comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a me. ħ humana uoluntas erai pͥum aliqͥ.
⁊ tamquam pͥuatum uolens. S quia rectum
uult et̃ hominem:⁊ ad deum dirigi subd. Nũ
quiꝰd ego uolo: s. quod tu uis. ac si dr̃et. Uĩdete
in me. quia potes aliquod pͥum uelle. ut ds̃
aluid uelit. concedit᷑ ħ humane fragilitati. id
tes. secundum duas naturas. Ait enim. pater
quam ad diuinam continuo etigens an. Utr̃m̃¬

Expanded text:
humana voluntas erat, proprium aliquid, et tanquam privatum volens. Sed quia rectum vult esse hominem, et ad Deum dirigi, subdit: Non quod ego volo, sed quod tu vis. Ac si diceret: Vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae fragilitati. Idein se secundum duas naturas. Ait enim: Pater,quam ad divinam continuo dirigens ait: Verum
Abbreviated transcription (Latin):
minist̃ baptizat: ⁊ iõ ñ differt suic bonus
siue malus baptizet. Iñ ⁊̃ nemo dicit. bap¬
tismus meus cum tam̃ dicit euangłium
meum prudentia mea licet ħ sint a deo.
in quib diffia ÷. Aliis enim alio melius
oꝑatur in euangłizando ⁊ alius alio pru¬
dentioi÷ aliꝰ autem. alio mag̃ minus¬
ue baptirat̾ siue ab infi̾ore siue a ma-¬

Expanded text:
minister baptizat, et ideo non differt sive bonus minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptizatus sive ab inferiori sive a ma
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾at ioħs baptista: dominum. Quid ñ
hominem a domino transituram: s miniᷤ¬
t̾ium planc transit᷑um.¬
N potestatem a domino in nemincins mi¬
iust̾ium in bonos ⁊ in malos. Nõ exorreat
columba minist̾ium malorum respicat
potestatem domini. Quid fac maiꝰ tͥ minit᷑¬
qͥ .n. q. n s qui in et̾num dat ds̃. Si suꝑbꝰ fu̾it
minist cum diabolo computatur. s ñ c̃ta¬
minatur donum di. Ꝙ ꝑ illum fluit. pu¬
rum ẽ quod ꝑ illum transit liquidum est.
ꝑlapideum carnalem transit aqua adteolas¬
in canali lapideo nil gn̾atur. s ortus fructus
nist̾ium baptrzandi. s neutri potestatem
seruis dare. ut sins daret baptismum su-
spem ponet. Baptizat suus ut minist̾ bap¬
tizat dominus tamquam potestatem hñs.
quamsi daret seruis. ut s. ip̃orum eẽt qͥ domi¬
ni erat. tot ci̾t baptisii quot serui. uͭ sicut
dictus ẽ. baptisinus ioħis. sic dr̃et᷑ bapt̃s petͥ
uus dicit se baptizare recte dicit seꝰ tamquã

Expanded text:
oannes Baptista? Dominum. Quid nonnullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum; potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat potestatem Domini. Quid facit ibiquid; sed qui incrementum dat Deus . Si superbus fuerit minister, cum diabolo computatur; sed non contaminatur donum Christi. Quod per illum fluit purum est, quod per illum transit liquidum est. Item: Per lapideum canalem transit aqua adin canali lapideo nihil generat, sed hortus fructus nisterium baptizandi, sed neuter potestatem servis dare, ut servus daret Baptismum suumspem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; quam si daret servis, ut scilicet ipsorum esset quod Domini erat, tot essent Baptismi quot servi; ut sicut dictus est baptismus Joannis, sic diceretur baptismus Petri t. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
apietur quod supra querebat᷑. dix̃ equid opꝰ uirtu¬
tis eẽ. bonum usum illorum bonorum. quib ⁊ͣ
non bene uti possumus i mediorum ĩ quib
posuit lib̾um arbitrium c̾ ꝙͦ bonum usum
dixit. ẽẽ. uututem. Quod si ẽ. non . ẽ gͥ opus
uirtutis. quod supra dix̃ quia aliud .ẽ iurtus:
alud opus eios.

Expanded text:
ietur quod supra quaerebatur. Dixit equidem opus virtutis esse bonum usum illorum bonorum quibus etiam non bene uti possumus, id est, mediorum; in quibus posuit liberum arbitrium, cujus quoque bonum usum dixit esse virtutem. Quod si est, non est ergo opus virtutis, quod supra dixit, quia aliud est virtus, aliud opus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
moniacis simoniace a ñ simoniatis t̃ simo¬
nate a simoniacis. Simoniaci simoniace
ordinati ł ordinatores: secundum canones a
pͥo gradu decidant. Simoniati ⁊̃ simoniace
a ñ simoniatis ordinati similit̾ ab officio
remoneantur. Simomacos uͦ ñ simoniace
a simoniacis ordinatos: miscđt ꝑ manus
rantes eos ẽẽ simoniacos. Hos facit simoni¬
tos non reatꝰ criminis. s ordinatio simoniaci.
imilt̾ cum desc̾nit alexand. simoniacoᷤᷤ
omnino dampnandos ad eponendos:
subintelligendum ẽ nͥ iuolent̾ quis attͣctꝰ
hrẽ aliquem colorem excusationis. si sta¬
um disceclunt ab cis. ⁊ pessimo eorum c̃cili¬
abulo renuntiant.

Expanded text:
moniacis, et de simoniacis non simoniace a simoniacis. Simoniaci simoniace ordinati vel ordinatores, secundum canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer rantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci.imiliter cum decernit Alexander papa simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus  possunt habere aliquem colorem excusationis, si statim discedunt ab eis, et pessimo eorum conciliabulo renuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam quantam ⁊ deus. nͥ homo as¬
sumptus tantam potentiam quamtam ⁊ ds̃:
quom ꝙͦ intelligitur illud amibꝵ sr̃ lucam ubi
angłs de nascituro uirginis filio ait. Bic erit mag¬
nus ⁊ filius altissimi uocabitur. Non iõ magn̾¬
erit inquit. quod añ partum uuginis magnuᷤ¬

Expanded text:
potentiam quantam et Deus, nec homo assumptus tantam potentiam quantam et Deus, quomodo ergo intelligitur illud Ambros. super Lucam, ubi angelus de nascituro Filio Virginis ait: Hic erit magnus, et Filius altissimi vocabitur? Non ideo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuius. cum enim diceretur ei tu quis
es R. Principium qui et loquor uob̃.
S numquid patris principium est:
principium .ẽ treature quia ab ip̃o
cipium. ⁊ filium principium. non
duo principia creature dicimus. qͥa
pat̾ ⁊ filius simul ad creaturam: u¬
num pͥncipium ÷ sicut unus creator.
quam gignit. uel ei quam oꝑatur. nõ
possumus negare etiam sp̃m sanctum:
recte dici principium quia non eum se
pamus: ab appellatione creatoris. quia
scriptum. ẽ. de illo: quod opetur. ⁊ uti¬
q in se manens: oꝑatur. Non enim aͣu¬
quid eorum que operatur. ip̃e mutat᷑
⁊ uertitur. Unum gͦ pͥncipium ad erea¬
turam cum patre ⁊ filio: ⁊ sp̃t sanctꝰ
non duo uel tria principia. Ecce apte
ostend̾ augustinus patrem ⁊ filium ⁊
sp̃m sanctum: ẽẽ unum pͥncipium re¬
bii tres: ideo unum principium ẽt dñr¬

Expanded text:
Filius: cum enim diceretur ei, Tu quis es? respondit, Principium, qui et loquor vobis . Sed numquid Patris principium? Creaprincipium est creaturae, eo quod ab ipso cipium, et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia et Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, quam gignit, vel ei quam operatur, non possumus negare etiam Spiritum sanctum recte dici princparamus ab appellatione Creatoris, quia scriptum est de illo, quod operetur; et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur ipse, mutatur et vertitur. Unum ergo principium ad creaturam cum Patre et Filio est Spiritus sanctus, non duo vel tria principia. Ecce aperte ostendit Aug., Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse unum principium rehi tres, ideo unum principium esse d
Abbreviated transcription (Latin):
t pater ab et̾no principium. ẽ. filii
et pat̾ ⁊ filius: principiũ sp̃s sancti.
principium. ẽ: s. ẽẽ cep̃. quia non dr̃
pͥncipium: nͥ ad creaturas. cum gͦ cre-
principium earum. Ita etiam pater
sancto. unum pͥncipium creatura¬
rum qi creature ceꝑunt ẽẽ a patre ⁊
filio ⁊ sp̃u sancto. ⁊ dñr hii tres ñ tria:
ẜ unum pͥncipium omnium crea¬
turarum. quia uno eodemq mͦ pͥnci¬
pium rerum sunt. Non enim ałr st̃
res a patre:⁊ aliter a filio. ẜ penitus
trinitatem cc̃ unum pͥncipium rerum:
ait. ex ip̃o et ꝑ ipsum ⁊ in ip̃o sunt om̃ĩa.
Cum uͦ audimus omnia eẽ. a deo ut ait
tiq naturas: intellig̾e debemus⁊ omĩa
que naturałr sunt. Non enun ex ipso
sunt pectata q̃ naturam non seruant
s uiciant. q̃ ex uoluntate peccantium
nascunt᷑. Omnium gͦ que naturalit̾¬
sunt: unum principium. ẽ cum filio
⁊ pat̾ ⁊ filius: unum pͥncipium sp̃c sc̃i.

Expanded text:
t Pater ab aeterno principium est Filii, et Pater et Filius principium Spiritus sancti, principium est, sed esse coepit, quia non dicitur principium nisi ad creaturas. Cum ergo cree coepit principium earum. Ita etiam Pater, sancto unum principium creaturarum, quia creatFilio et Spiritu sancto; et dicuntur hi tres, non tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed peniturinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum vero audimus omnia etique naturas intelligere debemus, id est omnia quae naturalia sunt. Non enim ex ipso sunt peccata, quae naturam non servant sed vitiant, quae ex voluntate peccantium nascuntur. Omnium ergo quae naturalitsunt. unum principium est Pater cum Filio et Pater et Filius unum principium Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
taria peccã ñ ĩ m̾itodicuntur: quia ł a nescientib
ł a coactis ꝑpetͣntur. ñ omni mͥ possunt sñ uolun¬
tate committi. quoniam ⁊ ille qui peccat ignoranᷤ.
uoluntate. utiq facit. quod cum faciendum ñ sit
putat. eẽ. faciendum. ⁊ ille qͥ concupiscente adũ¬
sum sp̃m carne. ñ ea que uult facit. concupiscit
quid̃ nolens ⁊ in eo ñ facit quod uult .s. si uincitur
hominis uoluntate mala c̃ctum. ẽ. Non itaq falsũ
 quod dixi. usq adeo pectatum uoluntarium : ⁊ cͦ
Ecce qualit̾ accipiendum sit illud .s. uel de primo
peccato hominis. uel de omnib gñałi peccatis
mortferis. quorum licet quedam dicantut ñ uolũ¬

Expanded text:
a dicuntur, quia uel a nescientibus uel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, et ille, qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, hominis voluntate mala contractum est. Non itaque falsum est quod dixi: Usque adeo peccatum voluntarium est, etc. Ecce qualiter accipiendum sit illud, scilicet, vel de primo peccato hominis, vel de omnibus generaliter peccatis mortiferis; quorum licet quaedam dicantur non volun
Abbreviated transcription (Latin):
on enim ẽ. eis concessum habitare ĩ celo
quia clatꝰ locus: et amenus. ñ in t̾ra nob̾¬
cum. ne homines minis infestarent.s uirta
apłi petͥ doctrinam in epła canonica t̃ditam
in aere isto caliginoso. qui eis qͣi carc̾: usq ad
tempꝰ udicii deputatꝰ ÷ tc̃ autem detrudẽt
in baratrum inferni secundum illud. Ite ma

Expanded text:
on enim est eis concessum habitare in coelo, quia clarus locus est et amoenus; nec in terra nobiscum, ne homines nimis infestarent. Sed juxta apostoli Petri doctrinam in Epistola 2 canonica traditam, in aere isto caliginoso, qui eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus est; tunc autem detrudentur in baratrum inferni secundum illud, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
indig̾e dei aurilio. Et tam ilos errare qͥ cum
manicheo dñt hominem peccatum uitare ñ
posse. quam illos qͥ cum iouiniano asserunt
trii lib̾tatem. nos uͦ dicimus hominem semꝑ ⁊
peccare.⁊ non peccare posse. ut semꝑ nos lib̾i:
confitemur ẽẽ arbitrii. Hec. ẽ fides quam inca¬
tholica eccłia didicimus. ⁊ quan semꝑ tenumꝰ.¬

Expanded text:
indigere auxilio, et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt trii libertatem. Nos vero dicimus hominem semper et peccare et non peccare posse, ut semper nos liberi confiteamur esse arbitrii. Haec est fides quam in catholica Ecclesia didicimus, et quam semper tenu
Abbreviated transcription (Latin):
que esti iidentur obiuare sententie.
ct̾minant ctiam auctoritares que prine con¬
ueniunt sententie. ⁊ buic inidñr contradic̾e.
t cum legitur homo ille assumptus a u̾bo iu
singuiaritatẽ ꝑsone uel factus una pͭ. tum uerbo
di natura humana intelligat᷑. que u̾bo unita est
aliam ec̃ dicunt tationem quam sit in aius homĩb
quia huis extrib aliorum ex duab sub̾is compõ.¬

Expanded text:
quae isti videntur obviare sententiae. Determinant etiam auctoritates quae primae conveniunt sententiae, et huic videntur contradicere: ut cum legitur: Homo ille assumptus est a Verbo in singularitate personae, vel factus una persona cum Verbo, de natura humana intelligatur, quae Verbo unita est aliam dicunt esse rationem quam sit in aliis hominibus, quia hujus ex tribus, aliorum ex duabus
Abbreviated transcription (Latin):
queritur utrum omnes bone uoluntatiᷤ
suos ꝓͥos fines hñt. qui tamen referuntur ad fi¬
nem illius uoluntatis. qua uolumꝰ beate uiuere.
⁊ ad eam ꝑuenire uitam. que ñ referatur ad aliud
s amanti: ꝑ se ipsã sufficiat. quemadmum uo
untes cuius nem finis ẽ nisio transeuntium¬
si bona ẽ illa ad quam cuncte referuntur. si aut̃
pͣua. ẽ: p̃ue sunt omnes. Et iõ tectarum uolun¬
tatum conerio tt̃ quodam ẽ ascendentium ad
beatitudinem quod certis uelut passib agitur
Puorum autem ⁊ distortarum uoluntatum ĩpli¬
catio uinculum ẽ quo alligabit᷑ qͥ ħ ag̃. ut ꝓicia
t̃ ĩ tenebras ext̾iores. his auctoritatum testimo¬
niis euident̾ monstratur. płes infidelib rectas
cẽ uoluntates. pͥos ac diuersos fines hñtes ⁊ tñ
unum eundem q quia omnes referuntur ad
unum. qui ẽ finis finium de quo paulo añ dici-¬
mꝰ. Ita econuerso forte ẽ ⁊ in mał. quedam
huit sententie uidentur aduersati.

Expanded text:
quaeritur utrum omnes bonae voluntates suos proprios fines habent; qui tamen referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam, quae non referatur ad aliud, sed amantuntes, cujus item finis est visio transeuntiumsi bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur: pravarum autem atque distortarum voluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc as auctoritatum testimoniis evidenter monstratur plures in fidelibus rectas esse voluntates proprios ac diversos fines habentes; et tamen unum eumdemque, quia omnes referuntur ad unum qui est finis finium; de quo paulo ante diximus; ita e converso forte est et in malis. 4. Quaedam huic sententiae videntur adversari.
Abbreviated transcription (Latin):
randum est cum sit ds̃
diuina essentia. ⁊ ita dicatur unus ds̃:
esse tres ꝑsone. sic̃ una eẽntia. dicitur
tres persone: utrum ita ualeat sane
n his locutionib scripture usus nobis
emulandus uidetur. uͥ frequent̃ reꝑit᷑
occurrit legisse: unum deum tͥum ꝑ¬
sonarum. ⁊ tres ꝑsonas unius di. Ꝙ iõ
puto: sanctos doctores uitasse. ne ita for¬
te acciꝑetur in diuinis ꝑsonis. ut acci¬
pitur. cum de creatutis: simile quid:
dicitur. dr̃ enim. ds̃ abtabam. ysaac ⁊
tum: uel seruiens uel subiectum: nõ
adinisit fides in tͥnitate: talem locutioĩs
modũ. Ita ⁊̃ econu̾so: non dicitur de dĩ
eẽntia quod ip̃a sit essentia. abtaham
isaac ⁊ iacob. uel alicuns creature. ne crea-
Quod licet potentia sap̾ia bonitas de deo

Expanded text:
randum est, cum Deus sit divina essentia, et ita dicatur unus Deus esse tres personae, sicut una essentia dicitur tres personae, utrum ita valeat sane locutionibus Scripturae usus nobis aemulandus videtur, ubi frequenter reperitur occurrit legisse, unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur. Dicitur enim Abraham, Isaac et tum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitate talem locutionis modum. Ita etiam e converso non dicitur de Dei essentia quod ipsa sit essentia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatodeamur. 6. Quod licet potentia, sapientia, bonitas de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fuit: s quo illas amministrat uͥ uoluerit.
quas ut uoluit condid. omnia gͦ q̃ ad grãm
sig̾icandam non nͣli motu rerum . s mirabi¬
lit̾ fc̃a sunt abscondite cẽ in dõ fuerunt.
Quorum unum erat q̃ mulier fc̃a ẽ. de latere
uiri dormientis. Nõ hũit pͥma rerum conditõ
ũ femina sic fierz ẜ ut sĩ poss ne contͣ causaᷤ
qͣs ds̃ uoluntarieinstituit mutabili uolun¬
tate aliquid fr̃e putaret᷑
de anima mulie¬
ris qͥ non ẽ. ex anima uiri ut quidam
putauerunt dicentes animas ẽẽ. extͣ duce

Expanded text:
ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex anima viri, ut quidam putaverunt, dicentes animas esse ex traduce
Abbreviated transcription (Latin):
mnium gͥ terum cause in deo sunt s quar̃-¬
dã rerum cause & indeo sunt ⁊ in creafis.
Quatumdam uͦ cause in deo tantum sunt. ⁊ illa-¬
rum terum cause dñr abscondite in deo quia
ita ẽ. indiuina dip̃one. ut ħ uel illud fiat
quod non ẽ in seminali creature ratione
Et illa quidem q̃ secundum cãm seminalem
innot uit. alia uͦ pret̾ nat᷑am. quorum cause
tantum sunt in deo. H autem dicit augꝰ eẽ.
illa q̃ ꝑ gr̃am siunt. uel ad ea sig̾icanda ñ
naturałr s murabiłr fuint. Int̾q mulierẽ
uerem ita fieri necesse efbret. non in reb conditũ
naturales leges suꝑ hunc naturalem ẽsum:
eteator ht̃ apud se. posse de õib fac̾e aliud qͣm
floreat fructum gignat. ⁊ ĩ iuiuentute sterilis
femina. in senectute pariat uͭ asina loqͣt᷑ ⁊ hꝰmõi Dedi¬

Expanded text:
mnium rerum causae in Deo sunt; sed quarumdam causae et in Deo sunt, et in creaturis, quarumdam vero causae in Deo tantum sunt: et illarum rerum causae dicuntur absconditae in Deo, quia ita est in divina dispositione ut hoc vel illud fiat, quod non est in seminali creaturae ratione. Et illa quidem quae secundum causam seminalem innotuit. Alia vero praeter naturam, quorum causae tantum sunt in Deo. Haec autem dicit Aug.gratiam fiunt, vel ad ea significanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris  eod., c. 1: Ut mulierem ita fieri necesse foret, non in rebus conditum rsus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet apud se posse de omnibus facere aliud, quam floreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ꝑ alium hũit inicium. ita ꝑ auum nõ
quomam non tota ꝑierat. s ex parte ꝑstit̾ar. ñ
ẽ redempta: humana uͦ tota ꝑietat.⁊ iõ ne pe¬
nitus ꝑtle ret᷑ ex parte ẽ redempta. ut ĩ de
ruma suppleret᷑ angłica. Qñ augustinꝰ m¬
encheridion. Placuit uniuersitatis creato ri
⁊ modatori. ut quoniam ñ tota multitudo
angłorum deum deserendo ꝑierat ea q̃ pierat
in ꝑpetua ꝑdicione reman̾et. Que autem
cum deo ilia desente ꝑstit̾at: de sua c̾tisimẽ
cognita semꝑ felicitate gaud̃. At uͦ creat᷑a¬
rõnał q̃ in hominib erat. quoniã peccĩs atq
supplicuis tota ꝑierat ex parte m̾uit reꝑari. uͭ an¬
głicȩ societati suppłet᷑. quod tuna illa minu¬
erat. ħ enim ꝓmissum est sanctis q̃ er̃ eqͣles
angeł dĩ.
dĩ. Quod non soli uiro p̃ceptum datũ
uud etiam notandum est. quod ñ soli fuit.
uiro p̃ceptum uidet᷑ eẽ. datum cum ip̃a mu¬
uer testet᷑ s etiam ce. mandatum dicens. Prece¬

Expanded text:
non quoniam non tota perierat, sed ex parte perstiterat, non est redempta; humana vero tota perierat, et ideo ne penitus perderetur, ex parte est redempta, ut inde ruina suppleretur angelica. Unde Aug. in Ench., cap. 29: Placuit universitatis creatori et moderatori ut quoniam non tota multitudo angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet. At vero creatae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis tota perierat, ex parte poterat reparari, unde angelicae societati suppleretur quod ruina illa minuerat; hoc enim promissum est sanctis, quod erunt aequales angelis Dei. 7. Quod non soli viro praeceptum fuit datum. Illud etiam notandum est, quod non soli viro praeceptum videtur esse datum, cum ipsa mulier testatur sibi etiam esse mandatum, dicens: Praece
Abbreviated transcription (Latin):
difficius uncitur. quia int̾ius obpugnãs de
nr̃o ꝯͣ nos roborat᷑. Homͦ gͥ qͥ sola temptõne
ext̾iori pulsatꝰ cecidit: tanto grauius plecten¬
d̾ erat. quanto leuiori inpulsu fuerat ꝓstͣrus
Et tamen quia aliquam licet modicam ca¬
dendi occasionem hũit: idcirco ꝑ dĩ grãm
uiuari pocuit ad ueniam. uͭ qui ꝑ alium ce¬
cid̾at. ꝑ alium erig̾et᷑. Qui gͦ incitatorem
h̃uit ad malum. ñ iniuste reꝑatorem ha¬
buit ad bonum. Diabolus uͦ qͥ sñ alicuius
temptatione peccauit: ꝑ alium ut lurg̾et.

Expanded text:
itur, quia interius oppugnans de nostro contra nos roboratur. Homo ergo qui sola exteriore tentatione pulsatus cecidit, tanto gravius plectendus erat, quanto leviori impulsu fuerat prostratus. Et tamen quia aliquam, licet modicam, cadendi occasionem habuit, idcirco per gratiam juvari potuit ad veniam, ut quod per alium ceciderat, per alium erigeretur. Qui ergo incitatorem habuit ad malum, non injuste reparatorem habuit ad bonum. Diabolus vero quia sine alicujus tentatione pecca
Abbreviated transcription (Latin):
orro siendum est i ec̃ sp̃es temptõnis.
intenorem .s. et ext̾iorem. Ext̾ior tempt̃o
ẽ. quando nob̃ extrinsecus malum uisibilit̾
suggerit᷑ uerbo uel signo aliqͦ ut ille cui fit ad
a carne. Nam et diabolus inuisibilit̾ mala

Expanded text:
iendum est duas esse species tentationis, interiorem scilicet et exteriorem. Exterior tentatio est, quando extrinsecus malum visibiliter suggeritur verbo vel signo aliquo, ut ille cui fit, ad a carne Nam et diabolus invisibiliter mala
Abbreviated transcription (Latin):
catnali concptione trax̾unt. Et siuuit
paruuli qui sñ baptõ mouuntur. num̾o¬
infidelium asscͥbuntur. Ita qui bapti-¬
rantur fideles dñr. quia fidelium consor¬
tio ñ seꝑantur. Cum orat eccłia ꝓ fidelibus
defunctis. Pideies gͥ sunt ñ pp̃ uirtutens
ficłi sacram̃tum. Uñ aug̾. Paruulum ⁊ si
sicut credẽ respondetur. ita ⁊̃ fideł uocat᷑.
ñ tem ip̃am mente annunciando s ip̃uiᷤᷤ
rei ꝑcipiendo sacram̃tum.
Quid ꝓsit
baptismus his qui cum fide accedun.

Expanded text:
tiae conceptione. Et sicut parvuli qui sine baptismo moriuntur, infidelium ascribuntur numero, ita qui baptizantur, fideles dicuntur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunctis. Fideles ergo sunt non propter virtutem, sed fidei sacramentum. Unde Aug.: Parvulorum sicut credere respondetur, ita etiam fidelis vocatur; non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei percipiendo sacramentum. 6. Quid prosit Baptismus his qui cum fide accedun
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuisibił ñ affuit: s quib inuisibił
affuit ꝓfuit. Nec tantum uabet fides
aliena paruulo qͣntum ꝓͥa adulto. Par¬
sicut multis sc̃orum auctoritatib cõp¬
batur. Ad ꝗ ħ unum sufficiat. qͥ ait

Expanded text:
quia invisibilis non affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parsicut multis sanctorum auctoritatibus comprobatur. Ad quod hoc unum sufficiat. Aug. ait
Abbreviated transcription (Latin):
mel scit. uel prescit deus semꝑ sciat.
et scierit. ⁊ presciat ac prescierit. an o¬
lm scierit uel prescierit: quod m̃ ñ
scit uel prescit: de prescientia: pͥmo redemꝰ
dicentes. multa eum prescisse que mͦ nõ
prescit. cum enim eiꝰ prescientia non sid
nisi de futuris. ex quo illa qͦ futura
erant prescientia fiunt uel pret̾eunt.
sub dei prescientia eẽ. desinunt. sub sci¬
entia uͦ semꝑ sunt. Presciuit gͦ deus
omnia ab eterno: que futura erant.
neq prescire desinit. nͥ cum futura ẽẽ
desinunt. neq cum prescire desini ali.¬
qua que ante presciebat minus ea nos¬
cit quam añ cognoscebat. Non enim
dicitur ex defectu scientie eius. ꝙ aliqua
prescierit aliquando. que mͦ ñ presciat
s ex ratione uerbi quod est prescientia
prescire enim est ante scire quam ti
prescire: nisi que futura funt.

Expanded text:
mel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt vel praetereunt, sub Dei praescientia esse desinunt, sub scientia vero semper sunt. Praescivit ergo Deus omnia ab aeterno quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cognoscebat. Non enim dicitur ex defectu scientiae Dei quod aliqua praescierit aliquando quae modo non praesciat, sed ex ratione verbi quod est praescientia. Praescire enim est ante scire aliquid praescire, nisi ea quae futura sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
apostasie. ⁊ ultimani penam ignus et̾ni. media que
sunt et pectata sunt.⁊ pene peccati. gregorius qͥ
suꝑ erechielem. au contempnenti qui nõ uult
ñ deletur. aut peccatum ẽ. ⁊ causa peccĩ ut pec¬
catum ⁊ pena pecc̃i. aut peciatum simul ⁊ cã⁊
pena peccati. Un moises. nondum completa st̃¬
tatem suꝑ unquitatem eorum. Et alius ꝓpħa.

Expanded text:
apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et poena peccati. Gregor. quoque super Ezech. ait: Contemnenti qui non vult tiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati; aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Untatem super iniquitatem eorum. Et alius prophe
Abbreviated transcription (Latin):
epłam ad titum: aluid indet᷑ sentire diccis.
Sex muilia necdũ nr̃i temꝑis inplent᷑ amnorum.
⁊ quantas prius et̾nitates. qua nta tempa.
quantas scłorum origines fuisse arbitran¬
dum est. in quib angeli. t̃m. dominationes.
cet̾iq ordines seriuerunt deo. absq tempo¬
ante mundum extitisse tempus et̾num. sine
mutabilitate ⁊ ineo mutabilit̾ ⁊ intemꝑałr
astruunt angelos deo iubente substitisse.
eiq seruisse. Nos autem quod priꝰ dictum
ẽ ꝓ captu inteiligentia nr̃e: magͣ apbaiuᷤ.
salua tamen reuerentia secietorum. In quib

Expanded text:
am ad Titum, c. 1, aliud videtur sentire, dicens: Sex millia necdum nostri temporis implentur annorum, et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas seculorum origines fuisse arbitrandum est, in quibus angeli, throni, dominationes, caeterique ordines servierunt Deo absque tempoante mundum extitisse tempus aeternum sine mutabilitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubente substitisse, eique servisse. Nos autem quod prius dictum est, pro captu intelligentiae nostrae, magis approbamus, salva tamen re
Abbreviated transcription (Latin):
tionis addendum ẽ. de cuius uirtute
crismate. Ꝙ sacͣmentum ab alii ꝑfici nouy¬
uuis quam qui locum eorum tenent ꝑfici
tabitur sacram̃ta. Licet autem presbiteris¬
gg̃ baptrzatos tange in pectore s ñ cͣmate
signare in fronte. Nuriꝰ autem huius sacͣm̃ti.
e donatio sp̃c scĩ ad robur. qui in bapismo da¬
rus ẽ ad remissionem. Uñ rabanus. A summo
sac̾dote. ꝑ impositionem manus paraclitus
p̃dicandum aliis illud quod ip̃e in baptõ
consecutus ẽ. It̾ om̃s fideles ꝑ manus imposi¬
tionem xp̃orum pꝰ baptismum acciꝑe debẽt¬

Expanded text:
tionis addendum est; de cujus virtute chrismate. Hoc sacramentum ab aliis perfici nollis qui locum eorum tenent, perfici tabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus anctum, ad praedicandum aliis illud, quod ipse in Baptismo consecutus est. Item: Omnes fideles per manus impositionem episcoporum, post Baptismum acci
Abbreviated transcription (Latin):
S ciote utrumq ẽẽ sacramentum magnum:¬
s unum maiori uenatione tenendum. sic̃ a
maiorib datur. Ecce maius dic̃ sacram̃tum
confit mationis. forte ñ ob maiorem uͥtutemł
utilitatem quam conferat. s quia a digniorib
datur ⁊ in digniori parte corꝑis fit .i. in fronte¬
ł quia forte maius augmentum uirtutum p̃s¬
tat. licet baptismus plus ad remissionem uale¬
at. quod uidr innuere rabanus dicens. In une-
consetrandam: in hac uͦ eiusdem sepuformem
grãm cum omini plenitudine sanctitatis et
aurtutis uenire in hominem.
baptisius: nͥ alit cogat necessitas. Nec debet
itari sicut nͨ baptismus ł ordo. Nulli enim sac̃¬
mento facienda ẽ inuiria quod fĩ putatur:
qñ ñ itandum it̾atur. S utrum aliqua ł nulla

Expanded text:
Scitote utrumque esse magnum sacramentum, sed unum majori veneratione tenendum, sicut a majoribus datur. Ecce majus dicit sacramentum Confirmationis; sed forte non ob majorem virtutem et utilitatem quam conferat, sed quia a dignioribus datur, et in digniore parte corporis fit, scilicet in fronte; vel forte quia majus augmentum virtutum praestat, licet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, in uncticonsecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis venire in hominem. Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla
Abbreviated transcription (Latin):
apiuntur enim ⁊ a singuł singła ⁊ a sin¬
guł omnia. Memini enim me hr̃e me¬
moriam ⁊ intelligentiam ⁊ uoluntatem.
⁊ intelligo me intellig̾e ⁊ uelle. atq memi¬
nisse.⁊ uolo me uelle.⁊ menisse ⁊ intellig̾e.
ohic quomͦ tota illatria memoria capiat

Expanded text:
apiuntur enim et a singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere. 9. Quomodo tota illa tria memoria capiat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quod filius semper generatur.
a patre. his uerb. Saluator nostir. ẽ. la¬
pientia dei sapientia uͦ ẽ. splendor et̃¬
ne lucis saluator gͦ noster spendor est
claritatis. splendor autem non semel
nascitur. et desinit. s quotiens ortum
fu̾it lumen ex quo splendor oritur to¬
tiens oritur et̃ splendor claritatis. si gͦ
saluator semꝑ nascitur. Unde ait in
libro sapientie. Ante omnes collesge¬
nerat me. nonut quidam male legt
ge nerauit: his uerbis. aꝑte ostendit. oꝵ:
sane dici posse et debe filius semꝑ nas¬
citur quod uidecur contrarium: illi u̾¬
aut numquam natus ẽ: aut natus erit.
si semꝑ nascitur. Aliud ẽ enim nasci.¬
alud enim nasci: aliud natum. cẽ. ac ꝑ
hoc: nunquam filius ẽ. si numquam
natus. ẽ. Pilius autem. ẽ. quia natus et
semper tilius. semꝑ gͥ natus. exponit p̃¬

Expanded text:
dicit quod Filius semper generatur a Patre, his verbis: Salvator noster est sapientia Dei; sapientia vero est splendor aeternae lucis; Salvator ergo noster splendor est claritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae: Ante omnes colles generat me Dominus; non ut quidam male legunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur; quod videtur contrarium illi veret nunquam natus est aut natus erit, si semper nascitur. Aliud est enim nasci, aliud natum esse. Ac per hoc nunquam filius, si nunquam natus: filius autem quia natus, est semper filius: semper igitur natus. XXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
filio: utrum pͥus uel magis ꝓcesserit a
pr̃e quam a filio. quod nititur heticus
non nato filio. Si uͦ iam nato filio ꝓces
nito filio: añ ꝓcessit quam filius genitꝰ
tuerit.

Expanded text:
Filio, utrum prius vel magis processerit a Patre quam a Filio, quod nititur haereticus non nato Filio. Si vero jam nato Filio procenito Filio; ante processit quam Filius genitus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ bona tͥnitate creata sunt omnia. nec
summe nec equaut̾ nͨ immutabilit̾ bo¬
na sunt. S tamen bona etiam singulã.
s imul uͦ unuersa ualde bona. Quia ex
omnib consistit uniuersitatis admirabił
puicritudo in qͣetiã illud quod maium drͣ.
bene ordinatum.⁊ loco suo positum emi¬
nentius commendat bona. ut magis
placeant ⁊ laudabiliora sint dum cõmp¬

Expanded text:
 a quo creata sunt omnia; nec summe, nec aequaliter, nec immutabiliter bona; sed tamen bona etiam ssimul vero universa valde bona, quia ex omnibus consistit universitatis amabilis pulchritudo. Item illud, quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona ut magis placeant, et laudabiliter sint, dum coope
Abbreviated transcription (Latin):
sr enim aliquid quod in se bonum ẽ.¬
bonum in se ⁊ facienti: s non ei: cui fit.
ut cum ueritas ꝑꝑ deum: alicui non obe¬
dienti p̃dicatur. et aliquid in se. ⁊ facien¬
ti ⁊ cui fit bonum ut cum uetitas p̃di¬
catur ꝓꝑ deum credenti. Uñ apostolus.
Bonus odor sumus deo. aliis odor uttȩ:
auis odor mortis Est autem aliud:q. n
peniteat ut malum. ualet tamen ad ali¬
quid. Dt enim ait augustmnꝰ in enche¬

Expanded text:
n est bonum bonum in se et facienti, sed non ei, cui fit, ut cum veritas propter deum alicui non obedienti pet ei cui fit bonum, ut cum veritas praedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait Aug. in Ench
Abbreviated transcription (Latin):
cie głam dei contempletur. Sum mitas ⁊
capitis. ẽ. eminentia mentis. Denudatio
capitis est. reuelatio mentis ełicꝰ enim secre-¬
torum dei non ignarus ẽẽ debet. Tondent᷑ ⁊
capilli usq ad reuelationem sensuum .s. ocłoꝵ
tia doceantur p̃cidenda: ne ad audiendũ
seruato reddetur in excelcis corona. Tonsure
gͦ eccłiastice usus a nazareis exortꝰ uidetur.
qui prius crine seruato deniq ob uitȩ con¬
tinentiam capud radebant ⁊ capillos in
igne sacrificii ponebant. huic usus moleit
ut qui diuinis cultib mancipantur: qiͣ
nararei .i. sancti crine posito. inueniantur sic̃
ad ezechie dicitur. Hili hominis sume gla¬
dium acutum ⁊ duc ꝑ cap̃ tuum ⁊ barbam.
In actib etiam apłorum pͥstillam ⁊ aqui¬
lam ħ fecisse legimus. Paulus quoq ⁊ alii
quibuslibet gradib constituti cłici uocant᷑:
quorum nomina ⁊ rõnes nominum isi¬

Expanded text:
cie gloriam Dei contempletur. Summitas enim cie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usque ad revelationem sensuum, scilicet,tia doceantur praecidenda, ne ad audiendum ens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipantur, quasi Nazarei, id est, sancti, crine posito inveniantur . Sicut ad Ezechiel, c. 5, dicitur: Fili hominis, sume gladium acutum, et duc super caput tuum et barbam. In Actibus etiam apostolorum, Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii e ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isi
Abbreviated transcription (Latin):
antem add minist̾ium sp̃uale eli-¬
gendi sunt cłiri: qui digne possint do-¬
minica sacramenta tractare. Meliꝰẽ. enim
qui possunt digne opus d̃i exertẽ: quam mł¬
tos mutiles qui ordinatori onus graue indu-¬
cant. Tales enim decet. eẽ ministros .xͥ. qͥ
septiformi gr̃a sp̃o sancti sint decori ⁊ quo¬
rum doctrina⁊ conu̾sationis forma eadẽ
gr̃a in aliis transfunclatur. quia nec celesteᷤᷤ
margaritas sp̃ualium uerborum offioꝵq
diuinorum sordide uite pedib concultẽt.
In sacramento enim septiformis sp̃e. unͣ.
sunt gradus eccłiastici: s. hostiarii. lectoris.
exoitiste. accoliti. subdiacomi. diaconi. sac̾doti ᷤᷤ
Omnes tamen cł̾ici uocantur .i. sortui Coro¬
na eium signaculum ẽ. quo signantur ĩ par¬
tem sortis mist̾ii diuni. Corona regale decꝰ
gant: quib petrus ait. uos estis genus elee-¬
tum regale sacerdotium ⁊ ẽ. Sum̾mitas ca¬
pitis desuꝑ nudatur. ut eorum mens clesr̃
ad deum ub̃a monstretur. que reuelata fa¬

Expanded text:
autem ad ministerium spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales enim decet esse ministros Christi, qui septiformi gratia Spiritus sancti sint decori; ex quorum doctrina et conversationis forma, eadem gratia in aliis transfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In sacramento ergo septiformis Spiritus septem sunt gradus ecclesiastici, scilicet: ostiarii, lectores, exorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocantur, id est, sortiti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decusgant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerba dei atq archana exellent̾ scrutati
sunt: suꝑ ħ quasi aduersa scripsissa iudñr.
alii quidẽm tradidetunt omina simul in ma¬
teria ⁊ forma fuisse creata. quod augustinus
sinsisse uidetur. alii uͦ magis aꝑbauerunt atꝙ
asseruerunt. ut pͥmum mat̾ia tudis atq infor
tenens. creata sit: pꝰ mͦum uͦ ꝑ interualla u die¬
rum ⁊ illa mat̾ia. rerum corꝑalium gña sint
formata. secundum sp̃es ꝓͥas. Quam senten

Expanded text:
qui verba Dei atque arcana excellenter scrutati sunt, super hoc quasi adversa scripsisse videntur. Alii quidem tradiderunt omnia simul in materia et forma fuisse creata, quod Aug. sensisse videtur. Alii vero hoc magis probaverunt ac asseruerunt, ut prima materia rudis atque informtenens, creata sit. Postmodum vero per intervalla sex dierum ex illa materia rerum corporalium genera sint formata secundum spe
Abbreviated transcription (Latin):
alie aue sub temꝑe gr̃e. It̾ in primitiua
eccłia. quedam erant legitima que mͦ ñ
inlegitime quedam sunt plene legitime
quedam omnino inlegitime. quedam me¬
die. Plene legntime sunt. quib ñ obiuat
uotum continentie ł ordo sac̾ ł cognatio ł

Expanded text:
aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam neutrae. Plene legitimae sunt quas non impedit votum continentiae, vel ordo, vel cog
Abbreviated transcription (Latin):
ini nͨ omnino inlegitum sunt ꝑ frigidi¬
tatem. ꝑ ł conditionem si enim tales igno¬
rant̾ iungunt᷑ cum man̾e possunt. quib¬
dam accidentib tausis ⁊ eisdem deficienti
bitum redde ñ possunt᷑. consulit be¬
cens uolo tẽ mr̃. ⁊ filios ꝓcreare ⁊ uterq¬
eorum . un. manu ꝓpinquorum iuret qd̾¬
munqiam carnauit conuenerunt ⁊ tunc
mulier secundas nuptias ꝯͣhat. Uir aũt
qui frigide nͨ ẽ absq spt comugii ꝑmane¬
at. Ait enim sic. Interrogasti de his quia
mat̾monio uncti sunt ł nub̾e ñ p̾sunt.
si ille aliam ł illa alium duc̃e possit. De
quib scͥptum ẽ. Uit ⁊ mulier si se coniuut̾¬
unt. ⁊ pꝰ dix̾it mulier de uiro ꝙ coire ñ p̾sit
cum ea. si possit ꝓbare quod dicit ꝑ instũ
causam frigide nͨ dicunt se ñ posse inui¬
cem oꝑam carni dantis comisc̾i. Ista uͦ¬

Expanded text:
mae, nec omnino illegitimae, per frigiditatem, per conditionem. Si enim tales junguntur ignoranter, commanere possunt quibusdam accedentibus causis, et iisdem deficientibbitum reddere non possunt, consulit dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterqeorum septima manu propinquorum tnunquam carnaliter convenerint, et tunc mulier secundas nuptias contrahat. Vir autem qui frigidae naturae est, absque spe conjugii permaneat. Ait enim sic: Interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixerit mulier de viro quod coire non possit cum ea, si potest probari quod dicit per justum causam frigidae naturae dicunt se non posse invicem operam carni dantes commisceri. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
tis sit gͥ nob̾ quia non ẽ. a seip̃o filiꝰs
ab illo de quo natus ẽ. non ẽ. a sc ip̃o
sp̃c sanctus s. ab illo de quo ꝓcedit⁊
quia de utroq ꝓced sicut iam ostendi-
mus. De sp̃u sancto. quod ip̃e dcꝰ eosit.
nec tamen ip̃e tilius sit. quoniam proce¬
dencio non nascendo legitur eẽ. de dõ
iam suꝑiꝰ qͣntum uisum ẽ: disputauimꝰ.
unc. An sp̃s sc̃s debeat dici ingenitꝰ.

Expanded text:
tis sit ergo nobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a se ipso Spiritus sanctus, sed ab illo de quo procedit, et quia de utroque procedit, sicut jam ostmus. De Spiritu sancto quomodo ipse de Deo sit, nec tamen ipse Filius sit, quoniam procedendo non nascendo legitur esse de Deo, jam superius, quantum visum est, disputavimus. 5. An Spiritus sanctus debeat dici ingenit
Abbreviated transcription (Latin):
forte dicamus ita eẽ ꝙ̃ ptẽm deum. s
non eum ẽẽ solum deum. ẽẽ. autem
solum deum: dicamus pr̃em ⁊ filium
⁊ sp̃m sanctum. Etre et bu hs̃ quia
pater non debet dici solus deus. atq
hic solum in pat̾te. sub̃ti tantum ac¬
cipe quidam uolunt. In pat̾re u̾o
predicati. si sit concedunt. quod pat̾
est solus deus. S ex uerbis augustim:
uidetur ostendi: quod ꝓͥe solus ds̃
dicidebeat tota trinitas. Et ħ trini¬
tas ut ait augustinus ꝯͣ mariminũ
solo pr̃e accipienda sunt: ut contñ¬
tam fidem. ip̃a trinitas. ẽ. unus solus
deus. beatꝰ. potens. sapiens. inuisibił.
Uñ augꝰ: in eodem cum unus deus sit
tͥnitas. ħ sit nobis solut̃s qõnis. ut
intelligamus solum deum sapien¬
tem. solum potentem ⁊ pr̃em et filiũ ⁊
sp̃m sanctum qui est unus ⁊ solus ds̃.
Quomͦ dicat᷑ tͥuitas solꝰ ds cũ ip̃a sit cũ spi

Expanded text:
forte dicamus ita esse quidem Patrem Deum, sed forte dicamus ita esse quidem Patrem Deum, sed non eum esse solum Deum? Esse autem solum Deum dicamus Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Ecce et hic habes quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, solo Patre haec accipienda sunt, ut contentam fidem, ipsa Trinitas est unus solus Deus, beatus, potens, sapiens, invisibilis; unde Aug. in eodem: Cum unus Deus sit Trinitas, haec sit nobis solutio quaestionis, ut intelligamus solum Deum sapientem, solum potentem, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, qui est unus et solus Deus. 3. Quomodo dicitur Trinitas solus
Abbreviated transcription (Latin):
utrum sicut dicitur. Solus pater
.t̃. pater. uel solus filuis. ẽ filius. ita pꝰsit
dici solus pater ẽ deus. uel solus filius
est deus ita et de sp̃u sancto. aut pat̾¬
est pater. est solus deus. filius est solꝰ
deus. Ad quod dicimus quia pat̾ et
filiꝰ ⁊ sp̃c sanctus dicitur. et est unus
deus. et hec trinitas simul: ꝓͥe dicit᷑
ẽẽ solus deus. sicut solus sapiens solꝰ
potens. s non uidetur debete dici a
nobis uerbis nr̃is utentib uͥ sermo
auctoritatis occurrit solus pat̾ est deꝰ
uel pater est solus deus. Ita de filio
de sp̃u sancto dicimus. Uñ augustinꝰ
am ostendimus quom possit dici so-
lus pater uel solus solus filius: con¬
siłanda c̃ illa sententia quia dicit᷑.
Non esse solum ptẽm: deum u̾um so¬
lum. s pr̃em et filium et sp̃m sanctũ.
¶cte hs̃. quia non solus pater dicendꝰ ẽ ẽẽ
solus u̾us deus. Item in eodem. Si qͥs
int̾roget. pater solus utrum sit ds̃
quomodo Rpondebimus non eẽ: nͥ

Expanded text:
utrum sicut dicitur: Solus Pater est Pater, vel solus Filius est Filius, ita possit dici: Solus Pater est Deus, vel solus Filius est Deus, ita et de Spiritu sancto; aut, Pater est solus Deus, Filius est solus Deus. Ad quod dicimus quia Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, dicitur et est unus Deus, et haec Trinitas simul proprie dicitur esse solus Deus, sicut solus sapiens, solus potens. Sed non videtur debere dici a nobis, verbis nostris utentibus, nisi ubi sermo auctoritatis occurrit: Solus Pater est Deus, vel Pater est solus Deus; ita de Filio et Spiritu sancto dicimus; unde Aug. am ostendimlus Pater vel solus Filius, consideranda est illa sententia qua dicitur non esse solum Patrem Deum verum solum, sed Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Ecce habes quia non solus Pater dicendus est esse verus Deus. Item in eodem: Si quis interrogat utrum Pater solus sit Deus, quomodo respondebimus non esse, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. homines cum precant.
ed queritur quomodo ħ duat᷑ forma ido¬
li ñ eẽ fĩa ꝑ u̾bum cum alibi legatur. oĩs
forma. omnis compago. omnis concordia par¬
tium fĩa ẽ ꝑ u̾bum. ħ autem a diu̾sis uarie

Expanded text:
fiunt homines cum peccant. Sed quaeritur quomodo hic dicatur forma idoli non esse facta per Verbum, cum alibi legatur: Omnis forma, omnis compago, omnis concordia partium facta est per Verbum. Hoc autem a diversis varie
Abbreviated transcription (Latin):
t. ẽ. sciendum q̃
secundum nomina sub̃e tantum:
dicitur illud de illo: licet ibi. illa
nomina sub̃am non sig̃cent. Scdm
lud de illo. sicut uerbum de uerbo.
uel filius de filio. quia hꝰmͦi nomĩa
diueisis ꝑsonis conuenire nõ pꝰsũt.
Quod augustinus licet oscure: in eod̃
libro dicit ĩta. ħ solum de eis dici
non pͭ: illud de illo: quod simł am¬
possumus uti: ad ostendendum u¬
nura de uno: q simul ambob non
comuenit. sic̃ uerbum de uerbo. di¬
ci non pͣ. quia non simul ambo:
uerbum nec imago de imagine. nͨ filiꝰ
de filio. quia non simul ambo: filiꝰ ł
imago. Et sic̃ nomina sub̃e aliqñ¬
ad intelligentiam ꝑsonarum distĩe¬
te faciunt: ita etiam int̾dum totius
trinitatis simul. Unde augustinus
in eodem . li. ait. In patris nomine:
ip̃e pat̾: ꝑ se ꝓnunciatur. In dei u̾o
ut cum dicitur: nemo bonus: nͥ ds̃.¬

Expanded text:
t est sciendum quod secundum nomina substantiae tantum dicitur illud de illo, licet ibi illa nomina substantiam non significent. Secundum lud de illo, sicut Verbum de Verbo, vel Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul am non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. Et sicut nomina substantiae aliquando intelligentiam personarum distincte faciunt, ita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronuntiatur; in Dei verout cum dicitur: nemo bonus nis
Abbreviated transcription (Latin):
i aoreaa queritur quid sit quod ħ uo-¬
potestas traditur ordinato ⁊ officium. Ca-
ł gradus uocatur ⁊ dicuntur hii ordines sa¬
cramenta quia in eorum ꝑceptione ressacͣ
.i. gr̃a confertur quam figurant ea que ibi
getuntur.

Expanded text:
i autem quaeritur quid sit, quod hic vopotestas, traditur ordinatis, & officium. Chvel gradus vocatur. Et dicuntur hi Ordines Sacramenta, quia in eorum perceptione, res sacra, idest gratia confertur, quam figurant ea quae ibi geruntur.