comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista asserere uidet᷑ cũ dicit. Qͥ facit angłos suos sp̃s: ⁊ mi nis¬
tros suos ignem urentẽ. Sic gͦ & alii sunt qͥex offitio asfisfunt at q
alii. qui adex t̾iora complenda exeunt: et tam̃ assistentes aliqñ
inminist̾ium missi dũꝓpͥetatẽ inferiorũ suscipiunt. nom̃ qͦq
ipsorũ insignificatione assumunt. Quitam̃ cũ ad ex t̾iora exeuns.
abint̾iori conplatione nanrecedunt: quia illum aspiciunt qui
p̃sens ipsisqest quocũq uadunt. Et hoc mͦ quidẽ pͥusqͣm uerba
libri difcuteremꝰ adeuidentiã dicendorũ huiꝰ questionis men-¬
tionẽ breuit̃ esse faciendam putauimꝰ nichil temere cdisti¬
nientes sed secretũ uenerantes: quod fortassis nescisse ueni¬
alis ẽ. infirmitas. asserere aũ p̃sũptuose clãpnabilis temeritaᷤ.
Hoc tam̃ sciendũ÷ quia auctor illi potiꝰ parti assensũ p̃bere
uidetur. qͦsdã solũ mͦ inde ñ om̃s celestes ordines ad ext̾iora
inferiorum gr̃am et ueritatẽ communicant nomina quoq

Expanded text:
angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sic ergo et alii sunt, qui ex officio assistunt; atque alii, qui ad exteriora complenda exeunt, et tamen assistentes aliquando in ministerium missi, dum proprietatem inferiorum suscipiunt, nomen quoque ipsorum in significatione assumunt. Qui tamen cum ad exteriora exeunt, ab interiori contemplatione non recedunt, quia illum aspiciunt, qui praesens ipsis est, quocunque vadunt. Et hoc modo quidem priusquam verba libri discuteremus, ad evidentiam dicendorum hujusmodi quaestionis mentionem breviter faciendam esse putavimus, nihil temere definientes, sed secretum venerantes, quod fortassis nescisse, venialis est infirmitas, asserere autem praesumptuose, damnabilis temeritas. Hoc tamen sciendum est quod auctor illi potius parti assensum praebere videtur, quosdam solummodo, non omnes coelestes ordines ad exteriora  superiores inferiorum gratiam et virtutem communicant, nomina quoque
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. angłi & archangli ꝓeo quia spetialiter ex officii sui distͥbuti¬
one mittihabent. ex reipsa cognominatione susceꝑunt: angłi
indelicet nncii. arcangłi uͦ pͥncipales mincii dicti. qm̃ ⁊ illi
minora istiuͦ maiora queq exministͥii dignicate annuntiant.
Sedquia rursũ inscriptura sacra quosdã desuꝑiorib ordinibus
missos legimꝰ. sic̃ inhysaia unus leseraphi uolasse ad ꝓpħam.
atq labiaeiꝰ carbone quẽ forcipe dealtari tulerat tetigisse me¬
morant᷑ ⁊ in epła ad hebreos apłs om̃s aminin istratorios sp̃s ui

Expanded text:
id est angeli et archangeli pro eo quod specialiter ex officii sui distributiid est angeli et archangeli pro eo quod specialiter ex officii sui distributione mitti habent, ex re ipsa cognominationem susceperunt. Angeli videlicet nuntii, archangeli vero principales nuntii dicti; quoniam et illi minora, isti vero majora quasi ex ministerii dignitate annuntiant. Sed quia rursum in Scriptura sacra quosdam de superioribus ordinibus missos legimus, sicut in Isaia unus de seraphim volasse ad prophetam, atque labia ejus carbone, quem forcipe de altari tulerat, tetigisse memoratur ; et in Epistola ad Hebraeos Apostolus omnes administratorios spi
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. quod insacro eloqͥo celestiũ sp̾uũ qͥdã deo
semꝑ assistere. faciemq eiꝰ semꝑ uidere ꝑhibẽtur: qͥdã uͦ
foras adext̾iora minist̾ia cõplenda mitti dicunt᷑. Hine nãq
cui diuino sẽꝑassistunt. ad ext̾iora nuncianda nonexeant.
Hiaũ qͥ foras mittunt᷑ diuino conspectui immobilit̾ siue
immutabilit̾ non assistant. Scͥptum qͥppe ẽ. inlibro cdani¬
elis ꝓpħe. Milia milium ministrabant ei : & de cies milies
centena milia assistebant ei. Inqua distinctione ꝑassistentes qͥ¬
dem hi significati ẽẽ uident᷑: qui ad ext̃iora nonexeunt: ꝑmi
nistiantes uͦ hi qui adext̾iora exeuncdo sẽꝑ non assistunt. Prop¬
ter quodqr inferiores simul & postremi ordines adext̾iora exeuĩ
suꝑiores tantũ et excellentiores cłiuine contẽplationisine int̾mis¬
sione assistunt: pauciores assistentes. plures uͦ ministrantes esse
ꝑhibentur. Nam cũ nouem sint ordines angłorum. tluo tantum

Expanded text:
videtur, quod in sacro eloquio coelestium spirituum quidam Deo sempe assistere, faciemque ejus semper videre perhibentur; quidam vero foras ad exteriora ministeria complenda mitti dicuntur. Hinc namque tui divino assistunt, ad exteriora nuntianda non exeant; ii autem, qui foras mittuntur, divino conspectui immobiliter, sive immutabiliter non assistant. Scriptum quippe est in libro Danielis prophetae: « Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . » In qua distinctione per assistentes quidem ii significati esse videntur, qui ad exteriora non exeunt; per ministrantes vero ii qui ad exteriora exeundo non semper assistunt. Propter quod quia inferiores simul, et postremi ordines ad exteriora exeunt, superiores tantum, et excellentiores divinae contemplationi sine intermissione assistunt; pauciores assistentes, plures vero ministrantes esse perhibentur. Nam cum novem sint ordines angelorum, duo tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. apłs in eo qd̾ suꝑius cõ memorauimꝰ testimonio asserere
uitletur dicens. Nonne om̃s sunt amministratoriĩ sp̃c inminist̾rõ
missi ꝓpt̃ eos quihereditatẽ capiunt salutis & uod autẽ etiã fupio

Expanded text:
tantur, apostolus, in eo quod superius commemoravimus, testimonio asserere tantur, apostolus, in eo quod superius commemoravimus, testimonio asserere videtur, dicens: « Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos, qui haereditatem capiunt salutis? » Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
ores uniu̾salit̾ nonposse deducialiqͣndo itim̃ infenores qͣndo
supeniorum propͥetatẽ ex officii qualitate fuscipiunt nom̃
quoq ipsorum inenisdẽ officiĩ executione assumtunt. huicẽẽ
illud quodsriꝑiꝰ cõmemorauimꝰ. qd̾ angłs qui ꝓphe labia
accencłe ⁊ purgare uenerat seraphu dicit̾. quia inhuiꝰ
opis qualitate accenchentis siue inflãmantis ꝓpͥetatẽ exeꝗͦ¬
batur lilud si qđ apłs dicit om̃s eẽ amministratorios sp̃s in
minist̾rum missos. hoc mͦ intelligendũ putant: quia sic̾ suꝑi¬
us diximus illi qͦq non inꝯuenient̃ missi dicunt᷑. quilicẽt
adext̾iora ñexeant. ea tameri que ext̾ius nunciandast̃ inferiorib
⁊ sub seqͣnt̃ orclinibus minciando apportant. Alii putant om̃s
celestes ordines tam suꝑiores quã inferiores ꝓtẽpore et loco et cau¬
saadext̾iora cdirigi: eos tamen quiboc exofficio ꝓpͥum habent spetia¬
lit angłos. siue arcangłos cognominari. Namquod om̃s aliqn mi-¬

Expanded text:
uci. Aliquando tamen inferiores quando superiorum proprietatem ex officii qualitate suscipiunt, nomen quoque ipsorum in ejusdem officii exsecutione assumunt. Hinc esse illud, quod superius commemoravimus, quod angelus, qui prophetae labia accendere, et purgare venerat, seraphim dicitur, quia in hujus operis qualitate accendentis sive inflammantis proprietatem exsequebatur. Illud ministerium missos, hoc modo intelligendum putant, quod sicut superius diximus, illi quoque non inconvenienter missi dicuntur; quia, licet ad exteriora non exeant, ea tamen quae exterius nuntianda sunt, inferioribus et subsequentibus ordinibus nuntiando apportant. Alii putant omnes coelestes ordines tam superiores, quam inferiores pro tempore, et loco, et causa ad exteriora dirigi; eos tamen, qui hoc ex officio proprium habent, specialiter angelos sive archangelos cognominari. Nam, quod omnes aliquando mit
Abbreviated transcription (Latin):
positiones id ẽ. spũales ⁊diuinas & inuisibiles orclinationes
orclinem angłicũ nominant cõpletiue terminantẽ cliui-¬
nas ⁊ celestes res ud ẽ. usq ad cõpletionẽ ⁊ t̾minũ ꝑducentẽ
res diuinitꝰ incelesti secretaq ordinatione dispositas. Precep¬
tũ namq diuinũ a sũmo deorsũ currens ꝑsuꝑiores ordines
ad inferiores defertur: donec tandẽ adhominũ cognitionẽ
ueniens oꝑe compleant᷑. Propt̃ quod & ille ordo celestis ad
quem nouissime ꝑsuꝑ positas uͥtutes mandatũ cliuinitatis
descendit ac deinde ꝑipsum foris nuntiatur cõpletuie siue ad cõ¬
pletionẽ illud t̃minare dicit᷑: quia ꝑeiꝰ illuc ubi nouissime usi¬
bili oꝑatione cõplentũ ẽ. annuntiationẽ defertur. hoc ergo
querenctũ ẽ. qͣre scilicet cũ nouisfimꝰ iste ordo spetialit̾ an¬
głica cognominatione signetur: om̃s celestiũ eẽntiarũ ordi¬
nis angłi Nominantur.

Expanded text:
positiones, id est spirituales, et divinas, et invisibiles ordinationes, positiones, id est spirituales, et divinas, et invisibiles ordinationes, ordinem angelicum nominant; « completive terminantem divinas, et coelestes res, » id est usque ad completionem, et terminum perducentem res divinitus in coelesti, secretaque ordinatione dispositas. Praeceptum namque divinum a summo deorsum currens, per superiores ordines ad inferiores defertur, donec tandem ad hominum cognitionem veniens opere compleatur: propter quod et ille ordo coelestis, ad quem novissime per superpositas virtutes mandatum divinitatis descendit; ac deinde per ipsum foras nuntiatur, completive sive ad completionem illud terminare dicitur, quia per ejus illuc, ubi novissimae visibili operatione complendum est, annuntiationem defertur. Hoc ergo quaerendum est quare scilicet, cum novissimus iste ordo specialiter angelica cognominatione signetur, omnes coelestium essentiarum ordines angeli nominantur.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina p̾cepta minciando deferunt. qͣntũ ad nos idẽ. qͣntũ
adid siue ꝓpt̾ id quod erga nos oꝑant᷑ angłorũ nom̃ assumunt.
Sed quia hoc id est int̾ni p̃ceptoris nuncia foras adhominũ cog¬
nitionẽ efferre utrum om̃ib ꝯueniat nondũ manifesta ratio¬
ne uł auctoritate ꝓbatur: querendũ nẽ ÷ in qͥd quare angłoꝵ
nomen insacro eloqͥo om̃ib cõmunit̾ celestib uͥtutib at cri-¬
buitur. Hoc est quod ait.
crutari ut estimo oportet obquam cansam theologiõs
quiclem sunul celestes eẽntias angłos uocant: ad mani¬
festationẽ autẽ uenientes suꝑ mundaliũ ipsarũ dispositionũ
ordinẽ angłicũ specialit̾ nominant cõpletiue t̾minant̾e di
uinas et celestes res. Ac sidicer&e. Hoc nunc querendũ restat
qͦre theologi om̃s illas celestes naturas uniu̾salit̃ angłos no¬
minant cũtam̃ specialit̾ unũ ordinẽ illorũ uideliret spĩũ
qͥueniunt adnos admanifestandas ipsas suꝑ munclales dis-¬

Expanded text:
iando deferunt, quantum ad nos, id est quantum ad id, sive propter id quod erga nos operantur, angelorum nomen assumunt. Sed quia hoc, id est interni praeceptoris nuntia foras ad hominum cognitionem efferte, utrum omnibus conveniat nondum manifesta ratione, vel auctoritate probatur, quaerendum nunc est, inquit, quare angelorum nomen in sacro eloquio omnibus communiter coelestibus virtutibus attribuit. Hoc est, quod ait: « Scrutari, ut quidem simul caelestes essentias angelos vocant: ad manifestationem autem venientes supermundalium ipsarum dispositionum, ordinem angelicum specialiter nominvinas et coelestes res; » ac si diceret: Hoc nunc quaerendum restat quare theologi omnes illas coelestes naturas universaliter angelos nominant, cum tamen specialiter unum ordinem illorum videlicet spirituum, qui veniunt ad nos ad manifestandas ipsas supermundales dis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ posite desc̾bunt archangłicos ornatꝰ. idẽ. coros angłorũ
ornatos ⁊ pulchre cdifpositos qͥmordine ipsis angłis suꝑioreᷤ sũt
dignitate. ⁊ pͥores anmintiatione. Peinde etiã constituunt ipsi
theologi ñ solũ scilieet suꝑ angłos s etiã suꝑ arrangłos pͥncipeᷤ
idẽ. pͥncipatꝰ ⁊ potestates et uͥtutes ⁊ alias eẽntias. idẽ. spũales
naturas qͣs eũq cognoscunt. id ẽ. ad cognitionẽ ꝓponunt mani¬
festatorie traditiones eloqͥorũ sacͦrũ: ẽenitias dico suꝑ firmatã
his indelicet angłis uł qͣscũq alias his supͣdictis oĩb suꝑ fir¬
matas ũsint ñ solũ dignitate subliniores s ꝑfectionis firmi

Expanded text:
positos describunt. « Archangelicos ornatus. » id est choros archangelorum ordinatos, et pulchre dispositos, qui in ordine ipsis angelis et superiores sunt dignitate, et priores annuntiatione. Deinde etiam constituunt ipsi theologi non solum scilicet super angelos, sed etiam super archangelos: principes, id est principatus, et potestates, et virtutes, et alias essentias, id est « spirituales naturas quascunque cognoscunt, » id est ad cognitionem proponunt manifestatoriae traditiones eloquiorum sacrorum. Essentias, dico, superfirmatas his videlicet angelis, vel quascunque alias his supradictis omnibus superfirmatas, ut sint non solum dignitate sublimiores, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cit participationes differentes. hoc ẽ. paruas ⁊ magnas. obs curas.
bentis et suꝑ ex pansi. Raduis enĩ diuime illuminatiõis a fonte¬
bom descenctens inse unꝰ ⁊ simplex. et sẽꝑ eodẽ mͦ se habens cũc¬
tas rationalib m̃tib suꝑ expandit᷑: ⁊ ab eis ñscdm suã simplici¬
tatẽ s se̾m illarũ cdiu̾sitatẽ different̃ participat᷑. Aut enĩ¬

Expanded text:
cit participationes differentes, hoc est, parvas cit participationes differentes, hoc est, parvas bentis et suboni descendens in se unus et simplex, et semper eodem modo se habens, cunctis rationalibus mentibus superexpanditur, et ab eis non secundum suam simplicitatem, sed secundum illarum di
Abbreviated transcription (Latin):
donũ cł̃ ẽ. uoluntas bona: cũ aũ nolumꝰ a nob̃ nolumꝰ. qr nolle
nichil ẽ. aliud ꝗͥ non uelle qͥ desertio bonuẽ. adnoneẽ ⁊ nieh
tiadeo ad illa accipienda. Notandũ qd̾ ubi nos reuelantur
habemus. alia crans latio habet obcecant᷑. q̃licet diu̾safitł
adeandẽ tam̃ utatẽ astruendã ꝑtinent. ũ scilica ostendat᷑
q utrũ diuina lumina reuelent᷑ idẽ. manifestent᷑. uł obeecen¬
tur idẽ. absconcdant᷑ ⁊ ob cultent᷑. ñ inpotestate accipientiũ
s in arbitrio dantis constat: s tam̃ ꝗͦuis ipsa manifestatio uel
occultatio impsorũ potestate ñsit. susceptio tam̃ nunꝗͣ fit nͥ cũ
eorũ uolũptate. qr rationale banũ ẽ. qd ñ poẽ nͥ a cognoscente et
uolente ꝑcipi Igitur aut pͥua uoluntate fit ut õino repellantur:
aut differentia bone uoluntatis ut diffimilit̾ ꝑcipiant᷑. Hoc ÷ qd
⁊ non distributã adearũ scilicet uisionũ uiformationẽ: aut fa¬

Expanded text:
 nolumus, a nobis nolumus, quia nolle nihil aliud est quam non velle: quod desertio boni est ad non esse, et nihil, ti a Deo ad illa accipienda. Notandum, quod ubi nos revelantur habemus, alia littera habet obcaecantur; quae licet diversa sint, ad eamdem tamen veritatem astruendam pertinent: ut scilicet ostendatur quod utrum divina lumina revelentur, id est, manifestentur, an obcaecentur, id est, abscondantur et occultentur, non in potestate accipientium, sed in arbitrio dantis constat. Sed tamen quamvis ipsa manifestatio vel occultatio in eorum potestate non sit, susceptio tamen nunquam fit, nisi cum eorum voluntate, quia rationale bonum est quod non potest nisi a cognoscente et volente percipi. Igitur aut prava voluntate fit ut omnino repellantur, aut differentia bonae voluntatis, ut dissimiliter participentur. Hoc est quod et non distributam ad earum scilicet visionum reformationem: « aut fa
Abbreviated transcription (Latin):
simul oĩũ quia oĩb ꝓuidet. illa inꝗͣ ꝓuidentia salutarit᷑ distri¬
buere õs hoĩes. restitutoriis manu ductionib ꝓpͥorũ angłorũ. id :
ducatib quib qͦsi ceci indenebris ignorantie manu ducerentur.
⁊ acdlum̃ ueritatis restituerent᷑. ⁊ solo isrł coni̾iso uillumina¬
tionẽ ⁊ cognitionẽ ueri dñi fere ultra õs g̃s. Propt̾ ea enĩ solus
isrł adõ inportionẽ acceptꝰ ⁊ductꝰ legit᷑: qr solus tũc exõĩb gen¬
tib ad cognitionẽ clĩ reuocatus & adcultũ diuinũ institutͦ

Expanded text:
simul omnium, quia omnibus providet; illa, inquam, providentia salutariter distribuente omnes homines restitutoriis manuductionibus propriorum angelorum, tur, et ad lumen veritatis restituerentur, et solo Israel converso in illuminationem et cognitionem veri Dei fere ultra omnes gentes. Propterea enim solus Israel a Deo in portionem aceeptus, et ductus legitur; quia solus tunc ex omnibus gentibus ad cognitionem Dei revocatus est, et ad cultu
Abbreviated transcription (Latin):
testate. aut eqͤ honoabilit̾. Hoc ẽ. potestate eqͣli et ꝯfimili di¬
uine dñatiom. aut oppositis subaudit᷑ imꝑiis. ꝗͣ ad modum
apostata angłs dixisse legitur. sedẽ sradaqͥlonẽ positurũ. ⁊ altisfimno
potestate futurũ ꝯsimilẽ. aut etiã ñ÷ estimandũ alt̾os qͦsdã dõs
imꝑare aliis gentib. qͦsi uniꝰ et ueri dĩ potestati ⁊ dñationi oĩa

Expanded text:
testate, aut aeque honorabiliter, hoc est potestate aequali et consimili divinae dominationi, aut oppositis subauditur imperiis, quemadmodum apostata angelus dixisse legitur sedem se ad aquilonem positurum et Altissimo potestate futurum consimilem . Aut etiam non est existimandum alteros quosdam deos imperare aliis gentibus, quasi unius et veri
Abbreviated transcription (Latin):
pexͥmꝰ. ullud oĩb paratũ. intraditionẽ ⁊ aꝑtũ diuiniluminis. et
magnũ ⁊ copiosũ pelagus ñ alienigene qͥdã imꝑabant dii. unũ aũ
õiu pͥncipiũ ⁊ ad ipsũ reduxer̃ sequentes. scdm unã qͣq gentẽ sac̃¬
eruit ñ solũ exeo ꝓbari pot̾. qͥ altissimus t̃minos ppłorũ cõsticuisse dir
iuxta numerũ angłorũ dĩ: s ex eo etiã sipsis gentib ñ alienigene cdii
lica suabonos sub se ministros constituesit. qͦrũ ministĩo ⁊ hoc postea
factũ ẽ. quͦd nos qͥ exgentib credimꝰ respeximꝰ ꝑfidẽ ad dm̃: & ꝑplen¬
tudinẽ illuminationis eiꝰ reclucti ꝑeos. qd utiq ñ fecissent. siboni ñ fu¬
issent. Hoc ÷ qd̾ dicit. Deinde etiã ex hoc ꝓbari pot̃. q̃ boni angłi p̃lati
fuerint gentib quia scilicet upsis aliis gentib q̃ nonfuerut ex ifrł
ex quib gentib ⁊ nõ qui postea credidimꝰ. respeximꝰ ꝯu̾si ꝑfidẽ. ĩ illud¬

Expanded text:
peximus in illud omnibus paratum in traditionem et apertum divini luminis et magnum et copiosum pelagus, non alienigenae quidam imperabant dii, unum autem omnium principium, et ad ipsum reduxerunt sequentes, secundum unamquamque gentem s populorum constituisse dicitur juxta numerum angelorum Dei, sed ex eo etiam, quod ipsis gentibus non alienigenae dii lica sua bonos sub se ministros constituerit: quorum ministerio et hoc postea factum est, quod nos, qui ex gentibus credidimus, respeximus per fidem ad Deum, et ad plenitudinem illuminationis ejus, reducti per eos: quod utique non fecissent, si boni non fuissent. Hoc est quod dicit. Deinde etiam ex hoc probari potest, quod boni angeli praelati fuerunt gentibus, quia scilicet ipsis aliis gentibus, quae non fuerunt ex Israel, ex quibus gentibus et nos, qui postea credimus, respeximus, conversi
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus dõ qͥuerã habet existentiã. Quodaũ ñ ait uerẽ existens
excelsus ds s. uere existentis excelsi dĩ ꝓpt̾ similitudinẽ p̃cedentis
uocis factũ ẽ. ũ ꝑrundẽ casum respondet ñ existentiũ ħuere exis¬
tentis clĩ excelsi. Nelsic legi pot̃ melchisedech existentẽ dño ami¬
cissimũ oĩũ existentiũ intelligentũ: fuisse sacdotẽ: ñ quorũ li¬
bet existentiũ si excelsi dĩ uere existentis. sic̃ scͥptũ ẽ. Erat enĩ sa¬

Expanded text:
excelsus Deus, qui veram habet existentiam. » Quod autem non ait vere existens excelsus Deus, « sed vere existentis excelsi Dei, propter similitudinem praecedentis vocis factum est, ut per eumdem casum responderet non existentium, « si vere existentis excelsi Dei. » Vel sic legi potest. Melchisedech existentem Domino amicissimum omnium existentium intelligendum est fuisse sacerdotem non quorumlibet existentium, sed excelsi Dei vere existentis, sicut scriptum est: « Erat enim sa
Abbreviated transcription (Latin):
ido fec̾unt utiq sic idõ ħ fecer̃ uͥ sapientib significarent. qr ñ solũ
exeis. idẽ. exisrł qͥ soli tũc adcoguitionẽ diuinã reducti ⁊ ꝯu̾si
uidebant᷑ ꝯũtit in ipsum dm̃ ħ÷ ad fidẽ & cognitionẽ ipsius dei
qͥuere÷: s etiã exaliis scilicet gentib multõ educet de cenebris
ignorantie uicdeliret ea reductione que ẽ. ad uerã ⁊ solã diuni¬
tatẽ. hoc ẽ ad cognitionẽ dĩ non qđ ipse melchisedech aliqͦs exisrł
conũertisse legat᷑ qͥ necdũ p̾płs erat: nͥ forte isrł inpatͥb suꝑiorib
accipiamꝰ. ex quib aliqͥ fortassis ꝑipsũ melchisedech tp̃r suo
ad noticiã dĩctuctist̃. Nelut sic legat᷑ qd̾ scilicet icerco ñ solũ
amicus dĩ. s ⁊ sac̾dos uocatꝰ sit: quia ꝯu̾tit subaudit᷑ ignaroᷤ et
u̾tit. qr solus isrł dm̃ cognoũ respondet qr ñ solũ ex ifrł adfidẽ

Expanded text:
nt quod non solum ex eis, id est ex Israel, qui soli tunc ad cognitionem divinam reducti et conversi videbantur, convertit in ipsum Deum, hoc est, ad fidem et cognitionem ipsius Dei, qui vere est, sed etiam ex aliis gentibus multos educet de tenebris ignorantiae, videlicet ea reductione quae est ad veram et solam divinitatem, hoc est, ad cognitionem Dei. Non quod ipse Melchisedech aliquos ex Israel convertisse legatur, qui necdum populus erat: nisi forte Israel in patribus superioribus accipiamus, ex quibus aliqui fortassis per ipsum Melchisedech tempore ipsius ad notitiam Dei ducti sunt. Vel ut sic legatur, quod scilicet idcirco non solum amicus Dei, sed et sacerdos vocatus sit, quia convertit, subauditur, ignaros et vertit, quia solus Israel Deum cognovit, respondet quod no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑangłos reuelate. Adhuc aliã sub uingit auctoritatẽ. ex qͣ pba¬
re uult gentib bonos angłos adõ p̃latõ. quod iudelicet aputd
egẏptios pharaoni angłs uisionẽ demonstrat. ⁊ ꝑrã illi defut᷑a
sterilitate cautelã imꝑat. manifestata de inde eadẽ uisione ꝑio
seph ⁊ similit̾ babiloniorũ pͥncipi scilicet nabuchodonosor

Expanded text:
subjungit auctoritatem, ex qua probare vult gentibus bonis angelos a Deo praelatos, quod videlicet apud Aegyptios Pharaoni angelus visionem demonstrat, et per eam illi de futura sterilitate cautelam imperat: manifestata deinde eadem visione per Joseph, et similiter Babyloniorum principi, scilicet Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
accusari oporcet aliarũ genciũ ĩ ñ existentes deos errore. s illoᷤ ipsoꝰ
ꝓpͥis inflexiõib exea q̃ ẽ indiuinũ recta reductione recidẽtes.¬
amore ꝓpͥo ⁊ suꝑbia ipsis uisorũ diuinitꝰ. ⁊ c̃rationabilit̾ cultu.
Aesi clicet. Mirũ qͥdẽ uidet᷑. Siqͥs ait miratꝰ. cur boni angłi illas
gentẽ qͥb p̃fuerunt. acognitione ueri dĩ recede passift̃: respon¬
dñatione angłorii. perrore gentiu aliarũ q̃ nõ fuer̃ ex ifrł indeoᷤᷤ
ñ existentẽ. idẽ. qr errando illos coluerunt. qͥ ñ erant dii s illos
ipsos ꝓpͥis inflexͥonib idẽ. ꝓpͥa uoluntate recidente̾. arecta re¬
ductione. idẽ. cognitione ꝑquã hõ reducit᷑ indiuinũ. ucredent
dõs qͥ non erant dii. illos inꝗͣ ipsos accusandõ qͥpropͥa uolunta¬
te inqͣntũ lib̃i arbitrii erant aueritate iuerrorẽ lapsifc̃ & ħ
ex amore ꝓpͥo. qr se ipsoᷤ amauer̃ plusꝗͣ dm̃ et suã głam qͣrebãt¬

Expanded text:
scientias accusari oportet aliarum gentium in non existentes Deos errore, sed illos ipsos propriis inflexionibus ex ea, quae est in divinum, recta reductione recidentesipsis visorum divinitus et corrationabiliter cultui. » Ac si diceret Mirum quidem videtur. Si quis, ait, miratur cur boni angeli illas gentes quibus praefuerunt a cognitione veri Dei recidere passi sunt, respondominationes angelorum pro errore gentium aliarum, quae non fuerunt ex Israel, in deos non existentes, id est, quia errando illos coluerunt qui non erant dii; sed illos ipsos propriis inflectionibus, id est, propria voluntate, recidentes a recta reductione, id est, cognitione, per quam homo reducitur in divinum, ut crederent deos, qui non erant dii; illos, inquam, ipsos accusandos, qui propria voluntate, in quantum liberi arbitrii erant, a veritate in errorem lapsi sunt, et hoc ex amore p
Abbreviated transcription (Latin):
tã diuinã ꝯsimilẽ. qͥsimilit̾ acultu cdĩ recessit. ⁊ cogniti¬
onẽ dĩ abiecit. Ait eiũ diuina uox ipsi ifrł Cognitionẽ
clĩ reppulisti ⁊ pꝰcortuũ existi. Relicto scilicet dõ qͥuitus
pura m̃te colitur: existi foras ꝑ amorẽ uisibiliũ quo te
qͥb oĩb lib̾i arbitrii potestas appar&e: qr sine coactioẽ
hõ. siue adbonũ ad iutus siue ad malii ꝑmissus ꝓpͥauo

Expanded text:
 cognitionem Dei abjecit. Ait enim divina vox ipsi Israel. « Cognitionem Dei repulisti: et post cor tuum existi. » Relicto scilicet Deo, qui intus pura mente colitur. Existi foras per amorem visibilium, quo te omnibus liberi arbitrii potestas apparet, quia sine coactione homo, sive ad bonu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs cũ cognouissent dm̃ ñsic̃ dm̃ glorificauer̃ s euanu¬
erunt incogitationib suis. Dice̾tes enĩ se ẽẽ sapientes ecce
suꝑbia stulti factist̃. ⁊obscuratũẽ. insipiens coreorũ. Ecce
error. Innon existentes deos qr seruier̃ potiꝰ rreat᷑i: qͥẽ. beñ¬
ditur eis dõ. Hoc ÷ sapient̃ ⁊ c̃digne: cultui ħẽ. sic̃ decebat
scultũ falsorũ scilicet dõ uisorũ ipsis. idẽ. qͥ ipsis iudeban᷑¬

Expanded text:
issent Deum, non sicut Deum glorificaverunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis. Dicentes enim se esse sapientes ecce superbia stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum ecce error in non existentes deos, quia servierunt potius creaturae ditur eis, Deo: hoc est, sapienter et condigne cultui; hoc est, sicut decebat cultores falsorum, scilicet deorum, visorum ipsis, hoc est, qui ipsis videban
Abbreviated transcription (Latin):
eque hanorabilit̾. hoc ẽ. ingentib scilicet eque poteniatib ⁊ ho¬
norabilib aut etiã inoppositis gentib q̃ ipsis scilicet uideis oppo¬
site ⁊ ꝯtrarie fuerunt oppugnantes ⁊ oppͥ mantes eos. Nõ: ĩqͥd¬
ita estimandũ qd̾ scilic& ds̃ iccirco iudeos ꝑsemet ipsũ duxe¬
rit. qͣsi ipsi cet̾is gentib oĩb honorabiliores fuerut. alias au̾
g̃s qͣsi inferiores uuliores dñatioĩ angłice reliq̾rit: cũ in aliis
nationib plures ñ solũ eque honorabiles. s etiã fortioreᷤᷤ ⁊ potẽ¬
tiores. ipsosq uideos sua potentia ⁊ forcitudine oppͥm̃tes fuisse

Expanded text:
aeque honorabiliter, hoc est, in gentibus scilicet aeque potentibus et honorabilibus: aut etiam in oppositis gentibus, quae ipsis scilicet Judaeis oppositae et contrariae fuerunt, oppugnantes et opprimentes eos. Non imandum, quod scilicet Deus idcirco Judaeos per semetipsum duxerit, quasi ipsi caeteris gentibus omnibus honorabiliores fuerint, alias autem gentes quasi inferiores et viliores dominationi angelicae reliquerit, cum in aliis nationibus plures non solum aeque honorabiles, sed etiam fortiores et potentiores, ipsosque Judaeos, sua potentia et fortitudine opprimentes fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ nominans. sic̃ indaniele pͥncipẽ ꝑsarũ. ⁊ pͥncipẽ grecorum
nominatũ legimꝰ. Q ñ solũ in illis testimoniis ꝓbat᷑ angłos pͥncipa¬
rihoib s etiã alibi ubi testat᷑ scͥptura dic̃s. Statuit ex celsũ t̃mi¬
nos gentiũ scd̾m numerũ angłorũ dĩ. Termino̾ hoc ÷ diuisiones
siue distͥbutionẽ gentiũ. statuit altissimꝰ uixta numerũ angłorũ

Expanded text:
ium scilicet nominans: sicut in Daniele principem Persarum, et principem Graecorum nominatum legimus. Et non solum in illis testimoniis probatur angelos principari hominibus, sed etiam alibi testatur Scriptura, dicens: « Statuit excelsus terminos gentium secundum numerum angelorum Dei . » Terminos, hoc est, divisiones, sive distributiones genti
Abbreviated transcription (Latin):
imnitationẽ iherarchie manifestata. Que fc̃ ea q̃ diuinitati
suꝑ nat᷑alit̾ insũt. & ab ea suꝑ eẽntialit̾ actast̃. postremo ad possi
Bona qͥdã indelligi uult inuisibilia ⁊ ineffabilia qͦ apd̃ dm̃ fuerus
⁊ indõ fuerunt iñ uenerant adhuc in cognitionẽ uł participationẽ
ũ cognosc̾ent᷑ ⁊ hab̾ent᷑. nͥ ab eo solo cuiꝰ erant. ⁊inqͦ erant. postea ab
ipso facta st̃ qͦndo factũ : ufierent innobis: isuꝑ eẽntialit̾ factast̃.¬
qm̃ pͥmũ abipso facta st̃ nob. ũ pꝰmodũ ꝑipsũ fierent in nob. facta
nobis p̃destinatione: ũfierent in nob̃ ꝑceptione. facta nob cũtri¬
buiit᷑. ũfierent in nob̃ cũ ꝑcipitint᷑. facta suꝑnos cũ inciput̃
uenire adnos: facta innobis cũ incipiunt hab̃i in nob̃. F acta
suꝑnos cũ descendũt abipso: facta innobis cũ tͥbuunt᷑ ꝑipsũ.
hec gͦ sũt q̃duinitati ante nõ suꝑ nat᷑alit̾ insũt ⁊ ab ea in nos

Expanded text:
rchiae manifestata. » Quae sunt ea, quae divinitati supernaturaliter insunt, et ab ea superessentialiter acta sunt, postremo ad possibBona quaedam intelligi vult invisibilia, et ineffabilia, quae apud Deum fuerunt, et in Deo fuerunt, et non venerant adhuc in cognitionem per participationem, ut cognoscerentur et haberentur nisi ab eo solo cujus erant, in quo erant: et postea ab ipso facta sunt, quando factum est, ut fierent in nobis; et superessentialiter factam primum ab ipso facta sunt, nobis, ut postmodum per ipsum fierent in nobis. Facta nobis praedestinatione, ut fierent in nobis perceptione; facta nobis cum tribuuntur, ut fierent in nobis cum percipiuntur. Facta supra nos, cum incipiunt venire ad nos; facta in nobis, cum incipiunt haberi a nobis. Facta in nos, cum descendunt ab ipso; facta in nobis, cum tribuuntur per ipsum. Haec ergo sunt, quae divinitati ante nos supernaturaliter insunt, et ab ea ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
deuiet uł cdeclinet abipsius similitudine inqͣ posita ẽ. s eũ
quantũ possibile ẽ. emulet᷑ ꝑoĩa. Similitudo adclm̃ ẽ. ipsũ
õĩs iherarchie ut scdm ipsum ad ipsũ incedat. ipfũ habens
oĩs sc̃e ⁊ scientie ꝙ actionis clucẽ. ipsũ sequens iuditio ⁊ aeti¬
one
illuminata abipso ad cognitionẽ u̾itatis ⁊ aduta adexecu¬
tionẽ boni oꝑis. Ipsũ habens ducẽ intus p̾ceclentẽ indemonstratio¬
ne u̾itatis: et foris p̃ceclentẽ in exemplo bone actionis:
⁊ ad suũ diuinissimũ decorẽ ĩmutabilit̾ qͥdẽ diffiniens
quantũ uͦ possibile reformat: ⁊ suos lauclatores algama¬
tha liuina ꝑficit. Ipsa quidẽ scilicet iherarchia ĩ mutabilit̾
diffiniens hoc ẽ. inuariabilit̾ siue inflexibilit̾ c̃u̾sa uł intendẽs
ꝑsuã scopon addiuinissimũ decorẽ ipsius clĩ imitando ⁊ seq̃ndo

Expanded text:
imilitudine, in qua posita est; sed eum quantum possibile est aemuletur per omnia. Similitudo ad Deum est ipsum omnis hierarchiae, ut secundum ipsum ad ipsum incedat, ipsum habens omnis sanctae et scientiae, et actionis ducem, ipsum sequens judicio, et actione illuminata ab ipso ad cognitionem veritatis, et adjuta ad exsecutionem boni operis. « Ipsum habens ducem » intus praesidentem in demonstratione veritatis, et foris praecedentem in exemplo bonae actionis. « Et ad suum divinissimum decorem immutabiliter quidem definiens; quantum vero possibile, reformat, et suos laudatores agalmata divina perficit. » Ipsa quidem scilicet hierarchia immutabiliter definiens, hoc est invariabiliter sive inflexibiliter conversa, vel intendens per suum scopum ad divinissimum decorem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
les: & nͥ ipsi agendo optinerent qͣ ipse ñ agendo s habendo possid&.
ñ ẽẽnt illiꝰ unitatores. Postremo nͥ abeiꝰ secreto unusibili bona. illa
ad manifestationẽ decducta eẽnt. neqͣꝗͣ possibilitati cͤature imi¬
tabilia fuissent: nec dignitas scd̾m ipsum ẽẽt. nͥ gr̃a abipso exis¬
set. Ecce qͥd caritas fac̃. Solis animis diligentib dm̃ abscõdita
diuina manifesta facta dicunt᷑. ⁊ adimitandũ possibilia. Int̾na
namq iet̾na bona rationales animi ꝑsolã kantatẽ ꝑcipne. illa

Expanded text:
les; et nisi ipsi agendo obtinerent, quae ipse non agendo sed habendo possidet, non essent illius imitatores. Postremo, nisi ab ejus secreto invisibili, bona illa ad manifestationem deducta essent, nequaquam possibilitati creaturae imitabilia fuissent; nec dignitas secundum ipsum esset, nisi gratia ab ipso exisset. Ecce quid charitas facit. Solis animis diligentibus Deum, abscondita divina manifesta facta dicuntur, et ad imitandum possibilia. Interna namque, et aeterna bona rationales animi per solam charitatem percipiunt: illa
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ꝑfectã ex plorant dilectiõe seq̃ndo ⁊sc̃ĩtate participando app̾¬
hencdant u̾sic̃ ꝑscientiã ꝑfectã ꝑfectisunt ĩ cognitiõe: ita ꝑbonita¬
t̾e ꝑfectã ꝑferti sint ĩparticipatioẽ. Purgatores si magnitudine pͣga¬
dine purgatiois fue. idẽ. mundicie sue ꝗͣ inse habent aliis tradatl
purgationẽ: ꝓpͥa castitate. ñ alieno s ꝓpͥo exẽplo purgatorũ uitã cas¬
tificates. Hluminatoresaũ oportet siuĩ suꝑ excellenꝰ lum̃ in eõ qͥdig.
nist̾ suꝑ uehere s̃ipote habentes luculentioreᷤᷤ animo ad participati¬
onẽ luminis qͥlum̃ ipsi ꝑcipiunt. ⁊addistͥbutionẽ luminiꝰ qͦ ꝑcep¬
debent. Et ditissime id ẽ. habuncdant̃ repleti ẽẽ debent claritatis.
urerhabundantia ꝑceptionis singłaris tͥbuere possint qd̾ opꝰ:. Hã qͥos

Expanded text:
iam perfectam explorant, dilectione sequendo, et sanctitate participando apprehendant; ut sicut per scientiam perfectam perfecti sunt in cognitione, ita per bonitatem perfectam perfecti sint in participatione. « Purgatores vero magnitudine purgadine purgationis suae, id est munditiae suae, quam in se habent, aliis tradant purgationem propria castitate, non alieno, sed proprio exemplo purgandorum vitam castificantes animos ad participationem luminis, qua lumen ipsi percipiunt, et ad distributionem luminis, qua percepdebent: « et ditissime, » id est abundanter repleti esse debent sanctae claritatis, ut ex abundantia perceptionis singulis tribuere possi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illuminãs et ꝑficien. Nunc demonstiare uult qi bonũ qd
increat᷑a siue purgata. siue illuminata. siue ꝑfecta. constat
ꝑ grãm ipso creatore aqͦ ẽ. subsistit ꝑ nat᷑am: cuiꝰ diuinabea-¬
titudo & mundaẽ. sine purgatioe. ilucenꝰ sine illuminatio¬
ne & ꝑfecta sine susceptione Noneñ ut mundasit purgat᷑ neq ũ luceit
¶luminat᷑ neq accipit i it ꝑsiciat᷑. s habens inse cotũ alieno ñ uicliga
et suuministirins. ea qͣꝑse incligentia st̃ replet. Pura inqͥt ẽ. ab oĩ ꝑa
similituctinẽ ñ habet ullã. Nbi enĩ puritas ẽ. dissimilitulo nonẽ.
qracipsũ ẽ. totũ ⁊c̃eordans unũ. Corruptio enĩ lissimilitutlinẽ
idueiti ⁊ altũ faĩ: quodã suo eẽ recedit i defic̃. u̾sit atc̾u ꝗ̃ futtr

Expanded text:
 illuminans, et perficiens. » Nunc demonstrare vult, quod bonum, quod in creatura sive purgata, sive illuminata, sive perfecta constat per gratiam, in ipso Creatore, a quo est, subsistit per naturam: cujus divina beatitudo, et munda est sine purgatione, et lucens sine illuminatione, et perfecta sine susceptione. Non enim ut munda sit, purgatur; neque ut luceat, illuminatur; neque accipit, ut perficiatur. Sed habens in se totum alieno non indiget; et suusimilitudinem non habet ullam. Ubi enim puritas est, dissimilitudo non est; quia id ipsum est totum, et concordans unum. Corruptio enim dissimilitudinem inducit, et alterum facit quod a suo esse recedit, et deficit ut si alterum quam
Abbreviated transcription (Latin):
hr mullo inctigens. qđ adꝑfectionẽ ꝑtineat: qi dotũ habet ipossi¬
decuest cotũ ipsa qͥ possictet. et iecito nec maior eẽ pot̾ qutotũ
ħabet nec minor. qm̃ immutabilit̃ ⁊et̃ nalit̾ habet. & eũ inseta¬
licst uͥnec purgari egeat pura nec illuminari lumine plena.
entes. sine mechate ꝑeos qͥpͥmũ acciꝑe meruerũt participantes.
Hocsi tatũ uidelic& qd cdiuina beatitudo plena lumine. ⁊ꝑfecta

Expanded text:
ineat; quia totum habet et possidet, et est totum ipsa, quod possidet: et idcirco nec major esse potest, quia totum habet; nec minor, quoniam immutabiliter et aeternaliter habet. Et cum in se talis sit, ut nec purgari egeat, pura; nec illuminari, lumine plena; entes, sive mediate per eos, qui primum accipere meruerunt, participantes. Hoc vero totum, videlicet quod divina beatitudo plena, et lumine plena
Abbreviated transcription (Latin):
piores siue inferiores tales facit. ut digni sint ilum̃ diuinũ
ꝑciꝑe aluc̾e exlumine: spetialit̾ aũ qͦsdã ita mundos ꝑficit.
u̾sint capaces pͥncipał luminis ⁊ ĩ mediate illuminent᷑ adõ
ac de inde adeos qͥsequunt᷑ posse ⁊dignitate constitutist̃ sub
se lũ suũ trans fundant copiose qͥde̾ ex habundantia ꝑcepti-¬
onis pͥme scdam participationẽ ministranteᷤ seruata dũcaxat
lege diuina. inqͣ unicuiq p̃se̾ptũ ẽ. qͥd uł qͣntũ aut eui exdono
grae sibi ꝯcesso clebeat imꝑtiri. Namqi sine diuina lege idẽ. ea
dispensatione diuina qͣdona gr̃e inparticipes largitiõis secł̃m cer¬
tã m̃surã ⁊ ꝓportionẽ tͥbuunt᷑. ⁊ assignant᷑ officia. ut sciat unꝰ¬
qͥsq qͣntũ sibi luceat scłm minist̾iũ asfignatũ nichil fieri lice¬
oꝵ enĩ fas ẽ. scõrũ ꝑfectorib¬
orclinationes. Aesidicat. Propt̃ ea hi qui in orctine iherarchiarũ

Expanded text:
periores, sive inferiores, tales facit ut digni sint, et lumen divinum periores, sive inferiores, tales facit ut digni sint, et lumen divinum percipere et lucere ex lumine: specialiter autem quosdam ita mundos perficit ut sint capaces principalis luminis, et immediate illuminentur a Deo, ac deinde ad eos, qui sequuntur post se et dignitate constituti sunt sub se, lumen suum transfundant: copiose quidem ex abundantia perceptionis primae secundam participationem ministrantes, servata duntaxat lege divina, in qua unicuique perscriptum est quid, vel quantum, aut cui ex dono gratiae sibi concesso debeat impertiri. Nam quod non sine divina lege, id est ea dispensatione divina, qua dona gratiae in participes largitionis secundum certam mensuram, et proportionem tribuuntur: et assignantur officia, ut sciat unusquisque quantum sibi liceat secundum ministerium assignatum vel fieri liceon enim fas est sanctorum perfectoribuordinationes. » Ac si dicat: Propterea ii qui in ordine hierarchiarum
Abbreviated transcription (Latin):
positaẽ. qͥntũ possibile: reformat. suos lauclatoreᷤ. ħ ẽ. eõ qͥ in ipsa
dm̃ laudant. ⁊ ad laudẽ dĩ dispositifẽ iordinati: reformat dico
ĩeo ipso qd iutatoreᷤdĩ fac̃.⁊ ad similitudinẽ ipsiꝰ in suo ministe¬
ipsi diuina algamatha idẽ. receptacła diuuitatis ispecula cla¬
rissima. usint ips algamatha qͥdẽ diuina diuinũ lum̃ pei¬
piendo. specula aũ clarissima lucendo ex suscepto lumine. ꝑ fi¬
cit etiã laucdatores suos munda receptiua siue rereptacula pͥn¬
cipalis luminis ⁊ diuiniradii ħẽ. luminis ĩmediate illuminã¬
tis. ⁊ adipsa pͥma illumi nancla descendentis. uͥ post fusceptũ
qͥdẽ lum̃ repleta sint claritatis sacre indite s hoc ÷ infuse: et
ut sint etiã declarantia. eã uidelicet claritatẽ it̾um. ħ scdo
Densuis hic ÷ qm̃ iherarchia scdm illã dispositionẽ qͥ dininã pul¬
chritudinẽ imitat᷑ laudatores fuos uniu̾salit̾ qͥdẽ idẽ. fiue su¬

Expanded text:
bile est reformat suos laudatores, hoc est eos qui in ipsa Deum laudant, et ad laudem Dei dispositi sunt et ordinati: reformat, dico, in eo ipso quod imitatores Dei facit, et ad similitudinem ipsius in suo ministeet receptacula divinitatis, et specula clarissima; ut sint ipsi agalmata quidem divina, divinum lumen perficiendo, specula autem clarissima lucenda ex suscepto lumine. Perficit etiam ipsos laudatores suos, « munda receptiva, » sive receptacula « principalis luminis, et divini radii » hoc est luminis immediate illuminantis, et ad ipsa prima illuminanda descendentis, ut post susceptum quidem lumen repleta sint claritatis sacrae, inditae sibi, hoc est, infusae: et ut sint etiam declarantia eam, videlicet claritatem, « iterum, » ho» Sensus hic est: Quoniam hierarchia secundum illam dispositionem, qua divinam pulchritudinem imitatur, laudatores suos universaliter quidem, id est sive su
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mediantib aliis purgationẽ accipiũt. purd̾ ꝑfici oĩno et lib̾ari ab
õi dissimilitudinis ꝯfusione: ꝗͣ uł ignorantia ueri uł ꝯcupiscentia
mali indux̃. Illuminandos uͦ oportet repleri diumo lumire ũ po¬
te reducendos incastissimis m̃tis ocłis ad ꝯtẽ platiuã habitudmẽ
et lͥitutẽ: id ẽ. ut m̃tis ocłis castis & mundis ex p̃cedenti purgatione
peccati ierroris existentib ꝯtẽplatuã habeant habitudinẽ et uͥtutẽ.
habitudinẽ uidelicet ꝑm̃tis puritatẽ. uͥtutẽ aũ ꝑcõtẽ platiõis sta¬
bilitatẽ. upossint ꝯtẽplari diuina. qͣ &. ueracit apphendũt & retinẽt

Expanded text:
 perfici omnino, et liberari ab omni dissimilitudinis confusione, » quam vel ignorantia veri, vel concupiscentia mali induxit. « Illuminandos vero oportet repleri divino lumine, » utpote reducendos in castissimis mentis oculis « ad contemplativam habitudinem, et virtutem, id est ut mentis oculis castis, et mundis ex praecedenti purgatione peccati, et erroris existentibus « contemplativam habeant habitudinem, et virtutem. » Habitudinem videlicet per mentis puritatem; virtutem autem per contemplationis stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ & corruptionẽ recipientib et pacientib corruptionẽ collit: ⁊tam̃
supͣ purgationẽ qm̃ corruptionẽ ñ c̃tĩgit. Et est illuminatio qm̃ inse lu¬
cet. Iase tenebrosa clarescere fac̃.: s sup̃ illuminationẽ. qm̃ oĩa irradiãs
ipenetrans a se ñexit. Et est ꝑfectio qm̃ nichil minꝰ habet inse & minꝰ
habentib qͣdeẽ. largit᷑ ip̃stat ex se: ec tam̃ añ ꝑfecta siue płꝰ quã ꝑfec¬
ta. qm̃ insingularitate boni constat tota. et in participatione incli¬
sa oĩs iherarchie & oĩs sacͥ scd̾m suꝑ emunentẽ celsitudinẽ. Pricipi¬
cherarchia in ordine dignitatis. ⁊ om̃e sacrũ inminist̾io actionis dispẽ¬
sat᷑. Abipsa p̾destinatione. ꝑipsã creatiõẽ ꝓpt̃ ipsam glorificatioẽ: ad ip¬
sã ꝯu̾sione. ũ ipsã imitet᷑ ⁊ in ipsabeatificet᷑. Seqr:
Porez itaq ũ estimo. et cet̾a. Post qͣm demõstrauit duunã bea¬

Expanded text:
nem recipientibus et patientibus corruptionem tollit: et tamen supra purgationem, quoniam corruptionem non contingit. Et est illuminatio, quoniam in se lucet, et a se tenebrosa clarescere facit, et supra illuminationem, quoniam omnia irradians, et penetrans a se non exit; et est perfectio, quoniam nihil minus habet in se, et minus habentibus quod deest largitur, et praestat ex se; et tamen ante perfecta, sive plusquam perfecta, quoniam in singularitate boni constat tota, et in participatione indisa omnis hierarchiae, et omnis sacri secundum supereminentem celsitudinem. » Principihierarchia in ordine dignitatis, et omne sacrum in ministerio actionis dispensatur. Ab ipsa, praedestinatione; per ipsam, creatione; propter ipsam, glorificatione; ad ipsam, conversione, ut ipsam imitetur et in ipsa beatificetur. Sequitur: « Oportet itaque, ut existimo, etc. » Postquam demonstravit divinam bea
Abbreviated transcription (Latin):
rerent᷑. iͣ quererent᷑ ñ inuenirent᷑. N aũ diligent̃ at tendenctũ
ẽ. qd ñ singulis qͥbq s iherarchie idẽ. uniu̾sitati bona illa mani¬
festata dicunt᷑. ita tam̃ uasingłis ĩumu̾sicate uintatiõis studio
tra unitatẽ nullus illã acciꝑe pot̃. ⁊inunitate alt̾i clatam
nulli suffic̃e pat̾. Propt̾ea iherarchie manifestant᷑ ad possibi

Expanded text:
noscerentur. Hoc autem diligenter attendendum est, quod non singulis quibusque, sed hierarchiae, id est universitati, bona illa manifestata dicuntur. ita tamen ut a singulis in universitate imitationis studio tra unitatem nullus illam accipere potest, et in unitate alteri data nulli sufficere potest. Propterea hierarchiae manifestantur ad possibi
Abbreviated transcription (Latin):
dona et ꝓpͥas sacͣs orinationes. idẽ. sacͦs ordineᷤ uniciiq ꝓpͥos
asignatos. Nã sine gr̃a oꝑari uanũ ẽ: p̃ter ordinẽ oꝑari aut cõ¬
tra pu̾sum. h abent namq singłi ꝓpͥa clona scđ̾m qͣualeant oꝑa
at p̃sumere ineo qd ñ pot̃. ⁊officiũ ꝓpͥũ odinẽq attende. neau¬
deat transgreli in eo qd ñdebet. Hunc nãq ordinẽ diuine dis¬
pensatioĩs diligent̃ seruandũ ẽe: petrus apłs ãmonet dicens.
Unus qͥsq sic̃ accepit gr̃am in alterutrũ ãministrante. Et paulꝰ

Expanded text:
dona, et proprias sacras ordinationes, id est sacros ordines unicuique proprios assignatos. Nam sine gratia operari, vanum est; praeter ordinem operari aut contra, perversum. Habent namque singuli propria dona, secundum quae vaat praesumere in eo quod non potest; et officium proprium, ordinemque attendere, ne audeat transgredi in eo quod non debet. Hunc namque ordinem divinae dispositionis diligenter servandum esse Petrus apostolus admonet, dicens: « Unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
tã aliis ꝑficienctis ãministrant: uł ipsis ꝑfectis idẽ. qͥ ꝑacceptã
grãm in sc̃itatis ꝑfectionẽ ꝓfitiunt. Neq fas ẽ. etiã siue his siue
illis aliquid oꝑari p̃ter sacras ordinationes suaᷤ. ħ ẽ. p̃ter id quod
ad sacras orclinationes suas spectat: ut uidelicet id solũ unꝰ qͥsq
oꝑ ari p̃sumat qđ ordinẽ ⁊ offitiũ s assignatũ spectate ꝓbat᷑. deqr̃:¬

Expanded text:
ptam gratiam, in sanctitatis perfectionem perficiuntur. Neque fas est etiam sive his, sive illis aliquid operari, praeter sacras ordinationes suas, hoc est, praeter id quod ad sacras ordinationes suas spectat, ut videlicet id solum unusquisque operari praesumat, quod ad ordinem, et officium sibi assignatum spectare probatur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
qr ħ solũ hoĩem adꝑfectũ duc̃. qͣndobona que ꝑintelligentiã eog¬
noscere pocuit ꝑstudium boni oꝑis apphendit. Taligͦ doctͥna ipsi
tantes illum ad cuiꝰ formã atisimilitudinẽ reformant᷑. ⁊ suꝑiores
tribuendo ⁊ inferiores ꝑcipiendo grẽ diuine participationẽ. Unde
seqr. Nonne gͦ unus qͥsq iherarchice dispositiõis ordo sctłm ꝓpͥam¬

Expanded text:
 solum hominem ad perfectum ducit, quando bona, quae per intelligentiam cognoscere non potuit, per studium boni operis apprehendit. Tali ergo doctrina itantes illum, ad cujus formam et similitudinem reformantur, et superiores tribuendo, et inferiores percipiendo gratiae divinae participationem. Unde sequitur: « Nonne ergo unusquisque hierarchiae dispositionis ordo secundum p
Abbreviated transcription (Latin):
iherarchiã. declarat sacrã cdispositionẽ qͣndam qͣimago ẽ. diuine
spetiositatis. idẽ. pułc̾tudins. clispositionẽ dico sacͥ fic̾antẽ inist̾ia.
ic ẽ. exertentẽ siuie exibentẽ mystica oꝑa uł diuina miffia ꝓpͥe il
ciis iherarchicis: qͣntũ uidelicet unicuiq datũẽ. oꝑari scd̃m or¬
dinẽ ⁊ gradũ sĩ & donũ grẽ illuminantis ioꝑando assimilatam
uͥlicet idẽ. qͥntũ posfibile ẽ. creature scdm modũ et tlignitatem
suã ad ꝓpͥum pͥncipiũ suũ aqͦ uͭ factaẽ. ualiqͥt sit. ⁊ scdm qd dispo
sitaẽ. ut talis sit. Nonne gͦ qͥiherarchiã dic̃. declarat cdispositio¬
nẽ qͣncdã sarͣm uniu̾salit̾ idẽ. inom̃i ordine ⁊ gradu suo sic se
habentẽ qm̃ uidelicet ctispositaẽ. iordinata ad imaginẽ diuine
pulcͥtudinis mordinib et scientiis iherarchicis. isacͥficat mis-¬
t̃ia ꝑpͥe illuminationis. uͥinoĩ ctispositione sua et ordine dignita

Expanded text:
ierarchiam, declarat sacram dispositionem quamdam, quae imago est divinae speciositatis, id est pulchritudinis. Dispositionem, dico sacrificantem mysteria, id est exercentem sive exhibentem mytiis hierarchicis, quantum videlicet unicuique datum est operi secundum ordinem, et gradum suum, et donum gratiae illuminantis; et operando assimilatam, ut licet, id est quantum possibile est creaturae secundum modum et dignitatem suam ad proprium principium suum anne ergo qui hierarchiam dicit declarat dispositionem quamdam sacram universaliter, » id est in omni ordine et gradu suo sic se habentem; quoniam, videlicet disposita est et ordinata ad imaginem divinae pulchritudinis in ordinibus, et scientiis hierarchicis, et sacrificat mysteria propriae illuminatio
Abbreviated transcription (Latin):
finis qͥdẽ qͦtendit. scopos aũ id ẽ. directio uł destinatio qͣtendit.
Oĩs gͦ iherarchia scopon habet id ẽ. directionẽ scđm ꝗͣ inredat
inminist̾io suo explendo umnitacionẽ scilicẽ ⁊ similitudinem
duunã. uiquẽ admodũ abipso ordinataẽ. inoffitio ⁊ ligniti¬
te. itascđm ipsũ incedat inminst̾io ⁊ oꝑatione. upͣter moctũ¬

Expanded text:
nem tendit. Scopas autem, id est directio vel destinatio, est qua tendit. Omnis ergo hierarchia scopon habet, id est directionem secundum quam incedat in ministerio suo explendo; imitationem scilicet, et similitudinem divinam, ut quemadmodum ab ipso ordinata est in officio et dignitate, ita secundum ipsum incedat in ministerio et operatione, ut praeter modu