comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. ñ ẽ tam̃ putandum grauius fuisse pec
li intulit. quantum ad multiplices defectꝰ.
qui ex eo manauerunt: s ñ quantum ad pe¬
nam etnam quam guiorem muit nõ. quam
płes p̾ea m̾uerunt. ꝑ alia pecc̃a. inimo alioᷤ¬

Expanded text:
fuderit, non est tamen putandum gravius fuisse peccfuderit, non est tamen putandum gravius fuisse peccli intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, sed non quantum ad poenam aeternam, quam graviorem non meruit, quam plures postea meruerunt per alia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
iͣnsgressionis ex quo ꝓcessit originale⁊ in qͦ
plura suꝑius notata sunt pecc̃a: gruius fuerit
cet̾is peccatis. quibusdam ita uidetur. eẽ. quia il¬
lud peccatum totam humanam nat᷑am muta¬
uit sicut augustinus dicit in enchidion. Iuud u¬
num peccatum in loco ⁊ habitu tante felicitatis.
aminissum tam magnum ẽ. ut ĩ uno homine
originałr. ⁊ ut ita dixim tadicabiłr totum genuᷤ
todiri. Nondum enim uoluntati cupiditas re-¬
sistebat. quod de pena transgtessionis pꝰea secu¬
tum ẽ his aliisq nitunt᷑ auctoritatib qui il¬
lud peccatum cet̾is aliorum hominum peccĩs
g̃uiꝰ eẽ dicunt. Q etiam ratione ostende labor¬
ant. ħ mͦ. Mag̃ nocuit illud peccatum quam
aliquod aliorum. quia totum humanum genꝰ
uiciauit. ac morti utͥq subdid̃ quod nullo alio
los uͥ alia pecc̃a ostenduntur illo maiora.
D quod dici pͭ. quia licet illud pecẽm hu¬
manam natam mutau̾it in necessitatẽ
mortis ⁊ in totum genus humanum reatum dif¬

Expanded text:
nsgressionis ex quo processit originale, et in quo plura superius notata sunt peccata, gravius fuerit caeteris peccatis. Quibusdam ita esse videtur, quia illud peccatum totam humanam naturam mutavit: sicut August. dicit in Enchiridio, c. 48: Illud unum peccatum in loco et habitu tantae felicitatis admissum, tam magnum est, ut in uno homine originaliter et, ut ita dixerim, radicaliter totum genus todiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui illud peccatum caeteris aliorum hominum peccatis gravius esse dicunt. Quod etiam ratione ostendere laborant hoc modo: Magis nocuit illud peccatum quam aliquod aliorum, quia totum humanum genus vitiavit ac morti utique subdidit, quod nullo alio los, ubi alia peccata ostenduntur illo majora. Ad quod dici potest quia, licet illud peccatum humanam naturam mutaverit in necessitatem mortis, et in totum genus humanum reatum dif
Abbreviated transcription (Latin):
patre natum añ temꝑa ⁊ semper
nasci de pr̃e. sed congruentius semꝑ
natum. ⁊ eundem fatcamur. abeterno
cẽ ⁊ pr̃i coeternum .i. auctori. Pat̾ enĩ:
generatione auctor filii ẽ. ut in seq̃ti
ostendetur. Ut gͦ pater ẽ. et̾nus: ita⁊ fi¬
lius eternus. s pater sine auctore. filiꝰ
uͦ: non quia pat̾ innascibił. filius:
natus.⁊ ut ait hilarius in .xii. libro d
trinitate: aliud ẽ. sinc auctore. semꝑ¬
t̾num. uͥ autem pater. auctor ẽ. ibi ⁊ na¬
tiuitas ẽ. quia sicut natiuitas ẽ. ab auc¬
tore: ita ⁊ ab eterno auctore: et̾na na
tiuitas ẽ. omne autem quod semꝑ ẽ.
no nascitur. ħt et̾num ẽẽ. quod natũ
ẽ. Quod autem non natum ẽ: id cum
et̾nitate non natum ẽ. Quod uͭ ex et̾-¬
no natum ẽ. id. si non et̾num natum
c̃. iam ñ erit ⁊ pater auctor eternus.
Si quid gͥ ei qui abet̾no patre natus est:
ambiguum de fuisse. quia si gignenti
c̃ infinitum gign̾e et nascenti. etiam
infinitum. ẽ. nasci. Medium enim quid

Expanded text:
Patre ante tempora, et semper nasci de Patre, sed congruentius semper natum, et eumdem fateamur ab aeterno esse et Patri coaeternum, id est, auctori. Pater enim generatione auctor Filii est, ut in sequenti ostendetur. Ut ergo Pater est aeternus, ita et Filius aeternus est; sed Pater sine auctore, Filius vero non, quia Pater innascibilis, Filius natus. Et, ut ait Hilar. in lib. 6 de Trin., aliud est sine auctore semternum. Ubi autem Pater auctor est, ibi et nativitas est, quia sicut nativitas ab auctore est, ita et ab aeterno auctore aeterna est nativitas. Omne autem quod semper esrno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est; quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et Pater auctor aeternus. Si quid ergo ei qui ab aeterno Patre natus est ambiguum defuisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid
Abbreviated transcription (Latin):
inuicta ẽ. nec in aliquo cassatur s ꝑ omnia
implet᷑. Consilium uͦ eius atq preceptio: si¬
ue ꝓhibitio non ab omnib impletur quib
ꝓposita et data sunt. Acq ideo p̾cep̃ omnib
bona. uel ꝓhibuit mala. uel consuluit opti¬
ma. quod uellet ab omnib bona que p̃cip̃
fĩ uel mala que ꝓhibet uitan. Si emm
uellet utiq ⁊ fierent. quia innullo potist
ab homine suꝑari uel impedin eiꝰ uolun¬
tas. s ut iustuiam hominib ostendet. et
mali essent ineruisabiles. Deniq ut bom
ex obedientia: głam mali: ex mnobedien¬
tia penam sortirentur. sicut utrisq ab et̾¬
no p̃ꝑauit. Ea gͥ que omnib precep̃ uel
prohibuit. a quibdam uoluit fi̾ ł uitari.
s non ab omnib et quedam personalit̾
p̃cep̃ ⁊ in ueteri ⁊ in noua lege: qui ab eis
quib precepit fi̾ noluit. ut abtahe de in¬
moiatione filii. ⁊ in euangelio quibdam

Expanded text:
invicta est, nec in aliquo cassatur, sed per omnia impletur. Consilium vero ejus et praeceptio, sive prohibitio, non ab omnibus implentur quibus proposita et data sunt. Neque ideo praecepit omnibus bona, vel prohibuit mala, vel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim vellet, utique et fierent, quia in nullo potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut justitiam suam hominibus ostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortirentur, sicut utrisque ab aeterno praeparavit. Ea ergo quae omnibus praecepit vel prohibuit, a quibusdam voluit fieri vel vitari, sed non ab omnibus; et quaedam personaliter praecepit, et in veteri, et in nova lege, quae ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
audatie resistentes: atq ignoran¬
tie ꝓuidentes: audebimꝰ aliquid sr̃
ħ loqui. Paternitas ⁊ filiatio: nõ
ip̾tasib in quib ita sunt qd eas
licet paternitas ⁊ filiatio. sint in
diuinia ẽẽntia: cũ eam ñ dit̾m̃aent.
non ideo pot̃. dici quod diuina es¬
sentia ⁊ gen̾et et generet᷑ ⁊ geit̾et᷑¬
uel quod eadem res: sit sͥ pat̾ et
filius. Ita enim pͥetas determĩat
ꝑsonam: ut hac proprietate. ypꝰa-¬
sis sit generans ⁊ illa alia yp̾asis

Expanded text:
audaciae resistentes atque ignorantiae providentes, audebimus aliquid super hoc loqui. Paternitas et filiatio non tasibus; in quibus ita sunt, quod eas licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinent, non ideo potest dici quod divina essentia et generet et generetur; vel quod eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis si
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte queres¬
cum heẽ ꝓͥetates non possint
eẽ. in personis quin eas determinent
quomodo in diuina eẽntia eẽ pꝰsuñ:
ita ut non eam determinant. Rdõ
non requiro ⁊ consolabor me tam̃
archange li nesciunt. angłi nõ au-¬
dierunt. scła non tenent. ꝓpħ̾a nõ
sensit apłs. non int̾rogauit filius
ip̃t non edidit. Cess ergo do lor que¬
relarum. Non putet homo sua in¬
telligent ia generatiõis sacͣmẽtum:
posse consequi ab salute tamen in
ab ingenito. ꝓgenie s. apparente uiuꝰ
a uiuo. non natura deitatis: alia⁊
alia quia ambo: unum. ħ credñdo
sciam: tam̃ gͣtulabor ꝓfectutum.
Q enim pie infinita ꝓsequitur ⁊ si
non contingat aliquando: tam̃ ꝓ¬
ficiet ꝓdeundo. S nete inseras ĩ
illud secretum ⁊ arcano in opĩabił
natiuitatis. ne te inm̾gas. summã
inte lligentie comp̃hende p̃sumñs.
s intellige inconp̃hensibilia eẽ Hñs
aliisq multis ciuide nt̾ ostenditur
nobis nullatenꝰ lic̾e: mai estare i ꝑscͣ¬

Expanded text:
ed forte quaerescum hae proprietates non possunt esse in personis quin eas determinent, quomodo in divina essentia esse possint, ita ut non eam determinent? Respondeo non requiro, sed consolabor me tamen: archangeli nesciunt, angeli non audierunt, saecula non tenent, Propheta non sensit, Apostolus non quaesivit, Filius ipse non edidit. Cessrelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscr
Abbreviated transcription (Latin):
si atcħepe. Intfectores suarum conusñ
sine iudicio cum non addis adultar
ł aliquid hunismodi quid aliud hnc
redigendi. quib penitꝰ denegatur con¬
ingrum.
it uidetur nicolans ꝑmitt̾e mariti
ꝑ adultio ł alio suausmm᷑i mores su¬
al interice̾. s eccuastica ddisciplina sp̃nali
gladid n mat̾iali criminosos feriri iubet.
ñ id nieblaus. Int̾ ħ nr̃a sanctitas addẽ
studint. si guius uror adult̾ium ꝑpet̾uit
utrum marito rius lueat secundum
mundanam legem interfice̾.S. sancta
stringitur legib Gladium ñ ht̃. nͥ sp̃ua¬

Expanded text:
tores: Interfectores suarum conjugum sine judicio cum non addis adulterarum vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi oenitentiam redigendi; quibus penitus denegatur Conjugium. Hic videtur Nicolaus permittere maritis pro adulterio aut alio hujusmodi uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali, criminosos ferire debet. Unde idem Nicolaus: Inter haec vestra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ejus secundum mundanam legem interficere liceat. Sstringitur legibus; gladium non ha
Abbreviated transcription (Latin):
quidam eorum catholici docto ꝓce¬
res. intelligentes unam de ⁊̃ afilio¬
candemq fore sententiam p̃dictoꝵ u̾
fidei. Sp̃c sanctus a pr̃e et filio non fẽs
non c̃atus nec genitus. s ꝓcedens. Ecce
sp̃m sanctum aperte dixit ꝓcede a pĩt
⁊ filio. didimꝰ etiam eorum maximus
doctor in libro de sp̃u sancto sp̃m sc̃m
ꝓcede a filio dicit. Saluator inquit.
qui et ueritas non enim loquetur a
semet ip̃o. hoc ẽ non sinc me ⁊ sñ meo
non ẽ. sed ex patre ⁊ me. ẽ. Hoc enim
ip̃m quod subsistit et loquitur. a pr̃e
dire a filio loquente que nescit. cum
ħ ip̃m sit quod ꝓfertur a filio .i. ꝓce¬
dens deus de deo. sp̃c u̾itatis ꝓcedñs a
u̾itate. consolator manans a consola¬
torio directa: ait. Sp̃s intelligitur ꝑ
se. secundum quod sp̃c ẽ. ⁊ non filiuᷤ.
s tamen non ẽ. alienus ab eo. Spiritꝰ
eo sicut adeo patre. Lobs quoque
crisostomus: it omelia quadam
de expõne simboli: sic ait. Ast̃e ẽ¬

Expanded text:
quidam eorum catholici doctores intelligentes unam eamdemque fore sententiam praedictorumfidei: Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus, sed procedens. Ecce Spiritum sanctum aperte dixit procedere a Patre et Filio. Didymus etiam eorum maximus doctor, in lib. 2 de Spiritu sancto, post mcedere dicit: Salvator, inquit, qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo non est, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre dire a Filio loquente quod nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est procedens Deus de Deo, spiritus veritatis procedens a veritate, consolator manens ex consolatorio directa ait: Spiritus intelligitur per se secundum quod spiritus est, et non Filius, sed tamen non est alienus ab eo. Spiritusdit a Filio, sicut a Deo Patre. Joannes quoque Chrysostomus in homilia quadam De expositione Symboli sic ait: Iste e
Abbreviated transcription (Latin):
uire nuptiarum officio ͬ sanctis uiris¬
fuit ñ libidinosum Ꝙ enim .c̃. cibus
ad salutem hominis ħ ẽ concubitus
tentando uitam illicitus. ẽ cib ħ ẽ. ĩ q̃rẽda
ple fornicarius. ł illicitus concubitꝰ ⁊̃ q
T̃ in cibo litito immodatior appetitus ħ¬

Expanded text:
jure nuptiarum officiosum fuit sanctis virisjure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus tentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubitus; et quod est in cibo licito immod
Abbreviated transcription (Latin):
ñe mistetium uelaretur. iusti officio ꝓpa¬
gandi nupuas contrahebant ñ uicti libidĩt
s ducti pictate qui multo facilius conin̾e
possent ⁊ uellent. Uiebantur enim ꝯ¬
iugib ⁊ plures uni uiro hr̃e licebat. quas
castus habebat. quam nunc unam qui¬
sit me dominus. ut pariam. intra gͦ ad
antillam meam ut filium facias ex ca
Non gͦ in legem commisit abrabam: si
legem preuenit. Non dum enim inter¬
dictum uidebatur. Secundo considera:
quod ñ aliquo ardore uage succense li¬
bidinis. ñ petulantis forme captꝰ decort
ancille contubmo coiugalem pꝰ hũit
thonim s. studio querende posteritatis
⁊ ꝓpagande soboł. Adbuc pꝰ diliuium:
raruas taritas crat humanis gn̾is. erat ÷¬
religionis. Deniq ⁊ loth sancti banc fi
lie causam querende poffitatis hũer̃
ne genus defic̾et humanum. ⁊ iõ pu¬
blici mun̾is grã priuatam culpam
alimentum non cupiditate uiuendi
s officio confulendi. ut mancat qͣ ne¬
cessarim: pp̃. alios. Sic misceri feminis

Expanded text:
rae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus, et plures uni viro habere licebat; quas castius habebat, quam nunc unam quisit me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea;Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum enim interdictum videbatur. Secundo considera quod non ardore bidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat religionis. Denique et Loth sancti filiae hanc causam quaerendae posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios. Sic misceri feminis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ relinquebat semen suꝑ t̾ram. hinc ⁊̃ sa¬
cerdotib comugia decreta sunt. quia ĩ suc¬
cessiont familie: successio . ẽ. officii. Nõ gͥ
abraham ł iacob deliquit. quia ꝓper uro¬
tem in aliqua licet alicii quer̃e. cum il¬
lorum coniugia nr̃orum equentur uirgi¬
nitati. ⁊ immod̾atꝰ usus coniugii nr̃i tꝑis
turpitudinem fere immitetur form¬
cationis illus temꝑis Deħ augꝰ sͥ ait

Expanded text:
non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sanon relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxotem in aliqua licet alicui quaerere, cum illorum conjugia nostrorum aequentur virginitati, et immoderatus usus conjugii nostri temporis, turpitudinem fere imitetur fornicationis illius temporis. De hoc August
Abbreviated transcription (Latin):
pulam filii ⁊ filie eorum matͥmo¬
lio comuncti sunt. s unus um tantum.
Iõ autem frẽs sororib tunc sunt copłati.
quia ñ erant alit mulieres ł uiri. quibus
ade filii ⁊ fait ungerentur
rimus ominum lamecb auas legit᷑
simul hũisse uxores ⁊ ħ in eo arguinir
quia ꝓ expletione carnalis carnał uolup¬
tatis id fecisse ꝑibet᷑.
falsis dis seruirent paucis in culuucłi
ꝑmanentib consultum. ẽ a deo plures in
matrimonium topulare . sͥ. ne ilł paucis
deficientib cultus ⁊ noticia dei defic̾e̾t.
Uñ abraham uuente urdre ad ancillam
intrauit: ⁊ ex ea genuit. Iacob etiam lib̾is
⁊ antillis se copulauit ⁊ filie loth patre
ebrio use sunt. Cum enim cet̾is in idolatͥa
relictis habraam ⁊ filios eus in pecularem
sͥ ppłum dominus delegisset. rite multa¬
rum fecunditate mulerum. ppłi dei
multiplicatio querebatur. quia in suc-¬
cessione sanguinis erat successio religio¬
nis. Uñ in lege maledicta erat sis. que

Expanded text:
pulam filii et filiae eorum matrimonio conjuncti sunt, sed unus uni tantum. Ideo autem fratres sororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetfalsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
de antiquis pr̃ĩb qui plures simul
leguntur hũisse urores ł concubinas u¬
trum peccau̾int. Ad quod dicimus ꝓ ua¬
rictate temꝑum uaria inuenitur dispẽ¬
satio conditoris.
tantum. adam .s. ⁊ ruam. incoatum

Expanded text:
de antiquis patribus, qui plures simul leguntur habuisse uxores vel concubinas, utrum peccaverint. Ad quod dicimus, pro varietate temporum varia invenitur dispensatio Conditoris. tantum, Adam scilicet et Evam, inchoatum
Abbreviated transcription (Latin):
a uideis illatam: uerus ẽ. sensus. Si uero
intelligitur sic. uolebat ut iudei occidẽnt
eum. falsum est. non enim uolebat ds̃
accionem iudeorum. que mala erat . s. uole¬
uoluntates suas utiq bonas implet. per
malorum hominum uoluntates malas:
thanas ab ip̃o qui occisus ẽ. diceretur. Ecce
manifeste hs̃ magnum bonum fuisse:
quod x occisus ẽ. ⁊ hoc bonum quia petrꝰ
nolebat. adeo redargutꝰ :
Atrum placu¬
erit uiris bonis quod xp̃c pateretur et¬
moreretur placuit ꝗ intuitu nr̃e libera

Expanded text:
a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volevoluntates suas utique bonas implet per malorum hominum voluntates malas: tanas ab ipso qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes magnum bonum fuisse quod Christus occisus est; et hoc bonum quia Petrus nolebat, ideo redargutus est. 4. Utrum placuerit viris bonis quod Christus pateretur; placuit quidem intuitu nostra
Abbreviated transcription (Latin):
quem deus bonauoluntate mori uolul.
Iudei uͦ eum ĩpia uoluntate crucifirert̃.
qͥa uolebant iudei mala uoluntate quid¬
peccatum. Actum quippe iudeorum. ñ
ti sessionemineam .i. uoluisti ⁊ approbati
pasionem incam tibi tnim placint Uolut
itaq tota trinitas ut xͦ pateretur. nͨ tamen
uoluit ut iudti occidertnt. quia uoluit pe¬
nam x̾ s non uoluit culpam iudeorum.
ner tamen noluit. Si enim noluiss non fu¬
isset. oppositio. Sed ad hoc opponiturs.
ł non. Si uoluit ut non pateretur a iudeis.
cumꝑassus sit. factum ẽ itaq quod uolu¬
it deus: non ficri. Si autem uoluit eum
pati a iudeis: gͦ uoluit eum occidi a iude¬
is. uoluit itaq ut udei occiderent eum.
ad quod ixdentes: dicimus simplicit̾ con¬
cedendum ẽẽ quod deus uoluit. xp̃m. pati.
mori. quia eius passio bonum fuit:⁊ causa
nr̃e salutis. Cum autem dicitur uolebat.
cum pati uel occidi a uideis ħ distinguẽ¬
dum est. Si enim intelligit᷑ sic. uolebat e¬
um sustinere passionem siue crucifirionẽ

Expanded text:
quem Deus bona voluntate mori voluit, Judaei vero impia voluntate eum crucifixerunt. Et volebant Judaei mala voluntate quidpeccatum. Actum quippe Judaeorum non ti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota voluit ut Judaei occiderent; quia voluit poenam Christi, sed non culpam Judaeorum nec tamen noluit, si enim noluisset, nec fuisset. 3. Oppositio. Sed ad hoc opponitur sivel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidi a Judaeis: voluit itaque ut Judaei occiderent eum. Ad quod respondentes, dicimus simpliciter concedendum esse quod Deus voluit Christum pati et mori; quia ejus passio bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem
Abbreviated transcription (Latin):
accedñte ad elem̃tum fit sac̃m̃tum:
tes baptizantes eos in niomine pr̃is ⁊ fi⁊ss.¬
nuocatio gͥ trinitatis u̾bum dr̃ quo bap¬
tisma consecratur.⁊ ħ ẽ forma u̾borum sub
qua traditur baptismus. Un: bonefacio
in sinodo anglorum. ut quicumq sine¬

Expanded text:
accedente ad elementum, fit sacramentum? tes, baptizantes eos in nomine Patris, et Finvocatio igitur Trinitatis verbum dicitur quo Baptisma consecratur; et haec est forma verborum sub qua traditur Baptismus. Unde Bonifacio In synodo Anglorum decretum fi
Abbreviated transcription (Latin):
s in ħ nomine ut expoñ ambie tota tͥnitaᷤᷤ¬
intelligitur. Intelligituri enim cum xp̃m
dicis. ⁊ pat̾ a quo unctus ẽ ⁊ ip̃e qui unctus:
adosulta bulgarorum a quodam iido
multos baptizaros asseritis.⁊ quid iñ agũ¬
dumẽ consulitis. Hi ꝓfecto si in nomine sc̃e
trinitatis ł in nomine xͥ sicut in actib
apłorum legimus baptizentur. baptra-¬
tisunt. U̾num enim idemq ẽ: uͥ sc̃s expoñ
ambrosius.

Expanded text:
Sed in hoc nomine, ut exponit Amb., liintelligitur. Intelligitur enim cum Christum dicis, et Pater a quo unctus est, et ipse qui unctus ead Consulta Bulgarorum: A quodam Judaeo multos baptizatos asseritis, et quid inde agendum sit consulitis; hi profecto si in nomine sanctae Trinitatis, vel in nomine Christi, sicut in Actibus apostolorum legimus, baptizantur, baptizati sunt: unum enim idemque est, ut exponit Ambrosius.
Abbreviated transcription (Latin):
et in eo quod maneat subsistit autem
dici eẽntia ⁊ natura ⁊ genus et suba.
unius cuiusq rei poterit. Propͥe autẽ
eẽntia idcirco dicta ẽ. semꝑ est. Que
idcͥco etiam substantia ẽ. quia ẽ. res que ÷
quia necesse est. subsistat in sese. Quicqͥ
autem subsistit: sine dubio in genere. ł¬
in natura uel sub̃a maneat. Cum gͦ sub¬
stantiam dicimus significare naturam
uel genus. ł sub̃am. intelligimꝰ ħ rei q̃ in
his omnib semꝑ esse subsistat. De¬

Expanded text:
e in eo quod maneat subsistit. Dici autem e in eo quod maneat subsistit. Dici autem essentia, et natura, et genus, et substantia uniuscujusque rei poterit. Proprie autem essentia idcirco est dicta, quia semper est. Quae idcirco etiam substantia est, quia res quae est, 467 necesse est subsistat in sese; quidquid autem subsistit, sine dubio in genere vel natura vel substantia maneat. Cum ergo essentiam dicimus significare naturam vel genus vel substantiam, intelligimus ejus rei quae in his omnibus semper esse subsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
deos s unum deum. neq ꝑ id non et
deum. et dei filium. Est enim ex deo
deus. non innascibiles duos. quia aue-¬
coritate innascibilitatis ds̃ unus est.
neq ꝑ id ñ.⁊ unigenitus deus ẽ. Namq
origo sua innascibił sub̃a ẽ: non unum
subsistentem . s. sub̃am non diffente m.
Non unum in dissimilib natͣis di nomẽ
ẜ unius nominis atq nature indissimi¬
lem eẽntiam. Non p̃stantem qͣquam cui¬
maiorem cẽ. quod pater est filium
non in eo minorem ẽẽ. ꝙ filius ẽ. Sig-¬
nficationem intereẽ: ñ int̾eẽ nat᷑am.
patrem non infra temꝑa confit̾i. sed
contemꝑalem pri filium. ñ negare pa¬
trem in filio p̃dicare. quia nicħ in se
b̾t filius a patre dissimile. Pilium apa¬
tre confiteri. quia ñ ẽ. aliunde quod
filius est: mutuam sͥ ac similem inui¬
cem naturam non nescire. quia parssit
Quñ sit: non existimare. quia unum st̃.
Qñ eos sic ꝑ indissimilis nature indiffe¬
rentiam p̃dicare ne unus sit.

Expanded text:
duos, sed Deum unum: neque per id non et Deum Dei filium; est enim ex Deo Deus. Non innascibiles duos, quia auctoritate innascibilitatis Deus unus est: neque per id non et Unigenitus Deus est; namque origo sua innascibilis substantia est. Non unum subsistentem, sed substantiam non differentem. Non unum in dissimilibus naturis Dei nomen, sed unius nominis atque naturae indissimilem essentiam. Non praestantem quemquam cuimajorem esse quod pater est, Filium in eo non minorem esse quod filius est. Significationem interesse, non interesse naturam. Patrem non intra tempora confiteri, sed cointemporalem Patri Filium non negare. Patrem in Filio praedicare, quia nihil in se habeat Filius a Patre dissimile: Filium in Patre confiteri, quia non est aliunde quod filius est. Mutuam sibi ac similem invicem naturam non nescire, quia par sit: quod unus sit non existimare, quia unum sunt: unum eos sic per indissimilis naturae indifferentiam praedicare, ne unus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea queri solet. cum ab aliquo ppetͣio uo¬
iuntate pcĩto uoluntas id agendi ⁊ actio
transierint ñ dum tamen uͥ habita pe¬
nitenua utrum illud pecc̃n usqͦ peniteat sit in
eo quod ñ et̃ uidetur: quia uoluntas illa q̃ ꝑtiuᷤ
ẽ ⁊ corrupta. touis q homo suppliciis obligat᷑ ꝑ
petuis. Hec unquam est in aliquo picco
actu p̃t̾ originale. quin sit etiam reatu. s est

Expanded text:
et quaeri, cum ab aliquo perpetrato voluntate peccato voluntas id agendi et actio transierint, nondum tamen vera habita poenitentia, utrum illud peccatum usquequo poeniteat sit in eo? Quod non esse videtur; quia voluntas quae prius est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur petuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter originale, quin sit etiam reatu; sed es
Abbreviated transcription (Latin):
creatum. nec est hoc scire diuersa. s omni¬
no idem de creatione mundi. sicut an¬
tiqui patres crediderunt. rp̃m nascitu¬
rum et morit᷑um. nos autem credimꝰ¬
cum iam natum et mortuum. nec tñ
diuersa credimus: nos et illi s eadem.
Temꝑa enim ut ait augustinus uariata
sunt: et ideo uerba mutata: non fides.
Indubitanter gͥ teneamus deum semꝑ
omnia scire que aliqñ scit. De oĩpoten

Expanded text:
creatum, nec est hoc scire diversa, sed omnino idem de creatione mundi. Sicut antiqui patres crediderunt Christum nasciturum et moriturum, nos autem credimus eum natum et mortuum; nec tamen diversa credimus nos et illi, sed eadem. Tempora enim, ut ait Aug., variata sunt, et ideo verba sunt mutata, non fides. Indubitanter ergo teneamus Deum semper omnia scire quae aliquando scit. DISTIN
Abbreviated transcription (Latin):
bomi & mali. ne comedas. non dix̃ ne comeda¬
datum. quia muuer que subiecta uiro erat:
ñ nͥ mediante uiro diuinum debuit accipe
pocuerunt . ł loquentem intellig̾e qui non
didicerant. int̾ loquentes crescendo. ł magi¬
loqͥ ⁊ disc̾e ab aliis si eẽnt. de originae illd¬
dum eẽ. q̃ fũit origo & radix illiꝰ peccati.
Quidam putant quaindam ełonem ĩ animo
homuuis p̃cessisse. ex qua diaboli suggestiõi
ita dicens. Non ẽ. putandum q̃ hõ deicẽtur
nͥ p̃cessiss: in eo quedam eło compͥmenda. ut
ꝑ humilitatem pecc̃i sciret quam falso de se

Expanded text:
boni et mali ne comedas; non dixit ne comedadatum; quia mulier quae subjecta viro fuit, non nisi mediante viro divinum debuit acciperpotuerunt, vel loquentem intelligere, qui non didicerant inter loquentes crescendo, vel magiloqui, et discere ab aliis si essent. De Christo ddum, quae fuit origo et radix illius peccati? Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse, ex qua diaboli suggestioni ita dicens: « Non est putandum, quod homo dejicereturnisi praecessis set in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se
Abbreviated transcription (Latin):
nem fu̾at conuincencla aut reprim̃da: De¬
niq ñ contempta suasiq ne serpentis as¬
perit lignum bonum esu decorum as pectu nec
eredens se iñ posse mori. forte putauit deum
alicinus causa significationis illa dirisse. iõ
manducauit et dedit uiro suo. fortassis cum
auqua suasione quam scriptura intelligen¬
dam reliquit. uel forte nõ fuit suade neceẽ. ẽ
pinissus diabolus temptare feminam nͥ
ꝑ serpentem: ita nͥ uirum nͥ ꝑ feminam. ut
sic̃ p̃ceptum dĩ ꝑ uirum uenit ad mulietem
ita diabon temptatio ꝑ feminam tͣnsiret ad ui¬
rum. In muliere uͦ que tõnal erat. ñ ẽ ip̃e lo¬
cutꝰ. ut in serpente s. ꝑsuasio eiꝰ. quamus ĩstĩc¬
tu adiuuaret interi us qͣ ꝑ serpentem gebat ex¬
tꝰ Ex p̃dictis temptationis modꝰ atq ꝓgressꝰ
insinuat᷑. Nec ñ ⁊ quod p̃diximꝰ in nui uidet᷑

Expanded text:
nem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum  non est permissus diabolus tentare feminam, nisi per serpentem; ita nec virum, nisi per feminam; ut sicut praeceptum Dei per virum venit ad mulierem, ita diaboli tentatio per mulierem transiret ad virum. In muliere vero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in serpente, sed persuasio ejus, quamvis instinctu adjuvaret interius, quod per serpentem gerebat exterius . Ex praedictis tentationis modus atque progressus insinuatur; necnon etiam quod praediximus innui videt
Abbreviated transcription (Latin):
temporał ꝓcessio que dr̃ missio: suie
biliter castis mentib percipitur. Ita
et sp̃s sanctus. a pr̃e et filio. ac sc ip̃o
duob mͦis ꝓcede. siue mitti. siue dati.
dicitur uno uisibiliter. alt̾o inuisibili¬
ter datꝰ. ẽ enim uisibilis creature de¬
monstratione sicut in die pentecos¬
tes aliisq uicib ⁊ datur cotidie inui-¬
sibiliter illabendo mentib fideli
Nfriꝰ de illo mͦ missiõis qͥ ft t uisibiliter

Expanded text:
processio, quae dicitur missio sive biliter castis mentibus percipitur; ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio, a seipso duobus modis procedere sive mitti sive dari dicitur: uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2. Prius de illo modo missionis qui fit visibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam dicimꝰ ẽẽntiam siue nat᷑am.
ꝑ conas autem dĩns: sicut illi dicunt
substantias .i. ypostases. Sigͦ nos ita
accipimꝰ ꝑsonas: ut illi accipiunt sub¬
stantias uel ypostases. at illi alit̾ acci¬
piunt yptases quam nos sub̃am. Ai¬

Expanded text:
icimus essentiam sive naturam. Personas autem dicimus sicut illi dicunt substantias, id est, hypostases. Sic ergo nos ita accipimus personas, ut illi accipiunt substantias, vel hypostases; at illi aliter accipiunt hypostases, quam nos substan
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo se uidens: ex p̃dictis docetur
non c̾ẽ concedendum quod deus uo¬
luntate ł necessitate. ł uolens ł nolñs
sit deus. Item quod uoluntate ł neces¬
sitate uel uolens ł nolens genu̾it filium.¬
Oppositio contra p̃dicta.

Expanded text:
vinculo se videns? Ex praedictis docetur vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens, sit Deus. Item, quod voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens, genuerit Filium.Oppositio contra p
Abbreviated transcription (Latin):
assere: accedentem deo uoluntatem qͣ
gign̾et fuium. sicr i nos aliquidali¬
quando uolumus. quod antea non uo¬
lebamus. ꝓꝑ quod mutabił intelligit
natura nostra. quod ab sit. ut in deo cẽ
c̃damus. Duamus gͦ u̾bum dei: et̃ fui¬
um dei. natura non uoluntate. ut doce
augꝰ in .xu. libro de trinitate. Ubi quen¬
dam catholicum b̾ctico respondñtem
commendat ddicens. acui te sane. qͥdam
respondit ħetico u̾sutissime. int̾rogãti
utrum deus uolens filium an nolens
genuerit. ut si diceret nolens a surdis¬
sima dei miseria sequeretur. Si aũt
uolens continuo quod intendebat.
uoluntatis. at ille iugilantissime ui¬
cissim quesiuit ab eo. Utrum deus pd¬
ter uolens annolens sit deus. ut sires¬
ponderet nolens sequeretur gndis ab¬
surditas ⁊ miseria quam de deo crede¬
re magna ẽ. intania. Si autem diceret
uolens respondetur ei. ergo ⁊ ip̃a uo¬
luntate sua deus. ẽ. non natura. Quid gͦ¬
autem restabat nͥ ut obmutesi̾et sua
interrogatione obligatum iniolubili

Expanded text:
asserere accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non volebamus, propter quod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Verbum Dei esse Filium Dei natura, non voluntate, ut docet Aug. in lib. 15 de Trin., cap. 20, ubi quemdam catholicum haeretico respondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem volens, continuo quod intendebat cum, sed voluntatis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autem diceret volens, responderetur ei: Ergo et ipse voluntate sua Deus est, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili
Abbreviated transcription (Latin):
e scientia
autem: alit̾ dicimus. Scit enim ds̃
semꝑ omnia: que aliquando scit om¬
nem enim scientiam quam aliquando
autem opponitur ita:olim sciuit hunc
hominem nasciturum qui natus est.
mͦ non scit eum nasciturum. Scunt gͦ
aliquid quod mͦ non scit. Item sciuit
mundum ẽẽ creandum. mͦ non scit eẽ
creandum. aliquid gͥ sciuit ꝙ. mͦ nõ
sit et alia huiusmi infinita induci
possunt. S ad ħ dicimus. quia idẽ
de natiuitate huiꝰ hominis⁊⁊ mundi
creatione nunc etiam scit: q̃ sciebat
antequam fierent. licet tunc ⁊ nunc
hanc scientiam eius diuersis expͥmi
uerbis oporteret. Iam quod tunc tu¬
turum erat: nunc pret̾itum est. Iõq
uerba commutanda sunt: ad ip̃m
designandum. Sicut diuersis temꝑi¬
b loquentes eandem diem mͦ ꝑ hoc
adũbium cras designamꝰ. dum adhuc
futura ẽ. mͦ ꝑ hodie: dum presens. ẽ.
mͦ ꝑ eri: dum preterita ẽ. Ita añqͣm
crearet᷑ mundus sciebat deus hunctre¬
andum. Postquam creatꝰ ẽ: scit eum

Expanded text:
e scientia autem aliter dicimus. Scit enim Deus semper omnia quae aliquando scit; omnem enim scientiam quam aliquando autem opponitur ita: Olim scivit hunc hominem nasciturum qui natus est, modo non scit eum nasciturum, scivit ergo aliquid quod modo non scit. Item: Scivit mundum esse creandum, modo non scit eum esse creandum, aliquid ergo scivit quod modo non scit; et alia hujusmodi infinita dici possunt. Sed ad hoc dicimus quod idem de nativitate hujus hominis et mundi creatione, nunc etiam scit quod sciebat antequam fierent, licet tunc et nunc hanc scientiam ejus diversis exprimi verbis oportet. Nam quod tunc futurum erat, nunc praeteritum est. Ideoque verba commutanda sunt ad ipsum designandum. Sicut diversis temporibus loquentes, eamdem diem modo per hoc adverbium cras designamus, dum adhuc futura est; modo per hodie dum praesens est; modo per heri, dum praeterita est. Itaque antequam crearetur mundus, sciebat Deus hunc creandum; postquam creatus est, scit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad ħ pͭ dici: quod augꝰ. uͥ dicit
ommnp̃s non dicitur q̃ omnia pꝰsit¬
⁊ e̾. tam ample ⁊ generalit̾ accep̃ oĩa.
ut etiam mala includet. que ds̃ non
potest nec uult. Non gͦ negaũ omnia
eum posse. que comuenit ei posse. Si¬
militer cum dicit. non ꝗb aliud u̾acit̾
dr̃ omnipotens: nͥ quoniam quicquid
uult pͭ. Non negat eum posse: etiam
ca que non uult. s aduersus illos qui
dicebant. deum multa uelle que nõ
poterat: affirmat eum posse quicqͥd
uult se facere. an quicquid uult fieri
pͭ quicquid uult se posse. ⁊ pͥ fac̾e quicqͣ.
uult facere. Non enim uult facẽ nͥ quod
qui sauuandi sunt: uerum tamen eos:
celum ⁊ terram. ꝑ se fet̾it quia ꝑse uolu¬
it. si autem uult fieri ꝑ creaturam et
ꝑ eam operatur. Sicut ꝑ homines: fac̃
domos. ⁊ huiusmi aitificialia. Etleus
potens ex se uelͬ se.
Oppositio

Expanded text:
ed ad hoc potest dici quod Aug., ubi dicit: Omnipotens non dicitur quod omnia possit, etc., tam ample et generaliter accepit omnia, ut etiam mala includeret, quae Deus non potest, nec vult; non ergo negavit eum posse omnia quae convenit ei posse. Similiter cum dicit - Non ob aliud veraciter dicitur omnipotens, nisi quoniam quicquid vult potest; non negat eum posse etiam ea quae non vult, sed, adversus illos qui dicebant Deum multa velle quae non poterat, affirmat eum posse quicquidvult facere, an quicquid vult fieri? potest quicquid vult se posse, et potest facere quicquid vult facere. Non enim vult facere nisi quod qui salvandi sunt, verumtamen eos scoelum et terram per se fecit, quia voluit. Si autem vult fieri per creaturam, et per eam operatur; sicut per homines facit domus, et hujusmodi artificia. Et Deus potens ex se vel per se. 8. Oppositio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas scripsit incorde hominis: quia ñ legebat
in corde iterauit in tabuł. ut formsecus uoce¬
Hanc gͥ illi p̾uaricati uidñr. in illo fc̃o. auis faci¬
entes quod s nolebant fi̾. s ibi sub intelligñdũ
ẽ imuste ut non alii s. iniuste facias quod tͥ nõ
us fĩ. Alioquin huius p̃uarictator⁊ iuudex dum
punit reum. nolens aliquid reͣum sibi fien
Lta etiam ⁊ illud domimi u̾bum Omnia q̃ĩoꝵ¬

Expanded text:
Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus aricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi fieri. Sed ibi intelligendum est injuste, ut non alii, scilicet, injuste, facias quod tibi non vis fieri; alioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale sibi fieri. Ita etiam et illud Domini verbum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uintum ñ loqueris ꝯͣ ꝓximum tuum
falsum testimonium: ũ crũ m̃dacii ⁊
ꝑuirii ꝓhibetur. Sõlet autem queri. utrum
ꝓibitum sit omine indatium. Quidam dñt
illud tantum ꝓhib̾i quod obest ⁊ ñ ꝓdest: ei
un diutur. Tale enim ñ ẽ adusus ꝓximum.¬

Expanded text:
Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium: ubi crimen mendacii et perjurii prohibetur. Solet autem quaeri utrum prohibitum sit omne mendacium? Quidam dicunt illud tantum prohiberi quod obest, et non prodest ei cui dicitur. Tale enim non est adversus proximum
Abbreviated transcription (Latin):
ta etiam cum dicimus tres pͥ ᷤ nomine t̾¬
narii non quantitatẽ num̾iind ꝙonimiꝰ
ł aliquam diu̾sitatem s intelligenti¬
am. non ad aliũ nͥ ad pr̃em ⁊ filium ⁊
sp̃m sanctum: dirigendam: sig̾camꝰ.
ut sit ħ dicti intelligentia t̃s pͭ sunt ł¬
pat̾. nec tantum filius. Nec tantum pa¬
t̃ ⁊ filius: in deitate sunt. s etiam sp̃t
sanctus: et ñ alus ab his. Similtt̾ nõ

Expanded text:
ta etiam cum dicimus tres personas, nomine ternarii non quantitatem numeri in Deo ponimus, vel aliquam diversitatem, sed intelligentiam non ad alium nisi ad Patrem et Filium et Spiritum sanctum dirigendam significamus, ut sit hujus dicti intelligentia: Tres personPater, nec tantum Filius; nec tantum Pater et Filius in deitate sunt, sed etiam Spiritus sanctus, et non alius ab his. Similiter, non
Abbreviated transcription (Latin):
finit᷑ nicħ de uenia relinquit᷑. duplicit̾ accipi
p̃ Si enim uixta quorundam intelligentiã peccata
dimissa redeunt: facile ẽ intellig̾e nicħ de uenia re¬
linqui. qr pecc̃a dimissa it̾um replicant᷑ Sic̃ eium
ille qui ex seruitute in lib̾tatem manu mittitur¬
ꝓp̃ offensam que replicatur it̾um redeunt. Si uͦ
relinqui. ñ ꝗ dimissa peccã it̾m imputent᷑. s qr¬

Expanded text:
 nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in lib offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
Ita hec dituntur tamquam dei uoluntas:
supera sit hominum uoluntate⁊ infirmiᷤᷤ¬
simis nolendo impedientib non potuit fa-¬
cere potentissius quod uolebat. Ubi ẽ. gͦ
illa potentia qua in telo ⁊ in terra: setu¬
dum propħam omnia quecumq uoluit
uoluit fecit. ⁊ quomͦ uoluntati eius sđ̃m a-
płm nicħ resistit. si collig̾ẽ filios ierłm uo
luit ⁊ non fecit: Hec enim predictis pluri¬

Expanded text:
etiam haec dicuntur tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere Potentissimus quod volebat. Ubi est ergo illa omnipotentia, qua in coelo et in terra, secundum Prophetam, omnia quaecumque voluit fecit?  nihil resistit, si colligere filios Hierusalem voluit, et non fecit? Haec enim praedictis pluri
Abbreviated transcription (Latin):
u oritur questio dictum :¬
enim in suꝑiorib ⁊ auctoritatib cõmu¬
nitum. quod uoluntas dez que ip̃e est: uoca¬
turq beneplacitum eius: cassari non pot̃.
quia illa uoluntate fecit quecumq uoluit
in celo ⁊ interra. cui teste apło nicħ resistit.

Expanded text:
 oritur quaestio. Dictum enim in superioribus, et auctoritatibus communitum, quod voluntas Dei, quae ipse est, quae beneplacitum ejus vocatur, cassari non potest, quia illa voluntate fecit quaecumque voluit in coelo et in terra, cui, teste Apostolo, nihil resistit.
Abbreviated transcription (Latin):
considandum ẽ. cum sp̃s sanctus ñ
sũ genitus: utrum debeat ingenitus dici.
Ad quod dm̃s sp̃m sactum nec genitum
nec ingenitum debe dici. Unde augͥtinꝰ
ingenitum. fides certa declarat. quia
si dix̾imus ingenitum: duos pattes
tum duos filios crede culpam᷑. Sicut
enim solus filius dr̃ genitus. ita ⁊ solꝰ
pater dicitur ingenitus. eo quod ab
alio. ld̾o: solus appellatur ingenitus.
non quidem in scripturis. s in consue-¬
tudine disputantium.⁊ de re tanta ser¬
monem qualẽ ualuerint ꝓferentium.
Filius auten¬
utroq ꝓcedit. Iõq cum sp̃m sanctum
genitum non dicamus. dic̾e tamen nõ
qui non sunt de alio quispiam suspi¬
cet᷑. Ecce his uerbis a ꝑte ostendit.
sp̃m sanctum nec genitum nͨ ingeni¬
tum: deb̾e dici.

Expanded text:
considerandum est, cum Spiritus sanctus non sit genitus, utrum debeat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum debere dici. Unde Aug. nitum, nec ingenitum fides certa declarat, quia si dixerimus ingenitum, duos patres tum, duos credere Filios culpamur. Sicut enim solus Filius dicitur genitus, ita et solus Pater dicitur ingenitus, eo quod ab alio. Ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint proferentium. Filius aututroque procedit. Ideoque cum Spiritum sanctum genitum non dicamus, dicere tamen ingqui non sunt de alio quispiam suspicetur. Ecce his verbis aperte ostendit Spiritum sanctum nec genitum nec ingenitum debere dici.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fecta caritas ħ ẽ ut quis paratus sit ꝓ fr̃ib
etiam mori. S numquid mor ut nascitur si
iam ꝓrsus ꝑfecta ẽs immo ut ꝑficiatur nas¬
ctur cum fu̾it nata nutritur. cum fu̾it nu¬
trita roboratur. cum fu̾it roborata ꝑficitur

Expanded text:
fecta charitas haec est, ut quis paratus sit pro fratribus etiam mori. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? imo ut perficiatur, nascitur, cum fuerit nata nutritur, cum fuerit nutrita roboratur, cum fuerit roborata perficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. que scripture ñ repugnant. s concor-¬
dant. Cum enim tot sunt qui labuntur
ut pͥstinam dignitatent ex auctoutate de¬
fendãt ⁊ quasi usum peccandi sͥ faciant:
reticinda ẽ spes ista. Si uͦ locus ẽ. uͥ ista ñ
recurrant: restitui possunt qui peccant.
Ex his satis ꝑpenditur. qualis debeat ẽẽ sa¬
moriuntur.⁊ unuficat que non uiuunt.¬
⁊ ita incid ĩ maledictionis iudicium
excominunicatos sine suꝑ om̃s sacdotes
qui uita ⁊ stĩa carentes bñdit̾ẽ p̃sumũt.
uob̃ cedẽ in maledictionem. ñ in bñdictio¬
nem. quia ⁊ si bñdicunt sanctis non ħ fa-¬
ciunt ex uero corde ⁊ ido eorum bñdictõ
eis u̾titur maledictionem. uel maledi
me erit maledictum quia benedicunt

Expanded text:
tat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant.Ex his satis perpenditur qualis debeat esse samoriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. excommunicatos, sive super omnes sacerdotes qui vita et scientia carentes benedicere praesumunt, cedere vobis in maledictionem, non benedictionem. Quia etsi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex vero corde; et ideo eorum benedictio eis vertitur in maledictionem. Vel maledicme erit maledictum; quia benedicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾antiam. caueat ne corruat. ne iuste ꝑ¬
dat iudiciariam potestatem.⁊ si enim pe-¬
nitentia ei possit adquirere gr̃am. ñ tñ
mox restituit in potestatem pͥstinam
si petrus pꝰ lapsum restitutus fu̾it. ⁊ sepe
lapsis sacerdotib reddita sit dignitatis
potestas. ñ ẽ necesse ut omnib concedat᷑.
qͣi ex auctoritate. Inuenit᷑ auctoritaᷤ q̃ c̃cedit ⁊ qũꝑat¬

Expanded text:
orruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia possit ei acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas, non tamen est necesse ut omnibus concedatur quasi ex auctoritate. Invenitur auctoritas quae concedit et qua
Abbreviated transcription (Latin):
dum cognosc̾et: Nullus enim erat sñ peccõ
ua̾malia semꝑ remittebantur ꝑ c̾imonias.
Si quod gͣ eis peccatum erat: criminale erat.
In s gͥ p̾atentissimum ẽ crimen sac̾dotum
⁊ detesteibile qui ñ prius se indicãt ⁊ alios
alligant. Caueat sp̃uał uidex sicut non
commnisit crimen nequicie. ita ñ careat
mun̾e sciencie. Oportet ut sciat cognosc̾e
quicquid debet iudicare. Iudiciaria enim
potestas ħ postubat. ut quod debet iudi¬
care discernat. Diligens gͥ inuestigator
sapient̾ int̾roget a peccatore. quod forsitan
ignoret: ł u̾ecundia uelit occultare. Cgͣm¬
to uͦ crimine uarierates eius ñ dubitet

Expanded text:
dum cognosceret? Nullus enim erat sine peccatdum cognosceret? Nullus enim erat sine peccatvenialia semper remittebantur per ceremonias. Si quod igitur in eis peccatum erat, criminale erat.In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non prius se judicant antequam alios alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito vero crimine, varietates ejus non dubitet