comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ: supputant᷑ anni sescenti. Asalo.¬
mone usq ad instaurationẽ templi:
q̃ sub dario ꝑsarũ rege facta. ẽ: col¬
ginta octo. Itaq simul fiunt ab ab¬
ham usq ad qͥntũ decimũ ħyberii

Expanded text:
cum, supputantur anni DC. A Salomone vero usque ad instaurationem templi, quae sub Dario Persarum rege facta est, colVIII. Itaque simul fiunt ab Abraham usque ad quintumdecimum Tiberii
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã his temporib uendicant gesta liberi patiis. et ea q̃ de udis ligurgo ac the¬
one et fentheo memorantu. quomꝰ aduersus ꝑseum consistens occiditurin
prelio. Ait dinarcus poeta non rector. Qui autem uoluerit potest inspicere.
up suis uiberi patris apud delphos sepulerũ. uixta apollinem aureum. Pingif
uero liber muliebri et delicato corpore. ꝓpter mulieres in suo exercitu milicã¬
tes. Nam pariter ad arma uiris feminas alligabat. ut philocorꝰ loqͥt᷑ in sedõ¬

Expanded text:
Quidam his temporibus vindicant gesta Liberi patris, et ea quae de Indis, Lycurgo, Actaeone. et Pentheo memorantur, quomodo adversus Perseum consistens, occiditur in praelio, ait Dinarchus poeta, non rhetor. Qui autem voluerit potest inspicere ipsius Liberi patris apud Delphos sepulcrum juxta Appollinem Aureum. Pingitur autem Liber muliebri et delicato corpore propter mulieres in suo exercitu dimicantes: Nam pariter ad arma viros ac feminas alligabat, ut Philochorus loquitur in se
Abbreviated transcription (Latin):
Leuuigildus rex uisigothorum ermunigildum filiũ suũ quia arriane cõmu¬
nioi participare noluit. nocte scã pasche in carcere securi occidit.
Childebertꝰ Lotharis ȩxercitui congressus uictus euasit:
baioariorum. Nimiȩ pluiuie inundant. ut õs dicerent quia aque diluuii suꝑ¬
inundarent. ⁊ tanta clades fuit ut nullus grauiorẽ a scło fuisse meminerit: Mag¬
nus etiam draco in modũ ualide trabis c̃ innumerabili serpentiũ multitudine ꝑ tybe¬
rim in mare descendit. a quibꝰ suffocate hestie maris ⁊ ad littꝰ ꝓiecte putredine aerẽ¬

Expanded text:
Levigildus rex Wisigothorum Erminigildum filium suum, quia Arrianae communioni participare noluit, nocte sancta paschae in carcere securi occidit. Childebertus Lotharii exercitui congressus victus evasit. Bajoariorum. Nimiae pluviae inundant, ut omnes dicerent, quia aquae diluvii superinundarent; et tanta clades fuit, ut nullus graviorem a seculo fuisse meminerit. Magnus etiam draco in modum validae trabis cum innumerabili serpentium multitudine per Tiberim in mare descendit: a quibus suffocatae bestiae maris et ad litus projectae, putredine aere
Abbreviated transcription (Latin):
ttila italiam aggressus om̃s pehe eius ciluitates aut diruit alit diripuit. aut in¬
cendit. A eum leo papa uenit. ⁊ non solũ salutẽ sed etiam ut rediret obtinuit
Rex attila requisitꝰ a suis cur ei tam fuisset placabił: respondit se non eũ fuisse
reueritum. s senẽ quẽdã uenerabilem euaginato gladio sibi mortẽ minitantẽ
nisi eius in omnib expleret uoluntatem.

Expanded text:
ttila Italiam aggressus, omnes pene ejus civitates aut diruit, aut diripuit, aut incendit. Ad eum Leo papa venit, et non solum salutem, sed etiam ut rediret obtinuit. Rex Attila requisitus a suis, cur ei tam fuisset placabilis, respondit, se non eum esse reveritum, sed senem quemdam venerabilem, evaginato gladio sibi mortem minitantem, nisi ejus in omnibus expleret voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ttila uuisl gothos debellare aggressus a thurismodo uictꝰ bediit inglorius.
Martiano imꝑatori apparens dñs in somnis arcũ attile fractũ. eẽ. ostendit. nec
id uanum fuit. Cadẽ quippe nocte attila in nuptiis sius crapulatꝰ. erũpente
ꝑ apoplexiam sangiune de naribꝰ in lecto ẽ. offocatus. Hernac filius eiꝰ pꝰ eum
regnat. Ualentinianus imperator etium patriciũ interfecit:¬

Expanded text:
ttila Wisigothos debellare aggressus, a Thurismodo victus rediit inglorius. Martiano imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius ejus post eum regnat. Valentinianus imperator Etium patricium interficit
Abbreviated transcription (Latin):
Nabades rex persarum dolens filium suũ phatsuasan in manicheorum sectam indus¬
tum. om̃ibꝰ manicheis quasi a se munerandis coactis in unum imisso ȩxercitu occidit
filiꝰ ab domn thurismundũ filium thurismodi extinguit. ⁊ uictoria langobardis cedit.
hurismodꝰ p̃ponens p̃ponens fidẽ ire ⁊ dolori: eidem albuino pꝰ ea ad se sub fide ueniẽti
dedit arma filii sui thurismundi ab eo perempti.

Expanded text:
abades rex Persarum, dolens filium suum Phatsuarsan in Manicheorum sectam inductum, omnibus Manicheis quasi a se munerandis coactis in unum, immisso exercitu occidit filius Audohini Thurinsindum filium Thurismodi extinguit, et victoria Langobardis cedit. Thurismodus preponens fidem irae et dolori, eidem Albuino postea ad se sub fide venienti dedit arma filii sui Thurisindi ab eo perempti.
Abbreviated transcription (Latin):
francor. subito adinuadũ dũ lotharngiã c̃tãdit. &. cedñte imꝑatore quia
adpugnã imꝑatꝰ erat rec pꝰ multã uastationẽ repatauit. Quẽ cũ mestimabili
ex̾citu imp̃r ꝓsecutus. condicto die scił ał octobͥs franciã int̾uit. ꝗͣ usq ad
kł deceb̾s ꝑuagatus. fines rem̃siũ laudinensiũ. suessionũ. ⁊ parisiensiũ di¬
u̾sa clade ilastaũ. eccłiis tantũ dĩ om̃i immuuitate concessa. in redeun
do tam̃ circa arouã fluuiũ partẽ impedim̃toꝵ amisit. De his qͥdã reclu

Expanded text:
Francorum subito ad invadendam Lotharingiam contendit, et cedente imperatore, quia ad pugnam imparatus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inaestimabili exercitu Otho prosecutus, condicto die scilicet Kal. Octob. Franciam intravit, quam usque ad Kal. Decemb. pervagatus, fines Remensium, Laudunensium, Suessionum, Parisiensium, diversa clade vastavit, Ecclesiis tantum Dei omni imdo tamen circa Axonam fluvium partem impedimentorum amisit. De his quidam reclu
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinus imꝑator contra bulgares nauali p̃lio ꝑugnaturꝰ nauibꝰ suis fere
duabꝰ milibꝰ impetu aquilonis contritis. totum pene amisit exercitum.
Adrianus. pͣp. romane ȩccłiȩ. &xciuꝰ. presidet. Hic ad expͥmendam rabiẽ hereti¬
corum. imaginesq dĩ sc̃orumq ȩrecrantium nimis laborauit. ⁊ libro adu̾sꝰ eos
edito: multis scripturarũ inductionibꝰ roborato eorum errores infirmauit.
fidemq rectam solidauit. Hic in offertoriis ⁊ offertoriorum uersibꝰ qđ gemi¬

Expanded text:
Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, totum paene amisit exercitum. Adrianus 90u s Romanae aecclesiae presidet. Hic ad reprimendam rabiem hereticorum imagines Dei sanctorumque execrantium nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis scripturarum inductionibus roborato, errores eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod gemi
Abbreviated transcription (Latin):
rentur eos qͥ dei genitricem inuocabant. eos qui uigilias deo agebant. eos qui
eccłiis assueti religiose uiuebant. eos qͥ a uiram̃tis ⁊ inmundiciis abstinebant.
eos qͥ reliquias scoꝵ penes se habebant. hos ⁊ huiusmõi dampnans patrimoniis
priuabat.⁊ omnibꝰ modis cruciabat. qui reuerentiores erant eorum barbis
cera ⁊ ꝑice illitis eos aburebat. monachos ut uxores. monachas ut uiros duce¬
rent cogebat. Quod multi uitantes martyriũ meruerunt. nec sub alicuius
gentilis ꝑsecutione plures quã fub hoc martiritati sunt. T helerigꝰ bulga
arlomannus rex regis laroli fr̃ obit. pars regni eus partib haroli se unit.
uxor eiꝰ ẽ filiis ⁊ authario franco ad desideriũ regẽ italie confugit.
Hunaldus dux aquitaniȩ romam quasi ꝑseueraturꝰ uenit. qͥ ad langobardos fugi¬
ens apostatauit. ibiq ñ multo pꝰ lapidibꝰ obrutꝰ male ꝑiit.

Expanded text:
rentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui rentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui aecclesiis assueti religiose vivebant, eos qui a juramentis et immunditiis abstinebant, eos qui reliquias sanctorum penes se habebant, hos et hujusmodi damnans, patrimoniis privabat et omnibus modis cruciabat; qui reverentiores erant, eorum barbis cera et pice illitis, eos amburebat; monachos ut uxores, monachas ut viros ducerent, cogebat. Quod multi vitantes, martyrium meruerunt. Nec sub alicujus gentilis persecutione plures, quam sub hoc martyrizati sunt. Thelerigus Bulgarrlomannus rex, regis Karoli frater, obit; pars regni ejus partibus Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confugit. Hunaldus dux Aquitaniae Romam, quasi ibi perseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo post lapidibus obrutus male periit.
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ uł ordinem numqͣm ascenderent. Laici uero ab illo in diaconos ł prb̃ips
ordinati oĩo degͣdarentur ⁊⁊ in religioso habitu ꝑseu̾arent. Uenerationẽ etiam
sc̃ãrũ imaginũ confirmat. earumq ꝓphanatores anathematirat:
Constituit ȩtiã ut oĩ die dñico ad missam. Gła in excelsis deo cantetur.
unaldo in aquitania rebellionem mellitante. Karolus aquitaniam petit. õs¬
q aquitanos ⁊ wascones in deditionẽ acceꝑit. hunaldũ qui ad lupũ wasconũ
ducem confugerat. a lupo sibi c̃ uxore remissum abducit. ⁊ sic aquitanicũ bellũ
Desiderius rex langobardorũ sub obtentu orandi romã ing̾ssus. aliquos  fiit¬
nobilium romanorum captos excecauit:
Constantinus imꝑator oĩo adeo auersus uirũ scm̃ stephanũ ꝑ .xl. annoᷤ inclu¬
sum etiam gentilib reuerendum amara morte martiritauit. õs sibi subiectos
iurare coegit suꝑ scẽ crucis lignum ne aliquã dei scõꝵq eius imaginem uen̾a¬

Expanded text:
gradum vel ordinem numquam ascenderent; laici vero ab illo in diaconos vel presbiteros ordinati omnino degradarentur, et in religioso habitu perseverarent. Venerationem etiam sanctarum imaginum confirmat, earumque profanatores anathematizat. Constituit etiam, ut in omni die dominico ad missam Gloria in excelsis Deo canatur. unaldo rebellionem in Aquitania meditante, Karolus Aquitaniam petit, omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accipit. Hunaldum, qui ad Lupum Wasconum ducem fugerat, a Lupo sibi cum uxore remissum abduciDesiderius rex Langobardorum sub optentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Romanorum captos excecavit. Constantinus imperator omnino a Deo aversus, virum sanctum Stephanum per 60 annos inclusum, etiam gentilibus reverendum, amara morte martyrizavit. Omnes sibi subjectos jurare coegit super sanctae crucis lignum, ne aliquam Dei sanctorumque ejus imaginem venera
Abbreviated transcription (Latin):
defridum ꝑimit. H alduinus puer fr̃ arnulfi occisi ad donen¬
gium bellauit contra exercitum patri sui rob̾ti quam pugnãdo
deuicit. Gelu magnum glacies ualidissima a kł nouẽbͥs

Expanded text:
defridum ducem perimit. Balduinus puer frater Arnulfi occisi ad Davendefridum ducem perimit. Balduinus puer frater Arnulfi occisi ad Davengium bellavit contra exercitum patrui sui Roberti: quem pugnando devicit. Magnum gelu, et glacies validissima a Kalendis
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno qui est .xiiiꝰ. annus prumi decennoualis cicli in repe-¬
tito magno anno dionisii. duobus magnis annis apassione
domini reuolutis. omnia que ad cursum solis ⁊ lune spectant an¬
no dominice passionis concordant. Unde apparet quod dionisius
non recte annos domini ciclo suo annexuit. Quia enim ab anno
domini. d.xxxiͦi. cidum suũ ordinatus. nimirũ intendit. xp̃m¬
fuisse natum anno scd̃o pͥoris magni anni. ⁊ ꝑ hoc hic annus anno
dominice passionis concordans. debuiss esse. magni cẏeli antꝰ non¬
t̾rius decimus s xxx iiiꝰ quia is fuit annus passionis dñi. et ꝑ hanc
consequentiam solaris ⁊ lunaris cursus concordantem euuangłice
u̾itati dionisius posuit natiuitatẽ. xp̃i.xxi. annis tardius ꝙͣ debuit.
Pregorius papa totus in henricũs imperatorem inuehit᷑ et
qͣscumq potest ab eo uerbis et scͥptis auertit. animum etiam ag¬
netis matris ipsiꝰ ab eo alienat. Richarius infrisonia go¬

Expanded text:
oc anno, qui est 13 annus primi decennovennalis cicli in repetito magno anno Dionisii, duobus magnis annis a passione Domini revolutis, omnia quae ad cursum solis et lunae spectant, anno dominicae passionis concordant. Unde apparet, quod Dionisius non recte annos Domini ciclo suo annexuit. Quia enim ab anno Domini 532 ciclum suum orditus est, nimirum intendit, fuisse natum anno secundo prioris magni anni; ac per hoc hic annus anno dominicae passionis concordans, debuisset esse magni cicli annus non 13, sed 33, quia is fuit annus passionis Domini. Et per hanc consequentiam solaris et lunaris cursus, concordantem evangelicae veritati, Dionisius posuit nativitatem Christi viginti uno annis tardius quam debuit. Gregorius papa totus in Heinricum imperatorem invehitur, et quoscunque potest ab eo verbis et scriptis avertit; animum etiam Agnetis matris ipsius ab eo alienat. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Chardamus sublato om̃i regio apparatu ditatur:
Dipinus ħaroli regis ex concubina filius. gilłbo deformis. aquib dã francorum
primoribꝰ ꝓmissione regni illectus contra patrem coniurauit. unde conuictus
consoratur. ⁊ in prumia cenobio retrusus usq ad finem uite deo militauit.
conplices pero coniurationis alii exiliantur. pauei perimuntur.

Expanded text:
Chardamus sublato regio omni apparatu ditatur. Pipinus, Karoli regis ex concubina filius, gibbo deformis, a quibusdam Francorum primoribus promissione regni illectus, contra patrem conjuravit. Unde convictus tonsoratur, et in Prumia coenobio retrusus usque ad finem vitae Deo militavit. Complices vero conjurationis alii exiliantur, pauci perimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipue in hierosolimis. liberalitate elemosinarũ xp̃ianis pauꝑibꝰ solatiabatur.
transmarinorũ regum amicicias obhoc maxime expetens. ut copianis sub eis
degentib cẽt releuatio. Alehuinus de britannia oriundus magister delidi¬
osus regis karoli scientia litterarum prepollet in gallia. cuiꝰ p̃cipue magistio
opse rȩx artes om̃s liberales didic̃. hic multa seripsit. inter q̃ eminent libri de
scã trinitate seripti ad ipsum regẽ. Hic etiam pussu ipsius regis diuinã histeriã¬

Expanded text:
cipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; cipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchuinus de Britannia oriundus, magister deliciosus regis Karoli, scientia litterarum prepollet in Gallia, cujus precipue magisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de sancta Trinitate scripti ad ipsum regem. Hic etiam jussu ipsius regis divinam historia
Abbreviated transcription (Latin):
nstantia sharasii p̃patriarche constantiopolitam ⁊ adriani pape seđo apud ni¬
fides catholica in presentia hyrenes ⁊ fili eiꝰ constantini cunctoꝵ subscriptiõe
roboratur. ⁊ heresis execrantiũ imagines dei imperpetuũ abdicatur.
Conuiratio ualida facta.ẽ. ab austrasiis contͣ karolum regem auetore harde-¬
rico. qua dececta multi aut m̃bris truncantur aut exiliantur.
auxilio grecorũ ad italiã uenit. aut ad repetendũ regnũ aut inferendã ulti¬
onẽ. qui inito bello cum fraricis: tentus ab eis amara morte ꝑemptus. ẽ.
arolus rex honestati eccłiȩ om̃ino intentꝰ legenai ⁊ psallendi disciplinã diligẽt
correxit. ꝑpendens enim gallos a romanis in cantando discrepare. metenses uero
sola nature leuitate paululum quid dissonare. ꝑ cantores rursus sibi ab adria¬
uo para a roma auirectos dissonantiã cantꝰ coriexit. Circa pauꝑes etiã sollicitus.
ñ solum in regno suo uerũ etiã transmaria. in egẏpto. in hria. in affrica.pͣ¬

Expanded text:
olitani et Adriani papae secundo apud Nifides catholica in presentia Hyrenes et filii ejus Constantini, cunctorum subscriptione roboratur, et heresis execrantium imagines Dei in perpetuum abdicatur. Conjuratio valida facta est ab Austrasiis contra Karolum regem, auctore Harderico. Qua detecta, multi aut membris truncantur, aut exiliantur. auxilio Grecorum ad Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aut ad inferendam ultionem; qui inito bello cum Francis, tentus ab eis amara morte peremptus est. arolus rex honestati aecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam cantus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africa, pre
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosianus liber omnium legum legitimorũ principũ in unũ colla¬
tarum hoc primum anno editus. Siluius turbate ad modũ mentis
pꝰ militie in palatio exactȩ munera: aliqua de
xuii
Paccatis motibus galliarum. etius ad italiam regreditur.
Deserta ualentine urbis rura alanis. qͥbꝰ sabida preerat partiẽda tͣdunt᷑
xuiii
Britannie usq ad hoc tempꝰ uariis cladibus euentibusq late. in ditionẽ¬
saxonum rediguntur.
xUIIII. Alani quibꝰ terre gallie ulterioris cũ incolis diuidende a patricio etio
tradite fuerant resistentes.armis subigunt. ⁊ expulsis dominis terre
possessionem ui adipiscuntur.
Sapaudia burgundionũ reliquiis datur. c̃ indigenis diuidenda.:
xxxi
Carthago a uuandalis capta. cum omni simul affrica lacrimabili
clade ⁊ dampno imperii romani potentiam deiecit. Ex hoc qͥtpe a xan

Expanded text:
Theodosianus liber, omnium legum legitimorum principum in unum collatarum, hoc primum anno editus. Silvius turbatae admodum mentis, post militiae in palatio exacta munera, aliqua de XVII. Pacatis motibus Galliarum, Aetius ad Italiam regreditur. Deserta Valentinae urbis rura Alanis, quibus Sambida praeerat, partienda traduntur. XVIII. Brit uniae usque ad hoc tempus variis cladibus, eventibusque laceratae, in ditioneSaxonum rediguntur. XIX. Alani, quibus terrae Galliae ulterioris cum incolis dividendae a patritio Aetio traditae fuerant, resistentes armis subigunt, et expulsis dominis terrae, possessionem vi adipiscuntur. XX. Sabaudia Burgundionum reliquiis datur, cum indigenis dividenda. XXI. Carthago a Wandalis capta cum omni simul Africa lacrymabili clade et damno imperii Romani potentiam dejecit. Ex hoc quippe a Wan
Abbreviated transcription (Latin):
heudemer filium suum Theodericũ a leone augꝰto sibi remit gratulator:¬
Helyseus ꝓpħa qui dupplici helye spũ plenus. multis in uita claruit uirtutibos:
⁊ mortuus mortuũ hominẽ supͣ corpꝰ suũ iactatum solo corꝑis sui attactu resuscitaũ.
et multo tempore in samaria ubi sepultꝰ. ẽ. multis cdaruerat miraculis. ut p̾t̾ea cȩt̾a e¬
tiam demones ibi frem̃tes uariarũ ferarũ uocib ab inuasis fugapentur corporibꝰ alexã¬

Expanded text:
heudemer filium suum Theodericum a Leone augusto sibi remitti grataturHeliseus propheta, qui duplici Heliae spiritu plenus, multis in vita claruit virtutibus et mortuus mortuum hominem supra corpus suum casu jactatum, solo corporis sui attactu resuscitavit, et multo tempore in Samaria, ubi sepultus est, multis claruerat miraculis, ut preter caetera etiam demones ibi frementes variarum ferarum vocibus, ab invasis fugarentur corporibus, Alexa
Abbreviated transcription (Latin):
itineris quatuor aut quinq milib extendentes. Hoc miserabili spectaculo usq
ad mare britannicũ ꝑuenientes. tandẽ flatu uentorum in ꝓfundum maris
dem̃se st̃. s estu occeani ad littus reiecte ex putredine sua aere corrupto multo
pire fecerunt. Secuta fames ualida multos consũpsitin edia. ut pene tercia
pars hominum consumpta sit.¬

Expanded text:
itineris quatuor aut quinque milibus extendentes. Hoc miserad mare Britannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed aestu Oceani ad littus rejectae, putredine sua aere corrupto multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit inedia, ut pene tertia pars hominum consumpta sit
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑ occeanũ uecti c̃ sepe num̾̃o ante tã germaniã quã galliã more piratico
ꝑ eadẽ occeani littora excursantes infestassent: tandem eg̃ssi galliã qͦ in partȩ
britanniã respicit ꝑuaserunt. ciuitatẽq in ea rothomagũ occupantes usq ĩ
hanc diẽ nordimanniã de suo noĩe uocauerunt. Francis tẽ harołꝰ qͥ simplex¬
dietꝰ ẽ. imꝑabat. Northinanni uͦ lingua barbarica qͣsi hoĩes septẽtrionales
dicti sunt. eoqͦd primũ ab illa mundi parte uenerint. Karolus autẽ rex fr̃ã.¬
corum inito c̃ eis federe filiam suã Gislam Rolloni uxorẽ dedit.⁊ eã terrã
excursus siluis ubiq adultis cultro ⁊ uom̾e torpebat inculta. fandrensẽ

Expanded text:
atque per Oceanum vecti, cum saepenumero ante, tam Germaniam quam Galliam more piratico atque per Oceanum vecti, cum saepenumero ante, tam Germaniam quam Galliam more piratico per eadem Oceani littora excurrentes infestassent; tandem egressi, Galliam, qua parte Britanniam respicit, pervaserunt, civitatemque in ea Rothomagum occupantes, usque in hanc diem Northmanniam de suo nomine vocaverunt. Northmanni enim le vocaverunt. Northmanni enim lingua barbara, quasi viri septentrionales dicti sunt, eo quod primum ab illa mundi parte venerant. Carolus autem rex Francorum, inito cum eis foedere, filiam suam Rolloni uxorem dedit, eamque terram, excursus, silvis undique adultis, a cultro et vomere torpebat inculta. Flandrensem
Abbreviated transcription (Latin):
ut tandẽ eternam reqͥem habere mereretur. Ob hoc ad diu̾sa monasteria
elemosinis destinatis obnixe filius surcurrebat patri. Unde dabat᷑ intelligi
quia licet idẽ imꝑator multa dõ ⁊ hõ̾ibꝰ placita fecisset. plura tñ dõ contͣria
in regno suo fieri consensit. in qͥbꝰ grauiora uidebant᷑. qͦd heresi nicholaitarũ
ñ restitit. ⁊ monita Gabrielis archangłi duodecĩ capitulis comp̃hensa q̃ emar¬
chꝰ ei legenda ⁊ obseruanda obtulit seruare nõ studuit.
or thmanni urbẽ andegauis quasi in ea habitaturi c̃ suis oĩbꝰ occuꝑant. Ad
quã obpugnandã harolus rex ascito salomone britonũ rege multis diebꝰ ob
sedit. S c̃ norchmanni ad desꝑationẽ ad ducti fuissent. rex inuito ȩxercitu
peccuma ab eiꝰ accepta egressum eis anntut. eiꝰq ħ pacto peiora faciendi dediti¬
orthinanni origine dani auce qͦdã rollone nomine a scithia inferiori eg̾ssi

Expanded text:
ut tandem aeternam requiem mereretur habere. Ob hoc ad diversa monasteria elemosinis destinatis, obnixe filius succurrebat patri. Unde dabatur intellegi, quia licet idem imperator multa Deo et hominibus placita fecisset, plura tamen Deo contraria in regno suo fieri conon restitit, et monita Gabrielis archangeli duodecim capitulis comprehensa, quae Emarchus ei legenda et servanda obtulit, servare non studuit. Northmanni urbem Andegavis quasi in ea habitaturi cum suis omnibus occupant. Ad quam oppugnandam Carolus rex ascito Salomone rege Brittonum multis diebus eam obsedit. Sed cum Northmanni ad desperationem adducti fuissent, rex multo exercitu pecunia ab eis accepta egressum eis annuit, eisque hoc pacto pejora faciendi orthmanni, origine Dani, duce quodam, Rollone nomine, a Scythia inferiori egressi,
Abbreviated transcription (Latin):
becci pͥmꝰ. miles .xͥ. głosus inter choros iustoꝵ ab angłis susceptꝰ est p̾¬
ciosum corpus terre relinquens. felicem animam celis inferens. Obit̾¬
reuelauit. et animas de corpore exentes a demone arceptas plan¬
gentes andiuit. et plangendo cognouit. De uirtutib eius uita &
moribus si dicere uoluimus: dies deficiet. Mittimus igit᷑ pruden¬
tem lectorem ad descͥptam eiꝰ uitam. uͥ habundant̾ inuenerit qͦ
instrui possit

Expanded text:
es Christi gloriosus, inter choros justorum ab angelis susceptus est, preciosum corpus terrae relinquens, animam coelis inserens, srevelavit, et animas de corpore exeuntes, a daemone arreptas, plangentes audivit, et plangendo cognovit. De virtutibus ejus, vita et moribus, si dicere voluerimus, dies deficiet; mittimus igitur prudentem lectorem ad Vitam ejus descriptam, ubi abundanter inveniet quo instrui possit
Abbreviated transcription (Latin):
axis rex ungarorum in italiam ueniens decem modios nũmoꝵ
laberengario ꝓreditu accepit.
uuicum aggreditur. ludouuicus eius metu acustodia relaxatur.
Q ex otto lugdunum capit. hugonem intra parisis coneludit. rhe¬
nus capit. huoonis nepote qui ep̃atum usur pauerat expulso. legit¬
timum ep̃m restituit. usq rothomagum potenter accedit. & castel¬
lis ac urbibus quas ceꝑat ludouuico redditis. in saxoniam redit.

Expanded text:
axis rex Ungarorum in Italiam veniens, decem modios nummorum a Berengario pro reditu accipit. wicum aggreditur. Ludowicus ejus metu a custodia relaxatur. Rex Otto Lugdunum capit, Hugonem intra Parisius concludit, Remim capit; Hugonis nepote, qui episcopatum usurpaverat, expulso, legitimum episcopum restituit; usque Rothomagum potenter accedit, et castellis ac urbibus, quas caeperat, Ludowico redditis, in Saxoniam redit.
Abbreviated transcription (Latin):
uix satis consulere poterant. Nã quec̃q
gentes aut minuende domo multitudi¬
nis causa. aut amore exerende sue feri-¬
tatis a patria sua exulabant. romanũ
imꝑium incessebant. ⁊ de eiꝰ latissimo
corpore uelut partes quasdã sibi exscĩ.¬
debant: et in eis sibi regnandi locũ
statuebant. hoc in sequentibus cla¬
re apparebit.

Expanded text:
vix satis consulere poterant. Nam quaecunque vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant. Hoc in sequentibus clare apparebit.
Abbreviated transcription (Latin):
T Regno Romanorũ non
aliud dicendũ puto. nͥ qd̾
domat ⁊ conterit om̃ia. sic ab origine
sui tutuderit. domuerit. ⁊ contriue¬
rit om̾ia. pene mundi regna. nouis¬
simo uero tempore regnum illud qd
in tibiis suis ferreis diutissime ⁊ firmis¬
sime sine aliqͣ lassitudine steterat. tandẽ
ferro sue fortitudinis cõmixto c̃ testa
humane imbecillitatis exaltato dnãtiõis
sue gradu c̃ fragore terribili labare ce¬
perit. Hoc regnũ primi ꝑse intulert̃.
qͥ semꝑ cum romanis pene ex equo se
habuerunt. modo uͦ uacillante rei pu¬
plicȩ statu. eos ultro impetere ñ timu¬
erunt. ⁊ insuꝑ eos suis finib mutilare
potuerunt. quando luliano apostata
ceso. ⁊ exercitu romanorũ miserabilit̾
subiugato nimis fortunati facti sunt.
ex eorũ infortunio. Ita regnũ illud qd̾
tanto temꝑore omnes pene mundi gen.¬
tes predȩ ⁊ dominationi habuit. mͦ dei
om̃ipotentia miscente ei dupplũ in po-¬
tibꝰ ꝓ sola gła certabant: mͦ saluti sue

Expanded text:
 regno Romanorum non aliud dicendum puto, nisi qudomat et conterit omnia, sic ab origine sui tutuderit, domuerit et contriverit omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso et exercitu Romanorum miserabiliter subjugato, nimis fortunati facti sunt ex eorum infortunio. Ita regnum illud, quod tanto tempore omnes paene mundi gentes praedae et dominationi habuit, modo Dei omnipotentia miscente ei duplum in poctibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae
Abbreviated transcription (Latin):
odefridus it̾um rebellat. qr ducta uxore bonefacii marchioĩs
ussu imꝑatoris a lotharingia expellitur. Grecis ineresim
multiformẽ declinantib auctore michahele patriarcha constantino¬
redarguens. scribit contra eos librum firmis scripturarum testi¬
moniis roboratum. Nichetas autem monachus constantinopolita¬
nus qui agnominabatur pectoratus: scripsit contra romanos librũ
plenum erroris ⁊ stulticie. p̾titulatum de atimo. de sabbato de nup¬
tiis sacerdotum.

Expanded text:
odefridus iterum rebellat, quia ducta uxore Bonefacii marchionis, jussu imperatoris a Langobardia excluditur. Grecis in heresim multiformem declinantibus, auctore Michaele patriarcha Constantinoredarguens, scribit contra eos librum firmis scripturarum testimoniis roboratum. Nicetas etiam monachus Constantinopolitanus, qui agnominabatur Pectoratus, scripsit contra Romanos librum plenum erroris et stultitiae, pretitulatum: De Azimo, de sabbato, de nuptiis sacerdotum.
Abbreviated transcription (Latin):
Pito senioi impator obiit. cuius uitam windichindus monachus des¬
cripsit. qͥctiã historiã saronũ usq ad hunc annũ conscripsit. Oito se¬
cuncdꝰ ĩꝑat annis .x. Ragierꝰ &. lanb̾tꝰ filii rameri longi colli paulatim
resuntis uirib a frantia redeunt. et eũ gaumero ⁊ ramoldo qͥ comita¬
tũ patris eoꝵ occupauerant bello apuci ꝑ zonã confligunt. eosq cum
multis ꝑinunt. ⁊ suꝑ hagnã fluuiũ castello buxudemunito. lotharin¬
grã infestant. Guenrelaus pͥnceps boenue afr̃e suo bolulao ꝓpt̃ p̃¬
rpienũ pͥncipatũ martirizat᷑. urbẽ pͣgã uͥ reqͥescit᷑ imitacłis illustrał.

Expanded text:
Otto senior imperator obiit, cujus vitam Guindichindus monachus descripsit, qui etiam hystoriam Saxonum usque ad hunc annum conscripsit. Otto secundus imperat annis 10. Raginerus et Lantbertus, filii Ragineri Longicolli, paulatim resumptis viribus a Francia redeunt, et cum Guarnero et Rainaldo, qui comitatum patris eorum occupaverant, bello apud Perronam confligunt, eosque cum multis perimunt, et super Hagnam fluvium castello Buxude munito Lotharingiam infestant. Guencezlaus princeps Boemiae a fratre suo Bolizlao propter preripiendum principatum martyrizatus, urbem Pragam, ubi req
Abbreviated transcription (Latin):
heoderielis rex propt̃ insolentiã ebroini afrancis repudiatur.⁊ fr̃ eiꝰ hylderio
qͥ in austria regnabat a cunctis ad regnandũ euocatur. Porro Theodericꝰ et
ebroinus tonsorant᷑. ⁊ theodericꝰ parisius in cenobio scĩ dionisii. ebroinꝰ ĩ luxo¬
uio religantur. Hilderici maior domꝰ erat uuifoaldus. hic in parrochia uin¬
dunensi suꝑ mosam cenobium scĩ Michaelis archangłi fundauit.¬

Expanded text:
heodericus rex propter insolentias Ebroini a Francis repudiatur, et frater ejus Hildricus, qui in Austria regnabat, a cunctis ad regnandum evocatur. Porro Theodericus et Ebroinus tonsorantur, et Theodericus Parisius in coenobio sancti Dionysii, Ebroinus in Luxovio relegantur. Hildrici major domus erat Vulfoaldus. Hic in parochia Virdunensi supra Mosam coenobium sancti Michaelis archangeli fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
uicedñat᷑ honore. ñ multo pꝰ adie reu̾sus ꝑ dies. xl. oĩ penitendi mͦ se affligens. pͥmo
piã di matrem mariã sibi reconciliauit. eaq sibi apparente abrenuntians diabolo.
xpm̃q uerũ dĩ filium. uerũ q dm̃ ⁊ hominẽ ex maria uirgine natũ. ⁊ oe xp̃ianis¬
mi ꝓpositum confitens. ꝑ eam etiam xp̃i filii cius grãm recepit. ⁊ ad inditiũ indiul
te sibi uenie rursum ei dormienti apparens xp̃i mater etiam scriptũ abrenuntia¬
tionis q̃d signatum diabolo dederat. ⁊ reposuit suꝑ pectus eius. Quo tbeophilus re¬
⁊ laudẽ dĩ ⁊ genitricis sue marie cõmouit. ⁊ in eodem loco quo sibi pia mat̾ axp̃i
apparuit ꝑstans. ibidem per triduum mortuus et sepultus est:¬

Expanded text:
inatus honore, non multo post ad se reversus, per dies 40 omni penitendi modo se affligens, primo piam Dei matrem Mariam sibi reconciliavit; eaque sibi apparente, abrenuntians diabolo, Christumque verum Dei filium verumque Deum et hominem ex Maria virgine natum, et omne christianismi propositumtae sibi veniae, rursum ibi dormienti apparens Christi mater, etiam scriptum abrenuntiationis, quod signatum diabolo dederat, reposuit super pectus ejus. Quo Theophilus reet laudem Dei et genitricis suae Mariae commovit; et in eodem loco, quo sibi pia Christi mater apparuerat, perstans, ibidem post triduum mortuus et sepultus est
Abbreviated transcription (Latin):
ostinanuq imꝑator duoꝰ bulgaroꝵ reges tͣciã depopłantes occidit ẽ multis milibꝰ bulga¬
osdroe antiochiam capit. Childeb̾tus rex cũ fratuele theodeberto in fr̾em lothari¬
um in surgit. s matre eoꝵ clothilde satis agente apud dm̃ ne int̃ fr̃s fieret eiuis¬
le bellum: Horrenda tempestate coherciti cũ suꝑ lochariũ ne signũ quidẽ apparłi¬
erit horroris huius modi: reddunt se fraterne paci.
Cosdroe iam quarto romanos infestantẽ bilisarius cõpellit redire inefficarem.
In diuersis galliarũ locis diuersa signa uisa sunt. Cometes apparuit die scõ¬
pasche. celum ardere uisum.ẽ. uerus sanguis exnube defluxit iuestim̃tis hõiũ.
domus euiꝰdam abintꝰ sanguine resꝑsa apparuit. ⁊ secute uarie clades ⁊ male uali

Expanded text:
ntes occidit cum multis milibus Bulgaosroe Anthiochiam capit. Childebertus rex cum fratruele Theodeberto in fratrem Lotharium insurgit, sed matre eorum Rothilde satis agente apud Deum, ne inter fratres fieret civile bellum, horrenda tempestate coerciti, cum super Lotharium ne signum quidem apparuerit horroris hujusmodi, reddunt se fraternae paci.5. Chosroe jam quarto Romanos infestantem, Bilisarius compellit redire inefficacem. In diversis Galliarum locis diversa signa visa sunt. Cometes apparuit; die paschae caelum ardere visum est; verus sanguis ex nube defluxit in vestimentis hominum; domus cujusdam ab intus sanguine respersa apparuit; et secutae variae clades et malae val
Abbreviated transcription (Latin):
Uiddo rex arnustum imꝑatorem se usq quaq ꝑsequentem ñ
ferens quippe cui nec urbes nec castra natura munita resistere
poterant. dum᷑ fugiendo tutaretur. imꝑator uxorem eius obse¬
dit. que iam reb suis diffidens. ꝑunum imꝑatoris familiarẽ
multa peccunia corruptum. ei poculũ mortiferũ dedit. quo
hausto ꝑtriduum excitati non potuit: aꝑtis oculis nil loqui¬
aut sentire ualens. Que res eum repedare coegit. Quem receden¬
tem Wido ꝑsecutus. a deo ꝑeussus obut.

Expanded text:
ido rex Arnulfum imperatorem se usquequaque persequentem non ferens, quippe cui nec urbes nec castra natura munita resistere poterant, dum se fugiendo tutarentur, imperator uxorem ejus obsedit ; quae jam rebus suis diffidens, per unum imperatoris familiarem, multa pecunia corruptum, ei poculum mortiferum dedit; quo hausto aut sentire valuit: quae res eum repedare coegit. Quem recedentem Wido persecutus a Deo percussus obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
amulius siluius annis quadraginta.iiii. Numitor proce suꝑioris regis
maior filius a fr̃e amulio regno pulsus: in agro suo uixit. filia eius Ilia ad¬
imendi partꝰ gr̃a uirgo uestialis. ẽ. electa. Q cũ septimo patrui anno geminos
edidisset infantes: uixta legem in terram uiua defossa ẽ. Uerũ paruulos
uxta ripam tyberis expositos. faustus regii pastor armenti ad accã lauren¬
tiam uxorem suam detulit. q̃ propter pulchritudinẽ et rapacitatẽ corporis
questuosi lupa a uicinis apellabat᷑. Unde ad nr̃am usq memoriã meretͥcũ
cellule lupanaria dicũt᷑. Pueri uero c̃ adoleuissent: collecta pastoꝵ ⁊ latronũ
manu ĩtfecto ap̃ albã amulio auũ numitorẽ in regnum restituunt.

Expanded text:
lius regnavit annos quadraginta tres. Numitor Procae regis maior filius a fratre Amulio regno pulsus in agro suo vixit; filia eius adimendi partus gratia virgo Vestalis electa est; quae cum septimo patrui anno geminos edidisset infantes, iuxta legem in terra viva defossa est. verum parvulos prope ripam Tiberis expositos Faustulus regii pastor armenti ad Accam Laurentiam uxorem suam detulit, quae ob pulchritudinem et rapacitatem corporis quaestuosi lupa a vicinis appellabatur; unde et ad nostram usque memoriam meretricum cellulae lupanaria dicuntur. pueri cum adolevissent, collecta pastorum et latronum manu interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gallos.⁊ malens de puro fonte quã de turbato riuo bibere: duos rlericos romã misit.
ut autenticũ cantũ aromanis discerent. ⁊ gallos docerent.⁊ ꝑ hos pͥmo mettensis eo-
cli̾a.⁊ ꝑ eã oĩs gallia ad auctoritatem romani cantꝰ reuocata. ẽ. Int̃ obsidendũ rex
karolus diuiso exercitu multas urbes ultra padum cõp̃hendit. int̃ qͦs ueronã cap̃.¬
in qͥ autharuis francꝰ c̃ uxore Rarlomanni ⁊ filio eius latens se cũ eis regi dedit.
Adelgisus uero desidis regis filius qͥ illuc fugerat inde elapsus constantinopolis
bsidionem papiensium pestilentia mortalitatis aggrauante Efugit.
ciuitas regi harolo aꝑitur. desiderius rex cũ uxore ⁊ filia ⁊ cunctis principi¬
b capitur. ⁊ ꝑpetuo exilio ad gallias a gilfredo leodicencium ep̃o dirigitur
Quiquid ꝑ multa temꝑa langobardi romanis abstulerant: harolus eis restiti¬
it. regno uͦ langobardorũ destructo: totam italiam sibi subigit. ⁊ sub ure

Expanded text:
judicans justius esse de puro fonte, quam de turbato rivo bibere, duos clericos Romam misit, ut autenticum cantum a Romanis discerent et Gallos docerent. Et per hos primo Mettensis aecclesia, et per illam omnis Gallia ad auctoritatem Romani cantus revocata est. Inter obsidendum rex Karolus diviso exercitu, multas urbes ultra Padum comprehendit; inter quas Veronam capin qua Autkarius Francus cum uxore Karlomanni et filiis ejus latens, se cum eis regi dedit; Adelgisus vero Desiderii regis filius, qui illuc fugerat, inde elapsus Constantinopolim fugit. Obsidionem Papiensium pestilentia mortalitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxore et filia et cunctis principibus capitur, et perpetuo exilio ad Gallias Agilfredo Leodiensium episcopo dirigitur. Quidquid per multa tempora Langobardi Romanis abstulerant, Karolus eis restituit; regno vero Langobardorum destructo, totam Italiam sub jure
Abbreviated transcription (Latin):
drianus papa ad diendas res ȩccłȩ harolum romam arcessit. Q ꝑgens papiam
obsedit. ibiq relicto exercitu romam ꝑuenit. scãm resurrectionem ibi peregit.
postea rediens papiam cepit. iterumq romã rediit. synodũ constituit c̃ adriano
papa aliisq centũ quinquaginta tribꝰ religiosis ep̃is ⁊ abb̃ibꝰ. in qua adrianus c̃
uniu̾sa sẏnodo dedit ei ius eligendi pontificem. ⁊ ordinandi apłicã sedẽ. dignita-
accipere definiuit. ⁊ ut nisi a rege laudetur ⁊ inuestiatur ep̃c: a nemine consecretuꝵ.
Om̃sq hiuc decreto rebelles anathematimatirauit:⁊ nisi resipiscerent bona eorũ¬

Expanded text:
drianus papa ad tuendas res aecclesiae Karolum Romam accersiit. Quo pergens, Papiam obsedit; ibique relicto exercitu, Romam pervenit, sanctam resurrectionem ibi peregit. Postea rediens Papiam cepit; iterumque Romam rediit, synodum constituit cum Adriano papa aliisque 153 religiosis episcopis et abbatibus, in qua Adrianus papa cum universa synodo dedit ei jus eligendi pontificem et ordinandi apostolicam sedem, digniaccipere diffinivit, et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur. Omnesque huic decreto rebelles anathematizavit, et nisi resipiscerent, bona eoru
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽs uedastus obit. Italia a langobardis nullo obsistente ꝑuasa atteritur:
Huni it̾m Sigeberto cong̾ssi ⁊ magicis artibꝰ pene uictoriã adepti recedt̃. Sigeberto ĩ oĩ
Gregorius turonensium ordinatꝰ ep̃c. clarus habetur. in omnibus.
Hangobardi papia post triennii obsidionem ꝑ deditionem accepta. et preter
romã ⁊ rauennam ꝓene tota potiti italia: dominantur ibi cum potentia:
Inter romanos et ꝑsas pugna commissa. romanis cedit uictoria.
claruit. qͦd fontes in hispania qui in sabbato pasche ad baptirandũ sponte
diuinitꝰ repleri solent. ñ in hispanoꝵ s in francoꝵ pascha repleti sunt:¬

Expanded text:
ctus Vedastus obiit. Italia a Langobardis nullo obsistente pervasa atteritur; ctus Vedastus obiit. Italia a Langobardis nullo obsistente pervasa atteritur; um Sigiberto congressi et magicis artibus pene victoriam adepti, recedunt, Sigeberto in omni 9. Gregorius Turonensium ordinatus episcopus, clarus habetur in omnibus. Langobardi, Papia post triennii obsidionem per deditionem accepta, et praeter Romam et Ravennam pene tota potiti Italia, dominantur ibi cum potentia. Inter Romanos et Persas pugna commissa, Romanis cedit victoria. claruit, quod fontes in Hispania, qui in sabbato sancto paschae ad baptizandum divinitus sponte repleri solent, non in Hispanorum, sed in Francorum pascha repleti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
igebertus rex hunos partes francoꝵ depopulantes in thuringia bello deuinẽ
Chilꝑicus fr̃ eius interim terminos illius incursat. ⁊ remis urbem occupat.
aste igneȩ in celo uise sunt portendentes irruptionẽ langobardorũ in italiam.
Basolus abbas ⁊ sindulfus prb̃r ⁊ reclusus in francia clarent:
Albuinus rex saxonibus aliisq gentibꝰ sibi adscitis.⁊ pannonia ex condicto cõm̃¬
da amicis langobardorũ hunis: ad italiam contendit cũ omnibꝰ langobardorum
famulis. ibiq regnat annis ser. S igebertus rex desertas saxonũ terras ꝑuadit.
easq sueuis ad habitandum tradit. Hanc mali nouitatẽ noua ĩ celo signa multo añ¬
theodebertũ filium eiꝰ ibi captũ exulat. ipsum chilꝑicũ prelio uictũ fugat. et
terminos suos ab eius insolentia liberat. Iꝑse uxorem duxit brumam filiã atha¬
nagildi regis uuisigothoꝵ. que ⁊ brunichildis dicta est: N atꝰẽ.s. wandregis ilꝰ

Expanded text:
igebertus rex Hunos partes Francorum depopulantes in Thuringia bello devincit. Chilpericus frater ejus interim terminos illius incursat, et Remis urbem occupat. Hastae igneae in caelo visae sunt, portendentes irruptionem Langobardorum in Italiam.  Sanctus Basolus abbas et Sindulfus presbiter et reclusus in Francia clarent. 4. L. 25. A. 7. W. 15. Albuinus rex, Saxonibus aliisque gentibus sibi ascitis et Pannonia ex condicto commendata amicis Langobardorum Hunis, ad Italiam contendit cum omnibus Langobardorum familiis, ibique 6 annis regnavit. Sigebertus rex desertas Saxonum terras pervadit, easque Suavis ad habitandum tradit. Hanc mali novitatem nova in caelo signa multo anTheodebertum filium ejus ibi captum exiliat; ipsum Chilpericum prelio victum fugat, et terminos suos ab ejus insolentia liberat. Ipse uxorem ducit Brumam, filiam Athanagildi regis Wisigothorum, quae et Brunichildis dicta est. 570. 5. 33.
Abbreviated transcription (Latin):
eodericus comes treuerorum de marty rirato conone apuddeum
⁊ homines reus: exiliatur ab imperatore et suscepta ꝑegͥnatione
ierusolimam eundi. quid de eo ⁊ de omnibus qui incomitatu eiꝰ ꝑge¬
bant actum sit ad huc nescitur. Hinc franci hinc scotis angliam¬
incursantib. angli fame consumuntur. multi eoꝵ humanis carnib
uescuntur. xiii¬

Expanded text:
eodericus comes Trevirorum, de martyrizato Conone apud Deum et homines reus, exiliatur ab imperatore; et suscepta peregrinatione Hierosolimam eundi, quid de eo et de omnibus, qui in comitatu ejus pergebant, actum sit, adhuc nescitur. Hinc Franciincursantibus Angli fame consumuntur, multi eorum humanis carnibus vescuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Arnulfus rex aberengario italico interpellatus. ad auxilium
sui contra uidonem. ⁊ uendebaldum filium suum cum exercitu
mittit in italiam. s wido uiriliter agens. et primores exercitus
donis corrumpens. eos inefficaces redire fecit.
Arnultus rex langobardiamu¬

Expanded text:
Arnulfus rex a Berengario Italico interpellatus ad auxilium sui contra Widonem, Zuendebaldum filium suum cum exercitu mittit in Italiam; sed Guido viriliter agens et primores exercitus donis corrumpens, eos inefficaces redire fecit. Arnulfus rex Langobardiam
Abbreviated transcription (Latin):
Dex otto obsedit bris agam oppidum alsatie. quod ludouucus
rex ꝑ milites euerardi et silleb̾ti tenebat. in qua obsidione suasu
frederici moguntini ep̃i qui animo iam ab imꝑatore defecerat. multi abĩꝑatore defecer
eaq re aliis territis solus rex interritus manet. Interim fideles
regis udo uidelicet et conradus fr̃ hermanni suenorum ducis.
euerardum et s illeb̾tum. predando regno secure intentos uixta
rhenum inopinate aggressi. accerrime debellauit. E uerardo fili¬
is gladiis ꝑempto. Gilleb̃to autem rehni undis submerso. ceteroꝵ
iux aliquis fugit. qui non aut trucidaretur. aut caꝑetur. Hoc
nuntio infideles regis corde franguntur. et ludouuicus ab alsa¬
tia discedit. et rex et fideles eus cum ipso gratantur.
Uxorem gisleb̾ti gerbergam sororem scilicet ottonis imꝑatoris
ludouiucus rex duxit uxorem. filiam uero gisleb̾ti neptem suam
bertaldo duci baioariorum despondet. ⁊ ducatus eius ottomi dat᷑.
Ademarus duniacensium abbas. substituit sibi abbatem ma¬

Expanded text:
ex obsedit Brisagam oppidum Alsatiae, quod Ludowicus rex per milites Everardi et Gisleberti tenebat. In qua obsidione suasu Friderici Moguntini episcopi, qui animo jam ab imperatore defecerat, multi ab imperatore defecerunt; eaque re aliis territis, solus rex interritus maneregis, Udo scilicet et Conradus frater Hermanni Suevorum ducis, Everardum et Gislebertum praedando regno secure intentos juxta Rhenum inopinate aggressi acerrime debellant; Everardo gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso. Caeterorum vix aliquis fuit, qui non aut trucidaretur, aut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludotia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratantur. Uxorem Gisleberti Gerbergam, sororem scilicet Ottonis imperatoris, Ludowicus rex duxit uxorem; filiam vero Gisleberti neptem suam imperator Bertaldo duci Bajoariorum despondet. Ducatus ejus Ottoni datur. Ademarus Cluniacensium abbas substituit sibi abbatem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
in cuius locum ex affrica crestus adducitur.
Sy nodus apud arminum ⁊ seleutiam isaurie facta. in qua antiqua
patrũ fides decem primum legatorum. dehinc omniũ proditione
uIIGratianus qui nunc imperator est nascitur.

Expanded text:
in cujus locum ex Africa Chrestus adducitur. 23 Synodus apud Ariminum et Seleuciam Isauriae facta, in qua antiqua patrum fides, decem primo legatorum, dehinc omnium proditione praefectus urbis factus. Gratianus, qui nunc imperator est, nascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Persȩ syriam incursantes damascum capiunt.
Edilbertus rex cantuariorum obit. pꝰ quẽ ealbadus filius eius regnat annis axu.
Radualdus autem rex orientalium anglorum edilberto mortuo illam suꝑ angłqs
regnandi potentiã quartꝰ accep̃. ut sub nutu eius alii anglorum reges regnarent.
Edilfrido quoq nordanimboꝵ rege a radualdo rege ꝑemꝑto. Eduuinus norda¬
nimborum regnũ sceꝑit. Huni langobardos in italia debellant. ⁊ forũ iulii
proditione captum dissipant. S cs̃ Iupus senonensis ep̃c claret. cui aliqͣndo
eucharistiam consecranti genima de celo a deo in calice descendit.
Ipersis palestina bello premitun. Sca quoq ciuitas capitur. in ea usq nonagñta
milia uiroꝵ ꝑimuntur. Tacharias patriarcha captiuatur. crux iꝑsa dñica¬
theodebertus capitur. Per ealdbadum ⁊ filios fiberti ad idolatriã angli re

Expanded text:
Persae Syriam incursantes, Damascum capiunt. Edilbertus rex Cantuariorum obit; post quem Ealdbald filius ejus annis 25 regnavit. Raduald autem rex orientalium Anglorum, Edilberto mortuo, illam super Anglos regnandi potentiam quartus accepit, ut sub nutu ejus alii Anglorum reges regnarent. Edilfrido quoque Nordanymbrorum rege a Radualdo rege perempto, Eduinus regnum Nordanymbrorum suscepit. Huni Longobardos in Italia debellant, et Forum Julii proditione captum dissipant. Sanctus Lupus Senonensis episcopus claret, cui aliliquando eucharistiam consecranti gemma de caelo a Deo in calice descendit. Persis Palestina bello premitur. Sancta quoque civitas capitur; in ea usque 90 milia virorum perimuntur; Zacharias patriarcha captivatur; crux ipsa domiTheodebertus capitur Per Ealdbaldum et filios Sibercti ad idolatriam Angli re
Abbreviated transcription (Latin):
Tlahis dux fugato chuniperth regnum langobardorũ arripit. cui chuniperch
bello congressus eum ꝑunit. regnũq recipit. Uuillebrodus c̃ sociis duodecĩ
ueniens ab anglia. scĩtate claret in gallia. Sẽs Wandregisilus qui et wando
ansegisi maioris domꝰ ex walchiso frẽ nepos hoc tempore claruit. qͥ cenobia fiscã¬
num et fontinellam deo construxit.

Expanded text:
lahis dux fugato Chunipert regnum Langobardorum arripit; cui Chunipert bello congressus, eum perimit, regnumque recipit. Willibrordus cum sociis 12 veniens ab Anglia, sanctitate claret in Gallia. Sanctus Wandrigisilus, qui et Wando, Ansigisi majoris domus ex Walchiso fratre nepos, hoc tempore claruit, qui cenobia Fiscannum et Fontinellam Deo construxit.
Abbreviated transcription (Latin):
in recipiendis hereticis fuit. ut ñ nullis suspitionẽ accepte¬
accepte peccume intulerit.
Melania nobilissima mulierum romanarum et marcelli qͦndã sccchexos¬

Expanded text:
in recipiendis haereticis fuit, ut nonnullis suspicionem acceptin recipiendis haereticis fuit, ut nonnullis suspicionem acceptae pecuniae intulerit. Melania nobilissima mulierum Romanarum, et Marcellini quondam co