comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥpe dõ subpositꝰ iustitiã ꝑcipit. con¬
paratꝰ amittit: quia qͥs qͥs se auctori
bonoꝵ cõparat. bono se quod accepe¬
rat priuat. Qͥ enĩ accepta bona sibi
arrogat. suis contra dñm donis pug¬
nat. Unde gͦ despectꝰ erigit᷑: dignũ
est ut erectus inde destruat᷑. dc̾s au¬
tẽ iuir quia om̃e uirtutis nr̃ȩ meri¬
tũ ẽẽ uitiũ conspicit. si ab interno
arbitrȩ districte iudicet᷑: recte sub¬
Inscriptura sacra millenariꝰ nunitꝰ
ꝓ un ersitate sol& intelligi. Hinc
& eni psalmysta ait. uerbi quod
ma dauit in mille generationes cũ
ꝓfecto constet quod abipso mundi
exordio usq ad redẽptoris aduentũ.
ꝑ euangłistã ñ ampliꝰ quã septua¬
ginta & septẽ ꝓpagines numeren¬
tur. Quid gͦ inmille nario numero
nisi ad ꝓferendã nouã sobolẽ ꝑfecti
uniuersitas p̃scite generationis ex¬

Expanded text:
quippe Deo suppositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitro districte judicetur, recte subIn Scriptura sacra millenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc etenim Psalmista ait: Verbi quod mandavit in mille generationes ; cum profecto constet quod ab ipso mundi exordio, usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur. Quid igitur in millenario numero nisi ad proferendum novam sobolem perfecta universitas praescitae generationis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ductus. in nullenariũ tendit᷑. cum
ab uno incipimꝰ ut ad millenariũ
ueniamus. quid hoc loco unius appella¬
cone. nisi bene uiuendi initiũ: quid
millenarii numeri amplitudine. nisi
ausdẽ bone uuite ꝑfectio designat᷑:
a dõ autẽ conͣdere ẽ. non ei tribuere
s̃ sibi głam suȩ uirtutis arrogare.
 ses uir conspiciat: quia & qͥ sũma iam
qona ꝑcipit: si de acceptis ex tollit᷑. cun¬
tͥa quȩ acceꝑat amittit: & dicat: si uo¬
lerit contende cũ eo. ñ poterit ei res¬
pondere unũ ꝓmille Quienĩ cũ auc¬
tre contendit. unũ ꝓmille responde
ñ sufficit: quia qͥ de ꝑfectione se eri¬
git. hab̾e se bene uuiendi nec initiũ
ostendit Unũ nãq ꝓmille respon¬
łr ñ possumꝰ: quia cũ debone uite ꝑ¬
sectione ex tollimͦ. hanc nos nec ancho¬
isse monstramꝰ. S tunc uerus de nr̃a
infirmitate concutim᷑.si quã sit imm̃

Expanded text:
ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus. Quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium? millenarii numeri amplitudine nisi ejusdem bonae vitae perfectio designatur? Cum Deo autem contendere est non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam
Abbreviated transcription (Latin):
ERUER¬
Se mentes
si semel
ad studi¬
um con¬
trarietatis
eruperint
siue prauum
seu rectũ qͥd a con¬
tra dicentib audiant. aduer¬
sis hoc responsionib ĩpugnatt.
qͥa cũ ꝑsona ꝑ contrarietatẽ
displicet. nec recta quȩ pro¬
tulerit placent. At contra
bonoꝵ corda. quib in odiũ
nonuenit ꝑsona. s culpa.
sic ꝑuersa diuidicant: ut
recta quȩ dicunt᷑ assumañ.
Discernendis qppe contradi¬
centiũ sensib eqͥssimi arbitres resi¬
dent. & sic male ꝓlata respuunt: ut
tam̃ approbent: quȩ ex ueritate cog¬
noscunt. Sol& nãq inter spinarũ
multitudines. &iã de frugis semine.
spica succrescere. Cauta gͦ manu oꝑan¬
tis agendũ ẽ. ut dũ spina tollit᷑. spi¬
ca nutriat᷑: quatenꝰ qui stud& eradi¬
care quod pungit. nouerit seruare
quod reficit. Unde & beatꝰ iob quia
baldach suites recte ꝑ inqͥsitionẽ dixe¬
rat : nunquid ds supplantat uiditiũ

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tantã letitiã corde concipimus:
quantã sermonis efficatia non ex¬
plemus: & tam̃ mentis exultatio
hoc quod sermone non explicat. uo¬
ce sonat. Bene autẽ os risu imple¬
ri dicit᷑. & labia uibilo. quia in illa
eterna patria cũ iustoꝵ mens in
exultationẽ rapit᷑. lingua incan¬
tũ laudis elenat᷑ Qui qm̃ tantũ
uident quantũ dicere ñ ualent. in
risu iubilant: quia ñ explendo re¬
non quod ompc̃ ds̃ eo usq malignos ñ
subleu&: quo usq electos suos inubila¬
tionis gaudia. assumat. acsic post ape¬¬
na eripiat. quos ante inculpa deserers
dapnat. s quo hoc nequaquã uel an
te uiditiũ faciat. cũ dubiũ hominib
uideri possit anfiat. Nã post electoꝵ
suoꝵ iubilũ quia malignis manum
non porrigat. ex ipsa iam districtiõẽ
ultimi ex aminis constat. Sic nãq &
ã dextris dñi nequaquã dñs sedeat.
post quã inimicos illius feriens: eius
potestati substernit: s quo ineterna

Expanded text:
cum tantam laetitiam corde concipimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo renon quo omnipotens Deus eousque malignos non sublevat, quousque electos suos in jubilationis gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc nequaquam vel ante 286 judicium faciat, cum dubium hominibus videri possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque ea dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens ejus potestati substernit, sed quo in aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
calliditas ñ ual& quasi sub lane
grossitudine linum lat&. Bene autẽ
post reprobationẽ dupliciũ iustoꝵ re¬
muneratio de monstrat᷑: cũ ꝓtinus
t̃c risu replebit᷑: cũ eoꝵ corda finitis
peregrinationis fletib eterne letitiȩ
exultatione saciant᷑. De hoc risu disci¬
płis ueritas dixit. Mundus gaudebit.
uos autẽ contristabimini. s tristitia
ur̃a uertet᷑ ingaudiũ : & rursũ. ui¬
debo uos. & gaudebit cor urm: & gau¬
diũ ur̃m nemo auferꝙ auob̃ De hoc
risu scẽ ęccłiȩ salomon ait. ridebit
indie nouissimo. de hoc iterũ dicit.
timenti dñm. bene erit in extremis.
Non autẽ tunc risus erit corporis:
s risꝰ cordis. Risus enim nune cor¬
poris de lasciua dissolutionis: nam
risus cordis. tunc deleticia nascet᷑
securitatis Cũ gͦ electi om̃s implen¬
t᷑ gaudio manifeste contẽplationis:
quasi adhylaritatẽ risus ex iliuint
in ore mentis. Iubilũ uero dicimus:

Expanded text:
calliditas non valet, quasi sub lanae calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene autem post reprobationem duplicium justorum remuneratio demonstratur, cum protinus tunc risu replebitur, cum eorum corda, finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiabuntur. De hoc risu discipulis Veritas dicit: Mundus gaudebit, vos autem contristabimini; sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum dicitur: Timenti Dominum, bene erit in extremis . Non autem tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mo derelinquit: & quãlib& recta
uideant᷑ esse quȩ agunt. hos ad gau¬
dia suꝑna ñ ꝓuehit. Uel certe id̾o
maligni appellant᷑ hypocrite : quia
benignitatẽ erga ꝓximos ostendt᷑
ꝙ dolos suȩ iniquitatis oꝑiunt.
Peromne nãq qͦd uel faciunt uł
Ioquunt᷑. simplicitatẽ ex terius
ex hibent: s subtilitate in terius
duplicitatis callent. Puritatẽ in¬
suꝑficiȩ simulant. s sẽꝑ malitiã
subspetie puritatis occultant. Qͦs
contra benie ꝑ moy sẽ dr̃. Non indu¬
es uestẽ ex lan̾a linoq contextam:
Per lanam quippe simplicitas: ꝑ li¬
nũ uͦ subtilitas designat᷑. & nimirũ
uestis quȩ ex lana linoq conficit᷑
linũ interiꝰ celat. lanam insitꝑficiȩ
de monstrat. Uestẽ gͦ ex lana linoq
contextã induit: qui in locutione
uel actione qua utit᷑ intꝰ subtilita¬
tẽ malitiȩ oꝑit. & simplicitatẽ fo¬
ras in nocentiȩ ostendit. Qͥa enĩ
sub puritatis imagine dep̃ hendi

Expanded text:
mo derelinquit, et quamlibet recta mo derelinquit, et quamlibet recta videantur esse quae agunt, hos ad gaudia superna non provehit. Vel certe ideo maligni appellantur hypocritae, quia benignitatem erga proximos ostendunt, et dolos suae iniquitatis operiunt. Per omne namque quod vel faciunt, vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitate interius duplicitatis callent; puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. Quos contra bene per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoque contextam . Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniente uidice nequaquã cognos¬
cit᷑: s multiplicit᷑ supplicia recipit.
quia eo latius insua iniqͥtate leta
tus est : quo in aliis mala ꝓpagauit
Cui enĩ hic ñ sufficit iniqͥtas ꝓpria.
torqueat᷑ illic necesse ẽ & ex merito
reatꝰ alieni. Nunc itaq simulators¬
gaudeant: & humana uiditia se
obtinuisse glorient᷑. despiciat᷑ iustoꝵ
simplicitas: atq a calliditate duplici¬
ũ fatuitas uocet᷑. Citius d espectꝰ
simpliciũ transit: citrus duplicium
gła ꝑcurrit. Unde & apte sub iun
git᷑. B̾s non ꝓiciet simplicẽ: nec por¬
riget manum malignuis. qui a nimi
districtꝰ in iuditio apparens. & despec¬
tũ simpliciũ głificando eriget. &
malignoꝵ głam reprobando confri¬
ga. Maligni autẽ uocant᷑ hypocri¬
te: qui botia non bene faciunt. &
recta quȩq substudio laudis oꝑan¬
tͥ. Manum uero cui porrigimus:
hunc uidelicet ab imis eleuamus.
Malignis gͦ ds manũ non porrigit:
quia querentes terrenã głam ini¬

Expanded text:
Veniente judice, nequaquam cognoscitur, sed multipliciter supplicia recipit, quia eo latus est, quo et aliis male propagatus est. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur necesse est illic et merito reatgaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius duplicium gloria percurrit. Unde et apte subjunnec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et malignorum gloriam reprobando confringit. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta quaeque sub studio laudis operantur. Manum vero cui porrigimus, hunc videlicet ab imis elevamus. Malignis ergo Deus manum non porrigit, quia quaerentes terrenam gloriam in i
Abbreviated transcription (Latin):
fuero: hoc ipsũ ignorauit anima
mea: & tedebit me uite meȩ. Unum
ĩ quod locutꝰ sum. & in nocentẽ & im¬
pium ipse consumit. Si flagella occi¬
dat semel: & ñ depenis innocentũ re¬
deat. Terra data ẽ in manu impii
nultꝰ uiditiũ eiꝰ oꝑit. Qͦd si ñ ille est
quis gͦ est: Dies mei uelociores fuert̃
cursore. fugert̃ & ñ uidunt bonũ.
Pertransiert᷑ quasi naues poma por¬
tantes. sicut aquila uolans adęscã:
Cũ dixero nequaꝗͣ ita loquar: com¬
muto faciẽ meã: & dolore torqueor
Uerebar omã oꝑamea: sciens quod
ñ parceris delinquenti. Si autem
osic impius sum. quare frustra la¬
boraui : Si lotꝰ fuero quasi aquisni¬
uis. & fulserint uelud mundissime
manus meȩ. tam̃ sordib intingues

Expanded text:
ro hoc ipsum ignorabit anima mea et taedebit me vitae meae unum est quod locutus sum et innocentem et impium ipse consumit si flagellat occidat semel et non de poenis innocentum rideat terra data est in manu impii vultum iudicum eius operit quod si non ille est quis ergo est dies mei velociores fuerunt cursore fugerunt et non viderunt bonum pertransierunt quasi naves poma portantes sicut aquila volans ad escam cum dixero nequaquam ita loquar commuto faciem meam et dolore torqueor verebar omnia opera mea sciens quod non parceres delinquenti si autem et sic impius sum quare frustra laboravi si lotus fuero quasi aquis nivis et fulserint velut mundissimae manus meae tam
Abbreviated transcription (Latin):
T Respon¬
dens iobait.
Uere scio
quod ita sit
& quod ñ
iustificet᷑
homo cõpa¬
ratꝰ dõ. Si uoluerit contendere
cũ eo: non poterit ei respondere un
ꝓ mille. Sapiens corde est. & fortis
robore. Quis resistit ei & pacẽ habu¬
it: Qui transtulit montes: & nesc
erunt hi quos sub uertit infuroresu¬
o. Qui cõmouit t̾rã de loco suo: ꝙo
lũpnȩ eus concutiunt᷑: qui p̃cipit
soli & ñ orit᷑: & stellas claudit qual
sub signaculo. qui extendit celos sel
& gradit᷑ suꝑ fluctꝰ maris : qui facit
arcturũ. & oryona. & hyadas. & inte¬
riora austri. qui facit magna & in

Expanded text:
t respondens Iob ait vere scio quod ita sit et quod non iustificetur homo conpositus Deo si voluerit contendere cum eo non poterit ei respondere unum pro mille sapiens corde est et fortis robore quis restitit ei et pacem habuit qui transtulit montes et nescierunt hi, quos subvertit in furore suo. Qui commovet terram de loco suo, et columnae ejus concutiuntur. Qui praecipit soli, et non oritur; et stellas claudit quasi sub signaculo. Qui extendit coelos solus, et graditur super fluctus maris. Qui facit Arcturum, et Oriona, et Hyadas, et interiora
Abbreviated transcription (Latin):
repetunt animã tuã abste: quȩ p̃pa¬
rasti cuius erunt: Bene gͦ dr̃. tab̾¬
na culũ impioꝵ non subsistit : qui¬
a uitȩ fugientis amatores. dũ stu¬
diose se inp̃sentib construunt.
repente ad et̾na rapiuntir:.¬

Expanded text:
repetunt animam tuam abs te; quae praeparepetunt animam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt ? Bene ergo dicitur: Tabernaculum impiorum non subsistet, quia vitae fugientis amatores, dum studiose se in praesentibus construunt, repente ad aeterna rapiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
casulis habitat: quia habentẽ funda¬
menta ciuitatẽ. quã suꝑnus artifex
construit. expectat Hinc est qͦd ra¬
cob greges ouiũ sequens humiliter
gradit᷑. atq huic esau obuiam ueni¬
ens. tumultu multiplicis comitatꝰ
eleuat᷑: quia nimirũ & electi hic ȩ¬
lationẽ non habent : & inbonis car¬
nis reꝓbi lȩti tument. Hinc adisrł
dñs dicit Si elegeris unũ de popło
rex ab eodẽ popło electꝰ. repente ut
culmen potestatis attigit. tria mili¬
a sibim& equites elegit : in elationẽ
protinus prodiit: ad edificationẽ
ꝑ cepti culminis erupit. quia foras
restringere sub equalitate ñ pote¬
rat. quod intꝰ animus suꝑ ceteros tu¬
mebat. Quasi munitũ sibi diues il¬
le tab̾nacłm construxerat. qui dice¬
bat. Anima. habes multa bona re¬
posita in annos multos: reqͥesce. come¬
de & bibe. & epulare: s qr eiꝰ tab̾na¬
culũ inueritatis fundam̃to ñ substi¬
tit. ilico audiuit. Stulte hac nocte

Expanded text:
casulis habitat , quia habentem fundacasulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de populorex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico audivit: Stulte, hac nocte
Abbreviated transcription (Latin):
necdum mentis ꝑfectione roboratꝰ.
ueritatis claritate cogrita: in terra
figere tabernacłm conat᷑. Iusti i¬
taqͦ hic se construere negligunt.
ubi ꝑegrinos se & hospites nouert̃.
Quia enĩ inpropriis gaude deside
rant. e̾cͥ in alieno felices recusant
Iniusti autẽ quanto longuis ab et̃¬
ne patrie hereditate diuiisunt:
tanto in terra altius fundamentũ
cogitationis figunt. Hinc est qͦd
ab rpso humane conditionis exor¬
dio. inelecta prole enoc septimus
nascit᷑. hinc est qͦd cayn primum
filiũ enoch uocat: atq exeiꝰ nomi¬
ne ciuitatẽ quã condidit appellat.
Enoch qͥppe. dedicatio dicit᷑. Iniqui
gͦ se inprimordiis dedicant: quia
in hac uita quȩ ante est cordis ra¬
dicem plantant. ut hic aduotũ flo¬
reant. & a sequenti patria funditꝰ
arescant. Iustis uͦ enoch septimꝰ
orit᷑: quia eoꝵ uitę festa dedicati¬
O infine seruat᷑. Hinc est quod
attestante paulo abraham in

Expanded text:
necdum mentis perfectione roboratus necdum mentis perfectione roboratus veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur. Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim irant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in
Abbreviated transcription (Latin):
guendo sepeliunt: quia scłaris cure
ulo trucidati. terrenarũ rerũ agge¬
rẽ quẽ foras exqͥrendo multiplicant.
magno sucipiunt: nec illata mala ual¬
de ꝑtimescunt: s & cũ bonis p̃sentib
utunt᷑. uentura mala metuunt : &
cũ demalis p̃ientib gemunt: bonoꝵ
sequentiũ amore consolant᷑. sicq tẽ¬
porali refouent᷑ subsidio. sicut uiator
instabulo utit᷑ lecto Pausat & rece
dere festinat. quiescit corpore: s ad
aliud tendit m̃te. Non nũꝙͣ uͦ & ad¬
uersa ipeti appetunt. intransitoriis
ꝓspari refugiunt: ne delectatione
itineris. a patrie ꝑuentione tardent᷑.
ne gressum cordis in uia peregrinati¬
onis figant: & quandoq ad conspe¬
ctũ celestis patriȩ sine remunerati¬
one ꝑueniant: Gaudent despici:
nec dolent se necessitatib affligi.
Qui gͦ contra p̃sentia se aduersa ñ
muniunt: quasi contra estus & plu¬
uias hab̾e tabernacłm nolunt. Un¬
de & petrus uire rep̃hendit᷑: quia

Expanded text:
guendo sepeliunt, quia, saecularis curae guendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto: pausadere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur , quia
Abbreviated transcription (Latin):
Tab̾nacłm quippe construit᷑: ut ab
ȩstũ corpus & frigore defendat᷑. Qd
itaq hoc loco tab̾nacłi noĩe. nisi e¬
dificatio terrene felicitatis ex pͥmi.¬
t᷑. ꝑ quã suꝑse reꝓbi casura multi¬
¶ plicant
ut se ap̃sentis uite necessitatib quasi
abestu & imbrib defendant: Honori¬
b namq excrescere ambiunt. ne de-¬
specti uideant᷑. terrena aggregando
exaggerant. ne in opie frigore tabes¬
cant contẽpnunt curare quod seqͥt᷑:
o tota intentione satagunt: ne quid
mp̃sentib desit. Student nomen dila¬
tare ne lateant: & si cuncta addesid̃i¬
ñ suppetant: munitos se in omnib &
felices putant. Ibi gͦ mentis habitati¬
onem construunt: ubi ꝓcul dubio
tab̾nacła fixerunt. Aduersa inpaci¬
enter ꝑferunt remisse in ꝓsꝑis letan¬
tͦ. Sola que ad sunt cogitant: nec
ad affectũ celestis patrie ulla recorda¬
tione respirant. G audent sibi subpe¬
tere bona quȩ cupiunt : atq ubi car¬
ne requiescunt. ibi &mentem extin¬

Expanded text:
Tabernaculum quippe construitur ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstin
Abbreviated transcription (Latin):
factoꝵ suoꝵ memoriam tolerant. qͥ
nunic quasi asensu rationis extrane
gaudentes peccant. Ibi uident qͣntũ
debuerunt fugere qͦd amauerunt
ibi conspiciunt᷑ quam liigubre fue¬
rit. quod nc̃ inculpa gratulantua
Tunc animũ reatꝰ obnubilat: ꝙ re¬
cordationis suę iaculis ipsa se conso¬
entia impugnat. Quis gͥ digne pen¬
s& iniquoꝵ confusio quanta tunc
erit : quando & foris eternus uidex
cernitur: & intꝰ ante ocłos culpa
uersat᷑ Qui ad hec id circo ꝑ ueni¬
unt: quia sola hic transeuntia dilexe¬
runt Unde & apte mox subdit᷑.¬

Expanded text:
factorum suorumfactorum suorumnunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subdit
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitũ: non quo hanc post natiui¬
tatẽ di cognouerit. s quo nequa qͣm
illã contigit. & iã cum conditoris sui
matrẽ esse nesciuit. Nã quia eam
ri mysteriũ agnouit: de illo ꝓfecto
tẽprẽ necesse erat ut eugłista testi¬
moniũ ferr& : deqͦ ꝓpt̾ ioseph igno¬
rantiã dubitari potuiss& Sic itaq¬
nc̃ dr̃. ds̃ ñ proiciet simplicẽ. nec
porrig& manũ malignis: donec im¬
pleat᷑ risu os tuũ. & labia tua uibilo
ac si aperte diceret᷑. Uitam simplitiũ
nec ante uidiciũ deserit: & maliciosoꝵ
m̃tes deserendo ꝑ cutere. nec priusquã
appareat p̃termittit. Nam quia sine
fine reꝓbos eruci&. & electi eiꝰ in ꝑpe¬
tuum post quã apparuerit regness
ꝓfecto dubiũ non est Sequitur.¬
Qui oderunt te : induent᷑ confusione
Iustoꝵ hostes in extremo ex amine con¬
fusio induit: quia cũ transacta ma¬
la redundare sibi ante oculos mentis
aspexerint. suus eos undiq depͥmens
reatus uestit: Ad pęnã quippe tunc

Expanded text:
tum ; non quo hanc post nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam contigit, etiam cum conditoris sui matrem esse nescivit. Nam quia eam ri mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic itaqnon projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitiosorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium non est. SequiturQui oderunt te induantur confusione. - Justorum hostes in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc
Abbreviated transcription (Latin):
de & fatuis uirginib in uiditiũ ue¬
niens dicit. Amen dico uob̾: nescio uos
Inquib dũmentis corruptionem
considat: carnis & iã incorruptionẽ
dãpnat. S utinam hypocritis sua
ꝑditio sola sufficer&. & nequaꝗͣ ꝑ
uersa eoꝵ studia ardent᷑ alios aduã
duplicitatis instigarent. Hoc nãq u
se fuerit. tales sibi conuigi & alios
uelit: simplicitatẽ uite refugiat. at¬
q hoc imitandũ impͥmat quod amit
unde & apud hypocritarũ sensum sim¬
plicitas omĩs incrimine est. Apertas
quippe mentes diuidicant & purita¬
tẽ cordis hebitudinẽ appellant: om̃sq
qͦs sibi ad herere cupiunt. a simplici¬
tatis itinere diuertunt. & quasi expul¬
sa insipientia eos erudisse se estimat
in quib puritatẽ mentis. id est arc̃
adiuncta ꝙiã sequatiũ ꝑditione
reꝓbat᷑: post quã ñ cognosci auidice

Expanded text:
de et fatuis virginibus in judicio vede et fatuis virginibus in judicio veniens, dicit: « Amen dico vobis, nescio vos. In quibus dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Sed utinam hypocritis sua perditio sola sufficeret, et nequaquam perversa eorum studia ardenter alios ad vitam duplicitatis instigarent. Hoc namque use fuerit, tales sibi conjungi et alios velit, diversitatem vitae refugiat, atque hoc imitandum imprimat quod amat. Unde et apud hypocritarum sensum simplicitas omnis in crimine est. Apertas quippe mentes dijudicant, et puritatem cordis hebetudinem appellant; omnesque quos sibi adhaerere cupiunt a simplicitatis itinere divertunt; et, quasi expulsa insipientia, eos erudisse se aestimant, in quibus puritatem mentis, id est, arceadjuncta etiam sequacium perditione reprobatur, postquam non cognosci a judice
Abbreviated transcription (Latin):
Eb iste hypocrita scyryi appella¬
tione signat᷑ cũ corpꝰ abstinen¬
tia edomat: cũ largiendo quȩ
possid& studio pietatis exsudat: cum
notitia sacrȩ legis erudit᷑. cũ uerbo
p̃dicationis uttit᷑. quis hc̃ tanta ple¬
nũ largitate conspiciens. a grã ęstim&
largitoris alienũ: Et tam̃ suꝑna dis¬
pensatio largit᷑ huic dona oꝑis: &
sortẽ denegat hereditatis. Oꝑandi
munera cumulat: & tam̃ uitã oꝑan¬
tis ignorat. quia cũ ꝑceptũ mumis
ad laudẽ ꝓpriã trahit᷑: in conspectu
lucis intimȩ umbra elationis obscu¬
rat᷑. Unde & bene subdit᷑. Si ab sor¬
buerit eũ de loco suo: negabit eum
& dicet non nouite. De loco suo hypo¬
crita absorbet᷑. cũ ap̃sentis uite fa¬
uorib morte inter ueniente separa¬
t᷑.: s hunc absortũ internus arbit
negat. seq eũ nescire denuntiat.
quia simulatoris uitã iuste repro¬
bando ueritas ignorat: nec recog¬
ex recta intentione ñ protulit. Un¬

Expanded text:
a scirpi appellatione signatus, cum corpus abstinentia domat, cum largiendo quae possidet studio pietatis exsudat, cum notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen superna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulat, et tamen vitam operantis ignorat, quia cum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Unde et bene subditur: buerit eum de loco suo, negabit eum, et dicet: Non novi te. - De loco suo hypocrita absorbetur, cum a praesentis vitae favoribus morte interveniente separatur. Sed hunc absorptum internus arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatorum vitam juste reprobando veritas ignorat, nec recogex recta intentione non protulit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
bo: si abierit ñ intelligã eũ Si re¬
pente in t̾rog& : quis respondebit e
Uel qͥs dicere potest cur facis: Pa
uis resistere irȩ nemo potest. & sub
quo curuantur qui portant orbẽ
Quantꝰ gͦ sum ego qui respondeã ei
& loquar uerbis meis cũ eo: Quidia
si habuero qͥppiã iustũ ñ respondebi
s meũ uidicẽ dep̃cabor. & cũ inuo

Expanded text:
ebo si abierit non intellegam eum si repente interroget quis respondebit ei vel quis dicere potest cur facis Deus cuius resistere irae nemo potest et sub quo curvantur qui portant orbem quantus ergo sum ego qui respondeam ei et loquar verbis meis cum eo qui etiam si habuero quippiam iustum non respondebo sed meum iudic
Abbreviated transcription (Latin):
mens stare cũ potuit noluit. stare
iã ñ ual& & iã cũ uol&. Conditoris
qͥppe sui contẽplationẽ deserens. sa¬
litis sue fortitudinẽ ꝑdidit: & qͦli¬
b& posita sẽꝑ egra aliũ locũ querit.
Uarietatẽ gͦ humane m̃tis expͥmers¬

Expanded text:
mens stare cum potuit noluit, stare mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo human
Abbreviated transcription (Latin):
it & contracta est. S hȩc subtilius
cõ gruentius q disserimus : si ad p̃mis¬
se expositionis ordinẽ redeamus. Sõ¬
no nãq torpor ocii : surrectione au¬
tem exercitatio actionis ex pͥmit᷑. ues¬
re qͦq nomine qͥa sõno congruit. rur
mutabilitatis suȩ dãpna ñ desinit.
Id hoc namq homo conditꝰ fuerat.
ut stanti m̃te in arcẽ se contẽplanoĩs
eriger&. & nulla hc̃ corruptio acon¬
ditoris sui amore declinar&. s in eo qd̾
ab ingenita standi soliditate uolun¬
tatis pedẽ ad culpã mouit: a dilecti¬
one conditoris. insem& ipso ꝓtinus
cecidit. Amorẽ uͦ dĩ uerã scilic& sta¬
clonis arcẽ deserens: nec inse cõsiste¬
re potuit : qr lubrice mutabilitatis
impulsu. infra se ꝑcorruptionẽ
pruens. &iã asems ipso dissensit.
Qͥ nc̃ qr conditionis suȩ soliditate
ñfigit᷑: alt̾nantis sẽꝑ desidii motu ua¬
riat᷑: ut & qͥetꝰ accionẽ desid̾et: ꝙ oc¬
cupatꝰ ad otiũ anhel&. Qͥa enũ fixa

Expanded text:
i instabilitas. --Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursmutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ȩccłȩ corꝑe hi qͥ solis exterio¬
rib curis inseruiunt: congruę
cutis uocant᷑: quȩ nimirũ cutis
arescendo adtrahit᷑ : qr m̃tes carna¬
liũ dũ p̾sentia diligunt. & quasi
uixta posita concupiscunt. ad fu¬
tura tendi ꝑ longanimitatẽ nolt̃
Quidũ internę sp̃ei pinguedinem
negligunt: ut adtrahant᷑ arefiuns:
quasi eoꝵ corda desperatio non sic
mitatis ad traher&. Hanc nãq ad¬
tractionẽ psalmysta formidauerat
cũ siccitatẽ mentis metuens dicebat
Sicut adipe pinguedinis repleat᷑ a¬
nima mea. Ad eps qͥppe pinguedinis
animã repl&: cũ hanc contra presen¬
tium desidioꝵ ęstũ suꝑne spei infusio
refou&: Cutis gͦ arescens adtrahit᷑. cũ
cor reb ex teriorib deditũ. atq exde¬
speratione siccatũ in auctoris sui amo
re non tendit᷑. s in sem& ipso ut ita
dixerin rugosa cogitatione repli¬
CATUR

Expanded text:
quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioquippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendi per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccmitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrahitur cum cor rebus exterioribus deditum, atque ex desperatirem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur
Abbreviated transcription (Latin):
& eccłe unuiersalis accipimꝰ. aliqͣn¬
do hanc ꝓculdubio carnis putredi¬
ne. aliqͣndo aut̃ grauari sordib
pulueris inuenimꝰ. Multi qͥppe in
ea st̃ qͥ dũ amori carnis useruuiñ
fetore luxuris cõputrescunt: &
sunt ñ nulli qͥ a uoluptate qͥdẽ
carnis abstinent: s tam̃ tota m̃te¬
int̾renis actib iacent Bicat gͦ scã
eccła unius menbrisui uocib. dicat
qͥd de utroq genere hominũ tole¬
rat. Induta ẽ caro mea putredine:
& sordib pulueris. Ac si aꝑte insi¬
nuet diçens
Sunt pleriq qͥ mͥ ꝑfidẽ men¬
bra sunt. s tamen sana uel munda
ꝑactionẽ ñ sunt : qr aut uicti de̾¬
sidiis turpib adcorruptionis
putredinẽ defluunt: aut terre¬
nis actib dediti puluere consper¬
gunt᷑. Inillis enĩ qͦs lubricos tole¬
ro carnẽ uidelic& putrescentẽ ge¬
mo: inistis autẽ quos terrena
querentes patior. qͥd aliud quã
fedatos puluere porto: Unde ap.¬

Expanded text:
ce Ecclesiae universalis accipimus, aliquance Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, srenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? 24. Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ut enĩ paulo suꝑius diximus so¬
liditatẽ in genitã cũ uoluntarie
hõ deseruit᷑. seĩe in uoraginẽ corrup¬
tionis mersit: unde nc̃ uel ꝑ inmuri¬
da oꝑa labit᷑. uel ꝑ cogitationes il¬
hcitas fȩdat᷑. Ut enĩ ita dixerĩ. cu¬
spe suȩ penalit̾ subdita ipsa iãua¬
nira nr̃a facta ẽ extra naturã.:
ꝓ remissa usq ad ꝑuersa oꝑa du¬
cit᷑. restricta autẽ ꝑuersoꝵ oꝑũ
importuna cogitatione fuscat᷑.
ꝑexpletionẽ gͦ actionis illicite car¬
nẽ putredo afficit. ꝑ leuitatẽ uero
ogitationis improbȩ quasi aute o¬
culos puluis surgit. Consentiendo
niciis putredine atterunͦ : uicioꝵ
uͦ imagines incorde tolerando sor¬
dib pulueris fedam᷑. Ait gͦ. In¬
duta ẽ caro mea putredine. & sor¬
dib pulueris: Ac si aꝑte dicer&.
Carnalẽ uitã quã patior aut ta¬
bes lubricẽ oꝑationis polluit: aut
uitioꝵ memoria caligo misere co¬
gitationis p̃mit. Qͦd t̾am̃ si ex uo¬

Expanded text:
 Ut enim paulo superius diximus, soliditatem ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese in corruptionis voraginem mersit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perversorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. 23. Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
a rursũ expectabo uesꝑã. Innocte qͥppe
dies querit᷑: in diȩ uesꝑa desid̾at᷑: qr ni¬
mirũ dolor ñ ꝑmittit placere quȩ ad¬
afficit : semꝑ hanc quasi consolanti
iesidio ad aliud ꝑ expectationẽ tendit.
S qr & afflictamens. ꝑ appetitũ ducit᷑
e tam̃ dolor eus & iã seductus desidus
tẽ euisdẽ doloris expͥmit᷑. cũ ꝓtinꝰ sub¬

Expanded text:
 exspectat futura. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adafficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideritem ejusdem doloris exprimitur, cum protinus sub
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑. & cũ uirtutũ ꝑsꝑa m̃tẽ ele¬
uant. ad iutrix aduersitas desidat᷑:
ut ꝓfecto animꝰ cũ uirtutũ suarũ
gaudio plusquã deb& at tollit᷑. ꝑ
contrarietatẽ p̃sentis uite edito
merore solidet᷑. unde & neqͣꝗͣ for¬
tat: qr cũ exerceri hunc tribulati¬
one necesseẽ: ipsa ei fit aduersitas

Expanded text:
um virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Fortat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ iustitie abscondit: s ñ interi¬
mit. Quasi ad pallorẽ trepidatioĩs
ꝑ trahit: s funditꝰ ñ extinguit: Elt¬
ti gͦ post sõnũ surrectionẽ appetus
post surrectionẽ uesꝑani p̃stolant᷑.
qr & de peccato adiustitiȩ lum̃ eiug¬
lant: & in ipso iustitie lumine posit
sẽꝑ se cont᷑ illecebras tẽptationũ p¬
rant. Quas nimirũ nontiment s
expectant. ꝙ utilitati suȩ rectitua¬
nis & iã tẽptam̃ta ꝓficere ñ ignorat¬
Quantalib& autẽ contra corruptionẽ
suã uirtute contendint. hab̾e integi
salutẽ nequeunt: quo uiq dies p̃sen¬
tis uite finiat᷑. Unde & subdit᷑. Ern¬
plebor dolorib usq ad tenebras.
Modo nãq aduersa irruunt. modo
ipsa qͦq ꝓsꝑa callida hylaritate bla¬
diunt᷑. mͦ surgentia uitia bellũ car¬
nis excitant mͦ de uicta animũ d
elationẽ uocant. Bonoꝵ gͥ uita us¬
q ad tenebras dolorib replet᷑. qͥd
qͦ usq tẽpꝰ corruptionis agit᷑ int̾e

Expanded text:
lumen justitiae abscondit, sed non interimit, et quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non ignoraQuantalibet autem contra corruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna
Abbreviated transcription (Latin):
euehit. Nequaꝗͣ nãq sic in hac
uita ꝑ exercitationẽ iustitiȩ pec¬
catũ deserit᷑. ut in eadẽ iustitia
incõcusse maneat᷑: qr & ñ iã a cordis
habitacło culpã rectitudo eliminat.
ipsa tam̃ culpa quę repeilit᷑. cogita¬
tionis nr̃e forib assidens. ut sibi aꝑi¬
at᷑ pulsat. Qͦd moyses qͦq spũalit̾
innuit: cũ facta corporalit̾ tẽporũ
mom̃ta narrauit dicens. factũ ẽ ma¬

Expanded text:
ere. --Nequaquam sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneantur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Quod Moyses spiritualiter innuit cum facta corporaliter temporum momenta narravit
Abbreviated transcription (Latin):
surgã: & rursũ expectabo uesꝑam
Ac si aꝑte diceras. Nil ꝑceptũ m̃ti
sufficit: qr ipsũ qͥ uere sufficere po¬
tuit amisit. In sõno nãq surrectio¬
nẽ desido̾. in surrectione uesꝑã ex¬
tam̃ intelligi & aliter potest. Hormi¬
re nãq ẽ: inpeccatis ia cere. Si enĩ
soni appellatio culpa ñ ess&. neqͣꝗͣ
paulus discipłis dicer&. Euigilate
iusti. & nolite peccare. Unde & au¬
ditorẽ suũ ãmon& dicens. Surge
qͥ dormis. & exurge amortu is. & il¬
luminabit tͥ xpẽ : & rursũ. hora
ẽ iã nos desõno surgere Unde &sa¬
lomon peccantẽ in crepat dicens.
Usq qͦ piger dormis: E lectus igit᷑
qͥsꝙ cũ peccati somno p̃mit᷑. ad uis¬
titiȩ uigilias exurgere conat᷑. s
sepe cũ surrexerit. ipsa se ex tol¬
li magnitudine uirtutũ sentit:
unde & tẽptari se p̃sentis uite ad¬
uersitatib post uirtutes desid̾at:
ne peiis ex confidentia uirtutũ
cadat. Si enĩ seruari se meluis¬

Expanded text:
rsum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam extamen intelligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne cadat. Si enim servari se mel
Abbreviated transcription (Latin):
libello
tracta¬
uimus.
iob uim nob̾¬
suȩ humilitatis
in notescit dicens. suꝑ¬
pupillũ irruitis: & sub¬
uertere nitimim amicũ
mitatis se ꝑpendat insi¬
nuat. quẽ pupillũ uocat.
qr uͦ ab amore recede etiã
lesa caritas nescit. & sub¬
uerti uelle se q̃rit᷑: & tam̃
amicũ se esse testat᷑. Cuiꝰ uerba ut

Expanded text:
libello tractavimus, Job vim nobis humilitatis suae innotescit, dicens: pupillum irruistis, et subvertere nitimini amicum mitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmi potuit: ꝑ m̃ses autẽ actionũ
finis innuit᷑. Etͥ sepe cũ in hoc mun¬
do aliqͥd agimus. intenta spei ala¬
critate suspensi. hoc ipsũ quod aguuꝰ
uacuũ ñ putamꝰ. s post quã ad acti¬
onũ terminũ ꝑuenimus. non obtinen¬
tes quȩ appetimus. laborasse nos in
uacuũ dolemus. Nonsolũ igit᷑ dies
s m̃ ses uacuos ducimꝰ. cũ nos int̾renis
actionib sine fructu laborasse. ñ
ex actionũ principio. s fine pensa¬
mꝰ. Cũ enĩ labores nr̃os ad uersitas
seqͥt᷑ : quasi uite nr̃e uacui m̃ses ar¬
guunt᷑: qr ex cõpletione actionũ ag¬
ꝗͣ nox ꝓ ignorantia ponit᷑. paulo
ad testante. qui uenturã uitã scien¬
tib discipłis dicit. om̃s uos filii lucis
estis. & filii dĩ. non sumꝰ noctis neq¬

Expanded text:
exprimi potest, per menses autem actionum exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed ex fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agpro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis, ait: Omnes vos filii lucis estis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ estis intenebris. ut uos dies illa
tanquã fur cõp̃hendat: po¬
test hoc in loco ex eoꝵ ꝑsona
uox sc̃ẽ ęccłiȩ accipi: qui post
ignorantie sue caliginẽ ad
amorẽ rectitudinis redeunt :¬
& ueritatis radiis illustrati. flerib
diliuint. qͦd errauer̃t̃. Iiluminatꝰ s
enĩ qͥsq respicit : quã turpe fuerit
p̃sentis uite amore laborauit. In es
gͦ scã eccła in qͥb aduitã reuertit᷑. la¬
borẽ suũ estuanti seruo. & desidanti
finẽ. mercennario cõparat dicens s¬
cut seruiis desidat umbrã. & sicut mo¬
cennaruis p̃stolat᷑ finẽ oꝑis sui: sicꝙ¬
ego habui m̃ses uacuos & noctes las¬
riosas enumeraui mͥ In cõparation
enĩ duo sunt quȩ p̃misit: in exp̃ssion
&iã fatigationis. duo ꝓtinus subdi¬
dit Ad estuantẽ qͥppe m̃ses uacuos
reddidit : qr quo magis ȩt̾nũ refriger¬
ũ querit᷑: eo magis conspicit᷑ quã
uacue ꝓ ista uita laborat᷑: ad p̃stola¬
tẽ uͦ laboriosas noctes sub intulit: q uꝰ

Expanded text:
n estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat . Potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt, quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit, quam turpe fuerit quod praesentis vitae amore laboravit. In eis ergo sancta Ecclesia in quibus ad vitam revertitur laborem suum aestuanti servo et desideranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut cervus desiderat umbram, et sicut mercenarego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione etenim duo sunt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo