comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cib istemanib: angelicis defertur: ꝑ quẽ nrã infir
trib porrigit᷑. Vndesponsus adortat᷑ incanticis. co¬
mediteamici & bibite & in ebriamini carissimi
Quia ꝓfecto talis esca & potus nũ quã dignes in e ebri
tant̃ in ꝑsona nra canit. Parasti inconspectum eo
m̃sã aduersus eos quitribulant me. Inpinguastin
oleo caput ineũ. & calixms in ebrians quã p̃dar ẽ
Praedarus itaq qr omni ueritatẽ. fulgore darius
mentes. Quonimirum haustuilliebri erant hora diei
tertia suꝑ quosseidẽ sp̃s plenius diffuderat Id circo &
nr̃a accipientiũ p̃paranda s̃ corda. ut taliepulo refecti
adaltiora infortitudine transcamꝰ. Nemoitaq digne
accipit nisi qui transit. unde & pascha transit̃ appellat᷑
Pascha autẽ nr̃m immolatus ẽ xp̃s Athđ qui uult¬

Expanded text:
 cibus iste manibus angelicis defertur, ac refertur, per qtribus porrigitur. Unde sponsus adhortatur in Canticis: Comedite, amici, et bibite, et inebriamini, charissimi . Quia profecto talis esca et potus nunquam digne sine ebriettanter in persona nostra canit: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et calix meus inePraeclarus utique, quia omni veritate fulgore clarius mentes. Quo nimirum haustu illi ebrii erant hora diei tertia, super quos se idem Spiritus plenius diffuderat. Idcirco et nostra accipientium praeparanda sunt corda, ut tali epulo refecti, ad altiora in fortitudine transeamus. Nemo itaque digne accipit, nisi qui transit, unde et Pascha transitus appellatur. Pascha autem nostrum immolatus est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
sus eũ esuriendo & siciendo cotadie potamꝰ. Nec dubiũ
quin sub hocmysterioillãbibimꝰ aquã dequadñs
Quibiberitinquitaquã quã egodabo ei. fi&in eo fons
aquȩ salienti s inuitã a&nã Propterea ñ in c̃uenient᷑¬
Sanguis &aqua Nimirũ quia postquã emisit spm̃
defonte pectoris sui c̃tranaturã manauit felixunda
baptismi. & sanguis redemptionis. Quib ñnisi unũ¬
salutis opus mrstice consecrat᷑ ut corpus & anim&
acsp̃s integeraduitã in xpõseru&ur. Ubinemodu¬
bitat qđ & caro nr̃a ex hocrepar& aduitã quia totus
homoredimit᷑ Caro quidẽ carne pascit᷑ sp̃italiter
quia uerbũ caro factũẽ. anima uero xp̃i sanguine
reparat᷑. Omnisitaq anima testescriptura in sangui¬
neẽ ut ubi hab& in corporesedem & ꝑquã ipsa ut aiunt
tia ẽ lic& sp̃s aut mensdicat᷑ easquae p̃min& in homine

Expanded text:
sus eum esuriendo et sitiendo quotidie potamus. Nec dubium sus eum esuriendo et sitiendo quotidie potamus. Nec dubium quin sub hoc mysterio illam bibimus aquam, de qua Dominus: Qui biberit, inquit, aquam quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Propterea non inconvenientesanguis et aqua, nimirum quia postquam emisit Spiritum de fonte pectoris sui contra naturam manavit felix unda baptismi, et sanguis redemptionis, quibus nsalutis opus mystice consecratur, ut corpus et anima ac spiritus integer ad vitam in Christo servetur. Ubi nemo dubitat quod et caro nostra et hoc reparetur ad vitam; quia totus homo redimitur. Caro quidem carne pascitur spiritaliter, quia Verbum caro factum est; anima vero Christi sanguine reparatur. Omnis itaque anima, teste Scriptura, in sanguine est, ut ubi habet in corpore sedem, et per quem ipsa, ut aiunt, tia est, licet spiritus aut mens dicatur ea pars quae praeeminet in
Abbreviated transcription (Latin):
sine nobis Siautẽ aquasola. iã plebsuid& eẽs in exp̃o¬
Quando autẽ utrũq misc& & coniungit᷑ tunc recte
quores sic secouniunt quomͦ uinũ & aqua. Profecto
Quas deniq aquas dnm̃ id cireo cõmutasselegimus.
ut insipientia nra euacuatauinũ iocunditatis in nob
exuberar&. Hic sponsa in canticis Introduxme
rex incellã uinariam & ordinauit in mecaritate
Ac deinde ex ultabimus & la&abim intememores uberũ
tuoũ Exultantergo fidelesdũ seintellegunt ad tantã
unitatẽ xpi sotiatos ꝑgratiã. & ad tantã flagrantiam
caritati ꝓuectos: &ideo quã bene in hoc mysterio nrã fi¬
gura ꝑaquã admitat᷑ . ut unusquisq. in illo xpĩ san¬
gui ne susceptũ seintellegat. & in melius transmutatũ
Vndelic& prius mrstice uinũ & aqua cõmesceantur
postconsecrationẽ tam̃ non nisi sanguis bibitur
Quia in illo prius exaquabaptis matissusceptirur¬

Expanded text:
sine nobis; si autem aqua sola, jam plebs videtur esine nobis; si autem aqua sola, jam plebs videtur eQuando autem utrumque miscetur et conjungitur, tunc recte quores sic se couniunt, quomodo vinum et aqua: profecto Quas denique aquas Dominum idcirco commutasse legimus, ut in sapientia nostra evacuata, vinum jucunditatis in nobis exuberaret. Hinc sponsa in Canticis: Introduxit me rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem . Ac deinde: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum . Exsultant ergo fideles dum se intelligunt ad tantam unitatem Christi sociatos per gratiam, et ad tantam flagrantiam charitatis provectos; et ideo quam bene in hoc mysterio nostra figura per aquam admittitur, ut unusquisque in illo Christi sanguine se susceptum intelligat, et in melius transmutatum. Unde licet prius mystice vinum et aqua commisceantur, post consecrationem tamen nonnisi sanguis bibitur; quia in illo prius ex aqua baptismatis suscepti, rur
Abbreviated transcription (Latin):
debere. ut simulinxp̃ĩ sanguine baptismꝰ & p̃tiũ salutis
fluat. Noniã quasi dugres sed una sanguis ui delic&
fiat Nã & sanguis incorpr̃ ut crescat his duob pascitur
Ex quo pat& qđ satis ꝓuide obdispensationẽ salutis nrẽ
diuina sapientia hoc simuldesuo latere ꝓdux̃. ut unde
mulier q̃ deceperat priorẽ adã creataẽ. inderursus ecđa
om̃s inseleuauit. dũ causas omniũ ꝑtulit incruce.
Id circo ȩccła quae i n illosimul fuitiuredelatere dr̃
manasse Quaebene ꝑ aquã sicut crprianꝰ sc̃ĩssim. ait
designat᷑. Vnde ina polypsi angelus. aquas eẽpopulos
int̃p̃tat᷑. &ideorecte ꝓuisũ ẽ quia simulcũ sanguine
flux̃ ut in hocmrsterio ueri sanguinis ad misceat᷑.
quatinꝰ & nos in illo simꝰ ut ꝑhocsalutis sacram̃tũ
diuini sobtutib: illicounitimrstice offeramur
Nã siui nũ si nea qua offerat᷑. sanguis xp̃ĩ incipit eẽ

Expanded text:
debere, ut simul in Christi sanguine baptismus et pretium salutis debere, ut simul in Christi sanguine baptismus et pretium salutis fluat: non jam quasi duae res, sed una, sanguis videlicet fiat. Nam et sanguis in corpore ut crescat his duobus pascitur. Ex quo patet quod satis provide ob dispensationem salutis nostrae, divina sapientia hoc simul de suo latere produxit, ut unde mulier quae deceperat priorem Adam, creata est, inde rursus Ecclomnes in se levavit, dum causas omnium pertulit in cruce. Idcirco Ecclesia quae in illo simul fuit, jure de latere dicitur manasse; quae bene per aquam, sicut Cyprianus sanctissimus ait, designatur. Unde in Apocalypsi angelus aquas esse populus interpretatur; et ideo recte provisum est, quia simul cum sanguine fluxit, ut in hoc mysterio veri sanguinis admisceatur, quatenus et nos in illo simus, ut per hoc salutis sacramentum divinis obtutibus illi couniti mystice offeramur. Nam si vinum sine aqua offeratur, sanguis Christi incipit esse
Abbreviated transcription (Latin):
laneaqua in sangui nequaremisceat᷑dũ innatali
calicis factũ fuisseñ legimꝰ. illa ꝑmaxima causa est.
quia delater exp̃i ubi passio cõpl& sanguis parit̃ & a qͣ
manauit. Qđ rectemrsteriũ apłi plene in tellegentes
fiendũ in hoccalice censuer̃ ut nihil dee& nob̵ in hoc sa¬
cram̃to ad cõmemorationẽ passionis. qđ tunc extitit
incruce in c̃sũ mationẽ nr̃ȩredẽptionis Nã postquã
emisit spm̃ ueniens uñ militũ accepit lanceã & a peruit
latus eius.
Vndequasi deuiuo fronte manauit sanguis &aqua
& hicẽ uer̾calix. quiaueracit̃ passus ꝓsalutenrã. ñ minꝰ¬
s anguinẽ p̃ciquã undã baptisinifudit: & qđ tunc
decarne fluxit. hoc nunc credentes in calicebibunt
Caro quidẽ dat̾incibũ. sanguis &aqua uere in potũ. At
qđ simul dela teremanauit. hoc totũ nr̃ homohis duob
renouatus bibat : ut siquã peccati maculã pestissntiuẽ
sus renou&. Sed & pluresdixer̃ a quã ideo ad misceri

Expanded text:
atur . 1. Plane aqua in sanguine quare misceatur, dum in natali calicis factum fuisse non legimus, illa permaxima causa est, quia de latere Christi, ubi passio completur, sanguis pariter et aqua manavit; quod recte mysterium apostoli plene intelligentes, fiendum in hoc calice consuerunt, ut nihil deesset nobis in hoc sacramento ad commemorationem passionis, quod tunc exstitit in cruce in consummationem nostrae redemptionis. Nam postquam emisit spiritum, veniens unus militum accepit lanceam, et aperuit latus ejus, unde quasi de vivo fonte manavit sanguis et aqua; et hic est verus calix, quia veraciter passus pro salute nostra, non minus sanguinem pretii, quam undam baptismi fudit, et quod tunc de carne fluxit hoc nunc credentes in calice bibunt. Caro quidem datur in cibum, sanguis et aqua vere in potum, ut quod simul de latere manavit, hoc totum noster homo his duobus renovatus bibat, ut si quam peccati maculam post fontem sus renovetur. 2. Sed et plures dixerunt aquam ideo admisceri
Abbreviated transcription (Latin):
Regis adiresacrȩquiuii iollempnia mensae
Almificũ xp̃icorpus contingere uõtis
Delicias uesciroseum puiare cruorem
Bachicanrã uelim puero quaerdissimꝰ olim
Itniueos castoci. inpectore flores
R ustica forteanimosordent sed meicmanabunt
Tantũ quȩcalamꝰ xp̃i defontemi:. trat
ndesitĩ pueripossint rest ingsiltem
Silibeatdignes ectariius satonantis
Libertas & enĩ fidei nũ quã ab negatilli
Eximios uitȩ fructus decespit.nis
Uitasalus paxlux sapientia deniq cunctis
Indefluit testor caelisub cardine quadro
T u quoq muneribus si dignus uixerisiftis
Accipias palmã regniuir tute beatus

Expanded text:
Regis adire sacrae qui vis solemnia mensae. Almificum Christi corpus contingere votis, Delicias vesci, roseum potare cruorem, Bacchica nostra velim, puero quae misimus olim, Et niveos casto condas in pectore flores: Rustica forte animo sordent, sed mella manabunt Tantum quae calamus Christi de fonte ministrat, Unde sitim pueri possint restinguere saltem Si libeat digne sectari jussa Tonantis. Libertas etenim fidei nunquam abnegat ulli Eximios vitae fructus de cespite carnis: Vita, salus, pax, lux, sapientia denique cunctis Inde manat per eum coeli sub cardine quadro, Tu quoque muneribus si dignus vixeris istis Accipies palmam regni virtute beatus
Abbreviated transcription (Latin):
no ebria iureom̃ĩs anima qua exp̃i potat᷑ sanguine
uirgo dr̃. Habes carissi mes cõrũ uite bonũ qđ nullũ
ẽ aliud: habes pulchrũ uenus tatis. quotuas infantiȩ
abluas foeditates: exerc&e in castitate. quõ hic sanguis
nihil inag̃ diligit quã in xpõuirgines. Uirgines inqua
sed prudentes & pudicas qr s̃ & fatuȩ intus in animo
ficit sanguinis. neq caro aut sanguis sin eoleo s p̃s scĩp
queat qr siquis tẽplũ dĩ uiola uerit dis ꝑd&illum dĩ
Hincqq̃ paulusait. Nolite contristaris pm̃s cm̃ in quo

Expanded text:
omnis anima, quae Christi potatur sanguine virgo dicitur. 6. Habes, charissime, sanctorum vitae bonum, quod nullum est aliud; habes pulchrum venustatis, quo tuas infantiae abluas foeditates. Exerce te in castitate, quoniam hic sanguis nihil magis diligit, quam in Christo virgines; virgines, inquam, sed prudentes et pudicas, quia sunt et fatuae intus in animo, ficit sanguinis, neque caro aut sanguis sine oleo Spiritus sanqueat; quia si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Hinc quoque Paulus: Nolite contristare Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
dentib cottidie exuerat &a fidelib mmes uit In quoͥtaq
ueria cobbenedicit᷑ & dñs fratrũ suorũ constituit᷑: Quia
nimirũ sincisto ulla rerũ alia pficitbenedictio. Unde
beatusidem. Efauserus uenator adbenedicendũ cũtar¬
dior occurris s&: benedictione hat iã frat̃ indulta ait:
dantia: tibautẽ fili ultraquid faciã quidigit̾ tant᷑
&talis difultor sinihil inuenitfilio ultraquid p̃beat.
nisi ead filli uotisimplor& putas neqđ absit si fueris
indignus tanta gratidullis qđ polleas bonis ultra
quãnihil amplius in hacuita prestat᷑. Aut forteideo
serat in eo & fruidesi derabatsed hoclic& insperefectus
olim abraam fuerat ideobendict̃dõ excelsodictus est
Quadeniq benedietioneposteids̃isaac ꝓfuderat pptorei
i& ipse filiũ suuia cobeis dẽditbatdonis & ꝓph&ali

Expanded text:
dentibus quotidie exuberat, et a fidelibus messuitur. In quo utique verus Jacob benedicitur, et dominus fratrum suorum constituitur; quia nimirum sine isto nulla rerum alia proficit benedictio unde beatus. Idem, Esau ferus venator ad benedicendum cum tardior occurrisset, benedictione hac jam fratri indulta, ait: dantia. Tibi autem, fili, ultra quid faciam . Quid igitur? tantus et talis Dei cultor si nihil invenit filio ultra quid praebat, nisi eadem illi votis imploret? Putasne, quod absit, si fueris indignus tanta gratia, ullis quod polleas bonis, ultra quam nihil amplius in hac vita praestatur, aut forte ideoserat in eo, et frui desiderabat? Sed et hoc licet in spe refectus olim Abraham fuerat, ideo benedictus Deo excelso dictus est. Quia denique benedictione post eum Deus Isaac perfuderat, propterea et ipse filium suum Jacob eisdem ditabat bonis
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc quippebomoracharias olim repmiss o admiriis
ait & quid bonũ esꝰ ẽ &quid pulchrũs: nisi frum̃tũ
electorũ &uinũ germinans uirgines Vinotandũ
qđ ñ nisielectorũ ẽ cib: ex quo bonũ salut s ecđȩ & pul¬
chritudo decoris prestat᷑ quia &si cottidie s erdescit ex in¬
de reparat᷑ ut spons axpĩ sine macula &ruga talib: inue¬
niat᷑ respsamu nerib: Alio quindũ cottidie peccam̃ lic&
inminimis quomꝰ sine macula eẽ possumꝰ Nẽ ergo in¬
maculata quã neui obscenitas dedecorat: Sedqr phȩc pur¬
gat᷑ iugit᷑ pulchrũ eẽ hoccorpͥ ex quoiã speciosa ꝑlauacrũ
amplius pulchrescit ut candorelilii & rubore sangui¬
nis in hocmisterio decor&. Donũ quippeut aduttam
fulgeamꝰ nitidius d&antibeneficii gratia. & uinũ in¬
quit germinans uirgines. Felix fructus ubertatis
ex quo uirginitas gerininat᷑. Nã in hoc nr̃i germinis
uino castitas corrũpit᷑. ab isto uero uirgines ꝓcreant᷑

Expanded text:
De hoc quippe bono Zacharias olim repromisso admirans ait: Et quid bonum ejus est, et quid pulchrum ejus, nisi frumentum electorum, et vinum germinans virgines? Ubi notandum quod non nisi electorum est cibus, ex quo bonum salutis Ecclesiae, et pulchritudo decoris praestatur. Quia etsi quotidie sordescit, exinde reparatur, ut sponsa Christi sine macula et ruga talibus inveniatur respersa muneribus; alioquin dum quotidie peccamus, licet in minimis, quomodo sine macula esse possumus? Non est ergo immaculata quam naevi obscoenitas dedecorat. Sed quia per haec purgatur jugiter, pulchrum ejus est hoc corpus, ex quo jam speciosa per lavacrum amplius pulchrescit, ut candore lilii et rubore sanguinis in hoc mysterio decoretur. Bonum quippe, ut ad vitfulgeamus nitidius de tanti beneficii gratia. Et vinum, inquit, germinans virgines. Felix fructus ubertatis, ex quo virginitas germinatur. Nam in hoc nostri germinis vino castitas corrumpitur, ab isto vero virgines procreantur;
Abbreviated transcription (Latin):
grauius ẽ in sordib. adhuc sordescere & ad inlicita dĩmrs¬
teria contẽptodõ inpudent̃ accedere. Haecigit᷑ obcaute¬
lã tuidixerĩ dilectissi mefili. qr noui pleosq uelutis ues
in munde qui sub obtentu poenitentiȩ redeunt ad uolu¬
tabra tanto ꝓliuius uitioꝵ. quanto facclius ad hȩc
sine p̃iuditio reatꝰ suiaccedunt ista pedib. calcare Quinet
qr semel eos dipacientia sustinuit . dũ in digniuitȩ mrsteria
psumerent ulterius caquaedicim uera malunt eredere
Uerent᷑ enĩ cora humanis obtutib: suã uerec̃diã portare.
quã corã maiestate diuina & omniũ suꝑ norũ psentiate

Expanded text:
gravius est in sordibus adhuc sordescere, et ad illicita Dei mysgravius est in sordibus adhuc sordescere, et ad illicita Dei mysteria, contempto Deo, impudenter accedere. 8. Haec igitur ob cautelam tui dixerim, dilectissime fili, quia novi plerosque veluti sues immundas, qui sub obtentu poenitentiae redeunt ad volutabra tanto proclivius vitiorum, quanto facilius ad haec sine praejudicio reatus sui accedunt, ista pedibus calcare; quin et quia semel eos Dei patientia sustinuit, dum indigni vitae mysteria raesumerent, ulterius ea quae dicimus vera malunt credere. Verentur enim coram humanis obtutibus suam verecundiam portare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uentu asspirationis scĩ ficaueritsp̃s. lic& i n omnib: sibi
sẽꝓ cooperatrix sit totatrinitas. Quadecausa sicutnihil
in hacuita felicius bonoxp̃iano. itanihilillo periculosius
sidesertus a tanta gratia fiatmẽbrũ mer&ricis: &ideo
carissime castũ tecus todi . qr hoc munꝰ quo uirgines generaNł
nimsũ ñ modo carnis luxuriã. uerũ &iãm̃tis exsecrat
desidiã & om̃e qđ ẽ unde nr̃ interior homo possit maculari
Quouelĩ qr ordin antedõ iãsacris assistisaltarib lauaint̃ in¬
nocentes ñ cũ pilatomanus . qr nulla excusatio ꝓdest
ubitestis ẽ c̃scientiȩ iudex : &siꝓbaueris teprimũ. tũ de
paneillo & calicesecurus bibe. Sinautẽda hon orẽdõ &
corrigequantotius poenitudinecardis maculã erroris.
si quomodo ualeas demũ xpĩ altaria circũ darepiis ample¬
xib: & ad scã scõrũ m̃tepura deuotior introire : Alio quin

Expanded text:
praeventu aspirationis sanctificaverit Spiritus, licet in omnibus sibi praeventu aspirationis sanctificaverit Spiritus, licet in omnibus sibi semper cooperatrix sit tota Trinitas. Qua de causa sicut nihil in hac vita felicius bono Christiano, ita nihil illo periculosius, si desertus a tanta gratia fiat membrum meretricis. Et ideo, charissime, castum te custodi, quia hoc munus quo virgines generantur, nimirum non modo carnis luxuriam, verum etiam mentis exsecrat desidiam, et omne quod est, unde noster interior homo possit maculari. Quo velim, quia ordinante Deo jam sacris assistis altaribus, lava inter innocentes, non cum Pilato manus, quia nulla excusatio prodest, ubi testis est conscientiae judex, et si probaveris te primum, tum de pane illo ede, et calice securus bibe. Sin autem, da honorem Deo, et corrige quantocius poenitudine cordis maculam erroris, si quo modo valeas demum Christi altaria circumdare piis amplexibus, et ad sancta sanctorum mente pura devotior introire; alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
responđ dñsinquit. & dixpopulosuo Ecceegomitto
uob̵ frum̃tũ uinũ & oleũ & replebimimiineo In eo utiq
guis sediuditiũ qđ ꝑcipioqr sinedonante nullũ male
ad plenũ haec omã donorũ possid&. ecđda uero ꝑpastes
indiuiduesi cuteidẽ placuerit qui s eddiuidit in singulis
&inꝑtit᷑ omnib: In eo tam̃ diuinit̃ ad implem quia
sineillo animacuiq uacua inuenit᷑ Ideohunc sẽporem.
hunc desiderem̃ iugit̃ ut eius repleat᷑ bonis dederiũ nr̃m
& sẽꝑ abillo renou& acsi aquilȩ iuuentus nr̃a liqua
tas incordib. refundatͥnr̃ĩs. atq. in ipsorenascentes cottidie
aduttã sc̃ĩficem᷑. Quia quosq illescĩficauerit sui roris asꝑ¬
sione eos ꝓfecto patrẽ & filiũ in habitare credime. Hinc
idẽ filiusait. Ego & pat̃ad eũ ueniemꝰ & mansionẽ a pud
eũ faciemꝰ : Non quasi p̃t̃ missospũscõ. sed signant᷑ in¬
sinuans qđ ad eos tantũ pat̃ & ipseueniatt: quos idẽsuȩ

Expanded text:
s, inquit, et dixit populo suo: Ecce ego mitto vobis frumentum, vinum, et oleum, et replebimini in eo . In eo utique guis, sed judicium quod percipio, quia sine donante nullum male ad plenum haec omnia donorum possidet; Ecclesia vero per partes individue, sicut eidem placuerit qui se dividit in singulis et impertitur omnibus. In eo tamen divinitus adimplemur, quia sine illo anima cujusque vacua invenitur. Ideo hunc semper oremus, hunc desideremus jugiter, ut ejus repleatur bonis desiderium nostrum, et semper ab illo renovetur, ac si aquilae, juventus nostra . 7. Liquet tas in cordibus refundatur nostris, atque in ipso renascentes, quotidie ad vitam sanctificemur; quia quoscunque ille sanctificaverit sui roris aspersione, eos profecto Patrem et Filium inhabitare credimus. Hinc idem Filius ait: Ego et Pater ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus ; non quasi praetermisso Spiritu sancto, sed signanter insinuans quod ad eos tantum Pater et ipse veniant, quos idem suae
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ tamea uersi coloria & operui studo latua
Oleũ quoq ieũ &incensũ meum posuis tiante fa¬
ciem idolorũ. Nã& panes meos quos dedi tibi &
similaginẽ postquẽ melle & oleo cibauite : Pro fec¬
toquiacarnalis anima conuestit adimaginẽ fan¬
tas matũ suorũ omnia sa cram̃ta & uerbee sacrieloqͥi
Tamen non sua haec s̃ neq amatorũ suorũ sed dĩ.
lic& habeat fornicationẽ suã seducta ł seducens
Vnde & dñs sua haeceẽ ꝓtestatur. &id eo ñ debem
ipsis tribuere quaedĩ s. neq quasi nonaonita reꝓbare

Expanded text:
estimenta mea versicoloria, et operuisti idola tua. Oleum quoque meum et incensum meum posuisti ante faciem idolorum. Nam et panes meos quos dedi tibi, et similaginem, post quae melle et oleo cibavi te. Profecto quia etsi carnalis anima convertit ad imaginem phantasmatum suorum omnia sacramenta et verba sacri eloquii, tamen non sua haec sunt, neque amatorum suorum, sed Dei, licet habeat fornicationem suam seducta vel seducens. Unde et Dominus sua haec esse protestatur, et ideo non debemus ipsis tribuere quae Dei sunt, neque quasi noxia reprobare
Abbreviated transcription (Latin):
ubi iud ex ẽ& descriptorsuorũ militũ uerbũ dĩpatris
xp̃s ih̃s penarabili oromnigladio ancipiti. discr&or
sumunt ñ dilidicantes corpus dñĩ Propterea
inquit in becilles fiunt & dormiunt multi. Dor¬
miun tergo indemulti ñ somno pacis. sed sõnomor¬
tis. Quiaministerio eorum qͥ ad hoc positi sunt
angelorũ ꝑ imunt᷑ In bec illes uero fiebant quia
uariis languoribus ideo cruciebant᷑ quidã ut cor¬
rigerent᷑. quidã uero utiã inciperent torqueri
& in&ueorum c&erisanarent᷑. Alio quin plage
& infirmitates nũquã inpopulo xp̃itantũ cre¬
brescerent : Praesertim cũ in his ꝗ ex egrpto infi¬
gura scãdĩ eccłae egredi ebantur lectũ s it nullũ fu
r&. sanitate corprs̃ adimmortalitatẽ firmar&
Quanto mag̃ ex hoc prestat᷑ ñ ne moriat᷑ incarne
sednelȩdatur quisq ad iabolo dũ eũ uirtus sangui

Expanded text:
ubi judex est et descriptor suorum militum Verbum Dei Patris ubi judex est et descriptor suorum militum Verbum Dei Patris Christus penetrabilior omni gladio ancipiti, discretorsumunt, non dijudicantes corpus Domini; propterea, inquit, imbecilles fiunt et dormiunt multi . Dormiunt ergo inde multi, non somno pacis, sed somno mortis; quia ministerio eorum qui ad hoc positi sunt angelorum perimuntur. Imbecilles vero fiebant quia variis languoribus ideo cruciabantur quidam, ut corrigerentur, quidam vero ut jam inciperent torqueri, et metu eorum caeteri sanarentur. Alioquin plagae et infirmitates nunquam in populo Christi tantum crebrescerent, praesertim cum in his qui ex Aegypto in figura sanctae Dei Ecclesiae egrediebantur, lectum sit, nullum fuiret, sanitate corporis ad immortalitatem firmaretur. Quanto magis ex hoc praestatur, non ne moriatur in carne, sed ne laedatur quisque a diabolo, dum eum virtus sangui
Abbreviated transcription (Latin):
lugent & poss dicere cũ ꝓpheca. signatũ ẽ suꝑ nos
lum̃ uultus tuidnẽ. C&erũ ad eosinquorũ manib: uasa
int̃fectionis erant fitilico uox ꝓph&aaudiente
Transite post eũ ꝑciuitatẽ & ꝓcutite. Non parcatocu¬
lus ur̃t neq misereamini senẽ adulescentulũ. & uir¬
ginẽ paruulum. & mulieres int̃ficite . usq. ad int̾ne¬
tianẽ: Omnẽ inquit suꝑ quẽ uideritis. tau ñ occida¬
qr ꝓminis terio sciuocant᷑ in populo. Ut quis cauia
peccati in plebeprimi excipiant suppliciũ. Quia
tẽpus ẽ ut iudiciũ ad omodĩ incipiat. Sed neputares
si necausa uxta altarestetissefitadeos uox diuina
quaeutinam in nob ñ compleat᷑. Contaminatedo¬
ubioffensio peccati offerentes contaminat &ideo
iure unde peccatũ indeiudiciũ incipit quia pecca¬
tomortuus contaminat prius atriatẽ pli &x ꝓfanat
scã dũ in munđ ea contingit Neq fiterror iudicii

Expanded text:
lugent, et possunt dicere cum Propheta: Signum est super nos lugent, et possunt dicere cum Propheta: Signum est super nos lumen vultus tui, Domine . Caeterum ad eos in quorum manibus vasa interfectionis erant, fit illico vox, propheta audiente: Transite post eum per civitatem et percutite. Non parcat oculus vester, neque misereamini senem, pdolescentulum et virginem, parvulum et mulieres interficite usque ad internecionem. Omnem, inquit, super quem videritis thau non occidaquia pro ministerio sancti vocantur in populo, ut qui sunt causa peccati in plebe, primi excipiant supplicium: quia tempus est ut judicium a domo Dei incipiat. Sed ne putares sine causa juxta altare stetisse, fit ad eos vox divina, quae utinam in nobis non compleatur: Contaminate doubi offensio peccati offerentes contaminat: et ideo jure unde peccatum, inde judicium incipit, quia peccato mortuus contaminat prius atria templi, et profanat sancta, dum immundus ea contingit; neque fit error judicii,
Abbreviated transcription (Latin):
toris habebatinlum bissuis. Quẽ ꝓfecto uirũ xp̃m
intellegimus uestitũ in habitu pontificis. de quo
scriptũ ẽ. Tues sacerdos in a& nũ scđm ordinẽ melchi¬
sedech & hab& a tram̃ tariũ scriptoris ad renessuos.
ut omniũ peccata describat. & scorũ apeccatorib
numerũ segreg& maximedũ ad altare ueniunt
ł tideo beneiuxta illud stare ꝓhib&. ut milites adsti¬
pendia uitae ꝓcipienda accedentes diuinitus dis¬
cernat. Cuicũ in mediocandelabrorũ aureorũ
ad sister& dictũ ẽ. Transi ꝑmediã hierus alẽ & signa
tausuꝑ frontes gem̃tiũ & dolentiũ suꝑcunctas abo¬
minationes quae fiunt in medio ẽ. Hincqq̃ alibi de
ipso ł tambula boinquitint̃ eos &ero illorũdñs
Quorũ uis  illorũ itaq suꝑquos signatũ ẽ signũ cru¬
cis Mortificationẽ scilic& ihũ incorpr̃ suo circum¬
ferentes qui ñ solũ sua sed aliorũ cottidie delicta

Expanded text:
toris habebat in lumbis suis: quem profecto virum Christum toris habebat in lumbis suis: quem profecto virum Christum intelligimus vestitum in habitu pontificis, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech ; et habet atramentarium scriptoris ad renes suos, ut omnium peccata describat, et sanctorum a peccatoribus numerum segreget, maxime dum ad altare veniunt, et ideo bene juxta illud stare perhibetur, ut milites ad stipendia vitae percipienda accedentes divinitus discernat. Cui cum in medio candelabrorum aureorum assisteret, dictum est: Transi per mediam Jerusalem, et signa thau super frontes gementium et dolentium super cunctas abominationes quae fiunt in medio ejus . Hinc quoque alibi de ipso: Et ambulabo, inquit, inter eos, et ero illorum Dominus . Quorumvis? illorum utique super quos signatum est signum crucis, mortificationem scilicet Jesu in corpore suo circumferentes, qui non solum sua, sed aliorum quotidie delicta
Abbreviated transcription (Latin):
in illo ꝓnob̵ offerunt᷑ altareͥ quonimirũ xp̃s c̃cordiã
uid& omniũ fidẽq conuenit singulorum Illucq
dõ patri. haec p̃cam ꝑmanus angeli gloriosius de¬
ferri &ex illo corã nob̵ inisto uisibisiqr nec dũad
illui corporeo ingressu possum introi reuerissi¬
ma caroxpĩ & sanguis cottidiem inis trat᷑ Idcirco
signant̃ iuxta illud ȩ neũ qđ eratinatrio st&isse
dicunt᷑ quia ad illud interius qui semel intrauerit
nũ quã alterius morte pati&. Ad istud uero qđ inatrio
ẽ id ÷ in p̃senti sđo. siquis indigneacceserit. iuditiũ
dã pnationis excipit Ad hac ergo unus quisq: illoꝵ
in manus uauas int̃fectionis tulissescribit᷑ Unde
& gloria dñĩ q̃ assũpta fuerat decherub. st&itadlim̃
domꝰ ut ingredientes plenius dinoscer&. & dama¬
uit aduirũ ꝗͥ indutus eratlineis. &a tram̃tariũ scrip¬

Expanded text:
in illo pro nobis offeruntur altari, quo nimirum Christus concordiam in illo pro nobis offeruntur altari, quo nimirum Christus concordiam videt omnium, fidemque convenit singulorum, illucque Deo Patri haec precamur per manus angeli gloriosius deferri, et ex illo coram nobis in isto visibili , quia necdum ad illud corporeo ingressu possumus introire, verissima caro Christi et sanguis quotidie ministratur. Idcirco signanter juxta illud aeneum, quod erat in atrio, stetisse dicuntur, quia ad illud interius qui semel intraverit, nunquam ulterius mortem patietur; ad istud vero quod in atrio est, id est in praesenti saeculo, si quis indigne accesserit, judicium damnationis excipit. Ad hoc ergo unusquisque illorum in manu sua vas interfectionis tulisse scribitur. Unde et gloria Domini, quae assumpta fuerat de Cherub, stetit ad limen domus, ut ingredientes plenius dignosceret: Et clamavit ad virum, qui indutus erat lineis, et atramentarium scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cũ peccata hierus alem & ab ominationes q̃ fi¬
eb an intẽploꝑuisionẽ ostender& in t̃c&era. di¬
cunNT sex ui rideuia porte superioris aduenisse
&ecceunus quisq eorũ in manusua ferebatua sin¬
t̃fectionis. Ubi septuaginta securẽ adtulis se
dixere Dequadñs. Eccesecuris ad radices arboꝵ
uidelic& ad cogitationes singulorũ posita est
Inquorũ medio uirunus uestit lineis & a tram̃ tarium
habebat scriptoris adrenessuos. Qui ꝓfecto ingressi.
steter̃ iuxta altare eneũ qđ eratinatriotempli: Per
qđ nimirũ p̃sens altare quocibũ uitȩ & stipendiũ mi¬
litien rẽ sumimꝰ manifestisi medesignat᷑: Quia
illud aliud interius infrascã scõrũ aureũ fuisselegi¬
mꝰ. Ex quo illũd intelligibi ledemonstrat᷑ altare :
ubi orationes omniũ & uota offerunt᷑ singulorum
cordeꝑtingere. ad istu uerom̃ tesimul & corpore
absq ulla in munditia debemꝰ: Quia sacram̃torũ uota.

Expanded text:
Dominus cum peccata Jerusalem et abominationes quae fiDominus cum peccata Jerusalem et abominationes quae fiebant in templo, per visionem ostenderet, inter caetera dicuntur sex viri de via portae superioris advenisse: Et ecce unusquisque eorum in manu sua ferebat vas interfectionis . Ubi Septuaginta securim attulisse dixere, de qua Dominus: Ecce securis ad radices arborum , videlicet ad cogitationes singulorum posita est. In quorum medio vir unus vestitus lineis et atramentarium habebat scriptoris ad renes suos, qui profecto ingressi steterunt juxta altare aeneum quod erat in atrio templi; per quod nimirum praesens altare, quo cibum vitae et stipendium militiae nostrae sumimus, manifestissime designatur, quia illud aliud interius infra Sancta sanctorum aureum fuisse legimus. 6. Ex quo illud intelligibile demonstratur altare, ubi orationes omnium et vota offeruntur singulorum corde pertingere, ad istud vero mente simul et corpore absque ulla immunditia debemus, quia sacramentorum vota
Abbreviated transcription (Latin):
Hincigit᷑ pat& qđ grauius e talis ꝗlib& qđ excipit
facinoris quã qđ prius admiserat. Namiudas do¬
necbucellã acciper& quãuis m̃te saucius int̃dum
tam̃ad nĩ bonitate lenit̃ crebroq nunccũ aliis
mnc solus mon&. Sed postquã in dignꝰ mystica
p̃sũ psitinua siteũ diabolus. & quipͥus nutabat.¬
ut accepit continuo foras exiuit. Hinc quoq in libro
samuelis cũ depeccato sacrificii filiossuos elimoner&.
dictũ legimus. Nonẽ enĩbona fama filiiquã audio
de uob: Si peccauerituir inuirũ. placariei potest
ds̃ Si autẽ peccaueritindim̃. quisorabit peq x id est
quẽ apud dm̃ ꝓseint̃ uenientẽ inueni& . qui dñm
totius creaturȩ c̃tẽpnens. in eius iniuriã ad scificata
immonuncad corpꝰ & sanguinẽ ipsius indignus
accedit : Talis ꝓfecto necdĩ uer& p̃sentiã. nec fre¬
quentiã formid& angelorum. Sed sic seingerit
quasinullussit . ꝗ eius c̃scientiã uideat: Propt̃ qđ

Expanded text:
Hinc igitur patet quod gravioris est tali cuilibet, quod excipit, facinoris, quam quod prius admiserat. Nam Judas, donec buccellam acciperet , quamvis mente saucius, interdum tamen a Domini bonitate leniter, crebroque nunc cum aliis, nunc solus monetur: sed postquam indignus mystica praesumpsit, invasit eum diabolus, et qui prius nutabat,ut accepit, continuo foras exivit. Hinc quoque in libro Samuelis, cum de peccato sacrificii filios suos Heli moneret, dictum legimus: Non est enim bona fama, filii, quam audio de vobis. Si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus. Si autem peccaverit in Deum, quis orabit pro eo? id est quem apud Deum pro se intervenientem inveniet, qui Dominum totius creaturae contemnens, in ejus injuriam, ad sanctificata, imo nunc ad corpus et sanguinem ipsius indignus accedit: talis profecto nec Dei veretur praesentiam, nec frequentiam formidat angelorum, sed sic se ingerit, quasi nullus sit, qui ejus conscientiam videat: propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
.VIIII. Qđ in hac cõmunionea utiuditiũ ꝑcipit᷑ aut p̃mium
UII Cur incaliceaquam ysceat᷑
XIII. Vtrũ plus aliquid habeat hocmy steriũ quotiensaba no
XIIIC urcolorẽ aut sa porẽ sacram̃tdmninime ꝑmutant
XV Qđ haec sepeui sibili specie apparuerint
XUI Quib. uerb hoc mysteriũ conficiatur
XUII Utrũ hoc corpus post consecrationẽ panis iu requeatt
XUIII. Utrũ plus ex eohabeat qui maius aut qͥminꝰ accepe.uocari

Expanded text:
. Quod in hac communione aut judicium percipitur, aut praemium. XXIV. Cur in calice aqua misceatur. XXV. Utrum plus aliquid habeat hoc mysterium, quoties a bono, c colorem aut saporem in sacramento minime permutant. XXVII. Quod haec saepe visibili specie apparuerint. XXVIII. Quibus verbis hoc mysterium conficiatur. XXIX. Utrum hoc corpus post consecrationem panis jure queat vocari. XXX. Utrum plus ex eo habeat qui majus an qui minus acceperi
Abbreviated transcription (Latin):
nec ut iuri scificat & uerbo cenuuncte scam ds¬
netatis unitatẽ. aut sicut diumã possidentis habi¬
ratione. sed uere iuificatrice̾ & ipsius uersn¬
prion facta. Uita enĩ naturalit usiede eacistens
quia ꝙ pͥriȩ carni unitus est uiuificatros: a me
asse ꝓfessus est Et ideo quãis dicat adnos amen
amen dico uobis. nisi manducaueritis carnem
filii hominis aebiberitis eiꝰ sanguinẽ: non tam
sũ ut homiiis uuus ex nobis excistimare debemꝰ

Expanded text:
nec ut viri sanctificati, et Verbo conjuncti secundum dinec ut viri sanctificati, et Verbo conjuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut divinam possidentis habitationem, sed ut vere vivificatricem, et ipsius Verpropriam factam. Vita enim naturaliter ut deus existens quia proprie carni unitus est, uiuificatricem eam esse professus est. Et ideo quamuis dicat ad nos: Amen amen dico uobis, nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, non tamen eam ut ho
Abbreviated transcription (Latin):
ene uerissime possider&. In huiꝰ carne ac sangui¬
ne cõmutari posse pane̾ uinũq altaris. heretica
ꝑtinacia delirabant. Factũ est autẽ hoc paucis
annis post obitũ beati augustini. tẽpore cȩlesti¬
ni papȩ &cyrilli alexandrini episcopi. Quib
prȩcipientib atq annitentib indicta accelebra¬
ta est synodus ephesina. una de quattuor quas
beat &RECORIS in epła ad patriarchas fatet᷑ sẽ
sy nodo cdãnatȩ sunt utreer surerus es prehense
soncale sa anstes oboratae st e des onea credimus
pane conuti nea carne̾ que enernes perenarta
nanu q: meũ anguinẽ qui depende mis nonueis a¬
terfumaon int cȩtera dehos saeranto sie seripse¬
runtern estorio ep̃o quasi heretuo caym trans¬
murtrunt: Aa benedictiones inaqurunt uoxotie s
accetimus & sc̃ificamur participes sei corportse
preciosi sa nguinis dp̃i omiumi uer̃om medẽ pto uis
pfectsi Vonut cominẽ carnẽ perpientes cał absit

Expanded text:
onem uerissime possideret. In huius carnem ac sanguionem uerissime possideret. In huius carnem ac sanguinem commutari posse panem uinum altaris heretica pertinacia delirabant. Factum est autem hoc paucis annis post obitum beati Augustini, tempore Celestini pape et Cirilli alexandrini episcopi, quibus precipientibus atque annitentibus indicta ac celebrata est synodus ephesina, una de IIII.or quas beatus Gregorius in epistola ad patriarchas fatetur se isynodo damnate sunt utreque superius comprehense lethales pestes, roborata est fides qua credimus panem conuerti in eam carnem que in cruce pependit, uinumque in eum sanguinem qui de pendentis in ter cetera de hoc sacramento sic scripserunt, et Nestorio episcopo quasi hereticorum capiti transmiserunt: Ad benedictiones inquiunt misticas accedimus et sanctificamur, participes sancti corporis et pretiosi sanguinis Christi omnium nostrum Redemptoris, effecti, non ut communem carnem recipientes, quod absit,
Abbreviated transcription (Latin):
hnc est calix sanguinis mei. mysteriũ fidei. qui ꝙ
uobis & ꝓmultis effundet᷑. Et panis quẽ ego dede¬
ro caro mea est ꝓmundi uita. Et nisi manduca¬
ueritis carnẽ filii hominis &biberitis eiꝰ sangui¬
neͣ: non habebitis uitã in uobis. Ex quib dñi uerbis.
otȩ sunt duȩ hereses antiquis tẽporib. Et in hoc
quidẽ consenserunt om̃s. quod panis & uinũ in ue¬
ram filii hominis carne̾ ueru̾q eiꝰ sanguinem
conuerterent᷑ sed quis ess&e iste filius hominis non
om̃s eande̾ sententiã tenuerunt. Quidã arbitrati
sunt: hunc oporterȩ intelligi quelib& homine̾ siue
iustũ siue peccatore᷑ incuiꝰ carne̾ acsanguinẽ conũ¬
sa terrena substantia sumeret᷑ in remissionẽ pro¬
catoꝵ Alu arbitrati sunt non hunc esse de tur¬
ba que̾lib& homine̾. sed uirũ iustũ sc̃ificatuͣ. a eo¬
mumi hominũ uita ꝑsuȩ uitȩ celsitudine̾ segne¬
gitũ. qui tẽplũ diͣ essã. qui diuinã inse habitati¬

Expanded text:
nis mei misterium fidei, qui pro uobis et pro multis effundetur. Et Panis quem ego dedero caro mea est pro mundi uita. Et Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, non habebitis uitam in uobis. Ex quibus domini 428 uerbis orte sunt due hereses antiquis temporibus. Et in hoc quidem consenserunt omnes quod panis et uinum in ueram filii hominis carnem uerumque eius sanguinem conuerterentur, sed quis esset iste filius hominis non omnes eandem sententiam tenuerunt. Quidam arbitrati sunt hunc oportere intelligi quemlibet hominem siue iustum siue peccatorem, in cuius carnem et sanguinem conuersa terrena substantia sumeretur in remissionem peccatorum. Alii arbitrati sunt non hunc esse de turba quemlibet hominem sed uirum iustum, sanctificatum, a communi hominum uita per sue uite celsitudinem segregatum, qui templum dei esset, qui diuinam in se habitati
Abbreviated transcription (Latin):
posus dinersae ẽ porũ ritione ⁊puoges seut sa
sigurũ. Aprireus enĩ duob disc ipulis ioceistis r ei
quintii sitis esse iudicun. dũ finoeut sec unigiiei
post sieut Ueieꝰ Agustinus dicit signsficlontures
post paucos dies incelos ascensuru esst Quter
lorgt ueonotũ est acomuni hominũ uita quȩ ip¬
siẜest duobi discipulis eudentissime sigurata

Expanded text:
emporum ratione tipum gesserit et figuram. Apparens enim duobus discipulis locutusque eis quantum satis esse iudicauit, dum finxit se longius ire, sicut beatus Augustinus dicit, significauit se post paucos dies in celum ascensurum esse. Quod iter longe remotum est a communi hominum uita, que ipsis et duobus discipulis euidentissime figurata
Abbreviated transcription (Latin):
ysus. ꝗa eꝰ e facta ẽ. serpens. Rursus pren¬
uir. aiuaa. pentis & in uircat naturã ren̾¬
tit Uides igt ꝓphetica gra bis mutatã esse
niturã & serpentis & uirgȩ Currebant ao¬
cipti flxmina. puro aquari᷑ neatu. Subito de
emtii uenis sanguis cep̃ erubere. Non erat

Expanded text:
 eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uirge. Currebant Egypti flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat
Abbreviated transcription (Latin):
est corporalit ac sp̃ualitͣ manducari &bibi. Capo¬
rali siquide ore corporalit manducamus orbibi¬
mus. quotiens dealtari dominieo ipsũ domini¬
ort cordis seualit comedit᷑ ⁊ haurit᷑. quindo suaꝰ¬

Expanded text:
est corporaliter ac spiritualiter manducari et bibi. Corpoest corporaliter ac spiritualiter manducari et bibi. Corporali siquidem ore corporaliter manducamus et bibimus, quotiens de altari dominico ipsum dominiore cordis spiritualiter comedit
Abbreviated transcription (Latin):
ob confici duob constare. uisibili elemͣtoꝵ specie
& inuisibili dñi iħu xpͥi carne & sanguine. sacra¬
mento & resacram̃ti: quȩres ut uerbis tuis utar
constat & conficitur dõ & homine cũ ipse axp̃csit
uerus de oeuerus homo. quia om̃is res illarum
ronii naturã &ueritatẽ inse contin& ex quib
conficitur. Conficit᷑ enĩ te &e iam teste sacri
ficiũ accłę sacra m̃to . & resacramenti id est
mortius iã nonmoritur. mors illi ultra
non dominabit᷑. Sed sĩc dicit andreas apłs.
cũ uere int̾ris carnes eiꝰ sint comeste. &. ue¬
re sangius eiꝰ sit bibitꝰ: ipse tam̃ usq intem¬
pora restitutionis om̃iũ incȩlestib ad dex¬
terã patris integer ꝑ seuerat & uiuus. Si
queriis modũ quo id fieri possit breuit ad prȩ¬
sens respondeo. Mysteriũ ẽ fidĩ credi salu¬
briter potest. uestigari utilit̃ non potest:
PẽR. Vnde beatus augustinus ieuangelio. Quando

Expanded text:
obus confici, duobus constare, uisibili elementorum specie obus confici, duobus constare, uisibili elementorum specie et inuisibili domini Iesu Christi carne et sanguine, sacramento et re sacramenti, que res ut uerbis tuis utar constat et conficitur deo et homine, cum ipse Christus sit uerus deus et uerus homo, quia omnis res illarum rerum naturam et ueritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem te epanis et uinum que in altari ponuntur sunt mortuis iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Sed sicut dicit Andreas apostolus cum uere in terris carnes eius sint commeste et uere sanguis eius sit bibitus, ipse tamen usque in tempora restitutionis omnium in celestibus ad dexteram patris integer perseuerat et uiuus. Si queris modum quo id fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potest, uestigari utiliter non potest. Ber.: Vnde beatus Augustinus in euangelio: Quando
Abbreviated transcription (Latin):
posui. Eius principiũ hoc erat. Ego Beringerius anathe¬
matizo eam heresim dequa hactenus infamatus sum.
quȩ astruere conatur. pant᷑ & uinũ quȩ in altare
ponuntur post consecrationẽ solũ modo sacram̃ tum

Expanded text:
posui. Eius principium hoc erat: Ego Beringerius anatheposui. Eius principium hoc erat: Ego Beringerius anathematizo eam heresim de qua hactenus infamatus sum, que astruere conatur panem et uinum que in altare ponuntur, post consecratio
Abbreviated transcription (Latin):
pi ostendere uerba romani concilii quȩ tẽ seruatu¬
rũ iure iurando firmasti. nulla ase inuicẽ contrari¬
etate differre. Arguentib enĩ te amicis ac necessa¬
riis tuis. quod aut non seruanda iurare non debuȩ¬
ris. aut uirata seruare: infamare soles Nicholaũ
pontificẽ reliquosq patres Romani concilii. uideli¬
c& qđ docentes acscribentes contraria. tui fuerint
causa ꝑ iurii. Id quoq in hoc opusculo qđ destruendũ
suscepi. ubiq fere laboras efficere. Propterea confe¬
renda sunt uerba tua uerbis eorũ. Nicholaus papa
cõperiens tẽ docere. panẽ uinũq altaris post consecra¬
tionẽ sine materiali mutatione in pristinis essentus
remanere: concessa tibi sicut suꝑius dictũ est res¬
pondendi licentia. cũ non auderes pro tuȩ partil
defensione aliquid respondere: pietate motus ad
preces tuas. precepit tradi scripturã tibi quã suꝑius

Expanded text:
pi ostendere, uerba romani concilii que te seruatupi ostendere, uerba romani concilii que te seruaturum iureiurando firmasti, nulla a se inuicem contrarietate differre. Arguentibus enim te amicis ac necessariis tuis, quod aut non seruanda iurare non debueris aut iurata seruare, infamare soles Nicholaum pontificem reliquosque patres romani concilii uidelicet quod docentes ac scribentes contraria tui fuerint causa periurii. Id quoque in hoc opusculo quod destruendum suscepi, ubique fere laboras efficere. Propterea conferenda sunt uerba tua uerbis eorum. Nicholaus papa comperiens te docere, panem uinumque altaris post consecrationem sine materiali mutatione in pristinis essentiis remanere, concessa tibi sicut superius dictum est respondendi licentia, cum non auderes pro tue partis defensione aliquid respondere, pietate motus ad preces tuas precepit tradi scripturam tibi quam superius
Abbreviated transcription (Latin):
omibus pant̾ & uinũ suꝑ esse constituit. Lani. ł lichil
horui Romana synodus credendũ esse decreuit
nec hũbertus episcopus ad confitendũ uel iurandũ
horũ tibi aliquid tradidit. Prior quidẽ senten¬
tia ꝑquã dicitur. panis & uinũ altaris solũ modo
sacramenta sunt: tua est. tuorũq sequaciuĩ. Poste¬
mor uero quȩ enuntiat. panis & uinũ altaris so¬
lumodo sunt uerũ xp̃i corpus & sanguis. Nullius
hominũ est. Nam & tu ueritatẽ carnis & sangui¬
nis negas: & ȩccła xp̃i sic pane̾ incarnẽ uinũ ere¬
dit conuerti insanguinẽ: ut tamen salubriter
credat & ueraciter recognoscat sacramentũ esse
dominicȩ passionis. diuinȩ ꝓpitiationis. concordiȩ &
unitatis. postremo assũptȩ deuirgine carnis & sangui¬
nis. Sin gła suis distinctisq modis dequibus suo loco
ac tẽpore euidentius disseretur. Inp̾sentia tantũ susce¬

Expanded text:
omnibus panem et uinum superesse constituit. Lanfr.: Nihil omnibus panem et uinum superesse constituit. Lanfr.: Nihil horum romana synodus credendum 415 esse decreuit, nec Humbertus episcopus ad confitendum uel iurandum horum tibi aliquid tradidit. Prior quidem sententia per quam dicitur: panis et uinum altaris solummodo sacramenta sunt, tua est tuorumque sequacium. Posterior uero que enunciat: panis et uinum altaris solummodo sunt uerum Christi corpus et sanguis, nullius hominum est. Nam et tu ueritatem carnis ac sanguinis negas, et ecclesia Christi sic panem in carnem uinum credit conuerti in sanguinem, ut tamen salubriter credat et ueraciter recognoscat sacramentum esse dominice passionis, diuine propiciationis, concordie et unitatis, postremo assumpte de uirgine carnis ac sanguinis. Singula suis distinctisque modis, de quibus suo loco ac tempore euidentius disseretur. In presentia tantum susce
Abbreviated transcription (Latin):
attendit. Lan. Dũ insatiabili odio illũ insequeris
tẽ ipsum turpiter infamare minime erubescis.
Quisquis emĩ contraria uirat: necesse est in alte¬
rutro ꝑiurii crimen incurrat. Ergo cũ uerba
ad urandũ tibi tradita inter se contraria esse
astruas: manifesta uoce ꝑ iurũ tẽ esse impudent᷑
ꝓclamas. O infelix homo. õ miserrima anima cur
tẽ credere uirabas. quȩ tantopere interse dissi¬
dere intelligebas: Nonne p̾stabat si uera fide
tẽ habere putabas. uitam honesta morte finire.
quã ꝑiurium facere. ꝑfidiã iurare. fidem abiu¬
rare  Sed absit. ut scriptura sci concilii aliqua
inter se contrarietatis oppositione dissideat.
si remoto calumniandi studio diligens lector ad in¬
telligendum curam impendat & hoc posterus pate¬
bit. Bc̃x. Qui enĩ dicit. panis & uinũ altaris solum¬
modo sacramenta sunt. uel panis & uinũ altaris so¬
lummodo sunt uerũ corpus xp̃i & sangnis: modis

Expanded text:
attendit. Lanfr.: Dum insatiabili odio illum insequeris, attendit. Lanfr.: Dum insatiabili odio illum insequeris, te ipsum turpiter infamare minime erubescis. Quisquis enim contraria iurat necesse est in alterutro periurii crimen incurrat. Ergo cum uerba ad iurandum tibi tradita inter se contraria esse astruas, manifesta uoce periurum te esse impudenter proclamas. O infelix homo! o miserrima anima! cur te credere iurabas, que tantopere inter se dissidere intelligebas? Nonne prestabat si ueram fidem te habere putabas, uitam honesta morte finire, quam periurium facere, perfidiam iurare, fidem abiurare? Sed absit ut scriptura sancti concilii aliqua inter se contrarietatis oppositione dissideat si remoto calumniandi studio diligens lector ad intelligendum curam impendat! Et hoc posterius patebit. 4 Ber.: Qui enim dicit panis et uinum altaris solummodo sacramenta sunt, uel panis et uinum altaris solummodo sunt uerum Christi corpus et sanguis, modis