comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam expecit: fortasse in eo quod
se ꝑfecte extingui desid̾at. in iusti¬
tiã ferientis accusat. Absit hoc
Nã qͣ m̃te id expetat uerb̃ seqͤntib
demonstrat dicens: nec contra dicã
sermonib scĩ. Nequaꝗͣ gͦ de inuis¬
titia percutientis murmurat. qͥ
ꝑ eussorẽ suũ & inter uerb̾a scm̃
uocat. Sciendũ uero ẽ qr aliqͣndo
nos aduersarius. aliquando aut̃
conterit ds̃ Ex contricione autẽ
aduersarii. auir tute q̃eficimus:
ꝑ contricionẽ uͦ dnĩ. fracti aui¬
ciis in uirtute roboram᷑. Hanc
contricionẽ ꝓpħa conspexerat:
cũ dicebat Reges eos inuirga
ferrea: & tãꝗͣ uas siguli conteres
& conterit: qr dispensationis suȩ
forti rectitudine. cũ nos interiꝰ
reficit. ex terius affligit: Nã qͦ
uircutẽ carnis humiliat : inten¬
tionẽ sp̃e exaltat Unde & hȩc ea¬
dem contricio figuli uasi cõparat᷑
sicut & ꝑ paulũ dr̃. habemꝰ tes au¬
rum istũ inuasis fictilib qui simus

Expanded text:
ciam expetit, fortasse in eo quod se perfecte exstingui desiderat, injustitiam ferientis accusat. Absit hoc. Nam qua mente id expetat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: Nec contradicam sermonibus sancti. Nequaquam ergo de injustitia percutientis murmurat, qui percussorem suum et inter verbera sanctum vocat. Sciendum vero est quia aliquando nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii a virtute deficimus; per contritionem vero Domini fracti, a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres  conterit, quia 220 dispensationis suae forti rectitudine cum nos interius reficit, exterius affligit. Nam quo virtutem carnis humiliat, intentionem spiritus exaltat. Unde et haec eadem contritio figuli vasi comparatur, sicut et per Paulum dicitur: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Qui simu
Abbreviated transcription (Latin):
mens estuat: & infructuosȩ pęni¬
tentię se ignib inflãmat Duci
ad suppliciũ tim&: p̃sentẽ uitã ex
desidio retinet: s de loco suo sol¬
uitur : qͥa oblectam̃ta carnis de¬
serens. eius duritiã ꝑ suppliciũ liqͥt᷑.¬

Expanded text:
namque mens aestuat, et infructuosae poeninamque mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat, duci ad supplicium timet, praesentem vitam ex desiderio retinet; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liq
Abbreviated transcription (Latin):
Riecte gͦ dr̃. qͥ timent pruinã irru&
suꝑ eos nix. qͥa qͥ conculcanda in
infimis metuunt asũmis metuen¬
da patiunt᷑. & cũ transire nolunt
qͦd calcare poterant. iuditiũ de
suꝑnis excipiunt: quod tolerare
nequaꝗͣ possunt: S hȩc agentes.
mundi głam tẽꝑalit̾ obtinent.
Qͥa autẽ tẽꝑe uocatiõis suę factu-¬
ri sunt. c̃ cuncta simul pauidi de¬
serͣt. quȩ hic c̃gui timore serua¬
uert̃. Unde & apte subdit᷑. Tẽꝑe
qͦfuerint dissipati ꝑibt̃. Qͦsenĩ
p̃sentis uite sollicitudo ordinat:
amissio dissipat. & tunc &iam
negligendo ꝑiert̃. Neqͥb recte
additur. & ut incaluerint soluen¬
tͦ deloco suo Iniquus & enĩ qͥsq
cũ incaluerit. de loco suo soluitur
qͥa iuditio intimę districtionis
appropinquans. cũ iã ꝑ cogitati¬
onẽ pene feruere cȩꝑit. ab ea cui
modo sola uexatio intellectũ dabit
telligunt. nisi cũ ꝓtẽꝑalib iã si¬
ne em̃datione puniunt᷑ Tunc

Expanded text:
citur: « Qui timent pruinam, irruet super eos nix. » Quia qui conculcanda in infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur. Et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt, qui cuncta simul pavidi deserent, quae hic cum gravi timore servaverunt? Unde apte subdit: « Tempore quo fuerint dissipati peribunt. » Quos enim praesentis vitae sollicitudo ornat, omissio dissipat, et tunc etiam negligendo perierunt. De quibus recte additur: « Et cum incaluerint solventur de loco suo. » Iniquus etenim quisque cum incaluerit, de loco suo solvitur, quia judicio intimae discretionis appropinquans cum jam per cognitionem pene fervere coeperit, ab ea cui modo sola vexatio intellectum dabit telligunt, nisi cum temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tot cottidie gressib ad finẽ
tendunt. Augeri sibi optant tẽꝑa.
s qr concessa subsistere nequeuit̃
quot augm̃ta uiuendi ꝑcipiunt.
du uiuendi spatia totidẽ ꝑdt̃
Nomenta gͦ tẽpoꝵ quo sequunt᷑
fugiunt: quo accipiunt amittutħ̃
Raptim itaq ad conualles transe¬¬
unt : qͥ in longũ quidẽ uoluptatũ
desidia ꝑtrahunt: s ad inferni
daustra repente deducunt᷑. Qͥ ae
ex tensũ ẽ. si fine claudit᷑ longũ ñ
ẽ ex fine miseri colligt̃ breue fu¬
isse qͦd amittendo tenuert̃. Vnde
bene & ꝑsalomonẽ dr̃. Si multis
annis uixerit hõ. & in his om̃ib letꝰ
factꝰ. meminisse deb& tenebros tẽꝑis
& dierũ multoꝵ. qͥcũ uenerint ua-¬
nitatis arguunt᷑ p̃ teritaᷤ. Stulta &̃¬
enĩ mens cum malũ repente in ue-¬
nerit. qͦd neqͥ ꝗͣ p̃terit : eternita-¬
tẽ euis tolerando intelligit: qͥ a qͦd
p̃terire potuit. uanũ fuit. U¬
CIENDS̃ Uero ẽ qͦd pleriq
agere recta desid̾ant. s st̃

Expanded text:
quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo temporum quo sequuntur fugiunt, quo accipiunt amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longum quidem voluptatum desideria pertrahunt, sed ad inferni claustra repente deducuntur. Quia extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene et per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intelligit, quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuiꝰ spẽ ꝑcussi animus recur¬
rat : cũ inse sibi eeͥ auxiliũ dene¬
gat. S qr infirmũ se insem&¬
ipsum insinuat . ad maioris ad huc
fortitudinis meritũ. qͦmͦ ꝙ iã
a ꝓximis destituat᷑ ad iungat.¬
Dear̃. Necessarii quoq mei
recessert ame. S ecce despectꝰ
exterius. intus solio iuditii p̃¬
sidet. Nã cũ derelictũ se asserit
ꝓtinꝰ ad sententias erũpit dicens

Expanded text:
ad cujus spem percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis destituatur adjungat,--IBID.:-- Necessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet. Nam cum derelictum se asserit, protinus ad sententiam erumpit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
discipline uerb̾e fugio. qr nec
morte lapidũ ita obduriu. ut sub¬
confessionis ob mutescã. nec rur-¬
sũ quasi es uocẽ confessionis re¬
sono. & sensũ uocis ignoro. S¬
qͥa ad ꝑcussionẽ reprobi debilit̾
fortessunt. electi autẽ ualent̃
infirmi. beatꝰ iob dũ fortem se
ꝑ insaniam ñ ee̾ asserit. fortẽ se ꝑ
pit insinuet: & ne sibi uires quas
hab& arrog&. potent̃ ad mortẽ
currat. Plerũq eiũ uirtꝰ habi¬
ta deterius quã si deess& in terfi¬
cit: quia dũ ad sui confidentiam
mentẽ erigit. hanc elat ionis gla¬
dio trans figit. Cũq eã quasi ro¬
borando uiuificat. el euando necat
ad interitũ uidelicet ꝑ trabit.
quã ꝑ spẽ ꝓpriã ab interne for¬
titudinis fidutia euellit. S qͥa
beatꝰ iob & uirtute pollet. & in¬

Expanded text:
disciplinae verbere, nec disciplinae verbere, nec more lapidum ita obduravi, confessionis obmutescam, nec rursum quasi aes vocem confessionis resono, et sensum vocis ignoro. Squia ad percussionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse asserit, fortem se per pit, insinuet, ne si sibi vires quas habet arroget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, elevando necat; ad interitum videlicet pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beat
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾e nequeunt. es uero cũ
ꝑcutit᷑. canorus ualde somitꝰ
ex eius ꝑcussione for mat᷑ : qͦd
qr ut lapis uita car&: sensũ
insonitu non hab&.  funt
non nulli qui lapidib si miles
ita ad pietatis p̃cepta duruerunł:
ut cũ eos ꝑcussio superne anim¬
aduersionis ex aminat. nequa¬
quã sonitũ humilis confessionis
reddant. quidã uero metallo ȩ¬
ris in nullo discrepantes. cũ fla¬
gella suꝑne ꝑcussionis accipi¬
unt. pię confessionis sonitum
emittunt : s qͥa humilitatis uo¬
ces ex corde ñ ꝓfer̾t. ad statũ salu¬
tis reducti. nesciunt quod promi¬
serunt. Illi gͦ more lapidũ ꝑens¬
si nec uoces habent: isti autem̃ in
nullo aeris imitationẽ fuguins:
qui in ꝑcussione positi. bona quȩ
ñ sentiunt loquunt᷑. Iui & uene¬
rationẽ ferientis & uerba dene¬
gant. isti pollicentes qͦd ñ imple
fugiens dicat. nec fortitudo la¬
pidũ fortitudo mea. nec caro
mea ȩnea ẽ. acsi aꝑte fateret᷑
dicens. Reꝓboꝵ similitudinẽ sub

Expanded text:
ro cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia, ut lapides, vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non impleafugiens, dicat: Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ac si aperte fateatur, dicens: Reproborum similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ęre ac lapidib nisi insensibili¬
um hominĩ corda signant᷑.:
Qui sepe & suꝑ nos ictꝰ accipuit̃
& tam̃ nulla discipline ꝑcussio¬
ne mollescunt. Quod contra
Paulus qͦq ait. Si linguis ho¬
I mninũ loquar & angłoꝵ cari¬
I tatẽ autẽ non habeã. factꝰ sũ
uelud es sonans. aut eymbalũ

Expanded text:
aere ac lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signantur, qui saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo contra Paulus quoque ait: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymba
Abbreviated transcription (Latin):
ne ultio que suspendit᷑. grauior
infine seruet᷑ feriri pat̾na cor¬
reptione desid̾ant: & dolorem
uulneris medicamina salutis
ret᷑. Quia ido hic quib dã par.¬
cit. ut eos in ꝑpetuũ feriat.
idõ hic me feriat. ut non par-¬
cendo in ꝑpetuũ parcat: Ex
afflictione enĩ consolor: quia cor
ruptionis humanȩ putredinem
sciens. ad spẽ salutis ex ulilnere
certus reddor Quod qi ñ tum̃¬
ti s humili m̃te edidit. sub iun¬
gendo ut p̃diximus pate fecit di¬
cens . nec contra dicã sermonib
scĩ Plerũq ad nos uerba dĩ non
st̃ dictoꝵ sonitꝰ. s effectꝰ oꝑatio¬
nũ. In eo rnĩ nob̃ loqͥt᷑. quod er¬
eius ꝑcussionib murmurar&: s
quid de ꝑcussore suo sentiat indi¬
cat : qui sicut iã diximus. quem fe¬
rientẽ tolerat. scm̃ uocat.UI.¬

Expanded text:
ne ultio quae suspenditur gravior ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis retur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim ruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumente, sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, patefecit, dicens: « Non contradicam sermonibus sancti. » Plerumque ad nos verba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui sicut jam diximus quem ferientem tolerat, sanctum vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba referunt᷑ : qr amicos bea¬
ti iob hereticoꝵ tenere spetiẽ diximꝰ
recte se asserit eoꝵ substantia non
indigere Herecicoꝵ qͥppe substan¬
tia carnalis sapientia ñ in conue¬
nienter accipit᷑ : qr dũ ꝑuerse ful¬
ciuntur: quasi inuerb̾ se diuites
ostendunt: quã eo scã ȩccła non
querit: quo hanc spũali in tellectu
transcendit. Sepe uͦ heretici cum
ꝑuersa de fide asserunt: non nulla
contra antiquũ hostẽ subtilia de
carns tep̃tationib loquunt᷑. Hã
non nũꝗͣ eo inse quasi sana m̃bra
oꝑationis ostendunt: quo infide
uulnerati serpentis morsu in capi¬
te tenent᷑. S scã ęccła audire ab
his subtilia de tẽptationib uult
qͥa dũ uera quędã de conuersatione
assert̃: ad falsa ꝑfidię ꝑducunt᷑.
Unde nẽ recte dr̃. Nunquid dixi.

Expanded text:
haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde re
Abbreviated transcription (Latin):
ternã reqͥẽ contẽplant᷑ : en lac¬
tulũ salomonis sexaginta for¬
tes ambunt ex fortissimis isrł
hinc psalnusta contra reꝓbos
in passione positi uocẽ redẽpto¬
ris insinuans ait. ecce occupa¬
uerunt animã meã: irruert̃
in me fortes. Quã bene utrãq
fortitudinẽ ysaias cõplexus ẽ¬

Expanded text:
antur: En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel . Hinc Psalmista contra reprobos in passione positi voce Redemptoris insinuans, ait: Ecce occupaverunt animam meam, irruerunt in me fortes . Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus e
Abbreviated transcription (Latin):
sfortitudo ẽ carne̾ uincere. ꝓpri¬
is uoluptatib contraire. delecta¬
tionẽ uite presentis extinguere:
huiuis mundi aspera ꝓ eternis p̃¬
miis amare. ꝓsperitatis blandim̃¬
ta contep̃nere. aduersitatis mȩ
cessatione diligere. contra flagel¬
la conditoris insensibiliter ꝑdu¬
rare. ab amore rerũ tẽporaliũ
nec ex aduersitate quiescere: ad
in anẽ głam miam cũ uitȩ detri¬
mento ꝑ uenire: malitiȩ augm̃¬
ta exqͥrere: bonoꝵ uitã non so¬
lũ uerbis ac morib s &iã gla¬
diis impugnare: in sem& ipsis spẽ
ponere: iniqͥtatẽ cottidiȩ si ne
ullo desiderii defectu ꝑ petrare:¬

Expanded text:
fortitudo est carnem vincere, propriis voluntatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metucessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu perpetrare
Abbreviated transcription (Latin):
taculum ꝓpinquare. S tunc uere
bethsamis tendimꝰ. cũ uiã rectitudi¬
nis gradientes. aduicina erroris la¬
tera. nec ꝓ affectu pignerũ declinamꝰ.
quoꝵ nimirũ grã mentẽ nr̃am tene¬
re deb&. s reflectere. ñ deb& ne hȩc
eadem mens aut si affectu non tan¬
gitur dura sit. aut plus tacta si in¬
colla cordis adtriuerat: sub quan¬
to discretionis moderamiẽ diuine
sententię archã portat: Amissis
nãq uitulis mugit : quia audita
morte filioꝵ interrã tonso capite
corruit: s recto tam̃ itinere mugi¬
eiis gradit᷑. quia oseiꝰ ingemitu ad
dĩ laudes aꝑit᷑. cũ ꝓtinus dicit. dñs¬
 dedit dñs abstulit. sicut dño pla¬
cuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi bene¬
dictũ: S indiscrete m̃tes hanc
uiuendi regulã nesciunt: & qͦuias
dĩ dissolute appetunt eo ad mun-¬
di itinera stulte replicant᷑. Rec
saba itinera memorat. qͥa qͦs auster
reprobi teporis soluerit. hosnimi¬

Expanded text:
taculum propinquare. Sed tunc vere taculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si incolla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur. 44.Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimi
Abbreviated transcription (Latin):
su gradiunt᷑: sicut scriptũ est Tol¬
lentes duas uaccas quȩ lactabant ui¬
tulos. unxerunt ad plaustrũ: uitu¬
bsq eaꝵ clauser̃t domi. & posuert̃
archã dĩ suꝑ plaustrũ.: & paulo post
ibant indirectũ uacce ꝑuiã quȩ du¬
cit bethsamis: & itinere uno gradie¬
bant᷑. pergentes & mugientes: & non
declinantes neq addexterã. neq ad
mnistram. Ecce enĩ reclausis domi
uitulis. uacce quȩ sub archa dñi
ad plaustrũ religant᷑ gemunt & ꝑgt̃.
dant abintimis mugitꝰ. & tam̃ ab iti¬
nere ñ demutant gressus. amorẽ
quidẽ ꝑ cõpassionẽ sentiunt: s col¬
la posterius non deflectunt. Sic
sie necesse est. ut in cedere debeant
qsacre legis uigo sub positi: iã ꝑ in¬
trnam scientiam dni arcã portañ:
quatenꝰ ꝑ hoc qͦd ꝓpinquoꝵ neces¬
sitatib condolent. a cepto rectitu¬
dinis itinere non declinent: Beth
suꝑna scientia ad ȩternę lucis habi¬

Expanded text:
su gradiuntur, sicut scriptum est: Tolsu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethssuperna scientia ad aeternae lucis habi
Abbreviated transcription (Latin):
di hȩc occasionẽ querit. & obli¬
ta continentia quã secũ pepi¬
gerat. cogitationũ se stimulis
Aliꝰ luxuriȩ tabe polluit᷑. & longa
iã consuetudine captꝰ tenet᷑. qͣn¬
ta autẽ castitatis sit munditia
conspicit: & a carne uinci turpe
dep̃hendit Restringeregͦ uo
luptatũ fluxa deliberat. & resul¬
tare consuetu dini. quasi totis
uirib se p̃arat: s uel obiecta o¬
culis spetiȩ uel ad memoriã
pediri: ut affectꝰ quidẽ m̃tis uiscera
repleat : s tam̃ ab spirituali ꝓposito
ñ auertat. Neq enĩ scĩ uiri adim¬
plenda necessaria propinqͦs carnis ñ
diligunt: s amore spiritualiũ ipiã
inse dilectionẽ uncunt: quatinis
siceã discretionis moderamine tẽꝑent.
ut ꝑ hanc in paruo saltim ac minimo
a recto itinere non declinent. Quos
bene nob̃ ꝑ significationẽ uacce in¬
nitunt: que sub archa dñi ad montana
tendentes affectu simul & rigido seu¬

Expanded text:
di haec occasionem quaerit, et oblidi haec occasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuse viribus parat. Sed vel objecta oculis specie, vel ad memoriam pediri. Ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spirituali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritualium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sen
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit᷑. insem& ipso replicat᷑.
Et sunt ñ nulli qͥ seducentib uiti¬
is obiiare. quasi tota intenti¬
one deliberant : s irruente tẽp.¬
tationis articło inde lib̾atioĩs
ausoͣ suꝑbiȩ inflatꝰ. cũ magria eẽ
p̃mia humilitatis consid̾at. ad¬
uersum sem& ipsũ se erigit:  qͣ¬
si tumorẽ turgidi fastꝰ deponit.
exibere se qͥb lib& contumeliis
humilẽ ꝓmitcit : s cũ repente
hc̃ uniꝰ inuiria uerbi pulsauerit
ad cõsuetã ꝓtinꝰ elationẽ redit sicq
ad tumorẽ ducit᷑. ut neqͣꝙͣ qͥa hu¬
militatis bonũ concupiuerat re¬
cordet᷑. Alꝰ auaritia ȩstuans.:
augendis facultatib anhelat.¬
Iscũ p̃terire om̃ã uelocit̾ conspi¬
cit: uagantẽ ꝑ concupiscentiam
m̃tẽ figit. decerit iã nil appet̾e
adepta tantũ mͦ sub magni mo¬
deraminis freno possidẽ. s cũ repen¬
te fuerint ocłis ablata quȩ place¬
ant. in ãbitione ꝓtinꝰ mens anhe¬
lat: sem& ipsã ñ capit : ad ipiscen¬

Expanded text:
volvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis usu superbiae inflatus, cupraemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente hunc unius injuria verbi pulsaverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscen
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ querit: nisi qͦd coartari in suis
cogitationib t̾rã cũ mari dep̃hen¬
dat: Qui ꝙ exorare certꝰ iã ꝑfidẽ
ceperat. & adhuc incertꝰ. undas ꝑfĩ¬
die ex incredulitate tolerabat. Qd
titita. ut cũ mens iã surgere adrec¬
titudinẽ ceꝑit. prauitatis suȩ reliqͥis
impugnet᷑ : quatinꝰ ipsa hȩc impug¬
natio aut resistentẽ exerceat. aut̃
delectationib seductã frangat.
Recte itaq nc̃ dr̃. si subuerterit oͥa
uel inunũ coartauerit. quis contra¬
dicet ei uel qͥs dicere potest cur ita
facis : quia nimirũ diuinũ uiditũ
nec aduersitate ual& imminui.
nec inqͥsitione cognosci: cũ uel uirtu¬
tes quas tribuerat subtrahit. uel
has om̃ino non ad imens. uitioꝵ con¬
cuti impugnatione per mittit.
eRenãq inelatione cor at¬
tollitur: cũ lȩtis successib
inuirtute roborat᷑ : s dũ laten¬
Ites motus audaciȩ incogitatione
conditor conspicit: se sibi hominẽ

Expanded text:
tatem quaerit, nisi quod coarctari in suis tatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? 19.titur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationetollitur, cum laetis 80 successibus in virtute roboratur: sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tanti p̃dicatoris pectore. nͥ celũ
d̾s inferuũq coartauerat: Qͥ &
uisionis intime. iã lucẽ acceꝑat.
& tam̃ adhuc tene bras de carne to¬
lerabat. Super se uiderat qͦd letꝰ ap¬
peters. s inse gernebat. quod me¬
tuens dolera Iã celestis patriȩ lux
irradiauerat: & ad huc teptat̾ionis
obscuritas animũ confundebat:
Cũ cȩlo gͦ infernũ ꝑtulit: quia ᷑ illu¬
minatũ securitas erexit: & temptatũ
ut fides inmente iã uigeat: s tam̃
ex parte aliquantula indubietate
contabescat: quatinꝰ & certa se aui¬
sibilib eleu&: &exqͥb dã sese incer¬
ta ꝑturb&. N ãplerũq ad eter¬
na appetenda se erigit: & subortis
cogitationũ stimulis. agitata sibi¬
rat: & tam̃ ex aliqͣntula mutabilita¬
te ꝑfidiȩ aura dubietatis uersat.
Annon insuo pectore coartari t̾rã
mareq cognouerat. qui & ꝑfidẽ̾ spe¬
rans. & ꝑ infidelitatẽ fluctuans di¬
cebat. credo dneͣ adiuua increduli¬
asserit : & adiuuare inse increduli¬

Expanded text:
ctore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibirat, et tamen ex aliquantula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva increduliasserit, et adjuvari in se increduli
Abbreviated transcription (Latin):
lib& mentẽ insius teͣptationib
pauida̾ cadere &iã ad deteriora
ꝑmittit. Sub uertit t̾rã : cũ
fructificationẽ boni oꝑis aduer¬
sis irruentib int̾cidit. Subuertit
mare: cũ fluctuationẽ nr̃e titu¬
bationis emergentẽ subito pauo¬
re confundit. Dubietate qͥppe su¬
a coranxiũ. hoc ipsũ qr titubat
ualde fõrmidat. & quasi mare sub¬
uertit᷑. cũ ipsa indmͣ nr̃a trepidati¬
o considerato eiꝰ iuditii terrore
terra. uel mare subuertit᷑. breuit᷑¬
diximꝰ: nunc aliquantulũ laborio¬
sius restat: ut hȩc qualit̾ inunũ
coartari ualeant demonstremꝰ.¬
iã m̃tẽ spc̃ eleuet᷑. s tam̃ hanc im¬
portunis caro tẽptationib im¬
pugn& : cũq ad cõtenplanda ce¬
lestia animꝰ ducit᷑ obiectis ationis
illicite ima ginationib reuerb̾a¬

Expanded text:
nibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii terrore, terra vel mare, subvertitur brevitediximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, demonstremujam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae ima
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ contẽplandã spetiẽ quã sequa¬
mͦ. N am cũ mentẽ nr̃am spũalis
patriȩ amor inflãmat. quasi seqͣn¬
tib iter insinuat: & substrato cor¬
di uelut quoddã uestigiũ dĩ gradi¬
entis impͥmit᷑. ut ab eo rectis cogita¬
tionũ gressib uia uitȩ teneat᷑
Quẽ enĩ necdũ cernimus. restat
necessee̾. ut ꝑ uestigia sui amoris
indagemꝰ. quatenꝰ uiq ad contẽ¬
plationis spetiẽ quandoq mensin¬
ueniat. quẽ nẽ quaũ a t̃go subseqm¬
ꝑ scã desid̾ia explorat. Hec psalmis¬
ta auctoris nr̃i uestigia bene sẽqͥ
nouerat cũ dicebat ad hesit anima
mea poste te. quẽ repperire qͦq ns¬
q aduisionẽ suecelsitudinis sata

Expanded text:
quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subseqa desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsit
Abbreviated transcription (Latin):
sit inuestigabilis nullꝰ agnoscit:
nisi qui uel contẽplatione adsũ¬
ma prouehi. uel occultis motib
resistens. temptationũ ceperi x
inportunitate turbari. Unde &
beato iob dr̃. Ex celsior celo est: &
qͥd facies : Profundior inferno:
& unde cognosces: Ac si ei aperte
despecto diceret᷑. Profunditatẽ eiꝰ
atq excellentiã quando tu cognoᷤᷤ¬
cere sufficis: qui uel uirtute ad sũ¬
ma euehi uel tem& ipsũ rep̃hend̾e
intẽp̃tationib nescis :¬

Expanded text:
sit investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis
Abbreviated transcription (Latin):
considerat: Ac si p̃missa pate fac¬
endo subiunger&. dicens. Quia
tolerando sucͦrescere uitia cõspiet
uidicando dona confundit. Retꝰ
uͦ in descriptione ordo seruat᷑. eũ
pͥꝰ nosei ueritas. & post confiderari

Expanded text:
crimen. --Ac si praemissa patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽq mentẽ & subleuatio cõtẽ¬
plationis illuminat : & importuni¬
tas tẽptationis obscurat: ut &ui¬
deat intendendo qͦd appetat: &sub¬
cũbendo incogitatione toler& qͦd
erubescat. De celo qpͥpe lux orit᷑
infernꝰ autẽ tenebris possidet᷑.
Inunũ gͦ celũ. infernꝰq redigit᷑.
cũ mens que iã lucẽ patrie suꝑne
consid̾at. & iã de carnis bello dene¬
bras occulte tẽptationis portat:
Certe iã paulꝰ tercii cęli culmen̾
ascenderat: iã paradisi secreta cog¬
nouerat: ꝙ tam̃ ad huc carnis bel¬
la tolerans gemebat dicens. Ui¬
deo aliã legem inmenbris meis re¬
pugnantẽ legi mͣtis mee. & capti¬
uum me ducentẽ in lege̾m peccati

Expanded text:
demque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in l
Abbreviated transcription (Latin):
tas pensat ea que audierit ac uer¬
ba quȩ profert. & mirat᷑ ua. ri¬
d& aliena. Qui gͦ solũ se sapere es¬
timat: quid aliu̾d quã hanc ean¬
deni secũ oriri sapientiã putat:
Nã quã adesse aliis abnait: solisi¬
bi hanc tribuens. ꝓfecto intratẽ¬
pora suȩ breuitatis claudit. Pen¬
sandũ uero est. uir sc̃i quanta dis¬
cretione utitur. ut amicoꝵ suꝑ¬
bientium arrogantia cõpͥmat᷑

Expanded text:
ensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur,
Abbreviated transcription (Latin):
s in unius cuiꝰ q iusti animo. ma
sant᷑. ut ex teriꝰ ex ꝑcussione do¬
leat . & intꝰ ali quatenꝰ extẽpta¬
tione frigescat: s nequa quã grã
deserit: quȩ quonos durius exdis¬
pensatione ꝑ cutit: eo amplius ex
pietate custodit. Nã ut tenebras¬
cere ꝑ tẽptatione̾ ceꝑit : se se iterũ
lux int̾na succendit: Unde & sub

Expanded text:
sed in uniuscujusque justi animo malised in uniuscujusque justi animo malisantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
tanto duriꝰ animꝰ sentit᷑. quan¬
to pensare bonũ quod seqͥt᷑ ne-¬
gligit: cũq ñ uult prȩmia con¬
siderare que restant. grauia ẽẽ¬
estimat. que tolerat: unde & contͣ
flagelli ictũ. cogitatio ceta conq̃¬
ritur: & quasi infinita calamitas
credit᷑. que dieb cursu labentib
cordis figat: prope nil e̾e̾ hiccons¬
picit : qcqd ad finẽ currit. Presen¬
tis uitȩ aduersa tolerat. s quasi
nichil esse omẽ quod labit᷑ pensat.
Quo enĩ se internis gaudiis robustiꝰ
inserit: eominꝰ exterius dolores
sentit. Unde sophar ne quaquã
ueritꝰ ausu temerario docere meli¬
orẽ ex hortat᷑ ad iustitiã. & demon¬
strat quã nulla iusti ocłis uideat᷑
pena. Ac si aꝑte dicat: Si degus
comparat : qr calamitas transiens.
electi mentẽ nequaquã ui con¬
cussionis subruit: s tam̃ tactu
meroris infundit. Nam mad&
quidẽ ꝑ cruore̾ uulneris: & si a
suȩ certitudinẽ ñ frangit᷑ salutis.
Sepe autẽ ñ solũ flagella attert̃:

Expanded text:
tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustcomparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur salutis.epe autem non solum flagella atterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
meridianꝰ inuesꝑe. est uirtutis re¬
nouatio intẽptatione: ut repenti¬
no caritatis feruore mens uigeat.
se formidabat. Quodꝰ ad huc sophar
subtiliꝰ aperit. cũ sub ungit. ꝙ cũ¬

Expanded text:
meridianus in vespere est virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, se formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit, cum subjungit: C
Abbreviated transcription (Latin):
ra patiunt᷑: s infine gaudii lumͣ
inueniunt: qͦd hab̾e in hoc spatio
ꝑcurrentis uite cõtẽpnunt. In¬
de nẽ ꝑ sophar drͣ: & quasi meridi¬
anꝰ fulgor. consurgas tͥ ad uesꝑũ.¬
Peccatoris enĩ lum indiȩ est. obs¬
curitas in uespere: quia in p̃senti
uita felicitate attollit᷑: s ad uer¬
sitatis tenebris infine deuorat᷑
iusto autẽ meridianꝰ fulgor ad
uesꝑũ surgit: quia quant᷑a sibi
claritas maneat. cũ iã occũberi¬
datos qͦsq ab estimationis suȩ cul¬
mine reuocat. & discretionis manu
ad equasitatis cõpaginẽ reformat:
Unde beatiis iob qui eisdẽ scẽ eccłȩ
menbrũ ẽ. uidens quod amicoꝵ
mens ꝑ uerba prolatȩ eruditionis
intumuit. ilico respondit. Ergo¬

Expanded text:
ra patiuntur; sed in fine gaudii lumen ra patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad Peccatoris enim lumen in die est, obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine debacchatur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat, cum jam lumeelatos quosque ab aestimationis suae culmine revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem sanctae Ecclesiae membrum est, videns quod amicorum mens per verba prolatae eruditionis intumuit, illico respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
plationis lumen post ꝑturbatiõis
cogebat᷑. Sine cogitationis cer¬
tamine pͣsentia despicit: sinedu¬
bitationis obstacło. de uentura
retributione confidit. Iustus gͦ
cũ se cõsuͣptũ putauerit. ut luci¬
ferorit᷑: quia mox. ut tenebras¬
cere teͬptãtionũ caligine ceꝑit.
adlucẽ gr̃ȩ reformat᷑ : & inse ipso
monstrat̾ diẽ iustitiȩ. qui casutꝰ
paulo ante timuit noctẽ culpe.
cifer nunciat.  quid nob̾ scoͣꝵs in¬
nocentia: nisi sequentis iudicis
claritatẽ clamat. In eoꝵ naͣq
ammiratione conspicimꝰ. qͥd de
maiestate ueri luminis ȩstime¬
mus. Necdũ rede̾ptoris nri p̃¬
sentiã uidemꝰ. s tam̃ uirtutẽ illiꝰ
in electoꝵ suoꝵ morib ãmiramͦ
Qͥa gͥ bonoꝵ uita. in considerati¬
one sua oculis nriͣs uim uerita¬
tis obicit. clarꝰ ad nos lucifer an¬
riora quoq mala nil obstat in¬
telligi. Sciͣ & enĩ uiri. quia sũma
medullitꝰ diligunt: in intĩmis du¬

Expanded text:
plationis lumen post turbationis plationis lumen post turbationis cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae.cifer, diem nuntiat. Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer anriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis du
Abbreviated transcription (Latin):
lucifer. Sepe nãq tot tẽptam̃ta
nos obsident: ut ipsa nos eorum
numerositas pene ad lapsũ despe¬
rationis inelin&: unde plerũq
mens intediũ uertit᷑: uix ipsa
uirtutis sue dãpna considerat. &¬
tota dolens s quasi iã & a sensu
doloris aliena frangit᷑ : & enume¬
merare ñ ual&. quanto cogitanũ
tumultu iactat᷑. Ruiturã se ꝑ
momͣta conspicit: eiq ne arma
repugnationis arripiat. grauiꝰ
meror ipse contra dicit. Circũ duc¬
tos qͦ lib& ocłos obscuritas obsid&
ꝙ cũ uisum tenebre sẽꝑ impediañ:
mesta mens nil aliud quã tene¬
bras uid&. Sed apud misericordẽ
uidicẽ. sepe hȩc ipsa quȩ ad nisũ
qͦq orationis aggrauat᷑: ꝓ nob̾
subtiliꝰ tristitia ex orat: nã me
roris nr̃i caliginẽ conditor con¬
spicit: & sub tracti luminis radi¬
os refundit: ita ut erecta ꝓtinꝰ
ꝑ dona mens uigeat: quã paulo
ante decertantia uitia. suꝑbiȩ
calce depͥmebant. Nox torꝑis
pondus de cutit: atq ad contẽ¬

Expanded text:
lucifer. --Saepe namque tot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nesciat. quantũ beati iob ui¬
ta atq scientia. amicoꝵ eius sci¬
entiam excedat: S ut eoꝵ suꝑbi¬
ã corrigat. esse se inferiorẽ ne¬
gat: & ne suȩ humilitatis limitẽ
transeat. ẽẽ se siꝙꝑiorẽ tac&. nec p̃¬
ferendo se. s conferendo indicat.
quod de se hi qui sibi longe sunt
impares discant: ut dũ sponte in¬
flectit᷑ sapientia quȩ eminet: ne¬
quaquã se contra uires erigat sei.¬
entia quȩ iac&. Aͦs bene mox ad
equalitatis sensũ reuocat: qͦs tu¬
mere ualde quasi de singlar itate
magnitudinis pensat: cũ subse¬
Cũ cunctis sint nõta que dicitis: de
dictoꝵ scientia singłarit᷑ curcui
elationẽ. adequalitatis cõ muni¬
onẽ reuocans ꝑfectacorreptio¬
ne redarguit. ad doctrine nẽ
sententias erũpit:. ut amĩci eiꝰ
humiliati prius discerent ue¬
ritatis pondera quã reuerent᷑
audirent.

Expanded text:
enim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subseCum cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia cur singulariter ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent.
Abbreviated transcription (Latin):
nis hostia. unde ꝓ nob̾ mortẽ
ꝑtulit. inde nob̾ ueriꝰ inhȩsit.
Post sectionẽ gͦ capud turturis
diuidit. Per secutores gͥ ꝑege¬
rt̃ hoc qͦd ꝑnitiose molitisun:
intulert̃ mortẽ. ut ab eo abs
fideliũ deuotionẽ: s inde fides cre.¬
uit unde hanc se extinguere in¬
fideliũ crudelitas credidit: cũq
se ęstumant eiꝰ miracła ꝑsequen¬
do abscide: hȩc nimirũ cõpulsi
st̃ nesciendo dilatare. Cõp̃hen
redegit qͦd contͣ illũ humana cru¬
ricors mortaliũ acta disponens.
alia concedit ꝓpitiꝰ. alia ꝑmit¬
tit iratꝰ : atq ea quȩ ꝑmittit
sic tolerat. ut hec a sui consilii

Expanded text:
nis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehendredigit, quod contra illum humana cruricors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii
Abbreviated transcription (Latin):
magna sunt : ut ꝑ omẽ qđ ab
hominib agit᷑. euis uoluntas
exqͥrat᷑ Nã sȩpe inde ꝑficit᷑:
un de repelli putabat᷑. Hinc
t̾ra. Hinc salomon ait.
¶Nonẽ sapientia. ñ ẽ pruden¬
tia. ñ ẽ consiliũ contͣ dnm̃:
R estat gͦ ut in cunctis que a¬
gimꝰ uim suꝑne uoluntatis inqͥ¬
ramꝰ : eui ui delicet & cognita
deb& nr̃a actio deuote famula¬
ri: & quasi ducẽ sui itineris ꝑseqͥ.
ne ei &iã nolens seruiat: si hanc
suꝑbiens declinat Uitari eniͣ
uis suꝑni consilii neqͣꝗͣ potest. s
magna sibi uirtitte hanc tẽꝑat.
qͥ se sub eiꝰ nutib refreuat: eiꝰ q si¬
bi poncła leuigat. qui hȩc sub.

Expanded text:
magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur unde repelli putabatur. Rurso et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Restat ergo ut in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat: ejusque sibi pondera
Abbreviated transcription (Latin):
quando & hoc in usũ suę uolun¬
tatis redigit. ꝑ qͦd sibi uoluntas
humana contradicit: ¶ Per¬
scrutem᷑ͦ ad huc hebreoꝵ sapien-¬
tiã. ut uideamꝰ qͥd ꝓuidendo ꝓ
hibuit. qͥd ꝓhibendo ꝓuocauit:
Certe cũ ad redẽptoris nrĩ mira¬
cła credentiũ turba conflue¬
ret: cũ sac̾dotes popłi inuidiȩ
tis qͥa nichil ꝓficimꝰ. ecce mun¬
dus totꝰ post eũ abiit. ut ab il¬
lo uim tante concursionis abs¬
cident. finire eiꝰ potentiã mor-¬
te conatisunt dicentes expedit
ut unus homo moriat᷑. & ñ tota
gens pereat : s redẽptoris mors
ad con iunctionẽ sui corꝑis. id ÷
eccłe ualuit. ñ ad seꝑationẽ.

Expanded text:
quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, et videamus quid providendo, aut quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae tis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem.
Abbreviated transcription (Latin):
accensi ꝓsꝑa fugiunt. ad u̾sa
patiunt᷑. cruciatꝰ ꝑsequentiũ
tolerant. seq ipsos ꝑ lam̃ta
castigant: tanto sublimiorẽ
to nẽ a cunctis mundi gau¬
diis deuote moriunt᷑. Hinc ẽ¬
‸ nouit amaritudinẽ aĩe suȩ in
gindio erꝰ honcebit entraners
Humana & enĩ mens amaritudi¬
desideriis accensa peregrina.¬
tionis suȩ pęnã flendo cognoᷤᷤ¬
cit : s in eiꝰ gaudio extraneus
ñ miscebit᷑: qr qͥ nc̃ amerore
conpunctionis alienꝰ est. tunc
particeps adletitiã consolati¬
onis ñ ẽ. Hinc ẽ qͦd in eugło ue¬
ritas dicit. Am̃ am̃ dico uobis:
‸ qͥa plorabitis & flebitis uos: mun¬
⁊dus autẽ gauclebit uos autẽ ẽ¬
‸ tristabimini si tristitia ur̃a.

Expanded text:
accensi prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsos per lamenta castigant, tanto sublimiorem in to nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc ed novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudidesideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contrista
Abbreviated transcription (Latin):
somniator ille uenit: uenite oc¬
cidamꝰ eũ: & uideamus quid illi
ꝓcłunt somnia sua Cũq se eius¬
atorẽ inputeũ deponunt. eũq
hisma helitis transeuntib uendt̃:
qͥ in egiptũ ductꝰ. seruituti sub.¬
ditꝰ. luxurię accusatione dãpna¬

Expanded text:
somniator venit: Venite, ocsomniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua. Cumque se subatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damna