comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs qͥs iã tͣrena desideria subigit.
uitã inse car̃nalis conuersationis
extinguit: & mundo mor cuus ap¬
par&. quia possessore prauo. qͥ ꝑ
immunda desideria se agitabat᷑
car&. Quẽ cmnultr mortuũ dicutł
qr qͥ spũalit᷑ uniere nesciunt.
eũ qui carnalia bona ñ seqͥt᷑. e¬
tinctũ funditꝰ arbitrant᷑. S qr¬
ipsi qͦq derisores simpliciũ. ipͥa¬
nitatis nomine censent᷑. reunn¬
tia religionis pͣssi exibere mali
pitplice irrisionis erubescum
unde fit. ut apud se tumidi taq¬
tesq derideant. qͦs abiectos ual¬
de atq infimos ꝑ simplicitatẽ
tui ut suꝑiꝰ diximꝰ. nesciunt. pen
nilestimant. quẽ ñ uident hał
qͦd amant. Sepe nãq contingt
ut electꝰ qͥsq qͥ ad et̾nã felicitati
ducit᷑. continua hic aduersitate
de pͥmat᷑. non hc̃ rerũ abundantua
fulciat. non dignitatũ gła hono¬
rabilẽ ostendat᷑. nulla ei obseqͥn¬
tũ frequentia subpetat: nulla
humanis ocłis uestiũ põpa cõpo¬

Expanded text:
quis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus arbitrantur.  ipsi quoque derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem tia, ut superius diximus, nesciunt, pene nihil aestimant, quem non vident habere quod amant. Saepe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa compo
Abbreviated transcription (Latin):
tam romana ecclĩa quam & cet̃e
supra nominate eccłe pro inuiola¬
bili fide tamazimũ quam ferme¬
tatum dũ sunumus. unñ corpis
s̃ĩme autẽ sicut diximus. dium

Expanded text:
tam Romana ecclesia, quam cetere supranominate ecclesie pro inviolabili fide, tam azimum quam fermentatum dum sumimus, unum corpus issimum autem sicut d
Abbreviated transcription (Latin):
Alerander papa. Sufficit sacerdoti
unã missam in die una celebrare: qͥ a
xpc semel passus est. & totum mundũ
redemit. Non modica res est unam
missam facere. & ualde felix qui unã
pr̃o defunctis unam faciunt: & adterã
de cdie si necesse sit. Nam qui pro pe¬
cuniis aut adulationib sclãriũ una
die presumunt plures inissas facere.
non existimo euadere condẽpnationẽ¬

Expanded text:
Alexander papa. Sufficit sacerdoti missam unam in die una celebrare, quia Christus semel passus est, et totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam pro defunctis unam faciunt, et alteram de die, si necesse sit. Nam quicunque pro pecuniis aut adulationibus saecularium una die praesumunt plures facere missas, non existimo evadere condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
mundius liquat᷑. Bene itaq nẽ
dicit᷑. qui deridet᷑ ab amico suo
sicut ego. inuocabit dm̃ & exau¬
di& eũ. quia bonoꝵ nͣti dũ pra¬
ui exprob̾ant. ostendunt quẽ fu¬
oꝵ actuũ testẽ querat: quȩ dũ
cõpuncta sese inp̃cib accingit.
inde intra se suꝑne exauditioĩ
uingit᷑. unde extra se ab huma¬
ego: quia sunt nonnulli qͦs & hu¬
mane irrisiones depͥmunt: & ta¬
men diuinis aurib exaudibiles
non sunt. Nã cũ derisio contra
culpã nascit᷑: ꝓfecto nullũ uir¬
tutis meritũ in de risione gene¬
rat᷑ Baal & enĩ sacerdotes cla¬
mosis hc̃ uocib implorantes
de risi abhelia fuerant: cũ dice¬
bat: clamate uoce maiori. d eñ
ẽ. & forsitã loqͥt᷑: aut indiuersorio
ẽ. s hec eis irrino aduirtutis usũ

Expanded text:
mundius liquatur. Bene itaque nunc mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humaego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usu
Abbreviated transcription (Latin):
in firma mens cũ de bonis actib
aura humani fauoris excipit᷑.
ad gaudia exteriora diriuat᷑.
ut post ponat quod intꝰ appetit¬
& in hoc libent̃ resoluta iaceat
quod foris audit. ita ut beatã
ñtã fieri. quã dici se gaudeat.
cũq landis sue uocib inhiat.
quod e̾e̾ ceꝑatꝰ relinquat. Inde
gͥ adõ disiungit᷑. unde in dõ
laudanda uidebant᷑. Nonnumꝗͣ
uͦ recto oꝑi animꝰ constant̃ mnitit᷑.
& tam̃ humanis irrisionib urget᷑
iranda agit. & obꝓbria recipit.
&quiexire foras ꝑ laudes potuit
repulsꝰ contumelus. ad sem& ip¬
sũ redit: & eo se ipsũ robustuis in
d̾o solidat: quo foris ñ inuenit. qͦ
reqͥescat. Tota & enĩ spes in aue¬
tore figit᷑: & inter irrisionũ con¬
uitia solus interior testis implora¬
tur.: atq afflicti animꝰ fit do tan¬
to ꝓximꝰ. quanto & a gratia hu¬
mani fauoris alienus. In precẽ
protinus fundit᷑. ꝙ p̃ssꝰ ex teriꝰ
ad penetranda quȩ intꝰ sunt

Expanded text:
infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sessꝰ curia ñ habebit: s nimirũ duo¬
denario numero qͣntitas uniuersi¬
tatis ex pͥmit᷑. qͥa qͥsqͥs stimulo diui¬
ni amoris excitatꝰ hic possessa reli¬
qͦrit: illic ꝓculdubio culmen iudi¬
tiariȩ potestatis obtinebit : ut simul
t̃ẽ iudex cũ iudice ueniat: qͥ nc̃ con¬
sid̾atione uiditii. sese spontanea
pauꝑtate castigat. Hinc ẽ enĩ qͦd
de scẽ eccłȩ sponso ꝑsalomonẽ dicit᷑.
N obilis inportis uireiꝰ. qͣndo sederit
cũ senatorib t̾re. Hinc ysaias ait.
Dñs adiuditiũ ueni& cũ seniorib
popłisui. Hinc eosdẽ seniores. ueritaᷤ
ñ iã famnulos. s amicos denuntiat
dicens. Honiã dicã uos seruo. s ami¬
cos meos. Uͦs muinirũ psalmysta in¬
tuens ait. Michi aut̃ nimis hono¬
rificati sunt amici tui ds. Quoꝵ dũ
celsitudinẽ cordis aspicer&: munhi
głam qͣ calce calcarent ꝓtinꝰ adoit
Nimis confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵle
ne paucos eẽ credemꝰ qͦs ꝓficere i

Expanded text:
sessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis, stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque
Abbreviated transcription (Latin):
dubio stultũ putatur. & qͥc qͥd in
ope ueritas approbat. carnali sa¬
pientiȩ fatuũ sonat. Rd nãq stul¬
tius uidet᷑ mundo. quã mente̾ uer¬
bis ostende. nil callida machinatio¬
ne simulare. nullas iniuriis contu¬
melias redde ꝓmaledicentib ora¬
re pauꝑtatẽ querere: possessa re¬
linquere: rapienti non resistere. ꝑ¬
cutienti alterã maxillã pͣbere :
Unde bene huiꝰ mundi dilectorib
ille egregiꝰ aĩ sapiens dicit. abho
re dedignant᷑. s qͦd ab hominant᷑
egyptii. hoc israhelite d̾o offernũ:
qi simplicitatẽ conscientie quã
inuisti qͥq uelud infirmã ab iectã¬
q despiciunt. hanc iusti inuirtatis
sacrificiũ uertunt: & ex colentes
recti puritatẽ ac mansuetudinẽ
d̾o immolant. quã ab hominantes
reprobi fatuitatẽ putant Que¬

Expanded text:
dubio stultum putatur; et quidquid in dubio stultum putatur; et quidquid in opere veritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abomire dedignantur; sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem continentiae, quam injusti quique velut infima abjectaque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt: et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem, Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. Du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fastũ tumoris erigunt᷑. Hos &
censꝰ ad ostensionẽ potentie mini¬
me subuehit. & tam̃ morũ ꝓt̾iua
int̾ reprobos diuites addicit Qͦscũ¬
q gͦ sequentis uite amor ñ humili¬
at hoc in loco sacer ser mo diuites
appellat quia inuiditii quiq ul¬
tione nͣ discrepant. utrũ reb an
solis morib intumeseant. Qui cũ
nitã simpliciũ in hoc mundo humi¬
lẽ abiectãq conspiciunt: elatis ꝓti¬
nꝰ despectib irrident. Nequaqͣ.
qͥppe eis hoc exteruis ad esse consi¬
derant: ad qͦd ipsi totis conatib
anhelant. Quasi stultos gͦ despi¬
cint. qui scilic& ea nͣ habent. qͦ ipsi
utiq uelhabendo uel solũ mͦ aman¬
do moriunt᷑. & quasi morguos de¬
prtant: qͦs nequaquã solũ uiue¬
re carnalit᷑ pensant. Q enĩ ab huiꝰ
mundi appetitu morit᷑. atͣrenis
ꝓfecto m̃tib omĩmodo extinctꝰ
estimat᷑. Qͦd bene nr̃i miracłm re¬
de̾ptoris signat: cũ ab immutido
spũ homine̾ liberat. deqͦ nimiruͣ

Expanded text:
riguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mprofecto mentibus omnimodo extincti aestimantur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat. De quo nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tiones diuitũ. Quid hoc loco signi¬
ficat᷑ nomine diuitũ. nisi elatio su¬
ꝑboꝵ. Qui uent᷑i iuidicis respectũ
non habent: dũ suꝑbis apud se cogi¬
tationib tument. Nã st̃ ñ nuilli.
qͦscensꝰ ꝑtumorẽ ñ eleuat. s ꝑm̃ie

Expanded text:
iditatem. --Quid hoc loco signatur nomine divitum, nisi elatio superborum, qui venturi judicis respectum non habent, dum superbis apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli quos census per tumorem non elevat, se
Abbreviated transcription (Latin):
incrimine: s affectꝰ. Cunct᷑a enĩ
que d̃s condidit bona ft̃. s qͥ bonis
male utit᷑. ꝓfecto agit ut qͣsi ꝑ e
dacitatis ingluue̾. eo ꝑquẽ unie¬
re debuit de pane moriat᷑. Pauꝑ
ad reqͥẽ lazarꝰ uenerat: suꝑbũ uͦ
diuitẽ tormͣta cruciabant: s tamͣ
diues abrahã fuerat. qui insinu la
⁊ arũ tenebat: qui tamen auctori
suo colloquens. dicit loquar᷑ meũ¬

Expanded text:
in crimine, sed affectus. Cuncta enim, quae deus condidit, bona sunt, et qui bonis male utitur, profecto agit, ut quasi per edacitatis ingluviem eo, per quem vivere potuit, de pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant. Sed tamen dives Abraham fuezarum tenebat; qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnit᷑: Usq qͦ despicabilis habet᷑:
Nunꝗͥdnã fulgorẽ suũ nullatenꝰ
exerit: & nũquã quanta elari¬
tate candeat ostendit. Ostendit
plane. Nã cũ lãpus contẽpta apuo
cogitationes diuitũ diceret᷑: ꝓtinꝰ

Expanded text:
temnitur? Usquequo despicabilis habetur? temnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus
Abbreviated transcription (Latin):
cõtẽptibilis. Quẽ enĩ talia dicere
posse cognouerant. secũ cõmunit᷑
uniere ñ posse udicabant. Cũq
eũ &humilẽ uiuendo cernerent.
& altũ sermone pensarent. sua eos
elatio cõpulit. ut quẽ ꝑseripta
timueratit. ꝓ p̃sentie uerba despi¬
cerent. Qd gͥ paulus nisi cõtẽpta
lãpas apd̃ cogitationes diuitũ fuit:
Qui unde magisteriũ humilitatis
exibuit. inde arudib discipłis sirꝑ
bie contumelias recepit. Horren¬
do enĩ mͦ languor suꝑbientiũ un de
de tumescere debuit excreuit: dũ
mens elata carnaliũ. hoc quasi de
dignabile repulit: qͦd magister
mitabile ostendit. Ancontepta
lãpas ñ erat: qui tot uircutib e¬
micans. tanta aꝑse cutorib aduer¬
sa tolerabat. Legatione in catena
fungit᷑: eiusq uincła in om̃i p̾to¬
ris manifestant᷑. Uirgis cedit᷑:
multisq exgenere & gentib peri¬
pedib extra urbẽ trahit᷑ qr extinc¬
tꝰ estimat᷑. S usq qͦ sãpas ista con¬

Expanded text:
im talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exrbiae contumelias recepit. Horrendo enim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium dignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, peripedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista con
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ꝓamore ueritatis se se libentꝰ
humiliant: tot tc̃ in uiditio sãpi¬
des coruscant. Dicat᷑ gͥ. recte. lãps
contẽpta apud cogitatioͬes diuiti
parata ad tẽpꝰ statutũ: qr uniꝰ as¬

Expanded text:
 amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
restricta & iã ab utilitate torpo¬
tẽ dicit᷑. Sapiens tacebit usq ad
tẽpus ut nimirũ cũ oportunũ
consid̾at: post posita censura sile
tii loquendo quȩ congruunt. i
usu se utilitatis impendat. Hiuie
salomon ait.Tẽpus tacendi & tiͦ¬
pus loquendi. Discrete qͥppe uicd¬
situdinũ pensanda sunt tẽꝑa n
ant cũ restringi lingua deb& ꝑ
uerba se inutilit̃ soluat: aut cũ
loqͥ utilit̾ potest. sem & tpsã pigs
restringat. Aͦd bene psalmysta conside¬
rans. breui postulatione cõplexiis ẽ
dicens Pone dñȩ custodiã orimeo &
ostiũ circũstantię labiis meis Ostiũ
nãq aꝑit᷑. & claudit᷑. Qͥ gͦ ori suo ne¬
quaꝗͣ poni obstaculũ s ostiũ petiit:
aꝑte docuit: qͦd & ꝑ disciplinã retine¬
ri lingua debeat. & ex necessitate laxa¬
ri: quatenus os discretũ & congrus
tẽꝑe uox aꝑiat: & rursum congruo
tacit᷑nitas claudat. Qͦa qr uel amici

Expanded text:
restricta etiam ab utilitate torperestricta etiam ab utilitate torpem dicitempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura siletii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici
Abbreviated transcription (Latin):
agnoseit: Linguã & enĩ p̃mit: co¬
gitationẽ erigit᷑: & cũ se ꝑnegliger.¬
tiã minime considerat: tanto apd̃
se cunctos lib̾ius qͣnto & secretius
ti cũ ñ nulla iniusta patiunt᷑. eo
in acriorẽ dolorẽ ꝓdeunt. quo
ea quȩ sustinent ñ loquunt᷑. Nã
si illatas molestias lingua tranqͥb
le dicer&. a conscientia dolor ema¬
nar&. Uuluera enĩ clausa plus
cruciant : qͥa cũ putredo quȩ in¬
trinsecus feruet eicit᷑. ad salutẽ
dolor aꝑit᷑. Plerũq nimis taciti
dũ quoꝵ dã mala respiciunt: ꝙ
tam̃ insilentio linguã p̃munt.
quasi conspectis uulnerib usũ
medicaminis subtrahunt: & eo
mortis auctores fiunt : qͦuirus
quod poterant eicere loquendi
noluert̃. Vnde & inmoderatũ
silentiũ si inculpa ñ e̾e̾t: ꝓpħañ¬
hȩc nisi studiose lingua sub mas¬
ni modaminis libratione frena¬
da ẽ ñ insolubiliter obliganda
ne aut laxata nimiũ defluat. ar

Expanded text:
agnoscit. Linguam etenim premit, coagnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apse cunctos liberius, quanto et secretius ti, cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas mlle diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, phaec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ murũ silentii non habetꝰ patet in¬
imici iaculis ciuitas mentis. & cũ
se ꝑ uerba extrasemetipsũ eicit.
aꝑtũ se aduersario ostendit. quaͣ
tanto ille sine labore suꝑat. quan¬
to & hȩc eadem que uncit᷑ contͣ
sem& ipsã ꝑ multiloquiũ pugnat.
S int̾ hȩc sciendũ ẽ qr cũ pauore ni¬
mio alocutione restringim᷑ : in¬
terdũ plus ꝗͣ necesse est intra claustra
silentii coartam᷑ : & dũ lingne ui¬
tia in caute fugimꝰ. occulte dete¬
riorib implicamur. Nã sepe dũ ab
eloqͥo in modate cõpescim᷑. graue
multiloquium incorde toleramꝰ:
ut eoplus cogitationes in m̃te fer¬
ueant. qͦ illas iuolenta custodia
in discreti silentii angustat: & ple¬
rũq tanto latius defluunt. qͥnto
se esse securus estunant. qr foris
a rep̃hensorib non uident᷑. Unde
mens non nũꝗͣ in suꝑbiã attollit᷑.
eosq qͦs loqͣntes audit: qͣsi infir¬
mos conspicit: eũq os corꝑis daudit.
qͥntũ seuiciis suꝑbiendo aꝑiat ñ

Expanded text:
nim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis. Et cum se per verba extra semetipsam jacit, apertam se adversario ostendit; quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multilo inter haec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non
Abbreviated transcription (Latin):
inuestiga patrũ memoriã: hester¬
ni qͥpe sumꝰ. & ignoramꝰ qm̃ sicut
umbra dies nr̃i sunt suꝑ t̾rã. & ipsi
docebunt te. loquent᷑ tibi: & de cor¬
de suo ꝓferent eloqͥa. Nunqͥd uiue¬
re potest scirpus absq humore: aut
creseere carectũ sine aqͦ: Cũ adhuc
sit inflore nec carpat᷑ manu. ante
om̃s herbas arescit. Sic uiȩ om̃iũ qͥ
obliuiscunt᷑ dm̃: & spes hypocrite
peribit Nonei placebit uecordia
sua. & sic̃ tela aranearũ fidutia eiꝰ
Inuitet᷑ suꝑ domũ suã & nonstabit.
fulciet eam: & ñ consurget. Humec¬
tꝰ uidet᷑ anteꝗͣ ueniat sol. & in or-¬
tu suo germen euis egredit᷑ Suꝑ a
ceruũ petraꝵ radices eiꝰ densabunt᷑.

Expanded text:
estiga patrum memoriam hesterni quippe sumus et ignoramus quoniam sicut umbra dies nostri sunt super terram et ipsi docebunt te loquentur tibi et de corde suo proferent eloquia numquid vivere potest scirpus absque humore aut crescet carectum sine aqua cum adhuc sit in flore nec carpatur manu ante omnes herbas arescit sic viae omnium qui obliviscuntur Deum et spes hypocritae peribit non ei placebit vecordia sua et sicut tela aranearum fiducia eius innitetur super domum suam et non stabit fulciet eam et non consurget humectus videtur antequam veniat sol et in horto suo germen eius egreditur super acervum petrarum radices
Abbreviated transcription (Latin):
mei. confabulabor cũ amaritudine
aiẽ meȩ Nunqͥd mare sũ ego aut cȩtꝰ
qr circũ dedistis mecarcere: Si dixero
consolabit᷑ me lectulus m̃s: & releua¬
bor loquens mecũ instratu meo. terre¬
bis me ꝑsõnia. & ꝑ uisiones horrore cõ¬
cuties. Quã obrẽ elegit suspendiũ
aĩa mea & mortẽ ossa mea. Desꝑa

Expanded text:
mei confabulabor cum amaritudine animae meae numquid mare sum ego aut cetus quia circumdedisti me carcere si dixero consolabitur me lectulus meus et relevabor loquens mecum in strato meo terrebis me per somnia et per visiones horrore concuties quam ob rem elegit suspendium anima mea et mortem ossa
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ĩ rectitu dinis statu depere
Humana & enĩ mens aquȩ more¬
& circũ clusa ad suꝑiora colligit᷑.
qr illud repetit. unde descendit.
& relaxata deꝑit: qr ĩe ꝑ infima in¬
utilit̃ spargit. Quot enĩ suꝑ ua¬
cuis uerb̃ asilentũ sui censura dis¬
sipat᷑. quasi tot riuis extra se du¬
cit᷑. unde & redire in teriꝰ ad sui cog¬
nitionẽ ñ sufficit. qͥa ꝑ multi loqͥũ
ex t̾iꝰ sparsa iĩ intime consid̾atioĩs
amittit Totã segͥ insidiantis hostis
uulnerib detegit: qͥa nulla s̃e mu¬
nitione custodie circũ cludit: unde
fpriptũ ẽ. sic̃ urbs patens & absq
muroꝵ ambitu. sic uir qͥ ñ potest in

Expanded text:
anto rectitudinis statu depereuHumana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui
Abbreviated transcription (Latin):
seducens corsuũ. huiꝰ uana ẽ religio.¬
. Hinc rursũ ait. Sit autẽ om̃is hõ
uelox adaudiendũ. tardꝰ autẽ ad
loquendũ. Hinc iterũ adiungit.
Hingua inquietũ malũ: pleua ue.¬
neno mortifero. Hinc ꝑ sem& ipsam
ueritasꝰ ãmon& dicens Ome uer¬
bũ ociosũ quod locuti fuerint ho¬
mines: reddent rationẽ de eo indiȩ¬

Expanded text:
seducens cor suum, hujus vana est reli. Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ messem famelicus comedet:
a psii ⁊i rapiet armatus: & bibea.
N nes diuitias eiꝰ. Nihil in t̾¬
ra sine causa fit: & de humo non
orietur dolor. Homo nascitur ad
rem ego deprecabor dñm. & ad dm
ponã eloquiũ meũ. qͥ facit magna
ꝙ inscrutabilia & mirabilia absꝙ
nimero: qͥ dat pliruiã suꝑ faciẽ

Expanded text:
melicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et bibent sitientes divitias ejus. Nihil in terra sine causa fit, et de humo non orietur dolor. Homo ad laborem nrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero. Qui dat
Abbreviated transcription (Latin):
ortã ꝑficiunt. in porta conte.
quia praue uidȩoꝵ soboles
nti mediatoris au uentũ inlegis
P UItione noruerunt: sed in
ꝓpia riamptoris nr̃i presentia a
diuinitatis obsequio ꝑfidiȩ suȩ
meri⁊s repulsi cecider̃t. Qͦs ni¬
mirũ ñ ẽ qui eripiat : quia scilic&
dũ ipsum redẽptorem eoctingii
ꝑsequendo conati sunt. obla:⁊ sibi
De quo bene subditur. Cuiꝰ nes.

Expanded text:
ficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblata sibi de quo bene subditur: CAPUT IV.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpl̃arũ : quȩ stultꝰ habuit. sed ñ
comedit : quia iuidaicus pls̃ le.¬
gem qͥdem uerbotenꝰ tenuit. sed
ꝑfatutatis fastidium ab eiꝰ in.¬
te.lectu ieiunauit. Nuiꝰ uero
stulti messem famelicus comẽdit:
quia nimirũ gentilis pls uerba
legis intelligendo edidit: ad
quȩ plebs iudaica sine intellectu
laborauit. Hos famelicos fidei dñs
ti qui esuriunt & fitiunt iutticiã:
qm̃ ipsi saturabuntui. Ne hii fane¬

Expanded text:
stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelquia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus ti qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
elybhar maledi cenao ddespiẽit.
lia nimirũ om̃s hereqsẽi quorũ
ter.  speciem amicos beati iob
ri it ieprehendunsDe quo
tient ilii eius a salute Filii hu
stulti sunt om̃s qui ꝑfidie illuit
predicatione generantur: qui
scilicet a salute longe sunt: quia
& si temporaleni uitã sine affli¬
ctione ꝑcipuint. eterna grauius
ultione feriuntur: stẽ deisader
scribȩ & pharisei hẏpocritȩ: qui
circuitis mare & aridã. ut faci.

Expanded text:
Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job ritate reprehendunt. MOfiant filii ejus a salute. - Filii ejus stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, qui etsi temporaliter vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur. Sicut de eisdem Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circ
Abbreviated transcription (French):
eocaminatũ. Qui gargentũ ñha.¬
eloc .ii.iiiundatione satiatur:
quut on tnr aindius potat.
qam o hanc di sicea sitiebat.
& Cuti uocantur: messes. quia
ieunã m̃tẽ refiiunt: diuitiȩ.

Expanded text:
examinatum . Qui ergo argentum non haeloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
utitur: & hȩc in assertionis suȩ
adiutorium assumens. prolata
ex ueritato . estat᷑ : quȩ tam̃ ue.¬
ritas recte. p̃hendit: quia
quãlib. Irtis sententia. contra
scm̃ unu proferci ñ detuit..i

Expanded text:
utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra s
Abbreviated transcription (Latin):
tris tue. & uiuitꝰ dñs incuiꝰ conspec¬
tu sto. qͦd si ñ uultũ iosaphath re¬
gis uidę erubescerẽ: nec attendis¬
sem quidẽ te nec respexissem Hinc
ẽ qͦd idẽ uirnaaman ad se cũ eqͥs
& currib uenientẽ ante hostiũ
domisfixit. & talentoꝵ copia
ac uestiũ fulto non occurrit. non
ianuã domus aꝑuit : s ut laua¬
ri septies in iordane debuisset ꝑ
nuntiũ iussit. unde &idẽ naaman
iratꝰ recedebat dicens. putabã
qͦd egredet᷑ adme: Hinc ẽ qͦd pe¬
trus cũ eũ sacerdotes ac pͥncipes.

Expanded text:
nspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac principes
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã ẽe̾ stultã insinuans ait Quȩ
stulta sunt mundi elegit d̃s̃. ut con¬
fundat sapientes: & siqͥs uidet᷑ int̾
dicit. Quas i morientes & ecce uiui¬
mus. ut castigati & non mortificati:
quasi tristes. sẽꝑ autẽ gaudentes.
sicut ȩgentes : multos autẽ locuple

Expanded text:
ae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Et: Si quis videtur inter dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicu
Abbreviated transcription (Latin):
cens. tues ille uir qͥ fecisti hanc rẽ.
Hinc ẽ qͦd uirdĩ ad destruendã ydo¬
latriã samariã missꝰ. iheroboam
rege suꝑ altare thura iaciente. ñ
regẽ ueritꝰ. non formidine mor¬
tis p̃ssus. contra altare intrepidꝰ
auctoritatẽ libere uocis exercuit
dicens. Aitare altare: hec dicit
dñs. Ecce filius nascet᷑ domui dđ
iosyas noĩe : & immolabit suꝑte
sacerdotes excelsoꝵ. Hinc ẽ qͦd ahab
suꝑb idoloꝵ seruitio subactꝰ cũ
increparẽ helyam p̃sumer&. dicets.
tues ille qui cont᷑bas isrł: helyas ꝓti¬
nus suꝑbi regis stultitiam ob urga¬
tionis lib̾e auctoritate ꝑ cussit: di¬
cens. Non ego turbaui ifrł. s tu &
domꝰ patris tui. qui de reliqͥstis man¬
data dñi: & secuti estis ba alym. Hine

Expanded text:
fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam regem super altare thura jacientem, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tu es ille qui conturbas Israel? Elias protinus superbi regis stultitiam objurgatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis mandata Domini, et secuti estis Baalim . Hin
Abbreviated transcription (Latin):
tuit : cũ subuuixit. & inuentũ
uerba ꝓfertis Inuentũ eñ uer¬
ba ꝓferre ẽ. ociosa dicere. Nã sepe
dũ ab ociosis uerb̃ neqͦꝗͣ lingua cõ¬
pescit᷑. ad temeritatẽ quoq stul¬
te increpationis effrenat᷑. qͥb dã
enĩ ruine suę gradib desidiosa
mens in foueam lapsa impellitur.
Nã dũ ocioia cauere uerba negligi¬
mus ad noxia ꝑ uenimus. ut priꝰ
loqui aliena libeat. & post modũ
detractionib eoꝵ uitã deqͥb loqͥt᷑
lingua mordeat: quandoq autẽ
usq ad aꝑtas contumelias erũpat.
Hunc seminant᷑ stimuli ire. oriun¬
tur rixe. accendunt᷑ faces odioꝵ
ƿax tota extinguit᷑ cordiũ. Vnde
bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qͥ dimittit
aꝗͥ capud ẽ uirgioꝵ. Aquã qͥppe
dimittere est: linguã influxũ elo¬
quii relaxare. Quod contra & in
bonã partẽ asserit. dicens. Aqua

Expanded text:
tuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit adimittere, est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ uidet᷑. utrũ ad hoc sub uinc¬
tum sit qͦd intulerat: nunqͥd dixi
ancerte disiuncta a suꝑiorib sen¬
tentia ꝓmit᷑: quasi ꝑ increpation
dicat᷑. docete me & ego tacebo. & si
quid forte ignoraui instruite me
Qͦa tam̃ utriq distinctioni conuene
qr ab intellectꝰ sani tramite ꝑ ne¬
utram recedit. S quia hȩc intͣns¬
cursu ꝑ allegoriã diximꝰ: restat
ut moralit̾ hystoriȩ uerba ꝑscri¬
pertulerat: malignoꝵ spũum ꝑ¬
cussionib traditꝰ dolores uulner
sentiebat. s sapientẽ di stultitiam
diligens. stultã mundi sapientiam
m̃tis despectu calcauerat Igit᷑
contra mundi diuites pauꝑ. contͦ
potentes opp̃ssus contra sapientes
stultus dĩ tria respondit: qr nes
pauꝑ eoꝵ substantiã. nec opp̃ssꝰ ad¬
uitorium contra robustos. nec fu
sum rapit᷑. & pauꝑ inopia non angus¬
tat᷑. & opp̾sus nil patit᷑. & uoluntarie
stultus carnalẽ sapientiã ñ mirat᷑.¬

Expanded text:
incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrupertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur copotentes oppressus, contra sapientes stultus, doctrinam respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stusum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nil patitur, et voluntarie stultus, carnalem sapientiam non mirat
Abbreviated transcription (Latin):
conabant᷑ Ait enĩ. confusi sutł.
me stultis increpationib adde¬
sperationẽ flectere nequeunt:
ipsi temeritatis suȩ insania con¬
fundunt᷑. Uener̃t quoq usq ad
me. & pudore cooꝑti sunt Ac
si aꝑte dicat. Ulidentes corꝑis iuil¬
nera. s m̃tis conscientiã nescien¬
tes. dũ me de iniustitia increpa¬
re ausi sunt: usq adine necdũ
uenert̃: s dura me inuectione
pulsantes. dũ stare animũ int̾
aduersa dep̃hendunt. quasi ad
me uenientes erubescunt. Eo e¬
nim adme ueniunt. quo me ui in¬
timis agnoscunt: ibiq eospudor
cooꝑit. ubi me stantẽ fortiter ex¬
terior iactura ñ tangit. Sunt
uͦ non nulli qͥ timere đm nesciul:
nisi cũ uel inse experta. uel in a¬
liis cognita aduersitate t̾rent᷑.
traria per infirmitatẽ turbant: ex qͦꝵ
scilicet numero amicos suos ẽe beatꝰ
iob redarguit: cũ ꝓtinꝰ subdit dicens

Expanded text:
conabantur. Ait enim: Confusi sunt, conabantur. Ait enim: Confusi sunt, me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrenturant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarguit, cum protinus subdit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
maiora reatꝰ sui supplicia repulsi
undeant. quod ꝑ diderunt Tc̃ uͦ in¬
quos pudor cooꝑit. cũ eos in cons¬
pectu uidicis testis conscientia ad¬
dicit. Tc̃ uidex exteriꝰ cernit᷑. s ac¬
usator in teruis tolerat᷑. Tunc om̃iᷤᷤ
inte oculos culpa reducit᷑ & mens
sꝑ gehenne in cendia suo grauiꝰ
me crutiat᷑. De quib recte ꝑ ꝓ¬
Nam drͣ. Unẽ exaltet᷑ manus tua
ut ñ uideant: uideant & confunc¬
dant᷑. In tellectũ qͥpe reꝓboꝵ nunc
merita obscurant. s tunc cognitio
reatus illuminat: ut & mͦ sequenda
non uideant: & tunc ea postquam
amiserint cernant: Hunc qͥppe et̃¬
na iuntelligere negligunt. uel appe¬
tere intellecta contẽpnunt. s tc̃
ea intelligentes procul dubio desi¬
derantesq conspiciunt. cũ desi¬
derata assequi nequaꝗͣ possunt:¬
Quȩ &iã beati iob uerba amicis
eius spetialit̾ congruunt : qui
duris ob iurgationib ab spe in¬
tima scĩ uiri animũ labe factare

Expanded text:
majora reatus sui supplicia repulsi majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte  Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. Nunc quippe aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt; sed tunc ea intelligentes procul dubio desiderantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possuntQuae etiam beati Job verba amicis ejus specialiter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri animum labefactare
Abbreviated transcription (Latin):
nãq maximũ erroris sui ꝓpagati¬
onẽ de putant. quia hab̾e se ad
ꝑditionẽ sotios exultant. Cũ uͦ
bonoꝵ spes interiꝰ figit᷑. & neqͥꝗͣ
malis exteriorib ad ima reclinas
dũ per uenire ad afflictoꝵ intima ne¬
queunt. in cassũ se existere crudeles
erubescunt Sc̃s gͥ uirdicat ex uoce
sua dicat ex uniu̾salis ȩxcłiȩ afflicte
gem̃tisq constantia quȩ int̾ adu̾sa
reꝓboꝵ suꝑne retributionis gaudiũ
sine ullo mñtis defectu desiderat. atq
id uitã moriendo ꝑdurat. confusi
sunt quia speraui. acsi aꝑte dicat:
uia duris ꝑsecutionib reprobi
um mei rigoris ñ emolliunt: eru¬
bescentes ꝓ cul dubio laborẽ sue
crudelitatis ꝑdunt. Unde & mox
uenture retributionis. bona quasi
ã p̃sentia conspicit. & qui reatꝰ in iu¬
aitio reꝓbis maneat attendit: sub¬
qͥpe eccłam indie uiditii reprobi
ieniunt : qr usq ad euis tunc cõ¬
spiciendã głam ꝑducunt᷑: ut ad

Expanded text:
namque maximum, erroris sui propagatinamque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos maneat attendit, subicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
sciri. Unde & scĩuiri quia bre¬
uitatẽ uitȩ indesinent̾ aspiciunt:
quasi cotidiȩ morientes uiuunt:¬
& tanto se solidius mansuris p̃parant
quanto & nulla e̾ẽ transitoria sem¬
ꝑ ex fine pensant. Hinc qͥppe psal¬
mista ueloci cursu fugere. uitã
peccatoris aspiciens aitͦ Pusillum
ad huc: &ñ erit peccator Hinc ite¬
rũ dicit. ⁊omo sic̃ fenũ dies eius
Hinc ysaias ait Om̃is caro fenũ.
& gła eius sic̃ flosfeni. Hinc m̃tis
p̃sumentiũ iacob corripit dicens
dicũ parens. Recte gͦ drͣ ex pec¬
tate paulisꝑ : quia & imm̃sũ ẽ qͦd
ducit᷑. ipsa hoc momĩta sua quȩ dif¬
ferunt inpellunt: atq unde tene¬
ri ceruitur. inde agit᷑ ne teneat᷑.
post quã breuitatẽ p̃sentis
uitȩ despiciens. intulit contra
iniquos ꝓtinus in uoce omĩũ eles¬
toꝵ surgit ad iungens Confusist
bi ingerunt. si hos ad spe intima
labe factari conspiciunt effectu
de ceptionis hylarescunt Luerũ

Expanded text:
sciri. Unde et ssciri. Unde et svitatem hujus vitae indesinenter aspiciunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiadhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dicens: dicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt impellunt; atque unde teneri cernitur, inde agitur ne teneatur. postquam brevitatem praesentis vitae despiciens intulit, contra iniquos protinus in voce omnium electorum surgit, adjungens: CAPUTbi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
du ꝑseuatura diligit᷑. ab et̃na spe
anunꝰ frangit᷑. & delectatꝰ p̃sentib
desperationis suę caligine reuerb̾at᷑.
cũq longum putat quod ad iuiuen¬
di sibi spatiũ restat. repente uitã
deserens. et̃nã inuenit. quȩ uitare
iã nequeat. Hincẽ enĩ qͦd ꝑ quen¬
dã sapientẽ dicit᷑. Uehis qͥ ꝑdid̾unt
sustinentiã Sustinentiam uidelie&.
perdunt. qͥ dũ diu se immorari uisi¬
bilib estimant. spẽ in uisibiliũ dere¬
linquunt: cũq mens inp̃sentib fi¬
gitur uita terminat᷑. & repente ad
supplicia inꝓuisa perueniunt. qͦ
decepti suis p̃sũptionib aut nũquã
se contingere: aut tarde credidis
Hinc ueritas dicit Uigilate itaq qͥa
nescitis diẽ neq horam Hinc rur¬
sũ scriptũ ẽ. Dies dni sicut fur innoc¬
te ita ueniet Qͥa eiĩ ad rapiendã
animã ppinquans minime conspi¬
cit᷑ furi in nocte cõparat᷑. Tanto
gͥ deb& quasi sẽꝑ ueniens metui.
quanto a nob̾ ñ ual& uent᷑us pre¬

Expanded text:
 ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura prae
Abbreviated transcription (Latin):
Manũ qͥppe hostis sathane fortitudi¬
nẽ uocat: & manũ robustoꝵ. uires
malignoꝵ spuũ appellat. Quos idcir¬
co robustos memorat: qr dũ absq
carnis infirmitate sunt conditi. pra¬
uis eoꝵ adnisib imbecillitas adiune¬
ta non obuat. Hoc uero quod sub

Expanded text:
Manum quippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et manum robustorum, vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos appellat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum assertionibus imbecillitas adjuncta non obviat. Hoc vero quod sub
Abbreviated transcription (Latin):
uita p̾sens quã sit transitoria
ad tendit . & ꝓ ea exterius la¬
bores ꝑpeti renuit: cuiꝰ intͥn¬
secꝰ delectationẽ uincit. Beatꝰ
igit᷑ iob p̃sentis uite aduersi¬
tatib p̾ssus. dicat exsua. dicat
ex omĩun uoce iustoꝵ. Que ẽ
enĩ fortitudo mea ut sustineã.
aut qͥs finis m̃s ut patienter
agam: Acsi aꝑte insinu&: di¬
cens. Mala mundi ꝓ mundo
tolerare nequeo. quia iam meiꝰ
desiderio fortis non sum. Dũ enĩ
p̃sentis uitȩ finẽ conspicio: ent
pondus cruciatꝰ eius patior:
cuuis appetitũ calco Ꝙ qr in¬
iusti quiq ut diximus tanto
fortius labores illus ꝑferunt
quanto auidius eius delectati¬
one pascunt᷑. recte mox ean¬
dem reproboꝵ fortitudinem

Expanded text:
vita praesens quam sit transitoria vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? Ac si aperte insinuet, dicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur, recte mox eamdem reproborum fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bunt dixit : ꝓfecto patenter
in notuit. aliã esse quȩ ponit᷑.
ꝙaliã  quȩ inchoat᷑. An non
&iam reprobi fortes sunt : qui
ad p̃sentis uitȩ concupiscentiã.
tot laborib currunt: ꝑiculis
se audenter obiciunt: ꝓ lucris
contuinelias libent̾ ferunt. ab
appetitus sui libidine nulla uic¬
ti contrarietate resiliunt : ꝑcus¬
sionib durescunt. & mala mundi
tolerant ꝓmundo: eiꝰq ut ita
dixerim gaudia querentes ꝑ¬
dunt: nec tam̃ hȩc ꝑdendo fa¬
tigant᷑ : Unde bene exhuma¬
ni generis uoce ꝑ iheremiã dr̃.
nebriauit me absintio. Ebrius
qͥppe qͦd patit᷑ nescit. Absintio
gͦ ẽ ebriꝰ qͥ pro amore p̃sentis
scłi a sensu rationis alienus.
dũ qͥc qͥd ꝓmundo sustinet leue¬
deputat : laboris amaritudinẽ
quã tolerat ignorat : qr nuirũ
delectabilit̾ ad cuncta ducit᷑. in
qͥb pęnalit̾ fatigat᷑. At contra
uir nistꝰ ad mundi ꝑicula ꝓ
mundo toleranda esse debiłis
stud&: finem suũ conspicit.

Expanded text:
bunt, » dixit; profecto patenter innotuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam reprobi fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde bene ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: Inebriavit me absinthio . Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationis alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, ledeputat, laboris amaritudinem, quam tolerat, ignorat, quia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit,