comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditatũ in salutariũ febres infusa di
eloquia mitificant. si mͦ ñ ore conti¬
neant᷑. s faucib deuorent᷑. Sequitur
deinde. Amandatis tius intellexi ꝓpt̾ea
odiui om̃em uiam iiquitatis. Intel¬
ligentes ñ faciunt precepta sola s pre
cepta re atq opere conpleta. idẽm. ut
ea que his continentur. in qͣntũ pos¬
sumꝰ expleamus. Er̃go efficienda p̃cep.
ta sunt. ut simus intelligentes. Et li¬
cet ad̾o intesligentia ꝑfecta sit. t̃n a no¬
bis incipiendũ ẽ. ut possimus ꝑfectã
intelligentiẽ ꝓmereri. His enim qui
non hoc ꝑ se inchoant. clausã deo om̃ia
sunt. Et ip̃m ꝓpħicus sermo ꝑ ysaiams
docet dicentẽ. Ne dicas de mandatis
usti. neq credilisti ea. neq abintio¬
noui enim quod spernens sꝑneris. ⁊
quod iniquus adhuc ex uentre uocã¬
dus eẽs. Ergo non indulgetur scien¬
tia ñ appetentib eã: ⁊ qr d̃s cordium
scrutator ẽ. his qui spreturi eã ẽẽnt ob

Expanded text:
ditatum insalutarium ditatum insalutarium eloquia mitificant, si modo non ore contineantur, sed faucibus deuorentur. Sequitur deinde: a mandatis tuis intellexi; propterea odiui omnem uiam iniquitatis. intellegentes nos faciunt praecepta, sed prcepta re atque opere expleta: id est, ut ea quae his continentur in quantum possumus expleamus. Ergo efficienda praeta sunt, ut simus intellegentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, ut possimus perfectam intellegentiam promereri. his enim, qui non hoc per se inchoant, clausa a deo omnia sunt. et idipsum propheticus sermo per Esaiam docet dicentem: ne dicas de mandatis uisti, neque credidisti ea, neque ab initionoui enim, quod spernens sperneres, et quod inicus adhuc ex uentre uocandus esses. ergo non indulgetur scientia non adpetentibus eam. et quia deus cordium scrutator est, his, qui spreturi eam essent, ob
Abbreviated transcription (Latin):
mines sunt: idẽ. ex t̾ra genite ⁊ in ceg¬
nitionẽ dei ex limo conformate. Quid
enim antea ꝑ ignorantiã legis moysi
idẽ. corporis naturã in nouo latore le¬
gis agnoscunt. ita ⁊ głam huiꝰ noui la¬
toris legis expectant. in exordiosui iã
ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dei consti¬
dulcedinẽ. in consequentib ꝓpb̃a te¬
statur. Ait enim. Quã dulcia faucib
meis eloquia tua suꝑ mel ori meo.¬
Mel in ore. non etiam infaucib dulce
ẽ. Extra religionẽ enimoris corporaliũ
sapoꝵ mllus ẽ sensus. S dei eloquia
in fautib dulcia sunt. in aiãm scilicet
defluentia.⁊ int̾cia penetͣncia non in
ore mͦ cybi placentia illic dulcia. ubi
cognitionis ⁊ prudentie ⁊ intelligen¬
tie sensus ẽ. Et ideo eloquia in faucib.
⁊ inore. melle dulciora sunt. S ut mel
ꝑegritudinẽ estumq febriũ. ea que
acciderint oris amara mitificat. ita
aĩe nr̃e amaritudines. ⁊ tristes cupi¬

Expanded text:
mines sunt: id est, ex terra genitae et in cogmines sunt: id est, ex terra genitae et in cognitionem Dei ex limo conformatae. Quod enim antea per ignorationem legis Moysi id est, corporis naturam in novo latore legis agnoscunt, ita et gloriam novi hujus latoris legis exspectant, in exordio sui jam ad imaginem et similitudinem Dei constidulcedinem in consequentibus propheta testatur. ait enim: quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super in ore meo! in ore, non etiam in faucibus dulce est. extra regionem saporum nullus est sensus. Sed Dei eloquia in faucibus dulcia sunt, in animam scilicet defluentia et interna penetrantia: non in ore modo cibi placentia, sed illic dulcia ubi cognitionis et prudentiae et intelligentiae sensus est. Et ideo eloquia in faucibus et in ore melle dulciora sunt. Sed ut mel per aegritudinem aestumque febrium ea quae acciderint oris amara mitificat; ita animae nostrae amaritudines et tristes cupi
Abbreviated transcription (Latin):
bitio enim ea demumẽ ut id quod
fiebat. fieri arceatur. Custodia u tum
firma ẽ. cũ sequis amalis inhibens
bona obseruet. sine intmissione cͦtodie.
Qualis autẽ custodia uerbũ dei ẽe debe¬
at. sequens uersus docet. Sequtt᷑ enim.
Auidicuis tius non declinauui. quia tri
legẽ posuisti mͥ. Hec ẽ gͥ uera custodia:
nullã in partẽ a dei se uidictis deflecte
neq leui saltẽ declinare decessu. s utt̃ẽ¬
tum semꝑ. ⁊ semꝑ immobilẽ. in eo in
qͦ institit ꝑmanere. Nondeclinat aũ.
q legẽ s̃ dns statuerit. Legẽ quidem ⁊¬
moyses statuerat. S hic idẽ ꝓpħ̾a in
psalmo alt̾o orauerat dicens. Dñe con¬
stitute legis latorẽ suꝑ eos. ut sciant.
gentes q̃m hõies sunt. Ea enim lex ꝗͣ
moyses scripserat. pedagoga nob inxͦ
fuit. Et idcirco suꝑ docentes se ⁊ senio¬
res intellexit. qr legem euͣngelicã que
quod dixerat confiitute legis latorem
suꝑ eos adiecit. Sciant gentes qm̃ ho¬

Expanded text:
bitio enim ea demum est, ut id, quod bitio enim ea demum est, ut id, quod fiebat, fieri arceatur; custodia uero tum firma est, cum se quis a malis inhibens bona obseruet sine intermissione . Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequitur enim: a iudiciis tuis non declinaui: quia tu legem posuisti mihi. haec est igitur uera custodia, nullam in partem a dei se iudiciis deflectere neque leui saltim declinare decessu, sed intentum semper et semper inmobilem in eo, in quo institit, permanere. Non declinat autem, quia legem sibi deus statuerit. legem quidem Moyses statuerat; sed hic idem propheta in psalmo altero orauerat dicens: domine, constitue legislatorem : sciant gentes, quoniam homines sunt. ea enim lex, quam Moyfuit: et idcirco super docentes se et seniores 359 intellexit, quia legem evangelicam, quae quod dixerat: Constitue legislatorem super eos; adjecit: Sciant gentes quoniam ho
Abbreviated transcription (Latin):
Abomni ua mala ꝓhibui pedes meos.
ut custodiam uerbum tuũ. ꝑfectihec ⁊
euangelici uiri uox ẽ. ab omni se mali¬
cie uia abstinere. ⁊ tot ubiq octurrentib
erroris semitis. nulla earũ ꝑ qͣm nequi¬
quid in eo ꝓph̃a significat cum dicit.
ꝓbibu pedes meos. Natura corporis
nr̃i ferimiur in omnẽ criminũ cursum.
⁊ humanarũ cupiditatum impetus.
banc nos uiam togit. S qui suꝑ senio
res ⁊ docentes intelligit. ꝑ intelligentie
doctrinam se ꝓbibuit. ⁊ exeuntẽ ꝓcur¬
rentem q reuocauit. Resistendum gͦ
ẽ.⁊ obtinendũ: ut nosmetipõs ab om̃i
ua mala pͥmumarceamus. Tũ deĩde
si que nos instinctu suo ceꝑit ferre re¬
trahamus. Et pͥus nr̃a metipsi potesta¬
te. sumus inhibendi ͭ deinceps custo¬
diamus dei uerbum. A nr̃a autẽ ꝓpͥa
inhibitione opꝰ ẽ. ut pꝰ sit dei ẽẽ uerbi
custodia. Neq enum quisq̃ uerbũ ante
custodiet. ⁊ tum phibere se poterit. Phi¬

Expanded text:
ab omni uia mala prohibui pedes meos, ab omni uia mala prohibui pedes meos, ut custodiam uerbum tuum. perfecta haec et euangelici uiri uox etiae via abstinere, et tot ubique occurrentibus erroris semitis, nulla earum per quam nequiquid in eo Propheta significat, cum dicit, Prohibui pedes meos. Natura corporis nostri ferimur in omnem criminum cursum: et humanarum cupiditatum impetus in hanc nos viam cogres et docentes intellegit, per doctrinam se prohibuit et exeuntem procurrentemque reuocauit. resistendum ergo est et obnitendum, ut nosmetipsos ab omni uia mala primum arceamus, tum deinde, si qui nos instinctus eo ferre, retrahamus: et prius nostramet ipsi potestate sumus inhibendi, ut deinceps dei uerbum. antea autem propria inhibitione opus est, ut possit dei uerbi esse custodia. neque enim quisquam uerbum ante custodiet, et tum prohibere se poterit. prohi
Abbreviated transcription (Latin):
iniicos suos prudentior adeo in mai¬
datis eiꝰ ẽẽt effectus. Intelligentia eñi
om̃is ex eo ẽ. quod prudentiorẽ eum ẽe
constituit. Suꝑ docentes se gͥ intelligit.
Et qr interdũ ex nature diuersitate
soleat accid̾e. ut discipulis prudentior
sit magistros. tñ hoc ip̃o diligentie
sue ⁊ studii ẽẽ demonstrat. Ai̾t enim
Suꝑ seniores intellexi. qr mandata tua
ne atq intelligentie sue officiũ cum ip̃a
temporis antiquitate demonstrans.sdẽ
ppłi ante se anterioris significans etatem
in quoutrumq conuenit. ut ⁊ antiqͥor
sit. ⁊ se putet ẽẽ doctorẽ. S suꝑeum intel¬
ligit. qui ⁊ docetur ⁊ uiniorẽ. Intelligit uͦ
qr mandata ea dei exquisierit. que doctor
dum se docere credit ignorat. Consequẽs
autem ẽ. ut qui suꝑ seniores ⁊ doctores
dat. uͭt ea que scilicet cognita ⁊ ꝑfecta
habere cepit exerceat. Et iudeamus an
hoc ipsum ĩ consequentib sit. Ait eñi

Expanded text:
inimicos suos prudentior a Deo in maninimicos suos prudentior a Deo in mandatis ejus esset effectus. Intelligentia enim omnis ex eo est, qui prudentiorem esse eum constituit. super docentes se ergo intellegit. Et quia interdum ex diuersitate soleat accidere, ut discipulus prudentior sit magistro, tamen hoc ipsum diligentiae et studii esse demonstrat. ait enim: super seniores intellexi: quiainae atque intelligentiae suae officium cum ipsa temporis antiquitate demonstrans, id est, populi ante se anterioris 358 significans aetatem. In quo utrumque convenit, ut et antiquior sit, et se putet esse doctorem. Sed super elegit, qui et docetur et iunior est; intellegit uero, quia mandata dei exquisierit, quae doctor, dum se docere credit, ignorat. Consequens autem est, ut, qui super seniores et doctores cet, ut ea, quae cognita et perfecta habere , exerceat. et uideamus, an hoc ipsum in consequentibus sit. ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
tores t̾re. p̾uaricatores ẽẽ existimet. qr
nature legẽ peccator es trangressi sunt
Ob hoc ip̃e testimonia dei diligit. qr c̃
preuaricatio sit deced̾e ex lege nature
tam̃ iamsine uenia sit. ex celestilege
discessio. Condudit autẽ ita. Confige
enim tius timui. Noue ⁊ inusitate p̃¬
ces ꝓpħe sunt. ut a timore dei carnes
sue configantur. S meminit compa¬
conregnare cum eouelint. Et minore
istud dicti uirtute latinitatis tͣnssa¬
tiõ ẽ. locuta ẽ. Quiꝰdenim nobiscũ est
configat. Moriendum gͦ nob̃ ẽ. ⁊ oĩa
carnus nr̃e uitia configenda cruci dñi
sunt. Morimur enim secundũ apłm¬

Expanded text:
res terrae praevaricatores esse existimet, quia naturae legem peccando transgressi sint; ob hoc ipse testimonia Dei diligit, quia cum praevaricatio sit decedere ex lege naturae; tamen jam sine venia sit ex coelesti lege discessio. 13. Cruci carnis vitia configeenim tuis timui. Novae et inusitatae preces Prophetae sunt, ut a timore Dei carnes suae configantur. Sed meminit compaconregnare cum eo velint. Et minore istud dicti virtute latinitatis translatio elocuta est. Quod enim nobiscum est configat . Moriendum ergo nobis est, et omnia carnis nostrae vitia configenda cruci Domini sunt. Morimur enim secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
turinfiluis difficlentie. Fẽcit gͦ ꝓpħa
centib rꝰgat.⁊ hoc mͦ nͦcentib cum in
pectatum impellunt. cũ in głam in¬
flant. cũ in irã accendunt. cũ in odi¬
um exacerbant. cum ad lasciuiam
illicuint cum ad auariciã ꝓuocãt.
S cũ ꝑ hec nocere ꝓperent optinere
tam̃ eos qui in nocentes surtt. nisi ꝑ¬
exempto hoc mortali corpore. ⁊ absorto ĩglo¬
riam immortatitatis exptectat. Scit sͥ hoc
iam in exordio creationis sue ẽẽ ꝓmissum
cum a deo dicit᷑. faciamꝰ hominẽ ad ima¬
ginem.⁊ similitudinẽ nr̃am. Hoc suꝑ ho¬
mine pͥncipium uocis ẽ dei. cum adima¬
ginẽ interminate et̾nitatis origo nostra¬
in exordium ł exordio conderetur. Certus
ergo seuita illa atq inimagine dei ẽe
ucturum. ait. Puncipium uerboꝵ tu¬
oꝵ ueritas. ineternum omnia uidicia
iusticie tue. Uerba dei celo ⁊ t̾ra p̾tereun¬
te non tͣnseunt. Que cum delabiis eius

Expanded text:
tur in filiis diffidentiae . Fecit ergo Propheta tur in filiis diffidentiae . Fecit ergo Propheta centibus se rogat: et hoc modo nocentibus, cum in peccatum impellunt, cum in gloriam inflant, cum in iram accendunt, cum in odium exacerbant, cum ad lasciviam illiciunt, cum ad avaritiam provocant. Sed cum per haec nocere properent, obtinere tamen eos qui innocentes sunt, nisi exempto hoc mortali corpore e: absorto in gloriam inmortalitatis exspectat. Scit sibi hoc iam in exordio creationis suse esse promissum, cum a deo dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. hoc super hominem principium uocis est dei, cum ad imaginem intermintse aeternitatis originis nostra exordium conderetur. certus ergo se uita illa atque in imagine dei esse uicturum, ait: principium uerborum tuorum ueritas: in aeternum omnia iudicia iustitiae tuae. uerba dei cselo et terra praetereunte non transeunt. quaecumque de labiis eius
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationes omnes suꝑ gressus ux¬
orem patris sui acceꝑat scribit. Ego
autẽ absens corpore p̃sens autẽ sp̃u
iã iudicaui tanqͣm presens eũ qui
hoc fecit. congregatis uob̃. ⁊ meo sp̃u c̃
uirtute dñi nr̃i iħu tracde istius modi
sathane. ininteritum carnis. ut sp̃c
inquit sathane ut discant ñ blasphe¬
mare. Qui enum ab eccłie corpore. res¬
puuntur. que xͥ ẽ corpus. tanquã
ꝑegrini ⁊ alieni a dei corpore. dñatui
diaboli traduitur. S ꝓpħa ne nocẽ¬
tib se tradatur orat. Adsunt en in
inimice infesteq uirtutes. que fidei
ꝓpositum conturbent. que timorem
dei obliterent. que in t̾renas cupidi¬
tates ⁊ desideria sollicitent. que infir¬
mam corporis naturã quib dam blã¬
dimentoꝵ aculeis in uicia cõmoue¬
ant. Nouit ⁊ apłs hanc multitudinẽ¬
dñantiũ uintictũ dicens. In quib
⁊ uos aliquanda̾ ambulãtis scmpͥn¬
cipẽ potestatis aeris sp̃c quinunc oꝑa¬

Expanded text:
fornicationes omnes supergressus, uxfornicationes omnes supergressus, uxorem patris sui acceperat, scribit: Ego autem absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi tamquam praesens eum qui hoc fecit, congregatis vobis et meo spiritu cum virtute Domini mei Jesu, tradere istius modi satanae in interitum carnis, ut spiriinquit, satanae, ut discant non blasphemare . Qui enim ab Ecclesiae corpore respuuntur, quae Christi est corpus, tamquam peregrini et alieni a Dei corpore, ddiaboli traduntur. Sed propheta, ne nocentibus se tradatur, orat. adsunt enim inimicae infestaeque uirtutes, quae fidei propositum conturbent, quae timorem dei obliterent, quae in terrenas cupiditates et desideria sollicitent, quae infirmam corporis naturam quibusdam blandimentorum aculeis in uitia commoueant. nouit et apdominantium virtutum dicens: In quibus et vos aliquando ambulastis secundum principem potestatis aeris, spiritus qui nunc opera
Abbreviated transcription (Latin):
iam de consilii scientia exequatur. Nõ
ꝑmitit autẽ consilio tantum suo
iudicu sententiã. s facit cum uidicio
iusticiam. Iudicantis autẽ tum consi¬
lio hoc opus maximum ẽ. ut quod
uidicat nustum sit. Iusticia ⁊ enim ẽ
amicitie contordia. unanimitatis iũ¬
culũ fundamentũ pacis diuine. atq
humane rationis õꝑatio. hec itaq pro¬
pheta fecit. in quib cum opus suum
sit. tam̃iũ et eoꝵ quib uidiciũ ⁊ iusti¬
ciam fecit utilitas ẽ. Postulat uͦ ne
nocentib se tͣdatur. Omnis enĩ in qͦ
peccati uoluntas ẽ. deo uatiuis ẽ. ⁊
ubi deus non erit illic diaboli locus
ẽ. qui insidians. atq obsidens ubi ad¬
eundi oportunitatẽ habuerit. tanꝙͣ
uacuam domũ occupet. que ei deo eã
deserente sit tradita. Et ꝓpħa quidẽ
qr ex ꝑsona omniũ loquebatur ne
adeo tradatur orat. Cetum apłs habet
iam id inse fiduciã ut peccatores dia¬
bolo tradat. ip̃e cum corutthiis de eo qͥ

Expanded text:
jam de consilii sententia exsequatur. Non jam de consilii sententia exsequatur. Non permittit autem consilio tantum suo judicii sententiam: sed facit cum judicio justitiam. Judicantis autem cum consilio hoc opus maximum est, ut quod judicat justum sit. Justitia etenim est amicitiae concordia, unanimitatis vinculum, fundamentum pacis, divinae atque humanae rationis operatio. Haec itaque Propheta fecit: in quibus cum opus suum sit, tamen et eorum quibus judicium et justitiam fecit, utilitas est. 5. Penocentibus se tradatur. Omnis enim in quo peccati voluntas est, Deo vacuus est: et ubi Deus non erit, illic diaboli locus est: qui insidians atque obsidens, ubi adeundi opportunitatem habuerit, tamquam vacuam domum occupet, quae ei, Deo eam deserente, sit tradita . Et Propheta quidem, quia ex persona omnium loquebatur, ne a Deo tradatur orat. Caeterum Apostolus habet jam id in se fiduciae, ut peccatores diabolo tradat ipse: cum Corinthiis de eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod placet.⁊ tum dignatio eius ciui
ꝑ opus placet᷑ oratur. At nos nec oꝑa¬
mur nec placemus quin etiam impiis.
⁊ irreligiosis reb offendimus.⁊ qr ta
les non placemus irascimur. S di¬
gnum ẽ contueri qͣlia sunt. que pro¬
pheta faciens. ne notentib se tradat᷑
deum fecerit. utilia ei. atq pulcra sunt.
Pudiciciam quis colens. glosum ac nitẽs
sordenti corpori sui carni lum̃ inuexte.
Contemptum uͭ pecunie adsumens. li¬
berum seat̾renis dñationib reseruaũ.
fr̃ugalitatẽ autẽ ⁊ parsimoniam di¬
ligens. nobilitatẽ aĩe celestis captiuã
hebrietati non delinquit. S ħ quam¬
ius magna atq p̾clara sint. tam̃ quia
tradidit se. nocentib dep̃cetur. Iudiciũ
stilicet. ⁊ iusticiã. nit̃ inconsultũ ni¬
hil iniustum agens. s pͥmũ faciẽs udici¬
um. Omnia namq ratĩone. mͦ ⁊ ueri¬
tate ꝑtractans. ut in id quod alterum
agat᷑. ꝑpensum aña atq perspectum.

Expanded text:
quod placeat; et tum dignatio eius, cui quod placeat; et tum dignatio eius, cui per opus placetur, oratur. at nos nec operamur nec placemus, quin etiam impiis et inrelles non placemus, irascimur. Sed dignum est contueri, qualia sint quae Propheta faciens, ne nocentibus se tradatuDeum fecerit, utilia ei atque pulchra sunt. Pudicitiam quis colens, gloriosum ac nitens sordenti corporis sui carni lumen invexit. Contemptum vero pecuniae assumens, liberum se a terrenis dominationibus praeservavit. Frugalitatem autem et parcimoniam diligens, nobilitatem animae coelestis captivam ebrietati non dereliquit. Sed haec quamvis magna atque praeclara sint, tamen, quitradi se nocentibus deprecetur? Judicium scilicet et justitiam; nihil inconsultum, nihil injustum agens: sed primum faciens judicium; omnia namque ratione, modo, et veritate pertractans: ut id quod in alterum agat, perpensum antea atque perspectum
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi exordio. ⁊ deui¬
ceps frequent memi¬
litterarum quedam
quasi elementa discendi doctrina nos
pietatis. continentie. intelligentie fid̾i
⁊ timoris institui. ⁊ ut rudem infantiã
adloquendi scientiã quã ⁊ agendi do-¬
ctrina. consequit᷑. ipsis humane uocis
inicuis erudiri. Quod ex p̃sentib sexte
⁊ decimelitt̾e. octo uersib intessigi ua¬
let. Propheta enim ex ꝑsona sua uniu̾¬
sos docet. quiduelle. quid ag̾e. quid ꝓ¬
fiteri unum quemq  conscientia infir¬
mitatis ac nat᷑e sue utilesit. quid etiã
metui. quid caueri. qͥd emendari opor¬
⁊emendator qr uidex ẽ. Et̃ certe digni¬
tatieiꝰ decentissimũ ẽ. ut qui sp̃co dei lo¬
quitur. ea que hymane ⁊ salitis.⁊ et̾¬
nitatiᷤ sũt eloquat᷑. Ait enim ita. fect
udiciũ ⁊ iusticiam. non tͣdas me no¬
centib me. facit placentia d̾o oꝑa. ⁊
qr fecit. ne nocentib se tradatur orat.
Opus merendi ante fert᷑. ⁊ dehinc me¬
riti p̃miũ postulat᷑. Eit̃ enuim pͥmum

Expanded text:
psalmi exordio et deinceps frequenter memilitterarum quaedam quasi elementa discendi, doctrina nos pietatis, continentiae, intelligentiae, fidei et timoris institui: et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae vocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo versibus intelligi licet . Propheta enim ex persona sua universos docet, quid velle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit: quid etiam metui, quid caveri, quid emundari oporet emundator et judex est. Et certe dignitati ejus decentissimum est, ut qui spiritu Dei loquitur, ea, quae humanae et salutis et sunt, eloquatur. Ait enim ita: feci iudicium et iustitiam: non tradas me nocentibus me. facit placentia deo opera et, quia facit, ne nocentibus se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. fit enim primum,
Abbreviated transcription (Latin):
cientẽ poteissent. ꝑ egrinum domo recipiᷤᷤ¬
paratũ uobis regnum a constitutione
mundi. Alii gła seculi tument. nescien¬
tes hunc pͥncipalẽ benedictionum cele¬
stium fuisse sermonẽ. Beati pauperes
de munera. Diabolus cum dñm tem¬
ptare ausus ẽ. suum ẽe scłm głeͣtur. Do¬
minus uͦmori nos in seculouibet. ut
uiuamus ip̃i. Cum dño opũ contem¬
ptus. opulentia ẽ. Cum d̾no treni hono¬
ris despectus: celoꝵ regnũ ẽ. Cum.d̃.
humilitas cordis. generose ⁊ regie na¬
tiuitatis hornatus ẽ. Hoc gͥa se disci no¬
luit. quodiurtutũ om̃ium maximũ

Expanded text:
tientem potassent, peregrinum domo recepistientem potassent, peregrinum domo recepisparatum uobis regnum a constitutione mundi. alii gloriae saeculi tument nescientes hunc principalem benedictionum caelestium fuisse sermonem: beati pauperes dei munera. diabolus cum dominum temptare ausus est, suum esse saeculum gloriatur. dominus uero mori nos saeculo iubet, ut uiuamus ipsi. cum domino opum contemptus opulentia est, cum domino terreni honoris despectus caelorum regnum est, cum domino humilitas cordis generosae et regiae natiuitatis ornatus est. hoc igitur a se disci uoluit, quod uirtutum omnium maximum
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. ⁊ sꝑat nichil p̾sens: nichitem¬
poralium sectatur: plures autẽ sunt.
qui hanc expectationẽ fidei nr̃e arguĩte.¬
⁊ irrident dicentes talia. Quid ieuinia
quid continentia. quid castitas quid
poꝵ naturam commune ius illiẽ. Quin
etiam unuiersis nos bonis scł̃i friumur.¬
⁊ uite uere licentia utimur. Et in quo
tandem a nob̃ spei ur̃e expectatione sua¬
ctus uere utte illius uite quã expectat
accipiat. Scit enim se nondũ uere. licet
quia uere illius. ⁊ indeficientes expecta¬
tione. ac sepe detinentur. Sꝑat enim
et̾nitatẽ. sperat regnũceloꝵ. sꝑat re¬
gnum dei.sperat spiłes benedictioneᷤᷤ
in celestib inxͦ. In hac spe in qͣ non cõ¬
fundetur. rogat ut suscipiat᷑. ⁊ iuuat.

Expanded text:
exspectat et sperat: nihil praesens, nihil temexspectat et sperat: nihil praesens, nihil temporarium sectatur. plures autem sunt, qui hanc exspectationem fidei nostrae arguunt et inrident dicentes talia: quid ieiunia, quid continentia, quid castitas, quid porum naturas commune ius illi est. quin etiam uniuersis nos bonis saeculi fruimur et licentia utimur; et in quo tandem a nobis spei exspectatione ctus verae illius vitae quam exspectat accipiat. Scit enim se nondum vivere, liceindeficientis vitae exspectatione ac spe detinetur. Sperat enim aeternitatem, sperat regnum coelorum, sperat regnum Dei, sperat spiritales benedictiones in coelestibus in Christo. In hac spe, in qua non confundetur, rogat ut suscipiatur et vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
atq scĩs ñ abẽe tam̃ maliciã ꝑ condi¬
tionẽ communis nob̃ originis docuit
dñs dicens. Si gͦ uos cum sitis mali
nostis bona data dare filiis uestris. No¬
strum autẽ ẽ. ⁊ malos amare. ⁊ bonos
ab bonitatẽ docere. scł̃m eum qui uni¬
uersos ad se positis inuitat dicens. Ue¬
nitead me omnes qui laboratis ⁊ ho¬
nerati estis.⁊ ego uos reficiam. S scit ꝓ¬
pba plures malignitates. in occulto hu¬
mani cordis ẽẽ. Secundũ enim dñi di¬
ctum. deuitus exeunt cogitationes ma
nem hominẽ faciunt. Huiꝰmodi gͥ a se
declinent aduersantes fidei sue postu¬
liaritatẽ se ingredientib ñ uocat aĩo
dei mandata serutari. qr maligni ui¬
ri p̃sentia multũ eum qui mandata
dei sirittari uellet impediat. Et qr
dei opus ẽ misericordia. ut infamiliam
mur. ꝓpħa orat dicens. Suscipe me secũ¬
dum eloquium tuum ⁊ uuid ⁊ non confũ¬
das me ab expectatione mea.Prpheta

Expanded text:
atque sanctis, non abesse tamen malitiam per condiatque sanctis, non abesse tamen malitiam per conditionem communis nobis originis docuit Dominus, dicens: Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris . Nostrum autem est et malos amare, et bonos ad bonitatem docere, secundum eum, qui universos ad se potius invitat, dicens: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam . Sed scit Propheta plures malignitates in occulto humani cordis esse. Secundum enim Domini dictum, De intus exeunt cogitationes malnem hominem faciunt. Hujusmodi declinent, aduersantes fidei suae postuliaritatem se ingerentibus non uacat animo dei mandata scrutari, quia maligni uiri praesentia multum eum, qui mandata dei scrutari uelit, inpediat. Et quia dei opus est misericordia, ut in familiam remur, propheta orat dicens: suscipe me secundum eloquium tuum, et uiuam, et non confdas meab exspectatione mea. propheta
Abbreviated transcription (Latin):
b Incelestẽ scientiã ħo eruditus es.
Quid tͥ cum t̾renis oꝑib ⁊ gestis ẽ: Auiꝰ
effectus es. cur ñ in naturetue elem̃to
moraris. Uolucres eñi celi nuncupant᷑.
Non iniuste gͦ ist inpossessionis t̾re¬
ne habitationis. insidie sunt. Seculo
carnẽ uel habitaturũ sperasse uel quod
habitauerit credidisse. S ꝓpħa multa
in se ẽe meminit. que spei sue continẽt
obsistere. Et ideo subiecit. Declinate
a me malgni. ⁊ scrutabor manda¬
ta dei mei. Doctrine celestis oratioad
monet ut dictum hoc referendũ. ad
ꝑsonam hõium quib insit maligni¬
tas existimetur. Propħa enim qui gẽ¬
tes docet. qui uerbum dei p̾dicat. ui¬
bet ut a se uniuersi declinẽt maligni.
qr congregatio sc̃oꝵ ad malicie oꝑari¬
os sit maligna. Et nescio quẽ possit
exciꝑe. Omnib enimꝑ nature demuta¬
bilis uoluntatẽ malicia adiacet. Ip̃is¬
q apłis uerbo licet ⁊̃ fidei emundatis

Expanded text:
bus. in caelestem scientiam homo eruditus es; bus. in caelestem scientiam homo eruditus es; quid tibi cum terrenis operibus et gestis est? auis effectus es; cur non in elemento moraris? uolucres enim caeli nuncupantur; non iniuste ergo illis in possessione terrenae habitationis sunt. saeculocarnem uel habitaturum sperasse uel, quod habitauerit, credidisse. Sed propheta multa in se esse meminit, quae spei suae conentur obsistere; et ideo subiecit: declinate a me maligni; et scrutabor mandata dei mei. doctrinae caelestis ratmonet ut dictum hoc referendum ad personam hominum, quibus insit malignitas, existimetur. Propheta enim, qui gentes docet, qui verbum Dei praedicat, jubet ut a se universi maligni declinent: quia congregatio sanctorum ad malitiae operarios sit indigna. Et nescio quem possit excipere. Omnibus enim per naturae demutabilis voluntatem malitia adjacet, ipsisque apostolis verbo licet jam fidei emundatis
Abbreviated transcription (Latin):
lesit. Scit quam sit necessariũ. cotidie
se manib dei gestis atq oꝑib suis. ⁊¬
ꝑ indefessam memoriã legis insere.
Ait enim. Posuerunt peccatores laque¬
ummͥ. ⁊ de mandatis tius ñ erraui. Scit
in hac seculi silua plures laqueos extendi.
plures uite captiones sue parari. Sino.
cogitatio. opꝰ nr̃m semꝑ adiacentes hñt
laqueos: cum int̾dum occurrit causa
ire. doloris affectio. querele necessitas.
male cupiditatis occasio. Nob diabolꝰ
angeliꝙ eus ab initio t̃nsgressores.⁊ ab̃
exordio peccatores. laqueos semꝑ exten¬
dent. S cuiꝰ inamanib diaĩa ẽ. ⁊ qui
nunqͣm legis dei immemor ẽ. His un¬
diq licet laqueis circumiectis a p̃cep¬
tis tam̃ non aberrauit. Semꝑ enim dõ
cogitans ab his euolat. ut in psalmo
alt̾o loquitur. Sicut passer liberatus.
ex laqueouenatoꝵ. Et dñs ip̃e ꝑ pro¬
phetam ait. Liberate uos ex laoqueo
ueneitoꝵ.⁊ auerbo conturbationis.
Non eniminiuste tendunt᷑ recia aui¬

Expanded text:
le sit, scit quam sit necessarium quotidie se manibt per memoriam legis inserere. ait enim: posuerunt laqueum mihi: et de mandatis tuis non erraui. scit in hac saeculi silua plures laqueos extendi, plures captiones parari. sermo, cogitatio, opus nostrum semper adiacentes hlaqueos: cum interdum occurrit causa irae, doloris affectio, querelae necessitas, malae cupiditatis occasio. Hos diabolus angelique ejus ab initio transgressores, et ab exordio peccatores, laqueos semper extendunt. Sed cujus in manibus Dei anima est, et qui numquam legis Dei immemor est, his undique licet laqueis circumjectis, a praeceptis tamen non aberrabit. Semper enim Deum cogitans ab his evolat, ut in psalmo alio loquitur: Sicut passer, liberatus ex laqueo venatorum . Et Dominus ipse per Prophetam ait, Liberate vos ex laqueo et a uerbo conturbationis. Non enim iniuste tenduntur retia aui
Abbreviated transcription (Latin):
quatur expostulat. Configi enim ex
timore dei carnes suas orat. qr uidicia
dei metuat. Timet et̾ni iudicũ senten¬
tiam. Timet se ñ cũ xͥ configi. ⁊ cõmori
⁊ consepeliri nouĩt se hominem. nui¬
si uetere cum uiciis.⁊ concupiscen¬
cis exuto ir telligens
nonfu

Expanded text:
quatur, expostulat. configi enim ex timore dei carnes suas orat, iudicia dei metuat. timet enim aeterni iudicii sententiam, timet non cum Christo configi et commori et consepeliri, nouum se hominem, nisi uetere cum uitiis et concupiscentiis exuto, intellegens non fu
Abbreviated transcription (Latin):
Scit in celo om̃s angelos inmeditatio¬
ne iustificationum dei ẽẽ. Nichil eñi
illic otiosum. nichil mers ẽ. Omnnes
urtittes celestes inoꝑe ministrii siuiꝑ
manẽat. Et cum nobis tunc uita ange¬
loꝵ iuuendum sit: potest scđm eos qyi
semꝑ operantur. nob̃ q eterna iustifi¬
cationum ẽẽ meditatio. Dehinc seqͥt᷑.¬

Expanded text:
Scit in coelo omnes angelos in meditatioScit in coelo omnes angelos in meditatione justificationum Dei esse. Nihil enim illic otiosum, nihil iners est: omnes virtutes coelestes in opere ministerii sui permanent. Et cum nobis tunc vita angelorum vivendum sit; potest secundum eos qui semper operantur, nobis quoque aeterna justificationum esse meditatio. 10. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ero.⁊ meditabor iustificationes tuas
semꝑ. Suꝑius dixerat aduitor. ⁊ fuis¬
ceptor. Nunc autẽ om̃iũ cõmemora¬
toꝵ rẽ precatur. ut qui susceptor ẽ
suscipiat. ⁊ qui aduttor adiuuet. Nõ
abeẽ se aduitoriũ aduuantis p̃cat᷑.
Non orat ne malignantes ñ habeat.
q ꝑ passionũ pacientiã fides oꝑat̃.
hut aduersus eos aduuietur orat. quia au¬
xilium adñosemꝑ orandum ẽ. S quem¬
admodum in suꝑeriore susceptus uiuet.
tta ⁊ hic aduitus saluabitur. Adhuc eñi
sibi obeunda ⁊ mors ẽ adhic minferis
sustinenditunc saluabter. cum ex cor¬
porea t̾renaq natura. in spiritualẽ glori¬
am tͣnsformatus. nullũ aduersaittis
inimici ꝑiculum metuat: iuuat inter
electos angłos. sit ꝑadisi incola. ⁊ absor¬
ta corruptine ex mortali immortalis ex
dei dicit. ⁊ meditaturũ semꝑ nunqͥd
ñ meditatur. qui ⁊ in meditatione sꝑ¬
auit: Potest quidẽ. ⁊ in p̾sentis uite ac
cipi opus. ut quousq in corpore sit. sẽ

Expanded text:
tificationibus tuis semper. Superius dixerat, Adjutor et susceptor meus, nunc autem nominum commemoratorum rem precatur, ut qui susceptor est, suscipiat; et qui adjutor, adjuvet. Non abesse a se adjutorium adjuvantis precatur. Non orat ne malignantes non habeat, quia per passionum patientiam fides probatur: ut adversus eos adjuvetur orat, quia auxilium a Domino semper orandum est. Sed quemadmodum in superiore susceptus vivet: ita et in hoc adjutus salvabitur. Adhuc enim sibi obeunda mors est, adhuc inferi sustinendi. Tunc salvabitur, cum ex corporea terrenaque 375 natura in spiritalem gloriam transformatus, nullum adversantis inimici periculum metuat, vivat inter electos angelos, sit paradisi incola, et absorpta corruptione ex mortali immortalis exsDei dicit, et meditaturum semper: numquid non meditatur, qui et in meditatione speravit? Potest quidem et in praesens vitae opus accipi, ut quousque in corpore sit, semp
Abbreviated transcription (Latin):
uitũ sui necessitate ꝑagunt᷑. Causam aũ¬
semꝑ p̃tendit. dep̃cationis sue. Postea
quam uoluntaria oris siuuit benepla¬
cita ẽent orauit. adiecit. Et iudicia tua
doce me. Iudicia legis agit. ⁊ quantum
i se ẽ gestis atq oꝑerib exercet. S nõ¬
dum ea intelligit. Scit enim legẽ ẽe spi¬
ritualẽ. ⁊ illud quod sub specie p̾senti¬
um oꝑationum continetur nosse festi¬
nat. Eaqeum quis. necesse ẽ. doceri po¬
stulet que ignorat. Totum autẽ se ꝓpha
secundũ sacramenti sui constitutionẽ
deo dedit. Humiliatus ẽ ualdeuolun¬
taria oris eius placentia sunt. Nunc
eique in dei manib semꝑ ẽ ⁊ legis dei
non obluuscitur dicens. Anima mea
imanib tius semꝑ: ⁊ legẽ tuã non¬
uuit sum obitus. Totum quod unũ. deo usũ.
Om̃is enim sensus. ⁊ sp̃u in deo ẽ. Nul¬
lum tempus admittitur. quod subre¬
ꝑelegis possit obluuo. In om̃ib enim ẽ¬
suis oꝑib ⁊ cogitationib deus cogitat᷑.

Expanded text:
untur. causam autem semper deprecationis sua?. postea enim quam uoluntaria oris sui ut beneplacita essent orauit, adiecit: et iudicia tua doce me. iudicia legis agit et, quantum in se est, gestis atque operibus exercet; sed nondum ea intellegit. scit enim esse legem spiritalem. et illud, quod sub specie praesentium operationum continetur, nosse festinat: ea enim quis necesse est doceri postulet, quae ignorat. Totum autem se propheta secundum sacramenti sui constitutionem deo dedit. humiliatus est , uoluntaria oris eius placentia sunt: nunc eius anima in dei manibus semper est et legis dei non obliuiscitur dicens: anima mea in manibus tuis semper: et legem tuam non sum oblitus. totum, quod uiuit, deo uiuit. omnis eius sensus et spiritus in deo est; nullum tempus admittitur, quo legis possit obliuio. in omnibus operibus et cogitationibus deus cogitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pus suum impleant. t̃n qi coacta.
sunt: merito plene gratie indigent.
Unde gͥ ꝓpha opus suũ dilectionis.
pocius quant̾roris ẽẽ. ⁊ ex caritate
obsequium suum. ñ ex metu suscipi cogno¬
scit. Multi ieuinant. dũ a nobis ob¬
iugari timent. Multi aliquid inusũ
ĩdigentũ prebent. dum exprobrari
irresigiosam auaritie sue ⁊ initilẽ
cupiditatẽ ꝑtumescunt. Multi ecele¬
siam adeunt dũ argui absentiã suã
⁊ negligentiã erubestunt. Sed ñ om̃s
icd quod faciũt ⁊ amant. In amorẽ gͦ
ñ potest incid̾e necessitas obsequele qi
nemo id qd̾ diligit ñ uult. Infacitou̾
potest non subẽe dilectio. dũ id effictt᷑.
quod ñ fecisse aut t̾ror aut pudor sit.¬
S ꝓpħa in nullo infirmꝰ ẽ. Quod ama
facit. ⁊ quod facit indeficienter exercet.
Legẽ enim qͣm diligit. õĩdie sñ int̾¬
missione meditat᷑. Nonsubrepũt a¬
lia occupationũ studia. non int̾ueni¬
unt diuersi seculariũ curarũ estus.

Expanded text:
pus suum inpleant, tamen, quia coacta pus suum inpleant, tamen, quia coacta sunt, merito plenae gratiae indigent.ur Propheta opus suum dilectionis potius, quam terroris esse: et ex charitate obsequium suum, non ex metu suscipi. Multi jejunant, dum a nobis objurgari timent. Multi aliquid in usum indigentium praebent, dum exprobrari irreligiosam avaritiae suae et inutilem cupiditatem pertimescunt. Multi ecclesiam adeunt, dum argui absentiam suam et negligentiam erubescunt. Sed non omnes id quod faciunt, et amant. In amorem ergo non potest incidere necessitas obsequelae: quia nemo id quod diligit non vult. In facto vero potest non subesse dilectio, dum id efficitur, quod non fecisse aut tsed propheta in nullo infirmus est. quod amat, facit et, quod facit, indeficienter exercet. legem enim, quia diligit, omni die et sine intermissione meditatur. non subrepunt alia occupationum studia, non interueniunt diuersi curarum aestus,
Abbreviated transcription (Latin):
le nob̾ hoc ac netessa¬
riũ ꝓphe opus ẽ. quo
ad perfectam dei co¬
gnitionẽ atq obeditionẽ edocemur. Du¬
ab nos reb maxime infirmitatis nr̃e
congrius instituit: ut ⁊ deum qͥ igno¬
ratus sit nouerimꝰ. ⁊ mandatis eius
scdm uolũtatẽ decreti sui obtemꝑemꝰ.
ꝑfectum enim legis ⁊ ꝓpb̃arum ⁊ cuã¬
gelioꝵ uirum in om̃i psalmustius cor¬
pore ꝓpħ̃a confirmat. uel ex sua ut ex
alterius quẽ instituat ꝑsona. ciui infi¬
dictia sit hec de se que subiecta sunt¬
p̃dicare. Est autẽ dignum contueri qͣ
uerboꝵ diligentia qͣ intelligentie abso-¬
tuam dñe. Tota die meditatio mͥ est.
Omptũ itaq fuerat dixisse. Quom
feci legẽ tuam. Sed qr maius meritũ
ẽ amantẽ aliquid pocius ag̾e. quͣa ti¬
Differt enim longe obsequiũ amoris.
a timoris officio: nec hab̾et gr̃am uo¬
luntatis necessitatis oꝑatio. Non oĩa
enim ad ꝑfecti obsequii consumma¬
tionẽ. sͥ illa sufficiunt. que qͣmius o¬

Expanded text:
le hoc nobis ac necessarium Prophetae opus est, quo ad perfectam Dei cognitionem atque obeditionem edocemur. Duabus nos rebus maxime infirmitati nostrae congruis instituit; ut et Deum qui ignoratus sit noverimus, et mansecundum decreti sui obtemperemus. perfectum enim legis, prophetarum et euangeliorum uirum in omni psalmi istius corpore propheta conformat uel ex sua uel ex alterius, quem instituat, persona, cui in fiducia sit, haec de se, quae sunt, praedicare. est autem dignum contueri, qua uerborum diligentia, qua intellegentise absotuam, domine! tota die meditatio est mihi. promptum utique fuerat dixisse: quomodo feci legem tuam! sed quia maius meritum est, amantem aliquid potius agere quam tidiffert enim longe obsequium amoris a timoris officio; nec habet gratiam uoluntatis necessitatis operatio. non omnia enim ad perfecti obsequii consummationem sibi illa sufficiunt. quae, quamuis o
Abbreviated transcription (Latin):
aluud pollicitos. ⁊ aluid nunc agentes¬
S hic p̾uaricantes ẽe exeistimantur.
omnes pectatores tͥre. Nullus excipitur¬
neri gracialiter. ad om̃s preuaricationis
nomen refertur. Lex enim ueluti natu¬
ralis ẽ. inuiriam memini afferre. nicħ
alienum preriꝑe. fraude ac ꝑuirio ab¬
stinere. alieno conuigio non insidiari.
Nouit ⁊ hanc nature apłs legẽ dicens.
Cumenim nationes quelegẽ non habẽt.
naturalit̾ scdm legẽ faciunt: tales ho¬
mines legẽ non habentes. S ip̃i non sunt
lex. qui ostendent opus legis scͥptum
in cordib sius. Gp̃uaricatores existimã¬
tur. qr qͥd naturali lege accipiunt. De¬
relinquẽnt̃. furẽ quis deprehensũ. aut
adulteriũ. aut homicsdã. arguet lege
nature. S si in in his ip̃e uersetur. p̃ua¬
ricator ẽ legis. Nouit etiam cũ ait pecca¬
celi peccatores. Audiamus etiã eungeli¬

Expanded text:
alalSed hic praevaricatores esse existimantur omnes peccatores terrae: nullus excipitur, generaliter ad omnes praevaricationis nomen refertur. Lex enim veluti naturalis est, injuriam 376 nemini inferre, nil alienum praeripere, fraude ac perjurio abstinere, alieno conjugio non insidiari. Novit et hanc Apostolus legem, dicens: Cum enim nationes, quae legem non habent, naturaliter secundum legem faciunt, tales homines legem non habentes sibi ipsi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. ergo praeuaricatores existimantur, qui, quod a natura legis accipiunt, derelinquunt. furem quis deprehensum aut adulterum aut homicidam arguet lege naturae. sed si in his ipse uersetur, praeuaricator est legis. Nouit etiam, cum ait peccapeccatores. audiamus enim
Abbreviated transcription (Latin):
xiliũ ⁊ susceptionẽ ob hec ꝓpħ̃a orat.
ne cũ discedentib aiustificationib
dei. ⁊ ip̃e spernatur. S hic seruata ea
rationẽm. ut ñ dictumsit spreuisti
omnes peccatores. s spreuisti om̃s dis¬
cedentes. Si enimꝰ perneret. ds petca¬
tores. omnes ittiq spern̾et qr sine pec¬
cato nemosit. S sꝑnit discedentes se
quos apostatatas uocant. neq int̾ ẽ
an iniunstifuationib qͥd aliqͣndo fuerit
Spernendus enim a deo ẽ quisq dis¬
cesserit. qr manentis mertiũ conseuat
consumiatio ꝑmanendi. Differt uͦ
a pectatore discessio. qr pectatori ue¬
sione se dampnat. que hinc orttur.
cum uoluntas eoꝵ qui decessuri sũt
ẽ iniqͣ. Dehinc sequitur. Preuarican¬
tes deputaui omnes peccatores terre.
ideo dilexi iustificationes tuas. Sẽꝑ
ꝓpħe sermo longe ⁊ ułtͣ cõmunẽ sen¬
sum se tendit. Nos enuim p̾uaricatorẽ
eos existimamus. qui susceptã fidẽ &
cognitionẽ di adeptam relinquunt.:

Expanded text:
xilium et susceptionem ob haec propheta orat, ne cum discedentibus a iustificationibus dei et ipse spernatur. sed hic seruata ea ratio est, ut non dictum sit: spreuisti omnes peccatores, sed: spreuisti omnes discedentes. si enim peccatores deus sperneret, omnes utique sperneret, quia sine peccato nemo sit. sed spernit discedentes a se, quos apostatas uocant. neque interest, an in iustificationibus dei quis aliquando . spernendus enim a deo est, quisque discesserit, quia manentis meritum conseruat consummatio permanendi. differt uero a peccato discessio, quia peccato uesione se damnat; hinc oritur, cum uoluntas eorum, qui discessuri sunt, est iniqua. Dehinc sequitur: deputaui omnes peccatores , ideo dilexi iustitias tuas. semper prophetae sermo longe se et ultra communem sensum extendit. nos enim praeuaricatores eos existimamus, qui susceptam fidem et cognitionem dei adeptam relinquunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. quib pͣdentiꝰ in mandatis dei ẽ
datum legis ielertanqͣm ꝓpriũ ⁊ here¬
cisionis: auctorẽ ñ habentib. quid cir¬
cumtisio ĩ signo tantũ constituta iã
proderit. Q d abb̃ti religio dñm sabbi
nescientib oꝑis afferet. Quid pasce ag¬
nus. liminũ sãguis. ⁊ azimoꝵ festuu¬
tasᷤ agnũ dei. ⁊ azima sinceritatis. ⁊ sai¬
guinẽ salutis ignorantib auxili p̃¬
stabit: Mandata exercent. s efficienti¬
entiã mandatoꝵ ⁊ tempꝰ ignorant.
Legẽ legunt. s eã legente ⁊ nesciente ui¬
deo xp̃ians intelligit. Inimicus pla¬
ne hic ꝓpħe ẽ. parricidales manus uni¬
gentto dei filio inferens.⁊ salittarẽ
generis humani ⁊ utte etene largitorem
morte qͣntum in ip̃o ẽ condempnaris.
Pre his gͦ om̃ib in dei mandato prudẽ
nificasse intelligeret᷑. il quod consequit᷑¬

Expanded text:
cos, quibus prudentius in mandatis Dei est datum legis Judaei tamquam proprium et haerecisionis auctorem non habentibus, quid circumcisio in signo tantum constituta jam proderit? quid sabbati religio Dominum 357 sabbati nescientibus opis afferet? quid paschae agnus, liminum sanguis, et azymorum festivitas, agnum Dei et azyma sinceritatis et sanguinem salutis ignorantibus auxilii praestabit? Mandata exercent; sed efficientiam mandatorum et tempus ignorant. Legem legunt; sed eam, legente et nesciente Judaeo, Christianus intelligit. Inimicus plane hic Prophetae est, parricidales manus unigenito Dei filio inferens, et salvatorem generis humani et vitae aeternae largitorem morte quantum in ipso est condemnans. Prae his ergo omnibus in Dei mandato prudentnificasse intelligeretur, id quod consequit
Abbreviated transcription (Latin):
euis intelligit. S qui cõmue nobis
⁊ inimicis nr̃is in preceptis ẽ dei. qued¬
ea non solum ne medioertt̾ quidẽ com¬
ꝑta habent. uerũ ne iniciũ saltẽ cognos¬
cendi consectant᷑. Et quid magnũ si
inimicis suis in mandatis dei ꝓpħa
p̾dentior sit. Quando enim in aĩantia
saxa. ⁊ metalla. aut ligna uenerantes.
consequi aliquid de uiuentis atq et̾ni
dei cognitionẽ potuissẽt. ut his ꝯꝑatꝰ fi¬
eret ꝓpħa prudentior: S om̃is hec im¬
pioꝵ error ip̃m illud nom cũ lege. ⁊ ꝓ

Expanded text:
eius intellegit. sed quid commune nobis et inimicis nostris in praeceptis est dei, qui non solum ne mediocriter quidem conperta habent, uerum ne initium saltim cognoscendi consectantur? et quid magnum, si inimicis suis in mandatis dei propheta prudentior sit? quando enim inanimantia saxa et aut metalla aut ligna uenerantes consequi aliquid de uiuentis atque aeterni dei cognitione potuissent, ut his conparatis fieret propheta prudentior? sed omnis hic impiorum error ipsum illud nom
Abbreviated transcription (Latin):
fructib bonis. iudicans sine simulatõe.
fructus autem iusticie in pace semina¬
tur. facientib pacem. Et poeta ait. Su
ꝑi procul hanc a uent ite pacem. lib̾¬
tas cum pace ꝑit. Et cato uidens quia
omnia cesar erat. & statum rei publice
ꝑire ait. Si audetis o suꝑi sustinere
rem publicam et libertatem romanorũ
deꝑire: sustinebo quidem & ego. Qerum
proea quicquid posit᷑o exꝑiar: honestiꝰ
iudicans lib̾tatem trahendam ẽẽ in
seruitiitem qͣm ituram. econtͣrio rex eze¬
chias mollissimum u̾bum protulit .c.uii.¬

Expanded text:
fructibus bonis, non judicans, sine simulatione. Fructus autem justitiae in pace seminatur, facientibus pacem. » Et poeta ait: . . . . Superi, procul hanc avertite pacem. Libertas cum pace perit. Et Cato videns quia, « omnia Caesar erat, » et statum reipublicae perire, ait: Si audetis, o superi, sustinere rempublicam et libertatem Romanorum deperire, sustinebo quidem et ego, verum pro ea quidquid potero experiar, honestius judicans libertatem trahendam esse in servitutem, quam ituram. E contra rex Ezechias mollissimum verbum, pessimu
Abbreviated transcription (Latin):
mias. cxxxu. osedechia. Oiri pacifici tui
seduxerunt te. &e p̾ualuerunt adũsum
te. demerserunt in ceno et lubrico pe¬
Non ueni pacem mitt̾e in t̾ram. qui a hoc
ore scõrum gladius ce mors. In ore autẽ
Unde. Mei autem pene moti sunt pedeᷤ
pene effrisi sunt .g. mei. quia ⁊ elani
ptum. resolutõem et ignauiam. Unde.
In pace eccłie a maritudo mea amaris¬
suma. et poeta. Nunc patimur longe
pacis mala seuior armis. lixxuria
incubuit. uictumq ulciscit᷑ orbem. qͥa
nec facile ẽ equa commoda mente ca¬

Expanded text:
mias c. XXXVIII: « O Sedecia! viri pacifici tui seduxerunt te, et praevaluerunt adversum te, demerserunt in coeno et lubrico peNon veni pacem mittere in terram, » quia hocore sanctorum gladius et mors, in ore autem Unde: « Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi ptum, resolutionem et ignaviam. Unde: « In pace, ecce amaritudo mea amarissima . » Et poeta: Nunc patimur longae pacis mala, saevior armis Luxuria incubuit, victumque ulciscitur orbem. Quia: Non facile est aequa commoda mente ca
Abbreviated transcription (Latin):
fortes in bello. ce pugnate ẽ¬
autiquo serpente ciuius sem¬
dus et caro. Non coronabit᷑ luuiũ
nͥ qui legittime certau̾it. In in habi¬
certamine autẽ que pax ẽẽ pt: tare fa-
tidabit bñdicet postea populo suo.
in pace. Et sc̃s ⁊ acarias plenus spũ¬

Expanded text:
 et pugnate antiquo serpente, cujus semdus, et caro. Non coronabitur  qui legitime certaverit . » In certamine autem, quae pax esse potest? dabit; benedicet » postea « populo suo in pace . » Et sanctus Zacharias plenus Sp
Abbreviated transcription (Latin):
equitur de effectu ꝑ acis ip̃a ẽ q̃
sola domum edificat domino.
Unde dauid. Quia uir sanguinum
erat: ꝓhibitꝰ ẽ edificare domum domi¬
no. Salomonuero et si flagitiosus tñ
quia sine bello fuit in pace pacificus.¬
es. missus ẽ edificare domum domino.
Eece qͣm abhominabile ẽ bellum domi¬
no: maxime cum domesticis fidei. Si

Expanded text:
equitur de effectu pacis. Ipsa est, quae sola aedificat domum Domino. Unde David, « quia vir sanguinum erat, prohibitus est aedificare domum Domino . » Salomon vero , etsi flagitiosus, tamen quia sine bello fuit in pace pacificus, jussus est aedificare domum Domino. Ecce quam abominabile bellum Domino cum domesticis fidei. Si
Abbreviated transcription (Latin):
inmicicias posuit ds int̾¬
bominem et illum serpen¬
tem. nec a carne quia nat᷑a¬
lit̾ ex pͥma sua maledictõe¬
spinas ce tͥbulos g̾minat
nobis etiam cum illam o¬
ꝑamur ꝑ culturam discipli¬
ne. S nec a mundo pacem¬
hr̃e posumus. quia domi¬
nus ait discipulis suis. In¬
mundo p̾ssuram habebi¬

Expanded text:
imicitias posuit Deus inhominem et illum serpentem . Nec a carne; quia natliter ex prima sua maledictspinas et tribulos germinat nobis , etiam cum illam oper culturam discipliSed nec a mundo pacemere possumus, quia Domnus ait discipulis suis: mundo pressuram habebi
Abbreviated transcription (Latin):
mus ce requiesc̾e ceꝑimus sĩ¬
głarit᷑ in spe constituti: tũc suetudo
pͥmo ab hiis tͥb pacem ha ⁊ huius¬
bebimus. Nunc autẽ int̾im
xp̃c si uenit mitt̾e pacem in¬
terra. s gladium. et passur̃¬
ip̃e iubet habentem tuncã¬
uendere eam & em̾e gladiũ.
Tempus enim belli modo ẽ.¬
Tempus autẽ pacis a morte¬
incipit. Militia ẽ enim uita¬
hominis suꝑ t̾ram. Unde

Expanded text:
 requiescere coeperimus singulariter in spe constituti , tunc primo ab iis tribus pacem habebimus. Nunc autem interim us non venit mittere pacem interra, sed gladium ; et passuripse jubet habentem tuniendere eam et emere gladium Tempus enim belli modo Tempus autem pacis a morteincipit. « Militia est enim vitahominis su
Abbreviated transcription (Latin):
uere in xp̃o ꝑsecutionem pa¬
deb̾e pacem hr̃e ab illis cũ
hoc sit impossibile in hac¬
uita. ubi semꝑ caro concupi¬
scit adu̾sus sp̃m scm. et sp̃c¬
adu̾sus carnem. Nam qui¬
ab illis pacem ht &e cum il
lis pacem ht̃ contra consiliũ¬
saprẽtis agit qui ait. Non

Expanded text:
ere in Christo persecutionem padebere pacem habere ab illis, cum hoc sit impossibile in havita, ubi semper caro concupiscit adversus spiritum, et spadversus carnem . Nam quiab illis pacem habet, et lis pacem habet, contra consiliSapientis agit, qui ait: « Non
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Non ẽ uobis collutatõ pacem h¬
nem subaudi tm̃. s etiam
aduersus pͥncipes &e pote¬
states. ⁊ c̃. Nõ possumus
hr̃e pacem a diabolo. qui a

Expanded text:
ait: « Non est vobis colluctatio anem, » subaudi tantum; « sed etiam adversus principes et potestates , » etc. Non possumus habere pacem a diabolo, quia