comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͣua oꝑa amesioris intentionis rectitudine eiꝰ amors fle¬
tat᷑. Uxorẽ qͣsi ñ habendo habet: qͥ transitoria ẽe cuncta
conspiciens: curã carnis ex necessitate tolerat. s ȩt̾na
raudia sp̃s ex desid̾io expectat. Non flendo aut̃ flere
eis sic ext̾iora adu̾sa plangere. ut iam̃ nouerit ȩt̾ue.
spei consolatione gaudere. Et rursũ ñ gaudendo gau¬
dere est: sic de iñfimis animũ actolsere. ut tam̃ nunq̃
nesinat sũma formidare. Ubi apte qͦq paulo pꝰ subdidit.
Ppeterit enĩ figura huiꝰ mundi. Ac siꝰ ꝑde aiceret Holite
constanter mundũ diligere: qͣndo & ipse ñ potest quẽ
diligitis stare. Incassũ cor qͣsi manentes figitis: dũ fugit
ipse quẽ amatis. Admonendi sunt cõniuges: ut ea in quib
sibi aliqͣndo displicent. & pacientes inuicẽ tolerent. & ex¬
hortantes inuict̃ saluent. Scͥptũ nãq est. In uicẽ honera ur̃a¬
portate: & sic adimplebitis legẽ xp̃i. Lex qͥppe xp̃i caritas

Expanded text:
dine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptuportate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas
Abbreviated transcription (Latin):
simul potuit dici de cunctis: hoc necesse est spetialit̾ sentir
de singłis. Quasi enĩ corã positus do qͥsq uerba monitioĩs
eiꝰ ꝑcipit: cũ pͥusꝙͣ peccata ꝑpetret. uoluntatis eiꝰ p̃cepta
coguoscit. Adhuc enĩ aute faciẽ eius stare est: necdũ eũ
peccando contẽpnere. Cũ uͦ derelicto bono in nocentie
imqͥtatẽ eligens appetit. terga iã in eius faciẽ mittit.
S ecce adhuc & pꝰ tergũ d̾s subsequens monet. qͥ etiã
pꝰ culpã ad se rediri ꝑsuadet. Auersũ ⁊ ẽuocat. cõmissa
non respicit: reuertenti sinũ pietatis expandit. Uocẽ
gͦ pꝰ tergũ monentis audimus: si ad inuitantẽ nos dũm
saltẽ post peccata reuertimͣ. Debemus gͥ pietatẽ uocautis
crubescere. si iusticiã nolumꝰ formidare. Quia tando gͣuiori
imꝑbitate contẽpnit᷑: qͣnto & contẽptꝰ adhuc uocare non

Expanded text:
simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si jusimprobitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non
Abbreviated transcription (Latin):
tanta pietate parcit᷑. a nobis nec post delictum redeuntib
qͣnta in ꝓbitate peccat᷑: aut que ab illo erit suꝑ imꝓbos d̾ pietat¬
uenia. qui ñ cessat uocare post culpã. Quȩ nimirum bene
ꝑ ꝓpħam pꝰ delictũ miscd̃ia uocationis expͥmit᷑. cũ auerso
homini dicit᷑. Et erunt oculi tui uidentes p̾ceptorẽ tuũ:
& aures tuȩ audient uerbũ pꝰ tergũ monentis. Humanũ
qͥppe genus dñs infaciem monuit: qͣndo in paradisum
condito homini atq in libͤro arbitrio stanti. qͥd facere
qͥd uẽ ñ facere deberet indixit. S homo in di faciem
terga dedit: cũ suꝑbiens eius iussa contẽpsit. Nec tam̃
suꝑbientẽ d̾s deseruit. qui ad reuocandum hominẽ legẽ
dedit: exhortantes angłos misit. in carne nr̃e mortalitatis
apparuit. Ergo pꝰ tergum stans nos admonuit: qͥa ad recu¬
ꝑationẽ nos gr̃e. etiã contẽptus uocauit. Quid gͥ generalit᷑

Expanded text:
tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos vena, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
In egypto qͥppe ubera subigunt᷑: cũ turpi huiꝰ mundi
desidio humanȩ m̾tis uoluntas sub. sternit᷑. In egẏpto
pubertatis mamme frangunt᷑. qͣndo naturales sensus
adhuc in semet ipsis integri. pulsantis concupiscentie
corruptione uitiant᷑. Admonendi sunt peccata sarnis
exꝑti.ut uigilanti cura couspiciant. pꝰ delicta nobis ad
se redeuntib d̾s qͣnta beniuolentia sinũ sue pietatis
ex pandat: cũ ꝑ ꝓpħam dicat. Sidimiserit uir uxorẽ
suam: & illa recedens duxerit uirũ aliũ. nũqͥd reuer¬
tet᷑ ad eam ultra: Nũqͥd non polluta & contaminata
erit mulier illa: Tu aute fornicata es cũ amatorib
multis: tam̃ reuertere ad ins dit añs si cee de
fornicante & relicta muliere argumentũ in iusticie
ꝓponit᷑. & tam̃ nobis post lapsũ redeuntib ñ iusticia secł¬
pietas exibet᷑: ut luinc utiq colligamꝰ si nobis delinquentib

Expanded text:
In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid n Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sepietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Dmonendi nãq sunt petcata raruis ex ꝑti: ut mnare
saltẽ post naufragiũ metuant. & ꝑdicionis suȩ dis¬
crimina uł cognita ꝑhorrescant: ne qui pie post ꝑ petra
mala seruati sunt. hec imꝓbe repetendo moriaut᷑. Inde
peccauti anime. nũqua: a peccato desinenti: dicitur.
frons mulieris meretricis facta est tͥ: noluisti erubescere.
Admonendi itaq sunt: ut studeant qͣtinꝰ si accepta uat᷑e
bona integͣ seruare noluerunt: saltem scissa resarciant.
Quib nimirũ necesse est. ut ꝑpendant intã magno fi¬
delũ numero qͣm multi & se illibatos custodiant: &¬
alios ab errore conuertant. Quid gͥ isti dicturi sunt si
aliis in integritate stantib. ipsi nec pꝰ dãpna resipiscũ
Quid dicturi sunt si cũ multi & alios secũ ad regua defe¬
runt. hi expectanti dño nec semet ipsos reducunt: Ad¬
monendi sunt ut p̾cerita admissa considerent: & im¬
sunt ubera earũ. & fracte sunt mamme pubertatis earũ.

Expanded text:
rnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imsunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum .
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ conuigũ & infirmꝰ est & fidelis: qͥ & plene cunce
temporalia despicere ñ ualet. & tam̃ et̾nis se coniungere¬
ꝑdesid̾iũ ualet: qͣmuis in delectatione carnis iuterim ia¬
ceat. suꝑnȩ spei refectione conualescat. Et si habet q̃ mu̾di
sunt in usu itineris: speret quȩ d̃i sunt in fructu ꝑuenti¬
onis. Nec totũ se ad hoc qͦd agit conferat: ne ab to qđ ro¬
buste sꝑare debuit funditus cadat. Quod bene ac breuit̃
paulus expͥmit dicens. Qui habent uxores tanqͣm non
habentes sit: & qui fient tanqͣm ñ flentes. & qui gaudẽ
tauqͣm ũ gaudentes. Uxorem qͥppe qͣsi ñ habendo habet:

Expanded text:
Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valetper desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusqͣm caderet adu̾sitatis habuisse memorat᷑. S concessa
saprentia funditus cor deseruit: qđ nulla uel minima
tribulationis disciplina custodiuit. Ui. Alit̃ admonendi
sunt contugus obligati: atq alit ã coniugũ nexib liberi
Omonendi nãq sunt coniugiis obligati. ut cũ ucissim
que sunt. alteriꝰ cogitant: sic eorũ qͥsq placere studeat.
coniugi. ut ñ displictat conditori. Sic ea quȩ huiꝰ mundi sut̃
agant: ut tam̃ appetere quȩ di sunt ñ omit tant. Sic de bo¬
ȩt̾na ꝑtimescant. Sic de malis temporib lugeant: ut tam̃
consolatione integra spẽ inbonis ꝑhennib figant. qͣtinꝰ
dũ intransitu cognoscunt esse qͦd agunt: in mansione.
sciant qđ appetunt. Nec mala mundi cor frangant cum
spes bonoꝵ celestiũ roborat. nec bona p̾sentis uite decipiat:
cũ suspecta subseqͤntis iudicii mala contristant. Itaq animꝰ

Expanded text:
priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivit . 79 CAPUT XXVIsunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bo aeterna pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus
Abbreviated transcription (Latin):
que temporalit̃ concupiscunt adu̾sitatis labore fatigant᷑.
ut sollicite consid̾ent qđ plerũq etia iustos cũtẽporalis
potentia sustollit. uelut in laq̃um culpa comp̃he ncli.
Nam sic inpͥori huꝰ uoluminis parte iam diximꝰ. dauid
deo amabilis rector fuit in seruitio. quã cũpue̾nit acl
regnũ. Seriuis namq amore. iusticie de p̾hensũ adu̾sariũ
ferire timuit: rex autẽ ꝑ suasione luxurie deuotũ militẽ
eciã sub studio fraudis extiuxit. Quis gͦ opes. qͣs potestatẽ
qͣs glam querat innoxie. si & illi extiterunt noxia qhec
habuit non quȩsita: Quis int̾ hec sine magni discriminis
labore saluabit᷑. si ille in his culpa interueniente turbart
est. qͥ ad hec fuerat deo eligente p̃paratus: Ad monendel
sunt ut consid̾ent qđ salomon qui post tantã sapientiã
usc as dolatriã cecidisse describit᷑: nil. in hoc inuindo

Expanded text:
quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt. hinc est qͦd in inferno crutiato dĩuiti dicit᷑.
Recepisti bona in uita tua. Iccirco enĩ bona hic recẽpit.¬
& malus: ut illic plẽnius mala reciꝑet. qͥa hic ñ tuerat
que mundi sunt concupiscunt. s tam̃ adu̾sitatis labore
fatigant᷑: ut sollicita considatione ꝑpendant creator dis¬
positorq cunctori qͣnta suꝑ eos gr̃a iugilat. qͦs insua desid̾ia
non relaxat. Ergo qͥppe quẽ medicus desꝑat: concedit ut
cuncta quȩ concupiscit accipiat. Nam qͥ sanari posse cre¬
dit̃: ã multis quȩ appetit ꝓhibet᷑. Et pueris nũmos sub¬
tͣhimꝰ. qͥb tota simul patrimonia heredib reseruamus.
hinc gͦ de spe et ne hereditatis gaudiũ sumant. qͦs adusita
uitȩ temporalis humiliat: qͥa nisi saluandos in ꝑpetuũ
cerneret. erudiendos sub discipline regimine. diuina
dispensatio ñ refrenaret. Admonendi itaq sunt quiĩ ñs

Expanded text:
cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua, idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius et mala reciperet, qui hic fuerat quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnet. Hinc est enĩ qđ plebi israhelitice canãan terra
ꝓmittit᷑: ut qͣndoq ad et̾na sꝑanda ꝓuocet᷑. Neq enim
rudis ille popłs ꝓmissionib dei inlonginquũ crederet:
si ã ꝓmissore suo ñ etiã ẽuicino aliqͥd ꝑcepisset. Ut gͦ ad
et̾norũ fidẽ certiꝰ roboret᷑: neqͣqͣm solũmodo spe ad res.
s reb qͦq ad spem tͣhit᷑. Quod siqͥdo psalmista testat᷑ dicẽs.
Dedit eis regiones gentiũ: & labores popłor possederũt.
Ut custodiant iustificationes eiꝰ: & legem eiꝰ reqͥrant. S:
cũ largientẽ dm̃ humana mens bomi oꝑis responsione nͣ
seqͥtur: unde nutrita pie credit᷑. iustius inde dampnatͣ.
Hinc enĩ ꝑ psalmistã rursũ dicit᷑. Deiecisti eos: dũ alleua¬
rent᷑. Quia uidelicet rẽꝓbi cũ recta oꝑa diuinis munerib¬
ñ rependunt: cũ dotos se hic deserunt. & asfluentib ꝓsꝑi¬
tatib dimittunt: unde exterius ꝓficiunt. inde ab intimis¬

Expanded text:
inc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocaretur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquo crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur, quod liquido Psalmista testatur dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus et legem ejus ecum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos dum allevarentur . Quoniam videlicet renon rependunt, cum totos se hic deserunt et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis
Abbreviated transcription (Latin):
dissensio est: & diuisa tͣba illesus paulus exiit. quȩ hunc
unita pͥus ĩmanit p̾ssit. Admonendi sunt itaq qͥ facien¬
dȩ pacis studus occupant᷑: ut pͣuorr m̃tib priꝰ amorẽ debeat᷑
interne pacis infundere. qͣtinꝰ eis pꝰmodũ ualeat ext̾ior pax
ꝓdesse. Ut dũ eorũ cor in illiꝰ cognitione suspendit᷑: neqͣqͣm
ad neqͥtiã ex huiꝰ ꝑceptione rapiat᷑. Dũq suꝑna ꝓuident:
t̃rena nullomͦ ad usũ sue det̾riorationis inclin̾ent. Cũ uͦ
ꝑuersi quiq tales sunt ut nocere bonis nequeant etiã¬
si concupiscant: int̾ hos nunirũ debet t̾rena pax ẽstrui
& pͥusqͣ ab eis ualeat suꝑna cognosci: ut hi scilicet qͦs contͥ
disectionẽ dei malitie sue impietas exasꝑat. saltẽ ex ꝑximi
amore mansuescant: & qͣsi euicĩno ad meliꝰ tͣnseant. ut ad
illã quȩ ã se longe est pacẽ conditoris ascendant. XLuiII.¬

Expanded text:
dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascendant.
Abbreviated transcription (Latin):
auget᷑. Quia quo sibi in malicia congruunt: eo se robustiꝰ
bonore affuctionib illidunt. Hinc uãq est qđ contͣ dãpuati
illiꝰ uasa. uidelicet autixp̃i p̾dicatores: diuina uoce beato
& ne spiraculũ qͥdem incedit ꝑ eas. Seqͣtes qͥppe illiꝰ quo
nulla int̾ se discordis aduexsitate diuisi sunt: in bouor
grauiꝰ nece glomerant᷑. Qui gͦ iniqͦs pace sotiat: iniqͥtati
iures administrat. qͥa bonos deteriꝰ depͥmunt: qͦs & una¬
numit᷑ ꝑsequunt᷑. Unde p̃dicator egregius gͣui phariseori
saduceoꝵq ꝑsecutione dep̾hensus inter semet ipsos di¬
uide studuu. qͦs conc̃ se uuitos gͣuic uidit: cũ clamauit¬
dicens. Uiri fr̃s. ego phariseus sũ: filiꝰ phariseorũ. de spe &
resurrectionẽ mortuor ego iudicor. Dũq saducei spem
resurrectionẽq esse mortuoꝵ denegarent: ꝗͣ pharisei iuxta
sacri esoqͥi p̃cepta crederent. facta in ꝑsecutoꝵ unanimitate.

Expanded text:
augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe Satanae, quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in bonorum gravius nece glomerantur. Qui iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde et praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit quos contra se unitos graviter vidit, cum clamavitdicens: Viri fratres, ego Phresurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate
Abbreviated transcription (Latin):
dant seminantes iurgia quã multiplicit᷑ peccant: quia
dũ unã neqͥtiã ꝑpetraut. ab humanis cordib cunctas simu
uirtutes eradicant. In uno eiũ malo ĩnumera ꝑ agunt:
qͥa seminando discordiã. caritatẽ quȩ nimirũ uirtutũ est
omĩũ mat̾ extingunt. Quia autẽ nichil est p̃tiosiꝰ deo
uirtute dilectionis: nil desid̃abiliꝰ ÷ diaboso extuictione
caritatis. Quisqͥs qͥ seminando uirgia dilectionẽ ꝓximor
perimit. hosti dei familiariꝰ seruit: qͥa qͣ ille amissa ceci¬
dit. hanc iste uulneratis cordib subtraliens eis it ascen¬
sionis abscidit. At contͣ admonendi sunt pacifici. ne
tante actionis pondus lẽiuigent: si int̾ quos fundare
pacẽ debeant ignorent. Nam sic̃ mrultũ nocet si unitas
desit bonis: ita ualde est noxiũ si ũ desit ualis. Si gͦ ꝑuer¬
sor ueqͥtia in pace iungit᷑. ꝓfecto eor ualis actib robur

Expanded text:
dant seminantes jurgia quam multipliciter peccent, qui dant seminantes jurgia quam multipliciter peccent, qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem, quae nimirum virtutum omnium mater est, exstinguunt. Quia autem nihil pretiosius est Deo virtute dilectionis, nil est desiderabilius diabolo exstinctione charitatis. Quisquis ergo seminando jurgia dilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur
Abbreviated transcription (Latin):
more suꝑbientii angui a conspectu conditoris priꝰ intͦ
auersione m̃tis caderet: foras pꝰmodũ usq ad semi¬
natda uirgia ñ ueniret. Qui recte describit. qđ aui¬
ioocłis. digito loqͥt᷑. terit pede. Intior nãq ÷ custo¬
dia: quȩ ordinate seruat exteriꝰ m̃bra. Qui gͦ
statũ mentis ꝑdidit. subsequenter foras in incstantiã
motionis fluit: atq exteriori mobilitate indicat.
quod. nulla interiꝰ radice subsistit. Audiant uirgiorũ semi¬
uatores qͦd scriptũ est. Beati pacifici: qm̃ filii dei uocabunt᷑.
atq ediuerso colligant. qͥa si qi uocaut᷑ filii qͥ pacẽ facurit:
ꝓculdubio sathane st filuqͥ confundunt. Om̃s autẽ qͥ ꝑ discor¬
diã separant᷑: a uiriditate dilectionis arefiunt. Qui & si
boni oꝑis fructus in suis actionib ꝓferunt. ꝑfecto nulli
sunt: quia ũ ex unitate caritatis oriunt᷑. Hinc gͦ ꝑpen¬

Expanded text:
more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii atque e diverso colligant, quia si Dei vocantur filii qui pacem faciunt, procul dubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur, a viriditate dilectionis arefiunt; qui et si boni operis fructus in suis actibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpen
Abbreviated transcription (Latin):
hunc nolate. & ne cõmisceamuri cũ illo: ut confundat᷑.
Atq ilico adiuncxit. Et nolite ut inimicũ existimare illũ:
s corripite ut fr̃em. Ac si aꝑte diceret. Pacẽ cũ eo exte¬
riorẽ soluite. s int̾iorẽ circa illũ medullitꝰ custodite: ut
pescantis E sic ur̃a discordia feriat. qͣtinꝰ pax ã ur̃is cor¬
sunt seminantes uirgia: atq aliter pacifici.
Dmonendi nãq sunt qͥ iuirgia seminant: ut cuiꝰ sint
seqͣces agnoscant. De apostata qͥppe angło scriptũ
est cũ bone messi ⁊ irania fuissent inserta: inimicus ho¬
mo hoc fecit. De cuiꝰ etiã m̃bro ꝑ salomonẽ drͣ. homo
apostata uir inutilis. gͣdit᷑ ore⁊ ꝑuerso. annuit ocłis.
terit pede: digito loqͥt᷑. pͣuo corde machinat᷑ malũ: &¬
in omĩ tẽꝑt uirgia seminat. Ecce quẽ seminantẽ iuir¬
gia dicere uoluit: priꝰ apostatã nominauit. qͥa nisi

Expanded text:
hunc notate, et non commisceamini cum illo, ut confundatur . hunc notate, et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris corsunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabant me gratũ. Ecce & loquens ipugnabat᷑. &¬
tamen ĩpugnatꝰ erat pacificus: qͥa nec inso¬
insanien¬
des cessabat repͥhenoere .n. repͥhensos uegligebat a marẽ¬
I. hine euã paulus ait. Si fieri potest qͦd ex uob̃ est: cũ omĩb̾
hominib pacẽ habentes. Nortaturꝰ enĩ discipłos ut pace̾ cũ
omĩb hab̾ent: p̾misit dicens. si fieri potest: atq subiunxit.
qđ ex uob̃ est. Difficile qͥppe erat. ut si maleacta corriꝑent:
habere pacẽ cũ omĩb possent. Sed cũ tẽporalis pax in pͣuor
cordib ex nr̃a increpatione confundit᷑: iniuolata necesse
est ut in nr̃o corde seruet᷑. Recte itaq ait: qͦd ex uob̃ est.
Ac si numirũ dicat. Quia pax ex duarũ partiũ consensu
subsistit. si ab eis qͥ corripiunt᷑ expellit᷑: integra tam̃ in ur̃a
qͥ corripitis m̃te teneatur. Unde isdẽ rursũ discipłos ad¬
monet dicens. Siqͥs non obedit uerbo nr̃o ꝑ epistosam

Expanded text:
pugnabant me gratis . Ecce loquens impugnabapugnabant me gratis . Ecce loquens impugnabatur, impugnatus erat pacificus; quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Unde Paulus: Si fieri potest quod ex vobis ehominibus pacem habentes. Hortatus enim discipulos, ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens. Si fieri potest, atque subjunxit, quod ex vobis est, difficile quippe erat, ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possint, sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in corde nostro servetur, recte itaque ait, quod ex vobis est, ac si nimirum dicat: quia pax ex duarum partium consensu subsistit, sed ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra, qui corripitis, mente teneatur. Unde idem rursus, discipulos admonet dicens: Si quis non obedit verbo vestro, per Epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
& irã dñi iratus placauit. hinc ꝑ semetipsã ueritas dicit
Nolite arbitrari: qͥa uenerĩ pacẽ mitt̃e in t̾ra. Non ueni
pacẽ mitt̾e: sed gladiũ. Malorũ nãq cũ incaute amicieñs
iugun᷑: culpis ligam᷑. Unde iosaphat qͥ tot deanteacta uita
p̃coniis actollit᷑. de acãb regis amiciciis pene ꝑit᷑us ĩcrepat᷑¬
cui a dño ꝑ ꝓpħã dicit᷑. Impio p̃bes auxiliũ. & is qͥ od̾unt
dñm amicicia iungeris: & iccirco iram qͥdẽ dñi merebaris
s bona oꝑa inuenta sunt inte: eo qͦd abstuleris lucos de
t̾ra uida. Ab illo enĩ qͥ sũme rectꝰ est eo ipso iam discrepat.
quo ꝑuersoꝵ amicitũs uita nr̃a concordat. Admonenci
sunt pacati. ne si ad correptionis uerba ꝓsiliunt: dẽpora¬
lem pacẽ sibi ꝑturbare formident. Rursũq admonendi
sunt ut eadẽ pacẽ dilectione integra intͥnsecꝰ teneant
quã ꝑ inuectionẽ uocis sibi extͥnsecus tͣbant. Quod

Expanded text:
et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitia pene periturus increpat prophetam dicitur: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris: et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris locos de terra Juda . Ab illo enim qui summe rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia inpuluere impresia diligere. q iplũ a qͦ iprela
sunt non amare: Hinc dauid dũ totũ se ad federa pacis int̾ne
constringeret: testat᷑ qđ cũ malis concordiã non teneret dicens.
Nonne qui te ocdant deus odam illos. & suꝑ inunicos tuos
tabescebã: ꝑfecto odio od̾am illos: inunici facti sunt mͥ
Inimicos & enĩ dei ꝑfecto odio odisse est: & qͦd facti sunt
diligere. & qđ faciunt increpare. Mores pͣuorũ p̃mere:
uite ꝓdesse. Pensandũ est gͥ qͣndo ab increpatione qͥesci
qͣnta culpa cum pessimis pax tenet᷑. si ꝓpħa tantꝰ hoc
uelut in hostiã deo obtulit: qͦd contͣ se ꝓ dño prauorũ
inimicitias excitauit. hinc est qđ leui trib assũptis gl¬
diis ꝑ castror media transiens: quia feriendis noluit
peccatorib pacere. deo manꝰ dicta est consecrasse. hinc finees
peccantiũ ciuiũ gr̃am sꝑnens: coeuntes cũ madianitis ꝑculit.

Expanded text:
vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderant, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos: inimici facti sunInimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit,
Abbreviated transcription (Latin):
tenent eominꝰ amabilia fiant quȩ uocant. Et qͦ delectãt
p̃sentia: eo non inquirant᷑ et̾na. Unde & ꝑ semetipsã ueri¬
tas loquens. cũ t̃renã pacẽ a suꝑna distingueret. atq acͥ
uenturã discipłos ex p̃senti ꝓuocaret: ait. Pacẽ relinquo
uob: pacẽ meam do uob̾. Relinqͦ scilicet transitoriã: do mar¬
surã. Si cͦ in ea cor quȩ relicta ÷ figit᷑: nũqͣm ad illam que
danda est. ꝑuenit᷑. Pax gͥ p̃sens ita tenendaest. ut & diligi
debeat. & contẽpni. ne si immodate diligit᷑: diligentis animꝰ
niculba capiat᷑. Inde & admonendi sunt pacati: nedũ
nimis humanã pacẽ desid̾ant. pͣuos hominũ mores neqͣͥqͣ
reuarguant : & consentiendo ꝑuersis ab auctoris sui sepace
disiugant. Nedũ humana foris iurgia metuunt: int̾ni
federis discissione feriant᷑. Quid est enĩ pax transitoria
nquoddã uestigiũ pacis et̃nȩ: Nd gͦ esse ddem̃ti potest qu

Expanded text:
tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cordanda est pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam monendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cet p̃ceptione pensandũ est: quorr hostia repellit᷑. quã intole¬
rabilis culpa monstrat᷑. Nam cũ mala cuncta bonis sequentib
diluant᷑: pensemꝰ qͣnta sint mala discordie. que nͥ extincta
fuerint funditus: bonũ subseqͥ non ꝑmittunt. Admonendi
sunt discordes. ut si aures ã mandatis celestib decłinant:
mentis ocłos ad considanda ea quȩ in infimis uersantur
aꝑiant. Quod sepe aues uniꝰ eiꝰdemq generis sese sotialit᷑
uolando non deserunt. qͦd congregati animalia Gruta pas¬
cunt᷑. quȩ si solsert̃ aspicimꝰ. concordando sibi irrationali¬
creat᷑a indicat quantũ masũ ꝑ discordiã rationał creata
cõmittat. quando hec a rationis intentione ꝑdidit: qđ illa
motu naturali custodit. At contͣ admonendi sunt pacati.
ne si plusqͣ. necesse est pacẽ quã possident amant: ad ꝑpe¬
tuã ꝑuenire ñ appetant. Pserũq enĩ grauiꝰ intentionem
m̃tiũ rerũ tranquillitas tẽptat: ut qͥ non sunt molesta ⁊̃

Expanded text:
cet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta quae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis uitȩ moriunt᷑. At cont᷑ admonendi sunt qͥ recte qͥdẽ
uerba legis intelligunt. s hec humilit̾ ñ loquunt᷑: ut iliui¬
nis sermonib pͥusquã eos aluĩs ꝓferant. semet ipsos reqͥrant.
ne iusequentes aliorũ facta. se deserant: & cũ recte cuncta de
sacra script᷑a sentiunt. hoc solũ qͦd ꝑ illã contra elatos dicit᷑
humilit̃ ñ loquiuit᷑: ꝓfecto admonendi sunt ut cũ medi¬
camina egris appouiuit. priꝰ uirꝰ sue pestis inspiciant: ne
alios medendo moriant᷑. Admoneri etiã debent. ut consi¬
derent ne ã uirtute dicti dicendi qͣlitate discordent: ne
loquendo aliud. & ostendendo aliud p̃dicent. Audiant
itaq qđ scriptũ est. Siqͥs loquit᷑: qͣsi sermones di. Qui gͦ
uerba quȩ ꝓferunt ex ꝓpͥis non habent. cur qͣsi de ꝓpriis

Expanded text:
verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos diciturhumiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt
Abbreviated transcription (Latin):
baal. Frum̃tũ qͥppe ã dũo accipimꝰ: qͥndo indictis obscurioril
subducto tegmnine littere ꝑ medullã sp̃s legis int̾na sentimꝰ.
Uinũ suũ nob añs prestat. cũ script᷑e sue alta p̃dicatione
nos debriat. Oleũ qͦq suũ nob̃ tribuit: cũ p̾ceptis aꝑtiorib
uitã nr̃am blanda lenitate disponit. Argentũ multiplicat:
cũ nob luce ueritatis plena eloqͥa sũministrat. Auro quoq
nos ditat: qͣndo cor nr̃m intellectu sũmi fulgoris irradiat.
Que cuncta heretici baãl offerunt: qͥa apud auditorũ suoꝵ
corda corrupte omĩa intelligendo ꝑuertunt. Et de frum̃to
dei uino. atq oleo. argento parit᷑ & auro sathane sacͥficiũ
immolant: qͥa ad errorẽ discordie u̾ba pacis inclinant.
Qnade admonendi sunt ut ꝑpendand. qe dũ puersa mente
de p̃ceptis pacis discordiã faciunt: iusto dei examine. ipsi de

Expanded text:
Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi ex diuino amore concipiunt. si ad ꝑfectũ tempꝰ ueni¬
ant: conceptã intelligentiã oꝑis ostensione pariture. Ter¬
minũ uͦ suu̾ dilatare est: opinionis sue nom̃ extendere.
Secuerunt ꝗͦ pregnantes galaad ad dilatandũ t̾minũ suũ.
qͥa nimirũ heretici m̃tes fideliũ quȩ iã aliqͥd de ueritatis
intellectu conceꝑant. ꝑuersa p̃dicatione ꝑimunt: & scientie
sibi nom̃ extendunt. & paruuloꝵ corda iã de uerbi concei¬
tione gͣuida. erroris gladio scindunt: & qͣsi doctrinȩ sibi
opinionẽ faciunt. hos gͦ cũ conam᷑ instruere ne ꝑuersa
sentiant: admoneamꝰ priꝰ necesse est. ne inanẽ głam quȩ¬
rant. Si enĩ radix elationis abscidit᷑: conseq̃nt᷑̃ rami pͣue
assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiã ne errores¬
discordiasq generando. segẽ di q̃ iccirco data est. ut sacͥ¬
ficia sathane ꝓhibeat: eandẽ ipsã in sachane sacͥficiũ uer¬
& oleũ. & argentũ multiplicaui ei & aurũ: quȩ fecerunt

Expanded text:
verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroresdiscordiasque generando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanae sacrificium veret oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sub et̾na eiꝰ beatitudine. tota deuotione continetur.
habenda docuit: quȩ posita in sinistra memorauit. hĩc
psalmista ait. Saluũ me fas dext̃a tua. Neq enĩ ait manꝰ
s dext̃a: ut uidelicet cũ dexterã diceret. quia et̾nam sa¬
lutem quereret indicaret. hinc rursũ scͥptũ ÷. Dextera
manꝰ tua dñe confregit inimicos. Hostes enĩ dei & sin
sinistra eiꝰ ꝓficiunt. dext̾a confringunt᷑: qͥa plerũq pͣuos
uita p̃sens eseuat. s aduentꝰ et̃ ne beatitudinis dãpnat.
Admonendi sunt qͥ in hoc mundo ꝓsꝑant᷑: ut sollerter
consid̾ent qđ p̾sentis uitȩ ꝓsꝑitas. aliqͥndo iccirco dat᷑

Expanded text:
quia sub aeterna ejus beatitudine, tota devotione continetur. quia sub aeterna ejus beatitudine, tota devotione continetur. habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua . Neque enim ait manu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcir
Abbreviated transcription (Latin):
toto corae. & ex animo. Quib uerb ꝑ penãt. qu non
solũ cͥa gaudeant. s qđ ex toto corde. & ex animogaa¬
aeand distrista rep̃hensione feriant᷑. hinc salomonait
Auersis paruulor interficiet eos: & ꝓsꝑitas stultorum
ꝑaet illos. hinc paulus admonet dic̾eni. Qui emuat
tñqͣm non possidentes. & qͥ utunt᷑ hoc mundo danõ m
ñ utant. Et uiddelicet sic nob̾ quȩ subpetunt exterius
sermant: qͣtinꝰ ã suꝑne delectationis studio animun
inlleitant. qe luctum nos interue ꝑ egrinatio is cẽpent
ea que in exilio positis subsidiũ p̾bent: & qͣsi felices nos in
tͣnsitorũs gaudeamꝰ. qͥ ab ȩt̾nis nos interim miseros cernimꝰ.
hinc nãq est qđ elector uoce dicit eccła. Leua eiꝰ sub capite
meo: & dextera illiꝰ amplex abit᷑ me. Sinistrã d̃i ꝓsꝑitatẽ
iuidelicet uitȩ p̃sentis quasi sub capite posuit: qͣm inten¬
tione sũmi amoris p̾mit. Dextra uͦ di eam amplectitur:

Expanded text:
toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet tione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sea tamen aduersitatis labore fatigantur.
Dmonendi nãq sunt qͥ in hoc qđ tem poralit̾ appecunt
ꝓsꝑant᷑: ne cum cuncta aduotũ suppetunt. dantem
querere negligant. si inũs quȩ dant᷑ animũ figant. He
ꝑ egrinationẽ ꝓ patria diligant: ne subsidia uaneris in
obstacula ꝑ uentionis uertant. ne nocturno lune lumin
delectati. claritatẽ solis uide refugiant. Admonendi itaq
sunt ut queq in hoc mundo consecunt᷑. calamitates solae¬
tia ñ aute premia retributionis credant: s comꝰ fauore
mundi m̃tẽ erigant. ne in eis ex tota cordis delectatione
surecumbant. Quisqͥs enĩ ꝓspitatẽ qͣ utit. apu iudiciem
corais melioris uite amore ñ repͥmit. fauorẽ iriep tͥnseun¬
tis in mortis ꝑpetue occasionẽ uertit. hinc est enĩquod
sub ilumeoꝵ specie qͥ uincendos se ꝓspitati sue reliqͥrã
in huiꝰ munaa saccessib letantes increpant᷑. cũ dlicitur.
Dederunt terrã meã sibi in hereditatẽ cũ gaudio. ex

Expanded text:
men adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et
Abbreviated transcription (Latin):
muto eorripit᷑. qͥndo elata mens humilitatis bonũ quod
teuere debeat. ab aflicta carne memorat᷑. Sed huuis
correptionis donũ ietirco balaam ñ obtinuit: qͥa ad ma¬
disunt egri ut considerent quanti sit muneris moꝵ¬
lestia corporalis: que & admissa pecsata qiluit ał ea qͤ
poterant admiti compescit: que sumpsa ab exterorib
plagis concusse menti penitentie uulnera infugit

Expanded text:
muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad madi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit; et ea quae poterant admitti compescit. Quae et sumpta ab exterioribus plagis concussae mentis poeni
Abbreviated transcription (Latin):
quanta salus cordis sit molestia corporalis: quȩ ad cogni¬
tionẽ sui m̃tem reuocat. & quã plerũq salus abicit:
infirmitatis memoria reformat. ut animus qui extra
se inelatione duciturr: cui sit condicioni subditus exꝑcus
quã sustinet carne memoret᷑. Quod recte ꝑ balaam si tam̃
uoeẽ dei subsequi obediendo uoluisses. in ipsa erus
itineris retardatione siguat᷑. Balaam nãq ꝑueuire ad
ꝓpositũ tendit: sed eius uotũ animal. cui presidet prẽ¬
pedit. Prohibitione qͥppe iinmorata asina Angelũ uidit
quẽ humana niens non uidit: quia plerũq caro ꝑ mo¬
lestias tarda flagello suo m̃ti deum inddicat quẽ mens
ipsa carmi presidens non uisebat: ita ut auxietatẽ sp̃s
pediat. donec ei inuisibilẽ qui sibi obinat innotescat.
Unde & bene ꝑ petrũ dicit᷑. Correptionẽ habuit sue ue¬
sanie subiugale mutũ: qͦd in hominis uoce loquens ꝓhi
buit ꝓphete insipientiã. In sanus qppe horuo a subiugali

Expanded text:
tia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietatem spiripediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesabuit . 5. Insanus quippe homo a subjugali