comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bami  dm̃i. Q uomodo compleat᷑ oratio dominica insepti¬
omĩa in consumatione orationis uenit clausula uniuersas
pecitiones & preces nras. collecta breuitate concludens.
In nouissimo enĩ ponimus sed libera nos a malo. cõprehen¬
dens aduersa cuncta. quȩ contra nos in hoc mundo molit᷑
si de precantib atq implorantib opem suam prestat.
Quando autẽ dicimus libera nos a malo. nichil reman&.
nem dĩ aduersus malum petimus. qua impetrata contra
omĩa quȩ diabolus in mundum operat᷑. securi stamus &
mitum fratres dilectissimi. si oratio talis ÷ quã ds̃ docuit.
qui magisterio suo omnem precẽ nr̃am salutari sermone
brtuiauit : Hoc iam ꝑ isaiam ꝓphetam fuerat ante.
predictum. cum plenus spc̃seõ de dĩ maiestate ac pie
ans in iustia. qm̃ sermone breiuiatũ faciae ds̃ in toto orbe cerre¬
aulando dicit erprianus qđ illa ima petitione conclusa sit
omnis oratio nr̃a. idi seđlibera nos amalo. in ea possumus in¬

Expanded text:
mini. Quomodo compleatur oratio Dominica, in septiomnia in consummatione oratipetitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet qnem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam prophetam fuerat ante praedictum, cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietans in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terr. Quando dicit Cyprianus quod illa una petitione conclusa sit omnis oratio nostra, id est, Sed libera nos a malo, in eo possumus in
Abbreviated transcription (Latin):
Do legium apud indos: opi pere preciosus ẽ. Ac idõ quando
intermitat᷑ gła in excelsis dõ. siue alia caritas sacri ordinis
ad tempus. multo auidius sumit̃ quando reddit᷑. & clarius
in animis deuotorũ resplend&. quando ab eruginosis reparat᷑.
Quasi canticũ nouũ reddit̾ gła in excelsis dõ in nocte nati¬
uitatis dñi. ut eo magis nobis ad memoriã reducat᷑: tunc
primo celebratũ ẽẽ cundem canticũ hrmnis angłorum.
ISSAM quam celebramus DEYATALE DNI¬
in nocte natiuitatis dñi: teleforus aplicus constituit.
Ita scriptũ ẽ ingestis episcopilib Hic constituit ut nata¬
le dm̃ noc te missȩ celebrarent. Ut opinor ꝓpter recordati¬
onem angłorũ. qͥ nocte illa cecinerunt gła in excelsis dõ
In cãdem natiuitate statuit auctor officii missa celebrar:
mane scđa. Qđ suꝑius p̃tulimus de natiuitate ioħis. que
hab& missã in initiolucis: hoc & in ista retinemꝰ quã uis

Expanded text:
Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Ac ideo quando Pulegium apud Indos pipere pretiosius est. Ac ideo quando intermittitur Gloria in excelsis Deo, sive alia claritas sacri ordinis ad tempus, multo avidius sumitur quando redditur; et clarius inanimis devotorum resplendet, quando ab aeruginosis reparatur. Quasi novum canticum redditur, Gloria in excelsis Deo, in nocte Nativitatis Domini, ut eo magis ad memoriam nobis reducatur, tunc primum celebratum esse eumdem cantum Hymnis Angelorum. issam, quam celebramus in nocte Nativitatis Domini, Telesphorus apostolicus constituit. Ita scriptum est in Gestis episcopalibus: Constituit ut natali Domini noctu missae celebrarentur. Ut opinor, propter recordationem angelorum, qui nocte illa cecinerunt, Gloria in excelsis Deo. In eadem Nativitate statuit auctor officii Missam celebrari mane secundam. Quod superius praetulimus de nativitate Joannis, quae habet missam in initio lucis, hoc et in ista retinemus, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
mã meam: ut excit& eos qͥ in quinta ebdomada. sopo¬
re neglegentię ob pressi sunt. Quomodo nr̃am domũ
preparart̃ debeamus in sequentib memorata lectio
monstrat. Non in commes sationib & ebrietatib non
in cubilib & in pudiciis. non in contentione & emillatio¬
uentura sollempnia congruis honorib precedamus.
Si qͥs uoluerit dicta nr̃a infringere. quasinon sint
uuͣ ebdomadę plenȩ a memorata dm̃ca usq ad nati¬
uitatem dñi. uidetur mͥ ignarus esse regulae sacrae scriptu¬
rae quae aperte totum sol& implere. Uidi tẽpore priscogła
in excelsis dõ pretermictere in dieb aduentus dñi & in aliquib
locis dal maticas. Hab& enĩ & istud aliquidrationis. ad
in sinuandũ tempus ueteris testamenti. Et aliomodo. Quicqͥd¬
muhelis. Puer samuhel ministrabat ante dñm corã heli: &
sermo dñi erat preciosus. Idõ dr̃ preciosus: quia illo tepore

Expanded text:
mam meam, ut excitet eos qui in quinta hebdomada sopomam meam, ut excitet eos qui in quinta hebdomada sopore negligentiae oppressi sunt. Quomodo nostram domum praeparare debeamus in sequentibus memorata lectio monstrat: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulventura solemnia congruis honoribus praecedamus. Si quis voluerit nostra dicta infringere, quasi non sint quatuor hebdomadae plene a memorata Dominica usque in Nativitatem Domini, videtur mihi ignarus esse regulae sanctae Scripturae, quae a parte totum solet implere. Vidi tempore prisco, Gloria in excelsis Deo, praetermitti in diebus Adventus Domini, et in aliquibus locis dalmaticas. Habet enim et istud aliquid rationis, ad insinuandum tempus Veteris Testamenti. Nulli dubium qmuelis: Puer Samuel ministrabat ante Dominum coram Heli, et sermo Domini erat pretiosus. Ideo dicitur pretiosus, quia illo in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uenturꝰ in illud intrare. Idõ seribit auctor quinq lecti¬
ones quinq ebdoma darũ. ut nos ortetur circũ cidere
quinq sensus nr̃os ab om̃i uitio. & parare mansionẽ dignã
regi & dño iatqs uero ꝓphetȩ. Deipso rege. dicit prima
hoc ẽ nomen qđ uocabunt eũ dñs iustus nr̃. Et in euangłio.¬
Quia hic ÷ uere ꝓpheta: qui uenturus ẽ inmundum.
Auctor missalis siue antiphonarii eandẽ preparationẽ
nuntios quinq sensus ad animã bene aut male oꝑat᷑. ita ꝑ
uiiiͦ elementa. aut ruit in malis corporalib aut surgit ad
ut si usq modo torpuimus neglegentia. de huic surga mus
ad mundandam domũ nrãm. ut qui non excitatus ẽ in quin¬
ta ebdomada. saltẽ surgat in quarta. Ipsũ enĩ sonat
lectio quȩ legit᷑ in uis ebdomada scimus qͥa hora ẽ iam
nos surgere. Non dubito cantorẽ ꝓpterea in memorata
eblomada cũ tuba sua exaltare uocẽ. ad te leuaui ani¬

Expanded text:
venturus intrare in illum. Ideo scribit auctor quinque lectiventurus intrare in illum. Ideo scribit auctor quinque lectiones quinque hebdomadarum ut nos hortetur circumcidere quinque sensus nostros ab omni vitio, et parare mansionem dignam regi et Domino atque vero prophetae. « De ipso rege dicit prima hoc est nomen, quod vocabunt eum, Dominus justus noster. Et iterum iQuia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum. « Auctor Missalis sive Antiphonarii eamdem praeparationemrnuntiis quinque sensibus ad animam bene aut male operatur; ita per quatuor elementa aut ruit ad mala corporalia, aut surgit ad ut, si usque modo torpuimus negligentia, dehinc surgamus ad mundandam domum nostram, ut qui non excitatus est in quinta hebdomada, saltem surgat in quarta. Ipsum enim sonat lectio quae legitur in quarta hebdomada: Scimus quia hora est jam ua. Non dubito propterea cantorem in memorata hebdomada cum tuba sua exaltare vocem: Ad te levavi ani
Abbreviated transcription (Latin):
gł s̃ missus ad rachariã nuntius natiuitatis p̃cursoris dñi.
Uerũ &iam & ꝓphetia zachanȩ de aduentu dm̃& gabriel
missus ad mariã uirginẽ narrans ei conceptionẽ saluato¬
ris nr̃i. & cȩt̾ra talia usq ad issã natiuitatẽ. Nempe & ipsa
quarta ebdomada hȩc ẽ. quę proxima ẽ ante natiuitatẽ
diũi. siue in qua celebrat᷑ singularis ẽ. Hab& in matutina¬
li officio ꝑ unã quãq feriam antiphonas proprias in psal¬
Imis. Et alio mͦ. auctorlectionarii doc& nos quã fortis
sit dñs. qui uenturus ẽ adnos & intraturus domũ nr̃am¬
ut inca habitet. quam solemus Habitare sordidare quinq sensib:
corporis nr̃i. Illices forme: intrant ꝑoculos. Suspicio mala
defrẽ : ꝑaures. Odor libidinosus : ꝑnares. ꝑ os ingluuies
polluit. ꝑ tactũ crudelitas. In sordib non uult habitare
rex uenturus. nisi ita purgetur hospiciũ. ut nec saltem
puluis taliũ fatasmatũ remaneat. non dignabit᷑ hospes

Expanded text:
 videlicet nuntius nativitatis praecursoris Domini. Verum etiam et prophetia Zachariae de Adventu Domini, et Gabriel missus ad Mariam virginem narrans ei conceptionem Salvatoris nostri, et caetera talia usque ad ipsam Nativitatem. Nempe et ipsa quarta hebdomada, hoc est, quae proxima est ante Natale Domini, sive in qua celebratur, singularis est. Habet in matutinali officio per unamquamque feriam antiphonas proprias in psalmis. Et alio modo auctor Lectionarii docet nos quam fortis sit Dominus, qui venturus est ad nos, et intraturus domum nostrut in ea habitet, quam solemus sordidare quinque sensibus nostris. Illices formae intrant per oculos, suspicio mala de fratre per aures, odor libidinosus per nares, per os ingluvies polluit, per tactum crudelitas. In sordibus non vult habitare rex venturus. Nisi itaque purgetur hospitium, ut nec saltem pulvis talium phantasmatum remaneat, non dignabitur hospes
Abbreviated transcription (Latin):
acutione trans grederȩt̾ legẽ dauid. Huicrei aliquid simile
scripsit in nocentius papa: capitulo lu. Ergo qđ necessitas
ꝓ remedio repƿerit: cessante necessitate deb& utiq cessare
parit̃ qđ urgebant. quia alius ẽ ordo legitimus. alia usurpa¬
tio quã ad presens fieri tempus impellit. Nãq uidileonem
a płicũ diluculo intrare ad missam. nescio utrũ causa necesfita¬
tis intercedente hoc ager&. ansola potestate. Qđ legimus
in gestis pontificalib: hoc scripsimus. Fulg& enim potestas: racio¬
ne decorata. Protulit enĩ thelefforus memoratus rationẽ de
hora missȩ. Quadere in cumbimus suȩ auctoritati

Expanded text:
atione transgrederetur legem David. Huic rei aliquid simile atione transgrederetur legem David. Huic rei aliquid simile scribit Innocentius papa, cap. 55. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necespariter quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio quam ad praesens fieri tempus impellit; quapostolicum diluculo intrare ad Missam, nescio utrum causa necessitatis intercedente hoc ageret, an sola potestate. Quod legimus in gestis pontificalibus, hoc scripsimus. Fulget enim potestas ratione decorata. Protulit enim Telesphorus memoratus rationem de hora missae, qua de re sponte incumbimus suae auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
cursum nullupresumcr& missas celebrart. qua hora dñs nr̃
ascendit in cucem. Si enĩ ꝓpterta aptum ÷ iuxta memoratum
papã tempis horȩ cerciȩ cdebrationi missȩ. quia in colegit᷑ scđm
dicere aptum eẽ tempus horȩ sextę quo scđm matheũ crucem
ascendit. sed & tempus horȩ nonȩ quando emisit spm̃. Haec
tria tempora sacrata sunt xp̃i fixione linguis iudaeorũ & ligno
Hi qͥ ante horam terciam siue post horam nonam necessario
offerunt sacrificium ds̃ amore diuino infecti: ut non prete¬
reat dies sine illorũ sacrificio. ut reor non boc agunt quasi
propterue contra instituta apłica. sed habent causã seriam
qua excusari ꝓbabilit̾ se possint. ut dñs discipłos suos defen¬
dit reprehensos a iudacis. quando uellebant spicas. quasi hoc
facerent qđ nonlicaebat in sabbatis. exemplo clauid quando ne¬
cessitate famis trans gressus ẽ legem ut manducar& panes
consecratos. Famis utiq in causa fuit. ut probabili excus.¬

Expanded text:
rsum nullus praesumeret missas celebrare, qua hora Dominus noster ascendit in crucem. Si enim propterea aptum est, juxta memoratum papam, tempus horae tertiae celebrationi missae, quia in eo legitur secdicere, aptum esse tempus horae sextae, quo secundum Matthaeum crucem ascendit: sed et tempus horae nonae, quando emisit spiritum: Haec tria tempora sacrata sunt Christi fixione linguis Judaeorum et ligno. Hi qui ante horam tertiam, sive post horam nonam necessario offerunt sacrificium Deo amore divino infecti, ut non praetereat dies sine illorum sacrificio, ut reor, non hoc agunt, quasi proterve contra instituta apostolica: sed habent causam seriam, qua excusare probabiliter se possint, ut Dominus, discipulos defendit reprehensos a Judaeis, quando vellebant spicas, quasi hoc facerent quod non licebat in sabbatis, exemplo David, quando necessitate famis, ingressus est legem, ut manducaret panes consecratos. Fames utique in causa fuit, ut probabili excus
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo quidem altare utrumq ex unius eiusdemq̃.
generis lignis factũ. sed non utrumq auro coopertum:
Seo in hõc altari nicbilᷤͤᷤ offerebatur. uerũ a romata
tantum a dolebantur. quia dñs preces siue lacrimas
effundens: non pro suis erratib qui nulli erant: sed ꝑnr̃a
hominem dm̃ sedentem ad dexteram maiestatis in excel¬
sis significat: ita altare extra uelum quidem seo prope
introitũ eius positũ: eundem mediatorẽ dĩ & hominum
potest figuraliter ex primere: Uestimenta altaris xp̃i. scĩ
apłi sunt̾. de quib oictum est: & relicto eo om̃s fugerunt:¬

Expanded text:
Quomodo quidem altare utrumque ex unius ejusdemque Quomodo quidem altare utrumque ex unius ejusdemque generis lignis factum, sed non utrumque erat auro coopertum. Sed et in hoc altari nihil carnale offerebatur, verum aromata tantum adolebantur, quia Dominus preces sive lacrymas effundens, non pro suis erratibus, qui nulli erant, sed pro nohominem Deum sedentem ad dexteram majestatis in excelsis, significat ita altare extra velum quidem, sed prope introitum ejus positum, eumdem mediatorem Dei et hominum potest figuraliter exprimere. Vestimenta altaris, Christi sancti sunt, de quibus scriptum est: Et relicto eo omnes fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsum in prima oratione missae sonat sacerdos
dicendo Ita ablato uetustatis errore : resurrectionis suȩ
gram largiatur: Affert & oleum : quo ungatur sui
c̃onsortes De quib. dicit petrus Uos estis gẽnus electũ.
regale sacerdotium Restat adhuc unum in romano or¬
dine: ubi prȩcipit. & quinta feria usq insabbatũ sc̃mnuda
sint altaria: Quot aliud non significat nisi fugam
apłorum. quam ipse dñs testatur in eii angelio iħis ita.
Modo creditis. ecce uenit hora. ut dispergamini unus¬
quisq in propria: & me solum relinquatis. Quod au¬
gustinus in eodem ita tractat: Iunc ita perturbamini: ut
&iam hoc quod modo creditis relinquatis. Alta re xp̃m
significat. ut beda narrat in libro de tabernaculo &
uãsis eius Aureum uero altare ipsum dm̃ significat.
qui miro atq in effabili modo ita carnem ueram traxit ex
adam: ut a peccato carnis adae ueraciter ẽẽt immunis.

Expanded text:
Idipsum in prima oratione Missae sonat sacerdos, Idipsum in prima oratione Missae sonat sacerdos, dicendo: Ita nobis ablato vetustatis errore resurrectionis suae gratiam largiatur. Affert et oleum quo ungantur sui consortes, de quibus dicit Petrus: Vos estis genus electum, regale sacerdotium. Restat adhuc unum in Romano Ordine, ubi praecipit, ut a quinta feria usque in Sabbato sancto nuda sint altaria: quod aliud non significat, ni fallor, nisi fugam apostolorum, quam ipse Dominus testatur in Evangelio Joannis: Modo creditis: ecce venit hora, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Quod Augustinus in eodem ita tractat: Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis relinquatis +. Altare Christum significat, ut Beda narrat in libro de Tabernaculo et Vasis ejus. Aureum vero altare ipsum Dominum significat, quia miro atque ineffabili ordine ita carnem veram traxit ex Adam, ut a peccato carnis Adae veraciter esset immunis.
Abbreviated transcription (Latin):
usq aosui baptis matis: caefimonias legis & ipse seruat &
a cunctis seruari desiderat: Transductam plebem iorda¬
nen iosure petra circun cidit. quia baptismi gratia
celebrata: saluator &iam cogitationum illecebras quod
annos quasi solito manna nutrire sacramenta legis
quamuis ad cȩlestia promissa paulatim prouocans
obseruare non cessat. donec tempore prȩfixo deside¬
ratum pascha cum discipulis manducans: ita demũ
manit᷑ illic cessante. mundissima sui corporis & sangui¬
nis mỹsteria in crucis altari consecrata. quasiarima
terrae repromissionis. imbuendis fidelib afferat Et iterũ.
Et accepto calice: gras egit & dixit: Accipite & diuidite
inter uos Et hic calix ad uetus illud pascha cui finem
desiderat imponere pertin& Quo accepto gratias egit.
obhoc nimirum quia uetera transitura. & uentura fuerant
omnia noua Lex non soluebat peccata. s. puniebatꝰ
ixp̃s in quinta feria ueteri legi dat fĩnem. peccata ebsoluit.

Expanded text:
us sui baptismatis caeremonias legis et ipse servat, et a cunctis servari desiderat. Transductam plebem Jordanem Josue petra circumcidit, quia baptismi gratia celebrata, Salvator etiam cogitationum quod annos quasi solito manna nutriret, sacramenta legis, quamvis ad coelestia promissa paulatim provocans, observare non cessat: donec tempore praefixo desideratum Pascha cum discipulis suis manducans, ita demum mane illucescente, mundissima sui corporis et sanguinis mysteria in crucis altari consecrata quasi azyma terrae repromissionis imbuendis fidelibus afferat. Et iterum: Et accepto calice gratias egit, et dixit: Accipite et dividite inter vos. Et hic calix ad vetus illud Pascha, cui finem desiderabat imponere, pertinet. Quo accepto, gratias egit, ob hoc nimirum, quia vetera transitura, et futura fuerant omnia nova. Lex non solvebat peccata, sed puniebat. Christus in quinta feria veteri legi finem dat, peccata absolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
die legitur lectio libri exodi. inqua agnus qui die domi¬
nico ierłm ad immolandum in trauit. immolatur dicit
lestio: Decima dic mensis huius tollat unus quisq agnũ
per familias & domos suas. & seruabitis eum usq. ad quartã¬

Expanded text:
die legitur lectio libri Exodi, in qua agnus, qui die Domidie legitur lectio libri Exodi, in qua agnus, qui die Dominico Jerusalem ad immolandum intravit, immolatur. Dicit lectio: Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per familias et domos suas de qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ser ⁊iora uarietas.÷. in sexta feria: quã parasceuen uocamꝰ.
Parasceue ut beda dicit: prȩparatio interpretatur. Quo
nomine iudaei qui inter grecos conuersabantur: sextam
sabbati quae nunc a nobis sexta feria uocatur appellabant.
quoo eo uidelic& die. quae insabbato fuerint necessaria
pręparabant: iuxta quoo de manna quondã erat prȩceptũ.
Sexta cuitem oie colligetis duplum. & cetera. Qui uõ inter
romanos ducunt uitam udei: usitatius eum latin e
egnam puram cognominant Haec sexta feria sextae
feriae primae creationis. &.xͭ i. actati huius mundi coa¬
ptatur. De sexta feria primae creationis: dicit qui supra
in libro de temporibus Sexta die terra suis animantibus
impletur. & homo primus ad imaginem d̃ĩ creatur.
moxq. ex eius latere dormientis sũpta costa femina fabri¬
filius dĩ incarne qui hominem ad inaginem dĩcreartͥe
sꝓparuit. qui dormiens incruce sanguinem & etquã de
latere. unde sibi aecclesiam consecrar&e emanauit. Eadem

Expanded text:
exta feria, quam Parasceven vocamus. Parasceve, ut Beda ait, praeparatio interpretatur. Quo nomine Judaei, qui inter Graecos conversabantur, sextam sabbati, quae nunc a nobis sexta feria vocatur appellabant: quod eo videlicet die, quae in sabbato fuerant, necessaria, praepararent juxta quod die sexta manna quondam erat praeceptum: sexta autem die colligetis duplum, etc. Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eam Latine coenam cognominant. Haec sexta feria, sextae feriae primae creationis, et sextae aetatis hujus mundi coaptatur. De sexta feria primae creationis dicit, qui supra in libro de Temporibus: Sexta die terra suis animantibus impletur, et homo primus ad imaginem Dei creatur moxque ex ejus latere dormientis sumpta costa, femina fabriFilius Dei in carne, qui hominem ad imaginem Dei crearet, apparuit: qui dormiens in cruce, sanguinem et aquam de latere, unde Ecclesiam sibi consecraret, emanavit. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
pro seũario. Quando pacem & unammitatẽ popłi ꝓiuda.
Interim cantus celebratur in domo dñi: dicente eo dẽ
parali pomenon. Constituit quoq leuitas in domodñis
cum crmbalis & psalterus. & citharis. scdm dispositio¬
nem dauid. Et paulo post. Cumq offerentur holo causta
ceperunt iaudes canere dño: & clangere tubis. atq. in
diuersis organis quȩ dauid rex reppererat concrepa re
Omni autem turba ad orante. cantores qui tenebant
tubas erant in officio suo: donec impleretur holocaustũ.
cumq finita eẽt oblatio. incuruatus ÷ rex & omnes qui
cum eo erant: & adorauerunt. Sed antequã ingrede¬
rentur sacerdotes ad holo causta. lauerunt manus
suas : ut scriptum ÷ in libro exodi centesimo capitulo

Expanded text:
pro sanctuario: quando pacem et unanimitatem populi, pro Juda. Interim cantus celebratus in templo Domini, dicente eodem Paralipomenon: Constituit quoque Levitas in domo Domini cum cymbalis et psalteriis et citharis, secundum dispositionem David . Et paulo post: Cumque offerrentur holocausta, coeperunt laudes canere Domino, et clangere tubis, atque in diversis organis, quae David rex repererat, concrepare. Omni autem turba adorante, cantores qui tenebant tubas erant in officio suo, donec compleretur holocaustum. Cumque finita esset oblatio, incurvatus est rex, et omnes qui erant cum eo, et adoraverunt. Sed antequam ingrederentur sacerdotes ad holocausta, lavabant manus suas, ut scriptum est in libro Exodi. Locutu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si in persona a aron ipsum magnum pontificem
dñm saluatorem accipere uolumus. constat &iam
huius aqua lauacri. priusquam ad altare oblaturus
intrar& et̃ lotum. quia priusquam ermiãma sui sacro sancti
corporis. ꝓpter salutem nr̃am in altari crucis incender&. ꝓ nr̃o
amore &iam lacrimas fudit. qđ in resurrectione lazari mn̾no¬
tuit celeberrime. Cantantib adhuc cantorib uadit sacerdos
ad altare & orat. quod cȩteros premonuit facere. Orat ꝓ
oblatarum. ne fiat illi qd factum ÷ becsamitib qui cẽmere
uiderunt archam dñi. de quo scribitur in libro samuhelis.
Percussit autem de uiris bethsamitib eo qđ uidissent archã
suscipit oblationes sacerdotum & diaconorum. quib licitum
est accedere ad altare. accipit &iam ab arcbidiacono duas.
unam ꝓ se & alteram pro diacono. Ex turibulo quod super¬
imponit post orationem. de monstretur ꝑ quem ei propiti¬

Expanded text:
Quod si in persona Aaron ipsum magnum pontificem Quod si in persona Aaron ipsum magnum pontificem Dominum salvatorem accipere volumus, constat etiam cum hujus aqua labri prius, quam ad altare oblaturus intraret, esse lotum: Quia, priusquam thymiama sui sacrosancti corporis propter salutem nostram in altari crucis incenderet, pro nostri amore etiam lacrymas fudit, quod in resurrectione Lazari celeberrime innotuit. Cantantibus adhuc cantoribus, vadit sacerdos ad altare, et orat: Quod caeteros praemonuit facere, agit. Ooblatarum, ne fiat illi quod factum est Bethsamitibus, qui temere viderunt arcam Domini, de quo scribitur in libro Samuelis: Percussit autem de viris Bethsamitibus, eo quod vidissent arcam suscipit oblationes sacerdotum et diaconorum, quibus licitum est accedere ad altare. Accipit etiam ab archidiacono duas: unam pro se, et alteram pro diacono. Ex thuribulo quod superimponit post orationem, demonstrat per quem ei propiti
Abbreviated transcription (Latin):
quas significa mus offerimus. ita sacrificantes: non altari
uisibilẽ sacrificiũ offerendũ ẽẽ nouerimus. quam illi cuius
in cordib nr̃is inuisibile sacrificiũ nos ipsi eẽ debeamus
Susceptis oblationib reuertitur sacerdos ad altare. dispo¬
nente dia cono oblata suꝑ altare. more primorum septem
diaconorum. Lauat sacerdos manus more priorũ sacer¬
dotum ut extersae sint a tactu communiũ manuum.
atq terreno pane. Quȩ lauatio manus mundationem
signat cordis. ꝑ lacrimas & compunctiones. sicut beda
sacerdotes ingrediantur taberna culum. & timia ma
dño incendant. Duob namq modis: lacrimarum &
compunctionum status distinguitur. Et post pauca.
Neq enim quisquam de plebe lauari. sed ipse ponti¬
fex iussus est & filii eius. sacerdotes uidelic & gradus
inferioris. quia magnorum uirorum sicut perfectior
uita. sic & compunctio sol& eẽ sublimior. Et iterum

Expanded text:
quas significamus offerimus: ita sacrificantes non alteri quas significamus offerimus: ita sacrificantes non alteri uisibile sacrificium offerendum esse nouerimus quam illi, cuius in cordibus nostris inuisibile sacrificium nos ipsi esse debemus+ Susceptis oblationibus, revertitur ad altare, disponente diacono oblatas super altare, more primorum septem diaconorum. Lavat sacerdos manus suas more priorum sacerdotum, ut extersae sint a tactu communium manuum, atque terreno pane. Quae lavatio manus, munditiam cordis signat perlacrymas et compunctiones, sicut Beda sacerdotes, ingrediantur tabernaculum, et thymiama Domino incendant. Duobus namque modis lacrymarum et compunctionum status distinguitur. Et post pauca: Neque enim quisquam de plebe ibi lavari, sed ipse pontifex jussus est, et filii ejus, videlicet sacerdotes gradus inferioris, quia magnorum virorum, sicut perfectior vita, sic et compunctio solet esse sublimior. Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
abomni carnali cupiditate . Et sicut illud nit& suo
splendore. ita intentio offerentium simplicitate
niteat coram dõ. De in transit sacerdos : ad suscipi¬
endas oblationes. Interim cantores cantant more
antiquorum ut iam pretulimus. siue turbarum
que cantabant xp̃o uenienti hierusalem. Ropłs
dat oblationes suas id est panem & uinũ: scđm
ordinem melchi sedehc. Panis quem offere & unũ.
exprimunt omnia desideria pia intrinsecus latentia.
siut suit pro in molatione. seu pro hostia uiua qdđ foris agitur.
signum est illius qd intrinsecus lat&. Vnde agustinus in
libro decimo. capitulo nono decimo. Qui aitem putant
haec uisibilia in uisibilia sacrificia. diis alienis congruere.
qualia sunt purȩ mentis & bonę uoluntatis officia. ꝓfecto
nesciunt. haec ita ẽẽ signa illorum sicut uerba sonantia
signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes atq laudantes
ad cum dirigimus sacrificantes uoces. cui res ipsas in corde

Expanded text:
ab omni carnali cupiditate, et sicut illud nitet suo ab omni carnali cupiditate, et sicut illud nitet suo splendore, ita intentio offerentium simplicitate niteat coram Deo. Dein transit sacerdos ad suscipiendas oblationes: interim cantores cantant more antiquorum, ut jam praetulimus, sive turbarum, quae cantabant Christo venienti Hierusalem. Populus dat oblationes suas, id est, panem et vinum secundum ordinem Melchisedech. Panis quem offert et vinum exprimunt omnia desideria pia intrinsecus latentia, sive sint pro immolatione, seu pro hostia viva. Quod foris agitur, signum est illius quod intrinsecus latet. Unde Augustinus in libro decimo de Civitate Dei, c. 19: Qui autem putant haec visibilia sacrifiqualia sunt purae mentis et bonae uoluntatis officia: profecto nesciunt haec ita signa esse illorum, sicut uerba sonantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes adque laudantes ad eum dirigimus significantes uoces, cui res ipsas in corde
Abbreviated transcription (Latin):
cum uicus ae concupis centus. atq in hostiam uiuentem dõ
psais solert. Si altart qđ prefigurabatur ab altam bo¬
hocaust. significat generalem uitam iustorium. edtio¬
nes gue uneo osferuntur. eorum cogitationes & bonaoꝑa
contra orat pro sacerdote ut simul cum suo spũ sit dñs
cum cus Haec salutatio: introitum demonstrat acdaliud
osferentium sese ad suam conscientiam intro ducatioi
quis hab& ad in molandum in mol&: idi siquis conscius
÷ propria uicii. rog& ut mucrone in uisibili feriatur.
diquis hab& uoluntarium sacrificium. siue sponta¬
teum. siue pro quacumq resit. precetur anteiuam
demanu cius exeat. ut acceptabilis sit dño. nec despi¬
ciatur sicut despectus ÷ cain: quia non recte osfere¬
bat . Anterim ponitur sindo in altare. Sindone quã
solemus corporalem nominare : am monemur omnu
scilic& popłs & ministrialtaris. nec non & sacerdos.
ut sicut illud linteum castigatum est ab omnina¬
turali uiriditate & bumore. ita mens offerentium

Expanded text:
s, atque in hostiam viventem Deo offerre solent: si altare quod praefiguratur ab altari holocausti, significat generalem vitam justorum, oblationes quae in eo offeruntur, eorum cogitationes et bona opera contra orat pro sacerdote, ut simul cum suo spiritu sit Dominus cum eis. Haec salutatio introitum demonstrat ad aliud squisque offerentium sese ad suam conscientiam introducat. Si quis habet ad immolandum, immolet, id est, si quis conscius est proprii vitii, roget ut mucrone invisibili feriatur; si quis habet voluntarium sacrificium, sive spontaneum, sive pro quacunque re sit, precetur antequam de manu ejus exeat, ut acceptabile sit Domino, nec despiciatur, sicut despectum est Cain, quia non recte offerebat . Interim ponitur sindon in altare. Sindone quam solemus corporale nominare, admonetur omnis: scilicet populus et ministri altaris, necnon et sacerdos, ut sicut illud linteum castigatum est ab omni naturali viriditate et humore, ita sit mens offerentium
Abbreviated transcription (Latin):
popło israhel in multiplici scriptura sc̃ę legis quam
in quibus lib& reb quib dm̃ colebant: quȩcumq illis dic¬
ta & precepta sunt. umbraei fuerunt futurorũ. Quorũ
secretam dicit sacerdos. Agnus paschalis latebat in
xp̃o: qui in molandus erat. Hoc erat secretũ apłis. erac
secretum cȩteris fidelib qui cum eo erant. Erat secre¬
tum popło iudȩorum. usq ad diem cenȩ: quo ipse apertiũ
manifestare dignatus ÷ passionem suam. usq ad diem
illum pretenditur secreta sacerdotis. Moraliter.
In presenti officio altare nr̃m prefigurabat altare
holo causti. quo in molabant᷑ uictinȩ ꝓpeccato. ꝓ regno.
ꝓ sancturio. ꝓ iuda. ꝓ uotis. ꝓspontaneis. Hasobłati¬
ones cotidie habemus in nr̃a ȩccła. easdem ꝑ manus sa¬
cerdotis offerimus. Altare nr̃m in presenti designat

Expanded text:
populo Israel in multiplici Scriptura sanctae legis, qupopulo Israel in multiplici Scriptura sanctae legis, quin quibuslibet rebus, quibus Deum colebant, quaecunque illis dicta et praecepta sunt, umbrae fuerunt futurorum, quae imecretam dicat sacerdos. Agnus paschalis latebat in Christo, qui immolandus erat. Hoc erat secretum apostolis, erat secretum caeteris fidelibus qui cum eo erant: erat secretum populo Judaeorum usque ad diem coenae, quo ipse apertius manifestare dignatus est passionem suam. Usque ad illum diem protenditur secreta sacerdotis. Moraliter in praesenti officio altare nostrum praefiguratur ab altari holocausti, quo immolabantur victimae pro peccato, pro regno, pro sanctuario, pro Juda, pro votis, pro spontaneis. Has oblationes quotidie habemus in nostra Ecclesia: easdem per manus sacerdotis offerimus. Altare nostrum designat
Abbreviated transcription (Latin):
uerat corda cantantiũ. requirebat in templo quando
eiecit inde uendentes & ementes dicens. Scriptum
est: domus mea domus orationis uocabitur. dũ enĩ
sacerdos suscipit oblationes: cantores cantant quã¬
diu enim turba cantabat osanna in excelsis. xp̃s uota
eorum suscipiebat: Oblatione suscepta. saceidos
redit ad altare. ut in eo disponat. siue ipse. sue
qaconis. oblationes coram dño eiua in ali in molatutuas
est in sequentibus missȩ. xp̃s eruim post aecepta uota
cantantium hierusalem & templum dñ urtauit. inquo
caat altane. ibiq presentauit se ipsum dõ patri ad in¬
mnolationem futuram. Postea dicit sacerdos seretam
memoriam ducantur. Augustinum legamus super
ios mubi exponit xp̃m uenisse addiem festum
scenopbegiȩ non manifeste. sed quasi in occulto. lta
in quit manifestetur ergo tollatur uelum. appareat
quod erat secretum. Omnia quȩ dicta sunt antiquo

Expanded text:
verat corda cantantium, requirebat in templo quando verat corda cantantium, requirebat in templo quando ejecit inde vendentes et ementes, dicens: Scriptum est: Domus mea domus orationis vocabitur . Dum enim sacerdos suscipit oblationes, cantores cantant. Quandiu enim turba cantabat, Hosanna in excelsis , Christus vota eorum suscipiebat. Oblatione suscepta, sacerdos redit ad altare, ut in eo disponat sive ipse, sive diaconus oblationes coram Domino, quas illi immolaturus est in sequentibus missae . Christus enim, post accepta vota cantantium, Hierusalem et templum Domini intravit, in quo erat altare, ibique se praesentavit sibi, Deoque Patri ad immolationem futuram. Postea dicit sacerdos Secretammemoriam ducantur. Augustinum legamus super Joannem , ubi exponit Christum venisse ad diem festum scenopegiae, non manifeste, sed quasi in occulto, ita, inquit: Manifestetur ergo, tollatur velum, appareat, quod erat secretum. Omnia quae dicta sunt antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
se urdam uementem sibi obuiam. qm̃ taliserat consuetu¬
do indeorum ut agustinus in psalmo sepe ex pugsiaue¬
runt me. Nostis enim inquit fratres quando transitur. pro
perantis est. consuetudo ÷ ut dicatur illis. benedictio dñi
suꝑ uos. Et magis si ita consuetudo erat in gente iudeo¬
rum. nemo transiebat & uidebat aliquod opus in agro.
uł inuinea. uł in messe. uł in aliquod eius modi nonlice¬
bat transire si ne benedictione. Haec consuetudo man&
usq. hodie in nr̃a ȩccła : quando transitum facimus de
uno osticio ad alterum. quasi nuꝑ intro eamus adope¬
rarios. salutamus eos uerbis benedictione plenis:
Postea dicit sacerdos oremus Nisi xp̃s uirtus corda¬
repless& turbarũ ad orationem. non ei canerent tam
magnificas laudes. Oratione enim: serenatur cor
ad eognoscendum dñm. Puritas lintei qđ ponitur
in alt̾ari. puritatem mentium eorum significat.
qui dnõ cantabant. Candem puritatem qua reple¬

Expanded text:
se turbam venientem sibi obviam, quoniam talis erat consuetuse turbam venientem sibi obviam, quoniam talis erat consuetudo Judaeorum, aut Augustinus in psalmo, Saepe expugnaverunt me . Nostris enim, ait, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis: Benedictio Domini super vos. Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat, et videbat aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid ejusmodi, non licebat transire sine benedictione. Haec consuetudo manet usque hodie in nostra Ecclesia, quando transitum facimus de uno officio ad alterum, quasi nuper introeamus ad operarios, salutamus eos verbis benedictione plenis. Postea dicit sacerdos, Oremus. Nisi Christi virtus replesset corda turbarum ad orationem, non ei canerent tam magnificas laudes. Oratione enim serenatur cor ad cognoscendum Dominum. Puritas lintei quod ponitur in altari, puritatem mentium eorum signat, qui Domino cantabant Eamdem puritatem, qua reple
Abbreviated transcription (Latin):
tercio decimo: Locutusq ÷ dñs ad morsen dicens
facies & labium ȩneuꝰ. cumba sisua ad lauandum. ponesq
illud in tabernaculo testimoni. ald altare. Et missa
aqua lauabunt in ea aãron & filii eius manus ac pedes.
quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii. &
quando accessuri ad altare. Sufficiant ista interim
de oblatione ueteri: nunc uidea mus xp̃i oblationem.
Officium quod nos cocamus offerenda. ab illo loco
Ideo excelsa nouissimum profertur. ut audiatur a
popło. & popłi responsione conflrmetur oratio: xp̃s
& ibi ex pecta re diem in molationis suae. Omnis re¬
tro in molatio. illum prefigurabat in illo consumata
est omni in molatio In ed die descendit dñs de monte oli¬
ueti. ueniente ei ebiuam turba. Non est dubi m or quoni
salutare cam scdm̃ bonum morem antiquac traditionis
quȩ &iam nr̃a nonsolum perita ȩccła. sed &iam uulgaris
telata: dol& sibi obuianti aliquod bonum optare causa
salutationis. Et precipue propterea dicimus dninsalutas¬

Expanded text:
Exodi. Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens: Facies et labrum aenaeum cum basi sua ad lavandum, ponesque illud in tabernaculo testimonii ad altare: et missa aqua lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas et pedes, quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii, et quando accessuri ad altare. Sufficiant ista interim de oblatione veteri: nunc videamus Christi oblationem. Officium quod nos dicimus offerenda, ab illIdeo excelse novissimum profertur, ut audiatur a populo, et populi responsione confirmetur oratio. Chrisarum, et ibi exspectare diem immolationis suae. Omnis retro immolatio illum praefigurabat: in illo consummata est omnis immolatio. In eo die descendit Dominus de monte Oliveti, veniente ei obviam turba multa . Non est dubium, quin salutaret eam secundum morem bonum antiquae traditionis, quem etiam nostra non solum perita Ecclesia, sed etiam vulgaris tenet. Solet sibi obvianti aliquid bonum optare causa salutationis. Et praecipue, propterea dicimus Dominum salutas
Abbreviated transcription (Latin):
actus cipłorum. Refert iosephus regem salomonem
ex cogitasse. suamq gentem dociuisse modos exorcismi.
id est adiurationes quib in mundi sp̃s ex pulsi ab homine.
ulterius reuerti non sunt ausi. Quando idẽ ordinatur.
accipit libellum in quo scripta est exorcizacio & audit ab
ep̃o. ut habeat potestatem manum imponendi suꝑ in ergu¬
minum. Hoc donum gratiȩ dĩ: ad fidem pertin&. Iste
est scđs modus fidei : ꝑ ex pulsionem diaboli. Unde di¬
cit matheus. Amen dico uobis si habueritis fidem. &
non hesita ueritis. nonsolum de ficulnea facietis. sed &
si monti huic dixeritis. tolle te hinc & iactare in mare.
fi&. Moraliter. Siquis ꝑ orationes suas uiciũ diaboli
potuerit ex pellere de homine: exorcista est.

Expanded text:
Actus apostolorum: Refert Josephus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est conjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine, ulterius reverti non sunt ausi. Quando idem ordinatur accipit libellum, in quo scripta est exorcizatio, et audit ab episcopo ut habeat potestatem manum imponendi super energumenum. Hoc donum gratiae Dei ad fidem pertinet. Iste est secundus modus fidei per expulsionem diaboli. Unde dicit Matthaeus: Amen dico vobis, si habueritis fidem, et non haesitaveritis, non solum de ficulnea facietis; sed et si monti huic dixeritis, Tolle te, et jacta te in mare fiet. Moraliter: Si quis per orationes suas vitium diaboli potuerit expellere de homine, exorcista est.
Abbreviated transcription (Latin):
non ubi erã turba cantantib leuitis. Post nolo caustum
nempe incuruatus ÷ rex & omĩs popłs. Audiui dicere.
qđ plebs eãdem hora tres uersiculos cant& ꝓsacerdote.
ECRETA Ideo nominat᷑. quia secreto dr̃¬
In hac primo nominat᷑ hostia: siue sacrificium oblatio
solius ÷ soli dõ offerre sacrificium. ac idõ quia dõ cogi¬
tationib loquimur. non est necessaria uox reboans. sed
uerba: adlsoc tantum. ut eisdẽ ammoneat᷑ sacerdos quid
cogitare debeat. In sequenti namq oratione clamat ad
popłm ut qđ ipse iam hab&. habeat ille. hoc est sursũ
cor. ac deinde ut gr̃as agant dõ ꝓserenitate mentis
agere id grãs referre dõ. hoc ad clamat᷑. Quod ad
solum sacerdotẽ pertin&. id÷ in molationis panis &
uini. secreto agitur. Quantũ enĩ uictima prestabat in
ueteri testamento ad dni sacrificiũ: post quamducta
erat ad hostum tabernaculi. tantum prȩstat sacrificium in

Expanded text:
non ubi orat turba cantantibus levitis. Post holocaustum non ubi orat turba cantantibus levitis. Post holocaustum nempe incurvatus est rex, et omnis populus . Audivi dicere, quod plebs eadem hora tres versiculos cantet pro sacerdote: ecreta ideo nominatur, quia secreto dIn hac primo nominatur hostia sive sacrificium, oblatio, solius est soli Deo offerre sacrificium, ac ideo quia Deo cogitationibus loquimur, non est necessaria vox reboans, sed verba, ad hoc tantum, ut eisdem admoncatur sacerdos quid cogitare debeat. In sequenti namque oratione clamat ad populum, ut quod ipse jam habet, habeat et ille, hoc est, sursum cor, ac deinde, ut gratias agat Deo pro serenitate mentis. agere, id est gratias referre Deo, hoc acclamatur: Quod ad solum sacerdotem pertinet, id est, immolatio panis et vini, secreto agitur. Quantum enim victima praestabat in Veteri Testamento ad Domini sacrificium, postquam ducta erat ad ostium tabernaculi , tantum praestat sacrificium in
Abbreviated transcription (Latin):
cauere. hoc ÷ quando oras dm̃ & maiestatem dĩ
neglegentia orationis offendis. Vigilare oculis &
corde dormire cum debeat xp̃ianus & cum dormit
oculis. corde uigilare. sicut scriptũ ÷ ex persona
ȩccłe loquentis in cantico canticorũ. Ego dormio:
& cor meum uigilat. Qua propter sollicite & caute
apłs ammon& dicens. In stantes orationi uigilantes in ea. Docens
ds̃ uideat in oratione uigilare. Orantel autem non infructuo¬
sis. nec dubiis precib ad dm̃ ueniant. In efficax petitio.
cum precatur sterilis oratio. Nã cũ omis arbor non faci¬
ens fructũ excidat᷑ & in ignem mit tat᷑ : utiq & sermonon
habens fructũ promereri dm̃ non potest: quia nulla ope¬
ratione fecundus ÷. & iccirco scriptura diuina instruit
dicens. Bona ÷ oratio cũ iciunio & elemosina. Quo facto
quatinus dignus sit uniuersae plebis oblationẽ offerre
dño. Presentes orationes prelibatȩ sunt in parali pome¬

Expanded text:
cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute stolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatidicens: Bona est oratio cum jejunio et eleemosyna : Quo factoquatenus dignus sit universae plebis oblationem offerre Domino. Praesentes adorationes praelibatae sunt in Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
lare & in cumbere ad preces toto corde debemus. Cogi
tatio omnis carnalis. & secularis abscedat. nec quicquã
tunc quam id solum cogit& qđ precatur. Idõ & sacer¬
dos ante orationem prefatione premissa. parat fr̃m
mentes dicendo. sursum corda. ut dum respondit
plebs habenius ad dnm: ammoneatur nichil aliud
se quam dm̃ cogitare debere. Claudatur contra ad¬
uersarium pectus. & soli dõ pateat. nec ad se hostem dĩ
tempore orationis adire patiatur. Obripit enĩ fre¬
quenter & penetrat. & subtiliter fallit preces nr̃as
a dõ auocat. ut aliud habeamus in corde. aliud in
animus & sensus orare. Quȩ autem segnitia est
alienari & capi in eptis cogitationib & profanis
cum dm̃ de precaris. quasi sit aliud qđ magis de¬
beas cogitare. quam id qđ cũ dõ loqueris: Quomodo
audiri te a dõ postulas. cum te ipse non audis: Uis
eẽ dm̃ tui memorem cum rogas. quando tu ipse
tui memor non sis: Hoc ÷ de eohoste in totũ non

Expanded text:
lare et incumbere ad preces toto clare et incumbere ad preces toto ctatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tunc animus, quam id solum cogitet quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo, Sursum corda: ut dum respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Deum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obrepit enim frequenter, et penetrat, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, et aliud in animus et sensus orare: quae autem segnitia est: alienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Deum deprecaris? quasi sit aliud, quod magis debeas cogitare quam id quod cum Deo loqueris. Quomodo te a Deo audiri postulas, cum te ipse non audias? vis esse Deum tui memorem, cum rogas, quando tu ipse tui memor non sis? Hoc est de eo hoste in totum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc unum offerre ꝓcȩteris. Popłs offert uinum: canto¬
res aquam. Sicut uinum & aqua unum fiunt in calice:
sic popłs & cantores in corpore xp̃i. Cantores more leui¬
tarum antiquorum. qui omnia necessaria tabernaculi
prouidebant. querant aquam ad fontem. & seruent eam
co opertam. usq ad tempus sacrificii. & tunc mundã eam
offerant. Postea ponit calicem in altari diacomis. & suda¬
rium suum in dextro cornu altaris. abile adhoc ut quic¬
quid accesserit sordidi. illo tergatur: & sacerdotis mundis¬
simum maneat. Si ꝑ in curiam sacerdotis ante horam sa¬
crificii aliquȩ maculȩ inheserunt. uariarũ temptatio¬
num. has suo sudario de tergat. Hora sacrifici ita
in berere. quin ilico repellantur in hostio suggestionis. ac
quieta mente. pro peccato aliorum intercedat. Unde
ciprianus in sermone de oratione dominica. Quando
autem stamus ad orationem fratres dilectissimi: uigi¬

Expanded text:
hanc unam offerre pro caeteris. Populus offert vinum, cantohanc unam offerre pro caeteris. Populus offert vinum, cantores aquam. Sicut vinum et aqua unum fiunt in calice, sic populus et cantores in corpore Christi. Cantores more levitarum antiquorum, qui omnia necessaria tabernaculi providebant, quaerant aquam ad fontem, et servent eam coopertam usque ad tempus sacrificii, et tunc mundam eam offerant. Postea ponit calicem in altari diaconus, et sudarium suum in dextro cornu altaris: Est habile ad hoc, ut quidquid accesserit sordidi, illo tergatur, et sacerdotis mundissimum maneat. Si per incuriam sacerdotis ante horam sacrificii aliquae maculae inhaeserunt variarum tentationum, has suo sudario detergat. Hora sacrificii itaillico repellantur in ostio suggestionis, ac quieta mente pro peccatis aliorum intercedat. Unde Cyprianus in sermone 6 de oratione Dominica: Quaautem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, vigi
Abbreviated transcription (Latin):
do uero utrumq miscetur. & adunatione confusa sibi
inuicem copulatur. tunc sacramentũ spiritale & cȩleste
perficitur. Si uero calix dñi non ÷ aqua fla auinũ solũ.
nisi utrumq misceatur: ita nec corpus dñi potest ẽẽ farina.¬
aut aqua sola. nisi utrũq. adunatũ fuerit & copulatũ. &
panis unius compage solidatũ:. Qđ & ipso sacramento popłs
nr̃ ostenditur adunatus. ut quem ad modũ grana multa
in unum collecta & commolita. & commixta. panem unum
faciunt: sic in xp̃o qui ÷ panis cęlestis. unum scimus esse
corpus. cui coniunctus sit nr̃ numerus & adunatus. omĩs
popłs intrans ȩccłam: deb& sacrificium dõ offerre At can¬
tores qui sunt de genere leuitarũ. propt̾ instantem necessi¬
tatem cantandi. non habent licentiam huc illucq discur¬
rendi. ut singuli offerant cũ cęceris. statutum est eis ut
penitus non sint extorres a sacrificio custodire aquam. &

Expanded text:
do autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi do autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi inuicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et caeieste perficitur sic uero calix Domini non est aqua sola aut uinum solum nisi utrumqaut aqua sola nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum, et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commista panem unum faciunt: sic in Christo, qui est panis coelestis unum scimus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. Omnis populus intrans ecclesiam, debet sacrificium Deo offerre: At cantores, qui sunt genere Levitarum, propter instantem necessitatem cantandi, non habent licentiam huc illucque discurrendi, ut singuli offerant cum caeteris. Statutum est eis, ut penitus non sint extorres a sacrificio, custodire aquam et