comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non eẽ. peccatum. Non autẽ ista iuissa s ꝑmissa eẽ. apłis.
ex hoc intelligit᷑: qd̃ apłs paulus maiib sins oꝑatus ⁊ uictum
querebat. ñ abusus ea potestate sicut ipse loquit᷑. qͣm dñs euã¬
gelistis dedit. Qd̃ eñ ꝑmittit᷑ a dño. etiam facere . ñ. licet. qd̃
autẽ iubet᷑. uisi fiat pectatũ est. Addunt eciã de illo dunte
cui ds̃ dixerat. stulte hac nocte. animã tuã expetam. que au¬
tem p̾parasti cuiꝰ erunt: Et dicunt ñ minꝰ huic capło legis ẽẽ.
contrariũ. cũ in isto mnauitas irrisa sit uane leticie. qui incer¬
ta illa ꝓcertis habuit. popłõ autẽ isrł certam faciebat illam
pollicitationem. oinmpotentia pollicentis. Unde apł̃s paulus
cłie membris habere suũ locũ ita loquit᷑. Duitib huiꝰ scł̃i p̾¬
cipe non suꝑbe sapere. neq sperare minterto diuitiarũ. s¬

Expanded text:
autem non esse peccatum. non autem ista iussa, sed permissa esse apostolis autem non esse peccatum. non autem ista iussa, sed permissa esse apostolis ex hoc intellegitur, quod apostolus Paulus manibus suis operatus uictum quaerebat non abusus ea potestate, sicut ipse loquitur, quam dominus euangelistis dedit. quod enim permittitur a domino, etiam non facere licet; quod autem iubetur, nisi fiat peccatum est. Addunt etiam de illo diuite, cui deus dixerat: stulte, hac nocte a te animam tuam expetam; quae autem praeparasti, cuius erunt? et dicunt non minus huic capitulo legis esse contrarium, cum in isto inanitas inrisa sit uanae laetitiae, quia incerta illa pro certis habuit, populo autem Israhel certam faciebat illam pollicitationem omnipotentia pollicentis. unde etiam apostolclesiae membris habere suum locum, ita loquitur: diuitibus huius saeculi praecipe non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiaru
Abbreviated transcription (Latin):
ponam uos. Manducabitis uetus qd̵ inuet̾auit. & ꝓicietis
uetus ante nouũ. Iam neminẽ oportet postulare a nobis
ut hec ostendamꝰ. quã congruent̾ illi popło d̾s ꝓmiserit.
Multa enĩ de hac re diximꝰ. & tui parua st̃ nimis tardus ẽ.
S tam̾ qd̾ etiam huic loco de nouo testam̃to ditunt. ẽẽ. con¬
trariũ. illud udelicet qd̵ dns ait. nolite portare aurũ neq
argentũ. neq nũmos in ⁊ onis ur̃is. non perã inuia. neq du¬
as tunicas. neq calciamenta neq uirgam. dignus ẽ. eñ ope¬
rartus mercede sua. qͥd mirũ si hec euangłistis donauerat:
Numqͥd in hoc ministeriũ popłs iudaicus uocabat᷑: Que ta¬
men oĩa sp̃ualiter ꝑscritanda sunt. ne ipse du̾s hominib
impiis contra sua precepta fecisse uideat᷑. qui etiã loculos
habebat. quib ad necessariũ uictũ peccuuia portabat᷑. nisi
forte dicturi st̃ in ronis hr̃e peccimiã peccatũ eẽ. in loculis

Expanded text:
ponam uos. manducabitis uetus, quod inueterauit, et proicietis ponam uos. manducabitis uetus, quod inueterauit, et proicietis uetus ante nouum. iam neminem oportet postulare a nobis, ut haec ostendamus quam congruenter illi populo deus promiserit. multa enim de hac re diximus. et cui parua sunt, nimis tardus est. sed tamen quod etiam huic loco de nouo testamento dicunt esse contrarium illud uidelicet, quod dominus ait: nolite portare aurum neque argentum neque nummos in zonis uestris, non peram in uia neque duas tunicas nequs calciamenta neque uirgam; dignus est enim operarius mercede sua, quid mirum si haec euangelistis donauerit ? numquid in hoc ministerium populus Iudaicus uocabatur? quae tamen omnia spiritaliter perscrutanda sunt, ne ipse dominus hominibus inpiis contra sua praecepta fecisse uideatur, qui etiam loculos habebat, quibus ad necessarium uictum pecunia portabatur. nisi forte dicturi sunt in zonis habere pecuniam peccatum esse. in loculis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ omne aurũ incomparatione ipsius harena ẽ. exigua. &
tanqͣm lutũ estimabit᷑. argentũ ad illam. Hec isti si aut lege¬
rent. aut ñ upie legerent : uiderent omnia inutriusq testa¬
menti script᷑is. ⁊ ad expetendũ. & ad fugiendũ ⁊ ad sumendũ
& ad reitiendũ sibi concordantia. & suis gradib orcdinata.
De eo qd̃ scriptum ẽ. in lege.
Si ambulaueritis in lege. & precepta mea custodieritis.
dabo pliuuas temꝑe suo. & ꝓducet t̾ra fructus suos. & arbo¬
res poma. & iundemie tue messib succedent. & satio uinde¬
miis ⁊ saturabimini. & sedebitis in pace int̾ra ur̃a. ⁊ dormi¬
etis. ⁊ ñ erit qui uos t̾reat. & ꝑdam omnẽ beluã exterra
ur̃a. & ꝑsequimini inimicos ur̃os. & cadent ante uos ingla¬
dio. & insequent᷑ quinq ex uob̃ centũ. & tentũ ex uob̃ ꝑse¬
quent᷑ decem milia. & concident inmici ur̃i aute uos in
gladio & ueniã & benedicã uos & multiplicabo uos ⁊ dis¬

Expanded text:
ne aurum in conparatione illius arena est exigua et tamquam lutum aestimabitur argentum ad illam. haec isti si aut legerent aut non inpie legerent. uiderent omnia in utriusque testamenti scripturis et ad expetendum et ad fugiendum et ad sumendum et ad reiciendum sibi concordantia et suis gradibus ordinata. De eo, quod scriptum est in lege: si ambulaueritis in lege et praecepta mea custodieritis, dabo pluuias tempore suo et producet terra fructus suos et arbores poma et uindemiae tuae messibus succedent et satio uindemiis: et saturabimini et sedebitis in pace in terra uestra et dormietis et non erit, qui uos terreat; et perdam omnem beluam ex terra uestra et persequemini inimicos uestros, et cadent ante uos in gladio; et insequentur quinque ex uobis centum et centum ex uobis persequentur decem milia et concident inimici uestri ante uos in gladio; et ueniam et benedicam uos et multiplicabo uos et dis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ milia auri ⁊ argenti. Et illud. Iudicia dei uera. iuistifica¬
ta in semet ipsa. Desiderabilia suꝑ aurũ & lapidem p̾ciosũ
multũ. Et illud. Beatus uir qui inuenit sapientiã.⁊ in mor¬
talis qui nuidet prudentiam. Meltꝰ est enĩ illam mercari. qͣm
auri & argenti thesauros. Preciosior ẽ. autẽ lapidib optunis.
ñ resistit illi ullũ malũ. bene nota ẽ. omnib appropinqͣu¬
tib ei. & ei qui consid̾aut. eam diligent̃. Omne autẽ p̃ciosũ

Expanded text:
super milia auri et argenti et illud: iudicia dei uera iustificasuper milia auri et argenti et illud: iudicia dei uera iustificata in id ipsum desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum et illud: beatus uir. qui inuenit sapientiam, et inmortalis, qui uidet prudentiam. melius est enim illam mercari quam auri et argenti thesauros; pretiosior est autem lapidibus optimis, non resistit illi ullum malum; bene nota est omnibus adpropinquantibus ei et eis. qui considerant eam diligenter. omne autem p
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qd̵ scriptum ẽ. inlege. ego simi qͥ diuitias do amitis
meis. & pauꝑtatẽ innnicis. Huit sententie illud oppo¬
celorum. & ue uob̾ diuitib. quia ꝑcepistis consolationem
ur̃am. S cur nolunt & alia in euangłio contueri: Ubi enĩ
Ecce habent amicos dei hereditate t̾re diuites fieri. Cũ au¬
tem ad tantã egestatem diues ille redigit᷑. ut ab eo pauꝑe qͣ
neglexerat digito breui in aqua tincto arenti linguȩ suȩ
humorẽ stillari deprecet᷑: urtelligant qͦmͦ fiant pauꝑes mni¬
mici dei & id ẽẽ. cognostant. qd inlege scriptũ est. Ego sũ
qui diuitias do amitis meis. & pauꝑtatẽ inimitis. Nã istas
diuitias temꝑales. & inueceri scriptura ẽẽ. contemptas. &
suꝑuis docui. & ininimerabilib locis qui leg̾e uoluerit
inueniet. Unde est etiam illud. Meliꝰ ÷ modicũ uisto. suꝑ
diuitias peccatoꝵ multas. Et illud. Bonũ michi lex oris tui.

Expanded text:
e eo quod scriptum est in Lege: Ego sum qui divitias do amicis e eo quod scriptum est in Lege: Ego sum qui divitias do amicis meis, et paupertatem inimicis meis. Huic sententiae illud oppocaelorum et: uae uobis diuitibus, quia percepistis consolationem uestram. sed cur nolunt et alia in euangelio contueri? ubi enim sidebunt terram. ecce habent amicos dei hereditate terrae diuites fieri. cum autem ad tantam egestatem diues ille redigitur, ut ab eo paupere, quem neglexerat, digito breui in aqua tincto arenti linguae suae humorem stillari deprecetur, intellegant, quomodo fiant pauperes inimici dei, et id esse cognoscant. quod in lege scriptum est: ego sum. qui diuitias do amicis meis et paupertatem inimicis. Nam istas diuitias temporales et in uetere scriptura esse contemptas et superius docui et innumerabilibus locis, qui legere uoluerit inueniet. unde est etiam illud: melius modicum iusto super diuitias peccatorum multas et illud: bonum mihi lex oris tui
Abbreviated transcription (Latin):
irrideatur ista felicitas in hominib impiis & tota beatitu¬
do in deo sola inconcussa figat᷑. Illi enĩ dicunt beatum
popłm cui hec sunt. s beatus popłs cuiꝰ est dñs d̾s ipsiꝰ.
Q đ autẽ etiam illud contrariũ esse putauert̾. huic loco ue¬
teris testamenti qd̵ dñs ait. omnis qui confusus fuerit me
aut uerba mea ingente ista adultera & peccatrite. ⁊ fi¬
liꝰ hoĩs confundet᷑ ilũ cũ uenerit in gloria patris sui. &
laude sanctoꝵ. qͥd ꝑtineat ad contemptũ rerũ temporali¬
um ñ uideo. Qd si ꝓpt̾ea ꝑtinet ne aliquis t̾ritus taliũ
rerũ dampnis. xp̃m confiteri aut erubescat aut timeat
qͥd habent̾ qd dicant: Dicimꝰ ita ẽẽ ista munera dei. ut
tam̃ sint inf̾ima. & in cõparatione salutaris confessionis ñ
solum amittenda. s ultro etiam ꝓitienda: carnalib tam̃ hec
amantib & nondũ capientib ꝓͥmissa celestia. ne ab idolis ⁊
demonib ista pet̾ent ittiliter a dño deo ẽẽ. pollicita.

Expanded text:
irrideatur ista felicitas in hominibus impiis, et tota beatitudo in Deo solo inconcussa figatur. Illi enim dicunt beatum populum cui haec sunt; sed beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius. Quod autem etiam illud contrarium esse putaverunt huic loco Veteris Testamenti, quod Dominus ait, Omnis qui confusus fuerit me aut verba mea in gente ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confundetur illum, cum venerit in gloria Patris sui et laude sanctorum ; quod pertineat ad contemptum rerum temporalium non video. Quod si propterea pertinet, ne aliquis territus de talium rerum damnis, Christum confiteri aut erubescat, aut timeat, quid habent quod dicant? Dicimus ita esse ista munera Dei, ut tamen sint infima, et in comparatione salutaris confessionis, non solum amittenda, sed ultro etiam projicienda: carnalibus tamen haec amantibus, et nondum capientibus promissa coelestia, ne ab idolis et daemonibus ista peterent, utiliter a Domino Deo esse pollicita.
Abbreviated transcription (Latin):
gloria liberoꝵ. Iuillo cognoscat᷑ prefiguratio possessionis nr̃e.
in isto teneat᷑ ipsa possessio. Int̾pretat᷑ apłs sabb̃m ad ebreos
cũ dic̃. remanet gͥ sabatismũ popło dei. Interpretat᷑ etiã cir¬
cumcisionẽ cum dicit de abraham. & signũ accepit circũcisi¬
onis signacłm iusticie fidei. Apłitam itaq int̾pretationem
spiritualit᷑ teneo. carnalẽ seruitutis obseruationẽ lib̾tate con¬
tempno. Utriuisc testamenti aucetorẽ d̃m uenerans. qui & uet̾i¬
homini fugienti. tanquam dñs apposuit qd timeret. & nouo
redeunti tanquã pater aꝑuit qd amaret.

Expanded text:
gloria liberorum ; in illo cognoscatur praefiguratio possessionis nostrae, gloria liberorum ; in illo cognoscatur praefiguratio possessionis nostrae, in isto teneatur ipsa possessio. Interpretatur Apostolus sabbatum ad Hebraeos, cum dicit: Remanet igitur sabbatismus populo Dei . Interpretatur etiam circumcisionem, cum dicit de Abraham: Et signum accepit circumcisionis signaculum justitiae fidei . Apostolicam itaque interpretationem spiritualiter teneo: carnalem servitutis observationem libertate contemno, utriusque Testamenti auctorem Deum venerans, qui et vetehomini fugienti tanquam dominus apposuit quod timeret, et novo redeunti tanquam pater aperuit quod amaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ut ostenderet᷑ in ipsis umbris ũ esse spem ponendam.
s in ipsis reb quas ille umbre. significabant ẽẽ. uenturas. id ÷
nec tam̃ ea tanquã noxia remouenda. s tanqͣm suꝑflua cõ¬
tempnenda apłs precipit. Ut siquis uideus xp̃o credidiss.
ꝓꝓter offensionẽ suoꝵ non ꝓhiberet᷑ iau̾e in ipsis suꝑflius.
nec tam̃ in eis salutẽ suam constitutã putaret. ñ enĩ signa¬
illa s ea que his significant᷑ in salutẽ introducunt. Ideoq
preputiũ nicħ est. ⁊ circũcisio nicħ ẽ: s obseruatio manda¬
toꝵ. dei. Et qd̃ alio loco ait. utinã & abscidant᷑ qui uos contͣ¬
bant. ñ quia circũcisio contraria ẽ. euangłio dicit apłs. si
cut manichei putant: s illud ẽ. euangłio contrariũ. ut qͥsq
rem deserens que illam umbrã figurat᷑. ipsuis umbre seqͣt᷑
in.anitatẽ: qd̵ uolebant qui gentib in xp̃m credentib iui¬

Expanded text:
tum est. ut ostenderetur in ipsis umbris non esse spem ponendam, tum est. ut ostenderetur in ipsis umbris non esse spem ponendam, sed in ipsis rebus, quas illae umbrae significabant esse uenturas. id esnec tamen ea tamquam noxia remouenda, sed tamquam superflua contemnenda apostolus praecipit, ut si quis Iudaeus Christo credidisset, propter offensionem suorum non prohiberetur manere in ipsis superfluis, nec tamilla, sed ea quae his significantur in salutem introducunt. Ideoque praeputium nihil est, et circumcisio nihil est, sed observatio mandatorum Dei. Et quod alio loco ait: Utinam et abscindantur qui vos conturbant ; non quia circumcisio contraria est Evangelio, dicit Apostolus, sicut Manichaei putant: sed illud est Evangelio contrarium, ut quisque rem deserens, quae per illam umbram figuratur, ipsius umbrae sequatur inanitatem. Quod volebant qui Gentibus in Christum credentibus ju
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ es in prato tuo. benedictꝰ frustus uentris tui. &
fructus t̾rȩ tuȩ. & generationes iumentoꝵ tuoꝵ. arm̃tum
boum tuoꝵ. & grex ouiũ tuarũ. benedictus es in introitu
tuo & egressu. Duic capitło illud dicunt in euangłio ẽẽ. con¬
trariũ. Si quis uult me sequi abneget semetipsũ sibi. ⁊ tol¬
lat crucẽ suam & sequat᷑ me. Quid enĩ ꝓdest homini si to¬
tũ mundũ lutret᷑. anime autẽ sue decrim̃tũ patiat᷑: Aut
quã dabit homo cõmutationẽ ꝓ anima sua: d ex illa re¬
gula ostendit᷑ non eẽ. contrariũ. qua notũ esse iam debet
carnali adhuc popło congruent̾ carnalia & temꝑalia pre¬
mia fuisse ꝓmissa. s tamen ab uno deo cuiꝰ est creatura oĩs
& suꝑior & inferior. Cerce enĩ ipse adimantꝰ posuit testimo¬
niũ de euangłio ubi dñs ait. Nolite uirare neq ꝑcelũ. qͥa
thronus eiꝰ euis eit neq ꝑt̾ram. quia scabellũ ẽ. pedũ eus.

Expanded text:
dictus es in prato tuo, benedictus fructus uentris tui et dictus es in prato tuo, benedictus fructus uentris tui et fructus terrae tuae et generationes iumentorum tuorum et armentum boum tuorum et grex ouium tuarum; benedictus es in introitu tuo et egressu. huic capitulo illud dicunt in euangelio esse contrarium: si quis uult me sequi, abneget semet ipsum sibi et tollat crucem suam et sequatur me. quid enim prode est homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? sed ex illa regula ostenditur non esse contrarium, qua notum esse iam debet carnali adhuc populo congruenter carnalia et temporalia praemia fuisse promissa, sed tamen ab uno deo, cuius est creatura omnis et superior et inferior. certe enim ipse Adimantus posuit testimonium de euangelio, ubi dominus ait: nolite iurare neque per caelum, quia thronus eius est
Abbreviated transcription (Latin):
crudelia deliram̃ta torserunt. Dũ enĩ credunt panẽ plora.¬
re qd̵ fieri ñ potẽ : non eũ porrigunt hõi quẽ plorantem
uident. Fortassis dicant sicut solent ceci iactare insan a con¬
uitia meliorẽ fuisse dauid ñ peꝑcit inimico. quã dm qui
dederit ei occidendi potestatẽ. quasi uero d̃s nesciret. cui de¬
derit hanc potestatẽ. Nouerat utiq uoluntatẽ uiri sui. s
ut cet̾is etiam hominib ad imitandũ in notesceret. ea que
in corde dauid iam nota erat inimiti dilectio. dedit in po¬
testatẽ ininicũ. quẽ ñ dum uolebat occidi propter certã
rerũ dispensationẽ. quã ꝑ illũ impleri oportebat. Ita &
dauid houitas cõmendata ẽ. ut haberent homines qđ ama¬
rent. ⁊ saulis malitia adexitũ digniorẽ dilata ẽ. ut habe¬
rent homines qd̵ tunerent.
e eo qd̵ indenteronomio scriptum ẽ. Si aure audi¬
eritis uocẽ dñi dei tui benedictus es in agro tuo. bene¬

Expanded text:
crudelia deliramenta torserunt! dum enim credunt panem ploracrudelia deliramenta torserunt! dum enim credunt panem plorare, quod fieri non potest, non eum porrigunt homini. quem plorantem uident. fortassis dicant, sicut solent caeci iactare insana conuicia, meliorem fuisse Dauid, qui pepercit inimico, quam deum qui dederat ei occidendi potestatem: quasi uero deus nescierit, cui dederit hanc potestatem. nouerat utique uoluntatem serui sui, sed ut ceteris etiam hominibus ad imitandum innotesceret ea quae in corde Dauid iam deo nota erat inimici dilectio dedit illi in potestatem inimicum, quem nondum uolebat occidi, propter certam rerum dispositionem, quam per illum inpleri oportebat. ita et Dauid bonitas commendata eut haberent homines quod timerent. De eo, quod in deuteronomio scriptum est: si aure audieris uocem domini dei tui, benedictus es in agro tuo, bene
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas. aliquando autẽ occultat᷑: ut & manifestis lestor
instruat᷑. & exerceat᷑ obscuris. Certe inimicũ & ꝑsecutorẽ suũ.
nimis ingratũ ⁊ mnis infestum saul regẽ ateepit daurd. in
potestate ut ei faceret qd uellet. ⁊ elegit parcere potiꝰ qͣm
occidere. Non eñ erat uissus octidere. s neq ꝓhibitus: im¬
mo etiã diuinitꝰ audierat. se impune facere quicqͥd uellet
iminico. & tam̃ tantã potestatẽ ad mansuetudinẽ contulit.
Dicat᷑ mͥ quẽ tuuit. cũ interfic̾e noluit. Nec hominẽ pos¬
sumꝰ ditere timuisse. quẽ acceꝑat in potestatẽ : nec dm qͥ
dederat. U bi gͦ nec difficultas fuit occidendi nec timor:
dilectio ꝓfecit inimnico. Ecce dauid ille bellator impleuit
p̾ceptũ xp̃i qd accepimꝰ. ut diligamꝰ inimicos. Atq utiiam
hoc umitarent᷑ isti. qui humanũ affectũ miscd̃ie ad nescio qͦ

Expanded text:
auctoritas, aliquando autem occultatur. ut et manifestis lector auctoritas, aliquando autem occultatur. ut et manifestis lector instruatur et exerceatur obscuris. Certe inimicum et persecutorem suum nimis ingratum et nimis infestum Saul regem accepit Dauid in potestatem, ut ei faceret quod uellet; et elegit parcere potius quam occidere. non enim erat iussus occidere sed neque prohibitus; immo etiam diuinitus audierat se inpune facere quicquid uellet inimico; et tamen tantam potestatem ad mansuetudinem contulit. dicatur mihi quem timuit, cum interficere noluit. nec hominem possumus dicere timuisse, quem acceperat in potestatem, nec deum. qui dederat. ubi ergo nec difficultas fuit occidendi nec timor, dilectio pepercit inimico. ecce Dauid ille bellator inpleuit praeceptum Christi. quod accepimus, ut diligamus inimicos. atque utinam hoc imitar.ntur isti, qui humanum adfectum misericordiae ad nescio quae
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ attendunt & misccłiam & ueritatẽ dei utrisisq testa¬
menti lict̾is cõmendari. Nam de inunici dilectione ut ñ
reddatur malũ ꝓ malo. in uet̾i̾b libris legit᷑. Dñe d̾s m̾s
si feci istud. si ẽ. mniqͥtas in manib meis. Si reddidi recbu¬
entib mala. decidam merito ab inimicis meis manis. Qc
hoc diceret. nisi qui sciret hoc deo placere. ut malũ pro
malo nemo reddat: S hoc ꝑfectoꝵ est ut ñ oderint in
peccatorib nisi peccata. ipsos autẽ homines diligant. &
cũ umdicant ñ iundicent a cerbitate seuitie. s modera¬
tione iusticie. ne ipsa relaxatio pettati plus noteat pecca¬
tori quam pena uindicte. Nec tam̃ hoc fecerunt iusti hoĩes
nisi auctoritate duina ne quis arbitret᷑ passim sibi ẽẽ. ꝑmissũ
necare quẽ uelit aut iudicio ꝑsequi. aut penis quiblibet astli¬
gere. Aliquando autẽ aꝑte ponit᷑. in scripturis ipsa diuina

Expanded text:
et non intendunt et misericordiam et seueritatem dei utriusque testaet non intendunt et misericordiam et seueritatem dei utriusque testamenti litteris commendari. nam de inimici dilectione, ut non reddatur malum pro malo, nonne in ueteribus libris legitur : domine deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis? quis hoc diceret, nisi qui sciret hoc deo placere, ut malum pro malo nemo reddat? sed hoc perfectorum est, ut non oderint in peccatoribus nisi peccata, ipsos autem homines diligant; et cum uindicant. non uindicent acerbitate saeuitiae, sed moderatione iustitiae, ne ipsa relaxatio peccati plus noceat peccatori quam poena uindictae. nec tamen hoc fecerunt iusti homines nisi auctoritate diuina, ne quis arbitretur passim sibi esse permissum necare quem uelit aut iudicio persequi aut poenis quibuslibet adfligere. aliquando autem aperte ponitur in scripturis ipsa diuina
Abbreviated transcription (Latin):
se homnies & mortuos ẽẽ. uirũ & uxorẽ qͥ mentiri ausi er̃t
phis ꝓ magno legant & illud qd̃ de apło thoma cõmemo¬
rani. ⁊ ipsiꝰ pecri filiam paraliticã fc̃am precib patris ⁊
ortholani filiã ad precẽ ipsuis petri eẽ. ẽẽ. mortuã. & res¬
pondent qd̾ hoc eis expediebat. ut & illa solueret᷑ parali¬
si. & ia moreret᷑. tam̃ ad preces apłi factũ ẽẽ. non negant.
Quis ullis dixit. non expediebant gentib impiis int̾sici. qͣs
tiaditas eẽ. diuinitꝰ in manꝰ popłi uideoꝵ irridentes mira¬
ri se fingunt: Cũ autẽ illa non odio s bono amino apłi
fecerint. unde isti conuincant animos uiroꝵ sp̃ualuim.
qui m illo popło fuerunt qd̃ eos oderant. qͥ ꝑ ipsos duuna
iusticia de hac uita iubebant᷑ auferri. Compescant potiꝰ
timeritatem suã. & ñ decipiant imꝑitos. quib aut ñ ua¬
cat legere. aut nolunt legere. aut ꝑuerso animo legunt.

Expanded text:
se homines et mortuos esse uirum et uxorem. qui mentiri ausi erant se homines et mortuos esse uirum et uxorem. qui mentiri ausi erant phis pro magno legant, et illud quod de apostolo Thoma commemoravi, et ipsius Petri filiam paralyticam factam precibus patris, et hortulani filiam ad precem ipsius Petri esse mortuam, et respondent. quod hoc eis expediebat, ut et illa solueretur paralysi et illi moreretur: tamen ad preces apostoli factum esse non negant. quis autem illis dixit "non expediebat gentibus inpiis interfici". quas traditas esse diuinitus in manus populi Iudaeorum inridentes mirari se fingunt cum autem illa non odio sed bono animo apostoli fecerint. unde isti conuincunt animos uirorum spiritalium, qui in illo populo fuerunt, quod eos oderant, qui per ipsos diuina iustitia de hac uita iubebantur auferri V conpescant potius temeritatem suam et non decipiant inperitos, quibus aut non uacat legere aut nolunt legere aut peruerso animo legunt
Abbreviated transcription (Latin):
errore iactet᷑. & putet contrarias sibi ẽẽ. scripturas. Qm
undictam sine odio ñ dum apłi animo ceꝑant. quando
irati eis a quib non recipiebat᷑ hospicio. quesuert̾ de dño
utrum uellet eos pet̾e ignem decelo sicut helias fecerat.
qͦ igne homines inhospitales consumerent᷑. Lunc respon¬
ebant eos quos uolebant igne consumi. Postea uero cũ un
inimicos diligere. accepert̃ potestatẽ undicandi. quia iã
sine odio pot̾ant uindicare. Qua potestate petrus apłs
usus ẽ. in eo libro quẽ isti ñ accipiunt. qm manifeste con¬
tinet paralyti aduentũ. id est consolatoris sc̃ĩ sp̃s. quẽ lu¬
gentib misit cũ ab eoꝵ occł̃is ipse ascendisset incelum. Con¬
solator enĩ tristib mittit᷑. sccłm illam eiꝰdem. dñ sententiã.
beati lugentes qm ipsi consolabunt᷑. Ipse etiã dixit. tune
miserat uenisse declarat᷑. legimꝰ ad sententiam petri ceridis¬

Expanded text:
errore iactetur et putet contrarias sibi esse scripturas. Quam errore iactetur et putet contrarias sibi esse scripturas. Quam uindictam sine odio nondum apostoli animo ceperant, quando irati eis, a quibus non recipiebantur hospitio, quaesiuerunt de domino, utrum uellet eos petere ignem de caelo, sicut Helias fecerat, quo igne homines inhospitales consumerentur. tunc responebant eos, quos uolebant igne consumi. postea uero cum inpinimicos diligere, acceperunt potestatem uindicandi, quia iam sine odio poterant uindicare. qua potestate et Petrus apostolus usus est in eo libro, quem isti non accipiunt, quoniam manifeste continet paracleti aduentum, id est consolatoris sancti spiritus. quem lugentibus misit, cum ab eorum oculis ipse ascendisset in caelum. consolator enim tristibus mittitur secundum illam eiusdem domini sententiam: beati lugentes quoniam ipsi consolabuntur. ipse emiserat, uenisse declaratur, legimus ad sententiam Petri cecidis
Abbreviated transcription (Latin):
uissisti qd inimicos nr̃as diligamꝰ. & de illis uos undicare
disponis: An forte contra uoluntatẽ suoꝵ scorũ facturꝰ est
eos quos illi diligunt puniendo atq dampnando: Immo ip¬
si potiꝰ abista calũpniosa cecitate conuertant᷑ ad d̾m. & in
utroq testamento eiꝰ intelligant uoluntatẽ: ne in sinistra
parte inuemant᷑ inter eos quib dicturus ẽ. dñs. Ite in ignẽ
et̾num qui p̃paratus ẽ. diabolo ⁊ angłis eiꝰ. E suriui enĩ &
ñ dedistis mͥ manducare. & cet̾a talia. Displicet enĩ istis
miseris qd̃ d̾s popło suo int̾ficiendos tradidit inimicos. ⁊
ipsi panẽ manducanti dari ꝓbibent. non inunico s suppli¬
ci. Intelligant potiꝰ sine odio ẽẽ. posse uindictam qͣm pau¬
ci iutelligunt. & tam̃ quã diũ ñ intelligit᷑. tam dui necẽẽ.
est ut lector in libris utriꝰq testamenti magno labore Aut

Expanded text:
jussisti ut inimicos nostros diligamus, et de illis nos vindicare jussisti ut inimicos nostros diligamus, et de illis nos vindicare disponis? An forte contra voluntatem suorum sanctorum facturus est, eos quos illi diligunt, puniendo atque damnando? Imo ipsi potius ab ista calumniosa caecitate convertantur ad Deum, et in utroque Testamento intelligant ejus voluntatem, ne in sinistra parte inveniantur inter eos quibus dicturus est Dominus: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare et cetera talia. displicet enim istis miseris, quod deus populo suo interficiendos tradidit inimicos; et ipsi panem mendicanti dari prohibent non inimico, sed subplici. intellegant potius sine odio esse posse uindictam, quam pauci intellegunt; et tamen quamdiu non intellegitur, tamdiu necesse est, ut lector in libris utriusque testamenti magno labore aut
Abbreviated transcription (Latin):
tib temꝑalib eos quos ñ uult dampnare cũ mundo. Atcen¬
dant hec isti. ⁊ uideant quomͦ potuerint. ⁊ impie agentes
dari in manus populi. qͣmius ad huc carnalis tam̃ unũ dm̃
colentis. ut abeo int̾ficerent᷑: cũ in eo tam̃ popło siqui essent
sp̃uales. sine alicuiꝰ odio intellig̾ent dispensationẽ dei. ⁊ qͦm
non sit contrariũ qd̃ dns nob̾ in euangłio precepit. ut dili¬
gamꝰ inimicos nr̃os. dequib tam̃ ꝓmittit ipse uidictã. cũ
de illo uidice similitudinẽ inducit. qui cotidianas int̾pel¬
lationes uidue mulieris petentis ut se uinditaret. qͣmuis
ẽet iniustꝰ. nec dm̃ timens. nec homines reuerens. tam̃ susti¬
nere ñ potuit & auduit eam. ne ulteriꝰ tediũ pateres᷑. Ex
cuiꝰ tomꝑatione multo magis łm qui ẽ. benignissimꝰ atq us¬
tissimꝰ dixie uindicare electos suos demunicis eoꝵ. Hinc isti
audtant obicere questionem ͤ dicant si possunt. Quid ẽ. qd̾

Expanded text:
alibus eos, quos non uult damnare cum mundo. Adtendant haec isti et uideant, quomodo potuerint et inpiae gentes dari in manus populi quamuis adhuc carnalis, tamen unum deum colentis, ut ab eo interficerentur ; cum in eo tamen populo si qui essent spiritales, sine alicuius odio intellegerent dispensationem dei, et quomodo non sit contrarium, quod dominus nobis in euangelio praecepit, ut diligamus inimicos nostros, de quibus tamen promittit ipse uindictam, cum de illo iudice similitudinem inducit, qui cotidianas interpellationes uiduae mulieris petentis, ut se uindicaret, quamuis esset iniustus nec deum timens nec homines reuerens, tamen sustinere non potuit et audiuit eam, ne ulterius taedium pateretur: ex cuius conparatione multo magis deum, qui est benignissimus atque iustissimus, dixiaudeant objicere quaestionem, et dicant, si possunt: Quid est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
omnia possidentes. si ergo in nouo testamento preter et̾nã
possessiones. que ꝓ mittit᷑ sanctis. huiꝰ quoq possessioiis
que transitura ẽ. multiplicatio ñ subtrahit᷑. & tanto fit uƀ̾¬
ior. quanto contẽptius possidet᷑. quanto magis inuet̾i tes¬
tamento carnalis popłi premia talia ẽẽ. debuert̾. ipso t̾ñ
uno & uero deo gubnatore omniũ temporũ. oĩa ꝓ tempore
moderante & administrante: D ne in solis noui testam̃ti
libris isti arbitrant᷑ hec esse contempta: audiant ꝓpħam
abitientẽ talem felicitatẽ. & ad unũ dum d̃m confugientẽ
ẽẽ. cantantẽ. Ita enĩ dicit. De gladio maligno erue. me. &
exime me de inanu filioꝵ alienoꝵ. quoꝵ os locutũ ẽ. ua¬
uitatẽ. & dext̾a eorum dext̾a iniquitatis. Quoꝵ filii ipsoꝵ

Expanded text:
omnia possidentes: si ergo in nouo testamento praeter aeternam possessionem, quae promittitur sanctis, huius quoque possessionis, quae transitura est, multiplicatio non subtrahitur et tanto fit uberior, quanto contemptius possidetur, quanto magis in uetere testamento carnalis populi praemia talia esse debuerunt ipso tamen uno et uero deo gubmoderante et administrante. 2. Sed ne in solis Novi Testamenti libris isti arbitrentur haec esse contempta, audiant prophetam abjicientem talem felicitatem, et ad unum Dominum Deum confugiendum esse cantantem. Ita enim dicit: De gladio maligno erue me, et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
nefatiant. diuites fint. in oꝑib bonis. facile tribuant. cõmu¬
nicent. thesaurirent sibi fundamentũ bonũ infuturũ. ut
apprehendant uerã uitã. Quis hic non intelligat ñ eẽ. culpa¬
bile habere ista. s amare & spem in eis ponere. & ea p̃ferẽ
aut etiam conferre ueritati. usticie. sapientie. fidei. bone
conscientie. caritati dei ⁊ proximi. quib anint anima pia

Expanded text:
tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut a d prehendant ueram uitam. quis hic non intellegat non esse culpabile habere ista, sed amare et spem in eis ponere, ea praeferre aut etiam conferre ueritati, iustitiae, sapientiae, fidei, bonae conscientiae, caritati dei et proximi, quibus omnis anima pia
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam ꝓ magno bono habent. & gotũ quare uolune
educare filios suos in hac uita sꝑant. Fideles autẽ atq sapien¬
tes homines qui credunt eẽ. aliã uitam meliorem. & qͣnta
possunt ex parte nouerunt nec ipsi uindicant ocadendo.
cũ filios suos uolunt corrig̃ẽ. quia in hac uita eos posse cor¬
rigi credunt. D̾s autẽ qui nouit quid cuiq tribuat. uin¬
dicat occidendo inquos uoluerit. siue ꝑ homines. siue oc¬
culto rerũ ordine. ñ quia eos odit inquantũ homines st̃ s
in quantũ peccatores st̃. Nam in ipsis uet̾ib libris legitꝰ
dictũ deo. ⁊ uicħ odisti eoꝵ que fecisti. s oĩa siue ꝑ penas
siie ꝑ premia. iusticia moderante disponit. Nonne apłs

Expanded text:
hanc uitam pro magno bono habent et totum, quare uolunt hanc uitam pro magno bono habent et totum, quare uolunt educare filios suos, in hac uita sperant. fideles autem atque sapientes homines, qui credunt esse aliam uitam meliorem et quanta possunt ex parte nouerunt nec ipsi uindicant occidendo, cum filios suos uolunt corrigere, quia in hac uita eos posse corrigi credunt; deus autem qui nouit, quid cuique tribuat, uindicat occidendo in quos uoluerit siue per homines siue occulto rerum ordine, non quia eos odit, in quantum homines sunt, sed in quantum peccatores sunt. nam in ipsis ueteribus libris legimus dictum deo: et nihil odisti eorum, quae fecisti, sed omnia siue per poenas siue per praemia
Abbreviated transcription (Latin):
dari imnanꝰ suas int̾ficiendos inmicos. impͥos. cultoresq
simulacroꝵ. sic ipsi formidarent in manus inimicoꝵ suoꝵ
dari. si dei ueri uissa contempnerent. & ad cultũ idolorum
atq impietates gentiũ laberent᷑. Nam & in ipsos sumiliter
peccantes. ñ dissimiliter uindicatũ est. S omnis hec tempo¬
ralis uindicta infirmos animos terret. ut enutritos sub
disciplina erudiat. & sempit̾nis atq in esfabilib supplicis
possit auert̾ere. quia plus timent carnales hoĩes qd̃ imp̃¬
senti d̾s uindicat. qͣm illud qd futurũ minat᷑. Potest gͥ
ẽẽ. dilectio iniundicante qd̃ unus quisq infilio suo ꝓbat.
cũ eũ in mores pessimos defluentẽ seuerissima coherciciõe
constringit. & tanto magis qͣntomagis eũ diligit atq hoc
mnͦ corrigi posse arbitrat᷑. Non autẽ occidunt filios quos
diligunt homines qͣndo eos corrigere uolunt: quia multi

Expanded text:
dari in manus suas interficiendos inimicos inpios cultoresque dari in manus suas interficiendos inimicos inpios cultoresque simalacrorum, sic ipsi formidarent in manus inimicorum suorum dari, si dei ueri iussa contemnerent et ad cultum idolorum atque inpietates gentium laberentur. nam et in ipsos similiter peccantes non dissimiliter uindicatum est. sed omnis haec temporalis uindicta infirmos animos terret. ut enutritos sub disciplina erudiat et a sempiternis atque ineffabilibus subpliciis possit auertere, quia plus timent carnales homines, quod in praesenti deus uindicat. quam illud, quod futurum minatur. Potest ergo esse dilectio in uindicante. quod unusquisque in filio suo probat, cum eum in mores pessimos defluentem seuerissima coherctione constringit et tanto magis, quanto magis eum diligit, atque hoc modo corrigi posse arbitratur. non autem occidunt filios, quos diligunt homines, quando eos corrigere uolunt, quia multi
Abbreviated transcription (Latin):
mordacit̾ istã rep̾henderet : D quia & ibi tacitũ non ẽ. qͦ
amino factũ sit. uidet᷑ dilectio uindicantis. Sic ⁊ enĩ illa
scriptura legit᷑ qd̃ dep̃catus fuerit apłs ꝓ illo inquẽ tempo¬
raliter uindicatũ ẽ. ut ei parceret᷑ infuturo uidicio. Si gͦ tem¬
pore noui testam̃ti quo maxime caritas cõmendat᷑. de pe¬
nis uisibilib diuinitꝰ iniectus ẽ. carnalib timor. quanto
magis tempore uet̾is testam̃ti hoc congruit: D illi ppło
intelligendũ ẽ. quẽ timor legis tanqͣm pedagogi coherce¬
bat. Nam hec ẽ. breuissima & aꝑtissima differentia duoꝵ
testam̃torum. timor. & amor. Illud aduet̾em hoc Adnouũ
hominẽ ꝑtinet: utrũq tam̃ uniꝰ dei misccłissima dispen¬
satione ꝓlatum atq comunctũ. Q net̃i scriptura tacetur
animꝰ uindicantiũ. quia paucissum sp̃uales diuinis reue¬
lationib qͥd facerent nouerant. ut popłs tui terror utilis
erat seuerissimo imꝑio domaret᷑. ut queadmodũ uidebant

Expanded text:
mordaciter ista reprehenderet! sed quia et ibi non est tacitum, quo animo factum sit. uidetur dilectio uindicantis. sic enim in illa scriptura legitur. quod deprecatus fuerit apostolus pro illo. in quem temporaliter uindicatum est, ut ei parceretur in futuro iudicio. si ergo tempore noui testamenti, quo maxime caritas commendatur, de poenis uisibilibus diuinitus iniectus est carnalibus timor, quanto magis tempore ueteris testamenti hoc congruisse illi populo intellegendum est, quem timor legis tamquam paedagogi cohercebat ? nam haec est breuissima et apertissima differentia duorum testamentorum, timor et amor: illud ad ueterem, hoc ad nouum hominem pertinet, utrumque tamen unius dei misericordissima dispensatione prolatum atque coniunctum. et in uetere scriptura tacetur animus uindicantium, quia paucissimi spiritales diuinis reuelationibus quid facerent, nouerant, ut populus. cui terror utilis erat, seuerissimo imperio domaretur. ut quemadmodum uidebant
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi sachane inuit̾itum carnis ut sp̃s saluis sit in
die dñi iħs. Quid habec enĩ illa int̾fectio qͣm multũisti ex¬
aggerant. & inuidiose uentilant. nisi int̾itum carnis: D
quia exposuit Apłs quo ammno faceret. satis declarauit.
in aliquẽ inimicũ uindictam cũ caritate posse precedere.
Et tam̃ hic etiã alio mͦ fortasse int̾itus carnis qui fit ꝑ
penitentiam potest intelligi. Ipsi autẽ legunt script᷑as
apocriphas quas etiam in corruptissimas eẽ. dicunt. ubi
seriptũ est apłm thomam maledixisse homini. aquo ꝑ un¬
prudentiam palma ꝑcussus est ignorante quis esset. ma¬
ledietumꝙ illud continuo uenisse ad effectum. Nam cũ ille
homo q̃m muster conuuiĩ erat. ut apportaret᷑ aquã exis¬
set ad fontẽ. a leone occisus & dilaniatus ẽ. Qd̃ ut manifes¬
taret᷑ ad alioꝵ terrorem. canis manũ ẽẽ. intulit. m̃sis ubi
conuiuat᷑ apłs. atq ita cũ causa quereret᷑ a nescientib eisꝙ

Expanded text:
ae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu? quid habet enim illa interfectio, quam multum isti exaggerant et inuidiose uentilant, nisi interitum carnis? sed quia exposuit apostolus, quo animo faceret, satis declarauit in aliquem inimicum uindictam cum caritate posse procedere. et tamen hic etiam alio modo fortasse interitus carnis, qui fit per paenitentiam, potest intellegi. ipsi autem legunt scripturas apocryphas, quas etiam incorruptissimas esse dicunt, ubi scriptum est apostolum Thomam maledixisse homini. a quo per inprudentiam palma percussus est, ignorante quis esset, maledictumque illud continuo uenisse ad effectum. nam cum ille homo, quoniam minister conuiuii erat. ut adportaret aquam, exisset ad fontem. a leone occisus et dilaniatus est. quod ut manifestaretur ad aliorum terrorem, canis manum eius intulit mensis, . ubi conuiuabatur apostolus. atque ita cum causa quaereretur a nescientibus eisque
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ suꝑiora st̃ celestia. & inferiora terestria: Quamqͣm illa
ominia. id est ager & pratũ. & frustꝰ uentris & fructꝰ t̾re
& iumentoꝵ. ⁊ armentũ boũ. ⁊ grex ouiũ. possint etiã sp̃u
aliter intelligi.S nc̃ ad ꝑtͥinet ista tractatio. Si autẽ in ip¬
so nouo testamento cuiꝰ p̾miũ & hereditas ad nouũ hominrẽ
ꝑtinet. tam̃ & dñs hisdẽ ipsis quos uult ẽẽ. rexũ tempora¬
liũ contẽptores. ut in euangłio sibi seruiant. ꝓmittit mul¬
tiplicationẽ earũ rerũ yx hoc scło dicens. qd̵ accipient in
hoc scło centies t̾m. in scło autẽ futuro: uitã et̾nam. siuit
etiam in uet̾i scriptura dr fideli homini totus mundꝰ diui¬
tiarũ est unde exultat apłs dicens. quasi nicħ habentes. ⁊¬

Expanded text:
sicut superiora sunt coelestia, et inferiora terrestria? Quanquam illa omnia, id est, ager, et pratum, et fructus ventris, et fructus terrae, et jumentorum, et armentum boum, et grex ovium possint etiad rem non pertinet ista tractatio. si autem in ipso nouo testamento, cuius praemium et hereditas ad nouum hominem pertinet, tamen et dominus iisdem ipsis, quos uult esse rerum temporalium contemptores, ut in euangelio sibi seruiant, promittit multiplicationem earundem rerum in hoc saeculo dicens. quod accipient in hoc saeculo centies tantum, in saeculo autem uenturo uitam aeternam, sicut etiam in uetere scriptura dicitur: fideli homini totus mundus diuitiarum est. unde exultat apostolus dicens: quasi nihil habentes
Abbreviated transcription (Latin):
te qui uob̃ maledicunt. & benedicite his qui uos oderunt:
& orate ꝓ his qui uos ꝑsecunt᷑. Quo loco pͥmo uidendũ illd̾
ẽ. qd̃ satis debuerit ẽẽ. homini uolenti quasi contraria mon¬
trare qd de occidendis unmitis inuẽt̾i lege scriptũ esse cõ¬
monit. dñs enĩ de iiicis diligendis utiq de hominib
precepit: quos ꝑ nr̃am patientiam & caritatẽ. Ad salutem
posse conuerti. & qͥ uis intelligit & exemplis sepissime demon¬
stratũ ẽ. Qd ergo uult qd̵ ad iungenda conseguentia puta¬
uit ubi scriptũ est deos eoꝵ ne ad oraueritis. neq feceritis
oꝑa ipsorũ: s euersione euertite illos. & delece eoꝵ memo
riam. isi quia & deos gentiũ manichei cogunt diligere:
& qd̵̃ in euangłio dñs ait. diligite iminicos ur̃os non solũ
ad homines: s ad demonia quoq uł etiã ad simuchra ꝑti¬
nere arbitrant᷑. Qd̃ si est ita quis ñ istam decestat᷑ amen¬
tiam. SSi autẽ non hoc arbitrant᷑. Iste plurimũ errauit:

Expanded text:
oderunt. et orate pro iis, qui uos persequuntur. quo loco primo illud uidendum est, quod satis esse debuerit homini uolenti quasi contraria monstrare, quod de occidendis inimicis in uetere lege scriptum esse commonuit. dominus enim de inimicis diligendis utique de hominibus praecepit; quos per nostram patientiam et caritatem ad salutem posse conuerti et quiuis intellegit et exemplis saepissime demonstratum est. quid ergo sibi uult, quod adiungenda consequentia putauit, ubi scriptum est: deos eorum ne adoraueritis neque feceritis opera ipsorum, sed euersione euertite eos et delriam; nisi quia et deos Gentium Manichaei cogunt diligere? Et quod in Evangelio Dominus ait, Diligite inimicos vestros, non solum ad homines, sed ad daemonia quoque, vel etiam ad simulacra pertinere arbitrantur. quod si ita est. quis non istam detestetur amentiam ? si autem non hoc arbitrantur, iste plurimum errauit,
Abbreviated transcription (Latin):
ille desuꝑ emendet & corrigat. aut usq admessem diffe¬
rat eradicare ⁊urania & paleam uentilare. Ut tam̃ securi
de salute sua bone spei xp̃iani inter desꝑatos quos corriꝑe
ñ ualent ininitatẽ uersent᷑. auferãt malũ a se ipsis. id est

Expanded text:
ille desuper emendet et corrigat aut usque ad messem diffeille desuper emendet et corrigat aut usque ad messem differat eradicare zizania et paleam uentilare. ut tamen securi de salute sua bonae spei christiani inter desperatos, quos corripere non ualent, in unitate uersentur, auferant malum a se ipsis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cie collegarũ. cum ea mala tribulationũ que paciebat᷑ illo
temꝑe eccłia censure diuine. disciplineq tribueret. cõme¬
moratis quos nouerat. episcopoꝵ pessimis morib. qui esuri¬
entib fr̃ib habere argentũ largiter uellent fundos insidi¬
osis fraudib raꝑent. usuris multiplicantib fenus augerent.
quod nos in quid ꝑpeti tales ꝓpectatis huiꝰmodi mererem᷑:
& de inde ad hibet testimoniũ de psalus. dicens. cũ iam pͥ¬
dem monuerit & dixerit censura diuina. Si derelinquerint
silii ens legẽ meã: & in udiciis meis ñ ambulaueruit. si¬
iusticias meas ꝓphanauerint. & precepta mea non obserua¬
uerint. Uisitabo in uirga iniquitates eorũ. & in flagellis
peccata eoꝵ. Miscd̃iam autẽ meam ñ disꝑgam ab eis. Mi¬
sericordit̾ igit᷑ corripiat homo qd̃ potest. qd̃ autẽ non potest:
pacienter ferat & cũ dilectione gemat atq lugeat. donec aut

Expanded text:
tiae collegarum, cum ea mala tribulationum, quae patiebatur illo tiae collegarum, cum ea mala tribulationum, quae patiebatur illo tempore ecclesia, censurae diuinae disciplinaeque tribueret, commemoratis quos nouerat episcoporum pessimis moribus, qui esurientibus fratribus habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent, quid non, inquit, perpeti tales pro peccatis huiusmodi mereremur? et deinde adhibet testimonium de psalmis dicens: cum iam pridem praemonuerit et dixerit censura diuina: \'si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerintsiiustificationes measprofanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga facinora eorum et in flagellis delicta eorum. misericordiam autem meam non dispergam ab eis\\ Misericorditer igitur corripiat homo quod potest, quod autem non potest patienter ferat et cum dilectione gemat aut lugeat, donec aut
Abbreviated transcription (Latin):
uone quã gessert̃. ꝑ lustũ suũ potius eos diuno flagello co¬
hertendos minat᷑. quam ꝑillam correꝑtionẽ ut cẽt̃i abeoꝵ
coniunctione. contineant. Consequent̾ enĩ dicit. Ecce certao
hoc uenam aduos. & in ore duoꝵ uel triũ testiũ stabit om¬
ne uerbũ. P̾redixi & predico sit̃ presens sedo ⁊ nime abiens.
aliud dixit hic ñ partam. nisi qd̾ suꝑius ait. & lugeam multos
ut luctus eiꝰ impetrasset flagellum a dño quo illi corripent᷑. qui
iam propter mutcitudinẽ non pot̾ant ita corripi. ut ab eorii
contunetione se cet̾i continerent. & eos erubescere facerent. sc̃
faciendũ ẽ. Si quis fr̃ in aliquo cet̾is dissimili cruuine nomi¬
natur. & re uera si contagio pectandi multtudinẽ muaiserit:
uipra ee supba fiuiit. & plus ꝑtiubant infirmos bonos. ꝙ̃
corrigunt ammosos malos. Sicut ille fidelissimꝰ testis auari¬

Expanded text:
tione quam gesserunt. per luctum suum potius eos diuino flagello cotione quam gesserunt. per luctum suum potius eos diuino flagello cohercendos minatur quam per illam correptionem, ut ceteri se ab eorum coniunctione contineant. consequenter enim dicit: ecce tertio hoc ueniam ad uos. in ore duum uel trium testium stabit omne uerbum. praedixi et praedico, sicut praesens secundo et nunc absealiud dixit hic, Non parcam; nisi quod superius ait, Et lugeam multosut luctus eius impetraret flagellum a domino, quo illi corriperentur, qui iam propter multitudinem non poterant ita corripi, ut ab eorum coniunctione se ceteri continerent et eos erubescere facerent, sicut faciendum est, si quis frater in aliquo ceteris dissimili crimine nominatur? et reuera, cum contagio peccandi multitudinem inuaserit, impia superbia fiunt et plus perturbant infirmos bonos quam corrigunt animosos malos. sicut ille fidelissimus testis auari
Abbreviated transcription (Latin):
potest eẽ. salubris a multis correptio: nisi cũ ille corripit᷑ qui
ñ habet sotiam multitudinẽ. Cum uͦ idem morbꝰ plurimos
occupauerit. nich aliud bonis restat qͣm dolor ⁊ gemitꝰ ut
ꝑilud signum qd̵ erechieli sancto reuelatur. illesi euadere ab
qlo uastatione mereant᷑. Ad eũ enim qui errare ñ potelt
damant. Ne ꝑdas cum impiis ds animã meã. & cũ iuris haroit¬
quinũ uitam meã. necũ uoluerint colligere. itaua. eradicent
sumil & triticũ. nec ꝑ diligentiam segetem dm̃cam purgent.
s ꝑ temeritatẽ ipsi potiꝰ int̾ purgam̃ta numerent᷑. Ideo ꝙ
idem apłs cum iam multos comꝑisset in munda luxriria. E
fornicationib in quinatos. ad eosdem corithios in scd̃a epła
scribens. non icidem precipit. ut cũ talib non cibũ sumerent.
¶ulta enĩ erant. nec diti de his poterat. si quis fr̃ nonunatur
egerint penitentiam suꝑ mmundicia. & lixuria & formra¬

Expanded text:
potest esse salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui potest esse salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. cum uero idem morbus plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto reuelatur, inlaesi euadere ab illorum uastatione mereantur — ad eum enim qui errare non potest clamant: ne comperdas cum impiis animam meam et cum uiris sanguinum uitam meam —, ne, cum uosimul et triticum; nec per diligentiam segetem dominicam purgent, sed per temeritatem ipsi potius inter purgamenta numerentur. Ideoque idem apostolus cum jam multos comperisset immunda luxuria et fornicationibus inquinatos; ad eosdem Corinthios in secunda Epistola scribens, non itidem praecipit ut cum talibus nec cibum sumerent. Multi enim erant, nec dici de his poterat, Si quis frater nominatur egerunt paenitentiam super immunditia et luxuria et fornica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit᷑. & pudore sanat᷑. cũ abuniu̾sa eccl̃ia se anachema¬
tiratum uidens. sotiam turbã cum qua indelicto suo gaude
at.⁊ bonis insultet. ñ potest inuenire. Ad hoc enĩ & ipse apłs
ait. Diquis fr̃ nominat᷑. In eo quippe qd̾ ait si quis. nichil ali¬
ud uidetur significare uoluisse insi eũ posse tali mͦ salubrit̾
corrigi qui int̾ dissimiles peccat. id est inter eos quos peccatoꝵ
similiũ pestilentia ñ corrumpit. In eo uͦ qd̾ ait nominat᷑. ħ
nimirũ intelligi uoluit parũ ẽẽ. ut sit quisq talis nisi etiã.
nominet᷑. id ẽ. famosus appareat. ut possit omnib dignissi¬
na iuderi que in eũ fuerit anachematis ꝓlata sententia.
Ita eiũ & salua pace corrigit᷑. & interfectorie ꝑcutit᷑. s medici¬
naliter urit᷑. Prẽtea & de illo dixit. quẽ tali medicina sana¬
ri uoluerat. satis huic correptio que fit a multis. Neq enim

Expanded text:
 percutitur et pudore sanatur, cum ab uniuersa ecclesia se anathem percutitur et pudore sanatur, cum ab uniuersa ecclesia se anathematum uidens sociam turbam, cum qua in delicto suo gaudeat et bonis insultet, non potest inuenire. Ad hoc enim et ipse apostolus ait: si quis frater nominatur. in eo quippe quod ait \'si quis\' nihil aliud uidetur significare uoluisse, nisi eum posse tali modo salubriter corrigi qui inter dissimiles peccat, id est inter eos quos peccatorum similium pestilentia non corrumpit. in eo uero quod ait \'nominatur\' hoc nimirum intellegi uoluit, parum esse ut sit quisque talis, nisi etiam nominetur id est famosus appareat, ut possit omnibus dignissima uideri quae in eum fuerit anathematis prolata sententia. ita enim et salua pace corrigitur et non interfectorie percutitur, sed medicinaliter uritur. propterea et de illo dixit quem tali medicina sanari uoluerat: satis est huic correptio haec quae a multis. neque enim