comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ aturba. introgabat eũ petrꝰ.
e dissere nob parabolã istam. At ille dix̃.
adhuc ⁊ uossine intellectuestis: Qd ap¬
tum erat putabant apłi parabolice di¬
ctum. Corripiunt᷑ gͦadño. Ex quo anim¬
adu̾timꝰ uitiosũ ẽe auditorem qui obscu¬
re manifesta. aut manifeste obscura
uelit intellig̾e. Non intelligitis quia
ome quod inosintrat inuentre uadit.
⁊ in secessum emittit᷑: Hinc calum niant᷑
ignarus. putet oms cibos inuentrẽ ire
⁊ insecessum digeri. cũ statim infuse
esce ꝑ artus ⁊ uenas ⁊ medullas neruosq
fundant᷑. Uñi dict multos qui uitio sto¬
machi ꝑpetem sustinent uomitũ. post
cȩnas i prandia statim euome quȩ in¬
gesserint. ⁊tam ee corpulentos. quia ad
pͥmii tactũ liquidior cib ⁊ potus ꝑm̃bͣ
fundatur.S quãuis tenuissimꝰ hu¬
mor⁊ liquens esca. tamcũ inuenis
⁊ artub concocta fu̾it esca ⁊ digesta.
cĩ humore ꝑ occultos meatꝰ corꝑis
quos greciporos uocant ad inferio¬

Expanded text:
um a turba interrogabat eum Petrus: Edissere nobis parabolam istam. At ille dixit: Adhuc et vos sine intellectu estis? Quod apertum erat, putabant apostoli parabolice dictum. Corripiuntur ergo a Domino. Ex quo intelligimus vitiosum esse auditorem qui obscure manifesta, aut manifeste obscura velit intelligere. Non intelligitis quia omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emittitur. Hinc calumniantur ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire et in secessum digeri, cum statim infusae escae, per artus et venas et medullas, nervosque fundantur. Unde et dicunt multos, qui vitio stomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia statim evomere quae ingesserint, et tamen esse corpulentos, quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra fundatur. Sed quamvis sit tenuissimus humor et liquens esca, tamen cum in venis et artubus concocta fuerit esca et digesta cum humore, per occultos meatus corporis quos Graeci poros vocant ad inferio
Abbreviated transcription (Latin):
ducatũ pr̃et. ambo infoueam cadunt.
hoc ẽ. si insipiens insipientẽ doceat. am¬
bo igunt᷑ in pec̃coꝵ ꝓfunditatẽ. Sini¬
te illos subaudis arbitrio suo: quia irre¬
uocabilesst. Uñ ⁊ paulꝰ. Hereticũ homi¬
nem pꝰ pͥma ⁊ scd̾am correptionẽ deuita.¬

Expanded text:
ducatum praestet, ambo in foveam cadunt. Hoc est, si insipiens insipientem doceat, ambo merguntur in peccatorum profunditatem. Sinite illos, subaudis arbitrio suo, quia irrevocabiles sunt. Unde Paulus: Haereticum hominem post primam et secundam correctionem devita
Abbreviated transcription (Latin):
niens is quite ⁊ illii uocauit dicat tͥ. Da
huic locum. ⁊ tc̃ incipias cum rubore
nouissimũ locum teñe. Intendens quo¬
m de pͥmis accubitib laborarent. uł in¬
tendens indoctrina sua quomͦ debeant
nes. Et qm̃ hec ammonitio ab eũgłista
uocat᷑ parabola. intuendum ẽ quid sig¬
net. Nuptie st̃ conuinctioxͥ ⁊ eccłe unde
regnũ cȩloꝵ hominiregi. qui fecit nup¬
tias filiosuo. Ad has nuptias quilib in
discunbat in primo loco. hoc ẽ ñ extol¬
lat segłando de mitis suis quasi subli¬
mior cet̾is. Studeat ueste nuptiali ue¬
stiri. hoc ẽ uirtutũ fulgore choruscare.
s cum humilitate. Honoratiori inuita¬
todat locum qui de aliis meliora cog¬
noscens. qͥcqͥd de sua oꝑatione celsum
sentiebat parua reputat.⁊ cum ꝓpħa
se humiliat dicens. Pauꝑ sum ego ⁊ in
laborib auiuentute meã. exaltatꝰ aute
humiliatꝰ sum ⁊ conturbatꝰ. Mito cum
rubore penitens nouissim̃locum in eccła
tenet. qui sesuꝑalios exaltat plusꝗ de¬

Expanded text:
it, dicat tibi: da huic locum; et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Intendens quomodo de primis accubitibus laborarent, vel intendens in doctrina sua quomodo debeant nes. Et quoniam haec admonitio ab evangelista vocatur parabola, intuendum est quid signet. Nuptiae sunt conjunctio Christi eregnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Ad has nuptias quilibet indiscumbat in primo loco, hoc est, non extollat se gloriando de meritis suis, quasi sublimior caeteris. Studeat veste nuptiali vestiri, hoc est, virtutum fulgore coruscare, sed cum humilitate. Honoratiori invitato dat locum, qui de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, parvum reputat et cum Propheta se humiliat, dicens: Pauper sum ego, et in laboribus a juventute mea, exsultatus autem, humiliatus sum et conturbatus . Merito cum rubore poenitens novissimum locum in ecclesia tenet, qui se super alios exaltat plus quam de
Abbreviated transcription (Latin):
se multiplicata nec augetur nec mimi¬
itur: hec eccłe quia inse multiplicata
rioquiẽ unitas centenarii uarietas
psui multiplicationẽ gñatur. bene
uñr fuisse decem leprosi qui afide uniꝰ
difu̾ant diu̾si. Et sicut om̃s fideles ꝑ de¬
nariũ sig̃cari posst obcustodiã decem
mandatoꝵ. sic om̃s infideles eodẽ nũo
intelligi posst̃ econt᷑rio obnegligentiã
eoꝵddemmandatoꝵ. Unꝰ qui rediit addo¬
minĩcuratꝰ dr alienigena. uł qr pͥus ali¬
enusfuit ab eccła. uł quia se alienauit
asociorũ suoꝵ ꝑfidia¬

Expanded text:
se multiplicata, nec augetur nec minuse multiplicata, nec augetur nec minuitur; haec, Ecclesiae, quia in se multiplicata rio, qui est unitas centenarii, varietas per sui multiplicationem generatur; bene dicuntur fuisse decem leprosi, qui a fide unius Dei fuerant diversi. Et sicut omnes fideles per denarium signari possunt ob custodiam decem mandatorum, sic omnes infideles eodem numero intelligi possunt econtrario ob negligentiam eorumdem mandatorum. Unus qui rediit ad Dominum curatus dicitur alienigena, vel enus fuit ab Ecclesia, vel quia se alienavit a sociorum suorum perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. Iniqui gͦ retro cadunt qͥa cor
ante ruinã exaltatur. ut ñ uideant
quid eossequat᷑. Iusti uante cadunt
quia compunctihumiliantur. Hes¬
pondens aut ihe dixit. Nonne decem
mundatist ⁊ nouem ubi st: Nonest
inuentus qui rediret ⁊ daret głamdõ
nisi hic alienigena. Et̃ ait illi Surge
uade quia fides tua te saluũ fecit. Si
fides hunc saluauit. ꝑfidia nouẽ ꝑdi¬
dite mnum si addatur ad nouẽ quȩdã
effigies unitatis implet᷑ quo fit tan¬
nisi adunũ redeat᷑. Nouem itaq in¬
digent uno ad qͥndã unitate: unũ
u non indiget eis ad unitatem sui.
Qua obrem unus qui gramegit
sigͥcat illos qui in unitate st̃ excłe.
ubist̃. quia scire di elige ẽ. nescire uͦ
repbare. Quando mundati st cogno¬
uert dm. s abiert retrorsũ. Detalib
dieit apłs. Q cũ cognouissent dm̃ non ut
dm̃ magnificauert̃ aut gras egert̃. Sci¬
endum quia unus dr̃ pͥma unitas. de¬
cemuͥ scda. Et illa confert᷑ dõ quia in

Expanded text:
videt. Iniqui ergo retro cadunt, quia cor videt. Iniqui ergo retro cadunt, quia cor ante ruinam exaltatur, ut non videant quid eos sequatur. Justi autem ante se cadunt, quia compuncti humiliantur. « Respondens autem Jesus dixit: « Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Non est inventus qui redinisi hic alienigena. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Si fides hunc salvavit, perfidia novem perdidit. Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quo fit tannisi ad unum redeatur. Novem itaque indigent uno ad quamdam unitatem, unum vero non indiget eis ad unitatem sui. Quamobrem unus qui gratias egit significat illos qui in unitate sunt Ecclesubi sunt; quia scire Dei, eligere est; nescire vero, reprobare. Quando mundati sunt, cognoverunt Deum, sed abierunt retrorsum. De talibus i cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt aut gratias egerunt . » Sciendum quia unus dicitur prima unitas, decem vero secunda. Et illa confertur Deo, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
Unde paulus adananiã missusẽ. ut sa¬
cramtum fidi ꝑciꝑet. ⁊ uerus eiꝰ color
ap ꝓbaret᷑. ñ quia dñs omia ꝑse nequeat.
s ut ipsa societas fideliũ inincem com¬
municando unam sp̃em ueri coloris infide
cõ firmet. Cornelius ⁊ ꝑcib eius audi¬
tis. ussus ẽ mitt̾e ad petrũ ꝓpt̃ unitatẽ
confirmandam. Unus aũt ex illis ut
uidit quia mundatꝰ e. regssus ẽ cum
magna uoce magnificans dmn. Et ceci¬
dit in faciẽ ante pedes eius gras agens.
Et hicerat samaritanꝰ. Unus qui reg̃s¬
sus ẽ gras agens significat humilitatẽ
unitatis eccłȩ. Samaritanꝰ intp̃tat᷑ cu¬
stos. quo nõie ille sig̾catur qui om̃e ro¬
bur sui dõ attribuit uixta ꝑsalmistã.
fortitudinẽ meã adte custodia. quia
tu essusceptor m̃s. In faciẽ cadit qui de
malis ꝑpetratis erubescit. De ꝑsecuto¬
ribus uͦ dñi scͥptuẽ quia abiert retror¬
sum ⁊ cecidert. Qui ante se cadit ui¬
det quo cadit. qui aut retro cadit ñ

Expanded text:
lus ad Ananiam missus est , ut sacramentum fidei perciperet, et verus ei color approbaretur, non quod Dominus omnia per se nequeat, sed ut ipsa societas fidelium invicem communicando unam speciem veri coloris in fide confirmet. Cornelius etiam precibus ejus auditis jussus est mittere ad Petrum propter unitatem confirmandam . « Unus autem ex illis ut vidit quia mundatus est, regressus est cum magna voce magnificans Deum. Et cecidit in faciet hic erat Samaritanus. Unus qui regressus est, gratias agens, significat humilitatem unitatis Ecclesiae. Samaritanus interpretatur custos, quo nomine ille significatur, qui omne robur suum Deo attribuit, juxta Psalmistam: « Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu es Deus susceptor meus . » In faciem cadit qui de malis perpetratis erubescit. De persecutoribus vero Domini scriptum est quia « abierunt retrorsum et ceciderunt . » Qui ante se cadit, videt quo cadat; qui autem retro cadit non
Abbreviated transcription (Latin):
sererenri. Lepsi st qui scientiã u̾e fidei
ñ habentes. uariaserroris doctͥnas ꝑfitent᷑.
diu̾sos leprȩ colores ostendentes. hiuitan¬
di st ab eccła: ⁊ lon ge remoti necesse hñt
ut magno labore clament. quousq ꝑcog¬
nitionẽ pceptoris redeant ad forma salu¬
tis. Quos ut uidit dixit. Ite ostendite
uossacdotib. Et factum ẽ dum irent
mundatist̃. Solos lepsos inuenitur
dris misisse ad sac̾dotes. quia sac̾dotiũ
iudoꝵ figura erat sac̾docii quod neẽ
gentili suꝑsticione. uł uidaica ꝑfidia¬

Expanded text:
stri . » Leprosi sunt qui scientiam verae fidei non habentes, varias erroris doctrinas profitentur. si diversos leprae colores ostendentes. Hi vitandi sunt ab Ecclesia, et longe remoti necesse habent ut magno labore clament, quousque per cognitionem praeceptoris redeant ad formam salutis. « Quos ut vidit dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est, dum irent, mundati sunt. » Solos leprosos inveniDominus misisse ad sacerdotes; quia sacerdotium Judaeorum figura erat sacerdotii quod nunc est gentili superstitione, vel Judaica perfidi
Abbreviated transcription (Latin):
Xpccũ uenit. nunqͥd plura signafa¬
ciet quãqͦ hic facit: Utiq si duon
racłis que in eũ credens hoc dicebat.

Expanded text:
cum venerit, nunquid plura signa faciet quam quae hic facit? Utique si duo raculis, quae in eum credens, hoc dicebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bere sp̃u scõ scilicet instigante. cuiꝰ
grã geritur. ut id qd̾ bonũ ẽ. nobis
etiã bonũ uideatur. Assecutũ qͥdẽ se
ñ pauca dicit s omĩa idẽ. multa de
quib que ad fidẽ legentium confir¬
mandam crederet.ydonea scripsit.
Theophilus interpretat᷑ amans dm̃.
uł amatꝰ a dõ. Quisquis gͦ amat
dm siue a dõ se desiderat amari. obe¬
diat euangłio. tamquã sib scripto.
heretici noua prom̃ittunt. s theo¬
philo uerboꝵ de quib eruditus est

Expanded text:
bere, Spiritu sancto instigante, cujus bere, Spiritu sancto instigante, cujus gratia geritur, ut id quod bonum est, nobis etiam bonum videatur. Assecutum quidem se non pauca dicit, sed omnia, id est multa, de quibus, quae ad fidem legentium confirmandam crederet, idonea scripsit. Theophilus interpretatur amans Deum, vel amatus a Deo. Quisquis ergo amat Deum, sive à Deo se desiderat amari, obediat Evangelio tanquam sibi scripto. Haeretici nova promittunt, sed Theophilo verborum, de quibus eruditus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscas eoꝵ uerborum de quibus
eruditus es ueritatẽ. Multi nõ¬
tam numerositate quam heresũ di¬
uersitate. ut basilidis. ⁊ apelles. teme¬
raria p̃sumptione conati sunt scribe¬
re de rebus nr̃e salutis que ĩ nob̃ adeo
complete sunt & redundant. Qd̃ re¬
dundat nulli deficit. &e de completo
nemo dubitat. cum fidem affectus
astruat. Itaq completũ euangłium
redundat. ꝑ uniuersũ mundũ men¬
tes fidelium rigans ⁊ confirmans. Co¬
natur autẽ qui incipit nec perficit.
qui suis uirib non gr̃ẽ dĩ quȩ irri¬
gat confidit. Non conatur qͥ diuino
spũ res ⁊ dicta ministrante cepta cõ¬
plet. Qͥ ab initio tã corporeo quã m̃tiᷤᷤ
intuitu uiderunt res factas a d̃no
& ministri fuerunt sermonis. uer¬
bo ⁊ exemplo docendo tradider̃t nob̃.
Non solum marcꝰ ⁊ lucas auditu di¬
dicert̃ que scriberent. s etiã ioħs ⁊
matheus. multa de infantia. pue¬
ricia. genealogia. saluatoris. aliis
narrantib didicerunt. Qñ quid ẽ¬

Expanded text:
 verborum, de quibus eruditus es, veritatem. Multi notam numerositate quam haeresum diversitate, ut Basilides et Apelles, temeraria praesumptione conati sunt scribere de rebus nostrae salutis, quae in nobis a Deo completae sunt et redundant. Quod redundat, nulli deficit; et de completo nemo dubitat, cum fidem effectus astruat. Itaque completum Evangelium redundat per universum mundum, mentes fidelium rigans et confirmans. Conatur autem, qui incipit nec perficit, qui suis viribus, non gratiae Dei, quae irrigat, confidit. Non conatur, qui divino Spiritu res et dicta ministrante coepta complet. Qui ab initio tam corporeo quam mentis intuitu viderunt res factas à Domino, et ministri fuerunt sermonis verbo et exemplo, docendo tradiderunt nobis. Non solum Marcus et Lucas auditu didicerunt quae scriberent, sed etiam Joannes et Matthaeus multa de infantia, pueritia, genealogia Salvatoris aliis narrantibus didicerunt. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illo debitã relaxare ꝑcollationẽ gre pre
sentis. hoc eqͥdẽ fit in paruuł cũ baptismi
lauachrũ suscipit᷑. hoc ⁊ in adultiscũ mti
cȩcitas cõpunctiõe soluitur. Hine docto¬
ressacri eloquii scͥpsert originale pecẽm
inbaptismo transire reatu. s reman̾e actu.
quia suꝑe corꝑis dissolutio ⁊ num̾osatp̃a¬
liũ defectuũ multitudo. Quoa ad hocqͥ
de płimũ ualet. quia om̃is uirtus in in
tismi grãm ob p̃sentis uite felicitatẽ pe¬
t̾et. ⁊ sic nec ista digne hab̾et. nec adeter¬
nam ꝑueniret. Sic qͦq actuał pecc̃i ꝑ
uiuificõnẽ intis ȩt̃na pena relaxata re¬
linquitur tpr̃ał. ut quod illicitaaie
delectatione. siue ⁊ carnali uolupta¬
te comissu ẽ: satisfactioĩs a maritudi¬
ne digne purget᷑ ab homine dũ licet. ne¬
ñ districtiꝰ ado puniat᷑ infut᷑o. Nullum
eni malũ p̃tit inpunitũ. Confessiogͥ con¬
uenient instituta ẽ. ut qui in sua pote¬
state positꝰ adõ discesserat. sub alio positꝰ

Expanded text:
axare per collationem praesentis gratiae. Hoc equidem fit in parvulis, cum baptismi lavacrum suscipitur; hoc et in adultis, cum mentis caecitas compunctione solvitur. Hinc doctores sacri eloquii scripserunt, originale peccatum in baptismo transire reatu, sed remanere actu; quia superest corporis dissolutio, et numerosa temporalium defectuum multitudo. Quod ad hoc plurimum valet, quia omnis virtus in inftismi gratiam ob praesentis vitae felicitatem peteret: et sic nec istam digne haberet, nec ad aeternam perveniret. Sic quoque actualis peccati per vivificationem mentis aeterna poena relaxata, relinquitur temporalis, ut quod illicita animae delectatione, sive etiam carnali voluptate commissum est, satisfactionis amaritudine digne purgetur ab homine, dum licet, ne districtius a Deo puniatur in futuro. Nullum enim malum praeterit impunitum. Confessio igitur convenienter constituta est, ut qui in sua potestate positus, a Deo discesserat, sub alio positus,
Abbreviated transcription (Latin):
conseruando isrł tenuerat. Ipse eni sacͥ¬
ficantem diis alienis ppłm uidaicum
maiestatissue aduentu corripuit. cum
idẽ ppłs p̃sentis potestatis trorem licet
extra montẽ positꝰ ferrȩ ñ potiit. Dein

Expanded text:
em servando Israel tenderat. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum majestatis suae adventu corripuit, cum idem populus praesentis potestatis terrorem, licet extra montem positus, ferre non potuit. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
dit et tam̃ peccare ñ desinit: hic lam̃¬
tum ht̃ s mundationẽ ñ ht̃. quiadũ
ipsã quã flendo impetrare potuit ue¬
niã contemnit. fletib suis mundici¬
am subtrahit.⁊ante dĩ oculos sordidaᷤ
⁊̃ ipsas lacͥmas facit. Qui uͦ adesicłiom̃¬
tis quȩdã uicia resecant dum in aliis gra¬
uit̃ ꝑdurant. pauciora qͥdẽ mala dili
gunt quã pͥꝰ: s quãdiu minꝰ malũdili¬
gunt ñ fiunt minꝰ mali. Tantꝰ eñĩ ñuun¬
quã affectus maliẽ in uno crimine: ut
magis alienet adõ quã ⁊̃ multa. Illud
aut certũ ẽ. quod dũ quis in morte uniꝰ
criminis iacet in alio irrigari ⁊ uiuifi¬
cari ñ pot̾ ut ꝓrsꝰ deleatur: s intdum
addiminutionẽ penȩ cõpluit᷑ uixta
tatem ⁊ ñ pluit suꝑaliã. Quoꝵ aũt pec¬
cata in ꝓublico st in publico debet eẽ
canones affricani concilii testantur.
De hac qͥdẽ sollemni penitentia ut ait
aug̃. ad macedoniũ intelligi oportet

Expanded text:
dit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non habet; quia dum ipsam quam flendo impetrare potuit, veniam contemnit, fletibus suis munditiam subtrahit, et ante Dei oculos sordidas etiam ipsas lacrymas facit. Qui vero a desiderio mentis quaedam vitia resecant, dum in aliis graviter perdurant, pauciora quidem gunt quam prius, sed nisi minus malum diligant, non fiunt minus mali. Tantus enim nonnunquam affectus mali est in uno crimine, ut magis alienet a Domino quam etiam multa. Illud autem certum est quod, dum quis in morte unius criminis jacet in alio irrigari, et vivificari non potest, ut prorsus deleatur, sed interdum ad diminutionem poenae compluitur, juxta tatem, et non pluit super aliam . Quorum autem peccata in publico sunt in publico debet essecanones Africani consilii testantur. De hac quidem solemni poenitentia, ut ait Augustinus ad Macedonium, intelligi oportet
Abbreviated transcription (Latin):
occultast̃ ⁊ spontanea confessiõe soli
ẽẽ pęnitentia: ne infirmi in eccła scan¬
dalizentur. uidentes penas eoꝵ quoꝵ
penitꝰ ignorant causas. Et sciendum
quia similit circumuenit sathanas
ꝑnimiã duriciã ut peccõres ꝑeant
desꝑando: qͦmͦ innuia remissione
corrigendo. Unde salomon. Nonde

Expanded text:
occulta sunt, et spontanea confessione soli esse poenitentia, ne infirmi in Ecclesia scandalizentur, videntes poenas eorum quorum poenitus ignorant causas. Et sciendum quia similiter circumvenit Satanas per nimiam duritiam, ut peccatores pereant desperando, quomodo in nimia remissione corr
Abbreviated transcription (Latin):
nusue utił uideatur egrotis. quȩ tan¬
tomagis salubrisẽ. quantomagis con¬
temptibił fu̾it. qͥs tn audeat dõ dic̾e
quare huic hominiqͥ pꝰ pͥmã penitũ¬
tiam rursus se laqueis iniqͥtatis obstͥn¬
xit adhuc it̾m parcis: Quis audeat
dic̾eerga istos n agi quod apłsait. igno¬
ras quia patientia dĩ ad penitñtiã te
adducit: Aut ad istos nꝑtin̾e qđ scͥptũ¬

Expanded text:
et aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit. Quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: « Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? » Aut ad istos non p
Abbreviated transcription (Latin):
am agunt. idõ capillos ⁊ barbã nutri¬
unt ut monstrent abundantiã crimi
dicat recordationẽ pecc̃oꝵ: ꝓpt̾ hedoᷤ
ad sinistrã futuros. Quod au̾t ciñe asꝑ¬
gunt᷑ peccõres. ostendit quia cinisst̃.
⁊ in pulu̾em reu̾tunt᷑. Lacͥme peniten¬
tiũ apd dm̃ ꝓbaptismo reputant᷑. Du¬
plex ẽ. pen̾itentie gemitus. uł dum

Expanded text:
am agunt, ideo capillos et barbam nutriam agunt, ideo capillos et barbam nutriunt, ut monstrent abundantiam crimindicat recordationem peccatorum propter haedos ad sinistram futuros. Quod autem cinere asperguntur peccatores, ostendit quia cinis sunt, et in pulverem revertentur. Lacrymae poenitentium apud Deum pro baptismate reputantur. Duplex est poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
nio. Delent gͦ lacͥme pecc̃a que pudor
ẽ confit̾i. S sciendũ qr confessionis in¬
stitutio ndũ ꝓmulgata fu̾at inpͥmiti¬
ua eccła. uł quia petrus confessusfu̾it
licet scͥptura ñ referat: sicut crede cogi¬
mur apłos baptizatos fuisse. quod qn uł¬
qͦmͦ factũ sit ñ legimꝰ. Quib dã tam
uidet᷑ ex dispensatiõe petrũ reticuisse
confessionẽ de negatioe. qr si hunctin
eccłȩ architectũ tam grauit al ii adhuc
infirmi corruisse nouissent. multu ad¬
u̾suseũ scandalizati fuissent. Quo fit
ut salubri dispensatione ita qđ ñ ꝓp
id unde testaret᷑ ei conscĩa. Quod si ali¬
cui dic̾et celari ñ posset. ⁊ si sciretur eccła
inde scandalizaretur. Si uͦ ꝓpt suã ꝑso
bił eẽt. Patet exantedictis quia peniten¬
tia ẽ medicam̃tũ uuln̾is. spessalutis. ⁊
nom ipsũ sumptũ ẽ apena qua anima
cruciat᷑ ⁊ caro mortificat᷑ : ⁊ dicta ẽ pe¬
nitentia qͣi punientia. Qui penitenti¬

Expanded text:
dor est confiteri. Sed sciendum quia confessionis institutio nondum promulgata fuerat in primitiva Ecclesia, vel quia Petrus confessus fuerit, licet Scriptura non referat, sicut credere cogimur apostolos baptizatos fuisse: quod qu factum sit non legimus. Quibusdam tamen videtur ex dispensatione Petrum reticuisse confessionem de negatione, quia si hunc tantum Ecclesiae architectum tam graviter alii adhuc infirmi corruisse novissent, multum adversus eum scandalizati fuissent. Quo fit ut salubri dispensatione, ita quod nonid unde ei testaretur conscientia: quod si alicui diceret, celari non posset; et si sciretur Ecclesia inde scandalizaretur. Si vero propter suabilis esset. Patet ergo ex antedictis, quia poenitentia est medicamentum vulneris, spes salutis, et nomen ipsum sumptum est a poena qua anima cruciatur, et caro mortificatur, et dicta est poenitentia quasi punientia. Qui poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
diir intdũ pecca dimitt̃e ñ ex se s ex gr̃a
in eis⁊ peos oꝑante scđm arbitrium ñ
eoꝵ s di. Sicẽ illud. Tues solus qui facismi¬
rabilia. cũ multi homines miracła fece¬
rint. s n ex se sic d̃s. Item. Nemo bonus
nͥsolusds quia ex sebonꝰ. ⁊ multi homi¬
se pecc̃a dimict̾et. Quod ⁊̃ nemo pret̃
nos met ipsos possit nos damnare osten¬
ditur ibi. Anima mea inmanib meis
semꝑ. Notandũ quod si isqͥuult confi¬
teri ãiticło necessitatis imminente n po¬
test. quod eiministraret uisibił sac̾dos
si adeet. hoc suppłe ñ dedignatur inui¬
sibił. de qͦ mȩccłastico. Ecce sac̾dos magnꝰ.¬

Expanded text:
dicuntur interdum peccata dimittere, non ex se, sed ex gratia dicuntur interdum peccata dimittere, non ex se, sed ex gratia in eis et eorum, sed Dei. Sic est illud: Tu es solus qui facis mirabilia , cum multi homines miracula fecerint, sed non ex se sicut Deus. Item: Nemo bonus nisi solus Deus , quia ex se bonus: et multi homise peccata dimitteret. Quod etiam nemo praeter nosmetipsos possit nos damnare, ostenditur ibi: « Anima mea in manibus meis semper . » Notandum quod si is qui vult confiteri, articulo necessitatis imminente, non potest, quod ei ministraret visibilis sacerdos, si adesset, hoc supplere non dedignatur invisibilis. De quo in Ecclesiastico: « Ecce sacerdos magn
Abbreviated transcription (Latin):
miseritis pecc̃a remittunt᷑ eis: ⁊ quorũ
retinueritis retenta ft̃. Pena eni pecc̃i
uocat᷑ pecc̃m. uixta quod nom̃ cause
tnsferturad effectum. Exp̃dictis itaq
manifestũẽ. quod aliis dimittit ds
pministiũ sac̾dotũ ⁊ pecẽm ⁊ penã pec¬
cati: aliissolam tp̃ralẽ penã. quia iam
pecc̃i tenebras ⁊ gehenne uinculũ sol¬
uant. quod ꝑ lazarũ ostendit. Accessit
⁊ uiuificato ait. exi foras: ⁊ de eodixit
lit uenit ad pecc̃orẽ ⁊ uocat eũ ꝑ int̾nã
inspirationem.⁊ morte pec̃ci disceden-¬
te uiuificat᷑. ⁊ eo uiuificato dicit ut exe
at foras.i. ꝑ confessionẽ se sac̾dotib osten¬
dat: dequo ⁊ sac̾dotib ait. soluite eum
.i. reuocate ad excłam ⁊ sinite abire. hoc
ẽ cũ aliisfidelib conu̾sari⁊ ꝑmanere.
Dumnittit gͦd̾s pecc̃a ex semet ipso ⁊ ꝑ
semet ipsũ qñuult. un⁊ ꝑ ꝓpħã ait̾.¬
Egodns solus deleo iniquitates ⁊ pecc̃a
qui solus ꝑ pecẽis mortiuisẽ. Sac̾dotes tn

Expanded text:
iseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt . » Poena enim peccati vocatur peccatum, juxta quod nomen causae transfertur ad effectum. Ex praedictis itaque manifestum est quod aliis dimittit Deus per ministerium sacerdotum et peccatum et poenam peccati; aliis solam temporalem poenam, quia jam peccati tenebras et gehennae vinculum solverat: quod per Lazarum ostendit. Accessit et vivificato ait: « Exi foras, » et de eo dixitliter venit ad peccatorem, et vocat eum per internam aspirationem, et morte peccati discedente vivificatur, et eo viviat foras, id est, per confessionem se sacerdotibus ostendat, de quo et sacerdotibus ait, solvite eum, id est, revocate ad Ecclesiam, et sinite abire, hoc est, cum aliis fidelibus conversari et permanere. Dimittit ergo Deus peccata ex semetipso, et per semetipsum qs solus deleo iniquitatem et peccatqui solus pro peccatis est mortuus. Sacerdotes tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nandum: ut pecc̃or ñ ases ab alio
maioris humilitatis causa satisfactio¬
nis medicinã suscipiat. FSt enisac̃¬
menta quasi quȩdã emplastra. Eue¬
nit itaq cor contritũ pꝰ ⁊humiliatũ
confirmari in confessione: ⁊ plerũq
peccor solotimore uł eccłȩ consuetu¬
dine sac̾doti p̃sentatꝰ ꝑsac̃dotale offi¬
cil u̾e compungit᷑. ac plenꝰ caritate
recedit. Nonnulli ⁊ nec tunc excorde
redeunt: s tam̃ forma penitntiȩ quã
suscipũt paulatim nutrit ineis hu¬
militatẽ cũ caritate. Plerisq similit
cũ resipiscunt ꝓdẽ baptismꝰ. ad quẽ
tñ ficte accessert. Mensurã aũt tp̃ris
in agenda penitñtia iccirco canones
in arbitrio sac̾dotis intelligentis statu¬
unt: quia apud din ñ tm̃ ualet insu¬
ra tp̃risquã doloris. nec abstinentia
tinciboꝵ qͣntũ mortificõ uicioꝵ. ꝑpt̃¬

Expanded text:
ntur, ut peccator non a se, sed ab alio majoris humilitatis causa satisfactionis medicinam suscipiat. Sunt enim sacramenta quasi quaedam emplastra. Evenit itaque cor prius contritum et humiliatum confirmari in confessione; et plerumque peccator solo timore vel Ecclesiae consuetudine sacerdoti praesentatus, per sacerdotale officium vere compungitur, ac plenus charitate recedit. Nonnulli etiam nec tunc ex corde redeunt, sed tamen forma poenitentiae quam suscipiunt, paulatim nutrit in eis humilitatem cum charitate. Plerisque similiter cum resipiscunt, prodest baptismus, ad quem tamen ficte accesserunt. Mensuram autem temporis in agenda poenitentia idcirco canones in arbitrio sacerdotis intelligentis statuunt, quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum, quantum mortific
Abbreviated transcription (Latin):
Peccor quacũq hora ingemunt. saluus
erit. Et eñi cũdõ nicħ tardũsit. nichil
absens. qͣntociꝰ aliquis u̾e penitet. tanto¬
ciciꝰ qui est psensdimittit. Hn tdauto.
Dixi. confitebor adu̾sũ me inusticiã me¬
a dño. ⁊ tu remisisti impietatẽ pecc̃imei.

Expanded text:
Peccator quacunque hora ingemuerit, salvus Peccator quacunque hora ingemuerit, salvus erit . Etenim cum Deo nihil tardum fit, nihil absens: quantocius aliquis vero poenitet, tantocius qui est praesens, dimittit. Unde et David: Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei
Abbreviated transcription (Latin):
reus efficit᷑. Uniu̾sũ gͦ debitũ ꝑsoluen¬
dumdict. ñ illud quod iam condona¬
tum erat. s potius iiscłiã quã aliis im¬
pende debuit. ꝓ eo quod miscdia acce¬
ꝑat. Uni ⁊ alibi. Qua m̃sura insi fu̾itis.
catur. Si aliis ñ uultis misereri sicut ds̃
celestis hoc debitũ exigeta uob. Estimat
cõmunit asserunt rursus exigi quod ꝑ
sidanda st. uidelic: cordis contricio. oris
confessio. oꝑi satisfactio. ẜPcipit enim
scͥptura scinde corda ñ uestim̃ta. confit̾i
alt̾utrũ pecc̃a. ⁊ fac̃e fructꝰ dignos peniten¬
tie. & notandũq multi ꝓpecc̃isgemiit.¬
cordis contͥcio ad salutẽ. s intis const̾natio
ad damnationẽ. Sic ⁊ eñi mali infuturo
dolebunt. Nnullos ⁊̃ penitet peccasse ꝓ
sola pecẽiturpitudine iuixta illud phi
nes ignoraturos. ñ peccarẽ. Fructuosa aut
cordis contricio ẽ. cum quisde pecc̃o quo
di offendit dolet: ⁊ iñ turbaturqͥa iniqͥ¬
tas amore iusticiȩ sibi displicet. Hinc ẽ illd̾.

Expanded text:
reus efficitur. Universum ergo debitum persolvendum dicunt non illud quod jam condonatum erat, sed potius misericordiam quam aliis impendere debuit, pro eo quod misericordiam acceperat. Unde et alibi: « Qua mensurcatur: Si aliis non vultis misereri sicut Domicoelestis hoc debitum exiget a vobis. Aesticommuniter asserunt rursus exigi quod pesideranda sunt, videlicet cordis contritio, oris confessio, operum satisfactio. Praecipit enim Scriptura scindere corda et vestimenta, confiteri alterutrum peccata, et facere dignos fructus poenitentiae. Et notandum qucordis contritio ad salutem, sed mentis consternatio ad damnationem. Sic etenim mali in futuro dolebunt. Nonnullos etiam poenitet peccasse pro sola peccati turpitudine, juxta illud philnes ignoraturos, non peccarem. » Fructuosa autem cordis contritio est, cum quis de peccato, quo Deum offendit, dolet et inde turbatur; quia iniquitas amore justitiae sibi displicet. Hinc est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
get duplex tribulatio. uł iuxta aliã tͣns¬
lationẽ. ñ iudicabit dsbis in id ipsũ.
S ñ ẽ. ut auint duplex immo una tribu¬
latio ⁊ una punitio. cũ qui ñ est suffi¬
cient hic punitus. pꝰeapunit᷑. Nonirra¬
tionabilit qͦq putant priores peccandi
affectus redisse. iuxta ꝑarabolã inqua
sp̃s immundus septẽ aliossp̃s nequiores
se assumens dicit. Reu̾tar indomũ meã
unde exiui. Et em pecc̃or in actu crimi
nał uniꝰ apparens. multa intelligendus
ẽ hab̾e inaffectu. sic iustus multo plures
ht̃ uirtutes affectu quã actu. Aliis uͦ
uidetur qđ ꝓillis pecc̃is de qͥb homo
dõ ꝑ penitentiã satisfecit ñ sit ampliuis

Expanded text:
et duplex tribulatio . » Vel juxta aliam translationem: « Non judicabit Deus bis in idipsum. » Sed non est, ut aiunt, duplex, imo una tribulatio et una punitio, cum qui non est hic sufficienter punitus, postea punitur. Non irrationabiliter quoque putant priores peccandi affectus redisse, juxta parabolam in qua spiritus immundus septem alios spiritus nequiores se assumens dicit: « Revertar in domum meam unde exivi . » Etenim peccator in actu unius criminalis apparens multa intelligendus est habere in affectu, sicut justus multo plures habet virtutes affectu quam actu. Aliis vero videtur quod pro illis peccatis, de quibus homo Deo per poenitentiam satisfecit, non sit am
Abbreviated transcription (Latin):
Uocatiohec fit intus in conscientia sci¬
licet cũ quis in desꝑationẽ incidit.
Ds aut apud quẽ nulla ẽ tͣnsmutatio
nec uicissitudinis obumbratio mͦ mi
m iratꝰ quia in ꝑpetuũ pumendum
iusto idicio tartareis ministris tra¬
dit. Sic ⁊ pat m̃s cȩlestis faciet uob̾si
dib ur̃is. Constat quia si hoc quod
in nos delinquit᷑ excorde ñ dunita¬
mus. ⁊ illud rursus a nob exigit᷑ quod
nob̾ iam ꝑpenitentiã dimissũ fuisse
m̾ito ꝑsoluent duplices animo. ⁊ in¬
constantes in omib uiissuis: quos
parabolȩ conclusio sp̃alit ꝑcutit. Ipsi
nanq ficte conu̾santes ineccła nec ꝓxi¬
mũsincero affectu diligunt. nec pu¬
resoliꝰdĩ intuitu aliqͥdfaciũt. Quod
gͥ rogantib dimiserat dĩ inhoc iudeł¬
qr sacram̃torũ cõmunione contułat
inuanũ gaudent sibi ee dimissu: qͦꝵ
fictio impedit ne uerã suscipent re¬
missione. Rursus eni ex iget᷑ quauis
ppenitentia dimissĩi fuisse reputet᷑.
milia. cũ sint recte qrentib sumum

Expanded text:
cilicet cum quis in desperationem incidit. Deus autem apud quem nulla est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio , modomodo iratus, quia in perpetuum puniendum justo judicio tartareis ministris tradit. « Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si dictis constat , quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse merito persolvent duplices animo et inconstantes in omnibus viis suis, quos parabolae et conclusio specialiter percutit. Ipsi namque ficte conversantes in Ecclesia, nec proximum sincero affectu diligunt, nec pure solius Dei intuitu aliquid faciunt. Quod ergo rogantibus dimiserat Deus, in hoc vide sacramentorum communionem contulerant, in vanum gaudent sibi esse dimissum quorum fictio impedivit ne veram susciperent remissionem. Rursus exigitur quamvis per poenitentiam dimissum fuisse reputetur. similia, cum sint directe quaerentibus summum
Abbreviated transcription (Latin):
Et oro eiꝰ fiat in pecc̃m. ẜ Post accep¬
tam qͦq plenã ꝑecc̃oꝵ donationẽ ⁊ in¬
time gre adhesione multi criminalit̃
corruunt ut petrus⁊ dauid. qͥ fortio¬
res surrexert. Iustus eñi sicecidit ncol¬
lidetur. quia dñs qui rapit iuistũ ne
malicia immutet eiussensum: cadenti
supponit manii suã. ut qͥ cadit ꝑ infir¬
mitate carnis. ꝑpenitentiã resurgat.
Qs gͦ dic̃e audeat de sic assumptis ingr̃a
ut ds que qͣlabi ꝑmittat. usq addam¬
nationẽ: Uerunta insiquos damnari
contingat. dict̃ qͥdã uixta parabolã
quia pecca pͥ dimissa ⁊ ⁊̃ iudicio eccłe
niant᷑. Sicut eñiiusticia delet ante ac¬
ta pecc̃a. sic iniusticia succedens iusti¬
ciam ꝑimit. qua damnata contra pͥo¬
ra pecca nulla remanet medicina.
die ustus peccau̾it om̃s usticie eius in
obluuone ert. Ugͦ ñ fu̾it caritatis ꝑ seue¬
rantia. nulla sufficiens ẽ penitentia. Un

Expanded text:
tio ejus fiat in peccatum . » Prius acceptam quoque plenam peccatorum condonationem, et intimae gratiae adhaesionem multi criminaliter corruunt, ut Petrus et David, qui fortiores surrexerunt. Justus enim si ceciderit non collidetur, quia Dominus qui rapit justum ne malitia immutet ejus sensum; cadenti supponit manum suam , ut qui cadit per infirmitatem carnis, per poenitentiam resurgat. Quis ergo audeat dicere de sic assumptis in gratia, ut Deus quemque labi permittat usque ad damnationem. Verumtamen si quos damnari contingat; dicunt quidam juxta parabolam, quia peccata prius dimissa etiam judicio Eccleniantur. Sicut enim justitia delet anteacta peccata, sic injustitia succedens justitiam perimit: qua damnata, contra priora peccata nulla remanet medicina. die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt . Ubi ergo fuerit charitatis perseverantia, null
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut conserui eiꝰ quȩ fiebant. con¬
tͥstatist̃ ualde. Et uenert ⁊ narrauer̃t
dño suo: om̃ia quȩ facta fu̾ant. Sp̃ua¬
les qui om̃ia udicant talia uidenteᷤ
cont̾stant᷑ ⁊ nuntiant dño ad corrigen
dum implorantes auxiliũ. Te uocau

Expanded text:
 quae fiebant contristati sunt valde. Et venerunt et narraverunt domino suo omnia quae facta fuerant. » Spirituales qui omnia judicant talia videntes contristantur, et nuntiant Domino ad corrigendum, ejus implorantes auxilium. « Tu
Abbreviated transcription (Latin):
scdit ag̾et. s recessit abono grȩ quã sus¬
ceꝑat mittens conseruiincarcere dirȩ
tͥbulatiois. quasi ad hoc fortassisut ita
debitũ peccisolu̾et nequid infuturo
grauiꝰ ulciscendũ reman̾et. Euenit

Expanded text:
sericorditer ageret, sed recessit a bono gratiae quam sussericorditer ageret, sed recessit a bono gratiae quam susceperat, mittens conservum in carcerem dirae tribulationis, quasi ad hoc fortassis ut ita debitum peccati solveret, ne quid in futuro gravius ulciscendi remaneret. Evenit
Abbreviated transcription (Latin):
ac penitens caritate oꝑiens multitudi¬
nem pecc̃oꝵ. Misertꝰ aũt diisserui illius
dimisit eũ. ⁊ debitũ dimisit illi. Peccator
rogans accipit donũ .x. miliũ talentoru
.i. ueniã suoꝵ cõmissoꝵ. cũ sibi assumit
medelã quã ds ad hoc instituit. Hoc auit
fit si lauachrumbaptumi n ficte. uł si pꝰ¬
ea baptismũ penitentie deuote suscipiat.
Dimissus itaq auincuł pcedentis timoriᷤ
eg̃ditur in spẽ salutis. Egressus aut seruuꝰ
ille inuenit unũ de conseruis quidebe¬
bat ei centũ denarios. ⁊ tenens suffoca¬
bat eũ dicens. Redde quod debes. Centũ
denarioꝵ erat debitor. quẽ de aliquib
comissis infrẽm satisface oportebat son¬
seruum autẽ suffocare ẽ. in fr̃em ꝑuin¬
dictam ex arde. Et ꝓcidens conseruus
eius rogabat eumdicens. Pacientiam
habe in me ⁊ om̃ia reddamtͥ. Eindabo
Ille aut noluit. s abiit ⁊ misit eũ in
carcere. donec redłet debitũ. Noluit
seipsũ considare. ut inspulenitatis mi¬

Expanded text:
itate operiam multitudinem peccatorum. Misertus autem dominus servi illius, dimisit eum et debitum dimisit ei. Peccator rogans, accipit donum decem millium talentorum, id est, veniam suorum commissorum, cum sibi assumit medelam, quam Deus ad hoc instituit. Hoc autem fit, si lavacrum baptismi non ficte, vel si postea baptismum poenitentiae devote suscipiat. Dimissus itaque a vinculis praecedentis timoris, egreditur in spem salutis. Egressus autem servus ille, invenit unum de conservis suis, qui debebat ei centum denarios. Et tenens suffocabat eum, dicens: Redde quod debes. Centum denariorum debitor erat, quem de aliquibus commissis in fratrem satisfacere oportebat. Conservum autem suffocare, est in fratrem per vindictam exardere. Et procidens conservus ejus, rogabat eum, dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi. Emendabo Ille autem noluit; sed abiit et misit eum in carcerem donec redderet debitum. » Noluit seipsum considerare ut in spiritu lenitatis mi
Abbreviated transcription (Latin):
talenta debebat qui de innum̾abilib
pecc̃is uł criminib rõnẽ redditurꝰ erat.
Cũ aut ñ hab̾et iuresneq gr̃am unde sa¬
tisfac̾e posset. sensit in seripturis qr tales
mancipari cuuxore ⁊ filiis. hoc ẽ eĩ in¬
sipientia ⁊ cogitationib malis. Iustos
cum uxore acfiliis .i. cũ sapientia ⁊ cogi¬
tationib bonisse głificaturũ ꝓmittit᷑.
ꝑcũi qͥppe uenditi. supplicium damna¬
ti intelligit᷑. Pcidens aut seruus ille ora¬
bat eu dicens. Patientiã habe in me. ⁊
om̃ia reddam tͥ. Timore gehennȩ hu

Expanded text:
bat, qui de innumerabilibus peccatis vel criminalibus rationem redditurus erat. Cum autem non haberet vires, neque gratiam unde satisfacere posset, sensit in Scripturis, quia talmancipari cum uxore et filiis, hoc est, cum insipientia et cogitationibus malis. Justos vero cum uxore ac filiis, id est, cum sapientia et cogitationibus bonis se glorificaturum promittit. Pretium quippe venditi, supplicium damnati intelligitur. Procidens autem servus ille, orabat eum dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi, Timor
Abbreviated transcription (Latin):
Tam ꝑ quibdã culpis modi penitñtie
st̃ imꝑositi. uixta quos cetere ꝑpenden¬
de st̃ culpe.cu sit facile ꝑeosdemmo¬
dosuindictã ⁊ censurã cãnonii estima¬
re.Sciendũtũ qͣnto qͥs tp̃re morat᷑ in
peccis. tanto ei agenda ẽ penitentia.
Es̃ uigͥ arbitrio sac̾dotum tp̃rał pena¬
ꝓ pecciꝓtelet᷑ uł abbreuiet᷑. de ea plures

Expanded text:
quibusdam culpis modi poenitentiae sunt impositi, juxta quos caeterae perpendendae sunt culpae, cum sit facile per eosdem modos vindictam et censuram canonum aestimare. Sciendum tamem quanto quis tempore moratur in peccatis, tanto ei agenda est poenitentia. Cum igitur arbitrio sacerdotum temporalis poena peccati proteletur vel abbrevietur, de ea
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ tribuit apłis neab aliqͦ contem¬
nantur. Acsi dicat.Si aliquis nolu̾it
correptionẽ ur̃am audire. ⁊ eũ uincło
anathematis alligau̾itis intra. alliga¬
tus erit ⁊ incelo. hoc ẽ celesti sententia
confirmante. Uł ita ut supra. Qͦ scũq
ab eccła in hac uita eieceritis. uł in ec¬
cłam indux̾itis. rata erit sententia ⁊ in

Expanded text:
testatem tribuit apostolis, ne ab aliquo contemnantur. Ac si dicat: Si aliquis noluerit correctionem vestram audire, et eum vinculo anathematis alligaveritis in terra, alligatus erit etiam in coelo, hoc est, coelesti sententia confirmante. Vel ita ut supra; quoscunque ab Ecclesia in hac vita ejeceritis, vel in Ecclesiam induxeritis, rata erit sententia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ens indie peccare ñ possit. Alit̃. Solet
tas indicari. Uñ quod inpsalmo cant᷑
septies indie laudẽ dixi tͥ dñe. nichil
ẽ aliud quã semꝑ laus eiꝰ more meo.
Undenariꝰ gͦ tnsgssionẽ significat. qr
recedit adenario in quodecalogꝰ consi¬
stit. Cĩ gͦ multiplicatur ꝑ .uii. ut sep

Expanded text:
es in die peccare possit. Aliter: Solet tas indicari. Unde quod in psalmo canitur: Septies in die laudem dixi tibi , nihil est aliud quam semper laus ejus in ore meo . Undenarius vero transgressionem significat, quia recedit a denario, in quo Decalogus consistit. Cum ergo multiplicatur per sep
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a firma stabit in abiciendo contuma
de om̃i re petenda. unitatis m̾ito fiet a
patre meo consensus illiꝰ peticionis. Ego
eñi pax ⁊ caritas. ego sũmu ⁊ cõmune bo¬
nũ. sedem mͥ inpacificis constitui. Ecce
⁊ aĩa ⁊ corpꝰ consenserint omem rem bo¬
nam impetrent quã petierint. mclxxxuii
Iad eũ dix̃. Dñe qͦtiens peccabit inme

Expanded text:
vestra firma stabit, in abjiciendo contumacde omni re petenda, unitatis merito fiet a Patre meo consensus illius petitio. Ego enim pax et charitas, ego summum et commune bonum, sedem mihi in pacificis constitui. HIERet anima et corpus consenserint, omnem rem bonam impetrent quam petierint. M. 187V ad eum, dixit: Domine, quoties peccabit in me
Abbreviated transcription (Latin):
milatũ. ut ostendat oporte sine nũo
ueniã dare conseruis penitentib cũ
peũgłii grãm om̃iũ om̃ino peccami¬
nũ ueniam nob̃suo muñe ñ nr̃o m̾ito
largitus sit. Et cũ cepiss: rõnem poñe.
oblatus ẽ ei unusqui debebat .x. mi¬
lia talenta. Cum aũt ñ hab̾et unde

Expanded text:
milatum, ut ostendat oportere sine numero veniam dare conservis poenitentibus, cum per Evangelii gratiam omnium omnino peccaminum veniam nobis suo munere, non nostro merito largitus sit. « Et cum coepisset rationem ponere, oblatus est ei unus qui debebat decem millia talenta. Cum autem non haberet und
Abbreviated transcription (Latin):
olere cȩnum cõmotum: Turbauit cla¬
rita slucis turbã lippitudinis. Oculi
eni ñ habentes sanitatẽ. n posst̃ ferre
luminis claritatẽ. Respondit iħc ⁊
‸dixit eis. Unũ opus feci & om̃s in ira¬
mini. ꝓptea moyses dedit uob̃ circun¬
cisione. ñ qr ex moyse ẽ. s ex patrib.
Et in sabbo circunc iditis hominem.
nefactũ ẽ ut acciꝑetis circuncisionẽ
a moyse. Conuincit uos moysesquia
inlege accepistis ut circuncidetis oc¬
tauo die. accepistis ⁊̃ ut uacetissepti¬
mo die. Qd gͥ facietissi octaua dies
natiuitatis occurrat diessabbi. No¬
ui quia circunciditis. Circuncisio eñi
ꝑtinet ad aliqͦd signacłm salutis. ⁊ ñ
debẽt homines sabbo uacare a salute.
Ergo nec michi irascamini. quia sal¬
uum feci totuĩ hominẽ sabbo. Et hoc
ẽ quoddicit. Si circuncisionẽ accipit
homo in sabbo ut ñ soluatur lex moy¬
si. mͥ indignamini qr totũ hominem

Expanded text:
olere coenum commotum? Turbavit claritas lucis turbam lippitudinis. Oculi enim non habentes sanitatem, non possunt ferre luminis claritatem. Respondit Jesus et dixit eis: Unum opus feci, et omnes miramini. Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem, non quia ex Moyse est, sed ex patribus, et in Sabbato circumciditis hominem. ne factum est ut acciperetis circumcisionem a Moyse. Convincit vos Moyses, quia in lege accepistis ut circumcideretis octavo die, accepistis etiam ut vacetis septimo die. Quid igitur facietis, si octava dies nativitatis occurrat die Sabbati? Novi quia circumciditis. Circumcisio enim pertinet ad aliquod signaculum salutis. Et non debent homines Sabbato vacare a salute. Ergo ne mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem Sabbato. Et hoc est quod dicit: Si circumcisionem accipit homo in Sabbato, ut non solvatur lex Moysi, mihi indignamini quia totum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
qnsolierant inheremo. ñcircuncide¬
bant᷑. Etea cͥcuncisio facta in uirili
mbro ꝑ qͦd gñat᷑ creatura mortaliũ
castitatẽ intis debe obseruariindicat.
Idõ aũt quisq cũ p̃putio nascit᷑. quia
cũ uicio ꝓpaginis nascit᷑. Dicebant
gͦ quidã ex iherosolimis. Nonne hic
ẽ quẽ quert intfic̃e: Mecce palam lo¬
rabant᷑ qͣ potentia ñ tenebat᷑. S hũc¬

Expanded text:
soli erant in eremo, non circumcidebantur. Praeterea circumcisio facta in virili membro, per quod generatur creatura mortalium, castitatem mentis debere observari indicat. Ideo autem quisque cum praeputio nascitur, quia cum vitio propaginis nascitur. Dicebant ergo quidam ex Jerosoem quaerebant interficere? et ecce palam lorabantur qua potentia non tenebatur. U
Abbreviated transcription (Latin):
ratum. Idẽ. gła mundi quã affectati
eni ñ ẽ tps uidicandi. s iniquos tole¬
randi. Non potest mundus odisse
uos. me aũt odit quia ego testimoni¬
um ꝑhibeo de illo. quia oꝑa eiꝰ mala
st̃. Non accuso quidẽ mundul apiro
patrẽ. s arguo de pecc̃is. ⁊ido nc̃n ẽ

Expanded text:
tur. Id est, gloria mundi quam affectatis, enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Non potest mundus odisse vos, me autem odit, quia testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Non accuso quidem mundum apud Patrem, sed arguo de peccatis, et ideo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ hec diceret erubescebant oms ad¬
u̾sarii eiꝰ. ⁊ omis ppłs gaudebat in
uniu̾sis que głose fiebant ab eo. Qͥ dedic¬
tis saluatoris erubeset. ficulnee st̾ili se cõ¬
ꝑandos ostendunt: qui gaudent de mi¬
racłis ad filiã abrahe hocẽ ad eccłam fi¬
dei se ꝑtiñe declarant.ciiii. ALxxu.

Expanded text:
ceret, erubescebant omnes adversarii ejus, et omnis populus gaudebat in universis quae gloriose fiebant ab eo. Qui de dictis Salvatoris erubescunt, ficulneae sterili se comparandos ostendunt; qui gaudent de miraculis ejus, ad filiam Abrahae, hoc est, ad Ecclesiam fidei se pertinere declarant. CAPUT CIV.
Abbreviated transcription (Latin):
s ẽuerꝰqui me misit quẽ uos neseidꝰ.
ẽgo scio eum quia ab ipsosum.⁊ip
se me misit. Et si dix̾oqr nescio eũ.
ero simił uob̾ indax. Mescitis dictũ
ẽde facie hoĩs quȩ nota eis erat. Unde
simscitis .s. anazareth. Ameipsonon
ueni. tale ẽ quasi dicat. scđ̾m diui¬
nitatẽ me nescitis: din enĩ nemo ui¬
dit umquã. Egoscio eum. qr sum
u̾itas ab ipso qui ex se uerꝰ ẽ. Ergo a
me querite. in me credite.qr uenit
ad patre cui uolu̾it filiꝰ reuelare.

Expanded text:
est verus qui misit me, quem vos nescitis. Ego scio eum, quia ab ipso sum, et ipse me misit. Et si dixero quia nescio eum, ero similis vobis mendax. Me scitis, dictum est de facie hominis, quae nota eis erat. Unde sim, scitis, scilicet a Nazareth. A me ipso non veni, tale est quasi dicat: Secundum divinitatem me nescitis: Deum enim nemo vidit unquam. Ego autem scio eum quia sum veritas ab ipso, qui ex se verus est: ergo a me quaerite, in me credite, quia venit ad Patrem cui voluerit Filius revelare.
Abbreviated transcription (Latin):
scđmu̾itatẽ rerũ. Qua cognita nec
me nec moysen damnabitis. nec me
contrarium illidicetis. Inquo illos ar¬
guit nos instruit. ne in uidicandis
causis ꝑsonas accipiamꝰ. ñ quod ꝓdiu̾¬
sitate graduũ diusomͦ ꝑsonaᷤᷤ non ho
ham se filiũ habiturũ huiꝰ rei signũ
circuncisionẽ accepit: ut qͦd credens
iustificatꝰ sit cern̾etur. Quod signũ idõ
accipiebant filii isrł. ut scirentur ee

Expanded text:
itatem rerum. Qua cognita, nec me, nec Moysen damnabitis, nec me contrarium illi dicetis In quo illos arguit, nos instruit, ne in judicandis causis personas accipiamus, non quod pro diversitate graduum diverso modo personas non honham se filium habiturum, hujus rei signum circumcisionem accepit, ut quod credens justificatus sit, cerneretur. Quod signum ideo accipiebant filii Israel, ut scirentur esse
Abbreviated transcription (Latin):
credit ei s ñ conu̾tit᷑: quia demones ere¬
dunt ei ñ ineũ. Nosĩ credimꝰ petro ⁊ pau¬
lo. s ñcredimꝰ in petrũ ⁊ paulũ. Qd ẽ gͦ
indm̃credere: Credo ineũire. ⁊ eius
m̃bris incorꝑari. ħ sentñtia quod filiꝰ
doctrina patris ẽ dissoluit sabellianã
ħesim. qͥ ausus ẽ dic̾e patrẽ ⁊ filiũ duo
noĩa eẽ. s unã rem. Alicuiꝰ eñi ẽ doctrina
filiisi sua ñẽ. Siquis uolu̾it uolunta

Expanded text:
es credunt ei, non in eum. Nos etiam credimus Petro et Paulo, sed non credimus in Petrum et Paulum. Quid est ergo in Deum credere? Credendo in eum ire et ejus membris incorporari. Haec sententia, quod Filius doctrina Patris est, dissolvit Sabellianam haeresim, qui ausus est dicere, Patrem et Filium duo nomina esse, sed unam rem. Alicujus est enim doctrina F
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nunꝗͣ eũ uidant litc̃as discentẽ. Respon¬
dit iħs ⁊ dixit. Mea doct᷑na ñ ẽ mea. s eiꝰ
qui misit me. Uidetur contͣria loqui.
Quod si dixisset ista doct᷑na nẽ mea
nulla eẽt questio. Ne aũt in hocͤ solutio.
ex patre. Ac si dicet. Egoñsum ameipso
s a patre. Quid eñitam tuũ quã tu. ⁊
quid tam ñturũ quã tu. si alicuiꝰ ẽ qͦd es:
Hinc alibidicit dns. Hoc ẽ opꝰdĩ ut cre¬

Expanded text:
 nunquam eum viderant litteras discentem. Respondit eis Jesus, et dixit: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Videtur contraria loqui. Quod si dixisset, ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio. Nunc autem in hoc est solutio, ex Patre. Ac si diceret: Ego non sum a me ipso, sed a Patre. Quid enim tam tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? Hinc alibi dicit Dominus: Hoc e