comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis diẽ celebrare cõsue¬
uit. Qd̃ nullatenꝰ sine euan-¬
gelica auctoritate in consue¬
tudinẽ uenisse credendũ est.
sed attentius aĩo recondendũ:
qr sicut nato dño pastoribus
apparens angłs ait. Ecte euã-¬
geliso uobis gaudiũ magnũ
qd̾ erit oĩ ppło: qr natus esti
nobis hodie saluator qui esti
xp̃c̃ dñs: ita etiã angłs nasci¬
turũ zacharie p̃dicens iohem
et erit inquit gaudiũ tibi et
exultatio. et multi ĩ natiui¬
tate eius gaudebũt. Erit enĩ
magnꝰ corã dño. Iure igitur
utriusq natiuitatis feste deuo¬
tione celebrantur. s in illius
dei oĩpotentis. tanꝙͣ in solis
iusticie natiuitate oĩ populo
gaudiũ euangelisatꝰ in huiꝰ
autẽ tanꝙͣ in p̾cursoris dnĩ. in
serui dei eximii in lucerne ar¬
dentis et lucentis exortu ml̾ti
Hic p̃cursor dilectus et lucerna
qui uiã dño p̃parauit in heremo.
Sed et agnũ demonstrabat et il¬
luminabat mentes hominũ. ꝟ¬

Expanded text:
lebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multi Hic praecursor directus, et lucerna qui viam Domino praeparavit in eremo, sed et Agnum Dei demonstravit, et illuminavit mentes hominum. V
Abbreviated transcription (Latin):
ut ille quo maior inter natos
mulieꝵ nemo surrexit. maiore
pre cetis scĩs in ip̃o mox ortu
uirtutũ iubare claresceret.
Senes ac diu infecundi parẽ¬
tes dono nobilissime prolis
os et lingua reseratur. Nec so-¬
lũ facultas deũ bñdicendi re¬
stituitur: s de eo etiã ꝓphandi
uirtus augetur. Excitati fa¬
ma fcĩ om̃s uicini admiratõe
et metu ꝑcelluntͤ. omniũ qui
audiere circũqͣ ad aduentũ
noui ꝓphe corda p̃parant᷑. R

Expanded text:
ajor inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur
Abbreviated transcription (Latin):
narratur: de illo ꝓph̾a testa
int̾ pctores conu̾satꝰ pctĩ oĩs
ĩmunis ꝑmansit. Hic adhuc
ex ut̾o mrĩs spũ scõ repletus
sui sp̃c sedẽ sibi uteri uirgi¬
nalis in quo carnẽ suscipet
consecrauit. Iste multos fili¬
oꝵ isrł ad dñm suo tp̃e predi¬
cando conu̾tit: ille multos qͦ¬
tidie de uniu̾sis per orbẽ na¬
tionib ad suã fidẽ ⁊ caritatẽ
int̾ius illustrando conu̾tere
ñ desistit. Hic in spũ et u̾tute
helye p̾cessit ante illũ ut ple¬
bem eiꝰ aqua baptisans ad
suscipiendũ eũ ubi apparẽt
doceret esse ꝑfectã. huic succes¬
sit ille in spũ et u̾tute dei prĩs
ut plebẽ suã spũ scõ et igni
baptisans ad uidendã faciẽ
prĩs sui donaret eẽ ꝑfectã R¬

Expanded text:
narratur: de illo Propheta tesinter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. J
Abbreviated transcription (Latin):
erat a conspcũ bẽ uirginis
praxedis. Pio aũ ep̃o cogitãte
praxede requiritur nouatus
uir dei. Et cũ auditũ fuisset
qr egtudine detinebat᷑. cont̾¬

Expanded text:
erat a conspectu virginis Praxedis. Pio autem episcopo cogitante rgine, requiritur Novatus vir Dei. Et dum auditum fuisset, quia aegritudine detinebatur, contr
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc diuulgatũ est antoni¬
no ĩꝑatori eo qd̃ conuentus
fieret in titulo praxedis: et¬
pbr̃m cũ aliis uginti duob.
quos sine int̾rogatoẽ gladio
puniri p̃cepit in eodem loco.
Quoꝵ corꝑa noctu bã pͣxedis
collegit: et sepelut ĩ cimit̾io
iuiui. Tunc afflictione con¬
stricta bã praxedis ĩgeniuit.
et orauit ad dnĩ ut tnͣsiret
ex hoc mundo. Cuiꝰ orõnes et
supradictoꝵ migrauit ad doͣ¬

Expanded text:
tem divulgatum esset Antonino imperatori quod conventus fieret in titulo Praxedis, mm, cum aliis viginti duobus, quos sine interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, quorum corpora beata Praxedis collegit et sepelivit in coemeterio Julii. Tunc afflictione constricta beata Praxedis ingemuit, et oravit ad Dominum ut transiret ex hoc mundo, cujus orationes et supra dictor
Abbreviated transcription (Latin):
cui sorore sua potentiana a
sq̃ssimo prẽ prudente qͥ fuit
edoctꝰ in fide ab apło paulo:
in oĩ castitate et lege diuĩa
uiniis assidue uacans: oẽ
prĩmoniũ suũ simul cum
p̃dicta sorore in sustentatõe
pastoris dedicauit. una cum
consilio bĩ pii sedis apli̾ce epĩ
die scõ pasce baptisaretꝰ. Quos
nonaginta sex manu mis¬
sos. bt̃s pius aquis salutaribꝰ¬

Expanded text:
cum sorore sua Potentiana a sanctissimo patre Pudente, qui fuit edoctus in fide ab apostolo Paulo, in omni castitate et lege divina juniis assidue vacans, omne patrimonium suum simul cum praedicta, beata sorore in sustentatione Pastoris dedicavit, una cum concilio B. Pii sedis apostolicae edie sancto Paschae baptizaretur. Quos ad nonaginta sex numero manumissos, beatus Pius aquis salutarib
Abbreviated transcription (Latin):
¶u om̃ib iniquitati¬
 meis erue me. obpbriũ
insipienti dedisti me. ¶ab
plagas meas Afortitu¬
dine manꝰ tue ego defeci
in increpationib. ꝓpter u¬
quitatẽ corripiusti hoĩem.
¶⁊ tabescere fecisti sic.

Expanded text:
Ab omnibus iniquitatibus meis eripe me  obprobrium insipienti dedisti me. Obmplagas meas:  a fortitudine enim manus tuae ego defeci in increpationibus. Propter iniquitatem erudisti hominem  et tabescere fec
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Uenit eĩ clamor eoꝵ ad
me. Cũqz aspexisset sainuel
saulẽ. dñs ait ei. Ecte uir quẽ
dixerã tibi: iste dñabr̃ populo
meo. Accessit aũ saul ad sa¬
muelẽ in medio porte et ait
Indica ors mͥ ubi ẽ domꝰ uidẽ¬
tis. Et rñdit samuel sauli di¬
cens. Ego sũ uidens. Ascende
ante me in excelsũ. ut comedas
mecũ hodie. et dimittã te ma¬
ne: et oĩa que sunt ĩ corde tuo
indicabo tibi. Et de asinis quaᷤ
ꝑdidisti nudiuscertiꝰ ne sollctꝰ
Cũqz mane surrexissẽt et iam
dilucesceret. uocauit samuel
in extrema parte ciuitatis: sa¬
muel dixit ad saul. Dic pu̾o
ut an̾cedat nos ⁊ tnͣseat: tu
autẽ subsiste paulisꝑ. ut in¬
dicem t̾ uerbũ dñi. Uener̃t

Expanded text:
amor eorum ad me cumque aspexisset Samuhel Saulem Dominus ait ei ecce vir quem dixeram tibi iste dominabitur populo meo accessit autem Saul ad Samuhelem in medio portae et ait indica oro mihi ubi est domus videntis et respondit Samuhel Sauli dicens ego sum videns ascende ante me in excelsum ut comedatis mecum hodie et dimittam te mane et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi et de asinis quas perdidisti nudius tertius ne sollicitus que mane surrexissent et iam dilucesceret vocavit Samuhel in extrema parte civitatis, Samuel dixit ad Saul: Dic puero ut antecedat nos, et transeat: tu autem subsiste paulisper, ut indicem tibi verbum Dei. T
Abbreviated transcription (Latin):
reliquer̃t me et seruier̃t diis
alienis. sic faciunt ctiã tibi.
Nũc ergo audi uocẽ eoꝵ. Ucrũp¬
tam̃ contestare eos: et p̃dic cis
ius regis qui regnaturꝰ est sr̃
eos. Dixit itaq samuel oĩa
uerba dñi ad ppłm qui petierat
a se regẽ. et ait. Hoc erit uis re¬
gis qui ĩꝑatus est nobis. Filios
urõs tollet. et ponet in currib
suis: faciet qz sibi equites ⁊ pre

Expanded text:
t me et servierunt diis alienis sic faciunt etiam tibi nunc ergo audi vocem eorum verumtamen contestare eos et praedic eis ius regis qui regnaturus est super eos dixit itaque Samuhel omnia verba Domini ad populum qui petierat a se regem et ait hoc erit ius regis qui imperaturus est vobis filios vestros tollet et ponet in curribus suis facietque sib
Abbreviated transcription (Latin):
petrus et paulꝰ uident᷑ p̃ cetis
peculiari quadã in saluatore
fidei u̾tute p̃ceslere. Qd̾ quidẽ
bono dispensatori clauẽ
regni celestis dedit: paulo tãꝙͣ
idoneo doctori magisterium
eccłiastice institutoĩs ũunxit:
scilz ut quos iste erudiret ad sa¬
lutẽ. ille suscipiat ad quietẽ.
ut quox corda paulus patefe¬
petrꝰ apiat regna celoꝵ lcõ iiͣ¬
secreta pandunt᷑. Et quidquid
intrinsetꝰ clausũ tenetur: in
palã rationabili manifesta¬
tione ꝓducitur. Claius inꝙͣ¬
est que et conscĩam ad contes¬
sionẽ pctĩ aperit: et grãm ad
eternitatẽ nusterii salutaris
inludit. Ambo igr̃ claues a
dño ꝑceperunt: scĩe iste. ille
potentie. Diuitias ĩmortali¬
tatis ille dispensat: scĩe the¬
sauros iste largitur. St enĩ
petrus et paulꝰ eminent int̾
uniu̾sos aplõs: et peculiari
quadã prerogatiua p̃cellũt.
Uerũ int̾ ipsos quis cui p̃po¬
natur incertũ est. lectio iuiͣ¬

Expanded text:
s peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefePetrus aperiat regna coelorum. Csecreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto eni
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ eccłe duob: sacramẽ
mus: et sangius eiꝰ quẽ sub
uini specie ac sapore potamus.
Caro uidelz ẽ farnis. ⁊ sanguis
est sacramentũ sangĩs. Sicut
ergo celestis panis qui uere xp̃i
caro ẽ suo modo uocatur corpꝰ¬
xpĩ. caro cũ re uera sit satra¬
mortale in cruce ẽ positũ. uoca¬
turq ipã carnis ĩmolatio que
mors crucifixio. ñ reiterate sed
significanti mist̾io: sic sacra¬
mentũ fidei qd̾ baptismnꝰ intel¬
ligitur fides est. ¶ Sabbõ ad

Expanded text:
acramentmus, et sanguis ejus, quem sub vini specie ac sapore potamus, caro videlicet et sanguis est sacramentum sanguiergo celestis panis que uera Christi caro est suo modo uocatur corpus Christi cum re uera sit sacramortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que mors, crucifixio, non rei ueritate sed significanti misterio, sic sacramentum fidei quod baptisma intelligit fides est. Ber.:
Abbreviated transcription (Latin):
pctõ mortua sarni mũde unita
incorporata unũ cũ illa effecta
uut de spũ eius. sicut uiuit cor¬
pus de suo spũ. Qui u̾o ñ est de
corpore xpi: ñ uiuit de spũ xp̃i.¬

Expanded text:
o mortua, carni ejus mundae unita, incorporata, unum cum illo effecta, vivit de spiritu ejus, sicut vivit corpus de suo spiritu: qui vero non est de corpore Christi, non vivit de spi
Abbreviated transcription (Latin):
ptãtem dedisse in qua scirẽt
sibi ista deberi. Cũ aũ a dño
aliquid ĩꝑatur: nͥ fiat inobe¬
dientie culpa est. Cũ aũ ptãs
datur licet cuiq ñ uti: ⁊ tanꝙͣ
oc gͦ ordinans dñs qd̃
eũ ordinasse dicit apłs¬
hiis qui euangeliũ anninci¬
ant de euangelio uiuere. illa
apłis loquebat᷑ ut securi non
possiderent nec portarent huie
uite necessaria. nec magna
nec minima: ideo posuit nec
uirgã. oñdens a fidelib sius
oĩa deberi mĩstris suis nulla¬
sr̃flua requirentib ac per hoc
addendo. dignꝰ ẽ enĩ oꝑarius
cibo suo. Prorsus aperuit et
illustrauit unde hec oĩa loq̃ret᷑
hanc gͦ ptãtem uirge noĩe si¬
gnificauit. cũ dicit ne quid
tollerent in uia nisi iurgã
tm. ut intelligatur quia ꝑ¬
noĩe significata est. etiã que
ñ portantur non deer̃t. hac ⁊
duab tunias intelligendũ
ẽ ne quisꝙͣ eoꝵ p̃ter eam qua
putaret sollicitus ne opꝰ eẽt
cũ ex illa ptãte pt̃ accipe. Qd̾

Expanded text:
tatem dedisse in qua scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam oc ergo ordinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit nec uirgam ostendens a fidelibus suis omnia deberi misuperflua requirentibus, ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia pnomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur. ut intelligamꝰ sub
alia significatione dcam u̾gã
q̃ scdm̃ marcũ ferenda est: et
sub alia illã que scdm̃ mathe¬
um et lucã ñ est ferenda: sicut
sub alia significatõe intelligr̃
temptatio de qua dcm̃ ẽ. deus
neminẽ temptat: et sub alia
de qua dcm̃ est. temptat uos

Expanded text:
soluitur, ut intellegamus sub alia significatione dictam uirgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Mattheum et Lucam non est ferenda, sicut sub alia significatione intellegitur temtatio, de qua dictum est: deus neminem temtat, et sub alia, de qua dictum est: temtat uos
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ dei: ut ꝓmissoꝵ magni¬
fudinẽ attestaretur. etiã ma¬
gnitudo factoꝵ. fidem q u̾bis
daret uirtꝰ ostensa. et noua
facent qui noua p̃dicarent.
Unde nunc qͦ cũ fideliũ nu¬
merositas excreuit. intͣ scam
eccłam młti sũt qui uitã uir¬
tutũ tenent. et signa uirtutũ
ñ hñt: qr frustra miraculum
foras ostenditur. si deest qd̃ intꝰ
opetur. Nam iuxta magrĩ gen¬
tiũ uocẽ lingue insignũ sunt.
ñ fidelib sed infidelib. Et ait

Expanded text:
Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque vel daret virtus ostensa, et nova facerent quia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui vitam virtutum tnon habent. Quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: « Linguae in signum sunt non fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
nunc mediũ qd̾ attuler̃t
cameli olei liquorẽ suscipi¬
atis: et deinceps pollicemꝰ
nos nrosq heredes uob̾ urĩs¬
q successorib oĩ anno olei
mensurã hyn eẽ daturos.

Expanded text:
nunc dimidium, quod attulerunt cameli, olei liquorum suscipiatis; et deinceps pollicemur nos nostrosque haeredes, vobis vestrisque successoribus omni anno olei mensuram hin esse daturos.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣdiu sustineatis asini dap̃¬
nũ. hunc tñ ne exasperetis
neq abiciatis leonẽ. seo eum
q in nemore ligna et ea uice
de trahens deferre ualeat mo¬
derando nectentes ligate. Ita
et factũ est. Cũ leo sibi opꝰ tũc
nexũ crebrius gereret expleto
tum diuiuitꝰ tñ puto admo¬
nitus: exiens iuit ad agrũ.¬
et hac illac qz discurrens gi¬

Expanded text:
 sustineatis asini damnum, hunc tamen ne exasperetis, neque abjiciatis leonem: sed eum que in nemore ligna, ut ea vice  trahens deferre valeat, moderate nectentes ligate: Ita et factum est. Cumque sibi opus tunc nexum crebrius gereret, et jam tum, divinitus tamen ut puto admonitum, exiens ivit ad agrum, huc illucque discurrens gy
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ negociatores appropĩ¬
quassent leoni. ille cognito
asino seuũ rugiens cũ ingẽ¬
ti strepitu irruit in eos. ne¬
st̾. Terubilitꝰ aũ rugiens leo
onusti ante se ad monaste¬

Expanded text:
 negociatores, appropinquassent leoni: ille cognito asino, saevum rugiens, cum ingenti strepitu irruit in eos, nebus, terribiliter rugiens leo onusti, ante se ad ce
Abbreviated transcription (Latin):
Parati estote frẽs in hiis q̃
usui refectionis st̃ nccessaria.
ingredi iussit. Quui ꝙͣqmͣ
uocati: erubescendo tñ intro¬
euntes uisoq btõ ih̾onimo
eiꝰ se ꝓstrauere uestigiis. pro
culpa ueniã postulantes.

Expanded text:
Parati estote fratres in his quae usui refectionis sunt necessaria: ingredi jussit. Qui quamvis vocati, erubescendo tamen introeuntes, visoque beato Hieronymo, ejus se prostravere vestigiis, pro culpa veniam postulantes.
Abbreviated transcription (Latin):
cuapã religet lubricã. Mn¬
formet actꝰ strenuos dentẽ re¬
tondat liuidi casus secundes
aspos donet gerendi gratiã.
¶entẽ gub̾net et regat ca¬
ito fideli corpore. fides talore
ferueat fraudis uenena nesa
ar N ps̃ q nobis sit tibus.

Expanded text:
Culpam releget lubricam. Informet actus strenuos, Dentes retundat invidi, Casus secundet asperos, Donet gerendi gratiam. Mentem gubernet et regat, Casto fideli corpore, Fides calore ferveat, Fraudis venena nesciat. Christusque nobis sit cibus,
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista int̾ qͣtuor celi
aĩalia per uitulũ cuiꝰ uicti¬
matõe qui in sacerdotiũ elige¬
bantur initiari st̃ iussi desi¬
gnatus accipit᷑ eo qd̃ ip̃e sa¬
cerdotiũ xp̃i cet̾is ampliꝰ ex¬
ponendũ suscepit. Płcerrĩe

Expanded text:
as, inter quatuor coeli animalia per vitulum, cujus victimatione qui in sacerdotio eligebantur initiari sunt jussi, designatus accipitur, eo quod ipse sacerdotium Christi caeteris amplius exponendum susceperit, pulcherrime
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ per apłos gesta st̃. q̃ sufficere
credidit ad edificandã fidem
sunt. Eo aũ tp̃ẽ scripseĩt mͣr¬
cus i lucas: qͦ non solũ ab ec¬
clesia xp̃i. uerũ etiã ab ipsis
adhuc in carne manẽtib
apłis. probari potuer̃t. Dnĩ
aũ nutu gerebatur ut ñ so¬
doctorib ea q̃ ñ uiderant p̃di¬
candi scribendiq fiducia p̃¬

Expanded text:
quae per apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem sunt. Eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, quo non solum ab Ecclesia Christi, verum etiam ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. Nam Domini nutu gerebatur ut non sodoctoribus ea quae non viderant praedicandi scribendique fiducia p
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm multũ ex isrł et accepit
spolia ciuitatis. ⁊ succendit
eã igni. Et destruxit domos
eius et muros eiꝰ in cirtuitu.
⁊ captiuas duxeĩt mulieres
et natos. t petora possederunt
Et edificauer̃t ciuicatẽ daid
muro magno et firmo ⁊ tureib¬
firmis. et frã est illis ĩ artem.
Et posuer̃t illic gentẽ peccat᷑¬
cem. iuiros iniquõe. et ꝯualue

Expanded text:
populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribufirmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniq
Abbreviated transcription (Latin):
ihrlm̃. et õs ciuitates iude: ut
sequerentur leges gentiũ t̾re.
⁊ ꝓhiberent holocausta et sa¬
crificia. et placationes ficri
in templo dei: et ꝓhiberent
celebrari sabbatũ ⁊ dies so¬
lennes. et coinqͥnari scã. et
scm̃ pplm̃ isił. Et cõgregati
st̾ multi de ppło ad eos qui
dereliq̃rant legẽ dñi ⁊ fecer̃t
mala suꝑ t̾ram: et effuga¬
uer̾t pplm̃ isrł in abditis et
in absconditis fugitiuoꝵ

Expanded text:
in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancticare et congregati nt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum
Abbreviated transcription (Latin):
deuinx̾at: ut eũ miro affectu
in xp̃o agebat q̃ndam bonis
oꝑib baptismatis candidatũ:
issiscere scilz laborantib. opẽ
ferre miseris: alere egentes:
uestire nudos. Nichil aũ sibi
ex militie stipendiis: p̃ter qͦti¬
dianũ uictũ reseruabat. Iãq
tunc euangelii ñ surdꝰ audi¬
tor. de crastino ñ cogitabat. R

Expanded text:
inxerat, ut eum miro affectu in Christo, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipendiis praeter quotidianum victum reservans, jam tum Evangelii non surdus auditor de cra
Abbreviated transcription (Latin):
nite inquit sinite me frs̃ celũ potiꝰ
respic̾e ꝙͣ terrã et suo iã iinere
semptauit aũ idem hyla¬
rius: imposito dyaconii offici
se eẽ uociferans: intellex nir
id ei officiũ impon̾et: in quo
quidã locus iniurie uideretur
Itaq exorcistã esse p̃cepit eum
Quã ille ordinatoẽm ñ repu-
diauit. Nec mł̾to post admo-¬
uitꝰ ꝑ soporẽ ut prĩam ꝑentes¬
q quos adhuc gentilitas deti¬
nebat. religiosa sollicitudine
iusitaret: ex uoluntate sc̃ĩ hy¬
larii ꝓfectus ẽ. Młtisq ab eo
u̾sa passurũ. qd̃ postea ꝓbauit

Expanded text:
nite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere emptauit autem idem Hilarius inposito diaconatus officiose esse uociferans, intellexit uiid ei officii imponeret, in quo quidam locus iniuriae uideretur: itaque exorcistam eum esse praecepit. quam ille ordinationem, ne dediauit. nec multo post admonitus per soporem, ut patriam parentesque, quos adhuc gentilitas detinebat, religiosa sollicitudine uisitaret, ex uoluntate sancti Hilari profectus est, multis ab eo uersa passurum: quod postea probauit
Abbreviated transcription (Latin):
adhus in eodẽ labore pro castris
tuoꝵ stare me p̃cipis non recuso
nec fatiscentẽ causabor etatẽ. Siat
gallias barbaris: uiliauꝰ cesar
coacto ĩ unũ exercitu donati¬
inquit adcesarẽ nulitaui tͥ:
patere nc̃ ut nulitẽ deo: dona
infremuit: dicens eñ metu
pugne q̃ postera die erat futu-¬
ra. ñ religionis grã detractare
ignauie ascribr̃ non fidei: cra¬
stina die ante aciẽ inermis
astabo: et in noĩe ihũ xp̃i si¬
gno crucis ñ clipeo ꝓtectus a
galea hostiũ cuneos penetrabo

Expanded text:
adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia Gallias barbaris, Julianus Caesar coacto in unum exercitu ainquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatinfremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo
Abbreviated transcription (Latin):
militie uestẽ hr̃et: media hy¬
eme q̃ solitoasꝑior inhorrue¬
rat. adeout plerosq ius algo¬
ris extingueret: obuiũ ht in
porta ambianensiũ ciuita¬
tis pauperẽ nudũ. Qͥ cũ pre¬
t̾euntes ut sui miserent᷑ oẽq
p̃ter clamidẽ qua indutꝰ erat
hẽbat. Iam eĩ reliqua ĩ opꝰ
sinule ꝯsũpserat. Arrepto i

Expanded text:
militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur orapraeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. a
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. hos quib timeo ip̃ẽ custodias.¬
tiscentes spũi seriure cogebat stͣ¬
tuq suo isso nobili cilitio recu¬
bans. nec f̾ram uidere iã digtꝰ¬
nr̃. a̾. Sinite me inquit celũ
uidere ut sp̃s̃ d̾igatur ad dñm
nichil in me reꝑiet inimicus.
sz sinꝰ abrahe me suscipiet. ps.

Expanded text:
ias.tiscentes spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam digbat. VI. Sinite me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
flebant cũ sentirent magis eẽ
gaudendũ si roẽm uis doloris ad¬
Exequie martini ñ dicantur fu¬
neris s triũphi. greges suos qui
ante se pastor extinctus qͥ corpus
ad sepłcrũ fentes psallebant et
DEtrudi gͦ in custodiã iu¬
betur ftũrus fidem dcĩs: ut iner¬
mis barbaris obic̾etur. Post̾a¬
u̾o die hostes legatos de pace
miser̃t: sua oĩa seseq dedẽtes
Uñ quis dubitet hanc ũe bĩ
uiri fuisse uictoriã: cui p̃sti¬
tum sit ne inermis ad pliuĩ
uare militẽ suũ int̾ hostiũ

Expanded text:
flebant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis doloris adxsequiae Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ante se pastor exstinctus, qui corpus ad sepulcrum sequentes psallebant et retrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad proeliuuare militem suum licet inter hostium
Abbreviated transcription (Latin):
nules p̾mũ: post tͥbunꝰ mi¬
litũ fuit. Ipẽ armatã militi¬
am in adolescentia secutus
int̾ scalares alas sub rege con¬
stantio. deĩ sub iuliano cesa¬
re militauit: ñ tñ sponte: qr
a pͥmis fere annis diuinã po¬
tius seruitutẽ sacra illustris

Expanded text:
les primum, post tribunus militum fuit. Ipse armatam militiam in adolescentia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit: non tamen sponte: quia a primis fere annis divinam potius servitutem s
Abbreviated transcription (Latin):
Multo eĩ melior ẽ obedientia
ꝙͣ stultoꝵ uictime qͥ nesciũt
quid faciant mali. Nec teme
quid loqͣris. neq cor tuũ sit
uelox ad p̃ferendũ sermonẽ
corã deo. D̾s eĩ in celo. et tu sr̃
t̾ram: idcirco sint pauci ser¬
mones tui. Mlultas curas se¬
quuntur sõpnia: et in młas
sermonib inuenit᷑ sculticia.
Si quid nouisti deo ne moreri

Expanded text:
multo enim melior est oboedientia quam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut pecrare facias carnẽ tuã.
neq dicas corã angelo ñ est
ꝓuidentia. ne forte iratꝰ deus
suꝑ sermone tuo dissipet cũcta
oꝑa manuũ tuaꝵ. Ubi młta
lũt sõpnia plime st̾ uanitateꝰ
et sermones innumeri. Tu
lũpnias egenoꝵ ⁊ uiolentia
iudicia ⁊ subũti iusticiã in
ꝓuincia ñ mireris suꝑ hͦ ne¬
gotio: qr excelso alius exressi¬
or est. et suꝑ hos qͦ eminẽtio¬
res sunt alii. et insuꝑ unu̾ise
t̾re rex imꝑat seruienti. Aua¬
rus ñ implebr̃ pecunia: et qͥ
amat diuicias fructꝰ ñ capi¬
et ex eis. et h ergo uanitas. Ubi
młte st̃ opes. młti et qͥ comedit̃
eas. Et quid ꝓdest possessori n
ꝙ cernit diuicias ocłis suis.
Dulcis est sompnꝰ oꝑanti. siue
parũ siue młtũ comedat. Sa¬
turitas au̾ diuitis ñ sinit dor¬
mire eũ. Est ⁊ alia ĩfirmitas
pessima quã iudi sub sole. Di¬
uicie conseruate in malũ

Expanded text:
ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa sunt somnia, plurimae uanitates et sermones innumeri: tu lumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum
Abbreviated transcription (Latin):
platus sũ õs labores ho¬
minũ et indust̾as. aĩaduerti
patere inuidie proximi. Et hͦ
ergo uanitas: et cura sr̃flua
est. Stultꝰ cõplicat manꝰ sua ᷤ
et comedit carnes suas dicẽs.
MNelior ẽ pugillꝰ cũ requie:
ꝙͣ plena utraq manꝰ cũ la¬
bore et afflictione aĩ. Consi¬
derans reperi et aliã uanica¬
tur ocłis eiꝰ diuiciis. ner reco¬
gitat dicens. cui laboro ⁊ frau¬
do aĩam meã bonis. In hoc qͦ

Expanded text:
platus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitatur oculi ejus divitiis: Nec recogitat, dicens: Cui laboro, et fraudo animam meam bonis? Et
Abbreviated transcription (Latin):
et si dormierint duo fouebũt
mutuo. Unꝰ quomͦ calefaciet:
Et si quispiã preualuerit ꝯtͦ
buũ: duo resistent ei. Funicd̾s
triplex difficile rũpitur. Meli¬
or est puer pauper ⁊ sapiens
rege sene et stulto: qui nescit
prouidẽ in posteꝵ qd̾ ⁊ de carcere
cathenisq int̾dũ quis egredi¬
atur ad regnũ. et alius natꝰ
in regno inopia consumatur.
Uidi cunctos uiuentes sb̾ sole.¬

Expanded text:
si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum et alius natus in regno inopia consumatur vidi cunctos viventes qui
Abbreviated transcription (Latin):
głe dementia. Legisꝑitus ob
uulgi fauorẽ captandu. qͣsi
sapienter rñdisse iactaret᷑.
primũ se legis fatet᷑ ignora¬
re mandatũ¬

Expanded text:
gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
tesqz ei et queqz uoluissent
int̾rogando dicentes nequaꝙͣ
per angelos & uarias uisionũ
species opꝰ hebant doceri Qͦs
ꝓphetas et reges appellat. Ipĩ
temptationũ suaꝵ motib
ñ consentiendo succũbere: s
regendo p̾esse nouer̃t .R Be-¬

Expanded text:
sque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quophetas et reges appellat. Ipsi tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ legispito respondit
ꝑfectũ nobis saluator
iter uite celestis oñdit: cui
pͥmo de dilectõe dei ⁊ ꝓximi
legis scripta ꝓponenti dicit
recte rñdidisti. hoc fac ⁊ ui¬
ues. Deinde pꝰ inductã para¬
bolã respondenti illũ fuisse
clarans solã ẽẽ dilectionẽ
et ipam̃ ñ u̾bo tenꝰ ostenta¬
tam. et oꝑis executõe ꝓbatã.
que ꝑpetuã ducat ad uitã.

Expanded text:
legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse clarans solam esse dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatam sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat a
Abbreviated transcription (Latin):
quidã legisperitus sur¬
rexit temptans eũ et dicens.
Magist̾ quid faciendo uitã
eternã possidebo: Legisꝑitꝰ
qui de uita eterna dñm tẽp¬
tans int̾rogat: occasionẽ ut
reor temptandi de ipĩs dnĩ
sermonib sũpsit. ubi ait
gaudete aũ ꝙ noĩa uestra
scripta sũt in celo. s ip̃a sua
temptatione declarat. qm
uera sit illa dñi confessio
qua prĩ loquit᷑ qd̾ abscon¬
disti hec a sapientibz et pru¬
dentibz et reuelasti ea par-

Expanded text:
quidam legisperitus surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea p
Abbreviated transcription (Latin):
liens gutta plũbi feriens ĩ
ocłm rictionari: graui illũ
dolore crucians excecauit af¬
flictũ. Ac hic fremens picẽ¬
pliciis: sese ecite furens ricti¬
ouarus p̃c̃ipitauit in ignẽ:
l ita morte pessĩa uitã finiuit

Expanded text:
liens gutta plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictum adis+ fremens+ ppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩano dixer̃t. Non potes
nos illatis minis t̾rere: quibꝰ
uiuere xp̃s est. et mori lucrũ.
Petuniã uero tuã i honores
quos polliceris: tus dona. I
gaudentes fatemꝰ uelinqͥsse.¬

Expanded text:
maximiano dixerunt. Non| potes nos inlatis minis terreri . quibus uiuere christus est| et mori lucrum . pecunia uero tua et honores quos pol| leceritis tuis dona . igau| dentes fatemur reliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens hec maxĩanꝰ impiꝰ
concito ad ꝑquirendos eos ric¬
tiouarũ sue direxit ĩpietatis
nũstrũ. A quo q̃siti: calciam̃¬
ta st̃ in p̃dicta urbe pauperũ
sarcientes reꝑti. Qͥb accersi¬

Expanded text:
autem haec maxi| mianus impius concete ad perquirendos eos. Ricio| uarum suae direxit impietatis ministrum a quo et qui| siti calciamenta sunt in predicta urbe pauperum| sarcientes reperti quibus arcessi
Abbreviated transcription (Latin):
Iouẽ i appossinẽ mercuriũ ac
saturnũ aut quẽlibet horũ
qͦs gentili deos creditis errore
decepti n ͨ colimꝰ nec adoramꝰ¬
cathenis eos uinctos maxĩa¬
regi rñdentes. dixer̃t. Roine
nobili orti ꝓgenie in gallias

Expanded text:
Iouem et apollonem.| mercorium ac saturnum uel quemlibet horum quos gentili deos creditis errore decepti nec colimus| nec adoramcatines eos uinctos . maxiregi. Respondentes di| xerunt romae nobili orti progeniae. In gallias
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ciuitas ignorans sue
prouectoĩs auctorẽ. cũ pene
oĩb dñaretur gentib omniũ
gaitiũ seruiebat errorib. et
magnã sibi uidebat᷑ suscepis¬
se religionẽ. qr nussa respue¬
ret falsitacẽ. Uñ ꝙͣtũ erat ꝑ
dyabolũ tenaciꝰ alligata. tan¬
to pet xpm ẽ mirabilius abso
guaꝵ ĩbuendũ euangelio mũ¬
dũ distributis sibi t̾raꝵ parti¬
bus suscepissent: btĩssimus
petrꝰ pͥnceps aplĩci ordiuis ad
artem romani destinatur
ĩperii: ut lux ueritatis que in
oĩm gentiũ reuelabat᷑ salutẽ.
efficatiꝰ se ab ip̃o capite ꝑ totũ
mũdi corpꝰ effunderet. ccͥ ẽe deũ

Expanded text:
autem civitas ignorans suae autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius absolguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corp
Abbreviated transcription (Latin):
multis aucta uictoriis
ius imperii tui terra mariq
protuleris: minus tamen ẽ
quod tibi bessicus labor subdi
mano generi nũꝙͣ negauit:
om̃s q ĩ cõmune mortales ad
cognitionẽ sui abũdãtissimis
semꝑ bñficiis erudiuit. uolũ¬
tariam errantiũ cecitatẽ. et
procdiuẽ in det̾iora nequitiã.
secretiore consilio et altiore
pietate miseratꝰ ẽ. mittendo
uerbũ suũ equale sibi atq co¬
cternũ. Qd̃ caro fcm̃ ita diui¬
nã naturã nature uniuit
hũane: ut illiꝰ ad infima in¬
clinatio nrã fieret ad sũma
ꝓuectio. Ut aũ huiꝰ menarra¬
bilis grẽ ꝑ totũ mũdũ diffũ¬
deretur effectꝰ: romanũ regnũ
diuina prouidentia p̃parauit.
Cuiꝰ ad eos limites ĩcremẽta
ꝑducta st̃. quib cunctaꝵ undiq
gentiũ uicina et contigua
ispositio eĩ diuinitꝰ opi
maxime congruebat: ut ml¬
ta regna uno confederarent
imꝑio et tuto puios hrẽt ppłos
p̃dicatõe generali quos uniꝰ
teneret regimen ciuitatis. lxc

Expanded text:
multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidmano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
larissimis igr̃ iuris mar¬
celliano et marco duobz
solatiũ exhibebat scõ sebasti¬
eoꝵ cũ quib tenti fũant salu¬
taria consilia fidei mĩstrabat.
quib fugitiua scłi blandi¬
menta respuerent. ⁊ momẽ¬
tanea torm̃toꝵ genera non
consolacoĩbz acquiescerent.
et uerbera carnificũ aĩo ꝑse¬
ueranti transirent. capitalẽ
iussi st̾ subire sententiã: ea
scilz rõne ut si eodẽ mom̃to
quo decollandi erant sacrifi¬
ciis consensissent. et parentibz
suis et coniugibz et filiis et
facultatib redderent᷑ Erant
enĩ non solũ ut diximꝰ gen̾e¬
uiri clarissimi: s et facultati

Expanded text:
larissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobussolatium exhibebat; eteorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultati
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃i tandẽ hiis date cladib
finẽ: et uos prẽs eẽ dulciũ fili¬
oꝵ uel admoniti memĩtote. Lõ
et et hiis similia secd̾a¬
amicis dicentib miserã
se clamans mater aduenit.¬
et soluto capite canos sue se¬
nectutis ostentans ĩ ꝯspctũ
eoꝵ uestẽ qua pectus tegeba¬
tur scidit Et cunctis flentib
ostendebat eis laxis pellib
quas suxerant mãmas. Hec¬
et hiis similia matre ꝓseqñte
adducitur seruuloꝵ: huiꝰ moĩ¬

Expanded text:
mi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit,et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, eet his similia matre prosequenadducitur servulorum
Abbreviated transcription (Latin):
Tenti pꝰ hec marcellianus
et marcus ambo ligati ad
acceper̃t. Quib dicebat insa¬
pimꝰ eẽ fixi in amore xp̃i
una dies et una nox. ⁊ illi
in psalmis et oroĩb ꝑseuera¬

Expanded text:
entur post haec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad acceperunt; quibus dicebat insapimus esse fixi in amore Chrisuna dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis persevera
Abbreviated transcription (Latin):
eiulando uoces effundũt Qb
nos seruituras relinquitis.
quibꝰ coniugii nũ traditis ca¬
ritatẽ: Qui putatis er̃t hoꝵ
infantuloꝵ diuĩ. et domoꝵ
urãꝵ aiidissimi ꝑuasores. lt̾¬

Expanded text:
ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores?
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ uim asinꝰ aut bos in pu¬
teũ cadet. et ñ continuo extͣ¬
het illũ die sabb̃i. Sic obẜua¬
tores sui phiseos conuincit:
ut eosdẽ etiã auaricie condẽp¬
net. Si uos inquit in sabbo
asinũ aut bouẽ ã aliud qd̾l
aĩal in puteũ decidens eriꝑẽ
festinatis. ñ aĩali sed uestre
auaricie consulentes: qnͣto
magis hoĩem qui młto meli¬
or ẽ pecore debeo lib̾are. In ł̾ ut

Expanded text:
um asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est p
Abbreviated transcription (Latin):
Grece eĩ aqua: ydor uocatur.
Est autẽ humor subcutaneus
de uicio uesice natꝰ: cũ ĩflatõe¬
turgente et hanelitu fetido.
Propriũq est ydropic ꝙͣ toma¬
gis abundat hũore mordinato.
tanto ampliꝰ sicire: et ideo rcẽ
cõparatur ei quẽ fluxꝰ carna¬
liũ uoluptatũ exuberans ag¬
grauat. cõparatur diuiti a¬
uaro: qui qnͣto ẽ copiosior di

Expanded text:
qua vocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et anhelitu fetido. Propriumque est hydropiei, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei, quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat, comparatur et diviti avaro
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui fidẽ exigunt: fi¬
dem astruant. Et ideo angłs
tũ abscondita nuntiaret ut
fides astrueretur exẽplo seni¬
oris feĩe et sterilis. conceptũ
possibile deo cẽ qd̃ ei placeret
assereret. Ubi audiuit ħ mꝰ
ñ quasi incredula de oraculo.
nec qͣi inc̾ta de nũcio. nec qͣsi
dubitans de exẽplo: s qͣiͣ leta
ꝓ uoto. religiosa pro officio.
festiua pro gandio ĩ monta¬
na prexit. Quo eĩ iã deo plena
ꝯscendet. Nescit tarda molimi
scẽ młieres sedulitatẽ quam
p̃gnantib dẽatis exhibere co¬
gnatis. Maria q̃ ante sola in
intimis penetralib u̾sabat᷑:
ñ a publico uirgĩtatis pudor.
ñ a studio asꝑitas montiũ.
ñ ab officio ꝓlixitas itineris

Expanded text:
ut qui fidem exigunt, fidem adstruant. Et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides astrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum possibile Deo omne quod ei placuerit, assereret. Ubi audivit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo, nec quasi incerta de nuntio, nec quasi dubitans de exemplo: sed quasi laeta pro voto, religiosa pro officio, festina pro gaudio, in montana perrexit. quo enim iam deo plena contenderet? nescit tarda moliminsanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpublico uid̾i displicebat. Didi¬
cistis u̾gines pudorẽmͤ. discite¬
et huĩlitatẽ. Uenit ꝓpinqͣ ad ꝓ¬
ximã: iuinior ad seniorẽ. Non
solũ uenit: s etiã pͥor salutauit.
Decet eĩ ut ꝙͣto castior u̾go tãto
hũilior sit: nou̾it defr̾e seniori¬
b. Sit magistra huilitatis: in
qua ẽ ꝓfessio castitatis. Est cã
pietatis: ẽ etiã norma doctrine.
Contuend̃ est eĩ qi sr̃ior uenit
ad inferiorẽ. ut infior ad iuuet᷑:
Deniq et̾ postea ut scĩficaretur
baptismũ iohĩs.: dñs uenit ad

Expanded text:
publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus ue
Abbreviated transcription (Latin):
cũ festinatõe uͥgo officii
menor. iniurie ĩmemor. af¬
fcu urgente ñ sexu: relicta ꝑ¬
rexit domo. Discite u̾gĩes nõ
ccuncursare ꝑ alienas edes.
ñ demorari in placeis: ñ ali¬
qͦs in publico miscere ẜmones.
Maria in domosera. festina ĩ
publico: mansit apd̾ cognatã
ciũ uen̾at in hebat officio mã¬

Expanded text:
cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam cium uenerat inhaerebat officio. ma
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi ne obliuiscaris le¬
gis mee: et p̾cepta mea
custodiat cortuũ. Longitudinẽ
enĩ dieꝵ et annos uite et pacem
tuo. et describe in tabsis cordis
tui: et inuenies gram ⁊ disci¬
plinã bonã coram deo et hoĩb.
Habe fiduciã in dño ex toto cor¬
de tuo: et ne inuitaris prudẽ¬
tie tue. In oĩb uiis tuis cogita
illũ: et ip̃e diriget gressꝰ tuos.
Ne sis sapiens a pud temetip̃r

Expanded text:
mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum et annos vitae, et pacem tuo, et describe in tabulis cordtui, et inuenies gratiam et disciplinam bonam coram deo et hominibus. habe fiduciam in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. ne sis sa
Abbreviated transcription (Latin):
rit eam bt̃s. Dñs sa pĩa fun¬
dauit t̾ram: et stabiliuit ce¬
los prudentia. Sapĩa illius
erũperunt abyssi: et nubes ro¬
re concrescunt. Fili mi ne ef¬
fluant hec ab ocłis tius. Cu¬
stodi legẽ et consiliũ meũ:
et erit uita aĩe tue et gratia
faucib tius. Tunc ambula¬
bis fiducialit̾ in uia tua:
et pes tuꝰ ñ impinget. Si dor¬
mieris ñ timebis: quiesces ⁊
suauis erit sompnus cuus.
Ne paueas repentino timore.
et irruentes t̾ potentias ĩpioꝵ.
Dñs enĩ erit in latere tuo.
⁊ custodiet pedẽ tuũ ne capi¬
aris. Noli prohabere bñfacere
eũ qui p̃t. si uales ⁊ ip̃e bene¬
fac. Ne dicas amico tuo uade
et reu̾tere. et cras dabo tͥ: cũ
statĩ possis dare. Ne moliariꝰ
amico tuo malũ: cũ ille in te

Expanded text:
fundavit terram, stabilivit coelos prudentia. Sapientia illius eruperunt abyssi, et nubes rore concrescunt. Fili mi, ne effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo ma