comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rendum nob̃ ẽ qua ratione conueni.¬
at. ut isdẽ dñs & per uirũ designa¬
ri ualeat & ꝑ portam. dũ uir ueni
at ad portam. Nunquid nam ñ ip¬
se uenit ad semet ipsum: An ita est
quia & inenangło ipse testat᷑ dicens
Qui non int̾rat ꝑ ostium in ouile o¬
uium. s ascendit aliunde: ille surẽ.
&latro. Qui autẽ intrat ꝑ ostium:
pastor ẽ ouiũ. & paulopost dicit.
Ego sũ hostiũ. Atq iteruͣ sub iun¬
git. Ego sũ pastor bonus. Si ergo
pastor intrat ꝑ ostiũ. & ipse ostuiẽ.
ipse pastor ipse ꝓculdubio intrat ꝑ
semet ipsũ. Ecce dũ ezechiel sensiͣ
enodare cupimꝰ. de euangło & iã
questionẽ leͥgamꝰ. Querendum ita¬
q nob̾ẽ : qualiter & ipse intret.
& ꝑ semet ipsũ intret. Dñs enĩ ac
redemptor nr̃ cum scã eccłia quã
redemit . scd̃m carnen una subs¬
tantia ẽ : paulo ad testante qui
ait. Ad impleo ea quȩ de sunt
passionũ xpĩ incarne mea ꝓcorpe
eius quod est eccłia illius. capitis

Expanded text:
 qua ratione conveniat ut idem Dominus et per virum designari valeat, et per portam, dum vir veniat 1331 ad portam? Nunquidnam ipse venit ad semetipsum? An ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse pastor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechielis sensum enodare cupimus, de Evangelio etiam quaestionem ligamus. Quaerendum nobis itaque est qualiter et ipse intret, et per semetipsum intret. Dominus enim ac Redemptor noster, cum sancta Ecclesia, quam redemit, secundum carnem una substantia est, Paulo attestante qui ait: Adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Hujus capitis
Abbreviated transcription (Latin):
indiximus cur ꝓpħa quotiens ad
udiendi spiritalia ducit᷑ filus
iminis appellat᷑. Seel ne hoc m̃te
ucesserit breuiter replico: quia
ihac appellatione memorat᷑ sẽꝑ¬

Expanded text:
diximus cur propheta, quoties ad videnda spiritalia ducitur, filius hominis appellatur. Sed ne hoc mente excesserit, breviter replico, quia hac appellatione memoratur se
Abbreviated transcription (Latin):
tus ob orit᷑ ex ardore. & quia li¬
rere cęlestibꝰ nec dũ ualet feruat
suo in lacrimis fessa requieseat
Sed aluid est cum de unius pre¬
fectures agit᷑ aliud cũ de edific¬
tione multoꝵ. Ea itaq ddctrm¬

Expanded text:
tus oboritur ex ardore. Et quia inhaerere coelestibus necdum valet, fervore suo in lacrymis fessa requiescit. Sed aliud est cum de unius profectu res agitur, aliud cum de aedificatione multorum. Ea itaque doctr
Abbreviated transcription (Latin):
e quidam me fortas¬
se tacita cogitatione
rep̾hendant. quod hie¬
rechielis propħe tam
profunda mysteria a
magnis expositorib intẽptata discu¬
tere presumo: qua mente id facio ag¬
noscant. Non enĩ temeritate adgre¬
dior s humilitate. Scio enĩ quia
plerũq multa insacro eloquio que
solus intelligere non potui: coram
fr̃ib meis positꝰ intellexi. Exquo in¬
tellectu & hoc quoq intelligere stu¬
dui : ut scirem ex quoꝵ michi meri¬
agit᷑ ut et sensus crescat. & elatio de¬
crescat. dum ꝓpter uos disco: quod in¬
ter uos doceo. Quia uerũ fateor. ple¬
rumq uobiscũ audio : quod dico

Expanded text:
e quidam me fortasse tacita cogitatione reprehendant quod Ezechielis prophetae tam profunda mysteria a magnis expositoribus intentata discutere praesumo, qua mente id faciam agnoscant. Non enim hoc temeritate aggredior, sed humilitate. Scio enim quia plerumque multa in sacro eloquio quae solus intelligere non potui coram fratribus meis positus intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi meriagitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia verum fateor plerumque vobiscum audio quod dico
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qui nobis ad uocatꝰ est. dicit᷑
iustus. Nos enim causas iniusti¬
tie habemꝰ. iustus uero aduocatꝰ
inuistas causas nullomͦ suscipit.
nec uerba dare ꝓ in iustitia con¬
sentit. Quid gͦ agimus carissimi
fr̃s mei: Sed hoc occurrit animo
quid agamus. mala que fecimus
eator conuersus infletib iã iustꝰ
eẽ inchoat. cũ ceperit accusare
quod fecit. Cur enĩ uistꝰ non sit.
qui contra suam in iustitiã iam
ꝑ lacrimas sȩuit: Iustꝰ igit᷑ ad uo¬
catꝰ nr̃ iustos nos defend& in ui¬
ditio. quia nosm& ipsos & cognos¬
cimus & accusamus iniustos. Non
gͦ infletib non in actib nr̃is. s
maduocati nr̃ĩ allegatione con¬

Expanded text:
ipse qui nobis advocatus est dicitur ipse qui nobis advocatus est dicitur justus. Nos enim causas injustitiae habemus, justus vero advocatus injustas causas nullo modo suscipit, nec verba dare pro injustitia consentit. Quid ergo agimus, charissimi fratres mei? Sed ecce occurrit animo quid agamus: mala quae fecimuscator conversus in fletibus jam justus esse inchoat, cum coeperit accusare quod fecit. Cur enim justus non sit, qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Justus igitur advocatus noster justos nos defendet in judicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus injustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri allegatione con
Abbreviated transcription (Latin):
siderant. moxq suis prauitatis
ciunt. ita ipsi quoq lacriman
suarũ alis uelant᷑. Sec ipsos a
magnis increpationib feru
cur qui uirtutes non habenr
cata sua minime de plorant¬
illi adhuc plangere non desi
qui iam uirtutũ pennas p
exempla ad proximos tenoui
In quib uerbis necesse ẽ. ut n
qui paruuli adhuc sumus. p¬
fectoꝵ semꝑ & uirtutes & lac¬
mas ante mentis nr̃e oculos p¬
mus. Imite mur que in illis a¬
cimus. ut dũ ceperimus pers
crementa crescere. possimus
illo districto examine mala
fecimus uelare. In assiduis en
fletib. in cotidiana nr̃ã pe¬
tentia. habemus sacerdote
incelis qui interpellat ꝓ nol
De quo &iam ꝑ loħem dicitua
Siquis peccauerit: ad uocat
habemꝰ apud patrẽ ihm̃ xpĩ¬
iustũ. & ipse est ꝓpitiatio
peccatis nr̃is. Ecce exultat ani¬
mus. cũ aduocati nr̃i potentiam
audimus. s exultationẽ nr̃am.
iterum remordet timor. quia

Expanded text:
considerant; moxque suis pravitatibus considerant; moxque suis pravitatibus ciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non habent peccata sua minime deplorant, si adhuc et illi plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. De quo etiam per Joannem dicitur: Si quis peccaverit, advocatum habemustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris . Ecce exsultat animus, cum advocati nostri potentiam audivimus; sed exsultationem nostram iterum remordet timor, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Translationẽ autẽ septuagin¬
ta interpretũ aquile & theodo¬
tionis & simmaci sollicite per¬
scrutantes. nichil ex his uerbis in¬
uenumus. s beati iheronimi scͥp¬
ta rele gentes agnouimus. quia
hanc sententiam in hebrea uerita¬
te ita positã. non qui dẽ iuxta
uerbum. sed uixta sensum inuene¬
quam dictum est. unũ quodq
uelabat corpis suũ. statim sub¬
ditur. & alterum similit̃ uelaba¬
tur. Si enim dicer& unũ & al¬
terum. loquendi ratio star&.
Postquã uero dictũ est unũ qͦdq
cur adicitur alterũ. cum in uno¬
quoq om̃s comp̃ hendunt᷑ : Sed si
& ꝑfectoꝵ uitã. & profitientiũ
merita distinguimus & unũ qͦd¬
q & alterũ non in rationabilit᷑
positum uidemꝰ. Qui enĩ & sua
flent. & uirtutũ pennas ad pr¬
mos in exemplũ tendunt. proc
dubio ꝑfecti sunt. Sunt aut
pleriq paruuloꝵ. qui eoꝵ las¬
mas conspiciunt & imitant᷑. & q
nudi insuis prauitatib esse pon¬
sent scõs uigilantioresq uiros

Expanded text:
Translationem Septuaginta Interpretum, Aquilae, et Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus: sed beati Hieronymi scripta relegentes agnovimus, quia hanc sententiam in Hebraica veritate ita posita non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenequam dictum est: « Unumquodque velabat corpus suum, » statim subditur: « et alterum similiter velabatur. » Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret, postquam vero dictum est unumquodque, cur adjicitur alterum, cum in unoquoque omnes comprehenduntur. Sed et si perfectorum vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros
Abbreviated transcription (Latin):
Hec largiente dnõ duob modĩs
exponimus. ut lectoris iuditio.
eligendũ censeat relinquamu
Possunt enĩ firmamenti noĩe
lestes potestates intelligi. Qi
firmamentũ recte quasi aspec
cristalli dicit᷑. quia uidelicet
tallũ forte quidẽ nimis est. s
aqua solidat᷑. Et nat᷑a angłlie
quando creata liberũ arbitriui
accepit. utrũ uell& in humiltta
persistere. & in omĩpotentis dĩ
spectu ꝑmanere. an ad suꝑbiã
beret᷑ & abeatitudine cadera.
similitudinẽ aqua fuit. S ed qu
cadentib aliis. scĩ angłi insuas
atitudine perstitert̃. atq hoc
quia iã duci mutabiliter nos
potest. quasi in magnitudine
talli durata est. Quod crista
horribile & extensum suꝑ cap
animaliũ dicit᷑. quia ille poti¬
tes angłicȩ quȩ omĩpotentis
conspectui ad sistunt. nobis adł
in hac corruptione positis ten¬
les atq pauende sunt. Quar
nunc gaudia quia sensũ nr̃ar
mentiũ excedunt : suꝑ capita

Expanded text:
ec, largiente Domino, duobus modis exponemus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatur. Et natura angelica, quando creata est, liberum arbitrium accepit, utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei conspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia cadentibus aliis, sancti angeli in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis, terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ quisq sicut accepit gram̃
malterutrũ illam administranteᷤᷤ.
Quod gͦ apud ihezechielẽ penna.
hoc apud petrum apłm accepta
grã dicitur. Et quod ille ait recte
penne alterius ad alterũ. hoc eccłe
pastor dicit. unusqͥsq sicut accepie
gram. in alterutrũ illã adminis¬
trantes. Penne enim nr̃e recte
iam non sunt. si ad utilitatẽ nram̃
solummodo reflectunt᷑. Sed tunc
recte funt. cum inutilitatẽ pro¬
ximi dirigimus quod habemus.
Quia enĩ bona nr̃ã non anob̾ sunt.
s abeo hec capimus a quo factũ est
ut essemus. tanto ea nob̃ non de¬
bemus retinere priuata. quanto
ea nob̃ conspicimus ab auctore
nr̃o ad cõmunẽ utilitatẽ data.
Ande recte petrus apłs in exhor¬
tatione huius rei. subdit dicens.
Sicut honi dispensatores. multi¬
formis gratie dĩ. Atq adhuc
adiecit. Siquis loquit᷑ quasi ser¬
mones dĩ. Siquis ministrat. tã¬
quam ex uirtute quã administrat
ds. Ac si aꝑte dicat. Humilit̃ im

Expanded text:
nusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Quod ergo apud Ezechielem penna, hoc apud Petrum apostolum accepta gratia dicitur. Et quod ille ait: Rectae pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod habemus. Quia enim 1233 bona nostra non a nobis sunt, sed ab eo haec accepimus a quo factum est ut essemus, tanto ea nobis non debemus retinere privata, quanto ea nobis conspicimus ab auctore nostro ad communem utilitatem data. Unde recte Petrus apostolus in exhortatione hujus rei subdit, dicens: Sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Atque adhuc adjicit: Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte d
Abbreviated transcription (Latin):
a uiditio timor & penitentia. In
translatione autẽ ueteri. de his
alis dicit᷑. Singłis die coniuncte.
& tegentes corpora eoꝵ. In quib
uerbis intelligit᷑ quia & ipse erats
penne que ungebant᷑ alterius
ad alterũ: & ipsa ea eque eoꝵ
corpora cooperiebant. Quod ꝑfi¬
guram bene accipit᷑ quia ille nos
uirtutes apud omĩpotentẽ dm̃ ꝓ¬
tegunt : quas excaritate proxi¬
mis impertimur : atq coniun¬
gimus. Quib dũ concorditer
uiuimus. mala quȩ facimus ue¬
lamus. Possunt gͦ ꝑhas alas duo
precepta caritatis intelligi. amor
uidelic& dĩ ⁊ proximi. Amando
enim dm̃. nrã in nob̾ mala ꝑ seqͥmͦ.
id est corpꝰ uelamꝰ. Diligenda au-¬
tem ꝓximũ. ei in quo ꝓdesse possu

Expanded text:
a judicio timor et poenitentia. In a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate proximis impertimur atque conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, et proximi. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum, ei in quo
Abbreviated transcription (Latin):
lyabrs alis uelabat coreus suỹ
et alteruͣ similiter uelabatur
Quia ꝑ corpus actio: per alas
uero uirtutes signent᷑. supra iã
diximus. Et cũ dicat. sub firmam̃¬
to autẽ penne eoꝵ recte alteriꝰ
ad alterũ. querendũ est qualiter
subdit᷑. unũ quodq duab alis ue¬
labat corpus suum. Qua ire hoc
patenter indicat᷑. quia & pennas
aliud ad alterum tendebant. & tam̃
duab alis corpus propriũ uelabais̃
Quid est hoc. nisi qr sic debemus
uirtutes quas accepimꝰ aliis impen¬
dere. ut et eainquib peccauimꝰ
non desinamus caute cogitare. &
reatũ nrm̃ cottidie ꝑ timorem
& penitentiã plangere: Quas e¬
nim alas suꝑus quib corpꝰ uelat᷑
timorẽ ⁊ penitentiã diximꝰ. Sic
gͦ in caritate crescamus. ut pen¬
nas tendamꝰ inproximos. ut nũꝙͣ
desinamꝰ. cogitare & plangere nos¬
metipsos. Penne tendantur uix¬
ta & penne cooꝑiant corpora.
ut & debonis actib p̃beamus exẽ¬
pla. & mala que egiꝰ abscondant

Expanded text:
abus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. 22. Quia per corpus actio, per alas vero virtutes signentur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae eorum recte alterius ad alterum, quaerendum est qualiter subditur: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum. Qua in re hoc patenter indicatur, quia et pennas alius ad alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid est hoc, nisi quia sic debemus virtutes quas accepimus, aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim alas superius, quibus corpus velatur, timorem et poenitentiam diximus. Sic ergo in charitate crescamus, ut pennas tendamus indesinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae autem tendantur juxta pennas, ut cooperiant corpora, ut de bonis actibus praebeamus exempla, et mala, quae agimus abscondant
Abbreviated transcription (Latin):
tis mundi onerib exutꝰ uacat.
tentationẽ uiuendi non habea
Seddum diues porrigit alimem
pendit. penne ani maliũ recte
ruis ad alterũ tendunt᷑. Nam
dum ille michi uerbum predice¬
onis exib&. & lumine ueritatis
corde meo ignorantie tenebras
pellit. dũq illi ego quia forta
amundi huius potente opprimma
solacium meȩ defensionis imper¬
or. atq hunc de iuolentis mans
euello. uicissim nob̃ pennas nr̃a
tendimus. ut nos affectu & ope
caria ex bono quod accepimꝰ ta¬
gamus. Vnde bene primus pasti
ammonet dicens. Omĩum fini
ꝓpinquauit. Estote itaq prud¬
tes. & uigilate inorationib An

Expanded text:
tis mundi oneribus exutus vacat tis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentae divitis impendit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur. Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de violentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus, tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquabit: Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus: ante
Abbreviated transcription (Latin):
de terr&. inde ꝓtegit. Si enĩ pauen¬
dus in eoꝵ cordib noness&. protec¬
tor &s modo apeccatis. & post a suppli¬
tiis nonfuiss&. Quia autẽ semper
considerant. qui pauor ex iuditioii¬
mineat. uirtutũ pennas in rectitu
mento recte sunt: quando bonũ
quod alter hab& hoc alteri impen¬
dit: Ut qui terrenã substantiam
accepit. indigentis ꝓximi inopiã
subleuat. Qui doctrine grã ple¬
nus est: ignorantis proximi tene¬
bras uerbo suȩ predicationis inlus¬
tr&. Qui temporali potestate sub¬
nixus est. oppressos auiolentiis re
a uita proximi mala imminentia
bona suadendo declinet. Qui grãm
curationis accepit. intercessione su¬
a salutẽ infirmantim pie & hu¬
militer impendat. Qui a terreniᷤ
actib liber soli dõ uacari meruit.
ꝓ delinquentib ꝓximis exor& fit
autẽ sepe. ut quiterrena substan¬
tia nimis occupat᷑. orationi non q¬
tũ deb& in iugil&s. Et fit plerũs
ut his qui ad exorandũ dnm̃ cun¬

Expanded text:
de terret, inde protegit. Si enim pavende terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuisset. Quia autem semper considerant qui pavor ex judicio immineat, virtutum pennas in rectitudmento rectae sunt, quando bonum quod alter habet, hoc alteri impendit, ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam sublevet; qui doctrinae gratia plenus est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret, qui temporali potestate subnixus est, oppressos a violentiis relest, a vita proximi mala imminentia, bona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunc
Abbreviated transcription (Latin):
spetiosus iustis. & terribilis erit
in iustis. Quem enĩ mansuetũ
aspiciunt electi hunc eundẽ pa¬
uen dũ. atq terribilẽ conspiciens
reprobi. Sedhunc ideo tunc electi
terribilem non uidebunt. quia
mͦ terrorẽ illius considerare non
cessant. Studiose enĩ considerant
quam terribilis ad iuditiũ ueniat
culpas ante actas deflent. imminen¬
tes declinant. pauorẽ illius cotti¬
die ante oculos mentis ponunt.
& quando tremendus appareat. sine
cessatione suspecti sunt. atq cotti¬
die timendo agunt. ne quando
uenerit per timescant. Similitu¬
do gͦ suꝑ capita animaliũ firma¬
menti. quasi aspectꝰ christalli
horribilis. Et quia ipse pauor eius.
quem insuis cogitationib tenent.
eoꝵ mentes protegit. recte subiun¬
gitur. extenti super capita eoꝵ de¬
suꝑ. firmamentũ hoc quod insimi¬
litudine christalli suꝑ capita ani¬
malium appar&. & horribile &ex¬
tentum est. quia bonoꝵ mentes un¬

Expanded text:
speciosus justis, et terribilis erit speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt ne quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor ejus, quem in suis cogitationibus tenent, eorum mentes protegit, recte subjungitur: Extenti super capita eorum desuper. Firmamentum hoc quod in similitudinem crystalli super capita eorum animalium apparet, et horribile et extentum est, quia bonorum mentes un
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ passioni sub iacuit. aque
simile uixta aliquid fuit. quia
nascendo. crescendo. lasescendo. esu¬
rendo. sitiendo. moriendo. usq
ad passionẽ suã ꝑmom̃ta tempo¬
rum mobilit̾ decurrit. Cuius
cursum ꝓpħa intuens. ait. Exul¬
tauit ut gigas ad currendam
uam. S qr pꝰresurrectionis sue
glam ex ipsa sua corruptione
in incorruptionis uirtute con¬
ualuit. quasi christalli more ex
aqua duruit. ut inillo & hec ea¬
dem natura ess&. & ipsa iam que
fuerat corruptionis mutabilitaᷤᷤ
non esset. Aqua gͦ in cristallũ
uersa est. quando corrupttonis
eius infirmitas. ꝑ resurrectionẽ
suã adincorruptionis est firmi¬
tatẽ mutata. Sed notandũ qͦd
hoc cristallum horribile. idest
pauendũ dr̃. Quis autẽ nesciat.
cuius pulcritudinis sit cristallũ:
Et mirũ quomodo in hoc christal¬
lo. conueniat pulcritudo cũ pauo¬
re. Sed omĩb uera scientib con¬
stat quia redẽptor humani ge¬
neris cum uidex apparuerit. &

Expanded text:
mortem passionibus subjacuit, aquae mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura esset, et in ipsa quae jam fuerat corruptionis mutabilitas non esset. Aqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est pavendum, dicitur. Quis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et
Abbreviated transcription (Latin):
atq in eius dilectione sine uos¬
ysistere: Pot est autẽ firmam̃¬
a nomine. ipse ꝑfigurã nr̃ re¬
dẽptor intelligi. uerus ds super
ꝯmĩa. & factus interomiã homo
perfectus in quo natura nr̃ã a¬
pud patrẽ confirmata. ẽ. Dequo
&iam ꝑ psalmistã ꝓpħando dr̃¬
fiat matius tua suꝑ uirũ dexte¬
re tue. & suꝑ filiũ hominis quẽ
confirmasti tibi. Humana & eniͣ
natura priusquã acreatore omĩ¬
um susciperet᷑ terra erat. nam
frmamentũ non erat. Peccatori
quippe homiti dictũ est. terra es
& interrã ibis. At postquã ad sũp¬
raest ab auctore omiũ atq in
celis subleuata. & suꝑ angłos duc¬
ta. firmamentũ facta est que
terra fuit. Sed firmamentũ qͦd
aspicit᷑. cuius habeat similitudinẽ
sub infert᷑. cum dicit᷑. Quasi aspec¬
tꝰ christalli horribilis. Cristallũ
ut dictum ẽ. ex aqua congelas¬
cit. & robustũ fit. Scimꝰ uero
quanta sit aquȩ mobilitas. Corpꝰ
autẽ redẽptoris nr̃i quia usq ad

Expanded text:
in ejus dilectione sine immpersistere? Potest autem firmamenti nomine ipse per figuram noster Redemptor intelligi, verus Deus super omnia, et factus inter omnia homo perfectus, in quo natura nostra apud Patrem confirmata est. De quo etiam per Psalmistam prophetando dFiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi . » Humana etenim natura, priusquam a Creatore omnium susciperetur, terra erat, nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » At postquam assumpta est ab Auctore omnium atque in coelis sublevata, et super angelos ducta firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum quod aspicitur, cujus habeat similitudinem, subinfertur, cum dicitur: Quasi aspectus crystalli horribilis. Crystallum, sicut dictum est, ex aqua congelascit, et robustum fit. Scimus vero quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uod per exempla
iustoꝵ multi ꝓ¬
ficiant. suꝑioris
locutionis fine
tractatũ. ẽ.¬
atq hoc ipsum propħa nob̾ certiꝰ
aperit. cum his que dixerat ad¬
iungit

Expanded text:
uod per exempla justorum multi proficiunt, superioris locutionis fine tractatum eAtque hoc ipsum propheta nobis certius aperit cum his quae dixerat adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
decestanda atq pumienda st̃
qͣlia sodomitaꝵ fu̾unt q̃ si õs
gs fac̾ent eodem cͥminis rea¬
tũ d̾ina lege ten̾et᷑ q̃ ñ sic fec̃
honmes ut se illo ut̾ent᷑ mͦ.¬

Expanded text:
detestanda atque punienda sunt; qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut se illo uteretur m
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e desid̾at p̾us se ĩ campo per
ut sollicite sciant si nulla
iam mala ꝓximis irrogãt
S itrogata a proximis eqͣ¬
nuniter portant. Si ob̾is
bonis temꝑalib neqͣꝙͣ menᷤ
leticia soluitꝰ si sb̾tractis ñ
nimis errore sanciantur

Expanded text:
nere desiderant, prius se in campo operis per ut sollicite sciant si nulla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur
Abbreviated transcription (Latin):
dium futari sigm̃tis quo rubi¬
cũdior uł candidior appareat
adult̾ma falła ẽ qua ñ dubito
⁊̃ ipos maritos se uelle decipi
quib soł ꝑmittende sũt feĩe

Expanded text:
 Fucare pigmentis, quo vel rubicundior, vel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae
Abbreviated transcription (Latin):
ferno põiti quãuis sciant se ꝑ m̾ito
puniri dolebũt tñ ꝙ d̾s tantã p̃tatẽ
hãt ꝙ plagas eis inft̾it ꝙ est blasphe¬

Expanded text:
ferno positi, quamvis sciant se pro merito puniri, dolebunt tamen quod Deus tantam potentiam habet quod plagas eis inferat, et est blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea ꝑte qua intend̾em facie
ĩ quo tͣnͣsire trepidabam ca
blandiens ut uemirẽ n dubi¬
tarẽ. ⁊ extendens ad me susci¬
pid ⁊ amplectend̾ pias manꝰ
młta ⁊ om̃is etas ⁊ gͣnes uidue

Expanded text:
ab ea parte, qua intenderam faciem et quo transire trepidabam, casblandiens, ut uenirem neque dubitarem, et extendens ad me suscipiendum et amplectendum pias manus multa et omnis aetas et graues uiduae
Abbreviated transcription (Latin):
luntur: ⁊ paressuos homĩes. alios ñ
agnoscunt. inquib inqmͣ homines
extolluntur. magamãtes uestẽ ful¬
gentem qm cogitantes ꝯmuncm a¬
tem. Ip̃e gͦ diuicie bone sunt s ista
omnia bona q̃ ꝯmemoraui a boniᷤ
⁊ mał haberi possunt. Et cum bo¬
na sint: bonos tñ facere non posft̃:¬
cit d̾s est. ñ .n. faciet hominẽ bomĩ.

Expanded text:
luntur, et pares suos homines alios non luntur, et pares suos homines alios non agnoscunt: in quibus, inquam, homines extolluntur, magis amantes vestem fulgentem, quam cogitantes communem cutem; ipsae ergo divitiae bonae sunt: sed ista omnia bona quae commemoravi, a bonis et malis haberi possunt; et cum bona sint, bonos tamen facere non posciat
Abbreviated transcription (Latin):
na petentib se: Cum sitis inquit ma
li sumus ⁊ honum pr̃em hm̃s. Quid
euidentius: Audiumus nom̃ nm.
Cum sitis inquid malino. bo.d.a. f .ii.
Et quos dixit malos Nidete qualem
prem illis ostend̾. Quantomag pat̾
pater: Nemo bonus nͥ solus ds. Ergo
semper mali remaneamus. Nemo
malus fat̃. boñ. Si nemo malꝰ facit
boñ. quomodo malus homo se facit
boñ: Facit de malo bonum qui semꝑ
Quid mͥ dñt uani uana: tu te salu¬
un fecit si uolu̾s. Sana me domine
⁊ sanabor. Nos boni sditi sumus a
bono fecit .n. d̾s hominem rectum.
arbitrio aut̃ nr̃o fã sumus mali po¬
tuimus ẽẽ ex bonis mali ⁊ pot̾imus
cẽ ex mał boni. S qui semꝑ ẽ bonus
ip̃e facit ex male boñ. qr ip̃e homo.
uoluntate sua se sanare non potuit:
poralia. Carnalia nouimus dare fi¬
liis nr̃is ⁊̃ cũ simus mali. bona.n.
⁊ ista. Quis dubitet: Piscis ouum
panis. pomum. frunctum. lux is¬
ta. acriste quem ducimus bona st̃t
he ip̃e duucie inqrub homĩes extol¬

Expanded text:
na petentibus se? Cum sitis, inquit, mli sumus, et bonum Patrem habemus. Quid evidentius? Audivimus nomen nostrum: Cum sitis, inquit, mali bona data Et quos dixit malos, videte qualem Patrem illis ostendit: Quanto magis Pater Pater? Nemo bonus, nisi solus Deus semper mali remaneamus. Nemo malus facit bonum. Si nemo malus facit bonum, homo malus quomodo se facit bonum? Facit de malo bonum, qui sempQuid mihi dicunt vani vana: Tu te salvum facis, si volueris? Sana me, Domine, et sanabor. Nos boni conditi sumus a bono: fecit enim Deus hominem rectum ; arbitrio autem nostro facti sumus mali. Potuimus esse ex bonis mali, et poterimus esse ex malis boni. Sed qui semper est bonus, ipse facit ex malo bonum: quia ipse homo voluntate sua se sanare non potuit. poralia, carnalia novimus dare filiis nostris, etiam cum simus mali. Bona enim sunt et ista, quis dubitet? Piscis, ovum, panis, pomum, frumentum, lux ista, aer iste quem ducimus, bona sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extol
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a est secum. Expestas tu manum
q̃ fecit te. In solum te fecit. s ⁊ pau¬
perem tecum. declit nobis unam.
uam. istam uiam. Inuenistis uos
comites unam uiam ambulatiᷤ
ille nicħ portat tu nimium hono¬
ratus os. Ille nicħ secum portat
tu plus portas quam opus est
Oneratus es. da illi de eo qd̃ h̃s dãs¬
illi ⁊ illum pascis ⁊ pondus minu¬

Expanded text:
facta est secum, exspectas tu manum facta est secum, exspectas tu manum quae fecit te. Sed non solum te fecit, sed et pauperem tecum. Dedit vobis unam viam istam vitam; invenistis vos comites, unam viam ambulatis: ille nihil portat, tu nimium oneratus es: ille nihil secum portat, tu tecum plus portas quam opus est. Oneratus es: da illi de eo quod habes; et illum pascis, et onus minu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentisimui. Nichil aut̃ diues de
diuitiis suis nisi qd̃ ab illo postu¬
lat pauper. uist̃ ⁊ tegum̃tum. hĩc
tu quid plus hs̃ ex omnib q̃ hs:¬
las accipio. pretiosis cibis uescor pau¬
deberes. Esurit pauper esurit cliues
saturati q̃rit pauper. saturari q̃rit
diues. Saturatur pauper de uilib cib.
apparata pretiosa. Uix fastidiosus
saciaris. nescit quomodo sapit qd̃
fames condit. Neq hoc ita dixi ut
cliuites cogam epulis ⁊ cibis pau¬
ꝑum uesci. Utantur diuites con¬
suetudine infirmitatis sue. s dole¬
ant al̾r se non posse. alius. Melius
enim possĩt si ałr possint. S ergo
non extołłr pauper de m̃dicitate. tu
quare excolleris de infirmitate.
tere cibis electis pretiosis. quia sic ꝯ¬
suesti. quia ałr non potes. quia si
consuctudinem nutes: egrotas. Con¬
ceditur tibi utere superfluis. da pau¬
ꝑib necessaria. Etere pretiosis. da
p̾auꝑib uilia. Expoctat ate. expec¬
tas a deo. Expectat isle. manum q̃

Expanded text:
tenti simus. Nihil dives habet de divitiis suis, nisi quod ab illo postulat pauper, victum et tegumentum. Hinc tu quid plus habes ex omnibus quae halas accipio, pretiosis cibis vescor. Paues? Esurit pauper, esurit dives: saturari quaerit pauper, saturari quaerit dives. Saturatur pauper de vilibus cibiapparata pretiosa. Vix fastidiosus satiaris. Nescis quomodo sapit, quod fames accendit. Neque ita hoc dixi, ut divites cogam epulis et cibis pauperum vesci. Utantur divites consuetudine infirmitatis suae: sed doleant, aliter se non posse. Melius enim possent, si aliter possent. Si ergo non extollitur pauper de mendicitate, tu quare extolleris de infirmitate? Utere cibis electis, pretiosis, quia sic consuesti, quia non aliter potes; quia si consuetudinem mutes, aegrotas. Conceditur tibi: utere superfluis, da pauperibus necessaria; utere pretiosis, da pauperibus vilia. Exspectat a te, exspectas a Deo: exspectat ille manum quae
Abbreviated transcription (Latin):
mundi nõ suꝑbe sapere. Exelusit ui¬
tium dreat usum. nõ suꝑbe sapere.
non sperant inĩcerto diuiciarum: ñ
superbe sapiunt. Si nõ altum sapuñt.
Timent. si timent. nõ alt̾ sapiunt.
Qmͣ multi heri cliuites hodie paupes.
Quam ml̾ti dormuint diuites ⁊ ue¬
nientib latronib ⁊ cuncta aufe̾nti¬

Expanded text:
mundi, non superbe sapere. Exclusit vitium, doceat usum. Non superbe sapere. non sperant in incerto divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes? Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferenti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunicent. expoliare illos uolo neq
nudare illos nolo. n manes pelinq̃ re
uolo. Doeco lucrum cum ostendo.
thesaurizent sibi non enum uolo
ut pauperes remaneant. ches ã.S.
ostendo thesaurizent sibi bonum¬
fundam̃tum in futurum ut appie¬
hendant u̾am uitam. ħ gͦ falsa ui
ta apprehendant u̾am uitam. Sani

Expanded text:
 tribuant, communicent, exspoliare illos volo, nudare illos volo, inanes relinquere volo. Doceo lucrum, cum ostendo, Thesaurizent sibi. Non enim volo ut pauperes remaneant. Thesaurizenostendo. Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Haec ergo falsa vita est: apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
E agens curauit cecos istos. de quib
iudete quid ammonu̾it egrotum ĩ¬
ua tñseunte domino. ⁊ damabãt
ut corum miseretur. A turba nõ cũ q̃
domino erat ꝯpescebantur ne clama¬
rent. Neq hoc sine mist̾io derelistum
putetis. Illi aut̃ ꝯpescentem se tuibã
ꝑ seu̾antissimo clamore iuncebant:
itt perueniret uox corum ad aures
domini qĩ non iam ille cogitata p̾¬
uenit. Elamauerunt gͦ duo ceci tit
audirentur a domino ⁊ aturbis cõ¬
primi nequiuerunt. Transibat do¬
minus. ⁊ illi clamabant. stetit dñs
⁊ sanati sunt. Nam stetit dominꝰ
iħx. ⁊ uocauit eos ⁊ ait. Quid uultis¬
ut uobis faciam. At illi dix̾unt. Ut
aꝑiantur oculi ñi. ꝓfide ip̃orum fe¬
cit dominus. in staurauit oculos eo¬
rum. Si intelleximus iam int̾iorem
egrotum. int̾iorem surclum int̾iorẽ
mortium ibi q̃ ramus ⁊ int̾iorem
tecum. Clausi sunt oculi cordis. tnͣsit
ihc ut clamemꝰ. Quid est transit

Expanded text:
ergo agens curavit caecos istos, de quibusergo agens curavit caecos istos, de quibusvidete quid admonuerit aegrotum intranseunte Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, quae cum Domino erat, compescebantur ne clamarent. Neque hoc sine mysterio derelictum putetis. Illi autem compescentem se turbam perseverantissimo clamore vincebant, ut perveniret vox eorum ad aures Domini: quasi non jam ille cogitata praevenerit. Clamaverunt ergo duo caeci, ut audirentur a Domino, et a turbis comprimi nequiverunt. Transibat Dominus, et illi clamabant. Stetit Dominus, et sanati sunt. Nam stetit Dominus, Jesus, et vocavit eos, et ait: Quid vultis vobis faciam? At illi dixerunt: Ut aperiantur oculi nostri. Pro fide ipsorum fecit Dominus, instauravit oculos eorum. Si intelleximus jam interiorem aegrotum, interiorem surdum, interiorem mortuum; ibi quaeramus et interiorem caecum. Quid est, transit
Abbreviated transcription (Latin):
milias beeteebisb uocauerunt. qnͣ¬
tomagis domestios eius. Si dolores
amarisunt. ligatus ⁊ flagalatus.
crucifixuis est. Si mors amaia ẽ ⁊ mor¬
tuus c̃. Sigͦ mortis exhorrescit infir¬
mitas: nicħ temꝑm illo fuit ignomi¬
mosiꝰ. qui mors crucis. Non enim fras¬
tra ꝯmendans eius obedĩam apłs: ad¬
mor a. cri. S qr qi ipe honoraturus
erat fideles suos infine huiꝰ scli. pri¬
uis honorauit crucem in hoc scło. ut
terrarum principes credentes ieum
prohiberent aliquem nocentium cru¬
cifigi coqd̃ cum magna in sultatio¬
ne persecutores uidei domino ꝓcuba¬
tunt: magna fidutia serui euis⁊̃
nĩ reges infronte portar . Nontũ
apparet modo qualem mortem pro
tum. Et cum ei pendenti uideorum ce¬
citas insultaret. poss utiq descende
de cruce. qui si nollet non esset incru¬
ce. s ampliuis eiat desepulcro iesur¬
⁊ salnemur ad conspicienda itia in¬
uisibilia que carnis cculus nesc̃. ħ

Expanded text:
milias Beelzebub vocaverunt, quamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Si dolores amari sunt: ligatus et flagellatus et crucifixus est. Si mors amara est: etiam mortuus est. Si genus mortis exhorrescit infirmitas: nihil illo tempore fuit ignominiosius quam mors crucis. Non enim frustra commendans ejus obedientiam Apostolus adristus. Sed quia ipse honoraturus erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius honoravit crucem in hoc saeculo; ut terrarum principes credentes in eum prohiberent aliquem nocentium crucifigi: et quod cum magna insultatione persecutores Judaei Domino procurarunt, magna fiducia servi ejus, etiam reges in fronte nunc portant. Non tantum apparet modo qualem mortem pro bis maledictum . Et cum ei pendenti Judaeorum caecitas insultaret, posset utique descendere de cruce, qui si nollet, non esset in cruce: sed amplius erat de sepulcro resuret sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim ad medicum uenire nõ po¬
tamus: spe ad nos uenue dignatus
est. Non ꝯtempsit saucium. ꝯ temp¬
tus a sano. non destitit daie alia pre¬
cepta languenti. qui prima noluit¬
custedire ne langueret: Canquam dr̃et.
me dixisse qñdo dixi uoli tangere ext.
sanare gͥ tandem ⁊ reuiuisce. Etce
porro infirmitatem tnam. bibe ama¬
rum calicem. tu enim tibi fensti pre¬
cepta illa mea que sano data sunt
tam dͥulcia. tam iaboriosa. Contẽpta
sunt. cepisti laborare. sanari non po¬
tes nisi amarum calicem bileris. Ca¬
licem temptationum quib hũn¬
dat ħ uita calicem tribułonum. ã¬
gustiarum passionum. bibe ingͥt
bibe ut uiuas. Et ne responderet
languidits: non possum. non fero.
nonbibo. prior bibit medicus san.
ut bibere non clubitaret egrõtus.
Q lud enim amarum ẽ intali pocu¬
lo qd ille non bib̾it: Si ꝯtumelia¬
mones expelłet demonium ht̃. ⁊ ĩ
s solaretur egros ait. Si patiem fa¬

Expanded text:
Quia enim ad medicum venire non poQuia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem tentationum, quibus abundat haec vita, calicem tribulationum, angustiarum, passionum. Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet ei languidus, Non possum, non fero, non bibo: prior bibit medicus sanus, ut bibere non dubitaret aegrotus. Quid enim amarum est in tali poculo, quod ille non biberit? Si contumeliamones expelleret, Daemonium habet , consolaretur aegros, ait, Si patremfa
Abbreviated transcription (Latin):
illum int̾iorem neglig̃. detritum por¬
tas atq sauciatum: Penat̃ est si se
uolu̾it ostendere fabricator tiuis pe¬
na ẽ oculo tuo añqm curetur: atce
sanetur: Nam in padyso peccauit adã
⁊ abscondit se afͤacie dei. Cum hr̃et
gͦ cor sanum pure ꝯsciencie: gaude¬
bat ad presentia di. Postqmͣ peccato
oculus illi sauciatus est: cepit lu¬
cem formidare diuinam refugit ĩ
ens umbram appetens. Ergo fratreᷤ
sicut dicit apłs madam om̃s mori¬
untu: omnes nos duo homines
aliqnͣdo fuimus. si nolumus obtẽ¬
ꝑare medico ut non egrotaremus:
obtemꝑenus ut ab egritudine lib̾e¬
mur. Dedit nobis precepta medicꝰ
sanis: dedit prccepta medicus ne me¬
dico indig̾emus. Non opus est inꝙ̾
sanis meditus s egrotantib. Sa
ni precepta contempsimus. ⁊ expim̃¬
to sensimus in quantam ꝑniciom nos¬
tiam preceptum illud ꝯtemꝑ simul
Egrotaare tam cepimus laboremus q̃
lesto infirmati sumus. s nõ desperemꝰ.

Expanded text:
illum interiorem negligis: detritum porillum interiorem negligis: detritum portas atque sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere fabricator tuus: poena est oculo tuo, antequam curetur atque sanetur. Nam et in paradiso peccavit Adam, et abscondit se a facie Dei. Cum haberet ergo cor sanum purae conscientiae, gaudebat ad praesentiam Dei: postquam peccato oculus ille sauciatus est, coepit lucem formidare divinam, refugit inens, umbras appetens. CAPITA VII sicut dicit Apostolus, In Adam omnes moriuntur : omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus ni praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus, in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ turbatione sua aluce presenti. s ⁊̃
penalis ẽ iili lux ad qmͣ uidenda ft̃s ẽ
Sit ⁊ oculus cordis pertubatus atq
sanciatus: auertit se aluce iusticie
tas auaricia iniquitas. ꝯcupiscenti¬
a scłaus. tuibat claudit: extecat oculũ
cordis: ⁊ tñ quomodo q̃ ritur medicꝰ.
cum oculus carnis turbatus ẽ: quo¬
modo non differtur ut aꝑiatur atq
purgetur: ⁊ sanetur us̃i lux ista
uideatur. Curritur nemo requiescit
nemo differt si stipula moculum cadat.
Solem certe quem sanis oculis uidere
uolumus deus fecit. Multo ẽ utiq lu¬
ciclior qui fecit nec huiꝰ gn̾is lux ẽ q̃
ꝑtincat ad oculum m̃tis. lux illa est
cc̾na sapĩa. fecit aut te deus o hõ. ad
ymaginem suam. daret ne tibi unde
uideres solem quem fecit. ⁊ non dares
tibi uñ inderes eum qui te fecit: cum
te ad ymaginem suam fec̾it: dedit¬
⁊ hoc utrumq dedit tibi. s multũ
hos oculos ext̾iores diligis. multum

Expanded text:
perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam poenalis illi est lux, ad quam videndam factus est: sic et oculus cordis perturbatus atque sauciatus avertit se a luce justitiae, tas, avaritia, iniquitas, concupiscentia saecularis turbat, claudit, excaecat oculum cordis. Et tamen quomodo quaeritur medicus, cum oculus carnis turbatus est, quomodo non differtur ut aperiatur atque purgetur, ut sanetur unde lux ista videatur? Curritur, nemo requiescit, nemo differt, si vel stipula in oculum cadat. Solem certe, quem sanis oculis videre volumus, Deus fecit. Multo est utique lucidior ille qui fecit: nec hujus generis lux est, quae pertineat ad oculum mentis. Lux illa est aeterna sapientia. Fecit autem te Deus, o homo, ad imaginem suam. Daretne tibi unde videres solem quem fecit, et non tibi daret unde videres eum qui te fecit, cum te ad imaginem suam fecerit? Dedit et hoc: utrumque dedit tibi. Sed multum hos oculos exteriores diligis, multum
Abbreviated transcription (Latin):
qr ego in pr̃e. ⁊p. inme ẽ. Illo enum
ocuło fidum uidere pot̾at nec pr̃em
nec cqualem pr̃i filium. S ut sa¬
naretur oculus ad uidendum in¬
ungendus erat ad credendum. Id̾o
anteqmͣ udeas qd̃ uidere non po¬
tes. crede qd̃ nondum uides. Ambu¬
lecificabit in prĩa quem fides non
timq subuectit quare ad huc pere¬
grinamur: qmͣuis iam crediderimus.
D fidem inquit ambulamus non per
sanare oculum cordis unde uid̾r deus.
Ad hoc sacroscã mist̾ia celebrantur
ad hoc sermo dei predicatur: ad hoc ex¬
hortationes eccłie morales idem ꝑtinẽ¬
tes ad corrigendos mores adem̃dandas
carnales concupiscentias. ad renunciã¬
dum non uoce tm̃ s mutata uita hu¬
it scło. Ad hoc agunt quicquid ag̃t
diuine scẽq littere: ut purgetur il¬
lud int̾ius ab ea reque nos impedit
ab aspestu dei. sicut enim oculus fr̃s
ad hanc lucem temꝑalem uidendam.
luce ⁊ qmͣuis eum sua presentia cir¬
cum fundat: ille tñ se auercit a tos
absens ẽ. Non solum aũ ab sens fit

Expanded text:
 Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambupecies non laetificabit in patria, quem fides non timque subnectit quare adhuc peregrinamur, quamvis jam crediderimus: Per fidem, inquit, ambulamus, non persanare oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad hoc agunt quidquid agunt divinae sanctaeque Litterae, ut purgetur illud interius ab ea re quae nos impedit ab aspectu Dei. Sicut enim oculus factus ad hanc lucem temporalem videndam, luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, ille tamen se avertit, atque absens est: non solum autem absens fit
Abbreviated transcription (Latin):
dem que dispensata est temporaliter
ad erucdicendos nos ꝑuulos. Sana¬
quomodo miseri uidentur qui hoc uidere
non possunt: Quanta putatur infeli¬
citas hominum qui lucem istam corꝑ¬
alem nonuident. Excecatus est aliqͥs
mali commisit. hoc uxor tobie dice¬
bat iuro. Elamabat. ille ꝓpt̾ hedum
ne defurto ẽẽt nolebat sonum furti
audire indomo sua. Illa defendens ftm̃
suum: obꝓbrio percuciebat maritum.
Et cum ille diceret rectlite si de fuito ẽ:
illa respondebat insultans. Ubi sũt
iusticie tue. quam ceta erat q̃ fur¬
tum defendebat. ⁊ qm̃ lucem uidelnt

Expanded text:
fidem, quae dispensata est temporaliter fidem, quae dispensata est temporaliter ad erudiendos nos parvulos. 15. Sanaquomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? citas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio percutiebat maritum: et cum ille diceret, Reddite, si de furto est; illa respondebat insultans, Ubi sunt justitiae tuae ? Quam caeca erat, quae furtum defendebat: et quam lucem videbat
Abbreviated transcription (Latin):
enim sanantur oculi nĩr quomodo
per fidem sentimus xp̃m transeuntẽ
temporali dispensatione: sit intelliga¬
mus xp̃m stantem incominutabili
et̾nitate. Ibi enim sanatur oculus:
fidem nobis inserunt. Credimus in
filium dei. non solum inu̾bum ꝑ ꝙ
tum de uirgine maria. ⁊ cet̾a q̃ fides
exhibita sunt ut xp̃o transiret.⁊ ce
cis uestigia trans euntis audientib
clamaretur oꝑib uite ꝓfessionem
fidei ꝯmemorantis. iamut claman¬
tes sanentur: stat iłx. ⁊ enim iamstantẽ
xp̃m in hac uita põt Est diuinitas xp̃i
est humanitas xp̃i. Diuinitas stat hu¬
manitas transit. Quid ẽ cliuinitas statt.
non mutatur. nõ ꝯuellitur. non reced̾.
Nonenim sic ad nos uenit ut apatre
disced̾et. net ita ascendit ut loco mo¬
uetur. Assumpta tarne locum muta¬
uit. D̾s aũt assumens carnem quia
in loco non ẽ. nec mutat locum:. Tan¬
gamur a stante xp̃o. lanentur oculi
nr̃i. S quorum oculi clamantium .s.
cum transit idẽ bũ oꝑantium per fi

Expanded text:
enim sanantur oculi nostri? Quomodo per fidem sentimus Christum transeuntem temporali dispensatione; sic intelligamus Christum stantem incommutabili aeternitate. Ibi enim sanatur oculus, fidem nobis inserunt. Credimus in Filium Dei, non solum in Verbum petum de virgine Maria, et caetera quae fides exhibita sunt, ut Christus transiret, et ut caeci vestigia transeuntis audientes, clamarent operibus, vita professionem fidei commemorantes. Jam ut clamantes sanentur, stat Jesus. Etenim jam stantem quantum in hac vita potest. Est divinitas Christi, est humanitas Christi. Divinitas stat, humanitas transit. Quid est, Divinitas stat? Non mutatur, non convellitur, non recedit. Non enim sic ad nos venit, ut a Patre discederet: nec ita ascendit, ut loco moveretur. Assumpta carne, locum mutavit: Deus autem assumens carnem, quia in loco non est, nec mutat locum. Tangamur stante Christo, sanentur oculi nostri. Sed quorum oculi? Clamantium scilicet, cum transit: id est, bene operantium per eam