comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ. ut pestilentibꝰ ce insidiantibꝰ eoꝵ scriptis meden¬
tia et muientia scͥpta p̃tendam. quib rabies qua
furiunt. aut etiam ipsa sanet᷑ : autͣ ledendis alis
repellant᷑. Hec autẽ que duabus epłis eoꝵ responde¬
o. uni scilicet quam dicitur romã misisse uilianus.
credo ut ꝑ illam quos posset suos. aut inueniret aut
faceret. Ait̾i autẽ qmͣ decẽ ⁊ octo uelut ep̃i participes
eiꝰ erroris ñ ad quoslibet s ad loci ipsius ep̃m sua calli¬
ditate temptandum. & ad suas partes si posset fieri
traducendum. ausi sunt tessalonicã scͥb̾e. Hec eͦ que
deo: ad tuã potissimũ dirigere sc̃itatẽ. ñ tam discẽ¬
da qͣm exammnanda. o ubĩ forsitan aliquid displi¬
cuerit̾ emendanda constitui. Indicauit enĩ mͥ fr̃
meus. qd eas illi dare ipse dignatus es: que intuas
manus ingilantissima diligentia fr̾m nr̃oꝵ fili¬
orum tuorum uenire ñ possent. ago autẽ gras sin¬

Expanded text:
tur, ut pestilentibus et insidiantibus eotur, ut pestilentibus et insidiantibus eotia et munientia scripta praetendam, quibus rabies qua furiunt, aut etiam ipsa sanetur, aut a laedendis aliis repellatur. 3. Haec autem, quae duabus epistolis eorum respondeo, uni scilicet quam dicitur Romam misisse Julianus, credo ut per illam quos posset suos aut inveniret, aut faceret, alteri autem, quam decem et octo velut episcopi participes ejus erroris, non ad quoslibet, sed ad loci ipsius episcopum sua calliditate tentandum, et ad suas partes, si posset fieri, traducendum, ausi sunt Thessalonicam scribere: haec ergo quae deo, ad tuam potissimum dirigere sanctitatem, non tam discenda, quam examinanda, et ubi forsitan aliquid displicuerit, emendanda constitui. Indicavit enim mihi frater meus, quod eas illi dare ipse dignatus es, quae in tuas manus, nisi vigilantissima diligentia fratrum nostrorum filiorum tuorum, venire non possent. Ago autem gratias sin
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ scribere. de his rebus que hoc tempore episcopa¬
stimulo recentiore sollicitant. Noui quippe heretici
inimici gr̃e dĩ que dat᷑ pusillis et magnis ꝑ ih̃m xp̃m¬
dñm nr̃m. Qsi iam cauendi euidentius aꝑtiore in ꝑ¬
bitate monstrant᷑ : non tam̃ quiescunt scriptis suis
minus cautorũ uel minis eruditorũ corda tẽptare.¬
Quibꝰ utiq respondendum esset. ne se uel suos in illo
nefando errore firmarent. etiam siñ metue remꝰ
nequẽqmͣ catholicoꝵ ueri simili sermone decipe¬
rent. Cum ueriũdesinant fremere ad dñici gregis
caulas. atq ad diripiendas tanto p̃cio redempt̃as
oues aditus undecumq rimari. Cõmunisq sit oĩbꝰ
nobis qui fungimur episcopatꝰ offitio. qͣmuis ipse
inea p̾mineas celsiore fastigio specula pastoralis. fa¬
cio qd̾ possum ꝓ mei particula muneris. qͣntũ mi¬
chi dñs adiuuantib orationibꝰ tus donare digna¬

Expanded text:
nem scribere de his rebus, quae hoc tempore episcopanem scribere de his rebus, quae hoc tempore episcopastimulo recentiore sollicitant. 2. Novi quippe haeretici, inimici gratiae Dei, quae datur pusillis et magnis pnostrum, etsi iam cauendi euidentius apertiore inprobatione monstrantur, non tamen quiescunt scriptis suis minus cautorum uel minus eruditorum corda temptare.quibus utique respondendum esset, ne se ucl suos in illo nefando errore firmarent, etiam si non metueremus, ne quemquam catholicorum uerisimili sermone deciperent. cum uero non desinant fremere ad dominici gregis caulas atque ad diripiendas tanto pretio redemptas oues aditus undecumque rimari communisque sit omnibus nobis qui fungimur episcopatus officio — quamuis ipse in ea praemineas celsiore fastigio — specula pastoralis, facio quod possum pro mei particula muneris, quantum mihi dominus adiuuantibus orationibus tuis donare digna
Abbreviated transcription (Latin):
OUERAM te quidẽ fama
celeberrima p̃dicante. & fre¬
q̃ntissimis atq ueracissimiᷤ
nuntiis qͣnda esses dĩ gr̃a
plenus acceꝑam beatissime
atq uenerande papa bone¬
faci. S post ea qͣnte etiam
p̃sentia corꝑali fr̾ meus uidit
alipius. acceptusq ate benig¬
nissime ac sincerissime mutua miscuit dictante dileẽ¬
tione colloquia. tecum q: conuuens. et p̃aruolicet tẽ¬
pore magno tibi uinctus affectu:. se simul ⁊ me refudit
animo tuo. teq mͥ reportauit in suo: tanto maior in¬
me tue sc̃itatis est facta noticia. qnͣto cercior amicicia
Neq enim dedignaris qui ñ alta sapis. qͣmius altius p̃¬
sideas ẽẽ amicus humiliũ et amorẽ rependere inpensũ.
Quid ẽ enim aliud amicicia. que ñ aliunde qͣm ex
amore nom̃ accepit. et nusqͣm nisi in xp̃o fidelis est
in quo solet ẽẽ etiam sempit̾na. ac felix potest: Unde
accepta ꝑ eum frẽm ꝑ quem te familiarius didici
maiore fiducia: ausus sum aliquid ad tuã beatitudi¬

Expanded text:
e quidem fama celeberrima praedicante, et frequentissimis atque veracissimis nuntiis quanta esses Dei gratia plenus acceperam, beatissime atque venerande papa Bonifaci. Sed posteaquam te etiam praesentia corporali frater meus vidit Alypius, acceptusque a te benignissime ac sincerissime mutua miscuit dictante dilectione colloquia, tecumque convivens, et parvo licet tempore, magno tibi junctus affectu, se simul et me refudit animo tuo, teque mihi reportavit in suo, tanto major me tuae Sanctitatis est facta notitia, quanto certior amicitia. Neque enim dedignaris, qui non alta sapis, quamvis altius praesideas, esse amicus humilium, et amorem rependere impensum. Quid est enim aliud amicitia, quae non aliunde quam ex amore nomen accepit, et nusquam nisi in Christo fidelis est, in quo solo esse etiam sempiterna ac felix potest? Unde et accepta per eum fratrem, per quem te familiarius didici, majore fiducia, ausus sum aliquid ad tuam Beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
nib sc̃oꝵ nullũ sit tp̃s iminune. q̃nquidẽ dieb ac noctib
cũ alii cibo accepto reficiunt. alii qđ libet aliud agunt. Alũ
dormiunt ñ utiq desunt. qͦs desideriũ scm orare compel¬
a gemitib ñ sinat᷑. qd̾ ÷ excreme miserie cũ ꝓ quib cũq
orantib cogit᷑ genĩẽ. nisi gemitib in enarrabilib int̾pel¬
lare sic intelligat᷑ ut dixi. id ÷ qͥa gemutib sc̃oꝵ desid̾ioꝵ
int̃pelare scõs facto. quib affectũ piũ gr̃e spiritualis

Expanded text:
nibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, nibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum orare compela gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilibus interpellare sic intelligatur, ut dixi, id est, quia gemitibus sanctorum desideriorum interpellare sanctos facit, quibus affectum pium gr
Abbreviated transcription (Latin):
ciuo loco abste quesimꝰ ut ꝑ script᷑as diuinas osten¬
deres si ualeres. utrũ adorec patrem sp̃s sc̃s: Hoc em̃
dixeras. s sic ipsa tua ꝑsecutio cui respondi satis iudicat:
ñ ꝓbaueras. Ad hant gͦ inqͥsicionẽ meã. uide qͥd poste¬
riore ꝓsecutione responderis. Cũ enĩ dixisses qͣntũ uolu¬
isti de uidicio silii qd̃ & nos fidelissime credimꝰ : & desub¬
iectione qͣm scłm formã serui filiũ patri redd̾̃e ñ negamꝰ:
ubi uenisti ut ꝓbares a scõ sp̃u adorari patrẽ. redisti ad
illos gentiͥtꝰ de quib tͥ iam aute responderam seđm morẽ
sc̃arum scripturarũ qua locutione sit dictũ. & ipse sꝑe
int̾pellat gemitib in enarrabilib. ne credamꝰ sp̃m scm̃¬
nuuiqͣm eẽ. sine gemitib posse. qm̃ nullus dies. uulla ho¬
ra. nullũ momentũ t̾ꝑis inuenit᷑. qͦ ñ a scĩs orõnes deo uͥ¬
cumq fundant᷑. ab ałtis hic. ab aliis alibi: cũ tam̃ ab oro¬

Expanded text:
o loco abs te quaesivimus, ut per Scripturas divinas ostenderes, si valeres, utrum adoret Patrem Spiritus sanctus. Hoc enim dixeras: sed sicut ipsa tua prosecutio, cui respondi, satis indicat, non probaveras. Ad hanc ergo inquisitionem meam vide quid posteriore prosecutione responderis. Cum enim dixisses quantum voluisti de judicio Filii, quod et nos fidelissime credimus; et de subjectione, quam secundum formam servi Filium Patri reddere non negamus: ubi venisti ut probares a sancto Spiritu adorari Patrem, redisti ad illos gemitus, de quibus tibi jam ante responderam, secundum morem sanctarum Scripturarum, qua locutione sit dictum, Et ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus : ne credamus Snquam esse sine gemitibus posse, quoniam nullus dies, nulla hora, nullum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab oratio
Abbreviated transcription (Latin):
lio seruientes. ñ duob diis & duob dñis. contra p̾cep¬
tũ dei & dm̃ uniꝰ seruiatis. S nc̃ de hac re satis dictum
sit. Puto cũ ista leg̃is. nicħ te respondere potuisse ad

Expanded text:
lio servientes, non duobus diis et duobus dominis contra praeceptum Dei, sed Domino uni serviatis. Sed nunc de hac re satis dictum sit. Puto, cum ista legeris, nihil te respondere potuisse ad
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui qd̾ uich̃ ⁊ aliud qͣm nẽ ut coguosceres feri: ñ eni
tẽ ds diceudꝰ ⁊ coguouisse. qd̾ anteꝙ̃ fieret numqͣm patu¬
it iguorare. qͦs locutionis modos de dimins eloqiuis a me
ꝑ latos. qͦmͦ altt̃ int̾pretareris ñ inuenisti: iullo m iaꝙ
ad istos genntꝰ redire uoliuisti. Nemo eiũ sic de spũ sc̃o sa
concedet qsi tu seuitis dici sp̃m sc̃m̃ int̾ꝑellare ꝑ scis. ali¬
ud ⁊ iut̃pellare uł orare aluid ad orare. Dis qui orat. rogat
qui plerũq adorant᷑ & ũ rogant᷑. Aliqn rogant᷑. ⁊ ñ ado¬

Expanded text:
eres feci: non enim tunc Deus dicendus est cognovisse, quod antequam fieret nunquam potuit ignorare: quos locutionis modos de divinis eloquiis a me prolatos, quomodo aliter interpretareris non invenisti; nullo modo utique ad istos gemitus redire debuisti. Nemo enim sic de Spiritu sanct tu sentis, sic Spiritum sanctum interpellare pro sanctis; aliud est interpellare vel orare, aliud adorare. Omnis qui orat, rogat:qui plerumque adorantur, et non rogantur; aliquando rogantur, et non ado
Abbreviated transcription (Latin):
siue filius. siue qui ꝑ illum sunt facti. de illo uno fonte bo¬
nitatis unusquisq scđm mensuram fidei sue assumpsert̃
ut eeñt. honi. Pater autem unus. qd̵ ẽ. bonꝰ a nemine accepit.
Et idõ ait ip̃s. Nemo ẽ. bonus. nisi unus. Sic gͦ uiꝰ ẽ. dc̃.
quia unus ẽ. in comꝑabilis. quia unus est inmensus. ut
iam sumus prosecuti.

Expanded text:
sive Filius, sive qui per illum sunt facti, de illo uno fonte bosive Filius, sive qui per illum sunt facti, de illo uno fonte bonitatis unusquisque secundum mensuram fidei suae assumpserunt ut essent boni. Pater autem unus, quod est bonus, a nemine accepit. Et ideo ait Christus, Nemo est bonus, nisi unus. Sic ergo unus est Deus, quia unus est incomparabilis, quia unus est immensus, ut jam sumus prosecuti.
Abbreviated transcription (Latin):
icis qđ unus ẽ. ds̃. Astrue si pater & filus & sp̃s
teri unum dm̃. An de subiectione filii potius scđm qd̵
habet fides xp̃iana ostenditur unus ẽẽ. as̃. cuius filius
nr̃ ẽ. ds̃ ire ut diximus: Nam quia pater & filus non
est unus. uł paulo crede dicenti. qđ ꝑsingłas fere epłas pro¬
uuntiat dicens. Or̃a uob̃ & pax adõ patre nr̃o. & dño iħu xp̃o.¬
qui a nob̃ xp̃ianis unus ds̃ p̃dicatur. quem filus unum
ꝓnuitiat bonum dicens. Nemo bonus nisi unus ds̃. non
qđ xp̃s non sit bonus. Ipse enim ait. Ego sum pastor bouus.
tius bonus deducet me inuuam rectam. Audi autem ad¬
huc saluatoris testimonium dicentis. Bonus homo deches¬
auro cordis sui ꝓfert bona. Nec non etiam. & omnis creat᷑a
dĩ bona ualde. Si creat᷑a bona. si homo bonus. si sp̃s sẽs bo
nus. si xp̃s bonus. quem admodum bonus requirendum
est quia utiq sic ait saluator. Nemo bonus nisi unus ds̃.
& om̃is creatura dĩ bona. ꝑ xp̃m accepit ut eẽt. bona. Sed

Expanded text:
icis quod unus est Deus. Astrue, si Pater et Filius et Spiritus teri unum Deum? An de subjectione Filii potius, secundum quod habet fides christiana, ostenditur unus esse Deus, cujus filius noster est Deus, ut diximus? Nam quia Pater et Filius non est unus, vel Paulo crede dicenti, quod per singulas fere Epistolas pronuntiat, dicens: Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Doqui a nobis Christianis unus Deus praedicatur, quem Filius unum pronuntiat bonum, dicens: Nemo bonus, nisi unus Deus . Non quod Christus non sit bonus: ipse enim ait, Ego sum pastor bonus .tuus bonus deducet me in viam rectam . Audi autem adhuc Salvatoris testimonium dicentis, Bonus homo de thesauro cordis sui profert bona . Necnon etiam et omnis creatura Dei bona valde. Si creatura bona, si homo bonus, si Spiritus sanctus bonus, si Christus bonus, quemadmodum unus bonus requirendum est. Quia utique sic ait Salvator, Nemo bonus, nisi unus Deuset omnis creatura Dei bona, per Christum accepit ut esset bona. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. At tam̃ & sic̃ homo qui exercitationẽ lib̾alium littera¬
rum uł retorice artis non feci. si quid uitii fecissem in ser¬
mone. ad sensũ respicere debuisses: & non uitũr sermonis
intendeus in crimen nos inducere. Absit absit. uiugentꝰ dc̃.
ds̃ ẽ. unuierse creature. mundꝰ. incoinqͥnatꝰ. sc̃s. securꝰ. iillã
in se habens immundiciã. Nã qͥñ honorificat filumm: non

Expanded text:
ipso . Attamen et sicut homo qui exercitationem liberalium litteraipso . Attamen et sicut homo qui exercitationem liberalium litterarum vel rhetoricae artis non feci, si quod vitium fecissem in sermone, ad sensum respicere debuisses, et non vitium sermonis intendens, in crimen nos inducere. Absit, absit: Unigenitus Deus, Deus est universae creaturae, mundus, incoinquinatus, sanctus, securus, nullam in se haben
Abbreviated transcription (Latin):
it. qđ creator creatorem genuit qđ bonus bonum genu¬
it. qđ sapiens sapientẽ genuit. qd clemens clementẽ genuit.
potens pocentẽ: Nichil subtraxit pater ingenerando filium.
Nec eiũ inuidus. s ut fons bonitatis tantum bonum genu¬
it. cuiꝰ bonitatis testis ẽ. om̃is creat᷑a scđm tuam ipsiꝰ ꝓsecuti¬
onẽ: quã ualde laudo ubi de diuinis scripturis ꝓtulisti di¬
cendo.Inuisibilia eñĩ eiꝰ. a creatura mundi ꝑea quȩ facta st̃
intellecta conspiciuntur. Sempit̾na qͦq uirtꝰ eiꝰ. ac diuinitas.
Ahuc autẽ a ditio. non contraria his quȩ bene st̃ u.iii.
dicta dicens. s consensũ accõmodans. qm̃ ex magnitu¬
dine pulchritudinis condigne creator eoꝵ cognoscit᷑ atq coli¬
tur: ut puto de diuinis ad ista responsũ. qm̃ hoc & beat᷑ pau¬
tulit xp̃s de medio asfigens illud cruci exuens se carnẽ: potes¬
tates & pͥncipatꝰ traduxit fiducialit̾ triumphans eos in semet

Expanded text:
it, quod Creator Creatorem genuit, quod bonus bonum genuit, quod sapiens sapientem genuit, quod clemens clementem genuit, potens potentem? Nihil subtraxit Pater in generando Filium. Nec enim invidus, sed ut fons bonitatis tantum bonum genuit: cujus bonitatis testis est omnis creatura, secundum tuam ipsius prosecutionem, quam valde laudo, ubi de divinis Scripturis protulisti, dicendo: Invisibilia enim ejus, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas . 8. Adhuc autem adjicio, non contraria his quae bene sunt dicta dicens, sed consensum accommodans: quoniam ex magnitudine pulchritudinis condigne Creator eorum cognoscitur atque colitur. Ut puto dedimus ad ista responsum; quoniam hoc et beatus Pautollens illud de medio, affixit cruci, exuens se carnem, principatus et potestates traduxit fiducialiter triumphans eos in s
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi est ilud. quare me dere¬
liquisti. si nec faciẽ auertit abeo. nisi quia &
derelinquens non dereliquit quando in bonis
tenporalib ñ exaudit. non ad insipietiam nob.
s ut sapramus quid auferat & qͥd offerat nob̾:
Non in quit spreuit neq desperit p̃cẽ paupe¬
ris. neq auertit fatiem suã ame:
& cũ clamtarẽ
ad eum exauduuit me

Expanded text:
ubi est illud: Quare me dereliquisti, si nec faciem auertit ab eo, nisi quia et derelinquens non derelinquit, quando in bonis temporalibus non exaudit non ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus, quid auferat et quid offerat nobis? non, inquit, spreuit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me.
Abbreviated transcription (Latin):
non ap̃ se ipsos tenuerint. quodam mͦ enim ructã¬
tes dm̃ laudauerunt. hoc ÷ p̃dicanerunt. queren¬
tes eum hoc ÷ nonsua querentes. s in eum cari¬
tate fiagrantes: eoꝵ p̃dicatione cõmotꝰ. : mũ dꝰ¬
ut cõmemorentur & coni̾tant᷑ ad clñm uniuersi fĩ-¬
nes terre. &. ad orent in conspectu eiꝰ riniuerse patͥe
tium. Hac ȩcł̃iȩ dilatione. &̃ suꝑbi hoc ÷ duittes
t̾re ad ducti sunt ut man dacarent. & quã uis non
saturati. tam̃ ad orant. Hunc quippe ordinẽ ꝓphe¬
tia psalmi hoc loco tenuit quẽ uidemꝰ impleri. Ad¬
iunxit autem. In conspectu eiꝰ procident om̃s qui
descendunt in terram. Id. ẽ. om̃s bona amando
terrena non in cȩlumascendunt. non enum faci¬
unt quod ait apłs. si surrexistis cũ xp̃o quȩ sursũ
sunt quęrite. iͥ xp̃c.ẽ. in dextera dĩ sedens. quȩ sur

Expanded text:
non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructannon apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauerunt. hoc est praedicauerunt quaerentes eum, hoc est non sua quaerentes sed in eum caritate flagrantes. eorum praedicatione commotus est mundut commemorentur et conuertantur ad dominum uniuersi fines terrae et adorent in conspectu eius uniuersae patritium. hac ecclesiae dilatatione etiam superbi. hoc est diuites terrae adducti sunt. ut manducarent, et quamuis non saturati tamen adorant. hunc quippe ordinem prophetia psalmi hoc loco tenuit, quem uidemus impleri. adiungit autem: In conspectu eius procident omnes, qui descendunt in terram, id est omnes bona amando terrena non in caelum ascendunt. non enim faciunt, quod ait apostolus: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, quaerite. ubi Christus est in dextera dei sedens; quae s
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Heruntam en quod humiliauit semet ipsum factꝰ
obediens usq ad mortem mortem aut̃ crucis. asꝑnãt᷑
diuites. & similia ꝑpeti respuunt timore ñ magni¬
tudine: infirmitate non sanitate.S quia ds̃ eum
excit auit amortrus & donauit illi nomen qͦdẽ. suꝑ
cȩlestium terrestrium & infernorum: fama celsitu¬
dinis eiꝰ & glã nominis eiꝰ in ęccłia usqueqͣq diffusa
ꝑ moti & ipsi ueniunt ad mensã. Manducant &ẽ.
adorant. non tam̃ sat urant᷑. quia non efuriunt et
sitiunt iusticiã. Tales enim saturabunt᷑. Quãꝙͣ
ꝑfecta saturctas in illauita eterna erit. cum ex ista
ꝑegͥnatione erimꝰ ex fide ad spẽm. a speculo ad fãciẽ
ã b enignitate ad ꝑspicuam ueritatem. non tamen
in choauit interim fĩde. o mĩa temꝑalia non solum
temꝑant̾ contempnit bona: uerum &̃ paci enter
elegit: ut confundet fortia. De his dictum ÷. łdent
pauꝑes & saturabunt᷑. S quia istam sãtu ritatem

Expanded text:
miliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis, aspernantur diuites et similia perpeti respuunt tumore non magnitudine, infirmitate ergo non sanitate. sed quia deus eum excitauit a mortuis et donauit ei nomen, quod est super caelestium, terrestrium et infernorum, fama celsitudinis eius et gloria nominis eius in ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, manducant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab aenigmate ad perspicuam ueritatem. non tamen rbi aeterni, quam inchoauit interim fide, omnia temporalia non solum temperanter contemnit bona, uerum etiam patienter legit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
suam uoluntatem s patris se fãcere cõmendauit.
quãtomagis nos ꝓpa pͥuataq nr̃a uoluntate con¬
tenta qua tenebrati sumꝰ ad illud c̃mune lumen
ut illuminemur. & uultꝰ nri non erubescant. debe¬
mus accedere quod illum inat omẽm hominem ue¬
nientem in hunc mundũ. ut anima nrã ipsi uiuat :
Hoc enim ẽtiam  c onsequent̃ ad iungit cũ dic̃. Et
m̃ qui seminat
bonũ semen: filiꝰ. ẽ. hominis. Bonũ aũt semen:
hi sunt filii regni. hȩc porro omiã quȩ inisto psal
mo dicta sunt. quia non ad pͣsens tempꝰ s ad fucturoꝵ
ꝓfẽciam ꝑtine bant. sicut cẽ ipsis reb apparet: sic eũ
concludere uoluit. ut ostenderet se non p̃s entia de
monstrare. uel narrare p̃terita: s futura ꝓphetare.

Expanded text:
suam uoluntatem sed patris se facere commendauit, suam uoluntatem sed patris se facere commendauit, quanto magis nos propria priuataque nostra uoluntate contempta, qua tenebrati sumus, ad illud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, ut anima nostra ipsi uiuat! hoc enim etiam de nobis consequenter adiungit, cum dicit: Et m, qui seminat bonum semen, filius est hominis; bonum autem semen hi sunt filii regni. Haec porro omnia, quae in psalmo isto dicta sunt, quia non ad praesens tempus sed ad futurorum prophetiam pertinebant, sicut etiam ipsis rebus apparet, sic eam concludere uoluit, ut ostemonstrare, vel narrare praeterita, sed futura prophetare:
Abbreviated transcription (Latin):
in terram descendunt. hoc. ẽ. in terrena depͥmunt᷑
& idõ in conspectu eiꝰ ꝓcicdunt. hoc. ẽ. nͥ ipse uidet
non ubi homines uident. qui eos excelsos sub limesq
arbitrant᷑. Et anima in quit mea ipsi uiuet. Ipsi
utiq non fibi sicut suꝑborum priuato suo bono
letantium. & ã cõmumi omĩum bono qͥd ds̃. ẽ. ĩ ani
elatione resilientium. Hoc itiq deuitemꝰ. & cõmu¬
ni potiꝰ uͦ omĩum bõnoꝵ ꝑfrui quam pͥuato nr̃o gau¬
dere queramꝰ. ut qui uiuit iam non sibi uiuat si cut
enim mediator effestus . ẽ. ut nos reconciliet. dõ per
humilitatem. a quo ꝑ impiam suꝑbiam louge reces¬
seramus. Neq enim illud tantum scriptũ ÷ quod
uoluntatem & manens in eiꝰ caritate sicui & ipse fecit
uoluntatem patris. & manet in eiꝰ caritate. Hȩc quip¬
pe ad monens nos & exemplo suo exhortans: in euan¬
głio suo locutꝰ. ẽ. Si aũt ipse cum informa di eqͣlis . ẽ.
patͥ. tam̃ ꝑ formã serui quam ꝓpt̾ nos assum sit ñ

Expanded text:
in terram descendunt, hoc est in terrena deprimuntur. et ideo in conspectu eius procident, hoc est ubi ipse uidet, non ubi homines uident, qui eos excelsos sublimesque arbitrantur. Et anima, inquit, mea ipsi uiuit; ipsi utique, non sibi sicut superborum priuato suo bono laetantium et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deuitemus et communi potius uero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, ut, qui uiuit, iam non sibi uiuat, sicut enim mediator effectus est, ut nos reconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum est, quod uoluntatem et manens in eius caritate, sicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse, cum in forma dei aequalis est patri, tamen per formam serui, quam propter nos accepit, non
Abbreviated transcription (Latin):
regnum: & ipse dñabit᷑ gentium. Ille irrisus.
ille crucifixiis. illȩ derelistus hoc regnum ad quint
& cradet in finem dõ &e patri. Nonut ipse amittat. s
quod infĩde seminauit cũ uenit minor patre: hoc
ꝑclucat ad sp̃ẽm. in qua equalis non recessĩt ã patre.
Manducaneruit & ad orauerunt om̃s diuttes t̾rȩ
enim sunt mites. lugentes. esuuentes. & sitientes nis¬
ticiam: misericordes. nrundõ corde. pacifici. & qui
ꝑ secutionẽ pacrunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam. Quib p̃dicatio¬
nib singillat im beatitudinẽ adiunxit. Contͣ ergo:
diuites terre. hoc loco suꝑbi iutelligendi funt. Iłeq
enun frustra ita distincti sunt: ut de pauꝑib supͣ
diceretur. edent pauꝑes & saturabunt᷑. hic uͦ man¬
ducauerunt & ad orauerunt om̃s diuites tre. Et̃ ip¬
si quipe adducti sunt ad mensam xp̃i. &accipiunt
de corpe & sanguine el &e adorant cantuni nĩ etiaui
saturant᷑. qm̃ ñ imitant᷑. Manduicantes enim paitꝑem

Expanded text:
regnum et ipse dominabitur gentium. ille inrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum adquirit et tradet in fine deo et patri, non ut ipse amittat, sed, quod in fide seminauit, cum uenit minor patre, hoc perducat ad speciem, in qua aequalis non recessit a patre. manducauerunt et adorauerunt omnes diuites terrae; elorum; ipsi enim sunt mites, lugentes, esurientes et sitientes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem adiunxit. contra ergo diuites terrae hoc loco superbi intellegendi sunt. neque enim frustra ita distincti sunt, ut de pauperibus supra diceretur: Edent pauperes et saturabuntur, hic uero: Manducauerunt et adorauerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad mensam Christi et accipiunt de corpore et sanguine eius, sed adorant tantum, non etiam saturantur, quoniam non imitantur. manducantes enim paupe
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enĩ apłs. Propt̾ qd̃ eũ exalcstuit & donauit ei nom̃
qd̃ ÷ suꝑ omne nom̃ : ut in nomine iħy omne genu flecta¬
tur & cet̾a. Nec queritis cui donau̾it utrũ homini an dõ.
Quando enĩ donauerit: euident̾ apparet. Humiliauit in¬
qͥt. semet ipsũ usq ad mortẽ. mortẽ autẽ cucis. Propt̃ qd
& s eũ exaltauit & donauit einom̃ qd ẽ. suꝑ omue nom̃:

Expanded text:
t donavit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, etc. Nec quaeritis cui donaverit; utrum homini, an Deo. Quomodo enim donaverit, evidenter apparet. Humiliavit, inquit, semetipsum usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit
Abbreviated transcription (Latin):
do agunꝰ gr̃as: uos doletis. Uerba autẽ ur̃a recte iutelli¬
gentib indicant. qͥs nr̃m loquat᷑ scłm timorẽ d̾i. itrum
qui sic laudat tłm prẽm. ut ad eiꝰ laudẽ referat qd̾ sibi
filiũ gñauit equalem: an qͥ sic genitorẽ dehonestat & ge¬
nitũ. ut & illũ dicat ñ potuisse gignere ꝑ oĩa sui similẽ
filiũ. & istũ dicat ñ deg̃nasse iam natũ. s degeuerẽ iam

Expanded text:
 vos doletis. Verba autem nostra recte intelligentibus indicant, quis nostrum loquatur secundum timorem Dei: utrum qui sic laudat Deum Patrem, ut ad ejus laudem referat, quod sibi Filium generavit aequalem; an qui sic genitorem dehonestat et genitum, ut et illum dicat non potuisse gignere per omnia sui similem filium, et istum dicat non degenerasse jam natum, sed degenerem natum.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ nobiscũ agitis: suꝑfluũ ꝓcessũ eẽ. cognosce. Et si
tibi oppugnandi occurrerint sabelliani: in eosꝰ ista nob̾
uobisq cõmunia. si placet arma conuerce. Multa
ñ negare. Non itaq opus erat ut eas contͣ nos diceres. qͣs
dicimꝰ recũ. Xp̃m sedere ad dext̾am patͥs. nonne pariter
confitem̃: Qd tam̃ testimonis diumoꝵ eloquioꝵ sic ꝓba¬
re uoliusti. tanqͣm id alicubi negaremꝰ. Xp̃m iucarne ue¬
nisse utriq nouimꝰ & tenemꝰ. Sic ad hibuisti ut hoc dic̾es.
diuina tẽstimonia. tanqͣm repugnemꝰ. Hec & alia qͦ suis
ostendam lotis. in quib oꝑam suꝑuacuã contͥuisti ut mo¬
ras uecteres. tp̃sq ꝓduceres: cõmemorando ad ting̾e. nec
icis me auxilio pͥncipũ munitũ. ñ loqui scł̃m timo¬
rem di: cũ scias nob̾ eẽ. preceptũ orare ꝓ regib. ut iag-¬

Expanded text:
quando nobiscum agitis, superfluum prorsus esse cognosce: et si tibi expugnandi occurrerint Sabelliani, in eos ista nobis vobisque communia, si placet, arma converte. Multa non negare: non itaque opus erat ut eas contra nos diceres, quas dicimus tecum. Christum sedere ad dexteram Patris, nonne pariter confitemur? Quod tamen testimoniis divinorum eloquiorum sic probare voluisti, tanquam id alicubi negaremus. Christum in carne venisse, utrique novimus et tenemus: sic adhibuisti ut hoc doceres divina testimonia, tanquam repugnemus. Haec et alia quae suis ostendam locis, in quibus operam supervacuam contrivisti, ut moras necteres, tempusque produceres, commemorando attingere debeo, non APUT PRIMUM. Dicis me auxilio principum munitum, non loqui secundum timorem Dei; cum scias nobis esse praeceptum orare pro regibus, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ potuisse que dixi: de in de quantũ neces¬
sariũ iudebit᷑. ego refellã que ipse dixisti.
Quia gͦ sicut ad iuuante do poti ostendi ea iiue dixi
ñ te potuisse refelłe: suꝑ ẽ. ut ea que dixisti ego refel¬
lam sit̃ deo adiuuante potuero. Friores itaq ꝑsecutio¬
nes tuas. quib continuo redidi meas: in hãc disputati¬
one que nc̃ ame suscepra ẽ .pecractabo. Illam uͦ ultimã
tam ꝓlixam ut mͥ de illa spaciũ responsionis auferret.
ita redarguã si uoluerit qui uos regit ut adqͥescas lu¬
mini ueritatis si contentionis tenebias ñ a maueris.
Inpͥmis gͦ suꝑflua tua decrabam. necessitati responsi¬

Expanded text:
inde, quantum necessarium videbitur, ego refellam quae ipse dixisti. Quia ergo, sicut adjuvante Deo potui, ostendi ea quae dixi non te potuisse refellere; superest ut ea quae dixisti, ego refellam, sicut Deo adjuvante potuero. Priores itaque prosecutiones tuas, quibus continuo reddidi meas in hac disputatione quae nunc a me suscepta est, non retractabo: illam vero ultimam tam prolixam, ut mihi die illo spatium responsionis auferret, ita redarguam, si voluerit qui nos regit, ut acquiescas lumini veritatis, si contentionis tenebras non amaveris. In primis ergo superflua tua detraham necessitati responsi
Abbreviated transcription (Latin):
am diccum ẽ. qđ & ipse ꝓtuo arbitrio scđm sensum tuũ
uisus es alienare. Stat tñ apłicum dietũ. qi sic̃ oporcet
orare nescimꝰ: s ipse sp̃s postulat ꝓ nob̃ gemitib inenar¬
scm dicimus. Si quidẽ ex ipsa leccione głã sp̃s scĩ¬
tenditur. quia non pse genut. s dilec.tione.¬
tenditur. quia non ꝓse genut. s dilec¬
tione.
quia ꝓscĩs. Si quidem nec filiꝰ ꝓse orat. s ꝓ nob̾ utiq pos¬
tulat & interpellat. sicut iam ꝓtuli. inp̃cedenti. Qui in
modico fidelis ẽ. & ininanis fidelis inuenitur.

Expanded text:
am dictum est quod et ipse pro tuo arbitrio secundum sensum tuum visus es alienare. Stat tamen apostolicum dictum, quia sicut oportet, orare nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarsanctum dicimus, siquidem ex ipsa lectione gloria Spirtenditur, quia non pro se gemit: sed audi lectionetenditur, quia non pro se gemit: sed audi lectionem, quia pro sanctis . Siquidem nec Filius pro se, sed pro nobis utique postulat et interpellat, sicut jam protuli in praecedenti. Qui in modico fidelis est, et in majus fidelis invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
Snuptiarũ. laude legis. laude libi arbitrii. laud̃ scox qͣ¬
si qͥsqmͣ nr̃m ista uituꝑet. ac non potiꝰomiã ĩ honorẽ
creatoris. & saluatoris debitis laudib p̃dicet. S neq creat᷑a ita
uult laudari: ut nolit sanari. Et nuptie quãtomagis lau¬
dande sunt: tanto minꝰ eis imputanda ÷ pudentła carnis
concupiscencia. quȩ non ẽ. apatre. s ex mundo ẽ. quam
ꝑfecto inrienerunt in hoĩb nuptie non fecer̃. Quia et il¬
la in pluruis sine ipsis ẽ: & ipse si nemo peccass sine il¬
la ẽẽ potuerunt. & lex scã. & rusta. & bona. necipsa ẽ. grã
& nil ex ea recte fit sine grã: quia ñ ÷ data quȩ poss ui¬
uificare s p̃uaricatiõis causa posita ẽ. ut cõuictos concludet

Expanded text:
nuptiarum, laude legis, laude liberi arbitrii, laude snuptiarum, laude legis, laude liberi arbitrii, laude ssi quisquam nostrum ista uituperet ac non potius omnia in honorem creatoris et saluatoris debitis laudibus praedicet. sed neque creatura ita uult laudari, ut nolit sanari, et nuptiae quanto magis laudandae sunt, tanto minus eis inputanda est pudenda carnis concupiscentia, quae nonprofecto invenerunt in hominibus nuptiae, non fecerunt; quia et illa in plurimis sine ipsis est, et ipsae si nemo peccasset, sine illa esse potuerunt. Et lex sancta et justa et bona ; nec ipsa est gratia, et nihil ex ea recte fit sine gratia; quia non est data quae posset vivificare, sed praevaricationis causa posita est, ut convictos conclude
Abbreviated transcription (Latin):
E u corpe mortis huiꝰ dementiȩ singłaris ẽ. Non aut̃
illic inc̾ipe homines quȩ hic noluerint clĩ mandata
complere uerissimũ ẽ. Erit enĩ ꝑfectissima plenitudo
iusticiȩ. ñ tam̃ hoĩum mandata sectantiũ. &ad eam
plenitulinem ꝓficiendo intentiũ. s in ictu oculi sic̃
N & ipsa facienda mandabit᷑. S ita dixerim. manda¬
ta fecerunt ut ad ipsa mandata meminerimꝰ. ꝑtine
oronem. in qua cotidie ueracit᷑ dicunt sc̃ĩ filii ꝓmis¬
sionis. fiat uoluntas tua. & dimate nob debita niã
neis a nocib urgeant᷑. ile negent originale peccatũ
daridicant. ne in homine mõrtali quã libet scõ et bñ
agente tantam dicant ẽẽ iusticiã. ut eiñ sit necessa¬
nent. & elatos in suꝑbiã in iuditiũ diaboli p̃cipites ire
ꝑsuadeant inmittunt aliarũ nebulas questioñ ĩ qͥb eor
ap hoĩes simpliciores. siue tardiores. siue scĩs littis nmꝰ
emiditos. ĩpietas delitescat. hest̾ nebule d̾laud̾̃ create. lau

Expanded text:
rtis huius, dementiae singularis est. non autem illic incipere homines quae hic noluerint dei mandata conplere uerissimum est. erit enim perfectissimae plenitudo iustitiae non tamen hominum mandata sectantium et ad eam plenitudinem proficiendo nitentium, sed in ictu oculi, sicunon et ipsa facienda mandabitur. sed ita dixerim \'mandata fecerunt\', ut ipsa mandata meminerimus pertinere ad orationem, in qua cotidie ueraciter dicunt sancti filii promissionis et: fiat uoluntas tua, et: dimitte nobis debita nostra. niis et vocibus urgentur, ne negent originale peccatum;dari dicant; ne in homine mortali, quamlibet sancto et bene agente, tantam dicant esse justitiam, ut ei non sit necessanent, et elatos in superbiam in judicium diaboli praecipites ire persuadeant; immittunt aliarum nebulas quaestionum, in quibus eorum apud homines simpliciores, sive tardiores, sive sanctis Litteris minus eruditos, impietas delitescat. Hae sunt nebulae, de laude creaturae, laude
Abbreviated transcription (Latin):
spreuit inquit neq despexit precem pau¬
perii. Pauꝑem humilẽ dicit. Hinc ÷ noli
altũ sapere. s time. Timeat gͦ om̃e sem̃ isrł
eũ.qm̃ non despęxit eius p̃cem. qui non al¬
tũ sapuit. s timuit. Potest hoc & capici
coaptari. quia ipse saluator corporis ꝓptͣ
nos pauꝑ factus est cũ diues ẽẽt. ut en is pa¬
upertate ditarem᷑. Er forma enĩ serui pau¬
per factiis ẽ. erqua & p̃cem fudit. In ea quippe
humiliauit semet iꝑsũ. factiis obediens usq
ad mortẽ. Uide ergo quid dicat. Qm̃ ñ spreuit
neq: despęrit p̃ce̾ pauperis

Expanded text:
spreuit, inquit, neque despexit precem pauperis. pauperem humilem dicit; hinc est: Noli altum sapere, sed time. timeat ergo eum omne semen Israhel, quoniam non despexit eius precem, qui non altum sapuit, sed timuit. potest hoc et capiti coaptari, quia ipse saluator corporis propter nos pauper factus est, cum diues esset, ut eius paupertate ditaremur. ex forma enim serui pauper factus est, ex qua et precem fudit; in ea quippe humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem. uide ergo, quid dicat: Quoniam non spreuit neque despexi
Abbreviated transcription (Latin):
eñi sic glorificamus patrem. ut magno dõ maiorẽ illũ
ꝓfiteamur: ut alto subluniorem adnuntiemus. Sin
uero hoc iste ẽ. debitus honor dõ. ut forma seriili ma¬
ior sit pater: tu uideris.
icis qđ se diuinitas patrib ostendit. & paulo

Expanded text:
enim sic glorificamus Patrem, ut magno Deo majorem illum enim sic glorificamus Patrem, ut magno Deo majorem illum profiteamur, ut alto sublimiorem annuntiemus. An vero iste est debitus honor Dei, ut forma servili major sit Pater, tu videris. 26. Dicis quod se divinitas patribus ostendit: et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
on deneganus quod filius diligat patrem. cumi
quando & scͥptum legimus. ut sciat hic mundus
quod diligo patrem. & sicut mandatum mͥ dedit pat̾
sic facio. Constat filium & diligi & diligere. & manda¬
tum patͥs ut ipse asserit implere. & idõ unum sunt scd̃m
qđ ait. ego & pater unum sumus. Nam in eo qđ dicit.
qui me uidet uidet & patrem: certa fide credendum ẽ.
quia qui uidet filium. ꝑ filium uidet & intelligit pa¬
trem. Propter formã serui maiorem patrem ꝓfessus es:
quod mͥ nimium stultum ẽẽ. uidetur. Scimus enim
qdđ & ipse ꝓtulisti. In forma serui eciam & angłis iniuor¬
est faccus. Nec enim satis ugłam dĩ ꝓfessus es. qui adfor¬
mam sertu maiorem & patrem ꝓfiteris. Adformã serui:
angli maiores sunt. Nec eñĩ obhoc uenit xp̃s. ut nos
iustrueret qđ ad formã serui maior ẽ. pater. S idõ ueri¬
tas aduos tienit. ut utiq doceret nos atq istrueret qd̾
pater filio maior ẽ: & hoc filio qui magnus ẽ. dc̃. Nos

Expanded text:
on denegamus quod Filius diligat Patrem, cum quando et scriptum legimus: Ut sciat hic mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum mihi dedit Pater, sic facio . Constat Filium et diligi et diligere, et mandatum Patris, ut ipse asserit, implere. Et ideo unum sunt, secundum quod ait, Ego et Pater unum sumus . Nam in eo quod dicit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; certa fide credendum est quia qui videt Filium, per Filium videt et intelligit Patrem. 25. Propter formam servi, majorem Patrem professus es: quod mihi nimium stultum esse videtur. Scimus enim, quod et ipse protulisti, in forma servi etiam eum Angelis minorem factum. Nec enim satis in gloriam Dei profusus es, qui ad formam servi majorem Patrem profiteris. Ad formam servi et Angeli majores sunt. Nec enim ad hoc venit Christus, ut nos instrueret quod ad formam servi major est Pater: sed ideo Veritas ad nos venit, ut utique doceret nos, atque instrueret, quod Pater Filio major est, et hoc Filio qui magnus est Deus. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ scripturarũ. Generationẽ eiꝰ quis enarrabit : Genuit¬
ut uoluit: uoluit ut potens. nichil subtrahens. nulla
inuidia int̾cipiente. Potentẽ genuit dixi. Religiosis non
decet calumpniã facere. Ego uerbum dĩ uerbũ dĩ ꝓfiteor.
non mortale. non corruptibile. Si quidẽ corpꝰ qđ suscepit
ꝓ salute nr̃a. clamat de illo scͥptura. Requiescet caro mea
in spe. hoc ẽ. resurrectionis spe: qm̃ non derelinques ani¬
mã meã in inferno. neq dabis sc̃m tuũ uidere corruptio¬
nẽ. Si eñi illud qđ sc̃m uocatũ ẽ. filiꝰ dĩ corruptionẽ non
uidit. qi t̾cio utiq die resurrȩxit a mortuis. quanto ma¬
gis diuinitas quȩ suscepit corpus incorruptibilis manec:
Cur dicis qđ non intelligis: Si non tͥ ad omĩa responsũ
dedero: merito sine intellectu eẽ. iudicabor. Si quominꝰ.
tam̃ ñ ẽ. religionis inuiriis appetere. Ego eñi non solum

Expanded text:
rum Scripturarum: Generationem ejus quis enarrabit ? Genuirum Scripturarum: Generationem ejus quis enarrabit ? Genuit ut voluit, ut potens, nihil subtrahens, nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere: ego Verbum Dei, Verbum Dei profiteor, non mortale, non corruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro salute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est Filius Dei, corruptionem non vidit, quia tertio utique die resurrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi ad omnia responsum dedero, merito sine intellectu esse judicabor: si quominus tamen non est religionis injuriis appetere. Ego enim non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & alius non est filius: Quid uob̾ deliquit eum exeadem
sit substantia. cum ȩqualis sit filio ut dicis: Quare enim
non & ipse heres om̃ium ẽ. constitutꝰ: Quare non & ipse
unigenitꝰ. habens & alterum secum genitũ. & p̃terea ex ea¬
dem substantia patͥs unde & filiũ dicitis ẽẽ. qđ quidẽ &
doloris ẽ. audire. Hec eñi ad animȩ ingenutatẽ cõꝑatis
illam tantam magnificentiam. s ad fragilitatem corporis.
De corpore utiq nascitur caro. corporalis filius. non tam̃
anima de anima nascitur. Si gͦ nr̃a auima in corrupti¬
biliter generat. & impassibiliter nullã sentiens diminutio¬
nem. non inqͥnationẽ aliquã. s legitime scđ̾m uira diui¬
na generat filium. sapientia consensũ accõmodans corpo¬
paulo ante dixi. ad quẽ om̃is cõꝑatio humana sileat : tñ
ut ualemꝰ dicere conamur. Quanto magis ds̃ pater in¬
corruptibilis. incorruptibiliter genuit filium: Genuit
autem. cautionẽ meã tene. utiq habens testimonia sc̃a¬

Expanded text:
est, et alius non est filius? Quid vobis deliquit, cum ex eadem sit substantia, cum aequalis sit Filio, ut dicis; quare enim non et ipse haeres omnium constitutus; quare non et ipse unigenitus, habens et alterum secum genitum, et praeterea ex eadem substantia Patris, unde et Filium dicitis esse. Quod quidem et doloris est audire. Non enim ad animae ingenuitatem comparatis illam tantam magnificentiam, sed ad fragilitatem corporis. De corpore utique nascitur caro, corporalis filius: non tamen anima de anima nascitur. Si ergo nostra anima incorruptibiliter generat et impassibiliter, nullam sentiens diminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secundum jura divina generat filium, sapientia consensum accommodans corpo jam et paulo ante dixi, ad quem omnis comparatio humana sileat, tamen ut valemus dicere conamur, quanto magis Deus Pater incorruptibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: cautionem meam tene, utique habens testimonia sancta
Abbreviated transcription (Latin):
mino patres nr̃i inter cȩt̾a & hoc dixerunt. Si qͥs ex nichilo
filiũ dicit. & non ex dõ patre: anachema. sit. Siuis sane
testimonia ꝓfero. Ait eñi sic beatꝰ apłs pecrus. Qui diligit
genitorẽ. diligit eũ qui ex eo natꝰ ẽ. Miror nanq km̃e. Cum¬

Expanded text:
mino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo mino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo Filium dicit, et non ex Deo Patre, anathema sit. Si vis, sane testimonia profero. Ait enim sic beatus apostolus Joannes: Qui diligit genitorem, diligit et eum qui ex eo natus est . 14. Miror namque, c
Abbreviated transcription (Latin):
non qđ xp̃s non sit sapiens. Iã ꝓtulisti xp̃m dei uirtutem.
& dĩ sapientiã. Dedimꝰ & nos testimonia. qđ omĩa in sapien¬
tia condidit. S uere solus sapiens pater. Credimꝰ scripturis.
terire optamꝰ. timentes ꝑiculum qđ in ipsis diuinis scripturis
ẽ. positum. ue de trahentib aut addentib. Uis scire quanta
ẽ. sapientia patris: Intuere filium. & uidebis sapientiam
patris. & ea de causa ipse xp̃s dicebat. qͥme uidet. uidet & pa¬
trem. Hoc ẽ. in me eiꝰ uidet sapientiã. eiꝰ laudat uircutem.
illum. glorificat qui me tantũ ac talẽ genuit aute omĩa
scła. unꝰ unum. solus solum. ñ quȩrens materiam unde face¬
ret. non inauxilio aliquẽ accipiens. s ut nouit ipse. sua uir¬
tute & sapientia genuit filiũ. Non ut calumpniã facien¬
tes dicitis. q̃m sicuti alia creatura ex nichilo facta ẽ: ita &
ꝓfitemur qđ ex nichilo quasi unus de creaturis sit facoꝰ.
qđ quidẽ audi auccoritatẽ sino dicȩ lectionis. quia in ari¬

Expanded text:
m Dei Virtutem et Dei Sapientiam : dedimus et nos testimonia, quod omnia in sapientia condidit. Sed vere solus sapiens Pater. Credimus Scripturis, terire optamus, timentes periculum quod in ipsis divinis Scripturis est positum: Vae detrahentibus aut addentibus ! Vis scire quanta est sapientia Patris? Intuere Filium, et videbis sapientiam Patris. Et ea de causa ipse Christus dicebat, Qui me vidit, vidit et Patrem : hoc est, in me ejus videt sapientiam, ejus laudat virtutem; illum glorificat, qui me tantum ac talem genuit ante omnia saecula, unus unum, solus solum. Non quaerens materiam unde faceret, non in auxilio aliquem accipiens, sed ut novit ipse sua virtute et sapientia genuit Filium. Non, ut calumniam facientes dicitis, quoniam sicuti alia creatura ex nihilo facta est, ita et profitemur quod ex nihilo quasi unus de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae lectionis, quia in Ari
Abbreviated transcription (Latin):
bitͥo. quid eligant alt̾um de duob. aut certe scđm se¬
quentia lectionis filium obȩdientem patͥ approbent.
qui se exinnanunt formã serui accipiens. cui & pater
donauit ut diximꝰ nom̃ quod ẽ. suꝑ om̃e nomen: antuã
quisq intelligat interpretationem.

Expanded text:
bitrio, quid eligant alterum de duobus: aut certe secundum sebitrio, quid eligant alterum de duobus: aut certe secundum sequentiam lectionis Filium obedientem Patri approbent, qui se exinanivit, formam accipiens servi; cui et Pater donavit, ut diximus, nomen quod est super omne nomen: an tuam quisque intelligat interpretationem.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum & quẽ misisti iħm xp̃m: sic solum uerum dicit patrẽ.
quomodo & solum honum. & solum potentem. quomodo
& solum sapientem. Ut puto nec ipse diabolus ausus ẽ. di¬
cere. quod pater non ꝑfectum genuit aute omĩa filium.
Non eñi ꝓficientẽ genuit. Homo eñi euius & accepisti cõ¬
parationem. si poterat ꝑfectum mox generare filium: non
paruulum generaret. qui coagmentatis annis tandem ali¬
qͣndo compleat sui genitoris uoluntatem. Pater autem qͥ
uere beatus ẽ. & solus potens. talem genuit filium qualis
& nunc ẽ: qualis & ꝑmanet sine fine. non ꝓficientem s
ꝑfectum. quiq & ꝑfectionẽ a suo genitore accepit: a quo
& uitam consecutus ẽ. Saluatoris ẽ. sententia. In ore du¬
orum aut tͥum testium. constabit om̃e uerbum. Protu¬
listi apłicum testimoniũ. qui cum informa dĩ eẽt. ñ rapi¬
nam arbitratꝰ ẽ. quem ꝓtuo arbitrio interpretatꝰ es. ȩque
& nos ut sensimus respondimꝰ. In auditorum sane erit ar¬

Expanded text:
esum Christum ; sic solum verum dicit Patrem, quomodo et solum bonum, et solum potentem, quomodo et solum sapientem. Ut puto nec ipse diabolus ausus est dicere quod Pater non perfectum genuit ante omnia Filium. Non enim proficientem genuit. Homo enim, cujus et accepisti cparationem, si poterat perfectum mox generare filium, non parvulum generaret, qui coagmentatis annis tandem aliquando compleat sui genitoris voluntatem. Pater autem qui vere beatus est et solus potens, talem genuit Filium qualis et nunc est, qualis et permanet sine fine, non proficientem, sed perfectum: quique et perfectionem a suo genitore accepit, a quo et vitam consecutus est. Salvatoris est sententia, In ore duorum aut trium testium constabit omne verbum . Protulisti apostolicum testimonium, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est: quod tuo arbitrio interpretatus es; aeque et nos, ut sensimus, respondimus. In auditorum sane erit ar
Abbreviated transcription (Latin):
uom̃ ñ sapiens. de quo sp̃s sc̃s collaudans eiꝰ sapientiã
sine dubio illũ sp̃s sẽs laudans dicebat. Omĩa in sapientia
fecisti. E cum ita habeatur: reqͥrendũ ẽ. quom̃ beatꝰ pau¬
lus dicit. beatꝰ & solus potens. Ut puto ideo solũ potentẽ dic̃:
qr solus ẽ. in cõꝑabilis in sua potentia. De cuiꝰ incõꝑabilitate
ꝓpħa ad mirans dicebat. Ds̃ qui similis erit tͥ: Uis nosse qđ
solus ẽ. potens: Intuere filiũ. admirans potentiã filii. In ip¬
ło eñĩ aduerte qi solus ẽ. potens. qui tã potentem genuit.
Pater enĩ i illa inmensa potentia. potentẽ creatorẽ genuit.
filius in sua illa a patre accepta potentia ut ipse ait. omĩa
mnͥ tradita sunt a patre meo: uon creatorẽ creauit. s creatu¬
rã consticuit. Istã enĩ potentiã admirans dei patris dicebat
paulus. Beatꝰ & solus potens. Nam & si hõ potens & uerꝰ. sedm
qđ & de iob legimꝰ. erat hõ ille uerꝰ & iuistꝰ dĩ cultor. Adhuc

Expanded text:
on sapiens, de quo Spiritus sanctus collaudans ejus sapientiam sine dubio illum Spiritus sanctus laudans dicebat, Omnia in sapientia fecisti. Et cum ita habeatur, requirendum est ergo quomodo beatus Paulus dicit, Beatus et solus potens? Ut puto, ideo solum potentem dicit, quia solus est incomparabilis in sua potentia. De cujus incomparabilitate propheta admirans dicebat: Deus, quis similis erit tibi ? Vis nosse quod solus est potens? Intuere Filium, admirans potentiam Filii. In ipso enim adverte, quia solus est potens, qui tam potentem genuit. Pater enim in illa immensa potentia potentem creatorem genuit. Filius in sua illa a Patre accepta potentia, ut ipse ait, Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , non creatorem creavit, sed creaturam constituit. Istam enim potentiam admirans Dei Patris, dicebat Paulus, Beatus et solus potens. Nam si et homo potens et verus, secundum quod de Job legimus, Erat homo ille verus et justus Dei cultor; adhuc