comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fugissent parc̃et. Proinde homines de reg¬
no eiꝰ diuinos honores imagini eiꝰ ceperunt
inpendere. Huiꝰ exemplo płimi caris suis
mortuis imagines dedicarunt. ⁊ sicut ab
idolo beli. cetera tͣrerunt originem. sic ⁊ ab eiꝰ
dictus est belus ab assiriis. sic ⁊ alie nationes
scđm ydiomata linguę suȩ dixerunt. alie
bel. aliȩ beel. aliȩ baal. aliȩ baalim. unmo et¬
nomina specificauerũt. aliȩ beelphegor. aliȩ
beelzebub dicentes. s tandem seriem genea¬
lemi.
em centum erat annorum quando genu¬
it arfaxat. biennio pꝰt diluuiũ. Repug
nare huic uidet᷑ qͦd dictum ẽ supͣ. quin¬
gentesimo anno noe natũ sem. ⁊ sexcentesimo
mundasse diluuiũ. Ergo pꝰt diluuium centena¬
rius erat sem. ⁊ biennto pt: centũ et duoꝵ anno¬
rum. S mos est sacix scͥpturȩ sepe liites nume¬
rorum poñe. paucis annis si suꝑfuerũt tacitis.
sed duos tacuit scͥptura. uł noe cũ genuit eũ

Expanded text:
fugissent parceret. Proinde homines de regfugissent parceret. Proinde homines de regno ejus divinos honores imagini ejus coeperunt impendere; hujus exemplo plurimi claris suis mortuis imagines dedicarunt, et sicut ab idolo Beli caetera traxerunt originem, sic ab ejus n Sicut enim dictus est Belus ab Assyriis, sic et aliae nationessecundum idiomata lingue sue dixerunt, alie Bel, alie Beel, alie Boal, alie Baalim, nomina specificaverunt, aliae Beelphegor, aliae Beelzebub dicentes. Sed tandem seriem geneaSem. em centum erat annorum quando genuit Arphaxat, biennio post diluvium. nare huic videtur quod dictum est supra, quingentesimo anno Noe natum Sem, et sexcentesimo inundasse diluvium. Ergo post diluvium centenarius erat Sem, et biennio post, centum et duorum annorum. Sed mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis annis, si superfuerint, tacitis. t duorum, sed duos tacuit Scriptura, vel Noe, cum genuit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
caldea ⁊ assiria dicta ẽ. s assur id regnum assi¬
riorum in egressum ẽ. qđ tp̃re saruc proaui
habras factum ẽ. Regnum qͥdam babilonii
habuerunt. qͥ de semine nemroth usq ad quar
saruc. Belus uenrotides rex babilonis. qͥa fuit
alter belus rex greciȩ: intrauit assiriam. s pa¬
rum obtinuit in ea. Quo mortuo filiꝰ eius
ninus totã obtinuit assiriam. ⁊ eiuitatem
in qua capud regni erat. itinere trium die&
ampliauit. ⁊ a suo nomine niniuem dixit.
Inde ÷ qd q̃dam historiȩ dicũt regnũ assirioꝵ
cepisse ab antiqͦ belo. qđ uerum ẽ qͣntum ad
inicium. alie dicũt cepisse anino qͦd ⁊ uerũ
est: qͣntum ad regni ampliationẽ. Ninus ui¬
cit cham. qͥ adhuc uiuebat ⁊ regnabat in
ce artis. qui ⁊ septem lib̾ales artes in qͣtuor¬
decim columnis scͥpsit. septẽ eneis et septem
sic mortuo belo ninus in solatium doloris
imaginem patͥs sͥ fecit. cui tͣntam exhibebat
reuerentiam. ut qͥbuslib reis qͥ ad eam con¬

Expanded text:
sur, id est regnum Assyriorum, inde egressum est, quod tempore Sarug, proavi Abrahae, factum est. Regnum quidem Babylonii habuerunt, qui de semine Nemrod fuerunt, usque ad quartSarug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo: quod verum est quantum ad initium. Alii dicunt coepisse a Nino, quod verum est etiam, quantum ad regni ampliationem. Ninus vicit Cham, qui adhuc vivebat, et regnabat in cae artis, qui et septem liberales artes, in quatuordecim columnis scripsit, septem aeneis, et septem um. Mortuo Belo, Ninus in solatium doloris, imaginem patris sibi fecit, cui tantam exhibebat reverentiam, ut quibuslibet reis qui ad eam con
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ a ioħe ut babtisinum ioħis conpiobaret ut omnẽ
ehuitilitatem inpleret ⁊ inplendam docẽt. ut tadu sui
corporis uim regñatiuã confenet aquis. ⁊ si forte non sta¬
tam de.iii.N. ⁊ institutione babtismi triplex ẽ opino.
ut uisententiis habetur. EEt ip̃e iłs erat incipiens.
antus ⁊ dimidio. qr codẽ die ieuoluto anno cõuertit aqͣ
inuiñ. ⁊ insequenti pascha .i. inpascha tricesimi pͥmi
ani. incarr̾atus ẽ iołs. ⁊ in pascha sequenti.i. tticesimi
scdĩ aniii. decollatus ẽ ⁊ intercio pascbate .i. tͥcesuni t̾cii

Expanded text:
us a Joanne: ut baptismum Joannis approbaret; ut omnem humilitatem impleret, et implendam doceret; ut tactu sui corporis vim regenerativam conferret aquis, etsi forte non statim. De vi enim et institutione baptismi triplex est opinio, ut in Sententiis habetur. Et ipse Jesus erat incipiens annis, et dimidio; quia eadem die revoluto anno convertit aquam in vinum, et sequenti Pascha, id est in Pascha tricesimi primi anni, incarceratus est Joannes, et in Pascha sequenti, id est tricesimi secundi anni, decollatus est, et in tertio Paschate, id est tricesimi tertii
Abbreviated transcription (Latin):
eñtetiꝰ mõĩs quib adam deiecerat s nonordine eod.
prino ingula ut esuriens panem uideno: inmodera¬
to cibi. appetitu accencẽtur. Scc̃o de auaricia. lͥi suꝑ
montẽ ostendit ei omnia rigna mundi.i. er posut es
giam mundi. d̾eicio de suꝑbia ut iactando seosten

Expanded text:
em tribus, quibus Adam dejecerat, sed non ordine eodem: Primo in gula, ut esuriens, panem videns, immoderato cibi appetitu accenderetur; secundo de avaritia, ubi super montem ostendit ei omnia regna mundi, id est exposuit ei gloriam mundi;
Abbreviated transcription (Latin):
ͭiã mundar  ꝑ sanguinẽ xͥ pleniꝰ erat mundandꝰ
humilitatem. O st enim debita humilitas subdere se ma¬
iori ꝓpt̾ am̃. habundans se subde pari. suꝑ habundans
subdere se minori. qiͣ dicat. Ideo me modo subdo tibi mi¬
nori. ne decdignentur maiore aminorib babtiat uel regi
quod intesligems ioħs consensit. Babtizocm ẽ iłs i̾tiola¬

Expanded text:
 per sanguinem Christi plenius erat mundandus, m humilitatem. Est enim debita humilitas, subdere se majori propter Deum; abundans, subdere se pari; superabundans, subdere se minori. Quasi dicat: Ideo modo subdo me tibi minori, ne dedignentur majores a minoribus baptizari, et regi. Quod intelligens Joannes consentit. CAP. XXXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
est ad qͥnqͣgenam .i. ad eam sollẽpnitatẽ .uii. dieb ꝓ¬
celatam. ꝑ entacon .ii. int̾p̾tatur qͥnqͣgnnita. inde pen¬
thecostes. qͥn quagenarius ꝙ qͥnquagenam significat
⁊ ẽ grecũ uocabulũ penthecostes. sic̃ ꝑascere ⁊ ceno phe¬
gie. S⁊ de hoc noĩe pascha q̃o s. habent .ii. hebrei multa.¬

Expanded text:
ad quinquagenam, et ad eam solemnitatem septem diebus protelatam. Pentacon enim interpretatur quinquaginta, inde Pentecoste, quod quinquagenam significat, et est Graecum vocabulum Pentecoste sicut parasceve, et Scenopegia. Sed de hoc nomine Pascha q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i otigerit. Dignũ .ii. erat ut iusca que ꝓditõnẽ cõ¬
laqueo actaretur. Sepe .n. modispenc expͥunt modũs
culte. Uñ ab sciditur hõi capd̾ corpis. qr ip̃e absciidit si¬
qm aercis porestatib sociandus. Congriui.ir. erat ut sȩꝑa¬
retur ab angłoꝵ ⁊ hõnum regione qui offeusus fu̾at utͥ̾s
.⁊ ita modus ⁊ locus pene congruit culpe. De electione

Expanded text:
i contigerat. Dignum enim erat, ut viscera quae proditionem conlaqueo arctaretur. Saepe enim modum poenae exprimit modus culpae. Unde absciditur homini caput corporis, quia ipse sibi abscim aeris potestatibus sociandus. Congruum enim erat, ut separaretur ab angelorum et hominum regione, qui offensus fuerat utrisque. Et ita modus, et locus poenae congruit culpae. CAP. X. De electione
Abbreviated transcription (Latin):
Iggelutur.s ⁊ p̃dia uendidant. ⁊ posuerũt p̃cia ante pe¬
des apłor qui singłis dieb mane ascendelant in
templũ ad orõnem. postea redeuntes singlis distriᷤ

Expanded text:
et praedia vendiderant, et posuerant pretia ante pedes apostolorum, qui singulis diebus mane ascendebant in templum ad orationem. Sed postea redeuntes singulis distri
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ linguarił idiomata. Alii aut̃ irridelant eos dieẽ¬
tes. musto pleni sũt .i. uehem̃ter ebrei. Qͥa uehem̃cior
lxebretas de musto qmͣ de iuiuo defecato. Comun¬
petrus cum .xi. ostendens te ꝓpħarum.
solent in eb̾ari ieuim. ⁊ qr scielat legem ⁊ scientib le¬
Ogem loquelut᷑. ostendit pphãrũ oẽ a iohel sp̃c scĩ aduẽ¬
S qr p̾dixit iohel uidicii signa quedam tam uũpleta. q̃¬
dam ad huc implenda. Eeit in nouissimis clieb dic̃ dñs
effinidam de sp̃uneo suꝑ om̃em carnẽ .i. suꝑ utr̃q se

Expanded text:
idiomata. « Alii autem irridebant eos dicentes: Musto pleni sunt, » id est vehementer ebrii, quia vehementior est ebrietas de musto, quam de vino defaecato. CPetrus cum undecim ostendens eos non solent inebriari jejuni. Et quia sciebat legem, et scientibus legem loquebatur, ostendit prophetatum esse a Joel Spquia praedixit Joel judicii signa quaedam jam impleta, quaedam adhuc implenda. « Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, » id est s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm cepit iħs face̾ ⁊ doce̾ usq in diẽ ascentõnis nob̾cũ fue¬
rũt ⁊ dñi mirabilia iud̾nnt ⁊̃ doct̾nam audierũt. Et uota
qd̾ dcm ẽ ex hus uitis nͣ de sexu inferiori. ⁊ ad hoc minus ido¬
noo ⁊ statuerũt duos. illos alus p̾ferentes. Ioseph qͥ uoca¬
lutur barsalus. qͥ cognominatus ÷ iustus. ⁊ matham de cuiꝰ
bomus hic plone iglosa. qr iste ioseph qͥ uocabat᷑ barsabas
fuit larnabas qui postea cũ paulo inaplatũ elactus est s

Expanded text:
coepit Jesus facere et docere, usque in diem ascensionis, nobiscum fuerunt, et Domini miracula viderunt, et doctrinam audierunt. Et nota quod dictum est, ex his viris, non de sexu infirmiori, et ad hoc minus idoneo: « Et statuerunt, illos duos aliis praeferentes, Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Matthiam, » de cujus bemus hic plane in glossa, quia iste Joseph, qui vocabatur Barsabas, fuit Barnabas, qui postea cum Paulo in apostolatum electus est . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
et corpũs eius incin̾atũ. ⁊ ad huc cineres eiꝰ ap̃nos sunt.
uñ pate̾t ñ de se hoc dixisse. non dabis sc̃m trũ iuide̾ corrup
tõnẽ s ⁊ ꝓpħauit de resurrectõ ne xͥ qui neq delictus mni
nist̾io. nͨ caro eius uidit corruptõnẽ quẽ suscitauit d̾s cu¬
ius uos testes sumus qui ad dext̾am prĩs sedens misit ĩ nos

Expanded text:
» et corpus ejus incineratum, et adhuc cineres ejus apud nos sunt. Unde patet non de se illud dixisse: « Non dabis sanctum tuum videre corrupneque derelictus est in inferno, nec caro ejus vidit corruptionem. Quem suscitavit Deus, cujus nos testes sumus, qui ad dexteram Patris sedens, misit in nos
Abbreviated transcription (Latin):
erfecta gͥ archa dixit dñs ad noe.
ingredieris archam tu ⁊ filii tui.⁊
uxor tua ⁊ uxores filioꝵ tuoꝵ. In
his octo reseruatum ẽ. seminariũ generis
humani. ⁊ seorsum uiros. ⁊ seorsum muli¬
eres nominauit dñs cum de ingressu loq̾¬
minundis enĩ animalib fuerunt ibi tͣm
duo scđm genus suum: de mundis uero sep
liter esui hominũ nõ erant apta÷ ideo dixi
naturalit̾. quia nulla ad huc ad edendũ
concessa. Tollesq tecum ex om̃ib quȩ
mandi possunt: ut sint tam tibi qm illis in
cibum. Siquerit᷑ etiã utrum de imutis ani¬
dicit augustinus. qđ quȩ nõ generant᷑ de
conu. nõ fuit necesse eẽ. in archa. que scił de
puluere ut pulices. uł de humorib uł corrup
introducta sunt innuit᷑ cum addit scđdm ge¬
nus suũ uł in genere suo. Quertt᷑ etiam si
sine transgressione mandati ibi aliqua fuert̃.
nibus coegisset. includi. dicit augustinus

Expanded text:
erfecta igitur arca, dixit Dominus ad Noe: Ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum . In his octo reservatum est seminarium generis humani. Et seorsum viros, seorsum mulieres nominavit Dominus cum de ingressu loqueimmundis enim animalibus fuerunt ibi tantum duo secundum genus suum, de mundis vero septliter esui hominum non erant apta. Ideo dixi, naturaliter, quia nulla adhuc ad edendum concessa. Tollesque tecum ex omnibus quae mandi possunt, ut sint tam tibi quam illis in escam. Si quaeritur, utrum de minutisdicit Augustinus, quod quae non generantur de coitu, non fuit necesse esse in arca, quae scilicet de pulvere, ut pulices, vel de humoribus, vel corrintroducta sint, innuitur cum addit, secundum genus suum, vel in genere suo. Quaeritur etiam, si sine transgressione mandati ibi aliqua fuerunt nibus coegisset includi? Dicit Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
ptums. Inuenerunt autẽ subtunico interfetoꝵ dedo¬
natip iooloꝵ que apud ianiam fuerant. Omnib ergo
manifestum factũ ẽ. obhãc causam eos corritisse ⁊ bene¬
dixerant. iuistũ ãei nidiciũ. qui occulta fecerat manise¬
sta. et inp̾ces conu̾s rogauerunt deum ut debattum
eor obliteraretur. At uero uir foetissimꝰ uidas collatio¬

Expanded text:
tunicis interfectorum de donariis idolorum, quae apud Jamniam fuerunt. Omnibus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse. Et benedixerunt justum Dei judicium, qui occulta fecerat manifesta, et in preces conversi, rogaverunt Deum, ut delictum eorum obliteraretur. At vero vir fortissimus Judas, collatio
Abbreviated transcription (Latin):
limis ut dimicaret ad u̾sus listam aꝑꝑuit p̾edens eos eques
inueste candida. ariis aureis hastam uibram.ẜ ad aitur
quoq quod iopite rogauerunt iudeos secum habitantes
ascende scafas quos ꝑauerant indie sesto. ad colludenctum
Cumq maltum processissent sub merserãt extis non mi¬
nus quã ducentos ꝙͣ obtẽ iuidas in nocte suꝑuenitus por¬
cum succenoit ⁊ scasas exussit restigos abigne glidio ꝑe¬
nit. Ianitis quoq nocte suꝑuenit ⁊ portũ cum naiubus
succendit. ita ut lum̃ ignis pateret ierosolums abstadiis

Expanded text:
lymis, ut dimicaret adversus Lysiam, apparuit praecedens eos eques lymis, ut dimicaret adversus Lysiam, apparuit praecedens eos eques in veste candida, armis aureis, hastam vibrans . Additur quoque quod Joppitae rogaverunt Judaeos, secum habitantes, ascendere scaphas, quas paraverant in die festo ad colludendum . Cumque in altum processissent, submerserunt ex eis non minus ducentos. Quamobrem Judas in nocte superveniens, portum succendit, scaphas exussit, refugos ab igne gladio peremit. Jamnitis quoque nocte supervenit, et portum cum navibus succendit, ita ut lumen ignis appareret Jerosolymis a stadiis
Abbreviated transcription (Latin):
ineundẽ moctum singłi frm. Sct̃m ordinẽ geniture torq̃¬
bantur p̃missa tam̃ unicuq exortatione ut rregi obetiret. et
unieret. Supia modum autẽ mater mirabił i bonoꝵ me¬
moriam sigua singłos hortabatur patira uoce et feminee cogi¬
tationi mascłi nõ animum inserens diẽ ad eos. Nelc̃õ qualter
metipsos despicitis ꝓpter legẽ eiꝰ. Cũq ad huc ad holescentior
suꝑ ex̃t suadebat rex mr̃i ut ad olescenti fieret insalutem.
O umq promississ se suasuram filio inclinata ad illumpa¬
cria uoce dixce fili miserere mei. dignus sñb tuis effectus
suscipe mottem ut in illa miseratione cũ fr̃b tins te recipiã.
b̃ unc rex indigne ferens se derisum hĩc crudelius super
os̃ deseuit. Nouissime autẽ: ⁊ post filios martũ defuncta ẽ
ꝓ hac tanti p̃rogatiua martirti. asserant plurimi de his .xii.
stib eccłia sollenmnizare.s ad ditur quoq ineadẽ epła quod
cũ uidas. adu̾sus chimocheum dumcaret aꝑꝑuenuint adu̾

Expanded text:
m ordinem geniturae, torquebantur, praemissa tamen unicuique exhortatione, ut regi obediret, et viveret. Supra modum autem mater mirabilis, et bonorum memoria digna, singulos hortabatur patria voce, et femineae cogitationi masculinum animum inferens, dixit ad eos: « Nescio qualiter metipsos despicitis propter legem ejus. » Cumque adhuc adolescentior superesset suadebat rex matri ut adolescenti fieret in salutem. Cumque promisisset se suasuram filio, inclinata ad illum patria voce dixit: Fili, miserere mei dignus fratribus tuis effectus, suscipe mortem, ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam. Tunc rex indigne ferens se derisum, in hunc crudelius super omnes desaevit. « Novissime autem, post filios et mater defuncta est . » Pro hac tanti praerogativa martyrii asserunt plurimi de his septem fratribus Ecclesiam solemnizare. Additur quoque, in eadem epistola, quod, cum Judas adversus Timotheum
Abbreviated transcription (Latin):
salb̃oꝵ. ⁊ aixxiuit. E st a unus inclo potens qͥ iussit agi. uĩi. di¬
ẽ. Atille ait ⁊ ego potens sum suꝑ t̾ram. qui inꝑositim arma.
et negotia regis inipħ. Machabeus autẽ cũ pausi gẽnt cũ eo for¬
inidantes inpetũ nichanoris et multituctinẽ singłos illoꝵ¬
aimauit non dipei. ⁊ haste manitione s sermonib obtunis
et exortationib p̃serrĩ exposito eis sompno. quod in eadem noc
ututib exc̃atatus fuerit manus protendentẽ ⁊ orare proppło
ca illum et omnia dixisse. ħ ẽ amator ppłi iscł. ħ ẽ qͥ multũ
orat ꝓpp. ⁊ ciuitate scã. ieremias ꝓpħa dei. extendisse autem
non minꝰ quam triginta. m. ichanore cũ eis interempto. et
redierit ierosolimam benedicentes deum capio nichanoris
et manũ cũ humero abscisam cõtra templum suspendentes.
Iraq omnes conmun consilio decreuerũt nullo modo diẽ
istũ. absq celebrtate p̃terire. ħ terminatur epistola uide

Expanded text:
Sabbatorum. Et dixerunt: Est Deus unus in coelo potens, qui jussit agi diem septimam. At ille ait: Et ego potens sum super terram, qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. » Machabaeus autem cum pauci essent cum eo, formidantes imperium Nicanoris, et multitudinem, singulos illoarmavit, non clypei et hastae munitione, sed sermonibus optimis, et exhortationibus, praesertim exposito eis somnio quod in eadem noctvirtutibus exercitatus fuerat, manus protendentem, et orantem pro ca illum, et Oniae dixisse: « Hic est amator populi Israel, hic est qui multum a sancta civitate Hieremias propheta Dei extendisse autem non minus quam triginta millia, Nicanore cum eis interfecto, et redierunt Jerosolymam benedicentes Deum; et caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam, contra templum suspenderunt. Itaque omnes communi consilio decreverant nullo modo diem istum absque celebritate praeterire. Hic terminatur epistola Judae
Abbreviated transcription (Latin):
cacnifices ꝑ muros p̃cipitauerunt. N E leararus quoq unus
depriorib scnbarĩ tͥir etate prouectus aꝑto ore hians. cõ¬
pellebatur sullas et carnes sacnsica manducate. Q uidã
uero uet̾es eiꝰ amiq carnes licitas secreco affecentes rogabam
ut simulatet se adinꝑium iegis mandacate quod renuc̃s
alebat adolescentib autẽ exemplũ stece derlinquat eo pla

Expanded text:
ipitaverunt . Eleazarus, unus de primoribus scribarum, et vir aetate provectus, aperto ore hians compellebatur suillas carnes sacrificii manducare. Quidam vero veteres amici ejus carnes licitas secreto afferentes, rogabant ut simularet se ad imperium regis manducare, quod renuens aiebat: « Adolescentibu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ingrederetur ierusalem uidieb chenophegiarũ
obhonorẽ fr̃is. ⁊ ut ostentaret dearẽ armoꝵ pͥp. armatꝰ
intrauit quod uidentes emuli ipsius et maxime uxor
fr̃s que ocłos ineũ iniecerat s ipse ei assensum non pre¬
bebat. accusabant eũ dicentes. anstobolo fr̃ tius audiẽs
re egrotantẽ inmanu forti ⁊ armata untiauit. ut te ꝑurat
et regn. Quod itapiobare potes iube eũ uenire adte.
siuenerit armatus suꝑ his que dicrmus. cercu esto. posu¬
it ergo aosuggestionẽ deceri uxoris aristobolus. armatos
in subt̾raneo qͥ prrg̃stratomis dicebat᷑ ꝑ tp̃ ĩtgonꝰ transitũ
facturus erat qui si ueniret armatus ꝗ si ueniret armãtꝰ¬
armis descendet. affectabat enĩ eũ. rex uidere in amoꝵ

Expanded text:
Cumque ingrederetur Jerusalem in diebus Scenopegiarum Cumque ingrederetur Jerusalem in diebus Scenopegiarum ob honorem fratris, et ut ostentaret decorem armorum populo, armatus intravit. Quod videntes aemuli ipsius, et maxime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipse ei assensum non praebebat, accusabant eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus, super his quae dicimus certus esto. » Posuit ergo ad suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterraneo, qui Pirgus Stratonis dicebatur per quem Antigonus transitum facturus erat, qui, si veniret armatus, armis descenderet; affectaret enim eum rex videre in armo
Abbreviated transcription (Latin):
talentoꝵ deditq ccc. raleuta antiocho ut ab obsidione rece¬
de reliqua pecuiua prius institait xenodochia pauperuĩ
mieiusale. samanã captã. solo equauit quã pꝰ erodes.
filiis aristobolo primogenito ⁊ antigono cũ trib muio¬
rib. C ũq nullus eoꝵ ad regendum pͤp. suffic̾e̾t uxorẽ de¬
natrẽ cũ fratrib minorib uindauit in carcere ⁊ deoꝵ.
antigonum quẽ diligebat. secundum ase constituit. ꝑ aristo¬
Inposiutq sibi diadema : et resticutũ ⁊ regnũ uioe. bolũ.
uitate babilonis. Unde sepe legitur intermissum fui¬
sse iegnuni ad hirchanum ⁊ arristobolum transitiue .i.
usq ad anstobolũ huchani. Nec tamen regnauit ansto¬
bolus nͥ ꝑ annum. eo quod matrẽ fanie ꝑemerat. in
uincłis. Cumq egrotaiet anstobolꝰ. in carre que post ab
erode dicta ẽ antoma : redibat antigonus de galilea: in
qua multa p̾clare fecerat indutus nouis arims ⁊ decentib

Expanded text:
talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recetalentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione rece de reliqua pecunia primus instituit xenodochia pauperum in Jerusalem. Samariam captam solo aequavit, quam post Herodes filiis, Aristobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem tribus fratribus minoribus vinculavit in carcerem, et Antigonum, quem diligebat secundum a se constituit. Imposuitque sibi diadema, et restitutum est regnum Judaeae. vitate Babylonis. Unde saepe legitur intermissum fuisse regnum usque ad Hircanum: et Aristobulum intransitive, id est usque ad Aristobulum Hircani. Nec tantum regnatrem fame peremerat in vinculis. Cumque aegrotaret Aristobulus in turre, quae post ab Herode dicta est Antonia, redibat Antigonus de Galilaea, in qua multa praeclare fecerat, indutus novis armis, et decentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dligione sacendocii instrenuitate
cducatus. ⁊ qr uir ꝓpħa erat. Qii insecutus ẽ ꝑtolomeum
qui patrẽ eiꝰ dolo interfecerat. matrẽq eł cũ duob paruu¬
hs renebat in uincłis ⁊ confugerat ad opidum ultra iericõ¬
ultimꝰ quinq filioꝵ matha¬
thie a samonei. dux ⁊ sacerdos
phus inttib conmendat inre
insultabat tholomeus matrẽ ioħis et fr̃e ᷤ. suꝑ muros ulq
ad sanguims effusionẽ cedebat. fractusq pietate ioħs ab
tupugnatione: se temꝑabat int̾e tamen clamante ne pro
se sineret scelus tholomei mnultum. mortẽ enim suamsi¬
c iudicar inmortalitate meliorẽ. obhoc diutius cractaob
sicdione septimus aduenit annus feratus uideꝵ. recessit¬
q ab obsidione ioħs. Tholomeus uero mĩẽ ipsus. ⁊ fr̃b
occists. confugis ad reronẽ philadelsie ttrannum qui cotibia
obtẽ appuit. hichanus duoᷤ de octo loculis cutum¬
stantib sepulctum dõ. et sustulit exen plusquã tria milia

Expanded text:
ligione sacerdotii, in strenuitate ducatus, et quia vir propheta erat. Qui insecutus est Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfecerat, matremque ejus cum duobus parvulis tenebat in vinculis, et confugerat ad oppidum ultra Jericultimus quinque filiorum Mathathiae Asamonaei dux, et sacerdos phus in tribus commendat, in reinsistebat, Ptolemaeus matrem Joannis, et fratres super muros, usque ad sanguinis effusionem caedebat, fractusque pietate Joannes ab impugnatione se temperabat. Matre tamen clamante, ne pro se sineret scelus Ptolemaei inultum; mortem enim suam sic indicaret immortalitate meliorem. Ob hoc diutius tractata obsidione septimus advenit annus feriatus a Judaeis. Recessitque ab obsidione Joannes, Ptolemaeus vero matre ipsius, et fratribus occisis, confugit ad Zenonem Philadelphiae tyrannum, qui Cotila mobrem aperuit Hircanus duos de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩ autẽ decliuasti auiro: ingrediautur aque iale¬
dicte uentiem tuum. ⁊ ipsum eumnescere faciant.
et putrescat femur tuum dexeram. ⁊ ddie mulier.
amen amen. ⁊ delebit sacerc̃os omnem menbrane
scripturam: iaquis. et dabisͣ ei bib̾e. ⁊ tunc sacerdos
tollet de mnanu eiꝰ sacrificiũ ⁊elotipie. ⁊ eleuabit illuo
corã dño. et pon suꝑ altare: quob si rea erit ad ult̾ii
mulier. putresc femur eiꝰ et uterus eiꝰ tuinebit in
nod̾ ẜdropisin. non tamen statim. s usq ad .x. menses.
et ⁊ pariet mnascłi mense dlecimo. Hex aque dice¬
bantur scẽ ꝓpter noiñ dñi dilitun ineis. ⁊ ddicebã

Expanded text:
Si autem declinasti a viro, ingrediantur aquae maleSi autem declinasti a viro, ingrediantur aquae maledictae ventrem tuum, et ipsum tumescere faciunt, et putrescat femur tuum dextrum. Et dicet mulier: Amen, amen. Et delebit sacerdos omnem membranae scripturam in aquis, et dabit ei bibere, et tunc sacerdos tollet de manu ejus sacrificium zelotypiae, et elevabit illud coram Domino, et ponet super altare. Quod si rea erit adulterii mulier, putrescet femur ejus, et uterus tumebit in hydropisim, non tamen statim sed usque ad decem menses. et, et pariet masculum mense decimo. Hae aquae dicebantur sanctae propter nomen Domini dilutum in eis, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
uiri inuxorem. pro quo sustiu̾e non potest. ut alii
misceatur. Unde uir dr̃ zelotes. zelocipia uero qͣn¬
poq dr̃ mechia. ⁊ zelotipus ad ulter. Solet enͦs.
⁊ elotipia dici sola suspicia ab ulterii de qua legitꝰ
hic madhũc modum. Si sp̃s zelotipie cõcitaueret
Quirũ cõtra uxorẽ suã que polluta est. s probari
no perest uel que fasa susfpitione appetaut ao
duc eam adsacemdotẽ. et offerret pro en assarium farine or¬
deacee. quod est decima pars sati. non fundet oleum. nec
thus iuponet. Sacerͤ autem statuet eam coram dño. et po¬
quam paxillum pulueris de pauimento tabernacłi et
nuidabit capub ei. scribetq umenbrana ut dicit iose
nocuerit: inhis que sibi obiciuntur. . ⁊ uoo si hec
uiro suo tion sufficient: subdet sacercos maledictio¬
nes eciã scriptas in menbrana. et dicet: si non pollu¬
taes deserto uiri thoro: noceant aq̃ iste amarissime.

Expanded text:
viri in uxorem, pro quo sustinere non potest, ut alii viri in uxorem, pro quo sustinere non potest, ut alii misceatur . Unde vir dicitur zelotes; zelotypia vero quandoque dicitur moechia, et zelotypus, adulter. Solet ergo zelotypia dici sola suspicio adulterii, de qua legitur hic, ad hunc modum. Si spiritus zelotypiae concitaverit virum contra uxorem suam, quae polluta est, sed probari non potest, vel quducet eam ad sacerdotem, et offeret pro ea assarium farinae hordeaceae, quod est decima pars sati, non fundet oleum, nec thus imponet. Sacerdos autem statuet eam coram Domino, et poquam pauxillum pulveris de pavimento tabernaculi, et nudabit caput ejus, scribetque in membrana, ut dicit Josepnocuerit in his quae sibi objiciuntur. Quod si hoc viro suo non sufficiet, subdet sacerdos maledictiones etiam scriptas in membrana, et dicet: Si non es polluta, deserto viri toro, non te noceant aquae istae amarissimae.
Abbreviated transcription (Latin):
toeoͬ uc usq distulimus ut hic solu̾emus. et diciu:
q aliene rei possessio: aliquando fiebat exuidustria fur¬
co uel rapina. aliquardo fiebat ꝑ negligentiam. ali¬
quanto ignoranter. dere sublata scienter: in exobo
dr̃. quod restiruatur inquadtuplum. si ꝑierat res.
quod si extabat: induplum. Si ibi legis .S. boues pro
itno: alia ÷ translatio. ⁊ quod inquadruplum ueriꝰ¬
dicatur: ex uerbis zachei probatur de sublata ꝑig
norantiã. Agit᷑ hic ut reddatur capuo. ⁊ gͣ. paro de¬
suꝑ. uel defurtiua si penitus latet. et fur penitẽs
sp̃ore cõfiretur. ⁊ reddit: si uero non ȩẽt qui reciꝑet:
redderetur dño. et ẽet saceulotis. pro pecc̃o uero
furci uel negligentie: fiebat aliqua oblatio scdm
quauritatẽ rei. Iosephus dicit autũ ⁊ argentũ
teodi induplum. iumenta in quadcuplum. solũ
IIIIbouẽ inquincuplum. qr quanto possidetur oeteris
utilius: tanto amittitur dampnosius de idicio

Expanded text:
ideo huc usque distulimus, ut hic solveremus. Et dicimus, ideo huc usque distulimus, ut hic solveremus. Et dicimus, quia alienae rei possessio aliquando fiebat ex industria, furto, vel rapina, aliquando fiebat per negligentiam, aliquando ignoranter. De re sublata scienter in Exodo dicitur quod restituatur in quadruplum si perierat res; quod si exstabat in duplum. Si ibi legis quinque boves pro uno, alia est translatio dicatur, ex verbis Zachaei probatur. De sublata per ignorantiam agit hic, reddatur caput, et quinta pars desuper; vel de re furtiva, si penitus latet, et fur poenitens sponte confitetur, et reddit. Si vero non esset qui reciperet, redderetur Domino, et esset sacerdotis. Pro peccato vero furti, vel negligentiae, fiebat aliqua oblatio secundum quantitatem rei. Josephus dicit, aurum et argentum reddi in duplum, jumenta in quadruplum, solum bovem in quintuplum, quia quanto possidetur caeteris utilius, tanto amittitur damnosius. CAP. VI. D
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłm in hunc modũ ꝙ uon licebat ea que
erant ultra uelum nida tuderi. primno inrraharet
sacerdotes et inuoluebant aiebam:⁊ꝓpiciatoriur:.
et cherubin pͥᷤ uelo quod appendebat. post pallia
iacietino. eciã candelabrum aureum. arare m̃
sam cum utensilib sts: palliis inuoluebant. tunt in¬
trantes caathite ꝓpͥis humeris omma hec inuoluta: de¬
ferebant. similiter ⁊ altare. hõ cum utensilibus sus. ho
ut quibucdam uideretur: gerssonite ut breniter dica¬
mus qͥeponentes rectũ tabernacłi. mollia ferebant
ineurib scilic: cortina. saga. pelles iubricatas. et ia¬
cintinas. tentorium quod erat ante tabernacłm.
Cortinas atrii. et fuues ⁊ uasa munsterii. que ad al¬
tare eneum ꝑtinebant. de altari. holo causti⁊ ta¬
et liber in que ferebatur potest dici qi uasa eiꝰ fe¬
tabulas. bases uectes. columpnas paxillos. et ea¬
ferebant cutibus. ẜ m̃iti leuite. non seruiebant
mine fluentes. et factũ ẽ ita.S. addidit quoq dñs de

Expanded text:
tabernaculum in hunc modum; quia non licebat ea, quae erant ultra velum, nuda videri. Primo intrabant sacerdotes, et involvebant arcam, propitiatorium, et cherubihyacinthinum, et candelabrum aureum, altare, et sam cum utensilibus suis, palliis involvebant. Tunc intrantes Caathitae, propriis humeris omnia haec involuta deferebant. Similiter, et altare holocausti cum ustensilibus suis, ut quibusdam videtur. Gersonitae, ut breviter dicamus, deponentes tectum tabernaculi, mollia ferebant in curribus, scilicet cortinas, saga, pelles rubricatas, et hyacinthinas, tentorium, quod erat ante tabernaculum, cortinas quoque atrii, et funes, et vasa ministerii, quae ad altare aeneum pertinebant. De altari holocausti tacet liber a quo ferebatur. Potest tamen dici, quia vasa ejus ferant, tabulas, bases, vectes, columferebant curribus. Emeriti Levitae non serviebant mine fluentes . Et factum est ita. Addidit quoque Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
chaathite ad m̃idiem. sub custodia eleazat filii aa¬
ron: gerssonite: ad orcidentem mnerarte ad yqͣtrio¬
nẽ. ⁊ erant utriq sub custodia. ithamaR. de coniui
bant ⁊ iumenta leuitarum pio primogeuitis ium̃¬
toꝵ. qͣi cõimtationẽ faciens cũ ppło. primogenita
eiũ omuia sp̃aliter tunc erant sua qͦuia cum occi¬
cleret primogenita egipri peꝑcet pͥmogenitis eoꝵ re¬
habuit proleuitis et iumentis eoꝵ. Et ne duo dena¬
nariꝰ numerꝰ cribuum minueretur. tribum mana¬
sse. qͣi proleuitis instituit: E fraun uero pro ioseph
ne autẽ maior uderetur numerꝰ leuitarũ quam
primogentoꝵ ⁊⁊ ira iniqua eẽt cõmuratio: Ait dñs
ad moisen. Nuinera filios leui mascłos. abtino men¬
milia. Nota tamen qr si diligenter attendas inli¬

Expanded text:
Caathitae ad meridiem, sub custodia Eleazar filii Aaron; Gersonitae ad occidentem; Meraritae ad septentrionem, et erant utrique sub cbant, et jumenta Levitarum pro primogenitis jumentorum, quasi commutationem faciens cum populo . Primogenita enim omnia specialiter tunc erant sua, quia cum occideret primogenita Aegypti, pepercit primogenitis eorum, rehabuit pro Levitis et jumentis eorum. Et ne duodenarius numerus tribuum minueretur, tribum Manasse quasi pro Levitis instituit, Ephraim vero pro Joseph. Ne autem major videretur numerus Levitarum quam primogenitorum, et ita iniqua esset commutatio, ait Dominus ad Moysen. « Numera filios Levi masculos ab uno menmillia. Nota tamen, quia si diligenter attendas in li
Abbreviated transcription (Latin):
ħabram sarai ⁊ loth. ⁊ animas neanr.¬
quas fecerat in haram. id÷ animantia
pe legitur. ⁊ ad uallem illustrem quȩ pen¬
tapolis dicebatur: tũc a qͥnq urbib sodomo¬
rum. quȩ nũc mare salis uł mortuum dr̃
quia nil in eo uiuit. ⁊ nicħ in eo mergi po¬
test habens animam. uł lacus aspalti. id est

Expanded text:
Abram Sarai, et Lot, et animas quas fecerat in Haran Gen, XII, id pe legitur, et ad vallem illustrem, quae Pentapolis dicebatur tunc, a quinque urbibus Sodomorum, quae nunc mare Salis, vel Mortuum dicitur, quia nihil in eo vivit, et nihil in eo mergi potest, habens animam, vel lacus asphalti, id est
Abbreviated transcription (Latin):
preualuit. Hȩc aũ coniciebat ꝑ t̾re passione
et maris. ⁊ ea quȩ cõtingunt cura solem et
lunam. ⁊ ex om̃ib quȩ cura celũ semꝑ eue¬
niunt. de eodem berosus memiit dicens.
Post diluiuũ decima gen̾atione fuit apud
chaldeos uir in celestib reb expertus. Iñ tranꝰ¬
greduiens habram tetendit tabernaculũ int̾
bethel et ai. ⁊ edificauit ibi iterũ altare do¬
mino. & ꝑrexit habrã. uadens ult᷑ ꝓg̾diens
ad meridiem. Quo uiit: subticet moyses
breuitatis causa uł qͣsi notum. Habitauit¬
autem in damasco. uñ ⁊ nom̃ eiꝰ usq iinc
in ciuitate damascena habet᷑ in głia. ⁊ uicus
ostendit᷑. qͥ ab eo dr̃ habitatio habram. unde
nicholaus damascenꝰ. Habra regnauit in da¬
maseo ueniens aduena cũ exercitu. de terra

Expanded text:
e passiones, et maris, et ea quae contingunt circa solem, et lunam, et ex omnibus, quae circa coelum semper eveniunt. De eodem Berosus meminit dicens, post diluvium decima generatione fuit apud Chaldaeos vir in coelestibus rebus expertus. Inde transgrediens Abram tetendit tabernaculum inter Bethel, et Hai, et aedificavit ibi iterum altare Domino. Et perrexit Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem, sed quo iverit subticet Moyses brevitatis causa, vel quasi notum, et habitavit in Damasco. Unde et nomen ejus usque nunc in civitate Damascena habetur in gloria, et vicus ostenditur, qui ab eo dicitur habitatio Abram. Unde Nicolaus Damascenus: « Abram regnavit in Damasco, veniens advena cum exercitu de terra,
Abbreviated transcription (Latin):
Iheronimꝰ dic̃ ueram ẽẽ hebreoꝵ tͣditionem.
qui ⁊ annos thare septuaginta ponũt cum
genuit habrã. ⁊ mortuo patre egssũ habram
dicat. s. annos eiꝰ cõputatos ab illo tp̃re qͦ dĩ
auxilio euasit ignem chaldeorim ut id repu¬
tetur tempus etatis ex qͦ cõfesus ẽ dñm. sꝑ¬
nens idola chaldeoꝵ. Ecce dicit iosephus. iam
recidebatur uita hominum paulatim᷑ usq¬

Expanded text:
Hieronymus dixit veram esse Hebraeorum traditionem, Hieronymus dixit veram esse Hebraeorum traditionem, qui et annos Thare ponunt septuaginta cum genudicat, sed annos ejus computatos ab illo tempore, quo Dei auxilio evasit ignem Chaldaeorum, ut id ei reputetur tempus aetatis, ex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Ecce, dicit Josephus, jam recidebatur vita hominum paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad habram. P gred̾e de tra tua. ⁊c̃.
Septuaginta qͥnq annoꝵ erat habram
cum egredetur de haram. Iosephꝰ sait. dimi¬
sitq chaldeam cũ septuaginta qͥnq annoꝵ
esset dño iubente: ut migraret in chanane¬
am. Si gͦ pꝰt mortem patris habram erat
annoꝵ septuaginta qͥnq. patet qđ diximꝰ
quod thare plus qͣm septuaginta annos
habebat: cũ genuit habram. Si enim in illa¬
etate genuit habram. tunc pt mortẽ patͥs erat
habram centũ tͥginta qͥnq annoꝵ. Augusti¬
nus tam̃ dicit ꝑ recapitulationẽ hoc ẽẽ dictũ.
adhuc enim uiuente patre cũ ẽẽt centum
sexaginta qͥnq annoꝵ. ⁊ habrã septuaginta¬
et quinq. egressus ẽ de haram. relinquens
ibi patrem ⁊ frẽm. ⁊ in itinere dum irẽt in
mesopotamiammn dñm locutũ ei ⁊ dixisse. Egre¬
dere de tra tua ⁊ c̾. Non qͥn iam eẽt egressus.
sed animũ reu̾tendi ad eam habebat. quasi
diceret. Qui egͥssus es corpore: egrede mente

Expanded text:
nus ad Abram: Egredere de terra tua, etc. . Septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran, Josephus ait: Dimisitque Chaldaeam cum septuaginta quinque annorum esset, Domino jubente, ut migraret in Chananaeam. Si ergo post mortem patris Abram erat annorum septuaginta quinque patet, quod diximus, quod Thare plus quam septuaginta annos habebat cum genuit Abram. Si enim in illa aetate genuit Abram, tunc post mortem patris erat Abram centum quadraginta quinque annorum. Augustinus tamen dixit per recapitulationem hoc esse dictum. Adhuc enim vivente patre cum esset centum quadraginta quinque annorum, et Abram septuaginta quinque egressus est de Haran, relinquens ibi patrem, et fratrem et in itinere, dum iret in Mesopotamiam, Dominum locutum ei, et dixisse: Egredere de terra, etc., non quin jam esset egressus, sed animum revertendi ad eam habebat quasi dicat: Qui egressus es corpore, egredere mente.
Abbreviated transcription (Latin):
concessit loth. & eleuans ocłos loth uidit regi¬
onem iordanis cõrruam sͥ. ⁊ moratus ẽ in oppi¬
dis sodomoꝵ. Habram descendit ad cõuallem
mambre iuxta hebroi. ⁊ habitauit ibi. fecitq
rath ciuitas ẽ. Ibi ẽ enim sepultus adam ma¬
ximus. habrm. ysaas. et iacob. cũ uxorib suis.
mambre u anel ⁊ escol frẽs erant: ⁊ cõfedati siñ
habrx. a pͥmogenito eoꝵ uallis cognominata
erat. habitabat aũ ibi habm. circa quercum
uł terebintũ. cuiꝰ radices apparẽt adhuc. quã
propͥo nomine iosephus uocauit dicens. Habi¬
tabat habm circa ilicem quȩ uocatur agigi.¬
ibi ꝓmisit ei ds̃ qđ om̃em t̾ram circũstantẽ

Expanded text:
concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regiconcessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitqueriath civitas, ibi enim sepultus est Adam maximus, et Abram, Isaac, et Jacob cum uxoribus suis: Mambre vero, Aner, et Eschol fratres erant, et confoederati sunt Abrae. A primogenito eorum vallis cognominata erat. Habitabat autem ibi Abram circa quercum, vel terebinthum, cujus radices apparent adhuc. Quam pro nomine Josephus vocavit, dicens: « Habitabat Abram circa ilicem, quae vocatur Agygibi promisit ei Deus, quod omnem terram circumstantem,
Abbreviated transcription (Latin):
descendit habrã in egiptũ. timensq
libidinẽ egiptioꝵ. ne eum ꝓpt̃ speciẽ
muilieris occident. sororem suam dix̃ eam cẽ.
et sublata ẽ mulier ualde pulchra in domũ
pharaonis. Habram uero bene usi sunt. eduorii
propt eim. ds uͦ desicũium regis impeliur ne
tingeret ream: egͥtudine. ⁊ tumultu causarurm
⁊inmiq ⁊ sanrte regis sacͥficarẽt sacͥdotes: ꝑ iram
di hoc accidisse significau̾unt. qđ uxori ꝑeaii
imuriam inferre uoluisset. Uocaurtr yharao
habram ⁊ dixẽ ei. Eur ñ indicasti qđ uxor tala
cepitq rex uiris ut deducerent eũ. Erat enum
diues ualde in auro ⁊ argento. in serius ⁊ an
ealis ⁊iumentis. Arimeticam sane ⁊ quȩ de as¬
trologia sũt: egiptiis tͣdidit. añ eis ignota. a
quib pt ꝑuenerũt ad grecos. Reu̾susq ẽ habrã
usq ad locum uͥ fix̾at tab̾naculum: int̃ bethel
et ai partitusq est t̾ram eũ loth. aũ pastores
eoꝵ int̾ se rixarentur ꝓ pascuis optionẽ etiam

Expanded text:
descendit Abram in Aegyptum, timensque libidinem Aegyptiorum, ne eum propter speciem mulieris, occiderent, sororem suam eam dixit esse. Et sublata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Cur non indicasti, quod uxor tua cepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in auro, et argento, in servis, et ancillis, et in jumentis. Arithmeticam sane, et quae de astrologia sunt Aegyptiis tradidit, ante eis ignota, a quibus post pervenerunt ad Graecos. Reversusque est Abram, usque ad locum, ubi fixerat tabernaculum, inter Bethel et Hai. Partitusque est terram cum Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
misit eum. ⁊ abiit inde dauid. et lacuit inspelunoa
oddolsa non tamen statĩ s prius uenit ad naas regem
amonitarum. ut dicit ieronimꝰ insequentibus inqͣ¬
dam glosa. ⁊ cõueuit ibi datud ⁊ omns cognatio eiꝰ
S et alii quib aut hodium aut timor saul etat.

Expanded text:
misit eum. » Et abiit inde David, et latuit in spelunca misit eum. » Et abiit inde David, et latuit in spelunca Odollam , non tamen statim, sed prius venit ad Naas regem Ammonitarum, ut dicit Hieronymus in sequentibus in quadam glossa. « Et convenit ibi ad David omnis cognatio ejus. Sed et alii, quib
Abbreviated transcription (Latin):
forte inura hac. aliqͥd inmundicie contraximus s mundi¬
cia corpoꝵ susficit ad eam mnundandam. hebreus habet.
Sunt uasa puetoꝵ scã. ⁊ dicunt de uasis ad edendum.
qͣi dicet inuasis muncłis. licet tibi ponere paues mundos
penditur quia salbatum erat. Cumq quesisset abeo
q̃ auid arma. dedit gladium golie. Iosephus dicit. lan¬
ceĩ qui euit inuolutus. pallio intabernacło. ẜ rat enĩ
tunc ibi archa cũ aliquo suo tabernacło. E t conside¬
rauit omtuna . donech ydumeus potentissimus pastor
regi. quod quas rex eẽt inistł: Qui latebat apud
eiam. ⁊ de uicito hostem reciꝑet si saluum eum seruatet.
E t timuit dauid presettim. qi miserat saul ad achis.
ut recileret᷑ seruũ suũ fugititũ. Cumq traheretur
Ad regẽ. summulauit furorẽ. et inpingebat. inhostiapor
te qiͣ ꝑclatisam portã. ingredi uolens. et que furosi
sutto. agebat uo fidẽ regi u̾e passioms oftenderet. Ot
cut tex. non ingredietur. hic acceptiꝰ domũ meã et di¬

Expanded text:
forte in via hac aliquid immunditiae contraximus; sed munditia corporum sufficit ad eam mundandam. Hebraeus habet: « Sunt vasa puerorum sancta » et dicunt de vasis ad edendum, quasi dicat: In vasis mundis licet tibi ponere panes mundos.erpenditur quod Sabbatum erat. Cumque quaesisset ab eo arma, dedit ei gladium Goliae. Josephus dicit lanceam, quae erat involuta pallio in tabernaculo. Erat enim tunc ibi arca cum aliquo suo tabernaculo. Et consideravit haec omnia Doeg Idumaeus potentissimus pastorum regi, quod quasi rex erat in Israel, qui latebat apud eum, et de vicino hostem reciperet, si salvum eum servaret, et timuit David praesertim, quod miserat Saul ad Achis, ut redderet ei servum suum fugitivum. Cumque traheretur ad regem, simulavit furorem, et impingebat inportam ingredi volens, et quae furiosi faciunt agebat, ut fidem regi verae passionis ostenderet, et ait rex: « Non ingredietur hic arreptitius domum meam, et di
Abbreviated transcription (Latin):
lidit scriptor insp̃u. Indie qua oꝑari licet. idẽ pitore
si alendarum ut quidam ulunt s melius est ite dese¬
quenti die incelligatur egredieris ⁊ sedebis latens uix¬
ta lapidẽ ezel. ⁊ ueniens adte. post sollempuitatem.
iaciam tres sagittas iuxta eum. quasi excerceno me ad
signum. Si dixero puero qui collet eas. Soce sagnte
intra te sunt. paxtbi est ueni ad me. Quod si dixero
appanut locus dainid uacutis. ⁊ siluit saul. estimãs
cdauid non dum putificatum. altera die requisitum
a rege. excusauit eũ ionathas. ⁊ iratus saul dixit ad
eum. Fili mulieris. uirũ ultro mapientis. scio quod
in confusionẽ tuã diligis filium isai non stabilieris
eo uiuente tu neq regnũ cuũ adhuc eum ad me qr
filius mortis est ⁊ ait iona. quare morietur.: Et
arrpuit saul lanceã ut ꝑcuteret eum declinauit io¬
na abeo. contristatus. nec comedit panem indie illa
E t egressus inagrum fecit. scãm quod condixerat.
daid. Et cum dixiss puero ultua te sunt. sagate remi¬

Expanded text:
die qua operari licet, » id est pridie Kalendarum, ut quidam volunt, sed melius est ut de sequenti die intelligatur, « egredieris, et sedebis latens juxta lapidem Ezel, et veniens ad te post solemnitates, jaciam tres sagittas juxta eum, quasi exercens me ad signum. Si dixero puero, qui tollet eas: Ecce sagittae intra te sunt, pax tibi est, veni ad me. Quod si dixero:apparuit locus David vacuus, et siluit Saul aestimans David nondum purificatum. Altera die requisitum a rege, excusavit eum Jonathas, et iratus Saul dixit ad eum: « Fili mulieris virum ultro rapientis, scio quia in confusionem tuam diligis filium Isai, non stabilieris eo vivente tu, neque regnum tuum. Adduc eum ad me, quia filius mortis est. Et ait Jonathas: Quare morietur? et arripuit Saul lanceam, ut percuteret eum » Et declinavit Jonathas ab eo contristatus, nec comedit panem in die illa, et egressus in agrum fecit secundum, quod dixerat David. Et cum dixisset puero: « Ultra te sunt sagittae, » remi
Abbreviated transcription (Latin):
cum redirent. ttumphantes de prelio ⁊ dauid dis¬
poneret ferre capito golie inihrłm. nam ut ait iose¬
phus. hoc secum habebat s hastam iam dicauerat
dño. egrediebantur mulieres. abuniuersis urbib
x. m̃i. audiens saul causam uictorie potitis atribui cdo.
malus saul. ⁊ quasi ꝓpħabat ⁊ missa laucea quã
penebat dd psallente putabat cõflig̾e parieti. dd
autẽ declinauit abeo. sccdo pͥmo eni recesserat be¬
ullũ. inininente post statuit eũ saul. ciliarcham
et ait. filiã meã merob dabo tib rantũmͦ esto utr
fortis ⁊ p̾liare bella dĩ. trnctabat enum apud se
non sit manus mea uneum. s manꝰ philisteoꝵ.
¶Cũq autẽ debuit dari merob. cdauid cdata ẽ
ad mel. molatire dilexit autẽ cdauio michol. ⁊ pla¬
cuit saul. ⁊ ait adeum. Induab reb gener meus e¬
ri hodie quod ẽ induabus filiab mĩs. Nam alterã
habiusti sponsã alterã. habebis. U el tta pro duab

Expanded text:
cum redirent triumphantes de praelio, et David disponeret ferre caput Goliae in Jerusalem: nam, ut ait Josephus, hoc secum habebat, sed hastam jam dicaverat Deo, egrediebantur mulieres ex universis urbibus; ecem millia . Audiens Saul causam victoriae potius attribui David malus Saul; » et quasi prophetabat; missa lancea quam tenebat, David psallentem putavit configere parieti. David autem declinavit ab eo secundo. Primo enim recesserat, bello imminente, et postea statuit eum Saul ciliarcham, et ait: « Filiam meam Merob dabo tibi, tantummodo esto vir fortis, et praeliare bella Domini. » Tractabat enim apud se: « Non sit manus mea in eum, sed manus Philisthinorum. Cum autem debuit Merob dari David data est Hadrieli Molathitae. Dilexit autem David, Michol, et placuit Saul, et ait ad eum: In duabus rebus gener meus eris hodie: » quod est in duabus filiabus meis. Nam alteram habuisti sponsam, alteram habebis uxorem; vel ita: Pro duabus
Abbreviated transcription (Latin):
olaga magna ⁊ mindit saul ⁊ iteran de mon eragitabet
eum. ⁊ clauio psallentẽ uoluit sicut pri ꝑforare ⁊ fugit do̾
indomum suam. Misit autẽ saul satellites noctes cura
domũ ut mane egredientẽ occident. C ũq p̾fẽsiss mi¬
chol deposuit ꝑfenestram ⁊ aufugit. M ichol autẽ sta¬
tuit lectum suũ. qiͣ egrotantis in quo posuit statuã
et pellem caprinum ad capud eiꝰ. similitudinẽ capilloꝵ
exprunens ⁊ sagi. Supposuit ietur. capre spiraus exꝰ¬
primens hanelantẽ. Cũq saul dep̾hendiss se illu¬
lem inramatha et indicauit sibi omnia. que fecerat. Si¬
bi rex ⁊ ambierunt ambo innaboioth. qͥ ẽ collis inra¬
matha. uͥ erat cuneus ꝓpħarũ. Quod cum accepiss
saul misit lictores innaboioth ut raꝑent dauto. Qiti
cũ uidissent ꝓpħas. ⁊ samuelẽ stantẽ suꝑ eos facttis
ẽ in illis sp̃s dm̃ ⁊ ꝓpħabant. Misitq scdos ⁊ cercios
nuncios qui ⁊ ipsi ꝓpħauerunt. Et abit saul untꝰ

Expanded text:
it Saul, et iterum daemon exagitabat eum, et David psallentem voluit, sicut prius, perforare, et fugit David in domum suam . Misit autem Saul satellites nocte circa domum, ut mane egredientem occiderent. Quod cum praesensisset Michol, deposuit eum per fenestram, et aufugit. Michol autem stravit lectulum suum, quasi aegrotantis, in quo posuit statuam, et pellem caprarum ad caput ejus, similitudinem capillorum exprimens, et sagis superposuit jecur caprae spirans exprimens anhelantem. Cumque Saul deprehendisset se esse illulem in Ramatha, et indicavit ei omnia quae fecerat ei rex, et abierunt ambo in Naioth, qui est collis in Ramatha, ubi erat cuneus prophetarum. Quod cum accepisset Saul, misit lictores in Naioth, ut raperent David. Qui cum vidissent prophetas, et Samuel stantem super eos, factus est in illis Spnuntios, qui et ipsi prophetaverunt, et iratus Saul abiit