comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bimus eum coram hoĩ¬
b. ⁊ ip̃e negabit nos co¬
ram patre dicens nescio
uos. hoe ẽ contraiũ illi
qr ip̃e ait qui me ꝯfes¬
sus fu̾it corã hoĩb con¬
fitebor ⁊ e. eũ .co. pa .ii.¬

Expanded text:
imus eum coram hominibus, et ipse negabit vos, coram Patre dicens: Nescio vos . Hoc est contrarium illi quod ipse ait: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et e
Abbreviated transcription (Latin):
nctura tanta facłitate tantaq ĩ estimabili ue¬
loctate reditur̃ antiaiisimoꝵ cadau̾m pusũe
nͨ ab illa sententia illos arbitramur futos in munes
qua ocm̃ẽ t̾ra es. ⁊ int̾ram ibis .i. in hoc ibis amissa
uita ꝙ eras añquam assum̾es uitani. hoc eris ex aĩat
ꝙ eras añquam assum̾es uitam eẽs aĩatus. Nos gͦ

Expanded text:
nta subtilitate, tanquam inaestimabili velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem? Nec ab illa sententia illos arbitramur futuros immunes qua dictum est, terra es, et in terram ibis , id est in hoc ibis amissa vita, quod eras antequam sumeres vitam. Hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus. Nos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dico obiuam xͦ ĩ aera ĩ
ip̃o aũraptu mors eoꝵ
erit ⁊ resurrectio ut qͣi¬
aĩa ꝑsoporẽ egressade
corꝑe eidem ĩ mom̃to
sine sclĩ adueniente
xͦ c fut᷑a ẽ resurrectio mortuoꝵ ñ eẽ morituros set
uinos reꝑtos ĩm moitalitatẽ repet̾e mutandos
s nellem de hus u̾bis pociꝰ audire doctiores. Queri
ii. solet utrum illi quos uiuos ĩueniet xͨ nẽꝙͣ oiõ
morituri sint. an ip̃o teꝑĩs puncto q̃uo rapien¬
tur obiuam xͦ adicmortalitatẽ mira celerita¬
te siunt trasituri. ñ .a. dicend̾ ẽ fi ñ posse it ꝑ ae¬
ra ĩ sublime portentur ĩ ilo spatio ⁊ morrantur
⁊ reuiuiscant. ad hunc aũ sensum qͦestimamꝰ illos
⁊ passuros mortem.⁊ accepturos in mortalitatem

Expanded text:
dico, obviam Christo in aera, in ipso autem raptu mors erit eorum et resurrectio, ut quaper soporem egressa pore, eidem in momento fine saeculi adveniente Christo cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; sed vellem de his verbis potius audire doctiores. Quaeri enim solet utrum illi quos vivos inveniet Christus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut superet reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo aestimemus iuo spatio et passuros mortem et accepturos inmortalitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolãmi de morte aĩaꝵ inuicem. alt̾ alt̾m ĩuer¬
bilisstis tante spei. ꝑeat contristatio. uͥẽ tantã coñ¬
solatio de t̾gatur luctus ex aĩo fides expellat dolo¬
rem. In tatita spe ñ decet ẽẽ triste tempłm der iͥ habi¬
tat bonis consolator. Ibi qui ñ fallit ꝓmissor. quiał.
mortuũ dui plangimus in quies qr mors amara ẽ
dolere cor humanun de functo kmõ: immo meluis
eum dolet sanatur corhumanũ ꝙͣ ñ dolendo sit ĩ hu¬
manum. Maria .Ni. dñm q̃rebat ⁊ mortuũ frẽm do¬

Expanded text:
consolamini, de morte amicorum, invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors amara estdolere cor humanum, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria enim Dominum quaerebat, et mortuum fratrem do
Abbreviated transcription (Latin):
discordia. ĩ torꝑe hũano.
tas. s omia m̃bra pociꝰ
sollicit̾a sint ĩ reb agẽ¬
dis ꝓ seuuitem. sollici¬
ta sunt dico. ita ut ten
licitudins. ꝙ sit ip̃m .i.
ĩ differens. ut ñ munꝰ ꝓ
alio. quam ꝓ se. sollicita
sunt. uñ subdit. ¶ Et
hoc de m̃bris corꝑis ai¬
pes capiatur aliqͣ egri¬
tudine. totũ corpus ꝯ¬
dolet. ita ⁊ nos decet cõ÷¬
dolere frĩb si quid ad¬
u̾sitatis em̾serit ⁊ leca ĩ

Expanded text:
discordia, in corpore humano, tas, sed omnia membra potius sollicita sint in rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita ut tendlicitudinis, quod sit ipsum, id est indifferens ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit: Et siHoc de membris corporis ampes capiatur aliqua aegritudine, totum corpus condolet. Ita et nos decet condolere fratribus si quid adversitatis emerserit, et laetari
Abbreviated transcription (Latin):
ise futura reuelantes ⁊⁊ ait de ił. qui post ad¬
canoñ eoᷤ qui iunsirmos curant. ⁊ opitulatioẽs.
.i. eos qui maiorib ferũt opes. ut titus apło.
gn̾a lingnarum. Ecce donũ dei ẽ multas scrre
liguas. ⁊ nota ꝙ ułtimũ pouit illud ꝙ illi pͥ¬
mũ ponebant.

Expanded text:
vel futura revelantes, et ait de illis qui post ad eos qui infirmos curant; et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt opes, ut Titus Apostolo, genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud quod illi primum ponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
nesti siant. uł ꝑ uiho¬
nesta mĩbra sigc̃antur
quidam frm̃ quic̃ suit
ĩ hauesti egestate. ⁊ habi
noris hñt. nlłius egent.
eoꝵ que ilł in honestiꝰ
fuerit. s ꝑ ea sunt alia
honoranda. ita ⁊ frĩb ĩ
tionis ornauit houes¬

Expanded text:
nesti fiant. Vel per inhonesta membra significantur quidam fratrum, qui, cum sint inhonesti egestate et habitnoris habent, nullius egent eorum quae illis inhonestis fiunt, sed per ea sunt alia honoranda. Ita et fratribus in tionis ornavit hones
Abbreviated transcription (Latin):
pendencia. de m̃bro .i. de¬
xp̃õ capite.⁊ com̃bro nr̃o.¬
uependencia: a me mĩbro.
eꝰ p̃dicatõe instituta estis.
nis dei q̃ sit̃ alciora ⁊ ã sint ĩ feriora. qr de hiis
putabant coruithii ꝙ minꝰ eẽt mauis. ⁊ ꝙ ma¬
nis cẽt minꝰ. ⁊ exponit infidelib diu̾sitatem.
ꝙͣ dir̃ eẽ i m̃brais dum subdit ⁊ quosdã quidẽ.
.ł. diu̾sos. posuit deuł ĩ eccã. pͥmũ: dignitate ⁊

Expanded text:
pendentia de membro, id eisto capite, et commembro nopendentia a me, membro edicatione instituta estis. nis Dei quae sint altiora et quae sint inferiora, quia de his putabant Corinthii quod minus esset majus, et quod majus esset minus. Et exponit infidelibus diversitatem quam dixit esse in membris, dum subdit: Et quosdam quidem, id est diversos, posuit Deus in Ecclesia, primum, dignitate et
Abbreviated transcription (Latin):
q. d. allis taltb ent. Ira
d̾i .i. iudebitur d̾s iratus.¬
in quo tñ om̃is tͣnquilli¬
tas et nulla est ꝑturba¬
cio. ñam dei natura ab
his passionib in mumiᷤ¬
est. et ne uideatirr iras¬
ci et non iundicare. subtlit. Indignatio. qmͣ ad¬
dens siue iram: in rriam suam dm̃ mnudicatur̃
significat. Unde p̃dicta exponens subd̃. tͥbulatio.¬

Expanded text:
 Illis talibus erit ira Dei, id est videbitur Deus iratuin quo omnis tranquillitas et nulla est perturbaio. Nam Dei natura ab his passionibus immuest. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
deum semꝑ ante pomite p̃rogatiua patrũ. tit aũ
coronetur. prius aũ damꝑnet᷑ gͣiins. qui credens.
p̃p abraham bonorificẽt ior est diffidens aũti

Expanded text:
eum semper anteponit, praerogativa Patrum, ut aut coronetur prius, aut damnetur gravius qui credens pter Abraham honorificentior est, diffidens aut
Abbreviated transcription (Latin):
pecti primi tã s pena. nͨ caro rorruptiblis ⁊¬
aĩam pectatͥceni facit. s peccatͥx aĩa caruent b¬
corruptibilem facit. Qͥ gͦ oĩa uula aĩe ex corpe
putant accidisse: ĩ errore st̃. Att̾ende ꝙ ĩgenuꝰ
legeans  sub illo ꝙ tñ ñ libent̾ deseritur. p̃iꝰ
affectus. hoc ip̃a aĩa nescto aͦm ht̃ ĩ uolũtate:
qm̃ diligendo uitam: odit martem ⁊ qm̃ car¬
nem suam ñ odit. nec ip̃i uult actidere. qd odit.¬

Expanded text:
i primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemle, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit
Abbreviated transcription (Latin):
bit ꝑmortẽ tolli. si fi posset s sr̃ .i. ad eo uestiri sto¬
ia ĩ mot̾talitatis ita ut ꝙ moitale ẽ. absotbeatur
auita .i. ut uita uimortalitatis destruat morta¬
litatem: ñut suꝑ eam ueniat. ⁊ ẽ sensus. Sĩc uel¬
lemus fĩ ĩmortales si fiꝰ passet: ut iam ueniret ip̃
ĩ mortalitas. ⁊ mͦ sit̃ sumꝰ. nuitaret nos qr ⁊ si ama¬
lis ad bona transeamꝰ eñ ip̃e transits amarꝰ est
⁊ ht̃ fel ⁊ acetum .i. aerequid tollerand̾. Etͣ si
coriꝰ grauat aĩam. ⁊ ht̃ uicitam̃ta uicroꝵ. ⁊ desi

Expanded text:
estiri stola immortalitatis, ita ut quod mortale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam
Abbreviated transcription (Latin):
legis p̃cepta seruantẽ. ⁊ ĩ umibris sacͥficiorum
las legis .s. carnalis
sanguinem eiꝰ bibunt:
participes eiꝰ sunt uł ita
potest legi. ut isrł. git
sic qui edunt hostias ydolꝰ oblatas. ꝯt̃ parcicipeᷤ
altaris. erroris .i. demonis. ⁊ ñne utiq ita ẽ. ⁊ d̾¬

Expanded text:
legis praecepta servantem, et in umbris sacrificiorum las legis, scilicet carnalis sanguinem ejus bibunt, participes ejus sunt. Vel ita potest legi, ut Israel sitis Christi, sic qui edunt hostias, idolis oblatas, sunt participes altaris erroris, id est daemonis. Et nonne? utique ita est.
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ⁊ si ita ẽ de me quid de alus: hoc dicit de se
ne illi quos ĩ hac epła laudat ⁊ inquoꝵ fide ⁊ de¬
uocõe se gaudere testatur ut hoĩes ĩ fłaciõe extol¬
lantur. s labotent adde ut ip̃e facit quitant᷑
ẽ. ꝯi .n. ip̃e qui tanta p̾ditus ẽ dignitate adhẽ
deeẽ ꝯͥ ad ꝑfectioẽm cõfitetur. qͣuto mag̃ hiꝰ
elaborand̾ s eẽ ĩtlłigẽ debent ut iustificatõm
iñita ac ꝑfectioĩs metam ad ipisenitur. Neino
gͦ sidelnum ⁊ si multum ꝓfecerit dicat susfic̃
mi. qui .i. hoc dixit hesit ĩ uia añ finẽ q̃m eur¬
tebatur aliud inse uitueus. aluid alibi q̃rẽt

Expanded text:
 si ita est de me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaborandum esse sibi intelligere debent, ut justificationum merita et perfectionis metam adipiscantur. Nemo ergo fidelium, etsi profecerit, dicat: Sufficit mihi. Qui enim hoc dixit, haesit in via ante finem, quem curtebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens.
Abbreviated transcription (Latin):
prins ueniens ad resurrectoẽm ue naim ⁊ głiosã
inimutabuntur. ⁊ eccurrent do. ĩ aera deporta¬
tiabangłis impii uero manebunt ĩt̾ra qͥus ꝑ
tiprãt ꝑcipiant t̾ribilem scĩam iuditis ⁊ neui¬
deatur suꝑfluũ apłmtot pati c̃ fidẽ ⁊ alia bona

Expanded text:
prius veniens ad resurrectionem veram, quae mutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fid
Abbreviated transcription (Latin):
sicatus ẽ ⁊̃ aũ cirtitmcisi¬
onem uidei ⁊ gentes be¬
sunt beneditent᷑
alio .i. ad aliũ sensum
u̾tas u̾ba illa dicit moũ¬
seu sic seusisse addens

Expanded text:
icatus est etiam ante circumcisionem, Judaei et gentes benedicentur. alio, id est ad alium sensum, vertas verba illa, dicit Mosen sic sensisse, addens;
Abbreviated transcription (Latin):
r̾um ꝓdidit noĩa ut
ab huis speciałr caue¬
impios designat. ⁊ er¬
rautes au̾itate uñ
lubdit qui excidunt¬
au̾itate inqua oli
feruenti iõz ad huc
eis creditur. uĩ ⁊ iam
magis noxiĩ sunt. s¬

Expanded text:
rum prodit nomina ut ab his specialiter caveimpios designat, erantes a veritate. Unde subdit: Qui excideritate, in qua olim fuerunt; ideo adhuc eis creditur: unde etiam magis noxii sunt; s
Abbreviated transcription (Latin):
dico excendam. Indie ire. ⁊ re. in uidi. d̾i. tempus
iudicii applłat diem ire. et reuelatio diem uocatm̃
protempore. set quia omĩa tunc erant aꝑta. que
modo sunt occłta ire qͣntum ad peccatores qui tunc
pinientur. reuelationis.: quia tunc reuelabitur
qd̃ a nob̾ modo nescitur. ut confiteant᷑ iustum ui
opera sua. Recflet enĩ deus unituiq scd̾m oꝑa eius.

Expanded text:
s judicii appellat diem irae et revelationis. Diem vocat, non pro tempore, sed quia omnia tunc erunt aperta quae modo sunt occulta; irae, quantum ad peccatores qui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod a nobis modo nescitur, ut confiteantur etiam invopera sua. Reddet enim Deus tunc
Abbreviated transcription (Latin):
solationis. sec obserua ne longitudmemise¬
ricordie d̾i male utendo. ches aurꝵas tibi i ram̃.
nõ tibi si uideat᷑ d̾s misericors ut non udeat᷑
uistris. nec ita instus. ut misereri nõ uelit. ad
hoc es̃ parcitur homini ut conu̾tatur. et nõ
sit qui dampnetur. Solet hic queri. quare pe
dũisi uane sentunit. alĩ em̃ dñt ĩõ dici inre¬
missibile: qnia talit peccantes penit̾e nõ posst̾.
habentes corda indurata uelut lapides. situt
dediabolo d̾r. Indĩratum est cor eius tanqͣm
lapis. alii u̾o dñt ides dici iremissibile. qr
taut peccantes numqͣm penitent. cum tñ possit.
et sõ num qͣm eis remutitur. Utͥq n̾o inasser¬
cionem sue opinionis auctoritates in mediũ
conf̾unt. aug̃ namq ait. Ist̾a impenicñcia.
uł cor mipenitens. qͣm diu quisq inhac carne
uiuit. nõ pot uidicari. de mislo enĩ desꝑandum
ducit. pagams: hodie. iid̾ ͥ  f idelis est hodie.
hereticus hodie scismaticus hodie. quid si

Expanded text:
solationis; sed observa ne longitudine misericordiae Dei, male utendo thesaurizes tibi iram. Non tibi videatur sic Deus misericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertatur, et non sit, qui damnetur. Solet hic quaeri quare peccdiversi varie sentiunt. Alii enim ideo dicunt irremissibile, qui aliter peccantes poenitere non possunt, habentes corda indurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter peccantes nunquam poenitent, cum tamen possint, et ideo nunquam eis remittitur. Utrique vero in assertionem suae opinionis auctoritates in medium conferunt. Augustinus namque ait: Ista impoenitentia, vel cor impoenitens quandiu quisque in hac carne vivit, non potest judicari. De nullo enim ducit: paganus est hodie; judaeus infidelis est hodie; haereticus est hodie: schismaticus est hodie; quid si
Abbreviated transcription (Latin):
iõ quia uix iaroq atq difficult̾ penitent. Unde aus̾.
ait suꝑillum locum p̾si. Conu̾tam in profundũ
ma .i. eos qui erant desꝑatissimi. Unde Io hst caute.
nõ ait. dito ut nõ qui . set nõ dico ut quis oret. et ꝙ
dĩr tales non possepenit̾e. uł humailitatẽ p̃candi
subire. antłł gñdum est ñõ possenisi uix et difficul¬
ten et caro. Unde aud̃. ait. Quasi inuitus in reos
undicat dñs. qmi inuitam nõ inmortẽ apͥncipio cõ¬
stituit homines. sp̃e eñi infert sibi uttitum qui me¬
timestat. nequem nñc tͣn quillum. despicit iratum
postinodum euad̾e nequaqm possit. tales apostolꝰ

Expanded text:
lter poeniteant. Unde Augustinus ait super illum locum Psalmi: Convertam in profundum maris, id est eos qui erant desperatissimi. Unde Joannes caute non ait, dico ut non quis oret, sed non dico ut non quis oret . Et quod dicuntur tales non posse poenitere, vel humilitatem deprecandi subire, intelligendum est, non posse nisi vix, et difficulter et raro. Unde Augustinus ait: Quasi invitus in reos vindicat Dominus, qui invitam non mortem a principio constituit homines. Ipse enim infert sibi interitum, qui metimescat, ne, quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum evadere nequaquam possit. Tales Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
q gen̾e erroris nota s tãmꝙꝙͣ desperatissimos damp¬
nas. añꝙͣ fuuant istan uitam agunt penitenci¬
am. et iuueniũt u̾am uitam infut᷑o: Nolite ergo
anteqͣm tp̃s ueniat quicqͣm uidicare. It̃ p̃bendo
em̃ pacĩam. dñs dat locum penitentie. nolens ali¬
bes illuis peccati ut dep̾candi utilitatem. humi¬
litatem subire nõ possit ⁊̃ si peccatum suũ ma¬
la consc̾ia cognost̾e et enunciare cogat. Super
marchum quoq d̾r. qd̾i tałr pectans. digne pe¬

Expanded text:
unque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas antequam finiant istam vitam agant poenitentiam, et inveniant veram vitam in futuro? Nolite ergo antequam tempus veniat quemquam judicare. Item, praebendo patientiam Dominus dat locum poenitentiae, nolens alibes illius peccati, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia cognoscere et enuntiare cogatur. Super Marcum quoque d
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑationem. obstinatio est. indurate inma¬
licia mentis ꝑcinatia ꝑ qͣm fit homo impeni¬
tens. et hec impenitentia est blasphemia inspi¬
ntum .S. desperatio est. qua quis penitus difsi¬
dit de deibonitate. et utrumq d̾r peccatumũ
benignitas. que tanta est. cuiꝰ finis nõ est. u̾e
bonitatem exced̾e putant. Tõllentes in hoc tur¬
bulentissimo iniquitatũ manportum do¬
minice indialgentie. quo se recipianti fluctuã¬
tes atq ip̃a desꝑatione. addunt peccata peccatis.
dicentes. misericordia milla est ⁊ suꝑ peccato¬

Expanded text:
desperationem. Obstinatio est indurare in malitia mentis pertinacia, per quam fit homo impoenitens; et haec impoenitentia est blasphemia in Spiritum sanctum. Desperatio est qua quis penitus diffidit de Dei bonitate. Et utrumque dicitur peccatbenignitas quae tanta est cujus finis non est. Verebonitatem excedere putant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari, portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes: Misericordia nulla est, et super peccato
Abbreviated transcription (Latin):
sumentes ineis per¬
tinatiter perdinãt. Dei.
inquo illius osten¬
dunt pacienciam. et suam cumillant sarti¬
nam. det̾ius peccando. et sunt alii quib dis¬
gunt. putant sĩbi iam non posse ignosci. sic̃
ille qui dixit maice ÷̃ miquitas mea qmͣ u̾
ueni am merear. et hac desꝑatione surre¬
pit eis: ut quicquid libauerit tanqͣm
dam pnationi destinatisine penitentia fa¬
ciãt. Illi gͦ uinua spe dñi nõ iustum. ali¬
nũ extimanti exutroq igitur ꝑicli¬
tabuntur et sperando. et desꝑando
contrariis reb. et cͣcͣriis affectionib

Expanded text:
utentes, in eis pertinaciter perdurant. August. In quo illius ostendunt patientiam, et suam accumulant sarcinam deterius peccando. Sunt alii quibus disgunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum anum existimant. Ex utroque igitur periclitabuntur, et sperando et desperando. Contrariis rebus, et contrariis affectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
putauit sũ eiꝰ adiutorio se posse c̾todire ꝙ dedit
ꝓfectus in louguiq̃ ⁊ iuiuens ꝓdige cuncta ꝯsũp¬
ibo ad pa. me. quam cogitatõem bonami ñ habe¬
ret nͥ ⁊ ipãm illi in occulto pat̾ misericordissimꝰ
ĩspirasset iõ recte ait. ⁊ hoc ñ ex uob̾. s dei donũ¬

Expanded text:
putauit sine ipsius adiutorio se posse custodire, quod dedit, profectus in longinqua et uiuens prodige cuncta consumpibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. Ideo recte ait: Et hoc non ex vobis, sed Dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oĩs quidem sat̾dos legis p̾sto ẽ ut spontaneꝰ
condie ministrans orões ⁊ mu̾a niulta ⁊ eas¬
dem hostias de aiãlib sepe offerens. qr ñ in¬
tegre mundant. anñ subd̾ q̃ nunquatn .i.
uullo tꝑ̃e quantumẽ siant possũt auferre
pocã a ꝯscĩa. No̾ta ꝙ ministrare ẽ samuloꝵ
sedere ẽ dnõꝵ iõ illos fammulos ostendit apłe.

Expanded text:
omnis quidem sacerdos legis, praesto est, ut spontaneus, quotidie ministrans orationes et munera multa, et easdem hostias de animalibus saepe offerens, quia non integre mundant. Unde subdit: Quae nunquam, id est nullo tempore quantumcunque fiant, possunt auferrecientia. Nota quod ministrare est famulorum, sedere est dominorum. Ideo illos famulos ostendit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ expouit iur¬
uidetur sanguis ꝑ¬
pontisices semel ĩan¬
no oblatus muiꝰ ꝓfu¬
se. ⁊ sacͥsicia cotidie fcã
ꝑ sac̾dotes ꝑfectos fa¬
nos offerens ñ ꝑuenit¬

Expanded text:
Amplius exponit virderetur sanguis pontifices semel in anno oblatus minuet sacrificia quotidie facta per sacerdotes perfectos fanos offerens non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ p̃dicaut istum uisibilem solẽ radios suos
ceros seruare. si gͦ uisibilia munda uisibilib ꝙ
ĩmundis coutiigi possunt. ⁊ ñ inquinari: qͣn¬
to magis inuisibił. ⁊ ĩ comuitabił ueritas per
assumptum ab oĩb ĩ famitatib sñ sui ꝯtami¬
natc̃e lib̾auit : Menciuntur gͦ illi. ñ m̃titur

Expanded text:
itam. Et tamen istum visibilem solem radios suos ceros servare. Si ergo visiinmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueassumptum ab omnibus infirmitatibus sine sui contaminatione liberavit? Mentiuntur ergo illi, non mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
rupto: ꝑ legem .N. doctꝰ. ea p̾uaricata. peiꝰ est
uictus: ⁊ fc̃s est legis p̾uaricator: qui fuit neᷤᷤ
cuis pect̾i. ⁊ ideo bene dicit omnẽ ꝯcupiscĩam
om̃is .i. est qu transcendit legem. sequit᷑.

Expanded text:
rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius peccator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam. Omnis enim est quando transcendit legem. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
gem. fomes cccasionem accepit ꝑmandatũ.
qr talis est nr̃ã carnalitas. ut ardencius deside.¬
onem. qr uidens legem in auxilium hõib
datam: magis exarsit iracundia aduersus
ipĩs reb. ut uisa muliene uł auro. ł hui̾m̾i.
atcende recce dici. Opatũ est pectm̃ om̃ẽ ꝯcupis¬
ciam ꝙ mandatũ. uł occasionẽ per mandatum
accepisse. Minor .n. erat ꝯcupiscentia an lege̾:
qñ homo secͤs peccabat. ibat .ni. post ꝯcupiscẽtiã
⁊ quo trahebat: currebat. eiusq illecebeas blã¬
das. ⁊ ex carnali suauitate iocundas: magnã
felicitatẽ putabat. s uen iente lege: qi opposito
est h̾o de se p̾sũmens. ꝯcupiscencie fluũiũ sic¬
cͤaͣre. s ñ ualuit. frenatꝰ est quidem flimius
ꝯtupiscencie: oppositis obicib legis. s ñ sicca¬
tuꝰ. imimo qr de se ñ de grã homo p̾sũpsit au¬
cta est ꝯcupiscencia opposita lege. ⁊ que pͥus
ducebat illum obice nullo obruit illũ obice

Expanded text:
 Fomes occasionem accipit per mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut ardentius desideonem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatum operatum omnem concupisc. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currebat, ejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice
Abbreviated transcription (Latin):
pit qridem u̾bum cum eis ⁊ si ñ ꝑ eos hu̾̃it. Ip̃a
.i. collatio unam doctͥne sp̃em exc̾sa oĩ lepre ua¬
rietate monstrauit. leꝓsi .i. quos dꝰ ĩ eiuͣgłio c̃¬
asse legitur. ⁊ nusisse ad sac̾dotes ut se eis ostende¬
rent ñ absurde ĩclłiguntur illi qui sciãm uere
fidei s̃ habentes: uarias doctͥnas ꝓsitentur err

Expanded text:
pit, quia illud verbum cum eis, etsi non per eos habuit. Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem excussa omni leprae varietate monstravit. Leprosi enim quos Dominus in Evangelio curasse legitur, et misisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur
Abbreviated transcription (Latin):
lege utr̃ teuenda eẽt au
ñ a̾it uñ s ascendi pro
situ t̾re ascendi dico eũ
barra. qui de uidens erat
quib pat̾et fłm eẽ mea¬
liud gentib aliud iudeis
codidici ab ilł tanqͣm
quam a micis ⁊ parib¬

Expanded text:
lege utrum tenenda esset an non ait, ivi, sed ascendi, pro situ terrae. Ascendi, dico, cum Barnaba, qui de Judaeis erat.quibus patet falsum esse me aliud gentibus, aliud Judaeis co didici ab illis tanquam quam amicis et parib
Abbreviated transcription (Latin):
com̃data fide illiꝰ ad ẽ¬
am sñ timore ⁊ erub¬
escencia p̃dicandam
tii parentes fuert
ad moneo te ut resu.
qͣi sopitam a deo tibi
collatam q̃ ẽ ĩ te ꝑ ĩpo.¬

Expanded text:
Commendata fide illius, ad eam sine timore et erubescentia praedicandam ni parentes tui fuerunt, admoneo te ut resuscquasi sopitam a Deo tibi collatam, quae est in te per impo
Abbreviated transcription (Latin):
couscĩa pura sic sit ⁊¬
ple. gaudeo de te ꝑf ͤ¬
dere ut implear gau.
a paulo dinussus para
sens comoneat ego
dico accipiens .i. liñs re

Expanded text:
conscientia pura, sic sit et plerer gaudio de te perfecdere, ut implear gaudia Paulo dimissus, parasens teneat. Ego, dico, accipiens, id e
Abbreviated transcription (Latin):
tur beti sensus ut ꝑeutrat. qui delet eẽ patiẽ
ut eum seqͣtur qui posn¬
it dorsum ad flagella.i.
xͨ. s modestum. qui mo¬
dumn aĩ seruet ñ licigi¬
osum .s. qui hoc soleat
facere. nicħ̃ .ii. unpudẽ¬
cius ẽ arregaeia ruftitoꝵ¬
qui garulitatẽ auctori¬
tatem putant ⁊ parati¬
tale. ad ũites insubiectos tuiude uitonãt
iõ p̃cip̃ epm̃ ñ eẽ cupidum qr facile a usto de¬
uaret domoui sue .i. fam̾ilie bũ p̾poĩtum. ñ ut
filios habentem bñ sub. ĩ oĩ. casti. ne mutẽ¬
tur filios hely qmi inuestibulo templi cũ mł¬
ierib dormiebant. ⁊ religioẽm p̃dam putan¬
tes ꝙ in hostiis erat ĩ suas delicias conu̾tebant

Expanded text:
turbati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui poit dorsum ad flagella, ed modestum, qui modum animi servet. Non litigiosum, scilicet qui hoc soleat facere. Nihil enim impudentius est arrogantia rustqui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant. iscopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositum, non ut filios habentem subditos in omni castitate, ne imitentur filios Heli qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant
Abbreviated transcription (Latin):
dño .i. ĩ auxilio dñi ⁊ in
potencia uirtutis eiꝰ qr
tẽ uirtutem pugnare
uolentib ⁊ utiq ita de¬
bens confortari. Induite
uosarmatura dei .i. in
r̾tittes ut possitis stare
firmi adu̾sus in sidias
diaboli. ꝙ ex occulto mo¬

Expanded text:
d est in auxilio Domini, et in potentia virtutis ejus, quia tem virtutem pugnare volentibus: et utique ita debetis confortari. Induite vos armaturam Dei, id est virtutes, ut possitis stare firmi adversus insidias diaboli, quia ex occulto mo
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾ncipantur aliis ⁊
.ii. qr exicta famul dei
auccore diabolo irrogã¬
tur sine ꝑse siue ꝑmi
nistros suos cuiꝰ altitu¬
do grandis ẽ dito ꝙ tol¬
luctatio ẽ uob̾ adu̾sũ.
demones qui utiq ti¬
m̃di sunt qr mũdanoᷤ
regunt. uñ exponendo

Expanded text:
qui principantur aliis, eenim quia exitia famulis Dei a diabolo irrogantur, sive per se sive per ministros, cujus altitudo grandis est. Dico quod colluctatio est vobis adversus daemones, qui itaque timendi sunt, quia mundanos regunt. U
Abbreviated transcription (Latin):
tt̾ra. s m̃dum pecc̃orei dicit de qͦ ali ⁊ ñdꝰ
eum ñ cognonit talem mũd̾ illi regunt sͣ qͦs
ĩportunos illi faciunt uestigãt .n. ⁊ ĩ flãmant
eos ⁊ tanquam uasa sua mouent ⁊ uelut orga
nos armat a plt ⁊ uẽ putarentur demones¬

Expanded text:
terra, sed mundum peccatores dicit. De quo alibi: Et mundus eum non cognovit . Talem mundum illi regunt contra tur homines importunos, illi faciunt; instigant enim et inflammant homines, et tanquam vasa sua movent, et velut organnos armat Apostolus. Et ne putarentur hun
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c .ni. paulo dedit ut
muustraret gentib
qͥ ⁊̃ petro dederat ut
buta ẽ ilł ut ⁊ petrꝰ
gentib p̃dicaret si
cã fecisset. ⁊ parlus
ht̃ eligendo eũ ĩ apła
meum honorẽ. i ĩt̾
gentes. Sum indissẽt

Expanded text:
 enim Paulo dedit ut ministraret gentibus, qui etiam Petro dederat ut buta est illis, ut et Petrus gentibus praedicaret si causa fecisset, et Paulus t, eligendo eum in apostmeum honorem, inter gentes. Cum vidissent
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ quam offerentur ỹdolẜ imposuitq seruini¬
tem ñ ĩ iustificatõem ⁊ ut sigura eẽ futuri eẽt
de quoꝵ reꝓbatõe addit ad hut dicens holocau᷑¬
tomata. q̃ aliis sacͥficiis digniora udebantur
q̃ tota combure bantur. ⁊ ꝓ pecõ. siebant. q̃dami
.n. ñ ꝓ reccõ fiebant. Illa inquam q̃ cet̾is erant
digniora ñ tͥplacuert̃ ex qͦu̾itas uenit a teꝑe
.i. passicãs ĩ qua ẽ consumatio om̃i hostiaꝵ ce¬
perunt illa displicͥe aũ nũq ea destruxt: s ilł̾
subditꝰ fuit d̾ intemplo cum hostiĩs p̃sentat᷑¬
bant siguras signre rei multiscientes s pł¬
es ignorantes que cessare debebãt re exibita.

Expanded text:
mposuitque in servitutem nec in justificationem, et ut figura essent futuri, de quorum reprobatione adhuc addit, dicens: Holocautomata, quae aliis sacrificiis digniora videbantur quae tota comburebantur, et pro peccato fiebant. Quaedam enim non pro peccato fiebant. Illa, inquam, quae caeteris erant digniora, non tibi placuerunt, ex quo veritas venit. Hieim passionis, in qua consummatio omnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Ante nunquam ea destruxit, sed illis subditus fuit, dum in templo cum hostiis fuit praesentatant figuras, figurae rem multi scientes, sed plures ignorantes quae cessare debent re exhibita.
Abbreviated transcription (Latin):
nare fateantur. ⁊ ei fide suldunt᷑. ⁊ illi qͥ ad
iustorum beatitudinem ñ ꝑtinent. qr ip̃i
euni regnare ip̃a regmi enis manifestatõe ꝯ¬
pedib ñ sit postea regnatur̾. s ad tantã
eiudenciam regnũ ꝑ ducet: ut inimici nõ
audeant negare ꝙ regnet. quo ampluis
sierit manifestius. ⁊ si amplus duret. aliꝰ
ẽ ñ amplius manifestari. aliũ ñ amplius
ꝑ manere: Non amplius manifestari ẽ.
ñ fiꝰ manifestius. ñ amplins ꝑmanere: ñ
oẽ ꝑiserancius. Qñ aũ manifestiꝰ erit regñ

Expanded text:
ficantur, et ei fide subduntur, et illi qui ad justorum beatitudinem non pertinent, quia et ipsi cum regnare ipsa regni ejus manifestatione conpedibus, non sit postea regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, etsi amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari est, non fieri manifestius; non amplius permanere, non esse perseverantius. Quando autem manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ morcem destru-
multis locis xͨ ad pa¬
trem refert. q̃ ht̃ ñ
solũ pp̃ formam ser¬
puini de qͦ ẽ. ⁊ de qͦ¬

Expanded text:
tiam mortem destruatmultis locis Christus ad Patrem refert quae habet, non solum propter formam serpium de quo est, et de q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tẽ regnabit. sec morꝰ
uumica. cui ini̾mita¬
mur. uł ip̃a nob̾. destru¬
etur uonissima. qr ñ erit
ꝙ destruatur: postꝙͣ mor¬
tale hoc induerit ĩ mortalitatem. qr ampliꝰ
ñ dissoluentur hoĩes. sic̃ h̾etiti arbitrantur.

Expanded text:
 eum regnare. Sed mors inimica, cui inimicamur, vel ipsa nobis, destruetur novissima, quia non erit quod destruatur, postquam mortale hoc induerit immortalitatem, quia amplius non dissolventur homines, sicut haeretici arbitran
Abbreviated transcription (Latin):
ita. alioquin. fuert¬
surgunt. it quidam imꝑiti qͥ ap¬
quid ⁊ bapłi dehac uita sñ bap̃mo
discesserant: putãtes il¬
dem̃do: uiuꝰ aliquis in noĩe illiꝰ baptizabat᷑.

Expanded text:
ita, alioquin: Fuerunt quidam imperiti qui bapqui de hac vita sine baptismo discesserant, putantes ilde mundo, vivus aliquis in nomine illius baptizabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
meis .i. existimantes hoc ut siquis de p̃dicatõe eos
acuset ĩ me auctorem eiꝰ iundicent. astucta gͦ si¬
iͥuuslatioĩs isti xp̃m am̃ctabant ut possent sedici¬
duas bonoꝵ ⁊ duas malotum. qui om̃s annũciãt
xp̃m. s ñ eodem aĩo. mali .n. ñ simpliti nec uerati

Expanded text:
est existimantes hoc, ut si quis de praedicatione eos accuset in me auctorem ejus vindicent. Astutia ergo simulationis isti Christum annuntiabant, ut possent seditiduas bonorum, et duas malorum, qui omnes annuntiant Christum, sed non eodem animo. Mali autem non simplici nec veraci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uob̾ de ignotis cordis mei uł alioꝵ uidicare¬
tanta .Ni. ꝓfunditas credenda ẽ eẽ in hoĩe q̃ ta¬
teat ipñ hoĩem inqͦẽ. ut in petro ꝓsunditaᷤᷤ
insiruntatis latebat c̃ se ẽ dnõ moritur tem̾
e ꝓnintebat. Qũm gͦ quis de se aut ñ oĩo aut
uix possit uam ferre sentenciam quõ pot̾ de a¬
lio uidicare ẽ nemosciat quid agatur ĩ hoĩe

Expanded text:
 vobis de ignotis cordis mei, vel aliorum judicarTanta enim profunditas credenda est esse in homine, quae lateat ipsum hominem, in quo est, ut in Petro, profunditas infirmitatis latebat, cum se cum Domino moriturum temere promittebat. Cum ergo quisque de se aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum nemo sciat quid agatur in homine
Abbreviated transcription (Latin):
coram ꝓximo q̃ si negligentiꝰ agr̃ ledit exemplo.
ut u̾bi gr̃a. si quis bone ꝯscĩe coram ĩfirmo ĩ ydoli¬
o ꝯm̃dat quanuus recte credens hoc faciat tam̃ ꝑtͤ¬
batur infirmi ꝯstĩa. Quid aut̃ ꝓdest si uent̾ ꝯsciẽ¬
tue tue hausit aqͣm puram.⁊ illud detͤ negligẽct
ꝯu̾satõe bibit turbatam. alii aꝗͣm turbas. pascu¬
aconculcas. s attende ne tibi aꝙͣ turbes negligẽtia

Expanded text:
coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
anahtema aliũ eunͣgłizans. qr suadeo ego modo
hoĩem ex loge iistificari hoĩs głiam ⁊ ĩ utilem
duecores.s. psendo ut laudarentur a uideis qͦs nĩ
timet offend̾e paulus ꝓ gr̃a dei qͦ ueniente cessat
lex. uñ subdit. aut qͣmo. hoĩb plac̾e: sic̃ qͣn litͥaᷤᷤ
a pͥncipibus sac̾dotum ad occidendum xͥanos ac

Expanded text:
anathema aliud evangelizans, quia suadeo ego modo hominem ex lege justificari, hominis gloriam et inutilem ductores, scilicet pseudo, ut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere Paulus pro gloria Dei: quo veniente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos ac
Abbreviated transcription (Latin):
Si tranquilliꝰ audias. Si tͥ ip̃iaquam tue m̃tis ñ ꝑtͤ¬
bos qͣntũ pot̾o fortassis exponani. St̃ gͦ hoĩes tem̾arii
uidices. detractores susurrones murmuratores q̃rẽ¬
tes suspicari ⁊ ñ uident. q̃rentes ⁊̃ iacc̾are q̃d̾ ñ suspi¬
cantur ꝯͣtales efficit testimoĩm ꝯsciẽ urẽ. nͨ ⁊̃ ĩ aliis¬
fecit. Non gͦ utilitatem uł głiam nr̃am q̃ximꝰ ꝯplat̾e

Expanded text:
Si tranquillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod non suspicantur. Contra tales sufficaudias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non pertufecit. Nunc ergo utilitatem vel gloriam nostram quae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mortẽ media aqͣ poĩta erat oĩb p̃ceptum d̾i
aqua qͦdãmͦ publiea erat. ⁊ scĩ fraude sñ labe sũ
ceno fluebat. uenit auglꝰ de celo lapsus serpens ft̃s
qr in us idiose iam uenenũ sparg̾e cupiebat ⁊ e¬
misit uenenũ de ꝓpͥo locntꝰ ẽ de suo. Gũstate ⁊ eriti
sic̃ dii.⁊ alii appetentes ꝙ ñerant amisert̃ ꝙ acce¬
u̾bũ ꝓ maledcõ pouitur. ⁊ uulgo dr̃ deuotatio. Nã

Expanded text:
tem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: Gustate, et eritis sicut dii . Et illi appetentes quod non erant, amiserunt quod acceerbum pro maledicto ponitur, et vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
uñ illud ⁊ anathematizauit eũ. ⁊ ciuitates eꝰ. ⁊ uo¬
catum t̃ nom̃ loci illiꝰ anatħa. hĩc ductum ẽ ut aua¬
iũ uictor inusus suos auferret s totum ĩ penam lu¬
endam uocare. hoc erat auathematizare: ꝙ uulgo
dr̃ deuotare. Origo aũ hꝰ u̾bi ẽ ĩgreca ligua ab
hus rebus que uote ⁊ ꝑsolute .i. ꝓmisse. ⁊ reddite¬

Expanded text:
mauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut ananim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uoueret, hoc erat anathemare, quod uulgo dicitur denotare. origo autem huius uerbi est in graeca lingua ab his rebus, quae uotae et persolutae, hoc est promi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uuln̾a: aqͥb illa loĩem san̾at. s quanto laudi¬
bus maiorib medicina pͣdicatur. tanto magis ui¬
An ignoratiᷤ

Expanded text:
ulnera a quibus illa hominem sanat; sed quanto laudibus majoribus medicina praedicatur, tanto magis viAn ignorati
Abbreviated transcription (Latin):
or homo. mortuus¬
sum. aucto peccõ. ⁊
adlita p̾uaricatõne.¬
uel ita ab illo loco.
Sine lege: ⁊ agit de
peccõ ꝯcupiscencie ⁊ de aliis ꝯ nd̾ta¬
ꝑ legem. qͣi uere ñ nisi ꝑ lege̾. qr sine lege
peccm mortuũ erat .i. ignotũ latebat. ñ appare¬
bat omnino. tãqͣm sepultũ ignorabatur. Egri
parebat. Qi .d. nesciebam eẽ pecc̾m. ⁊ ideo secure
uiuebã. qͣi deus ñ esset ł iũdicaturus actꝰ hu¬
manos. s cũ uenisset mandatũ. peccm̃ reuixit.
.i. apparuit. ⁊ ĩnccuit mͥ. nec tnͥ ait iuxit. s

Expanded text:
or homo mortuussum aucto peccato et addita praevaricationevel ita ab illo loco, sine lege, et agit de peccato concupiscentiae, et de aliis qua dicat, et vere non nisi per legem. Quia sine lege peccatum mortuum est, id est ignotum latebat, non apparebat, omnino tanquam sepultum ignorabatur. Ego aparebat. Quasi dicat: Nesciebam esse peccatum, et ideo secure vivebam, quasi Deus non esset judicaturus actus humanos. Sed cum venisset mandatum peccatum revixit, id est apparuit et innotuit mihi; nec tamen ait vixi
Abbreviated transcription (Latin):
datum p̾ceptum. satis apparebut admissum. s
cũ hoĩes nati peccõres sine mandato uiuerent:
tãqqͣm mortiu̾i latebat. sequebantur q: ꝯcupicẽ¬
cias carnis. sine ꝯgnitõne. q sine cohibitione:
s data lege⁊ pect̾m innoticiã nati hom̃is reuix̃.
qd̾ in noticia̾ pͥmã fcĩ hoĩs: aliqñ iam uix̾at.
Ego aũ mortus sum.i. noui me mortuũ cꝑr

Expanded text:
tum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, aliquando jam vixerat. Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
Añ i erat ignotus sibi pectõr. s modo fc̾s ẽ ma
nifestus sibi p̾uaricatoe. et ira inuentum ẽ
alicui bñ atcedenti. mandatũ legis quod e¬
rat aduitã: obedienti. uł obseruanti. uł erat
ad uitam intencione dantis. qr bonũ erat.
hoc: idem ñ aliuł. ẽẽ ad moetẽ: et̾nã. mͥ ñ ob¬
seruanti. ⁊ pectanti. ad mortẽ aũ est: ñ ex
sui uicio. s ex rõne p̾clicte occasionis. Seqͣr.¬
Iam pecc̃m̃

Expanded text:
notus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui vitio, sed ratione praedictae occasionis. Nam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
iuian habebuntur: iusti deputabunt᷑. apd̾ o̾m tho¬
efient ado. ut sint faccor es. non em̃ita est intlłi gñd̾.
ut dicat eos qui anteerant faccores legis. postea iusti¬
fitari. set pocius sit. ut sciamus alit nõ esse factores le¬
gisauisi iustificentur. ut nõ iustificatio factorib acce¬
dat. set ut factores istificatõ p̃cedat. ut si dr̾et᷑ homi¬
nes c̾abunitur nõ posset intlłigi ea t̾at iri. qui añ
erant hom̃es. setip̃a c̾ationesł. ut sint homĩes. Sic
ficat eos ut qui adimpleant legem quia nõ facuĩt
ut iustifitent᷑. set iustificantur ut faciant. ut in aliis
tñ quib dam alit̾ inuenit᷑. ut tum d̾r facientes boñ
honorabuntur. ⁊ homines li b̾abuntur. intlłignur
equidem honor acced̾e iam boms ⁊ lib̾atio illis qui
iam erant homines set ũoita hic accipiendum est:
set pocius sicut supͣdictum est Sequitur. ¶Um enĩ

Expanded text:
i habebuntur, Aug. justi deputabuntur apud Deum et ho justi fient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ficat eos, ut adimpleant legem, quia non faciunt ut justificentur, sed justificantur ut faciant. August. In aliis  quibusdam aliter invenitur, ut cum dicitur: Facientes bonum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius sicut supra dictum est. VE
Abbreviated transcription (French):
dices eos. qui uriege
dicari. set ñoue lexso¬
la saluat aitñ. qrñ¬
facitustos. et hoc
uidicabuntur. Non
eñi auditores legis

Expanded text:
cis eos qui in lege dicari, sed nonne lex sola salvat? ait enfacit justos. Et hoc udicabuntur. Non enim auditores legis
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ extusatõnem nõ habebunt depeccato infideli¬
catis quia uenit. ⁊ locutus est eis. deq̃uo hñt excusa¬
tionem illi quib nec ꝑse. nec ꝑ suos locutus est. qui
eñ nõ effugient dampnationem. Quia qui legẽ sñ¬
cͣu plus cõmittit᷑: plus abeo exigitur. et sernus

Expanded text:
 excusationem non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis: de quo habent excusationem illi, quibus nec per se nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem: quia qui scui plus commit
Abbreviated transcription (Latin):
tura. ut gentiles ꝑibunt .i. dampnabnuttr sine
lege .i. nõ ꝑro legis p̃uaritatione. nisi de sẽge scͥpta
cui uidei obuoxi sunt. aiebat enĩ apostolus hic
quo aggrauat eos. Qũi ergo nou̾nt diuina mã¬
data: aufertur ab eis excusatio. qͣm solent hr̃e
homines de ignorantia. set nec ip̃i sine pena erũt:
qui legem d̾i nesciunt. et litet gͣuius sit pecra¬
re hominem scientem. qͣm nescientẽ: non tñ iõ
sugiendum est: ad ignorantie tenebras. ut in
eis quisq extusationem requirat. aliund est .n.
nescisse. aliud scire noluisse. Ignorantia qͥppe
que non est eoꝵ qui scire nolunt. set qui tam¬
ꝙͣ simpłr nescuunt. neminẽ si cexcusat: ut sempi¬
teruo igͥne non ardeat. set fortasse ut minus arde¬
at.s i pp̃t̾ea nõ credit. quia non audiuit quid crede¬
ret. ideoq mnextus abił est omĩs pectatoruł reatu oei¬
guns. uł additam̃to etiam pͥe uoluntatis. siue qui¬
nouit. siue qui nõ nouit. siue qui iudicatisuie qui ñ

Expanded text:
ta, id est gentiles, peribunt, id est damnabuntur, sine lege, id est non pro legis praevaricatione. Nisi de lege scripta cui Judaei obnoxii sunt. Aug. Aiebat enim Apostolus, hic quo aggravat eos. Qui ergo noverunt divina mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit hominem peccare scientem quam nescientem, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit quia non audivit quod crederet: ideoque inexcusabilis est omnis peccator, vel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non
Abbreviated transcription (Latin):
fitẽtur. corde est remotꝰ.¬
Indeus em̃ int̾pͥtat᷑ con¬
ficens. qui em̃ u̾e credesit
et recte conficet᷑ u̾e iudeꝰ
est. neq illa u̾a est cir¬
cumcisio. que mmani¬
facta estincarne .i. iii
ablatione cutis. set ille
infigura docebat. cuius cicumcisionis. laus .i. q̃
crxcumcisio uere laudabił. non exhominib est
que purificat ammam ⁊ uiciorum macłas alisci¬
dit. Ids ꝙ̃ tał cucumcisio non exhominily est. set
exdõ. qna illicita ꝯcupiscentia amputat᷑. ꝙ non fit
lict̾a docente et minante. set sp̃u adinuante. et su̾
occulto est uideus. et cͥciuncisus. Non er homini.
uide̾is. qui t̃ tena sapiunt. et incarne głant᷑. set ex
deo est a audat em̃ deus credentem. ño in carne cir¬
cumasum. Iud̾oꝵ laus ex hominib estiqui si faci¬

Expanded text:
fitetur, corde est remotaeus enim interpretatur confitens, qui enim vere creditet vere confitetur, vere Judaeus est. Neque illa est vercumcisio quae in manifacta est. In carne, id est in ablatione cutis; sed ille in figura docebat. 14 Cujus circumcisionis laus, id est quae circumcisio vere laudabilis, non ex hominibus, quae purificat animam, et vitiorum maculas abscindit, ideoque talis circumcisio non ex hominibus est, sed ex Deo est, qua illicita concupiscentia amputatur: quod non fit littera docente et minante, sed Spiritu juvante et subsocculto est Judaeus et circumcisus, non ex hominibus, Judaeis qui terrena sapiunt, et in carne gloriantur, sed ex Deo est. Laudat enim Deus credentem, non carne circumcisum. Judaeorum laus est ex hominibus, qui si faci
Abbreviated transcription (Latin):
attende ꝙ ait. qui manducat. ⁊ bi. ĩ dig. Indig¬
nus ẽ qui ałr celẽbrat nust̾ium entħaristie:
quam a xͦ traditum ẽ.⁊ qui ñ deuota m̃te ac¬
cedit ad eucharistiam. uł ĩ uoliuitate peceã¬
di manens. ⁊ ille talis: reuus ẽ cor ⁊ sa. do. qr be

Expanded text:
Indignus est qui aliter celebrat mysterium eucharistiae quam a Christo traditum est, et qui non devota mente accedit ad eucharistiam vel in voluntate peccandi manens. Et ille talis, reus est corporis e
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͦ indigetis rurs̃¬
.s. ut a pͥncipio cathe¬
qͥb pͥma elem̃ta lit̾¬
taxdandur ad legẽd̾
q̃ sũt elem̃ta exordii
ser d̾i exordiũ sermo¬
numi dei ẽ simplex doe¬
trina .i. simbolum fid̾i
ut natiuitas passio. ⁊ fcĩestis .i. ad hoc redacti
quib opꝰ sit lacte ad siłitudinẽ ĩ faciũ .i. hiuili
participes lactis .i. sim¬
plicis doctͥne. om̃is .it.
quiẽ parciceps lactis ꝙ¬

Expanded text:
antiquo, indigetis rurscet ut a principio catecquibus prima elementa litdantur ad legendum, quae sunt elementa exordii ium sermonum Dei est simplex doctrina, id est symbolum fidei ut nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit lacte, ad similitudinem infantium, id est humili participes lactis, id est simplicis doctrinae: Omnis enim qui est particeps lactis, q
Abbreviated transcription (Latin):
qd dixi facite: ⁊ qd̾ le¬
iuter potestis. pecc̾m̃ .a.
olim solebat non .n es¬
tis sub lege: que ñ iuua¬
bat. s estis sub grã que
refrigerat. ⁊ adiuuat.
ctor.sme quagr̃a. sub

Expanded text:
d dixi facite, quod et leviter potestis. Peccatum enim olim solebat. Non etis sub lege quae non juvabat, sed estis sub gratia, refrigerat et juvat, actor, sine qua gra