comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tãdo trãsierĩt mutasse. q̃dã ĩcodicib
suis ut ĩ nrĩs minueret᷑ auͣctas. hãc opi¬
nicẽ uł suspicionẽ. accipiat ꝗsq ut ẜuta¬
uerit. Certũ ẽ tñ nõ ii xisse̾ matussalã pt᷑
diluuiu s eodẽ ãno finsłe̾ d̾ fũctũ Siueꝵ¬

Expanded text:
terpretando transierint, mutasse quaedam in codicibus suis, ut nostris minueretur auctoritas. Hanc opinionem uel / suspicionem accipiat quisque ut putauerit; certum est tamen non uixisse Mathusalam post diluuium, sed eodem anno fuisse defunctum, si ue
Abbreviated transcription (Latin):
tos anãgita tres. ꝑueĩret: llã ples nõgẽtoᷤᷤ
rit. Quis itaq dubitam̾t ꝑ uniꝰ hoĩs etatẽ
tãtũ młciplicari potuisse gen̾ꝰ hũamiĩiut
eẽt unde ꝯstitueret᷑. nõ una s płime cinta¬
tes: qd ex ħ conia facillime. pot̃ qr ex uno

Expanded text:
tos quinquagita tres perveniret. Nam plures nongentos rit. Quis itaque dubitaverit per unius hominis aetatem tantum multiplicari potuisse genus humanum, ut esset unde constitueretur non una, sed plurimae civitates? Quod ex hoc conjici facillime potest,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ frat̾ occidit. Cõcretio. aũt qr boĩs ĩ det̾ine de¬
clinãtib tales unnu̾si fcĩ fuerat᷑ ut diluiuo
delerẽt᷑. excepto uno iusto cuiꝰ nomĩ erat. uce
a eiꝰ ꝯuige/ atrib filiis. totidẽq nurib qui.
hoiẽs ccto exilla om̃ uastatcẽ. mõtaliu ꝓ

Expanded text:
concretio autem, quia bonis in deterius declinantibus tales uniuersi facti fuerant, ut diluuio delerentur, excepto uno iusto, cui nomen erat Noe, et eius coniuge et tribus filiis totidemque nuribus, qui homines octo ex illa omnium uastatione mortalium per
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ ẜ̃uus decẽ milliu talẽtoꝵ. redde̾ debita/ q̃
illi fuerãt relaxata. qm̃ debitũ denarioꝵ cẽ¬
tũ ꝯẜuo suo nõ relaxauit. Qua filitudiẽ ppo¬
sita do̾ iħx. adiec̃. atq ait / Sic aub̾ faciet᷑ pr̃
ur̃ celestis si nõ dimiseĩtis unꝰ ꝗsq fñ suo
d̾ cõdib nrĩs. Hec modo curãt᷑ ciues ciuita¬
tis d̾i ĩhac t̾ra ꝑeg̾nãtes / ⁊ pacẽ supne pat̾e

Expanded text:
betur seruus decem milium talentorum reddere debita, quae illi fuerant relaxata, quoniam debitum denariorum centum conseruo suo non relaxauit; qua similitudine proposita Dominus Iesus adiecit adque ait: Sic et uobis faciet Pater uester caelestis. si non dimiseritis unusquisque fratri suo de cordibus uestris. Hoc modo curantur ciues ciuitatis Dei in hac terra
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽs . nõ ẽ pꝑ se ipñ s ip̃aliã sigficãdã est
in sticuta/ ⁊ p̾cedẽte alia sigͣcatcẽ ⁊ ip̃a pre¬
figurãs p̃figuãta ẽ . ⁊lã ngar ancilla sar¬
fuir. Et qm̃ cransicure emĩt umbre luce ue¬
niẽte ito dixit libã sarrã q̃ sig̾ficubat li¬
berã ciuitatẽ cui tu̾sus alio mõ sig̾tãde. ⁊̃¬

Expanded text:
ficandam est instituta, et praecedente alia significatione et ipsa praefigurans praefigurata est. Namque Agar ancilla Sarfuit; et quoniam transiturae erant umbrae luce ueniente, ideo dixit libera Sarra, quae significabat liberam ciuitatem, cui rursus alio modo sign
Abbreviated transcription (Latin):
Efelicitate ꝑadifi
uł de ip̃o ꝑadiso/ et
deuita ibi p̾moru
q supplitõ multi ⁊¬
multa sen serũt mł¬
ta dixeit̃. młta lit¬
teris mãdauert. No

Expanded text:
felicitate paradisi uel de ipso paradiso et de uita ibi primorum que supplicio multi multa senserunt, multa dixerunt, multa litteris mandauerunt. No
Abbreviated transcription (Latin):
resistat nõ fuerit pax eĩt. ꝙͣ nõ habebãt
ꝑtes ĩuncẽ adu̾santes: ⁊ phiis reb quas
sumul hrẽ nõ poterãt ĩ felici egestate ctã¬
tes hac pacẽ reꝗrũt laldriosa bella. Hac̃
adipistit᷑. q̃ ꝓutat᷑̾ gliosa uictoria. Qñ.
aut̃ uĩcut̃ ꝗ causa iustiore pug̾hãt. quiꝰ
dubitet gratulãdã eẽ uictoniã ⁊ ꝓueĩsse
optabilẽ pacẽ. ł bona st a sine dubio d̾i
dona st̃/ Set si neglectis meliorib q̃ ad
supnã ꝑtinẽt ciuitatẽ il erit uictoria in
et̾na a sũma ꝓace secura / boͫ ista sic ꝯcupi¬
cãt᷑ ut uł sola eẽ credãt᷑ ł hiis q̃meliora
quat᷑ ⁊ que ĩerat augeat᷑.¬

Expanded text:
rit, pax erit, quam non habebant partes in uicem aduersantes et pro bis rebus, quas simul habere non poterant, infelici egestate certantes. Hanc pacem requirunt laboriosa bella, hanc adipiscitur quae putatur gloriosa uictoria. Quando autem uincunt qui causa iustiore pugnabant, quis dubitet gratulandam esse uictoriam et prouenisse optabilem pacem? Haec bona sunt et sine dubio Dei dona. sunt. Sed si neglectis melioribus, quae ad supernam pertinent ciuitatem, ubi erit uictoria in aeterna et summa pace secura, bona ista sic concupiscuntur, ut uel sola esse credantur uel his, quae meliora quatur et quae inerat augeat
Abbreviated transcription (Latin):
anͣcti. de hiis reb ĩ suꝑiorib libris dixuiuᷤᷤ
enuleaciꝰ aut̃ si ista querãt᷑ multiplices at¬
q oĩuodas pariũt disputatioẽs que płibus
intexende siẽ uolumĩb. ꝙͣ hoc opus tẽpus¬
m d̾ poscit.sꝙ nõ ita la̾gũ habenꝰ: ut ĩ om̃ib
que põst̾̃ roquitẽ ociosi asctupulosi paracio¬
tes adin t̾rogãdũ. ꝙͣ capaciores ad intelligẽ.¬
du. nos opõteat inmoran./ Arbitror tñ sa¬
tis nos iã fecisse magnis adifficilume qõ¬

Expanded text:
ati, de his rebus in superioribus libris diximus. Enucleatius autem si ista quaerantur, multiplices atque multimodas pariunt disputationes, quae pluribus intexendae sunt voluminibus, quam hoc opus tempusque deposcit, quod non ita largum habemus, ut in omnibus, quae possunt requirere otiosi et scrupulosi, paratiores ad interrogandum quam capaciores ad intellegendum, nos oporteat inmorari. Arbitror tamen satis nos iam fecisse magnis et difficillimis q
Abbreviated transcription (Latin):
putatioĩb płonis. qũ ille cuc̃ta pocticã
figmñta ꝯtep̃natisti at iretis adimit s̃alt
int hoiẽs maledicẽdi licẽtiã Ille pretas ab
urb ip̃i hĩtatioe / isti saltẽ actores poeticaꝵ
fabłaꝵ reõnẽt ⁊societate cintatis. Et si ꝯͣ
cos ludoꝵ sceĩcoꝵ ex petitores / ad audeñti fõ¬
te midiq reõnerẽt / neqͣꝙͣ ig̾ leges adĩsti¬
tuẽdos bonos aut cõrigẽdos malos mores
sceĩcos Ini celebran s̾ ibẽt fignẽtis poeticis
tiã poetaꝵ. Semidens at̃ ille plato atalim

Expanded text:
cta poetica figmenta condemnat, isti autem poetis adimunt saltem in homines maledicendi licentiam; ille poetas ab urbis ipsius habitatione, isti saltem actores poeticarum fabularum removent a societate civitatis, et, si contra deos ludorum scenicorum expetitores aliquid auderent, forte undique removerent. Nequaquam igitur leges ad instituendos bonos aut corrigendos malos mores,scenicos: illi celebrari sibi jubent figmentis poeticis tiam poetarum. Semideus autem ille Plato et
Abbreviated transcription (Latin):
gne tulit: a fucaĩ corũpiq figm̃tis aĩos ciu¬
uni noluit. Cõfer ne płonis hũantatẽ a
ciuib d̾ cipiẽdis poetas utbe pellẽte̾ cũ deoꝵ
lia ã agerẽt᷑ ibẽdo extorseĩt gͣiatitati a
modestie rõanoꝵ. Nec tãtũ ħ agi uolueĩt¬

Expanded text:
it et fucari corrumpique figmentis animos ciuium noluit. Confer nunc Platonis humanitatem a ciuibus decipiendis poetas urbe pellentem cum deorum lia etiam agerentur, iubendo extorserunt grauitati et modestiae Romanorum. Nec tantum haec agi uoluerun
Abbreviated transcription (Latin):
ret & ꝓriã queq uictoria ĩ strumẽtũ se¬
quetis cẽti toti oriẽtis pplos w̾egit Q̃ lib¬
illos fuisse m̃titos alie fideliores lictere o¬
stẽdũt. ꝯstat eũ tñ ⁊ int̾ alios scͥptores re¬
gnũ asyrioꝵ anino rege fuisse lõgelateq
porectũ. tã diu aut̃ ꝑ sen̾auit ut roãnũ nõ¬
dũ sit eiꝰ etatis. Nam sic̃ scribit ꝯ cronica
ystoriã ꝓ secuti st̃/ mille ducẽtos a qͣtragĩta
ãnos ab anno pͥo quo nuiꝰ regnare cepit. ꝑ¬
mãsit ħ regnũ don transferet᷑ ad medos. In
te ꝯterere. ⁊ ib̾dere. ⁊ ꝗd aluid ꝙͣ grande la¬
croiniu noĩandũ ẽ. UI¬

Expanded text:
ret et proxima quaeque uictoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos subegit\'. Qualibillos fuisse mentitos, aliae fideliores litterae ostendunt, constat tamen et inter alios scriptores, regnum Assyriorum a Nino rege fuisse longe lateque porrectum. Tam diu autem perseveravit, ut Romanum nondum sit ejus aetatis. Nam sicut scribunt qui chronicam historiam persecuti sunt, mille ducentos et quadraginta annos ab anno primo quo Ninus regnare coepit, permansit hoc regnum, donec transferretur ad Medos. Infte conterere et subdere, quid aliud quam grande latrocinium nominandum e
Abbreviated transcription (Latin):
Roinde omitto querẽ q̃les
diuitatis ponas debitas cogitare d̾sisterẽt
Aꝵ metus/ eos ĩmaiora facinora ꝓpelle¬
bat ut de inceps pacaciores eẽnt rebus
t̾tible. accerbe sensit. granit̾ tumt: nõ
puo negõ deuitãde ĩ gẽtis cladis opp̃ssũ
qñ pancissin gladiatores ĩ cã pania de
ludo fugiẽtes magnũ ex̾citũ comꝑait̃
tres duces hũerũt ytalia latissiẽ ⁊ crud̃¬
lissiẽ uastauert. Dicat ꝗs istes d̾os adiu¬

Expanded text:
roinde omitto quaerere quales ciuitatis poenas debitas cogitare desisterent, quarum metus eos in maiora facinora propellebat, ut deinceps pacatiores essent rebus hterribile acerbe sensit, grauiter timuit, non paruo negotio deuitandae ingentis cladis obpressit, quando paucissimi gladiatores in Campania de ludo fugientes magnum exercitum conpararunt, tres duces habuerunt, Italiam latissime et crudelissime uastauerunt. Dicant, quis istos deus adiu
Abbreviated transcription (Latin):
hrͣa lamq in modicis tremonbo t̾raruyut
ub̾ eiꝰ utar dissilius se humũ^ aint᷑ cep ͭas u̾¬
bes cũ ppłis dic̃. abrutis ã ymbrib plutas
totas eẽ regiones sillas ã q̃ p̾us fuerãt ꝯti¬
nẽtes hospitib atqi aduenis. fluctib in¬
sulatas/ abasq d̾sidia ma̾i̾s ped̾stri accessu
tes / ucẽdia d̾ mbib̾ emicasse ꝯb oriẽtis.
regiones / ꝯ flagrate pierũt. et ĩ occidẽtis pla¬
gis scaturigines quasdã ac pluinones eas¬
dem strages dedisse./ Sic ex ethue u̾ticib ꝯ¬
dani esf̾iisis cratei̾b dĩno incẽdio ꝓ deliuia
to̾rẽtis uice flãmatu flumina cucu̾risse.

Expanded text:
habere? Namque inmodicis tremoribus terrarum, ut uerbis eius utar, dissiluisse humum et interceptas urbes cum populis dicit; abruptis etiam imbribus prolutas totas esse regiones; illas etiam, quae prius fuerant continentes, hospitibus adque aduenis fluctibus insulatas aliasque desidia maris pedestri accessu tes; incendia de nubibus emicasse, quibus Orientis regiones conflagratae perierunt, et in Occidentis plagis scaturrigines quasdam ac proluuiones easdem strages dedisse; sic ex Aetnae uerticibus quondam effusis crateribus diuino incendio per decliuia torrentis uice flammarum
Abbreviated transcription (Latin):
stremu bellũ cartaginẽse ꝯmeo̾ra fł egis¬
se causãq ħ loĩ no amorẽ ĩtitie s stãte ca¬
tagiẽ/ metũ pacis ĩfide fuisse dixi und̾
⁊ nasica ille ad repͥmẽtã neq̾tia ẜuãdosq
istos mores optimos ut metu uitia cohi¬
berẽt᷑./ cãtaginẽ nolebat euti ꝯtimo sub¬
iecit. id̾ salusti a ait. At discordia ⁊ auaiͣ¬
tia atq ambitio. aceta ẜis reb orm sueꝰ

Expanded text:
isse causamque huius boni non amorem iustitiae, sed stante Carthagine metum pacis infidae fuisse dixisset unde et Nasica ille ad reprimendam nequitiam seruandosque istos mores optimos, ut metu uitia cohiberentur, Carthaginem nolebat euerti: continuo subiecit idem Sallustius et ait: At discordia et auaritia a
Abbreviated transcription (Latin):
itaq institia ꝗd sũt regna nͥ ngna
latrocima: Quia et latrocima ꝗd sũt
n ꝑua regnaᷤ manꝰ eĩ ipã hom̃m ẽ imꝑio
p̾ncipis regit᷑ pacto societatis ast̾ngitu᷑
ꝑlaciti legẽ p̃da diuiditur. ħ malũ si in
tantũ ꝓditoꝵ hom̃i accessib crescit ut a
loca tñat sed̾s ꝯstituat /ciuitates occupet

Expanded text:
itaque iustitia quid sunt regna nisi magna latrocinia? quia et latrocinia quid sunt nisi parua regna? Manus et ipsa hominum est, imperio principis regitur, pacto societatis adstringitur, placiti lege praeda diuiditur. Hoc malum si in tantum perditorum hominum accessibus crescit, ut et loca teneat sedes constitua
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ sipiat / ut aud̾at dubitare / quẽ p̃ferat.
ut gͦ uihus d uob̾ hoĩb /ita ĩ duabꝰ famili¬
is sita ĩ duobꝰ ppłis ^ita ĩ duob regnis re¬
gula seꝗt̃ eꝗtatis. Qua uigilãt᷑ adbibita
si nrã ĩtẽtio coͣrigat᷑. faallime indebim
u̾ habitet uanitas a nͥ felicitas. Qua pp̃
si deus uerꝰ colat /eiq sac̾s uacib et loĩs

Expanded text:
 quem praeferat. Ut ergo in his duobus hominibus, ita in duabus familiis, ita in duobus populis, ita in duobus regnis regula sequitur aequitatis, qua uigilanter adhibita si nostra intentio corrigatur, facillime uidebimus ubi habitet uanitas et ubi felicitas. Quapropter si uerus Deus colatur eique sacris ueracibus et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
regũ fuit. ĩ tãtũ ꝓuenit inrũ ut ipẽ illã gẽtẽ
mrabiłr mltiplicatã exdinissĩo ⁊ grauis¬
simo ꝙ iͥ ferebat ingo suitutis extrahẽt in
ex in de fugiens ꝙ cũ ifrli̾t̃cu d̾ fendet᷑ egrpa¬
nni eccideret: ⁊ t̾ritus fugeret postea dĩnitus
missns ĩ potãte spt̃ d̾i uollẽt nqua ĩsãguine
cera grando locusta tñbre.sinors pͥmogentoꝵr
adertremũ iftlitas quos plagis tot tãcisq ꝑ¬
bro /dũ ꝑsecũt᷑ extic̃ti st̃. Illis quippe abeũtib.
dun sũ mare. uiã fec̃. hos aũt in seq̃ tes ^ulse
naculũ cestiõmii nũcupatũ ẽ. Ubi ds̃ sactifitiiᷤᷤ
futura p̃nũciantib colebat᷑. cũ filus iã data

Expanded text:
uenit uirum, ut ipse illam gentem mirabiliter multiplicatam ex durissimo et grauissimo, quod ibi ferebat, iugo seruitutis extraheret, iexinde fugiens, quod, cum Israelitam defenderet, Aegyptum occiderat et territus fuerat, postea diuinitus missus in cera, grando, locusta, tenebrae, mors primogenitorum. Ad extremum Israelitas, quos plagis tot tantisque pbro dum persequuntur extincti sunt. Illis quippe abeuntibus diuisum mare uiam fecit; hos autem insequentes in se naculum testimonii nuncupatum est, ubi Deus sacrificiis futur
Abbreviated transcription (Latin):
nauert̃ ꝓ ĩꝑa ⁊ ad u̾sa belloꝵ. Ind̾ uẽtũ ẽ ad
regum tpc̃a quer p̾mꝰ reg̾uit saul cui r epro¬
bato / abellica cdade ꝓsttato eiꝰq stĩpe reiecta
netis q̃dã uelut adolescẽtia ducetat /ab ipõ
abraa usq ad hũc damid Neq eͥ frustͣ mathe¬
us en ẽglista sic gn̾attẽs ꝯmeõrauit / ut i

Expanded text:
est ad Regum tempora: quorum primus regnavit Saül: quo reprobato et bellica clade prostrato, ejusque stirpe rejecta, neris quaedam velut adolescentia ducebatur ab ipso Abraham usque ad hunc David. Neque enim frustra Matthaeus evangelista sic generationes
Abbreviated transcription (Latin):
ponẽ malueit̃ eiꝰ unuu̾se nõ t̾ fuit passioĩ
Nã a detẽto a alligato ⁊ad indicato ⁊obp¬
brio igͦminiose uestis induto ⁊sꝑins co¬
ronato acalamo ĩcapite ꝑcusso ⁊ ĩridẽ¬
ter fixis genib ad orato ⁊ ctucẽ suã põtã¬
ti am ligngno iã pẽdẽti utiq ĩ sultanet᷑

Expanded text:
maluerunt, eius uniuersae non defuit passioni. Nam et detento et adligato et adiudicato et obprobrio ignominiosae uestis induto et spinis coronato et calamo in capite percusso et inridenter fixis genibus adorato et crucem suam portanti et in ligno iam pendenti utique insultauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in uocͣabat aiẽ purgatores pͥus ab illa curo¬
ris peste purgaret. Quid e̾ caẽ q̃ cͥds̃ potẽtid
.n ĩuei̾t ds̃ ꝗ exandiat ĩ indũ atiõrẽ diis ĩ¬
cuciat ne bñf̾aciat. ñ ĩueĩt᷑ ds̃ ꝯ exandiat be¬
inuolu a timorẽ diis auferat ut bñfaciãt.
Otheurgia p̃clara o aĩe p̃dicãtu p̃gatio ubi
plus imꝑat ĩmũda ĩuidẽtia. quã ĩpetint

Expanded text:
inuocabat animae purgatores, prius ab illa timoris peste purgaret. Quid enim causae est, iat invidum, et timorem diis incutiat ne benefaciant; nec invenitur Deus qui exaudiat benevolum, et timorem diis auferat ut benefaciant? O theurgia praeclara! o animae praedicanda purgatio! ubi plus imperat immunda invidentia, quam impetrat
Abbreviated transcription (Latin):
rũ negat᷑. ꝙ nõ illi un optino ꝙ ẽ in ꝯmuta¬
bilꝰ ds̃ ꝓu̾itate casti auioris adhesent: S qr et
ip̃i quaq sũicedẽtes uaĩtati ertoriq ppłori si¬
ne ut ait aplus / euanescẽtes ĩcogitationib
sins mltos des colẽdos ita putauert̃ uł putaĩ
sacroꝵ a sacͥfitioꝵ deferẽdos eẽ cẽsent qb iã

Expanded text:
rum negant, qui non illi uni optimo, quod est incommutabilis Deus, puritate casti amoris adhaeserit. Sed quia ipsi quoque siue cedentes uanitati errorique populorum siue, ut ait apostolus, euanescentes in cogitationibus suis multos deos colendos ita putauerunt uel putarsacrorum et sacrificiorum deferendos esse censerent, quibus iam
Abbreviated transcription (Latin):
amclla xͥana. ñ cuc̃tat᷑ esse alibͥime d̾testatur
nͥ fote a ipẽ a ipñi ad ꝙ̃ scribit agͥebõtẽ tãquã
taliu sacroꝵ p̃darisimũ autistitẽ ⁊alios ta¬
posst̃. ñ malig̾s afallacib potestatib.Qrit
tur: ut ĩ uista p̃cepta hoĩs exeꝙͣt᷑. Cur atrecta¬
tũ reuenerea. nõ exaudiãt ĩ p̃cãtẽ. cũ ip̃i ad
in cestos qͦsq ꝯcubitꝰ qͦslib duce̾ nõ morẽt᷑.
Cur aiantib suos atistites oporte̾ abstiẽte ⁊̾¬
nũciẽt. ne uaporib ꝓfecto cõporeis polluant᷑.
ip̃i uͣs ⁊ aliis uaporib illiciant᷑ cindoribus
hostiaꝵ. Cñq acadaueris ꝯtactu phibeatur
in spector. płmq illa q̃ ca dam̃b celebrẽtur
li aut lune aut cuiq. celestiu hõ nitio au¬
commnat᷑. acet᷑a siłia hc̃ i possibłia/ut il¬
li di tãꝗ in sipiẽtissum pueri. flis anidicul

Expanded text:
tatur. Nisi forte iste, et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tanquam talium sacrorum praeclarissimum antistitem, et alios tapossunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit ur, ut iniusta praecepta hominis exsequantur; quur adtrectatum re Veneria non exaudiant inprecantem, cum ipsi ad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur; quur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne uaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi uero et aliis uaporibus inliciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrenturli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cucomminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridicul
Abbreviated transcription (Latin):
mue sfalsꝰ erat hũanꝰ affectus. Cũ ĩ eins
euãgłio ista refc̾rũt᷑ qd̾ suꝑ diuitia cordiᷤ
uideoꝵ. cũ ira ꝯtristatus sit. qd̾ dix̾it. gar¬
deo ꝓꝓ uos ut credatis lacarũ suscitatu¬
ris rus. ã lacͥmas fuderiti ꝓ ꝯcupi̾it. cũ
distipłis suis mãducauent re pasta sad̾¬
falso utiq referũt᷑/ neꝵ ille hos motus
certe dispẽsatiois grã/ ita cũ uoluit aĩo¬
suscepit hũano. ut cũ uoluit fcũs ẽ hõ p̃¬

Expanded text:
at humanus affectus. cum ergo eius in euangelio ista referuntur, quod super duritia cordis Iudaeorum cum ira contristatus sit, quod dixit: gaudeo propter uos, ut credatis, quod Lazarum suscitaturus etiam lacrimas fuderit, quod concupiuerit cum discipulis suis manducare pascha, qufalso utique referuntur. uerum ille hos motus certe dispensationis gratia ita cum uoluit suscepit animo humano, ut cum uoluit factus est homo. pr
Abbreviated transcription (Latin):
quetetur. elegit/ eoq ꝑ angłica p̃sẽtia:
p̾stãtiorẽqr. nͨa sp̃uli. nequitia sibi subiec¬
to /çitãꝙͣ instrumẽto. abutens/ fallacia
huane copule incipies. ut gradatĩ pue¬
uiret ad totũ nõ existi mãs uirũ facile cͥ¬
dulũ nͨ errãdo posse d̾cipi. s dũ alieno ce¬
tit etrori. Sicuc eĩ aaron errãti ppło ad
fabrcandũ. ydolũ nõ ꝯsensit inductus
s̾et cessit obstrictus ñ silomionẽ. credibile ẽ
otrore putasse̾ ydolis eẽ ẜ̾uiẽdũ s blãdiciis fe¬
mineis./ ad illo sactilegia fuisse ꝯpulsũ /ita
tãꝙ̃ uerũ laỹti. credidisse seductũ. s sociali
nccĩtudiẽ pariusse. Nõ eĩ frustta dix̃ apłs adã
nõ ẽ seductus mulier aut̃ seducta ẽ.inisi qr
illa ꝙ ei ẜpẽs locutus ẽ tãꝙͣ. uerũ eẽ accepit

Expanded text:
queretur elegit: eoque per angelicam praesentiam praestantioremque naturam spiritali nequitia sibi subjecto, et tamquam instrumento abutens, fallacia humanae copulae incipiens, ut gradatim perveniret ad totum, non existimans virum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori. Sicufabricandum non consensit inductus, sed cessit obstrictus ; nec Salomonem credibile est errore putasse idolis esse serviendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia fuisse compulsum : itanquam verum loquenti credidisse seductum, sed sociali necessitudine paruisse.non est seductus, mulier autem seducta est ; nisi quod illa, quod ei serpens locutus est, tamquam verum esset, accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ aauo c̾ata ẽ facere nolũtatẽ. Hoc itaq de
tino cibi gne̾/ nõ edẽdd. nl alioꝵ tãta copia sõ¬
iacebat tã leue p̃ceptũ / ad obẜuandñ. tam
breue ad mẽoria retinẽdũ. uͥ p̃ẜtĩ nõ dum
uolũtati cupiditas resistebat. ꝙ d̾ pena ttans¬
g̾ssionis postea subsecuta ẽ tãto maiore in.¬

Expanded text:
 de uno cibi genere non edendo, ubi aliorum tanta copia subiacebat, tam leue praeceptum ad obseruandum, tam breue ad memoria retinendum, ubi praesertim nondum uoluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea subsecutum est, tanto maiore ini
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbus ille angłs: ac ꝑ hoc. inuidꝰ peandẽ
supbiã adeo ad semet ipm ꝯu̾s q quoda
qiͣ tyranico fastu gaude̾ sb̾ditis. ꝙͣ eẽ sub¬
ditus eligens d̾ sp̃ali padiso cecidit. De
in hoĩs sẽsũ seꝑe offectãs. Cui itaq statĩ
qm̃ ipẽ ceciderat ĩ indebat. colubru. ĩ ꝑadi

Expanded text:
superbus ille angelus ac per hoc inuidus per eandem superbiam a Deo ad semet ipsum conuersus et quodam quasi tyrannico fastu gaudere subditis quam esse subditus eligens de spiritali paradiso cecidit de in hominis sensum serpere adfectans, cui utique stanti, quoniam ipse ceciderat, inuidebat, co
Abbreviated transcription (Latin):
qua natura que accesserat uł ulla eiꝰ ꝑte sb̾¬
lata. s ea q̃ niciata ac d̾ p̃nata fuerat sana¬
ta/ atq cõrecta. Arbittin igͥ uolũtatiꝰ tẽ
ẽ uete liberu. cũ niciis itc̃isq nõ ẜuit. Ta
aut̃ ac si dice̾t si uos filiꝰ saluos fec̃t. tunc
uẽ salui enitis. Inde qure lib̾atõ. unde sal¬

Expanded text:
qua natura, quae accesserat, uel ulla eius parte sublata, sed ea, quae uitiata ac deprauata fuerat, sanata adque correcta. Arbitrium igitur uoluntatis tunc est uere liberum, cum uitiis peccatisque non seruit. Talautem, ac si diceret: Si uos Filius saluos fecerit, tunc uere salui eritis.\' Inde quippe liberator, unde sal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto si dici pt̃mali cauẽdi tunõ securisẽ
Tnoris qipe casti noiẽ. ea uolũtas sig̾cata
ẽ. qua nos nccẽ ent nolle peccare. ⁊ nõ soli¬
cicudiẽ inf̾imitatis./ ne fõte pecceniꝰ. set
tranqllitate casticatie caue̾. pocm̃. Ant si
nulliꝰ oiõ gni̾s timõ eẽ potert ĩ illa cͥtusiã

Expanded text:
profecto, si dici potest, mali cavendi timor securus est. Timoris quippe casti nomine ea voluntas significata est, qua nos necesse erit nolle peccare, et non sollicitudine infirmitatis, ne forte peccemus, sed tranquillitate charitatis cavere peccatum. Aut si nullius omnino generis timor esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
tis bñ runt᷑ sne c̾mine sine pccõ. aut̃ q se.
niue̾ existimat./ nõ id agit. ut rccm̃ nõ hãt
set ut ueĩam. nõ accipiat. Porro si aphatia
illa dicẽda ẽ cũ aui ꝯtĩge̾ oiõ nõ pt̃/ ullus
affectus. quis hũc stupotẽ nõ oĩb. intiis. uii¬
dicet eẽ peiorẽ. por̃ gͦ nõ ab sũde dici ꝑ fectã
btĩtudinẽ sñ stimulo timoris ⁊ sine ulla fu

Expanded text:
mine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, non id agit, ut peccatum non habeat, sed ut ueniam non accipiat. Porro, si ajcofhta illa dicenda est, cum animum contingere omnino non potest ullus adfectus, quis hunc stuporem non omnibus uitiis iudicet esse peiorem? Potest ergo non absurde dici perfectam beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
affcĩb pͥms tãꝙͣ mõb̾. ⁊ ꝑturbatioĩb quatit᷑
Et si quos cuies ht̃. quos qui moderan talib
motib c eos qĩ tẽꝑare nid̾nt. sic impietate
suꝑbi celati st̃. ut hoc ipõsĩt̃ ĩ eis maiores
tumores quo niñores dolores. Et si nõ ulli
tanto sma̾iore ꝙͣto raniore. uanitate hic ĩse

Expanded text:
turbationibus quatitur. Et si quos cives habet qui moderari talibus motibus et eos quasi temperare videantur, sic impietate superbi et elati sunt, ut hoc ipso in eis sint majores tumores, quo minores dolores. Et si nonnulli tanto immaniore, quanto rariore vanitate hoc in se
Abbreviated transcription (Latin):
det̃ ⁊mali aboĩ atq ut eadẽ alus u̾ħ enu¬
cienius. Eu puit. timet᷑. letant᷑. abomi. et
mali. s illi bñ isti male. sic̃ hõib seu tt̃a.
seu ꝑusa uolũtas ẽ. Ipã quoq cristiti. apro
qua stoyci/n ͭ ĩ ño sapiẽtis in uei̾n posse ꝓn¬
ilã laudat a płs corichios ꝙ ꝯtristatifue

Expanded text:
li; atque ut eadem aliis verbis enuntiemus, cupiunt, timent, laetantur et boni et mali: sed illi bene, isti male, sicut hominibus seu recta seu perversa voluntas est. Ipsa quoque tristitia; pro qua Stoici nihil in animo sapientis inveniri posse puNam laud
Abbreviated transcription (Latin):
regẽdo ppło p̃cepit eligẽd̾. Et ipẽ dñs petrũ
ipłm interogãs cũ dixiss. diligis me plus¬
eis hus. ille reit. d nẽ tu scis qr amo te. et
ait enãglista. Cõtristatus ẽ petius qr dixit
ei t̾tio auas me cũ dñs. nõ t̾tio set semel

Expanded text:
ipse Dominus Petrum apostolum interrogans, cum dixisset, Diligis me plus his? ille respondit, Domine, tu scis quia amo te. Et ait Evangelista, Contristatus est Petrus, quia dixit ei tertio, Amas me? cum D
Abbreviated transcription (Latin):
tati: Nõne ab h̾ modi. cõ̾poreis ut diẽ resti¬
b oĩb eas asẜit eẽ purgatas. cũ r̃sus ĩ¬
cipiũt in cõr uelle. ren̾ti: unde colligitũ
alt̾nãs incessabiłr eunau atq redeunti
motus aĩa Neis. ext̾renis cor̾bo. ĩ olescere.¬
cupido usq adeo. nõ ẽ excor᷑ ut ab oĩ cor¬
metuas letet᷑ egrescat. um̃. ⁊̃ ex se ĩ.

Expanded text:
itati? Nonne ab huius modi corporeis, ut dicit, pestibus omnibus eas adserit esse purgatas, cum rursus incipiunt in corpora uelle reuerti? Unde colligitur, alternans incessabiliter euntium adque redeuntiumotus animarum eis ex terrenis corporibus inolescerecupido usque adeo non est ex corpore, ut ab omni cormetuat, laetetur aegrescat, uerum etiam ex se ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
li nam t̾cena cor᷑ decestẽt᷑ cũ oĩa elemẽt a
ẽ qualitatesq eoꝵ d̾o artifici tribuãt. ue¬
rũtam̃ ext̾tenis actib moribũdisa mẽ¬
bris sic affici aias opiãnt: ut hĩc eis sint
appllat. uł passionib. ut plei̾q u̾bũ euer¬
uidus a patre ap̃ inferos aĩas rusus ad co
redituras hãc opiõnẽ mirat᷑ exdamãs. O
pateran ne aliãs ad celu hic. ire putũdu ẽ

Expanded text:
ra detestentur; cum omnia elementa, est, qualitatesque eorum Deo artifici tribuant, Verumtamen ex terrenis artubus moribundisque membris sic affici animas opinantur, ut hinc eis sint appellat vel passionibus, ut plerique, verbum e veraudisset a patre apud inferos, animas rursus ad corpora redituras, hanc opinionem miratur, exclamans: O pater, anne aliquas ad coelum hinc ire putandum est
Abbreviated transcription (Latin):
nos uitãde ambignitatis grã tristitia imi¬
luiniꝰ dice̾. Negauert̃ eẽ posse ad̾ ĩ aĩo sapiẽ¬
tis.suolũtas ꝯ poe in qut̃ appetit bo̾ ꝙ facit
sapiẽs. Gaudin debono adeptio ẽ ꝙ ubiq
adipiscit᷑ sapiẽs scautio d̾ uitat malũ ꝙ de¬
bet sapiẽs d̾uitare. Trstitia poͣtoꝰ qr d̾ma
posse accide̾ saꝑiẽti n ł in eius aĩꝯ ꝑ illa posse

Expanded text:
s gratia, tristitiam maluimus dicere, negaverunt esse posse aliquid in animo sapientis. Voluntas quippe, inquiunt, appetit bonum, quod facit sapiens; gaudium de bono adepto est, quod ubique adipiscitur sapiens; cautio devitat malum, quod debet sapiens devitare. Tristitia porro, quia posse accidere sapienti, nihil in eius animo pro illa posse
Abbreviated transcription (Latin):
ut si cuꝑiditas uł ꝯcupiscẽtia dicat. n ad¬
dat᷑.cuiꝰ rei sit. nõ nͥ nn malo possit. intelli¬
gi. Letitia ĩbono ẽ.letanim ĩ dño ⁊ exulta¬
te iusti. Et de disti letitia uicõ meũ..⁊ ad¬
impleb̾ me letitia cũ uultu tuo itimo. in
bono ẽ ap̃ apło ũ ait. Cũ cunore atremore¬

Expanded text:
ut, si cupi- ■ ditas uel concupiscentia dicatur nec addatur cuius rei sit, non nisi in malo possit intellegi. Laetitia in bono est: Laetamini in Domino et exultate iusti; et: Dedisti laetitiam in cor meum; et: Adinplebis me laetitia cum uultu tuo. Timor in bono est aput apostolum, ubi ait: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ siue caritatẽ. aliud amorẽ. Dicũt eͥ di¬
lectioẽ accipiẽdã eẽ in bono⁊ amorẽ ĩ ma¬
lo. Sic aut̃ nͨ ipõs auctores scłatiu literatũ
uł qua itẽ ista disco̾nat. Amorẽ tñ eos in
bonis reb ⁊ erga ipm duni magͥ pendere
libͥ eoꝵ satis locũt᷑. Set scͥpturas religioĩs
ponimꝰ nõ. iliud dicẽ aniorẽ aliud dilectõ¬
nẽ. ł cantatẽ infimand̾ fuit. nã c amorẽ
inbons iã dici ostẽdim. S ne quis existi¬

Expanded text:
tionem siue caritatem, aliud amorem; dicunt enim dilectionem accipiendam esse in bono, amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum ua ratione ista discernant; amorem tamen eos in bonis rebus et erga ipsum Deum magni pendere, libri eorum satis loquuntur. Sed scripturas religionis ponimus, non aliud dicere amorem, aliud dilectionem uel caritatem, insinuandum fuit. Nam et amorem in bono dici iam ostendimus. Sed ne quis existi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩlocũ adormiuit ibi^ccad̾rat eĩ sol
a sup̃sit exlapidib loci a posuit ad capud
suũ ⁊ do̾miuit ĩ loco illo a sop̃mauit. a ec¬
ce scala scabłita suꝑt̾rã cuiꝰ capd̃ ꝑtĩgebat
adcelũ ciangłi d̾i ascẽdebãt ⁊ descẽdebant

Expanded text:
nit in locum et dormiuit ibi; occiderat enim sol; et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et dormiuit in loco illo et somniauit. Et ecce scala stabilita super terram, cuius caput pertingebat ad caelum; et angeli. Dei ascendebant et descendebant
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ꝑ nouẽ ãnos hr ꝓne potes d̾ filuis. qͦs
exeadẽ urore susceꝑit. Cũ gͥ ñ filios hreñt
ephrẽ ⁊ manasse filii ioserh s eos pueros
in fra ꝙͣ nouẽnes iacob egyptũ ingress in¬
uemĩt. quõ pacto eoꝵ nõ solũ filii s cĩ nepoteᷤ
it ephrẽ alt̾ filius iõseph .i. ucalaã nepoᷤᷤ
ioseph a fili ip̃i ut aleẽdẽ nepos ephrẽ ꝓue¬
pos iosepl qui ullo̾ mõ ẽẽ potuert̃ qñ iacob

Expanded text:
tes de filiis, quos ex eadem uxore suscepit? Cum igitur nec filios haberent Ephraem et Manasses filii Joseph, sed eos pueros infra quam novennes Jacob Aegyptum ingressus invenerit, quo pacto eorum non solum filii, sed etiam nepotes, it Ephraem, alter filius Ioseph, id est Utalaam, nepos Ioseph, et filius ipsius Utalaae Edem, nepos Ephraem, pronepos Ios
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicat te ⁊ augeat te/ ⁊ młt plicet te / a etiꝰ
am ꝓrĩs cui t᷑ a⁊ seĩm tuo pt̾ te / ut heres fias
Ete ĩcolatus tiu qͣ tedit ꝯ abrae. hic ua scel¬
nigimas seggatũ semẽ. iacob ab alio scĩne
tatẽ d̾i seꝑatũ ẽ inde aluit. sem̃ habrae
ꝙ erat i aucille filio ⁊ ꝙ futurũ erat ĩ fi¬
liis cechure. Set ad huc erat ambiguũ. de
puob geminis filiis ysaac.an ad utrũ q
an ad unũ eoꝵ illa bñdictio ꝑtineret ¶ a si
ad unũ. qs nã eẽt illoꝵ qd̾ unc̃ d̾daratũ ẽ

Expanded text:
tiplicet te; et eris ham patris tui, tibi et semini tuo post te, ut heres fias terrae incolatus tui, quam dedit Deus Abraham. Hic iam intellegimus segregatum semen Iacob ab alio semine atum est inde aliud semen Abrahae, quod erat in ancillae filio, et quod futurum erat in filiis Cethurae. Sed adhuc erat ambiguum de duobus geminis filiis Isaac, an ad utrumque, an ad unum eorum illa benedictio pertineret; et si ad unum, quisnam esset illorum. Quod nunc declaratum
Abbreviated transcription (Latin):
clli. ẽ saluato nob̾ ĩ meoria renocaresĩ
euãgłio uͥ cũ dixiss de nathaneel. ecceuẽ̾
istłita s̃ qno dolus nõ ẽ q isił uiderat istam
uisicẽ ipẽ ⁊ eĩ ẽ. iacob eodẽ lao ait. Amen
amẽ dico uob̾ urdebitis celũ aptũ ⁊ ãgłoᷤᷤ
di ascẽdentes/ ⁊ descẽdẽtes suꝑ filiu hoĩs ꝑ¬

Expanded text:
iam revocare in Evangelio, ubi cum dixisset de Nathanaele, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est; quia Israel viderat istam visionem, ipse est enim Jacob: eodem loco ait, Amen, amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
gelista u̾ d ͭ et ĩ cliato capite cragidit
spm̃. aut c̾te sepultura eiꝰ agnostit ĩqua
s sic̃ asõꝑno ip̃ẽ surexit. Stolã põro ã ꝙ
lauat ĩ nino idẽ mũdat apctĩs ĩsãguine
suo.cuiꝰ sãguĩs sacinẽtũ bapticati sciut̃
und̾ a ad uĩgit ⁊ ĩ sãguiẽ une ãmictũ suũ¬

Expanded text:
dicit: Et inclinato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua sed sicut a somno ipse surrexit. Stola porro eius, quam lauat in uino, id est mundat a peccatis in sanguine suo, cuius sanguinis sacramentum baptizati sciunt, unde et adiungit: Et in sanguine uuae amictum suu
Abbreviated transcription (Latin):
dictus sit. Quis nõ hic maledictcẽ poꝰ erpec¬
taret irati sił nõ suꝑua inspiratcẽ s t̾reno
more gererẽt᷑. Ores gestas si ꝓpħice gestas
gula tantis fecũda mistiis młta st̃ iuplẽ¬
dius. nos ĩ alia festiuare ꝯpellit.A

Expanded text:
edictus sit. Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur?s o res gestas, sed prophetice gestas;gula tantis fecunda mysteriis, multa sunt inplendus nos in alia festinare
Abbreviated transcription (Latin):
uite ysaac usq ad seragesimũ quo ei nati
st̃ filii ind̾ memorabile ẽ ꝙ cũ illid̾ũ rogãti
genuniꝰ adhuc uint̾o eiꝰ uidusi. Qͣ molesti
cũ angeret᷑/ dmũ ĩt̾rogauit accepitq. Nnsñ
Due gẽtes ĩnto tuo st̃ a⁊duo ipłi ⁊̾ uẽtre tuo

Expanded text:
vitae Isaac, usque ad sexagesimum quo ei nati sunt filii, illud memorabile est, quod cum illi Deum roganti gemini adhuc in utero eius inclusi. Qua molestia cum angeretur, Dominum interrogauit accepitque responsum: Duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo
Abbreviated transcription (Latin):
si gͣcauert᷑ cãnales uet̾is testĩ. a cur nõ q̃ ce
thura a filii eiꝰ sigͣcent ca̾nales qui s̾e ad no
res abrahe/ ci ꝯcubiue st̃ applłate. Sarra uero
nũꝙͣ dicta ẽ ꝯcubina. nã ⁊ qñ data ẽ. aga̾ abrae
itã sc̾ptũ ẽ. Et apphẽdit sarra ux̃o abrã. agã¬
egypciã ancillã s̃ uã. ptꝰ decẽ ãnos ꝙͣ hĩtaue¬
rot abraã int̾ra.chanaã. cidedit eã abraaui¬
iuro suo ip̃i urorẽ. Do cethura aũt quã. pot᷑
obitui saite accepit sic legit᷑. adiciẽs aut̃ a¬
braam̾. sup̃sit uxorẽ. cui nom̃ cethura. Ecte
ambe dur. uxores. ãbe põro. ꝯcubuie funsse¬

Expanded text:
icauerunt carnales ueteris testamenti, quur non etiam Cettura et filii eius significent carnales, qui se ad tesres Abrahae et concubinae sunt appellatae; Sarra uero numquam dicta est concubina. Nam et quando data est Agar Abrahae, ita scriptum est: Et adprehendit Sara uxor Abrat decem annos quam habitaverat Abram in terra Chanaan, et dedit eam Abram viro suo, ipsi uxorem . De Cethura autem quam post obitum Sarrae accepit, sic legitur: Adjiciens autem Abraham sumpsit uxorem, cui nomen Cethura. Ecce ambae dicuntur uxores: ambae porro
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝓuepos oĩab ophrẽ tͥtiꝰ gn̾atoẽ. qpe t̾tiã
dic̃ filiu ne potẽ. ꝓuepotẽ.Ide inde seqͣ. Et si¬
lii machit filii uianasse nati st̃ sup̃ femora
ioseph. cił ille ipẽ ẽ nepos manasse uati st̃¬
sup̃ ꝓnepos ioseph. si płałi appłłati st̃ sicut
scͥptura ꝯstieuit que unã quoq filia iacob:
filias nũcurauit./ Siẽ in osuetudiẽ latine

Expanded text:
tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii Manasse, nati sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos Manasse, pronepos Ioseph. Sed pluraliter appellati sunt, sicut scriptura consueuit, quae unam quoque filiam Iacob filias nuncupauit; sicut in Latinae
Abbreviated transcription (Latin):
bñdic̃ minotẽ ꝓ ftẽ maiore / qui etat pilos
se pat̾nus maĩb smponẽtẽ edinis sibi pelli¬
culis/ cruptatis uelut alieã peccata portantẽ
Iste dolus iacob ue putaret᷑ frandulẽtus doluᷤ
tixit scͥptura.cierat esau hõ sciẽs uenani ag᷑¬

Expanded text:
benedicit minorem, pro fratre maiore, qui erat pilosus, se paternis manibus subponentem, haedinis sibi pelliculis coaptatis uelut aliena peccata portantem. Iste dolus Iacob ne putaretur fraudulentus dolus aedixit scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
.s. cẽtesio. ⁊ quadragesiõ anno uite pat̾s sin
trienmo pt̾ mõtẽ mat̾s sue. At aũt̃ illam
ducet᷑. qñ ab eiꝰ ꝑ atre in mesopotanuã ẜuus
uuillis ẽ quid aliud demõstratũ ẽ cũ eide
ẜno dixĩt abraã. pone manũ tuã stb femo¬
t̾re. ut nõ sumas uxorẽ filio mõ ysaac afi

Expanded text:
quadragesimo anno vitae patris sui, triennio post mortem matris suae. Ut autem illam duceret, quando ab ejus patre in Mesopotamiam servus missus est, quid aliud demonstratum est, cum eidem servo dixit Abraham, Pone manum tuam sub femoe, ut non sumas uxorem filio meo Isaac a fi
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝓdi̾sitate pc̃coꝵ acelis us adt̾ras duiꝰ¬
cam̃ mũdi fuisse faciẽdi nõ ut ꝯderẽt bona
s ut mala cohibẽnt̃. ħ dngines nire culpa
rõ boiẽ in eccͣsticis litreris tã dectũ cexcitat᷑
nõ attẽdisse pͥmũ ꝙͣ ħ eẽt ꝯͣriu scͥpture ħ tã¬

Expanded text:
sitate peccatorum a caelis usque ad terras diuercausam mundi fuisse faciendi, non ut conderentur bona, sed ut mala cohiberentur. Hinc Origenes iure culpatror hominem in ecclesiasticis litteris tam doctum et exercitatum non adtendisse, primum quam
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtissimũ ẽ. hãc siña po̾phirii dectõt̾uuit ⁊
ꝑlotinꝰ. P orphito tñ uire displicuit ĩ hoũi
sane nõ sua q̃ dumifãt s alia noua corꝰ redi¬
re aiãs huanas arbitrat ẽ. Puduit .s. illudꝰ
credere. ne mat̾ fo̾tasse tiliũ ĩ mulã reuo¬
luta / ned tatet. a nõ ꝑuduit ħ crede̾ ̃ reuo¬
luta mat̾ ĩ ꝓuellã filio fõtasse nubet᷑. D̃to

Expanded text:
phyrii doctor tenuit et Plotinus; Porphyrio tamen iure displicuit. In hominum sane non sua quae dimiserant, sed alia noua corpora redire humanas animas arbitratus est. Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium in mulam reuoluta uectaret; et non puduit hoc credere, ubi reuoluta mater in puellam filio forsitan nuberet. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte cõrectꝰ ẽ in hac opĩone porphinꝰ ut sal¬
tẽ/ in solos hoiẽs hũanas aiãs p̃cipitan poᷤ¬
se sẽtiret beluino at̃ carceres eu̾tere mui¬
me dubitaret. Dic̃ q̃ ad ħ deũ aiã mũdo
dedisse. ut mat̾ie cognoscẽs mala ad ꝓtẽm
recu̾ret ñ alñ iã taliu polluta ꝯtagioẽ te¬
neret᷑. uͥ ⁊ si ãd ĩꝯneĩent̾ saꝑit mag̾ eĩ ai¬

Expanded text:
e correctus est in hac opinione Porphyrius, ut saltem in solos homines humanas animas praecipitari posse sentiret, beluinos autem carceres euertere minime dubitaret. Dicit etiam ad hoc Deum animam mundo dedisse, ut materiae cognoscens mala ad Patrem recurreret nec aliquando iam talium polluta contagione teneretur. Ubi etsi a
Abbreviated transcription (Latin):
ne ᷤ ꝓmͣdẽtie nõ exdudit᷑ suie data sit aĩa
siue lapsa : posst̾ fĩ. noua q̃ neq anã. fcã
sit̃ nec tñ areꝵ ordiẽ aliena sĩt. Et si potuit
unpuisa dĩne ꝓuidẽtie ut hãc quoa ĩ ordi᷑.
beraret/ qua tãdẽ temeĩtate. huãnẽ mẽtis
ds̃nitatis audemꝰ negare dĩnitatẽ face̾ pos¬
se res nõ sibi si mũdo nouas. qͣs neq auã
fecer it/ nec unꝙͣ hũit in ꝓuisas: Si aũt
dicũt lib̾atas qdẽ aias / ad miẜiãs nõ reu̾¬
suras s ħ c̃ fit n reb nicħ̾ noui ficti ꝯm̃ sꝑ¬

Expanded text:
ne prouidentiae non excluditur, siue data sit anima siue lapsa sit: possunt fieri noua, quae neque antea facta sint nec tamen a rerum ordine aliena sint. Et si potuit inprouisa diuinae prouidentiae, ut hanc quoque in rerum beraret: qua tandem temeritate humanae uanitatis audemus negare diuinitatem facere posse res, non sibi, sed mundo nouas, quas neque antea fecerit nec umquam habuerit inprouisas? Si autem dicunt liberatas quidem animas ad miseriam non reuersuras, sed cum hoc fit in rebus nihil noui fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
sensuru aħ cũ adeiꝰ. plenã ꝓsua capacita
cui se futurũ nouit iminicũ. Set absit ÷¬
ut uera sit que nob̾ minãt᷑ uerã nuẜ̾iam
dinis sepe ac sñ fiẽ rũpẽdã. Quid ẽ illa.
btĩtudiẽ falsiꝰ atq fallacdꝰ ũ uo futuros.
misos aut intãta luce ĩtatis ue sciamuiᷤ
aut ĩ sũma felicitatis arce timeam. Si eĩ
uẽturã calamitatẽ ignoratiũ sumꝰ ꝑiciõ¬
mus. Si at̃ nos illic cdades ĩiimẽs non

Expanded text:
sensurum, et hoc cum ad ejus plenam pro sua capacitatcui se futurum noverit inimicum? Sed absit ut vera sint, quae nobis minantur veram miseriam dinis saepe ac sine fine rumpendam. Quid enim illa beatitudine falsius atque fallacius, ubi nos futuros miseros, aut in tanta veritatis luce nesciamus, aut in summa felicitatis arce timeamus? Si enim venturam calamitatem ignoraturi summus; si autem nos illic clades inminens non
Abbreviated transcription (Latin):
lũptas sic ad u̾sa ẽ passiõĩ ⁊ passio uolũta¬
ti sut nulbꝰ eoꝵ uictoria tales inmicicie.
toloris ut uentrã alt̾i cedat: Hic eͥ añ ꝯ
durat ut sẽciat. Qͥa utrũq id̾o nõ deficit.
dis putabo.

Expanded text:
luntas sic aduersa est passioni et passio uoluntati, ut nullius earum uictoria tales inimicitiae doloris, ut neutrum alteri cedat? Hic enim quanperdurat ut sentiat; quia utrumque ideo non deficit, disputabo.
Abbreviated transcription (Latin):
note st̃ sic̃ ĩlib̾s p̃cedẽtib disputauim᷑. Cessa¬
turs ẽuictim̃as qͣs ĩ ũbra futui offertebat᷑
uid̾i a unũ sac̾fitin gẽtes./ asolis ortuiusq
hebreos /oracula ĩ cͥuere dĩna. Ex ꝗb ꝙͣtum
satis ui sũ ẽ nõ ulła ꝓtulimꝰ ⁊ iã huic oꝑi.¬

Expanded text:
tibus disputauimus. Cessaturas enim uictimas, quas in umbra futuri offerebant Iudaei, et unum sacrificium gentes a solis ortu usque Hebraeos oracula increpuere diuina; ex quibus quantum satis uisum est, nonnulla protulimus et huic i
Abbreviated transcription (Latin):
uite adiacẽtib/ ad ali pec̾ ad aliu f̃ticũ
ad aliu uinũ ad aliũ oleũ ad aliu siluas
ad aliu nũmos: ad aliu nauigatoe sad
aliu bella/ atq uictorias/ ad aliu ꝯiugia
ad aliu ꝑtũ Icꝰ fecũditatẽ. q ad alios alia

Expanded text:
uitae adiacentibus ad alium pecus, ad alium triticum, ad alium uinum, ad alium oleum, ad alium siluas, ad alium nummos, ad alium nauigationem, ad alium bella adque uictorias, ad alium coniugia, ad alium partum ac fecunditatem et ad alios alia
Abbreviated transcription (Latin):
ttib que dixi. Iulla nos fłi̾tas uen sumlis t̾bat
ilõ eĩ ea sic̃ illa q̃ foris st ullo sẽsli cors tan¬
gini uelut coloremꝰ uidẽdo/ sonos audiẽdo/ o¬
tores ol faciẽdo sapores gustade/ duã ⁊ mollia ꝯ¬
trectando sẽtimꝰ quoꝵ sẽsibliu yͣgines ei sum

Expanded text:
tribus, quae dixi, nulla nos falsitas ueri similis turbat. Non enim ea sicut illa, quae foris sunt, ullo sensu corporis tangimus, uelut colores uidendo, sonos audiendo, odores olfaciendo, sapores gustando, dura et mollia contrectando sentimus, quorum sensibilium etiam im
Abbreviated transcription (Latin):
neptunũ. Red̾at gͦ al h ac ꝙͣ thologia nͣaͣlẽ
putat qͦ. uelud reqescẽdi causa ab hiis aniba¬
gib atq anfractib f̾atigat᷑ egresẜ ẽ. Rede¬
at inꝙ̃ red̾at ad ciuilẽ ħ eũ ad hue teneo . tã¬
tisꝑ de hac ago. ¶lõ dũ dico si t̾ra alapid̾s

Expanded text:
Neptunum. Redeat ergo ab hac, quam theologian naturalem putat, quo uelut requiescendi causa ab his ambagibus adque anfractibus fatigatus egressus est; redeat, inquam, redeat ad ciuilem; hic eum adhuc teneo, tantisper de hac ago. Nondum dico, si terra et lapides
Abbreviated transcription (Latin):
quid ido ad̾as płes./ Werũ sic̃ uolũt dindãt
ꝯflet. młtiplicẽt. implicẽt. ħ st̃ telluris a
mat̾s magne p̃cdara myst̾ͥia und̾ oĩa refe¬
runt admortalia seĩna ⁊ ex̾cẽdã ag̾cultu¬
rã. Ita ne ad ħ relata ahũc finẽ hñtia tym¬
ramĩ turtes galli iactatio a iisana men¬
broꝵ crepitus tymbaloꝵ ꝯfictõ leonũ intã
cuiq pollicẽt᷑ et̾nã : Ita ne ꝓꝑ eagalli ab¬

Expanded text:
t replicent inplicent. Haec sunt Telluris et Matris Magnae praeclara mysteria, unde omnia referuntur ad mortalia semina et exercendam agriculturam. Itane ad haec relata et hunc finem habentia tympanum, turres, Galli, iactatio insana membrorum, crepitus cymbalorum, confictio leonum uitam cuiquam pollicentur aeternam? Itane
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemptibłiora/ atq leuiora st̃ p̃ ista tur¬
ꝑitudiẽ crudlissiã uł crud̾litate tu ipissiã
iͥ dẽ ĩcis ritib sic ut̾q sexꝰ illudit̾/ ut neu¬
ter suo uuluere ꝑhimat. Ibi fasonatio
tunet agroꝵ. ł mẽbroꝵ amputatio nõ
timet. Ibi sic d̾hoẽstat noue nupte uere¬
cũdia sut nõ solũ fecũditas s nͥ ui̾ginitas
adimat᷑ ħ ita amputat ui̾litas ut nͨ ꝯũ¬
tas in feĩnã ñ iuir relĩquat.XX¬
los attis ille nõ ẽ ꝯmeõratꝰ ñ eiꝰ ab
isto int̾p̃tatõ reꝯsita ẽ incinͣ bilec¬
tioĩs iẽoriã gallus ab scrdit. Sec¬

Expanded text:
ta turpitudine crudelissima uel crudelitate turpissima, ubi daemonicis ritibus sic uterque sexus inluditur, ut neuter suo uulnere perimatur. Ibi fascinatio timetur agrorum, hic membrorum amputatio non timetur. Ibi sic dehonestatur nouae nuptae uerecundia, ut non solum fecunditas, sed nec uirginitas adimatur; hic ita amputatur uirilitas, ut nec conuertatur in feminam nec uir relinquat Attis ille non est commemoratus nec eius ab isto interpretatio requisita est, in cuius dilectionis memoriam Gallus absciditur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. a feĩnã qd̾ recipiat atq init̾at. in de.
qui feĩne dictã ẽẽ tellurẽ/ amasłi tellumo¬
nẽ Curgͦ põtifices ut ip̃e indicat additis
quaq alus duob qͣtuor dis faciũt / rẽ dĩnã
celluri. tellumomaltori nison. De tellure a
tellumone ⁊ã dom̃ ẽ.. Altori quare/ qd̾ extͥra

Expanded text:
ducat, et femininam, quod recipiat adque nutriat; inde a ui feminae dictam esse Tellurem, a masculi Tellumonem. Quur ergo pontifices, ut ipse indicat, additis quoque aliis duobus quattuor dis faciunt rem diuinam, Telluri, Tellumoni, Altori, Rusori? De Tellure et Tellumone iam dictum est. Altori quare? Quod ex terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpitis q̃dã dic̃ sac̾ lib̾i celebrata cũ tãta li¬
cẽtia turyitudĩs /ut ĩ eius honorẽ pudẽda
iũlia colerẽt᷑. Non salcẽ aliꝙͣtũlu uẽcun¬
diore sec̾to. s ĩ ꝓpatoͣ erultãte neqtia ⁊Lã
ħ tpe mẽbru plib̾i dies festos cũ honore
magno ꝓstelł un positũ prĩ ture ĩ ꝯpitis.:¬
⁊ usq in urbẽ postea uectabat᷑. In oppido.
at̃ lauiuo miꝰ libero tot mẽs is. ttibuebat᷑
ciiꝰ dieb dẽs uerb̾ flagicio sissums uterẽtui
doñ uid̾ mẽbrũ ꝓ foꝵ trans uectũ eẽt atq un
loco suo ꝯesce̾t. Cu mẽbro ĩhcẽsto nrẽ fanti¬
lias honestistĩã palã coronã ncc̃ẽ erat im¬
ponẽ./ Sic uidelic lib̾. ds̾. placãdus fuerat /ꝓ
euẽtib seĩnũ. sic ab ag̾s. fascinatio repellẽ¬
da. ut matrona face̾ coge̾t in publico.ͥa
ñ meret̾r si matrone sp̃tarẽt dbuit n thea¬

Expanded text:
anta licentia turpitudinis. ut in eius honorem pudenda uirilia colerentur, non saltem aliquantum uerecundiore secreto, sed in propatulo exultante nequitia. Nam hoc turpe membrum per Liberi dies festos cum honore magno plostellis inpositum prius rure in compitis et usque in urbem postea uectabatur. In oppido autem Lauinio unus Libero totus mensis tribuebatur, cuius diebus omnes uerbis flagitiosissimis ud membrum per forum transuectum esset adque in loco suo quiesceret. Cui membro inhonesto matrem familias honestissimam palam coronam necesse erat inponere. Sic uidelicet Liber deus placandus fuerat pro euentibus seminum, sic ab agris fascinatio repellenda, ut matrona facere cogeretur in publico, quod nec meretrix, si matronae spectarent, permitti de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hac̃ intͥx̃tatioẽ in fenorẽ maris ꝑtẽ qua
turo erat ib̾dita ꝑdioit. Nãq illã modo
aĩ refluẽtẽ fluctũ eẽ ꝑhibetis in suꝑficie po¬
suistis.. In qr ueniliã pelicẽ accepit irata.
suũ mantũ de suꝑns maris

Expanded text:
 inferiorem maris partem, qua uiro erat subdita, perdidit? Namque illam modo, cum relluentem fluctum esse perhibetis, in superficie posuistis. An quia Veniliam pellicem accepit, irata suum maritum de supernis maris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes eiꝰ quos d̾os uerts ẽẽ existiãtis ꝓtẽ aiẽ
mũdi q̃ more ꝑmeat d̾u̃ nb. fecisse neptu
litus ueĩẽs ⁊ in salũ rediens due st̃ ꝑtes
mũdi. aut due ꝑtes/ aiẽ mudi. Quis ut᷑u
ita d̾sipiat / ut ħ sariat. Cur gͦ ub duas

Expanded text:
tes eius, quos deos esse ueros existimatis. Partem animae mundi, quae mare permeat, deum uobis fecisse Neptunlitus ueniens et in salum rediens duae sunt partes mundi aut duae partes animae mundi? Quis uestrum ita desipiat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se ipõs negat᷑. ita bñ ui᷑ue̾ sũ ad uitono d̾i
qĩ ĩ padiso nõ erat ĩ potãte ẽrat aut̃. ĩ potã¬
te male uiuere. s btĩtudiẽ nõ ꝑ mãsura
⁊ pona iustissiã secuturi. Dũ igͣ ħꝰ euturi
casus hũam ds̃ nõ eẽt ignans / cur eũ ñ
sineret in uidi angli malignitate tẽptãi.
uullo mõ ꝯdẽ ꝙ uinceret᷑. in certus s nid¬
honiinus p̃scius ꝙ ab eiꝰ seĩe ad uito sua.

Expanded text:
e ipsos necant: ita bene uiuere sine adiutorio Dei etiam in paradiso non erat in potestate; erat autem in potestate male uiuere, sed beatitudine non permansura et poena iustissima secutura. Cum igitur huius futuri casus humani Deus non esset ignarus, quur eum non sineret inuidi angeli malignitate tentari? nullo modo quidem quod uinceretur incertus, sed nihilo minus praescius quod ab eius semine adiuto