comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A sanguẽ a. cur usq ad hc̃
c̃ pꝰ hunc multi occisi ante
mor pueri ab hac gn̾atione
sint ꝑempti. d qr abel pastor
ouium fuit. necatusq ẽ. in
agro. Tacharias sac̾doᷤ
necatur in atͥo templi: duos
ordines martyrũ sig̃cant. la¬
icos ⁊ eos qui altar is officio
mancipant᷑.¬
telligunt. hanc legis ꝑiti
nec ipsi in lege ⁊ ꝓpħis intel¬
ligunt. nec ab aliis intelligi
edificat. exemplo scandali¬
⁊at. nec ipse regnum dĩ intrat.
re excludit.
Attendite. a. f. Ad hoc fer¬
mentũ ꝑtinent omnia que
suꝑlus in domo pharisei dis¬
tenende simplicitatis.⁊ emu-¬
lande fidi. ne more uideoꝵ ali-¬
ud habeamꝰ in affectu. aliud
uoce simulemus. cũ sciamuᷤ
in die uiditii ñ posse. eẽ. late¬
bram fraudis.
locus ad subeundã ꝓꝰfessionẽ
dñi passionem. uł ꝯtemptu
mortis uł spe p̃mii. uł man-¬
suri denuntiatione supplicii
instruitur.

Expanded text:
ariae. Cur usque ad hunc, cum post hunc multi occisi ante mox pueri ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovium fuit, necatusque in agro, Zacharias sacerdos necatus in atrio templi, duos ordines martyrum signant, laicos, et eos qui altaris officio mancipanturtelligunt. Hanc legisperiti, nec ipsi lege et prophetis intelligunt, nec ab aliis intelligi aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat nt excludit.Attendite. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae superius in domo Pharisaei distenendae simplicitatis et aemulandae fidei, ne more Judaeorum aliud promamus affectu, aliud voce simulemus, cum sciamus in die judicii non posse esse latebram fraudis.locus ad subeundam pro confessione Domini passionem vel contemptu mortis, vel spe praemii, vel mansuros in denuntiatione supplicii instruit.
Abbreviated transcription (Latin):
iant carnem turpitudiniᷤᷤ
sue: arenib usq ad fe¬
ce filii eius quando ing¬
bͣientur tabernaculum
testimonii. uł quando ap

Expanded text:
tudinis suae a renibus usque ad feet filii eius quando ingdientur tabernaculum testimonii vel quando a
Abbreviated transcription (Latin):
ita conuemebant sͥ : ut suꝑ hum̃ale &e
rõnale inutuo necterentur stricta ad
balteum. ⁊ anuł fortus copulata. quos
ingelat uicta iacinctina. ne laxe slue¬
rent. ⁊ a se muitem mouerentur. Mulli
autem dubium: quin balteus. uł tinga¬
lum. qui suꝑhumerale astringebatu
tuncam iacinctinam. que suphum̾ał¬

Expanded text:
conveniebant sibi, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum, et annulis fortius copulata, quos ingebat vitta hyacinthina ne laxae fluerent, et a se invicem moverentur. Nulli autem dubium, quin balteus sive cingulum, cui superhumerale astringebatur, tunicam hyacinthinam, quae et su
Abbreviated transcription (Latin):
Hoo cingulum sic̃ ieronimus. ex iosepho
scbit. in sami litudinem pellis colubri.
qua exuitur in senectute. sic ĩ rotundo
textum ẽ: ut marsuptum longuis
putes. Tectum sub tegiine aũ cocci.
purpure. iacincti. ⁊ stamine byssmo.
ob decorim. ⁊ ꝑulcͥtudinem. atq ita po¬
lunita arte distinctum. ut di̾sos flores
⁊ geminas artificis manu ñ textas s
additas arbitreris. habebatq latitudi¬
nem .iiii. digitoꝵ. quo tingulo ponti
fex ꝓpͥe utebatur. ⁊ eo tumica iacinttina
simul ⁊ suꝑhum̃ale stringebatur. Nam

Expanded text:
Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri, quam exuit in senectute, sic in rotundo textum est, ut marsupium longius putes. Textum autem sub tegmine cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine byssino, ob decorem et fortitudinem, atque ita polymita arte distinctum, ut diversos flores et gemmas non artificis manu contextas, sed additas arbitreris. Habebatque latitudinem quatuor digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur, et eo tunica hyacinthina, simu
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinitus ꝓcuratũ. ẽ. ut deꝓuectis
diuq fructu ꝯiugii pͥuatis ioħes nas¬
ceret᷑. ut in opinato ortu ꝓł. ⁊ ipsos donũ
gratius afficeret. & cet̾os stupor miracłi
ꝑaret auditui futuri ꝓpħe. Unde pꝰea
subditur. Posuerunt om̃s qui audierãt
in corde suo dicentes. Qs putas.p.i. e.¬

Expanded text:
Divinitus procuratum fuit, ut de provectis diuque fructu conjugii privatis Joannes nasceretur, ut inopinato ortu prolis et ipsos donum Dei gratius afficeret, et caeteros stupor miraculi pararet auditui futuri prophetiae. Unde postea subditur: Posuerunt omnes qui audierant in corde suo dicentes: Quis putas pue
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidẽ gentiu ꝯfirmandã credit
ydonea ex consulto .itͦ. mul ita p̃¬
terit que alii dicunt. ut diũsa
Uitulus sacerdotał hosti
bus inchoat᷑ ⁊ in uitulo

Expanded text:
ad fidem legentium confirmandam credit donea. Ex consulto enim multa pterit, quae alii dicunt, ut diversa Vitulus sacerdotalis hostbus inchoatur, et in vitulo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ex p̃cepto moysi u¬
no sacerdote decednte
unus succedẽ iubeatur
Temꝑe dauid statutũ. ẽ.
ut uicissim ministran-¬
tes ꝑ octonos dies a sabbo
usq ad sabb̃m tꝑ̃r uiciᷤ
sue singłi castimonie
studerent: nec int̾ea do¬
mum tange̾nt.

Expanded text:
Cum ex praecepto Moysi uno sacerdote decedente, unus succedere jubeatur, tempore David statutum est ut vicissim ministrantes per octonos dies a sabbato usque ad sabbatum tempore vicis suae, singuli castimoniae studerent, nec interea domum tangerent.
Abbreviated transcription (Latin):
introitu recurrentis in dm̃ genera¬
tionis admissio in disꝑabilis dei p̃
dicans in hominibus xp̃m suum
ꝑfecti opus hominis redire in sẽ fili¬
um faceret. qui ꝑ dauid patrem ue¬
nientibus iter p̾bebat in xp̃o. Eui
luce ñ immerito &̃ scribendoꝵ apłi¬
corum actuum potestas in ministĩo
datur. ut dõ in dm̃ pleno. &

Expanded text:
roitu, recurrentis in Deum generationis admisso, inseparabilis Dei, ut praedicans in omnibus Christum suum perfecti opus hominis redire in se per filium faceret: qui per David patrem venientibus iter praebebat in Christo. Cui lucae non immerito etiam scribendorum Actuum apostolorum potestas in ministerio datur:
Abbreviated transcription (Latin):
Impleuit ordinẽ dixit regẽ & regionẽ
in qua fuit. sacer dotem & gentẽ eius.
& uxorem illius indicat.
.ẽ. demonstratur mystĩum.
officii patͥs dni conceptus eẽt. iste qui

Expanded text:
Implevit ordinem, dixit regem, et regionem in qua fuit, sacerdotem et gentem ejus et uxorem illius indicat. est, demonstratur mysterium officii, patris Domini coeptus esset iste, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt: diuine cogni¬
tionis intelligat᷑ intentio.
ꝑ id quod ministri fue¬
rt̃ C eoꝵ actio decla¬
retur.

Expanded text:
uiderunt diuinae cognitionis intellegatur intentio, per id quod ministri fuerunt eorum actio declaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mulum calcitrantẽ dns elegisset.
Quodd & legentib ac requirentibus
dm & si ꝑ singla expediri a nobis
utile fuerat. sciens tamen quod o¬
perantem agricolam oportet de
fructibus sius edere. uitauimus
publicam curiositatem ne non
tam uolentibus d̾m demonstra¬
re uideremur: quam fastidien-¬
tibus prodesse:¬

Expanded text:
s elegisset. Quod et legentibus ac requirentibus Deum: et si per singula expediri a nobis utile fuerat; sciens tamen, quod operantem agricolam oporteat primum de fructibus suis edere, vitavimus publicam curiositatem: ne non tam volentibus Deum demonstrasse videremur, quam fastidientibus prodidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ria iter facẽt cũ dño. ⁊ ei
ministrare. memoret.
celebri eam uocabulo mag¬
dalenã uocat. uͥ eand̾ pec¬
catricem descbit. reu̾ent᷑¬

Expanded text:
ria iter faceret cum Domino, et ei ministrare commemoratur, celebri eam vocabulo Magdalenam vocat: ubi eamdem peccatricem describit, reverent
Abbreviated transcription (Latin):
putetis: ego tñ dĩ uirtus.⁊
dĩ sapientia: uiste facere ĩ¬
telligor ab apłis.⁊ quib pa¬
ter reuelauit.que prudenti¬
bus abscondit.

Expanded text:
putetis, ego tamen Dei virtus et Dei sapientia juste facere intelligor ab apostolis, quibus Pater revelavit quae prudentibus abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
Maria soror larari. bis eodem functa
.ẽ. officio. semel ingagilea. cũ pͥmũ
accedit eũ humilitate. & lacrimis.
uͥ ⁊ remissionem pecc̾oꝵ accipit. scd̃o
in bethania.ñ iam peccatr nõiata. s
casta. ⁊ dõ deuota. Ibi pedes. hic capt̃.

Expanded text:
Maria soror Lazari bis eodem functa est officio: semel in Galilaea cum primo accedit cum humilitate et lacrymis, ubi remissionem peccatorum accepit. Secundo, in Bethania, non jam peccatrix nominata, sed casta, et ideo devota: ibi pedes, hic caput
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̃m homines plus fortas¬
se offendit. qui plus debu
mutatur. ut ampliꝰ diligat
qui ampliꝰ debuit. s cñ grã
osequatur.

Expanded text:
secundum homines plus fortasse offendit, qui plus debuemutatur, ut amplius diligat qui amplius debuit: si tamen gratiam consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ eger.ẽ. ꝙ ambulare ñ pot̾. Ab aqͣ
portatur qñ luxuriari cogitat. uł
qñ ꝓ nimio srigore corpus tangi ñ
flare non pot̾. ab igne portatur
febre tangi non potest.
Tres mortuos suscitauit dñs. filiã ar¬

Expanded text:
eger est et ambulare non potest; ab aqua portatur, quando luxuriare cogitat, sive quando pro nimio frigore corpus tangi non flare non potest: ab igne portatur febre, tangi non potest: tres mortuos suscitavit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
cta sñ fcĩs. eo fides plenior
gestoꝵ testificationib ꝗͣ u̾
boꝵ sponsionib exhibent᷑
lut obscurata legenutabat
ipõ spectacło dnĩce cruciᷤ
⁊ pleno resurrõnis testimo¬

Expanded text:
or gestorum testificationibus, quam verborum sponsionibus exhibetur, lut obserata Lege nutabat, ipso spectaculo Dominicae crucis, et pleno resurrectionis testimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ portas fidĩ ad cele¬
stem iħrłm indu¬
unior ppłs ꝑfidia defunctus effert᷑.
possidens: multis ppłoꝵ turb tirtũsep¬
ta. pio affectii plorat.⁊ ad uitã lac̾mis
reuocare laborat. quod &. int̾im in pau
tudine imꝑestrat. Locus quo deft᷑
corpus .ẽ. humanũ. portitores st̃ mali
mores. qui ip̃m corpꝰ ad mortẽ tͣhunt.
S iħc loculũ tangit. cũ fragile nat᷑am¬
in ligno crucis erigit. Tunc stant fu¬

Expanded text:
idei ad coelestem Hierusalem indulus perfidia defunctus effertur, possidens, multis populorum turbis circum septa pio affectu plorat, et ad vitam revocare laborat; quod et interim in pauctudine impetrat. Locus quo defertur corpus est humanum, portitores sunt mali mores, qui ad mortem trahunt. Sed Jesus loculum tangit cum fragilem naturam in cruce erigit.
Abbreviated transcription (Latin):
lebrando. deuota redemptori reddit
głam. ⁊ diuinitatis eiꝰ et̾nitatẽ. qr
caput . xͥ. ds̃ .ẽ. simul intuendo ꝑ¬
petuis ꝯfessionũ laudib qi pisti¬
ca nardo glificabit.

Expanded text:
In gloriam, et divinitatis ejus aeternitatem, quia caput Christi Deus, simul intuendo, perpetuis confessionum laudibus, quasi pistica nardo glorificat.
Abbreviated transcription (Latin):
Et iustificata. ẽ sapientia.
Ostendit filios sap̃ie intelli¬
gere. nec in abstinendo. nec
in manducando. eẽ. uisticiã
s in equanimitate toleran¬
dam inopiam. ⁊ temꝑantia

Expanded text:
 Justificata est sapientia. Ostendit filios sapientiae intelligere, nec in abstinendo, nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De functus qui corã multeᷤ
extra portam effert᷑. signat
c̾minalit̾ peceantẽ. Et pec¬
catum ñ cordis cubili tegẽ¬
tem. s inditio oꝑis uł locir¬
tionis. qi ꝑ hostia sue cuu¬
tatis aliis ꝓpalantem. Quẽ
sicut unicũ deflet mater
filii. Porta aũ qua effert᷑
aliquis. ẽ. de sensib qͦ ali¬
quis ĩ pecẽ
qui uidet Locułꝰ qͦ effert᷑

Expanded text:
 Defunctus, qui coram multis extra portam effertur, significat criminaliter peccantem, et peccatum non cordis cubili tegentem, sed indicio operis vel locutionis, quasi per ostia suae civitatis aliis propalantem. Quem sicut unicum deflet mater filii. Porta qua effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum qui videt
Abbreviated transcription (Latin):
tatib urĩs dimisima¬
om̃s sumus. s peccatis
creatore discedit. Dei gͦ
ti sumus. Ueniens ã .xͦ. redemie noᷤ
seruientes diabolo. cru nos peccan¬
do uendidimꝰ. ⁊ ita uidrͦ suos rece¬
pisse qͦs c̃auit: ⁊ alienos acquisiuiᷤ¬
se: qͥ alienum dñm pecando acqͥsiu̾¬
cĩdium pecinia diaboli:. Iule eñi ab
micio homicioa fuit. fecisti homiei¬
dium: diaboli pecuniam accepisti¬
dem dic de adult̾io.
saclegio. furto. fal¬
cuma emit ⁊ effic̃¬

Expanded text:
tatibus vestris dimisi maomnes sumus, sed peccatis Creatore discedit. Dei ergti sumus. Veniens autem Christus redemit nos servientes diabolo, cui nos peccando vendidimus, et ita videtur suos recepisse, quos creavit; et alienos acquisisse, qui alienum dominum peccando acquisiercidium pecunia diaboli est. Ille enim ab initio homicida est. Fecisti homidium, diaboli pecuniam accepistidum est de adulterio, rilegio, furto, falnim emit et effi
Abbreviated transcription (Latin):
die sabbati reponebat᷑: ꝑmansit inte¬
grum. ł tu gͦ si ꝓpt̃ p̃sentemuitã. et
amorem scł̃i thesaurizas. ꝯtinuouer
a. ⁊ diuitiarum ceca cupiditas. his. qͥ
hñt pecuniam. ⁊uidentes in necessita¬
te fr̃s suos claudunt iuscera sua ab eis.
bum dei. si quis peccat: efficitꝰ ei ip̃m
dies. Sixerunt ꝙ moyses ⁊ a¬
aron ad omnes filios isrł.
Uespe scietis quia dominus
eduxerit de t̾ra egẏpti. ⁊ma¬
ne iudebitis gloriam domini.
pere carnes edere. ⁊ mane pa¬
nes in saturitate eo quod audi¬
erit murinurationes ur̃as. qͥ¬
bus murmurati estis eum.
Nos enim quid sumus: nec ꝯ¬
tra nos murmur ur̃m. s con¬
t᷑ dñm. Dixitq moyses ad a¬
aron. Dic unuerse congrega

Expanded text:
i reponebatur, permansit integrum. Et tu ergo si propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizas, continuo verma et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecuniam, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt viscera sua ab eis. bum Dei qui peccat, efficitur ei ipsudies. Dixeruntque Moses et Aaron ad omnes filios Israel: Vespere scietis quod Dominus eduxerit vos de terra Aegypti, et mane videbitis gloriam Domini: minus vespere carnes edere, et mane panes in saturitatem: eo quod audierit murmurationes vestras, quibus murmurati estis contra eum, nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. Dixitque Moses ad Aaron: Dic universae cong
Abbreviated transcription (Latin):
tio quoq nom̃is ħ ħsonat. Manna enim
int̃p̃tat᷑ quid ħ ⁊. Ip̃auis nominis ad diseñ¬
uum inuitat uit cum aũdis legem di reci¬
tari: inquiras semꝑ ⁊ dicas boctorib. quid

Expanded text:
is hujus hoc sonat. Manna enim interpretatur Quid est hoc? Ipsa vis nominis ad discendum invitat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper et dicas doctoribus, Quid
Abbreviated transcription (Latin):
quia mittuntur in eos serpentes .i. ia
qui occultis morsib penetralia cordis
depascuntur.
¶ Cemptatio ista: ꝓbatio ⁊ non ad pec¬
catum seductio. Non ideo probaut᷑
ut deus nouerit: s ip̃os ip̃is osten¬
dit quo humiliores fiant ad petend̾
aduitorium ⁊ agnoscendam dĩ glo
tur in repositione: qnͣtuui sufficiat
in sabbato. Sexta dies: ħuita. in qua
nunc sumus. In sex dieb enim fecit
ds̃ hunc mundum. In hac gͦ die repo¬
nere debemus: quantũ sufficiat ui
futuro. Si quid enim hie boni oꝑis
Qui enim acquirit hic.x. talenta: ae¬

Expanded text:
quia mittentur in eos serpentes, id estqui occultis morsibus penetralia cordis depascantur. Tentatio ista probatio est, non ad peccatum seductio; nec ideo probantur, ut Deus non noverit: sed ipsos ipsis ostendit quo humiliores fiant ad petendum adjutorium et ad noscendam Dei grattur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato. Sexta dies, haec vita in qua nunc sumus, unde in sex diebus fecit Deus hunc mundum; in hac ergo die tantum reponere debemus, quantum sufficiat in futuro. Si quid enim hic boni operis Qui enim acquirit hic decem talenta
Abbreviated transcription (Latin):
bis manna. orlestia uerba que nobis lecta
sunt. Itli infelices suspirant quia manna
sicut patres eorum ñ merent᷑ acciꝑe. ñ enim
possunt mandueare quod: ininitũ sicut
semen coriandri. ⁊ candidum sicut priuna. Ni¬
chil enim in u̾bo dñi minrtum. subtile. ⁊ sp̃u¬
ale sentuint. s totum piigue ⁊ crassum. In¬

Expanded text:
id est coelestia verba quae nobis laeta sunt. Illi infelices suspirant etiam manna sicut patres eorum, et non merentur accipere; non enim possunt manducare quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, subtile et spirituale sentiunt, sed totum pingue et crassum. In
Abbreviated transcription (Latin):
uieb colligetis. die autem. u i. dupplum. Ap¬
paret gͦ sextum diem nominari. qui aute
Sabbatum ponitur. Sabbatum autem.uii.
dies ÷. Quero gͦ qua bie ceꝑit manna dari. ⁊
uolo comꝑari dñicam nrãm cum sabbo iude¬
orum. Ex seͥptura eñi apparet: quia die do¬
minica pͥmum datiumn: manna. sex dieb
continuis collectum. Septima que÷ sabb̃ni:
cessatur. Quia gͦ in die duica d̾s pluit man¬
na ⁊ non isabħo: intelligant iuidei iam tũe¬

Expanded text:
uis colligetis, die autem sexta duplum. Apparet ergo sextum diem nominari qui ante sabbatum ponitur; sabbatum autem septimus dies est. Quaero ergo qua die coepit manna dari? et volo comparare Dominicam nostram cum sabbato Judaeorum. Ex Scriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus continuis collectum; septima, quae est sabbatum, cessatur. Quia ergo in die Dominica pluit Deus manna, et non in sabbato, intelligant Jud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sunt de helim. ⁊ uenit om¬
nis multitudo filiorum isrł
in desertum sin: quod ẽ int̾
helim ⁊ synai. Quinto deci¬
mo die mensis scdi postqͣm
egressi sunt de t̾ra egypti:
murmurauit omnis cong̃¬
gatio filiorum isrł contͣ mo

Expanded text:
que sunt de Helim et venit omque sunt de Helim et venit omnis multitudo filiorum Israhel in desertum Sin quod est inter Helim et Sinai quintodecimo die mensis secundi postquam egressi sunt de terra Aegypti et murmuravit omnis congregatio filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
quõd erat ad uitam. Idem enim siser¬
uetur: uitam. si non ser uet᷑. mortem
generat. Non seruantib gͦ dicuntur
mandata non bona. ⁊ iquib non uui¬
uant. S admixto ligno erueis indul¬
cedinem uersa. ⁊ sp̃ualit intellecta⁊
dicere quod si quis seruet mandata:
nullam egͥtudinem patiat᷑ .i. nec fe¬
bres nec alios dolores corporeos. S ui
a capite usq ad pẽdes repletur ulcere
pessimo. S iusti ñ hñt illas in firmita¬
tes quas egyptu. Egyptꝰ eium. mundꝰ¬
ẽ. Diligere gͦ munidum ⁊ que in mun¬
po sunt: egẏptilangor ÷. Obseruare m̃¬
ses. tempora. stellarum cui sib ad ħere.
seruire carni. luxur ie oꝑam dare. ⁊de¬
licus uacare: egyptius languor es ⁊¬
p̃cepta eius: cunctum lan¬
guorem quem posui in egy¬
pto: non inducam suꝑ te. E¬
go enu dominus sanator
elim ubi erant duodecim
fontes aquarum. & septua¬
ginta palme. ⁊ castra meta¬
ti sunt uixta aquas. P rofecti¬

Expanded text:
quod erat ad vitam. Idem enim, si serquod erat ad vitam. Idem enim, si servetur, vitam; si non servetur, mortem generat. Non servantibus ergo dicuntur mandata non bona, et in quibus non vivant. Sed admisto ligno crucis, in dulcedinem versa, et spiritualiter intellecta, dicere quod si quis servet mandata nullam aegritudinem patiatur, id est nec febres, nec alios dolores corporeos. Sed oma capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Sed justi non habent illas infirmitates quas Aegyptii. Aegyptus est mundus: diligere ergo mundum et quae in mundo sunt, Aegyptius languor est; observare menses, tempora, stellarum cursibus adhaerere, servire carni, luxuriae operam dare et deliciis vacare, Aegyptius languor escepta illius, cunctum languorem, quem posui in Aegypto, non inducam super te: ego enim Dominus sanator Helim ubi erant duodecim fontes aquarum et septuaginta palmae et castrametati sunt iuxta aquas profecti
Abbreviated transcription (Latin):
habensium. aut quolib ligno ĩd facere po¬
terat: ds qui tanta mirabilia faciebat. Uidp
tamen significare quõd dictum ⁊ ostendit ei.
Uiumi ãduitorii: qd ei dñs lignum ostendit.
uͥnullum erat. ꝑlignum aquas dulces fec̃.
p̃sig᷑ans głam ⁊ grãm crucis. S in tali ẽt̃ lig¬
no. quis msi ereator demonstieator laũdand
Deus iusticiam ⁊ uidicia. ibi temptauit
eum dicens: si audieris uocem domini
.d.t.℥.c̃. Hidetur exponere quare
iustificationes ⁊ iudicia dedit. ut .s. tẽ
ptaret eos si audirent uocem domini
dĩ ⁊ mandata custõdirent. nam qͣntũ
D priorem populum. quid eis boni.
aut ꝑfecti murmurantib ⁊ contͣdicen¬
tib mandar etur. qui paulop̾t imrabi¬
luum dĩ obliti ad ydola conuertunt᷑. Dã¬
tur gͦ p̃cepta in quib temptant᷑. Unde.
Dediuobis p̃cepta ⁊ iuistificationes noi
bonas .i. q.n.u. Temptati enim in pre¬
ceptis: non inuenuint᷑ fideles. Ideo in¬
uentum⁊ eis mandatum eẽ ad mortẽ

Expanded text:
habens vim, an quolibet ligno id facere poterat Deus, qui tanta mirabilia faciebat? Hoc tamen videtur significare quod dictum est, ostendit ei, divini adjutorii, quod ei Dominus lignum ostendit, ubi nullum erat, et per lignum aquas dulces fecit, praefigurans gloriam et gratiam crucis. Sed in tali etiam ligno quis nisi creator et demonstrator laudandusDeus justitias et judicia, ibi tentabat eum dicens: Si audieris vocem Domini Dei tui. Videtur exponere quare justificationes et judicia dedit, ut scilicet tentaret eos si audirent vocem Domini Dei, et mandata ejus custodirent. Nam quantum ad priorem populum, quid eis boni aut perfecti murmurantibus et contradicentibus mandaretur, qui paulo post, mirabilium Dei obliti, ad idola convertuntur? Dantur ergo praecepta in quibus tententur; unde: Dedion vivent . Tentati enim in praeceptis non inveniuntur fideles, ideo inventum est eis mandatum esse ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ad moysen. Eece ego plu¬
am uobis panem de celo. Eg̃¬
diatur populus ⁊ colligat q̃
sufficiunt ꝑ singulos dies. ut
temptem eum. utrum ambu¬
let in lege mea an non. Die
autem sexta parent quod in¬
ferant. & sit duplum quam
colligere solebant ꝑ singuloᷤ¬

Expanded text:
ecce ego pluam vobis panes de caelo egrediatur populus et colligat quae sufficiunt per singulos dies ut temptem eum utrum ambulet in lege mea an non die autem sexta parent quod inferant et sit duplum quam colligere solebant per singulo
Abbreviated transcription (Latin):
S eum creator sit om¬
nium. qͦmͦ acquisisse
bium ẽ : Dicit᷑ enim
in cantico deuterono¬
mii. ñ ne hic ip̃e dñs
Uidet᷑ enim unusqͥsq
illud acquirere q̃d ñ
sit suum. ũ ħetici de
saluatore dicunt. q̃d
ñ erant sui: qͦs acqͥsiuit
dato enum p̃cio. m̃catꝰ
ẽ homines qͦs c̾ator fe¬
cerat. ⁊ c̾tiun ÷ aiunt
iuiumquẽq emere q̃d

Expanded text:
 cum creator sit omnium, quomodo acquisisse bium non est? Dicitur enim in cantico Deuteronomii: Nonne hic ipse Dominus Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Unde haeretici de Salvatore dicunt quia non erant sui quos acquisivit: dato enim pretio mercatus est homines quos Creator fecerat, et certum esse aiunt unumquemque emere quod
Abbreviated transcription (Latin):
menitas płima ex densitate palmarũ: s pͥꝰ
ductus ⁊ ad aquas salsas ⁊ amaras: quib per
lignum a domino monstratũ dulcoratis: ue¬
nit᷑ ad fontes. Si historiani solam sequam᷑. ñ
multũ nos edificat: scire ad quem locum pͥ¬
mum uenerunt: ad quẽ scđo. Primo autem
dueit᷑ popłs ad litt̾am legis. a qͣ dum ꝑmanet

Expanded text:
moenitas plurima ex densitate palmarum: sed prius ductus est ad aquas salsas et amaras, quibus per lignum a Domino monstratum dulcoratis, venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem locum primo venerint, ad quem secundo. Primo autem ducitur populus ad litteram legis, a qua dum permanet
Abbreviated transcription (Latin):
tui qd mnanu mulieris portatur. Scđm
cassiodorum: tympanum: pellisextñ¬
sautt̃ duoligna ꝑ quod mac̃̾atio carnis
intelligit᷑. Chorus autem: multitudo si¬
mul cauentium. ⁊ dicit᷑ choiꝰ. qͣr coeuoꝵ
cantꝰ. Quia gͥ in choro equalit̃ om̃s noces
resonant: ꝑ eum caritas sig̃eat᷑. qͣi .xͦ. õs¬

Expanded text:
uia manu mulieris portatur. Secundum Cassiodorum tympanum est pellis extensa inter duo ligna: per quod maceratio carnis designatur. Chorus autem est multitudo simul canentium et dicitur chorus quasi coaevorum cantus. Quod ergo in choro aequaliter omnes voces resonant, per eum charitas significatur, qua o
Abbreviated transcription (Latin):
datas piscib ⁊ canib uel uolatilib. Mur¬
inurat adu̾sus moysen. mmo dm. sed
pͥmo ignoseit᷑. ⁊ scd̾o. ⁊ fortassis t̃cio. S si
retexit dicens. Neq murmurau̾itis siẽ
murmurare ⁊ queri contͣ dm: incurre¬
orum ⁊ aliorum in ꝑspitate causamur:
contͣ dñm murmuramus. s ħ pͥmo ig¬
noseitur. In ꝑsistentes gͣuiter uindicat᷑.¬
¶dem. Propt̃ correctionet legentiũ indicat᷑
popłi pecẽm. quia mͦmurau̾it ⁊ ingͣtus fuẽte
beneficus duunis eum celeste manna susceꝑit.
Scdo mense quinta decuna die mensis. qd nos
sine ratione scͥptum ẽ. Recordare de legib
pasche que dicta sunt. inuenies ibiħ ẽẽ tẽpꝰ
qd statuit᷑ ad seccłm pascha faciendum his qui
minundi in auima fuerint. łoccupati nego¬
mus ydola ⁊ ꝑegͥni ⁊ longinqui. qͥ sumꝰ hospi¬
tes ⁊ ꝑegͥni testamentorum dei.℥. c̃. s ñ dat᷑
manna de celo: in quo die pͥmum pascha fit.
s quo scdm. panis enimi qͥ de celo descendit: ñ

Expanded text:
atilibus! Murmurat adversus Mosen, imo Deum; sed primo ignoscitur, et secundo et fortassis tertio: sed si retexit dicens : Neque murmuraveritis, sicut murmurare et conqueri contra Deum, incurreorum et aliorum improsperitate causamur, contra Deum murmuramus. Sed haec primo ignoscuntur, in persistentes graviter vindicanrectionem legentium indicatur populi peccatum: quia murmuraverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna susceperit. Secundo mense, quinta decima die mensis, quod non sine ratione scriptum est. Recordare de legibus paschae quae dicta sunt , et invenies ibi hoc esse tempus quod statuitur ad secundum pascha faciendum his qui immundi in anima fuerint, vel occupati negomus idola; et peregrini, et longinqui fuimus, hospites et peregrini testamentorum Dei, etc. Sed datur manna de coelo, non in die quo primum pascha fit, sed quo secundum: Panis enim qui de coelo descendit non
Abbreviated transcription (Latin):
sine misterio erucis. sine fide xͥ. sine intelligñ¬
tia sp̃uali bib̃it: amaritũ dine moriet᷑. Unde.
Litt̃a oecidit .i. aqua mara sibibat᷑ ñ inutata
⁊ in dulcẽdinem uersa
nec poterant bibere aquas de
mara. eo quod eent amare.
Unde et congruum loci no¬
men imposuit. uocans ilło
mara .i. amaritudinem. Et
murmurauit populus cont
moysen dicens. Quro bibe¬
mus: At ille clamauit ad
dominum. Qui ostendit ei
lignum. Quod cum misisset
in aquas: in dulcedinem ũ¬
se sunt. Ibi constituit ei pre¬
cepta atq iudicia. ⁊ ibi tẽp¬
tauit eum dicens. Si audie¬
ris uocem domini del tui. ⁊
quod rectum est coram eo
feceris.⁊ obedieris manda¬
tis eius. custodieris ꝙ omĩa

Expanded text:
sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligensine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa. nec poterant bibere aquas de Mara eo quod essent amarae unde et congruum loco nomen inposuit vocans illud Mara id est amaritudinem et murmuravit populus contra Mosen dicens quid bibemus at ille clamavit ad Dominum qui ostendit ei lignum quod cum misisset in aquas in dulcedinem versae sunt ibi constituit ei praecepta atque iudicia et ibi temptavit eum dicens si audieris vocem Domini Dei tui et quod rectum est coram eo feceris et oboedieris mandatis eius custodierisque omnia
Abbreviated transcription (Latin):
s qui in sp̃u ⁊ aqͣ. ñ possit bib̾e ⁊ gustare. nͨ hosti¬
arum ferre amaritudinem. nec sabbi obser uan-¬
tiam. S si d̾s ostendit lignum q̃d̾ mittatur in
hanc am aritũdinẽ: dulcis fit aqualegis ⁊ pota
tentib eam. Si gͦ lignum sap̃ie xp̃i missum fue¬
Hirit in lege. ostendens quom̃ debeat intelligi en¬
concisio. safbatum. lex lepre. ⁊ hmõdi: amari¬
tudo legis uertit᷑ in dulcdinem intelligentie
sp̃ualis: utt ppłs bibere possit. qͥ ydola reliquit
s ad deum confugte. Si audiat legem de sac¬
ficus decentem: continuo fugit: bib̾e ñ pot̃.
In hanc gͦ amar itudinem .i. litt̾am legis posu¬
it ds iusticiam ⁊ testimonia. uelut .s. in uas¬
culo quodam: sap̃ie sue ⁊ seientie thesauros
Ye gͦ possit ħ aqua bibi: ostendit dͥs lignũ q̃d
mittat᷑ in eam. ut qͥbibit: ñ moriatur. ñ senti¬
at amaritũdinẽ. Si quis gͦ sine ligno utte. et

Expanded text:
sed qui in spiritu et aqua non possit bibere et gustare, nec hostised qui in spiritu et aqua non possit bibere et gustare, nec hostiarum ferre amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, dulcis fit aqua legis et pottentibus eam. Si ergo lignum sapientiae Christi missum fuerit in lege, ostendens quomodo debeat intelligi cicumcisio, sabbatum, lex leprae et hujusmodi, amaritudo legis vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit et bibere non potest. In hanc ergo amaritudinem, id est litteram legis, posuit Deus justitias et testimonia, velut scilicet in vasculo quodam sapientiae suae et scientiae thesaurosergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
¶arteat. pmundũ qip desertũ p tau¬
situm maris rubri ducunt᷑ nondũ hñtes
ꝓmissam patam: s sꝑantes ⁊ expectantiᷤ
ꝑpatientiam: dum laboriosa⁊ ꝑiełosa
temptatione fatigant᷑. S ne reuertant᷑
corde in egyptum: nec ibi xp̃c deserit. nã
illa columpna non recẽdit
tympana. pꝰ tͥumphales ymuos: uenit᷑ ad mara.
aquam .s. amaram. quam popłs bib̾e non pot̾at
uenit᷑ ad ꝑiculum sitis. S clamauit moyses ad do¬
minũ. ⁊ ostendit ei lignum: quo dulcis facta ẽ a
ad temptandum. Pret̾ẽa q̃d dixit. ostendit illi lig¬
qi ñ posset sine ligno aquam dulcem facere d̃s. au
moyses lignum nesciret. S silex scd̾m litt̾am ac¬
cipiat᷑. amara : ⁊ ip̃a mara. Qd enim tam ama¬
rum. qmͣ ut puer octauo die cͥconcisionis uulnꝰ
accipiat. ⁊ rigorem ferri. tenera patiat᷑ infan¬
tia᷑. Ainarum ÷ enu poculum legis. ut popłs
dĩ ñ qui in moyse baptitatꝰ: in nube ⁊ in mari.

Expanded text:
r mundum quasi per desertum post transitum maris Rubri ducuntur, nondum habentes promissam patriam, sed sperantes et exspectantes per patientiam, dum laboriosa et periculosa tentatione fatigantur. Sed ne revertantur corde in Aegyptum, nec ibi Christus deserit: nam et illa columna non receditet tympana, post triumphales hymnos, venitur ad Mara, aquam scilicet amaram, quam populus bibere non poterat; venitur ad periculum sitis. Sed clamavit Moses ad Dominum, et ostendit ei lignum, quo dulcis facta est aet aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi ligquasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum litteram accipiatur, amara est et ipsa Mara. Quid enim tam amarum quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum est enim poculum legis, populus Dei, non qui in Mose baptizatus est in nube et in mari,
Abbreviated transcription (Latin):
De serit namꝙ hora bremor uł latiorem. ⁊ discordante m̃su
ramunum redie nequemit: sicũt extrmsetus bona face ꝑ et
in secreto m̃tis implicamur. humaniq fauoris.in
Ipsaq textura. ⁊ cun

Expanded text:
Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere proin secreto mentis implicamur, humanique favoris maIpsaque textura et cun
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt: pleniuis inseqñtib explica¬
tur. Rationale: pectoris habitus. Su¬
ꝑhum̾ale: est humeroꝵ. Timica ⁊ line¬
a stricta .i. camisia. totum corpꝰ oꝑiunt.
Cidaris. cap̃t ornat. Balteus: ttramq
tuncam sumil ⁊ suꝑhuni̾ale. artius
ad corpus aptat. Quib sex indum̃tis.
inferius septimum uingitur. ⁊ octauũ

Expanded text:
facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum:
Abbreviated transcription (Latin):
latere a summo usq deorsum. ita ut
dmudium uestis intuenttum oculis
foris appareret. drmidium uero alusd
ut cum bona foris oꝑa ꝓximis oftñdi¬
mus. eadem uirtꝰ coram domino integͣ

Expanded text:
latere a sursum usque deorsum; ita ut dimidium vestis intuentium oculis foris appareret, dimidium vero aliud dum, nisi ut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra
Abbreviated transcription (Latin):
His.uiii. gn̾ib uestium. pontifex tem
Cuncta autem sunt de auro p̾ciosisq oo¬
didum in sacer¬
dotis ore uł oꝑe
debet apparere
S cuncta que

Expanded text:
His octo generibus vestium pontifex tempCuncta autem fiunt de auro pretiosisque colodidum in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cun
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui dormierit cum
Aduene ñ nocendum
lxxxuii.
idue ⁊ orphano ñ noceno
lxxxuiii.
De fenore. ⁊pignore.
dño offerendum¬
arnem a bestia mortuã

Expanded text:
Qui dormierit cum LXVI. Advenae non nocendum. LXVII. Viduae et orphano non nocendum. LXVIII. De fenore et pignore. Domino offerenda
Abbreviated transcription (Latin):
uampnat᷑. Peius ẽ enĩ eriꝑe uiolent̾
qm latent̾. Auferre gͦ uolens aꝑte ł
occulte p̃ceptum suum ħt. concupiᷤᷤ¬
cere autem rem ꝓximi tui. ⁊̃ si uistã
successionem queras. ñ licet. Qui enĩ
uolunt res alienas tamꝗͣ iuste possi¬
dere. heredes quert̃ morientib eẽ. Tu¬
mogenitis tuis puniris. qͥ ꝯcupiscẽn
mogenita ꝑdis. Primogenita quidẽ
fides. nemo enim bona fac̃. in quo
fides non precessit. omnia oꝑa bona
sunt filii spu̾ales. s inter hos pͥmo¬
genita fides. Quisquis gͦ rem alienã
uelut amans eum quem mori deside¬
ras: ut succedas.

Expanded text:
im est eripere violenter quam latenter. Auferre ergo volens aperte vel occulte praeceptum suum habet: concupiscere autem rem proximi, etiamsi justa successione quaeras, non licet. Qui enim volunt res alienas tanquam juste possidere, et haeredes quaerunt morientibimogenitis tuis puniris, qui concupiscendomogenita perdis. Primogenita quidem fides est. Nemo enim bona facit, in quo fides non praecessit. Omnia opera bona sunt filii spirituales, sed inter hos primogenita fides. Quisquis ergo rem  sed fraude, velut amans eum quem mori desideras, ut succedas.
Abbreviated transcription (Latin):
guinem dicat uirta ho¬
stium. cum illius agni
sanguinem uelit intelli¬
gi. cuiꝰ immolatiõe pas
ut idem agnꝰ iuxta ostiũ
occidat᷑. an ꝙ ÷ credibiliꝰ
iõ dixit ex sanguine qui ẽ.
iuxta ostium qr ille lini¬
turus ẽ uas ipsum in quo
sanguinem excipit uixca
ostium positurus. ut ad
manum habeat. dum
tingit:¬
Estrabꝰ. Utrum pcussor bonꝰ an¬
głsꝰ an malꝰ fui̾t. ñ necẽe ẽ inquiri.
Quic̃q enĩ fuit. p̃cepto d̾ni obediuit.
Sciendũ tñ qr tales pestes mali angłi
facere solent. ꝑmissiõe dĩ.¬
¶ Decimũ p̾ceptũ. Non concupisceᷤᷤ
rem ꝓximitũ. ⁊ c̃. Huic .x. plaga cõ¬

Expanded text:
guinem dicat juxta ostium, cum illius agni sanguinem velit intelligi, cujus immolatione Pascut idem agnus juxta ostium occidatur? An, quod est credibilius, ideo dixit ex sanguine qui est juxta ostium, quia ille qui liniturus est, vas ipsum in quo sanguinem excepit, juxta ostium positurus est, ut ad manum habeat dum tingitetc. Utrum percussor bonus angelus an malus fuerit, non necesse est inquiri: quicunque enim fuit, praecepto Domini obedivit. Sciendum tamen quod tales pestes mali angeli facere solent, permissione Dei. Decimum praeceptum est: Non concupisces rem proximi tui, etc. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis legis. custodia ꝯtinetur. cẽ¬
tenarius qui ꝑ multiplicatũ de-¬
nariũ. surgit ꝓ magna ꝑfectione
ponit᷑. cor gͦ centuplum facit fru¬
ctum. quod ꝑ amorem ꝓximi ac¬
tiuam ⁊ ꝑ amorẽ dĩ ꝯtemplatiuã
adipiscitur uitam. ⁊ sꝑualium
ornatur ꝑfectione uirtutum.

Expanded text:
odia continetur, centenarius qui per multiplicatum denarium surgit, pro magna perfectione ponitur: cor igitur centuplum facit fructum quod per amorem proximi activam, et per amorem Dei contemplativam adipiscitur vitam, et spiritualium ornatur perfectione virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ.ꝙ. a suꝑna claritate excꝰ¬
sum: dampnationis sue pati-
tus mortalitatis intelligit᷑.
Dum gͦ u̾bũ dĩ infirmitatẽ
nr̃e carnis suscipit: homo ad
cognoscenda diuina redit.
cecus sedet iuxta uiam. dũ
incipit credere ĩ ip̃m qͥ dicit.
Ego sũ uia. Mendicat dũ
rogat. Uñ sequit᷑. Et clamab̾.¬
cum audit. stans illuminat.
citatis uocib ꝯpatit᷑. s ꝑ po¬
tentiã. diuinitatis lumen
ardentius clamat. fili. D.m.¬

Expanded text:
genus, quod a superna claritate exclusum damnationis suae patitutus mortalitatis intelligitur. Dum ergo Verbum Dei infirmitatem nostrae carnis suscipit, homo ad cognoscenda redit. Caecus sedet juxta viam dum incipit credere in ipsum, qui dicit: Ego sum virogat. Unde sequitur: Et clamabcum audit, stans illuminat; citatis vocibus compatitur, sed per potentiam divinitatis lumen ossit, ardentius clamat: Et
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebat. dũ ĩ orõne pa-¬
tẽt᷑ phantasmatũ tur¬
bas: uehem̃tius insistẽs
orõni ducit᷑ ad stantẽ.
⁊ recipit lumen. qr ds̃
in corde sirmo figitur.
⁊ sic lux amissa reꝑat᷑.¬
de se desperet. cũ uenit
iste cui census ex fraude:
Phunc apparet quod
ñ om̃is diues auarus.
E cce cametꝰ deposita
sarcina gibbi ꝑ foram̃
acus tnͣsit. dum con-¬
tempto censu fraudiũ
angustam portã q̃ duc̃
ad uitã ascendit. ⁊ qr
deuotione fidĩ ad ui-¬
dendũ saluatorẽ. quod
natura minus habebat.
ascensu arboris siplet.
iuste qd̾ rogare ñ aude¬
bat. dnẽce susceptioĩs
bñdictionẽ: accipit
quam desid̾at.¬
comorus arbor moro fo
tua .i. crux. que c̃dentes
ut sicus pascit. ab infide¬
lib irridetur ut fatua.
Quẽ pusillꝰ ascendit.
dum quilibet humił
in uirtute crucis głat᷑.
& ꝑ hanc laudabilem
fatuitatẽ. tnͣseuntẽ ꝓpe
dnm̃ cernit. qr si nu¬
dũ ita solide ut. ẽ. iã tñ
raptim ⁊ qiͣ intnͣsitu lu¬

Expanded text:
 dum in oratione patitur phantasmatum turbas, vehementius insistens orationi ducitur ad stantem, et recipit lumen, quia Deus in corde firmo figitur, et sic lux amissa repade se desperet, cum venit iste ad Deum cui census ex fraude? Per hunc apparet, quia non omnis dives avarus.Ecce camelus deposita sarcina gibbi per foramen acus transit, dum contempto censu fraudium, angustam portam quae ducit ad vitam ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habebat, ascensu arboris supplet, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit quam desidcomorus arbor est, moro foltua, id est crux. Quae credentes ut ficus pascit, ab infidelibus irridetur ut fatua. Quam pusillus ascendit, dum quilibet humilis in virtute crucis gloriatur, et per hanc laudabilem fatuitatem transeuntem prope Dominum cernit, quia si nondum ita solide ut est jam, tamen raptim, et quasi in transitu lu
Abbreviated transcription (Latin):
qui bonum quod intelligit oꝑat᷑.¬
os ad laudem di accendit. uñ se¬
dat plebs dm̃ ñ solum ꝓ impecͣto
munere lucis. s ꝓ mĩto ficdi impe-¬
trantis. qr ñ solũ laudat qd̃ poten¬
ter ⁊ miscdit̾ illuminat. s qr q̾
clamorẽ sidĩ firmit̾ clamantis ex

Expanded text:
qui bonum quod intelligit intos ad laudem Dei accenddat plebs Deum non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis, quia non solum laudat quod potenter et misericorditer illuminat, sed quia clamorem fidei firmiter clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
te. uͥ siccomorus. uł uͥ c̃¬
diturus. ut ⁊ myst̾i̾ũ s̃¬
uaret. & grãm semina¬
ret. Sic .it. uen̾at ut ꝑ
iudeos tnͣsiret ad gentes.
uidit itaq ⁊ acheum
nitate sidi int̾ fructus
nouoꝵ oꝑm. uelut in¬
fecunda altitudine oꝑiꝰ

Expanded text:
el ubi sycomorus uel ubi crediturus, ut et mysterium seruaret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum imitate fidei inter fructus nouorum operum uelut fecundae altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
dens in diuitiis suis intͣbit.
ut iħc scd̃m marchũ exponit.
Non gͦ diuites manentes. s qͥ
tatis nr̃e onera sustulit. Acus¬
ẽ. punctio. ꝑ qm angustias
passionis sigt̃. qua passione
uelut acu nr̃e nature quasi
scissa uestim̃ta resarcire dig
subeundũ leue onus xͥ. se
humiliare nolentẽ.

Expanded text:
dens divitiis suis, intrabit, ut Jesus secundum Matthaeum exponit. Non ergo divites manentes, sed qutatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignsubeundum leve onus Christi se humiliare nolentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionib plena: gaudi¬
um regni degustant. & oĩ¬
um electoꝵ sincera dilecti
plirra recipiet in p̃senti:
a frib ⁊ cõsororib ꝓpositi sui.
glutino sꝑuali colligatis.
multo gͣtiosiorẽ in hac uita
recipiet caritatẽ. Copula .it.

Expanded text:
persecutionibus plena gaudium regni degustant, et omnium electorum sincera dilectioplura recipiet in praesenti, et a fratribus et sororibus propositi sui glutino spirituali colligatis, multo gratiosiorem in hac vita recipiet charitatem. VERS. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
hñt ex studio innocentiã ⁊sim
tus. non posse pectare. s nolle.
atrinã eugłii. sicut puer iube¬
mur acciꝑe. P uer in discendo
escit.
Non putandis. ẽ. iste ut quidã
sua uita m̃tituᷤ. eẽ. s simplr̃ ut
ta legis custodiunt. s qd̾ ibi
minus ẽ. hiis qui ꝑfecti esse¬
uolunt: adiungit.¬

Expanded text:
ent ex studio innocentiam et siirtus non posse peccare, sed nolle.ctrinam Evangelii sicut puer jubemur accipere. Puer in discendo quiescit.Non putandus iste ut quidam sua vita mentitus esse, sed simpliciter ut ta legis custodiunt, sed quod ibi minus est his qui perfecti volunt esse, adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cant. q̃ ex ip̃ã
ꝯsuetudine genti¬
um. ñ mnutili
studio diseunt᷑.
ł animas precio¬
quam uasa au
mel de hoc scło
tamquam dee¬

Expanded text:
significant, quae ex ipsa consuetudine gentium non inutili studio discuntur; vel animas pretioquam vasa aurmel de hoc saeculo tanquam de
Abbreviated transcription (Latin):
qr in genesi scͥptum ÷. In seruitute redigent eoᷤᷤ
⁊ nocebt̃ ilł quadringentis annis. S qr serui¬
tutis anni post mortẽ ioseph computant᷑. illo
seph. cũ aꝑparuit in conspectu pharaonis ⁊
regnare cepit sub illo. Transactis aut̃ .xii. anniᷤ

Expanded text:
 in terra non sua, et in seruitutem redigent eos et nocebunt illis quadringentis annis. sed quoniam seruitutis anni post mortem Ioseph conputantur — illseph, cum adparuit in conspectu Pharaonis et regnare coepit sub illo; transactis autem septem annis
Abbreviated transcription (Latin):
eos a facie tua anno uno: ne terra in soli¬
tudinem ducatur. et crescant contra te
bestie. Paulatim expellam eos de conspec¬
tu tuo donec augearis et possideas fram.
Ponam autem t̾minos tuos a marirubro¬

Expanded text:
eos a facie tua anno uno, ne terra in solitudinem redigatur, et crescant contra te bestiae. Paulatim expellam eos de conspectu tuo, donec augearis, et possideas terram. Ponam autem terminos tuos a mari Rubro
Abbreviated transcription (Latin):
nris̃. ex ꝓphicis uocib p̾uidet sibi uenturum bellum
& derelinquendum se a filiis isił. & quia consentiant ad¬
uersario eiꝰ. & adiciantur ad d̾nm. hoc ẽ quod ieremias ait.
Clamauit ꝑdix. congregauit quȩ ñ peꝑit. fecit diurcias
ñ cum uiditio. in dimidio dierũ eius derelinquent eũ. &
in nouissimis suis erit stultus. Intelligit gͦ ꝑdicẽ se qͥ
non peꝑit congregasse. & quod hi. quos sñ udicio congre¬
gauit. relinquent eum. & se¬
quentur xp̃m qui genuit.

Expanded text:
nostris, ex propheticis vocibus praevidet sibi venturum bellum, nostris, ex propheticis vocibus praevidet sibi venturum bellum, et derelinquendum se a filiis Israel, et quod consentiant adversario ejus, et adjiciantur ad Dominum. Hoc est quod Jeremias ait . Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, fecit divitias, et non in judicio: in dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit stultus. Intelligit ergo perdicem se, quae non peperit, congregasse; et quod hi, quos sine judicio congregavit, relinquent eum, et sequentur Christum, qui genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
on .i. eliopoł. q̃ dicitur ciuitas soł. Deficit os cũ mendaciũ
loquitur. & a uarietate. & pro omnib. Ille ab initio men¬
dax fuit. & id̾o tales ciuitates uult s edificare. Os abyssi.
quia abyssus. ꝑditionis eius ẽ locus. alia eiꝰ ciuitãs. cõ¬
motio tinee ÷: Qui enim eum sequit᷑. ibi thesaurizat
ubi tinea demolt̾t. & fures effodiunt &e furant᷑. Ciuitu¬
tem quoq soł edificat. falso nomine qr transfigurat. se
in angłm lucis. in his occupat mentes que factȩ st̃ ut
uideãt am ꝓspicit tñ s̾ imminere bellã. & maturura
gentis suȩ exnum. id̾o dicit. Gens isrł ualet suꝑ nos.
utinam ⁊ nos̾ sentiat ualere suꝑ se. ut .s. cogitatioẽs. &
concupiscentias malas. quas innitit ñ suscipiam. s iacła
ignita scuto fid̾i repellam. & in omnib quȩ suggesserit.
dicam. uade retro sathana. Scͥptum ẽ enim. d̾nm d̾m tuu̾
adorab̾. & illi soli seruires.S & hoc quod dicit. ne forte
accidat nob̾ bellum. & consentiant hii cum aduersariis

Expanded text:
 Heliopolis, quae dicitur civitas solis. Deficit os, cum mendacium loquitur a veritate et probationibus. Ille ab initio mendax fuit, et ideo tales civitates vult sibi aedificari: os abyssi, quia abyssus perditionis ejus est locus; alia ejus civitas est commotio tineae: qui enim eum sequitur, ibi thesaurizat ubi tinea demolitur, et fures effodiunt et furantur . Civitatem quoque Solis aedificat, falso nomine transfigurans se in angelum lucis. In his occupat mentes, quae factae sunt ut videant Deum. Prospicit tamen imminere sibi bella et maturum gentis suae exitium; ideo dicit, Gens Israel valet super nos, utinam et nos sentiat valere super se: ut scilicet cogitationes, et concupiscentias malas, quas immittit, non suscipiam sed jacula ignita scuto fidei repellam, et in omnibus quae suggesserit, dicam: Vade retro, Satana: scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Sed et hoc quod daccidat nobis bellum, et consentiant hi cum adversariis
Abbreviated transcription (Latin):
rem oꝑari & lutum. Ip̾e suꝑposcas magistͥs. & comipul¬
sorib ad oꝑa t̾rena.flagelli agit. ut edifices illi ciuitate ᷤᷤ.
ꝑ scłm discurrere fac̃. maris & terrȩ elem̃ta. ꝓ cupiditate
turbare. forum litib pulsare. & ꝓ exiguo t̾cȩ cespĩte. propunqͦs
urgus fatigare castitati insidiari deciꝑe innocentiam. domi
feda. foris crudelia. intra conscientiam flagitiosa commutt̾e
In huiusmodi scito te regi egypti militare. quod e̾ mundi
huiuis sp̃u agi.
Qp orio altc. Diabolus inuocata sua gente. oppͥmere cu¬
pit rationalem sensum. qui nunc figuralit̾ dicit᷑ isrł. p̃¬
ficit magistros oꝑum. qui cogant eos discere oꝑa cariis.

Expanded text:
rem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulrem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulsoribus, ad opera terrena flagellis agit, ut aedifices illi civitates; per saeculum discurrere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbare: forum litibus pulsare et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigare; castitati insidiari, decipere innocentiam, domi foeda, foris crudelia, intra concientiam flagitiosa committere; in hujusmodi scito te regi Aegypti militare, quod est mundi hujus spiritu agi. eis, etc. Diabolus, convocata gente sua, opprimere cupit rationabilem sensum, qui nunc figuraliter dicitur Israel: praeficit magistros operum, qui cogant eos discere opera carnis,