comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetis mirabilibus eius. ⁊ ire post mor¬
tem cũ resurrexiss. a ꝙͣpłimis iam d̾s
esse crederetur. Tyberius q̃ cõpererat
retulit ad senatum. Senatus autez
rei iudicium fuerat delatum. s auc¬
toritatẽ suã p̃uenerat uulgi senten¬
cia. Lex enĩ erat antiquitus designa¬
ta. ne quis apud romanos deus ha¬
beretur nisi senatus decreto et snĩa cõ¬
firmatus. Porro aut̾ ꝓ u̾o hoc erat
ꝙ agebatur ne diuina uirtus huma¬
nis putaret᷑ a sertorib indig̾e. Cũq
secundũ ea que p̃diximus reniuss se¬
natus. tyberius tamẽ tenuit sinam
suam nequid aduersim doctrinã xp̃i
contrariũ moliretur. Hec t̾tullianus

Expanded text:
caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renuisset senatus, Tyberius tamen tenuit sententiam suam, ne quid adversum doctrinam Christi contrarium moliretur, comminatus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid retractemꝰ. eiusmoĩ legũ ue¬
tus erat decretum. ne qͥs d̾s ab ĩꝑato¬
re consecraret᷑. insi a senatu ꝓbatus
scit. Marchus emiliꝰ de d̾o suo albur¬
sitatur. et nͥ hom̃i deus placu̾it. d̾s nõ
erit. hõ iam dõ ꝓpicius esse debebit. Ty¬
berius ergo cuiꝰ tp̃r nomẽ xp̃ianũ in
seculũ ĩtrauit. ãnunciatã sibi ex syra
palestina que illic u̾itatẽ istius diuĩta¬
tis reuelauerant. detulit ad senatum
cum p̃rogatiua suffragii sui senatus
qr nõ ip̃e ꝓbauerat respuit. Cesar in
sña mansit. cõminatus ꝑiculũ accu¬

Expanded text:
aliquid retractemus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Albursitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen Christianum in saeculum introivit, adnuntiata sibi ex Syria Palaestina, quae illic veritatem ipsius divinitatis revelaverant, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit, Caesar in sententia mansit, comminatus periculum accu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i ihu xp̃i. et de ascensione eius
ad celum. ał ad celos felix fama loq̃¬
retur. ac per oĩum aures bti huiꝰ ru¬
moris uolueret᷑ opinio. et qm̃ antiqͥ
moris erat apud romanos ut ꝓuĩci¬
arum iudices. si quid forte nomi in
hiis quas regebant prouĩciis accidis¬
set. uł pͥncipi uł senatui nũciarẽt. uti
ne ex hiis que gerebant᷑ ignorare ali¬
quid uiderent᷑. De resurrectione a mor¬

Expanded text:
i Jesu Christi et de ascensione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderent
Abbreviated transcription (Latin):
do bt̃o dẏadonto. cuiꝰ ut astra luculẽtia
extant ꝙͣ plurima catholici dogniatis dic¬
toꝵ monumẽtu. Et sat̾ est tibi ut equi¬
peres doctrinam doctoris quia satis ẽ dis¬
cipulo. ut sit quomͦ magister eius. Aliũ
uideo thimoteũ ab ip̃is cunubulis ĩfan¬
cie saccis lũs eruditum. necnõ int̾ alios
sublimẽ atq expeditum magistiũ gentiũ
lucã arte medicum. apłi pauli discipłin
Ego nãq iubentis imꝑio obedientie cer¬
uicem submnttẽs que obuenerũt ĩ ꝑtibꝰ
affricanis. debaccantib arrianis sensim
breuitq indicare tẽptabo. Et quia rusti¬
canus oꝑarius defatigatis ulius. aurũ
colligam de antus occultis. speciem uero
adhuc sordentẽ atq confusam nõ cũcta¬
bor artifici iudicio ignis examinũdã cõ¬
picturare.

Expanded text:
do beato Diadoco, cuius ut astra lucentia do beato Diadoco, cuius ut astra lucentia extant quam plurima catholici dogmatis monumenta dictorum. Et sat est tibi ut aequiperes doctrinam doctoris, quia satis est discipulo ut sit quomodo magister eius. Alium uideo Timotheum ab incunabulis infantiae sacris litteris eruditum, necnon inter alios sublimem atque expeditum magisterii gentium Lucam, arte medicum, apostoli Pauli discipulum. Ego namque iubentis imperio oboedientiae ceruicem submittens, quae obuenerunt in partibus Africanis debaccantibus Arrianis, sensim breuiterque indicare temptabo, et quasi rusticanus operarius defatigatis ulnis aurum colligam de antris occultis, speciem uero adhuc sordentem atque confusam non cunctabor artifici iudicio ignis examinandam conpicturare.
Abbreviated transcription (Latin):
Uondam ueteres
ob studiũ sapĩe
enueleare atq sci¬
scitari assidue mi¬
mine desistebant.
que forte uł qua¬
lii ꝓspere. uł secꝰ
prouĩcias. loca
aut regiones euenissent. De quibꝰ uł ĩ
quib exacuerent stilum ingeni sui atq
redolentes magisterii flores ignaris hysto¬
riis galatoꝵ offerrent. graturto munere
propinatos. Dabantq oꝑam. ut nequa¬
ꝙͣ lateret in totum. qđ in parte forte fu̾at
gestum. Sed illi fastu mundiali amoris
intlati. głam elationis sue longe lateq
gestiebant. laudabilr diffumari. At uero
uenembilitas studii tui hystoriã retexere
cupiens. in quius simili quidẽ feruore. dis¬
pari tumẽ amore. Et illi ut laudarent ĩ
sło. ip̃e ut p̃clarus appreas in futuro. ⁊
dicas. In dño laudabitur anima mea. au¬
duint mansueti et letent᷑. poteris ut uolu¬
isti. quiu om̃e datum optimũ. et om̃e do¬
num ꝑfectũ celitus accepisti. eruditus a
tanto pontifice. totoq laudis gen̾e p̾̃dicũ¬

Expanded text:
uondam veteres ob studium sapientiae enucleare atque sciscitari assidue minime desistebant, quae forte uel qualia prospere uel secus prouinciis, locis aut regionibus euenissent, de quibus uel in quibus exacuerent stilum ingenii sui atque redolentes magisterii flores ignaris historiae calathorum offerrent gratuito munere propinatos, dabantque operam ut nequaquam lateret in totum, quod in parte forte fuerat gestum. Sed illi fastu mundialis amoris inflati gloriam elationis suae longe lateque gestiebant laudabiliter diffamari. At uero uenerabilitas studii tui historiam texere cupiens, inquiris simili quidem feruore, dispari tamen amore; et illi ut laudarentur in saeculo, ipse ut praeclarus appareas in futuro et dicas: in domino laudabitur anima mea: audiant mansueti et laetentur. Poteris ut uoluisti, quia omne datum optimum et omne donum perfectum caelitus accepisti, eruditus a tanto pontifice totoque laudis genere praedican
Abbreviated transcription (Latin):
Erum per singulos dies auges¬
cente p̾dicatione uerbi diuini
per dei ꝓuidenciã ex ethiopie regioĩ¬
ni etiam nũc a feminis regi tãꝙͣ uo¬
lippus responsis scĩ sp̃s iussus pͥmo
ex om̃ib  gentib mistium fidei et sa¬
cramentũ baptisim tradidit. et uelud
quasoã eum dõ p̾mitias oĩum conse¬
crat nationũ. Hunc oppinio tenet ad
pr̃iam terram regressum scĩam dei sũ¬
genis gentib sicut sibi tradita fuerat
predicasse. In quo rebus ip̃is cõpleta
est per eum ꝓphecia que dicit. Ethyo¬
pia p̾ueĩet manus eius deo. Dum
hec ita agunt᷑ paulus uas electioĩs
nõ ex homĩb neq per hoĩem s ꝑ re
suscitauit a mortius ĩ apłatum uoca¬
tur. celesti ad se uoce delata.

Expanded text:
Verum per singulos dies augescente praedicatione verbi divini, per Dei providentiam ex Aethiopiae regionini, etiam nunc a feminis regi. lippus responsis sancti Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei sumgenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita aguntur, Paulus vas electionis nsuscitavit a mortuis in apostolatum vocatur, coelesti ad se voce delata.
Abbreviated transcription (Latin):
Uod profcõ diuina ꝓuidencia
ita tũc cesaris sensibꝰ ingessit
uti absq ullo obstaculo ĩ ipĩs dũ tax¬
at iniciis euangłii sermo usq quaq
ꝑcurreret. Unde et fcm̃ est. ut repente
quasi celitus lum̃ ostensum aut radiꝰ
quidã solis erumpẽs totum orbẽ clari¬
tate suꝑni lumĩs illustraret. ut cõple¬
retui ⁊ illa ꝓpħia q̃ dix̾at. In om̃em t̾¬
ram exiuit sonus eoꝵ. euangłistarũ
dũtaxat et apłoꝵ. Et ĩ fines orbis

Expanded text:
uod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et ap
Abbreviated transcription (Latin):
diis quos absconsos habebat fortiter uol¬
nerauit. ita ut statim ĩ terrã corruerẽ¬
tur expirarẽt. Sic sansonis illiꝰ fortissi¬
mi ex aliqua ꝑte nõ ab similis suas in¬
iurias ultus est. et ꝓ amissione duorũ
luminũ. duos ĩꝑatori iros utilissimos
¶interemt.U

Expanded text:
diis, quos absconsos habebat, fortiter vuldiis, quos absconsos habebat, fortiter vulneravit, ita ut statim in terram corruerent, et expirarent. Sic Samsonis illius fortissimi ex aliqua parte non absimilis, suas injurias ultus est, et pro amissione duorum luminum, duos imperatori viros utilissimos interemit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑactis. longinus p̾fectus albisumdã cũ
langobardoꝵ thesauro. constantinopolĩ
ad imꝑatorẽ direxit. Affirmant aliqui
etiam peredeum parit̾ cum helmichis et
rosemunda rauennã uenisse. atq ex ĩ¬
de cum albisumdã constantinopolĩ ẽẽ di¬
rectum. ibiq inspectaculo ppłi corã imꝑa¬
tore leonẽ mire magnitudinis occidisse
Cui ut ferunt ne quid aliqͥd malignũ
in regia urbe quia uir fortis erat moli¬
retur iussu imꝑatoris oculi euulsi sunt
Qui sibi post aliqͦt tempꝰ duos cultel¬
los appauit. quibꝰ in utrisq sui mani¬
cis absconsis palaciũ petit. atq sequen¬
dam aut augusti utilitatẽ si ad eum ĩ¬
tromitt̾e̾tur locuturũ promisit. Ad quẽ
augustus duos sibi familiares qui eiꝰ
uerba susciꝑent. patricios misit. Qui cũ
ad peredeũ uenissent ille ad eos quasi
aliquid eis secrecius dicturus. propius
accessit. atq ambos utraq manu gla¬

Expanded text:
peremptis, Longinus praefectus Albsuindam cum peremptis, Longinus praefectus Albsuindam cum Langobardorum thesauris Constantinopolim ad imperatorem direxit. Adfirmant aliqui, etiam Peredeo pariter cum Helmechis et Rosemunda Ravenna venisse atque exinde cum Albsuinda Constantinopolim directus esse ibique in spectaculo ptore leonem mirae magnitudinis occidisse. Cui, ut ferunt, ne aliquid malignum in regia urbe, quia vir fortis erat, moliretur, jussu imperatoris oculi evulsi sunt. Qui sibi post aliquod tempus duos cultellos aptavit, quibus in utrisque suis manicis absconsis, palatium petiit, atque se quaedam ad Augusti utilitatem, si ad eum intromitteretur, locuturum promisit. Ad quem Augustus duos sibi familiares, qui ejus verba susciperent, patricios misit. Qui cum ad Peredeum venissent, ille ad eos, quasi aliquid eis secretius dicturus propius accessit, atque ambos utraque manu gla
Abbreviated transcription (Latin):
nime potuit quia langoburdi miniũ
de morte il lius dolentes. eũ moliebant
extinguere. Statĩq rosemunda longi¬
no prefecto iauenne mandauit ut ci¬
cius nauem dirigeret. que eos susciꝑe
possit. Longnius tali nũcio letus effec¬
tus. festinant̾ nauẽ direxit. in qua hel¬
michis cum rosemunda sua ium cõui¬
ge noctu fugientes ingressi sunt. Aufe¬
rentesq secum abbisumã regis filiam
nus p̃fectus suadere cepit rosemũde. ut
helmichis interficeret. et eius se nuꝑtiy
copularet. Illa ut erat ad om̃em neqͥ¬
ciam facilis. dum obtat rauennã cium
fieri dña. ad tuntũ perpetrandũ facinꝰ
assensum dedit. Atq dum helmichis se
in balneo ablueret. egredienti eo de la¬
uacoo uenem poculum qd̃ salutis esse
asseuembat. propinauit. Ille ut bibit¬
stutim sensit se mortis poculum bibisse
rosemũde euaginato suꝑ eam gladio.
qd̾ reliquũ erat bibere coegit. Sici dei
onũpotentis iudicio interfectores nuqͥs¬
simi. uno momento ꝑierunt. Hiis ita

Expanded text:
nime potuit, quia Langobardi, nimium de morte illius dolentes, eum moliebantur extinguere. Statimque Rosemunda Longino praefecto Ravennae mandavit, ut citius navem dirigeret, quae eos suscipere possit. Longinus tali nuntio laetus effectus, festinanter navem direxit, in qua Helmechis cum Rosemunda, sua iam coniuge, noctu fugientes ingressi sunt. Auferentesque secum Albsuindam , regis filiam,nus praefectus suadere coepit Rosemundae, ut Helmechis interficeret et eius se nuptiis copularet. Illa ut erat ad omnem nequitiam facilis, dum optat Ravennatium domina fieri, ad tantum perpetrandum facinus adsensum dedit; atque dum Helmechis se in balneo ablueret, egredienti ei de lavacro veneni poculum, quod salutis esse adseverabat, propinavit. Ille ubi sensit se mortis poculum bibisse, Rosemanda, evaginato super eam gladio, quod reliquum erat bibere coegit. Sicque Dei omnipotentis iudicio interfectores iniquissimi uno momento perierunt. 30. His ita
Abbreviated transcription (Latin):
alia arma subtrahens. spatam illius ad
lectuli capud ne tolli aut euaginari po¬
scit. fortiter cõligauit. Et iuxta consili¬
um peredei. helmichis interfectorẽ omĩ
bestia crudelior introduxit. Albom itaq
subito de sopore exꝑrectus malũ quod
ĩmiebat intelligens. manũ citius ad
spatam porrexit.⁊ Quam strictius religa¬
prehenso tumẽ scabello subpedaneo. se cũ
eo per aliqd̃ spaciũ defendit. S heu pro
dolor uir bellicosissimꝰ et sũme aud. acie
nichil contra hostem p̃ualens. quasi
unus de inhertib interfectus ẽ. Umus¬
q muliercule consilio periit. qui ꝑ tot
hostiũ strages. bello famosissimꝰ extitit
Cuiꝰ corpus cũ maximo langobardorũ
fletu et lamentis. sub cuiusdã scule ascẽ¬
sum que palacio erat contigua sepultũ
est. Ffunt aut̃ statum ꝓcerus. et ad bella
ꝑagenda toto corꝑe coaptatus. hurꝰ tu¬
mulũ nrĩs in diebus geselꝑtus qͥ dux
ueronensiũ fuerat apperiens spatã eius

Expanded text:
alia arma subtrahens, spatham illius ad alia arma subtrahens, spatham illius ad lectuli caput, ne tolli aut evaginari possit, fortiter conligavit, et iuxta consilium Peredeo Helmechis interfectorem omni bestia crudelior introduxit. Alboin subito de sopore experrectus, malum quod imminebat intellegens, manum citius ad spatham porrexit; quam strictius religaprehenso tamen scabello subpedaneo, se cum eo per aliquod spatium defendit. Sed heu pro dolor! vir bellicosissimus et summae audaciae nihil contra hostem praevalens, quasi unus de inertibus interfectus est; uniusque mulierculae consilio periit, qui per tot hostium strages bello famosissimus extitit. Cuius corpus cum maximo Langobardorum fletu et lamentis sub cuiusdam scalae ascensu, quae palatio erat contigua, sepultum est. Fuit autem statura procerus et ad.bella peragenda toto corpore coaptatus. Huius tumulum nostris in diebus Giselpert, qui dux Veronensium fuerat, aperiens, spatham eius
Abbreviated transcription (Latin):
mox cum helmichis qui regis sclpos h
est armiger et cõlactuneus erat ut regẽ
interficeret miit. Qui regine ꝑsiuasit. ut
ip̃a peredeum qui erat uir fortissimꝰ in
hoc consiliũ adsciret. Perideus cũ regine
suadenti tanti nefas consensũ adhibere
nolset. illa se noctu ĩ lectulo sue uestiarie
cum qua peredeus stupri consuetudinẽ
habebat subposint. Ubi perideus rẽ nes¬
cius ueniens. cũ regina cõcubuit. Cũq
illa patrato iam scelere ab eo queret. qͣm
se eẽ estimaret. et ip̃e nomẽ sue amice qmͣ
ip̃e putabat nomĩass. regnia subiũxit.
¶equaꝙͣ ut putas. s ego rosemũda sũ
inquid. Certe nunc talem rem peridee ꝑ¬
petratã habes. ut uut tu albom intficies
aut ip̃e te suo gladio extinguet. Tunc
ille intelligens malum qd̃ fecit. quod
sponte noluerat. tali modo in regis ne¬
cem coactus assensit. Tunc rosemunda
dum se albom meridie sopori dedisset. mͣg¬
nũ in palacio silenciũ fieri p̾cipiens. oĩa

Expanded text:
mox cum Helmechis , qui regisscilpor, hoc est armiger , et conlactaneus erat, ut regem interficeret, iniit. Qui reginae persuasit, ut ipsa Peredeo , qui erat vir fortissimus, in hoc consilium adsciret. Peredeo cum reginae suadenti tanti nefas consensum adhibere nollet, illa se noctu in lectulo suae vestiariae, cum qua Peredeo stupri consuetudinem habebat, supposuit; ubi Peredeo rem nescius veniens, cum regina concubuit. Cumque illa patrato iam scelere ab eo quaereret, quam se esse existimaret, et ipse nomen suae amicae, quam esse putabat, nominasset, regina subiunxit: 'Nequaquam ut putas, sed ego Rosemunda sum', inquit. 'Gerte nunc talem rem, Peredeo, perpetratam habes, ut aut tu Alboin interficies, aut ipse te suo gladio extinguet'. Tunc ille intellexit malum quod fecit, et qui sponte noluerat, tali modo in regis necem coactus adsensit. Tunc Rosemunda, dum se Alboin in meridie sopori dedisset, magnum in palatio silentium fieri praecipiens, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
leaq ꝑ cũ ⁊ ꝑ liłos eius cũ p̃scãtissi cͣuubus cõfirmata ẽ/ atq pͥnçipii¬
his reliq̃ cõsẽtietãt. ad deliberatões cas quas habebat domi d rꝑ pͥnci
pes cuitatis adhibebat ad hũc ordinẽ res optimas deferebat. Nichł¬
nequa tabula post iclꝰ martias ulliꝰ decreti Cȩsaris aut beneficii fige¬
retur U lulta p̃tereo eõ ꝙ clara sũt. Ad singłare enis. Il antonii
factũ festinat or̃o. Dictaturã q̃ uĩ iã regię potatis obsedat. fũdit

Expanded text:
antissimis civibus confirmata est. atque his principiis reliqua consentiebant. ad deliberationes eas quas habebat domi de re publica principes civitatis adhibebat; ad hunc ordinem res optimas deferebat; nihne qua tabula post Idus Martias ullius decreti Caesaris aut benefici figeretur. multa praetereo eaque praeclara; ad singulare enim M. Antoni factum festinat o
Abbreviated transcription (Latin):
omnis disciplina in¬
tellectiua ex pre existẽ¬
te fit cognitione. Ma¬
gnifestum ẽ ã hoc specu¬
lantibus in omnes. Mathematice eĩm quẽq¬

Expanded text:
omnis disciplina intellectiva ex praeexistente fit cognitione. Manifestum autem hoc speculantibus in omnibus, mathematicae enim scie
Abbreviated transcription (Latin):
rit album homui. Qd̾ si equale quidem sit s sub̾ale subiti. erit dif¬
fuittio. ut aminal rõnale. mortale. homiui. hec uaniq conuercitur
sti quidem sit. s substancie aroñe seumctum erit ꝓpͥum. ut risibile ho¬
urini. Itaq di aletice simplices questiones aut de gen̾e. aut de aceeden¬
ti. aut de diffinitõne aũ de ꝓpͥo funit. pͣossant uͦ fieri etiam de differẽ
bitatur ea ne sit tirranni ac pͥncipis differencia: quod bic legibus sũp¬
sit imꝑiuni. slle uolenta dñatione popłm premit :S taiudem ẽ de dit¬
ferencia querere: quatitum si. de genere dubitetur. aut eiũ constituta
erit differencia. aut diuilibilis. S si constitutiua fuerit. quasi geñis locũ¬

Expanded text:
ut album homini. Quod si aequale quidem sit, sed substantiale, subiecti erit diffinitio, ut animal rationale mortale homini: hoc namque convertituratione substantiae seiunctum, erit proprium: ut risibile homini. Itaque dialecticae simplices quaestiones, aut de genere, aut de accidenti, aut de diffinitione, aut de proprio fiunt. Possunt vero fieri etiam de differentel cum dubitatur eane sit tyranni ac principis differentia, quod hic legibus sumpsit imperium, ille violenta dominatione populum premit. Sed tantumdem est de differentia quaerere, quantum si de genere dubitetur. Aut enim constitutiva erit differentia, aut divisiva: sed si constitutiva fuerit, quasi generis ob
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m ũm eẽ: uel falsimi cum enĩ nõ dum natus ÷ ħabere: utraq falsa fuit
Tuigum eum habere.⁊ cecum eum eẽ ¶In affirmatõne uͦ ⁊ negatõne semꝑ¬
siue sit. siue nõ sit. aliud q̃uidem erit fñi aluid autem uerum. Languere nã

Expanded text:
terum verum vel falsum ESSE CVM enim NONDVM natus EST HABERE, utraque falsa sunt,  et visum EVM HABERE ET CAECVM  esse. In affirmatione vero ET negatione semSIVE sit SIVE non sit, ALI
Abbreviated transcription (Latin):
que dc̃a sunt: sine ꝯplexione ¶S maxime uidetur hoc tale conting̃e rahu
que scd̃m conplerionẽ dicunt᷑. contͣria Gauun namq ͤ ͤ soctem: ac langue

Expanded text:
que uerae sunt neque falsae. SED ET MAXIME VIDEBITUR HOC TALE CONTINGERE IN HIS QUAE SECUNDUM COMPLEXIONEM CONTRARIA DICUNTUR; SANUM NAMQUE SOCRATEM AC LANGUE
Abbreviated transcription (Latin):
cum de ea queritur. de geñe dibitarĩ a code uͦ pecest. ut aliquid inc̃tas¬
men comꝑationem ꝙ ducatin: ueb ut cum ambigitur. an melior sit for¬
tendo uisticia. S hec questio in accidentis uecce ÷ dũbitationem pona¬
tur. Namq ad comꝑationẽ nichĩ nͥ accideñ uenit. hoc em̃ solumre¬
cepit maiꝰ et mmꝰ. Rursus potest de eo ununt ⁊ idenõ fl c̃tam̃: it an

Expanded text:
cum de ea quaeritur de genere dubitari; fieri vero potest ut aliquid in certamen comparatione ducatur, velut cum ambigitur an melior sit fortitudo iustitia. Sed haec quaestio in accidentis necesse est dubitatione ponatur. Namque ad comparationem nihil nisi accidens venit, hoc enim solum recipit magis et minus. Rursus de eo
Abbreviated transcription (Latin):
candi. et ea quidem pars que uidicum purgat ac instruit
ab illis analetice uocata ẽ. a nobis resolutoria nuncuꝑatur.

Expanded text:
candi. Et ea quidem pars quae iudicium purgat atque instruit, ab illis analytice vocata, a nobis potest resolutoria nuncupar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut ħ nõ sĩt mima tp̃ris uetusta¬
radices seĩa ꝯgͣis tp̃ribꝰ suis sunt
collecta. ⁊ ĩ ꝯgͥis locis repõita ita
ut a fumo p̃cipue animas humec¬
tato loco corrũpi ñ possit᷑ ¶ In ꝯfi¬

Expanded text:
ustaradices, semina, congruis temporibus sint collecta et in congruis locis reposita, ita ut a fumo precipue et a nimio humecto loco corrumpi non possint. In confi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ re et prin hr̃e iustũ bellũ et
hostes eoꝵ inuste turba̾e pacem
et comẽ bouuz nõ est inguemẽs
docẽ eos omiã gnã bellandi et om̃g
comẽ bonũ et pacẽ cunũ me̾bunt᷑ pa¬
dẽ illam eterñã In qua est suma re

Expanded text:
ges et principes habere iustum bellum, et hostes eorum iniuste perturbare pacem et commune bonum: non est inconveniens docere eos omnia genera bellandi, et omnecommune bonum, et pacem civium, merebuntur pacem illam aeternam, in qua est supre
Abbreviated transcription (Latin):
libri quia ostẽ¬
sumẽinquore¬
ges et prĩcipes
suũ finẽ ponere debeãt. et qͥb
uirtutib debeant ẽẽ ornati.
et quas passiones debẽt seqͥ
Restat exequi de ꝑte qͣrta in¬
delicet quos mores debeant
imitari. Mores autẽ duplr
diuersificari possunt abeta¬
de. et afortuna. ab etate qui¬
dẽ quia alios mores hñt in¬
uenes. alios senes. alios il¬
li quisunt in statu. fortuna
modi sunt bona exteriorant
nobilitas. potẽcia. et diuitie.
non modicũ mores diuersi¬
ficãt. Nã ut płimũ alios m

Expanded text:
bri: quia ostensum est in quo reges et principes suum finem ponere debeant: et quibus virtutibus debeant esse ornati: et quas passiones debent sequi. Restat exequi de parte quarta. videlicet quos, mores debeant imitari. Mores autem dupliciter diversificari possunt. ab aetate, et fortuna. Ab aetate quidem: quia alios mores habent iuvenes, alios senes, alios illi qui sunt in statu fortunae.modi sunt bona exteriora, ut nobilitas, potentia, et divitiae, non modicum mores diversifi
Abbreviated transcription (Latin):
nes. qr sũt liberales. Scd̾o
quia sunt aĩosi et bone spei
Terc̃o quia magnanmi¬
sũt. Qrͣto quiasunt ma¬
ligni moris. Quintoqr st̃
defacili miseratini. Secto
et ultimo quia sũt uere¬
cundi et erubescitiur. Sũt
eĩ iuuenes lib̾ales qr ñ sũt
exꝑti indigẽcis et bona q̃ ⁊
hñt non adquisiuerũt ꝓpͥo
labore. Nã quilz cũ maiori
diligẽtia retinz facultates
suas qñ pp̃ indigẽtiã poss
est aliqͣ mala uel qñ facł¬
tates illas adquesiuit ꝓpͥa
industria. et proprio labo¬
re. Nam quod cũ labore ad¬
quiritur diligẽcius retine¬
tur. mnimo adeo quilibet

Expanded text:
unt liberales. Secundo, quia animosi, et bonae spei. Tertio, quia sunt magnanimi. Quarto, quia non sunt maligni moris. Quinto, quia sunt de facili miserativi. Sexto, et ultimo, quia sunt verecundi et erubescitivi. Sunt enim iuvenes liberales, quia non sunt experti indigentia; et bona quae habent, non acquisiverunt cum maiori diligentia retinet facultates suas, quando propter indigentiam passus est aliqua mala, vel quando facultates illas acquisivit propria industria, et proprio labore. Nam quod cum labore acquiritur, diligentius custoditur, immo adeo quilibet
Abbreviated transcription (French):
pħs. Sicut est naturaliter
secuus qui pollens uiribz de¬
ficit intellectu. S ic uiges
mentis industria et regna¬
tiua pru dẽtia naturoliter
dominatur. ¶Quare si ues¬
Era generositas gloriosarne
amicabiliter req̾uisiuit. ut
decrudicõne prĩcip .ũ. s u
de regimine regum. quẽdã
librum conponerem. Qua
rõnem et legẽ. diligetius cu¬
cum specta polleretis regimi¬
ne naturalr ut apparẽt ad
Liquid̃ non instinctu hũa

Expanded text:
Philosophus sicut est naturaliter Philosophus sicut est naturaliter servus, qui pollens viribus, deficit intellectu: sic vigens mentis industria, et regitiva prudentia, naturaliter dominatur. Quare si vestra generositas gloriosa me amicabiliter requisivit, ut de eruditione principum, sive de regimine Regum quendam librum componerem, quatcundum rationem, et legem diligentius circumspecta polleretis regimine naturali, ut apparet ad liquidum, non instinctu humano,
Abbreviated transcription (Latin):
x regia
at sanc¬
tissima
prosapia
orrũdosu¬
o domino
pali. comtno philippo pͥmo¬
enito et heridi preclarissi¬
mͣ uiri dñi philippi dei gr̃a
illustrissimi regis francoꝵ
suus deuotus frater egidiꝰ
romanus ordini⁊ fratrum
heremitaꝵ sc̃i augustini cũ
recõmendacione se ip̃m. et
ad omnia famulatũ ¶Cla¬
mat politicorum sñia. om̃s
prĩcipatus non ẽẽ equalit̾
diuturnos nec equali ꝑyodo
singla regimina m ensura¬
ri. S aliqua sunt ãnalia.
aliqua aduitam aliqua
uero ꝑ hereditatem. et per¬
successionem infiliis. quo
dammodo perpetus ũ̃ icat
olenum ie ꝑpetuum fere oĩa
naturalia protestentur qͥ ĩ
se et in suis posteriorib filiis.
sium principatum pecpetua¬
ri desiderat sũmo pere stuce¬
re debet. ut sit suum regimẽ
naturale. Numqm autem¬
quis naturalis recdor efficit᷑.
Si passione aut uoluntate
cupiat principari. Set sicus¬
tos iusti existens absq rõne
et lege nichil statuat impe¬
randum. Nam ut testatur

Expanded text:
x regia ac sanctissima prosapia oriundo suo Domino speciali Domino Philippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini, cum recommendatione seipsum, et ad omnia famulatum. Clamat Politicorum sententia, omnes principatus non esse aequaliter diuturnos, nec aequali periodo singula regimina mensurari: sed aliqua sunt annualia, aliqua ad vitam, aliqua vero per haereditatem et successionem in filiis, quae quodammodo perpetua iudicantur. olentum esse perpetuum, fere omnia naturalia protestentur, qui in se, et in suis posterioribus filiis suum principatuum perpetuari desiderat, summopere studere debet, ut sit suum regimen naturale. Nunquam autem naturalis quis rector efficitur, si passione, aut voluntate cupiat principari, sed si custos iusti existens absque ratione, et lege nihil statuat imperandum. Nam ut testatur
Abbreviated transcription (French):
sectius qui pollens uiribz de¬
ficit intellectu. S ic uiges
mentis industria et regna¬
tiua pru dẽtia naturaliter
dominatur. ¶Quare si ues¬
tra generositas gloriosa me
amicabiliter req̃uisiuit. ut
de erudicõne prĩcip .ũ. Su
de regimine regum. quẽdã
librum conponerem. Qua
rõnem et legẽ. diligẽtius cu¬
cum specta polleretis regimi¬
ne naturaliut apparẽt ad
Liquid̃ non instinctu hũa

Expanded text:
servus, qui pollens viribus, deservus, qui pollens viribus, deficit intellectu: sic vigens mentis industria, et regitiva prudentia, naturaliter dominatur. Quare si vestra generositas gloriosa me amicabiliter requisivit, ut de eruditione principum, sive de regimine Regum quendam librum componerem, quatcundum rationem, et legem diligentius circumspecta polleretis regimine naturali, ut apparet ad liquidum, non instinctu humano,
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit liber de reglnine
Ixregia
ac sanc¬
tissima
prosapia
oriũdosu¬
o domino
pali. comino philippo pͥmo¬
en do et heridi precarissi¬
mͣ uici dñi philippi dei gr̃a
illustrissimi regis francoꝵ
suus deuotus fiater egidi
romanus ordini ⁊ fratrum
heremitaꝵ sc̃i augustini cũ
recõmendacione se ip̃m et
ad omnia famulatũ¶Cla¬
mat politicorum sñia. om̃s
prĩcipatus non ẽe equalit̾
diuturnos nec equali ꝑyodo
singła regimina mensura¬
ri. S aliqua sunt ãnalia.
aliqua aduitam. aliqua
uero ꝑ hereditatem. et per¬
successionem in filiis. quo
dammodo perpetua rr icãt
naturalia protestentur qͥĩ
se et in suis posteriorib filiis.
suum principatum perpetua¬
ri desicerat. sũmo pere stuce¬
re debet. ut sit suum regimẽ
naturale. Numqm autem¬
quis naturalis recdor efficit᷑
Si passione aut uoluntate
cupiat principari. Set sicus¬
tos iusti existens absq rõne
et lege nichil statuat impe¬
randum. Nam ut testatur
pħs. Sicut est naturaliter

Expanded text:
 De regimine Ex regia ac sanctissima prosapia oriundo suo Domino speciali Domino Philippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini, cum recommendatione seipsum, et ad omnia famulatum. Clamat Politicorum sententia, omnes principatus non esse aequaliter diuturnos, nec aequali periodo singula regimina mensurari: sed aliqua sunt annualia, aliqua ad vitam, aliqua vero per haereditatem et successionem in filiis, quae quodammodo perpetua iudicantur. naturalia protestentur, qui in se, et in suis posterioribus filiis suum principatuum perpetuari desiderat, summopere studere debet, ut sit suum regimen naturale. Nunquam autem naturalis quis rector efficitur, si passione, aut voluntate cupiat principari, sed si custos iusti existens absque ratione, et lege nihil statuat imperandum. Nam ut testatur Philosophus sicut est naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
post imꝑnimi ⁊ consulis iigẽ
memoriam att uocabłmm et
głosissimis ur̃is idic uus ⁊
qui ex maxima curia ĩ.eoq po
norare nob̃ placet dignos nõ
expendenres inm̃se decentẽ
tamus consolatõem ⁊ ñr̃o ppło
⁊ aliis oĩbus ppłis licet desꝑan¬

Expanded text:
post imperium et consulis iugem memoriam atque vocabulum in gloriosissimis nostris iudicibus et qui ex maxima curia sunt, eo quod honorare nobis placet dignos non expendentes inmense; et decentem damus consolationem et nostro populo et aliis omnibus licet desperan
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quisquis ergo ad patri¬
am celestem festinas Banc
minimam inchoationis re¬
gulam descriptam adiuua¬
nte xp̃o perfice. Et tunc de¬
mum ad maiora que supra
comemorauimus doctrine
uirtutumq culmina deo ꝓ¬
tegente peruenies. Amen.¬

Expanded text:
Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. Facien
Abbreviated transcription (Latin):
Ones superueniẽ¬
tes hospites. tanꝙͣ
est. Hospes fui et suscepistis me.
Et omnibus congruus honor
exibeatur. maxime domesticis
fidei et peregrinis.

Expanded text:
mnes supervenientes hospites, tanquaest: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eitius humilitatis
gradus est ut quis
pro dei amore om̃i
obedientia se sub¬
dat maiori. Immitans dnm
de quo dicit apłs. Factus obe¬
diens patri usque ad mortẽ¬

Expanded text:
ertius humilitatis gradus est, ut quis pro Dei amore omni obedientia se subdat majori, imitans Dominum, de quo dicit Apostolus: Factus obediens usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
ut supra disposi
facit ad oronem ꝯsurgẽ. Illiro oĩ¬
modis ꝓuidens ne qd̃ tedium se¬
dentib generatur ꝓlixitate psłox
qua is qui decanta̾t nõ mͦ ꝑ semet
iẜ̃m intelligentie fruetũ amittit
s ẽt ꝑ illos incidit detrim̾ tu quos
fastidiu̾ synaxeos nimietate sua

Expanded text:
ut supra disposuifacit ad orationem consurgere, illud omnimodis prouidens, ne quod taedium sedentibus generetur prolixitate psalmorum, qua is qui decantat non modo per se ipsum intellegentiae fructum amittat, sed etiam per illos incidat detrimentum, quos fastidium synaxeos nimietate sua
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerit om̃s pariter erigunt̃.
Ita ut nullus nec añ ꝙͣ inclinetur
ille genua fletẽ. Nec cũ et̾ra surre¬
xerit remorati p̃sumat. sie non
tam secutus fuisse illiꝯ cõclusicẽ
qui p̾cem collegit ꝙ suam celebra¬

Expanded text:
surrexerit, omnes pariter eriguntur, ita ut nullus nec antequam inclinetur ille genu flectere nec cum$terra surrexerit remorari praesumat, ne non tam secutus fuisse illius conclusionem, qui precem colligit, quam suam celebra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ergo qui simile opus nõ
facit. non permictatur exple¬
to opere dei remorari in orato¬
rio sicut dictum est. ne alius
ĩpedimentum patiatur.

Expanded text:
 Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hibere gͦ in qͥt nos op om̃s iracũ¬
die motus. et gubnattice disceti¬
one moterari ne in illud qd ĩ salo¬
mone dampnat precipiti furore rap¬
tem̃. Totam inqͥt num suam ꝓfert
stultus. Sapicns aũt dispensat per
ꝑtes Idest. Stultus quidem ad ulti¬
onem sui uc ꝑturbatiõe succendit᷑
Sapiens aut paulatim eam matĩ¬
tate ꝯsilii ac moderatioe attenuat
et expellic. Tale est illd. slõ uomne¬

Expanded text:
hibere ergo nos oportet omnes iracundiae motus, et gubernatrice discretione moderari, ne in illud quod a Salomone damnatur, praecipiti furore raptemur: Totam iram suam profert stultus, sapiens autem dispensat per partes : id est, stultus quidem ad ultionem sui, irae perturbatione succenditur, sapiens autem paulatim eam maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit. Tale est et illu
Abbreviated transcription (Latin):
gradus est si in ip̃a
obedientia. duris
et contrariis rebuc
uł etiam quibuslibet irroga¬
tis in iuiriis tacita conscientia
patientia amplectatur. Et su¬
stinens non lascescat uł disce¬
dat dicente scriptura. Qui
perseuerauerit usq in finem
hic saluus erit. Item dicit cõ¬
fortetur cortuniti et substine
dominum. Et ostendens fide¬
lem pro domino uniuersa et
contraria substinere debere di¬
cit ex petsona sufferentiu. ꝓp¬
ter te morte afficim ur tota die
estimati sumus ut ones octi¬
sionis.

Expanded text:
gradus est, si in ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia obedientiam amplectatur, et sustinens non lassescat, vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis
Abbreviated transcription (Latin):
deducent adorandñ. si seculares
hoĩes aut debiles aut uasa ĩfĩmi¬
ora .i. młiertule uen̾int ad hostiũ
suscipiet singłos ĩ diu̾sis locis ⁊¬
Iux̃ ordine p̾positi ⁊ sexꝯ sui. Et
p̃cipue femĩas maiori honore et
diligentia cutabunt cũ oĩ tremo¬
re dei. Et locũ seꝑatum ab oĩ uiroꝵ
uicinia eis tribuent ut nulla sit
atasio blasfemandi. Ꝙ si ad ues¬
peras ueneĩnt abice̾ eas nephas
nlłi detur offendiculũ detraheno¬

Expanded text:
deducentur ad orandum. XXIX. Si saeculares homines aut debiles, aut vasa infirmiora, id est, mulierculae venerint ad ostium, suscipient singulos in diversis locis juxta ordiaecipue feminas majori honore et diligentia curabunt, cum omni timore Dei, et locum separatum ab omni virorum vicinia eis tribuent, ut nulla sit occasio blasphemandi. Quod si ad vesperas venerint, abjicere eas nefas nulli detur offendiculum detrahen
Abbreviated transcription (Latin):
Ones superueniẽ¬
tes hospites. tanꝙ̃
est. Hospes fui et suscepistis me
Et omnibus congrnus honor
exibeatur. maxime domesticis
fidei et peregrinis.¬

Expanded text:
nes supervenietes hospites, tanquaest: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis.
Abbreviated transcription (Latin):
lo qui eũ illustriorem sins tẽptati¬
onibus reddidit s illi ip̃i qui cas
uiriłt ꝑtulit acquisinit. Nec iudas
et̾r supplicii ĩ mimitate donabitur.
qr ꝓditio eius ad salute gni̾s ꝓfec̃
humani. Nõ cĩ ꝓuentus ꝯsiderand̃
est oꝑis s oꝑantis affcũs. Qua pp
ꝙ nlłi malum ab alio possit inferri.
nisi qui illud ignauia sui cordis cõ¬

Expanded text:
lo, qui eum illustriorem suis tentationibus reddidit, sed illi ipsi qui eas viriliter pertulit, acquisivit; nec Judas aeterni supplicii immunitate donabitur, quia proditio ejus ad salutem generis profecit humani. Non enim proventus considerandus est o nulli malum ab alio possit inferri, nisi qui illud ignauia sui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tio fuerit eligant
de ip̃is fratres boni
testimonii et sane¬
te conuersationis. et ꝯstituã¬
tur decani qui sollicitudinẽ
gerant super decanias suas ĩ
omnibus secũdum mandata
dei et precepta abbatis sui.

Expanded text:
tio, eligantur de ipsis fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
Bsculta o fili pre¬
cepta magn. et
inclina autem
cordis tui.⁊ ad¬
monicionem pii
patrs libent̾ cr¬
cipe et efficacit
comple ut adeuri per obedien¬
tie laborem cetear aquo pinohe¬
dientie desioia rectsseus¬

Expanded text:
sculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedieae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesse
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ in qͥt ab eo semĩariu dis¬
sui fuĩt imitator effcũs. Q loquẽs
ex ꝓsona hoĩs ꝙ̃ gerebat. sõ ueni
aũt mõ ullũ ꝯtensioĩs fomitem su¬
scitabit qui de intelligentia ac sẜu
suo. nõ tam ꝓpͥo iudicio ꝙ̃ stĩs cte¬
dere decreuit examini pro eins
cordis huĩlitate ꝯsumãs. Uerũ tñ
nõ sic̃ ego nolo s sic̃ tu. xui. colł.e.¬

Expanded text:
admodum ab eo seminarium dissui fuerit imitator effectus, qui loquens ex persona hominis quem gerebat, Non veniautem modo ullum contentionis fomitem suscitabit, qui de intellegentia ac sensu suo non tam proprio iudicio quam fratris credere decreuit examini, pro eiuscordis humilitate consummans: uerumtamen non sicut ego uolo sed sicut tu? aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ominico die tem¬
porins surgatur ad
iugilias. In quib
uigiliis tencaturi
mensura. idest modulatis
ut supra disposuimus sex ps¬
almis et uersu residentibus
cunctis disposite et per ordi¬
nem in subcellis legantur ĩ
codice ut supra diximus. qͣ¬
tuor lec ones cum respõso¬
tiis sius. Ubi tantum in qu¬
arto responsorio dicatur a
cantate gloria. Quam duz
incipit. mox omnes cu re¬
uerentia surgant. Post quas
lectiones seqͥuantur ex ordi¬
ne alii sex psalmi cum anti¬
uersu. Post quos iterum leg¬
antur alie quatuor lectiones
cum responsoriis snis ordĩe
quo supra. Poit quas iteru¬
dicantar tria cantica ꝓph̾ar
que instituerit abbas. Que
cantica cum alleluia ysallã¬
tur. Dicto etiam nersu et be¬
nedicente abbate legantur
alie quatuor lectiones de
nouo testamento ordine qͦ
supra. Post quartum autem¬
responsorium incipiat abbe
ymnum. Cedeum landamꝰ.
Quo ꝑ dieto legat abbas
lectiõnem de euangelio cum
honore et tremore stantib
omnibus. Qua perlecta. re¬

Expanded text:
ominica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. lectiones sequantur ex ordine alii sex psalmi. Itversu. Post quos iterum legantur quatuor lectiones cum responsoriis suis, ordine quo supra. Post quas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, re
Abbreviated transcription (Latin):
catit̾ cople. ut ad enm ꝑobediencie laborem
redrie a quo ꝑ mobediencie desidiamn recesẜas.
ld te ergo mie mens ẜmo dirigitur. quisquis ab¬
renũciaus ꝓpriis bomptatibus dĩo xp̃o uero regi
nulitaturus obedientie fortissima atq p̾clara
assume arnahñ primis ut quitꝙͥ agendun in¬
choas bonũ ab eo perfici instruaissima orõne
depostas. ut qui nos iam in filioꝵ dignatus est¬
nnio cõputare nõ debeat aliqũ de malis nr̃is¬

Expanded text:
edientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat aliquando de malis
Abbreviated transcription (Latin):
am recesseras. Ad te er¬
go nũc mĩs ẜmo dingit᷑. Quisꝗs abrenũ¬
tiãs ꝓpͥis uoluptatib dño xp̃o uero regi
militaturus. obedĩe forrissima atq p̃clata
arma assumis. in pͥmis fac. ut ꝗcꝗ agẽcũ
inchoas bonũ beo ꝑsci inslãt ãma tra¬
Do de malis actib mĩs ꝯtristari. Ii enĩ
ut nõ solũ sĩc iratus pat̾ suo nos aliqͣn¬

Expanded text:
d te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oraando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ut non solum iratus pater suos non aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
am recesseras. Sco te er¬
go nũc ms ẜmo dingit̾. Quisꝗs abrenũ¬
tiãs ꝓpͥis uoluptatib. dnõ xp̃o uero regi
militaturus. obedĩe forissima atq pclara
arma assumis. in pͥmis sac. ut ꝗcꝗd agẽoũ
inchoas bonũ.⁊ beo ꝑsci inlãt sma era¬
irritatus malts nris. ut napsimos seruos

Expanded text:
am recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oras Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos
Abbreviated transcription (Latin):
ubrorum auccoritate ii¬
taui. Quidomino suo s¬
lume. tutum. honestu
mino suo decorpore sul
tum nescit ei indampi
desecreto suo.uł cemun¬
eẽ põt honestum.nesit

Expanded text:
librorum auctoritate notavi. Qui domino suo flume, tutum, honestumdomino suo de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munesse potest. Honestum, ne sit
Abbreviated transcription (Latin):
lia. que uulgo dñi tollo¬
nea. monete młctar pẽar¬
q conpendia bona uacan¬
tia. ⁊que ut indignus le¬
gibus auferent. nisi que
specialiter. quibus dam
concediuntur. ⁊ bona cõ¬
trahentim in cestas nu¬
ptias condempnatorum
⁊ ꝓscriptorum secundur
q̃d̃ innoius constitutio¬
nis caueturamganiorum
⁊ plaustorum ⁊ nauimi
prestationes ⁊ extra ordin¬
ana collatio adfellicissi¬
mam regalis numinis
expedicionem potestas cõ¬
tum adiuscitiam expedien¬
dam argentarie ⁊ pal q̃ti¬
a incuũtatibus confuẽ.¬
tis piscationum xedditus
⁊ salmarum ⁊ bona comit¬
tentium trimen maiesta
totum ad eum pertineat

Expanded text:
lia, que vulgo dicuntur tholonea, monete, mulctarum penarumque compendia, bona vacantia, et que indignis legibus auferuntur, nisi que spetialiter quibusdam conceduntur, et bona contrahentium incestas nuptias et dampnatorum et proscriptorum, secundum quod in novis constitutionibus cavetur, angariarumet plaustrorum et navium prestationes, et extraordinaria collatio ad felicissimam regalis numinis expeditionem, potestas contuum ad iustitiam expediendam, argentarie, et palatia in civitatibus consuetis, piscationum redditus et salinarum, et bona commitentium crimen maiestattotum ad eum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
assallus in honestis fac¬
tis atque indecentibus in¬
achinatiombus dominũ
dusq eum clam destinis
uł manifestis appecut.
uł inimicis eius suas a¬
micicias copulauent.
¶atq malus sicuer satus

Expanded text:
ater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium diisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atque in aliis sic versata
Abbreviated transcription (Latin):
os uassallos defeudo sit
controuersia domuni sir
cognitio. ⁊ perxum con¬
trouersia terinetur. ¶Si
uero unter dominum ⁊
uassallumlis oriatur.ꝑ
pares cune adomino sb̃
debito fidelitatis coniu¬
ratos termĩnetur. ¶Iu¬
ud quoq p̃ccpimus ut
in om̃i sacramento fideli¬
tatis. nominatim impera¬

Expanded text:
 sit controversia, domini sit cognitio, et per eum controversia terminetur. Si vero inter dominum et vassallum lis oriatur, per pares curie a domino sub debito fidelitatis coniuratos terminetur. Illud quoque sanccimus, ut in omni sacramento fidelitatis nominatim impera
Abbreviated transcription (Latin):
Mperator fredencus
dei gratia romanoruz
Tun perator ⁊ semperau¬
g. uniuiersis sius subi¬
ectis imperio. Nache¬
dictali lege imperpetu
cem inter se obseruent.
chioes. comites capitanei. ua¬
luasores. ⁊ omium locorum
rectores cumomibus locoriĩ
primatibus ⁊ plebeis adecimo
agessimum iure uirando a¬
stringantur ut pacem tene
ãtrectores locorum aduuẽt
inpace tuenda adq uendicã
daainfine unius cuiusq i
quinquennii om̃ium sacra¬
ta pace tenenda Siquis uero
facto contra aliquem se hr̃e
putauert. ⁊ iudicialẽ adeat
põtestatem: perẽam sibi uis
conpetens exequãtur. ¶Si¬

Expanded text:
Fredericus dei gratia Romanorum imperator et semper augustus universis suo subiectis imperio. Hac edictali lege in perpetucem inter se observent, chiones, comites, capitanei, valvassores et omnium locorum rectores cum omnibus locorum primatibus et plebeis a decimo agesimum iureiurando obstringantur, ut pacem teneant et rectores locorum adiuvent in pace tuenda atque vindicanda et in fine uniuscuiusque quinquennii omnium sacrata pace tenenda renoventur. facto contra aliquem se habere putaverit, iudicialem adeat potestatem et per eam ius sibi competens assequatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tu quidem ammo egressus dudum de do¬
mo tua et de cognatione tua. usq In mare
magnum Recedentia tremi secreta penetra¬
ueras: maiore tamen uiotute Repotita est
a te cremus ꝙͣ petita: E quidem quomami
hant primꝰ hospes ingres sno es. Sabuis ti
ducem et uelut tinerie tui preuiuin : quem
demde militie celestis magrum eumq tumt
secutus et parentes Relinquens parentem
tamen sequebaris. Nunc̃ uero tum enndẽ
astitum ad pontificatus fastiguim prosẽ

Expanded text:
tu quidem animo egressus dudum de domo tua, et de cognatione tua, usque in mare magnum recedentia eremi secreta penetraveras; majore tamen virtute repetita est a te eremus quam petita. Siquidem cum hanc primum hospes ingressus es, habuisti ducem et velut itineris tui praevium, quem deinde militiae coelestis magistrum; eumque tunc secutus, et parentes relinquens, parentem tamen sequebaris. Nunc vero cum eumdem ascitum ad pontificale fastigium
Abbreviated transcription (Latin):
secutut et parentes Relinquens parentem
tamen sequebaris. Nunc uero tum eundẽ
astitum ad pontificatus fastiguim prosẽ¬
quendum putaris: ad familiare secretum
remi te amor Retulit. Ergo minc es no-¬
bilior es maior exemplo. Prius eum cũ¬

Expanded text:
es relinquens, parentem tamen sequebaris. Nunc vero cum eumdem ascitum ad pontificale fastigium prosequendum putaveris, ad familiare secretum eremi te amor retulit. Ergo nunc es nobilior et major exemplo. Prius enim cu