comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is suis augm̃tis ad detimẽ¬
ta impellitur. Et in de semper
deficit. unde se ꝓfic̾e inspacũ
uite credit. Fixũ et enĩ statum
hic habere non possumꝰ. ubim̃¬
situri uenimꝰ. Atq hoc ip̃m nĩmi
uiu̾e: cotidie ad uitã transiret̃.
Quẽ uidel lapsũ pͥmꝰ hõ ante
culpã habere ñ potuit. qr tp̃ra
eo stante transibants postoͣ

Expanded text:
ipsis suis augmentis ad detrimenipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie aquem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit: quia tempora eo stante transiebant, sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽs ĩ mundo: nͥ quidã flores
in campo: Tendamꝰ oculos cor-¬
clis. in hac latitucline mundu
presentis. Et ecce qͣiͣ tot florib
carne. flos in feno est. Uñ per
gła eus. sicut flos agri. Hõ ⁊¬
enĩmore floris. ꝓcedit ex oceul¬
to. et subito apparet in publico:
qui stati ex publico ꝑ mortẽ
retrahitur ad occultũ. Carnis
nos uiriditas ostentlit: s ari¬
ditas pulu̾is. ab aspectib retra¬
hit. Quasi flos appariumꝰ qui
ñ eramꝰ: qiͣ flos arescimꝰ qui tẽ¬
poraliter apparebamꝰ. Et qr per
momenta homo cotidie com¬
pellitur ad mortẽ: recte adiun
bilitate figat. quid ẽ ꝙ cursus
uite hoĩs. umbre potiusqmͣ so¬
li comparatur: nͥ qr amisso a¬
more conditoris. calorẽ cordis
ꝑdidit. et in solo iniquitans.
frigore remansit: Quia urt
umbra fugit. Unde recte quis
de illo scriptum est: qr secutis
ritia ad adolescentiã. a dolesẽ¬
tia adiuuentutẽ. iuuentusa
senectutẽ. senectus transit ad
mortẽ: in dursu uite p̾sentis

Expanded text:
ones in mundo nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, carne, flos in feno est. Unde bengloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte in bilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxtumbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus ritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ incorruptibili carne uiuẽs.
habet temptationũ ĩ mundici¬
as. imp̾ssasͥ semetip̃o: qr nimir̃.
eas trax̾ ab origine. Ip̃a quppe
ꝓpt̾ delectationẽ. carnis eiꝰ concep¬
tio: ĩmunditia est. uñ ⁊ psalmi¬

Expanded text:
uptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. ñ mutatur. Qͥs enĩl̃¬
qͥ uiuit: et ñ iuidebit mortr̃: Qo
bene rursũ psalmista intuens
ait. Tu terribilis es. et qͥs resis
in paradyso hõi iratꝰ. semel e
mortalitate carnis nr̃e. senter¬
tiã fixit: que et nũc et usq
ad ultimũ mutari nullo mͦ¬

Expanded text:
saeculi non mutatur. Quis esaeculi non mutatur. Quis e vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistin paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimu
Abbreviated transcription (Latin):
dit. foliũ: quia u̾o ꝑ carnem
t̾re ꝓximus fuit: etiam qd̾
stare uidebatur. stipula esse
memoratur. S qr eẽ uiridi¬
tatem intuni amoris perdi¬
dit: iam stipula sicea est. Cõ¬
sideret itaq uir sc̃s. homo qnͣ¬
te uilitatis sit. et deus qnͣte
clistrictionis: et dicat. Contra
foliũ ꝙ uento rapitur osten¬
dis potentiã tuã: ⁊ stipulam
siccam ꝑ sequeris. Ac si aperte
deploret dicens Tur tanta rec¬
titudine impetis eũ quẽ sic
amaritudines. Quia õe ꝙ li¬
mur tnͣsit. Qͦd uero scribimꝰ¬
manet. deus ñ loqui. s seribere
apparentes angłi hominiis
cepta dederunt. Moy ses legil lai
tor ꝑdistrictionẽ pec̾a coeraut
ip̃e iuugenitꝰ sũmi prĩs adno
reclimendos uenit. Moriendo
mortẽ ab sorbuit: uitã ꝑpetua
denuntiauit nobis. quã osten¬
dit in se. S tũ illa q̃ in para¬
dyso data est. de morte cariuo
nr̃e sententia: ab ip̃o iutio ge¬
neris hum ani. usq ad finon

Expanded text:
dit, folium; quia vero per carnem dit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaquntae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris. Ac deploret dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum, quem sicamaritudines - Quia omne quod loquimur transit; quod vero scribimmanet, Deus non loqui, sed scribere apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hõ. nͥ foliũ: Quia uidelicet
in paradyso ab arbore cecidit:
Quid est nisi foliũ: quii ⁊ tẽp
tiones patit᷑. qͣi tot flatib mo¬
uetur. Hanc etenim plerumq
ira ꝑturbat: cũ recedit ira. succe¬
dit inepta leticia. Luxurie sti¬
mulis uigetur: estu auaricie
longe lateq ad ambienda que
terrena sunt. tenditur. Aliqͣndo
hanc suꝑbia eleuat: aliqͥn u̾o
in ordinatus timor. in infimis
deponit. Quia ergo tot temp¬
tationũ flatib leuatur et
ducitur: recte folio. hõ compa¬
ratur Unde bene quoq ꝑ ys ai¬
am dicit᷑. Cecidunꝰ qiͣ folium
uniu̾si. ⁊ iniquitates nr̃e qͣsi
uentꝰ abstulerunt nos. Q si
uentus quippe nos iniqͥtas
abstulit: quia in nullo fixos
uirtutis ponde̾. in uanam ela¬
tionẽ leuauit. Sene autem
post foliũ: etiã stipula appel¬
latur hõ. Qui enĩ arbor fuit
in conditione: foliũ asemet¬
ip̃o fc̃s est in temptatione. sed
post stipula apparuit. indeier¬
tione. Quia cnun dealto ceci¬

Expanded text:
enim homo, nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentatiotiones patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto ceci
Abbreviated transcription (Latin):
leant. formidamꝰ inimicos. atq
securi de eis ñ sumꝰ. utaq qͦs for¬
midamꝰ: ꝙ plerumq inimicis
sic fidenter qiͣ amicis loquimur.
et nͥ nũqmͣ pura uerba ꝓximoꝵ.
et multũ nos fortasse diligenti¬
um. qiͣ u̾ba suscipimꝰ inimicoꝵ.
et qui falli nũꝙͣ. uel fallere uo¬
lumus. ex cautela nr̃a grauius
erramꝰ : Quid itaq hoc nisi hu¬
mane uite miseria est. ꝙ amissa
celesti patria. hõ repulsus delec
tatur exilio. grauatur cuis. ⁊
tam̾ cogitare dissimulat quam
graue sit. ꝙ multa cogitantur:
ꝙ pͥuatꝰ est interno lumine. ⁊
tam̾ in hac uita du uult ꝑpeti
cecitatẽ suam. ꝙͥ hoc aliud. qmͣ
de pena nia nata miseria est. S
qmͣius diu hic stare desiderat. ip̃o
tñ cursu mortalis uite impellit᷑.

Expanded text:
leant; formidamus inimicos, atque leant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus; quod plerumque inimicis sic confidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicorum, et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus; quid itaque hoc nisi humanae vitae miseria est? Quod, amissa coelesti patria, retatur exsilio, gravatur curis; et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur. Quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam, quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nũqmͣ etiã culpa fortiu.
occasio urtutis fit. ⁊ uirtꝰ in¬
sumoꝵ occasio pcc̃i. Hoc igit᷑
loco mulieris noĩe ꝙͣ nͥ infir¬
mitas designat᷑ cũ dr̃. Momo
natus de muliere: ac si aꝑtius
dicatur. Quid in se habebit
fortitudinis: qui nat᷑ est ex in
firmitate: Breui uiuens tp̃r:
repletus multis miseriis. Ecce
sci uri uocib. pena hoĩs breui¬
ter est expressa: quia angustat᷑
ad iutã. et dilatat᷑ ad miseriã.
Sieiĩ subtilit̾ consideret᷑: om̃e
phic agitur. penã miseria est.
sp etenĩ corruptioni carnis ser¬
uire ad necessaria atꝙ concessa
miseria est: ut contra frigꝰ ues¬
tunta. contra fam̾ alim̃ta. contͣ
estum fugora requirant᷑: quod
multa cautela custodit᷑ salus
corporis. ꝙ etiam custodita amit-¬
titur: amissa cum graui labore
reparatur. ⁊ tñ reparata. semper¬
in dubio est. Quid hoc alud qmͣ
mortalis uita miseria est. ꝙ ama¬
mꝰ amicos. suspecti ne offendi ua¬

Expanded text:
nonnunquam etiam culpa fortium nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quid in se habebit fortitufirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur omne quod hic agitur, poena et miseria est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa miseria est, ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata in dubio semper est; quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? Quod amamus amicos, suspecti ne offendi va
Abbreviated transcription (Latin):
In sacro eloquio. mulier aut
ꝓ sexu ponitur: aut ꝓ infirm¬
tate. Pro sexu quippe. sicut sqͥ¬
tum est.Misit deus filiũ suiꝰ
fc̃m ex muliere factũ sub logi
Pro infirmitate u̾o: sic̃ ꝑ que¬
dam sapientẽ drͣ. Melior ẽ ini¬
quitas iuri: qmͣ bene faciens
mulier. Uir et eñ fortis qui¬
libet et discretus uocat᷑: in ill¬
er u̾o. mens infirma uel ĩdl¬
creta accipitur. Et sepe contĩ¬
git. ut etiã discretus quisꝙ
subito labatur in culpã: atꝙ
indiscretus alius et infirmub
bonam exibeat operationẽ. S
is qui indiscretus atq infirmꝰ
ot: ñ nũꝙͣ de eo ꝙ bene egerit.
amplius eleuatur. atꝙ gra¬
uius in culpam cadit. discretꝰ
uero qͥsꝙ etiam ex eo ꝙ malẽ
seegisse intelligit: ad districtõ¬
nis regulã artuis resurgit. Et
inde altius ad iusticiam ꝓfi¬
ct: unde ad tempꝰ. a iusticia ce¬
cdisse indebatur. Qua in reuex¬
to dr᷑. Melior ẽ iniquitas uiri.
qmͣ bene faciens mulier. Qͥa

Expanded text:
In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate: pro sexu quippe, sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege ; » pro infirmitate vero, sicumdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas pcc̃m est: ip̃o tũ usulo¬
quendi. plus iniqͥtas qmͣ põam
sonat. Et omĩs se hõ libere peati¬
torẽ fatetur: iniquũ u̾o dicere
pcci transit. uero delictũ. pondis
pcc̃i ñ tnͣsit. Quia et cũ offera
opere est: delictũ uͦ plerũq ĩ sola
cogitatione ¶Unde ⁊ ꝑ psalinisi¬

Expanded text:
Iniquitas peccatum est : ipso tamen usu loquendi plus iniquitas quam peccatum sonat. Et omnis 254 se homo libere peccatorem fatetur, iniquum vero dicere, peccati transit, delictum vero peccati non transit, quia et cum offerriopere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
ge sit ame. Quia nimirũ esse bo¬
num incõparabiliter uidet. ad bre¬
ue tempus eligi. hic sub flagello
gemere: quã et̾ne ultionis suppitu
lerare. S neq in hac uita. hi qu
inea ꝓsꝑari appetunt: continue ꝓba¬
tur. Nam plerũq eoꝵ gaudia su¬
guetur: sẽpe impius lutem siũ t¬
nimie amatur. subtrahitur. liuat¬
na impii que uidebatur extinta
est . Sepe impuis opes terrene lm
stantie ad esse sibi. quasi magñ
luminis lucernã putat : S ñi
ruente damͥno. diuitias quas pe¬
quã se amat ꝑdiderit. quidisti
aliud. quã lucernã in cuius lum¬
ne gradiebatur. amisit: Quiiͥ
gaudere de eternis non appetiraq
hic ubi se letari uult. potest m¬
undatio: et dolores diuidet furel
sui. In undatio impiis suꝑuent.
cũ doloꝵ fluctus. ex aliqua aduti¬
tate patiuntur. Omp̃s eñ dis
cum se despici et int̾rena uidii
tupiscentiꝰ letari: et hoc quoꝙ d
lorib ꝑcutit. qd̾ sibi uidet inh̃¬

Expanded text:
ge sit a me. Quia nimirum esse boge sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabiliter videt, ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, subnguetur, nimie amatur, subtrahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impibstantiae adesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult, potest cinundatio, et dolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua adversitate patiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in c
Abbreviated transcription (Latin):
Bona in manu habet: qui despiciendo
temporalia. sub dominio mentis premit.
Nam quisquis ea nimie diligit: se ma¬
gis illis. quã sibi ip̃a sub ponit. Multi
et enĩ iustoꝵ. in hoc mundo diuites fue¬
runt. reb et honorib fulti. habere
multa uidebantur÷ Quoꝵ mentem
quia eoꝵ que aderant. delectatio ni¬
mia non possidebat: bona illoꝵ inma¬
nuerant. quia potestate animi. subiec¬
ta tenebantur. At contra.iniqui. Ita
totis desideriis et exterioꝵ appeticioni¬
b rerum fundunt: ut nõ magis
ip̃i habita teneant. s ab his que ha¬
bent. captiua mente teneantur.
Quia igitur non sunt in manu eoꝵ
bona sua: recte subiungitur. Con¬
silium coꝵ longe sit ame. Qd nãꝙ
est iniquoꝵ consilium. nisi terrenã
głam querere. cternam neglige¬
rt. salutem tẽporalem cũ dampno
temporali appetere: ad dolores tran¬
sitorios. ad eternos gemitus con¬
mutare : uir igitur sc̃s has ini¬
quoꝵ cogitationes intuens: asꝑne¬
tur. et dicat. Consilium coꝵ lon¬

Expanded text:
Bona in manu habet, qui despiciendo temporalia sub dominio mentis premit. Nam quisquis ea nimie diligit, se magis illis quam sibi ipsa supponit. Multi etenim justorum in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutare? Vir igitur sanctus has iniquorum cogitationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum lon
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis feruor. quantũ debet in¬
flãmat. S uerbũ prolate contu¬
melie. tanto cicius partitur: quan¬
to et exqua ꝓdeat radice. pensatur.
unde bene per moysen. dñs precepit.
dicens. Siquis abierit cũ amico suo
smpliciter in silue̾m. ad ligna cedẽ

Expanded text:
dilectio quantum debet indilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad li
Abbreviated transcription (Latin):
sciens. s cui diceret nesciens. post qũa
premisit dicens. ut ostenderet tibi
secreta sapientie. et qd multiplex
tellegeres qd multo minora exiga
gelliᷤ temperatur. cũ culpa cognos¬
citur: q et tanto quisꝙ patientiꝰ
strramentũ medici tolerat. quanto
putridum cõspicit esse qd̃ secat. Qui
g mulciplicitatẽ legis intell git.
cuncta que patitur quã sint minora
perpendit: Quia ꝑ hoc qd̾ culpe pon¬
dus agnoscitur. atflictionis pena
nit. qd̾ sophar uirũ iustũ usq ad ob¬
iectionẽ iniquitatis increpauit. Un
ret eoꝵ audaciam ueritas iuste re¬
dargiit. s benigne ad grãm reducit:
qua aput misericordẽ iudicem neqiua¬
quã sine uenia culpa relinquitur.
nũꝑ feruorẽ ⁊eli. ex eius amore pec¬
catur. Sepe namq magnis hoc doc¬
torib. mirandisq contingit. Lit quo
alta caritate feruẽt. modũ correp¬
tionis exaggerent: Et lingua ali¬
quid qd̾ nõ debet dicat: qr mentem.

Expanded text:
sciens, sed cui diceret nesciens, postquam sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostensecreta sapientiae et quod multiplex tellegeres quod multo minora gelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena d Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem
Abbreviated transcription (Latin):
poctat. Non cogitat malũ: qr ina¬
more munditie. mentẽ solide̾ns. dũ m̃
odiũ radicitus eruit. uersare inani
qd̾ inquinat uescit. Non gaudet lipo
iniquitatem. qr que sola dilectionede¬
ga om̃s inhiat: nec deꝑditione aduer¬
santiũ exultat. Congaudet autẽ uen¬
tati: qr ut se ceteros diligens. per hoc
qd̃ rectũ in aliis conspicit. quali deag¬
mento ꝓpͥ ꝓuectus hylarescit. Muis¬
cuiꝰq culpe iaculũ qd̃ perimendam
mentẽ impetit. instructionis sue
munimine occurrit : Ut quia anti¬
quus hostis uaria circũ fusione nos
obsidet: ip̃ã hunc de nobis multiplicit᷑¬
expugnet. Quãnimirũ legẽ. si solli¬
cita cõsideratõne pensamꝰ: auctori
nr̃o quantũ cotidie delinquamꝰ agno¬
scimꝰ. Si autẽ culpas ꝑ pendimus ꝓ¬
fecto equanimiter flagella to lera¬
mus. Nec ex dolore ad inpatientiã
ꝓruit: cũ suo se iuditio cõscientia
ad dicit. Unde sophar quid diceret

Expanded text:
spectat. Non cogitat malum, quia in aspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Mulcujusque culpae jaculum quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione nos obsidet, ipexpugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret
Abbreviated transcription (Latin):
peram. nõ est ambitiosa. nõ querit
que sua sunt. Non irritatur. non
cogitat malũ. nõ gaudet suꝑ iniqui¬
tatẽ. cõgaudet autẽ ueritati. Patiens
quippe est caritas: qr ullata mala e¬
quanimiter tolerat. Benigna uero
est: qr ꝓmalis bona largiter minis
senti mundo nil appetit. inuidere ter¬
renis successib nescit. Non inflat᷑:
qr cũ premiũ interne retributionis
anxia desiderat. de bonis se exterio¬
rib nõ exaltat. Non agit ꝑperam:
qr quo se. insolũ dei ac ꝑximi amorẽ
dilatat. quicquid arectitudine dis¬
crepat. ignorat. Non est ambitio¬
sa: qr quo ardenter intus ad sua sa¬
tagit. foras nullatenus aliena cõ¬
cupiscit. Non querit que sua sunt:
qr cuncta que hic transitorie possidet.
uelut aliena neglegit. cum nichil
sibi esse propriũ. nisi qd̃ secũ perma¬
neat. agnoscit. Non irritatur: qr
et inuiriis lacessita. ad nullos seul¬
tionis sue motus excitat. dũ pro mag¬
nis laborib maiora post premia ex¬

Expanded text:
erit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum sibi nihil esse proprium, nisi quod secum permaneat, agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia ex
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione. conditor cõspicit. li
sibi hominem ostendendo derelinaut:
ut eius mens relicta. quid sit inueniqt.
que male in se secura gaudebat. Uñ
cũ sub uerti omĩa uel inumĩ coar¬
tari dicerentur: ꝓtinus ad ditur.¬

Expanded text:
cogitatione conditor conspicit, se cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus additur
Abbreviated transcription (Latin):
serit. et ad iuuari in se increduli¬
tatẽ nicam.querit: nisi coartar m
suis cogitationib terrã cũ man depe¬
henderat. qui et exorare certus rali
ꝑfidẽ ceperat. et ad huc incertis in¬
das ꝑfidie ex incredulitate tolerabat.¬
Quod tam̃ occulta fieri dispensatone
ꝑmittitur. ut cũ mens iam surgre
ad rectitudinẽ iam ceperit. prauia¬
tis sue reliquiis impugnetur: Qu¬
tinus ip̃a hec impugnatio aut ress¬
tentẽ exerceat. auit delectationib le¬
ductã frangat. Recte itaq nuncde̾
Si subuerterit omĩa uel munũ crat¬
tauerit. quis cõtradicet ei uel quis
dicere ei potest. cur ita facis: Quia
nimirũ diuinũ iudiciũ. nec aduer¬
sitate ualet inminui. nec inquisi¬
tione cognosci: cũ uel uirtutes quil
tribuerat subtrahit. uel chas oũ¬
no nõ adimens. uitioꝵ concutim¬
pugnatione ꝑmittit. Sepe nãg
in elatione cor ad tollitur. cũ leil
successib in uirtute roboratur: s
dum latentes motus audatie in

Expanded text:
serit, et adjuvari in se increduliserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabatQuod tamen occulta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in
Abbreviated transcription (Latin):
uerat: qui et uisionis intime iã lumẽ
acceperat. et tamen ad huc tenebras
de carne tolerabat: Suꝑ seuiderat
qd̾ letus appeteret: in se cernebat. qd
metuens doleret. Iam celestis patrie
lux irradiauerat: ad huc temptatio¬
nis obscuritas. animũ cõfundebat.
Cum celo gͦ infernũ ꝑtulit: qr et ul¬
luminatũ securitas erexit. et tẽpta¬
git. ut fides inmente iã uigeat. s ta¬
men exparte aliquantula. indubie¬
tate cõtabescat: quatinꝰ et certase
auisibilib eleuet: et ex quibdam
se se incerta ꝑturbet. Nam plerũq
ad eterna se appetendase erigit. ⁊
sub ortis cogitationũ stimulis agi¬
tata. sibimet ipã cõtradicit. In unũ
tula mutabilitate ꝑfidit aura du¬
bietatis uersat. Annõ in suo pectore.
coartari terrã mareq cognouerat.
qui et per fidem sperens. et per infi¬
delitatẽ fluctuans. dicebat: credo
dñe ad iuua in credulitatẽ meam:
Quid itaq est qd̾ se et credere as¬

Expanded text:
verat, qui et visionis intimae jam lumen verat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentagit ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipsa contradicit.  Vet. Xtula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere as
Abbreviated transcription (Latin):
nisillicite imaginib. reuerberatur
Nam carnis repente hunc stimu¬
lus sautiat. quẽ extra carnẽ cõtem¬
platio scã rapiebat. Celũ gͦ simul
infernusq coartatur. cũ unam
cãdemq mentem. et subleuatio
cõtẽplationis ulluminat. et im¬
portunitas tẽptationis obscurat:
Ut et uideat intendendo qd appe¬
tat. et succũbendo. in cogitatione
tołe̾nt. qd̾ erubescat. De celo quip¬
pe lux oritur: infernus autẽ tent¬
bris possidetur. In unũ gͦ celũ infer¬
nusq redigitur: cũ mens que iam
lucem patrie superne cõsiderat.
etiam de carnis bello. tenebras oc¬
culte temptationib portat. Cer¬
te iam paulus tercii celi culmen
ascenderat. iam paradisi secreta
cognouerat. et tamen ad huc car¬
nis bella tolerans: gemebat dicẽs.
Uideo aliam legẽ inmenbris me¬
is repugnantem legi mentis mce:
et captiuũ me ducentẽ in loge pet¬
cati. que est inmenbris meis. Quid gͦ
in huiꝰ tanci predicatoris peccotore.
nisi celum deus infernũq coarta¬

Expanded text:
maginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarcta
Abbreviated transcription (Latin):
terrã: cũ fructificatõnẽ boni oꝑis.
aduersis inruentib intercĩdit.
Subuertit mare. tũ fł uctuationẽ
ur̃e titubationis. emergenti subi¬
topauore cõfundit. Subietate
quppe sua. cor anxiũ. hoc ipm̃ quia
titubat. ualde formidat. Et quasi
mare subuertitur: cũ ip̃ã in dm̃
nr̃a trepidatio. cõsiderato eius
iudicii terrore cõturbatur. Quia¬
gͥ celũ. quomodo uel infernus ter¬
rauelmare subuertitur. breuit̾
diximus: nunc aliquãtulũ laborio¬
sius restat. ut hec qualiter inunũ
coartari ualeant. demonstremus.

Expanded text:
terram cum fructificationem boni operis terram cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii terrore, turbatur.  coelum vel infernus, terra vel mare, subvertitur breviter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, demonstremus.
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã uota suꝑando: et ꝓfundita¬
tem suã exibet. occultos. et uli¬
citos cogitationũ motus districte
nullus agnoscit. nisi qui uel cõ¬
templatione ad sũia pro uehi
na occultis motib resistens tẽpta¬
tionũ ceperit in portunitate tur¬
hari. Unde et beato iob dr᷑. Excel¬
ln celo est. et quid facies . Pro fuu¬
dior inferno: et unde cognosces
Ac si ci aperte despecto diceretur.
hofunditatẽ eiꝰ atq excellentiã.
quando tu cognoscere sufficis aͥ
Iduirtute ad sũma euchi. uel temet¬
p̃m reprehendere. intem̾tationib
mia uel inunũ coartauerit: quis
contra dicet ei. uel quis dicere ei po¬
test. cur ita facis : Subuertit dñs
ralũ cũ terribili et occulta dispensa¬
hone. humane cõtemplatõnis celsi¬
tudinẽ destruit. Subuertit infer¬
nũ. cũ cuiꝰ libet mentẽ in suis temp¬
tationib pauidam. cadere etiam
ad deteriora ꝑmitit. Subuertit

Expanded text:
sed etiam vota superando, et profunditased etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit
Abbreviated transcription (Latin):
quaauã mens humana inmensi¬
tatẽ districtionis eius agnosceret.
quantũ libet inquirando fluctua¬
retidicens. Quis nouit potestati
ire tuez aut pretimore tuo iramtia
dinumerare: Cuiꝰ bene potentiã
egregius nobis doctor insinuat. ñ
breuiter narrat. Ut possitis crpie¬
hendere cũ omĩb scĩs: que sic latiru¬
do. longitudo. sublimitas et ꝓfu¬
dum. Habet quippe deus latitudi¬
nem: qr dilectionem suamusq
ad collectionẽ ꝑ sequentium tẽdit.
Habet longitudinẽ: qr ad uite pa¬
triãnos longanimiter tolerando
perducit. Habet sublimitatẽ qr
ip̃oꝵ quoq intellegentiã. quire¬
cepti insuꝑna fuerint cõgregatõ¬
ne trascendit. Habet ꝓfundum:
qr dampnatis inferius districty¬
nis suc iudiciũ. in cõprehensiblle
exerit. Quescilicet quatuor no¬
bis inhac uita positis singulis ex
ercet: qr et latitudinẽ amando. ⁊
longitudinẽ tolerando. et celsit¬
dinẽ nõ solũ nrãm intellegenti

Expanded text:
quaquam mens humana immensiquaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis siercet: quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundior: qr nimirũ plus iudicat.
quã ip̃e sehumanus animꝰ intẽp̃ta¬
tionib inuestigat. Terra longior.
quia fructus uite quos infine retri¬
buit: nequaquã nunc uel spes nr̃a
cõprehendit. Marilatior. qr huma¬
na mens fluctuans multa. de his que
uentura sunt conicit. S cũ iamçer¬
nere que estimauerat ceperit. angus¬
tam se fuisse. in sua estimatione cog
ip̃a ineũ nr̃a cõtẽplacio deficit. Unde
et cor psalmista in altõ posuerat.
s nec dũ se cũ cõtigisse sentiebat. di¬
cens. Mirabilis facta est scientia
tua ex me: cõfortata est nec potero
cebat. Nichil mͥ cõscius sũ: s nõ in
hoc iustificatus sũ. Qui autẽ iudicat
me: dñs est. Longiorẽ terra noue¬
rat. cũ minora ei esse. humane men¬
tis uota pensabat. dicens. Qui po¬
tens est omĩa facere. suꝑ habun¬
danter quã petimꝰ. aut intellegi¬
mus. Latiorẽ mari cõspexerat.
qͥuã timendo pensabat. qr ne¬

Expanded text:
profundior, quia nimirum plus judicat profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua aestimatione cognipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero cebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
fecte nõ penetrant. Profundior in
ferno est: qr malignoꝵ spũũ astuci¬
as. longe subtilius quã ipĩputaue¬
rant iudicans dãpnat. Cerra longi¬
or. quia longanimitatẽ nrãm paci¬
entis diuine longanimitas exuperat.
que nos et peccantes tolerat. et con¬
uersos. ad premia remunerationis
expectat. Marilatior: qr ubiq fac¬
ta peccantiũ retributionis sue pre¬
sentia occupat. ut et cũ nõ presens
ꝑspeciem cernitur. presens per iudi¬
cium sentiatur. Cunctatamen ad¬
solũ referri hominẽ possunt. ut
ipẽ sit celũ. cũ iã ꝑ desideriũ sũmis
in heret. ip̃e infernus cũ tẽptationũ
suaꝵ caligine per turbatusinin
fimis iacet. ip̃e terra qr in bono
oꝑs fixe speiubertate fructifi¬
cat. ip̃e mare. quia inquibdã
trepidus catitur. et aura sue
mutabilitatis agitatur. S ce.¬
lo est excelsior. quia potentie eius
magnitudine uincimur: etiamcũ
suꝑ nosmet ipsos eleuamur. Inferno

Expanded text:
rfecte non penetrant. Profundiorfecte non penetrant. Profundioferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens per speciem cernitur, praesens per judicium sentiatur. solum referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed colo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno
Abbreviated transcription (Latin):
ficit: qui et transcendendo. et portan¬
do oĩa. et ĩplendo cõcludit. Unde et
et quid facies: Profundior inferno:
it unde cognosces & Longior terra
mensura ciuis: et latior mari. Qd̃
terra longior. mariq latior esse des¬
ałt eribitur: tanto spãliter debet incel¬
legi. quanto de co quicquã nefas ẽ.
lixta corporea linsamenta sentiri.¬
S celo est excelsior. qr incircũscrip¬
tione sui sp̃s cuncta transcendit.
Inferno ꝓfundior. qr transcenden¬
do subuehit: Terra longior. qr
creature modũ ꝑhennitate sue et̾¬
nitatis excedit: Mari latior. qr rerũ
tẽporaliũ fluctus sic regens possidet. ut
hos sub omĩmoda potentie sue presen¬
tia. coangustando circundet. Quã¬
nis possunt et celi apellatio ne angłi.
et inferni uocabulo demonia desig¬
nari. Per terram uero iusti homines.
per mare autẽ peccatores intellegi.
Excelsior itaq celo est: qr ip̃ĩ quoq
electi sp̃cuisionẽ tante celsitudinis. ꝑ¬

Expanded text:
ficit, qui et transcendendo et portanficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Longior terra mensura ejus, et latior mari. 14. terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea linSed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit. Inferno profundior, quia transcendendo subvehit. Terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit. Mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Possunt et coeli appellatione, angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero, justi homines; per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, qui ipsi quoque electi spiritus, visionem tantae celsitudinis pe
Abbreviated transcription (Latin):
tueri conatur et nõ ualet: qd̾ in¬
firmitate pressus animus. ne qua¬
quã penetrat. et tamen repulsus
amat. Iam namqz de se cõditor
ꝑ qd̾ ametur ostendit. s uisionis
sue speciem. amantib subtrahit.
Sola gͦ eius uestigia cõspicientel
gradimur. qui hunc ꝑ donoꝵ suoꝵ
signa sequimur. quẽ nec dũ uide
quib ue modis ueniant. eius sp̃c do¬
nanesciuntur. ueritate ad testante
queait. Sp̃c ubi uult spirat. et uocẽ
auis audis. et neseis unde ueniat et
quouadat. In retributionis autẽ
cuimine. repperiri omp̃s per cõtem¬
plationis speciem potest. set tamen
id ꝑfectũ nõ potest: qr et si hunc in
daritate sua quandoq conspicimꝰ.
non tam̃ eiꝰ essentiam plene cõtue¬
mur Angłica et enĩ uel humana
mens. cũ ad incircũ scriptũ lumen
inhẏat. eo ip̃o se quo est creatura co¬
angustat: Et suꝑ se quidem per
puectũ tenditur. sed tamen eiꝰ ful¬
gorẽ cõprehendere. nec dilatata suf¬

Expanded text:
intueri conatur, et non valet; quod inintueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem necdum videmuquibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In retributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contemplationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata suf
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gressib. uia uite teneatur.
Quẽ enĩ nec dũ cernimus restat
necesse est ut ꝑ uestigia sui amoris
indagemꝰ: Quatinus usq ad con¬
tẽplationis speciem. quandoq mens
inueniat: quaͣm nũc quasi a tergo
subsequens. ꝓscã desideria explorat.
Hec psalmista auctoris nr̃i uesti¬
gia. bene secuu nouerat. cũ diebat.
Ad hesit anima mea post te. Qiuĩ
repperire quoq usq ad uisionem
sue celsitudinis. satagebat dicens
Sitiuit anima mea ad dm̃uinũ.
Quando ueniã et apparebo ante
faciem dei: Tunc quippe cognitio
nitatis sue claritate conspicitur
Nunc autẽ a carnali cogitatione
animũ infusi sp̃c grã subleuat it
in cõtemptu rerũ pretereuntium
exaltat. Cotũq mens qd̾ appete¬
bat in infimis despicit. atq ad su¬
perna desideria ignescit: et cõtem¬
plationis sue ui extra carnẽ tol¬
litur. que corruptionis sue pon¬
dere. ad huc in carne retinetur.
In circũ scripti luminis iubarm

Expanded text:
tionum gressibus via vitae teneatur. tionum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345 ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei Tunc quippe cogitationitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar
Abbreviated transcription (Latin):
se nobis per nature nr̃e consortiũ
inxit. ab oo proculdubio uindit¬
tam de culpe reatur nõ expetit.
quã sub eiꝰ uenia spes. fides. et tari¬
tas abscondit. Cicius gͦ culpa dimit¬
titur: que nequaquã malitie studio
ꝑpetratur. Unde et sophar iniquũ
dauerat: nec tam̃ auenia reproba¬
tus excluditur. qr ad uerba cõtu¬
melie. diuini amoris Telo ꝑmouetur.
Qui ꝓ eo qd̾ beati iob merita nõ agnos¬
cit. ex imperita ad huc irrisione. sub
potentẽ repperies. Quid dei uestigia.¬
nisi benignitatis illius uisitationes
nocat: Quib nimirũ ꝓgredi ad
suꝑna ꝓuocamur. cũ eius sp̃c affla¬
tu tangimur: et extra carnis an¬
gustias subleuatiꝑ amorẽ cognos¬
cimus auctoris nr̃i cõtẽplandã spe¬
ciem quã sequamur. Nam cũ men¬
tem nr̃am. spiritalis patrie amor
inflãmat. q̃uasi se sequentib iter
insinuat. Et subtrato cordi uelut
quoddam uestigiũ dei gradientis
inprimitur: ut ab eo rectis cogita¬

Expanded text:
se nobis per naturae nostrae consortium se nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum daverat; nec tamen a venia reprobatus excluditur, quia ad verba contumeliae divini amoris zelo promovetur. Qui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subjupotentem reperies. 13. Dei nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur, cum ejus spiritus afflatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati per amorem, agnoscimus Auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amico imus. quotiens cũ quo li¬
bet proximo ad intuenda delicta
nr̃a cõuertimur. Et simpliciter
ligna suctidimus: cũ delinquentiũ
uitia. pia intentione resecamus.
S securis manũ fugit. cũ se se in¬
crepatio plusquã necesse est. in asꝑi-¬
tatẽ ꝑtrahit. Ferrũq de manubrio
prosilit: cũ de correptione. sermo
durior excedit. Et amicũ ꝑcutiens
occidit. qr auditorẽ suũ ꝓ lata cõ¬
tumelia a spũ dilectionis interfi¬
cit. Correpti namq mens. repente
ad odiũ ꝓruit. si hãc ĩmoderata
increpatio. plusquã debuit addi¬
cit. S his qui incapͣte ligna ꝑcu¬
tit. et proximũ extinguit. ad tres
necesse est urbes fugiat. ut in una
caꝵ defẽssus uiuat: quia si apeniten¬
tie lamenta cõuersus inunitate sa¬
cramenti sub spe fide et caritate ab¬
sconditur. reus perpetrati homicidii
nõ tenetur. Cumq extincti proximꝰ.
et cũ inuenerit nõ occidit: qr cum
districtus iudex aduenerit. qui se¬

Expanded text:
cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit. Quia cum districtus judex venerit, qui se