comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mobilis petra. quȩ populũ sequebat᷑. & tubibe.
ut te xpͣs sequat᷑. uuide misteriũ. A oises hoe ẽ
dĩ tangit petrã. & fluit aqua. & bibit populus
dĩ. Tangit ergo sacerdos. redundat aqua in ca¬
lice. saliet inuitã ȩt̃nã. &bibit populus dĩ. qui
xp̃i. lancea tetigit latꝰ eĩ. &delatere eiꝰ a qua
fluxit: Aqua aut̃ ut mandidar&. sanguis ut
do exlatere crucifixi manante sanguine
& aqua. sacram̃tũ redeͬptionis. & regenera¬
tionis accepit : Et cotidie lauacro rigat᷑ ac poculo
baptismatis scilicet abluta misterio Crucifixi coꝵ¬
p̃. in ara erucis torridũ sumens. un& cũ eiꝰ cruore
nec uera sacrificia. nisi in nrg ꝓprietate ac
ueritate. naturȩ. nos uerꝰ ponti fex reẽcili&.
& uerꝰ in maculati agni sanguis emund&:. qui
lic& sit in patris dextera ẽstitutꝰ. in eadẽ ta¬
m̃ carne quã assumpsit ex uirgine. sacram̃tũ
ꝓpitiationis ex sequit᷑. dicente apło. xp̃c ihe

Expanded text:
mobilis petra, quae populum sequebatur, et tu bibe, ut te Christus sequatur. Vide mysterium Dei: Moyses, hoc est Dei tangit petram et fluit aqua, et bibit populus Dei. Tangit ergo sacerdos, redundat aqua in calice, saliet in vitam aeternam: et bibit populus Dei, qui ortem Christi lancea tetigit latus ejus, et de latere ejus aqua fluxit: aqua autem ut mundaret, sanguis ut do ex latere crucifixi, manante sanguine et aqua, sacramentum redemptionis et regenerationis accepit. Et quotidie lavacro rigatur ac populo, baptismatis scilicet abluta mysterio, corpus crucifixi in ara crucis torridum sumens, una cum ejus cruore nec vera sacrificia, nisi in nostrae proprietate ac veritate naturae nos verus pontifex reconciliet, et verus immaculati Agni sanguis emundet, qui licet sit in Patris dextera-constitutus, eadem tamen carne, quam assumpsit ex Virgine, sacramentum propitiationis exsequ
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ discordat axp̃o. nec carnẽ xp̃i manducat
nec sanguinẽ bibit aduitã. &iã sitantȩ rei sacra¬
m̃tũ. ad iudiciũ suȩ p̃sũptiones cotidie in diffe¬
rent᷑ accipiat: In euiꝰ acceptione. sequenda ẽ no¬
bis discretio. qu̾a sem̃ dñi adron secutũ fuisse. di¬
dicimꝰ. qui m̃te lugubri sen̾ debere sumere
saeri ficiũ ꝓ peccato oblatũ. nob̃ ostendit. Di

Expanded text:
Qui autem discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit ad vitam, etiamsi tantę rei sacramentum ad iudicium suae praesumptionis cotidie indifferenter accipiat. In cuius acceptione sequenda est nobis discretio, quam sanctum domini Aaron secutum fuisse didicimus, qui mente lugubri se non debere sumere sacrificium pro peccato oblatum nobis ostendit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
cũq bibitis in meã cõmemorationẽ Quotiens¬
cũq enĩ manducabitis panẽ hunc & calicẽ bibe¬
tis moetẽ dñi annuntiabitis. doneo ueniat: De.¬
niq co nrͣm esca ipsa c̃firmat. & pot̾ ipse lȩti¬
ficat co hominis. ut ꝓpheta memorauit Cuĩ sp̃i¬
talis escȩ figura p̃eessit inmanna. dequo qui
plus collegit quã iussũ ẽ.ãpliũ nͣ habuit. qr¬

Expanded text:
 Quotiescunque enim manducabitis panem hunc et calicem bibetis, mortem Domini annunciabitis donec veniat . Denique: Cor nostrum esca ipsa confirmat, et potus ipse laetificat cor hominis , ut Propheta memoravit. Cujus spiritalis escae figura praecessit in manna, de quo qui plus collegit quam jussum est, amplius non habuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ad camꝰ ergo eũ fidutia ad thironũ gr̃ȩ. utini¬
sediã c̃ sequamꝰ. e gram̃ inueniamꝰ in auxilio
opaeiuno: linde nisul dubitantes sede qde
credentes ad iusticiã. & ore c̃fitentes ad salu¬
tẽ. quando cop̾ & sanguinẽ illiũ sumimꝰ. Qđ
bes. & nos eredidimꝰ & cognonimꝰ qr tues xp̾e si¬
liũdĩ. Cuĩ caro fideliũ uita ẽ. Sic cpus ipsiũ ẽẽ
ñ neglegant. Fiant ergo copꝰ xp̃i. siuolant ui¬

Expanded text:
iducia ad thronum gratię, ut misericordiam consequamur et gratiam inveniamus in auxilio oportuno. / Unde nihil dubitantes, sed corde credentes ad iustitiam et ore confitentes ad salutem, quando corpus et sanguinem illius sumimus, quod bes, et nos credidimus et cognovimus, quia tu eslius dei. Cuius caro fidelium vita est, si corpus ipsius esse non neglegant. Fiant ergo corpus Christi, si volunt vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sciens ilc quia uenit eiꝰ hora. ut transeat ex hoc
mundo ad patrẽ. cũ dilexiss& suosqui erant in
mundo infinẽ dilexit eos. id usq ad motẽ
eũ dilectio illa ꝑduxit. qr. tantũ dilexit eos. ut
moreret᷑ ꝓpt̾ eos. Hoc enĩ testatꝰ i dicens Ma¬
iorẽ hac dilectionẽ nemo hab&. utanunã suã¬
ponat quis ꝓ amicis suis. Propt ea ditur ad pas¬
sionẽ & ꝑresurrectionis atq ascensionis głam
dis ressurꝰ emundo. hoc sacram̃tũ ultimũ dis¬
cipulis tradidit : ut memoriã tantȩ capitatis
ꝑ quã solã saluam̃ aretũ eoꝵ m̃tib infiger&.
quatinꝰ semꝑ memores simꝰ. & quales & quantũ

Expanded text:
venit eius hora, / ut transeat ex hoc mundo ad patrem; cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Id est, usque ad mortem eum dilectio illa perduxit, quia tantum dilexit eos, ut moreretur propter eos. Hoc enim testatus est, dicens: Maiorem hac dilectionem nemo habet, ut animam sua amicis suis. Propterea et iturus ad passionem, et per resurrectionis atque ascensionis gloriam discessurus e mundo, hoc sacramentum ultimum discipulis tradidit, ut memoriam tantę caritatis, per quam solam salvamur, artius eorum mentibus infigeret, quatinus semper memores simus, et quales et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
etiari ab illiũ panis calicis c̃scetio &iã si ante¬
quã pane̾ illũ comedat & calicẽ bibat. dehor
neficio ñ priuat᷑. quando ipse hoc qđ illud sa¬
cram̃tũ uiuificat inuenit᷑: Et panis ac colix
xp̃i ñ qualib& sedcerta c̃seeratione inystic̾ fit nob¬
ł inde qđ ñ ita fit. quauis sit panis & calix. alim̃tu :÷
refectionis. ñ sacram̃tũ religionis. nisi qđ benedi¬
cimꝰ. grasq agimꝰ dño in om̃i munere ei. ñ solũ
spitali. uerũ &iã c&porali: Nã & nos hodie accipi¬
m̃ uisibilẽ cibũ. sed aliud ÷ sac ram̃tũ. qđ p̃ces sit in
manna. hunc panẽ sigificauit manna. hune pa¬
nẽ tribuit altare dĩ Et bibebant in ꝗđ depotu
sp̃itali. sequente eos petra. p& ra aut᷑ erat xp̃s:
sa ẽ petra de uirgabis: hemina ꝑcussio. duo ligna
crucis significat: Hic ÷ ergo panis decelo descen¬
dens. ut siquis ex ipso manducauerit. ñ moriat᷑.

Expanded text:
enari ab illius panis, calicisque consortio, etiamsi antequam panem illum comedat calicemque bibat, de hoc neficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacramentum significat, invenitur. Et panis ac calix Christi non qualibet, sed certa consecratione mysticus fit nobinde quod non ita fit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere, non solum spiritali, verum etiam corporali. Nam mus visibilem cibum: sed aliud est sacramentum, quod praecessit in manna. Hunc panem significavit manna, hunc panem tribuit altare Dei. Et: Bibebant, inquit, de potu spirituali sequente eos petra: petra autem erat Christus . sa est petra de virga bis. Gemina percussio duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis ex ipso manducaverit non moriat
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quidẽ accipis sacram̃tũ. sed uerȩ naturȩ
uiuus. qͥ decelo descendi sed caro ñdescendit
stantiȩ in illo participaris alimͣto Qui mandu¬
cauerit hoc copꝰ. fiet ei remissio peccatoꝵ & ñ
moriet᷑ in et̃nũ. Ergo ñ ociose ditis tuͣ. amͣ. iã in
spũ c̃fidens. qđ accipias crepꝰ xpͣi. & tudicisa
m̃. hocẽ uerũ qđ c̃fitet᷑ lingua teneat affectꝰ:
c̃secratio igit᷑ quib: uerbis ẽ. & cui sermonib
Nempe dñi iliũ. panis ẽ ante uerba sacram̃toꝵ ubi
accesserit tsecratio . depane. fit taro xp̃i. Qui pridie
quã pateret᷑. in sci̾s manib suis accepit þane̾ : res¬
pexit ad cȩlũ. adte scẽ pat omp̃s ȩtne ds̃ gras agens.¬
benedix̃. fregit fractũq apłis & discipulis suis tra¬
didit dicens. Accipite &edite ex hoc omes. hoc ẽ¬

Expanded text:
nem quidem accipis sacramentum, sed verae naturae nem quidem accipis sacramentum, sed verae naturae vivus qui de coelo descendi . Sed caro non descendit stantiae, in illo participaris alimento. Qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum. « Ergo non otiose dicis tu Amen, jam in spiritu confidens quod accip. Hoc est verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus. Consecratio igitur, quibus verbis est et cuius sermonibus? Nempe domini Iesu. Panis est ante verba sacramentorum. Ubi accesserit Consecratio, de pane fit / caro Christi. Qui pridie, quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit ad cbenedixit, fregit fractumque apostolis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite et edite ex hoc omnes! Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
t̃: Sed fote dicas. qđ dixer̃ tõ tẽporis &iã disci¬
puli xp̃i. audientes dicente Hisi quis mandu¬
cauerit carnẽ meõ. & biberit sanguine meũ.
ñ manebit inme. nec hab&̃ uitã etͣnã Fortedi¬
cas quomodo qui si militudine̾ uideo. ñ uideo
sanguinis ueritate᷑ : primo omniũ dixitibi de
sermone xp̃i. qͥ operat᷑ ut possit mutare & con¬
ũtere genera in inftituta naturȩ. sic ut deuir¬
ga moisi. quȩ mutata ÷ inserpentẽ. & rursꝰ in uir¬
gã. & flumina egipti mutatast᷑ in sanguinẽ.
& rurs in a quã & alia multa signa quȩ inscrip¬
turis legunt᷑: Deinde ubi ñtuler̃ sermonẽ xp̃i
discipuli eiꝰ. sed audientes qđ carnẽ suã dar& man¬
ducare & sanginẽ suũ dar& bibendũ. recedebant
Solus tam̃ petrus dixit: Uerba uitȩ. etñe habes.
& ego ate quomodo recedã: neigit᷑ plures hoc
dicerent. ueluti quidã eet horror cruoris. sed
maner& gr̃a redemptionis. ideo ui similitudi¬

Expanded text:
 discipuli Christi, audientes dicentem: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non manebit in me, nec habet vitam aeternam , forte dicas, quomodo? qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem. Primo omnium dixi tibi de sermone Christi qui operatur ut possit mutare et convertere genera instituta naturae, sicut de virga Moysi, quę mutata est in serpentem et rursus in virgam; et flumina Aegypti mutata sunt in sanguinem et rursus in aquam; et alia multa signa, quę in scripturis leguntur. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli eius, sed audientes, quod carnem suam daret manducare et sanguinem suum daret bibendum, recedebant, solus tamen Petrus dixit: Verba vitae aeternę habes, et ego a te quomodo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, / veluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis, ideo in similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoo pane uiu& uret̃nũ & panis quẽ ego dabo caro
meae᷑. ꝓmundq̃ uita Quȩcaro quibus dã ẽ ad ui¬
tã quibusdã adexiciũ. sicut extitit undȩ: Nqr
malũ erat qđ uidas accepit. seequia malus iudas
bonũ male accepit: Sacram̃tũ quippe pietatis.
iniudiciũ sibi sumit indignꝰ. Bene enĩ eẽ ñ potest.
male accipienti. qđ bonũ ẽ. Caro enĩ mera inꝗt
uere e i cib. & sanguis m̃s uere e potꝰ Cũ enĩ
incibo & potu id appetant homines. utn esuriant
neq siciant. hoc ueratit᷑ ñ p̃stat. nisi iste cib
& potꝰ qui eos a quib sumit᷑ in mortales &e in¬
cgruptibi les facit In hac enĩ mistica distri¬
butione spitalis alimoniȩ. hoc imꝑtit᷑. hoc su¬
mit᷑. ut accipientes uirtutẽ cȩlestis cibi. in car¬
nẽ illiũ quicaro nra factꝰ e transeamꝰ qua¬
tinꝰ unũ cullo effecti. amundi principe a quo ꝑ
peccatũ rapti fuimꝰ ñ ten eam᷑. facti unũ cũ illo.

Expanded text:
et in aeternum. Et panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Quae caro quibusdam est ad vitam, quibusdam ad exitium, sicut extitit Iudae: Non quia malum erat, quod Iudas accepit, sed quia malus Iudas bonum male accepit. Sacramentum quippe pietatis in iudicium sibi sumit indignus. Bene enim esse non potest male accipienti, quod bonum est. Caro enim mea, inquit, / vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Cum enim in cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant neque sitiant, hoc veraciter non pręstat nisi iste cibus et potus, qui eos, a quibus sumitur, inmortales et incorruptibiles facit. In hac enim mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem caelestis cibi in carnem illius, qui caro nostra factus est, transeamus, quatenus unum cum illo effecti, a mundi principe, a quo per peccatum rapti fuimus, non teneamur, facti unum cum illo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ peccatores ꝓlata. inscificationẽ corporis & sani¬
guinis illiũ. ꝑ omes m̃sas incatholica eccłea toto
t̃rarũ orbe diffusa. ꝑfectã uĩ obtinent. c̃secran¬
dico p̾ & sanguinẽ ei. quidixit. Accipite. & mo¬
ducate. hoc ẽ corpꝰ meñ. qđ ꝓuobis tradet᷑. Et
arcipite & bibite nicẽ sanguis m̃s. qui ꝓ uobis

Expanded text:
 peccatores prolata in sanctificationem corporis et sanguinis illius, per omnes mensas in catholica ecclesia toto terrarum orbe diffusa, perfectam vim obtinent consecrandi corpus et sanguinem eius, qui dixit: Accipite et manducate! Hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Et: Accip
Abbreviated transcription (Latin):
m ait: qui manducat me. & ipse uiuit ꝓptͣ me:: Quan¬
do xp̃s manducat᷑. uita manducat᷑. nec occidit᷑. ut
mandur et᷑: sed mortuis uiuificat. quando manducat᷑
reficit. sed ñ deficit: Nergo timeamꝰ fr̃s manducare
istũ panẽ. nesete finiamꝰ illũ. & postea ꝗdđ mandu¬
cemꝰ. ñ inueniamꝰ: Manducet᷑ xp̃s. uiuit manduca

Expanded text:
it propter me. Quando Christus manducatur, vita manducatur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, / sed non deficit. Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea, quid manducemus, non inveniamus. Manducetur Christus, vivit manduca
Abbreviated transcription (Latin):
dimittit & medici. & phisiei. ut nisi factũ fuerit.
a se ñ diuidet᷑. nec dimitrit illud qđ intrinsee̾
clausũ ten&: Si aut̃ missũ fuerit oleũ. stati dis¬
s oluit᷑. & qđ strictũ fuerat dissipat᷑. & diuidit᷑
in partes. sic & manũ durissimã diaboli. soluit
sanguis xp̃i. Holebat nos dimittere diabolus.¬
⁊ sanguinẽ suu̾ fudit dñs quasi oleũ miscđȩ & ꝑ¬

Expanded text:
t medici / et physici, ut, nisi fractum fuerit, t medici / et physici, ut, nisi fractum fuerit, a se non dividetur, nec dimittit illud, quod intrinsecus clausum tenet. Si autem missum fuerit oleum, statim dissolvitur, et quod strictum fuerat, dissipatur et dividitur in partes. Sic et manum durissimam diaboli solvit sanguis Christi. Nolebat nos dimittere diabolus: Sanguinem suum fudit dominus quasi oleum mise
Abbreviated transcription (Latin):
mea̾. &biberit sanguinẽ meũ ñ habebit inseui¬
tã. Siaut᷑ ñ intellexeris. quomodo ñ intellexer̃.
qui dixert᷑. quomodo ipse poterit nobis dare.
recedat atei. & dimit& te. &habiet: Beatꝰ aut̃ uir
qui sperat in eũ: Quis quis ñ sperat indño. miser e.
qui sperat inse. autinalio aliquo homine. & ille
nobis dedit manducare etpus suũ. in quo tanta
dõ ñ rec̾ciliant᷑. & ñ delinquent omes qui sperant
in eũ: Isteẽ modus hum anȩ iusticie. ut uita mor¬
talis quantũ lib& ꝓficiat. quia sine delicto eẽ
ñ potest. in hoc nͣdelinquat dũ sperat ineũ. inquo ÷ re¬
missio delictoꝵ quȩ ñ fit nisi ꝑsanguine̾ xpͣi Grandis
enꝰ maiestas. & grandis potentia ẽ sanguinis xp̃i quo
soluit manũ diaboli. & redemit nos demanu ipsiũ
inimiei: Quomodo enĩ stͣ aliqua animalia. & strin¬
gunt aliꝗd intrase inclusñ. hoc dict̃ diuidet᷑. nec¬

Expanded text:
meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se vimeam et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam. Si autem non intelqui dixerunt: Quomodo ipse poterit nobis dare crecedet a te et dimittet te et abiet. Beatus autem vir, qui sperat in eum! Quisquis non sperat in domino, miser est. Qui sperat in se aut in alio aliquo homine, et illenobis dedit manducare corpus suum, in quo tanta deo non reconciliantur, et non delinquent omnes, qui sperant in eum. Iste est modus humanae iustitiae, ut vita mortalis, quantumlibet proficiat, quia sine delicto esse non potest, in hoc non delinquat, dum sperat in eum, in quo est remissio delictorum, quae non fit nisi per sanguinem Christi. Grandis enim maiestas et grandis potentia est sanguinis Christi, qui solvit manum diaboli et redemit nos de manu ipsius inimici. Quomodo enim sunt aliqua animalia et stringunt aliquid intra se inclusum, hoc dicunt e
Abbreviated transcription (Latin):
riose Hȩc enĩ substantia nobis ẽ adõ accepta: Om̃e qđ
uiuimꝰ. sapimus. cogitamꝰ. in uerba ꝓrũpimꝰ. & in dissipa¬
tione huĩ substantiȩ. stolã ꝑdidimꝰ. idẽ uestẽ sp̃s sci
cepit homo male a serperte ꝑsuasus ꝑdidit . qũa¬
q inbaptis mate recepimꝰ. sed & post baptis ma ꝑ
dignos penitentiȩ fruct̾ꝰ grãm dĩ ꝑoipĩ. Ftocei¬
dit᷑ nobis uitulus saginatꝰ. qui ꝓ penitentis immo¬
lat᷑ salute. idest ipse saluato cuiꝰ cotidie. tare
te in suo misterio immolandũ Eteotidie. id est
ꝓpeccatorib moetuũ credite: Et quociens cũq: ei
nostiã suȩ passionis offertis. totiens adabsolutio¬
ne᷑ uram passione illiũ reparari cfidite. Tpu¬
lem᷑ itaq ide in remissionẽ peccatoꝵ nroꝵ car¬
nẽ & sanguinẽ. eius fidelit᷑ oredentes sumamꝰ.
Igit᷑ sieut scriptũ ẽ. Gustate. & uidete. qm̃ suauis
ẽ. dñs. quidixit. nisi quis manducauerit carnẽ

Expanded text:
riöse. Haec enim substantia nobis est a deo accepta: omne, quod riöse. Haec enim substantia nobis est a deo accepta: omne, quod vivimus, sapimus, cogitamus, in verba prorumpimus. Et in dissipatione huius substantiae stolam perdidimus, id est vestem spicepit homo, male a serpente persuasus perdidit, quamque in baptismate recepimus. Sed et post baptisma, per dignos paenitentiae fructus gratia dei recipimus. Et occiditur nobis vitulus saginatus, qui pro paenitentis immolatur salute, id est ipse salvator, cuius cotidie carne te in suo mysterio immolandum! Et occidite! Id est, pro peccatoribus mortuum credite! Et quotienscumque ei hostiam suae passionis offertis, totiens ad absolutionem vestram passionem illius reparari confidite! Epulemur itaque, id est, in remissionem peccatorum nostrorum carnem et sanguinem eius fideliter credentes sumamus. Igitur, sicut scriptum est, gustate et videte, quam suavis est dominus, qui dixit: Nisi quis manducaverit carnem
Abbreviated transcription (Latin):
tis oneratꝰ s uͣ. tanta scelera clamant decͣscientia me¬
a quomodo audeo accedere ad eũ.: Quomodo.
Si humiliaueris te. ꝑ penitentiã. & emunda ueris cor
tuũ. Beati enĩ mundo code. qmͣ ipsi dm̃ uidebt̃. Au¬
fer inde cupiditatũ sedes. aufer labẽ auariciȩ: au¬
fertabẽ suꝑstitionũ. aufersa crilegia & malas
cogitationes. aufer odia. ñdico solũ aduersus ami¬
cũ. sed etiã aduersus inimieñ Aufer illa quȩ di¬
eit dñs in euangłio dectgde ꝓcedere: Dec &de
in ꝗt exeunt cogitationes malȩ. ad ulteria. fogni¬
cationes. inmundiȩ ꝑ iuria. falsa testimonia. &re¬
liqua quȩ eo inquinant hominẽ. & age pęniten¬
tiã ꝑ enitentia autͣ &o mundicia coedis. facit te
accedere addm et recipere stolã priorẽ. quã
ꝑdidit ꝓdigus filiũ. substantia quã apatre suo
acceperat dissi pata. eũ meretricib uiuendo luxu¬

Expanded text:
tis oneratus sum, tanta scelera clamant de conscientia metis oneratus sum, tanta scelera clamant de conscientia mea, quomodo audeo accedere ad eum? Quomodo? Si humiliaveris te per poenitentiam, et mundaveris cor tuum. Beati enim mundi cordes, quoniam ipsi deum videbunt. Aufer inde cupiditatum sordes! Aufer / labem avaritiae! Aufer tabem superstitionum! Aufer sacrilegia et malas cogitationes! Aufer odia, non dico solum adversus amicum, sed etiam adversus inimicum! Aufer illa, quę dicit dominus in evangelio de corde procedere: De corde, inquit, exeunt cogitationes malae, adulteria, fornicationes, immunditiae, periuria, falsa testimonia et reliqua, quę coinquinant hominem. Et age paenitentiam! Paenitentia autem et munditia cordis facit te accedere ad deum et recipere stolam priorem, quam perdidit prodigus filius, substantia, quam a patre suo acceperat, dissipata cum meretricibus vivendo luxu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speculũ in enigmate : tẽ aut facie ad faciẽ Ante.¬
quã ergo uideamꝰ facie adfacie qđ uident angłi
opiis ẽ nobis accedere adhanc humilitatẽ. & ad¬
herere. huic humilitati. quã eom̃dat nobis dñs¬
nrͣ ihc̃ xp̃c. cũ coͬm̃dat cop̾ & sanguinẽ suñ celebra¬
ri. Qũa humilitatẽ ꝓnob suscipere. dignatꝰ ẽ. euͣuͣ¬
bũ caro factũ ei: Ac cedite ergo adeũ. & illuminamini
Accesser̃ iudei ut tenebrarent᷑. accesserͣ enĩ ad
illũ. ut crucifigerent: Nos ad eũ accedamꝰ. utrop̾
& sanguinẽ eiꝰ accipiam: illi decrucifixo tenebra¬
tist᷑. nos manducando crucifixũ &bibendo. il lu¬
minam᷑: Ecre gentib dat᷑ crucifixus xp̃c. unde
accedunt gentes fide seerando. coede: inhiando.
caritate currendo . pedes tui caritas ẽ: Nuos pe¬
des id est dilectionẽ dĩ et pxum habe. ut ñ sis
claudus. & istis duob pedibus curre addm̃ Sed dic̃ ali¬
quis quo modo ad eũ accedo: tantis malis. tantis peo ca¬

Expanded text:
te, tunc autem facie ad faciem. Antequam ergo videamus facie ad faciem, quod vident angeli, opus nobis est accedere ad hanc humilitatem et adhęrere huic / humilitati, quam commendat nobis d sanguinem suum celebrari, quam humilitatem pro nobis suscipere dignatus est cum Verbum caro factum est. Accedite ergo ad eum et illuminamini. Accesserunt Judaei ut tenebrarentur; accesserunt enim ad illum ut crucifigerent. Nos ad eum accedamus ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt, nos manducando crucifixum et bibendo illuminamur. Ecce gentibus datur crucifixus Christus. Unde accedunt gentes? Fide sectando, corde inhiando, charitate currendo. Pedes tui charitas est. Duos pedes, id est dilectionem Dei et proximi habe, ut non sis claudus, et istis duobus pedibus curre ad Deum. Sed dicit aliquis: Quomodo ad eum accedo? Tantis malis, tantis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetã dicit᷑: cõputreseit iugũ. a facie olei Sub
iugo quippe tenebam᷑ dia bolicȩ dominatio¬
ilũ xp̃i filii dĩ emundat nos ab om̃i peccato. Saera¬
m̃tũ nãq dominicȩ passionis. & pͣterita nobis om̃a
in baptismo parit᷑ peccata relaxauit. & quieꝗt co¬
tidiatia fragilitate post baptisma cõmisimꝰ. eius¬
de nr̃i redẽproris nob̵ gr̃ã dimittit. maxime
cũ intͣ opera lucis quȩ facimꝰ. humilit̾ cotidie
nros illi cͣfitem̾ errores: cũ sanguinis illiũ saera
mta ꝑcipimꝰ. cũ dimittentes debitorib nris. nr̃a
nob̵ debita dimitti p̾cam᷑. cũ memores passionis
illiuꝰ. libent᷑ aduersa quȩq toleramꝰ: fid elis ẽi¬
maiq ei merces dabit᷑: Quisi cesserit dabolo. cũ
illo cͣdẽpnabit᷑: Sed opera miscđiȩ cũ pia humili¬
tate impetrant adño. ut ñ ꝑmittat seruos suos
tẽptari plus quã possint sustinere: Gustate & uid ete
qͥm̃ suauisẽ dñs. quãbeatꝰ uir. quisperat in eo s łtaudi¬

Expanded text:
phetam dicitur: Computrescit iugum a facie olei. Sub iugo quippe tenebamur diabolicae dominatioIesu Christi, filii dei, mundat nos ab omni peccato. Sacramentum namque dominicae passionis et praeterita nobis omnia in baptismo pariter peccata laxavit, et quicquid cotidiana fragilitate post baptisma commisimus, eiusdem nostri redemptoris nobis gratia dimittit, maxime cum inter opera lucis, quae facimus, humiliter / cotidie nostros illi confitemur errores, cum sanguinis illiumenta percipimus, cum dimittentes debitoribus nostris, nostra nobis debita dimitti precamur, cum memores passionis illius libenter adversa quaeque toleramus. Miremajor ei merces dabitur; qui si cesserit diabolo, cum illo condemnanabitur. Sed opera misericordiae cum pia humilitate impetrant a Domino, ut non permittat servos suos tentari plusquam possunt sustinere. Gustate et videte quam suavis est Dominus, quam beatus vir qui sperat in eo. . « Et audi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib illi mutant᷑ in eã. & ipse in eos nͣmutat᷑ Ipse.
e ueritas. ipse .ẽ ds: lieritas ẽ uerbũ dĩ est. sapien¬
beo ponendi anima̾ meã. ipsa ẽ. humilitas dñi nri
iłiu xpi. ipsa multũ cõmendat᷑ hominib. Ad ipsã
nos hortat᷑ utuiuamꝰ. sicut dieit̾ incanticis canti

Expanded text:
utatur. Ipse est veritas, ipse est deus. Veritas est, verbum dei est, sapienbeo ponendi animam meam. Ipsa est humilitas domini nostri Iesu Christi, ipsa multum commendatur hominibus, ad ipsam nos hortatur, ut vivamus, sicut dicitur in canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguis e᷑ xp̃i. Aduertimꝰ igit᷑ maioris̃ eẽ grãm
quã naturã. Quod sitantũ ualuit sermo heliȩ ut
ignẽ decȩlo deponer&. ñ ualebit xp̾i sermo
ut species mui& elem̃toꝵ: Detotiuꝰ mundi ope¬
rib legisti quia ipse dix̃ & facta st̃ : Sermo ergo xp̃i.
qui potuit ex nihilo facere . qđ ñ erat . ñ potuit quȩ
stͣ. in id mutare qđ ñ erant.Non enĩ minꝰ ẽ nouas
res dare. quã mutare naturas: Sed qđ argum̃tis
utim. suis utimꝰ ex ẽplis. in carnationisq asstruamꝰ
misteru ueritatẽ Nũ ꝗd naturȩ usus p̃cessit. eũ
ihẽ dñs exmaria nasceret᷑. Si ordinẽ querimꝰ. ui¬
ro mixta femina. generare ẽsueuit liqu& igit᷑.
qđ p̃ter natuȩ. ordinẽ uirgo generaũ: Et hoc qđ
c̃ ficimꝰ c&p̃ xp̃i ex uirgine. ẽ Quid hic queris na

Expanded text:
et sanguis est Christi. Advertimus igitur maioris esse gratiam quam naturam. Quod, si tantum valuit sermo Helię, ut ignem de cęlo deponeret, non valebit Christi sermo, ut speties mutet elementorum? / De totius mundi operibus legisti, quia ipse dixit et facta sunt. Sermo ergo Christi, qui potuit ex nihilo facere, quod non erat, non potest ea, quę sunt, in id mutare, quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare quam mutimur, suis utamur exemplis, incarnationisque astruamus mysterii ueritate. Nunquid nature usus precessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem querimus, uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
b& spiritalẽ: Sciendũ uͦ ÷ qđ eundẽ calicẽ domi¬
nici sanguinis. uixta obseruantiã eccłe. cadiolicȩ
a postolis traditã nisi mixtũ aqua offerri ñ lic&: qr
unt̃ fiunt in redeptionis nr̃ȩ misterio . cũ ait. N
bibã amodo ex hoc genimine. uitis Etde latere
eiꝰ qđ in lancea trans fixũ e.. aqua cũ sanguine
egressa. uinũ deuera carnis eiꝰ uite eu aqua
ex p̃ssũ oftendit Hȩc stͣ enĩ sacramta eccłȩ:
sine quib: aduitã quȩ uera uita ÷. ñ intrat᷑.
Ille sanguis in remissionẽ fusus e peccatoꝵ: aqͥ
illa salutare tẽperat poculũ. hȩc & lauacrũ
p̃stat. & potũ:. Hoc totũ dominicȩ oblationis
misteriũ. quanta pietate & amore agendũ sit
cõmendat ipse dñs dicendo. hȩo quotiens cũ¬
q: feceritis. in mei memoriã facietis: Qđ ex po¬
nens apłs ad corinthios. ait: Quotiens cũ¬
q etũ manduc abitis pane hune. atalicẽ bi¬
betis. in oetẽ dñi annuntiabitis donec ueniat:

Expanded text:
 calicem dominici sanguinis, iuxta observantiam ecclesiae catholicaer apostolis traditam, nisi mixtum aqua offerri non licet, quia unum fiunt in redemptionis nostrae mysterio, cum ait: Non bibam amodo ex hoc genimine vitis. Et de latere eius, quod in lancea transfixum est, aqua cum sanguine / egressa vinum de vera carnis eius vite cum aqua expressum ostendit. Haec sunt enim sacramenta ecclesię, sine quibus ad vitam, quę vera vitIlle sanguis in remissionem fusus est peccatorum, aqua illa salutare temperat poculum, haec et lavacrum praestat et potum. Hoc totum Dominicae oblationis mysterium quanta pietate et amore agendum sit, commendat ipse Dominus dicendo: Haec quotiescunque feceritis in mei memoriam facietis . Quod exponens Apostolus ad Corinthios ait: Quotiescunque enim manducabitis panem hunc et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat .
Abbreviated transcription (Latin):
habebit inse uitã: Caro enĩ mea uere eͣ esca: &
sangnis ms uere ẽ ptꝰ: Intellectꝰ spiritalis cre¬
dentẽ saluii facit : quia littera occidit. sp̃se
quiuiuificat: Discipuli enĩ eiꝰ qui eũ sequebant᷑
expauert̃. & ex horruert᷑ sermonẽ ñ uitellegentes. & putan
bibituri. &ñ potuer̃ tolerare : Sed ipse tũ eõm̃dar& ipsũ
eo pus suu̾ &sanguinẽ suũ accepit in manꝰ suas. qđ no

Expanded text:
habebit vitam in se. Caro enim mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus . Intellectus spiritualis credentem alium facit, quia littera occidit, spiritus est qui vivificat . Discipuli enim ejus qui eum sequebantur expaverunt et exhorruerunt, sermonem non intelligentes, et putantbibituri, et non potuerunt tolerare. Sed ipse, cum commendaret ipsum corpus suu
Abbreviated transcription (Latin):
sa dñi positũ ẽ Mysteriũ urm accipitis. & ad id
qđ estis amen respondetis. & respondendo subseri¬
nã teneat cq qđ dic̾ osutina̾ habeat fides. qđ
uerbo respondes: Esto mebrũ coporis xp̃i. ut ueruꝰ
sit. amen Misteriũ pacis unitatis nr̃ȩ. xp̃s insu¬
a m̃sa c̃secranit: Et quis aliũ nisi ipse cotidie in¬
sua m̃sa c̃seerat᷑. Ns enĩ ad ẽ uerbis suis euange¬
licis. sine quib: sacram̃tũ ñ c̃secrat᷑. &e ipse scifi¬
cat saeram̃tũ suũ. & fac̃ seipsũ. sicut ipse dicit.
Hoc ẽ corp̾ meũ. qđ ꝓuobis fundit᷑. Sicut enĩ ad
uerbũ illiũ ut primũ uisserat. germinat t̾ra her¬
ba iurentẽ .&. facientẽ sem̃. & lignũ pomiferũ fa¬
oiens fructũ iuxta genꝰ suũ. &mplet cotidie

Expanded text:
sa domini positum est, mysterium vestrum accipitis et ad id, quod estis, 'amen' respondetis / et respondendo subscrinam teneat cor, quod dicit os! Utinam habeat fides, quod verbo respondes! Esto membrum corporis Christi, ut verum sit amen! Mysterium pacis et unitatis nostrae Christus in sua mensa consecrasua mensa consecratur? Deus enim adest verbis suis evangelicis, sine quibus sacramentum non consecratur, et ipse sanctificat sacramentum suum, et facit seipsum, sicut ipse dicit: Hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Sicut enim ad verbum illius, ut primum jusserat, germinat terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum juxta genus suum,
Abbreviated transcription (Latin):
it eẽ salutẽ nram ineꝙpore & sanguine suo. quȩ cõ¬
m̃dauit nobis dehumilitate. sua Hisi enĩ eet humtilis.
ñ manducaret᷑. nec biberet᷑. Res pice altitudinẽ ip¬
siũ. In principio erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃.
& ds̃erat uerbũ . Eece cibus sẽpitͣnus. sed manducant
angeli manducant suꝑnȩ uirtutes. mandutant
celestes sp̃s. & manducant. & saginant᷑. & integrũ
man&. qđ eos saciat. &lȩtificat. Quis aut̃ homo ꝑ¬
uenire poss& ad illũ cibũ.Uinde c& id oneũ illi
cibo : opotebat ergo. ut m̃sa illa lactescer&. ut
paruulus ꝓuenir&: Unde autͣ fit cib lac: unde
cibus in lac ẽuertit᷑. nisi ꝑ carnẽ traucititur.
Nã mat̾ hor facit. qđ mandueat mat̾. hoc man¬
& ꝑ humilitate᷑ mamillȩ in lactis sucũ. de ipso
pane pascit infantẽ: Quomodo ergo deipso pane pas¬
cit nos sapientia dĩ. quia uerbũ coro factũ tͫ. & habitauit
in nob Uudete ergo humilitate᷑ qr panẽ. angeloꝵ mandu¬

Expanded text:
it esse salutem nostram in corpore et sanguine suo, quę commendavit nobis de humilitate sua. Nisi enim esset humilis, non manducaretur nec biberetur. Respice altitudinem ipsius: In principio erat verbum, et verbum erat apud deum, et deus erat verbum. Ecce cibus sempiangeli, manducant supernae virtutes, manducant coelestes spiritus, et manducant et saginantur, et integrum manet quod eos satiat et laetificat. Quis autem homo pervenire posset ad illum cibum? unde cor idoneum illi cibo? Opoad parvulos perveniret. Unde autem fit tibi lac? unde autem cibus in lac convertitur, nisi per carnem trajiciatur? Nam mater hoc facit; quod manducat mater, hoc manilitate mamillae et lactis succo de ipso pane pascit infantem. Quomodo ergo de ipso pane pavit nos sapientia Dei? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Vide ergo humilitatem, quia panem angelorum mandu
Abbreviated transcription (Latin):
tis sanguinẽ meũ. ñ habebitis uitã inuobis. Ethoe
dixit deuita. quis aliũ. quã ipse uita. eret aũt
illi homini mors ñ uita. quim̾dacẽ putauerit uita.
ergo & decopore acde sanguine suo. dedit nob sa¬
lubrẽ refectionẽ: Manducent ergo. qui manducam
& bibant. quibibunt. esuriant. & steiant. Uitaͬ mon¬
ducent. uitã bibant. illut manduca. reficeris. sed sic
reficeris. ut nͣ deficiat unde. reficeris. il lud bibere
ꝗd ẽ. nisi uiuere: manduca uitã. bibe uitã. habebis
uitã & integraẽ uita Tc aut̃ hocerit. id est uita uni¬
cuiq erit cep̃ & sangiis xp̃i. si qđ insacram̃to ui¬
sibilit᷑ sumit᷑: In ipsa ueritate. sp̃italit᷑ manduc et᷑.¬

Expanded text:
guinem meum, non habebitis vitam in vobis. / Et hoc dixit de vita quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors non vita, qui mendacem putaverit vitam. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem. Manducent ergo, qui manducant, et bibant, qui bibunt, esuriant et sitiant, vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est, sed sic reficeris, ut non deficiat, unde reficeris. Illud bibere, quid est nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: Habebis vitam, et integra est vita! Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi, si, quod in sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ crucis mundũ redemit. etantiquẽ
arboris amaris sutium gustũ crucis medi¬
camine dulcorauit mortẽꝙ quȩ ꝑlignũ ue¬
titũ uenerat. ꝑ ligni tropheũ uicit. ut mira¬
bilis suȩ pietatis disperisatione. Qui ꝑ ligni
gustũ aflorigera sede discesseramꝰ. ꝑcrucis
lignũ. ad paradisi gaudia redeamus. Cuiꝰ¬

Expanded text:
sionem crucis mundum redemit, et antiquae arboris amarissimum gustum crucis medicamine indulcavit; mortemque quae per lignum vetitum venerat, per ligni trophaeum devicit, ut mirabili suae pietatis dispensatione, qui per ligni gustum a florigera sede discesseramus, per crucis lignum ad paradisi gaudia redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
anifestũ e dñe iłiu. quia intendit
inte. pat᷑. suscitans te amortuis tercia die
et collocans addexterã su& in cȩlestib. suꝑ
omnẽ principatũ. & potestatẽ. dans tibi no¬
m̃. qđ ÷ suꝑ omne nom̃. Ergo qr grauesst̃

Expanded text:
anifestatum est, Domine Iesu, quia <intendit> in te pater, suscitans te a mortuis tertia die et collocans ad dexteram suam in caelestibus super omnem principatum et potestatem, dans tibi nomen quod est super omne nomen. Ergo quia graves sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ rei ueritas naturaliũ significatiob uerboꝵ
ostendit᷑. neq aliud hic lic& intellegi.q uã di
Qua ꝓpt᷑ hic figura. superiũ uͦ ueritas innar¬
ratione monstrat᷑: id est nuda etaꝑta significa¬
tio Nunc redeamꝰ ad illa. quoꝵ caussa dictast᷑
ista. uid elicet eoꝵ pꝰ & sangninẽ xp̃i: Si enĩ nulla
sub figura misteriũ illud ꝑagit᷑. ia misteriñ
ñ rite uocitat᷑: qmꝰ misteriũ dici ñ potest. in
quo nihilest abditũ. nihil acorporalib sensib
remotũ.nihil aliquo uelamine ẽtectũ. A tille
panis qui ꝑ sacerdotis ministeriũ xp̃i cop̃ c̃ficit᷑.
aliud exteriũ humanis sensib ostendit. & aliud
interiũ fideliũ m̃tib elamat: Exteriũ qui dẽ
panis qđ ante. fuerat forma p̃tendit᷑. ooloꝵ ostendit᷑.
sapor accipittir: Ast interiuꝰ longe aliud multoq
p̃eiosuĩ. multoq excellentiũ intimat᷑ quia tȩles¬

Expanded text:
verum rei veritas naturalium significationibus verborum verum rei veritas naturalium significationibus verborum ostenditur; neque aliud hic licet intelligi quam dicQuapropter hic figura, superius vero veritas in narratione monstratur, id est nuda et aperta significatio. IX. Nunc redeamus ad illa quorum causa dicta sunt ista, videlicet corpus et sanguinem Christi. Si enim nulla sub figura mysterium illud peragitur, jam mysterium non recte vocitatur. Quoniam mysterium dici non potest, in quo nihil est abditum, nihil a corporalibus sensibus remotum, nihil aliquo velamine contectum. At ille panis qui per sacerdotis ministerium Christi corpus conficitur, aliud exterius humanis sensibus ostendit, et aliud interius fidelium mentibus clamat. Exterius quidem panis, quod ante fuerat, forma praetenditur, color ostenditur, sapor accipitur: ast interius longe aliud multo pretiosius multoque excellentius intimatur, quia coeles
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ipsũ corp̃ sit qđ deniaria natũ est. etpas sũ. mor¬
tuũ. et sepultũ. qđq resurgens. et cȩlos ascendens
addexterã patris cͣsideat: Harũ duarũ quȩstion ũ
primã inspieiamꝰ. etue dubietatis ambage detine¬
am deficiamꝰ ꝗd sit figura ꝗd ueritas. ut certũ
aliꝗd c̃tuentes. nouerimꝰ quorationis itꝰ ẽtende¬
re debeamꝰ: figura est obũbratio quȩdã quib¬
dã uelamutib qđ intendit ostendens. Uerbi
grã. uerbũ uolentes dicere. panẽ nuncupamꝰ
sicut in oratione dominica. þanẽ cotidianũ da¬
uos autẽ palmites Hȩe enĩom̃a aliud dicunt:
mtonstratio nullis ũbrarũ imaginib obuelatȩ i
sed puris etaꝑtis utq planiũ eloqua nt̃ natu¬
ralib significationeb insinuate.. lit pote cũ dicit᷑ xp̃c
natꝰ deuirgine. passus. trucifixsus. mortuuꝰ. &. se¬
pultꝰ: Nihil enĩ hic figuris obuelantib obu̾brat᷑.

Expanded text:
utrum ipsum corpus quod de Maria natum est, et passum, morutrum ipsum corpus quod de Maria natum est, et passum, mortuum et sepultum, quodque resurgens et coelos ascendens, ad dexteram Patris consideat. VI. Harum duarum quaestionum primam inspiciamus; et ne dubietatis ambage detineamur, definiamus quid sit figura, quid veritas, ut certum aliquid contuentes, noverimus quo rationis iter contendere debeamus. VII. Figura est obumbratio quaedam quibusdam velaminibus quod intendit ostendens; verbi gratia, Verbum volentes dicere, panem nuncupamus: sicut in Oratione Dominica panem quotidianum davos autem palmites . Haec enim omnia aliud dicunt festa demonstratio, nullis umbrarum imaginibus obvelatae, sed puris et apertis, utque planius eloquamur, naturalibus significationibus insinuatae; ut pote cum dicitur Cnatus de Virgine, passus, crucifixus, mortuus et sepultus. Nihil enim hic figuris obvelantibus adumbratur;
Abbreviated transcription (Latin):
cretũ. utad eũ deuiantes reuocare. possit lin¬
de ñ contẽpnitis etiã ab humilib huiꝰ rei ue¬
ritatẽ ꝑ quirere : scientes qđ tanti secretimys¬
teriũ. ñ nisi diuinitate reuelante porsit ag¬
nosei quȩ sine. ꝑsonarũ acceptione. ꝑ quoscũq dele¬
gerit. suȩ ueruatis lum̃ ostendit: Nrȩ uero tenui¬
tati quã sit iueundũ. ur̃o parere imperio. tam ÷
Subdit̾ igit᷑ ur̃e magnitudinis iussioni. ẽ fisus
aut̃ ipsiũ dequo locuturi sumꝰ suffragio quib
ꝓsequendo
Quod inȩccleria ore fideliũ sumit᷑ eq
ꝑs sanguis xp̃i. quȩrit ur̃ȩ magnitudinis ex¬
cellentia. in misterio fiat. an inueritate. id est
utrũ aliquid secreti c̃tineat qđ oculir sidei
solũ modo pateat. ani sine cuĩ cũꝙ uelatione
qes sten i lioe as pectꝰ intueat᷑ coeporis exteriũ
q đ m̃tis uisus inspiciat interiũ. int totũ quod
agit᷑. in manifestationis luce clarescat : et

Expanded text:
cretum, ut ad eam deviantes revocare possit. Uncretum, ut ad eam deviantes revocare possit. Unde non contemnitis etiam ab humillimis hujus rei veritatem perquirere, scientes quod tanti secreti mysterium non nisi Divinitate revelante possit agnosci, quae sine personarum acceptione, per quoscunque delegerit, suae veritatis lumen ostendit. IV. Nostrae vero tenuitati quam sit jucundum vestro parere imperio, tam est Subditus igitur vestrae magnitudinis jussioni, confisus autem ipsius de quo locuturi sumus suffragio, quibuprosequendo. V. Quod in Ecclesia ore fidelium sumitur, corpus et sanguis Christi, quaerit vestrae magnitudinis excellentia, in mysterio fiat an in veritate. Id est, utrum aliquid secreti contineat, quod oculis solum modo fidei pateat, an sine cujuscunque velatione mysterii hoc aspectus intueatur corporis exterius, quod mentis visus aspiciat interius; ut totum quod agitur in manifestationis luce clarescat: et
Abbreviated transcription (Latin):
utqd desanguinis etcoxporis xũi mysterio senti
ã ur̃e magnificentiȩ significẽ. Imperiũ quã
magnifico uro principatui dignũ : tã nr̃e par
uitatis uirib c̃stat diffieillimũ. Quid enĩ dig¬
niũ regali ꝓuidentia. quã de illiũ sacris mis¬
terus catholice sapere . qui sibi regale soliũ
dignat᷑ : ẽtribuere : et subiector pati ñ posse
diuersa sentire decorpore xũi inquo c̃stat ꝓpi¬
da manifestatione. ꝑagat᷑. quidã uero testent᷑
al hiec submisterii figura ctiieant᷑ & aliud sit
uod eoporeis sensib appareat aliud aut᷑ qđ si¬
des aspieiat : Non parua diuersitas int̾ eos eẽ di¬
nostit᷑: ftcũ apłs fidelib scribat. ut idẽ sapiant
s idẽ dicant om̃s. & scisma nullũ int̃ eos appa¬
reat : ñ paruo scismate diuidunt᷑ quide mis¬
terio ctxporis sangninis q xp̃i. ñ eãdẽ sentienter
eloquunt᷑: Eua ꝓpt̃ ur̃a regalis sublimitas ⁊e
idẽ dicant om̃s ueriatis diligent᷑ inquirit se¬

Expanded text:
uinis et corporis Christi mysterio sentiam, vestrae magnificentiae significem: imperium quam, magnifico vestro principatu dignum, tam nostrae paconstat difficillimum. Quid enim dignius regali providentia quam de illius sacris mysteriis catholicae sapere, qui sibi regale solium dignatus est contribuere, et subjectos pati non posse diversa sentire de corpore Christi, in quo constat Chrida manifestatione peragatur; quidam vero testentur quod haec sub mysterii figura contineantur, et aliud sit quod corporeis sensibus appareat, aliud autem quod fides aspiciat: non parva diversitas inter eos dignoscitur. Et cum Apostolus fidelibus scribat , ut idem sapiant et idem dicant omnes, et schisma nullum inter eos appareat, non parvo schismate dividuntur, qui de mysterio corporis sanguinisque Christi non eadem sentientes elidem dicant omnes, veritatis diligenter inquirit se
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ luceat in cordib itr̃is. uteitias anobis
tenebrarũ impugnatores. et sordidas cogita¬
tiones. & om̃a peccata ꝓpellas decordib nr̃is.
utillumines tenebras nrãs. ut fugiant tenebrę
beant ardentẽ. semꝑ luceat lucerna intẽplo
dñi. Sienim extincta fuerit lucertia. tudñe in

Expanded text:
ejus luceat in cordibus nostris, ut ejiciat a nobis tenebrarum impugnationes, et sordidas cogitationes, et omnia peccata propellat de cordibus nostris, ut illuminet nostras tenebras, ut fugiant tenebrae, beant ardentem: semper superluceat lucerna in domo Domini. Si enim exstincta fuerit lucerna, Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
dotali c̃seeratione. xp̃i sanguit is efficit᷑ sac ra¬
m̃tũ. aliud suꝑficie tenus ostendit. aliud in¬
teriuꝰ c̃tinet Quid enĩ aliud insuꝑ ficie. quã
sub stantia uini ẽspicit᷑.: Gusta. uinũ sapit.
odora. uinũ redolet inspice. uini colq intu¬
et̃: At interiũ sic̃ sideres. iã ñliquo utni. sed
liquor sanguinis xp̃i. credentiũ m̃tib et sapit
dũ gustat᷑ & agnoseitꝰ. dñ conspicit᷑ & ꝓbatur
dũ odorat᷑. Hȩc ita eẽ dũ nemo potest ab negare
clar& qmiapanis ille uimũq figurate. xp̃i cor¬
p̃ et sanguis exiftit: Ñ enĩ scđm qđ uidetur. ł car¬
nis species in illo pane cognoscit᷑. ł in illo uino
cruoris unda monstat᷑. cũ tam̃ postmysticã c̃se¬
crationẽ. nec panis iã dicit᷑. nec uinũ. sed xp̃i corpꝰ

Expanded text:
dotali consecratione Christi sanguinis efficitur sacramentum, aliud superficietenus ostendit, aliud interius continet. Quid enim aliud in superficie quam substantia vini conspicitur? Gusta, vinum sapit; odora, vinum redolet; inspice, vini color intuetur. At interius si consideres, jam non liquor vini, sed liquor sanguinis Christi credentium mentibus et sapit dum gustatur, et agnoscitur dum conspicitur, et probatur dum odoratur. Haec ita esse dum nemo potest abnegare, claret quia panis ille vinumque figurate Christi corpus et sanguis existit. Non enim secundum quod videtur vel carnis species in illo pane cognoscitur, vel in illo vino cruoris unda monstratur; cum tamen post mysticam consecrationem nec panis jam dicitur nec vinum, sed Christi corp
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis potentia crucis. o ineffabilis
gła passionis. inqua & tributial dñi. etiudi¬
ciũ mundi. et potestas ÷ eruaci fixi. Traxisti
as ad plebẽ ñ credentẽ. etẽtra dicentt̃
tibi. ẽfitendȩ maiestati tuȩ sensũ totꝰ mund
accȩpit. Traxisti dñe om̃a adte. qm̃ in exe¬
crationẽ iudaici sceleris. unã tulert᷑ om̃a ele¬
m̃ta sententiã eũobscuratis luminarib cȩli. etc̃¬
uerso in noetẽ die. t̾ra quoq motib nutar&
insolitis uniuersaq creatura. impioꝵ usui se
ut figura in ueritatẽ. ꝓphetia in manifestati¬
onẽ etlex in ȩuuangeliũ uerteret᷑. Traxisti
obũ bratis significationib agebat᷑. pleno aꝑto¬
q sacram̃to. uniuersarũ ubiq nationũ deuo¬
cio cel ebrar&. Nunc enĩ etodo clarior le.¬
uitarũ. et dignitas ãpliuꝰ senioꝵ. et sacratior
est unetio sacerdotũ. Quia crux tua om̃iũ
fons benediet. onũ. om̃iũ ÷ causa gratiarũ. ꝑ
quã credentib dat̾ uirt̾d e infirmitate. gła

Expanded text:
mirabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti as ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, obumbratis significationibus ageretur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim et ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ subtiliũ intellego tanto memetipsũ humiliuꝰ
posst̃ electis omuib hec eiꝰ uerba c̃gruere. qui
cognoscentes dm̃ in uno. &inalio deliquisse se
sentiunt. quia se intellegunt ł in cogiatione
& opere. ł indĩ acꝓximi neglecta dilectionẽ
peccasse. Quib se. ꝓmittuit ultra nil ad dere
qr ꝑ cͥ uersionis grãm. curant pęnitendo coti¬
die iã trans acta purgare. ꝑ hoc tam̃ qđ be¬
atꝰ iob deduob se. pęnitendo redarguit liqui¬
do oftendit. qđ peccator omnis inpenitentia
duplicẽ habere gemitũ deb&. nimirũ quia
& honũ qđ oportuit ñ fecit . & malũ qđ ñ opituit
fecit.

Expanded text:
te subtilius intelligo, tanto memetipsum humilius te subtilius intelligo, tanto memetipsum humilius possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscentes Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intelligunt vel in cogitatione et opere, vel in Dei ac proximi neglecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenitendo quotidie etiam transacta purgare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sitrans acta beati iob uerba discutimꝰ. nihil eũ
nequit᷑ dixisse reppetimꝰ. Si uͦ dicta eiꝰ quȩ eũ
cũ ueritate aclibertate ꝓlata st̃. in aliquo su
ꝑbiȩ uitio flectimꝰ. duo iã solũ modo nͥ ert̃ quia
multa st̃. Sedqr loqui nrm̃ ẽ hominib o ceultu
sensũ uerbis aperire. loqui uͦ nr̃m. e ad diuinas
aures motũ mͣtis. &iã ex pressione actionis osten¬
dere. Beatꝰ iob adlibrã se subtilissimi ex aminis
pensans. locutione sua secundo se deliquis se
c̃fitet᷑. Unũ enĩ loqui illicite. ẽ res flagello
dignans agere. aliud loqui e &iã deflagel¬
lo murmurore. Qui ergo ante increpationẽ
dominica. in omni opere hominib p̃latꝰ fuit.
ipsa inaltũ increpatione ꝓficiens. & min̾
serectũ priuꝰ in opere & minꝰ se paci entẽ
post in uerbere agnouit. Vnde semetipsũ redar
me intͥ homines credidi sedte. loquente &ante
flagella prauũ &opost flagella me rigidũ inue¬
ni. quib ultra ñ addo. qua iã nẽ quanto te loquen¬

Expanded text:
Si transacta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitio flectimus, duo solummodo jam non erunt, quia multa sunt. Sed quia nostrum est hominibus sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere agnovime inter homines credidi, sed te loquente ante flagella pravum, et post flagella me rigidum inveni. Quibus ultra unum non addo, qui jam nunc quanto te loquen