comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et intelligi potest. ad utilitatẽ domꝰ
et fr̃m b̾donarũ. ut fres b̾donarũ
totũ illud donũ lib̾e teneant ⁊ pos¬
sideant sine om̃i ꝯtradictione ali¬
cuiꝰ ꝑsone ꝑpetuo iure. Et debet
inde facere bonã ⁊ firmã garentiã
de omnibꝰ amparatoribꝰ fribꝰ b̾dona¬
rum. huiꝰ rei sunt testes. arnaldꝰ¬
k am̃di de lubcante. ⁊ arnaldꝰ de de
noncꝰ. ⁊ Ram̃dꝰ de lana. Fcm est hoc
anno ab incarnatione dm̃.mͦ.cͦ. lax¬
.xx.uiͦii. Philippo rege francoꝵ reg¬
nante. Bnardo de sadiraco uicario
in sede auxxitana. Bnardo de arma¬
iaco comite. Will̃s scripsit hãc cartã.

Expanded text:
st, ad utilitatem domus et fratrum Berdonarum ut fratres Berdonarum totum illud donum libere teneant et possideant, sine omni contradictione alicujus persone perpetuo jure. Et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Arnaldus Ramundi de Lubcante et Arnaldus de Denonicus et Ramundus de Lana. Factum est hoc anno ab incarnatione domini M.C.LXXX.VIII, Philippo rege Francorum regnante, Bernardo de Sadiraco vicario in sede auxitana, Bernardo de Armaiaco comite. Willelmus scripsit hanc cartam.
Abbreviated transcription (Latin):
debebat. que est obligata iure
pigñis: Sancio del chos ꝓ locteae.
soł morł. quos fres b̾donarũ redlãt
p̃dicto Sancio. ⁊ postea teneant
et possideant frẽs b̾donarũ p̾dic¬
tam t̾ram inꝑpetuũ. Totũ hoc sic̃
p̃dictũ est dedit ⁊ ꝯcessit p̃dictus

Expanded text:
debebat, que est obligata jure debebat, que est obligata jure pigneris Sancio del Chos pro LXXX sol. morl. quos fratres Berdonarum reddant predicto Sancio et postea teneant et possideant fratres Berdonarum terram in perpetuum. Totum hoc, sicut predictum est, dedit et concessit predictus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ Wiłłs de turre dictꝰ filiꝰ
b trandi de turre ueniens ad religi¬
oñe in domo b̾donarũ. dedit ⁊ cõ¬
ceffit ꝑ se ⁊ ꝑ om̃s successores su¬
os. p̾sentes ⁊ futuros deo ⁊ beate
marie b̃donarũ. ⁊ augerio abbi.
et om̃i ꝯuentui ensdẽ loci p̃sen¬
ti ⁊ futuro. q̃ndam locũ infra mu¬
ros auxrtane curitatis. iuteta
portellã. cũ libero ingressu ⁊ egre¬
ssu. ad omnẽ suã uoluntatẽ in
eo ⁊ de eo ꝑpetuo faciendã. Dedit
it̾m eodẽ modo iam dictꝰ Will̃s
de turre deo ⁊ beate marie b̾do¬
narum. ⁊ p̾dicto ałbi. ⁊ p̾dicto
conuentui illam t̾ram que dicit᷑
aduineal. totũ suũ nis. qd̃ ibi
habebat ⁊ hr̃e debebat. que t̾ra ẽ
nixta uiã publicã que ducit ꝑe¬
grinos ad beatũ iacobũ. Dedit
etiã p̃dictꝰ Wilłmꝰ de turre deo
et beate marie b̾donarũ. ⁊ aug̃ĩo
abbi. ⁊ ꝯuentiri ensdẽ loci p̃senti
et futuro. t̾ram suã de ioilag to¬
tum suũ nis qd̃ ibi habebat ⁊ hr̃e

Expanded text:
s de Turre dictus filius Bertrandi de Turre veniens ad religionem in domo Berdonarum dedit et concessit per se et per omnes successores suos presentes et futuros Deo et beate Marie Berdonarum et Augerio abbati et omni conventui ejusdem loci presenti et futuro quemdam locum infra muros auxitane civitatis, juxta portellam, cum libero ingressu et egressu, ad omnem suam voluntatem in eo et de eo perpetuo faciendam. Dedit iterum eodem modo jam dictus Willelmus de Turre Deo et beate Marie Berdonarum et predicto abbati et predicto conventui illam terram que dicitur ad Vineal, totum suum jus, quod ibi habebat et habere debebat ; que terra est juxta viam publicam que ducit peregrinos ad beatum Jacobum. Dedit etiam predictus Willelmus de Turre Deo et beate Marie Berdonarum et Augerio abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro terram suam de Ioilag, totum suum jus quod ibi habeat et habere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ nullam aliam ꝑsonam posfit
traħe arfiuꝰ p̾dictus iam dictũ ho¬
norem de potestate fr̃m b̾donaꝵ.
nisi de fua ꝓpͥa pecuma ⁊ ad suã
ꝓpͥam mensam ut dictum est. Et
quicqͥd int̾im fr̃s b̃donaꝵ de p̾dc̃o
dono siue de honoribꝰ. frue de usa¬
ticis habuertnt ⁊ acceꝑint: hañt
illud totum in elemosina ita qd̃
nichil eis poffit computari in di¬
minutione p̃dictoꝵ ducentoꝵ soł.
P retẽa iam dictus arfiuꝰ de mont¬
esqͥu ꝑ se ⁊ ꝑ om̃s suos p̃sentes ⁊
futuros laudauit. concefsit. ⁊ firma¬
uit om̃ia illa dona.⁊ om̃em illã
franq̃tatem.⁊ omĩa uira ⁊ pigña
quecũq sint. et ubicũq funt q̃ Dal¬
dus de ulmis dedit ⁊ fecit fr̃ibus
b̃donaꝵ. huiꝰ rei s̃ testes. Centullꝰ
de logorchano.⁊ letrꝰ de marrencs.
⁊ azemar de spaor.⁊ oddo desclachã.
fr̃ Petrꝰ de bilsano. ⁊ fr̃ arnaldꝰ de
badcaue. ⁊ fr̃ Petrꝰ de ponchano qͥ

Expanded text:
et per nullam aliam personam possit et per nullam aliam personam possit trahere Arsivus predictus jam dictum honorem de potestate fratrum Berdonarum, nisi de sua propria pecunia et ad suam propriam mensam, ut dictum est, et quidquid interim fratres Berdonarum de predicto dono sive de honoribus sive de usaticis habuerint et acceperint habeant illud totum in eleemosina ita quod nichil eis possit computari in diminutione predictorum ducentorum sol. Preterea jamdictus Arsivus de Montesquiu per se et per omnes suos presentes et futuros laudavit, concessit et firmavit omnia illa dona et omnem illam franquetatem, et omnia jura et pignora quecumque sint et ubicumque sint que Baldus de Ulmis dedit et fecit fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Centullus de Logarchano et Petrus de Marrencs et Azemar de Spaor et Oddo Desclachan efrater Petrus de Bilsano et frater Arnaldus de Badcave et frater Petrus de Ponchano qui
Abbreviated transcription (Latin):
lit hab̾e debebat ꝑ se uel ꝑ aliã
ꝑsonam aliquomͣ in castro de secris.
⁊ in om̃ibꝰ terminiis eiꝰ. ⁊ ad oms.
⁊ in omr̃ibꝰ ꝑtinentiis suis. scilicet
in dñiis. in usaticis. in hominibꝰ ⁊
fenmris. in t̾ris cultis ⁊ incultis.
in pascuis. in aquis. ⁊ uenatiomibꝰ
⁊ in om̃ibꝰ aliis rebꝰ ad ip̃m ꝑtinẽ¬
tibꝰ. ut h̾abeant fĩs b̾donaꝵ̾ et pos¬
sideant totum p̃scriptum lib̾e ⁊
quiete sine om̃i sua et suoꝵ cõtra¬
dictione. hoc donum totum sicut
p̃scriptũ est arsiꝰ de montesquiu
laudauit conceffit et firmauit frĩ¬
bus b̾donaꝵ p̾sentibꝰ ⁊ futuris. ꝑ
se ⁊ ꝑ omnes suos p̃sentes ⁊ futu
ros. ficut meliꝰ dici ⁊ intelligi po¬
test ad utilitatẽ fr̃m b̃donaꝵ. Tali
tamẽ pacto qd̃ si arsiuꝰ p̃ddictus
de mont esqͥu p̃dictũ doñ ⁊ iam
dictum honorem forte recuꝑare uo¬
luerit ad suam ꝓpͥam mensam de
mont esqͥu uel de labarta. donet
pͥꝰ in pace .cc. soł morł fr̃ibꝰ b̾donaꝵ.

Expanded text:
et habere debebat per se vel per aliam personam aliquo modo in castro de Serris et in omnibus terminiis ejus et ad Oms et in omnibus pertinentiis suis, scilicet in dominiis, in usaticis, in hominibus et feminis, in terris cultis et incultis, in pascuis, in aquis et venationibus et in omnibus aliis rebus ad ipsum pertinentibus, ut habeant fratres Berdonarum et possideant totum prescriptum libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione. Hoc donum totum, sicut prescriptum est, Arsivus de Montesquiu laudavit, concessit et firmavit fratribus Berdonarum presentibus et futuris per se et per omnes suos presentes et futusicut melius dici et intelligi potest ad utilitatem fratrum Berdonarum, tali tamen pacto quod si Arsivus predictus de Montesquiu predictum donum et jam dictum honorem forte recuperare voluerit ad suam propriam mensam de Montesquiu vel de Labarta, donet prius in pace CC sol. morl. fratribus Berdonarum
Abbreviated transcription (Latin):
serut et absoluert deo ⁊ bẽ mͤ. ⁊
alb̾to abb̾i b̾donaꝵ ⁊ ꝯuentiri eius¬
dem loci p̃senti ⁊ futo om̃em ex
integro medietatem uillicatõnis
uille b̾donaꝵ ⁊ aliaꝵ uillaꝵ super
quas p̃dicte ꝑsone uillicabant. hãc
p̃dictam medietatem iullicat̾õnis
p̃dictus arnalctus Ramũdꝰ ⁊ p̃dẽs
Centullus dictus filiꝰ eiꝰ ꝓ amore dĩ
⁊ salute am̃aꝵ fuaꝵ ⁊ parentũ suo¬
rum donauerũt deo ⁊ bẽ mͦ ⁊ ha¬
bitatoribꝰ ħdonaꝵ ut habeant ⁊ pos¬

Expanded text:
t et absolverunt Deo et beate Marie et Alberto abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci presenti et futuro omnem ex integro medietatem villicationis ville Berdonarum et aliarum villarum super quas predicte persone villicabant. Hanc predictam medietatem villicationis predictus Arnaldus Ramundus et predictus Centullus dictus filius ejus pro amore Dei et salute animarum suarum et parentum suorum, donaverunt Deo et beate Marie et habitatorib
Abbreviated transcription (Latin):
bent iñ facẽ bonam ⁊ firmã ga¬
rentiam de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃dcĩs
habitatoribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ rei testeᷤᷤ
sunt. Bddo de bilsano. Giraldꝰ ⁊ łe¬
trꝰ monacꝰ b̃donaꝵ. filii eiꝰ. factũ
est hoc anno ab incarnatione dm̃i.¬
ꝯͦ cͦ. l.iiͦii. Sancio comite astaracẽ¬
fi.⁊ Gillo auariensi archiep̃o. Pere¬
grmꝰ scripsit hoc

Expanded text:
onam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : Oddo de Bilsano, Giraldus et Petrus monachus Berdonarum, filii ejus. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLIIII, Sancio comite astaracensi et Gillelmo auxiensi archiepiscopo. Peregrinus scripsit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gassiarnaldꝰ de serras p̾dictis ha¬
bitatoribꝰ bdonaꝵ suꝑ p̃dictas ter¬
ras ꝓ emendam̃to umiꝰ eque ꝙͣ
abstulerat habitatoribꝰ bdonaꝵ. hoc
donũ fecit p̃dictus si affiarualdus
de serras in infirmitate illã de
qua mortuꝰ est apd̾ b̾donas. Et de¬
bet inde fac̃e bonam ⁊ firmã ga¬
rentiam de om̃ibꝰ amparatoribus
p̃dictis habitatoribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ
rei est fideussor. b̾nardo destelano
suꝑ p̃dicti siassiarnaldi de serras
Testes uero sunt. Ugo de laserano.
G ilłmꝰ de emꝑenes. Iordanꝰ mona¬
chi b̾donaꝵ. Factum est hoc anno
ab incarnatione dñi . Mͦ.cͦ.Lax.¬
iͦ. Regnante philippo rege frãcoꝵ

Expanded text:
assiarnaldus de Serras predictis habitatoribus Berdonarum super predictas terras pro emendamento unius eque quam abstulerat habitatoribus Berdonarum. Hoc donum fecit predictus Gassiarnaldus de Serras in infirmitate illa de qua mortuus est apud Berdonas et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei est fidejussor : Bernardo Destelano superpredicti Gassiarnaldi de Serras. Testes vero sunt : Ugo de Laserano, Gillelmus de Emperencs, Jordanus, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ ꝙͣ d̾donaꝵ ⁊ arualdo abb̃i ⁊ cõ¬
uentui erusdem loci p̃senti ⁊ fu-¬
turo totam exintegro tram cul¬
tam ⁊ incultam casalis de ma¬
zerolas cum oñtibꝰ ꝑtinentiis
suis quam habebant uel habere
debebant ꝑ se uel ꝑ aliã ꝑsonam.
hoc casale uocatur de na arrabiã.
hoc p̃dictum donum ficut p̃dic̃m
est donauit p̃dictus Raimundꝰ p̃¬
dicto ałbi ⁊ p̃dicto conuentui cũ in

Expanded text:
donarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totam ex integro terram cultam et incultam casalis de Mazerolas cum omnibus pertinentiis suis quam habebant vel habere debebant per se vel per aliam personam ; hoc casale vocatur de Na Arrabian. Hoc predictum donum, sicut predictum est, donavit predictus Ramundus predicto abbati et predicto conventu
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est qd̃ Rauũdꝰ de
stelan dictus filiꝰ Gaisfiarnal¬
di de marrast bono amo ⁊ bona
uoluntate bona fide et sine omni
retentione ꝓ se et ꝓ om̃ibꝰ fucces-¬
soribꝰ fuis p̃sentibꝰ et futuris do

Expanded text:
ciendum est quod Ramundus de Stelan dictus filius Gassiarnaldi de Marrast, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis presenti
Abbreviated transcription (Latin):
nentibꝰ ut habeant ⁊ possideant li
bere ⁊ quiete sine ommi sua ⁊ fu
tate̾. lxix .u. soł morlanoꝵ ⁊ recep̃
eum ꝓ conũso in domo b̾donaꝵ.
p̃dictus Rarnundꝰ de stelan deb
siee de p̃dicta t̾ra bonam ⁊ firmã
guentiam de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃¬
dielis habitatoribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ
lom ⁊ garentie sunt fideuissores.
⁊ audorgatores. Bernardꝰ de stelan.
fr̃ p̃dicti Raimundi. Giraldꝰ de serras
eoꝵ consanguineus. Et p̃dictus b̃nar¬
dꝰ debet audorgare p̃dictum donum
ꝓ se ⁊ ꝓ Gasfiarnaldo fr̃ẽ fuo et pro
peitaiina sorore eoꝵ. Giraldꝰ uero deb
audorgare p̃dictum donum ꝓ se ⁊ ꝓ
frẽ suo augĩo. fidenissores sunt etiam
Garmons de sent clem.⁊ bonꝰ hõo qͥ
uocatur uetꝰ mixtura. ⁊ Iordamis
ortiger qui debet audorgare p̃dcm
donum habitatoribꝰ b̃donaꝵ. ĩ estes
uero sunt. Gasfias de la serra. Sddo d̾̃
oms. Raimũdꝰ ferrandꝰ. U itał del
sauloer.

Expanded text:
libere et quiete sine omni sua et sutate LXXV sol. morlanorum et recepit eum pro converso in domo Berdonarum et predictus Ramundus de Stelan debet facere de predicta terra bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus doni et garentie sunt fidejussores et audorgatores : Bernardus de Stelan, frater predicti Ramundi, Giraldus de Serras eorum consanguineus. Et predictus Bernardus debet audorgare predictum donum pro se et pro Gassiarnaldo fratre suo et pro Peitavina sorore eorum. Giraldus vero debet audorgare predictum donum pro se et pro fratre suo Augerio. Fidejussores sunt etiam Garmons de Sent Clem et Bonushomo qui vocatur Vetus Mixtura et Jordanus Ortiger qui debet audorgare predictum donum habitatoribus Berdonarum. Testes vero sunt : Gassias de La Serra, Oddo de Olms, Ramundus Ferrandus, Vitalis del Sauloer.
Abbreviated transcription (Latin):
otum fit om̃ibꝰ hõibꝰ qd̾ Gddo
de balanteas qño uenit ad re¬
ligionem in domo b̃donaꝵ ꝑ se et
ꝑ om̃s suos p̃sentes et futuros cum
uoluntate et assenfu fr̃is fui arnaldi
et soroꝵ fuaꝵ Giralde uidelie ⁊ Ra¬
munde donauit deo ⁊ bẽ Mͦ b̃donaꝵ¬
et om̃i conuentui erusdem loci p̾sen¬
ti et futo totam exintegro t̾ram
illam que uocatur uinea den led.
cum om̃ibꝰ ꝑtinentiis suis cultis ⁊
incultis ut fr̃s b̾donaꝵ h̾ant ⁊ possi¬
deant ad om̃em efpleitam et ad oem
suam uoluntãtẽ faciendam ꝓpetuo.
huiꝰ doni funt testes. Uitał de laseira.
del casso. Gassias de porcaro. Laurẽtiꝰ
de marcelai. Fc̃m est hoc anno u̾bi
incarnati.oͦ. cͦcͦ.xͦx.iͦ. Philippo rege
francoꝵ. Gassiele auritano archiep̃o
c entullo astaraci comite.

Expanded text:
otum sit omnibus hominibus quod Oddo de Balanteas quando venit ad religionem in domo Berdonarum per se et per omnes suos presentes et futuros cum voluntate et assensu fratris sui Arnaldi et sororum suarum, Giralde videlicet et Ramunde, donavit Deo et beaet omni conventui ejusdem loci presenti et futuro totam ex integro terram illam que vocatur vinea d'en Led cum omnibus pertinentiis suis cultis et incultis ut fratres Berdonarum habeant et possideant ad omnem espleitam et ad omnem suam voluntatem faciendam perpetuo. Hujus doni sunt testes : Vitalis de Laseira, rnardus del Casso, Gassias de Porcaro, Laurentius de Marcelan. Factum est hoc anno Verbi incarnati MCCXXI, Philippo rege Francorum, Gassiele auxitano archiepiscopo, Centullo Astaraci comite.
Abbreviated transcription (Latin):
gatentiam de om̃ibꝰ amparatoribꝰ fr̃i¬
bus b̾donaꝵ. huiꝰ rei sunt testes.
Gassias de cera noua qui p̾dicte ala¬
mane in morte penitentiam dedit.
⁊ Ramundꝰ de bassoa maritꝰ p̾dc̃e
alamane. ⁊ arnaldꝰ de bassoa. frater
Ram̃di p̾dc̃i de bassoa ⁊ fr̃ b̾nardꝰ
del cassoi oũsꝰ b̾donaꝵ. Fc̃m est hoc
anno ab incarnatione dñi. oͦ.ccͦ.xiͦi.

Expanded text:
garentiam de omnibus amparatoribus fratrigarentiam de omnibus amparatoribus fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Gassias de Ceranova qui predicte Alamane in morte penitentiam dedit et Ramundus de Bassoa maritus predicte Alemane et Arnaldus de Bassoa, frater Ramundi predicti de Bassoa et frater Bernardus del Cassoi, conversus Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est qd̃ alamana de ba¬
Ilanteas et Ramundꝰ de bassoe
hii om̃s unantinit̃ amore dei et re-¬
demptione pecc̃oꝵ fuoꝵ deo et b̃ẽ qͦ.¬
b̾donaꝵ et Gilłmo abb̃i ⁊ conuentui
eiusdẽ loci p̃senti ⁊ futo donauer̃t
.x.a. soł morł fuꝑ boscum ⁊ honorẽ
de castaiol. ut habeant et poffideant
illum ad omnem espleitam donee a
successoribꝰ fitis p̾dc̃i .xx. soł iłlis den¬
dir. Donauit etiam iam dicta ala¬
mana fr̃ĩbꝰ ddonaꝵ t̾ram illam qͣm
habebat retio baisiam uerfus balan¬
deas. que t̾ra est iuxta ripam t̃p̃iꝰ
aque. que contigua est grangie de
artigis. ubi mulieres pannos laua¬
num. Quod fi forte aliqͥs homo
uł femina tine ꝓpinqͥtatis iuste et¬
legitime clamauerit uł demandau̾it
rudicio ꝓboꝵ hominum si illam recu¬
ꝑare uoluerit datis pͥꝰ fr̃ibus b̾donaꝵ¬
.u. soł morł illam recuꝑet. De his õĩbꝰ
donis p̾dc̃a alamana ⁊ fibii eiꝰ et fi¬
lie debent facẽ bonam et firmam

Expanded text:
ciendum est quod Alamana de Balanteas et Ramundus de Bassoe hii omnes unanimiter amore Dei et redemptione peccatorum suorum Deo et beGillelmo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro donaverunt XX sol. morl. super boscum et honorem de Castaiol ut habeant et possideant illum ad omnem espleitam donec a successoribus suis predicti XX sol. illis dentur. Donavit etiam jam dicta Alamana fratribus Berdonarum terram illam quam habebat retro Baisiam versus Balanteas, que terra est juxta ripam ipsius aque que contigua est grangie de Artigis, ubi mulieres pannos lavaum. Quod si forte aliquis homo vel femina jure propinquitatis juste etlegitime clamaverit vel demandaverit judicio proborum hominum, si illam recuperare voluerit datis prius fratribus Berdonarum X sol. morl. illam recuperet. De his omnibus donis predicta Alemana et filii ejus et filie debent facere bonam et firmam
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃i ꝯuentui eiusdẽ loci p̾senti ⁊
futuro totũ hoc qd̾ habebat ⁊ hab̾e
debebat ⁊ reqͥrebat ⁊ requirere po¬
nam in toto honore d̃ haisied e de
cortade ut sint ꝓprii iuris ⁊ ꝓprii
ne accepit a fr̃ibꝰ b̾donarũ. xxxx.
soł. morł. huiꝰ rei sunt testes. Bꝰ.
A rnaldꝰ begorre .Wꝰ. deuces. Od de
bora in cuiꝰ manũ totũ hoc fuit fac¬
tum ⁊ firmatũ. Fc̃a carta anño u̾bi
incarnati. mͦ. ccͦ.xxx. P hilippo rege
francoꝵ. Centullo astaraci comite.
G axsieł auoeitano archiepo.¬
ciend̃ est
sc̃o medardo in illa infirmitate
de qua mortuꝰ est in suo bono sen¬
cõcessit ⁊ absoluit deo ⁊ beate ma¬
rie b̾donarũ. ⁊ Gillo abbi ⁊ om̃i ꝯuen¬
tui enisd̃e loci p̃senti ⁊ fut᷑o totum¬

Expanded text:
ui ejusdem loci presenti et futuro totum hoc quod habebat et habere debebat et requirebat et requirere ponam, in toto honore de Haisied et de Cortade, ut sint proprii juris et proprii ne accepit a fratribus Berdonarum XXX sol. morl. Hujus rei sunt testes : Bernardus Arnaldus Begorre, Willelmus Deuces, Od de Bord, in cujus manu totum hoc fuit factum et firmatum. Facta carta anno Verbi incarnati M.CC.XX, Philippo rege Francorum, Centullo Astaraci comite, Garsiele auxitano archiepciendum est Sancte Medardo, in illa infirmitate de qua mortuus est, in suo bono senconcessit et absolvit Deo et beate Marie Berdonarum et Gillelmo abbati et omni conventui ejusdem loci p
Abbreviated transcription (Latin):
se uel ꝑ aliã ꝑsonã cultũ et mełtũ
aidrag ⁊ in om̃ibꝰ ꝑtinentiis illiꝰ
castri. tali siqͥoẽ pacto qd̃ frẽs b̾do¬
narũ donent inde. L. soł. Auabus
filiabꝰ suis. hoc totũ sic̃ p̃dc̃m est
laudaũ ꝯcessit ⁊ ꝯfirmaũ soror p̃dc̃i
A rnaldi .R. noĩe Gassiete ⁊ maritꝰ eiꝰ
Fortine. de cruce ꝑ se ⁊ ꝑ om̃s suos
p̃sentes ⁊ fut᷑os corã anesanz de¬
zangles milite. ⁊ Bnando de labadie.
et frẽ Bnado medge. Mͦco. de b̾do¬
nis. ⁊ corã aliis płimis hominibꝰ.
h uiꝰ dom sunt testes. Petrꝰ Galmn
sac̃dos. Gassias de lassales. saẽdos.
Fortine de lac̾o. Ftã carta anno ũbi
incarnati .mͦ. cͦ.xcce.

Expanded text:
se vel per aliam personam cultum et incultum a Idrag et in omnibus pertinenciis illius castri, tali siquidem pacto quod fratres Berdonarum donent inde L sol. duabus filiabus suis. Hoc totum sicut predictum est laudavit, concessit et confirmavit soror predicti Arnaldi Ramundi nomine Gassiete maritus ejus Fortine de Cruce per se et per omnes suos presentes et et futuros, eorum Anesanz Dezangles milite et Bernardo de Labadie et fratre Bernado Medge monacho de Berdonis et eorum aliis plurimis hominibus. Hujus doni sunt testes : Petrus Galin sacerdos, Gassias de Lassales, sacerdos, Fortine de Lacorz. Facta carta anno Verbi incarnati M.CC.XX.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ meliꝰ continetur. Et p̃dictus
a rsuꝰ debet dare p̾dictis hominibꝰ
de serris ꝓ emendatione et pace.
de illo honore quem fr̃s b̃donarũ
hñt al coz cum uolũtate fr̃m b̃do¬
narũ. ꝑ consilium et arbitriũ Gilłi
de sauiag.⁊ uniꝰ monachi b̾donaꝵ.
h oc totũ factum fuit cũ uolũtate
⁊ a sensu alb̃is ⁊ fr̃m b̾donaꝵ. et
hominũ de serris. huiꝰ rei sunt
testes. Petrꝰ de marrenes. ħnardꝰ
de siurag.Gilłmꝰ de sauiag. Gilłmꝰ
daguin. fr̃. aꝰ. uilłi dez barads. et
Gasto de sauiag. R amundꝰ despu¬
iols. Hitał de laserra. monachi b̾do¬
naꝵ. hoc factum est anno ab ĩ¬
lippo rege francoꝵ regnante.

Expanded text:
eorum melius continetur. Et predictus eorum melius continetur. Et predictus Arsivus debet dare predictis hominibus de Serris pro emendatione et pace de illo honore quem fratres Berdonarum habent al Coz cum voluntate fratrum Berdonarum per consilium et abitrium Gillelmi de Saviag et unius monachi Berdonarum. Hoc totum factum fuit cum voluntate et assensu abbatis et fratrum Berdonarum et hominum de Serris. Hujus rei sunt testes : Petrus de Marrencs, Bernardus de Siurag, Gillelmus de Saviag, Gillelmus Daguin, frater N. Gillelmi Dezbarads et Gasto de Saviag, Ramundus Despuiols, Vitalis de la Serra, monachi Berdonarum. Hoc factum est anno ab inlippo rege Francorum regnan
Abbreviated transcription (Latin):
otum sit om̃ibꝰ hominibꝰ tam p̃¬
sentibꝰ quã futuris. qd̾ arsiuꝰ de
lontesqͥu de diseorcdia ⁊ contrauer¬
a que erat int̾ hoĩes de serris ⁊
ip̃e dederat domui b̃donarũ. sicut
in cartis ip̃oꝵ continetur. talem
fecit concordiam ⁊ pacem. qd̾ fr̃s
b̾donaꝵ p̃sentes ⁊ futuri hañt ⁊
possideant lib̾e ⁊ qͥete in pace ꝑ õe
tempꝰ medietatẽ omiũm tr̃aꝵ illiꝰ
casał de lafranqͤtad. de oms. quem
tenebat Senor de serris ⁊ filii eiꝰ.
⁊ ip̃e senor ⁊ sui aliam medietatẽ.
lib̾e ⁊ in pace.⁊ faciant in serui¬
cium frĩbꝰ b̾donarũ annuatim.
xII. denarios morł. Hoc ita conces¬
sit ⁊ laudauit p̃dictus arsuꝰ fr̃ibꝰ
berdonaꝵ ⁊ p̃dictus senor ⁊ filii
eiꝰ. semꝑ tali mͦ faciendũ aliũ uero
honorẽ quem p̃dictus arfuiꝰ ded̾at
frĩbꝰ b̾donaꝵ de mazeres enfus us
ad tels ficut aqua uergit u̾sꝰ baisi¬
am. concessit ⁊ laudauit p̃dictus ar¬
suiꝰ frĩbꝰ b̾donarũ. sicut in cartis

Expanded text:
tam presentibus quam futuris, quod Arsivus de Montesquiu de discordia et contraversia que erat inter homines de Serris etpse dederat domui Berdonarum, sicut in cartis ipsorum continetur, talem fecit concordiam et pacem quod fratres Berdonarum presentes et futuri habeant et possideant libere et quiete in pace per omne tempus medietatem omnium terrarum illius casalis de La Franquetad de Oms quem tenebat Senor de Serris et filii ejus et ipse Senor et sui aliam medietatem libere et in pace et faciant inde servitum fratribus Berdonarum annuatim XII denarios morl. Hoc ita concessit et laudavit predictus Arsivus fratribus Berdonarum et predictus Senor et filii ejus semper tali modo faciendum. Alium vero honorem quem predictus Arsivus dederat fratribus Berdonarum de Mazeres ensus usque ad Tels, sicut aqua vergit versus Baisiam, concessit et laudavit predictus Arsivus fratribus Berdonarum, sicut in cartis
Abbreviated transcription (Latin):
monachi eiusdem domꝰ. Factũ esl
hoc anno ab incarnatione ani. .
ccͦ.xiͦiͦii. Regnante philippo rege
francoꝵ. Gassiels auaritano archep̃o.
centullo comite astaraci.¬

Expanded text:
monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCXIIII, regnante Philippo rege Francorum, Gassiels auxitano archiepiscopo, Centullo comite astarac
Abbreviated transcription (Latin):
diffimio tibi Gilłmo alb̃i p̃dc̃o b̾dona¬
rum ⁊ om̃i conuẽtui ut p̃dc̃m cas¬
tum ⁊ omĩa iura ⁊ anĩa iam dic¬
I castri sint in tua potestate ⁊ frm̃
bonarũ donec. de. soł p̃dicti morł.
psoluant᷑. annuatim pacando .L soł
in pace p̃dictis habitatoribꝰ bdonaꝵ
sient meliꝰ ⁊ utiliꝰ dici ⁊ intelligi¬
potest ad utilitatem fr̃m berdonaꝵ.
⁊ ut hoc totũ ficut iam dc̃m est
frmiꝰ teneatur. ego arsiuꝰ de mont¬
esqͥu facio iurare duobꝰ hominibꝰ
de serris .s. uitali filio del gril. ⁊ łe¬
occasione annuatim a martro. L. soł
morł. p̃dictis habitatoribꝰ b̾donaꝵ.
⁊ hoc tamdui faciant ⁊ teneant pre¬
dicti hoĩes donec .de. p̃dicti soł morł.
exrintegro compleantur ⁊ in pace ꝑ¬
soluãtur iam dictis habiͣtoribꝰ bdo¬
narũ. huiꝰ rei testes sunt. En siu¬
rag. Cadelon. Gril. Petrꝰ de mazeras.
fr̃ arnaldꝰ de badeaua . P. de bilsano.
nachi b̾donaꝵ. ⁊ mlti hoĩes alii de

Expanded text:
i Gillelmo abbati predicto Berdonarum et omni conventui ut predictum castrum et omnia jura et dominia jam dicti castri sint in tua potestate et fratrum Berdonarum donec DC sol. predicti morl. persolvantur, annuatim pacanda L sol. in pace predictis habitatoribus Berdonarum, sicut melius et utilius dici et intelligpotest ad utilitatem fratrum Berdonarum ; et ut hoc totum sicut jam dictum est firmius teneatur, ego Arsivus de Montesquiu facio jurare duobus hominibus de Serris, scilicet Vitali filio del Gril et Pent sine omni occasione annuatim a martro L sol. morl, predictis habitatoribus Berdonarum et hoc tamdiu faciant et teneant predicti homines donec DC predicti sol. morl. ex integro compleantur et in pace persolvantur dictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : en Siurag, Cadelon Gril, Petrus de Mazeras, frater Arnaldus de Badcava, Petrus de Bilsano, nachi Berdonarum et multi homines alii de
Abbreviated transcription (Latin):
bill̃mꝰ abb̃s bedonarũ dictꝰ. totusꝙ
conuentus eiusdem domꝰ accomo¬
dauerũt asfiuo de montesquiu. cc.¬
L.soł morł. Alia uice. ccͦͫ. soł. alia
uice .c. alia uice.aͣc. et sic sunt
.d.xͣc. suꝑ omĩa uira ⁊ fuꝑ om̃s do¬
minationes quas ip̃e habet ⁊ hr̃e
debet a serres. Tali tamen pacto qd̾
ce singłis annis. L. soł morł. sine oĩ
cõtradictione de reditibꝰ p̃dicte uil¬
le. de serres. donec habeant recuꝑa¬
tos suos p̃dictos soł morl. Q uibus
recuꝑatis: p̃dicta uilla remaneat
lib̃a fine om̃i obligatione pigñis
a ssiuo p̾dicto. hoc totum ficut suꝑiꝰ
dictũ est assuiꝰ p̃dictus conuenit
⁊ ꝓmifit sua bona fide se ita face
et tenẽ. ⁊ obseruare fine om̃i en¬
ganno albi p̃dicto ⁊ fr̃ibꝰ bdonaꝵ.¬

Expanded text:
illelmus abbas Berdonarum dictus totusque conventus ejusdem domus accommodaverunt Assivo de Montesquiu CCL sol. morl., alia vice CC sol., alia vice C, alia vice XC, et sic sunt DXC super omnia jura et super omnes dominationes quas ipse habet et habere debet a Serres, tali tamen pacto quodce singulis annis L sol. morl. sine omni contradictione de reditibus predicte ville de Serres donec habeant recuperatos suos predictos sol. morl., quibus recuperatis predicta villa remaneat libera sine omni obligatione pignoris Assivo predicto. Hoc totum sicut superius dictum est Assivus predictus convenit et promisit sua bona fide se ita facere et tenere et observare sine omni enganno abbati predicto et fratribus Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ mͤ b̃donarũ ⁊ tibi Gilło abb̃i et
om̃i conuentui p̾senti ⁊ futuro. de.
soł morlł. suꝑ totũ castrũ de serris
cũ om̃ibꝰ fuis ꝑtinentiis. tali uero
pacto qd̾ homines de serris donent
⁊ ꝑsoluant annuatim .L. soł morł. ha¬
bitatoribꝰ b̃donaꝵ de martro emart.
sine ꝯtradictione ⁊ sine om̃i inturia
donec. de. p̃dicti soł. in pace ꝑsoluã¬
tur p̃dictis fr̃ibꝰ b̃donarũ. Et est
sciend̾ qd̃ ego p̃dictus arsiuꝰ non
debeo aliquid ħre in nũmis de pre¬
dictis hominibꝰ de serris ꝑ totum
annum donec p̃dicti. L. soł. cõpleãt᷑.
⁊ habitatoribꝰ b̃donaꝵ ex integro
ꝑsoluant᷑. hoc totũ sicut p̃dc̃m est

Expanded text:
 Berdonarum et tibi Gillelmo abbati et omnni conventui presenti et futuro DC sol. morl. super totum castrum de Serris cum omnibus suis pertinentiis, tali vero pacto quod homines de Serris donent et persolvant annuatim L sol. morl. habitatoribus Berdonarum de martro e martro, sine contradictione et sine omni injuria donec DC predicti sol. in pace persolvantur predictis fratribus Berdonarum, et est sciendum quod ego predictus Arsivus non debeo aliquid habere in nummis de predictis hominibus de Serris per totum annum donec predicti L sol. compleantur et habitatoribus Berdonarum ex integro persolvantur. Hoc totum sicut predictum es
Abbreviated transcription (Latin):
cientum est quod uitał de
sela cum consilio ⁊ uolũtate
nauit ⁊ conceffit omẽm tram quã
habebat ⁊ hab̃e debebat ꝑ se uel
ꝑ aliam ꝑsonam cultam ⁊ incltam
a serris. ⁊ in omĩ t̾ritorio eiꝰ. ut
sit ꝓprii iuris fr̃m b̃donaꝵ inꝑꝑn.¬
uentui eiusdem loci p̃senti. et fut᷑o.
huiꝰ rei funt testes. Bnardus de mar¬
rast. ⁊ Sanciꝰ de sela. ⁊ uitał de sela.
nepos supradicti uitał.⁊ fr̃ Uitalis
prior b̾donaꝵ. ⁊ fr̃ Ramundꝰ de
sadorni. ⁊ fr̃ Gasto de sauiag. et
fr̃ arnaldꝰ de logorsa. monachi eiꝰ¬
dem domꝰ. factum est hoc anno
ab incarnatione domini. Mͦ. cͦcͦ. ixu.
Philippo rege francoꝵ. Gassiels auani¬
tano archiep̃o. Centullo comite asta

Expanded text:
ciendum est quod Vitalis de Sela cum consilio et voluntate navit et concessit omnem terram quam habebat et habere debebat per se vel per aliam personam, cultam et incultam a Serris et in omni territorio ejus ut sit proprii juris fratrum Berdonarum inventui ejusdem loci presenti et futuro. Hujus rei sunt testes : Bernardus de Marrast et Sancius de Sela et Vitalis de Sela, nepos supradicti Vitalis et frater Vitalis, prior Berdonarum et frater Raimundus de Sadorni et frater Gasto de Saviag et frater Arnaldus de Logorsa, monachi ejusdem domus. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCXVII, Philippo rege Francorum, Gassiels auxitano archiepiscopo, Centullo comite Asta
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est
qd̃ Gilłmꝰ de bartere ꝑ se
⁊ ꝑ omnes suos p̃sentes ⁊ fu¬
turos in illa infirmitate de
qua mortuꝰ est pofitus in bo¬
no sensu ⁊ in fua bona memo¬

Expanded text:
ciendum est quod Gillelmus de Bartere per se et per omnes suos presentes et futuros in illa infirmitate de qua mortuus est positus in bono sensu et in sua bona memo
Abbreviated transcription (Latin):
dictione inꝑꝑm. Et p̃dc̃s ałbs do¬
nauit e&x caritate. p̃dc̃e Lombar¬
de.2. soł morlanoꝵ. Et p̃dc̃a Lom¬
baula debet facẽ de p̃dc̃o dono.
bonam et firmam garentiã de
om̃ibꝰ amparatoribꝰ p̃dc̃i ᷤ habita¬
toribus b̾donaꝵ. hec tr̃a tenet
de riuo de cortes qui descendit
enta laporta dartigas usq ad
riuum de moster. ⁊ de tmino d̾¬
toncenes usq ad riuũ de moster.
huiꝰ rei funt fideiussores. Siarres
de marencs. Gillmꝰ Bnardi de ma¬
zeres. Arnaldꝰ golas. arnaldꝰ de le¬
gassias de sc̃o Romano. Petrꝰ d̾ petru¬
cia.

Expanded text:
s donavit ex caritate predicte Lombarde L sol. morlanor. Et predicta Lombarda debet facere de predicto dono bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hec terra tenet de rivo de Cortes qui descendit enta la porta Dartigas usque ad rivum de Moster. Hujus rei tigas usque ad rivum de Moster. Hujus rei sunt fidejussores : Garres de Marrencs, Gillelmus Bernardi de Mazeres, Arnaldus Golas, Arnaldus de Lee, Gillelmus Gassias de Sancto Romano, Petrus de Petrucia.
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾̃ est qd̃ Lombarda de
lezian dca filia Ramundi
bilm de lezian bono am̃o ⁊ bo¬
na uoluntate bona fide et fine
om̃i retentione ꝓ se et ꝓ om̃ibus
fuccessoribꝰ fuis p̃sentibꝰ ⁊ fut᷑is do

Expanded text:
ciendum est quod Lombarda de Lezian dicta filia Ramundi Gillelmi de Lezian bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis present
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ marie b̾donaꝵ ⁊ arnaldo abbi
et conuentui eiusdem loci p̃senti
⁊ futuro totam ex integro t̾ram fu¬
am cultam et incultam quam ha¬
bebat uł hab̾e debebat ꝑ se uel ꝑ
aliam ꝑsonam alabarta fubtus
artigas. hoc donũ donauit p̃dc̃a
Lombarda p̃dc̃o albi et p̃dc̃o con¬
uentui cum ingressibꝰ ⁊ egresfibꝰ
aquis pascuis ⁊ nemoribꝰ cum oĩ¬
bus ad uenatum ꝑtinentibꝰ ut

Expanded text:
e Marie Berdonarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totam ex integro terram suam cultam et incultam, quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam a Labarta subtus Artigas. Hoc donum donavit predicta Lombarda predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus, cum omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est qd̃ fiarfias bnar¬
di de mazeras dictus filiꝰ Gil¬
lenmi b̾narãi de mazeras bono aĩo
et bona uoluntate bona fide et
fine om̃i redentione ꝓ se ⁊ ꝓ oĩb
successoribꝰ suis p̃sentibꝰ et futis¬

Expanded text:
ciendum est quod Gillelmus Bernardi de Mazeras dictus filius Bernardi Gillelmi de Mazeras bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis presentib
Abbreviated transcription (Latin):
si assias b̃nardi p̃dicto alb̃i ⁊ p̃die¬
do conuentii amore dei et re¬
missaꝵ ⁊ or̃onum in quibus
recepti sunt participes in uita
et in morte. cum ingresfibꝰ ⁊
egressibꝰ aquis pascins et nemo¬
ribꝰ et cum om̃ibꝰ aduena¬
naꝵ habeant ⁊ possideant li

Expanded text:
dicto abbati et predicto conventui amore Dei et remissarum et orationum in quibus receptus est particeps in vita et in morte, cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et cum omnibus ad venan
Abbreviated transcription (Latin):
loei p̾senti et futuro totũ exĩ¬
egoꝰ cultũ uidelic ⁊ incułtũ
quod habebat ⁊ hab̾e debebat.
ł se uel ꝑ aliam ꝑsonam ad in¬
sulam uitał de arbeissano. et
totum etiam cultũ ⁊ incultum
qd̃ habebat ⁊ hr̃e debebat ꝑ se
uel ꝑ aliam ꝑsonam abafugos.
scilicet .uii. casalia que tenebat
in pignꝰ a dño de arbeissano.
Donauit etiam p̾dictus si arfias
b̾nardi pascua. erbadges.⁊ oñem
espleitam. id est. de erbis. ⁊ aquis.
de lignis om̃ibꝰ.⁊ foliis. de glã¬
dibꝰ ⁊ fagis.⁊ de molis. ꝑ om̃s
t̾ras fuas cultas ⁊ incłtas. ex¬
ceptis t̾ris bladatis. ortis et u

Expanded text:
t futuro totum ex integro, cultum videlicet et incultum quod habebat et habere debebat per se vel per aliam personam ad Insulam Vitalis de Arbeissano, et totum etiam cultum et incultum quod habebat et habere debebat per se vel per aliam personam a Basugos, scilicet VII casalia que tenebat in pignus a domino de Arbeissano. Donavit etiam predictus Garsias Bernardi pascua, erbadges et omnem espleitam, id est de erbis et aquis, de lignis omnibus et foliis, de glandibus et fagis et de molis per omnes terras suas cultas et incultas, exceptis terris bladatis, ortis et
Abbreviated transcription (Latin):
nasac. ⁊ Ramũdꝰ aim̃ci de mõt¬
esqunu.⁊ Petrꝰ de marrenes. Fac¬
tum est hoc anno ab incarnatõ¬
ne dm̃ .Mͦ.cͦ.xͦc.iiͦii. Philippo re¬
ge francoꝵ regnante. Bnardo cõ¬
uenaꝵ ⁊ astaracensium comite.
B̾ernardo auritano archiep̃o.¬

Expanded text:
ac, et Ramundus Aimerici de Montesquiu et Petrus de Marrencs. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCXCIIII, Philippo rege Francorum regnante, Bernardo Convenarum et Astaracensium comite, Bernardo auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
bdonaꝵ totum hoc qd̾ habebant et
hr̃e debebant ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑ sonã
amontio et in om̃ibꝰ ꝑtinentiis enus.
cultum uidelicet et incultum. ut
sit ꝓprii iuris ꝑpetuo de b̾donis.
et fr̃m illius loci. Donauerunt etiã
iam dicti. donatores deo et bẽ oͦ
et omnem espleitaur ꝑ om̃s t̾ras
suas ubicumq surc. exceptis t̾ris
bladatis. ortis et uineis cłtis. et l¬
berum introitum et exitum ꝑ õs
t̾ras suas. Et si p̾dicti donatores
forte uoluerint mitt̾e aliud bestiari¬
um in p̾dictis pascius ħant licenti¬
am. saluo tamen iure fr̃m bdonaꝵ.
Et debent inde facere bonam et
firmam garentiam de om̃ibꝰ ampa¬
ratoribꝰ fribꝰ b̾donaꝵ. hniꝰ rei sunt
testes. bilłmꝰ b̾nardꝰ de larroca. et
macip de panasac. et sarracenꝰ de
morneda. et fr̃ bnardꝰ Raimundi
maletus. et fr̃ basto. et fr̃ Ramũdꝰ
despiuos. monachi b̃donaꝵ. Factũ
est hoc anno ab incarnatione dm̃.¬
.ꝯͦ. cͦcͦ.xͦ. Philippo rege francoꝵ. ẜ

Expanded text:
habebant et habere debebant per se vel per aliam personam a Montaian et in omnibus pertinentiis ejus, cultum videlicet et incultum ut sit proprii juris perpetuo de Berdonis et fratrum illius loci. Donaverunt etiam jam dicti donatores Deo et beate Met omnem espleitam per omnes terras suas ubicumque sint, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis et liberum introitum et exitum per omnes terras suas. Et si predicti donatores forte voluerint mittere aliud bestiarium in predictis pascuis habeant licentiam, salvo tamen jure fratrum Berdonarum. Et debent inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Gillelmus Bernardus de Larroca et Macip de Panasac et Sarracenus de Morneda et frater Bernardus Raimundi Maletus et frater Gasto et frater Ramundus Despujos, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCX, Philippo rege Francorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est qd̾ Sanciꝰ Garsias
de manas et fr̃s enis Geraldus
scilicet et arnaldꝰ Gilłmꝰ qui uocatur
manas ꝑ se et ꝑ om̃s successores suoᷤ
p̃sentes et fut᷑os donauerunt et cõ¬
cesserunt deo et bẽ mͣ b̾donaꝵ. et¬

Expanded text:
ciendum est quod Sancius Garsias de Manas et fratres ejus Giraldus scilicet et Arnaldus Gillelmus, qui vocatur Manas per se et per omnes successores suos presentes et futuros donaverunt et concesserunt Deo et beate
Abbreviated transcription (Latin):
et cum om̃ibꝰ ad easdem tr̃as ꝑ¬
tinentibꝰ ut habeant ⁊ possideant
lib̾e ⁊ quiete sine om̃i fua ⁊ suoꝵ
otradictione ad totã suam uolũ¬
tatem faciendam quamdiu in
ip̃oꝵ pigñe fuerĩt.⁊ debet inde
facẽ bonam ⁊ firmam garentiã
de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃dictis habi

Expanded text:
omnibus ad easdem terras pertinentibus, ut habeant et possideant libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione ad totam suam voluntatem faciendam quamdiu in ipsorum pignere fuerint ; et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est quod Baldus de
Iulmis dictus filiꝰ arnaldi Rai¬
mundi de ulmis. bono am̃o ⁊ bona
uoluntate bona fide et sine dolo
ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ fuccessoribꝰ fiis p̃¬
sentibꝰ ⁊ futuris. mifit inpignꝰ
arnaldo ałb̃i b̃donaꝵ et conuentiti
enisdem loci. p̃senti ⁊ futuro. pro
.cccc. soł morlanoꝵ totum ex integͦ
casale dez burg. et totum exinte¬
gro casale dez berger. ⁊ totam cł¬
turam quã habebat ad olis. ⁊ to¬
tam culturam dez bernar. et totũ
hoc qd̃ habebat uel hab̾e debebat
ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonam ad olius.
et totam exintegro medietatẽ ecłie
de sent angel. cum om̃ibꝰ fuis ꝑti¬
nentiis.⁊ totum exintegro casale
ecłie qd ꝑtinet ad ecłiam de sent
angel. et totum exintegro casale d̾
lacassaiole. cuiꝰ decima ꝑtinet ꝑ me¬
dium a serres. ⁊ a paderns. et to¬
tum erintegro casale dez cul dez¬
trog. ⁊ medietatem decime de pa¬
derns.⁊ medietatẽ de las begarri¬
as dolms. hec om̃ia p̃dicta casalia

Expanded text:
ciendum est quod Baldus de Ulmis dictus filius Arnaldi Raimundi de Ulmis bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, misit in pignus Arnaldo abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci presenti et futuro pro CCCC sol. morlanorum totum ex integro casale dez Burg et totum ex integro casale dez Berger et totam culturam quam habebat ad Olms et totam culturam dez Bernar et totum hoc quod habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam ad Olms et totam ex integro medietatem ecclesie de Sent Angel, cum omnibus suis pertinentiis et totum ex integro casale ecclesie quod pertinet ad ecclesiam de Sent Angel et totum ex integro casale de Lacassaiole, cujus decima pertinet per medium a Serres et a Paderns et totum ex integro casale dez Culdez-Trog et medietatem decime de Paderns et medietatem de las begairias Dolms. Hec omnia predicta casalia
Abbreviated transcription (Latin):
in casali de mazeroles. ⁊ totam
tr̃am quam babebat uel hab̾e de¬
bebat ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonã cul¬
tam ⁊ incultam in casali d̃ debad.
hoc totũ ut p̃dictũ est p̃dictus Rai¬
mundꝰ de clauseds donauit ⁊ ab¬
soluit p̃dicto alb̃i ⁊ p̃dicto cõuen¬
tiri cum ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ aqͥs
pascins ⁊ nemoribꝰ ⁊ cum om̃ibꝰ

Expanded text:
totam terram quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam cultam et incultam in casali de Debad. Hoc totum ut predictum est Raimundus de Clauseds donavit et absolvit predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemor
Abbreviated transcription (Latin):
mam garentiam de omibꝰ amꝑa¬
toribꝰ p̃dictis habitatoribꝰ b̃donaꝵ.
Et ꝓ hoc p̃dicto dono ⁊ absolutio¬
ne p̾dictus abbas donaiit ex cari¬
tate p̃dicto sarmũdo de clauseds.
uirum pultum cuiꝰ p̃ctum erat.
L. solidoꝵ. ⁊ ea parte alt̃r axa.
soł morlanoꝵ. huiꝰ rei sunt testes.
G ilłmꝰ bnardi demꝑenes. Bernardꝰ
de bilambiz. Bernardꝰ de clauseds.
monachi berdonaꝵ.¬

Expanded text:
ntiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum et pro hoc predicto dono et absolutione predictus abbas donavit ex caritate predicto Ramundo de Clauseds unum pullum cujus precium erat L solidorum et ex parte altera XXX sol. morlanorum. Hujus rei sunt testes : Gillelmus Bernardi Demperencs, Bernardus de Bilambiz, Bernardus de Clauseds, monachi Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
cultã qmͣ habebat uel habere de¬
bebat ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonã
in lodo illo qui uocat᷑ comas.
Bonauit etiã p̃dicta beliarda p̾dc̃o
albi ⁊ p̃dicto ꝯuentin duo plan¬
taria uinearũ. quas habebant
in p̃dicto loco. hec p̾dicta dona
donauit p̃dicta donatrie p̾dc̃o
albi ⁊ p̃dicto ꝯuentui cũ ingres¬
sibus ⁊ egressibꝰ aquis pascuis
et nemoribꝰ ⁊ cũ omnibꝰ aduena¬

Expanded text:
ebat vel habere dabebat per se vel per aliam personam in loco illo qui vocatur Comas. Donavit etiam predicta Beliarda predicto abbati et predicto conventui duo plantaria vinearum, quas habebant in predicto loco. Hec predicta dona donavit predicta donatrix predicto abbati et predicto coventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
possideant libere et quiete sine
om̃i sua ⁊ suoꝵ ꝯtradictione in
ꝓpetuũ. & ꝓ p̃dictis dons p̃dictꝰ
abbas donauit exx caritate p̃dicte
donatries.x. ⁊ xiͦii. soł morł. hoꝵ
omnũ p̃dicta beliarda debet fa¬
cere bonã ⁊ firmã garentiã de om̃i¬
bus amparatoribꝰ p̾dictis habita¬
toribꝰ b̃donarũ. hoꝵ ominũ fide¬
uissores sunt. Eziꝰ de mazeroles.
Silłmꝰ Gassias filiꝰ p̃dicte beliarde.
t̃ estes uero sunt. Sanciꝰ astaracen¬
sis comes. Btrandꝰ de lamazera.
ẜ cm̃ esthoc donũ inp̃sentia. Willi¬

Expanded text:
ne omni sua et suorum contradictione in perpetuum. Et pro predictis donis predictus abbas donavit ex caritate predicte donatrici X et VIII sol. morl. Horum omnium predicta Beliarda debet facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Horum omnium fidejussores sunt : Ezius de Mazeroles, Willelmus Gassias filius predicte Beliarde. Testes vero sunt : Sancius astaracensis comes, Bertrandus de Lamazera. Factum est hoc donum in presentia Will
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̃ est qd̃ bnardꝰ de basalag.
ictꝰ filiꝰ bnardi de basalag. bono
am̃o ⁊ bona uoluntate ⁊ absq ul¬
la retentione qua ibi non fecit.
cessit. in helemosinã deo ⁊ beate

Expanded text:
ciendum est quod Bernardus de Basalag, dictus filius Bernardi de Basalag bono animo et bona voluntate, absque ulla retentione quam ibi non fecit, cessit in elemosinam Deo et beate
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em t̾ram cultam ⁊ incultã
quam habebat uel. hab̾e debebat
ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonam a riuo
de morombad ensus ũsus meri¬
diem. Donauit etiã p̾dictus au¬
geriꝰ p̃dicto ałmi ⁊ p̃dicto ꝯuẽtui
p̃dictos .c. soł morlanoꝵ suꝑ totam
ex integro eccłiam sc̃i clemẽtis.
suꝑ decimã ⁊ pͥmiciam ⁊ suꝑ oĩa
tura ad eandem ecłiam ꝑtinẽtia
ut habeant et posfideant lib̾e ⁊
quiete sine omi fua ⁊ fuoꝵ con¬
tradictione. Et debet inde fac̃ẽ
bonam ⁊ firmã garentiã de oĩb
amꝑatoribꝰ p̃dictis habitatoribꝰ
bdonaꝵ. Testes uero sunt. b̾nardꝰ

Expanded text:
omnem terram cultam et incultam quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam a rivo de Morombad ensus versus meridiem. Donavit etiam predictus Augerius predicto abbati et predicto conventui predictos C sol. morl. super totam ex integro ecclesiam Sancti Clementis super decimam et primiciam et super omnia jura ad eamdem ecclesiam pertinentia ut habeant et possideant libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Testes vero
Abbreviated transcription (Latin):
quod Peitauina dicta filia peita¬
uini de marrast bono am̃o ⁊ bo¬
na uolũtate. bona fide ⁊ sine oĩ
dolo pro se ⁊ ꝓ om̃ibus successori¬
bus suis presentibus ⁊ futuris mi¬
sit inpignꝰ arnaldo abb̃i b̃donarũ
et conuentin eiusdem loci p̃sẽti
⁊ futuro totũ hoc qd̾ habebat et¬
habere debebat ꝑ se uel per aliam
ꝑsonam infra mazeras e tels ante
baisiam ⁊ retro. ⁊ totas las lausedaz
que modo sũt.⁊ in antea ẽẽ poter̃
infra prescriptos terminos. excep¬
do hoc qd̃ habebat aserras ⁊ abel
log ꝓ.c. soł morł̾. hoc totum ut
p̃dictum est p̃dicta Pertauina misit
in pignus predicto albi et p̾dic̃o
conuentui cum ingressibus et
egressibꝰ aquis. pascius.⁊ nemoribꝰ
et cum omnibꝰ aduenatum ꝑti

Expanded text:
quod Peitavina dicta filia Peitavini de Marrast bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris misit in pignus Arnaldo abbati Berdonarum etet futuro totum hoc quod habebat debebat per se vel per aliam personam infra Mazeras et Tels ante Baisiam et retro et totas las lausedas que modo sunt et in antea esse poterunt infra prescriptos terminos, excepto hoc quod habebat a Serras et ro C sol. morl. Hoc totum, ut predictum est, predicta Peitavina misit in pignus predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
quamdu in ipsoꝵ pigñe fuerit.
& debet inde facere bonam et firmã
garentiam de omnibꝰ amparatoribꝰ
pro p̃dicto pignore p̃dictis fr̃ibus
b̾donarũ. Sciendum tamen est. qd̃
p̃dicti fratres b̾donarũ tenent pre¬
dictas t̾ras iure pigñis ꝓ mille ⁊
cc. soł morł a p̾dicta peitauina. et
a Ramũdo aim̃ico de montesquiu
marito ip̃iꝰ. et a filiis et filiabꝰ
ip̃oꝵ. et cum istis centũ soł. sunt
Mille ⁊ .ccc. soł. Terminꝰ redim̃d
huiꝰ pigñis est de martror e mar¬
tror. espleitas foras. datis pͥus .m.⁊
cec. soł morł fr̃ibus b̃donarũ. Hinꝰ
pigñis et garentie fideiussores sut.

Expanded text:
in ipsorum pignore fuerit et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus pro predicto pignore predictis fratribus Berdonarum. Sciendum tamen est, quod predicti fratres Berdonarum tenent predictas terras jure pignoris pro mille et CC sol. morl. a predicta Peitavina et a Ramundo Aimerico de Montesquiu marito ipsius et a filiis et filiabus ipsorum et cum istis centum sol. sunt mille et CCC sol. Terminus redimendi hujus pignoris est de martror e martror, espleitas foras, datis prius M et CCC sol. morl. fratribus Berdonarum. Hujus pignoris et garentie fidejus
Abbreviated transcription (Latin):
sit in pignꝰ arnaldo ałb̃i b̾donarũ
et cõuentin enisdẽ loci ꝓ.ii. soł
morł. quartã partẽ dela t̾re del sau¬
loer que t̾ra est de salacega ⁊ des¬
cendit usq ad baisiã. hanc p̾dic¬
tam t̾ram misit in pignꝰ p̃dictus
Uitał p̃dicto abb̃i ⁊ p̃dicto ꝯuenturi
ut habeant ⁊ possideant lib̾e ⁊ qͥete
sine om̃i sua ⁊ suoꝵ ꝯtradictione

Expanded text:
it in pignus Arnaldo abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci pro II sol. morl. quartam partem de la terre del Sauloer que terra est de Salacega et descendit usque ad Baisiam. Hanc predictam terram misit in pignus predictus Vitalis predicto abbati et predicto conventui ut habeant et possideant libere et quiete et sine om
Abbreviated transcription (French):
E t debet inde facere bonã ⁊ firmam
garentiã de om̃ibꝰ amparatoribus
p̃dictis habitatoribꝰ ddonarũ. huiꝰ
pigñis ⁊ garentie sunt fideiussores.
Ioħs del sauloer. ⁊ Gassias del saulo¬
er. Terminꝰ redimendi pigneris est
de martror en martror espleitis fo¬
ris datis priꝰ.ii. soł morlanoꝵ ha¬
hitatoribus berdonaruo.

Expanded text:
ere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie sunt fidejussores Johannes del Sauloer et Gassias del Sauloer. Terminus redimendi pigneris est de martror en martror espleitis foris datis prius II sol. morlanorum habitatoribus Berdonarum.