comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis alienis¬
onem facit firmusuma ueritas. hoc habet. qd̃
misi consensione intelligenda ẽ. coĩo petratoꝵ
quam uetat apostolus qua quis peccatis cuesat
si ea palpat. et cum possit coergere. et cormpere ne¬
gͣligit. et ie ip̃m. qui alios iuidicas castum custo¬
di. Noli. quia de castitate mont has eccone¬

Expanded text:
peccatis alienisonem facit. Firmissima veritas hoc habet quod non nisi consensione intelligenda est communio peccatorum quam vetat Apostolus, qua quis peccatis communicat, si ea palpat, et cum possit corrigere et corripere negligit. Et teipsum, qui alios judicas, castum custodi. Noli, quia de castitate monuit hac occ
Abbreviated transcription (Latin):
uuangelium denere debetis. qi audistis .i. intel¬
lexistis. et penis est renerti. Melius est mam ue¬
uitatis si agnoscere qͣm post agnitam retro ire.
huc peregrina s tan¬
dem perueniet ad gło¬
riam. Cuius. cuuan¬
getii predicaridi ego

Expanded text:
vangelium tenere debetis, quia audistis, id est intellexistis. Et prius est reverti. Melius est viam veritatis non agnoscere, quam post agnitam retroire. Qhuc peregrina, sed tandem perveniet ad gloriam. Cujus, Evangelii praedica
Abbreviated transcription (Latin):
dei est. qr credentes in crucem uirtutem dei
intelligunt. dum sciunt qd̵ occisus diabłm
uicit. et hominem liberauit. uł uuirtus dei ẽ.
.i. uirtutem dat credentib. per quam cum res¬
exigit fiunt miracula.
Ecriptum est .ni.¬

Expanded text:
Dei est, quia credentes in cruce Christi virtutem Dei intelligunt, dum sciunt quod occisus diabolum vicit, et hominem liberavit. Vel, virtus Dei est, id est virtutem dat credentibus, per quam, cum rxigit, fiunt miracula. Scriptum est eni
Abbreviated transcription (Latin):
clixerat. qd eam s̃
reciꝑet inpredicõe¬
euuangłica. s per¬
deret et reprobaret.
decollegio p̾licato¬
rum suor ⁊ hoc ẽ
quod ait. scriptũ ẽ
enĩ. in abdia. perdã

Expanded text:
ixerat quod eam non reciperet in praedicevangelica; sed perderet, et reprobaret collegio praedicatorum suorum, et quod ait: Scriptum est enim in Abdia: Perdam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. s non eodem animo. mali enim non simpli¬
ci nec ueraci animo xp̃m nuntiabant. boni u̾o
puro animo. et fide sincera. omnes tã euuange¬
lio proficiebant. Unde et malos tołandos dicit
subdens. Quid exĩ.q. nõ solum ego et alii u̾e

Expanded text:
m, sed non eodem animo. Mali autem non simplici nec veraci animo Christum annuntiabant, boni vero puro animo et fide sincera: omnes tamen Evangelio proficiebant. Unde malos tolerandos dicit, subdens: Quid enim. Quasi dicat: Non solum ego et alii ve
Abbreviated transcription (Latin):
uł posi. s. firmus et
dio quia aliquando me¬
cum contenderunt et
ofutati sunt et ne ui¬
uerentur correcti: ad

Expanded text:
 id est firmus et dio, quia aliquando mecum contenderunt et confutati sunt. Et ne viderentur correcti, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ait. hũit aliqñ dei filius. qd̵ nõdum hũit idem
ip̃e hõis filius qr nõdum erat homo. Item. Sĩe
nos electi quomodo ille clarificatus. qr priusqͣm
munchas ẽẽt. nec nos eramus nec ipse mediator
puer ille creaunt stellas. et ip̃e xp̃o ait. Ego principi¬
um qui et loquor uobis. his itaq auctortatib in
nullo refragantes dm̃is. quod hõ ille ĩ qͣntũ homo
est ẽẽ cepit. in qͣntũ ẽ ũbũ semper fuio. in huius¬
modi. enũ locutionib siue ad iectione det̾mia
quantum uerbũ eius est etia q̃ fitura sunt fecit.
s fecto. scd̃m id qd̃ hõ est ip̃m ꝑio nobis glorisi¬
rits sola gr̃a preelectus non solum ut ẽẽt cͣap̃
nr̃m et ut nec origine traħ̾et. nec uoluntate
perpetraret pecc̃m. et ut mortali natura clarifi¬
caretur in mortalem. s ⁊̃ ut ẽẽt. filius dei ĩ nirtu
.i. in eadem potentia cum patre. et quod ip̃s sit fi¬
lius dei pot̾ uideri ex hoc qr conceptus ẽ natus.¬

Expanded text:
ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator puer ille creaverit stellas, et ipse Christus ait: Ego principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refragantes dicimus quod ille homo, in quantum homo est, esse coepit; in quantum est Verbum, semper fuit. In hujusmodi equantum Verbum ejus est, etiam quae futura sunt fecit; sed profecto secundum id quod homo est, ipsum pro nobis glorifimeritis sola gratia praeelectus, non solum ut esset caput nostrum, et ut nec origine traheret, nec voluntate perpetraret peccatum, et ut e mortali natura clarificaretur in immortalem, sed etiam ut esset Filius Dei in virtute, id est in eadem potentia cum Patre. Et quod ipse sit Filius Dei, potest videri ex hoc quod conceptus est et natus
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio. ꝓbatur et ẽẽ fuis dei. ex resuctestione mortuoꝵ
resurgere. qui fuerunt euis. qr ad se pertinebant. scd̾
illud multa corpora scõꝵ. qui dormierant resurcexert
hebraico. q̃ locuno in scͥpturis est usit issima ⁊ in
ucterib p̃cipue libus crebrima. ut fecit moyses. sicut

Expanded text:
Probatur etiam esse Filius Dei, ex resurrectione mortuoruresurgere, qui fuerunt ejus, quia ad se pertinebant, secundum illud: Multa corpora sanctorum qui dormierant resurrexerunHebraico, quae locutio in Scripturis est usitatissima, et in veteribus praecipue libris celeberrima, ut: Fecit Moses, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ex se.dd̾. scd̾m. car. Iungatire s ia qui factus est ex̃
semine daud scd̃m catnem. factus dico scd̃m spm
minis. qui etĩa formauit et scificauit ip̃m hoĩem in
utero uirguiali ex semine muliexis. sine uiri semĩe
seq̃t. ex resurrectione mortuoꝵ. hoc refectur ad aliud
uł ałiter pot̃ legi ut preclestinanuis sidere sicut prescit᷑ꝰ
accipiatur. et refertur hoc ad cognitionem hominum
qui. dei filius qui satebat in carne quid eẽt. predesti.¬
natus est .i. p̾scitus ab et̾no manifestari. filuss dei in
uutute: resirgendi. s cum resurs: a mortins.
Omnis .i. ambiguitas et cliffidentia in resinrestio¬
ne eius caleata est et ꝯp̾ssa. Nam in morte eius etiã
discipuli euis clubitauerunt. s in resurrectione uir¬
tus liuinitatis emituit. sicut ip̃e aͥit. Cum exaltatꝰ

Expanded text:
 secundum carnem. Jungatur ergo ita, qui factus est ex semine David secundum carnem; factus dico, secundum mines, qui etiam formavit et sanctificavit ipsum hominem in utero virginali ex semine mulieris, sine semine viri. Ex resurrectione mortuorum. Hoc refertur ad illud Vel ita potest legi, ut praedestinatus sicut praescitus accipiatur et referatur hoc, ad cognitionem hominum, Qui Dei Filius qui latebat in carne quid esset, praesdestinatus est id est, praescitus ab aeterno, manifestari Filius Dei in virtute resurgendi, scilicet cum resurgit a mortuis. Omnis enim ambiguitas et diffidentia, resurrectione ejus calcata est et compressa. Nam in morte ejus etiam discipuli ejus dubitavere, sed in resurrectione virtus divinitatis emicuit, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
te. gx resurrectione. aĩe .i. a remissione peccatoꝵ per qͣm
aĩa resurgat auicus Est em̃ dupłr resurrectio una
aĩe alt̾era corpors de resurrectione aĩe. ait apłc ĩ seqñ¬
nullus alius curare potuit. quałr aliqͥs curandus a
inchenͦs ulius medici dõ infirmus. Potest ett̃am de
est ista nature humane tanta et tam gecelsa et sũma
subuectio. ut quo atcolleretut ułtus non hr̃et. sicut
pro nobis ip̃a diuinitas quousq se deponeret humilui
ñ habuit. qͣm suscepta natura hoĩs cũ infirmitate car¬
nis usq ad mortem crucis de hoc eodem auno ita ait.

Expanded text:
e ex resurrectione animae, id est a remissione peccatorum per quam anima resurgit a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animae ait Apostolus in sequennullus alius curare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de est ista humanae naturae tanta et tam excelsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet, sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. De hoc eodem Haimo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
na nata ẽ d̾s s alia. Quod q ab surdum uidetur
et alia płima ꝙͦ secuntur in conuenientia pedicta au¬
geri uerba et illis ubicumq inuerta fu̾rat sirctilia
sit. uiuo erũ suscipientis it suscepti unitatẽ persone
nec diuisit. nec uariauit. et tiac fc̃m est. ut illa per¬
sona q̃ añerat d̾s: eadẽ homo ẽẽt. Unde sy̾ ioħm ait.
qñ ũbum caro fc̃m ẽ una persona fc̃ã ẽ u̾bũ homo.
quocͦ supradixerit aũg illũ hoĩem assumptũ a uer¬
bo cum ille sit ꝑsona. et ꝑsona ñ sit assũpta Alibi
sumptũ non fiusse anathema sit. et ita uid̾r qd per¬
sona aꝑsona sit assumpta. qd qr nefas est dr᷑e aut
sentire predictoꝵ auctoritatũ uerba. sic intelligi
sane possunt ne homo ꝓp̃e siue homo ille iõ dica¬
tur assumꝑtus aũbo. qr ꝯĩaemis et camo in guib
subfistit homo sunt assumpta a u̾bo. ut ad uatu¬

Expanded text:
 sed et alia. Quod quia absurdum videtur, et alia plurima quae sequuntur inconvenientia, praedicta Augustini verba, et illis ubicunque inventa fuerint similia,sit. Unio enim suscipientis et suscepti unitatem personae, nec divisit nec variavit: et tunc factum est, ut illa persona, quae ante erat Deus, eadem homo esset. Unde super Joannem ait: Quando Verbum caro factum est, una persona facta quomodo supra dixerit Augustinus illum hominem assumptum a Verbo, cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibisumptum non fuisse, anathema sit. Et ita videtur quod persona a persona sit assumpta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
cibos ñ ut illi inciuntur pͥncipes tenebrarũ
creauerunt. s d̾s creauit. ħ doctͥnã dei ẽ. illa
demonioꝵ est. creauit dico. ad percipiendum
sunt. perciperet ⁊ iñ gras agecet. creauit ad
percipiend̾ dico fidelib ⁊ hũs qui nouerunt
ueritatẽ .i. hiis qui bñ credunt. de cibis ⁊ qͥc
gr̃aꝵ actione. Testamento ueteri ubi cibi quidã¬

Expanded text:
ntiuntur principes tenebrarum cavere, sed Deus creavit. Haec doctrina Dei est, illa daemoniorum est. Creavit, dico, ad percipiendum sunt, perciperet, et inde gratias ageret. Creavit ad percipiendum, dico, fidelibus, et his qui noverunt veritatem, id est, his qui bene credunt de cibis, et qui actione gratiarum. Testamento Veteri ubi cibi quida
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. oĩa quippe q̃ naturałr sunt: in ordine suo bo¬
sc̃s fit cib ⁊ salubris. nõ noxius aĩe uł corpori¬
diabolus uero per cibum temptat. Hec. que¬
blice ponens. fratribus
bonus re: et oppinione.
tus es ab infantia hec

Expanded text:
. Omnia quippe quae naturalia sunt in ordine suo bos fit cibus et salubris, non noxius animae vel corporidiabolus vero per cibum tentat. VERS. blice ponens, fratribus, s, re et opinione, assecutus es ab infantia. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
qr minor fuit ad minis¬
tratio. et hanc ficlictiam
et non. Ita dico nos hẽe aiditiam ꝙ simus susficientes
nr̃a ex deo est. attendant hic et uerla ista perpendest¬
qui putant er nobis ẽẽ fida ceptum. et gr deo essefi¬
dei supplementsĩ. dr̃adans eiũ istam gr̃am que non
datur. scd̃ aliqua metita. s esficit oĩa bona merita
dere: Nullus quip credit aliquid nisi prius cogita
uerit eẽ credencdum qͣmqͣm et ip̃m credere. nichil
est aluid qͣm cum assensione cogitare. Si ergo cogita¬
te bonur ñ est ex nobis nes ccedere. s sufficientia¬
deum apłice dignitati. Oui et ydoneos hic itẽ
ꝯmendatis est. Cominẽ¬
au et y̾doneos dat enĩ se per dignitatẽ
postolis qui carnalem ob¬
seruantias. predicabant.
s etiamu ip̃i muoẏsi minis¬
nr̃a gr deo est. qui ⁊ fe. nos

Expanded text:
a minor fuit admitratio. Et hanc fiduciam haet non ita dico nos habere fiduciam, quod simus sufficientes nostra ex Deo est. Attendant hoc, et verqui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita,dere? Nullus quippe credit aliqverit esse credendum, quanquam et ipsum credere nihil est aliud quam cum assensione cogitare. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, nec credere, sed sufficientDeum apostolicae dignitati. Qui et idoneos. Hic item commendatio est. Commendat enim se per dignitatem postolis qui carnales observantias praedicabant, et ipsi Moysi ministra ex Deo est, qui et fecit nos
Abbreviated transcription (Latin):
ratio sp̃e sc̃i insinuatur. cum hec inquam iudis¬
num. societatis .i. consenserunt in societatem et
paruerunt uoluntati dm̃ et consencientes ut
ego eẽra primus in predicatione egencium sic̃
petrus in cirturntisione ⁊ sic̃ alii apłi obedirẽt
petro ita barnabes paulo. Nõn ergo uiuerti
sunt in aliquo dissentire ab illo ut cum ille se
perfectum enuangłm acccpisse dr̃et illi nega¬
rent. et aliquid uellent tanquã imperfecto ad¬

Expanded text:
ritus sancti insinuatur. Cum hoc, inquam, vidisnum societatis, id est consenserunt in societatem, et paruerunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille se perfectum Evangelium accepisse diceret, illi negarent, et aliquid vellent tanquam imperfecto ad
Abbreviated transcription (Latin):
uł ita sicut quidam libri hnͣt. hoc tp̃e .q̃r. dilectio est¬
plenitudo legis et nos scientes hoc tp̃e .s. gr̃e abicia
nem hũimus est nobis. hora .i. oportunitas. s bre¬
uis. surgere de sompno .i. de corpore bene opandi
et negligentia. uł ignorantia que per sompnũ
quam tunc cum tm̃¬
nifestum enim est
bene oꝑans et studens caritati.
ta bona etiam ad coronam. qr ergo credidimus.
ti proxum sumus. Hox precessit. ⁊ c̃. Item hic os

Expanded text:
ita sicut quidam libri habent, hoc tempus: quasi dicplenitudo legis, et nos scientes hoc tempus, scilicet gratnem habuimus, est nobis hora, id est opportunitas, sed brevis, surgere de somno, id est de torpore bene operandi et negligentia vel ignorantia quae per somnum quam tunc, cum tnifestum enim est bene operans et studens charitati ta bona etiam ad coronam. Quia ergo credidimus eti proximi sumus. Nox praecessit, etc. Haimo Item hic os
Abbreviated transcription (Latin):
.s. sol iusticie xp̃c. cuiuis luce uernatem didicert
ut sciant quid agendum sit. prius eni ignorã¬
tes. xp̃m in tenebris crant. at ubi lux eita tͣnͣ
causas. AAbiciamꝰ.¬
mant. et ad tenebͣs¬
ducunt. ⁊ ĩ duami
tanqͣm ornafnetũ¬

Expanded text:
 sol justitiae Christus, cujus luce veritatem didicerunt, ut sciant quid agendum sit. Prius enim ignorantes Christum in tenebris erant. At ubi lux orta est, causas, abjiciammant, et ad tenebducunt. Et induamur, tanquam ornamentu
Abbreviated transcription (Latin):
cium s ne amitas tante
enim castus est. cum cauet
Ała ne deus illam desertus¬
deserat et timore debes. si
us .i. iudeis qui quodam modo
udeis non pepertit qui astĩs patrib originem duce¬
bant. et ex quoꝵ gente catuem assimꝑpsit. multo
magis nic uobis parcet. si a fide recesseritis uł insrͥ¬
biam intimutritis. derade duob premissis duo alia
reddens subdit. łide gͦ.
tem et seuerita
uide. seu̾itatẽ .i. districtam¬
uisticiam dei bontatem
seueritatem dei memorat¬
qi bonitate suadet ⁊ seũi¬
tate tirret. utrumq ergo
o gentilis ad uerte. et per
uttumq disce hupiliari¬
in eos quid̃ qui cetiderist
uide seueritatem in te aũ¬
iude bonteatem der qua
bonitate alio tbi beneficium confrit. di¬
co uite esse bonitatem dei.¬
tñ hac ꝯdinone. si perman

Expanded text:
cium, sed ne amittas tantae enim castus est, cum cavet anima, ne Deus illam desertusdeserar. Et timere debes: Si eis, qui quodammodo mo Si enim Deus Judaeis non pepercit, qui a sanctis patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdit: Vide ergo. tem; et quia vide severitatem, id est districtatitiam Dei. Bonitatem et severitatem Dei memoratia bonitate suadet et severitate terret. Utrumque ergo, o gentilis, adverte, et per utrumque disce humiliariIn eos quidem qui ceciderunt, vide severitatem; in te auide bonitatem Dei, qua tibi beneficium confert. Dico in te esse bonitatem Deen hac conditione, si perman
Abbreviated transcription (Latin):
do est impugnatio ueritatis per confidentiam clamo¬
ris. dolo. dolus est qñ simulatux aliud et aliud agi¬
tur. maliguato .i malignitas est mala uolũtas ẽ
ultra non potest. uł debñsicus gr̃am nõ referte.
susurrones. int amicos discoplias seminantes de¬
trac. qui alioꝵ bona negant uł mutunt. et ne leuia
putentur. susurtatio. et detradio. q in u̾bis sunt. add̾.
de eis. deo odibiles et contimeliosos. qui didis uel
factis. contumelias et turpia infeciuit. superbos in
honorib. elatos. Elati sunt qui nolunt pati priceẽ
cutuq inueniunt uerbo uł opere parentib. carnali¬
bus uł spũalib nõ obedientes ẜ feris in domitiores.
ĩsipitates . s. nõ discernentes inter bonũ et malĩ ĩ cõ¬
postros hĩtu et in cessu Incomps̃ corporis uiclicat qͣli¬
tatem m̃tis sine affectione .i. sine dilectione proti¬
mi absꝙ fedece .i. sine societate. sine mĩꝙ qr non cõ¬
Ipaciuntur miseriz.
non intellẽtunt an uo. qitalrs¬

Expanded text:
o est impugnatio veritatis per confidentiam clamris. Dolo. Dolus est quando aliud simulatur, et aliud agitur. Malignitate. Malignitas est mala voluntas cum ultra non potest, vel de beneficiis gratiam non referre. Susurrones, inter amicos discordias seminantes. Detractores, qui aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de eis: Deo odibiles, et contumeliosos, qui dictis vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem uscunque inveniunt verbo vel opere. Parentibus, carnalibus vel spiritualibus, non obedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum et malum. Incompositos, habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem mentis. Sine affectione, id est sine dilectione proximi. Absque foedere, id est sine societate, sine misericompatiuntur miseris. non intellexerunt quonia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid probandum. ñ
pidentia reprobaatur qui in sua etuditione ꝯsi¬
dicens. ubi. saͨ tam de iudeis quam de gentib
q̃ ml ualet. et est hic in uectio in iudeos ⁊ gen¬
tiles. unde distucte de utroq subdit. ubi scriba
de iudeis. ubi inquisitor huꝰ scłi ͦ .i. gentilis. na¬
lege non a deo a perte hñt. diffidunt dei filiũ
ẽẽ mortuum et hi. gentilib iudetur ꝓ humana
tempnitur quod est sed̾ rõnes mundi que im¬
possibile udicat qd̃ in nauiris ceꝵ non iudet.
hanc ã deus stultam fecit possibile fore declarã¬
do atq faciendo ꝙ ip̃a impossibile iudicat. nam
q per stulticiam saluat credentes et hoc placuit
ei facere et hoc est qd̃ ait. Nam placuit deo. ex
bũ placito enĩ deus esꝑ. saluos sacere .cce. et ł¬

Expanded text:
aliquid probandum. Nonprudentia reprobatur, qui in sua eruditione confidicens: Ubi sapiens? tam de Judaeis quam de gentibus, quasi nil valet. Et est haec invectio in Judaeos et gentiles, unde distincte de utroque subdit: Ubi scriba de Judaeis? Ubi inquisitor hujus saeculi, id est gentilis nalege non adeo aperte habent, diffidunt Dei Filium esse mortuum, et hujusmodi; gentilibus vero pro humana temnitur, quae est secundum rationes mundi, quae impossibile judicat quae in naturis rerum non videt. Hanc autem Deus stultam fecit, possibile fore declarando atque faciendo quod ipsa impossibile judicat. Nam quia per stultitiam salvat credentes; et hoc placuit ei facere, et hoc est quod ait: Nam placuit Deo, ex beneplacito enim ejus est, salvos facere credent
Abbreviated transcription (Latin):
aufferre peccata.
catis offerens ho¬
piternum ĩ dex¬
tra dei. de cetero
expectans donec
ponantur inimi¬
ci eius scabellum

Expanded text:
auferre peccata peccatis offerens hopiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum
Abbreviated transcription (Latin):
et carnales. et quicũq pro suo ra capurd uͦ
necc̃e ẽ ut aliqua secreta taceantur ꝑuulis
dicenda perfectis. Ideoq dicit apłs. sĩ potur .uo.¬
lo. qͣr spualib. ⁊ ẽ. quod est dr̃e noñ potins
quod dicebam. intelligere. ut spuales s ut car¬
nales sic enim sp̃uales essent non drent. e
poteratis. ca escam ut
quidem potestis recipe
re escam et si ab illis
ualde qui querebar¬
tur se cluclum non
auclisse sp̃ualia. cũ
ad huc indigni eẽnt
auclire. carnales aũ
id̾ sunt qui et aĩales.
nales cum enuĩ sit int
de baptistis. ⁊ conten
ĩ uerbis. nonne. car.
estis eo quod au hoĩe
aliquid putatis ẽẽ:
et nonne scd̾ .ho. anꝑ¬

Expanded text:
et carnales, et quique pro suo modo capiunt; nec necesse est ut aliqua secreta taceantur parvulis, dicenda perfectis. Ideoque dicit Apostolus, noritualibus, etc.; quod est dicere, non potuistis quod dicebam intelligere, ut spirituales, sed ut carnales. Si enim spirituales essent, non dicerent: Egpoteratis capere escam, ut quidem potestis escam recipere, etsi ab illis valde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales autem iidem sunt qui et animales; nales. Cum enim sit inter de baptistis, et contentio, in verbis, nonne carnales estis, eo quod ab homine aliquid putatis esse? Et nonne secundum homin
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ħ uerba apłi suppra exposuimus. s ẽ aliꝰ
intelłus in hiis nõ negligendus. scire igitur
debet caritas nr̃a ꝙ nulla indͣr. eẽ necc̃itas
ut aliqua secreta doctrine taceantur fidelib
paruulis seorsum dicendo maiorib .i. intelligen¬
isti ut maiores. illi ut lactis alimtsi ia ut cibi
solidam̃tũ. qr et si nõ andiũt amplius : tñ in¬
telligunt amplius. Non enĩ equaliter mẽte
ꝑcipitur ⁊̃ quod int̾ide ꝑiter ab iso recipit᷑.
ideo apłs ait. nõ po uo. lo. ꝙ spr s .q. carna.¬

Expanded text:
tiam haec verba Apostoli supra exposuimus, sed est alius intellectus in his non negligendus. Scire enim debet charitas vestra quod nulla videtur necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, id est intelligenisti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum, quia etsi non audivit amplius, tamen intelligitur amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipitur. Ideo Apostolus ait: Non potui vo
Abbreviated transcription (Latin):
nos in bap̃o semel pec̃is mormur. nõ scd̾o uł
dercio. bap̃ns er̃ mcħ aliud ẽ. qͣm intertnus ei¬
eius qui baporatur et resurrectio. Uł ita ruiꝰ.
quasi impossibile est eos. qui post bap̃m graui¬
ter lapsi sunt et rebaptizari. p̃p ꝙ debẽt sibi ca¬
gunt filium dei. et otumelie hñt. qui gr̃am
euis inlipendentes in pccis iacent. et ostendit᷑
hic rõ cur ñ debeant puma fide relicta in pecta¬
tum cadere. Nõ enĩ ultra possunt reluptizati
ĩ remissionem ꝑcẽoꝵ. et ĩ super ꝯtẽpnũt ⁊ ostẽ¬
tui hũt dei filium. Terta enĩ. ꝙ ĩ possibile¬

Expanded text:
o semel peccatis morimur, non secundo vel tertio. Baptismus enim nihil aliud est quam interitus ejus qui baptizatur et resurrectio. Vel ita: RursQuasi dicat: Impossibile est eos qui post baptismum graviter lapsi sunt rebaptizari. Propter quod debent sibi cagunt Filium Dei, et contumeliae habent qui gratiam ejus vilipendentes in peccatis jacent. Et ostenditur hic ratio cur non debeant prima fide relicta in peccatum cadere. Non enim ultra possunt rebaptizari in remissionem peccatorum, et insuper contemnunt et ostentui habent Dei Filium. Terra enim.
Abbreviated transcription (Latin):
scłi uenturi .s. gustauerunt .i. qui impassibili¬
tatem et immortalitatem fitturam spe gusta¬
uerunt. et. post ħ oĩa prolapsi sunt .i. grauit
peccando lapsi sunt. eos in quam qui etiam ħ
bona hũerunt. ne dũ penitus malos: impossi¬
bile est rursus. iusticia recuperata renouari
iterationẽ bap̃i s non excludit pnĩam. ⁊ ẽ sen¬
sus. impossibile est. eos motos ad pisiam qui
hoc acceperunt semel rursus renouari .i. rebap.¬
tirari .i. ut rebaptizentur post puĩam. Reno¬
uari enĩ est: nouum fieri. nouũ ã facere laua:¬
cri est. uñ renonabr̃ sicut aquile iuuentus
tua. hoc fit in bap̃o. cuꝰ uirtus in cruce xp̃i ꝯ
stat. unde subdit. Quesus crucyq. illos
dico si rebaptirẽ¬
tur. tursus. cru fy¬

Expanded text:
scilicet gustaverunt, id est qui impassibilitatem et immortalitatem futuram spe gustaverunt. Et post haec omnia prolapsi sunt, id est graviter peccando lapsi sunt, eos inquam, qui etiam haec bona habuerunt, nedum penitus malos impossibile est, rursus justitia recuperata, renovariiterationem baptismi, sed non excludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id est baptizari, id est ut baptizentur post poenitentiam. Renovari enim est novum fieri. Novum autem facere lavacri est. Unde: Renovabitur sicut aquila juventus tua . Hoc fit in baptismo, cujus virtus in cruce Christi constat. Unde subdit: Rursus crucifigentes.Illos dico, si rebaptizentur, rursus crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃ntia. si piĩa de eis agatur. sicut illa mors s¬
sufficit ad oĩa pcc̃a tollenda. Qui sͦ iterat bap¬
tismum. qͣ illa una mors. et unum ea ex ea
bap̃a ñ sufficiat. iterat ⁊ mortem ut ex ea ite¬
rata fiat. iterata remissio qd̵ impossibile est.
Sicut euĩ impossibile ⁊̃ scdo cencifigere xp̃m.
Ita scd̃o per bap̃m mau pẽcis. fc̃i eiũ sumꝰ ꝑ bap̃mm¬

Expanded text:
sequentia, si poenitentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat 244 iterata remissio, quod impossibile est. Sicut enim impossibile est secundo crucifigere Christum, ita secundo per baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt a gsa ad ma
est maledictio. quod aũ
lege .i. per opera legis. a¬
pud dm̃̃. et si apud ho¬
mines qui falluntut ma¬

Expanded text:
m est maledictio, qui autem lege, id est per opera legis, apud Deum, etsi apud homines qui falluntur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
as ut cum se ad magci
sui comparationem par¬
ua pati cognouerint ac¬
cepta consolatione dole
uolumus uos ignorare¬
uos fratres qut a uobis
proficit scrce. de tribula¬
tione nt̃a pleudo de sua

Expanded text:
as, ut cum se ad magistri sui comparationem parva pati cognoverint, accepta consolatione dolervolumus vos ignorare, fratres, quia vobis proficit scire de tribultione nostra. Pseudo de sua
Abbreviated transcription (Latin):
ũis creaturẽ superne uł terrene in eo ẽ. qui ẽ
cap̃ et aucto oĩm celestium et t̾cestrium. ut
qui huc̃ nouit. nicħ ułtra querat. nec sapi
alibi qͣr: hic perfecte inuenitur. nam quid
sapientius salomone e quid prudencius da
daniele et salomone ostend̾it in fidelibus
se auctorem ẽẽ sapĩe tocius ꝙ infideles ñ
putant. qr ñ legunt ĩ euuãgeliis ⁊ ꝓpħis as¬
trologiam geomeiriam. et alia hͣ i. que
iõ despecta sunt a nr̃is qr nicħ ad salutẽ
pectunent. s mag̃ mactunt. in eicorene ał¬
adeo uocant ut dum hiis student disputa¬
tionum rationationibus curam anime
sue non agarit. slui uero xp̃m nouit thes¬
aurum sapiencie et scientie inuenit. quia

Expanded text:
us creaturae supernae vel terrenae in eo est qui est caput et auctor omnium coelestium et terrestrium, ut qui hunc novit, nihil ultra quaerat, nec sapiequid alibi quaeritur, hic perfecte invenitur. Nam quid sapientius Salomone, quid prudentius DanDaniele et Salomone ostenderet infidelibus, se auctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam, et alia hujusmodi. Quae ideo despecta sunt a nostris, quia nihil ad salutem pertinent, sed magis mittunt in errorem, Deo avocant, ut dum his student disputationum ratiocinationibus curam animae suae non agant. Qui vero Christum novit, thesaurum sapientiae et scientiae invenit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ita u̾bo dei ꝯimictus
ut ip̃a oiunetione unꝰ
salius der⁊ idẽ ip̃s unꝰ filuis hoĩs fieret
precedentib. sue uolinitatis meritis. fecit unũ
enim illum cẽ oportebat. eẽnt ã plures si hoc
fieri poss. non per dei ꝓdͥum domim. s per hoĩs
libeꝵ arbitriũ hoc ergo p̃cipue ad humilitatẽ
nobis om̃datur. sequit᷑. et instrueti in agrino.¬
nc dei instructi dico per hoc tendendo. intlłs¬
in om̃s diuitias. ꝑ lentu intellectus .i. in õms

Expanded text:
ipse ita verbo Dei conjunctus, ut ipsa conjunctione unus Filius Dei, et idem ipse unus Filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum enim illum esse oportebat; essent autem plures, si hoc fieri posset, non per Dei proprium donum, sed per hominis liberum arbitrium. Hoc ergo praecipue ad humilitatem nobis commendatur. Et instructi in agnitione Dei. Instructi dico, per hoc tentando, in omnes divitias plenitudinis et intellectus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
nitionem nisterii dei in xp̃o. In quo. ⁊ c̾. uult
apostolus animos eoꝵ fouere in caritate. ⁊ ut
ꝓmpti fierent per hanc epłam. agnitionem
accipere sacramenti dei in xp̃o. aduertentes
has ẽẽ sapĩe et scĩe diuitias. si agnoscatur
xp̃c in deitatis sue plenitudinẽ adorandus.
et ⁊̃ ordo ad hoc tendo. ut. cor. ip.9. ac. qd e¬
erint instructi. ad. agur mis dei. in xp̃o .i.¬
in agrtione dei. xp̃i in quo est omne mis¬
derium. õe enu̾m misterium sacramenti di
ui xp̃o est ut qui eum cognoscit oĩũ notici
am hr̃e uideãtur. Unde addit. ip̃i dico ꝑ ħ

Expanded text:
nitionem mysterii Dei in Christo Jesu. In quo, etc. Vult Apostolus animos eorum fovere in charitate, et ut prompti fierent per Epistolam agnitionem recipere sacramenti Dei, in Christo advertentes has esse sapientiae et scientiae divitias, si agnoscatur Christus, in deitatis suae plenitudine adorandus. Et est ordo: Ad hoc tendo, ut corda ipsorum conserint instructi in charin agnitionem Christi, in quo est omne mysterium. Omne enim mysterium sacramenti Dei in Christo est, ut qui eum cognoscit, omnium notitiam etiam habere videatur. Unde addit: Ipsi dico per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tum. et aparcis cognitum de ẽẽntia dei. dei
persona est pater ã filio quamius unum
et idem sit in suba cum illo ad quã cogru
si tenditis adx
inxp̃o estis et eas non dum inuenistis. quia
ñ omnib patent nisi hiis qui petunt ⁊ puil¬
sant uł aliis uͥ muttati s ita potest legi illd̃
hsolentur. corda nr̃a dico: instrncti m ea ⁊ ĩ¬

Expanded text:
 a paucis cognitum, de essentia Dei. Dei,persona est Pater a Filio, quamvis unum et idem sit in substantia cum illo. Ad quam cognitionem si tenditis, ad in Christo estis, et eas nondum invenistis, quia non omnibus patent, nisi his qui petunt et pulsant. Vel aliis non mutatis, ita potest legi illud: Consolentur corda sua, dico, instructi i
Abbreviated transcription (Latin):
hortatur. Intencio uicia eorid̾ in crepure. ⁊ ad ue¬
ram pacem et fr̾nam concorcdiam sub manu gr̃e
hummliare. Moclus tractandi talis est more scribẽ¬
cium epłas saluationẽ premuttit. in quatria fac̃
ꝯm̃dat .n. personã suam. et negotium. et auctorẽ
negocii in quib congrue captat beniuolentiam.
Lost salutationẽ u̾o utͥusq paritis uicia arguit
ostendens gñtiles a natimali rõne. ⁊ iudeos a le¬
ge exhorbitasse. Deĩ płib modis ostñdio itici¬
am et salutem. eq̃ utͥq ẽs nõ per legẽ s per fi¬
dem iħu xp̃i ut alege eos tollat. ⁊ ĩ sola foe
tp̃i eos constituat. Cura fincm uero moralis sub elif᷑
instrustio. atq in acdione gratiarum sinem tenet e:¬
pistola premittit autem salutationem dicens.

Expanded text:
hortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad vehortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat enim personam suam et negotium et auctorem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam et salutem aeque utrisque esse, non per legem, sed per fidem Christi Jesu, ut a lege eos tollat, et in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratiarum finem tenet Epistola. Praemittit autem salutationem, dic
Abbreviated transcription (Latin):
cato tenebantur. s per grãm dei liberati sunt. pro
altercatione itaq p̃ dicta scuibit romanis confutãs
atcribuant gr̃e dii. et ostendens omnib gratis
uenisse gr̃am fidei. et cuuangłii xp̃i quãm ꝓpt̃¬
ea et gratm̃ uocari ostudit. qr ñ quasi debitum
iusticit reddita ẽ s gratuito data. Quid enĩ
grã gratis. data. donata. ñ reddita. Si .ii. tibi de¬
bebatur añqͣm grãm hr̃es. m̾ces tibi reddita est.
imit. Afsignatis rõnib operis mundi et ordĩs
cpłaꝵ. explicato quoq unde et quare apłe roma¬
nis scripsecit. super est de materia et uitentione ⁊
modo tractandi ecequi gentralis omniũ epłatũ
matena est doctrina eur̃agłii. Inter monere ad
obedicodum euuangelite dotune p̾ter hoc aũ
insingulis proprias intentiones et materias requi¬
tinius. Orima itacs epła matenam ht̃. romano¬
rum uicia adq epła gracie dei bona. ad que eos

Expanded text:
cato tenebantur, sed per gratiam Dei. Pro cato tenebantur, sed per gratiam Dei. Pro altercatione itaque praedicta scribit Romanis, confutansattribuant gratiae Dei, et ostendens omnibus gratis venisse gratiam fidei Evangelii Christi: quam propterea et gratiam vocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, imit. Assignatis rationibus operis, numeri et ordinis Epistolarum, explicato quoque, unde et quare Apostolus Romanis scripsit, superest de materia et intentione et modo tractandi exsequi. Generalis omnium Epistolarum materia est doctrina Evangelii; intentio, monere ad obediendum evangelicae doctrinae. Praeter haec autem in singulis proprias intentiones et materias requiremus. Prima itaque Epistola materiam habet Romanorum vitia, atque gratiae Dei bona, ad quae eos
Abbreviated transcription (Latin):
echibita memoratis. tanto uos det̾iores eẽ ostãclitais.
sisdem siquidem peclib quil mare transistis ante
ydola postea saltastis que et ꝓpriis manib fecistis.
et illo ore quo paulo añ de subm̃sione pharaonis ⁊
egypno laudes d̾o per soluecatis ẜdola adorastis.
Retena mãna celitus datum i deserto fastidistis.
cupienites reclice in egẏptũ ad ollas carnium. Sepe
res sumus qui ut de xp̃o auduuimis ineum creclidi¬
mus. Unde per ꝓpham domunis ait ppłe quẽ non
cognoni seni tͥa. ĩ au au .o. mͥ. unde constat uos ñ
ex in cdnstria. s ex ignorantia deliquisse. Si .n. ꝓphas
aut apłos añ hũissemus ydola non co luissemus. Q
ã de generis nobilitate uos iactatis. si ꝗͣ taliũ głaẽ
tunc hismael et esau possunt parit̃ glonari. cura
es hinc inde cditimens et quasi bomis contionator
uoce sonora illos alloquens ad unam omnes con¬
cordiam adduc̃ ostendens nullos illoꝵ siis m̃itis
esse saluatos. qr omnes ⁊ iudei et gentiles sub pec¬

Expanded text:
hibita memoratis, tanto vos deteriores esse ostenditis. Eisdem siquidem pedibus quibus mare transivistis, ante idolum postea saltavistis, quod et propriis manibus fecistis. Et illo ore quo paulo ante de submersione in Pharaonis et Aegyptiorum laudem Deo persolveratis, idola adorastis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistis, cupientes redire in Aegyptum ad ollas carnium. Saepe res sumus, qui ut de Christo audivimus, in eum credidimus? Unde per Prophetam Dominus ait: Populus quem nonconstat nos non ex militia sed ex ignorantia deliquisse. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc Ismael et Esau possunt pariter gloriari, cum es hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos eorum suis meritis esse salvatos quia omnes et Judaei et gentiles sub pec
Abbreviated transcription (Latin):
nalunt p̾cepta pubilica et pͥuata eoꝵ q fama om¬
nĩta hominũ pesonabant in ore. Auno ã ab athenis
uenientes romani ubi pͥnceps orbis residebat emi erãt
ip̃i subiecti que ap̃ ierosolimam didicerant romanis
euuanghizauerunt. Attende cdiligũter qd̵ aimo
d̃icit apłm ab athenis scripsisse. origenes u̾o de cormtho.
st inspice q̾ id anno ait petcum romanis peitum nõ¬
ꝑdicaise. cum eccłastica historia sic contineat. Clãudii

Expanded text:
nabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis venientes Romam, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ec
Abbreviated transcription (Latin):
epłaꝵ pauli ⁊ alioꝵ ꝑutł. secuta est doctͥna. ut ec¬
clesiam dei ꝯtra ħencas premuniret prauitates.
et suborientia uicia resecaret. et post fut᷑as q̃stiones
gxeluderet. Dii sunt panni qui ad extraħndum
ieremiam de sãcu fuuib circũligati sunt. Ppłarũ

Expanded text:
 Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum
Abbreviated transcription (Latin):
gelium domimi ñti iħu. xp̃i. atq his in fiati gen¬
tib se preferebant dicentes. Nes de genĩe ab he
sum. cur primũ fcã fuit promisio nos ppłc peculiaris
dtisum᷑. nos de egypto forti manu. ⁊ mirabilib signis
d̾s adduxit. nas sicco uestigio mare tulꝵ cransite ficit.
indesecto mania pauit aqͣm de petra procdipat. atq
aliis sub silcacio telictis nos soli digm suimus legeni
dei accipere et enus uolintatẽ cognoscere.A nos
quoq sp̃ałx dei filuis uenit ut ip̃e in euuangłio aro.¬

Expanded text:
gelium Domini nostri Jesu Christi. Atque his inflati, gengelium Domini nostri Jesu Christi. Atque his inflati, gentibus se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et aliis sub silentio relictis, nos soli sumus digni legem Dei accipere et ejus voluntatem cognoscere. Ad nos quoq
Abbreviated transcription (Latin):
tentutes confirmare se uelle. paulus dicit ñ qd mi¬
mis accepissent a perco s ut duob apłis attestanti¬
hus atis doctorib eoꝵ corroboraretur sides. harum
itass auctoritatum conflictum qui uidr dirm̃tes
dicurus petrũ primũ predicasse romanis. quantũ
thi uͦ perfecisse atq inde romanis eam destinasse.
uł pocius iõ prima ponitur. qr primũ grad exro¬
ris destruit .s. superbiam omĩum maloꝵ radicẽ.
sic̃ scͥptũ ẽ. Inicium om̃is ꝑtocati suptrbia ẽ. q̃ na¬
tione celestis sublunium m̃tes inħitat. sub cmn̾e
⁊ cilicio latitans. q̃ romanos ad̾o eccupau̾at: ut
mt̃ se altercantes. ⁊ sesibi ĩ uicẽ p̾fecentes dissẽ¬
siones ⁊ scismata fac̾ent. Prant .n. romani de iu¬
deis ⁊ gr̃tib ad xp̃m comĩsi. Iũdei ã ꝓ̃pt̃ scõs pats.
a quib originem ducepant. ⁊ ꝓpt lege qͣm soli int̾
ceceras gentes acceperant. gentiles credtntis des¬
piciebant. dicentes ꝓpt obseruantiam legis cui

Expanded text:
tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quod minus accepissent a Petro, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eorum corroboraretur fides. » Harum itaque auctoritatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum thi vero perfecisse, atque inde eam Romanis destinasse. Vel potius igitur prima ponitur, quia primum gradum erroris destruit, sum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judaeis et ga quibus originem ducebant, et propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, gentiles credentes despiciebant, dicentes propter observantiam legis cui
Abbreviated transcription (Latin):
simus. uel oblaturi sumua non tñ oĩo abi¬
citnda sunt hẽc temporalia. sed habentes alim̃¬
ta et᷑. indumtnta. quib tegamur hiis contẽti
simruis. quia qui ultra tendit malum inuenit.

Expanded text:
imus, vel ablaturi simus, non tamen omnino abjicienda sunt haec temporalia, sed habentes alimenta et indumenta quibus tegamur his contenti simus, quia qui ultra tendit, malum invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
nim infirmi ex eo qd s
mortuus est nõ credere
tatoris intercedat .i. inter¬
ueniat aute ꝯfirmationẽ.
⁊ u̾e. testam̃tũ enĩ. semꝑ
ofirmatum est in mortuis
te testatoris ꝯfirmatur. sic et. xp̃c in assertione
eoꝵq̃ destabatur se datursi. uoluit mori ne qͥs
de eis clubitaret. nec ałr poterat nobis ẽt uita
Morte enĩ eiuangłm in nobis ꝯfirmauit. ut qͥa
ꝓ nobis mortuus est p̾cepͤta eiꝰ diligamꝰ. ⁊ ĩ auc¬
tertate hãmus. ⁊ per mortem gr̃am nobis im¬
petrauit qua ꝯplere possimus. alio quin. qͣi

Expanded text:
nim infirmi ex eo quod Christus mortuus est non credere tatoris intercedat, id est interveniat ante confirmationem. Et vere, testamentum enim semper confirmatum est in mortuis e testatoris confirmatur, sic et tempus in assertione eorum quae testabatur se daturum voluit mori, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita, morte etiam Evangelium in nobis confirmavit, ut quia pro nobis mortuus est, praecepta ejus diligamus et in auctoritate habeamus, et per mortem gratiam nobis impetravit qua complere possimus. Alioquin. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ. Itaq sic duob płib ne dm̃is seruire sic ab u¬
no uito ĩ alt̾ius transire conubiũ. si licet. qr
superstitionẽ sẽper est mału. iõ ait. uiii uxo .uii.¬
sifilios hñs fideles .i. sane fidei si ĩ acusatione
luxurie aut sĩ subditos .i. nec saltẽ de lux¬
uria acusatos. uł sibi non subditos. a ant¬
lioqusu nͨ spes ẽ meo cortrigendi alios: nec frõ¬
tem ht̃ ad alios taliũ coħitator. Oportet enĩ¬

Expanded text:
. itaque sicut duobus pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuisuperstitionem semper est malum. nec causa ergo nu. Filios habens fideles, id est sanae fidei, non in accusatione luxuriae, aut non subditos, id est nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet eni
Abbreviated transcription (Latin):
rit homo ũ hr̃e: incipit cap̃ erig̾e ĩ lib̾tatẽ. set
aliqua q̃ añ fu̾it: ob sunt. hinc sñie. augustinꝰ
ccdicit. hũs u̾bis accati accuti intelligt̃ qͥ nec eũ
qui cathecuminis uł paganꝰ hu̾it alt̾am ordinã¬
cdum eẽ censuerunt. qr de sacramento agͣr si de
Si nupserit uirgo non petcat. Satis declarauit nuꝑ

Expanded text:
rit homo non habere, incipit caput ejus erigere in libertatem, sed aliqua quae ante fuerant obsunt. Huic sententiae Augustinus contradicit his verbis: Acutius intelligunt qui nec eum qui catechumenus vel paganus habuit alteram, ordinandum esse censuerunt, quia de sacramento agitur non Si nupserit virgo non peccat , satis de
Abbreviated transcription (Latin):
incipitus. huiꝰ rer. gra.
reli. te crete. cum in de¬
recederem. ut corrigas
mala ĩpecrantib ad¬
dendo bonis. ea q̃ desũt
ei disposuerat manet¬
gxequi et iõ reliqui
ep̃os. ut pastoralis cure
onus sustineatur faci¬
lius per multos diui¬
sum ꝯstituas dico. sic̃
ego tͥ disposu. i. qua¬
les ostitiendo docur.s.

Expanded text:
incipiens: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, cum indrecederem, ut corrigas mala in peccantibdendo bonis, ea quae desunsicut ei disposuerat monetequi. Et ideo reliqui pos, ut pastoralis curae lius sustineatur per multos divinstituas dico, sicut ego tibi disposui, les constituendos docui,
Abbreviated transcription (Latin):
tii primicis . i. pricmis
tꝑ̃re ẽt maximus dig
tp̃m crechunt qui mimis eo digni sue resur¬
gent posteriores tp̃re et dignitate minores et
qui sint xp̃i exponit subdens. qr ccediderunt¬

Expanded text:
 Primitiae, id est primus tempore, et maximus digntum credunt, et minus eo digni sunt, resurgent posteriores tempore, et dignitate minores. Et qui sint Christi, exponit subdens: Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
bescat is cuius exrorẽ
ipse dampnat. Nle er
in peccatis. Ergo
⁊ c̃. aliud in conueni¬
ens hic ostendit. qi.
resurrectionem futa¬
ram non sꝑtius ⁊ si
hoc est. tuuc misera¬
biliores. su ob hõib¬

Expanded text:
bescat, cujus errorem ipse damnat. Ne ergin peccatis, ergo etc. Aliud inconveniens hic ostendit. Quasresurrectionem futuram non speremus. Et si hoc est, tunc miserabiliores sumus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
adam et omnts niuificari in xp̃o qr nemo ad moe¬
dem nascitur uisi per illura. nemo ad iutam uͥ
per istum q sicut per adam om̃s mattales in
ambigit hoc de mortẽ corporis dcm̃. qm̃i de resͣ¬
rectione corporis agebatir. Seq̃. Ynusquiso

Expanded text:
Adam, et omnes vivificari in Christo, quia nemo ad mortem nascitur nisi per illum, nemo ad vitam nisi per istum. Quia sicut per Adam omnes mortales inambigit hoc de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis agebatur. Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
regno cum regno uenecit regnũ qd̃ tiunt ora¬
mus cum dñis. adueniat regnũ .t. tradet gͦ
regnum patri qñ regnum quod semiauit cra
uenertt minor patre perclucit ad spem inqua e¬
qualis non recessit a prẽ. fideles quippe eus qͦs
redemit. sanguine suo dtĩ sunt hic regnrm
cuius regnum ⁊̃ est oĩs coeatura s alter d̾r

Expanded text:
regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, cum dicimus: Adveniat regnum tuum . Tradet ergo regnum Patri, quando regnum quod seminavit, cum venit minor Patre, perducet ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Fideles quippe ejus quos redemit sanguine suo dicti sunt hic regnum ejus, cujus regnum etiam est omnis creatura. Sed aliter dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cio ec hoc ponit ad
omendationam respor¬
rectionis qua impleta¬
osumarato oransi
tradi .i. repͥsentauerit. regnum .i. illos quos in¬
bonis opetib rytit deo creatora suo in quantũ
est homo. et prosuõ i qpamum est deus. Ides
ã d̾y tradere pato ut ostendut. qr aba perso¬
na est. filius quam pr ꝙ tẽ scietur. Non ergo sit

Expanded text:
finis. Hoc ponit ad mmendationem resurrectionis, qua impletaconsummatio omnid est repraesentaverit regnum, id est illos quos inbonis operibus rexit, Deo creatori suo, in quantum est homo, et Patri suo, in quantum est Deus. Ideo autem dicitur tradere Patri, ut ostendatur quia alia persona est Filius quam Pater. Non ergo sic
Abbreviated transcription (Latin):
lege. non gr nobis .i. fͦp
aliquod meritum nr̃m
quod p̃cesserit fidem ⁊
qmͣ supͣdixit. iuilisicati gratis per gr̃ãm. hoc ideo cicit
ne ip̃a fides stͥba sit. ne clicat sibi si ex side q̃uõ gratise

Expanded text:
lege, non ex nobis, id est aliquod meritum nostrum quod praecesserit fidem. PQui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
regno in corruptibilpuł carnis ⁊ sanguinis
noĩe ip̃a corruptio carnis ⁊ sanguinis intelli¬
gitur. que utiq in regno illo non erit. ubi ca¬
ro in corruptibilis etit. Non ergo sic accipiẽ¬
dum est quod ait apłs. quasi carnis suba in
regno dei nõ sit futura. et hoc est. hoc ã. ql.

Expanded text:
rruptibili. Vel carnis et sanguinis nomine, ipsa corruptio carnis et sanguinis intelligitur, quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Non ergo sic accipiendum est quod ait Apostolus, quasi carnis substantia in regno Dei non sit futura. Et hoc est: Hoc autem.
Abbreviated transcription (Latin):
in cortuptelam .i. se immertalem uł noĩe carnis
et sanguinis. hic accipit opera catuis. per carnẽ
enim et sanguinẽ uerititm et libidinem .i. oꝑa
carnis que ibi non erunt sig̃c. ñolens eos arbi¬
trari se facturos talia in regno celor qualia
fiunt in hac uita sicut iudei putabant. Iudei

Expanded text:
incorruptelam, id est se immortalem. Vel nomine carnis et sanguinis hic accipit opera carnis. Per carnem enim et sanguinem ventrem et libidinem, id est opera carnis quae ibi non erunt, significat, nolens eos arbitrari se talia facturos in regno coelorum, qualia fiunt in hac vita, sicut Judaei putabant. Judaei