comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buisse corpora. quia ambulauer
iq nubentur. sed similes erunt angelis.
qudali postea incaelis futuri sunt.
La urgines interra. eẽ. coeperunt
S angelorum nobis similicudo pro¬
mitcitur. inter angelos autem non
Q sexus diuersitas: aut sine sexu
erimus quod angeli sunt. aut certe
quod liquido comprobatur. resurgen¬
tis inproprio sexu. sexus non funge¬
mur officio. Uerum quid agimus
argumentis. & ꝓpositiones aduersarii.
callida cupimus responsione supera¬
N. Uetera transierunt: ecce facta st̃
omnia noua. Curram per apłorum
sententias. & quomodo insalomonis
exemplis breues expositiunculas sub¬
didi. obintelligendi facilitatem. ita
& nunc castitatis & continentiae
xp̃ianae exempla replicabo. & de
mulcis testimoniis quasi unam cor¬
pus efficiam. quo& nichil quod ad
pudicitiam ꝑtin& praetermittam.
& nimie ꝓlixitatis declinẽ fastidiũ
Seribit inter cetera paulus apłs.
ad romanos. Iuem ergo fructum

Expanded text:
buisse corpora, quia ambulaverunt buisse corpora, quia ambulaverunt neque 296 nubentur, sed similes erunt Angelis . Quod alii postea in coelis futuri sunt, hoc virgines in terra esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, quod angeli sunt; aut certe quod liquido comprobatur, resurgentes in proprio sexu, sexus non fungemur officio. 37. Verum quid agimus argumentis, et propositiones adversarii callida cupimus responsione superare? Vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Curram per apostolorum sententias, et quomodo in Salomonis exemplis breves expositiunculas subdidi, ob intelligendi facilitatem, ita et nunc castitatis et continentiae christianae exempla replicabo, et de multis testimoniis quasi unum corpus efficiam, quo et nihil quod ad pudicitiam pertineat, praetermittam, et nimiae prolixitatis declinem fastidium. Scribit inter caetera Paulus apostolus ad Romanos: Quem ergo fructum
Abbreviated transcription (Latin):
cilium.: frustra hȩc omnia uirorũ
habes. si complexu non uteris
feminarum. Compellor aliquid
loqui & insipiens fieri. seduos me
ut loqui audeam coegistis Dñs
nr̃ atq saluatoꝵ qui cum informaũ
ess&. formam serui dignatus.ẽ.
sumere. factus obȩdiens patri us que
admortem & mortem crucis. Inna
necesse erat ut in his menbris nasc¬
retur. quibus usurus non erat. qui
certe ut sexum ostender&. & ian
circumcisus est Cur iohannemablimn
& bapcistam sua dilectione castirau
quos uiros nasci fecerat: qui in
pla. & si noueramus illum iuxta
carnem. sed iam nunc non nouims
eum scđm carnem. Certe inresur¬
rectione eadem erit corporum
substantia qua nunc utimur lic&
auctioꝵ głia. Nam & saluator in
tantum ipsum corpus habuit pal¬
est: ut manus perforatas elauis
& lateris uulnus ostenderet
Porro si clausis ingressus. ẽ. hosts
quod humanorum corporum nati¬
ra non patitur. ergo & petrum
& dñm non negabimus uera ha¬

Expanded text:
cilium. Frustra haec omnia virorum cilium. Frustra haec omnia virorum habes, si complexu non uteris feminarum. Compellor aliquid loqui et insipiens fieri; sed vos me, ut loqui audeam, coegistis. Dominus noster atque Salvator, qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est assumere, factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, quid necesse erat, ut in his membris nasceretur, quibus usurus non erat? Qui certe ut sexum ostenderet, etiam circumcisus est. Cur Joannem apostolum et Baptistam sua dilectione castravit, quos viros nasci fecerat? Qui ergpla. Et si noveramus illum juxta carnem, sed jam non novimus eum secundum carnem. Certe in resurrectione eadem erit corporum substantia, qua nunc utimur, licet auctior gloria. Nam et Salvator in tantum ipsum corpus habuit pest, ut manus perforatas clavis et lateris vulnus ostenderet. Porro si clausis ingressus est ostiis, quod humanorum corporum natura non patitur, ergo et Petrum et Dominum negamus vera ha
Abbreviated transcription (Latin):
casta uidua perseuer&. si adhoc tan¬
tum nati sumus. ut pecudum mor e
uiuamus: Aut quid michi nocebit.
si cum uxore mea alius concubuerit.
Iuomodo enim dentium officium. ẽ.
mandere. & in aluum ea quȩ sunc
mansa transmit tere. & non habet
crimen qui coniugi meę panem
dederit. ita si genitalium hoc est
officium. ut semper fruantur natu¬
ra sua. meam lassitudinem alterius
uires supparent: & uxorif ut
ita dixerim ardentissimam gulam
fortuita libido restinguat. Iuid
sibi uult autem apostolus ut ad
continentiam cohortetur. si contra
natura natura..ẽ: Quid ipse dñs
qui enuchorum praecipit uarieta¬
tes: Certe apostolus qui ad suam
nos prouocat pudicitiam: debet
constanter audire. Cur portas
ueretrum o paule : Cur asexu fe¬
minarum. barba. pilis. aliaque
menbrorum quantitate distingue¬
ris: Tuae non intumescune pa¬
pillȩ. non dilatantur renes. non
pectus artatur. uox absolutior
ẽ. sermo ferocioꝵ. hisurtius super¬

Expanded text:
casta vidua perseveret, si ad hoc tancasta vidua perseveret, si ad hoc tantum nati sumus, ut pecudum more vivamus? Aut quid mihi nocebit, si cum uxore mea alius concubuerit? Quomodo enim dentium officium est mandere, et in alvum ea quae sunt mansa transmittere, et non habet crimen qui conjugi meae panem dederit: ita si genitalium hoc est officium, ut semper fruantur natura sua, meam lassitudinem alterius vires superent: et uxoris, ut ita dixerim, ardentissimam gulam fortuita libido restinguat. Quid sibi autem vult apostolus, ut ad continentiam cohortetur, si contra naturam est? Quid ipse Dominus qui eunuchorum praecipit varietates? Certe apostolus, qui ad suam nos provocat pudicitiam, debet constanter audire, cur portas veretrum, o Paule? Cur a sexu feminarum, barba, pilis, aliaque membrorum qualitate distingueris? Cur tuae non intumescunt papillae, non dilatantur renes, non pectus arctatur? Vox obsoletior est, sermo ferocior, et hirsutius super
Abbreviated transcription (Latin):
Me. hinc atq inde uel pudoris
uel causae naufragium sustinemus
Si ad proposita respondeamus: pudo¬
te suffundimur. Si pudoꝵ impe¬
iarit silentium. quasi deloco uidemꝰ
edeire & aduersario feriendi occasionẽ
dare: Melius tamen. ẽ. dausis quod
dicitur & culis. añ dabatarum more
pugnare. quamdirecta spicula clipeo
non repellere ueritatis. Poteram quidẽ
dicere quomodo posterior pars cor¬
poris & meatus per quem alui ster¬
cora digeruntur relegatus. ẽ. ab
oculis. & quasi postergum positus.
ita & hic qui subuentre. ẽ. ad dige¬
rendos humores & potus quibus
uenae corporis inrigantur. adõ
conditus. ẽ: sed qm̃ ipsa organa.
& genitalium fabrica. & nostr a
feminarumq discretio. & recepta¬
cula uuluae. ad suscipiendos & co.¬
alendos fęcus condita sexus diffe¬
rentia praedicant. hoc breuiter
respondebo. Nunquam ergo cesse.¬
mus alibidine. ne frustra huiusce.¬
modi membra portemus. Cureum¬
se maritus abstineat abuxore : Cur¬

Expanded text:
δας, hinc atque inde, vel pudoris, δας, hinc atque inde, vel pudoris, vel causae naufragium sustinemus. Si ad proposita respondeamus, pudore suffundimur. Si pudor impetrarit silentium, quasi de loco videbimur cedere, et adversario feriendi occasionem dare. Melius est tamen clausis, quod dicitur, oculis Andabatarum more pugnare, quam directa spicula, clypeo non repellere veritatis. Poteram quidem dicere: Quomodo posterior pars corporis et meatus per quem alvi stercora egeruntur relegatus est ab oculis, et quasi post tergum positus, ita et hic qui sub ventre est, ad digerendos humores et potus, quibus venae corporis irrigantur, a Deo conditus est. Sed quoniam ipsa organa et genitalium fabrica, et nostra feminarumque discretio, et receptacula vulvae ad suscipiendos et coalendos fetus condita, sexus differentiam praedicant, hoc breviter respondebo: Numquam ergo cessemus a libidine, ne frustra hujuscemodi membra portemus. Cur enim maritus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid loquar de agricolis: Non orito¬
res. non uiris consulti. non reliquarũ
artium preceptores. Si uniuersi
principes. quis erit miles: Si oñ
caput. cuiꝰ uocabuntur caput. eum
cetera menbra defuerint. Uereris.
ne si uirginitatem plures appecie¬
rint. cessent. eẽ. lupae. cessent ad¬
ailterae. ne infantes inurbibus
uillisq nonuagiant. Cottidie
mȩchorum sanguis effunditur.
adulceria dampnantur. & inter
psas leges & secures. ac tribunalia:
faglans libido dominatur: noli me¬
aere.: ne omues uirgines fiant: diffi¬
dlo res .ẽ. uirginitas. & ideo rara.
qua difficilis. Multi uocati. pauci
perseuerare paucorum Unde &
gtande premium eorum: qui per¬
seuerauerint. Si omnes uirgines
gnitalia. & sic aconditore sapien¬
cissimo fabricati sumus. ut mutuũ
non paciamur ardorem. & gestiamus
innaturalem copulam: Periclitamur
responsionis uerecundia. & quasi int̾
duos scopulos. & quas dam necessi¬
tatis & pudicitiae. CUMTAHT¬

Expanded text:
Quid loquar de agricolis? non oratoQuid loquar de agricolis? non oratores, 294 non jurisconsulti, non reliquarum artium praeceptores. Si universi principes, quis erit miles? Si omnes caput, cujus vocabuntur caput, cum caetera membra defuerint? Vereris, ne si virginitatem plures appetierint, cessent lupae, cessent adulterae: ne infantes in urbibus villisque non vagiant. Quotidie moechorum sanguis effunditur, adulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac tribunalia flagrans libido dominatur. Noli metuere ne omnes virgines fiant; difficilis res est virginitas, et ideo rara, quia difficilis: Multi vocati, pauci perseverare paucorum. Unde et grande praemium eorum, qui perseveraverint. Si omnes virgines genitalia, et sic a conditore sapientissimo fabricati sumus, ut mutuum nostri patiamur ardorem, et gestiamus in naturalem copulam? Periclitamur responsionis verecundia, et quasi inter duos scopulos, et quasdam necessitatis et pudicitiae συμπληγά
Abbreviated transcription (Latin):
sanctior ep̃o suo fuerit. num ex eo
quod inferiori gradu. ẽ. apud xp̃m
decerior erit. absit. Aut stepha¬
nus diaconus qui primus marcy¬
rio coronatus. ẽ. minor futurus
est in regno cȩlorum multis ep̃is:
& timocheo ac tito. quos ut subicere
non audeo. ita nec ante ponere.
Quomodo in legionibus & inexerci¬
tu sunt duces. sunt cribuni. sunt
centuriones. sunt ferentarii. ac
leuis armature. & miles gregarius
&e matuipuli. Comnissaq pugna
uacant nomina dignitatum. & sola
foratudo queritur: ita in hoc campo x
prelio quo contra doemones dimica¬
mus. non quaeruntur nomina sed
opera. & gloriosior ille sub uero im¬
peratore xp̃o. non qui nobilior sed
uingines fuerint. quomodo stabit
bumanum genus: Parpari referam
Si omnes uiduae fuerint uel imatri¬
monio continentes. quomodo styrps
mortalium propagabitur s hac ridio¬
&ie nichil omnino erit. ne aliud esse
desistat. Uerbi gratia. Si cuncti
philosophi sint: a gricolae non erino

Expanded text:
sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod inferior gradu est, apud Christum deterior erit. Aut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est, minor futurus est in regno coelorum multis episcopis, et Timotheo ac Tito, quos ut subjicere non audeo, ita nec anteponere . Quomodo in legionibus et exercitu sunt duces, sunt tribuni, sunt centuriones, sunt ferentarii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: commissaque pugna, vacant nomina dignitatum, et sola fortitudo quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; et gloriosior ille sub vero imperatore Christo, non qui nobilior, sed virgines fuerint, quomodo stabit humanum genus? Par pari referam. Si omnes viduae fuerint, vel in matrimonio continentes, quomodo stirps mortalium propagabitur? Hac ratione nihil omnino erit, ne aliud esse desistat. Verbi gratia: si cuncti philosophi sint, agricolae non erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum est. & offert hostias. uinum
Sic bibat ep̃s: ut an biberit ignoretur
Nonpercussorem: id est qui conscientias
non percutiat singulorum. Neq enĩ
pugilem describit sermo apostolicus:
sed pontificem. Instituit quid facere
nondeber&: doc& nunc eregione
quid faciat. Sed modestum. non liti¬
giosum. noncupidum. domum suam
beneregentem. filios habentem sub¬
ditos cum omni castitate. Uide
quanta pudicitia exigatur in ep̃o.
ut si filu eius inpudici fue crint
ipse ep̃s. eẽ. non possit. & eodem uitio
offendat dm̃ quo offendit & heli pon¬
tifex. qui corripuerat quidem filios.
sed quia non abicerat delinquentes.
retror sum cecidit: & mortuus est.
Mulieres similiter pudicas: & reliqua.
In omni gradu & sexu. ten& pudici¬
tia principatum. Cernis igitur qđ
episcopus. presbiter. & diaconus.
non ideo sint beati. quia ep̃i. uel pres¬
biteri. aut diaconi. sed si uirtutes
habuerint nominum suorum &
officiorum. Alioquin si diaconus

Expanded text:
sanctorum est, et qui offert hostias, et vinum sanctorum est, et qui offert hostias, et vinum Sic bibat episcopus ut an biberit ignoretur. Non percussorem, id est, qui conscientias non percutiat singulorum; neque enim pugilem describit sermo apostolicus, sed pontnon debeat. Docet nunc e regione quid faciat. Sed modestum, non litigiosum, non cupidum; domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii ejus impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendat Deum, quo offendit Heli pontifex, qui corripuerat quidem filios; sed quia non abjecerat delinquentes, retrorsum cecidit, et mortuus est, . Mulieres similiter pudicas, et reliqua. In omni gradu et sexu, tenet pudicitia principatum. Cernis igitur, quod episcopus, presbyter, et diaconus non ideo sint beati, quia episcopi, vel presbyteri sint, aut diaconi, sed si virtutes habuerint nominum suorum et officiorum. Alioqui si diaconus
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixit. Uolo autem omnes sic esse.:
ut ego sum. Ee iohannes indignus
hoc gradu estimabitur. & omnes uir¬
ines & continentes quibus quasi pul¬
herrimis geminis eccłiae monile
decoratur: Episcopus. & presbiter.
& diaconus. non sunt meritorum
nomina. sed officiorum: Nec dicitur:
iquis episcopatum desiderat: bonum
gradum desiderat. Sed bonum opus
desiderat. quod inmaiori ordine
consticutus: possit si uelit occasionẽ
exercendarum habere uirtutum.
Oport& ergo ep̃m inreprehensibilem
eẽ. ut nulli iuitio mancipatus sit:
imnius uxoras uirum. Iui unam uxo¬
rem habueric: non habeat. Sobrium
siue ut melius ingreco dicitur iugilan
ut imitetur abraham: & cum peregri¬
nis. immo inperegrinis xp̃m susci¬
piat: Doctorem: Nichil enim prodest
conscientia uircutum frui. nisi & credi¬
tum sibi populum possit instruere.
ut ualeat exortari indoccrina. & eos
qui concradicunt redarguere. Non
umolentum: Iuia qui semper insc̃is

Expanded text:
qui dixit: « Volo autem omnes esse, qui dixit: « Volo autem omnes esse, sicut ego sum . » Et, Joannes indignus hoc gradu existimabitur. Et, omnes virgines et continentes, quibus quasi pulcherrimis gemmis Ecclesiae monile decoratur. Episcopus, et presbyter et diaconus non sunt meritorum nomina, sed officiorum. Nec dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum desiderat gradum; sed bonum opus desiderat quod, in majori ordine constitutus, possit, si velit, occasionem exercendarum habere virtutum. « Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse ut nulli vitio mancipatus sit, unius uxoris virum, qui unam uxorem habuerit, non habeat. Sobrium, sive, ut melius in Graeco dicitur, vigilantut imitetur Abraham, et cum peregrinis, imo in peregrinis Christum suscipiat . Doctorem, nihil enim prodest conscientia virtutum frui, nisi et creditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina et eos qui contradicunt redarguere. Non vinolentum, quia qui semper in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
odio. Inplerisq suffiagiun meretur
sola simplicitas. & alterius pruddentie
& callidati quasi malitiae opponitar
Nonnumquam errat uulgi plebisqui
iudicium. & in sacerdotibus compro¬
bandis. unusquisq suis morib fau&
ut non tam bonum quam sui simile
quaerant praepositum. Cuenit aliqoꝰ¬
tiens. ut mariti quae pars maior
inpopulo. ẽ. maritis quasi sibi adpa¬
dant: & ineo se arbitrentur minoris
non. eẽ. uirginibus. si maritum uri¬
ni praeferant. Dicam aliquid quod
turus sum: sed boni non michi rascen¬
tur. quia eos peccati conscientia
non remordebit. Interdum hoc &
ponciticum uitio acidit qui no
idiored sed argutiores inlerum alle¬
punt. & simplices quosq atq in nocen
inhabiles putant. uel afmibus &
camatis quasi terrenȩ miliciȩ officia
laguntur. siue diuitum obediunt
ussioni. Iuodq his peius . ẽ. illis de¬
sint obsequus deliniti. Alio quinsi
iuxta sententiam apł̃i nonerunt ep̃i.

Expanded text:
odio. In plerisque suffragium meretur odio. In plerisque suffragium meretur sola simplicitas, et 292 alterius prudentiae et calliditati quasi malitiae opponuntur. Nonnumquam errat plebis vulgique judicium, et in sacerdotibus comprobandis, unusquisque suis moribus favet, ut non tam bonum, quam sui similem quaerat praepositum. Evenit aliquoties, ut mariti, quae pars major in populo est, maritis quasi sibi applaudant, et in eo se arbitrentur minores non esse virginibus, si maritum virgini praeferant. Dicam aliturus sum, sed boni mihi non irascentur, quia eos peccati conscientia non remordebit. Interdum hoc et pontificum vitio accidit, quia non meliores, sed argutiores in clerum eligunt, et simpliciores quosque atque innocentes inhabiles putant; vel affinibus et cognatis quasi terrenae militiae officia largiuntur; sive divitum obediunt jussioni; quodque his pejus est, illis clesunt obsequiis deliniti. Alioqui, si, juxta sententiam Apostoli, non erunt episcopi,
Abbreviated transcription (Latin):
gines. quanti sunt necessarii sacer¬
dotes. Numquid quia in exercitu
fortissimus quisq eligendus est
idcuto non adsumentur & infirmi¬
ores. cum omnes fortes. eẽ. non pos¬
sint. Si exercitus uiribus tantum
star&&. & non & iam numero militũ:
abicerentur in becilliores: nunc &
secundarum & tertiarum uirium
gradus adsumitur. ut turba & nume¬
ro exercitus compleatur. & quomͦ
inquies frequenter in ordinatione
sacerdo tali uirgo neglegicur. &
maritus assumitur : quia forte
congruentia. aut uirgo putatur &
non est. Aut.ẽ. uirginitatis infamis.
Aut certe ipsa infirmitas ei parit
suꝑbiam. & dũ sibi ad plaudit de
sola corporis castitate. uirtuces etens
neglegit. non fouae pauperes. pecunie
cupidioꝵ est. E uenit interdum utꝰ
tristior uultus. ad ductum suꝑcilum.
incessus pomparum ferculis simlis
offendac populum: & quia nichil ba¬
b& quod reprehendat inuita. habtũ
solum oderit & incessum: Multi ei¬
guntur non amore sui: sed alterius

Expanded text:
gines, quanti necessarii sunt sacergines, quanti necessarii sunt sacerdotes. Numquid quia in exercitu fortissimus quisque eligendus est, idcirco non assumentur et infirmiores, cum omnes fortes esse non possint? Si exercitus viribus tantum constaret, et non etiam numero militum, abjicerentur imbecilliores. Nunc et secundarum et tertiarum virium gradus assumitur, ut turba et numero exercitus compleatur. Et quomodo, inquies, frequenter in ordinatione sacerdotali virgo negligitur, et maritus assumitur? Quia forte congruentia, aut virgo putatur, et non est: aut est virginitatis infamis: aut certe ipsa virginitas ei parit superbiam, et dum sibi applaudit de sola corporis castitate, virtutes caeteras negligit. Non fovet pauperes: pecuniae cupidior est. Evenit interdum ut tristior vultus, adductum supercilium, incessus pomparum ferculis similis, offendat populum, et quia nihil habet quod reprehendat in vita, habitum solum oderit et incessum. Multi eliguntur non amore sui, sed alterius
Abbreviated transcription (Latin):
facit. sed qui unam habuerit uxorẽ
& filios inomni subditos disciplina
Certe confiteris nonposse. eẽ. ep̃m.
qui mepiscopatu filios faciat. Ali.¬
oquin si deprehensus fuerit. non
quasi uir tenebitur: sed quasi adul¬
ter dampnabitur. Aut ꝑmicte
sacerdotibus exercere opera nuptia¬
rum. ut idem sint uirgines quod
mariti: aut si sacerdotibus uxor es¬
non lic& tangere. in eo scĩ sunt quia
imitantur pudicitiam uirginalem
Sed & hoc inferendum. si laicus &
qui cumq fidelis orare non potest.
nisi careat officio coniugali: sacer¬
doti cui semper propopulo offe¬
renda sunc sacrificia. semꝑ orandũ
est. Sisemper orandum.: ergo semꝑ
carendum matrimonio. Namꝰ &
inueteri lege qui propopulo hostias
offerebant. non solum indomibus
suis non erant. sed purificabantur
ad tempus abuxoribus separati.
& uinum & siceram non bibebant.
quae solent libidinem prouocare
Eliguntur mariti in sacerdotium
non ego quia non sunt tanti uir¬

Expanded text:
faciat: sed qui unam habuerit uxorem, faciat: sed qui unam habuerit uxorem, et filios in omni subditos disciplina . Certe confiteris non posse esse episcopum, qui in episcopatu filios faciat. Alioqui, si deprehensus fuerit, non quasi vir tenebitur, sed quasi adulter damnabitur. Aut permitte sacerdotibus exercere opera nuptiarum, ut idem sint virgines quod mariti: aut si sacerdotibus non licet uxores tangere, in eo sancti sunt, quia imitantur pudicitiam virginalem. Sed et hoc inferendum. Si laicus et quicumque fidelis orare non potest, nisi careat officio conjugali, sacerdoti, cui semper pro populo offerenda sunt sacrificia, semper orandum est. Si semper orandum est, ergo semper carendum matrimonio. Nam et in veteri lege qui pro populo hostias offerebant, non solum in domibus suis non erant, sed purificabantur ad tempus ab uxoribus separati, et vinum et siceram non bibebant, quae solent libidinem provocare. Eliguntur mariti in sacerdotium, non nego: quia non sunt tanti vir
Abbreviated transcription (Latin):
ec praecipiunt decontinentia. nec
deuirginitate significant. nec adie¬
iunia prouocant. neq dicunt illud
quod ineuangelio ad apostolos diri¬
gitur. ne habeant duas tunicas.
ne peram. ne aes in zonis. uirgam
inmanu. calciamenta inpedibus.
aut certe illud Siuis perfectus
cẽ. uade uende omnia tua. & da
pauperibus. & ueni sequere mẽ. Si
enim adolescens ille qui se iaetauerat
cuncta fecisse quae legis sunt audiens
hoc tristis abut quia habebat pos¬
sessiones multas. & pharisei huius¬
cemodi dñi sententiam subsannabant.
quantomagis tanta gentium mul¬
titudo: Cui summa uirtus erat
aliena non rapere. non habebat
necesse prȩceptũ de castitate & con¬
tinencia sempiterna. quibus seribe¬
batur. ut abstinerent sẽ abidolis &
afornicatione. & inquibus audieba¬
tur fornicatio. & talis fornicatio.
quae non inter gentes quidem est.
Sed & ipsa episcopalis electio: mecum
facit. Non enim dicit. eligatur ep̃s
qui unam ducat uxorem & filios

Expanded text:
nec praecipiunt de continentia, nec nec praecipiunt de continentia, nec de virginitate significant, nec ad jejunia provocant, neque dicunt illud quod in Evangelio ad Apostolos dirigitur, ne habeant duas tunicas, ne peram, ne aes in zonis, ne virgam in manu, ne calceamenta iaut certe illud: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia tua, et da pauperibus: et veni sequere me . Si enim adolescens ille qui se jactaverat cuncta fecisse quae legis sunt, audiens hoc, tristis abiit, quia habebat possessiones multas, et Pharisaei hujuscemodi Domini sententiam subsannabant: quanto magis tanta gentium multitudo, cui summa virtus erat aliena non rapere, non habebat necesse praeceptum de castitate et continentia perpetua, quibus scribebatur, ut abstinerent se ab idolis, et a fornicatione, et in quibus audiebatur fornicatio, et talis fornicatio, quae ne inter gentes quidem est! Sed et 291 ipsa episcopalis electio mecum facit. Non enim dicit: Eligatur episcopus, qui unam ducat uxorem, et filios
Abbreviated transcription (Latin):
Frustra inquit haec loqueris.: qua&
ep̃i & presbiteri. & diaconi. unius
uxoris uiri. & habentes filios ab
apło constituuntur. Quomodo de
uirginibus apostolus dieit se non hu¬
bere praeceptum. & tamen dat con¬
silium quasi miscdiam consecutus
adño. & hoc ait inomni illa cdispi¬
tacione. ut uirginitatem praeferat
matrimonio. & suad& quod impe¬
rare non aud&. ne micere uidetus
laqueum. & plus imponere pondens
quam potest hominum sustinere
natura. Ita & mec clesiastico ordine
constituendo. quia rudis ex gentib
constituebatur eccłia. Leuiora nuper
credentibus dat praccepta. necernt
fat nompossent Deniq & apostoli &
lqnores dehierosolimis litteras mit¬
ant. ut non amplius imponatur
onens his qui degentibus crediderunt.
isi ut abstineant se abidolatria. &
afornicatione. & asanguine. & asuffo¬
citis. & quasi paruulis atq infantib
lic potum dant. non solidũ cybum.

Expanded text:
Frustra, inquit, haec loqueris, quia et Frustra, inquit, haec loqueris, quia et episcopi et presbyteri et diaconi, unius uxoris viri, et habentes filios, ab Apostolo constituuntur. » Quomodo de virginibus Apostolus dicit se non habere praeceptum, et tamen dat consilium, quasi misericordiam consecutus a Domino, et hoc agit in omni illa disputatione, ut virginitatem praeferat matrimonio, et suadet quod imperare non audet, ne injicere videatur laqueum, et plus imponere ponderis, quam potest hominum sustinere natura: ita et in Ecclesiastico ordine constituendo, quia rudis ex gentibus constituebatur Ecclesia, leviora nuper credentibus dat praecepta, ne territi ferre non possent. Denique et Apostoli et seniores de Hierosolymis litteras mittunt, ut non amplius imponatur oneris his, qui de gentibus crediderunt, nisi ut abstineant se ab idololatria, et fornicatione, et a sanguine, et a suffocatis; et quasi parvulis atque infantibus lac potum dant, non solidum cibum:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. At econtrario hie zechiel qui
captiuus tenebatur in babylonie.
qui tempestatem abaquilone ueni¬
entem uiderat. & turbinem cuncta
rapientem ait. mortua .ẽ. uxor mea
aduesperam. & feci mane sicut prae
os eius. & loqueretur & non tacer&
amplius. Diligenter ad tende: donee
uxor uiuer&. non habebat libertatẽ
populi commonendi. moritur
uxor & coniugale uinculũ soluitur.
& absq ulla trepidatione semper
mofficio ꝓphetali .ẽ. Qui enim
liber uocatus. ẽ. uere seruus est¬
xp̃i: Non ego beatas. eẽ. uiduas
quae ita post baptismũ manserint.¬
e nec illarum detraho merito quas
cum uiris in castitate perdurant: es
sicuti hac maioris apud dm̃ premi
sunt. quam nuptae coniugali offieio
seruientes. ita & ipsae ȩquo paciantuir¬
animo uirginitatem sibi praeforri.
sienim illas sera pudicitia post despi¬
matas corporis uoluptates. erigit
contra maritatas. Cur non infra
perpetuam castitatem. eẽ. se nouerim:¬

Expanded text:
tur. At e contrario Ezechiel qui tur. At e contrario Ezechiel qui captivus tenebatur in Babylone, qui tempestatem ab Aquilone venientem viderat, et turbinem cuncta rapientem, ait: Mortua est uxor mea ad vesperam, et feci mane sicut praecos ejus, et loqueretur, et non taceret amplius. Diligenter attende, donec uxor viveret non habebat libertatem populum commonendi. Moritur uxor, et conjugale vinculum solvitur, et absque ulla trepidatione semper in officio Prophetali est. Qui enim liber vocatus est, vere est servus Christi. Non nego beatas esse viduas, quae ita post baptismum manserint: nec illarum detraho merito, 290 quae cum viris in castitate perdurant; sed sicuti hae majoris apud Deum praemii sunt, quam nuptae conjugali officio servientes, ita et ipsae aequo animo patiantur virginitatem sibi praeferri. Si enim illas sera pudicitia post despumatas corporis voluptates erigit contra maritatas , cur non infra perpetuam castitatem esse se noveri
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. hoc praesenti loco ꝓficiat
Sienim inter uirginem & uiduã bapti¬
ratas nichil interest. quia baptisma
nouum hominem facit: eadem con¬
ditione. & scorta atq prostibula si
fuerint baptiz atae uirginibus coȩ¬
quabuntur. Si enim praeteritae
nuptiae nichil nocent uiduȩ baptira¬
tae. & praeteritae in meretricibus
uoluptates. expositaq corpora publi¬
cae libidini. post lauacrum uirgini¬
tatis praemia consequentur. Aliud
est purissimam mentem. & nulla re¬
cordatione pollutam dõ iungere.
aliud meminisse amplexum uiri.
foederibus necessicatis. & quod cor¬
pore nonagas. recordacione simulare
ideo hoc priuilegio fruitur. quia
unrginitatis erat beacitudini desti¬
natus. & cum omnes capti sinit
uasa quoq templi babylonio uastante
direpta: Iste solus liber abhostibus
est: & captiuitatis nescit iniurias.
& duictoribus accipit stipendia. &
nabuz ardan cui descĩs scõrum nabu¬
chodonosoꝵ non praecȩperat. prece¬

Expanded text:
diximus, hoc praesenti loco proficiat. diximus, hoc praesenti loco proficiat. Si enim inter virginem et viduam baptizatas nihil interest, quia baptisma novum hominem facit, eadem conditione et scorta atque prostibula si fuerint baptizatae, virginibus aequabuntur. Si enim praeteritae nuptiae nihil nocent viduae baptizatae, et praeteritae in meretricibus voluptates, expositaque publicae libidini corpora, post lavacrum virginitatis praemia consequentur. Aliud est purissimam mentem et nulla recordatione pollutam Deo jungere, aliud meminisse amplexuum viri foedae necessitatis: et quod corpore non agas, recordatione simulare.ideo hoc privilegio fruitur, quia virginitatis erat beatitudini destinatus. Et cum omnes capti sint, vasa quoque Templi Babylonio rege vastante direpta, iste solus liber ab hostibus est, et captivitatis nescit injurias, et a victoribus accepit stipendia, et Nabuzardan, cui de Sanctis sanctorum Nabuchodonosor non praeceperat, praece
Abbreviated transcription (Latin):
oracionibus & ieiunis intemplo dĩ
Si conuersatio tantum & bona opera
& ieiunia absq uirginitate sp̃s sci ad
se merentur aduentum. potuit & ista
mater esse dñi. Curramus ad reliqua
uit & uirginem. nesi tantum filiam
nominass&. arbitrareris & nuptam
Hhact est uirgo filia: ad quam alibi dicitur.
Letare sterilis: quae non paris. erumpae
& clama quae non parturis. qm̃ mul.¬
a fili desertae magis quam eiꝰ quae
hib& uirum. Ista . ẽ. dequa ꝑhiere¬
miam loquitur ds̃ dicens. Numquid
obluuscetur sponsa ornamenti sui.
aut uirgo fasciae pectoralis suae.
Dehac ineadem ꝓphetia grande mira¬
culũ . ẽ. quia femina circum dederit
uirum. & uniuersitatis parentem.
uirginis uenter incluserie. Esto in¬
quie nupciarum & uirginitatis sic
diuesa conditio. quid adhoc potes dicere:
Si uirgo & uidua fuerint bapaizatae.
& ita permanserint. quae erit inter
utramq diuersitas: quod de petro
& iohanne. anna. & maria. dudũ

Expanded text:
orationibus et jejuniis in templo Dei. orationibus et jejuniis in templo Dei. Si conversatio tantum et bona opera et jejunia absque virginitate, Spiritus sancti ad se merentur adventum, potuit et ista mater esse Domini. Curramus ad reliqua:vit et virginem: ne si tantum filiam nominasset, arbitrareris et nuptam. Haec est virgo filia ad quam alibi dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris, erumpe, et clama quae non parturis, quoniam multi filii desertahabet virum . Ista est de qua per Jeremiam loquitur Deus, dicens: Numquid obliviscetur sponsa ornamenti sui, aut virgo fasciae pectoralis suae ? De hac in eadem prophetia grande miraculum est, quia femina circumdederit virum, 289 et universitatis parentem virginis venter incluserit. 33. quit, nuptiarum et virginitatis sit diversa conditio, quid ad hoc potes dicere? Si virgo et vidua fuerint baptizatae, et ita permanserint, quae erit inter utramque diversitas? » Quod de Petro et Joanne, Anna et Maria dudum
Abbreviated transcription (Latin):
non omnis uirgo abscondita. ẽ. nec
abhominum fortuito separata conspe¬
tu. Deniq & rebecca ingenesi obnim¬
am castitatem & eccłiae tẏpum quen
insua uirginitate signabat. ahalma
scribitur non bethula. sicut manis¬
tum. eẽ. poterit exsermonibus pue¬
ri abraham. quos loquitur in meso¬
potamia. & dixi. Dñe ds̃ domini me
abraham si cũ dirigis uiam meam
per quam ego ingredioꝵ. ecce cum
stetero super fontem aquȩ. uirgo
quae egreditur ut hauriat aquam.
& dixero adeam. da michi paulili
aquae ut bibam dehydria tua. &
responderit. & tũ bibe & camelis cus
hauriam. haec erit uxoꝵ quam pre
ditur ut hauriat aquam. in hebraca
scriptum. ẽ. ahalmã. id est uirgo
secreta. & nimia diligentia parentũ
custodita. Aut certe ostendant mͥ
ubi hoc uerbo appellentur & nupt
& imperitiam confiteboꝵ E cce uiro
inutero concipi& & pariae silium
non elegit: Nam illo cempore erat¬
& anna filia phanuhelis detribu aser.
isignis pudicitiae. & semꝑ uaccans

Expanded text:
non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia, Et dixit, Domine Deus domini mei Abraham, si tu dirigis viam meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum aquae, ut bibam de hydria tua; et responderit, et tu bibe, et camelis tuis hauriam: haec erit uxor, quam pradietur, ut hauriat aquam. In Hebraico scriptum est ALMA, id est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendant mihi ubi hoc verbo appellentur et nuptae, et imperitiam confitebor. Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium. non elegit? Nam illo tempore erat Anna filia Phanuelis de tribu Aser, insignis pudicitiae, et semper vacans
Abbreviated transcription (Latin):
se clara ingenia nobilitent. Mulieris
proprie uirtus. pudicitiae. ẽ. Haec
lucretiam bruto equauit. Nescias an
& praetulerie. qm brutus non posse
seruire afemina didicit. Haec aequa¬
uit corneliam gracco: haec porciam
alteri bruto notior .ẽ. marito suo.
tanaquil illum inter multa re¬
gum nomina iam abscondit anti.¬
quitas. Hanc rara interfeminas
uirtus. altius seculorum omniũ
memoriae quam excidere possit
infixit. Imitentur ergo nuptiae
theanum. deobolinam. gorguNi.
timocliam. claudias. atq cornelias.
& cum apostolum malis mulierib
digamiam uiderint ignoscentem.
legant antequam religio nr̃ a
fulger& inmundo. unicubas semper
habuisse inter matronas decus. ꝑ
illas fortunae muliebri sacra fieri
solitum. Nullum sacerdotem diga¬
mum. qullum flaminem bimaritũ.
Hiero phancias quoq. acheniensium
usq hodie cicutae sorbitione castrari.
& postquam inpontificatum fuerint
adlecti. uros esse desiner.¬

Expanded text:
se clara ingenia nobilitant, mulierum se clara ingenia nobilitant, mulierum proprie virtus, pudicitia est. Lucretiam Bruto aequavit, nescias an et praetulerit: quoniam Brutus non posse servire a femina didicit. Haec aequavit Corneliam Graccho: haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant afulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem bigamum, nullum flaminem bimaritum. Hierophantas quoque Atheniensium diutissime cicutae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint allecti, viros esse desiner
Abbreviated transcription (Latin):
lseanum libidins abessit cimor.
quenliiba eruluit. Nam quid ait
seuerar De uiris pauperibus dicam.
qorum in nomen mariti. & ad eluden¬
lis leres quae contra celibes latae
int: pars magna conducitur
Quomodo potest regere mores. & preci¬
pere castitatem. & mariti auctoritatẽ
enere qui nupsit. Doccissimi uiri
uox est. pudicitiam in primis. eẽ. reci¬
nendam. qua amissa. omnis uirtus
riut In hac muliebrium uirtutum
principatus. ẽ. haec pauperem commen¬
dut. diuitem extollit. deformem redi¬
mit. exornat pulchram. Bene mere¬
tur demaioribus. quorum sangui¬
nem furaiua sobole nonuitiat. bene
deliberis. quibus nec dematre erubes¬
cendum. nec depatre dubitandum
est. Dene inprimis dese. quam a con¬
tumelia externi corporis uindicat.
Capauitatis nulla maior calamitas
ẽ. quam adalienam libidinem tra.¬
hi. Uiros consulatos inlustrat
cloquntia: in nomen eternum effert.
Mliaris głia. trumphusq nouae
gentis conserat. Multa sunt. quae per

Expanded text:
lenocinium libidinis abscessit; quod lenocinium libidinis abscessit; quod libebat, eviluit. Nam quid, ait Seneca, de viris pauperibus dicam, quorum in nomen mariti, ad eludendas leges quae contra coelibes latae sunt, pars magna conducitur? Quomodo potest regere mores et praecipere castitatem, et mariti auctoritatem tenere, qui nupsit? Doctissimi viri vox est, pudicitiam in primis esse retinendam, qua amissa, omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus est. Haec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non vitiat: bene de liberis, quibus nec de 320 matre erubescendum, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam a contumelia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa su
Abbreviated transcription (Latin):
hauricbant. alia deinceps non niui
mepta facientes. inquae inprouius
uis ardentis effectus erum pebat
Origo quidem amoris honcdta ent
sed magnitudo deformis. Nichit an:
interest quam ex honcsta causa qus
insaniat. Unde & sextus in sentr¬
tus. Adulter .ẽ. inquit insuam
uxorem amator ardentior. In alis¬
na quippe uxore omnis amor cur¬
pis. ẽ: in sua nimius. Sapiens ir
iudicio deb& amare coniugem.
non affectu. Reg& impetus uolipta¬
tis. nec preceps feretur incoitum.
Nichil est fedius. quam uxorem amare
quasi adulteram. Certe qui dicunt
se causa rei publicae & generis hi¬
mani uxoribus iungi. & liberos tali¬
re. imitentur saltem pecudes. & pl¬
quam uxorum uenter intu mueri.
neperdant filios. nec amatores se¬
uxoribus exhibeant sed maritos
Quorumndam matrimonia adulttr
coheserunt. & .o. rem inprobam.
idem illis pudicitiam preceperim
qui abstulerant. Itaq cait einlad
nipaas. sacitas soluit. cum primum

Expanded text:
hauriebant: alia deinceps non minus hauriebant: alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa quis insaniat. Unde et Xystus in sententiis: Adulter est, inquit, in 319 suam uxorem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu. Regat impetus voluptatis, nec praeceps feretur in coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios; nec amatores uxoribus se exhibeant, sed maritos. Quorumdam matrimonia adulteriis cohaeserunt: et, o rem improbam, iidem illis pudicitiam praeceperunt, qui abstulerant. Itaque cito ejusmodi nuptias satietas solvit. Cum primum
Abbreviated transcription (Latin):
seneca. dematrimonio libros
ex quibus & superiora non nulla sunc.
& ista quae subietimus: Amor
formae rationis obliuio est. & insanie
proximus. Eȩdum minimeq conue¬
niens. animo sospiti uitium turbat
consilia. altos & generosos sp̃s fran¬
git. Amagnis cogitationibus adhu¬
millimas detrahit. quaerulos. ua¬
cundos. temerarios. dure imperio¬
sos. seruiliter blandos. omnibus in¬
utiles. ipsi nouissime amori facit.
Nam cum fruendi cupidicate insacia¬
bilis flagrat. plura tempora. suspi¬
cionibus lacrimis. conquaestionibus
perdit. odium sui facit. & ipse nouis¬
sime odium. ẽ. Tota amoris insec¬
explicauit. quod non iudicio sed furo.¬
re ducatur. & maxime uxorum
pulchritudini grauissimus custos
accub&. Refert preterea seneca
cognouisse sẽ quendam hominem
ornatum. qui exiturus inpublicũ
fascea uxoris Pectus colligabat.
& puncto quidem horae prȩsentia
eiꝰ carere pͥoterat. potionemq nullã.
nli alcernus tactam labris. ur s uo

Expanded text:
Seneca de matrimonio libros, Seneca de matrimonio libros, ex quibus et superiora nonnulla sunt, et ista quae subjicimus: Amor formae, rationis oblivio est, et insaniae proximus: foedum minimeque conveniens animo sospiti vitium. Turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad humillimas detrahit: querulos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnibus inutiles, ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plura tempora suspicionibus, lacrymis, conquestionibus perdit: odium sui facit, et ipse novissime sibi odio est. Tota amoris insecexplicat, quod non judicio, sed furore ducatur: et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca, cognovisse se quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxoris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemque nullam, nisi alternis tactam labris vir et uxor
Abbreviated transcription (Latin):
bella confligunt. Iuasdam repu¬
diatas. altero nuptiarum die
latim nupsisse legimus. uterq
reprehendendus maritus: & cui
tam cito displicuit. & cui tam
cito placuit. Epicurus uoluptatis
adsertoꝵ. quanquam metrodorus
uxorem. raro dicit. sapienti ineunda
coniugia: quia multa commoda
admixta snt nuptus. & quo modo
diuitiae & honores. & corporum
sanitates & cetera quae indifferen¬
tia nominamus. nec bona nec ma¬
la sunt: sed uelut in meditullio
posita. usu & euentu. uel bona uel
mala fiunt: ita & uxores sitas in
bonorum malorum confinio. Graue
autem. Ee. uiro sapienti. uenire
indubium. utrum malam an bonã
ducturussit. Ridicule chrisippus
ducendam uxorem sapienti praeci¬
pit: ne iouem. gamelium. & gene.¬
chlium uiol&. Isto enim modo a.¬
pud latinos ducenda uxor nonerit.
quia iouem non habent nuptialem.
uitae hominuro praeiudicant:
offend& ergo statorem iouem
qui libenter sederit. Scripser̃¬
aristoteles & plutarcus. & noster

Expanded text:
bello confligunt. Quasdam repubello confligunt. Quasdam repudiatas, altero nuptiarum die, statim nupsisse legimus. Uterque reprehendendus maritus, et cui tam cito displicuit, et cui tam cito placuit. Epicurus voluptatis assertor quamquam Metrodorus uxorem raro dicit sapienti ineunda conjugia, quia multa incommoda admixta sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona nec mala sunt; sed velut in meditullio posita, 318 usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: ita et uxores sitas in bonorum malorumque confinio. Grave autem esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam, an malam ducturus sit. Ridicule Chrysippus ducendam uxorem sapienti praecipit, ne Jovem Gamelium et Genethlium violet. Isto enim modo apud Latinos ducenda uxor non erit, quia Jovem non habent Nuptialem. vitae hominum praejudicant, offendet ergo Statorem Jovem, qui libenter sederit. Aristoteles et Plutarchus et noster
Abbreviated transcription (Latin):
esse terentii: quod consulto ambri
extulit. Iuid hoc est. Omnes
socrus oderunt nurus. Legunus
quendam apud romanos nobilen.
cum eum amici arguerent: quari
uxorem formosam & castam &
diuitem repudiass&. protendis se
pedem. & dixisse eis. & hie saas
quen cernitis uiditur uobis nouus
aidarans: sed nemo scit praeter
me ubi me praemat. Seribit
hetodotus. quod mulier cum ueste
Aiponas a uerecundiam. & noster
comicus fortunatum putat qui
uxorem numquam duxerit
ud refcram pasiphen. elẏtemestras.
derypilas. quarum prima delitus
fluens. quippe ut regis uxor.
tauri dicitur expetis se concubi¬
cus. Alia occidisse uirum ob amo¬
rem adulteri. Tercia prodidisse
amphiaraum. & saluti uiri mo¬
nle aurcum prȩtulis se Iuicquid
cagoediae tument: & domos.
urbes. regnaq subuertit: uxorum
paelicumq contentio est. Armantur
parentum in liberos manus. uefan¬
dae apponuntur aepulae. & prop¬
ter unius mulierculae raptum.
curo pae atq asiae. decennalia

Expanded text:
esse Terentii, quod consulto ambigue esse Terentii, quod consulto ambigue extulit: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus. Legimus quemdam apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. » Scribit Herodotus, quod mulier cum veste deponat et verecundiam. Et noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. Quid referam Pasiphaen, Clytemnestram, et Eriphylam: quarum prima deliciis diffluens, quippe regis uxor, tauri dicitur expetisse concubitus: altera occidisse virum ob amorem adulteri: tertia prodidisse Amphiaraum, et saluti viri monile aureum praetulisse. Quidquid Tragoediae tument, et domos, urbes, regnaque subvertit, uxorum pellicumque contentio est. Armantur parentum in liberos manus: nefandae apponuntur epulae: et propter unius mulierculae raptum, Europa atque Asia decennali
Abbreviated transcription (Latin):
humili loco natam. uiolentam. in¬
potentem. & quod nemo poss& crede¬
re catoni superbam. Hoc ideo ne
quis putet si pauperem duxerit. sa¬
tis se concordiae prouidisse¬
hilippum regem macedonum. con¬
tra quem demostenis philipprcae
tonant: introeuntem ex more
cubiculum uxoꝵ exclusit irata.
Iui exelusus tacuit. & in uriã suã
uerlu tchragico consolatus est
Gorgia rechor. librum pulcherrinum
deconcordia gregis tunc intersu
dissidentibus recitauit olympiae
Cuimelant. h.ius inimicus eus. hi.
nobis inquit deconcordia precpt.
qui se & uxorem & ancillulam ts
muna domo concordare non potut
Aemulabatur quippe uxor eius and¬
lulae pulchritudini. & castissimum
uirum. cotidianis iurgiis exagitibi
Totae euripidis tragoeliae. inmuli¬
eres maledicta sunt. unde & hermi¬
one loquitur. malarum me muliegui
dece pere consilia. Inlepti. urbe
semi barbas & posita in solitudine
moris. ẽ: ut nurus altera die saem
statim negat: ut sciat illud uerum

Expanded text:
humili loco natam, vinolentam, imhumili loco natam, vinolentam, impotentem, et quod nemo posset credere Catoni superbam. Hoc ideo dico, ne quis putet, si pauperem duxerit, satis se concordiae providisse. Philippum regem Macedonum, contra quem Demosthenis Philippicae tonant, introeuntem ex more cubiculum uxor exclusit irata: qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus est. Gorgias Rhetor librum pulcherrimum de concordia Graecis tunc inter se dissidentibus recitavit Olympiae. Cui Melanthius inimicus ejus: Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se et uxorem et ancillam tres in una domo concordare non potuit. Aemulabatur 317 quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianis jurgiis exagitabat. Totae Euripidis Tragoediae in mulieres maledicta sunt. Unde et Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semibarbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus altera die socrum statim negat: ut scias illud verum
Abbreviated transcription (Latin):
& ille eas mridere ess& solitus. quod
propter se fedissimum hominem
simis naribus. recalua fronte. pilosis
humeris. & repandis cruribus dis¬
ceptarent : nouissimae uerterunt
in eum impetum. & male multatũ.
fugientemq diu persecutae sunt
Quodam autem tempore cum in¬
finita conuicia. ex superiori loco
ingerent. xantippae restit isset.
aqua perfusus inmunda: nichil
deterso: scicbam inquit futurum ut
ista tonitrua imber sequeretur
Lucu sillae felicis. si non habuisset
uxorem. metella coniux. palam
erat inpudica: & quia nouissimi
mala nr̃a discimus. id athenis can¬
tabatur & sylla ignorabat. secreta¬
q domus suae. primum hostium
conuitio didicit. Pompeio muciã
uxorem inpudicam quam pontifi¬
cis. spadones. & matridaticae ambie¬
bant cateruae: cum eum putarent.
ceteri scientem pati. indicauit in ex¬
peditione commilito & uictorem
cotius urbis. tristi nuntio conster¬
nauit. Marcus. catocensorius
habuit uxorem artoriam paulam.

Expanded text:
et ille eas irridere esset solitus, quod et ille eas irridere esset solitus, quod propter se foedissimum hominem, simis naribus, recalva  Mss. recurva fronte, pilosis humeris, et repandis cruribus, disceptarent: novissime verterunt in eum impetum, et male mulctatum fugientemque diu persecutae sunt. Quodam autem tempore cum infinita convicia ex superiori loco ingerenti Xantippae restitisset, aqua perfusus immunda, nihil deterso: Sciebam, inquit, futurum, ut ista tonitrua imber sequeretur. L. Syllae , Felicis si non habuisset uxorem Metella conjux palam erat impudica: et quia novissimi mala nostra discimus id Athenis cantabatur, et Sylla ignorabat; secretaque domus suae primum hostium convicio didicit. Cn. Pompeio Mutiam uxorem impudicam, quam Pontici spadones, et Mithridaticae ambiebant catervae, cum eum putarent caeteri scientem pati, indicavit in expeditione commilito, et victorem totius orbis tristi nuntio consternavit. M. Cato Censorius habuit uxorem Actoriam Paulam,