comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis aeternis rationib cõnspiciendis uł consulendis ad he¬
rescit. Non enim precipitur xp̃iano. ne aliquando
cogit& de temporalib. sine quib presens uita non transi¬
gitur. sed .ẽẽ. debere partem anime quȩ temporalia regit
subdita menti. sicut mulier est uiro. Qua propt̃ capili
in inferiore parte capitis manent. circulis uero capillorũ
uirtutem aequalitatis ratiom undiq consentientem sig¬
nificat. Tunc enim gubernant᷑ bene res tem poralie: si
rationi undiq consentientem significat. De qua re protulit
idem qui supra in libro de quantitate animȩ. uersum
oratii de sapiente loquentem Fortis & in se ipso totus
teres atq rotundus. Sequitur post uersũ memorat
augustinus dicens. & recte. Nam neq in anima boni
quicquam inuenis. quod magis sibi ex om̃i parte consentiat
quam uirtutem: neq in planis figuris quam circulum. Supe¬
riorem partem capitis. rasorio sepe renouamus. cum forti

Expanded text:
nis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaenis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit . Non enim praecipitur Christiano ne aliquando cogitet de temporalibus, sine quibus praesens vita non transigitur, sed esse debere partem animae quae temporalia regit subditam menti, sicut mulier est viro. Quapropter capilli in inferiori parte capitis manent. Circulus vero capillorum virtutem aequalitatis rationi undique consentientem significat . Tunc gubernantur bene res temporariae, si rationi convenerint. De qua re protulit idem qui supra, in libro de quantitate animae, versum Horatii de sapientia loquentem: Fortis, et in seipso totus teres atque rotundus. Sequitur post versum memoratus Augustinus, dicens: Et recte: nam neque in animo boni quidquam invenis quod magis sibi ex omni parte consentiat, quam virtutem, neque in planis figuris, quam circulum. Superiorem partem capitis rasorio saepe renovamus, cum forti
Abbreviated transcription (Latin):
Ta pri nr̃m significat principale mentis nr̃ac: ubi agnitio
dĩest. Agnitio di est in mente.: qđ est caput nr̃m. C a pili
in capite . significant cogitationes inmente. Duae partes
sunt animi : superior & instrior. Superior est mens. in quo
cignitio dĩ. illam radere debemus a superflius cogitationib
ut oculus intellectus nnͥ. aeterna possit inueniri. De qua
re: dicit gregorius in moralib. Quid uero ꝑ caput. nisi
ea quȩ principale unius cuiusq actionis mens ipsa sig¬
natur: Et post pauca. Caput ergo tondere est: cogita¬
tiones superfluas a mente resecare. Inferior uero pars haba
ca pillos. idest multifluas cogitationes. in qua solemus de
temporalibus sepe cogitare. Quae pars non est ad imaginẽ
dĩ. ut augustinus in libro de trinitate duodecimo.
potuit in eius corporali uelamento figurari pars illa
rationis quae ad temporalia gubernanda deflectitur.:
ut non maneat imago dĩ. nisi ex qua parte mens homi¬

Expanded text:
t nostrum significat principale mentis nostrae, ubi agnitio Dei est. Agnitio Dei est in mente, quod est caput nostrum. Capilli in capite significant cogitationes in mente. Duae sunt partes animi, superior et inferior. Superior est mens, in qua est agnitio Dei; illam radere debemus a superfluis cogitationibus, ut oculus intellectus nostri aeterna possit intueri. De qua re dicit Gregorius in Moralibus: Quid vero per caput, nisi ea quae principale uniuscujusque actionis mens ipsa signatur? Et post pauca: Caput ergo tondere est cogitationes superfiuas a mente resecare. Inferior vero pars habet capillos, id est, multifluas cogitationes, in qua solemus de temporalibus saepe cogitare. Quae pars non est ad imaginem Dei, ut Augustinus in libro de Trinitate duodecimo, titulo septimo. potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens homi
Abbreviated transcription (Latin):
operatur in homine: ut lumen habeat intelligentiae.
Operatur simul & balsamum. quando ꝑ ora loquentiũ
lumen qđ intrinsecus dedit : ad cȩterorum notitiam
perducit cum dulcedine eloquii. Non enim frustra
linguis. Uoluit enim futurȩ ȩccłȩ monstrare . qͥd operatus
eẽt in apłis ꝑ aduentum suum. uenit in uento uehe¬
omnem cupiditatem terrenam. Sicut enim uentus
uehemens. proicit puluerem a facie terrae. sic aduentus
sp̃s sc̃ĩ et corde hominis cicit omnem terrenã cupiditatem.
In igneis linguis apparuit. ut de monstrar& qualis

Expanded text:
operatur in homine, ut lumen habeat intelligentiae; operatur in homine, ut lumen habeat intelligentiae; operatur simul et balsamum, quando per ora loquentium lumen, quando intrinsecus dedit, ad caeterorum notitiam perducit cum dulcedine eloquii. Non enim frustra linguis: voluit futurae Ecclesiae monstrare quod operaturus esset in apostolis per adventum suum; venit in vento veheibus omnem cupiditatem terrenam. Sicut enim ventus vehemens projicit pulverem a facie terrae, sic adventus Spiritus sancti a corde hominis ejicit omnem terrenam cupiditatem. In igneis linguis apparuit, ut demonstraret quales
Abbreviated transcription (Latin):
sibi adc̾e : tunc potissimũ recolit. debere se esse sub disci-¬
menbra fouere. balsamũ sol& redolere. fessa sunt menbra
animae nr̃ae. quando pęnit& se egisse qđ contra dĩ¬
strare dimissa peccata. siue dimittenda: unde & ipse
sp̃s sc̃s: consolator dr̃. De qua re dicebat dauid. Scđm
multitudinem dolorũ meorii in corde meo. consolationes
cuȩ lȩtificauerunt anima meã. Hunc spiritum scm̃
acceperunt apłi interra. quando xp̃s insusflauit cis in
saciem & dixit. Accipite spm scm̃. quorũ remiscritis
peccata remittuntur cis. & rełqͣ. N on solum hoc operatur
sp̃s sc̃s. idest ut remittantur peccata. sed &iam prȩstat
bona opera. quae ꝑ opinionem bonum in alios bonum
odorem spirant. Ibi est balsamũ. Hunc enim modum
acceperunt apłi die pentecostes. hoc est ut uirtutum
signis odorem notitiae suae porrigerent populo. Est &iam
elia natura olei. id ẽut lumen prȩst&. Hoc enim sp̃s sc̾s

Expanded text:
sibi adesse, tunc potissimum recolit debere se esse sub discisibi adesse, tunc potissimum recolit debere se esse sub discimembra fovere, balsamus solet redolere. Fessa sunt membra animae nostrae, quando poenitet se egisse quod contra strare dimissa peccata sive dimittenda. Unde et ipse Spiritus sanctus consolator dicitur. De qua re dicebat David: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam.t eis in faciem, et dixit: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata remittuntur eis. Non solum hoc operatur Spiritus sanctus, id est ut remittantur peccata, sed etiam praestat bona opera, quae per opinionem bonam in alios bonum odorem inspirant: ibi est balsamus. Hunc enim modum acceperunt apostoli die Pentecostes, hoc est, ut virtutum signis odorem notitiae suae porrigerent populo. Est etiam alia natura olei, id est, ut lumen praestet. Hoc enim Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est septem diebus: Et non inmerito. qm̃ sps sc̃s in septẽ
mulierib uenit adhospitẽ suum. Fas est ut unicuq maieri
conuiuium suum paretur per singulos dies. De quibus
inulierib dicit isaias: A pprehendent septem mulieres
uirum unum: Conuiuium illarum miulierũ est. quando de
se satiant hospitem suum. Talia conuiuia exercebat xp̃s
spiritus scĩ: quanto minus fuerit dedita carnalib delectatio¬
nibus. Ita obseru& accipiens tempus aduentus sp̃s scĩ. ut
sol& carus amitus circa carum amicum obseruare. Quan¬
do aliquis carus ad aemicũ carum uenit: in nullo uult
ille qui suscipit eum offendere. sed quicquid nouit
placitum ee. hoc ex corde benigno ei adhib&. Ita quicqͥd
cognouerit suscipiens sp̃m scm̃ placitũ ei esse. hoc illi
ebeat. quam diu cum illo est. Si hoc fecerit: forsitan
citius poterit ei reconcilian. quando aliqua offensa
recesserit ab eo Quando recordatur unctionẽ cͥris matis¬

Expanded text:
hoc est, septem diebus. Et non immerito. Quoniam in septem hoc est, septem diebus. Et non immerito. Quoniam in septem mulieribus venit ad hospitem suum, fas est ut unicuique mulieri convivium suum paretur per singulos dies: de quibus mulieribus dicit Isaias: Apprehendent septem mulieres virum unum. Convivium illarum mulierum est, quando ipsae de se satiant hospitem suum. Talia convivia exercebat ChrisSpiritus sancti, quanto minus fuerit dedita carnalibus delectationibus. Ita observet accipiens tempus adventus Spiritus sancti, ut solet charus amicus circa charum amicum observare. Quando aliquis charus ad amicum charum venit, in nullo vult ille qui suscipit, illum offendere, sed quidquid novit ei placitum esse, hoc ex corde benigno ei adhibet. Ita quidquid cognoverit suscipiens Spiritum sanctum, placitum ei esse, hoc illi exhibeat quandiu cum illo est. Si hoc fecerit, forsitan citius poterit ei conciliari, quando aliqua offensa recesserit ab eo. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
prȩmonstrant : hrmnos dõ & laudes offerimus iuxta exem¬
plum ipsius piis sumi pastoris ac redemptoris nr̃i qͥait.
Congratulamini michi. quia inueni ouem meam quę
nem uidelic& liberationis eorundem: qui ꝑ donum scĩ sp̃s
de morte animae aduitam resuscitariatq resurgere me¬
ruerunt. Cuius donante gratia. & iam nos carnis immorta¬
litate in nouifsima die uestiendos atq ad gaudiũ beatȩ
resurrectionis perducendos e̾esperamus: Quanto tempr̃¬
debęnt eẽ sub disciplina crismatis qui non consequntur
manꝰ impositionem ep̃i tempere baptismi sed post.
ol& quęri inter uulgares. quanto tempore debeant
unctionem c̾rismatis obseruare in capite ut non
lauentur: qͥ accipiunt manus impositionem absq tem¬
pore baptisterii. Quib potest responderi. quanto
tempore gencraliter ab ecda celebratur aduentus sp̃s sc̃i super apłos.
tanto tempore celebratur apud unum quemq qui eum accipit.

Expanded text:
praemonstrant, hymnum Deo devotae laudis offerimus, juxta praecpraemonstrant, hymnum Deo devotae laudis offerimus, juxta praeceptum ipsius piissimi Pastoris ac Redemptoris nostri, quo ait: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae am videlicet liberationis eorumdem, quia per donum Spiritus sancti de morte animae ad vitam resuscitari ac resurgere meruerunt; cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissimo die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta debeant esse sub disciplina chrismatis qui non consequuntur manus impositionem episcoporum tempore baptisterii, sed post. Solet quaeri inter vulgares quanto temunctionem chrismatis observare in capite, ut non laventur qui accipiunt manus impositionem, absque tempore baptisterii. Quibus potest responderi, quanto tempore generaliter ab Ecclesia celebratur adventus Spiritus sancti super apostolos, tanto tempore celebretur apud unumquemque qui eum accipit,
Abbreviated transcription (Latin):
pentecostes. In isto recolit᷑ quomodo abraham placurt¬
dõ per oboedientiã: & sua progenies in bonis operibus
delectata sit. cun tamen necesse est in nouo testa mento
ut ad iunga tur xpͥo ꝑ baptismũ. & sic in eo maneat.:
usq dũ perducatur ad cęleste regnũ.¬
domnus beda manifestat in omelia sua dicenf. Uerum hoc
quoq qđ non statim peracto die . L. genu adorandũ curuamus.
s & illa adhuc septimana stantes dño supplicamus : et
quamins intermissa repetentes iciunia. tamen alł cotidie
perfonamus: nemo absq discretione apta & congrua ratio¬
ne misterii put& actitari. Quia enim sp̃s sc̃s septi formis
est gratia: iure aduentus eius sollempnitas. per septẽ dies
Quia tempore pentecostes ȩcdesia toto orbe nouos semꝑ dõ
populos per aquã regenerationis aggregare confueuit.
merito saluti eorum congaudentes. quousq albis induun¬
tur stolis. & nitorẽ purificate mentis splendore habit

Expanded text:
Pentecostes. In isto recolitur quomodo Abraham Deo placuitPentecostes. In isto recolitur quomodo Abraham Deo placuit per obedientiam, et sua prdelectata sit: cui tamen necesse est in Novo Testamento, ut adjungatur Christo per baptismum, et sic in eo maneat, usque dum perducatur ad regnudominus Beda manifestat in homilia sua dicens: Verum hoc quoque quod non statim peracta die quinquagesima genu ad orandum curvamus, sed et illa adhuc septimana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repententes jejunia, tamen Alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrui ratione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia jure solemnitas adventus ejus per septem dies Quia enim  Al. om. enim tempore Pentecostes Ecclesia toto orbe novos semper Deo populos per aquam regenerationis aggregare consuevit, merito saluti eorum congaudentes, quousque albis induuntur stolis, et nitorem purificatae mentis splendore habitus
Abbreviated transcription (Latin):
Septima dies ut sepe dictũ ẽ illam requiẽ designat.
quã excuntes de mundo suscipimus. quȩ sine ullo
periculo manebit. Ad distinctionem alleliuae & tractus.
&iam plac& hic intimare. quę distantia sit inter lecti
distat inter adam & abraham. hoc oport& differreinter
doctritꝰ magistrorum td catecuminos qͥ baptizantur in
pascha dnũi & in pentecosten. Debent eis narrare pericli¬
tationem humani generis usq cid interniͤtionem ꝓpe ꝑ
inoboedientiã adȩ. sic̃ tunc erat quando nullus hominum
dm̃ colebat nisi solus abraham. Ipsa internitio permansit in
genere bumano. exceptis aliquib qͥ de stirpe abrahae
prodierant. In illo enim id ẽadam ꝑ aduentum xp̃i primo
occisus ẽ diabolus. postea ꝑ dilectionẽ septẽ mulierũ con-¬
iunctũ ẽ xp̾o genus humanũ. deinde adbona oꝑa directũ est.
Iste ordo obseruat᷑ inuigiliis paschae. alter est inuigilus

Expanded text:
Septima dies, ut saepe dictum est, illam requiem designat Septima dies, ut saepe dictum est, illam requiem designat quam exeuntes de mundo suscipimus, quae sine ullo periculo manebit. Ad distinctionem alleluia et tractus, t: insuper etiam placet hic intimare, quae distantia sit inter lectiodistat inter Adam et Abraham, hoc oportet differre inter doctrinam magistrorum ad catechumenos qui baptizantur in Pascha Domini et in Pentecoste. Deberet eis narrare periclitationem humani generis usque ad internecionem prope per inobedientiam Adae, sicut tunc erat quando nullus hominum Deum colebat, nisi solus Abraham; ipsa internecio permansit in universo genere humano, exceptis his aliquibus qui de Abrahae stirpe prodierant: in illo enim, id est Adam, per adventum Christi primo occisus est diabolus? postea per dilectionem septem mulierum conjunctum est Christo genus humanum. Deinde ad bona opera directum est. Iste ordo servatur in vigiliis Paschae. Alter est in vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
Fui catecuminus constantinopoli captus. quȩsiuit me
occidit illu qui me rapuit ꝓpter meam incuriam. &¬
me iterum reddidit libertati. ut reuerterer ad pat¬
triam meam. Quã ingens gła pud me. quia erutus
sum a seruitute & redditus libertati. Iamen quia longa uia
& laboriosa & periculosa restat redeundo ad patriam
meam: post magnã lȩticiam ciliquo tedio affectus sum.
nesciens utrum perueniendum sit ad patriam. Quasi de
aliquo gradu descendens a maiore lȩticia. id ẽ ab alt
inminorem quasi intractum. Patienter tamenfero laudando
ereptorem. item in iunctum si aliquo modo aliquandoq
reuerti potero ad patriam. Insuꝑ & iam ereptor meus mittit
mecũ defensores. qui me defendant de barbarica rabie
quȩ undiq circundat iter me ũ. Ipsi defensores sunt
baptismalia facramenta. & cęreus atq patronus. qui mecũ
uersantur usq ad septimũ diem lauationis albarum.

Expanded text:
Fui catechumenus Constantinopoli captus: quaesivit me Fui catechumenus Constantinopoli captus: quaesivit me occidit illum qui me rapuit propter meam incuriam, et me reddidit libertati, ut reverterer ad patriam meam. Quam ingens gloria apud me, quia erutus sum a servitute, et redditus libertati? Tamen quia longa via et laboriosa et periculosa restat redeundo ad patriam meam, post magnam laetitiam aliquo taedio affectus sum, nesciens utrum perveniendum sit ad patriam, quasi de aliquo gradu descendens a majore laetitia, id est, ab Alleluia, in minorem, quasi in tractum. Patienter tamen fero, laudando ereptorem, iter injunctum si aliquo modo aliquando reverti potero ad patriam. Insuper etiam ereptor meus mittit mecum defensores, qui me defendant de barbarica rabie, quae undique circumdat iter meum. Ipsi defensores sunt baptismalia sacramenta, et cereus, atque patronus, qui mecum versantur usque ad septimum diem lavationis albarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Disce ubi sit sapientia. ubi prudentia. ut scias simul ubisit
longiturna uita & uirtus. ubi lumen oculorum tuorum.¬
& pax. Prȩsentib uerbis adsitim aliquam uocat audientes
scilic& sapientiae uirtus & prudentiȩ. Quare hoc.t
scias audiens. ubi sit longiturna uita. & lumen oculorum
& pux. Quod prȩcepit discere: ad desideriũ pertin&
fontis. iuxta qđ res pondit audiens. sicue ceruus desi¬
ibi superiorem uitam intimat dicendo. ubi sit longi¬
turna uita. & lumen oculorum & pax. qđ pertin& ad
a nagoge n. Eit sacerdos ita. Omp̃s sempiterne d̾s. qui
hanc̃ sollempnitatem aduentus scĩ sp̃s consecrasti. dona
nobis quȩ sumus. ut cęlestib defideriis accensi fontem
uitae sentiamus. Ubi dicit cę̧lestib desideriis accensi.
a nagogicum sonat. De letania circa baptismũ & alł
recordari. Alleluia in memoratione primae uitȩ in nocen¬
tis adae cantatur. sed quia non fuit eadẽ in nocentia
sempiterna : in tractum conuertitur. Verbi gratia.

Expanded text:
tia, ut scias simul ubi sit longiturna vita et victus, ubi sit lumen oculorum et pax. Praesentibus verbis ad sitim aliquam vocat audientes, scilicet, sapientiae, virtutis, prudentiae. Quare hoc? ut sciat audiens, ubi sit longiturna vita, lumen oculorum et pax. Quod praecipit discere, ad desiderium pertinet fontis, juxta quod respondet audiens: Sicut cervus desiibi superiorem vitam intimat dicendo, ubi sit longiturna vita, et lumen oculorum, et pax, quae pertinet ad anagogen. Et sacerdos ita: Omnipotens sempiterne Deus, qui hanc solemnitatem adventus Spiritus sancti consecrasti, da nobis quaesumus, ut coelestibus desideriis accensi fontem vitae sitiamus. Ubi dicit, coelestibus desideriis accensi, anagogicum sonat. De litania circa baptismum, et alrecordari. Alleluia in memoratione primae vitae innocentis Adae cantatur; sed quia non fuit eadem innocentia sempiterna, in tractum convertitur. Verbi gratia:
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum: de sudario. Sudarium iacens in altari
significat laborem quem habent angłi in minsterio
bumano. siue perfecti uiri qui non cessant orare pm̃a
fragilitate. Cor porale uero: intentionẽ non fictam
Stant interim ep̃i. siue sacerdotes seu diaconi. post
pontificẽ. Subdia coniuero in faciẽcius. Ibiillua
ad implet̾ qđ in memorato cȩnaculo dixio oñs discipu¬
lũ suis scđm lucam. Reges gentiu dominast eorũ
& qui pocestatem habent suꝑ cos benesici uocantur.
Uos autẽ nonsic. Sed qui maior est in uobis: fiat sicut

Expanded text:
dicendum est de sudario. Sudarium jacens in altari dicendum est de sudario. Sudarium jacens in altari significat laborem quem habent angeli in ministerio humano, sive perfecti viri, qui non cessant orare pro nostra fragilitate. Corporale vero intentionem non fictam. Stant interim episcopi sive sacerdotes seu diaconi post pontificem, subdiaconi vero in facie ejus. Ibi illud adimpletur quod in memorato coenaculo dicit Dominus discipulis suis secundum Lucam: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur: vos autem non sic; sed qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad explenda diuina mrsteria principant᷑. qui princiƿant᷑
dominantur. Pos testatũ tremor cȩlorumq uirtutum: ac
beatorum seraphrm agminũ societas scã. Cȩlos ꝓtronis
positos intelligimus quia celum sed es dĩ dicitut:. Disq
coniungimur cherubrm: suꝑ quem dicit᷑ ds̃ sedere sicut
psalmus. Qui sedes inquit suꝑ cherubrm: appare.
Isdem nouem ordinib prelibatis. ordo dece mnus condicio¬
nis humanȩ adnexus ÷ : ex cuius uoce dicit sacerdos. cũ
quib & nrãs uoces ut admitti uibeas de precamur. Hunnus
sequens qui additus ⁊ primeuo. a sixto papa additus :.
uo in gestis pontificalib: legitur. Ita enim ibi scriptumi:
Hic cõnstituit ut intra actionem sacerdos incipiensi popło
gła tua. Ordo hominum dicit osanna in exclsis. bene¬
dictus qui uenit. osanna in excelsis ꝗ uam partem
hrmni: cantauit turba die palmarum precedens dnm¬
huierusalem. Iam diximus de altari quid signific&

Expanded text:
ad explenda divina ministeria principantur Qui dominantur, ad explenda divina ministeria principantur Qui dominantur, principantur. Potestatum tremor, coelorumque virtutumque ac beatorum seraphin agminum societas sancta. Coelos pro thronis positos intelligimus, quia coelum sedes Dei dicitur; hisque conjungimus cherubin, super quae dicitur Deus sedere, sicut psalmus, Qui sedes, inquit, super cherubin, appare . His novem ordinibus praelibatis, ordo decimus conditionis humanae adnexus est, ex cujus voce dicit sacerdos, Cum quibus et nostras voces ut admitti jubeas deprecamur. Hymnus sequens, qui additus est primaevo hymno a Sixto papa additus est, ut in gestis pontificalibus legitur. Ita enim scriptum est: Hic constituit ut intra actionem sacerdotis incipiens populus gloria tua; ordo hominum dicit; Hosanna in excelsis, benedictus qui venit in nomine Domini. Quam partem hymni cantavit turba die Palmarum praecedens Dominum Jerusalem. Jam diximus de altari, quid significet,
Abbreviated transcription (Latin):
one extinctis prorsus ac sopitis in lecebris omib carnis. sola
dño orationum uota offerunt. Ni hil quidem de carne qđ
se impugn&. nihil de conscientia peccati unde conturbentur
ac paueant habentes. sed dulcium profusione lacrimarum.
optantes uenire & parere ante faciem dĩ. Oblatio quae suꝑ¬
posita ÷ in priori officio. deo deputata ÷ ac ꝑ hoc sc̃ĩficata.
id÷ a terrenis seperata. & cȩlestib deputata. In ista obseruat᷑.
÷ hanc preparationẽ quȩ celebrat᷑ in altari trimamatis. sacrifi¬
cũ angłorum nobis ad memoriam reducere. Ac idõ qđ dicit
sacerdos quem laudant angeli. angłorũ sacrificiuiꝰ: inangłis
archangelos intelligimus. Dominationũ sacrificiũ. adora¬
tio in quib principatus in telligimus. Sicut dominationes
subiecta sibi habent angłorũ agmina. quib mira potentiã
preminent. sic & principatus s̃piritus bonorũ angłorũ quib

Expanded text:
one, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris omnibus carnis, sola one, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris omnibus carnis, sola Domino orationum vota offerunt, nihil quidem de carne quod se impugnet, nihil de conscientia peccati, unde conturbentur ac paveant, habentes: sed dulcium profusione lacrymarum optantes venire et parere ante faciem Domini. Oblatio quae superposita est in priore officio, Deo deputata est, ac per hoc sanctificata, id est, a terrenis separata, et coelestibus deputata: In ista observatur est hanc praeparationem quae celebratur in altari thymiamatis, sacrificium angelorum ad memoriam nobis reducere, ac ideo quod dicit sacerdos, Quam laudant angeli, angelorum sacrificium est. In angelis archangelos intelligimus. Dominationum sacrificium, adhortatio, in quibus principatus intelligimus. Sicut dominationes subjecta sibi habent angelorum agmina, quibus mira potentia praeeminet, sic et principatus spiritus bonorum angelorum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. altare : mensa dm̃. in qua conuiuabat᷑ cũ discipilis
suis. Cor porale : lnteum quo erat osei pradat cuislissirlat sũ
babor de uida proditore. Hunc ordinem sequit sacerdos.
sum suis auditorib. Ascendit in cenaculũ quando dicit
sursum corda: auditores respondent habemus ad oñm
Qd presatus: psc in prefatione ut cor suum alienieit a
uinculis mundanis: hoc nunc mon& audicores suos ũt p
tanto dono grãs agant dõ. Aucditores confirmant dignũ
de sacrificio agit᷑. restat ut gr̃arum actiones. quas sacerdos
offert pro sacrificio eius accipiamus. & ministena angłorũ
quȩ recolunt᷑ in presenti hrmno. ꝓeorũ sacrificio Iulud
intendendũ ÷ in om̃ib officiis in molationis tali nomine
censendũ ẽẽ uisibile altare. quale ÷ cor offerentiũ tempo¬
re quo himnus ante passionẽ celebrat᷑. Altare nr̃m ap¬
tatur altari trmniamatum. qđ significat specialem quorundã
profectorum uitam. eorum fcilic& qui maiore mentis perfecti¬

Expanded text:
abatur cum discipulis suis: Corporale, linteum quo erat ipse praecinctus: sudarium labor de Juda proditore. Hunc ordinem sequitur sacerdos: Cum suis auditoribus ascendit in coenaculum quando dicit, Sursum corda: Auditores respondent: Habemus ad Dominum. Quod precatus est pro se in praefatione, ut cor suum esset alienum a vinculis mundanis, hoc nunc monet auditores suos, ut pro tanto dono gratias agant Deo: Auditores confirmant dignum de sacrificio agitur, restat ut et gratiarum actiones, quas sacerdos offert pro sacrificio ejus accipiamus: et ministeria angelorum quae recoluntur in praesenti hymno, pro eorum sacrificio. Illud intendendum est in omnibus officiis immolationis, tali nomine censendum esse visibile altare, quale est cor offerentium. Tempore quo hymnus ante passionem celebratur, altare nostrum aptatur altare thymiamatum, quod significat specialem quorumdam perfectorum vitam, eorum scilicet, qui majori mentis perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
tmrarus idõ dicit᷑. quia refertus ÷ grã rum actione &
laudib angłorum. Prȩparatio quia parat fratrum
qrui solent ad ẽt̃ consecrationi corporis xp̃i. & ipsanis reuc
tentiam tantae consecrationis. ac idõ excelsa uoce cantat᷑.
Sirficium hoc ichoatur a salutatione quȩ dictt ante¬
ascendit incȩnaculum magnum stratum. & ibi locutis:
iulco oiuri discipulis suis & himnum retulit dõ patri qđ¬
iolis comimemorat usq dum exir& in montem oliuieti. Ioe
gras egut do. ibi himnum cantauit in quo precatus patre
ut seruare discipulos suos a malo dicendo. Non rogo
ue tollas eos de mundo sed ut serues eos a malo. etuticĩ
permaneant: sub iungi. Sc̃ifica cos in ueritate. Et iterũ
Et pro cis scifico me ipsum : ut sint & ipsi sc̃i ficatim

Expanded text:
mnus ideo dicitur, quia refertus est gratiarum actione, et laudibus angelorum; praeparatio, quia lorum, qui solent adesse consreverentiam tantae consecraOfficium hoc inchoatur a salutatione quae dicitascendit in coenaculum magnum stratum, et ibi multa locutus est cum discipulis suisJoannes commemorat, usque dum exiret in montem Oliveti. Ibi gratias egit Deo, ibi hymnum cantavit, in quo precatus est Patrem, ut servaret discipulos suos a malo, dicendo: Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo . Et ut sancti permaneant, subjunxit: Sanctifica eos in veritate. Et iterum: Et pro eis sanctifico meipsum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
panquã qdei mimstrat. Multos discipulos xp̃i dotnna
babebat de quib erant uli centu ilgpiaq esi dostrita¬
costes simul inuenti sunt in una domo. De ipsis trat
ioseph ab arimathia discipulus iħu occultus propter metũs
iudacorum. forsan& ipse bauilator aquae. qui suscepit
eum in cęnaculo suo. cui mandauit dñs. dicit tibi ma¬
gister. Hi deniq siue essent corporali poatione in cȩ¬
uaculo quando dñs cęnauit. seu non forent. tamen eius
obsequio nondẽ erant. sicutis non defuit. qustra uit
cęnaculũ magnũ. Hos credimus designari ꝑ subdiaco¬
nos qui in facie stant: sicut ille stetit. siu espresentiã.

Expanded text:
anquam qui ministrat . Multos discipulos Christi doctrina habebat, de quibus erant illi centum viginti qui die Pentecostes simul inventi sunt in una domo. De ipsis erat Joseph ab Arimathia, discipulus Jesu occultus propter metum Judaeorum : et ipse bajulator aquae, qui suscepit eum in coenaculo suo, cui Dominus mandavit, Dicit tibi magister . Hi denique sive essent corporali positione in coenaculo, quando Dominus coenavit, seu non forent, tamen ejus obsequio non deerant, sicut is non defuit qui stravit coenaculum magnum. Hos credimus designari per subdiaconos, qui in facie stant, sicut stetit ille sive per praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
deo. Unde apostolus. Unicuiq inquit datur manifestacio sp̾s:
ad utilitatem. Stomacͥus est qui diuersos cibos recipit. de quibus
sol& ructus fieri ad superiora. Similiter quidam uenter est mentis.
qui recipit cogitationes. Si his defuerit res: non habent unde
ructum faciant. My hi peccatori grossa res potius data est.
adindagandum quam ex ponendum. Idest de officio quod
continetur in sacramentario & antiphonario. quae poene
omnib rusticis nota est: si ducialiter ago coram dõ. qui
uult ut unus quisq deuote insuis datis ministr& pro
pręmio aecerno Numilis. humiliã edese sentiens: pręmium
expectat humilitatis. Qui aurum argentũq & cȩtera magna
dona in domo di suscipit: non despicit pilos caprarum: Ardor
mĩ hi in est tritae ulae. & abolitae .propter antiquitatem. ut
sciam. quid habeat in medulla res memorata. Id est quid in
Itaq mihi prima inquisitio est. de septuagesima. cuius finis

Expanded text:
Deo. Unde Apostolus: Unicuique, inquit, datur manifestatio spiritus Deo. Unde Apostolus: Unicuique, inquit, datur manifestatio spiritus ad utilitatem. Stomachus est qui diversos cibos recipit, de quibus solet ructus fieri ad superiora: similiter quidam venter est mentis, qui recipit cogitationes. Si his defuerit res, non habent unde ructum faciant. Mihi peccatori grossa res data est potius ad indagandum quam exponendum, id est, de officio quod continetur in Sacramentario et Antiphonario, quae pene omnibus rusticis nota est. Fiducialiter agam coram Deo, qui vult, ut unusquisque devote in suis datis ministret pro praemio aeterno. Humilis humilia de se sentiens praemium exspectat humilitatis. Qui aurum argentumque et caetera magna dona in domo Dei suscipit, non despicit pilos caprarum. Ardor mihi inest tritae viae et abolitae propter antiquitatem, ut sciam quid habeat in medulla res memorata, id est, quid in Itaque mihi prima inquisitio est de Septuagesima, cujus finis
Abbreviated transcription (Latin):
bi sc̃s augustinus exponit illud¬
cir angelium. amnia ergo quaecunq
uultis ut faciant uobis hominesa & uos
facite eis : uoluntatẽ separat acupiditate.
Uoluncatẽ ponit inbono. cupiditatem in
Amalo. Non enim conuenit. ut quodcunq
i molus uult fieri sibi: hoc possit ex auctorita ce
cuu angelica presentis loci in alium libere ꝑ petrare.
boni capio. uiig s debeo satagere. Uoluntas quasi quidam
stipes est.i quacadño mentidatur. Cuiinhȩrent quasi quidam
ramusculi appetitus. quibus conungitur res ab auctore omniũ
rerum: inqua aliquid operetur uoluntas. Cui si assit ratio. aberit
error. Ratio dirigit radios appeatus ad uerum sole indm̃. ut sua
luce perspicue & ueraciter sciat. quid uel quale sit qđ appetita
Unde qui supra. Nemo enim uult: quod omnino quid uł quale
sit nescit. Qui claro lumine pollent & sanis oculis: Iis prȩponitur
subtilissima res & dignissima. Qui aliquo neuo peccatorum
fus cantur : iis grossior & manifestior a moderatore aequissimo

Expanded text:
bi sanctus Augustinus exponit evangelicum illud: Omnia ergo quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis, voluntatem separat a cupiditate, voluntatem ponit in bono, cupiditatem in malo. Non enim convenit ut quodcunque vult malus sibi fieri, hoc possit, ex auctoritate evangelica praesentis loci, in alium libere perpetrare.oni cupio, id in caeteris debeo satagere. Voluntas quasi quidam stipes est, quae a Domino menti datur, cui inhaerent quasi quidam ramusculi, appetitus: quibus conjungitur res ab auctore omnium rerum, in qua aliquid operetur voluntas, cui si adsit ratio, aberit error. Ratio dirigit radios appetitus ad verum solem Domini, ut sua luce perspicue et veraciter sciat quid vel quale sit quod appetit. Unde qui supra: Nemo enim vult, quod omnino quid vel quale sit, nescit. Qui claro lumine pollent et sanis oculis, his proponitur subtilissima res et dignissima; qui aliquo naevo peccatorum fuscantur, his grossior et manifestior a moderatore aequissimo
Abbreviated transcription (Latin):
REU TIER desideramus recapitulare omneni ornatum
dericorum. Caput clerici mens est in superiori parte¬
dis coopertum. ubi est imago dĩ. In inferiori parte circum¬
datur capillis. quasi aliquib cogitationib de presenti
necessitate. Amictus est castigatio uocis. Alba cę̧terorũ
inferiorum sensuum: presidente magistri ratione. Inte¬
rius ꝑ disciplinam continentiae. constringente quasi quodam
cingulo uoluptatem carnis. Calciamenta linea. prohibitio
pedum ad malum festinandum. Sandalia ornatus pre
dicatoris. qui celestia non deb& abscondere. neq terrenis
mhiarẽ. Secunda tunica opera mentis sunt. Casula: opera
corporis pia. Stola : iugum xp̃i quod est euangelium. Dal¬
matica chacom & sui ministri: cura proximorum÷. Sudariũ.
u & mundae cogitationes. quib detergimus molestias
animi. ex infirmitate corporis : Palleͥum archiepis coporũ
torques detissimȩ predicationis. & in ueteritestam̃to & in nouo.¬

Expanded text:
reviter desideramus recapitulare omnem ornatum clericorum. Caput clerici mens est. In superiore partediscoopertum, ubi est imago Dei, in inferiore parte circumdatum capillis, quasi aliquibus cogitationibus de praesenti necessitate. Amictus est castigatio vocis. Alba caeterorum inferiorum sensuum praesidente magistra ratione, interius per disciplinam continentiae constringente quasi quodam cingulo voluptatem carnis. Calceamenti linea, prohibitio pedum ad malum festinando. Sandalia ornatus, iter praedicatoris, quia coelestia non debet absinhiare. Secunda tunica, opera mentis sunt. Casula, opera corporis pia. Stola jugum Christi, quod est Evangelium. Dalmatica diaconi, id est ministri, cura proximorum est. Sudarium piae et mundae cogitationes, quibus detergimus molestias animi ex infirmitate corporis. Pallium archiepiscopale torques devotissimae praedicationis, et in Veteri Testam
Abbreviated transcription (Latin):
constitutione sit ep̃s constitutus: in tractatu suꝑtitum
dicens: Sicut ergo presbiteri sciunt se ex aecclesiae con¬
suetudine ei qui sibi prepositus fuerit. ẽẽ. subiectos. ita ep̃i
nouerint se magis consuetudine. quam dispositionis domi¬
in cae ueritate presbiteris. ẽe. maiores. & commune debere
aecclesiam regere. imitantes morsen qui cum haber& in
potestate solus preesse populo israhel: septuaginta elegit
cum quib populum iudicar&. De eisdem septuaginta mentio
facta est in consecratione pres biteri dicendo. ut cũ pontifices
summos regendis populis prefeciss&. ad corum societatis &
operis ad uimentum. sequentis ordinis uiros & secundae
dignitatis eliger&. in heremo ꝑ septuaginta uirorũ pruden
ri ad donum sp̃s sapientiae pertin&. propter bonam
conuersationem.

Expanded text:
constitutione episcopus sit constitutus, tractatu super Titum, constitutione episcopus sit constitutus, tractatu super Titum, dicens: Sicut ergo presbyteri sciunt se ex Ecclesiae consuetudine ei qui sibi praepositis fuerit, esse subjectos: ita episcopi noverint se magis consuetudine, quam dispositionis Dominicae veritate presbyteris esse majores, et in commune debere Ecclesiam regere, imitantes Moysen, qui cum haberet in potestate solus praeesse populo Israel, septuaginta elegit, cum quibus populum judicaret. De eisdem septuaginta mentio facta est in consecratione presbyteri, dicendo, ut cum pontifices summos regendis populis praefecisset, ad eorum societatis et operis adjumentum sequentis ordinis viros et secundae dignitatis eligeres: sic in eremo per septuaginta virorum prudenri, ad donum spiritus sapientiae pertinet, propter bonam conversationem.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur. eoquod considerare omma quȩ adi cultum urx¬
tinent petatis fue rant constituti. ita ut uniuersam
usnsistaidortem baberent commssam. Nam a persectam dis¬
pensationem & auctoritatem eccles i astici mnistera iosi
cunt commnis sam habebant. & omnia regebantur eorum
arbitrio. Et in sequentib Beatis uero apłis decetenti illi
qui post illos ordinati sunt ut preessent aeclesus. Nlis
mamis exequari non poterant. neq miraculorũ testimoniũ
par ulis. habere. sed & multis aliis infirmoresillisoide
banter ẽt graue existimauerunt apłorum sob lunesicaste
nunc upationem. Diuiserunt ergo ipsa nomina ac abcisdẽ
id est prb̃is presbiterii nomen reliquerunt. Alii uero ep̃i sunt
nominati. hi qui & ordinationis prediti potestate. ita ut plenis¬
sime idẽ prepositos aecclesiarum. ee. cognoscerent. Hic ronimꝰ
exponit quid plus habeat ep̃s quam presbiter. dicens ad
natione ep̃s. quod presbiter non facit: & ex ponit cuius

Expanded text:
videbantur, eo quod considerare omnia, quae ad cultum pertinent pietatis, fuerant constituti, ita ut universorum dispensationem haberent commissam. Nam et perfectam dispensationem etauctoritatem ecclesiastici ministerii ipsi tunc commissam habebant, et omnia regebantur pro eorum arbitrio. Et in sequentibus: Beatis vero apostolis decedentibus, illi, qui post illos ordinati sunt ut praeessent Ecclesiis, illis primis exaequari non poterant, nec miraculorum testimonium par illis habere, sed et in multis aliis inferiores illis esse videbantur: grave existimaverunt apostolorum sibi vindicare nuncupationem: diviserunt ergo nomina ipsa, et eisdem, id est, presbyteris presbyterii nomen reliquerunt. Alii vero episcopi sunt nuncupati, hi qui et ordinationis praediti potestate, ita ut plenissime iidem praepositos se Ecclesiarum esse cognoscerent  Hieronymus exponit quod plus habeat episcopus quam presbyteri, dicens innatione episcopus, quod presbyter non facit?  Et exponit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
at se teahens. xpi accdesiam rumperent. Uideaminsari
pres biteri nomen transit ad epm. Ambrosius dicit in epła
ad timodeum. Quac autem sit causa non est iustuinsi
dentio cam preterie. ob illam inmutationem nominum.
qiuac od presens et. uidetur. & qua excausa discreta sunt
presbite ct sistat. Antiquis enim tempotibus quando

Expanded text:
ad se trahens Christi Ecclesiam rumperet. Videamus cur presbyteri nomen transeat ad episcopi. Ambrosius dicit in Epistola ad Timotheum: Quae autem sit causa, non est justum eam silentio praeterire ob illam immutationem nominum, quae ad praesens esse videtur, et qua ex causa discreta sunt presbyter esse desistit. Antiquis etenim temporibus quando
Abbreviated transcription (Latin):
templo salomonis. Sacerdos namq latine ab eo nomen
accepit. quod sacrum ducatum prebere minorib debeat.
Qualis ess& corum consetratio: heronimus in epła memorata
ad euuangelium exponit. Nam & alexandriȩ a marco eu¬
angelista usq ad eraclam & dionisium epõs. presbiteris semꝑ
unum .ẽe. electum. & in excelsiori gradu collocatum ep̃m.
nominabant. quomodo si exercitus imperatorem faciat.
aut diacom eligant de se quem industrium nouerunt. &
archihaconum uocent. Archidiaconi consecratio: nobis
notissima est. Archidiaconus candem consecrationem hab&.
quam caeteri diaconi: sed electione fratrum preponitur.
unus eligeretur. Antequam diaboli instinctu. studia in
religionẽ fierent. & diceretur in populis. ego sum pauli.
eggo autem a pollo. eggo uero cephaẽ: communi pres biteri
cossilis cestesiai gub ernabantur. Postquam uero unus quisq.

Expanded text:
templo Salomonis. Sacerdos namque ab eo nomen Latine templo Salomonis. Sacerdos namque ab eo nomen Latine accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Qualis esset eorum consecratio, Hieronymus in epistola memorata ad Evagrium exponit. Nam et Alexandriae a Marco evangelista usque ad Eraclam et Donysium episcopos, presbyterum semper unum esse electum, et in excelsiori gradu collocatum episcopum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat, aut diaconi eligant de se quem industrium noverunt, et archidiaconum vocent.  Archidiaconi consecratio nobis notissima est. Archidiaconus eamdem consecrationem habet quam caeteri diaconi: sed electione fratrum praeponitur. navit, antequam diaboli instinctu studia in religione fierent, et dicerent in populis: Ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego autem Cephae, communi presbyterorum consilio ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃ros eiusdem aeclesiae . quib postea inter cȩtera
sit locutus. Adtendite uobis & omni gregi. in quouos
sp̃s sc̃s posuit episcopos pascere aeclesiam dm̃. quã ad quisi
uit sanguine suo. Et hic diligentius ob setuate. quomodo
unius ciuitatis ephesi prbros uocans. postea eosdem epõs
Obsecro uos conpresbiter & testis passionum xp̃. & futu¬
re gloriae quȩ reuelanda est particep s. regere gregem
xp̃i. & inspicere non ex necessitate. sed uoluntarie sclm dm̃.
Quod quidem grece significantius dicitur. episcopeian¬
tes unde nomen ep̃i tractum est. Parua tibi uidentur
tantorum uirorum testimonia: clangat tuba euuange¬
lica filius tonitrue quem iħc amauit plurimum. qui
de pectore saluationis doctrinae fluenta potauit. Prb̃c
electae dñe. & filiis eius. quos ego diligo in ueritate. Co
mites non dedignant᷑ ẽẽ : qui duces fuerunt. Aducatu
accepit nomen sacerdos: ut beda dicit in expositione de

Expanded text:
presbyteros ejusdem Ecclesiae, quibus postea inter caetera sic locutus: Attendite vobis et omni gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos pascere Ecclesiam Domini, quam acquisivit per sanguinem suum. Et hic diligentius observate, quomodo unius civitatis Ephesi presbyteros vocans, postea eosdem episcopos dprecor, conpresbyter et testis passionum . Christi et futurae gloriae, quae reuelanda est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοπεύοντες, unde et nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritmites non dedignentur esse, quod duces fuerunt. A ducatu accepit nomen sacerdos, ut Beda exponit in expositione de
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem tempore quo nicenum concilium confirmatũ
est sub pio imperatore constantino: denuo ut reor
patres sc̃i constituerunt. ut ungerent᷑ neophrti a
prb̃ris crismate consecrato ab episcopo Unde unus
corum doctor egregius beda dicit intractatu suꝑ
actus apłorum: Nam prb̃ris siue extra ep̃m siue
prȩsente ep̃o cum baptirant crismate baptitatos
ungere lic&. sed quod ab ep̃o fuerit consecratum:
S tamen frontem exeodem oleo signarẽ. qđ solis
debetur epĩs: cum tradunt sp̃m paraditũ baptiza¬
tis: Quodsi antea agebatur. superflue constitu¬
tum est a scõ siluestrõ quod iam agebatur. Scđm
cris matis pontifex expectabatur. ut ꝑ manus
ep̃i omĩs unctio crismatis ageretur Usq ad
illud tempus non generaliter om̃s baptizabant᷑.
prȩcipue cum imperatores & ministri eorũ pagani
essent. Ac idõ facile neophrtis potuit occurrere

Expanded text:
hoc est, tempore quo Nicaenum concilium confirmatum hoc est, tempore quo Nicaenum concilium confirmatum est sub imperatore Constantino. Dein, ut reor, Patres sancti constituerunt, ut ungerentur neophyti a presbyteris chrismate consecrato ab episcopo. Unde unus eorum doctor egregius Beda dicit in tractatu super Actus apostolorum. Nam presbyteris, sive extra episcopum, sive praesente episcopo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum: non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paraclitum baptizatis. Quod si antea agebatur superflue constitutum a sancto Sylvestro, quod jam agebatur. Secundum chrismatis pontifex exspectabatur, ut per manus episcopi omnis unctio charismatis ageretur: usque ad illud tempus non generaliter omnes baptizabantur, praecipue cum imperatores et ministri eorum pagani erant, ac ideo non facile neophytis potuit occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
persona hab&. ut sit communicatio patris & filii:¬
ita hab& in operatione ut coniungat scãm ecclesiam
& contineat in unitate: Solemus differre officaum
il luminandorum caereorum usq ad missȩ offic̾ium.
siue propter hoc ut prius accipiant neophrti impo¬
sitionem manus eƿiscopi. & sic eos credamus illumi¬
nari sp̃u scõ. seu ꝓpt̾ noctem in qua celebramus
missam. ut sicut gła resurrectionis illustrata est.
ita illustretur lumine nr̃orum caereorum: Dictum
est ut estimo quare caerei deponantur in aquam.
ad in uocationem sp̃s sc̃i: quoniam ipsi sp̃s scĩ aliquo
a prbro in uertice capitis: Ut in gestis pontificalib
legitur : siluester papa constituit: ut aprbro ungeret
nẽ o phrtus in cerebro Ita enim scriptum est: Hĩc con¬
sticuit ut baptizatum limat pres biter crismate leuatũ
de aqua propt̃ occasionem transitus mortis Quo
tempore sil uester rexerit aecclesiam: manifestũ est:

Expanded text:
persona habet, ut sit communicatio Patris et Filii:persona habet, ut sit communicatio Patris et Filii: habet in operatione, ut conjungat sanctam Ecclesiam, et contineat in unitate. Solemus differre officium illuminandorum cereorum usque ad missae officium: sive propter causam, ut prius accipiant neophyti impositionem manus episcopi, et sic eos credamus illuminari Spiritu sancto, seu propter noctem, in qua celebramus missam, ut sicut gloria resurrectionis illustrata est, ita illustretur lumine nostrorum cereorum. Dictum est, ut aestimo, quare cerei deponantur in aquam ad invocationem Spiritus sancti, quoniam ipsi Spiritus a presbytero in vertice capitis. Ut in gestis pontificalibus legitur, Sylvester papa instituit, ut a presbytero ungeretur neophytus in cerebro; ita enim scriptum est: Hic constituit, ut baptizatum liniat presbyter chrismate levatum de aqua propter occasionem transitus mortis +. Quo tempore Sylvester regeret Ecclesiam, manifestum est:
Abbreviated transcription (Latin):
translatio ten& Dñs autem prȩcedebat eos ad
ostendendam uiam per oiem in colum̃ na nubis. & per
noctem in colum na ignis Ut enim per caereum illu¬
minatum ad memoriam reducimus columnã ignis
quae figurabat xp̃m a quo illuminati sunt apostoli
quib dicitur. uos estis lux mundi. sicut a benedic¬
to caereo illuminatur alter caereus. ita ꝑ caereos
extinctos. siue ut melius possumus dicere caereum
propter unitatem ȩcclesiae. ꝑquẽ ad memoriam
reducimus colum nã nubis: sp̃s scĩ persona designat᷑
Unde gregorius nazantenus. in sermone de scđis
nunciat: Habuit ergo mare formam aquae.
nubes uero sp̃s scĩ Sĩne lumine est caereus neo-¬
phytorum : usq ad tempus. quo cȩteri ȩcclesiae
illuminantur: Tempore quo cęteri caerci illumi¬
nantur : illuminantur & neo phytorum. Postquam
introduxerit in societatem & unitatem aecclesiae:
tunc illuminabit corda eorum Sicut enim in sua

Expanded text:
translatio tenet: Dominus autem praecedebat eos ad translatio tenet: Dominus autem praecedebat eos ad ostendendam viam per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Ut enim per cereum illuminatum ad memoriam reducimus columnam ignis, quae figurabat Christum, a quo illuminati sunt apostoli, quibus dicitur: Vos estis lux mundi: sicut a benedicto cereo illuminatur alter cereus, ita per cereos exstinctos sive, ut melius possumus dicere, cereum propter unitatem Ecclesiae, per quem ad memoriam reducimus columnam ignis, Spiritus sancti persona designatur. Unde Gregorius Nazianzenus in sermone de secundis nuntiat . Habuit ergo mare formam aquae, nubes vero Spphytorum usque ad tempus quo caeteri ecclesiae illuminantur: tempore quo caeteri cerei illuminantur, illuminantur et neophytorum. Postquam introduxerit in societatem et unanimitatem Ecclesiae, tunc illuminabit corda eorum. Sicut enim in sua