comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moris loca euacuare gestit atq defluere: sicut nec contraria aliqua uirtus aut
uita alt̾iꝰ anime putand̾ ẽ. que nob̾ excitat sitim. ⁊ ꝓuocat adbibẽdũ ł que esuri¬
re facit ⁊ inritat ad cibũ. S: sicut hec naturalib motib corꝑis ł ad petunt᷑ ł̃ eua¬
cuantur: ita naturalis seminis congregatꝰ ꝑ tempus in suis locis humor ex pelli
itelligunt isti qr usus ł necessitas ł delectam̃tũ carnis ꝓ uocans hoĩem abstra¬
hit ⁊ abducit adiuinis ⁊ sp̾italib reb. ꝓ necessitate ⁊ enĩ corꝑis abstracti diuinis
in etnũ ꝓfuturis reb uocare nonsiniuᷤ. sic̃ rursum ĩ diuinis ⁊ sp̃italib aĩa
uoͣcans ⁊ sp̃u conuincta ĩpugnare dr carnẽ dum resolui eã deliciis ñ sunt ⁊

Expanded text:
moris loca evacuare gestit atque defluere: sicut nec contraria aliqua virtus, nec moris loca evacuare gestit atque defluere: sicut nec contraria aliqua virtus, nec vita alterius animæ putanda est quæ nobis excitat sitim et provocat ad bibendum, vel quæ esurire facit, et irritat ad cibum. Sed sicut hæc naturalibus motibus corporis vel appetuntur, cuantur; ita et naturalis seminis congregatus per tempus in suis locis humor expelli intelligunt isti, quia usus, vel necessitas, vel delectamentum carnis provocans hominem abstrahit et abducit a divinis, et spiritualibus rebus. Pro necessitate etenim corporis abstracti, divinis et in æternum profuturis rebus vacare non sinimur. Sic rursus divinis et spiritualibus anima vacans, et spiritui conjuncta, impugnare dicitur carnem, dum reso
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos ł in partes nos rapi ꝑ singła cũ pugna q̃dam sit cogitacionũ ĩcordib nr̃is.:⁊
ĩgenia dicamꝰ qr uariũ ac sibi ipsi repugnans uidiciũ hãnt. ⁊ asemet ipso discordãs
cum ⁊̃ in om̃ib hominib ita ĩueniatur siqñ d̾liberatio incerte rei ad uliũ uenerit:
diues sibi ĩ uicẽ occurrentes ⁊ contraria suggerentes ĩ diu̾sas pͣtes animũ rapiunt.
bi causa si cogitacio inuitet aliquẽ ad fidem.⁊timorẽ dĩ: tc̾ ñ pot dici qr caro ad¬
u̾sum sp̃m pugnat. s dũ incertũ ẽ qd̃ u̾m ⁊ utile ẽ animꝰ ĩ diu̾sa raptat᷑ ita ⁊ cũ pu
tatur caro ad libidinẽ ꝓuocare. ꝯsiliũ uͦ meliꝰ huiꝰcem ĩcitam̃tis resistit: ñ putãd̾ :
uitã ẽẽ aliquã aliam q̃ adu̾sum aliam resistat. s naturã corꝑis q̃ repleta satiui hi¬

Expanded text:
ipsos velut in partes nos rapi per singula; cum pugna quædam fit cogitationum in cordibus nostris, et ipsos velut in partes nos rapi per singula; cum pugna quædam fit cogitationum in cordibus nostris, et ingenia dicamus quia varium ac sibi ipsi repugnans judicium habeant, et a semetipso discordans; cum etiam in omnibus hominibus ita inveniatur, si quando deliberatio incertæ rei ad consilium venerdines sibi invicem occurrentes, et contraria suggerentes, in diversas partes animum rapiunt. Verbi causa, si cogitatio invitet aliquem ad fidem et timorem Dei, tunc non potest dici quia caro adversum spiritum pugnet: sed dum inre, consilium vero melius hujuscemodi incitamentis resistit, non putandum est vitam esse aliquam aliam quæ adversus aliam resistat, sed naturam corporis quæ repleta sativi hu
Abbreviated transcription (Latin):
te ẽẽ aut ĩ malicia. quam ĩ nullo hoꝵ anima uͦ pͥusquã conu̾tat se ad spͥm ⁊
unũ efficiatur cũ eo dũ adheret corꝑi ⁊ decarnalib cogitat neq in bono statu
udetur ẽẽ. neq manifeste ĩ malo. s eẽ animali ut ita dix̾im simmilis. meliꝰ aũ ẽ
liciã sequi quã ĩsius positã uoluntatibꝰ animali r̾oabilis statũ tenere. hec autem
tcͣtanimꝰ uolentes singłaꝵ adsertionũ disserere opimiones ãpliore quam uolu
usi excussu: ut ine latere nos putarent᷑ ea q̃ moueri solent abhis qui q̃runt utrũ
sit alia anima in nob̾ p̾t̾ hanc celestem ⁊ r̾oabilẽ. qua ⁊̃ huic naturalr̾ adu̾s
uniꝰ eiusd̾q anime cuiꝰ siue salus siue ꝑdicio scd̃m actus suos ipsi pͥe ad scͥbatur.
Et pͥmo uideamꝰ cuꝰmͦi sunt passiones animi quas patitur nͥ sent᷑umus t̃t᷑ nosinet¬

Expanded text:
te esse aut in malitia, quam in nullo horum: anima vero priusquam se convertat ad spiritum et te esse aut in malitia, quam in nullo horum: anima vero priusquam se convertat ad spiritum et unum efficiatur cum eo, dum adhæret corpori, et de carnalibus cogitat, neque in bono statu videtur esse, neque manifeste in malo, sed esse animali, ut ita dixerim, similis. Melius autem est litiam sequi, quam in suis positam voluntatibus, animalis irrationabilis statum tenere. Hæc autem tractavimus volentes singularum assertionum disserere opiniones, ampliori quam voluimus usi excursu, uti ne latere nos putarentur ea quæ moveri solent ab his qui quærunt utrum sit alia anima in nobis præter hanc cœlestem et rationabilem, quæ huic naturaliter adveunius ejusdemque animæ, cujus sive salus sive perditio secundum actus suos ipsi proprie ascribatur. Et primo videamus cujusmodi sint passiones animi quas patimur cum sentimus intra nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
fundam ĩqͣ uecee est ex singłis quibq partib que possunt moueri discute. il¬
mus ne forte in hoc loco tale aliquid tcͣtari pot̾ qr sic̃ meliꝰ ẽ anime sequi spm¬
tuus c̃ sp̾c carnẽ uicerit: ita ⁊̃ si uidetur ei eẽ det̾uis sequi carnem repugnantẽ
ad u̾sũ sp̃m. ⁊ ad se reuo care animã uolentẽ. tñ forte utilius uideatur obtineri qan
a carne quam reside ĩ suis ꝓͥis uoluntatib an ⁊ tunc ẽ qñ nec calida dr̃ eẽ nectrie
da s ĩmedio qͦdam tełiiꝑe ꝑ durans cardam ⁊ satis oifficilem ꝯu̾sionẽ poterint it¬
uenire. Si uͦ carni adhereat ex his ipsis int̾dum malis q̃ excarnis uiciis patitur sa¬
ciata aliqñ ac repleta uelud gͣuissimis honerib luxuriẽ ac libidinis fatigata. fat¬
luis ⁊ uelodꝰ conu̾ti amaterialib sordib ad celestium desiderium ⁊ sp̃italẽ gram
tem carnis designata sunt. ut si aliis noĩb diceremꝰ. qr meliꝰ ẽ hoĩẽ aut ĩ uirtu¬

Expanded text:
fundam in qua necesse est ex singulis quibusque partibus quæ possunt moveri discutere, videamus ne forte in hoc loco tale aliquid tractari potest; quia sicut melius est animæ sequi sptus carnem vicerit, ita etiam si videtur ei esse deterius sequi carnem repugnantem adversus spiritum, et ad se revocare animam volentem, tamen forte utilius videatur obtineri animam a carne, quam residere in suis propriis voluntatibus. Namque quoniam nec calida dicitur esseedio quodam tepore perdurans, si tardam et satis difficilem conversionem poterit invenire. Si vero carni adhæreat, ex his ipsis interdum malis quæ ex carnis vitiis patitur, satiata aliquando et repleta, velut gravissimis oneribus luxuriæ ac libidinis fatigata, facilius et velocius converti a materialibus sordibus ad cœlestium desiderium et spiritualem gratiam tem carnis designata sunt: ut si aliis nominibus diceremus, quia melius est hominem aut in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ferre uidebitur abhis qͥ diu̾sas naturas ẽẽ anmaꝵ dñt c̾atasq natura¬
pia rone ad seuerare non possunt: huiꝰcemodi impietatis figm̃ta conpoñt.
Et nos quid̃ ꝓut potuinꝰ ex singłoꝵ ꝑsonis q̃ dici possint disꝑut̃ois mͦ de
sĩgłis dogiatib ĩ mediũ ꝓtulimꝰ. Qui autẽ legit: eligat ex his q̃ magis ãplec
tionib habetur p̃cipue scd̃m historie nr̃e fidẽ qd̃ mũdus ħ factus sit ⁊ex

Expanded text:
ferre videbitur ab his qui diversas naturas animarum dicunt esse crferre videbitur ab his qui diversas naturas animarum dicunt esse crpia ratione asseverare non possunt, hujuscemodi impietatis figmenta componunt. Et nos quidem prout potuimus ex singulorum personis quæ dici possunt disputationis modo de singulis dogmatibus in medium protulimus: qui autem legit, eligat ex his quæ magis amplecttionibus unum habetur præcipue secundum historiæ nostræ fidem, quod mundus hic factus sit, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
uult ꝓnecessitatib ⁊ usib corꝑalib q̃ uelut lex q̃dã corꝑi in ÷: distrahit᷑ atq
diuellitur ⁊ ĩ peditur: ne sapiencie uacans intenciꝰ possit diuina contueri mi¬
ita accipiunt qd̾ anima cũ crassioris sensus fuerit effecta: inde nom̃ tra¬
hit ex eo qd̾ corꝑis sese passionib subdit. opp̾ssa uicioꝵ molib ⁊ nicħ subtile
ac sp̃itale senciens caro dr effecta. ⁊ inde nom̃ trahit in quo plus studii ł ꝓpo¬
siti gerit. Addunt ⁊̃ hec: requirentes. Qͥ s ĩuenietur. ł quis dicetur conditor
quam dm̃ c̾dendũ eẽ defendent : E si dicamꝰ qr bonꝰ ds̃ ĩ ipsa ꝯditione sua ali¬
quid sͥ c̾auit mimicũ : utiq absurdũ uidebitur. Sigͦ scͥptũ est qr sapĩa
carnis inimica ẽ do ⁊ hoc factũ exconditione dicetur : uidebitur ipse ds̃
naturam sibi aliquã fetisse inimitã. q̃ ei ñ pot̾ eẽ sub iecta. nec legi euꝰqͥp¬
pe si animal eẽ putabitur dequo ħ dñr. Qd̃ si itarecipiatur quid ĩam dif¬

Expanded text:
 necessitatibus et usibus corporalibus quæ velut lex quædam corpori inest, distrahitur atque divellitur atque impeditur ne sapientiæ vacans intentius possit divina contueri mita accipiunt, quod anima cum crassioris sensus fuerit effecta, ex eo quod corporis sese passionibus subdit, oppressa vitiorum molibus, et nihil subtile ac spirituale sentiens, caro dicitur effecta, et inde nomen trahit in quo plus studii vel propositi gerit. Addunt etiam hæc requirentes: Quis invenietur, vel quis dicetur conditor quam Deum credendum esse defendunt. Et si dicamus quia bonus Deus in ipsa conditione sua aliquid sibi creavit inimicucarnis inimica est Deo,» et hoc factum ex conditione dicetur, videbitur ipse Deus naturam sibi aliquam fecisse inimicam, quæ ei non potest esse subjecta nec legi ejus: quippe si animale esse putabitur, de quo hæc dicuntur. Quod si ita recipiatur, quid jam dif
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam tali auxilio nec similib suis indiguit defensorib. s auctoris ipsius ⁊ c̾atoris
sui opem poposcit. qui ⁊ his obediendi ⁊ illis regendi corruptam ꝓfanãq restituert
disciplinã. Uñ unigenitꝰ filiꝰdĩ qui erat u̾bum ⁊ sapientia patͥs cũ eẽt ĩ ea gła apui
patrem quam habuit ante ꝗͣ mũdus eẽt ex ĩ aniuit seipsũ ⁊ formã serui accipiens et¬
ficitur obediens usq ad mortẽ. ut obediẽtiã doc̾et eos qui ñ alit̾ nͥ ꝑobediẽtiã salutẽ¬
ꝯseqͥ pot̾ant. Regendi qͦ regnãdiq corruptas restituit leges dũ om̃s minucos sul¬
ietit pedib suis. ⁊ ꝑ hoc qd̃ necẽe ẽ eũ regnare donec ponat inumi cos suos sub pedibꝰ¬
suis ⁊ nouissimũ inimicũ destruat mortẽ : rectores ipsos regẽdi doceat modera¬
mina. Qͥa gͦ ñ solũ regendi ł regnandi u̾m ⁊̃ obediendi ut diximꝰ reparare uene¬
rat disciplinã ĩ semet ipso pͥus conplens qd̃ abaliis uolebat impleri. id cͥco ñ solũ

Expanded text:
non jam tali auxilio, nec similibus suis indiguit defensoribus, sed auctoris ipsius et creatoris sui opem depoposcit, qui et his obediendi et illis regendi corruptam profanamque restitueret elapsum. Nam unigenitus Filius Dei qui erat Verbum et Sapientia Patris, cum esset in ea gloria apud Patrem, quam habuit antequam mundus esset, exinanit semetipsum, et formam servi accipiens efficitur obediens usque ad mortem: ut obedientiam doceret eos qui non aliter, nisi peconsequi poterant: regendi quoque regnandique corruptas restituit Leges, dum omnes inimicos subjecit pedibus suis, ut per hoc quod necesse est eum regnare donec ponat inimicos suos sub pedibus et novissimum inimicum destruat mortem, rectores ipsos regendi doceat moderamina. Quia ergo non solum regendi vel regnandi, verum etiam obediendi, ut diximus, venerat reparare disciplinam, in semetipso prius complens quod ab aliis volebat impleri, idcirco non solum
Abbreviated transcription (Latin):
endꝰ ẽ. sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ. S ⁊ apłs in epła adephesios eod̾ sermone usus ẽ cũ ait. Q
segit nos antte constitucionem mũdi. E hic constitucionẽ mũdi catabolen
dixit. eod̾ sensu quo suꝑiꝰ ĩt̾pͥtatisumꝰ uitelligendam. Dignũ gͥ uidetur ĩquirere
inhis que nonuidentur ⁊ et̾na sunt ex ipsius finis cõtẽplacione. sic̃ ĩ suꝑiorib
freqnt̃ ostñdimꝰ. Simile ⁊̃ initiũ r̾oabiles c̾at᷑as habuisse censendũ ẽ. Et si tale
mitiũ habuerunt qualem finẽ sꝑant: fuerunt sine dubio iam abinitio in his
abhis animab q̃ id mortuũ suoꝵ uarietate meruerunt. u̾m ⁊ abhis qͥ ad tocꝰmũ¬
di minist̾iũ exilł suꝑiorib ⁊ ĩuisibilib adħ ĩferiora ⁊ uisibilia deducta sũt:
licet ñ uolentes uanitati qui a spe c̾atura subiecta ẽ ñ uolens s ꝓpt̾ eũ qui sub¬
iecit inspe quod uel solł luna. i stelle ł angłi dĩ explerent obiequiũ mũdo ⁊

Expanded text:
 cum ait: «Qui elegit» nos ante mundi constitutionem,» et hic constitutionem mundi καταβολὴ dixit, eodem sensu quo superius interpretati sumus intelligendam. Dignum igitur videtur inquirere in his quæ non videntur et æterna sunt, ex ipsius finis contemplatione, sicut in superioribus frequenter ostendimus; simile etiam initium rationabiles creaturas habuisse censendum est. Et si tale initium habuerint qualem finem sperant, fuerunt sine dubio jam ab initio in his ab his animabus quæ id motuum suorum varietate meruerunt, verum et ab his quæ ad totius mundi ministerium ex illis superioribus et invisibilibus ad hæc inferiora et visibiatura subjecta est non volens, sed» propter eum qui subjecit in spe,» qua vel sol, vel luna, vel stellæ, vel Angeli explerent obsequium mundo, et
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ phitonẽ nominãt id ẽ uent locũ passi sunt. ꝓ quib oib abhis qui dĩ ꝓuioẽtu
regi om̃ia q̃ in hoc mundo sunt ad serunt. si c̃ nr̃a qͦ continet fides: ut mͥͣ iudet᷑
n alit̾ pot̾it respondi ita ut absq om̃i ĩ iusticie culpadiuina ꝓ uidentia demõstre.¬
causas p̾stare meritoꝵ uerisimile ẽ. ⁊̃ pͥusquam in hoc mũdo aliquid agant. ut
iatiuitatẽ ut ita dicam. ł boni aliquid ł mali ꝑpeti dispensentur. Et hec
quid̾ dicta sint dehis que uidentur om̃ib. ł apͥma statim natiuitate łĩ añꝙͣ¬

Expanded text:
quem Pythonem nominant, id est ventriloquum, passi sunt. Pro quibus omnibus ab his qui Dei providentia quem Pythonem nominant, id est ventriloquum, passi sunt. Pro quibus omnibus ab his qui Dei providentia regi omnia quæ in mundo sunt asserunt, sicut nostra quoque continet fides, ut mihi videtur, non aliter poterit responderi, ita ut absque omni injustitiæ culpa Providentia demonstres motus causas præstare meritorum verisimile est etiam prius quam in hoc mundo aliquid agant: ut nativitatem, ut ita dicam, vel boni aliquid vel mali perpeti dispensentur. Et hæc quidem dicta sint de his quæ videntur hominibus, vel a prima nativitate sta
Abbreviated transcription (Latin):
minis ac uidicio. si sequi uelit aut nolit ad celestia ⁊ diuina ꝓuocantẽ. Uñier
hoc maxima disctione dinoscitur : qñ anima melioris sp̃o p̃resentia moueat
id⁊ si nullam ꝓrsus ex ĩminẽti adspiratione obturbationem m̃tis incurrat.
qui diuiniᷤ responsis sũ ulla nĩtis obturbatione ministrabant. Bonig sp̃c suggestiõib
humanã memoriã ad recordatiõẽ melioꝵ ꝓuocari exemplis insuꝑiorib edocuimus:
cum mardochei ⁊ artaxersis fecimꝰ mẽtionẽ. Illud quoq conseqnt̾ requirendũ pu¬
sas suspicor eẽ qͣsdam antiquiores ⁊ hac natuitate corꝑea sic̃ designat iohs ĩ matͥs
uentre tripudians ⁊ exultans. cũ uox salutacionis marie ad aures elisabeth matͥs
sariis sp̃ib quosdam apͥma statim etate possessos. id ⁊ ñ nullos cũ ipso demone ẽẽ
natos: alios uͦ apuero diumasse historiaꝵ fid es declarat. Alii apͥma etate demonẽ

Expanded text:
minis ac judicio, si sequi velit aut nolit ad cœlesti et divina provocantem. Unde et ex hac manifesta discretione dignoscitur quomodo anima melioris spiritus præsentia moveatur, id est, si nullam prorsus ex imminenti aspiratione obturbationem vel alienationemqui divinis responsis sine ulla mentis obturbatione ministrabant. Boni ergo spiritus suggestionibus humanam memoriam ad recordationem meliorum provocari exemplis jam in superioribus edocuimus, cum Mardochæi et Artaxerxis fecimus mentionem. V. Illud quoque consequenter requirendum pu10. Cujus rei causas suspicor esse quasdam antiquiores etiam hac nativitate corporea, sicut designat Joannes in matris ventre tripudians et exultans, cum vox salutationis Mariæ ad aures Elisabeth matris rsariis spiritibus quosdam a prima statim ætate possessos, id est nonnullos cum ipso dæmone esse natos; alios vero a puero divinasse historiarum fides declarat. Alii a prima ætate dæmonem
Abbreviated transcription (Latin):
putent. cũ subiectꝰ ante non fuerit. non intelligentes qd subiectio xͥ ad patrẽ
beatitudinẽ nr̾e ꝑfectionis ostñdit. ⁊ suscepti abeo oꝑis palmã declarat: cũ ñ so¬
lum regendi ac regnãdi sumã ꝗͣ ĩ uniu̾sã em̃dauerat creaturam. u̾m ⁊̃ obediẽ¬
cie ⁊ subiectionis correcta reparataq humani gn̾is patͥ offerat ĩstituta.Sigͦ bo¬
na ⁊ salitaris accipitur ita subiectio qͣ subiectꝰ ẽẽ dr̾ filiꝰ ꝑatͥ ualde conseq̃ns

Expanded text:
e non fuerit: non intelligentes quod subjectio Christi ad Patrem beatitudinem nostræ perfectionis ostendit, et suscepti ab eo operis palmam declarat, cum non solum regendi ac regnandi summam quam in universam emendaverit creaturam, verum etiam obedientiæ et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur ista subjectio, qua subjectus esse dicitur Filius Patri; valde consequens
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ip̃m qd̾ futurũ ẽ. Et quidẽ qd̾ creatum ẽ : hoc ix̾m qd c̾andũ ẽ. Prhos ne¬
añe ⁊ nicħ ÷ oĩo recens subsole. Siqͥs loq̃tur ⁊ dicet. ecce hoc nouũ ẽ. iam fuit
id ĩscłis que fuerunt ante nos. Quib testimoniis utr̃q siiul ꝓbatur qd ⁊ añ
fuerit scła ⁊ futura sint pꝰ mod̾. Nontũ putand̾ ẽ płes mũdos simuleẽ.s pꝰ
hunc ĩt̾im aliũ fiturñ dequib nc̃ ñ ẽ necessariũ ꝑ singula repet̾e cum id iã
insuꝑiorib fecerimꝰ. Illud sane ociose p̾tereũd̾ eẽ nonarbitror qd̾ scͥpture sd̾e
ꝯdicionẽ mũdi nouo qͦdam ⁊ pͥo noĩe ñcuꝑarũt dicẽtes catabolen mũdi qd

Expanded text:
 ipsum quod futurum est.» Et quid est quod creatum est? Hoc ipsum quod creandum: et nihil est omnino recens sub sole. Sed quis loquetur, et dicet, Ecce hoc novum est? Jam fuit id in sæculis quæ fuerunt ante nos. Quibus testimoniis utrumque simul probatur, quod et ante fuerint sæcula, et futura sint postmodum. Non tamen putandum est plures mundos simul esse, sed post hunc initium aliorum futurum: de quibus nunc non est necessarium per singula repetere, cum jam id in superioribus fecerimus. IV. Illud sane otiose prætereundum non arbitror, quod Scripturæ sanctæ conditionem mundi novo quodam et proprio nomine nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
nas se abõi demonũ ꝯtagione seruauerint. ⁊ ꝑmultã abstinentiã purificaue¬
rint se ⁊ piis ac religiosis ĩbute fuerint disciplinis participiũ ꝑhoc diuintta¬
oportunos ꝯͣii s ututib exibent. id ÷ industria uite ł studio amico illis accepto re¬
ciꝑe eoꝵ inspirationẽ ⁊ sapiẽtie eoꝵ ac doctrine participes effici. Ex quo fit. ut
eoꝵ inoꝑationib repleantur. quoꝵ se prius famulatui subiugarint. De his sa¬
ne qui dȩxͦ alit̾ docent quam scͥpt᷑aꝵ regła patitur. non ociosum ẽ intueri : utr̃

Expanded text:
nas se ab omni dæmonum contagione servaverint, et per multam abstinentiam purificavenas se ab omni dæmonum contagione servaverint, et per multam abstinentiam purificaverint se, et piis ac religiosis imbutæ fuerint disciplinis, participium per hoc divinitaontrariis virtutibus exhibent, id est, industria vita, vel studio amico illis et accepto, recipere eorum inspi rationem, et sapientiæ eorum ac doctrinæ participes effici. Ex quo fit ut eorum inoperationibus repleantur quorum se prius famulatui subjugarunt. IV. De his sane qui de Christo aliter docent quam Scripturarum regula patitur, non otiosum est intueri, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
isti sp̃c qui ĩ oꝑantur sapientiam huiꝰ mũdi uerbi causa ut sit pͥa quedam ener¬
gia ac uirtusq̃ inspirat poeticã. Alie q̃dam geometͥã. ⁊ tta queq singulas qͣsq hꝰ¬
cemodi artes disciplinasq ꝯmoneant. Deniq quam płimi g̾coꝵ opinati sunt
artẽ poeticã sine ĩsania uonposse constare. Uñ ũhistoriis eoꝵ refertur aliqͦtiẽs
eos quos uates appellant: subito ĩsdaue cuiꝰdã sp̃u ẽẽ suppletos. Quid autem dicẽ¬
dum ẽ. ⁊ dehis quos diuinos appellant. aquib ꝑ inoꝑationẽ demonũ eoꝵ quie
p̃ sunt u̾sib arte modulatis responsa ꝓferuntur: S ⁊ hi quos magos ł maleficoᷤᷤ
dicunt aliquotiens demonib ĩuocatis supͣ pueros adhuc parue etatis u̾su eos
dr̃e poemata ad miranda om̃ib ⁊ stupenda feterunt. Que hoc mͦ geri arbitranda s:
qd sicut sc̾e ⁊ ĩmaculate anime cũ se om̃i affectu oĩq puritate uouerint dõ ⁊alie¬

Expanded text:
isti principes qui operantur sapientiam hujus mundi: verbi causa, ut sit propria quædam energia ac virtus quæ inspiret poëticam, alia quæ geometriam, et ita quæque singulas quasque hujuscemodi artes disciplinasque commoneant. Denique quamplurimi Græcorum opinati sunt artem poëticam sine insania non posse constare: unde et in historiis eorum refertur aliquoties eos quos vates appellant, subito insaniæ cujusdam spiritu esse repletos. Quid autem dicendum est de his etiam quos divinos appellant, a quibus per inoperationem dæmonum eorum qui eis præsunt, versibus arte modulatis responsa proferuntur? Sed et hi quos magos vel maleficos dicunt, aliquoties dæmonibus invocatis supra pueros adhuc parvæ ætatis, versu eos dicere poëmata admiranda omnibus et stupenda fecerunt. Quæ hoc modo geri arbitranda sunt, quod sicut sanctæ et immaculatæ animæ si cum omni affectu omnique puritate se voverint Deo, et alie
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ipse es ⁊ anni tui non deficient. Dñs uͦ ⁊ suluator nr̃ cũ dicit. qͥ c̾auit
abinitio masculum ⁊ femunam fecit eos factũ ẽẽ mũdũ ⁊̃ ipse testatur
& rursum dicens qr celum ⁊ t̾ra transiet. u̾ba autẽ mea non transient:
corruptibilem eũ finiend̾q oesignat. s ⁊ apłs dicens uanitati enĩ c̾atura
subiecta ẽ non uolens s ꝑꝑt̾ eum qui subiecit inspe. qr ⁊ ipsa c̾atura li

Expanded text:
non deficient.» Dominus vero et Salvator noster, cum dicit: «Qui creavit ab initio masculum et fœminam fecit eos,» factùm etiam esse mundum ipse testatur: et rursum dicens quia «Cœlum et terra transient, verba autem mea non transient,» corruptibilem eum finiendumque designat. Sed et Apostolus dicens: «Vanitati enim creatura subjecta est non volens, sed propter eum qu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ñ eg̾it potẽtatũ: nob̾ it̾m obic̾e solent dicentib mũdũ hunc ex c̾to tẽpe
episse ⁊ scd̃m scͥpture fidem annos qͦ etatis ipsiꝰ numerantib ad qͣs ꝓpo¬
sitiones ñ arbitror aliquem hereticoꝵ scd̾m r̾onem dogiatis sui posse
facile respõd̾e. hos uͦ conseqñt̾ respondebimꝰ obseruãtes regłam pietatis: ⁊d
ruptionẽ hꝰ erit aliꝰ mũdꝰ: ita ⁊ ante ꝗͣ ħ ẽẽt fuisse alios credimꝰ. Qd̾ utr̃q diuine
tͥpture auctoritate firmabitur. Ham qd̵̾ erit pꝰ hunc aliꝰ mũdꝰ. esaias docet di¬
cens. Erit celum nouũ ⁊ t̾ra noua. q̃ ego faciam ꝑman̾e in conspecta meo dĩc dni

Expanded text:
it potentatum. Hoc nobis objicere solent dicentibus mundum hunc ex certo tempore cœpisse, et secundum Scripturæ fidem annos quoque ætatis ipsius numerantibus. Ad quas propositiones non arbitror aliquem hæreticorum secundum rationem dogmatis sui posse facile respondere. Nos vero consequenter respondebimus observantes regulam pietatis, et ruptionem hujus erit alius mundus, ita et antequam hic esset fuisse alios credimus. Quod utrumque divinæ Scripturæ auctoritate firmabitur. Nam quod erit post hunc alius mundus, Esaias docet,cens: «Erit cœlum» novum et terra nova, quæ ego faciam permanere in conspectu meo, dici
Abbreviated transcription (Latin):
carne dictũ accipiunt. s de hac anima q̃ pͥe carnis est anima. S ⁊ ex his studẽt
nichominꝰ ꝯfirmare ħ q̃ ĩ leuitico ita scͥpta sunt. Anima om̃is carnis sangu
ipsuis. Exeo enĩ qd̃ ꝑ totũ carnẽ sanguis diffusus uttã p̾stat carni: ĩsanguine
ĩ eẽ aiunt hanc aniniã. q̃ dr̾ totiꝰ carnis eẽ anima. hocautẽ ip̃m qd̾ dictũ ẽ. carnẽ
repugnare ad u̾sũ sp̃m. sp̾m autẽ adu̾sum carnẽ : ⁊ qd̾ dictũ ẽ. anima oũ car

Expanded text:
carne dictum accipiunt, sed de hac anima quæ proprie carnis est anima. Sed et ex his student nihilominus confirmare hæc quæ in Levitico ita scripta sunt: «Anima omnis carnis, sanguis ipsius.» Ex eo enim quod per totam carnem sanguis diffusus vitam præstat carni, in sanguine inesse aiunt hanc animam quæ dicitur totius carnis esse anima. Hoc autem ipsum quod dictum est, carnem repugnare adversus spiritum, spiritum autem adversude hac anima quæ proprie carnis est anima. Sed et ex his student
Abbreviated transcription (Latin):
multa distracti sint. in hoc tñ scripture auctoritati cedentes uisi sunt ꝯ¬
sonare. Deconditione g mũdi q̃ alia nos scͥptura magis pot̾it edocere ꝙ
ea q̃ a moyse de origine eiꝰdꝰ scͥpta ẽ T̃licet maiora quedã intͣ se ꝯtineat qͣm
historie narratio uidetur ostn̾d̾e: ⁊isp̾italem ĩꝙͣ maximis contineat intell¬
tum. atq in reb misticis ⁊ ꝓ fundis uelamine quodã litt̾e utat᷑. tñ es
chilomiꝰ ħ uidicat sermo narrantis qd ex c̾to temꝑe c̾ata sũtoĩa q̃ ui¬
dentur. De ꝯsumacione uͦ mũdi pͥmo iacob indicat cũ ad filios suos teta¬
tur oicens. Conuenite adme filii iacob ut annũtiem uobis quid erit innousssi¬
mis dieb. ł pꝰ nouissimos dies. Sigͦ sunt nouissi mi dies ł pꝰ nouissimos dies

Expanded text:
multa distracti sint, in hoc tamen Scripturæ auctoritati cedentes, visi sunt csonare. De conditione ergo mundi quæ alia nos Scriptura magis poterit edocere quam ea quæ a Moyse de origine ejusdem scripta est? Quæ, licet majora intra se contineat quam tellectum, atque in rebus mysticis et profundis velamine quodam litteræ utatur; tamen nihilominus indicat hoc sermo narrantis, quod ex certo tempore creata sunt omnia quæ videntur. De consummatione vero mundi, primo Jacob indicat cum ad filios suos testatur dicens: «Convenite ad me, filii Jacob, ut annuntiem vobis» quid erit in novissimis diebus, vel, post novissimos dies. >> Si ergo sunt novissimi dies, vel post novissimos dies,
Abbreviated transcription (Latin):
ge uͥtutes que adõ recesserut ł ipsã m̃tis sue ꝓpositiq neqͥtia ł ĩuidia eoꝵ qͥb
u̾itate cognita ad illũ gͣdũ uñ ille dilapse sunt᷑ p̃paratur ascensus ad ĩpediendos
huiꝰcemodi ꝓfectus errores hos false doctrine deceptiones q ꝯponũt. Manifeste gͦ ⁊
exmultis ĩ diciis demõstratur ꝙ humana anima dũ ĩ hoc corꝑe ẽ reciꝑe pͣ diu̾sas ener¬
cum penitus ex ftegro eoꝵ possiderint mentẽataut nicħ̃ omnino eos qͦs obsedenit
ftelligere ł sentire ꝑmittant. sic exemplo sunt hi qͦs uulgo energiuminos uocãt
quoł amantes ⁊ ĩ sanos uidemꝰ qͣles ulli erãt qui ĩeuͣgłio asalnatore curati ẽẽ refer̃t.

Expanded text:
gæ virtutes quæ a Deo recesserint, et ipsa mentis suæ propositique nequitia, vel invidia eorum quibus veritate cognita ad illum gradum unde ipsæ delapsæ sunt præparatur ascensus, ad impediendos hujuscemodi profectus, errores hos falsæ doctrinæ deceptionesque componunt. Manifeste ergo et ex multis indiciis demonstratur, quod humana anima dum in hoc est corpore, recipere potest diversas enercum penitus ex integro eorum possederint mentem, ita ut nihil omnino eos quos obsederint intelligere vel sentire permittant, sicut exemplo sunt hi quos vulgo Energumenos vocant, quos amentes et insanos videmus, quales illi erant qui in Evangelio a Salva
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualde confirmari ex diuine scripture auctoritate ꝑuideo. ad alia uͦ duo que rel¬
qua sunt. inueniri possunt. aliqnͣta q̃ exdiuinis litt̾is aptari posse iudeantur.
equib pͥmo illud discucians qd̾ astruere solent qͥdam qr una sit bona nob̾ amma ⁊ ce
que ⁊ iacob adu̾sum esau adhuc inutero posito palmama uictorie subplantãti
p̾stitit fr̃i ⁊ que ĩ ieremia scĩficatur ex uulua ⁊ sp̾u sco repletur ex ut̾o ĩ ioħe. Ill
uero ĩferiorem quam dicunt ex corꝑali eam semine simul adserunt cunicor¬
pore seminari. Uñ ⁊ p̾t̾ corpus uiu̾e eã ł subsistere negant posse. ꝑꝑ qd̾ ⁊ car

Expanded text:
n valde confirmari ex divinæ Scripturæ auctoritate pervideo ad alia vero duo quæ reliqua sunt, inveniri possunt aliquanta quæ ex divinis litteris aptari posse videantur. II. Ex quibus primo illud discutiamus quod astruere solent quidam, quia una sit bona in nobis anima quæ et Jacob adversus Esau adhuc in utero posito palmam victoriæ supplantati præstitit fratris, et quæ in Hieremia sanctificatur ex vulva, et Spiritu sancto repletur ex utero in Joanne. Illam vero inferiorem quam dicunt, ex corporali eam semine simul asserunt cum corpore seminari, unde et præter corpus vivere eam vel subsistere negant posse, pr
Abbreviated transcription (Latin):
exist̾e q̃dam antiores corꝑee natiuitatis canse putandeͤ sunt. Intdum uero ui¬
gilans mens ⁊ abiciens a se que mala sunti bonoꝵ ad se aduitoriũ ꝓ uocet. t
econtrario negligens ⁊ ignaua dũ minꝰ cause locũ dat his sp̃itib qͥ uelut
latones e roctilto msi diantes inruere humanas intes cum locums datum pst
nitiem uiderint. moliuntur sicut ait petruis apłs. qr sicur adu̾sarius no
ibolus tamquam leo rugiens circuit quereus quem deuoret. ꝓpt̾ qd die noc¬

Expanded text:
existere quædam anteriores corporeæ nativitatis causæ putandæ sunt. Interdum vero vigilans mens, et abjiciens a se quæ mala sunt, bonorum ad se adjutorium provocat vel e contrario negligens et ignava, dum minus cauta est, locum dat his spiritibus qui velut latrones ex occulto insidiantes, irruere humanas mentes, cum locum sibi datum per segnitiem viderint, moliuntur, sicut ait Petrus Apostolus quia «adversarius noster diabolus tanquam leo» rugiens circuit, quærens quem devoret.» P
Abbreviated transcription (Latin):
qdam mͦ carnis ipsiꝰ eẽ uocẽ que clamet ñ esuriendum nonsiciendum ñ algẽd
neq uelle ꝓrsus inaliquo molestiam pati siue exhabundantia siue er per¬
iuria: ħ illi resoluere atq ĩpugnare conabuntur. ostendentes quam płim
alias passiones eẽ amime que innullo ꝓrsus acarne origenẽ trabant:⁊tq̃
his sp̃e adu̾setur: sic̃ ÷ ambitio. auaricia. emulatio. ĩuidiã. suꝑbia. ⁊ihis siłi¬

Expanded text:
quodammodo carnis ipsius esse vocem quæ clamet non esuriendum, non sitiendum, non algendum, neque velle prorsus in aliquo molestiam pati sive ex abundantia, sive ex penuria: hæc illi resolvere atque impugnare conabuntur, ostendentes quamplurimas alias esse passiones animæ quæ in nullo prorsus e carne originem trahant, et tamen his sp
Abbreviated transcription (Latin):
estimentur. Que quid̃ in aures humanas ꝓferre ⁊ sermonib ex plicare longe
uires ł meriti nr̃i uel ingenii ac sermonis excedit. Arbitror autẽ qr ⁊̃ sc̃oꝵ

Expanded text:
existimentur. Quæ quidem in aures humanas proferre, et sermonibus explicare, longe existimentur. Quæ quidem in aures humanas proferre, et sermonibus explicare, longe vires vel meriti nostri, vel ingenii ac sermonis excedit: arbitror autem quia etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortem: ⁊ ad ultimũ quod usq adeam que inter homines in dignissima
habetur ad ductus ẽ mortẽ. licet pꝰ tͥtiam surrerit diem. Cũ gͦ q̃dam in eo tta uidea¬
mus humana. ut nicħ a ꝯmuni mortaliũ fra gilitate distare uideantur. q̃dam
ta diuina que nulli alii nͥ illi pͥme ⁊ ĩeffabili nature ꝯueniant dĩtatis: heret
humani intellectus angustia. ⁊ tante aminirationis stupore ꝑcussa. quo de cli¬
net. quid teneat. quo se ꝯu̾tat: ignorat. Si dñi senciat: mortalẽ uidet. Si homi¬
iẽ putet: de uicto mortis regno cũ spoliis redeuntẽ amortuis cernit. ꝓxterqd̃
cũ omni metu ⁊ reuerentia ꝯtẽplandumẽ: ut ĩ uno eodemq ita utriusq na¬
ture ueritas demonstretur ut neq aliquid ĩdignũ ⁊ ĩdecens in diuina illa ũ
ffabili substancia senciatur. neq rursum q̃ gesta sunt falsis in lusa imaginibꝰ

Expanded text:
usque ad mortem;» et ad ultimum quod usque ad eam quæ inter homines indignissima usque ad mortem;» et ad ultimum quod usque ad eam quæ inter homines indignissima habetur adductus est mortem, licet post tertiam surrexerit diem. Cum ergo in eo quædam ita videamus humana ut nihil a communi mortalium fragilitate distare videantur, quædam ita divina ut nulli alii nisi illi primæ et ineffabili naturæ conveniant deitatis, hæret humani intellectus angustia, et tantæ admirationis stupore percussa, quo declinet, quid teneat, quo se convertat, ignorat. Si Deum sentiat, mortalem videt: si hominem putet, devicto mortis imperio cum spoliis redeuntem a mortuis cernit. Propter quod cum omni metu et reverentia contemplandum est, ut in uno eodemque ita utriusque naturæ veritas demonstretur, ut neque aliquid indignum et indecens in divina illa et ineffabili substantia sentiatur, neque rursum quæ gesta sunt, falsis illusa imaginibus
Abbreviated transcription (Latin):
dininitatis sue uirtute repletos homines uelex publicanis uel expiscatorib
pioas . uindo etos curu̾re fecit orbem t̾raꝵ ut exom̃i gente atq ex om̃ibus ppis
pior ꝑlebem inse credentiumn ꝯgregarent. Uerum ex om̃ib de eo muraculis: ⁊ magu¬
fitis ulud penitus ad nurationẽ humane mentis excedit nec inuenit mortaliat
telligentie fragilitas. quo mͦ sentire ł intellig̾e possit. qd̾ tanta illa potencia di¬
uiue maiestatis ip̃m illud patris p̾bum atq ipsa sapientia dĩ inqua c̾ata sunt
omnia uisibilia ⁊ ĩ iusibilia: intra circũscͥptionẽ eius hominis qui apparut
ĩ uidea: fuisse credenda sit. S ⁊ ĩgressã ẽẽ oĩ sapientiam uuluã femine ⁊ n asci
paruulũ ⁊ uagitũ emitt̾e ad similitudinẽ plorantiũ pariuiloꝵ tũ de inde qd̾
ĩmorte conturbari refertur ut ipse etiam ꝓfitetur dicens. tristis ẽ anima mã

Expanded text:
divinitatis suæ virtute repletos homines vel ex publicanis vel ex piscatoribus divinitatis suæ virtute repletos homines vel ex publicanis vel ex piscatoribus imperitos et indoctos circuire fecit orbem terrarum, ut ex omni genere atque ex omnibus populis piorum plebem in se credentium congregarent. II. Verum ex omnibus de eo miraculis et magnificentiis illud penitus admirationem humanæ mentis excedit, nec invenit mortalis intelligentiæ fragilitas quomodo sentire vel intelligere possit quod tanta illa potentia divinæ majestatis, ipsum illud Verbum Patris, atque ipsa Sapientia Dei, in qua creata sunt omnia visibilia et invisibilia, intra circumscriptionem ejus hominis qui apparuit in Judæa, fuisse credenda sit; sed et ingressa esse Dei Sapientia vulvam fœminæ, et nasci parvulus, et vagitum emittere ad similitudinem plorantium parvulorum; tum deinde quod in morte conturbatus refertur, ut ipse etiam profitetur dicens: «Tristis est anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
etiam qd sc̾ptum est qm̃ nemo nouit patrem nisi filius neq filium qui ⁊ uont
nii pater. Quis enim põt nosse q̃ sit sapientia msi qui genuit eã. ant quis aui¬
nudum que sit u̾itas nouit nisi u̾itatis pat̾: Quis c̾te uniu̾sam u̾bi sui nama
atq ipsius dei que erdõ ẽ in uestigare potuit nͥ solus õs apud quem erat uerbua
certo hr̃e debemus quod hoc uerbum siue ro̾ dicenda ẽ ⁊⁊ hanc sapiencianuu
u̾itatom. nullus aliꝰ nisi solus pater nouit de quo etiam scͥptum ẽ. nec ipss
quidem. nũdum cape arbititr libros qui scribentur de gła scilicet ⁊⁊ maiesti¬
te filis dei. Impossibile namq ẽ litt̾is conmitte ea que ad saluatoris glamost¬
menei his gͥ cats ac talib de natura filii dĩ ꝯsid̾atis cum sũma adinuationes
stuposcimꝰ qd̃ eminens om̃iũ ista natura exinaniens se de statu maiestatis sues
factus siti ⁊ inter homines conu̾satus sit sicut gr̾a labiis eꝰ infusa testatur. ĩ

Expanded text:
etiam quod scriptum est, quoniam «nemo novit Patrem nisi Filius, neque quis novit Filium nisi Pater:» Quis enim potest nosse quæ sit Sapientia, nisi qui genuit eam? aut quis ad liquidum quæ sit Veritas novit, nisi veritatis Pater? Quis certe universam Verbi sui naturam, atque ipsius Dei quæ ex Deo est, investigare potuit, nisi solus Deus apud quem erat Verbum? pro certo habere debemus quod hoc Verbum, sive ratio dicenda est, hanc Sapientiam, hanc Veritatem, nullus alius nisi solus Pater novit, de quo scriptum est: «Ne ipsum quidem mundum capere arbitror libros qui scriberentur,» de gloria scilicet et majestte Filii Dei. Impossibile namque est litteris committere ea quæ ad Salvatoris gloent. His igitur tantis ac talibus de natura Filii Dei consideratis, cum summa admiratione obstupescimus quod eminens omnium ista natura exinaniens se de statu majestatis suæ homo factus sit, et inter homines conversatus, sicut gratia labiis ejus infusa testatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
pustanidum ẽ habuisse pect̾i. Ad pleniorem tñ rei explanationem n uisetur
absurdũ. si ⁊̃ similitudine aliqua utam᷑: licet in re tam ardua tamq diftiui
ne eremplis quid̾ uti ꝯmodis copia ẽ: tñ ut absq aliquo p̃tudicio dicqil sucl¬
rime alluma capaxẽ ⁊ frigoris ⁊ caloris. Si gͦ massa aliq ptudicio ferri senꝑ
nũ qd nam dicemꝰ hanc naturã quidem ferri ⁊ mnasse ĩgne posita rardelines¬
apd enrẽ posi fricꝰ aliquãdo recipe: En immo qd iiuis e magis cam sic esinẽ¬

Expanded text:
putandum est habuisse peccati. VI. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur putandum est habuisse peccati. VI. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur, licet in re tam ardua, tamque difficili, ne exemplis quidem uti com · modis copia est. Tamen, ut absque aliquo præjudicio dicamus, ferri metallum capax est frigoris et caloris: si ergo massa aliqua ferri semper numquidnam dicemus hanc, quæ natura quidem ferri massa est, in igne positam et indeardentem, posse frigus aliquando recipere? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mũoi huiꝰ princeps ⁊ ĩ me non inuenit qͥcquam. Que om̃ia nullum in eo peaie
sum indicant extitisse. Qd̾ ut ꝓpħa euidentiꝰ de signaret. quia numquã pims
quitatis sensus intrasset: ait. Priusquam sciret puer uocare patrem aut mi
trem auertit se ab iniquitate. Qd̃ si alicu difficile uidebitur ꝓeo qd̾ ro̾abile
animã eẽ ĩxͦ supͣ ostñdimꝰ quam utiq animaꝵ naturã boni maliq: aͥ¬
pacẽ ꝑom̃s disputaciones nr̃as frequenter ostãdimꝰ. hoc mͦ rei huiꝰ explana¬
bitur difficultas. Naturam quidem anime illiꝰ hanc fuisse q̃ ÷ om̃iũ animar
non pot̾ dubitari. Alioqͥn nec dici anima potuit. si uere ñ fuit anina. ue¬
rum qm̃ boni maliq eligendi facultas oĩb p̾sto ẽ. hec anima quȩ pͥ ẽ. ita ele¬
git diligere iusticiam ut ꝓ ĩmẽsitate dilectionis inꝯu̾tibilr̾ ei atq ĩsepara¬
blis in hereret ita ut ꝓpositi firmitas. ⁊ affectus ĩ m̃sitas. ⁊ dilectionis ĩexpus¬

Expanded text:
mundi hujus, et in me non invenit quid» quam.» Quæ omnia nullum in eo peccati sensum indicant extitisse. Quod ut Propheta evidentius designaret, quia nunquam in cum iniquitatis sensus intrasset, ait: «Prius» quam sciret puer patrem aut matrem vocare, avertit se ab iniquitate.» V. Quod si alicui difficile videbitur, pro enimarum naturam boni malique capacem per omnes disputationes nostras frequenter ostendimus; hoc modo rei hujus explanabitur difficultas. Naturam quidem animæ illius hanc fuisse quæ est omnium animarum, non potest dubitari: alioquin nec dici anima potuit, si vere non fuit anima. Verum quoniam boni malique eligendi facultas omnibus præsto est, hæc anima quæ Christi est, ita elegit diligere justitiam, ut pro immensitate dilectionis inconvertibiliter ei atque inseparabiliter inhæreret, ita ut propositi firmitas, et affectus immensitas, et dilectionis inextin
Abbreviated transcription (Latin):
unguentoꝵ eiꝰ cucurrisse dicuntur : ista autem anima uasculum irnguen
ipsius fuit. ex cuiꝰ fraglintia participantes digni quiq ꝓpħe fiebant ⁊ apłi.
participes sui. E sic̃ uas ipsum qd̃ substanciã ꝯtinet unguenti nullo genere
pot̾ aliqͥd reciꝑe fetoriᷤ. hi uͦ qui exodore eius participant sise paulo longi
a fraglantia eius remouerint. possibile ẽ. ut ĩcidentẽ recipiant fetorẽ: sl
retiꝑet odotem. Participes uͦ eiꝰ quã ꝓximi fuerunit uasculo. tam odoris eit̃¬
iracipes ⁊ capates. Arbitror sane ⁊̃ ieremiam ꝓpħam intelligentẽ que st meui
uoticia S sapientie. q̃ etiam hec et̃o quam ꝓ salute iĩdi suscꝑat: dixisse. Sx eiul¬

Expanded text:
unguentorum ejus cucurrisse dicuntur : ista vero anima vasculum unguenti ipsius fuit, ex cujus fragrantia participantes digni quique Prophetae fiebant etparticipes sui. Et sicut vas ipsum quod substantiam continet unguenti, nullo genere potest aliquid recipere fœtoris; hi vero qui ex odore ejus participant, si se paulo longius a fragrantia ejus removerint, possibile est ut incidentem recipiant fœtorem ita reciperet odorem; participes vero ejus, quam proximi fuerint vasculo, tam odoris eruapaces. VII. Arbitror sane etiam Hieremiam prophetam intelligentem quæ sit in eo natura Dei sapientiæ, quæ etiam hæc esset quam salute
Abbreviated transcription (Latin):
bors is. Uala anima q̃ guasi ferrũ in igne sic semꝑ in ubo. semꝑsiusa puan seua
ũttibilis aut mutabił dici pot. q̃ inconu̾tibilitatẽ ex ubi di unttat e ind uereti¬
gnita. possedit. Ad ortis demq sc̃õs. całor aliqͥs u̾bi dĩ putandus ẽ ꝑuenisse. In
hac autẽ anima ignis ipse diuinꝰ substãcialit̾ reqͥeuisse cres endus ẽ ex quo as
cet̾os calor aliquis ueniret. Deniq qd̾ dixit quia uꝑxit teds̃ ds̃ cuus oleo le

Expanded text:
o etiam illa anima quæ quasi ferrum in igne, sic semper in Verbo, semper in Sapientia,  nec convertibilis aut mutabilis dici potest, quæ inconvertibilitatem ex Verbi Dei unitate indesinenter ignita possedit. Ad omnes denique sanctos calor aliquis Verbi Dei putandus est pervenisse: in hac autem anima ipse ignis divinus substantialiter requievisse credendus est, ex quo ad cæteros calor aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰcemodi opinionib pleniꝰ ĩ illo loco tͣctauimꝰ. cũ requireremꝰ quid ẽẽt qd ĩp¬
cipio fecit ds̃ celũ. ⁊ t̾ram. aliud enĩ celum atq alia t̾ra ĩ dicatur eẽ quã illud fir¬
mam̃tũ qd̾ pꝰ biduũ factũ dr᷑ ł arida que pꝰ mod̾ t̾ia nominatur: Sane hoc qd ꝯ
cunt quidã de hoc mũdo qm̃ corruptibilis quid̃ ẽ ex eo qd̃ factꝰ ẽ nectũ corrũpitur
quia corruptione forcior ac ualidior est uoluntas dĩ qui fecit eũ ⁊ ꝯtinet illuĩ
ne ei corruptio dũet᷑: rectiꝰ ista sentiri possunt de eo mũdo qũa aplane sꝑam sip̃
diximꝰ. quia ex uoluntate dĩ nequaquã corruptioni subiaceat. ꝓ eo qd̃ nec cau¬
sas corruptionis accepit. Sc̃oꝵ quippe ẽ ⁊ adliquidũ purificatoꝵ mũdus ille

Expanded text:
nionibus plenius in illo loco tractavimus, cum requireremus quid esset quod in principio fecit Deus cœlum et terram. Aliud enim cœlum et alia terra indicatur esse quam illud firmamentum quod post biduum factum dicitur, vel arida quæ postmodum terra nuncupatur. Sane hoc quod dicunt quidam de hoc mundo, quoniam corruptibilis quidem est ex eo quod factus est, nec tamen corrumpitur, quia corruptione fortior et validior est voluntas Dei qui fecit eum et continet illum ne ei corruptio dominetur, rectius sentiri ista possunt de eo mundo quem sphæram supra diximus, quia ex voluntate Dei nequaquam corruptioni subjaceat, pro eo quod nec causas corruptionis accepit. Sanctorum quippe est et ad liquidum purificatorum mundus ille,
Abbreviated transcription (Latin):
modi admixtionis desid̾iũ corꝑa ñ hre̾nt. Tum de inde consid̾emꝰ sic̾ suꝑiꝰ
ostñdimꝰ. cib ħominib ñ ex diabolo s naturali qͦdã adpetitur instinc¬
tu utrũ posset fieri ut si diabolus non eẽt humana exꝑientia tanta
ĩꝑcipiendo cibo disciplina uteretur. ut nũ quã penitus exced̾et modil̃.
id ÷ ut uelalit̾ quam resposc̾et ł ampliꝰ quam racio indulgeret accipet.:⁊ nũꝗͣ
eueniret honiinib inseruando tibi modo mensuraq delinquere. Ego qd̾.ł
ñ arbitror. hec abhoĩb ita potuisse seruari ⁊ si nulla diaboli ꝓuocasset inftĩc¬
dio ut ĩꝑcipiendo cibo modũ disciplinãq nullus excederet pͥusquã id usu
delinq̃re nõs ⁊ sine diaboli ĩcitam̃tis. si forte minꝰ continẽtes ł mlnꝰ ĩ dustͥ
fuissentꝰ ĩ uẽti. ĩ adpetendo uͦ cottu ł naturalib desideris temꝑandis putãs̾:

Expanded text:
modi admixtionis desiderium corpora non haberent. Tum deinde consideremus si, ut superius modi admixtionis desiderium corpora non haberent. Tum deinde consideremus si, ut superius ostendimus, cibus hominibus non ex diabolo, sed naturali quodam appetitur instinctu, utrum posset fieri ut si diabolus non esset, humana experientia tanta in percipiendo cibo disciplina uteretur, ut nunquam penitus excederet modum, id est, ut vel aliter quam res posceret, vel amplius quam ratio indulgeret, acciperet, et nunquam eveniret hominibus in servando cibi modo mensuraque delinquere. Ego quidem non arbitror hoc ab hominibus ita potuisse servari, etiamsi nulla diaboli provocasset instinctio, ut in percipiendo cibo modum disciplinamque nullus excederet, priusquam id lodelinquere nos etiam sine diaboli incitamentis, si forte minus continentes vel minus industrii fuissemus inventi: in appetendo vero coïtu, vel naturalibus desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
qui. Pħ gͥ oĩa docet nos scriptura diuina ẽẽ qͦsdam in uisibiles hostes d̾imi¬
cantẽs adu̾sum nos. ⁊ p̾cipit armari nos debere contra eos. Uñ ⁊ smplicioreᷤᷤ¬
quiq dño xͦ c̾dentiũ: existunant qd̾ oĩa peccata quec̃q ꝯmiseruit hoĩes
existis contrariis uirtutib mentẽ delinquentiũ ꝑurgentib fiant : ꝓ eo qd̾
ictamine isto inuisibili suꝑiores ĩueniantur potestates. Qd̃ si u̾bi causa
te descendunt. An uͦ putandum ẽ qd̾ diabolus esuriendi ł siciendi causa nob̾
existat e Neminẽ puto ẽẽ qui hoc audeat confirmare. Sigͦ esuriendi ⁊ siciẽ¬
di ñ nobis ipse fit causa quid illud cumumꝰcuiꝰq etas ⁊ iurilitatis tempꝰ
esuriendi causa diabolus nonẽ ita nec eiꝰ quid̃ motꝰ qui adułtȩ etati na¬
turalit̾ suggeritur. id ÷ appetendi coitꝰ desid̾iũ : Quam causã ñ utiq sẽꝑ
adiabolo moueri certũ ẽ. tta ut ꝑutandũ sit. quia si diabolus ñ eẽt huice¬

Expanded text:
ur omnia docet nos Scriptura divina esse quosdam invisibiles hostes dimicantes adversus nos, et præcipit armari nos debere contra eos. Unde et simplicioreisto credentium existimant, quod omnia peccata quæcumque commiserint homines, ex istis contrariis virtutibus mentem delinquentium perurgentibus fiant, pro eo quod in certamine isto invisibili superiores inveniantur potestates. Quod si, verbi causa,te descendunt. An vero putandum est quod diabolus esuriendi vel sitiendi causa nobis existat? Neminem esse puto qui hoc audeat affirmare. Si ergo esuriendi et sitiendi non nobis ipse endi diabolus causa non est, ita nec ejus quidem motus qui adultæ ætati naturaliter suggeritur, id est appetendi coïtus desiderium. Quam causam non utique semper a diabolo moveri certum est, ita ut putandum sit quia si diabolus non esset, hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ ꝑsonis. sic̃ ñ ipso iob dr᷑. Quia ad certum cempus paratꝰ ẽ cad̾e suþalios:
domus ipsius dep̃dari abiniqͥs. ẜpt̾ra docet nos duuna scriptura om̃ia queacci¬
dunt nobis tamquã adõ inlata susciꝑe. scientes qd̾ sine dõ nicħ fit. Qd̃ aute m
ħ ita sint idẽ qd̾ nicħ sine dõ fiat quomͦ possumꝰ dubitare dño ⁊ saluatore eii.¬
denter ꝓnũciante ⁊ dicente. hon ne duo passeres asse uenelint. ⁊unꝰ ex ipsis ñ¬
cadit suꝑ t̾rã sine patre ur̃̾o qui ĩcelis s necessitas nos traxit paulo ampliꝰ
euagari de co̾ luctacione adu̾saꝵ uirtutũ. quã adu̾sũ hoĩes gerunt disputã¬
tes: ⁊ dehis q̃ humano gn̾i accidunt tristiorib id est temptacionib uite huiꝰ
sic̃ ait iob. non ne tẽptacio ẽ om̃is uita hominis suꝑ t̾ram. ut manifestiꝰ qͦmͦ
hec actidant ⁊ quam pie dehis sentiri debeat panderetur. Nunc uͦ uideamꝰ¬

Expanded text:
 personis: sicut et in ipso Job dicitur quia ad certum tempus paratus est cadere sub aliis, et domus ipsius deprædari ab iniquis. Propterea docet nos Scriptura divina omnia quæ accidunt nobis tanquam a Deo illata suscipere, scientes quod sine Deo nihil fit. Quod autem hæc ita sint, id est, quod sine Deo nihil fiat, quomodo possumus dubitare, Domino et Salvatore pronuntiante, et dicentecadet super» terram sine Patre vestro qui in cœlis est?» Sed necessitas nos traxit paulo amplius evagari de colluctatione adversarum virtutum, quam adversus homines gerunt, disputantes et de his quæ humano generi accidunt tristioribus, id est tentationibus vitæ hujus, sicut ait Job: «Nonne tentatio est omnis vita hominis super terram?» ut manifestius quomodo hæc accidant, et quam pie de his sentiri debeat, panderetur. Nunc videam
Abbreviated transcription (Latin):
tib dato quem intẽꝑantia pͥus patefecerit: sensum eoꝵ penitꝰ possederint
uiarime cũ nulla eosad resistendum uirtutis gła concitarit. Qd̃ autem sutt q̃dã
peccata que non acontrariis uirtutib ueniant s ex naturalib corꝑis motibꝰ
initiũ sumant: manifestissime declarat apłs paulus in eo cũ dicit. Caro
ut ñ que uultis illa faciatis. Si gͦ caro concupiscit adu̾sũ sp̃m. ⁊ sp̾c adu̾suscar

Expanded text:
tibus dato quem intemperantia prius patefecerit, sensum eorum penitus possederint: tibus dato quem intemperantia prius patefecerit, sensum eorum penitus possederint: maxime cum nulla eos ad resistendum virtutis gloria concitarit. III. Quod autem sint quædam peccata quæ non a contrariis virtutibus veniant, sed ex naturalibus corporis motibus initium sumant, manifestissime declarat Apostolus Paulus in eo dum dicit: «Carout non quæ vultis illa faciatis.» Si ergo caro concupiscit adversus spiritum, et spir