comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se facile ꝓđ. Iuẽ beatꝰ gregoriꝰ multis ⁊ suaussimis ad monitionib
seu districti exammnis trorib: studiosissime ⁊ sepissime in mo
indesinent᷑ ꝑ suadẽ c̃tendit ut uxorẽ suã in grãm pactam recꝑꝑ&
sec is diabolica p̃uentiis in remediabilit᷑ ꝑtinatia: monita eiꝰ sp̃uit.
Iuẽ beatus gregorius aptica auctoritate. ab ȩcda sub mathemate
nisi resipiscer& sequestraũ. Quã ea cõmunicationẽ idem
egre ad modũ ferens. ⁊ peccata peccatis accumulans. duo mago
peccuniis explacito locat. ut in sc̃m apticũ aduidctã eiꝰ apodixẽ
artis suȩ exercerent. Iui eũ fatiȩ ignorantes. dũ he qͣdã ad ꝓces¬
sionẽ exmore ꝑgit beatis gregorius. ille em inꝰ secus transitũ
stantes sibi eũ rogant insinuari. Iuib: responsũ ẽ ipsũ eẽ
quisolus pontificali chgnitate equitans p̃cedentẽ ⁊ sub sequentẽ
cuneũ eccł asticoꝵ iroꝵ ħ ab̵ &. Et intuentes eũ repemt

Expanded text:
orius multis et suavissimis monitionibus, seu districti divini examinis terroribus, studiosissime et saepissime, imo indesinenter persuadere contendit ut uxorem suam in gratiam pactam recipersed is diabolica praeventus irremediabiliter pertinacia, monita ejus sprevit. Quem beatus Gregorius apostolica auctoritate ab ecclesia sub anathemate, nisi resipisceret, sequestravit. Quam excommunicationem idem admodum aegre ferens, et peccata peccatis accumulans, duos magos pecuniis ex placito locat, ut in sanctum apostolicum ad vindictam ejus apodixem artis suae exercerent. Qui eum facie ignorantes, dum quadam die ad processionem ex more pergit beatus Gregorius, illi eminus secus transitum stantes sibi eum rogant insinuari. Quibus responsum est ipsum esse qui solus pontificali dignitate equitans, praecedentem et subsequentem cuneum ecclesiasticorum virorum haberet; et intuentes eum, repente
Abbreviated transcription (Latin):
reũsi. & cuncta habitacula sicut ex reuelatione di¬
dicerant c̃struxerunt. PeTRΥs Doceri uelĩ
q̃ fieri ordine potuit. ut longe iret. responsũq
ꝓfecto qͥa mobilioris naturȩ est sp̃s quã corpus.
& certe scriptura teste nouimꝰ. qđ ꝓpħa ex iudea
subleuatꝰ. repente est cũ prandio in caldea de¬
positꝰ. Quo uidelic& prandio ꝓpħã refecit. seq
repente in uidea iterũ inuenit. Si igit᷑ tã longe
abbacuc potuit sub mom̃to corporalit̃ ire. & pran¬
diũ deferre. qͥd mirũ sibenedictꝰ pat̾ obtinuit.
quatinꝰ iret ꝑ sp̃m & fr̃m qͥescentiũ spĩtib neces¬
saria narraret. ut sicut ille ad cibũ corporis cor¬
poralit̾ ꝑrexit: ita iste ad institutionẽ spiritalis
uitȩ spiritalit̃ ꝑgeret . PETRUS. Manꝰ tuȩ locui-¬
tionis t̾sit a me fateor dubietatẽ m̃tis. sed uelĩ
nosse in cõmune locutione qualis iste uirfuerit.

Expanded text:
reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione direversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum doprofecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret psaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cescebat dies. eidẽ seruo dĩ quẽ illic patre ẽstitu¬
erat. atq eiꝰ p̃posito uir dñi in sõnis apparuit.
& loca singula ubi qͥd edificare potuissent. sub¬
tilit̾ designauit. Cũq utriq a sõno surgerent:
sibi inuicẽ que uiderant retuler̃. Nontamen
uisioni illi oñi modo fidẽ dantes: uirũ dĩ sicut
se uenire ꝓmiserat expectabant. Cũq uirdĩ
c̃stituta die minime uenisset. ad eũ cũ merore
reũsi sunt dicentes. Expectauimꝰ pat̃ ut uenires
sicut ꝓmiseras. & nob̵ ostenderes ubi qͥdedificare
deberemꝰ: & non uenisti. Quib ipse ait. Quare
fus quare ista dicitis : nũ qͥd sicut ꝓmisi ñ ueni
Cui eũ ipsi diccrent. qͥdo uenisti respondit Nuqͥd
utiisq uob dormientib ñ apparui. & designaui
loca singula te: & sicut ꝑ uisione audistis om̃e
habitaculũ monasteri ĩ ita c̃struite. Qui hȩc audi¬
entes uebem̃ter ãnurati. ad p̃dictũ p̃diũ sunt

Expanded text:
cescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constitucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormie? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt
Abbreviated transcription (Latin):
militate. ut & accipientes sp̃m inueniant
qͥd de dõ sint: & rursũ ꝓphetiȩ sp̃m non ha-¬
bentes cognoscant qͥd sint de semet ipsis.
PETRUS. Ita hoc esse ut asseris magna racio
clamat. s queso de uenerabili patre bene¬
dicto qͥcqͥd ad huc animo occurrit exeque.¬
re. De FaBRICA MONASTERII TRACI¬
ut in eiꝰ p̃dio iuxta t̾raci nensẽ urbẽ missis
discpłis c̃struere monasteri ũ debuiss&. Qui
roganti c̃sentiens: deputatis fr̃ib patrẽ cons¬
titnit. & qͥs eis scđs esset ordinauit. Quib
euntib: spopondit dicens. Ite & die illo
ego uenia. & ostendã uob in quo loco oratorib̃.
in quo refectoriũ fr̃m. in qͦsusceptionẽ hospitũ.
uł queq sunt necessaria edificare debeatis.
Qui benedictione ꝑcepta. ilico ꝑrexer̃ & c̃stitutũ
diẽ magnoꝑe p̃stolantes : parauer̃ omĩa que his
qͥcũ tanto patre uenire potuissent. uidebant̃
esse necessaria. Nocte uͦ eadẽ qua ꝓmissus illu-¬

Expanded text:
ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere. ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illu
Abbreviated transcription (Latin):
condisti. iã non bibas. s inclina illũ caute. et
inuenies qͥd intꝰ habet. Qui confusus ualde:
a dĩ homine exiuit. Et reũsus uolens ad huc
ꝓbare qđ audierat cũ flasconẽ incdinast&: de
eoptinꝰ serpens egressus ẽ Tc̃ p̃dic t exhilarat᷑
puer ꝑ hoc qđ in uino repperit : expauit malũ
Non longe aut̃ a monasterio uicꝰ erat. in qͦ ñ mini¬
ma multitudo hominũ ad fidẽ dĩ ab idoloꝵ
cultu benedicti fuerat exortatione c̃uersa Ibi
qͦq quedã scĩmoniales feminȩ in erant & crebro
illue ꝓ exortandis animab: fr̃s suos mittere be¬
nediẽ t dĩ famulꝰ curabat. Quadã uͦ die misit ex
sibiq eas abscondit in sinu. Qui mox ut reũsus est.
eũ um dĩ uehem̃tissima a maritudine cepit incre
diceus Quo mͦ ingressa ẽ iniqͥtas in sini tuoeNt
ille obstrouit & qđ egiset oblitꝰ unde corripie
in sini mosisti qͥ mox eiꝰ uestigis ꝓuolut᷑. Nuse

Expanded text:
condisti bibas, sed inclina illum caute, et condisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum Non longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex ulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblin sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte
Abbreviated transcription (Latin):
cederentur. Cuiꝰ uocẽ tunc theoꝓb audiuit.
nos aut̃ cernimꝰ. qui destructũ mͦ a langobar¬
doꝵ gente eiꝰ monasteriũ scimꝰ. Nocturno enĩ
tp̃r & qͥescentib fr̃ib nuꝑ illic langobardi in¬
gressi sunt : qͥ diripientes om̃ia ne unũ qͥdẽ ho¬
minẽ illic tenere potuerunt. S impleuit om̃ps
si res gentib trader&: animas custodir&. Iua
in re pauli uicẽ uideo tenuisse benedictũ cuiꝰ
dũ nauis rerũ om̃iũ iacturã ꝑtulit: ipse in
c̃solatione uitã om̃iũ qͥ eũ comitabant᷑ accepit
Q uodã qͦq tp̃r exhilaratꝰ nr̃. quẽ ipse conũs ũ
nosti. transmissus ad nõ suo fuerat. ut dĩ uiro
in monasteriũ uino plena duo lignea uascula
que uulgo flascones uocant᷑: deferr&. Qui unũ
detulit. alterũ uͦ ꝑgens in itinere abscondit.
Uir aut̃ dñi quẽ facta absentia latere ñ poterant :
unũ cũ grarũ actione suscepit. & discedentẽ puerũ
monuit dicens. Uide fili. de illo flascone quẽ abs¬

Expanded text:
nc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipsi res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepitQuodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abs
Abbreviated transcription (Latin):
ix ipsa petre c̃munis eiꝰ locutio a uirtutis erat
pondere uacua. qͥa cuiꝰ cor sese in alta sus¬
penderit. nequaquã ũba ex ore eiꝰ in cassũ ca¬

Expanded text:
ix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum ca
Abbreviated transcription (Latin):
Vir quidã nobilis theoꝓbus nomine eiꝰdẽ bene¬
dicti patris fuerat ã monitione conũsus. qͥ
ꝓ uite suȩ merito magnã apđ eũ familiarita¬
tis fidutiã habebat. Hic cũ quadã die eiꝰdẽ
cellulã fuisset ingressus: hunc a marissime flentẽ
repperit. Cũq diu subsister& eiꝰq non finiri
lacrimas uider&: nec tam̃ ut uir dĩ consue¬
uenit orando planger& sed merendo: que nã
causa tanti luctꝰ exister& in qͥsinit Cui uir di
llico respondit. Omẽ hoc monasteriũ qđ con¬
serxi & euncta que fr̃ib p̃paraui. om̃ipo¬
tentis dĩ inditio gentib tradita sunt. Uix dut̃

Expanded text:
Vir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gen
Abbreviated transcription (Latin):
Lãq in benedicti monasterio triticũ deerat. Panes
uͦ pene om̃s consũpti fuerat. ut non plusquã. G
ad refectionis horã in uenire fr̃ib potuissent.
Cũq eos uenerabił pat̃ c̃tristatos cerner&: eoꝵ pu¬
sillanimitatẽ studuit modesta increpatione cor¬
rigere. & rursũ ꝓmissione subleuaredicens. Qua¬
re de panis inopia ur̃ animꝰ contristat᷑: hodie
qͥdẽ minꝰ est : sed die altera habundant̃ habebitis.
equenti aut̃ die .cc. farinȩ modiȩ ante fores cellȩ
Q uod cũ fr̃s cernerent : dñõ grãs referentes didicer̃
iã de habundantia nec in egestate dubitare. Ps
int̃ualla tẽporũ eiꝰ m̃tẽ ꝓphetiȩ sp̃s inplebat. GRE
spirat. ita sciendũ est: quia & quando uult aspi¬
rat. Hinc est enĩ qđ nathan a rege reqͥsit᷑ si cons¬
truere tẽplũ possit : prius consensit & post mo¬
dũ phibuit. Hinc est qđ helistus cũ flentẽ

Expanded text:
Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petintervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? Greg: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑtina corporis alim̃ta ꝑciper&. eiꝰ monachus
cuiꝰdã defensoris filiꝰ fuerat. qͥ ei ante m̃sã lucernã
tenebat. Cũq uir dĩ ederet. ipse aut̃ cũ lucernȩ
tacitꝰ uoluere. & ꝑ cogitationẽ dicere. Quis est iste
cui ego manducanti adsisto. Lucernã teneo. seruitiũ
inpendo: qͥs sũ ego ut isti seruiã : Ad quẽ uir dĩ
statĩ conũsus. uehi ñt̃ eũ cepit in crepare dicens.
Signa cor tuũ fr̃. qͥd est qđ loqueris: Signa cortuũ
Uocatisq statĩ fr̃ib p̃cepit lucernã de manib tolli
ipsũ uͦ iussit aministerio recedere. & sibi hora eadem
qͥetũ sedere. Qui reqͥsitꝰ afr̃ib qͥd habuerit in cor¬
de. pordinẽ narrauit. quanto suꝑbiȩ spũ in tumu¬
erat. & que contra uirũ dĩ ũba ꝑ cogitationẽ ta¬
citꝰ dicebat. Tunc liqͥdo om̃ib patuit. qđ uenerabilẽ
benedictũ latere nil possit. in cuiꝰ aure etiã cogita
magnaq om̃s alim̃toꝵ indigentia coangustabat.

Expanded text:
a corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus auribus tacitamagnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat.
Abbreviated transcription (Latin):
s uidentis animꝰ dilatatꝰ. qui in dõ raptꝰ uidere sine
ergo luce que exteriorib oculis fulsit : lux interiõ
inm̃te fuit. quȩ uidents animũ quia ad superiora

Expanded text:
 videntis animus dilatatus est, qui in Deo raptus, videre sine ergo luce, quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum, quia ad superiora
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ ad secutũ eę uirtutũ. quarũ ita effica¬
cit intimare ualuitꝰ effectum. Quicũ ad huc
fat inendẽ regia urbe positꝰ nasc̃tẽ ibi nouã
heresim de statu nr̃ȩ resurrectionis cũipso
quo exorta est initio iuuante gratia catholice ue¬
ritatis ad cruit. Siqͥdẽ eutichius eiꝰdẽ urt̵ ep̃s dogma¬

Expanded text:
secutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urbe positus, nascentem ibi novam haeresim de statu resurrectionis, in ipso quo exorta est initio, juvante gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episco
Abbreviated transcription (Latin):
tudo serpentiũ c̃magno dracone in modũ trabis
ualidi ꝑhuiꝰ fluuii asueũ in mare descendit. Sed
suffocate bestiȩ int̾ salsos maris curbidis fluct̃:¬
nec mora littore eiectes :. Subse quutaẽ euestigio
ueniens. primũ om̃iũ iuxta illud qđ in eyechielȩ
faclaẽ ut passi subtractis habitatorib domꝰ inurbȩ
Uidelic&̾ metuens. nemimdi głã quãpriꝰ ab iecerat ei
sub eccłiastici colore regiminis aliquomꝰ subriꝑe
poss&. Unde factũ ẽ ut epł ã ad imp̃rm mauritiũ
diriger& cuiꝰ filiũ exlauacro sc̃o susceꝑat adiran
ut se huiꝰ honoris sublimaret. S p̃fectꝰ ur b̾ germanꝰ noie
eiꝰ mntiũ anticipauit. c̃p̃bensũq ac disruptis eptis. c̃sensũ
q popł s̃ fecerat impri dirȩx̃. Atille grãs agens deo ꝓamicitia
diaconi eoqđ locũ deferendi ei honoris ut cupierat reppe¬
risset. Data ilicop̃ceptione ipsũ institui p̃cepit: Cũq in hoc

Expanded text:
tudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio  undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui praecepit. 11. Cumque in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti bona inuita tua: ꝙ lazarus similit̃ mala: Diues aut̃
de seipso iam spem non habens salutis. ad ꝓmerendam suoꝵ
salutem: conuertitur dicens: Rogo te pater: ut mittas eum
in domum patris mei. habeo enĩ quinique ft̃s: ut testetur ilbs.
ne et ipsi ueniant: in locum hunc tormentoꝵ.. Quib uerbis.
malos: Si gͥ abraham lazarũ minime recognouisset : ne.¬
quaquã addiuitem in tormentis positum: de trans acta eꝰiꝰ
contricione. loqueretur dics̃: qd mala receꝑit in uita sua:
Et si mali malos. non recognoscerent: nequaquã diuesur
tormentis posttus. fratrũ suoꝵ. etiam abfentũ meminiss
Quomodo enĩ presentes non posset agnoscere. qui etiam pro
ab sentũ memoria curauit exorare: qua inre illud qͦq
ostenditur: qđ nequaquã ipse requisisti. quia ⁊ boni ma.¬
los et mali cognoscunt bonos: Nam diues ab abrah ã
cognoscitur: Qui dictumẽ: Recepisti bona inuita tua:

Expanded text:
sti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi veSi enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua . Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua
Abbreviated transcription (Latin):
ui contoꝵ eus sp̃s petre. in hõc teneri potest. qđ uiui¬
Ignem namq ipsum patitur: quem uidet : & quia cumcre:

Expanded text:
incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod viviIgnem namque eo ipso patitur, quod videt, et quia cre
Abbreviated transcription (Latin):
diuma dispensatione factũ conspicit᷑ : ut eorũ
uidelic&. exemplo adorationis placidũ litus
quasi anchore funer stringeretur. Ue dũ causardĩ
tiũ uelut ad tutissimiportꝰ sinũ tͣreni actꝰ uolu¬
mine fluct᷑q refuger&. & lic& eũ illut ministe¬
riũ ex monastĩo abstractũ a pͥst ine quietis uita
iuerone suȩ occupationis extincxer. int̾ eosta
m̃ ꝑstudose lectionis loquiũ. coticdanae afpira¬
tio c̃pugrionis animabat. horũ gͦ c̃sortio. non so
ep̃o quiꝑ causis uuisigotharũ legatꝰ eo tp̃r c̃stan¬
tinopolim aduenerat c̃pulsus ẽ ut librũ beati
iobmultis in uolutũ misteriis enodar&. Neq
ille negare potuit opꝰ qđ sibi caritate int̾ ueni¬
ente. amor fr̃nꝰ multis utile inponebat futurũ.
S erndẽ librũ quomͦ uixta litterã intelligendꝰ

Expanded text:
um dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum e consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abssuae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non soluepiscopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sex deniq insicilia monasteria construens. fr̃s
illic xp̃o seruituros aggregant. Septimũ uͦ
intra urbis huiꝰ muros instituit. in quo ⁊ ipse pꝰ¬
tũ regulari tramite multis sibi sociatis frĩb
sit in quo tanta ꝑfectionis grã cep̃ c̃uersari. ut iãt c̃
in ipsis initiis ꝑ fectorũ nuro poss& deputari. In erat
deniq tanta abstinentia uncibis. uigilantia ino¬
rationil streniutas in ieiuniis. ut infirmato sto¬
maco uix consistere poss&. Sustinebat p̃terea as¬
siduas corporis infirmitates maximeq ea prlsaba¬
tur molestia quã medici greco eloquio sincopint᷑ uocaas
cuiꝰ incõmodis itauitaliũ cruciabat᷑ incisione ut cre
int̾ceptus angustiis . ꝑ singula pene horarũ mom̃ta.
ad exitũ ꝓpinquar&. Qualis aut̃ in monastio fuerit
quãq laudabiti studio uitã duxerit. exipstꝰ pos¬
pe animꝰ nĩs occupationis suȩ pulsatꝰ uulnere memi¬
nit qualis aliquando in monastĩofuerit quomͦ ei

Expanded text:
Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribsit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, e horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius pospe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei
Abbreviated transcription (Latin):
houm negotia patitur. ⁊pꝰ quiȩtis tãpulchraqͥetis
suȩ spetiem. terreni actus puluere fedatur . ꝑ pen¬
do itaq quid tolero ꝑpendo quid amisi. Dũq intutor
illud quod ꝑdidi. fit hoc grauiꝰ qđ porto. Ecce & enĩ
nc̃ magni maris fluctib qͣtior atq innaui m̃tis tẽpes¬
tatis ualide ꝓcellis inlidor. & cũprioris uitȩ recolo.
quas pꝰergũ reductis oculis uisolittoroᷤ suspiro. Iđq ad¬
tũ uide quẽ reliqui. Hec aut̃ ipse dese non profectum
rit. nostam̃ cređe dec& nichil eũ monachice ꝑfectionis
ꝑdidisse occasione cure pastorali. in motc̃ potiorẽ
supsisse ꝓfectũ delabore c̃uersionis multoꝵ quã de
ꝓpͥo quodã quietȩ c̃uersationis habuerit S qualit᷑
hic sc̃suir ad chaconatꝰ offitiũ ⁊ pꝰadculm̃ pontificat᷑ꝰ¬

Expanded text:
um negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque ad videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum rit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officiu
Abbreviated transcription (Latin):
tradere .s. tenaci potius memorie comiendare.
Hauriebatq iãtunc sitibrndo doctrine fluenta pectore
quepꝰ c̃gruenti trp̃r mellito gutture eructar&. hic
inannis adholescentiȩ. in quib sol& huiꝰma diȩtas
sctiui as ingredi. deo cep̃deuotꝰ existere. & ad suꝑne
ũsationis grãm cũ differr&. & pꝰquã cȩlesti ẽ afflatꝰ
desidio scłari habitu c̃tegimeliꝰ putar&. uello&q p̃¬
senti mundo quasi spetietenꝰ deferuire: ceper̃ mul¬
ta c̃tracũ exeiꝰdẽ mudi cura succ̃ rescere. ut in eo
ñiã spetiȩ sed ut ipse dese asseruit retineret᷑ & m̃te.
andem cũ ⁊ parentũ iãdudũ obitu lib̾ã disponen¬
darũ rerum suarũ haber& facultatẽ. qđ m̃te¬

Expanded text:
tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ea aetas vias saeculi ingredi Deo coepit devotus existere, et ad supernae differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
illc exire ab ȩccłia ulteriꝰ uise non sunt. Iua ex re
indubitant̃ patuit qͥa dũ int eos q c̃munione
priuatȩ sunt minime recederent : cõmunionẽ
a dnõ ꝑ seruũ dñi recepissent: PeTRUS. Mirũ
ualde quanius uenerabilẽ & scĩssinũ uirũ : adhuc
tam̃ in hac carne corruptibili degentẽ. potuisse
ia soluere in illo iã inuisibili iuditio ẽstitutas.
GREGORI Nũ qͥd ña petre in hac ad huc carne
non erat qͥ audiebat. qđ cũq: ligaueris suꝑ t̾rã
erit solutũ & incelis: Cuiꝰ nunc uicẽ & ligando et
soluendo optinent. qͥ locũ sc̃i regiminis fide et
morib tenent Sed ut tanta ualeat homo de t̃ra
cȩli & t̾rȩ ẽditor in t̾ra uenit e celo. atq ut udi¬
sub se infirmata ẽ firmitas dĩ. PetRUS Cũ uirtute
QQuadã qͦsdie dũ qͥdã eiꝰ puerulꝰ monachus parentes
suos ultra quã debebat diligens. atq ad eoꝵ habita¬

Expanded text:
illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudisub se infirmata est firmitas Dei. Igitur cum virtute que die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habita
Abbreviated transcription (Latin):
sed intentando. Ille aut̃ a pristinis morib nchil mũ¬
tatę. intra paucos dies defuncte sunt: atq in ȩccłia
sepultȩ. Cũq in eadẽ ȩccłia missarũ sollennia cele¬
brarent᷑. atq ex more dia conꝰ clamaret siquis ñ com¬
municat det lõcũ. nudrix earũ que ꝓeis oblatio¬
nẽ dño deferre c̃sueuerat eas de sepulcris suis ꝓ gred
uocẽ diacone clanfantis exiebant foras. atq intra ec¬
clesiã ꝑmanehe ñ poterant : ad memoriã rediit: que
uir dĩ illis adhuc̃ inuentib mandaiit. Cas qͥppe
se c̃munione priuari dixerat. nisi mores
suos & ũba corrigerent . Tunc seruo dĩ cũ
grant merore indicatũ ẽ qͥ manu sua ꝓtinꝰ oblatione
dedit dicens Ite & hanc oblationẽ ꝓeis offerri dño
facite & ulteriꝰ ex cõmunicatȩ non erunt. Que dũ
oblatio ꝓ eis fuisset ĩmolata. & a diacono iuxta mor q̃
dlamatũ ẽ. ut non cõmunicantes ab ȩccłia exirent:

Expanded text:
sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mused minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredvocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent,
Abbreviated transcription (Latin):
non dubie atq suspense. sed iã ꝑ sententiã ꝓ¬
tulisset. Nã non longe amonasterio duȩ que¬
dã scĩ moniales feminȩ nobiliori genere exortȩ
in loco ꝓpͥo c̃ũ sabant᷑. qͥb: qͥdã religiosus uir
ad exterioris uitȩ usũ p̃bebat obseqͥũ. S sicut
non nullis solet nobilitas generis parere igno¬
bilitatẽ m̃tis. ut minꝰ se in hoc mundo despitian
qui plusse ceteris aliqͥd fuisse meminerunt nee¬
dũ pdictȩ scĩmoniales feminȩ ꝑfecte linguam
sub habitꝰ sui freno restrinxerant. & eũdẽ religi¬
osũ uirũ qui ad exteriora necessaria eis obseqͥs
p̃bebat. incautis sepe sermonib adiracundiã ꝓ¬
noca bant. Qui cũ diu ista tolerar&.: prexit ad
dĩ hominẽ. quantasq pateret᷑ uboꝵ c̃tumebas
erarrauit. Uir aut̃ dĩ hȩc de illis audiens cis ꝓ¬
tinꝰ mandauit dicens. Corrigite luiguã uram.
quia si non em̃daueritis: ex c̃munico uos. Quã uide¬
licet exc̃municationis sententiã ñ ꝓferendo intulit.

Expanded text:
nse, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit,
Abbreviated transcription (Latin):
sub diaconũ reliquit. & in loco eoclem ultra non
apparuit. Temporalem namq honorem fugiens. e¬
git ab his aquibꝰ. iusus intanta uirtute fuerat. nũ¬
qua iam inhac uita uideretur. Pe TRUS.
uid alii sentiant ignoro. ego aut̃e cunctuᷤ
miraculis hoc potius exĩtimõ ẽẽ. nuraculum.
quod ad uitam mortui redeunt. eorumq ani¬
inȩ ad carnẽ ex occulto reuocantur. GRe cio
i uisibilia ad tendimus. ita necesse ẽ. ut creda¬
mus. Si uero inusibilia pensamus. nimirũ con¬
stat quia mauis ẽ. miraculum predicationis
uerbo: atq orationis solatio peccatorẽ conuer¬
tere. quã carne mortuorũ suscitałe. In isto enĩ
resuscitatur caro iterũ moritura. in illo uero
anima in ȩt̾nũ iuictura. Cum enĩ ꝓpono duos
in quo horum existimas. maio̾ri fac tum urtu¬
te miraculum: Latarum quĩppe quem iam
uero resuscitauit inmente. & quideni post
resurrectionem carnis. de lazari uircutilus
tacctur. Nam post resurrectionẽ anime caspꝑ

Expanded text:
um protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam tavit ; Saulum vero resuscitavit in mente . Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere
Abbreviated transcription (Latin):
comi cũparibus in torm̃tis simib sociant᷑ ut suꝑbiacus
suꝑbis. luxuriosi cũ luxuriosis: Auari cũ auaris. fallaces
cũ faulacibus. In uidi cũ inuidis. in fideles eũ infide¬
libus. ardeant. Cum uergo similes in culpa ad torm̃¬
ta similia adducuntur: quia eos in locis penalibus
angeli deputant quasi zizamorum fasciculos ad cũ¬
burendũ ligant: Petrus Ad in quisitionem
meam : responsionis satis faccione pͥatuit causa ratio¬
nis: S quid nam .ẽ. que sote quod non nulli qua si
per herrorem extrahuntur ẽcorpore ita ut facti
exanimes redeant. Et eoꝵ quisq audisse sedicat

Expanded text:
 paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum  paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat
Abbreviated transcription (Latin):
non credunt  Tormentoꝵ loca uideant quȩ audita crede
re cusant. Quod uero siue electi siue reprobi. quorũ cum¬
munis causa in oꝑe fuerit. ad loca etiam. ⁊ͦ nmunia de¬
ducunt̾. uernatis nobis uerba satis facerent: etiam siex
en ipla deeẽnt i lpsa quippe propter electos in euan¬
gelio dispar Indonio patris mei mansiones multe sunt
Siem̃ dispar retributio in illa beatitudines etulteseot
una potius mansio quam multȩ essent Multȩ ergo
mansiones sunt : in quib: & distincti bonorũ ordines
e propter meritoꝵ consorcia cum muniter letanturd ai
tamen unum de narium om̃s laborantes ac cipiuit qui
multis mansionib distinguntur. Quia & unaest bea¬
titudo quam illiꝰ ꝑcipiunt : & dispar retributionis qua¬
litasi quam poꝑa diuersa secuntur: . Que nimirũi ueritas.
iu dicit sui diem de nuntians ait. Tune dicam messorib
olligite scodania: & ligate u fasciculos ad eomo urescti

Expanded text:
non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar retributio in illa aeterna beatitudine non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum consortia communiter laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum
Abbreviated transcription (Latin):
nere. puer reuersus ẽ: ut mensura spacii. potuisset
colligi: quia uno momento. utriusq fuerunt uocati
sed que sotẽ. cur egredienti animȩ nauis apparuitt
uł cur se duci adsiciliam: moriturus p̃dixit Q &ꝵ
tuaia us hicu lo non eget. sed mirum non ẽ. si adhuc
homini in corpore posito. illud apparuit: qd̾ ꝑ corpꝰ
assueuerat uidere. ut ꝑ hoc daretur in telligi. qđ eiꝰ¬
anima spiritalit̃: duci potusset: Qđ uͦ se ad siciliã
Q đ ũ se adsiciliã duci testatius est. Quid sentire aliud potest.
nisi quod preceteris locis in eius terre in sulis. er uetuante
igne tor mentoꝵ ollȩ patuerunt : Que ut solent nar¬
rare qui nouerunt: Laxatis cotidie sinib: ex orescunar¬
Ute omaneo unic mundi termino propinquante: Cauto
certum est illuc amplus exurendos colligi quanto creto
dem tormentoꝵ loca amplius uideantur aperiri. Quođ
omips ls ad eoe reptionẽ uiuencium in hoc mundo uoluit
osteni. ut mentes infidelium quȩ inferni tormentaole

Expanded text:
nere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc intelligi dareanima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ac ulpa solubilẽ faceret: ⁊ istos auaritiȩ tanta dampnatio.
misceri inculpa proiberet: Qd tta factũ ẽ: Nam cum isdẽ monachus
ꝑ uenisset admortẽ : atq anxie se que reret frĩb conmendare:¬
nullusq ex fr̃ĩb ei applicaret. ⁊ loqui dignaret᷑: ei carnalis
fr̃. cur ab ꝯm̃b ee̾t ab hominat᷑ in dicauit: Qui prõtinus de

Expanded text:
mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet, quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret nullusque e fratribus se ei applicare, et loqui dignaretur, ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus innotuit. Qui protinus de
Abbreviated transcription (Latin):
iunctum. mente ire. di oddnũ subdere. humilitate illũ ad beniublẽu
placa. e Ut scilico conditor nr̃ dũ tole. placitũ nrę mentis aspacite
ad testante didicimꝰ: quia seruus qͥ decem milia talerta debebate
cũ pę ittentiã ageret. ab solutionẽ debiti ad nõ accepit: Si
cũ seruo suo centũ sibi denarios debenti debitũ non dimisit ⁊ hoce
iussus xigi: qđ ei fuerat iam dimissum: Exquib: iuidelicꝙ dictis constit
quia e e qđ in nos delinquit᷑. excorde non dimittus llud rut¬
exigimur. qđ nubisppomtam dimiisũ fuisse gaudebanu
gitur dũ ꝑ indulgentie tempons spacis̃ lice dũ uidex sustinet di
conuersatione ñrã is qui culpas examinat. ex pectitt ꝑũftem usu
lacrimis duriciam mentist. formeinus im ꝓxiiis. gnam̃ benignititis.
& fideiñ dico quia salutari hostia pͥmortẽ non in digebimꝰ si ante
mortẽ dõ hostia. ipsi fuerimus: Exrliciuat lidRi dialoca¬

Expanded text:
iunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare: et, scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostre mentis aspexerit, attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rur paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus. II. 10. So
Abbreviated transcription (Latin):
es in te hec sci endum est. quia ille rec te sui delic̃ti
ueniam postulat: qͥ priꝰ hoc qđ in ipso de linquit᷑ relaxat: mun ei non
accipit᷑. nͥ ante discordia ab animo pellat᷑: dicente ueritate. Si offrs
munus tuũ ad altare ⁊ recordat᷑ fueris. qr habet aliqͥd aduersite
sr̃ tuus. relinque ibi munꝰ tuũ ante altare.⁊ uade pͥuꝰ reconciliqi
frĩ tuo:  tunc ueniens offeres mimꝰ tuũ: Qua mre pensandũe cũ¬

Expanded text:
e, etc. . Sciendum est quia ille recte veniam a Domino postulat, qui prius hoc quod in ipsum delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quod habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
possit ayscuiendũ ẽ qr illis sacra oblatio mor tirs pito
qui hic uiuendo. obtenuerint: ut eos etiam pͥ morto
bona ad uiuet: qug hic ꝓ ipsis ab aliis fiunt: han iaiꝰ¬
iotes hed uuit Pensandu ẽ. qđ tucior iua sit uit bonũ qͥd
quisq pͥmortẽ suã sꝑat agi. ꝑ alios agot. clũ uintt i ps¬

Expanded text:
possit. Sed sciendum est quia illis sacra victima mortuis prosit, qui hic vivendo obtinuerint, ut eos etiam post mortem bona adjuvent quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est quod tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem sua
Abbreviated transcription (Latin):
Suno sigouere pronob do bostia erit: cum nos ipsos postiam se¬
untrs istudan dumi nobisẽ. uit etiam post orationus ceprde
cn quantum de Largiente possumus in ipso animũ scio pondere
io augn mnscruemus. Ne post cogititio fluxa defluodis aeni
po poscerat anna obtinere meruitsiuia sest lacrimas
in eodem mentis uigore seruauit. Dequa nmirũ seriptũ ÷.
Uulis eis: nõ sunt am plius in di uersa mutati. Nungitur¬

Expanded text:
Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne poposcerat, obtinere anima meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultus ejus non sunt amplius in diversa mutati
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ in opinata exultatione. gaui sꝰẽ: eũq qualit̃ tot diebus in illo
carabo uersat᷑ : qualit̃ cũ illo undis pleno natauerat: ⁊ quotiens s
a supiori parte deorsũ. uerso ipse carinȩ eiꝰ suꝑ seđat. ad iunges
cũ diebus ac noctibus hoc in cessant̃ faceret: iamq eiꝰ uirtꝰ fiõit᷑
ex fame simul ⁊ labore. cecidisset: quo eũ ordine. diuina inseðia
seruaret: indicauit Et enĩ qd̾ etiam nc̃ uͦq testat᷑ dicens labo¬
rans in fluctibus atq deficieris. subito m̃tis pondere. sũ gauat᷑
ita. ut neq de pressus somno ec̃m. neq iugilare me crederem:
tũ ecce in eodẽ medio mati me posito. qͥdã apparuit: qui mebi
panẽ. ad refectionẽ detulit Quẽ mox ut comedi: iures recen:
N ec longe pꝰ. nauis se transiens affuit. quȩ me ab illo undarum
ꝑicło suscepit: atq ad terrã duxit: Qđ sollicite ep̃s audiens:

Expanded text:
Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deorsum verso ipse carinae ejus supersederat; adjungens cum diebus ac noctibus hoc incessanter faceret, jamque ejus virtus funditus ex fame simul et labore ceciservaverit indicavit; et quod etiam nunc usque testatur, dicens: « Laborans in fluctibus atque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑtulit ĩta ut se extanto undar̃ perido. euade posse desꝑarꝙ:¬
uta uͦ illiꝰ uarica noĩe: qui nc̃ eꝰid̾ eccłe clericat᷑ officio fungitur.
yͥnauẽ carabũ regebat: Rupto fune: cũ eodẽ carabo quẽ regebat.
in ter undar̃ cumulos. repente disparuit. Nauis aut̃ cui ep̃s pre¬
erat: tandẽ pꝰmulta ꝑicła. ad hosticã insulam. fluctib qͣssata
ꝑuenit: Cũq die tertio. ep̃s nautã qͥ ab eo arrept᷑ in carabo fuerat.
in nulla maris parte udet apparere :⁊uehemtt affuctꝰ. mortuũ crẽdidit
S ꝑobsequiũ caritatis. unũ qd mortuo debebat impendit ut omĩpi
dõ ꝓ absolitione eiꝰ animȩ. offerre sacrificiũ. uictimȩ salittaris:
uiberet: Quo oblato restaurata naue. ꝑrexit italiam: Cumq a
romanũ portũ uenisset: illic nautã repꝑit. quẽ mortiuĩ pitauits

Expanded text:
tatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse dtatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse duta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, ruptoque fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat.