comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anin passibile. mortale. an in mortale
Ego in eiusmodi sicut ⁊ in aliis ꝓfessus
sum. diuina secreta magis ueneranda
ꝗͣ discutienda censeo. Simplicitati
fidei ħ sufficere puto si dñis qr tale de¬
dit. qͣle uoluit. ⁊ rursum quale de¬
dit. ipse nouit. lõ enim tale debit
quale uoluit. quia omnipotens erat.
⁊ pocuit om̃e đ uoluit. Iõ aũ ipse no¬
uit quale dedit quia sapientia erat.
⁊ ñ pocuit ignorare qd fuit. Propt̾ea
leuius se questione absoluit. ⁊ fortas¬
sis cutiꝰ in semetipso subsistit qui ñ dic̃.
mortale dedit ne uideatur dic̾e ꝯtra
sacm̃ti dignitatẽ. nec dic̾ in mortale
dedit ne estimetur c̾dere ꝯtͣ eã q̃ ĩ xp̃o
añ resurrectionẽ fuit mortał corꝑis
u̾itatem. Propt̃ ħ fortassis melius ÷ ut
neutrum diffinire p̾sumamus. ꝗͣuis
tñ alc̾um fuisse c̾bamus. Sic itaq ñ
quia alt̾ũ fuit. q si alt̾um dicendum
÷ ego absq p̾udicio u̾itatis mag̾ sen¬
su ad illud accedo ut illud in passibile

Expanded text:
an impassibile, mortale an immortale, Ego in ejusmodi, sicut in aliis professus sum, divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; et rursum quale dedit, ipse novit. Ideo enim tale dedit quale voluit, quia omnipotens erat, et potuit omne quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat, et non potuit ignorare quod fuit. Propterea levius se quaestione absolvit, et fortassis tutius in semetipso subsistit, quod non dicitur: mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit: Mortale dedit, nante resurrectionem fuit mortalis corporis veritatem. Propter hoc fortassis melius est ut neutrum diffinire praesumamus, quamvis tamen alterum fuisse credamus. Sic itaque noquia alterum fuit. Quod si alterum dicendum est, ego absque praejudicio veritatis magno sensu ad illud accedo, ut illud impassibile
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ ea qͣm de sacro fonte baptis¬
matis susceꝑit. aut cũ illa qͣm ante
ep̃m tenuerit. cũ sacro chrismate
fuerit uncꝰta fornicationis ꝑpetra¬
uerit scelus. Legitimã tñ si hũerit
ñ dimitt̾e cogat᷑ uxorem

Expanded text:
qui cum ea, quam de sacro fonte baptismatis susceperit, aut cum illa, quam ante episcopum tenuerit, quum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetraverit scelus; legitimam tamen, si habuit, non dimittat uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
illuminans. Nam illa sapĩa qua
sapit. sapĩa ista c̾ata ñ ÷. nec c̾at᷑a
÷. nec aliunde ẽẽ h̃t̃. sic̃ aliunde
saꝑe ñ ht. Ista aũ quȩ de semetipsa
alia scͥptura dic̃. In pͥncipio cauit
ds̃ celum ⁊ t̾rã. Et uident᷑ q̃ dam
contͣria oriri ex assertionibꝰ istis.¬

Expanded text:
illuminans. Nam illa sapientia quae sapit, sapientia ista creata non est, nec creatura est, nec aliunde esse habet sicut aliunde sapere non habet. Ista autem quae de semetipsa alia Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram . Et videntur quaedam contraria oriri assertionib
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ homo. ut hominẽ quẽ
fecerat lib̾aret. ut id esset cãtor
hois ⁊ redemptor. Missus ÷ filius.
ut ĩ adoptioẽ patna assensũ suũ
demonstraret. Uen̾ sap̃ia uͥ uin¬
ceret maliciã. ut oĩs qui astucia
uicãt prudentia uinc̾et᷑¬

Expanded text:
s homo ut hominem quem fecerat liberaret, ut idem esset creator hominis et redemptor. Missus itaque Filius, ut in adoptione paterna assensum suum demonstraret. Venit sapientia ut vinceret malitiam, ut hostis qui astutia vicerat, prudentia vince
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̾. una esset int̾nitate ꝑsona. Neq
enim homine assumpto qͣt̾nitas facta ÷
s trinitas mansit. qr homo assumptus
ex qͦ ds̃ eẽ cepit. ñ alia ꝑsona eẽ cȩpit
quam illa quȩ eum suscep̾. qͥ gͦ hoĩẽ
assumptũ negat ꝑsonam esse. negat
hominẽ ẽẽ assumptum in ꝑsonã. Si enĩ
illud numꝗͣ futurꝰ ẽẽt. frustra adillud
& assumptꝰ una ꝑsona ÷. D̃s homo ÷. et
uerũ ÷ ꝓpt̾ humanitatẽ suã. hõ ds̃ ÷.¬

Expanded text:
suscepit, una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est, sed Trinitas mansit, asex quo Deus esse coepit, non alia persona esse coepit, quam illa quae eum suscepit. Qui ergo hominem assumptum negat personam esse, negat hominem in personam assumptum esse. Si enim illud nunquam futurus esset, frustra ad illudet assumptus una persona est. Deus, homo est. Verum est propter humanitatem suam. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ni dĩ p᷑ sic accipi. ut quẽadmo¬
dum nob̃ ille mortalitate ita nos
illi efficiamur in mortalitate ꝯfor¬
mes. Si aut̃ in his u̾b̾ qͣ forma
resurrectura sint corꝑa. sumus
admoniti : sic̃ illa insura. ita ⁊is¬
ta ꝯformatio ñ qͣntitatis intelligẽ¬
da ÷ : s etatis. Resiuige̾t itaq õs
tã magni corꝑe. quã uel erant ł
futuri erant uiuenili ętate. Si
quis uero in eo corꝑis mͦ in quo
defunctꝰ ẽ. resurrectu unũquẽq
ꝯtendit. ñ ẽ. cũ illo laboriosa cõ

Expanded text:
lii Dei , potest sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Si autem in his verbis qua forma resurrectura sint corpora sumus admoniti, sicut illa mensura, ita et ista conformatio non quantitatis intelligenda est, sed aetatis. Resurgent itaque ones magni corpore, quales erant vel futuri erant juvenili aetate. Si quis vero in eo corporis modo in quo defunctus est resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa cont
Abbreviated transcription (Latin):
famulantur: ⁊ ĩ ferior sap̃ia recte ordinata : ad suꝑiorẽ ꝯducit.
Subeo igitur sensu qͥ ẽ ĩ significatiõe uocũ ad res: continet᷑ historia cui
aũ sensu qͥ ẽ ĩ significatione rerũ ad facta mistica: continet᷑ allegoria. ⁊ sub eo
sensu qͥ ẽ ĩ sigtatione rerũ ad facienda mistica: continet᷑ cropologia. ⁊ his duobꝰ
famulantur: arithinethica. musica. geometͥca. astromonia. ⁊ phisica. Suꝑ
hec aut̃ omĩa diuinũ illud ẽ. ad qͦd ducit᷑ scpt̾a diuina. siue ĩ allegoria. siue in tro¬
pologia. qͦrũ altũ qͦd ĩ allegoria ẽ rectam fidẽ: altũ qđ ĩtropologia ẽ. ĩformat
boña oꝑationẽ. ĩ qͥbus ꝯstat cognitio u̾itatis.⁊ amor uͥtutis. Et hec ẽ u̾a reꝑa¬
tio hominis

Expanded text:
famulantur; et inferior sapientia recte ordinata ad superiorem conducit. Sub eo igitur sensu qui est in significatione vocum ad res, continetur historia; cui autem sensu qui est in significatione rerum ad facta mystica, continetur allegoria. Et sub eo sensu qui est in significatione rerum ad facienda mystica, continetur tropologia; et his duobus famulantur arithmetica, musica, geometria, astronomia et physica. Super haec ante omnia divinum illud est ad quod ducit divina Scriptura sive in allegoria, sive in tropologia: quorum alterum quod in allegoria est rectam fidem, alterum quod in tropologia est informat bonam operationem: in quibus constat cognitio veritatis et amor virtutis: et haec est vera reparatio hominis
Abbreviated transcription (Latin):
palea. fumat. ⁊ subeađ tͥbula sipu¬
le ꝯminuunt᷑: frum̃ta piugant᷑.
nec iõ eũ oleo amuta ꝯfanditꝰ. qͥa
cos p̃li pond̾e expͥmitur: ita una
eadẽq us irruens bonos ꝓbat. pͦ¬
gat. &iqͣt. malos dãpnat. uastat.
malor. ałus leuiorẽ. aliis futurũ
arsor ꝓ pena digna cuiusq uariet
suie ipse eqͣlit᷑ ardeat. s ñ equali D¬
molestia senciatur.
Inus quid̾÷ gehennȩ ignis. set
catores. Uniꝰcuiꝰq ⁊ eñi quantũ exi¬
git culꝑa: tm̃ illic senciet᷑ pena.
Nã sieut in ħ mundo sub uno se¬
soł ardorẽ eqͣlit̾ senciunt. qͥa aliꝰ
plꝰ estuat atq aliꝰ minꝰ. ita illic
in uno igne ñ unꝰ: modꝰ ĩcendii.
quia qͦd hic diu̾sitas corꝑũ. ħ il¬
lic agit diu̾sitas peccatoꝵ. ut ⁊ug¬
nẽ non dissimilẽ hant: ⁊ tñ eosđ¬

Expanded text:
bula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur, nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem preli pondere exprimitur; ita una eademque vis irruens bonos probat, purgat, eliquat; malos damnat, vastat, malorum aliis leuiorem, aliis futurum ardor pro poena digna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestia sentiatur.nus quidem est gehennae ignis, sed catores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tanta illic sentitur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sosolis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, e
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudo eccłastica multas
ex rebꝰ gestis retinet simili¬
tudines. qruib ⁊ rer̃ gestar̃
rep̃sentat u̾itatẽ.⁊ sipliciũ corda ex¬
citat ad pietatẽ. ut ꝑ ea q̃ foris ue¬
n̾ant᷑. ad it̾iors amorẽ rapiant᷑. Hinc
est. qđ ad recordationẽ dnĩcȩ passiois
suptionis uexilla triũphũxp̾i signifi¬
cantia in eminentiori loco eccĩȩ tanꝗͣ
in arce triũphali sublimamus qđ sc̃oꝵ
ne hoc inoleuit ut hodierna festiui-¬
tate fideles ppłi cũ cereis ⁊ luminari¬
bus ad ęccłam ꝓcedant. ⁊ eadẽ bene¬
dicta in missarũ sollẽnitatibꝰ sac̾dotibꝰ
ȩugłicã historiã dñs iħs qͣdragesimo die
a natiuitate sua hoc ẽ. hodie a paren-¬
tibꝰ in tẽplũ ẽ. delatus. ⁊ ibi a scõ sime¬
tatus. Hoc hodierna festiuitate sc̃a re-¬

Expanded text:
onsuetudo ecclesiastica multas ex rebus gestis retinet similitudines, quibus et rerum gestarum repraesentat veritatem, et simplicium corda excitat ad pietatem, ut per ea quae foris venerantur, ad internorum amorem rapiantur. Hinc est quod ad recordationem Dominicae passionis censionis vexilla, triumphum Christi significantia, in eminentiori loco ecclesiae, tanquam in arcu triumphali sublimamus, quod sanne hoc inolevit, ut hodierna festivitate fideles populi cum cereis luminaribus ad ecclesiam procedant. et eadem benedicta in missarum solemnitatibus sacerdotibus elicam historiam Dominus Jesus quadragesima die a nativitate sua, hoc est, hodie a parentibus in templum est delatus, et ibi a sancto Simetatus . Hoc hodierna festivitate sancta re
Abbreviated transcription (Latin):
bono odore uirtutũ referta carne ꝓces¬
sit. ⁊ nec in ꝯcipiendo nec in egrediendo
matris in tegritatẽ iuolauit. sic cera q̃
hodie gerit᷑ fideliũ manibꝰ de nund̃
loqͥa ⁊ turpiloqͥa. ⁊ erit in ore ur̃o aͤ.¬

Expanded text:
bono odore virtutum referta carne processit, et nec in concipiendo, nec in egrediendo matris integritatem violavit: sic cera quae hodie gestatur fidelium manibus, de mundis loquia, et turpiloquia, et erit in ore ve
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ. imaginẽ dĩ rep̃sentare. xp̃m uni¬
tari. Hanc imaginẽ portat in nocen
stas. Sic̃ portauimꝰ imaginẽ t̾reni.
portemus ⁊ imaginẽ celestis. Depo¬
nentes gͥ uet̾is hoi̾s lutulenta nego
domũ cordis nr̃i ut dĩ habitatorẽ
nitio ista ornam̃ta desidat moꝵ. non
pallida uestim̾ta muroꝵ. ut in soĩs
moribꝰ caste m̃tis amator reqͥescat dĩ
sic̃ in ornato thalamo delectabilit̾ re¬

Expanded text:
re? Imaginem Dei repraesentare, Christum imitari. Hanc imaginem portat innocentistas. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Deponentes ergo veteris hominis lutulenta negotdomum cordis nostri, ut Deum inhabitatorem nitio ista, ornamenta desiderat morum, non palliata vestimenta murorum, ut in sanctis moribus castae mentis amator requiescat Dominus, sicut in ornato thalamo delectabiliter re
Abbreviated transcription (Latin):
surgit rursus ex aduerso
alia dubietas ⁊ pulsat m̃tẽ
ꝓfundo rerũ caligantiũ. Et exit
q̃stio ⁊ int̾rogat se ipsã ratio. q̃r
tͥa illa queͥ dĩtate reꝑta st̃. ꝑsone
dicant᷑. cũ ĩtͥnitate illa ꝗͣ ĩsemet¬
ipsa pͥmũ mens reꝑit: tria simili¬
ter inuenta sint. nec tñ cresꝑso
patiatur. ⁊ diligẽt᷑ ꝯquirit rõ.
qr ita sit cũ nec ita ẽẽ dubitare
liceat. nec qͦmͦ sit facile sciri pos¬
sit. Et tñ uidet aliqͥd ex eo q cotũ
ñ uidet. nec ignorare ꝑmittitur.
q̃ ñ sinit᷑ apprehend̾e. Uidet enim

Expanded text:
surgit rursus ex adverso alia dubietas, et pulsat mentem profundo rerum caligantium; et exit quaestio et interrogat seipsam ratio, quare tria illa quae in Deitate reperta sunt personae dicantur; cum in trinitate illa quam in semetipsa primum mens reperit tria similiter inventa sint, nec tamen tres personpatiatur. Et diligenter conquirat ratio quare ita sit, cum nec ita esse dubitare liceat, nec quomodo sit facile sciri possit. Et tamen videt aliquid ex eo quod totum non videt, nec ignorare permittitur quod non sinitur apprehendere. Videt enim
Abbreviated transcription (Latin):
detrahunt. quia potestatẽ diui¬
nitus collatam sacerdotibꝰ aufer¬
re n̾olunt. Neq uero ego sacer¬
docibꝰ potestatẽ dimittendi pec¬
cata tͥbui. Ille hominib pote¬
tatẽ diuinam tͥbuit. qui de ho-¬
inuubꝰ deos facit. s tam̃ ipse
sicut exsemetipso deus ẽ. ita etiã
ꝑsemetipsum quando uult. sine
humana cooꝑatione peccata di¬
mittere p̃. hiĩ uͦ qui exsemet.¬
ipsis dii ñ sunt. illi ⁊̃ nisi eo aqͦ
sunt ħ quod sunt in eis et ꝑeos o¬
ꝑante. ⁊ ex eis cooꝑante peccata di¬
mitt̾e non possunt. Quomͦ gͦ solus
as̃ bonus .ẽ. nec tñ in sequit᷑. bo¬
nos ñ ẽẽ. etiã eos qui deo seruiunt.
et qͣm̾ solus deus mirabilia fac̾. et
tamen de iꝰco homine dr. fecit enĩ
mirabilia inuita sua. ita ⁊̃ solus
as peccata dimittit. tuno qͦ qͣudo
sac̾dos abeo et ꝑcum dimittit. Ipse
enim ħ in homine facit. quod hõ
ꝑeum facit. Nec iõ dicendun ẽ.
hominem ibi nichil facere. quia

Expanded text:
detrahunt, quia potestatem dividetrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui. Ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos fecit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit; nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tatione larari signatum ÷ quẽ ip¬
se dĩs ꝑse priꝰ intͥnsecus auincu¬
lo mortis absoluit. iuiuificatum aũ
de foris minist̾io ipsoꝵ apłorũ sol¬
ui pcepit. Sic namq in sc̃a ȩe¬
cłia nunc mortuos pecctis ꝑsolã
gr̃am suam int̾iꝰ iuuificans. ad
ꝯpunctionẽ accendit: atq iuui¬
ficatos ꝑ ꝯfessionem foras uenire
culo. ħ: adebito dãpnationis ab¬
soluit. Dñ aut̃ debitum dãpna¬
tionis ext̾iuis unculum dr̃. qͥa
ꝑtinet ad tenebras ext̾iores. quas
euadere dignꝰ ñ ÷ quisquis prus ĩ
hac uita a tenebris int̾iorib solui
non m̾etur s male in quiunt de
sac̾clore dm̃ facitis qui ei potestatẽ di¬
mittendi peccata quod deo soli cõ-¬
pecit tͥbuistis. Non ego sacerdotes
deoᷤ facio. Sermo diuinus qui m̾¬
tiri non pot̾ sacerdotes deos dicit.
diis in quit non detrahes. et pͥn-¬
cipi ppłi tui non maledices. Is¬
ti uero contra legis p̾ceptum diis

Expanded text:
tatione Lazari signatum est, quem iptatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsorum apostolorum solvi praecepit. Sic namque in sancta Ecclesia nunc mortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire culo, hoc est, a debito damnationis absolvit. Bene autem debitum damnationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa sunt tͥ peccata auia. aiert̃
solum dm̃ peccata posse dimittere.
S fortassis qui ħ de absolutione pec¬
catorum dicunt. quomͦ quisq pec¬
cato ligetur ñ sacis diligent̾ atten¬
dunt. Duob eium mͦis peccator liN¬
gatꝰ ẽ. Ligatꝰ ẽ. obduratione m̾tisi
ligatus ÷ debito future dampnatio
dum expeditus: S cũ ꝑ peecatii
gña dei subtrahitur: statim ipsa
sua obduratione meus intͥnsecus
obligatur. Ista obduratio siue ex¬
cecatio m̃tis: int̾iores tenebre sunt.
in quibꝰ homo pro peccato suo in
p̾senti obligatus tenetur. et nisi ab
his in hac uita solutus fuerit: post¬
modum ligatis manib et pedib
cati surgere ualet. nisi diuina mĩa
gratuito p̾ueniens oum suscitaret.
iõ necesse. ẽ. ut ds gr̃am suã ꝗͣ peccã¬
tibꝰ nob̾ iuste substrax̾at. quando ad
penitenciam uiuificandi sumus.
niens cor nr̃m a torpore in fidelitatiᷤ.
et a peocati morte exsuscitet. ut scilic
solui mereantur: ħ bñ in resusci¬

Expanded text:
t peccata tua, » aierunt solum Deum posse peccata dimittere . Sed fortassis qui hoc de absolutione peccatorum dicunt, quomodo quisquam peccato ligetur non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationdum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur, et nisi ab his in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et pedibucati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret, ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, poenitentiam vivificandi sumus, niens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet solvi mereamur. Hoc bene in resusci
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmitur.: Nec quod ꝑea quili¬
bet participantes saluandi sint.
sedꝰ saluari possint : significatur.
Quasi diceretur. Tanta uirtꝰ : bap¬
tismi ut quisqͥs illud fidelit̃ ⁊ de¬
uote acceꝑit. ꝑ illud ad et̾nam sa¬
lutem ꝑtingere possit. Ita tanta
iuitꝰ. in sumpcione corꝑis ⁊ sangͥ¬

Expanded text:
exprimitur, ne quod per ea quiliexprimitur, ne quod per ea quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur. Quasi diceretur: Tanta virtus est baptismi, ut quisquis illud fideliter et devote acceperit, per illud ad aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione cor
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud dm̃ non ligantur. Itt̃q
multos soluunt qui ap̾ dm̃ li¬
gati ꝑmanent. quia sepe ⁊ ĩno¬
centes legant. ⁊ in reatu ꝑmane̾
tes absoluunt. et sic uerum ñerit.
sepe sacra scriptura sic de re aliqͣ
loquitur. ut quid in̾ euenturum
sit. p̃nunciare uideatur. et tn u̾r¬
tutẽ eius magis ꝗͣ euentum ex pͥ¬
mat. quia nõ quid euenire debe¬
at. s quid euenire possit ostendat.
U̾bi gr̃a. Dicit qͦdam loco script᷑a.
ꝙ tñ scimus quod multi credenteᷤ.
baptismum ꝑcipiunt. qui pꝰea cul-¬
pis sius exigentib reprobati. ad
salutem ętͣnam non ꝑtingunt.
Itẽ in alio loco. Iui manducat
carnẽ meã ⁊ bibit sanguinẽ meũ¬
ht̃ uitã et̃nam et in uidiciũ non
ueniet. s transiet amorte in uitã.
& tam̃ paulꝰ dicit. Quia qͥsquis
corpꝰ dñi in digne manducare
et calicem bib̾eꝰ p̃sumpserit: ui¬
dicium sibi manducat ⁊ bibit.
Ubiq gͦ magis uirtꝰ sacramentoꝵ

Expanded text:
qui apud Deum non ligantur; item qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanlvunt, et sic verum non erit saepe sacra Scriptura sic de re aliqua loquitur, ut quid inde eventurum sit praenuntiare videatur, et tamen virtutem ejus magis quam eventum exprimat, quia non quod evenire debeat, sed quod evenire possit ostendit. Verbi gratia: Dicit quodam loco Scriptura:lvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem habet vitam aeternam, et in judicium noveniet, sed transiet de morte ad vitam . » Et tamen Paulus dicit: « Quia quisquis corpus Domini indigne manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . » Ubique ergo magis virtus sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmittit. Unde recte ꝑ salmis¬
mei. &̾ paulopꝰ. Quam facilis sit
suꝑ ħ uenia ostendit. qui dum se
adhuc promittit petere. ħ quod se
petere promittebat obtinuit. Iuatuniꝰ
quia usq ad opus ħi uen̾ at culpa.
usq acruciatum ñ ꝑueniret pe¬
intencia. s cogitata affliccio m̃tẽ
tergeret. quam nimirum tantum᷑
cogitata iniquitas inquinasset. Iđ
si quis ħ de quolibet delicto uelit
acciꝑe. sciat tñ aliud peccatũ ẽẽ.
aluid ĩpietatem peccati. Inpietas
namq peccati ipsa rectissime ob-¬
duratio cordis accipitur. qͣ pͥmũ
in ꝯpunctione soluitur. ut pꝰmu̾
in ꝯfessione peccatum ipsum .i. de
bitum dampnacionis absoluatur.
S siue hoc. siue alio qͦcumq mͦ p̃¬
dicte auctoritates exponantur. noᷤ
u̾issime ꝯficemur sacerdotes dĩ in
eccłia potestatem hr̃e ligandi. atq
soluendi. non ꝑfunctori ł. ⁊ inu¬
sitato quodam genere loquendi
sacerdotes. multos in eccłia ligãt:

Expanded text:
non permittit. Unde recte per Psalmisnon permittit. Unde recte per Psalmisaulo post, quam facilis sit super hoc venia ostendit, qui dum se adhuc promittit petere hoc quod se petere promittebat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum damnationis absolvatur. Sed sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates exponantur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie et inusitato quodam genere loquendi sacerdotes multos in Ecclesia ligant
Abbreviated transcription (Latin):
sident̾ ꝓnuntio. quia in eo sũmꝰ
sacdos complet. quod mortalis ñ
potuit.⁊ apud dm̃ iam factum
ꝯstat. quod homo quidẽ uere uo¬
luit. s non ualuit ad implere.
quia ꝯfessione uon ꝯtemptꝰ exclu¬
sit. s ĩpediuit necessitas. Pro inde
si ił quod dictum ÷ quacũq ho¬
ra in gemuerit peccator saluus erit.
de presenti salute accipitur. sic in¬
telligendum ÷ ac si diceretur. ⁊c̃
peccatoris salus incipit. quando
u̾aciter ꝓdelictis suis ingemiscit.
Quȩ tam̃ salus tunc plene ꝑficitur.
quando id unde ingemuit ⁊̃ ore
confitetur. Itẽ illud qͥ dr̃. quia
adhuc te loquente dicam ecce ad
penitenciam ꝯpungat. demñ ad ÷
ut peccatorum indulgenciã con-¬
fitenti tͥbuat. Postremo id quod
de psalmista opponunt. Dixi ꝯ¬
gregoruis de culpa cogitationis tͣm-¬
mͦ dictum esse asserit in hec u̾ba.
Sepe misericors deus eo citiꝰ pacc̃a
cordis abluit. quo hec exire ad oꝑa

Expanded text:
confidenter pronuntio, quod in eo summus confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accipitur; sic intelligendum est ac si diceretur tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemiscit, quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item illud quod dicitur: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adspoenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. Dixi: CGregorius de culpa cogitationis tantummodo dictum esse asserit in haec verba. Saepe misericors Deus eo citius peccata cordis abluit quo haec exire ad opera
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in articulo necessitatis si pec¬
cator ingemuerit. ħ ẽ. ex tota ꝯtͥcio
ne ꝯu̾sꝰ fuerit saluus erit. ab ętͣna
uidelicet dãpnatione. Quasi aliis
uerb̾ diceretur. Quacumq hora in
presenti uita peccator uere peni¬
tuerit in futura uita ñ ꝑibit. Iđ
si quis ꝯtendet illud quod dictũ:
saluus erit. ñ eẽ. dictum de sal¬
uatione quȩ in futuro tͥbuitur. s
de illa potius quȩ in p̃senti in ab¬
solurione peccatoꝵ ꝯdonatur. ñ ne¬
cesse : tam̃ nos dr̃e quod peccator
ab omni debito absoluatur. statim
ex quo gem̾e ceꝑit donec totum
ꝯsecutus fuerit remedium. qd
deus ad obtinendam ueniam uis¬
tituit. hoo aut̃ remedium ut cor̾
peniteat. ⁊ ore confiteatur delictũ.
quod cum fec̾it iam ampliꝰ debi¬
tor dampnationis ñ erit. ⁊̃ si sa¬
tis factio restat. quam ꝓ peccato
ꝑsoluit. Iuod si forte peccator n̾e nõ¬
peniteat. s intercurrente anticulo
ad ꝯfessionem uenire ñ possit:

Expanded text:
etiam in articulo necessitatis, si pecetiam in articulo necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota coersus fuerit, salvus erit ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, salvus erit, non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolutione peccatorum condonatur, non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito absolvatur statim ex quo gemere coeperit, donec totum consecutus fuerit remedium quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium ut corde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo fessionem venire non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
cator pꝰ ꝯpunctionẽ ad sacerdotẽ ire
non debet peccatum suun plange.
s usticiam demonstrare. quia ⁊ ille
ad sacerdoces missus ẽ. non ut sani¬
tatẽ reciꝑet. s ut sanitatẽ demons¬
tͣret. quod om̃ino fides xana abhor¬
ret. Propt̾ea si miraculum quod do¬
minus oꝑatus ÷. sacerdotibꝰ non ob
reueranciam officii. s ad in proꝑiũ
ostenditur. quid aliud quam noui
qͦ sacerdotii in sp̃uali cͦ atione con¬
tempuis generatur. S et illud qͦa
dicunt. Quacumq hora in geniue¬
rit peccator saluus erit. ego de his
pͣcipue dictum existimo. qui totam
uitam suã in peccatis suis. agenteᷤ
infine penitent. ⁊ tunc peccata de se¬
runt. quando iam in hac uita tp̃s
satis factionis hr̃e non possunt. Qͥb
dr̃. ne tam̃ ullo mͦ deuenia desꝑent.
quia et tunc qͦ si uere penituerint
misccłiam ꝯsequi ualentꝰ. ħ ẽ. en̾i
quacumq hora scł. etiã in extremiᷤᷤ.

Expanded text:
cator post compunctionem ad sacerdotem ire cator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare; quia et ille ad sacerdotes missus est non ut sanitatem reciperet, sed ut sanitatem demonstraret, quod omnino fides christiana abhorret. Propterea si miraculum quod Dominus operatus est, sacerdotibus non ob reverentiam officii, sed ad improperium ostenditur: quid aliud quam novi quoque sacerdotii in spirituali curatione contemptus generatur? Sed et illud quod dicunt: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit: ego de iis praecipue dictum existimo qui totam vitam suam in peccato agentes in fine poenitent, et peccata deserunt, quando jam in hac vita tempus satisfactionis habere non possunt. Quibus dicitur ne tamen ullo modo de venia desperent, quia et tunc quoque si vere poenituerint misericordiam consequi valent. Hoc est enim quacunque hora, scilicet etiam in extremis,
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾is. s. t̾. e.s. ⁊ incęlis. Non dixit
qͥcumq solueris hoc ÷ ut illi aunt
solutum ostendis fuit solutum. s
erit solutũ. quia sentenciã petri
ñ p̃cedit. s sequitur sentencia c̨li.
Ne aut̃ soli petro ħ ꝯcessum esse
putes. audi quid omnibꝰ apłis. ac
dixit si ostencłitis fuit. Nusꝙͣ hoc
dixit. s dixit si feceritis erit. Au¬
diant gͦ et intelligant. qͦrum re¬
miseritis peccata . r. e. quibꝰ ħ dice¬
latur priꝰ dictum fuerat. Accipi
crederet᷑ ꝯtẽptibile. uł quod accipi¬
entes oꝑantur existimetur exhu¬
mana
uirtute ꝓcełe. Non gͦ mirum ẽ. si
homines peccata dimitt̾e possunt.
quia ut hoc possuit ñ ex sua. s ex
diuina uircute accipiunt. ⁊ ħ hõĩbꝰ
dm̃ dare nichil aliud ÷ qͣm dm̃ ħ¬
ꝑhomines facere. Quod aut̃ de mun¬
datione leprosi opponunt. minime
e& opinioni suffrigatur. quia si io
peccator ante confessionẽ absolui cre¬
dendus ÷ quia leprosꝰ mundatus ẽ.
añ demonstrationẽ. ead racione pec¬

Expanded text:
solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, audi quid omnibus apostolisdixit: Si ostenderitis, fuit? Nusquam dixit hoc: sed dixit: Si feceritis, erit. Audiant ergo et intelligant, quorum remiseritis peccata, etc. Quibus hoc dicebatur, prius dictum fuerat: Accipitcrederetur contemptibile, vel quod accipientes operantur, existimetur ex humana virtute procedere. Non ergo mirum est si homines peccata dimittere possunt; quia ut hoc possint, non ex sua sed divina virtute accipiunt; et hoc hominibus Deum dare, nihil est aliud quam homines facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, quia leprosus mundatus est ante demonstrationem eadem ratione pec
Abbreviated transcription (Latin):
dño. et tu remisisti in pietatẽ pecc̃i
mei. Idcͥco in̾ post contͥtionẽ cordis.
ꝯfessionẽ qͦ oris esse necessariam. qͥa
siquis etiam pꝰ impetratã ueniã pec¬
catorum. ꝯfit̾i ead̾ peccata sua negle¬
xerit. quasi institutionis diuine ꝯ¬
teptor quam ius non ꝓ peccatis ꝗͣ iã
dimissa sunt reus tencat᷑. tñ ꝓcontẽp.¬
tu reus erit. Uel fortassis quia ipsa pec¬
cata iam ad contumacẽ redeunt quȩ¬

Expanded text:
no; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcirco tamen post contritionem cordis confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis quae jam dimissa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
a patre missa. s qͣsi mat̾na ꝑ se pie¬
tate ducta ueniens mullebri leni¬
tate ostinatum demulceat. ꝯtuma¬
cẽ ad hunulitatẽ flectat. uehem̃ter
patrẽ iratũ nuntiet. se tñ int̾ uẽ¬
turam spondeat. ueniã ꝓmitat.
ꝯsilium salutis suggerat. int̾cesso¬
res q̃rere suadeat. non nisi magniᷤᷤ
p̾cibꝰ patrẽ placari posse dicat.
Causam tñ rei se suscepturã asserat.
et ad bonum finẽ rẽ omnẽ se ꝑ¬
dueturã ꝓmittat. Uidete queso si
non ita causa nr̃a agrair. Peccan¬
cui tam̃ in proposito bone uoluncatiᷤᷤ
gere non ualet: ad cor peccatoris¬
matꝰ gr̃a mittitur. sac̾dos int̾cessor
queritur. ut dẽ qui iratꝰ non fue¬
rat ꝯplacetur. Quid dicam. Iuis
sapiens ⁊ custodiet hec. ⁊ intelliget
fluo factum ÷ quod factum ÷. qͥa
nr̃i sceleris non p̾ expiari. Necẽẽ
ẽ. sic fieri. quia ds̃ ħ ⁊ͥ quod dare
desiderat a se precipit postulari. Ne¬

Expanded text:
a patre missa, sed quasi materna per se piea patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri levitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccancui tamen in proposito bonae voluntatis urgere non mater gratia mittitur, sacerdos intercessor quaeritur, ut Deus qui iratus non fuerat, complacetur. Quid dicam? Quis sapiens et custodiet haec et intelliget fluo factum est quod factum est; quia nostri sceleris non potest expiari. Necesse est sic fieri; quia Deus hoc etiam quod dare desiderat, a se praecepit postulari. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ astare creatori. ut in hoc
q̃ facto qͦdãmͦ ad dm̃ clamet et
dicat. Uide dñe et considera.⁊at
tende quid facio. Scio quidẽ dñe
et fateor. quia tibi subici nolle
dampuabilis fuit elacio. Alagaum
reddo. O ꝗͣ suauis et iocunda dei
nr̃i mseratio todum bonũ nr̃m
ipse in nob̾ oꝑatur. ⁊ uelud pat̾
alludens in filiis. sic totum facit.
ut quasi nichil fac̾e uideat᷑. ẜcce
peccator ꝯpunctꝰ gemit. suspirat
lacͥmatur. ꝯfitetur reatum suũ.
postulat ueniam. flagitat mĩam.
et ħ totum quasi ex homine esse
creditur: s quis queso ħ facit. nisi
ille qui intꝰ p̃sidet. ⁊ cor hominis
adħ faciendum mouet Obsecro
ut non sit honerosum. si breue
qͥdam huius rei exẽplum ꝓposue¬
ro. Pater qͥdam ꝯtumacẽ filium
qͣsi cum magno furore expulit.
ut ita afflictꝰ humiliari. disceret.
s illo in ꝯtumacia sua ꝑsistente.
qͣdam secreta dispensatione ꝯsilii a
patre mat̾ mittitur. ut non quasi

Expanded text:
humiliter astare Creatori, ut in hoc humiliter astare Creatori, ut in hoc etiam facto quodammodo ad Deum clamet, et dicat: Vide, Domine, et considera, et attende quod facio. Scio quidem, Domine, et fateor quia tibi subjici nolle damnabreddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio! Totum bonum nostrum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam; et hoc totum quasi ex homine esse creditur. Sed quis, quaeso, hoc facit nisi ille qui intus praesidet, et cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater quidam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam discreta dispensatione consilii a patre mater mittitur, ut non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
gruum adhibeatur remediũ dolori.
nequaquã sequitur effectus curatio¬
nis. Iuia gͦ ꝑsuꝑbiam om̃e pecca-¬
tum g̾itur. necesse. ẽ. ut ꝑhumilita¬
tem om̃is penitencia ꝯdiatur. qͣtinꝰ
in obedienciam oediencia frangat
et elationis tumorem humilitatis de-¬
uocio p̃mat. Conueniens gͦ ualde:
ut nos qui peccando dõ ꝯtumaces
seruis dĩ supplices simus. ⁊ hõo
qui ad dĩ gr̃am ꝯseruandam me¬
diatore non eguit. iam eã recuꝑi¬
re non nisi ꝑhominẽ mediatorẽ
possit. Nam & ħ salub̾rimum:
peccatori. ut discat ꝗͣ longe pec¬
cando a deo recesserit. cum tam
difficulter peocando ad dm̃ re¬
dit. quia caucior dereliqͦ efficit᷑.
cum n sine graui labore: peni¬
tenti aditꝰ in dulgenciȩ aꝑit᷑. Ge¬
niat gͦ peccator ⁊ suspiret. ⁊ anxiꝰ
pro peccato suo tuneat. ⁊ expa¬
uescat. sollicitus discurrat. auxi¬
liatores. ⁊ intercessores querat. ꝓst̾¬
nat se humiliter hom̃i qui nolut

Expanded text:
gruum adhibeatur remedium dolori; gruum adhibeatur remedium dolori; nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omne peccatum geritur, necesse est ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo valde est, ut nos qui peccando Deo contumaces servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatore non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut discat quam longe peccando a Deo recesserit. Cum autem difficulter poenitendo ad Deum redit, quia et cautior de reliquo efficitur, cum non sine gravi labore poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui noluit
Abbreviated transcription (Latin):
.r.e. Ac si aꝑtiꝰ diceretur. Tantam
u̾b̾ potestatem in ligandis ⁊ soluen¬
dis peccatis tribuo. ut quisquis a
ligatus non sit. Audiant hominẽ
& intelligant peccatores quod p̾si¬
dium eis adõ conceditur. qđ rur¬
sum iudicium preparatur. Fortaᷤ¬
sis dm̃ nec dum int̾pellare p̾su¬
munt. hñt homines sacerdotes ui¬
ce dei fungentes. cum quibꝰ mtm
causam suam sine ꝑiculo age pos¬
sint. Amant int̾cessores et cimeat
iudices. S fortassis it̾um querit
aliquis quid opis sit dõ ad soluẽ¬
da peccata hominũ. homines coo¬
ꝑatores quȩrere. Quasi ꝑse quod
uoluerit non ualeat ad implere. S
c̾tissime scire debennus quod in abo¬
lendis peccatis. nequaꝗͣ deo hu¬
mana cooꝑatio suffragetur. Ideo
tam̃ hominẽ cooꝑatorẽ fieri. qͥa
salus peccatoris eo mͦ ꝯpetentius
ꝑficitur. Quid enim peccata insi
plage qͥdam sunt. ⁊ quid ÷ penitẽ¬
cia nisi medicina : & scimus quod
in sanandis uuln̾ibꝰ carnis nisi ꝯ¬

Expanded text:
nt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a ligatus non sit. Audiant homines, et intelligant peccatores quod pdium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt, habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores et timeant judices. Sed fortassis iterum quaerit aliquis quid opus sit, Deo ad solvenda peccata hominum, homines cooperatores quaerere quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire debemus quod in abolendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata nisi plagae quaedam sunt; et quid est poenitentia nisi medicina? Et scimus quod in sanandis vulneribus carnis nisi con
Abbreviated transcription (Latin):
ocestatem remittendi peccata qͥdã
soli deo ita asscribe conantur ut
in ea hominẽ participẽ fieri nullomͦ
tionis ad ducunt mundationẽ illius
leprosi. quẽ dñs priꝰ ꝑsemetipsum sa¬
nitati restituit. ac sic dem̃ ad sacerdoteᷤ
misit. ñ ut eius mundatio uircute
illoꝵ ꝑficeret᷑. s ut tantum mͦ testimo¬
nio illorum ꝯfirmaretur. Simiti
mͦ nunc in p̾senti ȩccłia dicunt mini¬
t̾ia sacclotum nichil ampliꝰ uirautis
hre. nisi gdam tancũ mͦ signa esse. ut
ille uidelicet qui pꝰ ꝑcontritionẽ cor¬
dis intꝰ a dño absoluitur. post modũ
in ꝯfessione oris ab eis ab solutus eẽ. os¬
tendatur. Quod aut̃ in sola cordis cõ¬
tritione ⁊̃ ante ꝯfessionẽ oris peccata
dimictantur. ꝓpħico ilo testimonio ꝑ¬
bare uolunt quo dr̃. Quac̾q hora m

Expanded text:
otestatem remittendi peccata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nutionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirmaretur. Simili modo nunc in praesenti Ecclesia dicunt ministeria sacerdotum nihil amplius virtutis habere, nisi quaedam tantummodo signa esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
excausa sacram̃tũ ħ institutũ. ⁊ ad
infirmitatis alleuiationẽ. Uñ ꝯs¬
tat quod qui hanc unctionẽ fide¬
lutr ⁊ deuote ꝑcipit. ꝑeam sine
dubio ⁊ in ocrꝑe ⁊ in anima alleiua¬
tionẽ et ꝯsolationẽ acciꝑe meretur
si tñ expedit ut in utroq alleuiet᷑.
Qđ si force corꝑis sanitatẽ ⁊ uali¬
cudinẽ hr̃e illi ñ expedit illã pro¬
culdubio quȩ anime ẽ. sanitatẽ et

Expanded text:
m hoc institutum, et ad infirmitatis allevationem. Unde constat quod qui hanc unctionem fideliter et devote percipit, per eam sine dubio et in corpore et in anima allevationem et consolationem accipere meretur; si tamen expedit ut in utroque allevetur, quod si forte corporis sanitatem et valetudinem habere illi non expedit; illam procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
erimus in die iuidicii p̃issiis
angior ꝯspeccibꝰ oferendi: ⁊ etno uus¬
dici rõnẽ delibris ꝯsciencie reodit᷑.
in die illa ipsũ añ se hom̃em ꝯsticu¬
endum. ⁊ ipsã sibi animã in cordis
speculo demõstñdã ⁊ testes ꝯtͣ eã nõ
deforis aliunde. s intꝰ de semecipsa
ꝓferendos adicienda erunt m aliqͣ
petremas. s nimiũ nota testimonia

Expanded text:
die iudicii purissimis angelorum conspectibus offerendi et aeterno iudici rationem de libris conscientiae reddituri. certum est in die illa ipsum ante se hominem constituendum et ipsam sibi animam de cordis speculo demonstrandam et testes contra eam non deforis aliunde, sed intus de ipsa anima proferendos. adicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfundetur .⁊ humane naturȩ hu¬
militas diuine imaginis similitudi¬
ne głificaret᷑. Diabolꝰ namq aliud
a deo pͥncipiũ ẽẽ ꝯcupierat. ⁊ iccirro¬
ut magis eiꝰ suꝑbia confundetur. ħ
hõ in dono accep̃. q ille ꝑuerse raꝑe
uoluit.⁊ obtin̾e ñ potuit. ut ĩ hoc¬
⁊̃ imago dĩ ĩ hoĩe appareret. ꝗ sic̾

Expanded text:
funderetur, et humanae naturae humilitas divinae imaginis similitudine glorificaretur. Diabolus namque aliud a Deo principium esse concupierat, et ut idcirco magis ejus superbia confunderetur, hoc homo in dono accepit quod ille perverse rapere voluit et obtinere non potuit, ut in hoc imago Dei in homine appareret, quod sic
Abbreviated transcription (Latin):
suit eum in paradiso uoluptatis. Quẽ
enĩ tulisse. ⁊ pꝰ ea in paradiso posuisse
dr̃. qm̃ alibi c̾atꝰ sit. ⁊ ut hic pon̾etur
aliunde assumptꝰ manifeste demons¬
tratꝰ.¬

Expanded text:
suit eum in paradiso voluptatis . Quem enim tulisse et postea in paradiso posuisse dicitur, quod alibi creatus sit, et ut hic poneretur aliunde assumptus manifeste demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ ꝯsanguinitatis ꝯstituta ẽ. ut
sic̃ sex etatibꝰ mundi gen̾atio ⁊ hoĩs
statꝰ finit᷑. ita ꝓpͥnquitas generis.
tot gradibus terminet᷑ hoc mͦ. Filuis ⁊
filia qui ẽ. fr̃ ⁊ soror. sit ipse truncus. Ilis
seorsũ seiunctis ex radice ipsiꝰ trunci. egre¬
diunt᷑ isti ramuscłi: nepos ⁊ neptis primꝰ.
ꝓnepos ⁊ ꝓneptis scds. ab nepos abnep¬
tis terciꝰ. ad nepos ⁊ adneptis qͣrtꝰ. trine¬
pos ⁊ trineptis qͥntꝰ. trinepotis nepos. et
trineptis sextus

Expanded text:
sanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur hoc modo. Filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illidiuntur isti ramusculi: nepos et neptis, primus; pronepos et proneptis, secundus; abnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis nepos et trineptis neptis, sextus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ aq̃ ĩ locũ unũ ut arida appar̾et
lo st̾ ĩ locũ unũ. Quantũ ad
quȩ subcęlo erãt: abissus magna
c̾dit᷑. quȩ ab ipso mundi exordio
ĩtrȩ corꝑe tãte capacitatis facta fu¬
isse putatur: ut oiũ receptaculum
aqͣr̾ eẽ potuisset. Nã aqͣrũ natã in
pͥncipio tenius admũ. leuitisq et
ĩmũ nebule cuidã disꝑsa. pꝰꝗͣ duu¬

Expanded text:
 ut arida appareret. lo sunt in locum unum . Quantum ad quae sub coelo erant, abyssus magna creditur, quae ab ipso mundi exordio in terrae corpore tantae capacitatis facta fuisse putatur, ut omnium receptaculum aquarum esse potuisset. Nam aquarum natura in principio tenuis admodum levisque, et in modum nebulae cujusdam dis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ occupau̾at serenũ purũq dere¬
liqͥt. Ipsa qͦ t̾rȩ suꝑficies aqͥs õĩbus
int̾ alueos suos c̃clusis apparere ce¬
p̃. Primo qͥdẽ lutulenta & lubrica nu¬
daq uelut q̃ germina nec dũ ulla ꝓ¬
tulisset. qͥbꝰ uestiri ⁊ suꝑ duci potiuss¬

Expanded text:
tum occupaverat, serenum purumque dereliquit. Ipsa quoque terrae superficies aquis omnibus inter alveos suos conclusis apparere coepit. Primo quidem lutulenta et lubrica nudaque, velut quae germina necdum ulla protulisset, quibus vestiri et superduci potuis
Abbreviated transcription (Latin):
mi bonũ qd̾ diligis ꝓximo ñ inuideas.
Pot̾as aliqͥd diligere ⁊ ꝓximo ñ dilig̾e.
poteras aliqͥd uelle hab̾e. et tñ ñ uelle
ut illud hab̾et ꝓximus tuus. in deo
tñ ñ poteras. Non enĩ pot̾as diligere
dmn. nͥ diligeres ⁊ ꝓrimũ tuuͣ. qr cũ
iniudia ⁊ odio ds diligi ñ potest. tam̃
qr maliis rebis hoc facere pot̾as. ut
aliqͥd uelles ⁊ ꝓximo tuo ñ uelles. di¬
stinctũ est. ut utrũq ubi faciendũ est.
intelligas. qͣmuis tñ alt̾m sine alt̾o face¬
re ñ possis. Quãuis simul sint. tam̃
duo sunt. dilectio dĩ ⁊ ꝓxrimi. Neq
ideo debuert̃ in p̃ceptione confundi.
qͣmuis ñ possint in actione separari.
Duogͣ sunt p̾̃cepta caritatis. unuͦ quo
dm̃ diligere p̃cipimur. alterũ quo

Expanded text:
mi bonum quod diligis proximo non invideas. Poteras aliquid diligere, et proximo non diligere; poteras aliquid velle habere, tamen non velle ut illud haberet proximus tuus; in Deo tamen non poteras. Non enim poteras diligere Deum nisi diligeres proximum tuum; quia cum invidia et odio Deus diligi non potest, tamen quia in aliis rebus hoc facere poteras, ut aliquid velles et proximo tuo non velles, distinctum est, ut utrumque tibi faciendum esse intelligas, quamvis tamen alterum sine altero facere non possis. Quamvis simul sint, tamen duo sunt dilectio Dei et proximi, neque ideo debuerunt in praeceptione confundi, quamvis non possint in actione separari. Duo igitur sunt praecepta charitatis: unum quo Deum diligere praecipimur, alterum quo
Abbreviated transcription (Latin):
cti. quibus amplius reditus non
patet ad honum. demones scilieet
et homines maligni cũ demonibus
damnati. qui iccitco a nob amplius
diligendi non sunt. qr ab illo bono
ꝓpt̃ qd diligit᷑ omis qui bene diligit᷑.
irrecuꝑabiliter corruerunt. Nusqͣm
nobis scriptura dieit ut demones
diligamus. neq illos homines qui
iam cum demonibꝰ damnati sunt.
Illi enĩ ꝓrimi non funt. s remoti st̃¬
et alieni facti a nob̾. Nos aut̃ ꝓrimos
diligere debemꝰ. ñ alienos .i. homines
ñ dȩmones. ⁊ illos hoĩes qͥ uł ꝑbonitatẽ
ñ recesserunt: uł ꝑ arbitrii lib̾tatẽ re¬
dire possunt. Non enĩ omnino lon¬
ge funt. qui ⁊ si abiert᷑. adhuc redi¬
re possunt. Isti sunt ꝓximi qͦs dili-¬
gere debemus uł in dõ si nͣ recesserunt.
uł ꝓpt̃ dm̃ si redire possunt. Quos
qͣndo diligimus. uł i eis dm diligi¬
mus si boni st̃. uł eis dm̃ diligimus
⁊ optamus eũ qd̾ ñ sint boni ẽẽ posst̃.

Expanded text:
cti, quibus amplius reditus non cti, quibus amplius reditus non patet ad bonum, daemones scilicet et homines maligni cum daemonibus damnati. Quid idcirco a nobis amplius diligendi non sunt; quia ab illo bono propter quod diligitur omnis qui bene diligitur, irrecuperabiliter corruerunt. Nusquam nobis Scriptura dicit daemones diligamus? neque illos homines qui jam cum daemonibus damnati sunt. Illi enim proximi non sunt, sed remoti et alieni facti a nobis. Nos autem proximos diligere debemus non alienos; id est homines non daemones, et illos homines qui vel per bonitatem non recesserunt, vel per arbitrii libertatem redire possunt. Non enim omnino longe sunt qui, etsi abierint, adhuc redire possunt. Isti sunt proximi quos diligere debemus, vel in Deo, si recesserunt, vel propter Deum, si redire possunt. Quos quando diligimus, vel in eis Deum diligimus si boni sunt, vel eis bonum diligimus et optamus, cum quod non sunt boni esse possunt.