comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modum primȩ substanti& in subiecto non sunt.
sic scđ& subiecto catebunt: Conmune igit᷑ ẽ omnib
substantus ⁊ scđis ⁊ primis : in sub iecto non eẽ ⁊ qđ c̃q̃
substantia suerit. c̃ sequens ẽ. ut in nullo subiecto
sit.¶ sed quęnt᷑ utrũ hoc solꝑsubstantiao insit   subiecto¬
tiã aliis: nã si soli substanti& in ẽ. qm̃ omnis substau¬
tiae hoc in eẽ: monstrauimus: quia in subiecto
ñ sit. uerum propnium dr̃ eẽ substantia: ñ eẽ
insubiecto: Hoc enim dictũ ÷ eẽ maximum ꝓ¬
prium: qđ omnib in oẽ & solis sed hoc ñeẽ sub¬
stantiae ꝓprium: uenssima atistoteles racionie

Expanded text:
quemadmodum primae substantiae in subiecto non sunt, sic secundae subiecto carebunt. Commune est igitur omnibus substantiis, et secundis et primis in subiecto non esse, et quodcunque substantia fuerit, consequens est ut in nullo subiecto sit. Sed quaeritur utrum hoc soli substantiae insit an etiam aliis, nam si soli substantiae inest, quoniam omni substantiae hoc inesse monstravimus, quod in subiecto non sit, verum proprium dicitur esse substantiae, non esse in subiecto. Hoc enim dictum est esse maxime proprium, quod omnibus inesset et solis, sed hoc non esse substantiae proprium verissima Aristoteles probatione
Abbreviated transcription (Latin):
clico homo: talem substantiam significo: quȩ cleplurib
nunero differentib ineo ꝙ quidsit p̾clicat᷑: qualem
ergo quancdam substantiam significo. cum hominem dixi
talem scilic& quȩ de indiuidius nominetur idem ꝗq̃
de genere ẽ: namcum dico animal talem sub stantiã
significo : quȩ deplurib spcieb dicat᷑: Est igit᷑ qualitas
ut album quȩ semꝑsit insubstantia sed non ut ipsã
substantiam int̾imat: ideirco ꝙ ꝓprietatem substantiae
albedo non hab&: qualitas uͦ hac quȩ de substantus ch̃
cirta substantiam qualitatem dec̃minat: qualis enins illa
substantia demonstrat : nam si homo: racionalis: & sitbstan¬
cia erit racionalis. ÷ sed icionalis qualitas ÷: qualem enĩ

Expanded text:
o homo, talem substantiam significo, quae de pluribus numero differentibus in eo quod quid sit praedicatur, qualem ergo quamdam substantiam significo, cum hominem dixi, talem scilicet quae individuis nominetur, idem quoque de genere est. Nam cum dico animal, talem substantiam significo quae de pluribus speciebus dicatur. Est igitur qualitas, ut album, quae semper sit in substantia, sed non ut ipsam substantiam interimat, idcirco quod proprietatem substantiae albedo non habet. Qualitas vero haec quae de substantiis dicitur, circa substantiam qualitatem determinat, qualis sit enim illa substantia demonstrat. Nam si homo est rationalis, et substantia erit rationalis, sed rationalis qualitas est. Qualem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sibstantia non hoc aliꝗd seclquale aliꝗd ut dictum:
monstrant: ita tam̃ quale aliꝗł monstrant: ut ipsã
qualitatem circa substantias dec̃minant: qualitas enĩ
sccłarum substantiatum in indiu̾is :: deipsis enim nacura¬
lt̃ p̃ dicaturꝰ: quȩ ipsa indiuiduȩ substantie s̃ qualitas

Expanded text:
substantiae non hoc aliquid, sed quale aliquid ut dictum monstrant, ita tamen quale aliquid monstrant, ut ipsam qualitatem circa substantias determinent. Qualitas enim secundarum substantiarum in individuis est, de ipsis enim naturaliter praedicatur quae ipsa individuae substantiae sunt. Qualitas
Abbreviated transcription (Latin):
de uerba scđm sedicta : nomina sunt. Qđ aut̃ sequit᷑ con¬
tin& dificillimũ sensũ. quẽ ipse solita breuitate ꝑ strinxit:
In medionãq totus sententiae addidit. Quare idcirco .iiIi.¬
usq minime Ihuius sententiae multiplex expositio ab¬
alexandro & porphirio aspasio quoq & hermio proditur:
inquib: quid excellentissimus expositorũ porphyrius dixe

Expanded text:
dem verba secundum se dicta nomina sunt. Quod autem sequitur condem verba secundum se dicta nomina sunt. Quod autem sequitur cont difficillimum sensum, quem ipse solita brevitate per strinxit. In medio namque totius sensus addidit: Quare idcirco vero minime. Hujus sententiae multiplex expositio ablexandro et Porphyrio, Aspasio quoque et Hermino proditur, in quibus quid excellentissimus expositorum Porphyrius dixe
Abbreviated transcription (Latin):
adiustũ posuimꝰ: Et in hac rursus ꝓpositione quae dicit :
est n iustus homo rursus ad noniustũ idem est uerbũ
rursus & ad ñiustũ adiungendũ ÷ : ut negationes fiant
huiꝰmodi. Non est iustus homo : non ÷ non iustus homo
Recte igit᷑ dixit quare si est iusto & noniusto adiacebit:
÷ &iã negatio iusto & noniusto adiacebit. Sunt aut̃ ꝓpo¬
mo. In hac quoq negatione quae dic̃. non ÷ iustus ho¬
mo: est adiustũ rursus adiunximꝰ Iterũ Est nonuis¬
tus homo. In hac : est ad noniustũ iungit᷑: huius est
negatio. Non est non iustus homo &iã in hac quoq
negatione quae dic̃ non ÷ &rłꝗ : est ad ñ iustum
modi ÷ Tercium inquit dico idẽ adiacere uerbu est homo
enĩ & iustus : duosunt. Quib: adicit᷑ : uerbũ est Idcirco
aut̃ dix nom̃ ł uerbũ : quia suꝑius quoq iam docuit. ip¬
sa uerba nomina esse. hoc eoscilic& loco ubi ait. Ipsa qui¬

Expanded text:
ad justum posuimus. Et in hac rursus propositione quae dicit, ad justum posuimus. Et in hac rursus propositione quae dicit, est non justus homo, rursus ad non justum idem est verbum rursus et ad non justum adjungendum est, ut negationes fiant hujusmodi, non est justus homo, non est non justus homo. Recte igitur dixit: Quare si est justo et non justo adjacebit, etiam negatio justo et non justo adjacebit. Sunt autem propomo. In hac quoque negatione quae dicit non est, ad justum rursus adjunximus Iterum, est non justus homo. In hac, est ad non justum jungitur; hujus est negatio, non est non justus homo: etiam in hac quoque negatione quae modi est. Tertium, inquit, dico, id est, adjacere verbum est. Homo enim et justus duo sunt, quibus adjicitur verbum est. Idcirco autem dixit nomen vel verbum, quia superius quoque docuit isa verba nomina esse, eo scilicet loco ubi ait, Ipsa qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dico aut̃ ut ei ł
iustus homo. est ⁊
cium dico ad iace
erunt
quarũ duae qui¬
de ad adfirma¬
tionem. et negat¬
tionem
consequentiam
Nomo uero: subiectui ÷ Nunc enĩ n illud aspicimus
qͥd pͥus quid posterius dictũ ÷ : sedqm̃ uniuersalius est
iustũ eẽ quã hominẽ Potest enĩ iustus. eẽ . & qui homo
ñ ÷ ut deus & rursus potest eẽ simplicit̃ : & qđ homo
ñ ÷ Idcirco ÷ atq iustus quã quã pͥmo dicant᷑ in eo qđ ÷
ẽiustus homo : tam̃ qm̃ uniuersaliora s. ñ dehis homosed
haec de homine p̃dicant᷑ Ethis homo subiectus : Ex his
igit᷑ duplicẽ fieri oppositionẽ dic̃ & quattuor ꝓpositiones.
quarũ subt̃ exempla subiecit addens. Dicoaut qm̃ ÷ : aut
iusto adiacebit. Aut non iusto Siquis enĩ sic dicat faci¬
ens duas ad firmationes est iustus homo est ñ iustus homo
haecũ duȩ ad firmationes sint. duas habebunt negationes
Nã si uerbũ ÷ in hac ꝓpositione quae dic̃ est iustus homo

Expanded text:
Dico autem ut 'est iustus homo', 'est' ium dico adiacererunt, quarum duae quidem ad adfirmationem et negationem consequentiamomo vero subjectum est. Nunc enim non illud aspiciamus, quid prius, quid posterius dictum est, sed quoniam universalius est justum esse quam hominem, potest enim justus esse et qui homo non est, ut Deus, et rursus potest esse simpliciter, et quod homo est, idcirco est atque justus, quanquam primo dicantur in eo quod est, est justus homo, tamen quoniam universaliora sunt, non de his homo, sed haec de homine praedicantur, et his homo subjectus est. Ex his igitur duplicem fieri oppositionem dicit, et quatuor propositiones, quarum subter exempla subjecit addens: Dico autem quoniam est aut justo adjacebit, aut non justo. Si quis enim dicat faciens duas affirmationes, est justus homo, est non justus homo, haec, cum duae affirmationes sint, duas habebunt negationes. Nam si verbum est in hac propositione quae dicit, est justus homo,
Abbreviated transcription (Latin):
fieriꝓpositiones : ut ÷ fuit homo : n fuit homo fuit ñ
homo ñfuit n homo. Et in aliis qͦq tẽporib: ide mođ ÷
Extrinsetꝰ uͦ tẽpora uocat : quae sunt p̃t̃ p̃sens Id ÷ p̃te¬
ritũ & futurũ . Sed haec dehis solis ꝓpositionib locu¬
tus ÷ : quȩ unũ subiectũ habeNt alterũ p̃dicatũ: Nunc
dehis loquet᷑ : quae unũ habent subiectũ duo p̃dicata
Anuͦ haequoq siplices sint : in secundȩ aeditionis
expositione dicendũ est. Nunc uͦ p̃t̃ demonstrationẽ
esse siplices intelligamus : Quando aut̃ ÷ t̃ciũ adiacens

Expanded text:
fieri propositiones, ut est, fuit homo, non fuit homo, fuit non fieri propositiones, ut est, fuit homo, non fuit homo, fuit non homo, non fuit non homo. Et in aliis quoque temporibus idem modus est. Extrinsecus vero tempora vocat quae sunt praeter praesens, id est praeteritum et futurum; sed hic de his solis propositionibus locutus est quae unum subjectum habent, alterum praedicatum. Nunc de his loquetur quae unum habent subjectum, duo praedicata. An vero hae quoque simplices sint, in secundae editionis expositione dicendum est. Nunc vero praeter demonstrationem, esse simplices intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
iungeret᷑. Quare qm̃ omẽ definitẽ. prius ÷ infinito
& ñ homonꝰ ÷ nomi : sed infinitũ nom̃. homo uͦ finitũ : recte
pͥores eas ꝓpositiones quae ex difinitos nomine : in eorũ ꝓ¬
nuntiauit exẽplis. Ait enĩ. Quare pͥma ad firmatio
& negatio ÷: est homo ñ est homo. Deinde infiniti nomi¬
nis adfirmationes negationesq : subiuxit dicens. Estn
homo: ñ est ñ homo & post haec uniuersalitatẽ iungens:
easde rursus iterat ꝓpositiones: Et pͥus illas ꝓponit quȩ
exi finito nomine sunt. Scđo uͦ loco eas quae ex infinito
nomine ꝓponunt᷑. Vnde fit ut illud intelligere necesse
sit illas quantitates quae uniuersale & particulare det̃¬
minant: in t̾minas n haberi. Nãcũ duorũ t̃minorũ
ꝓpositio sola siplex sit: int̾si plites hui modi numerat ꝓ¬
positionẽ quae dic est om̃is homo cũ tressint partesora¬
tiones Quare dec̃minationes n numerant᷑ in t̃minis.
Codẽ mͦ dic̃ eadẽq ratione in extricus tẽporib: siplices

Expanded text:
nfinito t non homo non est nomen, sed infinitum nomen, homo vero finitum recte priores eas propositiones quae ex definito sunt nomine in eorum pronuntiavit exemplis; ait enim, Quare prima est affirmatio et negatio, est homo, non est homo. Deinde infiniti nominis affirmationes et negationes subjunxit dicens, Est non homo, non est non homo. Et post haec, universalitatem jungens, easdem rursus iterat propositiones. Et prius illas proponit quae ex finito nomine sunt; secundo vero loco eas quae ex infinito nomine proponuntur, unde fit ut illud intelligere necesse sit, illas quantitates quae universales et particulares determinant, in terminis non haberi. Nam cum duorum terminorum propositio sola simplex sit, inter simplices hujusmodi numerat propositionem quae dicit est omnis homo, cum tres sint partes orationis, quare determinationes non numerantur in terminis. Eodem modo dicit eademque ratione in extrinsecus temporibus simplices
Abbreviated transcription (Latin):
rit. alias dicemꝰ. Um̃ uero simplicior explanatio alexan¬
dri eẽ uidet᷑: eam nunc ꝑbreuitate subiecimꝰ. Priuato¬
riae ꝓpositiones sunt: quaecũq p̃dicant priuationem.¬
Priuatio ÷ aut̃ ut siquis dicat iniustus . Priuat enĩ iusti¬
cia. Ergo ad firmatio priuatoria est : quae dic̃ est homo
iniustus: Negatio rursus priuatoria : ñ ÷ homo in iustus
Sed neq illa insignificatione: plena ad firmatio est. A¬
liqͥd enim tollitꝰ: Sed pͥuatoria ad firmatio qm̃ forma
quidẽ ad firmationis ten& sed pͥuatione p̃dicat : & ali¬
quid abeo cui pͥuationẽ copulat abiungit ut in ꝓpositio

Expanded text:
rit, alias dicemus. Quoniam vero simplicior explanatio Alexandri esse videtur, eam nunc pro brevitate subjecimus. Privariae propositiones sunt quaecuPrivatio autem est, ut si quis dicat injustus, privat enim hominem justitia. Ergo affirmatio privatoria est quae dicit. homo est injustus. Negatio rursus privatoria est, non est homo injustus. Sed neque illa in significatione plena affirmatio est aliquid enim tollit, sed privatoria affirmatio, quoniam formam quidem affirmationis tenet, sed privationem praedicat, et aliq
Abbreviated transcription (Latin):
significatione distribui signific&. hȩc enĩ omĩa de solȩciuꝰ lib&matione tracitnt᷑.
torinũ ut adtresporphirii unã ipse ad deerit ge neriscausã ut st̃ hȩ .uiͦiͦ si gnificationes
multitudinis cognatio. lincȩ duct genꝰ cause genꝰ spetierũ. Seqt᷑ scda generisdiui sio apuo
qđ ait adsupioꝵ forias se sinilitudinẽ ȩo iuatẽ q̃ di spositũ Sicenĩgenꝰ s p&ieb suis
pͥncipiuĩ ẽ ut romul hisquiabeo cognatiuictiq: st romani. ł tẽ eodẽ ͦ nom̃ romuli

Expanded text:
omnia de sola cujuslibet nominatione tractantur. torinum, ut ad tres Por- pbyrii unam ipse addiderit generis causae, ut sint hae quattuor significationes, multitudinis cognatio, lineae ductus, genus causae, genus specierum. Sequitur secunda generis diuisio apud fortasse similitudinem aequitatemque dispositum. sic enim genus speciebus suis principium est, ut Romulus his qui ab eo cognati sunt iunctique Romani. item eodem modo nomen Romuli
Abbreviated transcription (Latin):
mo albus est. Non
omnis homo Albus
estarQuidam ho¬
mo albus est. nul¬
lus homo albus est
ontrariae uero¬
uniuer salem ad¬
firmationem. et
uniuersalem ne¬
gationem: ut omnis

Expanded text:
MO ALBUS EST', 'NON OMNIS HOMO ALBUS EST', 'QUIDAM HOMO ALBUS EST', 'NULLUS HOMO ALBUS ESTontrarie verouniversalem adfirmationem et universalem negationem, ut 'omnis
Abbreviated transcription (Latin):
int̃se duudt midtiplicentq: colligit gͥ spetiesinse. speties uͦ genꝰ ipsũ s uapte nat᷑ a disꝑtiunt
ꝑgenã colligit adunatq cũ uͦamagis geñib. usq ad magis speties decurrit᷑ om̃is unitas
generũ superioꝵ in multi fidas ramosasq speties segregabit̃ ađ aut ait mud titi ad
collectioneñ dis crepat Nãq iipse infinitatẽ indiui duoꝵ adunã reuocint formã
finguloꝵ enĩ hominũ speties q̃ ÷ hõ collectiua ÷ hocmͦ ad hõis enũ spetiem tuncti singuli
hões unꝰ homo st̃ id pͥma speties quȩ nosc̃tin& coherc&q Porro aut̃ ipsaspeties in nosmi¬

Expanded text:
se, species uero genus ipsum suapte natura dispertiunt. per genera colligit adunatque. cum uero a magis generibus usque ad magis species decurritur, omnis unitas generum superiorum in mul- tifidas ramosasque species segregabitur. quod epant. namque et ipsae infinitatem indiuidu- orum ad unam reuocant formam. singulorum enim hominum species, quae est homo, collectiua est hoc modo. ad hominis enim speciem cuncti singuli homines unus homo sumus, id est prima species quae nos continet cohercetque. porro autem ipsa species in nos
Abbreviated transcription (Latin):
minoras̃ ñ ÷ dubiũ quinsi qͥs ꝑsubduusionẽ descendat adultimã spetiẽ. ꝙaĩq genꝰ de uicinis
sibi p̃dicabit᷑ etiã de subalt̃nis Alãq substantia ht̃ sibi uicinũ ad subteriora. genꝰ uꝰ ad spetiẽ¬
opꝰ ⁊ sub eo animal. Ergo qm̃ substantia id tir cop̃dicat᷑ decorpore quia illi : superiorneceẽ :
qͥbi corpussuperiũ fuerint eisdẽ etiã sit substantia superior. Nã si corpꝰ p̃dicat᷑ deanimato
corpore i deanimali p̃dicabit᷑ &iã substantia de animatoror pore & deanimali. Sic quȩtũq
ãpliores ergo de qͥb. cũq speties p̃dicat᷑. de ipsis pdicabit᷑ uilliũ spetiergenꝰ. Nãsipeties
aliqͣ alicuimair ÷ multogenꝰ spetieripsuꝰ illare quaspeties maion ÷ mauis erit. atq ita ad

Expanded text:
minora sunt, non est dubium quin. si quis per subdiuisionem descendat ad ultimam speciem, quodcumque genus de uicinis sibi praedicabitur, etiam de subalternis. namque substantia habet sibi uicinum ad subteriora genus, ad se uematum corpus et sub eo animal. ergo quoniam substantia idcirco praedicatur de corpore, quia illi est superior, necesse est, quibus corpus superius fuerit, eisdem etiam sit substantia superior. nam si, corpus praedicatur de animato corpore et de animali, praedicabitur etiam substantia de animato corpore et de animali. sic igitur quacies fuerint ampliores. ergo de quibuscumque species praedicatur, de ipsis praedicabitur et illius speciei genus. nam si species aliqua alicui maior
Abbreviated transcription (Latin):
thegoria magisq ubi đr uideri potest : cum enĩ supͣ
uel in fra dicimus : ubi aliquid geratur agnocitur
Sed haec utdiximus garrientium sunt:
Nos uero in quantum admitti contrarium erẽ

Expanded text:
tegoria magis quae 'ubi' dicitur uideri potest cum enim 'supra' uel 'infra' dicimus, ubi aliquid geratur agnoscitur; sed haec, ut diximus, garrientium sint; nos uero in quanto admitti contrarium cre
Abbreviated transcription (Latin):
socratẽ hominẽ eẽ : Rursus dicimus uerbigratia: Calliã
albũ hominẽ eẽ & de eo albũ simpliciter p̃dicamus dici¬
museni: callias alb ẽ Quȩrit ergo utrũ hoc in om̃ib pdi
camentis eẽ uideatur. ut quȩcũq uerũ ẽuineta p̃dicare: eadẽ
quoq uerũ sit simpliciter dicere: Sed hoe non inomib eue¬
niet: Hasiqua huius modisit p̃dicatio: inqua aliquid oppo¬
sitũ ad datur ipsi pdicationi: p̃ter illud oppositũ simpli¬
citer illa p̃dicatio non potest p̃dicari : Vt siquis dicat de
soerate ia mortuo. qm̃ hoc qđ iacet homo mortuus ẽ ueredi¬
cit: Simpliciter aatẽ comi dicere non potest: hoc qđ
iacet homoẽ : Idcirco: ꝗ ꝑ m ad ditũ ẽ p̃dicato .i. homini
id quod homini oppositũ ẽ. idẽ mortuus dictũ ẽ enĩ hoc qđ
iacet homomortuus ÷ Mortuus autẽ & homo: opposita
quo dã modo st̃: Mãsi corũ definitiones sumamus: facile
hoc ꝑspici potest: homonãq ẽ animatus: Mor tuus uopter

Expanded text:
em hominem esse. Rursus dicimus, verbi gratia, Calliam album hominem esse, et de eo album simpliciter praedicamus, dicimus enim, Callias albus est. Quaerit ergo utrum hoc in omnibus esse videatur, ut quaecunque verum est juncta praedicare, eadem quoque verum sit simpliciter dicere; sed hoc non in omnibus eveniet. Nam si qua hujusmodi sit praedicatio, in qua aliquid oppositum addatur ipsi praedicationi, praeter illud oppositum, simpliciter illa praedicatio non potest praedicari, ut si quis dicat de Socrate jam mortuo, quoniam hoc quod jacet, homo mortuus est, vere dicit, simpliciter autem dicere non potest, hoc quod jacet homo est. Idcirco quoniam additum est praedicato, id est homini, id quod homini oppositum est, id est mortuus. Dictum est enim hoc quod jacet homo mortuus est. Mortuus autem et homo opposita quodammodo sunt. Nam si eorum definitiones sumamus, facile hoc perspici potest. Homo namque est animatus, mortuus vero pra
Abbreviated transcription (Latin):
semi plena neq iam intelligitur uel quid imꝑa¬
tum sit ł quid optãtum ł quid in terrogatũ ł quid
uocatum nisi accesserit genus apophaticon

Expanded text:
semiplena; neque enim iam intellegitur uel quid imperatum sit uel quid optatum uel quid interrogatum uel quid uocatum, nisi accesserit genus aipofantiko
Abbreviated transcription (Latin):
drato maius quadratum : si trigonum fuerit maius
esse quam trigonum non potest. autsimaius aut
siminus fuerit iam trigonũ nonerit: separare tam̃

Expanded text:
drato magis quadratum. Si enim trigonum fuerit, magis esse quam trigonum non potest; aut si magis aut minus fuerit, jam trigonum non erit. Separare tam
Abbreviated transcription (Latin):
accipies : tale ÷ acsidicera p̃enitus non accipies Mulcũ
enim omnino uidetur ad iunctum. ac si dicere: posici¬
onem. ił nomomititio accipies. ideirco: quia ipsa ꝗ dem eon¬
tiniacio. clat aliquam inmaginem: qlua possit habere aliqua
parcium posicionem: sed Noc mnime ÷ : id eirco quiaquaus¬
uissit continuȩ quantitatis. sitamen uno careat ex hũ
quȩ suꝑuꝰ dicta sunt: posicionem parcium habere nonpos¬
sit: Nãs  aqua quam fistula euoniit. dum cadit
ꝗdem retin& positionem. : cum ił iam effusa ͫ demiseuent:
ar posicionem partiũ  ꝑdit: ⁊ fliuuus qq̃ quais . do mpe¬
lagus fluic: & posicionem uidetur habere parcium
& eẽ continuus: cum non dum marinę aquȩ fluuu
suꝑ ficies ipsa ꝑ musta ÷  Cum uõ iam ex tremitas amnis.

Expanded text:
accipies, tale est ac si diceret, penitus non accipias. Multum enim pro omnino videtur adiunctum, ac si diceret positionem vero non omnino accipies, idcirco quod ipsa quidem continuatio dat aliquam partium positionem, sed hoc minime est, idcirco quod quamvis sint continuae quantitates, si tamen uno careant ex his quae superius dicta sunt, positionem partium habere non possunt. Nam aqua quam fistula evomit, dum cadit quidem retinet positionem; cum vero jam effusae undae se miscuerit, positionem partium perdit: et fluvius quoque quando in pelagus fluit, et positionem videtur habere partium et esse continuus, cum nondum marinae aquae fluvii superficies ipsa permista est; cum vero extremitas amnis
Abbreviated transcription (Latin):
exnecessitate quicquid euenerit. Nã siuerũ ÷ defi¬
nite dequalibet redicere qm̃ erit : illã rem sinedu¬
bio futurã eẽ necesse est. & ut non fiat: ñ potest¬
euenire : Verũ est enĩ dicere deeaqm̃ futura est. nec
uere deea qm̃ futura ẽ poterat dici: nisi eã fore ess&

Expanded text:
ex necessitate, quidquid evenerit. Nam si verum est definite de qualibet re dicere quoniam erit, illam rem sine dubio futuram esse necesse est, et ut non fiat non potesevenire. Verum enim est dicere de ea quoniam futura est, nec verum de ea quoniam futura est poterat dici, nisi eam fore esset
Abbreviated transcription (Latin):
ł coniunctione
una. Plures autẽ¬
quae plura et non
ctae:
Nomen ergo et
uerbum dictio
significantẽ uoce

Expanded text:
 coniunctione una, plures autequae plura et non ctae. Nomen ergo et verbum dictio significantem voce
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium diuisio: insubstantia. atq m accidens Sed qͣm̃ subitantia
ꝓforri non potest : nisi aut uniũ salit̃. aut particularit̃ in tollegatur.
Nam cum dico homo rem dici uniuersalem : Id circo ꝙ nom̃ hoc
demultis indiuiduis p̃dicatur : Cum uero dico sotrates.ł plato:
rem doci particularem: Qm̃ socrates : denullo subiecto dr: &
accidens qq̃ eodem modo : Nam cũm dixero scientiam rem ꝓfero unũ
Idcireo: qđ scientia. & de gramatica. & dealiis specieb:¬
om̃ib sub sepositis predicatur: Siuͦ dixero platonis scientiã.
qm̃ om̃e accidens qđ indiuidua uenit indiuiduum fit:
particularem scientiam dico : Hãꝙ platonis scientia : sicut

Expanded text:
omnium divisio in substantiam atque accidens. Sed quoniam substantia omnium divisio in substantiam atque accidens. Sed quoniam substantia proferri non potest nisi aut universaliter aut particulariter intelligatur; nam cum dico homo, rem dixi universalem, idcirco quod nomen hoc de multis individuis praedicatur: cum vero dico Socrates vel Plato, rem dixi particularem; quoniam Socrates de nudo subiecto dicitur: et accidens quoque eodem modo; nam cum dixero scientiam, rem protuli dcirco quod scientia et de grammatica et de rheub se positis praedicatur; si vero dixero Platonis scientiam, quoniam omne accidens quod individua venit individuum fit, particularem scientiam dico, namque Platonis scientia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rã uere n contingit. eẽ contrariã nec. oppinionẽ nec
contra dictionẽ. Exhisquȩ supra sunt dicta illud quo
q colligit qđ nec̃ ea quȩ sunt contraria uerasimul. eẽ
possint᷑. nec ea quȩ uera sunt: sibi possint. ẽẽ contraria :¬

Expanded text:
veram verae non contingit esse contrariam, nec opinionem, nec veram verae non contingit esse contrariam, nec opinionem, nec contrque colligit, quod nec ea quae sunt contraria vera simul esse possint, nec ea quae vera sunt sibi possint esse contraria
Abbreviated transcription (Latin):
redire necesse : Qđsi uniuersalis ad firmatio. & uniuersa liss
sunt in oppinione ctrariȩ: ecdẽ quoq in uocib erunt. idẽ
ñ erit ea contraria quȩ contrariũ ad firmat. sedea quȩ iđ
qđ ante ꝓpositũ : ꝑ umiuersalitatis contrarietatẽ ne¬
gat ut ẽ omebonũ. bonũ ÷ ł om̃is homo uistus: hisc̃traria ÷ nullũ
bonũ bonũ nullus homobonũs: hoc ÷ enĩ qđ ait. ł qm̃ nullũ. ł
ẽ Hullus illiscilic& opponit. qdic omis homobonus : ut sint
hocmodo om̃e bonũ bonũ : huic c̃trariã nullũ bonubonũ ÷:
Rursus omis homo benus :. huic ẽtraria nullus. bonus ÷ Con
tradictorias aut̃ dic̃. eẽ eas quassu pra ꝓposuit dũ deuniuer¬
salib & particularib loqueret᷑. cas scilic & q̃ sunt angulares:
Vniuersalis enĩ ad firmatio particulari negatiomi. & par¬
ticularis ad firmatio uniuersali negationi ꝑ contradic¬
tionẽ opponi monstrata. ẽ¶ Manifestũ : autẽ qm̃ & ue

Expanded text:
ersalis affirmatio et universalis negatio sunt in opinione contrariae, eaedem quoque in vocibus erunt, id est, non erit ea contraria quae contrarium affirmat, sed ea quae id quod ante propositum est per universalitatis contrarietatem negat, ut est omne bonum bonum est, vel omnis homo bonus est: his contraria est nullum bonum bonum ullus illi scilicet opponit quae dicit omnis homo bonus est, ut sint hoc modo, omne bonum bonum est, huic contraria est nullum bonum bonum est. Rursus omnis homo bonus est, huic contraria, nullusas supra posuit, dum de universalibus ac particularibus loqueretur, eas scilicet quae sunt angulares. Universalis enim affirmatio particulari negationi, et particularis affirmatio universali negationi per contradictionem opponi monstrata est. Manifestum est autem quoniam et
Abbreviated transcription (Latin):
q sunt uero: Sed contrariȩ. utreq uerȩ eẽ nõpossunt: filso
igitur definitũ : e eas eẽ contrarias oppinionesque contra¬
riarũ sint rerũ : Qđ autẽ ait boni enĩ qm̃bonũ . ẽ. & mali

Expanded text:
que sunt verae. Sed contrariae utraeque verae esse non possunt. Falso que sunt verae. Sed contrariae utraeque verae esse non possunt. Falso igitur definitum est eas esse contrarias opiniones, quae contrariarum sint rerum. Quod autem ait, boni enim quoniam bonum est, et mali
Abbreviated transcription (Latin):
harũ quã qua unũ utraq signific& magis ẽ contraria eiꝰ
quȩ dicit. eẽ die hoe ẽ enĩ qđ ait. Etsi ẽ una scđm quã
contraria: idẽ & siunũ significabunt aliquando rei negiti¬
o x contrarii ad firmatio scđm qua harũ magis ẽ contraria
propositio suꝑiori ꝓpositȩ enuntiationi &ã arbitra¬
ri contrarias oppiniones diffiniri in eo qđ contrariorũ
minat: qui de contrariis ꝓpositionib: tactat : Quidam
enĩ putant contrarias. eẽ oppiniones quȩ contrariau:¬
eent rerũ: Qđ aristoteles negat dicit enĩ falsã eẽ dif¬
finitionẽ quȩ determinat eas eẽ contrarias oppini¬
ones quȩ sint contrariarũ rerũ : Nã cũsit contrariũ
bonũ malo possumus habere oppinionẽ debono qm̃
bonũ ẽ & hȩc uera ẽ: Possumus rursus id qđ malũ
ẽputare malũ & hec rurfisuera ẽ. & oppiniones quidẽ boni qm
bonũ ẽ & mali qm̃ malũ ẽ: Contrariarũ rerũ sunt tamen utre¬

Expanded text:
ei quae dicit esse diem; hoc est enim quod ait. Et si est una secundum quam contraria, id est, et si unum significabunt aliquando rei negatio et contrarii affirmatio, secundum quam harum magis est contraria propositio superiori propositae enuntiationi. Nam arbitrantrarias opiniones definiri in eo quod contrariorum minat, qui de contrariis propositionibus tractat. Quidam enim putaverunt contrarias esse opiniones, quae sint contrariarum rerum, quod Aristoteles negat; dicit enim falsam esse definitionem, quae determinat eas esse contrarias opiniones, quae sunt contrariarum rerum. Nam cum sit contrarium bonum malo, possumus habere opinionem de bono quoniam bonum est, et haec vera est; possumus rursus id quod malum est putare malum, et haec rursus vera est, et opiniones quidem boni, quoniam bonum est, et mali quoniam malum est, contrariarum rerum sunt; tamen utrae
Abbreviated transcription (Latin):
Vt indigito anulum inpede coturnos ł calceos.
Quinta species cum non in corpore sed cira corpus
habere aliquid dicimur. ut ÷ uestis atq: in dumen

Expanded text:
t in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut est uestis atque indumen
Abbreviated transcription (Latin):
clmec habendi modum manifestum est: habere eiunutas
mults dr̃ modis ut tamen aquiuoce p̃dica: dicimur enim habere
aliquan qualitatem ut habitum uel disposicioncin: diam uat que
habere scienciam uel uirtutem. quant acem quoque habere ꝓp er¬
hibemur. Dicimur enim inmensura habere quinque uel quac tior
quoque aliquid habere dicimur. ut tunicam. uel quod lib& alud
uestimentum: Nec non & iam inua sehabere aliquid dicimur ut
tnticum inmodio & uinum indolio hȩc sciic& ita haberi dnr inuase
Dr̃ &iamquis habere uxorem. Quae scilica significacio nulli sab¬
dictȩ communis est. sedut ipsi auISTOTELI uidetur : longe diũ¬
sa est hȩc significacio ab habendi p̃dicamento. Non enim ꝓpriȩ habe¬
nros uxores. Sđ qđ habere ꝗs dr̃ uxorem: hoc significat habitare
cum eo uxorem: habere enim habitare dicimur ut est exenplum. so
Tilis inꝗt eẽ aliquos fortasse quidicantur hali d⁊ nodos

Expanded text:
e habendi modum manifestum est, habere enim ita multis dicitur modis, ut tamen aequivoce praedicetur. Dicimur enim habere aliquam qualitatem, ut habitum vel dispositionem. Dicimur quoque habere scientiam vel virtutem; quantitatem quoque habere perhibemur, dicimur enim in mensura habere quinque vel quatuor quoque aliquid habere dicimur, ut tunicam, vel quodlibet aliud vestimentum. Necnon etiam in vase haberi aliquid dicitur, ut triticum in modio, et vinum in dolio: haec, scilicet, ita haberi dicuntur, ut in vase. Dicitur etiam quis habere uxorem, quae, scilicet significatio nulli supradictae communis est, sed ut ipsi Aristoteli videtur longe diversa est haec significatio ab habendi praedicamento; non enim proprie habemus uxores, sed quod habere quis dicatur uxorem, hoc significat habitare cum eo uxorem, habere enim habitare dicimus, ut est Socratem habteles inquit esse aliquos fortasse praeter eos
Abbreviated transcription (Latin):
neq generado idẽ ÷ quod corruptiõ. Nãq generatio ẽ in substan¬
tiam ingressus. Corruptio uͦ ex substantia egress. Nec dimi¬
nutio idẽ quod crem̃tũ. nec scđm locũ translatio. alicui
suꝑioiũ consimilis ÷. Cõmutatio aut̃ hab& fortasse aliquã
dubitationẽ qđ ñ uideatur asuꝑiorib discrepare. Quã ques¬
te necessesit quod cõmutatur scđm alidue reliquoꝵ motuũ
commutari. Nãsiom̃ẽ quod cõmutatur. aut generatur
aut corrumpitur aut minuitur aut crescit: Aut id scđm
locũ trans ferrinecesse ÷ dubium non ÷ mhil suꝑioribus
cȩteris handifferre speciem quȩ scđm cõmutationẽ dr̃. quod
qui insole diutius stedit siex candido ẽfactus nger cõmu¬
ditus quidẽ scđm colorẽ dr̃ non tam generatus aut conuptꝰ

Expanded text:
neque generatio idem est quod corruptio, namque generatio est in substantia ingressus, corruptio vero ex substantia egressus. Nec diminutio idem quod crementum, nec secundum locum translatio alicui superiorum consimilis est. Commutatio autem habet forte aliquam dubitationem, quod non videatur a superioribus discrepare, quam quaeste necesse sit quod commutatur secundum aliquem reliquorum motuum commutari. Nam si omne quod commutatur, aut generatur, aut corrumpitur, aut minuitur, aut crescit, aut id secundum locum tranferri necesse est, dubium non est nihil a superioribus caeteris hanc differre speciem, quae secundum commutationem dicitur; qui in sole diutius stetit, si ex candido niger est factus, commutatus quidem secundum colorem dicitur, non tamen generatus est aut
Abbreviated transcription (Latin):
ratione uͦ hab& quandã quȩs¬
tionẽ. neforte necessariũ sit
id qđ alteratur ꝑ aliquã reli¬
quarũ motionũ alterari. Hoc
autẽ: non est uerũ. Nã pene
scđm om̃s passiones aut plures
alterari accidit nobis: nulla¬
ui aliarum motionũ cõmu¬
nicante: Namneq augeri
milit̃ aut̃ & in alus. Idõq
alia erit p̃ter alios motus al¬
teratio. Namsieadem ess&:
o portebat id qđ alterat᷑ mox
&d augeri uł miniui. uł quandã
aliarum consequentiã motio¬
nũ fieri. sed non ÷ necesse:
Similit aut̃ & qđ augetur.
aut aliqua alia mutatione
mouetur : alterari o portebat:
Sed sunt quȩdã crescentia quę
ñ alterant᷑: ut qͣ drangulꝰ: Cõpo¬
sito gnomone. creuit quidẽ: al¬
teratũ uͦ nihil est factũ Sic
dinaliis huiꝰ modi. Quare alu
sunt motus ab iuicẽ. Est aut̃
simplicit̃ quidẽ motui qui es
contrariũ. His aut̃ quȩ ꝑ singu
la sunt: generatione quidem
corruptio. augito aut̃ diminu¬
tio. Scđm uͦ locũ mutationi.

Expanded text:
 habet quamdam quaestionem, ne forte necessarium sit id quod alteratur, per aliquam reliquarum motionum alterari: hoc autem non est verum. Nam pene secundum omnes passiones aut plures, alterari accidit, nulla aliarum motionum communicante. Neque enim augeri militer autem in aliis. Ideoque erit alia praeter illos motus alteratio. Nam si eadem esset, oporteret id quod alteratur mox ET AVGERI VEL minui VEL QVANDAM ALIARVM CONSEQVENTIAM MOTIONVM FIERI; sed non est necesse. Similiter autem et quod AVGETVR AVT ALIQVA ALIA MOTIONE MOVETVR, ALTERARI OPORTEBAT; sed sunt quaedam CRESCENTIA QVAE NON ALTERANTVR, ut QVADRANGVLVS COMPOSITO gnomone crevit quidem, ALTERATVM VERO NIHIL EST FACTVM; SIC et in aliis huiusmodi. Quare ALII SVNT motus  AB INVICEM. EST autem simpliciter QVIDEM MOTVI QVIES CONTRARIVM; HIS AVTEM QVAE PER SILA SUNT, GENERATIONI QUIDEM CORRUPTIO, AUGMENTO AUTEM DIMINUTIO, SECUNDUM VERO LOCUM MUTATIONI
Abbreviated transcription (Latin):
cationem aliud motum & ꝑmutationis quidem duas ee speci
es generationu & corruptionis. Motus uͦ tres scđm quanti¬
tate scđm qualitatẽ scđm locũ. hic igitur qm̃ liber hic
ad introductionẽ quodã mͦ factus: noluit nimis diuisionis
actenuare rationẽ nein gredientium animos subtiliori
diuisione confundera. facit ig̃ diuisionẽ motus hoc mͦ.
Est enim una species motus seđm substantiã. alia scđm quan¬
titatẽ alia scđm qualitatẽ . alia scđm locũ: & scđm substan

Expanded text:
e permutationem, aliud motum, et permutationis quidem duas esse species ait generationem et corruptionem. Motus vero tres secundum quantitatem, secundum qualitatem, secundum locum. Igitur, quoniam hic liber ad introductionem quodam modo factus est, noluit nimis divisionis attenuare rationem, ne ingredientium animos subtiliori divisione confunderet: facit igitur divisionem motus hoc modo. Est enim una species motus secundum substantiam, alia secundum quantitatem, alia secundum qualitatem, alia secundum locum. Et secun
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad aliquid referatur. & cum aeneam nomino.
substantiam dixi. Si patrem apello nulla ratione constat
nisi ad filium referatur: igitur causa fuit aeneas ut e&̃
filius fuerit. Quod sihȩc tempre ipso prioras. eausa autẽ
ciuiꝰ lib& rei prior ÷ quã illa ciĩ causa ÷ oriatur : nulla dubitatio
ẽ quin pat̃ atq filius quȩ utrȩq p̃dicationes ȩquales sunt tempre
neutra neutri causasit cum tam̃ substantiȩ ipsȩ ut sint causa ñ¬
sit p̃dicationis & nullomͦ simile deb& uideri ei quod paulo-
Cante dictum ÷ de homine eẽ uerum de eo sermonem qm̃ . ẽ
Illic enim cũ res e&. tunc poterat eẽ uerus deea sermo. Prius it
est ut sit aliquid. post uero : ut deeo uerum aliquid eẽ dicatur.
Nunc uero nonita ÷ ut pͥus aliquis sit pat̃ post uͦ sit filius. Mox
emim ut pater ÷ filium eẽ necesse ẽ: mox ut ÷ filius. pͥatrissi¬

Expanded text:
nisi ad aliquid referatur, et cum Aeneam nomino, nisi ad aliquid referatur, et cum Aeneam nomino, substantiam dixi, si patrem appello, nulla ratione constat, nisi ad filium referatur. Igitur causa fuit Aeneas ut essefilius fuerit. Quod si haec tempore ipso priora non sunt, causa autem cuiuslibet rei prior est quam illa cuius causa est, ut oriatur, nulla dubitatio est, quin pater atque filius, quae utraeque praedicationes aequales sunt tempore, neutra neutri causa sit, cum tamen substantiae ipsae sibi ut sint, causa sint praedicationis. Nec ullo modo simile debet videri ei quod paulo ante dictum est de homine, esse verum de eo sermonem, scilicet quoniam est. Illic enim cum res esset, tunc poterat esse verus de ea sermo. Prius enim est ut sit aliquid, post vero ut de eo verum aliquid esse dicatur. Nunc vero non ita est, ut prius aliquis sit pater, post vero filius. Mox enim ut pater est, filium esse necesse est, mox ut est filius, patris si
Abbreviated transcription (Latin):
naturã uero simul eẽ ꝑhibentur quȩcunq ad se inuicẽ con¬
uercuntur cum altra res altr̃ius subsistendi causã sit neq
pͥncipium ut sunt hiuꝰ modi duplum & medium. Nam
cum sit duplum medium ÷. cũ rusus medium duplum est.
sibim& semꝑ inuicem conũtuntur. Nam sidicã patrẽ
filium ꝗꝗ intelliginecesse ÷. Sidixero filium pater mox
sub intelligentiam cadit. Quod si sustulero altrũm:
utraq ꝑimo. Namsitollã filium pat̾non ÷. Si patrem
abstulero: filium ꝗꝗ ꝑire necesse ÷. atq: ħ̃ ita sibim& con¬
uercuntur ut tamen altrares altr̃i caus a penitus non
sit. Namqm̃ pat̾ filio inp̃dicatione conũtitur manifes¬
tum ÷: sđ neq: pat̃ filio causa ÷ ut sit : neq filius patri. hoc
aut̃ huiꝰ modiest. Si aeneas habuit ascaniũ filium ñ
dicimus qm̃ non fuit aeneas causa ut e&̃ ascanius. sđ
non fuit pͥat̾ causa ut e& filius. Nam quod dico ascaniu
quedam propͥa substantia ÷ quod dico filius cẽ non potẽ

Expanded text:
 vero simul esse perhibentur, quaecunque invicem ad se convertuntur, cum altera res alteri subsistendi, neque causa sit, neque principium, ut sunt huiusmodi, duplum et medium: nam cum sit duplum, medium est; cum rursus sit medium, duplum est. sibimet semper invicem convertuntur: nam si dicam patrem, filium quoque intelligi necesse est; si dixero filium, pater mox sub intelligentiam cadit. Quod si alterum sustulero, utraque perimo: nam si tollam filium, pater non est; si patrem abstulero, filium quoque perire necesse est. Atque haec ita sibimetipsa convertuntur, ut tamen altera res alteri causa penitus non sit: nam quoniam pater filio in praedicatione convertitur manifestum est, sed neque pater filio causa est ut sit, nec filius patri, hoc autem huiusmodi est. Si Aeneas habuit Ascanium filium, non dicimus, quoniam non fuit Aeneas causa ut esset Ascanius, sed non fuit pater causa ut esset filius. Nam quod dico Ascanius, quaedam propria substantia est, quod dico filius, esse non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ & affectũ : aut aliam
quã lib& qualitatẽ: Dicimur
uirtutẽ. Aut ut quantitatẽ.
tudinem. Dr̃ enim bicubitum:
Aut m̃brum : ut manũ uel
pedem: Aut inuase.
nt modius granatritici. aut¬
lagena uinũ. Uinũ enĩ habere
ligena dr̃. & modius grana
tritici. Hȩc igitur omnia
habere dicuntur. ut in uese
Aut ut possessionem. Habere
enim domũ & agrũ dicimur:
Aut etiam uxorẽ habere.
d uxor uirum. Sed uidetur
alienissimus quinunc dictus
est modus ee: in eo qđ est ha¬
bere. Nihil enĩ aliud uxo¬
rem habendo significamus :
nisi quia cohabitat. Forte
tam̃ & alii quidam appare¬
bunt deeo quodest habere.
sed qui consueuerunt dici
pene om̃s enumerati sunt:¬

Expanded text:
bitum vel affectionem vel aliam aliquam qualitatem dicimur virtutem; aut ut quantitatem, tudinem dicitur enim bicubitam vaut partem ut manum vel pedem; aut in vase ut modius trLAGENA vinum; vinum enim HABERE LAGENA dicitur et modius GRANA TRITICI; haec igitur OMNIA habere dicuntur ut in vase; AVT ut possessionem habere enim domum ET agrum dicimur. AVT ETIAM uxorem HABERE, SED et uxor virum; SED videtur alienissimus qui nunc dictus est MODVS ESSE IN EO Qbere, nihil enim aliud per uxorem habere significamus, nisi quia cohabitant, forte tamen et alii quidam apparebunt modi de eo quod est habere. Sed qui consueverunt dici, pene omnes enumerati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit: Rcliquo uero dehis quias signati sunt motuum non facile est as¬
signare quid sit contrarium: Videtur autem neque esse aliquid ei contra¬
rium. nisi siquis opponat scđm qualitatem quiete
trans lacioni contrarium . I ex similitudine motium. contrarietates quoc
quietem : qm̃omnis commutacio quae scđm aliquã passionem fit scđm qualita
utsilapis. cum frigidus est suta permaneat
qualitas illa mansit & inquieuit: quod si tepeat : qualitas illa commutata est¬
& est ipsa commutacio contraria: quod factus idem motus est inteporem
lapidis seđm qual

Expanded text:
 Reliquo vero de his qui assignati sunt motui non est facile as Reliquo vero de his qui assignati sunt motui non est facile assignare quid sit contrarium, videtur autem neque esse aliquid ei contrarium, nisi quis opponat secundum qualitatem quietetatio. Ex similitudine motuum contrarietates quoque quietem, et quoniam omnis commutatio quae secundum aliquam passionem fit secundum qualut si lapis cum frigidus est, si ita permaneat, qualitas illa mansit et quievit, quod si tepeat, qualitas illa commutata est, et est ipsa commutatio contraria, et factus est quidem motus, et in tepore lapidis secundum qual
Abbreviated transcription (Latin):
c̃trariã: Hab& enĩ motus quietẽ c̃oariã : Singulis uͦ specieb motu¬
ũ : motus ipsi c̃trari sunt. ut generutioni corruptio. & cũ gene¬
qͦq diminutio c̃trcria c̃. Iuare diuersomͦ species motꝰ hanc
contrarietatẽ haberit : quã genꝰ dudũ hab̾e monstrauimꝰ alotꝰ¬
contrarii sunt : Vt generationi corruptio & crem̃to diminu¬
tio. Scđm locũ uͦ trans lationis c̃oanetas similis ẽ generi
Nã & ipsa ht̃ c̃trariã scđm locũ quietẽ Contrariũ naq ẽmoueri
Adoco adlocum & non moueri: & est non moueri quidem scđm locum quies
M oueriuero seđmlocum trans lacio Maxime autem inquit scđm locum. quie¬
a contraria est in contrarium locum permutacio. ut siqua ressur sum sit : atq
ibi maneat & sit quieta. Postea sit eimotus ut deorsum moueatur. quanquam
ad dexteram sit sica motus sit in sinistram : in contrarium locum factus dr̃ motꝰ.
motui ÷ cominutacioni aliquid possit eẽ. contrarium quã questionẽ ita

Expanded text:
trariam, habet enim motus quietem contrariam. Singulis vero speciebus motuum motus ipsi contrarii sunt, ut generationi corruptio, et cum genequoque diminutio contraria est. Quare diverso modo hae species motus contrarietatem habent, quam gencontrarii sunt, ut generationi corruptio et cremento diminutio, secundum vero locum translationis contrarietas similis est generi. Nam et ipsa habet contrariam secundum locum quietem, contrarium namque est moveri de loco in locum, et non moveri, et est non moveri quidem secundum locum quies, moveri vero secundum locum translatio. Maxime autem, inquit, secundum locum mutationi contraria est in contrarium locum permutatio. Ut si qua res sursum sit atque ibi maneat, et sit quieta, postea sit ei motus talis, ut deorsum moveatur, quanquam ad dexteram, si ei in sinistram motus sit, in contrarium locum factus dicitur momotui, id est commutationi, aliquid possit esse contrarium, quam quaestionem ita
Abbreviated transcription (Latin):
pora sunt: Neq enĩ c̃uertuntur.
scdm qđ est esse consequentiam:
Utcum sit quidẽ aquatile: est
animal. Cũ uͦ sit animal.
non est necesse utsit aquatile:
Simulergo ꝑnaturã dicuntur:
quȩcũq. conuertuntur quidẽ
scđm qđ est eẽ consequentiam:
sed nequaquã causa ÷ alterũ
genere ediuerso diuiduntur
ab inuicem. Ꝙ simpliciter
simulsunt quorũ generatio
in eodem est tempore:
DEMOTU.:
oTUS autem: sunt
species sex. Generatio. Cor¬
ruptio. augm̃tum. Diminu¬
tio. Alteratio. Scđm locũ
mutatio. Alii itaq motus.
palam est qͥa alii ab inuicem
sunt. Non est generatio cor¬
ruptio : neq augm̃tum dimi¬
nutio. neq alteratio scđm
locum mutatio:
sub uolatiles simul eẽ naturalit̾ apellantur. qđ aristoteles

Expanded text:
ora sunt; NEQVE enim convertuntur secundum QVOD EST ESSE consequentiam, ut CVM SIT quidem AQVATILE, est animal, CVM vero SIT ANIMAL non EST necesse VT SIT aquatile. Simul ergo PER NATVRAM dicuntur quaecumque convertuntur quidem secundum QVOD EST ESSE consequentiam, SED NEQVAQVAM CAgenere e diverso dividuntur ab invicem, et simpliciter simul sunt quorum generatin eodem EST tempore. 14 DE MOTV. Motus AVTEM sunt species sex: generatio, corruptio, AVGMENTVM, diminutio, ALTERATIO, secundum locum MVTATIO. Alii ITAQVE motus PALAM est QVIA ALII AB INVICEM sunt; NON EST  generatio corruptio, NEQVE AVGMENTVM diminutio, NEQVE ALTERATIO secundum locum MVTATIO; sub volatili sunt, simul esse naturaliter appellantur, quod Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ pͥscis philosophis e&̃ in cognita. && qm̃ de pͥmo pͥoris
uid&ur eẽ aquo non conũtitur subsistenti consequentia
quentia. Namsiduȩ res itus eppositȩ ut si una sit necessesit
eẽ altrãm. si alia sit non necessesit eẽ aliam : illa priort̃
RIUS AUTEM
alterum altero dr̃
quadrupliciter
senius dicitur. In eo enim
quod tempus amplius est.
&̾ antiquius & senius dicitur:¬

Expanded text:
quae priscis philosophis esset incognita. Et quoniam de primo prioris quae priscis philosophis esset incognita. Et quoniam de primo prioris ud esse a quo non convertitur essendi consequentia. quentia. Nam si duae res ita sint oppositae, ut si una sit, necesse sit esse aliam, et si alia sit, non necesse sit esse aliam, illa prior est ius autem alterum altero dicitur quadrupliciter:senius dicitur, in eo enim quod tempus amplius est, et antiquius, et senius dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Palam uͦ est : quia circ a
idem aut specie aut genere
naturam habent fieri
contrarietates. Languor
namq & sanitas in corpore
ammalis naturam haboꝰ
fieri. Albedo aut̃ & nig¬
do : simplicit̃ in corpore
iusticia uͦ &iniusticia.
in anima. Necessarium
autem est omia contra¬
ria uel meodem genere
esse. uł in contrarus ge¬
neribus. uł ipsa genera
bum enim uł nigrum.
in eodem est genere:
Color enim: genus eorum est:
iusticia uͦ &iniusticia: in
contrarus generibus. Huiꝰ
enĩ uirtus: huius autem
nequitia genusest. Bonũ
uͦ & malum non sunt in ge¬
nere : sed ipsa sunt genera
aliquorum existentia:¬

Expanded text:
PALAM VERO est QVIA ET circa PALAM VERO est QVIA ET circa idem AVT specie AVT genere NATVRAM HABENT fieri CONTRARIETATES; LANGVOR namque et sanitas IN CORPORE animalis NATVRAM HABET FIERI, albedo AVTEM et nigredo simpliciter IN CORPORE, iustitia VERO et iniustitia in anima. NECESSARIVM autem EST omnia contraria VEL in eodem genere esse VEL in contrariis generibus, vel ipsa GENERA ESSE; album ENIM VEL nigrum in eodem EST genere color enim genus EORVM est, iustitia vero et iniustitia in contrariis generibus huius enim virtus, huius AVTEM NEQVITIA genus est; bonum vero et malum non sunt in  genere, sed ipsa sunt genera ALIQVORVM EXISTENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
simul eẽ contraria semꝑ Sienĩ nullus egrot& & sint om̃s
sani cumsit sanitas non erit egritudo & una contrari& a¬
Atq hoc idẽ aduniũ salia referendũ ÷ Nã si omĩa quȩ
s̃ albasint. om̃ino nigredo ñ erit. Tractũ aut̃ hoc ui¬
d&  eẽ singillatĩ apartib Namq: duo contrania in uno
eodemq tempore eẽ non possuntꝰ ut socrates cũ sanus:
egnotus nontꝰ. & cum sanꝰ÷ manente sanitate non eẽ potẽ¬
rt egritudo & ñerit necessariũ uno contrario posito:
mox sub sequi altrũm. Nam sinecessarium c& lino contra¬
rioconstituto mox sequi aliud poss&r itẽ soerates uno
Nons igiur necesse cumsit una contrari& as mox aliã
sequi.Quo circa fieri potẽ ut cũ unũ contrarium
siti aliud nonsit. Idq in singularib cõ necestun
quod est socratem languer
contrarium est. cũ nonsit
possibile utraq eidem in eẽ
simul: nonerit possibile
cum alterũ contrariorun
sit a reliquum esse. Cum
enim est socratem sanum eẽ
nonerit languere socratẽ

Expanded text:
raria. Si enim nullus aegrotet et sint omnes sani, cum sit sanitas, non erit aegritudo, et una contrarietaAtque hoc idem ad universalia referendum est. Nam si omnia quae sunt alba sunt, omnino nigredo non erit. Tractum autem hoc videtur esse sigillatim a partibus. Nam quod duo contraria in eodem uno eodemque temporest, et cum sanus est, manente sanitate, non esse poterit aegritudo. Et non erit necessarium uno contrario posito, mox subsequi alterum. Nam si necesse esset uno contrario constituto, mox aliud sequi, posset idem Socrates uno test. Non est igitur necesse cum sit una contrarietas mox aliam sequi. Quocirca fieri potest ut cum unum contrarium sit, aliud non sit. Idque in singularibus etiam necesse QVOD EST Socraten LANGVERE contrarium est, CVM NON SIT POSSIBILE VTRAQVE EIDEM INESSE SIMVL, NON ERIT POSSIBILE, cum alterum contrariorum sit, ET reliquum esse; cum ENIM sit Socraten SANVM ESSE, non erit LANGVERE Socraten.
Abbreviated transcription (Latin):
causa subsistendi rem. res aut̃ uid& ur quodam modo cau¬
de pͥore isti sunt Nidetur
autẽ p̃ter eos qui dicti sunt.
alter eẽ pͥorum modus. Eorũ
enĩ quȩ conuertuntur scđm
essentiȩ consequentiã. quod
alterius alteri quomodo lib&
causa ÷ : digne pͥus natura dr̃
Quia uͦ sunt quȩdã huiꝰ modi.
palam est: Esse namq homi¬
nem. conuertitur scđm eẽ
eon sequentiã: aduerã dese
orationem. Nam si est homo.

Expanded text:
causa subsistendi rem. Res autem videtur quodammodo caucausa subsistendi rem. Res autem videtur quodammodo cauDE PRIORE isti sunt. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est digne prius natura dicitur. QVIA VERO sunt quaedam HVIVSMODI, PALAM est; esse NAMQVE hominem convertitur secundum ESSE consequentiam ad VERAM de SE ORATIONEM; nam, si est homo,