comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis est partiũ ꝯgruentia cum xxͦii.
um partiũ ꝯgruentia num̾osa ÷̃ pultͣq sͥ
parilitate respondet ut nescias utix in ea
condenda maior sit utilitatis hĩta rõ ꝙͣ de¬
aũ id nobis appar si num̾os mẽsuraꝵ qͥb
int̾ se cuncta conexa st̃ ⁊ coaptata nossem᷑¬

Expanded text:
o est partium congruentia cum quadam um. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam deautem nobis id appareret, si numeros mensurarum, quibus inter se cuncta connexa sunt et coaptata, nossem
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ frenesis in litargiã. Qnͣdoq ⁊̃ una egͥ¬
tudo medicam̃tũ ÷ alteriꝰ. ut qͣrtana ex qua
freqñt̾ sanat᷑ epylẽpsia ⁊ podagra. podagra ⁊¬
auarices ⁊ articuloꝵ dolores neut qͦ sanat᷑¬

Expanded text:
nis et phrenesis in litargiam. Quandoque etiam una egrinis et phrenesis in litargiam. Quandoque etiam una egritudo medicamentum est alterius; ut quartana, ex qua frequenter sanatur epilensia, et podagra, et varices, et articulorum dolores. Venter quoque sanat
Abbreviated transcription (Latin):
accidentałr aut ncͣcio fiũt. Accidentalr᷑ ut ꝑ¬
dis nõia sortiunt᷑. aut .n. a m̃bris ĩ qͥb sũt ut
illa q̃ est lat̾is uł pulmonis aut a suis accidẽ¬
tib ut epilensia. aut a suis causis ut melã¬
cołia aut a sui similitudĩe ut leonina ⁊ ele-¬
phantia. aut a sui sb̃a ⁊ eẽntia ut febus. aut
ab ilło cui pͥmo dicunt᷑ accidisse ut ulcera bal¬
thie. aut ab eo qͥ eas medicando fert᷑ curasse
ut charonis ulcera. Sunt aũ egͥtudiẽs q̃dã
manifeste. q̃ scil sensu cognoscuntur q̃dã occl¬
te. ⁊ hoc tͥplicit̾. aut qͣs facile ẽ cognosce̾ sic̃
dolores stomachi ⁊ pulmonis. aut qͣs diffi¬
cile sic̃ egͥtudĩes eꝑatis ⁊ canaliũ pulmõis
aut ñ ꝯp̃hense nͥ cũ estimatõe ut ille que
accidũt uiis urine. Pret̾ea q̃dã st̃ sanatĩe
q̃dã nõ. eo ꝙ sit alicͥd ꝓhibens. Quedã aũ q̃
ad alias mutant᷑ ⁊ ip̃e destruunt᷑. Ut cum
mutat᷑ apostema lateris ĩ apostema płmo¬

Expanded text:
accidentaliter, aut necessario fiunt. Accidentaliter ut pdis nomina sortiuntur; aut enim a membris in quibus sunt, ut illa que ex latere vel pulmone; aut a suis accidentibus, ut epilensia; aut a suis causis, ut melancholia; aut a sui similitudine, ut leonina et elephantia; aut a sui substantia et essentia, ut febris; aut ab illo cui primo dicuntur accidisse, ut ulcera Balchie; aut ab eo qui eas medicando fertur curasse, ut Caronis ulcera. Sunt autem egritudines quedam manifeste, que, scilicet sensu cognoscuntur. Quedam occulte, et hoc tripliciter. Aut quas facile est cognoscere, sicut dolores stomachi et pulmonis; aut quas difficile, sicut egritudines hepatis et canalium pulmonis; aut non comprehense nisi cum estimatione, ut ille que accidunt viis urine. Preterea quedam sunt sanative, quedam non eo quod sit aliquid prohibens. Quedam autem que ad alias mutantur et ipse destruuntur; ut cum mutatur apostema lateris in apostema pulmo
Abbreviated transcription (Latin):
melancolitis egͥtudĩb ⁊ scie ⁊ renum ac
matͥcis dolorib. In hoc gͦ ꝯsistit bonĩtas.
Qñq u̾o mutantur egͥtudines in maioris
malicie dispõnes ut apostema lat̾is ĩ aposte¬
ma pulmonis ⁊ frenesis ĩ litargiã. pret̾ea
q̃dã egͥtudĩes contagiose sũt. que .s. de uno
ad aliũ tnͣseunt. ut lepͣ scabies uariola ⁊ febͥs
pestilentiał ⁊ apostemata putͥda. p̾cipue aũ
cũ domꝰ stͥcta fuerit uł cũ uicinꝰ sub uento ex¬
tit̾it. Sũt ⁊ q̃dã q̃ ĩ semĩe ħeditant᷑ ut pode¬
gra ꝑtysis ⁊ lepra. q̃dã u̾o gen̾ales q̃ sunt ali¬
cui genti ꝓpͥe. aut ĩ aliqͣ regione morantibus
płime .iiͦi. horas .s. horã pͥncipii augm̃ti statꝰ
dedinatõis. Que u̾o extͣ hec sũt de horis sani¬
tatis sunt.

Expanded text:
melancholicis egritudinibus et scie et renum ac matricis doloribus. In hoc ergo consistit bonitas. Quandoque vero mutantur egritudines in maioris malitie dispositiones; ut apostema lateris in apostema pulmonis et phrenesis in litargiam. Preterea quedam egritudines contagiose sunt, que scilicet de uno ad alium transeunt, ut lepra, scabies, variola, febris pestilentialis et apostemata putrida; precipue autem cum domus stricta fuerit, vel cum vicinus sub vento extiterit. Sunt etiam quedam que in semine hereditantur, ut podagra, ptisis et lepra. Quedam vero generales, que sunt alicui genti proprie, aut in aliqua regione morantibus, plurime IV horas, scilicet horam principii, augmenti, status, declinationis; que vero extra illas sunt, de horis sanitatis sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eiugm̃tat ⁊ extendit. Etatis aũ decrepite ẽ eꝯͣt
decresc̾e qr nate est frigide ⁊ sicce. Dicũt tamẽ
qͥdã hũidũ ⁊ frigidũ eẽ corpus decrepiti pp̃ sputa
płima ⁊ nasi emũctoria ⁊ faciliores lacͥmas. ħ¬
broꝵ defcõne ⁊ ꝓxima caloris naturał exictõe. ⁊¬
tr ꝓuit oport cibũ ⁊ dig̾ere ñ p̃t unde crudi hũoreᷤᷤ
colliguntur.

Expanded text:
 decrepite est econtra decrescere, quia nature est frigide et sicce. Dicunt tamen quidam humidum et frigidum esse corpus decrepiti, propter sputa plurima, et nasi emunctoria, et faciliores lachrymas; brorum defectione et proxima caloris naturalis extinctione et quia ut oportet, cibum digerere non potest; unde crudi humores colliguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
fallacib uoluptatib. qi neq ꝑmanẽt neq satiant. ⁊
torquẽt dolorib. Nã cũ ordinem suũ ꝑagit pultͣ mu¬
tabilitas tẽpoꝵ deserit amãtẽ spẽs ꝯcupita. ⁊ ꝑcrucia¬
tũ sentientis discedit a sensib ⁊ errorib agitat: ut hãc
decrahes qͥ tãqͣm pͥma sectant᷑ extrema: ñ erit corpus
uanitas. s ĩ gene suo qmuis extremã pulcͥtudinẽ sñ
ullo errore monstrabit. Temporaliũ .ii. spẽꝵ młtiformi¬
tas ab unitate dei hoĩem lapsũ ꝑ carnales sensus diu̾¬
berauit. ⁊ mutabłi uarietate multiplicauit eiꝰ affcm.
Ita fcã ÷ hũndantia laboriosa. ⁊ si dici p̃t eges¬
tas copiosa. dũ aliud ⁊ aliud seqͥt᷑. ⁊ nichil
cũ eo ꝑman. Sic a fructu frumẽti ⁊ uini et

Expanded text:
ermanent, neque satiant, sed torquent doloribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hanc detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo genere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a t
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa diuinitꝰ nõ coquoꝵ arte ac labore q̃si¬
ta : Qͣnͣtã ĩ młtis reb tuende ac recuꝑande
salutis auxilia: Qͣm gͣta uitissitudo diei al¬
t̾nantis ⁊ noctis: auraꝵ ꝙͣ blanda tẽꝑies ͦ
Infruticib ⁊ pecorib indum̃toꝵ ꝯficiendoꝵ
qnͣta mat̾ies: Om̃ia cõmemorare qͥs posset.

Expanded text:
diffusa diuitiis, non coquorum arte ac labore quaesidiffusa diuitiis, non coquorum arte ac labore quaesita? quid in tam multis rebus tuendae aut recuperandae salutis auxilia! Quam grata uicissitudo diei alternantis et noctis! Aurarum quam blanda temperies! In fruticibus et pecoribus indumentorum conficiendorum quanta materies! Omnia commemorare quis possit?
Abbreviated transcription (Latin):
critudo ⁊ utilitas createͤ q̃ hõi licet ĩ istos la¬
bores misĩas q ꝓiecto atq dãpnato spͤtanda
atq sumenda diuina largitate ꝯcessa ÷: quo¬
sermone t̾minari p̃t. ĩ celi ⁊ t̾re ⁊ maris młti¬
moda ⁊ uaria pulcͥtudĩe ĩ ip̃ius lucis tanta
copia. tãq mirabili spẽ ĩ sole ⁊ luna ac syd̾i¬
b. ĩ opacitatib nemoꝵ. ĩ colorib ⁊ odoribus
floꝵ. in diu̾sitate ac młtitudĩe uolucrũ gar¬
rulaꝵ atq picaꝵ ĩ młtiformi spẽ tot tãtaꝵ¬
q aĩantium. qͣꝵ ille plus hñt admirationis
qm molis minimũ:. Plus .n. formicłarũ ⁊ a¬
picłaꝵ oꝑa stupemꝰ ꝙͣꝓ ĩmensa corꝑa balenaꝵ
in ip̃iꝰ qͦ maris tam gnͣdi spͨtaculo cũ sese
diu̾sis colorib uelut uestib induit. aliqñ
uiride. aliqñ hoc młtis modis. aliqñ p̾pure¬
um aliqñ ceruleũ est. Qͣmporro delectabiłr
suauitas. qr sic demulcet intuentẽ ut ñ iac

Expanded text:
chritudo et utilitas creaturae, quae homini, licet in istos labores miseriasque proiecto adque damnato, spectanda adque sumenda diuina largitate concessa sermone terminari potest: in celi et terre et maris multimoda et varia pulchritudine: in ipsius lucis tanta copia, tamquam mirabili specie, in sole et luna ac sideribus; in opacitatibus nemorum, in coloribus et odoribus florum: in diversitate ac multitudine volucrum garrularum atque pictarum; in multiformi specie tot tantorumque animantium: quorum illa plus habent admirationis, que molis minimum, plus enim formicularum et apicularum opera stupemus, quam immensa corpora balenarum. in ipsius quoque maris tam grandi spectaculo, cum sese diuersis coloribus uelut uestibus induit et aliquando uiride adque hoc multis modis, aliquando purpureum, aliquando caeruleum est. Quam porro delectabilitsuauitas, quia sic demulcet intuentem, ut non iactet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aĩal rõnale. ⁊ ex ħ cũctis t̾renis aĩantib ex¬
cellentiꝰ atq p̾stantiꝰ. s ĩ qͣlibet minutissima
muscula bñ ꝯsid̾anti stuporẽ mẽtis ingerat
da etatis accessu. qͣ sit scĩe capax atq doct᷑ne¬
⁊ habilis ꝑceptõi u̾itatis ⁊ amoris boni. qua
capacitate hauriat sapĩam uͥtutib que sit
pͥdita. Pret̾ artes .n. bene uiuẽdi ⁊ ad ĩmor¬
talẽ ꝑueniendi felicitatẽ q̃ uͥtutes uocant᷑. ⁊
donantur. nõne hũano ĩgenio tot tãte ꝙ ar¬
tes ĩuente st̃ ⁊ excitate partĩ ncc̃arie peretim
uolũtarie. ut tam excellens uis mẽtis atꝙ

Expanded text:
 animal rationale, et ex hoc cunctis terrenis animantibus excellentius atque praestantius, sed in qualibet minutissima muscula bene consideranti stuporem mentis ingerat, da etatis accessu, qua fit scientie capax atque doctrine, habilis perceptioni veritatis et amori boni; qua capacitate hauriat sapientiam, virtutibusque sitPraeter enim artes bene uiuendi et ad inmortalem perueniendi felicitatem, quae uirtutes uocantur et soladonantur, nonne humano ingenio tot tantaeque artes sunt inuentae et exercitae, partim necessariae partim uoluptariae, ut tam excellens uis mentis adque
Abbreviated transcription (Latin):
ipã ⁊̃ gen̾is hũani misiã in qͣ laudat᷑ iusticia
punientis. qͣlib ⁊ qͣm mltis repleu̾it bonis
dei bonitas cũcta q̃ creauit administrantis¬
um. In originali bono siłr alia duo. uidel pro¬
oꝑat᷑ facit ut semĩa nu̾os suos explicẽt. ⁊ a
quibdã latentib atꝙ ĩuisibilib in uolucris
in formas uisibiles huiꝰ qd̃ aspicimꝰ decoris
euoluant. Ip̃e ĩcorporeã corporeãq naturam
illã ꝓpositã istã subiectã miris modis copu¬
lans ⁊ ꝯnͣtens: aĩantẽ facit. Qd̃ opꝰ eiꝰ tam
magnum ⁊ mirabile ẽ ut ñ solũ in hoĩe qd̾¬

Expanded text:
iam -generis humani, in qua laudatur iustitia punientis, qualibus et quam multis inpleuerit bonis eiusdem bonitas cuncta quae creauit administrantisum: in originali bono alia duo, prooperatur, facit ut numeros suos explicent semina et a quibusdam latentibus adque inuisibilibus inuolucris in formas uisibiles huius quod adspicimus decoris euoluant; ipse incorpoream corporeamque naturam, illam praepositam, istam subiectam. miris modis copulans et conectens animantem facit. Quod opus eius tam magnum et mirabile est, ut non solum in homine, q
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ uacuũ rapte sue sobolis cubile inuen̾it. ilico raptoris
uestigiis ĩsistit. At ille ꝙͣuis equo uectꝰ fugãti. uidens
sꝑam de uitro ꝓrcit. Ait ille ymagine sin illudit᷑. ⁊ so¬
net. Ille itm syere obiectu freqñtẽ recordat: nͨ tñ sedulita¬
tẽ matris memoria fraudis excludit. Cassã u̾sat yma
ginẽ. ⁊ qͣi lactat᷑a fetũ residet. sic q pietatis sue studi¬
a decepta ⁊ uindcãm amittit ⁊ prolem. soli Tygride

Expanded text:
 uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens sphaeram de vitro projicit: at illa imagine sui luditur, et sonet. Ille iterum sphaerae objectu sequentem retardat; nec tamen sedulitatem ginem, et quasi lactatura fetum residet. Sicque pietatis sui studio decepta et vindictam amittit et prolem. CAP. II. De
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi cubile uacuũ feta repꝑit. marib eiꝰ sobolis cura
mitu: abicit unũ ex catulis. Tollit illa morsir ⁊ pond̾e
⁊ ocior acta remeat. Itm̾ ꝙ ꝯsequit᷑: ab subinde donec¬
eo ĩ nauim regresso ierita feritas seuit ĩ littore
Ragelaphi a grecis nõiati¬
sũt: qui cũ eadem specie sint ut cer

Expanded text:
acuum cubile reperit feta— maribus enim subolis cura mitu abicit unum ex catulis; tollit illa morsu et pondere etiam ocior acta remeat iterumque consequitur ac subinde, donec in navem regresso inrita feritas saevit in litoreragelaphi a Graecis nominatiqui quum eadem specie sint ut cer
Abbreviated transcription (Latin):
sent ĩ int̾i̾orib qͦ uiscerib q̃ nlłm ostentãt decus.
ita delectaret pulcͥtudo rõnis: ut omm̃ forme apparẽ
nq̃ oculis placet ip̃ius mentis: q̃ ocłis utit᷑ pͥfer¬
itur arbito. Sunt u̾o q̃dã ita posita ĩ corpe. ut tm̃¬
mͦ detoẽ hẽant nõ ⁊ ulũ. sicut habet pectꝰ uirile mã¬
milas. sicut facies barbã. Unde puto facile ĩtelligi¬
ĩ dnditõe corꝑis: dignitatẽ nc̃citati fuisse p̾lata.
Tnsitura ÷ qͥppe ncc̃itas: tẽpusꝙ uẽturũ. qñ sola
inuitẽ pulcͥtudĩe sñ ulla libidĩe ꝑfruam᷑. Q maxĩe¬

Expanded text:
sent, in interioribus quoque visceribus, quae nullum ostendant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omni formae apparenti quae oculis placet, ipsius mentis, quae oculis utitur, praeferretur arbitrio. Sunt vero quaedam ita posita in corpore, ut tantummodo decorem habeant, non et usum: sicut habet pectus virile mamillas, sicut facies barbam, quam in conditione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas, tempusque venturum quando sola invicem pulchritudine sine ulla libidi
Abbreviated transcription (Latin):
i. sõne satis ostendit quali aĩe ut seruir tale
sit corpꝰ adiunctũ ͤ Qmͣꝙͣ ⁊ detͣctis ncc̃itatib oꝑan
Dita oĩ partiũ ꝯgruentia num̾osa sit. ⁊ pultͣ
sbi ꝑilitate xñdeat: ut nescias utrũ ĩ ea tondenda
maior sit utilitatis hĩta rõ ꝙͣ decoris. Certe enĩ
ntħ ereatũ uidemꝰ ĩ corꝑe utilitatis cã: ꝙ ñ hẽat¬

Expanded text:
uali animae ut seruiret tale sit corpus adiunctum? quamquam et detractis necessitatibus operandi ita omnium. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam decoris. Certe enim nihil creatum uidemus in corpore utilitatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
lonitas ⁊ ꝓuidẽtia creatoris apparz. Nõne ita st̃
ĩeo loca sensuũ ⁊ cet̾c mẽbra disposita: spẽs ꝙ ip̃a ac
siga ⁊ stat᷑a totiꝰ corꝑis ita modificata: ut ad mini¬
steriũ aĩe rõnalis se indicet fcm̃: Nõ ei ut aĩalia
rõnis exꝑtia ꝓna ẽẽ uidemꝰ in t̾rã. ita creatꝰ ⁊ hõ:
s erecta ĩ celũ corꝑis forma. ãmonet eũ q̃ sursũ

Expanded text:
ia tanti Creatoris apparet? Nonne ita sunt in eo loca sensuum et caetera membra disposita, speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia prona esse videmus in terram, ita creatus est homo: sed erecta in coelu
Abbreviated transcription (Latin):
bat mortiferas delicias ꝯt̾star. Sic gͥ ⁊ adam
pꝰttͣp de ligno ꝓhibito seducta mulier mandu¬
cauit. ei q ut simł ed̾e̾t dedit. noluit eã con¬
tͥstare qͣm credebat posse sñ suo solacio ꝯtabesc̾e¬
cupistentia: s amicali quadã beniuolẽtia. qͣ ple¬
rũq fit ut offendat᷑ deus ne hõ ex amico fiat

Expanded text:
bat mortiferas delicias contristaret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare quam credebat posse sine suo solacio contabesceuae, sed amicali quadam beniuolentia, qua plerumque fit ut offendatur deus, ne homo ex amico fiat
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ rogatꝰ ab hircio pꝰt repudiũ terẽtie sororem eiꝰ
rimũ de ꝯcordia grecis tũc int̾ se dissidentib re¬
citauit olympie. Cui melanciꝰ inimitꝰ eiꝰ. Hic
nob̾ inqͥt de ꝯcorcordia p̾cipit. qͥ se ⁊ uxorẽ ⁊ ancil¬
bulam tres in una domo ꝯcordare ñ potuit. Emu¬
labat᷑ qͥppe uxor eiꝰ ancille pulcͥtudini ⁊ castissim̃
uirũ cotidianis iurgiis exagitabat. Annoram¬

Expanded text:
quoque rogatus ab Hirco, ut post repudium Terentie, sororem eius errimum de concordia, Grecis tunc inter se dissidentibus, recitavit Olimpie: Cui Melancius inimicus eius, hec nobis inquit de concordia precipit, qui se et uxorem et ancillulam, tres in una domo concordare non potuit. Emulabatur quippe uxor eius ancille pulchritudini et castissimum virum quotidianis iurgiis exagitabat. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
sitas administrat᷑ agere nitit᷑ ꝑ appetitũ suũ¬
ac ꝑ corpꝰ ꝓpͥim gerit qd̾ partilit̾ possidet At¬
q ita formis ⁊ motib corꝑalib delectata qͥa
int᷑ ec secũ nõ ht̃ cũ eoꝵ ymaginib qͣs memo¬
rie fixit ĩuolut᷑. ⁊ phantastica fornicatione
turpit̾ inqͥnat᷑. Om̃iaq officia sua ad illos fi¬
pit: sic lubricꝰ deficiendi motꝰ negligentes
pͥma: tunicas pelliceas mortalitate meru¬
erũt. Honor enim hõis uerꝰ. Est ymago ac si¬
militudo dei q̃ ñ custodit᷑. nͥ ad ip̃m a qͦ impͥ¬

Expanded text:
sitas administratur, agere nititur, per corpus proprium gerit, quod partiliter possidet; atque ita formis et motibus corporalibus delectata, quia intus ea secum non habet, cum eorum imaginibus, quas memoriae fixit, involvitur, et phantastica fornicatione turpiter inquinatur, omnia officia sua ad eos fipit; sic lubricus deficiendi motus negligentes prima, pelliceas tunicas mortalitate meruerunt. . Honor enim hominis verus est imago et similitudo Dei, quae non custoditur nisi ad ipsum a quo imp
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi appetit. retẽtiua uͦ sũpta detin. donec ex illis¬
uł digestio fiat. Expulsiua porro nociua ⁊ suꝑflua
tã ⁊ salutẽ toti corꝑi tͥbuit. Aere nãꝙ puro sã¬
guinẽ pͣificatũ ꝑ totũ corpꝰ ĩpellit. ꝑ uenas pulsa¬
tiles que art̾ie uocant᷑. ex quaꝵ motu tẽꝑantiã
atq distẽꝑantiã cordis phisici cognostũt᷑. Uis aĩali¬

Expanded text:
ori appetit. Retentiva sumpta retinet, donec ex illis digestio utilis fiat. Expulsiva nociva et superflua tam et salutem toti corpori tribuit. Aere namque puro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur. Ex quarum motu temperantiam vel distemperantiam cordis physici cognoscunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tuna ꝓphanat: oĩb obseparas initit illa manꝰ
uiue pius. moriere piꝰ cole sacͣ colentẽ. mors tñ
a tẽplis ĩ cauabusta tͣhit. Claudianꝰ ĩ mĩoꝵ. O mors¬
qͥcqͥd liqͥdus ꝯplectit᷑ aer. qͥcqͥd alit tellus. qͥcquid
maris equora uertũt. Qd̃ fluuii uoluũt. qd̾ nu¬
tͥte paludes. cũcta tuis ꝑit̾ cedũt aĩalia regnis:
lunari subiecta globo qui septimꝰ auras. Ambit
⁊ et̾nis mortalia seꝑat astris. Sub tua pͦpurei
uenient uestigia reges. Depõtto luxi tͣba cum
pauꝑe mixti. Omĩa mors equas. Maxiniiarꝰ. Ortꝰ¬

Expanded text:
tuna profanat Omnibus obscuras iniicit illa manus. Vive pius, moriere pius, cole sacra colentem. Mors tamen a templis in cava busta trahit. Claudius Claudianus Carquid liquidus complectitur aer. Quicquid alit tellus, quicquid maris equora verrunt. Quod fluvii voluunt, quod nutriere paludes. Cuncta tuis pariter cedunt animalia regnis, Lunari subiecta globo, qui septimus auras Ambit et eternis mortalia separat astris. Sub tua purpurei venient vestigia reges; Deposito luxu, turba cum paupere mixti. Omnia mors equat. Maximianus Et
Abbreviated transcription (Latin):
articuli. Nam arctus dicimꝰ meiora mẽbra. ut bra¬
hiali arciculos u̾o minora ut digitos. Et ĩ corpe
nr̃o q̃dam tm̃ utilitatis cã fcã st̾ ut usscera. Q¬
dam ⁊ utilitatis ⁊ decoris: ut sensus Infcicie.
⁊ ĩ corꝑe manus ac pedes. Qͦꝵ mẽbroꝵ ⁊ utilitas
magna ẽ. ⁊ spẽs decẽtissima. q̃dã tm̃ decor s: ut mã¬
mille ĩ uiris. ⁊ ĩ utͦq sexu ũbilicꝰ. Qdã dpscretõis.
ut ĩ uiris genitalia. barba prolixa. pectꝰ amplũ.
In młierib leues gene ⁊ angustũ pectꝰ. ad ꝯcupi¬
scendos aũ ⁊ portandos fetꝰ: renes ⁊ latrͥa dilata¬

Expanded text:
articuli; nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora, ut digitos. Nervi Graero quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, ut in viris genitalia, barba prolixa, pectus amplum: in mulieribus lenes genae et angustum pectus, ad concipiendos et portandos foetus, renes et latera dilata
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq dolor creu̾it sp̃m suũ arceat ⁊ includat
⁊ ad int̾iora ĩpellat. infantẽ uͦ suscept᷑a pt t̾¬
gũ eĩ sedeat. manũ q suã suꝑ uterũ eiꝰ ⁊ ylia
ducat. Siue aũ difficillimꝰ sit partꝰ siue fetꝰ ĩ
ut̾o mortuus. siue post partũ scdi̾na remã¬
serit. unicuiq ꝓpͥo subueniend̾ ẽ. medicine

Expanded text:
Cumque dolor creverit, spiritum suum arceat, et includat, Cumque dolor creverit, spiritum suum arceat, et includat, et ad interiora impellat: infantem vero susceptura, post tergum eius sedeat, manumque suam super uterum eius et ilia ducat. Sive autem difficillimus sit partus sive fetus in utero mortuus sive post partum secundina remanserit, un
Abbreviated transcription (Latin):
um aũ hora partꝰ appinqͣuit parturi¬
ens ĩ balneo mitti debet ⁊ ĩ tina cotidie
sedere. uentrẽ ⁊ costas cũ oleo sisamino ĩun¬
g̾e̾. nut̾entia qͦ bonũ hñtia saporẽ. ac lenien¬
tia sum̾e. Cũq partꝰ ꝓ ꝯ aduen̾it hora co¬
ste młieris ⁊ inferiore uͭ partes ĩungi de¬
bẽt cũ oleo de alcheiri ⁊ oleo sambacino tale¬
factis. ip̃aꝙ paulatĩ incede̾. N post ꝙͣ parim
amblau̾it. sodeat: ⁊ pedes equalit̾ tẽdat. De¬
inde u̾o suꝑ utrosꝙ se subleuet. ⁊ si dolor partꝰ
fortis fu̾it nares ⁊ os app̾hendendo se p̾mat.
Obstet̾x qͦ costas eiꝰ extendat ⁊ humeros. y¬
lia q inferiꝰ p̾mat. Et si diu talit̾ se hũerit.
iffidaue unctuosũ de pullis fcm̃ ĩ quo adeps
galline ꝑinguis ⁊ anatis ponat᷑ ĩ potu su-¬
mat uinumq boni odoris bibat. Si u̾o ĩ partu
scd̾ina remãsit ꝓuocãda ẽ cũ ꝯsudi st̾nutatio
partu modo deambłet modo sedeat suꝑ scãnũ

Expanded text:
um autem hora partus appropinquaverit, parturiens in balneo mitti debet et in tina quotidie sedere, ventrem et costas cum oleo sysamino inungere, nutrientia quoque bonum habentia saporem ac lenientia sumere. Cumque partus advenerit hora, coste mulieris et inferiores partes inungi debent, cum oleo dealcheiri et oleo sambacino calefactis, ipsisque paulatim insedere, que postquam parum ambulaverit, sedeat et pedes equaliter tendat, deinde vero super utrosque se sublevet et si dolor partus fortis fuerit, nares et os apprehendendo se premat. Obstetrix quoque costas eius extendat et humeros, iliaque inferius premat; et si diu taliter se habuerit, iffidebeg unctuosum de pullis factum, in quo adeps galline pinguis et anatis ponatur, in potu sumat, vinumque boni odoris bibat. Si vero in partu secundina remanserit, provocanda est cum confidi sternutatio, partu, modo deambulet, modo sedeat super scamnum.
Abbreviated transcription (Latin):
sima serpentib ⁊ tͥsulea uibrans atͥcoloris: ⁊ si extra¬
has ꝓlonga. lac̾tis bifida ⁊ pilosa. uitulis q mariniᷤᷤ
palatũ. Aꝑib aũ p̾ longa. eminens ⁊ ccadis. Quib
aculeus in ore fistulosᷤ: his nec lingua nͨ dentes. Quib¬
dam insectis. intꝰ lingua. ut formicis. Cet̾m lata ele

Expanded text:
sima serpentibus et trisulca, vibrans, atri coloris et, si extrahas, praelonga; lacertis bifida et pilosa, vitulis quoque marinis pibus etiam praelonga, eminens et cicadis. quibus aculeus in ore fistulosus, his nec lingua nec dentes. quibusdam insectis intus lingua, ut formicis; ceterum latete
Abbreviated transcription (Latin):
unio saltu ꝯstat. Compositꝰ qͥ ex płib motib in¬
ordinatꝰ ⁊ inequalis existit. Qui motꝰ cortahñt
spacia. Dactilicũ ꝑcussũ: qͣmdiu sñ uicio sũt x
qñ u̾o citaciores sũt ut dorcada zõtes auit leu̾so¬
res ut mirmicizõtes mortis signa st̃. heliii o¬

Expanded text:
uno saltu constat: compositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia. Dactylium percussum, quandiu sine vitio sunt. Si quando citatiores sunt, ut dorcadacizontes: et leniores, ut mirmicizontes, mortis signa sunt. Venae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nũꝙͣ ip̃i qͦ dño ĩ hiis q̃ loqͥt᷑. resistentiũ mo¬
rib repugnat᷑. Hinc est .n. ꝙ caym ⁊ diuina uoce
ãmoneri potuit ⁊ mutari ñ potuit. qi exigẽte cul¬
pa malicie iã intꝰ deꝰ cor d̾elĩq̃rat. cui foras ad testi¬
niũ u̾ba faciebat. Bñ aũ subdit᷑. Si ĩclusit hominẽ
licie sue cecitate relinqͥt᷑. qͣi intͣ sem ip̃m daudit᷑.
ne euadendi locũ ĩueniat: ꝙ̃ ĩuenire mĩme meret᷑.
Nã sepe ñulłi exire a pͣus actib cupiũt: s qr eoꝵdẽ
actuum pond̾e̾ p̾munt᷑. ĩ male ꝯsuetudĩs carc̾e ĩclu¬
si: a semz ip̃is exire ñ possũt. Et qͥdã culpas ꝓpͥas pu¬
nire cupientes: hoc ꝙ se rͨte agere estimãt. ĩ gra¬
uiorib pcc̃is u̾tunt. fit q modo misabłi ut quod
exitũ pritãt:. hoc inclusionẽ ĩueniãt. Sic̃ uidelic
reprobus iudas. cũ mortẽ sibi ꝯtͣ pcc̃m ĩtulit: ad
et̾ne mortis supplicia ꝑuenit. ⁊ peius de pc̃co peni

Expanded text:
inus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, litiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe e premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes hoc quod recte se agere aestimant, in graviores culpas vertunt: fitque modo mirabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit, ac aeternae mortis supp
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa. Uñ plerũq fit ut cum audientis cor
exigentib culpis oĩpotẽtis dei grã ñ repletur:
ĩ cassũ exteriꝰ a p̾dicatore moneat᷑. qͥa mutũ
est os om̃e qd̾ loqͥt᷑. si ille ĩ teriꝰ ĩ corde ñ clam.
qͥ aspirat u̾ba q̃ audiunt᷑. Hinc ꝓph̃a ait Nisi

Expanded text:
dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiun
Abbreviated transcription (Latin):
ita nullus obuiat iusticie relinꝙͣtis. Includ̾e itaq
dei ẽ. cdausis ñ aꝑire. Uñ ⁊ ad moysẽ dr᷑ de phone.

Expanded text:
ullus obviat justitiae relinquentis. includere itaque Dei, est clausis non aperire. Unde ad Moysen dicitur de Pharaone:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ roꝵ ꝯpositio. S qͦmͦ est firma qͥs ñ uidecit:
qͥs ñ miret᷑: Ecce celi qͥ ambitu suo ꝯcludũt ꝯĩa
quomͦ solidi sũt: ⁊ qͣi ex ere fusiles desuꝑ cͥcũcy
hĩc soliditas celoꝵ. illĩc t̾re stabłitas in unum coher¬
ceant. ⁊ ꝯstͥngant. ne citͣ legittimos t̾minos
diffusa ꝯcordiã diu̾sitatis dirrũpãt. Ecce qͦmͦ
ꝑ uiscera telluris intͥnsecꝰ dracones aqͣꝵ sꝑsi
et foris ꝑ alueos suos ad diu̾sa loca deducti. int̾
fatiscentẽ ne dissoluat᷑ ꝯglutinãt. ⁊ foris ne
fatiscat arentẽ rigãt. Eete qͦm ĩ hũani corpo¬
ris fab̾ca iunct᷑as ossiũ uincła n̾uoꝵ ligant.
lia ⁊ uenaꝵ uitalẽ sangͥnẽ ꝑ oẽ corpꝰ deducũt
ac inde ten̾itudinẽ carniũ cutis tegm̃ ĩuol¬
uit᷑. ut ⁊ rigor ossiũ intͥnset᷑ corpꝰ sustmneat.¬
⁊ pellis munimẽ foris defendendo custodiat. ix¬

Expanded text:
ma? Quis non videat? quis non miretur? Ecce coeli qui ambitu suo concludunt omnia, quomodo solidi sunt, et quasi ex aere fusiles desuper circumquaque hinc soliditas coelorum, illinc terrae stabilitas in unum coarctent et constringant, citra legitimos terminos diffusa concordiam universitatis disrumpant. Ecce quomodo per viscera telluris intrinsecus tracones aquarum sparsi et foris per alveos suos in diversa deducti, intus fatiscentem ne dissolvatur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica juncturas ossium vincula nervorum ligant,  venarum sanguinem per omne corpus deducunt, ac deinde teneritudinem carnium cutis tegmen involvit, ut et rigor ossium intrinsecus corpus sustineat, et pellis munimen foris defendendo custodiat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙpͣ decora. ꝙͣ cũctis ꝑtib suis absoluta. ĩ qua nõ
solũ ꝯcordiã seruãt siłia. s ea ⁊ q̃ creante potẽ¬
tia diu̾sa atq repugnãtia adesse ꝓderũt dc̃a
sapĩa ĩ unã quodã modo amicitiã ⁊ fedationẽ
ꝯueniũt. Qd repugnantiꝰ eẽ pt aqͣ ⁊ igne. Qcie

Expanded text:
m decora, quam cunctis partibus suis absoluta, in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia diversa atque repugnantia adesse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius esse potest aqua et igne? quae
Abbreviated transcription (Latin):
erunt bom: ⁊ aĩm lib̾m qͦcũꝙ ultͣ tnͣsfert. Qd̃¬
De
corꝑe non p̃t cogitatõe ꝯplectit᷑. ⁊ si hõim inopia
fuerit. loquet᷑ cũ dõ. Nũqmͣ minꝰ sol erit ꝙͣ cum
solus fu̾it. Porro liboꝵ cã uxorẽ duc̾e ut uł nom̃
nr̃m ñ int̾eat. uł hr̃amꝰ senͣtutis p̾sidia ⁊ certis u¬
tam᷑ hẽdib. stolidissimũ ẽ. Qͥd .n. ad nos ꝑtin re¬
cedentes e mũdo si nõie nr̃o aliꝰ ñ uocet᷑ cũ ⁊ filiꝰ
ñ statĩ pr̃is uocabulũ refat ⁊ ĩnumabiles sint qͥ¬
eodẽ appellant᷑ nõie : Aut q̃ senectutis auxilia st̃
nutͥre domi qͥ aut pͥor te forte moriat᷑. aut ꝑu̾sis
morib sit aut certe cũ ad mat᷑am etatẽ uen̾it. tar¬
de ei uidearis mori : Heredes aũ meliores ⁊ certioreᷤᷤ
sũt amici ⁊ ꝓpinqui qͦs iudicio eligas ꝙͣ qͦs uelis
nolis hr̃e togaris. lic certa h̾editas sic dũ aduimiᷤᷤ
bñ uti sub̾a tua: qͣm tuo labore q̃sita ĩ incertos u¬
sus relinquere

Expanded text:
unt boni et animum liberum quocumque vult transfert. Quod pore non potest, cogitatione complectitur. Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum deo: nunquam minus solus erit, quam cum solus fuerit. Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel habeamus senectutis praesidia, et certis utamur haeredibus, stolidissimum est. Quid enim ad nos pertinet recedentes e mundo, si nomine nostro alius nominetur: cum et filius non statim patris vocabulum referat, et innumerabiles sint, qeodem appellantur nomine; aut que senectutis auxilia sunt nutrire domi, qui aut prior te forte moriatur, aut perversis moribus sit, aut certe cum ad maturam etatem pervenerit, tarde ei videaris mori. Heredes autem meliores et certiores sunt amici et propinqui, quos iudicio eligas, quam quos velis nolis habere cogaris. Licet certa hereditas sit, dum advivis, bene uti substantia tua, quam tuo labore quesita, in incertos usus relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
culum. Deniq extinguit herbas. necat arbores.
media corꝑis ꝑte. media serpit. Arduus ÷ ⁊ ex-¬
celsus. Sibilum eiꝰ ⁊ serpentes ꝑhorrescũtꝰ. ⁊ cum
acceꝑint: qͣ qͣ possunt fugiunt. Qͥcqͣd morsu eius
octiditur. non depascit fera. ñ attrectat ales.
xerent. nec alites ĩuolarẽt. Phisiologꝰ. Edes nimi

Expanded text:
culum. Denique extinguit herbas, necat arbores, media corporis parte serpit, media arduus est et excelsus. Sibilum eius etiam serpentes perhorrescunt et cum aeque quoquo possunt properant. Quidquid morsu ejus atteritur, non depascitur fera, non attrectat ales. xerent, nec alites involarent. Amphisibena surgi
Abbreviated transcription (Latin):
mãdatis. ꝑ unũ malicia ꝯoposcit᷑. ꝑaliud bonigni¬
tas prerogat᷑. ut malũ qd̾ pati ñ uult. quisꝙ
ñ faciens cess a nocẽdi oꝑe. ⁊ rursũ bonũ qd̾ sͥ
fieri appetit ĩpendens erga utilitatẽ se ꝓximi
ext̾ceat ex benignitate. S h̾ nimuꝵ duo. dũ
sollicita int̾etione cogitant᷑: tor ad ĩnum̾a
uͥtutũ minist̾ia tendit᷑. ne uł ad inferenda
q̃ non debet desid̾iis inqͥeta mens ferueat
uel erga exhibenda q̃ debet ocio resoluta tor¬
pescat. De hac legis multiplicitate: dic̃ apłt.¬

Expanded text:
mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur; ut malum quod pati non vult quisque, non faciens cesset a nocendi opere. Ut rursus bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem se proximi exerceat ex benignitate. Sed hae nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tendiquae non debet, desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet, otio resoluta torpescat. Hujus nimirum legis multiplicitatem bene P
Abbreviated transcription (Latin):
moris uario qͥdã effectu accipit᷑. Est .n. tẽpe¬
rantia: amor integrũ se p̃bens ei qd̾ amat᷑.
fortitudo. amor facile tolerans oĩa ꝓpt̾ id qd̵
amcit᷑. Iusticia u̾o ẽ amor soli amato seruiẽs
⁊ põ hoc̃ recte dñans. Prudentia ẽ amor ea qͥb
aduiuat᷑ ab eis qͥb impedit᷑ sagacit̾ eligens.

Expanded text:
moris uario quodam affectu dicitur, ut temperantia sit amor integrum se praebens ei quod amatur, fortitudo amor facile tolerans omnia propter quod amatur, iustitia amor soli amato seruiens et propterea recte dominans, prudentia amor ea quibus adiuuatur ab eis quibus impeditur sagaciter seligens.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est hic ho¬
minis semꝑ cũ tẽpore labi. ⁊ semꝑ quadam cõ¬
ditione mori. Est hõis nudum nasci nudũ q
reu̾ti ad mr̃em. nͨ opes tolłe posse suas. Est hõi
putrere solo. saniemq fateri. ⁊ miseris gͣdib
in cin̾em redigi. Istiꝰ est heres hõ ꝓpͥetatis. ⁊
illũ certiꝰ hiis dñm p̾mia nlła mauẽt. Eies ⁊
opes p̾stant᷑ ei famulant᷑ ad horã. Et locuples
mane uesꝑe pauꝑ erit. Nemo pt reb ius assig¬
nare manendi: que nutus hõis ñ didisce̾ sequi.
Ius illis ds̃ ascͥpsit. statuit q ten̾i: legib ⁊ nu

Expanded text:
Hoc est hac hominis semper cum tempore labi, Et semper quadam conditione mori. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suas. Est hominis putrere solo, saniemque fateri: Et miseris gradibus in cinerem redigi. Istius est heres homo proprietatis et illum Certius his dominum premia nulla manent. Res et opes prestantur ei, famulantur ad horam: Est locuples mane, vespere pauper erit. Nemo potest rebus ius assignare manendi, Que nutus hominis non didicere sequi. Ius illis deus ascripsit, statuitque teneri: Legibu
Abbreviated transcription (Latin):
stunt raptorib. succedunt sͥ equites. lic ⁊ astu qnͣto¬
libet amoliri p̃dam uelint: nͥ in p̾sidio maria sue¬
rint: frustͣ ÷ ausũ om̃e. Natant᷑ freqũtissiẽ si qñ latͦ¬
nes suos renauigãtes uident ĩ littore irrita rabie te¬
nuari. uelut ꝓpͥã tarditatẽ uoluntaria ruina castigã¬

Expanded text:
stunt raptoribus; succedant sibi equites licet et astu quantolibet amoliri praedam uelint, ni in praesidio maria fuerint, frustra est ausum omne. Notantur frequentissime, si quando latrones suos renauigantes uident, in litore irrita rabie cernuari, uelut propriam tarditatem uoluntaria castiga
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ uacuũ rapte sue sobolis cubile inuen̾it. ilico raptoris
uestigiis ĩsistit. At ille ꝙͣuis equo uectꝰ fugãti. uidens
net. Ille itm spere obiectu freqñtẽ recordat: nͨ tñ sedulita¬
tẽ matris memoria fraudis excludit. Callã u̾sat yma
ginẽ ⁊ qͣi lactata fetũ residet. sic q pietatis sue studi¬
a decepta ⁊ uindcãm amittit ⁊ prolem. soli Tygride

Expanded text:
 uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens net. Ille iterum sphaerae objectu sequentem retardat; nec tamen sedulitatem ginem, et quasi lactatura fetum residet. Sicque pietatis sui studio decepta et vindictam amittit et prolem. CAP. II. De
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi cubile uacuũ feta repꝑit. marib eiꝰ sobolis cura
mitu: abicit unũ ex catulis. Tollit illa morsu ⁊ pond̾e
⁊ ocior acta remeat. Itm q ꝯsequit᷑: absubinde donec¬
eo ĩ nauim regresso ierita feritas seuit ĩ littore
Ragelaphi a grecis nõiati¬
sũt: qui cũ eadem specie sint ut cer

Expanded text:
acuum cubile reperit feta— maribus enim subolis cura mitu abicit unum ex catulis; tollit illa morsu et pondere etiam ocior acta remeat iterumque consequitur ac subinde, donec in navem regresso inrita feritas saevit in litoreragelaphi a Graecis nomiqui quum eadem specie sint ut cer
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstinctu nat᷑ali ꝓpt̾ medicinã ĩfirmitatis nͣalis. Arbores ascẽ¬
dit. ul ꝓpt̾ metum uł ꝓpt̾ cibũ. Oliuaria fnͣgit. ⁊ eoꝵ fructus
comedit. Aquã uorat potiꝰ ꝙͣ bibit. hyeme parũ ambulat:
uere aũ ꝓcedit. Et tñ tunc p̃ingues sũt maxĩe mares: s hy¬
b̾no tẽpore ꝑarũ ualde dormiunt. huiꝰ hanelitꝰ ita pestilens est
ut eiꝰ hauelitu contactũ nlła attingat fera. ociusq put̾scũt
afflata. Sanguis eiꝰ paucissimꝰ ÷. pret̃ ꝙͣ cͥca cor. Cocte carnes
rem. Ursus int̾ om̃iti fere aĩantia. semꝑ qͣmdiu iux̾it crescit.
unde inueniunt᷑ ursi maximi atq fortissimi. Ursos hr̃
orbis cõmunit̾ nigros. s ñnulle partes hñt albos. ⁊
hos ita magnos ut ĩ .xb. cubitoꝵ longitudinẽ eualescãt
Ursa fortior ÷ ꝙͣ ursus. ⁊ audacior. ⁊ astutior. citiꝰ q do¬

Expanded text:
instinctu naturali, propter medicinam infirmitatis naturalis. Arbores ascendit, vel propter metum, vel propter cibum. Alvearia frangit et eorum fructus comedit; aquam vorat potius quam bibit. Hyeme parum ambulat, vere autem procedit et tamen tunc prepingues sunt, maxime mares: sed hyberno tempore parum valdut eius anhelitu contactum, nulla attingat fera; ociusque putrescunt afilata. Sanguis eius paucissimus est, preterquam circa cor. Cocte carnes rem. Ursus inter omnia fere animantia semper quamdiu vixerit crescit, unde inveniuntur ursi maximi atque fortissimi. Ursos habet orbis communiter nigros, sed nonnulle partes habent albos et hos ita magnos, ut in XV cubitorum longitudinem evadant. Ursa fortior est, quam ursus et audacior et astutior citiusque do
Abbreviated transcription (Latin):
caput: qd̾ leoni fortissimũ. Ideoq urgente ui p̾cipitati
se ex aliqͣ rupe cooꝑto capite manib iaciunt᷑: ac sepe ĩ ha¬
rena colapho infracto moriunt᷑. Cerebro ueneficium in¬
esse hyspanie credũt occisoꝵ q ĩ spectacłi s capita cremãt
testato quia porem ĩ ursinam rabiem agat. In affrica¬

Expanded text:
rmissimum. ideo urgente vi praecipitaturi se ex aliqua rupe manibus cooperto iaciuntur ac saepe in harena colapho infracto exanimantur. cerebro veneficium inesse Hispaniae credunt occisorumque in spectaculis capita cremant testato, quoniam potum in ursinam rabiem agat. ingr
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ hoĩem ĩpetit. nͥ ab ip̃o priꝰ ictũ acceꝑit. Graui
aũ cede affectꝰ ⁊ uulneratꝰ ħbam fieonũ uuln̾ib appli¬
cando mederi se nouit. Pret̾ uulu̾a u̾o ⁊ letales ictus
om̃s lesiones atq liuores lambendo pedes fert᷑ educ̾e.
preliat᷑ aũ ñ solum cũ ceruis ⁊ porcis agrestib. S ⁊ cũ

Expanded text:
nquam hominem impetit, nisi ab ipso prius ictum acceperit; gravi autem cede affectus et vulneratus, herbam flomum vulneribus applicando, mederi se novit: preter vulnera vero et lethales ictus, omnes lesiones atque livores lambendo pedes fertur educere. Preliatur autem non solum cum cervis et porcis agrestibus, sed etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
nã solmus. Numidi ursi cet̾i̾s p̾stant: rabie dũtaxai
⁊ nillis ꝓfundiorib. Nã genitura par÷ quibq ge

Expanded text:
atur. Numidici ursi ceteris praestant rabie dumtaxat et uillis profundioribus; nam genitura par est quoque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rotundũ ut colũpna baiulans caput
⁊ sustentans qͣi capitoliũ. Cuiꝰ ant̾ior pars gu¬
le una ciboꝵ. alta aeris. Haꝵ suꝑior rumen
ture nom̃ t̾hit. cuiꝰ meatꝰ ad os ⁊ nares ꝑtẽ¬
dit. hñs uiã qͣ uox ad linguã tͣnͣsmittit᷑ ut
possit u̾ba collid̾e̾. ⁊ inde garrire dicimꝰ. Rumẽ.
aximũ est gurgulioni: qͦ cibꝰ ⁊ potio deuorãt.
Hinc ⁊ bestie que tibũ reuocãt ⁊ remandunt᷑
ruminari dicunt᷑. Sublinguiũ ẽ oꝑculũ gur-¬
gulionis. qͣi parua lingua q̃ foramẽ lingue re¬
dudit oꝑit ue.

Expanded text:
et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gulae: una ciborum, altera aeris. Harum superior rumen ture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linguae recludit o
Abbreviated transcription (Latin):
De
uniuerso¬
est q cunctis ccoꝑat᷑ sensib. Uñ ⁊ indigitis
pollex qͥ tactũ significat coadunatis ĩ una
duricia eoꝵ mollit̾ tactũ excipiat. eld ulti¬
mũ pellis carnẽ induit. ut sua qͥdã mͦ tena¬
citate ab incõmodis foris accidentib corpus
nunc unde defluentib aqͥs sẽꝑ indeficiens sẽꝑ
uena ministrat᷑: unde motꝰ uentoꝵ ducitur
qͥs infatigabilẽ astroꝵ cͦsum modat᷑. qͥs sole¬

Expanded text:
deo universquia cunctis cooperatur sensibus. Unde et in digitis pollex, qui tactum significat, coadunatis in unum duritia eorum molliter tactum excipiat. Ad ultimum pellis carnem induit, ut sua quodammodo tenacitate ab incommodis foris accidentibus corpus nunc unde defluentibus semper aquis indeficiens semper vena ministratur, unde motus ventorum educitur, quis infatigabilem astro
Abbreviated transcription (Latin):
tura sunt. añ ꝑid̾m p̾uide̾ possit. Post hũc
auditꝰ ⁊ loco ⁊ nobilitate scd̃s ẽ. Deinde olfa¬
factꝰ. Gustꝰ aũ qͥ mil sentire p̃t nͥ id qd̾ tan¬
git. m̾ito uelud tardior cet̾i̾s sensib in uno
resedit. Tact᷑ sp̃alem sedẽ ñ ht̃. qͣ idõ uniu̾salis

Expanded text:
t, ante periculum praevidere possit. Post hunc auditus, et loco et nobilitate secundus est. Deinde olfactus. Gustus autem qui nil sentire potest nisi id quod tangit, merito tardior caeteris sensibus in imo resedit. Tactus specialem sedem non habet, qui ideo universalis
Abbreviated transcription (Latin):
hbis. alias gẽmis p̃ciosis. alias aĩalib ⁊ bestiis
monstruosis. alias colorib uariis. alias diu̾saꝵ
artiũ studiis: alias metalloꝵ ⁊ alia t̾ymicma¬
ditas expetit pp̃ spẽm. ĩ abditis t̾raꝵ sinib
abscondit. ut quẽ amor uͥtutis ab ĩmodato
nu dies: ut torpentes motio laloris exceat.
post diem sequit᷑ nox: ut fessos ad refocillã¬

Expanded text:
herbis, alias gemmis pretiosis, alias animalibus et bestiis monstruosis, alias coloribus variis, alias diversarum artium studiis, alias metallorum, alias thimiamaas expetit propter speciem; in abditis terrarum sinibus abscondit, ut quem amor virtutis ab immoderato nit dies, ut torpentes in otio labor exerceat; post diem sequitur nox, ut fessos ad refocillan
Abbreviated transcription (Latin):
plabant᷑. Deniq ex hoc ip̃m ĩ eqͣꝵ gregib fieri fertur
depictas ponũt pulcerrimas colũbas ĩ locis qͥb ille u̾¬
sant᷑. qͦ rapiente uisu siłes gen̾ent. Inde ẽ ꝙ qͥdã gra¬
uidas mlieres iubẽt nullos intueri turpissimos aĩa¬
ꝓspex̾int siue mẽte ꝯceꝑint ĩ extremo uoluptatis
dũ ꝯcipiũt. talem ⁊ sobolem ꝓcurẽt. Etenĩ aĩal in usu
uenerio formas lxtͥnsetꝰ tnͣsmittit intꝰ eaꝵq saciata ty¬

Expanded text:
plabantur. 59. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri fertur, depictas ponunt pulcherrimas columbas eisdem locis quibus illae versantur, ut rapientes visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animaspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu dum concipiunt, talem sobolem procreent. Etenim anima in usu venereo formas extrinsecas transmittit, eorumque satiata ty
Abbreviated transcription (Latin):
Sangͥsuga u̾mis est
aqͣtilis ossib carens ⁊ pedib ac pennis. hĩem ĩpenit
ac bestias. ut sangͥnẽ eoꝵ suggat. cuiꝰ sacietate nimia
mortẽ s̃ sepi accersit. Os ħt ad modum tanguli. uñ ⁊ raigu¬
lare uulnꝰ relinqͥt. Cũq carni adheserit. qnͣto magis
tra hi ͭ tãto fortiꝰ insidet doñ rũpat᷑. Itaq songnẽ pui¬
dũ exͣthit. ⁊ aliũ sanãdo se ipam octidit. da ciũ ꝯna

Expanded text:
Sanguisuga vermis est aquatilis, ossibus carens et pedibus, ac pennis: homines impetit, ac bestias, ut sanguinem eorum sugat, cuius satietate nimia mortem sibi sepius accersit. Os habet ad modum trianguli, unde et triangulare vulnus relinquit. Cumque carni adheserit, quanto magis trahitur, tanto fortius insidet, donec rumpatur. Itaque sanguinem putridum extrahit et alium sanando seipsam occidit. Quida
Abbreviated transcription (Latin):
g̾mania: hñtes cornua ĩ tm̃ ꝓtensa ut regiis m̃sis ĩ signiᷤᷤ
capacitate ex eis gerule fiant. i. Uri st̃ in g̾mania. qͣs¬
sꝑitũ uulgꝰ bubalos uocat. cũ bubali pene ad ceruinam
faciem ĩ affrica procreent᷑. Istis aũ qͦs uros dicimꝰ. tauri
citatẽ int̾ regias mensas potuũ gerula fiant.
magnitudinẽ paulo ĩfra elephantos: sp̃e ⁊ colore ⁊ sigura
tauri. magna uis eoꝵ ⁊ magna uelocitas. Neq hõi neq
fere qͣm ꝯspex̾int parcunt. hos studiose foueis captos int̾fici¬
unt: ⁊ relatis ĩ publicũ cornib q̃ sint testumomio magnam
laudẽ ferũt. s assuesce̾ ad hoĩes ⁊ mãsueti fieri. nͨ paruuli
qͥdem excepti possunt. Amplitudo cornuũ ⁊ figura ⁊ species
młtũ a nr̃oꝵ boum cornib differt. Hec studiose ꝯqͥsita a la¬
bris argento circũdude̾. sic q hiis ĩ ãplissimis epulis pro po¬
culo utuntur

Expanded text:
Germania, habentes cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant, dicti uri uulgus uocat bubalos, cum bubali paene ad ceruinam faciem in Africa procreentur. Istis porro quos uros dicimus taurincitatem inter regias mensas potuum gerula fiant.magnitudine paulo infra elephantos, specie et colore et figura tauri. Magna vis eorum est et magna velocitas, neque homini neque ferae quam conspexerunt parcunt. Hos studiose foveis captos interficiuferunt laudem. Sed assuescere ad homines et mansueti fieri ne parvuli quidem excepti, possunt. Amplitudo cornuum, et figura, et species multum a nostrorum boum cornibus differt. Haec studiose conquisita ab labris argento circumcludunt, atque amplissimis epulis pro poculis utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
S postꝙͣ fouisti caput nestientis ⁊ cdausisti o
sania mea ⁊ euigilaui in te.Nõ tñ stabam feri
deo meo: s rapiebar ad te decore tuo. mox q diri¬
piebar abs te pond̾e meo. ⁊ ruebã ĩ ista cũ gemi¬
tu. Pondꝰ hoc ꝯsuetudo carnal. s mecum erat
memoria tui. Nec ullo mͦ dubitabã eẽ cui coh̾erẽ:

Expanded text:
steaquam fouisti caput nescientis et clausisti ocsania mea; et euigilaui in te et uidi te iDeo meo, sed rapiebar ad te decore tuo; moxque deripiebar abs te pondere meo, et ruebam in ista cum gemitu: et pondus hoc, consuetudo carnalis. Sed mecum erat memoria tui, neque ullo modo dubitabam esse cui cohaererem,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc rursũ nisi aliqñ sompnia cogitatõe simul
donosor uisionẽ disserens a radice cogitatõnis
inchoasset dicens. Tu rex cepisti cogitare in
stratu tuo qͥd eẽt futurũ post ħ. ⁊ qͥ reuelat
mist̾i̾a ostendit tͥ q̃ uent᷑a st̃. Et paulo pꝰt ui
debas ⁊ ecce qͣi statua una grãdis. statua illa
magna ⁊ statura sb̾limis. stabat ꝯͣ te.⁊ c̾. Da¬
niel itaq dũ sompniũ ad ĩplend̾ reuerent᷑ insi¬
nuat.⁊ ex qͣ sit ortũ cogitatõe manifestat
patent̾ ostendit᷑. qr hec plerũq ex cogitatõ¬
ne simul ⁊ reuelatõe generentur .lxi. De su¬

Expanded text:
 somnia a cogitatione simul donosor visionem disserens a radice cogitationis inchoasset, dicens: « Tu, rex, coepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt . » Et paulo post: « debas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generatur. 43. S
Abbreviated transcription (Latin):
uatĩ cernenti ⁊ opponebant᷑ redeunti. qͣi dicet᷑.
Quos is indigne ac sordide: Et hec de uulnere
nr̃o creuerãt. Qͥa tu hũiliasti sic̃ uulneratũ
suꝑbũ. ⁊ tumore meo seꝑabar abs te. ⁊ nimis
inflata facies cdaudebat odos meos. S tu ĩ et̾¬
meꝰ ex occulta manu medicine tue. acies q m̃tis

Expanded text:
um ipsae opponebantur redeunti, quasi diceretur: "quo is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumore meo separabar abs te et nimis inflata facies claudebat oculos meos. Tu ueromeus ex occulta manu medicinae tuae, aciesque