comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pensus sententiam regiae crudelita
tis explesset. Numquid eũ hi dignũ
nunc hac maledictione iudicarent :
Non omnino. Idcirco dñs nr̃ pe¬
pendit in ligno. ut nos adelicto qđ
in ligno fuerat perditionis admis¬
sum. ligno appensus absolueret.
POSUERUNT IN MONUMTO
INmonumento nouo positus. ẽ. ihs.
in quo nondum quisquã positus e¬
rat. Sicut inuirginis utero nemo
ante illum. Nemo post illum con¬
ceptus . ẽ. Ita in hoc monumento
Nemo ante illum. nemo post illũ
sepultus est. Ds UERO. SUSCI¬
TAUIT EUM AMORTUIS
Dadix amanr crucis euanuit.
flos uitae cum fructib surre¬
xit ingloria. Haec est uirga a a¬
ron quae post siccitatem floruit.
Virga enim post ariditatem ui¬
rescens: xp̃s est post mostem re¬
surgens. qui est flos uirginũ. corona
mastyrum. gratia continentium.
QUI UISUS.ẽ. ꝑdies multos.
d est per dies . xl. Non tamen eis per
omnes .xl. illos dies continue appa¬
ruit. sed quotiens uoluit. quib: uo¬

Expanded text:
pensus, sentenpensus, sententis explesset, nunquid eum hi tunc dignum hac maledictione judicarent? Non omnino. Idcirco Dominus noster pependit in ligno ut nos a delicto quod in ligno fuerat perditionis admissum ligno appensus absolveret. Posuerunt in monumentum. In monumento novo positus est Jesus, in quo nondum quisquam positus erat: sicut in virginis utero nemo ante illum, nemo post illum, conceptus est. Ita in hoc monumento acmo ante illum nemo, nemo post illum sepultus est. Deus vero suscitavit eum a mortuis. Radix amara crucis evanuit, flos vitae cum fructibus surrexit in gloria. Haec est virga Aaron quae post siccitatem floruit. Virga enim post ariditatem virescens. Christus est post mortem resurgens, qui est flos virginum, corona martyrum, gratia continentium. Qui visus est per dies multos, id est per dies quadraginta, non tamen eis per omnes quadraginta illos dies continue apparuit, sed quoties voluit, quibus vo
Abbreviated transcription (Latin):
legis uel prophetarum a iudacis
sabbato semꝑ insynagogis lege¬
bantur. Cumque consum¬
MASSENT OMNIA QUAC
DEEO SCRIPTA SUNT
Saec uerba & iohannes hoc
modo naniet dicens. Postea
sciens iħs̃ quia omnia consumma¬
ta sunt. ut consumiaretur scri¬
ptunr. dicit. Sitio &cet. Per¬
actis omnib ihs̃ quae ante suam
mostem peragi opostebat. quan¬
do uoluit. & sicut uoluit tradidit
sp̃m̃ DEPOΝENTES CuMM
DELICNO
morse in heremo aereus ser¬
Apens ligno suspensus . ẽ. ut
dñs inserpente mostuus. & in ae¬
re significaretur aeternus Vi¬
delicet ut indicaretur mostuus.
per humanitatem. & tamen. eẽt
quasi a eneus per diui nitatem¬
Quid respondendum est iudieis obi¬
cientib testimoniũ illud. maledic¬
tus omnis quipendit inligno : Ma¬
ledictum. eẽ. hominẽ qui in ligno
pendeat. sed noxium non in nocen¬
tem: Neq enim innocentiae pot.ẽ.
.eẽ. maledictũ paena peccati  Et enĩ
si mardocheus prrepanrto ligno ap¬

Expanded text:
legis vel prophetarum a Judaeis legis vel prophetarum a Judaeis sabbato semper in synagogis legebatur. Cumque consummassent omnia quae de eo scripta sunt. Haec verba et Joannes hoc modo narrat dicens: Postea sciens Jesus quod omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura dicit: Sitio, etc. Peractis omnibus Jesus quae ante suam mortem peragi oportebat, quando voluit et sicut voluit tradidit spiritum. Deponentes eum de ligno. A Moyse in eremo aeneus serpens ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortuus, et in aere significaretur aeternus. Unde licet ut judicaretur mortuus per humanitatem, et tamen esset quasi aeneus per divinitatemQuid respondendum Iudaeis obicientibus testimonium illud: maledictus omnis qui pendet in ligno? Maledictum esse hominem qui in ligno pendeat, sed noxium non innocentem. neque enim innocentiae potest esse maledictum poena peccati. et enim si Mardochaeus praeparato ligno ad
Abbreviated transcription (Latin):
inistahel. Id est. misit ds̃ filium
suum. dequo iohannes ait. In
principio erat uerbum. & uerbũ
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ.
Adia cob id est adiuda eos. & ue¬
nit inistahel. hoc est ad gentium
populum. Dĩ autẽ uerbum. ip¬
seest dĩ filius. Qua propter cum
eum pater uerbum misit a patre.
& uerbo eius factũ .ẽ. ut mittere¬
tur. Ergo a patre & filio mis¬
sus ẽ. idem filius quia uerbum
patris. ẽ. ipse filius. in ipso dĩ uer¬
bo quod erat in principio apud
entia dĩ erat. quo tempore uerbũ
caro fieret. & habitaret innobis.
Quae plenitudo temporis cumue¬
nisset. misit ds̃ filium suũ factũ
exmuliere. ut incarnatũ uerbũ
hominib: appareret. QUI EN
LEM ET PRINCIPES EIUS
ces prophetanũ quae ꝑ
OMNE SABBATULECVNTUR
scriptũ.ẽ. Morses enĩ atempo¬
rib antiquis habet insingulis ci¬
uitatib qui eũ pricedicent insy¬
nagogis. In his testimoniis ma¬
nifeste declanctur. quia lectio

Expanded text:
in Israel, id est, misit Deus Filium in Israel, id est, misit Deus Filium suum, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ad Jacob, id est, ad Judaeos. Et venit ad Israel, hoc est ad gentium populum. Dei autem se est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater Verbum misit a Patre, et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius, in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud entia Dei erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis: quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum factum ex muliere , ut incarnatum Verbum hominibus appareret. « Qui enim lem et principes ejus, ces prophetarum, quae per omne sabbatum legunturscriptum est: Moyses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus, qui eum praedicent in synagogis. In his testimoniis manifeste declaratur quia lectio
Abbreviated transcription (Latin):
nes quib ista loquebatur
a postolus. secundũ carnẽ
filii abrichae erant. sicut &ipsi
deseipsis hoc in locodixerunt. se¬
men abnchae sumus. & nulli ser¬
uiuimus umquã. Et item. Pater
nr̃. abiixham est. Et dñs illis. Scio
quia filii abricham estis. Imitatio¬
ne enim non filii abrabae erant illi.
quib dñs loquebatur. uos ex patre
diabolo estis. Vnde ergo iudaei
filii diaboli. Non nascendo. sed
imitando. Vos inquit dñs. ex pa¬
tre diabolo estis. & desideria pa¬
tris ur̃i facere uultis : Ecce unde
filii diaboli. Quie sunt illius de¬
sideria : Ille homicida erat ab
INitio. & uos quaeritis me occide¬
re. Ecce quomodo imitatione fi¬
li diaboli. Nam & filii erint a¬
bichae propter originẽ carnis.
quib: ista apostolus loquebatur
& filii imitationis propter casti¬
tatem timoris. quib specialiter
dicebat. Et qui inuobis timent
dnm. uerbum salutis missum est
Illud utiq dequo isaias ait. Ver¬
Ibum misit dñs inia cob. & cecidit

Expanded text:
nes quibus ista loquebatur apostolus, secundum carnem filii Abrahae erant, sicut et ipsi de seipsis alio in loco dixerunt: Semen Abrahae sumus et nulli servivimus unquam; et iterum: Pater noster Abraham est. Et dixit illis: Scio quod filii Abrahae estis. Imitatione enim non filii Abrahae erant illi quibus Dominus loquebatur. Vos ex patre diabolo estis. Unde ergo Judaei filii diaboli? Non nascendo, sed imitando. Vos, inquit Dominus, ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis. Ecce unde filii diaboli. Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio, et vos quaeritis me occidere. Ecce quomodo imitatione filii diaboli: nam et filii erant Abrahae propter originem carnis quibus ista apostolus loquebatur, t filii imitationis propter castitatem timoris quibus specialiter dicebat: Et qui in vobis timent Deum verbum salutis hujus missum est. Illud utique de quo Isaias ait: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
qua e illiuna est cumpatre dignã re¬
uerentia confitetur. caput ꝓfecto
illius unguento p̃tioso perfundit
Cum uero ad sumptȩ humanitatis
misteria digna reuerentia suscipit :
Inpede sutiq dñ sunguentũ nardipis¬
ticum id c̃. fideleacuerũ ꝓfundit
UIDENTES AUTẼ DISCIPULI
IN DIGNA TISUNT DICENTES
UT QUID PE ROITIOHAEC:
POTUTTENIMISTUO UE¬
NUN DARIMULTO. ET
NOARI PAUPERIBUS
ocmarcus quomodo & ma¬
theus si nec dochicos loquit.
plurlemiu delicet numerũ pro
singulariponens. Namio hannes
distinctius loquens iudam haec
locutum fuis setestatur. & hoc grx¬
tiacupiditatis eo quod fur fuisset
& loculos habens caquae mit tebant᷑
postar&. Potestetiam intellegi.
quod & aliidiscipuli aut senserint.
hoc aut dixerint. Aut eisiudadicente
persua sum sit atq: omnium uolun
tatem matheus & marcus &iã uer¬
bis expresserint. sediudas prop¬
tereadixit quia furenot ceteriue¬
ro propterpauperum cunem

Expanded text:
quae illi una est cum Patre, digna requae illi una est cum Patre, digna reverentia confitetur, caput profecto illius unguento pretioso perfundit. Cum vero assumptae humanitatis mysteria digna reverentia suscipit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est, fidele ac verum profundit. Videntes autem discipuli indignati sunt, dicentes, ut quid perditio haec? potuit enim istud venundari multo, et dari pauperibus. Hoc Marcus quomodo et Matthaeus synecdochicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum fuisse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur fuisset, et loculos habens, ea quae mittebantur portaret . Potest etiam intelligi quod et alii discipuli aut senserint, hoc aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voltatem Matthaeus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam
Abbreviated transcription (Latin):
& crassa nadice. sed breui acnigno
fracgiliq: quam uis pingui situ redo¬
lente cipressumaspero sapore folio
paruodensoq: cuius cacumina in aris¬
tasse spargunt Ideoq geminado
tepigmentarii. Nar dispicas ac folia
celebnant. Et hocest quodait.
marcus. uniguenti nar dispicatip̃ti¬
osi. Videlicet quia unguentum illud
quod adculit mariadñõ non solum
denedice confectum nardi. uerum
etiam quod p̃tiosius ess& spicarũ
quoq: & faliorũei adiectione. odo¬
ris acuistutis illius erataccumulata
gnrtia F. eruntautem denardo fi¬
sio logi. quod principalis sit inungu¬
entis. VNdemerito unctioni capi¬
tis & pedum dñi oblataest: Sunt qui¬
demmulta eius genera sedomnia
herbae p̃ter indicum quod p̃tiosiis
est. Misticeautem deuotiohaec
mariae dñoministrantis. fidem ac
pietatem designat ecclesiae scã e quȩ
loquitur in amoris cantico dicens.
dumes set rex in accubitusuo. Nar¬
dusinea dedit odoremsuum. Quae
cum potentiam diuinae uistuti sxp̃i

Expanded text:
et crassa radice, sed brevi ac nigra et crassa radice, sed brevi ac nigra fragilique quamvis pinguissinum redolente, aut cypressum, aspero sapore, folio parvo densoque, cujus cacumina in aristcti pigmentarii nardi spicas ac folia celebrant. Et hoc est, quod ait Marcus: Unguenti nardi spicati , pretiosi videlicet, quia unguentum illud quod attulit Maria Domino, non solum de radice confectum nardi, verum etiam, quod pretiosius esset, spicarum quoque et foliorum ejus adjectione odoris, ac virtutis illius erat accumulata gratia. Ferunt autem de nardo physiologi, quod principalis sit in unguentis, unde merito unctioni capitis et pedum Domini oblata est. Sunt multa quidem ejus genera, sed omnia herbae, praeter Indicum quod pretiosius est. Mysticae autem devotio haec Mariae Domino ministrantis fidem ac pietatem designat Ecclesiae sanctae, quae loquitur in amoris cantico dicens: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum, quae cum potentiam divinae virtutis Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
latari quem susc̃itauit ihs amostuis.
ut iohannes apeste commemonit
Quihoc etiam factum antesex dies
paschae testatur. Pridiequã asi no
sedens cum palmis & laude turba¬
rum hiero souenir& Ipsa ẽ. autẽ
non alia quae quondam utlucas scri¬
bit peccatrixadhucueniens pedes
dñila crimis paenitentiaerigauit.
&unguento piae confessionis lininił.
& quia multum dilexit multorum
ueniam peccatorũ apio iudicepro¬
meruit: Nunc uero iustificata &
familiaris effecta dño Nontantũ
pedeseius ut idemiohannes nanut.
uerum etiam caput ut matheus
marcusq: perhibentoleo s cõperfudt
Est autemalaba strumgenus mar¬
moris candidi uariis colorib: inter¬
tincti. quod adua sa unguentaria ca¬
uaresolent eo quod obtime seruare
ea incorrupta dicatur: Nascitur
circa thebas aegyptias & damascum
spriae ceteris candidius. probatissi¬
mum uero inindia. Nardus uero ẽ
frutex aromatica grrututaiunt

Expanded text:
Lazari, quem suscitavit Jesus a mortuis, Lazari, quem suscitavit Jesus a mortuis, ut Joannes aperte commemorat , qui hoc etiam factum ante sex dies paschae testatur, pridie quam asino sedens, cum palmis et laude turbarum Hierosolymam veniret. Ipsa est autem, non alia, quae quondam, ut Lucas scribit , peccatrix adhuc veniens, pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit, et unguento piae confessionis linivit; et quia multum dilexit, multorum veniam peccatorum a pio judice promeruit. Nunc vero justificata et familiaris effecta Domino, non tantum pedes ejus, ut idem Joannes narrat , verum etiam caput, ut Matthaeus Marcusque perhibent , oleo sancto perfudit. Est autem alabastrum genus marmoris candidi, variisque maculis intertincti, quod ad vasa unguentaria cavari solet eo quod optime servare ea incorrupta dicatur. Nascitur circa Thebas Aegyptias, et Damascum Syriae caeteris candidius, probatissimum vero in India; nardus vero est frutex aromatica, gravi ut aiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitas atimorum quae septem
dieb: idestusq: ad uicesimum pri¬
mum diem eiusdem mensis adues¬
perxmest statuta sollemnitas.
uerum euangelistae in differen¬
ter & diem atimorum ꝓpasca.
& prodiebus atimorum pascha
poneresolent
TUNCCONERECATISUNT
PRINCI PESSACERDOTŨ
ETSENIORES POPULA IN
AIRTUM PRINCIPISSACER¬
DOTUM QUIDICEBATUR
ongregantur in euntes¬
consilium quomodo occidant dñm.
Non timentes seditionem ut sim¬
plex sermo de monstrart. sed cauon¬
tes neauxilio populide sins manib:
tollenxur CuMAUTEM
ES SETIHS INBE THANIA
INDOM OSYMONISLEPROSI
Ton quole prosus eotempore
permaner& sed quiante
leprosus postea a saluatore
mundatus est. Nomine pristino
permanente. Simon quoq: ipse
oboediens dicitur. qui iuxta alia
intellegentiam mundus inter¬
prretari potest in cuius domocu¬
nrta est ecclesia: Accessitadeum
mulier. habens a labastrum ungu¬
entip̃tiosi & effudit supercaput
ipsius recumbentis. Mulierista
maria erat magdalenae soror

Expanded text:
tivitas azymorum, quae septem tivitas azymorum, quae septem diebus, id est, usque ad vicesimum primum diem ejusdem mensis ad vesperam est statuta solemnitas. Verum evangelistae indifferenter, et diem azymorum pro Pascha, et pro diebus azymorum Pascha ponere solent. Tunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur ongregantur, ineuntesconsilium, quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat, sed caventes ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. Cum autem esset Jesus in Bethania, in domo Simonis leprosi. Non quo leprosus eo tempore permaneret, sed quia ante leprosus, postea a salvatore mundatus est, nomine pristino permanente. Simon quoque ipse obediens dicitur, qui juxta aliam intelligentiam, mundus interpretari potest, in cujus domo curata est Ecclesia. Accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius recumbentis. MuMaria erat Magdalene, soror
Abbreviated transcription (Latin):
ercere iudicium nolebat. Cus
ab scondit se nisi quod homo inter
homines factus redemptor noster
alia nobis uerbo loquitur aliaex¬
emploe quid autem nobis hoc ex¬
emploloquitur nisiut &iã cum re¬
sistere possumus. Iramsuperbim¬
tium humiliter declinemus
NC IPIT PASSIOO NI
SCITIS QUIA POSTBIDU¬
UM PASCHAFIETEICETR
nis ueteris ac nouites tam̃t.
Auerum promundo pascha ce¬
lebratur. Pascha quodebracice
dicitur phase. Nona passione sed
atrirnsitu nominatur eo quodex¬
terminator uidens sanguinem
inforibus i srachelitarum pertrrn¬
sierit nec percus serit eos. Mora¬
liter autem transitus noster id.ẽ:
phase itacelebratur. siterrena
& aegrptum dimittentes. ad cae¬
lestia festinemus hocsane ux¬
ta ueteris instrumenti scriptũ¬
nrminterpascha & atima distat.
quod pascha ipsesolus dies appel¬
latur in quoagnus occidebatur
aduespenm. Hoc est quasta de¬
cimaluna primimensis:. Quinta¬
decima autem luna quando egres¬
sus est deaegypto. succedebat fes¬

Expanded text:
ercere judicium nolebat. Cur ercere judicium nolebat. Cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo. Quid autem nobis hoc exemplo loquitur? nisi ut etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus. INCIPIT PASSIO DOMINI Scitis quia post biduum Pascha fiet, et nis, Veteris ac Novi Testamenti, verum pro mundo Pascha celebratur. Pascha, quod Hebraice dicitur , non a passione, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum pertransierit, nec percusserit eos. Moraliter autem transitus noster, id est, Phase ita celebratur, si terrena et Aegyptum dimittentes, ad coelestia festinemus. Hoc sane juxta veteris instrumenti scripturam, inter Pascha et azyma distat, quod Pascha ipse solus dies appellabatur, in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quartadecima luna primi mensis, quintadecima autem luna, quando egressus est de Aegypto, succedebat fes
Abbreviated transcription (Latin):
nr & carnis suae in tutar
submouit & ad diuinitatis conẽ¬
plationem trahit dicens
prire teritum tempus &
futurum diuinitas nonhabet
sed semper. eẽ. habet. Nonat
ante a brrham ego fui sed ante.
abrachamegosum. Vnde & ad
mor sendicitur. ego sum quisũ.
& dices filiis israchel qui est mist
mea duos. ANte ergo uel post
abraham habuit. qui& acceder
potuit perex hibitionem p̃sentiȩ
& recede repercursum uitae:
Veritas uero semperes sehabet.
quia ei quicquam nec priore tem¬
pore incipitur. Nec subsequent
terminatur. sed sustinereista
ae ternitatis uerba mente infi¬
delium non ualente sad lapides
dantium dñs fecit. ostenditus
cum protinus sub infestur
IH̃S AUTEABSCONDITSE
ET EXIUIT OETEM PLO
persecutores suos dñsse¬
se abscondendo declinaue¬
rit. quisidiuinitatis suae potenti. B¬
am exercere uoluisset. tacitonu¬
tumentis insius eo sictibus ligar&
aut in paenam mostis subitȩ obru¬
er& Sedquia patiuenenat. ex¬

Expanded text:
noster a carnis suae intuitu noster a carnis suae intuitu submovit, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens:praeteritum tempus et futurum divinitas non habet, sed semper esse habet. Non ait: Ante Abraham ego fui, sed ante Abraham ego sum. Unde et ad Mosen dicitur: Ego sum qui sum . Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, nec sub sequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides dantium Dominus fecit, ostenditur cum protinus subinfertur. Jesus autem abscondit se et exivit de templo. persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poenam mortis subitae obrueret. Sed quia pati venerat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
NOUTEUM ET SIDIXERO
QUIA NONNOUIEUM
EROSIMILISUOBIS MEN¬
OAX. SEOSCIOEUM ET
SERMONEEIUS SERUO
Ofest ergo gloriam suam
est quod ds̃ ẽ. Dicit᷑ patrẽ suũ
quemillidicebant dm̃ suũ. quẽ
non cognouerunt Sienimpa¬
trem cognouissent. eius filiũ
recepissent. Sermonempatris
tam quam filius seruans loq bat᷑.
&ipseerat sermo & uerbũ patris
qui hominib: loq: batur Et no¬
tandum quod uidit eo sdñ saꝑta
sibi inpugnatione resistere. &
tameneis sei tenta non desinit
uoce prredicare dicens
ABRAHAM PATERTES T̃
EXULTAUTUTUIDERET
DIEOMEUM. UDIT ET
GAUISUS EST
unc quippediem dñiabra¬
ham uidit. cuminfigura
Asummȩ trinitas tresange¬
los hospitio recepit: Quib: pro¬
fecto susceptis. sic trib: quasi uni
locutus ẽ. Quia & simpersonis
numerus trinitatis . ẽ. Inna¬
tum unitas diuinitatis. Sed car¬
nalesmentes audientiũ oculos
A carne non subleuant. Ineo solã.
carnis ac tatẽ pensant dicentes
QUIN QUACINTA ANNOS Ñ¬
uos benigne redem ptor

Expanded text:
novi eum. Et si dixero, quia non novi eum, ero similis vobis mendax; sed scio eum, et ser monem ejus servo. Refert ergo gloriam suam est quod Deus est. Dicit Patrem suum, quem illi dicebant Deum suum, quem non cognoverunt. Si enim patrem cognovissent, ejus filium recepissent. Sermonem patris tanquam filius servans loquebatur, et ipse erat sermo, et verbum patris, qui hominibus loquebatur. Et notandum, quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum, vidit et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae trinitatis tres angelos hospitio recepit. Quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uno locutus est. Quia et si in personis numerus trinitatis est, in natura unitas divinitatis. Sed carnales mentes audientium, oculos a carne non sublevant, in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos noQuos benigne redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃s. Quilicet die sequentihoc
est quinta decima luna sit cruci¬
fixus. hactamen nocte quaagnus
immolabatur & carnis sanguinis¬
q suis discipulis tradidit misteria.
celebraenda. & aiuda eis tentus
& ligatus. Ipsiusimmolationis hoc
est passionis suae sacraruit exordiũ¬

Expanded text:
est Christus , qui licet die sequenti, hoc est Christus , qui licet die sequenti, hoc est, quintadecima Luna sit crucifixus, hac tamen nocte, qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus et ligatus, ipsius immolationis, hoc est, passionis suae sacravit exordiu
Abbreviated transcription (Latin):
profecto quia ueritatem propecui¬
nia negant dm̃ pecunia uendunt
Ipseenimdixit. Ego sum ueritas
Cum societatem fra ternitatis ab¬
qua discordiae peste commacula
dm̃ produnt quia ds̃ carita sest qui
ergo caritatis & ueritatisiussasper¬
nunt. dm̃utiq: qui est caritas &ue¬
ritas produnt. Scribit in euange¬
lio suo iohannes. quia cũ in tinxissa
dñs panem dedit iudae si monisca¬
riothis & post buccellam tuncin¬
troiuit in illum satanas. Sed nonẽ
contrarium lucae. quieum & an¬
tebuccellam a satana inuasumiam
esse commemorat Quiaquẽ nunc
intricuit ut deciper&. post modu
intracuit ut sibiiam traditũ pleniis
possider& PRIMAAUTEM
DIEAT IMORUM ACCESSE¬
RUNT DISCIPULIA DIHO
DICENTES. UBIUIS PAREM
TIBI COMEDEREPASCHA
rimum diematimorum
Quastum decimum primi
Amensis appellat quando fer¬
mento abiecto immolare. idest
agnum occidere solebantadues¬
penrm: quod exponens. apłs ait
Etenim pasca nr̃mimmolatus

Expanded text:
profecto quia veritatem pro pecuprofecto quia veritatem pro pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cum societatem fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Dominum produnt, quia Deus charitas est. Qui ergo charitatis et veritatis jussa spernunt, Deum utique, qui est charitas et veritas, produnt. Scribit in Evangelio suo Joannes: Quia cum intinxisset Dominus panem, dedit Judae Simonis Iscariotis; et post buccellam tunc introivit in illum Satanas , sed non est contrarium Lucae, qui eum et ante buccellam a Satana invasum jam esse commemorat , quia quem nunc intravit, ut deciperet, postmodum intravit, ut sibi jam traditum plenus possideret. Prima autem azymorum, accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Ubi vis paremus tibi comedere Pascha? Primum diem azymorum, quartumdecimum primi mensis appellat, quando fermento abjecto immolare, id est, agnum occidere solebant ad vesperam. Quod exponens Apostolus ait: Etenim Pascha nostrum immolatus
Abbreviated transcription (Latin):
SEMPER HABEBITIS
ihiuidetur in hoc
locode p̃sentia dicere
corporali. quod nequaquam cũ eis
ita futurus sit postresurrectionẽ.
Quomodo nuncinomni conuictu&
familiaritate. Cuius enim memor
ENIM HAEC UN GUENTUM
HOCIN CORPUSMETT AD SE¬
PELIENDUMMEPECIT
uoduos putatis perditio¬
nemesseunguenti. offici¬
umsepultunreest. Nec mi¬
rum simihibonumodorem fidei
suaedederit. cumego proca
fusurus sim sanguinem meum
AMEN DICOTOBIS. UBI¬
CTO QUE PRAE DICATŨ
FUERIT HOCEUANGELI¬
UM INTOTOMUNDO. DICE¬
IUR ET QUOD PECIT HEC¬
IN MEMORIAM EIUS
INtotomundo Non tã mulier
ista quam ecclesia prredicat᷑
Aquod sepelierit saluatorem
quo dunxerit caput eius
IUNCABIITUNUS DEDU¬
ODECIM QUI DICITURIT¬
DASSCARIOTHADPRINCI¬
PESSACEROOTŨ ETAIT
ILLIS QUIDUULTIS MIHI
OAREETEGOUOBIS EUM
ultiho die iudaescelis
quia d ñmac magistrũ
dm̃q: suum pecunia uendiderit :
uelut inmane & nefarium exor¬
rent nec tamencauent: Nam
cum promunerib: falsum contrr
quem libet testimonium dicunt

Expanded text:
semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali, quod nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Quod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum si mihi bonum odorem fidei suae dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod haec fecit In toto mundo non tam mulier ista, quam Ecclesia praedicatur, quod sepelierit Salvatorem, quod unxerit caput ejus. Tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur Judas Ischarioth ad principes sacerdotum, et ait illis: Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum ulti hodie scelus quia Dominum ac Magistrum Deumque suum pecunia vendiderit, vel ut immane, et nefarium exrent, nec tamen cavent. Nam cum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uia panis corpus confir¬
mat uinum uero sangui¬
ꝯnem openat᷑ in carne:
hic ad corpus xp̃imystice. illud
refestur ad sanguinem Verũ
manereo postet. uinum dominici
calicis aqua miscetur. Ad testante
enimiohanneaq: populisunt. &
neq: aquam solam neq: solũ uinũ
sicut nec gracnum frumenti solum
sineaquae admixtione & confectio¬
ne in panem cuiquam licet offerre
nectalis uidelicet oblatio quasica¬
put a membris secernendumesse
significet. & uel xp̃msine nostra
redemptionis amore patipotuisse :
uel nos sineillius passione saluari
acpatriofferriposse confringat.
quod autem dicit. hic est sanguis
meus nouitestamenti. ad distinc¬
tionem respicit ueteris testam̃ti
quodhircorum & uitulorum &lsan¬
guine dedicatum¬

Expanded text:
uia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne: hic ad corpus Christi mystice, illud refertur ad sanguinem. Verum manere oportet, vino dominici calicis aqua miscetur. Attestante enim Joanne, aquae populi sunt. Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem cuipiam licet offerre, ne talis videlicet oblatio quasi caput a membris secernendum esse significet, et vel Christum sine nostrae redemptionis amore pati potuisse, vel nos sine illius passione salvari ac Patri offerri posse contingat. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus novi testamenti , ad distinctionem respicit veteris testamenti, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum
Abbreviated transcription (Latin):
BATIH̃S̃ TURBIS IUDAE¬
ORUET PRINCIPIBUS
SACERDOTŨ: QUISEX
UOBIS ARGUETME
DEPECGATO
ensate mansuetudinẽdi
dignatur exnrtioneostendere
sepeccatoremnonesse. qui exir¬
tute diuinitatis poterrt pecca¬
tores iustificare
SIUERITAT ẼDICO QUARE
UOS NONCREDIOISTIS MIHIO
uarenisiquia filiidiaboli
estis nonueritatise filui¬
nonnatura sedimitati¬

Expanded text:
bat Jesus turbis Judaeorum et principibus sacerdotum: Quis ex vobis arguet me de peccato? Pensate mansuetudinem Dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Si veritatem dico, quare vos non creditis mihi? Quare, nisi quia filii diaboli estis non veritatis? Filin natura, sed imitati
Abbreviated transcription (Latin):
Immo umbra tran seunt ͤ ueriiam
pasche lum̃ aduenisse demonstnat
FILIUS QUIDEMHOMINSUAÕ
SICUT SCRIPTUM Ẽ. DEILLO
UEAUT Ẽ HOMINTILLI ꝑQuE.m
FILIUS HOMINIS TRADETUR
No enam pracedicit. ut quẽ pu¬
dor non uicenat. corrigant
denuntiata supplicia. Sed& ho¬
die quoq: insempiternum uaehomi¬
niilli qui ad mensam dñi malignus
accedit . qui in si diismente inquina¬
tus. qui p̃cordiis aliquo scelere pol¬
lutus mysteriorũ xp̃ioblationib sa¬
croscis pasticipare non metuit
BONUM ERATEI SINATUS
NONPUISSETHOMO ILE
onideo putandus . ẽ. ante fuis¬
se quamnascer&ur cumnulli
possit eẽ benenisi ei quifuerit Sed
simplicit̃ dictũ .ẽ. multo melius ẽẽ.
non subsistere. quã male subsistere
incredulitatis signum. Cete¬
rienim quinon erant prodituri.
dicunt Num quidegosũ dñe. Iste
quippe qui proditurus erat. Non
dñm sed magistrum uocat. quasi
excusationem habeat. sid ño dene¬
gato saltim magistrũ prodiderit

Expanded text:
imo umbra transeunte, veri jam imo umbra transeunte, veri jam Paschae lumen advenisse demonstret. Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de illautem homini illi, per quem filius hominis tradetur. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae homini illi, qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente inquinatus, qui in praecordiis aliquo scelere pollutus, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non meruit. Bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille. Non ideo putandus est, ante fuisse quam nasceretur, cum nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit, sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere, quam male subsistere.incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant prodituri dicunt: Nunquid ego sum, Domine? Iste quippe qui proditurus erat non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato, saltem magistrum prodiderit
Abbreviated transcription (Latin):
dentem lit terxm seruauerit. qui
non aliudinagno quam pecus intel¬
lexerit. Istenimirum in imis pas¬
chafacit quia sp̃smaiestatem conp̃¬
hendere necdum didicit: Atquia¬
quaebaiulum hocest gratiȩ p̃cõnẽ
indomumec desiae fuerit secutus.
hicpersp̃muiui ficantem tectũ
lit tenre transcendendo in alto
m̃tis diuersorio xp̃omansionẽ p̃pa¬
rart. quia cuncta uel paschȩ sacrar¬
menta uelcetera legis decr&a
de hoc scripta intellegit¬
UESPEREAUTEM PACTO
DISCUM BEBATCUM OU¬
ODECIM DISC IPULAS. ET
EDENTIBUS ILLIS DIXIT
AM DICOUOBIS. QUIAUNUS
URMMETRADITURUS Ẽ ETOR̃
Iuca sinhoclo codñm introducit
Adicentem Desiderio desiderx¬
uihoc pascha manduca re uobiscum.
ante quam patiar. Desidenatpri¬
motrpicum paschacum discipulis
manducare. & sic passionis suae
mundomysteria declanrre quate¬
nus & antiquilegalisq paschȩ proba¬
tor existat. & hocad suae dispensati¬
onis figuram pertinuis sed ocendo
carnaliter ultra uetet exhiberi

Expanded text:
dentem litteram servaverit, qui dentem litteram servaverit, qui non aliud in agno, quam pecus intellexerit, iste nimirum in imis Pascha facit, quia spiritus majestatem comprehendere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum vivificantem tectum litterae transcendendo, in alto mentis diversorio Christo mansionem praeparat, quia cuncta, vel Paschae sacramentum, vel caetera legis decreta de hoc scripta intelligitVespere autem facto discumbebat cum duodecim discipulis. Et edentibus illis, dixit: Amen dico vobis, quia unus vestrum me traditurus est, etc. Lucas in hoc loco, Dominum introducit dicentem: Desiderio desideravi hoc Pascha manducare vobiscum antequam patiar. Desiderat primo typicum pascha cum discipulis manducare, et sic passionis suae mundo mysteria declarare, quatenus et antiqui legalisque Paschae probator existat, et hoc ad suae dispensationis figuram pertinuisse docendo, carnaliter ultra vetet exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
TEMADQUE NOAM ETDI¬
CITEEI MAGISTORDICII
TEMPUSMEUM PROPE.E
APUOTEFACIOPASCHACŨ
DISCIPULISMEIS.ETCEIR¬
rcus dicit. Ite inciuitatem.
& occurret uobis homola¬
quenama quaebaiulans Lagoena
fnigilitatem designat a postolorũ
perquos eadem e ratgnatia mun¬
do ministraenda Vndeaiunt
Habemus autem thesaurũ istum
inuasis fictilibus. Lucas uero ait
INtro euntib uobis inciuitatem.
occur& uobis homo anphonam
aquae postans & cetero Pulchre
autem panituris pascha discipu¬
lis homo anphoramaquae por¬
tans occurrit. ut ostendat᷑ huiis
paschae mysteriũ. proablutione
perfecta mundi totius essecelebran¬
dam : A qua quippe lauacrũgne¬
tiae anphoro. mensunem ꝑfecta
significat. Paren tautẽ pascha
ubique infestur anphore quia
crimina uiuificifontis baptisma
scriptum ẽ: quod in uenerunt
caenaculum magnum strartum
atq: mundatum & ibi parruer̃ ei
Caenaculum magnum lex spitalis
est quaed eangustiis. littenre
egrediens. In sublimiloco recipit
saluatorem. Nam quiadhucocci¬

Expanded text:
ad quemdam, et dicite ei: Magister dicit: Tempus meum prope est, apud te facio Pascha cum discipulis meis, etc. Marcus dicit: Ite in civitatem, t occurret vobis homo lagenam aquae bajulans . Lagena fragilitatem designat apostolorum, per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus. Lucas vero ait: Introeuntibus vobis in civitatem, occurret vobis homo amphoram aquae portans, etc. Pulchrae autem paraturis Pascha discipulis homo amphoram aquae portans currit, ut ostendatur hujus Paschae mysterium, pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, amphora mensuram perfectam significat. Parant ergo Pascha, ubcrimina uiuifici fontis baptisma, scriptum est, quod invenerunt coenaculum magnum stratum atque mundatum, et ibi paraverunt ei. Coenaculum magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occi
Abbreviated transcription (Latin):
Acarnes cum a postoliscomede¬
irt. & sumpsit panem qui confor¬
tat corhominis & aduerũ paschȩ
tirxns greditur sacraxmentum
Vt quomodo in p̃figuratione eius
melchisedechsummidĩ sacerdospa¬
nem & uinum offerens fecenrt.
ipse quoq: inueritate suicorporis
& sanguinis rep̃sentar&. Et inlu¬
ca legimus duoscalices quib disci¬
pulos propinarit. Vnum primi
mensis & alterum secundi Vt qͥ
interscõs primomense agnum
comedere non potuerit. secun¬
domense interpenitentes hȩdũ
comedat .F. nengitautẽ ipse panẽ
quem discipulis porrigit. ut osto¬
datcorpor issui fracctionem non
absq: sua sponte acprocurtione
uenturrm. sed sicuta libi dicit po
eam: Quem uidelicet panem. cer¬
tiquoq: grartia sa cramenti prius¬
quamfranger& benedixit. quia
naturrmhumanam quam passu¬
rus ad sumpsit. Ipse una cum patre
& spũscõgnatia diuinae uistutis im¬
pleuit. Benedixit panem& fregit.
quia hominemad sumptum itamor¬
ti subdere dignatus. ẽ. ut eidiuinȩ

Expanded text:
carnes cum apostolis comedssumpsit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum. Ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech summi Dei sacerdos panem et vinum offerens fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Et in Luca legimus duos calices, quibus discipulis propinarit. Unum primi mensis et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo mense inter poenitentes haedum comedat. Frangit autem ipse panem, quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed, sicut alibi dicit, poeam. Quem videlicet? panem certi quoque gratia sacramenti priusquam frangeret, benedixit. Quia naturam humanam, quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spiritu sancto gratia divinae virtutis implevit: Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum, ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae
Abbreviated transcription (Latin):
noscebantur. quiaiammostui
erant. illa mostequaeuitanda
erat. Namillam mostem ui¬
tare non poteraent quamostuis
est abraham & prophetae. id.e:
mostem carnis Namabrxham
& prophetae inspũuiuebant.
De quibus ipsa ueritasait. Non
ds̃ mostuorum sed uiuorum
CLORI FICOMETPSUM

Expanded text:
scebantur quia jam mortui erant illa morte quae vitanda erat. Nam illam mortem vitare non poterant, qua mortuus est Abraham et prophetae, hoc est, mortem carnis. Nam Abraham et prophetae in spiritu vivebant, de quibus ipsa Veritas ait: Non est Deus mortuorum, sed vivorum glorific
Abbreviated transcription (Latin):
reseruat. ut nobis profecto in¬
sinuet quantũ nosesse patientes
debemus dumadhuc se ulcis ciñ uult
& ipse quiiudicat. Quemuult intel¬
legicum dicit est quiquaerat &iu¬
dicet nisi patrem c Quidest iudicate
discernit. Quomodo est quiquaerat
& iudicet: est pater quigloriãmea
a uestragloria discernat & separ&
Namsecundum formam serui. mul¬
tum interest intergloriam xp̃i¬
& gloriam ceterorum hominum
AMENA MENDICOTIOBIS
SIQUIS SERMONẼ MEUO
moste secundadicit. de
Imoste aeterna. De moste
damnationis cum diabolo
& angeliseius Ipsa estuera mors
Namistamors corporis. migra¬
tio quaedamest sc̃ĩs ad meliorẽ
uitam Impiis uero adpoenas pes¬
petuas. quam mostem hic ueritas
de signare uoluit cumdicit. Mor¬
tem non uidebit inae ternum¬
DIXERUNI ERGOIUDAEI
NUNE COENOUIM: QUIA
DAE MONILM BABES
ABRAHAM MORTUUS EST
ET PROPHE TAE ETTUDIES
SIQUISSERMONẼ MEUM
SERUAUERIT NONCUSTA¬
BITMORTEINAET̃ NUM
NTM QUIO IUMAIORES
PAIRE NRO ABRAHAMO

Expanded text:
reservat, ut nobis profecto inreservat, ut nobis profecto insinuet, quantum nos esse patientes debeamus, dum adhuc se ulcisci non vult, et ipse qui judicat. Quem vult intelligi cum dicit? Est qui quaerat et judicet, nisi patrem, quid est judicat? discernit. Quomodo est qui quaerat et judicet, est pater qui gloriam meam a vestra gloria discernat et separet, nam secundum formam servi, multum interest, inter gloriam Christi et caeterorum hominum. Amen amen dico vobis, si quis sermonem meum morte secunda dicit, de morte aeterna, de morte damnationis, cum diabolo et angelis ejus, ipsa est vera mors. Nam ista mors corporis, migrato quaedam est sanctis ad meliorem vitam. Impiis vero ad poenas perpetuas. Quam mortem hic veritas designare voluit, cum dicit: Mortem non dixerunt ergo Iudaei nunc cognovimus quia daemonium habes Abraham mortuus est et prophetae et tu dicis si quis sermonem meum servaverit non gustabit mortem in aeternum numquid tu maior es patre nostro Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
nigeneris uenenrt. &sisamari¬
tanum senon essedicer&. esse custo¬
demnegar& Sed tacuit quodre¬
cognouit. & patienter reppulit
quod dictum fallaciter audiuit
dicens Ego daemoniũ non habeo
Hic uero in semet ipso nobis dñs pa¬
tientiae pnrebuit exemplum: qu
si respondere uoluis set iuda eisuos
dae monium habetis. uerum utiq
dixiss&. Quia nisi impletidaemo¬
nio : tamperuer sededõloquinon
possent: Sedaccepta in iuria &ia
quoduerumerat dicere ueritas
noluit. Nenon dixisse ueritatem.
sed prouocatus contumeliam red¬
didisseuider&ur. Ex quare quil
nobis innuitur. Nisiut eo tẽpore
quo a proximis & falsitate contume¬
lias accipimuseorum etiã ueroma¬
la taceamuse Neminis terium
iuste correptionis: Inarma uer¬
tamus furoris EGOAUTEO
NON QUA EROGLORTÃ MEA
QUI QUERATETIUDICET
criptum ẽ. quia pat̾ omne
iudicium dedit filio. & ecce
isdemfilius iniurias accipitns
in latas contum elias. patrisiudicio

Expanded text:
ni generis venerat, et si Samarini generis venerat, et si Samaritanum se non esse diceret, esse custodem negaret, sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit, quod dictum fallaciter audivit dicens: Ego daemonium non habeo. Hic vero in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum. Qui si respondere voluisset Judaeis, vos daemonium habetis, verum utique dixisset, quia nisi impleti daemonio, tam perverse de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria, et jam quod verum erat dicere veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris. Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scriptum est: Quia pater omne judicium dedit filio , et ecce idem filius injurias accipiens, illatas contumelias patris judicio
Abbreviated transcription (Latin):
QUIA EXDO NONESTIS
N enimipse uerbadĩ audit
Nquiexdõ ẽ. & audire uerba eiꝰ
non potest. quis quis exillo
non est. Interroget seunusquisq
si uerba dĩ in aurecordis percipit.
& intellegit undesit Caelestim
patriam desidenare uerita siub&.¬
carnis desideria conteri mundi
gloriam declinare. aliena non
rxpere propria largiri. Pens&
ergo apudse unus quisq uestrum.
si haec uox dĩincor disei aure conua¬
luit . & quiaiamex dõ sit agnoscit:
DIXERUNT ERGOIOAEI
NONNEBENEDICIM NOS
QUIA SAMARITANUSESB
EI DAEMONTŨ HABESE
Accepta autemtanta contu¬
Aꝯmelia. quid dñs respon¬
deat audiamus. ECOOAEMO¬
NTUM NON HABEO. SGO
HONORI FICOPATRẼME¬
UETUOS INHONORASTISMOC¬
enim sa maritanus int̃¬
p̃tatur custos .&ipse ue¬
nociter custos. ẽ. De
quopsalmista ait
Nisid ñscustodierit ciuitatẽ in ua¬
numingilant quicus todit eam
sum sedegodaemoniũ non ha¬
beo. Duo quippe in lata fuerarN
unumnegauit. & alterũ tacen¬
do consensit. Custosnamq: huma¬

Expanded text:
quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelligit unde sit. Coelestem patriam desiderare Veritas jubcarnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non rapere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque vestrum si haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit, et quia jam ex Deo sit, agnoscit. Dixerunt ergo Judaei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonoratisenim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam, sum, sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei inlata fuerant, unum negavit, et alterum tacendo consensit. Custos namque huma
Abbreviated transcription (Latin):
tilectorimodicum ad ponimus
librum. Vt cum hoc ambrosium
palatomentis probauerit gustũ.
Indiuinarum scripturarum se
excercens latissimocampo. sagaci¬
ter plurimum dñi perquinet
eloquium. Eit uelut dĩficum
uiuificumque amplectaturani¬
maecibum. cuius confostatusedu¬
lio & instanti prudentiar & in
futuro saeculouiuat felicior

Expanded text:
ti lectori modicum apponimus ti lectori modicum apponimus librum, ut cum hoc ambrosium palato mentis probaverit gustum, in divinarum Scripturarum se exercens latissimo campo, sagaciter plurimum Domini perquirat eloquium, et velut deificum vivificumque amplectatur animae cibum. Cujus confortatu sedulo, et instanti prudentior, et in futuro saeculo vivat felicior
Abbreviated transcription (Latin):
NENS
INE¬
CLE¬
S1A
Plu¬
Ri¬
MOS
NA¬
RUI
SCRIP¬
turrumin ysticossagaciter per¬
quirere sensus. earum que typicos
malle decerpere fructus. hune
exmultis unum allegoriarum flo¬
ribus plenum cur ui colligere libr
& de magnorum trrctatibus pro¬
latis que sermonibus patrum. idest
hilarii hie ronimi. ambrosii. agus¬
tini cypriani crrilli gregorii.
dori eucherii trchonii. ysidori.
friguli bedae ⁊ primasi. & decaute
legendis paligii. &origenis quasi
demagnis fluminib pelagique gur¬
gitibus inmodicosriulos paritera
diriuator. pariterque ȩxitibr eu¬
ator Vt siquis nociua itauiuit
pressus gnauia. utsacris lit teris
proprione queat sudorequaerere
multa. hacca nobis excerpta una¬
q conpacta saltemrum inare
non de sinat mohta: Quia lecti¬
onis sacrae cognitit in becillis
baculum. Neruosis armaminis¬
trit. Hostium subdolas fostuer
premit insiblias. & inctoribus ae¬
ternasfeliciter promitat coro¬
nas Ideo ueluti ferculumuarus
deliciisplenum. buncosdiligen¬

Expanded text:
nens in Ecclesia plurimos narum Scripturarum mysticos sagaciter perquirere sensus, earumque typicos mavelle decerpere fructus, hunc ex multis unum, allegoriarum floribus plenum curavi colligere librum, et de magnorum tractatibus prolatisque sermonibus Patrum, id est Hilarii, Hieronymi, Ambrosii, Augustini, Cypriani, Cyrilli, Gregorii, dori, Eucherii, Tychonii, Isidori, Figuli, Bedae, Primasii et de caute legendis, Pelagii et Origenis, quasi de magnis fluminibus pelagique gurgitibus in modicos rivulos, pariter derivator, pariterque exstiti breviator. Ut si quis nativa ita vivit pressus ignavia, ut in sacris litteris proprio nequeat sudore quaerere multa, haec a nobis excerpta, unaque compacta saltim ruminare non desinet modica. Quia lectionis sacrae cognitio, imbecillis baculum, nervosis arma ministrat. Hostium subdolas fortiter premit insidias, et victoribus aeternas feliciter promittit coronas. Ideo veluti ferculum variis deliciis plenum, hunc nos diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sed a dx p̃mpertinentiũ
in ipsoxp̃oresurrectionis
forma postenditur. ut prior
omnibus iuiam resurrectionis
dĩ filius aperir&. De quib: ipsedix̃
Quia filiidĩ sunt cũ sint filii resurreo¬
tionis. PERQUẼ ACCEPIMUS
GRATIA M ETAPOSTOLATŨ
erx p̃maccepisse sedicit gra¬
tiam & apostolatum ut po¬
Ate mediatorem dĩ ethominũ:
Entia. ad laborum patientia
referenda est. ut ipseait Plus
omnibus labonrui. Nonego sed
gratia dĩ mecum: A postolatus.
ad p̃dicationis auctoritatem
Siue gnatiam in baptismo. a pos¬
tolatum quando abspũscõ direco¬
tus est accepit
ADOBOEDIENDUM FIOE Y
INOM NIBUSGENTIBUS
PRONOMINEEIUS. IN
quisusestiset uos uocal¬
IHŨ XP̃IONINOSTRI.
stendit euangelii grati¬
am. oboedientibus prxe¬
dicandam. Inomnib
gentibus ostendit sea postolatũ
accepisse. ut iam non legi. sed fides
oboedirent. Pronomine eius.
id est uice nominis eius fungimur.
ut ipseait: Sicut misit mepater:
&egomitto uos. Et quiuo srecipil.
me recipit: In quib: estis & uos.

Expanded text:
sed ad Christum pertinentium. In ipso Christo resurrectionis forma praetenditur, ut prior omnibus viam resurrectionis, Dei Filius, filiis aperiret. De quibus ipse dixit: Quia filii Dei sunt, cum sint filii resurrectionis . Per quem accepimus gratiam et apostolatum. Per Christum accepisse se dicit gratiam et apostolatum, ut pote mediatorem Dei et hominum. Gratia ad laborum patientiam referenda est, ut ipse ait: Plus omnibus laboravi, non ego, sed gratia Dei mecum ; apostolatus ad praedicationis auctoritatem. Sive, gratiam, in baptismo, apostolatum, quando ab Spiritu sancto directus est, accepit. Ad obin omnibus gentibus pro nomine eius; in quibus estis et uos uocati Domini nostri. Ostendit Evangelii gratiam obedientibus praedicandam: in omnibus gentibus ostendit se apostolatum accepisse, ut jam non legi, sed fidei obedirent. Pro nomine ejus, id est, vicem nominis ejus fungimur, ut ipse ait: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, et qui vos recipit, me recipit . In quibus estis et vos.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsum dñm gloriae. In quantũ
homo factus est dĩfilius. preedes¬
tinatumessedicimus. Clamat
carnem. qui praedestinatus est¬
filius dĩ inuistute secundum sp̃m
sc̃ificationis. exresurrectione
mostuorum. Sicut ergo prre¬
destinatus est ille unus ut caput
nr̃ messet. Itamulti prcedestina¬
tisumus ut membra eius essemus
Vocat enim ds̃ praedestinatosmul¬
tos filiossuos. ut eosfaciat membra
prxedestinati unici filiis ui¬

Expanded text:
 Ipsum Dominum gloriae, in quantum homo factus est, Dei Filium praedestinatum esse dicimus. Clamat carnemFilius Dei in virtute, secundum Spiritum sanctificationis, ex resurrectione mortuorum. Sicut ergo praedestinatus est ille unus, ut caput nostrum esset, ita multi praedestinati sumus, ut membra ejus essemus. Vocat enim Deus praedestinatos multos filios suos, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui