comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ suũ dicebat dm̃. equalẽ se faciens
dõ. In eo marime dolebant. qͥa is quẽ
uerũ ex infirmitate carnis hominẽ no-¬
uerant. uerũ se filiũ dĩ credi uoluisset:
id est ñ grã adoptatũ ut ceteros scõs. qͥb
loquit̃ ꝓpheta. ego dixi du estis. & filii
excelsi om̃s: sed natura patri ꝑ om̃a eqͣ¬
lem illũ uidelicet de qͦ pat̃ ipse loquit᷑
in aspec̃tu filiis suis. id ẽ ꝓphetis gr̃ã ui-¬
delicet adoptatis in filios. Ipse inuoca¬
uit me pat̾ m̃s es tu. ds̃ m̃s & susceptor
salutis mee: & ego pͥmogenitũ ponã illũ.
excelsũ pre regib t̃rȩ. Intelligebant enĩ
intfectores xp̃i iudei qͦd confessores
nominis xp̃i intelligere nequeunt ar-¬
riani. in eo qͦd ait xp̃c. pat̾ m̃s usq mͦ¬

Expanded text:
patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. In eo maxime dolebant, quia his qui verum ex infirmitate carnis hominem cognoverant; verum se Dei filium credi voluisset, id est, non gratia adoptatum ut caeteros sanctos, quibus loquitur Propheta: Ego dixi dii estis, et filii excelsi omnes ; sed natura Patri per omnia aequalem, illum videlicet de quo Pater ipse loquitur in aspectu filiis suis, id est, prophetis, gratia videlicet adoptatis in filios. Ipse invocavit me: Pater meus es tu, Deus meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam illum excelsum prae regibus terrae . Intelligebant enim interfectores Christi Judaei, quod confessores nominis Christi intelligere nequeunt Ariani in eo quod ait Christus: Pater meus usque m
Abbreviated transcription (Latin):
Verbũ autẽ patris filius ẽ: de qͦ ioh̃es
ait. Omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. Itẽ psalmista
cũ ñ solũ primordialẽ mundi creatio¬
nẽ. sed & cotidianã creature guberna¬
tionẽ. ad laudẽ creatoris referret: ait
int̃ cȩtera. Omĩa in sapientia fecisti.
Si autẽ xp̃m dĩ uirtutẽ & dĩ sapien¬
tiã recte confitemͣ: omĩa in sapientia
fecit ac regit ds̃. Constat nimirũ qͥa
pat̃ usꝙ̃ modo oꝑat᷑: õperat᷑ & filius. Ergo
cipio creauerat ne deficiat. ꝓpagando
Et ego oꝑor subaudit᷑ usꝙ mͦ: cum eo
cuncta disponens regens accumulans.
Ac si aꝑte dicat. Quid mͥ inuidetis: cur
ma hominis sabbato salutẽ unius homi¬
nis oꝑat̾ sim: q̃ in natura duunitatis
una cũ dõ patre totũ genꝰ humanum
unmo totã mundi machinã. & cuncta
iusibilia & inuisibilia quiet᷑ semꝑ oꝑore
Sed ipsi talis ac tanti mysterii minꝰ ca¬
paces ꝓpterea magis querebant eũ int̾¬
ficere: qͥa ñ solũ soluebat sabbatũ. sed &

Expanded text:
um autem Patris Filius est, de quo Joannes ait: Omnia per ipsum facta sunt . Item Psalmista cum non solum primordialem mundi creationem, sed et quotidianam creaturae gubernationem ad laudem Creatoris referret, ait inter caetera: Omnia in sapientia fecisti . Si autem Christum Dei virtutem et Dei sapientiam recte confitefecit ac regit Deus, constat nimirum quia Pater usque modo operatur, operatur et Filius; ergo cipio creaverat, ne deficiant propagando. Et ego operor, subauditur, usque modo, cum eo cuncta disponens, regens, accumulans; ac si aperte dicat: Quid mihi invidetis? Cur ma hominis sabbato salutem unius hominis operatus sim, qui in natura divinitatis una cum Deo Patre totum genus humanum, imo totam mundi machinam, et cuncta visibilia et invisibilia quietus semper operor? Sed ipsi talis ac tanti mysterii minus capaces, propterea magis quaerebant eum interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
utiq qui hanc nutriendã suscepit:
nec contra morem filius matrem
reliquit. Restat gͦ ut homo men¬
daciter nͣ fingat apertũ: qͦd ds̃ uo¬
luit manere occultũ. Uera autẽ
de eius assũptione sententia hȩc ẽẽ
assumptã suꝑ angelos credamus.
aliquid in laudib sc̃issimȩ uirgi¬
nis mariȩ. Sed quid nos tantilli.
quid actione pusilli. quid in eius
laudib referamus: cũ & si om̃iũ
nr̃m menbra uerterent᷑ in linguaᷤ:
eam laudare sufficeret nullus:
altior enĩ cęlo est de qua loqui niti¬
mur: abysso ꝓfundior. cui laudes di¬
cere conamur. Dm̃ enĩ quẽ om̃is
creatura ñ capit: ipsa inmaculato
utero clausum gestauit. Hec enĩ
est. quȩ sola meruit mater & spon¬
sa uocari: hȩc primȩ matris dãpna
resoluit: hȩc homini ꝑdito redẽpti¬
onem adduxit. Mater enĩ generis
nr̃i penam intulit mundo: genitrix
dñi nr̃i salutẽ edidit mundo. Aue¬
trix peccati eua: auctrix meriti ma-

Expanded text:
utique qui hanc nutriendam suscepit, utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Deus voluit manere occultum. Vera autem de ejus assumptione sententia haec esse assumptam super Angelos credamus. aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referemus, cum etsi omnium nostrum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit mater et sponsa vocari, haec primae matris damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem edidit mundo. Auctr
Abbreviated transcription (Latin):
noticia sollicitũ quempiam esse ꝗͣ.¬
non dubitet suꝑ angłos eleuatant
cũ xp̃o regnare. Sufficere debet
tantũ noticie humanȩ hanc uerã
fateri reginam cȩlorũ: ꝓ eo quod
regem peperit angłoꝵ. Sed nec in¬
uenitur apud latinos aliquis trac-¬
tator: de eiꝰ morte quippiã aꝑte
dixisse. Nam cũ illum euuangłis
uersiculũ quo symeon dicit ad dñi
matrẽ. & tuã ipsius animã ꝑtransi¬
bit gladius. beatȩ recordationis
tractaret ambrosius: ait. Nec histo¬
ria nec littera docet beatã mariã
glacdio uitam finisse. Hinc & isido-¬
rus. Incertũ est inquit ꝑ hoc dic-¬
tum. utrũ gladiũ sp̃s: an gladiũ
dixerit ꝑsecutionis. Sed quid de
his de quib loquor dicam: cũ nec
ipse qui eam ante crucem dñi ac¬
cepit in sua. id est ioħs euugłista
de hoc posteris aliquid retinendũ.
scriptis mandauerit: nullus enĩ
hoc fidelius narrare potuit. si illud
ds̃ manifestari uoluisset: quã ille

Expanded text:
notitia sollicitum quempiam esse,notitia sollicitum quempiam esse,non dubitat super Angelos elevatam cum Christo regnare. Suffitantum notitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit persecutionis. Sed quid de his, de quibus loquor, dicam? cum nec ipse qui hanc ante crucem Domini accepit in suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliqscriptis mandaverit? Nullus enim hoc fidelius narrare potuit, si illud Deus manifestari voluisset, quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ fr̃s: quia sicut iam in con¬
suetudine xp̃i suscepit eccła: hodi¬
erna die ad cȩlos assũpta fuisse tra¬
ditur uirgo maria: sed quo ordine
hinc assumpta ad superna transierit
regna. nulla catholica narrat histo¬
ria. Non solũ autẽ respuere apocri¬
fa: uerũ etiã ignorare dr̃ hȩc eadẽ
dei ȩccła. Et quidem sunt ñ nulla
sine auc̃toris nomine de eiꝰ assũp¬
tione conscripta: quȩ ut dixi ita
cauent᷑. ut ad confirmandam rei
ueritatẽ legi minime ꝑmittant᷑.
Hinc sane pulsant᷑ nonnulli: quia
nec corpus eius in terra inuenitur.
nec assũptio eiꝰ cũ carne ut in apo¬
crifa legitur in catholica repperit᷑
historia. Quib dicendũ est: quia
si moysi corpus ab homine ñ inue¬
nitur in terris. cũ qͦ
loquutus est ds̃ facie
ad faciem: illius querere
dementiȩ est. ꝑ quã idem ma¬
iestatis ds̃ incarnatus effulsit in t̾ris.
Neq enĩ dignũ est de corporis eiꝰ

Expanded text:
dicimus, fratres, quia sicut jam in condicimus, fratres, quia sicut jam in consuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementiae est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dest nobis dilectissimi fr̃s dies
ualde uenerabilis: dies omniũ
scõrũ sollẽpnitates p̃celleis.
dies inclita: dies in qua e mundo
migrasse creditur uirgo maria.
Et ideo cũ sũma deuotione pa
riterq cũ summa exultatione
laudes intonet uniuersa terra.
tantȩ uirginis illustrata excessu:
quia indignũ ualde est. ut illius
recordationis sollẽpnitas sit apud
nos sine maximo honore: ꝑ quam
meruimus suscipere uite auctorẽ.
Satisq pͣposterũ iudicandũ est. ut
cũ scõrũ celebremus uictorias mar¬
tyrũ. illius sollẽpnitatẽ illis ñ prefe¬
ramus: quȩ huic mundo edidit pͥn¬
cipem martyrũ. In hac si quidẽ die
cõpetenter sponso illi cȩlesti ꝓclamat¬
beata uirgo maria. Teniusti manũ
dexterã meã. & in uoluntate tua
deduxisti me: & cũ gła suscepisti me.
Hodie inquã & ipsa ab sponso filio
& dño congrue audit. lam hiemps
transiit: ymber abiit & recessit.
Surge ꝓxima mea sponsa mea: co¬
lumba mea. & ueni. Hoc ic circo

Expanded text:
dest nobis, dilectissimi fratres, dies valde venerabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. a, dies in qua e mundo migrasse creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laideo cum summa exsultatione laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo honore, per quameruimus suscipere vitae Auctorem; satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebramus victorias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siquidem die competenter Sponso illi coelesti proclamat virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me. Hodie, inquam, et ipsa a sponso, filio, et Domino congrue audit: Jam hiems transiit, imber abiit et recessit. Surge, proxima mea, sponsa mea, columba mea, et veni. Haec idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo purã eius confessionẽ iuxta
utriusq nominis significantiã dig¬
na remuneratione donauit. Sed &
ipsa petri appellatio: quid in se sa¬
cramenti gestaret aperuit. P rimo
namq ait de symone. Deatus es sy¬
mon bariona: quia caro & sanguis
ñ reuelauit tibi. sed pater m̃s qui

Expanded text:
tinuo puram ejus confessionem juxta tinuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ der: apte demonstrat. qͥa qͥeqͥd
deuotȩ obȩditionis dño impendit. qͥc¬
quid merito obȩdientiȩ premii ꝑhennis
a dño recepit: totũ hoc nimirũ p̃uemi¬
ente se gr̃a suꝑnȩ pietatis ut habere
primus apłorũ prius symon dictus. qͦ
misterio filius sit iohanna: restat ꝑscruta.¬
ri. quid archani contineat nomͣ. quo
eum denuo saluator appellauit. Lu in¬
quit uocaberis cephas: qͦd interp̃tatur
petrus. Neq uero petri uocabulo qͦͣsi
hebreo uel sẏro aliam interpͣtationẽ
querere oportet: sed ꝓ certo nosse. qͥa
idem grece & latine petrus. qͦd syriace
cephas significat. Et in utraq lingua:
nomen a petra diriuatũ est. Uocatur
autẽ petrus obfirmitatẽ fidei. uocat᷑
petrus ob inuincibile robur mentis:
uocatur petrus. quia illi solidissimȩ
enĩ qͦd eadem petra uidelicet. xp̃c. cũ
interrogaret discipłos suos. quẽ eum¬
esse dicerent. ac petrus responderet
dicens. tu es xp̃c filius dei uiui: con¬

Expanded text:
e Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere primus Apostolorum prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , con
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ suam. Mementote
quod monemur. dimittite. &
dimittetur uobis. Eccẽ debet᷑
nobis: & debemus. Dimittamꝰ
ergo quod debetur nobis: ut
dimittatur qđ debetur ã nob̃
Sed ad hȩc mens renititur: &
uult implere quod audit. &
tam̃ reluctatur. Ad martyris
tumbam consistimus: qui ad
cȩleste regnum. ex qua morte
ꝑuenerit scimus. Nos si pro
xꝑo corpus ñ ponimus: saltẽ
animũ uincamus. Placatur
dsͣ isto sacrificio: approbat in
iudicio pietatis suȩ uictoriam
aspicit. Et qui post uincentes
remunerat. nunc decertan

Expanded text:
pietatem suam. Mementote pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrificio, approbat in judicio pietatis suae victoriam aspicit; et qui post vincentes remunerat, nunc decertan
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo ex karitate non orat.
Sed ecce inimicus in nobis gra¬
uiter deliquit: dampna intu
lit: iuuantes lesit: amantes ꝑ¬
secutus est. Retinenda hec es¬
sent: si remittenda nobis deli¬
cta ñ essent. Aduocatꝰ & enim
nrͣ precem nobis in causa nr̃a
composuit: & ipse eiusdem cau¬
se iudex est. qui aduocatus.
Preci autẽ quam composuit:
conditionem inseruit dicens.
Dimitte nobis debita nr̃a: sic̃
& nos dimittimus debitoribui
nrͣis. Quia ergo ipse iudex
uenit. qui aduocatus extitit:
ipse precem exaudit qui fecit.
Aut ergo nͣ facientes dicimus.
dimitte nobis debita nrͣa. sicut¬
nr̃is: & nosmet ipsos hoc dicen¬
do amplius ligamus. Aut
fortasse hanc conditionem in
oratione intermittimus: & ad¬
uocatus nrͣ precem quã compo¬
suit nͣ recognoscit: atq apud
se protinus dicit. Scio quad
monui: non ẽ ipsa oratio quã
nulla in corde malitia mane¬
at: Consideret om̃ps ds erga
proximũ karitatem nr̃am: ut
nr̃is impendat iniquitatibus

Expanded text:
pro eo ex caritate non orat. pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus gravitlit, juvantes laesit, amantes persecutus est: retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent; advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse ejusdem causae judex est qui advocatus: preci autem quam composuit conditionem inseruit dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quia ergo ipse judex venit qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nosta, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit, non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quod monui, non est ipsa oratio quam Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
serie. etiam pro inimicis suis
leguntur orasse : Unus a
populo lapidib impetitur :¬
& tamͣ pro lapidatore suo
dñm deprecatur. Alter ex
principatu deicitur.: & tam̃
petitus ut oraret fatetur
dicens. Absit ame hoc pec¬
catum in dño: quo minus
cessem orare pro uobis. Si
aꝑte dicat. Nec illos modo
pro amicis audio: quos ma¬
gnę uirtutis merito. orare
etiam pro inimicis scio. Uir¬
tus ergo uerȩ orationis est. cel¬
situdo karitatis. Et tunc
quisq quod recte petit adipi¬
scitur: cum eius animus in
petitione. nec inimici odio fu¬
luctantem animũ uincimus :
etiam pro inimicis oramus.
Fundimus pro aduersarus
precem: sed utinam cor tene¬
at amorem. Nam sepe & ora¬
tionem pro inimicis nr̃is impen¬
dimus: sed hanc ex preceptio¬
ne potius fundimꝰ quam ex
karitate. Nam & uitam mi¬
micorum petimus : & tamen
ne exaudiamur timemꝰ. Sed
quia internus uidex mentem
potius quã uerba considerat:
pro inimico ñ postulat. qui

Expanded text:
serie etiam pro inimicis suis serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse. Unus a populo lapidibus impetitur, et tamen pro lapidatoribus suis Dominam deprecatur-alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ut exoraret, fatetur, dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quominus cessem orare pro vobis. « Saperte dicat: Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est, celsitudo charitatis: et tunc quisque quod recte petit adipiseitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuluctantem animum vincimus, cum etiam pro inimicis oramus. Fundimus pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nihil postulat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Oratio quippe in peccato
est. illa petere. quȩ ꝓhibet
ipse qui petitur. Hinc ueri¬
tas dicit. Cum statis ad
orandum: remittite si quid
habetis in cordib ur̃is. Quã
uirtutem remissionis aꝑtius
ostendiis: si unum testimo¬
nium testamenti ueteris ꝓ¬
feramus. Certe cum iudȩa
conditoris sui iusticiam cul¬
pis exigentib offendisset:
propħam suum ab oratione
dñs prohibens dicit. Non
assumas laudem & orationẽ
pro eis. Si moy ses & samu¬
hel steterint coram me: non
est anima mea ad populũ
istum. Quid est quod int̾¬
missis relictisq tot patrib.
soli moy ses & samuhel ad
medium deducuntur: quoꝵ
mira optinendi uirtꝰ osten¬
ditur: dum nec ipsi posse
intercedere dicunt᷑. Ac si
aꝑte dñs dicat. Nec illos
audio: quos propt᷑ magnũ
petitionis suȩ meritum mi¬
nime contempno. Quid gͦ
est quod moy ses & samuhel
cȩteris patrib in postulatio¬
ne preferuntur: nisi quod
duo hii tantum modo iN
cuncta testamenti ueteris

Expanded text:
Oratio quippe in peccatum Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Vertas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intrmissis relictisque tot patribus soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur, ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio, quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno? Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur? nisi quod duo isti tantummodo in cuncta Testamenti Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
iħm non queritis: si in ȩter¬
nitatis templo importune
pro temporalib oratis. Ee¬
ce alius in oratione quȩrit
uxorem: alius petit uillã.
alius postulat uestem: aliꝰ
dari sibi deprecat᷑ alimentũ.
Et quidem cũ hȩc desunt:
ab omĩpotente dõ petenda
sunt: sed meminisse conti¬
nuo debemus. quod ex man¬
dato eiusdem nr̃i redemp¬
toris accepimus: quęrite
primũ regnum d̃ĩ & iusti¬
ciam eius : & hȩc omnia
adicientur uobis. Et hȩc
itaq ab iħu petere non est
errare: si tamen non nimie
petantur. Sed adhuc qđ
mortem inimici: eũq quẽ
gladio non potest ꝑsequi.
ꝑsequitur oratione. Et ui¬
uit adhuc qui maledicit᷑:
& tam̃ is qui maledicit. iaͣ
de morte illius reus tenet᷑.
Iubet autẽ ds̃ ut diligatur
inimicus: & tamen rogat᷑
dsͣ. ut occidat inimicum.
Ouisquis itaq sic orat: in
ipsis suis precib contra con¬
ditorem pugnat. Unde &
sub iudȩ specie dicitur. Ei¬
at oratio eius in peccatum.

Expanded text:
Jesum non quaeritis, si in aeterJesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 15mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum .
Abbreviated transcription (Latin):
ter: si auferri a se angłm sa¬
tanȩ petiit apłs in nomine
filii: & tamen quod petiĩt
non accepit: Sed quia no¬
men filii iħc est. iħ̃c autem
saluator uel etiam salutaris
dicitur: ille ergo in nomine
saluatoris petit. qui illud
petit quod ad ueram salutẽ
ꝑtinet. N am si id quod nͣ
expediat petitur: non in no¬
mine iħu petitur patͣ. Un¬
de & hisdem apłis adhuc in¬
firmantib dñs dicit. Usq
modo nͣ petistis quicquam
in nomine meo. Acsi aꝑte
diceretur. Non potestis in
nomine saluatoris: qui ne¬
scitis quȩrere ȩternam salu¬
tem. Hinc est quod & pau¬
lus non exauditur: quia si
liberaretur ã temptatione.
ei non proderat ad salutem.
marty ris conuenistis: genua
flectitis. pectus tunditis: uo¬
ces orationis ac confessionis
emittitis. faciem lacrimis
rigatis: sed pensate queso pe¬
titiones ur̃as. Uidete si in
nomine iħu petitis: id est
si gaudia salutis ȩternȩ po¬
stulatis. In domo enim iħu

Expanded text:
ter, si auferri a se angelum Sater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in ndiceretur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia nescitis petere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exaudiliberaretur a tentatione, ei non proderat ad salutem .martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
derit dilectis suis somnum:
hȩc est hereditas dñi. Omis
qui dormit in morte: ꝑdit
hereditatẽ. Sed cum dede¬
rit dilectis suis somnum.
hec est hereditas dñi: quiã
electi di postquam ꝑuene¬
rint ad mortem. tune inue¬
niunt hereditatẽ. Sequit᷑.
Ut quodcumq petieritis
patrem in nomine meo. det
uobis. E cce qui hie dicit.
quodcũq petieritis patrem
in nomine meo det uobis:
rursum alibi per eundem
euangłistam dicit. Si quid
petieritis patrem in nomine
meo: dabit uobis. Usq modo
nͨ petistis quiequã in nomi¬
ne meo. Si om̃e quod peti¬
mus in nomine filu dat no¬
bis pater: quid est. qđ pau¬
lus ter dnͣm rogauit. &
exaudiri non meruit: sed
dictum est illi : sufficit tibi
grͣa mea: nam uirtus in infir¬
mitate ꝑficitur. Num quid
ille tam egregius p̃dicator in
filii nomine ñ petiit. Quare
autẽ non accepit qđ petiit:
Quomodo ergo uerum est.
quia quicquid petierimus
in nomine filii dat nobis pa¬

Expanded text:
derit dilectis suis somnum, derit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pa
Abbreviated transcription (Latin):
pat. Unde & subditur. Non
uos me elegistis: sed ego elegi
uos : & posui uos ut eatis.: &
fructum afferatis. Posui ad
grãm: plantaui ut eatis uo¬
lendo. fructum afferatis ope¬
rando. Fatis enim uolendo
dixi: quia uelle aliquid face¬
re. iam mente ire est. Qualẽ
uero fructum afferre debeañ
subditur. Et fructus ur ma¬
neat. O mẽ quod scđm pre¬
sens scłm laboramus: uix usq
ad mortem sufficit. Mors
namq interueniens: fructũ
nr̃i laboris abscidit. Quod
uero pro ȩterna uita agit᷑:
etiam post mortem seruat᷑:
& tunc apparere incipit:
cum laborum earnalium
fructus cęperit non uideri.
lbi ergo illa retributio in¬
choat: ubi ista terminatur.
Quisquis igit᷑ iam eterna
cognouit: apud eiꝰ animũ
temporales fructus uilescaÑ.
Tales fructus operemur. qui
maneant: tales fructus ope¬
remur. qui cũ mors cuncta inte¬
rimat: ipsi exordiũ a morte
sumant. Nam qđ ã morte
incipiat fructus dĩ. testat᷑
propħa qui dicit. Cum de¬

Expanded text:
pat. Unde et subditur: Non pat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum de
Abbreviated transcription (Latin):
monibus imperant: uirtutib
choruscant: presentia despici¬
unt : ęt̾nam patriam cũ uo¬
ce morib predicant: eam eti¬
am moriendo diligunt: atq
ad illam ꝑ tormenta pertin¬
gunt. O ccidi possunt: & fle¬
cͥti nequeunt. Nimis ergo
confortatus est principatus
eorum. In ista ipsa passione
qua ceciderunt in morte
carnis: uidete quantũ fuerit
culmen mentis. Unde hoc.
nisi quia confortatus est pͥn¬
cipatus eoꝵ. Sed sic magni.
forsitan pauci sunt: subiun¬
xit. D inumerabo eos: & suꝑ
harenam multiplicabuntur.
Totum mundũ fr̃s aspicite:
martyrib plenus est. Iã pęne
tot qͥ uideamꝰ non sumꝰ : qͦt ueritatis
testes habem̃. Deo ergo numerabi¬
les. nobis suꝑ harenã multi¬
plicati sunt : quia quanti
sint. ã nobis comprehendi nͣ
possunt. Sed quisquis ad hanc
ꝑuenit dignitatẽ ut amicus
uocetur di. sese in se conspici¬
at : dona autẽ quȩ percepit
suꝑ se nichil suis meritis tri¬
buat. ne ad inimicitias erũ¬

Expanded text:
monibus imperant, virtutibus monibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erum
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit a patre suo. quȩ nota
fieri uoluit seruis suis. ut eos
efficeret amicos suos: insi gau¬
dia internȩ karitatis. nisi il¬
la festa suꝑnȩ patriȩ. quȩ nr̃is
cotidie mentib ꝑ aspirationẽ
sui amoris imprimit: Dum
enim audita suꝑ cȩlestia ama¬
mus. amata iam nouimus:
quia amor ipse notitia est.
O mĩa ergo eis nota fecerat:
quia terrenis desideriis immu¬
tati. amoris summi facibus
ardebant. Istos uero amicos
d̃i aspexerat propħa. cum
dicebat. Michi autẽ nimis
honorificati sunt amici tui ds̃.
Amicus enĩ quasi animi cu¬
stos uocat᷑. Quia igit᷑ psal¬
mista perspexit electos di a
mundi huius amore separa¬
tos. custodire in mandatis cȩ¬
lestib uoluntatẽ di: miratus
est amicos di dicens. Michi
autẽ nimis honorificati suns
amici tui dsͣ. Et tanquã si
ab eo protinꝰ causas honoris
tanti nobis insinuari quęre¬
remus: ilico adiunxit. Nimis
confortatus est principatus
eorum. Ecce electi di carnẽ
domant: sꝑm roborant: de¬

Expanded text:
uo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, dae
Abbreviated transcription (Latin):
illos ueritas reuocat. ꝑ quam
ad celsitudinem ꝑuenirent.
Acsi dicatur. Iam uos locus
delectat celsitudinis: sed pͥus
uia exerceat laboris. Per ca¬
licem. ꝑtingitur ad maiesta¬
tem. Si mens urͣa appetit
quod demulcet: prius bibi¬
te qđ dolet. Sic sic ꝑ amarũ
poculum confectionis: perue¬
nitur ad gaudium salutis.
lam ñ dicam uos seruos: qͥa
seruus nescit quid faciat do¬
minus eius. Uos autẽ dixi
amicos: quia omĩa quȩcũq

Expanded text:
illos Veritas revocat, per quam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos
Abbreviated transcription (Latin):
nes baptista ait. Qui habet
duas tunicas: det ñ habenti.
Qui ergo tranquillitatis tẽ¬
pore non dat pro do tunicã
suam: quando in ꝑsecutione
daturus est animã suam:
Lirtus ergo karitatis ut in¬
uicta sit in ꝑturbatione. nu¬
triatur ꝑ miscdam in tran¬
quillitate: quatinus omĩpo¬
tenti dõ primum discat sua
impendere. postmodum se.
estis. O quanta est miscdia
conditoris nr̃i. Serui digni
non fuimus: & amici uocam᷑.¬
Quanta est dignitas homi¬
num. ẽẽ amicos dĩͦ Sed au¬
distis głam dignitatis: audi¬
te & laborem certaminis. Si
feceritis quȩ ego precipio uo¬
bis. Amici mei estis: si ea quȩ
precipio facitis. Acsi aperte
dicat. Gaudetis de culmine:
pensate quib laborib uenit᷑
ad culmen. Certe dum filu¬
⁊ ebedei interueniente matre
quęrerent. ut unus adextris
di. & alius asinistris sedere
debiuissent: audierunt. Po¬
testis bibere calicem quẽ ego
bibiturus sum: Lam locum
celsitudinis quȩ rebant: ad uiã

Expanded text:
nes Baptista ait: Qui habet nes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum semeestis. O qConditoris. Servi digni non fuimus, et angeli nomQuanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis suis ꝑsecutorib affectũ
dilectionis impendit dicens.
Pater. ignosce illis: quia ne¬
sciunt quid faciunt. Quid
ergo mirum si inimicos
diligant discipłi dum ui¬
uunt: quando & tunc inimi¬
cos diligit magister cũ occi¬
ditur  Cuius dilectionis
summam exprimit. cum sub¬
iungit. Maiorem hac dile¬
etionem nemo habet: Iut ani¬
mam suam ponat quis pro
amicis suis. Mori etiam ꝓ
inimicis dñs uenerat. & ta¬
men positurum se animam
pro amicis dicebat: ut ꝓfecto
nobis ostenderet. quia cum
diligendo lucrum facere de
inimicis possumus: etiã ipsi
amici sunt qui persequunt᷑.
Sed ecce nos usq ad mortem
nemo ꝑsequitur. Unde er¬
go probare possumus. an di¬
ligamus inimicose Sed est
quod in pace scẽ eccłiȩ fieri
debeat: unde clarescat si ꝑse¬
cutionis tempore mori pro
dilectione ualeamus. Certe
isdem iohannes dicit. Qui
habuerit substantiã mundi.¬
habere. & clauserit uiscera sua
ab eo: quomodo karitas di ma¬
net in eoe Hinc etiã iohan¬

Expanded text:
 affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundihabere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joan
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter karitatem ha¬
bet. qui & amicũ diligit.
in d̃o: & inimicũ diligit
propter dm̃. Nam sunt
nonnulli qui diligunt
proximos: sed ꝑ affectum
cognationis & carnis qui¬
bus tamͣ in hac dilectio¬
ne. sacra eloquia non con¬
tradicunt. Sed aliud ẽ
quod sponte impenditur
naturȩ: aliud quod pre¬
ceptis dominicis ex kari¬
tate debetur obedientiȩ.

Expanded text:
tatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis. Quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
exterius ã proximo patim᷑:
contra occultum raptorem
interius ugilemus: qui nuͣ¬
quam melius uincitur: nisi
raptor exterior amat᷑. Una
quippe & sumina est proba¬
tio karitatis: si & ipse dili¬
gitur qui aduersat᷑. Hinc
est quod ipsa ueritas crucis

Expanded text:
exterius a proximo patimur, exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt & tam̃ illa sub¬
limia dilectionis prȩmia
ñ assequunt᷑: quia amorẽ
suum nͣ spiritualiter sed
carnalit᷑ impendunt. Pro¬
inde cum dñs diceret. hoc
est mandatum meum ut
diligatis inuicem: ꝓtinus
addidit. sicut dilexi uos.
Acsi aperte dicat. Ad hoc
amate: ad qđ amaui uos.
Qua in re fr̃s karissimi
sollerter intuendum est. qđ
antiquiis hostis dũ mentẽ
nrãm ad rerum tempora¬
lium delectationem trahit.
infirmiorem contra nos ꝓ¬
ximum excitat : qui ea ip¬
sa quȩ diligimus auferre
moliatur. Ñ ec curat an¬
tiquus hostis hec faciens
ut terrena tollat: sed ut ka¬
ritatem in nob̃ feriat. Nã
in odio repente exardescimꝰ:
& dum foris inuiteti esse
cupimus. intus grauit̾ fe¬
rimur. Dum parua foris
defendimus. intus amitti¬
mus maxima: quia dun
rem diligimus temporalẽ:
ueram amittimus dilectio¬
nem. O mĩs quippe qui
nrͣa tollit: inimicus est.
Sed si odio habere cȩperimꝰ
inimicum: intus est quod
perdimus. Cum ergo aliqͥd

Expanded text:
 illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter, impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem , protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos.Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
um cuncta
sacra eloquia
dominicis
plena sint pͣ¬
ceptis: quid
est quod de
dilectione quasi de singula¬
ri mandato dñs dicit. hoc
est preceptũ meum ut dili¬
gatis inuicem: nisi quia om̃¬
ne mandatũ de sola dilecti¬
one est. & omĩa unum pre¬
ceptum sunt : Quia quie¬
quid precipitur: in sola ka¬
ritate solidatur. Ut enĩ
multi arboris rami ex una
radice prodeunt : sic multȩ
uirtutes ex una karitate
generantur. Nec habet ali¬
quid uiriditatis ramus bo¬
ni operis: si non manet in
radice karitatis. Precep¬
ta ergo dominica: & mul¬
ta sunt & unum: multa
ꝑ diuersitatem oꝑis: unu̾
in radice dilectionis. Qua¬
liter autẽ ista dilectio sit¬
tenenda ipse insinuat: qͥ

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda s
Abbreviated transcription (Latin):
eleazar. ds̃ m̃s adutor: & om¬
nium in se credentiũ protecto.
qui dixit: qui me misit pater
mecum est: & non reliquit me
solum. In mathan. donũ: quia
na hominibus. In iacob. quod
ante dixi supplantator anti
dit potestatem calcandi supra
serpentes. & scorpiones. & supͣ
omnẽ uirtutem inimici. In
ioseph. auctus.: id est augmen
tum uitȩ ȩternȩ ut ipse dixit:
ego ueni ut uitam habeant.
& habundantius habeant. In
sc̃ã autẽ & perpetua uirgine
maria. de qua natus est stel
di: qui illuminat omnem
hominẽ uenientem in hunc
quadraginta duas mansiones
uenit in mundum: ut nos ꝑ
istas quoꝙ uenientes in terrã¬

Expanded text:
Eleazar Deus meus adjutor, et omEleazar Deus meus adjutor, et omnium in se credentium protector, qui dixit: Qui misit me Pater mecum est, et non relinquit me solum na hominibus . In Jacob, quod antea dixi, supplantator antiqdit potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . In Joseph auctustum vitae aeternae, ut ipse dixit: Ego veni, ut vitam habeant, et abundantius habeant . In sancta autem et perpetua virgine Maria, de qua natus est, steldi  qui illuminat omnem hominem venientem in hunc quadraginta duas mansiones venit in mundum, ut nos per istas quoque in terra
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is quicumq inuocauerit
nomen dñi hic saluus erit.
In iechonia preparatio dñi
qui ait: si abiero & prepara¬
uero uobis locum. In salathi¬
el petitio mea ds̃. sicut ipse
In zorobabel. magister pecca¬
torum & publicanorum: ut
eos ab errore uiȩ suȩ reuoca¬
ret. In abiuth. pater meus
qui dixit: ego & pat̾ unum
sumus: & qui est pater & om¬
nium credentium caput. In
eliachim. dñi resurrectio qui
ait: qui credit in me non mo¬
rietur in ȩt̾num: & ego resu¬
scitabo eum in nouissimo die.
In azor adiutus qui ait: non
sum solus quia pat̾ mecum
est : & ipse est adiutor omni¬
um sperantium in se. In sadoch.
iustus. sicut scriptum est: ut
sit ipse iustus iustificans eos.
qui in fide abrahȩ sunt. In
loachim. frat̃ m̃s ut ait: siqͥs
fecerit uoluntatem patris mei¬
est. mater mea. & soror mea.
In eliuth. ds̃ m̃s: hoc ex nr̃a
infirmitate dixit ad patrem.
ds̃ ds̃ meus ad te de luce ui¬
gilo: id est ad te resurgam. In

Expanded text:
quia quicunque invocaverit quia quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . In Jechonia, praeparatio Domini, qui ait: Si abiero, et praeparavero vobis locum . In Salathiel, petitio mea Deus, sicut ipse . In Zorobabel, magister peccatorum et publicanorum, ut eos ab errore viae suae revocaret. In Abiud, pater meus, qui dixit: Ego et pater unum sumus , et qui est pater omnium credentium et caput. In Eliachim, Domini resurrectio qui ait: Qui credit in me, non morietur in aeternum . Et ego resuscitabo eum in novissimo die . In Azor, adjutus, qui ait: Non solus sum, quia Pater mecum est , et ipse adjutor omnium sperantium in se. In Sadoch, justus, sicut scriptum est: Ut sit ipse justus, justificans eos qui in fide Abrahae sunt . In Achim, frater meus, qui ait: Si quis fecerit voluntatem Patris meiet mater mea, et soror mea . In Eliuth Deus meus, qui ex nostra infirmitate dixit ad Patrem: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo, ut ad te resurgam . In
Abbreviated transcription (Latin):
pater ur̃ qui in cęlis est. In
asa. attollens. de quo iohannes¬
alt: ecce agnus di. ecce qui
tollit peccata mundi. In io¬
saphat. dñs uidex: quia ipse
uidicabit orbem terrȩ in
ȩquitate & item. pater non
iudicat quemquam: sed omẽ
iudiciũ dedit filio. In ioram.
excelsus: quia ipse ascendit
suꝑ om̃s cęlos. In amasia. po¬
pulus electus: quia ꝑ eum
cui dedit potestatem ligandi
atꝙ soluendi. In oria. robustꝰ
dnĩ. quia captiuam huma¬
deduxit. In ioathan. ꝑfectus:
sicut in euangłio dixit: nos
enim decet implere omẽm
iusticiam. In achaz. appre¬
hendens. qui cȩlum palmo
do dñi. qui ait: confidite qͥa
se. obliuiosus iniquitatis¬
nr̃ȩ: sicut iniezechiele legit᷑.
In qua die conuersus fuerit
peccator ab iniquitate sua:
om̃s iniquitates suȩ obliuioni
tradentur. In amon. fidelis qͥ
ait: petite & dabitur uobis.
Item paulus: ut misericors
fieret. & fidelis pontifex ad
dnm. In iosia salus dñi: quia

Expanded text:
pater vester, qui in coelis est . In pater vester, qui in coelis est . In Asa attollens, de quo Joannes: Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi . In Josaphat judex, quia ipse judicabit orbem terrae in aequitate . Et item: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . In Joram, excelsus, quia ipse ascendits gloria ejus . In Amasia populus elevatus, quia per eum cui dedit potestatem ligandi 452 solvendique. In Ozia robustus Domini, quia captivum humadeduxit. In Joathan, perfectus, sicut in Evangelio dicit: Nos enim decet implere omnem justitiam . In Achaz, apprehendens, qui coelum palmo Domini, qui ait: Confidite, quise oblinostrae, sicut in Ezechiele legitur: In qua die conversus fuerit peccator ab iniquitate sua, omnes iniquitates ejus oblivioni tradentur . In Amon, fidelis, quia ait: Petite, et dabitur vobis . Item Paulus: Ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum . In Josia, salus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
or robur uirtutis exprimi¬
tur. sicut ait: omĩa traham
ad meipsum. In raab. latitu¬
do ȩccłȩ imperii designatur.
In obeth. seruiens: quia non
uenit ministrari sed ministra¬
re: sicut apłs dicit. formam
serui accipiens. In ruth. festi¬
nans. ad salutem nr̃am. In
iesse. incendium qui ait: ig¬
eo: ipse uos baptizabit in
sꝑu scõ & igni. In dauid. de¬
siderabilis. quia dictum est.
speciosus forma pre filiis ho¬
minum.Item bellator
fortis dum diabolum uicre:
& humiliauit calumpniato¬
rem nr̃m. In salomon. pacifi¬
cus sicut dixit: pacem meam
do uobis. pacem relinquo uo¬
bis. Itemꝙ apłs. ipse est pax
nr̃a: qui fecit utraq unum.
In uria: lux mea di. In bech¬
sabee. filia uramenti. de quo
dictum est: iurauit dñs &
non pęnitebit eum. In robo¬
am. latitudo fidelis populi:
unde ait. Multi ab oriente
& occidente uenient: & recũ¬
bent cum abraham. & isaac.
& iacob. in regno cęlorum.
Nolite uocare uobis patrem
suꝑ terram: unus est enim

Expanded text:
oz, robur virtutis exprimitur, sicut ait: Omnia traham ad me ipsum . In Rahab, latitudo Ecclesiae designatur. In Oded, serviens, quia non venit ministrari, sed ministrare , sicut Apostolus dicit: Formam servi accipiens . In Ruth, festinans ad salutem nostram. In Jesse, incendiumeo: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . In David desiderabilis, quia dictuSpeciosus forma prae filiis hominum . Item bellator fortis, dum diabolum devicit et humiliavit calumniatorem nostrum. In Salomone, pacificus, sicut ipse dixit: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Item Apostolus: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . In Uria, lux mea Dei. In Bersabee, filius juramenti, de quo dictum est: Juravit Dominus, et non poenitebit eum. . In Roboam, latitudo fidelis populi. Unde ait: Multi ab oriente et occidente, venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Nolite vobis patrem vocare super terram. Unus est enim