comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitacissuae angustias transģredi ꝑfeccȩ
concupiscunt. nec ab auctore iustorũ iniuistȩ
disponitur : quia electorum suorũ uota dif¬
ferens cruciat: crucians purgat : ut adper¬
cipiendũ quod desiderant. quandoq meli¬
us ex dilatione conualescat Electi autem
quousq ab intima quiete deferuntur: ad
cor suũ redeunt. ibiq carnis suae tumultib
absconsi : quasi a moenissimum secretũ pe¬
tunt: Sed in eo saepe temptationis aculcos
sentiunt. carnis incentiua partiuntur: etibi
grauissimos labores inueniunt : ubi magnã
requiẽ alabore quaesierunt: Vnde sesuir
post insinuatũ corruptionis suȩ carcerem
ad quicta cordis spatia redire festinans. qua
candem rixam mintimis inuenit. quam a bȩx¬
terioribus fugit: ꝓtinus sub didit dicns

Expanded text:
firmitatis suae angustias transgredi perfecte firmitatis suae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione convalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus absconsi, quasi amoenissimum secretum petunt. Sed in eo saepe tentationis aculeos sentiunt, carnis incentiva patiuntur; et ibi gravissimos labores inveniunt, ubi magnam requiem a labore quaesierant. Unde sanctus vir post insinuatum 261 corruptionis suae carcerem, ad quieta cordis spatia redire festinans, quia eamdem rixam et in intimis invenit quam ab exterioribus fugit, protinus subdit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
derant : Vnde adhuc parũ aliquidore
contemplationis degustant : ł fectae cu¬
piunt carnis stimulum subdere: nil in co¬
gitatione in licitũ de eius in corruptione
colerare : Sed quia scriptumest: corpus
quod corrumpitur. ad grauat animam
et deprimic terrena in habicatio sensum
multa cogitantem: intentione iam quidẽ
ultra semecipsos eminent: sed tamen
adhuc in firmitatis suae incerꝰtis moti¬
bus subdici corruptionis se carcere clausos
dolent Ait ergo: Num quid mare sum
ego. aut coctus. quia arcũ dedistime car¬
cere : Acsia ꝑte diceret: Mare uel coe¬
tus. iniqui uidelicet eorumq auctor ma¬
lignus sp̃s. quia effrenari adsolam ꝑ petran¬
dȩ iniquitatis licentiam appetunt: rectae
poene suae cartere constringuntur: Ego au¬
tem qui iam aeternitatis tuae liber tatem
desidero: cur ad huc meae carcere corruptionis
pracmor : Quod tamen nec aiustis suꝑbae
requiritur. quia a more ueritatis accensi in¬

Expanded text:
derant, unde adhuc parum aliquid ore derant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc infirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc meae carcere corruptionis premor? Quod tamen nec a justis superbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, in
Abbreviated transcription (Latin):
agenda mala quae appetunt: in possi¬
bilitatis suae angustia grauantur: Sae¬
pe enim dominari melioribus concupis¬
cunt: sed tamen eis diuino uiditio cunc¬
ta mirabiliter disponente substrati sunt:
Nocere bonis elati desiderane : Et tamedi¬
subieiti abcis solatia sperant: Pro gxplen¬
dis col iptatibus carnis longeuitatẽ utesl
praesenos cipuncis sed tamen abea subde¬
leritate ⁊a piuntur: Pequibus bene ꝑ psal¬
mistam dicitur: Scacuit aquas quasi iu
trẽ : Aquac quippe inutre sunt: cũ lus
fectũ non inueniunt: subcarnali corde de¬
primuntur: Coetus ergo ac mare circum¬
lignus sp̃s. uel sequaces illius in quorũ se
mentibus colligunt. atq in eis undas tu¬
mentis̃ cogitationũ uoluunt. ut imple¬
re mala quae appetunt nequeant. suꝑna
eos districtio angustat: Sc̃ autemuiri
cum mundiori corde caclestiũ archana
considerant: auctis ad hacc cotidie ardori¬
bus anhelant: Ibi iamplenae saciari desi¬

Expanded text:
eragenda mala quae appetunt impossieragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamesubjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae qfectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumlignus spiritus, vel sequaces illius, in iniquorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit; et quia implere mala quae appetunt, nequeunt, superna eos districtio angustat Sancti autem viri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desi
Abbreviated transcription (Latin):
Carcere homo circumdatur. quia plerumq
et uir tutum ꝓ fectibus adalta exsurge¬
re nititur : et tamen carnis suae corrupti¬
one praepeditur: Qua bene ex̃ ui: psal¬
mista deprecatur dicens: Educ decarce¬
re animam meã : ad confitendum nomi¬
nituo: Quiduõ appellatione maris. nisi
corda carnaliũ tumidis cogitationibus
fluctuosa: Quid autem coeti nomine.
nisi antiquus hostis exprimitur: quidũ
mentes saecularium possidendo penetrat.
qua si meorum lubricas cogitationes na¬
tat. Ded coctus carcere stringitur: quia
malignus sp̃s inferioribus deiectus. ne
ad caelestia euolare prae ualeat: pae¬
ne suae pondere coartatur: Setro ad¬
testante qui ait: Peus angelis peccantib
non peꝑcit: sed ruentibus in ferni de¬
tractos intartarum tradidit. inuiditiũ
cruciandos reseruari: Coetus carcere
astringitur. quia temptare bonos quan¬
tum desiderat: ꝓhibetur: Carcere quoq
mare circumdatur: quia carnaliũ men¬
tium tumida insanaq desideria: ad ꝑ¬

Expanded text:
Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubrica cogitatione natat. Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad p
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum Hominem deus magnificat:
quia largitate rationis ditat. in fusione
gratiae uitͥat: honore conlatȩ uir tutis
exaltat : Cũq ꝑ semetipsum nichil sit : esse
tamen eum cognitionis suae participem
benigatatis in unere concedic : Sederga
eundem magnificatũ hominẽ corsuum dñs
apponit: quia post dona uidiciũ exerit. me¬
rita subciliter pensat iutae pondera uehementer
examinat. et tanto ab eo districtius poenas exi¬
git: quanto hunc inpenso munere largius prȩ¬
uenit : Uir igitur sc̃s inmensitatem supernȩ
ficit : quod deus sub examine districtae retri¬
butionis intendit etdicat: Quid est homo
quia magnificas eum. aut quia ponis eum
erga cortuum. Acsi aperte exclamet
dicens: Magnificatur homo spiritali mu¬
nere : sed ta mencaro est: Et uias eius post
munera districte consideras : sed ta mensire mo¬
ta pietate iudicetur. pondus quod detua sub¬
tiliticte inminet:. ferre nec subleuatus adiusti¬
ciam sp̃s ualet Quia et si hunc se ultra tua

Expanded text:
 --Hominem Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius praevenit. Vir igitur sanctus immensitatem supernae ficit quod Deus sub examine districtae retributionis intendit, et dicat: Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Ac si aperte exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua
Abbreviated transcription (Latin):
possedit. Notandum quoq ẽ. quod prius cor¬
dis diutiae. & post opes corporis describuntur:
Solet enimrerum habundantia tanto magis adi¬
uino timore mentem soluere : quanto magis
hanc exigit diuersa cogitare: namdum per
multa spargitur. stare inintimis fixa ꝓhibet᷑
Q uod ꝑsemet ipsam ueritas cum parabolam semi¬
nantis exponeret: indicauit dicens. Qui seminatꝰ
est ins pinis: hic est qui uerbum deiaudit: & solli¬
citudo saeculi istius & fallacia diutiarum suffo¬
cat uerbum: & sine fruc̾tu efficitur. Eccebeatus
iob: & multa possidere dicitur : & paulo post
diuns sacrificiis in stanter deseruire perhibetur
quadeam sedula dei obsequia & sicõpatus ua ca¬
ut necdum praeceptiuisꝰ tus emicuerat quae
omnia relinqui praeciperet: sed tameai betitꝰ
iob eiusdem iam praeceptionisum incorde
seruabatꝰ Qua nimirum substanciam suam men
te reliquerat: quam sine delectacione possidebat:

Expanded text:
possedit. Notandum quoque est, quod prius corpossedit. Notandum quoque est, quod prius cordis divitiae, et post, opes corporis describuntur. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogitare. Nam dum per multa spargitur, stare in intimis fixa prohibetur. Quod per semetipsam Veritas, cum parabolam seminantis exponeret, indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius, et fallacia divitiarum, suffocat verbum, et sine fructu efficitur . Ecce beatus Job et multa possidere dicitur, et paulo post divinis sacrificiis instanter deservire perhibetur.qui ad tam sedula Dei obsequia, et sic occupatus vacavit. Necdum praecepti virtus emicuerat, quae omnia relinqui praeciperet; sed tamen beatus Job ejusdem jam praeceptionis vim corde servabat; quia nimirum substantiam suam mente 20 reliquerat, quam sine delectatione possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa iam forti positione subsequeas & iam
n uctoria praenoscatur. Sequitur. Nlatiq¬
ritiam. corparentis inlicit fecunditas ꝓlis.
Eõenim adambitum congregandȩ hereditatis
accenditur : quo multis hȩredibus fȩcundatur
Ut ergobeatiob quã scã meas fuerit osten¬
datur & iustus dicitur & multȩ plis pater
fuisse ꝑhibetur: Qui in libri su exordiode¬
uotus sacrificus offerendis asseritur: prõptus
autem largitatibus & lam post asemetipso memora¬
dur fensemus ergo quanta foraiudiait predtus
exxitit quem adhereditatis tenaciam: net tot heredũ
dolorem mentem commouenit: dampna ma¬
iora. Vtigtur ostendatur quantae uirtutis
extitit: multum fuisse dicitur quod pacienter
amisit. Numquam quippe sine dolore amit¬
titur: nisi quodsine amore possidetur: Itaque
dum substancia magna describitur. & tamen
paulo post pacienter amissa perhibetur: quã
sine dolore ꝑdidit: constat quia sine amore

Expanded text:
ipsa jam forti positione subsequens etiam ipsa jam forti positione subsequens etiam victoria praenoscatur. Sequitur: CAritiam cor parentis illicit fecunditas prolis. Eo enim ad ambitum congregandae haereditatis accenditur, quo multis haeredibus fecundatur. Ut ergo beati Job quam sancta mens fuerit, ostendatur, et justus dicitur, et multae prolis pater fuisse perhibetur. Qui in libri sui exordio devotus sacrificiis offerendis asseritur, promptus autem largitatibus etiam post a semetipso memoratur. Pensemus ergo quanta fortitudine praeditus exstitit, quem ad haereditatis tenaciam nec tot haeredum dolorem mentem commovent damna majora. Ut igitur ostendatur, quantae virtutis exstitit, multum fuisse dicitur, quod patienter amisit. Nunquam quippe sine dolore amittitur, nisi quod sine amore possidetur. Itaque dum substantia magna describitur, et tamen paulo post patienter amissa perhibetur; quam sine dolore perdidit, constat quia sine amore
Abbreviated transcription (Latin):
ocilos malorum a mixtione macula nitur¬
s hincnamq ꝑ salomonem dicitir Quimuno offeai¬
derit: multa bona ꝑdet. hinc ia cobus adtestatur
Idicens. Quicumq totam legem seruauert.
Soffendat auteminuno: factus ẽ omnium reus
hinc paulus ait. modicum ferm̃tũ totam massa
slet: ut cum palestrȩ certamea insinuaaT.
prius luctantium menbra describant : quam
latumualidum quȩ sit pestus quam sanũ. quã
plenitum eant lacerti: quam subter positus
uenter. nec molei grauet: nec extenuatione
debilitet : ut cum prius aptos certamine
artus ostenderint. tunc demum magnae
fortudiaus ictus Marrent: Qua ergo
adleta nr̃ contradiabolum fuerat certatur ͦ
quasi ante harenȩ spectaculum sacrae scrip¬
tor historiae in adletam spiritales tecles¬
uirtutes enumerans menitis menbra descrip¬
sit dicens. F rat uir ille simplex e rectusti
s mens dm̃: & recedeas amalo Vt dummeai¬
brorum positio magna cognoscitur : ex hac

Expanded text:
oculos malorum admistione maculanturoculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Hinc Paulus ait: Modicum fermentum totam massasolet, ut cum palaestrae certamen insinuant, prius luctantium membra describant quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter nec mole gravet, nec extenuatione debilitet; ut cum prius aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent. Quia ergo athleta noster contra diabolum fuerat certaturus, quasi ante arenae spectaculum, sacrae scriptor historiae in athleta hoc spiritales virtutes enumerans, mentis membra describit, dicens: Erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, ut, dum membrorum positio magna cognoscitur, ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
. & simplices sicut columbȩ Utraq enim neces¬
sario inammonitione coniunxit. ut & simplici¬
tatem columbȩ astucia serpentis instrueret:¬
& rursum serpentis astuciam columbae sim¬
plicitas temperaret. hinc ẽ quod sc̃s sp̃s prȩ¬
sentiam suam hominibus non incolumba solum¬
modo : sed &iam iaugne patefecit. Percolum¬
bam quippe simplicitas : per ignem uero telus
indicatur. In columba ergo & inigne ostendtur
quia quicquid illopleni sunt̃ : sic mansuetudi¬
au simplicitatis inseruiunt. ut contra culpas
delinquentium &iam zelo restitudiaus accen¬
ndãtur. Sequitur. Timensdin & recedensama
lo. Dm̃ timere ẽ nulla quae facienda suntbo
na: prȩterire. Unde ꝑsalonionem dicitur. Qui
dm nichil neglegit. Sed quia non nulli sicbo¬
na quae faciunt. ut tamea a quibusdam ma¬
lis minime suspendatur : bene post quam
timens dm̃ dicitur. recedere a malo ꝑhibetur:
UScriptum quippe c̃. Declina a malo & facbonũ:
N eque enimbona dõ accepta sunt : quae ante eiꝰ

Expanded text:
 enim necessario in admonitione conjunxit; ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc est quod sanctus Spiritus praesentiam suam hominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Slo. - Deum timere est, nulla quae facna praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus
Abbreviated transcription (Latin):
longe alia amultis inter iacentibus positic
corda quaciatur. Cumq ista sonitum reddit:
illa quae in eodem cantu temperata ẽ aliis ini¬
percussis tremit. Sic ergo inscriptura sacra
plerumq deuiꝰ tutibus. sic deuicus agitur: utdũ
loquendo aliudinsinuat: tacendo aliud innotescat
Nichil enim contra duitem deloquacitate memo¬
ratur: seddum poena in lingua dicitur: quae
in cõuiuuo inter alias grauior fuerit culpa :
des singulos conuuia facerȩ describuntur.:
& perastis diebus conuuii iobsemꝑ sacrificia
offerre ꝑhibetur. & perꝰte historia indicat
quod bentꝰ iob octauo die sacrificium offerenis
misterium resurrestionus colebat. Diesnamq
qui nunc domiaucus dicitur. amosꝰte redemp

Expanded text:
longe alia ac multis interjacentibus posita longe alia ac multis interjacentibus posita chorda quatiatur: cumque ista sonitum reddit, illa, quae in eodem cantu temperata est, aliis impercussis, tremit. Sic ergo in Scriptura sacra plerumque de virtutibus, sic de vitiis agitur; ut dum loquendo aliud insinuat, tacendo aliud innotescat.  Vet. VI.  Nihil enim contra divitem de loquacitate memoratur; sed dum poena in lingua dicitur, quae in convivio inter alias gravior fuerit culpa modies singulos convivia facere describuntur, et peractis diebus convivii, Job septem sacrificia offerre perhibetur; aperte historia indicat quod beatus Job octavo die sacrificium offerens mysterium resurrectionis colat. Dies namque qui nunc Dominicus dicitur, a morte Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: autcerte nequa quam possunt: lene
semper epulis commitatur uoluptas. Nam
dum corpus in refestionis delestacione resol¬
uitur: corad inane gaudium relaxatur : Vnde
scriptum est. Sedit populus manducare & bibe¬
re & surrexer̃ ludere. Pene semper epulas lo¬
quacitas sequitur cumq uenter reficitur : lingua
diffrenatur: Vnde recte diues apud inferos gut¬
tam̃ pctere describitur dicens. Pater abraham
miserere mei. & mitte lazarum ut intinguat
extremum digiti sui in aquã & refrigeret lin¬
guã meam: quia crucior in hac flamma ẜ rusepu¬
latus quotidie splendide dicitur & post a quam
petere in lingua memoratur. Quia enim ut dixi¬
mus inter epulas ualde diffluere lo quacitasso¬
let: expoena indicat culpam : cumeum quem
epulatum cotidie splendide ueritas dixerat : in
lingua plus ardere perhibebat. Hi qui corda¬
rum armoniã tem̃perant: tanta hincaiꝰ te
dispensant : ut plerumq cũ una tangitur

Expanded text:
possunt, aut certe nequaquam possunt. Pene possunt, aut certe nequaquam possunt. Pene semper enim epulas comitatur voluptas. Nam dum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Unde scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . 11. Pene semper epulas loquacitas sequitur; cumque venter reficitur, lingua diffrenatur. Unde recte dives apud inferos aquam appetere describitur, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Prius epulatus quotidie splendide dicitur; et post aquam petere in lingua memoratur. Quia enim, ut diximus, inter epulas valde diffluere loquacitas solet, ex poena indicat culpam, cum eum, quem epulatum quotidie splendide Veritas dixerat, in lingua plus ardere perhibebat. Hi qui chordarum harmoniam temperant, tanta hanc arte dispensant, ut plerumque, cum una tangitur,
Abbreviated transcription (Latin):
inter fr̃s: maior substancia discordiae fierigra¬
uioris causa. O in estimabilem paternae insti¬
tutionis laudem : & pater diues dicitur & filu
concordes asseruntur. ut dum dudenda inter
eos substancia ad erat: corda tamen omnium
indusa caritas replebat : Cumq in orbem traa¬
sisset dies conuiuii: mittebat iob: & scĩficabat
illos surgensq diluculo: offerebat olocas ta
ꝑ singulos: Cum dicitur mittebat & sci ficabat
illos aperte monstratur : quid districtionis er
ga illos praesens ageret: quibus absens sollici¬
tudine nonde esset. Sed hoc nobis est sollerter
intuendum : quodperactis diebus conuiuii: pur¬
gatio ꝓsingulis adhibetur holo causta : Vir quip¬
pe sc̃s nouerat: quia caelebrari coniuiua. sine
culpa uix possent: Nouerat. quia magna pur¬
gatione sacrificiorum: deluendae sunt aepu¬
lȩ conuiuiorum: Et quic quid insemet ipsis fi¬
lu conuiuantes in quinauerat᷑ : pater sacrificio
in molando tergebat Non nulla quippe suat
uitia. quae a conuiuis aut separari uix

Expanded text:
inter fratres major substantia, discordiae fieri gravioris causa. O inaestimabilem paternae institutionis laudem! Et pater dives dicitur, et filii concordes asseruntur. Et dum dividenda inter eos substantia aderat, corda tamen omnium indivisa charitas replebat. Csissent dies convivii, mittebat Job, et sanctificabat illos, surgensque diluculo, offe rebat holocausta per singulos. Cum dicitur mittebat, et sanctificabat illos, aperte monstratur quid districtga illos praesens ageret, quibus absens sollicitudine non deesset. Sed hoc nobis est solerter intuendum quod, peractis diebus convivii, purgatio per singulos adhibetur holocausti. Vir quippe sanctus noverat quia celebrari convivia sine culpa vix possent. Noverat quia magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt epulae conviviorum; et quidquid in semetipsis filii convivantes inquinaverant, pater sacrificium immolando tergebat. Nonnulla quippe sunt vitia quae a conviviis aut separari vix
Abbreviated transcription (Latin):
sed dignum fuit. ut destrictio se ueritatis iN¬
quireret : utrum deo deuotus & interfla¬
gella ꝑmaneret: poena quippe in terro¬
gat : si quietus quis ueraciter amat. Quem
hostis quidem ut deficeret petut: sedut ꝓ¬
ficeret accepit. tierienim dñs benig¬
ne ꝑmisit: quod diabolus inique postulauit.
Nam cum id circo illum expetisset hostis ut
consumeret: temstando egit. ut ei merita
Naugeret Scriptum quippe ẽ. In omnib¬
shis non peccauit iob. labiis suis. It quidem
quaedam uerba responsionum illius in pe¬
ritis lectoribus aspera resonant: quia sc̃o¬
rum dicta. pie intelligere sicut dicuntur
ignorant. Et quia animũ dolentis. & iusti
insemet ipsis ad sumere nesciunt: ideo
suis sermonibus deliquisse : minus caute intu¬
entes: quasi beati iob responsa redarguunt:
falsã &iam de eo daũ sententiam fuis se testan¬
Itur. Diabolo namq adaũo dicitur. Considerasti¬
s seruum meũ iob. quod non sit ei similis suꝑ

Expanded text:
sed dignum fuerat ut districtio severitatis insed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo suis sermonibus deliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini sententiam fuisse testantur. Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscrutandum est: quur tot flagella ꝑtulit:
qui tantã uirtutum custodiam: sine rep̃hea¬
sione seruauit. Humilitatẽ quippe habuit:
quia & ipse testatur. si contempsi uiditium¬
s subire cum seruo meo & ancilla mea : cumdis¬
sceptarent aduersum me. Hospitalitatem
exhibuit. sicut ipse ꝑhibet dicens. foris non¬
ss mansit peregrinus : ostum meum uiatori
patuit. Disciplinȩ uigorẽ tenuit: sicut ipse
indicat dicens. Principes cessabant loqui:
s & digitũ suꝑponebant orisuo. Mansuetu¬
dinẽ iniugorem custodiuit: sicũt ipse fate¬
turdicens. Cumq sederẽ quasi rex. circum¬
stante exercitu : eram tamen mereaitium
consolator. Aelemosinarum largitatem am¬
i plexus est: sicut ipse in sinuat dicens. Si co¬
medi bucellam meam solus: & non cõmedit¬
is pupillus exea cumigitur omnia uirtutũ
mandata ꝑficeret: unũ ei de erat: ut iam
flagellatus agere gratias sciret: Notum
erat quia seruire deo inter dona nouerat.:

Expanded text:
perscrutandum est cur tot flagella pertulit, perscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat:
Abbreviated transcription (Latin):
ne quod uirtutibus redolent intribulatio¬
nibus in notescunt. Vnde recte in euange¬
lio dictur si habueritis fidẽ sicut granum¬
N sinapis : dicetis huic monti. transi hinc: & transibit:
Granum quippe sinãpis nisi conteratur : nequaqͣm
uis uirtutis eiꝰ agnoscitur. Nam non contritũ
lenȩ est : si uero conteritur in ardescit : & quid ia
aspicitur. Si qua uero illa tritura ꝑsecutionis
opprimat: mox omne quod calidum sapit
ostentat. atq inferuore uirtutis uertitur:
quicquid in illo ante despicabile in firmũq
uidebatur. quodq inse ꝑ tranquillitatis tem¬
pora libens operuerit: exagitatus tribulatio¬
aubus coactus in notescit. Vnde bene ꝑ ꝓphe¬
Ntam dicitur. Indie mandauit dñs misericordia :
&e nocte declarauit. Miseri cordia enĩ dnũ iN
die mandatur: quia intranquillo tempore
cognoscendo ꝑcipitur. Innocte uero declarat᷑:
quia donũ quod intranquillitate sumitur:

Expanded text:
ne quod virtutibus redolent in tribulatione quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum lene est; si vero conteritur, inardescit, et quidquid in aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, atque in fervorem virtutis vertitur quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur, quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuit, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. Unde bene per Prophetam dicitur - «In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declaravit .» Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo temporecognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur,
Abbreviated transcription (Latin):
religiosorum. Dum illi &iam ꝓmittendo
nonseruant quac praeciptis audiant & isti uidea¬
doea custodunt: in quibus nequaquam manda
ritate liber iste sit praeditus: ipsa sacrarũ pa¬
ginarũ soliditas attestatur. dum ꝑ hiezechie¬
lem ꝓphetam dicitur. Quodtres solum mo¬
do uiri. liberentur. Noe scilicet: danid: &e
iob: Necͥ in merito inter hebeorum uitas iN
auctoritatis reuerentia uita iusti gentilis
adducitur. quia redemptor nr̃ sicut adre¬
demptionẽ udacorũ & gentilium uenut : ita
se iuda eorũ & gentilium ꝓphetari uocibus
uoluit ut ꝑutrumq populum diceretur
erat &e deo Quisinon flagellaretur : a nobis
nulla tenus a gnosceretur. Virtus quippe
quietus in se ipso quoderat continuit: com¬
motus ad noticiam omnium odorem suae
fortitudinis asꝑsit Sicut enĩ ungentare do¬
lere latius nesciunt nisi commota : & sicut
aromata fła grantiam suam. non nisicũ
incenduntur ex pandunt : ita scĩ uiri om¬

Expanded text:
religiosorum: dum illi etiam promittendo religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatero auctoritate liber iste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumque populum diceretur, erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. quietus in semetipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri om
Abbreviated transcription (Latin):
inpudentiam nram: gentilis homo adexem¬
plũ deducitur. ut quia oboedire homolegi
sublege positus despicit: eiꝰ saltam compa¬
ratione eiugilet: qui si ne lege legaliter
uixit. Crrantugitur hominidita est lex.
erranti uero &iam sublege adducitur testi¬
monium eorum. qui extra legẽ sunt.
Utquia conditi conditionis nr̃ae ordinẽ
seruare noluimus: prȩceptis ammone¬
remur. Quia preceptis oboedire con¬
temsimus exemplis confunderemur : Nec
ut dictum est eorum exemplis. quos lex
ad stringeret: sed quos lex apeccato nul
uidentia. circum uenit excusationẽ nrãm:
undique conclusus est aditus tergi uersa¬
tionis humanȩ Homo gentilis. homosiue
lege ad medium adducitur : ut eorum qui
sublege sunt prauitas confunclatur.
figuratur stabilitas in legt postorum:
Inmare autem: uita gentilium: Prubesce
ergo sidon ait mare. quia exuita gentilium :¬
redarȩuitur uita sublege positorum. atq
exactione secularium: confunditur actio

Expanded text:
impudentiam nostram, gentilis homo ad exemimpudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulrovidentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Qfiguratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio
Abbreviated transcription (Latin):
tias : quasi dealuis ꝓferunt. Vnde &ebeatus
iob sc̃õ spũ afflatus: potuit sua gesta quae st̃
uidelicet suꝑnae aspirationis dona: quasi
non sua soribere. Quia eo alterius erant
quȩ loquebantur : quo homo loquebatur
quae dei sunt. Et eo alterius erant quaelo¬
quebatur: quo sp̃s loquebatur quae hominis
consideranda sacrę historiae gesta ꝓperare.
Omnis homo coipso quo homo e suum intelli¬
gere debet auctorẽ. cuius uoluntati tarito
magis seruat: quanto se quia de se ipso au¬
chil sit pensat. Ecc̃e aitẽ conditi dm̃ consi¬
derare negleximus: adhibita sunt praecep¬
ta ẜ raeceptis quoq obtem perare noliumus :
adiunguntur exempla. ipsa quoq imita¬
sđ exempla declinamus: quae edidisse no¬
Abis postos sublege conspicimus. Quia exũ
deus apeste quibusdam sublege positis
locutus st. quasi alienos nos abeis dem
pracceptis aspicimꝰ. quibus haet speciali¬
ter locutus est. Unde ad confutandam

Expanded text:
tias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus tias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spiritus sanctus loquebatur quae hominis consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam
Abbreviated transcription (Latin):
anglus qui morsi appariusse describitur: modo
angelus modo dãis memoratur Angeluis uide¬
licet: ꝓpter hoc quod exterius loquendo ser
loquendi efficatiã ministrabat. Cũ ergo
ergo exterius loque  ubi interore regitur :
et pꝰse quium angelus : & pers pirationem¬
dñs nominatur. Hinc dauit ait. adtendi¬
nte popule meus. legem meã inclinate aurẽ
 ur̃am in uerba oris mei : Nonenĩ lex dauid.
aut populus dauid. sed personã eiꝰ ex quo lo¬
quebatur adsumens: ipsius auctoritate lo¬
quitur. cuius inspiratione replebatur
Hoc cotidie fieri inecclesia cerium: siuigilan¬
ter intuemur. Nam stans in mediopopuli¬
s lector clamat. Egosum deus abraham: deus
Nisaac: & deusiacob Et quod ipse deus sit : uere
ꝓfecto nondicit. Nectam̃ ꝑhoc quod dicit
ueritatis regulam deserit: quia ci ministe¬
rium lectionis exhibet: eiꝰ dominiũ uoce
prȩtendit: Itaq scriptores sacri eloquii
extra semet ipsos funt: Et sic dese senten¬

Expanded text:
Angelus, qui Moysi apparuisse dicitur, modo angelus, modo Deus memoratur. Angelus videlicet propter hoc quod exterius loquendo servraesidens, loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens exterius ab interiori regitur, et pDominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii,extra semetipsos fiunt; et sic de se senten
Abbreviated transcription (Latin):
lis donati: Neque enĩ haecabullis inter pre¬
tibus. inscripturȩ sacrȩ auctoritate seruata
sunt: Ex qua nimirum quia nr̃a expositio
ortur. dignũ ꝓfecto est: ut quasi edita so¬
bolis speciem suae matris imittetur: No¬
uam uero trans lationem dissero: sedcũ pro¬
bationis causa me exigit: nunc nouam: nunc ueterẽ.
ꝑtestimonia aosumo. Ut qua sediͤs a postolica
cui doauctore presideo utraq utitur : mei quoq
labor studii exutraque fultiatur

Expanded text:
lis Donati. Neque enim haec ab ulus interprelis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. Novam vero translationem dissero; sed cum probationis causa exigit, nunc novam, nunc veterem per testimonia assumo; ut quia sedes apostolica, cui Deo auctore praesideo, utraque utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tait: nec artẽ flatus ex primt. siscissarimis fistu¬
lastridet Quanto itaq grauius ex positionis
meae qualitas premitur in qua dicendigram
si fatura orgami dissi pat : ut hanc peritiam ars
nulla conponat: Quaeso autẽ. ut huius operis
dicta percurrens in his uerborũ folia nonre¬
quiras. quia ꝑsacra eloquia. ab eorũtrac¬
tatorib in fructuosȩ loquacitatis leuitas
studiose cõponit᷑ : dũ intẽplodinemꝰ plan¬
tari prohibet᷑. Et cuncti ꝓcul dubio scimus quia
quoties in folus maleletȩ segetis culmi ꝓfi¬
tiunt minori plenitudine spicarũ grana
torgescunt. Vnde & ipsã loquendi artem
qua magiste discipline exterioris in sinuant
seruare despexi. Nam despexi huius quoq
epistolȩ tenorem. No me tacis miconlisio¬
nẽ fugio: non barbarismi confusionẽ deuito
sitds motdsq & iã ꝓpositionem casus seruare
contemno. quia indignũ uehementer existi

Expanded text:
tant; nec artem flatus exprimit, si scissa rimis fistutant; nec artem flatus exprimit, si scissa rimis fistula stridet. Quanto itaque gravius expositionis meae qualitas premitur, in qua dicendi gratiam sic fractura organi dissipat, ut hanc peritiae ars nulla componat? Quaeso autem ut hujus operis dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur . Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existim
Abbreviated transcription (Latin):
cula deuoluuntur quod crebris uiscerũ dolorib
crucior : horis momentisq omnib fracta sto¬
machi uirtute lassesco. Lentis quidẽ sed tameni
continuis febribus anelo. interq haec dũsollicitꝰ
penso quia scriptura teste omnis filius qui re
cpitur flagellatur: quo malis p̃sentibus du¬
rius deprimor eode aeterna certius presump¬
tione respiro. Et fortasse hoc diune ꝓuideni¬
tiae consiliũ fuit. ut ꝑcussũ iob: ꝑcussus expo¬
nere : & flagella timentẽ : melius ꝑflagella
quia aduersitate non modica laboris meistu¬
dus in hoc molestia corporalis obsiste.: quod
carns urtus cumloquiions minsterum ehibere
epo lisfiotis neis digne noppotest untimare quad¬
toaff iuidiamq c̃etteris nisiorgoni cordise
ł oqumnlibet pertus uantandi artifex explent Ar¬
te nonualat: nisi adhanc sibi & miniteria exte¬
ton concordent. Qua nimirũ canticũ quod
doca mani in ferat quassata organa ꝓprie resul¬

Expanded text:
cula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus cula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste, Omnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussus exponerem, et flagellati mentem melius per flagella quia adversitate non modica laboris mei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare quofficium corporis, nisi organum cordis? Et quamlibet peritus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resul
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiae facta uacuamus Diuinus &e enĩ sermo
sicut misteriis prudentes exercet : sic plerũq su¬
perfitie simplices refouet. Habet inpublico.¬
unde paruulos nutriat: seruat in secreto: unde
mentes sublimium inadimiratione suspendat.
Quasi quidã quippe est fluuius ut ita diperim.
planus &e altus in quo & agnus ambulet : &e defans
natet. Udergo unius cuiusq loci oportuau¬
das postulat: ita se ꝑstudium ordo expositionis
inmutat Quatinus tanto uerius sensũ diunȩ
loctionis inueniat: quanto utres quaeque exiͦge¬
exposicitnẽ recensendam tuȩ beatudini. nonquia
uelut dignã debui: sedquia tepetente memi
niꝓmississe trans misi Inqua quicquid tua
scitas tepidũ incultũq reppererit tanto michi
celerrime indulgeat : quanto hoc me aegrũ
dicere non ignorat. Namdũ molestia corpꝰ
atteritur. affecta mente &iã dicendi studia
languescunt. Multa quippe annorũ iã curri¬

Expanded text:
misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refounde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium ordo expositionis immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto, ut res quaeque exegeexpositionem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curri
Abbreviated transcription (Latin):
& inrep̃hensibilitas cordis: Sed nimirũ uerba lit¬
terȩ dũ collata sibi conuenire nequeunt: aliud
inse aliquid quod queritur ostendunt. Ac si quib¬
dã uocib dicant. Dũ nr̃a nos conspicitis suꝑficie
destrui: hoc in nobis querie. quod ordinatũ sibiq
congruens apud nos ualeat intus inueniri. Aliquan
neglegit. oblatum sibi ueritatis lumen abscondit.
Uumq. laboriose inuenire ineis aliud intrinset appe¬
tto: quod foris sine difficultate ad sequi poterat
Namitit. Sc̃s nãq uirdicit. Si negaui quod uolebant¬
I pauperib & oculos uiduae expectare feci. si come¬
n dibucellã meã solus & non comedit puppillus¬
I exea: si des pexi prȩgereuntẽ eo quod non habu¬
erit indumentũ : & absq operimeato paupere¬
s si non bene dixer̃ michi latera eiꝰ. & de uelleribus¬
II ouium mearui cale factus ẽ. Quae uidelicet. si al
legoriae sensus uilenter inflectimus cuncta eiꝰ

Expanded text:
et irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litet irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens apud nos valeat intus inveniri. CAPUT IVnegligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Sanctus namque vir dicit: Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspectare feci; si comedi buccellam meam solus,  Si despexi pretereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt michi latera eius, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus
Abbreviated transcription (Latin):
discesserat : quo pacꝰto hanc fieri solitariã exorat :
quae ut alapsu temporis figi non potuit :
ita tamen nec areliquarũ noctiũ coniunctioae
separari : Quirursum dic̃ Vsque quo non parcis
mihi Nec dimittis me ut glutiam saliuã meã.
ł ttamen paulo superius dixerat Quȩ prius
tangere nolebat anima mea : nunc prȩ angustia
abi mei sunt. Quis autẽ nesciat saliuã facilius
posse glutiri quamcibum: Qui itaque se sume¬
re cibum denuntiat : incre dibile ẽ ualde quo or¬
diae gluttire posse saliuã neget. Atq iterũ
dicit. Pecaui quid faciã tibi ocustos hominum.
Vel certe. consumere meuis peccatis a dolescentiae
meae. Et tam̃ alia responsione subiungit. Ne¬
que enĩ rep̃hendit me cormeũ : in omĩ uita meã
Quoigitur pacto acorde suo minimo in omĩ uita
rep̃henditur : qui peccasse se publica uoce testatur :
Neque enĩ simul umquã conueniunt culpa operis

Expanded text:
discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis,
Abbreviated transcription (Latin):
tum sapiens credat uirum tanti precorui quẽ
ui delicet constat ab interaio uidice premia
ꝓpatientiae urtute recipere. decreuisse iNI¬
ter uerbera suspendio uitã finire : AliquaN¬
do & iam ne fortasse intelligi uxta lit ceram
debeunt: ipsa se uerba lttereim pugnant : Ait
namq Pereat dies inqua natͦ sum & nox in qua
dictũ ẽ conceptꝰ ẽ homo. It paulo post subicio:
Occupet eum caligo & in uoluatur a maritudi¬
ne. Atq in eius dem noctis maledictione
subiungit. sit nox illa solitaria : Qui nimi¬
rũ natiuitatis dies ipso inpulsu temporis euo¬
lutus stare non poterit. quo igitur pacto hunc
in uolui caligi neoptabat: Et clapsus quippe
iam non erat : & tamea si in rerum natura sub¬
sisteret: sentire Amaritudinẽ nequa quã posset.
Constat ergo quod nullo modo dedie insensibili
dicitur quis ensu percuti amaritudiaus optatur.
Etsi conceptionis nox reliquis noctb coniuncta

Expanded text:
tum sapiens credat virum tanti praeconii, quem tum sapiens credat virum tanti praeconii, quem videlicet constat ab interno judice praemia pro patientiae virtute recipere, decrevisse inter verbera suspendio vitam finire? Aliquando etiam, ne fortasse intelligi juxta litteram debeant, ipsa se verba litterae impugnant. Ait namque: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Et paulo post subjicit: Occupet eam caligo, et involvatur amaritudine . Atque in ejusdem noctis maledictione subjungit: Sit nox illa solitaria . Qui nimirum nativitatis dies, ipso impulsu temporis evolutus, stare non poterat.  Vet. et Recinvolvi caligine optabat? Elapsus quippe, jam non erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amaritudinem nequaquam posset. Constat ergo quod nullo modo de die insensibili dicitur, qui sensu percuti amaritudinis optatur. Et si conceptionis nox reliquis noctibus conjuncta