comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓbatio. Melior ẽ tam̃ imaginatio corporis in am̃o. qͣm illa
species corporis. in qͣntũ hȩc inmeliore natura ẽ. idẽ in substan¬
ciamur quã eramus ante quã nossemꝰ marimeq eũ eadẽ nori¬
cia etiã placita digneq amata uerbũ ẽ. fitq. alia dĩ similitudo
illa noticra. tam̃ inferior ẽ. quia in in feriore natura ẽ. Creatu¬
ra qͥppe am̃s. creator aut̃ ds̃. Ex quo colligit᷑ quia cũ se mens ipsa
nouit atq. apꝓbat. fic ẽ eadẽ notieia uerbũ eiꝰ ut ei sit par. ⁊¬
om̃ino equalis atq. identidẽ quia neq. inferioris ẽẽntiȩ noti¬
cia ẽ sic̃ corporis. neq suꝑioris sic̃ dĩ. & eũ habeat noticia si
militudinẽ ad eã rẽ quã nouit. hoc ẽ cuiꝰ noticia ẽ. hȩc habet
ꝑfectã ⁊ equalẽ quamens ipsa que se nouit ẽ nota. Idõq ⁊ imago
⁊ uerbũ ẽ quia deilla exprimit᷑ cũ cognoscendo eidẽ quo eqͣtur.
⁊ ẽ gignenti equale qd genitũ ẽ.¬

Expanded text:
. Melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec in meliore natura est, id est in substanciamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natura est; creatura quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque sumilitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti aequale quod genitum es
Abbreviated transcription (Latin):
dines. Hocẽ enĩ dõ eẽ. q ẽ magnũ eẽ. eadẽ caufa nec magnoᷤᷤ
tres dicimꝰ s unũ magnũ quia ñ participatione magnitu¬
dimis ds̃ magius ẽ. s seipso magno magnus ẽ. quia ipse sua
ẽ magnitudo. hoc ⁊debonitate ⁊ de ętn̾itate ⁊ de om̃poten¬
tia adiꝰ dictũ sit. om̃ibꝰq. om̃ino p̃dicam̃tis quȩ dedõ possunt

Expanded text:
causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum; quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum sit, omnibusque omnino praedicamentis, quae d
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicimus tres eẽntias. ita ñ dicimꝰ tres magnitudines
neq tres magnoᷤ. In rebꝰ enĩ quȩ participatione magnitudi¬
nis magnȩ sũt quibꝰ aliud ẽẽe. aliud magnas eẽ. sic̃ magna
domus ⁊ magnus mons. ⁊ magnus am̃s. In his gͦ rebꝰ aliuo ẽ mag¬
nitudo aliud qͥ abea magnitudine magnũ ẽ. & ꝓrsus ñ hoc ẽ
magnitudo qͣ ẽ magna domus. s illa ẽꝰ uera magnitudo quañ
soluꝰ magna ẽ domus quȩ magna ẽ. ⁊ qͣ magnus ẽ mons quisqͥ
magnꝰ e s etiã qͣ magnũ ẽ. quic qͥd aliud magnũ dr̃. ut aliud
sit ipsa magnitudo. aliud ea quȩ abilla magna dicunt᷑. Quę
magnus ẽ. alioquin illa erit maior magnitudo quã ds̃. Dõ aut̃
n ẽ aliquid mauis: Eagͥ magnitudine maguus ẽ qua ipseẽ eadẽ¬

Expanded text:
nes, neque tres magnos. In rebus enim quae participatione magnitudinis magnae sunt, quibus est aliud esse, aliud magnas esse, sicut magna domus, et magnus mons, et magnus animus; in his ergo rebus aliud est magnitudo, aliud quod ab ea magnitudine magnum est, et prorsus non hoc est magnitudo quod est magna domus. Sed illa est vera magnitudo, qua non solmagnus est; sed etiam qua magnus est quidquid aliud magnum dicitur: ut aliud sit ipsa magnitudo, aliud ea quae ab illa magna dicuntur. Quae magnus est: alioquin illa erit major magnitudo quam Deus, Deo autem non est aliquid majus; ea igitur magnitudine magnus est qua ipse est eade
Abbreviated transcription (Latin):
s diuinitate suã cõ substantiale patri ostendẽs ꝓpt̃ q ⁊ alioloco
substantiali parilitate. uult eẽ suos unũ. s in ipso quia inscip¬
sis ñpossunt. dissociati ab inuicẽ ꝑ diuersas uoluntates ⁊ cupidi¬
tates ⁊ in mundiciã peccatoꝵ. unde mundant᷑ ꝑ mediatorẽ.
ut sint in illo unũ. Nõ tantũ ꝑ eandẽ naturã qͣ homines exho¬

Expanded text:
 divinitatem suam consubstantialem Patri ostendens , in suo substantiali parilitate, vult esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diversas voluptates et cupiditates et immunditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem, ut sint in illo unum; non tantum per eamdem naturam qua omnes ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
ouit enĩ ait uerbũ eiꝰ pat̾ ur̃ qͥd uob̾ necessariũ sit priꝰ quã
petatis ab eo. Nec ista ex aliqͦ tp̃re cognouit ut nosset. s fu¬
tura omĩa tpr̃alia atq in eis etiã qͥd ⁊ qͣndo ab illo petitur
ẽẽt sine inicio ante p̃sciuit. Uniuersas aut̃ creatura suas
⁊ spales ⁊ corporales nõ quia sunt idõ nouit. s idõ sunt quia
nouit. Nõ enĩ nesciuit quȩ fuerat creaturiis. Quia gͦ sciuit.
qrauit. ñ quia creauit sciuit. Nec alit̃ ea sciit cirata qͣm ere¬
anda. Nõ enĩ eiꝰ sapientiȩ aliqͥd accessit exeis. s illis existentibꝰ
fic̃ oportebat. ⁊ qͣndo oportebat. ille mansit ut erat. Ita ⁊ scrip¬
tũ ẽ in libro eccłastico. ante quã crearent᷑ omĩa nota s̃ illi. sic
⁊ pꝰ quã cõfumata s̃. sic in qͥt ñ alit̃. ⁊ ante quã qearent᷑.⁊ pꝰ¬

Expanded text:
ouit, inquit, Verbum eius, quid nobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nec ita ex aliquo tempore cognouit, ut nosset, sed futura omnia temporalia atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt . Sic, inquit, non aliter, et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
mea sapientia q ẽ ipse sibi alia didic̃ ꝑsensũ corporis sui ala
ꝑ seipsũ. Quis hoc dicat qui ñ amal rationale. s supra amã
rationale dm̃ cogitat. qͣntũ ab eis cogitari potest. qͥ eñ omi¬
sum scit. aliunde ab algͦ didicit. aut nincis uł testibꝰ
ut ea scret indiguit : ñ utiq. Ad om̃ia quippe scien¬
da quę scit. suffic̾ illa sibi ꝑ fectio. habet quidẽ nucio.
idẽ angłos. Nõ tam̃ qui ea quȩ nescit annuncient.
Nõ enĩ sunt ulla quȩ nesciat. S bonũ eoꝵ ẽ deoꝑibꝰ suis
eius cõ sulere ueritatẽ. & hoc ẽ qͦ dicunt᷑ ñ nulla nunciare.
ñ ut ipse abeis discat. s ut ab illo hi ꝑ uerbũ eiꝰ sine corporali
sono nncient etiã qd uoluxrit ab eo missi ad qͦs uoluerit. to¬
tum ab illo ꝑ illud uerbũ eiꝰ audientes. idẽ in eiꝰ ueritate
in urmentes qͥd sit faciendũ qͥd quibꝰ quando nunciandũ

Expanded text:
a sapientia quod est ipse sibi, alia didicit per sensum corporis sui, alia per se ipsum? Quis hoc dicat, qui non animal rationale, sed supra animam rationalem Deum cogitat; quantum ab eis cogitari potest, qui eum omnisum scit, aliunde ab aliquo didicit, aut nuntiis vel testibus, ut ea sciret, indiguit? Non utique: ad omnia quippe scienda quae scit, sufficit sibi illa perfectio. Habet quidem nuntios, id est Angelos, non tamen qui ei quae nescit annuntient; non enim sunt ulla quae nesciat: sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritatem; et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nnon ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo hic per verbum ejus sine corporali sono nuntient, etiam quod voluerint ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi faciendum, quid, q
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ rectorẽ secuta legibꝰ eius obtime gubernareͥ potuisset. plus aliqͥd
unuerso appetens. atq ad sua lege gub̃nare molita qͥa mehilẽ
otũq. illud ubi aliqͥd ꝓpriũ cõtra leges quibꝰ umuersitas admi
ita formis ⁊ motibꝰ corporalibꝰ delectata. quia intꝰ ea secũ ñ habet.
cũ eoꝵ imaginibꝰ quas meinoriȩ fixit in uoluit᷑. ⁊ fantastica for

Expanded text:
m rectorem secuta, legibus ejus optime gubernari potuisset, plus aliquid universo appetens, atque id sua lege gubernare molita, quia nihil totumque illud ubi aliquid proprium contra leges, quibus universitas admiita formis et motibus corporalibus delectata, quia intus ea secum non habet, cum eorum imaginibus, quas memoriae fixit, involvitur, et phantastica forn
Abbreviated transcription (Latin):
tales efficim̃. S aliud ẽ ipsa cuiꝰ participes efficim᷑ uita ęt̾na
aliud nos qui eiꝰ participatione uiuemꝰ in et̾̃nũ. Si enĩ ducisset ꝗͣ
tp̃ribꝰ ꝓpriis ostendet pat̾ beatꝰ ⁊ solus potens remiegũ. ⁊ dñs dñan¬
tiũ qui solus habet in mortalitatẽ nec sic inde separatũ filiũ opor¬
teret intelligi. Heq etũ quia ipse filiꝰ alibi loquens uoce sapientiȩ
ipse ẽ enĩ sapientia dĩ. ait girũ cęli circutui sola. separauit ase
patre. qͣntomagiꝰ gͦ ñ ẽ necesse ut tantũ mͦ depatre p̃ter filiũ ĩ¬
telligatꝰ qđ dietũ ẽ qui solus habet ĩ mortalitatẽ cũ ita dictũ sit

Expanded text:
tales efficimur. Sed aliud est ipsa cujus participes efficimur vita aeterna, aliud nos qui ejus participatione vivemus in aeternum. Si enim dixisset, Quem temporibus propriis ostendet Pater, beatus et solus potens, rex regum et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem; nec sic inde separatum Filium oporteret intelligi. Neque enim quia ipse Filius alibi loquens voce Sapientiae, ipse est enim sapientia Dei, ait, Gyrum coeli circuivi sola, separavit a se Patrem: quanto magis ergo non est necesse, ut tantummodo de Patre praeter Filium intelligatur, quod dictum est: Solus habet immortalitatem; qui cum ita dictum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eẽt. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ eẽ se equał dõ. s semetipsũ exinaniuit¬
formã serui accipiens. ĩ similitudine hominũ factꝰ.⁊ habitu ĩuẽt
ut homo. Est gͦ dĩ filiꝰ dõ patri natura equali̾.habitu minor. Informa
enĩ serui ꝗͣ accepit. minor ẽ patre. In forma aut̃ dĩ inqua erat etiã
ante ꝗͣ hanc accepisset. equał ẽ patri. In forma aũ dĩ. uerbũ ꝑ qͤ fac¬
ta s̃ om̃ia. In forma aut̃ serui. factus exmuliere factꝰ sublege. ut eoꝰ
qui sub lege erãt redimeret. ꝙ inide in forma dĩ fec̃ hominẽ. Infor¬
ma serui. factꝰ ẽ homo. Nã si pat̾ tantũ liue filio fec̃ hominẽ. ñscrip

Expanded text:
dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsudei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsuformam serui accipiens, in similitudine hominum factus et habitu inuentus ut homo. est ergo dei filius deo patri natura aequalis, habitu minor; in forma enim serui, quam accepit, minor est patre, in forma autem dei, in qua erat etiam antequam hanc acciperet, aequalis est patri. in forma dei uerbum, per quod facta sunt omnia, in forma autem serui factus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. proinde in forma dei fecit hominem, in forma serui factus est homo. nam si pater tantum sine filio fecisset hominem, non scr
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ maior me ẽ. Uerita̾ᷤ aut̃ dic̃ ⁊ ostendit scđm istũ modũ etiã seip¬
so minorẽ filiũ. Quomͦ enuĩ ñ etiã seipso minor factꝰ ẽ. qͥ senetipsũ
exinaniuit formã serui accipieis: Heq enĩ sic accepit formã serui
ut amitteret formã dĩ in qua erat equał patri. Sigͦ ita accepta ẽ for¬
ma serui ut ñ amitteret᷑ forma dĩ. cũ ⁊ informa serui ⁊ in forma dĩ
idẽ ipse sit filiꝰ unigenitꝰ dĩ patris in forma dĩ equał patri. infornia
ma dĩ etiã ipse seipso maior ẽ : informa aut̃ serui. etiã seipso minor
ẽ. Nõ utiq in merito seriptura utrũq. dic̃. ⁊ equalẽ patri filiũ.⁊
patrẽ maiorẽ filio. Illud enĩ ꝓpt̾ formã dĩ. hoc aut̃ ꝓpt̾ formã serui.
sine ulla cõfusione intelligit᷑. & hȩc nob̾ regula pia ꝑ om̃s scãs scrip¬
turas dissoluendȩ huiꝰ questionis ex uno capło epłȩ pauli apłi ex ꝓ

Expanded text:
ueritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem filium; quomodo enim non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma  quod in forma dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex uno capite epistulae Pauli apost
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. cui ab omĩbꝰ scĩs.talis seruitꝰ ex hibet᷑ dicente apło. Noꝰ aũ su¬
mus circũcisio spũi dĩ seruientes. qẽ in greco latreuntes. Pliges enĩ
codices etiã latini sic habent. qͥ spũ dĩ seruimꝰ. greci aut̃ om̃s. aut
pene om̃s. In ñ nullis aut̃ eremplaribꝰ latinis in uenimꝰ. ñ sp̃ui dĩ
cede detractant. nũquid ⁊ illud uariũ in codicibꝰ repꝑuit̃. nescitĩ
qͥa corpora urã templũ in uob̾ ẽ sp̃s scĩ quẽ habetis adõ : eͥo aut̃¬

Expanded text:
dicente apostolo: nos enim sumus circumcisio, spiritui dei seruientes, quod est in graeco XatQetovreg; plures enim codices etiam latini sic habent: qui spiritui dei seruimus; graeci autem omnes ant paene omnes. in nonnullis autem exemplaribus latinis inuenimus non spiritui dcedere detractant, numquid et illud uarium in codicibus reperiunt: nescitis, quia corpora uestra templum in uobis est spiritus sancti, quem
Abbreviated transcription (Latin):
filii. qͥa si uł om̃ia fec̃ pat̾ quȩ ñ fec̃ ipse fili. ñ om̃ia ꝑfiliũ facta sut̃.
aut si omĩa ꝑfiliũ facta s̃. ipse gͥ factus nõ ẽ. ut cũ patre faceret omĩa
quȩ facta s̃. qͣmꝗͣ nec ipso uerbo tacuerit apłs. ⁊ aꝑtissime om̃ino di¬
xerit. qͥ cũ in forma dĩ eẽt ñ rapinã arburatꝰ ẽ ẽẽ se equał dõ. Hic dm̃
ꝓpͥe patrẽ appellans sic̃ alibi. caput aũ xpĩ ds̃ ẽ. Similit̾ ⁊ despũ scõ¬

Expanded text:
e filius, non omnia per filium facta sunt; at omnia per filium facta sunt: ipse igitur factus non est, ut cum patre faceret omnia, quae facta sunt. quamquam nec ab ipso uerbo tacuerit apostolus et apertissime omnino dixerit: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, hic deum proprie patrem appellans
Abbreviated transcription (Latin):
tis. eĩ aꝑte scriptura dicat.⁊ multis locis ostendat sp̃u sc̃o eos
deillo talia diceret. ⁊ spũ scõ maria ut talia dednõ nr̃o quẽ gesta¬
bat utero p̃dicaret. spũ sc̃o simeon ⁊ anna ut magnitudinẽ xp̃i
paruuili agnoscerent: quomͦ gͦi sps sc̃s ñdũ erat datꝰ. quia iħs nõ¬
dũ fuerat clarificatꝰ. nisi qͥa illa datio uł donatio. uł missio sp̃i seĩ
habitura erat qͣndã ꝓprietatẽ suã in ipso aduentu quał autea
nũquã fuit. Nusquã enĩ legimꝰ linguis quas ñ nouerãt homineꝰ
locutos ueniente inse spũ sco̾ sic̃ tõ factũ ẽ. cũ oporteret eiꝰ aduen¬
tũ signis sensibilibꝰ demõstrari. ut ostenderet᷑ totũ orbẽ traꝵ.
atq om̃s gentes in linguis uariis cõstitutas credituras i nxp̃m ꝑ¬

Expanded text:
t? cum aperte Scriptura dicat, et multis locis ostendat, Spiritu sancto eos de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret ; Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem Christi parvuli agnoscerent : quomodo ergo Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, credituras in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd aliud significari uoluerit. cũ sufflans in faciẽ discpłoꝵ ait.
accipite spm̃ sciñ. Neq enĩ flatus ille corporeus cũ sensu corpo¬
ralit̃ tangendi ꝓcedens ex corpore. substantia sp̃s scĩ fuit. S
demõstratio ꝑ congruã significationẽ ñ tantũ apatre. s ⁊ afi¬
quẽ sufflans dedit. ⁊ aliũ que pꝰ ascensionẽ suã nusit. Unus enĩ¬
qbis datus ẽ. dispensatio certe significationis fuit. dequa suo
loco quantũ dñs dedit disseremus. Ođ gͦ ait dñs que egomitã
uob̾ apatre. ostendit sp̃m ⁊ patri ⁊ filii. qui etiã cũ dixisset quẽ mit¬
tet pat̃. addidit in nomine mõ. Nõ tam̃ dix̃ quẽ mitet pat̾ ame.

Expanded text:
quid aliud significare voluerit, cum sufflans in faciem discipulorum ait: Accipite Spiritum sanctum . Neque enim flatus ille corporeus, cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit; sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed et a Fiquem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit? Unus eniquod bis datus est, dispensatio certe significationis fuit, de qua suo loco, quantum Dominus dederit, disseremus. Quod ergo ait Dominus, Quem ego mittam vobis a Patre ; ostendit Spiritum et Patris et Filii. Quia etiam cum dixisset, Quem mittet Pater, addidit, in nomine meo ; non ta
Abbreviated transcription (Latin):
copulatꝰ ⁊ quodã mͦ comuxtus ẽ homo. cũ uenente plenitudine
tp̃ris. missus ẽ in hũc mũdũ factus exfemina filiꝰ dĩ. ut ẽẽtfi¬
lius hominis ꝓpt̃ filioᷤ hominũ. Hanc ꝑsonã angłica natura
figurare antea potuit. ut prenunciaret ñ exprunere ut ipsa
esset.

Expanded text:
opulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsa esset.
Abbreviated transcription (Latin):
candor lucis. quã lux lucis. neobscurior putaret᷑ ista quęma¬
nat. quã illa dequa manat. Cũ enĩ audit᷑ candorẽ eiꝰ eẽ istã.
facilius ẽ ut ꝑ hac̃ lucere illa. quã hȩc minus lucere credatur.
S qͥa cauendũ ñ erat neminor lux illa putaret᷑. quȩ istã genuit
hac enĩ nullus umquã hereticus ausus ẽ dicere. nec credendũ ẽ
alique ausurũ. illi cogitationi occuirit scriptura. qua possit
iudi obscurior lua ista quȩ manat: quã illa deqͣ manat. Quã
suspieionẽ tulit cũ ait. candor ẽ illiꝰ. ide lucis ecnȩ. atq ita ostẽ¬
dit equialẽ. Si enĩ hec minor ẽ. obscuritas illiꝰ ẽ ñ candor illiꝰ
Si aut̃ maior ẽ. ñ exea manat. Hõ enĩ uinceret deq̃ genita ẽ. Qa
g erilla manat. ñ ẽ maior quã illa. Liua uͦ ñ ẽ obscuritas illeꝰ
s canidor illiꝰ ẽ. ñ ẽ minor. Equał ẽgͦ. Ergo neq hoc mouere de¬

Expanded text:
Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae maCandor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequa
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. s idõ missus ut uerbũ caro fieret ⁊ ꝑ p̃sentiã corporalẽ
illa que scripta s̃ oꝑaretꝰ᷑. idẽ ut ñ tantũ homo missus intelli¬
gatur qđ uerbũ factũ ẽ.s ⁊ uerbũ missũ. ut homo fieret. qͥa ñ
scđm imparẽ potestatẽ uł substantiã. uł aliqͥd q in eo patri ñ sit.
equale missus ẽ s scđm id qd filiꝰ apatre ẽ. ñ pat̃ afilio. Uerbũ
enĩ patris ẽ fili. qd ⁊ sapientia eiꝰ dr̃. Quio gͦ mirũ simittit᷑. ñ
quia in equał ẽ patri. s qͥa manatio quedã claritatis omĩpo¬
tentis dĩ fincera. Ibiaut̃ qd manat.⁊ dequo manat unius
eiusdeq. substantiȩ ẽ. Neq enĩ sic̃ aqua deforamine t̃re aut la¬
pidis manat. s sic̃ lux deluce. Nã qͣ dictũ ẽ. candor enĩ ẽ lucis
ȩinȩ. qͥd aliud dictũ ẽ quã lux ẽ lucis ȩt̾nȩ . candor quippe luciꝰ.
quid nisi lu&x ẽ: udõ coȩt̾na luci. dequa lux ẽ. Maluit aut̃ dic̃e

Expanded text:
sus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filiquia inaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
Candor ẽ enĩ lucis ȩt̃nȩ. Qđ aut̃ mittiur extp̃re a quoqͣm cognoscit᷑.
S cũ in carne manifestatus ẽ filius dĩ in huc̃ mũdũ. missus ẽ in
plenitudine tpris. factus exfemina. Quia enĩ insapientia di nõ
poterat mundus cognoscere ꝑsapientiã ꝑ sapientiã dm̃. qm̃ lux
lucet intenebris. ⁊ tenebie eã ñ cõ p̃hender̾. placuit dõ ꝑstulti¬
ciam p̃dicationis saluo face credentes. ut uerbũ caro fieret. ⁊ ha

Expanded text:
cognoscitur. Sed cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est, in plenitudine temporis, factus ex femina. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus cognoscere per sapientiam Deum; quoniam lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt: placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere cred
Abbreviated transcription (Latin):
demulieribꝰ nati s. ⁊ in quo facto atq p̃dicato. salus sit om̃iũ
credentiũ. sꝑantiũ. diligentiũ. hoc ẽ enĩ magnũ pirtatis sa
eram̃tũ qd manifestatũ ẽ in carne. iustificatũ e inspũ. apparuit¬

Expanded text:
de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium credentium, sperantium, diligentium. Hoc enim magnum pietatis est sacramentum, quod manifestatum e
Abbreviated transcription (Latin):
sit una om̃ia potest. Iuis ẽ aut̃ omp̃s. nisi qui om̃ia potest :÷ ab
illo iaq mitit᷑. a quo emanat. Sic enĩ ⁊ petit᷑ ab illo qͥ amabat
eã ⁊ desidabat. Emitte inqͥt illã descĩs celis tuis. emine illã a sede
magnitudinis tuȩ ut mecũ sit ⁊ mecũ laboret. idẽ doceat me¬
ẽ S alit̾ mittit᷑ ut sit cũ homine. alit̾ missa ẽ. ut ipsa sit homo.
nam̃as enĩ scãs se transfert. atq amicos di ⁊ ꝓpħã cõstituit.
sic̃ etiã implet scõs anglos. ⁊ omĩa talibꝰ misteriis cõgrua ꝑ
eos oꝑat᷑. Cũ aut̃ uenit plenitudo tp̃ris. mista ẽ ñ ut impleret
angłos nec ut eẽt angłs nisi inquantũ cõsiliũ patris annum¬
ciabat q ⁊ ipsius erat: nec ut eẽt cũ hominibꝰ aut in hominibꝰ.
idẽ homo fieret. in quo futuro reuelato saeram̃to. eciã eoꝵ sapi¬
entiũ atq. scõꝵ salus eẽt qui priꝰ qͣm ipse de uirgine nasceretur.

Expanded text:
sit una, omnia potest . Quis est autem omnipotens, nisi qui omnia potest? Ab illo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret  aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ iniusibili solidõ.⁊ tam̃ possẽ ad huc querere qͦ mͦ ante susceptã
carnẽ. habitu ẽ inuentꝰ ut homo. qͣndoqͥdẽ ei pedes lotis. ⁊ humaniꝰ
epuliꝰ epulatꝰ ẽ. Cuomͦ istud fieri poterat. cũ adhuc in forma dĩ eet.
ñ rapuiã arbitratꝰ ẽ eẽ equali dẽ Nũqͥd enĩ iã senietipsũ erinani¬
erat formã serui accipiens in similitudinẽ hominũ fact.⁊ habi¬
tu inuentus ut homo. cũ hoc qͣndo fecerit ꝑ partũ uirginiꝰ noue¬
rimꝰ.: Quomͦ gͥ ante ꝗͣ hoc fecisset. ut uiruiꝰ apparuit abrahe.
An illa forma uera ñ erat : Possẽ ista querere. si uir uiiꝰ apparuisse

Expanded text:
 tamen possem adhuc quaerere, quomodo ante susceptam carnem, habitu est inventus ut homo: quandoquidem ei pedes loti sunt, et humanis epulis epulatus est? Quomodo istud fieri poterat, cum adhuc in forma Dei esset, non rapinam arbitratus esse aequalis Deo? Numquid enim jam semetipsum exinanierat, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo ? cum hoc quando fecerit per partum Virginis noverimus. Quomodo igitur antequam hoc fecisset, ut vir unus apparuit Abrahae? An illa forma vera non erat? Possem ista quaerere, si vir unus apparuisset
Abbreviated transcription (Latin):
timatũ unũ intribꝰ fuisse maiore ⁊ eũ dm̃ di filiũ intelligendũ. duo
aut̃ angłoᷤ illo ᷤᷤ eiꝰ. quia cũ tres uisi s̃. uni dnõ illic loquit᷑ abrahã scã
scriptura futuri talibꝰ cogitationibꝰ atq opinionibꝰ cõtradicendo. nõ
p̃t̃ misit occunere. qͣndo paulopꝰ duoᷤᷤ angłoᷤᷤ dic̃ uenisse ad loth. In qͥbꝰ
⁊ ille uir iustꝰ qͥ desodomoꝵ incendio meruit liberari. ad unũ dñm
loquit᷑. Sic enĩ loquit᷑ seriptura dicens. Abiit aut̃ dñs pꝰꝗͣ cessauit¬
angłi sodomis uesꝑe. hic attentius cõsiderandũ ẽ ꝗd ostendẽ istitui.
Cũ tribꝰ certe loquebatꝰ abraha.⁊ eũ dñm singularit̃ appellauit. Forte
in qͥt aliqͥs unũ extribꝰ agnoscebat dnm. alio  aut̃ duoᷤ angło eius.
Uið̾ sibi gͦ uult. qđ cõ¬

Expanded text:
majorem, et eum Dominum Dei Filium intelligendum, duos autem alios angelos ejus, quia cum tres visi sint, uni Domino illic loquitur Abraham; sancta Scriptura futuris talibus cogitationibus atque opinionibus contradicendo non praetermisit occurrere, quando paulo post duos angelos dicit venisse ad Loth, in quibus et ille vir justus qui de Sodomorum incendio meruit liberari, ad unum Dominum loquitur. Sic enim sequitur Scriptura dicens: Abiit autem Dominus postquangeli in Sodomis vespere. Hic attentius considerandum est, quod ostendere institui. Cum tribus certe loquebatur Abraham, et eum Dominum singulariter appellavit. Forte inquit aliquis: Unum ex tribus agnoscebat Dominum; alios autem duos, angelos ejus. Quid sibi ergo vult, quo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃specta. tã examinata.tã eliquata.tã certa sententia. bõs
eẽ onĩs homines uelle si ipsi qui iã bĩ sũt. bĩ eẽ nec nolut̃ nec
uolunt: Aut si uolunt ut ueritas clamat. ut nat᷑a cõpellit.
cui sũme bonus ⁊ in mutabilit̾ beatꝰ creator hoc indidit. si uo¬

Expanded text:
perspecta, tam examinata, tam eliquata, tam certa sententia, beatos perspecta, tam examinata, tam eliquata, tam certa sententia, beatos esse omnes homines velle, si ipsi qui jam beati sunt, beati esse nec nolunt, nec volunt? Aut si volunt, ut veritas clamat, ut natura compellit, cui summe bonus et immutabiliter beatus Creator indidit hoc; si vo
Abbreviated transcription (Latin):
beata eẽ ⁊ nolentẽ deserrix. qͥ a beatꝰ nemo nolens fit. Ac ꝑ hoc qͣnto
magis nolentẽ deferendo miserũ fac̃.quȩ si nolenti p̃sto eẽt mi¬
serũ faceret. Si aut̃ uolentẽ deserit. etiã sic qͦmͦ beata erat. qͣm
eũ deseri abeata uita. cũ ꝑ mortẽ deserit tota uita. nec nolle nec
uelle. ad utrũq enĩ parato.⁊ eqͦ corde cõsistere. s nec ista beata ȩ̃
uita. quȩ talis ẽ ut quẽ beatũ fac̃. amore eiꝰ indigna sit. Quomͦ¬
ẽ enĩ beata uita. quã ũ amat beatꝰ : Aut qͦmͦ amat᷑ q̃ utrũ iugeat
an ꝑeat. indifferent̃ accipit᷑. nͥ forte uirtutes quas ꝓpt̃̾ solã bĩtu¬
dine sic amamꝰ ꝑsuadere nob̾ audent. ut ipsã bĩtudinẽ ñ ame
mus. Qd si faciut̃ etiã ipsa utiq amare desistimꝰ. qͣndo illã ꝓpt̾
quã solã istã amauimꝰ ñ amemꝰ. Deinde qͦmͦ erit uera illa tã

Expanded text:
beata esse, et nolentem deserere: quia beatus nolens nemo fit; ac per hoc quanto beata esse, et nolentem deserere: quia beatus nolens nemo fit; ac per hoc quanto magis nolentem deserendo miserum facit, quae si nolenti praesto esset miserum faceret? Si autem volentem deserit, etiam sic quomodo beata vita ereum deseri a beata vita, cum per mortem deserit tota vita, nec nolle nec velle, ad utrumque enim parato et aequo corde consistere. Sed nec ista beata est vita, quae talis est, ut quem beatum facit, amore ejus indigna sit. Quomodo enim est beata vita, quam non amat beatus? Aut quomodo amatur, quod utrum vigeat, an pereat, indifferenter accipitur? Nisi forte virtutes, quas propter solam beatitudinem sic amamus, persuadere nobis audent, ut i quando illam propter quam solam istas amavimus, non amamus. Deinde quomodo erit vera tam illa
Abbreviated transcription (Latin):
sit in hac uita querit᷑. immo uͦ fingit᷑. dũ inmortalitas desꝑatꝰ.
sine qͣ uera bĩtudo eẽ ñ potest. Ille quippe bẽ uiuit. ꝗđ iã suꝑius
diximꝰ.⁊ astruendo satis fecimꝰ. qui uiuit ut uult. nec male
aliqͥs uult. Nemo aut̃ male uult in mortalitatẽ. si eiꝰ huma¬
na capax ẽ dõ donante natura. Cuiꝰ sicapax ñ ẽ. nec bĩtudi¬
nis capax ẽ. Ut enĩ homo bẽ uiuat. oportet ut uiuat. Quẽ
poiro morientẽ. uita ipsa deserit. beata uita eũ illo man̾e
qui potest: Cũ aut̃ deserit aut nolentẽ ꝓcul dubio deserit.
ita ẽ in uolũtate ut ñ sit in potestate : Cũq. beatꝰ nemo sit.
aliqͥd uolendo nec habendo. quanto minus beatꝰ ẽ qͥ ñ honore.
ñ possessione. ñ qualibet alia re. s ipsa uita nolens deserit᷑.
qͣndo ei uita nulla erit. Unde ⁊ si nullus sensus relinquit᷑.
qͦ sit misera. ꝓpt̾ea enĩ beata uita discedit. qm̃ tota uita
discedit: Miser ẽ tam̃ quã diu seutit. qͥa scit se nolente cõ¬

Expanded text:
rtalitas desperatur, sine qua vera beatitudo esse non potest. Ille quippe beate vivit, quod jam superius diximus, et astruendo satis fiximus, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Nemo autem male vult immortalitatem, si ejus humana capax est Deo donante natura: cujus si non capax est, nec beatitudinis capax est. Ut enim homo beate vivat, oportet ut vivat. Quem porro morientem vita ipsa deserit, beata vita cum illo manere qui potest? Cum autem deserit, aut nolentem deserit ita est in voluntate, ut non sit in potestate? Cumque beatus nemo sit aliquid volendo nec habendo, quanto minus est beatus qui non honore, non possessione, non qualibet alia re, sed ipsa beata vita nolens deseritur, quando ei nulla vita erit? Unde etsi nullus sensus relinquitur, quo sit misera propterea enim beata vita discedit, quoniam tota vita discedit, miser est tamen, quamdiu sentit, quia scit se nolente con
Abbreviated transcription (Latin):
patient̃ fer̃. quȩ accidẽ sibi nolut̃. Hoc ẽ enĩ auint qd sapient̃ dir̃
terentius qm̃ ñ potest io fieri qͥ uis. id uelis q possis. Comode hocdic¬
tũ eẽ qͥs negat: S cõ siliũ ẽ datũ misero. ne eẽt miserior. Beatꝰ
aut̃ quales se eẽ om̃s uolunt. nec recte nec uere dr̃. ubi ñ potest
fueri quis. Si enĩ beatꝰ ẽ. quicqͥd uult fieri potest qͥa ñ uult qͣ fi¬
eri ñ potest. S ñ ẽ mortalitatis huiꝰ hȩc uita. nec erit nisi qͣndo
⁊ in mortalitas erit. Quȩ si nullomͦ homini dari posset. frustra
etiã bĩtudo quereret᷑ quȩ sine in mortalitate ñ potest eẽ. i¬

Expanded text:
. Hoc est enim, aiunt, quod sapienter dixit Terentius, Quoniam non potest id fieri quod vis, Id velis quod possis. Commode hoc dictum esse, quis negat? Sed consilium est datum misero, ne esset miserior. Beato autem, quales se esse omnes volunt, non recte nec vere dicitur, Non potest fieri quod vis. Si enim beatus est, quidquid vult fieri potest; quia non vult quod fieri non potest. Sed non est mortalitatis hujus haec vita, nec erit nisi quando et immortalitas erit. Quae si nullo modo dari homini posset, frustra etiam beatitudo quaereretur; quia sine immortalitate non potest esse.
Abbreviated transcription (Latin):
q uitat incurerit idõ uolens ferat. quia fieri ñ potuit qd uolebat. He
opprunat᷑ gͦ sustinet. s p̃mi nollet. Cuomꝰ gͦ uiuit ut uult : Anqͥa¬
uolens fortis ẽ ad ꝑferenda quȩ nollet inlata : Ioõ gͥ is uult q potest.

Expanded text:
quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nollet. Quomodo ergo vivit ut vult? An qu
Abbreviated transcription (Latin):
transitoriis malis ꝑq. ad bona ñ transitura ꝑ ueniut̃. S qͥ spę
beatꝰ ẽ. ñ dũ beatus ẽ. Expectat nãq ꝑ patientiã bĩtudinẽ qͣm
ñdũ tent. Qui uͦ sine ulla spe tali. sine ulla mercede crueiat᷑.
qͣntãlibet adhibeat tolerantiã. ñ ẽ beatus ueracit̾. s miser fortit̃.
tineret. Porro si ista ñ patit᷑ quę nollet pati in suo corpore. nec tc̃
quidẽ beatꝰ habendus ẽ. qm̃ ñ uiuit ut uult. Ut enĩ alia omit¬
tã quȩ corpore in leso ad amĩ ꝑtinent offensiones fine quibꝰ iuiuere
uellemꝰ. ⁊ s̃ innumerabilia. uellet utiq. si posset ita saluũ atq in¬
columẽ habere corpus. ⁊ nullaꝰ exeo pati molestias. ut id hab̾et ĩ
potestate. aut in ipsi incorruptione corporis. Qđ quia ñ habet.
ẽ in utrũq. ut qͣntũ in ipso ẽ alterũ obtet. alterũ uitet. Et si

Expanded text:
transitoriis malis, per quae ad bona non transitura perveniunt. Sed qui spe transitoriis malis, per quae ad bona non transitura perveniunt. Sed qui spe beatus est, nondum beatus est: exspectat namque per patientiam beatitudinem quam nondum tenet. Qui vero sine ulla spe tali, sine ulla tali mercede cruciatur, quantamlibet adhibeat tolerantiam, non est beatus veraciter, sed miser fortiter.tineret. Porro si ista non patitur, quae nollet pati in suo corpore, nec tunc quidem beatus habendus est, quoniam non vivit ut vult. Ut enim alia omittam, quae corpore illaeso ad animi pertinent offensiones, sine quibus vivere vellemus, et sunt innumerabilia; vellet utique si posset ita salvum atque incolume habere corpus, et nullas ex eo pati molestias, ut id haberet in potestate, aut in ipsius incorruptione corporis: quod quia non habet, est in utrumque, ut quantum in ipso est alterum optet, alterum vitet, et si
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute possent qͥ comuni mortaliũ cõditione ñ poterant. sic sci¬
licet uuere ut uellent. Sentiebat enĩ alit̾ beatũ eẽ neminẽ posse
nͥ habendo q uellet. ⁊ nichil patiendo qd nollet. Quis aut̃ ñ qualẽ¬
cũq uitã q̃ delectat᷑ ⁊ idõ beatũ uocat. uellet sic eẽ in sua potesta¬
te. ut eã posset hab̾e ꝑ petuã ⁊ tam̃ qͥs ita ẽ qͥ ułit pati molestias.
qͣs fortit̃ toleret qͣm uis eas ułit possitq tolerare si patit᷑ : euiꝰ ułit
intorm̃us uiuere. etiã qͥ potest in eis ꝑ patientiã tenendo iuisti¬
ciã laudabilit̃ uiuere: transitoria cogitauer hȩc mala qͥ ea ꝑ¬
tuler̃ uł cupiendo hab̾e uł tinĩdo amittere qd ainabãt. siue ne¬
quiter siue laudabilit. Nã multi ꝑ transitoria mala. ad ꝑm̃a.
sura bona fortit̃ tetender̃. Qui ꝓfecto spe bĩ s̃ etiã cũ sint in

Expanded text:
virtute possent, quod communi mortalium conditione non poterant, sic scivirtute possent, quod communi mortalium conditione non poterant, sic scilicet vivere ut vellent. Sentiebant enim aliter beatum esse neminem posse, nisi habendo quod vellet, et nihil patiendo quod nollet. Quis autem non qualemcumque vitam qua delectatur, et ideo beatam vocat, vellet sic esse in sua potestate, ut eam posset habere perpetuam? Et tamen quis ita est? Quis vult pati molestias quas fortiter toleret, quamvis eas velit possitque tolerare si patitur? Quis velit in tormentis vivere, etiam qui potest in eis per patientiam tenendo justitiam laudabiliter vivere? Transitura cogitaverunt haec mala, qui ea pertulerunt, vel cupiendo habere, vel timendo amittere quod amabant, sive nequiter sive laudabiliter. Nam multi per transitoria mala, ad bona permansura fortiter tetenderunt. Qui profecto spe beati sunt, etiam cum sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
mortali uita erroribꝰ erup̃nisq. plenissima p̃cipue fides ẽ ne¬
cessaria qͣ in dm̃ credit᷑. Nõ eni quecũq. bona maximeq illa
quibꝰ qͥsq. fit bonus. ⁊ illa quibꝰ fiet beatus. unde nisi adeo in
hominẽ ueniant. ⁊ homini accedant in ueniri potest. Cũ aut̃
ex hac uita abeo qͥ in his miseriis fideliꝰ ⁊ bonus ẽ uentũ fue¬
rit ad beatã. tt̃ erit uere q̃ nc̃ eẽ nullomͦ potest ut sic homo ui¬
uat qͦmͦ uult. Nõ enĩ uolet male uiuere in illa felicitate. aut
uolet aliqͥd qͣ deerit. aut deerit qͥ uoluerit. qͥ qd amauerit. aderit.
nec desiderabit᷑ qͣ ñ aderit. Omẽ qͥ ibi erit bonũ erit. ⁊ sũm ds.¬
⁊ sumũ bonũ ds̃ ipse erit. atq ad fruendũ ⁊ se amantibꝰ p̃sto ibi
erit. ⁊ ꝗͥ ẽ om̃ino bissimũ. ita sẽꝑ fore certũ erit. Hẽ uͦ fecer quid ẽ
sibi philosophi sic̃ eoꝵ ciuiq placuit uitas beatas suas. ut qͣsi ꝓpͥa

Expanded text:
mortali vita erroribus aerumnisque plenissima, praecipue fides est necessaria, qua in Deum creditur. Non enim quaecumque bona, maximeque illa quibus quisque fit bonus, et illa quibus fiet beatus, unde nisi a Deo in hominem veniant, et homini accedant, inveniri potest. Cum autem ex hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim volet male vivere in illa felicitate, aut volet aliquid quod deerit, aut deerit quod voluerit. Quidquid amabitur, aderit: nec desiderabitur quod non aderit. Omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit, atque ad fruendum amantibus praesto erit; et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Nunc vero fecerunt quidem sibi philosophi, sicut eorum cuique placuit, vitas beatas suas, ut quasi propria
Abbreviated transcription (Latin):
miracula demonũ. ñ idõ tam̃ aut ñ se posse talia dolebit. aut
obhoc illoᷤ meliores eẽ iudicabit: c̾ũ sit p̃sertĩ in societate scõꝵ
qͥ ꝑ uirtutẽ dĩ eui cuncta sub iecta sũt.⁊ minime fallacia. &
multo maiora fecer̃. siue homines siue angłi boni. gationibꝰ tii

Expanded text:
miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni. . DE
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ sp̃ibꝰ nequissimis ꝑ aria corpora facere multaque mirent᷑
anȩ trenis corporibꝰ ad grauatȩ.etiã melioris affeccus. Si enĩ cor¬
pora ipsa t̾rena ñ nulliᷤᷤ artibꝰ ⁊ exercitationibꝰ modificata ĩ
specta culis teatricis tanta miracula hominibꝰ exhibent. ut
hni qui nũquã talia uider̃. narrata iux credant. qͥd magnũ
ẽ diabolo ⁊ angłis eius decorporeis helem̃tis ꝑ aria corpora fa¬
cere. quȩ caro miret᷑: Aut etiã occultis inspirationibꝰ ad inlu¬
dendo humanoꝰ sensus fantasmata imnaginũ machinari. qͥbꝰ
ugilantes dor mientesue decipiat. uł furentes exagitet: s
sic̃ fieri potest ut homo uita ac moribꝰ melior. speccet neqͥssi¬
mos homines uł in sime ambulantes. uł multis motibꝰ corpoꝵ
nec eos ꝓꝓterea sihi p̃ponendoᷤᷤ existimet: Sic am̃a fidelis ⁊ pia
ñ solũ si uideat. uerũ etiã si ꝓpt̾ fragilitatẽ carnus ex horreat

Expanded text:
 enim spiritibus nequissimis per aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus adgrauatae etiam melioris affectus. si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uel furentes exagitet? sed sicut fieri potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis motibus corporum nec eos propterea sibi + praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat
Abbreviated transcription (Latin):
alb̾ ib aliis nr̃i ordĩs eoꝵ ꝯsilio agat q̃ parit᷑
regłe aut ordis eẽ p̾uaricator uł ꝯmissoꝵ sibi
frm̃ uicus ꝯsentiens m̃otuerit. albas matris
cumiꝰ potint de eindatone eu̾ ad inoueat usq
qͣter. Ꝙ si nͦ ita correctus fin̾t nͥ sponte cedere

Expanded text:
abbatibus aliis nostri ordinis, eorum consilio agat, quod pariter Regulae, aut ordinis esse praevaricator, vel commissorum sibi fratrum vitiis consentiens innotuerit: abbas matris tunius potuerit, de emendatione eum admoneat usque quater. Quod si nec ita correctus fuerit, nec sponte cedere
Abbreviated transcription (Latin):
enda gͥ insitatõne cantelam maximã ⁊ di¬
ligentiã insicator adhibeat ut fidełr ⁊ pͣdent̾ ad
corrigendos earcessꝰ ⁊ ꝯseruatõe pacis intendat
⁊ qͣntũ pot̾it salua ordĩs disciplina aĩos fr̃m ad am¬
pliorem reu̾enciã ꝓprii alb̃is ⁊ gra̾m mutuo ailc̾oĩs
marp̃o inducat. ⁊ ꝓuideat nichoĩꝰ isitandꝰ ut¬

Expanded text:
enda autem visitatione cautelam maximam et diligentiam visitator adhibeat, ut fideliter et prudenter ad corrigendos excessus et conservationem pacis intendat, et, quantum poterit, salva Ordinis disciplina, animos fratrum ad ampliorem reverentiam proprii abbatis et gratiam mutue dilectionis in Christo inducat. Provideat nichilominus visitandu
Abbreviated transcription (Latin):
at faciendũ uł cũ fc̃m fũt egre ferat. ¶ Caueat ne
uindicta inferat ne ĩpperet ne indignet᷑. &ͥ et̾¬
siminꝰ caute muniꝰ ue disc̾te fu̾it qͥs locutꝰ benig¬
na facilitate ei ad consiliũ isitatoris indulgeat
ipm u̾o uisitatorẽ talem fore ꝯuenit ut nõ credat

Expanded text:
at faciendum, vel, cum factum fuerit, egre ferat. Caveat in indictam inferat, nec improperet, nec indignetur, quin etisi minus caute minusve discrete fuerit quis locutus, benigna facilitate ei ad consilium visitatoris indulgeat. Ipsum enim visitatorem talem fore convenit ut non credat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dc̃is ordĩb turbatões ĩ festatõnes mo¬
lestias dãpua ⁊ scandala pueisse experi¬
eucia doceat ma̾ifeste. nos hns ex debido
pastoralis officu ꝓ furo ip̃re ꝯcurrere en¬
quis cuiꝰ uis ord̃ mẽdicanmũ
transire ualeat sine romãi poniisicis
li̾a sp̃ali pleuã ⁊ exp̾ssã faciẽte de ꝯsti¬
tutõe huiꝯmõi mẽt̃onẽ. nõ obstantili

Expanded text:
in dictis ordinibus turbationes, infestationes, molestias, damna et scandala provenisse experientia doceat manifeste, Nos iis ex debito pastoralis officii pro futuro tempore occurrere cuquis cuiusvis ordinis Mendicantium transire valeat sine Romani pontificis licentia speciali, plenam et expressam faciente de constitutione huiusmodi mentionem: non obstan
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uã gͦ mnꝰ mñ regis am ⁊ magr̃i nos om̃es
ꝑ nos młirmos homũ sub regłari disciplina
ordinau̾it nlłam tr̃ene ꝯmodicatis seu roꝵ cpr̃a¬
liũ exactionẽ impõimꝰ ꝓdẽe eĩ illis oĩl qr scẽ¬
eccłie filiis cupientes nil ꝙ eos gͣuet ml ꝙ eoꝵ
nos hudantes de eoꝵ pauꝑtate eẽ cupimꝰ quari¬

Expanded text:
ri, nos omnes per nos miserrimos homines sub regulari disciplina ordinaverit, nullam terrenae commoditatis, seu rerum temporalium exactionem imponimus. Prodesse enim illis, omnibusquenos abundantes de eorum paupertate esse cupimus, avari
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerint iudicabũt. ħ obseruato ut nemo
alb̾s illiꝯ loci coram om̃i capło hanc cam intuma¬
re stud̾at. Tunc singłi alb̾es maximo capitatis
igne succensi illiꝯ eccͣe penuriam ex reb addsᷤ
cõllatis ꝓut hũmit sustentare festinẽt. De. ełc

Expanded text:
apparuerint, judicabit. Hoc observato, ut nemoabbas illius coenobii coram omni capitulo hanc causam intimare studeat. Tunc singuli abbates maximo charitatis igne succensi, illius Ecclesiae penuriam rebus sibi a Deo collatis, prout habuerint, sustentare festinent. C
Abbreviated transcription (Latin):
ibeat᷑. stallũ illiꝰ alb̾is teneat. Inhospitio co¬
medat si tñ alb̾s defũit. s iu̾o p̾sens fuĩt in
cħ̾ hoꝵ agat.s in refectorio comedat. Por at̃
ii

Expanded text:
ibeatur; stallum abbatis illius teneat, in hospitio comedat, si tunc abbas defuerit. Si vero praesens fuerit, nil horum agat, sed in refectorio comedat. Prior autem ii
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣ domꝰ ordmis nr̃i adde ꝓpͥo fr̃t destitu¬
ca. maior ab̾s de cuiꝰ. domo domꝰ illa exi¬
fut om̃e curam hat ordiͣnis ĩliꝙ doñ in ea albs
alius eligat᷑. ⁊ pfixa d̾ie ełconis. ⁊t ex albib siqͥs
Domꝰ illa genuit ad uocent᷑. ⁊ ꝯsilio ⁊ uoluntate
pris albis̃. alb̾es ⁊ mõachi domꝰ illiꝯ eligant

Expanded text:
destituta, major abbas de cujus domo domus illa exivit, omnem curam habeat ordinationis ejus, donec in ea abbas alius eligatur: et praefixa die electionis, etiam ex abbatibus, si quos domus illa genuit, advocentur, et consilio et voluntate patris abbatis, abbates et monachi domus illius abbat
Abbreviated transcription (Latin):
amat discortes sedat ĩ smmi¬
cos ꝯcordat eũctis est placi¬
ta ñ q̃rit aliemĩ ul disputat
suũ tocet amare q̃ odite ñ
uolinnt nescit extolli nescit
inflari. hãt gͥ qͥ accepit te
teneat qu pdid̾it repetat¬

Expanded text:
amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ ẽ tͥ ꝙ qͣdã cornicula ing̾rimͣ
ad eũ ueĩret ꝙͣ ille accipiẽt ĩ ĩ aꝓͣ
dem̃sit ⁊ mox ĩ colũbã cãdidã ꝯũ¬
sa fuit. Seqũti gͥ mane illa tota lacͥ¬
mis resoluta ad pedes ei9 ꝓcidit ⁊
q̃ pͥus fuerat pͤcãdo ing̾rima pꝯmo¬
dũ ĩ lacͥmus babtizata tota fc̃a eit

Expanded text:
ornicula nigerrima ad eum ueniret; quam ille accipiens in aquam demersit, et mox in columbam candidam conuersa fuit. Sequenti igitur mane illa tota lacrimis resoluta ad pedes eius procidit. Et que prius fuerat peccando nigerrima, postmodum in lacrimis baptizata tota facta est
Abbreviated transcription (Latin):
utã aꝙͣ nõ ht̃ culpa ẽ sui nõ recipi¬
ẽtis nõ dei offerẽtis. Si eĩ offero tibi
ciphũ aq̃ frigide ⁊ tu nõ uis os aꝑ¬
ire. Si porrigo ⁊ͥ rosã ⁊ nõ uiseĩ
accipe. Si sol ad fenestrã reũberat
⁊ uit fenestrã clousã tenẽ. Si pu¬
.culpa tua ẽ nõ mĩas dt̃ aꝙͣ tue
gre ub̾ ĩ fũdit. ⁊ nos os cordis
uoluntatẽ nr̃a reẜuare ꝯtẽp¬
ninꝯ: ad hostrũ cordis nr̃ipu¬
itat. ⁊ nos qͥ aꝑire dissimula¬

Expanded text:
 sui non recipientis, non dei offerentis. Si enim offero tibi scyphum aque frigide et tu non uis os aperire, si porrigo tibi rosam et tu non uis eam accipere, si sol ad fenestram reuerberat et tu uis fenestram clausam tenere, si puculpa tua est, non mea. Deus aquam sue gratie nobis infundit et nos os cordis uoluntatem nostram reserare contemnimus; ad ostium cordis nostri pulsat et nos sibi aperire dissimula
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ ⁊ libidinosꝰ.⁊ ci ossa ĩ uase au
fuisse uanũ. ait heri isti nõ sufficie¬
bat totꝰ mũdꝰ. hodie ꝑua sepult᷑a ẽ¬
aurũ ⁊ argõtũ ꝯa̾gare. ait heri iste
faciebat thesaurũ de auro. hodie aurũ
thesaurũ fecit de ip̃o. aliꝯ uolẽs oñdere
manũ cẽ corpꝰ deliciis untͥre dix̃. heri
iste nutͥebat corpꝰ sinĩ duĩsis delici
ad desider̃dũ amorẽ d̾i ẽ ait. O at̃ bib̾it
exaaͣ ꝙͣ ego dibo ei nõ siciet ĩ et̾nũ.

Expanded text:
plenus et libidinosus et eius ossa in uase aursuum dominum fuisse uanum, ait: «Heri isti non sufficiebat totus mundus, hodie est parua sepultura coaurum et argentum congregare, ait: «Heri iste faciebat thesaurum de auro, hodie aurum thesaurum facit de ipso». Alius uolens ostendere uanum esse corpus deliciis nutrire, dixit: «Heri iste nutriebat corpus suum diuersis deliciiad desiderandum amorem dei cum ait: “Qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei non sitiet