comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit etate̾ cui sbuen̾i solet ꝓband
est nõ debe pretorẽ festinare ad de¬
c̾nend uͭ uibeat posside. set si detr¬
eu̾it nemo dũbitat in int̾ restit¬
utõm indulturui ubiant quis po

Expanded text:
aetate cui subueniri solet, probandum est non debere praetorem festinare ad decernendum, ut iubeat possidere. sed etsi ‹d›ecreuerit, nemo dubitat in integrum restitutionem indulturum.Ubi autem quis po
Abbreviated transcription (Latin):
cũ locus publitus sit nõ erat ncc̃e
ibid opus facienti de alio uicio ꝙͣ
de satisdare dampm infecti¶siqͣd
igit᷑ dampni int̾ .x. annos accide
qd ex ope fiet. ¶ Siquid in uia .u

Expanded text:
cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem opus facienti de alio uitio quam operis satisdare damni infecti.Si quid igitur damni intra decem annos acciderquod ex opere fiet.Si quid in uia pu
Abbreviated transcription (Latin):
sside iussus est dũs deiciendꝰ erit
de possõne ¶Si qua sint uira deb¬
ita is qui potunt de dampno in¬
fecto satisdare dene̾ganda entc
eorũ ꝑsetutõ adu̾sus eñ qui in po

Expanded text:
ssidere iussus est, dominus deiciendus erit possessione.Si qua sint iura debita his, qui potuerunt de damno infecto satisdare, deneganda erit eorum persecutio aduersus eum, qui in po
Abbreviated transcription (Latin):
abit. pretor tm̃ ceterñe debet. qui¬
cquid dampni ꝯtͣing̾it. u̾bi de eo
quo cauͣeant auͣt si putat ꝙ uti¬
liter ag̃m daturus sit deternat¬
¶ Sipũpillus tutorẽ nõ hat quo
auctore dampni infecti pronuita
qua si nõ defendat᷑ missio in posse¬
ssionẽ locũ hebit. ¶ Siͦquis dampĩ
infecti in possõm missus sit fusci¬
re eũ ⁊ refic̾e insulã debere. sũt qui¬
putẽt eũ quo culpam prestare ex

Expanded text:
quidquid damni contigerit, ut de eo quoque caueatur, aut, si putat, quod utiliter actionem daturus sit, decernat. Si pupillus tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio in possssionem locum habebit. Si quis damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt quiputent eamque culpam praestare ex
Abbreviated transcription (Latin):
qdã absentes. uideanꝰ an et̾ ab sẽtib
cõpetat libtas. ⁊ pot̾̃ dici erẽplo adite ꝓr¬
ditatis ꝯpet̾e libtates et̃ absentibo ¶i
ex die data sit libtas an dies expectã¬
dus sit. ⁊ puto expectand̃. añ ergo nõ
adicient᷑. qd deinde si so alcone data
sit libtas. ⁊ si qd̾ alie pure. alieq sb̃ cõ¬
dcõne. ntiq adici statĩ possũt si om̃s
sb alcone qd dñs erit dicere utrũ ex¬
pectand ut xltio existat. anu̾o statĩ
rã libtatẽ si extit̾it libtatis dlcio q
mag̾ erit. ꝓband̾. aditis itaꝙ bonis
directe libtates pure date statĩ ꝯpet¬
unt. erdie cũ dies uen̾it delconales
cũ ꝯdeso extit̾it. nec erit ab it existsa¬
re et ꝯdc̃one pendẽte libtatũ. licet õs

Expanded text:
 absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur. quid deinde, si sub condicione data sit libertas? et si quidem aliquae pure, aliquae sub condicione, utique addici statim possunt: si omnes  consequens erit dicere? utrum exspectandum, ut condicio existat, an uero statim ra libertate, si exstiterit condicio? quod magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dies uenerit, condicionales, cum condicio extiterit: nec erit ab re existimare
Abbreviated transcription (Latin):
e aitende actiosit. tm̃ labeo sctib
siquis sepͥulcrũ edificarut ex q
aqua noceat. et̃ si oꝑis dñs eẽ de¬
sient locofcõ religioso. attñ ma¬
gis proband est inquid aque pl¬
uiue aitende eũ ten̾i fu̾it eĩ doꝰ
cũ opꝰ fac̾et ⁊ si uisu iudicis cõ

Expanded text:
ae arcendae actio sit, tamen Labeo scribit, ae arcendae actio sit, tamen Labeo scribit, si quis sepulchrum aedificaverit, ex quo aqua noceat, etiamsi operis dominus esse desierit loco facto religioso, attamen magis probandum est, inquit, aquae pluviae arcendae eum teneri: fuit enim dominus, cum opus faceret: et si iu
Abbreviated transcription (Latin):
uiciuũ mũt̾e cepisse ait ergo nõ
teñi eũ a que pliue arcende ac:¬
tõne si tñ aquã cortuiat ul si sp̃¬
cam quis muttat posse eũ inpedi¬
ri pliq ꝑlacuiti Idem̃ trebacius
putat. eũ tiu aque fluentes ca¬
lide noceat. aque pluine artẽde
cũ uicino agere posse qd u̾m nõ
est neq eĩ aque a calide aque
pliuue sũt. siucinus qui soleb¬
at certo tp̃r anni irrigarepratũ
illic fet̾it. ceꝑitq assidua iniga¬
tõne incino nocere aic offilius
neq dampm infecti neq ãque
pliuue artende actõne eũ ten̾i
or aqua ad uicinũ ꝑuei̾re cepit
¶Aque pluue artente.ac non
nisi eũ teñi ꝗ in suo opus facia
receptũ est. eoq uire utimuri qr̃
siquis in ꝑublico opus fen̾t. ħ acͣ
tio cessat. sibiꝰ imputare debet.
⁊ isq dãpni infecti cautõne sibi
nõ prospexit. si tñ in prinato opꝰ
fcm̃ sit. ⁊ publicũ int̾uesat dtoto
aque pluiue aicende agipot̃.¬
aut̃ cũ dnõ oꝑis tñ aquẽ pluui¬

Expanded text:
vicini immittere coepisse: ait ergo non teneri eum aquae pluviae arcendae actione. si tamen aquam conrivat vel si spurcam quis immittat, posse eum impediri plerisque placuit. Idem Trebatius putat eum, cui aquae fluentes calidae noceant, aquae pluviae arcendae cum vicino agere posse: quod verum non est: neque enim aquae calidae aquae pluviae sunt. Si vicinus, qui arvum solebat certo tempore anni rigare, pratum illic fecerit coeperitque adsidua irrigatione vicino nocere, ait Ofilius neque damni infecti neque aquae pluuiae arcendae actione eum teneri, or aqua ad uicinum peruenire coepit. Aquae pluuiae arcendae non nisi eum teneri, qui in suo opus faciat, receptum est eoque iure utimur. quare si quis in publico opus faciat, haec actio cessat, sibique imputare debet is, qui damni infecti cautione sibi non prospexit. si tamen in priuato opus factum sit et publicum interueniat, de toto aquae pluuiae arcendae agi potautem cum domino operis tantum aquae pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
ria eius nõ extat agi posse ut re¬
ponatur. na hac accõne neĩem¬
cogi posse ut uicĩo prosit. s nẽ no¬
teat. aut int̾pellet facientẽ ꝙ .iii.¬
re face̾ possit qmͣ qmͣ tamẽ defici¬
actio. attñ opinor uͣtilem acci¬
actomi adu̾sus uicinũ si uelun
agg̾em restitue in agro eius
qd fcũs micħ quid prodẽe pot.¬
ip̃i nicħ nociturũ. est. ħ equitaᷤ¬
suggerit.⁊si iure deficiamus.¬
¶ Salpud namusam relatũ est si a¬
qua fluens iter suũ steitore ob¬
strur̾it.i ex stagnatõne suꝑiori

Expanded text:
ria eius non exstat, agi posse ut reponatur: nam hac actione nemicogi posse, ut uicino prosit, sed ne noceat aut interpellet facientem, quod iure facere possit. quamquam tamen deficiactio, attamen opinor utilem acti aduersus uicinum, si uelim aggerem restituere in agro eius, qui factus mihi quidem prodesse potuero nihil nociturus est: haec aequitasuggerit, etsi iure deficiamur. Apud Namusam relatum est, si qua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori
Abbreviated transcription (Latin):
uł ex locinatur
purgare. sũ extat fosse memori¬
a. sũ nõ extet. qd ⁊ ip̃e puto ꝓbãd¬
¶Itẽ uͣarus ait.agg̾em qui in fũ¬
do uicim erat uis aque deiecit.¬
tegere aque plumie aitende acti

Expanded text:
um purgare, siue extet fossae memoria siue non extet: quod et ipse puto Item Uarus ait: aggerem, qui in fdo uicini erat, uis aquae deiecit,gere aquae pluuiae arcendae acti
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.ł Neratͣius scpsit ei cui libe¬
itas sic data est. si michulls filius
erit cũ moriar stichꝰ lib esto. ĩpecdiri
libtatẽ postumo filio nato. s dũ sꝑa¬
tur nasci utrũ in suitute ꝑmanere

Expanded text:
m.Neratius scribit eius, cui libertas sic data est 'si mihi nullus filius erit cum moriar, Stichus liber esto', impediri libertatem postumo nato. sed dum speratur nasci, utrum in seruitute remanere
Abbreviated transcription (Latin):
sulul.Ipetuliũ prelegatũ ẽ
⁊uicaruis libeẽ iussus sit. librũ eẽ
eũ ꝯstat. mltũ ei int̾est int̾ genu
⁊ spem. spe̾m eĩ eximi de gen̾e plaͣ¬
cet. qd̃ est ĩpetulio legato. ⁊uĩcart᷑
omanũisso ¶ Si ẜuus legatus lib
euidens uolũtas sit testatoris: qd̾¬

Expanded text:
et vicarius liber esse iussus sit, liberum eum esse constat. multum enim interest inter genus et speciem: speciem enim eximi de genere placet: quod est in peculio legato et vicario manumisso. Si servus legatus libeevidens voluntas sit testatoris, q
Abbreviated transcription (Latin):
adenut libtatẽ adimi posse legato
eũ cedere. puto qd̾si in obscuro sit. tc̃
auorabiliꝰ redet᷑ librũ fore

Expanded text:
am libertatem adimi posse, legato eum cedere puto: quod si in obscuro sit, tunc fauorabilius respondetur liberum fore
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ ĩ iuriarũ actõm. quociẽs
inmeã tumeliã iniuria fc̃a
sit. nã et ip̃iꝰ ẜui quid noĩe c̾o¬
mino dabimꝰ inuirar̃ actõm
Si aut̃ me tangat. ⁊ pulset᷑ ĩiur¬
ĩatũ nuch quo ẽ ergo et in fru¬
ctuano rõ distingmi pot ¶Sicõ

Expanded text:
tamus iniuriarum actionem, quotiens in meam contumeliam iniuria ei facta sit. nam ipsius quidem serui nomine domino dabimus iniuriarum actionem. si autem me tangat et pulset, iniuriarum mihi quoque est. ergo et in fructuario idem distingui potest.Si
Abbreviated transcription (Latin):
sse dicet᷑. in eũ iudiciũ daba.
It̃ si quid alurd fc̃m ẽẽ dicetur
cã cognita iudiciũ dabo ¶Sĩ
quis sic fecit ĩuirlã ẜuout to¬
minofacẽt. inde dñm ĩ iuria¬
ruĩ agere posse suo noiẽ. Siũo nõ
at sugguiatõm dñi id fecit. ip̃i
ẜ no fc̃a ĩuiria ĩulta a p̃tore re¬

Expanded text:
sse dicetur, in eum iudicium dabo. item si quid aliud factum esse dicetur, causa cognita iudicium dabo'.Si quis sic fecit iniuriam seruo, ut domino faceret, uideo dominum iniuriarum agere posse suo nomine: si uero non ad suggillationem domini id fecit, ipsi seruo facta iniuria inulta a praetore re
Abbreviated transcription (Latin):
ait eũ qui euentũ siĩe. uł ut
laturus peciñam uendidit.i
fustib a preside ob hoc castigat᷑
ĩuiriarũ dãpnatũ uideri. utiq
aut᷑ appet hnĩc ĩiuriã i ei fecis¬
se cinus sinam ilendidit. ¶Si
quis bona alitiꝰ ulremunã¬

Expanded text:
ait eum, qui euentum sententiae uelut daturus pecuniam uendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatu‹m› iniuriarum damnatum uideri: utique autem apparet hunc iniuriam ei fecisse, cuius sententiam uenditauit.Si quis bona alicuius uel rem una
Abbreviated transcription (Latin):
fere sũt que adinfamiã alicu¬
us fiũt. ut puta ad m᷑uidiã
alicinꝰ ueste lugubeia utitur
aut squalida aut sibarbã di¬
mittat. uil capillos sb̃nuitat.
aut si carͣmẽ ꝯscribat. ul ꝓpon¬
at. ul cantet aliꝗd qd puore
ancinꝰ ledat. ¶Qd ait pretor

Expanded text:
fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat.Quod ait praetor:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetit quã si cã co̾gnita. quia
pretor nõ ex oĩ cã iniuriar̃ iu¬
diciũ ẜui noiẽ pronuitit. n am
silemt̃᷑ ꝑcussꝰ sit. ul maledcm̃
ei leuit᷑ nõ dabit actõm at si
ĩfamatus sit. uł fcõ aliquo ul
cariĩe scpto. puto caẽ cogni¬
tõmpretori porrigendã. ⁊ ad ẜ.¬
ui qualitatẽ. ⁊ eĩ mstũ int̾est qͣ¬

Expanded text:
petit ‹quam› causa cognita.Itaque praetor non ex omni causa iniuriarum iudicium serui nomine promitt‹i›t: nam si leuiter percussus sit uel maledictum ei leuiter, non dabit actionem: at si infamatus sit uel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris porrigendam et ad serui qualitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
ñsus bonos mores ñbrau̾it ut
nõ oĩs oio qui u̾brau̾it. s q ad¬
u̾sus bonos mores u̾berait te¬
neatur. ¶ Cet̾m siquis corrigẽ¬
di aĩo u̾brauit. ant si quis emẽ¬
dandinõ tenet᷑ uñ querit lato
si magrãtus mnumcipal suum
meũ lotis ruꝑit. an possi cũ eo
expiri qiͣ adu̾sus bonos mores

Expanded text:
sus bonos mores', ut non omnis omnino qui uerberauit, sed qui aduersus bonos mores uerberauit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur.Unde quaerit Labeo, si magistratus municipalis seruum meum loris ruperit, an possim cum eo e
Abbreviated transcription (Latin):
de filio postea en iãciꝰ pato dici posst̃¬
¶ Qui cͤclicillos añ testm̃n fros ĩ
quib legatũ ei ascꝑtũ erat firm
incide ĩpenã debet qiͣsibi aliquid
dedentuluti si suolegato sibi eot¬
ꝙ manuũsso librtatẽ sua mami

Expanded text:
de filio postea emancipato dici potest. Qui codicillos ante testamentum factos, in quibus legatum ei adscriptum erat, confirmaincidere in poenam debet, quasi sibi aliquid dederit: ueluti si seruo legato sibi eodemque manumisso libertatem sua manu
Abbreviated transcription (Latin):
udandi quo aĩmũ ẜuit qd etͣhe¬
remiio modestĩo ꝯsuli mõde dalm¬
acia ꝯsulẽti iꝵpsi cuta equos quib̾
euiso rei gr̃a sb̃lecise quis equas
suas pponebat᷑ fuiti ita demũ te¬
neri si frandandi aĩo id fecis sim¬
eptos cũ eodinisisti fuititeñs
qiͣ ope tua ꝯsinoq tuo furtũ fcm̃
sit s ticius fuititenebr Simaio¬
ra quis pondra tibi ꝯmodait

Expanded text:
urandi quoque animum habuit. quod et Herennio Modestino studioso meo de Dalmatia consulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fecisseptos cum eo diuisisti: furti tenearis, quasi ope tua consilioque furtum factum sit: sed et Titius furti tenebitur. Maiora qu
Abbreviated transcription (Latin):
dam ut huaccõnes suas m̾ m̃an¬
dent õ uod si nõ accepint ficenisso¬
res. s tanꝙͣ suũ accipiẽti ei tradi
ul aliam rem extusit it atuti te¬
netur. si io fec̾it ut alius tosset ĩsq
sb̃tułit ¶Siquis ma̾csã meã argẽ¬
team sbripũit.ipcula fec̾it. possu
ul poculoꝵ ul massefinti ageuel¬
iuinaceis. Nam ⁊ uuarri musti et
uinacioꝵ noĩe fuiti age̾ pot̾. s i cõ¬
dici ¶ Seruus qui selibeũ afarma¬
int. ut sibi peciũam credret᷑ furtu
nõ facit slamq hic nich ampluiᷤ
quã ydonesi se debitorẽ aflimat¬

Expanded text:
dam, ut hi actiones suas mihi mandent: quod si non acceperint fideiussorem, sed tamquam suum accipienti ei tradiduel aliam rem excusserit, ita furti tenetur, si ideo fecit, ut alius tolleret, isque sustulerit. Si quis massam meam argenteam subripuerit et pocula fecerit, possum uel poculoruin uinaceis: nam et uuarum et musti et uinaceorum nomine furti agere potest, sed et condici. Seruus, qui se liberum adfirmauit, ut sibi pecunia crederetur, furtum non facit: namque hic nihil amplius quam
Abbreviated transcription (Latin):
meus qui bt castrẽse peculiũ mich
fuitũ fcc̾it an possim actõne utili
aut̃ pr̃ filio teneat᷑.si rem eius exca¬
strẽsi peculio sbtͣrent iuteamꝰ ipu
tẽtem. Nõ tm̃ ig̾ antũ faciet fili¬
o. s et̃ fuiti teͤneb ¶Eñ creclitoreni
ꝗ post solutã petiũam pignꝰ nõ rect¬
dit tenen fuiti. mela ait. sicelan¬
iti acͨtõm. Set si nõ fũnt soluẽto di¬
sirẽ furtuiã inprudẽs quis em̾̃it
⁊ei sbrepta sit. hebit fuiti ãctõm
¶Apd̾labeonẽrelatũ est. si sili̾gman¬
o qnͦis drẽit ut qui noĩe e̾lus sui¬
gĩem petiss ei daret. ⁊ quidã exi

Expanded text:
meus, qui habet castrense peculium, furtum mihi fecerit, an possim actione utili autem pater filio teneatur, si rem eius castrensis peculii subtraxerit, ufilio, sed etiam furti tenebitur. Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celanfuerit soluendo, disi rem furtiuam imprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei daret, et quidam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsino ao furtũ faciend opẽ feit qui
nũsteriũ atq aduitoriũ. atq sb̾rip¬
iendas res prebet Cũ eo qui mbeñ
panuũ ondit fugauitq petus nt
in furẽ incidet. siquid dolo maloi
fecit fuiti actõ estss si nõ fuiti fa¬
tiendi cã hoc fet̾ nõ debet ĩpuitus

Expanded text:
consilio ad furtum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adiutorium ad subripiendas res praebet. Cum eo, qui pannum rubrum ostendit fugauitque pecus, ut in fures incideret, si quidem dolo malo fecit, furti actio est: sed et si non furti faciendi ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui prestat euis te quo agit᷑
presentiam. nã et̃ qui sistit p̾s¬
tat eius de quoagitur presen¬
ciam. nec tũ eũ exibe̾t qui i¬
utum aut furiosum. aut in¬
fantem exibet nõ pot̾ uidri eiꝰ
prestare presenciã. nemo eĩ ex
eo gen̾e̾ presens satis apte ap¬
peslari pot̾restit᷑uit nõ tiñ qui
solũ corpus. s ⁊ qui ominẽ rez
dsctõmq reddita causa pres¬
tet. ⁊ tota restitutõ uiris ẽ int̾¬
etatio. ¶ auł.r. de diu̾sis i

Expanded text:
qui praestat eius de quo agitur praesentiam. nam etiam qui sistit, praestat eius de quo agitur praesentiam, nec tamen eum exhibet: et qui mutum aut furiosum aut infantem exhibet, non potest uideri eius praestare praesentiam: nemo enim ex eo genere praesens satis a‹p›te appellari potest.Restituit non tantum, qui solum corpus, sed etiam qui omnem rem condicionemque reddita causa praestet: et tota restitutio iuris est interpretatio. DE DIUERSIS
Abbreviated transcription (Latin):
isc̾rimĩe. ⁊ freqñt̾ hus oppressis.
tur¶Si duo filu in prĩs potestate
sũt eod̾ tp̃rmunera eorũ pr̃ sustin¬
ere nõ ꝯͣpellit ¶ Si ĩs qui duos fili¬
os relinquebat. nicħ de expedien¬
dis munerib alt̾ius filu ex cõi
primonio supp̾mis sius cauit pro¬
prus sũptib isinumera ⁊ bonorer
qui ei inungent᷑ suscipe debet ꝙͣ̃¬
ius pro alc̃o uuns pr̃ enismoĩ ho¬

Expanded text:
iscrimine et frequenter isdem oppressis tur. Si duo filii in patris potestate sint, eodem tempore munera eorum pater sustinere non compellitur. Si ios relinqu‹e›bat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumptibus is et munera et honores, qui ei iniungentur, suscipere debet, quamuis pro altero uiuus pater eiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Hem. ¶urͣa extruendi ul refici¬
endi oꝑis inciuitate. misnus pu¬
blicũ est a quo quĩq librorũ in¬
coloniũ noĩe pr̃ extusatur nec si
ꝑium extortũ munus fu̾uit excu¬
aufer̾et. ¶Deficienciũ facultati¬
bo ad nuñaut ad honores qui ĩ¬
pitũtu extusatõ nõ ppetua setꝰ
¶tp̃ralis est. stamsi exͣ uoto honestis
rõnib primõium inc̾mentũ. ac¬
ceꝑit suoͣ tp̃r an ydoneus sĩt aliqs
ad ea que cãtus fu̾it estinsabit᷑:
¶In opes honera prĩmonu ip̃a nõ
obseꝗa soluũt. ¶ Qui obnͣoxiuꝰ
munib sue curitatis furit nom̃
milicie. defugiendi honeris mu¬
Inicipat grã declit det̾iorẽ cãm rei
publice fac̾e nõ potͣuit

Expanded text:
l reficiendi operis in ciuitate munus publicum est, a quo quinque liberorum incolumium pater excusatur: nec si per uim extortum munus fuerit, excuauferet. Deficientium facultatibus ad munera uel honores qui indicuntur excusatio non perpetua, sed temporalis est: nam si ex uoto honestis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non obsequia solvunt. Qui obnoxius muneribus suae civitatis fuit, nomen militiae defugiendi oneris municipalis gratia dedit: deteriorem causam rei publicae facere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
munera que nd̃ primonu sũt
uł honores eportet ad mitti mi¬
nores nõ oportet teniq neq de¬
curiones creant᷑ uł cͤreati suffra.¬
gul in curia ferũtiãnnius autẽ.¬

Expanded text:
munera quae non patrimonii sunt vel honores, admitti minores non oportet. denique nec decuriones creantur vel creati suffragium in curia ferunt. annus aute
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ est ꝓut quisꝙ decurio c̾atus
est.utita ⁊ magr̃atũ adipiscat᷑.
tcciens ẜnari debet queciens ydo¬
neos ⁊ sufficientes omĩs ꝯtingit.
ioꝰ ⁊ sti sũt ut nõ moto publicis hono¬
.⁊ rib pes nõ sũt. set uix de suo uictũ¬
ꝙ̃i nece sustirie̾re possũt. ⁊ minus nͣtile ⁊ ne¬
qua quã honestũ est talibꝰ mand¬
ts ari magrãtũ presertim cum sint¬
t ꝙͣ ͣ. qui ꝯueĩent̾ rei ⁊ sue fortune. et
splendori publico possint creari.
Sciant igitur lccupletõres nõ dete̾
se precextu legis uti ⁊ de fpr quo
sua capiant honoris dignitatẽ¬
¶ Lebitores retũ .p. ad honores
mutarh^ posse certũ est. nͥ priusin
mutuã petiñam a re publica ac¬
cepint nõ sunt in ea causa ut ho¬
norib arteant᷑. ¶Plane uice so¬
lutõnis sufficit ut quis aut pig¬
norib aut fideissorib ydoneis
cõne debeatur que trĩ pollicitatio
recusari nõ pͥot̾. in ea sũt ꝯdcõne
ut honorib arteant᷑ ¶Si qͣuis ac¬

Expanded text:
atus est, ut ita et magistratum apiscatur, totiens seruari debet, quotiens idoneos et sufficientes omnes contingit. exhausti sunt, ut non modo publicis honoribus pares non sint, sed et uix de suo uictum sustinere possint: et minus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se ho‹c› praetextu legis uti et de tempore, quo sua capiant honoris dignitatem'.Debitores rerum publicarum ad honores inuitari non posse certum est, nisi prius in mutuam pecuniam a re publica acceperint, non sunt in ea causa, ut honoribus arceantur. plane uice solutionis sufficit, ut quis aut pignoribus aut fideiussoribus idoneis ione debeant, quae tamen pollicitatio recusari non potest, in ea sunt condicione, ut honoribus arceantur.Si quis ac
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃. ¶Leuo delatus etiã
añ siu̾am bonores petete pͥncip¬
alib ꝯsticõib probibetur nec ĩ¬
tͥest plebenis an decurio fu̾it set
poͣst ainũ ꝙͣ ieus delatus est. pe¬
tere nõ prohibetur nͥ ꝑ ip̃m stet̾it
quo minus cã intͣannũ expedi¬

Expanded text:
 Reus delatus etiam ante sententiam honores petere principalibus constitutionibus prohibetur: nec interest, plebeius an decurio fuerit. sed post annum, quam reus delatus est, petere non prohibetur, nisi per ipsum stetit, quo minus causa intra annum expedi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.ł Siqͣuis magrãtus ĩmu d¬
incipio creatus minĩe ĩ ñcto fũ¬
gi detrãctet ꝑ presidem munuᷤ
agnoscere cegendꝰ est. remedi¬
is quib tucores quoq solent
cogi ad miniꝰ qd̾ in ĩctũ est

Expanded text:
 Si quis magistratus in municipio creatus munere iniuncto fungi detrectet, per praesides munus adgnoscere cogendus est remediis, quibus tutores quoque solent cogi ad munus quod iniunctum est
Abbreviated transcription (Latin):
predio lemptoris ⁊ uenditoris
uolutas exquirenda est. ut siue
mãserit penes emptorem sũ re¬
cesserit. certũ ẽ uolũtate dñi ẜ
factã aque cessionẽ: Ido aut̃ uo¬
lũtas exigit᷑ ne dñs ignorans

Expanded text:
praedio et emptoris et uenditoris uoluntas exquirenda est, ut, siue remanserit penes emptorem siue recesserit, certum sit uoluntate domini factam aquae cessionem.Ideo autem uoluntas exigitur, ne dominus ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
go tp̃r capta est. singule quop
res ex quibꝰ cõstabant capte
essent qͣ. no placuit. ¶ Exdiũ¬
so siquis maueno solo sua ma¬
t̾ia hẽclificau̾it illius fit hedific¬
Iũ. cuiꝰ ⁊ solum est ĩ si scit. ilieni
solũ eẽ. sua uolutate ausisse
pprietatez mat̾ie intelligitur¬
soluat preciũ mat̾ie. ⁊ m̃cẽdes
fabroꝵ pot̾it ꝑ ex̃ceptom doli
mali repelli. utiq si nescit qui
hedificau̾it alienũ cẽ solur it̾a¬
uit. na scienti alienũ eẽ solu
pot̃ culpa obiciq. tem̾̃e redifi¬
cauit in eo solo q. intllret. ali

Expanded text:
go tempore capta est, singulae quoque res, ex quibus constabat, captae essent: quod non placuit. Ex diverso si quis in alieno solo sua materia aedificaverit, illius fit aedificium, cuius et solum est et, si scit alienum solum esse, sua voluntate amississe proprietatem matsoluat pretium materiae et mercedes fabrorum, poterit per exceptionem doli mali repelli, utique si nescit qui aedificauit alienum esse solum et tasset: nam scienti, alienum esse solum, potest culpa obici, quod temere aedificaverit in eo solo quod intellegeret ali
Abbreviated transcription (Latin):
Nen ¶ Ndiem obligo nou¬
ari pot. et prius qua dies ad¬
uen̾it et gen̾alit ꝯstat ex scip¬
ulone in diem fcã nouatõm
ꝯtinge set nostatim ex ea stiꝑ¬
ulone agi posse añquã dies

Expanded text:
n diem obligatio novari potest et prius quam dies advenerit. et generaliter constat et stipulatione in diem facta novationem contingere, sed non statim ex ea stipulatione agi posse, antequam dies
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ mardare. uͦt ꝓcuratori sol¬
natur si lillo mandato int̾cetẽ¬
negocus offẽnti soluendo nemo
librabr ⁊ cũ fugituius qui pro
libro se gerebat rem uẽdidisset
rensũ ẽ emꝑtores fugitĩo soluens¬
tes a dño libratos nõ eẽ. ¶ Si gen̾
sctero ignorante filia dotem sol¬
niss nõ ẽ libratus s c̾otitere pot̾.

Expanded text:
toribus mandare, ut procuratori soluant. Si nullo mandato intercedennegotiis offert, soluendo nemo liberabitur: et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatos non esse. Si gener socero, ignorante filia, dotem soluisset, non est lib
Abbreviated transcription (Latin):
ueniaz siue manuimissus eet ret¬
te solui pot̾ nisi aliqua causa inter¬
cidret ex qua intelli possit inuito
eocurius nũc ẜuus fuiss ei solui
feñatus ẽet si ymissu dm̃ ẜuuꝰ¬

Expanded text:
uenisset siue manumissus esset, recte solui potest, nisi aliqua causa interciderit, ex qua intellegi possit inuito eo, cuius tum is seruus fuisset, ei solui. faeneratus esset, si permissu d
Abbreviated transcription (Latin):
famil. a quo fidenissorẽ accepat¬
brdem institu̾at. quesitũ ẽsi ius¬
su pr̃is adiss hrditatem an pat̾¬
cũ fidenissore age̾ posset. dixi quo¬
ciens ieus satisdandi reo satis ac¬
cipiendi hrs ertitĩt fidenissores¬
ido librari: quia pro eodem apd¬
cund̃ debe nõ possent ¶Słͣ predoꝰ

Expanded text:
ssorem accepredem instituerat: quaesitum est, ssu patris adisset hereditatem, an patcum fideiussore agere posset. dixi, quoiens reus satisdandi reo satis accipiendi heres existeret, fideiussoreso liberari, quia pro eodem apundem debere non possent. Si praedo
Abbreviated transcription (Latin):
suo admisso decimonũ filui ad
misit honorẽ nõ posse in penis c¬
uicandis decurionis filu hono¬
rẽuendicͥare ¶i .i. de boĩs dãp

Expanded text:
suo admisso decurionum honorem amisit, non posse in poenis euitandis decurionis filii honorem uindicare. DE BONIS DA
Abbreviated transcription (Latin):
abol. ¶atͣrones tibi ẜuũ enͣp¬
uerãt potea is ẜis adgerma¬
nos plen̾at. inte ĩ bello uictis
germanis. ẜuus uenserat. ne¬
gat posse usucapi eũ ab eptore

Expanded text:
s. Latrones tibi seruum eripuerant: postea is seruus ad Germanos peruenerat: inde in bello uictis Germanis seruus uen‹i›erat. negant posse usucapi eum ab emptore
Abbreviated transcription (Latin):
abo.l¶quidͣ de bello captũ ẽ
inpreda est. nõ postlimimo redit
paul. suuo si i bello captꝰ pacefa¬
cta domũ refugit. deinde renom¬
uato bello capit. postliminiore
dit᷑ ad eũ a quo priore uelloca¬
ꝑtus erat si modo nõ ꝯuen̾it ĩ
pac̾e ut captiuredcie̾rent᷑¬

Expanded text:
quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit. Paulus immo si in bello captus pace facta d‹o›mum refugit, deinde renouato bello capitur, postlimdit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo non convenerit in pace, ut captivi redderent
Abbreviated transcription (Latin):
natũ sibi estimau̾it. qr neq
ꝓlegato no pro donato n pro
tote risucapio ualeat si nlla
donato. nlla dos nllin legitũ
sit Idem ⁊inlitis extͥimatõne
plãcet. ut nisi uere quis litis
extiinatom subierit. usucipe
pere peum eas ꝑsonas posse cõ

Expanded text:
natum sibi existimauerit, quia neque pro legato neque pro donato neque pro dote usucapio ualeat, si nulla donatio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis litis aestimationem subierit, usucaperper eum eas personas capere po
Abbreviated transcription (Latin):
cendꝰ eIsiam eũ qui centur¬
om caĩtigare se uolẽti restit¬
ent. uet̾es notanerũt si utẽ
tenuit militiãmutat. si ex
idustria fregit. ul manu
centuriomi intulit capite
punt᷑. ¶E iis fuga quicũ
s custodia ului tart̾emẽet
discessent ĩ nuo testor non
ꝯputanda. menand scpsit
qr tustadie refuga nõ milici¬
e destor ẽ eũ cũ qui carcere
effracto fug̾it. ⁊ si añ nõ ceẜuit
cap̾ite piend̾. paul. scꝑsit.
¶Destorẽ qui a prẽ aio fu¬
erat oblatus. nõ ĩ dec̾iorem
miliciã oius puis tare iu¬
ssit ne uideat᷑ inquid p̃r ao

Expanded text:
cendus est. nam eum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capite punitur. Eius fugam, qui, cum sub custodia uel in carcere esset discesserit, in numero desertorum non computandam Menander scripsit, quia custodiae refuga, non militiae desertor est. eum tamen, qui carcere effracto fugerit, etiamsi ante non deseruerit, capite puniendum Paulus scripsit. Desertorem, qui a patre suo fuerat oblatus, in deteriorem militiam diuus Pius dari iussit, ne uideatur, inquit, pater ad
Abbreviated transcription (Latin):
nib tetentũ. siliue caũ mo¬
rã passũ. dũ nõ tarlus a lo¬
to profectũ se probet ꝙͣ ut cc¬
curre posset. intͣ comeatum
restituendus ẽ ¶amia ali¬
enasse graue crimen .. lea
culpa eꝰ deẜtonis exequatur
utiq si toto alienauit oĩ¬

Expanded text:
iliue casu moram passum, dum non tardius a loco profectum se probet, quam ut occurrere posset intra commeatum, restituendus est. Arma alienasse graue crimen est et ea culpa desertioni exaequatur, utique si tota alienauit
Abbreviated transcription (Latin):
stiplonũ tres uidentur esse spẽs.
Iudiciales cantonalos cões Iu¬
diciales eas dicimus que ppͥm
diciũ int̾ponũturut ratũ fiat.
ut iudicatũ soluii et᷑ dꝑis noui
nũtiatõne. ¶ Calitõnales aut̃
aũt que instaractõnis hnt. et
ut sit noua accõ intercedunt
nt delegati stiplone. ⁊ de tutela

Expanded text:
stipulationum tres uidentur esse species, iudiciales cautionales communes. Iudiciales eas dicimus, quae propter iudicium interponuntur ut ratum fiat, ut iudicatum solui et ex operis noui nuntiatione. Cautionales sunt autem, quae instar actionis habent et, ut sit noua actio, intercedunt, ut de legati‹s› stipulationes et de tutela
Abbreviated transcription (Latin):
llinad ip̃m ꝗu̾enit. excetis autꝰ reñ
nũ dari pass sit aduibrtatẽ ei iꝑica.¬
brtatis proclamatõ nisi maior.ix. ãniᷤ
stũs durauit in ẜiitutẽ. tũc eĩ si pre¬
ciũ ꝑtitus sic dicend erit denegari ei
debrelibetatis ꝓclamatom¬

Expanded text:
 ex ceteris autem uenum dari passus sit, ad libertatem ei bertatis proclamatio, nisi maior annis uiginti factus durauit in seruitute: tunc enim si pretium partitus sit, dicendum erit denegari ei deber‹e› libertatis proclamat
Abbreviated transcription (Latin):
Hem. ¶erbũ ills ptinere
latissiẽ pacet. nam ⁊ eis rebus
petendis aptũ est que dñu
nr̃i sũt ⁊ eis quas mre aliqͣuo
possideamus qmͣuis nõ sint

Expanded text:
m. Uerbum illud 'pertinere' latissime patet: nam et eis rebus petendis aptum est, quae dominii nostri sint, et eis, quas iure aliquo possideamus, quamuis non sint
Abbreviated transcription (Latin):
tali adiectũ płmq dicemꝰ
Cuolũtarie sũt que spẽm dũ¬
tarat ornãt nõ et̃ fructũ au¬
gent. ut sũt uiridaria. ⁊ aque
salientes. incrnstatões. logri¬
tatõnes .lo. picture.

Expanded text:
tali adiectum plerumque dicemus. 'Uoluptariae' sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sunt uiridia et aquae salientes, incrustationes, loricationes, picturae.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis.ł ¶quis lctũples egenti
hrs extit̾it. uiteamus an ea res testõ
datis libtatib ꝓficiat. ut ꝯtͣdictores
fraudan uideant᷑. ⁊ sane sũt ꝗdã qui
cũ hrs iocuples extaret tale et̃ ꝯͣdides¬

Expanded text:
us. Si locuples egenti heres exstiterit, uideamus, an ea res testamento datis libertatibus proficiat, ut creditores fraudari ‹non› uideantur. et sane sunt quidam, qui, cum heres locuples existeret, t
Abbreviated transcription (Latin):
quale si ip̃e testator adiũctis postea fa¬
cultatib dẽcͥessiss. s mich traditũ ẽ lre
iire nos uti ut ad eani rẽ nõ ꝑtineat

Expanded text:
quale, si ipse testator adauctis postea facultatibus decessisset. sed mihi traditum est hoc iure nos uti, ut ad rem non pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
am adhient. nam si uissu no¬
stro adhierit. nꝰ sibi n nobis
adquiret. si no habiit anim̃
sibi adquirencli. ¶Sucd si
eam mentẽ huͣit sibi adqͥrit
¶Itẽm promittendo nb lib
to. uil alucendo obligari ip̃o
dando erig̾e̾ debeamꝰ grauio¬
rem. nec tam leuem quam

Expanded text:
am adierit: nam si iussu nostro adierit, neque sibi neque nobis adquiret, si non habuerit animum sibi adquirendi: quod si eam mentem habuit, sibi adquirit. Item promittendo nobis libo uel conducendo, obligari ipso dando exigere debeamus grauiorem nec tamen leuem quam
Abbreviated transcription (Latin):
s quidam ħ cͣasu extingͥ¬
stiplom putant quia per
singulos acquiri ẜuitus¬
nõ poͣt᷑ set nõ fac̾it inutile
stiplom difficultas presta¬
tõnis. ¶ Si tñ. hoĩem scip

Expanded text:
sed quidam hoc casu extingtionem putant, quia per singulos adquiri snon potest: sed non facit inutilem ationem difficultas praestaonis. Si tamen hominem s
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑtis quid datõm nat᷑a
retipiunt. s nisi tota centũ
sciploni satis no fit ueluti
cũ hoĩem gn̾alit̃ stipulor a¬
ut lancem aut quodl uas.
nam si stichi pars soluta sit
libationata est ¶ Set aut
statĩ repeti poͥt̾. aut ĩpenden¬

Expanded text:
s quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fit, veluti cum hominem generaliter stipulor aut lancem aut quodlibet vas: nam si Stichi pars soluta sit, liberatio nata est, sed aut statim repeti potest aut in penden
Abbreviated transcription (Latin):
oui nõ eand̾rem om̃s dede¬
ꝯditõ obligõnis ĩmutatur
⁊ito si diuisione res pͥmissi.
no recipit ułuti ia. hrdes ꝓ¬
missoris singuli in solidum
exhroib solid prestitĩt. peti¬
tõm harebit acoħrde. famil.

Expanded text:
iu non eandem rem omnes dedeondicio obligationis immutatur. et ideo si diuisionem res promissa non recipit, ueluti uia, heredes promissoris singuli in solidum ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem ha
Abbreviated transcription (Latin):
statu libri. ⁊ tutoris iofiat sig̃m a
lienatõib retũ pupillanũ suatur
itaꝙ isi offe̾nte statu libo pecuiam
tutori ĩfrͣltẽ pupilli accipe nolit.
nõ alit̾ libtatẽ ꝯting̾e. qmͣ si ẜuus fr¬
aude careat. eatq ⁊ de curatore dicẽ

Expanded text:
statuliberi et tutoris id fiat, sicut et in alienationibus rerum pupillarium servatur. itaque et si offerente statulibero pecuniam tutor in fraudem pupilli accipere nolit, non aliter libertatem contingere, quam si servus fraude careat. eademque et de curatore dice
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Uiũ filiũ inpulem brdem
insticuit stichũ iõne argẽti qd sb cu¬
ra eius eẽt recllita librũ cẽ iusserat.ͣ
is ẜuus ꝑtẽ argenti socractata cũ
tutore diuisit. atꝙ ita tutor ei parem
rõnem adsꝙsit. ꝯsultus antichꝰ uber

Expanded text:
num Qui filium impuberem heredem instituit, Stichum ratione argenti, quod sub cura eius esset, reddita liberum esse iusserat: is servus parte argenti subtracta cum tutore divisit atque ita tutor ei parem rationem adscripsit. consultus, an Stichus liber
Abbreviated transcription (Latin):
optuñe. eo qd nõ a semet ip̃o. s a cobr¬
de accepisse libtatẽ creclitur. ¶Quo¬
ciꝙ gradu pupilio ẜuus cũ libtate
sb̾stitutus sit nctͣiam cãm optinet.
que sñia utilit̾atis cãrecepta ẽi aub

Expanded text:
optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem creditur.Quocumque gradu pupillo seruus cum libertate substitutus sit, necessarii causam optinet: quae sententia utilitatis causa recepta est
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẜuolibtas sit ascꝑta. anuiuo pup¬
uio post aditõm iudel hrclitatis prĩs
statu lib sit. cassius negat. Iub otͣ ex¬
istimat que sina u̾ior hetur plus scꝑ
preuale libtatis donatõm ¶Siꝑmis
tabulis sb ꝯtcõne ẜuus cũ libtate ex
ꝑte dimidia his sit institutꝰ an statu

Expanded text:
seruo sit adscripta, an uiuo pupillo, post aditionem uidelicet hereditatis patris, statuliber sit?Cassius negat: Iulianus contra existimat, quae sententia uerior habetur.Plus scripraeualere libertatis dationem.Si primis tabulis sub condicione seruus cum libertate ex parte dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Qũi statu libri cãm apprehend
in ea condione est ut sil tradatur sal¬
ua spe lib̾tatis alienet᷑. su usucapiat᷑
cũ causa sua usn capiat᷑ sũ maniuttat᷑
nõ ꝑdat spem orci libti. s statu libri
cãm nõ prius ẜnus naciscit̾ nisi adi¬
ta ul ab uno ex institutis hrclitate ce

Expanded text:
um.Qui statuliberi causam adprehendit, in ea condicione est, ut, siue tradatur, salua spe libertatis alienetur, siue usucapiatur, cum sua causa usucapiatur, siue manumittatur, non perdat spem orcini liberti. sed statuliberi causam non prius seruus nanciscitur nisi adita uel ab uno ex institutis hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ostat posse de ea furti agi s⁊ si pro
telicto sit postea a dnõbita fi̾ti
nichominꝰ agi pot̾it si ẜnus fruc¬
tuarius sbreptus est. aut̃q i qui
tib. ul quͣti int̾fuit eius fuitum
dupli sic accipe debem et̃ quad¬
rupli ꝯpetẽ actõm si manifestũ
furtũ sic ¶Hec actõ⁊ sisit qui in

Expanded text:
nerit: nam constat posse de ea furti agi. sed et si pro derelicto sit postea a domino habita, furti nihilo minus agi poterit.Si seruus fructuarius subreptus est, uterque, et qui tibus uel quanti interfuit eius furtum dupli, sic accipere debemus etiam quadrupli competere actionem, si manifestum furtum sit.Haec actio et si sit, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tares sit. actũ furti reman̾e acto¬
nẽ adñsus furẽ p̃ĩ mortuo quo
hoĩe quẽ quis furto ab strlit ing
furti actõ. S̃ nec manũssĩ furti
actõm extĩguit. uec eĩ dissilis est
morti manu̾issio qd ad sb̾trabend̾¬

Expanded text:
a, attamen furti remanere actionem aduersus furem. proinde mortuo quoque homine, quem quis furto abstulit, uiget furti actio. sed nec manumissio furti actionem extinguit: nec enim dissimilis est morti manumissio quod ad subtrahend
Abbreviated transcription (Latin):
sit exꝑiundi potestate iꝑica.¬
hre ⁊̃ quid in primis exigend est
ut sit facultas agͣendi. neq suf¬
ficit reo exꝑiundi face̾ setũ pote¬
statẽ uł bre eũ ꝗ seydonee defen¬
dat. slisi actor quo ulla yconea
cã inpediatur exꝑiti ꝑide suie
sil ĩ iuĩculis sit. aut si tempestate
ĩ aliquo leco. ul sregione retinea¬
tur. ut neq expiri noꝙ mandait
re in ea causa est. ut exꝑiundi ⁊
eum qui pretoris copiam habuit
proinde hui ti s cendũt quib ius
ficere iudicato. nec ne debeat qr
dubio eristimand est. ut aucͣtũ
litis tp̃e int̾stalari die estimet᷑.
uluti si tensucapione sit qõ q̃¬

Expanded text:
sit experiundi potestatem habere. et quidem in primis exigendum est, ut sit facultas agendi. neque sufficit reo experiundi secum facere potestatem, uel habere eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea causa impediatur experiri. proinde siue sive in vinculis sit aut si tempestate in loco aliquo vel in regione detineatur, ut neque experiri neque mandare t, in ea causa est, ut experiundi eum, qui praetoris copiam non habuit: proinde hi dies cedunt, quibus ficere iudicato nec ne debeat, qudubio existimandum est, ut auctum litis tempus intercalari die existimetur, ueluti si de usucapione sit q
Abbreviated transcription (Latin):
uencõm aut ement autu¬
erunt an si mlr extero uen¬
didrit pena ab ea centum
naui exceptõi ingenius
filius famil. ẜuo publu m¬
enii stiplanti spopondit se
datuꝵ quicqͦ prẽm suum
publio memo debẽ Sstitiss
quesitũ pre defũcto añq
ꝯstitiss quid qnͣcũq deb¬
eret. an si adu̾sus hrtem ciꝰ
accum fuisset aliũ ue succ¬
essore ⁊ de debito ꝯstitisset

Expanded text:
uentionem aut em‹a›nt aut uerint, an, si mulier extero uendiderit, poena ab ea centum mali exceptionem. Agerius filius familias seruo Publii Maeuii stipulanti spopondit se daturum, quidquid patrem suum Publio Maeuio debere constitisset: quaesitum est patre defuncto, antequam constitisset, quid quantumque deberet, an, si aduersus heredem eius actum fuisset aliumue successorem et de debito constitisset,
Abbreviated transcription (Latin):
bere. ¶¶dhrdes tũ predia hr¬
ditaria dunserat unũ pred¬
ñ ꝯmune reliquer̾. sb ħ pac¬
tout siquis eoꝵ ꝑtem sua
alienare uoluiss eam. ul co¬
hrdi suo ul cuis successõriꝰ

Expanded text:
bere. Coheredes cum praedia hereditaria diuiserant, unum praedium commune reliquerunt sub hoc pacto, ut, si quis eorum partem suam alienare uoluisset, eam uel coheredi suo uel eius successori
Abbreviated transcription (Latin):
D̾em.Iucius ticius ẜuolibtatẽ
detit si rõm actus sui ex fide recdlidi¬
sset. gaio seio filio suo cũ anos pub¬
egressus gauis seius acuratoribir
eiusd̃ cõuentus ẜiuis ĩ apd̾iudicẽ
om̃ib satisfecit. exacta cantõne a
curatorib ꝓnũciatũ est eũ librũ¬

Expanded text:
m.Lucius Titius seruo libertatem dedit, si rationem actus sui ex fide dedisset Gaio Seio filio suo: cum annos pubisset Gaius Seius, a curatoribus eiusdem conuentus seruus etiam apud iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione a curatoribus pronuntiatum est liberu
Abbreviated transcription (Latin):
iungenciũ aut seꝑanciũ. Set
an̾us est qd ⁊ lareo ait. seꝑatiz
accipiend .l. quia aliuo ft̃m
eius qui ope. aluro eius ꝗꝯsili¬
o futũ facit. sic eĩ ⁊ alu ꝯdici
pot̾. alii nõ pot̾ ⁊ san̾e̾ post uete¬
rum aucͣtem eo puentũ est. ũ
nemo iudeatur fecisse nͥ ⁊ con¬
siliũ malignũ hu̾it. nec ꝯsili¬
um huisse nocendi. nͥ ⁊ fcũi se

Expanded text:
iungentium aut separantium. sed uerius est, quod et Labeo ait, separatim accipienda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut nemo ope uideatur fecisse, nisi et consilium malignum habuerit, nec consilium habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tela uesua. tutor seꝑatĩ sine
peciũa dari nõ pot̾ icũ dicimꝰ
qd̾ decłi aut donaui utrãq cõ¬
tinemꝰ cũ u̾odicimus qd̾ eũ
daie fac̾e oportet. qd uis eoͥrũ
sufficit probare cũ u̾o dicit p̾¬
tor si tonũ miinꝰ oꝑas red̾em¬
erit. si oĩa mnpoĩta sũt. certum
ẽ oĩa redimenda ẽẽ ex re. eigo

Expanded text:
telaeue suae', tutor separatim sine pecunia dari non potest: et cum dicimus 'quod dedi aut donaui', utraque continemus. cum uero dicimus 'quod eum dare facere oportet', quoduis eorum sufficit probare. cum uero dicit praetor, 'si donum munus operas redemerit', si omnia imposita sunt, certum est omnia redimenda esse, ex re ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ prõlibro se gereret nũmos mͣ
sb̃reptos credicit tibi. oͣbligari te
nch labeo ait s si eũ librũ existi¬
mas solius erlibrari te a meiset
si alii te soluisses iussu eius uel
ratũ is huiss nõ libraris. quia
priore caũ ⁊ mei nũmi fcĩ eẽntri
qł micħ solutũ intllretur.⁊ io sen¬
uus mens qd petuliari noiẽ tre¬

Expanded text:
cum pro libero se gereret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligari te mihi Labeo ait et, si eum liberum existimans solueris ei, liberari te a me, sed si alii soluisses iussu eius uel is ratum habuisset, non liberari, quia priore casu mei nummi facti essent et quasi mihi solutum intellegeretur. et ideo seruus meus quod peculiari nomine cre
Abbreviated transcription (Latin):
qd ad tp̃e relegat᷑ hoĩs ꝯsiue debeat¬
s b̾uanitatis suũĩe. siec decimonat᷑̃
accipiet s siquis obfalsã cam. ul
aliã de grauiorib nõ ad tr̃t sit re¬
legatus. s ad tp̃c ordĩe motus in
aut ex quatu cã ad tp̃t ordĩe nel
ad nocacõib ul quo alio offõ fuis¬
set int̃dictũ. ꝯpleto tꝑr nichomi¬

Expanded text:
d ad tempus relegatur, boni consulere debeat humanitatis sententiae nec decurionatum recipiat.Sed si quis ob falsam causam uel aliam de grauioribus non ad tempus sit relegatus, sed ad tempus ordine motus, inaut quacumque causa ad tempus ordine uel aduocationibus uel quo alio officio fuisset interdictum,
Abbreviated transcription (Latin):
Albolenus. ST.ipulatus
es opus arbitratu tuo añ cer¬
tam diem fieri. ꝗd si effcm̃ ñ
ẽet qnͣti ut efficiatur opus lo¬
casses tanti fideuissores acce¬
ꝑisti et qr opus effcm nõ erat
alii locasti. et cũ postĩor⁊ duc¬
tor sac̾ nõ daret. ipẽ õpus fec
fideuissores nõ tenent᷑. non
n̾at. id opus aliĩ nõ locasti.
tam̃ et si postea lecasti ea enĩ

Expanded text:
larum. Stipulatus es opus arbitratu tuo ante certam diem fieri, quod si effectum non esset, quanti ut efficiatur opus locasses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior conductor satis non daret, ipse opus fecifideiussores non tenentur. non nerat, id est opus alii non locasti, tametsi postea locasti: ea enim
Abbreviated transcription (Latin):
Iem ¶m precano anquid dat᷑
si ꝯueit. ut iͣ klas uilias p̾cario
possideat. nũquid exceptõne ad¬
iuuandꝰ est. ne añ ei possõ anfer¬
atur. set ulla nis est huiꝰ ꝯuen¬
tõnis ut rem auena dno ĩnui¬
to possideliceat ¶Precaru roga¬
tio ⁊ ad hrdem eius ꝗ xessit᷑ tn sit

Expanded text:
m precario aliquid datur, si conuenit, ut in kalendas Iulias precario possideat, numquid exceptione adiuuandus est, ne ante ei possessio auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino inuito possidere liceat.Precario rogatio et ad heredem eius qui concessit transit
Abbreviated transcription (Latin):
S IEApͤtor cũ delegan
quicꝙ ex uendito dare facere
oportet nouatõe secrtausuras n¬
eucu post insecuti tp̃ris debet
Deni.¶ Unͦdũ cornelianũ sti¬
ulatus qnͣti fundus est. postea
pulo tenet ex qua nõ fundus s
petũia debetur. Itaꝙ si reus pro¬
ex pͥmatestetur deniq meliore¬
pa debitoris post ea fundo presẽs
exͣtimatio funto petito recte con¬
sidretur. In alt̾a ea er̃timatõ ne¬

Expanded text:
Emptor cum delegantt: 'quidquid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post insecuti temporis debetnum Fundum Cornelianum stipulatus quanti fundus est postea sro stipulatio tenet, ex qua non fundus, sed pecunia debetur. itaque si reus proex prima contestetur. denique meliorepa debitoris postea fundo praesens aestimatio fundo petito recte consideretur, in altera vero ea aestimatio ve
Abbreviated transcription (Latin):
ris./ rome autẽ ꝯtinentib he¬
dificus finitur qd lacius pͣ
cuuisq dlei ma̾ior ꝑs eͣst hor
es singulos pagenda. sic sũt
accipienda ut si post hanc di¬
buetur que dinuatõ ita denũ
accipienda erit si de die nõ cõ¬
ueiat Euis ꝗ apud hostes de¬
cessit dici hrclitas nõ pͥot̃. quia
suus decessit

Expanded text:
ris, "Romae" autem continentibus aedificiis finitur, quod latius patet. "Cuiusque diei maior pars" est horaes singulos peragenda" sic sunt accipienda, ut, si post hanc dibuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non potest, qui‹a› seruus decessit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum p̾tor uentrẽ in possoem mi¬
tit. ⁊ ħ int̾lictũ ꝓhibitoriũ. ⁊ resti¬
tutoriũ est. S si młier uelit ĩfc̃m
accõne uti ad exemplũ creclitoꝵ
mag̾ qm int̾dicto posse eã expiri
sciendum est. ¶ Si inlier dicat᷑
calumpnie cã in possoe̾m uenisse.
ꝙ non sit p̾gnans ul ñ ex eo preg¬
nans. uł si detestatu młieris aliqe¬

Expanded text:
em in possessionem mittit, et hoc interdictum prohibitorium et restitutorium est. sed si mulier uelit in factum actione uti ad exemplum creditorum magis quam interdicto, posse eam experiri sciendum est.Si mulier dicatur calumniae causa in possessionem uenisse, quod non sit praegnas uel non ex eo praegna
Abbreviated transcription (Latin):
satis no dãt ħ est. ut inpossõemini¬
taturadu̾sarius. siũ ergo ꝓmitat
siũ ꝑ eum nõ fiat. quonunꝰ ꝓmit¬
tat. nõ tenebit int̾ictum. repulso
tor in eum. qui n cauit. n possi¬
dere passus est eum qui missus ẽ¬
ei. iudiciũ pollicetur. intm̃ qͣnͣtum
p̾stare cum oꝑt̾et. si de ea re cautũ¬

Expanded text:
est, ut in possessionem mittatur aduersarius. siue ergo promittat, siue per eum non fiat, quo minus promittat, non tenebit interdictum repulso tor in eum, qui neque cauit neque possidere passus est eum qui missus est, iudicium pollicetur in tantum, quantum praestare eum oporteret, si de ea re cautu
Abbreviated transcription (Latin):
acquirit possõm. si tutore auctore
nerua filius ait. licet rnteatur
quã diu abalio nõ possideat᷑ anb
eũ possideri. Idoꝙ int̾im et̃ usuca¬
pi. s ntilitatis cã receptũ ẽ. ut im¬
pleat᷑ nsucapio qua diu nemoi

Expanded text:
adquirit possessionem, si tutore auctore Nerva filius ait, licet respondeatur, quamdiu ab alio non possideatur, a nobis eum possideri ideoque interim etiam usucapi. sed utilitatis causa receptum est, ut imple