comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natione afer: ex patte ualio ep̃o na¬
tus eit. Item agapitꝰ natione ro¬
manꝯ. ex patre gordiano pbro ori¬
ginem duxit. Quam plures etiã
alii inuennintur quide sacerdotib
nati apłice sedi p̾fuerunt. Hincꝰ¬

Expanded text:
natione Afer, ex patre episcopo Valerio natus est. Item Agapitus, natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero originem duxit. Complures etiam alii inveniuntur, qui de sacerdotibus nati apostolicae sedi praefuerunt. » Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuenisse ꝙ ñ dissimili dignũ est.¬
detestatione complecti. ꝙ auitã desi¬
tenio honoris inflamati defunctis
ex iaycis sacerdotes. atq inuerecũ¬
de religiosi ꝓpositi ducatum ampiũt
quinec esse ad huc milites didis eeit.
eiuo puttamus. qui isti sb̾iectis
pr̃atim sunt qui ante quam disci¬

Expanded text:
venisse non dissimili dignum detestatione complectimur, quod quidam, desiderio honoris inflati, defunctisex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quid isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam disci
Abbreviated transcription (Latin):
detulit ate directam nb eplam. qua
digitum harere abscissum. sciscitãs.
tiam tuam scixe uolentes. qm̃ si ita
est ꝙ anorma̾nis digitum ipm̃ ha¬
beat abscisun. ad ꝓmouendũ siah¬
ter dignꝯ fu̾it: nu ei nocebit. ed qd̃
quid dehis qui adñs. uł amedi¬
cro. siue apaganis. non sponte:¬

Expanded text:
detulit a te nobis directam epistolam, qua digitum haberet abscissum, sciscitans stiam tuam, scire volentes, quoniam si ita est quod a Northmannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promovendum si alias dignus fuerit nil ei nocebit, eo quod quid de his, qui a dominis vel medicis, sive a paganis non sponte
Abbreviated transcription (Latin):
tie uastitatem. quam tusie p̃omib¬
ꝓuintus rarboꝵ ferias diũsa sectã¬
occurrentia s septa transiliens. In fe¬
nores partes corporis insenisse sug¬
gessit. que uix abdibita curatioe
biennio potuissent abstergi. W ides
ceat. nec enim ꝯuenit obhos ausfer
nante susceptum ordinem. in quo

Expanded text:
ciae vastitatem quam Thusciae prae omnibus barbarorum feritas diversa sectanoccurrentia sibi septa transsiliens, inferiores partes corporis inseruisse suggessit, quae vix adhibita curatione biennio potuissent abstergi. Et ideoceat. Neque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ boni operis s̾ comparat fructũ
qui rectum tenet negligendo. sac̃
nitatis collegium sublimat ĩ dig
est honor ille legittimus qui fuit
contra diuine iegis p̃cepta collatue
exordiis usq ad ꝑfectiores annos
ꝑ discipline ẽc̃castice stipendia cu¬
cuirisset ut imicuiq testimonium
pͥor uita pberet. Nec potest de enis

Expanded text:
enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum tenet in eligendo sacernitatis collegium sublimat indignest honor ille legitimus, qui fuerit contra divinae legis praecepta collatus.exordiis usque ad perfectiores annos per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita praeberet, nec posset de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ropugnare nescientes abscidunt:
adelicum ꝑuenire non possunt.
tem innocentio scrib̾ felici nuce
digiti s ip̃i uoiem abscitent: hũs
ad cłm canones non admittune. sui
uero easu aliquo contigerit. dum
aut open rustico curam impeno.
aut aliquio fatiens se non sponte

Expanded text:
repugnare nescientes abscindunt, ad clerum pervenire non possunt. Item Innocentius scribit Felici Nucedigiti sibi ipse volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigerit dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte
Abbreviated transcription (Latin):
celestis militie non p̾cingi. S d̾e młi¬
nescio utru ignorãtia an uolu̾¬
tate rapiamini. ita ut ex hac cau¬
sa nullꝰ pene epõꝵ uideat ex tor¬
ns. Ita enim nos frequens et pũ
uiri filii nr̃i amandiam grauiter
ꝯqueruntur. homines suo niri debi¬
toe. alios iam cłicos. aliosiamdia¬
chones ordinatos. cum nõ solum
assensu ꝯstat esse ꝑfectum. huiꝯ¬
modi ꝑsone suscipi non deberent

Expanded text:
oelestis militiae non praecingi. Sed nescio utrum ignorantia an voluntate rapiamini, ita ut ex hac causa nullus pene episcoporum videatur extorris. Ita enim nos frequens et plurviri, filii nostri Amandiani graviter conqueruntur, homines suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum non solum assensu constat esse perfectum, hujusmodi personas suscipi non debere,
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ plurimos gramꝰ examinatus
pudens inuenitur. qui incelesti mi¬
utia que ꝓrensiꝯ pond̾anda est. et
sicut aurum repetius ignibus ex¬
ploranta. statim dux esse desiderat.
castus. in iectoꝵ primitꝰ gradu
diumi rudiment ẜuini. nec ille:
s statutis maioꝵ ordinatoẽm tempo¬
ribus. iam uero ad pbri fastigiun
tał accedat. ut et nomem etas im¬
pleat. et mitum ꝓbitatis stipendia
ante acta testent. Inde sũmi ponti
ħͥ numia remissio ꝯsacerdotum nr̃oꝵ
qui ponpam multituomis q̃r̾ et
putant. ex hac turra alia sͥ digni¬
tatis ad quiri. hinc passĩ neruosa
ppłaritas etiam in ins lois ubi son¬
icitudo est talnm reppitur. dum ꝑ¬
partechias excendi cupiunt art qͥb
auud prare non possunt diuinos
ordoines larguintur. ꝙ oportet dis¬
ticti semꝑ esse inditium. Rarum¬

Expanded text:
 plurimos gradus examinatis,pudens invenitur, ut in coelesti militia, quae propensius ponderanda est, et sicut aurum repetitis ignibus explorandum, statim dux esse desideret? castris, in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi sed statutis majorum ordinatione temporibus. Jam vero ad presbyterii fastigium talis accedat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia ante acta testentur. Jure inde summi ponti nimia remissio consacerdotum nostrorum; qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas, etiam in his locis ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt, divinos ordines largiuntur; quod oportet districti semper esse judici
Abbreviated transcription (Latin):
achoni uero uel decani uł p̃postil. qͥ¬
infra ordines p̾nominatos existũt.
si mobedientes ordinari comtempse¬
rint: ronore suscepto pͥuentur.
ꝓ hibemꝯ aut̃. ne adolescentibus
uel infra sacioe ordines ꝯstitutis.
s qui priroentia et m̾to uite cla¬
rescant p̾dicti ocedantur honores.
iuanne esset. eum etiam in ep̃m:
cligi possunt. in suberõatu ꝯstituti.

Expanded text:
aconi vero, vel decani, vel praeposiinfra ordines praenominatos existunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem, ne adolescentibus, vel infra sacros ordines constitutis, sed qui prudentia et merito vitae clarescunt, praedicti concedantur honores. inane esset, quum etiam in episcopum eligi possint in subdiaconatu constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
alium te neccesse est ordinare p̾ibi¬
terum. Nam illi cui eructꝰ est ocłs:
non possunt iuxta canones saceribtii
dendus est. nec sacratissimos amoneᷤ
aliꝙͣ casũ ĩ admissione occłi. quicasꝰ¬
ad sacerdotiũ adipiscẽtũ non ĩ pedir.
suis excepisse regulis inuenimus
cerdotu offitrum adipisci non possit.
s nec illi ullatenꝯ auasi in conpensa¬
tione iniurie sacratus ordo xedi po¬
tent. quiad tantã sacerdotẽ ꝓprmm
potuit iracundiam ꝓuocare. ut et

Expanded text:
alium te necesse est ordinare presbyterum, nam non possunt juxta canones sacerdotii denaliquem casum in amissione oculi, qui ad sacerdotium adipiscendum non impediret, suis excepisse regulis invenimus;cerdotii officium adipisci non possit. Sed nec illi ullatenus quasi in compensationem injuriae sacratus ordo concedi poterit, qui ad tantam sacerdotem proprium potuit iracundiam provocare, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab eccłia repetuntur płima ĩ¬
ꝯmoda eccłia ꝯsequitꝰ uel quia idem
curiales non uoto religionie. s ut of¬
fitioꝵ suoꝵ ratocinia fugiant ad ec¬
cłiam se trantferunt. U nde. gg.¬
dedit ne fortasse hii qui militie ui
rationib sunt puplias obligati.

Expanded text:
dum ab ecclesia repetuntur, plurima incommoda ecclesia consequitur, vel quia iidem curiales non voto religionis, sed ut officiorum suorum ratiocinia fugiant, ad ecclesiam se transferunt. Unde Gdedit, ne fortasse hi qui militiae vel rationibus sunt publicis obligati,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad id p̃pp̃s cursu subdecãtus or¬
dine post posito. negligentia potiꝯ ꝙͣ
suꝑbia cognoscatur ascendisse. und
mo subdcõatus ministenum nite
imponas. et sic demiceps ad maiora
offitia eum redire concedas.¶¬

Expanded text:
um ad id praepostero cursu, subdiaconatus ordine postposito, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Undeio subdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum redire concedas.
Abbreviated transcription (Latin):
qui infannie nota asꝑsi sũt. dis¬
qui sceła aliqua ꝑ publica penitentiã¬
se admisisse confessi sunt. qui in
neruosa ꝯuigia frequentauenint. aͥ
uiduam uł amarito relictã dux̾unt
ant corruptaꝵ mariti fuerunt. qui
oxubinas aut fornearia s rabuerũt.
am ẜuili conoitioni obnoxii sũt. qͥ
ignoti sunt. qui neophiti uł iayci
sunt. qui seculari militie dediti sũt
qui cunie nexib obligati sunt. qui
inscii ut̾taꝵ sunt qui nõdum ad
eccasticos non ascend̾unt. qui ambi¬
tu honorẽ querũt. qui honorem mu¬
nenb optinere moliũtur. qui ade

Expanded text:
qui infamiae nota aspersi sunt, qui scelera aliqua per publicam poenitentiam admisisse confessi sunt, qui in merosa conjugia frequentaverunt, qui viduam vel a marito relictam duxerunt aut corruptarum mariti fuerunt, qui concubinas aut fornicarias habuerunt, qui servili conditioni obnoxii sunt, qui ignoti sunt, qui neophiti vel laici sunt, qui saeculari militiae dediti sunt, qui curiae nexibus obligati sunt, qui inscii literarum sunt, qui nondum ad ecclesiasticos non ascenderunt, qui ambitu honorem quaerunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui a de
Abbreviated transcription (Latin):
uixãnt uiuunt: nequaquã studet
etiam si tales quiq monastĩum pe¬
tunt: suscipiendi nullo modo sunt:
nisi priꝯ anegotiis uł rationib pu¬
blicis fiu̾nt absoluti. Si qui uero ex

Expanded text:
xerant vivunt, nequaquam student etiam tales quique monasterium petunt, suscipiendi nullo modo sunt, nisi prius a rationibus publicis fuerint absoluti. Si qui vero ex
Abbreviated transcription (Latin):
Constat enĩ eos ĩ ip̃is mi̾ib etiã¬
uomptates exibere. quas adiablo in¬
uenctas esse non dubiũ ẽ. et iudorũ
et mimoꝵ apparatib aut p̾esse: aũ
forsitam inter esse. Scit certe in exͥ
sollicitudo. et tristitia fratrũ. quam
non solum inferiores cłici excuria

Expanded text:
Constat enim eos in ipsis muniis voluptates etiam exhibere, quas a diabolo inventas esse non dubium est, et ludorum aut munerum apparatibus aut praeesse aut forsitan interesse. Sit certe in exemplum sollicitudo et tristitia fratrum, quam non solum inferiores clerici ex curia
Abbreviated transcription (Latin):
furentem ꝓsilire ꝑmittit. ne si ra¬
cha fratri suo quis dixerit: reus sit
gehenne ignis. quali putamus pe¬
na plectendo est. qui non solum pu
rominem ministerio ẜuientem. ses
quasi nõ sufficeret ad cedem manus
ita instigante se diatolo rapto ad ira¬
cundiam est. ut fuste non solump¬
cuteret. s etiam erueret occulum:¬

Expanded text:
furentem prosilire permittit, ne, si Racha fratri suo quis dixerit, reus sit gehennae ignis: quali putamus poena plectendum esse, qui non solum pui ministerio servientem, sed quasi non sufficeret ad caedem manus, ita instigante se diabolo raptus est ad iracundiam, ut fuste non solum percuteret, sed etiam erueret oculum
Abbreviated transcription (Latin):
solantẽ. Mirũ est aut̃ qũo ille qui pe¬
na corporis adenglin oractus intrauit.
compulit ad caritatẽ eio ꝑfecta caritas
foras mutit timorẽ. Curergo ñ eo co¬
geret ecc̾a ꝑditos filios ut reddirent
si ꝑditi fiuii cregert̾ alios ut pirent
Quãius et illos quos nõ coegerũt s
tm̃modo seduxerũt. si ꝑtembiles et
salubres leges ineio gremio reuocẽ¬
tur. bandius pia mat̾ amplectitur.
et de ul multoampliꝯ quã dehis ques
seducte agrege aberrau̾at. et abalie¬
liue dnĩcũ. si resistere ei uolu̾nt:
fagellorum t̾rorib uel etiã doloribꝰ
ostendimus. Initat itaq ecca inistis
cegendis dñm suũ. qui priꝰ ut nemi¬
nem cogeret ex pectauit. ut de fide re¬
gum atq gentiũ. p̃dicato pphica cõ¬
ple̾tur. etiã hinc nõ absurte intelli¬

Expanded text:
uo modo ille, qui poena corporis ad euangelium coactus intrauit, compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut perirent? quamuis etiam illos. quos non coegerunt, sed tsalubres leges in ejus gremium revocentur, blandius pia mater amplectitur, et de illis multo amplius quam de his quos seductae, a grege aberraverint, et ab alievile dominicum, si resistere voluerint, flagellorum terroribus, vel etiam doloribus ; imitatur itaque ecclesia in istis cogendis dominum suum, quae prius; ut neminem cogeret, expectauit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc enim non absurde intelle
Abbreviated transcription (Latin):
limiba fecit pacem. et ligat᷑ aui cum¬
eo columba noha bet pacem. siue aꝑte
simmorem puri fluuii ꝑ lapideos ca¬
naies ad fertiles areolas ꝑueniunt. pa¬
tet ꝙ simoniacis sacramentũ unctio¬
nis sibi ꝙ in utiliter et ꝑninose hñt

Expanded text:
lumba fecerit pacem, et ligatur, qui cum columba non habet pacem, sive aperte si in modum puri fluvii per lapideos canales ad fertiles areolas perveniunt, patet quod simoniaci sacramentum unctionis sibi quidem inutiliter et perniciose habent,
Abbreviated transcription (Latin):
digne adignis prouehant᷑. dignitateᷤᷤ
esse desinunt ñ ut muniat᷑ u̾tas sa¬
cramenti s ut cess offitium admĩs¬
trandi. uł loco uł tempore. uł ꝓ motio
do epĩs oroinatis si locum sue oroĩa¬

Expanded text:
digne a dignis provehantur, dignitates esse desinunt, non ut minuatur veritas sacramenti, sed ut cesset officium administrandi, vel loco, vel tempore, vel promotiocopis ordinatus, si locum suae ordina
Abbreviated transcription (Latin):
rib oicis mm. sicui dimiẜitis peccata
dimutunt illis. Si cui tenu̾itis tene¬
bunt᷑. foris quidem nec largin aliqͥs
potest nec solui. ubi non sit qui aliũ
uigare possit aut soluere. s soluit ꝗ co

Expanded text:
ret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. et si iudicai̾uit renouandum et
mditumi: renouetur. et det uidices
Siautẽ probai̾t talem causam ut
ea nõ refungantur que acta sunt q
decrenit romanꝯ ep̃s ꝯfirmata enint.

Expanded text:
po; et si judicaverit renovandum esse judicium, renovetur, et det judices: si autem probaverit talem causam ut ea non replicentur quae acta sunt, quae decreverit Romanus episcopus confirmata erunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Dullus omĩo cui incon¬
sultis. ac nescientib nb fidiciulaꝵ
tormenta offerrent᷑ militie uł gn̾is
aut dignitatis defensione uti pro¬
hibeantur. excepta tamc̃̾ maiestatis
causa inqua sola om̃ibꝰ equa condi¬
muntur in accatde simone. aui:
possunt acc̾are de crimine maiesta¬
tis constat ꝙ sicut ibi nondubitat᷑.
negatur heresis. s imꝑetitur ac̾catꝰ

Expanded text:
. Nullus omnino, cui inconsultis ac nescientibus nobis fidicularum tormenta offerentur, militiae vel generis aut dignitatis defensione uti prohibeatur, excepta tamen maiestatis causa, in qua sola omnibus aequa condimantur in hac accusatione simoniae, qui possunt accusare de crimine majestatis, constat quod, sicut ibi non dubitaturnegatur haeresis, sed impetitur accusatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tione pcepta. suꝑ ambonẽ ureguia¬
titer incoueita legentis: p̃cipimꝰ a¬
modo id minime fien. Ioipni auoq
ꝯẜuandũ est. etiã int̾ moachos. lec¬
teres aut̃ ꝑmano impositidem ucentia

Expanded text:
tione percepta, super ambonem irregulariter in collecta legentes, praecipimus amodo id minime fieri. Idipsum quoque observandum est etiam inter monachos. Lectoris autem, manus impositione licentia
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝯscii. ꝙ eos ad hoc offitium uet:
accedere. Parit̾ etiam requirendũ est
si de noo ꝙ de p̾fato archic̾ono dictum
est quia numꝙͣ amieꝰ domũ eius in¬
gressus est. ita se uĩtas haret. et utr̃
ex neccessitate. an ex tenatia tat sit au̾

Expanded text:
mine conscii, quod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc, quod de praefato archidiacono dictum est quia nunquam amicus domum ejus ingressus est, ita se veritas habeat: et utrum ex necessitate, an ex tenacia talis sit: 9
Abbreviated transcription (Latin):
micus ad caritatem numquam in¬
troeat. Rusticꝯ aut̃ diachonꝰ enisdẽ
etcłie qui similiter electꝰ fu̾at. iligi¬
lians quicẽ romo dicit᷑. s quantũ as¬
seritur psaimos ignorat. florentiñ
uõ diachonũ eccuie rauẽnatis qui eꝰ¬
iectus abom̃ib memorat᷑: sollicit̾ ẽẽ
nouimꝯ s quał sit interiꝰ omio nes¬

Expanded text:
micus ad caritatem nutroeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidem homo dicitur, sed quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentinum vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, sed qua
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝓprias incontinentia resferretur.
Ꝙ nisi fecerint abec̾castico remoueãt᷑
offitio. Cet̃os aut̃ clicos ad hoc nõ cogi.
s scdm unius cuioq edclie consuetudi¬
nem obẜuari debere decreuimꝰ.¶E

Expanded text:
res proprias, incontinentia referretur: Quod nisi fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio. Caeteros autem clericos ad hoc non cogi, sed secundum uniuscujusque Ecclesiae consuetudinem observari debere. » CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tres conscuptione quadam castitatie
ut ꝯdecet sacros antistites ac del sacer ẜuẽt
citer qd̃ adño postulant impetrare.
abunũsis epĩs dictum est. om̃ibi
todes etiam abuxorib abstineant ab
omnibu dictum est places. ut ĩ om̃ibi¬

Expanded text:
 conscriptione quadam castitatis it, ut condecet sacros antistites, ac Dei sacerdotes, iciter quod a Deo postulant impetrare, ab universis episcopis dictum est. Omnibus todes etiam ab uxoribus se abstineant, ab omnibus dictum est, placet, et ut in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
nterioꝵ oromum culpe ad millos ĩ fi̾oꝵ¬
mag̾ referende sunt auã ad negligẽteᷤᷤ¬
tesidesq rectores. qui multam sepe nu¬
griunt pestilentiam dum austĩorem dis¬
simulant adhibere medicinã.
habeant peccata: nõ homines. utur:¬
gere negligit emendare. Scuptum h¬
quippe est. non solũ qui fatiunt. s ⁊̾
qui ꝯsentiunt participes iudicãtur
et lirat dño ꝓspera. qui afflictis pelli
deuiandi qui nõ pepercerit excedenti.
aditum. qui iũgit cum pͣmtate ꝯsen¬
sum. Et niehil prodest alicui non pu¬
nut ꝓprio. qui puniẽdo est alieno pe

Expanded text:
eriorum ordinum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides negligentesque rectores, qui multam saepius nutriunt pestilentiam, dum necessariam dissimulant adhibere medicinam.habeantur peccata, non homines. Corgere, negligit emendare. Scriptum quippe est: Non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt, participes judicantur. Et libat Domino prospera, qui ab afflictis pellit deviandi, qui non pepercerit excedenti. aditum, qui jungit cum pravitate consensum. Et nihil prodest alicui non puniri proprio, qui puniendus est alieno pe
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotibi. ul quildam de filus sius
nobilimꝰ ꝯtestari ꝓrac re debeas et ip̃o¬
hortari. Si u̾o q non credimꝰ post hanꝰ
ad hortationem nrãm solito ax nue:
more negligens esse temptau̾it ad noꝰᷤ
scd̾m dei timorem agere ꝯueniat sac̾¬

Expanded text:
sacerdotibus et quibusdam de filiis suis nobilibus contestari pro hac re debeas et hortari. Si vero quod non credimus post hanc adhortationem nostram solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos secundum Dei timorem agere conveniat sac
Abbreviated transcription (Latin):
nea filioe gͣ pat̾ne uigilantie curam
exibeant. ul monasterioꝵ soiniatudmẽ
gerant. seu ĩ op̃ssoꝵ siue paupum se
tuitonem impendant. Itõq ractibi
auecoritate p̾cipimus. ut eis ad te
uocatis ex nr̃o ilo mandato distrie¬
lantes ex istant. ut nulum ex eis de¬
nuo murmur noc ex asperet. Siã
uero eorum post hec negligentem
esse cognossis. ad nos eum sine aq̃
excusatione transmitte. ut ꝙͣ sit
graue nolle abeis que rep̃hensibi¬
ua et uald uituꝑanda sũt cornigi
regulan in se ualeat distrietione sẽ

Expanded text:
 filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum pauperum se tuitionem impendant: ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis ad te convocatis, ex nostro illos mandato, distrilantes exsistant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem esse cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut quam sit grave nolle ab his, quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt, corrigi, regulari in se valeat d
Abbreviated transcription (Latin):
placere uolu̾it: ata abhis amari de
et gregibus ouium potest. ꝑdit enim
iabioꝵ memoriam. mens t̃rems obli¬
gata carceribꝰ. Si cut aut̃ artium in
suo quoq opere inuenitur mat̾ in
uenitur stantia ita nouerca eruoiti¬
onis est negligentia. ¶Q
criminib opoitet esse in munẽ tam̃
si auorsum sese habu̾it nõ ĩo uerba
enim ponimꝰ ait. ut lexiua ꝑme
et non lauatur. ita uona doctrina ꝑ
malum dectorem animas lauat a sor
ac uigilantẽ oportet esse ep̃m cirea
defensionem paupum releuatiõem
facere neglecx̾int. aspere sunt corri¬

Expanded text:
placere voluerit, atque ab his amari delet gregibus ovium potest. Perdit enim labiorum memoriam mens terrenis obligata carceribus. Sicut artium in suo quoque opere invenitur mater instantia, ita noverca eruditionis est negligentia. II.criminibus oportet, esse immunem, tamen si aliorsum sese habuerit, non ideo verba ait: ut lixivium et non lavatur, ita bona doctrina per malum doctorem animas credentium let vigilantem oportet esse episcopum circa defensionem pauperum, relevationem facere neglexerit, aspere corri
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuetur. Quos si u̾borũ inẽpatio nõ
emendau̾it. etiam u̾bibus statinmꝰ
coherderi. Seruand̾ quor de moa̾chis
nec eis ad solitaria s celulas uceat
litentia renutatur. Q ita demum
fieret. ut intra eadꝰ moa̾stĩi septa:
manentes. tanĩ subabbis potesta¬
te separatas rabere cellulas ꝑmit¬
tantur. aut plura moĩsteria non
tis inter muros receptacula couo¬

Expanded text:
i verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceatregula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. is intra muros receptacula collo
Abbreviated transcription (Latin):
cilio epõrũ statutum est. nequis de
cucis. et deiministris tutorẽ er cãtorẽ
nuĩsti̾o ꝯstituti. ñ nisiaitari et sacri¬
fitus deẜiure et p̃cibus ata oratõni¬
bus uaccare debeant. Scriptũ est
enim. Memo nulitans d̾o implicac
se negotus sclarib ut possit place̾
lubrit̾ pronidentes censuerunt ne
ram: elicũ nomĩaret. at siqͥs contͣ
sac̾totum p̃eẽ ꝙ apaltari sac̾dotes
et ministros uolunt auocare. I¬

Expanded text:
cilio episcoporum statutum est ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatoreministerio constituti, nonnisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibus vacare debeant. Scriptum est enim : Nemo militans Deo, obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere lubriter providentes, censuerunt neram clericum nominaret, ac si quis sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros uoluit auocari.
Abbreviated transcription (Latin):
potus ꝑtinere. Cominittens etam.
gotestestati pontific̾. ut siue proitũ
netint audire negotia siue nollirt
ꝙmacsꝰ putta rent utue deuberare
dum modo uenandi ꝓuisione cociii

Expanded text:
pertinere: committens etiam potestati pontificum, ut, sive propositum vellent audire negotium sive nollent, quod magis putarent utile, deliberarent, dummodo venerandi provisione concilii
Abbreviated transcription (Latin):
mine neq̾at diffimri. fratemitatẽ
tiuani retocns negotii ꝯualitate. iñ¬
tropontamis curabit instruere. nt
ncoram poitis partibus nec tuo suc¬
ritres sopita iuoitio adnr̃am agni¬
tionem quicꝙͥ illud est referatur

Expanded text:
mine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, et si coram positis partibus, nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est, transferatur
Abbreviated transcription (Latin):
icut quedã sunt: aue
nulla possut rõe conuelli. ita mul no¬
ta sunt q̃ ut proneccãte temporum
aut pro ꝯsid̾atione etatum oportet
ꝙ nec preceptis enuãglicis contrari¬
um. nec decretis sanctoꝵ ꝑatiũ in¬
ueniatur aduersum. ¶ De natu
rali nire constitutione. ael consue¬
tudine. hactenus dusserinnnus. di¬
fferentiã qua ab inuicem discermĩ¬
tur: assignantes. ilũc ad eccasticas ꝯ¬
breuiter assignantes. Quo¬
p̃cedentibus nama annis ꝑsecutiõe
feruente. docendaꝵ plebiũ minime
dabatur facultas.Inde xp̃anitas in
diuersas hereses scissa est quia non
nis ubere congregari. Sub hox et̃ sc̃
patres in concilio niceno de om̃i orte
t̾rarum ꝯuenientes. iuxta fidem :¬
ꝯilia .iiii. sunt pͥncipales si nodi que
totam pͥncipaliter fidem complectũ¬
tur. qͣi .iiii. euangelia uel totioẽ pa¬

Expanded text:
icut quaedam sunt quae nulla possunt ratione mutari, ita multa sunt quae aut pro necessitate temporum, aut pro consideratione aetatum oportet quod nec praeceptis evangelicis sit contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Unde Aurali et constitutione vel consuetudine hactenus disseruimus, differentiam, quae invicem discernuntur, assignantes: nunc ad ecclesiasticas cbreviter assignantes. praecedentibus namque annis persecutione fervente docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia nonnis libere congregari. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes juxta fidem ilia quatuor sunt venerabiles synodi, quae totam principaliter fidem complectuntur quasi Evangelia, vel totidem pa
Abbreviated transcription (Latin):
nonalius oicimus quam sc̃i pabrent¬
tres salubriter ordinau̾nt. ut .s. bini.
conuentus per annos singulos raibe¬
antur. inquibꝰ de omibus ꝯuerelis
que inter omersos ecde ordines nas¬
cassolent urdicetur. Ac si forte ĩter¬

Expanded text:
non aliud judicamus quam sancti Patres salubriter ordinarunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent
Abbreviated transcription (Latin):
ecclasticos ubi e̾ maior auetoritas:
fu̾it ꝓuocatum ñ eis obsit. quoꝵ fi¬
erit soluta sententia. si ꝯuinci non
potũnt. uł inimico animo uidicasse
ul aliqua cupiditate. aut gr̃a de pra¬

Expanded text:
ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit, quorum fuerit soluta sententia, si convinci non potuerint vel iniquo animo judicasse, vel aliqua cupiditate aut gratia depra
Abbreviated transcription (Latin):
alienis uiris aut feminis ꝯmittũt᷑
mine. et uir uxorem suã dimittere
⁊ uxor uirum. qr exceptã fac̾ doo cãm
fornicatõis. ꝙͣ fornicataẽm sic̃ supra
considatũ ẽ gn̾alem et uinu̾salem in¬
tellige̾ cogimur. Cum at̾ ait excepta
fornicatõnis causa nõ addidit cuius
ip̃orũ uin aut femine. Non eñ forni¬
cantem tm̃ uxorẽ dimitt̃e ꝯceditur

Expanded text:
alienis viris aut feminis committituir uxorem dimittere et uxor virum ; quia exceptam facit Dominus causam fornicationis, quam fornicationem, sicut supra consideratum est, generalem et universalem intelligere cogimur. Cum autem ait, excepta fornicationis causa, non dixit cujus ipsorum, viri an feminae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimit
Abbreviated transcription (Latin):
dinutti. si uiro suo dicat nõ ero uxor
tua. nisi mͥ ul de latrocinio diuitias ꝯ
aut flagitõsũ in uiro nou̾at. quo dele.¬
tata. uł ubidinem explebat. uł facilẽ.
uictum hẽrat. ul etiam ornatior in ce
derat. ẽunc enĩ ille cui uxor hocdreit.¬

Expanded text:
dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias couel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat udebat. Tunc enim ille, cui uxor haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
si apłs iubet. inisi forte loco isto uaccat¬
exꝑim̃tum accipere eius qui mie lo
iuncti sunt. Nulla de his questione qͥ
ꝑtinent ad illam doͥ ussionem doctͥnã
infideli copulare conugium. iam
fuerunt. antequam cõiungerent qͣles¬
que comuncti sunt. uenitq euuage¬
in predicator. credidit eorũ aut uno
aut una. s ita ut infidel cum fideli
rabitare consentiãt. Iubet dñs fideli
ut infidelem dimittat ann̾iubet.Si

Expanded text:
stolus iubet? nisi forte isto loco uacatexperimentum accipere eius, qui in me iuncti sunt. nulla de his quaestio est, quae pertineat ad illam domini iussionem doctrinaminfideli copulare coniugium. iamfuerunt, antequam iungerentur, qualesque coniuncti sunt. uenit euangelii praedicator, credidit eorum aut unus aut una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat. iubet fideli dominus, ne infidelem dimittat an non iubet? si
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus. fr̾ aut soror in hiꝯmodi .i.
hic cognoseat ficel suam libertatem
ne ita se subiectũ putet ẜ̾uituti: ut
ip̃am dimittat fidem ne ꝯuige̾ amit¬
tat in ficelem. Hoc et de in fidelibus

Expanded text:
iectus frater aut soror in huius modi, id hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem. Hoc et de filiis
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoniũ legitimũ ut nb̃ indetur¬
nis illud & post baptismũ assumitur.
ip̾e doo cum interrogaretur auideis. si
liceret omuit̾e irxorẽ. atq expon̾e fieri
nõderere addidit. quos d̃s ꝯũxit homo
nõ seꝑaret. ac ne dehis putetur esse io¬

Expanded text:
matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, quod post baptismum assumitur? Ipse Dominus, cum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod ergo Deus junxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse cr
Abbreviated transcription (Latin):
cum monendi. ut qͥ uolũit ñ dimutat
uxore̾̃ infidelem. Ꝙ si fortassis posit fi¬
del fieri. Item si infidelitas formeato ẽ.
et idolatria: infidelitas. et auaritia. udo¬
latria. non ẽ dubitand̾ et auaritiam

Expanded text:
 monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item: Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes qui ꝓprio ore corpꝰ dñi cõ
nedici. saluan et instrin cup̃. nul.¬
latenꝯ eos debet arguere. nec uulgꝰ
ineorum acc̾ato̾em suscipi. populꝰ¬
enm abeis docendo est et corripiẽ¬
dus. non ip̃i abeo. qr non est disci¬
pulus super magistrũ. dei ergo or¬
dinatõem accusat quieos qui ab eo
constituuntur sacerdotes accusat.¬
i qui non sunt ydonei non susci¬
dotes armantur. infames esse cen¬
semus. Patres enim omẽs sacerdo¬
tes uenerandi sunt non repbanoi
ues pastorem suũ non rep̾hentant
piere epm̃ non accuset. nec uulgꝰ
erm arguat. quia nõ est discipłs
sup magistrum. Ep̃i enim ado̾ st̃
iudicandi quiede sibi occlos elegit.¬
Nam a subditie aut praue uite ho¬
minibus. nõ sũt accãndi. aut ar¬
guendi. aut lacerandi et infra.
Pemo lonũ fatiens alten u̾bo
aut facto nocere uult quantomiꝰ
autem detractio licet exuitio de¬
trarentium. tamen iusto dei iu¬
excitatur. ut quos uł domestica so¬
pitio. uł alioꝵ fauor inaltum ee¬

Expanded text:
acerdotes, qui proprio ore corpus Domini cnedici, salvari et instrui cupit, nullatenus debet eos arguere, nec vulgus in eorum accusatenim ab eis docendus est et corripiendus, non ipsi ab eo, quia non est discipulus supra magistrum . Dei ergo ordinationenem accusat, qui eos qui ab eo constituuntur sacerdotes accusati, qui non sunt idonei, non suscies armantur, infames esse censemus. Patres enim omnes venerandi sunt, non respuendies pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi ocNam a subditis aut pravae vitae hominibus non sunt arguendi vel accusandi aut lacerandi. Et infra: § 1. Nemo bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult; quanto miautem detractio, licet ex vitio detrahentium, tamen justo Dei juexcitatur, ut quos vel domestica praesumtio, vel aliorum favor in altum ex
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃. cã. Quidã ep̃c inheresĩ lapsꝯ.
Item incholaus. pp̃. Excellentissimꝰ
rex carolꝰ. infra circa finem hꝰ cãe.

Expanded text:
 causa: Quidam episcopus in haeresim lapsus. Item Nicolaus papa in cap. Excellentissimus rex Carolus, etc., infra, circa finem hujus cau
Abbreviated transcription (Latin):
tinctõem. intelligenda ẽ illa aue¬
pb. ut iuxta ethimologiam uora¬
puli anathemati .i. separatõni sub¬
iaceat. qui in edictum illud in ci¬
derit: quia et corpore et sanguine
xp̃i. et ab ingressu ecclie se alienũ
facit qui impias manꝰ inclicum
nitentium reconciliari pot̾it. uisi
primum aplico ꝯspectui se repre¬
sentare curau̾it. Illud aut̃ petri
de clemente. Si inimicꝯ est iste cle¬
mens et c̃. De sententia notatis in¬
telligendum sicut et illud urbani
quibꝰ ep̃i nõ comunicant et c̃. ut
infra inead̾.cã. Ceterum falsum

Expanded text:
tinctionem intelligenda est illa aucpresbyter, ut juxta etymologiam vocabuli anathemati, id est separationi, subjaceat qui in edictum illud inciderit, qui a corpore et sanguine Christi et ab ingressu ecclesiae se alienum facit, qui impias manus in clerinitentium reconciliari, poterit, nisi primum apostolico conspectui se repraesentare curaverit. § 4. Illud autem Petri de Clemente: Si inimicus est iste Clemens, etc., de sententia notatis intelligendum est, sicut et illud Urbani: Quibus episcopi non communicant, etc., ut infra in eadem causa. Ceterum falsum
Abbreviated transcription (Latin):
paretur quis aconsortio sanctoꝵ¬
fidelium. Est et aua sententia. que
anathema uerat. qua quisq sepa¬
ficelium. de qua supra cum excõi¬
catis nolite comunicare. Hanc dis¬
iohnis. pp̃. Egiltrudim uxorẽ bosoi̾s
et c̃. Require infra causa. Quidã
ep̃s appria sede deiectus. Item ex auc¬
toritate. Si quis domũ dei uiolau̾it
et c̃. Require infra cãm. Quidam¬

Expanded text:
paratur quis a consortio fidelium. Est et alia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque sepafidelium, de qua supra: Cum excommunicatis nolite communicare. § 2. Hanc disJoannis Papae: Engeltrudam uxorem Bosonis, etc. Require supra in causa: Quidam episcopus a propria sede dejectus. Item ex auctoritate ejusdem: Si quis domum Dei violaverit, etc. Require infra in ca
Abbreviated transcription (Latin):
addomum eiꝯ ut clicorum uł reliat¬
giosoꝵ nuillꝯ accedat. Similiter et.
clicꝰ si abstinetur: aclicis druidetur.
Siquis cũ illo colloqui aut cõmu¬
uan fuit deprehensus. etiam iste
abstineat. s hoc ꝑtineat adeos cli
si ue laico quolibet si ue dico. Set¬

Expanded text:
domum ejus, vel clericorum, vel religiosorum, nullus accedat, similiter et clericus, si abstinetur, a clericis devitetur; si quis cum illo colloqui, aut convivari fuerit deprehensus, etiam ipse abstineatur, sed hoc pertineat ad eos clesive laico quolibet sive cle
Abbreviated transcription (Latin):
nonuĩato frat̾ est fornicator: aut
auatus. aut ebriosus. cum hiꝰ noq
cibum sum̾e. Cum aut̃ de paganis
aget. ñ ita. s siquis uos uocau̾it
ex infidelib paganoe significans.
et uultis ire om̃e & apponitur. ub.
eos participantes cum eis. ¶ Si
denter itaq ex premssis apparet.
ꝙ eorum ꝯmunicatoe̾m uicare ñ
cogim᷑ qui sentẽtia nõ notati sũt

Expanded text:
it frater fornicator, aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis eos, participantes cum eis. Gratian. Evidenter itaque ex praemissis apparet quod eorum communionem vitare non cogimur qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur dicere peccare hominem
quo audiente uirat aliquis falsũ
et scit eum falsum uirare. et tacet
tunc eum scit. si erus rei dequa agi
tur ul uiratur testis fuit aut u¬
dens. aut oscius fu̾it .i. aliquo mo¬
do cognou̾it. aut oclis siuis conspet¬
xerit. aut ille ip̾e qui iurat illi in¬
timorem proditionis hominum ñ
monendo uł prohibendo atã graui
peccato reuocare. S si nõ audient:
et coram nł procausa quam nou̾i¬
trum prodendꝰ sit. ita ut proditus e

Expanded text:
idetur dicere peccare hominem, quo audiente jurat aliquis falsum, et scit eum falsum jurare et tacet. Tunc autem scit fieri, si ejus rei de qua juratur testis fuit. Aut videns aut conscius fuit, id est aliquo modo cognovit, aut oculis suis conspexit, aut ille iptimorem proditionis hominum nonmonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouitrum prodendus sit, si proditus e
Abbreviated transcription (Latin):
uiratoem multum inter est si nescit
illum uiraturum falsum. an scit.
cida est. Ille ei se suo ꝑuirio int̾emit.
s iste manum interfiue̾tis. et imp̃s¬
sit et p̃ssit

Expanded text:
urationem, multum interest si nescit illum juraturum falsum, an scit. cida est. Ille enim se suo perjurio interimit; sed iste manum interficientis et impressit expressit
Abbreviated transcription (Latin):
ma questio est. s quia hic nõ exp̾ssit
cu hoc iudicandum sit utrum illi
au iratur. ansaẽdeti cuipiam. qui
non solum eum ꝑsequi non pot̾ irrd¬
gando supplitium. s etiam orare pro
obesse ꝑuino: suic eum corngendo¬

Expanded text:
ma quaestio est. Sed quia hoc non expressit cui hoc indicatum sit, utrum illi cui juratur, an sacerdoti, vel cuipiam qui non solum eum persequi non potest irrogando supplicium, sed etiam orare pro obesse perjuro: sive ad corrigend
Abbreviated transcription (Latin):
quit. muicomag̾ ille reus est qui
ciuiuramentum defert an sit reus
racumq ditate uerborum iurat.
qui conscientie testis est. itahoe acci
pit. sicut ille cui uiratur intelligit.

Expanded text:
quit, multo magis ille reus est, qui cui juramentum adfert, an sit reus ditate verborum jurat. qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uiraũit. et alios sciens in ꝑuinũ
quam sit sine penitentia. et alii si
conscii. fiu̾nt. similit̾ peniteant.
animam: immo ouas animas. ⁊
eius ꝙuirare prouocau̾it. et suã¬

Expanded text:
pejeravit, et alios sciens in perjurinquam sit sine poenitentia. Et alii, si conscii fuerint, similiter poeniteant.animam, immo duas animas et eius quem iurare provocaverit et sua
Abbreviated transcription (Latin):
ut his qui futunis erat pastor eccsie:
insua culpa disceret. quantũ aliis
miseren debuisset. prius itaq euni
quam misicordit aliena in firma
factꝰ est petrꝰ postquam fidem se
ꝑdidisse defleuit. aca. ideo maiorem
gr̃am reppit ꝙͣ amisit. tamꝙͣ enim
bonus pastor tuendum gregẽ accepit
ut qui sibi ante infirmꝰ fu̾at: fieret
fidei funtamenta posu̾it. et tamꝙ̃
ꝓmoueri non debent. Non ergo iapsi

Expanded text:
ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum quam misericorditer aliena infirmafactus est Petrus, postquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam enim bonus pastor tuendum gregem accepit, ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret fidei fundamenta posuerit, et tanquam promoveri non debent: non ergo lapsi
Abbreviated transcription (Latin):
no insistens: arporem incidit. ura¬
uiquis subtꝰ ip̃ãm ueniens depͥmat.
ꝙ iocirco si uoluntate uel negligentia
incidentis arborem fractum est ut io¬
miada penitentie deret omĩno sub¬
muti. ex sinon uoto. s incuria uliꝯ.¬
ilie operi necessario fortassis incumbe
ret. iste insꝑatus occuirit sb̾arbore. et
sub ip̃a oppssus est. in scisor arboris ñ
suꝑ fram drxit caue et ilie fugiens
in p̾ssuram arboris cecroerit. et mortus
fu̾it uiuens frat ĩ nocens de sanguie
post penitentiam in suis ordinibus
reparan ualeant. Ad maiores ꝯscen¬
dere post lapsũ: nulla eis auctoritate
pmittitur. in mo penitus probibet᷑.
Unde inhilerdensi ꝯcił. ir lapsi
inflenda carnis flagilitate corme sẽd¬
rint. et oño respitiente digne peni¬
tũĩt: ita ut mortificato corpore cor¬
dis ꝯtricti sacrifitium dõ offerant
maneat in potestate pontificis. uł¬

Expanded text:
rio insistens arborem incidit, aliquis subtus ipsam veniens deprimatur; et idcirco si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod si non voto, nec incuria illiret, iste insperatus occurrit sub arbore, et sub ipsa oppressus, incisor arboris nonrit fratri, cave, et ille fugiens in pressuram arboris inciderit +, et mortuus fuerit, vivens frater innocens de sanguinepost poenitentiam in suis ordinibus reparari valeant; ad majorem autem conscendere post lapsum nulla eis auctoritate permittitur, imo penitus prohibetur. Unde in Ilerdensi Conciliin flenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente, digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis,
Abbreviated transcription (Latin):
biut: furor tamem et indignatio.
ex quibꝰ motio illa mortifera ꝓdiit.
in omĩb et p̃cipue uidi ministris
quo et ip̃e et sui suffitiens possint
habere sue sustentationis solatiũ.

Expanded text:
it, furor tamen et indignatio, ex quibus motio illa mortifera prodiit, in omnibus, sed praecipue in Dei ministris,quo et ipse et sui sufficienter possint habere suae sustentationis solatium.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Cum qui asseu̾at homicidiũ
se nõ uoluntate s casu fortuito fecis
ambigi potĩt. omĩ metu ac suspitiõe
auam exmanisse rei discrimine sꝯ¬
tinet. ẜm id quod ãnotatione nra cõ¬
p̾rensumest. uolumꝯ liberari. hinc
anno p̃tĩto dictum est de uxore i p̃io
quia subito inter caballos inuenta.
et traherentur cabaili: collisa est ula.¬

Expanded text:
i. Eum, qui adseverat homicidium se non voluntate, sed casu fortuito fecissambigi poterit, omni metu ac suspicione, quam ex admissae rei discrimine sustinet, secundum id quod adnotatione nostra comprehensum est volumus liberari. D. anno praeterito dictum est de uxore illius, quia subito inter caballos inventa est, et dum traherentur caballi, collisa est il
Abbreviated transcription (Latin):
sequentes patrum uestigia prosalũ l¬
tatõne seruoꝵ dei. quascumq ad
acc̃atõnem ꝑsonas leges publice ñ
admittunt. His impugnairoi alte
rum nos licentiam sumouemus.
et nulle acc̾atoes a iudicibus audi¬
antur ecclasticie que legibus scli
abacc̃atõne ep̃orum prohibeantur.
ep̃orum prohibendi sunt. Hereticoe
nama acc̃are in famib non prohi

Expanded text:
sequentes patrum vestigia, pro salvatione servorum Dei, quascumque ad accusationem personas leges publicae non arum et nos licentiam submovemus: et, Nullae accusationes a judicibus audiantur ecclesiasticis, quae legibus saeculi ab accusatione episcoporum prohibeantur, atione prohibendi sunt. Haereticos namque accusare infamibus non prohi
Abbreviated transcription (Latin):
defendat ecclia: ne effusione sangͥni ᷤ
brorũ truncatõne. ul tẽp̾rali morte
qui iegen acceꝑat cultores ydoli mor¬
te puniuit. Samuel etiam agag
pinguissimũ regem ĩ frastra conci¬
dit. finees quoq uideũ ẽ madianita

Expanded text:
defendat ecclesia, ne effusione sanguinis brorum truncatione vel temporali morte qui legem acceperat, cultores idoli morte punivit. Samuel etiam Agag pinguissimum regem in frusta conscidit. Phinees quoque Judaeum cum Madianita
Abbreviated transcription (Latin):
depti sunt. in ẜuitutis iugum non
reuoluentur nisi publice apuo pre¬
tores ac presites tribunali foro frrnt
accusati. quantomag̾ unqui diui¬
nis altaribus consecrati bonore ecclas¬
tico decorantur. Qui profecto nec ab
ui. S presentati sinodali iurditio ꝙ

Expanded text:
depti sunt in servitutis nexu non revolvuntur, nisi publice apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati bonore ecclesiastico decorantur? Qui profecto nec ab ui, sed praesentati synodali judicio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis accõne ꝓposita agradu sac̃dõ¬
tis retrahatur ec hoc solum deun¬
ceps honore priuari. s. tpetue quo
in famie dampnari detreuimus ut
facinus quos pars comquinat et
equat utrosq simul pena comittit᷑.¬

Expanded text:
iestatis accusacione proposita a gradu sacerdotis retrahatur. Nec hunc solum deinceps honore privari, sed perpetua quoque infamia dampnari decernimus, ut facinus quos percoinquinat et equat, utrosque similis pena comitet
Abbreviated transcription (Latin):
publico iuditio dicere ꝑmissum est.
Pupils ex consilio tucoꝵ patris mortẽ.
item pupille aius sui mortem exseqͥ
concessum e̾. lege testamentana. N ã
de patris quid̃ testamento pupił agẽ
diuis uespasianus ꝑmisit . S. et si nõ
Item aug̃ dionisio. uxor tua si cõsobri¬
ni sui neccẽ iundicandam exi stimat:

Expanded text:
publico judicio dicere permissum est. § 2. Pupillis ex concilio tutorum patris mortem, item pupillae avi sui mortem exsequi, concessum est lege testamentaria. Nam et de patris quidem testamento pupillis agere divus Vespasianus permisit. Sed iste non er Dionysio: Uxor tua, si consobrini sui necem vindicandam existimat,
Abbreviated transcription (Latin):
que accesẜit ad om̃c petꝯ ascendi du¬
abeo: interfitietis mulierem. et pe¬
tus morte moriat᷑. Reieni sunt.
Queritur qu̾o sit reũ pecꝰ. cum
sit irõnabile. nec ullomodo capax
flagitio contaminata indignũ re¬
subito dementes factos. ferro.
fuste lapidin morsim inuitos
nocuisse. quosdam et occidisse.
captos autem industria. et iudi¬
tus oblatos minime reos factos.
eo ꝙ ñuoluntate s impellente ui
nescio. ã h̾gess int nescientes. s
Qu̾o enim reus constituit qui nes¬

Expanded text:
quae accesserit ad omne pecus, ascendi ab eo: interficietis mulierem, et pecus morte moriatur, rei enim sunt. Quaeritur quomodo sit reum pecus, cum sit irrationabile nec ullo modo capax flagitio contaminata, indignam resubito dementes factos ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factos, eo quod non uoluntate, sed inpellente ui nescio qua haec gesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui nes
Abbreviated transcription (Latin):
nocum̃ tum ualere censemus. neq
ullam eos infannam uel calumpni
eorumq successoribꝰ sustinere ꝑmit¬
timus. Confessio enim intalb nõ
confessio que fit ex necc̾ate. fides ñ est.
Contessio enim intalib ñ debet extor
ne. queniquam iudicare. cum mag̃¬

Expanded text:
nocumentum valere censemus, neque ullam eos infamiam vel calumniameorumque successoribus, sustinere permittimus. Confessio vero in talibus non confessio que fit ex necessitate, fides non est. Confessio igitur in talibus non debet extorqne quemquam judicare, cum mag
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam nullus ur̃m sine concił
multi sunc qui indiscussos potesta¬
te tyraniea. nõ auctoritate canonica
campnant. Et sic̃ ñ nullos gratia
monis aura condempnant. quoru

Expanded text:
sententia nullus nostrum sine concilimulti sunt qui indiscussos potestate tyrannica, non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratia nionis aura condemnant, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
pontifeꝵ zacharias. scilic regem fran:¬
corum nõ tam ꝓsius iniquitatibus.
q̃m proeo ꝙ tante potestati erat in u¬
tił a regno deposuit. et pipinũ haroli
stituit. omesq francigenas auira

Expanded text:
Pontifex, Zacharias scilicet, regem Francorum non tam pro suis iniquitatibus quam pro eo, quod tantae potestati erat inutilis, a regno deposuit, et Pipinum, Carolistituit, omnesque Fr
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui in seculo adñis suis honorem
libertatis adepti sunt in ẜuitutis:
neeum non reuoluunt᷑ nisi publice
apud pretores tribunali foro act̾ati
fuint quantomag̾. hii qui diuinis

Expanded text:
hi qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt in servitutis nexu non revolvuntur, nisi publice apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis