comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑlanta pectis eoꝵ. planta pedis uituli. Qͥa
enim p̾cicores sẽi boum nomine designant᷑:
docet paulus apłe iegis testimoniũ exꝑoñẽs.
Non obturabis os boui trituranti. In scĩs gͦ
p̃dic̃orib planta pectis ÷ uituli. scilicet matu¬
re incedens. & fortis. & dtuisa qr unꝰ qͥsq p̃di¬
cator o ueneratõnem ht̃ in maturitate. et
fortitudinem ĩ oꝑe. & diuisionem ungule ĩ
diseretione. Non enim facile p̃dicatio eiꝰ accipi
tͦ si ĩ morib ienis ẽt uideat᷑. ꝙ milla erit ma¬
turitatis ostensio. si contͣ aduersa om̃ia non
affuerit oꝑis fortitudo. uirtritis autẽ meri¬
tum ip̃a fortitudo oꝑis amittit. si distreta
in intellectu nõ fuerit.

Expanded text:
 Planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. 4. Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram exiuit sonus eoꝵ & infmes orbis terre.
uerba eoꝵ. Bene aut̃ es candens clrͦ. qr uita
p̃aicantiũ sonat ꝙ ardet. Ardet enĩ desidio.
sonat uerbo. Es gͦ candens est p̃dicatio aceñ¬
sa: S de candenti ere scintille ꝓdeunt. qr de
eoꝵ exhoitationib uerba flammantia ad aures
tetigerint incendunt. Considerandũ qͦ est
qd̃ seintille subtiles ualde et tenues sunt.
tartũ ualent aꝑire uerbo. qͣntũ post
ardere desiderio¬

Expanded text:
 sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere de
Abbreviated transcription (Latin):
tante iã uirtutis ĩ uenerĩt. utei loqͥ nõ¬
ꝯtraria ñ p̃sumant. qr sub uersores ẽẽ nõ
post̃. statĩ scorpiones funt. Senpio enim
palpando incedit. s catida ferit. Nec mord⁊
a facie. s apost̾iorib nocet. Seorpiones enĩ
st̃ homiẽs blandi ⁊ malicios i. qͥ bonis
serint derogat̃. s corpiones gͦ sunt. qui
blandi ⁊ ĩnoxii ĩ facie iuicdent᷑. s post doisũ
pditant unde uenenũ fundant. Qͥ enĩ in
occulto feriut̃. qͣsi mortẽ latent̃ trahunt.
Unde etiã ꝑ psalmistã clirꝰ. Ciccõ dederũt
me sieut apes. m exarsert̃ sic̃ ignis ĩ spmis
Apes enĩ mel ĩ ore hñt. ĩ aculeo candle uulnꝰ.
Et om̃s qͥ lingͣ blantirnt᷑. s latent̃ ex mali¬
cia feriũt apes st̃. qi loq̃ndo cdulcedinẽ mellis

Expanded text:
am virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio enim palpando incedit, sed cauda ferit; nec mordet a facie, sed a posterioribus nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blandi et malitiosi, qui bonis sinunt. Scorpiones ergo sunt qui blandi et innoxii in facie videntur, sed post dorsum portant unde venenum fundant. Qui enim in occulto feriunt quasi mortem latenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feri
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem. Unam ad orientem. Aliam ad
aqͥ lonem. Berciam ad meridiem. ꝓdita
inoriente est ficles. qr ꝑ ipsam lux uera
nascit᷑ in mente. Porta acd aqͥlonem. spes.
peret misccłia. funditꝰ perit. Uñ necẽe

Expanded text:
charitatem: unam ad orientem, aliam ad aquilonem, tertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente est fides: quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: peraverit, funditus perit: unde necesse
Abbreviated transcription (Latin):
talerit. Qui erit seruus inscł̾m ut ẽẽ post
scłm liber possit Inscł̾m et enĩ seruus est.
qͥ ꝑ actiuã uita hominib seriure ctisposint
ut post p̃̾sens scłm ad ubertatẽ uerã ualeat
ꝑuenirẽ. De qua ꝑ paulũ drͦ. Qͥ a et ipsa
ereatura liberabit᷑ aseruitute corruptionis
in libertatem głe filioꝵ dei: Tunc et enĩ in
nobis uera libertas erit. eũ ad głam filioꝵ d̾i
ad optio nr̃a ꝑuenerit. N unc uͦ ñ solum
actiua uita inseruitute ÷ s ip̃a qͦ cõtemplatõ
qua suꝑnos rapim᷑ libertatem m̃tis adhue ꝑfecte
uidet᷑. Ipã tñ ĩ qͣntalib⁊ sit cõtemplatõis angͥtia
actiua uita llade est latior. atq sublimior.
q̃ ad qͣndam m̃tis lib̾tatẽ tͣnsit. temporalia
nõ cogitans s eterna. Qͥ aitaq cõtemplatiua
uita ad suꝑiora euolat. et actiue lute longe
suꝑ. ꝗͣdam tit ita dicam clignitate sectiritatis
t manus hominis sub pennis eoꝵ Sintiero

Expanded text:
tare. Qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum enim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libequa per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Tunc etenim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis Et manus homini
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutes acciꝑs. ex qͥb reliq̃ uictutes oriunt᷑.
uides prudentiã. foititidinẽ. iusticiã. atq
temꝑantiam. Quas nimirũ uirtutes tunc
ueracit̃ accipimꝰ. cum earum orelinẽ eusto¬
aimꝰ. Prima qͥ ppe prucientia. Sed̾a fortitudo.
tercia. Iusticia. quarta temperantia est. Qͥd
enim ꝓdesse potest pruclentia. si fortitudo
desit  Scire et entm cuiq quod ñ potest.
facere. pena magis qͣm uirtus est. S qͥ pru¬
denter intelugit qd̾ agat ꝙ fortit̃ agit qd¬

Expanded text:
tutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ passio. ꝑleonem uero auctoris
nostri resurrectio designatir. De
incarnatõne autem unigeniti filii qua
reclẽpti sumꝰ. om̃s electi leratisunt. de
moite uͦ iliiꝰ ip̃i electoꝵ pͥmi sc̃i apostoli
contristati qui iterum de eius refurrec¬
tione gaiusi sunt. Quia gͦ eiꝰ & natruitas
& resurrectio leticiam discipłis p̾buit.¬

Expanded text:
vitulum passio, per leonem vero auctoris vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt; de morte vero illius ipsi electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis p
Abbreviated transcription (Latin):
tudiem securitatis leo ꝑ eõtemplatõnem
uero efficit᷑ aquila recte ꝑ hec seã anima¬
lia signari unus quisq ꝑfectus potest.
Quod idcirco dicimꝰ tit ea que de quatuor
animalib dicta sunt ꝑtinere etiam ad ꝑfec¬
toꝵ singłos clemonstremꝰ. S magna nobis
ont᷑ cur homo ꝙ leo adextris ip̃oꝵ quatuor
uitulus uero asinistris ip̃oꝵ quatuor
ẽe ꝑhibetur. Neq enim sine addmiratõe
istris et unum hoc ẽẽ asinistris dicat᷑.
Et rursus querendũ ÷ cur aqͥla ñ adex¬
tris uel sinistris. s desuꝑ ip̃oꝵ quatuor
ẽẽ memoret᷑. Duas itaq nobis questiones
obicimꝰ. quas oportet ut aꝑiente dño clis¬
soluamꝰ. homo gͥ et leo: adextris: uitulus
uͦ asinistris eẽ ꝑhibet᷑. A deetris et enim
leta. asinistris uero tristia habemꝰ. Unde
et sinistrum nobis ẽẽ dicimꝰ. hoc guod
ad uersum esse deputamꝰ. Et sieut e¬
p̾fati sumꝰ. ꝑ hominem incarnatio. per

Expanded text:
tudinem securitatis leo, per contemplationem tudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur. Neque enim sine admiratione tris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursum quaerendum cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et, sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰqͥsq electoꝵ istis animalium uisionibuᷤᷤ
ex pͥmat᷑. ostẽdamꝰ. Om̃is ⁊ enim eledꝰ atꝙ
in uia dm̃i ꝑfectꝰ. ⁊ homo ⁊ uitulus. ⁊ leo
simul ⁊ aqͥla est. Homo eñĩ rationale aui
mal ẽ. intulus autẽ in sacͥficio mactari
solet. Leo uero fortis est bestia: sicut scͥp¬
tũ est. leo fortissimꝰ bestiarũ. ad uulliꝰ pa¬
uebit occursum. Aquila ad sublimia uo¬
lat. ⁊ in reuerberatis ocłis. solis radios ĩtẽdit.
Om̃is itaq. qui in ratione ꝑfectus est: homo ẽ.
W qm̃ seinet ip̃m ab huius scłi uolunitate mor¬
tificat uitulus est. Quia uero ipsa sua spon¬
tanea mortificatõne. contͣ aduiersa omĩa
foititudinem securitatis habet leo est
Unde seriptum est. Iustus autem quasi
leo confidens absq terrore erit Qla uero
sublimiter comtemplat᷑ ea que celestia et
atq eterna sunt. aquila est. Igitꝰ qm̃
uistus quisq ꝑ rationẽ homo ꝑ sacrifici¬
um mortificatõnis sue uitulus ꝑforti¬

Expanded text:
is animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus estEt quoniam semetipsum ab hujus saeculi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia et aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per forti
Abbreviated transcription (Latin):
ingilauit. Ipse etiam post resurrectionem
ascendens ad celos: in suꝑioribus est leuatꝰ
in aqͥla. Totũ gͦ simul nobis est: qui et
nascendo homo ⁊ moriendo uiculus. et re¬
surgendo leo.⁊ ad celos ascendendo aqͥla fc̃s
est: Sed quia ꝑ hec animalia euũagłistas
quatuor.⁊ sub eoꝵ spetie simul ꝑfectos om̃s¬

Expanded text:
vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos om
Abbreviated transcription (Latin):
uius cutusq libri eut᷑iangłici exorddia
testant᷑. Nam quia ab humana gn̾atõne
cepit. iure ꝑ hominẽ matħs. quia ꝑ clamo¬
rem in cleserto recte ꝑ leonem marchus. qr
a sacrifieio exorsus est bñ ꝑ uitulũ lucas:
Q uero a diuinitate uerbi cepit. digne ꝑ
Aquilam significat᷑ iohannes. Qui clicens
inpͥncipio erat uerbum et uerbum erat
apd dm̃ et deus erat uerbum: dum in
ipsam tliumitaris substantiam ĩtentlre:
quasi more aquile ocłos insolem
sinr redemptoris nr̃i. ipse aut̃ redem¬
per hoc quod menbra enis figurata sunt.
nil obstat. si etiam in his om̃ib et ipse signe¬
tur. Ipse enim ingenitus cłi filius. ue¬
raciter factris est homo. ipse insacrificio
redemptionis nostre clignatus est mori. ut
uitulus. ipse ꝑ uirtutem sue forritulinis
surrexit ut leo leo eciam aꝑtis ocłis dormi-
re ꝑhibet᷑. quia in ipsa morte in qua ex hu¬
manitate nr̃ redemptor dormire potuit
ex diuinitate sua immortalis ꝑmanendo

Expanded text:
iuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae oculos in solem sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redem per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur; quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt᷑ pauoiem atq torporẽ bñ oꝑari neglig̃.
cũ sol iusticie. in iudicio uelut in estate.
claruerit. m̃dicat uitam s ñ accipit. qr
ꝓpt̃ illam bona oꝑari cõtẽpsit.
Alius despectis carnis desidiis
cuncta relinquere & om̃ipotentis dĩ sȩ
sub continentie & castitatis freno deliberat.
S cum cecidisse alios etiam post castitatem
conspicit hoc ipsum facere quoa de liberauerat
ꝑtimescit. fit q ut retͦ ꝑ cogitatõnem redeat.
qui aclanteriora respiciens iam mentis g̃ssib
acl alta ibat. Dequo bñ ꝑsalomonẽ drͦ. Qͥ
obseruat uentũ ñ seminat. q qͥ considerat
nubes nunquam metit. Uenti qͥppe no
impeuit mibis uero appellatõne pec̃or
exprimit᷑. qui tẽptatõnis impulsione

Expanded text:
tis atque torporem bene operari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia propter illam bona operari contempsit. Alius, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere et omnipotentis Dei se sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metet . Venti quipimpellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd enĩ ꝑsenartũ numerũ. nͥ actiue tute
ꝑfectio designat᷑ͦ : ¶ͥdꝑ septenariũ nͥ cõtẽ¬
plattiia expͥmit᷑ : Sex gͦ annis seruit. et
buerit ad cõtẽplattue uite libertatem tͣnsit
Et notanclũ oid̾ gͣtis liber eg̾ait᷑ qr hii qui
postꝙͣ omĩa fec̾int. dicũt se ĩutiles seruos.
eis peł duibio sicut ip̃a actrua fuit exiime¬

Expanded text:
 activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa vita exprimitur? Sex annis servit, et buerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos. Eis procul dubio sicut ipsa activa vita fuit ex mune
Abbreviated transcription (Latin):
si negligunt bona oꝑari q̃ post̃. Illa gͦ ĩ necẽi¬
tate. hec ĩ uoluntate est. Illa ĩ serutitute. ista
ĩ libertate. Hun est enĩ qd̾ ad mousen dr᷑ S i
emeris seriũ hebreũ sex anns seruiet tͥ. ini
septimo eg̃diet᷑ libergratis. Cum qͣli ueste
intrau̾it. cum tali exeat. Hebreus enim

Expanded text:
si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi, in septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intraverit, cum toli exeat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et si ꝑ aerruani boni aliqͥd agimꝰ ad
celeste tñ des idexiũ ꝑ cõtẽplatinã uolamꝰ.¬
sen actiua seruitꝰ. c̃otẽplatitia añ lib̾tas
uocat᷑. q eũ utreq inte ex dono sint gr̃e:
gͦ uita intͣre posseint ad celestẽ patͥam
qui bona q̃ possunt oꝑari ñ negłignnt:
ime acliua autẽ int̾re ñ possunt. Si ue

Expanded text:
aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamusen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur . Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiaergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si ne
Abbreviated transcription (Latin):
plecumq iustiria si modũ ñ ht̃. ĩ erudleli¬
tatem eacdit. Ipsa gͦ iustieia uera iusticia
est. que se temperantie freno moderat᷑. ut ĩ
relo quo qͥsq feruet. sit etiam temperans
ne si plus ferueat ꝑdat irsticiã. euius
seruare moderamina ignorat. Due aũsunt
uenturã iam reqͥem degustat. Qͥditaq ꝑ
manuis nͥ actiria: ⁊ qͥd ꝑ pennas nͥ cõtẽpla¬
tiua uita signat᷑. Manꝰ gͦ homutis sub
pennis eoꝵ ÷ icl iurtꝰ oꝑis sub uolatu ẽõtẽ
plationis. Q uodbñ ĩ eiuangłio due ile
mulieres designant. martha scilieet et maria
Martha enim saragebat eirea frequens mi¬
nisteriũ. maria aũ sedebat ad pedes dñi. et
uerba eiꝰ aucdiebat. Erat gͦ ima intenta oꝑi.
altera cõtẽplatõni. Una actiue serurebat
ꝑ exterius mitusterrũ: altera cõtemplatrue.¬
Et ꝙͣtus actiua bona fit. melior ÷ ẽõtẽp lattua¬
t̃n. qr ista cũ moitali uita deficit illa uͦ in
ĩmoitali trita pleniꝰ excrescit. Unde drͦ. ma¬

Expanded text:
ia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. « Martha enim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . » Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplatEt quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Ma
Abbreviated transcription (Latin):
aucto ꝓphetie spũ penniata aĩalia subtilit
deseribunt᷑. ut hec euuangłistarũ t¬
significare ꝑsonas ipsa nobis subtilitas descͥp¬
tionis aꝑiat. nichilq sermo di nr̃o iutellectu
auhietatis relinquat. Ecce enun drͦ¬

Expanded text:
ophetiae spiritum pennata animalia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim d
Abbreviated transcription (Latin):
portam ing̾dimꝰ. S eum post hee ad
eternã uitam ꝑducimͦ porte nr̃e atͥa
in eõfessionũ lauc̃ib intͣmꝰ. qr ibi
i am angustia ñ erit. eũ nos leticia
eterne sollẽp̾niratis assup̃serit. propt̃
cõfessionis nr̃e angustiã ueritas clicit.
Tnttate ꝑ angustem portam. Adatͥũ

Expanded text:
dimur; sed cum post hęc ad aeternam vitam perducimur, portae nostrę atria in confessionum laudibus intramus, quia ibi iam angustia non erit, cum nos laetitia ęterne sollemnitatis assumpserit. Propter quam confessionis nostre angustiam veritas dich: Intrate per angustam portam! Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
a morte resurgere. clies qͥppe comin icꝰ
qͥ terciꝰ ÷ amorte am̃ea. aconditione
lierũ numerat᷑ oetauuꝰ. qr septimũ
seqͥt᷑. unde m ip̃a uera redẽp̾toris nr̃i
passio. q uera resurrectio. figurauit
aliqͥd̃ cie suo corꝑe in dieb passionis
sue. Sexta enĩ feria passus. salb̾o
reqͥeuit ĩ sepulero. Anĩco autẽ clie
resurrexit amorte. Presens et en iuz
uita nobis adhuc est sexta feria. qr in

Expanded text:
a morte resurgere. Dies quippe Dominicus, qui tertius est a morte dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio, figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae. Sexta enim feria passus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominico autem die resurrexit a morte. Praesens etenim vita nobis adhuc sexta est feria, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
mensuratũ. Tbi enĩ om̃s recipiendi
st̃ : qͥ nẽ et in exereitio oꝑis laborãt. e¬
& acl eterna gaudia ꝑ cõtemplat᷑ois
grãm suspirant. Nec un merito
mensura uestibuli ĩ octo cubitis
ponit᷑. qr septem dieb uniuersũ
tempꝰ euoluit᷑. Eterna et en un
clies q̃ expleta septem lierum
uicissitucline seqͦr. scł octaua est.
Unde etiam psalmista resurrectiõis
cliem consiclerans. qr de extremi
udicii erat distrietione loctitu¬
rus. p̾misit titulũ ditñs. In finem
octauam diceret. aiem illã tremdi

Expanded text:
recipiendi sunt, qui nunc et exercitio operis laborant, et ad aeterna gaudia, per contemplationis gratiam suspirant. Nec immerito mensura vestibuli in octo cubitis ponitur, quia septem diebus universum tempus evolvitur. Aeterna etenim dies quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur scilicet octava est. Unde etiam Psalmista resurrectionis diem considerans, quia de extremi judicii erat districtione locuturus, praemisit titulum dicens: « In finem, octavam diceret demonstraret di
Abbreviated transcription (Latin):
uite latitudo signat᷑. q̃ mͦ int̾ angꝰti¬
as uite p̾sentis iam ꝑ sp em mente
concipttꝰ: Deqͣ ꝑ psalmistam dr᷑ In¬
trate poitas eiꝰ incõfessione. atria eiꝰ
in hymnis cõfessionũ. Cum enĩ per̃ã¬

Expanded text:
vitae latitudo signatur, quae modo inter angustias vitae praesentis jam per spem mente concipitur? De qua per Psalmistam dicitur: Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessionum Psa
Abbreviated transcription (Latin):
ego tui misertꝰ sũ. Seqͥt᷑. ẽt nenos .i.d.i.t. Sexta peticio dere¬
mala p̃terita. nͥ seruet nos deus dehis in qͥb nt̃dũ incidimꝰ.
Et hoc ita dici̾ꝰ. He inducas nos. ⁊cͥ. Tep̃tari ñ est peccatũ

Expanded text:
a petitio de remala praeterita, nisi servet nos Deus de his in quibus nondum incidimus. Et hoc ita dicit: Ne inducas nos, etc. Tentari non est peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
leo uiuat. Quinta ħ peticio de dimittendis cõmissis ẽ: &¬
adp̃sentẽ uitã ꝑtinet. Inbeata enĩ uita nemo peccabit. ido¬
q dimissione peccatoꝵ opꝰ ñ habebit. Postulator gͦ iste qͥ ad
noscit ad huc se conu̾sari ĩ hac misera uita. q̃ plena ẽ miseripsᷤ
& peccatis. õrat ut dimittãt᷑ nob̾ delicta nr̃a. cũ qͥb ñ dimis¬
dimittimꝰ. ñ dimittas ñp̃sumimꝰ postulare. Grauis cõditio.
Qui odit fratrẽ suu̾ homicida ẽ. Odit̾ aliqͥs fratrẽ t̾irũ. ñdi
mittis ei s desideras mortẽ eiꝰ & dicis. Dimitte sic̃ dimittimꝰ.
Insanꝰ es . S fortassis p̃tereunda ẽ codicio ⁊ simplicit᷑ dicen

Expanded text:
oribus. Quinta haec petitio de dimittendis commissis ad praesentem vitam pertinet. In beata enim vita nemo peccabit, ideoque dimissione peccatorum opus non habebit. Postulator ergo iste, quinoscit adhuc se conversari in misera ista vita, quae plena est miseriis et peccatis, orat ut dimittantur nobis debita nostra, quibus non dimisdimittimus, ut dimittas non praesumimus postulare. Gravis conditio: Qui odit fratrem suum homicida est . Occidis aliquis fratrem tuum, nisi dimittis ei, sed desideras mortem ejus, et dicis Dimitte, sicut dimittimus. Insanus es. Sed fortassis praetereunda haec conditio, et simpliciter dicen
Abbreviated transcription (Latin):
sine do eẽ possumꝰ. Et hodie dari petit. Uerũ hodie iubeata
uita erit qd̾ nulla nox int̾ polabit. qͥa unꝰ ⁊ cotidianꝰ dies
semꝑ erit. In hoc gͦ die pane angłoꝵ ꝓ modulo suo cibari
lesiderat. ut qͦmͦ illi nec ipse ampliꝰ esuriat. Iusta hãc expo¬
sitionẽ adtres p̃cedentes ꝑtinere iudet᷑. qͥa id postulat qd̃

Expanded text:
 hodie in beata vita erit, quod nulla nox interpolabit, quia unus et quotidianus dies semper erit. In hoc ergo die pane angelorum pro modulo suo cibari desiderat, ubi quomodo illi, nec ipse amplius esuriat. Juxta hanc expositionem, ad tres praecedentes pertinere videtur, et id postulat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ ur eẽnt: Quã uis qͥda exponant hodie qͣsi hõc anno. ut de
messe admessẽ. deuindemia adiundemiã. sine peccato ꝓuide
licet. Quanta ista peticio sic exposita. adtres seqͥntes uidet᷑ ꝑti¬
nere. Postulat enĩ necessaria p̾senti uita n̾eterne. qͥa tẽ nec
corpꝰ cibo ⁊ potu. nec in anima p̃dicatione.ł corꝑis ⁊ sanguinis
anĩ reali assũptione egebt̃: cũ ãs erit omĩa in om̃ib. Alia li¬
teratura ẽ. Panẽ nr̃m ĩuꝑ substantialẽ da nob̾ hodie. Refectio
q̃ omnẽ substantiã suꝑat d̾s ẽ. q̃ rec te suꝑ substantiał dicit᷑.
Materialis panis lenire famẽ ⁊ sitĩ potest ñ delere. Et enĩ hodie
sciat᷑ nͥ cras. ł post eras saciet᷑ esurit & sicit. Postulator gͥ iste fasti¬
diẽs hanc uicissitudinẽ orat illo pane cibari. qͥ suꝑat omnẽ
creaturã. Quo cibato ñ esuriet neq sitiet ampliꝰ. iuxta illuo.beati¬

Expanded text:
ter essent. Quamvis quidam exponant hodie, quasi hoc anno, ut de messe ad messem, de vindemia ad vindemiam, sine peccato providere liceat. Quarta petitio sic exposita ad tres sequentes videtur pertinere. Postulat enim necessaria praesentis vitae, non aeternae, quia tunc nec corpus cibo et potu nec anima praedicatione vel corporis et sanguinis Domini reali assumptione egebunt, cum Deus erit omnia in omnibus. Alia littera est, panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie. Refectio quae omnem substantiam superat, Deus est, qui recte supersubstantialis dicitur. Materialis panis lenire famem et sitim potest, non delere. Etenim hodie satur, nisi cras vel post cras satietur, esurit et sitit. Postulator igitur iste hanc fastidiens vicissitudinem, orat illo pane cibari qui est super omnem creaturam, quo cibato non esuriet neque sitiet amplius, juxta illud: Beat
Abbreviated transcription (Latin):
malitiam eius exꝑti malum agnoscimus. Ideitco lib̃a nos
a malo. Siira ÷ uexat. Si in uidia tabe fac̾it. & suigula quȩ¬
q uitia malitiam suam non abscondunt. Facile enum cog¬
noscunt᷑ noxia. dum sentiunt᷑ amara. ꝓpt̾ea dum hoc uel
illud dicit᷑. in telligit᷑. quod ÷ ipsum malum. Inse quippe

Expanded text:
malitiam ejus experti, malum agnoscimus. Idcirco libera nos malitiam ejus experti, malum agnoscimus. Idcirco libera nos a malo. Si ira est, vexat; si invidia, tabefacit, et singula quaeque vitia malitiam suam non abscondunt: facile enim cognoscuntur noxia: dum sentiuntur amara. Propterea dum hoc, vel illud dicitur: intelligatur quod est ipsum malum. In se quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Libera gͦ nos dñe amalo. Gła tua ÷ miseria nr̃a. Tales fac¬
ti sumus: quia te dñm omnuun reliquimus. Ecce clama¬
mus adte: quia malis nr̃is docti sumus nichil nos posse
sine te. Idõ lib̾a nos tu dñe qui solus potes. Lib̾a nos ama¬
lo. Malum ÷ enim hoc dñe. & non sicut cet̾a mala. Crude¬
lius ꝑsequit᷑. ꝓfundius uocet. efficatiꝰ ledit. B̾landit᷑ ut
fallat. lenocinat᷑ ut ꝑunat. mentit᷑ dulcedinem. ut ama-¬
ritudinem in fundat. Ido dñe difsicilius uincit᷑. tardiꝰ
ex stͥc pat᷑. quia nr̃is desideriis adu̾sum nos pugnat & ad
mortẽ blandiente dulcedine ipsam ȩtiam uoluntatem pe-¬
netrat &e ut post modũ toti nateͤ dñet᷑ ipsam quȩ totum
regit rationem iuolenta quadam pestiferȩ delectationis
ꝑsuasione. inclinat. Pptẽa malum ÷. Lib̃a nos a malo. Ip¬
sum enim bonum se esse mentit᷑ dum delectat. nos autẽ

Expanded text:
libera ergo nos, Domine, a malo. Gloria tua est miseria nostra: tales faclibera ergo nos, Domine, a malo. Gloria tua est miseria nostra: tales facti sumus, qui te Dominum omnium reliquimus. Ecce clamamus ad te, quia malis nostris docti sumus nihil nos posse sine te. Ideo libera nos tu, Domine: qui solus potest, libera nos a malo: malum est hoc, Domine, et non est sicut caetera mala: crudelius persequitur, profundius nocet, efficacius laedit: blanditur, ut fallat: lenocinatur ut perimat: mentitur dulcedinem, ut amaritudinem infundat. Ideo, Domine, difficilius vincitur tardius extirpatur: quia nostris desideriis adversum nos pugnat, et ad mortem blandiente dulcedine ipsam etiam voluntatem penetrat, et ut post modum toti naturae dominetur: ipsam quae totum regit rationem violenta quadam pestiferae dilectionis persuasione inclinat. Propterea malum est: libera nos a malo, ipsum enim, bonum se esse mentitur dum delectat: nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
peticio quȩ contra uitium luxuriȩ opponit᷑. Precedens enim¬
crapula subsequentis libidinis fomes÷. Itaq post gulam rec¬
te contra luxuriam orationẽ conũtimus. Libera uos amalo.
Nos eium captiui teuenur nec possumus exire amolenta ma¬
mi uitiorum & ã seruitute peccati nisi tu eripias. Libeta nos.
Eece adquem finem uenit suꝑbia nr̃a. Tu fecisti nos ut omĩ
creaturȩ tuȩ dominaremur. ł soli domino creat᷑tarũ omniũ
subiecti. Uenit autem suꝑbia &e ꝑsuasit nobis ut ceruicẽ
erigeremus adu̾siunte. Sic recessimus ãte dño ce ecce soli sine
te facti sumus serui uitioꝵ qui serure noluimus dño om¬
niũ. Sic gͦ dñe stulticia nr̃a in uiriam tuam ulciscit᷑. Nr̃is
miseriis de nobis uindicaris. Libera gͦ nos. Ecce ad te cla¬
mamus captiui: qui te contempsimus liberi. Ecce qualẽ
dñm contempsimus. ecce quali tirãno seruimus. Turpi¬
tudo captiuos nos teuet. ut confundat᷑ p̾sumptio nr̃a.

Expanded text:
petitio, quae contra vitium luxuriae opponitur, praecedens crapula, subsequentis libidinis fomes est. Itaque post gulam recte contra luxuriam ad orationem convertimur, libera nos a malo. Nos enim captivi tenemur, nec possumus exire a violenta manu vitiorum et a servitute peccati, nisi tu eripias, libera nos. Ecce ad quem finem venit superbia nostra. Tu fecisti nos, ut omni creaturae tuae dominaremur; tibi soli Domino creaturarum omnium nos subiecisti. Venit autem superbia et persuasit nobis, ut cervicem erigeremus adversum te; sic recessimus a te Domine, et ecce soli sine te facti sumus servi vitiorum qui servire noluimus Domino omnium; sic ergo, Domine, stultitia nostra injuriam tuam ulciscitur, nostris miseriis de nobis vindicaris libera ergo nos a malo. Ecce ad te clamamus captivi, qui te contempsimus liberi; ecce qualem Dominum contempsimus! ecce quali tyranno servivimus! Turpitudo captivos nos tenet: ut confundatur praesumptio nostra:
Abbreviated transcription (Latin):
habet unum qͦdq unde non possit abscondi. Hoc uͦ non
intelligit᷑ nisi eo quod ÷ ipsum. amplius aliquid dicatͦ . Ept̾ea
diciius quia malum ÷ qm̃ forte non sentiret᷑ nisi diceres.
Sensus quippe in illo fallax exꝑimentũ bt at decipit᷑ mse.
nisi doceat᷑ extra se: Ppt̾ea discat malũ audiendo qui existi¬
mare forte pot̾at bonum esse sentiendo. Lib̃a nos amalo. Sei¬
mus iam malum esse & ideireo lib̃ari flagimus. quia malũ :
Liba nos. Seientia quippe illuminata ÷ ut cognoscat. s for¬
titudo nundum roborata ut uincat. Qsuantum gͦ dñabitͤ
quando aclhue ignorabat᷑ quod iam non p celari nec p̾ta
men suꝑari. Nudi gͥ confitentes. & adiuua inpotentes. Liba
nos amalo.¬

Expanded text:
habet unum quodque: unde non possit abscondi. Hoc vero non intelligitur: nisi eo, quo est ipsum, amplius aliquid dicatur. Propterea dicimus, quod malum est: quoniam forte non sentiretur, nisi diceretur. Sensus quippe in eo fallax experimentum habet, et decipitur in se, nisi doceatur extra se: propterea diseat malum audiendo; qui aestimare forte poterat bonum esse sentiendo, libera nos a malo. Scimus jam malum esse; idcirco liberari flagitamus; quia malum est libera nos. Scientia quippe illuminata est ut agnoscat; sed fortitudo nondum roborata, ut vincat. Quantum ergo dominabatur quando adhuc ignorabatur, quod jam non potest celari, nec potest tamen superari. Audi igitur confitentes, et adjuva impotentiam. libera nos a malo
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ & ꝓtegã uos. & ñ erit inuobis plaga diminuti¬
onĩs. cũꝑcutiam t̾ram egypti. Qd̃ medio diẽ inpassiene eiꝰ
tenebre future c̃ent. apud amos. Et erit in illo die dicit
dñs. occidet sol merdie. & ob tenebrabit᷑ dies lucis. Et conu̾tã
sol. & cũ adhuc medius dies cẽt. confusa ẽ & maledicta Reli¬
quos eoꝵ ingladio dabo: in conspectu inimicoꝵ suoꝵ.
Itẽ in euangłio. A sex aut̃ hora tenebre facte st̃ ꝑtotã t̾rã. usq
in horã nonã. od̾ amorte ñ iunceret᷑. nec apud unferos reman

Expanded text:
sanguinem, et protegam vos et non erit in vobis plaga diminutisanguinem, et protegam vos et non erit in vobis plaga diminutionis, cum percutiam terram Aegypti . » Quod medio die in passione ejus tenebrae futurae essent, apud Amos: « Et erit in illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et obtenebrabitur dies lucis, et convertam sol, et cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. Reliquos eorum in gladio dabo in conspectu inimicorum suorum . » Item in Evangelio: « A sexta autem hora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. & illic constabilita ẽ uirtus głȩ eiꝰ. & constituet dilectionẽ
ualidã ante faciẽ suĩibi uerbũ & p̾cedet incapos scd̃m gressus suos.
Itẽ apud isayã. Ecce natꝰ est nobis puer. & datꝰ est nobis filius. cui
imꝑiũ suꝑ humeros eiꝰ: & uocatũ est nom̃ eiꝰ magne cogitationis
in hoc signo crucis salus sit om̃ib qͥ in frontib notant᷑. apud exechi¬
el diis dicit. Transi mediã iersłm. ⁊notabis signatã tau suꝑ
frontes uiroꝵ. qͥ ingemunt & merent obiniqͥtates que fuint in
medio eoꝵ. Itẽ illic. Uadite & cedite & nolite parcere oculis
ur̃is. nolite misereri. Senores aciuuenes &uirgines &par¬
iulos. & mulieres intͣficite ut ꝑdanꝯtur. Omnẽ aut̃ suꝑ
quẽ signũ scriptũ ẽ. netetigeris. Itẽ in exodo d̾s ad moysen.
& Erit sangius nobis insigno suꝑ domos inqͥb eritis: & uidebo

Expanded text:
erunt et illic constabilita est uirtus gloriae eius et coerunt et illic constabilita est uirtus gloriae eius et covalidam; ante faciem suam ibit verbum, et praecedet in campos secundum gressus suos . » Item apud Isaiam: « Ecce natus est vobis puer, et datus est vobis filius, cujus imperium super humeros ejus, et vocatum est nomen ejus magnae cogitationis in hoc signo crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notantur, apud Ezechielem Dominus dicit: « Transi mediam Hierusalem, et notabis signo thau super frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item illic: « Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris, nolite misereri seniores, ac juvenes, et virgines, et parvulos, et mulieres interficite, ut perdantur. Omnem autem super quem signum scriptum est, ne tetigeritis . » Item in Exodo Deus ad Moysen: « Et erit sanguis vobis in signo super domos ubi eritis, et videbo
Abbreviated transcription (Latin):
satã igni. Caput eũ pedib & interaneis. nichil derelinquetis ex¬
his in mane. Et os non confringetis ab eo. que autẽ relieta fue¬
rint de eo usꝙ in mane igne crement᷑. Sic autẽ comedetis eũ.
in manib ur̃is. & edetis eũ festinant̃. paseha enĩ ẽ dñi. Quod
eruei illũ fixuri essent iudei. apud isaiã. Exxpandi manꝰ meas
tota die ad plebẽ contumacẽ & contradicentẽ mͥ. qui abulant
uias ñ bonas sed post peccata sua. Itẽ apud hieremiq̃. Ueni¬
te mitcamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. & eradamꝰ a t̾ra uitã eiꝰ. Itẽ in de¬
uteronomio. Et erit pendens uita tua ante oculos tuos.
& timebis die ac nocte. & ñ eredes uite tuȩ. Itẽ in psalmo
xxi. Effodert̃ manꝰ meas & pedes meos. dinumerauert̃ om̃a
ossa mea. Quod in passione erucis & signo uirtus om̃is sit
plena ẽ t̾ra. & splendor eiꝰ ut lux erit. cornua in manib eiꝰ

Expanded text:
satam igni, caput cum pedibus et interaneis; nisatam igni, caput cum pedibus et interaneis; nihis in mane, et os non confringetis ex eo: quae autem relicta fuerint de eo usque in mane, igne crementur. Sic autem comedetis eum: in manibus vestris: et edetis eum festinanter. Pascha enim est Domini . » Quod cruci illum fixuri essent Judaei, apud Isaiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud Jeremiam: « Venite, mittamus lignum in panem ejus, et eradamus de terra vitam ejus . Item in Deuteronomio: Eterit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Item in psalmo XXI: « Effoderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. » Quod in passione crucis et signo virtus omnis sit plena est terra et splendor eius ut lux erit: cornua in manibuseius
Abbreviated transcription (Latin):
dente se sine uoce sic non apuit os suũ. In humilitate iudiciũ eius
sublatu ẽ. Natiuitatẽ autẽ eiꝰ quis enarrauit: Qm̃ auferetur
a t̾ra uita eiꝰ. A facmorib popłi mei adductus ẽ ad mortẽ. &
dabo malos ꝓ sepultura eiꝰ & ipsos diuites ꝓ morte eius. quia faciꝰ
non fecit. neꝙ insidias in ore suo. Propterea ipse consequetur¬
multos a fortiũ diuidet spolia. ꝓpterea quod tradita ẽ ad
mortẽ anima eiꝰ. & int̾ facinorosos deputatus ẽ. & ipse peccata
Pne. significa mͥ & cognoseã. Ic̃ uidi meditationes eoꝵ. Ego sic̃
agnus sine malicia ꝑductus sũ ad uietimã. in me cogitauert᷑ cogi¬
tatũ dicentes. Uenite mittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. & eradamꝰ a t̾ra
ad moysen. Accipiant sibi singuli ouẽ ꝑ domꝰ tribuũ. ouẽ sine
occident illũ om̃e uulgus sinagoge filior isrł ad uesꝑam. & acci
pigridis edent. Non edetis de eis erudã neꝙ eoctã in aqua. nͥ as¬

Expanded text:
us sublatum est, nativitatem eius quis enarrabit, quando auferetur a terra vita eius? A facinorosis populi mei adductus est ad mortem et dabo malos pro sepultura eius et divites pro morte eius, quia facinus non fecit nec inventus multos, et fortium dividet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anima ejus, et inter facinorosos deputatus est. Et ipse peccatDomine, significa mihi, et cognoscam, tunc vidi meditationes eorum. Ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad victimam; in me cogitaverunt cogitatum dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra  Dominus Deus ad Moysen: Accipiant sibi singuli ouem per domos tribuum, ouem sine accpicridibus edent. Non edetis de eis crudam, neque coctam in aqua, nisi as
Abbreviated transcription (Latin):
acutos: & circũcide scdo filios isrł. Itẽ apud hieremiã.
hec dicit dñs. Uiri uida & qui inhabitant hirłm re¬
nouate int̾ uos nouitatẽ. & ne seminaueritis in spinis.
circũcidite uos dõ ur̃o. & circũcidite p̃putia cordis
ur̃i. ne exeat sic̃ ignis ira mea. & ñ sit qui extinguat.
Quod lex prior quȩ ꝑ moysen data ẽ cessatura esset
apud ysaiã. Tẽ manifesta erunt qui signant legẽ ne
apud micheã. Lex de syon ꝓficiscetur & sermo dñi
de hirłm. & iudicabit int̾ plurimos popłos. Itẽ apud
ysaiã. De syon ꝓcedet lex & uerbũ dni de hirłm: &
iudicabit uter gentes. Itẽ apud hieremiã. Eece di¬

Expanded text:
acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremiam: « acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremiam: « Haec dicit Dominus: Viri Juda, et qui inhabitant Jerusalem, renovate inter vos novitatem, et ne seminaveritis in spinis: circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputia cordis vestri ne exeat sicut ignis ira mea, et non sit qui exstinguat . » Quod lex prior, quae per Moysen data est, cessatura esset, apud Isaiam: « Tunc manifesti erunt, qui signant legem, neapud Michaeam: « Lex de Sion proficiscetur, et sermo Domini de Hierusalem, et judicabit plurimos populos . » Item apud Isaiam: « De Sion procedet lex, et verbum Domini de Hierusalem, et judicabit inter gentes . » Item a
Abbreviated transcription (Latin):
quo ceteris p̃minetis tali figura ostendatis. & cure
mortalis illecebras frequent᷑ redeuntes sic amputetis
de corde. sicut crines frequent̃ resur Egentes abra.¬
ditis de capite. Residuos autẽ capillos ẽo ordine pre-¬
cidere debetis. ut aures & oculos & alios sensus capitis
apud micheã. Et tu bethleẽ effrata nũqͥd exigua es
in milib iuda Ex te mͥ ꝓcedet qui sit pͥnceps apud
isrł. & egressus eiꝰ a principio a dieb scłi. In hẽ modũ
multa de ueterib scripturis colligi possunt. que tẽpo¬
ralẽ xp̃i natiuitatẽ preloquunt᷑ : & confirmandȩ ueritati
eugłicȩ contestant᷑. Quod uͦ in aduentu xp̃i circũcisio car¬
nalis euacuanda esset. & sp̃ualis successura. moyses dicit.
In nouissimis dieb circũeidet ds cor tuũ & cor seminis
tui. ad dñm dm̃ tuũ amandũ. Itẽ apud ih̃u naue.
Et dixit dñs ad iłmi. Fac tibi cultellos petrinos nimis

Expanded text:
quo caeteris praeeminetis, tali figura ostendatis, et curae quo caeteris praeeminetis, tali figura ostendatis, et curae mortalis illecebras frequenter redeuntes, sic amputetis de corde, sicut crines frequenter resurgentes, abraditis de capite. Residuos autem capillos eo ordine praecidere debetis, ut aures, oculos, et alios sensus capitis apud Michaeam: « Et tu, Bethlehem Effrata, nunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae temporalem Christi nativitatem praeloquuntur, et confirmandae veritati evangelicae contestantur. Quod vero in adventu Christi circumcisio carnalis evacuanda esset, et spiritalis successura, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum tuum amandum . » Item apud Jesum Nave: « Et dixit Dominus ad Jesum: Fac tibi cultellos petrinos nimis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de negotiationibꝰ. uel aliis illicitis artibꝯ compilata.
Sic enĩ tribo leui quȩ infiguram clericalis ordinis pre.¬
cessit. partẽ ñ habuit int̾ reliquas tribꝰ: sed uiuebat
de primitiis. decimis. & oblationibo quas offerebant
aliȩ tribꝰ. Si gͦ & uos destipe templi uiuere disponitis.
si exetra dm̃ nihil queritis: qui si eo contenti fueritis.
erit uobis amplissimũ & uberrimũ predium: & salu¬
briter adclericatũ accessistis. quia & uita ur̃a concordat
cũ nomine. & ꝓfessio apparet in opere. Alioquin si pau-¬
ꝑtatẽ & humilitatẽ quam prȩfert habitꝰ corꝑis. & figu¬
ra capitis. in corde ñ habetis: timeo necum ħypocritis
sit pars ur̃a. & spes ur̃a ab ȩt̾na mercede sit uacua: qͥ
ñ ut clerici. sed ut acephali in clericali militia. sola
queritis luera tẽporalia. Ad hoc enĩ capillos in modũ
coronȩ insũmitate capitis raditis. ut & regnũ spũale

Expanded text:
non de negotiationibus 263, vel aliis illicitis artibus compilata. non de negotiationibus 263, vel aliis illicitis artibus compilata. Sic enim tribus Levi, quae in figuram clericalis ordinis praecessit, partem non habuit inter reliquas tribus, sed vivebat de primitiis, decimis et oblationibus, quas offerebant aliae tribus. Si ergo et vos de stipe templi vivere disponitis, si extra Deum nihil quaeritis, qui, si eo contenti fueritis, erit vobis amplissimum et uberrimum praedium, et salubriter ad clericatum accessistis, quia et vita vestra concordat cum nomine, et professio apparet in opere. Alioquin, si paupertatem et humilitatem, quam praefert habitus corporis, et figura capitis, in corde non habetis, timeo ne cum hypocritis sit pars vestra, et spes vestra ab aeterna mercede sit vacua: qui non ut clerici, sed ut accephali in clericali militia sola quaeritis lucra temporalia. Ad hoc enim capillos in modum coronae in summitate capitis raditis, ut et regnum spirituale,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati: studeat curiositati : in hiet ambitioni: nec aliud
querat. nisi ut dm̃ hereditate possideat. quem elegit: &¬
ã quo elect ꝯẽ. qͣndo in clericum assumptꝰ ẽ. Hoc
enĩ in greco nom̃ clerici sonat. qͦd de sorte sit dñi: quia &
d̃s sortitꝯ sit eum. & ipse sortitꝯ sit dm̃. Qd clericus sortit
sit dm̃. bene dicitꝰ in psalmo in persona ipsiꝰ clerici. cum
citur. ex suꝑiori psalmo in persona dni. funes cecuderẽ.
mͥ in preclaris: & enĩ hereditas mea preclara ẽ m. Unde
qͥ per clericatꝯ officium aliud querit quã dm̃. nec ado¬
ẽ elects nec dm̃ elegit: qui in sorte sua creatorã creato.¬
ri aut preposuit aut ȩquiperauit. Hec dicentes. non
interdicimo uobis huic uitȩ necessaria: sed de oblati¬
onib. uel de opere manuum. uel de aliis innocentibꝰ
artibꝰ conquisita. ñ de usuris. non de turpibꝰ lucris.

Expanded text:
voluptati, studeat curiositati, inhiet ambitioni; nec aliud voluptati, studeat curiositati, inhiet ambitioni; nec aliud quaerat, nisi ut Deum haereditate possideat, quem elegit, et a quo electus est, quando in clericum assumptus est. Hoc enim in Graeco nomen clerici sonat, quod de sorte sit Domini, quia et Deus sortitus sit eum, et ipse sortitus sit Deum. Quod clericus sortitus sit Deum, bene dicitur in psalmo, in persona ipsius clerici, cum citur ex superiori psalmo in persona Domini: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris, etenim haereditas mea praeclara est mihi . » Unde qui per clericatus officium aliud quaerit quam Deum, nec a Deo electus est, nec Deum elegit, qui in sorte sua creaturam Creatori aut praeposuit, aut aequiparavit. Haec dicentes, non interdicimus vobis hujus vitae necessaria, sed de oblationibus, vel de opere manuum, vel de aliis innocentibus artibus conquisita, non de usuris, non de turpibus lucris,
Abbreviated transcription (Latin):
& qui audiunt eor ductu recte uiuant. & ipsi debona
amministratione mercedẽ accipiant: & ñ gementes
sed cũgaudio rationem reddant. De ex cellentia sacror
arma sp̃ualia contra hostes inuisibiles ꝑ manus
impon. Utionem accepistis. in castris dñi tãquã gregarii
milites aliquamdiu militastis: si tam̃ ea quȩ xp̃iano no.¬
mini sunt inimica respiustif. & ea quȩ conueniunt facere
studiustis. De xp̃iana militia quȩ uobis cũ ceteris fidelibo
cõmunis erat clericatum elegistis: idest mundo renuntia.
tis: ut illud psalmistȩ merito dicere possetis. Clegi abiec¬
tus e̾e in domo dĩ mei magis quã habitare in tabernacu
lis peccatoꝵ. Non ẽ ur̃m primum locum querere in men¬
sa dñi ur̃i : nisi ille qui uos inuitauit dicat alicui ur̃m.
amice ascende suꝑius : ut sit ei honor coram simul discũ.¬
bentibꝰ. Nemo enim ad hoc fieri debet clericus. ut seruiat

Expanded text:
s qui audiunt, eorum ductu recte vivant, et ipsi de bona s qui audiunt, eorum ductu recte vivant, et ipsi de bona administratione mercedem accipiant, et non gementes, sed cum gaudio rationem reddant. SERMO II De excellentiaarma spiritualia contra hostes invisibiles per manus impositionem accepistis, in castris Domini tanquam gregarii milites aliquandiu militastis, si tamen ea quae Christiano nomini sunt inimica respuistis, et ea quae conveniunt, facere studuistis. De Christiana militia, quae vobis cum caeteris fidelibus communis erat, clericatum elegistis, id est mundo renuntiareatis, ut illud Psalmistae merito dicere possetis: « Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in taberna est vestrum primum locum quaerere in mensa Domini vestri, nisi qui vos invitavit, dicat alicui vestrum: « Amice, ascende superius : » ut sit ei honor coram simul discumbentibus. Nemo enim ad hoc debet fieri clericus, ut serviat