comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ecc duobꝰ. Aut perisse iã tc̃ ęccłiã taliũ cõmunione macu.¬
latã aut ñ obẽe ciiꝗͣ in unitate ꝑmanenti aliena etiã nota
peccata. Illud aut̃ qr dic̾e ñ posst̾. ꝑisse tc̃ eccłiã ẽtagione
cõmunionis eoꝵ qͥ sine baptismo ad eã sic̃ eyprianꝰ att admis¬
dici᷑ earustionẽ. unde isti calũniarũ suarũ fumos iactantes
occasionẽ faciendi scismatis inuenerͣ. sic̃ consulũ ordo declarat.
restat ut fateant᷑. nulla maloꝵ etiã cognitoꝵ tali cõmunione con-¬
nare unitatẽ xp̃i. Qđ cũ fassi fuerint. ñ inuenient c
separare debuisse c̃tendant. Quia neq illȩ quoꝵlibet maloꝵ cõ.¬
mictione ꝑire potuerͣ. & isti qui ñ ꝑirent si cũ illis in unitate
mansissent. separando se ab eis & rũpendo uinculũ pacis utiq
si nulla fuit causa separationis. Nullã uero fuisse causã sepa-¬

Expanded text:
catur ex duobus, aut perisse iam tunc ecclesiam talium communione macucatur ex duobus, aut perisse iam tunc ecclesiam talium communione maculatam aut non obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. illud autem quia dicere non possunt, perisse tunc ecclesiam contagione communionis eorum qui sine baptismo ad eam, sicut Cyprianus dicit, admisdicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos iactantes occasionem faciendi schismatis inuenerunt, sicut consulum ordo declarat —,restat ut fateantur nulla malorum etiam cognitorum tali communione contaminari unitatem Christi. quod cum fassi fuerint, non inuenient causam, separare debuisse contendant, quia neque illae quorumlibet malorum commixtione perire potuerunt et isti, qui non perirent si cum illis in unitate mansissent, separando se ab eis et rumpendo uinculum pacis utiquem eminet schismatis, si nulla fuit causa separationis. nullam uero fuisse causam sepa
Abbreviated transcription (Latin):
ECCRIe catholicȩ ẽsuetudinẽ pristinã nc̃ teneri.
cũ ab hereticis uł scismaticis uenientes. si euange¬
licis uerb̃ c̃secratũ baptismũ ꝑceperͣ denuo ñ bap¬
tizant᷑. beato cypriano teste utim᷑. Ipse qͥppe si¬
bi quȩstionẽ ꝓposuit. ex ore utiq fratrũ siue
querentiũ ueritatẽ. suie ꝓueritate certantiũ. Int̾ disputatio.¬
nes enĩ suas qͥbꝰ uolebat ostende denuo baptirandos hereticos.
de qͥbꝰ satis ꝓ tp̃r libris suꝑioribꝰ disseruimꝰ. ait. S dicit aliquis.
Quid gͦ fiet de his qͥ in pͣtͣitũ de heresi ad eccłiã uenientes. sine
baptismo admissi s̃: Hic tota causa donatistarũ cũ qͥbꝰ nob̾
de hac questione c̃flictꝰ ẽ. penitꝰ naufragauit. Si enĩ uere baptis.¬
mũ ñ habebant qͥ uenientes ab hereticis ita suscipiebant᷑. et su¬
ꝑ eos erant pec cata eoꝵ cũ cõmunicatũ. ẽ. talibꝰ siue ab eis qui
erant ante oẏprianũ. siue ab ipso eẏpriano. necesse.ẽ. unũ di¬

Expanded text:
esiae catholicae consuetudinem pristinam nunc teneri, cum ab haereticis uel schismaticis uenientes, si euangelicis uerbis consecratum baptismum perceperunt, denuo non baptizantur, beato Cypriano teste utimur. ipse quippe sibi quaestionem proposuit ex ore utique fratrum siue quaerentium ueritatem siue pro ueritate certantium. inter disputationes enim suas, qiquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? hic tota causa Donatistarum, cum quibus nobis de hac quaestione conflictus est, penitus naufragauit. si enim uere baptismum non habebant, qui uenientes ab haereticis ita suscipiebantur, et super eos erant peccata eorum, cum communicatum est talibus siue ab eis qui erant ante Cyprianum siue ab ipso Cypriano, necesse est ut unum di
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis opꝰ eẽt. Rursꝰ si in ioħe finis eẽt. pꝰ iohis baptisina aep̃ibap.¬
tismate opꝰ ñ ẽẽt. S qͥa finis legis ap̃c ad iusticiã om̃i credenti.
ab illo demonstratũ .e. ad quẽ ꝑgeret᷑ ad hunc cũ ꝑuentũ fue.¬
xp̃iani tingunt᷑. & rursꝰ si om̃s pͥus baptismo ioħis. & deinde
merito uidet᷑. qui ñ sufficeret ad salutẽ. Quo circa. & baptis-¬
mo ioħis baptizatꝰ. ẽ. dñs. ut suꝑbas hominũ ceruices adsalu.

Expanded text:
Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi bapIohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fue quo Christiani tinguntur: et rursus, si omnes prius baptismo Joannis, et deinde merito videretur, qui non sufficeret ad salutem. Quocirca et baptismo Joannis baptizatus est Dominus, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
rentꝰ om̃s qͣnto suꝑbiȩ sacrilegio qͥsq c̃tẽneret baptisma qđ
adño deb̾et acciꝑe. qͣndo ipse dñs accepisset. qđ seruo ut ꝓpͥũ
dare posset ipse p̾stiterat. & cũ ioħs quo nemo excurreõe maior
in natis mulierũ tantũ testimoniũ xepõ ꝑhibet. ut soluendȩ
corrigiȩ calciam̃ti eiꝰ se fat̾et᷑ indignũ. xp̃c et baptismũ eiꝰ acci¬
piendo humilluuꝰ int̾ hões inueniret᷑. & baptismo eiꝰ locũ offe-¬
rendo ds̃ altissimꝰ credet᷑. idem humilitatis doctor & celsitudi.¬
nis dator. Nulli enĩ ꝓpħarũ. nulli ꝓrsꝰ hominũ inscripturis
alterũ reqͥrat᷑. ioħs aut̃ tali baptismo p̾tinguebat. qͦ accepto eẽt
baptisma etiã dñicũ necessariũ. Non ut illud repetat᷑. s ut eis
qͥ iohis baptismũ acceꝑant. etiã xp̃i baptismꝰ cui uiã pͣparabat
ille tͣdet᷑. Si enĩ xpĩ humnilitas cõm̃danda ñ eẽt. nec baptismo

Expanded text:
rent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod rent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum testimonium Christo perhiberet, ut soluendae corrigiae calciamenti eius se fateretur indignum, Christus et baptismum eius accipiendo humillimus inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis alterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo accepto esset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant etiam Christi baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñ ut habeant. si iã eodẽ ipso ꝗͣuis in heresi tincti s̃. s ut sa¬¬
lubrit᷑ habeant. ad catholicȩ unitatẽ ueritatẽq festinent.
ã nc̃ de ioħis baptismo uidendũ. ẽ. qͥd dicat᷑. Baptiratos enĩ
apaulo. eos qͥ iã baptismo ioħis baptizati fuissent. legimꝰ in ac-¬
tibꝰ apłoꝵ. Non ob aliud. nͥ qr ioħis baptismꝰ ñ fuit xpͣi baptis¬
sitan ħ sic a dõ patre accepisse uidetur. ut a filio ñ acciꝑet.
de ipso ap̃o identidẽ loquens. ait. Nos om̃s de plenitudine
eiꝰ accepimꝰ. Accepit aut̃ ħ ioħs certȩ dispensationis gr̃a. non
iui mansurũ. s qͣntũ satis ee̾t ad parandã uiã dño cuiꝰ eũ ẽẽ
p̃cursorẽ oportebat. Quã ille humilit̾ ingressurꝰ. & se humilit̃
seqͣntes ad exccellentiã deducturꝰ. sic̃ serus pedes lauit. ita
dirigebat. sic ioħis mun̾i qd ipse donauerat. Ut intellige¬¬

Expanded text:
ntum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut santum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non ob aliud, nisi quia Iohannis baptismus non fuit Christi baptissitan hoc sic a Deo Patre accipere videretur, ut a Filio non acciperet, de ipso Christo identidem loquens ait, Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Accepit autem hoc Joannes certae dispensationis gratia, non diu mansurubat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita  quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellege
Abbreviated transcription (Latin):
digia conũt̾itur. ñ aliud baptisma incupnt habere
segtumũ. s illud ipsũ incipit habe legitimne. Necre.¬
missio ir reuocabiliũ peccatoꝵi eonsequtt᷑ baptisma.
nisi n solũ legitimũ s etiã legitime habeatar. Nec
tam si legͥtime ñ habebitur. & peccata ñ remittent᷑.
uł remissa replicabunt᷑. ꝓpt̃ea uł malũ uł nullũ erit inbap¬
tirato baptismi sacram̃tũ. Sic̃ enĩ uidas cui bucellã tradidit.¬
dñs ñ malũ accipiendo s male accipiendo locũ in se diabolo
pͣbuit. sic indigne qͥsq sumens dnĩcũ sacram̃tũ. ñ effic̃ ut qr¬
manducat et bibit. Non gͦ qͣrant in catholica heretici qđ
habent s qd̃ ñ habent. id .ẽ. finẽ pͣcepti. sine qͦ multa scã ha
bi posst̾. ꝓdeẽ ñ posst̃. Finis aut̃ p̃cepti.ẽ. caritas de corde
puro & conscientia bona. & fide ñ ficta. Lauacri uͦ sacram̃¬

Expanded text:
dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi non solum legitimum, sed etiam legitime habeatur. nec tamen, si legitime non habebitur et peccata uel non remittentur uel remissa replicabuntur, propterea uel malum uel nullum erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim Dominus, non malum accipiendo, sed male accipiendo, locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum non efficit, ut qumanducat et bibit. non ergo quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non habent, id est finem praecepti, sine quo multa sancta prodesse non possunt. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. lauacri uero sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sacram̃tũ dni cũ euangłicis uerb̾ eognoscimꝰ. Baptismõs
legtaimũ habent. Quisqͥs enĩ eũ & in un̾itate catholica et
eo digne uuiens habet. & legitimũ & legitime. habet: quis¬
qͥs aut̃ uł in ipsa catolica ficut palea cõmieta frum̃to. uł
eat᷑ sic̃ palea uento sublata.habet hunc baptismũ. legi¬
timũ quidẽ habet. s ñ legitime. Ita enĩ habet. quẽ admo.¬
ris. Quaꝙ pt̾ sic̃ de lege dic̃ apło. bona .ẽ. lexo si qͥs ealeg¬
time utatur. ita dde baptismo recte dic̃e possumꝰ. bonꝰ est
baptismꝰ. siqͥs eo legitime utat᷑. & sic̃ nͣ faciebant tunc
ut sex bona ñ eẽt aut om̃ino nulla eẽt. qͥ ea ñ legitue
ute bant sic nullomͦ fac̃ ut baptismꝰ bonꝰ ñsit. aut uit
otuio buptismn ñ sit. qͥsqͥs eo siue qr in heresi siue quia
en pessimis moribꝰ uiuit ñ legitime utitur. Qx idõ cũ
u ad unitatẽ catholicã. uł ad uitã tanto sacramento

Expanded text:
cum sacramentum dominicum in euangelicis ucum sacramentum dominicum in euangelicis ulegitime habent. quisquis enim eum et in unitate catholica et eo digne uiuens habet, et legitimum et legitime habet, quisquis autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento uel extra sicut palea uento sublata habet, hunc baptismum legitimum quidem habet, sed non legitime; ita enim habet quemadmoris. Quapropter sicut de lege dixit apostolus: bona. est lex, si quis ea legitime utatur, ita de baptismo recte dicere possumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic nullo modo facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ait. ħ ipso magis hereticos ad necessitatẽ adigi potuisse.
si rurso incatholica baptirarentur ꝓpt̾ea cõmemorare
uolui. qͣntꝰ pene in om̃iũ mentibꝰ huiꝰ facti horror insi¬
dat. Quẽ diuinitꝰ infusũ cre didim. ut adu̾sꝰ quas libet
disputiones qͣs infirmi discut̾e nequeunt horrore ipso
eccłia muniret᷑. Sane u̾ba cyprianicũ intueor. admonen¬
or quedã multũ necessaria dic̃e dirim̃dȩ huiꝰ modi ꝗͣstioni
Na si uidint inqͥt uidicio & sententia nr̃a id decerna cestar¬
tiui ut baptisma iustũ & legitimũ cõputetur qͦ illic bap.¬
titant᷑ putabĩ se eccłiam qͦqͦ & cȩt̾a ȩccłie munera uiste
& legitime posside. Non ait. putabt̃ sẽ ȩccłiȩ munera possi¬
dẽ. s iuste & legitune posside. Nos aut̃ baptismũ eos nͣ iuste
et legitune posside concedimꝰ. ñ possidẽ aut̃ ñ possumꝰ dic̃e:

Expanded text:
nus ait hoc ipso magis haereticos ad necessitatem ueniendi adigi potuisse, nus ait hoc ipso magis haereticos ad necessitatem ueniendi adigi potuisse, si rursus in catholica baptizarentur, propterea commemorare uolui, quantus paene in omnium mentibus huius facti horror insidat, quem diuinitus infusum esse crediderim, ut aduersus quaslibet disputationes quas infirmi discutere nequeunt horrore ipso ecclesia muniretur. Sane uerba ipsa Cypriani cum intueor, ammoneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmodi quaestioni. nam si uiderint, inquit, iudicio et sententia nostra id decerni et statui, ut baptisma iustum et legitimum conputetur quod illic baptizantur, putabunt se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae munera iuste et legitime possidere. non ait: \'putabunt se ecclesiae munera possidere\', sed: \'iuste et legitime possidere.\' nos autem baptismum eos non iuste et legitime possidere concedimus, non possidere autem non possumus dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
haximianistȩ baptirauerant. & eis diceret᷑ ut iterũ bapti¬
rarent᷑. qm̃ id qđ in sacrilegio scismatis acceꝑant nichil ẽe̾t.
id qͥdem diceret᷑ qđ eos ꝑtinacia sui erroris dic̾e cogeret. ut
possent qͣlicunq falsa umbra constantiȩ. cont᷑ calorẽ ueri¬
tatis suȩ auriciȩ rigorẽ glaciẽꝙ c̃tegere. S qr ħ illi ferre ñ
possent. & qđ in tã multis hoĩbꝰ fieret nec ipsi possent tolera¬
re qͥ facerent. p̾sertĩ qr idem ipsi eos in parte pͥmiani rebap.¬
titarent. qͥ eos in parte maximiani iã baptiraũant. receptꝰ
.ẽ. haptisiꝰ illoꝵ & int̾ceptꝰ typꝰ istoꝵ. Qđnullomͦ eligerent
fieri. nͥ ãpliꝰ sibi adu̾sari arbit᷑rentur horrorẽ hominũ de
ttata tincione. ꝗͣ c̃sidationẽ dẽ ꝑdita defensione. Qđ ñ idõ
dicxerĩ. qr humano sensu det̾rem debuimꝰ. si ab hereticis
uenientes denuo baptizari ueritas ogeret. S qr sc̃s eypria¬

Expanded text:
Maximianistae baptizauerant, et eis diceretur ut iterum baptiMaximianistae baptizauerant, et eis diceretur ut iterum baptizarentur, quoniam id quod in sacrilegio schismatis acceperant nihil esset, id quidem diceretur quod eos pertinacia sui erroris dicere cogeret, ut possent qualicumque falsa umbra constantiae contra calorem ueritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere. sed quia hoc illi ferre non possent et quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent tolerare qui facerent, praesertim quia idem ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte Maximiani iam baptizauerant, receptus est baptismus illorum et interceptus tyfus istorum. quod nullo modo eligerent fieri, nisi amplius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueritas cogeret, sed quia sanctus Cypria
Abbreviated transcription (Latin):
transire ad eos uolt. occultis conatibꝰ ambiant ut ħ eis qͣsi
peculiari & domestico beneficio pͣstet᷑ ne rebaptitentur. et
ñnulli cęt̾is eoꝵ uanis erroribꝰ & falsis criminationibꝰ adu̾sus
catholicã eccłiã credentes. ħ uno reuocent᷑ ut eis sociari nolint
ne rebaptizari cogant᷑. Quẽ sensũ hominũ om̃a penitꝰ corda
occupantẽ isti donatistȩ metuentes. maluer̃ reciꝑe baptis mũ
qͥ ap̃ macimianistas qͦs dãnau̾ant datꝰ. ẽ. & eo mͦ sibi linguas
pcidẽ & ora oppilare ꝗͣ denuo baptizare tot hões mustĩanȩ et
asuritanei. & aliarũ plebiũ qͣs cũ feliciano & pͣteatato & cęt̾is
a se dãnatis & ad se redeuntibꝰ exceper̃. Cũ enĩ fit ħ raro in sin.¬
gulis int̾ multa spacia locoꝵ & tẽpoꝵ. horror facti ñ ita sen-¬
tit᷑. Si aut̃ repente ẽuenirent᷑ qͦs ꝑtã longũ tẽpꝰ siue urgen-¬
tibꝰ ꝑiculis mortis. siue ꝑ sollennitates paschales memorati

Expanded text:
transire ad eos uolunt, occultis conatibus ambiant, ut hoc eis quasi peculiari et domestico beneficio praestetur, ne rebaptizentur, et nonnulli ceteris eorum uanis erroribus et falsis criminationibus aduersus catholicam ecclesiam credentes hoc uno reuocentur ut eis sociari nolint, ne rebaptizari cogantur. quem sensum hominum omnia penitus corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere baptismum, qui aput Maximianistas quos damnauerunt datus est, et eo modo sibi linguas praecidere et ora oppilare quam denuo baptizare tot homines Mustitanae et Assuritanae et aliarum plebium, quas cum Feliciano et Praetextato et ceteris a se damnatis et ad se redeuntibus susceperunt. Cum enim fit hoc raro in singulis, inter multa spatia locorum et temporum horror facti non ita sentitur. si autem repente conuenirentur, quos per tam longum tempus siue urgentibus periculis mortis siue per sollemnitates paschales memorati
Abbreviated transcription (Latin):
baptirari. Si aut̃ iohis baptismo ñ dimit tebantur peccata.
utrũnã meliores erant ioħe cypriani tẽporibꝰ de qͥbꝰ ipse dicit.
qđ fundos insidiosis fraudibꝰ rapiebant. & usuris multiplicantibꝰ
amicꝰ ille sponsi. uiȩ̃ dñicȩ pͣparator. & ipsiꝰ dni baptuator.
Quis ħ dem̃tissimꝰ dicerit : Quappt̃ ꝗͣꝗͣ ita credã baptitasse io-¬
hem in aqͣ pęnitentiȩ in remissionẽ peccatoꝵ. ut ab eo baptiratis
in spe remitterentur peccata. re ipsa uͦ in dñi baptismo id fie¬
dic̃. spe enĩ salui facti sumꝰ. nã & ioħs ipse cũ dicat. ego qͥdem bap

Expanded text:
baptizari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur peccata, utrumnam meliores erant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit  fundos insidiosis fraudibus rapientes, usuris multiplicantibus amicus ille sponsi, uiae dominicae praeparator et ipsius domini baptizator? quis hoc dementissimus dixerit? quapropter quamquam ita credam baptizasse Iohannem in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, ut ab eo baptizatis in spe remitterentur peccata, re ipsa uero in domini baptismo id fieredicit: spe enim salui facti sumus — nam et Iohannes ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
or id habeat. & qͣnto peiori tͣdat. Potest tam̃ tͣde separat᷑. sic̃ pocest ha¬
be separatꝰ. s ꝙͣ ꝑniciose t̃dere. Ille aut̃ cui tͣdit potest salubrit᷑ ac.¬
ciꝑe si ipse ñ separatꝰ accipiat. sic̃ plerisq accidit. ut catholico animo
& corde ab unitate pacis ñ alienato. aliqͣ necessitate mortis ingruen¬
tis in aliquẽ hereticũ irruerent. & ab eo xp̃i baptismũ sine illiꝰ ꝑũsita¬
te ꝑcipent. & siue defuncti siue lib̾ati neqͣꝗͣ ap̃ eos remanerent. ad qͦs
nunꝗͣ corde tͣnsierant. Si aut̃ etiã & ipse separatꝰ acceꝑit. tanto ꝑni¬
ciosiꝰ accipit qͣntomagis bonũ.ẽ. qđ ñ bene accipit. & tanto magis
ualet ad excitiũ separato. qͣntomagis posset ad salutẽ uale coniuneto.
& ido̾ si ab illa ꝑũsitate correctꝰ & a separatione c̃uers uen̾it ad catholi.¬

Expanded text:
or id habeat, et quanto peiori tradat. Potest tamen tradere separatus, sicut potest haor id habeat, et quanto peiori tradat. Potest tamen tradere separatus, sicut potest habere separatus; sed quam perniciose tradere! ille autem cui tradit potest salubriter accipere, si ipse non separatus accipiat, sicut plerisque accidit, ut catholico animo et corde ab unitate pacis non alienato aliqua necessitate mortis urguentis in aliquem haereticum irruerent et ab eo Christi baptismum sine illius peruersitauersitate perciperent et siue defuncti siue liberati nequaquam aput eos remanerent, ad quos numquam corde transierant. si autem etiam ipse separatus acceperit, tanto perniciosius accipit, quanto magis bonum est quod non bene accipit, et tanto magis ualet ad exitium separato, quanto magis posset ad salutem ualere coniuncto. et ideo si ab illa peruersitate correctus et a separatione conuersus uenerit ad catholi
Abbreviated transcription (Latin):
phariseoꝵ de qͥbꝰ dictũ. ẽ. Quȩ dic̃t̃ facite. Sic̃ enĩ hõ spiritalis habens
finẽ p̃cepti idẽ. caritatẽ de corde puro & conscientia bona & fide ñ
ficta. potest aliqͥd ex corpore qđ adhuc corrũ¬
pit᷑ & adgra¬
& cũ illi ueracit᷑ addm̃ conu̾so peccata dimittunt᷑. ab eis dimitt untur
quibꝰ ipsa ueraci conũsione c̃iungit᷑. Idẽ qͥppe sp̃s sc̃is eadimittit. qͥ datꝰ. e.
om̃ibꝰ scĩs sibi caritate coherentibꝰ. siue se nouint corporalit᷑ siue ñ noue¬
rint. Similit̃ cũ alicuiꝰ tenent᷑ peccata. ab eis utiq tenent᷑ a qͥbꝰ se ille
cui tenent᷑ uitȩ dissimilitudine & pͣui cordis aũsione disiungit. siue
illũ corporalit̾ nouerint siue ñ nou̾int. Quaꝓpt̾. om̃s mali spãlit̾ a
bonis seuincti s̃. Si aut̃ etiã corporalit aꝑta dissensione separent᷑. peio¬
res fiunt. S ut dictũ. ẽ. nichil int̾ẽ. ad baptismi sc̃itatẽ qͣnto qͥsq pei¬

Expanded text:
Pharisaeorum, de quibus dictum est: Quae dicunt facite. Sicut enim homo spiritalis, habens finem praecepti, id est charitatem, de 20 corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, potest aliquid ex corpore quod adhuc corrumpitur et adgrat cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur. idem quippe spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis utique tenentur, a quibus se ille cui tenentur uitae dissimilitudine et praui cordis auersione disiungit, siue illum corporaliter nouerint siue non nouerint. Quapropter omnes mali spiritaliter a bonis seiuncti sunt, si autres fiunt. Sed, ut dictum est, nihil interest ad baptismi sanctitatem, quanto quisque pei
Abbreviated transcription (Latin):
sua ẽẽ. Unde ipse dñs etiã qͦs mundauit a lepͣ ad eadẽ sacram̃ta mi-¬
sit. ut offerrent ꝓse sacrificiũ sacerdotibꝰ. qr nͣdũ eis successerat sa
ti ap̃ qͦs libet hereticos uł scismaticos inuenientes ñ debemꝰ ipsis tri-¬
buere. nec qͣsi ñ agnita repbare. s ꝗͣuis ap̃ fornicariã mulierem
dona uiri legitimi agnoscẽ. & u̾bo ueritatis illã fornicationem
miserantis. Harũ & taliũ rerũ considatione. patres nr̃i nͣ solũ ante
eyprianũ uł agripinũ s etiã pꝰea salub̃rimã ẽsuetudinẽ tenuerͣ. ut¬

Expanded text:
sua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misit, ut offerrent pro se sacrificium sacerdotibus, quia nondum eis successerat sacnti aput quoslibet haereticos uel schismaticos inuenientes non debemus ipsis tribuere nec quasi non agnita reprobare, sed quamuis aput fornicariam mulierem dona uiri legitimi agnoscere et uerbo ueritatis illam fornicationem unt domini miserantis! Harum et talium rerum consideratione patres nostri non solum ante Cyprianum uel Agrippinum, sed etiam postea saluberrimam consuetudinem tenueru
Abbreviated transcription (Latin):
gento meo. & ueste mea usicoloria. & oleo meo & incenso. & panibꝰ
ꝓpt̾ea ñ debemꝰ agnosc̾e cuiꝰ sint. cũ ipse dicat. & ħ ñ cognouit qđ ego
ei dedim frum̃tũ & uinũ & oleu. & pecuniã multiplicaui illi::
Non enĩ eã dix̃c nͣ habuisse ista qr fornicaria erat. s et habuisse dr̃.
& ñ sua nec amatoꝵ suoꝵ. s dĩ cuiꝰ uniꝰ ista s̃. Quãuis gͦ habuerit
fornicationẽ suã. illa tam̃ qͥbꝰ eandẽ fornicationẽ ornabat uł seducta
uł seducens. ñ erant eiꝰ s dĩ. S ħ de iudea gẽ figurabant᷑. ubi scribe¬
& pharisei respuebant mandatũdĩ ut tͣditiones suas cͣstituerent. ut
cũ plebe dm̃ relinqͣnte sic qͦdãmͦ fornicarent᷑. Nec tam̃ talis illiꝰ tẽpo¬
ris in popło fornicatio qͣm dñs arguendo ꝓdebat. effec̃ ut eoꝵ eẽnt
sacram̃ta. qͣ ñ erant eoꝵ s dĩ. qͥ loquens ad fornicariã dic̃ illa omnia

Expanded text:
gento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus gento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus  sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eiuset Pharisaei reiciebant mandatum dei, ut traditiones suas constituerent, ut cum plebe deum relinquente sic quodammodo fornicarentur, - nec tamen talis illius temporis in populo fornicatio quam dominus arguendo prodebat effecit, ut eorum essent sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tr ipsi arrogarent &e qͣsi ꝓpͥa iundicarent. nͥ a plebibꝰ sedoe¬
tis uicissim seducerent᷑. cũ eis credit᷑. & tales honores deferunt᷑ ut ꝑeos
habeant potestatẽ talia dicendi & sibi talia uindicandi. ut error eoꝵ¬
ueritas appellet᷑. & scelꝰ eoꝵ iusticia putet᷑. ꝓpt̾ sacram̃ta & scriptu¬
dr̃. & ꝓtulisti de uasis glȩ tuȩ. de auro meo. & de argento meo ex quibꝰ
dedi tͥ. & fecisti ł imagines mascłinas & fornicata es in eis. & accepisti
uestẽ meã u̾sicoloriã. & cooꝑuisti idola tua. & oleũ ineũ & incensũ meu̾
tari delectatur carnalis aĩa. c̃uertit om̃a sacram̃ta & u̾ba scõꝵ libroꝵ.
Nec tam̃ qr illę inagines falsȩ s̾. & doctrinȩ s̾ demonioꝵ in hypo¬
crisi m̃daciloquoꝵ. ꝓpt̾ea & illa sacram̃ta & diuina eloqͥa sic eachono¬
randa s̃. ut eoꝵ illa ẽe deputent᷑ cũ dñs dicat. de auro meo & de ar-¬

Expanded text:
etiam ipsi arrogarent et quasi propria uindicarent, nisi a plebibusetiam ipsi arrogarent et quasi propria uindicarent, nisi a plebibustis uicissim seducerentur, cum eis creditur et tales honores deferuntur, ut per eos habeant potestatem talia dicendi et sibi talia uindicandi, ut error eoueritas appelletur et scelus eorum iustitia putetur propter sacramenta et scriptuariae dicitur: et protulisti de uasis gloriae tuae de auro meo et de argento meo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagines masculinas et fornicata es in eis. et accepisti uestem meam uersicoloriam et cooperuisti idola tua, et oleum meum et incensum meum tari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat \'de auro meo et de ar
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ turpit̃ fornicatur. S ꝓpt̾ eos qͥ passi difficaltates & angustias
et utt̃ clusiones in uanis ratiotinationibꝰ eoꝵ aqͥbꝰ seducunt᷑. cõpun-¬
gunt᷑ timoribꝰ & redeunt ad uiã pacis & q̃rendũ sincerit̾ dm̃ . idõ
seqͥt᷑ & dic̃ ꝓ pt̃ea ecce ego sepio sudibꝰ uiã illiꝰ. & edificabo in uia
ipsiꝰ spinas. & tͣinitẽ suũ ñ inueniet. et ꝑsequet᷑ amatores suos nec¬
eos app̃hendet. & regͥret eos nec inueniet illos cedicet. Ibo & reu̾tar
ad uirũ meũ pͥstinũ. qr bene tc̃ mͥ fuit ꝗͣ nẽ. Deinde ne putentur il¬
ꝑq̃ seducunt ad falsitates dogmatũ & dissensionũ suarũ: ne ala
ergo q̃ habent integra ipsoꝵ putent᷑. addidit c̃tinuo. & ħ ñ cogno¬
uit qđ ego ei dedim frumtũ & uinũ & oleũ. & pecuniã multipli¬¬
caui illi. ipsa uͦ fec̃ uasa aurea & argentea bahal. Dixerat enĩ su-

Expanded text:
erbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias erbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias et interclusiones in uanis ratiocinationibus eorum, a quibus seducuntur, conpunguntur timoribus et redeunt ad uiam pacis et quaerendum sinceriter deum, ideo sequitur et dicit: propterea ecce ego saepio sudibus uiam illius et aedificabo in uia ipsius spinas et tramitem suum non inueniet. etpersequetur amatores suos neceosadprehendet, et requiret eos nec inueniet illos et dicet: ibo et reuertar ad uirum meum pristinum, quia bene tunc mihi fuit quam nunc. deinde, ne putentur ilper quae seducunt ad falsitates dogmatum et dissensionum suarum, ne illa ergo quae habent integra ipsorum putentur, addidit continuo: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi. ipsa uero fecit aurea et argentea Bahal. dixerat enim supe
Abbreviated transcription (Latin):
mundare se met ipsũ a talibꝰ nͥ qđ pauloante dicẽ. recedat ab iniusticia
om̃ĩs qͥ nominat nom̃ dñi : & ne qͥsꝗͣ putaret tanꝗͣ in una domo mag.¬
liã. ne cũ ipsis ꝑeant. qͦs in domo magna tolerare cogunt᷑. Mali ergo
& facinorosi. carnales. animales. diabolici. a seductoribꝰ sibi dari
arbtt᷑bant᷑ q̃ ñ nͥ munera dĩ s̃. siue sacram̃ta. siue spiritales aliqͥs
oꝑationes circa p̾sentẽ salutẽ. Non aut̃ habent isti caritatẽ in dm̃.
s circa eos occupati s̃ qͦrũ suꝑbia seducunt᷑. & cõparant᷑ fornican¬
ti mulieri qͣm ꝓpħa cõmemorat dicentẽ. Ibo pꝰamatores meos.
qͥ mͥ dant panes meos. & aqͣm meã. uestes meas & linteamina mea
& oleũ meũ. & uniu̾sa q̃ m condecent. Sic enĩ fiunt hereses & scis.¬
mata: cũ dic̃ plebs carnalis ꝗ̃ in caritate dĩ fundata ñ ẽ. Ibo pꝰ ama¬
tores meos. Cũ qͥbꝰ utiq siue ꝑfidĩ corruptionẽ. siue ꝑelationẽ suꝑ¬

Expanded text:
psum a talibus, nisi quod paulo ante dixit, Recedat ab injustitia omnis qui nominat nomen Domini? Et ne quisquam putaret tanquam in una domo magliam, ne cum ipsis pereant quos in domo magna tolerare coguntur. 27. Mali ergo et facinorosi, carnales, animales, diabolici, a seductoribus suis sibi dari arbitrantur, quae non nisi munera Dei sunt, sive Sacramenta, sive spirituales aliquas operationes, circa praesentem salutem. Non autem habent isti charitatem in Deum, sed circa eos occupati sunt, quorum superbia seducuntur, et comparantur fornicanti mulieri, quam Propheta commemorat dicentem, Ibo post amatores meos qui mihi dant panes meos et aquam meam, uestes meas et linteamina mea et oleum meum et uniuersa quae mihi condecent. sic enim fiunt haereses et schismata, cum dicit plebs carnalis quae in caritate dei fundata non est: ibo post amatores meos, cum quibus utique siue per fidei corruptionem siue per elationem sup
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si linguis hominũ & angłoꝵ loqͣntur. si sciant om̃a sacramenta
& om̃em scientiã. & si habeant om̃em ꝓphetiã & om̃em fidẽ ita ut
montes transferãnt. & distribuant om̃a sua pauꝑibꝰ. & tͣdant corpus
suũ ut ardeant. nichil eis ꝓdest. Non aut̃ habet dĩ caritatẽ. qͥ eccłiȩ
ñ diligit unitatẽ. Ac ꝑ ħ recte intelligit᷑ dici. ñ accipi nͥ in catholi¬
ca sp̃s sc̃s. Neq enĩ tẽporalibꝰ & sensibilibꝰ miraculis at testantibꝰ ꝑ ma
& eccłiȩ pͥmordia dilatanda. Quis enĩ nc̃ ħ excpectat. ut hi qͥbꝰ manꝰ
ad accipiendũ spm̃ scm̃ imponit᷑. repente incipiant linguis loquiꝰ
S inuisibilit᷑ & latent᷑ intelligit᷑ ꝑ uincłm pacis eoꝵ cordibꝰ diuina caritas
inspirari. ut possint dic̃e. Qm̃ caritas dĩ diffusa ẽ. in cordibꝰ nr̃is. ꝑ sp̃m¬

Expanded text:
etiamsi linguis hominum et angelorum loquantur, si sciant omnia sacramenta et omnem scientiam et si habeant omnem prophetiam et omnem fidem ita ut montes transferant et distribuant omnia sua pauperibus et tradant corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest. non autem habet dei caritatem, qui ecclesiae non diligit unitatem, ac per hoc recte intellegitur dici non accipi nisi in catholica spiritus sanctus. neque enim temporalibuset Ecclesiae primordia dilatanda. Quis enim nunc hoc exspectat, ut in quibus manus ad accipiendum Spiritum sanctum imponitur, repente incipiant linguis loqui? Sed invisibiliter et latenter intelligitur pro vinculo pacis eorum cordibus divina charitas inspirari, ut possint dicere: Quoniam charitas Dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
de ap̃i eccłia ñ ẽẽ dicamꝰ ipsoꝵ. nec ꝓpt̾ scelera desertoꝵ ĩꝑatoris nr̃i
aliquẽ agnoscimꝰ. nullomͦ ei c̃cedamꝰ ut suũ ꝓpriũ eẽ arbitret᷑. Ipse
certe zesans fornicanti a se feminȩ in figura pͣuaricationis plebis ex¬
ꝓbrat. & dic̃ qđ ea q̃ ipsiꝰ eẽnt dabat amatoribꝰ suis. & ab eis rursꝰ ac¬
cipiebat q̃ ñ illoꝵ s ipsiꝰ erant. Int̾ adulterã feminã & adult̾os amato
baptisinũ dicimꝰ ueb̾ euangelicis ẽsecratũ. cõmoti factis eoꝵ etiã quȩ
di st̃ eis tribuere uolumꝰ. qͣsi ea c̃taminare potuerint. aut ꝓpt̾ea

Expanded text:
de Christi ecclesia, non esse dicamus ipsorum nec propter scelera desertorum imperatoris nostri de Christi ecclesia, non esse dicamus ipsorum nec propter scelera desertorum imperatoris nostri aliquem agnoscimus, nullo modo ei concedamus, ut suum proprium esse arbitretur. ipse certe deus zelans fornicanti a se feminae in figura praeuaricatricis plebis «xprobrat et dicit, quod ea quae ipsius essent dabat amatoribus suis et ab eis rursus accipiebat quae non illorum, sed ipsius erant. inter adulteram feminam et adulteros abaptismum dicimus verbis Evangelicis consecratum, commoti factis eorum etiam quae Dei sunt, eis tribuere volumus quasi ea contaminare potuerint, aut propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit qͥ aut ligare possit aut soluere. S soluit᷑ qui cũ colũba fecerit
pacẽ. & ligatur qͥ cũ colũba ñ habet pacẽ. siue aꝑte foris sit. siue int̾
eẽ uideatur. Dathan uͦ & abiron qͥ sibi sacrificandi licentiã usurpare
conati st̃ contͣ unitatẽ popłi dĩ. & filui aaron qͥ alienũ ignẽ altari un.
posuer̃. nouimꝰ qđ impune ñ fecer̃. Nec nos dicimꝰ alia scelera impu-
nita remañe. nͥ se tales correxerint. si patientia dĩ ad pęnitentiam
adducens tẽpꝰ corrigendi largit᷑. Illi sane qͥ ꝓpt̾ea dicunt ñ eẽ iteran¬
dũ baptisinũ. qr manꝰ tantũmͦ imposita. ẽ. eis. qͦs phylippꝰ diaconus
baptirauerat. nichil ad rẽ ꝑtinens dict̃. Q absit. ut cũ uerũ qͣrimus.
talibꝰ argum̃tis utam. Quappt̾ magis hereticis nͥ cedimꝰ. si qđ habent

Expanded text:
non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit siue intus esse uideatur.- Dathan uero et Abiron, qui sibi sacrificandi licentiam usurpare conati sunt contra unitatem populi dei, et filii Aposuerunt, nouimus quod inpune non fecerint. nec nos talia scelera dicimus inpunita remanere nisi se tales correxerint, si patientia dei ad paenitentiam adducens tempus corrigendi largitur. Illi sane, qui propterea dicunt non esse iterandum baptismum, quia manus tantummodo inposita est eis quos Philippus diaconus baptizauerat, nihil ad rem pertinens dicunt, et absit ut, cum uerum quaerimus, talibus argumentis utamur. quapropter magis haereticis non cedimus, si, quod habent
Abbreviated transcription (Latin):
& unitatis uinculo lib̾ant᷑. Nã si ñ nͥ in eccłia pͣpositis & in euangelica
lege ac dñica ordinatione fundatis licet baptizare. nunqͥd tales erant
qͥ fundos insidiosis fraudibꝰ rapiebant. et usuris multiplicantibꝰ fenꝰ augebant :
Arbitror enĩ qr illi dnĩca ordinatione fundati s̃. qͥbꝰ cũ formã daret apłsait:
Non auarũ. ñ turpilucrũ. Tam̃ tales ipsiꝰ eypriani tẽporibꝰ baptitabant.
qͦs coepõs suos fuisse cũ magno gemitu c̃fitet᷑. & cũ magna tolerantię mer¬
cede ꝑpetit᷑. Remissã tam̃ peccatoꝵ ñ dabant. q̃ ꝑ orationes scõꝵ idest ꝑ co-
lũbe gemitꝰ dat᷑ qͥcunq baptuet. si ad eiꝰ pacẽ illi ꝑtinent qͥbꝰ dat᷑. N enĩ rap¬
toribꝰ &e foeneratoribꝰ dicet dñs. Si cui dimiseritis peccata. dimittent᷑ illi.
Si cui tenueritis. tenebunt᷑. Foris qͥdẽ nec ligari aliqͥd potest nec solui. ubi

Expanded text:
et unitatis uinculo liberantur. nam si non nisi in ecclesia praepositis et euangelica et unitatis uinculo liberantur. nam si non nisi in ecclesia praepositis et euangelica lege ac dominica ordinatione fundatis licet baptizare, numquid tales erant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant? arbitror enim, quia illi dominica ordinatione fundati sint, quibus cum formam daret apostolus ait: non auarum, non turpilucrum. tales tamen ipsius Cypriani temporibus baptizabant, quos coepiscopos suos fuisse cum magno gemitu confitetur et cum magna tolerantiae mercede perpetitur. remissam tamen peccatorum non dabant, quae per orationecumque baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tio retinet peccata. ñ scđm arbitriũ hominũ. s scđm arbitriũ dĩ & ora¬
tiones scõꝵ sp̃aliũ qͥ om̃a iudicant. ipsi aut̃ a nemine uidicant᷑. Petraenĩ
tenet. petͣ dimittit. colũba tenet. colũba dimittit. unitas tenet. uni-¬
tas dimittit. Pax aut̃ huiꝰ unitatis in solis bonis. ẽ. uł iã spãlibꝰ uł ad spi-¬
ritalia c̾cordi oboedientia ꝓficientibꝰ. In malis aut̃ ñ .ẽ. siue foris tumul-¬
ient᷑. siue intꝰ cũ gemitu tolerent᷑. &e baptirent & baptirent᷑.
ȩccłiã ñ habentẽ maculã aut rugã aut aliqͥd eiꝰ modi ñ ꝑtineant. ta-¬
mͥ si corrigant᷑. & seipsos ad baptismũ accessisse fateant᷑ ñ rebaptizan¬
t᷑. s incipiunt ad colũbã ꝑtinere ꝑcuiꝰ eis gemitꝰ peccata soluunt᷑. acuiꝰ
pace alienatis tenebant᷑. sic̃ & qͥ aꝑtiꝰ foris st̃. si eadẽ sacram̃ta sũpser̃. cũ
correcti ad ȩccłiȩ ueniunt unitatẽ. ñ it̾ato baptismo s eadẽ caritatis lege

Expanded text:
net peccata non secundum arbitrium hominum, sed secundum arbitrium dei et orationes sanctorum spiritalium, qui omnia iudicant, ipsi autem a nemine diiudicantur. petra enim tenet, petra dimittit; columba tenet, columba dimittit; unitas tenet, unitas dimittit. pax autem huius unitatis in solis bonis est uel iam spiritalibus uel ad spiritalia concordi oboedientia proficientibus; in malis autem non est, siue foris tumultuentur siue intus cum gemitu tolerentur et baptizent et baptizenturmaculam aut rugam aut aliquid eiusmodi non pertineant, tamen, si corrigantur et se pessimos ad baptismum accessisse fateantur, non rebaptizantur, sed incipiunt ad columbam pertinere, per cuius eis gemitus peccata soluuntur, a cuius pace alienatis tenebantur, sic et qui apertius foris sunt, si eadem sacramenta sumpserunt, cum correcti ad ecclesiae ueniunt unitatem, non iterato baptismo, sed eadem caritatis lege
Abbreviated transcription (Latin):
lũ si ꝑaccipitrẽ. s etiã si ꝑ ipsiꝰ colu̾bȩ piũ ministeriũ baptiret᷑. Sic̃ misit

Expanded text:
lum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae pium ministerium baptizetur. Sicut mlum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae pium ministerium baptizetur. Sicut m
Abbreviated transcription (Latin):
catholica gͣuit̾ idem cyprianꝰ ingemuit: Nã ut opinor. raptores
ñ colũbe s accipitres dici posst̃. Quomͦ gͦ baptitabant. qͥ fundos insi-¬
diosis fraudibꝰ rapiebant. & usuris multĩplicantibꝰ foenꝰ augebant. si
sola illa colu̾ba idẽ. illa unitas qͣ nͥ in bonis intelligi ñ potest. simpex
et occulta dispensatio miscdĩȩ dĩ. ut eoꝵ etiã peccata soluant᷑. qͥ ñ ꝑ co¬
mate ad pacẽ catholicã uenitꝰ. eiꝰ peccata soluunt᷑. Sacram̃ti aut̃ in¬
tegritas ubiq cognoscit᷑. s ad peccatoꝵ illã irreuocabilẽ remissionem
t̃ unitatẽ ęccłiȩ ñ ualebit. nec in heresi aut scismate ẽstituti¬
orationes id.ẽ. illiꝰ unicȩ colũbȩ gemitꝰ poter̃ adiuuare. sic̃ nec intꝰ posi-¬
tũ posst̃. si adũsũ se ipse ꝑuitã pessimã teneat debita peccatoꝵ. Non so-¬

Expanded text:
catholica grauiter idem Cyprianus ingemuit? nam, ut opinor, raptores catholica grauiter idem Cyprianus ingemuit? nam, ut opinor, raptores n columbae, sed accipitres dici possunt. quomodo ergo baptizabant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, si sola illa columba, id est illa unitas quae nisi in bonis intellegi non potest, simplex et occulta dispensatio misericordiae dei, ut eorum etiam peccata soluantur, qui non per comate ad pacem catholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitutorationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non so
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ atq idem sp̃s. diuidens unicuiq ꝓut uult. Cũ gͦ aliud sit sacra¬
etiã hõibꝰ fieri solet sic̃ saul habuit ꝓpħiã. aliud oꝑatio eiꝰdẽ sp̃s qͣm¬
nͥ boni hab̾e ñ posst̃. sic̃ ẽ. finis pͣcepti caritas de corde puro & cons-¬
cientia hona. & fide ñ ficta. qđ libet heretici & scis matici accipiant.
caritas ꝗ̃ cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ ꝓpͥũ donũ .ẽ. catholicȩ unita¬
tis & pacis. nec eiꝰ in om̃ibꝰ. qr nec om̃s s̃ eiꝰ sic̃ suo loco uidebimꝰ. Pret̃
ipsã tam̃ eẽ illa caritas ñ potest. sine qͣ cęt̾a etiã si agnosci & appbari
repeti ñ potest. Quid. ẽ. enĩ aliud. nͥ oratio suꝑ hoẽm. Nã qđ in
typo unitatis petro dñs dedit potestatẽ. ut id solueret᷑ in t̾ris qdđ
ille soluisset. manifestũ .ẽ. qđ illa unitas etiã una colu̾ba ꝑfectast
dicta. Nunqͥd gͦ ad eandẽ colũbã ꝑtinent om̃s auari. de qͥbꝰ in eadẽ

Expanded text:
us, diuidens propria unicuique prout uult. cum ergo aliud sit sacraetiam hominibus fieri solet, sicut Saul habuit prophetiam, aliud operatio eiusdem sp finis praecepti caritas de corde puro et conscientia bona et -fide non ficta, quodlibet haeretici et schismatici accipiant, caritas quae cooperit multitudinem peccatorum proprium donum est catholicae unitatis et pacis nec eius in omnibus, quia nec omnes sunt eius, sicut suo loco uidebimus. praeter ipsam tamen esse illa caritas non potest, sine qua cetera, etiamsi agnosci et adprobari repeti non potest. quid est enim aliud nisi oratio super hominem? Nam quod in typo unitatis Petro dominus dedit potestatem, ut id solueretur in terris quod ille soluisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes auari, de quibus in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa int̾ catholica tenere integrã fidẽ. ita ut omino ñ de aliꝗͣ creatura s
de ipso dõ nichil altt̾ credat ꝗͣ ueritas habet. Nunqͥdnã gͦ si in ipsa catholica
haptirat᷑. pꝰea legendo. audiendo & pacifice disserendo. ipso dño reuelante cos¬
nouerit alit̃ se ante credidisse ꝗͣ debuit. denuo baptirandꝰ ẽ: Quis autem
carnalis & aĩalis hõ ñ ꝑfantasinata suicordis euaget᷑. & constituat sibi dm̃m
qͣlis ei ꝓ suo carnali sensu placuerit. atq itacredat tantũ longe alit̃ ꝙͣ ds. ẽ
qͣntũ a ueritate uanitas differt. Uerissimã qͥppe sententiã dix̃ aplo
paułꝰ crucifirus ẽ. ꝓuob̾. aut in nomine pauli baptitati estis. Habebant. S
isti baptismi sacram̃tũ. & tam̃ carnalit̾ sapiendo qͥd potant de do credere
nͥ sed̾m sensuꝰ carnis suȩ. ubi aĩalis hõ ñ ꝑcipit q̃ s̃ sp̃s dĩ Ialibꝰ dic̃. Non¬

Expanded text:
in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptizatus postea legendo audiendo et pacifice disserendo ipso domino reuelante cognouerit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? quis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensu
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑. neq ut ille baptismꝰ qͣsi alienꝰ aut aliꝰ ĩꝓbet᷑. aut alt̾ trada
s ut idem ipse qͥ ꝓpt̾ discordiã foris oꝑabat᷑ mortẽ. ꝓpt̾ pace̾ intꝰ oꝑetur
salutẽ. Idem qͥppe odor erat. de qͦ dic̃ apłs. Xp̃ibonꝰ odor sumꝰ in om̃i
alor uttȩ in uitã. alis aut̃ odor mortis in mortẽ. Qđd ce si de alia re
dix̃. ad ħ ego posui. ut intelligat᷑ aliqͦd bonũ ñ solũ uitã posse oꝑari
bene utentibꝰ. s etiã mortẽ male utentibꝰ. Nec int̾ẽ. cũ de sacram̃ti in-¬
tegritate & scĩtate tͣctat᷑. qͥd credat & qͣli fide ĩbutꝰ sit ille qͥ accipit¬
sacram̃tũ. Int̾ẽ. qͥdem plurimũ ad salutis uiã. s ad sacram̃ti qͣstionẽ¬
nichil int̾ est. Fieri enĩ potest ut hõ integrũ habeat sacram̃tũ & ꝑu̾sã fi.¬
dẽ. sic̃ fieri potest ut integra teneat u̾ba simboli. & tam̃ ñ recte credat. siue
de ipsa trinitate. siue de resurrectione. uł aliqͥd aliud. Neq enĩ parua rescẽ.

Expanded text:
ntur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odor erat de quo dicit apostolus: Christi bonus odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. quod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum uitam posse operari bene utentibus, sed etiam mortem male utentibus. Nec interest, cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatsacramentum. interest quidem plurimum ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionenihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑest ut de hac ipsa re singłi qͥd sentiamꝰ ꝓferamꝰ. neminẽ udicantes. aut
a iure cõmunionis aliquẽ sidiu̾sũ senserit amouentes. N solũ gͦ saluo uire mͥ¬

Expanded text:
est ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut est ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amouentes. neque enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
per̾. Ne gͦ nos manentes in eax̃plo cẏpriam. c̃sidẽmꝰ etiã c̃ciliũ eypriani.
Quid ait eyprianꝰ: Audistis inqͥt collegȩ dilectissimi qͥd mͥ iuibaianꝰ co
ep̃s nr̃ scripserit. c̃sulens mediocritatẽ nram de illicito & ꝓphano heretico-¬
rũ baptismo. qͥdq ego ei rescripserĩ. censens scilicet qđ semel atq iterũ et
sepe censuimꝰ. hereticos ad ȩccłiã uenientes ȩccłiȩ baptismo baptirari et
sc̃ificari oport̾e. Itẽ lectȩ st̃ uob̾ & aliȩ iubaiani litt᷑ȩ. qͥbꝰ ꝓsua sincera et
religiosa deuotione ad epłam nr̃am reseribens. ñ tantũ ẽsensit. s et instiue.¬
tũ
se eẽ grãs egit. His u̾bis beati cypriani accipimꝰ eũ aiubaiano ẽẽ c̃sultũ.
& qđ respondĩt c̃sulenti. & qđ ille instructũ se eẽ grãs egerit. Nunqͥd iã ꝑ¬
nos de iure catholicȩ cõmunionis fac̃ ipse cyprianꝰ. Seqͥt᷑ enĩ et d

Expanded text:
perunt. Nunc ergo nos manentes in exemplo Cypriani consideremus etiam concilium Cypriani. perunt. Nunc ergo nos manentes in exemplo Cypriani consideremus etiam concilium Cypriani. quid ait Cyprianus? Audistis, inquit, collegae dilectissimi, quid mihi lubaianus coer scripserit, consulens mediocritatem nostram de illicito et profano haereticorum baptismo, et quid ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel atque iterum et saepe censuimus, haereticos ad Ecclesiam venientes, Ecclesiae Baptismo sanctificari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam instructum se gratias egit. his uerbis beati Cypriani accepimus eum a Iubaiano esse consultum et quod responderit consulenti et quod ille instructum se esse gratias egit. numquid iam persecuros nos de iure catholicae communionis facit ipse Cyprianus. Sequitur enim et d