comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tecadent. Qui ceciderunt: Quiper¬
cussi sunt & occiderunt populos. Uidemus
subditos xp̃o: cadentes non uidemus. Expo¬
nit ubi cadent: incorde. Ibi se erigebant ad¬
cecidit. prostratus est. occisus est inimicus
xp̃i. uiuat discipulus xp̃i. Decȩlo emissa est¬
sagitta. corde percussus est saulus: nondum
paulus adhuc saulus: adhuc erectus. nondum
prostratus: accepit sagittam caecidit incorde.
N onenim quod prostratus est infacie ibi caecidit:
sedubi ait. Dnẽ quid me iubes facere. Modo

Expanded text:
te cadent. Qui ceciderunt? Qui percussi sunt, et ceciderunt. Populos videmus subditos Christo, cadentes non videmus. Exponit ubi cadunt: in corde. Ibi se erigebant adcecidit, prostratus est: occisus est inimicus Christi, ut vivat discipulus Christi. De coelo emissa sagitta, corde percussus est Saulus, nondum Paulus, adhuc Saulus, adhuc erectus, nondum prostratus: accepit sagittam, cecidit in corde. Non enim quod prostratus est in facie, ibi cecidit in corde; sed ubi ait: Domine, quid me jubes facere ? Modo
Abbreviated transcription (Latin):
totuo: Curam gerere ꝓuulnere tuo. Si
diceres curam geram ꝓuulnere meo quid
intellegeretur nisi dabo operam utsanetur.:
Hoc est enim curam gerere pro delicto: seꝑ
niti. semper intendere. semꝑ studiose &
sedulo agere utsines peccatũ. Ecce dedie
indiem plangis peccatum tuũ: sed forte
lacrime currunt & manus cessant. Fiant
elemosinae: redimantur peccata. Gau¬
deat indigens dedato tuo: ut & tũ gaudeas
dedato dĩ. Eget ille: eges&tĩ. Eg&
ille ad te: egestu addm̃. Iu contempnis
egentem tui. ds̃nonte contempn& egen¬
tem sui: Ergo inpleto tu aegentis in¬
opiam: utinpleat ds̃ interiorem tuam.
Hoc est curam geram ꝓpeccato meo: faciã
omĩ a quaecũque facienda sunt ad ablu¬
endum & sanandum peccatũ meũ. &
curam geram ꝓpec catomeo

Expanded text:
to tuo? Curam gerere pro vulnere tuo. Si to tuo? Curam gerere pro vulnere tuo. Si diceres, Curam geram pro vulnere meo; quid intelligeretur, nisi, Dabo operam ut sanetur? Hoc est enim curam gerere pro delicto, semper niti, semper intendere, semper studiose et sedulo agere ut sanes peccatum. Ecce de die in diem plangis peccatum tuum, sed forte lacrymae currunt, et manus cessant. Fiant eleemosynae, redimantur peccata, gaudeat indigens de dato tuo, ut et tu gaudeas de dato Dei. Eget ille, eges et tu: eget ille ad te, eges et tu ad Deum. Tu contemnis egentem tui, Deus non te contemnet egentem sui? Ergo impleto tu egentis inopiam, ut impleat Deus interiora tua. Hoc est, Curam geram pro peccato meo, faciam omnia quaecumque facienda sunt, ad abolendum et sanandum peccatum meum. Et curam geram pro peccato meo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecceunde dolor. non deflagello. Dolor
deuulnere non demedicina. Nam flagel¬
lum: medicamentum est contra peccata.
Audite fr̃s. Xp̃iani sumus: & tamen plerũq
sifilius cuiusquã moriatur plangit illũ
si pecc& non illum plangit. Tunc plan¬
ger& tunc doler& cumpeccantẽ uider&:
tunc modum inponer&. tunc normam
uiuendi docer&. disciplinam dar&.
Aut si fecit & ille nonaudiuit: tunc erat
plangendus. Tunc peius mortuus luxu¬
riose uiuens: quam moriendo luxuriam
finiens. Iuncergo quando ista faciebat
indomo tua: nonsolũ mortuus erat sed &
putebat. Haec dolenda sunt illa sustinen¬
da. Iilla ferenda: ista plangenda P langen¬
da autem quomodo : Audistis plangere
istum. Qm̃ iniquitatẽ meam ego pro¬
nuntio. & curam geram ꝓpeccato meo.
Nec securus sis cum confessus fueris peccatũ.
tamquam semꝑ praeparatus ad confiten¬
dũ & commit tendũ peccatũ. Sic ꝓnuntia
iniquitatẽ tuam. ut & curam geras propec¬
cato tuo. Quid est curam gerere ꝓpeccato¬

Expanded text:
Ecce unde dolor. Non de flagello dolor: de vulnere, non de medicina. Nam flagellum medicamentum est contra peccata. Audite, fratres: christiani sumus; et tamen plerumque si filius cujusquam moriatur, plangit illum; si peccet, non illum plangit. Tunc plangeret, tunc doleret, cum peccantem videret; tunc modum imponeret, tunc normam vivendi doceret, disciplinam daret: aut si fecit, et ille non audivit, tunc erat plangendus; tunc pejus mortuus luxuriose vivens, quam moriendo luxuriam finiens: tunc ergo quando ista faciebat in domo tua, non solum mortuus erat, sed et putebat. Haec dolenda sunt, illa sustinenda: illa ferenda, ista plangenda. Plangenda autem, quomodo audistis plangere istum: Quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo. Ne securus sis, cum confessus fueris peccatum tuum, tanquam semper praeparatus ad confitendum et committendum peccatum. Sic pronuntia iniquitatem tuam, ut curam geras pro peccato tuo. Quid est, curam gerere pro pecca
Abbreviated transcription (Latin):
test. siue in historia regnorũ. cũbellũ aduersũ
patrem absalon gesserit. siue in historia noui
testamenti. cum traditor dñi uidas fuerit.
quẽ admodũ patris pix possit intelleg̃i. Sed&
ibi. qui diligent̾ legunt. uident m̃illo bello
dauid pacatum fuisse filio. qui etiã magno
cũ dolore planxit extinctũ dicens. Absalon
filius ms quis dabit mihi mori prote: & IN
historia noui testamenti. ipsa dñi nr̃i tanta
& admiranda patientia. quod eũ tam diu
pertulit tamquã bonũ. cum eius cogitatio¬
nes non ignorar&. cũ adhibuit ad conui¬
uium in quo corpons & sanguinis sui figũ.¬
ram discipulis cõmendauit. & tradidit.
Quod denique in ipsa traditione osculum
accepit. bene intellegitur pacẽ xp̃m ex hi¬
buisse traditori suo: quã uis ille tam scele¬
ratȩ cogitationis interno bello uastaretur.
Etideo absalon patris pax dicitur. quia pat̾̃
habuit pacem. quam ille non habuit.

Expanded text:
test, sive in historia Regnorum, cum bellum adversus patrem Abessalon gesserit; sive in historia Novi Testamenti, cum traditor Domini Judas fuerit, quemadmodum Patris pax possit intelligi. Sed et ibi qui diligenter legunt, vident in illo bello David pacatum fuisse filio, qui etiam magno cum dolore planxit exstinctum, dicens: Abessalon filius meus, quis dabit mihi mori pro te ? et in historia Novi Testamenti, ipsa Domini nostri tanta et tam miranda patientia, quod eum tamdiu pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit ad convivium in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit et tradidit , quod denique in ipsa traditione osculum accepit , bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo; quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Abessalon Patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cui si saper& poss& esse locus salubris:
talis apparuit ut etiam ꝓiceretur. Neq
hinc desperare debemus fratres dealiis
qui forte elegerint ueritate: non secuti
fuerint necessitatẽ. Usque adeo enĩ dece¬
teris desparandũ non est: ut nec deisto
desperem quã diuuiuit. Denullo enĩ uiuen.¬
te. desperandũ est. Hoc ergo fr̃s exoccasione
hac scire debuit caritas urã: nequis forte
aliud uob dicat. Nam subdiaconus eorũ
quicũ ei nulla questio ibi cõmoueretur.
elegit catholicam pacem &unitatẽ: & illis
dimissis uenit. Reuersus sicut eligens
quod bonũ est non sicut repudiatus amalis:
sic acceptus est ut de eius conuersione gaudeamꝰ.
& eum uris orationibus commendemus.
Potens est enĩ dñs quin illũ faciat etiam atque
etiã meliorẽ. Ceterum denullo ꝓnuntian¬
dũ est inaliquam partẽ: siue inbonam
siue in malã. Quã diuenĩ hic uiuitur:
crastinus dies semꝑ ignoratur. Non con¬

Expanded text:
cui si saperet, posset esse locus salubris, cui si saperet, posset esse locus salubris, talis apparuit, ut etiam projiceretur. Neque hinc desperare debemus, fratres, de aliis, qui forte elegerint veritatem, non secuti fuerint necessitatem. Usque adeo enim de caeteris desperandum non est, ut nec de isto desperem, quamdiu vivit. De nullo enim vivente desperandum est. Hoc ergo, fratres, ex occasione hac scire debuit Charitas Vestra, ne quis forte aliud vobis dicat. Nam subdiaconus eorum, qui, cum ei nulla quaestio ibi commoveretur, elegit catholicam pacem et unitatem, et illis dimissis venit, venit revera sicut eligens quod bonum est, non sicut repudiatus a malis: sic acceptus est, ut de ejus conversione gaudeamus, et eum vestris orationibus commendemus. Potens est enim Deus, qui eum faciat etiam atque etiam meliorem. Caeterum de nullo pronuntiandum est in aliquam partem, sive in bonam, sive in malam. Quamdiu enim hic vivitur, crastinus dies semper ignoratur. Non con
Abbreviated transcription (Latin):
quae sibi aestate collegerunt unde hieme
uiuant. Cũ enĩ sunt res tranquillȩ: tunc
homo sibi colligere deb& uerbũ dĩ. & re¬
condere inintimis cordissui. quẽ ad modũ
formica abscondit in cauernosis penetralib
labores aestatis. Per aestatem enĩ. uacat
hoc agere. Uenit autẽ hiemps id est suꝑ¬
uenit tribulatio: & nisi intus inuenerit qđ
aedat. necesse est utfame dispeat. Iste ergo
sibi noncollegerat uerbum di: super uenit
hiemps. non hic inuenit qđ querebat. con¬
solari nisi inde non poterat. Deuerbo autẽ
dĩ nullomodo intus apud se nihil habebat:
foris quod quaerebat nomnueniebat.
Ardebat indignationũ &dolorũ facibus.
agitabatur menseiꝰ uiolenter. & tamdiu
occulte donec etiam erumper& in quosdã
gemitus. ita ut inter fr̃s sonar& & sẽ audire
nescir&. Cidebamus & dolebamus uehe¬
menter. Dsscit. tantam poenam animae.
tantas truces. tantas gehennas. tanta tor¬
menta. qui pluribus inpatiens loci humilis

Expanded text:
quae sibi aestate collegerunt unde hieme quae sibi aestate collegerunt unde hieme vivant. Cum enim res sunt tranquillae, tunc homo sibi colligere debet verbum Dei, et recondere in intimis cordis sui, quemadmodum formica abscondit in cavernosis penetralibus labores aestatis . Per aestatem enim vacat hoc agere: venit autem hiems, id est, supervenit tribulatio; et nisi intus invenerit quod edat, necesse est ut fame dispereat. Iste ergo sibi non collegerat verbum Dei, supervenit hiems, non hic invenit quod quaerebat, consolari nisi inde non poterat, de verbo autem Dei nullo modo. Intus apud se nihil habebat, foris quod quaerebat non inveniebat: ardebat indignationum et dolorum facibus, agitabatur mens ejus violenter, et tamdiu occulte, donec etiam erumperet in quosdam gemitus, ita ut inter fratres sonaret, et se audiri nesciret. Videbamus, et dolebamus vehementer, Deus scit, tantam poenam animae, tantas cruces, tantas gehennas, tanta tormenta. Quid pluribus? Impatiens loci humilis,
Abbreviated transcription (Latin):
untur tribulationes. conscientia illos non
consolatur. Non est utbene illi sit secum:
quia bene esse cũ malo non p̃otest. Quis¬
quis autẽ malus est: male secum est. Tor¬
queatur necesse est sibi se ipso tormento:
ipse est enĩ poena sua quẽ torque& conscien¬
tia sua. Fugit ab inimico quo potuerit.
a se quo fug&: Ita quidam exparte donati
uenerat ad nos. accusatus & excõmunicatus
asuis: hic quaerens quodibi perdiderat
Sed quia suscipi non potuit nisi eo loco quo
debuit. non enĩ deseruit illã partẽ: quasi
integer apud ipsos ut apparer& eũ non neces.¬
sitate sed delectatione fecisse: quia ibi ergo
habere non potuit quod quã erebat. quaerebat
autẽ uanã elationẽ & falsum honorẽ. & quia
hic noninuenit quodibi perdidit: & ipse
perut. Gemebat saucius & non consolabat᷑
erant enim inconscientia eius aculei horribi¬
les. Tacite temptauimus consolari eũ in uerbo
dĩ sed ille nonerat desapientibus formicis.

Expanded text:
untur tribulationes: conscientia illos non untur tribulationes: conscientia illos non consolatur; non est bene illis secum, quia bene esse cum malo non potest. Quisquis autem malus est, male secum est: torqueatur necesse est sibi seipso tormento. Ipse est enim poena sua, quem torquet conscientia sua. Fugit ab inimico quo potuerit, a se quo fugiet? 11. Ita quidam ex parte Donati venerat ad nos, accusatus et excommunicatus a suis, hic quaerens quod ibi perdiderat. Sed quia suscipi non potuit, nisi eo loco quo debuit: non enim deseruit illam partem quasi integer apud ipsos, ut appareret eum non necessitate, sed electione fecisse: quia ibi ergo habere non potuit quod quaerebat, quaerebat autem vanam elationem et falsum honorem, et quia hic non invenit quod ibi perdidit, et ipse periit. Gemebat saucius, et non consolabatur: erant enim in conscientia ejus aculei horribiles taciti. Tentavimus consolari eum de verbo Dei: sed ille non erat de sapientibus formicis,
Abbreviated transcription (Latin):
uitae huiussunt. aliis esurientibus. illi
satiantur. Nam unde gloriaretur dicens.
głamur intribulationibus. siegestatem
intus pateretur: Uidebantur foris an¬
gustiae: sed intus latitudo erat. Quid
lari : Foris nihil hab&. ablata sunt omĩa.
in conscientia nullũ solatiũ est. Non
est quo exeat. quia dura sunt: non est
quo intr& quia malasunt. Merito ei fit
quod sequitur. Qm̃ peccatores peribunt.
Quibus enĩ locũs nusquã est quomodo non
peribunt. Consolatio non est in externis.
non est in internis. Extra enĩsunt a nobis
dequibus consolatio nulla est: & uniuersi
quidm̃ non habent. petuniae. amicitiae.
gloriae. facultatibus mundi seruiunt.
Etquaecũq bona sunt corporalia. non pos¬
sunt consolari intrinsecus: quomodo con¬
solabitur ille plenus sagina interiore. & de
ipsa sagina ructans. Dñs dedit dñs abstulit:
sicut dño placuit ita factũ est sit nomen dñi
benedictum. Ergo illis peccatoribus non
est locus in his quiforis sunt: quia ibi pati¬

Expanded text:
itae hujus sunt: aliis esurientibus, illi saturantur. Nam ille unde gloriaretur dicens, Gloriamur in tribulationibus, si egestatem intus pateretur? Videbantur foris angustiae, sed intus latitudo erat. 10. lari? Foris nihil habet, ablata sunt omnia, in conscientia nullum solatium est: non est quo exeat, quia dura sunt; non est quo intret, quia mala sunt. Merito ei fit quod sequitur: Quoniam peccatores peribunt. Quibus enim locus nusquam est, quomodo non peribunt? Consolatio non est in externis, non est in internis. Extra sunt enim a nobis, de quibus consolatio nulla est. Et universi qui Deum non habent, pecuniae, amicitiae, gloriae, facultatibus mundi serviunt, et quaecumque bona sunt corporalia, non possunt consolari intrinsecus, quomodo consolabatur ille plenus sagina interiore, et de ipsa sagina ructans: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Ergo illis peccatoribus non est locus in his quae foris sunt, quia ibi pati
Abbreviated transcription (Latin):
afacie oculorum tuorũ. Etcum coepiss&
mergi. exclamauit: dnẽ. pereo. Et iħc por¬
rigens eimanum. leuauit eum dicens.
Modicȩ fidei quare dubitasti: Dixi ergo
inpauore meo. proiectussum a facie oculorũ
tuorũ. Et tamquam iamperire incipientis
inmari. & craudisti dnẽ uocem orationis meie
Euudisti autẽ. cuinclamarem adte. Clamor

Expanded text:
a facie oculorum tuorum. Et cum coepisset a facie oculorum tuorum. Et cum coepisset mergi, clamavit, Domine, pereo. Et Jesus porrigens ei manum, levavit eum dicens, Modicae fidei, quare dubitasti ? Dixi ergo in pavore meo, Projectus sum a facie oculorum tuorum: et tanquam jam perire incipientis in mari, exaudisti, Domine, vocem orationis meae. Exaudisti autem, cum clamarem ad te. Clamor
Abbreviated transcription (Latin):
Quia confessussum:
quia dixi proiectussũ afacie oculorum tuorũ
quia non superbus extiti. sed cormeum ac¬
cusiui. & intribulatione mea titubans ad te
exclamaui. & exaudisti orationẽ meam
Impletum est ergo. quod commendaui deillo
psalmo. Quodenim est ego dixi inextasi
mea proiectussum afacie oculorum tuorũ
hocest in illo psalmo sidicebam motus est
pesms. Et quod est in illo misericordia tua
dñe adiuuabatme. hoc est inisto. ideo exau¬
disti dnẽ uocem orationis meae. Adtende
illud inpetro. Uid& dnm ambulantem
inaquis. putat fantasma. exclamat dñs.
Egosum noli timere. Confidit petrus & dicit
Situes iubeme uenire ad te suꝑ aquas. Hinc
ꝓbo situes. siͥnuerbo tuo potuero quod tupotes.
At ille. Ueni. Et uerbum iubentis. facta est
potestas audientis. Ueni inquit. Et des¬
cendit. coepit ire. Ibat intrepidus tamquã
in illo sperans. Uidens autem uentũ ualidũ.
timuit. Ego dixi inextasi mea. proiectussũ

Expanded text:
Quia confessus sum, quia dixi, Projectus sum a facie oculorum tuorum; quia non superbus exstiti, sed cor meum accusavi, et in tribulatione mea titubans ad te exclamavi: exaudisti orationem meam. Impletum est ergo quod commendavi de illo psalmo. Quod enim est, Ego dixi in ecstasi mea: Projectus sum a facie oculorum tuorum; hoc est in illo psalmo, Si dicebam, Motus est pes meus. Et quod est in illo, Misericordia tua, Domine, adjuvabat me; hoc est in isto, Ideo exaudisti, Domine, vocem orationis meae. Attende illud in Petro videt Dominum ambulantem in aquis, putat phantasma. Exclamat Dominus, Ego sum, noli timere. Confidit Petrus, et dicit, Si tu es, jube me venire ad te super aquas: hinc probo si tu es, si in verbo tuo potuero quod tu potes. Ait ille, Veni, Et verbum jubentis facta est potestas audientis. Veni, inquit. Et descendit: coepit ire, ibat intrepidus, tanquam in illo sperans: videns autem ventum validum, timuit. Ego dixi in ecstasi mea: Projectus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Sedueniens inea quae transeunt.
non abstuli oculum abeo. qui semꝑ man&.
hoc ꝑuidens utincum postemporalia per¬
acta recurrerem
Qm̃ addextris est mihi
nec cõmouear

Expanded text:
sed veniens in ea quae transeunt, non abstuli oculum ab eo qui semper manet, hoc providens ut in eum post temporalia peracta recurrerem. Quoniam a dextris est mihi, ne commovear
Abbreviated transcription (Latin):
celebritatem ibi solitudinẽ mirantur mutata:
legant praedicta: aurẽ ac cõmedent promisso¬
ri: credant ex hibitori. Sed & unusquisq
ex infideli fidelis fit: exraptore largitor.
Castus ex adultero: beneficus ex malłfico.
Ergo cantetur nobis prohis quae commuta¬
buntur: & incipiant describi perquẽ com¬
mutata sunt. Sequitur enim prohis quae
cominutabuntur filiis chore: m intellectũ

Expanded text:
celebritatem, ibi solitudinem. Mirantur mutata, legant praedicta: aurem accommodent promissori, credant exhibitori. Sed et unusquisquum mutatur; ex infideli fidelis fit, ex raptore largitor, castus ex adultero, beneficus ex malefico. Ergo cantetur nobis, Pro his quae commutabuntur: et sic incipiat describi, per quem commutata sunt. 3. Sequitur enim: Pro his quae commutabuntur, filiis Core, in intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
nos finxisse illas predicationes quae ex his
rebus acciderunt quasi futurȩ essent nos con¬
scripsisse. proferimus codices iudaeoꝵ
Nempe iudaei inmici nr̃i sunt: de cartis ini¬
mici. conuincitur aduersarius. Omnia
ergo dñs distribuit: omĩa prosalute nr̃a
ordinauit. Praedixit ante annos : impleuit
hoc tempore. Et quȩnondum impleuit:
impleturus est. Ita tenemus redditorem: ut
credamus debitorem. Quia & illa quae non¬
dum dedit dabit: siea quae nondũ dederat
dedit. Siquis probare uult ubi sint scripta:
legat moysen & prophetas. Sialiquis per¬
strepit inimicus & dicit. uos uobis ꝓphetiã
finxistis: proferantur codices iuidaeoꝵ.
quia maior serui& minori. Ibi legant
ista prȩdicta: quae modo uidemus imple¬
ta. Et dicamus omnes: Benedictus dn&¬

Expanded text:
nos finxisse illas praedictiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante nos, implevit hoc tempore nostro, et quae nondum implevit, impleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Benedictus D
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nobis dedit ds̃ utfilii dĩuocemur
& simus. Et in alio loco. Dilectissimi filu
dĩ sumus: & nondum apparuit quid erimus.
Ergo inspe sumus: nondum inre. Scimus autẽ
inquit qm cum apparuerit similes ei erimus.
qm̃ uidebimus eum sicuti est Unicussimilis
nascendo: nosimiles uidendo. Non enim
ita similes ut ille qui hoc est quod ille aquo
genitus est. Nosenim similes non aequales:
ille quia aequalis. ideo similis. Audiuimus
qui sint dufacti iustificati. quia filii dĩ di¬
cuntur. & dii qui non sunt di : quibus ille
ds̃ deoꝵ terribilis est. Dicit enim alius
psalmus. Terribilis super om̃s deos. Et
amibilif. Proinde confiteñtes maiestatem
di: utrosq inuenio. Et demonia confessa
sis. tues filius dĩ. dixerunt daemones. Parem
audio confessionem: sed non parem inuenio
dilectionem. Immo uero hic dilectionem:
ibi timorem. Quibus ergo amabilis. filii
sunt : quibus terribilis filu non sunt. Quibus

Expanded text:
tionem nobis dedit Deus, ut filii Dei vocemur tionem nobis dedit Deus, ut filii Dei vocemur et simus. Et in alio loco: Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Ergo sumus in spe, nondum in re. Scimus autem, inquit, quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Unicus similis nascendo, nos similes videndo. Non enim ita similes ut ille, qui hoc est quod ille a quo genitus est: nos enim similes, non aequales: ille quia aequalis, ideo similis. Audivimus qui sint dii facti justificati, quia filii Dei dicuntur; et dii qui non sunt dii, quibus ille Deus deorum terribilis est. Dicit enim alius psalmus: Terribilis est super omnes deos. Et amabilis. Proinde confitentes majestatem Dei utrosque invenio, et daemonia confessa sis: tu es Filius Dei, dixerunt daemones . Parem audio confessionem, sed non parem invenio dilectionem; imo vero hic dilectionem, ibi timorem. Quibus ergo amabilis, filii sunt; quibus terribilis, filii non sunt: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iustusest. Et ipse deificat: qui ꝑseipsum
non alterius participatione ds̃ est. Qui autem
iustificat ipse deificat: quia iustificando
filios di facit. dedic eis potestitem filiosdĩ
fieri. Si filui dĩ facti sumus: & dii facti sumus.
Sed hoc gratia est adoptantis. non natura gene¬
Ceteri qui fiunt dii: gratia eius fiunt. Nonde
substantia eius nascuntur ut hoc sint quod a¬
ille : sed ut perbeneficium perueniant adeum.
& sint coheredes xp̃i. Tanta enim caritas est
in illo herede. ut uoluerit habere coheredes.
Quis hoc auarus homo uelit habere coheredes:
Sed qui inuenitur uelle diuidi cum eis hereditatẽ:
minus habens ipse diuidens quam si solus pos¬
sider&. Hereditas autem inqua coheredes xp̃i
sumus non minuitur copia possessoꝵ: nec fit
angustior numerositate coheredum. Sed tanta
est multis quanta paucis: tanta singulis quan-¬
ta om̃ibus. Uidete in quit apłs. qualem dilec¬

Expanded text:
justus est; et ille deificat, qui per seipsum justus est; et ille deificat, qui per seipsum non alterius participatione Deus est. Qui autem justificat, ipse deificat, quia justificando, filios Dei facit. Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri . Si filii Dei facti sumus, et dii facti sumus: sed hoc gratiae est adoptantis, non naturae geneeum, Verbum Deus. Caeteri qui fiunt dii, gratia ipsius fiunt, non de substantia ejus nascuntur ut hoc sint quod ille, sed ut per beneficium perveniant ad eum, et sint cohaeredes Christi. Tanta enim charitas est in illo haerede, ut voluerit habere cohaeredes. Quis hoc avarus homo velit, habere cohaeredes? Sed et qui in venitur velle, dividet cum eis haereditatem, minus habens ipse dividens quam si solus possideret: haereditas autem in qua cohaeredes Christi sumus, non minuitur copia possessorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum; sed tanta est multis quanta paucis, tanta singulis quanta omnibus. Videte, inquit apostolus, qualem dilec
Abbreviated transcription (Latin):
b̾. Dñsergo nr iħe xp̃c dĩdeoꝵ est: quia per
ipsum facta sunt omiã. & sine ipso factum est
nihil. Uerbum dĩ sids̃ est : utiq d̃ deoꝵ est.
U trum autem sit ds̃: euangeliũ respond&. In
principio erat uerbum. & uerbum erat apud
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Et siomĩa peripsum
facta sunt: sicut consequenter dicit: & dii
si qui facti sunt peripsum facti sunt. Vnus
enim ds̃ non factus: & uerus ds̃ ipse solus.
aut ubi sunt. dicit alius psalimus. Dr̃stetit
insinagoga deoꝵ: inmedio autem deos discer¬
nere. Ad huc non scimus nefortẽ du aliqui
incȩlo congregati sunt: & meoꝵ congregatio¬
ne hoc est enim insinagoga stetit ds̃. discer¬
nere illos. Uidete in eodem p̾salmo quibus
dicat. Ego dixi duestis & filii excelsi om̃s.
uos autem ut homines moriemini. & sicut
unus exprincipibus cadetis. Manifestum
ergo quia homines dixit deos. exgratia sua or¬
deificatos: non desubstantia sua natos. Ille
enim iustificat: qui perse ipsum non exalio

Expanded text:
quia per ipsum facta sunt omnia, et sine ipso factum est nihil. Verbum Dei, si Deus est, utique Deus deorum est: utrum autem sit Deus, Evangelium respondet, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et si omnia per ipsum facta sunt, sicut consequenter dicit, et dii si qui facti sunt, per ipsum facti sunt. Unus enim Deus non factus, et vere Deus ipse solus. aut ubi sunt? Dicit alius psalmus: Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernit. Adhuc nescimus ne forte dii aliqui in coelo congregati sint, et in eorum congregatione, hoc est enim in synagoga, stetit Deus discernere illos. Videte in eodem psalmo quibus dicat: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes: vos autem ut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis . Manifestum est ergo, quia homines dixit deos, ex gratia sua deificatos, non de substantia sua natos. Ille enim justificat, qui per semetipsum non ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ualeat sermo dĩ ad cor¬
rectionem uitae nrãe.
& adsperanda prae¬
mia eius: poenasq metuendas unusquisq
in semetiatur. & conscientiam suam ante
oculos eius sine dolo ponat: nec sibi blan¬
si consolatur nos ꝓmittendo bona sua &
confirmando spem nrãm: male uiuentib
tamen & contempnentib uerbum suum
omino non parcit. Interrog& sẽ unusquisq
cum tempus est: &uideit ubi sit. &aut perseuer&
in bono aut mut&. malo. Sicut enim dicit
in hoc psalmo. non quicumque homo autqui¬
cumq ingłs: sed ds̃ deoꝵ dñs locutus est
Loquendo autem quidegit : Uocauit terram.
a solis ortuusq ad occasum. Quiuocauit terram
asolis ortuusq ad occasum. dñsnr & saluator est¬

Expanded text:
nobis valeat sermo Dei ad correctionem vitae nostrae, et ad speranda praemia ejus poenasque metuendas, unusquisque in se metiatur ; et conscientiam suam ante oculos ejus sine dolo ponat, nec sibi blansi consolatur nos promittendo bona sua, et confirmando spem nostram; male viventibus tamen, et contemnentibus verbum suum omnino non parcit. Interroget se unusquisque cum tempus est, et videat ubi sit, et aut perseveret in bono, aut mutetur a malo. Sicut enim dicit in hoc psalmo, non quicumque homo, aut quicumque angelus, sed Deus deorum Dominus locutus est. Loquendo autem quid egit? Vocavit terram a solis ortu usque ad occasum. Qui vocavit terram a solis ortu usque ad occasum, D
Abbreviated transcription (Latin):
Intellegunt enim dnm̃ misericordẽ
primo aduentu. & secundo iudicẽ. qui mites &
mansueti requirunt testamentũ eius cum sangui-¬
ne suo nos innouã uitã redemit. & in prophetis
atque inȩuangelistis testimonia enus.

Expanded text:
intelligunt enim Dominum misericordem primo adventu, et secundo judicem, qui mites et mansueti requirunt testamentum ejus, cum sanguine suo nos in novam vitam redemit; et in Prophetis atque Evangelistis testimonia ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Testimoniũ dñi fidele quia nemo
nouit patrem nisi filius. & cui uoluerit filius
reuelare. Quae abscondita sunt asapientibus &reue¬
lata paruulis. qm̃ ds̃ superbis resistit. humilibus
autem dat grãm¬

Expanded text:
Testimonium Domini fidele, quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare : quae abscondita sunt a sapientibus, et revelata parvulis; quoniam Deus superbis resistit, humilibus autem dat gra
Abbreviated transcription (Latin):
Siuos
macharius. siuos celicianus ostendit. xp̃s quid
uob̾ fecit quidixit pacem meam douob̾. pacem
relinquo uob̃ quam uos nefanda dissensione
uiolastis: Xp̃s quiduob̾ fecit. qui traditorem
suum tanta pacientia pertulit. ut ei primam
eucharisttam comfectam manibus suis. & ore
quẽ diabolũ nommauit. qui ante traditionem
dnĩ nec oculis domincis fidem potuit exhibere.
cum ceteris discipulis ad predicandum regnum
cęloꝵ misit. ut demonstraret dona dĩ peruenire
adeos quicum fide accipiunt. etiam sitalis sit.
perque accipiunt. qualis uida fuit

Expanded text:
Si vos Macarius, si vos Caecilianus offendit; Christus quid fecit vobis, qui dixit, Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis : quam vos nefanda dissensione violastis? Christus quid vobis fecit, qui traditsuum tanta patientia pertulit, ut ei primam eucharistiam confectam manibus suis, et ore quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis Dominicis fidem potuit exhibere, cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit? ut monstraret dona Dei pervenire ad eos qui cum fide accipiunt, etiamsi talis sit per quem accipiunt, qualis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo adtendite. passus est dnis. Omiã quae audistis
passus est dñs: querimus quare passus est & coepit
narrire. Narribo nomen tuum frĩbus meis. inmedio
aeccłae cantabote. Sed adhuc dicitur. ista est eccła.
Timeat eum omne semen israhel. Dicitur. nos sumus
semen israhel. Qm̃ nonspreuit neque despexit pre¬
eccła sua. Ipsius. corpus ipsius. Apud te lausmea.
Uos ipsos uultis laudare: Sed respondent prorsus
Etnos ipsum laudamus. Uota mea reddam coram
timentibus cum. Sacrificium pacis. sacrificium
cartatis. sacrificium corporis sui. norunt fideles
Disputare in de modo non potest. uotamea reddam
coram timentibus eum. Edant publicani. edant
piscatores. manducent. imitentur dnm̃. paciantur.
saturentur. Mortuus est ipse dnis. moriuntur &
pauperes. additur & mors discipulorũ. morti
magistri. Quare. damihi fructum
Commemora¬
buntur & conuertentur ad dnm̃. uiiuersi fines

Expanded text:
Ergo attendite. Passus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat eum omne semen Israel. Dicunt, Nos sumus semen Israel. Quoniam non sprevit neque despexit preEcclesia sua, quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines
Abbreviated transcription (Latin):
non omĩs terrae ds̃: Nonne &caeli & terrae
ds̃. cumutiq perillum factasunt omĩa.:
Quis poss& dicere non esse dm̃ suũ: Sednon
om̃s homines agnouerunt diñ suum. Et ubi ag¬
noscebatur: quasi ibi tantum dĩ erat. Notus
iniudea ds̃. Nondum filuis chore dicebatur:
om̃s gentes plaudite manibus. Ille enim notus
iniudea: rexom̃ĩs terrie ds̃ est. Iam ab omnibus
agnoscitur : quia impletũ est quod dicit esaias.
Ipse ds̃ tuus qui eruitte: dsuni uersae terrae uoca¬
bitur. Qm̃ rexomĩs terrie dĩ:
Psallite & in¬
tellegenter

Expanded text:
non omnis terrae Deus? Nonne et caeli et terrae Deus? Cum per illum facta sint omnia, quid posset dicere non esse Deum suum? Sed non omnes homines agnoverant Deum suum, et ubi agnoscebain Judaea Deus : nondum filiis Core dicebatur, Omnes gentes, plaudite manibus. Ille enim Deus notus in Judaea, rex omnis terrae Deus est. Jam ab omnibus agnoscitur, quia impletum est quod dicit Isaias, Ipse Deus tuus qui eruit te, universae terrae Deus vocabitur . Quoniam rex omnis terrae Deus: psallite intell
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ absconditme indispensatione incarnati uer¬
bi sui. intempore temptationum. quibus mortalis
uita mea subiac &
Protexitme in abscondito
tabnaculi sui. Pi¬
Proteritine cordecredentem

Expanded text:
m abscondit me in dispensatione incarnati Verbi sui in tempore tentationum, quibus mortalis vita mea subjacet. Protexit me in abscondito tabernaculi sui: protexit me, corde credentem
Abbreviated transcription (Latin):
Quidploras stulte parui cordis aut non sani
cordis: Quare ꝑdidisti nisi quia mihi non
cõmodasti: Quare ꝑdidisti: Quis tibi
abstulit: Respondebis fur. Nonne hoc
te ꝓmonueram neibi poneres. quo furnon
poss& accedere: Siergo dol& qui ꝑdidit:
hoc doleat quia nonibi posuit unde ꝑire¬

Expanded text:
Quid ploras stulte parvi cordis, aut non sani Quid ploras stulte parvi cordis, aut non sani cordis? Quare perdidisti, nisi quia mihi non commodasti? Quare perdidisti? Quis tibi abstulit? Respondebis: Fur. Nonne hoc te praemonueram, ne ibi poneres quo fur posset accedere? Si ergo dolet qui perdidit, hoc doleat, quia non ibi posuit unde pe
Abbreviated transcription (Latin):
Et noli putare cum das quod nemo
te uideat aut quia deserit te ds̃: quando
forte dederis pauperi. & consequutũ fuerit
aliquod daminũ aut aliqua tristitia rei
amissie & dicas tibi. Quid ꝑfuit bona
me fecisse oꝑa: Puto non amat ds̃ homines
qui benefaciunt. Unde ista ur̃a fit murmu¬
ratio unde iste strepitus. nisi quia abundant
istae uoces: Vnusquisq modo cognoscit
hasuoces: aut more suo aut in ore uicini sui.
aut inore amici sui. Deleat illas ds̃ & extyr¬
p& spinas deagro suo: plant& frugem
bonam & arborẽ fructiferam. Quidenim
contristatus es o homo quia dedisti paupi
& aliquid ꝑdidisti: Nonne uides quia
ꝑdidisti qm̃ non dedisti: Quare non respicis
ad dñm tuũ: Ubiest fides quare sic dormit:
Excita illũ incorde tuo: ad tende quid tibi
dixerit ipse dñs. quando te ad huiuscemodi¬
bona oꝑa exortabatur. Facite uob̾ sacculos
non ueterescentes: thesaurum non deficientẽ
incelis quofur non accedit. Hoc ergo modo¬
commemoritur quando plangis indamno.

Expanded text:
Et noli putare cum das, quod nemo te videat; aut quia deserit te Deus, quando forte dederis pauperi, et consecutum fuerit aliquod damnum, aut aliqua tristitia rei amissae, et dicas tibi: Quid profuit bona me fecisse opera? Puto non amat Deus homines qui benefaciunt. Unde ista vestra submurmuratio, unde iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque modo cognoscit has voces, aut in ore suo, aut in ore vicini sui, aut in ore amici sui. Deleat illas Deus, et exstirpet spinas de agro suo: plantet frugem bonam, et arborem fructiferam. Quid enim contristatus es, o homo, quia dedisti pauperi, et alia perdidisti? Nonne vides quia perdidisti quod non dedisti? Quare non respicis ad Deum tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? Excita illam in corde tuo. Attende quid tibi dixerit ipse Dopera bona exhortabatur: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit . Hoc ergo commemora, quando plangis in damno.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod patitur patitur eccłae: quod passum
est caput patiuntur & menbra. Numquid
enim seruus maiorest domino suo aut disci¬
pulus suꝑ magistrum. Sime inquit per¬
secuti sunt: & uos persequentur. Sipatrem
familias beelzebub uocauerunt. quantoma¬
gis domesticos eius: Igrediebantur utui¬
derent. Iudas ille erat ad caput nr̃m: ad ca
put nr̃m ingrediebantur ut uider&. id est
ut explorar&. Non uthaber& quod crede¬
r&: sedut inuenir& quod ꝑder&. Ecce
ingrediebatur ille utuider&: & hoc exemplũ
incapite nr̃o propositum est. Quidilla mem¬
bra post assumptionem capitis nr̃i: Nonne
dicit apłs paulus propter sub introductos
falsos fr̃s. qui sub introierunt postulare liber¬
tatẽ nr̃am : Ergo & isti ingrediebantur. ut
uiderent. Sunt enim ypocritȩ simulatores
mali: adiungentesse fincta caritate: captan¬
tes om̃s motus. omĩa uerba scõꝵ. in omĩbus
laqueos inquirentes. Et quid illisfit : Vide¬
te quod sequitur.
Uanalocutũ est eor.

Expanded text:
us, patitur et Ecclesia; quod passum est caput, patiuntur et membra. Numquid enim servus est major Domino suo, aut discipulus super magistrum? Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur. Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Ingrediebantur ut viderent. Judas illeostrum ingrediebatur ut videret, id est ut exploraret: non ut haberet quod crederet, sed ut inveniret quod proderet. Ecce ingrediebatur ille ut videret, et hoc exemplum in capite nostro propositum est. Quid illa membra post assumptionem capitis nostri? Nonne dicit apostolus Paulus: Propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt proscultare libertatem nostram ? Ergo et isti ingrediebantur ut viderent, sunt enim hypocritae, simulatores mali adjungentes se ficta charitate, captantes omnes motus, omnia verba sanctorum, in omnibus laqueos inquirentes. Et quid illis fit? Videte quid sequitur: Vana locutum est cor
Abbreviated transcription (Latin):
Et iam
eos quos emendas multum amas. sednedissoluta
securitate neglegentius agant. abscondis ab eis
dulcedinem amoris tui. quibus utile est time¬
te . Perfecisti sperantibus inte

Expanded text:
etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timete. Perfecisti sperantibus in te
Abbreviated transcription (Latin):
Quando patiuntur mala.
uias malas ambulare creduntur ab igno¬
rantibus: abhis quinon norunt uidere
uias inmaculatorũ. Ille qui eas nouit
scit ꝑquã rectũ ducat mansuetos suos
Unde dicit in alio psalmo. Dirig& mites
iniuditio: docebit mansuetos uias suas.
Quomodo putatis detestatos homines tran¬
seuntes. ulcerosũ pauperẽ. iacentẽ ante
diuitisimuam : Quomodo forte obclusis
naribus conspuebant: Nouerat autem
dñs illi seruare paradisum. Q uomodo
autẽ sibi obtabant uitã illius quiinduebat᷑
purpura &bysso & epulabatur cocidiȩ
spendide : Dnsautẽ qui prospiciebat dies
illius. Nouerat eius futura tormenta.
& sine fine tormenta. Ergo nouit dñsuias
Ethereditas eorum inae¬
ternum erit

Expanded text:
Quando patiuntur mala, vias malas ambulare creduntur ab ignorantibus, ab his qui non noverunt videre vias immaculatorum. Ille qui eas novit, scit per quam rectum ducat mansuetos suos. Unde dixit in alio psalmo: Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Quomodo putatis detestatos homines transeuntes ulcerosum pauperem jacentem ante divitis januam ? Quomodo forte hunc occlusis naribus conspuebant? Noverat autem Dominus illi servare paradisum. Quomodo autem sibi optabat vitam illius qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide? Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias Et haereditas eorum in aeternum erit
Abbreviated transcription (Latin):
Quam quam aliquando ponatur
tabernaculũ etumr ꝓ habitationẽ sempiterna.
tamen cum ꝓpriae accipitur tab̾naculum.
belliyes est. Unde & contubernales milites di¬
cuntur. tamquam simul habentes tab̃nacula.
Hic sensus adiuuatur. exeo quod dictum est. quis
peregrinabitur. Ad tempus enim cum diabolo
dimicamus: & tunc opus est tabnaculo quonos
reficiamus. quod significat maxime fidem tem¬
poralis dispensationis. quȩ ꝓnob̃ facta est tempo¬
raliter ꝑincarnationem dnĩ
Etquis requies¬
c& in monte tuo.

Expanded text:
Quanquam aliquando ponatur tabernaculum etiam pro habitatione sempiterna, tamen cum proprie accipitur tabernaculum, belli res est: unde et contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic sensus adjuvatur ex eo quod dictum est, quis peregrinabitur: ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus; quod significat maxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet in monte
Abbreviated transcription (Latin):
Delicta inquit
mea in quinant me. delicta aliena. a ffligunt
me. Abhis mundame. ab illis parce. Tolle
mihi excorde malam cogitationẽ: repelle ame
malum suasorem. hoc est ab occultis mẽĩs mun¬
dame. & abalienis parce seruo tuo. Nam ista
duo genera delictorũ propria simul & aliena.
& um primitus mexordio clamauerunt. Diabolꝰ
suo delicto cecidit. adam alieno deiecit. Hic
ipse dĩ seruus eustodiens uiditia di. inquibus
retributio multa. & malio psalmo sic orat. non
hoc est aboccultis meis. mundame dñe. Et
manus peccatorum non moueant me. hoc . ẽ.
abalienis parce seruo tuo.
Simei non fuerint
dominata

Expanded text:
Delicta, inquit, mea inquinant me, delicta aliena affligunt me: ab his munda me, ab illis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem: hoc est. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Nam ista duo genera delictorum, propria simul et aliena, etiam primitus in exordio claruerunt: diabolus suo delicto cecidit, Adam alieno dejecit. Hic ipse Dei servus custodiens judicia Dei, in quibus retributio multa, et in alio psalmo sic orat: Non hoc est, Ab occultis meis munda me, Domine; et manus peccatorum non moveant me, hoc est, Ab alienis parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i isti manifesta sunt. dion autẽ si specula¬
tiorem ut quidam interpretantur significat.
nihil magis quã aecełam debemus accipere.
ubi cotidie intentio erigitur specutande
claritatis dĩ ficut apłs dicit. Nos autẽ reue¬
lata facie. głam dĩ speculantes. Ergo iste sen¬
sus est. Ego autem constitutussũ rẽx abeo suꝑ¬
aecctam scãm ci. quã montẽ appellat. ꝓpt̃
eminentiã & firmitatẽ. Ego aut̃ẽ constitut᷑ꝰ
sũ rex abeo. Ego scilic&. c̃uius uincula illi
disrumpere. & iuigũ meditabantur abicere.
Predicans preceptũ ipsius. Quis hoc nonsentiat
cum cotidie factitetur:¬

Expanded text:
i ista manifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes . Ergo iste sensus est: Ego autem constitutus sum rex ab eo suanctam ejus, quam montem appellat propter eminentiam et firmitatem. Ego autem constitutus sum rex ab eo: ego scilicet, cujus vincula illi disrumpere et jugum meditabantur abjicere. Praedicans praeceptum ipsias: quis hoc non sentiat, cum quotidie factitetur
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait terriginę: retulit ad peccatores.
Quod ait filii hominũ: ad fideles & iustos.
U idetis ergo quia seruatur illa distinctio.
Qui sunt ergo terrigene.: Filii terrȩ. Quisunt
filii terrae: Qui hereditates terrenas requi¬
runt. Qui sunt filii hominum: Quipertinent
ad filium hominis. Aliquando iam ista dis¬
tincximus sanctitati uraẽ: & inuenimus quia
adam homo erat: filius hominis non erat.
Xpc̃ autẽ filius hominis erait: & ds erat. Quicumq
ergo pertinent ad idam terrigenȩ: qui cumq
pertinent ad xp̃m: filii hominũ. Om̃s tamen
audiant: ego nulli subtraho sermonẽ meum.
Terrigina: est: audiat propter iuditium.
Filius hominis est: audiat propter regnum.
Simulinunũ diues & pauper.

Expanded text:
Quod ait, terrigenae, ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sufilii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt: Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando tinximus Sanctitati Vestrae, et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non erat; Christus autem filius hominis erat, et Deus erat. Quicumque enim pertinent ad Adam, terrigenae: quicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant, ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est iustitiam
meam. Fidenmeim. quia uistus exfide
uiuit. Vt potȩ interrogat subpoena per¬
sequuttr. quod eis licuit aliquando.
Ipsa est iustitia eius: credit. exfide uiuit.
non abscondit incorde suo iustitiam suam.
Nondixit apudse. credo quidẽ inxp̃m:
sed huic persecutorimeo seuienti & minan¬
ti. nondicam quod credidi. Nouit ds̃
intus incorde meo quia eredo: ipse scit quia
non illi renuntio. Ecce hoc dicis teintus
habere in corde. in labiis. quod non sum
xp̃ianus. contra cortuum testimonium
dicunt labia tua. Iustitiam meam non
abscondi in corde meo
ueritatem tuam
& salutare tuum dixi. Xpm̃. tuum

Expanded text:
Quid est, justitiam meam? Fidem meam: quia justus ex fide vivit . Ut puta, interrogat sub poena persecutor, quod eis licuit aliquando, Ipsa est justitia ejus: credidit, ex fide vivit. Non abscondit in corde suo justitiam suam. Non dixit apud se: Credo quidem in Christum, sed huic persecutori meo saevienti et minanti non dicam quod credidi: novit Deus meus intus in corde meo quia credo, ipse scit quia illi non renuntio. Ecce hoc dicis te intus habere in corde: in labiis quid? Non sum christianus? Contra cor tuum testimonium dicunt labia tua. Justitiam meam non abscondi in corde meo. 18. Veritatem tuam et salutare tuum dixi. Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut aqua effusussum.
ubi lapsisunt persecutores mei. Ettimore dis¬
persa sunt ame firmamenta corporis. hoc est aeccłae
discipuli mei:
Factum est cormeum tamquã
cera liquescens. in medio uentris mei.

Expanded text:
sicut aqua effusus sum, ubi lapsi sunt persecutores mei; et timore dispersa sunt a me firmamenta corporis, hoc est Ecclesiae, discipuli mei. Factum est cor meum sicut cera liquescens, in medio ventris mei
Abbreviated transcription (Latin):
Exinluminatione notitiae tuae. uerũ iudicem.
Aut certe non in labus doloris. auultu tuo ui¬
ditium meũ prodeat. utscilic& non proferam.
iudicans aliud. quam intellego

Expanded text:
ex illuminatione notitiae tuae verum judicem; aut certe, non in labiis dolosis a vulto tuo judicium meum prodeat, ut scilicet non proferam judicans aliud quam in te
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃. Dñs aduuians tanta pacientem. &im¬
mortalitatem protegens resurgentẽ. Iniꝑso
sperauit cormeum & adiutus sum. &

Expanded text:
minus adjuvans tanta patientem, et immortalitate protegens resurgentem. In ipso speravit cor meum, et adjutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
.Omnino magnifice
tamquam dicer&. ad hoc natussum ut fla¬
gella sufferam. Non enĩ pateretur nisi de
adam: cui flagella debentur. Sed aliquando
peccatores in hac uita aut non autminus
flagellantur: quia iam desperata est intentio
eorum. At uero illi quibus paratur uita
sempiterna: necesse est uthic flagellentur.
quia uera est illa sententia. Fili nedeficias
indisciplina dñi: neque fatigeris cum ab
illo increparis. Quem enim diligit dñs
corripit. flagellat omnẽ filiũ quem reci¬
pit. Ideo ergo non insultent inme inimici
mei: non magna loquantur. Et si flagellat
pater ms̃: in flagella paratussum. quia mihi
hereditas pracparatur. Nonuis flagellum.
nontibi datur hereditas. Omĩs enim filius.
necesse est ut flagelletur. Usque adeo
omnis flagellatur: utnec illi pepercerit
qui peccatum non habuit. Qm̃ ego inflagel¬
la paratussum
& dolor ms anteme

Expanded text:
Omnino magnifice, tanquam diceret: Ad hoc natus sum, ut flagella sufferam. Non enim nasceretur nisi de Adam, cui flagella debentur. Sed aliquando peccatores in hac vita aut non, aut minus flagellantur; quia jam desperata est intentio eorum. At vero illi quibus paratur vita sempiterna, necesse est ut hic flagellentur; quia vera est illa sententia: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab illo increparis: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Ideo ergo non insultent inimici mei, non magna loquantur: et si flagellat me Pater meus, in flagella paratus sum; quia mihi haereditas praeparatur. Non vis flagellum, non tibi datur haereditas. Omnis enim filius necesse est ut flagelletur. Usque adeo omnis flagellatur, ut nec illi pepercerit qui peccatum non habuit . Quoniam ego in flagella paratus sum. 24. Et dolor meus ante me
Abbreviated transcription (Latin):
Rigans superbus aliquis est. extollensse aduersus
dm̃: uelut quia est ipse aliquid est ipse aliquid insẽ¬
ualidum. uelocem. potest sialiquid irruerit
cito illũ depericulo liberare: nonfallatur. audiat
quod sequitur
Mendax equus ad salutem.

Expanded text:
igas superbus aliquis est, extollens se adversus Deum, velut quia est ipse aliquid in se evalidum, velocem; potest si aliquid ingruerit, cito illum de periculo liberare? Non fallatur, audiat quod sequitur: Mendax equus ad salutem.