comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malos presciebar qiua ꝓreuidit
qudos denialis cor eẽt facturas
Sicem eos ferit deus ait relmque¬
ret ers uñ aliꝙͥ facereut. et si culpa¬
uilitor aliꝙͣ facerent illũ deselau¬
dabiliter operantem imnemrent
Ase iit uolinitatem malam ab
loria uios. suebat euĩ bouis pio¬
futuros et iuste ꝑro mala uoliuta¬
te pumendos. ¶ Adoiuit ⁊̃ talem
peccauit. Cum ergo hec bona sit illa
melior cur nõ utramq faceret ut
nberus laudaretur esse de utraq
Ila eĩ de sanctis angelis hecde boĩ¬
ꝙuellent essent. et boi quid essent
nou nfructuose. maliuero nõ ipa¬
non fecit quia noluit. cur noluit.
ipe nouit. Non debenus plus saes

Expanded text:
evidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ablos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominit quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impunon fecit? Quia noluit. Cur noluit? Ipse novit. Non debemus plus sapere
Abbreviated transcription (Latin):
predo cere prestruere uel ab aliquo
spacio teruporis aliquid posaidendo
et hec prescriptio. onis. acquisicõ
di suꝑ aliquã rem aliquoceto
spatio temporis possidendo. et est que¬

Expanded text:
predocere, prestruere vel aliquo spatio temporis aliquid possidendo hec prescriptio -nis, acquisitio dominii super aliquam rem aliquo certo spatio temporis possidendo; et est que
Abbreviated transcription (Latin):
stiuatio et proiidencia. et est prescĩa
sius preuidencia de futuris tantũ
sed de omĩb de bonis .s. et de malis
dispõ ucro de faciendis predestinacõ
de omĩb saluandis et de bonis quib
et hic liberautur et in futuro corona¬
biutur predetiuauit euĩ deus ab eter¬
no homiues ad bona eligendo et pre¬
destiuauit eis boria eterna p̃parando
Prouidencia autem gubernandoꝵ
que utiq eoden modo uideretur acci¬
pi quo dispõ interdum tñ proiden¬
cia accipitur pro presciencia. sapĩa
uero uel scicncia de omĩb est .s. de
om̃ib est bonis et malis et de pũcib¬

Expanded text:
scientia vel providentia. Et est scientia sive providentia non de futuris tantum, sed de omnibus: de bonis scilicet et de malis; dispositio vero, de faciendis; praedestinatio, de omnibus salvandis, et de omnibus bonis, qui et hic liberantur, et in futuro coronabuntur. Praedestinavit enim Deus ab aeterno homines, ad bona eligendo; et praedestinavit, eis bona praeparandoProvidentia autem est gubernandorum; quae utique eodem modo videtur accipi, quo dispositio. Interdum tamen providentia accipitur pro praescientia. Sapientia vero vel scientia de omnibus est, scilicet bonis et malis, et de praesen
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur hoc prestigium. gn. quedani
species magice artis. s. humauoꝵ
sensuum illusio. et dicitur prestigi¬
um a prestugendo quia aciemecu¬
lorum prestringit. ẜin prestigui
incredibiles res mutacõe uidentur
fieri ut cerre tumulus indetur ca¬
strum. lapillus calentum. Seges
cohors nulitum galeata. uel com¬
ponitur prestigium apie et stige.
i. auce faciũt hanc spẽm artis dicit᷑
iuuenisse merturiꝰ. uñ prestigiosꝰ.

Expanded text:
de hoc prestigium, quedam species magice artis, scilicet humanorum sensuum illusio, et dicitur prestigium a prestringendo, quia aciem oculorum prestringit: secundum prestigium incredibiles rerum mutationes videntur fieri, ut terre cumulus videtur castrum, lapillus talentum, seges cohors militum galeata; vel componitur prestigium a pre et stige, idest ante, faciunt; hanc speciem artis magice dicitur invenisse Mercuriu
Abbreviated transcription (Latin):
sib positum .i. aute sensus uel presto
sensibus sicut oculo uel alicui sẽsin
propicius. quia que nobis ꝓpicia sũt
quasi pũcia sunt et aliquoꝵ pũcia
quasi fauorẽ ut deoꝵ. Et comparatur
cialis. et ħ. le. uñ pũcialiter aduerbi

Expanded text:
sibus positum, idest ante sensus vel presto sensibus, sicut oculo vel alii sensui; epropitius, quia que nobis propitia sunt quasi presentia sunt, et aliquorum presentia quasi favor est, ut deorum; et comparatur; tiali
Abbreviated transcription (Latin):
est uniꝰ tm̃ s multoꝵ. s solium et
thionus unꝰ tiũ. I tem sedes in sin.
nũo propͥe est regni quod grece thro¬
nus dr̃ et idem nos dicimꝰ soluim
thedre doctor. et a sedes hec sedecu
diuersas ꝑtes sedere dissile̾ eẽ. assi
deo. des. iuxͣ sedere et assidere .i. com¬
parmi et assilar et assidere .i. cẽ siłe¬

Expanded text:
est unius tantum sed multorum, sed solium et tronus unius tantum. Item sedes in singulari numero proprie est regni, quod grece tronus dicitur et idem nos dicimus solium; thedre doctorum. Et a sedes hec sedeculdiversa parte sedere, dissimile esse; assideo -es, idest iuxta sedere, et assidere idest comparari et assimilari, et assidere esse si
Abbreviated transcription (Latin):
componitur abseco. cas absccii
absectum secando diuidere separa¬
ie abrũpere conseco. cus simul seca¬
ic. disseco. cas aiũsis modis secare
duũpere cruciare. et eisdem compo᷑

Expanded text:
componitur abseco -as -cui -sectum, secando dividere, separare, abrumpere; conseco -as, simul secare; disseco -as, diversis modis secare, dirumpere, cruciare; et ex eisdem componitur
Abbreviated transcription (Latin):
uñ scutulatus.ta. tum. scutula orna¬
tus et scutula possidens uel quod
ht̃ in se orbes in silitudĩem scutulaꝵ
sicut quedam uestis et quedam aĩa¬
lia. Unde et scutulatus dr̃ equus pp̃¬
orbes quos h̃t candidos inter purp᷑¬

Expanded text:
unde scutulatus -a -um, scutula ornatus vel scutulam possidens, vel qui habet in se orbes in similitudinem scutularum, sicut quedam vestis et quedam animalia, unde orbes quos habet candidos inter purp
Abbreviated transcription (Latin):
ebastus augustus mensis g̾co
eiũ ẜuione sebastus tantũ ualet
quautũ augustus. uñ sebastia nũc
dr̃ quedam ciuitas que olim diceba᷑
augusta ab augucto.

Expanded text:
EBASTUS, Augustus mensis. Greco enim sermone sebastus tantum valet quantum augustus, unde Sebastia nunc dicitur quedam civitas que olim dicebatur Augusta ab Augusto.
Abbreviated transcription (Latin):
te. propoĩtum in malo cira aliquã
discipliuam. ut secca hereticoꝵ quia
secti sunt et diuisi ab unitate eccẽ uel¬
quor. queris. quia sequenda est et
do tenenda uel sequenda teuendo
malo asequendo et est secta hĩtus
mialo cura aliquam disciplinam
quam tenendo sequũtur longe ali¬
a et religionis cultu opinantes ꝙͣ
ceten. s preualet quod prediximꝰ et¬

Expanded text:
-e, propositum in malo circa aliquam disciplinam, ut secta hereticorum, quia secti sunt et divisi ab unitate quor -ris, quia sequenda est et do tenenda vel sequenda tenendo malo a sequendo: est secta habitus malo circa aliquam disciplinam quam tenendo sequuntur longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri’, sed prevalet quod prediximus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
huius secuus quia secat uel securis
quasi sucruris quia ea arhores
succidantur uel securis quasi semi¬
cuns ex una enĩ ꝑte acuta est et ex
altera fossoria. et inde hec seciũ¬

Expanded text:
is, quia secat, vel securis quasi succuris quia ea arbores succidantur, vel securis quasi semicuris, ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Hec apu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Item difficultas subtilis questõ
sicut enĩ scrupulus ꝑuus est sic sub¬
questõ multũ ledit illũ qui nõ est
promptus in discerendo. inquisicõ
eiũ et qo reꝵ subtiliũ multũ solet
ledere. et ascrupus diuuatur scrupe¬
us. pea. peuin. et scruposus. sa. sum.
scrupis plenus et hrĩndans et asper¬
et durus difficilis nodosus obscurꝰ
et comparatur. uñ hec scrupositas
scrupulo. las .i. solicitare molestare
et scrpulosus. sa. sum. scrupulis
dubrus difficilis nodosus obscurꝰ
et compatur. uñ hec scrupulositas
auxietas difficultas.

Expanded text:
imi, difficultas, subtilis questio: sicut enim scrupus parvus est, sic subquestio multum ledit eum qui non est promptus in discernendo, inquisitio enim et questio rerum subtilium multum solent ledere. Et a scrupus scrupeus -a -um et scruposus -a -um, idest scrupis plenus et abundans vel asper, difficilis, nodosus, obscurus, et comparatur; unde hec scrupositas;scrupulo -as, idest sollicitare, molestare, et scrupulosus -a -um, scrupulis dubius, difficilis, nodosus, obscurus, et comparatur; unde hec scrupulositas, anxietas, difficultas
Abbreviated transcription (Latin):
i. cumulus terre uel sepuldrũ uel
cimitenum. et dicitur sic quasi poli¬
cuui autrũ quia ibi sepulchra mor¬
tuorum poliuntur. uel poliandꝵ
interpretatur multitudo unorum
a polis quod est plualitas et andros
quod est uir et ẜm hoc ꝓprie dicitur
ciinteriũ ꝓpter multitudinem ho¬
minũ ibi sepultoꝵ¬

Expanded text:
 tumulus terre vel sepulcrum vel cimiterium, et dicitur sic quasi politum antrum, quia ibi sepulcra mortuorum poliuntur; vel poliandrum interpretatur multitudo virorum, a polis quod est pluralitas et andros quod est vir, et secundum hoc proprie dicitur cimiterium propter multitudinem hominum ibi sepulto
Abbreviated transcription (Latin):
polimitus .ta. tum. tertus uel or¬
natus multis coloribus et rotun¬
dis u̾ magmb. et hec polumia. te.
quedam uestis sic dicta propter
multos colores et ymagines uotũ¬
das quia polus a rotunditate or
riatus. unde in constructione taber¬
naculi precipitur ut illa fianit ope¬
re polumtano. et hic polimitanus
sculptor uel pictor in tali oꝑere uel
qui operatur tales uestes et piod̾¬

Expanded text:
limitus -a -um, textus vel ornatus multis coloribus et rotundis ymaginibus, et hec polimita -e, quedam vestis sic dicta propter multos colores et ymagines rotundas, quia polus a rotunditate dicriatus, unde in constructione Tabernaculi precipitur ut illa fiant opere polimitario; et hic polimitarius, sculptor vel pictor in tali opere vel qui operatur tales vestes. I
Abbreviated transcription (Latin):
num. polio componitur depolio. lis¬
i. ualde uel deorsun polire repolio
lis. et est acciuũ cũ sius compoĩtis
pessis superat mens dissona uerbis
Ceusentes anii florida ligua po¬
tas dicitur hic polionos quedam
herba quam latin uocant heibam
sanguinariam quia missa in na¬
res sanguinẽ uomet¬
L oluxdion dicta est quedam herba
cuius iadix est herba hyra et cer¬

Expanded text:
um. Polio componitur depolio -is, valde vel deorsum polire, repolio -is, et est activum cum suis compositis pestis superat mens dissona uerbis, Cum sentes animi florida lingua pot, et hec polionos, quedam alia herba quam Latini herbam sanguinariam vocant, quia missa in nares sanguinem movpolipodion dicta est quedam herba cuius radix est hyrta et cri
Abbreviated transcription (Latin):
polenta sunt graua costn et mani¬
bus confucatu ad modum guaui
pilo tinisi. uũ dicitur poleuta qͣi¬
pilenta. quidam tũ credũt polenta
esse pultes de purgatissima fariua
olia. lie .i. armentũ uel grex et
quel plr̃alitas uel collectio equoꝵ
uel aloꝵ iumentorũ uel generali¬
ter bestiaium. et dr̃ polia a polis quod
est plĩalitas.

Expanded text:
polenta grana tosta, et manibus confricata ad modum grani pilo tusi. Et dicitur polenta, quapolrenta. Quidam tamen tradunt polentam esse pultes de purgatissima farina -e, idest armentum vel grex; et quelibet pluralitas vel collectio equorum vel aliorum iumentorum vel generaliter bestiarum dicitur polia a polis quod est pluralitas.
Abbreviated transcription (Latin):
que ibi substeruũtur .i. tabulis
ligneis a quib libri sustencantur
scubitur. Item plutenm dicitur ta¬
bulatin uel artis crudo corio inter¬
ta que iopere faciendo hosti obi¬

Expanded text:
que ibi susternuntur, idest tabulis ligneis a quibus libri sustentanturngues’. Item pluteum dicitur tabulatum vel cratis crudo corio intexta, que in opere faciendo hosti obi
Abbreviated transcription (Latin):
pluia .ie. quasi flumia ꝙ fluat
Nalatur em̃ de terra et mans alitu
quecũ alcus eleuata fuent aut so¬
lis calore soluta aut ui uentorũ
compiessa stillat ad terram. et eit
pluuuia lenta uigis aqua. uñbic et

Expanded text:
pluvia -e, quasi fluvia, quia fluat: nascitur enim de terre et maris alitu, que, cum altius elevata fuerit, a solis calore resoluta aut vi ventorum compressa, stillat ad terram; et est pluvia lenta et iugis aqua; unde
Abbreviated transcription (Latin):
ploratus. tus. tui. et plorabuudꝰ
da. dum. ploratu plenus et plo¬
ranti similis. ploro componitur
deploro. tas .i. ualde plorare uel
plorando aliq̃ petere uel acqrere
unplois. uas. rogare quere reuel
impetune. ploro nentumi et et cõ¬

Expanded text:
ploratus -tus et plorabundus -a -um, ploratu plenus vel ploranti similis. Ploro componitur deploro -as, idest valde plorare vel plorando aliquid petere vel acquirere; imploro -as, rogare, querere vel impet
Abbreviated transcription (Latin):
et dicitur pluere quasi fluere et
caret supiuis in freꝙ̃ti usu. Srmn¬
uenitur plutum. et debet sic pom
in constructione pluitaquam sub¬
intelligitur deus. uiuenitur tũ per

Expanded text:
dicitur pluere quasi fluere et caret supino in frequenti usu, sed invenitur plutum. Et debet sic poni in constructione: ‘pluit aquam’, et subintelligitur deus. Invenitur tamen per
Abbreviated transcription (Latin):
leumon grece latine dẽ puluas
uel uidetur dici a puermon .. l
et aperitur pulmo cum capiat fia¬
tum. et nos dicunis hic pulnio.
morus et hec pulmonia. me .i. do¬
lor uel tumor pulmonis.
leuresis pleuron grete latiue
di latus. Unde hic plemesis dolor
latens acutus cum febie et spute¬
sanguinolento. et huic pleureticus
ca. cum. qui talem infirmitatem
pacitur uel ad pleuresim ꝑtiuens
ut pleuretica passio.¬

Expanded text:
LEUMON grece, latine dicitur pulmo; vel videtur dici a pneumon , ide agitatur et aperitur pulmo ut capiat flatum; et inde nos dicimus hic pulmo -nis et hec pleumonia -e, dolor vel tumor pulmonis;  PLEURON grece, latine dicitur latus; unde hec pleuresis, dolor lateris acutus cum febre et sputsanguinolento, et hinc pleureticus -a -um, qui talem infirmitatem patitur, vel ad pleuresim pertinens, ut ‘pleuretica passio
Abbreviated transcription (Latin):
plico. cas. uñ tripler.as. plico cum
omĩbus lius compositis est accinũ
preter supplico quod est neutrum
ẜm quod coustiuitur cum daciuo
Iteu plico facit preteritum ii.cui.
et ii. caui. et supinũ in.citum. et ĩ
sita uero ab eo et aliquo noĩe faci¬
num ii. catum. ut multiplicami
catum. tuplicami. triplicatum. s
composita ab eo et p̾põnib faciunt
preteritum in .cui. et in.daui. et su¬
pinũ in.citumi et in.catum. freꝙ̃¬
cius .in. au et ii. citum. et raro in
facit quod magis incompoĩtis digͦ¬
scitur. Nam cum pͥpõne magis per
ii.diuisas cum uoĩe uero compoĩ¬

Expanded text:
pliciter et hec triplicitas. Plico cum omnibus suis compositis est activum, preter supplico, quod est neutrum secundum quod construitur cum dativo. Item plico facit preteritum in -cui et -cavi et supinum in -citum vel in sita tamen ab eo et aliquo nomine facinum in -catum, ut ‘multiplicavi -catum, triplicavi -catum’, sed composita ab eo et prepositionibus faciunt preteritum in -cui et in -cavi et supinum in -citum et in -catum, sed frequentius in -cui et in -citum et raro in caui, quod maxime ex compositis dinoscitur. nam cum praepositione magis per ui diuisas, cum nomine uero composi
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃boc plectium.tr. guberaculũ
nauis uel in lingua in corpore uel
porirs ultrna pars lingue et pais¬
loriuu luigue cithare quia filectit
huc illus. uel apleto pro puirre
uel uerberare quia plectrum uerbe¬
rat et pcutit. uñ hoc plecceltũ. li .di.¬

Expanded text:
re hoc plectrum, idest gubernaculum navis vel lingua in corpore vel potius ultima pars lingue, et percussorium cithare, quia flectitur huc et illuc; vel a plecto pro punire et verberare quia plectrum verberat et percutit; unde hoc plectellum dimin
Abbreviated transcription (Latin):
sensu plebis statuitur et sancitur
uñ et dr̃ plebiscitũ .i. scitum uel sta¬
tutum ppłi. uel quia sciatur. appłõ
plebs plebis. quasi polebs quia plr̃es
plebei ꝙͣ nobiles. est em̃ plebs coller¬
tio hoĩu ignobiliũ tĩ. s autiqui
dicebant hec plebes .bei. lucarius
uescit plebes ieuina tinere. uñ

Expanded text:
consensu plebis statuitur et sancitur, unde et dicitur plebiscitum, idest scitum et statutum populi vel quia sciatur a populo.  plebs, quasi polebs, quia plures sunt plebei quam nobiles: est enim plebs collectio tantum ignobilium; sed antiqui dicebant hec plebes -ei, unde escit plebes ieiuna timere’; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
lecta. a plecto. ctis. pro flectere¬
dr̃ hoc pleta.te. quilz nerus ex uir¬
gulis uel papiro uel carecto fcũs.
uñ cophinos faciebant. uñ hec plec
plecta ⁊̃ dicitur calix duas ansas

Expanded text:
tem a plecto pro flectere hec plecta -e, quilibet nexus ex virgulis vel papiro vel carecto factus, unde cophinos faciebant; unde hec plectPlecta etiam dicitur calix duas ansas
Abbreviated transcription (Latin):
terendi uel a pila ludo dicitur hoc
est duaꝵ rotaꝵ. uñ plaustellum. li¬
et hec plaustralis et ħ .le. uel plau¬
strum a plaudendo .i. a terra sepe re¬
re plaustrũ uel resonare plaustio

Expanded text:
tione, vel a pila ludo, hoc est duarum rotarum, unde plaustellum diet plaustralis -e; vel plaustrum a plaudendo, idest a terra sepe rere plaustri vel resonare plaustro
Abbreviated transcription (Latin):
plebes. bis pro ecclĩa baptisiuali
et ꝓprie in uillis inter plebem. uñ
pplĩ. uñ plebanus. ua.iiiim. ad
plebem ꝑtiuẽs. et hic plebanus
in. dñs plebis. et hic plebanatus
tus. tui. eius dignitas uel distuc¬

Expanded text:
plebes -bis pro ecclesia baptismali, et proprie in villis inter plebem, undepopuli; unde plebanus -a -um, ad plebem pertinens, et hic plebanus -ni, dominus plebis, et hic plebatus -tus, eius dignitas vel distric
Abbreviated transcription (Latin):
nus aperue uel rumpere discutere
cissaie. uñ displosus. sa sum. i dissi¬
manus relaraie apenie excutere
uel ertra plansum facere et poncle
uel eicere et explere plaudere a pb¬
dere progaudere manus repeurd

Expanded text:
pro aperire vel rumpere, discutere, quassare, unde displosus -a -um, idest discumanus relaxare, aperire, excutere, vel extra plausum facere et ponere vel eicere et expellere. Plaudere et plodere pro gaudere manus repercutiendo
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑcutere. inanus ex leticia daudẽ
et suul iugere. manib sorium
facere gaudere. et pouitur sepe pro
o. dr̃ plodo. dis. plosi ꝓlodere pro
plaudo. uñ plosus. sa. simi. proplau¬
sus .sa. si .i. repcussus clausus
et comũctus. plaudo componitur
applaudo. dis. alicui plausuuface

Expanded text:
repercutere, manus ex letitia claudere et insimul iungere, manibus sonum facere, gaudere, et ponitur sepe pro o, dicitur plodo -is plosi -sum pro plaudo, unde plosus -a -um pro plausus, idest repercussus vel clausus et coniunctus. Plaudo componitur applaudo -is, alicui plausum face
Abbreviated transcription (Latin):
xeii. neq nubent neq nubeutur. S mõ
ca ueutrũpassum et ꝓprie pertiet ao
młieres ut nubo tibi .i. mauto tibi nel
ducor a te in upta. Item nubere .i. tegere
Et ab hac significatione tracta est prima
significacõ quia tuc cũ femñe nubuut

Expanded text:
eque nubent neque nubentur’; sed modo est neutrum passivum, et proprie pertinet ad mulieres, ut ‘nubo tibi’, idest ‘maritor tibi’ vel ‘ducor a te in nuptam’. Item nubere, idest tegere, et ab hac significatione tracta est prima significatio, quia tunc cum femine nubunt
Abbreviated transcription (Latin):
Unibra uelstillicidiũ folioꝵ ens pro¬
xuus arboribus noceat hanc alio noĩe
uoglandem uocant quasi ioiuis glandẽ
fuut euĩ Em poetas hec arbor consetra¬
ta iomi et dut mices gu̾aliter omña
porna tecta corio dunore ut ꝑinee nu¬
ces castance aueslane. glandes aung¬
dale huic et nudei dicti sunt quia sũt
duro corionupti.a. tecti at contra omĩa
poma ertenus mollia .i. molsem corti¬
Seo cum ad cerraꝵ adiectione terraꝵ
ui quib aucea nata sunt ut ꝑfica pu¬
uica maciana cidoria etc̃. et cor pͥmã¬

Expanded text:
umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine et iuglandem vocant, quasi Iovis glandem: fuit enim hec arbor consecrata Iovi. Et dicuntur nuces generaliter omnia poma tecta corio duriori, ut pinee, nuces, castanee, avelane, glandes, amigdale. Hinc et nuclei dicti quia sint duro corio nupti, idest tecti. At contra omnia poma exterius mollia, idest mollem cortivel mala, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut persica, punica, maciana, cydonia et cetera
Abbreviated transcription (Latin):
idemare quia cena contra sonniũ sol
sinm.s licet ita obsonare inuematur
est post ceuam contra sonnũ aliquid
nũ sĩtur. Uũ quil mooicus et delictito
hic obsonatus. tus. actus obsonanõi
uel ip̃a cena uel obsoniu sumptus qui
eipenditur incena siue obsomio. et est

Expanded text:
enare quia cena contra somnum solet sumi; sed licet ita obsonare inveniaturest post cenam, contra somnum aliquid num sumitur, unde quilibet modicus et delicatus cibus hic obsonatus, actus obsonandi vel ipsa cena vel obsonium vel sumptus qui expenditur in cena sive obsonio; et est
Abbreviated transcription (Latin):
sti os tiuĩ euũgelio talibi auisape¬
rur illicitũ assuescere saculegui est
la bia sacerdotis. ait custoduit sciain
et legem irquirũt deore eius nou
nug̃as pio scõ uel fabulas..x¬
bum̾ scurile ꝙ faceti urbam ne uo¬
nune decorant. Uñ non sussicit pere¬
grinau ab ore procul et ab aure rele¬
gaudum.

Expanded text:
sti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum.
Abbreviated transcription (Latin):
rare .i. ualde purare uela puritate
remouere. impuro. ras. ualde uel
uitus purare. Item impurare .i. ĩ¬
purus. repuro. ras. Et est actunm
cũ om̃ĩb suis compositis et produc.
ur pura. apinus quasi a purita¬
te lucis uel prophura dicunt greci
cũ aspirõne et inde nos dicimꝰ p̃pura
sine aspirõne. et inde purpureus. rra
et purpuratus. ta. tũ. purpura iudu¬
tus uel ornatus uide masti¬
siuc cõmixtione alicuius rei ĩmu¬
uis innoceus expers. et comparatur
ssime adu̾biũ. Et hec puritas. tatis

Expanded text:
dest valde purare vel a puritate removere, impuro -as, valde vel intus purare; item impurare idest impurus; repuro -as; et est activum cum omnibus suis compositis. P 125 urpura -e, quasi a puritate lucis, vel porfira dicunt Greci cum aspiratione et inde nos dicimus purpura sine aspiratione; et inde purpureus -a et purpuratus -a -um, purpura indutus vel ornatussine commixtione alicuius rei, immunis, innocens, expers, et comparatur s -me adverbium et hec puritas -tis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. alius est locus purgatori serũ¬
dum dispensatõem et sic qñz in diu̾sis
locis aliqui puniti leguntur uel ad
uiuoꝵ instructionem uel ad mortuoꝵ
subuencõem et ut uiuentib eoꝵ pena
nnotescat que ꝑ suffragia eoꝵ mitige

Expanded text:
no; alium esse purgatorii secundum dispensationem, et sic in diversis locis aliqui puniri leguntur, vel ad vivorum instructionem vel ad mortuorum subventionem, ut viventibus eorum poena innotescens per suffragia Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
scmdere. reputo. tas ascribere d¬
nare tradere uel alici crrmenim
latenter uel paꝵ uel post putare
uel nuierare. puto et eius cõpoĩta
omĩa sunt actiua preter disputo
quod est ueutrũ. et omĩa cor hane¬

Expanded text:
ungere; reputo -as, ascribere, destinare, tradere, vel crimen latenter vel parum vel post putare vel numerare. Puto et eius composita omnia sunt activa, preter disputo quod est neutrum, et omnia cor
Abbreviated transcription (Latin):
turgida uelut collectio. uñ hec pustel
lentus. ta. tum. ulcerosus pustulis
plenus tali infiruitate iifirmatꝰ
Et utrũq comparatur. uñ hec pustu¬
lositas. tatis. et hec pustulencia. ce.

Expanded text:
turgida velut collectio; unde hec pustelllentus -a -um, ulcerosus, pustulis plenus, tali infirmitate infirmatus, et utrumque comparatur; unde hec pustulositas et hec pustulentia -e.
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ odoreui emittere. et dr̃ tuĩredo
lere de bouo odore. olere tuĩ de malo
Item redolere accipitur trausitiue
quadam translatione ut hec dictio
redolet significacoẽm illius quasi
hc̃ et retiiet quasi quodam odore re¬
presentat. uide in oleo. les.¬

Expanded text:
bonum odorem emittere: redolere tantum de bono odore, olere tantum de malo. Item redolere accipitur transitive quadam translatione, ut ‘hec dictio redolet significationem illius’, quasi habet vel retinet, quasi quodam odore representat. Suboleo -es
Abbreviated transcription (Latin):
semp et construitur cũ genitiõ cuiꝰl
casualis exceptis gemitĩs pncipaliũ
pronoĩni cũ quib nõ construitur
causa concidencie s proilsis constiui¬
tur aĩ abłis feĩniuis suoꝵ possessi¬
uorum ut refert socuites uel mea
uel tua uel sua uel ilłius .i. prodest
socrati uel michi uel tibi uel sibi uel
illi. uel ꝑtinet ad officiũ uel utilita¬

Expanded text:
et construitur cum genitivo cuiuslibet causalis exceptis genitivis principalium pronominum cum quibus non construitur causa concidentie, sed pro illis construitur cum ablativis femininis suorum possessivorum, ut ‘refert Socratis’ vel ‘mea’ vel ‘tua’ vel ‘sua’ vel ‘illius’, idest prodest Socrati vel michi vel tibi vel sibi vel illi
Abbreviated transcription (Latin):
refero refers retuli referie .i. recitare
renũciare dicere reportare uel ferre
retro uel iteꝵ ferre. Item referre .i.
sonaliter ut refert au facias hoc uel
illud. Item refert .i. prodest uel perti¬
nec ad ossiciũ uel ad utilitatẽ. alicurꝰ

Expanded text:
refero -fers -tuli -latum, idest recitare, renuntiare, dicere; vel referre retro ferre vel iterum ferre, rsonaliter, ut ‘refert an facias hoc an illud’; item refert idest prodest vel pertinet ad officium vel utilitatem alic
Abbreviated transcription (Latin):
uor liuit salba iecutita propter recu¬
citos quia ad eos ꝑtinent et ea ce¬
nus uehiculi ad eũdum et redenudꝰ
sicut dicitur a rota. quia rocas hẽat
unde antiqui uocabant illani rotam

Expanded text:
vocavit sabbata recutita propter recutitos quia ad eos pertinent et ea cenus vehiculi ad eundum et redeundumotius sic dicitur a rota, quia rotas habeat, unde antiqui vocabant illam retam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc redimiculũ. cli. mouile uel coro¬
na uel uitea qua iuitra incapite fe¬
minaꝵ alligatur. uel redimicłm ẽ
succuictoriũ uel brachiale quod per
ceruicem descendit a laterib cõlli di¬
uisum utratũq alaꝵ sinus ambit
et huis inde succuidit. et constangẽs
latitudinẽ uestis ad corpus coutra¬
hat tangendo componat hoc uulgꝯ
brachiale dicit quasi brachiale. ꝙͣ¬
uis non brachioꝵ s reuũ sit cingu¬
lum.

Expanded text:
hoc redimiculum, monile vel corona, vel vitta qua mitra in capite feminarum alligatur; vel redimiculum est succinctorium vel brachile quod per cervicem descendens et a lateribus colli divisum utrarumque alarum sinus ambit et hinc inde subcingit ut constringens latitudinem vestis ad corpus contrahat et coniungendo componat. Hoc vulgus brachile dicit, quasi brachiale, quamvis non brachiorum sed renum sit cingulum.
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰ ratis. priuiũ et antiquissimũ
nauigii genus erudib tigaus asseri¬
bus q contertum ad auius siłitũ¬
dinem facte sunt uaues que nta¬
rie dicũtur. nũc uero ratis quelz na¬
ius abusione dicitur. nam ratis pro¬
prie dr̃ conterio uel strues lignoꝵ uł
trabium uel incastiatura namum
uel ratis est illa pars nauis que est
iter raciniam et proram et pupim
dicta quia aquani radit uel quia fit
rata et firma. s ꝑ synodocheri quel

Expanded text:
 -tis, primum et antiquissimum navigii genus e rudibus tignis asseribusque contextum, ad cuius similitudinem facte sunt naves que ratarie dicuntur; nunc vero ratis quelibet navis abusive dicitur. Nam ratis proprie dicitur connexio vel strues lignorum et trabium vel incastratura navium; vel ratis est illa pars navis que est inter carinam et proram vel puppim, dicta quia radat aquam vel quia rata sit et f
Abbreviated transcription (Latin):
saluare iterũ eiuere uel quod suũ
fuerat retro eniere et recupare. Qui
eĩ eunt alienũ emit. qui redimit
id redunit proprie quod suũ fuit
in trausgressione precepti eius. et¬

Expanded text:
st iterum emere vel quod suum fuerat retro emere et recuperare. Qui enim emit, alienum emit; qui redimit id redimit proprie quod suum fuit in transgressione precepti eius. E
Abbreviated transcription (Latin):
unius et dr̃ recidiuus. ua. nm.
ĩ. renouatus post casũ repanatus
quod non potest esse nisi casus pre¬
cesserit uel mors. unde recioua arde
simt que aliis sectis repululau. q¬
dem dũt recidiua quia rdeunt ed

Expanded text:
ecidivus -a -um, idest renovatus, post casum reparatus, quod non potest esse nisi precesserit casus vel mors, unde recidiva arborum sunt que aliis sectis repullulant; eadem dicuntur rediviva, quia redeunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi uim subtilius ꝑspicientes ml
aliud incelligimꝰ eẽ racha insi uocẽ
inconditam incundi añm cõmocoẽ
siginficantẽ quales sũt interiectionos
apͥud gramaticos sicut dr̃ a dolente
heu ab uascente he. a tuuente at at

Expanded text:
erbi subtilius perspicientes, nihil aliud intelligimus esse racha, nisi vocem inconditam: irati animi commotionem significantis. Quales sunt interjectiones apud grammaticos, sicut dicitur a dolente heu, ab irascente hei, a cadente atat
Abbreviated transcription (Latin):
dii. instunuentũ texendi .s. pecteu uel
nauicula uel lignũ quod distinguit
stauũa. et dr̃ sic quia radendo fiat. uñ
et radius dr̃ quoddã genus olinaꝵ ob
lorigitudiuẽ. quia longe sunit. ad sili¬
tudiuẽ radioꝵ. radius eciam dr̃ unga
qua geometre figiras faciũt in sup¬
poĩto puluere. et radius dr̃ splendor
ut radius solis et stellaꝵ et dr̃ sic ꝓp̃
et diugatin. et a radius hic radiolus
la. le. predictũ genus oliuaꝵ. et soꝵra.
iadir. dicis. quia quasi quibusdaui ra¬
duis fixa terre in profinidũ demergitur
uel a radio quia si eraditur non repu¬

Expanded text:
-dii, instrumentum texendi, scilicet pecten vel navicula vel lignum quod distinguit stamina; et dicitur sic quia radendo fiat, unde et radius dicitur quoddam genus olivarum ob longitudinem, quia longe sunt ad similitudinem radiorum. Radius etiam dicitur virga qua geometre figuras faciunt in supposito pulvere, et radius dicitur splendor, ut ‘radius solis et stellarum’, et dicitur et dirigatur. Et a radius hic radiolus la -e, predictum genus radix -cis, quia quasi quibusdam radiis terre in profundum demergitur; vel a rado, quia si eradatur non repu
Abbreviated transcription (Latin):
ecuum. a rea. hoc iecinũ uelien¬
mum. iuatronale openinentũ que¬
dam scilicet uestis uel pallium et dr̃
sic quasi reucuni quia dmndia pars
eius retro abuctur. Item a giecis
dr̃ stola. uel dicitur. a reicio. cis.

Expanded text:
m a reci hoc recinum vel ricinium, matronale operimentum, quedam scilicet vestis vel pallium; vel dicitur sic quasi reicinum , quia dimidia eius pars retro abicitur; idem et a Grecis dicitur stole ; vel dicitur a reicio -cis.
Abbreviated transcription (Latin):
mi quasi a radice micans. Uñ hic ra¬
nusculus. li.di. ramus proprie est
quod a radice uel trunco mauat
sicut a ramusculo cetera. Et ramosꝰ
sa. sum .i. dilatatus et ramis diffusus
et comparatur. Item a ramus hic et

Expanded text:
-mi, quasi a radice means, unde hic ramusculus diminutivum; ramus proprie est qui a radice vel trunco manat, sicut a ramusculis cetera; et ramosus -a -um, idest dilatatus et ramis diffusus, et comparatur. Item a ramus hic et
Abbreviated transcription (Latin):
num et uocem et continueliam. si¬
cut ergo maius pccm̃n est dicere fa¬
tue ꝙͣ solũmõ misci uel drẽ racha
sicut graurꝰ est reuni cẽ gehenne ig̾s
cio eĩ causa discutitur. et isqui ieus
est putabatur nõ nũꝙͣ inuocens in¬
ueuitur. In concilio uero siquis reus
coructus est qua pena piũatur ab
alus sinctatur et adhuc euadere solet
In gehenna autẽ iguis nullae⁊ si¬
beratio. et ideo in retribucõe pene ꝙ
titas pcc̃ĩ designatur. ¶ Gehenue
nouien in tota sene scuptiuaꝵ uetens
cestĩ nõ reppitur s a saluatore pͥmũ
meuugłio positũ cognoscitur. compo¬
et henue que uallis gratuita interpre¬
tatur. fuit enĩ uallis filioꝵ henõ iuxͣ¬

Expanded text:
ram, vocem et contumeliam. Sicut ergo majus peccatum est dicere fatue, quam solummodo irasci, vel dicere racha: sic gravius est reum esse gehennae ignis, cio enim causa discutitur, et is qui reus esse putabatur, nonnunquam innocens invenitur; in concilio si quis reus convictus est, qua poena puniatur ab aliis tractatur, et adhuc evadere solet; in gehenna autem ignis, nulla est liberatio. Et ideo in retributione poenae, quantitas peccati designatur. Gehennae nomen in tota serie scripturarum Veteris Testamenti non reperitur, sed a Salvatore primum in Evangelio positum cognoscitur. Compoet ennon, quia vallis gratuita interpretatur. Fuit enim vallis filiorum Ennon jux
Abbreviated transcription (Latin):
pe subditi rectoris sui dictis proter¬
ue obuuant et eand̾ uocis suꝑbiã
libeitatem uocant. sic quippe elacõ
se qui pro rectitudine libertatis
obicit. sicut se tinor pro hiũilitate
suppouit. nam sicut płiq recitent
ex tunore et tanien se extanant ta¬
cert ex huĩlitate. ita nõnulli loquũ¬
secirdunt ꝑ libertatem rectitudĩs¬

Expanded text:
e autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquunse credunt per libertatem rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
us melioremi cereret omĩs hos sub¬
ditos tuo regiñe non dedisset. ei
nutiles eos qui fubreti lunt oñ¬
dit. ita ut nullũ iam quasi dignũ
respiciat cui equauranter loquatur
uñ et mor mentis transquilluas
in nam uertitur quia dũ cinctos
despicit dũ sensũ uitam q om̃i respi
sinc moderatione reprehendit tãto
iuefrenciatus se ad nacũdiam di¬
latat quanto eos qui sibi cõmissi
sunt esse sibuuet nidiguos putat

Expanded text:
us meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque nutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat
Abbreviated transcription (Latin):
pus homo extenor deputabitur
s adiuncta quedam alia iusta alia
qua compages corporis et ommes
lenlus uigent quib instructus est
ad ertenoia sencienda. Ascendentib¬
igitur introrsum qͥbꝵ ã gradibus
consideuitioiis ꝑ aunne ꝑtes ubi in¬
cipit. aliquid ocaurere quod nobis
nou sit coñe cũ bestiis ubi incipit rõ
pocior inferior ad temporalia guber¬
nanda deflectitur. et illa rõuis intẽ¬
cio qua contemplaui᷑ eterna sapĩe
deputatur. Illa uero qua bona utĩ¬
mur rebus tempalib scĩe deputa t̾
Cũ uero disseriurꝰ de natura mentis
humane de una quaqz re dissetimrꝰ
ner eam in hoc duo que cõmemou¬
tioni nsi ꝑ officia genim̃amus.
Carualis uero uel sensualis . mi¬
memotus qui in corporis seusus
utenditur nobis pcrõrib qr coñis
eit qui seclusus est a rõue sapiencie
uicims rõui autem scĩe uicinus ẽ¬

Expanded text:
 homo deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibigitur introrsum quibusdam gradibus considerationis per anime partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratiportio inferior ad temporalia gubernanda deflectitur. Et illa rationis intentio qua contemplamur aeterna, sapientiae deputatur; illa vero qua bene utimur rebus temporalibus, scientiae deputatur . Cum vero disserimus de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravimus, nisi per officia, geminamus. Carnalis autem vel sensualis animae motus, qui in corporis sensus intenditur, nobis pecoribusque communis est, qui seclusus est a ratione sapientiae, rationi autem scientiae vicinus e
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbuĩ. et hec raucitas. tatis et hec
la. le .i. cansidicus qui clamando esfici¬
tur raucus.
i. iruicũ esse uel fieri. uñ ramatus.
raucitas.

Expanded text:
adverbium et hec raucitas -tis et hec la -e, idest causidicus qui clamando efficitur raucus, ucum esse vel fieri; unde raviatus raucitas.
Abbreviated transcription (Latin):
rasim aduerbiũ. rado componitur ab¬
rado. dis proculradendo iacere uel ma¬
le radere. auado. dis ualde uel nixta
uel uiq ad unũ radere. cormado. dis̾ .i. si¬
mul radere. uñ hoc corradium. dii .i. in¬
corrasio et corrasim. erado. dis. extra
radere rado est actĩm cũ omĩb siuis
compoĩtis et ꝯmĩa fucuĩt pretenitũ
i .si. et supniũ m. sum. et oim̃a pro¬

Expanded text:
ativum. Rado componitur abrado -is, procul radendo iacere vel male radere; arrado -is, valde vel iuxta vel usque ad imum radere; corrado -is, idest simul radere, unde hoc corradium, idest corrasio, et corrasim; erado -is, extra radere. Et est rado activum cum omnibus suis compositis, et omnia faciunt preteritum in -si
Abbreviated transcription (Latin):
suo uens erit iudicio. qui dicent fũ
suo racha reus eut concilio. qui die¬
tt fatue reus ent iguis geheime si¬
dicit racha quippe in hebreo clapuo
uor interiectionis est que quidem
aniniũ nascentis ostendit. nec tũ
plenũ uerbum nacundie exprinuit
prius ergo ira repichenditur smne uo
io cuiudr̃ fatue ira redarguitur que
cũ uocis concessu expletur eciam per¬
fectione uocis sermonis. Et notand̾
ꝙ in ira phibet reũ esse iudicio in uoce
ue quod est racha. reum concilio. in
tur. In geheuna uero igins caque de
concilio egreditur siña expletur. ¶ be¬

Expanded text:
suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est quae quidem nimum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voco cum dicitur, fatue, ira redarguitur quae cum excessu vocis expletur, etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio: in voce irae, quod est racha, reum concilio: in tur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, sententia expletur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei. uñ hec rabiecula. le.di. et rabiosus
sa. sum. et compatur. uñ rabiose. sius.
sune aduerbuni. et hec rabiositas
tatis. Item a rabie rabulus. la. lum
bie plenus rabiei datus furore ple¬

Expanded text:
-ei, unde hec rabiecula -e diminutivum et rabiosus -a -um, et comparatur, unde rabiose -ius -me adverbium et hec rabiositas -tis. Item a rabie rabulus -a -um bie plenus, rabiei datus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Da .de. grece latine dr̃ laus et oda cã¬
tus. et oda funs. et oda uia. hunic quid̃ li¬
ber oram nititulatur liber odaꝵ .i. cau¬
tuũ uel landũ quia laudare ibi intendit
et quel eius distinctio dr̃ oda qĩ laus uel¬

Expanded text:
DA -e grece, latine dicitur laus; et oda cantus, et oda finis, et oda via. Hinc quidam liber Oratii intitulatur Liber odarum, idest cantuum vel laudum, quia ibi laudare intendit et quelibet eius distinctio est cantabilis; u
Abbreviated transcription (Latin):
cilimũ est scipm̃n coguoscere. Nonem̃ so¬
lus oculus est qui extusecus hũr iusꝑi¬
cieus seip̃m ualet intueri. s ⁊̃ meus ipã
satis acute. alieua delicta contemplans
tardior est erga suoꝵ cognicõem uicioꝵ¬

Expanded text:
cillimum est se ipsum cognoscere. Non enim solus oculus ea quae extrinsecus habentur inspiciens, seipsum non valet intueri: sed etiam mens ipsa satis acute aliena delicta contemplans, tardior est erga suorum cognitionem vitio
Abbreviated transcription (Latin):
uo .i. loto cosonantis posita ni .i. qͥd̾ desi¬
iente penłt .o. extremã in .i cõu̾tũt ⁊ faciẽt
uocali u̾o natuͣ longua añ .uo. in .xi. cõu̾titar
ĩ ꝑtito ut inuo uixĩ. Supͫ i. in .tũ con̾tẽcia
faciũt .u. ncͣcio in uocalem redeũte ut solui
solutũ. uolui uolutũ. S d talui ⁊̃ caluitũ face¬

Expanded text:
 loco consonantis posita, in i quidem desinente paenultima, o extremam in i conuertunt et faciunt uocali uero natura longa antecedente uo in xi conuertitur in praeterito, uīuo uixi. supinum i in tum conuertentia faciunt, u necessario in uocalem redeunte, solui solutum, uolui uolutum. sic debet etiam calui c
Abbreviated transcription (Latin):
cor ⁊ nanciscor ⁊ proficistor ⁊ exꝑgistor ex cõ¬
positis siue pͥmituus eoꝵ p̃t dinosci. pacistor
depotistor proficistor a facio. exꝑgistor a pergo
pergis. Nancistor u̾o a nancior est qd̾ in usũ fuit
defetus fit ꝑticipiũ ꝓretiti. Excipiũtur ⁊ duo sppõ¬

Expanded text:
cor et nănciscor et profĭciscor et expĕrgiscor, ex compositis siue primitiuis eorum potest dinosci: păciscor depĕciscor, profĭciscor a făcio, expĕrgiscor a pĕrgo pergis, nănciscor uero a năncio est, quod in usu fuit defectus fit participium praeteriti. excipiuntur etiam duo
Abbreviated transcription (Latin):
si optulerut pelles et capraꝵ ꝑilos. et tñ apoꝰ
contemptibiliora nĩa magis nccia iudicat. uñ
et tota illa tabuaculi pulchiitudo et per singu¬
Elas spẽs ecclesic pr̃tis future q⁊ distĩctio pellib
pegitur et ciliciis. ardorem q solis ẽt nniunã
abriũ ea que uiliora sunt prohibent. ¶ Ru¬

Expanded text:
pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent.
Abbreviated transcription (Latin):
thorũ uelalienũ utetũ terens uel adulter qrͣ
adalter .i. ad alterius uxorem accedens et ea ethi
et non compõ. Et inde adulterimis na. num.
qui natus est de adult̾io. et hoc adulteriũ .rii.
illa praua actio .i. illusio aliem conugii. Et est
adulteriũ innipta. stuprũ in ungĩe uel moĩa¬
li. incestus in pente uel uidua. uide in raptus.¬
neutrũ. uñ adulterasco. scis. inchoatũ. et ad

Expanded text:
alienum uterum tenens, vel adulter quasi ad alter, idest ad alterius uxorem accedens: ethimologia est, non compositio. Et inde adulterinus -a -um, qui natus est de adulterio, et hoc adulterium, idest illa prava actio, scilicet illusio alieni coniugii; et est adulterium in nupta, stuprum in virgine vel moniali, incestum in parente vel vidua; et aivum, unde adulterasco -scis inchoativum et adu
Abbreviated transcription (Latin):
ampleratio uel ꝙ nicectanũe cũ deo aggredit᷑
amplexantis .a. luctãtis sortitur uocabulum
nullus enĩ tam audaci uoce ausus est deum
a disceptatione iusticie prouocare. Cur in reb
hũams et mũdi istius pompa tanta reꝵ uerse¬
tur imquitas

Expanded text:
tamine cum Deo congreditur amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versetur iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
stindi proferebant qd̾ solũ ꝙ in usu eẽ putat asi¬
nomiꝰ in arte ꝙͣ ad cõstantinũ ĩꝑatorẽ scͥpsit. s
errat. nã luciꝰ in .iiiͦ. stidit ponit. Qua mare
tellurẽ subicis aut obruit undis. aut scioit et
medias sibi fecit littora t̾ras. Staciꝰ ĩ uiiiͦ. the¬
baidos. Ora qꝑ pectora q u̾idẽ sridit horrida uestẽ¬
S aframꝰ more antiquo dixit in noĩe satis for¬
ria. imioq sticidimꝰ cõsandã atq abitiã. Et iu

Expanded text:
u esse putat Asmonius in arte, quam ad Constantium imperatorem scribit, sed errat. nam Lucanus in III scidit ponit: «qua mare tellurem subitis aut obruit undis / aut scidit et medias fecit sibi litora terras». Statius in VIIII Thebaidos : «oraque pectoraque et uiridem scidit horrida uested Afranius more antiquo dixit in homine : «satis forria : «immo quos scicidimus, conscindam atque abiciam». Enniu
Abbreviated transcription (Latin):
ui. uocales ĩi. corr̾ cõu̾tentia assumũt tũ ut lrẽo
hũi hĩtũ ĩhibeo ĩhibui t̃hibitũ p̾beo pͥbui p̾bitum
moneo monui monitũ. Pauca aũ ui ĩ tũ couer¬
tũti nͥ cõsonantiũ nat᷑a prohibeat ut tenes tenes
tenu tentũ doceo doces. tui. doctũ. cẽses u̾o tẽsiu¬

Expanded text:
es in i correptam conuertentia assumunt tum, ut habeo habui habitum, inhibeo inhibui inhibitum, praebeo praebui praebitum, moneo monui monitum. pauca autem ui in tum uertunt, nisi consonantium natura prohibeat, ut tenuo tenui tentum, doceo docui doctum. censui uero censu
Abbreviated transcription (Latin):
sonantis ncipit ut amaui amauisti uł amasti.
cuncuinitꝰ amauustis uł amastis amauerũt uł amo¬
rũt. Neo neui neuisti uł nesti neuit. neunnꝰ ne¬
sincori poti nũ pt ut laus laui lauisti nõ possis
in dr̃e lasti. nec pro laustis lastis nec pro laue¬
ut lar ũt. si lr faues faues faiusti nemo dicit sus¬

Expanded text:
ncipit, ut amaui amauisti uel amasti amauit amauimus amauistis uel amastis amauerunt uel amarunt; neo neui neuisti uel nesti neuit neuimus nesyncopam pati non potest, ut lauo laui lauisti, non possumus dicere lasti nec pro lauistis lastis nec pro lauerunt larunt. similiter faueo faui fauisti, nemo dicit fas
Abbreviated transcription (Latin):
I. affectio et affecto. tas uerbũ fiequẽtatiuũ .i.
ficq̃ter afficere uel d̾muatur ab affectus et est af¬
ferctair cupere nel pocius quod cupirꝰ. id affactũ
et uolũtate̾ nr̃am dare nã nõ ppͥe dr̃ affectare qui
caret affectu et ab affectu. affectuosus. sa. sum
plenus affectu i cõꝑat. uñ affectuose. sius. sune.
adũbiũ et hec affectuositas. tis ẜ hug̃. pap̃u̾o sic

Expanded text:
 affectio, et affecto -as, verbum frequentativum, idest frequenter afficere; vel derivatur ab effectus et est affectare cupere; vel potius quod cupimus ad effectum et voluntatem nostram dare non proprie dicitur affectare quod careat effectu . Et ab affectus affectuosus -a -um, plenus affectu, et comparatur, unde affectuose -sius -sime adverbium, et hec affectuositas -tis. Item c
Abbreviated transcription (Latin):
xtipuitiu que ĩ ui. diuisas faciũt ptitũ
subtitaas. ut domo domas domu crepo ete poqi
crepiu fi ice. cas. cui. mico cas. mitui. seco. cas secui
sono. nas. niu. tono. nas. nui. reto tas. tui. pli¬
co. tas. cui. uł plicaui. qd̾ maxime in cõpositis

Expanded text:
 quae in ui diuisas faciunt praeteritum subtracta a: domo domas domui, crepo crepas crepui, frico fricas fricui, mico micas micui, seco secas secui, sono sonas sonui, tono tonas tonui, ueto uetas uetui. plico plicas plicui uel plicaui, quod maxime ex compositis
Abbreviated transcription (Latin):
uppedaneus. pes componitur
cũ sub et dr̃ hic suppe daneus. uei¬
a. scabellũ sub pedib sicut cura lec¬
tum solet esse scabellum quod ht
usum scrini uel capse. unde iam
ex consuetudine ꝙ libet scrium
uocatur suppedaneus. Item et
pedaneus et suppedaueus et sup¬

Expanded text:
em pes componitur cum sub et dicitur hic suppedaneus, idest scabellum sub pedibus, sicut circa lectum solet esse scabellum quod habet usum scrinii vel capse, unde iam ex consuetudine quodlibet scrinium vocatur suppedaneus, idem et pedaneus et pedanus et suppedanus; et sup
Abbreviated transcription (Latin):
Duppedito. a suppecia nel suppedi¬
um dr̃ suppedito. tas. auxilian sũ¬
nmistrare subseruur obsequi sup¬
pedia dare. et est nentrũ. et ut di¬
facultas qui ponũt hoc u̾bũ pro
pessuudare et conculcare sub pedi¬

Expanded text:
suppetias’; et a suppetia vel suppedium suppedito -as, auxiliari, subministrare, subservire, obsequi, suppedia dare, et est neutrum; epravitas qui ponunt hoc verbum pro pessumdare et conculcare sub pedi
Abbreviated transcription (Latin):
subsidium auxilium suppedia
uel suppecie sunt proprie illa au¬
xilia que maxime ab illis petũ¬
tur uel illis precipue datur qui
sub alioꝵ detinentur potestate.

Expanded text:
, auxilium: suppedia vel suppetie proprie illa auxilia que maxime ab illis petuntur vel illis precipue dantur qui sub aliorum detinentur potestate;
Abbreviated transcription (Latin):
turam doniũ. Ruo componitur
destiuere. eruo. is. euertere. iuo. is
m aliquã ꝑtem ruere et ip̃m̃ ipe¬
tere.piorio.is. procul ruere. obruo
ruo et eus comipoĩta sunt uentu
preter dinio.enio obruo surms qͣ

Expanded text:
tus. Ruo componitur destruere, eruo -is, evertere, irruo -is, in aliquem ruere et ipsum impetere, proruo -is, procul ruere, obruo Ruo et eius composita sunt neutra preter diruo, eruo, obruo, s