comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouembris Nocatur aurtem uer
quod in eo cunc tauernent. hoc
est uires cant Aestas. ab aestu.
quiinea maturandis fructib
datur: Autumnus de autu ma¬
tione fructuii: quiineo colligun¬
tur: Porro hiems ad octoribus
frigus inter pretatur: & ste¬
me media maxime campos
herbis floreos. & siluas fert
habere pomis honustas sxxui.
odiacus uel signifer est cir cu¬
Elus obliqus xrisignis constans.
ꝑ quem errantes stellae fer¬
un tur : Necaliud habitatur in
terris: quam quod illi subiae&.¬
cunctis sideribus Lunadicta qͥs
lucina oblata media syllaba:
onem a solis luce: eoquod ab eo
lumen accipiat. acceptumq
reddat: Stellȩ dictae abstando
quia fixȩ stant semꝑ incaelo ne
cadant: Nam quod uidemus
ecelo stellas quasi labinonsun
stelae sed igniculi aethere lap¬
si: quifiunt dumuentus altiora
petens aecherum ignem secum
trahit. qui tractu suo imitatur
stellas cadentes: planetae aute¬

Expanded text:
ur. Vocatur autem ver, quod in eo cuncta vernent, hoc est virescant. Aestas ab aestu qui in ea maturandis fructibus datur. Autumnus, de autumatione fructuum, qui in eo colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et steme media, maxime campos herbis floreos, et sylvas fertur habere pomis onustas. odiacus, vel signifer, est circulus obliquus, XII signis constans, per quem errantes stellae feruntur; nec aliud habitatur in terris, quam quod illi subjaccunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. n per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam ste
Abbreviated transcription (Latin):
NNUS Solis contin&ur: QUat¬
tuor te poribus. Ac de inde ad¬
impl&ur. Duode cim mensibus:
sydera & astra
int̃se differt̃.
singularis si¬
dera uͦ sunt
stellis plurimis
facta uthia¬
despliades.
Astra autẽ stel¬
lae grandes.
utorion. boe¬
tes. sed haec no¬
mina scripto¬
res confundunt.
stellas ꝓsiderib
ponunt:¬

Expanded text:
nnus solis continetur quatuor temporibus, Ac deinde adimpletur duodecim mensibus. sidera et astra ita inter se differunt. singularis: sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades; astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, stellas pro sideribus ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
appar& Sicq fit ut amplex an¬
tibus singulis medio modera¬
mine quae circa sesunt. orbis ad¬
instar inuicẽ cuncta concludan
tur: Sed & homo ipse qͥa sapien¬
tibus micro cosmos .i. minor
mundus appellatur. eis dem ꝑomnia
qualitatibus hab& temꝑatum cor¬
pus: Imitantib: nimirli singulis
eius qͥ bus constat umoribus modũ
te porũ quib: maxime poll&: San¬
guis siqͥdem quiueroͤ crescit. hu¬
midus & calidus est : Colera rubea
quae aestate calida & sicca : Colera
nigraquȩ autũno. sicca & frigida:
frigida sunt & humida: horliau

Expanded text:
 sicque fit ut amplexantibus singulis medio moderamine quae circa se sunt, orbis instar ad invicem cuncta concludanti. Sed et homo ipse, qui a sapientibus microcosmos, id est, minor mundus appellatur, iisdem per omnia qualitatibus habet temperatum corpus, imitantibus nimirum singulis iis, quibus constat humoribus, modum temporum quibus maxime pollet. Sanguis siquidem qui vere crescit, humidus et calidus. Cholera rubea, quae aestate, calida et sicca. Cholera nigra, quae autumno, sicca et frigida. frigid
Abbreviated transcription (Latin):
tem duo m&ra ubiiuncta fuerint
eleia cumcar men uocatur: leios
namq miseros apellant philo sophi
& huius modulatio carminis mise¬
rorum querimoniae congruit ubi
prior uersus ex am&er sequensest

Expanded text:
trum ubi iuncta fuerint, elegiacum carmen uocatur. elegios namque miseros appellant philosophi, et huius modulatio carminis miserorum querimoniae congruit, ubi prior uersus exameter, sequens est
Abbreviated transcription (Latin):
Huic contrarius est molosus. ex tribus
longis. temporum sex. ut t̃nẽas.
A napestus exduabus brenib & longa
trarius ẽ. amphi machrus. ex longa
& breui. & longa t̾e porum .u. ut¬
longis. tempoꝵ quiꝰq ut po&e.¬

Expanded text:
huic contrarius est molosus ex tribus longis temporum sex, ut Aeneas; anapestus ex duabus breuibus et longa trarius est amphimacrus ex longa et breui et longa temporum qulongis temporum quinque, ut poe
Abbreviated transcription (Latin):
DEEXAMETRO
ERUM DACTILACUMEX¬
LA ME Rum. qđ & heroicum
uocatur. eo qđ hoc maxime hero¬
ueum hocest uirorum fortiũ facta
canerentur. C&erisomnib pul¬
chrius. celsiusque ẽ. unde opus¬
culis tamꝑ lixis quã succinctis.
tamuilibus quã nobilibus aptum
esse consueuit Constat autem. ex
dactilo & spͥndeo ł trocheo: Ital
u trecipiat spondeum locis om̃ib
est natura. tamen spondeũ facit
aduotum po&arum. quiut pre¬
diximus ultimã uersus om̃is syl
labam in differenter accipiunł.
Alio quin legitimũ numeru .xx.iiͦiͬ.
miuncits.

Expanded text:
entametro metrum dactylicum exametrum, quod et heroicum uocatur, eo quod hoc maxime heroum, hoc est, uirorum fortium, facta canerentur, ceteris omnibus pulchrius celsiusque est. unde opusculis tam prolixis quam succinctis, tam uilibus quam nobilibus aptum esse consueuit. constat autem ex dactylo et spondeo uel trocheo, ita ut recipiat spondeum locis omnibusest natura, tamen spondeum facit ad uotum poetarum, qui, ut praediximus, ultimam uersus omnilabam indifferenter accipiunt, alioquin legitimum numerum viginti qumiuncias.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioniunctiones fere omnes cor¬
ripiantꝰ: sed quae .a. ł.i. terminan¬
Quia . Nisi : Producuntur: tit prop¬
terea. Interea si. & si  Qude in .N.
desinunt si .a. ł .i. ante ea habueris
producuntur: utan. ut sin. alioqͥn.

Expanded text:
coniunctiones fere omnes corripiuntur. sed quae a uel i terminanquia, nisi, producuntur, ut propterea, interea, si, etsi. quae in n desinunt, si a uel i ante eam habuerint, produc
Abbreviated transcription (Latin):
generaliter: Tintigie .i. coniuga¬
tiones dicuntur: Pirricniys.¬
ex dua bus breuibus tẽporum duũ¬
Huic contrarius est spondeus ex
Iambus ex breui & longa tempoꝵ
trium ut pareñs Hinc contrarius
ẽ. trocheus. ex longa & breui. tem¬

Expanded text:
generaliter synzygiae, id est, coniugationes, dicuntur. unex duabus breuibus temporum duhuic contrarius est spondeus ex iambus ex breui et longa temporum trium, ut parens; huic contrarius est trochaeus ex longa et breui tem
Abbreviated transcription (Latin):
nnes iN Ter ieC TIONES RI
monos syllabȩ fuerint pro¬
ducuntur: uteu. Ceterȩ uͦex
emplo similium partium oratio¬
nis estimande sunt. I teminter¬
iectiones om̃s. ut audacius ait.¬
Quȩ degreco sermone. mutuati
sumus : ldo in nouissimis syllabis
fastigium capium. Ut pape. attat
Eode modo & c&erae similiter:
łacutum. ł circum. Flexum mul¬
timo sumunt accentũ: Dept pisys.
ESESTSYLILABARUAEETEMA¬
porum certadinumeratio. Dic tus¬
inde quod hoc quasi pedali regula
adu̾sum utim᷑ mensurandum. Sunt
autem pedes disyllabi . iͦͬ. trissylla¬
bi .uiͦi. t&ra syllabi .xxi. singulino¬
dissyllabi cumtris syllabis iuncti:
Tris syllabi uero cum tris syllabis
bos excepto amphi bracho. & epitrito.¬

Expanded text:
nes interiectiones, si monosyllabae fuerint, producuntur, ut heu. ceterae uero exemplo similium partium orationis aestimandae sunt. item interiectiones omcum de Graeco sermone mutuati sumus; ideo in novissimis syllabis fastigium capiunt, ut papae, atat; eodem modo et coeterae similiter, vel acutum vel circumflexum in ultimo sumunt accentum. 9. De pedibus. Pes est syllabarum et temporum certa dinumeratio: dictusinde, quod hoc quasi pedali regula ad versum utimur mensurandum. Sunt autem pedes disyllabi quatuor, trisyllabi octo, tetrasyllabi sedecim, singuli noidem cum trisyllabis iuncti trisyllabi uero cum trisyllabis ger. atque excepto amphibrachy et epitrito
Abbreviated transcription (Latin):
bumbrat.
CANSIONUMAUTEMINUTRSIB:
sunt. species .uͦiͬ. Coniuncta.
Dis tricta. Mixta Diuisa. Coniune¬
ta. que ceteris laudabilior hab&ur
Illa est ubinus quã pescum uerbo fi¬
nitur. Vtuiuencus. inmor tale nichil
Hlaectua sunt bona sunt quia tubonꝰ
speciẽ rarissime inuenies. Mixta
est scansio queu trum que in sehab&
& in quibus dã coniunctus inquib¬
da uͦ separatus si tuersus. ut. Nobis
certa fides aeternȩ in secłã laudis:
pedes conca tenati in terse areliquis
pedibus separati sunt: ut inde.
deigenitrix. pia uirgo mariacorus

Expanded text:
bumbrat, bumbrat, cansionum autem in uersibus sunt species quattuor, coniuncta, districta, mixta, diuisa. coniuncta, quae ceteris laudabilior habetur, illa est, ubi nusquam pes cum uerbo finitur, ut: inmortale nihil haec tua sunt, bona sunt, quia tu bonus speciem rarissime inuenies. est scansio quae utrumque in se habet, ut in quibusdam coniunctus, in quibusdam uero separatus sit uersus, ut: nobis certa fides aeternae in saecula laudis pedes concatenati inter se a reliquis pedibus separati sunt, ut: inde dei genetrix pia uirgo Maria corus
Abbreviated transcription (Latin):
Corica tenatio uer suum plu¬
rimorum sol& esse gratissima:
qđ in aratore & sed ulio frequenter
inuenies modo duobus. modo tribus.
modo .iiͦiͬ. aut quinque uersibus. no¬
num ꝗ sex ł septem. ł & iam plurib
modiconexio siultra modũ proce¬
dat fastidium. gignit ac tedium
Y mnos uͦ. quos choris alter nantib
canere oport&: necesse est singu¬
lis uersibus ad purum essedistinctos:
Vt sunt omẽs ambrosiani Optima
autem uersus dactilici acpulcher
ma. Quasł DULius. utifrequent̃
consueuit. Vt ꝑuia diuisa patuert̃
cerula ponti. Sicca peregrinasstu¬
puerunt marmora plantas. Ae¬
didit humanas animal pecualẽ
loquelas. Non tamen hoc continu¬
atim agendum: uerum post ali¬
quos interpositos uersus. Sienĩ¬
semꝑ unomodo pedes ordinabis
& uersus: tamen & sioptimus sit
status. statim uilescit: Aliqͣn¬
do uersum nominibus tantum ꝑ¬
ficerȩ gratumest. Vt fortunatus.
lilia narcisus uiolae. rosanardus
fecit nominibus. SARAREBECCA
refou&. ueneratur: honorat. ho¬

Expanded text:
concatenatio uersuum plurimorum solet esse gratissima, quod in Aratore et Sedulio frequenter inuenies, modo duobus, modo tribus, modo quattuor, aut quinque uersibus, nonnumquam sex uel septem uel etiam pluribus modi connexio, si ultra modum procedat, fastidium gignit ac taedium: hymnos vero quos choris alternantibus canere oportet, necesse est singulis versibus ad purum esse distinctos, ut sunt omnes Ambrosiani. Optima autem versus dactylici ac pulcherma; qua Sedulius uti frequenter consuevit, ut: Pervia divisi patuerunt caerula ponti; Et, Sicca peregrinas stupuerunt marmora plantas, Et, Edidit humanas animal pecuale loquelas. atim agendum, verum post aliquot interpositos versus. Si enim uno modo pedes semper ordinabis, et versus tametsi optimus sit, status statim vilescit: aliquando versus nominibus tantum perficere gratum est, ut Fortunatus: Lilia, narcissus, violae, rosa, nardus,fecit nominibus, ut: Sara, Rebecca,refovet, veneratur, honorat, o
Abbreviated transcription (Latin):
& nota qđ talis maneb fere omĩs cͥo¬
posita syllaba : qualis & ipsa prȩpo¬
sitio fuerit. ut deceptus. abundans.
de. indelic& longa & ab. breuis: Itẽ
ex ipsis prepositionibus. Ad.&.os. in.
& sus diũ se in uerbis ponuntur:
Nam corripiunt᷑. cumcrescendo. chysyl¬
labum ex sereddunt: ut adit. obit
Init. Subit. Indifferent̃ sunt cutri¬
temproducuntur quȩ ꝑ. pre.&. ꝑ
que in primis syllabys scribuntur.
Breuiantur .uͦ. pr&ium. prȩcor. prȩ¬
mo. prehendo & quȩror. Hoc ẽ que¬
relam depono. & que exhis ꝑdiri ua¬
tionem. ł declionem ł compositionẽ
fiȩri possunt. & que coniunctio Itẽ
contra breuiantur. ex hisdem pre¬
positionibus in compositione: ut de¬
nepos. & cetera

Expanded text:
 nam talis manebit fere omnis con nam talis manebit fere omnis conposita syllaba, qualis et ipsa praepositio fuerit, ut deceptus, abundans; de uidelicet longa et ab breuis. item ex ipsis praepositionibus ad et ob et in et sub diuersae in uerbis ponuntur. nam corripiuntur, cum crescendo disyllabam ex se reddunt, ut adit, obit, init, subit; indifferenter sunt, cuitem producuntur quae per prae et per quae in primis syllabis scribuntur; breuiantur uero pretium, precor, premo, prehendo, et queror, hoc est, querelam depono, et quae ex his per deriuationem uel declinationem uel conpositionem fieri possunt, et que coniunctio. item contra breuiantur ex hisdem praepositionibus in conpositione, ut denepos, et cetera
Abbreviated transcription (Latin):
positiones sole. quae in .a. exe¬
unt ꝓducuntur: ut intra.¬
syllaba .cis ablatiuae .&. corripi¬
untur om̃s. ut .aB. exceptis mono¬
syllabis. quae aut uocalibus constad
Ut . A .E. aut uocalibus terminantur
ttde. Communes prepositiones cor¬
reptas eẽ liqu& tIT IN SΥΡERNeC
deloq laribus prepositionibus r&i¬
cendum est : tam & sinon infine.
sed inprincipio semper: uerboꝵ
st: Quiaam. & dis. positioneaa que¬
runt Vtam plector disiunga. & idõ
nicio. Di. longa: ut dirigo. Se. lor¬
ga ẽ : ut secerno Re. autẽ ubique
breuia t᷑ : ut Remitto ut pre terea
maculis in fusc& uellera pullis:¬
temprima sepe syllaba simplex ex¬
compo sitio ut figurae de prehen¬
ditur: ut sine scias qͦ lissit pius. ex
compositione qđ est impius: qͣlis sit
pius cognoscit᷑. lic& inaliquantis. hoc
fallat Namcum dicimus Nube . Nu.
longa ẽ. Item cum dicimus innuba.
fitbreuis.Nu. incopositione. Item lux
lucerna. Lu. breuis est. Ite homo
manus. longa. Itur inanti quã siluã.

Expanded text:
positiones solae quae in a exeunt producuntur, ut insyllaba cis. ablatiuae uero corripiuntur omnes, ut ab, exceptis monosyllabis quae aut uocalibus constant, ut a, aut uocalibus terminantur, ut de. communes praepositiones correptas esse liquet, ut in, super. nec de loquelaribus praepositionibus reticendum, tametsi non in fine, sed in principio semper uerborum se, quod am et dis positionem quaerunt, ut amplector, disiungo, et ideo nicio; di longa, ut dirigo; se longa, ut secerno. re autem ubique breuiatur, ut remitto, excepto maculis infuscet uellera pullistem prima saepe syllaba ex conpositione figurae deprehenditur, ut si nescias qualis sit pius, ex conpositione, quae est impius, qualis sit pius cognoscitur, licet in aliquantis hoc fallat. nam cum dicimus nubere, nu longa est; item cum dicimus innuba aut pronuba, fit breuis nu in conpositione. item lux lucerna breuis est. item homo manus longa. itur in antiquam siluam V
Abbreviated transcription (Latin):
ut noctu . Diu. F. & .R. breuiantur:
ut semel. Pariter. ul. ui simul. aa.
ut tam .N. uero excepto. NOΝ. &
En. ubique breuiantur. tit torsan.
.S. breuiatur: uitmagis. funditus. ex¬
cepto cũ .A. precesserit: utalias .C.
producitur: ut hic. Illic. ad huc:
Mono. syllabȩ ꝓducuntur: utcur.
ꝑlus. exceptis. Bis. & Ter. Verum .ne.
Dupliciter profertur. Nam produ¬
citur. cumpro bibendo dr̃. Scruta¬
rinecura procax abstrusa labor&.
SPERAIT. Et uindicta breuis: sic noxia
crimina finit. Nesine fine. habeat.
cumaut in terrogando ł increpan¬
do ponitur: uISTDULIus. Tune cru¬
ente ferox. Audax insane rebellis

Expanded text:
ut noctu. L et r breviantur, ut semel, pariter; ul, ut simul, m, ut tam. N vero, excepto non, en, an, ubique breviatur, ut forsan. S breviatur, ut magis, funditus, excepto cum a praecessit, ut alias. C producitur, ut hic, illic, adhuc. Monosyllaba producuntur, ut cur, plus, exceptis his, bis et ter. Verum ne dupliciter profertur; nam producitur, cum prohibendo dicitur: Scrutari ne cura procax abstrusa laboret; sper ait: et uindicta breuis sic noxia crimina finit, / ne sine fine habeat cum interrogando uel increpando ponitur, ut: tune cruente, ferox, audax, insane, rebellis
Abbreviated transcription (Latin):
OUERBIA QUAE IN .A. TTRMINAN¬
tur productione gaudent. ut u¬
tio nis gradũ seruant: utdoctus. Doc¬
tius. Doctissime. ꝓducantur Si autẽ
a senascuntur : ut sepe. aut non com¬
parantur ut rite. Aut in comparati¬
one deficiunt. utbene. Malebreuiant᷑¬

Expanded text:
uerbia quae in a terminantur productione gaudent, ut utionis gradus seruant, ut docte doctius doctissime, producuntur; si autem a se nascuntur, ut saepe, aut non conparantur, ut rite, aut in conparatione deficiunt, ut bene, male, breuiant
Abbreviated transcription (Latin):
tricos ubiinuersu post.ii. pedes sylla¬
ba reman&: cõma ẽ : quia ibi post
scansionem prȩcisio factaest ubi
uͦpost .iͦiͦ. pedes deparce orationis nic¬
hil suꝑẽ: colonẽ. Iotus autemuer¬
autẽ colonmembrum. Coma. Inci¬
sio. periodos. clasula siue circuitus

Expanded text:
 ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est; quia ibi post scansionem precisio facta est. Ubi vero post duos pedes, de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem verautem colon membrum, comma incisio, periodus clausula siue circuitus
Abbreviated transcription (Latin):
c. terminantur. ut fac. dicꝰ. buc.
Aut in .i. ut amaui. Amari: Aut in.
ω. uxmatu. Corripiuntur autem
quem .M. ut amem ł in .R. ut amer
ł in .us. ut amamus. łinł. atamat.
ł in .Rt. utamare. ł in .lis. uit ama¬
uerbis quȩ eisdem lit teris scribuđ.
Notandum quod liber silibrum sig¬
nificat aut corticem. breuem hab&.
li. Siliberum. longam. Pila siuas
significat. Longam hab& . .pi. Sispe¬
rã : breuem Securus. longam.¬
hab& se: securis. breuem. domus.
breuẽ .do. Doma .i. tectum longam.
plaga cuclima significat. breuis
est . pla. Cum uindictam. longa:
Parlus. paludis. breuis. pa. palus
pali. longa Populusgum uulgus
significat. breuis. ẽ. Eo. Cumarbo¬
anisu longa. Itẽ ł duco. cis. longa
du. ⁊ duco. łducas .i. nutrio. breuisdu.
Concido incido Occido siad cacasũ
pertinent: correpta habent .I. si
ad contisionem ꝓductam: Colo.¬

Expanded text:
c terminantur, ut fac, dic, duc, induc, aut in i, ut amaui amari, aut in u, ut amatu. corripiuntur autem quae in m, ut amem, uel in r, ut amer, uel in us, ut amamus, uel in t, ut amat, uel in r, ut amare, uel in tis, ut amauerbis quae eisdem litteris scribuntur, notandum quod liber, si librum significat aut corticem, breuem habet li; si liberum, longam. pila, si uas significat, longam habet pi; si spheram, breuem. securus longam se; securis breuem. domus breuem do; doma, id est, tectum, longam. plaga cum clima significat, breuis est pla; cum uindictam, longa. palus paludis, breuis pa; palus pali, longa. populus cum uulgus significat, breuis est po; cum arboa nisu, longa. item educo educis, longa du; educo educas, id est, nutrio, breuis. concido, decido, incido, occido, si ad casum pertinent, correptam habent ci; si ad concisionem, productam. colo
Abbreviated transcription (Latin):
colis. breuis cõ. Pcolo cõlas ꝓducta
ꝑlaco cas. ꝓducta. pla. placeo
places. correpta. pareo pares .i. appa¬
reo. siue obtempero. producta. Pa.
correpta. arentes. cũ apparentessiȩ¬
Cu̾ genitores. correpta. sic̃ & parien¬
tes. Idem sine ut rigeneris . ẽ. corripi¬
tur: simascłini. ꝓducitur in utro¬
que numero. leuitas. sunstabilita¬
tem mentis significat. aut pusillita¬
te ponderis. breuis est. le. Silenita¬
tem tactus. unde ligna inedi ficiole¬
uigata dicuntur. longa ẽ. le. Solus.

Expanded text:
colis, breuis co; colo colas, producta. placo placas, producta pla; placeo places, correpta. pareo pares, id est, appareo siue obtempero, producta pa; correpta. parentes, cum apparentes sigcum genitores, correpta, sicut et parientes. idem, si neutri generis est, corripitur; si masculini, producitur in utroque numero. leuitas, si instabilitatem mentis designat aut pusillitatem ponderis, breuis est le; si lenitatem tactus, unde ligna in aedificio leuigata dicuntur, longa est le. V.
Abbreviated transcription (Latin):
loci abunitate recesserit. ut insuꝑiorib discriptionib si
tres sesqualtas fortasse q̃sierit. ut ñ aquat̾nario ingre
tantũ p̃cedit. t̃tiũ quo ei aptare ñ pot̾it. sed ut abocto¬
nario medietates tẽpt& apponere. hic eni q̃m t̃tius e

Expanded text:
loco ab unitate recesserit, ut est in superioribus descriptionibus, si loco ab unitate recesserit, ut est in superioribus descriptionibus, si tres sesquialteros fortasse quaesierit, non a quaternario ingredtantum praecedit, tertiumque ei aptare non poterit, sed ut ab octonario medietates tentet apponere. Hic enim quoniam tertius e
Abbreviated transcription (Latin):
proportiones ita natas uidemus ut primus tri¬
plex unum sesqui t̃tiũ ancedat. Scđs duo. Tertius xui¬
iii.semꝑ pars t̃cia inul timo numero naturali quodã fine l¬
claudatur. Quod si quadruplum statueris eodẽ modo sesqui¬
quartos inuenies. Quinquuplus sesquiquintus acdeinceps
singuli denominatione multiplices tot suꝑ particulares p̃¬
cedunt. ꝗͦto loco ipsi abunitate decesserint. Vnã uͦ tantũ
quadrupli dispositionẽ ponemus ut in ea sicut in caet̾is lector
Haec igitur speculatio ad hanc Lax⁊ cce¬
utilitatẽ uidetur inuenta. ut quotiens &cec¬
qui t̃tios ł sesqui occauas ł quot liba alias ꝓpor Idexex¬
tiones quis inuestigare uoluerit nullo errore labatur . ut¬
q: ñ ei numero pͥmotales proportiones q̃rat aptare. qui
quanti sunt propositi tot p̃cedere & post se habere ñ possit
Sed disponat potius multiplices uideatq quantos super¬
particulares requirit eumq muttiplicẽ re spiciat qui eo

Expanded text:
proportiones ita natas videmus, ut primus triproportiones ita natas videmus, ut primus triplex unum sesquitertium antecedat, secundus duos, tertius e pars tertia in ultimo numero naturali quodam fine claudatur. Quod si quadruplum statueris eodem modo, sesquiquartos invenies, si quincuplum sesquiquintos. Ac deinceps singuli denominationis multiplicis tot superparticulares praecedunt, quote loco ipsi a se unitate discesserint. Unam vero tantum quadrupli dispositionem ponemus, ut in ea sicut in caeteris lector Haec igitur speculatio ad hanc utilitatem videtur inventa, ut quotienscquitertios, vel sesquioctavos, vel quotlibet alias proportiones quis investigare voluerit, nullo errore labatur, utque non ei numero primo tales proportiones quaerat aptare, qui quanti sint propositi, tot praecedere, et post se habere non possit. Sed disponat potius multiplices, videatque quantos superparticulares requirit, eumque multiplicem respiciat, qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
plex ab unitate scilic& Cõputatus. tot suꝑ partisulares
habitudinis p̃cedit. Suae scilic& in contrariã partem
de nominationis quotus ipse abunitate decesserit hoc
modo. ut duplex sesqualt̾as ancedat. Triplex sesqui t̃cias.
Quadruplex sesquiquartas ac̃ de inceps in hunc modum.
Sitgͥ duploꝵ t̃minoꝵ subiesta discriptio. si u uu oui¬
Insuꝑiore igitur discriptione binarius prisuii Rani pocui¬
mus multiplex unũ t̾narium hab& qui possit
facere sesqualt̃am proportionẽ. Ternarius uͦ ñ habat
qui ei possit. ẽe. sesqualt̃ qm̃ mediaetate de ficitur.
Rursus quat̾narius scđs. ẽ. duplex. hic duos sesqualt̃os
ante cedit senarium etnouenariũ qui mediaetate Can&.
Atq idcirco nullus ei habitudine sesqualt̾a Cõ paratur.
& incaet̃is idẽ .ẽ. Triplices uero eodẽ modo sesqui tertias
Creant. Sit enim simił ĩtriplo discriptio.
Insuꝑiore igitur discriptione sesqui t̃tias ii¬

Expanded text:
plex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares plex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares habitudines praecedit, suae scilicet in contrariam partem denominationis, quotus ipse ab unitate discesserit. Hoc modo ut duplex sesquialteras antecedat, triplex sesquitertias, quadruplex sesquiquartas, ac deinceps in hunc modum. Sit igitur duplorum subjecta descriptio. In superiore igitur descriptione binarius primus multiplex, unum ad se ternarium habet, qui possit facere sesquialteram proportionem. Ternarius vero non habetqui ejus possit esse sesquialter, quoniam medietate deficit. Rursus quaternarius secundus est duplex, hic duos sesquialteros antecedit senarium et novenarium, qui medietate caret. Atque idcirco nullus ei habitudine sesquialtera comparatur, et in caeteris idem est. Tripli vero eodem modo sesquitertios creant; sit enim similis in triplo descriptio. In superiore igitur descriptione sesquitertias
Abbreviated transcription (Latin):
habitudo produsta ẽ. Qđ siquis ad hanc speculationẽ
diligens scrutator accedat. ex sosqui t̃tiisi conuersis su¬
ꝑbipatientẽ producit. Caet̃isq similib uocabut ad aeqͣ¬
tis Cunctas ex suꝑ particularitate suꝑ partientis species
procreari mirabitur. Ex ñ conuersis aũ iuꝑ particulari¬
b sunt ita ut exmultiplici ꝓcreatis manentib necesse. ẽ.
multiplices suꝑ particulares creari. Exmanentib uͦ
suꝑ partientib. ita ut ex particularib prodierunt: non
alii nisi multiplices suꝑ partientes procreabunt᷑ ac̃ dehis
hac tenus. Diligentius enĩ inerithineticis libris de hac
Cõparationẽ . ẽ. disputatũ. Ri¬
NUAS PROPORTIONES SUEERPARTICULARES IUENIENDI
particularium proportiones demusica disputator in qͥ¬
rat. Sed ne id casu atq inscitia facientes error nullus dif¬
ficułtatis impediat. Hac regula q̃t lib& aequas propor¬
tiones exmultiplicitate ducemus. Unusquisq multi¬

Expanded text:
habitudo producta est; quod si quis ad hanc speculationem diligens scrutator accedat, ex sesquitertiis conversis supertripartientem producit, caeterisque similibus vocabulis adaequatis cunctas ex superparticularitate superpartientis species procreari mirabitur. Ex non conversis autem superparticularibus, sed ita ut ex multiplici procreati sunt, manentibus, necesse est multiplices superparticulares creari. Ex manentibus vero superpartientibus, ita ut ex superparticularibus prodierunt, non alii nisi multiplices superpartientes procreabuntur. Ac de his quidem hactenus, diligentius enim in Arithmeticae libris de hac comparatione est disputatum. nuas proerparticularium proportiones de musica disputator inquirat. Sed ne id casu atque inscitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac regula quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multi
Abbreviated transcription (Latin):
Comparati atq adhunc modũ multiplices. qđ si sesqui quar¬
tas sesqui quartoꝵ dispones radices. Eadẽq multiplicatio¬
ne sesqui quartos quolibet extendas. Quantum aũ nob̾
ħconsiderationes prosint seq̃ns ordo monstrabit.

Expanded text:
comparati. Atque ad hunc modum multiplices, quod si sesquiquarcomparati. Atque ad hunc modum multiplices, quod si sesquiquartas sesquiquartorum dispones radices, eademque multiplicatione sesquiquartos quotlibet extendes. Quantum autem nobis hae considerationes prosint, sequens ordo monstrabit.
Abbreviated transcription (Latin):
u. ad .iiii. et deinceps in infinitũ. Etq̃cumq se proportio¬
nes unitate p̃cesserint. Propositum igitur sit duas
sesqualt̃as proportiones continua comparatione pro¬
ducere sumoradicẽ sesqualt̾am etmq dispono .ii. & .ui.
Mułtiplico igitur binarium ꝑbinarium fiunt .iiii.
łtẽ t̃narius ꝑ binariũ crescat er̃ .ui. Rursus t̾nariũ in
semet ipsũ ducemꝰ fiunt .ix. qͥ disponant᷑ hmͦ.
nueniemus igitur duas positas sesqualt̃as ui¬
proportiones .ui. ad .iiii. & rx. ad .ui. Sit nunc propositũ.
iii.inuenire. Dispono eosdẽ numeros quossupror in exqͥ¬
rendis duob sesqualt̃is habitudinib proposueram ip¬
sasq sesqualt̃as proportiones multiplico binario qt̾nari¬
um fiunt .uiii. rursus senariũ binario fiunt. xii. Rur
Atq hic modus erit incaet̾is. ut sĩ sesqui uiui¬
t̃tias proportiones ueł extendere. ponas
sesqui t̃tiorũ radices q̃ s̃ quat̾narius atq t̾narius ad se ĩuicẽ

Expanded text:
5 ad 4, et deinceps in infinitum, et quaecunque se proportiones unitate praecesserint. Propositum igitur sit duas sesquialteras proportiones continua comparatione producere. Sumo radicem sesquialteram, eamque dispono, 2 et 3. Multiplico igitur binarium per binarium, fiunt 4. Item ternarius per binarium crescat, erunt 6. Rursus ternarium in semetipsum ducemus, fiunt 9, qui disponuntur hoc modo: Invenimus igitur duas propositas sesquialteras proportiones 6 ad 4, et 9 ad 6. Sit nunc propositum tres invenire. Dispono eosdem numeros quos supra in exquirendis duabus sesquialteris habitudinibus proposueram, ipsasque sesquialteras proportiones. Multiplico binario quaternarium, fiunt octo. Rursus senarium binario, fiunt 12. RursuAtque hic modus erit in caeteris, ut si sesquitertias proportiones velis extendere, ponas sesquitertiorum radices, quae sunt quaternarius atque ternarius ad se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
xLUiii. Hanc eisdẽ adiungo fient . Ṽ. cCCXXXII . ea. ẽ .i.
Par hypate meson diatonos tonũ obtinens ad lichanon
meson diatonon. Duob enĩ tonis distans amese. Relin¬
quitur gͥ semitoniũ ĩ t̃ hẏpate meson diatoñ & parhypa¬
te meson diaton constitutũ . ło. ẽ. int̃.uĩ. cxliiii. & .U. Dccc

Expanded text:
XL. XIII. hanc eisdem adjungo, fient V. DCCC. XXXII. ea est. I. parhypatemeson diatonos tonum obtinens ad lychanos meson diatonon, duobus autem tonis distans a mese. Relinquitur igitur semitonium inter hypatemeson diatonum, et parhypatemeson diatono constitutum, id est, i
Abbreviated transcription (Latin):
uũ dcuiii. ad . ũ.clxxxiiii. ea .ẽ. DIXXUI. hanc dimidiam
partior fiunt. cclxxxuiii. eandẽ adicio numero maiori.
ło ẽ.ũ. clxxxiiii. fient ucccclxxii. q̃ sit .N. lichanos
meson chromaticȩ. Relinqunt᷑ igitur .ii. semitonia unũ
int̾ lichanon meson chipmatice & par hypaten meson chro¬
maticȩ ło . ẽ. int̾. ũ cccclxxii. & Ṽdcccxxxii. Etaliud ĩt̃
hẏpaten mesonchromaticen & hypaten meson io.ẽ. int̃
tonos distabat a mese obtinens numerũ . Ṽ. DccCXxxii. ea
inenarmonio geners erit lichanos meson enarmonios
l.litt̃a ꝑnotata duos nihilhominus ad mesen obtinens
tonos. Reliquũ gͥ semitoniũ quod .ẽ. int̃lichanon meso
enarmonion & hẏpaten meson. Io . ẽ. int̃. udcccc xxxii.
& uII cxLIIII. Int̃ duas diesis hmͦ diuidimus. Aufero
differentiã. ũdcccxxxii. ad uni cxliiii. ea. ẽ cxii. hanc
dimidiam partior fient. clui. hocad . uDCCC XXXII. iun¬
go fient uocccclxxxuiii. & ħ sit .le. Parypate meson

Expanded text:
. hanc dimidiam partior, fiunt CC. LXXX. VIII. eamdem adjicio numero majori, id est V. C. LXXX. IIII. fiunt V. CCCC. LXX. II quae est. N. lychanos meson chromatice. Relinquuntur igitur duo semitonia, unum inter lychanon meson chromaticen, et parhypatemeson chromaticen, id est, inter V. CCCC. LXX. II. et V. DCCC. XXX. II. et aliud inter parhypatemeson chromaticen, et hypatemeson, id est inter tonos distabat a mese obtinens numerum V. DCCC. XXX. II. ea in enarmonio genere erit lychanos meson enarmonios, L. littera pernotata, duos nihilonimus ad mesen obtinens tonos. Reliquum igitur semitonium, quod est inter lychanon meson enarmonion et hypaten meson, id est, inter V. DCCC. XXX. II. et VI. C. XL. IIII. in duas dieses hoc modo dividimus. Aufero differentiam V. DCCC. XXX. II. et VI. C. XL. IIII. ea est CCC. XII. hanc dimidiam partior, fient C. L. VI. hos ad V. DCCC. XXV. II. jungo, fient V. DCCCC. LXXX. VIII. et haec sit K. parhypate meson
Abbreviated transcription (Latin):
auriendo aquas. unde & crassem
aerem facit & nubila nutriens ful¬
propter quod inter dum corumpat¬
aerem: Nampestilentiam quae ex
corrupto aere nascitur auster flans
in reliquas regiones transmittit:¬
greco nomine appellatur. eoquod
flores & germina eius flatu uiuifi¬
centur. bic latine fabonius dr. ꝓpt̃

Expanded text:
hauriendo aquas vocatus. Unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit: propter quod interdum corrumpataerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittitGraeco nomine appellatur, eo quod flores et germina ejus flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
procis : Al ternata cursibus: Solis
lunȩ diuer santur: tempora tem¬
poribus: Sedad prima postannoꝵ:
Recurrunt initia: Quingentõꝵ
ac triginta: Atque duum spatia:
aer estomne quod inan simile uitalẽ hunc sp̃m
sundit infralunam uolatus auium nubiũq
& tempestatum capax.
luminariũ : manipesta fiunt fefia
dierum paschalium: Qui porrectus
ꝑex tensam. annoꝵ uer tiginem:
Ineandem ut predixi. decarrunt o¬
riginem: Paschae uerolongos bre¬
ues. Intellectuarios: hoc excepto
longos breues: Conscripserunt cir¬
culos: Quos dispono pr&erire: Bre¬
ui tatis gratia: Quoꝵ nobis non ig
nota: Numeri peritia: Altum
caelum quicre auit: Terras atq
ae quora: doxa regiꝑ a&erna :¬
ENTUS aer commotus & agita¬
tus est. & prodiuersis climatib
caeli nomina diuersa sortitur:
dictus autem uentus quod sit uehe¬
rum primus subsolanus dicitur.

Expanded text:
procis alternata cursibus, Solis procis alternata cursibus, Solis lunae diversantur tempora temporibus. Sed ad prima post annorum recurrent initia, Quingentorum ac triginta atque duum spatia, Aer est omne quod inani simile vitalem hunc spiritum fundit, infra lunam, volatus avium nubiumque, et tempestatum capax.luminarium, Manifesta fiunt festa dierum paschalium. Qui porrectus per extensam annorum vertiginem, In eamdem ut praedixi recurrit originem. Paschae vero longos, breves, intellectu varios, Hoc excepto multi plures conscripserunt circulos. Quos dispono praeterire brevitatis gratia, Quorum nobis necnon nota numeri peritia. Altum coelum qui creavit terras atque aequora, Doxa regi per aeterna est aer commotus et agitatus; et pro diversis partibus coeli nomina diversa sortitur; dictus autem ventus, quod sit vehelum
Abbreviated transcription (Latin):
de hinc decem atquenouẽ. annorũ
statuitur: Tempuscertum qͦluna¬
ris. Terminus porrigitur : In quo lure
replicantur : Cursuquodam subtilr
Biscenteni. terq dem: Semel qͥni
circuli: hinc &inde ut exigit: per¬
scrutanda ratio: Seꝑpartes dies
saltus. inter serit spatio: Intraqͦq
supradictum. habent semꝑ spatiũ:
Dies solis atque lunae. Aequu pon¬
dus partium: Cinus cicli pars uocat᷑:
Ogduas anterioꝵ: Acdeinde appel¬
latur : Endecas ulterior: Ogdo adi
deputantur: Oc toanni priores. En¬
de cadi reliqoꝵ. Destinac series
inoccur su fiunt anni: Breui ores luo¬
decies: Anniuero longiores: Sup¬
putantur septies: Talis quippe cum
annorum : Circulus extenditur:
In eundem lunae cursum: circulus
reuertitur: Solisuero inidipsum :¬
non recurrit series : Donecannire¬
uoluantur. Oc ties &uicies: Adim¬
pl&o sane solis supra scripto tem¬
pore: Reclinatur absque ullo. Re¬
sistendi rancore: his itaquȩ reci¬

Expanded text:
Dehinc decem atque novem annorum Dehinc decem atque novem annorum statuitur. Tempus certum quo lunaris terminus porrigitur, In quo lunae replicantur cursu quodam subtili, Bis centeni terque deni semel quini circuli. Hinc et inde ut exigit perseveranda ratio, Se per partes dies saltus interserit spatio. Intra quoque supra dictum habent semper spartium, Dies solis atque lunae aequum pondus partium. Hujus cycli pars vocatur ogdoas anterior, Ac deinde appellatur hendecas ulterior. Ogdoadi deputantur octo anni priores, Hendecade reliquorum destinatur series. In hoc cursu fiunt anni breviores duodecies, Anni vero longiores supputantur septies, Talis quippe cum annorum circulus extenditur, In eumdem lunae cursum circulus revertitur. Solis vero in id ipsum non recurrit series, Donec anni revolvantur octies et vigies. Adimpleto sane solis suprascripto tempore, Reclinatur absque ullo resistenti rancore. His itaque reci
Abbreviated transcription (Latin):
curriteb domadib:¬
aginta : Adque quinq diebus: Sedex¬
cepta parte quarta : Noctis atquȩ
diei: Quae dierũ suꝑesse : cernitur se¬
riei: Dequadrante postannorum:
Bis binoꝵ terminum: Calculantes
colle gendum. Decre uert̃ bis sex tũ:
hinc annoꝵ diuersantur : Longe
longitudine: Quorum qͥsdã embolis¬
mi: Quidam fiunt comiunes:
Breuis quippe quiuoca tur: com¬
minis lunaribus: Solis semꝑ duo¬
decim: Ter minatur mensibus
linguis autem qui omnino: Embo¬
lis mus dicitur: lunae tribus atq
decem: cursibus colligitur: Breui¬
oris annitotꝰ : Terminatur circuluꝰ:
Tricen tenis quinqͣginta : Atq quat¬
tuor diebus: Longus uͦ lunȩ annꝰ
indierum termino: Continetur
trecen teno: Octo geno quater no.
unonephe atq decem: Diebus in
ordine : Breuis annus anni solis:
embolis mus: Atque decem dieb:
ꝑuid&ur annisolis: Eminere cur¬
sibus Acꝑiftam susemꝑ: Incre¬
menti copiam: Breuioꝵ longio¬
res: Compe sant inopiam:

Expanded text:
currit hebdomadibaginta atque quinque diebus. Sed excepta quarta parte noctis atque diei, Quae dierum superesse cernitur seriei. De quadrante post annorum bis binorum terminum, Calculantes colligendum decreverunt bissextum. Hinc annorum diversantur longae latitudines Quorum quidam embolismi, quidam fiunt communes. Brevis quippe qui vocatur communis lunaribus, Solis semper duodenis terminatur mensibus. Longus autem qui omnino embolismus dicitur, Lunae tribus atque decem cursibus colligitur, Brevioris anni totus terminatur circulus, Trecentenis quinquaginta, ac quatuor diebus. Longus vero lunae annus in dierum termino, Continetur trecenteno, octogeno, quaterno. Uno nempe atque decem diebus in ordine, Brevis annus anni solis embolismus atque decem diebus, Pervidetur anni solis eminere cursibus. Ac per istam sui semper incrementi copiam, Breviorum longiores compensant inopiam.
Abbreviated transcription (Latin):
plius aeris natura. nunc uento pel¬
lente. nunc sole dissoluente pluui¬
aliter ad terras dilabuntur. Sed
goris rigore conglaciati inaere co¬
pore necdu densato ingut tas sed ge¬
lupre ripiente formant᷑ Toni tru
qua deimis. & ign̾e cauma liter de
suꝑ nistrahat. ipsis confligen tib
horrisoni tonitruoru crepiaꝰ gig¬

Expanded text:
e natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed goris et venti vigore conglaciati, in aere copore, necdum densato in guttas, sed gelu praeripiente formantur, ququam de imis, et ignem caumaliter de superioribus trahat, ipsis confligentibus horrisonos tonitruorum crepitus gig
Abbreviated transcription (Latin):
auster dictus quodex una par te
habeat eurum ex altera austrũ
hicgenerat tempestatef & plu¬
uias & facit nubium conlisiones.
& sonitus tonitruoꝵ & fulminꝰu¬

Expanded text:
auster dictus quod ex una parte habeat Eurum, ex altera Austrum. hic generat tempestates, et pluvias, et facit nubium collisiones, et sonitus tonitruorum
Abbreviated transcription (Latin):
sit & nocturnus. seu matutinus &
uesꝑtinus eius dẽ pene temporis in¬
ter ualo tar dius cotidie uenire tar¬
dus recederenꝰ de sinit xx¬
solccclxv. diebus & quadrante
todiacum ꝑ agit Quemromani a
bruma. hebrei abȩqui noctio uerno.
greci a solstitio. aegẏptii ab autum
ferum ꝑcurrens. ad signũ ex quo e¬
do omnia syderacertis temporib
numeris que compl&is ad suũ locũ
uł ordinem reuertuntur ubi pͥmũ¬

Expanded text:
sit, et nocturnus, seu matutinus et vespertinus, ejusdem pene temporis intervallo tardius quotidie venire, tardius redire non desinit. Pusol CCCLXV diebus et quadrante zodiacum peragit, quem Romani a bruma, Hebraei ab aequinoctio verno, Graeci a solstitio, Aegyptii inchoant acum percurrens, ad signum ex quo edo omnia sidera certis temporibus, numerisque completis ad suum locum, vel ordinem revertuntur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nouembris Nocatur aurtem uer
quod in eo cunc tauernent. hoc
est uires cant Aestas. ab aestu.
quiinea maturandis fructib
datur: Autumnus de autu ma¬
tione fructuii: quiineo colligun¬
tur: Porro hiems ad octoribus
frigus inter pretatur: & ste¬
me media maxime campos
herbis floreos. & siluas fert
habere pomis honustas sxxui.
Elus obliqus xrisignis constans.
ꝑ quem errantes stellae fer¬
un tur : Necaliud habitatur in
terris: quam quod illi subiae&.¬
Sol appellatur eo quod solus
luceat: obscuratis fulgore suo
cunctis sideribus Lunadicta qͥs
lucina oblata media syllaba:
onem a solis luce: eoquod ab eo
lumen accipiat. acceptumq
reddat: Stellȩ dictae abstando
quia fixȩ stant semꝑ incaelo ne
cadant: Nam quod uidemus
ecelo stellas quasi labinonsun
stelae sed igniculi aethere lap¬
si: quifiunt dumuentus altiora
petens aecherum ignem secum
trahit. qui tractu suo imitatur
stellas cadentes: planetae aute¬

Expanded text:
ur. Vocatur autem ver, quod in eo cuncta vernent, hoc est virescant. Aestas ab aestu qui in ea maturandis fructibus datur. Autumnus, de autumatione fructuum, qui in eo colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et steme media, maxime campos herbis floreos, et sylvas fertur habere pomis onustas. lus obliquus duodecim signis constans, per quem errantes stellae feruntur, nec aliud habitatur in terris quam quod illis subjacet.Sol appellatus eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. omen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam ste
Abbreviated transcription (Latin):
quod animalib creandis c&eris¬
que omnibus quae terra producit
non parua confertur. ex lunae mu¬
tatione formatio: Modoenim lax¬
iora eoꝵ corporauidentur &uaci
cum sene scit mͦ integra & repl&a

Expanded text:
quod et animalibus creandis, caeterisque omnibus quae terra producit, non parva confertur ex lunae mutatione formatio; modo enim laxiora eorum corpora videntur et vacua, cum senescit; modo integra et repleta,
Abbreviated transcription (Latin):
emporasunt anniquatXXU¬
Ituor. qͥ bussol ꝑdiuersa caeli spa¬
tia discurendo subiectũ tempe¬
rat orbem: Diuina utiq ꝓcuran¬
te sapientia ut non semꝑ eis dem
commoratus in locis fer uoris a¬
uidi tate mundanum depopulet᷑
ornatum sed paulat̾i ꝑdiuersa
commigrans terrenis fructibus
nascendif maturandisq temꝑam̃¬
ta custodiat. a quo tẽ ꝑamento ui¬
detur temporibus inditu nomen:
Uelcer te quia quadam suae simili¬
tudine qualitatis ad inuicem con¬
temꝑata uoluuntur tẽpora recte

Expanded text:
empora sunt anni quatuor, quibus sol per diversa coeli spatia discurrendo subjectum temperat orbem, divina utique procurante sapientia, ut non semper eisdem commoratus in locis, fervoris ariditate mundanum depopuletur ornatum, sed paulatim per diversa commigrans, terrenis fructibus nascendis maturandisque temperamenta custodiat. A quo temperamento videtur temporibus inditum nomen, vel certe quia quadam suae similitudine qualitatis ad invicem contemperata volvuntur, tempora recte
Abbreviated transcription (Latin):
cedantur: Maxime autẽ preomni¬
bus ammiranda est tanta oceani
cum lunae cursu soci&as. quiad
omnem eius exor tum omnemq
occasum. ipsequoq emisso sui fer
eodemque reuocato detegat:¬
spatio cotidie tardius oriri tar¬
dius occidere. quam pͥdie orta
est. uel occiderat sol&: ita & ia
maris aestus uterque siue diur

Expanded text:
nae. Maxime autem prae omnibus admiranda tanta Oceani cum lunae cursu societas, qui ad omnem ejus ortum omnemque occasum ipse quoque emisso sui ferveodemque revocato detegatspacio quotidie tardius oriri, tardius occidere quam pridie orta est vel occiderat solet, ita etiam maris aestus uterque, sive diur
Abbreviated transcription (Latin):
distantiam ñ. ẽẽ. in tegrã toni demedii dim̃sionem.
unitatib continetur. Qui . ccxliii. minus quidẽ quã
enĩ. octies. decies .xiii. ducas efficies. ccxxiiii . qui. cc¬
xliii. nullomodo aequabunt. Si decies nouies multi¬
plices suꝑuadent. Cum oporteat Om̃e semi tonium
illud liquebit talẽ semitonii distantiã sibim& gemi¬
natã unũ toni spatiũ ñposse cõplere. Age enĩ uese¬
portiones scđm suꝑius discriptã regulã disponams
Cc. enĩ & lui. insemecipsos multiplicemus & sitmaxi¬
me rositate Concrescant & sit minimus t̾minus. łix̃
cant. Erit gͥ numerus Eũ ccix. hi gͥ medius col

Expanded text:
distantiam non esse integram toni medii dimensionem. unitatibus continetur. Qui tredecim minus quidem quam enim octies decies tredecim ducas, efficies 234, qui 243 nullo modo aequabit; si decies novies multiplices, supervadent, cum oporteat omne semitonium, illud liquebit talem semitonii distantiam sibimet geminatam, unum toni spatium non posse complere. Age enim ut seroportiones, secundum superius descriptam regu et 6 in semetipsos multiplicemus, et sit maximerositate concrescant, et sit minimus terminus 59049cant. Erit igitur numerus 62208; hic igitur medius col
Abbreviated transcription (Latin):
identur enim semitonia nuncupata ñ qđ ST ET.
uere tonorũ sint mediaetates. sed quod sint non
integri toni. huiusq spatii. quod nuncquidẽ semitoniũ
nuncupamus ãp̃antiquiores aũ limma ł diesis uocabat᷑.
ħ modus . ẽ. Cum ex sesquit̃tia proportione q̃ diatessaron
ẽ. duas sesqui octauas habitudines q̃ toni sunt auferun¬
tur. relinquitur spatium quod semitoniũ nuncupat᷑.
Queramus gͥ duos tonos continua dispositione discriptos
Sed qm̃ hi ut dictum . ẽ. in sesqui octaua proportione c̃¬
sistunt duasq sesqui octauas proportiones continuas ad¬
hibere ñ possumus nͥmultiplex ille aqͦ hȩ diriuari possint
repꝑiat᷑. Sit unitas pͥma eiusq occonarius occuplus pͥm¬
Ab hoc igitur unũ sesqui octauũ poto diriuare. Sedox
duos quaerimus fient octies .uiii. atq ex eo. lxiiii.
explicent᷑ . Erit gͥ hinc secundus octuplus aqͦ possu¬
mus duas sesqui ostauas proportiones seducere.
Namq uiii. q̃ .ẽ. oc taua pars. lxiiii. unitatũ eisdem

Expanded text:
identur enim semitonia nuncupata, non quod vere tonorum sint medietates, sed quod sint non integri toni. Hujusque spatii quod nunc quidem semitonium nuncupamus, apud antiquiores autem limma vel diesis vocabatur, hic modus est. Cum enim ex sesquitertia proportione quae diatessaron est, duae sesquioctavae habitudines, quae toni sunt, auferuntur, relinquitur spatium quod semitonium nuncupatur. Quaeramus igitur duos tonos continua dispositione descriptos. Sed, quoniam hi ut dictum est in sesquioctava proportione consistunt, duasque sesquioctavas proportiones continuas adhibere non possumus, nisi multiplex ille, a quo hae derivari possint, reperiatur, sit unitas prima eique octonarius octuplus priAb hoc igitur unum sesquioctavum potero derivare. Sed quia duos quaerimus, fient octies octo, atque ex eo 64 explicentur. Erit igitur secundus octuplus a quo possumus duas sesquioctavas proportiones educere. Namque octo quae est octava pars 64 unitatum eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
sesqui t̃ciũ Conquirimus Sedq̃m. Lxiiii. probantur
partẽ t̃tiã ñ habere. Si om̃s hinumeri t̾nario mul¬
tiplicentur mox eis pars t̃tia sontingit & om̃s in ea¬
dem proportione durabunt qua fuerunt añquam
his t̃narius multiplicatur accideroe. fiant gͥ t̃.LXIIII.
Eritgͥ ħ sesqui t̃tia proportio diatessaron sonsonan¬
tiam tenens. Nunc gͥ duas sesqui Octauas proportio¬
nes ad .cxcii. duob sẽnumeris continentes rato ordi¬
ne collocemus. Fiant gͥ t̃. lxxii. id. ẽ .coxui. Rursus
ad postremum diatessanꝰ: constituit consonantiam.

Expanded text:
sesquitertium conquiramus. Sed quoniam 64 probantur partem tertiam non habere, si omnes hi numeri ternario multiplicentur, mox eis pars tertia contingit, et omnes in eadem proportione durabunt, in qua fuerunt antequam his ternarius multiplicator accederet; fiant igitur ter 64, r haec sesquitertia proportio diatessaron consonantiam tenens. Nunc igitur duas sesquioctavas proportiones ad 192 duobus se numeris continentes rato ordine collocemus; fiant igitur ter 72, id est 216. Rursus ad postremum diatessaron constituit consonantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
mum qui .ẽ. Erx̃. xlix. Integrũ ñ effici& tonum
quod si pͥmi ad scđm proportio q̃ .ẽ. aeqͣ. scđi ad t̾tiũ
proportioni Integri.ẽẽ. semitonii ꝓbaretur. duo
dimidia luncta unũ necessario efficerent tonũ. Nc̃
aũ Cum ñ sit extremoꝵ t̃minoꝵ sesqui Oetaua pro¬
portio manifestũ .ẽ. ħ duo spatia ꝓpͥȩ tonoꝵ dimidia
ñ inderi. Quicquid eñi sinus sumq ẽ. dimidiũ id si
duplicrur illud efficit Cuius dr̃ . ẽe. dimidiũ. Siuͦ illud
implere non possit geminata particula minus . ẽ. par¬
te dimidia. Siuero suꝑflua ac suꝑuadat plus . ẽ. par¬
te dimidia. Pret̾ea probabuntur aũ . EXU. DXXXUI. ñ¬
tib cõparetur. Si .viii. pars. Lix. xLix. eisdẽ scđm eas
q̃. ẽ. in herithmeticis dictȩ sunt regulas agenxur. Qq̃m
in integris numeris ñ consistit Io circo eandẽ octauam
partẽ relinquimus lectoꝵ diligentiae cõputandam.
ta ñ. eẽ. toni integrũ dimidiũ toni. Quo circa id qđ uere

Expanded text:
mum qui est 59049, unum integrum non efficit tonum. Quod si primi ad secundum proportio, quae est aequa secundi ad tertium proportioni, integri esse semitonii probaretur, duo dimidia juncta unum necessario efficerent tonum. Nunc autem cum non sit extremorum terminorum sesquioctava proportio, manifestum est haec duo spatia proprie tonorum dimidia n videri. Quidquid enim cujuscunque est dimidium, id si duplicetur illud efficit, cujus dicitur esse dimidium. Si vero illud implere non possit geminata particula, minus est parte dimidia. Si vero superfluat ac supervadat, plus est parte dimidia. Praeterea probabuntur tibus comparentur, si octava pars 59049, eisdem secundum eas quae in arithmeticis dictae sunt regulas aggeratur. Quae quoniam in integris numeris non consistit, idcirco eamdem octavam partem relinquimus lectorum diligentiae computandam. ta, non esse integrum dimidium toni; quocirca id quod vere