comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANUS
PRBRIS EIDIACONT¬
admultas epłas meas quas uo
bis frequent̃ misi. nihil rescrip¬
sisse cũ frat̾nitatis nr̃e uł utili¬
tas uł necessitas. sicutiq guber¬
nct᷑.si auobis instructi rerum
gerandarũ consiliũ limare
possimus. Qm̃tam̃ iuideo facul¬
tatẽ ueniendi ad uos ñdũ esse &iã
estatẽ cępisse. qđ tẽpus in ifir¬
mitatib assiduis & grauibus
infestat: occurrendũ puto frib
nr̃is ut qui libellos a martyrib

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIad multas epistulas meas quas ad uos frequenter misi nihil rescripsisse, cum fraternitatis nostrae uel utilitas uel necessitas sic utique gubernetur, si a uobis instructi rerum gerendarum consilium limare possimus. quoniam tamen uideo facultatem ueniendi ad uos nondum esse et iam aestatem coepisse, quod tempus infirmitatibus adsiduis et grauibus infestat, occurrendum puto fratribus nostris, ut qui libellos a martyribus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃silio ac moderationẽ ura scđm
diuina p̃cepta lapsorũ animos
tẽperare: Nemo adhuc impor¬
tuno tẽpore ãcerba poma de¬
cerpat: Nemo nauẽ suã quas.¬
satã & ꝑforatã fluctib priusqͥm
diligent̃ eã refecerit: in altũ
denuo cõmittat: Nemo tunicã
scissam accipere & induere
pocest nisi eã ab artifice perito
sartã uiderit. & a fullone curi¬
tã receperit: Audiant queso
patient̾ c̃siliũ nr̃m. expectent
regressionẽ nram: Ut cũ ad uos

Expanded text:
consilio ac moderatione. uestra secundum consilio ac moderatione. uestra secundum diuina praecepta lapsorum animos temperate. nemo inportuno adhuc tempore acerba poma decerpat. nemo nauem suam quassatam et perforatam fluctibus priusquam diligenter eam refecerit in altum denuo committat. nemo tunicam scissam accipere et induere properet, nisi eam et ab artifice perito sartam uiderit et a fullone curatam receperit. audiant quaeso patienter consilium nostrum, expectent regressionem nostram, ut cum ad uos
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. nec ep̃i honorẽ sacerdotis
sui & cathedrȩ reseruantes. iam
cũ lapsis cõmunicare cȩpisse:
offerre ꝓ illis. & eucharistiã dare :
quando oporteat ad hȩc ꝑor
dinẽ ꝑueniri: Nã inminorib
delictis quȩ ñ in dm̃ cõmittunt᷑.
penitentia agat᷑ lusto tẽpore:
& ex homologisis fiat. inspecta
uita eiꝰ qui ait pęnitentiã: Nec ad
cõmunicationẽ uenire quispossit.
nisi prius illi ab ep̃o & clero manꝰͦ
fuerit inposita: qđ magis in his
grauissimis & extremis delictis:
caute omĩa & moderate scđdm
disciplinã dñi obseruari oport&.
Qd quidem nr̃os prb̃ri & diacones
monere debuerant: ut cõm̃datas
sibi oues fouerent & diuino ma-¬
gisterio ad uiã dep̃candę salutis
instruerent: Egoplebis nrãe &
quietem noui parit̃ & timorem
insatisfactionẽ dĩ & dep̃catione
uigilare: nisi illos quidã de
prb̃ris gratificantes decepissent:
Uł uos itaq singulos regitẽ. &

Expanded text:
tantes nec episcopo honorem sacerdotii tantes nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reseruantes iam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perueniri. nam cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur paenitentia agatur iusto tempore t exomologesis fiat inspecta uita eius qui agit paenitentiam, nec ad communicationem uenire quis possit nisi prius illi ab episcopo et clero manus fuerit inposita, quo magis in his grauissimis et extremis delictis caute omnia et moderate secundum disciplinam Domini obseruari oportet. quod quidem nostros presbyteri et diaconi monere debuerant, ut commendatas sibi oues fouerent et diuino magisterio ad uiam deprecandae salutis instruerent. ego plebis nostrae et quietem noui pariter et timorem: in satisfactione Dei et deprecatione uigilarent, nisi illos quidam de presbyteris gratificantes decepissent. Vel uos itaque singulos regite et
Abbreviated transcription (Latin):
Quis infirmat᷑ inquit & ñego
infirmor. quiscandalizat᷑ &
egoñ uror Et iterũ posuit
inepła sua dicens: Sipatitur
membrũ unu: conͣpatiunt᷑ &
cetera membra Et si lȩtat᷑ mem¬
brũ unũ: conlȩtant᷑ cetera
membra: Cõpatior ergo & con¬
doleo frib: nr̃is qui lapsi & ꝑsecu¬
tionis infestatione ꝓstrati par¬
tẽ nrõrũ uiscerũ secũ tahentes.
rem dolorẽ nobis suis uulneri¬
bus intuler̃: Quib potens est
diuina miscđia medelã dare
ꝓperamꝰ dũtam̃ ñputẽ nec in¬
caute aliquid festinant̃ geren¬
dũ: ne si temere pax usur petur:
diuine indignationis offensa
grauius ꝑuocet᷑: Fecerunt ad nos
dequibusdã beati martyres lit¬
teras. petentes examinari deside¬
ria sua: Cũ pace nobis omĩbus
ad ñõ prius data: ad ecłam regre¬
di cȩperimꝰ: examinabunt᷑ sin.¬
gula p̃sentib & iudicantib uob̃
Audio quosdã tam̃ de prb̃ris. nec
euangelii memores. nec quid
ad nos marty res scripserint cogi¬

Expanded text:
Quis infirmatur, inquit, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? . Et iterum posuit in Epistola sua dicens: Si patitur membrum unum, compatiuntur et cetera membra: et si laetatur membrum unum, conlaetantur cetera membra. conpatior ego, condoleo fratribus nostris, qui lapsi et persecutionis infestatione prostrati partem nostrorum uiscerum secum trahentes parem dolorem nobis suis uulneribus intulerunt: quibus potens est diuina misericordia medellam dare. properandum tamen non puto nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne dum temere pax usurpatur diuinae indignationis offensa grauius prouocetur. fecerunt ad nos de quibusdam beati martyres litteras petentes examinari desideria sua. cum pace nobis omnibus a Domino prius data ad ecclesiam regredi coeperimus, examinabuntur singula praesentibus et iudicantibus uobis. Audio quosdam tamen de presbyteris nec euangelii memores nec quid ad nos martyres scripserint cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerit & urgere exitus cę¬
perit apud diaconũ quoq ex¬
homologesis facere delicti sui
possint : ut manu eis peniten¬
ti& inposita uenient ad dnmm
cũ pace: quã dari martyres lit¬
teris ad nos factis desiderauer̃:
Ceterã quoq parte leuis quae
deficiant urõ solatio focilate.
neq enĩ deserent᷑ ab op s& auxi¬
opinionibus ꝑseuerauerint
quominus illis quoq diuino
remedio consolat̃: Audientib
etiã siqui fuerint periculo p̃¬
uenti & inexitu constituti ui¬
gilantia ur̃a ñdẽsit: inploran¬
tib diuinã grãm miscđia dñi

Expanded text:
 fuerit et urgere exitus coeperit, apud diaconum quoque exomologesin facere delicti sui possint, ut manu eis in paenitentiam inposita ueniant ad Dominum cum pace quam dari martyres litteris ad nos factis desiderauerunt. Ceteram quoque partem plebis quae deficiant uestro solacio focillate. neque enim deserentur ab ope et auxiopinionibus perseuerauerint, quo minus illis quoque diuino remedio consulatur. audientibus etiam, si qui fuerint periculo praeuenti et in exitu constituti, uigilantia uestra non desit, inplorantibus diuinam gratiam misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANO FRATRI:
MAXIMVS. URBANUꝰ
sidonius. & machari.
c̃silio utilitatib ȩccłȩ & paci
magis consulentes. om̃ib rebus
p̃termissis. & iudicio dĩseruatis:
cum cornelio epõ nr̃o parit & cũ
uniuerso elero pacẽ fecisse cum
gaudio. etiã uniuersȩ eccł̃ȩ ꝓna
etiã omium caritate hoc factum :¬
his litteris nr̃is certissime scire¬
multis annis bene ualere.

Expanded text:
priano fratri Maximus, Urbanus, Sidonius et Machariusconsilio, utilitatibus Ecclesiae et paci magis consulentes, omnibus rebus praetermissis et judicio Dei servatis, cum Cornelio episcopo nostro pariter et cum universo clero pacem fecisse. Cum gaudio etiam universae Ecclesiae, prona etiam omnium charitate, hoc factum his litteris nostris scire certissime multis annis bene valere.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi p̃cepta potuer̃ monentis
& dicentis: obsecro ergo uos ego
unctus in dño. dignes abulare
uocatione. qua uocati estis. ciĩ
omĩ humilitate sensus & lenitate:
Cũ patientia sustinentes inuicẽ.
in dilectione satis agentes. ser¬
uare unitatẽ: sp̃s inconiunctio.¬
ne pacis: unũ corpus & unus sp̃s:
sicut uocati estis inuna spe uo¬
cationis ur̃e: unus dñs una fides:
unũ babtisma: unus ds̃ & pater

Expanded text:
apostoli praecepta potuerunt monentis apostoli praecepta potuerunt monentis et dicentis: obsecro ergo uos ego uinctus in Domino digne ambulare uocatione qua uocati estis, cum omni humilitate sensus et lenitate, cum patientia sustinentes inuicem in dilectione, satis agentes servare unitatem spiritus in conjunctione pacis; unum corpus, et unus spiritus, sicut vocati estis in una spe vocationis vestrae. Unus Dominus, una fides, unum ba
Abbreviated transcription (Latin):
re causa mortis fuisti. & in suꝑ
indignaris: Uide qua imperitia
rẽp̃hendere audeas cos. qui
c̃tra m̃daciũ ꝓueritate pitunt᷑:
Quis enĩ in iustius indignari c̃tra
al terũ debuit.: utrũnequi hosteᷤs.
dĩ adserit. in uero qui aduersus
c̃sentit. nisi qđ imperitos: etiã
animõsos atq iracundos esse:
manifestũ ẽ. dũꝑ inopiã c̃silii
& sermonis: adiracundiã facile
uertunt᷑: ut de nullo alio ma¬
gis quã de te dicat scriptura
diuina: Homo animosus parat
lites: et uir iracundus exagge¬
rat peccata: Lites enĩce dissen¬
siones quantas parasti ꝑ ȩcclesias
totius mundi: P secatũ uero
quã magnũ tibi exaggerasti:
quando te a tot gregib excidis
lere: Si quidem ille ẽ. uere
schismaticus. quise a cõmuniõ¬
ne ȩccłastice unitatis apostatã
fecerit: dũ enĩ putas om̃s a te
abstincriposse: solũ tẽ ab om̃ib
abstiniusti. nec te informare
ad regulã ueritatis & pacis. uel

Expanded text:
re causa mortis fuisti, et insuper re causa mortis fuisti, et insuper indignaris.. Vide qua. inperitia tn reprehendere audeas eos qui contra mendacium pro ueritate nituntur. quis enim iustius indignari contra alterum debuit ? utrumne qui hostes Dei adserit an uero qui aduersus consistit? nisi quod inperitos etiam animosos atque iracundos esse manifestum est, dum per inopiam consilii et sermonis ad iracundiam facile uertuntur, ut de nullo alio magis quam de te dicat scriptura diuina: homo animosus parat lites, et uir iracundus exaggerrat peccata. lites enim et dissensiones quantas parasti per ecclesias totius mundi? peccatum uero quam magnum tibi exaggerasti, quando te a tot gregibus scidistlere, si quidem ille est uere schismaticus qui se a communione ecclesiasticae unitatis apostatam fecerit. dum enim putas omnes a te abstineri posse, solum te ab omnibus abstinuisti. nec te informare ad regulam ueritatis et pacis uel
Abbreviated transcription (Latin):
babtismo hereticorũ cõmunicas.
qͥd aliud quã de uoragine & cȩ¬
no illorũ libis & ipse eccłȩ scĩ¬
ficatione purgatus. alienarũ
sordium contactib inquinaris:
nec metuis iudiciũ dĩ hereticis
testimoniũ c̃tra ȩccłam ꝑhibers
cũ scriptũ sit: Ealsus testis nerit
impunitus: Quin immotũ he¬
retis omĩb peiores: nã cũ inde
multi cognito errore suo ad te
ueniant ut ȩccłȩ uerũ lumen
accipiant᷑ uenientiũ errores
adiuuas. & obscurato lumine
ecclesiasticȩ ueritatis: tenebras
hereticȩ noctis accumulas.
Cũq se illi inpeccatis eẽ & nihil
grȩ habere se ac ꝓterea ad eccłã
uenire fateant᷑: tu eis remissio¬
nẽ peccatorũ subtrahis. quae
inbabtismo dat᷑: dũ dicis eos
iã babtizatos & extra ȩccłam
excłȩ grãm c̃secutos: nec in
tellegis animas eorũ de ma-¬
nu tua ex quiri cũ iudicii dies
uenerit: qui sitientib eccłȩ
potũ negasti & uolentib uiue¬

Expanded text:
baptismo haereticorum communicas, baptismo haereticorum communicas, quid aliud quam de voragine et coeno illorum bibis, et ipse Ecclesiae sanctificatione purgatus, alienarum sordium contactibus inquinaris? Nec metuis judicium Dei haereticis testimonium contra Ecclesiam perhibens, cum scriptum sit: Falsus testis non erit impunitus . Quin immo, tu haereticis omnibus pejor es: nam, cum inde multi, cognito errore suo, ad te veniant ut Ecclesiae verum lumen accipiant, tu venientium errores adjuvas, et, obscurato lumine ecclesiasticae veritatis, tenebras haereticae noctis accumulas. Cumque se illi in peccatis esse et nihil gratiae habere se, ac propterea ad Ecclesiam venire fateantur, tu eis remissionem peccatorum subtrahis, quae in baptismo datur, dum dicis eos jam baptizatos et extra Ecclesiam Ecclesiae gratiam consecutos. Nec intellegis animas eorum de manu tua exquiri cum iudicii dies uenerit, qui sitientibus ecclesiae potum negasti et uolentibus uiue
Abbreviated transcription (Latin):
lica epĩfuerant. & postmodũ
sibipotestatẽ clericȩ ordinatio¬
nis ad sum̃tes babtitauerant:
ꝓnonbabtiratis habendo iudica¬
uimꝰ Et hoc apud nos obseruat᷑.
ut quicũq ab illis tincti ad nos
ueniunt tamquã alieni & nihil
c̃ secuti unico & uero ȩccłȩ catho¬
licȩ babtismo apud nos babti¬
tent᷑: & lauacri uitalis regene.¬
rationẽ c̃sequant᷑: E ttam̃ mul¬¬
tũ int̾ẽ inter eũ qui inuitus et
necessitate ꝑsecutionis coactus
suc cubuit: & illũ qui sacrilega
uoluntate audax contra ȩcłã
pia uoce blasphemat: Et non
pudet stephanũ hoc asserere.
ut ꝑ eos quicũ ipsi in om̃ib pecca¬
tis sint c̃stituti. dicat posse remis¬
sionẽ peccatorũ dari: quasi possit
ẽẽ. indomo mortis. lauacrũ salu-
tis. Ubi ergo erit qđ scriptũ est.
abaqua aliena abstinete: & a fon¬
te alieno nebiberis: Si relicto
eccłȩ fonte signato alienã aquã
ꝓtua suscipis. & ꝓfanis fontibus
ȩccłam pollius: quando enim

Expanded text:
pi fuerant, et postmodum sibi potestatem clericae ordinationis assumentes baptizaverunt, pro non baptizatis habendos judicavimus. Et hoc apud nos observatur, ut quicumque ab illis tincti ad nos veniunt, tamquam alieni et nihil consecuti, unico et vero Ecclesiae catholicae Baptismo apud nos baptizentur et lavacri vitalis regenerationem consequantur. Et tamen multum interest inter eum qui invitus et necessitate persecutionis coactus succubuit, et illum qui sacrilega voluntate audax contra Ecclesipia voce blasphemat. Et non pudet Stephanum hoc asserere, ut per eos qui, cum ipsi in omnibus peccatis sint constituti, dicat posse remissionem peccatorum dari, quasi possit esse in domo mortis lavacrum salutis! XXIII. Ubi ergo erit quod scriptum est: Ab aqua aliena abstine te et a fonte alieno ne biberis , si relicto Ecclesiae fonte signato, alienam aquam pro tua suscipis et profanis fontibus Ecclesiam polluis? Quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. litteris meis frequenter
ã monitos esst: ut gloriosa uoce
dñm confessis & incarcere c̃stitu.¬
tis. om̃ĩs diligentia p̾beat᷑: tam̃
identidem uobis incũbo. nequid
ad curã desit his quib agłam ni-¬
hil dcest Atq utinã loci & gradoꝰ
mei conditio ꝑmitteret : ut ipse
nc̃ p̃sens ct̃. possim. promptus ac
libens sollẽpni ministerio cuncta
circa fortissimos fr̃s nr̃os dilectio¬
nis obsequia complerem Sed of¬
ficium meũ diligentia rep̾sentet:
faciet omĩa quae fieri oportet
circa cos. quos in talib meritis fides
ac uirtutis suȩ illustrauit diuina
dignatio: Corporib etiã omniũ
qui & si torti sunt intarcere
tam̃glorioso exitu mortis excedus:¬
imꝑciat᷑ & uigilantia et cura pro¬
quicquid pati uoluit: ñ cnĩ ipsi tor¬
m̃tis. sed corm̃ta ipsis defucrunt
Qui mme c̃fessus fuerit corã homi¬
nib & ego in illo confitebor corã
infinem: hic saluabit᷑ dicit dÑis:
Tolerauer̃ & ad finẽ usq incorrup.¬

Expanded text:
rissimi litteris meis frequenter admonitos esse ut gloriosa uoce Dominum confessis et in carcere constitutis omnis dillgentia praebeatur. tamen identidem uobis incumbo, ne quid ad curam desit his quibus ad gloriam nihil deest. adque utinam loci et gradus mei condicio permitteret ut ipse nunc praesens esse possem: promptus et libens sollemni ministerio cuncta circa fortissimos fratres nostris dilectionis obsequia complerem. sed officium meum uestra diligentia repraesentet et faciat omnia quae fieri oportet circa eos quos in talibus meritis fidei ac uirtutis suae inlustrauit diuina dignatio. corporibus etiam omnium. qui etsi torti non sunt, in carcere tamimpertiatur et vigilantia et cura prot; non enim ipse tormentis, sed tormenta ipsi defuerunt . Qui in me confessus fuerit coram hominibus, et ego in illo confitebor coram ad finem hic salvus erit , dicit Dominus. Toleraverunt, et ad finem usque incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
diina censura nec noctibus
desinit nec dieb p̃ter noct᷑nas
uisiones: Per dies quoq implet᷑
apud nos spũ scõ puerorũ in.¬
nocens ȩtas. quȩ in extasi uidet
inoculis: & audit & loquit᷑ ea.
quib nos dñs monere & instrũ.¬
ere dignat᷑: Et audietis omĩa
quando me aduos reducẽ fece¬
rit dñs. qui ut sederẽ iussit in¬
terim morari: & incauti & tũmi¬
di quidã int̾ uos qui hominẽ
ñ cogitant uł dñm timeant:
Scientes qm̃ siultra in sdem ꝑ¬
seuerauerit uitarea asonitione
quã ut dñs iubet: ut interim
ꝓhibeant᷑ offerre: Acturi &
apud nos & apud c̃fessores ipsos.
& apud plebẽ uniuersã causã

Expanded text:
diuina censura nec noctibus diuina censura nec noctibus desinit nec diebus. praeter nocturnas uisiones per dies quoque impletur apud nos spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi uidet oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. et audietis omnia quando me ad uos reducem fecerit Dominus, qui ut secederem iussit. interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter uos, qui hominem non cogitant, uel Deum timeant, scientes quoniam si ultra in isdem perseuerauerint, utar ea admonitione qua me uti Dominus iubet, ut interim prohibeantur offerre, acturi et apud nos et apud confessores ipsos et apud plebem uniuersam causam
Abbreviated transcription (Latin):
re. et cũ data abeo & p̃scripta
obseruatione. Exponunt de
inuidiȩ beatos martyres &
gloriosos seruos di cũ dĩsacer-¬
dote cõmittunt:. Ut cũ illi me¬
mores longis nrãe ad me litte.¬
ras direxerint: & petierint tunc
desideria sua examinari & pacẽ
dari: quando ipsa ante mater
nr̃apace de miscđia dnĩ prior
supserit: & nos diuina ꝓtectio
reduces ad ȩccłam suã fecerit:
his sublato honore que nobis
beati martyres cũ confessoribus
seruant. contẽpta dñi lege
obseruatione. quã idcm marty¬
res & confessores tenenda man¬¬
data ante extinctũ ꝑsecutionis
metũ: ante reditũ nr̃m. ante
ipsũ pene martyrũ excessum.
cõmunicent cũ lapsis & offerant:
eucharistiã tradant: quando
etiã nisi martyres ꝑcalorẽ głȩ
minus scripturã contẽplantes.
c̃tra legem dni plus aliquid
cuperent apr ris & diaconis
suggerentib ad monen debe¬¬
rent sicut semꝑ inpreteritum
factũ est. Castigare nos itaq

Expanded text:
re et cum data ab eo et praescripta re et cum data ab eo et praescripta obseruatione. exponunt deinde inuidiae beatos martyras, et gloriosos seruos Dei cum Dei sacerdote committunt, ut, cum illi memores loci nostri ad me litteras direxerint et petierint tunc desideria sua examinari et pacem dari quando ipsa ante mater nostra pacem de misericordia Domini prior sumpserit et nos diuina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus seruant, contempta Domini lege et obseruatione quam idem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum paene martyrum excessum, communicent cum lapsis et offerant et eucharistiam tradant, quando etiam si martyres per calorem gloriae minus scripturam contemplantes contra legem Domini plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. Castigare nos itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tis calicẽ dm̃ bibere & calicẽ
demoniorũ: Non potestis m̃se
dñi cõmunicare & m̃sȩ dȩmoni¬
ors: Hȩc qui subtrahit frĩb nr̃is.
decipit miseros: ut qui possunt
agentes pęnitentiã uerã dõq
gis pereant. & qui erigere se pos¬
sunt plus cadant: Nã cũ inmino¬
rib peccatis agant peccatores
pęnitentiã iusto tẽpore & scđm
disciplinȩ ordinẽ ad exhomõ¬
loges inueniant: & ꝑ manus
impositionẽ ep̃i & clerici iuss
cõmunicationis accipiant
nunc crudo tẽpore ꝑsecutione
adhuc ꝑseuerante. ñdum resti.¬
tuta eccłe ipsius pace ad cõ¬
municationẽ admittunt᷑: &
offertur nom̃ corũ. & nondũ
penitentia acta: ñdũ exhomo¬
loges in facta. nondum manꝰ
eis ab episcopo. ut in elero
inposita eucharistia illis dat᷑.
cũ scriptũ sit: qui ederit panem
aut bibent calicẽ dñi indigne
reus erit corporis & sanguinis
dñi Sed nunc illi rei ñsunt:
qui minus scripturȩ legẽ tenu
positis faciant omĩa cũ dĩtimo¬

Expanded text:
s calicem Domini bibere et calicem daemoniorum. non potestis mensae Domini communicare et mensae daemoniorum. haec qui subtrahit fratribus nostris decipit miseros: ut qui possunt agentes paenitentiam ueram Deo qugis pereant et qui erigere se possunt plus cadant. nam cum in minoribus peccatis agant peccatores paenitentiam iusto tempore, et secundum disciplinae ordinem ad exomologesin ueniant, et per manus inpositionem episcopi et cleri ius communicationis accipiant, nunc crudo tempore persecutione adhuc perseuerante. nondum restituta ecclesiae ipsius pace, ad communicationem admittuntur, et offertur nomine eorum, et nondum paenitentia acta, nondum exomologesi facta, nondum manu eis ab episcopo et clero inposita, eucharistia illis datur, cum scriptum sit: qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Sed nunc illi rei non sunt qui minus scripturae legem tenueaepositis faciant omnia cum Dei timo
Abbreviated transcription (Latin):
les illecebras municũ pectꝰ concebas:
ne uiolenti & cruenti letabilibus
laquȩis implicem᷑. ut signũ salutis
aet̃nae in columem ꝑferamus.
Parce a nobis om̃em scł̃i illuuiem
omẽmq diaboli ꝑsuasionem.
La queetur concidat et separatur.
a moueatur. sicut asara famula
raphad: & sicut tobiȩ ad fuisti:
ita mͥ adẽe. digneris. & ut tribus
pueris incamino & daniclo miscdiã
presticisti. sic carca nos fimulos
tuos facere digneris. qui mortuos
susci tasti: cȩcos illuminasti surdis au¬
ditum mucis eloquia. claudis gressũ.
leprosis sanitatẽ dedisti: ita famulis
tuis qui inte tota uirtute mentis
credimus natum. passum. uenturũ
iudicate uiuos & mortuos: adsiste
nobis sicuc apłis inuinculis. teclȩ
inignibus. paulo imꝑsecutionibus.
petro influctibus. qui sedes
suꝑ septẽ chronos ad dextera patris.
respice nos. & libera de ȩternae
mortis interitu: unus inuno. pater
honor uirtus. claritas. maiestas.

Expanded text:
les inlecebras munitum pectus concedas, les inlecebras munitum pectus concedas, ne uiolenti et cruenti hostis letalibus laqueis implicemur, ut signum salutis aeternae incolume perferamus. arce a nobis omnem saeculi inluuiem omnemque diaboli persuasionem. laqueetur, concidat et separetur et amoueatur, sicut a Sarra famula Raphael. et sicut Tobiae adfuisti, ita mihi adesse digneris. et ut tribus pueris in camino et Danielo misericordiam praestitisti, sic circa nos tuos famulos facere digneris. qui mortuos suscitasti, caecos inluminasti, surdis auditum, mutis eloquium, claudis gressum, leprosis sanitatem dedisti: ita da famulis tuis, qui in te tota uirtute mentis credimus natum passum. uenturum iudicare uiuos et mortuos. adsiste nobis, sicut apostolis in uinculis, Teclae in ignibus, Paulo in persecutionibus, Petro in fluctibus. qui sedes super septem thronos ad dexteram patris, respice nos et libera de aeternae mortis interitu: unus in uno, pater honor uirtus claritas maiestas
Abbreviated transcription (Latin):
Gyos AGyos. acyos. sande
scõrũ ds. pater patrum
es ante mundi dispositionẽ & mariae
scãe uirginis uterum ꝑ mysterium
editus orantib. nobis desiderium
animae. incegritatẽ cordis. p̃stare
dignare: ut laucro salutari recreatũ
peccus delictis carnalib incolume
ꝑsistat. Petimus fide illͥ bata mente
incorrupta: deuotione robusta.
operatione seu dilectione continua:
in tua ȩccła sẽa semꝑ nos florere
ꝑmittas: qm̃ tibi flectimꝰ genua¬
& curuamus ceruices. cui angeli¬
& archangeli milia miliorum
laudes canunt: linguȩ
confitentur caelestiũ tẽrrestrium
& infernorũ. tibi om̃s
atq incelo & sub caelo c̃ficent᷑. te
in sensibilia senciunt: cues solus &
qui soli filio conspectabilis es cui
angłi & archangeli optẽperant.
tibi dñe pat̃. te oramꝰ ut tribuas
nob̾ m̃tẽ integram: innocentiam.
sinceritatẽ deuotã conscientiam:
scãm purã. sobriã. castam: c̃tra
om̃s insidias scłi gloriosa fide de¬
gentẽ: c̃tra diaboli minas & carna¬

Expanded text:
gios, hagios, hagios, sancte sanctorum, pater patrum es ante mundi dispositionem et ex Mariae sanctae uirginis utero per mysterium editus: orantibus nobis desiderium animae, etiam integritatem cordis praestare dignare, ut lauacro salutari expiatum pectus delictis carnalibus incolume persistat. petimus fide inlibata, mente incorrupta, deuotione robusta, operatione seu dilectione continua, in tua ecclesia sancta semper nos florere permittas: quoniam tibi flectimus genua, curuamus ceruices, cui angeli archangeli milia milium malaudes canunt, linguae confitentur caelestium terrestrium et infernorum : tibi omnes aquae in caelo et sub caelo confitentur, te insensibilia sentiunt: tu es solus et qui soli filio conspectabilis es : angeli et archangeli obtemperant tibi Domine pater: te oramus, tribuas nobis mentem integram, innocentiam puram, sinceritatem deuotam, conscientiam sanctam puram sobriam castam, contra omnes insidias saeculi gloriosa fide degentem: contra diaboli minas et carna
Abbreviated transcription (Latin):
Sed manifestum est: quaidiu animus
a ratione ñ separatur . eiq coher&.
necessario eum manere atq uiuere.
Separari auc̃: qua candem ui potest
N um corporea. cuius & potentia
infirmior. & origo inferior. &
ordo separatior.⁊ Nullomodo:
Animali ergo: Sed etiã id quomodo
A n alter animus potentior quis quis
est. concẽplari rationẽ non pocest.
nisi alterum inde separauerit: at neq
ratio cuiquã contẽplanti de fuerit.
si om̃s concẽplentur: & cum nihil sit
ipsa ratione potencius. qđ nihil est
incõmucabilius: nullo pacto erig ani

Expanded text:
Sed manifestum est quamdiu animus Sed manifestum est quamdiu animus a ratione non separatur eique cohaeret, necessario eum manere atque vivere. Separari autem qua tandem vi potest? Num corporea, cujus et potentia infirmior, et origo inferior, et ordo separatior? Nullo modo. Animali ergo? Sed etiam in quo modo? An alter animus potentior quisquis est, contemplari rationem non potest, nisi alterum inde separaverit? At neque ratio cuiquam contemplanti defuerit, si omnes contemplentur: et cum nihil sit ipsa ratione potentius, qua nihil est incommutabilius; nullo pacto erit ani
Abbreviated transcription (Latin):
sentiuntur. & locis continentur.
Unde: ne ꝑcipi quidem posse
affirmantur. Ea uero quae in-¬
telliguntur. ñ quasi alibiposita
incelliguntur: quã ipse qui in¬
tellegit animus: Simul etiã in-¬
telliguntur. non contineri loco
Quare ista coniunctio intutntis
animi. & eius ueri qđ intuetur.
aut ita est ut subiectũ sit animus.
uerũ aut̃ illud insubiecco: aut ẽtra
subiectũ uerũ. & insubiecto animus:
aut ũtrãq substancia. Horũ autẽ
trium. siptimũ est: tun est immor¬
talis animus quã ratio. scđi superi.¬
orem disputationẽ. qđ in ẽẽ. illa
nisi uiuo ñ potest: Ea dem necessitas
in sccundo est. Nam̃ uerum illud
qđ ratio dicitur. nihil hab&
cõmutabile: sicut appar& nihil
commutari potest quod in eo tan¬¬
quam in subiecto est. Reman &
igitur om̃is pugna: de tertio.
Namsi animus substantia est. substan¬
cia rationi coniungitur: non ab¬
sur de quis pucauerit ficriposse.
ut manente illa : bic ẽẽ. desinat.

Expanded text:
sentiuntur, et locis continentur, sentiuntur, et locis continentur, unde nec percipi quidem posse affirmantur. Ea vero quae intelliguntur, non quasi alibi posita intelliguntur, quam ipse qui intelligit animus: simul enim etiam intelliguntur non contineri loco. 11. Quare ista conjunctio intuentis animi, et ejus veri quod intuetur, aut ita est ut subjectum sit animus, verum autem illud in subjecto; aut contra subjectum verum, et in subjecto animus; aut utrumque substantia. Horum autem trium si primum est, tam est immortalis animus quam ratio, secundum superiorem disputationem, quod inesse illa nisi vivo non potest. Eadem necessitas in secundo est. Nam si verum illud quod ratio dicitur, nihil habet commutabile sicut apparet; nihil commutari potest quod in eo tanquam in subjecto est. Remanet igitur omnis pugna de tertio. Nam si animus substantia est, et substantia ratio cui conjungitur; non absurde quis putaverit fieri posse, ut manente illa hic esse desinat.
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: lamigitur ñ solum ꝑsẽ:
uerum nec nris rationibus formidan¬
dȩ sunt. Ergo incumbendum om̃ib
ratiocinandi uirib uideo ut ratio
quid sit. & quociens diffinin pos¬
sit sciatur. ut scđm om̃s modos.
& de animae immortalitate
constet
Ratio est aspectus animi
quoꝑ ipsum non ꝑ corpus: uerũ
incuctur. Aut ipsa ueri concemplatio
ñꝑcorpus. aut ipsum uerũ quod
concẽplatur. Primũ illud: in animo
c̃ẽ nemo ambigit. de scdõ & tercio:
quaeri pocest. Sed& scdm: sine
animo ẽe ñpotest. detercio mag¬
na quȩstio est: utrũ uerũ illud qđ
sine instrum̃to corpotis animus in¬
cuetur. sic ꝑseipsum & ñ sit in animo
aut possitne. ce. sine animo. Quo qͦ¬
lib& modo aut̃ se habeat: ñ id poss&
contemplari animus ꝑseipsum. nisi
aliqua coniunctione cum eo. Nam
om̃e qđ concẽplamur. siue cogita¬
tione capimus: aut sensu aut incel¬
lectu capimus. Sedea quae sensu
capiuntur. extra etiam nos. ẽẽ.

Expanded text:
faciat. Jam igitur non solum per se, faciat. Jam igitur non solum per se, verum nec nostris rationibus formidandae sunt. ratiocinandi viribus video, ut ratio quid sit, et quoties definiri possit sciatur, ut secundum omnes modos et de animae immortalitate constet. Ratio est aspectus animi, quo per seipsum, non per corpus verum intuetur; aut ipsa veri contemplatio, non per corpus; aut ipsum verum quod contemplatur. Primum illud in animo esse nemo ambigit: de secundo et tertio quaeri potest; sed et secundum sine animo esse non potest. De tertio magna quaestio est, utrum verum illud quod sine instrumento corporis animus intuetur sit per seipsum, et non sit in animo, aut possit esse sine animo. Quoquolibet modo autem se habeat, non id posset contemplari animus per seipsum, nisi aliqua conjunctione cum eo. Nam omne quod contemplamur, sive cogitatione capimus, aut sensu aut intellectu capimus. Sed ea quae sensu capiuntur, extra etiam nos esse
Abbreviated transcription (Latin):
insubiecto sunt tanta cõmutatio fier&.
ut illud qđ sub ẽẽ. dicebatur dici
iam omino ñ poss&: ueluti cum
calore ignis cęra in auras discedit.¬
cęra erat. & cęra iam non est: nullomͦ
aliqua ratione quic quã eorũ quae
in illo subiecto ideo erant. quia hoc
erat: manere putaretur. Quã obrẽ:
si anima subiet tum est ut supra dixi-¬
mus: inquo ratio inseparabiliter:
ea necessitate quoq qua insubiecto
ẽẽ. monstratur: nec nisi uiua anima
pocest: ẽẽ. anima: nec in ea racio po¬¬
test: ẽẽ sine uita. Et immortalis racio:
immortalis ẽ. amma. Prorsus enim
nullo pacto non existente subiecto
suo: immutabilis ratio maner&.
Qđ euenir&: sitanta accider& animȩ
mutatio: ut eam non animã facer&
idẽ mon cõger&. Nulla aut̃ illarũ
mutationũ quas siuẽ ꝑcorpus siue
ꝑ ipsam inanima fiunt. quamuis
utrum aliquae ꝑ ipsam fiu̾nt. id est
quarum ipsa sit causa ñ parua sit
questio: id agit ut animã ñ animã

Expanded text:
in subjecto sunt, tanta commutatio fieret, in subjecto sunt, tanta commutatio fieret, ut illud quod subesse dicebatur, dici jam omnino non posset; veluti cum calore ignis cera in auras discedit,cera erat, et cera jam non est: nullo modo aliqua ratione quidquam eorum, quae in illo subjecto ideo erant quia hoc erat, remanere putaretur. 9. Quamobrem si anima subjectum est, ut supra diximus, in quo ratio inseparabiliter, ea necessitate quoque qua in subjecto esse monstratur, nec nisi viva anima potest esse anima, nec in ea ratio potest esse sine vita, et immortalis est ratio; immortalis est anima. Prorsus enim nullo pacto non existente subjecto suo immutabilis ratio permaneret. Quod eveniret, si tanta accideret animae mutatio, ut eam non animam faceret, id est mori cogeret. Nulla autem illarum mutationum, quae sive per corpus, sive per ipsam animam fiunt quamvis utrum aliquae per ipsam fiant, id est quarum ipsa sit causa, non parva sit quaestio, id agit ut animam non animam
Abbreviated transcription (Latin):
suas: anima dr̃ immutari. Scđm cor¬
potis: ut ꝑaetites. ꝑ morbos. ꝑ dolores.
labores. offensiones. ꝑ uoluptates.
Scdmsuas aut̃: ut cupiendo. lȩtando.
metuendo : egrescendo studendo
discendo. hae om̃s mutationes. si non
necessario argum̃to sunt moti animã:
nibil quidem metuendȩ sunt ꝑseipse
separatim: Sedne rationi nrãe aduer¬
sentur. quia dictũ est mutito subiecto
dum est. Sed ñ aduersantur. Nam
illud scđm hanc mutationẽ subiecti
dr̃. ꝑ quã omino mutari cogit᷑ nomen.
N ainsi ex albo caera nigrũ colorẽ ducat
aliunde. ñ minus cęra est. Etsi ex
quadrata potundã formã sumat:
ex molli durescat. rigescatq excalida:
At ista in subiecto sunt: & cera subiectũ.
Man& aut̃ cęra ñ magis minusue cęra:
cũ illa mutentur. P otest igit᷑ aliqua
mutatio fieri eorũ quae insubiecto
sunt: cũ ipsũ tam̃ iuxta id qđ est ac
dicitur: ñ mutetur. Atsi eorũ quae

Expanded text:
suas, anima dicitur immutari. Secundum corsuas, anima dicitur immutari. Secundum corporis, ut per aetates, per morbos, per dolores, labores, offensiones, per voluptates. Secundum suas autem, ut cupiendo, laetando, metuendo, aegrescendo, studendo, discendo. 8. Hae omnes mutationes, si non necessario argumento sunt mori animam, nihil quidem metuendae sunt per se ipsae separatim: sed ne rationi nostrae adversentur, qua dictum est, mutato subjecto utari, videndum est. Sed non adversantur. Nam illud secundum hanc mutationem subjecti dicitur, per quam omnino mutare cogitur nomen. Nam si ex albo cera nigrum colorem ducat alicunde, non minus cera est; et si ex quadrata rotundam formam sumat, et ex molli durescat, frigescatque ex calida: at ista in subjecto sunt, et cera subjectum. Manet autem cera non magis minusve cera, cum illa mutentur. Potest igitur aliqua mutatio fieri eorum quae in subjecto sunt, cum ipsum tamen juxta id quod hoc est ac dicitur, non mutetur. At si eorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
aet̾num quã circuliratio. uł siquid aliud
in huiuscemodi artib nec ñ fuisse ali¬
quando nec ñfore cõp̃henditur:
Manifestum est etiã immortilẽ esse
animũ humanũ. & om̃s ueras raciones
insecittis cius. ẽẽ. quãuis eas siue igno¬
ratione siue obliuione. aut ñ habere.
Siem̃ subiectum est animus arte in
subiecto existente. neq subiectũ im¬
mutari potest: quin id qđ insubiecto
est immucetur. qui possumus obainere
immutabilẽ. ẽẽ arte atq racionẽ. si
mutabile animus in quo illa sunt
.ẽẽ. conuincitur .÷ Quae aut̃ maior.
quã incontraria sol& ẽẽ. mutatio:
& quis negat animũ ut omittã cȩtera
stultũ alias. alias uero ẽẽ. sapientẽ:
Prius gͦ quot modis accipiatur amimȩ
quae dicit᷑ mutatio: uideamus. Qui ut
opinor manifestiores dũ caxac clario¬
tesq nobis duo sunt genere. spetie
uero plures inueniuntur. Namq aut
scđm corporis passiones. aut scđm

Expanded text:
aeternum quam circuli ratio, vel si quid aliud aeternum quam circuli ratio, vel si quid aliud in hujuscemodi artibus, nec non fuisse aliquando, nec non fore comprehenditur?: manifestum etiam est, immortalem esse animum humanum, et omnes veras rationes in secretis ejus esse, quamvis eas sive ignoratione sive oblivione, aut non habere, Si enim subjectum est animus arte in subjecto existente, neque subjectum immutari potest quin et id quod in subjecto est immutetur; qui possumus obtinere immutabilem esse artem atque rationem, si mutabilis animus in quo illa sunt esse convincitur? Quae autem major quam in contraria solet esse mutatio? et quis negat animum, ut omittam caetera, stultum alias, alias vero esse sapientem? Prius ergo quot modis accipiatur, quae dicitur animae mutatio, videamus; qui, ut opinor, manifestiores duntaxat clarioresque nobis duo sunt genere, specie vero plures inveniuntur. Namque aut secundum corporis passiones, aut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ẽ. aliquando non est
in animo. qdđ ꝑobliuionẽ atq imperita
sacis nocũ est: nihil ad eius immor¬
talitatẽ affert. Argum̃tũ huius
conexionis. Negatur ance cedens:
hoc modo. Auc ẽ. Aliquid in animo
qđ inp̃senti cogitatione ñ est: auc
ñ est incrudico animo ars musica. cũ
de sola geo metrica cogitat. hoc aut̃
falsũ est. Illud igitur uerũ Non aut̃
quicquã se habere animus sencit: nisi
quod in cogitationẽ uenerit. P ocest
igitur aliquid ẽẽ. in animo qđ esse
in se animus ipse nonsenciat. Id autẽ
quamdiusit. nihil int̾est. Namq si
diutius fuerit in alus animus occupatꝰ.
quã ut intentionẽ suã in ante cogicata
facile possit reflectere: obliuio uel
imperitia nominatur. Sed cũ uł nos-
ipsi nobiscum ratiocinantes: uel abalio
bene incerrogati dequibusdã liberalib
artib ca quac inuenimus: non alibi
gigner& animus inuentione cẽporali.
Nam aetna sepe inuenit. Quid enĩ cam

Expanded text:
aliquando est, aliquando non est aliquando est, aliquando non est in animo, quod per oblivionem atque imperitiam satis notum est; nihil ad ejus immortalitatem affert argumenti hujus connexio, nisi negetur antecedens hoc modo. Aut est aliquid in animo, quod in praesenti cogitatione non est; aut non est in erudito animo ars musica, cum de sola geometrica cogitat: hoc autem falsum est; illud igitur verum. Non autem quidquam se habere animus sentit, nisi quod in cogitationem venerit. Potest igitur aliquid esse in animo, quod esse in se animus ipse non sentiat. Id autem quamdiu sit, nihil interest. Namque si diutius fuerit in aliis animus occupatus, quam ut intentionem suam in ante cogitata facile possit reflectere, oblivio vel imperitia nominatur. Sed cum vel nos ipsi nobiscum ratiocinantes, vel ab alio bene interrogati de quibusdam liberalibus artibus ea quae invenimus, non alibi gigneret animus inventione temporali nam aeterna saepe invenit; quid enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
aut eius. ẽe. nisi in atumo. Aut ubi uita
rationẽ: Quãuis eni ars una multa¬
rum quasi quidã coctus tacionũ ẽẽ.
dicatur: cam̃ arsetiã una ratio diciue¬
rissime atq incelligi pocest Sed siue hoc
siue illud sit: ñminus immucabilem
artẽ eẽ. conficitur. artẽ aut̃ ñ solum
c̃e in animo artificis. sedetiã nuquam
.Eẽ. nisi in animo manifestũ ẽ. idque in¬
separabiliter. Namsi ars ab animo sepa¬
rabitur. aut erit preterquã in animo.
aut nusquã erit: aut de animo in ani-
mũ transibit. At ut sedes arti nulla¬
est sine uita: ita nec uita cũratione
ulli nisi animae. Nusquã porro. ẽẽ.
qđ est. aut quod immutabile. ẽ. non
ẽt aliquando qui potest: Si uero ars
de animo in animũ transit: in illo man¬
sura: deserens istum: nemo arte doc&
nisi amittendo: aut etiã ñ nisi docen¬
tis obliuione fit aliquis peritus.
sunt. sicuti sunt: immortalis est
animus humanus. At enĩsi ars

Expanded text:
aut ejus esse, nisi in animo; aut ubi vita aut ejus esse, nisi in animo; aut ubi vita rationem? Quamvis enim ars una multarum quasi quidam coetus rationum esse dicatur, tamen ars etiam una ratio dici verissime atque intelligi potest. Sed sive hoc, sive illud sit, non minus immutabilem artem esse conficitur: artem autem non solum esse in animo artificis, sed etiam nusquam esse nisi in animo manifestum est, idque inseparabiliter. Nam si ars ab animo separabitur; aut erit praeterquam in animo, aut nusquam erit, aut de animo in animum continuo transibit. At ut sedes arti nulla sine vita est, ita nec vita cum ratione ulli nisi animae. Nusquam porro esse quod est, vel quod immutabile est non esse aliquando non potest. Si vero ars de animo in animum transit, in illo mansura deserens istum; nemo artem docet nisi amittendo, aut etiam non nisi docentis oblivione fit aliquis peritus, sunt, sicuti sunt, immortalis est animus humanus. 6. At enim si ars
Abbreviated transcription (Latin):
cũ necessario mutari. & obhoc &iam
p̃cericorũ & expectationẽ futurorũ
habere. quat omĩa sine uita c̃ẽ. non
possunt. quã quã & si nullus interitꝰ
sinc mutatione sit. & nulla mucatio
sinc motu: ñ tam̃ omis mutatio in¬
tericũ om̃is motus mutatione̾ oꝑatur.
Licet eñ ipsũ corpus nr̃m & motum
plerũq qua lib& actione. & mutatũ
certe uł aetate dicere: tam ñdum
interrisse. id est ñcẽ. sine uita. Liceat
igitur & animũ ñ continuo pucare
priuariuita: quãquã ei fortisse per
motũ mutatio non nulla contingat.
Sieni man& aliquid immutabile in
animo. qđ sine uita eẽ ñpossit. ani¬
mo & iam uica sempiterna maneac
necesse est. Nam hoc prorsus ita
se habet. ut si primũ est: sit scđm.
Est aut̃ primũ. Quis enĩ ut alia omit¬
tã. aut rationẽ numerorũ mutabilẽ
.c̃ẽ. audeat dicere. auc artẽ quãlib&
ñ ista tatione constare. aut artem
ñ eẽ in artifice etiã cuei ñ exercet.

Expanded text:
eum necessario mutari, et ob hoc etiam eum necessario mutari, et ob hoc etiam eritorum et exspectationem futurorum habere, quae omnia sine vita esse non possunt. Quanquam etsi nullus interitus sine mutatione sit, et nulla mutatio sine motu; non tamen omnis mutatio interitum, omnisque motus mutationem operatur. Licet enim ipsum corpus nostrum, et motum plerumque qualibet actione, et mutatum certe vel aetate dicere, tamen nondum interisse, id est non esse sine vita. Liceat igitur et animum non continuo putare privari vita, quanquam ei fortasse per motum mutatio nonnulla contingat.Si enim manet aliquid immutabile in animo, quod sine vita esse non possit; animo etiam vita sempiterna maneat necesse est. Nam hoc prorsus ita se habet, ut si primum est, sit secundum. Est autem primum. Quis enim, ut alia omittam, aut rationem numerorum mutabilem esse audeat dicere, aut artem quamlibet non ista ratione constare; aut artem non esse in artifice, etiam cum eam non exercet;
Abbreviated transcription (Latin):
est ñ pocest esse. Nec est quicquam
qđ aut nondũ est: aut iam non est.
Pocest igitur inagendo quidda esse
qđ adeaquae ñ sunt ꝑtineat. Possunt
simul inagence plura ẽẽ: cum ea
plura quae aguntur: simul esse
ñ possunt. Possunt ergo etiã in mouen¬
te: cum in eo qđ mouetur ñ possint:
Atquaecunq inte̾pore simul. et ñ posst̃.
&timen afuturo in p̃ceritũ transmictun¬
tur. mutabilia sint necesse est. hinc
iam colligimus. posse. c̃ẽ. quiddam.
qđ cũ mou& mutabilia ñ mutetur.
Cũ enĩ ñ mutatur mouentis intentio
ꝑducendi ad finẽ quẽ uol& corpus
qđ mou&. illudq corpus qđ mou&e.¬
eodem motu ꝑmom̃ta mucet᷑: atq
illa incentio ꝑficiendi quã immutatã
manere manifestũ est. & ipsa membra
artificis. & lignũ aut lapidem arti-¬
fici subiectũ moueat. quis dubit&
c̃ sequens ẽẽ. qđ dictum est: Non
igit̃ siqua mutatio corporu mouente
animo fit: qua in ea sit intentus: hinc

Expanded text:
est, non potest esse: nec est quidquam est, non potest esse: nec est quidquam quod aut nondum est, aut jam non est. Potest igitur in agendo quiddam esse, quod ad ea quae nondum sunt pertineat. Possunt simul in agente plura esse, cum ea plura quae aguntur simul esse non possint. Possunt ergo etiam in movente, cum in eo quod movetur non possint. At quaecumque in tempore simul esse non possunt, et tamen a futuro in praeteritum transmittuntur, mutabilia sint necesse est. 4. Hinc jam colligimus, posse esse quiddam quod cum movet mutabilia, non mutatur. Cum enim non mutatur moventis intentio perducendi ad finem quem volet corpus quod movet, illudque corpus de queodem motu per momenta mutetur, atque illa intentio perficiendi quam immutatam manere manifestum est, et ipsa membra artificis, et lignum aut lapidem artifici subjectum moveat, quis dubitet consequens esse quod dictum est? Non igitur si qua mutatio corporum movente animo fit, quamvis in eam sit intentus, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Conficit᷑ ẽt̃. quiddã qđ tẽpore moueat.
nectam̃ mutetur. Omeͣ qđ tempore
mou& corpus: tam & si ad unu finem
cendat: tam̃ nec simul potest omĩa face¬
re. nec potest ñ plura facere. Neq
enĩ ualet quauis ope agatur. aut
ꝑfecte unũ cẽ. qđ inpartes secari po-¬
cest: aut ullũ ẽ sine partib corpus.
aut sint morarũ int̃̾uallo tempus.
Aut uero uel breuissima sillaba enuntiet᷑.
cuiꝰ ñ tunc finẽ audias: cumiam non
audis initium. Porro qđ sic agitur:
& ex pectatione opus est ut ꝑagi. &
memoria ut cõp̃hendi queat quancũ
pocest. Et expecticio rerũ fucurarũ est.
p̃ceritarũ uero memoria: aut incentio
adagendũ p̾̃sentis est tẽporis. ꝑ qđ
fucurũ inp̾ceritũ transit. Nec coepti
motus cor poris expectari finis pocest
sinc ulla memoria. Quomͦ eni expec¬
catur ut desinat. qđ aut coepisse ex¬
cidit. aut omnino motũ esse: Rur¬
sus incentio ꝑ agendi quae p̃sens est.
sine expectatione finis qui futurus

Expanded text:
 tempore moveat, nec tamen mutetur. Omne autem quod tempore movet corpus, tametsi ad unum finem tendat, tamen nec simul potest omnia facere, nec potest non plura facere: neque enim valet quavis ope agatur, aut perfecte unum esse, quod in partes secari potest, aut ullum est sine partibus corpus, aut sine morarum intervallo tempus, aut vero vel brevissima syllaba enuntietur, cujus non tunc finem audias, cum jam non audis initium. Porro quod sic agitur, et exspectatione opus est ut peragi, et memoria ut comprehendi queat quantum potest. Et exspectatio futurarum rerum est, praeteritarum vero memoria. At intentio ad agendum praesentis est temporis, per quod futurum in praeteritum transit, nec coepti motus corporis exspectari finis potest sine ulla memoria. Quomodo enim exspectatur ut desinat, quod aut coepisse excidit, aut omnino motum esse? Rursus intentio peragendi quae praesens est, sine exspectatione finis qui futurus
Abbreviated transcription (Latin):
bitur uobis. Om̃̾is homo mendax:
tu ds uerax: sicut tu repmisisti
spondi om̃ib diebus uitae meae
qui passus es subpontio pilatobonã
confessionẽ crucifixus es. descendisti
& conculeasti aculeum mortis. qui
& paruisti apłis tuis. sedes addex¬
teram pacris qui uenturus es iudi¬
care uiuos & mor tuos. tu
dominaberis. libera mẽ de manu
quaerentis animam meã: Per nomen
cuũ libera me ab aduersaria parte :
ut operam des uincendi inimicum
incum: qm̃ tues potens assertor. &
aduocatus precũ & petitionũ nr̃arũ
animarũ die & nocte interpelles
ꝓpeccatis meis. orationẽ meam
respicere super p̃cib meis sicut
respexisti sup munera abel digneris
me liberare ab igne & pęna per¬
henne & ab om̃i tormeNto
quod parasti iniquis
per
saluatorem nr̾m. per quem
sȩculorum. A MIN¬

Expanded text:
bitur vobis. Omnis homo mendax, bitur vobis. Omnis homo mendax, tu es verax. Sicut tu repspopondi omnibus diebus vitae meae. Qui passus es sub Pontio Pilato bonam confessionem. Crucifixus es, descendisti, et conculcasti aculeum mortis. Qui et apparuisti apteram Patris, qui venturus es judicare vivos et mortuos. Tu dominaberis, libera me de manu quaerentis animam meam. Per nomen tuum libera me ab adversaria potestate, ut opem des vincendi inimicum meum: quoniam tu es potens assertor et advocatus precum et petitionum nostrarum animarum. Die ac nocte interpelles pro peccatis meis, orationem meam respicere super preces meas, sicut respexisti super munera Abel. Digneris me liberare ab igne et poena perenni, et ab omni tormento quod parasti iniquis: per Salvatorem nostrum, per quem saeculorum,