comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulus eis leõtiõ habuerit uxo¬
reui raro dicit sapienti incunda
coniugia quia multa iucoui¬
moda adiixta impciis. ¶ Et
quouiõdo diuicie et honores et
corporum santates et cetera
que in dr̃a nominanius nec
bona nec mala sunt sed uelud
in meditullio posita usu et euen¬
tu uel boua uel mala siunt
Ita et uxores sitas in bonorum
malorum ue confuno grane
uero et uiro sapienti uenire in
dubium utruui bonant an ma¬
laui ducturus sit Si ergo tau¬
ta est molestia impciarum que
proculdubio bone sunt et a duo
iustitute ut eas sapieus refor¬
iuidet quis uͥ demens ipsant
approbei uoluptatem que illi¬
cita est et tota uersatur in sor¬
dibus quam houunes culpant
et deus ꝓculdubio condempna¬
bit nam cum hee due uolupta¬
tes .s. gule et ueneris quodam¬
modo brutorum suit altera por¬
ci imimundiciam altera et hit¬
ci uidetur habere seiorem ¶Ut
euri pudicicia iuter uirtutes
ciuiet sic peculantia ir uicis
abiectissua est et cum illa utqͣ

Expanded text:
pulus ejus Leontion habuerit uxopulus ejus Leontion habuerit uxorem, raro dicit sapienti ineunda conjugia, quia multa incommoda admista sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores, et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona, nec mala sunt, sed velut in meditullio posita, usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: ita et uxores sitas in bonorum malorumve confinio. Grave ergo esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam an malam ducturus sit. Si ergo tanta est molestia nuptiarum, quae procul dubio bonae sunt, et a Domino institutae, ut eas sapiens reformidet, quis nisi demens eam approbet voluptatem, quae illicita est, et tota versatur in sordibus, quam homines culpant, et Deus procul dubio condemnabit? Nam cum hae duae voluptates, scilicet gulae et Veneris, quodammodo brutorum sint, altera porci immunditiam, altera et hirci videtur habere fetorem. Ut enim pudicitia inter virtutes eminet, sic petulantia in vitiis abjectissima est: et cum illa utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
dans modo perituro locum prom¬
deret et fatale couditorium sa¬
milicri ac uiro faceret nuilier
non niuius misericors ꝙͣ pu¬
dica nec Istud dii sinant ut
eodem tempore duorum iuichi
lrimorum hominum duo funera
spectem malo mortuum im¬
pendere qmͣ uium occidere
¶ Sidm̃ hanc oracionem
iubet ex area corpus mariti sui
tolli atqz Illi que uacabat cruci
asfligi usus est niles ingemo
prudentissune femiue posteroq
die populus muiratus est qua
iracione mortuus esset in cruce
tu historiam aut fabulam quod
hiis uerbis refert petronius pro
libitu appellabis ita tauien ex
facto accidisse ephesi ei flauia¬
nus auctor est. ¶ Qulier em¬
qz tradit impietatis sue et sce¬
leris parricidalis et adulterii luis¬
se peuas nou quideu solus est
in mulieꝵ iepciis ridendis aut
expͥmendis petrouius. Gri¬
bit becitus Iherominius quia
tote eripidis tragedie in mulie¬
ris maledicta sunt et quod epy¬
curus ꝙͣqmͣ methodorus disci¬

Expanded text:
dans, modo perituro locum providans, modo perituro locum provideret, et fatale conditorium familiari ac viro faceret. Mulier non minus misericors quam pudica: Nec istud, inquit, dii sinant, ut eodem tssimorum hominum duo funera spectem. Malo mortuum impendere quam vivum occidere.' Secundum hanc orationem iubet ex arca corpus mariti sui tolli atque illi, quae vacabat, cruci affigi. Usus est miles ingenio prudentissimae feminae, posteroque die populus miratus est, qua ratione mortuus isset in cruceTu historiam, aut fabulam, quod his verbis refert Petronius, pro libitu appellabis. Ita tamen ex facto accidisse Ephesi, et Flavianus auctor est. Mulieremque tradit impietatis suae, et sceleris parricidalis, et adulterii poenas luisse. Non quidem solus est in mulierum ineptiis ridendis, aut exprimendis Petronius. Scribit beatus Hieronymus, quia totae Euripidis tragoediae in mulieres maledicta sunt, et quod Epicurus, quanquam Metrodorus disci
Abbreviated transcription (Latin):
scitis quid plerimiqz temptare
soleat huuiauam sacietatemt
quibus blaudicis iupetrauerat
nules ut matrouam uiuere
uellet cisdem etiam pudiciciam
euis aggressus est. ¶ Nec desor¬
uuis aut uifacudus iuuenis
caste uidebatur aucilla grain
conciliante ac sub inde dicente
placito ne etiam pugnabis amo¬
ri nec ueuit in mentem qͦr
consederis arius quid ducius
moror ue haut quid̃ partem
corporis uulier abstuunt uictor¬
qz uules utruuiqz persuasit
facuerunt ergo una non tui
Illa nocte ꝙͣ impcias fecerunt
dicissimam uxorem. ¶ Ceterũ
delectatus uules et for nulie¬
ris et secreto quiequid boui per
facultates poterat coeuiebat. et
prima statun nocte serebat in
moniuuentum itaqz unui
cruciati parentes ut uiderunt
laxatam custodiam detraxerũt
uocte peudentem et suppreio
incuidauerunt officio at miles
cir cuuiscriptus din desidz ut
postero die uidit uuam sine
cadauere crucem ueritus suppli¬
cuu mulieri quid accidisset
expouit nec se expectaturum iu

Expanded text:
scitis quid plerumque tentare scitis quid plerumque tentare soleat humanam satietatem. Quibus blanditiis impetraverat miles ut matrona vivere vellet, eisdem etiam pudicitiam ejus aggressus est. Nec deformis, aut infacundus juvenis castae videbatur, ancilla gratiam conciliante, ac subinde dicente: Placitone etiam pugnabis amori? Nec venit in mentem quorum consederis arvis? Quid diutius moror? Ne hanc quidem partem corporis mulier abstinuit, victorque miles utrumque persuasit. Jacuerunt ergo una, non tantum illa nocte, qua nuptias fecerunt, dicissimam uxorem. Caeterum delectatus miles et forma mulieris, et secreto, quidquid boni per facultates poterat, coemebat, et prima statim nocte ferebat in monumentum. Itaque unius cruciati parentes, ut viderunt laxatam custodiam, detraxerunt nocte pendentem, et supremo mandaverunt officio. At miles circumscriptus dum desidet, ut postero die vidit unam sine cadavere crucem, veritus supplicium, mulieri quid accidisset exponit, nec se exspectaturum sen
Abbreviated transcription (Latin):
Illa iguota consolacione per¬
cussa lacerauit uehemencius
pectus raptosqz criues super pec¬
tus iacentis iuiposuit non
recessit tauien nules sed cadẽ¬
exhortacione temptait dare
muliercule cibum douet iicer
corrupta Primrun ipa por¬
rexit ad humi auitatem iniu¬
tantis iuuctam inanum Demn¬
de refecta pocione et cibo expug¬
uare donune pertiuaciam ce¬
pit. Et quid proderit inquit
hoc tibi si soluta media fueris
si te uiuaui sepelieris si au¬
teqmͣ fata poscant in dempna¬
tum effuderis spiritum id ci¬
uereu aut manes credis cura¬
re sepultos uis tu reuiuiscere
reluctantibus fatis extuictum
his discusso uuliebri ercore
qnͣdui licuerit lucis ꝯmodis
frui. ¶ Ipiũ te facent corpus
admouere debet ut uiuas ne¬
me iuui tus audit cum uiuexe
cogitur aut sumere cibum. Itaqz
mulier aliquot dierum absti¬
uencia sicia passa est frangi
perturaciam suam nec minus
auide repleuit se cibo ꝙͣ aucilla
que prius uicta est ¶ Ceterũ

Expanded text:
illa igilla igcussa, laceravit vehementius pectus, raptosque crines super pectus jacentis imposuit. Non recessit tamen miles, sed eadeexhortatione tentavit dare mulierculae cibum, donec ancilla corrupta, primum ipsa porrexit ad humanitatem invitantis victam manum. Deinde refecta potione et cibo, expugnare dominae pertinaciam coepit, et: Quid proderit, inquit, tibi hoc, si soluta inedia fueris, si te vivam sepelieris, si, antequam fata poscant, indemnatum effuderis spiritum? Id cinerem, aut manes credis curare sepultos? Vis tu reviviscere, reluctantibus fatis, exstinctum? Vis discusso muliebri errore, quandiu licuerit lucis commodis frui? Ipsum te jacentis corpus admonere debet ut vivas. Nemo invitus audit, cum vivere cogitur, aut sumere cibum. Itaque mulier aliquot dierum abstinentia sicca, passa est frangi pertinaciam suam. Nec minus avide replevit se cibo, quam ancilla quae prior victa est. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
lumen reuoncibat. una Igitur
in tota ciuitate fabula erat so¬
lui Illud asfulsisse uerum pu¬
dicicie amorisqz exemplum om¬
ius ordiuis homues confite baut.
¶Cum interim imperator ꝓ¬
uincie latrones crucibus iussit
laui in qua recens cadauer
matrona deflebat. proxima
ergo nocte cum nules qui cru¬
ces seruabat, ne quis ad sepul¬
turam corpus detraheret notas¬
set sͥ luiuen et inter monu¬
menta clarius sulgens et ge¬
mitum lugentis cuidissei uicio
gentis humane concupiit sci¬
re quis aut quid faceret desceu¬
dit Itaqz in conditorium uisaq
pulcherrima nuliere primo
quasi quodam moustro infer¬
uicqz ymaginibus turhatus sub¬
stitit deinde ubi et corpus ia¬
ceutis aspexit et lacruiras con¬
siderauit faciemqz ungnibus
sectai rarus .s. id quod erat
desiderium extuicti feminara
numentumr cenulam suam
cepitqz hortari lugentei ne
perseueraret in dolore superua¬
cuo ac nichil profuturo gemi¬
tu pectus diduceret. ¶ Duii
ad sauitatem reuocautur at

Expanded text:
lumen, renovabat. Una igitur lumen, renovabat. Una igitur in tota civitate fabula erat, solum illud affulsisse verum pudicitiae amorisque exemplum, omnis ordinis homines confitebantur. Cum interim imperator provinciae latrones crucibus jussit ulam, in qua recens cadaver matrona deflebat. Proxima ergo nocte cum miles, qui cruces servabat, ne quis ad sepulturam corpus detraheret, notasset sibi et lumen inter monumenta clarius fulgens, et gemitum lugentis audisset, vitio gentis humanae, concupiit scire quis, aut quid faceret. Descendit itaque in conditorium, visaque pulcherrima muliere, primo quasi quodam monstro, infernisque imaginibus turstitit. Deinde ut et corpus iacentis conspexit et lacrimas consideravit faciemque unguibus sectam, ratus scilicet id quod erat, desiderium extincti non posse numentum cenulam suam coepitque hortari lugentem, ne perseveraret in dolore supervacuo ac nihil profuturo gemitu pectus diduceret: omnium ad sanitatem revocantur. At
Abbreviated transcription (Latin):
similuna cigno nulier exacte
castitatis. Et t̾gicus nullam
eẽ femimam tam pudicani
que non peregrina libidine us¬
qz ad surorem incendatur.¬
¶ Natroua quedam referẽ¬
te patrouio ephesi tan uocte erat
pudicicie ut uicinarum quoq
gencium fecꝰmas ad spectacu¬
lum sui euocaret hec ergo cum
hirum exculisset non contenta
uulgari more siius prosequi
caiuibus sparsis et turbatis aut
iuidatum pectus in conspectu
frequencie plangere in condi¬
torium etiam prosecuta est des¬
siuictum positumqz ii hipoga¬
to greco more corpus custodire
cc flere totis noctibus diebusqz
cepit sic afflictantem se ac mor¬
tem media persequentem nõ
parentes potuerunt abducere
non ꝓpuiqui magratus ułti¬
mo repulsi abierunt complora¬
taqz singulcris exempli femina
ab omubus quintum iam die
sine aliuiento trahebat. ¶Asside¬
bat egre fidissima aucilla si¬
mulqz lacrunas comiendabat
lugenti et quociens iumqz desse¬
cerat poĩtum in mouuinento

Expanded text:
simillima cycno, mulier exactae simillima cycno, mulier exactae castitatis. Et tragicus, nullam esse feminam tam pudicam, quae non peregrina libidine usque ad furorem incendatur. Matrona quaedam, referente Petronio, Ephesi tam notae erat pudicitiae ut vicinarum quoque gentium feminas ad spectaculum sui evocaret. Haec ergo cum virum extulisset,, non contenta vulgari more funus prosequi, crinibus sparsis et turbatis, aut nudatum pectus in conspectu frequentiae plangere, in conditorium etiam prosecuta est defunctum, positumque in hypogato, Graeco more, corpus custodire ac flere totis noctibus diebusque coepit. Sic afflictantem se, ac mortem inedia persequentem, non parentes potuerunt abducere, non propinqui. Magistratus ultimo repulsi: abierunt. Complorataque singularis exempli femina ab omnibus, quintum jam diem sine alimento trahebat: assidebat aegrae fidissima ancilla, simulque et lacrymas commendabat lugenti, et quotiescunque defecerat positum in monumento
Abbreviated transcription (Latin):
ritati. ¶ Ethincus quoq in eo
sidelius et famuiliarius uide tur
insistere uirtuti ꝙ statuit ui
ea que intus sunt hospitibus
hilari modestia apponcrtur
quodqz donu non est et hz ui
cuius ematur. ¶ Trediderim sa¬
cuis ee et persectuis ui se ipam
paululum uirtus soluat mo¬
desteqz desipiat nam et in loco
desipere ui ait eihuicus inter¬
dum dulce est et tam uirtun
consentanerm ꝙͣ humami tati
ad hanc rem pertinenciei mul¬
ta proponunt sed et beatus gre¬
gorus electionem cuiusdem
qua si auari fortasse falso in¬
terdum singuntur plurima
uichil tamen impedit riditem
dicere uerum et sabulosis uar¬
racionibus quas phĩa non rei¬
cit expͥmere quid obee possit in
moribus. ¶ Ex hiis euim liquet
ꝙͣ sacile ament quanta oderint
leuitate ꝙͣ ato obliui seuntur
affectuum et nature iuimemo¬
res interdum in filios arman¬
tur interdum in uiscera sua¬
¶ Sunt alique pudicissume
licet satyricus dicat quoniam
rara auis in terris ingroq

Expanded text:
ritati. Ethnicus quoque in eo ritati. Ethnicus quoque in eo fidelius et familiarius videtur insistere virtuti, quod statuit, ut ea quae intus sunt, hospitibus hilari modestia apponantur, Quodque domi non est, et habet vicinus, ematur. Crediderim satius esse et perfectius, ut se ipsam paululum virtus solvat, modesteque desipiat. Nam et in loco desipere, ut ait ethicus, interdum dulce est, et tam virtuti consentaneum, quam humanitati. ad hanc rem pertinentia multa proponunt. Sed et beatus Gregorius electionem cujusdam, untur. Fortasse falso interdum finguntur plurima, nihil tamen impedit « ridentem dicere verum, » et fabulosis narrationibus, quas philosophia non rejicit, exprimere quid obesse possit in moribus. Ex his enim liquet, quam facile ament, quanta oderint levitate, quam cito obliviscantur affectuum, et naturae immemores, interdum in filios armentur, interdum in viscera sua. Sunt aliquae pudicissimae, licet satyricus dicat, quoniam Rara avis in terris, nigroque
Abbreviated transcription (Latin):
sit ei factueqz discipulus xpisti
qui sacerdos appolluus suerat
Ita in fide ei religione profeat
ut brato gregorio credatur in
regie neoce sariens ecclesie suc¬
cessisse. ¶ Et sio quid ͥ sedulitas
hospitis humane prius deuide
salubriter reuiuuerata est. po¬
itremo et si urbauitatis in ho¬
sppites exercende apud ethicos
regula nulla essei beatus bene¬
dictus in capitulo de hospitibus
frugalem humanitatem uou
modo retigiosẽ sed ellam comnt̾
et urbane bidett exprimere
hoc taurei quod in libro consue¬
tudinum cist̾ciensum apud
plerosqz legitur et tenetur ꝙ.
ad duos articulos spectat hospi¬
talitatis iustituende ab ouini
ciuilitate ne dicam humam¬
tate alienum est si tamen
uerum est hoc in tante perfectio¬
ius consuetudinibus inueniri
ut nec carnes appouantur ho¬
spitilius. uec ꝓpter eos aliquĩd
ematur. cum et ipsa ieuima
propter hospiten perfectio sol¬
uat. Et in multis de rigore
suo plurimum indulgeat ca¬

Expanded text:
sit ei; factusque est discipulus Christi, sit ei; factusque est discipulus Christi, qui sacerdos Apollinis fuerat: ita in fide et religione profecit, ut beato Gregorio credatur in regimine Neocaesariensis Ecclesiae successisse. Et sic quidem sedulitas hospitis humane prius, deinde salubriter remunerata est. Postremo etsi urbanitatis in hospites exercendae apud ethicos nulla regula esset, beatus Benedictus in capitulo de hospitibus, frugalem humanitatem non modo religiose, sed etiam comiter et urbane videtur exprimere. Hoc tamen quod in libro consuetudinum Cisterciensium apud plerosque legitur et tenetur, quod ad duos articulos spectat hospitalitatis instituendae, ab omni civilitate, ne dicam humanitate, alienum est. Si tamen verum est, hoc in tantae perfectionis consuetudinibus inveniri, ut nec carnes apponantur hospitibus, nec propter eos aliquid ematur, cum et ipsa jejunia propter hospitem perfectio solvat, et in multis de rigore suo plurimum indulgeat cha
Abbreviated transcription (Latin):
appoluus qui ibi ab iudigenis
colebacun diuertisset Et a sa¬
cerdoce loa licet prosauo officio¬
sissune esset exceptus hospicio
menor offien et hospien appolli¬
nem quem suspenderat re re¬
sporisis et iudificatiomibus
anunarum sccerdotis precib
relaxabat. ¶iquidem apud
eusebium tesarieñ in eccłiasti¬
ca historia potuerunt hec ple¬
nius inueniri eoqz referente
constat ꝙ sacerdos querulus
beatum gregorium uis prose¬
citus. Et cigens aduerius eum
ingrati et exprobrans huma¬
uitati sue iniquo pondere ee
repeusum haui a sancto uiro
aid appolliuem suum eplaui
Reportanit gregorius appoliui
periuicto te. redire ad lorum tun
et agere que cousuemsti. ¶Eñ
ergo ydolo sacerdos epͭ  reddidis¬
set solutus deuion resporifz mo¬
re solito ludifficcire cepit. unde
sacerdos adiuiratus Illuis mai¬
iestatem cuius serui humiles
possunt su etiau diis gencium
imperare et uer bosuppendere
et torquere contempto appolune
suo sequenisqz gregorium adhe¬

Expanded text:
Apollinis, qui ibi ab indigenis Apollinis, qui ibi ab indigenis colebatur divertisset, et a sacerdote loci, licet profano officiosissime exceptus esset hospitio, memor officii et hospitii, Apollinem quem suspenderat a responsis, et ludificationibus animarum, sacerdotis precibus relaxavit. Siquidem apud Eusebium Caesariensem in ecclesiastica historia poterunt haec plenius inveniri. Eoque referente constat, quod sacerdos querulus beatum Gregorium prosecutus, et agens adversus eum ingratitudinis, et exprobrans humanitati suae iniquo pondere esse repensum, hanc a sancto viro ad Apollinem suum epistolam reportavit.--Gregorius Apollini: « Permitto te redire ad locum tuum, et agere quae consuevisti. » Cum ergo idolo sacerdos epistolam reddidisset, solutus daemon responsis more solito ludificare coepit. Unde sacerdos admiratus illius majestatem, cujus servi humiles possunt sic etiam diis gentium imperare, et verbo suspendere et torquere, contempto Apolline suo, sequensque Gregorium adhae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis patrocunam deuegabat aue¬
tore si quidem aceroue ob equi¬
tatem hospitibus exhibendam
hostis dicebatur autiquitus quẽ
modo diciuius peregrinm au
quisquis fuerit in humanus de
Iure cuti quo iuiquus est decla¬
raut hoc legum tabule et titulus
uiris qui est statutus dies cum
hoste. ¶ Qui uero humanitatẽ
exhibet hospiti et caritatem un¬
plet nichil corum subtrahit qͥ
racio prouuctit expour esfundit
quideui in hospites uiscera sua
sed iemor osficn sui disccetus
est ad turpia non impellit uec
urget quempiam in id in quod
se uouer urgeri. ¶Est itaqz
in hospitem peregrinum omiuis
humanitas et sobria liberali¬
tas exercenda. Et indigne¬
gram hospiti plemorem refer¬
re debet tenaci beueficiorum
memoria peregrinus hanc quoq
graui uec aduer se religionis
nec precedentis iuumacie titu¬
lus ꝑnint ¶ Nam et beatus
gregorius neccessarieusi
Episcopus cum urgente teni¬
poris et procelle augustia in
alpibus inter ceptus in sanũ

Expanded text:
tatis patrocinium denegabat. Auctatis patrocinium denegabat. Auctore siquidem Cicerone, ob aequitatem hospitibus exhibendam, hostis dicebatur antiquitus, quem modo dicimus peregrinum. Cui quisquis fuerit inhumanus, de jure antiquo iniquus est. Declarant hoc legum tabulae, et titulus juris, qui est statutus dies cum hoste. Qui vero humanitatem exhibet hospiti, et charitatem implet, nihil eorum subtrahit, quae ratio permittit exponi. Effundit quidem in hospites viscera sua, sed memor officii, si discretus est, ad turpia non impellit, nec urget quempiam in id, in quod se nollet urgeri. Est itaque in hospitem peregrinum omnis humanitas, et sobria liberalitas exercenda, et indigenae hospiti gratiam pleniorem referre debet, tenaci beneficiorum memoria peregrinus. Hanc quoque gratiam nec adversae religionis, nec praecedentis inimicitiae titulus perimit. Nam et beatus Gregorius Neocaesariensis episcopus, cum urgente temporis et procellae angustia, in Alpibus interceptus, in fanum
Abbreviated transcription (Latin):
principis dum expleret officiũ
cariaus Illi plane consuuilis
qui iu se et iobole ꝙͣ in hospitibus
recipere maluit a conciibus
luxuciosis iusignem ĩniuriam¬
¶ Discipuli quoqz persuasiomi¬
bus usi sui ut donuium ro¬
lentem ire longus hospicio detine¬
rent et nobis iyspitalitatis sorꝰ
prescribens exempło coegerunt eu
uisiqz sunt ei locumi cessisse pͥmũ
quem postinodum agnouerunt
donnuum in fractione panis.
¶Alias namiqz delicias nͥ quas
sorte necessitas exigebat ei non
leguius fusse appositas ¶ Bri¬
taniua quoqz ura producit alba¬
num ab officio hospitalitatis iu¬
signem qui se ipsum maliit tỹ¬
rampnorum expouere telis que
hospitem quem susceperat xpia¬
num quid de sidelibus loquor crne
etiam iufideles consueueruit etia
aduersus hostes et proprio peri¬
culo patrocinari quos infra qua¬
triduuui hospicio suscepissent¬
¶ Cruuis enun contrahebat
notam quisquis aute quintum
diem hosti .i. peregrino humaui¬

Expanded text:
principis, dum expleret officium principis, dum expleret officium charitatis; illi plane consimilis, qui in se, et sobole, quam in hospitibus recipere maluit a concivibus luxuriosis insignem injuriam. Discipuli quoque persuasionibus usi sunt, ut Dominum, volentem ire longius, hospitio detinerent, et nobis hospitalitatis formam praescribentes exemplo, coegerunt eum, visique sunt ei locum cessisse primum, quem postmodum agnoverunt Dominum in fractione panis. Alias namque delicias, nisi quas forte necessitas exigebat, ei non legimus fuisse appositas. Britannia quoque nostra produxit Albanum, ab officio hospitalitatis insignem, qui se ipsum maluit tyrannorum exponere telis quam hospitem quem susceperat Christianum. Quid de fidelibus loquor? cum et infideles consueverint, etiam adversus hostes, et proprio periculo patrocinari, quos infra quatriduum hospitio suscepissent. Criminis enim contrahebat notam, quisquis ante quintum diem hosti, id est peregrino, humani
Abbreviated transcription (Latin):
ueqz diem festum agi posse
putabat iusi aliquem ad dome¬
sticum cetum caritas adiecis¬
set. ¶ Ned in omnibus his
eadem est ordinate dispensaco
caritatis quos eium per uiam
descendentes aspexit abrahant
Iulis pociorem praut auctori ͭ ͤ
tes scribuntur quos ad uisita¬
cionem et prebendam materia
prouierendi ad conspectum fi¬
delis patrisfanulias gracia de¬
stunauit sic et iste primo tri
ipsa illos ceteris prefert non
quos sanguis aut lenocuma mũ¬
di exinaniti conendant sed
quos diuuius turior Illustrat¬
¶ Non utiqz uent̾loquos aut
uauiloquos uir sanctus astiuit
sed eos qui dei queui colebat y¬
maginem preserebant ¶ed
nuniquid diei festiuitas fratru
cetus aut opulencia edulioriu
agerendis pro uiore sarctum
hominem retardauit utiqz in
ipsa leticia conumuantium in¬
crepatus a sratribus hebreun
quem ab impiis percussum au¬
dierat post solis occubitum quia
aute nou licuit profectus est se¬
pelire nec ueritus est offensam

Expanded text:
neque enim diem festum agi posse neque enim diem festum agi posse putabat, nisi aliquem ad domesticum coetum charitas adjecisset. Sed in omnibus his est eadem ordinatae dispensatio charitatis. Quos enim per viam descendentes aspexit Abraham, illis potiorem praestant auctoritatem, tes scribuntur, quos ad visitationem, et praebendam materiam promerendi, ad conspectum fidelis patrisfamilias gratia destinavit. Sic et iste primo tribipsa illos caeteris praefert, non quos sanguis, aut lenocinia mundi exinaniti commendant, sed quos divinus timor illustrat. Non utique ventriloquos et vaniloquos vir sanctus ascivit, sed eos qui Dei, quem colebat, imaginem praeferebant. Sed nunquid diei festivitas, fratrum coetus, aut opulentia eduliorum, a gerendis pro more sanctum hominem retardavit? Utique in ipsa laetitia convivantium increpatus a fratribus, Hebraeum, quem ab impiis perculsum audierat, post solis occubitum, quia ante non licuit, profectus est sepelire. Nec veritus est offensam
Abbreviated transcription (Latin):
qui lib̾alitati satiffieri posse
non crediderit uͥ gulam et
tocius luxurie uicia ꝓcuraret.:
¶Dides ne quia multiplici
uia pot auaricie suspicio fru¬
galiter decliuari:. ¶ Dospitali¬
tatis bonum commendat apłus
per quod deo cid eo officiosi hospi¬
tes placuerunt ut etiam ai¬
gelos hospicio recipere mereren¬
tur Abraham descendentibus in
uia uiris occurrit Et exercende
liberalitatis optans graciam
augelos in hospicium hunulita¬
te uictos et precibus introducit
Eis tamen incentina gule ne¬
quaꝙͣ appouit nec uitulum que
de armento tallit impeudii
rerum et cocorum arte fecit ce
troianum. ¶Lom quoqz luxu¬
rie puitores augelos deuocõe
urgente in domum sucun egit
et licet eis ad gulam alicun¬
ue luxuriam nou seruiret iul
tamen de fuit caritati adeo
quidem ut sodountarum furori
uirgies filias ꝙͣ hospites mal¬
let exponere. ¶Cum in douio
thobie dies festus ageretur.
uade inquit et cidduc aliquos
de tribu nr̃a tunentes deuni

Expanded text:
qui liberalitati satisfieri non qui liberalitati satisfieri non posse credidit, nisi gulam, et totius luxuriae vitia procuraret? Videsne quia multiplici potest via avaritiae suspicio frugaliter declinari? Hospitalitatis bonum commendat Apostolus, per quod Deo adeo officiosi hospites placuerunt, ut etiam angelos hospitio recipere mererentur. Abraham descendentibus in via viris occurrit, exercendae liberalitatis optans gratiam, angelos in hospitium, humilitate victos et precibus, introducit. Eis tamen incentiva gulae nequaquam apponit, nec vitulum quem de armento tollit, impendiis rerum, et coquorum arte fecit esse Trojanum. Loth quoque luxuriae punitores angelos, devotione urgente, in domum suam egit, et licet eis ad gulam, aliamve luxuriam non serviret, nihil tamen defuit charitati: adeo quidem, ut et Sodomitarum furori virgines filias, quam hospites mallet exponere. Cum in domo Tobiae dies festus ageretur: Vade, inquit, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum ;
Abbreviated transcription (Latin):
xit ymaginibus et uestibu
fulgebam deauratis circun¬
datus uarietate. non dixit
ad me confluebant undiqz
ces histriones uaui et para¬
siti edaces meretrices dolo¬
se Ruinigeruli falsiloqui
et relatores aut concento¬
resz iuanum fabularum
¶Nou dicit leoues ur¬
sos alebam et sumas et
huiusinodi monstra aut
probra nature Quid ergo:
Noune hec sunt quibus
nostre etatis liberalitas
Illustratur: Num quid
sine his largitas ee põtͬ
Humerus inquit meus
a iunctura sua cadat et
brachium meum cum os¬
sibus conteratur. Si ne¬
gaui quod uolebant pan¬
peribus. si occulos uidul
expectare feci. Si comedi
bucellaui meam solus
et nou comedit pupillus
ex ea. Si foris mansit
peregriuis et ostium me¬
um nou patuit uiatori
Si despexi pretereuntem
eo ꝙ non habuerit iudumen¬
tum et absqz operimento pau¬
perem. Si nou benedixerunt
michi latera eis et de
uelleribus ouium mearran
calefactus est. utrum tibi¬
pidetur liberalior hic. an cuitoniꝰ

Expanded text:
xit imaginibus, et vestibus xit imaginibus, et vestibus fulgebam deauratis, circumdatus varietate. Non dixit: Ad me confluebant undiqueces, histriones vani, et parasiti edaces, meretrices dolosae, rumigeruli, falsiloqui, et relatores, aut concentores inanium fabularum. Non dicit: Leones, ursos alebam et simias, et hujusmodi monstra, aut probra naturae. Quid ergo? Nonne haec sunt, quibus nostrae aetatis liberalitas illustratur? Nunquid fere sine his largitas esse potest? Humerus, inquit, meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum ossibus conteratur, si negavi, quod volebant, pauperibus. Si oculos viduae exspectare feci, si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea. Si foris mansit peregrinus, et ostium meum non patuit viatori. Si despexi praeteo quod non habuerit uestimentum, et absque operimento pauperem. si non benedixerunt mihi latera eius, et de uelleribus ouium mearum calefactus est. sitonius,
Abbreviated transcription (Latin):
ingencia uiͨtis uis te nunificũ
gargiliane uocẽ sordidi nichil ẽ
uil e̾ te spuriꝰ uno qͥ potes insi¬
dias doua uocare tuas GSic
auidis fallax indulget piscibz
hanius callida sic stultas decipit
esca feras quidsit largiri quid
sit doucire docebo si nescis dona
gargiliane iͥ. uis hoĩez uidere
libalẽ. bis ua̾ui et fructuosam
largitate audire. deflecte occlos
ad eum qui uermibus statens
zacet insterquiluno et testa slu¬
entem de corpore saniem radit¬
¶ Audi quid loquatur uir iustus¬
et turens deuin et recedens a
ialo, non utiqz dicit cythara
et lira psalterium et sambuca
et ouie genus musicorum
in conuiiiis meis. nou dicit
epulabar cotidie splendide
gustus per omiia elementa
querens sollicitudiue miulta
contrahens. unde conficeren¬
tur stercora aut uenter di¬
stentus facile in libidines de¬
spumaret. ¶ Non dicit in¬
ducbar pur pura et bisso oꝑe¬
ue pluinario affectaus ꝙ in
lotis acus complexum pectine
seruui falsis mans uite obdu¬

Expanded text:
ingentia mittis, Vis te munificum, Gargiliane, vocem. Sordidius nihil est, nihil est te spurcius uno, Qui potes insidias dona vocare tuas. Sic avidis fallax indulget piscibus hamus, Callida sic stultas decipit esca feras. Quid sit largiri, quid sit donare docebo, Si nescis, dona, Gargiliane, mihi. Vis hominem videre liberalem? Vis veram et fructuosam largitatem audire? Deflecte oculos ad eum qui vermibus scatens, jacet in sterquilinio, et testa fluentem de corpore saniem radit. Audi quid loquatur vir justus, timens Deum, et recedens a malo: non utique dicit: Cithara, et lyra, et psalterium, et sambuca, et omne genus musicorum in conviviis meis. Non dicit; Epulabar quotidie splendide, gustus per omnia clementa quaerens, sollicitudine multa contrahens, unde conficerentur stercora, aut venter distentus facile in libidinem dispumaret. Non dicit: Induebar purpura et bysso, opereve plumario, affectans quod in locis acus complexum pectine serum, falsis inanis vitae obdu
Abbreviated transcription (Latin):
totum rei publice corpus robor
sui integritate uigebit. tunc
optune composiciouis spe ue
iiustabitur. et elegantis pul¬
critudiis decorem induet. si
singula queqz locum teneant
sortita decenter. si fuerit officio¬
rum nou confusio sed distribucõ
hoc Ita si optimam uiuendi du¬
ceu uaturam sequiniur. sed
nunc quod medicoru est. ꝓ¬
mictunt fabri. medici fabrilia
tractant. et officium presiden¬
di a ueuatoribus et humiliori¬
bus officiis aut etiam male¬
ficus nutuatur. et priuatorũ
temeritas. aut discipline igno¬
rancia se audet publicitatis os¬
siciis inmiscere.
alie et si tacitur mores perscre¬
punt nuge. Tritum si quidem

Expanded text:
totum reipublicae corpus roboris totum reipublicae corpus roboris sui integritate vigebit, tunc optimae compositionis specie venustabitur, et elegantis pulchritudinis decorem induet, si Singula quaeque locum teneant sortita decenter si fuerit officiorum non confusio, sed distributio. Hoc ita si optimam vivendi ducem naturam sequimur. Sed nunc quod medicorum est Promittunt fabri, medici fabrilia tractant, et officium praesidendi a venatoribus et humilioribus officiis aut etiam maleficiis mutuatur; et privatorum temeritas aut disciplinae ignorantia, se audet publicis officiis immiscere.aliae, etsi taciturniores, perstrepunt nugae. Tritum siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
qui gerunt amplissimos magi¬
aliis futurum erat leuioris cul¬
pe. hoc in istis sepe sit cruminis
Et quid semper maiora sunt
que celebratos contractus rescui¬
dunt. ꝙͣ que impediunt contra¬
hendos. ¶ Porro de uirtute et
ueritate canonum uenatica
clienculis suis non modo claudit
asceusum. sed sumini etiani sa¬
cerdotumt gradum adiunt iami
adeptum. preclare illud ut mul¬
ta fertur dixisse themistide.
Axigrãtus aludis et quibuscũq
leuioribus ee arcendos. ne res¬
publica ludere uideatur deffertũ¬
qz sui. relicta grauitate ꝓnci¬
et. si tamen maioribus quod
quideui rarum est eos ex occupe¬
rari contigerit manus adole¬
scencie ex dispensacõe ctatis per¬
mctuntur aliquid subtrahere
grauitati. et inse cleuiencore.
ce. ꝙͣ quod maturitatis processu
rei publice utilitate compen¬
seut. hec ille. et ut audiretur
a ur̃is. ut saltem in prouectiori
ctate nugis suis rei publice se¬
ria ante ferrent. Tunc et enm

Expanded text:
qui gerunt amplissimos magiqui gerunt amplissimos magialiis futurum erat levioris culpae, hoc in istis saepe fit criminis. Et quidem semper majora sunt quae celebratos contractus rescindunt, quam quae impediunt contrahendos. Porro de virtute, et veritate canonum, venatica clientulis suis non modo claudit ascensum; sed summi sacerdotii gradum adimit jam adeptum. Praeclare illud ut multa fertur dixisse Themistocles: « Magistratus a ludis et quibuscunque levioribus esse arcendos, ne respublica ludere videatur, defectumque sui, relicta gravitate, pronuntiet. » Si tamen majoribus, quod quidem rarum est, eos exoccupari contigerit, in annis adolescentiae, ex dispensatione aetatis permittuntur aliquid subtrahere gravitati, et in se clementiores esse, quod maturitatis processu, reipublicae utilitati compensent Haec ille: « Et utinam audiretur a nostris, ut saltem in provectiori aetate, nugis suis reipublicae seria anteferrent! » Tunc etenim
Abbreviated transcription (Latin):
curialibus migis inigari ꝓposi¬
tum est. ¶ Loci quoq raco haben¬
da est .s. ut in suo uel conm
uel publico licita exerceatur ue¬
naco. dum tamen consortibz
non frrogetur iniuria. et locus
ielebritate sui aut reuerentia ab
hiis inquietaconibus nou exmice¬
tur. Qui eium in alieua temera¬
ria usurpacẽe ixruit. laquens iu¬
ris tenetur cid penam. Is uero mo¬
dus lcuidabilis est cum modera¬
coe adhibita prudenter et si fieri
pi utiliter exercetur ui mandaio
iounti adquiesias ne quid innus.
uam et insam sapiens seret no¬
men. equs iqui ultra ꝙͣ sati
est uirtutem si petit ĩpam. nichil
autem tur piusz est. ꝙͣ in risum
ꝯtuentium os laxare ora. duui
non disceudi ꝓpoito uehemenane
insistis arti ꝙͣ nescias. ut si lui¬
guam quaui nou noris. facetꝰ
aitemptes. sunt uero persone q̃
nou modo abhoc sed ab aliis
quibusdam ut pote lemioribus
et uoluptuosis studiis in perpe¬
tuum submouentur. ut in sa¬
cris ordinibus coustituti. ei

Expanded text:
curialium nugis nugari proposicurialium nugis nugari propositum est. Loci quoque ratio habenda est, scilicet ut in suo, vel communi, vel publico, licita exerceatur venatio, dum tamen consortibus non irrogetur, injuria, et locus celebritate sui aut reverentia ab his inquietationibus non eximatur. Qui enim in aliena temeraria usurpatione irruit, laqueis juris tenetur ad poenam. Is vero modus laudabilis est, cum moderatione adhibita prudenter, et si fieri potest, utiliter exercetur, ut mandato comici acquiescas: « Ne quid nimis. » Nam et Insani sapiens nomen feret, aequus iniqui, Ultra quam satis est virtutem si petet ipsam Nihil autem turpius est quam in risum contuentium ora laxare, dum non discendi proposito, vehementius insistis arti, quam nescias, ut si linguam quam non noveris, facetus attentes. Sunt vero personae, quae non modo ab hoc, sed ab aliis quibusdam, utpote levioribus et voluptuosis studiis, in perpetuum submoventur, ut qui in sacris ordinibus constituti, et
Abbreviated transcription (Latin):
uibus diguitate persone iuste
reprcheusionis non pacuuitur
aculeos. opus et enim non ex se
sed excausa fit cruneu. nec
aliqua uirtutis ostentacione
clarescu cui uoluptas originem
prebet nouerca si quidem uir¬
tutis est. non illam dico quam
parit. pax. paciencia. benigui¬
tas longaniuntas. gaudium
in spiritu sancto. sed que amica
epulis potacionibus comnuiis.
modulacionibus et ludis cultid
oposins exquisiti. stupris et ua¬
riiz inuuindiciis ammos euam
grauiores effeminat et quod na¬
ture ludibrio molliores et corrup¬
ciores facu el uiros ꝙ̃ semmas
tempus quoqz uenandi culpami ex¬
tenuat. actum ue commendat.
si autem hic tempus ut in locis
ꝙ pluribus mnueuitur ex eo oppor¬
tunitas gerendorum. sit ergo. in¬
tempestia uenacõ uł ex religionis
cultu. uel ex natura rexum. uel
ex debito officii. quod ut p̾t̾uncti
uel aliis occupacionibus postpoui
non debet. sed de hiisz hactens
quia non uenaticam tradẽ. sed de

Expanded text:
nibus dignitate personae, justae nibus dignitate personae, justae reprehensionis non patiuntur aculeos. Opus enim non ex se, sed ex causa fit crimen. Nec aliqua virtutis ostentatione clarescit, cui voluptas originem praebet: noverca siquidem virtutis est. Non illam dico quam parit pax, patientia, benignitas, longanimitas, gaudium in Spiritu sancto; sed quae amica epulis, potationibus, conviviis, modulationibus et ludis, cultibus operosius exquisitis, stupris et variis immunditiis, animos etiam graviores effeminat, et quodam naturae ludibrio molliores et corruptiores facit esse viros quam feminas. Tempus quoque venandi culpam extenuat, actumve commendat. Sit autem hic tempus ut in locis quam pluribus invenitur, ex eo opportunitas gerendorum. Fit ergo intempestiva venatio, vel ex religionis cultu, vel ex natura rerum, vel ex debito officii, quod vel praetermitti, vel aliis occupationibus postponi non debet. Sed de his hactenus quia non venaticam tradere, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
tate subsistat aut uigeat utili ͭ ͤ
aut honestate splendescat cum
ex efectu mentis tota ualeat
substancia operis colorari as
fectus et enim tuus ut ait sa¬
piens. operi tno nomini impo¬
int ¶ Inculpabiliter ex sancti
patris mandato uenatum pro¬
fectus est esau. ut patris saciaret
esuriem. et ꝓmissam benedic¬
cionem impensi merito obseqͥi
obtineret. si enim sine culpa ex¬
ceri nou posset nequaꝙͣ tantus
patriarcha ad opus illius mi¬
sisset silium. quem gracia be¬
nedictionis in caput gentium
constituere disponebat. sed forte
mora traxit ad se periculum. qr
diicius licito in opere tamen
licito ex praua consuetudine
et immoderato amore mora¬
batur. ¶ Hulla uersatur in
culpa. qui urgente stimulo nec¬
cessitatis non reprobati studii
exercicio uita cogitur exhibere.
Qui ocu inherciant itant. qui
gerendis negociis disponunt
membra dum laboribus assue¬
scunt. qui uicio sam corporis
sugiint moleui seruata in om¬

Expanded text:
tate subsistat, aut vigeat utilitate, tate subsistat, aut vigeat utilitate, aut honestate splendescat, cum ex affectu mentis, tota valeat substantia operis colorari. « Affectus etenim tuus, ut ait sapiens, operi tuo nomen imponit. » Inculpabiliter ex sancti patris mandato venatum profectus est Esau, ut et patris satiaret esuriem, et promissam benedictionem impensi merito obsequii obtineret. Si enim sine culpa exerceri non posset, nequaquam tantus patriarcha ad opus illius misisset filium, quem benedictionis gratia in caput gentium constituere disponebat. Sed forte mora traxit ad se periculum, quia diutius licito, in opere tamen licito, ex prava consuetudine et immoderato amore morabatur. Nulla tamen versatur in culpa qui, urgente stimulo necessitatis, non reprobati studii exercitio vitam cogitur exhibere. Qui otii inertiam vitant, qui gerendis negotiis disponunt membra dum laboribus assuescunt, qui vitiosam corporis fugiunt molem, servata in om
Abbreviated transcription (Latin):
neglecta turpissim ẽ quẽq stu¬
diosiꝰ ĩ aliena u̾sari. qͥdei cũ
pͥuato et rusticauo fortasse studio.
qui publice auctoritatis iusignibz
sulget ducem sequatur populus
doctior seminet disciplinam. in¬
dex coherceai delinquentes stu¬
diosos remuneret indulgencia
potestatis prinati ininoribus
occupentur. honestioribus inge¬
nui uilioribus seruilis condico
mancipetur. nam quod turbe
bonis seioticioqz decebit crispinũ.
ic utiqz cum multa suit euis¬
dem corporis membra. non
omnia eideui accin serinunt.
sed tua sunt officia singuloꝵ.
Qui ergo uenatori tuum nõ
cedis. cur illius usurpas offi¬
cim. nonne reputabis indiq¬
num si ad regnum uel ponti¬
ficiun uenator aspiret. Equĩo
indignus est si ab alterutro
fastigio ad uenatoris carnifi¬
cium uel sordes prolabaris. In¬
natus et enim amor boni sem¬
per querit ascensum eꝯͣ fomes
uici sponte sua uergit ad ca¬
sum. ¶ Cansa quoqz actum
poterit decorare si aut neccessi¬

Expanded text:
neglecta turpissimum est, quemque stuneglecta turpissimum est, quemque studiosius in aliena versari. Quid ei cum privato et rusticano fortasse studio, qui publicae auctoritatis insignibus fulget? Ducem sequatur populus, doctor seminet disciplinam, judex coerceat delinquentes, studiosos remuneret indulgentia potestatis, privati minoribus occupentur; honestioribus ingenui, vilioribus servilis conditio mancipetur; Nam quod turpe bonis Seio Titioque, decebit Crispinum. Sic utique cum multa sint ejusdem corporis membra, non omnia eidem actui serviunt, sed sua sunt officia singulorum. Qui ergo tuum venatori non cedis, cur illius usurpas officium? Nonne reputabis indignum, si ad regnum vel ad pontificium venator aspiret? Equidem indignius est, si ab alterutro fastigio ad venatoris carnificium vel sordes prolabaris. Innatus etenim amor boni semper quaerit ascensum; econtra fomes vitii sponte sua vergit ad casum. Causa quoque actum poterit decorare, si aut necessi
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum facu. ¶ Derinu ue
uenaticam et alias curialium
uugas non tamen iudicio ꝙͣ
odio stilus persequi uideatur
eam in drũtib comnunerãdã
facile libentesqz consencio. uͥ
quia immoderato uoluptatis
incur su uirilem amium cõ¬
cutit et sundamentum sub¬
uer tit racionis. nou tamen
ab hoc erit usquequaq culpa¬
bilis. cum et uinum ꝙ in ebri¬
at subuersionis culpam re¬
torqueat in bibentem. et se¬
nex sepe non tam etatis ꝙͣ
suo uicio sensum proserat pue¬
rilem. ¶Pt ig̾ uenatica et
utilis et honesta. s ex loco ipre
m ͦ per sõa. et causa. persona
namq uenustat studium. du
suo ĩsistit officio. et nõ p̾ripu
alienum. nec est quod quẽꝙͣ
magis doceat. ꝙͣ quod officio
cuiusqz magis ac commodũ ẽ
p̾clare si quidem ai ethicus.
singlarum ꝑsonar decora de¬
scribens. Id ununquemq
docet maxime quod est cuiꝰq
maxis. quid gͦ mnͥ et t̾ cũ uena¬
toris ꝓfessione. sua namq

Expanded text:
sumptum facit. Verum ne sumptum facit. Verum ne venaticam et alias curialium nugas, non tam judicio quam odio stylus persequi videatur, eam indifferentibus connumerandam facile libensque consentio, nisi quia immoderato voluptatis incursu, virilem animum concutit, et fundamentum subvertit rationis. Non tamen ob hoc erit usquequaque culpabilis, cum et vinum, quod inebriat, subversionis culpam retorqueat in bibentem, et senex saepe non tam aetatis, quam suo vitio, sensum proferat puerilem. Potest igitur venatica esse utilis et honesta; sed ex loco, tempore, modo, persona et causa. Persona namque venustat studium, dum suo insistit officio et non praeripit alienum. Nec est quod quemquam magis deceat, quam quod officio cujusque magis accommodum est. Praeclare siquidem ait ethicus, singularum personarum decora describens: « Id unumquemque decet maxime, quod est cujusque maxime. » Quid ergo mihi et tibi cum venatoris professione? Sua namque
Abbreviated transcription (Latin):
colonis cum pascua armentarii
et gregaru aluearia a flora¬
libus excludiuitur. Ip̃ĩs quoq
apibus uix naturali libertare
uti ꝑmissum est. deus bone ꝙ
oestrum et ceteras pestes que
non feras sed delicias potentũ
exagitant toto potentatu suo
non possunt abigere. cum et
culex in ultionem homnus ar¬
matu. acrimonie sue aculeos
in feras recte exerceat. sic si hic
fueris et annos cogeris sata re¬
dimere nel cumictere elige utrũ
mains de equissimo iure queri¬
tum rerum uel salutis utrobi¬
qz dispendium imminet si ue¬
natorum quispiam ꝑtranseat
fines tuos. ei que donu habes¬
habes incuctanter et reuerẽter
expone. quodqz doni non est.i
habet uicius in usus illuis
enie. ne ex exduti licencia tua
auserat uel nunito. Et de irreue¬
renua et contemptu cogari
in centuria auit foro presidi.
uel preconsulis. aut fortasse
in corisilio lese maiestatis redẽ
racoem protenditur. et enini
patrimonium sisti. dum de cilie¬
no quacumq racoe familiai

Expanded text:
colonis, compascua armentariis colonis, compascua armentariis et gregariis, alvearia a floralibus excluduntur, ipsis quoque apibus vix naturali libertate uti permissum est. Deus bone, quod oestrum, et caeteras pestes, quae non feras, sed delicias potentum exagitant, toto potentatu suo non possunt abigere, cum et culex in ultionem hominis armatus, acrimoniae suae aculeos in feras recte exorceat. Sic si hic fueris, in annos cogeris sata redimere vel amittere. Elige utrum mavis de aequissimo jure Quiritum, rerum vel salutis utrobique dispendium imminet. Si venatorum quispiam pertranseat fines tuos, ei, quae domi habes, incunctanter et reverenter expone, quodque domi non est, et habet vicinus, in usus illius eme, ne ex edicti licentia tua auferat vel invito, et de irreverentia et contemptu cogaris in centuria aut foro praesidis vel proconsulis, aut fortasse in concilio, laesae majestatis reddere rationem. Protenditur etenim patrimonium fisci, dum de alieno quacunque ratione familia
Abbreviated transcription (Latin):
sitis suppliciis subuigarent. nec
ueriti sunt hominen pro bestio¬
la perdere quem uingeuitu.¬
dei redeunt sanguinc suo. Quc
fere nature sunt. et de iure occu¬
pancium suint sibi audet hu¬
mana temeritas iuspiciente
domino uendicare et idem iuris
in omnibus ubicumq sunit sta¬
tuit. ac si claustri sui indagine
uniuer sa curxisset. Quodqz ma¬
gi mirere pedicas parare aui¬
bus. laqueos texere. allicere mo¬
dis. uel sistula aut quibuscumq
insidiisz supplantare ex edito
sepe sit crimuns. et ul ꝓscrip¬
cione bonorum multatur. uł
membrorum puuitur salutisqz
dispendio. uolucres celi et pisces
maris conues eẽ audiera
sz hec sisti sunt quas uenatica
erigit ubicumqz uolant. ma¬
num contine. Istarum abstine
ne et tu in peuani lese maiestat
uencintibus cedas in predam a
noualibus suis arcentur a g̾co¬
le. dum fere habent uagandi
liber tatem. Illis ut pascua aui¬
geantur. predia subtrahuntur
agricolis. sacionalia insitiua

Expanded text:
sitis suppliciis subjugarent. Nec sitis suppliciis subjugarent. Nec veriti sunt hominem pro bestiola perdere, quem Unigenitus redemit sanguine suo. Quae ferrae naturae sunt, et de jure occupantium fiunt, sibi audet humana temeritas, inspiciente Domino, vindicare, et idem juris in omnibus ubicunque sint statuit, ac si claustri sui indagine universa cinxisset. Quodque magis mirere, pedicas parare avibus, laqueos texere, allicere modis, vel fistula, ac quibuscunque insidiis supplantare, ex edicto saepe fit criminis, et vel proscriptione bonorum mulctatur, vel membrorum punitur salutisque dispendio. Volucres coeli et pisces maris communes esse audieras, sed haec fisci sunt, quas venatica exigit ubicunque volant. Manum contine, istarum abstine, ne et tu in poenam laesae majestatis, venantibus cadas in praedam. A novalibus suis arcentur agricolae, dum ferae habeant vagandi libertatem. Illis ut pascua augeantur, praedia subtrahuntur agricolis sationalia, insitiva
Abbreviated transcription (Latin):
ritate precellunt quos augu¬
stinos ieromimo laurecio
uicencio. quos demq toto
cetu patrum uexacionis huis
agitauit iusamia ur̃orum qͦq
temporum luctuosis iustrimiur
exemplis ab huioi inquie tudĩc
temperare cum ꝓceres no
inter uenandum ueris uarnsqz
miraculis indignaco diuuia
percusserit bestialemqz sepe in¬
ueniunt exitumt uite qui dum
licuit bestialiter uixerant ¶Le¬
gibus quoqz ipĩs manus dõ
nou pepercit. et in maliciam
eorum condignam et glorio¬
sam exercuit ulcionein nou
cquidem corum nomina ues
exempla ex mopia retcentur
iuisi ex ea sorte quam parit co¬
pia sed ne mentes lugencium
adhuc immuoderato dolore saucia¬
tas recencium refricacoe uulue¬
rum grauius ulceremus dome¬
stica namqz sunt exempla ꝙͣ
plurius. Iutantam uero qui¬
dam huius uanitatis instinctu
crupere uesamam ut hostes na¬
ture fierent. condicionis sue
unmuemores. diuim iudicii cõ¬
temptores dum in uindictam
ferarum ymaginem dei exqui¬

Expanded text:
ritate praecellunt, quos Auguritate praecellunt, quos Augustinos, Hieronymos, Laurentios, Vincentios, quos denique de toto coetu Patrum vexationis hujus agitavit insania? Nostrorum quoque temporum luctuosis instruimur exemplis, ab hujusmodi inquietudine temperare, cum proceres nostros inter venandum veris variisque miraculis, indignatio divina percusserit, bestialemque saepe invenerint exitum vitae, qui dum licuit bestialiter vixerant. Regibus quoque ipsis manus Domini non pepercit, et in malitiam eorum condignam et gloriosam exercuit ultionem. Non equidem eorum nomina, vel exempla ex inopia reticentur, nisi ex ea forte quam parit copia, sed ne mentes lugentium adhuc immoderato dolore sauciatas, recentium refricatione vulnerum, gravius ulceremus. Domestica namque sunt exempla quam plurimis. In tantam vero quidam hujus vanitatis instinctu erupere vesaniam, ut hostes naturae fierent conditionis suae immemores, divini judicii contemptores, dum in vindictam ferarum, imaginem Dei exqui