comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& morẽ romane eccłe fiat cantꝰ iii de notariis ut unꝰ quisq ep̃s
& abba & singłi comites suũ notariũ hañe . iiii. cdecetis dis¬
ciplinis eccłe ut sccłm canones uł regłam fiant .u. de medicuia¬
liarte ut infantes hanc discere mittant᷑ .ui. de eccłus sine ho¬
nore manentib absq offitus & luminariis & dehis quideq¬
mas assumunt. & de eccł̃iis ñ curant ut ħ oĩ modis emender᷑

Expanded text:
 morem Romanae ecclesiae fiat cantatus. 3 De notariis, ut unusquisque episcopus et abba et singuli comites suum notarium habeant. 4. De caeteris disciplinis ecclesiae, ut secundum canones vel regulam fiant. 5. De medicinali arte, ut infantes hanc discere mittantur. 6. De ecclesiis sine honore manentibus absque officiis et luminaribus; et de his qui decimas assumunt et de ecclesiis non curant, ut hoc omnimodis emendetur;
Abbreviated transcription (Latin):
latione ahibenclaẽ. Nepͥus ab ab umanis reb eger absce¬
cdat quactonũ reconciliationis accipiet. Sicꝙ p̃stib quo
ddam doloris uidet᷑ eẽ ꝑpetuũ si p̾cisũ ab eccłe menbris eũ
quiutiq reconciliationis ñ meruit gr̾am raptĩ ap̃sentiuita
mortisnat᷑a subcluxerit Unde iusta leonis pap̃ edictũ his
qui incemp̃t neccessitatis & inꝑiculi urgentis instantia p̃si¬
dui penitentie de mox reconciliatõĩs remediũ implorant ñ¬
satisfacio int̾dicendaẽ nͨ reconciliatio cdeneganda. Quia m̃ie
dĩ nec mensuras posstimꝰ pon̾e nͨ cẽpr̃ diffinire Dehis atit̾
qui acceptã penitentiã anteqͣ. reconcilient᷑ ab hac uita recesse¬
sententia placuit qui multiplices num̃o de hitiꝰ mͦi huma¬
niꝰ decͤuerunt. ut & memoria taliũ ineccłis cõmendet᷑: & obla-¬

Expanded text:
iliatio adhibenda est, ne prius ab humanis rebus aeger abscedat, quam donum reconciliationidammodo doloris videatur esse perpetui, si praecisum ab Ecclesiae membris eum, qui utique reconciliationis non meruit gratiam, raptim e praesenti vita mortis natura subduxerit. Unde juxta papae Leonis edictum : « His qui in tempore necessitatis, et in periculi urgentis instantia, praesidium poenitentiae satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; quia misei nec mensuras possumus ponere nec tempora definire. De his autem qui accepta poenitentia antequam reconcilientur ab hac vita recessesententia placuit qui multiplici numero de hujusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur, et obla
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsa debita que asubditis red̾da sunt impie ac credu¬
licer exigant᷑¬
t sinon frequentiꝰ ut s̾ laici homines in anno com¬
cri suscipiunt erudire sũmo oꝑe studeant illi quia eos
genuerunt & eis adño dati sunt istiq. ꝓ eis fide iussores
cimis nec alia ulla possessione priuentur:¬

Expanded text:
nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudenec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigantt si non frequentius, vel ter laici homines in anno comcri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores eecimis nec alia ulla possessione priventur
Abbreviated transcription (Latin):
qubus prb̃r ꝓdesse ñ desinant s & se illas ita obseruent
ut pote uasa sancta immo nast̾io dñi p̃parata. Talem&
em̃i sedebent exhibere subdicis. in habitu. in ueste. in
omni conutu ut eis ad celestia regna ꝑgentib cdiicatũ
p̾beant. Sciant & iam se ꝓhis qͣs in regimmne acceꝑunt
inconspectu dñi rationem reddituras:
n cestuosi parricide homicide multi apud nos her ꝓ elu¬
doloi reꝑuint᷑. S aliqui ex illis sacdotum uolunc ad¬
monitionib aurem acõmocdare uolentes inpristini
pduinare criminib quos opporcet ꝑ scłaris potencia
Sisciplinã aptam pͥua consuetudine coercere quiꝑsa
uuitifera sac̾dotum monita noluer̃ reuocari: quoꝵ
aliquos iam ex cõmunicauimꝰ s illi hoc pariuipender¬
tes inhisdem ꝑdurarunt criminib quamobrem
ur̃a decernat mansuetudo quid de calib deinceps a
agane nec eos qualib& inuista occasione condempnent
ne ui oppͥmant nec illoꝵ sustantiolas iniuste collant.

Expanded text:
unt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspencestuosi, parricidae, homicidae, multi apud nos, proh dolor! reperiuntur: sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coerceri, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari. CAP. aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipendentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agagant, nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant,
Abbreviated transcription (Latin):
t hospitalitate & cura pauꝑũ memores sitis & ꝓpt̾ qd̾
res eccłastice a fidelib oblate & ab eccła receptaesint. & amͦ
distribuatis ut ab illo cui de his ratõn̾e reddituri estis. ñ dãp¬
nationẽ s et̾ni gaudiĩ mercedem acciꝑe mereamini:¬
olumꝰ uos scire uoluntatẽ nr̃am qd̾ nos parati sumꝰ uos
ad iuuare ubiẽq neccesse ẽ. ut minift̾rũ ur̃m ad implere
ualeatis simulqͣ ad monemꝰ. ut ꝓpt̾ humilitatẽ nr̃am &
obedientiã quã monitis ur̃is ꝓpt̾ clĩ timorẽ exibemꝰ honor̾e¬

Expanded text:
 hospitalitate et cura pauperum memores sitis, et propter quod res ecclesiasticae a fidelibus oblatae et ab ecclesia receptae sint. Et eo modo illas distribuatis, ut ab illo, cui de his rationem reddituri estis, non damnationem, sed aeterni gaudii mercedem accipere mereaminiVolumus vos scire voluntatem nostram, quod nos parati sumus vos adiuvare, ubicumque necesse est, ut ministerium vestrum adimplere valeatis. Simulque vos admonemus, ut propter humilitatem nostram et oboedientiam, quam monitis vestris propter Dei timorem exhibem
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃is prb̃r die dnico cũ psallentio circũeat ad eccłam
suã una c̃ popło & aquã benedictã secũ ferat & ut scrupni¬
ũ more romano tempore suo ordinate agat᷑.¬
ignũ ac neccessariũ ẽ. ut missi ꝑ queq loca directi simł
cũ ep̃is uniꝰcuiꝰq dichesis ꝑspiciant loca monast̾ioꝵ canoni¬
coꝵ parit̾ & monachoꝵ. similit̾q puellaꝵ si mapto & con¬
gruo loco sint posita. uͥ cõmodũ neccessariũ possit ad quiri
qd̾ ad utilitat̾ẽ ꝑtinet monast̾ii sic̃ insc̃ã regła dic̃ Monast̾iũ¬

Expanded text:
t omnis presbiter die dominico cum psallentio circumeat ecclesiam suam una cum populo et aquam benedictam secum ferat. Et ut scrutinium more Romano tempore suo ordinate agatignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Reg
Abbreviated transcription (Latin):
t prbi secũ feminas licenciã ñ han̾t habitandi. &
ut suspectiones effugiant:
uet̾ iđ ut nemo nr̃m cłicũ alt̾iꝰ parrochie ordinet. neq
or d inatũ suscipiac sine ꝑmissione sui pontificis & hoc
considandũ ẽ. qͥd de talib faciendũ sit:

Expanded text:
teri, secum feminas licentiam non habeant habitandi, et ut suspiciones effugiant. vetur; id est ut nemo nostrum clericum alterius parrochiae ordinet, neque ordinatum suscipiat sine permissione sui episcopi. Et hoc considerandum est, quid de talibus faciendu
Abbreviated transcription (Latin):
illti qui ei contumar fiũt ad p̾sentiã nr̃am uenire ut
eũ adcẽp qd̃ nob placiũt inexilio mittamꝰ donee ibi cas¬
tiget᷑ ut comiti suo inobediens ẽe. ult̾iꝰ non audeat &
ad harã ire uł urare.i. malũ habeat᷑ & ubi sacͣmenta iu
lumꝰ utiq ut domꝰ acomite inloco ubi mallũ cen̾e deb&
constituat᷑ ut ꝓpt̾ calorem solis & pluuiã puplica ucili¬
tas non remaneat:
& liceat ei pͥma uice ꝑsacͣmentũ se sccłm legem icdoniare
si potuerit᷑ aut si alia uice uł ts eũ de furto acusat̾unt:
liceat ei contͣ unũ ex his cũ scuco & fuste uncãpo contencdẽ.
eũ sacͣmenco excuset. nͥcale furtũ ꝑpettũ hãt propter qd̾
ad supliciũ tͣlidebͤat¬

Expanded text:
it ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inoboediens esse ulterius non audeat, et adhramire vel iurare, ibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iurdomus a comite in loco ubi mallum tenere debet, construatur, ut propter calorem solis et pluviam publica utilitas non remaneat. 15. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoneare, si potuerit, aut si alia vice, duo vel tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere. eum sacramento excuset; nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad supplicium tradi debeat
Abbreviated transcription (Latin):
omo de statusuo pulsatꝰ si his qui eũ pusat adconiun¬
cendũ illũ ꝑcinctũ hũit adhibeat sibi octo coniuratores
iegitimos ex eaparte unde prilsat᷑ siue illa pat̾na siue ma¬
ria sit s. iͦi. aliunde ñ minꝰ legitimos et uirando uincbi¬
ct libertatẽ suam. qd̾ siu ꝑcinctus defu̾it assumat undecos
aͣi libos hõies &e uirando ingenuitatẽ suã defendat. Dĩs
concrou̾sia corã centenario definiri potest excepta reddi¬
cione t̾re & mancipioꝵ que ñ nͥ corã comice fieri potese¬

Expanded text:
omo de statu suo pulsatus, si is qui eum pulsat ad convincendum illum procinctum habuerit, adhibeat sibi octo cumiuratores legitimos ex ea parte unde pulsatur, sive illa paterna sive materna sit, et quatuor aliunde non minus legitimos; et iurando vindicet libertatem suam. Quodsi procinctus defuerit, adsumat undecumque 12 liberos homines, et iurando ingenuitatem suam defendat. 11. Omnis controversia coram centenario definiri potest, excepto redempcione terrae et mancipiorum, quae nonnisi coram comite fieri potes
Abbreviated transcription (Latin):
quislib& rector eccłe bruma uł gladium sine ñro p̾misso
cuilib& homine extͣneo aut dare aut uencłe p̾sumat. nͥ
tantũ uassallis. & sieuenerit ut ĩ qualibet eccła uł sc̃o loco
plures brunias habent que ad homines rectoris eiꝰdem
eccłe sufficiant. tunc pͥncipẽ idem rector eccłe int̾roget qͥd
morie dõnꝰ pippinꝰ rex obũt & nos regnare cepimꝰ. causeł
lites int̾ partes facte atq ex orte discuciant᷑. & congruo
sibi iuditio t̾minent᷑. pͥus uͦ idem ance obitũ p̾dicti dõni
pippini regis. cause cõmisse. uł om̃mo ñ motieant᷑ uł saltie
usq ad nr̃a int̾rogationẽ seruent᷑.¬

Expanded text:
ustos aecclesiae, bruniam vel gladium sine nostro permisso cuilibet homini extraneo aut dare aut venundare praesumat, nisi tantum vassallis suis. Et si evenerit, ut in qualibet ecclesia vel sancto loco plures brunias habeant, quam ad homines rectoris eiusdem ecclesiae sufficiant, tunc principem idem rector ecclesiae interrogetmoriae domnus Pippinus rex obiit et nos regnare coepimus, causae vel lites inter partes factae atque exortae discutiantur et congruo sibi iudicio terminentur. Prius vero, id est ante obitum praedicti domni Pippini regis causae commissae, vel omnino non moveantur, vel salvae usque ad nostram interrogationem servent
Abbreviated transcription (Latin):
celis unam matrẽ scãm eccłam que eos intemerato sacri
fontis utero gignit. disciplina gͥ eis misericorcissima
& gubernatio oportuna ad hibenda ẽ. disciplina ne in¬
disciplinate iuuendo auctorẽ suũ offendant. gub̾natio
ne incotidianis uite cõmeatib p̾latoꝵ amminiculo
destituci fatescant

Expanded text:
coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant
Abbreviated transcription (Latin):
N ꝑceptione sanguinis & corporis dñici: magna discre¬
tio ad hibenda ẽ. Cauendũ ẽ. eñi ne sinimrũ in longũ
cdifferat᷑ ad ꝑniciem aĩe ꝑtineat dicence dño. Nisi man¬
tis ñ habebitis uitam in uobis. Si uͦ indiscrete accipiamꝰ:¬
timendũ ẽ illud qd̾ ait apło. Qui manclucat & bibit indigne.
uudcium sibi mandueat & bibit: Iuxta eiusdẽ gͥ apłi clocume¬
tum ꝓbare se debet homo: & sic de pane illo in anducare x
de calice bibere. Ut uidelicet abstinens aliquot dieb a o¬
pib carnis & purificans corpꝰ animãq suã: p̃par&. se ad ꝑci¬
piendum cantũ sacmentũ exemplo dđ̃ qui nise̾ se contes
cus fiuisset abstinuisse ab ope conuigali abheri & nucitus
ee uit sint nobiles & ignobiles. serui. coloni. inquilim. &
cec̃oi buiꝰ modi nomina oporcet ut quic̃q eis plati sunt
derici siue laici clement̾ erga eos agant & misericor diter
cos patent siue merigendis ab eis opib siuem accipiendis

Expanded text:
 et sanguinis Dominici magna discretio adhibenda est. Cavendum est enim ne si nimium in longum differatur ad perniciem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manbitis uitam in uobis. Si uero indiscrete accipiattimendum est illud quod ait apostolus: qui manducat et bibit indigne iudicium sibi manducat et bibit. Iuxta ergo apostoli documentum probare se debet homo et sic de pane illo manducare et de calice bibere ut uidelicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis et purificans corpus et animam suam preparet se ad percipiendum tantum sacramentum esus fuisset abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius esse , ut sint nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis
Abbreviated transcription (Latin):
que fac̾e debent aut possunt nlłatenꝰ p̃t̾mitant immo ca¬
ueant ne qd̾ absit aut gr̃a alicuiꝰ aut honoris. aut timo¬
ris. siue odũ causa illud qd̾ ag̾e debent omictant & sũmo¬
ope studeant ut hoc quod ꝑse effic̾e non possunt. nobis
notũ faciant. & om̃i modis puileane ut ꝑ singła capicula
tam ubis quascriptis le omnib que pegint illic nobis tacio

Expanded text:
quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caquae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis quamque scriptis, de omnibus quae i
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ sic̃ & anobis & ab antecessorib nr̃is constitutũ est
Ohis qui ꝑ occasionem immunitatis iusticiã fac̃e renu¬
unt ut hoc obseruet᷑ & quod anobis consticutũ est:
De locis iamdudũ sacris & nunc spurcitia fedati st̃ ut
iusta possibilicatem in antiquũ stacũ reformentur
De bñficiis nr̃is que destructa inueniunt hoc impleat᷑
quod nuꝑ anobis constitutũ est:
De noua moneta. ⁊ defalsa moneta. & dedispectu lit̾a¬
tum nr̃ar̃. & de latͦnib cohercendis ł puniendis. & defai¬
dis pacandis. dde homicidiis ꝓhibendis. de ꝑiuriis & de falsis
testib compescendis. de hisomnib uł ceceris hissimilib.
hoc qd̾ mͦ constituimꝰ om̃ib annuntiet᷑. & infutũ obseruet᷑¬
oc uolumꝰ ut missi nr̃i obseruent ue quicquid dehis
catisis uł simul uł singillacĩ. em̃dare pocuerint em̃dent.
& eaq̃ emendau̾int diligent̾ scriptis notent & hoc sic ꝑag̾e
curent quatinus uste rep̃hendi acoꝗͣ. nllatenꝰ possint. &

Expanded text:
nobis et ab antecessoribus nostris constitutum est. 9. De his qui per occasionem inmunitatis iustitiam facere rennuunt, ut hoc observetur quod a nobis constitutum est. 10. De locis iamdudum sacris et nunc spurcitia foedatis, ut iuxta possibilitatem in antiquum statum reformentur. 11. De beneficiis nostris, quae destructa inveniuntur, hoc impleatur quod nuper a nobis consa moneta, et de falsa moneta, et de dispectu litterarum nostrarum, et de latronibus coercendis vel puniendis, et de faidis pacandis, de homicidiis prohibendis, de periuriis et falsis testibus conpescendis, de his omnibus vel caeteris his similibus hoc quod modo constituimus, omnibus adnuntietur et in futurum observetid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter scriptis notent. Et hoc sic peragere curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ne m relali niqitiiẽ qͥ uoslibi horrines obser uare debens cons¬
citutio bent eis uri penitus obseruancla ate sleenela est ut
uia ssco in annotria folũm gñalia placita obseruent. &e nł
cosampluis placita obseruare cõpellat nͥ forte quilibe abie
aos usas aiit ant alt̃i acusai̾it aute al cestimoniũ ꝓhiber

Expanded text:
ines observare debent, constitutio genitoris nostri penitus observanda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut alium accusaverit, aut ad testimonium perhib
Abbreviated transcription (Latin):
e pontes publici qd̾ ꝑ bannũ fi solebant anno p̾sente
mom̃i loco restaurentur Ciubeantur.
¶t clerici s̃ monachi. & serui fugiciui ad loca suaredire
adnocatũ habeat:
It uicarũ rił centenarĩ qui fures & latͦnes ł celaiunc uł
defenderint. scłm sibi datũ sententiã cduidicent᷑:
It comites & uicarũ de consticutione legis ad moneant᷑
qi inbet᷑ & ut ꝓpt̾ iusticiã ꝑu̾tendã mun̾a ñ accipiant:
De forestib nr̃is ut ubicũq fuĩnt diligencissime inqͥrãt
quom saluesint & defense. & ut comitib denuntient nẽ
ullã forestẽ nouit̾ insticuant & ubi nouit̾ instituta sine
nr̃a iussione inuenerint. dimitt̾e p̾cipiant:
Ut ubic̃q ip̃i missi aut ep̃m. aut abb̃em. aut aliũ quẽ lib&
quocũq honore p̾dictũ inuenerint qui iusticiam facere ł¬
noluit uł ꝓhibuit. de ipsius reb uiuant qͣm diu ineo loco
iusticias fac̾e debent:¬

Expanded text:
 pontes publici, qui per bannum fieri solebant, anno praesente omni loco restaurentur. 18. Ut clerici et monachi et servi fugitivi ad loca sua redireadvocatum habeat. 20. Ut vicarii et centenarii qui fures et latrones vel celaverint vel defeutione legis ammoneantur, qua iubetur, ut propter iustitiam pervertendam munera non accipiant. 22. De forestibus nostris, ut ubicumque fuerint diligentissime inquirant, quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter instituant; et ubi noviter institutas sine nostra iussione invenerint, dimittere praecipiant. 23. Ut ubicumque ipsi missi aut episcopum, aut abbatem, aut alium quemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias facere debent
Abbreviated transcription (Latin):
quã melioris opinionis e̾ẽ. c̾stit̾it. & qͣ meliores elegerine. Et
qu eã eligant ꝓponant sc̃is euangłus dicentes qd ñ ꝓpt̾ anu¬
citias ł gr̾am humanã s scientes eã ficdlẽ rectã. & uitã castã &
ad ministtione dignã: ad omn̾eq statum monast̾uĩ utilẽ. &
cc̃ c̃firmet᷑ ab ep̃o cui monast̾iũ subiectũ ẽ¬

Expanded text:
quam melioris opinionis esse constiterit et quam meliores elegerint. Et qui eam eligunt, proponant sanctis euangeliis, dicentes quod non propter amicitias vel gratiam humanam, sed scientes eam fide rectam et vita castam et administratione dignam ad omnemque statum monasterii utilem. Et tunc confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum e
Abbreviated transcription (Latin):
ucticantẽ oportee cuncta rimari. & orcdinẽ rerũ plena inqͥsi¬
tione cdiscut̾e. Int̾rogancti. acꝓponendi. adiciendi. q̃ pacien¬
tia p̾bita. abeo ut ibiͥ actio partiũ limitata. sit plenit̾.nͦ
pͥuis litigantib sua uelit sententia obuiare nͥ quando ip̃i
ꝑactis om̃ib iã nichil ampliꝰ huint inq̾stione qd ꝓponant

Expanded text:
udicantem oportet cuncta rimari et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limitata sit pleniter. Nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus iam nihil amp
Abbreviated transcription (Latin):
emini regũ aut cuiꝗͣ hominũ ĩꝓpͥũ liceat monast̾iũ
Satꝙ canonica subanathematis pena sanxit auctoritas.
Quod si factũ fuit ñ ualebit. S is qui accipit p̃ciũ ãmitat¬
& qui distraxit p̾ciũ qd̃ accepit inip̃o monastio amictat. &
una c̃p̾cio monastiũ ꝑdat. & ip̃m monast̾iũ ciuitatib in qͥb¬
p̾sidles p̾sunt ip̃i audiant ẽas seu & defensores. Qui aũ ep̃m.
lasticã ł mulieris religiose ł qualic̾q ecc lastico stacu sum¬
lem inclutꝰ fu̾it corporali pene subsistat. ex llio tͣclatus:¬

Expanded text:
um liceat monasterium atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in praesides praesunt, ipsi audiant causas seu et defensores. Qui autem episnasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatu
Abbreviated transcription (Latin):
Iuicũq eni tẽpr̃ messis. uł cẽpr̃ undemie ñ necessitate s
xpt̾ cupiditatẽ comparat annonã. aut uinum: ũbi gr̃a. de
duob denarũs comparat modium unũ & seruat usq dũ
uenundari possit contͣ denarũs iiiͦ. aut ser. seu amplius:
ho turpe lucrũ dicimꝰ. Si hoc ꝓpt̃ necessicatẽ comparat ut
sibi habeat & aliis tͥbuat: negotium dicimꝰ:¬

Expanded text:
uicumque enim tempore messis vel tempore vindemiae, non necessitate sed propter cupiditatem, comparat annonam aut vinum, verbi gratia, de duobus denariis comparat modium unum, et servat usque dum venundari possit contra denarios quatuor aut sex seu amplius, hoc turpe lucrum dicimus. Si hoc propter necessitatem comparat, ut sibi habeat et aliis tribuat, negotium dicim
Abbreviated transcription (Latin):
ille ñdũ cũ suis coħedib ꝓpͥũ suũ ad uisũ habuit. conuo¬
cet eos comes & cũ eis legitimã diuisionẽ fatiat. & cunc
sic̃ iam dictũ ẽ. partes eiꝰ fisco nr̃o addicat. & composicio
nẽ de ea iusta modũ suꝑiꝰ cõp̾hensũ his ad quos illa legib
ꝑtinet exsoluat qd̃ si non de alia re s de ipsa ꝓpͥetate q̃
in bannũ missa fu̾it ac ꝑ ħ in nr̃am pocestacem redac¬
ta est fuerat int̾pellatꝰ. comes incuiꝰ monastio eam ẽẽ.
confiterit hoc ad notitiã nrr̃ã ꝑferre curet ut nos eandẽ
ꝓpͥetatem q̃ scdm supͣdictũ modũ in nr̃m dñiũ redac¬
ta est ꝑ p̾cepti nr̃i auctoritatẽ incꝰ pocestate̾ hõis qͥ eam
cõmpellandus ẽ iusta legis constitutionẽ manniatur

Expanded text:
ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convoille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, nem de ea, iuxta modum superius conprehensum, his ad quos illa legibus pertinet exsolvat. Quod si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiterit, hoc ad notitiam nostram perferre curet, ut nos eandem proprietatem, quae secundum supradictum modum in nostrum dominium redacta est, per praecepti nostri auctoritatem in conpellendus est, iuxta legis constitutionem manniatur
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ posite sunt q ñẽ. credibile uͥ uł de statu hoĩs ł de pos¬
sessione cuiꝰlib& ꝑ alios meliꝰ rei u̾itas cognosci ualeat.ꝙͣ.
ꝑ illos qͥ uiciniores sunt. si tam̃ contentio q̃ int̃ eosexorta:
inconfinio eoꝵ duoꝵ comitatu fu̾it liceat eis de uicina cen¬
inbannũ fiũt missa. & recognita ne iusticiã faciat ueni¬
redistulerit annũq ac diẽ in eo banno illã ẽẽ. ꝑmiserat
ultꝰ eã ñ adquirat. s ipsa fisco nr̃o societ᷑ Debitũ u quod
isqciuꝰea fuit solñe debuit ꝑcomitẽ ac ministros ei usto
estimationẽ dãpni cde reb mobilib q̃ in eadem ꝓpͥetate
inuente fuerint. his quib idem debitor fuit exsoluat᷑
ꝗd si terũ mobiliũ ĩdem inuentarũ quantitas ad copo¬
sicionẽ ñ suffecerit de ĩmobilib suppleat᷑ et qd̾ suꝑ fueris
sic̃ dictũ est fiscus nr̃ possicdeat. Sinichil suꝑ cõposicioñe
reman̾e potuerit cotũ in illam expendat᷑. Si autẽ homo

Expanded text:
de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si tamen contentio quae inter eos exhorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina cenin bannum fuerit missa, et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, per comitem ac ministros eius iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur; et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in illam expendatur. Si autem homo
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ cestati sunt cdent᷑. c̾tia ꝓfredo soluat᷑. & in scłari qͥdẽ
causa huiꝰcemocli testiũ diu̾sitas cãpo ꝓbet᷑. Inecclasti¬
cis aũ causis uͥ de parte rina scł̃are de alt᷑a uͦ eccłasticũ ne¬
care uelint: licentiã hañt. Si autẽ de huiꝰcemodi pacifi.¬
catione int̾ eos conuenire ñ possit aduocati eoꝵ inmalle
publico ad p̃sentiã comitis ueniãt & ͥ legitimꝰ t̾minꝰ eoꝵ
contentionib ĩponat᷑ cestes uͦ de qualib& causa ñ aliũ

Expanded text:
quem testati sunt dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in seculari quidem quem testati sunt dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in seculari quidem causa huiuscemodi testium dicis autem causis, ubi de una parte seculare, de altera vero ecclesiasticum necare velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificatione inter eos convenire non possint, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa
Abbreviated transcription (Latin):
iquis sponsã alienã rapuerit: aut patͥ eiꝰ aut ei qͥ
iedib eiꝰ defensor ẽẽ. debet. cũ sua lege eam redclat &
qurequid cũ ea culerit semotũ unãquãq rem scđ̾m
legem reddat & hoc defensor eiꝰ ꝑpetrari consensent
et ideo raptori nilquerere uoluerit comes singłar it̾
ciunaquaq re freda ab eo exactare faciat. Sponso
uͣ etemsuam cõponat. & insuꝑ bannũ nt̃midest.¬
u sor souiat uł inp̾sentiam nt̾am comes eũ adriero¬
re faciat &. quanto tempore nobis placuerit merilio
maneat & illam feminam ei habere ñ lictat:
suspicat᷑. liceat ei alios testes quos meliores pocuerit contẽ
eos oppon̾e ut ueratiũtestimonio falsoꝵ testit̃i ꝑu̾sita
suget᷑. Quod siambe partes testiũ int̾ se dissenserint uͥ
nłłatenꝰ una pars alti cecłe uelit eligant᷑ uͦ ex ppsis idẽ. o
utͣq parte uñ qui c̃ scutis et fustib incãpo decertenc. ut̃
manꝰ suas redimant. cuuiꝰ compositionis due partes eic̃õt

Expanded text:
quis sponsam alienam rapuerit, aut patri eius aut ei, qui legibus eius defensor esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponat, et insuper bannum nosts, solvat; vel in praesentiam nostram comes eum advenire faciat, et quanto tempore nobis placuerit, in exilio maneat, et illam feminam ei habere non liceat.suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra manus suas redimant; cuius conpositionis duae partes ei contra
Abbreviated transcription (Latin):
legiume ẽ. consecutꝰ liber ꝑmaneat. Siuialiquis eũ
tuuste sereudetemptauent & ille cartam ingeniu
carta seripta est. cosoluere cogat᷑ Siu̾carta ñ parue¬
rit s. lam ab illo qui eũ inseruire uolueri arisee¬
ins ruie gibdũ. ei componat aluas patter il li qlse
Cerit ibiꝙ consutut: aapnũ aliqͥt euilibso. feceerq¬

Expanded text:
libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitcarta scripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disidrigildum eius componat, duas partes illi quem serit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecer
Abbreviated transcription (Latin):
clapnũ fecie dimissus uxta quasi tacem rescog at
emendare. Si uͥ libam feminam habueret so susq
dum inpignore extiterit filios habuerits lib̾i ꝑmane¬
canca conscripta est illa eodem soł quo cetere compo¬
sitiones soluidebent componantur ueu serit inpr

Expanded text:
damnum fecit, dimissus juxta qualitatem rei cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, et usque dum in pignore extitit filios habuerint, liberi permane lege Salica conscripta est. Illa eodem solido quo caterae compositiones solvi debent, componatur. 31. De eo
Abbreviated transcription (Latin):
aut siquis est eius seniorz
.dõ sol componat. Si autem homo furtum. aut ho¬
micidiũ. uł quolibet crim̃. foris cõmittens infra in¬
nuerit ue reddat ei reum: Si illi contͣdixerint. & eñ
redclere noluerint in pͥma concͣdictione soł xu culp̃¬

Expanded text:
aut quis est eius senior. xcentos solidos componat. Si autem homo furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra inuerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit et eum reddere noluerit, in prima contradictione sol
Abbreviated transcription (Latin):
nem consitire noluerit. quicquid reus dampnũ fe¬
cerit. totũ ille qui eũ infra inmunitatem retinet.
nec reddere uult soluere cogat᷑. Et ipse comes ueni¬
enslicentiam habeat ipsum homin̾e infra inmu¬
nitatem querendi ubicũq eum inuenire potuerit.
Si autem statim inpͥma inquisitione comiti respon¬
sum fuerit quod reus infra ĩmunitatem quidem fu
isset. s fuga la ꝓsus sit. iuret quod ipse eũ aduisticiã
canꝰl fet idisfaciendam fugere ñ fecisset. & sit ei inħ
satis factum. Si autẽ int̾ntiꝰ in hanc ipsam in mu¬
nitatem comite collecta marui quissibet resistere
temptauerit comes hoc ad regem uł pͥcipem defe¬
rat ibiqꝙ iudicet᷑. Et sicut ille qui ininmunitate cãp¬
num fecit.dc. soł componi debeat. Ita qui comiti coł¬
lecta manu resistere p̾sũpserit. de. soł culpabiłr uit̃.¬

Expanded text:
nem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fueisset, sed fuga lapsus sit, statim iuret quod ipse eum ad iusticiam cuiuslibet disfaciendam fugire non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam inmunitatem comiti collecta manu quilibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferat, ibique iudicetur; ut sicut ille qui in inmunitatem damnum fecit, 600 solidos conponere debeat, itaque qui comiti collecta manu resistere praesumpserit, 600 solidis culpabili
Abbreviated transcription (Latin):
sura est uib i ampliꝰ requrit᷑ qͣ dat᷑. U̾bi gr̃a Sidederis
solt os .e s ampliꝰ req unisieris: uł sidederis modium uitei fru¬
menti. & iterum suꝑ aliud eregeris exxi
o piditas in bonam partẽ potest accipi: & inmalam.
inbonam: iurta apłm. Cupiodissolui: & ẽẽ. cũ ip̃o. std ipsal¬
mo. stncupiuit anima mea: in ata dñi: daui

Expanded text:
sura est ubi amplius requiretur quam detur; verbi gratia, si dederis sura est ubi amplius requiretur quam detur; verbi gratia, si dederis solidos decem, et amplius requisieris: vel si dederis modium vini, frumenti, et iterum super aliud exigeris. 2. Cupiditas in bonam partem potest accipi, et ad malam. In bonam iuxta apostolum: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Et in psalmo: Cumcupivit anima mea in atria Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut fideles neparuipendant excõmunica¬
conẽ sac̾dotũ illoꝵ. qm̃ si hoc fecerint iuste segregabun¬
t ep̃i cõ comitib stent. & comites cõ ep̃is ut ut̾q ple¬
nit̾ suũ miniftiũ ꝑagere possit:
¶It latͦnes uł homicide seu adult̾i uł incestuosi sub
magna clistrinctõe & correptione sint correpti scđm e
niant hũ qui hoc eger̃ & ibi accipiant finitiuã senten¬
& ibi recipiant quod tustum est:
tus diabolus de celo eiectꝰ eft
caritatẽ . ꝓͣximos extingunt & dilectione euacuant. & oĩa
bona ꝑu̾tunt. & ñ sinunt ꝓximos inmutua dilectõẽ c̃sist̾e¬

Expanded text:
lacuit ut fideles ne parvipendant excommunicationem sacerdotum illorum: quoniam si hoc fecerint, juste segregabuncopis, ut uterque pleniter suum ministerium peragere possint. 5. Ut latrones, vel homicidae, seu adulteri, vel ncestuosi, sub magna districtione et correctione sint correpti secunduniant, et ibi accipiant finitivam sentenet ibi recipiat quod iustum est. tus diabolus de celo electus estcaritatem inter proximos extingunt, et dilectionem evacuant, et omnia bona pervertunt, et non sinunt proximos in mutua dilectione consiste
Abbreviated transcription (Latin):
pacis & dilectionis in eccłã catholica tenenda edita. s quia
indiu̾sis sparsim scripta menbranulis ꝑdiu̾soꝵ spatia tem¬
lo adrinare. qͥue inuenire potui capitula p̃dictoꝵ pͥncipum
ꝑpetua augmentandũ ꝓficiant am̃ S hoc notũ sit lectori
quia p̃licła capitula que ꝑ int̾ualla tempoꝵ. ap̃fatis sunt
karolus imꝑator fecit ad ordinẽ ꝑtinentia eccłasticũ in pͥmo
adunaui libello. Ea uͦ eccłastica que dõnus acpũssimꝰ lau¬
douicꝰ imꝑator. & clotharius cesar filiꝰ ip̃ius ediderunt in
scđo descripsi. Illa aũ que dõnꝰ karolus indiu̾sis fecit tẽpo¬
rib ad mundanam ꝑtinentia legem: int̾cio adunaui Ip¬
sa uͦ que domnus laudouicus p̃clarus imꝑator & clotariꝰ
cesar filius ipsius fecer ad augmentũ mundane ꝑtinentia

Expanded text:
pacis et dilectionis in aecclesia catholica tenendam edita. Sed quia pacis et dilectionis in aecclesia catholica tenendam edita. Sed quia in diversis sparsim scripta membranulis per diversorum spatia temlo adunare quae invenire potui capitula praedictorum principum oriosius in vita perpetua augmentandum proficiant. Amen. Sed hoc notum sit lectori, quia praedicta capitula, quae per intervalla temporum a praefatis sunt Karolus imperator fecit ad ordinem pertinentia ecclesiasticum, in primo adunavi libello. Ea vero ecclesiastica, quae domnus ac piissimus Hludowicus imperator et Hlutharius caesar filius ipsius ediderunt, in secundo descripsi. Illa autem, quae domnus Karolus in diversis fecit temporibus ad mundanam pertinentia legem, in tertio adunavi. Ipsa vero, quae domnus Hludowicus praeclarus imperator et Hlutharius caesar filius illius fece
Abbreviated transcription (Latin):
ominante ꝑ secula infine omniũ dominatore
ap̃o saluatore nr̃o creatore uniu̾se ereature ani¬
no incarmationis iipsius dccexruii indietione s anno uͦ
aui imꝑii gloriosissimoꝵ pͥncipum domni lauoouicle au¬
gustirnpiant relgionis magni ꝓpaga dus. ehlotarũ cesaris
fuũ ipsuis. ansegisus. nullis p̃ceoentib meritis. s gr̃a oĩpo¬
tentis dĩ abba ꝓ amore bone memoue domni karoli magni ĩ-¬
ꝑatoris ap̃ianoꝵ. atq p̃cellentissimi ac pussimi domni laudo¬
uici augusti filii ipsuis sincera dilectione. nec ñ & p̃clara clo¬
tharii cesaris filii piissimi laudouici imꝑatoris. hec subter
ta sunt ꝓutili firmiter tenenda sunt lege Fuerant namq
quondam tempore p̃dicti magni domni karoli imꝑatoris.
nec ñ & nunc p̃fectoꝵ principũ. hoc intempore domni pũssimi
laudouici augusti. & p̃clari clocharii cesaris. iuissu ꝑ int̾ual¬
la tempoꝵ ad xp̃ianã religionẽ conseruancdã. atq concordiã

Expanded text:
ominante per saecula infinita omnium dominatore Christo salvatore nostro, creatore universae creaturae, anno incarnationis ipsius 827, indictione 5, anno vero 13 imperii gloriosissimorum principum domni Hludowici augusti, christianae religionis magni propagatoris, et Chlotharii caesaris filii eius, Ansegisus, nullis praecedentibus meritis, sed gratia omnipotentis Dei abba, pro amore bonae memoriae domni Karoli magni imperatoris christianorum, atque praecellentissimi ac piissimi domni Hludowici augusti filii ipsius sincera dilectione, necnon et praeclari Hlutharii caesaris, filii piissimi Hludowici imperatoris, haec subter ta sunt, pro utili firmiter tenenda sunt lege. Fuerant namque quondam tempore praedicti magni domni Karoli imperatoris necnon et nunc praefatorum principum hoc in tempore domni piissimi Hludowici augusti et praeclari Hlotharii caesaris iussu per intervalla temporum ad christianam religionem conservandam, atque concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
inusterablatis. ut si cp̃s. aut abbas. aut iuicarius. aus adi¬
gata & descͥpta ad nr̃m iuditiũ reseruee
olumꝰ aucem ut de his lib̾tatib & reb reddendisq̃
uinram uestita̾m sunt pͥmo ꝓ obtimos qͦsq in quirat. &
siꝑillos inueniri ñ possit tunc ꝑillos qͥ post eos in illa ui¬
liceat litigantib ex utͣqͣ parte testes adhib̾e. et si discorda¬
uentur & reuelentͦ¬

Expanded text:
iniuste ablatis; et si episcopus, aut abbas, aut vicarius, aut adgata et descripta ad nostrum iudicium reservetur. 2. Volumus autem ut de his libertatibus et rebus reddendis quae in nostra vestitura sunt, primo per optimos quosque inquiratur. Et si per illos inveniri non possit, tunc per eos qui post illos in vitest, tunc liceat litigantibus ex utraque parte testes adhibere. Et si discordaventur et relevent
Abbreviated transcription (Latin):
lam uelau̾it legemsuã intriplo cõponat. aut ip̃i puero
uł puelle iam sue pocestaci sunt aut illi incuiꝰ lib& po¬
testate fũnt. illiuͦ. pocestatem habeant capitis su ut
solum hoc s etiã si ea nec redłe nec foras eicere uolue¬
rit & legitimo dño ea contͣdir̾it & illa inde postea effu¬
gerint scłm legẽ ea solu̾e cogat᷑:

Expanded text:
lam velaverit, legem suam in triplo conponat, aut ipsi puero vel puellae, si iam suae potestatis sunt, aut illi in cuiuslibet potestate fuerint. Illi vero potestatem habeant capitis sui, ut solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec foras eicere voluerit et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postea effugerint, secundum legem ea solvere cogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰquisq ꝑse iusta quantitatẽ quã ip̃e tenet. aut si int̾
eos conucnerit ut ꝑ oꝑe faciendo argentũ cdonent uista
estimacion̾e oꝑis argento ꝑsoluant. Cũ qͦ p̾cio rector eccłe
ad p̾dictã restauratõne oꝑios conduc̾e & mat̾iã em̾e pos¬
sit. Et qui nonas & decimas dare neglen̾t. pͥmũ qͥdẽ illaᷤᷤ
cũ lege sua restituat insuꝑ & bannũ nr̃m soluat. utiͣ
castigatꝰ caueat ne sepiꝰ iterando benefitiũ amittat:¬
icuiꝰ lib& mancipia inuillã nr̃am confugerint
auctore eiꝰdẽ uille q̃renci dño ea ñ contͣdicat s statĩ ea forã
de eadẽ iulla eiciat. Et si se putat ad ea repecenda iufticiã
ti dño redelat & auctor ꝓpt᷑ uesticurã cdõni Raroli genitons¬

Expanded text:
uisque per se juxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neglexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus caveat ne saepius iterando beneficium amittatcuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non contradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et si se putat ad ea repetenda iustitiam ti domino reddat. Et actor propter vestituram domni Karoli genito
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq suũ beneficiũ occasione ꝓpͥi desertũ hũit
& intͣ annũ postꝗͣ. ei acomite id misso nr̃o notũ factum
aliquam eccl̃am uł ad iullã nr̃am dedunt nlłatenꝰ eã
sccł̾m legem teñe potest nͥ ille uolũt ad cuiꝰ pocestatẽ uł illa
eccła uł illa ulla ꝑtinet. nisi forte filius aut nepos iussit
qui eã tͣlidit & ei eadem t̾ra ad tenendũ placita set in hac
reconsid̾andũ est utrũ ille qui hanc tenet diues & pauꝑ
sit. & utrũ aliud beneficiũ hat uł etiã ꝓpͥũ. & qui hoꝵ neu¬
trum hc̃. erga hunc miscd̾it̾ agendũ est ne excoto expoli¬
atꝰ inegestatem inciclat ut aut talem censum inde ꝑsol¬
uat quał ei fu̾it constitutꝰ uł portionem aliquã indem
benefitiũ accipiat unde sustentari uoluit ualeat:¬

Expanded text:
eficium occasione proprii desertum habuerit, et intra annum, postquam ei a comite vel misso nostro notum factum aliquam ecclesiam vel ad villam nostram dederunt, nullatenus eam cundum legem tenere potest, nisi ille voluerit, ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit qui eam tradidit, et ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium habeat vel etiam proprium. Et qui horum neutrum habet, erga hunc misericorditer agendum est, ne ex toto expoliatus in egestatem incidat; ut aut talem censum inde solvat, qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se sustentar
Abbreviated transcription (Latin):
iquuis ꝓpͥũ nt̃m qd̾ inuestit᷑a genitoris nr̃i fuit alicue
querenti sinenr̃a tussione reddicdie. aluid nob̾ tantũ de
suo ꝓpͥo cũ fua lege componat. & quic̃q illud scient̃ ꝑma
lumꝰ ingeniũ ad quirere tẽptau̾it ꝓ infideli ceneat᷑ oe
sac̃mentũ fidelitatis qd̾ ꝓmisit nobis uricũ fecit. & idõ

Expanded text:
um, quod in vestitura genitoris nostri fuit, alicui quaerenti, sine nostra iussione reddiderit, aliud tantum nobis de suo proprio cum sua lege conponat. Et quicumque illud scienter per malum ingenium adquirere temptaverit, pro infideli teneatur, quia sacramentum fidelitatis, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem nr̃am it̾ agentib ut nulłꝰ mansionem con¬
tradicere p̾sumat:
ecanisut qui indextro armo est. tonsoratꝰ ue ho.
qui eum habuerit cu ipso cane inp̾sentiam regis ueniat.
ut popłs int̾roget᷑ de capitulis que in lege nouit̾ adeuita
sunt & postꝗͣ omnes consenserunt sub scriptiones &
manu firmationes suas in ipsis capitulis fiant: x luu¬
Et nullus ad placitum baniat᷑ nisiquicausam suã
querit aut si alt̾ q̃rere debeat. exceptis scabinuis. Uui.
quiad om̃ia placita p̾ee̾. debent: Mlut¬

Expanded text:
utilitate nostra iter agentibus, ut nullus mansione contradicere praesumat. 18. De canibus qui in dextro armo tunsi sunt, ut homo qui eum habuerit, cum ipso cane in praesentia domni regis veniat. 19. Ut populus interrogetur de capitulis quae in lege noviter addita sunt. Et postquam omnes consenserint, subscriptiones et manufirmationes suas in ipsis capitulis faciant. 20. Ut nullus ad placitum banniatur, nisi qui causam suam quaerere aut si alter ei quaerere debet; exceptis scabineis septem, qui ad omnia placita praeesse debent.
Abbreviated transcription (Latin):
Iigiuis pcartã ingenius dimissus fũit. & aquolib&
pseueret. Si uͦ legitimꝰ auctor defuerit: testimonio lo¬
nor homint̃ qui cunc aderant quando liber dimis
tunt cum duab alu̾s cartis q̃ eiusdem cancellarĩ manu
fuinata sint uł scripte suam cartã quet̾cia est uerã
s legitimam ẽẽ. confirm̾et: Cancellariꝰ tam̃ talis ẽẽ cde¬
bet quipagensib loci illiꝰ nocꝰ fuisser et acceptꝰ. Siautẽ
crmi intpellatꝰ suerit et ad seruicium nec auctorẽ nec
cestimonia habuerit neq alias cluascartas ad suam
cartã confirmandã inuenire pocuerit: tunc is quieũ
inẽpellauit scłm legem ipsam cartam falsam effici¬
ar et seruitiũ conquirat: diuͦ int̾pellacoraut auctore
aut destimonũs aut cartarum collatione uictꝰ fuerit
exho  iqu od uoluit effic̾e non potuerit multani q̃
inipsa ingenuitatis carta continet᷑ cogat᷑ erxoluere: xloi
lamrynidñs pilo respondeat ł eũ incõpo sitionẽaut
ael penam petitoris afferat. Si autem seruuis ꝓpecco

Expanded text:
i quis per cartulam ingenuus dimissus fuerit, et a quolibet perseveret. Si vero legitimum auctorem defuerit, testimonium bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissrint, cum duabus aliis cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sunt vel subscriptae, sua carta, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse bet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta continetur, cogatur exsolvere. 44. damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam petitori offerat. Si autem servus perpetrato
Abbreviated transcription (Latin):
uã nocturno tempr̾ captꝰ infurto dũ res furtiuas seͥ
portat si fuĩt occisus. nłła ex hoc homicidio qͥrela nascat᷑
spacio uenditorẽ. Quẽ siñ potũit inuenire ꝓbet se cũ sacin
&e testib innocentẽ.& quod aput eũ cognoscit᷑ restituat &s fur
q̃ rere ñ desistat. qd̾ si furẽ celare uoliu̾̃t. & ꝑ uirans pꝰea de¬
cectꝰ fu̾it tãqͣm ille fur ita iste incrimine dapͥnet᷑:¬

Expanded text:
ur nocturno tempore captus in furto, dum res furtivas secum portat, si fuerit occisus, nulla ex hoc homicidio querela nascaturenire, probet se cum sacramento et testibus innocentem, et quod apud eum cognoscitur restituat, et furem quaerere non desistat. Quod si furem celare voluerit, et perjurans post ea detectus fuerit, tanquam ille fur ita iste in crimine damnet
Abbreviated transcription (Latin):
deꝑire & destriu ꝓpt̾ negligenti ã dimitant. & cͥgregatõ¬
nes sibi õmissas siuie sp̃ualit̾ siue tẽporalit̾ pat̾no affectu gu¬
b̾nare eisq neccessaria stipendia aministre ñ negligano
Ne forte ꝓpt aliquã mopiã & diuina officia negligam̃.

Expanded text:
deperire et destrui propter neglegentiam non dimittant, et congregatiodeperire et destrui propter neglegentiam non dimittant, et congregationes sibi commissas sive spiritaliter sive temporaliter paterno affectu gubernare eisque necessaria stipendia administrare non neglegant, ne forte propter aliquam inopiam et divina officia neglegantur
Abbreviated transcription (Latin):
E cont᷑ uͥ nescimꝰ qua ꝑ noxa iuentione añ nullis usur¬
patũe. ut hũ qui nullo minist̾io publico fulciunc᷑ ꝓpe̾
suaocłia & diu̾sissimas uoluntates pessimas indebit̾i sibi
usurpant inuindicandis ꝓximis & inint̾ficiendis hõib
undicte minift̾iũ. & quod rex salcim inuno excuere de¬
buerat. ꝓpt̾ t̾rorem mulcoꝵ. Ipsi impudent̾ in multis ꝑpe¬
tre ñ mecuunt ꝓpt̾ ocliũ. & putant sibi licere obinimici¬
tiaꝵ uindictas quod nolunt ũ rex faciat ꝓpt̾ dĩ uindictã¬
bbatib canonicis & regłarib & abbatissis q̃ sc̃imonia¬
lib p̃ẽ. uident᷑ siue laicis qui monast̾ia hñe. om̃i mͦp̃¬
cipimꝰ ut de se ip̃is magnã curã habeant. & cet̾is bonũ exe¬
plũ p̃beant & religiose sic̃ decet c̾u̾sent᷑ Et quod uniꝰ cuiꝰ
ꝓfesioni inconueniens ẽ & in sacriscanonib ꝓhibet᷑ oĩno
caueant᷑. & loca sibi anobis ꝓpt̾ aliquã neccessitatẽ c̾cessa

Expanded text:
ero nescimus, qua pernoxia inventione a nonnullis usurpatum est, ut hi, qui nullo ministerio publico fulciuntur, propter sua odia et diversissimas voluntates pessimas indebitum sibi usurpent in vindicandis proximis et in interficiendis hominibus vindictae ministerium; et quod rex saltem in uno exercere debuerat propter terrorem multorum, ipsi impudenter in multis perpetrare non metuunt propter odium, et putant sibi licere ob inimicitiarum vindictas, quod nolunt ut rex faciat propter Dei vindictabbatibus canonicis et regularibus et abbatissis, quae sanctimonialibus praeesse videntur, sive laicis, qui monasteria habent, omnino praecipimus, ut de ipsis magnam curam habeant, et caeteris bonum exemplum praebeant, et religiose, sicut decet, conversentur, et quod uniuscuiusque professioni inconveniens est et in sacris canonibus prohibetur, omnino caveant, et loca sibi a nobis propter aliquam necessitatem concessa