comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iscatoris et persecu
seculi. iste quo exp̾done con¬
fessor factus est xp̃i. gemine
piscatoren alterum crassa¬
torem. Illum uocat ex lito¬
re. at istum clamat ex aere.
Illun arcessit ex ponto. istũ
terret e celo. Cum igitur pe¬
trus linea claustra iactaret
infreto: xpistus ret ia misit
in uerbo. Cepit xpistus. ce¬
pit et petrus. xp̃us discipu¬
lum. petrus pisciculum. et
dum circundat petrus gen¬
tem squameai: ip̃e uenit
ĩ ret ia. Preteriens inquit
ih̾us indit duos fratres. sy¬
monem qui uocabat᷑ petius.
et andream fratrem eius.¬

Expanded text:
Piscatoris et persecutsaeculi, iste quo ex praedone confessor factus est Christi. catorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus linea castra laxaret in freto, Christus retia misit in verbo. Cepit Christus, cepit et Petrus; Christus discipulum, Petrus pisciculum: et dum circumdat gentem squameam, ipse incidit in retia. Praeteriens, inquit, Jesus vidit duos fratres, Simonem qui dicitur Petrus, et Andream fratrem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
portat saulus fuu̾e¬
un contra milites xpisti
gladium: fulmineum de ce¬
lo accepit telum. Dun cuis¬
satur percutitur. dum xpisti
sanctos insequitur. iuolẽti
radio celestis luminis exce-¬
catur. Et qui suffultorio
superbie aduersus deui eri¬
gebatur: diuine uocis terri¬
bilitate prosteruitur. Sau¬
le inquit. saule. quid me per¬
sequeris: Caput pro m̃bris
clamat. In quietatur corpꝰ¬

Expanded text:
portat Saulus funereportat Saulus funereum contra milites Christi gladium, fulmineum de coelo accipit telum; dum grassatur, percutitur; dum Christi sanctos persequitur, violento radio coelestis luminis caecatur: et qui sufflatorio superbiae adversus Deum erigebatur, divinae vocis terribilitate prosternitur: Saule, inquit, Saule, quid me persequeris ? Caput pro membris clamat. Inquietatur corp
Abbreviated transcription (Latin):
De pisce in quam ad piscem.
de rethi ad reche. de mari ad
fontem. de captore factus est¬
ip̃e captura. Reliquit enim
salum fluctuans. et cepit
ambulare post pisceui. Si¬
nilitudo artis inflamat
desiderium audientis. ut qͥ
ante captorium iaciebat in
salo: ip̃e nunc rethia spar¬
gat ĩ munco. Et tunc quidẽ
pisces obdirxit: nunc autẽ
homines sagenis sp̃ualibz
cum diceretur saulus: sid̾ea
doctrinam. Saule in quit.
saule quid me persequeris:
Ilat enim saulus furie eqͥs
ĩuectus. dirum toto pectore
uirus anhelabat. et sanctor
sanguinem sitiebat. Per to¬
tam uideam insane ferela¬
tur habeius. ut xp̃i membra
lauiaret in terris. Ffit ua¬
na religione crudelis. et q̃¬
stionarius ĩnocentũ. Per
campos sceleratissimi ag¬
geris euagatur. ut uidea
que ian primo seuiebat s
capite. crudelitatem ex̾ceret
in corpore. Acceperat enmi
saulus potestatem a princi¬
pibus sacerdotum. ut om̃s
fidei nr̃e uiros occideret. et
germinantem fidei campũ
manu nefaria detrũcaret.

Expanded text:
De pisce, inquam, ad piscem, de reti ad Ecclesiam, de mari ad fontem, de captore factus est captura. Reliquit enim salum fluctuans, et coepit ambulare post piscem. Similitudo artis inflammat desiderium audientis; ut qui ante captorium jaciebat in salo, verbi nunc retia spargat in mundo. Tunc enim pisces induxit; nunc autem homines sagenis spiritualidum diceretur Saulus, sidereadoctrinam. Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Ibat enim Saulus furiae equis invectus, dirum toto pectore virus efflabat, sanctorumque sanguinem sitiens, per totam Judaeam insaniae ferebatur habenis, ut Christi membra laniaret in terris. Fit vana religione crudelis et quaestionarius innocentium. Per campos sceleratissimi aggeris evagatur; ut Judaea quae jam primo saevierat in capite, crudelitatem exerceret in corpore. Acceperat enim Saulus potestatem a principibus sacerdotum, ut homines fidei nostrae occideret, et germinantem fidei campum manu nefaria detruncaret.
Abbreviated transcription (Latin):
mor. affectu uigẽs non
sexu: relicta perrexit do¬
mo. Discite uirgines nõ
circũcursitare per alienaᷤͤ¬
edes. nõ demorari ĩ plateis
nõ aliquos in publicomi¬
scere sermones. maria in
domo sera festina ĩ publico:
mãsit apud cognatã suã
trib mẽsibus. E terã que
mansit tribz mensibus
nõ quo domus cã delectaret
alicua: sed quia frequẽtus
bideri in publico diplicebat.
Didicistis uirgines ꝓudorẽ
marie discite humilitatẽ.
Uenit propinqua ad pro¬
ximã. iunior ad semorem.¬
nec solũ uenit: sed etiauz
prior salutauit. Docet crũ
ut quãto castior uirgotã¬
to humilior sit. Nouerit
ipnorẽ deferre semoribus:
fit magistra hũilitatis.
in qua est professio casti¬
tatis est et causa pietati ᷤ
etiã ⁊ norma doctrine. Et.

Expanded text:
mor, adfectu uigente, non mor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursaedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo seria, festina in publico, mansit apud cognatam 1289 suam tribus mensibus; etenim quae mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad senec solum venit, sed etiam prior salutavit; decet enim ut quanto castior virgo, tanto humilior sit. Noverit honorem deferre senioribus. Sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. Est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae.
Abbreviated transcription (Latin):
trauit in domũ zacharie
et salutauit helizabet. Et¬
orale est omnibus
ut qui fidem exigũt
fidem astruant. et ideo an¬
gelus cũ abscondita nũ¬
ciaret: ut fides astrueretͦ
exemplo senioris femine
steriliq conceptũ uirgini
marie nũciauit. ut possi¬
bile deo omne quod pla¬
cuerit ei assereret. Ubi
audunt hoc maria non
quasi incredula de oracu¬
lo: nec quasi incerta de
nũcio nec quasi dubitãᷤ
de exemplo: sed quasi le¬
ta pro uoto religiosa pro
officio. festina pro gau¬
dio. in montana perre¬
xit. quo enim iain deo
plena. nisi ad superiora
cũ festinatione cõscenderit.
Nescit tarda molimina:
spiritus sancti gr̃a. Discite
et uos sancte mulieres se¬
dulitatẽ ꝙͣ pregnãtib debe¬
atis exhibere cognatis.
Maria que ante sola in
ĩtims penetrãbz uersaba¬
tur: nõ a publico uirgini¬
tatis pudor nõ astudio a¬
speritas montiũ. non ab
officio prolixitas itincris
retardauit. in montana
uirgo cũ festinatione u̾go
oficii memor. ĩuirie ĩme¬

Expanded text:
trauit in domum Zacchariae et salutauit Elisabetorale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimina sancti spiritus gratia. discite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inme
Abbreviated transcription (Latin):
cordis oculi qui lippitudi¬
ne iniquitatis oppressi
magnum et uerum lu¬
men uidere non poterant.
ad lumen lucerne priuũ
quasi tenuen splendorẽ
uidere consuescerent. ut
paulatim nubilo remoto
et infidelitatis humore
digesto: adueniente xp̃o

Expanded text:
cordis oculi, qui, lippitudicordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente
Abbreviated transcription (Latin):
unt crescere dies. Magnũ
sacramentum fratres di¬
lectissimi. Ideo celebramꝰ
natalem sancti iohannis
sicut et xpisti: quia ip̃a na¬
tiitas plena est myst̾io
natiuitas xpisti plena est
mysterio altitudins nr̃e.
Eigo in homine minua¬
nur. ut in deo crescanus
In nobis humiliemur:
ut in illo exaltemur. Hu¬
nulietur humana presũ¬
ptio. ut crescat diuina mi¬
seratio. nani huius rei
sacramentum. etiam n
passionib amboꝵ imple¬
tum est. Ut minuatur.
homo:caput iohanius ab¬
scĩditur. Dt exaltetur deꝰ.¬
xistus in ligno suspendit᷑.
beatum iohannem
domuinus et saluator nr̃
lucernain esse dixerit. et
quare eum ante se mitti
bus intuabo. Premissꝰ
est enun iohannes uelut
uox ante uerbum. lucer¬
na ance solem. preco aute
iudicem. seruus ante do¬
nunum. amicus ante
sponsum. Et quia uiiu̾¬
sum mundum peccatoꝵ
tenebre et nox infidelica¬
tis oppresserant. et solem
iusticie aspicere non uale¬
bat: beatus iohannes qͣsi
lucerna premittitur. ut

Expanded text:
unt crescere dies. Magnum unt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charissimi. Ideo celebramus Natalem Joannis, sicut et Christi, quia et ipsa nativitas plena est mysterionativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur: ut exaltetur DeChristus in ligno suspenditur. beatum Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti e intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante doinum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes enm natus ẽ¬
mulieris: ꝓpistus autem
uirguus natus est. Ille
corruptibilib sinib effu¬
sus est: iste impollute uul¬
ue flore progenitus. Ideo
autem cum iohaunis na¬
tiuitate domini genera¬
tio deputatur: ne donunꝰ
Iohannes premissus est
ante dominum. Tanta ĩ
illo excellentia erat. tanta
gracia: ut ipse putatus¬
sit xpistus. Quid ergo di¬
omnes de plenitudine eiꝰ
accepinus. Quid est nos
patriarche. apostoli. quot¬
quot sancti et ante incar¬
nationem prenussi uł ab
incarnato missi. omnes
de plenitudine eius accepi¬
mus :os uasa sumus.
ille fons est. lectio tercia¬
lerggo intelleximus¬
mysterium fratres
mei iohannes homo est.
xpistus deus est. Humili¬
etur homo ut exaltetur
deus. secundum illud qd̃
de donuno ipse iohannes
dixit. Illum oportet cresc̾e.
nie autem nunui. Ut hu¬
milietur homo. eo die na¬
tus est iohannes: quo inci¬
puint decrescere dies. Ut
exaltetur deus: eo die na¬
tus est ꝓpistus. quo incipi¬

Expanded text:
Joannes enim natus Joannes enim natus mulieris, Christus autem virginis natus est; ille corruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus Joannes praemissus est ante Dominum. Tanta in illo excellentia erat, tanta grasit Christus. Quid ergo diomnes de plenitudine ejus accepimus . Quid est, Nos Patriarchae, Apostoli, quotquot sancti, et ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons est. 2. Ut Chriergo intelleximusmysterium, fratres mei, Joannes homo est, Christus Deus est: humilietur homo, et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipi
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis fr̃es
karissimi hdie
celebramus: quod nulli
uniquam sanctoꝵ legimꝰ
fuisse concessum. Solius
enim domini et beati io¬
hannis dies natiuitatis.
in uniuerso mundo cele¬
bratur et colitur. Illum
sterilis peperit. istum uir¬
go concepit. In elisabeth
sterilitas uincitur. in bea¬
ta maria conceptionis cõ¬
suetudo mutatur. Elisa¬
beth uirum cognoscendo
filium genuit. Maria
angelo credidit et conce¬
pit. Hominem concepit
elisabech. hominem mari¬
a. Sed elisabeth solum ho¬
minem. maria deun et
hominem. Quid sibi ergo
nult iohannes. Unde iu¬
terpositus. unde p̾missus:
Magnus igitur iohãnes.
cui magnitudiui etiam
saluator testimonium ꝑ¬
hibet dicens. Non surre¬
xit inter natos mulierum
maior iohanne baptista.
Precellit cunctis. emiuet
uniuersis. Antecedit ꝓ¬
phetas. supergreditur pa¬
triarchas. Et quisquis
de nuiliere natus est: in¬
ferior est iohanne. lcõ .iiͦ.¬
icit fortasse ali¬
quis. Si int̾ na¬
tos mulierum. nemo io¬
maior est saluatore. Absit.

Expanded text:
Joannis, fratres charissimi, hodie celebramus, quod nulli unquam sanctorum legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur. Illum enim sterilis peperit; istum virgo concepit. In Elisabeth sterilitas vincitur; in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur. Elisabeth virum cognoscendo filium genuit; Maria angelo credidit, et concepit. Hominem concepit Elisabeth, et hominem Maria; sed Elisabeth solum hominem, Maria Deum et hominem. Quid sibi vult ergo Joannes? Unde interpositus, unde praemissus? Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis; antecellit Prophetas, supergreditur Patriarchas; et quisquis de muliere natus est, inferior est Joanne. Dicit fortasse aliquis: Si inter natos mulierum Jomajor est Salvatore. Absit.
Abbreviated transcription (Latin):
ante eius merita lauda¬
rentur. quam naciuitas
formaretur: Hic igitur
zacharie iustissimo seni.
cum multa esset etate pro¬
uectus. et sterilitate senis¬
sime conuigis successio¬
nen uotiui gernnis des¬
perasset: omnipotentis dĩ
cura per angelum ꝓnutti¬
tur uasciturus. Et uene
senissinus parentibz no¬
uus filius datur. qui se

Expanded text:
ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hic ergo Zachariae justissimo 212 sacerdoti, cum multa esset aetate provectus, et sterilitate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
festiuis celebͣsse. Sed ut̾q rex.
in fausto auspicio festiiitate
uisa tanta multitudi¬
ritus. tam̃ de adiutorio des
confisus confortat socios: et
ut paulisꝑ it̾agerent ad mo-¬
net. Diu̾tentesq exaduerso:
tuerunt ut eade nocte usq
mane in eodẽ ꝑmanere potu¬
issent. predictus autem rex pi

Expanded text:
festivis celebrasse, sed uterque rex festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem visa tanta multitudiritus, tamen de adjutorio Dei confisus, confortat socios, et ut paulisper iter agerent, admonet. Divertentesque ex adverso, culum, ut eadem nocte usque mane in eodem permanere potuissent. VII. Praedictus autem rex Pi
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. phylippum
herodis maioris filium sub
filiã regis arethe. Postea uero
socerũ eius exortis quibdam
contra generũ simultatibus
tulisse filiam suã. et in dolore
mariti prioris. mimici eius nu¬
ptus copulasse. Quis sit autẽ
hic phylippus: euͣngłistalucas
plenius. docet dicens. Anno qͥn-¬
to deciino imperii tiberii cesa¬
ris ꝓcurante pontio pilato iu¬
deam. tetrharca autem gali-¬
lee herode. phylippo autẽ fr̃e eiꝰ
tetrharca iturie et traconiti¬
dis regionis. Ergo iob̾s baptis-¬
ta qui uenit ra sp̃u et nirtu-¬
te helyc. eadem auctoritate qͣ
ille achab corripuerat et ieza-¬
bel: arguit herodem et hero-¬
diadem qd̾ illicitas nuptias
fecerint et ñ licait fr̃e riuren¬
te germano illius uxorem
ducere. malens ꝑiclitari apud
regem. quãꝓp̾t adulationẽ
ẽẽ immemor preceptorũ dei.
set: herodes natalis sui cena
fecit principib et tribunis
et primis galilee.Soli morta¬
lium herodes et pharao legun¬
tur diẽ natalis sui gauduis

Expanded text:
historia Philippum Herodis majoris filium sub filiam Regis Aretae, postea vero socerum ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulisse filiam suam et in dolorem mariti prioris inimici ejus nuptiis copulasse. Quis sit autem hic Philippus evangelista Lucas plenius docet dicens, Anno decimo quinto imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Jueam, tetrarcha vero Galilaeae Herode, Philippo vero fratre ejus tetrarcha Ituraeae et Thraconitidis regionis . Ergo Joannes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. set, Herodes natalis suae coenam fecit principibus, et tribunis, et primis Galilaeae. Soli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
uł salem ad usum condi¬
endi saporis accepit: Sane
die resurrectionis uel na¬
tiuitatis dominice potio¬
nes singule sumebantir:
in quib tñ uini sapor. aqͥs
nimiis diluebatur. In refec
nem ordeaceũ sumpsit.
quẽ ip̃e excussit et molu¬
it. Et cũ hic cib grauior
ebdomada media. plerum¬
q die septimo ponebatur.
Indumentũ: cuculla et tu¬
nica indiscretis fuere tem¬

Expanded text:
vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut acnem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior en in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere tem
Abbreviated transcription (Latin):
Caput ab humeris ꝑcerii
litati pecullarit̾ seruiens:
re uir ianuarius nomne:
pecuniam ad prendem de-¬
set: sacculum perdidit.¬

Expanded text:
caput ab humeris per cercis confinium nulla sublue vir liquias continente. Iugiset, sacculum perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
na in britanniis rediui-
ad beatũ geriuanũ preces
om̃ium deferuntur: ut
causam d̃i quam prius
obtimuerat tutaretur. Ad¬

Expanded text:
os in Britanniis iterum ad sanctum Germanum preces omnium deferuntur ut causam dei quam prius obtinuerat tueretur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Etait ad eũ. In noĩe cruci¬
fixi domini mei ih̃u xp̃i
procuiꝰ nomine ducor ad
oecollationẽ exurge sanꝰ:
et benedic saluatorẽ tuũ.

Expanded text:
et ait illi: « In nomine crucifixi Domini mei Jesu Christi, pro cujus amore ducor ad decollationem, exsurge sanus et benedic Salvatorem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃t. Quid fecit: Utiq ob¬
tulit sacrificium nõ
ꝓ suis delictis. sed pro nr̃i.
et semel hoc fecit. Non ã¬
plius qm semel mortuus
moritur. mors. illi ultra ñ
dominabitur. Magnitudi¬
nem xp̃i sacrificii hic ostẽ¬
dit. qd̃ semel oblatũ tantũ
preualuit: quantũ om̃ia sa
eñi fuit. et semel oblatum¬
est: et sufficit in sempiter¬
nũ. adtollenla om̃ia poc¬
cata credentiũ. pontifices
autẽ iudeoꝵ peccatores erãt
et idcirco necesse habebant
ꝓ sius delictis hostias offer
re. sed illa sacrificia homi¬
ñe iustificare non poterãt.
qr inconueniens erat. nt
pro homine rationali. it¬
rationale animal offerit¬
tur. Querebatur pontitex
sine pecc̃o. et hostia ratio¬
nalis: nec inueniebatur.
peccato deus et hõ qui obtu¬
lit seip̃m rationabile sacͥ¬
ficium pro salute hominiᷤ
rationalis.

Expanded text:
tus quid fecit? utique obtulit sacrificium non pro suis delictis, sed pro nostris, et semel hoc fecit, non amplius, quia semel mortuus moritur, mors illi ultra non dominabitur. Magnitudinem Christi sacrificii hic ostendit, quod semel oblatum tantum praevaluit, quantum omnia sact: unum enim fuit et semel oblatum, et sufficit in sempiternum ad tollenda omnia peccata credentium. Pontifices autem Judaeorum peccatores erant, et ideo necesse habebant pro suis delictis hostias re, et ideo sacrificia illa hominem justificare non poterant, quia inconveniens erat, ut pro homine rationali irrationale animal offerretur. Quaerebatur pontifex sine peccato, et hostia rationabilis, nec inveniebatur; peccato Deus et homo, et obtulit seipsum rationabile sacrificium pro salute hominis rationalis.
Abbreviated transcription (Latin):
am. Dua die passi sunt: ut
ad xp̃m pariter ꝑuenirent.
Uno in loco: ne alteri roma
de esset. Sub uno persecutore:
ut equalis crudelitas utriu¬
q constringeret. lcõ .iiii.
locus pro gla. perse¬
cutor de cretus est ꝓ uirtute.
et ĩ quo tandem loco marty¬
rium pertulerunt In urbe
roma. que principatum et
caput obtiuet nationum.
Scilicet ut ubi caput super¬
sticionis erat: illic caput
quiesceret santtitatis. Et
ubi gentilium principes
habitabant: illic ecclesiaꝵ
principes morerent᷑. Cuius
autem meriti sint beatissi
mi petrus et paulus. hinc
possumus intelligere: qd̃
cum dominus orientis re-¬
gionen propria illustra¬
uerit passione occidentis
plagam ne quid minꝰ ess.
uice sui apłoꝵ sanguine
illuminare dignatus est.
Et licet illius passio nobis
sufficiat ad salutem: tam̃
etiam horum martyrium
nobis contulit ad exemplũ¬

Expanded text:
am. Una die passi sunt, ut am. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. At in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum; scilicet ut ibi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum principes morerentur. Cujus autem meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui apostolorum sanguine illuminare dignatus est, et lisufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
laus enun dicenda
est qua ad fidem pec¬
cacorum duna corda reseuiit᷑.¬
mentium secreta pandunt᷑.
et quicquid ĩtrinsecus clau¬
sum tenetur: ĩ palam ratio¬
nabili manifestatione pro¬
ducitur. Clauis ĩ quam est.
que et conscientiai ad con¬
fessionem pecrati aperit. et
gr̃am ad eternitatem miste¬
rii salucaris inducit. Ambo
igitur claues adomino per¬
ceperunt. sciencie iste. ille po¬
tentie. Diuicias ĩ mortalita¬
tis ille dispensat. scientie the¬
sauros iste largitur. Sunt
eium scientie thesauri. sicut
scriptum est. In quo sunt õs
thesauri sapientie et scientie
lus enuuent inter uni¬
uersos apłos. et peculiari qͣ¬
dam p̾rogatiua precellunt.
Uerum inter ip̃s quis cui p̃¬
ponatur: ĩcertum est. Puto
enim illos equales esse me¬
ritis: quia equa les sunt pas¬
sione. Et sinuli eos fidei de¬
uotione uixisse: quos siml
uidemus ad martyrii gl̾am
peruenisse. Nou enin sine
causa factum putemus. qd̃
una die. uno in loco. unius
tyranui tolerauere sentenci¬

Expanded text:
lavis enim dicenda est, qua ad fidem peccatorum dura corda reseranturmentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae lus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt; verum inter ipsos quis cui preponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. § 1. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem incitat. gladiũ
nolenti iudici porrigit.
et ut demoniis ceruices
nr̃as inlinemus hortat᷑.
tuum. uidemus
cruenta consilia. et scele¬
rata arte uerborũ uene¬
na tui pectoris intuemur.
Accingere nunc cuidelissi-¬
me. utere carnificis uoce.
philosophantib totus ẽ
mundus. Si supplicium:
euademus mundi carce¬
rem. Si ignes: maiora ho¬
rum incupiditatib uin¬
cimus. Becerne quicquid
libet. om̃is nobis uilis est
pena:ubi pura comes est

Expanded text:
judicem incitat, gladium judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere carnificis officiphilosophantibus totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comes est
Abbreviated transcription (Latin):
sulcius facies si sabati tue
consulas. et principum de¬
creta ñ contempnas. Sc̃s ti¬
burcuis dixit. Ego saluti
mee meliꝰ ñ consulo: quã
ut dees deas q contempnẽs.
unum dominũ nr̃m ih̾m¬
&R. Corquatus dixit. Non
solum ip̃e xp̃ianus crudeł
est. uerũ etiam multes per¬
suadet et decipit: ac docet
om̃s deos demones esse.
Ip̃e aut̃e cum socus suis cũ
quibz magicas laudes ex¬
ercet die noctuq incanta¬
tionib occupatur. sc̃s ti¬
burtius dixit. Falsus testis
uir malitie sue curis exe¬
stuans. ad nichil aliud xp̃i¬
anis est iunctus. nͥ ut cogi¬
taret. quo mͦ se nobis ut
xp̃ianum ostenderet. quo¬
modo aliis fidelissimũ men-¬
tiretur. Reprehendebã tam̃
in eo cyclopeam edacitatẽ.
emersum uino pudorem
et sepultam diuim nõis
scitatẽ. Ebrius patiebat᷑
sitim. et esuriem uomẽs.
nec ut xp̃iamis sed ut an-¬
tonianus quondã ille con-¬
uiua manducabat. bibe¬
uat. uomebat. et ñc xp̃ianos arguit xp̃i.¬
anos accusat. in nos mitem

Expanded text:
sultius facies, si saluti tuae consulas, et principum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, quam ut deos deasque contemnas, unum Dominum Jesum Chriar. Torquatus dixit: Non solum ipse Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos daemones esse; ipse autem cum sociis suis, cum quibus magicas artes exercet die noctuque incantationibus occupatur. S. Tiburtius dixit: Falsus testis vir, malitiae suae curis exaestuans ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut Christianus, sed ut Antonianus quoddam ille conviva manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, Christianos accusat, in nos mitem
Abbreviated transcription (Latin):
amica mea: co¬
lumba mea.
formosa mea.
et ueni. Dox sponsi: predi¬
publice operatioiis studia
nuica mea: per fidem et di¬
lectionem. columba mea ꝑ
ĩnocentiam et simplicitatẽ:
formosa mea per uirtutum
pulchritudinem. festina et
uen. Ac si dicat. Suige
de stratu tuo illo tibi dulcis.¬
simo: hoc est de quiete ĩ qua
michi soli placere in psal¬
mis et hymins et or̃onib
desideis: festina et ueni.
hoc est festina ad utilitate
proximor: ut illos quoq
per predicationis officiũ.
et bonoꝵ operum exẽpla.
tui mutatores facias. et
ad salutem perducas. Et
notandum quod superius
filias ierłm adiurabat:
ne excitarent neqz euigi¬
lare facerent dilecta̾: hic
uero ip̃e eam suscitat. et
borem hortatur. quia oĩa
tempus habent: et omui
rei est tempus sub celo. te¬
pus contemplationis. tẽ¬
pus etiam actionis. Alio
enu tempore deuent sc̃i p̃¬
dicatores diuine contem¬
platiom insistere: et men¬
tem suai celesti quiete
oblectare. alio nero tempre

Expanded text:
a, columba mea, formosa mea, et veni. » Vox sponsi adpublicae operationis studia ropera, amica mea, » per fidem et dilectionem; « columba mea, » per innocentiam et simplicitatem; « formosa » per virtutum pulchritudinem, festina « et veni. » Ac si diceret: Surge de strato tuo illo dulcissimo, hoc est de quiete, in qua soli mihi placere in psalmis, hymnis et orationibus desideras, festina « et veni, » id est festina ad utilitatem proximorum, ut illos quoque per praedicationis officium et bonorum operum exemplo tui imitatores facias, et ad salutem perducas. Et notandum quod superius filias Hierusalem adjurabat ne excitarent neque evigilare facerent dilectam: hic vero ipse eam suscitat et borem hortatur, quia omnia tempus habent, et omni rei tempus est sub coelo, tempus contemplationis, tempus etiam actionis. Alio enim tempore debent sancti praedicatores divinae contemplationi insistere, et mentem suam coelesti quiete oblectari; alio vero tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sine membroꝵ diminutio
tumulo: ut cuncti hoc uidẽ¬
tes nouum mauditum q
obstupescerent rei geste mi¬
raculum. Tunc episcopi
tremore leuantes eum de

Expanded text:
rum diminutiontumulo, ut cuncti haec videntes novum inauditumque obstupescerent rei gestae miraculum. Tunc episcopi  levantes eum de
Abbreviated transcription (Latin):
ditores. Dum ad huc bea¬
tus eligius superstes essec
a sancto iuiro pro eius ig¬
tus migrasset ad dominũ
cum chachinno exprobrati-¬
onis elato dixisse fertur.
mortuus hic iaces. et ego
te: uiuens ad huc consisto.
Post cuius uerba uisum¬
Agnosce serue nequã me
non esse mortuum ut tu
continuo ex percutientis
uerbere cepit caput intu¬

Expanded text:
t. Dum adhuc beatus Eligius superstes in cora sancto viro pro igtus migrasset ad Dominum,cum cachinno exprobrationis elato dixisse illico fmortuus jaces; sed ego  adhuc consisto vivens. Post quae verba visumAgnosce, serve nequam, quoniam non sum mortuus ut tu dictis continuo ex percutientis verbere coepit caput
Abbreviated transcription (Latin):
habitant indomo tua dñe.
in scl̃a sclorum laudab̃t¬
ñ possumus. nec facundi¬
a ualemus. exequamur
uotis et medullis cordis.
quia magnus et bonus ẽ.
atq ĩmensus. tantus ac
talis. quantũ et qualem
ip̃e se nouit. ore ac sp̃u cõ¬
fiteamur ad iusticiam et
salutem.

Expanded text:
tant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabnon possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis, quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis, quantum et qualem ipse novit, ore et spiritu confiteamur ad justitiam et salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
salutis nr̃e in laudi¬
b est saluatoris. hortor uos
et commoneo in hac sacra
sollemnitate genitricis di
marie: nolite cessare a lau¬
dib. Qd̾ si uirgo es: gaũde.
quia meruisti eẽ. et tu qd̾
laudas. tantum cura ut sis
que digne la dare possis. Qd̃
si continens et casta: uene¬
rare et lauda. quia ñ aliun-¬
de constat. ut possis ẽẽ casta.
quam laudas. Qd si con¬
iugata. certe aut peccatͥx.
nichilominꝰ confitere et
lauda: quia inde miscdia
om̃ib ꝓfluxit et gr̃a. ut
laudent. Et quam uis ñ
sit spetiosa laus inore pec¬
catoris: noli cessare. quia
inde tibi promittitur ueni¬
a. unde et om̃ib ut lau¬
des. Alioquin. nisi iuxta
modulum ingenii nr̃i
deum laudare in scĩs suis
studeamꝰ. quomͣ eũ scd̾m
qd canimus iuxta mul¬
titudinem magnitudi¬
nis eius laudare poterimꝰ:
Om̃ino qd pret̾mittendũ
ñ est. qd̾̃ impleturi sumꝰ¬

Expanded text:
salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam inde misericordia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sum
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit eirex. Sicut tu fecisti fra¬
trem meũ ut relinqueret dm̃¬
suũ et tuo crederet: ita egofa¬
ciam te relinquere deũ tuum.
um. Si potueris hoc facere deo
meo: poteris me ad sacrificã
go om̃s deos tuos cõminuã.
et tu crede deo meo. Hec cũ
diceret nunciatũ est regi qd̃¬
minutatim abisset. Tunc sci¬
dit rex purpuream uestẽ qua

Expanded text:
Dixit ei rex: «Sicut fecisti fratrem meum deum suum relinquere tuoque credere, ita ego faciam te relinquere deum tuum m tu potueris hoc facere deo meo, poteris me ad sacrificium go omnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo». Et hec eo dicente nuntiatum est regi quominutatim abiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃i exercitu suo. et cũ õi
ppło qui saluatus est. et cũ
om̃i ppło ciuitatis sue et
uicinarum urbium q̃ ad
eius ꝑtinebant regnum.
credens baptizatus est: et
deposito diademate capitis
et purpura. cepit apostolũ
uendicat. et deos nr̃os cor fre¬
git. Cum hec flentes refertẽt
ecce et aliarũ ciuitatũ ponti
dignatꝰ: misit mille uiros
armatos cũ pontificib ut uͥ
inuenirent apłm: uinctũ

Expanded text:
cum omni exercitu suo et omni populo qui salvatus est, cum omni populo civitatis suae et vicinarum urbium quae ad ejus pertinebant regnum, credens, baptizatus est, et, deposito diademate capitis cum purpura, coepit apostolo vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifus, misit mille viros armatos cum pontificibus ut ubi invenirent apostolum, vinctum
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sunt. Factus est aũt¬
credulos. et crediderunt uni¬
uersi atq baptiꝯati sunt a
prb̃ris. quos ordinauerat a¬
pl̾ bartholomeus. Factum

Expanded text:
mortui. Et factus est credulos, et crediderunt universi, ac baptizati sunt a presbyteris, quos ordinavit sanctus Bartholomaeus. Factum
Abbreviated transcription (Latin):
uitorio quod dictum est. Ad
mensam magnam sedisti.
scito quĩ talia te oportet pre¬
parare. Que est meusa ma¬
gua nisi unde accipimus cor¬
pus xp̃i et sanguinẽ; Quio
est scito qui talia te oportet
p̾parare. iusi quod leatus io¬
baunes exponit. sicut ip̃us
pro nobis animã posuit.
sic et nos debemus ꝓ fr̃ibz
tum impenderunt. S nun
quid perierunt. quaudo se¬
curitatem a domino etiani
de capillo acceperunt: Pe¬
rit mianus. ubi non perit
pilus: Perit caput. ubi nõ
perit capillus: Ubi ñ perit
palpebra. perit oculus: Hac
tate: impenderunt se ipsos.
Operib eigo bonis semune¬
nius cum tempus est. dicẽ¬
te apostolo. Qui parre semi

Expanded text:
jutorio quod dictum est, Ad jutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus tum impenderunt. CAPUT II. Sed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac tate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce semi
Abbreviated transcription (Latin):
saluus qui cã¬
tatur domino.
uidetur sauctis
martyribz conuenire. Sed
si membra xp̃i sumus. sic̃
esse debemus: ad omnes
uos pertinere ĩtelliganius.
Qui seminant ĩ lacrinus.
in gaudio metent. Euntes
ibant et flebant. nuttentes
senuna sua. Uenientes
autem uenient mexulta¬
tione. portantes mamipłos
suos. Quo euntes. et unde
uenientes: Qui seminan¬
tes in lacrimis: Que sunc
semina: Qui manipuli:
Euntes in mortem. uenẽ¬
tes a morte. Euntes nascẽ¬
do. uenientes resiugendo.
Seminantes opera bona.
metentes mercedem et̾nam.
quid boni fecerimus. Ma¬
iupuli nr̃i. quod in fine re¬
cipiemus. Si ergo bona st̃¬
semina. bona opera: quare
cum la crinus. cui hilareꝰ
datorem diligat deus: Hic¬
primumi uidete karissimi.
quomodo maxime ad beatos
martyres uerba ista pertine¬
ant. Nulli enum tantum ĩ¬
penderunt: quantum illi qͥ
se ip̃os impenderunt. Sicut
dicit apostolus paulus. Et
ñẽ impendar pro aĩab ur̃is.
enun se ip̃os confitendo
ip̃m. et implendo in eius ad¬

Expanded text:
salmus qui cantatur Domino, videtur sanctis martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. quid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunsemina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Deus primum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nire cruciatib. quatinus ha¬
beat et diftrictio ꝓlata iusti¬
ciam: et in resecandis crimi¬
nib ultio t̾minata iã finẽ le¬
ctis ĩꝑatoris preceptionib:
iudex ait. Qd adhec simpho¬
riane respondes: Iunqͥd pos¬
sumus decreta conuellere:
Buplex tibi crimen intendi¬
feceris: hec om̃ia sanguiniᷤ
tui placabit effusio. Si pho¬

Expanded text:
nite cruciatibus quatinus hanite cruciatibus quatinus habeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperatorum praecep| tis. Iudex ait. Quid ad haec symforiani respondis| numquid possumus decreta conuellire. Duplex tibi| crimen intendifeceris. Haec omnia san| guinis tui placabit effuio. S
Abbreviated transcription (Latin):
necur. et eraclio consulari sta-¬
tim ingeritur. Cui ille de tri-¬
bunali residens dixit. Homen
conditionẽqs designa. Ille resp̾.
tũ uideo latuisti nos. Nomi¬
nis huius: ñ magna ꝓfessio
est. Cur dee matris effigiem
ꝓfana abusione despiciens
adorare noluisti: Simphori
adoro. qui regnat incelis. Si¬
mulachrũ uero demonis ñ
minuo. Iudex dixit. Iste non
solum sacrilegus: uerũ etiã
rebellis conatur existere. An
huius loci ciuiᷤ sit: edicat of¬
ficiũ. Ex officio dcm̃ est. Hic
est ex nobili familia. Iudex
dixit. Iocaris tibi simphoria¬
negcriose indolis: hec tibi
subambiguo fame cepit su¬
adere mendatiũ. Ignoras for¬
Sitan quid principũ nr̃orũ
scita sanxerint. officio reci-¬
tante pandantur. Ex officio
dictũ est. Aurelianus impe-¬
rator: singłis administrato-¬
rib suis atq rectorib. Comꝑ¬
tum est abhis qui se tempo
gum precepta uiolari. Hos
comphensos nis diis nr̃is sacͥ¬

Expanded text:
netur et heracleo consolare statnetur et heracleo consolare statutus| ingeritur. Cui illi de tribunalibus sedens dixit nomen| condicionemque designa. Ille respondtum uideo latuisse nobis nominis huius . non magna| professio est cur deae matris effigiem . profana abusi| one despiciens adorare noluisti. Sanctuadoro qui regnat in caelis . simulacrum uiro demonis| nominuo. Iudex dixit.| Isti non solum sacrilegus . uirum etiam rebellis illum| conatur exsistere an huius loci ciues sit edicat offi| cium . ex officio dictum est hinc est et nobelis familie| Iudex dixit. Iocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| dacium . ignoras forsitan quid principum nostrum| scita sancxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aurilianus imperatur| singulis administratoribus suis atque rectoribus| conperimus . ab his qui se temporgum praecepta uiolare. Hos con| praehensus nisi diis nostris sacr
Abbreviated transcription (Latin):
nomen persecutionis dire ꝓ¬
cella deconaret. et addelen
erat tunc in auguste dunensi
teris bene instructus et mori¬
b: ita ut primeue indolis̾
florentes annos senum an-¬
ticipans uita: immaculate
mentis sinceritate fuꝑaret
Hic itaq cũ in adolescentia
crescens transiret infantiam.
et iam etas felicit̾ auspicata
in robur uirile migraret. tan¬
est. Erat tunc edua ciuitas
antique nobilitatis. et sacri¬
lege religionis referta cerimo¬
diu̾sis ydolorum templis:¬
et uane suꝑsticionis amore te¬
nebatur. Berechincie. apollines
et diane cultũ: speciali dilec¬
tione uenerata est. Adberechin¬
tie matris demonũ ꝓfanam
solẽnitatẽ: ppłorum multitu¬
do conuenerat. Eraclius tunc
temporis consularis. in hacur¬
be residebat: ad inquirendos dis¬
quisitione sollicitus. In hac ur-¬
nus. et quia statuã berechintie
q̃ carpento portabatur agmini¬
b stipata ppłorum. despectam
adorare noluit.: publice sediti¬
onis obtentu cõprehensus te-¬

Expanded text:
nomen persequucionis dire procella detonaret| et ad delendErat| tunc in augustodinensi uteris| bene institutus . et morebus ita ut primaeue indo| lis florentis annos sinsum anticipans . uitam| inmaculatae mentes sinceritate superaret. Hic itaque| cum in aduliscentia criscens transiret infanciam etiam|  etas filiciter auspicata in robore uirile megraret tanest. Erat tunc edua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta caerimodiuersus idolorum templis uana supersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apollonis . et diane cultum| spiciali dileccione uenerati sunt. Ad birecinciae matres| daemonum . profana solemnitate populorum multitudo| conuenirat. Heraclius illius temporis consolaris in hac| urbe resedebat. Ad querendos disquesicione sollicitus sanctu| et quia statuam byrecenthiae quae carpento porta| batur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset publicae sedicionis obtentu con| praehensus te
Abbreviated transcription (Latin):
dubitant utrũ assunpta fur.¬
erit fimul cũ corpore: anobie¬
rit relicto corpore. Quomõdo
autẽ uel quo tempore. aut a
quib ꝑsonis scissiũ corpus
eius inde ablatum fuerit uel
ubi tranpositũ. utrũ ue resur¬
rexerit nescitur. quãuis non¬
nulli astiuere uelint eã iam
resuscitatam. et beata cũ xp̃o
mimortalitate inceleftibus ue-¬
stiri. Qd̃ de beato ioh̃e eũngłi¬
sta eius ministro cui uirgini

Expanded text:
dubitant, utrum assumpta fudubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui vi
Abbreviated transcription (Latin):
bis curaui. que absentia p̾sens
deuotus obtuli. nt habeat sc̃m
collegiura ur̃m ĩ die tante
sollemnitatis munus latini
sermonis in quo discat tenera
infantia lactis exꝑiri dulcedi-¬
nem. et de exiguis eximia cogi¬
tare qualit fauente deo ꝑfin-¬
gulos annos tota hec dies ex¬
pendatur in laudem: et cum
gaudio celebretur. Ne forte si
apocrifũ de transitu eiusdem
uirginis. dubia ꝓceitis recipi¬
atis Ed multi latinorũ pieta-¬
tis amore studio legendi cariꝰ¬
amplectuntur. presertim ex
his cũ nichil aliud exꝑiripo
test pro certo. nisi qd̃ hodier¬
na die gloriosa migranita
corpore. Monstratur autem
sepulchrũ eius cernentibus.
nobis usq ad p̾sens in ualt
iosaphat medio: q̃ uallis est
int̾ montẽ syon et montem
oliueti posita: quã et tu opan¬
la ocłis aspexisti. Ubi in eius
honore fabricata est eccłia mi¬
ro lapideo tabulatu. inqua
sepulta fuisse ut scire potes-¬
tis ab om̃ib ibidẽ p̾dicatur:
dixerim. quia multi nr̃orũ

Expanded text:
is curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi chariuamplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulcrum ejus cernentibus nobis usque ad praesens in vallis Josaphat medio, quae vallis est inter montem Sion et montem Oliveti posita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: dixerim, quia multi nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
succensus dixit. Simphoria¬
mis publici criminis reus.
qui diis nr̃is sacrificare de¬
trectans maiestatis sacrilegi-¬
um ꝑpetͣuit. sacris etiã alta-¬
tilus nefarie uocib irroga¬
uit iniurias: gladio ultore
feriatur. ut dũ crimini fu¬
nesta resecantur: deorũ pa-¬
rit̾. et legũ uindicet᷑ in iuria.
Sic data sententia: cũ beatꝰ d̾i
uir ducebatur aduictimam:
uenerabilis mat̾ sua de mirro
nota illum noce cõmonuit.¬
corda suspende. aspice illum
qui regnat in celis. Hodie tibi
mutatur. Et qͣmlibet angus¬
tus callis ĩt dur̃ et scrupulum
erũnose tribulationis indicet:
hec uia felix est in qua ꝑsecuto¬

Expanded text:
succensum. Dixit synforianus . pu| blici . criminis . reus qui diis nostris . sacrificare . detrec| tans maiestates . sacrelegium perpetrauit sacris .| etiam altaribus nefariis uocebus inrogauit iniurias| gladio ultore feriatur. Vt dum crimina funesta resecan| tur deorum pariter et legum uindecitur iniuria sic| data sentencia dum beatus uir duceretur ad uictima| uenerabelis mater sua de muro sidola illum uoce comcorda| suspende aspice illum qui regnat in caelis . hodiae| tibi nati mutatur . et quam| libet angustus gallis iter durum et scrupolosum| erumnosae tribulationis indicat. Haec uia est in qua| percu
Abbreviated transcription (Latin):
diuersarum circundata p̾cio
regina. q̃uenit a partibz ethi¬
opie audire sapienciam salo-¬
monis. Sz hec non tam exu¬
na regione. ꝙͣ exdiuersis mũ¬
di partibz. reges paritura con-¬
uenit. sicut etiam euangli¬
sta cõmemorat. Regina au¬
stri uenit a sinibz f̾re: audire
sapientiam salomonris. Ue¬
nt eccła ad redemptorẽ et
eruditorem suũ: nt de stulti¬
tia ercoris. doctrinam ꝑciꝑet
ueritatis. De qua plenius
sicut audiuimus. tegum scri¬
bit hystoria: ita dicens. Et
tũ camielis portantibz aroma¬
ta. et aurũ ĩfinitum nimis.
et genumas preciosas: uemit
ad salomonẽ. et locuta est ei
uniuetsa. q̃ habebat in corde¬
rgo in figura regine
tibz et a finibz terre imponẽs
finem cupiditatib diuiciis¬
q t̾renis: ut andiret sapien¬
ciam salomonis. i est ueri

Expanded text:
diversarum circumdata pretiosdiversarum circumdata pretiosregina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus reges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in cordErgo in figura reginae tibus a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis, audire sapientiam Salomonis, id est, viri