comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legio triumphabat: Tunchostis antiquus
uidens sibi perire quod dñ o constabat.
assidua populorum comuersione ꝓfi¬
cere : totã artificii sui machinã adim¬
pugnanda quae fuerant constructa
conuertit. et sune partis auctores
deorum suorum flentes exitiũ . adim¬
pietatẽ subite ꝑsaecutionis armauit:
ut eos qui unũ etuerũ dm̃ colendum
insinuauerant & timendũ. expen¬
dere diuersitate subpliti matura¬
rent. ne suꝑ esse posset qui ualeret¬
UI. ad quirere quod peribat. Persecutio
nis ergopublicata semtentia: impio¬
rum gaudens curba progreditus : et
contra dominicũ populum puigna¬
tura conspirat. non cunctati appe¬
tere gladio. quos dñs suos monstra¬
uerat esse signaculo: Itaq cũ occi¬
duã orbis partẽ xp̃ĩ anorũ inquisi¬
tione ꝑcurrerent. scm̃ dr̃ onisium con¬
tra in credulos dimicantẽ. parisius
reppererunt. Cumquorusticũ et
eleutheriũ archidiaconũ ꝑsecutio¬

Expanded text:
legio triumphabat. Tunc hostis antiquus legio triumphabat. Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnandum quae fuerant constructa convertit, et suae partis auctores, deorum suorum flentes exitium, ad impietatem subitae persecutionis armavit, ut eos qui unum et verum Deum colendum insinuaverant, et timendum, perdere diversitate supplicii maturarent, ne superesse posset qui valeret acquirere quod peribat. Persecnis ergo publicata sententia, impiorum gaudens turba progreditur et contra dominicum populum pugnatura conspirat non cunctati adpetere gladio quos dominus suos monstraverat esse signaculo. 23 Itaque cum occiduam orbis partem pro christianorum inquisitione percurrerent, sanctum Dionisium conto incredulos demicantem Parisius reppererunt, quocum Rusticum et Eleutherium archidiaconem persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
fide armatus. et comstantia confessio¬
nis accessisset intrepidus aecdesia
illis quae necdum in lociserat popu
batasq ꝑsonas honore secundior dinis¬
ui ampliauit. Cinctusergo fide et iã
comstructione basilicae roboratus.
dm̃ gentib non desinebat insinuare
quemnouerat eiusq omnib etiudi¬
tiũ et misaericordiã ante ponens. pau¬
latim sociabat dõ. quos diabolos ubtra¬
hebat. Tantas etiã ꝑ illũ dñs dignaba¬
tur exercere uirtutes: utrebellium
corda gentiliũ. ñ minus mira culisquã
p̃dicationib optineret. Miroq mo¬
doinermiuiro: nonualebat plebsar¬
mata resistere: Subdebat se certatim
germaniae ceruicositas. etiugũ xp̃isu
aue in ponisibi. acta cordiscõpunctio¬
neposcebat Abipsis quoq destrue¬
bantur idola: quorũ sumptu fue¬
rant etstudio fabricata. Etinuento
salutis portu: idolorũ gaudebant
perire naufragia. Lugebat portio
uicta diaboli: cumdeea uictrix ecdae

Expanded text:
fide armatus et constantia confessiofide armatus et constantia confessionis accessisset intrepidus, ecclesiam, illis quae necdum in locis erat, et batasque personas honore saeculi ordinis amplians. Cinctus ergo fide, et jam constructione basilicae roboratus, Deum gentibus non desinebat insinuare, quem noverat, ejusque omnibus et judicium et misericordiam anteponens, paulatim sociabat Deo quem diabolo subtrahebat. Tantas etiam per illum Dominus dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi certamini Germaniae cervicositas, et jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio fabricata, et invento salutis portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
triapłi successore uerba diuini semina
gentibus parturienda susceperat.
Quo amplius gentilitatis feruere cogno¬
uiterrorẽ. illuc intrepidus acalorefi¬
dei flammatus accessit acparisius dño
ducenteꝑuenit: nonueritus incredule
gentis expete referitate quia uirtutẽ
suam praeteritarũ poenarũ recorda¬
tioroborabat. Etqui meruerat esse
confessor. non conctatus est crucibuspo¬
pulis accederep̃dicator : Tunc memora¬
taciuitas et conuentu germanorũ et nobi¬
litate pollebat: qu a esset salubris ae¬
ra. iocunda fluminibus. faecunda ter
tus Ipsumq insule potius quã urbis
spatiũ. quod habitatione circum fusa
fluminis unda prestabat. Crescentib
consistentiũ caterus redde batur exigu¬
um . & iocumditatis sollicitatione. in unũ
plebs acta cominigrans. Poene terricoriũ
suũ intra murorũ. conclusionẽ contra¬
xerat. Hunc ergo locũ dĩ famulus: ele¬
git expetendũ: Adquẽ cum plurimu

Expanded text:
tri apostoli successore verbi divini semina tri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda susceperat, quo amplius gentilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, et qui meruerat esse confessor, non cunctatus est auctoribus populis accedere praedicator. Tunc memorata civitas et conventu Germanorum et nobilitate pollebat, quod esset salubris aere, jucunda flumine, fecunda terrciis, ipsumque insulae potius quam urbis spatium, quod habitationi circumfusa fluminis unda praestabat, crescentibus consistentium catervis, reddebatur exiguum, et jucunditatis sollicitatione in unum plebs acta commigrans, pene territorium suum intra murorum conclusionem contraxerat. Hunc ergo locum Dei famulus exegit expetendum. Ad quem cum primum
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Sedtalem descensũ meliore uehi¬
culo ad dnm̃ est sec utus ascensus. Felix
eui concessum est primũ doctorẽ esse sic
martyrem. Qui quod docuit uerbis.
euidentibus impleuit exemplis: Simili
etiam gr̃a beatissimus paulus antistes
atq confessor. narbonensẽ ꝓuintiã.
salutari ad quisiuit eloquio. Quem
italabor domesticus et tribulationis
exercuit. ut eum uerumdĩ esse famu¬
lum ad probaret. Sed grãs tibi dñe
ihũ quu nfestantis in imicitela. proba¬
tionem fideliũ tuorũ ꝑ misistiesse et¬
non uulnera . Ectalẽtuis praestas pro
labore mercedẽ . ut nullũ tuorũ fuisse
gaudeat hostis inbellẽ. Dumergo ad
peculiaris patroni gesta suscepti offitii
tendit obsequiũ nonerrata. sed
quae deseruodĩ sunt cõpta ꝓse quimur:
Sed in me mores sui: nos non fuis se su¬
ficiat. Intalibus enĩ causis: magiscon¬
uenit fideles credere. quampossit rela¬
nisuis qui tradente beato demente pe¬

Expanded text:
ria, sed talem discensum meliore vehiria, sed talem discensum meliore vehiculo ad dominum est secutus ascensus. Felix  cui concessum est primum doctorem esse sic martyrem. qui quod docuit verbis evidentibus implevit exemplis. 12 Simili etiam gratia beatissimus Paulus antistis atque confessor Narbonensem provintiam salutari adquisivit eloquio, quem talis labor domesticus et tribulationis exercuit, ut eum verum domini esse famulum adprobaret. 13 Sed gratias tibi, domine Iesu, qui infestantis inimici tela probationem fidelium tuorum permisisti esse non vulnera et talem tuis praestas pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis inbellem. 14 Dum ergo ad peculiaris patroni gesta suscepti officii tendat obsequium, non ex atse quae de servo dei sunt conperta prosequimur, sed inmemores sui nos non fuisse sufficiat: in talibus enim causis maius convenit fideles credere quam possit relatur Dionisius, qui tradente beato Clemente Pe
Abbreviated transcription (Latin):
sps̃ sc̃ĩ ꝗra docuer̃ adeo ut fide cres¬
cente non pauci mererentur fiericon¬
fessores. quos post modũ aeclesia
catholica. gaudet promeruisse mar&¬
res. H. osergo quorũ uirtutẽ ꝑsecu¬
torũ nonp̃ualuit superare conflic¬
tus: quos ad auri similitudinẽ red¬
didit flammarũ examinatiop̃tio¬
sos: ad suscipienda mandata dni
idoneos apostolorũ esse iudicauit
electio quibus aeuuangelica semi¬
na. gentibus serenda committer&
Electisq uiris dĩ dispositionis proui¬
dentia. honorẽ decreuerunt episco¬
patus adiungere. quofacilius eorũ
praedicationib: ad quisiti admi¬
nisteriũ sacri ꝓueherentur alcaris
Ex qua confessoꝵ turba. scm̃ etueneran¬
di meritisaturninũ primũse urbis
tolosana ꝓmeruisse gaudet episcopũ.
Quẽ impietas peccantiũ populorũ poste¬
riorib taurimultis funiũ nexib alli¬
gatũ dedit capitulinis gradib in liden¬
dũ. Vbi scĩ capitis soluta conpage cae¬
rebrũ frequentis inlisionis disꝑsit inui¬

Expanded text:
s sancti gratia docuerunt, adeo ut fide crescente non pauci mererentur fieri confessores, quos postmodum ecclesia catholica gaudet promeruisse martyres. 10 Hos ergo quorum virtutem persecutorum non praevaluit superare conflictus, quos ad auri similitudinem reddidit flammarum examinatio pretiosos ad suscipienda mandata domini idoneos apostolorum esse iudicavit electio, quibus evangelica semina gentibus serenda committeret. Electisque viris dei dispositione et providentia, honori decreverunt episcopatum adiungere, quo facilius eorum praedicationibus adquisiti ad ministerium sacri proveherentur altaris. 11 Ex qua confessorum turba sanctum et venerandi meriti Saturninum primum se urbs Tolosana promeruisse gaudet episcopum, quem impietas peccantium populorum posterioribus tauri multis funium nexibus inligatum dedit capitulinis gradibus inlidendum, ubi sancti capitis soluta conpage cerebrum frequentis inlisionis dispersit iniu
Abbreviated transcription (Latin):
salutiferã passionẽ. post re¬
surrectionis unicae singularisq
ministeriũ postascensionẽ eius
quamanifestauit hominib: numquã
sede fuisse quoredut apłorum prȩ¬
dicatio. uniuersis gentib profutu¬
ra successit. Quicũ imminere
suas cernerent passiones quae dño

Expanded text:
salutiferam passionem, post resurrectionis unicae singularisque mysterium, post ascensionem ejus, qua manifestavit hominibus nunquam se defuisse quo rediit, apostolorum praedicatio universis gentibus profutura successit. Qui cum imminere suas cernerent passiones, quod Do
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia pate eiur demest potestatis : idemergo est persubs¬
tantiam atq uirtutem : quianon estindiuinitate uelsa¬
belliana confusio. uel arriana discretio: ueltrenaco¬
poralisq mutitio: accipealiud scae imperator in cau
tis modis : &iamds locutus estinpa tribus & prophe¬
tis: &sapientia dĩ dixit : mittam prophetts & apłos &
ali idatur sicut scriptum est perspm̃ sermosa pientiae

Expanded text:
et Filius ejusdem est potestatis. Idem ergo est per substantiam atque virtutem; quia non est in divinitate vel Sabelliana confusio, vel Ariana discretio, vel terrena corporalisque mutatio. Ctis modis etiam Deus locutus est patribus in prophetis . Et Sapientia Dei dixit: Mittam prophetas et apostolos. Et, alii datur, sicut scriptum est, per Spiritum sermo sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ma qr mors una ꝓmundo: unitasergo operationis. tini¬
tas praedicationis quae non potest separariꝰ quod sihoc
locoseparatur
pł prabo peratione patris &filii qr dictu
lum eum creatoris omnib: sed & iam patriqđ dictu est
nesas p̃tulit: sed absit : non enĩ int̃ omã pat : nũnt̃ plebequan¬
dã creaturarũ suaru : subt ereatura om̃is supraduunitas
patris & filii &sprscĩ: illa seruit: hae cregnatilla subiac&ista
dominatꝰ: illa opus haecauctonẽ operis: illa adorat omis: ha

Expanded text:
tisma, quia mors una pro mundo: unitas ergo operationis, tas praedicationis quae non potest separari. 46. Quod si hoc loco separatur Spiritus ab operatione Patris et Filii, quia dictum lum eum creaturis omnibus, sed etiam Patri quod dictu nefas est praetulit. Sed absit; non enim inter omnia Pater, non inter plebem quamdam creaturarum suarum. Subter creatura omnis, supra divinitas piritus sancti. Illa servit, haec regnat; illa subjacet, ista dominatur: illa opus, haec auctor est operis: illa adorat omnes, ha
Abbreviated transcription (Latin):
quicordanra in sc̃ificatione confirma: sc̃ificatio
enim gratiae spittilisest: sicut & infradixit. in
dnm̃ praee᷑ spm̃ scmnuncupatum : Nec dspat doce¬
reuos potuit quiad supra que muideritis colũbas
destendentem & manentem suꝑ eum hicẽ quibãp¬
ha: ut srapientiae testimonium referr&: sacram̃tu¬
lauacri sp̃itidis implor&. ut unius secum patre & filo
operationes ostender& ⁊ ac nep inpudentiam aliquid
excisse apło uidecetis. sed scientem prudentem quas
& scõ infusum spm̃ significassed nm̃ quemdm̃ stiebas
&iam in secunda ad thesa lonicenses epistola hocide
ons̃ qui dirigat deb& ostondi si directionem spr̃ spr
denegitmus : sed negare non possumus qm̃ ipso dñr
dixit : Ad huc mulit habeo de uobdicere : sedñ potes¬

Expanded text:
qui corda nostra in sanctificatione confirmet? Sanctificatio enim gratia spiritalis est, sicut et infra dixit: InDominum, praeter Spiritum nuncupatum? Nec Deus Pater docere vos potuit, qui ait: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui bapmbae ; ut et sapientiae testimonium ferret, et sacramentulavacri spiritalis impleret, et unius se cum Patre et Filio operationis ostenderet. 97. Ac ne per imprudentiam aliquid excidisse Apostolo judicetis, sed scientem prudentemque et sancto infusum Spiritu significasse Dominum, quem Deum sentiebat, etiam in secunda ad Thessalonicenses epistola hoc idedominus qui dirigat, debet ostendi, si directionem sancti Spiritus denegamus. 98. Sed negare non possumus, quoniam de ipso Dominus dixit: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potes
Abbreviated transcription (Latin):
isuisse seddnin. quod in euangelio ipsedns maniser
dominos cum & patrem & filium designam̃ tttineo
res sacrilegum est dominos autdeos dicere : Ita &iam
ii plenum sacrileguest duo dominos aut deos dicere.
odm̃ habes filium. sic̃ legisti in euangelio quia cum

Expanded text:
fuisse, sed Dominum: quod in Evangelio ipse Dominus Dominos, cum et Patrem et Filium designamus; ita nec enim sacrilegium est tres Dominos aut Deos dicere, ita etiam hoc plenum sacrilegii est duos Dominos aut Deos dicere; ominum et Deum habes Filium, sicut in Evangelio legisti, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
laritatem credas: non b dicunt nespm̃ excludas: n
scor̃ dicunt ne pluralitatem aestimes. sedter repea
& idemndicunt ut &iam in rmno distinctionem trim¬
tatis & diuinitatis intellegas unitatẽ: hoccumdi¬
cãne dm̃ praedicant: nos quoq: nihil pretiosiur in¬
uenimꝰ qđ dm̃ p̃dicare possimur: nisiut som appellan
quod lib& aliud inferiusdo inferius est ch̃o: Ergohon
quoq: considerate : utrumaliquid scõ spũi derogandu
sit. cuius nom̃ di lausest: sicenim laudat pat: sicla¬
datur & filius. quem ad modum sps nominatur: Mla¬

Expanded text:
ularitatem credas: non bis dicunt, ne Spiritum excludas: non sanctos dicunt, ne pluralitatem aestimes: sed ter repetunt, et idem dicunt, ut etiam in hymno distinctionem Trinitatis, et divinitatis intelligas unitatem: hoc cum dicunt, Deum praedicant. 111. Nos quoque nihil pretiosius invenimus quo Deum praedicare possimus, nisi ut sanctum appellemus. Quodlibet aliud inferius Deo, inferius est Domino. Ergo hinc quoque considerate utrum aliquid sancto Spiritui derogandum sit, cujus nomen Dei laus est. Sic enim laudatur Pater, sic laudatur et Filius, quemadmodum et Spiritus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dominos declarabo: numq uid cum dnm̃ filium dicir
aut filium negas aut duos dns confiteris. ab sit ipseem
filius dix : Nolite duob: dominis seruire sed non ita
sed ñ dominos deosdix̃ : inmoostenditse ñ duosdo¬
minos dixisse : cum praemon&: Nolite duob: domi¬
nos seruire : nons̃ enim duo domini : uibidominatus
nens potestatis: sempidem nulla. accessionem ni¬
la demunitione mutatus ꝙ. Ergo unum dixmor¬

Expanded text:
ixero, tres Dominos declarabo. Numquid cum Dominum Filium dicis, aut Filium negas, aut duos Dominos confiteris? Absit; ipse enim Filius dixit: Nolite duobus dominis servire . Sed non utique duos Dominos dixit; immo ostendit se non duos Dominos dixisse, cum praemonet: Nolite duobus dominis servire. Non sunt enim duo domini, ubi dominatus nens potestatis, semper idem, nulla accessione, nulla diminutione mutatur. Ergo unum dixit Moy
Abbreviated transcription (Latin):
diuenit: & quia non dum infuderat spm̃ paruulos
x paruulis fortiores: Increm̃to uidelicet spĩtoli¬
a &atis qđ ideo posuit: Non co uirtutem sps̃ antesq¬
r& secdut incognitione trinitatis ostender & plonitu¬
dinem eẽ uirtutis : Necesse estigitur aut quartum
aliquem dicatis quem sentire prȩtspm̃ debeatis.
u certe non alium dnm̃ iudicetis. nisi s pm̃ de signatuin
quodsie uidentem conaeptionem uerborum exigis qui
urdiomuersus fuerit ad dnm̃ auferrȩtur uelama dus¬
uosatti facie gloriamdi speculantes: ad eandem lma¬
nderemus .: Nunc abhacgloria quae nos conuertit
udidnm̃ in illam caelestemgloriam reformamur:
pit quirosormat : Nam qomodo quos non susceperat re¬
porinar& : quamquam quid ex praessionem quaerum
uocis ubi ex praersionem cernim unitatis: namen
ad spmi

Expanded text:
Dei venit, et quia nondum infuderat Spiritum, parvulos x parvulis fortiores, incremento videlicet spiriaetatis. Quod ideo posuit, non quo virtutem Spiritus anteferret, sed ut in cognitione Trinitatis ostenderet plenitudinem esse virtutis. 100. Necesse est igitur aut quartum aliquem dicatis, quem sentire praeter Spiritum debeatis: aut certe non alium Dominum judicetis, nisi Spiritum designatum. 101. Quod si evidentem conceptionem verborum exigitis, qvero conversi fuerint ad Dominum, auferetur velamrevelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imavideremus, nunc ab hac gloria quae nos convertit ad Dominum, in illam coelestem gloriam reformamur. pit, qui reformat. Nam quomodo quos non susceperat, reformaret? 103. Quamquam quid expressionem quaerimus vocis, ubi expressionem cernimus unitatis? Nam ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm spinstm paulo praedicante cognouerant. Nec con¬
trerium deb& uideri : quia quomuis &iam postea actũ sit
despũitm̃ creditium est: & quod uerbott citum fuerat
expraes sumost fide cumenim dicitur innominedm̃nĩ¬
admodin inxpi nomine plenumee legimꝰ baptis matis sacra¬
intum ita aiam scotantum in spũ noncupato nihilde sit adẽ
misterii plenitudinem: & ractionem sequamur: quia
unddixerit trinitatem signauit: sixpmadnm̃ patrem

Expanded text:
m sanctum Paulo praedicante cognoverant. Nec contrarium debet videri; quia, quamvis etiam postea tacitum sit, de Spiritu tamen creditum est. Et quod verbo tacitum fuerat, expressum est fide. Cum enim dicitur in nomine Dominiadmodum in Christi nomine plenum esse legimus baptismatis sacramentum; ita etiam sancto Spiritu nuncupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Et rationem sequamur, quia qui unum dixerit Trinitatem signavit. Si Chr
Abbreviated transcription (Latin):
atun iuersa eccła in unum &om̃s linguss loquant intre
aut idiota cuit infidelis. nonnedicent quod instir ftetit:

Expanded text:
at universa Ecclesia in unum, et omnes linguis loquantur, intret autem idiota aut infidelis, nonne dicet quod insanit
Abbreviated transcription (Latin):
omimna accipita patrefilius quia predixrtominia m tadite
sunit apatr emeo: omina patris hab& filius. quia iterumaat:
omnia quae pater hab& ineas : & qua caccepit ipsepunitaten
dedit filius patris estie mhilase autfilius loquituri aut ipr

Expanded text:
Omnia accepit a Patre Filius, quia ipse dixit: Omnia mihi tradita Omnia accepit a Patre Filius, quia ipse dixit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Omnia Patris habet Filius; quia iterum ait: Omnia quae Pater habet mea sunt . Et quae accepit ipse per unitatem dedit Filius, Patris est. Ita nihil a se aut Filius loquitur aut Sp
Abbreviated transcription (Latin):
foraminibus aliquisbus corporalibus recipit auditũ:
& quibdam diuinam modolis carnolib: uxor resulitit.
uł audit id quod ignorat: qͥminreb humanis scientiam
plerumq: auditus operatur: & timen necipsishomin¬
b: semper ad loquium corporale : aut cornalis auditus
quienim loquitur linguis. non hominib: inquid loquitar
seddõ : Ne moonim audit spr̃ autem loquitur misterus
Ergo si in bominib: non sem auditus est corporalis. indi
tubi firmitatis humanae sonitus & quedam organa
ex igis carnalis audituscumideo audi redicatur ut si¬
recredatur nos enim ascimus quod audierimus :
ex ante audimꝰ : ut sciro possimus : Indõ aut̃ quia nouit
omnia ante quamfiant: Scientia praecedit auditu:
ititq ut quod uolit pater filium non ignor aredicam :
audissememoramus: sed non in dõ sonus neq silla¬
baquae s ignificare sol& in dicium uolumtitis. seduo¬
luntatis unitas diuinis quidem intellegitur archanis.
hocemim sine meloquitur : quia loquitur ueritatẽ sapi¬

Expanded text:
t auditum, et quibusdam divina modulis carnalibus vox resultat, vel audit id quid ignorat; quoniam in rebus humanis scientiam plerumque auditus operatur, et tamen nec in ipsis hominibus semper alloquium corporale, aut carnalis auditus est: Qui enim loquitur linguis, non hominibus, inquit, loquitur, sed Deo. Nemo enim audit, Spiritu autem loquitur mysteria . 132. Ergo si in hominibus non semper auditus est corporalis; in Deo tu infirmitatis humanae sonitus, et quaedam organa exigis carnalis auditus; cum ideo audire dicatur, ut scire credatur? Nos enim id scimus quod audierimus, et ante audimus, ut scire possimus: in Deo autem qui novit omnia antequam fiant, scientia praecedit auditum. Itaque ut quod velit Pater, Filium non ignorare dicamus, audisse memoramus: sed non in Deo sonus, neque syllaba, quae significare solent indicium voluntatis; sed voluntatis unitas divinis quidem intelligitur arcanis, etur? Hoc est, non sine me loquitur; quia loquetur veritatem, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse quimisterium figurabat. misterium reuelabat:
simul illud aduerte: quiattio rep&iat figura misteru
operationem trinitatis expraessit: &ideo in misteruis int̃¬
rogatio trina defertur : & confirmatio trinaca elebrar
Nec potest quis nsitrina confessione purgari: Vndecip
sepetrus in euangelio tertio introgatur. utrum diligat
testatus est dicens: siergo eandem gratiam illis concessit
dr̃ sicut & nobis ego quis eram prohiberedm̃: spr̃ ergose
enim generib: qua drupedum & ferarum & uolucrum
figuraerat conditionis humanȩ: quae ferarum modo
bestialem uidetur induta seuitiam nisis pr̃ scĩ ficatione
mitescat : bona ergo gratia : quae ferinam rabiem spu¬
at simplicitate commĩitat: Eramꝰ enim & nos aliquand
instentes : increduli errantes seruientes desideriis & uis

Expanded text:
quia ipse qui mysterium figurabat, mysterium revelabat. 105. quia ipse qui mysterium figurabat, mysterium revelabat. 105. Simul illud adverte quia tertio repetita figura mysterii operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur: nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et ipse Petrus in Evangelio tertio interrogatur, utrum diligat testatus est dicens: Si ergo eamdem gratiam illis concessit Deus, sicut et nobis; ego quis eram, qui prohiberem Deum ? 107. enim generibus quadrupedum, et ferarum, et volucrum figura erat conditionis humanae, quae ferarum modo bestialem videtur induta saevitiam, nisi Spiritus sanctificatione mitescat. Bona ergo gratia, quae ferinam rabiem spirituali simplicitate commutat: Eramus enim et nos aliquando insipientes, increduli, errantes, servientes
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iams p̃s̃scĩ. Imperio apostolatum paullus actepit & ad
congregationem gentium festinauit: Necsolum paulus sed
a iamp&rus sic ut legimus in actiba postolorum: namcũ
inoratione ui dirr& caelum aꝑtum & quattuor initus
ligatum uas quod dam tam quam linte am̃ in quoerant
omã genera qua drupedum &ferarum & uolucrum
caeli  factit ẽ uox ad eum: surge occide & manduca:
& petrus dix: absit dnẽ: numquã manducaui commune
& in mundum: & uoxrursus ad eum: quae ds̃ mandauit.
secum petrus tacitus cogitar& & uenispent ad eum
cornelii seruuli ab angelo destinati ait illis pr: Ecce uiri
quaerunite: surge itttq: descende & uadecum his nẽc
oranti ad fuit depraecanti : De in deqm uocatus petrur
responditdnẽ. Etideo secundo euidentius meruit oracu¬
lum quia confessus estibm: sedquis istesit dns. scriptura
declarat: respondentienim is utiq: cuires ponderat lo¬
quaebatur: spr aut̃ ostendunt sequentia declaratum

Expanded text:
Spiritus sancti imperio apostolatum Paulus accepit, et ad congregationem gentium festinavit. 103. Nec solus Paulus, sed etiam Petrus, sicut legimus in Actibus apostolorum. Nam cum in oratione vidisset coelum apertum, et quatuor initiis ligatum vas quoddam, tamquam linteum in quo erant omnia genera quadrupedum et ferarum et volucrum coeli, facta est vox ad eum: Surge, occide, et manduca. Et Petrus dixit: Absit, Domine: numquam manducavi commune et immundum. Et vox rursus ad eum: Quod Deus mundavit, secum Petrus tacitus cogitaret, et venissent ad eum Cornelii servuli ab Angelo 654 destinati, ait illi Spiritus: Ecce viri quaerunt te, surge itaque, et descende, et vade cum eis: ne oranti, adfuit deprecanti: deinde quoniam vocatus Petrus respondit, Domine, et ideo secundum evidentius meruit oraculum, quia confessus est Dominum. Sed quis iste sit Dominus Scriptura declarat; respondenti enim, is utique cui responderat, loquebatur: Spiritum autem ostendunt sequentia declaratum;
Abbreviated transcription (Latin):
facito pleraq: sicut habes: Nobis aut̃ reuel auit dr̃ auĩt¬
cita uitxpm̃ exmortuis. uiuificabit & mortalia
corpora urã ꝑ in habitantem spm̃eius in uobis xc sedfor¬
itssedicat ostendemihi specialiter lectum
Omnia : ate egoreferoũ& illimihi lectũ eẽ ostendant
quia ꝑ patrem omnia: sed cum haec uł patri probauerim a
nasciporse diuine distantiam potestatis. nẽẽ dubium quia:
quemomnia ex eo omnia i& ex quo omnia. ꝑoumom̃a

Expanded text:
facta pleraque, sicut habes: Nobis autem revelavit Deus per Scitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . 100. Sed fortasse dicat: Ostende mihi specialiter lectum, omnia. At ego refero, ut et illi mihi lectum esse ostendant quia per Patrem omnia. Sed cum haec vel Patri probaverimus,nasci posse divinae distantiam potestatis; non est dubium quin per quem omnia, ex eo omnia: et ex quo omnia, per eum omnia:
Abbreviated transcription (Latin):
&iamuna atq eadem uoluntas. una uocatio una praeco¬
tio quod liqu& in illomagno acsaluttriecłe spectaremo¬
terio sicut enimpat̃ uocauit gentes ad ecclesiam dicens uo¬
caboñ plebẽmeã plebemmeam. &n dilectãmeam Dile¬
tit̃ mẽa & alibi. domꝰ mea domꝰ orationis uocabitur omn¬
b: gentib:. It &iam dns ihs̃ ad euo candam & congregan¬
dam ecclesia paulum a sedicit electum sicut habes adan¬
adferendum nom̃ meum coramgentib:: sicut ergopat̃
dr̃ uocauit ecdesiam. it uocauit & xp̃r : & quem ad mol¬

Expanded text:
iam una atque eadem voluntas, una vocatio, una praeceptio: quod licet in illo magno ac salutari Ecclesiae spectare mysterio. Sicut enim Pater vocavit gentes ad Ecclesiam, dicens: Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non dilectam, dilectam ; et alibi: Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus : ita etiam Dominus Jesus ad evocandam et congregandam Ecclesiam Paulum a se dicit electum, sicut habes ad Anac ferendum nomen meum coram gentibus . 102. Sicut ergo Pater Deus vocavit Ecclesiam, ita vocavit et Christus: et quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
dorandum quicqua practerdm legimus: quia serptũ est
him dmñtuumadorabis & ipsisoli seruies: quomodoergo
aduersus legem prophetiã praccipera sublegonueritur
ueruditus in lege : Non medio cris igitur quaestioaadeo
diligentius considerem quid sit scabellum: legimꝰenimalibi
celum thronus: terra aut̃ scabellum pedum eorum sed
um̃ trã illam dicat adorandam propha: quiã d nr̃ ihr̃ in
uarnis ad sumptione suscepit: ittq: per scabellum tra
ntellegitur: ꝑ tram aut̃ caroxpi. quiã hodieuẽ inmisteri

Expanded text:
uidquam praeter Deum legimus; quia scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies . Quomodo ergo adversus Legem Propheta praeciperet, sub Lege nutritus, et eruditus in Lege. Non mediocris igitur quaestio, et ideo diligentius consideremus quid sit scabellum. Legimus enim alibi: Coelum mihi thronus, terra autem scabellum pedum meorum . Sed an terram illam dicat adorandam propheta, quam Dominus Jesus in carnis assumptione suscepit. Itaque per scabellum terra intelligitur, per terram au
Abbreviated transcription (Latin):
utur ꝗd pat &filius & sprses in uno eodemq: ꝑnatura eeide
maneant unitatem: ergo diuinae est potestatis. qui abra
multatem plased unum templum. quia unũ tẽplũ est
c̃suistir nectres faciatir deos: absit: ubienim unader
intellegitur unur dr̃dicitur: neq: enim cũsiliẽ dm̃ dicimꝰ
duos doos dicimus: namsicum dĩ tatẽ spr̃ confite minipa
ttitis tres deos dici. Ergocum dĩ tate siluidicits quianon
potestis eam negare. duos inducitis deos Neces seest ig
getis: sed excusemꝰ uos ab inscientia : & sin excusemusa
aculpa: & enim secđm nram̃ sententiam quiaunꝰ do
un adiuinitas & unitits intellegitꝰ potestatis: sic unu
dm̃ dicimus. & patrem ueromdeitatis nomine con¬
fitentes nec filium denegantes. Iat&iam sp̃m scm̃ spm
adietatis non excludutis unitatẽ: & tresdeor non
adserimus sed negamꝰ: : quia pluralitatem non uni¬
tas facit. sed diuisio potestatis: Quomodoenim plu¬
ralitatem recipit unitas diuinitatir. cumpluralia

Expanded text:
us et Spiritus sanctus in uno eodemque per naturae ejusdem maneant unitatem. Ergo divinae est potestatis, qui habitat multa templa, sed unum templum; quia unius templum est consuestis, ne tres faciatis deos? Absit; ubi enim una deitas intelligitur, unus Deus dicitur. Neque enim cum Filium Deum dicimus, duos deos dicimus. Nam si cum deitatem Spiritus confitemini, putatis tres deos dici: ergo et cum deitatem Filii dicitis, quia non potestis eam negare, duos inducitis deos. Necesse est iggetis. 93. Sed excusemus vos ab inscientia, etsi non excusamus a culpa. Etenim secundum nostram sententiam quia unus Deus, una divinitas, et unitas intelligitur potestatis. Sicut unum Deum dicimus, et Patrem vero deitatis nomine confitentes, nec Filium denegantes; ita etiam Spiritum sanctum a deitatis non excludimus unitate, et tres deos non asserimus, sed negamus; quia pluralitatem non unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim pluralitatem recipit unitas divinitatis; cum pluralitas
Abbreviated transcription (Latin):
Quod &iam in inferibus manifesituut dicens : Omã iꝑ
uiratestatꝰ: Habo sonim ꝑipsum & in ipso conditti ẽe omã
accipe &iamquia cumipso pat. & ipsecum patre er atcum
onia conderent sapientia dicit: cumparar & caelos
cum illoeram : cum facer& fontes aquarum : & inueteri
testtmtodicendo patfaciamus: ostendit filumsecđiced¬
orandum. quasiomnium conditorem: sic̃ enim infilio
create dicuntꝰ quorum filids creator accipit. Itct&iã
cũ ueritte codor ar& dr̃ dicitꝰ uerb ipsius ꝓpri&atae

Expanded text:
Quod etiam in inferioribus manifestavit dicens: Omnia per tura testatur. Habes enim per ipsum et in ipso condita esse omnia. 85. Accipe etiam quia cum ipso Pater, et ipse cum Patre erat; cum omnia conderentur. Sapientia dicit: Cum pararet coelos, cum illo eram; cum faceret fontes aquarum . Et in veteri Testamento dicendo Pater, Faciamus , ostendit Filium secum adorandum, quasi omnium conditorem. Sicut ergo in Filio creata dicuntur, quorum Filius creator accipitur; ita etiam cum in veritate adorari Deus dicitur, verbi ipsius p
Abbreviated transcription (Latin):
unustis: ergo & hic adoratur dr̃. non in malitia cordis sad ngri¬
e spiitil inayminaerum maliuola ñ intrat sapientia : quia
capit. neq: in ullas sui diuiditur sectiones. sed ooum gratiȩ
spitalis infudit. in dadorat᷑ ds̃ sicut adoratur & iaminue¬
rntite : Noneminadoratxrꝰ isiquin.uritatem diuini¬
unseĩ piobaurit adficto.ci. Necutiq: uł ut ꝑsonaliter

Expanded text:
uistis. Ergo et hic adoratur Deus, non in malitia cordis, sed in gratia spiritali. In animam enim malevolamnon intrat sapientia ; quia capit, neque in ullas sui dividitur sectiones: sed donum gratiae spiritalis infundit, in quo adoratur Deus, sicut adoratur etiam in veritate; non enim adorat, nisi qui veritatem divinitatis ejus pio haurit affectu. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
cu dñs hs diuinitatis suae luce in monte falger̃a& ⁊u
adoras secum fulgorem diuiniluminis corpora lib
oculis sustinore non possent . & splendor lucis a& naeacis
uisus mortalis obducera: dut quid aliud tun tempen
dixer illi uidentes gloriamoius nisi uenite ad oremi

Expanded text:
 Jesus divinitatis suae luce in monte fulgeret: Vidciderent, adorasse; cum fulgorem divini luminis corporalibus oculis sustinere non possent, et splendor lucis aeternae aciem visus mortalis obduceret? Aut quid aliud tunc temporis dixerunt illi videntes gloriam ejus, nisi: Venite adoremus,
Abbreviated transcription (Latin):
Inusergo ds̃ saluã maiestate trinttatis aexernae
ssui proposito declaratur exemplo: nactet̃ amsololeco
rintate iuuidemus nominediunitatis expraessams ad
muiplaris qr locis sic &supradiximꝰ. tũ maximombi
opislolis quas ad teralonitenses apłs scriprediuinita¬
tom atq donatum patris &filu &uspĩseieduulems s

Expanded text:
nus ergo Deus, salva majestate Trinitatis aeternae, sicut proposito 685 declaratur exemplo. Nec eo tamen solo loco Trinitatem videmus nomine divinitatis expressam, sed cum plerisque locis, sicut et supra diximus, tum maxime in his epistolis quas ad Thessalonicenses Apostolus scripsit, divinitatem atque dominatum Patris et Filii et Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
ergocum dubitare non debeat desco scriptum spii quodn¬
scripsisse idem e uangelista reserar& ꝑ aquam in quida
spr. aqua & sanguis: & hutres unums inxpoihũ: audis
modo testps: spr̃ m̃tem renouat : aqua proficit ad lauio
sanguis expeciat ad p̃tium: sps enimnos ꝓallo p̃tionẽ fli
dĩ fecit sacri fonds undanos abluit. sanguis dni nosre¬
demit: alterum igitur inuisibile. alterum insibile test¬
monium sacram̃to consequimur spittl  distinina
posteriorib: istius ipsius libri iterum dns dm̃ spm̃ dex &
quando ueri ad matores adorabunt patrem. inspũ &u
orare : nonsolum enim hoc exemplo diuinitatẽ scisps
ad subiectionem spr̃ deriuatis : ciui locores pondebo breun
Aquia spr̃ plerumq ponitur progratia spittili sicat¬

Expanded text:
Ergo cum dubitari non debeat de sancto scriptum esse Spiriscripsisse se idem evangelista reseraret: Per aquam, inquSpiritus, aqua, sanguis: et hi tres unum sunt . 68. Audi quomodo testes: Spiritus mentem renovat, aqua proficit ad lavacrum, sanguis spectat ad pretium. Spiritus enim nos per adoptionem filios Dei fecit, sacri fontis unda nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum igitur invisibile, alterum visibile testimonium sacramento consequimur spiritali; posterioribus istius ipsius libri iterum Dominus Deum Spiritquando veri adoratores adorabunt Patrem in Spiritu orare . Non solum enim hoc exemplo divinitatem sancitiad subjectionem Spiritus derivatis. 70. Cui loco respondebo breviter, quia spiritus plerumque ponitur pro gratia spiritali, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
adauid ait . Merbodnĩ caclifirmatisunt :rgo ipsequidis
t inoperũ instauratione filium a patremini me separara. sed
patriiunger&: paulus quoq: ait: A m̃ in ipso conditar̃ om̃a
incaelis &int̾ra & uisibilia & in uisibilia : Num quidcum dic̃
inipsonegauit ꝑ ipsũ non negecuit utiq sed adseruit: Deniq¬
uerbahaec in ipso & cuipso &iunum in his atq consimi¬
le non contrarium intellegatur:¬

Expanded text:
David ait: Verbo Domini coeli firmati sunt Ergo ipse qui Deut in operum instauratione Filium a Patre minime separaret, sed Patri jungeret. 84. Paulus quoque ait: Quoniam in ipso condita sunt omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia . Numquid cum dicit, in ipso, negavit per ipsum? Non negavit utique, sed asseruit. Deniquverba haec: In ipso, et cum ipso ; ut unum in his atque consimile, non contrarium intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
dumoi qm̃ semest: autsinegant quia in xpo & ian carnat¬
onfs ad oranda misteria sint inquib uł ut uestigia qu¬
dam diuinitctis expraessa. & uias quasdamuerbi caeliss
aduertimue: legant quia & apłi ad orabanteum in carni
gloria resurgentem: Ergocimhilderogat qđ dr ador
mꝰ quienim seruit : & adorat sicut supra dictum est : Dnin
dm̃tuum adorabis & illis oliseriues: sed nefortȩ proposu
aliquos p̃rri fugere uideatur exemplum: quaredimo
ad incarnationis dominitae sacram̃tum spectare uid¬
atur quod ait propha & ad orate scabellum pedum eus

Expanded text:
um est . Aut si negant quia in Christo etiam incarnationis adoranda mysteria sint, in quibus velut vestigia quaedam divinitatis expressa, et vias quasdam Verbi coelestis advertimus; legant quia et apostoli adorabant eum in carnis gloria resurgentem . 77. Ergo si nihil derogat Christo,  Qui enim servit, et adorat, sicut supra dictum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . 78. Sed ne forte propositum aliquis praeterfugere videatur exemplum, qua ratione ad incarnationis Dominicae sacramentum spectare videatur, quod ait Propheta: Adorate scabellum pedum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dorat᷑̃ inueritate: sicut adoratur in spũ: aut similis igit
subictio quod absit ut credas: & nec filius adoratur: autquod
deonegant adorandum spim̃ quia ds̃ adoratur inspũ. ne
ergo adoran damueritatem quia ds̃ ad orat᷑ inueritati:
lamlic& plurimȩ ueriatos sint quia scriptumẽ: Deminu¬
tes ueritaites afilus hominum. donatae ittins auoritte
aderandum negantsedreselantur ꝓxctis piarum seris
tiaresurrectionis ad aply destinari. soluens ȩre dutirium
nexum & femineigeneris in iana delictum: hocenimopt¬
patus est in misterio dns̃ utibi suꝑ habundauerat peccatu
sup abundar& & gratiam̃: Meritoq: ad iuiros sȩminadi¬
tinatur : utq̃ culpam uiro primo nuntiauerat prima diia
orauer & angeli dequib: scriptumest ad oranteuom

Expanded text:
doratur in veritate, sicut adoratur in Spiritu. Aut similis igitur subjectio, quod absit ut credas; et nec Filius adoratur: aut, quod deo negant adorandum Spiritum, quia Deus adoratur in Spiritu; negent ergo adorandam veritatem, quia Deus adoratur in veritate. Nam licet plurimae veritates sint, quia scriptum est: Diminutae sunt veritates a filiis hominum ; donatae tamen sunt a veritate adorandum negent. 74. Sed refelluntur factis piorum, serie tia resurrectionis ad apostolos destinatur, solvens haereditarium nexum, et feminei generis immane delictum. Hoc enim operatus est in mysterio Dominus; ut ubi superabundaverat peccatum, superabundaret et gratia . Meritoque ad viros femina destinatur; ut quae culpam viro prima nuntiaverat, prima Domioraverunt et angeli, de quibus scriptum est: Et adorent eum
Abbreviated transcription (Latin):
paquam & spiim̃ potest introrre in regnumdi: & id eode
uso nascinus in posteriorib: difiniuit: ꝑquaem renascinos in
iperiorib: est locutus: haec dominica sententia & scrip
ispũ confitemini quia nom potestis negare: renatũ a ut̃
ingatis m̃agna insipientia: ut tđ singularediest confitea¬
mini qđ commmune est hominłm denegetis: &ideobene
uobdicitur. qđ iudacis dictum est: sitrena uobdixi&en
mreditis. quomodo sidixero uob caelestia crodetis sedta

Expanded text:
aquam et Spiritum, non potest introire in regnum Dei. Et ideo de ipso nasci nos in posterioribus definivit, per quem renasci nos in superioribus est locutus. Haec Dominica sententia est: scripto  Spiritu sancto confitemini , quia non potestis negare: renatum autem negatis; magna insipientia, ut quod singulare Dei est, confiteamini: quod commune est hominum, denegetis. Et ideo bene vobis dicitur quod Judaeis dictum est: Si terrena vobis dixi, et non creditis; quomodo si
Abbreviated transcription (Latin):
uerbumẽ qđ tempora hab&: qđ sillabis colligit᷑ Iite¬
risq: conponitꝰ nontale uerbum filius quia nontalis ẽpa¬
ter: aimbn a Ergoneilli qui testimonium
uocis corporalis indeamur inferre incorporeus esids
uocem utiq in compotouis corporalem non hab& si
uoxcorporalis nonest inpatre nec filius uerbummest
orporale sicorpus inquid in patrem non est noctepus
inpatreest a sitempus in patrenonest : utiq nec in uerbo
si quod sinullum principu tempur in uerbo nec ni¬
merus utiq: netgradus uerbie: Quia sinumerus in uer¬
bo ergo multa uerba simulta uerba multia filpẽs &
inum uerbue qđ & gradum excludit: & numerũ unu

Expanded text:
Verbum est, quod tempora habet, quod syllabis colligitur litteVerbum est, quod tempora habet, quod syllabis colligitur litterisque componitur: non tale Verbum Filius, quia non talis ei quaestionem vocis corporalis videamur ingerere. Incorporeus est Deus: vocem utique incorporeus corporalem non habet. Si vox corporalis non est in Patre, nec Filius verbum est corporale. Si corpus in Patre non est, nec tempus in Patre est. Si tempus in Patre non est, utique nec in Verbo est. Quod si nullum principii tempus in Verbo, nec numerus utique, nec gradus Verbi est. Quia si numerus in Verbo, ergo multa verba. Si multa verba, multi et filii. Sed unum Verbum est, quod et gradum excludit et numerum: unu
Abbreviated transcription (Latin):
e. bonus ille piscator adumnexitꝰ & uerbum erat apud
dm: hocest qđ dixeratꝰ sic aestimandum est. Eratuer¬
bum quom odoerat pat qm̃ cumpatreerat & in patreo
rat & apud patrem erat semp: Nepo quo modo depatre
legimus erat :iat & de uerbo legimꝰ eratꝰ quid discernis
apuddm, utq sisecundumiua opinione aliquandon
erat : Ergo secđm tua opipionem & hns in principion
erat apud quemerat uerbum uerbu enim audio p
uerbum intellego quia dr̃ erat ⁊ Nasi sempit̃ nuuer¬
bueo credidero : oqđ redo non possũdepatris a&c̃pitau
dubitare cuius a& nuse filius si temporalegenera po¬
nem eius existimo: incipit communitate habero nob¬
cũ utiudeat pat̃ ex̃ coe pisseꝰ sed sidepatrenam bigis qr
inciperateẽ dĩ nonẽ depatrenon ambigis quiadie sẽ pi¬
terna habere ꝑfectum est: Neforte usus sermonis
nom̃ ẽ nontes onus capiat: similitudo que sermonis alid

Expanded text:
 bonus ille piscator adjunxit: Et Verbum erat apud Deum . Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat Pater; quoniam cum Patre erat, et in Patre erat, et apud Patrem erat semper. Nempe quomodo de Patre legimus, erat; ita et de Verbo legimus, erat. 18. Quid discernis apud Deum. Itaque si secundum tuam opinionem aliquando non erat, ergo secundum tuam opinionem et is in principio non erat, apud quem erat Verbum. Per Verbum enim audio, per Verbum intelligo quia Deus erat. Nam si sempiternum Verbum esse credidero, quod credo; non possum de Patris aeternitate dubitare, cujus aeternus est Filius. Si temporalem generationem ejus existimo, incipit communitatem habere nobiscum; ut videatur Pater esse coepisse: sed si de Patre non ambigis, quia incipere esse Dei non est, de Patre non ambigis, quia Dei est sempiternam habere perfectionem; ne forte usu sermonis nomen est? Non te sonus capiat, similitudoque sermonis: aliud
Abbreviated transcription (Latin):
&isps unume cum patre&filio . quia & ipseoma dĩ nouit:
Nonenim extorsit nesit amittentis in iuria: nrapuit ne
dampnũ sitei cuiuidetur creptũ: Neq enim aut ꝑ indigen¬
nam rapuit: aut ꝑ excellentiã Inuirtutis ualidioris ex¬
uorsit sed punitatem possid& potestatis : Ergo haecom̃a

Expanded text:
itus unum est cum Patre et Filio; quia et ipse omnia Dei novit . Non enim extorsit, ne sit amittentis injuria: non rapuit, ne damnum sit ejus, cui videtur ereptum. Neque enim aut per indigentiam rapuit, aut per excellentiam virtutis validioris extorsit, sed per unitatem possidet potestatis. Ergo si haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ uni uersitatis & dns̃ utiq ab omnib: ad orandusest:
Dictumẽ enim dedifilio: adorant eum om̃s angeliei:
Non lectume ador& & spr̃: quomodo enip otest ad¬
orare quinos int̃famulos & ministros est. sed cum patre
docuit : cuiaũt seruimur : hunc& ad oramurͥ iux ta qđ son¬
tum est ut eadem saepe rep & amus : Dñn dm̃tuum ad¬

Expanded text:
Deus universitatis et dominus, utique ab omnibus adorandus est; Dictum est enim de Dei Filio: Adorent eum omnes angeli ejus : non lectum est, adoret Spiritus. Quomodo enim potest adorare, qui non inter famulos et ministros est, sed cum Patre docuit: cui autem servimus, hunc et adoramus, juxta quod scriptum est, ut eadem saepe repetamus: Dominum Deum tuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
modoreus potestẽe peccati quidonat ipsa peccatto: Ergo
peccatum ñ fec̃: & qui sine peccatoe : ereatura ñẽ omis enĩ
amus ut rum pectatti don& spr: sedhui dubitarinom potest.
bbent nius alicuius potestatis exercent: neq enm inꝰuo
rogat : diuinitas donat: humanumenim obsequiũ : sed
pectatti donarine ambiguum: inbaptis moaut̃. õperatio
rinon potest & imadi potestatem secermi: siauta di
non secernitur potestate: quomodo adi apellatione secer¬
nitur :: Uideam: nuncutrum creaturasit an creator:
sed cum supra creatorem euidentissime probauerimus
ssupr aostendimꝰ nednĩ quidem ex uirgine adsumpta ge¬
neratio quae praestantior omnib: creaturis e.
atorest: quiaut̃ ereator: nonutiq: creatura: Et quiacre¬
aturanonẽ sine dubio. Creatorẽ quipatre & filio co¬
operator est omnium: sia ut creator. utiq dicendo apłos
in condempnationẽ gentilitatis. quia seruierunt crea¬
turae potius quam creatori. quiẽ ds̃ benedictus in sda

Expanded text:
at ipse peccata? Ergo peccatum non fecit: et quia sine peccato est, creatura non est. Omnis enim amus utrum peccata donet Spiritus. Sed hic dubitari non potest, hibent, non jus alicujus 694 potestatis exercent. Neque enim in srogant, divinitas donat; humanum enim obsequium, sed mpeccata donari non est ambiguum: in baptismo autem operatio ri, non potest etiam a Dei potestate secerni. Si autem a Dei non secernitur potestate, quomodo a Dei appellatione secernitur? 139. Videamus nunc utrum creatura sit, an creator? Sed cum supra creatorem evidentissime probaverimus,supra ostendimus, ne Domini quidem ex Virgine assumpta generatio, quae praestantior omnibus creaturis est, , sed creator est: qui autem creator, non utique creatura. Et quia creatura non est, sine dubio creator est, qui Patri et Filio cooperator est omnium. Si autem creator, utique dicendo Apostolus in condemnationem gentilitatis: Quia servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est Deus benedictus in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
obiciant derogatum: Dicuntenim: num quid dedõ patre scrip¬
nimest : sed accipiant &iam dedõ p̃dictum: Indno laudabo
uirtutem: & inte commemora tiomea semꝑ. & in tuo no¬
mine exulttibimus: & iterum alibi: ut manifestẽtur
operaeius quia in dõs̃ faciti: & paulus: indõ qui om̃a crea
uit &iterum paulus & siluanus & timotheus ecclesiae te
quiglariatur indno glorietur: & alibi: uita aut̃ nrã abs¬
conditast cunrxpo indo : Num quid hicplus filio quampatri

Expanded text:
objiciant derogatum. Dicunt enim: Numquid de Deo Patre scripobjiciant derogatum. Dicunt enim: Numquid de Deo Patre scriptum est? 76. Sed accipiant etiam de Deo Patre dictum: In Domino laudabo virtutem ; et: In te commemoratio mea semper ; et: In nomine tuo exsultabimus ; iterum alibi: Ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta ; et Paulus: In Deo qui omnia creavit ; et iterum: Paulus et Sylvanus et Timotheus Ecclesiae TheQui gloriatur in Domino glorietur ; et alibi: Vita autem nostra abscondita est cum Christo in Deo . Numquid hic plus Filio quam Patri
Abbreviated transcription (Latin):
in quid patris & filii & spr sci : Idem despiĩ q̃đ depatre & des
sonat. unde nullum sci s pr̃ ministerium sed consortium
magis honoris aut operis cum in spũ dicit᷑ aestimamus: co
sidera & hicq̃uia ad patrem & filium hocopinionis ura ẽ¬
trinitatis hac sillaba exprimitur : sed potestas : demiq uts¬
as quia fidei non praeiudicat syllaba. sed comm̃datfides
srllabam & paulus loquitur in xp̃o. Nec id eominor
in xpo loquimur itti illude quia loquimur inspũ sic̃ips¬
& ut scias discretionem non eẽ desillaba a libi quoq: an
& haecquidam fuistir sed ab lutiestis. sed scĩ ficatiestis im¬
aemꝰ iustitia dĩ in ipso: & alio loco, ut excidant a castitate quaeẽ
defilio quemadmodum despii scriptumẽ : magis illud incur¬
rout nonquia defilio scriptum est religios edictum uideat᷑ oe
despũ. sed quia idem despũ scriptum ẽ &iam filio propt̃ spm̃

Expanded text:
inquit, 648 Patris et Filii et Spiritus sancti. Idem de Spiritu quod de Patre et de se sonat. Unde nullum Spiritus sancti ministerium, sed consortium magis honoris aut operis, cum in Spiritu dicitur, aestimatur. 72. Considera et hic quia ad Patrem et Filium hoc opinionis vestrae prTrinitatis hac syllaba exprimitur, sed potestas. 73. Denique ut scias quia fidei non praejudicat syllaba, sed commendat fides syllabam, et Paulus loquitur in Christo. Nec ideo minor quia in Christo loquimur; ita illud est quia loquimur in Sp74. Et ut scias discretionem non esse de syllaba, alibi quoque ait: Et haec quidem fuistis: sed abluti estis, sed sanctificati estisessemus justitia Dei in ipso ; et alio loco: Ut excidant a castitate, quae ede Filio, quemadmodum de Spiritu scriptum est, magis illud incurro; ut non quia de Filio scriptum est, religiose dictum videatur de Spiritu: sed quia idem de Spiritu scriptum est, etiam de Filio propter Spiritum