comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum dicunt scribe. quia nemo di
dimutere peccata quasi d̾s potest. Uerũ
deo testimoniũ reddunt: s ꝑsonam xp̃i
negando falluntur. Errant itaq udei:
qui cum xp̃m ⁊ deum ẽẽ ⁊ peccata di¬
mutere posse credant: ih̾m tamen xp̃m
ẽẽ ñ credunt. S multo dementius
bis deuicti negare ñ audeant: nichilo¬
minus tamen negare deum ñ timent.
At ip̃e ꝑfidos saluare desiderans: ⁊ oc¬
cultorum cognitione ⁊ uͥtute oꝑum¬
se deum ẽẽ manifestat. Respondens
iħs: dixit ad illos. Quid cogitatis ĩ
cordib ur̃is: Cidem nãq deo qui dicit
ego sum ego sumip̃e qͥ deleo iniqͥtates
tuas: sapientissimus adorator ait. Tu¬
enim solus nosti corda omĩum filioꝵ
hominũ. Cadem inquit ergo maiesta¬
te ⁊ potentia qua cogitationes ur̃as in¬
tueor: possum ⁊ hominib delicta di¬
mitere. Ex uob̾ intelligite: quid ꝑa¬
liticus consequatur. Quid ẽ facilius
dicere dimittuntur tͥ peccata. an dicere

Expanded text:
Verum dicunt scribae, quia nemo dimVerum dicunt scribae, quia nemo dimdimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum Christum et Deum esse et peccata dimittere posse credant, Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo dementius bis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ego, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
peccata tua. Hominem dominus
a ꝑalisi curaturꝰ primo peccatorum
uincula dissoluit. ut ostenderet eũ
ob nexus culparum artuum disso¬
lutione dampnari: nec nisi his rela¬
xatis menbroꝵ posse recuꝑatione
sanari. Sic ⁊ illi paralytico qͥ iuxta
ꝓbaticam piscinam diu motum aq̃
frustra prestolabatur: sanato a Año
dic itur. Ecce sanus fc̃s es. iam noli
peccare: ne deterius tͥ aliquid contĩ¬
gat. Et bene is cui peccata dimitte¬
bant᷑ homo uocatur: qui hoc ipso
quod homo erat ñ posset dicere ñ
peccaui: simul etiam ut ille qui
homini dittebat. intelligeretur
d̾s. Intuendum sane quanti ꝓpria
cuiusq fides apud deum ualeat.
ubi tanti ualuit aliena: ut totus
homo repente id est exterius in¬
teriusꝙ iam saluatus exurgeret:
aliorumꝙ merito aliis relaxaren¬
tur errata. Et ceꝑunt cogitare scͥ¬
be ⁊ pharisei dicentes. Quis ẽ hic
qui loquitur blasphemias: qͥs
potest dimitere peccata. nisi solus d̾s:

Expanded text:
peccata tua. Hominem Dominus peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
pe inter ip̃as orationis secrete dulce¬
dines ⁊ quasi suaue cum domino
colloquium. turba cogitationum
int̾ueniens aciem mentis ne xp̃c
remanendum: sed tectum domus
in qua xp̃c docet ascendendum id ẽ
sacre scͥpture sublimitas ẽ appeten¬
da: lexq domini cum psalmista die
noctuq meditanda. In quo enim
corrigit iunior uiam suam: ĩ cu¬
stodiendo inquit sermones
tuos. Et sumiserunt illum
cum lecto in medium ante ih̃m. Pa¬
tefc̃o tecto eger ante ihm sũmittitur.
quia reseratis scͥpture misteriis ad
noticiam xp̃i ꝑuenitur. hoc ẽ ad eiꝰ
humilitatem fidei pietate descendit᷑.
Et bene domus ib̾u tegulis contecta
describitur: quia sub contemptibili
litterarum uelamine si adsit qͥ re¬
seret doctor. diuina sp̃italis gr̃e uir¬
tus inuenitur. Quod autem cum
lecto deponitur: significat ab hoĩe
in ista carne adhuc constituto xp̃m
debere cognosci. Quoꝵ fidem ut ui¬
dit. dixit. Homo remutuntur tibi

Expanded text:
pe inter ipsas orationes secretae dulcepe inter ipsas orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens, aciem mentis; ne Christus remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Dnoctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribus qui spem sanationis s¬
int̾cessionis suggerant indiget.
Qui bene marco narrante quatu¬
or fuisse reꝑiuntur. siue quia qua¬
fuor euangelii libris omnis predi¬
cantium uirtus. omnis sermo fir¬
matur. seu quia quatuor sunt uir¬
tuces quib ad ꝓmerendam sospita¬
tem fiducia mentis erigitur. de qͥ¬
h in eterne sapientie laude dicitur.
Sobrietatem enim ⁊ sapientiam
docet. ⁊ iustitiam ⁊ uͥtutem: quib
utilius nichil ẽ in uita hominib¬
qͥs sĩnulli uersis nominib pruden¬
tiam. fortitudinem. temꝑantiam.
a iustitiam appellant. Et ñ inueniẽ¬
tes qua parte illum inferrent p̃ tur¬
ba: ascenderunt supͣ tectum ꝑ tegu¬
las. Desiderant paraliticum xp̃o of¬
ferre. sed turba inter posita ab omni
parte recluduntur:quia sepe ani¬
ma post infimi torporis desidiam
ad deum resipiscens. suꝑneq gratie
remedio cupiens ĩnouari prisce con¬
suetudinis obstaculo retardatur: se¬

Expanded text:
doctoribus qui spem sanationis odoctoribus qui spem sanationis ointercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibquas nonnulli versis nominibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra lectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita, ab omni parte recluduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Sae
Abbreviated transcription (Latin):
dominus sedens docuerit
quando scribis ⁊ pharisers
consedentib paralyticum curauit.
lucas breuiandi gratia preterit: sa
matheus ⁊marcus qui narrant qͥ¬
stionem facere uidentur qm̃ quidẽ
matheus inciuitate sua marcus inc¬
pharnaum hoc eum fecisse testantiui
que difficilius solueretur si matheꝰ
etiam nazaret nominaret: nunc ue¬
ro uel ip̃a galylea in qua erat nacarc
intelligenda est dicta ciuitas xp̃i ad
distinctionem uidelicet regionis tis¬
marine gerasenorum. de qua traul¬
fretando sicut matheus scribit ue¬
nerat galyleam: uel certe ip̃a caplus¬
naum ciuitas xp̃i est dicta. quamn
nascendo sed uirtutib illustrando
suam ip̃e fecerat. Et ecce uiri portas¬
tes in lecto hominem qui erat paia¬
lyticus: ⁊ querebant eum inferre
ponere ante eum. Curatio paraht¬
ci huius. anime post diuturnã ill¬
cebre carnalis inertiam ad xp̃ml
spirantis indicat saluationẽ: que
mo omĩum ministris qui eam li¬
bleuent ⁊ xp̃o afferant. id est bous

Expanded text:
Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis
Abbreviated transcription (Latin):
uituti subicere curamus. si in sp̃u h¬
militatis ⁊ in anima contrita domino
supplicare adsuescimus. si illatas ap
ximo contumelias placita mente sub¬
pere satagimus. si ⁊ eos qui nos cla
habent. qui iniurias nob̃ inferunt
diligere. his bene facere. ꝓ horum n¬
ta ⁊ sospitate gaudemus exorare: sitĩ
uirtute patientie bonorum quoqꝙ
ꝑum fructib adornari contendimi
Taliter etenim conu̾santib nobis
⁊ corpora nr̃a iuxta apłi uocem hostia
uiuentem sanctam deo placentem
bentib. celesti dignatione donabitius
ut communi cum eis qui memba
sua in mortem ꝓ domino dedere gl
remuneremur. quia sicut mors il
sic ⁊ uita nr̃a p̃ciosa sit in conspeti
domini. disruptisq uinculis crnl
⁊ ip̃i atria suꝑne ciuitatis intrare
atq inter choros beatorum marqt
uota gratiarum redemptori nr̃o red¬
re merebimur: qui uiuit ⁊ reguat
cum patre in unitate sp̃s scĩ deus

Expanded text:
vituti subjicere curamus, si in spiritu hvituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et animo contrito Domino supplicare assuescimus, si illatas a ximo contumelias placida mente suscipere satagimus, si et eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, diligere, his benefacere, et pro horum vita et sospitate gaudeamus exorare, si cum virtute patientiae bonorum quoque operum fructibus adornari contendimus. Taliter etenim conversantibus nobis, et corpora nostra, juxta Apostoli vocem, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibentibus , coelesti dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua in mortem pro Domino dederunt, gloria remuneremur: quod sicut mors illorum, sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domini: diruptisque vinculis carnis, et ipsi atria supernae civitatis intrare atque invota gratiarum Redemptori nostro reddere merebimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mortis calicem docuit. quando cum
ceteris apłis ut in actib eorum legi¬
mus carcerem ⁊ uerbera gaudenti a¬
nimo tolerabat. quando ꝓpter u̾bum
dei ⁊ ꝓpter intestimonium ih̾u in
pathinos insulam exilio religatꝰ est:
quando sicut hystoria ecclesiastica
narrat a domiciano principe missuᷤ
est inferuentis olei dolium. de quo
tamen ꝓpitio domino tam sospes ⁊
destitutus ẽẽ uidebatur. eo ampliore
suꝑnorum ciuium meruit frequẽ¬
tia consolari. Unde ip̃e quoꝙ ueracit̾
calicem domini cum fr̃e iacobo qͥ ẽ
orcisus gladio bibisse intelligitur.
quia qͥ tanta ꝓ ueritate sustinuit. smi
promptus ipsam etiam mortem lias¬
ferretur exciperet ostendit. S
si ñ uincula. ñ uerbera. ñ carteres. p̃
supplicia corporis. aliam non nullam
hominũ ꝑsecutionem ꝓpter iusticiã
toleremus. calicem tamen salutaris
accipere ⁊ martyrii palmam obtinen
ualemus: si castigare corpꝰ nr̃m ⁊ ser¬

Expanded text:
mortis calicem docuit, quando cum mortis calicem docuit, quando cum caeteris apostolis, sicut in Actibus eorum legimus, carcerem et verbera gaudenti animo tolerabat, quando propter verbum Dei et testimonium Jesu in Pathmos insulam exsilio relegatus est, quando, sicut historia ecclesiastica narrat, a Domitiano principe missus est in ferventis olei dolium, de quo tamen propitio Domino tam sospes etdestitutus esse videbatur, eo ampliori supernorum civium meruit frequentia consolari. Unde ipse quoque veraciter calicem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est gladio, bibisse intelligitur, quia qui tanta pro veritate sustinuit, quam promptus etiam ipsam mortem si offerretur, exciperet ostendit. Sedsi non vincula, non verbera, non carceres, non supplicia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valemus, si castigare corpus nostrum et ser
Abbreviated transcription (Latin):
confessus ẽ esse xp̃ianum. Ducti sunt
inquit ambo pariter ad supplicium.
Et cum ducerentur in uia. rogauit ia-¬
cobum dari sͥ remissionem. At ille.
parumꝑ deliberans pax tͥ inquit.
et osculatus ẽ e ⁊ ita ambo simł
capite plexi sunt. Porro de iohanne.
narrat hystorie fides. quia cum sciret
suꝑuenisse diem recessus sui conuo¬
catis iliscipulis suis in epheso. per
multa signorum experimenta ꝓmenꝰ
xp̃m. descenderit ĩ defossum sepultuẜ
sue locum. ⁊ fc̃a oratione positus sit
ad patres suos: tam extraneus a dolo¬
re mortis. quam a corruptione car¬
nis inuenitur alienus. Quomodo
ergo calicem domini bibere dictus
est de quo constat quia nequa qͣm
ꝑ mortem passionis de corpore exiuit.
nisi quia duob modis idẽ calix bibi¬
tur. nno uidelicet cum a ꝑsecutorib
illata mors patienter suscipitur. alio
cum mens ad passionem prompta ha¬
betur. cum uita martyrio digna geri-
paratuᷤ ad potandum pro domino

Expanded text:
confessus est se esse Christianum, ducti sunt, confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium. Et dum ducerentur in via, rogavit Jacobum dare sibi remissionem. At ille parumper deliberans, Pax tibi, inquit, et osculatus est eum. Et ita ambo simul capite plexi sunt. Porro de Joanne narrant historiae fideles quia cum sciret sibi supervenisse diem recessus sui, convocatis discipulis suis in Epheso, per multa signorum experimenta promens Christum, descenderit in defossum sepulturae suae locum, et facta oratione positus sit ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Quomodo ergo calicem Domini bibere dictus est, de quo constat quia nequaquam per mortem passionis de corpore exivit; nisi quia duobus modis idem calix bibitur, uno videlicet cum a persecutore illata mors patienter suscipitur; alio, cum mens ad passionem prompta habetur, cum vita martyrio digna gerituparatus ad potandum pro Domino
Abbreviated transcription (Latin):
cum regendis in hac uita fidelium ppłis
apostolico iure p̃siderent. illo nimirum
in regno de quo ip̃eait. regnum dei intͣ
uos ẽ. Sedent a dextris eius nunc ĩ illa
que mortem nescit uita iur dices mun¬
di cum illo. utramq hanc esedem illis
ip̃o filio una cum parante patre. Neq
enim largitio donorum in eis separari
potest. in quib unitas nature semper
inseparabilis manet: eodem filio testã¬
te qui ait. ego ⁊ pater unum sumus
Neq hoc sine consideratione transeun¬
dum quomodo dixerit dominus ĩ¬
differenter filios ⁊ebedei calicem suũ
bibituros. cum nouerimus unum
ex his iacobum scilicet ꝑ effusionẽ
sanguinis uitam finiuisse. alium uͦ
id ẽ iohannem in pace eccłie quieuisse.
slam de iacobi martyrio lucas aꝑte testa¬
tur. quia misit herodes rex manus ut
affligeret quosdam de eccl̃ia. occidit
gladio. De cuius passione etiam hysto¬
ria ecclesiastica rem quandã dignam
iacobum scilicet: motus etiam ip̃se

Expanded text:
cum regendis in hac vita fidelium populis cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos est . Sedent a dextris  Al. aquae mortem nescit, vita, judices mundi cum illo, utramque hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia, occiditgladio. De cujus passione etiam historia ecclesiastica rem quamdam dignam Jacobum scilicet, motus etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
luit: cum deuotam eorum sponsionẽ
sua etiam adtestatione confirmasset
dicens. calicem quidem meũ bibetis.
id dexteram meã ⁊ sinistram ñ ẽ meũ
dire uob̾. s quib paratum ẽ a patre
meo. Acsi aꝑte diceret. Passionẽ qͥdem
quam secundum carnem sub eo uos
iutiendo estis secuturi. s ñ est meum se¬
lundum ip̃am in qua patior humane
suagilitatis substantiam donorum cele-¬
sium uob̾ munera dare: que dignis
quibq ad ꝑcipiendum sunt a patre
lim illo parante acdante. quia omĩa
lecumq ille fecerit. hec ⁊ ip̃e per
alis. Quia uͦ idẽ filii rebedei promp¬
li gerebant animum ad bibenctũ¬
mini calicem. constat eos cum cete
apsis dignitatem sedium quam q̃¬
ne quam petebant ut unus a dextris il¬
lius in regno eiꝰ alter sederet asinistris:
sed iuxta quod supra exposuimus am¬
bo prius ad sinistram eiꝰ ad tempꝰ. ambo
nunc ad dexteram eius sedere ꝑpetuo me¬
ruerunt. Asinistris quippe xp̃i sedebãt

Expanded text:
suit, cum devotam eorum sponsionem suit, cum devotam eorum sponsionem sua etiam attestatione confirmasset, dicens: Calicem quidem meum bibetis, dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre itate cum illo parante ac dante, quia omnia quaecunque ille fecerit, haec et ipse per facio. Quia vero iidem filii Zebedaei promptum gerebant animum ad bibendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaene qua  Al., quam petebant, ut unus a dextris in regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant,
Abbreviated transcription (Latin):
s quib paratum ẽ a patre meo. nili
quia idem filius ⁊ deus ⁊ homo est
ideoq ꝑ euangłiuni suum aliquande
ex uoce diuine maiestatis qua equa¬
lis est pri: aliquando ex uoce loq uls
humane assumptionis qua equal
fc̃s ẽ nob̾. In hac autem lectione ¶
bumilitatis formam erat p̃bitils
hominib. cuncta maximẽ e asl
pncipiis ut mater ad eum cum filiis
entura aduenit. que siuit ab ea quid
ullet: int̾rogans quasi homo. quasi ne¬
suis occultorum. quasi ignarus futu¬
porum. qui in et̾nitate diuine potentie
mmnia nouit anteqͣm fiant. Et quia
ila in precib humanitatis eius potiꝰ
iuam diuinitatis memoriam p̃tulit.
pstulans sedem filiis a dextris eius
sinistris qui in habitu qͥdem corpo¬
reo dexteram habuit ⁊ sinistram. s
indiuina maiestate nulla menibroꝵ
ẽ compositione formatus: consequen¬
ter ⁊ ip̃e tacita impassibili deitatis gła¬
memoriam passionis quam humanitꝰ
erat suscepturus in medium ꝓtulit.
ato hanc discipulis imitandum ꝓpo¬

Expanded text:
 quibus paratum est a Patre meo, nisi quia idem Filius et Deus et homo est? Ideoque per Evangelium suum aliquando ex voce divinae majestatis, quae aequalis est Patri, aliquando ex voce loquitur humanae assumptionis, qua aequalis factus est nobis. In hac autem lectione quia humilitatis formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxime ex assuprincipiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam propo
Abbreviated transcription (Latin):
pitur presens sc̃e eccl̃ie uita intelligitur.
unde scͥptum ẽ. Tongitudo dierum ĩ dex¬
tera eiꝰ. in sinistra illius diuitie ⁊ gła.
Longitudo quippe dierum in dextera
sapientie uidelicet nr̃i redemptoriᷤᷤ ẽ. qͥa
in illa suꝑne habitationis patria elec¬
tis ⁊ angelis ⁊ hominib. lux indefec¬
tiua donatur. In sinistra illius diuitie
⁊ głã: quia ⁊ in huius exilio ꝑegͥnati¬
onis diuitiis uͥtutum ⁊ glã fidei. donec
ad eterna ꝑueniamus reficimur. De
qua uidelicet gła. dicit apl̃s. Et głam᷑
in spe gle filiorum dei. ñ solum autẽ
sed et głiamur in tribulationibus.

Expanded text:
pitur, praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, pitur, praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde scriptum est: Longitudo dierum in dextra ejus, in sinistra ejus divitiae et gloria . Longitudo quippe dierum in dextra, sapientia videlicet nostri Redemptoris est, quia in illa supernae habitationis patria electis, et angelis, et hominibus, lux indefectiva donatur. In sinistra illius divitiae et gloria, quia et in hujus exsilio peregrinationis divitiis virtutum et gloria fidei, donec ad aeterna perveniamus, reficimur. De qua videlicet gloria dicit Apostolus: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei: non solum autem, sed et gloriamur in t
Abbreviated transcription (Latin):
petro audirent. ⁊ plura aliis disci-¬
pulis inisteriorum secreta cogno¬
serent. quodq ad rem plurimũ
htinebat se integro corde domino ad¬
lerere ⁊ maxima illum dilectione sen¬
diebuant amplecti: ideoq ñ discredebãt
seri posse ut circa eum ip̃i uiciniꝰ
n iegno sederent. presertim cum ui¬
erent iohannem pro singulart pu¬
state mentis ⁊ corporis in tanto amo
uhabitum ut sp̃ius in sinu in cena
tumberet. S quid eis dignitatẽ
lilium querentib ip̃e cognitor me-¬
norum. ac sedium distributor res-¬
onderit audiamus. Respondens in
ut iħe dixit. Nescitis quid petatis.
sciebant etenim quid peterent. qͥ
igno celestis petrie quempiam ad
in illa discretione nouissimi ex¬
aminis omnes electi ad dexteram sũ¬
mi regis aciudicis legantur ẽẽ uen¬
turi. Nal quippe sinistrum uita illa.
uil habet felicitas eterna reprobum:
nil pax sempiterna recipit caducum.
Sinistra autem xp̃i cum in bono acci¬

Expanded text:
Petro audirent, et plura aliis disciPetro audirent, et plura aliis discipulis mysteriorum secreta cognoscerent: quodque ad rem plurimum pertinebat, se integro corde Domino adhaerere, et maxima illum dilectione sentiebant amplecti. Ideoque non discredebant fieri posse ut circa eum vicinius ipsi in regno sederent, praesertim cum viderent Joannem pro singulari puritate mentis et corporis tanto amore habitum, ut in coena in sinu ipsius recumberet. Sed quid eis dignitatem sedium quaerentibus ipse cognitor meritorum ac sedium distributor responderit, audiamus. Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis? Nesciebant etenim quid peterent, qui in regno coelestis patriae quemquam ad in illa discretione novissimi examinis omnes electi ad dextram summi regis ac judicis legantur esse statuendi. Nil quippe sinistrum vita illa, nil habet felicitas aeterna reprobum, nil pax sempiterna recipit caducum. Sinistra autem Christi cum in bono acci
Abbreviated transcription (Latin):
At ille lixit eis. Quid uultis ut fues
nob̾: ⁊ dix̾unt. Da nob̾ ut unus ad
teram tuam. ⁊ alius ad sinistram tui¬
sed eamus ingła tua. Illos ergo tais
rit quorum uoluntatem ĩ rogand
potiorem conspicit. ⁊ quorum horis
matrem ad rogandum nouit ẽẽ cs
matris affectum. uel carnales a
discipulorum animos ad he pol¬
n contitauerit. qua meminissent s'¬
nonis domini quem ait. cum sede
filius hominis in sede maiestatiᷤᷤ
ue. se debitis ⁊ uos suꝑ sedes duode¬
am uidicantes duodecim trib isrł:
ioissentꝙ se inter discipulos specialiuᷤ
domino diligi se specialius cum be¬
io petro conscios sepe factos archano¬
um que ignorarent ceteri quod fe¬
ms sancti euangelii textus indicat.
hinc est enim quod ip̃is qiloq quo¬
modo petro nouum ab illo nõmen ĩ¬
ponitur: ut sicut ille qui prius sy
petri meruit: ita ⁊ isti bonarges hoc
st filii tonitrui uocarentur: quia
uidelicet ⁊ uocem pr̃is suꝑ dominũ
inmonte clarificatum una cum

Expanded text:
ltis ut faciam vobis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dextram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantusserit, quorum voluntatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatu matrem ad rogandum novit esse commatris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel , nossentque se inter discipulos specialius a Domino diligi, se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. Hinc est enim quod ipsis quoque, quomodo Petro, novum ab illo nomen imponitur, ut sicut ille qui prius Simisti Boanerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna beatitudine de p̃senti eius ui¬
sione letatur. sedet ad sinistram qui
in hac ꝑegrinatione sc̃e eius ecclie si¬
cerdotali regimine presidet. S intu¬
endum sollertius quomodo se petu¬
tib discipulis dicat uerax magister
ñ est meum dare uob̃. s quib para¬
tum ẽ a patre meo: cum alibi dixnat
ip̃e omnia michi tradita sunt ap̃c
meo: ideoꝙ constet quecumq p̃r¬

Expanded text:
superna beatitudine de praesenti ejus visuperna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac peregrinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet. Sed intuendum solertius quomodo se petentibus discipulis dicat verax magister, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, cum alibi dixerit ipse: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , ideoque constet quia
Abbreviated transcription (Latin):
eos primo passionis sue sequi exempla:
appetere. quem uuendi ordinem cũc
Mentem quidem deuotionemq suã
qualis in presenti erat simpliciter
domino pandebant. duni se calicem
eiꝰ bibere posse testabantur: qͥ tamẽ
quante infirmitatis adhuc essent
postinoclum patenter ostendebant
dum adueniente tempore quo ip̃e
dominus eundem calicem biberet:
idẽ bibendi calicis eorum corda p̃me¬
bat. quinpotius qui passuro domino
fugerunt eo resurgente ocius redie¬
runt: ⁊ quod passionis turbine ter
mum de reliquo pectus adhibendum
domini calicem tenebant. qula ad pa¬
tiendum moriendumq pro illo iami
inuincibiles eẽ ceꝑunt. impleta eius
promissione qua dyxit eos calicẽ suum
eẽ bibituros. Nlam sequitur. Ait illis:
Calicem quidem meum bibetis. quodn¬
sequitur sedere autem ad dexteram me¬
am ⁊ sinistram ñ est meum dare uol̃
sed quib paratum est a patre meo.
Sedet ad dexteram saluatoris. qui i

Expanded text:
eos primo passionis suae sequi exempla, eos primo passionis suae sequi exempla, appetere. Quem vivendi ordinem cunctMentem quidem devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse testabantur: qui tamen quantae infirmitatis adhuc essent, postmodum patenter ostendebant, dum adveniente tempore quo ipse Dominus eumdem calicem biberet, idem bibendi calicis eorum corda premebat, quin potius qui passuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redierunt: et quia passionis turbine terrmum de reliquo pectus ad bibendum Domini calicem tenebant, quia ad patiendum moriendumque pro illo jam invincibiles esse coeperunt, impleta ejus promissione qua dixit eos calicem suum esse bibituros. Nam sequitur. Ait illis: Calicem quidem meum bibetis, sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Sedet ad dextram Salvatoris, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
b inquit diuites facti estis in illo.
in omni u̾bo ⁊ in omni scientia. Ne.¬
sciebant quid peterent qui autuma¬
quibus cumq sedib in futuro: quia
retributione donetur. ⁊ potius dñm
precabantur ut fidutiam ⁊ głam spei
quam habebant usq ad finem firmã
bene merendo ꝑducerent: scientes qͥa
quicquid boni agerent. ip̃e inestima¬
bili mercede remuneraret. Et quidẽ
laude digna ẽ pia simplicitas eorũ
qui fidutia deuote mentis sedere t̾
regno circa dominũ poscebant. sed
multo dignius laudabitur prudens
tus essein domo dei magᷤᷤ
quam habitare in tabernaculis pecca¬
torum. Nesciebant quid peterent qui
sublimitatem premiorum potius a
domino quam oꝑun ꝑfectionem aye¬
rebant: sed celestis eos magister quid
primo querendum eẽt insinuans re¬
ꝑtingere possent retributionis Potesti
nem passionis. que infidelium acer¬
bitate crebro iustis offeruntur. Nam hãc
qui qͥs humiliter: patienter. gaudent̾
cum illo sedere desiderabant admonet

Expanded text:
nquit, divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia . Nesciebant quid peterent, quia autumaquibus quisque sedibus in futuro, qua retributione donetur. Et potius Dominum precabantur ut fiduciam et gloriam spei quam habebant usque ad finem firmum bene merendo perducerent, scientes quia quidquid boni agerent, ipse inaestimabili mercede remuneraret. Et quidem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens ctus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui sublimitatem potius praemiorum a Domino, quam operum perfectionem quaerebant. Sed coelestis eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, rertingere possint retributionis. Potestinem passionis, quae infidelium acerbitate crebro justis offertur. Nam hanc quisquis humiliter, patienter, gaudenterbedaei dum illo sedere desiderabant, admonet
Abbreviated transcription (Latin):
gelii lectione cum filii rebedei aben
sedes regni peterent. confestim ilos
bibendum calicem suum hoc est adi¬
tandum sue passionis agonem reus¬
cat: ut meminissent quia celestum
summa petere. sĩ nisi ꝑ abiesta ⁊ as¬
pera terrestrium deberent. Accessit
inquit ad eum mater filiorum Ree¬
dei cum filiis suis. adorans ⁊ petens a¬
liquid ab eo. Qui dixit ei. Quid ius
ait illi. Dic ut sedeant hii duo fili
mei unus ad dexteram tuam. ⁊ unus
ad sinistram in regno tuo. Nemo au¬
tem estimet matrem hec pro illis abis
illorum consensu ac uoto filiorum pe¬
tisse: sed potius intelligat unanimi
tum: ut ꝑ matrem quam maxime
dilectam dom ino nouerant. suũ illi
desiderium discipuli patefacerent
unde hec referens euangelista marci
tacito matris interuentu. discipuloꝵ
uero solummodo quorum cordis aps¬
titum sciebat facit mentionem: et a¬

Expanded text:
sancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sedes regni peterent, confestim illos ad bibendum calicem suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem revocat, ut meminissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qui dixit ei: Quid vis? Ait illi: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Nemo autem aestimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi tum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ac redemptor nr̃ uulnera
suꝑbie nr̃e sanare desiderãs.
et ip̃e cum in forma dei esset forma
hominis accepta humiliauit semet¬
ipsum fc̃s obediens usq ad mortẽ.
⁊ nos quoq siculmen uere subli¬
mitatis conscendere uolumus iter
humilitatis arripere p̃monet: nos
si ueram uidere uitam cupimus. et
misit nobis donagle. sed premisit
certamina pugne. Dixit ꝓmittens.
Erit merces ur̃a multa ⁊ eritis filii
altissimi: sed predixit iubens. diligite
premia pollicetur electis. ut ⁊ digna
premiis merita p̃monstret: sic uitã
donat eternam: ut ꝑ angustam por¬
tam ⁊ artam uitam ad hanc ꝑueniẽ¬
dum ẽẽ decernat. unde ait. Conten¬
dite intrare ꝑ angustam portam. Con¬
tentione etenim ñ parua opus ẽ. si
quis ad alta uelit ascend̾e̾: nam cũ
tanto sudore uertices montium sub¬
eamus. quantum necesse est conari
ut conuersationem in celis habere
⁊ in monte scõ domini de quo canit
ꝓsalmista mereamur quiescere:
Unde etiam in hodierna scĩ euan¬

Expanded text:
ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam videre cupimus, et misit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diligite praemia pollicetur electis, ut et digna praemiis merita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescere. Unde etiam in hodierna Evan
Abbreviated transcription (Latin):
lia securitatem patrib attulit: ⁊ parri¬
cidarum audaciam reuocauit. Pte et
iniuria nature defensa ẽ:⁊ patrum
pietas reuocata. Nouo enim supplicio
debuit interire: qui seculo nouum
scelus ꝑ pr̃is exitium uoluit intulis

Expanded text:
tua securitatem patribus attulit, et parritua securitatem patribus attulit, et parricidarum audaciam removit, per te injuria naturae defensa est, et paterna pietas revocata. Novo enim supplicio debuit interire, qui saeculo novum scelus patris exitium voluit intulis
Abbreviated transcription (Latin):
tura que mota ñ fuerit: cum ip̃m deũ
senserit moueri auctorem. Igitur rede¬
unt cuncti de bello: parricida auctore bel¬
li prostrato. Cu ius sanguine scelus di¬
luitur cuius supplicio immanis crude¬
litas sepelitur. Gaudent omnes cuncti
letantur: solus dauid plangit filium:
parricide lamentatur interitum. Qͥd
plangis gloriose pater: quid lamenta¬
ris quasi absalon quod ausus ẽ compro-¬
bares: quid fles scelestum: quasi eum
ppetrare uolueris parricidiumᷤ Frangi¬
tuir gla uictoris exercitus. si fletur ho-¬
stis interitus: nec letitia ẽẽ poterit inuic¬
toria. si parricide plangitur uena. Ille tu¬
us ñ fuit filius: qui sic uiolauit pat̾nos
affectus. Ille tuus dici ñ meruit: qui uiᷤ
prs sanctissimi uiolauit. Te ñ contemp¬
serunt exercitus. ñ duces quib parci sce¬
lesto mandasti: sed illa arbor illa te ulta
est. illa defendit. illa lesi pr̃is inuriam
que te ñ aucdierat undicauit. Defensio

Expanded text:
tura, quae mota non fuerit, cum ipsum Dominum tura, quae mota non fuerit, cum ipsum Dominum senserit moveri auctorem. Ideo redeunt cuncti de bello, parricida auctore belli prostrato, cujus sanguine scelus diluitur, cujus supplicio immanis crudelitas sepelitur, Gaudent omnes, cuncti laetantur, solus David plangit filium, parricidae lamentatur interitum. Quid plangis, gloriose pater? Quid lamentatione quasi Absalom quod ausus est comprobaris? Quid fles scelestum, quasi eum perpetrare volueris parricidium. Frangitur gloria victoris exercitus, etiam fletur hostis interitus, nec laetitia esse poterit in victoria, dum parricidae plangitur poena. Ille tuus non fuit filius, qui sic violavit paternos affectus. Ille tuus dici non meruit, qui jus patris altissimi violavit. Te non contempserunt exercitus, non duces quibus pro tam scelesto mandasti, sed illa arbor, illa te ulta est, illa defendit, illa laesi patris injuriam, quae te non audierat, vindicavit. Defensio
Abbreviated transcription (Latin):
bellum impunitus euadere: qui geni¬
tori necem conatus es inrogare. Igitul
commisso bello prost̾nuntur hostes.
adu̾si cadunt. inimici uincuntur:
nudatur hostis. deseritur parricida.
Iam suam in suis conspicit penam.
iam supplicium debitum s̃ suoꝵ
teritu recognoscit. Iam timet. iuam sa¬
midat: iam ꝓprium meditatur interi¬
tum. Deniq animal petit: mulã con¬
scendit. Dat se in fugam precipitem.
paratam ꝓpere festinat ad arborem:
cu traditus ⁊ ictu iuiolento immissus
animali subducto ⁊ subter in campos
elapso inseritur ramis: obligatur ra¬
mis lignis. transtixo gutture colligatꝰ
ac pendens. Iam mortiuis ab omnib in¬
uenitur: quem iam nec celum potuit ui¬
uum conspicere: nec terra ulterius su¬
stinere. O nefandum meritum parri¬
cide. In iuriam pr̃is ñ pugnantis gladiꝰ.
si hostilis manus. ñ iaculantis ictus de¬
fendit: sed iundicant ligna. arbor ulcis-¬
citur: rami defendunt. Nec ẽ ulla crea.¬

Expanded text:
bellum impunitus evadere, qui genibellum impunitus evadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur commisso bello prosternuntur hostes, adversi cadunt, inimici vincuntur, nudatur hostis, deseritur parricida, jam suam in suis concipit poenam, jam supplicium debitum sibi suorum interitu recognoscit, jam timet, jam formidat, jam proprium meditatur interitum. Denique animal petit, mulam conscendit, dat se in fugam praecipitem, paratam prope festinat ad arborem, cui traditur, et ictu violento immissus a sali sic subducto, et subter in campis elapso inseritur ramis, obligatur lignis, transfixo gutture colligatus ac pendens. Jam mortuus ab omnibus invenitur, quem jam nec coelum potuit vivum conspicere, nec terra ulterius sustinere. V. O nefandum meritum parricidae, injuriam patris non pugnantis gladius, non hostilis manus, non jaculantis ictus defendit, sed vindicant ligna, ulciscitur arbor, rami defendunt, nec est ulla crea
Abbreviated transcription (Latin):
Nec salutem in aliquo Iam meret᷑
qui patrem salute spoliare conient
Respice iam scelestissime hostis ne¬
fande. iam respice parricida: respice
inquam usꝙ quaque in te cuncta
conu̾ti: respice contrate ab ip̃a rerĩ
natura pugnari. Et quamuis contra
te dimicet celum. moueatur terra e¬
citus pugnet: tamen aliud te ignotum
⁊ in opinatum sustinet bellum. Aluud
tͥ iam paratum ẽ prelium quod fugi¬
entem excipiat. ꝓperantem interime
festinantem occidat. Non enim isti eͥ¬
citus quos cernis. quos conspicis. qͦs
aut tuus furor contra patrem arma¬
uit aut pr̃is contra te necessitas pro¬
digne contra te exerant glacdios. uii¬
brent enses. lanceas torqueant ut do¬
lor lesi pr̃is tuo interitu diluatur. tañ
te fugientem arbor excipiet:rami inte¬
riment. ligna suspendent. Ad est inqͥn
fendat. Adẽ inqͣm arbor que nec patrẽ
ut tͥ parcatur audiuit:⁊ iussa dei instĩ¬
ter implere contendit. Nec poteris hoe

Expanded text:
nec salutem jam in aliquo meretur, nec salutem jam in aliquo meretur, qui patrem salute spoliare conatur. IV. Respice jam scelestissime hostis; nefande, jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta converti. Respice contra te ab ipsa rerum natura pugnari, et quamvis contra te dimicet coelum, moveatur terra, exercitus pugnet, tamen aliud ignotum te et inopinatum sustinet bellum; aliud tibi jam paratum est praelium, quod fugientem excipiat, perpetrantem interimat, festinantem occidat. Non enim isti exercitus carnis quos conspicis, quos aut tuus furor contra patrem armavit, aut patris contra te necessitas prodigne contra te exerant gladios, vibrent enses, lanceas torqueant, ut dolor laesi patris tuo interitu diluatur, tamen te fugientem arbor excipiet, rami interiment, ligna suspendent. Adest, inquam, spendent. Adest, inquam, arbor quae nec patrem, ut tibi parcatur audivit, et jussa Dei implere contendit, nec poteris hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ante complere quam gerat: festinat pa¬
trem ante intercipere quam occidat. Si¬
tit sanguinem prĩs: cruorem appetit ge¬
nitoris. Timet differre uel modicum:
ne aut ira remorata deficiat: aut furia
dilata languescat. Disponitur ꝓpere
bellum. acies dirigitur: pugna parat᷑:
cognate classes insemet ardescunt. Inde
parricida. exercitum contra patrem ĩ¬
flaminat: hinc dauid ut parcant filio
abeuntes duces exorat. Parcite inqͥt
filio meo absalon. Inde dementia con¬
tra genitorem exurgit: hinc clemen-¬
tia ut parricide parcatur exposcit. In¬
de furor. hinc pietas operatur. Inde in¬
sania. hinc miscłia inter ponitur. In¬
de crudelitas. hinc bonitas ostenditur.
Parricida ñ lesꝰ insanit. dauid leclit᷑¬
⁊ mitescit. Debellatur ab impietate
pietas. nec mouetur. Pietas pris nec
gladio uincitur. nec terrore mutat᷑.
Parricida nec ratione frangitur. no
imminenti interitu deterritur. Ob¬
ratur in penamt: in supplicium cogitꝰ

Expanded text:
ante complere quam agat; festinat paante complere quam agat; festinat patrem ante intercipere quam occidere; sui sanguinem patris, cruorem appetit genitoris; timet differre vel modicum, ne aut ira remorata deficiat, aut furia dilata languescat, disponitur prope bellum, acies dirigitur, pugna paratur, cognatae classes in semet ardescunt. Inde parricida exercitum contra patrem inflammat; hinc David ut parcatur filio abeuntes duces exorat: Parcite, inquit, filio meo Absalom; inde dementia contra genitorem insurgit, hinc clementia, ut parricidae parcatur, exposcit; inde furor, hinc pietas operatur; inde insania, hinc misericordia interponitur; inde crudelitas, hinc bonitas ostenditur. Parricida non laesus insanit, David laeditur et mitescit; debellatur ab impietate pietas; nec movetur pietas patris, nec gladio vincitur, nec terrore mutatur; parricida nec ratione frangitur, nec imminente interitu deterretur. Obduratur in poenam, in supplicium cogitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tasunt. si domestica nob̾ obsistunt :
Bestie ⁊ mute pecudes pietatis iura con¬
seruant: ⁊ quib natura denegat ratio¬
nem. ñ tamen denegat pietatem. In no¬
centem ꝑimere nefas ẽ: patrem occidere
scelus. ꝓph̾am igulare facinus ĩ audi¬
tum: rante hoc tempus mortalib cunc¬
tis ignotum. Cessa iam ab isto scelere
omnes exhorreant: nec audaces ex te
quod ñ nouerant discant. Cessa inꝙͣ:
ne qui post te tantum facinus ꝑpet̾ra-¬
rit. te utatur auctore. Cur mundo no¬
uum facinus tradis. cur doces quod
ip̃a horrescit. cur audes ꝑficere quod
nouo supplicio cogatur dominus uin¬
dicare: Interea parricide furor ñ mi-¬
nuitur. ñ refrenatur: ardescit in peuiᷤ
in maius accenditur. pit facinus
conceptum festinanter implere: desi¬
derat scelus dispositum instantissime
ꝑpetrare. ꝓperanti in nefas tarda sunt
cuncta: festinanti ad facinus uident᷑
remorari disposita. Cupit parricidium

Expanded text:
ta sunt, si domestica nobis obsistunt. ta sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, non tamen denegat pietatem. Innocentem perimere nefas est, patrem occidere scelus, prophetam jugulare facinus inauditum, et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo novum facinus tradis? Cur doces quod ipsa horrescit? Cur audes perficere quod novo supplicio cogatur Dominus vindicare? III. Interea parricidae furor non minuitur, non refrenatur; ardescit, in pejus immanis accenditur. Cupit facinus conceptum implere, desiderat scelus dispositum instantissime perpetrare. Perpetranti nefas tarda sunt cuncta, festinanti ad facinus videntur remorari disposita. Cupit parricidium
Abbreviated transcription (Latin):
deret ur̃ numerꝰ ꝓuocauit. Certe solus
pereat: qui nature iura debellat. Solus
concidat: qui pietatem pr̃is impugnat.
Aut enim cessabit dum penitet: aut ꝑse¬
uerabit ⁊ ꝑiet. Ego enim doleo reum.
doleo impium: doleo nouo supplicio mo¬
riturum. Quis te in hoc facinus ꝓsilire.
parricida deterrime docuit: Quis te fu¬
ror audere tam immane facinus ꝓuoca¬
uit: si offendit p̃r ẽ: si lesit genitor: qͥn
immo nec offendit nec lesit. Uincat fu¬
rorem pietas: affectus insaniam suꝑet:
crudelitatem natura debellet. Aut num¬
quid te pater quia ñ lesit offendit aut
idcirco te offendit quia ñ lesit: qͥ forsi¬
tan ñ offenderet si lesisset: Redde affectꝰ:
exhibe pietatem. Tibi parcis. dum a pre
manus auertis: quem defendere deberes:
si quod audes alterum audere cognouis¬
ses. Ubi iam solatium patres. ubi p̃sidi¬
um genitores inuenient: si filios sense¬
rint parricidas: aut quando externa tu¬

Expanded text:
deret, vester numerus provocavit. Certe solus deret, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnat. Aut enim cessabit, dum poenitet, aut perseverabit et periet. Ego enim doleo reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura debellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te offendit, quia non laesit, qui forsitan non offenderet si laesisset. Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alterum audentem cognovisses. Ubi jam solatium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tu
Abbreviated transcription (Latin):
deliquit offendit: tot pplłorum rabiẽ
quia ñ lesit incurrit. Absalon unus ẽ
rat exercitus. Armantur incedem pr̃is
funeste multorum manus: ꝓuocantur
minnocentem. ulcisci facinus alienũ.
Unius parricide furor: tot milia insa¬
nire compellit. Unius dementia: dem̾¬
les efficit multos. Offendit enim da¬
uuid filium: quia frĩs in eum ulcisci no¬
luit parricidium. Semꝑ enim scelera
lum ñ resecantur increscunt: ⁊ inaug¬
nenta facinorum prosilitur: quotiẽs
seura impunitate peccatur. Dum enĩ
in absalon frĩs occisi facinus ñ uĩdica¬
tur: in parricidium prĩs recidiuum
facinus iteratur. Uos uos inquam ex̾¬
citus infelices admoneo: uos affectu pi-¬
etatis exhortor. Cur in alienum facinꝰ
ruitis. cur furentis in saniam adiuua-¬
tis: cur parricide similes acdementes
existitis: deserite queso deserite reum:
deserite nouo supplicio moriturum. for¬
sitan enim si deseritis cessabit: qui ut au¬

Expanded text:
reliquit offendit; tot populorum rabiem, reliquit offendit; tot populorum rabiem, quia non laesit, incurrit. Absalom unus estrat exercitus. Armantur in caedem patris funestae multorum manus; provocatur in innocentem ulcisci facinus alienum; unius parricidae furor, tot millia insanire compellit; unius dementia dementes efficit multos. II. Offendit enim David filium, quia fratris in eum noluit ulcisci parricidium. Semper enim scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties sedatur impunitate peccatum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus iteratur. Vos, vos, inquam, exercitus infelices, admoneo, vos affectu pietatis exhortor, cur in alienum facinus irruitis? Cur furentis insaniam adjuvatis? Cur parricidae similes ac dementes existitis? Deserite, quaeso, deserite reum, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, cessabit, quem, ut au