comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: naturae sunt ut aquilarum unugenus exunanatu¬
raẽ ulturũ similiter & ceterorum quae secđm genus suũ
uolatilium que ad modum aut ceper eẽ uolatilia tresspe¬
cies repperimꝰ aortus eoꝵ causas legimꝰ ee diuersas scriptũe
enim dixis sedm̃. producant aquȩ repentia animarũ uiuen¬
tiũ & uolatilia uo lantiũ & paulopꝰ cũ para disufecis s& dr̃&
posuiss& in eohominẽ scriptiume quia figurauit ds̃detrabes¬
tuasagri & uolatilia caeli significat orgo uolatilia hoc locofigumaia
d&orra supra coq: legisti quia dixds aub crestite & mi¬
tiplicam iniutiq ex quoiti maris & feminae generatio¬
ins incremenia praccipiens utiq: aduertimus &a quae
unius generis s diuerso modo ee coepisse alia deaquirala
dec̃ris aliademaris & feminae generatione & uniustamn
haccẽe naturae dissimilitudinẽ quaenunc substantia eñhi¬
bere. Quiduero tamunius naturae qua caronrã cum do

Expanded text:
t naturae sunt, ut aquilarum unum genus et una natura est, vulturum similiter, et caeterorum secundum genus suum volatilium. Quemadmodum autem coeperint esse volatilia, tres species reperimus, et ortus eorum causas legimus esse diversas. 726 Scriptum est enim dixisse Deum: Producant aquae repentia animarum viventium. et volatilia volantium . Et paulo post, cum paradisum fecisset Deus, et posuisset in eo hominem, scriptum est, quia figuravit Deus de terra bestias agri, et volatilia coeli . Significantur ergo volatilia hoc loco figurata de terra. Supra quoque legisti quia dixit Deus avibus: Crescite et multiplicamini ; utique ex coitu maris et feminae generationis incrementa praecipiens. Itaque advertimus etiam quae unius generis sunt, diverso modo esse coepisse: alia de aquis, alia de terra, alia de maris et feminae generatione; et unius tamen haec esse naturae, dissimilitudinemque substantiae non habere. 103. Quid vero tam unius naturae, quam caro nostra cum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eratcum illo & puernraẽ nom̃ a&atis est nec consortari un¬
tus poteratdĩ neccresceredr nec altitudo sapientia edi neo
plenitudo diuinitatis inpleri quaeigitꝰ in plebatur eratiidis
nesciebat aut matrems criptiume enim prius qua stiatpuerpa¬
trem aut matrem accipi& uirtute da masei &spolia samar
sapientia enumdi futura & occulta nofallunt expersaut u
nitionis infantia ꝑhumana utiq: in prudentiã quos adhucnde¬

Expanded text:
erat cum illo . Et puer, nostrae nomen aetatis est: nec confortari vierat cum illo . Et puer, nostrae nomen aetatis est: nec confortari virtus poterat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae . Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
trepidabo & alibi nonti meboquid faciat mihi homo &
naturae humanae timere potui que homo ipse nontimui
ds̃ igitur ante carnem dr̃ in carnȩ perfectionẽ naturae
adsuphumana suscepi sensum hominis sed ñ sũ sensucar¬
nis inflatur sensuhominis anima mea dixieẽ turbata
sensuhominis esuriui sensu hominis rogaui quir ogantes
ex audire consueuis ensuh ominis ꝓfeti sicut seriptumest.
& ihis proficiebat a&ate & sapientia & gratia apuddm
& homines. quomodo proficiebat sapientiadi doceat trordo
ideo adatem ante praemis itut secundum h mmine credere
pientia ibs̃ aut̃ proficiebat a&ate & sapientia quisensus
melius sed quod diuinum est nonmutatur qđ ergomata¬
batur n unq diuinum sensus igitur proficitbat human
sensum ergo suscepithumanum & ut sciamus quia secdi
hominem loq batur praedicit supradicens puer aut confon

Expanded text:
trepidabo ? et alibi: Non timebo quid faciat mihi homo ; trepidabo ? et alibi: Non timebo quid faciat mihi homo ; naturae humanae timere potui, quem homo ipse non timuit: Deus igitur ante carnem, Deus in carne, perfectionem naturae assumpsi humanae: suscepi sensum hominis, sed non sum sensu carnis inflatus. Sensu hominis animam meam dixi esse turbatam: sensu hominis esurivi: sensu hominis rogavi, qui rogantes exaudire consuevi: sensu hominis profeci, sicut scriptum est: Et Jesus proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . 72. Quomodo proficiebat Sapientia Dei? Doceat te oIdeo aetatem ante praemisit, ut secundum hominem crederes sapientia. Jesus autem proficiebat aetate et sapientia. Quis sensus in melius: sed quod divinum est, non mutatur: quod ergo mutatur, non utique divinum. Sensus igitur proficiebat humanus; sensum ergo suscepit humanum. 73. Et ut sciamus quia secundum hominem loquebatur, praemisit supra dicens: Puer autem cres
Abbreviated transcription (Latin):
sanu feci sabbato totu meredemit quia in uirũ ꝑfectu
fidelis non exparte sed totus resurgit. designant ergo
istimis ericordestimere nex prcarnem suam uł anima ꝑ¬
fectam sensumq: homines ñ pot uerit guber nare qͥ &iam
ilum asine pullum quemante nemos ederat gubernauit
quiplantauit aurem non audia quialior regebat sere¬
oreiprum nom poterat quipeccata donabat peccatu
ore faciebat: desinant niinium solliciti istitam quam
peed agogi xpĩ uereri ne &iamimpsoconcupiscentia car¬
is legemintis oppraesserit quae non oppraessit in pau
os numerat suae hii trepidant necaro ti tubar& in cdno
prose flere nos dnideniq: dicit filiaehierus alem noliteme
slere uor iprar flete & istirdicit nolite mihitimere uobti
mee ann audistis dicentem datud dnr in luminatiomea
uo salur mea quemti mebo . dñs defensor uitaemeae a quo

Expanded text:
sanum feci in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum sanum feci in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. 69. Desinant ergo isti misericordes timere, ne Christus carnem suam, vel animam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carnis legem mentis oppresserit, quae non oppressit in Paulias mentis numerat suae. hi trepidant ne caro titubaverit in Domino, pro se flere nos Dominus. Denique dicit: Filiae Hierusalem, nolite me flere, vos ipsas flete . Et istis dicit: Nolite mihi timere, vobis timete. An non audistis dicentem David: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
sabbataura odit animamea licet &ia illud adxpĩ anima
possitreferri quaeideo porita est ut aboler& iudaicae
suꝑstitionis errorem unius sacrificu instituer& ueria¬
tem sed dehoc dubitent profeticum euangelicum hocra¬
futare non porr̃ deanimae ꝓpria& atedictũ cũdeme¬
pit dicononenim uerbum i prum dĩ uiuum in suacar¬
ne adnrac̃ an iȩ uicẽ factum est sed sicut carnenra
tione sus cepit adrumpsit inquam anima ut in car¬
nationis suae benedicer & sacramento suscepitad fec¬
tũmeum ut emendar & quid aut opus fuit carnem sus¬
cipere sine anima cumutiq: in sensibilis caro & in rat¬
onabilis anima nec peccato sit obnoxia nec digna p̃mi
illud ergo ꝓnobrurcepit qđ in nobis amplius periclita¬
batur. Quid aut̃ mihi prodest si totũ me nredemit sto
tum meredemit quia it mihi indignã iniqͥ totũ homin

Expanded text:
sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae ideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangelicum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de mopit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem notione suscepit. Assumpsit, 719 inquam, animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emendaret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
bm̃ xpm̃ dnm̃ nrro uiergo alius acarnis libricoun¬
dicabat numquid sormdaropoterato nea iamipsedo¬
ninatu quoda carnistustius uincera sed carnis istius
sic uolunt formidabat in lecebrasergo & carnes sustep¬
none declinare debuerat nead lubricũ traer&urer¬
poris sed quomodo lubricumtimere poterat peccatu
qui peccatum remis surds ad uenerat &id eocum s usce¬
perit carnem hominis in consequens est ut ꝑfectione
in carnationis plenitudinemq: surceperit nihil enim
uixpo inperfectum suscepit itaq: carnem ut resurcita¬
ra: ad rumpsit anima sed anima ꝑfectã humana
rationabilem ad sumpsit atq suscepit. Naquis potest
negare quod sur ceperit animã cum ipsedicat anima
mea pono proouib: meis & iterũ proptereame pat̃ diligit
ꝗ egopono anima moa utiteru sũm amillam n ꝑparabu¬
la hicdicitur nec ꝑfunctoria significatione inqua ali¬
ud dicitur aliud intellegitur. sicut illudnumenias &

Expanded text:
m nostrum . Qui ergo alios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse dominatu quodam carnis istius vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut volunt, formidabat, illecebras. Ergo et carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur erroris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Suscepit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit animam, sed animam perfectam, rationabilem, humanam assumpsit atque suscepit. 66. Nam quis potest negare quod susceperit animam, cum ipse dicat: Animam meam pono pro ovibus meis? Et iterum: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, ut iterum sumam illam . Non per parabolam hoc dicitur, nec perfunctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et
Abbreviated transcription (Latin):
autom diuinae non legimus unitatem sed cum ipsefilius
dixerit Ego & pat̃unum sumus unitatem diuinitatis p¬
bauit cum dixerit omnia quaepat hab& measunt & in
frapat om̃a meatua s̃ & tuamea ad seruit unitatem¬
cum dixerit pat quim memana ipseloquitur & operaqua
ego facio ipro facit unitatem euidentissime dedarauit
re ut nos facer& diuinarum consortes naturarũ max¬
me cumꝑfilium innaturaedinae consortium tran¬
seamus Numquid potesidonare qđ non hab&. Ero
non est dubium quia deeo quod hab&donat &ndeo ho¬
b& naturam diuinam qui consortia diuinaedonat nan
dicere quinaturis non sint du si scir& pluralitate diu¬
nae ee naturae ut alia eã in patre alia filio. aliam spi
so lonicenses dic quomodo conuersiestis addm asimulo¬
cris seruiredo uiuo & uero illi enim duce simulantur

Expanded text:
autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius dixerit: Ego et Pater unum sumus ; unitatem divinitatis probavit. Cum dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ; et infra: Pater, omnia mea tua sunt, et tua mea ; asseruit unitatemCum dixit: Paego facio, ipse facit ; unitatem evidentissime declaravit. 85. re: Ut nos faceret divinarum consortes naturarum; maxime cum per Filium in naturae divinae consortium transeamus. Numquid potest donare, quod non habet? Ergo non est dubium quia de eo, quod habet, donat; et ideo habet naturam divinam, qui consortia divinae donat natdicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu salonicenses dixit: Quomodo conversi estis ad Deum a simulacris servire Deo vivo et vero ? Illi enim dii esse simulantur,
Abbreviated transcription (Latin):
amultos alios diuina dixisse subtantia in alio libro plenir¬
uime osten derimus naturam quoq: quis abnuat cum pe¬
rus apłs in epistola su scripserit idoperatam dnĩ miseri¬
cordiam perpassionemcrucis ut nos inquid sacere diui¬
auctoritas est. quidigitur agunt quinegant natura eẽ
diuinam nisiut iam nonsolumfilio calumpnientur sed
& iampatri. sienim negatꝰ natur adẽ ce. Ergopgratia est
ut homines autcerte falso creditur ut daemones corumsi¬
mulachradĩ appellatione donantur seda postolicam
aucto tatem sequamur utdicamus insimulacris nee
naturam diuinam siergo in simula cris non est nest
indemonis supest ut indõ diuina sit natura atq subrtan
na. Docuimus igitur apostolica auetoritate rectede
dõ patredici qđ natura sitds̃ accipiant nunc qđ eadedi
idem dicant naturam quidem legimus cẽdiuinam. Natura

Expanded text:
et multos alios de divina dixisse substantia in alio libro pleniset multos alios de divina dixisse substantia in alio libro plenissime ostenderimus . 82. Naturam quoque divinam quis abnuat; cum Petrus apostolus in epistola sua scripserit, id operatam Domini misericordiam per passionem crucis, ut nos, inquit , faceret diviauctoritas est. 83. Quid igitur agunt, qui negant naturam esse divinam, nisi ut jam non solum Filio calumnientur, sed etiam Patri? Si enim negatur natura Deus esse, ergo per gratiam est, ut homines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur. Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non est in daemoniis: superest ut in Deo divina sit natura atque substantia . 84. Docuimus igitur apostolica auctoritate recte de Deo Patre dici quod natura sit Deus; accipiant nunc quod eadem Dei cti; ne forte itidem dicant: Naturam quidem legimus esse divinam, naturae
Abbreviated transcription (Latin):
cunt cums ola inereais idiunittis trimittitis condus er¬
liberum sed religionis fuit nepra& uecti uideremur qb
ueronequiremus nam cumdudum uiderint quidam dan¬
b nobis filiumdĩ qui generatur sit pauri quigenerua
sus illam quidem quacscionem uo com sibi arbutrar
lu sam s ed aorgiuersatione domnabiliineo demloco uen¬
um uentunt ut putent mutution eifieri quaestiones m¬
dementis sime imperator ptmihi proponte qua t un
primum omnium ingenitum in scripturis diuinis nus que
inuenio non legi non audiui cuius mutabili tastiss homin
istius modi ut nosdicant eausur pareq uaenons seriptaco
ea quaos scripiti dicamur & ipnobiciant qđ seriptum ns
non ncipsi sibiaduersantur & auctoritatem calumpnie
tia atq natura cum utiq filiumdi patriree splendore
glouae & charasterem substantiacrius scriptura cesto

Expanded text:
inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. CAPUT inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. CAPUT librum: sed religionis fuit ne praetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dtibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri, qui generasus illam quidem quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mclementissime Imperator, per te mihi propositae quaestioni; primum omnium ingenitum in Scripturis divinis nusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae antiam atque naturam; cum utique Filium Dei Patris esse splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus Scriptura testetur ,
Abbreviated transcription (Latin):
nuam cumdicimus quia anima rationabilem & intellec tus
risur cepit capacem diuidimus eum. non enuim ipsedruer¬
lum proanimarationabili & intellectus capici in carnesuasurt
branima pationabilem & intellectus capacem & ipsamhu¬
mnana accus dem substantiae cuius nrae sunt animac
a carnem irae simlem ciusdemq: ciuiur racro est nrasubs¬
abepeccati quia peccatum i psenorifecit sed pro mob peccatu
uctus est ut nos essemus iustitiadi in ipso caroergo ipsiur &
um duunitateeius dicunt eẽ substantiae tetradiducerede¬
nonstrabo. Nonenim quodeiurde substantiace unus sed
unumesł nam utiq filium eiusdem cumpatre substantiae
confitentes intractatu concili naeni nonunam pronã sed
ina diuinitate in patrea filio credidor̃. Ergo cum dicunterde
curnem cinur & filius dierat fiusse substantiacipsi quo d
birobiciunt in eptus uanae adsertionis incurrunt utda

Expanded text:
etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunt animae, et carnem nostrae 721 similem, ejusdemque cujus caro est nostra substlabe peccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia Dei in ipso . Caro ergo ipsius et cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus, sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu concilii Nicaeni, non unam personam, sed unam divinitatem in Patre et Filio crediderunat. 78. Ergo cum dicunt ejusdem carnem, cujus et Filius Dei erat, fuisse substantiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem contradefinitio fiderest ut uernus non uerba
pendant᷑ demiqi uorba phlo sophiorũ ex cludit simole
uerites pis cattoru qua engitꝰ isttt adsertioest ubi sindo
um in quo auctore contra apbstolica scriptura contendad e̾¬
tendant ttm̃ simodo arrii sediscipulor ee fatrantꝰ. Naco¬
mod onegant magistrum cuiur inuentum secunt sed s
illi hocdicunt qđ arrius iustius ego debeo dicere qđ apls
us ur parenondebeo sed tam qd india lectloa nra erem̃ hn¬

Expanded text:
veritatem: et contra definitio fidei est, ut veritas, non verba pendantur. Denique verba philosophorum excludit simplex veritas piscatorum. 90. Quae igitur ista assertio est, ubi si non um. En quo auctore contra apostolica scripta contendant: contendant tamen, si modo se Arii discipulos esse fateantur. Nam quomodo negant magistrum, cujus inventum sequuntur? 92. Sed si illi hoc dicunt, quod Arius: justius ego debeo dicere, quod Apusurpare non debeo. Sed tamen, quod in dialectica non facerem
Abbreviated transcription (Latin):
ribus mesponderam. hocaut̃ libro de in carnationis domins¬
cae sacramto plerior sicuidebuit facta digestoest nam
cumillud qđ autdns. Tristis est anima mea usq: ad morto¬
& infrapatms possibileest tranferadme calicem hunc
turae humanae refertur ad fectum consequens est ut
ꝑ adsertionem dominicisacramenti yplenitudine natu
humanȩ suisse adstruamus in xp̃o & ab infirmitatis praeiudi
nestobnoxius passioni qua eroigitur quaratione anima pu¬
tent quidã ad nõihũ nonẽe susceptam anquiama&us est
nesensuxpr laber&ur huma nodicunt quippequia concupis¬
centia
carnis legimentis repugna sed qui hocatt tantũ abe ut
opmꝰ puta uerit lege carnis inpeccati uincla fiusse ducen¬
dum ut ipse in estũ positus fragilitatir humane ꝑxpi¬

Expanded text:
ribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominiribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominicae sacramento plenior, sicut debuit, facta digestio est. Nam cum illud quod ait Dominus: Tristis est anima mea usque ad morti possibile est, transfer a me calicem hunc:turae humanae refertur affectum, consequens est ut per assertionem Dominici sacramenti et plenitudinem naturae humanae fuisse astruamus in Christo, et ab infirmitatis praejudicnon est obnoxius passioni. 64. Quaero igitur qua ratione animam putent quidam a Domino Jesu non esse susceptam; an quia metus est ne sensu Christus laberetur humano? Dicunt quippe quia concupiscentia carnis legi mentis repugnet . Sed qui hoc ait, tantum abest ut Christum putaverit lege carnis in peccati vincula fuisse deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatis humanae, p
Abbreviated transcription (Latin):
tudine carnis peccati facti sedut peccatum nrm insua car
signantergo dicere naturam uerbi incorporis. natura cemi
natam. nepari intpra&ationae. Uid eatur naturam uen¬
bi in coniagii mutat peccati. Aliud est enimqd ad rump
tumest uirtus uenit in uirginem sicut angelus ad eam dix
quia iurtur altissimo obumbrauit sed natũ ẽ corpus exuingine
Etdeo caelestis quidem dissensio sed humana conceptio ess
nonergo eadem carnis potuit eediuinitatis quaenatura
porsimlatius prosequi sed uereor nehacc ipsa aliquib: aun
suꝑflua aut ꝓlixauide antur fortassi senim dicat aliqur
nonnedepatris & filudiuintate quinq: illis qđ seripssti
libris condusurumte eẽ promisseras sed quid facia cum
cottidie nouas semin& quaestiones npternti sponsiosed
adstringiobiectio: Nam quemadmodum putes fines co
responsi. simodur nullus obiectus sit & tam̃ dopatrir
& filii diuinitatis consumaturum responsione in superio¬

Expanded text:
tudinem carnis peccati factus: sed ut peccatum nostrum in sua carntudinem carnis peccati factus: sed ut peccatum nostrum in sua carnDesinant ergo dicere naturam Verbi in corporis naturam esse mutatam; ne pari interpretatione videatur natura Verbi in contagium mutata peccati. Aliud est enim quod assumpd eam dixit quia virtus Altissimi obumbrabit te . Sed natum est corpus ex Virgine; et ideo coelestis quidem descensio, sed humana conceptio est. Non ergo eadem carnis potuit esse, divinitatisque naturaPossem latius persequi, sed vereor ne haec ipsa aliquibus aut superflua aut prolixa videantur. Fortassis enim dicat aliquis: Nonne de Patris et Filii divinitate quinque illis, quos scripsisti, libris conclusurum te esse promiseras? Sed quid faciam, cum quotidie novas seminent quaestiones? Non praeterit sponsio, sed astringit objectio. Nam quemadmodum potest finis esse responsi, si modus nullus objecti sit? 63. Et tamen de Patris et Filii divinitate consummaturum responsionem in superio
Abbreviated transcription (Latin):
bum caro factum scriptum non ego sed considera quid sequa¬
tur sequitur onim & habitauit In nob hocẽ illum uerbum
qđ carnae suscepit hoc habitauit in nobis hocẽ in carne in habita¬
uithumana & ideo in manuhel dicumest hocest nobcũ dr̃
Hoc ergo uerbum caro factum est proco qđ est homo sactus
sicut &iam i iohel dixit. Effundam despumeo supominem
carnem Nononim suꝑ inrationabilem carnem sed in homi¬
nes futura promittitur gratiae spitalis effuno ꝗđ sireed
bum carofactum est uerbumdi in carnem eẽ conuersum. Nu¬
ita sedquia nra peccati suscepit peccatum dictum est na e ma¬
ledictum dictus estdns nonquia in maledictum conuersus
quipendit in ligno. Miraris ergoquia scriptumest. Uor¬
bum caro factume cum caro ad sum prasit ado. uerbo quan
dopeccato qđ non habuit scriptum est quia peccatum factu
e hocennatura operationer quae peccati ut putem simili¬

Expanded text:
on nego: sed considera quid sequatur; sequitur enim: Et habitavit 717 in nobis, hoc est, illud Verbum quod carnem suscepit, hoc habitavit in nobis, hoc est, in carne habitavit humana; et ideo Emmanuel dictus est, hoc est, nobiscum Deus . Hoc ergo Verbum caro factum est, pro eo quod est, homo factus est. Sicut etiam in Joel dixit: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem ; non enim super irrationabilem carnem, sed in homines futura promittitur gratiae spiritalis effusio. 60. Quodbum caro factum est, Verbum Dei in carnem esse conversum; nuita; sed quia peccata nostra suscepit, peccatum dictus est. Nam et maledictum dictus est Dominus, non quia in maledictum conversus enim, inquit, qui pendet in ligno . Miraris ergo quia scriptum est: Verbum caro factum est, cum caro assumpta sit a Dei Verbo; quando de peccato quod non habuit, scriptum est quia peccatum factus est, hoc est, non natura operationeque peccati, utpote in simili
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt filiũ dĩ creatura eẽ cumipsidicatis patremunius cũ
creaturis eẽ substantiae. Quid aut̃ aliudagitis istadicendo
le iniuricm trans seratir dicendo enim quod uerbo caro
& ossa factum esł in terrã utiq dictiseẽ conuersu

Expanded text:
dicunt Filium Dei creaturam esse; cum ipsi dicatis Patrem unius cum dicunt Filium Dei creaturam esse; cum ipsi dicatis Patrem unius cum creaturis esse substantiae? 58. Quid autem aliud agitis ista dicendo, lae injuriam transferatis. Dicendo enim quod Verbum caro et ossa factum est, in terram utique dicitis esse conversu
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ denro obtulit naq erat causa incarnationis insuit
caro quae peccauerat ꝑseredimer&ur quod peccaueratigitꝰ
cauerat diuinitas uerbi &ideone uerbinatura in carnis cꝰuersa¬
natura qr inmunis peccati diuinitas peccato qđ non fecerat so¬
anten habuit nonigitur diuinitatis suae diuinitatẽ induit
in coerat plenitudo diui nitatis a& nae sed carnẽ sũsit ut
spoliũ carnis exuer& atq: in sem& ipso & manubias diaboli
crunfiger& & tropea uirtutis eriger&. Ego sicaro omniu
& inxpo subiacuit in iuriae quomodo unius illã cũdiuinita¬
tedicit eressosubstantiae. sienim unius substantiae uer¬
bu & caroquae detra hab& natura ei unius substantiae uor¬
bũ cũdo secđ pat̾nã promissionem & ipsius dni adsertione qͥa
Ego & pat unumsumus. Unus ergo substantiae pat̃cumtreno
corpore praeditur & cid huc indignamini arrianis que luo

Expanded text:
crificium de nostro obtulit. Nam quae erat causa incarnationis, nisi ut caro quae peccaverat per se redimeretur? Quod peccaverat igitur, caverat divinitas Verbi: et ideo non est Verbi natura in carnis conversanaturam; quia immunis peccati divinitas pro peccato, quod non fecerat, se no et induit, quod ante non habuit. Non igitur divinitatis suae divinitatem induit, in quo erat plenitudo divinitatis aeternae: sed carnem assumpsit, ut spolium carnis exueret, atque in semetipso et manubias diaboli crucifigeret, et trophaea virtutis erigeret. 57. Ergo si caro omnium et in Christo subjacuit injuriae, quomodo unius illam cum divinitate dicitis esse substantiae? Si enim unius est substantiae Verbum et caro, quae de terra habet naturam, cur unius substantiae bum cum Deo secundum paternam professionem, et ipsius Domini assertionem, qui ait: Ego et Pater unum sumus . Unius ergo substantiae Pater cum terreno corpore praedicatur. Et adhuc indignamini in Arianis, quia hi
Abbreviated transcription (Latin):
unius naturae fuissedixer. Hegienim qđ noncrederem is
ipselegissem. legi inquam incuiusdam libris sicpositum on
ganum &cum a quo mouebatur organũ unius in xpo
fuissenaturae qđ ideo posuit ut exscriptis nom̃ dep̃henda¬
tur auctores & aduertant quã uis ex quis itissimis an¬
re cõmemorat sedin illo tractatu patris nri n carnemsa
di uerbum uniuss ubstantiae cum patreee dixerunt.
Et uerbum quidem ex pat̾na processisse substantia Can¬
ne aut exiurgine et confessisunt. Quo modo igitꝰ nitaeni
concilii nom obtenditur & noua inducuntꝰ quaenũ qua
nri sensere malores cumutiq: scripturae dicant quia
enimuirtute & peperit filium quam exseipsa suscepa
deniq hoc &iam gabrihal ꝓpriosermone declaratdi¬
cens. & qd nascetur extescmuocabitur filiusdi. Exte
inquid ut secđm hominem quod exipsa nascetur ad uer¬
teres exsocnim genorauit maria ut quod generar & ur

Expanded text:
unius naturae fuisse dixerunt. Legi enim quod non crederem, nisi ipse legissem: legi, inquam, in cujusdam libris sic positum, et organum, et eum a quo movebatur organum, unius in Christo fuisse naturae. Quod ideo posui, ut ex scriptis nomen deprehendatur auctoris; et advertant, quamvis exquisitissimis arre commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri non carnem, sed Dei Verbum unius substantiae cum Patre esse dixerunt; et Verbum quidem ex paterna processisse substantia, carnem autem ex virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtenditur et nova inducuntur, quae numquam nostri sensere majores; cum utique Scripturae dicant quiaenim virtutem, et peperit Filium, quem ex se ipsa suscepit. 53. Denique hoc etiam Gabriel proprio sermone declarat dicens: Et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Dei Filius . Ex te, inquit, ut secundum hominem quod ex ipsa nasceretur, adverteres; ex se enim generavit Maria, ut quod generaretur
Abbreviated transcription (Latin):
conferr& secđm naturam igitur seobtulit nram ut ultro
nra operar& naturam denro sacrificium desuopmiu est
multaq: in eodem & secd naturam inuenies & ultrana¬
tura secđ condictionem & enim corporis in utero fuit na¬
tusẽ lactatus in praes epio ẽ collocatus sed supra conditio¬
nemuirgoconcepit uirgo generauit utcrederes qr ds̃ erat
quino uabat naturam & homoerat qui s ecđ naturã nasce¬
batꝰ ex homine neq: enim ut quidã intpraetatis natura ipra

Expanded text:
conferret. Secundum naturam igitur 716 se obtulit nostram, ut ultra nostram operaretur naturam. De nostro sacrificium, de suo praemium est: multaque in eodem et secundum naturam invenies, et ultra naturam. Secundum conditionem etenim corporis in utero fuit, natus est, lactatus est, in praesepio est collocatus, sed supra conditionem Virgo concepit, Virgo generavit: ut crederes quia Deus erat, qui novabat naturam; et homo erat, qui secundum naturam nascebatur ex homine. 55. Neque enim, ut quidam interpretati sunt, natura ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
imagodi imago aut di quia om̃a quaes di uidentur infilio
qualis eds sua uidetur imagine undeo port& utimagine cius
das minor ds appa rebit imagine qualem enim estimaue¬
ris imagine tcclistib uidebitur sicuius in uisibilise imago
dix eñ imagoquime iudit uidit & patre & quale estima¬
ueris eu cuius imaginece & filiñ credas tedistibi necessario
ut ingenitum dicant couerbo tam mhil inpedirequomi¬
nus unius natura ecit substantiae xpmcum patrece
credam, qđ siunius naturae utiq unius potentiae qr
idem lous aut dificiliore ad resellenda studia ꝑfilioꝵ
sgnificatum quaesiquis recensenda puiti si periorareua¬

Expanded text:
imago Dei. imago autem Dei, quia omnia quae sunt Dei, videntur in Filioqualis est Deus, sua videtur in imagine. Unde oportet ut imaginem ejus das, minor Deus apparebit in imagine. Qualem enim aestimaveris imaginem, talis tibi videbitur is, cujus invisibilis est imago. Dixit imago: Qui me videt, videt et Patrem . Et qualem aestimaveris eum, cujus imaginem esse Filium credis; talis tibi necessario ut ingenitum dicant; eo verbo tamen nihil impediri quominus unius naturae atque substantiae Christum cum Patre esse credamus. Quod si unius naturae, utique unius potentiae. 114. Qui quidem locus haud difficilior est ad refellenda studia perfidorum. significatum. Quae si quis recensenda putat, superiora re
Abbreviated transcription (Latin):
a&inus incarnationis sacram̃ta sustepit ndiuis ussed
nr quia utrũq: unus & unus in utrũq: hocest łdiunitato
ł corpori
Non enim altexpatre altexiurginae sedidem altex
patre alt̃ex uirginẽ genecratio generationi ñ prȩiudi¬
cat nec caro diuinitatis quiꝰ nec pignus patrinecudlumas
passione nec passio uoluntatiꝰ idemenim patiebatꝰ & npu
tiebatur. Moriebatur & non moriebatur: sae pelida¬
tur &nsaepeliebatur: resurgebat & non resurgebat qͥ
corpus proprium suscitabat quia qđ cecidit hocre su¬
gat qđ naecidit non resurgitꝰ resurgebat igitur sed
carnẽ quaemortuar esurrex̃ non resurgebat secđ uen
bum quod ñ resolutum fuerat intra sed apud dm̃se ꝓm

Expanded text:
cramenta suscepit, non divisus, sed unus, quia utrumque unus, et unus in utroque, hoc est, vel divinitate vel corpore: non enim alter ex Patre, alter ex Virgine, sed idem aliter ex Patre, aliter ex virgine. 36. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati; quia nec pignus Patri, nec voluntas passioni, nec passio voluntati, Idem enim patiebatur, et non patiebatur: moriebatur, et non moriebatur: sepeliebatur, et non sepeliebatur: resurgebat, et non resurgebat; quia corpus proprium suscitabat: quia quod cecidit, hoc resurgit: quod non cecidit, non resurgit. Resurgebat igitur secundum carnem, quae mortua resurrexit: non resurgebat secundum Verbum, quod non resolutum fuerat in terram, sed apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
cum aut̃ filium dico generatum significo cum patrecoq
dico generasse declarabo. nonergo hincnaturae dir¬
cretionem facias cũ sit hoc significatoriũ generantis & ge¬
niti. significatoria autem huius modiex primunt subs¬
tantiae qualittitem multienim in dixifilii sed diuersitas
filiorũ alius ꝑnaturã alius ꝑgratiã multae creatur ae
inuis ibiles & uisibiles inuisibiles ut principatus & potesta¬
tisthroni & dominationes uisibiles ut solluna stellae ho¬
mo trae ego diuerse species & diuerse creaturarum subs¬
tantiaesunt ittq siuellis propri&atem creaturae alicus
exprimere autrolom autlunam nobminabis aut stella
& sicut intellegitur quid sitqđ significandum puta uerisce¬
terum si factum dicas autereatum qđ int̃dum filium dicurꝰ
quia multit facto & creatti sunt ñ ꝓpriadatem substantiae
uidens significasse sed speciem qualitatis aliudeni substan

Expanded text:
Cum autem Filium dico, generatum significo: cum Patrem quoque Cum autem Filium dico, generatum significo: cum Patrem quoque dico, generasse declaro. Non ergo hinc naturae discretionem facias, cum sit hoc significatorium generantis et geniti: significatoria autem hujusmodi exprimunt substantiae qualitatem; multi enim, ut dixi, filii, sed diversitas filiorum: alius per naturam, alius per gratiam. 99. Multae creaturae invisibiles et visibiles: invisibiles, ut Principatus et Potestates, Throni et Dominationes: visibiles, ut sol, luna, stellae, homo, terra. Ergo diversae species, et diversae creaturarum substantiae sunt. Itaque si velis proprietatem creaturae alicujus exprimere, aut solem, aut lunam nominabis, aut stellas: et sic intelligitur quid sit, quod significandum putaveris. 100. Caeterum si factum dicas aut creatum, quod interdum Filium dicunt; quia multa facta et creata sunt, non proprietatem substantiae videris significasse, sed speciem qualitatis. Aliud enim substantia,
Abbreviated transcription (Latin):
lis substantiaee non potest qr oma expatredo habent sub¬
sistendicausam unde non ee ueris similedicunt infilius qͥ
si patricum patr & alio cum causam non hab& filiur
uit ut ipsi allegant ee nom potuerit nisi hoc ipsum expa
dissimilem quasi uero qd alibi sae peram dixi generatio
potestatissit nnaturae cuenm dicogenitum ñ ꝓpriate
natur ae sed significationem generations ex praessi & hoo
exemplis euidentiorib: ad probabo. Nasi generalit filiũ¬
a addam cuius potest intellegi & filius hominis & filiur
iniquitatis & filius pestilentiae & filius diaboli sic̃ deui¬
dacis scriptura testatur & quod inus uest & fetus peco¬
dis pulli columbarũ &ideo apellatione nẽ filiorum
expraessio significatto naturae aduerosinaturã de sig¬
nare desidero aut hominem nuncupabo auteu nomina¬
bo aut aut̃ dicam ut natura possit intelliginti &iã sina
turi cupio designare diuinam dm̃ueru debeo nominare

Expanded text:
lis substantia esse non potest, quia omnia ex Patre Deo habent sublis substantia esse non potest, quia omnia ex Patre Deo habent subsistendi causam. Unde non esse verisimile dicunt, ut Filius sit Patri: cum Pater ex alio causam non habeat, Filius autem, ut ipsi allegant, esse non potuerit, nisi hoc ipsum ex Padissimilem; quasi vero, quod alibi saepe jam dixi, generatio potestatis sit, non naturae. Cum enim dico genitum, non proprietatem naturae, sed significationem generationis expressi; et hoc exemplis evidentioribus approbabo. Nam si generaliter dicainiquitatis, et filius pestilentiae, et filius diaboli, sicut de Judaeis Scriptura testatur : et quod in usu est, et foetus pecudis, et pulli columbarum. Et ideo in appellatione filiorum non est expressio significata naturae. At vero si naturam designare desidero, aut hominem nuncupabo, aut equum nominabo, aut avem dicam, ut natura possit intelligi. 98. Ita ergo si naturam cupio designare divinam, Deum verum debeo nominare.
Abbreviated transcription (Latin):
filio mulita possunt in numera exemplo sup pauror un
rart Vident igitur in hocuerbo praerogatiua qua ede po¬
stesiatset nor persa nisi fante hoc uerbo sibi homorar edm
dent᷑ quo filio sofimũ dumputauer cedon andiã pou quiden¬
go sic ingenitus pat sic̃ mundur absit authic solurdm deca
sermo cuds ultra sermone omusit abiti. pihiligit᷑ p̃ciorudo
quȩ nauctoritate aliquad es igna seduro aestimatꝰ arbitrio
quo igit hoc proficit utex uerbo uellitis facereint patre &fliu
distantia naturae distantiam potestatis ingenitus inquid
ꝓgenitus nom pors uniuree naturae atq substantiae autꝗe¬
admodu int̃dum dicunt in operatus & factus ns̃ unius
naturae neq: enim discretionem faciunt ingeniti & in ope¬
ratione distantia uolunte ẽ intergenitũ uł creatũ
modo ut creatura filium dicant dicuntergo quiapatone
pium habens uł caus a mex quasit & id eo inquiunt alia ta¬

Expanded text:
Filio? 94. Multa possunt et innumera exempla suppetere, ut rarunt. Vident igitur in hoc verbo praerogativam quamdam potestatis esse non posse, nisi forte hoc verbo sibi honorare Deum videntur, quo philosophi mundum putaverunt esse donandum. Numquid ergo sic ingenitus Pater, sicut mundus? Absit. Aut hic solus Deum decet sermo, cum Deus ultra sermonum omnium sit ambitum. Nihil igitur pretiosum Deo quae non auctoritate aliqua designatur, sed vestro aestimatur arbitrio. Quo igitur hoc proficit, ut ex verbo velitis facere inter Patrem et Filium distantiam naturae, distantiam potestatis? Ingenitus, inquit, et genitus non possunt unius esse naturae atque substantiae; aut, quemadmodum interdum dicunt, inoperatus et factus non sunt unius naturae. Neque enim discretionem faciunt ingeniti et inoperati, neque distantiam volunt esse inter genitum vel creatum, modo ut creaturam Filium dicant. 96. Dicunt ergo quia Pater pium habens vel causam, ex qua sit: et ideo, inquiunt, alia ta
Abbreviated transcription (Latin):
biculpa non b oblatione mineris sed in oblationi s ad¬
fectu suniquidam quirecte arbitrantur quĩ elius
quac offer& elegerat aliusq̃: uiliora. habuit offere¬
hat̃ sed nonest ita iobsspiritaliũ sensus in nobii piue¬
mi quia dns corporales acrificium nspitalequaerebat
& ideo addidit quiesce. tolerabilius significans absti¬
nere amulierib: deferendis: quam infidelestudiomu¬
nus offerre: quionim nescit diuidere : nescitdiuidica¬
respitolis aut diludicat om̃a: Et ideo ab naham sacri¬
ficium qđ offerobat diuisit: sciuit &nã abeluidere
quiex primitiuis ouiu obtulit sacrificium docens nt̃
aemunera placiturado quae degenerauerat ipec¬
lit peccata munde. Unde& priuitiuis obtulit utpri¬
mogenitum designar&. Ostungdit ergo uenum dĩ sacri¬
ficiumcnos futuror dequib: prophaiant: Ad sertednõfili¬
or ari&um meritoq: dĩ iudiciorum pnabar&. quã putoge

Expanded text:
bi culpa? Non in oblatione muneris, sed in oblationis affectu. Sunt quidam qui recte arbitrantur, quia alius quae offerret, elegerat: alius quae viliora habuit, offerebat. Sed non est ita inops spiritalium sensus in nobis, ut patemus quia Dominus corporale sacrificium, non spiritale quaerebat. Et ideo addidit, quiesce , tolerabilius significans abstinere a muneribus deferendis, quam infideli studio munus offerre. Qui enim nescit dividere, nescit dijudicare: spiritalis autem dijudicat omnia . Et ideo Abraham sacrificium quod offerebat, divisit . 4. Scivit etiam Abel dividere, qui ex primitivis ovium obtulit sacrificium , docens non terrae munera placitura Deo, quae degeneraverant 704 in pecclit peccatum mundi . Unde et de primitivis obtulit, ut primogenitum designaret. Ostendit ergo verum Dei sacrificium nos futuros, de quibus Propheta ait: Afferte Domino filios
Abbreviated transcription (Latin):
tbitum cogor soluendum: sed hȩster nos meoss̃ in¬
uenio credit ores. nisi forte in prouisu conuentuputa¬
uer̃ nos eẽ turbandos. sed iinum quam fides uera tur bat᷑:
ittq: dumilli forsitanueniunt adistor qui propositis̃ desto¬
tamus agricolas quorum alt̃ hoc est cam a fructib: terre
alterum aut̃ abel uidelic& exprimitiuis: Ouium suarũ
hostia dño obtulitꝰ nhil inuenio qđ inspeciae muner urs¬

Expanded text:
tres, cupio solvendum, sed hesternos meos non invenio creditores, nisi forte improviso conventu putaverunt nos esse turbandos: sed numquam fides vera turbatur. 2. Itaque dum illi forsitan veniunt, ad istos qui propositi sunt, deflectamus agricolas, quorum alter, hoc est Cain, a fructibus terrae: alter autem, Abel videlicet, ex primitivis ovium suarum hostiam Do
Abbreviated transcription (Latin):
suonum spr ni plenus bonitatis o quicum sit in accesuibi¬
lis naturtoretep tabilis tam̃ pp̃t bonitatems uam nobest
comolens uir tute omã sedquis olis participetur iustis sim¬
plex substantia opulens urtutib unicuq praeseni di¬
pidens desuo singulis : & ubiq totus meritoq filius didiẽ
itbaptis ategentes: in nomine patris & filior sps scĩ. rẽ

Expanded text:
s, nisi plenus bonitatis? Qui cum sit inaccessibilis natura, receptibilis tamen propter bonitatem suam nobis est, complens virtute omnia, sed qui solis participetur justis, simplex substantia, opulentus virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique totus. 73. Meritoque Filius Dei dixit: Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tus que megomitta uob a patremeo : sps ueritaus : siergose
inuicem filius & sps̃ sismittant. sicut pat̾mitit : non subiecti¬
onis inuiria. sed communntis potestatis est : nec solũ mist
pat̃ filiums& &iam dedit : sicut seiprefilius dedit : lectumẽ

Expanded text:
etus quem ego mittam uobis a patre meo, spirituinvicem Filius et Spiritus mittunt sicut Pater mittit, non subjectionis injuria, sed communitas potestatis est . Nec solum misit Pater Filium, sed etiam dedit, sicut ipse se Filius dedit. Lectum
Abbreviated transcription (Latin):
an non rapitur paotri ttanon rapitur filio. Ita nonra
& accepisse afilio sprdicitur ⁊a scriptumnest Illeme
darificabit q̃i nademeo accepit. & ad nuncia beuob
quo ddaminera magis. dispensatione uidet. quam
bopo testatis diuine iuredixisse: quia quor fls rede

Expanded text:
sicut non rapitur Patri, ita non rapitur Filio, ita non raet accepisse a Filio Spiritus dicitur; quia scriptum est : Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis quod de munere magis dispensationis videtur, quam de potestatis divinae jure dixisse, quia quos Filius rede
Abbreviated transcription (Latin):
seruientu: credidit paulus & qr crediditͥistudia ꝓsecutores
abiecit: arionã iustinae reporgaunt: credidit ille quie cles a¬
ertus sod ebellectorsim infidelium in elucttibilem uariis im¬
quoq credidit : quia credidit paruit : Itaq sei spr̃ electus impe¬
no quodeiadomnemredundat insigne meritor um̃n fuit
tanto in dignur colligo: ⁊ inaenim gratict fungebat inhis quor¬
n uñ elegerat: nec paulur inferior paro q̃uamius illeecole¬
sae fundamtum : & hncsapiens arcitectus ꝓ sciens uestigio
gredentium fundare populorũ : & paulus in quã indignus
apostolorum collegio cum primo quoq facile conferendur
onuillis secundus: nam quis eamꝓarem mesert facit e qualem co¬

Expanded text:
 Credidit Paulus; et quia credidit, studia persecutoris abjecit, coronam justitiae reportavit. Credidit ille qui Ecclesexcusso, debellatorem infidelium ineluctabilem variis imquoque credidit, et quia credidit, paruit. Itaque sancti Spiritus electus imperio, quod ei ad omne redundat insigne meritorum, non fuit tanto indignus collegio. Una enim gratia fulgebat in his, quoNon est Paulus inferior Petro, quamvis ille Ecclesiae fundamentum. Nam et hic sapiens architectus, sciens vestigia credentium fundare populorum, nec Paulus, inquam, indignus apostolorum collegio. Cum primo quippe facile conferendus, et nulli secundus; nam qui se imparem nescit, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qu sunt poetrst ucs̃upeli qũ s nisia plentudo carmalis cus utadletero¬
spĩtalis ostendimus itaq: in parte totum eẽ posse: unde quaeri
iam do exiguitate nom possumꝰ nam cum dixerimꝰ ad instar gene¬
iis nihil sacroscis perire corporibus certe illud a signauimus si
ibi totumẽ quia totum in toto est &ubiẽ aliquid ibitotũ es
Capud aut̃ infectiones ps̃ a& nari diuina colligimꝰ lectione
Concluditu rergo ut nihil amplius desider&ur ubi plenitudo
sentitur docendi gratia in facili illo ꝑuulgatoq ꝑsistamꝰ
exemplo igni siobar dicimus colorem dicimus : & tam̃idẽ¬
est imperante naturaĩ Necaliud ab alio nisisola nominis
distinctione diuid& luxsplendorem parturit: Nec tam̃lu¬
cis & splendoris fitulla discretio . Homo ipse in eo qđ homo ẽ
unã ten& cumomnib: nascendi cõmunionẽ collegimꝰ aesau¬
rũ & adiqua genera m& allorum quã uis indiuersum amas

Expanded text:
qui fieri potest, ut in reliquiis non sit plenitudo carnalis, cum sit eadem raspiritalis? Ostendimus itaque in parte totum esse posse. Unde queri jam de exiguitate non possumus; nam cum dixerimus ad instar generis, nihil sacrosanctis perire corporibus, certe illud assignavimus, non m est, quia totum in toto est. Et ubi est aliquid, ibi totum est. Corpus autem infectione spiritus aeternari, divina colligimus lectione. Concluditur ergo, ut nihil amplius desideretur ubi plenitudo sentitur. Docendi gratia in facili illo, pervulgatoque persistamus exemplo. Ignis jubar dicimus, colorem dicimus, et tamen idem imperante natura nec aliud ab alio, nisi sola nominis distinctione dividitur. Lux splendorem parturit, nec tamen lucis et splendoris fit ulla discretio. Homo ipse in eo, quod homo est, unum tenet cum omnibus nascendi communione collegium. Aes, aurum, et reliqua genera metallorum, quamvis in diversum hama
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ubinulla est inuna patem declinatio cognitoris. Nos
aut̃ ab ipsisquibus nuncutimur beneficius audiemur
scmtinsuinstoneant iudicantis. Peccatas tenebre laa
luimnt as tamase suicopia non reced& munus seg es¬
cundit : & recepittantu que possid& quantium fuerit
simolargitus donat & donatarum rerũ bnsinaera
Ioctines in ssoiũ splendor infunditur insescilide redirurus
cs ꝑsona sumpserit iudiantif sicuiulis cparatio sta uidebit¬

Expanded text:
venitur, ubi nulla est in unam partem declinatio cognitoris. Nos venitur, ubi nulla est in unam partem declinatio cognitoris. Nos autem ab ipsis, quibus nunc utimur beneficiis adjuvamursceptrum teneant judicantis. Peccata sunt tenebrae, lux illuminat, et a se sui copia non recedit. Munus suum effundit et recipit intumque possidet quantum fuerat ante largitus; donat, et donatarum rerum dominus inpectus justorum splendor infunditur, in se scilicet rediturus cum personam sumpserit judicantis. Si cui vilis ista
Abbreviated transcription (Latin):
sui. ñ potest ergo nẽẽ ꝑfectus in apłis quiẽ ꝑfectus in toto
forsitan hocloco quis piamex clam& & dicat.
Ergo hoc martrr qđ prima uirtus & absoluta inennara¬
dies magnus aduenerit nec ad quisisse uideatur ille
qui accepit imperium nec minuisse illequidedit clem̃¬
tis boniq: disceptatorisest praedicare: antequid caneas
Eccenob iusti uelut praolatoreliquiarums uarum lumi¬
n& ramitem uerita trrostendunt. Docentreuerentiaf
dem prudentiam iustitiã. fortitudinem concor dia
continentiam castitatem: Dum in obsessis corporib:
his quaes contraria puniunt & uitiorum amouent
labes sed hanc mis eri cordiam & hunc docendi ad fectu
Has demq reliquiarum diuitias & osignotos lum in is
radios in sehabent &iam cunrã coeperint delictio pen¬
sare boniregis ẽ absqgratia iudicare̾ibi mera ueritis in¬

Expanded text:
sui. Non potest ergo non esse perfectus in Apostolis qui est perfectus in toto. sui. Non potest ergo non esse perfectus in Apostolis qui est perfectus in toto. Forsitan hoc loco quispiam exclamet, et dicat, Ergo hoc martyr, quod prima virtus, et absoluta, inenarraam. Eoque fieri ut cum dies magnus advenerit, nec acquisisse videatur ille qui acceperit imperium, nec minuisse ille, qui dedit. Clementis bonique disceptatoris est, praedicare ante, quid caveas. Ecce nobis velut praelato reliquiarum suarum lumine tramitem veritatis ostendunt. Docent reverentiam, fidem, prudentiam, justitiam, fortitudinem, concordiam, continentiam, castitatem, dum in obsessis corporibus, his quae sunt contraria puniunt, et vitiorum amovent labes. Sed hanc misericordiam, et hunc docendi affectum, has denique reliquiarum divitias, et hos ignitos luminis radios in se habent; etiam cum nostra coeperint delicta pensare. Boni regis est absque gratia judicare. Ibi mera veritas in