comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gantib se de ultimo die discipulis atq dicentib.
quod signũ aduentus cui erit. et consũmationis sełi.
respondisse eundem anm̃ legimus. De die aut̃ illo et
hora nemo scit. neq angłi in cȩlo. neq filius: nrsi pa¬
ter solus. Quã quã hoc ipsum qđ se dicit nescire ñ
arbitrandus ẽ hoc ipse filius ignorare: s quod sic sciat ut
nolit aliis dicere. Nam dũ dicat idem dñs ꝑ propħam.
dies ultionis in corde meo. indicat se quidẽ scire: s nolle
hominib indicare¬
legerim: non facile michi occurrit. Hoc tam̃ iohel
ꝓpħa uaticinante didicimus: quod in ualle iosaphat
illo cum conuertero captiuitatẽ uida et isrł. congre¬
gabo om̃s gentes et deducam eos in uallẽ iosaphat:
et disceptabo cum eis ibi. S et hȩc ꝓpħiȩ uerba quo¬
modo ieronimus sentiat audiamus.: ut ex illius uer¬
bis locus iste iosaphat quo iudiciũ dicitur agitari.
utrũ ꝓprie an figuraliter intelligi debeat: melius

Expanded text:
gantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit ipse Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem scire, sed nolle aliis indicarelegerim, non facile mihi occurrit: hoc tamen Joel propheta vaticinante didicimus, quod in valle Josaphat illo, cum convertero captivitatem Judae et Jerusalem, congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo cum eis ibi . Sed haec prophetae verba quomodo beatus Hieronymus sentiat, audiamus, ut ex illius verbis locus iste Josaphat, quo judicium dicitur agitari, utrum proprie an figuraliter intelligi debeat, melius
Abbreviated transcription (Latin):
re: ubi audit nom̃ dm̃ ꝑ ora concinentiũ fidelit̾
resonare. Quosdam enĩ legimꝰ in hora transitus sui.
ab assistente et insidiante diabolo. fr̃nis p̃cib et
psalmodiȩ frequentia liberatos. Unde ñ est dubiũ.
quia cũ pii fideles et uerissimi xp̃iani. ex hoc scło tͣn-¬
seunt: si sedula et frequens fr̃m adiuuauerit oratio:
Qđ conditiones sepulturȩ et curationes funerũ

Expanded text:
re, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter re, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonare. Quosdam enim legimus in hora exitus sui, ab assistente diabolo, et insidiante, fraternis precibus et psalmodiae frequentia liberatos. Unde non est dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, APUT XVIII. Quod conditiones sepulturae, et curationes funeru
Abbreviated transcription (Latin):
um excrema debiti finis imminet hora: uari.¬
oratio nos debet ad uiuare continua. Si enim
ad ignota uł longe posita in hoc mundo loca¬
transire disponimus. mͦ nos fratrũ orationib
cõmendamꝰ: mͦ nos ipsos in ipso ꝓfectionis articło
continua lacrimarum exundatione ꝑfundimus:
p̃cantes adño. ut placidis itinerũ congressib ꝓpere¬
mus. Et si hec tam studiose manente adhuc comple¬
xi corporis et animȩ. int̾ cognita scłi agimus: quã
studiosius talia in finẽ scłi agere debemus. cũ ad
illam regionẽ transitũ facimus: ubi ꝑacta corpo¬
ut nulla nob̾ hic dum uiuimus. cognitio maneat:
utrũ nos post mortẽ beata uita recipiat: an rapi¬
amur exeuntes e corpore ad torm̃ta: Nam et quia
diabolus extrema uitȩ nr̃ȩ suis laqueis innectere
niticur: si in ipso exitu piis fr̃m p̃cib. et sedulis
psalmodiȩ officis muniam᷑. longe ille semꝑ repel¬
litur: nec audet se nociturũ diuinis castris ingere¬

Expanded text:
um extrema debiti finis imminet hora, oratio nos debet juvare continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponimus, modo nos fratrum orationibus commendamus, modo nos ipsos in ipso profectionis articulo continua lacrymarum inundatione perfundimus, precantes a Domino, ut placidis itinerum gressibus properemus. Et si haec tam studiose, manente adhuc complexu corporis et animae, inter cognita saeculi agimus, quanto studiosius in fine nostro facere debemus, cum ad illam regionem transitum facimus, ubi peracta sepaut nulla nobis hic dum vivimus cognitio maneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingere
Abbreviated transcription (Latin):
ubr nulli erunt labores nulli dolores nulla dãꝑ¬
na mulła in cõmoda. et qđ supra omne bonum ẽ
nulla peccata: s et̾na innocentia. in uiolata iusti¬
eia in concussa securitas ac sempiterna felieitas:

Expanded text:
ubi nulli erunt labores, nulli dolores, nulla damubi nulli erunt labores, nulli dolores, nulla damna, nulla incommoda, et quod supra omne bonum est, nulla peccata; sed aeterna innocentia, inviolata justitia, inconcussa securitas ac sempiterna felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
horȩ necessitatẽ. Exire de huiꝰ coiporis habita cuilo
itai sibi uidebitur. quasi post longas carceris tene¬
brasipilucatiut ad lucem: quasi de aliquo obscuris¬
sino specu. in aulam regiam introducatur : qua¬
si de lacu miseriȩ et deluto fecis abstracta. speoro¬
sis as splenaidis uestibus induatur. atq int̃ fiorũ
et aromatũ suauitatẽ. miris reficienda odorib
collocetur. Recordemur quã iocunda sit quies.
qua delectabilis repausatio. post depositũ alient
grauissimi oneris fascem: quã dulce sit pꝰ longe
captiuitatis cathenas. ad caram patriã recuperata
libertate remeasse: quã p̃ciosũ sit post multe nai¬
gationis ꝑicła. ad optatam terram. ador ad portum
desiderabilem ꝑuenisse: atq ex his colligam as et
cognoscam quã iocundũ erit. comite bona consei¬
entia ad uera et solicta gaudia. atq ad angelorũ
transire consortia. et ad illam uitã conscendere

Expanded text:
horae necessitatem; exire de hujus corporis habitaculo horae necessitatem; exire de hujus corporis habitaculo ita sibi videbitur, quasi post longas carceris tenebras producatur ad lucem, quasi de aliquo obscurissimo specu in aulam regiam introducatur, quasi de lacu miseriae et de luto faecis abstracta, speciosis ac splendidis vestibus induatur, atque inter florum et aromatum suavitatem miris reficienda odoribus collocetur. Recordemur quam jucunda sit quies, quam delectabilis repausatio, post se depositum alicujus gravissimi oneris fascem. Quam dulce sit post longae captivitatis catenas ad charam patriam recuperata libertate remeasse. Quam pretiosum sit, post multae navigationis pericula ad optatam terram, atque ad portum desiderabilem pervenisse. Atque ex his colligamus et cognoscamus quam jucundum erit comite bona conscientia ad vera et solida gaudia, atque ad angelorum transire consortia, et ad illam vitam conscendere
Abbreviated transcription (Latin):
dine. Ponamus ori nr̃o custodiam : tuor futuri
iudicii mitiget iracundiã: cogitatio ultimi diei.
frangat suꝑbiã. Cogitemus qui luctus erit negli¬
genti animȩ ex hoc corpore discedenti. quȩ angus¬
tiȩ: quȩ caligo. quȩ tenebrȩ: cum exillo aduersa-¬
riorum numero prima occurrere ceperit consci¬
entia. diuersis circumiecta criminib. Ipsa enim
remotis omib ꝓbationib. ipsa ingerenda erit ocłis
nr̃is: ut nos et conuincat ꝓbatio. et confundat
gare: ubi ñ delonge alicunde. s deintus ꝓcessurꝰ
ẽ accusator et testis. Quamobrem ut futurã illã
confusionẽ. exp̃senti quȩ inter homines euenire
admodũ et cordi intrinsecus nota sunt: uere dico.
cõmunes omniũ uultus ferre ñ posset. Et quid
faciet infelix anima. quando cum obꝓbriis et
xp̃o inseniorib suis obtemperauerit. quȩ ꝓfessi¬
onẽ suã ꝑ omĩa custodierit: ñ timebit ultimȩ illiꝰ

Expanded text:
dine. Ponamus ori nostro custodiam; timor futuri dine. Ponamus ori nostro custodiam; timor futuri judicii mitiget iracundiam; cogitatio ultimi diei frangat superbiam. Cogitemus qui luctus erit negligenti animae ex hoc corpore discedenti, quae angustiae, quae caligo, quae tenebrae, cum ex illo adversariorum numero prima occurrere coeperit conscientia diversis circumjecta criminibus. Ipsa enim remotis omnibus probationibus, ipsa ingerenda oculis nostris, ut nos et convincat probatio, et confundat gare, ubi non de longe aliunde, sed de intus processurus est accusator et testis. Quamobrem ut futuram illam confusionem ex praesenti, quae inter homines evenire admodum et cordi intrinsecus nota sunt, vere dico, communes omnium vultus ferre non posset; et quid faciet infelix anima quando cum opprobriis et Christo in senioribus suis obtemperaverit, quae professionem suam per omnia custodierit, non timebit ultimae illius
Abbreviated transcription (Latin):
tuamus: dicentes illud. Reccatum meũ ego agnos¬
co: et delictũ meũ contra me ẽ semꝑ. Scelus est.
qđ interdũ nob̃ leuia ac uilia facit peccata
nr̃a ipsa consuetudo peccandi: cũ certum sit
nos sicut de minuis bonis augeri. ita de mi¬
nimis negligentiis debere compungi. Non ẽ
minima. Nescio dequib delictis debeant eẽ
securi. etiã de peccatis ignorantiȩ iudican¬
di: ac rationẽ de otiosis sermonib ac de cogi¬
tationib reddituri. Nescio quȩ debeant delic¬
ta negligere: de quib et ipse dñs cum quadam
definitione declarat. Am̃ dico uobis: siquis dixe¬
rit fr̃i suo fatue. reus erit gehennȩ ignis. Quis
int̾ hȩc ullam sperare indulgentiã posset: nisi
quã ꝓ cliuis ẽ homo ad delinquendũ. tam mi¬
sericordia dnĩ nr̃i diues eẽt adremittendum:
Respiciamus gͦ fr̃s. uocationẽ nrãm. Ambulemꝰ
inhumilitate: in om̃i patientia: in omĩ mansuetu¬

Expanded text:
tuamus, dicentes illud: Peccatum meum ego agnostuamus, dicentes illud: Peccatum meum ego agnosco, et delictum meum contra me est semper . Scelus est, quod interdum nobis levia ac vilia facit peccata nostra ipsa consuetudo peccandi, cum certum sit nos sicut de minimis bonis augeri, ita de minimis negligentiis debere compungi. Non estminima. Nescio de quibus delictis debeant esse securi, etiam de peccatis ignorantiae judicandi, ac rationem de otiosis sermonibus ac de cogitationibus reddituri. Nescio quae debeant delicta negligere, de quibus et ipse Dominus cum quadam definitione declarat: Amen dico vobis, si quis dixerit fratri suo, Fatue, reus erit ignis . Quis inter haec ullam sperare indulgentiam posset? nisi quam proclivis est homo ad delinquendum, tam misericordia Domini nostri dives esset ad remittendum? Respiciamus ergo, fratres, vocationem nostram, ambulemus in humilitate, in omni patientia, in omni mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
manus damus: nec inferuore quo cepimꝰ ꝑseueramꝰ:
s debellante tepore succumbimꝰ. Ideo magnis ui-¬
rib defendendũ ẽ magne nom̃ ꝓfessionis. Multũ
ẽ qđ adheremũ ueniendo ꝓmisimus deo: quãlibet
multa sint quȩ speramus adeo. Ideoq dicutiamꝰ
omnẽ in erciam. omnẽ lassitudinẽ mentis: et p̃ci¬
osam miliciã p̃cioso agamꝰ affectu. Non expec¬
temus ad obsequia dñĩ nr̃i. mercennarioꝵ ac ser¬
uorum more compelli. Neq contempti simus
ut alius a nob̃ exigat: quicqͥd ad salutẽ et głam
nram ꝑtinere cognoscimꝰ. Ante omĩa caueamꝰ:
ut quod nobis agere necesse ẽ. ñ agamꝰ inuiti. Nec
ante opiis contradicamꝰ: nec in oꝑe murmuremꝰ.
nec nob de consũmato oꝑe placeamus. male blan¬
diente iactantia. Ante omĩa fr̃s sollicito cordis
ocło negligentias nr̃as cotidie discutiamꝰ: easq
nobis discusso temporis nubilo ante ocłos consti¬

Expanded text:
manus damus. Nec in fervore quo coepimus perseveramus, manus damus. Nec in fervore quo coepimus perseveramus, sed debellante tepore succumbimus. Ideoque magnis viribus defendendum est magnae nomen professionis. Multum est quod ad eremum veniendo promisimus Deo, quamlibet multa sint quae speramus a Deo. Ideoque discutiamus omnem inertiam, omnem lassitudinem mentis, et pretiosam militiam pretioso agamus affectu. Non exspectemus ad obsequia Domini nostri mercenariorum ac servorum more compelli, neque contenti simus ut alius a nobis exigat quidquid ad salutem et gloriam nostram pertinere cognoscimus. Ante omnia caveamus ut quod nobis agere necesse est, non agamus inviti. Nec ante opus contradicamus, nec in opere murmuremus, nec nobis de consummato opere placeamus, male blandiente jactantia. Ante omnia, fratres, sollicito cordis oculo negligentias nostras quotidie discutiamus, easque nobis discusso teporis nubilo ante oculos consti
Abbreviated transcription (Latin):
phum de castitatis uulnere reportare. Meliores
uͦ quosq ac seniores. ꝑ elationis ac iactantiȩ ma-¬
lum ꝓfectu ipso ac meritis ꝓpriis expugnare
conatur⁊ ut dum tempora dũ merita ingerit.
ꝑ in mundissimã uanitatem. humilitatẽ cordis
excidat: et qd ꝑicłosũ ẽ in conspectu dĩ. sibi ho-
familiare malũ ẽ: qđ armat contra nos linguȩ
nr̃e gladios: qđ irarum inflãmat stimulos: atq
ita diuersis passionib in ebriat mentẽ: ut quan¬
do aut irascimur. aut obtrectamus. aut maledi¬
Nam uniuscuiꝰq uitii malũ. in suũ redundat aue-¬
torem. Suã linguam maliloquus maculatus. suũ
cor obtrectator exulcerat: suȩ mentis lumen iracun¬
asꝑgit. In quo illud quoq salomonis impletur.
fili si malus fueris: solus hauries mala. Inde gͦ eue-¬
nit dilectissimi sicut dixi. qđ nos interdũ deteri¬
ores eẽ sentimꝰ quam in scło fuimꝰ: quia hosti quẽ¬

Expanded text:
phum de castitatis vulnere reportare. Meliores phum de castitatis vulnere reportare. Meliores vero quosque ac seniores, per elationis ac jactantiae malum, profectu ipso ac meritis propriis expugnare conatur; ut dum tempora, dum merita ingerit, per immundissimam vanitatem, humilitatem cordis excidat; et, quod periculosum est, in conspectu Dei sibi hominefamiliare malum est, quod armat contra nos linguae nostrae gladios, quod irarum inflammat stimulos. Atque ita diversis passionibus inebriat mentem, ut quando aut irascimur, aut obtrectamus, aut maledinam uniuscujusque vitii malum in suum redundat auctorem. Suam cor obtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracunaspergit. In quo illud quoque Salomonis impletur: Fili, si malus fueris, solus hauries mala . Inde ergo evenit, dilectissimi, sicut dixi, quod nos interdum deteriores esse sentimus quam in saeculo fuim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suscipiat bellum cum milite suo: Quis enim¬
uelit impugnare subiectum suum: Supra om¬
nẽ infelicitatẽ erat uita illius: cui nocere non
dignabatur inimicus. At uͦ nunc post quam
uoluptatib illius renunciauimus. uidet cul¬
tores suos ad actoris pristini redisse famulatũ:
uidit in nobis quodammꝰ idola sua indĩ templa
mutari: frendens et tanquam leo rugiens. om̃s nocen¬
ai aditus ꝑuigil insidiator explorat. Birigit contra
eos uitiorum acies. exhibens secum septem sp̃s nequi¬
ores se: si forte domũ nram spiualib donis inueniat
uacuam ac uacantem. et cum turbis suis eam ualeat
occupare⁊ ac sibi ineam p̃missis uitiis. quasi qͥb̃dã
metatoribus. p̃paret mansionem. Atq ideo R̾m̃i:
mille contra nos nocendi uersat ingenia. Iu
blandimentis attemptat. uł aculeis ñ edomite
carnis impugnat: si possit eoꝵ sensus uł hones¬
tas cogitationes polluere. et ignobilem trium¬

Expanded text:
enim suscipiat bellum cum milite suo? Quis venim suscipiat bellum cum milite suo? Quis velit impugnare subjectum suum? Supra omnem infelicitatem erat vita illius cui nocere non dignabatur inimicus. At vero nunc postquam voluptatibus illius renuntiavimus, videt cultores suos ad auctoris pristini redisse famulatum, videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, frendens, et tamquam leo rugiens, omnes nocendi aditus pervigil insidiator explorat , dirigit contra nos visionum acies, exhibens secum septem spiritus nequiores se, si forte domum nostram spiritualibus bonis inveniat vacuam ac vacantem, et cum turbis suis eam valeat occupare; ut sibi  Al. ac sibi in ea praemissis vitiis quasi quibusdam metatoribus praeparet mansionem. Atque ideo, charissimi, mille contra nos nocendi versat ingenia. Junblandimentis attentat, vel aculeis non edomitae carnis impugnat, si possit eorum sensus vel honestas cogitationes polluere, et ignobilem  Al. nobilem trium
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas. et secrete inhonesteq contagionis ob¬
scęnitas. tacitȩ mentis uoluptas. incauti cordis
impietas. prius ea quȩ manifesta sunt. id ẽ gulȩ ap¬
petitus. irȩ motus. suꝑbiȩ impetus. contradictiones
tumidas. obtrectaciones imꝓbas. a morib nrĩs exci¬
dere festinemus. Quomodo enĩ p̃uidere poterimus
nr̃a hoc a nobis requirit: ut non contra alios sed
contra nos met ipsos cotidie dimicemus : et uni¬
uersos hostes nrõs in nobismet ipsis iugiter ꝑse¬
quentes. palmã spũalis triumphi a dño consequa¬
mur. Et quidem quãdiu ad mundũ ꝑtinebamus.
illis actib ac negotiis militantes in quib nunc eru¬
bescimus. tunc nobis aduersarius non obstabat.
mimo etiam consentiebat: quia circa miserabilẽ
et ꝑditam uitã nr̃am non inueniebat. in quo
suam exerceret inuidiam. Delectabantur illũ
nr̃a oꝑa÷ sufficiebant illi ꝑ se nr̃a crimina. Quis

Expanded text:
vanitas, et secretae inhonestaeque cogitationis obvanitas, et secretae inhonestaeque cogitationis obscenitas, tacitae mentis voluptas, incauti cordis impietas; prius ea quae manifesta sunt, id est, gulae appetitus, irae motus, superbiae impetus, contradictiones tumidas, obtrectationes improbas a moribus nostris excidere festinemus. Quomodo enim praevidere poterimus nostra hoc a nobis requirit, ut non contra alios, sed contra nosmetipsos quotidie dimicemus, et universos hostes nostros in nobismetipsis jugiter persequentes, palmam spiritalis triumphi a Domino consequamur: et quidem quamdiu ad mundum pertinebamus, illis actibus ac negotiis militante, in quibus nunc erubescimus, tunc nobis adversarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem et perditam vitam nostram non inveniebat in quo suam exerceret invidiam. Delectabant illum nostra opera, sufficiebant illi per se nostra crimina. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
b ac maliloquiis linguȩ nr̃ȩ uelut ꝓprio mu¬
crone confodimur: conuitiis int̾dum etiam
in p̃positos illatis uiolamur: et in eorũ in¬
phizamus: qui dixit. qui uos spernit me speruit:
et nullus conscientiȩ scrupulus. nulla com¬
punctionis medicina subsequitur. S quid in
speratam ueniam non peniteatur. Utinam ñ
peniteret humiliari: quos ñ penitentiȩ p̃ueniri.
Respondeat mͥilla anima. quȩ peccatũ suũ con¬
fusione mortifera. in conspectu frm̃ sic agnosce¬
re erubuit. quomodo uitare debuisset: quid fa¬
q inde quasi quib dam uehementissimis destib
urgeri ceꝑit. ueterib circumdata malis. quȩ
licebat: quȩ p̃positis subtrahendo atq celando.
paruȩ estimantur presenti deflet atq expo¬
int reatu: nouerit se de supplicio ȩterno trans¬
sisse compendio. Itaq si cupius ut nos nequa¬
quam fallat atq decipiat. solitissima carnis

Expanded text:
bus ac maleloquiis linguae nostrae, velut proprio mubus ac maleloquiis linguae nostrae, velut proprio mucrone confodimur, cum vitiis interdum etiam in praepositos illatis violamur, et in eorum injphizamus, qui dixit: Qui vos spernit, me spernit ; et nullus conscientiae scrupulus, nulla compunctionis medicina subsequitur. Sed quid insperatam veniam non poeniteatur! utinam non poeniteret humiliari, quos non poenitet praeveniri! Respondeat mihi illa anima quae peccatum suum confusione mortifera in conspectu fratrum sic agnoscere erubuit, quomodo vitare debuisset, quid faque inde quasi quibusdam vehementissimis testibus urgeri coeperit, veteribus circumdata malis, quae licebat, quae praepositis subtrahendo atque celando parvae aestimantur, praesenti deflet atque exponit reatu, noverit se de supplicio aeterno brevi transiisse compendio. Itaque si cupimus ut nos nequaquam fallat atque decipiat sollicitissima carnis
Abbreviated transcription (Latin):
bar congregasse disꝑsi: spem messis auibus
ferisq donali. Ac sic uno momĩto laborẽ doci-¬
us noctis effudi: et quod peuis ẽ. nec effudis¬
se me sensi. Hȩc ẽ enĩ spiritualiũ bonoꝵ ratio.
cile ꝑeant ut uix possint intelligi. Ee inde est
quod nos int̾dum scõs putamus: quia lucrade
laborib estimamus: et detrimenta sub se dep̃¬
hendere non ualemus. O quã frequent̾ indica¬
tionis malũ. uanitatis ac iactantiȩ morbum.
dum non sentimus incurrimus: quã frequen¬
ter inuidiȩ spũ adurimur: uł inhonestis at¬
q obscenis cogitacionib in ipso corde confun¬
dimur: et post ꝑceptionẽ uulneris. nullus se¬
quitur sensus doloris: nulla contricio cõpunc¬
tionis. S quid ego de his occultis loquor. que
serpentino quodam lapsu ad ipsam anman
penetrantes ⁊ uenenato nescios et ignaros
dente ꝑcutiunt : Aꝑtis int̾dum a nobis ipsis
scandaloꝵ bellis collidimur: obtrectationi¬

Expanded text:
bar congregasse dispersi, spem messis avibus bar congregasse dispersi, spem messis avibus ferisque donavi. Ac sic uno momento laborem totius noctis effudi, et quod pejus est, nec effudisse me sensi. Haec est enim spiritualium bonorum ratio, cile pereant, ut vix possit intelligi: et inde est quod nos interdum sanctos putamus, quia lucra de laboribus aestimamus, et detrimenta subsequentia deprehendere non valeamus. O quam frequenter judicationis malum, vanitatis ac jactantiae morbum, dum non sentimus, incurrimus! Quam frequenter invidiae spiritu adurimur, vel inhonestis atque obscenis cogitationibus in ipso esse confundimur, et perceptionem vulneris nullus sequitur sensus doloris, nulla contritio compunctionis! Sed quid ego de his occultis loquor, quae serpentino quodam lapsu ad ipsam animam penetrantes, venenato nescios et ignaros dente percutiunt? apertis interdum a nobisipsis scandalorum bellis collidimur, obtrectationi
Abbreviated transcription (Latin):
que expugnanda parum ꝓdest caruis contricio:
si non aahibeatur cordis sollicitudo. et mentis
intentis. Quod si solum laboret corpus. et sp̃s ñ
repugnet : quid ꝓdest passiones impugnari a
famula. quȩ pacem inueniunt᷑ habere cũ dñã:
Iam leuius ẽ. si int̾dum caro sola impugnati¬
onib quib cumq uexetur. uerbi grã. si concu¬
piscentia gulȩ. ac luxuriȩ aculeis inquiecet.
lum: si mens respuat uoluptatem. Quod si con¬
cupiscentia peccati. arcem mentis obtineat:
quia michi ꝓdest si nondũ maculatus uideat
exterior homo. meliore sui parte uiciata. Si
eni interior uictus ẽ: iam uterq captiuus ẽ.
Quia ꝓddest si extra ciuutatẽ geramus bellũ:
et intus patiamur excidium: Iaeo si me de ui¬
qliis reuertentẽ inobedientiȩ passio. si spc in
uiddiȩ. si consuetudo obtrectacionis excipiat: si
add transgressionẽ regulȩ presumptio furtiua
sollicitet. trrania tritico miscui: quod uide¬

Expanded text:
que expugnanda. Parum prodest carnis contritio, que expugnanda. Parum prodest carnis contritio, si non habeatur cordis sollicitudo et mentis intentio. Quod si solum laboret corpus, et spiritus noster repugnet, quid prodest passiones impugnari a famula, quae pacem inveniuntur habere cum domina? Nam levius est, si interdum caro sola impugnationibus quibuscumque vexetur, verbi gratia, si concupiscentia gulae ac luxuriae aculeis inquieteturlum, si mens respuat voluptatem. Quod si concupiscentia peccati arcem mentis obtineat, quid mihi prodest, si nondum maculatus videatur exterior homo meliore sui parte vitiata? Si enim interior victus est, jam uterque captivus est. Quid prodest, si extra civitatem geramus bellum, et intus patiamur excidium? Ideoque si me de vigiliis revertentem inobedientiae passio, si spiritus invidiae, si consuetudo obtrectationis excipiat, si ad transgressionem regulae praesumptio furtiva sollicitet, et si zizania tritico miscui, quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
piissimoꝵ uultus parentũ quasi odissemus ita
fugimus. bellum quodãmodo pietati ipsi in¬
diximus: et nunc ad declinandas negligenti¬
as. ad expugnanda leuissima uitia infirmi
ac desides sumus. In abdicanda scłi iocundita¬
te tam magna p̾misimus: et nunc maledicere.
obtrectare. moueri contra uilia. insuꝑ et in
homine irasci et scandalirari: hec uincere im¬
possibile ac supra humanã putamus eẽ uir-¬
tutẽ. S quod nunc in minorib cedimus: per¬
bona initia nr̃a. ipsi nos accusamus. Docemꝰ
enĩ: quod quicquid nunc agimus. ñ impossibi¬
litatis ẽ s teporis. Ideoq fratres respiciamus
ad fidem illam feruoremq quo cepimus: et
ad ornandũ conuersationis nr̃ȩ usum. saltẽ
us ẽ. etiam ab initiis recessisse: Opus ẽ gͦ: ut cor¬
poralem laborem spiritualis fructus. id ẽ. moꝵ
emendatio subsequat᷑. Uicia quȩ utrũq hominẽ
impetunt: utriusq labore uincenda sunt. Ad¬

Expanded text:
piissimorum vultus parentum quasi odissemus, ita piissimorum vultus parentum quasi odissemus, ita fugimus. Bellum quodammodo pietati ipsi indiximus, et nunc ad declinandas negligentias, ad expugnanda levissima  Al. lenissima vitia infirmi ac desides sumus. In abdicanda saeculi jucunditate tam magna praemisimus, et nunc maledicere, obtrectare, moveri contra vilia, insuper et in hominem irasci, et scandalizari, haec vincere impossibile, ac supra humanam putamus esse virtutem. Sed quod nunc in minoribus cedimus, per vitia nostra ipsi non accusamus. Docemus enim quod quidquid nunc agimus, non impossibilitatis est, sed teporis. Ideoque, fratres, respiciamus ad fidem illam fervoremque quo coepimus, et ad ornandum conversationis nostrae usum saltem us est etiam ab initiis recessisse? Opus est ergo ut corporalem laborem spiritalis fructus, id est, morum emendatio subsequatur. Vitia quae utrumque hominem impetunt, uniuscujusque labore vincenda sunt at
Abbreviated transcription (Latin):
dere iram: fundare patientiã: amputare inuidi¬
am: inserere beniuolentiã: et huiuscemodi
uirtutib agrum cordis quasi quibusdã bons
frugis fecundare seminib. Ceterum caro si con¬
teritur. et anima non fructificat: simile ẽ ac si
arari campus non desinat. et nunquã tamen
messis appareat. Quã obrem si int̾ius non mun¬
damur: et exterius affligimur: quantũ uideo
inimicitias contra utrumq suscipimꝰ. tantũ
nobis labores indicamus ꝓpter animã: et n¬
chil impendimus studii. circa ipsam animã.
Int̾diximus nobis diuersas scłi uoluptates. ua¬
rios deliciarum sapores. in quib erat aliquid
iocunditatis atq dulcedinis: et nunc abstine¬
re non possumus a suꝑbiȩ. ab irȩ. ab inuidiȩ
uenenatis passionib: in quib nichil ẽ. nisi qͥc¬
quid amaritudinis atq rancoris ẽ. ꝓpt̾ amorẽ do-¬
mini nr̃i ad relinquendos dulces affectus. et
cara pignora fortissimi fuimus : iocundissimos

Expanded text:
dere iram, fundare patientiam, amputare invididere iram, fundare patientiam, amputare invidiam, inserere benevolentiam, et hujuscemodi virtutibus agrum cordis, quasi quibusdam bonae frugis fecundare seminibus. Caeterum si caro conteritur, et anima non fructificat, simile est ac si arari campus non desinat, et numquam tamen messis appareat. Quamobrem si interius non mundamur, et exterius affligimur, quantum video, inimicitias contra utrumque suscipimus. Tantum nobis laboris indicimus propter animam, et nihil impendimus studii circa ipsam animam. Interdiximus nobis diversas saeculi voluptates, varios deliciarum sapores, in quibus erat aliquid jucunditatis atque dulcedinis; et nunc abstinere non possumus a superbia, ab ira, ab invidiae venenatis passionibus, in quibus nihil est, nisi quidquid amaritudinis atque rancoris est. Propter amorem Domini nostri ad relinquendos dulces affectus et chara pignora fortissimi fuimus, jucundissimos
Abbreviated transcription (Latin):
operarius et ruris cultor agrum suũ semi¬
nib preparat: non sibi sufficere p̾utat rude in
campum uomere ꝓcidisse. et assidue aratro du¬
ras edomuisse glebas. ac sulcis frequentib con¬
fecisse: s insuꝑ studet agrum illum infecun¬
dis germinib emundare. noxiis euacuare ru¬
derib: spinosarũ stirpium fomites excussara¬
dice conuellere: sciens terrã suam sine purgati¬
one mali germinis. boni feracẽ eẽ non posse::
ad se dictum putans illud. quod ad spiritalem
agricolam ꝑtinet. Nouate uobis noualia: et
nolite serere suꝑ spinas. Ita et nos qui dĩ agri¬
cultura effecti sumus. qui spem fructuũ nr̃oꝵ
non terra credimus. s celo repositam: ñ nob̾ suf¬
ficere putemus terrã corporis nr̃i uigiliarũ exerci¬
tiis edomare. uł ieiumoꝵ labore conficere: sed in
primis mentẽ exstirpatione uitioꝵ mundare co¬
nemur: circũcidere mores : excidere passiones:
eradicare suꝑbiam: plantare humilitatẽ: effo¬

Expanded text:
operarius et ruris cultor agrum suum seminibus praeparat, non sibi sufficere putat rudem campum vomere proscidisse, et assiduo aratro duras edomuisse glebas, ac sulcis frequentibus confecisse, sed insuper studet agrum illum infecundis germinibus  Al. graminibus emundare, noxiis evacuare ruderibus spinarum, stirpium fomites excussa radice convellere, sciens terram suam sine purgatione mali germinis, boni feracem esse non posse; ad se dictum putans illud quod ad spiritalem agricolam pertinet, novate vobis novalia, et nolite serere super spinas . Ita et nos qui Dei agricultura effecti sumus, qui spem fructuum nostrorum non terrae credimus, sed coelo repositum; non nobis sufficere putemus terram corporis nostri vigiliarum exercitiis edomare, vel jejuniorum labore conficere, sed in primis mentem exstirpatione vitiorum mundare conemur, circumcidere mores, excidere passiones, eradicare superbiam, plantare humilitatem, effo
Abbreviated transcription (Latin):
ut iure aut beatus ẽẽt qui noluisset peccare cũ
posset: aut miser qui cũ potuisset uitare pecca-
tũ. non aliqua necessitate s ꝓpria uoluntate pec-¬
casset. Et quia nec recte factum nec peccatũ dici
potest. sine aliciuꝰ custodia uel desertione p̃cepti.
in paradiso p̃ceptũ constitutus accepit: ut qui
posse ñ mori et posse mori habuit in natura. aut
exsecutione p̃cepti uitalis. ꝓbatus obediens sic
fieret immortalis. ut mori ultra non posset: aut
ꝑet ẽẽ mortalis. ut mortẽ uitare ñ posset. Hȩc
michi uidetur causa. qͥa pͥmus homo p̃ceptum
accepit: et iusta ẽẽ pena. quȩ peccati merito suȩ
p̃uaricationis accessit.

Expanded text:
ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum posset, aut miser, qui cum potuisset peccatum vitare, non aliqua necessitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia nec recte factum, nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut iperet esse mortalis, ut mortem vitare non posset. Haec mihi videtur causa, qua primus homo praeceptum accepit: et justa poena esse, quae peccanti merito suae praevaricationis acces
Abbreviated transcription (Latin):
ors inhominib de peccati uenit ꝓpagine. Non
enim eo modo qͦ angłos condiderat deus. ita et hoĩes
condidisse credendus ẽ. ut etiam si peccassent
mori om̃ino ñ possent: s ita ẽ conditus homo. ut
ꝑfunctus obedientiȩ munere. sine interuentu
mortis angłica eum immortalitas. et ȩt̾ntas se-
quererur beata: inobedientes aut̃ mors
mos peccatores ita fuisse multatos morte. ut etiã
obnoxius. Non enim aliud ex illis: quam quod
fuerant ipsi nasceretur. Pro magnitudine qͥppe
illius naturarũ dampnatio mutauit in peius:
ut quod penaliter p̃cessit in peocantib hominib
pͥmis: etiam naturaliter sequeretur in nascentib
rimus mortis. qua post peccatũ iuste dãpnatꝰ q̃t
homo ea naturȩ qualitate creatus est. ut immor¬
talitatis ac mortis admodum capax. nec sic immor¬
talis fuerit. ut etiam si peccaret mori ñ posset:
nec ita mortalis. ut si noluisset peccare. morte
succumberet. Arbitrii quoq lib̃tate donatus ẽ:

Expanded text:
ors in hominibus de peccati propagine venit. Non enim eodem modo, quo angelos condiderat Deus, ita et homines condidisse credendus est; ut etiamsi peccassent, mori omnino non possent. Sed ita conditus est homo, ut perfunctus obedientiae munere, sine interventu mortis, angelica eum immortalitas sequeretur, aeternitasque beata; inobedientem autem, mors mos peccatores ita fuisse morte multatos, ut etiam obnoxium. Non enim aliud ex eis, quam quod ipsi fuerant, nasceretur. Pro magnitudine quippe culpae illius naturam damnatio mutauit in peius, ut, quod poenaliter praecessit in peccantibus hominibus primis, etiam naturaliter seqpoena mortis, qua post peccatum juste damnatus sit. Primus homo ea naturae qualitate creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano timore & tremore. diem uł nos tͣnsi¬
gere debere: Quis transiens suꝑ alicuius pro¬
funda fluminis. ꝑ artissimi pontis angustias.
etiam si maiorem partem in offenso trausinise¬
rit pede. iam ꝑiculum euasisse se credat: cum
in ultum pontis spacio. si paululum tituba¬
uerit. casum quem in medio spatio timebat
incurrit: Sic nos etiam si magna pars uitȩ
istius ꝓspere uideatur fuisse transacta. non ido
fiduciam presumamus: cum adhuc ꝑiculum
pars extrema iinetur. Quis in acie posttus.
ante finem certaminis. aut ante uictoriȩ
securitatem arma deponat: Nemo gͦ secu¬
rum debere eẽ se iudicet: antequã ad finẽ
felici consummatione ꝑueniat. Nec hoc no¬
bis sufficere putemus ad plenam salutem:
quod inter seruos dei uł habitacione censemur
uł nomine computamur: quod in insula ui-¬
uere. atq inter monachos iuideamur psallere.
Clamat enĩ nobis ds̃ nr̃. Non omĩs qui dicit

Expanded text:
quotidiano timore et tremore diem nostrum transiquotidiano timore et tremore diem nostrum transigere debere! Quis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere esse se judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, atque inter monachos pollere videamur. Clamat enim nobis Deus noster: Non omnes qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
uł deploratio de lictoꝵ. Quod siquis ẽ qui si¬
bi de preteritis illesȩ uidȩ meritis blandiatur.
& adhuc innocentem se transisse putat ad dm̃i
seruitutem: et ideo se credit debere eẽ securum:
iste talis respiciat. quam incerti et quam lubri-¬
ci sunt exitus uitȩ. de qua dicitur. Ne laudaue
etiam si de preterito putat non habere quod lu¬
geat: de futuro inueniet habere quod timeat.
Nemo gͦ de preteritis securus sit. Tanti laquei
obiecti sunt ante pedes anime nr̃e: tam innu¬
meri hostes obseruant et custodiunt it̃ nr̃m:
tantȩ foueȩ. et tanta p̃rupta. tantȩ rerum
difficultates interiacent. inter nos & finẽ nr̃m.
ia ipsa quȩ ꝑ se arta atq ardua ẽ: tantis sp̃u¬
alium latronum insidiis obsidetur. Tantos nos
scopulos tantosq fluctus transire necesse ẽ et
uidere. antequam anchoram optato in littore
collocemus: et putamus nos de preteritis de¬
bere ẽẽ securos: et sine cotidiana cura. sine

Expanded text:
vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sivel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini servitutem, et ideo se credidit debere esse securum, iste talis respiciat quam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveretiamsi de praeterito putat se non habere quod lugeat, de futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent inter nos et finem nostrum; via ipsa, quae per se arcta atque ardua est, tantis spiritalium latronum insidiis obsidetur, tantos nos scopulos tantosque fluctus transire necesse est et videre, antequam anchoram optato in littore collocemus, et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine
Abbreviated transcription (Latin):
de conscientia depellantur. Non sufficit sũ mis
labiis dicere. peccaui: parce: remitte. Et saul
dicebat peccaui: s non obtinuit illam ueniam.
quã dauid una penitentiȩ uoce ꝓmeruit. Et hoc
quare: Quia confessionem illam nuda magis
uerba quam ueri gemitus exprimebant: qͥa
non compensabat cum magnitudine crimi¬
nis. lenta humiliatio supplicantis. Non leui
agendum ẽ contritione ut debita illa redi¬
mantur: quib mors ȩterna debetur. Non
transitoria opus ẽ sa tisfactione ꝓ malis
illis: ꝓpter quȩ paratus ẽ ignis ȩternus. Si
uolumus intelligere quam graues apud se
dis delictis nr̃is: tam seuerus erit in discutiendis.
Et sicut mestimabilem parauit iustis głam: ita
mestimabilem parauit improbis penam. Ergo
supplicioꝵ acerbitatem econtrario. de p̃mioꝵ
munerare merita: nouit punire delicta. Salu¬
berrima gͦ ẽ. ac multum necessaria futuri iu¬
dicii recordatio: et p̃teritorum cõmemoratio.

Expanded text:
de conscientia debellentur. Non sufficit summis de conscientia debellentur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce, remitte. Et Saul dicebat, peccavi : sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit. Et hoc quare? Quia confessionem illam nuda magis verba quam veri gemitus exprimebant. Quia non compensabat magnitudinem criminis laeta humiliatio supplicantis. Non levi agendum est contritione, ut debita illa redimantur quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se dis delictis nostris, tam severus erit in discutiendis; et sicut inaestimabilem paravit justis gloriam, ita inaestimabilem paravit improbis poenam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario de praemiormunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio,
Abbreviated transcription (Latin):
numero collocantes. Ac sic ꝑnitiosa nosmetipsos
ꝑsuasione fallentes. putamus de omĩb nos debi¬
cis transegisse: putamus qđ in ala nr̃a spatio tem¬
poris euanuerit. & quia illa nos obliti sumus: cre¬
dimus quod de memoria diuinȩ seueritatis elap¬
sa suit. S non ita ẽ. Our na apud illum collec¬
ta: omĩa apud illum reposita atq signata sunt.
Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo
manu ad manũ singłari certamine dimicabat.
beatus iob. Signasti quasi in sacculo peccata.
Et iterum ipse dñs ait. Nonne hȩc collecta st̃¬
apud me. et signata in thesauris meis: Non pu¬
temus facile remitti posse iniusta semel crii¬
na: et ꝓfundo uulnere in animȩ ipsius imp̃s¬
sa uiscerib. Multum opus ẽ fletu: multum
gemitu: multum dolore cordis: ad sanandos ip¬
sius dolores cordis. Tota incumbendũ ẽ sp̃c contri¬
cione: ut uetusta mala tanquã sagittȩ quedã

Expanded text:
numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putamus nos de omnibus debitis transegisse, putamus quod mala nostra spatio temporis evanuerint: et quia illa nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata mea ; et iterum ipse Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visceribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
eueniat illud ꝰ ꝓpħa peccatorib clamat. Non
tua a facie ipsius. E enĩ quando surrepit
peccandi delectacio: statim futuri iudicii diẽ
abscondit obliuio. Econtrario aut̃. quanto qͥsq
sollicitior circa se fuerit. tanto plus metuit:
sicut ait scriptura. Sapiens timendo declinat a
malo. Sapiens gͦ semꝑ in compiuictione et semꝑ
in metii ẽ: et ut de preteritis suspirat malis: ita
de futuris ꝑiculis. ꝑuigili sollicitudine contre¬
miscit. Qui de preteritis anxius ẽ. id secum co
ꝓ innumeris debitis suis: ne forte magis ad uete¬
res ini quitates noua suꝑposuerit uulnera: ne
suꝑ antiquas conscientię maculas. recentia ad¬
huc crimina in presserit: et conuersionis nom̃
ad hoc assumpserit. ut grauius sub sacra ꝓfessi¬
one delinqueret. Aliquanti sufficere nobis puta¬
mus. quod ad secretum istud conscendimus: qđ
locum habitumq mutauimus: quod aliquantũ¬
hic temporis uiximus. spem omnẽ in annorum

Expanded text:
eveniat illud, quod propheta peccatoribus clamat: Non eveniat illud, quod propheta peccatoribus clamat: Non tua a facie ipsius ; etenim quando subrepit peccandi delectatio, statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo declinat a malo . Sapiens ergo semper in compunctione et semper in metu est: et, ut de praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogpro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres iniquitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquas conscientiae maculas recentia adhuc crimina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum
Abbreviated transcription (Latin):
atȩ castitati oꝑam dare. głose pauꝑtatis sufficientiã
cum timore dni possidere. de qua loquitur sapiendia.
melior est exigua portio cum timore dñi: quã thes¬
auri magni sine timore: Intelligamus itaq: qnͣtũ
nobis dñs pia uocatione contulerit. Humeremus
si possumus. ex illo tempore ex quo hic conuersari
uidemur. de quantis fraudib. de quantis adulte¬
rus. rapinis. ꝑuiriis. sacrilegiis liberati simus: et
tunc uidebimus quantũ etiam de presentibus
beneficiis dño debeamus. Si nunc in scło eẽmꝰ.
quid aliud ageremus quã uolueremur in ma¬
lis nr̃is. et animas nr̃as cotidianis uiolaremꝰ
maculis : cͤotidianis confoderemus uulnerib.
ita ut nec sentiremus: Habet enĩ hoc infelix
consuetudo peccandi: ut quantũ amplius qͥsq
peccauerit. tantũ minus peccata ipsa intelli¬
gat: et tantũ eum plus peccare delectet: et

Expanded text:
atae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam atae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? de qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore. Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conservari videmur, quanta lucrifecerimus: de quantis fraudibus, de quantis adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis liberati simus: et tunc videbimus quantum etiam de praesentibus beneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam volveremur in malis nostris, et animas nostras quotidianis violaremus maculis, quotidianis confoderemur vulneribus? et ita, ut nec sentiremus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quantum amplius quisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat, et tanto plus eum peccare delectet: ut
Abbreviated transcription (Latin):
et econtrario inter lacrimabiles gemitus. planc¬
cusq lugentium. collegium triste miseroꝵ: et a
beata patria eternũ teterrimȩ noctis ȩxilium:
Quam lugubre erit homim dm̃ uidere et ꝑdere:
& ante precii sui ꝑire conspectum. Et ideo kiñi.
ista dum tempus ẽ cogitantes. ita indefesso studio
laboremus: ut quod nobis contulit iudicatus ÷
integrum in nobis inueniat iudicaturus:
cimus quidem spũali militiȩ cui nos man¬
cipauimus: magnã eẽ in futurum repositã
remunerationẽ. S si bene respiciamus in hoc ip¬
tiarum partẽ premii possidemus. Et plane mag¬
nus uitȩ fructus ẽ. scłm potuisse despicere. et
deo seruire cepisse: euasisse uitioꝵ infelicissimũ
Anãtum: effugisse gulȩ atq luxuriȩ fedissimam
seruitutem. Quid eigo: Nonne iam pars premui
ẽ. nichil habere cõmune cum mundo: uanarũ
rerum cupiditatib non excruciari. scelerib non
admisceri. et in innocentia diem transigere: be¬

Expanded text:
et econtrario inter lacrymabiles gemitus plancet econtrario inter lacrymabiles gemitus planctusque lugentium, collegium triste miserorum, et a beata patria aeternum teterrimae noctis exsilium? Quam lugubre erit homini Deum videre, et perdere, et ante pretii sui perire conspectum! Et ideo, charissimi, ista, dum tempus est, cogitantes, ita indefesso studio laboremus, ut quod nobis contulit judicatus, integrum in nobis inveniat judicaturus. Scimus quidem spiritali militiae cui nos mancipavimus, magnam esse in futurum repositam remunerationem. Sed si bene respiciamus in hoc iptiarum partem praemii possidemus; et plane magnus vitae fructus est, saeculum potuisse despicere, et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? Nonne jam magna pars praemii est nihil habere commune cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non admisceri, et in innocentia diem transigere, be
Abbreviated transcription (Latin):
contra illos crucifixi dñi liuores notȩ peccatorum
nr̃orum. ac macule libidinũ proferentur: Aut
quo putas uultu respiciet redemptio nr̃a ꝑditio¬
nem nram : Tanto grauiora erunt humana de¬
licta: quanto maiora se ostenderint diuina be¬
neficia. Uerendum ẽ aut̃: ne illam uocẽ resur¬
rectionis preciosa crucis uestigia ꝓtestantẽ. etiã
in iudicio suo ad uasa iniquitãtis ꝓlaturus atq
aictu.rus sit. Infer digitum tuum huc: et uide
manus meas: et affer manũ tuam. et mitte in
latus meum: & agnosce quȩ ꝓ te & a te impie¬
tas humana intulerim. Illa utiq clauoꝵ signa
bonis salutaria. malis t̾ribilia. quȩ usq ad diem
iudicii non delentur: sine dubio obicienda ser¬
uantur. E quid post hec sequitur. nisi illud
int̾positum inter uiuos ac mortuos expaues¬
cendum chaos. uastumq discrimen. exclusȩ
a natura uiuentiũ tenebre ext̾iores. dura separa¬

Expanded text:
contra illos crucifixi Domini livores notae peccatorum contra illos crucifixi Domini livores notae peccatorum nostrorum ac maculae libidinum proferentur? Aut quo putas vultu respiciet redemptio nostra perditionem nostram? Tanto graviora erunt humana delicta, quanto majora se ostenderunt divina beneficia. Verendum est autem ne illam vocem resurrectionis pretiosa crucis vestigia protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus atque dicturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te et a te, impietas humana, pertulerim. Illa utique clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non dolentur, sine dubio objicienda servantur; et quid post haec sequitur, nisi illud interpositum inter vivos ac mortuos expavescendum chaos, vastumque discrimen exclusae a natura viventium tenebrae exteriores, dura separa