comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas dicit. Estote prudentes sicit
serpentes. et simplices sicut co¬
lunbe. Qua in re notandum
est. qd̃ discpłos suos nec de coli¬
ba sme serpente. nec de serper¬
te sine colimba uoluit dñs ad¬
monere. Quatinus et colunbe
simplicitatem astucia serpen¬
tis ascenderet: et serpentis all¬
ciam columbe simplicitasis tẽ¬
peraret. Hinc paulus ait. Nolite
pueri effici sensib. Etce astuciã
serpentis audiuimus. nunc de
simplicitate columbe moneam᷑.
Sed malicia paruuli estote. Hĩc
de bcato iob. dr. Erat uir simplex
et rectus. Que est aũt rectitudo si-¬
ne simplictoate. aut que est sim¬
plicitas sine rectitudine: Cła gͦ
et rectitudinem docet iste sp̃cet
simplicitatem. et in igne mos¬
trari debuit. et in columba. Qua¬
tinus om̃e cor qid̾ enis gr̃a tangi
tnquillum. et gelo iusticie fiat
accensum. adextremũ uero q̃¬
rendum est: cur in ip̃o redẽpto¬
re nr̃o mediatore dei et hominũ.
ꝑcolũbam apparuit. in discpłis

Expanded text:
itas dicit: Estote prudentes sicut itas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Nonne cor nr̃m ardẽs
erat in nobis cũloqueretur in
uia. et aperiret nobis scͥpturas:
Exaudito quippe sermone mar¬
descit aniinus. torporis frigus
recedit. fit mens in suꝑno desi¬
derio anxia. acõcupiscentiis t̾re¬
nis aliena. Amor uer̾ qui hanc
repleuerit: infletib cruciat. Sed
dum tali ardore cruciatur: ip̃is
sius cruciatib pascitͦ Audire ei
libet precepta celestia. et quot
mandatis instriitur: quasi
tot facib inflamatur. Et que
torpebat prius ꝑdesideria:ar¬
det post modũ ꝑu̾ba. Unde bene
ꝑ moysem d̾r. Indextera eiꝰ ignea
lex. Sinistra quippe reprobi qui
et ad sinistram ponendi sunt.
dextem aũt dei appellantur elec¬
ti. In dextera aũt dei lex igneaẽ.
quia electi mandata celestia ne¬
quaqͣm frigido corde audiunt.
sed ad hec amoris intimi facib
in ardescunt. Sermo ad aurem
ducitur. et mens eorum sibimat
itata ex int̾ne dulcedinis fiara
concrematur. In colũba uero sỹe

Expanded text:
dicebant: Nonne cor nostrum ardens dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sindextera autem Dei appellantur electi. In dextera autem Dei lex ignea est; quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum, sibimet irata, ex internae dilectionis flamma concrematur. In columba vero Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
uocata sunt corda t̾rena. que
dum semꝑ infunas inse cogi¬
tationes cõgerunt.a malignis¬
Et t̾ra ardet: cũ cor carnale ĩ
ne ergo in igne apparint sp̃c.
porem frigoris excutit. et hoc ĩ
desiderium sue et̾nitatis accẽ¬
dit. In igneis autem linguis
monstratus est. quia ide sp̃c co
etmis est filio. et habet cognati¬
onem maximam lĩngua cum
ũbo. Uerbũ qͥppe patris est filiꝰ.
Et quia una est sp̃c et ubi sub¬
stantia: idẽ sp̃c monstrari de¬
buit in lingua. Uel certe qͥa
est. unigenitum filium cõfite¬
tur. Et negare dei u̾bum ñua¬
let: qui iam sci sp̃c linguam
habet. Uel certe in linguis ig¬
neis apparuit sp̃c quia om̃s qͣs
repleuerit ardentes parit et lo¬
quentes facit. Linguaᷤ igneas
doctores habent quia dum deũ
amando predicant. corda audi¬
entium inflãmant. Nam ocio¬
sus sermo docentis est. si p̾bere
ñ ualet incendium amoris.
Hoc doctrine incendium abip¬
so ueritatis ore cõceperant. qui

Expanded text:
vocata sunt corda terrena, quae vocata sunt corda terrena, quae dum semper infimas in se cogitationes coEt terra ardet, cum cor carnale, inne ergo in igne apparuit Spiritporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium gẽtium erat uoce locu¬
tura: Qui uero cõtra dñm tur¬
tem edificare conati sunt. cõmu¬
nionem uniꝰ lingue ꝑdiderũt.
In his uero qui deum humiliter
metuebant. lingue om̃s unite
sunt. hic ergo humilitas uirtu¬
tem meruit. illic suꝑbia cõfusi¬
oñe. Sed querendum nobis est.
in igne apparuit.cur in igne si¬
mul et linguis. cur aliquando.
in colunba. aliquando in igne
mũftratur. Cur suꝑ unigenitũ
filium apparuit in colube spe¬
cie. et supet discipłos in igne.
ita ut neq suꝑ dnm̃ ueni̾ret ĩ
igne. noꝵ suꝑ discipłos monst̃¬
que ꝓposuimus: soluendo re¬
deamus. Patri nanq et filio co¬
etnus sp̃c in igne monstratur.
quia incorporeus et in effabilis
atis inuisibilis ignis ẽ deus eit
testante paulo. Beus nr ig¬
nis consumens est. Deus qͥppe
ignis dr̃: quia ꝑhunc peccato¬
rum rubigo cõsumitur. De hoc
igne ueritas dicit. Ign̾ẽ ueni
mittere in t̾ram. et quid uolo
nisi ut ardeat: Terra enim

Expanded text:
omnium gentium erat voce locuomnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Sed quaerendum nobis est cin igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstrque deamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus et ineffabilis atque invisibilis ignis est Deus, quoniam attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? Terra enim
Abbreviated transcription (Latin):
petͣret: audiuit. p̾eccasti. qͥesce
Sed qͥa culpis suis exigentibus
uoce estadmonitus non uncti¬
one sp̃c: audire u̾ba dei potuit. s
seruare cõtempsit. Requiren¬
dũ uero uobis est. cur de eode
sp̃u dicatur suggeret uobis oĩa
cũ suggerete soleat ẽẽ minoris.
Sed quia suggerere aliquãdo
dicimus sũministrare: inuisi¬
bilis sp̃s suogerere dr. non qd
nobis sciendiam abimo infrat
sed ab occulto. pacem relinqid
uob̾ pacem meã do uob̃. Hic re¬
linquo. illic do. Sequentib te¬
unquo. ꝑuementibus do. Et¬
ce fr̃s kiñi u̾ba sacre lectionis
subbreuitate discussimꝰ. nunc
in cõtemplationẽ tante festur¬
tatis animum tͣnfferamuss
quia cũ lectione eungelica no¬
bis est etiam actuũ apłoꝵ lec¬
tio rectoata: ex ea ergo aliqͥd in
usum nr̃e cõtẽplationis ti¬
hamus. Audiftis et enim quia
rum scientiam dedit. Quid sci-¬
licet hoc miraculo designans nͥ
qd̃ sc̃a eccłia eodem sp̃u repleta.

Expanded text:
perpetraret, audivit: Peccasti quiesce perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. charissimi, verba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia rum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta,
Abbreviated transcription (Latin):
ne merentib dũ spem uenie pre¬
parat ab afflictione cristicie m̃e¬
tem ieuat. De quo recte promit¬
titur. Ip̃e uos docebit om̃ia. Qa
nsi idem sp̃s cordi assił audiẽ¬
tis: ociosus est sermo doctoris.
Nemo ergo docenti homini tri¬
buat: qd̃ ex ore docentis intelligit.
Quia nisi intꝰ lit qui doceat: doc¬
toris lingua exteriꝰ inuacuũ la-¬
horat. Ecce unam loquentis uocẽ
om̃s parit̃ auditis. nec tamen
parit̾ sensum audite uocis ꝑcipi¬
tis. Cum ergo uox dispar ñ sit:
cur incordib ur̃is dispar est uo¬
cis intelligentia. nisi qͥa ꝑ hoc
qd uox loquentis cõmuniterad¬
monet, est magister interior qͥ
de uocis intelligentia quosdã
specialiter docet: Be hac uncti
domens ꝑ sp̃m nõ ungitur Sed
cur ista de doctrina hominum
loquimur. quando ip̃e condi¬
tor non aderuditionem homi¬
nis loquitur. si eidẽ homini ꝑ
unctionem sp̃o nõ loquatur
Certe cai priusqͣm fr̃ĩcidium ꝑ

Expanded text:
ne moerentibus, dum spem veniae praene moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctiodo mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere
Abbreviated transcription (Latin):
et manet et recedit. Recedit cor¬
pore. manet diuinitate.Apud
eos ergo tunc mansisse se ꝑ¬
hibet: quia qui inuisibili sẽꝑ
potestate p̾sens erat. corporali iã
uisione recedebat. Paraclitus
in nõie meo. ille uos docebit
om̃ia et suggeret uobis om̃ia
queũq dixero uobis. Nostis plu¬
rimi fr̃es mei. qd̃ greca locutio¬
ne paraclitꝰ. latina aduocatus
dicitur uel cõsolator. Qui iccrr¬
co aduocatus dicitur qr pro er¬
rore delinqũetium apud iusti¬
ciam patris int̾uenit. Qui unꝰ
substantie cũ patre et filio exora-
re ꝓdelinquentib ꝑhibetur:.qͥa
eos quos repleuerit exorantes
facit. unde et paulus dicit. Ip
se enim sp̃c postulat ꝓ nobis ge¬
mitib menarrabilib. Minor
uero est qui postulat qm qui
postulatur. Quomodo ergo pos
tulare d̾r. qui minor non est:S
ip̃e sp̃c postulat: quia ad postu¬
landum quos repleuerit inflã¬
mat. Consolator aũt idem sp̃s
uocatin: quia depec̃ci ꝑpetratio¬

Expanded text:
et manet et recedit: recedit coret manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes fase Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam qui postulatur. Quomodo ergo Stulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratio
Abbreviated transcription (Latin):
dit: in eius corde dominus et
uenit et mansionẽ facit. Quia
sic eum diuinitatis amor pe-¬
netrat. ut ab hoc amore tẽptati¬
onis tempore ñ recẽdat. Ille ergo
uere amat: cuius uidelicet m̃
Nam tanto quisq a suꝑno a¬
more disiungitur: quanto in¬
ferius delectatur. Unde et adhuc
mones meos non seruat. Aduos
Nec tamen sibi aliqͥs credat. qͥc¬
quid sibi animus sine oꝑis
atrestatione responderit. De di¬
lectione conditoris lingua mẽs
et uita requirat᷑. Nunqm̃ est
dei amor ociosus. Oꝑatur et e¬
nim magna. si est. Si uero ope¬
rari renuit:amor ñ est. Et ser
tur unigenitꝰ filiꝰ u̾bũ patris est.
Et ideo sermo qũe loquitur filiꝰ
non est filii sed patris. quia ip̃e
filius u̾bũ est patris. Hec locutꝰ
sum uobis. apud uos manens.
Quando ñ maneret apud eos. qͥ
ascensurus in celũ ꝓmitit di¬
cens. ecce ego uobiscũ sum om̃i¬
b dieb usq ad cõsũmationem
scł̃i: Sed u̾bum incarnatum

Expanded text:
dit, in ejus corde Dominus et dit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet menNam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc mones meos non servat. Ad vosnec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermtur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum
Abbreviated transcription (Latin):
seruemus. Uere eum diligimꝰ.
siad mandata eius a nr̃is nos
uoluptatib coartamus. Nam
qui adhuc ꝑ illicita desideria
defluit ꝓfecto deum ñ amat.
quia ei in sua uoluntate con¬
tradicit. Et pat̾ meus diliget
cum. et ad eũ ueniemꝰ. et mã¬
sionem apud eũ faciemus.
ista solẽnitas habere incor¬
dis hospicio aduẽtum dei.
Certe si domum ur̃am quisq̃
diues ac p̃potens amicus intͣret.
om̃i festinantia domus tota
mundaretur. nequid fortasle
eẽt. qd oculos amici intranti
offenderet. Cerg at ergo sonl
praui oꝑis: qui deo p̾parard¬
mum mentis. Sed iidete fiũ¬
quid ueritas dicat. Ueniemũ
et mansionem apud eum fa¬
ciemus. In quorũdam et eñĩ cr¬
dauenit et mansionem non
facit: quia ꝑcõpunctionem
quidem dei respectũ ꝑcipiũt
sed tẽptationis tempre. hoc ip̃n
qd cõpuncti fuerant obliuiscũ¬
tur. Sieqs ad ꝑpetranda pecẽa
reddeunt ac si hec minime pla¬
xissent. Qui ergo deum uere
diligit qui eius mandata custo¬

Expanded text:
eris. Vere enim diligimus, si ad mandata ejus a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custo
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib que audierant et uide¬
rant sicut dictum est ad illos.
blificãt pastores et laudant
deum in om̃ib que audierant
ab angłis et uiderant in beh¬
leem sic̃ dictum est ad illos.
Id est et hoc głificant. qd̾ ñ ali¬
ud uenientes inuenerãt ꝙͣ u
dictũ est ad illos. Sine sicue
dictum est ad illos. głam deo
laudesq referũt. Et hoc enim
illis facere dictũ est ab angłis.
ñ quidem u̾bo imꝑantib led
formã sue deuotionis offeren¬
tib. cũ deo in excelsis głam n¬
nanima exultatione resor¬
rent. Nam et qui dicit. eunge
ligo uobis gaudiũ magnum
dum utiq deum laudandũꝙ
ꝓuocat. Sed et magistri sp̃ua¬
lium gregum. modo ceteris
dormientib contemplãdo cele¬
stia subeunt. mͦ fidelium caftra
lustrando et ꝓbitatis exẽpla.
querendo circumeunt. mõdo
adpublicũ pastoralis officii do¬
cendo redeunt. ut memoriã
habundantie suauitatis qͣm
rapti licet intuendo gustaue¬

Expanded text:
in omnibus quae audierant et videin omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum est ad illos. Glorificant pastores et laudant Deum in omnibus quae audierant  et viderant in Bethleem, sicut dictum est ad illos, id est, et in hoc glorificant quod non aliud venientes invenerant, quam dictum est ad illos; sive sicut dictum est ad illos, gloriam Deo laudesque referunt. Et hoc enim illis facere dictum est ab angelis, non quidem verbo imperantibus, sed formam suae devotionis offerentibus, cum Deo in excelsis gloriam unanimi exsultatione resonarent. Nam et qui dicit: Evangelizo vobis gaudium magnum dum utique Deum laudandumque provocat. Sed et magistri spiritalium gregum modo caeteris dormientibus contemplando coelestia subeunt, modo fidelium castra lustrando et probitatis exempla quaerendo circueunt, modo ad publicum pastoralis officii docendo redeunt, ut memoriam abundantiae suavitatis Dei, quam raptim licet intuendo gustave
Abbreviated transcription (Latin):
de suo. Sed qͥa scãs scͥpturas lege¬
rat. et sciebat. ꝓphas: cõferebat
ea que secũ sunt actade dño. cũ
hus que nouerat a ꝓpħis dicta de
dño. Et collata ad inuicem cog¬
nouit instar celestium cherubĩ
socia sui uultus luce cõcordia.
Dixerat enim gabrihel. Ecce cõ¬
cipies in uto et paries filium.
predixerat ysaias. Ecce uirgoc̃õ¬
cipiet et pariet filium. Predixe¬
rat micheas filias syon intur¬
re gregis aduenturas. et potesta¬
tem primam tunc ẽẽ uenturã.
Dicebant pastores. suꝑne sibi ci¬
uitatis inturre gregis apparu-¬
isse chohortes. que natũ cane-¬
rent. xp̃m. Legerat maria. Bos
cognouit possessorẽ suũ: et asi¬
nus presepe dñi sui. uidebat in
presepi dei filium uagientem.
qui homines saluat ac iumen-¬
ta. Et inhis singulis atq huiꝰ¬
modi cõferebat q̃ legerat et cõ-¬
parabat hiis que audiebat et
indebat. Et reu̾si sunt pastores
glificantes et laudantes deum

Expanded text:
de suo, sed quia sanctas Scripturas legede suo, sed quia sanctas Scripturas legerat, et sciebat prophetas, conferebat ea quae secum sunt acta de Domino cum his quae noverat a prophetis scripta de Domino, et collata ad invicem, cognovit instar coelestium cherubim socia sui vultus luce concordia. Dixerat enim Gabriel: Ecce concipies in utero, et paries filium . Praedixerat Isaias: Ecce virgo concipiet, et pariet filium . Praedixerat Micha filias Sion in turre gregis adventuras, et potestatem primam tunc esse venturam. Dicebant pastores supernae sibi civitatis in turre gregis apparuisse cohortes, quae natum canerent Christum. Legerat Maria: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . Videbat in praesepi Dei Filium vagientem qui homines salvat ac jumenta; et in his singulis atque hujusmodi, conferebat quae legerat, et comparabat his quae audiebat et videbat. Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum
Abbreviated transcription (Latin):
rent imꝓbitate defendit: post¬
modum int̾pascua deserti do¬
minum uideret alloqui. atq
in uirga pastorali signa facere
ac ppłm dei liberare ꝓmeruit.
Ip̃e dauid cuiꝰ dominus noster uo¬
cari et ẽẽ dignatus est filius: a¬
rietem sui patris de manu ursi
uel leonis eripiens. ostendit eũ
lis ñ est eripiens in opẽ de ma¬
nu fortiorũ eius. egenũ et pau¬
perem a rapientibus eũ. Et ideo
non est paruiducẽda pastorũ
attestatio. qͥ tunc uigilare et an¬
gelice exultationis ymnũ au¬
dire meruerunt. quando relic¬
tis in deserto. nonaginta no¬
uem ouib. ad reqͥrendam ouẽ
cẽtesimam bonus pastor appa¬
ruit. Cuius semper aduentum
totus fidelium grex desiderãs
implorat. Erraui sicut ouis que
perierat. require seruum tuũ
dñe. Maria autem cõseruabat
om̃ia u̾ba hec cõfer̾es in corde suo
Qͥd sibi uult hoc qd̾ dicit. cõfer̃ẽs:
Debuit dicere considetabat ĩ
corde suo. et conseruabat in coe¬

Expanded text:
arent, improbitate defendit, postarent, improbitate defendit, postmodum inter pascua deserti Dominum videre et alloqui atque in virga pastorali signa facere ac populum Dei liberare promeruit. Ipse David, cujus Dominus noster vocari et esse dignatus est filius, arietem sui patris de manu ursi vel leonis eripiens, ostendit eum lis non est, eripiens inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Et ideo non est parvi ducenda pastorum attestatio, qui tunc vigilare et angelicae exsultationis hymnum audire meruerunt, quando, relictis in deserto nonaginta novem ovibus, ad requirendum ovem centesimam bonus Pastor apparuit. Cujus semper adventum totus fidelium grex desiderans implorat: Erravi sicut ovis quae perierat, require servum tuum, Domine . Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Quid vult hoc quod dicit, conferens? Debuit dicere, considerabat in corde suo, et conservabat in cor
Abbreviated transcription (Latin):
tores ad eunͣgelizandum desti¬
nauit. Beniq et inueteri testam̃¬
to. p̃cipuos quosq sue dispensa-¬
tionis nũtios pastores ordinauit.
ꝓtomartyrabel.qui innocuã
pastoralis officii cõu̾sationem ꝓ-¬
prio sanguine dicauit cuiꝰq in
figuram dñice passionis sanguis
clamat det̾ra: quasi doctissimꝰ
ac primus opilionũ. primicias
gregũ suoꝵ domino deuotꝰ offete¬
bat. Abraham pat̾ fidei qui exul¬
tauit ut uideret diem xp̃i. et ui¬
dit et gauisus est: ñ auri metal¬
la quibz suo cultui ornamenta
conquireret. sed aqͣrum fontes qͥ¬
bitur. Iacob duodecim tribuum
pat̾. bis denis annis in pascendis
peccorib estu urebatur et gelu.
quoru in figurã ueri pastoris ha-¬
bitũ. ostensa int̃ doctrine saluta¬
ris aqͣs uirtutum suarũ uarie¬
tate: statu sullimiore donabat¬
Moyses legis lator qui prius in
typum ecclie septiformis. sorores
septem pascentes ab irruentiũ
pastorũ donec suas oues ad aqͣ¬

Expanded text:
tores ad evangelizandum destitores ad evangelizandum destinavit. Denique et in Veteri Testamento, praecipuos quosque suae dispensationis nuntios pastores ordinavit. Protomartyr Abel qui innocuam pastoralis officii conversationem proprio sanguine dicavit, cujusque in figuram dominicae passionis sanguis clamat de terra, quasi doctissimus ac primus opilionum primitias gregum suorum Domino devotus offerebat. Abraham pater fidei, qui exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est, non auri metalla quibus sui cultui ornamenta conquireret, sed aquarum fontes qubitur. Jacob duodecim tribuum pater bis denis annis in pascendis pecoribus aestu urebatur et gelu, quorum in figuram veri pastoris habitum, ostensa inter doctrinae salutaris aquas virtutum suarum varietate, statu sublimiore donabat. Legislator Moyses qui prius in typum Ecclesiae septiformis sorores septem pascentes ab irruentium pastorum, donec suas oves adaqu
Abbreviated transcription (Latin):
lem quasi mediatoris dei ee hy¬
xp̃m prima uisione reꝑiunt
Dequo indelicet sc̃aꝵ scciptu¬
rarũi p̾sepio. eximium illud
animal et sacro scis hostiis apti¬
simum pascebatur. qd̃ exultans¬
dño proclamat. Dñs pascit me
et nichil michi deerit. in loco pas¬
cue ibi me collocauit. Et parlo
post. Parasti in conspectu meo
mensam. adu̾sus eos qui tribi¬
lant me. uidentes aũt inqͥt. co¬
gnouerunt de u̾bo qd dictum
erat illis de puero hoc. Ql nim¬
rum iusti est ordinis. ut cogni¬
ta. amata. et honore digno cele
culmine ꝑtingatur. Et om̃s qͥ
audierunt mirati sunt: et de
is q̃ dicta erant a pastorib ad
ip̃os. Apastorib ppłs ad d̾ei re¬
uerentiam cogitur. Non medi¬
ocris fides tibi hoc uideatur exẽ¬
plum. ñ iulis ꝑsona pastorum.
Certe quo uilior ad prudẽtiam
eo preciosior ad fidem. Non sapi¬
entes sed simplices qui fugare
audita nescirent dñs suos pre¬
cones elegit ñ rechores sed pisca-¬

Expanded text:
lem Mediatoris Dei et holem Mediatoris Dei et hoChristum prima visione reperiunt. De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud animal et sacrosanctis hostiis aptissimum pascebatur, quod exsultando proclamabat: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . Et paulo post: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Videntes autem, inquit, cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebacumine pertingatur. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. A pastoribus populus ad Dei reverentiam cogitur. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare audita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed pisca
Abbreviated transcription (Latin):
puero hoc. fẽstinant̾ pasto¬
res. xp̃i quem cognouere to-¬
ta mentis intentione uidere
aduentum desiderant. Neq
enim cũ desidia. xp̃i est quer̃e¬
da p̾sentia. Et ideo forte non¬
nulli querentes inuenire ño
merentur.quia desidiose xp̃m
requirunt. Ideo pastores isti si¬
ne mora iuenerunt: qͥa ad
illum fide non ficta cucurẽrt.
Adquem festinant̃ ire est: ñ
pedum gressus accelerare. sed
infide semꝑ ac uirtute ꝓfice¬
re. Inuenerunt inqͥt mariã
et ioseph: et infantem positũ
in presepio. Sed et dñici gregiᷤ
pastores quo crebrius ac suain¬
us int huius uite tenebras celes¬
ti attolluntur oraculo eo ferũe¬
tius sullimen patrũ precedentiũ
uritam in qua panis uite sẽꝑ
et seruatur et reficit. quasi por-¬
tas bethleem contemplando
subeunt. nichilq inhac aliud
qͣm uirginalem catholice eccl̾ie
pulchritudinẽ qͣsi mariam ui¬
rilem spirituum doctorum
cetum quasi ioseph: et humi¬

Expanded text:
puero hoc. Festinant pastopuero hoc. Festinant pastores Christi quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et humi
Abbreviated transcription (Latin):
erba pastorum quam sĩt
rationabilia et pastoribus
eccl̃ie digna: diligenter inspice.
uere enim qͣsi iugilantes non
dixerunt. uideamus puerum. au¬
deamus qd dicitur. sẽd iudeamꝰ
uerbum qd fc̃m est. In principio
erat u̾bum. et u̾bum caro fcm
est. uerbum qd semꝑerat uide¬
amꝰ. qd modo pro nobis fcm̃ est.
Qd̃ fecit dñs. et ostendit nobis.
uerbũ hoc ip̃m se fecit. Si quid̾e
hoc ip̃m u̾bum dñs est. uideamꝰ
igitur. quomodo hoc ip̃m u̾bũ
hoc est dñs ip̃e se fecerit. et oftẽ¬
derit nobis carnem suam. Qd̃
enĩ uidere ñ poteramꝰ quia erat
u̾bum: uideamus fcm qͥa ca¬
ro est.Cui simile est qd ioh̾es
ait. Qd̃ fuit ab inicio. qd audi¬
tractauerunt de u̾bõ uite.et
uita manifesta est et uidimꝰ
et testamur et annĩctiamꝰ uo¬
bis uitam et̾nam. q̃ erat apꝰ
patr̃e. et apparuit nobis. Et ue¬
nerunt festinantes et inue-¬
nerunt mariam et ioseph et
infantem positũ in presepio.
Uidentes autem: tognouerũt
de u̾bo qd̃ dictum erat illis de

Expanded text:
erba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Verbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem hoc ipsum Verbum Dominus est. Videamus igitur quomodo hoc ipsum Verbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile est quod Joannes ait: Quod fuit ab initio, quod auditractaverunt de verbo vitae, et vita manifestata est, et vidimus, et testamur, et annuntiamus vobis vitam aeternam quae erat apud Patrem, et apparuit nobis . Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de Verbo quod dictum erat illis de
Abbreviated transcription (Latin):
pecta tua. aut dicere surge
et ambula: Ut autem sci¬
atis quia rafilius hominis
mittendi pecc̃a: dixit para¬
litico. Surge tolle lectum
tuũ: et uade in domum
tuam. Et surrexit et abiit
in domũ suam. Scrutator
animorũ preuenit mentiũ
maligna consilia et deita¬
tis sue potentiam oꝑis atce¬
statiene monstrauit. dum
dissipati corporis menbra cõ¬
ponit. neruos stringit. iun¬
git ossa. cõplet uiscera. fir¬
mat uirtutem. et gresfus
ad cursum suscitat inuiuo
cadauere iam sepultos. Lol¬
le lectum tuũ. hoc est porta
portantẽ. oneris muta uices.
Ut qd fuit infirmitatis testi¬
monium. sit ꝓbatio samita¬
tis. Ut lectus doloris tui. sit
mee curationis indiciũ. Ut
recepte fortituclinis mag-¬
nitudinem ponderis asserat
magnitudo. uade in domũ
tuam. ne xp̃iana fide cura-¬
tus in uiis iudaice ꝑfidie ĩa
moreris

Expanded text:
 Surge et ambula? Ut autem sciatis, quia Filius hominis mittendi peccata, dixit paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam; et surrexit, et abiit in domum suam. Scrutator animarum praevenit mentium maligna consilia, et Deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat artus, et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum; hoc est, porta portantem, omnes muta vices, ut quod est infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui sit merae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem ponderis asserat magnitudo. Vade, inquit, in domum tuam: ne Christiana fide curatus in viis Judaicae perfidiae jam moreris
Abbreviated transcription (Latin):
uiuium ꝑuenire ualeatis.
Quisqͥs nanq ille est. quem
nunc sp̃c iste non reparat:
uine possessionis est iste
sp̃s amoris. Iunquid nam
tem odia dissipant. elatio
inflat. ira usque ad diuisi¬
onem mentis exasꝑat aua¬
ricia cruciat. luxuria ener¬
uat: pensate quiᷤ sit sp̃c
amicos et inimicos diligi.
t̾rena despici ꝓ celestibus
estuari. carnem propter ui¬
cia conteri. mentem a con¬
cupiscentiis frenari.Si gͦ
uultis inis cognoscere posses¬
sionis dei: ꝑsonam ꝑpendi¬
te possesoris ur̃i. Ecce enim
qd diximus: uoce ueridtica
paulus clamat. siqͥs sp̃m
deo inhabitante non regit᷑.
de diuine claritatis specie
post modum non letatur.
Sed nos tamen ad hec que
dicta sunt infirmamur. nec¬
dum culmen perfectionis
attingimus. In uia dei coti¬
die sc̃i desiderii g̾ssus pona¬
mus. Consolatur nos ueritas.
que ꝑ psalmistam dicit. Im¬
ꝑfectum meum uiderunt
ocłi tui: et in libro tuo om¬
nes scribentur. Non omni¬
no erit nobis noxia nr̃a im¬

Expanded text:
ivium pervenire valeamus. Quisquis enim ille est quem nunc Spiritus iste non reparat, vinae possessionis est iste s amoris. Nunquidnam stem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis sit spiriamicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiDeo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra im
Abbreviated transcription (Latin):
gnoui. Et reuera ñ sunt a no¬
bis penitus inquirenda qui õi¬
potenti deo credimꝰ. qui ꝓqua¬
litate meritorum aut fidei ꝓba¬
tione. cũctis mortalib potesta¬
te arbitrii sui uel ꝓspera uel
adu̾sa ddispensat. p̃cipue cũ huiꝰ¬
modi homines arguat. et incre-¬
pet apłs dicens. Dies obseruatis
et menses. et tempora et annoᷤ
ꝑdiderunt. uos aut sicut huc
usq ꝓdeitimore fecistis: abhor¬
rece uana refulgite falsa un¬
pia declinate. ut et ad domum
dei confidenti semꝑ corde ue¬
naire possitis et in fide ur̃a gen¬
tium magister et iudex doctri¬
ne sue fructus paulus inueni¬

Expanded text:
cognovi. Ac revera non sunt a nocognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel prospera, vel adversa dispensat: praecipue cum hujusmodi homines arguat, et increpet Apostolus dicens: Dies observatis, et menses, et tempora, et annosperdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ferias dehonestate falsa turpitu¬
do et ꝑuersitas innouatur. ho¬
uum uocant annũ: quasi no¬
uum aliqͥd aut celum tunc os¬
tendat. aut t̾ra. Nouum annũ
ianuarias appellant kalendas
sũ uetusto semꝑ errore. et horro¬
re sordescant. Auspicia etiam
uanissimi colligere sedicunt.
acstatũ uite sue ianib ndi¬
ciis estimantes: per incerta aui¬
um ferarumq signa ĩminen¬
tis anni futura rimantur. cum
utiq apud deũ solum sit noti¬
cia f aturorũ et legalis auctori¬
tas ista ꝓhibebat dicens. Heaus¬
picemini. ne auguriis inten¬
datis. Sed miseri ac miserandi
homines rapti errorib paga¬
noꝵ. et minus proiido corde ce¬
cati: cũ impietate de domib su¬
is ꝓdeurt Et cũ sacrilegio reu̾¬
tuntur. Aut quomodo sexp̃ia¬
num putat posse. uł dici. qui
tali obseruatione uidet se perꝰ¬
tidis ẽẽ consortem: Ista uos km̃i¬
iam dudũ nec obseruare nec
quere. manifesta relatione co

Expanded text:
ferias pro honestate falsa turpituferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se perfidis esse consortem? Ita et am dudum nec observare nec quaerere manifesta relatione 48
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid non uniuersa ibi fal¬
la sunt et insania. cũ sea deo
formati homines. aut in pecu¬
des. aut inferas. aut importẽta
tranfformant: Nũquid nonom¬
nem excidit insaniam. cũ deco¬
rẽ uultus humani dei specialit
manib momnẽ pulchritudi-¬
nem figuratũ squalore sordi¬
um et ad ulterina feditate det᷑¬
pant.: Quomodo ñ sanum sa¬
pientib patet nichil ibi in esse
sanitatis. ubi impia. ubi inho¬
nesta. iu̾saq omia et faciunt
et loquuntur. non audientes
clamantem cotidie in ecclia
beatũ dauid et dicentem. filii
hominũ usq quo graui corde
ut quid diligitis uanitatem.
et queritis mendatium: Graue
utiq eorum cor esst om̃i im¬
pietate dep̃ssum. qui ꝑ sacrile¬
gos iocos diuiniᷤ monitis illu¬
dentes uana diligunt et falsa
sectantur. Et post om̃ia adoftẽ¬
sionis plenitudm̃e dies ip̃os no¬
uum annũ uocant. Quanq̃m
inconuenient scd̃m se nouum
appellent annũ. q̃m ꝑnefandas

Expanded text:
Nunquid non universa ibi falNunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi impia, ubi inhonesta, universaque omnia et faciunt et loquuntur; non audientes clamantem quotidie in Ecclesia beatum David et dicentem: Filii hominum, usquequo gravi corde; ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas
Abbreviated transcription (Latin):
ac sp̃uali uomere uicia mun¬
dana ꝑsulcans. incedit ad dei
regnum: si aspectũ suum ad
impia et uana conu̾terit: et
iuges suos hoc est corpus et a
nimam uulnerabit et optimi
itineris ꝑiculosum nimis in¬
curret errorem. Et nõ respexit
inquit inuanitates et in sa¬
nias falsas. Quomodo beatus
dauid falsas insanias dicit. cũ
uere insaniant qui abiecto
retrorsũ timore dei. ad demo¬
nium respiciunt uanitates:
Sed uit sc̃s ꝓprie naturam im¬
pie falsitatis exp̃ssit quia insa¬
na sunt om̃ia. quecũq diaboli
fallente mendatio  dei inse non
habent ueritatem. Et illorum
grauior atq inmeditabilis lã¬
guor est: qui suꝑstitionũ furore
et ludorũ suauitate decepti sub
spetie sanitatis insamunt. An
non om̃ia que aministris demo¬
nũ illis aguntur dieb falsa sũt
et insamia. cũ uir uirium sua¬
tum uigore mollito totum se
srangit infeminam. tantoq
illud ambitu atq arteagit. q̃si
peniteat illum ẽẽ qd̃ uir est:

Expanded text:
ac spirituali vomere vitia munac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est?
Abbreviated transcription (Latin):
seruos. ulla potest ẽẽ. cõmunio
sicut nos eccłiarum instruit do¬
ctor dicens. Que conuentio xp̃i
ad belial: Qui autem cõsensus
templo dei cũ ydolis: Qui cũq
ergo credentium. uel est templũ
dei uel ẽẽ desiderat. sollicite ca-¬
ueat ne mortua ne uana secta-¬
do desmnens ẽẽ templum dei:
fiat habitatio tenebrarum fi¬
at demoniis monumentum.
Ait gloriosissimus ꝓph̾arum
dauid. Beatus uir cuius est no¬
men dñi spes ip̃ius. et ñ respẽt
inuanitates et insamas falsas
Itaq qui sꝑat indeo. ac toto cor¬
de meius glam luminu suoꝵ
desigit aspectũ: ad insanissimaᷤᷤ
uanitates consecratos semel deo¬
ñ debet ocłos retorquere. Quia
ut ait dommꝰ nemo mittens
manum ad aratrũ. et respici¬
ens retro: aptꝰ est regno dei.
Om̃is enim arans si retro res¬
piciat. aut tortuosum et mu¬
tilẽ faciet sulcũ aut arantum
boum suorũ uestigia uulnea¬
bit. Ita et qui directo tramite

Expanded text:
servos ulla potest esse communio, servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite
Abbreviated transcription (Latin):
structione diuini sermonis edoc¬
tos uniuersas kalendarũ super¬
uenientium uanitates declina¬
re penitus et horrere: ad perfec¬
cioris tamen emendationis au¬
gmentum ñ me piguit usita¬
tum ur̃is aurib inferre sermo¬
nem. sicut ait beatissimus pau-¬
lus. fĩs eadem uobis scribere
michi quidem non pigruri.
uobis autẽ necessarium NIeces-¬
sarium dilectissimi nec super¬
fluum reor: si procõmonitione
sc̃a dudum habita. p̾cedentiũ
patrum uobis repetantur elocͥ¬
a. Et reuera. quid fastidii quid
oneris habet ꝓ salutis ꝑfectu uti-¬
lia ac deo placita sepe dicere. fre¬
quenter audire: Et ideokmñi. fi
deac deuotione solita religiosi
itineris mias ac ueritatis semi¬
tas gradientes magis magisq
erroꝵ deuia et diabolica calcate
sigmenta.Nec enim debet fidel
anima que angłoꝵ cõsortia cõ-¬
cupiscit: demoniorum lusib
delectari. Neq uero luciactene¬
bris. ueritati atq mendatio. tur-¬
pitudini et honestati. apud dei

Expanded text:
uctione divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei
Abbreviated transcription (Latin):
stimentis głe tue iherłm ci¬
uitas sc̃a. quia non adiciet
ultra ut ꝑtranseat ꝑte mcir¬
cumcisus et immundus. Exai¬
tere de puluere. consurge sede
iherłm. solue uincla collitui
captiua filia syon: quia hec
dicit dominus deus. Gratis
uenundati estis. et ĩme argẽ¬
to redimemini. Quia hec di-¬
cit dominus d̾s. In egyptum
descendit ppłs meus in prin¬
cipio ut colonus eẽt ibi: et
assur absq ulla causa calũ¬
matus est eum. Et nunc qͥd
michi est hic dicit dominus:
Qm̃ ablatus est ppłs meus
gratis dominatores eius iniq̃
agunt dicit dominus. et iugi¬
ter totadie nomen meum
blaphematur. ꝓpt̾ hoc sciet
ppls meus nomen meum in
die illa. quia ego ip̃e qui loq̃¬

Expanded text:
stimentis glorie tue Iherusalem civitas sancta. Quia non adiciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et immundus: exctere de pulvere consurge sede Iherusalem, solbe vincula colli tui captiba filia Syon. Quia haec dicit Dominus, gratis venumdati estis: et sine argento redimemini. Quia hec dicit Dominus Deus, in Egypto descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc: quid mici est hec dicit Dominus, quoniam ablatus est populus meus gratis. Dominatores eius inique agunt dicit Dominus: et iugiter tota die nomen meum blasfematur. Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse: qui
Abbreviated transcription (Latin):
finis. suꝑ solium dauid et
super regnum cius. ut con¬
firmet illud et corroboret ĩ
iudicio et iusticia. amodo
et usq in sempiternum. ze¬
lus domini exercituum fa-¬
ciet hoc. Uerbum misit do¬
minuᷤᷤ in iacob: et cecidit in

Expanded text:
et super regnum eius sedebit, ut confirmet illud et corroboret in iudicio et iustitia amodo et usque in sempiternum. Zelus Domini exercituum faciet hoc. Verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Letabuntur coram te
sicut᷑ letantur in messe. sicut
quando diuidunt spolia. Iu¬
gum enim oneris eius et uir¬
gam humeri eius: et sceptrũ
exactoris eius suꝑasti. sicut in
die madian. Quia omnis ui¬
olenta predatio cũ tumultu:
et uestimentum mixtũ san¬
guine erit in conbustionem.
et cibus ignis. Paruulus enĩ
natus est nobis. filiꝰ datꝰ ẽ nob̾.
Et factus est principatus st
super humerum ens. et uo

Expanded text:
ntur coram te, sicut laetantur in messe, sicut quando dividunt spolia. Jugum enim oneris ejus, et virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti sicut in die Madian. Quia omnis violenta praedatio cum tumultu, et vestimentum mistum sanguine, erit in combustionem, et cibus ignis. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus est principatus ejus super humer
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infernum designat.:
Quid ꝑ phylisteos. nisi in¬
deorum ꝑfidia demonstra-¬
tur. Qui cum dominum
mortuum uiderent. eiusq
corpus in sepulchro ia po¬
situm custodes ilico depu¬
tauerunt. et eum qui auc¬
tor uite claruerat. in infer¬
ni claustris retentum qͣsi
sanson in gaza se dep̃hen¬
disse letati sunt: Sanson
uero nocte media non so

Expanded text:
nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratmortuum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruit, inferni claustris retentum, quasi Samson in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non so