comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auia uitȩ ducunt ĩ errorẽ mortis. ꝓꝓterea ⁊ dñs cũ fum¬
qͥ ꝓ ea p̃ciũ dedit. qui eam ã captiuitate si uoluerit exire
liberabit. clamat ei. Solue uincla collitui captiua filia
syon. Solue ꝑ penitentiã. rũpe ꝑ satissactionẽ. excute col.
lũ a uinculo diaboli. ⁊ submite iugo xp̃i. cuiꝰ uigũ leue.
cuiꝰ onꝰ ferre suaue ẽ. Exi decarcere. en defȩtore. ⁊ bene exi¬
re potes. Datũ ẽ enĩ p̃ciũ. non potest ampliꝰ te retinere
inimicꝰ.si extre uolueris. Rũpe funẽ qui te sequit᷑. ne ha.¬
beat diabolꝰ quo te retͣhat. Uide plaustrũ oneratũ pec
ta. Iusti hñt pennas columbeꝰ. quibꝰ uolant ad celũ. &
possunt dicere. & uolabo & requiescã. Impii uero tra

Expanded text:
a via vitae, et ducant in errorem mortis. Propterea Dominus cum funqui pro ea pretium dedit, quo eam a captivitate, si voluerit exire, liberavit. Clamat igitur ei: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Solve per poenitentiam, rumpe per satilum a jugo diaboli, et submitte jugo Christi, cujus jugum leve, cujus onus ferre suave est. Exi de carcere, de fetore; et bene exire potes. Datum est enim pretium; non amplius poterit te retinere inimicus tuus, si exire volueris. Rumpe funem qui sequitur te, ne habeat diabolus quo te trahat. Vide plaustrum oneratum peccta. Justi habent pennas quibus volant ad coelum, et possunt dicere; Volabo et requiescam; imp
Abbreviated transcription (Latin):
tiones suas peniteret. Aliis aũ manꝰ retrahentib. uidasim¬
pudentia qua ꝓditurꝰ erat manũ ĩ catino cũ magistro
misit. ut audatia bonã ꝯscientiã m̃tiret᷑. Et cũ dñs dice¬
ret unꝰ ex uob̾ me tradet.& alii dicerent. Nũqͥd ego sũ dñe:
Iudas ait. Nũquid ego sũ rabie hi uocabant dnm. illema¬
gistrũ. uolens peccatũ qd̃ ꝯceꝑat diminuere. Minꝰ eñi ui¬

Expanded text:
tiones suas, poeniteret. Aliis autem manum retrahentibus, Judas impudentia sua, qua proditurus erat, manum cum magistro in catino misit, ut audacia sua bonam conscientiam mentiretur. Et cum diceret: « Unus ex vobis me tradet ; » et alii dicerent: « Nunquid ego sum, Domine? Nunquid ego sum, Rabbi? , » hi vocabant Dominum, ille Magistrum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ sui aduentꝰ. Uenit ad reconciliationẽ dñs qui pro
peccato pͥmi parentis uob̾ fuerat alienꝰ. Añꝗͣ ueniret. p̃¬
misit legatos. ꝓpħas. patriarchas. dicens eis. Dicite filiȩ
syon. iannuntiate eccłe mee. Qmͣ filiã syon iõ uocat. &
filia speculatioĩs uł delectationis deb& ẽẽ. Syon eñi spe¬
culatio ĩtp̃tat᷑. quȩ a spũalib hostibus debet sibi ꝓuidere.
& qͥd dicant subungit. Ecce rex tuus uenit. Recesserat dñs
ꝑꝑ pecc̃m ab humanogen̾e. qui ꝓrimꝰ fuerat ei rationa.¬

Expanded text:
nus. Qui primi peccato parentis fuerat alienus, antequam veniret, praemisit legatos prophetas et patriarchas, dicens eis: Dicite filiae Sion, id est annuntiate Ecclesiae meae; quam filiam Sion ideo vocat, quia filia speculationis et dilectionis debet esse. Sion enim, speculatio interpretatur; quia a spiritualibus hostibus debet sibi providere. Et quid dicant, subjungit: Ecce Rex tuus veniet tibi. Recesserat Dominus per peccatum ab humano genere, qui proximus fuerat ei rationa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis. centuplũ ꝓmitit᷑. ibi multiplicate pecuniam
ur̃am.tradite eam ĩ manib dñi. Qui eñi pauꝑib tri¬
uerax ẽ ĩ ꝓmissis. Discite ĩ martino ꝗͣbonũ ẽ pauꝑem
uestire. Cũ enĩ pallã mediã egeno nudo partitus fitis
singuł dieb pauꝑes hospitio reciꝑe. quadã die ĩt alios xp̃m¬

Expanded text:
veritis, centuplum promittitur; ibi multiplicate pecuniam vestram. Tradite eam in manibus Domini; qui enim pauperibus triverax est in promissis, discite in Martino, quam bonum est pauperem vestire. Cum enim pallium medium egeno partitus fuissesingulis diebus pauperes hospitio recipere, quadam die inter alios
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ȩccłam uirtutib augm̾tari. ⁊ m̾ud mundꝰ dotha¬
im ꝯparat᷑. qr ꝑ defectũ uirtutũ cotidie minuit᷑. Fratreᷤ
ioseph erant in dothaim.⁊ pascebant ibi greges suos. Iudĩ
eñ erant scłarili intenti. & secularib alios instruebant.
Sõmatorẽ eũ uocabant. qr cũ inuisibilia ⁊ ĩaudita p̃dicar&:
quasi sõnia ẽẽ uidebant᷑. Quȩ tñ somnia hñt aliqm figuram.¬

Expanded text:
irtutibus augmentari. Et merito mundus Dothaim comparatur, quia per defectum virtutum quotidie minuitur. Fratres Joseph erant in Dothaim, et pascebant ibi greges suos. Judaei enim erant saecularibus intenti, et alios saecularibus instruebant. Somniantem enim vocabant, quia cum invisibilia et inaudita praedicaret, quasi somnia esse videbantur; quae t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pecc̃is ur̃is satissac̾e. qͥa ego qͥ pecc̃m ñ feci. nec ĩuentꝰ ẽ dolꝰ
in oremeo: Pͥmus ur̃is ieiunau. & .xl. dies satisfeci. Igitur fr̃s¬
cuistis ĩuicio ur̃o. fccehora ẽ ĩa nos de somno surg̾e. Somnꝰ¬
nr̃ ẽ caligo uitioꝵ qm dui sumꝰ in uitiis. In tenebris mora¬
mur. nec turpicudinẽ nrãm uidemꝰ. Ueniamꝰ ad lucẽ. ĩã¬
iã de turpitudine nr̃a erubescamꝰ. Qd enĩ luxuria: Quid
qr xp̃m suscepimꝰ. Qui aũ ĩ die ẽ & nudꝰ ĩcedit: inhoneste ua¬
dit. assumite gͦ ĩdum̃ta uirtutũ. ne nudi appareatis in con¬

Expanded text:
pro peccatis vestris satisfacere, quia ego qui peccatum non feci, nec inventus est dolus in ore meo, primus prcuistis in vitiis vestris. Ecce hora est jam nos de somno surgere. Somn est caligo vitiorum. Quandiu sumus in vitiis, in tenebris moramur, nec nostram turpitudinem videmus. Veniamus jam ad lucem; jam de turpitudine nostra erubescamus. Quid enim luxuria? Quid hristum suscepimus. Qui autem in die est, et nudus incedit, inhoneste vadit. Assumite ergo indumenta virtutum, ne nudi appareatis in con
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunti & ñ hñt altã radicẽ quȩ ĩ hyeme uirent. ĩ estate areᷤᷤ¬
cent. Hyemps ẽ p̃sens scłm ubi frigescit peccatis genꝰ huma.¬
nũ. Estas ẽ dies udicii ubi fulgebunt iusti sicͦut sol ⁊⁊ cũ
uideas tẽporalia cito labentia. & ipsos possidentes cito
ꝑituros. noli sꝑare in p̾sentib bonis. s sꝑa in dño &. fac¬
uera bona. & ut possis sꝑare: fac bonitatẽ. quia frustra spe¬
ras si bene ñ agis.⁊ ut possis bene oꝑari: inhabita t̾ram.
t̃ra hoĩs ꝗͣ deb&ꝰ excolere ẽ corpꝰ. In ħ mortali aorꝑe ꝑegrina.¬
nas uitioꝵ auellendo. ut postea bonitatẽibi seminare pos.¬
simꝰ. ⁊ ut possis beneoꝑarĩ :⁊ uitia extirpare: pasceris in
diuitiis eius.i. in scͥpturis eiꝰ. ubi thesaurꝰ ẽ sapĩe ⁊ ĩsuꝑ ne¬
cessaria ẽ ꝑseuerantia. ꝗͣ ut habeas: delectare in dño.i.¬
spreta mundi iocunditate eũ solũ ames. eũ amplectaris. &.
it̾a tandẽ dabit tibi petitiones ñ carnis qua amat p̃sentia.

Expanded text:
lia sunt, et non habent altam radicem, quia in hieme virent, in aestate arescunt. Hiems est praesens saeculum, ubi frigescit peccatis genus humanum. Aestas est dies judicii, ubi fulgebunt justi sicut sol; et cum videas temporalia cito labentia, et ipsos possidentes cito perituros, noli sperare in praesentibus bonis, sed « spera in Dovera bona; et ut illa possis sperare, fac bonitatem, quia frustra sperat qui bene non agit; et ut possis bene operari, inhabita terram. Terra hominis quam debes excolere, est corpus. In hoc mortali corpore peregrinanas vitiorum avellendo, ut postea bonitatem Dei seminare possimus; et sic, ut possis bene operari, et vitia exstirpare, pasceris in divitiis ejus, id est in Scripturis ejus, ubi est thesaurus sapientiae. Insuper necessaria est perseverantia, spreta jucunditate mundi, eum solum ames, eum amplectaris. Et ita tandem « dabit tibi petitiones , » non carnis, quae amat praesentia,
Abbreviated transcription (Latin):
utilia &. doc& qͥd sequendũ. qͥd reiciendũ. Iustitia indigent.
illi qͥ sequunt᷑ spontanei. Iustitia ẽ rectitudo uoluntatis. q̃
nec amat peccatoxẽ. nec pecc̃õ ꝯsentit. Iustitia & fortitudo se¬
de hñt uoluntatẽ. qͥa uoluntas iusta deb&. ẽẽ ⁊ fortis. Est aũ iusti.
ponens. hanc ñ uidet᷑ habuisse adã. qui malo ꝯsentiens. qd̾
utile erat deseruit. Prudentia & tẽꝑantia. sedẽ hñt ratio¬
nẽ. quia ratio prudens dens deb& ẽẽ & intẽꝑata. Est qͥppe
prudentia ratio docta .s. a gr̃a. uitare contraria iustitiȩ

Expanded text:
t, et docet quid tenendum, quidve rejiciendum sit. Justitia indigent illi qui sequuntur spontanei. Justitia est rectitudo voluntatis, quae nec amat peccare, nec peccato consentire. Justitia et fortitudo sedem habent voluntatem; quia voluntas justa debet eponens. Hanc non videtur habuisse Adam, qui malo consentiens, quod utile erat deseruit. Prudentia et temperantia sedem habent in ratione; quia ratio prudens debet esse, et temperata. Est quippe prudentia, ratio docta, scilicet a gratia, vitare contagia
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis:⁊ qͣsi uinołm plaustri pecẽm. De istis funib
dauid ait. funes peocõꝵ cͥc̃plexi st̃ me. hii st̃ illi funes
uñ homines in fine scłi ligabuntur. Uñ dr̃ ĩ eu̾agłio.
de eo qui int̾ͣut ad nuptias sine nuptiali ueste. Rex p̃cip̃
ministris. Ligatis manib & pedib mittite eũ in tene¬

Expanded text:
nitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum . » De istis funibus nitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum . » De istis funibus ait David: « Funes peccatorum circumplexi sunt me . » Hi sunt illi funes unde homines in fine saeculi ligabuntur. Unde dicitur in Evangelio de eo qui intraverat ad nuptias sine veste nuptiali: « Rex praecepit ministris, ut ligatis manibus et pedibus mitterent eum in tene
Abbreviated transcription (Latin):
lia huiꝰ mundi. qr babylonia .i. ꝯfustodt̃. ñ eis ꝯmixti sed
ea calcantes debemꝰ sedere penitentes. & flentes omĩa
peccã. Sequit᷑. Solue uincla colli tui. In pͥma c̾atione lib̾
factꝰ ẽ hõ. s pꝰea uendidit se diabolo & quanti uendidit:
Audite qnͣtũ. Ait dñs pꝰea ꝑ ẏsaiã. Gratis uenundati esti.
nałis sũ uenundatꝰ sub peccato. Decep̃ aũ diabolus ho¬
minẽ. ꝓmutendo qd̃ non ꝑsoluit dicens ita. Et eri¬
tis sicut dii scientes bonũ ⁊ malũ. Obędiuit hõ comed̾
emptor tradidit. iuncula collo. Uultis scire quȩ uin¬
cula: Agamꝰ de uinculis. Cũ hõ peccat. addit unũ pec-¬
consciꝰ timens eũ aliquando. ueneno interunit. de fu.¬
rata añ peccunia cõmessationes. ebrietates. libidineꝰ
exertis. Postqͣm uͦ tantoꝵ scelerũ fit mens male conscia:
ad oĩa scelera deinceps ꝓnior reddit᷑ ⁊ ita peccã alia aliis
trahit. Uñ. Ue qui trahitis iniquitates ĩfuniculis ua.¬

Expanded text:
lia hujus mundi, quia Babylonia confusio dicitur, non eis commisti, sed ea conculcantes, debemus sedere poenitentes et flentes peccata nostra. Sequitur: Solve vincula colli tui. In prima creatione, liber factus est homo, sed postea vendidit se diabolo, et quanti se vendidit? Audite quanti. Ait Dominus postea per Isaiam: Gratis venundati estis. nalis sum venundatus sub peccato . » Decepit autem diabolus hominem, promittendo quod non solvit, dicens: « Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . » Obedivit homo, comedit emptor tradidit ejus collo vincula. Vultis scire quae vincula? Agamus ergo de vinculis: Cum homo peccat, addit unum pecsceleris, timens eum, aliquando veneno illum perimit. De furata autem pecunia, commessationes, ebrietates, libidines exercet. Postquam autem tantorum scelerum fit mens male conscia, ad omnia scelera deinceps promptior redditur, et ita peccata alia aliis as: « Vae qui trahitis iniquitates in funiculis va
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit nuda ⁊ quasi impotens humanitas eiꝰ. Chã iudeos
credentes deutq popło. qui excusant infirmitatẽ xp̃i. Uindica.¬
tanda. Hoc aũ misterio ĩ hac festiuitate qͣnͣdã speciẽ rep̃senta
mꝰ & enĩ extͣ ciitatẽ eximꝰ. crucẽmat̾ialẽ portamꝰ. Si c̃ gͦ
figuiã gerimꝰ ita rẽ figurȩ oꝑe ꝯpleamꝰ. S qͥdã ur̃m sunt
qͥ nimis in castris suis pigritantur. qr . s. in carnalibus
delectant᷑. alii ⁊ st̃ solliciti cͥca diuitias. alii uacant libi.¬

Expanded text:
at Judaeos, credentes de utroque populo, qui excusant infirmitatem Christi. Vindicatanda. Hujus autem mysterii in hac festivitate quamdam speciem repraesentacrucem materialem portamus. Sicut ergo figuram gerimus, ita rem opere compleamus. Sed quidam nostrum sunt qui nimis in castris pigritantur, quia scilicet carnalibus delectantur. Alii enim sunt solliciti circa divitias, alii vacant libi
Abbreviated transcription (Latin):
bolũ odio habebit & dñm dilig&. autdiabolũ sustinebit: et
amore mundi sic reuocat. Nolite diligere mundũ. neq ei
quȩ in mundo st̃. & qͦt modis mundꝰ hoĩes alligat. & in ꝑ¬
gulis. Uoluptates carnis dicunt᷑. quȩ ꝑ motũ illicitũ caro ꝯ¬
cupiscit. ut gulositas. ⁊ ebrietas. luxuria. nimia dormitio.
ditur mundꝰ. Qnͣto enĩ familior ẽ: tanto ꝑnitiosior hõstis.
Et multi ꝑ uitia eiꝰ corruert̃. Adã ꝑguła. Loth ꝑ ebrietatẽ.
salomon ꝑ luxuriã. Gulositati semꝑ ꝑ abstmnentiã occur¬
re debemꝰ qr ipsa fuit initiũ nr̃ȩ captiuitatis. Ipsa fom̃tũ
aliarũ uoluptatũ. qi ĩde libido. ĩde somnolentia. Ipsa est¬
causa multociens magnarũ infirmitatũ. ipsa ẽ ꝯsũptio
magnarũ pecuniarũ. ipsa generat inherenti obꝓbrũ
De ebrietate qͥd dicã : Ebrietas sensũ aufert. corpꝰ debilitat.¬

Expanded text:
bolum odio habebit, et Deum diliget; aut diabolum sustinebit, et amore mundi revocat, et ait: Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt; et quot modis mundus homines alliciat, et in pgulis. Voluptates carnis dicuntur, quas per motum illicitum caro appetit ut gulositas, ebrietas, luxuria, nimia dormitio, ditur mundus. Quanto familiarior est, tanto perniciosior est hostis, et multi per vitia ejus corruerunt. Adam per gulam, Loth per ebrietatem, Salomon per luxuriam. Gulositati semper per abstinentiam occurrere debemus, quia ipsa fuit nostrae captivitatis initium. Ipsa fomentum aliarum voluptatum, quia inde libido, et inde somnolentia. Ipsa est multoties causa magnarum voluptatum. Ipsa est consumptio magnarum pecuniarum. Ipsa generat in mente opprobrium. De ebrietate quid dicam? Ebrietas sensum aufert, corp
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ pat̾ ad salutẽ hortat᷑ filiã. Illa in puluere diu iacuit. ĩ
captiuitate ligata diu excubauit. Mͦ admonet ut de pulu̾e
surgat. iuincula soluit. de captiuitate exeat. Ruluis ẽ fra¬
gilis humana carnalitas. nulla solidata uirtute. de qͦ ait
dauid. humiliata ẽ in pulu̾e aĩa mea. ꝯglut̃.ĩ. t̃.ii. ñr.¬

Expanded text:
Pius Pater ad salutem hortatur filiam. Illa in pulvere jacuit, et in captivitate ligata diu excubavit. Modo admonet ut de pulvere surgat, vincula solvat, de captivitate exeat. Pulvis est humana carnalitas, fragilis, nulla solidata virtute, de qua ait David: « Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit in ter
Abbreviated transcription (Latin):
bostea ut refert lucas. tẽptauit eũ ꝯcupiscentia ext̾ioꝵ. Ostend̃
enĩ omĩa regna mundi ĩ monte & ait. Hȩc omĩa tibi dabo. sĩ
ꝓcidens adoraueris me. Ipse tñ gladio uerbi dĩ. fiang telũ
uasit eũ ꝑ suꝑbiã. cũ assũpsit eũ supͣ pinnacłm tẽpli :⁊ ꝑsua.
catis. Nullo tẽpore plus tẽptat hostis qm ĩ tẽpore abstinentiȩ
Tẽ płꝰ furitgula eũ domat᷑. tc̃ ard& libido cũ ei resistit. tt
cupiditas plꝰ instigat: cũ ei obiuat᷑. Uñ ysaias. fcce ĩ die ieui.
ut sanetur. Tu qͥ peccator es: audi ꝓpħam. Conu̾t̾e ad anm̃¬

Expanded text:
ostea, ut refert Lucas , tentavit concupiscentia exteriorum, ostendens ei omnia regna mundi in monte, et ait: « Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. » Ipse cum gladio verbi Dei fregit telum vasit eum per superbiam, cum assumpsit eum supra pinnaculum templi, et suasicatis. Nullo tempore pertinacius tentat hostis, quam tempore abstinentiae. Tunc plus facit gula, cum domatur. Tunc ardet libido, cum ei resistitur. Tunc cupidiut sanetur. Tu qui peccator es, audi prophetam: Converte te a
Abbreviated transcription (Latin):
qͦͣsdã saluaturꝰ erit. Oqm diu̾sȩ uiȩ. aliꝰ ascendit ĩ celũ. aliꝰ
quodã u̾bulo paradysũ ꝓmeruit. Iste terror desꝑan¬
tib ⁊ ñ pęnitentib qͥ nolentes penitere. ĩ peccatis suis
utriq si uellet ꝓfectura. Mors enĩ xp̃i nullũ cogit. In
hac hora exiit adam de paradyso. ĩ qua latro subiit pa¬
radysũ. Solutio uͦ ioseph a carc̾e liberatione resur.¬
gentis xp̃i a morte significat. Dñs fuit postea egypti. qi¬

Expanded text:
quosdam salvaturus erit. O quam diversae viae! Alius ascendit in coelum, alius quodam verbo paradisum promeruit. Ille terror desperantibus, et non poenitentibus, qui nolentes poenitere, in peccatis suis utrisque, si vellent, profutura; mors enim Christi nullum cogit. Hac in hora exiit Adam de paradiso, in qua latro petiit paradisum. Solutio vero Joseph a carcere liberationem resurgentis Christi a morte significat. Dominus vero postea fuit Aegypti, q
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ caturã p̃ciosã facit. Diuitiȩ ut ait salomon: ñ ꝓderunt
ĩ die ultionis. Iustitia aũ liberabit a morte. Diẽ ultionis uo.¬
tura sua ulciscetur: qñ diuitẽ uidebunt iusti ut ait dd̾.
& timebunt &. suꝑ eũ ridebunt. &. dicent. Ecce hõ qui ñ
ꝑosuit dm̃ adutorẽ suũ. s sꝑauit ĩ mnult̃. diuit̃. suar̃.⁊.p̃.¬

Expanded text:
aturam fecit. « Divitiae, » ut ait Salomon, « non proderunt in die ultionis; justitia liberabit a morte . » Diem ultionis votura sua, ulciscetur; quando divitem « videbunt justi, » ut ait David, « et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
docent peceatorẽ quid faciat. S spũalit eolũba nos in for-¬
mat septẽ uirtutũ nob̃ exemplũ. felle caret. ñ uiuit de
cadauere. uł de uermib s semine pascit᷑ meliora gra¬
na eligit. gemitũ ꝓ cantu habet. alienos sepe nutrit pul.¬
amaritudo debet abesse a cordibꝰ ur̃is. Nullũ ad eo pessimũ
uitiũ ẽ sicut odiũ. Nullũ ual& martyriũ.si odiũ ĩ corde
ĩ corde habet᷑. Iuxta illud. Si offers munꝰ tuũ.⁊e̾. Nulla re

Expanded text:
docent peccatorem quid faciat. Sed spiritualiter columba nos infordocent peccatorem quid faciat. Sed spiritualiter columba nos informans, septem virtutum nobis est exemplum. Felle caret; non vivit de cadavere, nec de vermibus; semine pascitur; meliora germina eligit; gemitum nim fellis amaritudo debet abesse a cordibus nostris; nullum adeo pessimum vitium est sicut odium; nullum martyrium valet, si odium in corde in corde habetur, juxta illud: « Si offers munus tuum ante altare
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥnam̃to luxuriȩ se remouet. Nec solũ iustꝰ. s etiã pecca¬
tor turturẽ uł colũbã offert. Utraq enĩ auis qͥa gemitũ
duo genera penitentium. alii enĩ publice. alii in occul¬
to ꝓ diu̾sitate criminũ penitentiã agunt. Qui enĩ publi¬
ce peccat: & malo exemplo alios corripit: publice peni
tere debet. ut sicut fuit exemplũ corruptionis. sic sitlex¬
emplũ correctionis. Cȩtera aute pͥuatĩ puniunt᷑. He au
tẽ aues duȩ ͥͣ genis penitentiȩ indicant. Na turtur soliua¬
gus gemere ꝯsueuit. Coluba uͦ ĩ grealiarũ gemitꝰ suos
noratis. in eis quid face̾ debeatis: legite. Creaturȩ enĩ dei
ñ solũ ad cibũ nob̃ datȩ st̃ s etiã ad exemplũ. Doctor eñi
cȩlestis nos cotidie ꝑ creaturas suas insinuat. In hisaut.
b. In his auib reꝑit uistus qͥd imitari debeat. hȩ aues

Expanded text:
inquinamento luxuriae se removet. Nec solus justus, sed et peccainquinamento luxuriae se removet. Nec solus justus, sed et peccator turturem vel columbam offert. Ultraque avis, quae gemitum duo genera poenitentium. Alii enim publice, alii in occulto, pro diversitate criminum poenitentiam agunt. Qui enim publice peccant, et malo exemplo alios corrumpunt, publice debent poenitere; et sicut fuerunt exemplum 508 corruptionis, ita sint exemplum correctionie aves utrumque genus poenitentium designant. Nam turtur solivagus gemere consuevit. Columba vero in grege aliarum gemitus suos noratis, et in eis quid facere debeatis legite. Creaturae enim Dei, non solum vobis ad cibum sunt, sed etiam ad exemplum. Doctor enim coelestis quotidie per creaturas hoc insinuat. In his avibus reperit justus quid imitari debeat; hae aves
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñi. Ueniens itaq hodie ĩ tẽplũ in spũ ꝓmissionẽ sitã
accepturꝰ Uidit qd̃ desiderauerat. recepit. portauit. & ait.
uua scdm u̾bũ tuũ. id: ꝓmissionẽ tuã dimittis in pace.
qͥa uideo pacẽ. Quare gͦ dimittis ĩ pace quia uiderunt
men ĩ spe. Lum̃ eñi ĩ candela: xp̃m de uirgine natũ desig.¬
nat: xp̃s enĩ ȩxoetꝰ: in tenebris est lum̃ rectis. Cena. uirgiꝰ¬
nitatem mariȩ significat. Uirgo enĩ ẽ apis quȩ cȩrã fa¬
bricat. & sine coitu ꝓcreat᷑. Demelle eni apes nascuntur.
atq ideo speciẽ uirginitatis habet cęra. S sicut gestatis
tur ĩdicat castitatẽ. Turtͣ enĩ ad eo castitatis amator est.
ut siconiugẽ casu ꝑdiderit: ñ ultͣ aliam querere curet.
Ille gͦ colũbam offert. qͥ se ĩnocentẽ custodit. neminẽ ledita
nulliꝰ odii fel ĩ mente gerit: turturẽ offert: qͥ caste cũ uxore

Expanded text:
. » Veniens itaque hodie in templum in spiritu, promissionem suam . » Veniens itaque hodie in templum in spiritu, promissionem suam accepturus, vidit quem desideraverat, recepit, portavit, et ait:Secundum verbum tuum, id est promissionem tuam dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt pecie. Lumen in candela Christum de Virgine natuCera virginitatem Mariae designat. Virgo est apicula, quae ceram fabricat, et sine coitu procreavit. De melle enim apes nascuntur. Eamdem speciem virginitatis habet cera, sed sicut gestatis tur indicat castitatem. Castitatis enim ita turtur amator est, ut si conjugem casu perdidit, non aliam ultra quaerere curet. Ille igitur columbam offert, qui se innocentem custodit, neminem laedit, nullius odii fel in mente gerit. Turturem vero offert, qui caste vivens cum
Abbreviated transcription (Latin):
Pceꝑat autẽ dñs ĩ lege offerre agnũ ꝓ filio si posset. simul
& turturẽ uł colũbam. Cui uͦ ñ sufficeret ad offerendũ ag¬
nũ: duos turtures uł duospullos colũbȩ offerret. Dñs gͥ¬
qͥ ñ uenit legẽ soluere. s adĩplere. & tam̃ in omĩb actioni¬
bus suis aliquomͦ uitã nr̃am ĩformans uoluit octauo die
ꝑtate nos instructurꝰ erat: ubiq exẽplũ pauꝑtatis p̃po¬
nebat. & ideo uoluit par turturũ uł duos pullos colũbar̃
quȩ erat hostia pauꝑũ ꝓ se magisofferri. qͣm agnũ quȩ
era hostia diuitũ. Pauꝑis enĩ uirginis filiꝰ m hum ililoco
natꝰ. uilibꝰ pannis ĩuolutꝰ ĩ uili p̃sepio positꝰ. in mundo ñ
habens ubi caput reclinet. multa obꝑbria passus. in samo¬
soloco turpi morte occisus. ꝑ omĩa documentũ pauꝑta¬
tis & humilitatis. & contẽptus p̃sentiũ hominũ omĩbus
tribuit. Erat qͥdã beatꝰ senex. qͥ desiderans uidere diẽ dñi.

Expanded text:
perat autem Dominus in lege offerre pro filio agnum, si posset, simul et turturem, vel columbam. Qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos turtures, aut duos pullos columbarum offerret. D et in omnibus actionibus suis aliquo modo vitam nostram informans, voluit octavo die  de paupertate nos instructurus erat, ubique exemplum paupertatis proponebat; et ideo maluit par turturum, aut duos pullos columbarum, quae erat hostia pauperum, pro se offerri, quam agnum, qui erat hostia divitum. Pauper enim Filius Virginis, in humili loco natus, vilibus pannis involutus, in vili praesepio repositus, in mundo non habens ubi caput suum reclinaret, multa opprobria passus, et in famoso loco turpi morte occisus, per omnia documentum paupertatis et humilitatis, et contemptus omnium praesentium tribuit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
u.d.ui. Dm̃ expellit a m̃te odiũ: uuxta illud. In maliuolam
animã ñ introibit sapientia. In hoc gͥ colũbã imitari
debetis: ut omĩ felle odis careatis. Rursus colũba nec ca¬
dauera nec uermes comedit: sic homo mortuus oꝑibus
ñ debet delectari. Uermes .i. pͣuas conscientias quȩ ani.¬
mũ corrodunt cur& deuitare. Cad auera eñ sunt pec.¬
cata. Uermis pͣua ẽconscientia quȩ orit᷑ depeccatis.
quȩ sẽꝑ hominẽ dãpnaͭ & accusat. Non auder&. homo
in conspectu hominũ apparere. sidicerent sibi homineᷤ
qd̾ conscientia sibi obicit cotidie. Uitanda sunt peccata

Expanded text:
» Deum expellit odium a mente, juxta illud: « In malevolam animam non introibit sapientia . » In hoc igitur columbam imitari debetis, ut omni felle odii careatis. Rursum columba nec cadavera, nec vermes comedit. Sic homo mortuis operibus non debet delectari; vermes, id est pravas conscientias, quae animum corrodunt, curet devitare. Cadavera enim sunt peccata; vermis, prava conscientia, quae oritur de peccatis, quae semper hominem damnat et accusat. Non auderet homo in conspectu hominum apparere, si dicerent sibi homines quod sibi conscientia objicit quotidie. Vitanda igitur sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uite c̃ auiditate sumimꝰ In qͦ deuoratiõis u̾bo qͥd aliud
qͣm pͥigritiȩ nr̃ȩ torpor rephendit᷑: Quia eiꝰ u̾ba atq mis¬
teria ꝑ nosinetipsos ñ reqͥrimꝰ. ⁊dicta ab aliis audimus
inuiti slon remanebit ex eo quicqm usque mane. qi eiꝰ dic.¬
ta magna sollicitudine st̃ discutienda. quatinꝰ pͥꝰqmͣ dies re¬
surrois appareat: in hac p̾sentis uitȩ nocte oĩa mandata il.¬
l intelligendo ⁊ oꝑando penetrent᷑. S ꝙ ualde ẽ difficibe
ut om̃e sacrũ eloquiũ possit intelligi.⁊ om̃e eiꝰ myst̾iũ pe¬
netͣri: recte subiungitur. Si qͥd aũ remanserit. igne com¬
sterio ĩcarnatõis eiꝰ intellig̾e .⁊ penet᷑re ñ possumꝰ. potestati
sp̃s sc̃i humilit̾ reseruamus. ut ñ suꝑbe quis audeat uł ꝯ

Expanded text:
vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficileut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comsterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus;
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ habitamꝰ. ⁊ ĩ suꝑliminare domꝰ agni sanguinẽ po-¬
nimꝰ. quia cruoẽ passionis illiꝰ ĩ fronte po̾tamꝰ de quo
agno ad huc subditur. Et edent carnes nocte ula assas
igni. In nocte quippe agnũ comedimꝰ. qͥ ĩ sac̾m̃to mͦ do
minicũ corpꝰ accipimus. qñ adhuc ad inuicẽ nr̃as con.¬
scientias ñ uidemus. quȩ tñ carnes agni assandȩ st̃. qr
excoqͥt : roborat. Carnes itaq agni nr̃i ignis excoxit. q eũ ipsa¬
uis passioĩs illiꝰ ad resurr̃one ualentiorem reddidit. atq ad
tus mea. Quid nãq est testa ante ignẽ nͥ molle lutũ. s ex ig.¬
ne agit᷑ ut solidet᷑. Uirtꝰ gͦ humanitatis eiꝰ uelut testa exa.¬
ruit᷑. ꝙ ab igne passioĩs ad uirtutẽ ĩcorruptioĩs creuit.
S sola redeptoris nr̃i ꝑcepta sacͣm̃ta ad uerã sollẽpnitatẽ

Expanded text:
itamus, et in superliminare domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientiasexcoqvis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque adtesta virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sa
Abbreviated transcription (Latin):
detis.i.r.u.a. Quid ĩ renib nͥ delectatio carnis accipiturꝰ
Uñ ⁊psalmista postulat dicẽs. Ure renes meos. Si tt uolup¬¬
tatẽ libidinis in renib ee̾ nesciret: eosuri minime pe.¬
tisset. Uñ qr potestas diaboli ĩ humano gen̾e maxime ꝑ
luxuriã p̃ualuit: de illo uoce dñica dicit᷑. Potestas eius
ĩ lũbis eiꝰ. Quigͦ pascha comedit: hr̃e renes accinctos de¬
bet. Ut qui sollempnitatẽ resurrõis atq ĩ corruptionis
agit. corruptioni iã ꝑ nulla uitia subiaceat. itoluptateᷤ
edomet. carnẽ a luxuria restringat. sleq & enĩ cognoscit
quȩ sit sollẽpnitas ĩ corruptioĩs. qͥ ad huc ꝑ incontinentiã cor.

Expanded text:
etis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
at ignora mꝰ. festin antes gͦ pascha comedite .i. ad sollẽpni.¬
tatẽ pat̾ȩ cęlestis anhelatẽ. Nemo in huiꝰ itinere uiȩ tor¬
peat. ne in pat̾am locũ ꝑdat. Nemo moras ad appetenda
studia ĩnectat. sed cepta ꝑficiat. nemini lioeat implere
qd̾ inale inchoat. Si ad amorẽ dĩ pigri ñ sumꝰ adiuuat

Expanded text:
at ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemniat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa: Qa uͦ calciam̃ta nͥ pelles mortuoꝵ aĩaliũ : Calciam̃ta
aũ pedes muniunt. Quȩ uͦ st̃ mortua aĩalia ex quoꝵ pellib
nr̃i muniunt᷑ pedes. nisi antiqͥ patres qͥ nos ad ȩt̃nã pa.¬
triã p̃cesserunt. quoꝵ dũ exẽpla ꝯspicimꝰ. nr̃i oꝑis pedes mu¬
nimus: Calciam̃ta gͦ ĩ pedib hr̃e ẽ: mortuoꝵ ttitam ꝯspice̾
⁊nr̃a uestigia a peccati uuln̾e custodire. Tenentes baculoꝰ
Et notandũ qd̾ prius p̃cipim᷑ renes accinge. p modũ bacu¬
los ten̾e. qͥa illi debent curã pastoralẽ susciꝑe: qͥ ĩa ĩ suo cor¬
pore sciunt fluxa luxuriȩ edomare. ut cũ aliis fortia p̃.¬
dicant: ipsi desideriis mollib eneruati ñ succũbant.
Bene aũ subdit᷑.⁊ comedetis festinentes. Mandata dei
myst̾ĩa redẽptionis. cȩlestis patriȩ gaudia c̃festinati.¬
one cognoscĩte:⁊ p̃cepta uitȩ cũ festinꝰatione impłe cura.¬
te. Quia i adhuc hodie licet bñag̾e scimꝰ. utrũ cras lice.¬

Expanded text:
o calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniantur pedes, nisi antiqui Patres qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta in pedibus habere, est mortuorum vitam respicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. « Tenentes baculos Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere; quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxus luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsis desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinanter. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras lice
Abbreviated transcription (Latin):
contraire: Uñ bñ adhuc ad comedendũ subdit᷑. & atimos
panes cũ lactucis agrestibꝰ. Panes qͥppe sine ferm̃to comedit.
qui recta oꝑa sine corruptione uanȩ głȩ exercet. qͥ manda.¬
ta miscdȩ sine ad mixtione pecẽi exhibet. ne ꝑu̾se diripiat.
qd̾ quasi recte dispensat. Hoc qͦq peccati fermtũ bonȩ sue
actioni miscuerant. qͥb ꝓphȩ uoce ꝑ ĩcrepationẽ dñs di¬
cebat. Uenite adbethel. & impie agite. atq pꝰ pauca: ⁊ sacͥfi.¬
cate deferm̃to laudẽ. de ferm̃to naq laudẽ ĩ molat: qͥdo sa¬
cͥficiũ de rapina parat. Lactucȩ uͦ agrestes ualde amarȩ st̃

Expanded text:
contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus. Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet; qui mandata misericordiae sine admixtione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerunt, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicit: Venite ad Bethel, et impie agite. Atque post pauca: Et sacrificate de fermento laudem . De fermento namque laudem immolat, qui sacrificium De
Abbreviated transcription (Latin):
ad pat̾am tendimꝰ qr hic manentẽ ciuitatẽ ñ habemꝰ. Quiadũ
uiuimꝰ : a dño ꝑegͥnam᷑. si ñ deseramꝰ itaq pondꝰ diuitiar̾ ĩ dor.
so nr̃o. nepondus nos oppͥmat ĩ uia. Restat angusta uia ꝑ qm
dorsũ ĩflat: exonerate uos dando pauꝑib. qr tenacitas auaritie:
ñ erit impunita. Cum ulꝰ pecuniȩ ñ dat uitã ȩt̃nã. Uñ dñs. Ui.

Expanded text:
tem non habemus, et quia dum vivimus, a Deo peregrinamur. Non deferamus itaque pondus divitiarum in dorso nostro, ne pondus 641 opprimat nos in via. Restat angusta via, per  pecuniae dorsum inflat. Exonerate vos dando pauperibus, quia tenacitas avaritiae non erit impunita. Cumulus pecuniae non dat vitam aeternam; unde Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑ rẽ iusti sine fructu pecc̃or oꝑat᷑. Crucẽ portat
& ñ morit᷑. qui corpꝰ macerat᷑. ⁊ mundo uiuit. Eftote gͦ ex
uoluntate subiecti. obȩdite magistris ur̃is ĩ dño. Nichil it
maiꝰ ẽ obȩdientia. Sic̃ u inobȩdientia nocet. ita obȩdien.¬
tia ualet. Adam ꝑiit. qr inobȩdiens fuit. xp̃c resurrexit¬

Expanded text:
or operatur. » Crucem portat et non moritur, qui corpus macerat et mundo vivit. Estote ergo ex voluntate subjecti, obedite magistris vestris in Domino. Nihil enim est majus obedientia. Sicut enim inobedientia nocet, ita obedientia valet. Adam periit, quia inobediens fuit. Christus resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
subiecti st̃ patrib. Erat gͦ his tribꝰ ordinib hic ordo suꝑi.¬
or. qui obȩdientiã exhibebat ⁊ habebat torquẽ auream.
⁊ maiorẽ głam p̃ cȩtĩs possidebat. Dic̃ aũ senex ei. qui in
extasi sͥ hec demonstrabat. qr isti ali om̃s hñt aliqm re¬
qͥem ad implendas ꝓͥas uoluntates. hic uͦ qͥ ꝑ obȩdienti.¬
am exercet. om̃s uoluntates relinqͥt. totꝰ pendet ĩ uo¬
luntate patͥs iubentis.⁊ iõ maiorẽ głam p̃ oet̾ĩs sortitꝰ ẽ.¬

Expanded text:
subjecti sunt Patribus. Erat ergo illis tribus ordinibus hic ordo superior, qui obedientiam exhibebat, et habebat torquem auream, et majorem gloriam prae caeteris possidebat. Dixit autem senex ei qui in extasi demonstrabat, quia isti alii omnes habent aliquam requiem ad implendas proprias voluntates. Hic ergo qui obedientiam exercet, omnes voluntates relinquit, totus pendet in voluntate Patris jubentis, et ideo majorem gloriam prae caeteris e
Abbreviated transcription (Latin):
brahȩ. Sume caprã. uaccã.arietẽ triũ annoꝵ. turturẽ
qͦq ⁊ colũbã. Qui accipiens uniu̾sa ħ diuisit quadriipe¬
dia ꝑ mediũ ⁊ partẽs extrinsecꝰ posuiti aues aũ ñ ai¬
uisit̾. descenderuntq uolucres supͣ cadauera ⁊ abige.¬
bat eas abrahã.Cũq occubuisset sol facta ẽ caligo te¬
nebrosa.⁊ opparuit lãpas & ignis transiens int̾ diuisio

Expanded text:
em trium annorum, turturem quoque et columbam. Qui accipiens universa haec, divisit quadrupedes per medium, et partes extrinsecus posuit; aves autem non divisit: descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham. Cumque occubuisset sol, 800 facta est caligo tenebrosa, et apparuit lampas ignis, transiens inter divisi
Abbreviated transcription (Latin):
seruit debet redire. Meliꝰ ẽ it ñ agnosc̾e̾ u̾itatẽ. ꝗͣ pꝰ agnitã retro.¬
ire. Alii respiciunt ⁊ mutant᷑. alii ñ respiciunt nec mutant᷑.
femina respicit. ⁊ mutat᷑ in statuã salis. qr effeminate ñ ui.
rilis auimȩ ẽ ad scłi fȩtorẽ redire. ⁊ redeuntes fiunt sal.i.
Loth uͦ p̃cipiunt angłi: ut ĩ monte se saluũ faciat. Mons iste
ẽ uita ꝯtẽplatiua. ad qm ascende relictis oĩb scłarib curis
exiens de mundo p̃cipit᷑. ħ ẽ illa ꝯtẽplatiua uita de qͥ legit᷑
ĩ euãgłio. Quidã adolescens dix̃ dño. Magist bone qͥd boni fa.¬

Expanded text:
t, redire. Melius est enim non agnovisse veritatem, quam post agnitam retroire. Alii respiciunt et mutantur, alii nec respiciunt, nec mutantur. Femina respicit et mutatur in statuam salis, quia effeminati et non virilis animi est, ad saeculi fetorem redire, et redeuntes fiunt sal, quia aciunt. Lot vero praecipiunt angeli, ut in monte se salvum faciat. Mons iste est vita contemplativa, ad quam accedere, relictis omnibus saecularibus curis, exiens de mundo praecipitur. Haec est illa contemplativa vita, de qua 806 legitur in Evangelio: Quidam adolescens dixit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatꝰ ẽ. qͥa natꝰ erat qͥ ait. Ego sũ pastor bonꝰ. Estellã
apparuit regib. qͥa ortꝰ ẽ rex & stella. Rex unde scͥptũ ẽ.
Ego aute constitutus sũ rex ab eo. Stella: unde scͥptũ ẽ.
Oriet᷑ stella ex iacob. Merito itaq apparuit pastoribꝰ
& regib. qͥa ipse erat rex & sacerdos. natꝰ de regali & sa¬
de qua legit᷑ in euãgłio. Et erat uxor tachariȩ defiliabus
aaron. & nom̃ eiꝰ elisabeth. Satis cõm̃dabilis fuit nuntiꝰ.
qͥa & angłs. & cũ magna luce s audite qͥd actulit. Eoce an.¬

Expanded text:
uia natus est ille qui ait: « Ego sum pastor bonus . » Per stellam apparuit regibus, quia ortus erat Rex et stella. Rex, unde scriptum est: « Ego autem costitutus sum Rex ab eo ; stella, unde scriptum est: « Orietur stella ex Jacob . » Merito itaque apparuit pastoribus et regibus, quia ipse erat rex et sacerdos, et natus de regali et sade qua legitur: « Et erat Zachariae uxor de filiabus Aaron, et nomen ejus Elizabeth . » Satis commendabilis est nuntius, quia et angelus et cum magna luce. Sed audite quid attulit: « Ecce eva
Abbreviated transcription (Latin):
s & ds̃ & homo. qͥ puguaret hõ. qͥ pugnã sustentaret ds̃.
Est & alia ratio. Magna discordia erat int̾ dm̃ & homines
ꝑ ueterẽ hominẽ. facta ẽ concordia ꝑ nouũ mediatorẽ.
d cũ mediator esset: dignũ erat ut cũ utrõq extremo
affinitatẽ haberet. Itaq cũ hominẽ deo reconciliaturꝰ
erat. qͥ erat inutrũq ds & homo ee̾ debuit. apparuit gͥ
ꝑ angłos: pastoribꝰ. reuelata ẽ ꝑ stellã . regib. Audiuimꝰ
enĩ ĩ euãgłio qd pastores erant uigilantes ĩ regione eadẽ

Expanded text:
s et homo; homo qui pugnaret, Deus qui pugnantem sustentaret. Est et alia ratio. Magna discordia erat inter Deum et homines per veterem hominem; facta est concordia per novum mediatorem. Sed, cum mediator esset, dignum erat ut cum utroque affinitatem haberet. Itaque cum hominem Deo reconciliaturus erat, qui erat inter utrumque Deus et homo esse debuit. Apparuit ergo est per angelos pastoribus; revelata est per stellam regibus. Audivimus enim in Evangelio, quod « pastores erant in regio
Abbreviated transcription (Latin):
rat eos suȩ ditioni. ꝑ peocatũ pͥmi parentis. Dñs uͦ iustus
iudex qͥ nec adu̾sario suo ĩuistũ aliqd̃ uult irrogare. sed
oĩa siue ꝑ miscdiã siue ꝑ iustitiã fac̾e.sic uoluit genus hu¬
inferre. Cũ gͦ sathanas hominẽ astute egisset ꝑfallaciam
uoluit dñs contͣ sathanã ꝓpt̃ hominẽ prudenter agere.
ne. Necessariũ erat ut contra diabolũ pugnaturus talis
muteret᷑. qͥ nec succũberet & rationabiliter ageret. et
cũ sapientia om̃ia tractar&. Adã purꝰ hõ fuit& ideo
ex humana fragilitate tẽptationib diabolicis
tam̃ ñ erat mittendꝰ in hac malitia. qͥa ⁊ peocare pot̾erat.
qͥ pͥus peccauit ĩ suꝑbia. Necessario gͥ mittendꝰ erat qui

Expanded text:
f. ditioni per peccatum primi parentis. Dominus vero, justus judex, qui nec adversario aliquid injustum vult irrogare, sed omnia sive per misericordiam, sive per justitiam facere, sic voluit genus huinferre. Cum ergo Satanas contra hominem astute egisset per fallaciam, voluit Dominus contra Satanam propter hominem prudenter agere pne. Necessarium erat ut contra diabolum pugnaturus talis mitteretur, qui nec succumberet, et rationabiliter ageret, et cum sapientia omnia tractaret. Adam purus homo fuit, et ideo ex humana fragilitate tentationibus diabolicis tamen non erat mittendus in hac militia, quia peccare poterat, qui prius peccavit in superbia. Necessario igitur mittendus erat qui
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. qͥ ꝑ eundem angłm gabrielẽ ipintiatus ẽ. &
natꝰ ẽ.In sexto m̃se a conceptione iohannis conceptꝰ
ẽ xp̃c: quo ꝯcepto: abiit maria in montana cũ festina¬
tione & intrauit in domũ ⁊achariȩ & salutauit elisa¬
beth. & audita salutatione exultauit infans inutero
eiꝰ. Cepit esse ioħs ꝓpħa. anteqmͣ nasceret᷑: recognouit
sertuis dñm. ꝓphetauit conceptꝰ conceptũ. & ꝑ grãm
trib m̃sib & reuersa ẽ in domũ suã. Postea contigit¬
uxore sua pͥgnante. Cũq impleti essent dies ut pare¬
ret: diuerterunt in stabulũ. & peꝑit sine dolore.
& pannis eũ inuoluit. & diuina potentia oꝑante natꝰ¬

Expanded text:
cognovit, qui per eumdem angelum Gabrielem nuntiatus est et cognovit, qui per eumdem angelum Gabrielem nuntiatus est et natus est. In sexto mense a conceptione Joannis, conceptus est Christus. Quo concepto abiit Maria in montana cum festinatione, et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Et audita salutatione exsultavit infans in utero esse propheta, antequam nasceretur, et recognovit servus Dominum, conceptus conceptum; et per gratiam tribus mensibus, et reversa est in domum suam . » Postea contiguxore sua praegnante; cumque impleti essent dies ut pareret, diverterunt in stabulum, et peperit sine dolore, et pannis eum involvit . Sic divina potentia operante
Abbreviated transcription (Latin):
moysi scõ p̃cepit. desingulis tribubꝰ uirgas afferri. Allatȩ
& peꝑisse nuces. Erce conueniunt ꝓphetia & figura. Iesse fuit
pat̾ dauid. Radix iesse: familia iudeoꝵ. Uirga ẽ maria. flos
filiꝰ eiꝰ. suꝑ que descendit sp̃s sc̃s inspecie colũbe. Similit
uirga aaron quȩ sine semine ꝓtulit nuces: significat ma.¬
riam quȩ sine semine genuit. xp̃m. In nuce quȩ significat
dnicũ corpꝰ: tria sunt. Cortex. testa. nucleus. Cortex amarꝰ¬
designat carnẽ quȩ habuit passionis amaritudinẽ. Testa:
significat ossa. Nucleus interior: animã candidã uirtu
descensũ dĩ in uͦtero uirginis. Dignũ erat ut gabriel qui
fortitudo interp̃tatur: annuntiaret nascendũ dñm.
Et ualde conueniens erat. ut xp̃c qͥ ꝑ florem supradictũ
erat p̃signatꝰ in nazareth concipetur. quȩ flos uł uir-¬
gultũ inc̾p̃tat᷑. Egregiũ p̃cur sorem habuit egregius
imꝑator. ioħem baptistã qui ab utero matri dnm re¬

Expanded text:
m praecepit de singulis tribubus virgas afferri. Allatae et peperisse nuces . Ecce prophetia et figura. Jesse fuit pater David; radix Jesse familia Judaeorum. Virga est Maria, flos filius ejus, super quem descendit Spiritus sanctus in specie columbae. Similiter virga Aaron quae sine semine protulit nuces, significat Mariam, quae sine semine genuit Christum: in nuce, quae significat Dominicum corpus, tria sunt: cortex, testa, nucleus. Cortex amarus significat carnem, quae habuit passionis amaritudinem. Testa significat ossa; nucleus interior, animam candidam virtutdescensum Domini in uterum ejus. Dignum erat ut Gabriel, qui fortitudo Dei dicitur, annuntiaret nasciturum Deum, Et valde conveniens erat, ut Christus, qui flore supradicto praesignatus erat, in Nazareth conciperetur, quae flos et virgultum interpretatur, egregium praecursorem habuit. Egregius imperator Joannem Baptistam, qui ab utero matris Deum re
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in apocalipsi idem angłs ne se adoraret: cõpescuit di¬
cens. Uide ne feceris. ꝯseruus tuus sũ & fratrum tuoꝵ. Priꝰ
Nec ãedignant᷑ hominẽ sociũ qui suꝑ se adorant hominẽ
di: illi reconciliabunt᷑. Ille uͦ habet uoluntatẽ reconcilian-¬
di: qͥ conu̾tit se suo creatori. Nec facit aliqͥd ꝯtrariũ sue
uoluntati. Notandũ ẽ quare dixit bone uoluntatis & ñ
actionis. Quia bona uoluntas sufficit si desit oꝑationiꝰ
luitatis: qd̾ cõmune ẽ om̃ib saluatis. Ostendimꝰ fr̃s kmni¬

Expanded text:
cit, dicens: « Vide ne feceris, conservus tuus sum, et fratrum tuorum . » Prius nec dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem di. Illi vedi qui se subdit Creatori, nec facit aliquid contrarium ejus voluntati. Notandum est quare dixerit bonae voluntatis, et non actionis, quia sufficit bona voluntas, etiam si desit operationis luntatis, quod commune est in omnibus salvatis. Ostendimus
Abbreviated transcription (Latin):
ad auxiliandũ. Unde eñi assurrexerat quia uidit illũ
stante. Sedere ẽregnantis eiudicantis. stare: auxilian:
stephanus uidet eũ stantẽ qͥa honorẽ martyri suo deferre.
ciolebat. & ad auxiliandũ se paratũ  ostendere. Stephanꝰ
pͥmꝰ martyr fuit post ascensionẽ: & pͥmꝰ fecutus ẽ orando¬

Expanded text:
ad auxiliandum, unde ei assurrexerit, quia vidit eum stantem. Sedere est judicantis et regnantis; stare vero, auxiliantiStephanus videt eum stantem, quia honorem martyri suo volebat deferre, et ad auxiliandum se paratum esse ostendere. Stephanus primus martyr fuit post ascensionem ejus, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ parentes. & recepto spũ: salua facta ẽ. Quadã autẽ
cdie cũbassuss qͥdã syrus ad memoriã eiꝰdem martyris
ꝑ filia egrota oraret. & uestẽ puelle illo deculisset: ecce
duo pueri de domo occurrerunt qͥ eam mortuã nun¬
tiarunt s amiei qͥ erant cũ eo ꝓhibuerunt illi dicere.
ne ꝑ publicũ plangeret. Qui cũ domũ redisset: nimio
eã ꝓiecit & uitȩ redlita ẽ. filiꝰ itẽ cuiꝰdam extinctus ẽ.
ita ꝓ nob̾ oret amicis. Imitem᷑ caritatem eiꝰ ut uirtu¬
tis consortes simꝰ & p̃mii participes. Imitemͣ eũ qui
plus dolebat ꝑsequentium peccata. qmͣ sun uulnera.
plus illoꝵ impietatẽ: qͣm suam mortẽ. Et recte plus. In
illoꝵ qͥppe iniquitate erant multa quȩ poterant plangi
In illius mortẽ ñ erat qđ potuisset doleri. Illorum impie¬
tem̃ gͦ salutẽ in aliquo huiꝰ tã p̃clari magistri dilectionem.
Nil elemosine ^ ea. Unde apłs. Si tradidero corpꝰ meũ ut

Expanded text:
ejus, et, recepto spiritu, salva facta est. Quadam autem die, cum banus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris pro filia aegrotante oraret, et vestem puellae huc detulisset, ecce duo pueri de domo accurrerunt ei, qui mortuam nuntiaverunt; sed amici qui erant cum eo, prohibuerunt pueros illi dicere, ne per publicum plangeret; qui, cum domum rediisset, nimio eam projecit, et vitae reddita est. Filius iterum cujusdam exstinctus eratita pro nobis oret amicis. Imitemur charitatem ejus, ut virtutis consortes simus et praemii participes. Imitemur eum, qui plus dolebat persequentium peccata, quam vulnera sua, plus illorum impietatem quam suam mortem. Et recte plus. In illorum quippe iniquitate multa 630 erant quae poterant plangi. In illius morte nil erat quod debuisset doleri. Illorum impietemur ergo saltem in aliquo hujus tam praeclari magistri dilectionem. nihil eleemosyna sine ea. Unde Apostolus: « Si tradidero corpus meum ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
orbitantes boues qͥ uehiculu trahebant. rotis eũ obtruie¬
runt. & confestĩ palpitauit expirans. Hunc mat̾ arreptũ
ad eandẽ memoriã posuit. nec solũ reuixit. s etiã illesus
apparuit. Sc̃imonialis uͦ cũ egritudine laboraret: ad

Expanded text:
orbitantem boves qui vehiculum trahebant rotis eum attriveorbitantem boves qui vehiculum trahebant rotis eum attriverant, et confestim palpitavit exspirans. Hunc mater arreptum ad eamdem memoriam posuit, et non solum revixit, sed etiam illaesus apparuit. Sanctimonialis
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dabat inimicos. Uoluit dñs pͥmo martyrii. olos pa¬
tentes apparere. ut sequaces eiꝰ securi essent deremunera.¬
tione. Uoluit stans uideri. ut om̃s posteri crederent
se similit̾ a dno adiuuari. Nec fuit in audita eiꝰ oratio quia
ciparet sccularib omĩũ ferientiũ. qͥ postea ꝯu̾sus est.¬
cator fidelissimꝰ. Eoce paulus cũstephano xp̃i clari¬
tate ꝑfruitur. cũ stephano exultat. cũ eo regnat. Iste dat
exemplũ orandi ꝓ ꝑsequentib. ille dat exemplũ ueniȩ
tasse. Suscitauit enĩbeatꝰ stephanꝰ pꝰ mortẽ in affrica sicut
beato augustino referente didicimꝰ .uii. pͥmo quendam
dam puellã. postea uiuenẽ. deude quendã infantulũ
Euchariꝰ enĩ p̃sbiter uetere morbo calculi laborabat. ꝑ
am scĩ martyris delata ẽ atq deportata: & suꝑ iacentis
mortui corpꝰ posita. meritu beati martyris suscita¬
tus ẽ. De puero uͦ legimꝰ quia cũ in areis luderet. ex¬

Expanded text:
commendabat inimicos. Voluit Dominus primo martyri coelos patenter aperire, ut sequaces ejus securi essent de remuneratione. Voluit stans videri, ut omnes posteri crederent se similiter a Domino adjuvari; nec fuit ejus inaudita oratio, quiaciparet sceleribus omnium ferientium: Qui postea conversus est, etessimo praedicator fidelissimus. Ecce Paulus cum Stephano Christi claritate perfruitur; cum Stephano exsultat et cum eo regnat. Iste dat exemplum orandi pro persecutoribus; ille dat exemplum veniae tasse? Suscitavit enim beatus Stephanus post mortem in Africa, sicut beato Augustino referente didicimus, sex mortuos; primdam puellam, postea iuuenem, deinde quemdam infantem. Eucharius enim presbyter uetere morbo calcibus laborabat etam sancti martyris delata est, et reportata est, et super jacentis mortui corpus posita, meritis beati martyris suscitatus est. De puero vero legimus quia, cum in area luderet, ex