comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ cũ dixisset dñs in domo patͥs mei
mansiones multe st̃. si quominꝰ dix¬
issem uob̃ quia uado parare uobis
locũ. ubi satis ostendit ideo se hoc il¬
lis dixisse. quia iam ibi st̾ mansiones
multe.⁊ ñ ẽ opꝰ aliqͣm p̃parare. rursus
parat locum.si iam multe mansiones
st̃: Si quominꝰ dixisset uado parare.
aut si adhuc parandꝰ ẽ. cur ñ merito
dixisset uado parare: An iste mansio¬
nes ⁊ sunt ⁊ parande sunt: Si qͦminꝰ
enim cẽnt: dixisset uado parare. Et
tam̃ qͥa ita sunt. ut parande sint: ñ e¬
as uadit parare sicut sunt:s si abie¬
rit ⁊ parauerit sicut future st̃. iterũ
ueniens accipiet suos ad se ip̃m: ut
ubi ẽ ip̃e sint etiam ip̃i. Quomodo gͦ
mansiones in domo patris mei ñ alit̾

Expanded text:
atris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae,
Abbreviated transcription (Latin):
głis scĩs quib erimꝰ equales: in regno
rp̃ricłi: Hoc autem ita dictum est ⁊
mea omnia tua sunt. ⁊ tua mea: ut hie
sit etiam ipsa creatura rationalis que
iom nisi adõ subditur: ut ei que infra
illam sunt cuncta sublantur: Hec
ago cum sĩt cli patris: non simul ess
isfilii nisi patri ess equalis: De ipsa qͥp¬
pe agebat cum diceret: non ꝓmundo ro¬
go. s ꝓhis quos delisti michi: quia tui
sunt: ⁊ mea omnia dua sunt ⁊ tua
mea: Nec fas est. ut scĩ dequib hec locu¬
dus est cuiusquam sint: nisi eius aquo
srani ⁊ scĩficati sunt: ac ꝑhoc ⁊ omnia
que ipsorum sunt: necesse est ut eiꝰ sint
luus ⁊ ipsi sĩt. Ergo cum ⁊ patris ⁊ fi¬
li sunt: equales cos esse demonstrant:

Expanded text:
gelis sanctis, quibus erimus aequales in regno gelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christi et Dei : hoc autem ita dictum est, Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis: de ipsa quippe agebat, cum diceret, Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt: ac per hoc et omnia quae ipsorum sunt, necesse est ut ejus sint cujus et ipsi sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales eos esse demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
quos declisti michi Mundum nill
modo intelligi qui iuunt scalm õ¬
cupiscentiam mundi. ⁊ non sunc l
ea sorte gratie ut ab illo eligantu: e
mundo. Non itac ꝓ mundo: s pie
his quos ei pater dedit regare se cͥus
Per hoc enim qd̾ eos illi pater iall
dalit: factum ẽ ut non ꝑtineansa
cum mundum: ꝓ quo non rogat. De
nele subiungit: quia tui sunt: Neq
nim quia pater eos filio dedit a misit
pse quod delit: cum adhuc filius se¬
uatur ac dicat: ⁊ mea omnia tua sũt
tua mea Ubi satis apparet quomo¬
d unigeniti filii sint omnia que st̃
patris: Phoc utiq quod etiam ipse
ss est: ⁊ de patre patri est natus cqua-¬
hisł non quomodo dictum est uni eduo
filiis maiori scilicet tu mecum es sẽꝑ:
iomnia tua mea sunt: Illud enim
dictum est de his omnib creaturis q̃
insra creaturam scãm rationalem sũt:
que utiq subdunt᷑ eccł̃ie: in qua uni¬
uersa eccl̃ia ⁊ illi duo intelliguntur
silii maior ⁊minor: cum omnib an¬

Expanded text:
quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit, rogare se dicit: per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. 2. Deinde subjungit, Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit: cum adhuc Filius sequatur, et dicat, Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis: non quomodo dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet, Tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt . Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor, cum omnibus An
Abbreviated transcription (Latin):
sis mos eccłie ꝓhibet ieiunare dño deo
nr̃o. uł cotidiana a nob crebro ieiunia
exigamꝰ. S licet sicut a cibo ⁊ potu absti¬
nentia ꝑ tot dies ñ possit ẽẽ continua. ta¬
men ꝓpt hominũ errores qui ꝑuani loqͥa
⁊ seductiones ⁊ pͣuas consuetudines nob̃
molestam ꝓuob curam in ferre ñ cessart.
tempꝰ humiliande anime qͣntũ potui cõ¬
mendaui. Sunt enĩ qͥdam obseruatores
qͣdragesime. delitiose potiꝰ qͣm religiose. ex¬
quirentes nouas suauitates. magis qͣm
ueteres concupiscentias castigantes: qui
ut solitam temꝑando minuant edacitatẽ.
s ud ĩmoderatam differendo augeant a¬
uiditatem. Nam ubi tempꝰ reficiendi ad¬
digerere ñ sufficiunt ieumando. St̾ etiã¬
qͥ uinũ ita ñ bibunt. ut alioꝵ exp̃ssioneᷤᷤ
pomoꝵ aliosq sibi liquores. ñ salutis
causa. s iocunditatis exquirant. tãqͣm
ñ sit quadragesimalis obseruatio humi¬

Expanded text:
sis mos Ecclesiae prohibet jejunare, Domino Deo nostro vel quotidiana a nobis crebro jejunia exigamus. Sed licet sicut a cibo et potu abstinentia per tot dies non possit esse continua; tamen propter hominum errores, qui per vaniloquia, et seductiones, et pravas consuetudines nobis molestam pro vobis curam inferre non cessant, tempus humiliandae animae quantum potui, commendavi. Sunt enim quidam observatores Quadragesimae deliciosi potius quam religiosi, exquirentes novas suavitates magis quam veteres concupiscentias castigantes; qui ut solitam temperando minuant edacitatem; sed ut immoderatam differendo augeant aviditatem. Nam ubi tempus reficiendi addigerere non sufficiant jejunando. CAPUTqui vinum ita non bibunt, ut aliorum expressione pomorum alios sibi liquores, non salutis causa, sed jucunditatis, exquirant: tanquam non sit Quadragesima piae humi
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ causa ieiunii. ñ iordanis tinctio. s di¬
aboli tempͣtio fuit. Cur aũ nos ante sol
f᷑. hec ratio ẽ. Omis qui recte ieiunat. a
nimam suam aut in gemitu orationis
⁊ castigatione corporis humiliat ex fide
ñ ficta: aut illecebra carnis inopia aliqͣ.
sa. ad famem sitimq patiendã descendit.¬
Int̾rogantib cur discipłi eiꝰ ñ ieiuna¬
rent de illo pͥmo ieiunio. qd̃ habet anime
humiliationẽ: ñ possunt inquit dñs lu¬
gere filii sponsi. qͣm diu cũ illis ẽ sponsꝰ.
s ueniet hora qͣndo auferet᷑ ab eis spon¬
sus: ⁊ t̾c ieiunabunt. De illo aũ altero
qd̃ habet epulas m̃tis: ita conseq̃nt̾ lo¬
cutꝰ ẽ. Nemo assumit pannũ nouũ ue¬
stim̃to ueteri. ne maior seissura fiat neq
mittunt uinũ nouũ in utres ueten
ne utres rumpant᷑ ⁊ uinũ effundat᷑. sui¬
nũ nouũ in utres nouos mittunt. ut u¬
trumq seruet᷑. ꝓinde quia iam sponsus a

Expanded text:
illius causa jejunii, non Jordanis tinctio, sed diillius causa jejunii, non Jordanis tinctio, sed diaboli tentatio fuit. CAPUT atur, haec ratio est. Omnis qui recte jejunat, aut animam suam in gemitu orationis et castigatione corporis humiliat ex fide non ficta; aut ab illecebra carnali inopia aliqua sa, ad famem sitimque sentiendam descenditinterrogantibus cur discipuli ejus non jejunarent. Nam de illo primo, quod habet animae humiliationem: Non possunt, inquit, lugere filii sponsi, quamdiu cum eis est sponsus. Sed veniet hora quando auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. De illo autem altero, quod habet epulas mentis, ita consequenter locutus est: Nemo assuit pannum novum vestimento veteri, ne major scissura fiat: neque mittunt vinum novum in utres veteres, ne et utres rumpantur, et vinum effundatur; sed vinum novum in utres novos mittunt, et utraque servantur . Proinde quia jam spon
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e p̾nuntiabat᷑ ut hinc ostenderet qͣnta
religione nos oportet acciꝑe hec sacram̃ta.
quib iam uenisse nuntiat᷑. Non gͦ qͥa¬
xp̃c post acceptũ bñficiũ baptismũ conti¬
nuo ieiunauit tanqͣm regulam obserua¬
tionis delisse credendũ ẽ: ut post ipsiꝰ xp̃i
baptismũ acceptũ continuo ieuinare ne¬
cesse eẽt. s plane illo exemplo docuit ieiu¬
nandũ ẽẽ. qͣndo forte acriore luctamine
cũ temptatore confligit᷑. Ob hoc ⁊ enĩ xp̃c
qͥ sicut homo dignat᷑ ẽ nasci: si respuit sic̃
homo temptari. ut xp̃ianꝰ magisterio eiꝰ
instructꝰ. ñ possit a temptatione suꝑari.
Siue gͦ continuo post baptismũ. siue qͥli¬
bet int̾uallo temporis int̾posito. qͣndo si¬
mile p̃liũ temptationis infert᷑ homini.
ieiunandũ ẽ. ut ⁊ caro impleat de castiga¬
tione militiam.⁊ animꝰ impetret de hummi¬
litate uictoriam. In illo gͦ dñico exemplo.

Expanded text:
ipse praenuntiabatur: ut hinc ostenderet quanta ipse praenuntiabatur: ut hinc ostenderet quanta religione nos oportet haec suscipere sacramenta, quibus jam venisse nuntiatur. Non ergo q post acceptum Joannis baptismum continuo jejunavit, tanquam regulam observationis dedisse credendus est, ut post ipsius Christi Baptismum acceptum, continuo jejunare necesse sit: sed plane illo exemplo docuit jejunandum esse, quando forte acriore luctamine cum tentatore confligimus. Ob hoc enim Christus, qui sicut homo dignatus est nasci, non respuit sicut homo tentari, ut christianus magisterio ejus instructus non possit a tentatore superari. Sive ergo continuo post Baptismum, sive quolibet intervallo temporis interposito, quando simile praelium tentationis infertur homini, jejunandum est: ut et corpus impleat de castigatione militiam, et animus impetret de humiliatione victoriam. In illo ergo dominico exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmqͣm ⁊ ꝑ totũ annũ certis dieb hoc fa¬
cere debeat. ⁊ qͣnto crebriꝰ. tanto utiq me¬
liꝰ. quia ⁊ qui concessa ĩ moderata appetit.
eũ qui concessit offendit. Oratio qͥppe res
magis sue nature implet affectũ:tanto
magis aũ spiritali opere fundit᷑. qͣnto
magis animꝰ qui eam fundit a carna¬
li uoluptate suspendit᷑. Quadraginta
dieb ieuinauit moyses legis admini¬
strator. qͣdraginta helyas ꝓpħarũ excellẽ¬
maiorẽ. sicut circũcisionẽ carnis. qͣmuiᷤ
rectionis xp̃i. qd̃ ad expoliandam carna¬
lem ac ueterem uitam corde circũcidit᷑
xp̃iañ. ut audiat apłm dicentẽ. sicut
xp̃c resurrexit a mortuis ꝑ głam patͥs:
sic⁊ nos in nouitate uite ambulemꝰ. Si¬
cut ip̃m uetꝰ paschai qd̃ agni occisione
celebrare p̃ceptũ ẽ. ñ ideo quia hoc cũ diᷤ¬
ad p̾bendũ nob̃ humilitatis ⁊ deuotio¬
nis exemplũ. ut ella etiam sacram̃ta
ueniens susciꝑe dignaret᷑: quib uentur᷑

Expanded text:
 per totum annum certis diebus hoc facere debeant; et quanto crebrius, tanto utique melius: quia et qui concessa immoderate appetit, eum qui concessit offendit. Oratio quippe spimagis suae naturae implet effectum. Tanto magis autem spirituali opere funditur, quanto magis animus qui eam fundit, a carnali voldiebus jejunavit Moyses Legis administrator, quadraginta Elias Prophetarum excellenmajorem: sicut circumcisionem carnis, quamvis rectionis Christi, quo ad expoliandam carnalem ac veterem vitam circumciditur christianus, ut audiat Apostolum dicentem: Sicut Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Sicut ipsum vetus Pascha, quod agni occisione celebrare praeceptum est, non ideo quia hoc cum disad praebendum nobis humilitatis et devotionis exemplum, ut illa etiam sacramenta veniens suscipere dignaretur, quibus venturus
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. celestis magister discipłis cõmen¬
dauit dicens. Dimittite ⁊ dimittet᷑ uob̾.
Date ⁊ dabit᷑ uob̃. MNem̃tote serui illiꝰ
cui omne debitum qd̃ dñs eiꝰ donaue¬
rat replicauit. quia conserui ip̃o deben¬
ti sibi centũ denarios miscołiam ñ re¬
pendit: qͣm de talentoꝵ decem milibꝰ
que debebat accepit. In hoc genere oꝑis
tas tota facultas ẽ. Potest qͥsq dicere
ne stomachꝰ doleat. iciunare ñ possum.
potest etiam dicere. uolo dare pauꝑi.
s unde si habeo. aut tanitũ habeo. ut
timeam egere si dedero. qͣmqͣm ⁊ in his
oꝑib excusationes plerasq sibi hoĩes
falsas faciunt. qͣm irerĩ inueniunt.
noui ueniam petenti. quia me ualide
impetiuit:aut quia manũ cui porri¬
hoc impleat qd̃ rogat᷑. uoluntate agit᷑
pore dolebis: nichil in domo minꝰ habebs
Iam uero fr̃s uidete qd̃ malũ sit ut pe¬
nitenti fr̃i ñ ignoscat. cui p̃ceptũ ẽ ut
inimicũ adhuc diligat. Que cum ita stn¬

Expanded text:
iscipulis commendavit dicens: Remittite, et remittetur vobis; date, et dabitur vobis . Mementote servi illius, cui omne debitum dominus ejus quod donaverat, replicavit, quia conservo ipse debenti sibi centum denarios misericordiam non rependit, quam de talentorum decem millibus quae debebat accepit . In hoc genere operis tas tota facultas est. Potest quisque dicere: Ne stomachus doleat, jejunare non possum. Potest etiam dicere: Volo dare pauperi; sed unde, non habeo: aut tantum habeo, ut timeam egere, si dedero. Quanquam et in his operibus excusationes plerumque sibi homines falsas faciunt, quia veras non inveniunt. novi veniam petenti, quia me valetudo impedivit, aut quia manus qua porrihoc impleatur quod rogatur. Voluntate agiturrus, nihil in corpore dolebis, nihil in domo minus habebis. Jam vero, fratres, videte quid mali sit, ut poenitenti fratri non ignoscat, cui praeceptum est ut inimicum adhuc diligat. Quae cum ita sin
Abbreviated transcription (Latin):
surcliꝰ qͣm tempore quo caro artius est
curare. ut ip̃a fauciũ concupiscentia
nollet qͣdragesimam p̃terire: Q̾ incon¬
uenientiꝰ qͣm dieb humilitatis. qͣndo
re. ut si toto tempore sic uiuat a urx pos¬
sint diuitũ patrimonia sustinere. Ca¬
uete ista dilectissimi. cogitate qm̃ scͥptũ
ẽ: post concupiscentias tuas ñ eas. Qd̾
salubrimũ pceptũ. si omĩ tempore ob¬
seruandũ ẽ. qͣnto ampliꝰ his dieb. qͣn¬
do ita turpe ẽ. si cupiditas nr̃a ad usita¬
tas laxet᷑ illecebras. ut merito culpet᷑ qͥ
ꝑum mem̃tote. ut qd̾ uob̃ parciꝰ iuuen¬
do subtrahitis: in celesti thesauro reponsi¬
tis. Accipiat esuriens xp̃c. qd̃ ieiunans
minꝰ accepit xpĩanꝰ. Castigatio uolentiᷤᷤ.
fiat sustentatioñ habentis. Copiose uo
luntatis inopia. fiat necessaria iopis.
Copiosa sit etiam in animo placabili
⁊ humili. misericors ignoscendi facili¬
tas. Petat ueniam: qui fecit iniuiriã.
Det ueniam qui accipit inuiriã: ut ñ

Expanded text:
surdius, quam tempore quo caro arctius casrocurare, ut ipsa faucium concupiscentia nolit Quadragesimam praeterire? Quid inconvenientius, quam in diebus humilitatis, quando re, ut si toto tempore sic vivatur, vix possint divitum patrimonia sustinere? Cavete ista, dilectissimi: cogitate quod scriptum est, Post concupiscentias tuas non eas . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas nostra ad inusitatas laxetur illecebras, ut merito culpetur qui perum mementote, ut quod vobis parcius vivendo subtrahitis, in coelesti thesauro reponatis. Accipiat esuriens Christus, quod jejunans minus accipit christianus. Castigatio volentis, fiat sustentatio non habentis. Voluntaria copiosi inopia, fiat necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non
Abbreviated transcription (Latin):
umiente iam mortis sue tempore.pe¬
no dixit. Postulaint sachanas uerare
lios sicut triucũ. s ego rogaui ꝓ te pe¬
die ne deficiat fides tua. unde ⁊ tu con¬
cora fis tuos. Et plane confortauit

Expanded text:
veniente jam mortis suae tempore Petro dixit, Postulavit satanas vexare vos sicut triticum; sed ego oravi pro te, Petre, ne deficiat fides tua: unde et tu conforta fratres tuos . Et plane confortavit
Abbreviated transcription (Latin):
latibulũ suũ. posuit tenebras ⁊ facta ẽ
uox: in qua ꝑtͣnseunt om̃s bestie silue.
eatuli leonum rugientes. temptatoreᷤᷤ
uidelicet ꝑ quos diabolꝰ q̃rit quẽ deuo¬
tet ñ quidẽ habentes potestatem: nisi in
ios in quos acceperint:quia ⁊ in psalmo
ipoita sequit᷑ q̃rentes a deo escam sibi.
In tam ꝑiculosa ⁊ temptationib plena
huiꝰ seculi nocte. quis ñ timeat: Quis ñ
medullis omĩb contremiscat. ne dignꝰ
iudicet᷑ qui deuorandꝰ dimittat᷑ in fau¬
ce tam cru delis inimici: Unde ieiunã¬
nitas ẽ passionis que celebritate anni¬
u̾laria quodãm nob̃ eiꝰdem noctis me¬
giens deuorador inueniat.Nam ⁊ ip̃a
dñira passio. quid tam nob̃in capite¬

Expanded text:
latibulum suum . Posuit tenebras, et facta est nox, in qua pertranseunt omnes bestiae silvae. Catuli leonum rugientes, tentatores videlicet per quos diabolus quaerit quem devoret; non quidem habentes potestatem, nisi in eis quos acceperint quia et in Psalmo ipso ita sequitur, Quaerentes a Deo escam sibi . In tam periculosa et tentationibus plena hujus saeculi nocte quis non timeat, quis non medullis omnibus contremiscat, ne dignus judicetur qui devorandus dimittatur in fauces tam crudelis inimici? Unde jejunannitate, qua celebritate anniversaria quodam modo nobis ejusdem noctis megiens devorator inveniat. Nam et ipsa Dominica passio, quid nobis ali
Abbreviated transcription (Latin):
patris. s tam̃ qͣm diu sumꝰ in corpore
pegrinam ab eo: nec de ed dubitantib
uł negantib ⁊ dicentib ubi ẽ d̾s tuie
ualemꝰ ostendere. merito apłs concupil
in carne. ñ sibi obtimũ dicebat: s ns¬
sariũ ꝓpt̾ nos ubi cogitationes mortal¬
um timide ⁊ incerte ꝓuidentie nr̃t. q¬

Expanded text:
in corpore, peregrinamur ab eo , nec eum dubitantibus vel negantibus et dicentibus, Ubi est Deus tuus? valemus ostendere. Merito Apostolus ejusin carne non sibi optimum ducebat, sed necessarium propter nos . Ubi cogitationes mortalium timidae, et incertae providentiae nost
Abbreviated transcription (Latin):
corem: ⁊ ablata ẽ de t̾ra uita eiꝰ. Et recte qͥ¬
dẽ lugemꝰ: si flagramꝰ desiderio eiꝰ. Beati
quib eum licuit ante passionẽ tc̃ halra
p̃sentem. int̾rogare sicut uellent: audin
sicut audire deberent. Illos dies concupi¬
erunt uidere patres ante aduentũ eiꝰ nop
uider̃t: quia in alia dispensatione fuecã
ordinati. ꝑ quos uentur᷑ annuntiaret᷑s¬

Expanded text:
corem, et ablata est de terra vita ejus . Et recte lugemus, si flagramus desiderio ejus. Beati quibus eum licuit ante passionem tunc habere praesentem, interrogare sicut vellent, et audire sicut audire deberent. Illos dies concupierunt videre patres ante adventum ejus, neque viderunt: quia in alia dispensatione fuerant ordinati, per quos venturus annuntiaret
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corpꝰ xp̃i in toto orbe diffusũ. si est to
ta agit hec eccłia. ⁊ illa unitas que dicit
in psalmo. A finib t̾re ad te clama¬
lo. dum anxiaret᷑ cor meũ. Unde iã nob̃
elucet. cur qͣdragesima instituta sit huiꝰ
humiliationis sollempnitas. qͥ enim a fi¬
nib t̾e clamat. cum anxiaret᷑ cor eiꝰ. a qͣ¬
tuor oibis t̾re partib clamat. quas freq̃n¬
ter etam scriptura cõmemorat.oriente.⁊
crrdente. aquilone⁊ meridie. ꝑ hoc totum
ille deialog̾ legis iar ñ ꝑ litteram tantũ¬
mͦ meti end̾. s ꝑ grãm caritatis implendꝰ
indicꝰ ẽ unde quater multiplicatis decẽ.
usemꝰ qͣdraginta compleri. s adhuc in
laboie temptationis cum uenia delictoꝵ.
qus enim ꝓfecte implet. ñ concupisces:
ine ieuinandũ ⁊ orandũ ẽ. a bono oꝑe
usi ñ cessandũ: cui labori merces illa
rait᷑ in fine. que denarii nomine nun

Expanded text:
tum corpus Christi per totum orbem diffusum, id est, tota hoc agit Ecclesia, et illa unitas quae dicit in Psalmo: A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum . Unde jam nobis elucet cur Quadragesima instituta sit hujus humiliationis solemnitas. Quae enim a finibus terrae clamat, cum angitur cor ejus, a quatuor orbis terrae partibus clamat, quas frequenter etiam Scriptura commemorat, Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie. Per hoc totum ille decalogus Legis, jam non per litteram tantummodo metuendus, sed per gratiam charitatis implendus, indictus est. Unde quater multiplicatis decem, videmus quadraginta compleri. Sed adhuc in labore tentationis, cum venia delictorum. Quis enim perfecte implet, Non concupisces ? Unde jejunandum et orandum est: a bono tamen opere non cessandum. Cui labori merces illa redditur in fine, quae denarii nomine nunc
Abbreviated transcription (Latin):
slia demꝰ illi gaudi significat. qd̾
ouo aufert a nob̾. cuiꝰ in hac uita ñ¬
lietuer sire passionis a die tesuitectioĩs
eiꝰ ꝑdies qͥnqͣginta quib ieiunia telaxa¬
mus: hoc in dñcis laudib ꝑsonante alła

Expanded text:
d nemo auferet a nobis: cujus in hac vita nonitatem Dominicae passionis a die resurrectionis ejus per dies quinquaginta, quibus jejunia relaxamus, hoc in dominicis laudibus personante Alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
sola maiestate ꝓsternere sine incarns¬
tionis humilitate. sine certamine pl¬
sionis: s homo qui ꝓprio tͣnsgression
equius ⁊ salubriꝰ fuit. ut qui ꝑsupl
a cliabolo ꝑsuasus fuerat ad morsa
d̾o ꝑ humilitatẽ sollicitaret᷑ ad uia
Iusto gͦ ordine. qui ꝑ calliditatẽ mal¬
uoli serpentis ñ impuilis  lilis

Expanded text:
sola majestate prosternere sine incarnasola majestate prosternere sine incarnationis humilitate, sine certamine passionis: sed homo, qui proprio transgressionis equius et salubrius fuit, ut qui per superbiam a diabolo persuasus fuerat ad mortem, a Deo per humilitatem sollicitaretur ad vitam. Justo ergo ordine qui per calliditatem malevoli serpentis, n
Abbreviated transcription (Latin):
ta de mortius. Etce
qͣntũ ꝓ salute oiuiũ ꝑditarũ. benigna
pii pastoris sollicitudo disc̃rit: sub um
eodemqz tempore ⁊ hoĩem usq ad par¬
disũ reuocare dignat᷑ ⁊ mortem usq
ad inferna ꝑsequit᷑. gloriosiꝰ captiua¬
dam in regno suo: ⁊ magnificentiꝰ in
sius sedib triumphandam. Ad descen¬
sũ itaq celestis dñi. ꝓfundũ infer
pandit᷑: ꝑegrinũ sibi lum̃ infe̾r non
ueterna mirat᷑. Expauit gͦ nox subito
ñ suũ mortuũ: ĩmo expauit mortem
tam dixerat. Omors. ero mors tua. et
mors tuus inferne. Et id̾o ñ solũ inur
nire ñ potuit qd̃ teneret: s etiã qͦs an¬
tea retinebat reuocari ad suꝑos. se no¬
lente conspexit: ⁊ quẽ debitorẽ suũ pir¬
bat. exactorem suũ potiꝰ exꝑta ẽ. ⁊ quẽ q
captiuũ inferni uinculis astringend̃
ẽẽ credebat. qͣsi liberatorem cũ recepta
captiuitate redire mirata ẽ. ac sic qui
descensione hominẽ nuntiauerat. dñt
gressione cognouit. Potuerat qͥdẽ dĩs

Expanded text:
ta de mortuis. Ecce quantum pro salute ovium perditarum benigna pii pastoris sollicitudo discurrit. Sub uno eodemque tempore et hominem usque ad paradisum revocare dignatur, et mortem usque ad inferna persequitur, gloriosius captivandam in regno suo, et magnificentius in suis sedibus triumphandam. Ad descensum itaque coelestis Domini profundum inferi panditur, peregrinum sibi lumen inferni nox aeterna miratur. Expavit ergo nox subito non suum mortuum, imo expavit mortem rophetam suum dixerat: O mors, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne . Et ideo non solum in eo invenire non potuit quod teneret; sed etiam quos antea retinebat, revocari ad superos se nolente conspexit: et quem debitorem suum putabat, exactorem potius experta est; et quem quasi captivum inferni vinculis astringendum esse credebat, quasi liberatorem cum recepta captivitate redire mirata est; ac sic quem descensione hominem judicaverat, Deum regressione cogno
Abbreviated transcription (Latin):
scãm dilectionem qua se inuicĩ
diligerent discipulis cõmendaret: di¬
cit ei symon petrus. Dnse quo uadis:
Sic utiq hoc dixit magistro dño disa¬
pulus ⁊ dño seruus tanqͣm seqͥ paras
Propt̾ea qͥppe dñs qui eiꝰ animũ ui¬
dit. quare hoc int̾rogauerit. sic ei rel¬
pondit. Quo ego uado: ñ potes me i
sequi. Tanqͣm diceret. Propt̾ qd̃ inl¬
rogas ñ potes mͦ. ñ art ñ potes. s si¬
potes m. Dilationem intulit. ñ spil
tulit. ⁊ eandem spem qͣm ñ tulio hs
tius dedit. seq̃nti uoce firma uit ad¬
dendo atq dicendo. sequeris aũ p
ea. Qal festinas petre: Hon dũ de sil

Expanded text:
am dilectionem qua se invicem diligerent, discipulis commendaret, Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit Magistro discipulus, et Domino servus, tanquam sequi paratus. Propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado, non potes me modo sequi: tanquam diceret, Propter quod interrogas, non potes modo. Non ait, non potes; spotes modo. Dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce confirmavit, addendo atque dicendo: Sequeris autem postea. Quid festinas, Petre? Nondum te suo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Idem ip̃e dei filius ego et pater unu
sumus: Unum sunt enum sccł̃m id quod den
erat u̾bum: maior est pater secundum ial qͥl
u̾bum caro fcm ẽ: Dicam etiam quod ari¬
ani. et ennomiani negare nõ possunt: St
maiorib sicut scriptum ẽ subditus tab
deo: Ille insenaturam cõmendat humal
tu uillo audes deformare diuinam: Ial¬
delis ingrate: ideo nec tu minuis eum ql
fecit te: quia dicit ille quiad̃ fc̃s sit prpesi
Equalis enim pr̃i filius ꝑ quem fẽs hal

Expanded text:
ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secmajoribus, sicut scriptum est, subditus erat . Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
arrianus: et adtentione sit sanus: ne contẽ¬
tio ne sit uanus: aut quod est
peius: insanus: Nec ẽ enimĩ forma serui u
qua dei filius minor ẽ ñõ patre solo: sea crs
spinitu sc̃o: Neq id tantum sed etiam se roso
quia idem ip̃e informa dei: maior ẽ se ipso
Neq enim homo xp̃s nõ dicitur filius ũi
etiam sola caro eius insepulchro meruit apͥa¬
lari: Nam quid alud confitemur cum aui¬
mus credere nos mnunigenitum filium ait
qui sub pontio pilato crucifixus ẽ et sepila
et quid eius nisi caro sepulta est sine aiina
Ac ꝑ hoc cum credimus indei filium quisi¬
pultus est: profecto filium dei dicimus to
exinaniuit: Non formam dei amittens sil
formam serui accipiens: Maior ẽ et senso
quia maior ẽ forma dei que amissa nonst
quam serui que accepta est: Quid itag n
rum uel quid indignum: si secundune
formam serui loquens ait dei filius par
maior me est: et serundum dei form̃a loyal

Expanded text:
arianus, et attentione sit sanus: ne contenarianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est seipso. Neque enim homo Christus non dicitur Filius Dei, quod etiam sola caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, major est et seipso; quia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Si diligeretis ine gauderetis utiꝙ qͥa
ego uado al patr̃e quia pater maior meẽ:
Per quod ergo filius nõ est equalis pr̃r: ꝑ
hoc erat iturus ad pr̃em aquo uenturus est
niuos iudicatiuus et mortuos: Per illud
aũt inquo ẽ equalis gignenti: unigenitꝰ
numquam recedit a patre sed cum illo ẽ
ubiq totus pari diuinitate: quam nullus
continet locus: Cum enum in forma dei esset
sicut apostolus loquitur: hõ rapinam arbi¬
tratus ẽ esse equalis cło Quomodo enm ra¬
pina posset esse natura que nõ erat usurpa¬
ta sed nata: Semetipsum aũt exinaniuit for¬
mam serui accipiens: Non ergo amittens
illam: sed accipiens istam: Eomodo se exi¬
nauiens quo hic minor apparebat quam
apud patrem manebat: forma quippe
scrui accessit nõ forma dei recessit: Hec est
assumpta: nõ illa consumpta: Propt̾ hãc
dicit pater maior me ẽ: propter illam uero:
ego et pater unum sumus Hoc adtenclat

Expanded text:
ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat
Abbreviated transcription (Latin):
Andistis quia ego dixi nob̃: uado et uenio
ad uos: Si diligeretis me: gauderetis utiꝙ
quia ego uado ad patrem: quia pat̾ maior
me est: Hinc ergo turbari et formidare po¬
terat cor illorum quod ilat ab eis: quamuis
uenturus ac eos: ne forsitan gregem lu¬
pus hoc int̾ uallo inuaderet: pastoris ab¬
sentici Secl a quib homo absceaebat: As
nõ clerelinquebat ¶ẜ idem ip̃e xp̃s: ho¬
mo et deus: Ergo et ibat ꝑ id quod ho¬
mo erat: et manebat per iad quod d̃s erat
Ibat ꝑ il quod uno loco erat: manebat ꝑ
iel quod ubiq erat Cur itaq turbaretur
et formidaretur cor: quando ita deserebat
oculos ut nõ deseret cor. quamus deus eti¬
am qui nullo continetur loco. discedat ab
eorum cordib qui eum relinquunt mori¬
b nõ pedib: et ueniat ad illos qui cõner¬
tuntur aqd eum no facie sed fide: et accedũt
aci eum mente uõ carne ut aũt intellige¬
rent secundum id quod homo erat eum
dixisse uado et uenio aduos: adiecit atꝙ

Expanded text:
 Vado, et venio ad vos: si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum igit᷑ oderunt ueritatẽ: quã¬
tum oderunt suas penas quas talib
in rogat ueritas. nesciunt aute illã
esse ueritatem: que tales quales ips
sunt damnat: Oderunt ergo quam
nescuint: ⁊ cum illam oderunt ꝓfe¬
to ⁊ eum de quo nata ẽ nisi oclisse ns̃
possunt. ac ꝑhoc quia ueritatem qui
iudicante dampnant᷑ de patre dem
tam nescuint: utiq etiam ip̃m ⁊
nesciuint ⁊ oderunt: O miseros honmi¬
nes qui cum eẽ uolunt mali: esse
ueritatem qua dampnant᷑ mali no-¬
lunt. nolunt eam esse quod ẽ: tum
ipsi debeant nolleesse quod sunt: ut
ipsa manente mutfͤnt᷑: ne ipsa ui¬
dicante dampnentur.

Expanded text:
Tantum igitur oderunt veritatem, quanTantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat. Oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc, quia Veritatem, qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesnt. O miseros homines, qui cum esse volunt mali, nolunt esse veritatem qua damnantur mali! Nolunt enim eam esse quod est, cum seipsos debeant nolle esse quod sunt; ut ipsa manente mutentur, ne ipsa judicante damnentur.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ incaritate pudicitie habitat
anima mea facio ignarus iniuriã.
non errans in discretione uirtutũ
atq uitiorum: s in cordium tene¬
bris humanarum: Pro inde sicut
fieri potest. ut homo bonus homi¬
nem bonum oderit nesciens. uel poti¬
us deligat nesciens: ipsum enim cli¬
ligit eum bonum quia il quod est
ille hoc iste diligit: oderit autem ne¬
sciens non ipsum s quod putat eẽ
ip̃m. ita fieri potest ut etiam homo
iniustus hominem oderit iustum.
dum estimat se sui similem iniustã
diligere: nesciens diligat iustum ⁊
tamen dum eum credit in iustum
diligat non ip̃m sal qd̾ putat eẽ tp̃n
Quemadmodum autẽ bominem.
sic ⁊ dm̃ Deniq si interrogarentur
aliud quam diligere responderent
nec ex animo mentientes s errando
potius opinantes: Quomodo enim
diligerent patrem ueritatis: qui ha¬
berent odio ueritatem: Nolunt ets̃i
sua facta dampnari: ⁊ hoc habet ue¬
rita s ut talia facta dampnentur.

Expanded text:
semper in charitate pudicitiae habitat semper in charitate pudicitiae habitat anima mea, facio ignarus injuriam, non errans in discretione virtutum atque vitiorum, sed in cordium tenebris humanorum. Proinde sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, quia id quod est ille, hoc iste diligit; oderit autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ipsum: ita fieri potest ut etiam homo injustus hominem oderit justum, et dum aestimat se sui similem injustum diligere, nesciens diligat justum; et tamen dum eum credit injustum, diligat non ipsum, sed quod putat esse ipsum. Quemadmodum autem hominem, sic et Deum. Denique si interrogarentur aliud quam diligere responderent, nec ex animo mentientes, sed errando potius opinantes? Quomodo enim diligerent patrem veritatis, qui haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari; et hoc habet veritas, ut talia facta damnentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut recta sit in piobatio uitiorũ uir¬
tutum q probatio: ꝓfecto si erratur
in hominib uenialis ẽhumana
temptatio: Per has autem huma¬
norum cordium tenebras res mul¬
tum miranda ⁊ multum dolenda
contingit: ut eum nũquã quem ĩ¬
uistum putamꝰ. ⁊ tamen uistus ẽ.
⁊ iusticiam in eo nescientes diligimꝰ.
deuitemus. auersemur. a nr̃o prohi¬
beamus accessu: communem cum
illo uitam uictumq habere nolinꝰ.
eumq etiam si discipline imponen¬
de necessitas cogit: siue ne aliis noce¬
at: siue ut ip̃se fiat corrector asperi¬
tate salubri ꝑsequamur. ⁊ hominẽ
bonum tamquam malũ affliga¬
mus quam nescientes amamus:
Hoc fit: si quis uerbi gr̃a cum sit
pudicus a nobis creditur inpudicus
Sine dubio enim si pudicum diligo
hoc ẽ ip̃e quod diligo. ergo etiam ip̃m
diligo ⁊ nescio Et si inpudicum odi
non ip̃m ergo odi. quia non ẽ quod
odi: ⁊ tamen dilecto meo cum quo

Expanded text:
ut recta sit improbatio vitiorum virut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. 3. Per has autem humanorum cordium tenebras, res multum miranda et multum dolenda contingit, ut eum nonnunquam quem injustum putamus, et tamen justus est et justitiam in eo nescientes diligimus, devitemus, aversemur, a nostro prohibeamus accessu, communem cum illo vitam victumque habere nolimus; eumque etiam, si disciplinae imponendae necessitas cogit, sive ne aliis noceat, sive ut fiat ipse correctior, asperitate salubri persequamur; et hominem bonum tanquam malum affligamus, quem nescientes amamus. Hoc fit, si quis, verbi gratia, cum sit pudicus, a nobis creditur impudicus. Sine dubio enim si pudicum diligo, hoc est ipse quod diligo: ergo etiam ipsum diligo, et nescio. Et si impudicum odi, non ergo ipsum odi; quia non est quod odi: et tamen dilecto meo, cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
tate conspitimus: ut cum de xp̃is re¬
b qd̾ apetendum ẽ apretimꝰ: qud
deuitandum ẽ deuitamus. ignosca¬
tur nobis quod de occultis hominũ
aliquando. immo adlsidue non ue¬
ra sentimꝰ: Hoc enim ad humanam
temptationem ꝑtinere arbitror. sine
qua cluci ista non potest uita: ita ut
apłs diteret. temptatio uos non app̃¬
hendat: nisi humana: Quid enm
tam humanĩt quam non posse in¬
spicere cor humanum: ⁊ ideo non eiꝰ
Latebras ꝑscrutari: s plerum ꝙ aluid
quam id qd̃ ibi agitur suspicari:
Quam quam ⁊ in ħis rerum tenebrs
humanarum hoc ẽ ergitationũ alie¬
narum. ⁊ si suspicationes intelligere
non possumꝰ quia homines sumus
Iudicia tamen id ẽ definitas firmas¬
ꝙ sententias continere debemus: nec
ante tempꝰ quicquam iudicare. doñ
ueniat dñs qͥ inluminet abscondita
tenebrarum. ⁊ manifestet cogitationes
corlis ⁊ tunc laus erit unitruq a
deo: Quando ergo non errat᷑ inreb

Expanded text:
tate conspicimus: ut cum de ipsis retate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscatur nobis quod de occultis hominum aliquando, imo assidue non vera sentimus. Hoc enim ad humanam tentationem pertinere arbitror, sine qua duci ista non potest vita, ita ut Apostolus diceret, Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Quid enim tam humanum quam non posse inspicere cor humanum; et ideo non ejus latebras perscrutari, sed plerumque aliud quam id quod ibi agitur suspicari? Quanquam et in his rerum tenebris humanarum, hoc est cogitationum alienarum, etsi suspiciones intelligere non possumus, quia homines sumus; judicia tamen, id est, definitas firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Quando ergo non erratur in rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
cupit: uidere qd̃ uiuit: que eum
apearnt᷑ ⁊ nobis: tunc uere fit cog¬
mitus nobis: Hec itaq qm̃ pleram¬
ꝙ ad nos de absentib uel etiam mor¬
tuis sine fama siue litteris ꝑfruunt
hinc sit ut sepe quos numquã facie
ipis udimus: non tamen quos om¬
su nescimus. uel oderimus homineᷤ
llamemus: s plerumq in eis nr̃a
siiuitas fallitur: quia non nr̃iqͣm
bislora ⁊ multo magis fama men¬
ali. Sertinet autem ad nos ne per¬
nitiosa opiniore fallamur: ut quia
non possumꝰ hominum in lagari cõ¬
scientiam: de ipsis reb habeamꝰ uerã
certamq sententiam Hec ẽ ut ille
uel ille homo utrum sit inpudicus
pudicuᷤ ue nescimus: oderimus tam̃
mpudicitiã: ⁊ pudicitiã diliga̾mus.
Et si illum uel illum in iuscum eẽ
iustum ue nescrmus: amemiꝰ tamen
iusticiam ⁊ iniusticiam de testemur.
non quas nobis ipsis errando confin¬
gimus sed quas fideliter hant appeten¬
dam illamꝙ uitandam incdi uert¬

Expanded text:
cupit, videre quod vivit: quae cum cupit, videre quod vivit: quae cum aperiuntur et nobis, tunc vere fit cognitus nobis. Haec itaque quoniam plerumque ad nos de absentibus vel etiam mortuis, sive fama, sive litteris perferuntur; hinc fit ut saepe quos nunquam facie corporis vidimus non tamen quos omnino nescimus, vel oderimus homines, vel amemus. 2. Sed plerumque in eis nostra credulitas fallitur; quia nonnunquam et historia, et multo magis fama mentitur. Pertinet autem ad nos ne perniciosa opinione fallamur, ut quia non possumus hominum indagare conscientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam. Hoc est, ut si ille vel ille homo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamus: et si illum vel illum injustum esse justumve nescimus, amemus tamen justitiam, et injustitiam detestemur; non quas nobis ipsi errando confingimus, sed quas fideliter, hanc appetendam, illamque vitandam in Dei veri
Abbreviated transcription (Latin):
qunt: ⁊ hoc oderunt utie non ipsũ
suerint. secl qd̾ sua mendaci saspitio
uel uana crediilitate conciprunt.
iauitem qd̾ ẽ hec de illo sentunt.optro¬
ndo eum nescure dicunt᷑: Et de homi¬
b quidem sieri potest. ut eos sepe qͥs
iinqͣm uidimus diligimais. ac p
Ie nec illul a contrario in possibi
e ut eos quos numqtiã iulmius
oltimus: fama quippe aliquo sec¬
aincante seri bene ses male sit no
pncnito: ut amemus uel oderimus
qnotum: Secl si fama sit uerax: quo¬
nid ẽ de quo uera diditimus dicend̾
iuotuis: An quia eius faciem nõ ui¬
amiis. quam cum ⁊ ip̃e non uideat
nisli tamen potest notior esse quam
sbi Non igitur in eius facie corpora
nobis intimatur cuiusq noticia:
stuint nobis ad cognitionem patet:
quando eius mores ⁊ uita non latet:
lloquin nec se ipsum nosse quis¬
quam potest qui indere faciem suã
non potest: sed utiq tanto certius
quam notus ẽ aliis ip̃e se nouit:
quanto certius interiore conspectu po¬
test uidere quod sapit: uidere quod

Expanded text:
t hoc oderunt; utique non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipiunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, quanto certius interiore conspectu potest videre quod sapit, videre quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos ꝑsequent᷑: si sermonem meum
seruauerunt ⁊ uestrum seruabun
s hec omnia facient uobis ꝓpt̾ noi
meum: quia nescuint eum qui i¬
sit me. De quib autem clixerat si qu¬
ramus inuenimus eum ad hec uerba
uenisse ab eo qued dixerat: si mund̾
uos odit. scitote quia me priorem odio
habuit: Nunc uero acflidit: si non ue¬
nissem ⁊ lecutus eis fuissem peccatum
non haberent. uideos ostendit e preslt¬
us: de his ergo ⁊ illa dicebat: nam ha
indicat uerborum ip̃a contextio O
his enim dicit: si non uenissem ⁊ lacu
eis fuissem peccatum non haberent:
quib dicebat si me ꝑsecuti sunt ⁊il
ꝑsequentur. si sermonem meum saul¬

Expanded text:
meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expressius. De his ergo et illa dicebat; nam hoc indicat verborum ipsa contextio. De his enim dicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum s
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o: concupiscat regnare cum xp̃o:
letet᷑ dũ sperat se regnaturũ ẽẽ cum
spo. Iste st̃ certe qͣttuor. qͣs ꝑtͣbationes
uocant. timor ⁊ tristicia. amor ⁊ letci
Habeant eas iustis de causis de cau
deputant sanitatem:ignorantes sic
hominis animũ quẽadmodũ corporiᷤᷤ
sibrũ desperatiꝰ egrotare. qͣndo ⁊ doloriᷤ
amserit sensum. S dicit aliqͥs. Num¬
qdanimꝰ xp̃iani debet euam morte pẽ¬
dente tbari: Ubi ẽ enim qd̾ ait apłs. se
ontupiscentiam habere dissolui ⁊ ẽẽ
eum flare cum uenerit: facile. ẽ qͥdẽ
istis ad hec respondere: qui ⁊ ip̃am leu¬

Expanded text:
sto; concupiscat regnare cum Christo, laetetur dum sperat se regnaturum esse cum Christo. Istae sunt certe quatuor quas perturbationes vocant, timor et tristitia, amor et laetitia. Habeant eas justis de causis animi cdeputant sanitatem; ignorantes sic hominis animum, quemadmodum corporis membrum, desperatius aegrotare, quando et doloris amiserit sensum. 4. Sed dicit aliquis: Numquid animus christiani debet etiam morte impendente turbari? Ubi est enim quod ait Apostolus, concupiscentiam se habere dissolvi et esseeum turbare cum venerit? Facile est quidem istis ad haec respondere, qui et ipsam l
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis qͥppe ille gerebat infirmita¬
tem: que infirmitas resurrectione
consumpta ẽ.S qͥ ñ solum homo ue¬
rũ etiam ds̃ erat. in effabili distantia
uniũsũ genꝰ humanũ animi forti¬
tudine suꝑabat. Non gͦ ẽ aliqͦ cogen¬
te fbatꝰ. s turbauit semet ip̃m qd̾

Expanded text:
Carnis quippe ille gerebat infirmitaCarnis quippe ille gerebat infirmitatem, quae infirmitas resurrectione consumpta est. Sed quia non solum homo, verumetiam Deus erat, ineffabili distantia universum genus humanum animi fortitudine superabat. Non ergo aliquo est cogente turbatus, sed turbavit
Abbreviated transcription (Latin):
usat ẽ sp̃u dicamꝰ eum leticia fuis
uatũ. ne u̾bis suis nos ip̃e conuin
DA e qͣnͣdo suo talitore iam tumnc
solo exituro. ⁊ cum suis sotiis conti¬
qͣm morte ĩminente turbant᷑. S nũ¬
quid xp̃o firmiores: Q̾s hoc in sanis¬
simꝰ dixerit: Qͥd ẽ gͦ qd̾ ille turbat᷑ ẽ
nisi quia infirmos in suo corpore.
hoc ẽ in sua ecclesia. sue infirmita¬
tis uoluntaria similitudine conso¬
latꝰ ẽ. ut si qui suoꝵ adhuc morte im¬
minente t̾bant᷑ in sp̃u ip̃m intueant᷑
ne hoc ip̃o seputantes. reꝓboᷤ peiore de¬
sperationis morte sorbeant᷑. Qnͣtum
itaq bonũ de participatione diuini¬
tatis eiꝰ expectare ⁊ sperare debemꝰ: cuiꝰ
tas firmatiSiue gͦ isto loco ip̃m uidã
ꝑeuntẽ miserando turbatꝰ ẽ. siue su¬
a morte ꝓpinqͣnte turbatꝰ ẽ. ñ ẽ tam̃
ullo mͦ dubitandũ. ñ enĩ animi in¬
firmitate. s potestate turbatũ. ne no¬
bis desperatio salutis oriat᷑. qͣndo ñ
potestate s infirmitate turbam᷑.

Expanded text:
st spiritu, dicamus cum laetitia fuisse turbatum; ne verbis suis nos ipse convincgendum est, quando suo traditore jam tunc solo exituro, et cum suis sociis contiaquam morte imminente turbantur: sed numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est: ut si qui suorum adhuc morte imminente turbantur in spiritu, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur? Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus tas firmat? Sive ergo isto loco ipsum Judam pereuntem miserando turbatus est, sive sua morte propinquante turbatus est. Non est tamen ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum, ne nobis desperatio salutis oriatur, quando non potestate, sed infirmitate turbamur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ dico. ego scio quos elegerim. s ui
impleat᷑ scriptura qui manducat
suũ. Hoc qͥd ẽ aliud. nisi conculca
me: Notum ẽ de quo loqͣtur. iudes
ille tͣditor eiꝰ attingit᷑. Ergo ip̃m ñ
legerat. unde ab eis qͦs elegit isto li¬
mone secernit: Qa g̾ dico inqͥt b¬
ti eritis si feceritis ea ñ de omĩbꝰ u
dico. Est int̾ uos qui ñ erit beat.
faciet ea: ego scio quos elegeum
nisi eos qui beati erunt faciendo
p̾cepit ac facienda monstrauit a
esficere beatos potests Non ẽ mas

Expanded text:
elegerim, sed ut impleatur Scriptura: Qui manducat suum. Hoc quid est aliud, nisi, Conculcabit me? Notum est de quo loquatur. Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat; unde ab eis quos elegit isto sermone discernit. Quod ergo dico, inquit, beati eritis, si feceritis ea, non de omnibus vobis dico, est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos? nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda commonstravit, qui efficere beatos potest. Non es