comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ aeccła ñea miracula fac̃. q̃ sub apłos faciebat ea causa :
ꝗa tc̃oportebat ⁊ mundũ miracuł credere. Nunc ũo
iã credente: oportet honiꝰ oꝑib coruscare. Nã idõ tc̃
tũ ÷ enĩ lingue insignũ sunt. Nonfidelib sedinfidelib.
Sece signũ ñ ÷ fidelib necessariũ. Quã credider̃. sed in
fidelib ut c̃ũtant̃. Nã paulus ñ ꝓcredentiũ infideli.¬
tate patrẽ publu de infirmitate febriũ uirtutib curat.
cessabt̃. Quatinꝰ eã qͣsi abiectiorẽ ꝑsequat᷑ audatius.

Expanded text:
esia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunctum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce signum non est fidelifidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem persequatur audacius.
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ ẽ. S illu ñ pͣstare cũ sc̾pt᷑a di¬
cat lucifeꝵ cũctiꝰ aliis excellñtiorẽ
q̃ cõstat fuisse dordine suꝑioꝵ ⁊ tñ
li aut̃ angłi cũd̾ sĩgłis ordinib eadẽt.
fecer̃ unũ ordinẽ. qr ĩ malitia similes.

Expanded text:
isum est. Sed illud non potest stare cum Scriptura dicat Luciferum cunctis aliis excellentiorem; quem constat fuisse de ordine supremo, et tamen ili enim angeli cum de singulis ordinibus caderent, fecerunt unum ordinem; quia in malitia similes,
Abbreviated transcription (Latin):
scriben uid̾tur affirmare. diẽ n d̾mu
effecti. cogͣtionẽ uniꝰ ⁊ alt̃m ꝑtinere.
Iõq si uir obierit. ⁊ uxor eiꝰ aliũ duxĩt.
filios a scd̃o uiro genito̾ ꝓhib uxores
ducẽ d̾ cogͣtiõe pͥori uiri. Affirmãs
ꝙ filii sua matre mediãte ad cogͣtiõe

Expanded text:
scribens videtur affirmare. Dicit enim de effecti: cognationem unius ad alterum pertinere. Ideoque si vir obierit et uxor ejus alium duxerit, filios a secundo viro genitos prohibet uxores ducere de cognatione prioris viri, affirmans quod filii sua matre mediante ad cognationem
Abbreviated transcription (Latin):
que dr̃. tues sac̃dos in et̃nũ scđm ordinẽ melchi sedech.
hocergo sacrisiciũ xp̃ianis celebrare p̃ceptũ ÷ relictis
acfinitauidaicis uictimis. que inseruitutẽ uetrris
ppłi celebrare imperata sunt. Hoc itafit anobis
quod ꝓnobis dñs ipsefecit. qd non in mane sed p̾cenã
in uespera obtulit. Siceni xp̃m oportebat acdimplere
circã uesperã diei. uthora ipsa sacrificii ostenderet
nirpł̃i. ꝗa necesse erat ut pascha illud typicũ antea im¬
pleretur. & denuo aduerũ paschȩ sacram̃tũ transirent
ocenĩ inmisterio tunc factumẽ quodprimũ discipuli
corpus ⁊ sanguinẽ dñi non acceperunt ieiunũ. ab uni¬
cuit spu scõ ꝑ apłos ut in hon̾ore tanti sacram̃ti in
osxpĩani prius dominicũ corpus intraret quã cetr¬
quiclecȩlo descendi. Uinã aũt sanquis ẽi ẽ ⁊ hoc ẽ qd̾
scriptũ ẽ. E gosũ uitis. Sed panis quia corp̃ consirmat.
ideo corp̾xp̃i nun cirpat̃. Uinũ aut quia sanguinẽ

Expanded text:
quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis Dominus ipse fecit, quod non mane, sed post coenam in vesperum obtulit. Sic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet  jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab uniper apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caetequi de coelo descendi. Vinum autem sanguis ejus est. Et hoc est quod scriptum est: Ego sum vitis. Sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur. Vinum autem, quia sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
orã tertiã. sextã
Unonã danihel &tres pueri supplicationib
deuouer̃ seilicet utabortu diei intẽpꝰ p̾cationis
tres horȩ porrectȩ. trinitatis nob̾ reuerentiã de¬
clararent. Parilit̃ at̃tia &elsexta atẽ inde ad nonã
ꝑlucis int̃ualla satis dim̃sionib t̾minata trini¬

Expanded text:
oram tertiam, sextam, et nonam, Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt , scilicet ut ab ortu diei in tempus supplicationis tres horae porrectae. Trinitatis nobis reverentiam declararent: pariterque a tertia et sexta, usque inde ad nonam, per lucis intervalla latis dimensionibus terminata, Trini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiȩ p̾sumptione idfaciant. Ceterũ sitalia sunt
peccata. quequasi mortuũ abaltario remoueant.
prius agenda. poenitentia ẽ. acsic deinde hoc saluti
quodebeit agere penitentiã. Ceterũ sitanta ñ st̃
peccata ut ex cõmunicandus ꝗsiudicẽt̃. non sedebet
amedicina dominici corporis separare. neclũ for
remaneat a salute. Ipso dicente. Nisi cõmederis car¬
nẽ filii hominis.⁊ biberitis ẽi sanguinẽ. ñ habebitis
ñdesinat. Coniugatis abstinendũ ẽ aũt acoitu plu¬
rimis dieb. oratione uacare isic deinde ad xp̃i corp̾¬
accedere. Relegam regnoꝵ libros ⁊ inueniemũ sa¬
cerdotẽ ab imelech depanib ꝓpositionis noluis se
priusdare dd ⁊ pueris e̾i. nisi prius int̾rogaret utrũ
mundi eeñt pueri amulierib: non utiq ab alienis ⁊
di usterus uacasse aboꝑe coniugali. nũquã panes
quos prius negauerat concessisset. Quanto int̃ ẽ ꝓ¬

Expanded text:
perbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt perbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt peccata, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutifquo debet agere poenitentiam. 8. Caeterum si non sunt tanta peccata, ut excommunicandus quisque a medicina Dominici corporis separare; ne dum fortremaneat a salute, ipso docente: Nisi comederitis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis non desinat. Conjugatis autem abstinendum est a coitu plurimis diebus, et orationi vacare, ac sic deinde ad corpaccedere. Relegamus Regum libros, et inveniemus sacerdotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare David, et pueris ejus, nisi ante interrogaret utrum mundi essent pueri a mulieribus, non utique ab alienis, sdius tertius vacasse ab opere conjugali, nequaquam panes quos prius negaverat concessisset . 10. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs suis immortalit̾ ꝑmanebit. lam uõ panis cottidi¬
anus quł animȩ ułcarni tribuit᷑. hic exposcit᷑. hic
etiã post subsidiũ cibi. ueniade exẽplo fraternȩ indul¬
gentiȩ postulat᷑. hic ne inpeccati tẽptatione incedam
exposcimus. hic post om̃a ut amalis liberem̃ dĩ auxi¬
fideliũ. ⁊ confessio peccatoꝵ. Dequo ꝑ ꝓpħam p̾clicans
lica apostolicaꝙ doctrina. Cũ numerq̃ ratio insti¬

Expanded text:
sanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero panis quotidisanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero panis quotidianus, qui vel animae, vel carni tribuitur, hic exposcitur; hic etiam post subsidium cibi venia de exemplo fraternae indulgentiae postulatur; hic, ne in peccati tentationem incidamus, exposcimus. Hic, post omnia, ut a malis liberemur, Dei auxifidelium, et confessio peccatorum; de qua propheta praedicens, lica apostolicaque doctrina, cujus numeri ratio insti
Abbreviated transcription (Latin):
tia aũt effunditur pofferentib siue ꝓdefunctis
fidelib. ut ꝑeundẽ sacrifitiũ ueniã consequant᷑.
Quarta p̾hȩc infert̃ ꝓosculo pacis ut caritate recon¬
ciliationis inuicẽ digne sacram̃to corporis  sangna¬
nis xp̃i consocient̃: ꝗañ recipit dissensionẽ cuis qua
xp̃i indiuisibale corpus. Quinta de indefertur illa¬
tio inscĩficationẽ oblationis. in qua ętiã. ⁊ dĩlaudẽ
terrestriũ ortatura uirtutũq celestiũ unuĩsitas
pudeat̃ posanna in excelsis cantat᷑. qd̾ saluatore de
geneit dcdinascente salusmundo usq ad excelsa
ꝑuenert. Porro sexta ex hinic succedit consirmatio
Pat̃ nr̃ quies incȩlis. in qua oratione ut patres scripser̃
septẽ petitiones continent̃. Sed intrib primis et̃ na
poscunt̃. insequentib quattuor tẽporalia. que tasũ
ꝓpt̾aetna adipiscenda petunt᷑. Nã cũ dicim scĩficetur
la uita sꝑant̃: ubi scĩficatiodĩ: iuoluntas. ⁊ regnũ in

Expanded text:
ive pro defunctis fidelibus, ut per idem sacrificium veniam consequantur. 2. Quarta post haec infertur pro osculo pacis, ut charitate reconciliati omnes invicem digne sacramento corporis et sanguinis Christi consocientur, quia non recipit dissensionem cujusquam Christi indivisibile corpus. Quinta deinde infertur illatio in sanctificatione oblationis, in qua etiam et ad Dei laudem terrestrium creaturarum virtutumque coelestium universitas Hosanna in excelsis cantatur, quod Salvatore de genere David nascente salus mundo usque ad excelsa pervenerit. 3. Porro sexta exhinc succedit conformatio Pater noster, qui es in coelis. In qua oratione, ut sancti Patres scripserunt, septem petitiones continentur; sed in tribus primis aeterna poscuntur: in sequentibus quatuor temporapropter aeterna acquirenda petuntur. Nam cum dicimus: Sanctificetur la vita sperantur, ubi sanctificatio Dei, et voluntas, et regnum in
Abbreviated transcription (Latin):
latione aput synodũ nicenã ẽ ecditim. Cuĩ uere sidei
regula tantis doctrinȩ misteriis p̾cellit. ut de om̃i parte
fidei loquat̃. nullaꝙ̃ sit heresis cui ꝑsingula uerbauł
sententias non respondeat. Omĩs enĩ errores impietatũ
ꝑfidieꝙ̃ blasphemias calcat. ⁊ obhoc uniusis eccłus pari
ꝑ moysen benedictio pandit .⁊ cõꝓbat. quia benedi
cere ppło subsacram̃to trinȩ inuocationis iubetur.
Ait eñi ad moysendñs. Sic benedices ppłmmeũ: ⁊egobene¬
dicã illos. Benedicat te dñs ⁊ custodiatte. inluminet

Expanded text:
latione apud synodum Nicaenam est editum. Cujus verae fidei regula tantis doctrinae fidei mysteriis praecellit, ut de omni parte fidei loquatur, nullaque pene sit haeresis cui per singula verba vel sententias non respondeat. Omnes enim errores impietatum perfidiaeque blasphemias calcat, et ob hoc in universis Ecclesiis pari per Moysen bencere populum sacramento trinae inuocationis iubetur. Ait enim deus ad Moysen: sic benedices populum meum et ego benedicam illos: benedicat te dominus et custodiat te; inluminet
Abbreviated transcription (Latin):
crisitioꝵ honore canunt̃. ecclesiasticus liber indi¬
ciũ ẽ ueteres cantare solidos quantb uictimȩ
immolabant᷑. Sic enĩdicit Porrexit inqt sacͣdos
manũ suã in libationẽ. ⁊ libauit desanguine uaccȩ
⁊ fudit infuncdamento altaris odorẽ indiuinũ ex¬
celso principi. Tunc exclamauer̃ filii aaron intubis
pductilib & soniner̃ ⁊ auditã fecer̃ magnã uocẽ in
llo scilicet uõ sacrisicio cui sanguine saluat: mundus

Expanded text:
crificiorum honore canuntur, Ecclesiasticus liber indicio est veteres cantare solitos, quando victimae immolabantur, sic enim dicit: Porrexit, inquit, sacerdos manum suam in libationem, et libavit de sanguine uvae, et fudit in fundamento altaris odorem divinum excelso principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus, et sonuerunt, et auditam fecerunt magnam vocem in llo scilicet vero sacrificio, cujus sanguine salvatus
Abbreviated transcription (Latin):
nit alleluia. Scriptũ ẽ eñi. sẽꝑ laus ei in oremeo. Qđ
uõ post consumatã psalmoꝵ siue lectionũ p̾dicatio¬
nẽ alleluia infine cantat̃. hoc in spe suture facit
eccła. signisicans post annuntiationẽ regnicȩloꝵ
que in hac uita ꝑ utrũq testam̃tũ mundo p̾dicatur.
actionẽ nram non ẽẽ futurã nisi in laude dĩ sicut

Expanded text:
iptum est enim: Semper laus ejus in ore meo. 4. Quod vero post consummatam psalmorum, sive lectionum praedicationem Alleluia in fine cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque Testamentum mundo praedicatur, actionem nostram non esse fu
Abbreviated transcription (Latin):
in latinũ uertep̃. quiq etiã inumerant̃. Na latinoꝵ in¬
nit sc̃s augustinus infinit᷑ nimierus ẽ. Siciueni inꝗt
primis fidei tẽporilib ad manus uenit qd̾ exgretus.
atꝙ aliquantulũ sibi utriusq linguę peritiã sensit.
ausus ẽ stat̃ĩ int̃pretari. atq indeaccidit tã innumera¬
biles apudlatinos extitisse inter pretes. Dehebreo aũt
in latinũ eloqũ tantumodo hieronimus pb̃r sacras
scripturas conuertit. Cui editionẽ generalit̃ om̃s
eccłȩ usqp quaque utunt̃. peo qd̾ ueratior sit insenten¬
tus ⁊clarior in uerbis. librũ saprentiȩ salomon scrip¬
sisse ꝓhat̃ testimonus illisꝗb ibi legit᷑. Tume inꝗt
elegisti regẽ inppło tuo. ⁊ dixisti ȩdificare templũ¬
in nomine scõtuo. ⁊ inciuitate habitationis tuȩ. Hoc
opus hebrei utquicłã sapientiũ meminit int̃ canonicas.
scripturas accipiebant. Sed postquã cõprehendentes

Expanded text:
in Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum inin Graecum verterunt. Qui etiam et numerantur. 7. Nam Latinorum innit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquium, tantummodo Hieronymus presbyter sacras Scripturas convertit: cujus editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veneratior sit in sententiis, et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur, testimoniis illis quibus legitur: Tu me, inquit, elegisti regem populo tuo, et dixisti aedificare templuin nomine sancto tuo, et in civitate habitationis tuae . 9. Hoc opus Hebraei ut quidam sapientium meminit inter canonicas scripturas recipiebant. Sed postquam comprehendentes
Abbreviated transcription (Latin):
ppħa uel płr scripsit post incensã legẽ achaldeis. dũ
agentib corrupta correxit. totũq testamtũ in ui
ginti quattuor liliros constituit. ut tot libri eent
tionẽ de hebreo septuaginta interp̾tes edider̃. sub
tholo meo egyptioꝵ rege. successore alexandri. qui
in legendo studiosus suit. om̃iũq libros gentium
congregauit. Iste eñĩ abeleaģaro quierat princeps
sacerdotũ mult iadona mittentes ad rẽplũ. petut ut
senes duodecĩ trib isrł trans mitterent̃. ꝗmt̃preta¬
rent om̃s libros. Hȩc suit prima int̾pretatio ueri¬
acdiuina. hoslibros melitare om̃iũ gentiũ ȩccłȩ
primũ coeper̃. Eosq degreto in latinũ interp̃tes pri¬
mi eccłaꝵ ꝓiusores tradider̃. Post hec scđam ȩlitio¬
nẽ aꝗla. Tertiã ⁊ quarta thodotion isimmachus
edider̃. ambo iuidei ꝓseliti. Qnta aũt insextã ȩditionẽ
origenis repperit.⁊ cũ cetis supradictis ȩditionibus
cõparauit. hisunt itaꝙq tantũ quiscripturas sacras degͥco

Expanded text:
 Esdras scriba post incensam legem a Chaldeis, dum a gentibus corrin viginti duos libros constituit, ut tot libri essent tionem de Hebraeo in Graecum LXX interpretes ediderunt sub Ptolomaeo Aegyptio rege, successore Alexandri, qui in legendo studiosus fuit, omniumque libros gentium 375 congregavit. Iste enim ab Eleazaro, qui erat princeps sacerdotum, multa dona mittens ad templum, petiit ut seni de duodecim tribubus Israel transmitterentur, qui interpretarentur omnes libros. ac divina. 6. Hos libros meditari omnium gentium Ecclesiae primum coeperunt, eosdemque de Graeco in Latinum interpretantes primi Ecclesiarum provisores tradiderunt. Post haec secundam Editionem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti. Quintam vero et sextam Editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis Editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum qui Scripturas sacras de Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u reuelante uidisse. aut audisse uocẽ celestis exer¬
cit᷑ angłoꝵ tamqua uocẽ aquaꝵ multaꝵ: ⁊ tãquã
uocẽ ualidoꝵ tonitruũ dicentiũ alleliua. Ex quo
nullus debet ambigere hoc laudis misteriũ sidi¬
gna side aldeuotione celebrẽt̃ angłis eẽ coniunctũ
Alleluia aũt sic̃ &lamen dehebrea in alia linguã ne¬
quaquã transfert̃. Non quia int̃ p̃tari minime
queant. sed sic̃ auint doctoes. feruar̃ ineis antiꝗtas
ppt̃ sanctiorẽ auctaritatẽi. Iaffri canis aũt regionib
nonomi tẽpore. sed tantũ domanitis dieb .⁊ quinqua¬
ginta post dñi resurrectionẽ alleluia cantat᷑. ꝓsi
gnificatione. future resurrectionis ⁊ leticiȩ. Uerũ¬

Expanded text:
exercitus angelorum, tanquam vocem aquarum multarum, et tanquam vocem validorum tonitruum dicentium Alleluia. 2. Ex quo nullus debet ambigere hoc laudis mysterium, si digna fide et devotione celebretur, angelis esse conjunctum. Alleluia autem, sicut et Amen de Hebraea in Latinam linguam nequaquam transfertur, non quia interpretari minime queant, sed, sicut aiunt doctores, servatur in eis antiquitas propter sanctiorem auctoritatem. 3. In Africanis autem regionibus non omni tempore, sed tantum dominicis diebus, et quinquaginta post resurrectionem Domini Alleluia cantatur pro significatione futurae resurrectionis, et laetitiae. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
aplerisq latinis ei eẽ incerta ẽ : ꝓpt̃ dissonantiã
sermonis. Eandeꝙ alii barnaban conscripsisse alii
aclem̃te scripta suisse suspicant̃. Petrus scripsit
duas nominissuis epłas. quȩ catholicȩ nominant᷑.
q distantiã. Ia cob suã scripsit epłam. quȩ ⁊ ipsa anon¬
nullis e̾̃i ẽẽ negat᷑. sed sub nomine ẽi ab alio dictata
estimat̃. Iohis epłas idem ioħs ȩdidit. quarũ tantũ
prima aquiby dã e̾i eẽ asserit᷑. Reliquȩ due ioħis cu¬
uisdã pb̃ri existimant᷑. Cius iuxta hieronimi sen¬
tentiã alterũ sepulchrũ apud ephesũ demonstrat᷑

Expanded text:
plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, ue distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam, quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannes Epistolas tres edidit: quarum tantum prima a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus, juxta Hieronymi sente
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dĩ senominat: ⁊infra. si ẽ uerus silius dĩ su¬
scipiet illũ. ⁊ libabit eũ demanib nris uł contiariũ
acde inde ut sciamus reuerentiã illuis. ⁊ ꝓbemus patien¬
tiã ꝓ ipsius. morte turpissima cõdẽpnemus eũ. Collatio¬
ne facta nenr̃i eis ꝓtã aꝑto sacrilegio derogarent apro¬
pħicis eũ uoluminib cetider̃. Legendũꝙ sius ꝓhibuer̃¬
Libru aũt ecclesiasticũ composuit iħs filius isrł sirach
zacharias. Qliber apud latinos ꝓpt̃ eloꝗi similitudi¬
nẽ salomonis titulo p̾notat᷑. Preterea uidith &&¬
tobi. siue macha beoꝵ libros qui auctores scripserim
minime constaͬt. In nouo aũt testamto quattuor
libros euangelioꝵ quattuor euangłȩ singulos
scripser̃. Quoꝵ solus matheus hebreo scripsisse ꝓhi¬
bet̃ eloꝗo. Ceterigreco. Paulus apłs suas scripsit epłas
Ex quib nouẽ septẽ eccłiis scripsit. Reliquas discipłis
sus. timotheo. tito. & philimoni. Ad hebreos aũt epła¬

Expanded text:
t infra: « Si enim vere est Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. » Ac deinde: « Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum ; » collatione facta, ne nostri eis pro tam aperto sacrilegio derogarent, a propheticis eum voluminibus reciderunt, legendumque suis prohibuerLibrum autem Ecclesiasticum certissime Jesus, filius Sirac, Zacharias; qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. 32. Dictscripserint, minime constat. Novum autem Testamentum, quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt: quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis, Timotheo, Tito et Phil
Abbreviated transcription (Latin):
traditionẽ. Primus moyses scripsit pentate ucũ. hiesus
naue edidit librũ suũ. Iudicũ aũt iruth. ⁊ samuelis
primã partẽ scripsit samuhel. seqñtia samuhelis usq
rias. Ioablibrũ hebrei moises scripsis seputint᷑. alii
moyses. dauid. salomon. asaph. eman. ethan. Idithun.¬
⁊ aggeũ. n⁊çachariã scripsisse dicant. Salomon scrip¬
sit puerbia. ecclesiasten. ⁊cantica cantiquoꝵ. Esaias
scripsit librũsuũ. hieremias scripsit librũ suũ culaoita¬
tionib ei. Uirisinagoge sapientes scripserunt iezechie

Expanded text:
ntur: primus Moyses scripsit Pentateuchum, Jesus Nave edidit librum suum, Judicum autem et Ruth, et Samuelis primam partem conscripsit Samuel; sequentia Samuelis usque rias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii Moyses, David, Salomon, Asaph, Etham, Idithuet Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant. Salomon scripsit Proverbia, Ecclesiastem, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, Jeremias librum suum cum lamentationibus ejus. Viri synagogae sapientes scripseru
Abbreviated transcription (Latin):
Nacsitunc suꝑueniat ꝗsq cũ lectio celebraẽt᷑. adoret
Patet tẽpus orandi. cũom̃s oram. Patet cũ uolueris
potestas in promptusit. nec putes paruã nasciutilitatẽ
exlectionis auditu. Siꝗdẽ oratio ipsa sit pingiuor.
dũ mens recenti lectione saginata. ꝑdiuinaꝵ rerũ
intentius audiebat. bonã partẽ sibielegisse dñi uoce
firmat̃. Idõ ⁊dia con clarauoce silentiũ ammonet
ut siue dupsallit̃. siue dulectio. ꝓnuntiat̃ ab om̃ib

Expanded text:
Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebratur, adoret Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebratur, adoret Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet, cum volueris potestas in promptu sit, nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarum rintentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini voce firmatur . Ideo et diaconus clara voce silentium admonet, ut, s
Abbreviated transcription (Latin):
esponsoria abitalis longo ante tẽpore sunt reperta
ceuocata hocnomine: quoduno canente. chorus con¬
sonando respondeat. Antea aũt idsolus ꝗsꝙ age¬
romnplurimis respondente.
pos orare. Idẽ c̃posuit nobis p̃ces. Statĩ dñs deli¬
bro iuris celestis. docuit quomodo orarent. uel
quomꝰ dñm impetrarent. Ex hoc ꝑductaẽ consue¬
tudo eccłȩ dm̃ p̃cib exposcere: contra egritudi¬
nss anime uterȩ p̃ces adinstar eaꝵ quas constituit
xp̃c. Quasq primigreci coeper̃ cõponere quib
dñm supplicarent.
ectiones pnuntiare antiq institutionis eẽ. iudõꝵ
tradicio docet. Nã ⁊ipsi legitimis p̃sintisq dieb ex
lege : ꝓpħis lectionis insinagogis utunt᷑ ⁊ hode ueteri
patrũ institu et̃ tione seruantes. Est aũt lectio
ñ praua audientiũ ȩdificatio. Unde oportet ut
quando psallit̾. psallat̃ ab om̃ib: cũ orat̃ oret᷑ ab om̃il
cũlectio legit᷑ facto silentio eque audiat̃ acunctis.

Expanded text:
esponsoria ab Italis longo ante tempore sunt reperta, et vocata hoc nomine quod, uno canente, chorus consonando respondeat. 371 Antea autem id solus quisque agero in plurimis respondente., doce nos orare, id est, compone nobis preces. Statim Dominus, de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent vel quomodo Deum impetrarent. Ex hoc perducta consuetudo Ecclesiae Deum precibus exposcere contra aegritudines animae, et uti precibus ad instar earum quas constituit Christus, quasque primi Graeci coeperunt componere, quibus Domino supplicarent.ectiones pronuntiare antiquae institutionis esse Judaeorum traditio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omnibus; cum lectio legitur, facto silentio, aeque audiatur a cunctis. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩxp̃m. i⁊ ꝑ suos apłos dedit. Illalex uet̾ uelut radix ẽ
hec noua uelut sructus. ex radice. Exlege eñi uenit̃
quilo quebar ecce adsũ. legẽ ꝗdẽ p̃mittens uelut in¬
fantib pedagogã. Euangłiũ uõ ꝑfectũ uitȩ magiste¬
riũ iam adultis om̃ib p̾̃stans. Idõ in illa. oꝑantibus
bona t̃re ꝓmittebant̃. hic uõ subgra exfide uiuentib
regnũ cȩleste tribuet̃. E uangłiũ aũt dicit̃ bonũ
nuntiũ. & reuera bonũ nuntiũ. ut ꝗsusceperint fi¬
lii dĩ uocentur.
sunt aũt libri ueteris testamenti. quos ab amorẽ
cloctrinȩ & pietatis. legendos recipiendosq eccłaꝵ prin¬
Genesis. exodus. leuiticus. Numeri. deutero nomiũ: hõsse¬
quimt̃ historici libri sedet̃. Hiesunaue scilicet ⁊uidiciũ li¬
bri singuli. siueruth. Regũ etiã libriquattuor. Parałome ñ¬

Expanded text:
Dei Christum et suos apostolos dedit. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice. Ex lege enim venituQui loquebar, ecce adsum, legem praemittens velut infantibus paedagogum, Evangelium vero, perfectum vitae magisterium, jam adultis omnibus praestans. Ideo in illa operantibus bona terrae promittebantur, hic vero sub gratia ex fide viventibus regnum coeleste tribuitur. Evangelium autem dicitur bonum nuntium, et re vera bonum nuntium, ut qui susceperint filii Dei vocentur. Hi sunt autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis legendos recipiendosque Ecclesiarum prinGenesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium. Hos sequuntur historici libri sedecim, Jesu Nave scilicet, et Judicum libri singuli, sive Ruth, Regum etiam libri quatuor, Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
plet̃ grã quã ꝓmisit. Nã ⁊ sexta hora xp̃s passus in no¬
nã patibuli. crutiam̃ta porrexit. Tali eñi sacram̃to
legitimis adp̾cẽ tẽporib ꝑternas horas trinitatis
ꝑfectio. aut laudat̃ celebritatib. aut p̃cib im¬
peͬtat̃ licet si cõputat̃ duirna celebrita ꝑ quater¬
naniũ asꝙ inuesꝑtinũ offitiũ hoc ẽ quaterni. si
ꝯnificat᷑ ꝗa mundus quadri fario diuisus intrini¬
t᷑ate saluat̃. Siquidẽ ⁊ in nocte stationes ⁊ uigiliȩ¬
militares in quattuor partes dinisȩ. ternis horarũ spaciis
secernum t̃. ut et ipsis nocturnis mundialib q offi

Expanded text:
promisit. Nam et sexta hora Christus passus in nonam patibuli cruciamenta porrexit. Tali enim sacramento legitimis ad precem temporibus per ternas horas Trinitatis perfectio aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et si computetur diurna celebritas per quaternarium usque in vespertinum officium, hoc est, quaterni significantur numeri, quia mundus quadrifarie divisus in Trinitate salvatur. Siquidem et in nocte stationes, et vigiliamilitares in quatuor partes divisae ternis horarum spatiis secernuntur: ut et in ipsis nocturnis mundialibusque offi
Abbreviated transcription (Latin):
totũ hoc orbẽ custodit̃. credim̃ qđ abipsis apłis traditũ
sit. hoc eni ubiq catholica tenet eccła. quȩ nisi crede¬
ret fidelib desunctis dimitti peccata: ñ ꝓeoꝵ sp̃ib
illic dimittendapeccata.: ⁊ quodã purgatorio igne
no. defunctoꝵ animas sinedubio pietate suoꝵ ui¬
uentiũ releuan. cũ ꝓillis sacrifitiũ offert̃. uł ele¬
mosinȩ funt. sitam̃ aliꝗd quisq sibi meritũ p̃paraũ

Expanded text:
totum orbem hoc custoditur, credimus quod ab ipsis apostolis traditum sit. Hoc enim ubique catholica tenet Ecclesia, quae nisi crederet fidelibus defunctis dimitti peccata, non pro eorum sillic dimittenda peccata et quodam purgatorio igne no: « Defunctorum animas sine dubio pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium offertur, vel eleemosynae fiunt, si tamen aliquod quisque si
Abbreviated transcription (Latin):
ũbra. Figunilit aũt ꝑlime de fectũ cecło ꝓsecution̾e instellagunt
qño marty rucedib ⁊ effusione sanguini ena illo defectunob
treant̃ in firmi. Sed sic̃ ista ptde fediũ pspica uillimtatione
clarescit. adõ ut nihil de trim̃ti sensifeindeat᷑. sit receła ꝑoqua
ꝑ martyric̃fesionẽ suũ ꝓxp̃o sanguin̾e fuderat. nnorẽ fidĩ
claritate re fulget. atq insigniore lumine de corata. semetipsã
Ielle ꝗdẽ cũ mindo ũtunt᷑. m̃ stante mundo stelle uage fegunt̾̃a.
Nur̃ã quedã suꝑiũ. qued ã inferiu̾curr̃. In⁊ illa que t̃m̾ ꝓpinꝗoras t̃¬

Expanded text:
 lunae defectum Ecclesiae persecutiones intelliguntur quando martyrum caedibus et effusione sanguinis, tanquam illo defectu et istiano terreantur infirmi. Sed sicut ista post defectum perspicua illustratione clarescit, adeo ut nihil detrimenti sensisse videatur, ita Ecclesia martyrum confessionem suum pro Christo sanguinem fuderit, majore fidei claritate refulget, atque insigniori lumine decorata semetipsam lStellae quidem cum mundo vertuntur; non, stante mundo, stellae vagae feruntur, Nam quaedam superius, quaedam inferius currun
Abbreviated transcription (Latin):
ũ qua de celo abscedere. sed ueniente sole celari. Oia cm̃sydera
obscurant̃ sole oriente. ñ cadt̃. Nãdũ sobertꝰ signa p̾miserit:
õs stella ignẽ subeiꝰ lumino fulgore uine sctꝰ: na ut ꝓpt̃ sols
igne nullii syder̾i splendor uideat̃. Hinc etiã sol appelłitẽ.
eoqd solu appareat obscurati cunetisꝑiderib. Nec mirũ sde sole
cũ etiã plenaluna .⁊ tota nocte fulgente p etq istrañluctani
orbe lune fuerit obscuratꝰ clariora in celo astra uleant᷑. Stelle¬

Expanded text:
 Al. abscedere, sed veniente sole celari. Omnia enim sidera obscurantur, sole oriente, non cadunt. Nam dum sol ortus sui signa praemiserit, omnes stellarum ignes sub ejus luminis fulgore evanescunt; ita ut praeter solis ignem nullus sideris splendor videatur. Hinc etiam et sol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis cunctis sideribus. Nec mirum hoc de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. orbe lunae fuerit obscuratus, clariora in coelo astra videantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsol uehit. idõq fitilli ꝓxima. & oppositione siu obscurare in
oculi nr̃is lum̃eiꝰ uidet̃: ueluti si aliꝗs ocułt manũ expans ã opponat:
quanto magi id fecĩt. cominꝰ ille uidẽ poterit. Quanto aũt ꝓcul
disceserit. eomagi illi oia poter̃ apparere. Simili itaq ratione
cũ ad soli locũ uł lineã luna ꝑ uenerit. tc̃ ꝓximaeiꝰ ẽt̃ uidet̃ ra
luna ab eo locodisc̾e serit: t̃c sol lum̃ eicit: & ad oculonr̃õs tran¬
mirtit: quã ꝓpt̃ itasoli obicit᷑ luna sic̃ lunȩ oppinit̃ g̃ꝑa. que¬

Expanded text:
qua sol vehitur, ideoque fit illi proxima, et oppositione sui obscurari ab oculis nostris lumen ejus videtur: veluti si aliquis oculis manum expansam opponat, quanto magis id fecerit, eo minus illa videri poterit; quanto autem procul discesserit, eo magis illi omnia potuerunt apparere. 2. Simili itaque ratione cum ad solis locum vel lineam luna pervenerit, tunc proxima ei esse videtur, luna ab eo loco discesserit, tunc sol lumen ejicit, et ad oculos nostros transmittit. Quapropter ita soli objicitur luna, sicut lun
Abbreviated transcription (Latin):
uan̾a ap ꝓbat fabula. sed facien ex reb uisibilib in uisibiliũ rerũfgur̾a
et nõa. ꝓcognitione hoũm ponit. que laet st cognita. uit ꝗc ꝗͥ in cognitũ
uiseptẽ stellarũ radui fulgen. in soipsore uolur̾ rotat᷑. Quiidõ plau¬
strũ uocat᷑. ꝗammo dũ uehiculi uol ti⁊ mͦe̾e d suena elcuit. mͥ

Expanded text:
ilium rerum figuras ea nomina pro cognitione ponuntur quae late sunt cognita, ut quidquid incognitum septem stellarum radiis fulgens, in seipso revolutus rotatur, qui ideo Plaus
Abbreviated transcription (Latin):
onginꝗtate eñi locoꝵ uisu̾ langueseit. Minc accidit ut int̾ ualbo
longe int̃ se distantiũ cͥculoꝵ. Aracleriu̾. alia tardiu̾ adcur s sui
ex ortdiũ ntũtant̃. Nã quedã sydera celeriu̾ exorta. serpadecidẽ
estimant̃. quedã etiã tardiũ ceter̾i gxorta acitiu adocbastiꝑueniuẽ.
quedã uͦ pastit oriunt̃. ⁊ ñ simul ocedt̃. Oũ aut suogep̃t ad cursũ¬

Expanded text:
 locorum visus languescit. Hinc accidit ut intervallo longe inter se distantium circulorum, alia celerius, alia tardius ad cursus sui exordium revertantur. 3. Nam quaedam sidera, celerius exorta, serius occidere existimantur; quaedam etiam, tardius caeteris exorta, citius ad occasum perveniunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ suũ elem̃ta ꝑtlider̃. cũ saclege factũ c̃ iurationi sol ille
uerꝰ horre scen. in serti in ppło iudaico erroꝵ tenebri. paululũ
semet ipsũ ꝑ mortẽ abscondit : acde cruce depositꝰ se se in se¬
pul chro abdit̾ obscurauit. donec t̃tiadie augustior solito
huic mundo iđ gentib claritatisue potentiã p̃sentaret. ac
sic̃ soł in utute sua re fulgen tenebra oꝑti scđi in luminaret.
Necidirpanutionẽ sentit corpori. sed obiectu obũ brant̾i t̃re
casũ ipatit᷑ lumini. Hanc eñĩ philosophi ñ habe lum̃ ꝓpͥũ.
sedcandẽ a sole inluminaride fendt̃. Et ꝗa ea dim̃sione distat
a sole ut ꝑmediã t̾rã siꝗͣ directũ tͣiciat. c̃tingẽ posit solẽ
subtrã. luna aũt supͣtra. Etꝗa nq ad lunare cculũ t̃re ũbra
ex tendit̃: adõ euenit ñ nũqũa ut soli radii obiciente se mole
qͦu̾q quã diu centrũ atq ubrã obstant̾i tre exeat. uideatq

Expanded text:
ordinem suum elementa perdiderunt, cum sacrilegae factum conjurationis sol iste verus horrescens, insertis in populo judaico errorum tenebris, paululum semetipsum per mortem abscondit, ac de cruce depositus, sese in sepulcro abditus obscuravit, donec tertia die augustior solito huic mundo, id est gentibus, claritatis suae potentiam praesentaret; ac sicut sol in virtute sua refulgens, tenebras operti saeculi illuminaret. umbrantis terrae casum patitur luminis. Hanc enim philosophi non habere lumen proprium, sed eamdem a sole illuminari defendunt; et quia ea dimensione distat a sole, ut per mediam terram si quid directum trajiciatur, contingere possit solem sub terram, lunam autem supra terraextenditur, ideo evenit nonnunquam ut solis radii, objiciente se mole quousque centrum atque umbram obstantis terrae exeat, videatque
Abbreviated transcription (Latin):
dehacre utilia admouendũ pieanimũ. ⁊ inflã¬
mandos diuinȩ lectionis affectu. Sunt aut diuini
ymni sunt u ingenio humano cõpositi. Illarus aũt gal
rissimus cloctor. copiosius in huius modi carmine
claruisse cognoscit᷑.: Att indeymni ex eiꝰ nomine am¬
brosiani uocant̃. ꝗ ei tẽpore primũ in eccła medio¬
lanensi celebrari coeperunt. Cũ celebritati deuotio
dehinc ꝑ totiũ occidentis eccłas obseruãt᷑. Carmina
duob choris alt̾natĩ concinentib: quasiduo se¬
raphin .s duoquoq testam̃ta intꝰ uicẽ sibi con¬
clamantia A pudlatinos aũt prim̾ idẽ beatissim
ambrosius antiphona constituit. grecoꝵ exempla
imĩtatus. Ex hinc incunctis occiduis regionibus
eaꝵusus increpuit.

Expanded text:
de hac re utilia ad movendum pie animum et inflamde hac re utilia ad movendum pie animum et inflammandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem divini hymni, sunt et ingenio humano compositi. Hilarius autem Gassimus doctor, copiosus in hujusmodi carmine floruisse cognoscitur, atque inde hymni ex ejus nomine Ambrosiani vocantur, quia ejus tempore primum in Ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt, cujus celebritatis devotio dehinc per totius Occidentis Ecclesias observatur. Carmina duobus thoris alternatim concinentibus, quasi duo seraphim, duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas instituit, Graecorum exemplum imitatus; ex hinc in cunctis Occiduis regionibus um usus increbuit.
Abbreviated transcription (Latin):
circo cũ modulatione cantilenarũ suauiũ ab eccła
frequentat᷑. quo facilius animi ad conpunctionẽ
flecrat᷑. Primitiua aũt eccła ita ipsapsalbebat
ut modico flexu uocis faceret resonart psallentẽ
ita ut ꝓpnuntianti uicinior eẽt quã canenti.ꝓpter
tandiẽ instituta. ut quia uerbis non conpungunt᷑.
suauitate modulaminis moueant̃. Sicnãq abeatis¬
simus augustinus in libris confessionũ suaꝵ con¬
suetudinẽ canendi apꝓbat sȩccłȩ. Ut ꝑoblectam̃tũ
inqꝗt auriũ. infirmior animus acd effectũ pietatis
exurgat. Nã inipsis sẽs ait dictis. religiosius uarden¬
tius mouent̃ animinr̃i ad flamã pietat̾i cũcantat̃.
excitant̃ magis. cusuaui alartifici uoce cantatur
didisse accecinis se manifestũ ẽ. de inde ⁊ alios. ꝓpħas
Postea quidẽ & tres pueri infornace positi conuo¬
cãta om̃i creatura. creatori om̃iũ ymnũ cantantes

Expanded text:
circo cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia circo cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Propter tandi est instituta, ut quia verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in libro Confessionum suarum, consuetudinem canendi approbatinquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis, ait, sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantaturdidisse ac cecinisse, manifestum est, deinde et alios prophetas. Postea quidem et tres pueri in fornace positi, convocata omnium creatura, creatori omnium hymnum canentes
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ in offitus ecclesiasticis celebrant̃. partim scaꝵ
scripturaꝵ auctoritate. partim apłica tradicione uł con¬
suetudine uniũsalis eccłȩ. statuta reperiut̃. Quoꝵ
ꝗdẽ primordia repetentes. ꝗb exorta fuer̃t ut p̃dixim
auctorib referamus.

Expanded text:
ae in officiis ecclesiasticis celebrantur partim sanctarum Scripturarum auctoritate, partim apostolica traditione, vel consuetudine universalis Ecclesiae statuta reperiuntur, quorum quidem primordia repetentes, quibus orta fuerint, ut praediximus, auctoribus referamus.
Abbreviated transcription (Latin):
testant. Uocant̃ aũt xp̃iani diriuatiuo uocabulo ex
nomine xp̃i Na sicit ex uide nomine uocabulũ traxer̃
iudei. a quo in illa gente regiȩ stirpis dignitas clarint.
doctrina ẽ ad instructionẽ hominũ. Deuisibilibus
atip inuisibilib reb celestiũ acterrestriũ :uł ꝓpt̃¬

Expanded text:
testantur . Vocantur autem Christiani, derivato vocabulo ex nomine Christi. Nam sicut ex Judae nomine vocabulum traxerunt Judaei, a quo in illa gente regiae stirpis dignitas claruit, doctrina est, ad instructionem hominum de visibilibus atque invisibilibus, coelestium ac terrestium;
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtute̾ humilitati ex xp̃o. deuotiorĩ expetͦ
Caritati ex hone obedientiȩ de abraham.
Patientiae deysaac. Tollerantiae deiacob Ca¬
moniȩ deioseph. Mansuetudini demoy
Constantiae deiosue. benignitati desamlihele.¬

Expanded text:
virtutes: humilitatis ex Christo, devotionis ex Petro, charitatis ex Joanne, obedientiae ex Abraham, patientiae ex Isaac, tolerantiae ex Jacob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samuele
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio aꝑit᷑. Uitia enĩ añ c̃ ũsionẽ: qͣsipacẽ innõe ha¬
bent. Qño aũ expellunt̃. acriori uͥtute consurgunt.
fiuntaũ inimica c̃ũso que peccatori ꝓsꝑe blandiebant.
Atq itẽ fiunt blanda c̃ũso. q̃ peccatori adũsa extit̾ant.
Multõ hab⁊ c̃flicto dĩẜuus exrecordatione operũ p̃titoꝵ
multi q̃ post c̃usionẽ. etiã nolentẽ motũ libidini sustinent.
Qđ tam̃ adãpnationẽ ñtollerant. sed ad ꝓbationẽ. sci¬
licet ut sẽꝑ habeant ꝓexcutienda mercia hostẽ cur
resistant dũmͦ ñc̃sentiant unde ⁊ nouerint. ẜuidĩ se
etiã apeccati iã ẽẽ mundato. sedtam̃ cogitationũ t̃piũ¬

Expanded text:
ognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum t
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ eiꝰ: inclem̃tiã cõmutauimꝰ. Nãille ꝗnõ malo̾ tolerit᷑.
ondubiũ ÷ ꝙ c̃uersis clem̃t̃ ignoscat. Nã ꝑhoc ẜ uat̃
nob tẽp̃ penitentiȩ. Ut ñsimł morte obruam̃ p̃cipiti.
d eodct᷑ locus sat̾i factioni. Hoctotũ dedĩ ꝓcedit clem̃tia.
utnos ñdãnet crudelit̃. Sed expectet adpenitentiã¬
nrsor ÷ ñ peniten̾. ꝗ adhuc agit ꝙ penitet. necuide t̃
dm̃ poscere subdit᷑. sed sub sannare suꝑb. canis reũsus
bare iste mundationẽ ñhab qm̃ adhuc agit q̃ peni¬
tendo deflere possit. E saias peccatorib dic̃. Lauamini
mundiestore. Lauat̾ itaq ⁊mundus ÷ ꝗt p̃t̃ita plangit.¬

Expanded text:
ritatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudelitnon poenitens, qui adhuc agit quod poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus bare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praet
Abbreviated transcription (Latin):
o deserente nullũ peniterȩ. Deo respiciente sua unũ
quẽꝙ facta iidere ⁊ plangere. ⁊ unde cecidit cogitare
Nonnulli aũ ita despitiunt᷑ adõ. Ut deplorare malasua
obsera aditũ penitentiae hõib cupiunt. Ne uł ipsire¬
ũtant̃ ad dm̃. Eosq sotios mꝑditione habere c̃tendt̃
ꝗb cũq frandib insistente: ut aut deserant̃ adõ: aut
flagelli inmanitate desꝑent. Ingemescendũ ÷ iugit̃
⁊ post posita securitate lugendũ. nedĩ secreto ⁊iusto ui¬
ditio. deserat᷑ hõ. ⁊ ꝑdendus in potestate demonũ relin¬
quat᷑. Nãreuera. quẽ ds̃ deserit. Demone̾ suscipiunt.
Dominaci c̃tẽptore̾ p̃cepti. statĩ ut rełi̾tunt᷑ adõ: amaligii¬

Expanded text:
ente, sua mala unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala suaobserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunt. 214 4. Dominici contemptores p
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia incidere merrorẽ peccati. Sedtam̃ miseratione
eiꝰ reducti. Denuo c̃ũtunt᷑. Detalib enĩ ꝑ ꝓpħam¬
dñs loꝗt̃. ⁊ dimisicũ. ⁊ reduxieũ. ⁊ redidi c̃solationẽ.
N onnũquã etiã reũten̾ ds̃. hoẽm quẽ deseruerat rursus.
Affligen uisitat. ⁊ ꝑlam̃ta lacrimaꝵ acpenitenti e affuo¬
tionẽ apeccatis. Ex purgat. dicente iob addm̃: ꝓpt̃¬

Expanded text:
mittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducti denuo convertuntur. De talibus enim pt dimisi eum, et reduxi eum, et reddidi ei consolationem . 7. Nonnunquam enim revertens Deus, hominem quem deseruerat rursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: P
Abbreviated transcription (Latin):
Isi adpenitentiã c̃ũtat᷑. c̃seꝗ posse ueniã credit̃. Qs enĩ de
bonitate dĩ dubitat sedsola accipientiũ pͣuita c̃ferri sibi m¬
dulgentiã abnegat. Inhaquita tantundẽ penitentie patet
liberta. Post mortẽ uo nulla correctionĩ ÷ licentia. Vnde¬

Expanded text:
si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero nullam correctionis esse licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
xeo unꝰ ꝗsꝙ iustus eẽ incip̃ ex qͦ suiaccusator extit̾it. młti aũ
c̃tͣ semetipsos. peccatore̾ fatent̃ : ⁊ tam̃ semetipsos apeccati
mͥfirmitatẽ agnoscit intentius. Bene se uidicat iustus
lius discutȩ.⁊ donadĩ q̃ c̃tẽpsit. flendo cõmemorare Inichil
aũ ÷ peius. quã culpã agnoscere nec deflere. Duplicẽ abere
deb⁊ fletũ ipenitentia oĩs peccator. Siue ꝗa ꝑneglegentiã
tuit ñgessit. ⁊ gessit ꝙ agere ñoportuit. Ille penitentiã
digne agit. Ꝙreatũ suũ sati factione legiima plangit.
Condẽnando scilicet aeflendo q̃gessit tanto inde plorando
ꝓfundius: qͣnto extitit inpeccando ꝓcliuiu̾. Ille pem¬
tentiã digne ait. Qsic p̃t̾ita mala deplorat: utfutura
it̃m ñ admittat. Nãꝗ plangit peccatũ ⁊ it̃m admittit pec¬
catũ. qͣsi sic lauet laterẽ crudũ. quẽ qͣntomagi eluerit.
Itanto amplius lutũ fac̃. Quãuis ꝗsq sit peecator ⁊ impius.

Expanded text:
e esse justus incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus lius discutere, et dona Dei quae contempsit flendo commemorare. Nihil autem pejus est, quam culpam agnoscere nec deflere. Duplicem debet habere fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam tuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius,
Abbreviated transcription (Latin):
satis factio duno tantũ pensat̃ uditio ñhumano:
pinde ꝗamiseratio dĩ oculta ÷: sine int̾̃missione flere
necesse ÷. Neqenĩ unquã oportet penitentẽ hab̾e
depeccatis securitatẽ. Nã securita̾ neglegentiã parit.
Si forte posthec int̃cedente securitate. qͣlib⁊ culpa sub¬
repserit. Confestĩ delectationẽ pͥstine uitioꝵ. m̃tẽ¬
̃ auidius inrepunt. pulsante̾ q̃ hominẽ inc̃sueti opib
grauius ꝑtͣunt. Ita ut sint nouissima illus peior

Expanded text:
satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora
Abbreviated transcription (Latin):
cedit t̃ba peccatoꝵ post cũsionẽ. seꝗt̃ t̾ba tẽptationũ.
illa se obitiunt ne addm̃ cũtam̃.: ista seinger̃ nelibis
cordis ocuł. dm̃ cernamꝰ. Utusq tumł t̾ insolenti¬
am nobgignit: Intẽptionẽ q̃nrãm sepe fraude
uitus. aduͥtute̾ animũ ꝑ exercitiũ p̃pararet uitioꝵ.
conũsio. inp̾stmo̾ errorẽ redux̃. ac uiuendi tepore
resoliit. Hoꝵ gͦ exẽpla ꝗsq c̃ũsus euita nedũ timore
ddi atepore incipis. Nursus mundamĩ errorib inmergarĩ.
ẽẽ ñ c̃spicit. Qđ si atorpore. m̃tieingilauerit. eaq leu
existimabat. Confestim qͣsi horrenda. atꝙ atrouiẽa
ꝑtimescit. fraus ⁊ desidia mnoi bono oꝑe ẽ formadanclaẽ
radielẽ facim̃dõ. quotiens debono oꝑẽ nro. nos metipsos

Expanded text:
cedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude vitiis, ad virtutes animum per exercitium praeparet vitiorum. errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris.esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties