comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paupum et mendicoꝵ in quaelĩas pe¬
tiit et prosenta dr̃ or̃o uel deprecatõ
uñ prosenticus .ca. cum .i. deprecatori¬
us. uñ prosentice .i. huiliatice et depre¬
catorie uel deprecatiue. Iteui a prosen¬
ca prosencor. caris .i. mendicare uel de¬
precari prosencaui.¬
.i ꝙꝙͣ supfluitas absciditur de qualz
ciũ uel prosiciuũ uel succisiuũ uel in¬
cisium quodita supfluũ abscidicur
de aliqua materia. itus.¬
componitur a pros. quod est did es icos
quod est signũ uel ymago. inde prosi¬
cũ quasi ymagiacõ uel signũ.

Expanded text:
mendicorum in qua elemosinas petunt; et proseuca dicitur oratio vel deprecatio, unde proseuticus -a -um, idest deprecatorius, unde proseutice, idest humiliter et deprecatorie vel deprecative. Item a proseuca proseucor -aris, idest mendicare vel deprecari. Proseucaid superfluitatis absciditur de qualiccium vel prosicuum vel succisivum vel incisivum quod ita superfluum absciditur de aliqua materia. Itcomponitur a pros, quod est ad, et icos, quod est signum vel ymago: inde prosicum quasi adymaginatio vel signum,
Abbreviated transcription (Latin):
i. longus et productus et prolixus. et
proso. sas producere. et hec prosa. se.
or̃o producta et a lege metri soluta.
quasi a prolixitate uerboꝵ quia non
coartatur nunero pedum uel silłaꝵ
s ui longũ pro uoluntate producit᷑
fiuito. uñ hec prosula. le.di. et prosa¬
icus .ca. cum. uũ pro saico. cas. pro¬
saice scubere uel aliꝙͣ ditare.
hec prosapies. ei .i. proge mes gencra¬
tio quia procul sipatur et spergitur.
uũ in posteros.¬

Expanded text:
m, longus et productus et prolixus, et proso -as, producere, et hec prosa -e, oratio producta et a lege metri soluta, quasi a prolixitate verborum, quia non coartatur numero pedum vel sillabarum, sed in longum pro voluntate producitur; fixo; unde hec prosula diminutivum; et prosaicus -a -um, unde prosaico -as, prosaice scribere vel dictare.  prosapies -ei, idest progenies, generatio, quia procul sipatur et spargitur usque in posteros
Abbreviated transcription (Latin):
tena que gestebant adlete supande
sũmitatib arinoꝵ que a uictis cepe¬
rant et ea collo suo luspensa gerebãt
uictorie. et ideo pbilateria talia in qͥb
designabantur inctorie a uictoria ut¬

Expanded text:
teria que gestabant athlete, facta de summitate armorum que a victis acceperant et ea collo suo suspensa gerebant na victorie, et ideo philacteria talia in quibus designabantur victorie a victoria
Abbreviated transcription (Latin):
natio mortuoꝵ uel que fit per mortuũ
quia quibusdam incantationibus uiden¬
tur mortu resuscitati. diuiuare et ad
intenrogata resporidere. ad quos suscitan¬
dos human cadaueris sangis adicitur
miscetur. ut colore sangiũs prouocẽtur¬
aerem ignem. hiic geomanciã ydromã¬
ciam. aeromanciam pyromanciam dici¬

Expanded text:
natio que fit per mortuum, quia quibusdam incantationibus videntur mortui resuscitati divinare et ad interrogata respondere, ad quos suscitandos humani cadaveris sanguis additur: or aque miscetur ut colore sanguinis faciliuaerem, ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam
Abbreviated transcription (Latin):
s icolaite dicti sunt quidam heretici a
quodam nicholao dỹacono eccl̃ie ihero¬
solunaꝵ qui cũstephõ et oetens constitutis
est a petro qui pp̃ pulcritudiuẽ relinquẽs
uroiem dixit ut quicũq uellet uteretur¬
ea postea uersa est in stuprum talis con¬
suecudo ut inucẽ comugia mutarẽtur¬

Expanded text:
icolaite dicti sunt quidam heretici a quodam Nicolao, diacono ecclesie Ierosolimarum, qui cum Stefano et ceteris constitutus est a Petro, qui propter pulcritudinem relinquens uxorem, dixit ut qui vellet ea uteretur: postea versa est in stuprum talis consuetudo ut invicem coniugia commutarentur
Abbreviated transcription (Latin):
redigere et suic actiua. Item inchilũ
compatur in neutro genere trĩ nichi¬
lius nichilissimũ. uñ hec nichilitas
tatis. et hic et hec et hoc uichil indocli.
uel pocius sit genits et sigura te con¬
struatur cum quolz casu genere et cũ
utioq iuio intransitiue ut iuchili hoĩ
compõm inchilifacio. cis. et inichilipendo. dis.
in eodem sensu .i. inlipendere nullius pie¬

Expanded text:
gere, et sunt activa. Item nichilum comparatur tantum in neutro genere nichilius -simum, unde nichilitas -tis, et hic et hec et hoc nichili indeclinabile, vel potius sit genitivus, et figurate construitur cum quolibet casu, genere et cum utroque numero, intransitive, ut ‘nichili homo’, compositionem, nichilifacio -cis et nichilipendo -dis, in eodem sensu, idest vilipendere, nullius pre
Abbreviated transcription (Latin):
tos iuter tertos ticios. et h aclas. sicladis dicitur ĩ¬
suia que tum quibs daum tiliis in aiclo disporta eso
acdates enim fuerimt. lxiii. insule arta delum mot¬
le site. Et leta sic dte sunt non quia in or be siuuo dige¬
ste sed pp̃ scrupulos qui crta eaiłdem sctundũ hug̃.

Expanded text:
tos. Et hec Ciclas -dis dicitur insula que cum quibusdam aliis in ciclo disposita est. Cyclades enim fuerunt LX tres insule circa Delum in orbem site. Vel ideo dicte sunt sic non quia in orbem sunt digeste, sed propter scopulos qui circa easdem sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eniste sigõnis. insi ꝙ cis est tautũ locale
alpes. Sed cirtra ꝓprie appellatius nominib lo¬
coꝵ ut citm for. sed qũq per improprietate
cis ppoĩtur appellatis. titia ꝓpriis. Et citra ⁊ prs
aferior citerrimus uł citinus et est citerior ide
ꝙ interior pprie et ista ꝑte citior. sed citimus est
primus. Item a citra citer citra citrum .i. uitinꝰ

Expanded text:
significationis nisi quod cis est tantum locale, Alpes’, sed citra proprie appellativis nominibus locorum, ut ‘citra forum’; sed quandoque per improprietatem cis preponitur appeciterrimus vel citimus, et est citerior idem quod interior, propior ex ista parte; citerrimus vel citimus, idest proximus. Item a citra citer citra citrum, idest vici
Abbreviated transcription (Latin):
uiceps. pitis. triceps. pitis. ge. omuis qui ht
duo nei triai capitri. Iunenitur etiam hec biciput
et hc trtputii. gemiis uel triuũ caput. Et cõ¬
ppitir ecitim caput cuu occid uum et dicit᷑ hoc
contia capit qr sit capiti retror sumi. Et idem de¬
occiitũ. Item cõpoĩtut cumi sincerus et dicitur
tis quasi suicera et purai et patens pp̃capiloru¬

Expanded text:
biceps -pitis, triceps -pitis, qui habet duo vel tria capita; invenitur etiam hoc biciput et hoc triciput, idest geminum vel trinum caput; et cum occiduum, et dicitur hoc contra caput, vel quia sit capiti retrorsum, et idem dicitur occipitium; et cum sincerus, et dicitur tis quasi sincera et pura et patens p
Abbreviated transcription (Latin):
uile. Et uota ꝙ siuigraphus et singraphum sepe ac¬
cipuuitur ui differenter. differunt tamen secudũ
proprietatem quia tuographus dicitur cõscripco
et ꝯmittitur creditori. singraphus dicitur ⁊ scrip¬
cio .i. duor simul scriptio. antiquitus emm creditor
meu creditoris et nomen debitoris et testes et sũmã
pecue et in medio hoc nomen sigraphus ap¬
talibi ltis et per mediũ didelunti postea si tebitoꝵ
plus crigeret ꝙͣ deberet. uł si debitor denegaret te poi¬
turi Utq afferelnt ꝑtem ꝙ hẽlat utrum due ꝑtes
nuemirent et illud ꝓprium est singrarhia. singͤ¬
plius eciam dicitur nota aliqua uel scrptisaui
re aliqua ꝯfirmanta fcã sinit in cartis publicis

Expanded text:
to’. Et nota quod cyrographus et singraphus sepe accipiuntur indifferenter; differunt tamen secundum proprietatem, quia cyrographus dicitur conscriptiotoris et committitur creditori, singraphus dicitur conscriptio, idest duorum simul scriptio: antiquitus enim creditor nomen debitoris et nomen creditoris et testes et summam pecunie et, in medio, hoc verbum SINGRAPHUS capitalibus litteris, et per medium dividebant; postea, si creditor plus exigeret quam deberet, vel si debitor denegaret depositum, uterque afferebat partem quam habebat, utrum due partes convenirent, et illud proprie est singraphum. Singraphus et dicitur nota aliqua, vel scriptura in re aliqua confirmanda facta, sicut in cartis publicis,
Abbreviated transcription (Latin):
atls ci. mnas. gea tirtulciris linea ad iem puctiu
redieus. unde et hic cirtus. cirl. dictus locus rome
ni quo equi arrebant in circuitu circa metrani et
thratruni et quil locus in quo equi ita currunt
p̃t dici circus.

Expanded text:
CUS -ci, idest circularis linea ad idem punctum rediens, unde hic circus -ci dictus locus Rome in quo equi currunt vel currebant in circuitu circa metas, scilicet theatrum, et quilibet locus in quo equi currunt potest dici circus.
Abbreviated transcription (Latin):
prus.pri. fe generis. qued̾ ciuitas unde et in¬
sula inqua est illa dicta est ciprus uel ciprros
inter preta tur mirtura et unde in et illa in sula
dicta est ciprus quia multe et uarie herbe ad cõ¬
fectiones facientas in ea reperiuntur. unde ciprius.

Expanded text:
itas, unde et insula in qua est dicta est Ciprus. Vel cipros interpretatur mixtura, unde et illa insula dicta est Ciprus quia multe et varie herbe ad confectiones faciendas in ea reperiuntur; unde cipricus
Abbreviated transcription (Latin):
pius non hic ẜiuł mandet obsequium aut uõ aui¬
bz uou est graus ꝙ pietas est plenuni nou est one¬
rosus quod soluitur debito necture tebito anes nõ cru¬
ra pietatis quos eo usq fiequenti testificatione per¬
cepuit ut egrue mertedem renunacionis ĩueuent.
Raui romanoꝵ pia usu aiuis uocatur. et ꝙ uix
uni miꝑatori ꝯ sulto senatus delatum dicitur. hic
ta pautrum at pprie insigne clementis. ꝓros .ni.filios
patrum prius oportuit iudere predicari.

Expanded text:
it, non hoc servulis mandet obsequium? At vero avibus non est grave, quod pietatis est plenum: non est onerosum, 102 quod solvitur naturae debito. Non rera pietatis, quod eo usque frequenti testificatione percrebuit, ut congruae mercedem remunerationis sit; nam Romanorum usu pia auis uocatur et quod uix uno imperatori consulto senatus delatum dicitur hoc ta patrum ad propriae insigne clementiae; pios enim filios patrum prius oportuit iudicio praedicari.
Abbreviated transcription (Latin):
Et est bucuia qiͣ signum datur in hostem. Sed oti
pagani agrestes cid cõem usura buciua cid ꝯ poĩta
conuocabantur. proprie igitur ag̾stib hͦ signũ
fuit. Et dĩt a tulu inusu quia bucina insonãs
solitudinem ad bellum demunciabat. sed tuba

Expanded text:
et est bucina qua signum datur in hostem, sed olim pagani agrestes ad omnem usum bucina ad compita convocabantur; proprie igitur agrestibus hoc signum fuit et differt a tuba in usu, quia bucina insonans sollecitudinem ad bellum denuntiabat, sed tuba
Abbreviated transcription (Latin):
una pars hostii .s. suneus qui in foramme uertitur
unde et cardo dicitur ip̃ur fora men aliquanto. Et
d intut cardo a car dian ꝙ est cor qr si cut cor homine¬
regit et mouet ita ille tuneus iannami regit et mo¬
nes dut̃ ertreme ꝑtes aris sie dcĩ. qr per cos uertitur
celui. Cardo encni pouitur pio oportuntate uel ar¬
ticulo. unde prouerbialiter solet dici res est in tardi
ne.i in articulo uel oportuntate. Qui enim icat¬
diue est leint iotest iitiare uel erire. unte ungilr

Expanded text:
ma pars hostii, scilicet cuneus, qui in foramine vertitur, unde et cardo dicitur ipsum foramen, et dicitur cardo a cardian, ideo quia sicut cor hominem, ita ille cuneus ianuas regit et montur extreme partes axis, sic dicti quia per eos vertitur celum; cardo etiam ponitur pro oportunitate vel articulo, unde proverbialiter solet dici ‘res est in cardine’, idest in articulo vel oportunitate; qui enim in cardine est, leviter potest intrare et exi
Abbreviated transcription (Latin):
nt anis feda et ferał honusta quidem pliuius. sed
gͣui semper detenta pigricie inscpultris die noctuq
Ignaiꝰ bubo dirum mortalib omẽ. Deinq
ai pud augures malum procendere f̾rur. Nam
cum in urbe nisa fu̾it solitudinem sigͣre dñt. sic̃¬

Expanded text:
habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem signific
Abbreviated transcription (Latin):
nundi siat canes qui et publice deunt et
ad inomitu redemit uel dicimtin. e ic saate et
re prehensores ꝙ ieprehensione i edia aicut
cis inter satyacos. notissima fossa aucdos. unte
dicti sunt. Ciici qui publice et in patulo iũ
nrorib ꝯtubebant p̾dicantes publite ec̃ con¬
cubendum cuni urorib in uicis i plateis ad̾
modum canũ. quia ⁊iugium iustum esti Et¬

Expanded text:
lice coeunt et ad vomitum redeunt, vel dicuntur sic satirici et reprehensores quia reprehensione ledunt sicut sis inter Socraticos notissima fossa cinedicti sunt Cinici, qui publice et in propatulo cum uxoribus concumbebant predicantes publice esse concumbendum cum uxoribus in vicis et plateis ad modum canum, quia coniugium iustum est. It
Abbreviated transcription (Latin):
reos coerccat insingulari pio prie ubi rei claudũtut
ded in pulam unde quadnige einituntur. uel repa¬
cula cinte posita. Et dicitur carter quasi capiens
reds. et est eti̾ia. unde hic carterarius. iii. qui carte¬
teni facit uel tustodit et ħ et ħ ccuterał. et h. le.

Expanded text:
reos coerceat, in singulari proprie ubi rei clauduntur, sed in plurali unde quadrige emittuntur vel repagula anteposita. Et dicitur carcer quasi capiens reos et est ethimologia, unde hic carcerarius -rii qui carcerem facit vel
Abbreviated transcription (Latin):
¶ento a centum dicitur ħ cento. ons. et dicebatur
olim centones qui de carminibz hõmi uel uirgilii
ad ꝓpria opera more centenario ex multis huic ui¬
de ꝯpõitis in unum sarciebat corpus ad facultatẽ
cuiuscũq matie. sed de tinuscũq carminib quitũz¬
hec modo fatiunt centones dur. Et cento. oms. dicr̃
sartor puluinar uel uelum de multis panius uel
qui facit filtra et ip̃m filtrum. Iuuenal. Intranit¬
calid̃ reti̾ centone lupanar. Quitam tñ dicunt ꝙ
h fento dicitur fetor ueniens ex assiduitate libidi.
Ientux a centum nel cento dicitur ħ centcix. cis.
et dut centrices m̾etrices lupie multi nire dyabolares
nouarie. Et dicuntur a centum pp̃ multitudinem
uel acentõĩb .i. filtris. quia eis desictabantur uel qr
entrum. tri .i. pũctun in medio cirtuli uł altiꝰ
iei a quo equaliter distat qͥl pars ꝑiferie uel crrtõ¬
ferencie quod et hoc ħ centrũ inde ᷝ ͤ Innenitur. et
h centio. onis. Et dicitur centrum a censeo. ses. quia

Expanded text:
em a centum hic cento -nis, et dicebantur olim centones qui de carminibus Homeri vel Virgilii ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus ad facultatem cuiuscumque materie, sed de cuiuscumque carminibus quicumque modo hoc faciunt, centones dicuntur; et cento -nis dicitur sartor, pulvinaris vel velum de multis pannis, vel qui facit filtra et ipsum filtrum, unde Macrobicalidum veteri centone lupanar’; quidam tamen dicunt quod hic cento dicitur fetor veniens ex assiduitate libidinis. Item a centum vel cento hec centrix -cis, et dicuntur centrices meretrices, lupe, multivire, diobolares, nonarie, et dicuntur a centum propter multitudinem, vel a centonibus idest a filtris, quia eis desiccabantur filtra entrum -tri, idest punctum in medio circuli vel alterius rei, a quo equaliter distat quelibet pars periferie, quod et hoc centron indeclinabile invenitur, et hic centron -nis; et dicitur centrum a censeo, quia secun
Abbreviated transcription (Latin):
¶enturio. nas .l. ordinare per centurias distribue¬
ꝯcenturio. rias .i. coordinare uel. adimare et suc-¬
centurio. rias .i. succurrere. uel potiꝰ insuccursũ
p̾moꝵ post illos ordinare ꝓprie .ni. succentuari
dicuntur qui post pͥmam aciem sunt ordinati
ut ei succurraint si nc̃ce fuerit.¬

Expanded text:
centurio -as idest ordinare, per centurias distribuencenturio -as idest coordinare vel adiuvare, et succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si necesse fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ullio. lis. liiii. litũ. uerbum neutriu unde uer¬
bulia et hic bullor oris. et ħ bullio. nis .i. tumor
no. lis .i. ualde bullue. Et rebullio .i. it̾m bullio¬
et senubullio m iuediate uel uon ꝑfte buslio cõ¬
bullio. lis .i. cum alio bullio. et debultio .i. ualte
bullio. uel bullire cesso bullio cum omuib suis

Expanded text:
ULLIO -lis -livi -litum verbum neutrum, unde verbalia, et hic bullor -ris, et hic bullio -nis idest tumor ullire, rebullio, iterum bullio, semibullio, in media parte vel non perfecte bullio, combullio, idest simul cum alio bullio, debullio, idest valde bullio vel bullire cesso; et cum omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quia sicut celura et cella adĩuicem unͣt hr̃e
aliquam cognacionem nouunis. Sit pietatis ad ce¬
lando .ii. celum et cella nomien hr̃e uitũt. et quod
celatur in celis ħ et incellis ꝙ geritur in celis ħ eb ĩ
cellis. Quid nam hꝰ est uocare deo frm deo spm̃n¬
oranti uel eciam a torpore crenuti a cella in celu
longua uel difficilis ma non inuenitur a cella.ii.
incelum sepe si scenditur uix aut nũꝙͣ si cella in i¬
ferno descenditur nisi sicut dicit psalunsta descẽ
lestia nt ardencius appetarit. sit et dolores inferm
testinatus in ea usq ad mortem psistit. filiũ .ni.
gre fructum uentris sui cella fouet. nuitrit amplec¬
titur et apleuitudinci ꝑfcõis ꝑducit et colloqͥo
der dignum efficit. Cella t̾ra scã et locus sanctus¬
est in qua dominus et ẜ uus eius sepe colloquit.
sicut uir et amicum suũ in qua crebio fideł aĩa
uerbo dei esigitur sponsa sponso sociatur trens
celestia humarus dĩna utinitur. siquidẽ dicit

Expanded text:
sunt; quia sicut coelum et cella ad invicem videntur aliquam habere cognationem nominis, sic et pietatis. A celando enim coelum, et cella nomen habere videntur: et quod celatur in coelis, hoc et in cellis: quod geritur in coelis, hoc et in cellis. Quidnam est hoc? Vacare Deo, frui Deooranti, vel etiam a corpore exeunti, a cella in coelum longa vel difficilis via invenitur. A cella enim in coelum saepe ascenditur; vix autem unquam a cella in infernum descenditur, nisi sicut dicit Psalmista: Descenlestia, ut ardentius ea appetant: sic et dolores inferni, si coelo praedestinatus, in ea usque ad mortem persistit. 11. Filium enim gratiae, fructum ventris sui cella fovet, nutrit, amplectitur, et ad plenitudinem perfectionis perducit, et colloquio Dei dignum efficit: alienum est, in qua Dominus et servus ejus saepe colloquuntur, sicut vir ad amicum suum. In qua crebro fidelis anima Verbo Dei conjungitur, sponsa sponso sociatur, terrenis coelestia, humanis 205 divina uniuntur: siquidem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
succido. Cedo actiuũ est. et omina sua ꝯpoĩtiua ac
ti et in p̃t̾to et in supmo. Et omina faciunt pri¬
mami ꝑsonam pũtis temporis iudicatim modi
incido et ptitum maidi et supinũ incisũ. et oĩa
ueraliter dicatur ubiq prod̾c̃ hauc silłam .ci.

Expanded text:
a ab ti et in preterito et in supino, et omnia faciunt primam presentis temporis indicativi modi in -cido, preteritum in -cidi et supinum in -cisum, et omnia ter
Abbreviated transcription (Latin):
ueraiciter accipinius cum eaꝵ ordinem custodiuius.
puna quidem pridencia sed fortituco. tria rastĩa.
pena magis quam uirtus est sed qui prtenter n¬
tellit quod agit et fortitur agit quod intellerit. i a
procul dubno iustus est. si iusticiam temperanciã
sequi debet qr pł̾i qi est iusticia sed mod̾ non habet
in credulicatem cadit. Iꝑa igitur iusticia uera iusti¬
cia est que se tempaucie freno nioderaitur ut in zelo
quo quisqr fuet sic eciam temperãs ne quis fueat¬

Expanded text:
veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs arcꝰ per longenam senectutis pluuiaꝵ regimie
alar q remgio mutatos cirtoustans soboles cicoma
ꝓprus pemus fouet. Et quid dicari collato tibo pascit
quando eciani ipã ieꝑatir nature dispendia ut huic
sitor iude sublenantes senẽ fultro alaꝵ suciꝵ ad uo¬
lndum ee̾ceaint et in pristiuos usus tesueta iam reus¬

Expanded text:
patris artus per longaeuum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circum instans suboles pinnis propriis fouet et — quid dicam? — collaticio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde subleuantes senem fulcro alarum suarum ad uolandum exerceant et in pristinos usus desueta iam
Abbreviated transcription (Latin):
et est caulis geueraliter herlaz nel olea ⁊ medius
fructer. qui ulgo tiresus dicitut qr a t̾ra sursum escẽ¬
dat et quo tractum est ut spaliter ꝙd̾ genus olerũ
calis dictur quia tyrsus ip̃ius amplius cetens oũ¬
bus toalescit .i. crescit. Inuenitur caula hee caule

Expanded text:
er herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale
Abbreviated transcription (Latin):
laris. mueuitur. Et est dnui. Et deberet dici cauillo
et sb̾tralitur .l. et dicitur cauillo las. ꝙ est ailiꝙͣtu¬
ad sophistas. qui uerum scienter impugnant ul
fłi scienter affirmant. Item cauillcre inuenitur
pro deridere uel etempnere uel ꝯinciose iocari uel ca

Expanded text:
-aris invenitur, et est diminutivum, et deberet dici calvillo -as, sed subtrahitur l et dicitur cavillo -as, quod est aliquantuad sophistas, qui verum scienter impugnant vel falsum scienter affirmant. Item cavillare invenitur pro deridere vel contendere vel conviciose iocari vel ca
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinem. et assiduos ictus fulminũ.
gros quod est tractus dicitur .ii. carnes uorare sed
ossa refucire. et eis incubare quod incil est aliud ni¬
si quod cerberus est terra que carnes mortuoꝵ con¬
siurt sed ossa ꝯmu̾e non potest unte et sarchophagꝰ
dicitur sepulcrum hominis .q. comedens carnes siu

Expanded text:
altitudinem et assiduos iactus fulminum. altitudinem et assiduos iactus fulminum. idest carnes vorans: dicitur enim carnes vorare sed ossa reservare et eis incubare, quod nichil aliud est nisi quod Cerberus est terra que carnes mortuorum consumit sed ossa consumere non potest; unde et sarcophagus dicitur sepulcrum hominis, quasi comedens carnes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
eratus ai cera dicitur ceratus. ta. tum. et differt
a cerens. ⁊ta. reuin. quia tereum est quod totum ex
cera constat ceratum quod huuitum uel incrusta¬
tum est cera. unde et cerace dicuntur tabule in
quibus se¬
eranina. ceros ꝯponinir cura arans. et dicit᷑
psutiliter hec cerania. inoꝵ a. acuitiones uel
er altaciones undaꝵ intempestate qi cumnes cor¬
ites uel une qr sint sb̃rubee ut cer uel cerannos
grece. latine dicitur fulmen. Et nide hec ceraunie¬
maꝵz. uites uel uue. qui rubeant ut iguis et ħ ce¬
rauina quedam gemmna sic dc̃a quia alibi nõ in¬
uenitur nsi in loco fulmine icto. Et hec ceraunũ
iiii. uota sic frã. Et pouitur quando multi u̾sꝰ in¬
piolautut nec per singulos oberantur. et ħ cerĩ¬
ma moꝵ p̃rupte sũ mitates moncium diciuitur
a cͥbra fulminatione ex ꝯpoitur cum acros quod
est mous es dicitur a cioceromia. moꝵ. illud Idez
quasi montes fulminati unde et cerauni et croce¬
rannii. autonomasice dicuntut moutes epiri pp̃

Expanded text:
Item a cera ceratus -a -um, et differt a cereus -a -um: cereum est quod totum ex cera constat, ceratum quod litum vel incrustatum est cera, unde et cerate dicuntur tabule in quibus srnutus; ceros componitur cum amnis et dicitur pluraliter hec ceraunia -orum, idest acutiones et exaltationes undarum in tempestate, quasi amnes corvites vel uve quia sint subrubee ut cera, vel a ceraunosgrece, latine dicitur fulmen, et inde hee ceraunie vites vel uve quia rubeant ut ignis, et hec ceraunia -e quedam gemma sic dicta quia alibi non invenitur nisi in loco fulmine icto; et hoc ceraunium -nii, nota sic facta: †; et ponitur quando multi versus improbantur nec per singulos obelantur, et hec ceraunia -orum prerupte summitates montium dicuntur a crebra fulminatione, quod componitur cum acros quod est mons et dicitur acroceraunia -orum, illud idem, quasi montes fulminati, unde et Ceraunii vel Acroceraunii antonomasice dicuntur montes Epiri propter
Abbreviated transcription (Latin):
poetria centurio semoꝵ agitant exꝑtia frugis et
centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager
duceutoꝵ ingerum qui autiquitus acentur i¬
gerib centuria nocabatur. sed post duplicata est
mensura et nomen p̾stinũ retinuit

Expanded text:
‘centurie seniorum agitant expertia frugis’; et centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager ducentorum iugerum, qui antiquitus a centum iugeribus centuria vocabatur, sed postea duplicata est mensura et nomen pristinum retinuit
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatem quesiuerunt a cunb qd̃ eẽt noiuẽ ciuitatis.
Illi uero ex ꝑtes ligue la tine ut pote greci se aroma¬
Tunc romani chere nomen ciuitatis eẽ credentes sõ¬
tarerunt .h. et addiderunt haue silsam. te. et dixcẽt
n cerete. tis. pro nomine ciuitatis plt᷑ ꝓd̃. unde ani¬

Expanded text:
vitatem, quesiverunt a civibus quod esset nomen civitatis; illi vero expertes lingue latine, utpote Greci, se a RomaTunc Romani chere nomen civitatis esse credentes, subtraxerunt h et addiderunt hanc sillabam te, et dixerunt hoc Cerete -tis pro nomine civitatis, pen
Abbreviated transcription (Latin):
herba que crumpit in aduentu hỹrurdinũ uel qr
pulli hy uudinum si patiantur in oculis. Macꝰ. ex
hac herba mederi dicatur et statim uisum recipiũt.
Et celidonia quod gẽma exhyrundinũ colore noca
lati fri. cuius mucro duplex et bifurcatus ĩ mod̃ caude
hyruuduns formatur.

Expanded text:
herba que erumpit in adventu yrundinum, vel quia pullis yrundinum, si patiantur in oculis, mater ex hac herba dicatur mederi, et statim visum recipiunt, et celidonia quedam gemma ex yrundinum colore vocatadius lati ferri, cuius mucro duplex et bifurcus in modum caude yrundinis formatur.
Abbreviated transcription (Latin):
capedulum et ħ caleptra ineodem sẜ̃u .s. initra te¬
geus caput que et alio nomine dicitur prleus gr¬
lerus calamacus caliendrum. comciciũ. catitulũ
caput est gladii uel acapio quia ibi cipitur gla¬
dius ut teneatit. unde capulo. las. uerbura aicti¬
iĩ .i. fintere uł secare unde indecretis pontificum
liugna de latoris capulenir. Capulus eciã dicr̾
lectus inquo mortui deferuntur qr super capita

Expanded text:
capedulum, et hec caleptra in eodem sensu, scilicet mitra tegens caput, que et alio nomine dicitur pilleus, galerus, calamacus, caliendrum, comatium, caticulum; caput est gladii, vel a capio quia ibi capitur gladius ut teneatur, unde capulo -as verbum activum, idest scindere, secare, unde in Decretis Pontificum ‘lingua delatoris capuletur’; capulus etiam dicitur lectus in quo mortui feruntur, quia super capita
Abbreviated transcription (Latin):
arginus. uci.nũ. et ħ et ħ barginis. et l. nel
alieuigena ꝑegrinus a lnrbatus et gens uel gerit.
ues lurgieus dicinitur fortes ini bello a baro et ago
uel genitus q: acd mnodum baroninu se agant uel
siui fortes qiͣ cẽnt geniti a bardnib et cor.gi.¬

Expanded text:
ARGINUS -a -um et hic et hec barginis et hoc -ne, idest alienigena, peregrinus, a barbarus et genus vel genitus; vel bargines dicuntur fortes in bello, a baro et ago vel genitus, quia ad modum baronum se agant, vel sint fortes quasi essent geniti a baronibus.
Abbreviated transcription (Latin):
eparius a cepa h̃ ceparius .rii. ortolanus qui
custodit cepas uel qui uendit. unte h ceparia .i. or¬
tolana. et ceparius. ria. ria . nũ. possessinĩ uel ut
folium cepariumi .i. tepe uel designat mam ut lolꝰ
cepariũ .i. te cepis.

Expanded text:
Et a cepa hic ceparius -i ortulanus, qui custodit cepas vel qui vendit, unde et hec ceparia idest ortulana, et ceparius -a -um possessivum, ut ‘folium ceparium’ idest cepe, vel designat materiam ut ‘olus ceparium’ idest de cepis.
Abbreviated transcription (Latin):
inetitus a trisis ꝙ est inditium dicitur hic tretitus
titi iider uel meditus. quis secundum ctisim ndicat
te uifirmo. an debeat enatere. necne. et chretitus.asi. ciĩ.
nt chietitus dies. In quo sumitur infirmitatis iuditi¬
umi qu qua s uidicat et nidicat hominem au debe¬
at lileran uecue.

Expanded text:
risis quod est iudicium hic criticus, idest iudex vel medicus qui secundum crisim iudicat de infirmo an debeat evadere necne, et criticus -a -um, ut ‘criticus dies’, in quo sumitur infirmitatis iudicium, qui quasi iudicat hominem an debeat liberari necne.
Abbreviated transcription (Latin):
ulesus qiͣ fresus quia uerba fiingit non ea beue¬
logia est nou ⁊ po᷑¬
peus qui uatte ꝑsequitur boues nam plutimo lac¬
te riguis u̾beribus se ni uectit et surgens int̾imiti
Et ide ad boum de ppllacione uoas dicitur boa
et dicitum tuuior truriũ in unũ collectꝰ. Et tibo:¬

Expanded text:
blesus quasi fresus, quia verba frangit; quod aulogia est, non compens qui valde persequitur boves; nam plurimo lacte riguis uberibus se innectit et suggens interimit, et inde a boum depopulatione boas dicitur: boa etiam dicitur cru
Abbreviated transcription (Latin):
h cantus.ti. pro cautu uel pro meditullio rote uł
quod melius est cantus est curuatura rote et circõ
cantorũ est quarte. Et nota quod augꝰ. loquens de
accidit ut me amplius cautus quã res que cauitur
moueat penaliter me peccare confiteoz. et tunc mail¬
leui non audire cantantem inde nn psalngoia. Et
dilectissur pure sꝑ ac strenue dĩuis intereẽ laudi¬
bus stienue quidem ut sicut renerenter ita et alacͥ¬
ter domino assistatis pure uo ut nil aliud dũ ꝑsal¬
litis ꝙͣ ꝙ. psallitis cogitetis. nec solas dico intandas
cogitaciones uanais et ocõsas uitande sunt et ille
illa duin tarat hora et illo loco quas officiales frẽs
pelliunitur. sed ne illa quidem ꝑsto recipere. tunc con¬
suleri que forte paulo aute in claustro sedentes in
codicib legeratis qualia et muic me uiua noce dis¬
seute er hoc auditorio sp̃s sc̃ recentia reptatis scilu¬
bria sunt sed minume illa salubriter nitͥpsallen¬
duui reuoluitis. sꝑe eiim scus illci hora gratũ nõ

Expanded text:
 cantus -ti pro cantu et pro meditullio rote, vel, quod melius est, cantus est curvatura vel circumferencantarusaccidit ut me amplius cantus, quam res quae canitur, moveat; poenaliter me peccare confiteor, et tunc mallem non audire cantantem. Ecce ubi sum: fletdilectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatis: litis, quam quod psallitis cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas: vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas officiales fratremittere compelluntur. Sed, ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante, in claustro sedentes, in codicibus legeratis, qualia et nunc me viva voce disserente ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non
Abbreviated transcription (Latin):
Label iuterpretatur ꝯfusio. unde
uabilon. uel babiloma cuitas ubi
homines olun turrim edificantes
dispsi sunt in missa dĩuitus ꝯ fusione liuguaꝵ
nter eos. Unde bahiloma regio. et babilonius.

Expanded text:
ABEL interpretatur confusio, unde abilon vel Babilonia, civitas ubi olim homines turrem edificantes dispersi sunt, immissa divinitus confusione linguarum inter eos, unde Babilonia regio et babilonius
Abbreviated transcription (Latin):
tin de nocte amibulaas unde et luatuga dicitier
que aphensa manu tingit. alii dicunt ꝙ fit uesper¬
dicuut quod siinespertilio. Quidam diciuit qd̾¬
sit genus uniris in sb̾faneis hitans cauis. Et¬
unde blateus. tea. teuua. et ħ et ħ ulatealis et ħ

Expanded text:
animal de nocte tantum ambulans, unde et lucifuga dicitur, que comprehensa manum tingit; alii dicunt quod sit vespertilio, quidam dicunt esse genus muris in subterraneis habitans caverunde blateus -a -um, et hic et hec blatealis et ho
Abbreviated transcription (Latin):
glõ quor unus iitonaus uocem theo logami ꝙͣ¬
prius nemo e dere nouerit eiuisit: In puincipis
crat uerbum et cͥ. quam tanto pondere grauidã re¬
liiquid ut si ali ꝙͣto plus intonare uoluisset nec
iꝑẽ mundus capere posset.

Expanded text:
 Quorum unus intonans, vocem theologam quam nemo prius edere noverat emisit: In principio erat Verbum, etc. Quam tanto pondere gravidam reliquit, ut si aliquanto plus intonare voluisset, nec ipse mundus capere potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cirtunstautias sicut distiuctũ est. Itẽ ournia con¬
poĩta sunt neutia et oĩa dicuntur procatere misi
quod ipõnes addite designant quasdam tiraim¬
stancias sicut distictũ est. Item ouinia ⁊poi a
cado carent supnus a cado excepto occido quod
facit occasumi. et ounna mutant a. m .a. et oĩa
faciunt p̃us nicido. et p̾teritum intidi pit. cor.¬

Expanded text:
uasdam circumstantias, sicut distinctum est. Item omnia comeris, et omnia dicuntur pro cadere nisi quia prepositiones addite designant quasdam circumstantias, sicut distinctum est. Item omnia composita a cado carent supino, excepto occido quod facit occasum, et omnia mutant a in i, et omnia faciunt presens in -cido et preteritum in -cidi,
Abbreviated transcription (Latin):
tur in f̾tauo. postea dĩs maiores ^t̾ pr̃ filius
nepos . ꝙ. natus post filĩ ꝓ nepos .i. ꝓpe nepote
uel porio natus afilio ab nepos .q. longe ab ni¬
pore. Nam se niugr̾ a uepote medio pro nepote
Atnepos t̾nepos . q. tetͣnepos quia post nepoteui.
est qͣrtus in ordine postea om̃s mĩores

Expanded text:
natur in tritavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiungitur a nepote medio pronepote, atnepos, trinepos quasi tetranepos, quia post nepotem est quartus in ordine; postea dicimus minores
Abbreviated transcription (Latin):
stare non potest omuis mortuus aut fiꝰ est ca
dauer. fuius si sepeliatur a funibz accensis .i.
candelis sit dcm̃i quas aute feretrum papiris ce¬
ra tircundatas ferebunt. Cadauer si insepultũ
iacet. Iteui finiꝰ dicitur in donio. Ca dauer duui¬
portatur uel sepelitur uel crematur erequias. uel
fumius dicitur crematum renquias ⁊ditum iam
scpultum corpus consuetudine dicitur. Et a ca-¬
dauer cadauosus. sa. sum. Q autem dicitur cada¬

Expanded text:
stare non potest. Omnis mortuus aut funus est aut cadaver: funus si sepeliatur, a funibus accensis, idest candelis, sic dictum, quas ante feretrum papiris cera circumdatis ferebant; cadaver si insepultum iacet. Item funus dicitur in domo cadaver apuportatur vel sepelitur vel crematur exequias vel funus dicimus, crematum reliquias; conditum iam sepultum corpus consuetudine dicitur; et a cadaver cadaverosus -a -um. Quod autem dicitur cada
Abbreviated transcription (Latin):
i. secretus dr̃ ⁊̃ auricłaris. res ad aures ꝑtinẽs
et pro eodem auricłarius. a .ñ. uñ auricłanꝰ
anulus. uel auricł̾arius qui ĩ aure fertur ⁊
hic auricłarius .i. secretus consiliator. et ħ
auricłaria que ẽ ser̾ta consiliatrir qr sec̾ta ĩ¬

Expanded text:
res ad aurem pertinens; et pro eodem auricularius -a -um, ut ‘auricularis anulus’ vel auricularius, qui in aure fertur, et hic auricularius secretus consiliator, et hec auricularia, que est secreta consiliatrix; et
Abbreviated transcription (Latin):
hyerdicus et est oꝑdĩtũ ab aue et angusto. tas
quia soł mobłib licebat olim gustare aues et
tunt ꝯpo̾ scio ssumis. Cũ u̾o declinatur per qͣrtt
declinationem. ħ augustus. stus. tin. est que dã
sp̃es dĩnationis que ficbat in gustu auiũ. Et est
compõtum ab aue et gustu solebant em̃ estas sꝑ
gẽ gallinis et in gustu et in captõne illius este

Expanded text:
is, et est compositum ab ave et gusto -as, quia solis nobilibus licebat olim gustare aves, et tunc comparatur -stior -simus. Cum vero declinatur per quartam declinationem, hic augustus -tus -tui, est quedam species divinationis que fiebat in gustu avium et est compositum ab ave et gustu. Solebant enim spargere escam gallinis et in gustu et acceptione illius esce
Abbreviated transcription (Latin):
pilam spere ẜ pap̃. et est ma. ge
¶riugia. gie. fe. ge.a. uent̾ porci. uel alterius rei
unde mcic de nirib herlare. si portiria uetus arũ¬
giti uĩgi. illi. inuenitur eciam h arunga. ge. in
eod̾ seũ et utͣ dicitur ab aurior. aris. quia red¬

Expanded text:
e nxungia -e, idest unctus porci vel alterius rei, unde MacerDe viribus herbarum ‘si porcina vetus anxungia iungitur illi’. Invenitur etiam hec anxiunga -ge in eodem sensu, et utrumque dicitur ab anxior -aris, quia red
Abbreviated transcription (Latin):
i. uersare supinũ fucere. uñ supmꝰ¬
na . nũ. reuersatus. uñ et gerũdia
et ꝑticipia dũr supina quia supi¬
nata .i. diuuata et inflexa a sius
uerbis. et a supinus ꝑ sincopã
supus. pa. pum .i. supinus. supi¬
supino. nas. retro supinare. uñre¬
supinus. na .iuĩ. et est supino ac¬

Expanded text:
ersare, supinum facere, unde supinus -a -um reversatus, unde et gerundia et participia dicuntur supina, quasi supinata, idest derivata et inflexa a suis verbis; et a supinus per sincopam supus -a -um, idest supinus; et psupino -as, retro supinare, unde resupinus -a -um. Et supino ac
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo cõnusso interdicebatur a pacͥa
et p̾uatim uidebatur discedere et sua
uou amittebat et spem habebat reũ¬
uare quia relegtatus semꝑ hẽbat spẽ
ut retro legatetiur .i. ut reuerteretur

Expanded text:
aliquo commisso interdicebatur a patria et privatim iubebatur discedere et sua non amittebat et spem reverare, quia relegatus semper habebat spem ut retro legaretur, idest ut reverteretur
Abbreviated transcription (Latin):
regula. le. norma uiuendi quia
rectami uiam uiuendi prebeat
uel quia ad recte uiuendũ regat
et declinare non ꝑmittat uelquia
quod prauũ est et distortũ corri¬
gat et ad rectitudinẽ ducat. regu¬
la est que reuique est breiuter
euaunt. regula eciam dr̃ inatum̃
la quia fit recta et impedĩtũ nõ
habeat. unde hic et hec regularis¬

Expanded text:
regula -e, norma vivendi, quia rectam viam vivendi prebeat, vel quia ad recte vivendum regat et declinare non permittat, vel quia quod pravum est et distortum corrigat et ad rectitudinem reducat. Regula est que rem que est breviter enarrat. Regula etiam dicitur la, quia sit recta et impedimentum non habeat. Unde regularis
Abbreviated transcription (Latin):
dam alta stiuctura que fiebat antiq̃tꝰ
supra sepulchia mortuoꝵ. et calis edi¬
ficatio surgit ut a latitudine incipi¬
at et mangustum fimatur sicut ig̃s.
Pam aput maiores potentes aut
sub montib aut in moutib sepelie¬
batur. Itemi tractum est ut sup cadaue¬
ra aut piraunde fierent aut iugentes
columpne collocauentur. Item pira¬
nus dicitur quedam figura que in
modum igiis ab ampło in acutum

Expanded text:
dam alta structura que fiebat antiquitus supra sepulcrum mortuorum, et tali edificio surgit ut a latitudine incipiat et in angustum finiatur sicut ignis. Nam apud maiores potentes aut sub montibus aut in montibus sepeliebantur; inde tractum est ut supra cadavera aut piramides fierent aut ingentes columne collocarentur. Item piramis dicitur quedam figura que in modum ignis ab amplo in acutum
Abbreviated transcription (Latin):
tor. quia uapiat pinasa. siugtadis
galeorr a deuictis quas coiso uisigr
uictorie suspeusas ferebat. nel punu¬
iapus quasi peum mptus .s. qui u¬
plumat aues uel qui upit penuant
be cpite alterius. Qunem̃ de uelocita¬
te se iactabant pemam in capite suo
pouebant insignum ueloctatis. De¬
mq si quis nteruenent uelocior ra¬
prebat pennam de capite eius. Iuue

Expanded text:
tor, quia rapiat pinnas idest summitates galearum a devictis, quas collo in signum victorie suspensas deferebat, vel pinnirapus quasi pennirapus, qui umat aves vel qui rapit pennam de capite alterius: qui enim de velocitate se iactabant pennam in capite suo ponebant in signum velocitatis; deinde si quis inveniretur velocior rapiebat pennam de capite eius. Iuve
Abbreviated transcription (Latin):
is grece latine dr̃ aurum.¬
rum. drhec pisa. se. ꝗdam genus le¬
gumĩs quia ea pensabatur aliꝙͥ au¬
in ninutim et peccant illi qui dũt
ꝙ pua est plu̾lis uili et neutri ge.¬
pisa sunt bona sunt quoq puiguia
sunt sine lardo. et apis uel pisadicta
est pisa quedam ciuitas gretie ab¬
habundancia aini uel illiuis legu¬
hee pise pisarũ quedaru ciuitas tu¬
scie quia illi qui hanc cuncateut
edificauerunt ab illa pilacuntaee
guecie uenenit uelpise quas pense
apensando .i. deliberaudo. cũ exr̃ ꝓre¬
poleat sapĩa compensatione et cou¬

Expanded text:
rece, latine aurumhec pisa -e, quoddam genus leguminum, quia ea pensabatur aliquid auri minutim, et peccant illi qui dicunt quod pisa est pluralis numeri et neutri gepisa sunt bona, sunt quoque pinguia, sunt sine lardo’. Et a pis vel pisa dicta est Pisa -e, quedam Grecie abundantia auri vel illius leguhee Pise -arum, quedam civitas Tuscie, quia illi qui hanc civitatem edificaverunt ab illa Pisa civitate greca venerunt; vel Pise quasi pense a pensando, idest deliberando: cum enim prepolleat sapientia, cum pensatione,
Abbreviated transcription (Latin):
hec planta. se .i. plauicies pedum. qr
plante non sunt rotunde ut inqua¬
drupedibus. Nou eiũ honio cum sit
Calx pͥma pars plante sie dictus a
calo quo cerram calcamius. hunc et
calcaneus Ĩtem plauta dr̃ olus quod
plantatur et rauius arboꝵ qui uise¬
utur. unde hec plantula. le.di. hic et
ta arboris proprie. differunt tũ. quia
plante sunt rapte de sũmitate arbor
S plantaria que cũ radicib et terra
auelluntur. et alibi plantantur. et
hoc plantorium .iii. ideui ꝙ plantare¬
ua ponere plantis inserere nuplere
et planto. tas pro plantam decipere
et comipouitur deplanto. tas. complã¬
co. tas .i. ualde plantare uel plantas
auffecre. replanto. tas. supplanto. tas
i. decipere et ꝓprie ꝓplantami ꝙ fit cun
latenter plantam ex tnsuerso iacimꝰ
uiter plantas alterius. Mĩ esau de
iacob. en supplautauit me altera

Expanded text:
hec planta -e, scilicet planities pedum, quia plante non sunt rotunde ut in quadrupedibus: non enim homo, cum sit calx prima pars plante, sic dictus a callo quo terram calcamus, et hinc et calcaneus. Item planta dicitur olus quod plantatur et ramus arborum qui inseritur, unde hec plantula diminutivum; et ta arboris proprie. Differunt tamen, quia plante sunt rapte de summitate arborum, sed plantaria que cum radicibus et terra avelluntur et alibi plantantur. Et hoc plantarium, idem quod plantareria ponere, plantis inserere, implere, et planto -as, per plantam decipere; et componitur complanto -as, deplanto -as, idest valde plantare vel plantas auferre; replanto -as, supplanto -as, idest decipere, et proprie per plantam, quod fit cum latenter plantam ex transverso iacimus inter plantas alterius; unde Esau de Iacob ‘en supplantavit me altera
Abbreviated transcription (Latin):
cũ graphus ꝙ es scriptor. et dicitur
hic plastographus .i. falsus scuptor
uñhec plastographia .i. falsa scriptu¬
ma. et plastographus. pha. ꝓhum .i.
falsum scriptum et cor.gra.
folioꝵ sic dicta uel ꝙ ipã arbor patu¬
la sit et ampla. nam platos greci la¬
tum uocant. expressit autem scrptu¬

Expanded text:
cum graphos, quod est scriptor, et dicitur hic plastographus, idest falsus scriptor, unde hec plastographia, idest falsa scriptura, et plastographus -a -um, falsum scriptum. foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam platos Graeci latum vocant. Expressit huju
Abbreviated transcription (Latin):
piscis huius piscis quia fit pastus
leutus. ta. tum. dr̃ quasi plenus pi¬
scibus. et comparatur. uñ piscolen¬
te. tius. ssune. aduerbiũ et hec pisco¬
lencia .cis. pleuitudo et hu̾ndancia
pisciuĩ. Item apiscis hic piscarius
iii .i. piscator. S piscator ꝓprie qui
capit piscanius qui nendit. iuuem¬

Expanded text:
pasco hic piscis, quia sit pastus lentus -a -um dicitur, quasi plenus piscibus, et comparatur, unde piscolente -tius -sime adverbium, et hec piscolentia -e, plenitudo et abundantia piscium. Item a piscis , idest piscator; sed piscator proprie qui capit, piscarius qui vendit; e
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. s planũce .i. errorem incuciẽ¬
tes. plauete eiũ non enant ĩmo eũ¬
dem motũ et eandem mouendi legẽ
non hũt quam ab inicio sue condi¬
cionis hũcruit. S errare uidẽtur moͣr¬
libus cum ita uanant ortus et oca¬
sus ꝓ diu̾sa loca. uude pocius debent
dici planũce .i. errare facientes qͣ pla¬
s nos cura eorum motus euare fa¬
ciunt. I teui planeta dicitur febris
enatica. Et plaueta quedam uestis
lara cuta oras quia errautib hous
euagatur: et aplaueta plaueticus
cu. cunt. et hic et hec plauetaus et h̾. re.

Expanded text:
rantes, sed planunte, idest errorem incutientes. Planete enim non errant, immo eundem motum et eandem movendi legem nunc habent quam ab initio sue conditionis habuerunt, sed errare videntur mortalibus cum ita varient ortus et occasus per diversa loca; unde potius debent dici planunte, idest errare facientes, quam plased nos circa eorum motus errare faciunt. Item planeta dicitur febris erratica, et planeta quedam vestis laxa circa oras, quia oris errantibus vagatur; et a planeta planeticus -a -um, et hic et hec planetaris -re.
Abbreviated transcription (Latin):
Piropus. pir componitur cũ opos
quod est uisio. et dr̃ hic puropus quedã
spẽs metallica ex trbus denarus au¬
i et ser ens uel quidam lapis flam¬
maticus sic dcũs quia uisionem et
colorem hẽat iguis. uñ ouidi⁊ flã¬
maus iuicãte puopo.¬
Dirchicius .cii. quidam pes constãs
a pircho filio achillis qui ad funus
prĩs armatus metro enm salutauit.
uñ et puichicia apud grecos saluta¬

Expanded text:
Item pir componitur cum opos, quod est visio, et dicitur hic piropus, quedam species metallica ex tribus denariis auri et sex eris, vel quidam lapis flammaticus, sic dictus quia visionem et colorem habeat ignis; Ovidius ’flammas imitante piropoichius, quidam pes constans a Pirro filio Achillis, quia ad funus patris armatus eo metro saltaverit, unde et pirrichia apud Grecos salta
Abbreviated transcription (Latin):
Hũs pedes uel fimerabulus uel re¬
citator cuiusdam fabule. q̃ plampe¬
dia dicebatur. et dicebatur plampe¬
dia tale gerius fabulaꝵ. quia pla¬
nis .i. nudis pedibus recitabatur.¬

Expanded text:
habens pedes vel funambulus vel recitator cuiusdam fabule que planipedia -e dicebatur, et dicebatur planipedia -e tale genus fabularum quia planis, idest nudis, pedibus recitabatur
Abbreviated transcription (Latin):
piri. quedam arbor quia eius fruct
ab amplo incipit et in angustũ fi¬
uit sicut ignis. uñ hoc pirum fruc¬
tus eius. et hoc ꝓirecrum. tu locus
ubi pi crescunt. et hec puula. le. ex¬
tremitas a foria illius pui. Et coꝵ.¬

Expanded text:
-ri, quedam arbor, quia eius fructus ab amplo incipit et in angustum finitur sicut ignis, unde hoc pirum, fructus eius, et hoc piretum, locus ubi crescunt piri, et hec pirula -e, extremitas, a formula illius pomi; et
Abbreviated transcription (Latin):
itus a pir dr̃ hic pirgus .gi. liguũ¬
uel tr̃bula malea sup quod pouin¬
tur illa rotunda iustrimĩta. s ꝑsyno
cum dẽ iste amisit omĩa in pugo. et
dicitur a pir quod est illud lignum
acitum in sũmitate ad modum igs
eum tarilli ꝑgunt uel pirgus grece
dĩtunis a pir q est iguis quia ad
modum conscendit. Et hiuc dr̃ pu
gus quia spẽm turris habeat.
lapis acus qualitatẽ similans sic dcũs
quia płi̾uium igns insit ei. Est aliꝰ
pitis uulgatis quem uiuũ lapidẽ
dũt uel petraui socoreni quia ferro
uel lapide pcussus santillas euuttit

Expanded text:
Item a pir hic pirgus -gi, signum in alea super quod ponuntur illa rotunda instrumenta, sed per scum dicitur ‘iste amisit omnia in pirgo’; et dicitur a pir quia illud signum acutum est in summitate ad modum ignieum tessere pergunt, vel pirgus grece dicitur turris a pir quod est ignis quia ad modum ignis conscendit, et hinc dicitur pirgus quia speciem turris habeat. lapis aeris qualitatem similans, sic dictus quia plurimum ignis insit ei; est alius piritis vulgaris, quem vivum lapidem dicunt vel petram focarem, qui ferro vel lapide percussus scint