comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traditione contẽpta. nemini suc¬
cetlens. ascipso ortus est: Habere
namq aut tenere ȩccłam nullomͦ
aduersũ se aut diuidi posse: sed
inseparabilis atq indiuidue
domꝰ unitatẽ tenere manifestat
scripture diuinȩ fides cum de
sacram̃to paschae & agni. qui
agnus xp̃m designabat.: scriptũ
est: Indomo una comedetur:
ñ eicietis de domo carnẽ foras:
Qditem circa raab quae ipsa quoq
trpũ portabat ȩcłȩ ex pres sũ
uidemus. Cui mandat᷑ & dicit᷑
Patiem tuũ et matrẽ tuã et fr̃stuos.
et totã domũ patris tui colliges
ad te ipsã indomũ tuã. & om̃is
qui exierit ostium domꝰ tuae
foras: reus tibi erit: Quo sacram̃to:
declarat᷑ inunã domũ solã id est
iȩccłam uicturos. & ab interitũ
mundi euasuros colligi oportere:
Quisq aut̃ de collectis foras exiert:
id ẽ siqͥs quã uis in ȩccła gratiã
consecutus recesserit: et ab eccła
exierit: reum sibi futurũ. id est

Expanded text:
traditione contempta nemini suctraditione contempta nemini succedens a se ipso ortus est. habere namque aut tenere ecclesiam nullo modo aduersum se aut diuidi posse, sed inseparabilis adque indiuiduae domus unitatem tenere manifestat scripturae diuinae fides, cum de sacramento paschae et agni qui agnus Christum designabat scriptum est: in domo una comedetur, non eicietis de domo carnem foras. quod item circa Raab quae ipsa quoque typum portabat ecclesiae expressum uidemus, cui mandatur et dicitur: patrem tuum et matrem tuam et fratres tuos et totam domum patris tui colliges ad te ipsam in domum tuam, et omnis qui exierit ostium domus tuae foras reus sibi erit. quo sacramento declaratur in unam domum solam id est in ecclesiam uicturos et ab interitu mundi euasuros colligi opoquisquis autem de collectis foras exierit, id est, si quis, quamvis in Ecclesia gratiam consecutus, recesserit et ab Ecclesia exierit, reum sibi futurum, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit: potest & nunc uiuifica.
ri ꝑbabtisma qui in eccła ñ est
cui soli baptisma c̾ces sumẽ
Sed & paulus apłs hoc idem
ad huc aꝑcius & clarius mane¬
festans: adephesios scribit: et
sumtradidit ꝓea ut eã scificaret:
tur. quo modo qui in eccła ñ est
aut diligi axp̃o aut ablui. et
purgari lauacro eius potest:
Propt̾ qđ cũ sola ecła habeat
aquã uitalem & baptizandi
atq abluendi hominis potestatẽ¬
qui dicit apud nouatianũ bapti.¬
tari & scĩficari aliquẽ posse prius
ostendat & noceat nouatianũ
in ȩccła. ẽẽ aut eccl̃ȩ prȩsidere:
Ecđa enĩ una est: quȩ una & intus
esse & foris ñ potest: Sienĩ apud
nouatianũ est: apud corndium
ñ fuit: Siuero apud cornelium
fuit: qui fabiano ep̃o legitima
ordinatio successit: et qͣuem pret̃
sacerdotu honorem martrroqͦq
dñm glorificauit: Nouatianus
in ȩccła ñ est: nec ep̃s cõputari
potest: qui euangelica & apłica

Expanded text:
non fuit, potest et nunc vivificari non fuit, potest et nunc vivificari per baptisma qui in Ecclesia non est, cui soli baptisma concessum est. Sed et Paulus apostolus hoc idem adhuc apertius et clarius manifestans ad Ephesios scribit et sum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret, tur, quomodo qui in ecclesia non est aut diligi a Christo aut ablui et purgari lauacro eius potest? Propter quod cum sola ecclesia habeat aquam uitalem et baptizandi adque abluendi hominis potestatequi dicit apud Nouatianum baptizari et sanctificari aliquem posse, prius ostendat et doceat Nouatianum in ecclesia esse aut ecclesiae praesidere. ecclesia enim una est, quae una et intus esse et foris non potest. si enim apud Nouatianum est, apud Cornelium non fuit. si uero apud Cornelium fuit, qui Fabiano episcopo legitima ordinatione successit et quem praeter sacerdotii honorem martyrio quoque Dominus glorificauit, Nouatianus in ecclesia non est nec episcopus conputari potest, qui euangelica et apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ȩccłȩ contẽptores ethnici et
publicani sententia dñi uidicent᷑:¬
mea ꝑfecta mea. una.ẽ matris
suae electa genitricis suat:
Dequa itẽ denuo dicit: Ortus con¬
clusus soror mea sponsa fons sig.¬
natus. puteus aque uiue: Siaut̃
ortus conclusus est sponsa xp̃i
quȩ est ȩccła: patereres clausa
alienis & ꝓphanis ñ potest: It si
fonssignatus est: neq bibere
inde neq consignari potest:
cui foris posito. accessus ad
fontẽ ñ est Puteus quoq aque
illa aqua ñ potest: Ex qua
solis eis qui intus sunt: usus
om̃is & potus concessus est.
Qđ & petrus ostendens unam
ȩcłamee & solos cosqui in
ȩccła sint baptiari posse posuit
octo animȩ hominũ saluȩ facte
sunt ꝑ aquã: qđ et uos similiter
saluos faciet baptisma: Probais
& contestans unã archam noe
trpũ fuisse unius ȩccłȩ. Si po¬
tuit tunc in illo expiati & pu¬
rificati mundi baptismosaliius
fieri ꝑ aquã qui in arta noe

Expanded text:
tum ecclesiae contemptores ethnici et tum ecclesiae contemptores ethnici et publicani sententia Domini iudicentumea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. de qua item denuo dicit: hortus conclusus soror mea sponsa, fons signatus, puteus ahortus conclusus est sponsa Christi, quae est Ecclesia, patere res clausa alienis et profanis non potest. Et si fons signatus est, neque bibere inde neque consignari potest cui foris posito accessus ad fontem non est. Puteus quoque aquailla aqua non potest ex qua solis eis qui intus sunt usus omnis et potus concessus est. Quod et Petrus ostendens unam Ecclesiam esse et solos eos qui in Ecclesia sint baptizari posse, posuit octo animae hominum salvae factae sunt per aquam, quod et vos similiter salvos faciet baptisma , probans et contestans unam arcam Noe typum fuisse unius Ecclesiae. Si potuit tunc in illo expiati purificati mundi baptismo salvus per aquam fieri qui in arca Noe
Abbreviated transcription (Latin):
sẽpares posuit: sed uniuersos
qui de eccła exissent.quiq
contra ȩccłam facerent: anti-¬
cristos appellauit dicens:
Audistis inquit quia anticristus
uęnit : nunc aut̃ anticristi multi
facti sunt: Unde cognoscimꝰ:
quia nouissima hora est: Exe no¬
bis exierunt: sed ñ fuert̃ ex nobis:
Sienĩ fuessent ex nobis: mansis¬
sent utiq nobiscũ: Vnde ap.¬
paret: aduersarios dñi anticris.¬
tos om̃s eẽ: quos constet a caritate.
atq ab unitate eccłae catholicȩ
recessis se: Ad huc quoq dñs
ieuangelio suo ponit: & dic̃:
Si uero & ȩccłam contẽpserit: sit
tibi tamquã ethnicus & publi¬
canus: Si aut̃ qui ȩccł̃am contẽp¬
nunt sicut & hnici et publica.¬
ni habent᷑: multomagis utiq
rebelles et hostes falsa altaria
& illicita sacerdotia: & sacrifitia
sacrilega & nomina adulterata
fingentes int̃ ethnicos & publi¬
canus: necesse ẽ cõputentur:
Quando minora peccantes. & tan¬

Expanded text:
separes posuit, sed universos separes posuit, sed universos qui de Ecclesia exissent, quique contra Ecclesiam facerent, antichristos appellavit dicens: Audistis quia antichristus venit, nunc autem antichristi multi facti sunt. Unde cognoscimus quia novissima hora est. Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. unde apparet aduersarios Domini et antichristos omnes esse quos constet a caritate adque ab unitate ecclesiae catholicae recessisse. adhuc quoque Dominus in euangelio suo ponit et dicit: si uero et ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. si autem qui ecclesiam contemnunt ut ethnici et publicani habentur, multo magis utique rebelles et hostes falsa altaria et inlicita sacerdotia et sacrificia sacrilega et nomina adulterata fingentes inter ethnicos et publicanos necesse est conputentur, quando minora peccantes et tan
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANUS MAONO
Protua religiosa
diligentia consuluisti medio
ceteros hereticos cos quoq qui
anouatiano ueniant: post ꝓfanũ
eiuis lauacrũ baptiz ari & scĩficari
mȩccła catholica: legitimo et
uero et unico ȩccłȩ baptismo
oporteat: dequa rẽ quantum
fidei quoq nr̃ȩ capacitas. et
scripturarũ din̾arũ scĩtas. ac
ueritas suggerit: dicimꝰ om̃s
omnino hereticos & schismaticos
nihil habere potestatis acͥ uris:
P ropt̃ qđ nouatianus nec debet
nec potest excipi: quominus
ipse quoq extra ȩccłam csistens.
& contrapacẽ ac dilectionẽ xp̃i
faciens: int̾ aduersarios & anti¬
cristos cõputet᷑. Neq enĩ dñs
nr̃ iħs xp̃s cũ in euangelio suo
testaret᷑ aduersarios suos esse
eos qui secum ñ ee̾nt: aliqua
spetie hereticos de signauit.
Sed om̃s omino qui secũ ñeent.
& secũ ñ colligentes gregen
suum spargerent: aduersarios
mecũ: aduersum me est: It qui
ipse ullã heresim. aut schisma
discreuit: aut aliquos spetiatim

Expanded text:
PRIANVS MAGNO Pro tua religiosa diligentia consuluisti mediocceteros haereticos eos quoque qui a Nouatiano ueniunt post profanum eius lauacrum baptizari et sanctificari in ecclesia catholica legitimo et uero et unico ecclesiae baptismo oporteat. de qua re quantum fidei nostrae capacitas et scripturarum diuinarum sanctitas ac ueritas suggerit, dicimus omnes omnino haereticos et schinihil habere potestatis ac juris. Propter quod Novatianus nec debet, nec potest excipi quominus ipse quoque extra Ecclesiam consistens, et contra pacem ac dilectionem Christi faciens, inter adversarios et antichrisristus cum in euangelio suo testaretur inimicos suos esse eos qui secum non essent aliquam speciem haereseos designauit, sed omnes omnino qui secum non essent et secum non colligentes gregem suum spargerent aduersarios aduersus me est: et qui ipse ullam haeresim aut schisma discrevit, aut aliquos speciatim
Abbreviated transcription (Latin):
datur consequant᷑. IPusillus
alamasba: dix̃ łgocredobabtis¬
ma salutare ñ eẽ: nisi in eccłam
catholicã. Quicqͥd absq catholi¬
ca fuerit: simulatio est Saluanꝰ
agaiaiphalia: dix̃ hercticos
nihil habere constet: idõ ad nos
ueniunt: ut possint accipere
qđ ñ habent. Ihonoratus athuc¬
ca: dix̃. Cũ xp̃s ueritas sit: ma-¬
gis ueritatẽ quã consuetudinẽ
sequi debemꝰ ut hereticos quia
idõ ad nos ueniunt quia foris
babtisma
¶Uictor ab oc
sũ ep̃s constitutus: & idõ expec¬
tabã p̃cessorũ consiliũ. hocitaq
existimo: ut quicũq ab heresi
uenerint: sine dubio babtizent᷑.
suos mittentis: & ipsis solis po¬
testatẽ apatre sibi datã ꝑmitten¬
tis. quib nos successimꝰ: eadem
potestatt̃ ȩcłam dñi gubernan¬
tes & credentiũ fidẽ babtizantes.
& idõ heretici qui nec potestatẽ
foris nec ȩccłam xp̃i habent:
neminẽ babtizare babtismo eiꝰ
possunt. NSecundianꝰ athambeis:¬

Expanded text:
datur consequantur. pusillus datur consequantur. pusillus a Lamasba dixit: Ego credo baptisma salutare non esse nisi in ecclesia catholica. quidquid absque catholica fuerit simulatio est. Saluianus a Gazaufala dixit: Haereticos nihil habere constat, et ideo ad nos ueniunt, ut possint accipere quod non habent. Honoratus a Thucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris baptismo Victor ab Octsum episcopus constitutus, et ideo expectabam praecessorum consilium. hoc itaque existimo ut qui, cum ex haeresi sint, ueniunt sine dubio baptizentur.sti apostolos suos mittentis et ipsis solis potestatem a patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus eadem potestate ecclesiam Domini gubernantes et credentium fidem baptizantes. et ideo haeretici qui nec potestatem foris nec ecclesiam Christi habent neminem baptizare baptismo eius possunt. Secundian
Abbreviated transcription (Latin):
ma illic ẽt̾ ñ pocest Donatus
acͥbse: dix̃. It ego sẽꝑ hoc sensi:
ut heretici qui nihil foris conseqͥ
uertunt᷑ babtitent᷑ Uerulus
arusicca: dix̃. Homo hereticus
dare ñ potest qđ ñ habet: mul¬
tomagis schismaticus qđ habu¬
it amisit: IP rudentianꝰ aculcu¬
lis: dix̃. Nouitas episcopatus
efficit fr̃s dilectissimi: ut susti¬
nerẽ quid maiores iudicarent.
Nam heresis nihil habere nec pos¬
se manifestũ est: atq ita siquis
ex his uenerit babtizare equis¬
sime statutũ ẽ Petrus abippo¬
nedia arrito: dix̃. Cũbabtisma
unũ sit incatholica ȩccła: ma¬
nifestirẽ ñ posse extra ȩcłam
babtizari. & idõ inheresim tinc¬
safa: dix̃. Scdđ̾m motũ animi
spes: unus sp̃s. una ęccła: unum
debet ẽẽ. & babtisma. Et idõ dico:
ut siquid apud hereticos modũ
aut factũ fuerit. rescindi debere :¬
& eos quiinde ueniunt ineccła.
babtizandos et̃. Itẽ alius felix
rint grãm babtismi ubi licite

Expanded text:
ma illic esse non potest. Donatulns ma illic esse non potest. Donatulns a Capse dixit: Et ego semper hoc sensi, ut haeretici qui nihil foris possunt uertuntur, baptizentur. Verulus a Rusiccade dixit: Homo haereticus dare non potest quod non habet: multo magis schismaticus quod habuit amisit. pudentianus a Cuiculi dixit: Nouitas episcopatus effecit, fratres dilectissimi, ut sustinerem quid maiores iuNam haereses nihil habere nec posse manifestum est. Atque ita si qui ex eis venerint baptizari aequissime statutum est. Petrus ab Hippone Diarrhytorum dixit: Cum baptisma unum sit in catholica Ecclesia, manifestum est non posse extra ecclesiam baptizari. et ideo in haeresi intincsafa dixit: Secundum motum animi spes, unus spiritus, una Ecclesia, unum debet esse Baptisma. Et ideo dico, et si quid apud haereticos motum aut factum fuerit, rescindi debere; et eos qui exinde veniunt, in Ecclesia baptizandos esse. Item alius Felix rint, gratiam baptismi ubi licite
Abbreviated transcription (Latin):
reticis ecclȩ babtismũ concedit
et ꝓdit qͥd aliud quã sponsae xp̃i
udas exsistit Iltem alius luciuꝰ
am̃brasa. dix̃
Scriptũ
est: ds̃ peccato¬
rẽ ñ audit
Hereticus qͥ peccator est. qͦmͦ audiri
in babtismo pocest. Iltẽ alius
felix abust lacceni: dix̃ Inhere.¬
ticis sine ȩccła babtismo ad mit¬
tendis: nemo consuetudinẽ
rationi & ueritati p̃ponat: qͥ a
consuetudinẽ ratio & ueritas.
sẽꝑ excludit. IAlius saturninꝰ
ab auitinis: dix̃ Si potest anticris¬
tus dare alicui grãm xp̃i: posst̃
& heretici babtizare. qͥ appellati
sunt anticristi ¶Quintꝰ ab acbia:
dix̃ Ille potest dare aliquid
qui aliquid habet: heretici aut̃
quid possunt dare: qͦs constat
nihil habere: Ialius iulianus
amarcelliana: dix̃. Si potest
homo duob: dominis seruire:
dõ & mammonȩ: potest & bab¬
tisma duob seruire t̾ristiano
babtizari aliquis potest. ubi ds̃
abassuras: dix̃: Babtisma unũẽ:

Expanded text:
reticis ecclesiae baptismum concedit reticis ecclesiae baptismum concedit et prodit quid aliud quam sponsae Christi ludas extitit? Item alius Lucius a Membresa dixit: Scriptum est: Deus peccatorem non audit. haereticus qui peccator est quomodo audiri in baptismo potest? Item alius Felix a Buslacenis dixit: In haereticis sine ecclesiae baptismo admittendis nemo consuetudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper excludit. Alius Saturninus ab Auitinis dixit: Si potest antichristus dare alicui gratiam Christi, possunt et haeretici baptizare qui appellati sunt antichristi. Quintus ab Aggya dixit: Ille potest dare aliquid qui aliquid habet. haeretici autem quid possunt dare, quos constat nihil habere? Alius Iulianus a Marcelliana dixit: Si potest homo duobus dominis seruire, Deo et mamonae, potest et baptisma duobus seruire, christiano baptizari aliquis potest, ubi Deusab Assuras dixit: Baptisma unum est
Abbreviated transcription (Latin):
babtismũ eiꝰ noui. Siẽ quidicat.
ee apud hereticos babtismi
grãm: ante ẽ ut ostendat & ꝓb&
ẽẽ. illic ȩccłam. ITosimꝰ atharassa:
dix̃. Reuelatione factaueritatis.
cedat error ueritati: Quia et
petrus quiprius circũcidebat:
cessit paulo ueritatẽ p̃dicanti:
Tulianus athelepte dix̃. Scriptũ
est: Nemo potest aliquid accipere:
nisi ditũ fuerit illi de cęlo: Si
heresis decelo est: potest & bab¬
tisma dare. Fautus atimida
regia: dix̃. Nonsibi blandiant᷑.
qui hereticis patrocinantur.
Qui ꝓhereticis ȩcclesiastico bab¬
tismo int̾cedit: illos xpĩanos.
& nos hereticos facit. Geminius
a furnis: dix̃. Quidã de collegis
hereticos p̃ponere sibi possunt.
nobis ñ possunt: Et idõ qđ semel
decreuimꝰ tenemꝰ: ut ad hereticos
uenientes babtizemꝰ
¶Rogatianꝰ anoua: dix̃. Iccłam¬
xp̃s instituit: hcresim diabolus:
Quomodo potest habere babtis¬
mũ xp̃i. srnagogã sathanae a
ITherapius abulla: dix̃. Qui he¬

Expanded text:
qui dicat esse aput haereticos baptismi gratiam, ante est ut ostendat et probet esse illic ecclesiam. Zosimus a Tharassa dixit: Reuelatione facta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti. Iulianus a Thelepte dixit: Scriptum est: nemo potest aliquid accipere, nisi datum fuerit illi de caelo. si haeresis de caelo est potest et baptisma dare. Faustus a Timida regia dixit: Non sibi blandiantur qui haereticis patrocinantur. qui pro haereticis ecclesiastico baptismo intercedit illos christianos et nos haereticos facit. Geminius a Furnis dixit: Quidam de collegis haereticos praeponere sibi possunt, nobis non possunt. et ideo quod semel decreuimus tenemus ut haereticos uenientes baptizemus. Rogatianus a Noua dixit: Eccs instituit, haeresim diabolus. quomodo potest habere baptismum Christi synagoga Satanae? Therapius a Bulla dixit: Qui hae
Abbreviated transcription (Latin):
nrũm scripta ẽ. hereticos scđm
euangelicã & apostolicã c̃testati¬
onem aduersarios xp̃i & anticristos
appellatos. quando ad eccłam
uenerint: unico ȩccłȩ baptismo
baptizandos ẽẽ: ut possint fieri
de aduersariis amici & de anticristis

Expanded text:
nostrum scripta est, haereticos secundum nostrum scripta est, haereticos secundum euangelicam et apostolicam contestationem aduersarios Christi et antichristos appellatos, quando ad ecclesiam uenerint, unico ecclesiae baptismo baptizandos esse, ut possint fieri de aduersariis amici, de antichristis
Abbreviated transcription (Latin):
achulabi: dix̃ lohannes apłs: in
epła sua: posuit. Siqͥs ad uosuenit
& doctrinã xp̃i ñ habet: nolite eũ
admittere indomũ urãm. & a ue
illi ne dixeritis. Quicũq enĩ dixerit
illi aue: cõmunicat factis eiꝰ malis:
Quomͦ admitti tales temere indomũ
dĩpossunt qͥ indomũ nr̃ampͥuatã
admitti ꝓhibent᷑: Aut qͦm cũ eis
in eccła baptismo cõmunicare pos¬
sumꝰ. quib si aue tantũ dixerimꝰ.
factis eorũ malis communicamꝰ
¶Litteus agȩmellis: dix̃ Cȩcus cȩcũ
si ducat: ambo infoueã cadunt.
Cum. gͦ. hereticos constet noꝵ
posse illuminare quemquam
ut potest cȩcds baptisma eorum
ñ ualet. INatalis ab oea: dix̃. Tam
ego p̃sens: quã pompeius sabraten¬
sis. quã etiã diogalepti magnensis
qui mͥ mandauerunt corpore qͥdẽ
absentes. spũp̃sentes. censemus
suimꝰ ñ recedout hereticos ueni¬
entes adeccłam baptitemus.
CrERIANUS achartagine: dixit.
Meã sententiã plenissime ex primit
epła quae ad iobianũ collegam

Expanded text:
a Cillaui dixit: Iohannes apostolus in epistula sua posuit: si quis ad uos uenit et doctrinam Christi non habet, nolite eum admittere in domum uestram et haue illi ne dixeritis; qui enim dixerit illi haue communicat factis eius malis. quo.. modo admitti tales temere in domum dei possunt qui in domum nostram priuatam admitti prohibentur? aut quomodo cum eis sine ecclesiae baptismo communicasumus, quibus si aue tantum dixerimus factis eorum malis communicamus ? Litteus a Gemellis dixit: Caecus caecum si ducat, ambo in foueam cadent. cum ergo haereticos constet non posse inluminare quemque utpote caecos, baptisma eorum non ualet. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens, quam pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandauerunt corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus suimus non recedo, ut haereticos uenientes ad ecclesiam baptizemus. Cyprianus a Cartagine dixit: Meam sententiam plenissime exprimit epistula quae ad Iubaianum collegam
Abbreviated transcription (Latin):
& sic illis cõmunicant¬
¶ Marcellus azama: dixit. Cũ
peccata ñ nisi in ȩccł& babtismo
remittant᷑: qui hereticũ ñ bab¬
tizat peccatori cõmunicat.
Treneus abulilis: dix̃. Sudõ ȩc¬
clesia hereticũ ñ babtizat. qđ
dicat᷑ iã babtizatꝰ esse: heresis

Expanded text:
et sic illis communicantet sic illis communicant? marcellus a Zama dixit: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Irenaeus ab Vlulis dixit: Si ideo ecclesia haereticum non baptizat, quod dicatur iam baptiz
Abbreviated transcription (Latin):
custodiendã. cõm̃datã sibi ille
quanta posset diligentia con-¬
seruaret ne abaliquo castitas
sponsã suã nobis cõm̃dauit:
utrũne eã incorruptã. & inuio¬
latã custodimꝰ. an integritatem
eiꝰ & castitatẽ moechis & corrup¬
torib ꝑ̃dimꝰ : Qui enĩ babtisma
eccłȩ cõmune cũ hereticis facit:
sponsã xp̃i adulteris prodit
Ahrmmꝰ abasuaga: dix̃ Nosunũ
babtismũ accepimꝰ: & ipsũ exer¬
cemꝰ: Qui aut̃ dicit quia hereti¬
cis licet babtizare ipse duos
babtismos facit I Saturninus
auictonana: dix̃. Si licet hereti¬
cis babtit are: excusati sunt et
defensi illicita facientes Nec
uideo quãre cos aut xp̃s aduer¬
idola colant: tam̃sũmũ dm̃
patrem creatorem cognoscunt:
& confitent᷑: In hunc: marcion
blasphemat: Et quidã ñ erubes¬
cunt: marcionis babtismũ ꝓbare
Quomodo tales sacerdotes sacer¬¬
dotiũ dĩ aut seruant aut uindi¬
cant. qui hostes dĩ babtizant.

Expanded text:
custodiendam, commendatam sibi ille custodiendam, commendatam sibi ille quanta posset diligentia seruaret, ne ab aliquo castitas sponsam suam nobis conmendauit. utrumne eam incorruptam et inuiolatam custodimus an integritatem eius et castitatem moechis et corruptoribus prodimus? qui enim baptisma ecclesiae commune cum haereticis facit sponsam Christi adulteris prodit. Ahymmus ab Ausuaga dixit: Nos unum baptismum accepimus, et ipsum exercemus. qui autem dicit quia haereticis licet baptizare, ipse duos baptismos facit. Saturninus a victoriana dixit: Si licet haereticis baptizare, excusati sunt et defensi inlicita facientes, nec uideo quare eos aut Christus adueridola colant, tamen summum Deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat: et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quomodo tales sacerdotes sacerdotium Dei aut seruant aut uindicant qui hostes Dei non baptizant
Abbreviated transcription (Latin):
amidila: dix̃. Scimꝰ nee nisi unũ
babtismũ in ȩccła catholica:
& idõ ñ debemꝰ ad mittere hereti¬
cũ nisibabtizatꝰ apud nos fuerit:
ne se putet extraȩccłam cathõ¬
licã babtizatũ ẽẽ. Item alius
felix a maratana: dix̃. Un afides.
unũ babtisma. sed ȩccłȩ catholicȩ:
cui soli licet babtizare Paulus
ab obba : dix̃ Re ñ mou& si aliqͥs
eccłȩ fidem & ueritatẽ ñ uin¬
dicat: quando apłs dicat. Quid
enĩ si exciderunt a fide quidã
illorũ: Nũquid infidelitas
eorũ fidẽ dĩ euacuauit: Absit:
Est enĩ ds̃ uerax: om̃is aut̃ homo
m̃dax: Siaut̃ ds̃ uerax est qͦmͦ
esse apud hereticos babtismi
ueritas potest: apud quos ds̃ ñ ẽ
Pomponius ad ionrsiana: dix̃.
Manifestũ c̃ hereticos ñ posse
babtizare & remissã peccatoꝵ
dare: qui potestatẽ ñ habent: ut
aut soluere aut ligare aliquid
int̾ris possit. IUenantius athinusa:
dix̃. Simaritꝰ peregre ꝓficiscens.
amico suo cõm̃dasset uxorẽ suã

Expanded text:
nisi unum baptisma in ecclesia catholica, et ideo non debemus admittere haereticum, nisi baptizatus aput nos fuerit, ne se putet extra ecclesiam catholicam baptizatum esse. Item alius Felix a Marasana dixit: Vna fides, unum baptismum, sed ecclesiae catholicae cui soli licet baptizare. Paulus ab Obba dixit: Me non mouet, si aliquis ecclesiae fidem et ueritatem non uindicat, quando apostolus dicat: quid enim si exciderunt a fide quidam illorum? numquid infidelitas eorum fidem Dei euacuauit? absit. est enim Deus uerax, omnis autem homo mendax. si autem Deus uerax est, quomodo esse aput haereticos baptismi ueritas potest aput quos Deus non est? Pomponius a Dionysiana dixit: Manifestum est haereticos non posse baptizare et remissam i eccatorum dare qui potestatem non habent ut aut soluere aut ligare aliquid in terris possint. Venantius a Thinisa dixit: Si maritus peregre proficiscens amico suo commendasset uxorem suam
Abbreviated transcription (Latin):
sine eccłȩ babtismo ad missi sunt
sunt. sed priusquã babtirarent᷑
obierunt habent᷑: Non modo
dicunt emolum̃tũ ueritatis &
fider: ad quã relicto errore ꝑuene¬
rant: & si c̃sũmationẽ grãe con¬
secuti ñsunt mortẽ p̃uenti qui
aut̃ adhuc inscło ꝑmanent.
babtient᷑ eccłȩ babtismo ut
remissionẽ peccatorũ consequi
possint. ne ꝑ alienã p̃sũptionẽ
in pristino errore manentes:
sine gr̃ȩ consumatione morian¬
tur: Ceterũ quale dilectũ est
uł eorum qui admittuntur
uł eors qui admittunt : ut noni
ablutis ꝑ eccłȩ lauacrũ cõmuni¬

Expanded text:
sine Ecclesiae baptismo admissi sunt?sine Ecclesiae baptismo admissi sunt?sunt, sed prius quam baptizarentur obierunt, non modo dicunt emolumentum veritatis et fidei, ad quam relicto errore peruenerant, etsi consummationem gratiae consecuti non sunt morte praeuenti. qui autem adhuc in saeculo permanent baptizentur ecclesiae baptismo, ut remissionem peccatorum consequi possint, ne per alienam praesumptionem in pristino errore manentes sine gratiae consummatione moriantur. ceterum quale delictum est uel illorum qui admittuntur uel eorum qui admittunt, ut non ablutis per eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis opponimꝰ. Abinicio
apud nos aliquando cȩpisse.
cũ seꝑ istic obseruatũ sit: ut ñ
nisi unã dĩ eccłam nossemus:
cõputaremꝰ: P lane qm̃ quidã
de eorũ babtismo dubitabant:
qui & sin uos ꝓpħas recipiunt:
eodem tam̃ patrẽ & filiũ nosse
nobiscũ uident᷑. Plurimi simul
c̃uenientes lconio diligentis¬
sime tractauimꝰ & c̃firmauimꝰ
repudiandũ ẽẽ om̃ẽ omnino
babtisma: qđ sit extra eccłam
c̃stitutũ. Ad illũ aut̃ qđ pro
hereticis ponunt: & aunt
apłm dixisse. siue ꝑ occasionẽ
siue ꝑueritatẽ xp̃s annunciat᷑:
qua hoc dix̃. neq hereticorũ.
neq babtismi eorũ mentionem
fecisse sed locutũ cẽ de fr̃ĩbus
tantũ: siue ꝑfidẽ secũ loquen¬
tib siue infide sincera ꝑ seueran.¬
tib Nec opoiteat hoc longo
tractatu excutere: sed ipsã satis
sit epłam legere: & quid apłs
dixerit de ipso apło recognosce
re: Quid ergo inquiunt fiet
de his qui ab hereticis uenientes:

Expanded text:
ueritatis opponimus, ab initio ueritatis opponimus, ab initio apud nos aliquando coepisse, cum semper sic istic obseruatum sit ut non nisi unam Dei ecclesiam nossemus conputaremus. plane quoniam quidam de eorum baptismo dubitabant qui etsi nouos prophetas recipiunt eosdem tamen patrem et filium nosse nobiscum uidentur, plurimi simul conuenientes in Iconio diligentissime tractauimus et confirmauimus repudiandum esse omne omnino baptisma quod sit extra ecclesiam constitutum. Ad illud autem quod pro haereticis ponunt et aiunt apostolum dixisse siue per occasionem, siuqua hoc dixit, neque haereticorum neque baptismi eorum mentionem fecisse, sed locutum esse de fratribus tantum, sive perfide secum loquentibus, sive in fide sincera perseverantibus, nec oporteat hoc longo tractatu excutere, sed ipsam satis sit epistolam legere, et quid Apostolus dixerit, de ipso Apostolo recognoscere. XXI. Quid ergo, inquiunt, fiet de his qui ab haereticis venientes
Abbreviated transcription (Latin):
babtitatꝰ fuerit: c̃sequat᷑ statim
grãmax p̃i. quando huic locobrẽ¬
uit occurri possit & diciꝰ qm̃ si
innomine xp̃i ualuit foris bab.¬
tisma ad hominẽ purgandum:
in eiusdem xp̃i nomine ualere
illic potuit & manꝰ impositio
ent cȩtera quoq apud hereticos
agunt᷑ iusta & legitima uideri:
posse xp̃i nom̃ cui uni c̃cesserit
xp̃s cęlestis grãe potestatem:
Qđ aut̃ ꝑtineat ad c̃suetudinẽ
refutandã quã uide nt᷑ oppo¬
nere ueritati. quis tam uanus
sit ut ueritati c̃suctudinẽ p̃ferat:
aut qui ꝑspecta luce tenebras
ñ derelinquat nisisi & iudȩos
xp̃o aduentante id est ueritate :¬
adiuuat in aliquo antiqͥssima
c̃suetudo: qđ relicta noua ueri.¬
tatis uia. in uetustate ꝑ manserins.
Qd quidem aduersus stephanũ
uos dicere afri potestis. cognita
ueritate errorem uos c̃suetudi¬
nis reliquis se: cȩterũ nos ueritati
& c̃suetudinẽ iungimꝰ & c̃suetu¬
dini tomanorũ c̃suetudinẽ sed

Expanded text:
baptizatus fuerit consequatur statim baptizatus fuerit consequatur statim gratiam Christi: quando huic loco breuiter occurri possit et dici quoniam si in nomine Christi ualuit foris baptisma ad hominem purgandum, in eiusdem Christi nomine ualere illic potuit et manus inpositio ent cetera quoque quae apud haereticos aguntur iusta et legitima uideri, posse Christi nomen, cui uni concesserit Christus caelestis gratiae potestatem. Quod autem pertineat ad consnetndinem refntandum quam uideantur opponere ueritati, quis tam nanus sit ut ueritati consuetudinem praeferat aut qui perspecta luce tenebras non derelinquat ? nisi si et Iudaeos Christo aduentante id est ueritate adiuuat in aliquo antiquissima consuetudo, quod relicta nona ueritatis uia in uetustate permanserint. quod quidem aduersus Stephanum uos dicere Afri potestis cognita ueritate errorem nos consuetudinis reliquisse. ceterum. nos ueritati et consuetudinem iungimus et consuetudini Romanorum consuetudinem sed
Abbreviated transcription (Latin):
uissimo facinore ẽstrictos ⁊elũdĩ
apłis habere ꝓfitet᷑: Stephanus
qui ꝑsuccessionẽ cathediã petri
habere se predicat: nullo ad-¬
uersus hereticos zdo excitatur:
Concedens illis ñ modicã sed ma¬
ximã grãe potestatẽ ut dicat eis
& ad seueret ꝑbabtismi sacram̃¬
tũ sordes ueteris hominis ablu¬
ere antiqua mortis peccata do-¬
nare regeneratione cęlesti. filios
dĩ facere: ad et̾nã uitã diuini
lauacri scĩficatione reparare:
qui sic magna & cęlestia ȩccłȩ
munera hereticis c̃cedat & tribu.¬
it: qͥd aliudꝰ. quã cõmunicat eis
qͥb tantũ grãe defendit ac uin-¬
dicat: Et frustra iãdubitat in
cȩteris quoq c̃sentire eis & par¬¬
ticip see̾ ut & simul cũ eis c̃uẽ.¬
niat. & orationes parit̃ cũ eisdẽ
misceat: & altare ac sacrificium
cõmune c̃stituat: Sed inmultũ
& babtismi scĩficationẽ ut qui¬
cũq & ubicũq in nomine xp̃i

Expanded text:
uissimo facinore constrictos zelum Dei uissimo facinore constrictos zelum Dei apostolus habere profitetur. Stephanus qui per successionem cathedram Petri habere se praedicat nullo aduersus haereticos zelo excitatur, concedens illis non modicam sed maximam gratiae potestatem, ut dicat eos et adseueret per baptismi sacramentum sordes ueteris hominis abluere, antiqua mortis peccata donare, regeneratione caelesti filios Dei facere, ad aeternam uitam diuini lauacri sanctificatione reparare. quae si sic magna et caelestia ecclesiae munera haereticis concedit et tribuit, quid aliud quam communicat eis quibus tantum gratiae defendit ac uindicat? et frustra iam dubitat in ceteris quoque consentire eis et particeps esse, ut et simul cum eis conueniat et orationes pariter cum eisdem misceat et altare ac sacrificium commune constituat. Sed in multum, et baptismi sanctificationem, ut quicumque et ubicumque in nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cessimus. sacerdotia sibi illicita
contra nos uindicantes. & altaria
ꝓfãna ponentes: Q uid aliud st̃:
quã chore & dathan & abiron
pari scelere sacrilegi & easdem
quas & illi penas daturi cũ his
qui sibi consentiunt scđm qđ
etiã tunc illorũ participes &
fautores parrtcũ eis perierunt:
nor. ad hanc tã aꝑtam & mani¬
festam stephani stultitiã qđ qui
sic de episcopatus sui loco glo¬
riatur. & se successionẽ petri
tenere contendit suꝑquem
fundam̃ta ȩccłȩ collocata sunt:
multas alias petras inducat. &
eccłarũ multarũ noua ȩdificia
c̃stituat dũ ẽẽ illic babtisma
sua auctoritate defendit Nã
qui babtirant᷑ cõplent sine
dubio eccłȩ numerũ: Qui aut̃
babtisma corũ ꝓbat debab¬¬
tizatis & ȩccłam illic ẽe c̃firmat:
N ec intellegit offuscari ase &
quodãmodo aboleri xpĩanȩ
petrę ucritatẽ: qui sic ꝓdit
&e desent unitatẽ: ludeos tam̃
quãuis ignorantiȩ cęcos & gra¬

Expanded text:
cessimus, sacerdotia sibi illicita cessimus, sacerdotia sibi illicita contra nos vindicantes et altaria profana ponentes, quid aliud sunt quam Chore et Dathan et Abiron, pari scelere sacrilegi, et easdem quas et illi poenas daturi cum his qui sibi consentiunt, secundum quod etiam tunc illorum participes et fautores pari cum eis morte perienor ad hanc tam apertam et manifestam Stephani stultitiam, quod qui sic de episcopatus sui loco gloriatur et se successionem Petri tenere contendit, super quem fundamenta Ecclesiae collocata sunt, multas alias petras inducat et ecclesiarum multarum nova aedificia constituat, dum esse illic baptisma sua auctoritate defendit. Nam qui baptizantur complent sine dubio Ecclesiae numerum. Qui autem baptisma eorum probat, de baptizatis et Ecclesiam illic esse confirmat. Nec intelligit obfuscari a se et quodam modo aboleri christianae petrae ueritatem qui sic prodit et deserit unitatem. Iudaeos tamen quamuis ignorantia caecos et gra
Abbreviated transcription (Latin):
uio illo perierunt: Sic & nunc
foris peribunt: nisi adunicum
& salutare eccłȩ lauacrũ ꝑpę
nitentiã conuertant᷑: Qualis
uero error sit: & quanta sit cęcitas
eius qui remissionẽ peccatorum
dicit apud sinagogas hereticors
dariposse: nec ꝑmanet infunda-¬
mento unius eccłȩ quae semel
a xp̃o supra pętrã solidata est:
hinc intellegi potest: qđ soli
petro xp̃s dixerit: Quȩcumq
ligaueris suꝑ t̾rã: er̃ ligata &
incelis: Et quȩcũq solueris suꝑ
tertã. crunt soluta & incęlis: Et
iterũ in euangelio insolos apłos
in sufflauit. xp̃s dicens: Accipite̾
spiscm: si cuius remiseritis pec¬
cata remictent᷑ illi : sicuius tenu¬
eritis. tenebunt᷑: Potestas ergo¬
peccatorũ remittendorũ apłis
data est & ecclesus quas illi a
xp̃o missi c̃stituerunt & epĩs
qui eis ordinatione uicari a
successerunt: Hostes aut̃ unius
catholicȩ eccłȩ inqua nossumꝰ
& aduersaru nri : qui apłis suc¬

Expanded text:
uio illo perierunt, sic et nuncuio illo perierunt, sic et nuncforis peribunt,. nisi ad unicum et salutare ecclesiae lauacrum per paenitentiam conuertantur. Qualis uero error sit et quanta caecitas eius, qui remissionem peccatorum dicit apud synagogas haereticorum dari posse nec permanet in fundamento unius ecclesiae, quae semel a Christo super petram solidata est, hinc intellegi potest quod soli Petro Christus dixerit: quaecumque ligaueris super terram, erunt ligata et in caelis, etterram, erunt soluta et in coelis ; et iterum in Evangelio quando in solos Apostolos insufflavit Christus dicens: Accipite sanctum: si cuius remiseritis peccata, remittentur illi: si cuius tenueritis, tenebuntpeccatorum remittendorum Apostolis data est et Ecclesiis quas illi a Christo missi constituerunt, et episcopis qui eis ordinatione vicaria successerunt. Hostes autem unius catholicae Ecclesiae, in qua nos sumus, et adversarii nostri, qui Apostolis suc
Abbreviated transcription (Latin):
sponsã suã: & unitatis euis sacra¬
mentũ declarans: ait: Qui ñ
est mecũ aduersum me est :¬
& qui ñ mecũ colligit: spargit:
Si enĩ nobiscũ est xp̃s. heretici
aut̃ ñ sunt nobiscũ: ꝓcerto
ad uersus xp̃m sunt heretici
Et si nos colligimus cũ xp̃o non col¬
ligunt aut̃ nobiscũ heretici. sine
dubitis pargunt Sed nec illud
pretereundũ ẽ a nobis qđ auob̃
clusus. & fons signatus. paradisus
cũ fructu pomorũ: Qui autem
numquã in hunc ortũ introier̃:
neq paradisũ adõ creatore plan-¬
tatũ uiderunt: quomͦ de fonte
qui intus inclusus est̃ & diuino
srgillo signatꝰ ẽ aquã uiuã la¬
uacri salutaris p̃be̾re alicu po.¬
terunt: Cũ uero & arca noe ni-¬
intra arc ã fuer̃ manifeste iN
posuit dicens: Sic & nos similit̃
saluos faciet babtismd̃ ostendeis
qm̃ quomͦ qui cũ noe in archa
ñ fuer. ñ tantũ purgati & salua.
tiꝑaquã ñ sunt: sed statĩ dilu¬

Expanded text:
sponsam suam et unitatis eius sacrasponsam suam et unitatis eius sacramentum declarans ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui non mecum colligit spargit. si enim nobiscum est Christus, haeretici autem non sunt nobiscum, pro certo aduersus Christum sunt haeretici: et si nos colligimus cum Christo, non colligunt autem nobiscum haeretici, sine dubio spargunt. Sed nec illud praetereundum est a nobis quod a nobis clusus et fons signatus, paradisus cum fructu pomorum. qui autem numquam in hunc hortum introierunt neque paradisum a Deo creatore plantatum uiderunt, quomodo de fonte qui intus inclusus est et diuino sigillo signatus est aquam uiuam lauacri salutaris praebere alicui poterunt? cuintra arcam fuerunt, manifeste insposuit dicens: Sic et vos similiter salvos faciet Baptisma , ostendens quoniam quomodo qui cum Noe in area non fuerunt non tantum purgati et saluati per aquam non sunt, sed statim dilu
Abbreviated transcription (Latin):
Scdã enĩ natiuitas quȩ ẽ inbab¬
tismo. filios dĩ generat: Si aut̃
sponsa xp̃i una est quȩ est eccła
catholica: ipsa ẽ quae sola ge¬
nerat dĩ filios. neq enĩ multȩ sunt¬
sponse xp̃i cũ dicat apłs des¬
pondi uos uni uro uirginem
scãm ad signare xp̃o. Et audi
filia & uide. & inclina aurem
tuã: & obluuscere populi tui:
quia desiderauit rex spetiẽ tuã.
Etueni sponsa delibano adueni
es & ꝑtransibis aprincipio fidei
& ingressus sũ inhortũ meum:
soror mea sponsa: Uidemꝰ unã
ꝑsonã ubiq ꝓponi: quia &
sponsa ẽ una: Non est aut̃ una
nobiscũ hereticorũ sinagoga:
quia nec sponsa ẽ ad ultera &
fornicaria. Unde nec potest
filios dõ parere: nisi scđm qđ
stephano uidet᷑: Heresis qͥdem
parit & ẽponit: expositos aut̃
ȩccła suscipit: Et quos non ipsa
peperit. ꝓsuis nutrit: cũ filiorũ
alienoꝵ mat̃ ẽẽ. ñpossit: Et idõ¬
xp̃s dñs nr̃ unã ẽẽ. manifestass

Expanded text:
secunda enim natiuitas quae est in bapsecunda enim natiuitas quae est in baptismo filios Dei generat. si autem sponsa Christi una est, quae est ecclesia catholica, ipsa est quae sola generat Deo filios. neque enim multae sponsae Christi, cum dicat apostolus: despondi uos uni uiro uirginem sanctam adsignare Christo, et: audi filia et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populi tui, quia desiderauit rex speciem tuam, et: ueni sponsa de Libano, aduenies et pertransibis a principio fidei, et: ingressus sum in hortum meum, soror mea, sponsa. uidemus unam personam ubique proponi, quia et sponsa est una. non est autem una nobiscum haereticorum synagoga, quia nec sponsa est adultera et fornicaria. unde nec potest filios Deo parere. nisi si secundum quod Stephano uidetur haeresis quidem parit et exponit, expositos autem ecclesia suscipit, et quos non ipsa peperit pro suis nutrit, cum filiorum alienorum mater esse non possit et ids noster unam esse manifestans
Abbreviated transcription (Latin):
fallacia ipsa ẽ quando apud
Illud etiã quale est qđ uult
scephanus. his qui apud here¬
ticos babtizant᷑ ad eẽ p̃sentiã
m̃tit᷑ apłs dicens. quot quot
in xp̃o tincti estis xp̃m indu¬
istis: utiq qui illic inxp̃o
enti ad accipiendũ sp̃m manꝰ
curramus uero breuit᷑: & cetera
quae a uobis copiose & plenis¬
sime dicta sunt festinante uł ma¬
xime aduos rogatiano diacone
karissimo nr̃o: Sequit᷑ enĩ illud:
Quid in terrogandi sunt a nobis qui
hereticos defendunt: utrũ carna.¬
le sit corũ babtisma an spiritale:
Si enĩ carnale est: nihil differunt
a iudeorũ babtismo: quo sic illi
utunt᷑: ut eo tantũ cõmuni et
uulgari lauacro tantũ sorde
lauantur: Si aut̃ spĩtale ẽ qͦmͦ
apud illos. ce babtisma spĩtale
est illis carnale tantũ ñ babtis¬
mi sacram̃tũ: Qđsi babtisma
hereticorũ habere potest rege¬
nerationẽ scđȩ natiuitatis : nois
hereticis & fidei cõputandi sunt
qui apud illos babtiantur:

Expanded text:
fallacia ipsa est, quando apud fallacia ipsa est, quando apud Illud etiam quale est quod uult Stephanus, his qui apud haereticos baptizantur adesse praesentiam mentitur apostolus dicens: quotquot in Christo tincti estis, Christum induistis, utique qui illic in Christo enti ad accipiendum spiritum mcurramus uero breuiter et cetera quae a uobis copiose et plenissime dicta sunt festinante uel maxime ad uos Rogatiano diacono carissimo nostro. sequitur enim illud quod interrogandi sunt a nobis qui haereticos defendunt utrum carnale sit eorum baptisma an spiritale. si enim carnale est; nihil differunt a Iudaeorum baptismo, quo sic illi utuntur ut eo tamquam communi et uulgari lauacro tantum sordes abluantur. si autem spiritale est, quomodo apud illos esse baptisma spiritale est illis carnale tantum, non baptismi sacramentum. Quod si baptisma haereticorum habere potest regenerationem secundae natiuitatis, non haeretici sed filii Dei conputandi sunt qui apud illos baptizantur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stigias & fallacias demonis
multa ad deceptionẽ fideliũ
mouebat᷑: incetera quibus
plurimos deceperat: etiam hoc
frequent̃ ausa est: ut & inuo¬
catione ñ contẽptibili scĩfica¬
re se pacẽ. & cucharistiã facere
simularet: & sacrificium dño
sine sacram̃to solitȩ p̃dicationis
offeret: Babtiz aret qͦq mul¬
tos usitata & legitima uerba
int̾rogationis usurpans: ut
nihil discrepare ab eccłastica
regula uideret᷑: Quid igitur
de huius babtismo dicemus.
quo nequissimus demon per
mulierem babtizauit: Nũqͥd
et hoc stephanus & qui illi
consentiunt cõꝓbant: maxi¬
me cui nec sr̃mbolũ trinitatis.
nec int̾rogatio legitima et
ecclesiastica defuit: Potest
credi aut remissio peccator ẜ
data. aut lauacri salutaris.
regeneratio rite ꝑfecta ubiuis
om̃ia: quãuis ad imaginẽ ueri.¬
tatis tam̃ ꝑ demonẽ gesti sunt
qui hereticorũ babtismata
deserunt: Apud quos sine
dubio idẽ error est demonũ:

Expanded text:
praestigias et fallacias daemonia praestigias et fallacias daemonia multa ad deceptionem fidelium moliebatur, inter cetera quibus plurimos deceperat etiam hoc frequenter ausa est, ut et inuocatione non contemptibili sanctificare se panem et eucharistiam facere simularet et sacrificium Domino sine sacramento solitae praedicationis offerret, baptizaret quoque multos usitata et legitima uerba interrogationis usurpans, ut nihil discrepare ab ecclesiastica regula uideretur. Quid igitur de huius baptismo dicemus, quo nequissimus daemon per mulierem baptizauit? numquid et hoc Stephanus et qui illi consentiunt conprobant, maxime cui nec symbolum trinitatis nec interrogatio legitima et ecclesiastica defuit? potest credi aut remissio peccatorum data aut lauacri salutaris regeneratio rite perfecta, ubi omnia quamuis ad imaginem ueritatis tamen per daemonem gesta sunt?qui haereticorum baptismata adserunt, apud quos sine dubio idem error est, daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet & duceret sequerentur:
dicer& quocũq mulierem illam
cruda hieme nudis pedibus
ꝑ asperas niues ire : nec uexari in
aliquo aut ledi illa discursione.
Diceret etiã se in iudeam & hieto¬
solimã festinare fringens tãquã
inde uenisset: Hic & unum
de prb̃ris rusticũ ttem & aliũ
diaconũ fefellit: ut cidem mu¬
lieri cõmiscerentur. qđ paulo
post de tectũ est: Nam subito
apparuit illi unus de exorcistis
uir ꝓbatꝰ. & circa religiosã disci¬
plinã bene semꝑ conuersatus:
qui exortatione quoq fratrũ
plurimorũ qui & ipsi fortes ac
laudabiles infide ad erant
excitatus. erexit se contra illũ
spm̃ nequã reuincendum:
Qui subtili fallacia etiã hoc pau¬
lo ante p̃dixerat uenturum
quendam auersũ & tẽptatorẽ
infidelem: tamen ille exorcista
inspiratus dĩ grã fortit̃ restitit:
& cẽ illum nequis simũ sp̃m̃:
qui prius sc̃s putabat᷑ ostendit:
Atq illa mulier quȩ prius per

Expanded text:
ciperet et duceret sequerentur, ciperet et duceret sequerentur, faceret quoque mulierem illam cruda hieme nudis pedibus per asperas niues ire nec uexari in aliquo aut laedi illa discursione, diceret etiam se in Iudaeam et Hierosolymam festinare fingens tamquam inde uenisset. hic et unum de presbyteris Rusticum, item et alium diaconum fefellit, ut eidem mulieri commiscerentur: quod paulo post detectum est. nam subito apparuit illi unus de exorcistis uir probatus et circa religiosam disciplinam bene semper conuersatus, qui exhortatione quoque fratrum plurimorum qui et ipsi fortes ac laudabiles in fide aderant excitatus erexit se contra illum spiritum nequam reuincendum: qui subtili fallacia etiam hoc paulo ante praedixerat uenturum quendam auersum et temptatorem infidelem. tamen ille exorcista inspiratus Dei gratia fortiter restitit et esse illum nequissimum spiritum qui prius sanctus putabatur ostendit. atqui illa mulier quae prius per
Abbreviated transcription (Latin):
retro ȩtatis pacem repente ob¬
orta de inopinato & insueto
malo ad turbandũ populum
nrm terribilior effecta ẽ Sere¬
nianus tunc fuit in nr̃a ꝓuintia
p̃ses. a cerbus & dirus ꝑsecutor:
Inhac aut̃ ꝑ turbatione c̃stitutis
fidelib & huc atq illuc ꝑsecu¬
tionis metu fugientib & patri
tio illa. ñ ꝑtotũ mundũ sed lo¬
calis fuisset E mersit istic su¬
bito quȩdã mulier quȩ inextas in
c̃stituca ꝓfetense p̃ferret & qͣsi
scõ spũ plena sic ageret: Ita aut̃
principaliũ demoniorũ impetu
fereba tͥ ut ꝑ longũ tẽpus sol¬
licitaret: & deciperet frat̃nitatẽ:
ad mirabilia quaedã & porten.¬
tos aꝑficiens: & facere sẽ terram
polliceret᷑: Ntim qđ demonin
tanta. eẽt. potestas: ut t̾rã moue¬
re aut elem̃tũ concutere uisu.
simularet: qđ futurũ uideret:
Quibus mendacus & iactationib
subegerat m̃tes singulorũ: ut
sibi oboedirent: & quocumq prȩ¬

Expanded text:
retro aetatis pacem repente obretro aetatis pacem repente oborta de inopinato et insueto malo ad turbandum populum nostrum terribilior effecta est. Serenianus tunc fuit in nostra prouincia praeses, acerbus et dirus persecutor. in hac autem perturbatione constitutis fidelibus et huc atque illuc persecutionis metu fugientibus et patriatio illa non per totum mundum sed localis fuisset, emersit istic subito quaedam mulier quae in extasin constituta propheten se praeferret et quasi sancto spiritu plena sic ageret. ita autem principalium daemoniorum impetu ferebatur ut per longum tempus sollicitaret et deciperet fraternitatem, admirabilia quaedam et portentosa perficiens et facere se terram moueri polliceretur: non quod daemoni tanta esset potestas ut terram mouere aut elementum concutere ui sua simularet quod futurum uideret. quibus mendaciis et iactationibus subegerat mentes singulorum ut sibi oboedirent et quocumque prae
Abbreviated transcription (Latin):
possit aut mens praua iustors
scificationem. aut fidesfalsa cre¬
dentiũ ueritatẽ: Non om̃s aut̃
qui nom xp̃i inuocant: audiri
& inuocationẽ suã c̃sequi aliqͥd
graẽ posse dñs ipse manifestat
dicens: Multi uenient in no¬
mine meo dicentes. ego sum
xpistus & multos fallent.
Nulla differentia est: int̃pseubo.¬
ꝓpħam & hereticũ. Namut
ille in nomine dĩ aut xp̃i. ita
iste insacram̃to babtism i fallit:
ad hoc ipsũ ꝑtinente Ante
uiginti enĩ & ad uos fere annos
tẽporb post alex andrũ impe¬
ratorem. multe isti conflictati¬
ones & p̃ssurȩ accider̃: uł in
cõmune omib hominib liel
priuatim xp̃ianis: terrȩ etiam
motus plurimi. & frequentes
extiterunt: Etͣꝑ cappadotiã.
& ꝑpontũ multa subruerent:
quȩdã etiã ciuitates in ꝑfundũ
receptȩ dirirti soli hiatu deuo¬
rarent᷑: Ut ex hoc ꝑ secutio quoq
grauis ad uersũ nos xp̃iani no¬
minis fieret: Quȩ post longam

Expanded text:
possit aut mens praua iustorum possit aut mens praua iustorum sanctificationem aut fides falsa credentium ueritatem. non omnes autem qui nomen Christi inuocant audiri et inuocationem suam consequi aliquid gratiae posse Dominus ipse manifestat dicens: multi uenient in nomine meo dicentes: ego sum Christus, et multos fallent. nulla denique differentia est inter pseudoprophetam et haereticum. nam ut ille in nomine Dei aut Christi, ita iste in sacramento baptismi fallit. ad hoc ipsum pertinente. ante uiginti enim et duos fere annos temporibus post Alexandrum imperatorem multae istic conflictationes et pressurae acciderunt uel in commune omnibus hominibus uel priuatim christianis: terrae etiam motus plurimi et frequentes extiterunt, ut et per Cappadociam et per Pontum multa subruerent, quaedam etiam ciuitates in profundum recepta dirupti soli hiatu deuorarentur, ut ex hoc persecutio quoque grauis aduersum nos nominis fieret, quae post longam