comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpio ei frsco datã tẽptauit᷑ aliquis
arxiꝑe. insius agnoscat ex ꝑim̃¬
tm. ⁊ suis reb titulis inpoi̾tis pu¬
blias fiat aliis ex ẽplũ absatiẽ tie
qui his de᷑ umplicãtur malis. si¬
milib penis subcent᷑. h gͥ oiã ob¬

Expanded text:
o datam temptaverit aliquis abripere, in suis agnoscat experimentum et suis rebus titulis impositis publicis fiat aliis exemplum abstinentiae, qui si isdem implicantur malis, similibus poenis subdentur. Haec i
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ncebas exhis ip̃is e⁊ ad alias
ꝓficisce̾ regicẽs face᷑ ex pñsas.
neq angariis collatores affugẽ¬
tẽ. neq te neq obediens tibi of¬
ficiũ. s ꝓpͥs quidẽ subuigalibus

Expanded text:
expendebas, ex his ipsis et ad alias proficiscens regiones facere expensas, neque angariis collatores adfligentem, neque te neque oboediens tibi officium, sed propriis quidem subiugalibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta uõ faciat tua emnen¬
tia ꝑunã quãq ꝓuinciã ut in
ciuitatib habitatio q̃dã .p. disti¬
buatur. in qua ꝯueniẽs ẽ. de fen¬
sores monum̃ta reconde᷑. eligñdo
quosdã ĩ ꝓ uinc̃ qui hor hat̃ cu¬
stodiã. quatenꝰ in coͬͣrupta ma¬
neat̃ . ħ ⁊ uelocit᷑ inueniãt᷑ a
requirentib. e sit ap̃eos archi

Expanded text:
cepta vero faciat tua eminentia per unamquamque provinciam, ut in civitatibus habitatio quaedam publica distribuatur, in qua conveniens est defensores monumenta recondere, eligendo quodam in provincia qui horum habeat custodiam: quatenus incorrupta maneant haec et velociter inveniantur a requirentibus, et sit apud eos archi
Abbreviated transcription (Latin):
f̃mas restitues. ⁊ibi executiõe
inferes tẽpate. ⁊ cũ debita uena¬
hes ci smppliciu eis inferes. nõ
em̃ talia delinqñtib parce᷑ ꝯpenit
s obpaniẽtib ut nõ talia ap̃d̾¬
sup̃torib patiant᷑ dem̃ rẽploi¬

Expanded text:
s restitues, et ibi executionem inferes temperate et cum debita veneraahes et supplicium eis inferes. Non enim talia delinquentibus parcere competit, sed obpatientibus, ut non talia a praesumptoribus patiantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
seqñtur. nec illos gaͣs ꝑ mitas ex¬
hoc egmͣt s ex tributis expudeit᷑¬
⁊ angarias acceꝑuit. om̃e ꝗeq dãp¬
nificant᷑ sub̃ti hcc exeoꝵ emo¬
p̃ceptione ut uñgi ꝓuinciã cui

Expanded text:
sequantur te, nec illos gratis permittas exhoc egerint, sed ex tributis expenderint et angarias acceperint, omne quidquid damnificantur subiecti hoc ex eorum emopraeceptionem iniungi provinciae cui
Abbreviated transcription (Latin):
añ ꝑciꝑe. quia nõ nelit alid agr.
aut̃ actũ ñ edi. nõ enũ hmoĩ ali¬
cuĩ ei or̃mõ potestare damꝰ ad sur¬
disaimu esimantes necefsaris reb
ceee hoĩes. pꝑ iudicũ forte irratio¬
nabiles nut atq p̃cepticẽs. sñ age̾¬

Expanded text:
lit aliquid agi aut actum non edi. Non enim huiusmodi alicuius ei omnino potestatem damus, absurdissimum aestimantes necessariis rebus cadere homines propter iudicum forte irrationabiles nutus atque praeceptiones: sed e
Abbreviated transcription (Latin):
habitaticẽs ĩ nouifsimo ꝯtẽptu d̾¬
fensorẽ nabuit. Que ud̾ agunt᷑
abeis ad instar nõ actoꝵ st̃. Si
nequaquã p̃sumit᷑ q̃da gesta mo¬
num̃taoꝵ ꝯfice᷑ ap̃ semet ipõs per
oiã ẜuientes eis defensoꝵ c⁊ illoꝵ

Expanded text:
habitatores in novissimo contemptu defensorem habeant. Quae vero aguntur ab eis ad instar non actorum sunt. nequaquam praesumunt quaedam gesta monumentorum conficere apud semetipsos per omnia servientes eis defensores et illorum
Abbreviated transcription (Latin):
reuocrmꝰ. ⁊ curã defensoꝵ põpetẽs
officiũ nec ĩpã ultins antiquoꝵ
nõiũ habebimꝰ uĩtatẽ. aliis sic̃ẽ
alia data sut̃ ab antiquitate no¬
mĩ significatina aꝑte reꝵ. hoc
aũ cefensoꝵ nom̃ pure demõ strat
antiquitatẽ aliquos ꝑ̃ posurmꝰ

Expanded text:
curam defensorum per competens officium, nec ipsam ulterius antiquorum nominum habebimus veritatem. Aliis siquidem alia data sunt ab antiquitate nomina significativa aperte rerum, hoc autem defensorum nomen pure demonstrat antiquitatem aliquos praeposuisse
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ res sut̃ q̃ deli quit᷑ s qui res
p̃sidet. at illi recppcant ordinẽ.
eos quidẽ quidigni sũt̃ pena omnt¬
tunt. illoꝵ auferent res alios ꝓuł
pumentes quos lex foite a dilioi
uocaũ successionẽ. ¶patroeiina¬

Expanded text:
enim res sunt quae delinquunt, sed qui res possident; at illi reciprocantes ordinem eos quidem qui digni sunt poena dimittunt, illorum autem auferunt res, alios pro illis punientes, quos lex forte ad illorum vocavit successionem. Caput XIII Pa
Abbreviated transcription (Latin):
litnͣ ur̃is publicis ad ꝓm̃ciaꝵ p̃¬
sides. ut ineas fugientes agͥcolas
ꝯfitentes. aũ ꝯuictos tradat possec¬
sonib ⁊ reuocentur ad ꝓunicia
cui p̃sides ⁊ inobedientec uehem̃t
coͣripiat minꝰ idoneoꝵ adiectionẽ.¬

Expanded text:
teris publicis ad provinciarum praesides, ut in eas fugientes agricolas confitentes aut convictos tradant possessoribus, et revocentur ad provinciam cui praesides, et inoboedientes vehementer corripies minus idoneo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃se pagoꝵ. poni quantitatẽ mayi¬
me quitẽ eos malignari putamns
s tm̃ ncħ hintt ledatur fiscus nec
collatite̾s. fiscas cienĩ sine p̃ iudicio
onã sua ꝑcrpiat e sollerat᷑ celebra¬
ta suscepta ꝑcrpiat qui ħ ex sollit᷑
nch̾ exigñdi amplius. causa uoͣ
tabura soluõtur ab eis ⁊ ĩ ferãt᷑
fisco. nũtiet᷑ aũ adgłosissimos
nrõs p̃fectos deistis pͥmitus cogñ¬
dis ce̾sualib nũcitp᷑atas ex poĩtio¬
nes. subtilit̃ dare. ut ex hoc fiat
pabilit᷑ infendis quidẽ aut̃ uihis
q̃ oubitant᷑ gosissimi nrĩ p̃feca

Expanded text:
se iugorum poni quantitatem, maxime quidem eos malignari putamus, sed tamen nihil hinc laedatur fiscus nec collatores. Fiscus etenim sine praeiudicio omnia sua percipiat, et sollemniter celebrata suscepta percipiant, qui haec exsolverint, nihil exigendi amplius causa vero tributa solvantur ab eis et inferantur fisco, nuntietur autem ad gloriosissimos nostros praefectos de istis, primitus cogendis censualibus nuncupatas expositiones subtiliter dare, ut ex hoc fiat pabiliter inferendis: quod autem in his, quae dubitantur, gloriosissimi nostri praefecti
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuare. ⁊ ut ab sñtib p̃ sidib
sub illor p̃sentia ex ꝓm̃ci ali aut
officio habẽ ⁊ excẽptorẽ eis mĩ¬
sm̃tẽ. ⁊ duos officiales qmi ea q̃
ab ers decernũt᷑ ad impleat᷑. ¶ ⁊
iudicare ĩ causis oĩb petumaniis
usq ad aureos. ccc. ñ ualentib

Expanded text:
ut absentibus praesidibus sub illorum praesentia. Ex provinciali autem officio habere et exceptorem eis ministrantem et duos officiales, qui ea quae ab eis decernuntur adimpleant. Et iudicare in causis omnibus pecuniariis usque ad aureo
Abbreviated transcription (Latin):
tione discetat. uł si conple¬
xm monetarii putamͣt in¬
hr̃nduri. ñ ambigat sibi ⁊
lib̾is p̃iudicaturam. ⁊ eiꝰ con¬
ditiomi ẽẽ nec tendam. si q̃
uero origmaria. sen colona¬
ria. ponis aliene ignaro do¬
mmo suo scientie moneta¬
rio ad sociabitu bic con uẽ¬
ti mox turi agroꝵ debitas
psonas retrahere festinent
uł de cetero sciant repeten¬
di faccultatem silentii su
conmuentia ꝑdidisse. s ut
monetario millam ex tra¬
neam necti uolumꝰ. ita ⁊ mo¬
netario ex patre susceptas
ꝓhibemꝰ ex traneis copulari.
neniquam uestagariis mi¬
litiam uł suam deserere lice¬
at. uł aliam ante quam e¬
eam impleuẽruit subrep¬
tiuia impetratione tempta

Expanded text:
tione discedat vel, si complexui monetarii putaverit inhaerendum, non ambigat se et liberis praeiudicaturam et eius condicioni esse nectendam. Si qua vero originaria seu colonaria possessionis alienae ignaro domino seu sciente monetario adsociabitur, ii conventi mox iuri agrorum debitas personas retrahere festinent vel de cetero sciant repetendi facultatem silentii sui coniventia perdidisse. Sed ut monetario nullam extraneam necti volumus, ita et monetario patre susceptas prohibemus extraneis copulari. ne umquam bastagariis militiam vel suam deserere liceat vel aliam, antequam eam impleverint, subreptiva impetratione tempta
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. N o̾ta in poster serie¬
platte ⁊ metaxre huiꝰ modi
species in ferri p̃cipimꝰ. in¬
gniti libraꝵ auri condemp¬
natione ꝓposita. bis qui scri¬
nium canomiun tractant.
statuta celestia aquodam
passi suuͣnt temerari.
derelictõ atq despecto ꝓpͥe
conditioris officio. uetitis
se uisulis dignitatum ⁊ cĩ¬
gulis penitus denegatis mu¬
nisse dicuntur. ad ꝓprie arti
⁊ origius uincula renocent᷑.
ab illis aũt qui reb eoꝵ iuden¬
tur iu hisse. quos in suo origi
ne ꝑmanere. ⁊ sollempibo
ministerris inẜuire. mami¬
festum ẽ. oĩa quecumq cõ¬
stiterit ex quocumq titulo
p̾sessa. antiquis pꝰorib re¬
stituantur. ꝙ si aliengene
detentatores honerilꝰ con¬
ditionib ert̃ne mnalint
subiac̾e. quam restituere
facrultates ⁊ futura dem¬
ceps agnoscant mnuma sibi
tẽ subeunoa ⁊ de p̃tio siqua
ipsis possidentib reliqua c¬
colliguntur. a semetipsis si¬
ant sine aliqua excusatio¬
ne soluenda.

Expanded text:
. Lotas in posterum sericoblattae et metaxae huiusmodi species inferri praecipimus: viginti librarum auri condemnatione proposita his, qui scrinium canonum tractant, statuta caelestia a quodam passi fuerint temerari. relicto atque despecto propriae condicionis officio vetitis se infulis dignitatum et cingulis penitus denegatis munisse dicuntur, ad propriae artis et originis vincula revocentur. . Ab illis autem, qui rebus eorum videntur inhine permanere et sollemnibus ministeriis inservire manifestum est, omnia, quaecumque constiterit ex quocumque titulo possessa, antiquis possessoribus restituantur. Quod si alienigenae detentatores oneribus condicionis externae maluerint subiacere quam restituere facultates, et futura deinceps agnoscant munia sibi esse subeunda et de praeterito, si qua ipsis possidentibus reliqua colliguntur, a semet ipsis sciant sine aliqua excusatione solvenda.
Abbreviated transcription (Latin):
nista formam celitus data
beneficio principali fuit ab so¬
lutus. Umu̾si generi sin ꝓ¬
sapie infunctione me mora¬
ti corporis ꝑmanente. cum
oĩb eiꝰ qui ab solintur reb
ob noxiam largitionibꝰ sa¬
cris futuram eẽ ñ dubitet.
stis magistri thesauroꝵ p̃¬
positi. uł paphioꝵ ac textri¬
noꝵ ꝓcuratores. ceteriq. ¶
quib huimodi sollicitudo
conmittitur. ñ ante ad re
sacri errarii ꝓcurandam ꝑ¬
mittantur accedere. qua
satisdatio nib dignis eoꝵ
ammini statio roboretur.
scituri nec ꝓsecutorias ꝗde
postulandas.

Expanded text:
ta formam Caelitus datam beneficio principali fuerit absolutus, universi generis sui prosapiam in functione memorati corporis permanentem cum omnibus eius qui absolvitur rebus obnoxiam largitionibus sacris futuram esse non dubitet. stis magistri, thesaurorum praepositi vel baphiorum ac textrinorum procuratores ceterique, quibus huiusmodi sollicitudo committitur, non ante ad rem sacri aerarii procurandam permittantur accedere, quam satisdationibus dignis eorum administratio roboretur: scituri nec prosecutorias quidepostulandas.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ex corpore gi
rum similium ad diumnas
largitiones uexu sangui¬
ins ꝑtinentium uolinerit
pꝰ hac de suo collegio lib̾ari.
ñ quocumq nec facile urio¬
cum ꝓprium freti extriũ¬
phali ab solutione sub stitu¬
ant. s eos quos oĩb rdone¬
os modis sub ipsis ꝙ ad moco
amplissime tue sedis obtũ¬
qui ali hu̾nodi conditione

Expanded text:
quis ex corpore gynrum similium ad divinas largitiones nexu sanguinis pertinentium voluerit posthac de suo collegio liberari, non quoscumque nec facile in locum proprium, freti dexterae triumphalis absolutione, substituant, sed eos, quos omnibus idoneos modis sub ipsis quodammodo amplissimae tuae sedis obtuqui ab huiusmodi condicione
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. U ellera adultermo
colore fucata. in specie sacri
muricis intere ñ summꝰ. nͨ
tinctum cum rodino. prins
serico. alio postea colore fu¬
cari. cum de albo õmim cõlo¬
rum tingendi copia ñ ne¬
getur. nãm capitalem pe¬
nam illicita temptantes su
dignitatis. artis ꝑfessionis. ⁊
generis. ab huiꝰmodi spe.spe
ciei põne. que soli principi
eiũsq donini dedicatur. nec
pallia tuicasq domi quis
scricas con textet. aut faciat.
que tricta con chilio nuiluiꝰ
alt̾ius ꝑmixtione. uł sub cõ¬
testa sunt ꝓferantur ex ẽdi
bus. tradantuq timice.⁊
pallia ex oĩ parte textͥure
cruore infecta conchilio. uͭ
pertine soli danda filia de¬
current. reddenda errario
tius offerantur. nec ẽ. ut¬
si quisquam de ab uirato
p̃tio con queratur. qui a sus¬
ficit calcate legis inpunita
di sipp̃ssione in laqueos no¬
ue constitutionis incurrat.
Alioqum ad si militudine
lese maiestatis ꝑiculum
sub stinebit.

Expanded text:
. Vellera adulterino colore fucata in speciem sacri muricis tingere non sinimus nec tinctum cum rhodino prius sericum alio postea colore fucari, cum de albo omnium colorum tingendi copia non negetur: nam capitalem poenam illicita temptantes susdignitatis artis professionis et generis, ab huiusmodi speciei possessione, quae soli principi eiusque domui dedicatur. Nec pallia tunicasque domi quis sericas contexat aut faciat, quae tincta conchylio nullius alterius permixtione subtexta sunt. Proferantur bus tradanturque tunicae et pallia ex omni parte texturae cruore infecta conchylii. Nulpectine solidanda fila decurrant. Reddenda aerario nus offerantur. Nec est, ut quisquam de abiurato pretio conqueratur, quia sufficit calcatae legis inpunitasdi suppressione in laqueos novae constitutionis incurrat; alioquin ad similitudinem laesae maiestatis periculum sustinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
rationib pater uester oblig¬
garetur perfectam p̾dioꝵ dõ¬
nationem fecisse fuit ꝓbatuᷤᷤ
Qd̾ citͣ fraudem creclitoru ge¬
stum est nõ rescinditur.
potest rei uidicate cõpũtatio
gr̃a. que obligata sunt fisco
uenierunt additus ꝓcuratõ
incus debitam quantitateor
inferenti restitui ea p̾dia iube

Expanded text:
rationibus pater vester obligaretur, perfectam praediorum donationem fecisse fuerit probatus, quod citra fraudem creditorum gestum est, non rescinditur. potest rei iudicatae computatio gratia quae obligata sunt a fisco venierunt, aditus procurator meus debitam quantitatem inferenti restitui ea praedia iube
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Que enĩ erit cirtũuentionis sus¬
pitio utro obligato nulli existñti ꝯ
e incasib ħ moĩ dubitatu noumus
⁊ antiꝙiorib creditorib aliquas hy¬
pothecas p̃ pone̾ unuores eeistentes
⁊ pͥ iulegiis alegib datis. qualeẽ ali
re. aut domũ forsã eclificare autẽ
enii ag̾rũ aut aliquid hoꝵ: Inhis eͥ
õib. pͥorei existant p̾t̾iores creditores
quoꝵ pecuniis ep̃ta aut remota res

Expanded text:
us. Quae enim erit circumventionis suspicio, viro obligato nulli existente ete in casibus huiusmodi dubitatum. Novimus et antiquioribus creditoribus aliquas hypothecas praeponi iuniores existentes ex privilegiis a legibus datis, quale est qure aut domum forsan aedificare aut etiam emi agrum aut aliquid horum: in his enim omnibus priores existunt posteriores creditores, quorum pecuniis e
Abbreviated transcription (Latin):
er eoꝵ sub̾a res ad quintaẽ. plari¬
nũ gͥ suꝑ his cogitantes nõ unie¬
mius mulierez iuste exntñte ce dẽ
alicui tali pͥuilegio. uideamꝰ enĩ q̃
carse ad surclitas ẽ quia aliquis qd̾
fornicarib mulierib. Ex ꝓͥo corpe¬

Expanded text:
a res adquisita est. Plurimum igitur super his cogitantes non invenimus mulierem iuste existentem cedere alicui tali privilegio. Videbamus enim quae causae absurditas est, quia aliquis quidem fornicantibus mulieribus ex prop
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Qe ex p̃tonano offi¬
cio siue iliustri comritiue se¬
dis largitionũ nec ñ ⁊ rei p̾¬
apparitione ad quãcurq ne¬
cessitate ꝓfligandam quas.
fitͣit uestinatus. sciat rotͣ an¬
ros metas deb e collects rauo

Expanded text:
e ex praetoriano officio sive illustris comitivae sedis largitionum nec non et rei prapparitione ad quamcumque necessitatem profligandam quis fuerit destinatus, sciat intra anni metas debere collectis
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. G ram̃ãticos. tam
grecos. quam latinos sophy¬
stas ⁊ niris ꝑitos mhac regia
urbe ꝓfessionem suam ex¬
ercentes. ⁊ intra statntos cõ¬
nmeratos. silaudabile m
se ꝓhis morib iutam ẽẽ mõ¬
strauerint. si docendi pitiã
facundiamq dicendi int̃ p̃¬
tandiq subtilitatisq copia
differendi se habe pate fecͣat.
⁊ cetu amplissimo nidicante
digni fui̾nt exstimati. cum
ad uigrati antios ob ẜuatio¬
tie nigi. ac sedilo ducendi
labore ꝑuenerint placuit
honorari.: ⁊hisqia sunt. ex

Expanded text:
. Grammaticos tam graecos quam latinos, sophistas et iuris peritos in hac regia urbe professionem suam exercentes et inter statutos connumeratos, si laudabilem in se probis moribus vitam esse monstraverint, si docendi peritiam facundiamque dicendi interpretandi subtilitatem copiam disserendi se habere patefecerint, et coetu amplissimo iudicante digni fuerint aestimati, cum ad viginti annos observatione iugi ac sedulo docendi labore pervenerint, placuit honorari et his qui sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
fecture cornculariis qan
nis singuł ex cũt. p̾tͣasactoꝰ
cormculos nr̃am ex orare
purpuram uolurꝰ. quo ho¬
nore ꝓflicti cũiiam missio¬
nem tenuuͣnt. liħum. ociũ
damiꝰ. ut ad susceptionem .ł
cinꝰlib⁊ necessitatis officiui
mne denocentur.

Expanded text:
fecturae cornicularios, qui annis singulis exeunt post transactos corniculos nostram adorare purpuram volumus: quo honore perfunctis, cum iam missionem tenuerint, liberum otium damus, ut ad susceptionem vel cuiuslibet necessitatis officium minime devocentur.
Abbreviated transcription (Latin):
diam uł curaꝵi us atq ar¬
bitrum sibi p̃sume̾ his de¬
negamꝰ. hor siꝗs p̾sentis
legis temerator existat.uo¬
luraꝰ cum cõpetenti motu¬
⁊ indignationẽ ꝓpelli¬
r. Cormcularii ⁊ primi¬
scritii irumerari in sup q
mofficio tue sublunitatiꝰ
pordinem obsequiis mi¬
litie t̃minantis desiderat¬
tam laboꝵ requiem sorci¬
unt̾ ꝓmulctis. erga rem
publicam sudorib. ab oĩb ĩ¬
dictionib tã militarium ꝗͣ
ciuilium iudicium sempha

Expanded text:
diam vel curarum ius atque arbitrium sibi praesumere his denegamus. Horum si quis praesentis legis temerator existat, volumus eum competenti motu indignatione pe. Cornicularii et primiscrinii, numerarii insuper, qui in officio tuae sublimitatis per ordinem obsequiis militiae terminatis desideratam laborum requiem sortiuntur, pro multis erga rem publicam sudoribus ab omnibus indictionibus tam militarium quam civilium iudicum semper
Abbreviated transcription (Latin):
sine testam̃to ꝙ legibꝰ com¬
p̾batur. nullisq ab intesta¬
to successorib derelictis fac¬
patrimonii factultates ꝓ ni¬
sone magrafice tue sedis ñ
fisci nrib s arce tr culrra¬
ms̃ rationib cundicentur.
scrimariis aũt exctorib
cefisq qui mofficio tii cul¬
mitus mnerent. cũ inlegati¬
õe prima ad ictricem nr̃

Expanded text:
sine testamento quod legibus comprobatur nullisque ab intestato successoribus derelictis fapatrimonii facultates provisione magnificae tuae sedis non fisci viribus, sed arcae tui culminis rationibus vindicentur. Scriniariis autem exceptoribus ceterisque, qui in officio tui culminis merent, cum in legione prima adiutric
Abbreviated transcription (Latin):
umerarios iiroꝵ illustri¬
um magistror mulcta
tã p̃sentalui q̃ onienta¬
lium ꝗ pordinẽ scipendi¬
is malitie fmnt decor ati.
exeuntes tribinꝰ p̃toria¬
ius partis militaris sudo¬
rib eori beneficium defe¬
rentes sociari pcipimꝰata
idelicet ut p̾ cõpletam
nulitia ab oĩb in dictioĩ¬
bus t̾ai militarium q̃ ei
truilium rudicũ semꝑ ha¬
bent̾ inmimes principatꝰ
stris merentes statoꝵ tm̃
rum militare tioscunt qͣsi¬

Expanded text:
 illustrium magistrorum militum tam praesentalium quam orientalium qui ordine stipendiis militiae fuerint decorati, exeuntes tribunis praetorianis partis militaris, sudoribus eorum beneficium deferentes, sociari praecipimus: ita videlicet, ut post completam militiam ab omnibus indictionibus tam militarium quam civilium iudicum semper habeantur immunes. Principatus stris merentes statutorum rum militare noscuntur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nec militantes ⁊ apud a¬
lastrissimos p̃feturas et
apud clarissimos ꝓuincia¬
rum rectores quolib ⁊ pul¬
sari ⁊ conueniri ⁊ sine cin¬
guli p̃scriptiõe responde
negotio sancimꝰ. De appari
bus proconsulis ⁊legati.s

Expanded text:
nec militantes et apud illustrissimas praefecturas et apud clarissimos provinciarum rectores de quolibet pulsari et conveniri et sine cinguli praescriptione respondere negotio sancimus. ANASTAS. bus proconsulis et legati.
Abbreviated transcription (Latin):
animum studio si muintutline
alterũ aut desertorẽ stutlioꝵ effi¬
ciemus. aut eum magno labore
euis. sepe.⁊̃ cum tliffidencia que
plenũꝙ iuen̾es au̾tit. ad id per

Expanded text:
animum studiosi multitudine alterum aut desertorem studiorciemus aut cum magno labore eius, saepe etiam cum diffidentia, quae ple
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝑpenia uoluntas ius suu̾usn¬
emꝙ tribuens. Iuris prudencia
ẽ tliuinarum atꝙ humanaꝵre
rum notiłia usti atꝙ inuisti sci¬
entiai his generalit̃ coguitis un
cipĩentib nobis exponere uira
populi romani ita maxime u¬
dentur posse tratlicõ modissime.
¶sipͥmo lẽui at sinplici uia. po¬
st de m̃tliligentissima atꝙ ex ac¬
tissima int̾pretanioe singula tꝰ¬

Expanded text:
petua voluntas ius suum cuique tribuens. Iurisprudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia. His generaliter cognitis et incipientibus nobis exponere iura populi Romani ita maxime videntur posse tradi commodissime, si primo levi ac simplici, post deinde diligentissima atque exactissima interpretatione singula t
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ manifesta faciat̃ deo amabilib
metropoutis q̃ a nob̾ ꝯstitita snt̃. Ili
qͦs rirsus ⁊̃ ip̃i ꝓponant ea in metro¬
polita. sc̃ĩfitma eccłia. ⁊ ꝯstitutis sub
se epĩs hoc faciat᷑ manifesta. Illoꝵ¬

Expanded text:
tis, et manifesta faciant deo amabilibus metropolitis, quae a nobis constituta sunt. Illi quoque rursus etiam ipsi proponant ea in metropolita sanctissima ecclesia, et constitutis sub se episcopis haec faciant manifesta, illo
Abbreviated transcription (Latin):
sut̃ enĩ ħ pia. neq sacerdotib digna ser
ex quib dñs de dit ceus exnis que sut̃ p̾si¬
bilia inuirstrare. aut antiquã ꝯẜuare
ꝯ sueruomẽ nicħ penitus uinouantẽ.
uñ ꝯpetit deo ainailes patriarchas ⁊ me
ꝯstitutos eccłias orcdinare. ⁊ metropo¬
litas hoc ip̃m ascr̃ssimis patriarchis ꝯ¬
aliquas eaꝵ uix. quidẽ tñ elib̾arumꝰ.
Quedã uoͣ admic honerate iacent
extuli eleuał augustia nõ ualentes
iceoq hec ꝓuiceant sc̃ssimi patriarcte
⁊ metropolite ⁊ reliqui deo amnabiles

Expanded text:
t enim haec pia, neque sacerdotibus digna: sed ex quibus dominus dederit deus, ex his quae sunt possibilia ministrare aut antiquam conservare consuetudinem nihil penitus innovantem. Vnde competit deo amabiles patriarchas et meconstitutas ecclesiae ordinare, et metropolitas hoc ipsum a sanctissimis patriarchas comaliquas earum vix quidem, tamen eliberavimus, quaedam vero adhuc oneratae iacent, ex tali elevari angustia non valentes. Ideoque hoc provideant sanctissimi patriarchae et metropolitae et reliqui deo amabiles e
Abbreviated transcription (Latin):
pbr̾ au di aconiis aũ sub oiaconus
u̾ea ducat nyorẽ aut ꝯcubmã. aũ
palã aũ occulte sacro statĩeadat ex¬
tate. nllaten̾ ad altiort᷑ accedat.
neq ꝑ fruatur gͣdu maiore in sa¬
ad maiorẽ gradu ueiuire festina¬
uiͣt ex iñ idiota eitͣc⁊ laicus. oĩs sacͦ
mistĩo cadens pudice enĩ nob̾ ꝑ
oiã ꝑtinet uiuẽte. Si eñ tales
ꝯstituti hii qui inelero adoncũt᷑
orclinentur facił eis ad epãtũ ascẽ¬
sus erit ex multis uins bonis faciliꝰ
inuenient᷑ qui ad ducantur ad pͥmũ
gͣdũ sacerdoti digni. ¶Quanta¬

Expanded text:
r aut diaconus aut subdiaconus postea ducat uxorem aut concubinam aut palam aut occulte, sacro statim cadat ortate, nullatenus ad altiorem accedat, neque perfruatur gradu maiore in saad maiorem gradum venire festinaverit, exinde idiota erit et laicus, omni sacro ministerio cadens. Pudice enim nobis per omnia pertinet vivere. Si enim tales constituti hi qui in clero adducuntur ordinentur, facilis eis ad episcopatum ascensus erit, et ex multis viris bonis facilius invenientur, qui adducantur ad primum gradum sacerdotii digni. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
duplicia st̃ ułti ut p̾sidotis int̃tlictu̾¬
⁊utrobi: Ideo aũ fluplicia uocant᷑. ꝗa pari¬
utꝰq litigatoris inhis ꝯtlictio ẽ nͨ ꝗs qͣ¬
p̃cipue rẽ uł actor ĩtelligͥ. s unusꝗs¬
q tãrei qͣ actoris partẽ sustinet.Gde

Expanded text:
Duplicia sunt uelut VTI POSSIDETIS interdictuVTRVBI. ideo autem 'duplicia' uocantur, qusque litigatoris in his condicio est, nec quaecipue reus uel actor intellegitur, sed unusquisque tam rei quam actoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯẜuent. ꝑ petue integͣ. scĩssimi. pa¬
triarche unus cuĩq diocesis. ⁊ ceo a¬
mabiles metro polite ⁊ reliqui reuen¬
cei culturã. ⁊ sacrã disstiplinã custo¬
dientes iuiolatã penã ĩ minente.
ħ̃ p̃uaricati quo penitus alienus sit a
ceo ⁊ inpoĩtos sibi sacercotũ orrne.
nã uelut indignus nce ex cludrtr.
licentiã uoͣ unuiersis damus culq sui¬

Expanded text:
ent perpetue integra et sanctissimi patriarchae uniuscujusque dioeceseos, et Deo amabiles metropolitani, et reliqui reverenDei culturam et sacram disciplinam custodientes inviolatam, poena imminente ista praevaricanti, quo penitus alienus sit a Deo, et imposito sibi sacerdotii ordine. Nam velut indignus hoc excluditur. Licentiam vero universis damus, cuju
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ẜ ħ factos diaconos aut pb̾ros.
nullo mõ deliq̃re sacerdotiũ. ꝙ nõ
solu in pb̾ro ⁊ diacono sancrimꝰ. set
ꝯsi subdiaconus aũ forte legͥtõ fint᷑
aliquis neq hũc relinquere pͥstinũ
aut sub inoꝰpia degers ad officiaiẽ
deponitur forrima. ¶ S nẽq effu¬
sas ꝯpenit fien diceto᷑ reuentissimoꝵ

Expanded text:
aec factos diaconos aut presbyteros nullo modo derelinquere sacerdotium. Quod non solum in presbytero et diacono sancimus, sed et si subdiaconus aut forte lector fuerit aliquis, neque hunc relinquere pristinum aut sub inopia degens ad officialem deponetur fortunam. Sed neque effusas competit fieri de caetero reverendissi
Abbreviated transcription (Latin):
plexisumꝰ. In õĩb q̃ foris sut̃ lecis sancc¬
mꝰ. siquis eũ ꝯscituit abuutio ⁊ eclifica¬
ram tanquã ẜ eam expensas. ꝯstituẽs
non pͥus orcimari quẽ quã meacẽ eccłĩa
nĩsi ad nuͣ abiuitio definitũ eius m̃¬
sura recligatur. siuoͣ hoc ñ fec̃ ip̃a uoͣ
ciuitatis eccłia iimistrat emolum̃ ta

Expanded text:
sunt locis sancimus, si quis cum constituit ab initio aedificaram, tanquam secundum eam expensas constituens, non prius ordinari quemquam in eadem ecclesia, nisi ad numerum a principio definitum ejus mensura redigatur. Si vero hoc non fecerit, ipsa vero civitatis ecclesia mi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ indiaconifsaꝵ orclinatione in¬
gͣai uat. ꝙ aucui coberet sub
i magine quidẽ tone appellatioñs.
malignauõ suspitione nõ opoͣtet
ħ moĩ mulierẽ ꝓduci õĩo ad or¬
dinationẽ dĩaconie. nã a si orcli¬
netur ⁊ tale aliquid egit᷑ e eo he¬
sit alicui cũ p̃dicto noĩe aut see¬
mate cadat quide adiaconia. ⁊ ip̃a
ant̃ ⁊ ule subiecti ert̃ hinc legi
e rẽsiquis que coͣruptores pumi¬
ut̃ ssopõtet enĩ uoẽs. que ordi

Expanded text:
quae in diaconissarum ordinationem inquae in diaconissarum ordinationem ingredi vult, quod alicui cohaeret sub imagine, quidem bonae appellationis, maligna vero suspicione, non oportet huiusmodi mulierem produci omnino ad ordinationem diaconiae. Nam etsi ordinetur. et tale aliquid egerit, et cohaeserit alicui cum praedicto nomine aut schemate, cadat quidem a diaconia, et ipsa autem et ille subiecti erunt huic legi et reliquis, quae corruptores puniunt. Oportet enim omnes, quae ordi
Abbreviated transcription (Latin):
neq suspectã om̃o ad sacrũ uemiẽ
mistiũ. ⁊ ad orandis nimistrare
baptismatib ⁊ aluis ad eẽ secretis
que innenerabilib ministerus
ꝑeas rite aguntur. Siuioͣ quedam
necossitas fiat. ⁊ minorẽ abhae
etate quã dixmius ortimari diaco¬
nifs̃a ꝯting̃ liceat eã maliquo
m illo ħ abitare. nequã quã iuris
admixtã ꝯstituta sit. neq suo ar¬
intrio habitans. s uite sepate q
metlo cris. ⁊ a coͣuenienti nualti¬
tudme bonũ tẽstimoiũ hñs uolu¬
ad ducũtur diaconifias. siũ exui¬
duutate siue ex uirginitate nd̃ cũ
aliquo cohñtes. aut cognatoꝵ. añ
en quos appellont duectos talibus
enĩ noĩb utentes maligna sũ sꝑi¬
tionẽ suã repeuent uitã. s aũ
sole n abitent. aũ cũ patentibus
coie᷑ afilirs. aut ueͣ frĩb aut hres
co hrt᷑ de quib si quis suspicare ali¬
quid p̃sũpsit᷑ malignũ ip̃e inspi¬
ens simł ⁊ ĩpĩus forsã putabitur
si dicat᷑ taie aliquid de aliqua e oꝵ

Expanded text:
neque suspectam omnino, ad sacrum venire ministerium et adorandis ministrare baptismatibus et aliis adesse secretis, quae in venerabilibus mysteriis per eas rite aguntur. Si vero quaedam necessitas fiat et minorem ab hac aetate qua diximus ordinari diaconissam contigerit, liceat eam in aliquo in illo habitare, ne quaquam viris admixta constituta sit neque suo arbitrio habitans, sed vitae separatae et mediocris, et a conveniente multitudine bonum testimonium habens. Voluperducuntur, diaconissas, sive ex viduitate sive ex virginitate, non cum aliquo cohaerentes aut cognatorum aut eorum quos appellant dilectos talibus enim nominibus utentes maligna suspicione suam replent vitam: sed aut solae habitent, aut cum parentibus solis et filiis aut vero fari aliquid praesumpserit malignum, ipse insipiens simul et impius forsan putabitur. Vt si dicatur tale aliquid de aliqua earum,
Abbreviated transcription (Latin):
s suꝑ media ꝯstitutã etatẽ. ⁊ ͥca
qͥnqͣuaginta annos ⁊ ẜmdiuinas
reglas agentes. Sicq sacra ꝓme¬
reri arclinationẽ ⁊ au u̾gines ꝯ¬
uxores. nõ eiũ ꝑ mittim. neq¬

Expanded text:
sed super mediam constitutas aetatem, et circa quinquaginta annos secundum divinas regulas agentes. Sicque sacram promereri ordinationem aut virgines cuxores. Non enim permittimus neq
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascuntur patris non matris
familiam secuntur. ¶ Quod
aũt lex ab intestato uocat ad tu¬
telam adnatos. non hanc ħt si¬
gͥnificãtionẽ si omĩno non fcͤcaĩti
testam̃tũ. is qui poterit tutores
dare. s⁊ siquantum ad tutelam
ꝓtinet intestatus decesserip. ¶Qd
tunc ꝙͦ accid̾e intelligitur. cum is
qui datus ẽ tutor uiuo testatore de¬
cessent. ¶S agnaniõnis alude
ius om̃ib moflis capitis ain inu¬
cione plerũꝙ ꝑiutur. ¶o Lama

Expanded text:
qui nascuntur patris non matris familiam sequuntur. Quod em lex ab intestato vocat ad tutelam adgnatos, non hanc habet significationem, si omnino non fecerit testamentum is qui poterat tutores dare, sed si quantum ad tutelam pertinet, intestatus decesserit. quod tunc quoque accidere intellegitur, cum is qui datus est tutor, vivo testatore decesserit. Sed adgnationis quidem ius omnibus modis capitis deminutio
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to tutor dacus non
fit his ex lege xii tabularimi
agnati sunt tutores qui uocant᷑
legitimi.Sunt aũt agnaͣti cogͣ
ti ꝑumił sexus cognationem ꝯur̃¬
ti. qͣiͣ apatre cogna̾ti ueluti fr̃ eod̾
patre natins fr̃is filius nepos ue ex
eoͦ. Item patͣrͣius ⁊ patruii filius ne¬
pos ue exco. At ꝗ ꝑfemind sexuf ꝑ¬
sonas cognaciones uingunt᷑ non¬
sunt agnati. s alias s̃ naturali uir

Expanded text:
testamento tutor datus non sit his ex lege duodecim tabularum adgnati sunt tutores, qui vocantur legitimi. Sunt autem adgnati per virilis sexus cognationem coniuncti, quasi a patre cognati, veluti frater eodem patre natus, fratris filius neposve ex eo, item patruus et patrui filius neposve ex eo. at qui per feminini sexus personas cognatione iunguntsunt agnati, sed alias naturali iure
Abbreviated transcription (Latin):
neq ea q̃ cespectabilib nr̃is refen¬
darus sut̃ foras relinque᷑ extima¬
uimus a nrã ꝓuidentia. ⁊ tanto ma¬
s̃ quanto nob utilice̾s ꝯstituti st̃
pmũ quidẽ eos ñ ĩ multitudine ꝯ¬
stitutos nos ut pote mu̾ltos ꝑ eoi
adiuuamꝰ singłoꝵ facile petitiãs
discentes plures eẽ quã dudũ fecioꝰ
s apparuer̾ quidai nr̃u largitatẽ

Expanded text:
neque ea quae de spectabilibus nostris referendariis sunt foras relinquere existimavimus a nostra providentia, et tanto magis, quanto nobis utiliores constituti sunt. Primum quidem eos non in multitudine constitutos nos, utpote multos per eos adiuvemus singulorum facile petitiones discentes, plures esse quam dudum fecimus. Sed apparuerunt quidam nostram largitatem
Abbreviated transcription (Latin):
q eiħ lex nrrã multitudinẽ quid̾
e⁊ pelle̾s. introdureͬs uo̾ uirtutẽ
q̃ nõ ĩmultis apparet. ⁊ p̃crpue
ĩ iuris ꝓcedat quidẽ eypatribus
bonis suã aũ uitã ꝯstituentes
tã inpenitionib indigentiũ ꝗͣ
ad nrũs mneos auxiliũ. Qr uegͥ¬

Expanded text:
et hoc lex nostra multitudinem quidem expellens, introducens vero virtutem, quae non in multis apparet, et praecipue in viris procedat quidem ex patribus bonis, suam autem vitam constituentes tam in petitionibus indigentium quam ad nostrum in eos auxilium. Quae i
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ ur̃e eccłie p̾sident ut sit
deo oĩpotñti. dignu donãriũ di¬
uinaꝵ reꝵ tuitio mec iniquis
hoĩb. ĩpiu remaneat p̃sidiu
ci tutus peccadi locus ꝯ̃ scientib
relinquat᷑. s itie suer᷑ s̃ nocent
dis sũm apłi pem̾ cedicauit. hoc
hant̃ om̃s trẽ om̃s insule totius
occidentis. q̃ usq ad ipõs oceani re¬

Expanded text:
strae ecclesiae possident: ut sit deo omnipotenti dignum donarium divinarum rerum tuitio, nec iniquis hominibus impium remaneat praesidium et tutus peccandi locus etiam scientibus relinquatur, sed ille servetur innocens, di summi apostoli Petri dedicavit, hoc habeant omnes terrae, omnes insulae totius occidentis, quae usque ad ipsos oceani re
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃.S tigmata hec est
nota publica fabricensiũ.
brachiis ad imitationem
trronum infligantur ut
hoc saltem modo possint
latitantes agnosci. hii qui
sine dubio fabrice iundicã¬
dis. ⁊ qͣm subreptione qua¬
dam declinandi oꝑis ad
publice cui̾libet sacram̃ta
midtie trafierint.
p̃. Siqͣuis consortiu
fabricensium crediderit eli¬
gendum. mea urbe qua
natus ẽ. uł inqua donu¬
cilium collocauit. hsquoꝵ
int̃ ẽ conuocatis. primitu
acta conficiat. sese doceat
ñ auo. ñ patre curiali ꝓge¬
intum. nchil ordini ciu¬
tatis dẽbere. nulli se cuu¬
cõmanere ob noxium. at
ita demum gestis con fes¬
tis. uł apud moderatore
defensorem cuntatis ad mi¬
litiam quam optai̾nt fu¬
scipiatur. snod si absq hac
cautione quispiam ad fabri¬
censium con sortium opp̃s¬
serit. sciat se ad orduns cui
debetur patrie sue iine¬
ra ẽẽ deducenduum. ita nt
milla eum. nec tp̃is. nec
stipendior p̃rogatua de
sum ẽ. fabricenses artibo
pprus in ẜinre. ut ex hau¬

Expanded text:
Stigmata, hoc est nota publica fabricensium brachiis ad imitationem tironum infligatur, ut hoc modo saltem possint latitantes agnosci his, quiberos, sine dubio fabricae vindicandis et qui subreptione quadam declinandi operis ad publicae cuiuslibet sacramenta militiae transierunt. p. Si quis consortium fabricensium crediderit eligendum, in ea urbe, qua natus est vel in qua domicilium collocavit, his quorum interest convocatis primitus acta conficiat, sese doceat non avo non patre curiali progenitum, nihil ordini civitatis debere, nulli se civico muneri obnoxium, atita demum gestis confectis vel aput moderatorem defensorem civitatis ad militiam quam optaverit suscipiatur. Quod si absque hac cautione quispiam ad fabricensium consortium obrepserit, sciat se ad ordinis cui debetur patriaeque suae munera esse revocandum, ita ut nulla eum nec temporis nec stipendiorum praerogativa desum est fabricenses artibus propriis inservire, ut exhau
Abbreviated transcription (Latin):
scruo ex ceptoꝵ. sextum
de scrimo canonum. quintũ
tum de scrinio canonum.
quartum de scrimo tabula¬
ri ad bãphia phenices ꝑt
tum tp̃s mitti p̃cipimus.
ut frnis oĩs eoꝵ ꝓhibeat᷑
tis longo sudore stipendiis
careant. ⁊̃ inginti libroꝵ
auri condempnatione ꝓ¬
minb fabricis ñ
bus seu liquescat. ferri ma¬
teries p̃beatur. quo ꝓmꝑ¬
tius adempta fraudib fac
omodo publico co

Expanded text:
scrinio exceptorum, sextum de scrinio canonum, quintum tum de scrinio canonum, quintum de scrinio tabulariorum ad Baphia Phoenices per certum tempus mitti praecipimus, ut fraus omnis eorum prohibeatur tis longo sudore stipendiis careant: etiam viginti librarum auri condemnatione pibus fabricis non bus seu liquescat ferri materies praebeatur, quo promptius adempta fraudibus facultate commodo publico co
Abbreviated transcription (Latin):
inuis dampm̃m ad dnm
transit dispendium. rmu̾
tulerit respondere cogen
Mp̃. E os qui int̃ tur
fabricenses sacre fabrict so¬
ciati sunt. uł eoꝵ uxores aut
filios. qui itidem int fabri¬
censes militare dicuntur. ñ
alibi pulsare uolentib res¬
pondeͣ. p̃cipimꝰ. nisi in udi¬
cio tue sublumtatis ad cuiꝰ
uiris dictionem potestatẽq¬

Expanded text:
ius damnum ad omnium transit dispendium. Vnivetulerit, respondere cogenm. Eos, qui inter fabricenses sacrae fabricae sociati sunt, vel eorum uxores aut filios, qui itidem inter fabricenses militare dicuntur, non alibi pulsare volentibus respondere praecipimus, nisi in iudicio tuae sublimitatis, ad cuius iurisdictionem potestate
Abbreviated transcription (Latin):
rum testificãtione. quos scire
oportet cum hisq debitores st̃
sese adsolutionem ẽẽ retrriẽ¬
dos. isi oĩa debita ipfis fuͣt
indicantib ꝑͦ soluita. triẽmii
tñ spacio tabulatorioꝵ decet
tp̃s om̃e concluoi.

Expanded text:
rum testificatione: quos scire oportet cum his qui debitores sunt sese ad solutionem esse retinendos, nisi omnia debita ipsis fuerint indicantibus persoluta. Triennii tamen spatio tabulariorum decet tempus omne concludi.
Abbreviated transcription (Latin):
sint. ⁊ siue inhac magnacuurate. siũ
foras inꝓuncis. ut ea que detestibis
sut᷑. quat᷑ po̾sibile nob̾ s̃ corrigentes
ad huc purius ei sanctius lites agi
p̃paremus ꝑ quas e⁊ cognitiones fien
a indicib oĩb diuinis ꝓpoĩtit engłiit sac̃¬
timus⁊ ĩ uirandui subite ⁊ pulsanteᷤ
e pulsatos ⁊ aduecatos p̃cipinius. nͥq¬

Expanded text:
sive in hac magna civitate sive foris in provinciis, ut et ea quae de testibus sunt quantum possibile nobis est corrigentes adhuc purius et sanctius lites agi praeparemus; per quas et cognitiones fieri a iudicibus omnibus divinis propositis evangeliis sancimus et iusiurandum subire et pulsantes et pulsatos
Abbreviated transcription (Latin):
tiã minime ad uementis testan¬
onib opponẽ nõ ualũte.. ¶ oĩbus
aliis que detestib ⁊ ab his qui ante
nos. ⁊ a nob̾ ip̃is dicta sut̃ e⁊ sancita
fixis manentib ⁊ a nr̃it uidicib¬

Expanded text:
ciam minime advenientis, testationibus opponere non valente. Omnibus aliis quae de testibus et ab his qui ante nos et a nobis ipsis dicta sunt et sancita fixis manentibus et a nostris iudicibu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aiuidice siue adefensore p̃sen¬
tẽ eẽ. ⁊ audne ad testationes. Siuoͣ
nolii̾t aduenire s respuerit. ut
ex hec ad una parte testimoĩa dent᷑
crmꝰ ħ mõi testationes ita tene᷑ ac si
ñ exumna parte ꝯstitute suit. s tã quã
eo p̃sente facte sit̃. Si enũ recusa

Expanded text:
tum a iudice sive defensore praesentem esse et audire adtestationes. Si vero noluerit advenire, sed respuerit, ut ex hoc ab una parte testimonia dentur, cimus huiusmodi testationes ita tenere ac si non ex una parte constitutae sint, sed tamquam eo praesente factae sint. Si enim recusa
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝯpesienoos testimoniũ dare quiaã
mechiatores facti fut̃ ipt̃s ⁊ quidã habu¬
tunt᷑ ha ⁊ testimoĩo noͣlunt uti. Sanc¬
cinus. si utraque pars ꝯsentiat ꝙe me¬
diator eoꝵ fiat tecnficator. compoant᷑
em̃ ea que areo dicit᷑ ꝯpellere eũ e
nolentẽ testimoniũ ꝑhibe̾. ꝓhibitiõe
ꝑꝑ quã eũ nolentt̃ restificari penitus
parris sublata.. ¶ Et hoc uoͣ mul¬
totiens actu scimꝰ.  quidã aut ap̃
lecoꝵ defensores. aut ap̃ clarissiõi
ꝓuinciay iudices. aut forte. ut afĩo¬
let hic ap̃ utũ clatissimũ magistrũ
ab aliquo sustnentes aliquid eẽ legeᷤ¬

Expanded text:
non compellendos testimonium dare qui ante mediatores facti sunt ipsis, et quidam abutuntur hoc et testimonio nolunt uti, sancimus, si utraque pars consentiat, quod mediator eorum fiat testificator, componantur enim ea quae ab eo dicuntur, compellere eum et nolentem testimonium perhibere, prohibitioneolentem testificari primitus partis sublata. Caput IX Et hoc vero multotiens actum scimus, quod quidam aut apud locorum defensores aut apud clarissimos provinciarum iudices aut forte ut adsolet hic apud virum clarissimum magistrum ab aliquo sustinentes aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
de litigant ẜic uoͣ testes hñt ut ie¬
neantur ⁊ inh̾moi lege. ⁊ licentiã
eẽ inpuicia indicani dinge̾ huic
ẽ inꝓiuncia desimari. ⁊ ab uno quia
nob̾ diffintus fuit᷑ eloqm̃tasrmoꝵ
uidicũ int̾lerunione de eo auidice
facta testationes dari. Et ad ꝓuinciã
alia inalia ꝓuintiã. aut ap̃ de fen¬
sote᷑. aut ap̾ p̃ncẽ testificanonibus
ex init᷑ lecutione u̾idicantis datit. Iuic
iidelicet diffutina sinã dandã. uibi ⁊
lis ꝯtestataẽ. ut quẽ ad mnodũ hue ĩ

Expanded text:
o testes habent, ut teneantur et in huiusmodi lege, et licentiam esse in provincia iudicanti dirigere huc, est in provincia destinari et ab uno qui a nobis definitus fuerit eloquentissimorum iudicum, interlocutione de eo a iudice facta, testationes dari, et a provincia alia in aliam provinciam aut apud defensorem aut apud praesidem testificationibus ex interlocutione iudicantis datis; illic videlicet definitiva sententia danda ubi et lis contestata est: ut quemadmodum hinc in
Abbreviated transcription (Latin):
Siuoͣ inalia ꝓuincia li b̾tatẽ dicat
ꝑceptã. aut non eẽ inꝓntũ sibi ꝓ¬
statio quidẽ scribatur. non monstra¬
to noͣ manunussieĩt iustrum̃to
is qui dedux. eũ ñ utetur eius resti¬

Expanded text:
in alia provincia libertatem dicat perceptam aut non esse in promptu sibi pstatio quidem scribatur, non monstrato vero manumissionis instrumento is qui deduxit eum non utetur eius testi
Abbreviated transcription (Latin):
none nau̾tici apud p̃sidem
uł magistratum acta con¬
fiteant᷑ incorruptas speci¬
es suscepisse. hoꝵq apud
quos deponitur. ista testa¬
tio p̃sens aspectus ꝓbet. ni¬
olei urbicarii canonis re
dum publicum elic̾ĩta ñ¬
patimur in mutando ca
scipi ñ simimis. eos uͣo qui
contͣ feciͣnt induplum re¬
tinendos ẽẽ deceriiꝰ in
carios quin ⁊̃ ceterosq in¬
dices. nusi de inceps ab usur¬
pat̾ione urbicarii cauonis
ficioꝵ capitali supplitio sub¬
nigari ꝑpetua auctoritate

Expanded text:
nonae. Nautici apud praesidum vel magistratuum acta confiteantur incorruptas species suscepisse, eorumque, apud quos deponitur ista testatio, polei urbicarii canonis remdum publicum elicita npatimur in mutando canscipi non sinimus. eos vero, qui contra haec fecerint, in duplum retinendos esse decernimus. Vicarios quin etiam ceterosque iudices, nisi deinceps ab usurpatione urbicarii canonis ficiorum capitali supplicio subiugari perpetua auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
officia comͤ orientis ñ arri¬
pliꝰ q̃ sex sẽti. apparitores
habeant. quos qͣde ꝓublici
necessitatib nꝑim᷑ habun¬
de suppete.¬

Expanded text:
officio comitis Orientis non amplius quam sescenti apparitores habeantur, quos quidem publicis necessitatibus novimus abunde suppete
Abbreviated transcription (Latin):
muilgari p̃cipim̃ ammoue¬
ri.itaut siquis eoꝵ p̾emis¬
sos diuine sanctionis affatꝰ
qua ꝓbibemꝰ atqr dampna¬
mus. tc̃um forte temptumͣt.
ñ solum eiꝰ quam meretur
in fanne notam sub eat.
ueꝵ ⁊̃ pellendum se ex iꝑ¬
sa ubi u̾satur illicite urbe
cognoscat. Illos nõ qui intͣ
plurimoꝵ domꝰ excadem
exercere priuatim studia
sistentium modo discipul
uacare maluerint. quos
int̃ parietes domesticos
lii auditornim constituti.
bii õĩb modis priuator e
edium stiroia sibi int̾ dic¬
ta ẽẽ cognoscant. scituri.
Quod si ad u̾sus celestia sta¬
erint nichil penitus ex illi
priulegiis consequantur
Que hisqui in capitolio tm̃
merito deferuntur. habe¬
ant igit̾ auditornm spe¬
principium quos roma¬
ne eloquentie doctrina
cõmendat. qratores qui¬
dem tresmunero. grama¬

Expanded text:
ulgari praecipimus amoveri, ita ut, si qui eorum post emissos divinae sanctionis adfatus quae prohibemus adque damnamus iterum forte temptaverit, non solum eius quam meretur infamiae notam subeat, verum etiam pellendum se ex ipsa ubi versatur illicite urbe cognoscat. Illos vero, qui intra plurimorum domus eadem exercere privatim studia s tantummodo discipulis vacare maluerint, quos intra parietes domesticos lii auditorium constituti, ii omnibus modis privatarum aedium studia sibi interdicta esse cognoscant scituri, quod, si adversum caelestia staehensi, nihil penitus ex illis privilegiis consequentur, quae his, qui in Capitolio tantmerito deferuntur. Habeat igitur auditorium speprimum, quos Romanae eloquentiae doctrina commendat, oratores quidem tres numero,
Abbreviated transcription (Latin):
usurpandes sibi nomina
magistroꝵ inpublicis ma¬
gistratiombo cellulisq col¬
lectos unde cumq disci¬
pillos cirtum ferre con¬
fuerunt. ab ostentatione

Expanded text:
usurpantes sibi nomina magistrorum in publicis magistrationibus cellulisque collectos undecumque discipulos circumferre consuerunt, ab ostentatione
Abbreviated transcription (Latin):
os aũ relinquat᷑. de functi poͣrioẽ
illius damꝰ filiis sihĩtes suit patris
alioꝗn ad fr̃ĩ ceducimꝰ ⁊ iõ legẽ no¬
strã ꝑficientes uoluimꝰ hoc uale᷑
nõ suꝑ dotẽ solũ neq suꝑ sponsa¬

Expanded text:
os autem relinquant, defuncti portionem illius damus filiis, si heredes sint patris, alioquin ad fratres deducimus. Et ideo legem nostram perficientes volumus haec valere non super dote solum neque su
Abbreviated transcription (Latin):
quis eͥ ex eis ingratus uidetur p̃mi
ñ aliis damꝰ meħ tale agentibus
ꝙut alios corcipiamꝰ par̾ites hono¬
rare. ⁊ ad frr̃ exep̃lũ respͥice̾ uñ si
tñ infortimiu fibioꝵ su sobolis ñ

Expanded text:
quis enim ex eis ingratus videtur, praemium hoc aliis damus nihil tale agentibus, ut etiam alios corripiamus parentes honorare et ad fratrum exemplum respicere. Vnde si tantum infortunium fi
Abbreviated transcription (Latin):
e⁊ alii fint hr̃des siue q̃ ab intestato
uocent᷑ adillos uenient. que tali
mulieri delicta sũt. nõ eñ fiseus
ħ umdicabit ne aliqͦ mõ uideamus
talia corripientes. fisci ꝓuidere itti¬
litate. s ita quidẽ que extrinsetus
ei delicta sut̃ ad alios ueniut̃. Que¬

Expanded text:
des, sive etiam ab intestato vocentur, ad illos venient quae tali mulieri derelicta sunt. Non enim fiscus haec vindicabit, ne aliquo modo videamur talia corripientes fisci providere utilitati: sed ita quidem, quae extrinsecus ei derelicta sunt, ad alios venient, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem eoꝵdem ad iutorau
impediri ꝑmemoratam pͣg¬
maticam sanctionem. ⁊ suꝑ
uenditionis ꝙ ad modo me¬
morati officii locum intriduc¬
tum ẽẽ ꝙ nec decet̾o fiat. p̃sẽ¬
tem saictionem aotuam ma¬
scriptum alios insium locũ
sub rogare. ꝗ uł lat̾culensis
gradum in scrinio memorie¬
cefo cessante nulli danda li¬
centia eor de auditornu
p̃t qua q̃ ad memoratos gra¬
dus ascenderit alum ꝓse is¬
dem ad itorib ex quo cumq
fortuito casu cõnimerare. nt
eo modo ad uet̾em inimeru¬

Expanded text:
tionem eorundem adiutorum impediri per memoratam pragmaticam sanctionem et insuper venditionis quodammodo memorati officii locum introductum esse. Quod ne de cetero fiat, praesentem sanctionem ad tuam mascriptum alios in suum locum subrogare, qui vel laterculensis gradum in scrinio memoricetero cessante: nulli danda licentia eorundem adiutorum, praeterquam si ad memoratos gradus adscenderit, alium pro se isdem adiutoribus ex quocumque fortuito casu connumerare, ut eo modo ad veterem numeru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtp̃e questoris nr̃i palatii
quoꝵ obseqores agit que¬
storia addidiꝰ. quar pri¬
ma quide adsirpplicationẽ
eoꝵdem adintoꝵ emissa nu¬
meri eoꝵ qerat illotp̃e quo
p̃ces nob obtulerunt neq ali¬
quem eximineq addip̃ce

Expanded text:
palatii, quorum obsequio res agitur quaestoria, dedimus. Quarum prima quidem ad supplicationem eorundem adiutorum emissa numero eorum, qui erant illo tempore, quo preces nobis obtulerunt, neque aliquem eximi neque alique
Abbreviated transcription (Latin):
rumq libelloꝵ ⁊ cognitionii
in uet̾em nuimeꝵ redacti fu¬
erit adoat̾ nam. si ꝑ nruta¬
tionem licet fortuitꝰ casus
inciderint ꝓhiberi disposui¬
mus multo magis prioris
manentib alios introduci
uetamꝰ. cet̾is scilicet anterio¬
ris sanctionis capitulis m
suo robore ꝑmansuris.⁊

Expanded text:
rumque libellorum et cognitionum. in veterem numerum redacti fuerint, addatur: nam si permutationem, licet fortuito casus inciderint, prohiberi disposuimus, multo magis prioribus manentibus alios introduci vetamus: ceteris scilicet anterioris sanctionis capitulis in suo robor