comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ ĩiurias ꝓhibentẽ. s eciã demonũ
nequitiã deoꝵ ĩiurias exultãtem. ꝑ cosdẽ
demones nũcios diis in notuisse respon¬
derint. Hoc nũciare ẽ an insultare. Et
dii utrũq sic audiũt sic utrũq cognoscũt:
ut non solũ malignos deuiones deorum
dignitati et platonis religioni cõtraria
mupientes atq faciẽtes a suo accessu nõ
arceãt: uerũ etiã ꝑ ilłos malos ꝓpuiqͦs
platoni bono longinquo dona trãsmit¬
tant. Sit enĩ eos elemẽtoꝵ qiͣ cathe¬
nata series colligauit ut illis a quib
criminãt᷑ ꝯm̃gi possint. Hint a quo
defendũtur nõ possint: utrũq stientes
sz aeris et terre transmutare pondera
nõ ualentes. Iam ꝙ reliquũ ẽ. si qͣrtũ¬
⁊at. si poetaꝵ de diis ĩmortalib crimi¬
diis demones nũciauerint. et ꝙ plato
philosophica grauitate de optĩa repuͨͣ
het oĩa censuit remouẽda tatueriut: nt

Expanded text:
deorum iniurias prohibentem, sed etiam daemonum deorum iniurias prohibentem, sed etiam daemonum nequitiam deorum iniuriis exultantem per eosdem daemones nuderint; hoc nuntiare est, an insultare? Et dii utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes adque facientes a suo accessu non arceant, uerum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo dona transmittant? sic enim eos elementorum quasi catenata series conligauit, ut illis, a quibus criminantur, coniungi possint, huic, a quo defenduntur, non possint, utrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartuat, si poetarum de diis immortalibus crimidiis daemones nuntiaverunt, et, quod Plato philosophica gravitate de optima republica haec omnia censuit removenda, tacuerunt; ut
Abbreviated transcription (Latin):
non erubuerint uel timuerint. Hoꝵ
quatuor que interrogando ꝓposui. qd̾¬
libet eligant: in quolibet eoꝵ ꝙͣtum
mali de diis bonis opinentur adtendãt.
Si enĩ p̾mũ elegerint. ꝯfessuri sunt
non licuisse diis bonis habitare cũ bono
platone qñ eoꝵ ĩiurias ꝓhibebat et ha¬
bitasse cũ demonib malis qñ eoꝵ ĩui¬
riis exultabat. Cũ dii boni hoĩem bo¬
nũ longe a se positũ. nõ nisi ꝑ malos
demones nossent: qͦs uitinos nosse nõ
possent. Si autẽ stdm̃i eligerint. et utrũ
occultatũ de demonib dixerint. et dii
õĩo nestirent et platonis religio sissimã
legẽ et demonũ sacrilegã delectationem:
quid in rebus hũanis ꝑ internũtios de¬
mones dii nosse utiliter possũt. qñ illa
nestiũt.que in houorẽ bonoꝵ deoꝵ reli¬
gione bonoꝵ hõmi contra libidinẽ ma¬
loꝵ demonũ deceruũtur: Si uo tertiũ
elegerint. et non solum sentẽtiã platonis

Expanded text:
non erubuerint uel timuerint. Horum non erubuerint uel timuerint. Horum quattuor. quae interrogando proposui, quodlibet eligant et in quolibet eorum quantum mali de dis bonis opinentur adtendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse dis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum iniurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum iniuriis exultabant, cum di boni hominem bonum longe a se positum non nisi per malos daemones nossent, quos uicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut di omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem: quid in rebus humanis per internuntios daemones di nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem bonorum deorum religione bonorum hominum contra libidinem malorum daemonum decernuntur? Si uero tertium elegerint et non solum sententiam Platonis
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtiis. Si autẽ aĩoꝵ iudicia corꝑalia
qualia sũt lotucio. uultus. motus. ꝑ
corpus suũ. etherii dii sentiũt. et inde
tolligñt quid eciã demones nũcient;
possunt et mẽdaciis demonũ decipi. Por¬
ro si deoꝵ diuinitas a demonibz non p̃t
falli: eadem diuiuitate qd̾ agimiꝰ non
p̃t ignorari. Uellẽ autẽ isti michi dice¬
rent utrũ diis demones nũciauerint
de triminib deoꝵ poetita platoni di¬
plicere figniẽta. et sibi ea plarere ce¬
lauerint an utrũq occultauerĩt deosq
eẽ maluerint totiꝰ rei huiꝰ ignaros:
an utrũq indicauerint. et religiosam
erga deos platonis prudenciã. et in deos
ĩiuriosam libidinẽ suã. An sentenciã
quidẽ platonis qua noluit deos ꝑ ĩpiã
licentiã poetaꝵ falsis criuimib ĩfama¬
ri ignotam diis ẽẽ uoluerint: suã uo
nequiciã qua ludos scenitos amant.
quib illa deoꝵ dedecora celebrãt᷑ ꝓdere

Expanded text:
nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. qualia sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinitate quod agimus non potest ignorari. Vellem autem mihi isti dicerent, utrum dis daemones nuntiauerint de criminibus deorum poetica Platoni displicere figmenta et sibi ea placere celauerint, an utrumque occultauerint deosque esse maluerint totius rei huius ignaros, an utrumque indicauerint, et religiosam erga deos Platonis prudentiam et in deos iniuriosam libidinem suam, an sententiam quidem Platonis, qua noluit deos per inpiam licentiam poetarum falsis criminibus infamari, ignotam dis esse uoluerint, suam uero nequitiam, qua ludos scaenicos amant, quibus illa deorum dedecora celebrantur, prodere
Abbreviated transcription (Latin):
Ed niirũ tante huiꝰ absurditatis
et indignitatis est magna necessitas:
ꝙ scilz deos etherios hũana curãtes. quod
terrestres hoĩes agerẽt utiq lateret nisi
demones aerii nũciarent: qui ether longe
a terra est lateqz suspensus. aer uero etheri
terreq cõtignus. O mirabilem sapiẽtiã
Quid aliud de diie isti senciũt/ qͦs om̃s
optimos uolunt. nisi eos et hũana tu¬
rare ne cultu uideantur indigni. et ꝓpter
elementoꝵ distantiã hũana nestire. ut
credantur demones necessarii: et ob hͦ eciã
putentur colendi ꝑ qͦs dii possint quid
in rebus hũanis agatur addist̾e. et ubi
oportet hoĩb subuenire: Hoc si ita est:
diis istis bonis magis uotꝰ est demon
ꝑ corpus uicinũ : ꝙͣ hõ ꝑ aniniũ bonũ.
O multũ dolenda necessitas: an potiꝰ
iroidenda uel detestanda uanitas ne sit
uana diuinitas. Si enĩ aĩo obstaculo
corꝑis libero animũ nr̃m uidere dii pos¬
sunt: non ad hͦ indigent demonib

Expanded text:
ed nimirum tantae huius absurditatis et indignitatis est magna necessitas, quod scilicet deos aetherios humana curantes quid terrestres homines agerent utique lateret, nisi daemones aerii nuntiarent; quoniam aether longe a terra est alteque suspensus, aer uero aetheri terraeque contiguus.s o mirabilem sapientiam! Quid aliud de dis isti sentiunt, quos omnes optimos uolunt, nisi eos et humana curare, ne cultu uideantur indigni, et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos di possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet hominibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis magis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per animum bonum.s o multum dolenda necessitas, an potius inridenda uel detestanda uanitas, ne sit uana diuinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum uidere di possunt, non ad hoc indigent daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
¶dn raconabililer platonici diffiuie¬
rint deos telestes decliuãtes teruena cõta¬
gia hoĩb non nusteri quib ad amititiã
deoꝵ demones suffragentur. ¶Caͫ isͫ¬
ticipacõe est sũmi boui non tali media¬
tore indigere hoĩem qualis ẽ demon sr
tali qualis est unus xp̃s. ¶ Taͫ i7¬
¶ Qd̾ fallacia demonũ dũ sua ĩtertes¬
sione uiã spondet ad deũ. h ͦ aduitatur
ut hoĩes a uia ueritatis auertat. Cͫ is

Expanded text:
n rationabiliter Platonici definierint deos coelestes, declinantes terrena contagia, hominibus non misceri, quibus ad amicitiam deorum daemones suffragentur. 1. ticipatione a est summi boni, non tali mediatore indigere hominem qualis est daemon, sed tali qualis est unus Chrid fallacia daemonum, dum sua intercessione uiam spondet ad Deum, hoc adnitatur, ut homines a uia ueritatis auertat. Fals
Abbreviated transcription (Latin):
uonium gͦ. proaui nr̃i multum
errab̾ant. tirta deoꝵ ⁊ acõem ĩtre¬
duli. et non aĩadu̾tentes ad cultũ religie¬
nemq diuinã. ĩuenerũt artẽ qua effĩ¬
cerent deos cui ĩuente adiũxerũt uirtutẽ

Expanded text:
uoniam ergo proavi nostri multum errabant circa deorum rationem increduli et non animadvertentes ad cultum religionemque divinam, invenerunt artem qua efficerent deos. Cui invente
Abbreviated transcription (Latin):
cõnuserũt: uel conficta delectamẽta demonũ
nopiorũ. si hoĩes non fuerint. Ex isto
genere demonũ focrates non haberet deũ:
si haberet deũ. S fortasse homii ab
illa arte fatiendi deos alieno et ĩnocenti
illi ĩportauerint talem deũ: qui eadẽ arte
excellere uoluerũt. Quid gͦ plura: Non
eẽ sp̃s istos tolendos ꝓpter uitã beatam
que post mortẽ futura est: nullus uel
mediocriter prudẽs ambigit. S fortasse
dicturi sunt deos quidẽ ẽẽ om̃s bonos : de¬
mones autẽ alios malos alios bonos.
Et eos per quos ad uitã inet̾nũ beatam
ꝑueniamꝰ colendos ẽẽ censebũt: quos
bonos opinantur. Quod quale sit: iã
in uolumine sequenti uidendum est.

Expanded text:
commiserunt, uel conficta delectamenta daemonum commiserunt, uel conficta delectamenta daemonum noxiorum, si homines non fuerunt. Ex isto genere daemonum Socrates non haberet deum, si haberet deum; sed fortasse homini ab illa arte faciendi deos alieno et innocenti illi inportauerint talem deum, qui eadem arte excellere uoluerunt. Quid ergo plura? Non esse spiritus istos colendos propter uitam beatam, quae post mortem futura est, nullus uel mediocriter prudens ambigit. Sed fortasse dicturi sunt deos quidem esse omnes bonos, daemones autem alios malos, alios bonos, et eos, per quos ad uitam in aeternum beatam perueniamus, colendos esse censebunt, quos bonos opinantur. Quod quale sit iam in uolumine sequenti uidendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sacrificaret ĩuenit ordei segetẽ atq ĩde
spicas marito regi et eiꝰ consiliario mer¬
curio demonstrauit: unde eandẽ et cererẽ
uolunt. que et quãta mala non a poetis
s misticis eoꝵ lrĩs memorie mandata sit.
sicut leone sacerdote ꝓdente ad olympiadem
matrem scrbit alexander legant qui uolũt
uel possunt. et recolant que legerũt; et
uideant quib hoĩb mortuis. et de quib eor
factis tanꝙͣ diis sacrificia suit iustituta.
Absit ut eos qͣuis deos habeant sanctis
maitirib nr̃is quos tñ deos nõ habenius.
ulla ex parte audeãt cõparare. Sic eni nõ
cõstitumiꝰ sacerdotes. nec offermiꝰ sacrificia
martirib nris. qr intõgruũ. indebitum.
illicitũq est: atq unu deo tm̃ mͦ debitum:
ut nec criminibz suis nec ludis eos turpis¬
sinus oblectemus: ubi uel flagicia isti ce¬
lebrant deoꝵ suoꝵ si cũ hoĩes ẽẽnt talia

Expanded text:
cum sacrificaret, inuenit hordei segetem adque inde cum sacrificaret, inuenit hordei segetem adque inde spicas marito regi et eius consiliario Mercurio demonstrauit, unde eandem et Cererem uolunt, quae et quanta mala non a poetis, sed mysticis eorum litteris memoriae mandata sint, sicut Leone sacerdote prodente ad Olympiadem matrem scribit Alexander, legant qui uolunt uel possunt, et recolant qui legerunt, et uideant quibus hominibus mortuis uel de quibus eorum factis tamquam dis sacra Absit ut eos, quamvis deos habeant, sanctis martyribus nostris, quos tamen deos non habemus, ulla ex parte audeant comparare. Sic enim non constituimus sacerdotes, nec offerimus sacrificia martyribus nostris; quia incongruum, indebitum, illicitum est, atque uni Deo tantummodo debitum: ut nec criminibsimis oblectemus, ubi uel flagitia isti celebrant deorum suorum, si, cum homines essent, talia
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia in martirũ lotis. ornamerita
sunt memoriaꝵ : non sacra uel sacrificia
mortuoꝵ tanꝙͣ deoꝵ. Quicũq eciam
epulas suas eo deferũt. ꝙ quidem a xp̃i¬
ans melioribz non fit. et in pleris ꝙ
terrarũ nuilla talis est cõsuetudo: tñ
quitũq id faciũt quasq cũ apposuerint
orãt et anferũt ut uestantur uel ex eis
etiã indigentib largiãtur: sanctificari
sibi eas uolũt ꝑ merita martirũ ĩ noĩe
dm̃ martirũ. Non autẽ ẽẽ ista sacrificia
martirũ nouit. qui nouit unũ qd̾ etiã
illic offertur sacrificiũ xp̃ianoꝵ. Nos
itaqz martires nr̃os nec diuinis honori¬
bus nec humanis criminib colimus.
sicut colunt illi deos suos: nec sacrificia
illis offeriius. nec eoꝵ ꝓbra in eoꝵ sa¬
cra quertimus. Nam de yside uxore osyris
egiptia dea. et de parentibz eoꝵ qui om̃s
reges fuisse stribũt᷑ quib ꝑentib suis illa

Expanded text:
obsequia in martyrum locis, ornamenta obsequia in martyrum locis, ornamenta sunt memoriarum, non sacra uel sacrificia mortuorum tamquam deorum. Quicumque etiam epulas suas eo deferunt quod quidem a Christianis melioribus non fit, et in plerisque terrarum nulla talis est consuetudo — tamen quicumque id faciunt, quas cum adposuerint, orant et auferunt, ut uescantur uel ex eis etiam indigentibus largiantur, sanctificari sibi eas uolunt per merita martyrum in nomine domini martyrum. Non autem esse ista sacrificia martyrum nouit, qui nouit unum, quod etiam illic offertur, sacrificium Christianorum. Nos itaque martyres nostros nec diuinis honoribus nec humanis criminibus colimus, sicut colunt illi deos suos, nec sacrificia illis offerimus, nec eorum probra in eorum sacra conuertimus. Nam de Iside, uxore Osiris, Aegyptia dea, et de parentibus eorum, qui omnes reges fuisse scribuntur quibus parentibus suis illa
Abbreviated transcription (Latin):
Et tñ nos eisdem martirib templa
faterdocia. satra. et sacrificia. ꝯstituiuiꝰ:
qm̃ nõñ ip̃i s deus eoꝵ nobis est deꝰ. Ho¬
noranius sane memorias eoꝵ tãꝙͣ sanctoꝵ
hõim dei. qui usq ad mortẽ corporũ suoꝵ¬
pro ueritate certarũt ut in notesteret uera
religio. falsis factisq ꝯuictis: ꝙ eciã si qui
antea sentiebant: tuuendo repmebant
Quis autẽ audiuit aliqñ fideliũ stantẽ
sacerdotẽ ad altare et suꝑ sanctũ corpus
martiris ad dei honorẽ tultũq ꝯstructũ
dicere in p̾cibus. offero tibi sacrificiũ petre
uel paule uel cipriane. cũ apud eoꝵ me¬
morias offeratur deo qui eos et hoĩes
et martires fecit. et sanctis suis anglis
celestis honore sociauit. ut ea celebrita¬
te et deo uero de illoꝵ uictoriis gras aga¬
mus. et nos ad iitatõem taliũ corona¬
rũ atq palmarũ eodẽ iuocato in auxiliũ
ex illoꝵ memorie renonacõe adhort̾em᷑
Quecũq igitur adhibentur religiosorũ

Expanded text:
la, sacerdotia, sacra et sacrificia constituimus, quoniam non ipsi, sed Deus eorum nobis est Deus; honoramus sane memorias eorum tanquam sanctorum hominum Dei, qui usque ad mortem corporum suopro veritate certarunt, ut innotesceret vera religio, falsis fictisque convictis, quod etiamsi qui antea sentiebant timendo reprimebant. Quis autem audivit aliquando fidelium stantem sacerdotem ad altare, et jam super sanctum corpus martyris ad Dei honorem cultumque constructum dicere in precibus: Offero tibi sacrificium, Petre, vel Paule, vel Cypriane, cum apud eorum memorias offeratur Deo, qui eos et homines et martyres fecit, et sancaelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo uero de illorum uictoriis gratias agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem inuocato in auxilium ex illorum memoriae renouatione adhortemur? Quaecumque igitur adhibentur religiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
atq mũdauis fatile ẽ irasti: ut pote
qui sint ab hõib ex utraq natura
facti atq cõpositi Ex utraq natura
dicit ex aĩa et corpore: ut ꝓ aĩa sit
demon: ꝓ corpore: simulatrũ. Uñ ꝯtin¬
git inquit ab egiptiis hec saucta aĩalia

Expanded text:
adque mundanis facile est irasci, utpote adque mundanis facile est irasci, utpote qui sint ab hominibus ex utraque natura facti adque conpositi.\' \'Ex utraque natura\' dicit ex anima et corpore, ut pro anima sit daemon, pro corpore simulacrum. \'Unde contigit, inquit, ab Aegyptiis haec s
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ͦ idem sentiũt. Merturiũ autẽ młn
non putant fuisse mortalẽ: quẽ tñ
iste anũ suũ fuisse testatur. Aut aliꝰ
eiñ ẽ ille. aliꝰ iste: quãuis eodẽ noĩe
nũcupent᷑. Non multũ pugno: aliꝰ
ille sit: alius iste. Uerũ et iste sicut
estulapiꝰ ex hoĩe deus. Scdm̃ testimo¬
nũ tanti apud suos uiri huiꝰ ter-¬
megistri nepotis sui. Adhuc addit et
dicit. Sin uero ysidem: quã multa
bona p̾stare ꝓpiciã: quãtis obẽẽ stimꝰ
iratam. Deinde ut ostenderet ex hoc
genere ẽẽ deos quos illa arte hoĩes facm̃t
Uude dat intelligi demones se opinari
ex hõmi mortuorũ animis extitisse.
quos per arten quã ĩuenerũt hoĩes
multũ eruãtes increduli et iroeligiosi
ait inditos suuulacris qr hii qui tales
deos faciebant aĩas facere nõ utiq
polerant: cũ de yside dixiss qd̾ cõme¬
moraui: quãtis ob ẽẽ stinus iratã.
secutus adiũxit. Terrenis etem̃ diis

Expanded text:
hoc idem sentiunt; Mercurium autem multi hoc idem sentiunt; Mercurium autem multi non putant fuisse mortalem, quem tamen iste auum suum fuisse testatur. At enim alius est ille, alius iste, quamuis eodem nomine nuncupentur. Non multum pugno, alius ille sit, alius iste; uerum et iste; sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium tanti aput suos uiri, huius Trismegisti, nepotis sui. Adhuc addit et dicit: \'Isin uero Osiris quam multa bona praestare propitiam, quantis obesse scimus iratam!\' Deinde ut ostenderet ex hoc genere esse deos, quos illa arte homines faciunt unde dat intellegi daemones se opinari ex hominum mortuorum animis extitisse, quos per artem, quam inuenerunt homines multum errantes, increduli et inreligiosi, ait inditos simulacris, quia hi, qui tales deos faciebant, animas facere non utique poterant, cum de Iside dixisset, quod commemoraui, \'quantis obesse scimus iratam\', secutus adiunxit: Terrenis etenim dis
Abbreviated transcription (Latin):
diuinisq misteriis ꝑ quas ydola et be¬
ne faciendi et male uires habere potu¬
issent. Deinde sequitur tanꝙͣ hͦ exẽ¬
plis ꝓbaturus et dicit. Auus eñ tiuis
o astlepi medicine p̾mꝰ ĩuentor cui tẽ¬
plũ cõsecratũ ẽ in monte libie. cir̾talitꝰ
corcodrilloꝵ. in qͦ eiꝰ iacet mũdanus hõ
id ẽ corpus: reliquus em̃ uel potiꝰ totus
si est homo totus in sensu uite. melior
suo. q̃ solet meditine arte pbere: Ecce
dixit mortuũ coli pro deo in eo loto ubi
habebat sepulcrũ falsus ac falleus
ꝙ remeauit in celũ: adiũgẽs deinde
aliud. Hermes inquit tuiꝰ habitũ mͥ
nomien est. nõne in sui ꝯgnominis pa¬
tria cõsistens. om̃s mortales undiq ue¬
mentes adiuuat atq ꝯseruat. Hic em̃
hermes maior id ẽ merturiꝰ quẽ dicit
auũ suũ fuisse: in hermopoli h ͦ ẽ ĩ sui
noĩs ciuitate eẽ ꝑhibetur. Ecce duos
deos dicit hoĩes fuisse estulapiũ et mer¬
curiũ. Sed de estulapio et greci et latim

Expanded text:
quas idola et bene faciendi et male uires habere potuissent.\' Deinde sequitur tamquam hoc exemplis probaturus et dicit: \'Auus enim tuus, o Asclepi, medicinae primus inuentor, cui templum consecratum est in monte Libyae circa litus crocodilorum, in quo eius iacet mundanus homo, id est corpus; reliquus enim, uel potius totus, si est homo totus in sensu uitae, meliorsuo, quae solent medicinae arte praeberi.\' Ecce dixit mortuum coli pro deo in eo loco, ubi habebat sepulcrum, falsus ac fallens, quod remeauit in caelum. Adiungens deinde aliud Hermes, inquit, cuius auitum mihi ncmen est, nonne in sibi cognomine patria consistens omnes mortales undique uenientes adiuuat adque conseruat?\' Hic enim Hermes maior, id est Mercurius, quem dicit auum suum fuisse, in Hermopoli, hoc est in sui nominis ciuitate, esse perhibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse, Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci et Latini
Abbreviated transcription (Latin):
ullomodo igitur. ¶Capłm¬
per demonũ quasi medietatẽ ambi¬
endinii est ad beniuolentiã seu beneficiẽtiã
deorũ uel potius angeloꝵ bonoꝵ: sed per
bone uolũtatis similiticdinẽ. qua cũ illis
sumus. et tũ illis uiuimꝰ. et cũ illis deũ
quẽ colũt tolimꝰ: et si eos tarnalib oclĩs
uidere non possumus. In quãtũ autem
dissimilitudine uolũtatis et fragilitate
infirmitatis miseri sumiꝰ intantũ ab eis
longe sumus uite merito non corporis
loco. Non enĩ qr in terra cõdicione carnis
habitanius. s ĩmũdicia cordis teruena
sapimꝰ: non eis iũginiur. Cũ uero sa¬
nauuir. ut quales ip̃i sũt siuiꝰ. fide illis
interim ꝓpinquauiꝰ: si as illo nos fieri
beatos a quo et ip̃i facti sunt eciã ipĩs
fauentibus tredimus.

Expanded text:
ullo modo igitur per daemonum quasi medietatem ambiendum est ad beneuolentiam seu beneficentiam deorum uel potius angelorum bonorum, sed per bonae uoluntatis similitudinem, qua cum illis sumus et cum illis uiuimus et cum illis Deum quem colunt colimus, etsi eos carnalibus oculis uidere non possumus; in quantum autem dissimilitudine uoluntatis et fragilitate infirmitatis miseri sumus, in tantum ab eis longe sumus uitae merito, non corporis loco. Non enim quia in terra condicione carnis habitamus, sed si inmunditia cordis terrena sapimus, non eis iungimur. Cum uero sanamur, ut quales ipsi sunt simus; fide illis interim propinquamus, si ab illo nos fieri beatos, a quo et ipsi facti sunt, etiam ipsis fauentibus credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aut non ĩueniri. aut uix ĩueniri deos
qui non hoĩes fuerint mortuisq diuini
honores delati suit. Omicto ꝙ uarro ditͭ.
om̃s ab eis mortuos existimari manes
deos. et ꝓbat ꝑ ea sac̾ra que oĩb fere
mortuis exhibentur. Ubi et ludos ꝯme¬
morat furiebres tanꝙͣ hͦ sit maximũ
diuinitatis indiciũ: ꝙ non soleant ludi
nisi numinib celebrari. Hermes ip̃e de
quo nũt agitur. in eodẽ ip̃o libro ubi qiͣ
futura p̾mũciando deplorãs ait. tunt
terra ista sanctissima sedes delubroꝵ atq
temploꝵ. sepultrorũ erit mortuoꝵq
plenissima: deos egipti hoĩes mortuos
ẽẽ testatus. Cũ eñ dixisset ꝓauos
suos multũ errãtes tirca deoꝵ racõem
intredulos. et non aiaduertẽtes ad cultũ
religionẽq diuinã ĩuenisse artẽ quo
efficerent deos : cui ĩuente inquit adiũxe

Expanded text:
aut non inueniri aut uix inueniri deos, aut non inueniri aut uix inueniri deos, qui non homines fuerint mortuisque diuini honores delati sint. Omitto, quod Varro dicit omnes ab eis mortuos existimari manes deos et probat per ea sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos commemorat funebres, tamquam hoc sit maximum diuinitatis indicium, quod non soleant ludi nisi numinibus celebrari. Hermes ipse, de quo nunc agitur, in eodem ipso libro, ubi quasi futura praenuntiando deplorans ait: \'Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepplenissima; deos Aegypti, homines mortuos esse testatur. Cum enim dixisset proavos suos multum errantes circa deorum rationem, incredulos et non animadvertentes ad cultum religionemque divinam, invenisse artem qua efficerent deos; Cui inventae, in
Abbreviated transcription (Latin):
Iquomodo iste egiptiꝰ cũ doleret tp̃s
esse uenturũ quo illa auferrentur ex egipto¬
que fatetur a multũ errantib et incredu¬
lis. et a cultu diuine religionis auersis
ẽẽ instituta. ait inter cetera. tũc terra
illa sanctissima sedes delubroꝵ atz tẽploꝵ
sepulcroꝵ erit mortuoꝵ plenissima. Qua¬
si uero si illa non aufertẽtur. nõ ẽẽnt ho¬
mines morituri. aut alibi ẽẽnt mortui
ponendi ꝙͣ in terra: et utiq ꝙͣto plus
uolueret᷑ temporis et dierũ tanto ma¬
ior eẽt numerus sepultroꝵ. ꝓpter maiorẽ
numerũ mortuoꝵ. Sed hoc uidet᷑ dolere
ꝙ memorie martirũ nr̃oꝵ templis eoꝵ
delubrisq succederẽt. Ut uidel qui hec
legũt aĩo a nobis auerso atq ꝑuerso
putent a paganis cultos fuisse deos in
templis.: a nobis autẽ toli mortuos ĩ
sepulcris. Tanta enĩ hoĩes impii cecita¬
te in montes quodãmꝰ offendũt. resq
oclõs suos ferientes nolũt uidere. Ut
non actendant in oĩb lrĩs paganorũ

Expanded text:
quo modo iste Aegyptius, cum doleret tempus esse uenturum, quo illa auferrentur ex Aegyptoquae fatetur a multum errantibus et incredulis et a cultu diuinae religionis auersis esse instituta, ait inter cetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; quasi uero, si illa non auferrentur, non essent homines morituri, aut alibi essent mortui ponendi quam in terra; et utique, quanto plus uolueretur temporis et dierum, tanto maior esset numerus sepulcrorum propter maiorem numerum mortuorum. Sed hoc uidetur dolere, quod memoriae martyrum nostrorum templis eorum delubrisque succederent. ut uidelicet, qui haec legunt animo a nobis auerso adque peruerso, putent a paganis cultos fuisse deos in templis, a nobis autem coli mortuos in sepulcris. Tanta enim homines inpii caecitate in montes quodam modo offendunt resque oculos suos ferientes nolunt uidere. ut non adtendant in omnibus litteris paganorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aĩalia sũt beata non misera. et ꝓpłea
pecora nõ ꝑturbant᷑. ꝙ aĩalia sũt q̃ nec
utã possunt ẽẽ nec msera. Restat ut de¬
mones situt hoĩes ideo perturbentur. ꝙ
aĩalia sunt non beata sed misera.

Expanded text:
quod animalia sunt beata, non misera; et propterea quod animalia sunt beata, non misera; et propterea pecora non perturbantur, quod animalia sunt, quae nec beata possunt esse, nec misera: restat ut daemones sicut homines ideo perturbentur, quod animalia sunt non beata, sed misera.
Abbreviated transcription (Latin):
talib ignis et aer mortalib aqua et t̾ra:
quero cur aĩmi demonũ passionũ turbelis
et tẽpestatib agitentur. Perturbatio
est enĩ. que grece pathos dr̃. Unde illa
uoluit uocare aĩo passiua: qr u̾bũ de u̾bo
pathos. passio diceret᷑: motus aĩ cõtra
rationẽ. Cur gͦ sũt ista in auimis de¬
monũ: que in pecorib non sũt: Qñi¬
si quid in pecore simile appareret nõ est
pturbatio. qr non est contra racõem qua
petora carent. In hoĩb autẽ ut suit iste
pturbationes: facit hͦ stulticia uel mise¬
ria. Nondũ enĩ sumꝰ in illa felicitate
sapie btĩ. que nobis ab hac mortalita¬
te liberatis in fine ꝓuuctitur. Deos ꝟo
ideo dicũt istas pturbationes non ꝑpeti:
qr non solũ et̾u uerũ eciã btĩ sũt. Easdẽ
quippe aĩas rationales eciã ip̃os habere
ꝑhibent: s ab oĩ labe ac peste purissimas.
Quãobren si ꝓpterea dii non ꝑturbãt᷑

Expanded text:
talibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra, talibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra, quaero quur animi daemonum passionum turbelis et tempestatibus agitentur. Perturbatio est enim, quae Graece πάθος dicitur; unde illa uoluit uocare animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio diceretur motus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in animis daemonum, quae in pecoribus non sunt? Qsi quid in pecore simile apparet, non est perturbatio; quia non est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit hoc stultitia, vel miseria. Nondum enim sumus in illa perfectione sapientiae beati, quae nobis ab hac mortalitate liberatis in fine promittitur. Deos vero ideo dicunt istas perturbationes non perpeti, quia non solum aeterni, verum etiam beati sunt. Easdem quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quamobrem si propterea dii non perturbantur,
Abbreviated transcription (Latin):
est eniĩ tp̃alis felicitas: ꝙͣ misera et̾uitas.
Qd̾ aĩo passiua: quomiͦ supͣ nos est. qñ
et nos hͦ sumus: Nec ita ẽẽt: nisi mise¬
ri ẽẽmus. Qd̾ torpore aeria ꝙͣ estimã¬
dum est cũ oĩ corpori. p̾feratur aĩe qͣlistũ¬
q natura. et ideo religionis cultꝰ qui
debetur ex aĩo. neqͣꝙͣ debeatur ei rei que
inferior est aĩa: Porro si inter illa q̃
demonũ eẽ dicit. adnumeraret uirtutẽ
sapientiam. felicitatem. et hec eos dice̾t
habere cũ diis et̾na atq cõmunia: ꝓfecto
aliquid diceret exoptandũ magniq pẽ¬
illos accepisse nossenuis. Quãto minꝰ
nũc honore diuino aeria digna sũt aĩalia
ad hͦ racionalia ut misera ẽẽ possint:
ad hͦ passiua. ut misera sint: ad hͦ et̾na
ut nuuiseriã finire non possunit: Quaꝓpt̾¬
ꝙ nobistũ demones dixit habere ꝯmune
id ẽ animi passiones. Si oĩa quatuor
elementa suis aĩalib plenia sũt ĩmor¬

Expanded text:
est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo modo supra nos est, quando et nos hoc sumus, nec ita esset, nisi miseri essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique penillos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam finire non possint! CAPquod nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quattuor elementa suis animalibus plena sunt, inmor
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eos diffiuiens ait demones esse
genere aĩalia. aĩo passina mẽte racio¬
ualia. corpore acria. tp̃e eterna. Horũ
u̾o quĩq tria pͥora illis ẽẽ q̃ nobis : qͣrtũ
ꝓpriũ: quĩtũ eos cũ diis habere cõmune.
S uideo triũ suꝑioꝵ que nobistũ habẽt
duo eciã cũ diis habere. aĩalia quippe
eẽ dicit et deos: qui sua cuiq elemẽto
distribuẽs. in terrestrib aĩalib hoĩes
posuit cũ teteris. que in terra uiuũt
et sentĩt: in aquatilib pistes et alia
natatilia. in aereis deniones ĩ etheris
deos: ac ꝑ hoc ꝙ demones genere sunt
aĩalia. non solũ eis cũ hoĩb. uerũ eciã
cũ diis pecoribq cõmune est: ꝙ mẽte
cũ diis solis: ꝙ aĩo passiua cũ hoĩb solis:
ꝙ corꝑe aeria ip̃i sunt soli. Proinde ꝙ
genere sũt aĩalia nõ est magnũ: qr hͦ
sunt et pecora. Qd̾ mente racionalia.
non sũt supͣ nos: qr suuius et nos. Qd̾
tp̃e et̾na: qd̾ boni ẽ. si nõ beata: Melior

Expanded text:
eos definiens ait, daemones esse genere animalia, animo passiva, mente rationalia, corpore aeria, tempore aeterna: horum vero quinque tria priora illis esse quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum diis habere commune . Sed video trium superiorum quae nobiscum habent, duo etiam cum diis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, qui sua cuique elementa distribuens, in terrestribus animalibus nos posuit cum caeteris quae in terra vivunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in acriis daemones, in aetheriis deos . Ac per hoc, quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, verum etiam cum diis pecoribusque commune est: quod mente cum dis solis; quod animo passiua, cum hominibus solis; quod corpore aeria, ipsi sunt soli. Proinde quod genere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rationalia, non est supra nos, quia sumus et nos; quod tempore aeterna, quid boni est, si non beata? Melior
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͦs deos ip̃i arte fecerũt. Restat
ut ꝙ possũt tãꝙͣ demones possuit.
uel qiͣ benefitia p̾stande. magis noce¬
tes qr magis decipientes. uel aparte
male faciendo: nec tñ quolib horũ.
nisi qñ ꝑmictũtur alta et secreta dei
ꝓuidencia: nõ añttanꝙͣ medii inter
hoĩes et deos ꝑ amiciciã deoꝵ multũ
apud hoĩes ualeant. Hii eni dii bonis
quos stõs angłos nos uoramꝰ ratio¬
nalesq creaturas sancte celestis ha¬
non possunt. aquibz tam longe absũt
animi affectione: ꝙͣ longe absunt a
uirtutib uitia et a bonitate malitia

Expanded text:
sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aperte malefaciendo nec tamen quodlibet horum, nisi quando permittuntur alta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis hanon possunt, a quibus tam longe absunt animi affectione, quam longe absunt a uirtutibus uitia et a bonitate malitia
Abbreviated transcription (Latin):
platonicus apuleiꝰ unde iã satis diximꝰ
et ꝙͣ sit ĩꝯueniẽs absurdũq mõstrani¬
mꝰ: ut ipi ẽẽnt interp̾tes et intertesso¬
res inter deos quos fecit deus. et hoĩes
qͦs idem fecit deus huic afferẽtes uota.
inde munera referentes. Ans enĩ
stultũ est credere deos qͦs fecerũt hoĩes.
plus ualere apud eos qͦs fecit deꝰ: quã
ualent ip̃i hoĩes qͦs idem fecit deꝰ. De¬
mon quippe simulacro arte impia col¬
ligatus ab hoĩe factus ẽ deus: s tali
hoi non oĩ homini. Qualis est gͦ
iste deus quẽ non faceret hõ: nͥ errãs
et intredulus et auersus a uero dee:
diti. Hoc uisibilib sumilatris. ab
eis hoĩbz qui hac arte fecerũt deos
cũ errarent. auersiq ẽẽnt a cultu et
religione diuina nõ sũt internũtii
nec int̾pretes inter hoĩes et deos et
ꝓpter suos pessimos ac turpissimos
mores. et ꝙ hoĩes ꝙͣuis errãtes et
increduli et auersi a cultu ac religio¬
ne diuina tñ eis siue dubio meliores

Expanded text:
 satis diximus et quam sit inconueniens absurdumque monstrauimus, ut ipsi essent interpretes et intercessores inter deos, quos fecit Deus, et homines, quos idem fecit Deus; hinc adferentes uota, inde munera referentes. Nimis enim stultum est credere deos, quos fecerunt homines, plus ualere aput deos, quos fecit Deus, quam ualent ipsi homines, quos idem ipse fecit Deus. Daemon quippe simulacro arte inpia conligatus ab homine factus est deus, sed tali homini, non omni homini. Qualis est ergo iste deus, quem non faceret homo nisi errans et incredulus et auersus a uero Deo? diti, hoc est uisibilibus simulacris, ab eis hominibus, qui hac arte fecerunt deos, cum aberrarent auersique essent a cultu et religione diuina, non sunt internuntii nec interpretes inter homines et deos et propter suos pessimos ac turpissimos moros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores
Abbreviated transcription (Latin):
Edificatur enĩ domus dño dei ciuitas.
que est saucta ecclĩa in oĩ terya. post eã
captiuitatẽ qua illos hoĩes de quib tre¬
dentib in deũ tanꝙͣ lapidib uiuis
domius edifitatur captos demonia possi¬
debant. Neqz enĩ qr deos homo fatiebat
ideo non ab eis possidebatur ip̃e qͥ fecerat
qñ in eoꝵ sotietatẽ colendo tradutebatur.
societatẽ dico. non ydolorũ stolidoꝵ sed
uersutoꝵ demonioꝵ. Nam quid sũt ydola.
nisi qd̾ eadem scriptura dicit. oclõs habent
et non uident. et quicqd tale de mate¬
riis stil a fabro effigiatis tñ uita sesuq
rarentib dicendũ fuit: S ĩmũdi sp̃s
eisdem simulatris arte illa nepharia
ꝯligati. cultoꝵ suoꝵ aĩas in suã societa¬
ten redigendo miserabiliter captinane¬
est ydolũ: s que ĩmolant gẽtes demon
ĩmolant et non deo. Nolo uos socios
fieri demonioꝵ. Post hãc ergo captimi¬
tatẽ qua hoĩes a malignis demonib
tenebant᷑ dei donus edificabat᷑ in oĩ

Expanded text:
edificatur enim domus Domino ciuitas Dei, quae est sancta ecclesia, in omni terra post eam captiuitatem, qua illos homines, de quibus credentibus in Deum tamquam lapidibus uiuis domus aedificatur, captos daemonia possidebant. Neque enim, quia deos homo faciebat, ideo non ab eis possidebatur ipse qui fecerat, quando in eorum societatem colendo traducebatur; societatem dico, non idolorum stolidorum, sed uersutorum daemoniorum. Nam quid sunt idola, nisi quod eadem scriptura dicit: Oculos habent, et non uidebunt, et quidquid tale de materiis licet adfabre effigiatis, tamen uita sensuque carentibus dicendum fuit. Sed inmundi spiritus eisdem simulacris arte illa nefaria conligati cultorum suorum animas in suam societatem redigendo miserabiliter captiuaueest idolum; sed quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum : Post hanc ergo captivitatem, qua homines a malignis daemonibus tenebantur, Dei domus aedificatur in omni
Abbreviated transcription (Latin):
aquib fct̃ĩ sunt hͦ est a prudẽtibus
fidelib religiosis: simul eciã demõstrãs.
ip̃os hoĩes qui eos fecerũt sibuuet ĩ¬
portasse ut eos haberẽt deos qͥ nõ erãt
dii. Uerũ est quippe illud ꝓpheticũ. si
sauet homo deos: et ecce ip̃i non sũt dii.
Deos gͦ tales. taliũ deos. arte factos a
talibz. cũ appellass hermes. id ẽ ydolis

Expanded text:
a quibus facti sunt, hoc est a prudentibus, a quibus facti sunt, hoc est a prudentibus, fidelibus, religiosis; simul etiam demonstrans ipsos homines, qui eos fecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent deos, qui non erant di. Verum est quippe illud propheticum: Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte factos a talibus, cum appellasset Hermes, id est idolis
Abbreviated transcription (Latin):
głiam eiꝰ. in oĩb ppłis mirabilia eius:
Qñ magnus dũs. et laudabilis nimis
terribilis est suꝑ om̃s deos. Quia om̃s
dii gẽniũ demonia : dñs autẽ telos fecit.
Qui gͦ doluit uenturũ fuisse tp̃s qͤ an¬
ferretur cultus ydoloꝵ. et in eos qͥ cole¬
rent dũatio demonioꝵ: malo spũ in¬
stigatus. semper uolebat istã captiui¬
tatẽ manere: qua transacta psalmus
cainit edificari domũ in oĩ t̾ra. Pre¬
nũciabat illa hermes dolendo. prenũ¬
uictor est qui hec per sauctos ꝓphetas ca¬
nebat. etiam hermes ip̃e ea que nole¬
bat et dolebat anferri. non aprudẽtibz
et fidelib et religiosis sed ab errã¬
tib et incredulis. et a cultu diuine
religionis auersis ẽẽ iustituta: miris
modis coactus est confiteri. Qui quã¬
uis eos apellet deos. tñ cũ dicit a talib
hoib factos. qͣles ẽẽ utiq nõ debemus:
uelit. nolit. ostendit tolendos nõ ẽẽ ab
eis qui tales non sũt. quales fuerũt

Expanded text:
iam eius, in omnibus populis mirabilia eius; quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos. Quia omnes di gentium daemonia, dominus autem caelos fecit. Qui ergo doluit uenturum fuisse tempus, quo auferretur cultus idolorum et in eos, qui colerent, dominatio daemoniorum, malo spiritu instigatus semper uolebat istam captiuitatem manere, qua transacta psalmus canit aedificari domum in omni terra. Praenuntiabat illa Hermes dolendo; praenunuictor est, qui haec per sanctos prophetas canebat, etiam Hermes ipse ea, quae nolebat et dolebat auferri, non a prudentibus et fidelibus et religiosis, sed ab errantibus et incredulis et a cultu diuinae religionis auersis esse instituta miris modis coactus est confiteri. Qui quamuis eos appellet deos, tamen cum dicit a talibus hominibus factos, quales esse utique non debemus, uelit nolit, ostendit colendos non esse ab eis, qui tales non sunt, quales fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
luctuosa. ꝙ terra egipti slĩssima sedes
delubroꝵ atq temploꝵ sepultrorum
futura eẽt mortuoꝵq plenissima:
Nempe sp̃s fallax cuiꝰ instinctu hermes
ista dicebat. ꝑ enͣ ipm̃ coactꝰ ẽ cõfiteri
iam tũc illam t̾ram sepultroꝵ et mor¬
tuorũ qͥs ꝓ diis colebant fuisse plenis¬
simã. Sed dolor demonũ per eñ loque¬
batur: qui suas futuras penas apud
sanctorũ martirũ memorias ĩuenire
merebant. In multis enĩ talib locis
torquentur et cõfitentur: et de possessis
homnnũ corporib eiciũtur.

Expanded text:
luctuosa, quod terra Aegypti, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum futura esset mortuorumque plenissima? Nempe spiritus fallax, cuius instinctu Hermes ista dicebat, per eum ipsum coactus est confiteri iam tunc illam terram sepulcrorum et mortuorum, quos pro dis colebant, fuisse plenissimam. Sed dolor daemonum per eum loquebatur, qui suas futuras poenas aput sanctorum martyrum memorias inminere maerebant. In multis enim talibus locis torquentur et confitentur et de possessis hominum corporibus eiciuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uicia eoꝵ aliqñ actenciꝰ et diligẽciꝰ ĩtuẽ¬
tib nõ potuerũt ꝑ suadere ꝙ dii suit: atq¬
ideo inter deos et hoĩes internũcios ac
beneficioꝵ ĩpetratores se ẽẽ fuixerũt: s
tñ non istũ saltem honorẽ hoĩes eis defe¬
rendũ putarũt qͥ illos nec deos ẽẽ credebãt
qr malos uidebãt deos autẽ onĩs bonos uo¬
lebãt: net audebãt tnĩ õmo indignos dic̾e̾
honore diumno. maxĩe ne offenderẽt ppłos:
a quibz eis ternebant ĩueterata supsticõe
ꝑ tot sacra et templa seruiri.

Expanded text:
uitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuenuitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuentibus non potuerunt persuadere quod di sint, adque inter deos et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores se esse finxerunt; si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offenderent populos, a quibus eis cernebant inueterata superstitione per tot sacra et templa seruiri.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia igitur nchilistorũ quatuor
eligendũ est. ne in quolibet eori
de diis tan male sentiatur. Restat ut
nullo mͦ credendum sit ꝙ apuleiꝰ per¬
suadere nititur. et quicũq alii sunt
eiusdem sentẽtie phĩ. ita ẽẽ medios
demones inter deos et hoĩes tanꝙͣ
inter nũtios et interp̾tes. qui huic
penitus alienos. suꝑbia tiuuidos. ĩui¬
dencia liidos. fallacia callidos. Qui
in hͦ quidem aere habitant. qr de celi
superioris sublimitate deiecte merito
ingressibilis trãsgressionis in hͦ sibi
ꝯgruo uelut cartere p̾dãnati sũt. Nec
tiĩ qr supͣ ternas et aquas aeri locus ẽ.
ideo et ip̃i sũt meritis suꝑiores haĩb
qui eos non terreno corꝑe s electo ĩ au-¬
uiliũ deo uero. pia mente facilime suꝑãt.
S multis plane ꝑticipacõe uere reli-¬
gionis indignis. tanꝙͣ captis subditisq
doniinãtur: qͦꝵ maxime ꝑti mrabilib
et fallacib signis. siue factoꝵ siue p̾dit¬
toꝵ deos se ẽẽ ꝑsuaserũt. Quibusdã uo

Expanded text:
uia igitur nihil istorum quattuor eligendum est, ne in quolibet eorum de dis tam male sentiatur, restat, ut nullo modo credendum sit, quod Apuleius persuadere nititur et quicumque alii sunt eiusdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter deos et homines tamquam internuntios et interpretes, qui hinc penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis transgressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedamnati sunt; nec tamen, quia supra terras et aquas aeri locus est, ideo et ipsi sunt meritis superiores hominibus, qui eos non terreno corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, quorum maximae parti mirabilibus et fallacibus signis siue factorum siue praedictorum deos se esse persuaserunt. Quibusdam uero
Abbreviated transcription (Latin):
statuas futuroꝵ p̾stias. easq sorte. uate
sõniis. multisqz aliis reb p̾dicẽtes ĩbe¬
tillitates hoĩb facientes easq crantes:
tristiciam leticiãq pro meritis. an igno.¬
ras o asclepi ꝙ egiptus ymago sit celi:
aut ꝙ est ueriꝰ translacio aut destensio
oĩm que gubernãt᷑ atq extertentur in celo ͤ
dit si dicendũ est. uerius terua nr̃a mũdi
non est. Futurũ tp̃s est: cũ appareat
egiptios in cassũ pia mente diuinitatẽ
sedula religione seruasse. Deinde młtis

Expanded text:
statuas futurorum praescias eaque sorte uate statuas futurorum praescias eaque sorte uate somniis multisque aliis rebus praedicentes, inbecillitates hominibus facientes easque curantes, tristitiam laetitiamque pro meritis. An ignoras, o Asclepi, quod Aegyptus imago sit caeli, aut, quod est uerius, translatio aut descensio omnium quae gubernantur adque exerEt si dicendum est uerius, terra nostra mundi non est: futurum tempus est, cum adpareat Aegyptios incassum pia mente diuinitatem sedula religione seruasse; et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem deos faciendi accepisse hoĩes po¬
testatem. Huiꝰ egiptii uerba sicut in nr̃a
liuguã interp̾tata sũt ponã. Et qm̃ de
cognitõe inqͥt et ꝯsortio hõmi deoꝵq nobis
indicitur sermo: ptãtem hoĩs o astlepi
uimiqz cognoste. Dñs inquit et pr̾. uel
ꝙ ẽ sũmũ. deus ut effector ẽ deoꝵ celestiũ:
ita homo fictor deoꝵ qui in templis sunt
hũana ꝓximitate cõtenti. Et paulo p᷑
Ita hũanitas inqͥt semper menior nate
et origis sue in illa diuinitatis iitacõe
ꝑseuerat ut sicuti pater ac dñs ut sui si¬
miles ẽẽnt deos fecit et̾nos. Ita hũam¬
tas deos suos ex sui uultus similitudĩe
figuraret. Hic cũ asclepius ad quẽ ma¬
xime loquebat᷑ ei respondiss atz dixisset.
statuas dicis o termegister. Tum illi
statuas inquit o asclepi uides : qͣtenus
tu ip̃e diffidas statuas aĩatas sensu et
spũ plenas tantaq facientes et talia.

Expanded text:
rabilem deos faciendi accepisse homines porabilem deos faciendi accepisse homines potestatem. Huius Aegyptii uerba, sicut in nostram linguam interpretata sunt, ponam. \'Et quoniam de cognatione, inquit, et consortio hominum deorumque nobis indicitur sermo, potestatem hominis, o Asclepi, uimque cognosce. Dominus, inquit, et Pater uel quod est summum Deus ut effector est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum, qui in templis sunt humana proximitate contenti.\' Et paulo post: \'Ita humanitas, inquit, semper memor naturae et originis suae in illa diui- . nitatis imitatione perseuerat, ut, sicuti Pater ac Dominus, ut sui similes essent, deos fecit aeternos, ita humanitas deos suos ex sui uultus similitudine figuraret.\' Hic cum Asclepius, ad quem maxime loquebatur, ei respondisset adque dixisset: \'Statuas dicis, o Trismegiste? tum ille: \'Statuas, inquit, o Asclepi, uides quatenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu et spiritu plenas tantaque facientes et talia,
Abbreviated transcription (Latin):
hermes egiptiꝰ quẽ termegistrũ uo¬
cant sensit et scripsit. Apuleiꝰ enĩ deos
quidem illos negat. Sz cũ dicit ita inter
hoĩes et deos quadã medietate uersari. ut
hoĩb apud ip̃os deos necessarii uideant᷑.
tultũ eoꝵ a suꝑnorũ deoꝵ religione non
separat. Ille autẽ egiptius alios deos
dicit eẽ a sũmo deo factos: alios ab hoĩb.
Hot qui audit sicut a me positũ est pu¬
tat dici de simulatris: qr oꝑa sũt manũ
homi. dit ille uisibilia et cõtractabilia
simuilathra uelud corꝑa deoꝵ ẽẽ asserit.
Inesse autẽ hiis quosdam sp̃s ĩuitatos.
qui ualeant aliquid. siue ad nocendũ siẽ
ad desideria nõnulla cõplenda. eor a qͥb
eis diuini honores et cultus obsequia de¬
ferũtur. hos gͦ sp̃s ĩuisibiles ꝑ artẽ quã¬
dam uisibilib reb corpaliue materie
copulare. ut suit qiͣ aĩata corpa illis
spiritib dicata et subdita simulacra. hͦ
ẽẽ dicit deos fatere: eãq magnã et admi¬

Expanded text:
Hermes Aegyptius, quem Trismegistum uocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat; sed cum dicit ita inter deos et homines quadam medietate uersari, ut hominibus aput ipsos deos necessarii uideantur, cultum eorum a supernorum deorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum; at ille uisibilia et contrectabilia simulacra uelut corpora deorum esse adserit; inesse autem his quosdam spiritus inuitatos, qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad desideria nonnulla conplenda eorum, a quibus eis diuini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus inuisibiles per artem quandam uisibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit deos facere eamque magnam et mi