comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flauit in faciem eoꝵ: qui flatu pͥmũ
hoĩem uiuificauit. ⁊ de limo erexit: qͦ
flatu aĩam in m̃bris dedit. significãs
eũ ẽẽ. qui insufflauit in faciem illo
ut a luto exurgerent.⁊ luteis oꝑib
renuntiarent: tunc pͥmũ post resur¬
rectionẽ suam dñs. qͣm dicit euͣngeli¬
sta glorificationẽ suam. dedit discipi¬
lis sius sp̃m sc̃m. Deinde cõmoratꝰ tũ
eis qͣdraginta dieb. ut liber actuum
apłoꝵ demonstrat. ip̃is uidentib ⁊ ui
dendo declucentib ascendit in celum:
ibi ꝑactis decem dieb. die pentecostes
misit desuꝑ sp̃m sc̃m: quo sicut dixi
q̃ fuerant uno in loco congregati. al¬
cepto impleti. omĩũ gentiũ lingus
loquit᷑ omĩũ gentiũ linguis: ñ ẽ ere¬
dendꝰ accepisse sp̃m sc̃m: Absit ut ista
ꝑficlia temptetur cor nr̃m. Certi su
tũ uas fidei attulerit ad fontẽ tan¬
tum implet. Cum gͦ ⁊ m̃ accipiat᷑
erit aliquis: quare nemo loquit᷑ liu¬
guis omniũ gentiũ: Quia ip̃a ecll¬

Expanded text:
flavit in faciem eorum , qui flatu primum hominem vivificavit, et de limo crexit, quo flatu animam membris dedit ; significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam Dominus, quam dicit Evangelista glorificationem, dedit discipulis suis Spiritum sanctum. Deinde commoratus cum eis quadraginta dies, ut liber Actuum Apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem iritum sanctum. Quo, sicut dixi, qui fuerant in uno loco congregati, accepto impleti, omnium gentium linguisloquitur omnium gentium linguis, non est credendus accepisse Spiritum sanctum? Absit ut ista perfidia tentatur cor nostrum. Certi sumus tum vas fidei attulerit ad fontem, tantum implet. Cum ergo et modo accipiatur, dixerit aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ nisi post resurrectionẽ suã. ⁊ hoc
ñ sine causa: ⁊ forte si queramꝰ. an¬
nuet ut inueniamꝰ: ⁊ si pulsemꝰ: ape¬
riet ut intremꝰ. Pietas pulsat: ñ ma¬
nus. qͣmqͣm pulset ⁊ manꝰ: si ab ope¬
rib miscłie ñ cesset manꝰ. Que gͥ

Expanded text:
imur, nisi post resurrectionem suam; et hoc imur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si ab operibus misericordiae non cesset manus. Quae igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. sciat etiam qͥd agat᷑ in nob̾. nos
aũ sine eiꝰ sp̃u. scire ñ possumꝰ qͥd aga¬
t᷑ in deo. Ds aũ scit in nob̾: ⁊ qd ipsi
nescimꝰ in nob̾. slam infirmitatẽ suã
petrus nesciebat. qͣndo a dño qd̾ ter
eẽt negaturꝰ audiebat: ⁊ eger se igno¬
rabat medicus egrũ sciebat. Sunt gͦ
q̃dam que d̾s nouit in nob̃. nescientib
nob̾ tam̃ qͣntũ ad homines ꝑtinet
nemo sic senouit. quom ip̃e homo.
Aliꝰ nescit quid in illo agat᷑: s sp̃c eiꝰ
totũ. De pignore multa nouimꝰ. pig¬
nus enĩ accepimꝰ ⁊ huiꝰ pignoris ple¬
nitudo postea dabitur. Interim in
hac ꝑegrinatione pignus nos console¬
t᷑: quia qui nos dignatꝰ est obpigno¬
rare. multũ parat ẽ dare. Si talis .ẽ.
erat glorificatꝰ. In euidenti est intel¬
lectus. Non enim ñ erat sp̃c dei. qͥ erat
apd̾ d̾m. s ñ dum erat in eis qͥ credi¬
derant in ihm. Ita enim disposuit
dñs ihc. ñ eis dare sp̃m istũ de qͦ loqͥ¬

Expanded text:
d agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritutotum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est aerat glorificatus? In evidenti est intellectus. Non enim non erat Spiritus Dei, qui erat apud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loqu
Abbreviated transcription (Latin):
Eenter interior hominis. conscien
sbidis ẽ. Bibito gͦ isto liquore. iie
purgata conscientia: haurienꝰ.
uentre interioris hominis: Beniuolẽ¬
tia qua uult con sulere ꝓximo. Si enĩ
putet qͥa qd̃ bibit soli ip̃i debet suffi¬
cere: ñ fluit aqua uiua de uentre ełꝰ
Si aũ ꝓximo festinat consulere. ideo¬
ñ siccat: quia manat. Uidebimꝰ enĩ
qͥd sit qd̾ bibunt. qui credunt in dño.
quia utiq xp̃iani sumꝰ. ⁊ si credimꝰ
bibimꝰ. ⁊ unusqͥsq in se tp̃o debet agnoᷤ¬
cere si bibit: ⁊ si uiuit ex eo qd̃ bibit.
Non enĩ nos deserit fons. si ñ deseramꝰ
fontem. Exposuit euingelista ut dixi.
unde dñs cdamasset: ad qualẽ potum
inuitasset: qͥd bibentib ꝓpinasset di¬
cens. Hoc aũ dicebat. de sp̃u quẽ accep¬
turi erant credentes in eum. Nonclum
glorificatꝰ. Quem dicit sp̃m. nisi sp̃m
priũ sp̃m: de quo loquebar. cũ animũ
cõmendarẽ. Animꝰ enĩ cuiꝰcumq ꝓpriᷤᷤ¬

Expanded text:
Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et haurienventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Nondum glorificatus. Quem dicit Spiritum, nisi sroprium spiritum, de quo loquebar cum animum commendarem. Animus enim cujusque, propr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adorare debuert̃. ⁊ hoc putabant ẽt
in expiabile. Magnũ enim facinꝰ era
cuiꝰ consideratio illos faceret despare.
s ñ dehebant desperare. ꝓ quib in
cruce pendens dñs. ẽ dignatꝰ orare. ds¬
erat enim. pat̃ ignosce illis:quia nel¬
ciunt qͥd faciunt. Uidebat quosdam
suos int̃ multos alienos: illis iam pe¬
tebat ueniam. a quib ad huc accipie¬
bat iniuriam. Non enĩ attendebat qb
ab ip̃is moriebat᷑: s quia ꝓ ip̃is mor¬
bat᷑. MNultũ est qd̾ illis concessũ est. ⁊ al
illis ⁊ ꝓ illis: ut nemo de sui peccati di
⁊ crecłidert in xp̃m. suis scelerib igu¬
scentẽ. Quousq hiberent sanguinẽ
fuderunt: de sua salute desperauer̃t. Et¬
go hoc dixit. queretis me ⁊ ñ inuenie¬
tis: ⁊ ubi sum ego uos ñ potestis ueni¬
re: q̃a quesituri erant illũ post resur¬

Expanded text:
et adorare debuerunt: et hoc putabant esse et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimet crediderunt in Christum suis sceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desperaverunt. Ergo hoc dixit, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ mͦ uultis facere. facturi estis: s ñ
mͦ. quia modo nolo. Quare aũ mͦ no¬
lo: Quia adhuc modicũ tempꝰ uob̃cũ
sum. ⁊ t̾c uado ad eum qͥ misit me.
Implere debeo dispensationẽ meam:
⁊ sic ꝑuenire ad passionẽ meam. Que¬
recis me ⁊ ñ inuenietis: ⁊ ubi sũ ego.
uos ñ potestis uenire. Hic iam resur¬
rectionẽ suã p̃dixit. Noluer̃t enĩ ag¬
noscere p̃sentem.⁊ postea quesiert
cum uiderunt in eum multitudinẽ
iam credentẽ. Magna enim signa fa¬
cta st̃. etiam cũ dñs resurrexerit: ⁊ as¬
cendit in celum. Tunc enim ꝑ discipu
me nichil potestis facere. Qnͣdo ille
claud̃ qui sedebat ad portam ad uo¬
cem petri surrexit. ⁊ suis pedib am¬
bulauit. ita ut homines mirarent᷑:
sic eor allocutꝰ est petrus. qͥa ñ in sua
potestate ista fecit: s in uirtute illiꝰ
quẽ ip̃i occider̾t. Multi compuncti.
dixerunt. Qd faciem᷑. Uidert enĩ se
ingenti crimine impietatis astrie¬
tor: qͣndo illum occidert̃. quẽ uenerati

Expanded text:
odo vultis facere, facturi estis, sed non modo, quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum, et tunc vado ad eum qui misit me. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire. Hic jam resurrectionem suam praedixit: noluerunt enim agnoscere praesentem, et postea quaesierunt, cum viderunt in eum multitudinem jam credentem. Magna enim signa facta sunt, etiam cum Dominus resurrexit, et ascendit in coelum. Tunc per discipulme nihil potestis facere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astritos, quando illum occiderunt, quem venerari
Abbreviated transcription (Latin):
turant᷑. s palee conterunt᷑. frum̃ta
purgant᷑. Quia dictum ẽ gͦ de dño.: ua¬
let ad consolationẽ nr̃am: de quocũq
hoc dictũ fuerit xp̃iano. Nemo tam̃ pa¬
lam loquit᷑ de illo. ꝓpt̾ metũ udeoꝵ
oꝵ. utiq dicebant bonus ẽ. Nam qͥ
dicebant. seducit turbas: sonitꝰ eoꝵ
nus ẽ. pressius susuirabant. Nodo aũ
que nos et̾nos factura ẽ: m tam̃ ita
crescit ecclia eiꝰ. ita eam dignatꝰ est
ꝑcuncta diffundere: ut iam susurret᷑.
seclucit turbas. ⁊ clariꝰ ꝑsonet bonꝰ est.

Expanded text:
turantur; sed paleae conteruntur, frumenta turantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur de illo, propter metuorum. Qui dicebant, Bonus est. Nam qui dicebant, Seducit turbas, sonitus eorum nus est, pressius susurrabant. Modo autem, quae nos aeternos factura est, modo tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur, Seducit turbas, sed clarius personet, Bonus est;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: Quia uita nr̃a abscondita ẽ cum
xp̃o in deo. Id̾o licet dicere hoĩb ꝑhiemẽ
mortua ẽ. ista arbor: u̾bi gr̃a arbor fi¬
ci. arbor piri. ⁊ huiꝰ modi pomoꝵ simi¬
ret. Estas ꝓbat: indiciũ ꝓbat: estas
niet. ds nr̃ ⁊ ñ silebit: ignis ante ip̃m
p̃ibit. Ignis iste inflãmabit inimitoᷤ
eiꝰ. aridas arbores ignis comp̃hendet. Tc̃
enim aride apparebunt: qͣndo illis dr̃.
esuriui ⁊ ñ dedistis m̃ manducare. In
alia uͦ parte hoc ẽ in dextera. apparebit
fecunditas fructuũ: dignitasq folioꝵ
uiriditas. et̾nitas erit. Illis gͦ tanqͣm
aridis dicetur. ite in ignem et̾nũ. Ecce
enim inquit securis ad radicẽ arboꝵ
posita ẽ. Omĩs gͦ arbor que ñ facit fruc¬
tum bonũ. excidet᷑ ⁊ in ignem mittet᷑.
Dicant gͦ de te si ꝓficis in xp̃o: dieant
ip̃o toto corpore xp̃i hoc dicit᷑. fogita
corpꝰ xp̃i adhuc in mundo: cogita cor¬
pus xp̃i adhuc in area: uide. qm admo¬
dũ blasphemet᷑ a palea.Simul qͥdem tri¬

Expanded text:
hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, simiret. Aestas probat, judicium probat. Aestas niet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . Ecce enim, inquit, securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem tri
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ anteqͣm dicamꝰ ut possumꝰ: priꝰ
q̃rendũ ẽ. ne quẽ forte moueat. qͦmͦ
ñ dũ erat sp̃c in hominib scĩs. cũ de
ip̃o dño recens nato legat᷑ in eunge¬
lio. qd̾ eum in sp̃u sc̃o agnouerit sy¬
meon. agnouerit etiam anna uidu
a ꝓphetissa:agnouerit iohes ipse qui
eum baptizauit.impletꝰ sp̃u sc̃o. ⁊ a¬
charias multa cdixit: sp̃m sc̃m ip̃a ma¬
ria ut dñm conciꝑet accepit. Multa
enĩ indicia p̃cedentia sp̃c sc̃i habemꝰ: an¬
teqͣm dñs glorificaret᷑ resurrectione
carnis sue. Non enim aliũ sp̃m etiam
enĩ legimꝰ antea congregatos homines
accepto sp̃u sc̃o. lingius omniũ gentu̾̃
locutos fuisse. Post resurrectionẽ aũ su¬
am pͥmũ qͣndo apparuit discipulis¬

Expanded text:
sumus, prius quaerendum est, ne quem forte moveat, quomodo nondum erat Spiritus in hominibus sanctis, cum de ipso Domino recens nato legatur in Evangelio, quod cum in Spiritu sancto agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : impletus Spiritu sancto Zacharias multa dixit ; Spiritum sanctum ipsa Maria, ut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae. Non enim alium spiritum etiam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam primum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quia tunc om̃s erant credituri ex hiᷤ
qͥ aucliebant. id est post dñi passionẽ.
Nam paulo post dicit. Hec eo loq̃nte mul¬
ti crediderunt in eum:⁊ ñ dũ exaltatus
erat filiꝰ hominis. Exaltationem qͥppe
dicit passionis ñ glorificationis. cru¬
cis ñ celi. Quia ⁊ ibi exaltatꝰ est. qͣndo
pependit in ligno: s illa exaltatio. hu¬
miliatio fuit. tunc enim factꝰ ẽ obedi¬
ens: ⁊isq ad mortem crucis. Hec opor¬
tebat impleri ꝑ eoꝵ manus qͥ post ea
fuerant credituri: quib dicit. cũ exal¬
taueritis fi ũ hoĩs. tt̃ cognoscetis qͥ a
similit̾. Celum. t̾ram. mare. que in ce¬
lo. que in t̾ra. que in mari. uisibilia. ĩ¬
uisibilia. animalia in t̾ris. frutecta ĩ
agris. natantia in aquis. in aere uolã¬
monstrauit ea facta filio. ut ip̃e faceret
alterum mundum. his omĩb plenũ:
Non utiq. S quid: Quecũq enĩ ille fe¬
cerit: hec ñ alia. s hec ⁊ filiꝰ. ñ dissimilit̾

Expanded text:
Non quia omnes tunc erant credituri ex iis Non quia omnes tunc erant credituri ex iis qui audiebant, id est, post passionem Domini: nam paulo post dicit, Haec eo loquente, multi crediderunt in eum, et nondum exaltatus erat Filius hominis. Exaltationem quippe dicit passionis, non glorificationis; crucis, non coeli: quia et ibi exaltatus est, quando pependit in ligno. Sed illa exaltatio humiliatio fuit. Tunc enim factus est obediens usque ad mortem crucis . Hoc oportebat impleri per eorum manus qui postea fuerant credituri, quibus dicit, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quiait. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volanmonstravit ea facta Filio, ut et ipse faceret alterum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec diss
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ego sum. ⁊ a me rp̃o facio nichil. s sicut
docuit me pat̾ hec loq̃r. Quid est hoc: Ni¬
chil enĩ aliuid uidet᷑ dixisse. nisi eos post
passionem suam cognituros quis ẽẽt. P¬
cul dubio gͦ uidebat ibi aliquos. qͣs ipse
nouerat. quos ip̃e cũ ceteris scis suis. ante
constitutionẽ mundi p̾sciendo elegerat.
post passionem suam ẽẽ credituros. Ipsi
st̃ illi qͦs assidue cõmendam̃: ⁊ ad imita¬
tionem cũ magna exhortatione ꝓponimꝰ
Misso enim desuꝑ sp̃u sc̃o post dñi pas¬
sionẽ ⁊ resurrectionem ⁊ ascensionẽ. cũ
puncti sunt corde. ⁊ qui seuientes occide¬
runt. mutati credidert̃. ⁊ quẽ sanguinẽ
seuiendo fuderunt. credendo biberunt.
illa tria milia ⁊ illa quinq milia iude¬
oꝵ. qͦs ibi uidebat. qͣndo dicebat. cũ exal¬
taueritis filiũ hõis. tc̃ cognoscetis quia
ego sum: tanqͣm dicens. Differo cogni¬
tionem ur̃am: ut impleam passionẽ
meam. Ordine ur̃o cognoscetis qͥ sim:

Expanded text:
meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Quid est hoc? Nihil enim aliud videtur dixisse, nisi eos post passionem suam cognituros quis esset. Procul dubio ergo videbat ibi aliquos, quos ipse noverat, quos ipse cum caeteris sanctis suis ante constitutionem mundi praesciendo elegerat, post passionem suam esse credituros. Ipsi sunt illi quos assidue commendamus, et ad imitationem cum magna exhortatione proponimus. Misso enim desuper Spiritu sancto post Domini passionem et resurrectionem et ascensionem, cum puncti sunt corde; et qui saevientes occiderunt, mutati crediderunt; et quem sanguinem saeviendo fuderunt, credendo biberunt: illa tria millia, et illa quinque millia Judaeorum , quos ibi videbat, quando dicebat, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum. Tanquam dicens, Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam: ordine vestro cognoscetis qui sim.
Abbreviated transcription (Latin):
sticia dei hic cdicit᷑. ñ qua iustꝰ ẽ dd̃: sed
qͣm dat homini d̾s: ut iustus sit homo
ꝑ dñm. Que aũ erat illoꝵ usticia:
Quia de suis uirib p̾sumebant. ⁊ qͣħ
impletores legis. se ip̃os ex sua uirtu¬
te dicebant. Nemo aũ implet legem.
nisi quem adiuuerit gr̃a: idest pa.¬
nis qui de celo descendit. Legis aũ ple¬
nitudo. compendio ut ait apls caritaᷤ
est. Caritas ñ nũmi: s dei. caritas ñ¬

Expanded text:
stitia Dei hic dicitur, non qua justus est Deus, sed stitia Dei hic dicitur, non qua justus est Deus, sed quam dat homini Deus, ut justus sit homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, charitas est : charitas non nummi, sed Dei; charitas n
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. Nonne hic est ihc filiꝰ ioseph.
cuiꝰ nos nouimꝰ patrẽ ⁊ matrẽ: Quom
a pane de celo longe erant: nec eũ esu¬
rire nouerant. fauces cordis languidaᷤ
habebant: aurib aꝑtis surdi erant:
uidebant ⁊ ceci stabant. Panis qͥ rpe iste
interioris hominis querit esuriem. un¬
de alio loco dicit. Beati qͥ esuriunt ⁊ si¬
tiunt iusticiam: qm̃ ipsi saturabunt᷑.
Iusticiam uero nob̃ ẽẽ xp̃m paulus
apls dicit: ac ꝑ hoc qui esurit hunc
panem. esuriat iusticiam: s iusticiã
que de celo descendit. iusticiam quã
dat ds. ñ qͣm sibi facit homo. Si enĩ nul¬
lam sibi homo faceret iusticiam: ñ di¬
ceret idem apłs de uideis. ignorantes di
uisticiam. ⁊ suam uolentes constitue¬
re: iusticie dł̃i ñ sunt subiecti. Inde erãt
isti. qui panem de celo descendentẽ ñ ĩ¬
telligebant: quia sua iusticia satura¬
ti. iusticiam di ñ esuriebant. Qd est
hoc. iusticia dĩ ⁊ iusticia hominis: Iu¬

Expanded text:
ic est Jesus filius Joseph, cujus nos novimus patrem et matrem? Quomodo a pane de coelo longe erant, nec eum esurire noverant. Fauces cordis languidas habebant, auribus apertis surdi erant, videbant et caeci stabant. Panis quippe iste interioris hominis quaerit esuriem: unde alio loco dicit, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Justitiam vero nobis esse Christum Paulus apostolus dicit . Ac per hoc qui esurit hunc panem, esuriat justitiam; sed justitiam quae de coelo descendit, justitiam quam dat Deus, non quam sibi facit homo. Si enim nullam sibi homo faceret justitiam, non diceret idem apostolus de Judaeis, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Inde erant isti qui panem de coelo descendentem non intelligebant, quia sua justitia saturati, justitiam Dei non esuriebant. Quid est hoc, justitia Dei et justitia hominis? Ju
Abbreviated transcription (Latin):
panem uerũ. Panis enim dei est qͥ de ce¬
Dixerunt gͦ ad eum. Dñe da nob̃ panẽ¬
hunc: quom mulier illa samaritana
cui dictum est. qui biberit de hac aqͣ. ñ
sitiet unqͣm: continuo illa scd̾m corpꝰ
accipiens. s tam carere indigentia uo
isti. dñe da nob̃ panem hunc qui nos
sum panis uite. Qui uenit ad me. ñ esu¬
riet: ⁊ qui credit in me. ñ sitiet unqͣm.
Qͥ uenit ad me. hoc est qd̾ ait. ⁊ qͥ credit
in me. Et qd̃ dixit ñ esuriet: hoc intel¬
ligendum est. ⁊ ñ sitiet unqͣm. Utroq e¬
nim illo significat᷑ et̾na satietas: ubi
nulla. ẽ egestas. Panem de celo desideratiᷤ.
ante uos habetis: ⁊ ñ mancducatis. S drxi
uob̾ quia ⁊ uidistis me. ⁊ ñ credidistis:

Expanded text:
panem verum. Panis enim Dei est qui descepanem verum. Panis enim Dei est qui desceDixerunt ergo ad eum: Domine; da nobis sehunc. Quomodo mulier illa Samaritana, cui dictum est, Qui biberit de hac aqua, non sitiet unquam, continuo illa secundum corpus accipiens, sed tamen carere indigentia volisti, Domine, da nobis panem hunc, qui nos sum panis vitae; qui venit ad me, non esuriet, et qui credit in me, non sitiet unquam. Qui venit ad me, hoc est quod ait, et qui credit in me; et quod dixit, non esuriet, hoc intelligendum est, et non sitiet unquam. Utroque enim illo significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis? Ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis quia et vidistis me, et non credi
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: Exterior cultor arboris: interi¬
or est creator. Qui plantat ⁊ rigat ex¬
tͥnsecus operat᷑: hoc facimꝰ nos. S neq
qui plantat est aliquid. neq qͥ rigat:
s qui incrementũ dat ds̃.

Expanded text:
loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; s
Abbreviated transcription (Latin):
panem qui de celo descendit: hortans.
ut credamꝰ in eum. Credere enĩ in eum:
hoc est manducare panẽ uiuũ. Qui
credit in eum: manducat. In uisibilit
saginat᷑. quia inuisibilit̾ renascitus.
Infans intus ẽ. nouus intus est: ubi

Expanded text:
panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim hoc est manducare panem vivum, qui credit in eum, manducat eum. Invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus est intus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ tuerit anima: omĩs homo mendaxx.
Si omĩs homo mendax: nullus homo
de suo uerax. Pat̾ aũ uerax de suo est ue¬
rax: quia genuit neritatẽ. Aliud est ue¬
rax est homo iste. quia ꝑcipit uerita¬
tem: aliud est uerax ds: quia genuit.
ueritatem. Eere quom uerax est ds. ñ par¬
ticipando s generando ueritatem. Cũ ex¬

Expanded text:
si non fuerit anima, omnis homo mendax : si non fuerit anima, omnis homo mendax : si omnis homo mendax, nullus homo de suo verax. Pater autem verax, de suo est verax; quia genuit veritatem. Aliud est, Verax est homo iste, quia jam percepit veritatem; aliud est, Verax Deus, quia genuit veritatem. Ecce quomodo verax est Deus, non participando, sed generando veritatem. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sũ. hoc ⁊ filiꝰ dicendo. nisi credideritis
qͥa ego sum. ad hoc ꝑtinet tu quis es:
Orincipiũ. Deus gͥ incõmutabilis est.
anima mutabilis. Qnͣdo capit anima
ex do unde sit bona: participando fit bona.
Si mutata ceperit ẽẽ mala: bonitas ma¬
net. cuiꝰ erat particeps bona. Bonitatis
enim cuiꝰdam particeps facta. est cum
bona ẽẽt: qua mutata in peius. integra
bonitas ꝑmanet.Si recedat anima ⁊ ma¬
la frat. ñ minuit᷑ bonitas. si reũtat᷑ ⁊ bo¬
na fiat: ñ crescit bonitas. Factus ẽ oculꝰ
tuus particeps lucis huiꝰ. ⁊ uides: clausꝰ
ist. hanc lucem ñ minuisti: aꝑtꝰ ẽ: hãc
lucem si auxisti. Hac data similitudi¬
ne: fr̃s intelligite. quia si pia ẽ anima:
est pretas apd̾ d̃m. cuiꝰ fit particeps a¬
nima. Si est casta anima: est castitas
apd d̾m. cuius est particeps anima. Si
est uerax anima: est ueritas apd̾ d̾m.¬
cuiꝰ particeps est anima. cuiꝰ particeps

Expanded text:
qui sum . Hoc est Filius, dicendo, Nisi credideritis qui sum . Hoc est Filius, dicendo, Nisi credideritis quia ego sum: ad hoc pertinet et, Tu quis es? Principium . Deus igitur incommutabilis est, anima mutabilis. Quando capit anima ex Deo unde sit bona, participansi mutata coeperit esse mala, bonitas manet cujus erat particeps bona. Bonitatis enim cujusdam particeps facta est cum bona esset; qua mutata in pejus, integra bonitas permanet. Si recedat anima et mala fiat, non minuitur bonitas; si revertatur et bona fiat, non crescit bonitas. Factus est oculus tuus particeps lucis hujus, et vides: clausus est? hanc lucem non minuisti: apertus est? hanc lucem non auxisti. Hac data similitudine, fratres, intelligite quia si pia est anima, est pietas apud Deum, cujus fit particeps anima; si est casta anima, est castitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est cujus est particeps anima. Cujus particeps
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudo qͣm pulcher: plus castitaᷤᷤ
qͣm castus: num quid dicturi sumus
plus ueritas qͣm uerax. Si hoc dixerimꝰ:
pat̃ quid. nisi qd̾ ait ip̃a ueritas. qͥ me
misit uerax est: filius ueritas: pat̾ ue¬
rax. Quid plus sit quero: s eqͣlitatem
inuenio. Uerax enim pat̾. si ab ea ueri¬
tate uerax est. cuiꝰ partem cepit. s quã
totam genuit. Hi deo planius ẽẽ dicen.¬
dũ: ⁊ certe ne uos diu teneam hodie huc
usq tractet᷑. cũ finiero qd̃ uolo dicere.
aduiuante d̾o sermo claudat᷑. Hoc ideo
dixi: ut intenitos uos facerem. Omnis a¬
nima qm̃ res ẽ mutabił. ⁊ qͣmuis mag¬
na creatura. tam̃ creatura. qͣmuis corpo¬
re melior tam̃ facta: omnis gͦ anima.
qm̃ mutabilis est. hoc est modo credit.
modo ñ eredit: modo uult. modo ñ uult:
mͦ adultera est. mͦ casta: modo bona. mͦ
mala: mutabilis est. Ds aũ hoc est. qd
est: ⁊ deo ꝓpriũ nom sibi tenuit ego sũ

Expanded text:
pulchritudo quam pulcher, plus castitas pulchritudo quam pulcher, plus castitas quam castus; numquid dicturi sumus plus veritas quam verax? Si hoc dixerimus, Pater quid, nisi quod ait ipsa veritas, Qui me misit, verax est? Filius veritas, Pater verax: quid plus sit quaero, sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater non ab ea veritate verax est cujus partem cepit, sed quam totam genuit. 8. Video planius esse dicendum. Et certe ne vos diu teneam, hodie huc usque tractetur: cum finiero quod volo dicere, adjuvante Deo, sermo claudatur. Hoc ideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis anima quoniam res est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis corpore melior, tamen facta: omnis ergo anima quoniam mutabilis est, hoc est, modo credit, modo non credit; modo vult, modo non vult; modo adultera est, modo casta; modo bona, modo mala; mutabilis est: Deus autem hoc est quod est; ideo proprium nomen sibi tenuit, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadinodũ patri det głam eqͣlis filiꝰ.
exemplũ enim nob̃ p̃bet. ⁊ tanqͣm in cor¬
dib nr̃is loquit᷑. O homo fidelis. si eunge¬
lium meum audis: dicit tͥ dñs d̾s tuus
ubi. ego in pͥncipio ũbum.⁊ d̾s apd̾ d̾m.
equalis patri. coet̾nus gignenti. do glo¬
riam ei cuiꝰ sum filius: quom tu suꝑb
Ideo uerum iudico: quia filius ueraciᷤᷤ
ueritas sum. Pater uerax. filiꝰ ueritas.
Quid putauimꝰ ẽc̃ ampliꝰ: Cogitemꝰ si
possumꝰ quid est ampliꝰ uerax uł ueri
plus est ip̃a pietas. Pius enim a pieta¬
te: ñ pietas a pio. Potest enim ẽẽ pietas.
⁊ si ille qui pius erat. factus est impiꝰ:
ipse ꝑdidit pietatem. pietati nichil ab¬
tudo enim facit pulchrum. ñ pulcher fa¬
cit pulchritudinẽ. Castus ⁊ castitas. cã¬
stitas plane. plus est qͣm castꝰ. Si enĩ casti¬
tas ñ ẽẽt: unde ẽc̃t iste castus ñ haberet.
Si aũ noluerit ẽẽ. castꝰ. castitas integra
ꝑseuerat. Si gͦ plus pietas qͣm pius. plꝰ

Expanded text:
equalis Filius. Exemplum enim nobis praebet, et tanquam in cordibus nostris loquitur: O homo fidelis, si Evangelium meum audis, dicit tibi Dominus Deus tuus, ubi ego in principio Verbum Deus apud Deum, aequalis Patri, coaeternus gignenti, do gloriam ei cujus sum Filius; quomodo tu supIdeo verum judico, quia Filius veracis veritas sum. Pater verax, Filius veritas, quid putamus esse amplius? Cogitemus si possimus, quid est amplius, verax an veritplus est ipsa pietas: pius enim a pietate, non pietas a pio. Potest enim esse pietas, etsi ille qui pius erat, factus est impius. Ipse perdidit pietatem, pietati nihil abtudo enim facit pulchrum, non pulcher facit pulchritudinem? Castus et castitas? Castitas plane plus est quam castus. Si enim castitas non esset, unde esset iste castus, non haberet: si autem noluerit esse castus, castitas integra perseverat. Si ergo plus pietas quam pius, plus
Abbreviated transcription (Latin):
meam. s uoluntatẽ eius qui me misit.
Timeo ne foras ꝓpt̾ea exierit anima a deo:
quia suꝑba erat. ĩmoñ dubito. Scͥptũ ẽ
enim: iniciũ omĩs peccati suꝑbia. ⁊ inici¬
um suꝑbie hominis. apostatare a d̾o.Scͥp¬
tũ est: firmũ est: uerũ ÷ Demde qͥd suꝑ

Expanded text:
meam, sed voluntatem ejus qui misit me. meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. ñ ut faciam uoluntatẽ meam:
s uoluntatem eiꝰ qui me misit. Id̾̃o gͦ eũ
qͥ uenit ad te ñ eicies foras. qͥa descendi¬
sti de celo ñ facere uoluntatem tuam. s
uoluntatem eiꝰ qui te misit: Magnũ
sacram̃tũ: obsecro uos simul pulsemꝰ:
exeat ad nos aliquid. qd̾ nos pascat scd̾m
qd̃ nos delectabit. Magnum illud ⁊ dul¬
ce secretum. qui uenit adme. Attende at¬
tende. ⁊ appende. qui uenit ad me. ñ eici¬
am foras. Ergo qui uenit ad me inqͥt.
ñ eiciam foras. Quare: Quia descendi de
celo. ñ ut faciam uoluntatẽ meam: sed
uoluntatem eiꝰ qui me misit. Ip̃a ẽ gͦ cau¬
sa. qͣre ñ eicias foras eum qui uenit ad
te: quia ñ uoluntatẽ tuam facere desce̾¬
disti de celo: s ut uoluntatem eiꝰ qͥ te mi¬
sit. Ipsa. Quid querimꝰ utrum ip̃a sit:
Ipsa est. Ip̃e loquit᷑. Non enim nob̾ fas
est alud suspieari: qͣm loquit᷑. Qui ue¬
nerit ad me. ñ eiciam foras: ⁊ qͣsi quere¬
ros qͣre: quia ñ ueni facere uoluntatẽ.

Expanded text:
elo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te, non ejicies foras, quia descendisti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ipsa est ergo causa quare non ejicias eum foras qui venit ad te, quia non voluntatem tuam facere descendisti de coelo, sed voluntatem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quaereres, Quare? Quia non veni facere voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
die. uidete quẽa dmodũ ⁊ hic geminã
illam resurtectionẽ deliniet. Q̾ uenit
ad me modo resurgit. humilis factuᷤ
in m̃bris meis: s ⁊ resuscitabo eum in
nouissimo die. scdłm carnẽ. Hec. ẽ em̃
uoluntas patris mei qui misit me: ut
omĩs qui uidec filium ⁊ credit in eum.
habeat uitam et̾nam. ⁊ ego resuscitabo
eum in nouissimo die. Suꝑius dixit
modo aũ qui udec filiũ ⁊ credit in eum.
si lixit uidet filium. ⁊ credit in patrem
Hoc est enim credere in filiũ. qd̾ ⁊ in pa¬
trem: quia sicut habet uitã pat̾ ĩ semet¬
ip̃o: sic dedit ⁊ filio uitam habere in se¬
met ip̃o. ut omĩs qui uidet filiũ ⁊ cre¬
dit in eum habeat uitam et̾̃nam. credẽ¬
do ⁊ tͣnseundo ad uitam: tanqͣm pri¬
ma illa resurrectione. ⁊ quia ñ ẽ sola.
⁊ resuscitabo eum inquit in nouissi¬

Expanded text:
die. Videte quemadmodum et hic geminam die. Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit humilis factus in membris meis: sed et resuscitabo eum in novissimo die, secundum carnem. Haec est enim voluntas omnis qui videt Filium et credit in eum, habeat vitam aeternam; et ego resuscitabo eum in novissimo die. Superius diximodo autem, Qui videt Filium et credit in eum. Non dixit, Videt Filium, et credit in Patrem; hoc est enim credere in Filium, quod et in Patrem: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso: ut omnis qui videt, et credit in ipsum, habeat vitam aeternam; credendo et transeundo in vitam tanquam prima illa resurrectionem. Et quia non est sola, et resuscitabo eum, inquit, in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
eiciamini foras: qui descendi de celo. ñ ut
faciam uoluntatem meam: s uolunta¬
tem eius qui miste me. Humilitatẽ enĩ¬
doceo: ad me uenire ñ potest nisi humilis.
Non mittit foras nisi suꝑbia: qͣm ñ ex¬
it foras. qui seruat humilitatem. ⁊ ñ
labit᷑ a ueritate. Dicta st̃ qͣnta dici po¬
tuerunt. de abscondito sensu fr̃s: satis
enim hic latet sensus: ⁊ nescio utrũ con¬
gruis u̾bis a me sit depromptꝰ aut ex¬
culptꝰ: quare ideo ñ eiciat foras qͥ uenit
ad illum: quia ñ uenit facere uolun¬
tatem suam: s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit
misit me patris: ut om̃e qd̃ dedit mͥ ñ
ꝑdam ex eo.Sic ñ est uoluntas in con¬
spectu patris ur̃i: ut ꝑeat unꝰ de pusil¬
lis istis. De tum̃tib potest perire. de
pusillis nichil perit: quia ni si fueritiᷤ
sieut pusillus iste. ñ in trabitis in regnũ
celoꝵ. Omne qd̾ dedit michi pat ñ ꝑdã
ex eo: s resuscitabo illud in nouissimo

Expanded text:
ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest nisi humilis. Non mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit militatis. Ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumentibus potest perire, de pusillis nihil perit: quia nisi fueritis sicut pusillus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Omne quod dedit mihi Pater, non perdam ex eo; sed resuscitabo illud in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Quid est auditiu meo: Audien¬
do te. felix sum: de uoce tua felix sum.
Intus uiuendo felix sum: ideo ñ cado.
ideo exultabunt ossa humiliata. Ideo
amicus sponsi stat ⁊ audit eum. ⁊ deo
stat. quia audit. De interiori fonte bi¬
bit: ideo stat. Illi qui noluerunt de in¬
teriori fonte bibere. ibi ceciderunt: ex¬
pulsi st̾ nec potuerunt stare. Doctor
itaq humilitatis uenit. ñ facere uo¬
luntatem suam: s uoluntatem eiꝰ qui
misit eum. Ueniamꝰ ad eum. intremꝰ ad
eum: incorporem᷑ ei: ut nec nos faciamꝰ
uoluntatẽ nr̃am. s uoluntatẽ dei: ⁊ ñ
nos eiciet foras: quia eius m̃bra sumꝰ.
q̃ caput nr̃m ẽẽ uoluit. docendo humili¬
tatem. Ad extremũ ip̃m audite concio¬
nantem. uenite ad me qui laborastis ⁊
onerati estis: tollite iugum meũ super
uos. ⁊ discite a me quia mitis sũ ⁊ hu¬
milis corde. Et cum hoc didiceritis:. in¬
uenietis requiem animab ur̃is. undeñ

Expanded text:
tiam . Quid est, auditui meo? Audientiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potuerunt stare. 18. Doctor itaque humilitatis venit non facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Veniamus ad eum, intremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuamꝰ. ñ qͣsi nob̃ sufficere ut pea¬
mꝰ: si qͣsi de nr̃o uelle saciare ut aresca¬
mꝰ: s nos ad ip̃m fontem ponere. ubi a¬
qua ñ deficit. Quia uoluit suo consili¬
o uiuere adam. lapsus est ꝑeum qͥ an¬
te ceciderat ꝑsuꝑbiam: quia ei calicẽ
ipsiꝰ supbie ꝓpinauit. Quia gͦ apd̃ te
ẽ fons uite ⁊ in lumine tuo uidebimꝰ
lum̃: intꝰ uiuamꝰ. intꝰ uideamꝰ. Quare
enim inde exitum est: Audi quare. Nõ
ueniat m pes suꝑbie. Ergo ille exiit cui
uenit pes suꝑbie. Ostende quia ille id̃o
exiit:⁊ manꝰ peccatoꝵ ñ moueant me.
ꝓpt̾ pedem suꝑbie. Quare. hoc dicis: Qa¬
ideo exiit: ibi ceciderunt om̃s qͥ oꝑant᷑
iniquitatem. Ubi ceciderunt: In ip̃a su¬
ꝑbia. Expulsi sunt: nec potuert̃ stare.
Si gͦ supb̃a expulit eos qui ñ potuert̃
stare: humilitas intromittit. qͥ possint
in ꝓpetuo stare. Ideo ⁊ enim ille qͥ dixit.
exultabunt ossa humiliata: p̃dixit.
auditui meo dabis exultationẽ ⁊ leti¬

Expanded text:
vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae propinavit. Quia ergo apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen; intus bibamus, intus videamus. Quare enim inde exitum est? Audi quare: Non veniat mihi pes superbiae. Ergo ille exiit, cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Ubi ceciderunt? In ipsa superbia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laeti
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitas ur̃a fidem dei euacuauit: bi¬
de enim qͥd sequit᷑. Omne qd̾ dat m̃ pat̾
ad meueniet:⁊ eum qui uenit ad me ñ
eiciam foras. Quale est illud intꝰ. unde
ñ exitutꝰ foras: Magnũ penetrale ⁊
dulce secretũ. O secretũ sine tedio. si¬
ne amaritudine malarũ cogitationũ:¬
sine in t̾pellatione temptationũ ⁊ dolo¬
rũ. Nonne illud secretum ẽ. qͦ intrabit
ille cui dicturꝰ est dñs. serue bone intra¬

Expanded text:
i evacuavit? Videamus enim quod sequitur: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet, et eum qui venit ad me non ejiciam foras. Quale est illud intus, unde non exitur foras? Magnum penetrale et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudine malarum cogitationusine interpellatione tentationum et dolorum! Nonne illud secretum est quo intrabit ille cui dicturus est Deus: Euge, serve bone et
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiam tuam scientib te:⁊ iusticiã
tuam his qui recto sunt corde. Q secun¬
t᷑ uoluntatẽ dñi sui. ñ querentes sua.
ip̃is ñ cõmouent᷑ pedes. Bonꝰ enim isrł
catorib: pacem peccatoꝵ uidens. Et¬
go quib est bonꝰ d̾s. nisi rectis cord
Nam m torto corde displicuit ds. Qul¬
re displicuit: Quia dedit felicitats
malis: ⁊ ideo nutarunt m pedes. q
sine causa seruissem deo. Ideo gͥ ma
pene cõmoti st̃ pedes: qua ñ fui rectus
corde. Q̾d est gͦ rectꝰ corde: Sequens uo¬
luntatem dei. felix est ille: laborat il¬
le. Ille male uiuit. ⁊ felix est:ille iuste
uiuit ⁊ laborat. Non indignet᷑ iuste
uiuens ⁊ laborans: intꝰ habet. qd̾ ille
felix ñ habet. Non gͣ tristet᷑. si maceret᷑.
ñ deficiat. felix ille habet aurũ in ar¬
cha: iste d̾m in conscientia. Compara
nunc aurũ ⁊ cłm: archam ⁊ conscien¬
unde perit. Iste dm̃ habet qui perire ñ
potest. ⁊ ibi habet qd̾ auferri potest.S

Expanded text:
tuam scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Qui sequuntur voluntatem Domini sui, non quaerentes sua, ipsis non commoventur pedes. Bonus enim Deus catoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus est Deus, nisi rectis corde? Nam mihi torto corde displicuit Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, laborat ille: ille male vivit et felix est, ille juste vivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca, iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscienunde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ ⁊ sp̃c sc̃s. d̾s unus. lum̃ unum. unũ¬
q pͥncipiũ: Audiamꝰ gͦ pͥncipiũ. qd̾ lo¬
quit᷑ nob̃. Multa inquit habeo de uob̃ lo¬
qui ⁊ iudicare. Meministi qd̾ ait. egoñ
iudico quemqͣm: ecce modo dicit. multa
habeo de uob̃ loqui ⁊ iudicare: s aliud
est ñ iudico. aliud habeo iudicare. Nõ
iudico dixit ad p̃sens: uenerat enĩ ut
saluaret mundumiñ ut iudicaret mun¬
dum. Qd̾ aũ dicit multa habeo de uob̃
loqui ⁊ iudicare: iudiciũ futurũ dicit
Ideo enim ascendit: ut ueniat uidica¬
re uiuos ⁊ mortuo. Nemo iustius iudi¬
cabit: qͣm qui inuste iudicatꝰ ẽ. Mul

Expanded text:
um, unumque principium? 6. Audiamus ergo principium quod loquitur nobis. Multa, inquit, habeo loqui de vobis et judicare. Meministis quod ait, Ego non judico quemquam : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum : quod autem dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam qui injuste judicatus est. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
enim cũ dixisti nisi credideritis qͥa ego
sum addidisti quis eẽs. Quis es ut creda¬
mus: Et ille. Orincipium. Ecce qd̾ ẽ. ẽẽ.
Orincipiũ mutari ñ potest. pͥncipium
in semanet. ⁊ innouat omĩa. Principiũ
est cui dictum ẽ. tu aũ idem ip̃e es:⁊ anni
tui ñ deficient. Principiũ ait qͥ ⁊ loqͦr
uob̾. Principiũ me credite: ne moria¬
mini in peccatis ur̃is. Tanqͣm enĩ in eo
qd̾ dixerunt. tu quis es. nichil aliud drx¬
erunt qͣm qd̾ te ẽẽ credimꝰ: respondit. p̃n¬
cipiũ. id est principiũ me credite. In gre¬
co namq eloquio discernit᷑ qd̃ ñ potest
in latino. Apud grecos enim. feminini
generis est pͥncipiũ. sicut apd̃ nos lex
gmeris feminini est. que apd̾ illos est
masculini.: sicut ⁊ sapientia ⁊ apd̃ nos
⁊ apd̾ illos generis feminini est. Consu¬
etudo locutionis ideo ꝑdiũsas linguas
uariat genera uorabuloꝵ: quia in ip̃is

Expanded text:
enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego sum, addidisti quid esses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ ⁊ futurum ñ inuenio: s solũ p̃sens.
⁊ hoc incortuptibilit̾. qd̾ in creatura ñ ẽ.
Diseute rerum mutationes: inuenies fu¬
it ⁊ erit. Cogita d̾m. inuenies. est. Ubi
fuit ⁊ erit. ẽẽ ñ possit. Ut gͦ ⁊ tu sis: tͣns¬
cende tempꝰ S quis tnͣscendet uirib su¬
is. Leuet illuc ille qui patri dixit: uolo
ut ibi ego sum ⁊ ipsi sint mecũ. Hoc itaq
bis dixisse. nisi credideritis qͥa ego sum.
prorsꝰ nichil aliud michi uidet᷑ his u̾biͤ
dixisse qͣm hoc. nisi credidertis qͥa ego
d̾s sum. moriemini in peccatis ur̃is. Be¬
ne.d̾o grãs. quia dixit nisi credidetitis
ñ dixit nisi ceperitis. Quis enĩ hoc capi¬
at: Aut uero quia ausus sum dicere. ⁊
uisi estis intelligere aliquid de tanta
in effabilitate cepistis:Si gͦ ñ capis:. fi¬
des te liberat. Ideo ⁊ dñs ñ ait. ni si cepe¬
ritis quia ego sum: s qd̃ poterant dixit.
nisi credideritis quia ego sum. moriemi
pondentes: quid ei dixer̃t: Tu qͥs es: Non

Expanded text:
ritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque detur his verbis dixisse, Nisi credideritis quia ego sum: prorsus nihil aliud mihi videtur his verbis dixisse quam hoc, Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, morieminpondentes, quid ei dixerunt? Tu quis es? Non
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Si ñ est qd̾ erat: mors quedam ibi fa¬
cta est. Pemptum est aliqͥd ibi qd̃ erat: ⁊
ñ ẽ. Nigredo mortua ẽ in capite albescen¬
tis senis: pulchritudo mortua ẽ. in corpo¬
re fessi ⁊ incurui senis. Mortue st̃ uires
in corpore languentis: mortua ẽ statio
in corpore ambulantis. mortua. ẽ. am¬
bulatio in corpore stantis. Mortua est
ambulatio ⁊ statio in corpore iacentis:
mortũa est locutio in lingua tacentis.
Quicq̃d mutat᷑ ⁊ est qd ñ erat: uideo ibi
qͣndam uitam in eo qd est: ⁊ mortẽ in eo
qd fuit. Deniq de mortuo cũ dicit᷑ ubi
est homo ille: tespondet᷑. fuit. Oueritas.
que uere es: nam in omĩb accionib ⁊
motib nr̃is. ⁊ in omi ꝓrsus agitatione
creature duo tempora inuenio. p̃teritũ
⁊ futurum. presens quero nichil stat.
Qd̾ dixi iam ñ est: qd̾ dicturꝰ sũ: ñ dũ ẽ.

Expanded text:
rat: si non est quod erat, mors quaedam ibi farat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in corpore jacentis, mortua est locutio in lingua tacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in omni prorsus agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam non e