comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc cognosceretẽ feci. scđm locutiones
quas commendauimus frigus pigrũ. quod
pigros faciat. & laetũ diem qđ lactos faciat.
sic cognoscens quod cognoscentẽ faciat.
Q uodutique sacrilegũ esse intellegis. si sic
acceperis. temptat uos dñs ut sciat. tamquam
ipse denra temptatione concipiat scientiã.
inquo erat ante ignorantia. Sed quid est
temptat uos utsciat: Temptat uos utscire.
uosfaciat. Accipite ergo a contrario regu¬
lam intellegentiae: utquẽ ad modum
cũ din audistis dicere cognoui. intellegitis
cognoscere uos feci. Sic & cum auditis de
filio hominis id est dexp̃o dici quod illũ
diẽ nc̃sciat: intellegite diciqđ nescire faciat.
Quid est autẽ nescire faciat: Occultat ut
nesciatur. quod uob ꝓdi non ꝓdest. hoc est
quoddixi magistrum bonum nosse quid
prodat. nosse quid tegat: sicut quae dã
eum legimus distulisse. Vnde intellegim
non omnia ꝑmenda esse quae capere non

Expanded text:
Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum frigus, quod pigros faciat; et laetum diem, quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes faciat. ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illa ꝓbatio idõ facta est: ut nos nossemꝰ
quod ds̃ iamnouerat. & propt̃ nos docendos
conscriberetur. qđ ante documentũ ille
nouerat. Etfortasse & ipse abraham non¬
dũ nouerat quas uires haber& fides eius.
Vnus quisque enim se temptatione tanquã
interrogatus agnoscit: sicut petrus quas
uires haber & fides eius utiq nesciebat.
quando dixit dño tecũ ero usq ad mortẽ.
Dñs autẽ quinouerat eũ predixit. ubi defice¬
r&: prenuntians illi infirmitatẽ eiꝰ tanquã
tactauena cordis eius. Proinde petrus
quiante tẽptationẽ presũpsit dese.
intẽptationẽ didicit se. Sic ergo non absurde
sentimus & patrem nr̃m abraham cognouisse
uires fidei sue: ubi iussus immolare unicũ
filiũ nondubitauit. Nec trepidauit ei of¬
ferre quia dederat: quia quẽ ad modum nes¬
ciuit unde daturus erat nondum natum.
siccredidit posse reparare immolatum.
Dixit ergo ds̃ nunc cognoui: quod intellegimꝰ

Expanded text:
Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires haberet fides ejus: unusquisque enim se tentatione tanquam interrogatus agnoscit: sicut Petrus quas vires haberet fides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Vtiliter autẽ ds̃ latere
uoluit illũ diem: ut
semꝑ sit paratũ cor adexpectandũ quod
esse uenturũ scit. & quando uenturum
magister nob missus est: &iam filiũ hominis
dixit nescire illũ diem. quia inmagisterio
eius nonerat utper eum sciretur a nob. Neq
enĩ nob̃ aliquid scit pater quod filius nescit:
cũ ipsa scientia patris. illa sit quae sapientia
quod quidem ille nouerat quinos docere uene¬
rat: non tamen hoc quod nob nosse non ꝑ¬
derat non solũ sicut magister aliquid do¬
cuit sed ficut magister aliquid non totum.
Tamquã magister enim sciebat & docere qđ
proderat. & non docere quod oberat. Sic
autẽ quodam genere locutionis. nescire
filius hominis dicitur quod non doc&.
Idõ nescire dicitur qđ nescire nos facit: quo¬
nos facit. & tristẽ diẽ quia tristes nosfacit.
& frigus pigrũ quia pigros nos facit. Quo¬
modo contradicitur ad ño. nunc cognoui
dictũ est abrahȩ. Nunccognoui qm̃ times
dm̃. hoc dsnouerat. & ante illã pbationẽ

Expanded text:
latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scit, et quando venturum us Christus magister nobis missus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem , quia in magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia quod quidem ille noverat, qui nos docere venerat, non tamen hoc quod nobis nosse non proderat; non solum sicut magister aliquid docuit, sed sicut magister aliquid non docuit. Tanquam enim magister sciebat et docere quod proderat, et non docere quod oberat. Sic autem quodam genere locutionis nescire Filius dicitur quod non docet: id est, nescire dicitur quod nescire nos facit, quonos facit; et tristem diem, quia tristes nos facit; et frigus pigrum, quia pigros nos facit. Quomodo contra dicitur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Optime subiectum est exultate. nead
ineffusionẽ temeritatis. additũ est cum
tremore. ut ad cautionẽ ualer&. circũ spectã¬
que scificationis custodiam. Etiã sic potest
accipi. & nunc reges intellegite̾. id est etiam
nunc me rege constituto nolite cristes esse
reges terrȩ. quasi bonũ urm uobis ablatum sit
sẽdintellegite potius & erudimini. Idenim
uobis exp̃edit. ut subillo sitis aquo intellec¬
tus & eruditio uobis datur. Ethoc uobis
expedit. ut nontemere dominemini: sed
anõ om̃iũ cũtimore seruiatis. & exultetis
inbeatitudine certissima & sincerissima: cau¬
ti & circumspicientes. neabea per suꝑbiã
decidatis

Expanded text:
optime subjectum est exsultate, ne adin effusionem temeritatis, additum est, cum tremore; ut ad cautionem valeret circumspectamque sanctificationis custodiam. Etiam sic potest accipi, Et nunc reges intelligite, id est, Et jam nunc me rege constituto, nolite tristes esse, reges terrae, quasi bonum vestrum vobis ablatum sit; sed intelligite potius, et erudimini. Id enim vobis ex pedit ut sub illo sitis, a quo intellectus et eruditio vobis datur. Et hoc vobis expedit, ut non temere dominemini; sed Domino omnium cum timore serviatis, et exsultetis in beatitudine certissima et sincerissima, cauti et circumspicientes ne ab ea per superbiam decidatis
Abbreviated transcription (Latin):
Laudẽ tuã
quacreatꝰ sum : laudẽ tuã quapeccans nonderẽ¬
lictꝰsũ. laudẽ tuã quã ut confiterer ãmonitꝰsũ :
laudẽ tuã qua utsecurꝰ essẽ mundatꝰ sũ. Labia
mea aperies. & osmeũ ad nũtiabit laudẽ tuã.

Expanded text:
Laudem tuam, quia creatus sum; laudem tuam, quia peccans non derelictus sum; laudem tuam, quia ut confiterer admonitus sum; laudem tuam, quia ut securus essem mundatus sum. Labia mea aperies, et os meum annuntiabit l
Abbreviated transcription (Latin):
Tamquam dicer&.
credite mihi egosum expertus. Habui
tribulitiones. inuocaui & nonsum deceptus.
speraui indm̃ & nonsum confusus: cogitatio¬
nes meas illuminauit. trepidationem meã
Hoc est om̃sscĩ eiꝰ. Nam cui dico ut diligat
dnm̃. quid ad huc diligit amphiteatrum.
Cui dico utdiligat dnm̃. quid ad huc diligit
mimũ: Quid adhuc diligit pantomimũ:
Quid adhuc diligit uinolentiam: Quid
adhuc diligit pompas scłi. & uanitates
onis & insanias mendaces. cui dico disce non
diligere utdiscas diligere.Auertere ut
conuertaris. funde utimplearis.
Diligite
dnm̃ omnes sancti eius. qm̃ ueritatem re

Expanded text:
Tanquam diceret, Credite mihi, ego sum expertus; habui tribulationes; invocavi, et non sum deceptus; speravi in Deum, et non sum confusus: cogitationes meas illuminavit, trepidationem meam hoc est, omnes sancti ejus. Nam cui dico ut diligat Dominum, qui adhuc diligit amphitheatrum? Cui dico ut diligat Dominum, qui adhuc diligit mimum, qui adhuc diligit pantomimum, qui adhuc diligit vinolentiam, qui adhuc diligit pompas saeculi, et vanitates omnes, et insanias mendaces? Cui dico: Disce non diligere, ut discas diligere; avertere, ut convertaris; funde, ut implearis. Diligite Dominum, omnes sancti ejus. 12. Quoniam ve
Abbreviated transcription (Latin):
ta uia est. Laboranti angusta est amanti lata est
Sadem quȩ angusta est: lata fit. Inspatio dicit
posuisti pedes meos. neangustati pedes mei irent insẽ.
& incurrendo inse deicerent me. Ergo quod ait
posusti inspatioso pedes meos. plane fecisti mihi
facilem iustitiã. quae mihi erat aliquando diffici¬
lis. Hoc est posuisti inspatio pedes meos. Mise¬
rere mei dnẽ. qm̃ tribulor. contristatus est inira
oculus ins̃. anima mea & uenter ms. qm̃ defecit indo¬
lore uita mea. & anni mei ingemitibus. Sufficiat
caritati urẽ adiuuante dño. fortassis impleuimus
debitum. ut & psalmo peractũ proficiscamur.¬
ORELIQUA ESALMINRÃ RT

Expanded text:
ta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in spatioso pedes meos. atus est in ira oculus meus, anima mea, et venter meus. Quoniam defecit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Sufficiat Charitati Vestrae, adjuvante Domino fortassis implebimus debitum, ut et Psalmo peracto proficiscamur.reliqua Psalmi nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Quia & si suꝑ talem intellegis: super illum in¬
tellegis quidixit esuriui. sitiui. nudus.
peregrinus. eger. in carcere fui. Ita indie
optat homini: intellegenti super egenum
& pauperem. Ista obtatio promissio est.:
securi expectent qui hoc agunt
seru& cum & uiuific& eum

Expanded text:
quia et si super talem intelligis, super illum inquia et si super talem intelligis, super illum intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere fui . Ita in die optat homini intelligenti super egenum et pauperem. Ista optatio promissio est; securi exspectent qui hoc agunt. servet eum, et vivificet eum
Abbreviated transcription (Latin):
anima in martyre. Modo non audie¬
bamus ipsum dicentẽ. nolite timere eos
qui occidunt corpus. animam autem
non possunt occidere. Ergo morientibus
martyribus animae martyrum mortuae
non sunt. & moriente xp̃o moriturũ erat
uerbum: Utique uerbum dĩ multũ ampli¬
us est quam mima hominis: quia anima ho¬
minis facta est adõ. Et si facta est adõ per
uerbum facta est: quia omĩa peripsũ fac¬
ta sunt. Ergo necmoritur uerbũ: cum non
moriatur anuna facta per uerbũ. Sed quo¬
modo recte dicimus mortuus est homo
& sicaro ipsius moriatur. sic recte dicimus
mortuus est xp̃c. & si diuinitas eius non
moriatur: Mortuus est unde : Quia
egenus & pauper. Nonte perstringat
mors ipsius: & auertat te a contuenda diui¬
nitate. Beatus qui intellegit. super egenũ & paupen
Respice & pauperes eͥgentes. efurientes. sitien¬
tes. peregrinantes. nudos. egrotos. in carcere
constitutos in tellege & super talem pauꝑem.

Expanded text:
anima in martyre. Modo non audieanima in martyre. Modo non audiebamus ipsum Dominum dicentem: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ? Ergo morientibus martyribus animae Martyrum mortuae non sunt, et moriente Christo moriturum erat Verbum? Utique Verbum Dei multo amplius est quam anima hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moriatur anima facta per Verbum. Sed quomodo recte dicimus, Mortuus est homo, etsi anima ipsius non moriatur; sic recte dicimus, Mortuus est Christus, etsi divinitas ejus non moriatur. Mortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni& enim dies mala. uelis nolis. ueni& dies
iudicu: aderit mala dies. sinon intel lexeris
super egenum & pauꝑem. Quodenim modo
nonuis credere: manifestum erit infine.
Sednonfugies cumfuerit manifestũ: quia non
credis cum est occultũ. Inuitaris quod non
uides utcredas : necum uideris erubescas.
Intell ge ergo suꝑ egenũ & pauperem: id est
suꝑ xp̃m. Intellege in eo occultas diuitias.
quẽ pauꝑẽ uides : in eo sunt enim om̃s thes¬
auri sapientiae & scientiae absconditi.
Hinc enim te indie mala liberabit: exeo
quod dĩ est. Exeo autem quod homo est:
& illud quod in illo humanum erat resusci¬
tauitte. & in melius conuertit. incaelo
leuauit. Ille autem quids̃ est: qui unam
personam habe in homine & cum homine
uoluit: nedecrescer&. nec crescere potuit.
nec mori nec resurgere. Mortuus est
potuit. nec mori nec resurgere. Mortu¬
us est exinfirmitate hominis: ceterũ ds̃
non moritur. Nam quod uerbum dĩ non
moritur. nemireris: quando non morit᷑

Expanded text:
eniet enim dies mala: velis nolis, veniet; dies judicii aderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine. Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris erubescas. Intellige ergo super egenum et pauperem, id est, super Christum; intellige in eo occultas divitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo humanum erat resuscitavit, et in melius convertit, in coelum levavit. Ille autem qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus est ex infirmitate hominis, caeterum Deus non moritur. Nam quod Verbum Dei non moritur, ne mireris, quando non moritur
Abbreviated transcription (Latin):
Quidergo prodest confiteri. & extra templum
confiteri: Quid prodest praecari & in monte
non precari: Uoce mea inquit ad dnm̃ clama¬
ui. &exaudiuit me demonte scõ suo. Dequo
monte : De quo dictum est: non potest
ciuitas abscondi supermontem constituta.
De quomonte: Quem uidit danihel ex paruo
lapide creuisse: & fregisse omĩa regna terrirũ.
& impleuisse om̃em faciem terrae. Ibi ador&
qui uult accipere. ibi petat qui uult exaudiri.
ibi confiteatur qui uult sibi ignosci. Propter¬¬
ea populi conficebuntur tibi.
Inȩternum

Expanded text:
Quid ergo prodest confiteri, et extra templum confiteri? Quid prodest precari, et in monte non precari? Voce mea, inquit, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . De quo monte? De quo dictum est: Non potest civitas abscondi supra montem constituta . De quo monte? Quem vidit Daniel ex parvo lapide crevisse, et fregisse omnia regna terrarum, et implevisse omnem faciem terrae . Ibi adoret qui vult accipere, ibi petat qui vult exaudiri, ibi confiteatur qui vult sibi ignosci. Propterea populi confitebuntur tibi in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
Quare eigo modo dixit. confitebortibi
incythara: Propter illud quod dixerat.
utquid tristis incedo dum affligitie
inimicus. Patiebatur enim quiddam.
ex inferiore afflictione: & in eo ipso ta¬
men uolebat placere dõ. & gestiebat
agere grãs dõ fortis intribulationibus.
Et quia sine tribulatione esse non poterat:
patientiam dõ debebat. Confitebor
mam suam ut ex inferiore illo sonoro

Expanded text:
Quare ergo modo dixit: Confitebor tibi Quare ergo modo dixit: Confitebor tibi in cithara? Propter illud quod dixerat: Utquid tristis incedo, dum affligit me inimicus? Patiebatur enim quiddam ex inferiore afflictione, et in eo ipso tamen volebat placere Deo, et gratias gestiebat agere Deo, fortis in tribulationibus: et quia sine tribulatione esse non poterat, patientiam Deo debebat, Confitebor mam suam, ut ex inferiore illo sonoro
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid patimur tribulationum: temp¬
tationum. scandaloꝵ in hac terra: quia non
patimur nisi ex inferiore parte: id est ex
eo quod mortales sumus. exeo quod pri¬
me nrãe causae quiddam tri ugit bulatio¬
num debemus. & quia patimur multa
abeis quinon sunt desuper. cythara est
Uenit enim sonus suauis ex inferiore parte:
patimur & psallimus. uel potius cantamꝰ.
uel cyzarizamus. Quando dicebat apłs
ȩuangelizare se & predicare ȩuangeliũ
toto õrbe terrarum expraecepto dĩ.
quia illud ẽuangelium se non habomini¬
bus neque per hominem sed per iħm
xp̃m accepisse dicebat de super sonabant
cordȩ. Cumuero dicebat gloriamur
intribulationibus. scientes quia tribula.¬
tio patientiam operatur : patientia pro¬
bationem. probatio spem. cythara sona¬
bat. Ex inferiore quidem: sed tamen
dulciter. Omĩs enim patientia: dul¬
cis est dõ. Si autem in ipsis tribulatio¬
nibus defeceris: cytharam fregeris.

Expanded text:
aliquid patimur tribulationum, tenaliquid patimur tribulationum, tentationum, scandalorum in hac terra; quia non patimur nisi ex inferiore parte, id est ex eo quod mortales sumus, ex eo quod primae nostrae causae quiddam tribulationum debemus, et quia patimur multa ab eis qui non sunt desuper, cithara est. Venit enim sonus suavis ex inferiore parte: patimur et psallimus, vel potius cantamus et citharizamus. Quando dicebat Apostolus evangelizare se, et praedicare Evangelium toto orbe terrarum ex praecepto Dei; quia illud Evangelium se non ab hominibus neque per hominem, sed per Jesum Christum accepisse diamur in tribulationibus; scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem ; cithara sonabat ex inferiore quidem, sed tamen dulciter. Omnis enim patientia dulcis est Deo. Si autem in ipsis tribulationibus defeceris, citharam fregisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est incỹthara confiteri. & inpsalterio
confiteri: Nonenim semper incythara.
nec semper inpsalterio. Duo haece orga¬
na musichorum. habent interse distinc¬
tam discretamque rationem. dignam
consideratione & commendatione memo¬
riae. Utrumque hoc manibus portatur
& tangitur: & significat opera quaedam
nr̃a corporalia utrumq bonã: siquis no¬
uit psallere si quis nouit cytharitare.
Sed quia psalterium illud organum dicit᷑
quod desuperiore parte hab& testudinẽ
illud scilie & tympanum & con cauum
lignum. cui corde innitentes resonat: cyt¬
hara uero idipsum lignum cauũ. & sonoꝵ
exinferiore parte hab&. discernenda sunt
opera nr̃a. quando inpsalterio sint: quan¬
do incythara. utraq tamen placita dõ &
suauia eius auditui. Quando ergo exprae¬
ceptis dĩ aliquid agimus. uissis eius ob¬
temperantes. & ab audientes adimplenda
precepta eius: ubi facimus non patimur.
psalterium est. Faciunt enim ita & angłi:
non enĩ aliquid patiuntur. Cum autẽ

Expanded text:
Quid est in cithara confiteri, et in psalterio confiteri? Non enim semper in cithara, nec semper in psalterio. Duo haec organa musicorum habent inter se distinctam discretamque rationem, dignam consideratione et commendatione memoriae. Utrumque hoc manibus portatur et tangitur, et significat opera quaedam nostra corporalia. Utrumque bonum, si quis norit psallere, si quis norit citharizare. Sed quia psalterium istud organum dicitur, quod de superiore parte habet testudinem; illud scilicet tympanum et concavum lignum cui chordae innitentes resonant: cithara vero idipsum lignum cavum et sonorum ex inferiore parte habet: discernenda sunt opera nostra, quando in psalterio sint, quando in cithara, utraque tamen placita Deo et suavia ejus auditui. Quando ergo ex praeceptis Dei aliquid agimus, jussis ejus obtemperantes et obaudientes ad implenda praecepta ejus; ubi facimus et non patimur, psalterium est. Faciunt enim ita et Angeli: non enim aliquid patiuntur. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Potest ipse homõ
dominicus glidius dĩ intellegi bilacutus idest
frimea qua non uibrabit. primo aduentu sed
tamquã inuagini humilitatis abscondit.
Y ibrabit autẽ cum secundo aduentu ueniens
iudicare uiuos acmortuos. in manifesto splen¬
dore clarititis suae iustissuis lumen & terroris
impus coruscabit. Nam inaliis exemplarib.
peo quod est gladiũ suũ iubrauit. frameam
suam splendificauit positũ est. Quo uerbo
con uenientissime significare arbitror ultimũ
dominicae claritatis aduentũ. quando quidẽ
exipsius persona uitellegitur. quod alius
psalmus hab&. Liberã dnẽ abimpiis animã
meĩ. frameam tuam abimmicis manꝰ tuae.
Arcum suum tetendit. & parauit illum.

Expanded text:
Potest ipse homo Dominicus gladius Dei intelligi bis acutus, id est framea, quam non vibravit primo adventu, sed tanquam in vagina humilitatis abscondit: vibrabit autem, cum in secundo adventu veniens judicare vivos et mortuos, in manifesto splendore claritatis suae, justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit. Nam in aliis exemplaribus, pro eo quod est gladium suum vibrabit, frameam suam splendificabit positum est: quo verbo convenientissime significari arbitror ultimum Dominicae claritatis adventum; quandoquidem ex ipsius persona intelligitur quod alius psalmus habet: Libera, Domine, ab impiis animam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Arcum suum tetendit, et paravit illum.
Abbreviated transcription (Latin):
erutus est & ille. Caput nrm sursum est. liberũ
est. Hereamus illi perdilectionẽ. utmelius post¬
ea conglutinemur ei per immortalitatẽ.: & dicamꝰ
om̃s. educesie demuscipula ista: quã occultaue¬
runt mihi
Qm̃ tues protector nis

Expanded text:
erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus omnes: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi; quoniam tu es protector
Abbreviated transcription (Latin):
qui capti in illo retiaculo tammultiplicati sunt
utpremerent naues. piscatione illa dñi ante
passionem. Nonergo desunt pressurȩ temp¬
tationis. nemo sibi dicat. non est tempus temptatio¬
nis. Qui sibi hoc dicit. pacem sibi promittit
Quisibi pacem promittit. securus inuaditur.
Totum ergo corpus xpi dicat. educesme demusci¬
pula ista. quam occultauerunt mihi. Quia
eductum est & caput nrm̃ demuscipula: quam
absconderant illi. quibus modo dicebatur in
euangelio quia dicturi erant. hic est heres.
uenite occidamus eum. & nrã erit hereditas.
Etinse sententiã diãerant iuterrogati. Quid
facis illc pater familias colonis malis.
Malos male perd&. & uincam locauit alus agricolis:
Quid & illud non legistis. lapidem quem repbauerunt
aedificantes hicfactus est incaput anguli: Quidẽ
enim reprobauerunt aedificantes: Hoc ait.
Eiecerunt extra uineam & occiderunt Ergo

Expanded text:
qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, ut premerent naves in piscatione illa Domini ante passionem? Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus tentationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem promittit, securus invaditur. Totum ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Quod est enim, reprobaverunt aedificantes; hoc ait, Ejecerunt extra vineam, et occiderunt . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iccebra cupiditatum  Atubi clasam ianuam in¬
uenit cupiditatis ineo. qui ttmptibatur pronobis.
conuertit sẽ adcẽptandam unuã timoris. & prepa¬
rauit illi passionem. Demque hoc dicit ȩuange¬
lista. Et consummata temptatione. diabolus
recessit abeo adtempus. Quid ẽ ad tempus.:
Tamquã rediturus & temptaturus ianuam timoris.
quia clausã inuenit inuã cupiditatis. Iotũ ergo
corpus xp̃i. temptatur usque infinẽ. Prs̃ mei.
quando uissum est nescio quid contra apĩanos mali.
simul inpingebatur in hoc corpꝰ. Totun pingebat᷑
unde dictũ crat inpsalmo. Tamquam cumulus
harenȩ maris inpulsus sum utcaderem. & dñs susce¬
pitme. Atubi finita sunt illa quaetotũ corpus
inpingebant utcader&. coepit temptatio esse.
Perpartes temptatur corpꝰ xp̃i. Una eecła non
patitur persecutionem. alia patitur. Non patit᷑
furorem imperatoris. sed patitur furorem mali
populi. Quantȩ uastationes aplebibus. quan¬
ta mala ingesta sunt eccłae amalis xp̃ianis. ab eis

Expanded text:
cebra cupiditatem tentat. At ubi clausam januam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur pro nobis, convertit se ad tentandam januam timoris, et praeparavit illi passionem. Denique hoc dicit Evangelista: Et consummata tentatione, diabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam rediturus et tentaturus januam timoris, quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus Christi tentatur usque in finem. Fratres mei, quando jussum est nescio quid contra Christianos mali, simul impingebatur hoc corpus, totum impingebatur: unde dictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae totum corpus impingebant ut caderet, coepit tentatio esse per partes. Tentatur corpus Christi, una Ecclesia non patitur persecutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali populi. Quantae vastationes a plebibus? Quanta mala ingesta sunt Ecclesiae a malis christianis, ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
ut dampnentur axp̃o: explicata sunt & hic duo
ipsa genera obscure quidẽ. sed intellectorem
desiderant. Dehis qui conuertuntur. accipe
quod dictũ est. Confundantur & reuereantur.
requirentes animã meã. auertantur retrorsum.
Non precedint sed sequantur: nondent consiliũ
sed accipiant. Nam petrus precedere uoluit
dñm: quando diis depassione sua futura cum¬
p̃ dicer&. consiliũ illi quasi salutis uoluit dare.
consiliũ salutis. eger saluatori. Et quid ait.
dño. deilla futura sua passione confirmanti
Absit ate dnẽ ꝓpitius tibi esto nonfi& istud.
Praecedere uolebat. ut dñs sequeretur: & ille
inquit uade retro satanas. P rȩcedendo satanas
es: sequendo discipulus eris. hoc ergo &istis.
Auertantur retrorsum & confundantur.
qui cogitant mihi mala.

Expanded text:
ut damnentur a Christo: explicata sunt et hic duo ut damnentur a Christo: explicata sunt et hic duo ipsa genera, obscure quidem, sed intellectorem desiderant. De his qui convertuntur, accipe quod dictum est, Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Avertantur retrorsum. Non praecedant, sed sequantur; non dent consilium, sed accipiant. Nam Petrus praecedere voluit Dominum, quando Dominus de passione sua futura diceret: consilium illi quasi salutis voluit dare, consilium salutis aeger salvatori. Et quid ait Domino de illa futura sua passione confirmanti? Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Praecedere volebat, ut Dominus sequeretur. Et ille quid? Redi retro, satanas . Praecedendo satanas es, sequendo discipulus eris. Hoc ergo et istis, Avertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant mihi mala.
Abbreviated transcription (Latin):
sui frameã sibi fecerat. Quantũ ual& hoc
est adiabolo ꝑmulierẽ: hic uicit diabolum
& mulierem. Locutaes inquit. sicut una
exinsipientibus mulieribus. Sibona percepimꝰ
bene audierat salus tua ego sum. confundant᷑
& reuereantur. requirentẽs animã meã. Respice
ad homines: orate inquit. ꝓinimicis ur̃is.
Sedhic ꝓphetia est & quae figura optandi dicit᷑.
animo ꝓphetandiexplicatur. Illud fiat. & illud
fiat: nihil est aliud quã hoc & hoc futurũ est.
Sicergo audite ꝓphetam. Confundantur &
reuereantur. requirentes animã meã. Quid ÷¬
& reuerebuntur. Factum est enĩ. Multi
salubriter confusisunt: multi reueriti aꝑsecutio-
ne xp̃ĩ adsocietatẽ menbroꝵ eius deuot a
pietate transierunt. & nonfier& hoc nisi con¬
funderentur. & reuererentur. Ergo. bene
illis optauit. Sed quia duosunt genera eoꝵ
qui uincuntur. duobus enim modis uincunt᷑:
ut conuertantur ad xp̃m. aut adhoc uincuntur

Expanded text:
sui frameam sibi fecerat. Quantum valet hocsui frameam sibi fecerat. Quantum valet hocest a diabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimubene audierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur quaerentes animam meam. Ac et reverebuntur: factum est enim. Multi salubriter confusi sunt, multi reveriti a persecutione Christi, et ad societatem membrorum ejus devota pietate transierunt: et non fierfunderentur et revererentur. Ergo bene illis optavit. Sed quia duo sunt genera eorum qui vincuntur: duobus enim modis vincuntur; onvertantur ad Christum; aut ad hoc vincuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sasunt: & uere multi sicacceperunt. Nam
data est terra filuis isrł: datȩ sunt diuitiae.
datisunt filii & sterilibus & anniculis
rogantibus dm̃. deillo solo presumentibus
Alium sibi adiutorem nec adista quaerentibus:
uocẽ dñi incorde audierunt. salus tua egosũ
Siad aeterna. quare non ad temporalia: Osten¬
dit hoc ds̃ incausa illius uiri scĩ iob quia & ipse
diabolus auferendi haec non hab& potestatem.
nisi cũ acceperit a sũma illa potestate. Inuidere
potuit sc̃o. nocere nũquid potuit: Accusare
potuit. dãpnare nũquid potuit. Nũquid
ualuit aliquid tollere: Nũquid uelunguem.
nũ quid uel capillũ ledere. nisi dõ dicer&
mitte manũ tuã: Quid est mitte manũ tuã.
Da potestatẽ. & accepit. Ille temptauit: ille
tẽptatus est. Temptatus tamen uicit: temptator
uictus est. Dsenĩ quidiabolo ꝑmiserat ut illa
toller&. illũ seruũ suũ interius non deserebat:
&adipsum diabolũ superindũ. animã serui

Expanded text:
sa sunt: et vere multi sic acceperunt. Nam sa sunt: et vere multi sic acceperunt. Nam data est terra filiis Israel, datae sunt divitiae, dati sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus Deum, et de ipso solo praesumentibus, et alium sibi adjutorem nec ad ista quaerentibus. Vocem Domini in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguem, numquid vel capillum laedere, nisi Deo diceret, Mitte manum tuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est. Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi
Abbreviated transcription (Latin):
sua esse potestate nonsolũ aeterna quae infuturũ
ꝓmisit. uerũ etiã temporalia quae interradat.
quibus uoluerit quando uoluerit opoitune.
sciens cuid& cui nond& tamquã medicus
medicamenta. sciens melius morbũ aegroti.
quã ipse aegrotus. Vt ergo hoc ds̃ ostender&.
distribui tempora ueteris & noui testamenti:
inuetere testamento ꝓmissionessunt rerum
terrenarũ in nouo autẽ regni caeloꝵ. Pleraq
precepta dm̃ colendi &recte uiuendi: ipsa sunt
& ibi & hic. Sed quia ꝓmissio ibi alia uidetur
alia hic: iubentis imperium & obedientia
seruientis eadẽ est sed merces quasi non est eadẽ.
Et enĩ illis dictũ est ut accipiatis terram ꝓmissio¬
nis. ut in illa regnetis. utinimicos urõs superetis.
ut abeis non subiugemini. ut omiã uobis
abundent in hac terra ut filios ꝓcrestis: haec
terrena ꝓmissa sunt. sed tamen figurata.
Fac aliquos sic illa accipere quomodo ꝓmis.¬

Expanded text:
sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quam ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit tempora Veteris et Novi Testamenti. In Veteri Testamento promissiones sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni coelorum. Pleraque praecepta Deum colendi et recte vivendi, ipsa sunt et ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis . Haec terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa accipere quomodo promis
Abbreviated transcription (Latin):
uita. sic tibi debent esse tamquã stabulum
uiatori. nontamquã domus habitatori.
Memento peregisse te aliquid. restare aliquid
deuertisse tẽ ad refectionẽ. non ad defectionẽ.
Sunt quidicant. ds̃ bonus. magnus. summꝰ.
inuisibilis. aeternus. incorruptibilis. uitam
aeternã nob̃ daturus est: & illa incorruptione
quã in resurrectione ꝓmisit. Ista uero saccularia
& tẽporalia ad daemones ꝑtinent: & ad potes¬
tates illas harum tenebrarũ. Dicendo haec:
quando amore implicantur harũ rerũ. dimit¬
tunt dm̃ quasi adquẽ ista non pertinent. &
quaerunt neftindis sacrificus acnescio quib
remedus. autnescio qua hominũ inlicita
persuasione ꝓuidere sibi quod temporale est.
uelut in pecuniam uxorẽ. filios. & siquasunt
quae humanã uitã. aut consclantur transeun¬
tem: aut impediunt ambuluntẽ. Contra
istã opinionẽ diuina ꝓuidentia uigilantẽ:
ut ostender& ds̃ adse pertinere ista omiã. & us

Expanded text:
vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisse te ad refectionem, non ad defectionem. 7. Sunt qui dicunt: Deus bonus, magnus, summus, invisibilis, aeternus, incorruptibilis, vitam aeternam nobis daturus est, et illam incorruptionem quam in resurrectione promisit; ista vero saecularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt ambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in
Abbreviated transcription (Latin):
requirã. preter dnm̃ dm̃ meũ. Decreatura
mihi salus suggeritur: abipso est. Etsileuo
oculos meos inmontes unde ueniat auxiliũ
mihi : Nontamen amontibus. sed auxiliũ
meũ ad nõ qui fecit caelũ & terrim. In ipsis
temporalibus angustus ꝑhominẽ subuenit
ds̃: salus tua ipseest. Peringłm subuenit dĩ:
salus tua ipseest. Omĩa illi subiecta sunt:
& adistam quidem uitã temporalẽ subuenit
Aliunde aliunde: aeterna uitã nondat nisi
dese. Ecce inangustus constituto non sub est
quod quaeris : sed ad est quẽ quaeris. Et illum
quaere. quide esse numquã potest. Subtrait᷑
quod dedit. nũquid subtrahitur quidedit:
Reddantur quaedederit. nũquid ipsȩ sunt diuitiae
cum reddita fuerint illa & non ille qui subtraxerit
ꝓbando. & reddidit consulendo: Consolatur
enĩ quando nobis ista non desunt: consolatur
tãquã inuia. Sedsi & nos intellegamus uiam:
quia tota istauita & omĩa quibus uteris in hac

Expanded text:
requiram, praeter Dominum Deum meum. De creatura requiram, praeter Dominum Deum meum. De creatura mihi salus suggeritur; ab ipso est: et si levo oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi; non tamen a montibus, sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . In ipsis temporalibus angustiis per hominem subvenit Deus; salus tua ipse est. Per angelum subvenit Deus; salus tua ipse est. Omnia illi subjecta sunt, et ad istam quidem vitam temporalem subvenit, alii inde, alii inde: aeternam vitam non dat nisi de se. Ecce in angustiis constituto non subest quod quaeris, sed adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt & conspexeruntme. diuiserunt
sibi uestimenta mea. & suꝑ uestẽ meam
miserunt sortem: Iam omiã ista ante oculos
eoꝵ fiebant: & nonerat quirequir & animã
eiꝰ. Inuocemus ergo fr̃s. utdicat animae
nrãe salus tua egosũ: & aperiat aures eius
ut audiat dicentẽ. salus tua egosum.
Dicit enim. Sedquidam obsurdescunt: unde
audiunt potius persequentes inimicos. In
tribulatione constituti sialiquid de est.
siinangusto est animaᷠ inopia temporaliũ:
quaerit auxiliũ plerũque ademonibus.
arreptitios demonum uult consulere.
soiti logos quaerit. Persecutores illi hostes
inuisibiles adierunt: intrauerunt. expugna¬
uerunt. captiuauerunt. uicerunt dicendo.
non est salus illi indo eius. Obsurduit cor¬
tra uocem dicentẽ. salus tua egosum. Dic
animae meae silus tua egosum: ut confundant᷑
& reuereantur requirentes animam meam.
Cui dicis tũ. salus tua egosum. Audiam dicentẽ
mihi. salus tua egosum. Aliãm salutẽ non

Expanded text:
raverunt et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem ? Jam omnia ista ante oculos eorum fiebant, et nemo erat qui requireret animam ejus. Invocemus ergo, fratres, ut dicat animae nostrae: Salus tua ego sum; et aperiat aures ejus, ut audiat dicentem: Salus tua ego sum. Dicit enim, sed quidam obsurdescunt: unde audiunt potius persequentes inimicos in tribulatione constituti. Si aliquid deest, si in angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaverunt, vicerunt dicendo: Non est salus illi in Deo ejus. Obsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et revereantur requirentes animam meam, cui dicis tu: Salus tua ego sum. Audiam dicentem mihi: Salus tua ego sum. Aliam salutem non
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc enim illam requi¬
runt. ut ꝑdant. Nam utinam bene quaerant.
Inalio quippe psalmo hoc rep̾hendit inhomini¬
bus: quia non erat qui requirer& animã ipsuis.
Perut fuga ame: & nonest qui requirat animã
meam: id est quiquerat. Quis est ille qui

Expanded text:
ad hoc enim illam requirunt, ut perdant. Nam utinam bene quaerant! In alio quippe psalmo hoc reprehendit in hominibus, quia non erat qui requireret animam ipsius: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam m
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est sunt reli¬¬
.quiae: Cũ mortuus fueris. non eris mortuus.
Hocest sunt reliquiae: erit illi a liquid sepost
hanc uitam hoc est illud semen quodinbene¬
dictione erit. Unde dñs. Qui credit inme
inquit: lic& moriatur uiu&e. Qm̃ sunt
reliquiae homini pacifico

Expanded text:
Quid est, sunt reliquiae? Cum mortuus fueris, non eris mortuus: hoc est, sunt reliquiae. Erit illi aliquid et post hanc vitam; hoc est, illud semen quod in benedictione erit. Unde Dominus, Qui credit in me, inquit, licet moriatur, vivet : Quoniam sunt reliquiae homini pacifico
Abbreviated transcription (Latin):
donec ueniat tempus messis id est usque
infinem scłi. sicut exponit quae non fallit᷑
ueritas. Gemens ergo inter zizania id est
inter malos homines inter dolosos & se¬
ductores. aut ira turbulentos. at insidus
uenenatos. circum spitiens simul cum illis
esse se tamquam in uno agro pertotum
mundum. unam pluuiam excipere parit̃
perflari pariterq secum aduersa nutrirẽ.
habere simul ista cummunia dona dĩ.
malis bonisq concessa communiter ab il¬
lo qui facit solem suum oriri supermalos
& bonos. & pluit super iustos & iniustos.
Uides ergo semen abrahȩ semen scm̃. quanta
cum malis aquibus quandoq separandum
est. nunc habeat communia Aequaliter
nasci : eandem conditionem generis huma¬
ni sortiri. pariter mortalia ferre corpora
simul uti luce. fontibus. fructibus. pros¬
peritatibus. atq aduersitatibus saeculi : siue
fame. siue habundantia. siue pace. siue bello
siue salute. siue peste. Uidens quanta ha¬

Expanded text:
donec veniat tempus messis, id est usque donec veniat tempus messis, id est usque in finem saeculi, sicut exponit quae non fallitur veritas . Gemens ergo inter zizania, id est inter malos homines, inter dolosos et seductores, aut ira turbulentos, aut insidiis venenatos; circumspiciens simul cum illis esse se tanquam in uno agro per totum mundum, unam pluviam excipere, pariter perflari, pariterque secum inter adversa nutriri, habere simul ista communia dona Dei, malis bonisque concessa communiter ab illo qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos : videns ergo semen Abrahae, semen sanctum, quanta cum malis a quibus quandoque separandum est nunc habeat communia, aequaliter nasci, eamdem conditionem generis humani sortiri, pariter mortalia ferre corpora, simul uti luce, fontibus, fructibus, prosperitatibus atque adversitatibus saeculi, sive fame, sive abundantia, sive pace, sive bello, sive salute, sive peste; videns quanta ha
Abbreviated transcription (Latin):
satis facit mentibus audi¬
torum: ut molestus non
sit uentribus ieiunorum.
Pascatur ex hoc anima nr̃a: quam
tristem esse dicit qui cantat in hoc
psalmo. Tristem credo exaliquo
ieiunio suo: uel potius exaliqua fame
sua. Nam ieiunium uoluntatis est:
fames necessitatis. Esurit eccła:
esurit corpus xp̃i. Ethomo ille ubique
diffusus: cuius caput sursum est membra
deorsum. Eius uocem in omnibus psalmis
uel psallentem uel gementem. uelle tan¬
tem inspe. uel suspirantem in re notissimã
um & familiarissimam habere debemus tam¬
quam nr̃am. Nonergo diu est in moran¬
dum. ut insinuemus uobis quis loquatur.
sit unusquisq in xp̃i corpore & loquetur
hic. Nostis autem om̃s qui proficiunt
& qui caelesti illi ciuitati ingemiscunt:
qui peregrinationem suam norunt. qui
uiam tenent qui indesiderio terrie illius
stabilissime spem tamquam anc horam
prefixerunt. Nostis ergo quia hoc genus
hominum. hoc semen bonum. hoc fru¬
mentũ xpi inter zizania gemit. et hoc

Expanded text:
satisfacit mentibus auditorum, ut molestus non sit ventribus jejunorum. Pascatur ex hoc anima nostra, quam tristem esse dicit, qui cantat in hoc psalmo: tristem, credo, ex aliquo jejunio suo, vel potius ex aliqua fame sua. Nam jejunium voluntatis est, fames necessitatis. Esurit Ecclesia, esurit corpus Christi, et homo ille ubique diffusus, cujus caput sursum est, membra deorsum: ejus vocem in omnibus Psalmis vel psallentem vel gementem, vel laetantem in spe, vel suspirantem in re, notissimam jam et familiarissimam habere debemus, tanquam nostram. Non ergo diu est immorandum, ut insinuemus vobis quis loquatur: sit unusquisque in Christi corpore, et loquetur hic. 2. vers. 1. Nostis autem omnes qui proficiunt, et qui coelesti illi civitati ingemiscunt, qui peregrinationem suam norunt, qui viam tenent, qui in desiderio terrae illius stabilissimae spem tanquam ancoram praefixerunt: nostis ergo quia hoc genus hominum, hoc semen bonum, hoc frumentum Christi inter zizania gemit; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Custodi animam meam. nedecliner adimitationem
eorum. Eterueme a perplexitate qua mihi miscent᷑
Non confundar qm̃ speraui inte

Expanded text:
custodi animam meam, ne decliner ad imitationem eorum; et erue me a perplexitate, qua mihi miscentur. Non confundar, quoniam speravi in te
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ms̃ ergo estu nediscedas ame. qm̃
tribulatio iurta me est. Nam est incorpore meo
Qm̃ non est quiadiuu&

Expanded text:
s ergo es tu, ne discedas a me: quoniam tribulatio juxta me est; nam est in corpore meo. Quoniam non est qui adju
Abbreviated transcription (Latin):
lene
quomodo cum auarus esses saccellũ tenebas.
Quomodo tenebas saccellũ netibi extorque¬
retur afure. sic custodi innocentiam. netibi
extorqueatur adiabolo. Sit illa certum
patrimoniũ tuũ: dequa sunt diuites & pau¬
peres. Custodi innocentiam. Quid tibi ꝑdẽ.
lucrum auri. & damnũ innocentiae: Custo¬
di innocentiã.
Et uide directionem.

Expanded text:
ene, quomodo cum avarus esses, saccellum tenebas: quomodo tenebas saccellum, ne tibi extorqueretur a fure; sic custodi innocentiam, ne tibi extorqueatur a diabolo. Sit illa certum patrimonium tuum, de qua sunt divites et pauperes. Custodi innocentiam. Quid tibi prodest lucrum auri, et damnum innocentiae? Custodi innocentiam, et vide directionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ a pugnare sed trahi. Sunt enim homines
prorsus quinonpugnant: qualis est iste
dequo loquitur. Cũ enĩ dixit malitiam
non odio habuit. quomodo pugnat contra
eã quã non odit. Iste amalitia trahitur. nec
pugnat. Sunt autẽ qui pugnare incipiunt.
Sed quia deuiribus suis presumunt. ut ostendat
illis ds̃ quia ipse uincit sise homo subiungit
dõ. & pugnantes uincuntur. cũ quasi cõe¬
perint tenere iustitiã. fiunt suꝑbi & elidunt᷑.
isti pugnant sed uincuntur. Quis est autẽ
quipugnat & nonuncitur: Quidicit. uideo
aliam legẽ inmenbris meis repugnantẽ leqi
mentis meae. Videre pugnantẽ legi mentis
presumit iste. idõ uictor erit. Quid enĩ sequit᷑.
hostẽ ad iutus ab adiuuante: iste autẽ malitiã
Nescio

Expanded text:
nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Malitiam non odio habuit; quomodo pugnat contra eam quam non odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et eliduntur. Isti pugnant, sed vincuntur. Quis est autem qui pugnat, et non vincitur? Qui dicit: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. Vide pugnantem: praesumit iste, ideo victor erit. Quid enim sequitur?hostem adjutus a jubente. Iste autem malitiam Nescio