comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et mitte lazarum ut intin¬
guat extremũ digiti sui in
aqua et refringeret lingua
meam quia crucior in hac
fłama. O qũata est subtili¬
tas iudiciorum dei. Oqũa
districte agitcir bonoꝵ actu¬
um malorumq retributio.
Certe suꝑius dictũ est. quia
inhac uita lazarus cadentes
micas demensa diuitis q̃re¬
bat et nemo illi dabat. nũc
de supplicio diuitis d̾r. quia
de extremo digiti lagari dis¬
tillari aqua in ore suo con¬
cupiscit. Hinc ergo hinc fẽs
colligite. quanta sit distric¬
iste qui uulnerato pauperi
m̃se sue uel minima dare
noluit in inferno positus
usq ad minima querenda
ꝑuenit. Nam guttam aque
petiit. qui micas panis ne¬
gauit. Sed notandũ ualde
est. quid sit qd̃ diues in igne
positui. lingu̾a suã refrge¬
rari petit. Ilos qͥppe est sacri
eloquii. ut aliquando aliud
dicat sed ex eodem facto ali¬
ud innuat. Suꝑius autem
hunc suꝑbum diuitẽ dñs
ñ loqͥcitati uacantẽ dixerat
sedsuꝑflue cõuiuantẽ. Nece

Expanded text:
intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum, malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Latillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districiste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ad pen̾a sufficere pauꝑtas. e¬
tiam si sanꝰ fuisset: Et rusũ
suffecisset egritudo. etiã si sub¬
sidium habuisset. Sed ut ꝓ¬
baretur ampliꝰ pauꝑ: simul
hunc et pauꝑtas et egridudo
tabefecit. atq insr̃uidetat ꝓce¬
ciri ⁊ se ĩ infirmitate ⁊ ĩ opia a nul¬
lo uisitari. Na qr nemo ei ad uisi-¬
tãdũ ad ena testãtur canes qͥ uul¬
impius dannationis sibi au¬
geret ultionem: et tẽptatꝰ
pauꝑ cresceret adremunera¬
tionem. Conspiciebat illeco¬
tidie cui ñ misereretur. inde¬
bat iste de quo ꝓbaretur.
Duo inferius corda. sed unꝰ
desuꝑ inspector. qui et hñc
temptando exercebat ad
głam: et illum toleran-¬
d̾o expectabat ad penam.
slam sequitur. factũ est ut
moreretur lagarus. et porta¬
retur ab angłis in sim a¬
brahe. Mortinis est autem
et diues. et sepultus est in
inferno. Qui nimirũ diues
eum cui in hac uita mise¬
reri noluit. in suo iam sup¬
plicio positus patromii que¬

Expanded text:
ad poenam sufficere pauad poenam sufficere pautiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat proceciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licimpius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. a eius. factum est autem ut moreretur lazarus mendicus et portaretur ab angelis in sinu abrahae. mortuus est autem et diues et sepultus est in ieum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quae
Abbreviated transcription (Latin):
isset si remotꝰ fuisset. si eius ĩ¬
opia ñ eẽt occłis inportuna.
Rutsũ si longe eẽt diues ab
ocłis ulcerosi pauꝑis: mino¬
rem tolerasset manimo tẽp¬
tationẽ pauꝑ. Sed clũ egenu
et ulceratũ ante ianuam di¬
uitis et deliciis affluentis po¬
suit: in. una eademq re et
exuisione pauꝑis ñ miseren¬
ti diuiti cumulũ dãnatiõis
intulit: et rusum ex uisione
diuitis. tẽptatũ cotidie pau¬
ꝑem ꝓbauit. Quantas naq
hunc egenum et ulcerib ob¬
sessum tẽptationes creditis
in cogitatione sua colerasse.
cũ ip̃e egeret pane. et ñ habe¬
ret etiã salutem atq ante se
duit̾e cerneret salutẽ et deli¬
cias habere cum uo lup
Se dolore et frigore afflici. il¬
lum gaudere conspiceret. bys¬
so et purpura uestiri: se
fluere acceptis reb: Se egere
illum nolle largiri. Quantꝰ
putamus fr̃s kmñi. tũc incor¬
de pauꝑis. tumultus tempta¬
tionis fuit: Cui certe potera

Expanded text:
isset, si remotus fuisset, si ejus inisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se fluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ergo qd̃ dñs de diuite
et pauꝑe u̾bum faciens. no¬
men pauꝑis dicit. et nom̃e
diuitis ñ dicit. nͥ qd̃ d̾s hu¬
miles nouit atq approbat et
suꝑbos ignorat: Unde et qͥb¬
dam de miraculoꝵ urcute
suꝑbientib infine dicturꝰ est
Nescio uos unde sitis. discedi¬
te a me om̃s oꝑarii uquita¬
tis. At cõtra moysi dr̃. houi
te ex nõie.Ait ergo dediuite.
homo quidam.Ait de pau¬
ꝑe. Egenꝰ nomine lazarus.
Ac si aꝑte dicat. Humilem
pauꝑem scio. suꝑbũ diuite
nescio. Illũ cognitũ ꝑappro¬
bationem habeo: hunc ꝑ iu¬
dicium repbationis ignoro.
pensandũ nobis est. etiam
conclitor ñr qũata om̃ia cõ¬
sideratione dispensat. Una
et enim res ñ ꝓuna reagit᷑.
ham ecce plenus ulcerib la¬
am diuitis iacet. Qua de re
una. dominus iudicia ĩple¬
uit. Habuisset enim fortas¬
sealiqũa excusationem di¬
ues: si lazarꝰ pauꝑ et ulcerosꝰ
ante eius ianuam non iacu¬

Expanded text:
Quid est ergo quod Dominus, de paupere Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus meam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacu
Abbreviated transcription (Latin):
mere etiam cũ sibi abun¬
daret p̾cium noluit. Et sũt
n nulli qui cultum subtili¬
um p̾ciosarũq uestium ño
putant ẽe peccatũ. Qd̃ si uide¬
sermo dei tam igilanter
exprimeret. qd̾ diues qui tor¬
quetur apud inferos. uysso
et purpura indutꝰ fuisset.
Nemo quippe uestimenta p̃¬
uidelicet ut honorabilior cet̾is
ẽe uideatur. Nam qͥa ꝓsola ĩ¬
ani gła uestim̃tum p̾ciosius
queritur: res ip̃a testatur. qd̃
nemo uult ibi p̾ciosis uestib
indui ubi ab aliis ñ possit ui¬
deri. Quã culpam possumꝰ
melius etiam ex diuerso col¬
ligere. quia si abiectio ulis
indumenti uurtꝰ non eẽt eũͣn¬
gelista uigilancer de ioħ̾e ñ
diceret. erat indutꝰ pilis ca¬
meloꝵ Sed notandum no¬
bis magnoꝑe est: in ore ue¬
ritatis. de suꝑbo diuite et hu¬
mili pauꝑe. qũatus sit ordo
narrationis. Ecce enimdicit᷑
infertur. Et erat quidam m̃¬
dicus noĩe lazarus. Certe in
ppło plures solent nomina

Expanded text:
mere etiam cum sibi abunmere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videsermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta prvidelicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim diciturotinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Nnulli putant precep¬
ta ueteris cestamenti distrie¬
tiora ẽẽ ꝙͣ noui. Sed hi nimi¬
rum improuida considerati¬
one falluntur. In illo enim ñ
tenatia. sed rapina multatur
Ibi res iniuste sublata restitu¬
tione quadrupli punitur. hic
au̾t diues iste ñ abstulisse ali¬
ena reprehenditur.sed ꝓpria ñ
declisse. Nec dr̃ quia in quen¬
quam oppressit: sed quia in
acceptis reb se extulit. Hinc
ergo huic sũmoꝵe colligendũ
est. qua pena multandus sit
qui aliena diripit.si inferni
dampnatione ꝑcutitur qui
ꝓpria ñ largit᷑. Nemo itaq se¬
curum se estimet dicens. Et¬
ce aliena ñ rapio. sed cocessis
licite reb utor. Quia diues
iste ñ iccirco punitꝰ ẽ qͥa alie¬
na abstulit. sed qͥa acceptis re¬
b semet ip̃m male dereliqͥt.
Hoc q fuit qd̾ hunc infernot᷑¬
didit. qͥa ĩsua felicitate timidꝰ
non fuit: quia ꝑcepta dona
adusum arrogantie inflex̃
quia uiscera pietatis igno¬
rauit. quia pectata sua redi¬

Expanded text:
Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi: sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur; ibi res injuste sublata restitutione quadruplici punitur. Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redi
Abbreviated transcription (Latin):
uit inimicis dicens. Pater
chmitte illis. nescimt eni
quid faciunt. Ita simplici¬
tatem ꝙͣ infantib nat᷑a
tribuit: dominus miseri¬
cordie bonitate cumulabat.
Iste exgo puer est. qui imi¬
tandꝰ parmilis ꝓponitur
et sequendus. Nam ip̃e di-¬
cit. Tolle crucem tuam et
sequere me.¬

Expanded text:
vit inimicis, dicens: Pater, vit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
et maiores natu dicit domi¬
nus. Hisi conuersi fueritis et
efficiamini sicut puer iste.
nõ intrabitis in regnũ. celoꝵ
Leuocat igitur eos ad ori¬
ginis sue fontem. et retror¬
sum ad infantiam redire
compellit. Scilicet ut qui
corpore fragili senuerant
innocentie moribus rena¬
scantur. sicut ait saluator.
Nisi quis renatus fuerit
puer iste. Non dicit sicut
pueri iste: sed sicut puer
iste. Unum elegit: unum
proponit. Uideamus igitur
quis ille tantus sit. qui dis¬
cipłis proponitur imitan¬
dus. Non hunc arbitror. ẽẽ
de plebe. non de publico. ñ
de multitudine ceterorum.
p̾cipue qui ꝑ apłos uniuer¬
so mundo tribuit sc̃itatis
exemplum. Non in qͣm hũc
de publico ẽẽ arbitror. sed de
celo. Ipse est enim dẽ celo pu¬
er. de quo dicit ysaias ꝓpħa.
Puer natus est nobis. et filiꝰ
datus est nobis. Ip̃e plane.
puer est. qui sicut innotẽs
cum malediceretur non
remaledixit. cũ ꝑcuteret᷑
non reꝑcussit. quin potiꝰ
in ip̃a passione ꝓ suis ora¬

Expanded text:
Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ciamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis ora
Abbreviated transcription (Latin):
est ista ẽ innocens ꝑuirtutẽ
atq ideo laudi magis as¬
scribendum est ñ tam ma-¬
le facere non posse. qͣm nol¬
le. Ergo sicut cliximus eta¬
tes quedam sunt meritoꝵ
Nam et senectus morum
muenitur in pueris. et ĩo¬
centia infantium repperit᷑
in senib. Beniq quod in iu¬
nioribus senectus quedam
sit honestatis. dicit ꝓph̾a. Se¬
nectus enim uenerabilis ñ
duturna. nec numero ãno¬
rum computata. Cani sũt
enim sensus hominis. Acd a

Expanded text:
est; ista est innocens per virtutem. est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim uenerabilis est non diuturna, nec numero annorum conputata: cani sunt enim sensus hominis, et a
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam. Pascha enim
ebraice tͣnsitus dicit᷑. uel pro¬
fectus. Scilicet quia ꝑ hoc
mysterium. de peiorib ad
meliora transitur. Bonus
tͣnsitꝰ est: tͣnsire de peccatis
ad iusticiam de uitiis ad
uirtutes: ad infantiam de
senectute. Infantiam ar̃t
dixerim non etatis. sed fĩ¬
plicitatis. Habent enim et
merita etates suas. In occidi
enim prius constituti eramꝰ
senio peccatorũ resurgente
xp̃o renouati sumus inno¬
centia paruulorum. Habet
et xp̃iana simplicitas infã¬
tiam suam. Sicut enim in¬
fans nescit irasci fraudare
non nouit. referire non au¬
det. ita et xp̃ianitatis infã¬
cia lecdentib non irascitur.
spoliantib non resistit. cedẽ¬
tib non repugnat. Ueniq
sicut iussit dominus: orat
etiam pro inimicis. Aufer̃e¬
ti tunicam. relinquit et pal¬
lium. Uerberanti maxillarr:
prebet et alt̾am. Nisi qd̾ in
hoc melior est. xp̃i infancia
quam nat᷑e. Illa enim pec¬
care nescit. ista contẽnit. Il¬
la ꝑ infirmitatem innoxia

Expanded text:
ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia
Abbreviated transcription (Latin):
signorum aliquatenus iam
rudimenta ꝑceperat. Qui q̃m
prudenter eaque ab illo fieri
uidebat intelligere curauit:.
subtiliter ea q̃ ab illo q̃rebat
inuestigare ꝓmeruit. Rabbi
inqͥt. scimus quia adeo ueni¬
sti inagist̾. Nemo enim potest
imuenisse ad magisterium
celeste mundo adhibendũ cõ¬
ne dum tamen ip̃m deum oẽ
cognouit sed quia qũe magĩ¬
ttum nouerat ueritatis studi¬
ose docendus adiit merito ad
agnitionẽ diuinttatis eius ꝑ¬
triusq natiuitatis eius diui¬
ne scilicet. et humane. sed et
paslionis atq ascensionis ip¬
sius archana percepit nec n
etiam modũ scd̾e generati¬
oms ingressum regni celes¬
tis alia q ꝑplura doctrine e¬
ungelice sacramenta dño
reuelante didicit. Respodit
am̃ dico tibi. nͥ quis natus fu

Expanded text:
signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subtiliter ea quae ab illo quaerebat, investigare promeruit. Rabbi, inquit, scimus quia a Deo venisti magister. Nemo enim potest igitur Jesum venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendum connecdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, merito ad agnitionem divinitatis ejus ptriusque nativitatis ejus, divinae scilicet etpassionis atque ascensionis ipsius areana percepit. Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante didicit. Respondit amen dico tibi, nisi quis renatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Ion hoc casu. sed cli¬
uina dispensatione gestum
est. Egit nanq miro modo
suꝑna clementia. ut disci¬
pulus dubitans dum in ma¬
gistro suo uulnera palparet
carnis: in nobis uulnera sa¬
naret infidelitatis.

Expanded text:
 Non hoc, casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
discpls defuit. reuersus qd̃
gestum est audiuit. audita
credere renuit.Uenit iterũ
dominus. et non credenti chi-¬
scipło latus palpandum pre¬
buit. manus ostendit. et ostẽ¬
sa suorum cicatrice uulner̃
infidelitatis illius uulnus

Expanded text:
discipulus defuit, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
minatione liberatur: qui
ad pec̾ca quib semel penite¬
do mundatus est:nitat ma¬
le uiuendo reu̾ti. Et excla¬
mans et multum discerp̃s
eũ: exiit ab eo. Exiturus ab
homine sp̃c ĩmundus discer¬
psit eum. ac furenti clamo¬
re t̾ruit intuentes: quia ple¬
rumq diabolus dũ decor¬
de expellit᷑ acriores in eo tẽp¬
tationes gen̾at. quam priuᷤ
extitauerat. quando hocqͥ¬
etus possidebat. Et factus ẽ
sicut mortuus. ita ut mul¬
ti dicerent quia mortuus
est. Iħc autem tenens ma¬
num illius eleuauit eum
et surrexit. Quem hostis.
impius iam fugere cõpull
strauit ac mortuo similem
reddidit.: hunc pius salma¬
tor miti sue dextere tractu
leuauit. Qui sicut uerum
se ẽe dm̃ potentia saluandi
docuit: ita etiam ueram
se habuisse carnis nat᷑am
more tactus humani decla¬
ruit. Negat nanq manes
insanus ueracit̾ eum:. catne
indutum fuisse. Sed ipse
cum tot langentes tactu su-¬
o erexit. mundauit illumi-¬

Expanded text:
minatione liberatur, qui minatione liberatur, qui ad peccata, a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. « Et clamans, et multum discerpens illum, exiit ab eo. » Exiturus ab homine spiritus immundus, discerpsit eum, ac furenti clamore terruit intuentes: quia plerumque diabolus, dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat, quando hoc quietus possidebat. « Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit illum, et surrexit. » Quem hostis impius jam fugere compulsus stravit, ac mortuo similem reddidit, hunc pius Salvator miti suae dexterae tactu elevavit. Qui sicut verum se esse Deum potentia salvandi docuit, ita etiam veram se habuisse carnis naturam more tactus humani declaravit. Negat namque Manichaeus insanus veraciter eum carne indutum fuisse: sed ipse cum tot languentes suo tactu erexit, mundavit, illumi
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ifte int̾rogatus an cre¬
deret. non responderet. Ere¬
do dñe. adiuua increduli¬
tatem meam.Si enim cre¬
debat. cur incredulitatem
dicebat Si uero incre¬
dulitatem habere se noue¬
rat. quomodo credebat:
Sed quia ꝑ occultam ini¬
spirationem gr̃e meritoꝵ
suoꝵ gradib fides crescit᷑:
uno eodemq cẽporeIs qͥ
nec dum ꝑfecte credid̾at. si¬
mul et credebat et incre¬
dulus erat. Et cũ inideret
iħs concurrentem tͦbam cõ¬
minatus est sp̃i in mun¬
do dicens illi. Surde et mu
et amplius ne in troeas in
eum Comminatio dñi di¬
uini est uirtus imꝑii. Nũ
autem puero qui uim pa¬
ciebatur sed demoni qui ĩ¬
ferebat cõminatus est. Qͥa
qui peccante emendare de¬
siderat: uitium utiq in¬
crepando et execrando de¬
bet ext̾minare. sed homi-¬
nem amando refouere.Bñ
autem dominus qui sp̃m
ĩmundum expellit ab hõie
simul ne amplius in eũ
ingrẽdiatur imꝑat. Qͥa il¬
le ueraciter a demoniaca do¬

Expanded text:
tur: iste interrogatus an cretur: iste interrogatus an crederet, non responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit: uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. Et cum videret Jesus concurrentem turbam, commitatus est spiritui immundo, dicens illi: Suret amplius ne introeas in eum. » Comminatio Domini divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat, comminatus est; quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus, qui spiritum immundum pellit ab homine, simul ne amplius in eum ingrediatur imperat: quia ille veraciter a daemoniaca do
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis namq arclor adferuo¬
rem iracondie referendus
est: aqua ad uoluptates car¬
nisque dissoluere mentem
ꝑdelicias solent. Uel certe ĩ
ignem fertur demoniacuᷤ.
quo ad ulterantiũ corda suc-¬
censa sunt. Et in aquas. q̃
solent extinguere caritatem.
responsum dedit petenti.
Ip̃e enim ait. Si quid potes
adiuua nos. Et dñs. Si poteᷤ
inqͥt credere possum uos
misertus adiuuare. quia
fides ñ ficta omia que salu¬
briter pecit impetrare me¬
retur. Qd contra leprosus
qui fideliter clamabat. do¬
mine siuis potes me mun-¬
date. congruum sue fides
accepit responsum. uolo
mundare. Et continuo ex¬
clamans pat̾ pueri cum
lacrimis aiebat. Credo dñe.
ad iuua incredulitatem
meam.Nemo repente fit
sumus. sed in bona conu̾¬
satione a minimis qͥsqz in¬
choat. ut ad magna petue¬
niat. Alia nanq sunt uir¬
tutes exordia. aliud profec¬
tus. aliud ꝑfectio. Si enim
et ip̃a fides ad ꝑfectione suã
ñ quibdam gradib ducere¬

Expanded text:
Ignis namque ardor ad fervoIgnis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est. Aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda succensa sunt, et in aquas quae solent extinguere charitatem. responsum reddit petenti. Ipse enim ait: Si quid potes, adjuva nos. Et Dominus: Si potes, inquit, credere, possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omnia quae salubriter petit, impetrare meretur. Cui contra leprosus qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare , congruum suae fidei accepit responsum: Volo, mundare . Et continuo exclamans pater pueri cum lacrymis aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Nemo repente fit summus: sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus ducere
Abbreviated transcription (Latin):
poris est ex quo hoc ei accidit
at ille ait. Ab infantia. Et
frequent eũ et in ignem et
in aquas misit. ut eum ꝑ¬
deret. Erubescat iulianus.
qui dicere audet om̃s homi¬
nes absq ullo pec̾ci contagi¬
o nasci in carne. t̾̃aq in noce¬
tes pomia ꝙͣ fuit adam qͣn¬
do creatus est. Quid enime
habuit iste puer ut ab intã¬
tia demonio uexaret᷑ a cerbis¬
simo. si nullo originalis pc¬
cati uincło tenebatur qũe
constat nullum adhuc ꝓpri¬
um potuisse habere peccatũ:
Confiteat᷑ catholicus quia
nemoimunis a noxa¬
prime preuaricationis na¬
scitur et inuocet gr̃am d̾i
qua liberetur de corpore
in regno celoꝵ. in hoc demo¬
maco a dño curato salua¬
cionem om̃ium fidelum
ẽẽ designatam. qui origina¬
lis culpe reatu obstrit᷑ti ue-¬
niunt in mundum nec nͥ
unius redemptoris ih̃u xp̃i
fide sunt et gr̃a saluandi.
Qđ au̾t dictum est. et freq̃.¬
ter eũ et in ignem et in aqͣs
misit: maxnma humane
uecordie facinora designat.

Expanded text:
uo hoc ei accidit. At ille ait: Ab infantia. Et frequenter eum et in ignem, et in aquas misit, ut eum perderet. Erubescat Julianus, qui dicere audet omnes homines absque ulla peccati contagione nasci in carne, tamque innocentes per omnia quam fuit Adam quando creatus est. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia daemonio vexaretur acerbissimo, si non ullo originalis peccati vinculo tenebatur, quem constat nullum adhuc proprium potuisse habere peccatum? Confiteatur Catholicus, quia nemo immunis a noxaprimae praevaricationis nascitur, et invocet gratiam Dei, qua liberetur de corpore in regno coelorum, in hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, nec nisi unius Redemptoris Jesu Christi fide sunt et gratia salvandi. Quod autem dictum est: Et frequenter eum et in ignem et in aquas misit, maxima humanae vecordiae facinora designat.
Abbreviated transcription (Latin):
traret ab illis: quib eungłnu
aũt hec ñ ita p̾cepisse dñm. tã¬
quam eũngeliste uiuere ali¬
unde ñ debeant qͣm eis prebẽ¬
tib quib annuntiarent eĩm¬
tum de manuũ suarũ labo-¬
rib transigebat. necuiquam
grauis ẽẽt: sed potestatem dedis¬
se. inq̃ scirent sibi ista deberi.
Cum aũt a dño aliqͥd imꝑatur.
nisi fiat. in obedientie culpa ẽ.
Cum hec potestas datur: licet
cuiq non uti. et tanqͣm de suo
iure cedere. Hoc ergo ordinans
dñs qd̃ eum ordinasse dĩc apł̃s¬
hiis qui eungłm aũtiant de e¬
ungłio uiuere: illa apłis loque¬
batur. ut securi non possider̃et
neq portarent huic uite ne¬
cessaria nec magna nec mini¬
ma. Ideo posuit nec uirgam.
ostendens a fidelib suis om̃ia
deberi ministris suis. nulla su¬
ꝑdlua requirentib. Ac ꝑ hocad¬
dendo. dignꝰ est enim oꝑarius
tibo suo: prorsus aperuit et il
batur. Hanc ergo potestatem
dixit nequid tollerent in ma

Expanded text:
traret ab illis ipsis quibutraret ab illis ipsis quibunon haec ita praecepisse dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus annuntiant euantum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam granis esset — sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inoboedientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlia loqueretur. hanc ergo potestatem dixit, ne quid tollerent in uia,
Abbreviated transcription (Latin):
queri quomodo matheus et
lucas cõmemoraueñt. dixisse
dominũ discipłis suis ut ne
uirgam ferrent: cũ dicat m̃r¬
tum. Qd̃ ita soliitur. ut in¬
telligamus subalia signi¬
ficatione dictã uirgam q̃
scd̾m marcũ ferenda est: et
sub alia illam q̃ scdm ma¬
theum et lucam ñ est feren¬
da Sicut sub alia significa¬
tione intelligitur tempta¬
tio dequa dictũ est. deus
neminem tẽptat. et subalia
illa deqͣ dictum est. Tempta
uos dñs deus ur. ut sciat si
diligitis eum. Illa seducionis
est. hec probationis. Utr̃uq
ergo accipiendũ est e dño a¬
płis dictum. et ut nec uigã
ferrent: et ut non nisi uuirgã
ferrent.Cum eñĩ scd̾m ma¬
theum diceret eis. nolite pos¬
sidere aurum necs argentũ
et cetera: continuo subiecit.
Dignꝰ ẽ eñĩ oꝑariꝰ cibo suo.
Ub̃i satis ostendit. cureos hec
possidere ac ferre noluerren
qd̃ necessaria ñ sint sustentã¬
tioni huius uite. sed qr sic eos
mittebat ut eis hec deberi m̃os¬

Expanded text:
 Quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverunt dixisse Dominum discipulis suis ut nec virgam ferrent , cum dicat Martum ? » Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda, sicut sub alia significatione intelligitur tentatio de qua dictum est. « Deus neminem tentat : » et sub alia de qua dictum est: « Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . » Illa, seductionis est: haec, probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum: et, ut nec virgam ferrent: et, ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum et argentum, e uirgam, continuo subiecit: dignus est enim operarius cibo suo. unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quo necessaria non sint sustentationi huius uitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi demons
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatoꝵ ordo signatur: Deiꝰ
indelicet ordine qmͣuis ad hue
et nos tamen in istis diebus
sumus. Et cũ de edificatione
ur̃a aliqͥd uob̃ loquor. hoc est
qd ago. Seruus eñi sũ sũmł
patris familias. Cum uos ad¬
moneo ad cõtemptũ scli: mi¬
tare uos uenio ad cõuiuntmnd.
Nemo me ꝓpter me hoc in lo¬
co despiciat. Et si adimuitan¬
dum neqͣqua dignus appareo
sed tamen magne sunt delicie
q̃s ꝓmitto. Sepe fr̾̃s mei soles
euenire qd̾ dico. ut ꝑsona ꝑotã
famulum habeat despectũ.
Cumq per eum suis fortel
extraneis aliquod responsũ
mandat: ñ despicitur ꝑso¬
na loquentis serui. qͥa serua¬
tur incorde reuerẽtia mictẽ¬
tis dñi. Nec pensant qui au¬
diunt ꝑquem: sed qͥd uela
quo audiant. Ita ergo fr̃s. ita
uos agite. Et si nos forsitan
digne despicitis. in mente
tamen ur̃a uocantis dñi re¬
uerentiam seruate. Comuui¬
ue fieri sũmi patrisfamili¬
as libent̾ obedite corda ur̃a

Expanded text:
aedicatorum ordo designatur? De quo aedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpħam dr. et hõ est. et quis co¬
gnouit eũ: Qui fecit cenam
magnam: quia sacietatem
Qui uocat multos. sed pauci
ueniunt: qͥa ñ nunquam ipsi
qui ei ꝑfide subiecti sunt: eter¬
no eius conuiuio male uiuen¬
do contraditunt Misit autem
seruum suũ hora cene dicere in¬
uitatis ut uenirẽt. Quid hora
cene nͥ finis est mundi: In quo
nimirũ nos sumus sic̾ iam du¬
dum paulus testatur dicens.
Nos sumus in qͦs fines scłorum
deuenerunt. iergo iam hora
cene est cõuocamnur. tantomi
nus debennuis excusare conui¬
uio dei. quanto ꝓpinquasie ĩa
cõspicimus finem scłi. Quoe¬
nim pensamus qͥa nichil est.
qd restat: eo debemus ꝑtimes¬
cere. ne tempus gr̃e qd̃ presto
est ꝑeat. Iccirco autem hoc con¬
uiuium̃ dei ñ prandium sed
cena uocatur.: quia post pran¬
dium cena restat. post ceña ue¬
ro cõuiurum nullũ restat. Et
in extremo p̾parabit᷑: rectum
fuit ut hoc non prandium s
cena uocaretur. Secl quis per
hunc seruũ qui a patre fami¬

Expanded text:
r: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem avit. Qui vocat multos, sed pauci veniunt. Quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus convivio male vivent. Sequitur: Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et in efuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefami
Abbreviated transcription (Latin):
minus. Ac siaꝑte dicat. Sua¬
uitatem eius ñagnoscitis: si
hanc minime gustastis. Sẽd
cibum uite ex palato cordistã¬
gite: ut ꝓbantes eius dulcedi¬
nem amiare ualeatis. Has aũt
delicias ho tunc amisit cũ in
paradiso peccauit extͣ exiit os
a cibo internedulcedinis clausit.
unde nos quoq nati in hu¬
ius ꝑegrinationis erĩma huc
faitidiosi iam uenimus. nes¬
cimus qd desiderare debeamꝰ
Tantoq seampliꝰ fasticlii nr̃i
morb exaggerat: quantoma¬
gis abesu illius dulcedims a¬
mius elongat. Et eo iam ĩ¬
ternas delicias ñ appetit quo
eas comere diu longeq: desu
euit. fastidio ergo nr̃o tabesci¬
mus et longa mecdie peste fa¬
ugamur. Et qui gustare intꝰ
nolumus paratam dulcedine:
amamus foris miseri famen
nr̃am. Sed suꝑna nos pietas
nec deseretes se deserit. Con¬
temptas enim illas delitias¬
ad memorie nr̃e ocłos reuo¬
cat. easq nobis ꝓponit in pro¬
missione. Torporem excutit.

Expanded text:
minus . » Ac si a parte dicat, Suaminus . » Ac si a parte dicat, Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis; sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit; extractus enim a cibo aeternae dulcedinis os clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna hic fastidiosi jam venimus, nescimus quid desiderare debemus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat, et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas deliciasad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾delicias corporis et cor¬
dis solet: qd̾ corporales deli¬
cie cũ non habentur graue
in se desiderium accendunt
cũ uero habite eduntur: co¬
medentem protinus infasti¬
dium ꝑsacietatem uertunt.
At contra sp̃uales delicie cũ
non habentur infascidio sũt.
cũ uero habentur in desiderio.
Tantoq a comedente ampliꝰ
esuriuntur. quanto et abesu¬
tiente amplius comeduntur.
In illis appetitus placet. exꝑiẽ¬
ua displicet. in istis appetitus
uilis est. et exꝑientia magis
placet. In illis appetitus satu
ntatemꝰ. saturitas fastidium
gecerat. in istis autem appcci¬
tus saturitatem. saturicas ap¬
pecitum parit. Augent enim
lpuales delitie desideriũ in m̃¬
te dum saciant. Quia qͣnto
magis earũ sapor ꝑcipitur eo
amplius cognoscitur. qd aui¬
diusametur. Et itcirco non
hibite amari non possunt:
qua eatum sapor ignoratur
Quis eni̾m amare ualeat qd̃
ignorat: ꝓinde psalmista
nos ad monet dicens. Gustate
et uidete quam suauis est: do¬

Expanded text:
delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis plritatem, saturitas fastidium generat: in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente dum satiant: quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur, et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet cum dicebat: « Gustate et videte, quoniam suavis est Do
Abbreviated transcription (Latin):
mus. impudentissimis eira¬
cuare figmentis: Caligans
uero circa naturam corporis:
necesse est ut etiam in passi-¬
one eius cadem occecatione
desipiat. Nam si crucem domi¬
ni non putat falsam. et sus¬
ceptum pro mundi salute
supplicium uerum fuisse ñ
dubitat: cuius credit mortẽ
agnoscat et carnem. Nec dif¬
fiteatur nr̃i carporis homi¬
nem. quem cognoscit fuisse
passibilem: qm negatio ue¬
re carnis. negatio est etiam
corporee passionis. si enim
xp̃ianam suscipit fidem.
et a p̾dicatione eungłii suũ
non auertit auditũ: inde¬
at que natura tͣnffixa clauiᷤˢᷤ
pependerit in crucis ligno.
et aꝑto ꝑmilitis lanceam
latere crucifixi. intelligat
unde sanguis et aqua fui¬
xerit. ut ecc̃a dei et lauacro
regeneretur et poculo. Audi
xp̃i. Nec tͣnsitorie legat eiꝰdẽ apłi
u̾ba dicẽtis. Sciẽtes ñ corruptibilib
argẽto ł auro redẽpti estis de uana

Expanded text:
mus, impudentissimis evamus, impudentissimis evacuare figmentis? Caligans vero circa naturam corporis Christi, necesse est ut etiam in passione ejus eadem obcaecatione desipiat. Nam si crucem Domini non putat falsam, et susceptum pro mundi salute supplicium verum fuisse non dubitat, cujus credit mortem, agnoscat et carnem; nec diffiteatur nostri corporis hominem, quem cognoscit fuisse passibilem: quoniam negatio verae carnis, negatio est etiam corporeae passionis. Si ergo Christianam suscipit fidem, et a praedicatione Evangelii suum non avertit auditum, videat quae natura transfixa clavis pependerit in crucis ligno; et aperto per militis lanceam latere crucifixi, intelligat unde sanguis et aqua fluxerit; ut Ecclesia Dei, et lavacro rigaretur, et poculo. AudiaChristi: nec transitorie legat ejusdem apostoli verba, dicentis: Scientes quod non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana
Abbreviated transcription (Latin):
telligetie lumine sc̃arum
scripturarum occulta pande¬
bat. et rursus idem uulmis
lateris. fixuras clauorum.
et om̃ia recentissime passi¬
onis signa monstrabat cli-¬
cens. udete manus meas et
pedes meos quia ego sum:
palpate et uidete. quia sp̃c
carnem et ossa nõ habet sĩc
me uidetis habere: ut agnos¬
ceretur in eo ꝓprietas diuine
humaneq nature indiuidua
ꝑmanere. et ita sciremus u̾¬
bum non hoc ẽẽ quod caxnẽ:
ut unum dei filium et u̾bũ
confiteremur et carnem. Quo
fidei sacramento eutices ni
mium existimandus est ua¬
cuus. qͥ naturam nr̃am in
unigenito dei. nec ꝑ humi¬
litatem mortis. nec per glo¬
riam resurrectionis agno¬
uit. nec ꝑsententiam beati
pauit. dicentis. Omĩs sp̃c qͥ
confitetur ih̾m xp̃m in car¬
ne uenisse: ex deo est. Et ois
sp̃c qui soluit ih̃m: ex deo
non est et hic est antixp̃c.
Quid est autem soluere iħm
nisi humanam ab eo sepa¬
rare nat᷑am. et sacramen¬
tum ꝑ qd̾ unum saluati su¬

Expanded text:
telligentiae lumine sanctarum telligentiae lumine sanctarum Scripturarum occulta pandebat. Et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae 56 passionis signa monstrabat, dicens: Videte manus meas et pedes, quia ego sum. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere; ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, et unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem. Quo fidei sacramento Eutyches iste nimium aestimandus est vacuus, qui naturam nostram in Unigenito Dei nec per humilitatem mortalitatis, nec per gloriam resurrectionis agnovit, nec sententiam beati pavit dicentis: Omnis confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est: et omnis spiritus qui solvit Jesum, ex Deo non est, et hic est Antichristus . Quid autem est solvere Jesum, nisi humanam ab eo separare naturam, et sacramentum per quod unum salvati su
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis. et quem infor¬
ma serui atq infirmitate car¬
nis conspicitis. quem ẽẽ dici-¬
tis: Ubi beatus petrus diuini¬
tus inspiratus. et confessione
sua om̃ib gentib profuturus.
a domino.et a principali petra
soliditatem et uirtutis dra¬
xit et nominis. qui perreue¬
lationem patris eundeme
dei filium est confessus et
xp̃m. quia unũ horum sine
um tantum modo sine horus¬
ne. aut sine deo solum hori¬
nem credidisse. post resurrec¬
tionem uero domini que uti¬
q ueri corporis fuit. quia nõ
alt̾ est resuscitatus quam qͥ
fuerat crucifixus et mortuus
quid aliud quadraginta di
erum mora gestum est: qͣm
ut fidei nr̃e integritas aboĩ
ca ligie mundaretur: Col¬
loquens enim cũ discipulis
et cohabitans atq conuescẽs.
et ꝑtractari se diligenti curi¬
osoq cõtarctu ab eis quos du¬
bietas ꝑstringebat ad mitt̃.
ideo et clausis ianuis ad dis¬
cipłos in troibat. et flatu suo
dabat sp̃m scm. et donato in¬

Expanded text:
filius hominis, et quem in forfilius hominis, et quem in forma servi atque in veritate carnis aspicitis, quem tis? Ubi beatus Petrus divinitus inspiratus, et confessione sua omnibus gentibus profuturus: a Domino, et a principali petra soliditatem et virtutis traxit et nominis, qui per revelationem Patris eumdem et Dei Filium est confessus et Christum: quia unum horum sine um tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse. Post resurrectionem vero Domini quae utique veri corporis fuit, quia non alter est resuscitatus quam qui fuerat crucifixus et mortuus quid aliud quadragierum mora gestum est, quam ut fidei nostrae integritas ab omni caligine mundaretur? Colloquens enim cum discipulis et cohabitans, atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis, quos dubietas praestringebat, admittens, ideo et clausis januis ad discipulos introibat, et flatu suo dabat Spiritum sanctum, et donato in
Abbreviated transcription (Latin):
utroq cõmunis est contume¬
lia. aliud unde comunis est
gła. De nr̃o enim illi minor
est patre humanitas de pa¬
tre illi est cũ patre equalis
diuinitas. Propt̾ hanc ergo
unitatem ꝑsone in utͣq na¬
tura intelligenda et filius ho¬
minis legitur descendisse de
celo.cũ filius dei carnem de
ea uirgine dequa est natus
assumpserit. et rursus filius
dei crucifixus diciturac sepul¬
tus. cũ hec non in diuinitateip¬
sa qua unigenitus cõsempiter¬
nus et consubstantialis est pa¬
tri. sed in nature humane sit
in firmitate ꝑpessus. Unde u¬
nigenitum filium dei cruci-¬
fixum et sepultum om̃s etiã
in symbolo confitemur. scłm
illud apłi dictum. Si enim
cognouissent: nunqͣm dñin
maiestatis crucifixissent. Cũ
autem ip̃e dominus nr̃atq sal¬
uator fidem discipłorum sins
int̾rogationib erudiret: que
inqͥt dicunt homines ẽẽ filiũ
uos autem inqͥt quem me
dicitis esse. Me utiq qui sũ

Expanded text:
utroque communis est contumeutroque communis est contumelia, aliud unde communis est gloria. De nostro enim illi est minor a Patre humanitas, de Patre illi est aequalisunt. Propter hanc ergo unitatem personae in utraque natura intelligendam et Filius hominis legitur descendisse de coelo, cum Filius Dei carnem de ea virgine, de qua est natus, assumpserit; et rursus Filius Dei crucifixus dicitur ac sepultus, cum haec non in divinitate ipsa, qua Unigenitus consempiternus et consubstantialis est Patri, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Unde unigenitum Filium Dei crucifixum et sepultum omnes etiam in symbolo confitemur, secundum illud Apostoli dictum: Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent. Cum autem ipse Dominus noster atque Salvator fidem discipulorum suis interrogationibus erudiret: Quem, inquit, dicunt homines esse Filium Vos autem quem me dicitis esse? me utique, qui sum
Abbreviated transcription (Latin):
astucia: eidem sicut deo an¬
glica famulantur officia.
Esurire. sitire. lasescere. atos
dormire. euidenter humanũ
est. S ecl de quinq pamibus
quinq milia hominum sa¬
ciare. et largiri samaritane
aqͣm uiuam. cuius haustus
bibendi prestet ne ultra iam
sitiat supra dorsum maris
plantis non sidentib ambu¬
lare. et elationes fluctuĩñcrepa¬
ta tẽpestate consternere: sine
ambiguitate diuinum est.
Sicut ergo ut multa. prete¬
ream. non eidẽ nature est.
flere miserationis affectu a-¬
micum mortuum. et eumd̾e
remoto quatriduane aggere
sepulture ad uocis imꝑium
excitare rediuiuum. aut in
cruce pencdere. et in noctem
luce conu̾sa omĩa elementa
tremefacere. aut clauis tͣns¬
fixum ẽẽ et paradisi ianuam
fidei latronis aꝑire: ita non
eiusdem nature est dicere ego
et pater unum sumus. et di¬
cere pater maior me est. Qm¬
uis enim in domino ih̾u xp̃o
dei et hominis una persona
sit. aliud. tamen est unde in

Expanded text:
astutia; eidem sicut Deo anastutia; eidem sicut Deo angelica famulantur officia. Esurire, sitire, lassescere, atque dormire evidenter humanum est; sed quinque panibus quinque millia hominum satiare, et largiri Samaritanae aquam vivam cujus haustus bibenti praestet ne ultra jam sitiat, supra dorsum maris plantis non desidentibus ambulare, et elationes fluctuum increpata tempestate consternere, sine ambiguitate divinum est. Sicut ergo, ut multa praeteream, non ejusdem naturae est flere miserationis affectu amicum mortuum, et eumdem remoto quadriduanae aggere sepulturae ad vocis imperium excitare redivivum, aut in cruce pendere, et in noctem luce conversa omnia elementa tremefacere, aut clavis transfixum esse, et paradisi portam fideli latroni aperire; ita non ejusdem naturae est dicere: Ego et Pater unum sumus, et dicere: Pater major me est. Quamvis enim in Domino Jesu Christo Dei et hominis una persona sit, aliud tamen est unde in