comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere student. uera silentes er placen¬
cia ꝓ młgantes exponũt ꝑiculo to¬
tũ principatũ uł totũ regnũ. Ide ẽ
gͦ qd̃ quidam sapiens aristides noĩe
dicebat consiliarios duo in se hr̃e de¬
bere qd̃ nec eẽnt plani .i. manifesti
uł ꝓpalatores consilioz nec eẽnt pla¬
centes qd̾ eẽnt adulatores plus cu¬
eum dicebar ille est qui consulit at
si dice̾t qd̾ alii i. u eius cõsiliatores
i ͥ ñ debent s magis forte ad ulato¬
res. ¶ Sexto est in cõsilus aitendd̾
ur dui cõsiliemus et si assit oportu¬
nitas cito in oꝑe exeqͣmur. Nam
cũ adest oportuitas oꝑandi recte¬

Expanded text:
cere student, vera filentes, et placcere student, vera filentes, et placita promulgantes, exponunt periculo titum principatum vel totum regnum. Inde est ergo quod quidam sapiens Aristides nomine dicebat consiliarios duo in se habere debere, quod nec essent plani idest manifesti et propalatores consiliorum, nec essent placentes, ut quod essent adulatores, plus cueum dicebat, Iste est qui consuluit. ac si diceret, quod alii respectu eius consiliatores dici non debent, sed magis forte adulatores. Sexto est in consiliis attendendum, ut diu consiliemur; et si adsit oportunitas, cito in opere exequamur. Nam cum sadest opportunitas operandi, et
Abbreviated transcription (Latin):
in consilus ubi tractautur uegocia cõ¬
munia et fcã regni ut unus qͥsq con¬
siliaruis ad iecta dilcõne pͥrati bom so¬
lũ aspiciat ad cõem ꝑftm̃ et ut regni
ꝑfcũc impediri nõ possit secreta ten̾e
deber que ibi sunt tradita. hoc enĩ
fuit qd̃ apud roman rem publicã
ex altauit fidelitas consilianciũ qͥbus
qͥcquid ꝑconsiliũ in eoꝵ auribus dice¬
batur a deo secreto erat at si nõ audis¬
sent iᵈ. uñ ualeruis maximꝰ ho libo
de fcĩs memorialibus capsõ de institutis
autiquis cõmandans romanoc consibu.¬
tores ait qd̃ fidũ eraltũ erat secetum
cõsistoriũ rei pu ͨ ͤ silentiq salibrita¬
te munitũ cuiꝰ liluen incnͣtes adiet¬
ta pͥuara dilectõne iͣ dilcõm pubcã ĩ¬
duebant ut nõ dicam unũ. s neminẽ
audisse credens qd̃ tam mlt̾oꝵ auribꝰ
fuerat cõmissũ ¶Quro est ĩ consilus
accendd̾ ut nõ loꝙͣtur ibi placentia.
S uera. ad ularores enĩ dũ pͥncipi pla¬

Expanded text:
in consiliis ubi tractantur negocia communia et facta regni: ut unusquisque consiliarius adiecta dilectione privati boni, solum aspiciat ad communem profectum: et ut regni prefectus impediri non possit secreta tenere debet quae ibi sunt tradita. Hoc enim fuit, quod apud Romanam Rempublicam exaltavit fidelitas consiliantium: quibus quicquid per consilium in eorum auribus dicebatur, adeo secretum erat ac si non audissent illud. Unde Valerius Maximus 2. libro de Factis momorabilibus, capitulo de Institutis antiquis, commendans Romanos consiliatores, ait, quod fidum et altum erat secretum consistorium reipublicae, silentique salubritate munitum: cuius limen intrantes abiecta privata dilectione ita dilectionem publicam inducebant, ut non dicam unuaudisse credere quod tam multorum auribus fuerat commissum. Quinto est in consiliis attendendum, ut non loquantur ibi placentia, d vera. Adulatores enim dum principi pla
Abbreviated transcription (Latin):
luĩ possit eligat una melior. qͣles aũt
esse deteant consiliaru ad uocandi in ꝑ¬
seꝙ̃do parebit ¶ Qrͣto est in cõsilue at¬
tendend̾ ut secreta hẽantur qui ibi dũr
Nam młta negocia dist̃ bautur ex re¬

Expanded text:
um fossit eligi via melior quales autem esse debeant consiliarii advocandi, in prosequendo patebit. Quarto est in consiliis attendendum, ut secreta habentur, quia ibi dicuntur, nam multa negocia disturbantur ex
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ꝑduiturmĩ consiliũ estrecte cogͥ¬
tum quid fiend̃ si ad sit oꝑandi fa¬
siliara uelocit᷑¬
osiliatores assumere deceat regiam

Expanded text:
quam per diuturnum consilium est recte cognitum quid fiendum, si adsit operandi fasiliata velocitconsiliarios assumere deceat regiam
Abbreviated transcription (Latin):
restat uidere qͣlr̃ est cõsiliand̾ et quẽ
modũ in consilus hr̃e debemiꝰ. sũt aut
cꝓͣtũ adp̃sens spectat sex obseruanda
ut sciamꝰ qͣlr̃ sit cousiliand̾. pͥmũ est
qr ꝙͣto aliquid est magis det̾iatũ tan¬
to muiori eger consilio. Imo si oĩno

Expanded text:
stat videre qualiter est consiliandum; et quem modum in consiliis habere debemus. Sunt autem quantum ad praesens spectat sex observanda, ut sciamus qualiter sit consiliandum. Primum est, quia quanto aliquid est magis determinatum, tanto minori eget consilio: immo si omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̾tare cõiigali qmͣ coĩtate uici cuu¬
tans et regui. qr domus cuiꝰ regnũ
pͥmũ est cõuigale est p̾or uico reg¬
no et cuntate. hnͣc aut̃ rõm tangit
domus est pͥor et magis uitͣ cuuta

Expanded text:
e coniugali, quam communitate vici civitatis, et regni: quia domus, cuius regimen primum est coniugale, est prior vico, regno, et civitate. Hanc autem rationem tangit domus est prior et magis necessa
Abbreviated transcription (Latin):
sua ordinat in bonũ uiri uł ĩ bonũ
tocus domus et uir ꝓpͥa sua ordinat
in bonũ dũs et in bonũ uxoris suf¬
sic ꝓpͥ̾a ordinare ad bonũ cõẽ facit
ad qnͣdam sufficĩam uite qͣre. Sa
nͣle est hoĩ hr̃e ĩpetũ ad sufficĩãm¬
I

Expanded text:
sua ordinat in bonum viri, vel in bomnum totius domus: et vir propria ordinat: in bonum domus, et in bonum uxoris: sufsic propria ordinare ad bonum commune, facit ad quandam sufficentiam vitae. Quare si naturale est homini, habere impetum ad sufficienti
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. qr pͥmo dicemꝰ qͣle sit ip̃m
cõnigĩ et qͣles uxores qͣles tines ⁊¬
maxime reges ⁊ pͥncipes deceat su
xores reg̾e̾ debeant etad qͣs uͥtutes
et adque oꝑa eas debeant ordinare
In oñdendo qͥdem qͣle sir ip̃m cõui¬
giũ. pͥmo declarand̾ occurrit con¬

Expanded text:
dinem: quia primo dicemus, quale sit ipsum coniugium, et quales uxores, cives, et maxime reges et principes deceat sumxores regere debeant et ad quas virtutes, et ad quae opera eas debeant ordinare. In ostendendo quidem quale sit ipsum coniugium, primo declarandum occurrit, con
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ hoĩem et uult cõtin̾e ut uacer
contẽplatõm ui̾tatis et oꝑibus dĩ¬
tam infͣ hoĩem et unut ut bestia.
qͣre sicut dicebamꝰ de societate po¬
litica. uidelicer qd̃ eligens solitu¬
dinẽ er uolens. S ciuilit̾ uiuere
uł est bestia uł est deus sic et de cõ¬
iugio dice̾ possumꝰ. nam uoleus cõ¬

Expanded text:
acet contemplationi veritatis et operibus divitam infra hominem, et vivit ut bestia. Quare sicut dicebamus de societate politica, videlicet quod eligens solitudinem, et nolens civiliter vivere, vel est bestia, vel est deus. sic et de coniugio dicere possumus. Nam nolens co
Abbreviated transcription (Latin):
sit ułr a cuubus uitanda tanqmͣ
aliquid contͣriũ rei nͣli qmͣ uidelicet
sum illicitũ. tanto magis decer fug̾e̾
reges er principes qnͣto decet eos
meliores et uirtuosiores esse hus
uisis q̃dam dubitatõ ur᷑ ex dcĩs ori¬
ri. Nam si conoiugiũ est boĩ nͣle
rep̾hensibilis est gͥ q̃cũq nõ dat ope¬
ram ut cõiugio ꝯpłẽtur. S ħ du¬
bitatõ. si consid̾entur iam dcã de le¬
ui refellitur. Nam si nͣle est hoĩ ẽẽ
ał cõuigale qͥcũq renuuit cõiuge̾ du¬
ce̾ nõ uunt ut hõ. S nõ uiuere ut

Expanded text:
iter a civibus vitanda, tanquam aliquid contrarium rei naturali: quam videlicet sum illicitum, tanto magis decet fugere reges et principes, quanto decet eos meliores et virtuosiores esse. His visis, quaedam dubitatio videtur ex dictis oriri. Nam si coniugium est homini naturale, reprehensibilis est igitur quicunque non dat operam, ut coniugio copuletur. Sed haec dubitatio, si considerentur iam dicta, de levi refellitur. Nam si naturale est homini esse animal coniugale, quicunque renuit coniugem ducere, non vivit ut homo. Sed non vivere u
Abbreviated transcription (Latin):
telas ad ea ctͣ que uidet ip̃m mag̃
defice̾. Nam sicut est ĩlocutoibus
sic suo modo est ipĩs oꝑibus indemꝰ
enĩ aliquos hre liungas disc̾tas ali¬
quos u̾o balbucientes eẽ er qͥ bal

Expanded text:
telas ad ea, circa quae videt ipsum magis deficere. Nam sicut est in locutionibus, sic suo modo est in ipsis operibus. Videmus enim aliquos habere linguas desertas, aliquos vero balbutientes esse: et qui bal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ͭ eis. tũ ex fragilitate cõplexionis
nam ut dicebat᷑ supͣ frigiditas uã
ti moꝵ p̾ꝑat. frigidi enĩ est cõst̾u¬
gere et retrah̾e aĩosi nõ et uirilis
est ad alia se exrendere. Calor gͦ
reddit hũtem aĩosum et uirilem
frigiditas uotimidũ et pusillami¬
nem qͣre mlieres que sunt pauide
et pusillammes ad oꝑa bellica desti¬
uari nõ debent In bellis .n. meluis
est paiidos expelle qrͣ eos in socie¬
tare hr̃e. Nam cũ hũanũ fit tu̾e
mortẽ uiriles ⁊ et uirtuosi trepi¬
dant uidentes tunidos rrepidare.
ne gͥ reddant᷑ bellantes pusillam¬
mes quos constat ẽẽ tumidos oz ab
ex̾citu expelli ¶ Ecia ma sĩtur ex
ꝑte fortitudius corlis nam cũ bel¬
lantes oporceat dui sustine ar moꝵ
poudera et dare magnos ictus expe¬
dit eos hr̃e fortes humeros ⁊ renes
ad sustinẽdũ armoꝵ gͣnediuẽ et
hr̃e forcia brachia ad facid̾ ꝑ cussio¬
nes molles et deficiũt a fortitudie
corͣli ad oꝑa bellica ordinari uon

Expanded text:
is quam ex frigiditate complexionis: nam ut dicebatur supra frigiditas viam timori praeparat; frigidi enim est constringere et retrahere; animoso vero et virilis est ad alia se extendere, calor enim reddit habentem animosum et virilem, frigiditas vero timidum et pusillanimum. quare mulieres, quae sunt pavidae et pusillanimes, ad opera bellica destinari non debent. In bellis enim melius est pavidos expellere, quam eos in societate habere nam cum humanum sit timere mortem, viriles etiam et animosi trepidant videntes timidos trepidare: ne igitur reddantur bellantes pusillanimes, quos constat esse timidos oportet ab exercitu expelli. Tertia via sumitur ex parte fortitudinis corporalis. nam cum bellantes oporteat diu sustinere armorum pondera, et dare magnos ictus, expedit eos habere magnos humeros et renes ad sustinendum armorum gravedinem, et habere fortia brachia ad faciendum percussiones molles et deficiunt a fortitudine corporali, ad opera bellica non
Abbreviated transcription (Latin):
tam dispensarõm ordinare domũ
et ciuitaren. qͣre in huc ĩ quidus
bestie p̾t̾ rõm agunt eas sequi ñ d.

Expanded text:
tam dispensationem ordinare domum et civitatem. quare in iis, in quibus bestiae praeter rationem agunt, eas sequi non
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ cautelas ad hĩtas plus seꝑant᷑ hos¬
tes ex sagacitate qmͣ exfortitudine
pauci enĩ bellatores si sut sagaces
nec sunt ita industres et ꝓuide sic st̃
uiri nõ sunt ordĩande ad oꝑa belli¬
ca nam in bellis magna cautela et ĩ
cuꝑari possunt casus tũ belloꝵ ĩ re¬
mediabiles sunt ex ip̃a gͥ ĩdustͥa q̃
reqͥritur inbellantibus argu̾e possu¬
mus mli̾eres iustruẽdas uõ eẽ ad oꝑa
bellica ¶ Scd̾a uia ad ĩuestiᵈ ħ idem
siũtur ex iu̾litate ⁊ aĩositate q̃ req̃¬
rũtur nn bellantibus nam ut dr̃.iiiͦ.
etħ. fins et t̾minꝰ oẽm t̾ribiliũ est
mors oꝑa gͦ bellica reqͥrũt hom̃ in¬

Expanded text:
 cautelas adhibitas plus superantur hostes ex sagacitate quam ex fortitudine: pauci enim bellatores si sint sagaces nec sunt ita industres et providae sicut viri, non sunt ordinandae ad opera bellica. Nam in bellis magna cautela et indcuperari possunt, casus tamen bellorum irremediabiles sunt. ex ipsa igitur industria, quae requiritur in bellantibus, arguere possumus mulieres instruendas non esse ad opera bellica. Secunda via ad investigandum hoc idem, sumitur ex virilitate et animositate, quae requiritur in bellantibus. nam ut dicitur 3. Ethic. finis et terminus omnium terribilem, est mors: opera ergo bellica requirunt homin
Abbreviated transcription (Latin):
to eth̃. est qͥdam ornatus oĩm u̾tutũ
Nam sicut magnificenͣ est qͥdam or¬
natus lib̾alitatis qr magnifitur oꝑa
lib̾alitatis facit excellentõri modo
sr̃ magnanimitas est qͥdam ornatꝰ
oñn u̾tutũ nam oꝑa oĩm uirtutũ
sunt honore digna qͣre magͣnumꝰ

Expanded text:
orum est quidam ornatus omnium virtutum. Nam sicut magnificentia est quidam ornatus liberalitatis, qua magnificus opera liberalitatis facit excellentiori modo: sic magnanimitas est quidam ornatus omnium virtutum. Nam opera omnium virtutum sunt honore digna
Abbreviated transcription (Latin):
etħ. qd̾ nõ cõgruit magnanimo
fug̾e̾ cõmouẽtem qd̾ est actus pru¬
deucie nec fac̾e ĩ uista qd̃ ꝑtinet ad
uisticiam oꝑatur gͦ magnammnꝰ o¬
ꝑa aliaꝵ uͥtutũ et ea facier excellẽ¬
ter. Nam cũ honor int extĩora boͣ
sit bonũ excellens faciens oꝑa uͥtu¬
tum inꝙͣtũ sunt honore digna ex¬
cellentõri modo facit eaꝙͣ siageret
talia oꝑa qr delectaretur ĩ illis recte
gͦ magnanimntas dr̃ om̃s uirtures
maiores fac̾e̾ et dr̃ omĩs cas ꝑfice̾ ⁊ or¬
uare qr actus oĩm eaꝵ ꝑmagnani¬
nuitatẽ facimꝰ excellencuis oruatus
et magis ꝑfc̃e uiso gͦ quid est magͣ¬
nunitas et qͣlr̃ se ht̃ ad uirtutes alias
tũ ⁊ magͣumitatis sic eadem post̃
esse aliaꝵ uirtutũ et honoris amatĩe
oꝑa eiĩ aliaꝵ uirtutũ ut sunt mag¬
no honore digna ꝑtinẽt ao magͣm¬

Expanded text:
d non congruit magnanimo fugere commoventem, quod est actus prudentiae. nec facere iniusta, quood pertinet ad iniustitiam. Operatur ergo magnanimus opera aliarum virtutum, et ea faciet excellenter. Nam cum honor inter exteriora bona sit bonum excellens, faciens opera virtutum, inquantum sunt honore digna, excellentiori modo facit ea, quam si ageret talia opera, quia delectaretur in illis. Recte ergo magnanimitas dicitur omnes virtutes maiores facere, et dicitur omnes eas perficere et ornare: quia actus omnium earum per magnanimitatem facimus excellentius, ornatius, et magis perfecte. Viso ergo quid magnanimitas, et qualiter se habet ad virtutes alias:tum, et magnanimitatis: sic eadem esse possunt aliarum virtutum, et honoris amativae. Opera enim aliarum virtutum, ut sunt magno honore digna
Abbreviated transcription (Latin):
sicut gͦ decet reges et prĩcipes ẽẽ ma¬
gͥficos et lib̾ales s decet eos ẽẽ magͣ¬
nunos et honoris amatiõs reges eĩ
et principes decet honores dilig̾e̾ mͦ
quo dcm̃ est. uidelicet ut diligant
et culpant fac̾e oꝑa que sint honore
digna. urͣ᷑ .n. honoris amatĩa s hr̃e
ad magna ͭ ͤ sic̃ formositas cor s is se
bra bũ ꝓportõnata et cõformata for¬
mosi sunt nõ tam̃ sũt pulc̾. qr płc̾¬
tudo uõ est nͥ ĩ magno cor ͤ sic faci¬
entes oꝑa mediocͥ honore digna di¬
agũt oꝑa magno honore digna ut
gͥ reges et prĩcipes nec negociis ar¬
dius nec ĩ medioc̾bus faciant aliꝙͥ
mos et honoris amatiuos¬
.xxu. Qd̃ huilitas dĩ d honoris

Expanded text:
ipes esse magnificos, et liberales: sic decet eos esse magnanimos, et honoris amativos. reges enim et principes decet honores diligere modo quo dictum est; videlicet, ut diligant et cupiant facere opera, quae sint honore digna. Videtur enim honoris amativa se habere ad magnanimitatem, sicut formositas corporis se mbra bene proportionata, et conformia, formosi sunt: non tamen pulchri, quia pulchritudo non est nisi in magno corpore. Sic facientes opera mediocri honore digna, diagunt opera magno honore digna. Ut igitur reges et principes nec in negociis arduis, nec in mediocribus faciant aliquimos, et honoris amativos. Quod humilitas dici debet honoris
Abbreviated transcription (Latin):
nos houores ut magnammitas. ead̾
gꝰ oꝑa sunt ẽẽ aliaꝵ uirtutũ et magͣ¬
nimitas. Nam agens oꝑa fortitudĩs
et agg̾diens pugnam si hoc facit qr
delectatur ĩ talibus actibus forris ẽ. si
u̾o ħ agat qr talia oꝑa sunt magno
honore digna magnanimꝰ. sic̃ ⁊ si

Expanded text:
nos honores, ut magnanimitas. Eadem nos honores, ut magnanimitas. Eadem ergo opera possunt esse aliarum virtutum, et magnanimitatis. Nam agens opera fortitudinis, et aggrediens pugnam, si hoc facit, quia delectatur in talibus actibus, fortis est. Si vero hoc agit, quia talia opera sunt magno honore digna, magnanimus est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
eth. Increpaurꝰ .i. aliquos dicentes
eos nõ curare de honore suo ⁊ qr rur¬
sus uituꝑamꝰ ambitõsos laudamꝰ
nõ curantes de honore suo. Curare gͥ
de ꝓpͥo honore uno modo est lauda¬
bile et alio uituꝑabile. nam nõ cũ¬
cufare de honore qr nõ ult̾ ag̾e oꝑa
honore digna uituꝑabile est nobis
gͦ debet ẽẽ cure de honore nõ qr simꝰ
ambitõsi nec qd̾ finẽ nr̃m pouamꝰ ĩ
honoribus. S qd̾̃ agamꝰ oꝑa honore
digna oꝑa aut̃ honore digna dupr
consid̾ari possũt uł ut sũt ꝓportõnata
nobis uł ut sunt digna magno hono¬
re. sicut .n. ccͣ sũptus sunt due uirtu¬
tes. uidelicet lib̾alitas que respicit
sũptus ut sũt mediocres erut sunt ꝓ¬
portõnati nobis et magnificenͣ que
respicit sũptur ut sunt magni etur
ordinantur ad magna oꝑa sic ct ho¬
nores est duꝑx uir tus una que respi¬
cit honores mediocres et ut sunt ꝓpor¬
tõnati nobis et hoc aph̃o dr̃ honoris
amatiua. alia est que respicit mag¬

Expanded text:
. Increpamus enim aliquos, dicentes eos non curare de honore suo, et rursus quia vituperamus ambitiosos laudamus non curantes de honore suo. Curare igitur de proprio honore, uno modo est laudabile, et alio vituperabile. Nam non curare de honore, quia non vult agere opera honore digna, vituperabile est. Nobis igitur debet esse curae de honore, non quod simus ambitiosi, nec quod finem nostrum ponamus in honoribus, sed quod agamus opera honore digna. Opera autem honore digna dupliciter considerari possunt. Vel ut sunt proportionata nobis. Vel ut sunt digna magno honore. Sicut enim circa sumptus sunt duae virtutes. videlicet, liberalitas, quae respicit dumptus, ut sunt mediocres, et ut sunt proportionati nobis. et magnificentia, quae respicit sumptus ut sunt magni, et ut ordinantur ad magna opera. Sic circa honores est duplex virtus. Una quae respicit honores mediocres, et ut sunt proportionati nobis. et haec a Philosest, quae respicit mag
Abbreviated transcription (Latin):
ut hõ s eligit sibi uitam celestem
uacare maiori bono ꝯnubia remi¬
unt tales enĩ ut suꝑuis dicebat᷑
nõ unmñt ut hoĩes nec sunt ꝑs ci¬
uitatis. S eligunt sibi uitam sr̃

Expanded text:
ut homo, sed eligit sibi vitam caelestem, entes vacare maiori bono, connubia renuunt: tales enim ut superius dicebatur non vivunt ut homines, nec sunt pars civitatis; sed eligunt sibi vitam supra
Abbreviated transcription (Latin):
enciam uite. Natura gͦ si cut de dit
ut hõ eis dñaretur et ut possid̾et ea
et ut susciꝑet in de debitũ nut̾m̃tũ
sine quo uita ur̃a durare ñ potest¬
Capłm .ui. qd̾ utile ẽ ĩ uita poli ͨ ꝙlibet

Expanded text:
entiam vitae. Natura ergo sicut dedit ut homo eis dominaretur, et ut possideret ea, et ut susciperet inde debitum nutrimentum, sine quo vita nostra durare non potest. Quod utile est in vita politica quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
facientibus oua culꝰ moĩ sunt aues sit
natura ordinauit. ponẽs ĩ ipĩs oiuis
albũ et rubeũ itaq ex albo gu̾atur
auis et rubeum cedit in iuit̾m̃rũ exꝰ
oui nõ deficit quĩ ꝓuideret ei pro
debito nut̾m̃to. sic ⁊ ałidus natis¬

Expanded text:
modi sunt aves, sic natura ordinavit, ponens in ipsis ovis album et rubeum, ita quod ex albo generatur avis, et rubeum cedit in nutrimentum eiuovi, non deficit quin providerit ei pro debito nutrimento. Sic etiam ani
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm ordinẽ suꝑius
enarratũ restat dre de
possessionibꝰ possumꝰ aut̃ t̾plici ua
uenari qd̃ rr̃ possessio est quodã¬
modo hoĩ nͣlis. pͥma sĩtur ex ne¬
cessitate uite. ẜa ex digͥtate hoĩs
t̾cia ex actõne nature. Si enĩ bo¬
mines nͣlit̾ uiuũt et societas poli ͨͣ

Expanded text:
m ordinem superius enarratum, restat dicere de possessionibus. Possumus autem triplici via venari, quod rerum possessio est quodammodo naturalis. Prima sumitur ex necessitate vitae. Secunda, ex dignitate hominis. Tertia, ex actione naturae. Si enim homines naturaliter vivunt, et societas politica
Abbreviated transcription (Latin):
te uũr excusabiler ẽẽ. Nobiles aut̃
et inpeine reges ⁊ pͥncipes ĩ dĩcur ⁊
ĩpossessionibus hũndantes oĩuo re¬
p̾bensibiles existunt si ñ sic sollicitã¬
tur erga regnũ filioꝵ et ut abip̃a
infanͣ tradent᷑ nb̃alibus disciplinis
qd̃ aut̃ insticoio lr̃aꝵ sit ab ip̃a ĩ fanͣ

Expanded text:
tur excusabiles esse. Nobiles autem, et maxime reges et principes in divitiis et posessionibus abuntantes, omnino reprehensibiles existunt, si non sic solicitantur erga regimen filiorum, ut etiam ab ipsa infantia tradantur liberalibus disciplinis. Quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
poł. pp̃ qd̾ si tale crem̃tũ est nͣle uicus
ip̃e quro uͣle erit cuutas gͦ que estfi¬
nis gnõuis doꝰ et uici erit qui ẜm
gn̾atio eiũ donꝰ et uici tanqmͣ ad
finẽ et couplem̃tũ ordinatur ad cuu¬
tateru Siso cuitareni eẽ aliquid ẜ¬

Expanded text:
pter quod si tale crementum est naturale, vicus ipse quid naturale erit. Civitas ergo, quae est finis generationis domus et vici erit quid segeneratio enim domus, et vici, tanquam ad finem et complementum, ordinatur ad civitate
Abbreviated transcription (Latin):
tiui. sunt enĩ uiuenes lib̾ales qr
nõ sunt ex ꝑti indigencie et boua
que hũt uõ acqͥsiuerũt ꝓpͥ̾o labo¬
re. Nam quilz cũ maiori diligenͣ
retinet facultates suas. qñ pp̃ in¬
digenciam passus est aliqͣ mala
in dust̾a et ꝓpͥo labore nam qd̾ cũ
us possider ẜo iuuenes sunt bone
ẜo reth. sunt enĩ uiuenes aĩosi et
boue spei. p̾mo qr pancoy exꝑti
nõ ut ĩ mlt̾is sunt passi repulsam
Id̾̃o credunt oĩa optin̾e sunt ⁊̃ bõe
spei qr in eis mltũ hũndat calor tor¬
de gͦ et alus m̃bris inflãmatis ex
calore existentẽ te ĩ ipĩs iuenibus
debent mltũ uiu̾e ĩfutõ. Cũ gͦ me¬
uiuenes pay uiuit memoa et mltũ
uiuũt spennõ eñ młtũ delectant᷑ ĩ¬
rant᷑ se modica fecise. S młtum
delectant᷑ in cogitando que fcũri
magnanimꝰ qr dignificar se magnis
et ingi̾t se ad faciend̾ magna. uiue¬
ues gͦ cũ sint lib̾ales et cũ sint aĩosi
et bone spei nõ hñt. uñ retͣhantur

Expanded text:
Sunt enim iuvenes liberales, quia non sunt experti indigentia; et bona quae habent, non acquisiverunt proprio labore. Nam quilibet cum maiori diligentia retinet facultates suas, quando propter indigentiam passus est aliqua mala, industria, et proprio labore. Nam quod cum us possidet. Secundo iuvenes sunt bonae orum. Sunt enim iuvenes animosi, et bonae spei primos quia paucorum experti, non inn multis sunt passi repulsam, ideo credunt omnia obtinere. Sunt etiam bonae spei, quia in eis multum abundat calor: corde ergo et aliis mmbris inflammatis ex calore existente in ipsis iuvenibus, debent multum vivere in futuro. Cum ergo me vivunt memoria, et multum vivunt spe. Non enim multum delectantur iurantur se modica fecisse: sed multum delectantur in cogitando, quae facturi magnanimus, quia dignificat se magnis, et ingerit se ad faciendum magna. Iuvenes ergo, cum sint liberales, et cum sint animosi et bonae spei, non habent unde retrahant
Abbreviated transcription (Latin):
ri nõ gͥ decet u̾egdari nisi ex suppõ¬
ne. qr si conting̾et eos oꝑari turpra
uenibus ad aprare possimꝰ regibus
et principibus. qr decet eos esse li¬
b̾ales et bone spei nõ maligni mo¬
ris magnammos et miseratiuos

Expanded text:
undari, nisi ex suppositione: quia si contingeret eos operari turpia, abilia in iuvenibus, adaptare possumus regibus et principibus: quia decet esse liberales, bonae spei, non maligni mori, m
Abbreviated transcription (Latin):
le̾. sic honoret glia uiuenes. qr gͥ
ꝑ calidi. et cupuinit excelle maxĩe
desid̾ant głiam et honorem et ꝑ cõ¬
sequẽs aliquo modo sunt magͣnimi
uenes sunt laudabiles qz nõ sunt

Expanded text:
lere, sit honor, et gloria: iuvenes quia sunt percalidi, et cupiunt excellere, maxime desiderant gloriam, et honorem: et per consequens aliquo modo sunt magnanimionor.Quarto iuvenes sunt laudabiles, quia non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩ quodã capͦ de magͣnimita¬
te maxĩe magnanuitas conpetit
regibus et principibus. qr eos ma¬
dua tendere sic ⁊ cõgruũ est eosũ
eẽ maligni moris ut nõ de qͥbus¬
libet hẽant opinionẽ malã nam
si acta sb̃ditorũ sꝑ int̾p̃tarentur
ĩmalam ꝑtem contĩg̾e̾t eos ẽẽ ty¬
ranuos et esse uastarores genciũ

Expanded text:
nimitate maxime magnanimitas competit regibus et principibus, quia eos madua tendere. Sic etiam congruum est eos non esse maligni moris, ut non de quibuslibet habeant opinionem malam. Nam si acta subditorum semper interpretarentur in malam partem, contingeret eos esse tyrannos, et esse vastatores gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
xpeditis t̾buc ꝑtibus hꝰ¬
primi libri. qr ostensũ ẽ
in quo reges et princi¬
pes suũ finem pou̾e debeant. et qͥ¬
bus uirtutibus debeant ẽẽ orna¬
ti et qͣs passiones debent seqͥ. res¬
tat ex sequi de ꝑte qrͣta uidelz qͦrͦ
mores debeant imittari mores
tare et a for ͣͣ ab etate quid̃ qr
alios mores hũt iuuenes. alios se¬
nes alios alli qui sũt in statu for ͤ¬

Expanded text:
xpeditis tribus partibus primi libri: quia ostensum est in quo reges et principes suum finem ponere debeant: et quibus virtutibus debeant esse ornati: et quas passiones debent sequi. Restat exequi de parte quarta. videlicet quos, mores debeant imitari. Morestate, et fortuna. Ab aetate quidem: quia alios mores habent iuvenes, alios senes, alios illi qui sunt in statu for
Abbreviated transcription (Latin):
surgat mĩa. si credamꝰ alios ĩdig¬
ne pati qrͣe si iuiuenes sua ĩnocenͣ¬
I
alios m̃surant et credũt alios ĩ digne
pari defacili mouẽtur ad miẜicordi¬
am ¶ Sexto iuuenes sunt erubes¬
citiui et u̾ecũdi. nam quilz timet
ꝑdere qd̃ nimis effectat. erubescenͣ
aut̾ et ueꝯdia ut dicebatur est n¬
mor et glificatoĩs. cũ gͦ iuiuenes
qr ꝑ calidi nuiis afft̃ent ex cellẽ ti¬
ment er ghͣficari qͣte de facili erubes¬

Expanded text:
surgit, si credamus alios indigne pari. Quare si iuvenes sua innocentia alios mensurant, et credunt alios indigne pari, de facili moventur ad misericordiam. Sexto iuvenes sunt erubescitivi et verecundi. Nam quilibet timet perdere, quod nimis affectat. Erubescentia autem et verecundia ut dicebatur est timor inglorificationis. Cum ergo iuvenes, qui percalidi nimis affectent excellere, timent inglorificari. quare de facili erubes
Abbreviated transcription (Latin):
nobłitas poͣ et dĩcie nõ modicũ
mores diu̾sificant. Nam ut plĩ¬
mũ alios mores hñt nobiles ꝙͣ
ignobiles et alios potentes ꝙͣ mi¬
potẽtes et alios dĩtes ꝙͣ pauꝑes.
De oĩbus aut̃ hus moribus dice¬
mus. S pͥmo de moribus inuemiĩ¬

Expanded text:
ntia, et divitiae, non modicum mores diversificant. Nam ut plurimum alios mores habent nobiles, quam ignobiles: et alios potentes, quam impotentes: et laios divites, quam pauperes. De omnibus autem his miribus dicemus. Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃nas ꝑ qiͣ instrũtur piũ. Cum gͦ
mres sꝑ moueant suoc filios ad ho¬
nesta. qr honestũ idem est qd̾ hono¬
ris status iuuenes młtũ affrãnt ea
que ĩportare unr honoris statum
et ꝑ locũ ab opoĩtis młtũ timent q̃
ĩꝑtant ignomiam et ĩ honoratõ
et qr erubescenͣ est timor ĩ głificatõ¬
nis uiuenes de facili erubescunt ui¬
so qui mores sunt laudabiles ĩ iiue
Nam nõ quicquid ẽ laudabile ĩ
bile in caue nõ est tũ laudabile in
hoĩe sic licet esse u̾egdũ sit lauda ᷝ ͤ
ĩuiuenibꝰ qr rõne etatis se cõtur̾e
nõ possunt qͥn cõmutant aliqͣ tur¬
pia de quibus decet eor u̾egdari. ie¬
ges aut̃ et principes quos decer esse
qrͣ semdeos nõ solũ qd̾ curpia ꝯmit¬
rant. S ab hoĩabile eis enĩ d qd̾

Expanded text:
rnas per quas instruuntur pueri. Cum ergo matres semper moneant suos filios ad honesta; quia honestum idem est quod honoris status, iuvenes multum affectant ea quae importare videntur honoris statum, et per locum ab opposistis, multum timent quae important ignominiam et inhonorationem: et quia erubescentia est timor inglorificationis, iuvenes de facili erubescunt. Viso qui mores sunt laudabiles de iuvenNam non quicquid est laudabile in ile in cane, non tamen est laudabile in homine. Sic, licet verecundari sit laudabile in iuvenibus, quia ratione aetatis se continere non possunt quin committant aliqua turpia, de quibus decet eos verecundari: reges tamen et principes, quos decet esse quasi semideos, non solum quod turpia committant, s
Abbreviated transcription (Latin):
messes et uiua suit recollecta recolleu¬
da qr sꝑ tali tpr̃e cõsũent defice̾ fruc¬
tus anui p̾tĩti qrͣe si obsessi nõ possũt
gau dere fructibus auni aduenientis
cicuis ꝑ ibunt ĩ opia ¶ ampluis si per
obsessi. rur sus ĩ cõmoditares temporũ
magis molestant obsidentes et existen¬
tes in campis qmͣ obsessos uianẽtes ĩ
domibus uł gͥ obsessiones fiende sũt
tpr̃e estuio uł si ꝑmlt̾a tpr̃a obsessio¬
ues durare debent saltim in choande
sunt tempore estio pͥus qmͣ blada iu¬
ua et alios fructus t̾re recollig̾e possit̃
obsessi.

Expanded text:
esses et vina sint recollecta: quia semper tali tempore consueverunt deficere fructus anni praeteriti. Quare si obsessi non possunt gaudere fructibus anni advenientis, citius peribunt inopia. Amplius si post obsessi. Rursus incommoditates temporum magis melestant obsidentes et existentes in campis, quam obsessos manentes in domibus. Vel igitur obsessiones fiendae sunt tempore aestivo,vel si per multa tempora obsessiones durare debent, saltem inchoandae sunt tempore aestivo, priusquam blada, vino, et alios fructusterrae recolligere possint obse
Abbreviated transcription (Latin):
dus optinendi munitõnes est ꝑ pug¬
naui ut cũ itur ad muros et cũ ꝑ pug¬
uam duuicatur contͣ obsessos. S qͣ¬
lit̾ et quot modis cõuenit talem pug¬
uani cõmittere in seꝙ̃ti capło osten
detur ¶Ostense quot sunt gu̾a belloꝵ
et quot modis deuĩceude sunt muni¬
cõues obsesse. Restat ostendere quo
tempore meluis est obsidere ciutates
et castra ¶ Sciend̾ itaq ꝙ tpr̃e estuo
aũqm aint recolecta dlada uina et
alia ꝑ que sb̃ueũt potest ĩ opie obsessoꝵ
est melus obsessionem fac̾e̾. Illo enĩ
tpr̃e oĩmodo de uĩcendi meliꝰ deuĩcũtur
obsessi nam si ꝑsirm sunt munitões
obtiuẽde melius est fac̾e obsessionẽ
tpr̃e obestino eo qd̾ tũc magis desictã¬
uie ut possint ꝑ cist̾nas sb̃ueniri ob¬
sessie¶Nursum si ꝑfamen est castr̃

Expanded text:
dus obtinendi munitiones est per pugdus obtinendi munitiones est per pugna: ut cum itur ad muros, et cum per pugnam dimicatur contra obsessos. Sed qualiter et quot modis contingat pugnam committeredetur. Ostenso quot sunt genera bellorum, et quot modis devincendae sunt munitiones obsessae: restat ostendere, quo tempore melius est obsidere civitates et castra. Sciendum itaque quoam sint recollecta blada, vina, et alia per quae subveniri potest inopiae obsessorum, est melius obsessionem facere. Illo enim tempore omni modo devincendi, melius devincuntur obsessi. Nam si per sitim sunt munitiones obtinendae, melius est facere obsessionem tempore aestivo, eo quod tunc magis desiccanstes, ut possit per cisternas subvenire obsessis. Rursus s
Abbreviated transcription (Latin):
bit ipõs pati a qͣꝵ penuriam. Nursus
alũ imuntõuec sunt alte et aqua nõ
ꝑuenit usq ad eas qͣre si sit a munitõ¬
nibus remota debent obsidentes re¬
mouere adhib̾e õem diligenciã quõ
possint obfessis prohib̾e aqmͣ ¶ Sc d̃c
moduc ĩ pugnandi muuitõnes ẽ per
famen nam sũ cibo duraie nõ possumꝰ
Id̾o obsidentes ut munitõnes obtine¬
aut passus uias et oĩa loca ꝑque possẽt
obsessis uictualia deferri diligent̾ cus¬
todire debent ne eis talia defantur in
hiꝰ aut̃ obsessionibus mltotiens plus af¬
fligit fames qmͣ gladuis. Inde est qd̃
młtociens obsidentes uolentes cicuis
obriu̾e munitõnes si cõtĩgat eos cape
aliquos de obsesis nõ occidunt illos.
S ꝑ mutatõm menbroꝵ eos reddt̃
ĩ utiles et postea eos remutũt ad mu¬
uitõnes obsessas ut ibi una cũ alus cõ¬
medentes apud illos obsessos maiorẽ
faniẽ et ĩ opiam urducant ¶ Tcuis mo¬

Expanded text:
bit ipsos pati aquarum penuriam. Rursus, bit ipsos pati aquarum penuriam. Rursus, aliquando munitiones sunt altae, et aqua non pervenit usque ad eas: quare si sit a munitionibus remota, debent obsidentes adhibere omnem diligentiam, quomodo possint obsessis prohibere aquam. Secundus modus impugnandi munitiones, est per famem. Nam sine cibo durare non possumus; ideo obsidentes, ut munitiones obtineant, passus,vias et omnia loca per quae possent obsessis victualia deferri, diligenter custodire debent, ne eis talia deferantur. In huiusmodi enim obsessionibus multotiens plus affligit fames quam gladius. Inde est quod multotiens obsidentes volentes citius opprimere munitiones, si contingat eos capere aliquos de obsessis, non occidunt illos. sed per mutilationem membrorum eos reddunt inutiles, et postea illos remittunt ad munitiones obsessas, ut ibi una cum aliis comedentes apud ipsos obsessos maiorem famem et inopiam inducant. Tertius mo
Abbreviated transcription (Latin):
atquis fc̃e cuiꝰcũq coudicõuis aque
ille existent nauales dũr. Qrͣe cũ
sint .iiiiͦ : gn̾a pugnarũ post qmͣ di¬
ximꝰ de campestri restat dr̃e de obses
modic puguaudi uam alñ cõmittunt
campestre bellũ. alũ u̾o obsident mu¬
nitõnes et castra cõuenit ⁊ alũ aliqͦs¬
qd̃ eos uti pugua defensiua ¶ Ampliꝰ
ĩpͥncipatu et regno cõuenit eẽ portꝰ
et t̾ras maricunas uix̃ mare sitas pp̃
et pͥncipibus alĩ ordiuare bella naua
tri pugna deffusiue diximꝰ er de cau
dicennus de belło obsesuo. uiso gͦ ꝗt
campestre. Primo dd̃ eẽ de pugna
obtineri et de iũci minutõnes et urba¬
nitates restat dr̃e quot modis talia
alñ obsessos carere aqua. It̃o uł o eos
siti perie uł munitõner redtre. qͣre
diligent᷑ excogitare debent obsideutes
nunitõnes aliquas utr̃ ꝑ aliqua u¬
ao miuutõnes obsessas. qrͣe si ĩillo fon¬
tali pͥncipio destruatur fistula uł mea¬
cus ꝑ qmͣ ꝑgit aqua ad bosessos oporte¬

Expanded text:
ionis aquae illae existant, navales dicuntur. Quare cum sint quatuor genera pugnarum, postquam diximus de campestri, restat dicere de obsessimodis pugnandi. Nam aliquando committunt campestre bellum. Aliquando vero obsident munitiones et castra. Contingit etiam aliqet uti pugna defensiva. Amplius in principatu et regno contingit esse portus et terras maritimas iuxta mare sitas: propter et principibus aliquando ordinare bella navaltri pugna diffusius diximus, et de cautdicemus de bello obsessivo. Viso ergo quot st castrum campestre primo dicendum est de pugna obtineri et devinci munitiones et urbanitates: restat dicere quot modis talia aliquando obsessos carere aqua: ideo vel oportet eos siti perire, vel munitiones reddere. Quare diligenter excogitare debent obsidentes munitiones aliquas, utrum per aliqua iad munitiones obsessas: quare si in illo fontali principio destruatur fistula vel meatus, per quam pergit aqua ad obsessos, oporte
Abbreviated transcription (Latin):
po ͤ qd̾ nõ spectant ut hostes de mu¬
nitonibus existentes uadant bella¬
rẽ ad campũ. s ipĩ municõnes ĩ ua¬
dunt et occideuit illas tale genus pug
nam sicut conuenit pugnãtes aliqͥs
utanta młtitudine ẽẽ et tantam
hr̃e poͣm ut nõ expectent hostes exi¬
re ad campũ. S ip̃as munitõnes ab¬
sideant et ĩuadent sic cõuenit aliqͦs
esse adeo paucos et tani debiles utũ
putent in campo posse resistere un¬
pugnãtibus id̾o se ĩmunitoĩbus te¬
netur clausas et sufficit eis qd̃ poc¬
sint municõnes defendere si coutin¬
gat eas ab hostibus impugnari ta¬
le ge nus pugne quo quis defendit
munitõnes et castra dr̃ defensiuum
naui et si ui oĩ pugna est aliquo
dr̃ alios ĩ uadere qii se defend̾e ĩ pugͣ
gꝰ obsessiua magis est inceuassio ꝙͣ
defensio. In bello u̾o quo quis se re¬
netur ĩ muĩtõnibus et castris mag̾
est ibi defensio qmͣ ĩuasio. Ido tale¬
geuus pugne mĩto dr̃ defensuũ.

Expanded text:
ae quod non expectant, quod hostes de munitionibus exeuntes vandant bellare ad campum, sed ipsi munitiones invadunt et obsident illas. Tale genus pugNam sicut contingit pugnantes aliquos in tanta multitudinem esse, et tantam habere potentiam, ut non expectant hostes exire ad campum, sed ipsas munitiones obsideant et invadant: sic contingit aliquos esse adeo paucos et tam debiles, ut non putent in vampo posse resistere impugnantibus. Ideo se in munitionibus tenet clausos, et sufficit eis quod possint munitiones defendere, si contingat eas ab hostibus impugnari. Tale genus pugnae quo quis defendit munitiones et castra, dicitur defensivum. Nam etsi in omni pugna est aliquo dicitur alios invadere quam se defendere. In pugna ergo obsessiva magis est invasio, quam defensio. In bello vero quo quis se tuetur in munitionibus et castris, magis est ibi defensio, quam invasio. ideo tale pugnae merito dicitur defensivum.
Abbreviated transcription (Latin):
est apta nara esse ad unũ qmͣ ad mł
mlt̾is placere ualde nõ est facile qͣre
młtitudinẽ modicũ dilig̾et unũꝙ̃q
et modicũ curaret de uuo quoq. smo
quiliber cuus nͥ eẽt fatuus nllo modo
suspicari posset om̃s pu̾os ẽẽ suos fili¬
os. si gͦ om̃s dilig̾e̾t tanqmͣ filios ħ cẽt

Expanded text:
est apta nata esse ad unum quam ad mu quod multis placere valde, non est facile. Quarmultitudinem, modicum diligeret unumquemque, et modicum curaret de unoquoque. Immo quilibet civis, nisi esset fatuus, nullo modo suspicari posset omnes pueros esse suos filios. si ergo omnes diligerent tanquam filios, hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
uosus et cõcupĩa ex quo nõ maĩfesta¬
batur eis ꝑentela illa qͣre cũ ĩ ꝑsonis
tam cõm̃ctis non solũ detestabilis sit
actualis cõmixrio. s ⁊̃ ab hoĩabilis
sit cõcupĩa et amor libidinosus rep̾¬
hensibiliserat opĩo socratis de coĩta¬
te uxoꝵ et filioꝵ. decet gͦ reges et pͥn¬
cipes sic ordinare cuntatẽ ut ꝓhĩta coĩ¬

Expanded text:
nosus et concupiscentia, ex quo non manifestanosus et concupiscentia, ex quo non manifestabatur eis parentela illa. quare cum in personis tam coniunctis non solum detestabilis sit actualis commisto, sed etiam abominalis sit concupiscentia et amor libidinosus, reprehensibilis opinio Socratis de communitate uxorum et filiorum. Decet ergo reges et principes sic ordinare civitatem, ut prohibita co
Abbreviated transcription (Latin):
tres uł pp̃ paucos pu̾os uelle magnã
aqua. sicut gͦ paꝵ mellis totũ unũ
fluũ nõ posser fac̾e̾ disite sic amor
duoꝵ isł t̾um filioꝵ ĩnu̾abilem młn¬
tudinẽ pu̾oꝵ exñciũ intiuitate una
nõ posser redd̾e pascibilem et dilectã
hẽbitur eoꝵ cura debita seqͥtur qd̾
suppoĩta cõitare qmͣ ordinau̾at socͣ¬
tes nõ hẽatur debita cura uec debi¬
estita corrupta et sic ẽ ĩ satiabilis
debite et tẽꝑare se hr̃e erga illam. sic̃
gͦ ꝓ uocata gula ꝑ mlt̾itudinẽ ciboꝵ
diffiᷝ ͤ ẽ esse abstinẽtem sic prouoca¬
tis uenereis ꝑ mlt̾itudiuẽ feĩaꝵ dif¬
ficils et ꝙͣ ipo ᷝ ͤ est eẽ temꝑatum.
¶ Qntũ aut̃ malũ sic maĩfestari pot̾
Nam nõ hñtibus ꝑentibus cogͥcõnẽ
de ꝓpͥ̾is filus et filiabus de leui fieret
filui coguosc̾ent iur̃es et prẽs filias.
Soctes rũ uoleus h ĩ cõueĩeus uitare¬
filio actus uenereus ctͣ mr̃em et prĩ
ctͣ filiam uõ ꝓhibatur eis amor libidi¬

Expanded text:
tres propter paucos pueros velle magnam aqua. Sicut ergo parum mellis totum unum fluvium non posset facere dulcem, sic amor duorum vel trium filiorum innumerabilem multitudinem puerorum existentium in civitate una, non posset reddere placibilem et dilectam. habebitur eorum cura debita: seuqitur quod supposita communitate, quam ordinaverat Socrates, non habeatur debita cura, nec diliest ita corrupta, et sic est insatiabilis debite et temperate se habere erga illam. Sicut ergo provocata gula per multitudinem ciborum difficile est esse abstinentes, sic provocatis venereis atum. Quintum autem malum sic manifestari potest. nam non habentibus parentibus cognitionem de propriis filiis et filiabus, de levi fieret filii cognoscerent matres, et patres filias. Socrates volens hoc inconveniens vitarefilio actus venereus circa matrem, et patri circa filiam, non prohibebatur eis amor libidi
Abbreviated transcription (Latin):
r̾sticia esse ꝙdam põdꝰ aggͣuas aĩa
sicut gͦ in ponde corͣli cũ młti iuuãt
lore amicoꝵ sit dolend̾ cũ nos dole
lere ad gn̾atur nobis q̃dam firma
fantasia qd̃ sint amici er qr deler¬
tabile se hrẽ amicos deltãmur et
remediũ ẽ ꝯsid̾atõ uitatis. Nam
licet de turpibus sit dolend̃. de bo¬
nis tñ fortitudinre et dealus q̃
nobis contingẽ possunt abiq eo
qd̃ oꝑemur turpia dole nõ debe¬
mus. ad hoc aut̃ maxĩm rene¬
diũ est consid̾atio u̾itatis nam ꝑ¬

Expanded text:
tristitia esse quoddam pondus aggravans animam. Sicut ergo in pondere corporali cum multi iuvant lore amicorum sit dolendum, cum nos dolemlere, adgeneratur nobis quaedam firma fantasia quod sint amici: et quia delectabile est habere amicos, delectamur: etremedium, est consideratio veritatis. Nam licet de turpibus sit dolendum, de bonis tamen fortunae, vel de aliis quae in nobis contingere possunt, absque eo quod operemur turpia, dolere non debemus. Ad hoc autem, maximum remedium est consideratio veritatis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua est boͣ uni aliqͣ est bona altĩ
Sicut .n. uidemꝰ ingustu sic ⁊ in
appetitu iudicare possumꝰ aliqui eĩ
hũt gustũ infcm̃ ut in firmi aliqͥ
hũt ip̃m bñ dispoĩtũ ut sani sic ali¬
qui hũt appetitum infectũ ut incõ¬
si aliqui hũt ip̃m bñ dispoĩtũ ut
hoĩes boni et uirtuosi. sicut gͦ nõ
sũt dd̾a uere dulcia que indent᷑ dul¬
cia infirmmis et hñtibus gustũ in¬
fectũ s que unr̃ dulcia sains et hñ¬
ribus lingmͣ bũ dispoĩtam. sic nõ sũt
danda uere delcãbilia que sunt delet¬
tabilia uitiosis er hñtibus appetitũ
in fcm̃. s que sunt delectabilia boĩs
et hñtibus uolũtatem rectã erunt

Expanded text:
aliqua est bona uni, aliqua est bona alteri. Sicut enim videmus in gustu, sic et in appetitu iudicare possumus. Aliqui enim habent gustum infectum, ut infirmi. aliqui habent ipsum bene dispositum, ut sani. Sic aliqui habent appetitum infectum, ut vitiosi. aliqui habent ipsum bene dispositum, ut homines boni, et virtuosi. Sicut ergo non sunt dicenda vere dulcia, quae videntur dulcia infirmis, et habentibus gustum infectum: sed quae videntur dulcia sanis, et habentibus linguam bene dispositam. Sic non sunt dicenda vere delectabilia, quae sunt delectabilia vitiosis, et habentibus appetitum infectum: sed quae sunt delectabilia bonis, et habentibus voluntatem rectam. Erunt
Abbreviated transcription (Latin):
bus uirõsis. si aut̃ pp̃ alia dolor uł
t̾sticia contingat fuganda est uł
ri qrͣtũ sb̃sidiũ. uidel remedia
corͣlia ut sõpnus balneũ et talia
que t̾sticiam fugare solent. Cũ
gͦ tales t̾sticie ĩpediant oꝑõnes
uirtuosas tanto magis decet re¬
ges et prĩcipes tales t̾sticias mo¬
d̾are qnͣto decencius est eos qd̃ cel¬
lere ĩ oꝑibus uirtuosis. Capłm¬

Expanded text:
bus virtuosis. Si autem propter alia dolor, vel tristitia contingat, fuganda est, veri quartum subsidium, videlicet, remedia corporalia, ut somnus, balneum, et talia quae tristitiam fugare solent. Cum ergo tales tristitiae impediant operationes virtuosas, tanto magis decet reges, et principes tales tristitias moderare, quanto decentius est eos excellere in operibus virtuosis.
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩs ĩ uiriantur et ĩ se ip̃is disenciũt
ut ibid̃ ĩnuit᷑. Nam unũ rõne ui¬
dicant et aliud passione agũt. qrͣe
cũ in se ipĩs pacem nõ hẽant de se ip¬
sis nõ gaudent. magnũ gͦ remedi
ũ et ĩnobic ipĩs delectarõm ĩueĩa¬
mus est fuge̾ uicia et hr̃e u̾cutes

Expanded text:
ipsis inimicantur, et in seipsis dissentiunt, ut ibidem innuitur. Nam unum ratione iudicant et aliud passione agunt. Quare cum in seipsis pacem non habeant, se seipsis non gaudent. Magnum ergo remedium, et ut in nobis ipsis delectationem inveniamus, est fugere vitia, et habere virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
cipes se hr̃e debeant ad delectatõnes ui¬
dere restat qũõ se hr̃e debeant ad t̾stici¬
as. t̾sticia aut̾ nũꝙͣ est assum̃da nec
est landabilis insi suppoĩto aliquo tur¬
pi. Siquis enĩ uidet se in aliquo tur¬
pia egisse d dole et tͥstari. Detur¬

Expanded text:
cipes se habere debeant ad delectationes: vicipes se habere debeant ad delectationes: videre restat, quomodo se habere debent ad tristitias. Tristitia autem nunquam est assumenda, nec est laudabilis. nisi supposito aliquo turpi. Si quis enim videt se in aliquo turpia egisse, debet dolere et tristari. De tur
Abbreviated transcription (Latin):
S delectacõnes ueueree et sensibi¬
les sunt conueientes bestus. Si aut̃
spectat ad ꝙ̃ libet sequi nõ que sũt
delectablĩa bestus et hoĩbus uicõsis
S que sunt delectabilia rõnalibus
et hoĩbuc iurtuosis. Omĩs gͦ deler¬
tacio boͣ est ut arguebant rõnes
p̾misse. s nõ oĩs delectatõ ẽ bona
ciulibet. s aliqͣ est bona bestus. ali¬
qͣ uo̾ hoĩbus. ꝙͣto ergo derestabłius
est reges et principes elig̾e uitam
pecũdũ tanto de testabłius est eos
seqͥ bestiales delectatõnes. p gͦ quõ
principes delectabũtur ĩ actibus pru¬
dencie et ĩ oꝑibus uirtuosis expedi¬
u̾tuosis tanto excellencuis efficit
illos actus. In delectatõibus autẽ
sẽsibilibꝰ delcãri nõ debent print.¬
et ꝑse. s uti debent eis mod̾ate et
prout hñt ordiẽm ad oꝑa uirtuo¬
sa. nam si tales delectarõnes uehem̃¬
tes ant rõm obnubilant et oꝑõner
ĩpediunt u̾tuosas uiso quõ reges er pͥn¬

Expanded text:
sed delectationes venereae et sensibiles sunt convenientes bestiis. Si autem spectat ad quemlibet sequi non quae sunt delectabilia bestiis, et hominibus vitiosis: sed quae sunt delectabilia rationabilibus, et hominibus virtuosis. Omnis igitur delectatio bona est, ut arguebant rationes praemissae: sed non omnis delectatio est bona cuilibet, sed aliqua est bona bestiis, aliqua vero hominibus. Quanto ergo detestabilius est reges, et principes eligere vitam pecudum, tanto detestabilius est eos sequi bestiales delectationes, Patet igituigitur reges, et principes delectabuntur in actibus prudentiae, et in operibus virtuosis, expedivirtuosis, tanto excellentius efficit illos actus. In delectationibus autem sensibilibus delectari non debent priner se, sed uti debent eis moderate, et prout habent ordinem ad opera virtuosa. Nam si tales delectationes vehementes sint, ratione obnubilant, et operationes impediunt virtuosas. Viso, quomodo reges, et prin
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ qũo reges et principes se hre de¬
beant ccͣ debectatõnes et tͥsticias delet¬
tatoĩbus aut̃ fuit dupꝵ opinio an
petitur maxĩe urͣ esse bonũ et eli¬
gibile. oĩa autẽ appetunt delectari
qd̃ nõ eẽt nisi delectatõ simpłr eẽt
de gen̾e bonoꝵ. aducebat aut̾ ẽdo¬
xuis ad ħ rõm aliquẽ ex ip̃a t̾sticia
que est delectarõm ꝯͣriũ. Nam si q̃¬
contͣrio dicebant om̃ delectatõm¬

Expanded text:
o reges, et principes se habere debeant circa delectationes, et tristitias. De delectationibus autem fuit duplex opinio antpetitur maxime videtur esse bonum et eligibile: omnia autem appetunt delectari: quod non esset, nisi delectatio simpliciter esset de genere bonorum. Adducebat autem Eudoxus ad hoc rationem aliam ex ipsa tristitia, quae est delectationi contraria. Nam si tcontrario, dicebant omnem delectat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad u̾sarios. t̾tio ad ĩfligend̾̃ ma¬
et alia ĩpedim̃ta ĩ uia que sine salni
tnͣsire nõ possint qͣre utile est ad re¬
mouẽda ĩpeditam̃ta ut eqͥtes sic sĩt
docti ut sciant eqũ sic pũgere ut ꝑ
saltũ foueas et alia impeditam̃ta ꝑ¬
eos pedes esse si uolũt boi bellatores
existere sic ab ip̃a uiuẽture ex̾citan¬
di sunt ad saluandũ ut possũt ꝑ sal¬
tum foueas et alia ĩpeduñta tnͣsi¬
re r̾entur ⁊ ex hoc adu̾saru qũ sic
uident hostes ꝑ saltũ ĩ cedere. rursꝰ
ip̃ẽ saltus rõne motus facit ut plaga
amplior infligatur¬
ñ sufficit ad ĩtendend̾ serio et gͣdatim
et ad cursũ et saltũ ex̾citare bellãtes

Expanded text:
dum adversarios. Tertio ad infligendum madum adversarios. Tertio ad infligendum maet alia impedimenta in via, quae sine saltu in via transire non possunt. quare utile est ad removenda impedimenta, ut equites sic sint docti, ut sciant equum sic pungere, ut per saltum foveas et alia impedimenta peos pedestres esse, si volunt boni bellatores existere, sic ab ipsa iuventute exercitandi sunt ad saliendum, ut possint per saltum foveas, et alia impedimenta transire. Terrentur etiam ex hoc adversarii, quando sic vident hostes per saltum incedere. Rursus, ipse saltus ratione motus facit ut plaga amplior infligaturon sufficit ad incedendum serio et gradatim, et ad cursum et saltum exercitare bellantes