comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potero: equissimo animo ad honestũ consiliũ ꝑmediam infamiã tendã.
Nemomͥ uidet᷑ pluris estimare uidet᷑. nemo illi magis ẽẽ. deuotꝰ: qͣm
qui boni uiri famã ꝑdidit. ne conscientiam ꝑderet. Itaq ut dixi maio¬
re tuo qͣm alt̾ius bono gratus es. Illi enĩ iuilgaris & cotidiana res
contigit. reciꝑe qd̃ ded̾at: tibi magna ex beatissimo animi statu pro¬
fecta. gratum fuisse. Nam si malicia miseros facit uiros beatos. gra¬
tum autẽ ẽẽ. uirtus ẽ : rem usitatam reddidisti. in estabilẽ consetutus
es conscientiam grati. quȩ nisi in amimũ diuinũ. fortunatumq non
ꝑuenit. In contiariũ autẽ huic affectũ: sumina infelititas urget.
Nemo sibi gratꝰ est: miser erit ñ differo illum: statun miser. Itaq
ingrati eẽ. uitemꝰ. Non aliena causa: s nr̃a. Miimũ ex nequitia
luussimũq: ad alios redundat. Qd̃ pessimũ ex illa ẽ. & uit ita dicã

Expanded text:
potero, aequissimo animo ad honestum consilium per mediam infamiam tendam. potero, aequissimo animo ad honestum consilium per mediam infamiam tendam. Nemo mihi videtur pluris aestimare virtutem, nemo illi magis esse devotus quam qui boni viri famam perdidit, ne conscientiam perderet. Itaque, ut dixi, maiori tuo quam alterius bono gratus es. Illi enim vulgaris et cottidiana res contigit, recipere, quod dederat, tibi magna et ex beatissimo animi statu profecta, gratum fuisse. Nam si malitia miseros facit, virtus beatos, gratum autem esse virtus est, rem usitatam reddidisti, inaestimabilem consecutus es, conscientiam grati, quae nisi in animum divinum fortunatumque non pervenit. Contrarium autem huic adfectum summa infelicitas urget; nemo si ingratus est, miser erit. Non differo illum, statim miser est. Itaque ingrati esse vitemus, non aliena causa, sed nostra. Minimum ex nequitia levissimumque ad alios redundat. Quod pessimum ex illa est et, ut ita dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: ut qͣm gratissimi simꝰ. Nr̃m enĩ hoc bonũ ẽ. quemadino¬
dũ iusticia : ñ ÷ ut uulgo credit᷑. ad alios ꝑtinens. Magna pars aꝰ
inse redit. Nemo ñ cũ alteri ꝓdest: sibi ꝓfuit. ñ eo nomine dico.
qͦ uolet adiuuare aduitus. protegere defensus. qd̾ bonũ exemplũ
circuitu ad facientẽ reuertit᷑. sicut mala exempla recidunt in aut¬
tores. nec ulla miseratio contingit. his qui patunt᷑ inuirias. quas
posse fieri satiendo docueit̃. s quod iurtutũ omniũ preciũ inp¬
sis ẽ. Non enĩ exercent᷑ ad p̾mium. Reste facti: fecisse merces ẽ.
Gratus sũ non ut aluᷤ mͥ libentiꝰ prestet. priori uatus exemplo: s
ut rem iocundissimã ac pulcherrimã facio. Gratꝰ sum. ñ qͥa expe¬
dit. s quia uiuat. hoc ut scias ita ẽẽ: si gratum eẽ. non licebit. nisi
ut uidear ingratus. si redde beneficiũ non aliter qͣm ꝑspeciẽ inuiriȩ

Expanded text:
sunt, ut quam gratissimi simus. Nostrum enim hoc bonum est, quemadmosunt, ut quam gratissimi simus. Nostrum enim hoc bonum est, quemadmodum iustitia non est, ut vulgo creditur, ad alios pertinens; magna pars eius in se redit. Nemo non, cum alteri prodest, sibi profuit, non eo nomine dico, quod volet adiuvare adiutus, protegere defensus, quod bonum exemplum circuitu ad facientem revertitur, sicut mala exempla reddunt in auctores nec ulla miseratio contingit iis, qui patiuntur iniurias, quas posse fieri faciendo docuerunt, sed quod virtutum omnium pretium in ipsis est. Non enim exercentur ad praemium; recte facti fecisseatus exemplo, sed ut rem iucundissimam ac pulcherrimam faciam; gratus sum, non quia expedit, sed quia iuvat. Hoc ut scias ita esse, si gratum esse non licebit, nisi ut videar ingratus, si reddere beneficium non aliter quam per speciem iniuriae
Abbreviated transcription (Latin):
inuiria. Sĩma rei hec ẽ. facilis erit ĩ cõmutando. patiet᷑ plus im¬
putari sibi. inuitus beneficiũ ꝑ compensationẽ inuirie soluer.
in hanc partẽ inclinabit. huc uerget: ut cupiat debere gr̃am. tu¬
piat referre. Errat enĩ. si quis beneficiũ accipit libentius: quã
reddit. Quanto hilariorẽ. qui soluit qͣm qui mutuat᷑ : tanto de¬
bet letior ẽẽ. qui se marime ȩre alieno accepti beneficii exhone¬
rat: qͣm qui cũ maxine accipiens obligat᷑. Nam in hoc quoq
fallunt᷑ ingrati. qd̃ creditori quidem preter sortẽ extra ordinem
numerant: beneficioꝵ autẽ usum ẽẽ. grauem tam̃ ñ putant. E
illa crestunt mora. Lantoq plus soluendũ est. quanto taidiꝰ. In¬
gratus ẽ. qui beneficiũ reddit sine usura. Itaq hurus quoq rei
habebit᷑ ratio. cũ conferent᷑ accepta & ex pensa. Omnnia facienda

Expanded text:
iniuria. Summa rei haec est: facilis erit in conmutando. Patietur plus ininiuria. Summa rei haec est: facilis erit in conmutando. Patietur plus inputari sibi. Invitus beneficium per conpensationem iniuriae solvet. In hanc partem inclinabit, huc verget, ut cupiat debere gratiam, cupiat referre. Errat enim, si quis beneficium accipit libentius quam reddit. Quanto hilarior est, qui solvit quam qui mutuatur, tanto debet laetior esse, qui se maximo aere alieno accepti benefici exonerat, quam qui cum maxime obligatur. Nam in hoc quoque falluntur ingrati, quod creditori quidem praeter sortem extra ordinem numerant, beneficiorum autem usum esse gratuitum putant. Et illa crescunt mora tantoque plus solvendum est, quanto tardius. Ingratus est, qui beneficium reddit sine usura. Itaque huius quoque rei habebitur ratio, cum conterentur accepta et expensa. Omnia facienda
Abbreviated transcription (Latin):
tum enĩ inter ẽ. donaueris ac succurreris: seruauerit illum tua. libera¬
litas. an iustrurerit. Sepe qd̃ datur exigiuim ẽ. qd̃ sequit᷑ ex eo mag¬
num. Quantũ autẽ existimas inter ẽẽ. utrũ aliquis qd̃ dederat uel
qd prestarat sumpserit. an beneficiũ acceꝑit ut daree. Sed ne in ea¬
dem qͦ satis scutati sumꝰ reuoluam᷑: in hac comꝑatione beneficũ
& imuriȩ. uir bonus iudicabit quidẽ qd̵ erte equissimũ: s bene¬
ficio fauebit. in hanc erit partẽ ꝓdiuior. Plurimũ autẽ moũtti.
ꝑsona solet afferre inreb eus modi. Dedisti mͥ beneficiũ inseruo
inuiriã fecisti inpatre. Seruasti mnfiliũ. s patri abstulisti. Alia
deinceps ꝑ quȩ ꝓcedit omnis consolatio ꝓsequetur. & si pusillum
erit qd inter sit dissimulabit. etiam simultũ fuerit.D si id dona¬
ri salua pietate ac fide pot̾it. remittet .i. si ad ipsum tota ꝑ manebit

Expanded text:
tum enim interest, donaveris an succurreris, servaverit illum tua liberatum enim interest, donaveris an succurreris, servaverit illum tua liberalitas an instruxerit. Saepe quod datur, exiguum est, quod sequitur ex eo, magnum. Quantum autem existimas interesse, utrum aliquis quod derat a se, quod praestabat, sumpserit an beneficium acceperit ut daret? Sed ne in eadem, quae satis scrutati sumus, revolvamur. In hac conparatione beneficii et iniuriae vir bonus iudicabit quidem quod erit aequissimum, sed beneficio favebit; in hanc erit partem proclivior. Plurimum autem momenti persona solet adferre in rebus eiusmodi: " Dedisti mihi beneficium in servo, iniuriam fecisti in patre. Servasti mihi filium, sed patrem abstulisti." Alia deinceps, per quae procedit omnis conlatio, prosequitur et, si pusillum erit, quod intersit, dissimulabit. Etiam si multum fuerit, sed si id donari salva pietate ac fide poterit, remittet; id est, si ad ipsum tota pertinebit
Abbreviated transcription (Latin):
teferre gr̃am scire. Demde idem admirat᷑ cum dicimꝰ. Dolus sapiens
set amare. solus sapiens amiens. At qui & amoris e⁊ aunticie pars
et referre grãm. immo hoc magis uulgare : & inplures cadit. qͣm
ueia amicicia. Dem de idem admirat᷑ qd̾ dicimꝰ. fidem nͥ insapi¬
ente ñ ẽe. tamqͣm ñ ipse idem dicat. Antibi uidetur fidem hr̃e.
qui referre gĩam nescit: Desinant itaq infamare nos. tanq̃m
incredibiliã iastantes. & sciant apud sapientẽ ẽẽ. ipsa honesta
apud uulgũ simulatra rerũ honestarũ & effigies. Nemo referre
głam scit: nisi sapiens. Stultus quoq ut cumq sĩt: & quemad¬
modũ potẽ. referat. Scientia illi. potusqͣm uoluntas desit. Uelle
ñ discit᷑. Dapiens int̃ se omnia comꝑabit. Mauis eiꝰ opus aut
mnus fit. qͣmuis idem sit. temꝑe. loco. causa. Sepe enĩ hoc potue¬
re dutie in domũ infuse: qd̾ oportune dati mille denarui. Mul¬

Expanded text:
referre gratiam scire Deinde idem admiratur, cum dicimus : "Solus sapiens referre gratiam scire Deinde idem admiratur, cum dicimus : "Solus sapiens scit amare. Solus sapiens amicus est." Atqui et amoris et amicitiae pars est referre gratiam, immo hoc magis vulgare est et in plures cadit quam vera amicitia. Deinde idem admiratur, quod dicimus fidem nisi in sapiente non esse, tamquam non ipse idem dicat. An tibi videtur fidem habere, qui referre gratiam nescit? Desinant itaque infamare nos tam quam incredibilia iactantes et sciant apud sapientem esse ipsa honesta, apud vulgum simulacra rerum honestarum et effigies. Nemo referre gratiam scit nisi sapiens. Stultus quoque, utcumque scit et quemadmodum potest, referat; scientia illi potius quam voluntas desit. Velle non discitur. Sapiens inter se omnia conparabit, maius enim aut minus fit, quamvis idem sit, tempore, loco, causa, Saepe enim hoc non potuere divitiae in domum infusae, quod opportune dati mille denarii. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
iebddit. Reddunt enĩ & qui repostunt᷑. & qui inuiti. & qͥ ubilibet.
& qͥ ꝑ alium. Non dicimꝰ reposuit beneficiũ aut soluit. Hullũ no¬
bis placuit: qd̃ heri alieno conuenit. Uerbum Referre ẽ: ad eimi
aquo acceꝑis referre. Hec uor significat uoluntariã relationẽ. Qui
iuilit : ipse se appellauit. Sapiens omnia examinabit secũ. qͣntũ
uteꝑit. a quo. quando. ubi. quemadinodũ. Itaq negamꝰ quemꝙͣp
sire gr̾am referre. nisi sapientem. ñ magis qͣm beneficiũ dare qͥs¬
quam scit: insi sapiens. hic scl̃. qui magis dato gaudet. qͣm alius
accepto. hoc aliquis inter illa numerat. quȩ uidem᷑ inopinata oĩb
r gr̃am. gͦ nec qd̃ debet creditori suo reponere quisqͣm scit. Alius.
Nucũ eunit aliqͣm rem: pretiũ uenditori ꝑsoluere. Nobis fiat inui¬
dia. Dato idem dic̃e epiturũ. Mecrodorus certe dit. solum sapientẽ

Expanded text:
reddidit," reddunt enim et qui reposcuntur et qui inviti et qui ubilibet reddidit," reddunt enim et qui reposcuntur et qui inviti et qui ubilibet et qui per alium. Non dicimus "reposuit beneficium" aut "solvit"; nullum nobis placuit, quod aeri alieno convenit, verbum. Referre est ad eum, a quo acceperis, rem ferre. Haec vox significat voluntariam relationem; qui rettulit, ipse se appellavit. Sapiens omnia examinabit secum: quantum acceperit, a quo, quando, ubi, quemadmodum. Itaque negamus quemquam scire gratiam referre nisi sapientem; non magis quam beneficium dare quisquam scit nisi sapiens, hic scilicet, qui magis dato gaudet quam alius accepto. Hoc aliquis inter illa numerat, quae videmur inopinata omnibure gratiam ? Ergo nec quod debet, creditori suo reponere quisquam scit alius nec, cum emit aliquam rem, pretium venditori persolvere ? " Ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
te malam gr̃ãm. Uerũ erit istud. cũ aliꝰ in uriã fec̾it: alius
beneficiũ ded̾it. Nam si idem ẽ. beneficio. uis uiurie extingui¬
tur. Nam cui etiam si merita ñ antecessissent. oportebat ignosci:
post beneficia ledenti. plusꝙͣ uenia debet᷑. Non pono utriq par
preciũ. pluris estimo beneficiũ qͣm inuiriam. Non om̃s grati sci¬
unt deb̾e beneficiũ. Porest etiam imprudens & rudis.  uniꝰde tir¬
ignorat autem qͣntum ꝓ hoc debeat. Uui sapienti notũ est: quan¬
tĩ res queq taranda sit. Nam ille dequo loquebar mͦ stultus. etiã
bet loco reddit id qd referendũ ẽ. effundit. atq abicit. Mira inqͥ¬
busdã reb uerbi ꝓprietas ẽ. & consuetudo sermonis antiqͥ. Quedã
efficissimis. & officia. docentib notis signat. Dic certe solemꝰ loqui
ille illi gr̃am retulit. Referre ẽ. ultro qd̃ debeas afferre. ñ ddicimꝰ gr̃am

Expanded text:
te malam gratiam." Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius te malam gratiam." Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius beneficium dederit; nam si idem est, beneficio vis iniuriae extinguitur. Nam cui, etiam si merita non antecessissent, oportebat ignosci, post beneficia laedenti plus quam venia debetur. Non pono utrique par pretium. Pluris aestimo beneficium quam iniuriam. Non omnes grati sciunt debere beneficium; potest etiam inprudens et rudis et unus e turignorat autem, quantum pro eo debeat. Uni sapienti notum est, quanti res quaeque taxanda sit. Nam ille, de quo loquebar modo, stultus etiam sbet loco reddit. Id quod referendum est, effundit atque abicit. Mira in quibusdam rebus verborum proprietas est et consuetudo sermonis antiqui quaedam efficacissimis et officia docentibus notis signat. Sic certe solemus loqui: "ille illi gratiam rettulit." Referre est ultro, quod debeas, adferre. Non dicimus " gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis iniurie preponderent: tñ beneficiis donet᷑. quod exͣiria
suꝑ ẽ. Plus nocuit. sed plus ꝓfuit. Itaq habeatur & temꝑis ratio.
am illi manifestiora st̃. qͣm admoneri debeas: querendũ eẽ. qͣm
breuiter ꝓfuerit. qͣm inuitus nocuerit. q̃m animo. & beneficia.
& inuirie constant. Nolui beneficiũ dare. uittus sũ: aut uere¬
cundie. aut instantis ꝑtinatia aut sp̃e. Eo animo quicqͥd debet᷑
quo datur. Nec quantũ sit. sed a quali ꝓfestum uoluntate ꝑpen¬
dit᷑. Nunc comectura tollat᷑. & illud beneficium fuit. & hoc qd
modũ beneficii prioris extessit. inuiria ẽ. Sirbonus. utrosq cal¬
culos sic ponit : ut se ipse circumseribat. Beneficio adicit: inuine
demit. Alter ille remissior uider. quem eẽ. me malo: inuirie obli¬
uisci debebit. officii meminisse. Hec cerce in qͣm iusticie conue¬
nit: suũ cuiq reddere. beneficio gr̃am. inuirie talionem. Aut cer¬

Expanded text:
Quamvis iniuriae praeponderent, tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria Quamvis iniuriae praeponderent, tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria superest." Plus nocuit; sed prius profuit. Itaque habeatur et temporis ratio. Iam illa manifestiora sunt, quam ut admoneri debeas quaerendum esse, quam libenter profuerit, quam invitus nocuerit, quoniam animo et beneficia et iniuriae constant. " Nolui beneficium dare; victus sum aut verecundia aut instantis pertinacia aut spe." Eo animo quidque debetur, quo datur, nec quantum sit, sed a quali profectum voluntate, perpenditur. Nunc coniectura tollatur; et illud beneficium fuit et hoc, quod modum beneficii prioris excessit, iniuria est. Vir bonus utrosque calculos sic ponit, ut se ipse circumscribat; beneficio adicit, iniuriae demit. Alter ille remissior iudex, quem esse me malo, iniuriae oblivisci iubebit, officii meminisse. " Hoc certe," inquis, " iustitiae convenit, suum cuique reddere, beneficio gratiam, iniuriae talionem aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
rilitate uniꝰ anni restituit ub̾tas. Est tanti ut gratũ inuenias: exꝑi¬
ri & ingratos. Nemo habet tam certam inbeneficiis manũ. ut non
sepe fallatur. Aberrent: ut aliqͣndo hereant. Post naufragiũ: ma¬
ria temptant᷑. feneratorem. ñ fugat aforo coactor. Cito inerti otio
uita torpebit. Direlinqͣndum ẽ. quicqͥd offendit: te uͦ benigniorẽ
hec ipsa res faciat. Nam cuiꝰ rei euentꝰ incertus ẽ: id ut aliquando
protedat. sepe temptandũ ẽ. S de isto satis multa in his libris lo¬
cuti sumꝰ: qui de beneficiis inscribunt᷑. Illud magis querendũ ui¬
det᷑. qd̾ non satis ut existimo explicatum ẽ. Anhis qui ꝓfuit nobis.
si postea nocuit: paria fecerit. & nos debito soluerit. Adice si uis &
illud. multo plus postea nocuit. qͣm ante ꝓfuerat. Si rectã illam
rigidi iudicio sententiam Nueris: alterũ ab altero absoluet & dicet.

Expanded text:
rilitate, unius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum in venias, experirilitate, unius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum in venias, experiri et ingratos. Nemo habet tam certam in beneficiis manum, ut non saepe fallatur; aberrent, ut aliquando haereant. Post naufragium maria temptantur. Faeneratorem non fugat a foro decoctor. Cito inerti otio vita torpebit, si relinquendum est, quicquid offendit; te vero benigniorem haec ipsa res faciat. Nam cuius rei eventus incertus est, id ut aliquando procedat, saepe temptandum est. Sed de isto satis multa in iis libris locuti sumus, qui de beneficiis inscribuntur. Illud magis quaerendum videtur, quod non satis, ut existimo, explicatum est, an is, qui profuit nobis, si postea nocuit, paria fecerit et nos debito solverit. Adice, si vis, et illud: multo plus postea nocuit quam ante profuerat. Si rectam illam rigidi iudicis sententiam quaeris, alterum ab altero absolvet et dicet: "
Abbreviated transcription (Latin):
Hominem inuolutũ estimas. Mangones quitqͥd ÷ qd̵ displiceat. ali¬
quo lenocimo abscondt̃. Itaq ementib ornamenta ipsa suspecta
sunt. Siue crus alligatum siue brachiũ aspiceres: nudari iub̾es.
& ipsum tͥ corpꝰ ostendi. Uides illũ scythie sarmatieue regem in¬
signi capttis decore. si uis illum estimare. totumq scire qualis sit. fas¬
ciam solue. multũ mali sub illa latet. Quod de aliis loquor. si per¬
pendere te uoles: sepone petuniam. domũ. dignitatem. Intꝰ teip¬
se consid̾a. Nc̃ qͣtis sis. aliis ciedis. Uł.
age aut fortune. aut diligentie tue gr̃as. S nil facere hoc
locõ diligentia ꝓo̾test. nisi te maligniũ. Ilam si hõc ꝑieł̃m utare¬
uolueris: non ddabis beneficia. Ita ne apud aliũ ꝑeant: apud te
ꝑibunt. Non respondeant potiꝰ: quam ñ dentur. Eepost malã se¬
getem: serendũ est. Sepe qͥcquid ꝑierat. assidua infelicis soli ste¬

Expanded text:
hominem involutum aestimas ? Mangones quicquid est, quod displiceat, alihominem involutum aestimas ? Mangones quicquid est, quod displiceat, aliquo lenocinio abscondunt, itaque ementibus ornamenta ipsa suspecta sunt. Sive crus alligatum sive brachium aspiceres, nudari iuberes et ipsum tibi corpus ostendi. Vides illum Scythiae Sarmatiaeve regem insigni capitis decorum ? Si vis illum aestimare totumque scire, qualis sit, fasciam solve; multum mali sub illa latet. Quid de aliis loquor ? Si perpendere te voles, sepone pecuniam, domum, dignitatem, intus te ipse considera. Nunc qualis sis, aliis credis. VALEage aut fortunae aut diligentiae tuae gratias. Sed nihil facere hoc loco diligentia potest nisi te malignum. Nam si hoc pervolueris, non dabis beneficia; ita ne apud alium pereant, apud te peribunt. Non respondeant potius quam non dentur. Et post malam segetem serendum est; saepe quicquid perierat adsidua infelicis soli ste
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ: miseros. s inter erũpnas cor ipsum excedentes: necẽẽ. ẽ. agere feli¬
cem. Depus hoc exemplo mͥ utendũ est. nec enĩ ullo efficatiꝰ exhmi¬
tur hic humane uite mimꝰ qui nobis parces quas male agamꝰ assig¬
uat. ille qͥ in cena latiꝰ excedit. & hec resupinꝰ duit. Imꝑo ãgris. regua
mͥ rupit pelops. qua ponto ad helles atq abionio mari urget᷑ isth¬
mos. Seruus quinq modios accipit. & quinq denarios. Ille qui su¬
perbꝰ atq ui potens & fidutia uiriũ tumidus ait. qd nisi quieue¬
ris menelae. hac dextra occides: duirmĩ accipit. in centuculo dormit.
dem de istis litet omnib dicas. quos supͣ capita hominũ. supraq tur¬
bam delicatos letitia suspendit. Omirũ istorum ꝑsonata felicitas
est: contempnes illos. si despoliaueris. Equum empturꝰ. solui iubes
siratũ. Detrabis uestimenta uenalib. ne qua uitia corꝑis lateant.

Expanded text:
esse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum exedentes necesse est agere feliesse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum exedentes necesse est agere felicem. Saepius hoc exemplo mihi utendum est, nec enim ullo efficacius exprimitur hic humanae vitae mimus, qui nobis partes, quas male agamus, adsignat. Ille, qui in scaena latus incedit et haec resupinus dicit En impero Argis; regna mihi liquit Pelops, Qua ponto ab Helles atque ab Ionio mari Urgetur Isthmos, servus est, quinque modios accipit et quinque denarios; ille qui superbus atque inpotens et fiducia virium tumidus ait: Quod nisi quieris, Menelae, hac dextra occides, diurnum accipit, in centunculo dormit. Idem de istis licet omnibus dicas, quos supra capita hominum supraque turbam delicatos lectica suspendit; omnium istorum personata felicitas est. Contemnes illos, si despoliaveris. Equum empturus solvi iubes stratum, detrahis vestimenta venalibus, ne qua vitia corporis lateant;
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia quoq conditionis extreme. & in his sordib nata. omui
modo exuere conantur : Peculiuĩ suũ qd̾ comꝑauerant uentre
fraudato. ꝓ capite numerant. Tu non concupisces qͣntic̃q ad lib̾ta¬
tẽ ꝑuenire. qui te in illa putas uatum: Quid ad archã tuã respitis:
emi ñ potest. Itaq intabella uanũ conicit᷑ nom̃ libertatis. qͣm nec
qui emerunt hñt: nec qui uendidert̃. Libi des oportet illum bonũ.
ate petas. Libera te pͥmum metu mortis. illa nob̾ uigum imponit.
deinde metu pauꝑtatis. Siuis scire qͣm nichil in illa mali sit: com¬
para inter se pauꝑum & duitũ uultus. sepiꝰ pauꝑ. & sideliꝰ ridet.
Nulla sollicitudo in alto ẽ: etiam si qua incidit cura. uelut nubes leuis
transit. Horum qui felices uotant᷑: hilaritas ficta ẽ. aut grauis. &
suppurata tristicia. Eo quidẽ grauior: quia interdũ non licet palam

Expanded text:
mancipia quoque condicionis extremae et in his sordibus nata omni mancipia quoque condicionis extremae et in his sordibus nata omni modo exuere conantur ? Peculium suum, quod conparaverunt ventre fraudato, pro capite numerant; tu non concupisces qualiacumque ad libertatem pervenire, qui te in illa putas natum ? Quid ad arcam tuam respicis ? Emi non potest. Itaque in tabulas vanum coicitur nomen libertatis, quam nec qui emerunt, habent nec qui vendiderunt. Tibi des oportet istud bonum, a te petas. Libera te primum metu mortis: illa nobis iugum inponit; deinde metu paupertatis. Si vis scire, quam nihil in illa mali sit, compara inter se pauperum et divitum vultus; saepius pauper et fidelius ridet; nulla sollicitudo in alto est; etiam si qua incidit cura, velut nubes levis transit. Horum, qui felices vocantur, hilaritas ficta est at gravis et subpurata tristitia, eo quidem gravior, quia interdum non licet palam
Abbreviated transcription (Latin):
culũ non fidele & lusoriũ fiat contursus. qͣnta sit tirca arces bonai
solitudo. qͣm imbecilli ammosint: quoꝵ lacertos humerosq mi¬
ram᷑. Illud maxime reuoluo mecũ. si corpꝰ ꝑduti exercitatione ad
hanc patientiam potẽ. qua & pugnos pariter & calces ñ unius
hominis ferat. qua solẽ ardentissimũ inferuentissimo puluere
sustinens aliquis. a sanguine suo madens diem ducat: qͣnto faciliꝰ
Auiꝰ corroborari possit. ut fortune istus ininctꝰ excipiat. ut po¬
iectus. ut conculcatꝰ exurgat: Corpus enĩ multis eget reb. Ut
ualeat animꝰ: ex se crescit. se ipse alit. se exercst̃. Illi multo cibo.
multa potione opus ẽ: multo oleo. Longa demq oꝑa tibi conti¬
get iurtus. sine apparatu. sine impensa. Quicqͥd fatẽ te potest
bonũ : tecũ est. Quid tͥ opus ẽ. ut sis bonus: Nelle. Quid autem
meliꝰ potes uelle. qͣm eripe te huic seruituti que om̃s preuiit. qͣn

Expanded text:
culum non fidele et lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas culum non fidele et lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertos umerosque miramur. Illud maxime revolvo mecum: si corpus perduci exercitatione ad hanc patientiam potest, qua et pugnos pariter et calces non unius hominis ferat, qua solem ardentissimum in ferventissimo pulvere sustinens aliquis et sanguine suo madens diem ducat; quanto facilius animus conroborari possit, ut fortunae ictus invictus excipiat, ut proiectus, ut conculcatus exsurgat. Corpus enim multis eget rebus, ut valeat; animus ex se crescit, se ipse alit, se exercet. Illis multo cibo, multa potione opus est, multo oleo, longa denique opera; tibi continget virtus sine apparatu, sine inpensa. Quicquid facere te potest bonum, tecum est. Quid tibi opus est, ut sis bonus ? Velle. Quid autem melius potes velle quam eripere te huic servituti, quae omnes premit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
faties. Ueritas in omuẽ partẽ sui. eadem ẽ. Que decipiunt: nicħ
hñt solidi. Temie ẽ. mendatiũ. Plucet: si diligent̃ inspex̃is. Uł
s spectaculi qd̃ om̃s molestos. ad speram matheiauã uoca¬
uit. Nemo irrupit. nemo cogitationẽ. meã impediet. que hac ip¬
sa fidutia ꝓcedit audatꝰ. ñ crepuit subuide hostiũ. ñ alleuabit᷑
uelum. Licebit imo uadere. qd̵ magis necessariũ ẽ. ꝑ se eunti. &
suam sequenti uiam. Non gͦ sequor pͥores : facio. sed ꝑmitto mͥ: &
inuenire aliquid & mutare. & relinquere. Non seruio illis. s assen¬
tior. Magnum tam̃ uerbũ dixit. Qui mͥ silentiũ ꝓmittebam & si
interpellatione secretũ. Ecce ingens clamor exstadio ꝓfertur: ⁊ m
ñ excutit mͥ. s in huiꝰ ipstꝰ rei contẽptionem tranffert. Cogito meti
qͣm multi corꝑa exerceant. ingenia qͣm pauti. quantꝰ ad specta¬

Expanded text:
facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae decipiunt, nihil facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae decipiunt, nihil habent solidi. Tenue est mendacium; perlucet, si diligenter inspexeris. Vsed spectaculi, quod omnes molestos ad sphaeromachian avocavit. Nemo inrumpet, nemo cogitationem meam impediet, quae hac ipsa fiducia procedit audacius. Non crepuit subinde ostium, non adlevabitur velum; licebit tuto vadere, quod magis necessarium est per se eunti et suam sequenti viam. Non ergo sequor priores ? Facio, sed permitto mihi et invenire aliquid et mutare et relinquere. Non servio illis, sed adsentior. Magnum tamen verbum dixi, qui mihi silentium promittebam et sine interpellatore secretum. Ecce ingens clamor ex stadio perfertur et me non excutit mihi, sed in huius ipsius rei contentionem transfert. Cogito mecum, quam multi corpora exerceant, ingenia quam pauci; quantus ad specta
Abbreviated transcription (Latin):
tur. se & epicurũ magnũ paratumq nom̃ habituros. & q uoliuissent
ꝑ eadem ire nestigia. Nulla unrtus latet. Et latiusse. ã ipsuis ⁊ dãp¬
nun. WUeniet qͥ conditam & scłi malignitate comp̃ssam dies pub¬
licet. Paueis natus ẽ: qui popłm etatis sue cogitat. Multa annoꝵ
milia multa popłorum suꝑuenient. ad illa respice. eciam si oĩb
tecum uiuentib silentium liuor in dixerit: uement qui sine. offensa.
sine gr̃a iudicent. Si quid ÷ preciũ uirtutis ex fama: nec hoc interio
Ad nos quidẽ nicħ ꝑtiuebit posteroꝵ sermo. Lamen etiam ñ sentien¬
tes colet. atfrequentabit. Nulla ñ uirtus: & uiuo & mortuo retuli
gr̃aui. si mͦ illam bona secutus ẽ. fide. si se ñ exornauit & puix̃. seo
idem fuit sine denuntiato uidebat᷑. siue imparatus ac subito. Ni¬
chil simulatio ꝓficit. paucis imponit᷑. leuiter extrinsetus induta

Expanded text:
t se et Epicurum magnum paratumque nomen habituros, qui voluissent t se et Epicurum magnum paratumque nomen habituros, qui voluissent per eadem ire vestigia. Nulla virtus latet, et latuisse non ipsius est damnum. Veniet qui conditam et saeculi sui malignitate conpressam dies publicet. Paucis natus est, qui populum aetatis suae cogitat. Multa annorum milia, multa populorum supervenient; ad illa respice. Etiam si omnibus tecum viventibus silentium livor indixerit, venient qui sine offensa, sine gratia iudicent. Si quod est pretium virtutis ex fama, nec hoc interit. Ad nos quidem nihil pertinebit posterorum sermo; tamen etiam non sentientes colet ac frequentabit. Nulli non virtus et vivo et mortuo rettulit gratiam, si modo illam bona secutus est fide, si se non exornavit et pinxit, sed idem fuit, sive ex denuntiato videbatur, sive inparatus ac subito. Nihil simulatio proficit. Paucis inponit leviter extrinsecus inducta
Abbreviated transcription (Latin):
Autilii innocentia ac uirtꝰ lateret. nisi accepissec inuiriã: dum uio¬
lat᷑ effulsit. Num qͥd non sorti sue grãs egit. ⁊ consiliũ suũ cõplexꝰ
este De his loquor. qͦs illustrauit fortuna: dũ uexat. Qmͣ multoꝵ
ofectus innocentiã euasere post ipsos. qͣm multos fama ñ excepit
s. eruit. Sides. epicurũ qͣntoꝑe non tm̃ eruditiores: s heo quoꝙ
imꝑitoꝵ turba miret᷑: hic ignotus ipsis athenis fuit: cirta qͣs deli¬
tuerat. Multis itaq iam ans metrodoro suo suꝑstes. in quadã epła
cũ amicitiã fuam & mecrodori. grata cominemoratione cecinisset.
hoc nouissime: adiecit. nichil sibi & metrodoro inter bona tanta no¬
cuisse. qd ipsos illa nobilis grecia ñ ignotos solum habuisset. s pene
inauditos. Numqͥd eigo ñ postqͣm ẽẽ. desierat iiuientus ẽ. Nuim¬
qͥd ñ opimnio eiꝰ enituite Hec metrodorꝰ quoq in q̃dam epła confirte

Expanded text:
Rutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum vioRutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum violatum effulsit. Numquid non sorti suae gratias egit et exilium suum complexus est? De his loquor, quos inlustravit fortuna, dum vexat; quam multorum profectus in notitiam evasere post ipsos ! Quam multos fama non excepit, sed eruit! Vides Epicurum quantopere non tantum eruditiores, sed haec quoque imperitorum turba miretur. Hic ignotus ipsis Athenis fuit, circa quas delituerat. Multis itaque iam annis Metrodoro suo superstes in quadam epistula, cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratione cecinisset, hoc novissime adiecit, nihil sibi et Metrodoro inter bona tanta nocuisse, quod ipsos illa nobilis Graecia non ignotos solum habuisset, sed paene inauditos. Numquid ergo non postea quam esse desierat, inventus est ? Numquid non opinio eius enituit? Hoc Metrodorus quo
Abbreviated transcription (Latin):
letur sibi: cum emissus his tenebris in quib uolutat᷑. ñ tenui usu cla¬
ra ꝓspererit. s totum diem admiserit. & redditus telo suo fuerit. cũ
receꝑit locum quẽ occupauit. sorte nastendi. Sursũ illum uocant:
iitia sua. Erit autẽ illic etiam anteqͣm bac custodia exsoluat᷑ cum
uitia disiecerit. purꝰq ac leuis in cogitationes diuinas emieuerit.
ot nos agere lucili knñe. in hoc ire impetu toto. licet paucisciant.
licet nemo: uiuat. Gloria. uinbra urtutis ẽ : etiam inuita comita¬
bit᷑. s quemadmodũ aliqͣndo umbra antecedit. aliqͣndo sequit᷑.
Uł atergo ẽ: ita gła. aliquando ante nos ẽ. uisendã q se prebet: ali¬
quando mnauerso ẽ. maiorq quo serior. Ubi inuidia secessit i qͣm¬
diu uidebat᷑ furere democritꝰ. Uix recepit socratẽ fama. qͣm diu
tatonem ciuitas ignorauit. respuit. nec intellexit nisi cũ ꝑdidit.

Expanded text:
letur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu claletur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu clara prospexerit, sed totum diem admiserit et redditus caelo suo fuerit, cum receperit locum, quem occupavit sorte nascendi. Sursum illum vocant initia sua. Erit autem illic etiam antequam hac custodia exsolvatur, cum vitia disiecerit purusque ac levis in cogitationes divinas emicuerit. Hoc nos agere, Lucili carissime, in hoc ire impetu toto, licet pauci sciant, licet nemo, iuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadmodum umbra aliquando antecedit, aliquando sequitur vel a tergo est, ita gloria aliquando ante nos est visendamque se praebet, aliquando in averso est maiorque quo serior, ubi invidia secessit. Quamdiu videbatur furere Democritus ! Vix recepit Socraten fama. Quamdiu Catonem civitas ignoravit! Respuit nec intellexit, nisi cum perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
rint sapientes: pares eit̃ & equales. Habebit umis quisq ex his ꝓpͥas
dotes: alius erit esfabilior. alius expeditior. alius promptior. iuelo¬
quendo alius facundior. Illud de quo agit᷑ qd̾ beatũ facit: equale
in omuib. An ethuatua possit sublabi & inseruere. an hoc excelli
cacumen ⁊ conspicuũ ꝑ uasti maris spatia decrhat assidua us ig¬
mũ: nescio. Uirtitẽ non flãma non riuna inferuis adducit. Hec
una maiestas depͥmi neseit: nec ꝓferri ultra. nec referri poit̃. Sie
huiꝰ: ut celestium statuta magnitudo ẽ. Ad hanc nos conem᷑ educẽ.
iam multũ oꝑis effecti ẽ. Inmo si uerũ faterl uolo: non multũ. Nec
enĩ bonitas ẽ. pessimis eẽ. meliorem. Quis ocłis gloriet᷑. quis suspicet᷑
diem. cui sol ꝑ caliginẽ splendet: Licet contentus int̾im sit effugisse
tenebras: adhuc ñ fruit᷑ bono lucis. Tc̃ animꝰ nr̃ habebit qd̃ gratu¬

Expanded text:
RINT SAPIRINT SAPIdotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum facit, aequalest in omnibus. An Aetna tua possit sublabi et in se ruere, an hoc excelsum cacumen et conspicuum per vasti maris spatia detrahat adsidua vis ignium, nescio; virtutem non flamma, non ruina inferius adducet. Haec una maiestas deprimi nescit. Nec proferri ultra nec referri potest. Sic huius, ut caelestium, stata magnitudo est. Ad hanc nos conemur educere. Iam multum operis effecti est; immo, si verum fateri volo, non multum. Nec enim bonitas est pessimis esse meliorem. Quis oculis glorietur, qui suspicetur diem ? Cui sol per caliginem splendet, licet contentus interim sit effugisse tenebras, adhuc non fruitur bono lucis. Tunc animus noster habebit, quod gratu
Abbreviated transcription (Latin):
dem corneliũ uterq det̾ruit. Omnib pret̾ea feliciter hic lotus se de¬
dit. & qui precesserant. ñ preripuisse mͥ uident᷑. que diti poterant:
s aꝑuisse. S multũ inter ẽ. utrũ ad consumptã mat̾iam: an adsil¬
actam accedas. Crescit in dies. & inuenturis inuenta ñ ob stant. Ere¬
terea. conditio optima ẽ. ultimi. Parata uerba unienit. quȩ aliter
instructa nouã faciem hñt. nec illi manus micit tanqͣm alienis. Si
ego te ñ uoui: aut echua t̾ saliuam mouet. Iam cupis gͣnde aliquio
& par priorib serib̾e. Plus enĩ sꝑare modestia tibi tuã ñ ꝑmuct. ̃
ii sapientia. ñ potest uinci. Nemo ab altero potẽ uinci. uisi dũ astn¬
dit᷑: Dumn ad sũmũ ꝑueneris. paria st̃: non ⁊ mcremento loeus. Rte
iunqͥd sol magnitudiui sue adicit. Ilumqͥd ultra qͣm solet luna ꝑl¬
dit: inaria ũ crescunt. Mundus eundẽ habitũ ac modũ seruat. ⁊ pra¬

Expanded text:
dem Cornelium uterque deterruit. Omnibus praeterea feliciter hic locus se dedem Cornelium uterque deterruit. Omnibus praeterea feliciter hic locus se dedit et qui praecesserant, non praeripuisse mihi videntur, quae dici poterant, sed aperuisse. M ultum interest, utrum ad consumptam materiam an ad subactam accedas; crescit in dies et inventuris inventa non obstant. Praeterea condicio optima est ultimi; parata verba invenit, quae aliter instructa novam faciem habent. Nec illis manus inicit tamquam alienis. Sunt etna tibi salivam movet. Iam cupis grande aliquid et par prioribus scribere. Plus enim sperare modestia tibi tua non permittitni sapientia: nemo ab altero potest vinci, nisi dum ascenditur. Cum ad summum perveneris, paria sunt, non est incremento locus, statur. Numquid sol magnitudini suae adicit ? Numquid ultra quam solet, luna procedit ? Maria non crescunt. Mundus eundem habitum ac modum servat.
Abbreviated transcription (Latin):
condie imiu. nec manere eundẽ: qͥa non ipsũ ex eẽ. s in aliqua
inferna ualle conceptꝰ estuat. & alias pascit᷑. in ipso monte ñ alim̃tun
habet: s uiam. Inlitia regio notissima ẽ. ephestion incole uocant. p¬
ratum plurib locis solum. qd̃ sine ullo nascentiũ dampno ignis in¬
noxius cirtumit. leca itaq regio ẽ. ⁊ herbida. nil flaminis adurentib
s tm̃ ui remissa ac languida refulgentib.D reseruemꝰ ista tc̃ que¬
situri. cũ tu mͥ scripseris. qͣntum abipso ore montis nues absint. quas
ne estas quidẽ soluit. adeo tute sunt abigne uicino. Non ẽ autẽ qd̃
istam curã imputes mͥ: morbo enĩ tuo daturꝰ eias. Etiam si nemo da¬
bit quid manducare tͥ. donec ethnam describat intuo carmine: ne
hunc solempnẽ omnib pretis locum attingas. quẽ quo minꝰ ouidꝰ
tractaret nitħ obstitit. quod iam uirgiliꝰ impleuerat. ne seuerũ qui¬

Expanded text:
cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsum exest, sed in aliqua cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsum exest, sed in aliqua inferna valle conceptus exaestuat et aliis pascitur. In ipso monte non alimentum habet, sed viam. In Lycia regio notissima est, Hephaestion incolae vocant, foratum pluribus locis solum, quod sine ullo nascentium damno ignis innoxius circumit. Laeta itaque regio est et herbida nihil flammis adurentibus, sed tantum vi remissa ac languida refulgentibus. Sed reservemus ista tunc quaesituri, cum tu mihi scripseris, quantum ab ipso ore montis nives absint, quas ne aestas quidem solvit; adeo tutae sunt ab igne vicino. Non est autem quod istam curam imputes mihi. Morbo enim tuo daturus eras, etiam si nemo mandaret. Quid tibi do, ne Aetnam describas in tuo carmine, ne hunc sollemnem omnibus poetis locum adtingas ? Quem quo minus Ovidius tractaret, nihil obstitit, quod iam Vergilius impleverat. Ne Severum qui
Abbreviated transcription (Latin):
noui oftend̾it. & oĩa de ipsa caribdi cerciora. Ilam scillam
sacum ẽe. & quidem ñ tribile naiugantib: optime scio. Caribdis
an tespondeat fabulis: ꝑ scribi michi ddesidero. Et si forte obseruaue¬
ris. dignũ est autẽ qd̃ obserues. fac nos tertiores. ittrũ uno tantũ
uento agat᷑ inuertites. an oniis tempestas atq mare illud contor
qurat. & anuerũ sit quicqͥd illo fero turbine axeptũ ẽ. ꝑ multa
nilia tiabi conditũ. & curta tauro minitanũ litus emergere. Di hec
nchi ꝑstripseris: ttc̃ tibi audebo mandare. ut in honorẽ meũ ech¬
nam quoq ascendas: qͣm consumi & sensim subsid̾e ex hoc colligt̃
quidã. qd aliq̃nto longuis nanigantib solebat ostendi. Potẽ hoc̃
ditide. non quia montis atcitudo descendit: s quia ignis euanuit.⁊
unus uehemens at largus effert᷑. obeandem causam fumo quosper
diem segnior. Neutrũ autẽ incredibile ẽ: nec montẽ qͥ deuoraret

Expanded text:
te omnia de ipsa Charybdi certiora. Nam Scyllam saxum esse et quidem non terribile navigantibus optime scio; Charybdis an respondeat fabulis, perscribi mihi desidero et, si forte observaveris, dignum est autem quod observes, fac nos certiores, utrum uno tantum vento agatur in verticerum sit, quicquid illo freti turbine abreptum est, per multa milia trahi conditum et circa Tauromenitanum litus emergere. Si haec mihi perscripseris, tunc tibi audebo mandare, ut in honorem meum Aetnam quoque ascendas, quam consumi et sensim subsidere ex hoc colligunt quidam, quod aliquando longius navigantibus solebat ostendi. Potest hoc accidere, non quia montis altitudo descendit, sed quia ignis evanuit et minus vehemens ac largus effertur, ob eandem causam fumo quoque per diem segniore. Neutrum autem incredibile est, nec montem, qui devoretur
Abbreviated transcription (Latin):
erba mͥ captiosa componis. & int̾rogatiunculas nectis. Magnis telis.
magna portenta ferunt᷑. Serpentem illũ in affrica seuũ. & roma¬
nis legionib bello ipso terribiliorem: frustra sagitis fundisq pecie¬
runt. Ne pithio quidem uulnerabilis erat. cũ ingens magnitudo
ꝓ uastitate corꝑis solida. ferrum & quicqͥd humane torserant ma¬
nus reiceret. molarib demũ fracta saxis ẽ: ae aduersus mortẽ totã
minita iacularis: Dubila. leonem excipis. Accufata st̃ ista que di¬
cis. uichil ẽ. acutius arista. Quedam initilia & in efficatia: ipsa subti¬
litas reddit. Sale

Expanded text:
Verba mihi captiosa conponis et interrogatiunculas nectis ? Magnis telis Verba mihi captiosa conponis et interrogatiunculas nectis ? Magnis telis magna portenta feriuntur. Serpentem illam in Africa saevam et Romanis legionibus bello ipso terribiliorem frustra sagittis fundisque petierunt; ne Pythio quidem venerabilis erat, cum ingens magnitudo pro vastitate corporis solida ferrum et quicquid humanae torserant manus reiceret. Molaribus demum fracta saxis est. Et adversus mortem tu tam minuta iacularis? Subula leonem excipis ? Acuta sunt ista, quae dicis: nihil est acutius arista. Quaedam inutilia et inefficacia ipsa subtilitas reddit. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
& ad cenam. Qd dux ille romanꝰ. qui ad occupandũ lotum milites
missos: cũ ꝑ ingentem hostiũ exercitũ ituri eẽnt. sic ad locutus ẽ: Ie
cõmilitones illo necẽe. ẽ. unde redire ñ ẽ. necesse. Uides qͣm simplex
& imꝑiora uirtus sit. Quẽ mortaliũ circuinscriptiones ur̃e forciorẽ
facẽ. quẽ erectiorem posst̃ ⁊ frangunt amiũ qui numꝙͣ minus
contrahendus ẽ. & inminuta ac spinosa cogendus : qͣm cum aliqͥd
grande componit᷑. Non trecentis: s oĩb mortalib mortis timor
decrahi debet. Quomͦ illos doces malũ non ẽẽ. quomͦ opiniones to-¬
tius eui quib ꝓtinus infantia imbuit᷑ euinces. qd̵ auxiliũ inuemies.¬
quid dices imbetillitati humanȩ. qͥd dices. quod inflaminati in me¬
dia ꝑicula irruant. qua oratiõne hunc timendi consensũ. quib
ingenii uirib obuxam contra te ꝑsuasionẽ humani gñis auertise

Expanded text:
et ad cenam. Quid? Dux ille Romanus, qui ad occupandum locum milites et ad cenam. Quid? Dux ille Romanus, qui ad occupandum locum milites missos, cum per ingentem hostium exercitum ituri essent, sic adlocutus est: " ire, commilitones, illo necesse est, unde redire non est necesse." Vides, quam simplex et imperiosa virtus sit; quem mortalium circumscriptiones vestrae fortiorem facere, quem erectiorem possunt ? Frangunt animum, qui numquam minus contrahendus est et in minuta ac spinosa cogendus, quam cum aliquid grande componitur. Non trecentis, sed omnibus mortalibus mortis timor detrahi debet. Quomodo illos doces malum non esse ? Quomodo opiniones totius aevi, quibus protinus infantia inbuitur, evincis ? Quod auxilium invenis inbecillitati humanae ? Quid dicis, quo inflammati in media pericula inruant ? Qua oratione hunc timendi consensum, quibus ingeni viribus obnixam contra te persuasionem humani generis avertis ?
Abbreviated transcription (Latin):
est. contra metũ forcius. hec ipsa que uoluunt᷑ ab illis: soluere ma¬
exercitum. ꝓ conuigib ac liberis mortẽ obiturũm qͦmodo exhorta¬
bit᷑: Do tibi fabios totũ rei .p. bellũ inunam transferentes domũ
laconas tͥ ostendo. in ipsis termopilarũ angustiis positos. nec uiti¬
riam sperant nec reditum. Ille locus illis sepulchrũ futurus ẽ. Qũt¬
admodum exhortaris ut totius gentis ruinã obiectis corꝑib excipidnt.
& uitȩ potius qͣm loco cedant. Dices. Qd̃ malum ẽ: głosum non ẽ.
ors gloriosa ẽ. Mors gͦ non malũ. Defficacem concionẽ. Quis post
hanc dubitet se infestis ingerere mucronib. ⁊ stans moriͤ At ille
leonidas qͣm fortiter illos ad locutus ẽ: Sit inquit cõmilitones pͣn¬
da̾te. tanqͣm apud inferos cenaturi. Non inore creuit cib. ñ hesit
infaucib. nec elapsus ẽ. manib. alacres & ad piandiũ illi ꝓmiserant.

Expanded text:
est, contra metum fortius. Haec ipsa, quae volvuntur ab illis, solvere maest, contra metum fortius. Haec ipsa, quae volvuntur ab illis, solvere maexercitum pro coniugibus ac liberis mortem obiturum quomodo exhortantur ? Do tibi Fabios totum rei publicae bellum in unam transferentes domum. Laconas tibi ostendo in ipsis Thermopylarum angustiis positos. Nec victoriam sperant nec reditum. Ille locus illis sepulchrum futurus est. Quemadmodum exhortaris, ut totius gentis ruinam obiectis corporibus excipiant et vita potius quam loco cedant ? Dices: " quod malum est, gloriosum non est; mors gloriosa est; mors ergo non malum " ? O efficacem contionem ! Quis post hanc dubitet se infestis ingerere mucronibus et stans mori ! At ille Leonidas quam fortiter illos adlocutus est! "Sic," inquit, "commilitones, prandete tamquam apud inferos cenaturi." Non in ore crevit cibus, non haesit in faucibus, non elapsus est manibus; alacres et ad prandium illi promiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dissident inter se iudicia facientis. hinc est qd̃ iubeat ꝓposita ꝑficere. il¬
linc qdꝰ retrahat. & abre suspecta ac ꝑiculosa fugiat. Igit᷑ indiuersa
distiahit᷑. Si hoc est: perit gloria. Uirtus enĩ: concordi animo decre¬
ta ꝑagit. non timet qd̃ facit. tu ne cede malis. s contra audentior ito
qͣm tua te fortuna sinet. Non ibis audentior: si mala ẽẽ. illa credi¬
deris. Eximendum hoc e pectore ẽ. Aliquẽ hesitabit impetũ mora¬
tura suspicio. Trudet᷑ iid qd̾ inuadendũ ẽ. Nr̃i quidem uideri uo¬
lunt zenonis int̾rogationem ueram eẽ. fallatem autẽ alteram & fal¬
sam quȩ illi opponit᷑. Ego non redigo ista ad legem dialecticam. & ad
illos artificii ueternosissimm nodos. Totũ genus istut exturbandũ u¬
dico. quo cirtunstribi se qui interrogatur existunat. & ad confessionẽ
ꝑductus: aliud respondet. aliud putat. ꝓueritate. simpliciꝰ agendũ

Expanded text:
dissident inter se iudicia facientis. Hinc est, quod iubeat proposita perficere, ildissident inter se iudicia facientis. Hinc est, quod iubeat proposita perficere, illinc, quod retrahat et ab re suspecta ac periculosa fugiat. Igitur in diversa distrahitur; si hoc est, perit gloria. Virtus enim concordi animo decreta peragit. Non timet, quod facit. Tu ne cede malis, sed contra audentior ito Qua tua te fortuna sinet. Non ibis audentior, si mala illa esse credideris. Eximendum hoc e pectore est; alioqui haesitabit inpetum moratura suspicio. Tradetur in id, quod invadendum est. Nostri quidem videri volunt Zenonis interrogationem veram esse, fallacem autem alteram et falsam, quae illi opponitur. Ego non redigo ista ad legem dialecticam et ad illos artificii veternosissimi nodos. Totum genus istuc exturbandum iudico, quo circumscribi se, qui interrogatur, existimat et ad confessionem perductus aliud respondet, aliud putat. Pro veritate simplicius agendum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑsuaseris istas fabulas ẽẽ. nec quicqͣm defunctis suꝑ ẽẽ. qd̾ time¬
atur: fubit alius metus. Aque enĩ timent ne apud inferos sint.
qͣm ne numqͣm. His adu̾santib q nob̃: offendit longa ꝑsuasio. for¬
lter pati mortẽ. quid nisi gloriosũ sit. & int̾ maxima oꝑa mentis
humane ⁊ Quȩ mimqͣm aduirtutẽ exurget. si mortẽ malum ẽẽ.
tredid̾it: exsurget. si putabit indifferens eẽ. Non recipit rerum na¬
tura. ut aliquis magno aminio accedat. ad id quod malũ iudicat.
P igre ueniet & cunctant̃. Non ÷ autem głosum: qd̾ ab iniuito ⁊ ter:¬
guersante fit. Nicħ fatit uirtus: quia necẽẽ ẽ. Adice. nt̃. qd nich
honeste fit: nisi eui totus animꝰ incubuit. atq affuit. cui nulla par¬
te sui repugnauit. Ubi autẽ ad malũ acceditur. aut metu fit. ant
spe bonaꝵ. ad quȩ ꝑuenire tanti sit. Deuorata uiunꝰ mali patientia:

Expanded text:
cum persuaseris istas fabulas esse nec quicquam defunctis superesse, quod timecum persuaseris istas fabulas esse nec quicquam defunctis superesse, quod timeant, subit alius metus. Aeque enim timent, ne apud inferos sint, quam ne nusquam. His adversantibus, quae nobis offundit longa persuasio, fortiter pati mortem quidni gloriosum sit et inter maxima opera mentis humanae ? Quae numquam ad virtutem exsurget, si mortem malum esse crediderit; exsurget, si putabit indifferens esse. Non recipit rerum natura, ut aliquis magno animo accedat ad id, quod malum iudicat; pigre veniet et cunctanter. Non est autem gloriosum, quod ab invito et tergiversante fit; nihil facit virtus, quia necesse est. Adice nunc, quod nihil honeste fit, nisi cui totus animus incubuit atque adfuit, cui nulla parte sui repugnavit. Ubi autem ad malum acceditur aut peiorum metu aut spe bonorum, ad quae pervenire tanti sit devorata unius mali patientia,
Abbreviated transcription (Latin):
uandiq se insita uoluntas. eque asꝑnatio dissolutionis. quia uidet᷑
multa nobis bona eripere. & nos ex hac cui assueuimꝰ rerũ copia
oucere. Illa quoq res morti nos alienat: qd hec iam nouimꝰ. illa
ad quȩ transituri sumꝰ nescimꝰ qualia sint. & horremꝰ ignota. Natu¬
ralis pret̾ea tenebrarũ metus ẽ: in quas adductura mors creditur.
iaq etiam si indifferens mors ẽ. non tam̃ ea ẽ. que facile negligi
possit. Magna exercitatione dirandus ẽ. animus. ut conspectũ
eius accessumq patiatur. Mors contempni dehee. magis quam so¬
let. Multa eñ deilla credimꝰ. multoꝵ ingeniis certatũ ẽ. ad augen¬
dam eiꝰ infamiam. Descriptus ẽ. carcer infernus. & ꝑpetua nocte
opp̃ssa regio. in qua ingens ianitor orti ossa su ꝑ recu bã s an¬
tio semesa cruento. et̾̃num latrans exsanguis t̾reat umbras. Etiã

Expanded text:
vandique se insita voluntas atque aspernatio dissolutionis, quia videtur vandique se insita voluntas atque aspernatio dissolutionis, quia videtur multa nobis bona eripere et nos ex hac, cui adsuevimus, rerum copia educere. Illa quoque res morti nos alienat, quod haec iam novimus, illa, ad quae transituri sumus, nescimus, qualia sint, et horremus ignota. Naturalis praeterea tenebrarum metus est, in quas adductura mors creditur. Itaque etiam si indifferens mors est, non tamen ea est, quae facile neglegi possit. Magna exercitatione durandus est animus, ut conspectum eius accessumque patiatur. Mors contemni debet magis quam solet. Multa enim de illa credidimus. Multorum ingeniis certatum est ad augendam eius infamiam. Descriptus est carcer infernus et perpetua nocte oppressa regio, in qua Ingens ianitor Orci Ossa super recubans antro semesa cruento, Aeternum latrans exsangues terreat umbras. Etiam