comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bulent insplendore nascentis excła. siue in eoqͥ ortꝰẽ
in excła. Et uere reges xp̃i fidei colla sũmittant. qd̾
cotidie uidemꝰ expleri qͣndo idolatriȩ errore sũblato.
&e ꝑsecutionis rabie. ad fidẽ ac tranquillitatẽ xꝑi ro¬
mani pͥncipes transeunt. St̃ qͥ hec om̃a que nos post
pͥmũ saluatoris aduentũ usq ad consũmationẽ mundi

Expanded text:
rpore , ambulent in splendore nascentis Ecclesiae, sive in eo qui ortus est in Ecclesia, et veri regis Christi fidei colla submittant . Quod quotidie videmus expleri quando idololatriae errore sublato, et persecutionis rabie, ad fidem ac tranquillitatem Christi, Romani principes transeunt. Sunt qui haec omnia quae nos post primum Salvatori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͥnq pauci st̃ ad decẽ. plures adimũ. Ergo ad instauratio¬
nẽ spiritalis hierłm ligna uertent᷑ in ȩs. & lapides muta¬
bunt᷑ inferrũ. idẽ bruti qͥda & in sensibiles homines in eas
materias mutabunt᷑ que utilitatẽ aliquã p̃beant cuntati.

Expanded text:
uci sunt ad decem: plures ad unum. Ergo in instauratiouci sunt ad decem: plures ad unum. Ergo in instauratione spiritualis Jerusalem, ligna vertentur in aes, et lapides mutabuntur in ferrum, id est, bruti quondam et insensibiles homines, in eas materias mutabuntur, quae utilitatem aliquam praebeant civitati.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine meo. dĩ siue fortis iacob T Pro ȩre afferã aurũ.
ꝓferro ad ferã argentũ. & ꝓlignis ȩs. & ꝓlapidib ferrũ.
& ponã uisitationẽ tuã pacẽ. & p̃positos tuos uistitiã. Ñ
audiet᷑ ult᷑ iniqͥtas int̃ra tua. uastitas& contritio int̃mi¬
nistus. & occupabit salus muros tuos. & portastuas lauda
pestuos in pace. & episcopostnos in iustitia . & ñ audiet᷑
ultra iniqͥtas int̾ra tua. neq contritio & miseria infinib
tuis. seduocabunt᷑ salutareᷤᷤ muritui. & portȩ tuȩ sculptͥȩ
Fadẽ res ꝓlocorũ qualitate. alteri genꝰ alteri spetiesẽ. Qut
artib rethoricȩ acdialecticȩ. dicere qͥppiã uideat᷑. ponã
exempla cõmunia que possint simplicẽ lectorẽ instruere.
Filiꝰ ms qͥ adme speties ẽ. & exme hab& genꝰ. filio suo genꝰẽ. Di¬
cã & aliud qđ alterimaiꝰ. alterimmnꝰ ẽ ducentis. Centũ minor¬

Expanded text:
sanguine meo, sive Deus fortis Jacob. Pro aere afferam aurum, sanguine meo, sive Deus fortis Jacob. Pro aere afferam aurum, pro ferro afferam argentum, et pro lignis aessitationem tuam pacem, et praepositos tuos in justitiam. Non audietur ultra iniquitas in terra tua, vastitas et contritio in terminis tuis, et occupabit salus muros tuos, et portas tuas laudatos in pace, et episcopos tuos in justitia, et non audietur ultra iniquitas in terra tua, neque contritio et miseria in finibus tuis: sed vocabuntur salutare muri tui, et portae tuae sculptura. Eadem res pro locorum qualitate, alteri genus, alteri species. Et ne de artibus, rhetorica ac dialectica dicere quidpiam videar, ponam exempla communia, quae possint simplicem lectorem instruere. Filius meus, qui ad me species est, et me habet genus, filio suo genus est. Dicam et aliud, quod alteri majus, alteri minus est. Centurio
Abbreviated transcription (Latin):
fractis intẽ ramis qͥa fructũ ñ attulerant. qͥ id cireo fracti
sunt. qͥa nullus erat qͥ ꝑte transirae. & tͥ p̃ber& auxiliũ. de
suꝑuos dñi: Ept̾ea ponã te insuꝑbiã sẽpit̾nã. sinc in exul¬
tationẽ & gaudiũ duarũ generationũ. ꝓpͥstinis ramis alus
insertis de oleastronationũ qͥ cont᷑ nat̾am exempliafferatd
fructꝰ. ñ pͥoris amaritudinis sed dulcedinis ꝗͣ deradice sũpser̃
suges qͦq lacgentiũ. & mamilla regũ lactaberis. Quilocꝰ
quẽ sensũ habeat supͣplenius ex posuimꝰ. disserente sillũ
uersiculũ. Filu tiu delonge uenient. & filiȩ tuȩ in latere
sugent. Siue iuxta septuaginta diuitias regũ comedes.
quȩ diuitiȩ scd̾m hebraicã ueritatẽ ubera st̃ regũ atq docroꝵ.
qͣb nascentiũ in xp̃o erudit᷑ & nutrit᷑ infantia. Quȩ cũ suce¬
ris & ꝑueneris adsolidũ cibũ. & diuitias qͦq huiuscemodi
regñ comedes. tc̃ scies qđ ego sũ saluator tud̃s qͥredemi t̾e̾

Expanded text:
fractis in te ramis, quia fructum non attulerant: qui idcirco fracti sunt, quia nullus erat qui pertransiret, et ibi praeberet auxilium: de erea ponam te in superbiam sempiternam, sive in exsultationem et gaudium duarum generationum: pro pristinis ramis, aliis insertis de oleastro nationum, qui contra naturam exempli afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, quam de radice sumpserunt. Suges quoque lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Qui locus quem sensum habeat, super plenius exposuimus, disserentes illum versiculum, Filii tui de longe venient, et filiae tuae in latere sugent. Sive juxta Septuaginta, divitias regum comedes. Quae divitiae secundum Hebraicam veritatem, ubera sunt regum atque doctorum, quibus nascentium in Christo eruditur et nutritur infantia. Quae cum suxeris et perveneris ad solidum cibum, 728 ut divitias quoque hujuscemodi regum comedas: tunc scies quod ego sum Salvator tuus, qui redemi te
Abbreviated transcription (Latin):
cueris & ĩpleueris qd̾ p̃ceptũ ẽ. cohibe linguã tuã amalo
& labia tuane lo qͣnt̾ dolũ. tc̃ delectabis indño & uidebis
tũ ẽ. qͥ c̃fidit in dño beatꝰ ẽ. & inhieremia. beatꝰ hõ qͥ c̃fi
dit in dño. & erit dñs speseiꝰ. & alibi. bonũ ẽ c̃fidẽ in dño.
ꝗͣ c̃fidẽ in homine. Et eleuab̾re dñs. atq sustoll& suꝑ alti¬
sol insegor. De hac t̾ra dicebat dñs. beatimites qm̃ ipsi
possidebt̃ trã. & multa alia que crebro usurpauimus.
quoꝵ illud ẽ. honora patrẽ tuũ & matrẽ & eris longenus :¬

Expanded text:
s quod praeceptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum : tunc delectaberis in Domino, et videbis tum est: Qui confidit in Domino, beatus est. Et in Jeremia: Benedidit in Domino, et erit Dominus spes ejus . Et alibi: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine . Et elevabit te Dominus atque sustollet super altisol in Segor. De hac terra dicebat Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : et multa alia quae crebro usurpavimus, rum illud est: Honora patrem tuum, et matrem tuam, et eris
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ uolunias tua ut loqͣris sermonẽ .lxx. Siaũ teris insab
ũbũ inra deoretuo. Cui supͣ dixerat. nonne hoc ẽ magis
cere uoluerit que secunt᷑. ut hic scilic& cohibeat pedẽ
batis opꝰ seruile faciamꝰ. ne accendamꝰ ignẽ . ut in uno
sedeamꝰ loco ut illa tantũ faciamꝰ opera que ad animȩ
salutẽ ꝑtinent. Qđ si uxta litt̃a accipiamꝰ. poenitꝰ im¬
pleri ñ potẽ. Qs enĩ hoc possit facere. ut totadie ac nocte
sedens insabbato deuno loco ñ recedat. immone leuit̃ qͥdẽ
secõmoueat : Qđ si fecerit. tͣnsgressor legissit. Exuno
gͥ mandato qđ iuxta litt̃am impossibile ẽ. & ceta cogim᷑
spiritalit̃ intellegere. ne faciamꝰ seruile opꝰ. ⁊ ꝑdamꝰ ani¬
mȩ libtatẽ. Quienĩ fac̃ peccatũ. seruꝰ ẽ peccani. ne onꝰ
portemꝰ insabbato qͣle portabat ille qͥdic̃. in iqͥtates¬

Expanded text:
 voluntas tua, ut loquaris sermonem. LXX: Si averteris in sabbverbum ÷ in ira de ore tuo . Cui supra dixerat: Nonne hoc est jejuncere voluerit quae sequuntur ; ut hic scilicet cohibeat pedem batis opus servile faciamus, ne accendamus ignem, ut in uno sedeamus loco, ut illa tantum faciamus opera quae ad animae salutem pertinent. Quod si juxta litteram accipiamus, penitus impleri non potest. Quis enim potest hoc facere, ut tota die ac nocte sedens in sabbato de uno loco non recedat, immo ne leviter quidem se commoveat; quod si fecerit, transgressor legis sit? Ex uno igitur mandato, quod juxta litteram impossibile est, et caetera cogimur spiritualiter intelligere, ne faciamus servile opus, et perdamus animae libertatem; qui enim facit peccatum, servus est peccati : ne onus portem
Abbreviated transcription (Latin):
utiq. quã incolimꝰ. qͦmͦ in scłm scłi iusti habitabt̃ sipei
ex qͦ discimꝰ ẽẽ t̾rã que in sublimib sita ẽ. Postque nfetꝰ
& cibauit siue cibabit tẽ dñs. hereditate iacobpatriste
Sic̃ enĩ qͥfidẽ habuerit abrabã appellatꝰ c̃ filiꝰ abrahe so
qͥ supplantat uitia atq peccata. uocat᷑ filiꝰ iacob. stai
qͥs uirtutis imitator ẽ. illiꝰ appellat᷑ & filiꝰ. Bona aut̃
t̃rae que in ex celsis sita ẽ. qͥb sat̾at᷑ filiꝰ iacob. illa accipien
rerent dcqͣ egressi erant. habebant tẽpꝰ ut reuterent
ad eã. Nc̃ aut̃ meliorẽ desid̾ant patriã. hoc ẽ uelest̃
hierusał. Ex qͦ discimꝰ mille annorũ fabulã. inqͣursis

Expanded text:
ti habitabunt super eam? Ex quo discimus esse terram, quae in sublimibus sita est. Post quae infertur: Et cibabo, sive, cibabit te Dominus haereditate Jacob patris tui. Sicut enim qui fidem 702 habuerit Abraham, appellatur filius Abraham: sic qui supplantat vitia atque peccata, vocatur filius Jacob. Et cujus quis virtutis imitator est, illius appellatur et filius. Bona autem terrae, quae in excelsis sita est, quibus saturatur filius Jacob, illa accipiendquaererent, de qua egressi erant, habebant tempus ut reverterentur ad eam. Nunc autem meliorem desiderant patriam, hoc est, coelestem Jerusalem . Ex quo dis
Abbreviated transcription (Latin):
sor effectꝰ ẽ. illiꝰq sẽꝑ sententiȩ recordemꝰ. si sp̃s potestatẽ
habentis ascendit suꝑ tẽ. locũ tuũ nedimiseris. Qsic qͥes¬
cit insabbato. lauat int̾ innocentesmanꝰ suas. nec mou&
pedesut suas fatiat uoluntates. Iste celebrat sabbata dñi de¬
licata qͥ sabbatismꝰ iuxta epłam quȩ adhebreos scribit᷑ re¬
ꝓmittit᷑ nob̾ in celestib & ingła p̃parat᷑. ut dũ ñ facimus
uias nr̃as in sabbato. nec inuenit᷑ uoluntas nr̃a ut loqͣm᷑
sermonẽ. qͦscilic& nec oꝑe nec sermone peccemꝰ. Alioqͥn
si hec tantũ ꝓhibent᷑ in sabbato. gͦ in alis sex dieb lib̾tas no
animȩ fatiant uoluntates. Qđq uingit᷑ uixta septua¬
gͥnta. in ira exore tuo. in hebraico ñ hab&. Ad hoc sabba
tũ om̃i festuuitate celebrandũ. saluator nos ꝓuocatine.
& dicamꝰ. Statuit sup̃petrã pedesmeos. Illudq uitemꝰ. qd̃
sc̃s pene sustinuisse se dic̃. mei uͦ pene motist̃ pedes. NTc̃ de

Expanded text:
sententiae recordemur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Qui sic quiescit in sabbato, lavat inter innocentes manus suas, nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur nobis in coelestibus, et gloria praeparatur : ut dum non faciamus vias nostras in sabbato, nec invenitur voluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo scilicet nec opere, nec sermone peccemus. Alioquin si haec tantum prohibentur in sabbato, ergo in aliis sex diebus libertas nobanimae faciunt voluntates. Quodque jungitur, juxta Septuaginta, in ira ex ore tuo, in Hebraico non habetur. Ad hoc sabbatum, omni festivitate celebrandum, Salvator nos provocat inet dicamus: Statuit supra petram pedes meos , illudque vitemus quod sanctus pene sustinuisse se dicit, Mei vero pene moti sunt pedes . Tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑme. Neinqͥtas quȩ sedet suꝑ talentũ plũbi in nob̃
habeat potestatẽ Ne nos uoluptas corporis ⁊ libido
succendant. Om̃s enĩ adult̾antes qͣsi clibanꝰ corda eoꝵ
adiaboli iacula ignitast̃. ut sigitent in obscuro rectoscorde Prȩ¬
cipit᷑ qͦq nobis. ut arreptoaratro ñ respitiamꝰ pꝰt̃gũ. ut tectoꝵ
altitudinẽ ẽscendentes. neqͣꝗͣ ad tollenda scłi uestim̃ta uelimꝰ
descendẽ. s. ut audiamꝰ cũ moyse tu uͦ hic sta mecũ. & sedea

Expanded text:
me . Ne iniquitas 700 quae sedet super talentum plumbi, in nobis habeat potestatem: ne nos voluptas corporis et libido succendant : Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum ; et diaboli jacula ignita sunt, ut sagittent in obscuro rectos corde . Praecipitur quoque nobis ut arrepto nobis aratro, non respiciamus post tergum: ut tectorum altitudinem conscendentes, nequaquam ad tollenda saeculi vestimenta velimus descendere ; sed ut audiamus cum Moyse, Tu vero hic sta mecum ; e
Abbreviated transcription (Latin):
ecłae. ut quicqͥd as þerũ uidet᷑ atq difficile. fuai¬
terp̃tatione dis soluant: uintellegentiae uiam
p̃beant. om̃aq tollant de medioscandala. ut płs an
absq ullo ĩpedim̃to qđ legit intellegat: ⁊ ind̃ĩtimo
ꝓficiat De hisuus & ioħns bapusta dicebat. Paratt
exꝑsona di. & dicã .lxx. posuert̃. & dicent. hi uidelus¬

Expanded text:
rum videretur atque difficile, sua interpretatione dissolvant, et intelligentiae viam praebeant, omniaque tollant de medio scandala ut populus Domini absque ullo impedimento quod legit intelligat, et in Dei timore proficiat. De his viis et Joannes Baptista dicebat: Parate ex
Abbreviated transcription (Latin):
beris sic̃ desiderat anima tua. nossa tua pinguesent.
⁊ er̃t sic̃ hortꝰ ebriꝰ ⁊ sic̃ fons cuiꝰ ñ de fici& aqua Qł
in alexandrinis exẽplarib in ꝓemio huiꝰ capituliaddi¬
tũ ẽ. & adhuc inteerit laus mea sẽꝑ. & infine. &ossa
tua qͣsiherba orient᷑ ⁊ pinguescent: ihereditate possi¬
debt̃ ingeneratione ⁊ generatiories. in hebico ñ habet ed¬
in lxx. qͥdem em̃datis ⁊ ueris exẽplarib: Vnde. obelopo¬
tandũ ẽ. Cũ tenebrȩ inquit pectoris tui ortaluo fue¬
rint dissolutȩ ⁊ ꝓnocte palpabili meridies fueritexorax
tc̃ sẽꝑ habitatorẽ habebis dm. qͥ impleat splendorib an¬
mã tuã. de qͥb inpsalmo dr̃. tecũ pͥncipiũ indie urtud
tuȩ insplendorib scõꝵ exut̃o anlucifer̃ genuice. Suꝑ

Expanded text:
beris sicut desiderat anima tua, et ossa tua pinguescent. Et erunt sicut hortus ebrius: et sicut fons, cui non deficiet aqua. Quod in Alexandrinis exemplaribus in principio hujus capituli additum est: Et adhuc in te erit laus mea semper; et in fine et ossa tua quasi herba orientur, et pinguescent, et haereditate possidebunt in generationem et generationes, in Hebraico non habetinta quidem emendatis et veris exemplaribus: unde obelo praenotandum est. Cum tenebrae, inquit, pectoris tui, orta luce, fuerint dissolutae, et pro nocte palpabili meridies fuerit exorta, tunc semper habitatorem habebis Deum, qui impleat splendoribus animam tuam. De quibus in psalmo legitur: Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus sancto
Abbreviated transcription (Latin):
lxx calles in medio faciat conquiescere. Hec iudȩ ri ami¬
citantũ occidentis litt̃ȩ ad instaurationẽ refer̃t urbiũ
palestine ⁊ ł facta sub xorobabel ⁊ ezra ⁊ neemia. ł in
ultimo tẽpore futura contendt̃: lad instaurationẽ hirłm
iincircuitu ciuitatũ altissima fundam̃ta iacienda: itã ex¬
eesos monte aedificandos. ut nullꝰ hostiũ possit intͣre. &
oñũ in eas inimicoꝵ ꝓhibeat᷑ ingressus. Nosaũ soquen¬
sseceptã explanationẽ. que deserta fuerant in uidȩis.
inclam̃ta illiꝰ ex utroq populo. idẽ induab. generationib¬

Expanded text:
calles in medio faciat conquiescere. Haec Judaei et amici tantum occidentis litterae, ad instaurationem referunt urbium Palaestinae. Et vel facta sub Zorobabel et Ezra, et Neemia, vel in ultimo tempore futura contendunt: et ad instaurationem Jerusalem et in circuitu civitatum altissima fundamenta jacienda, et tam excelsos muros aedificandos, ut nullus hostium possit intrare, et omnium in eas inimicorum prohibeatur ingressus. Nos autem sequentes coeptae explanationis ordinem, quae deserta fuerant in Judaeis, fundamenta illius ex utroque populo, id est, in duabus generationib
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciat. qđ & deeuangelica refert᷑ muliere. qͣm uin¬
aliiint̃ p̃tes uoce consona ex tentũ digitũ tͣnstuler̃ & n̾solũ
malũ ipse ñ cogites ⁊ ñ facias s ne det᷑has qͥdẽ ꝓximũ tuũ
singulos qͣsi digito notes loqͣris qđ ñ ꝓdẽ animȩ tuȩ. non
tua mala si alioꝵ errores considerans. accipies que seqiens
qͥb ñ solũ adimp̃cationẽ uocis s ad impositionẽ implent᷑manꝰ
ne scilic& ut in qͥb dã risimꝰ uocis ĩp̃catio clandestina cle¬
ricosordin& nescientes. sic intellegt̃. ut assumant testimo¬
niũ pauli scribentis ad timotheũ. Manꝰ cito nemini ĩposu¬
eris. neq cõmunicaueris peccatis alienis. Nonẽ enĩpecca¬
tũ leue. mutere margaritas ante porcos: idare sc̃mca¬
nib & ordinationẽ clericatꝰ neqͣqͣm sc̃ĩs ⁊ in lege dĩdoc

Expanded text:
aspiciat. Quod et de Evangelica refertur muliere, quam vinaspiciat. Quod et de Evangelica refertur muliere, quam vinalii interpretes voce consona, extentum digitum transtulerunt: ut non solum malum ipse non cogites, et non facias, sed ne detrahas quidem proximo tuo, et singulos quasi digito notes, et loquaris quod non prodest animae tuae, non tua mala, sed aliorum errores considerans: accipies quae sequens lum ad imprecationem vocis, 695 sed ad impositionem impletur manus ne scilicet, ut in quibusdam risimus, vocis imprecatio clandestina clericos ordinet nescientes, sic intelligunt, ut assumant testimonium Pauli scribentis ad Timotheum: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Non est enim peccatum leve, mittere margaritas ante porcos, et dare sanctum canibus : et ordinationem clericatus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in theo dotionis scita concidens. torquẽ posuit. Hoc in int̾¬
p̃tationis uarietate sit dictũ. alioqͥnsens sic cũ suꝑiorib
iungit᷑ Oriet᷑ tͥ matutinalux: ⁊ sanitates tuȩ cito orient᷑.¬
⁊ pͣced& te iustitia tua : ⁊gła dni coronab̾te. dep̃cantẽq
statĩ exaudi& ⁊ seostendet e̾e̾ p̃sentẽ. Itadũtaxat. si ad
suꝑiora oꝑa. hec qͦq addidđis. ut tollas de te obligationẽ
⁊ catenã qͣtua anima colligataẽ. deqͣ& petrus loqbat᷑
ad symonẽ. infelleenĩ a maritudinis ⁊ obligatione iniqͥ¬
tatis uideo te ẽẽ. & paulus dolebat. obligatã cernens i
dolatria atheniensiũ ciuitatẽ. funib enĩ peccatoꝵ suoꝵ
unꝰqͥsq constringit᷑. Deqͥb animȩ uinculis & dđ p̃cabat᷑
Difficile reperit᷑ qͥ his ñ stringat ur catenis. raro inue¬
nit᷑ anima quȩ gͣuissimã torquẽ ñ habeat suo collo circũ¬
datã. ad t̾rena se oꝑa depͥm̃tẽ. ut neqͣqͣm cȩlũ s t̾ram

Expanded text:
in Theodotionis scita concedens  Al. concidens, torquem posuit. Hoc de interpretationis varietate sit dictum. Alioquin sensus sic cum superioribus jungitur: Orietur tibi matutina lux, et sanitates tuae cito oriente justitia tua, et gloria Domini coronabit te. Deprecantemque statim exaudiet, et se ostendet esse praesentem. Ita dumtaxat, si ad superiora opera haec quoque addideris, ut tollas de te obligationem et catenam qua tua anima colligata est. De qua et Petrus loquebatur ad Simonem: In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video teium civitatem. Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . De quibus animae vinculis et David precabatur is parce servo tuo . Difficile reperitur qui his non stringatur catenis. Raro invenitur anima quae hanc gravissimam torquem non habeat suo collo circumdatam, ad terrena se opera deprimentem, ut nequaquam coelum, sed terram
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃spectutuo iustitia tua: igła dĩ circũdabte. & tẽ cla¬
mabis: ⁊ d̃s exaudi& te. Ad huc loquente te. dic&. ecce ad¬
sũ.: Quando illa ñfeceris que p̃teritꝰ sermo narraũ : uis¬
tafeceris de qͥb nc̃ diximꝰ. tc̃ acceptabile erit ieiuniũ tuũ
erũ p& matutinũ lum̃ tuũ. sol uidelic& iustitiae. de quo
malachias ꝓpħa ex ꝑsona di patris loqͥt᷑. Oriet᷑ uoł tim̃tib
nom̃ meũ soliustitiȩ & sanitas in pennis eiꝰ. ꝗͥ ibi sol. hic
lux dr̃. Sic̃ enĩ matutina lux soluit tenebras. lta lum̃ sci¬
uulneris ruicito obducet᷑. ut sclic& uulnera peccatoꝵ nr̃oꝵ
adortũ solis uistitiȩ cito obducta cicatrice claudant᷑ : ꝓ qͦ lxx
nontinis similitudine. laatia .i. uestim̃ta posuert. Vn¬
de multi tͣslationis falsitate decepti. ad resurrectionẽ
corporis cõꝓbandã hocutunt᷑ testimonio. qđ scilic& ues¬
tim̃tũ animȩ corpꝰ accipi uelit. qđ indie resurrectionis

Expanded text:
in conspectu tuo justitia tua, et gloria Dei circumdabit te. Tunc clamabis, et Deus exaudiet te. Adhuc loquente te, dicet. Ecce adsum. Quando illa non feceris quae praeteritus sermo narravit, et ista feceris de quibus nunc diximus: tunc acceptabile erit jejunium tuum, et erumpet matutinum lumen tuum; 693 sol videlicet justitiae, de quo Malachias propheta ex persona Dei Patris loquitur: Orietur vobis timentibus nomen meum, sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Qui ibi sol, hic lux dicitur. Sicut enim matutina lux solvit tenebras: ita lumen scivulneris tui cito obducetur; ut scilicet vulnera peccatorum nostrorum ad ortum solis justitiae, cito obducta cicatrice, claudantur. Pro eo qnominis similitudine ἱμάτια, id est, vestimenta posuerunt. Unde multi translationis falsitate decepti, ad resurrectionem corporis comprobandam, hoc utuntur testimonio, quo scilicet vestimentum animae corpus accipi velint, quod in die resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ad sũ ñ uoce sopere. ñ responsione s beneficiis. qđ
iuxtalitt̃am & in euangelio cõꝓbat᷑. qͣndo dicente ad d̾m
mundare : Si abstuleris demedio tui catenã: ⁊ desieris
digitũ extendere : ⁊ loqui qđ ñ ꝓdẽ. Cueffudis esurienn¬
bris lux tua. ⁊ tenebrȩ tuȩ ert sic̃ dies .lxx. Si abstule¬
ris a te conlligationẽ: ordinationẽ ũboꝵ murmuratio¬
nis ⁊ dederis esurienti panẽtuũ ex animo tuoianimã
humiliatã sat᷑aueris. t̃coriet᷑ in tenebris lum̃tuũ ⁊ tene¬
brȩtuȩ er̃ sic̃ meridies : Uerbũ hebricũ motam
qđ inheremia torques ferrea int̃p̃tat᷑. in p̃senti capitulo
rẽ sẏmmachꝰ declinationẽ. theodotio. ΚMoN .i. torquẽ tran.¬

Expanded text:
e adsum, non voce, sed opere; non responsione, sed beneficiis. Quod juxta litteram et in Evangelio comprobatur, quando dicente ad Dominum mundare. Si abstuleris de medio tui catenam, et desieris digitum extendere, et loqui quod non prodest. Cum effuderis esurienbris lux tua, et tenebrae tuae erunt sicut meridies. LXX: Si abstuleris a te colligationem, et ordinationem et verbum murmurationis, et dederis esurienti panem tuum ex animo tuo, et animam humiliatam saturaveris: tunc orietur in tenebris lumen tuum, et tenebrae tuae erunt sicut meridies. Verbum Hebraicum MOTA  , quod in Jeremia torques ferrea interpretatur , in praesenti capitulo rem, Symmachus declinationem, Theodotio κλοιὸν, id est
Abbreviated transcription (Latin):
hisqͥ indie iudicu adextrisstaturist̃. Uenite benedicti
ndi e suriuienĩ. ⁊ dedistis mͥ manducare. sitiui ⁊ dedistis mͥ
bib̵e infirmꝰ erã ⁊ in carcere ⁊ uenistis adme. peregrinꝰ. &
duxistis me indomũ urãm. & nud. ⁊ uestistisme. illisq hu¬
militate dicentib senihil fȩcisse dũo saluatori. resp̃. qͣmdiu
fȩcistis uni de fr̃ib. meis minimis. mͥfȩcistis. Iuxta tropolo¬
gũ hec possumꝰ dicere. qͥ ieiunat ab om̃ib malis. ⁊ uult su¬

Expanded text:
his qui in die judicii a dextris staturi sunt: Venite, benedicti di. Esurivi enim et dedistis mihi manducare. Sitivi et dedistis mihi bibere. Infirmus eram, et in carcere, et venistis ad me. Peregrinus, et duxistis me in domum vestram. Et nudus, et vestistis me . Illisque humilitate dicentibus, se nihil fecisse Domino Salvatori, respondit: Quamdiu fecistis uni de fratribus meis minimis, mihi fecistis. Juxta tropologiam haec possumus dicere: Qui jejunat ab omnibus malis
Abbreviated transcription (Latin):
o deqͥb hic idẽ ꝓpħa dic̃. ueqͥ scribt̃ inuqͥtatẽ. scribentes
nĩ scribt̃ malitiã. rapientes iudiciũ pauꝑũ populimei.
oluat atq disrũpat. ut neqͣqͣm laqueis suis siplices qͦsq te¬
neant inretitos: ⁊ cũ hocfecerit. frangat doctrinã eccle
ribuens qͦseis inseptẽ sportis ⁊÷ xui cophinis neqͣqͣm in¬
tegros sic̃ habebant᷑ in lege. s cõminutos atq c̃fractos
heuangelio dereliqͥt. ut habent qđ pauꝑib largiren
infidelitatis algentes: ⁊ in opes atq pegrinos inducant
indomũ eccłȩ . ⁊ operiant incorruptionis pallio. ut ues¬
tui xp̃s tunica neqͣqͣm maneant insepulcͥris. qđ de eo
legimꝰ qͥ possessꝰ adȩmonũ legione nudꝰ habitabat in me¬
morus mortuoꝵ Cũq inqͥt hec fȩceris ⁊ libalitas tua ad
om̃s exposita fuerit. specialit̃ ne despicias domesticos fidei
T VNCerũ p& qͣsi mane lum̃ tuũ ⁊ sanitas tuacito oriet᷑.

Expanded text:
cribentes enim scribunt malitiam, rapientes judicium pauperum populi mei , solvat atque disrumpat, ut nequaquam laqueis suis simplices quosque teneant irretitos. Et cum hoc fecerit, frangat doctrinae Ecclestribuens, quos eis in septem sportis et duodecim cophinis, nequaquam integros sicut habebantur in Lege, sed comminutos atque confractos in Evangelio dereliquit, ut haberent quod pauperibus largirentinfidelitatis algentes, inopes atque peregrinos, induc, ait, in domum Ecclesiae, et operi incorruptionis pallio; ut vestiti Christi tunica, nequaquam maneant in sepulcris, quod de eo legimus, qui possessus a daemonum legione, nudus habitabat in memoriis mortuorum. Cumque, inquit, haec feceris et liberalitas tua ad omnes exposita fuerit, specialiter ne despicias domesticos fidei. Tunc erumpet quasi mane lumen tuum, et sanitas tua cito Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ debitũ ẽ. maxime qđ iuxte dedit ⁊ iuste repeat. alo¬
iniqͥtatis uincula rũpenda st̃. uelcerte hoc dicendũ qua
deieiurius sermo ẽ: ueiuniũ afflictionẽ atq humilano¬
nẽ hab& animȩ. afflictio aut̃ corporis peccatoꝵ in dilgea¬
tiã dep̃cat᷑. doc& script᷑a diuina. ut dimittamꝰ deharib
nris. ut & pat̾ cȩlestis dimittat nob̾ debita nr̃a. Uetisuir¬
rat historia. anno remissionis septimo. ł quinqͥgeimo qͥ
uere ẽ iubeleus. om̃s possessiones rediread dominos ird¬
diseruis pͥstinã lib̾tatẽ. cunctaq nomina. quas uuilgob
pellant cautiones irrita fieri Sin autẽ hoc inligep¬

Expanded text:
quod debitum est, maxime quod juste dedit et juste repetit: alioiniquitatis vincula rumpenda sunt. Vel certe hoc dicendum, quia de jejuniis sermo est, et jejunium afflictionem atque humiliationem habet animae: afflictio autem corporis peccatorum indulgentiam deprecatur. Docet Scriptura divina, ut dimittamus debitoribus nostris, ut et Pater coelestis dimittat nobis debita nostra . Vetus narrat historia, anno remissionis septimo, vel quinquagesimo, qui est verus Jubilaeus, omnes possessiones redire ad dominos, et reddi servis pristinam libertatem, cunctaque nomina, quae vulgo appellant cautiones, irrita fieri . Si  Al
Abbreviated transcription (Latin):
ludȩi hec & cetera que sequnt᷑ uel generalit̃ de om̃ib
iustis arbitrant᷑ intellegi. quorum manasses fudit
sanguinẽ. & impleuit hierusalẽ aporta usq ad por¬
tam uel certe isarã de sua ꝓphetare morte. qđ ser¬
randussit a manasse serra lignea. que apud eoscer¬
tissima traditio ẽ. Unde  nr̃oꝵ plurimi illud
qđ de passione scõꝵ in epła ad hebreosponit᷑ serra¬
ẽẽ artes. si de illissoli artifices iudi carent. Ac ne
aꝓfanis tantũ sumere uidear exẽplũ. nimirum
hoc illud ẽ. qđ aliis uerbis propħa demonstrat.
Beatꝰ qͥ in aures loqͥt᷑ audientiũ. Qua facilita¬
te tu filia eustochiũ. me cõpetentẽ e̾e fecisti. Nam
cũ anterioris libri p̃fatunculã legeres. inqua asse¬
rui apłos& euangelistas ea tantũ de septuaginta
int̾p̃tib uel suis uel eorũ uerbis ponere testimo¬
nia. que cũ hebraico consonarent: siqua aut̃ ab ali¬

Expanded text:
Judaei et haec et caetera quae sequuntur, vel generaliter de omnibus Judaei et haec et caetera quae sequuntur, vel generaliter de omnibus justis arbitrantur intelligi, quorum Manasses fudit sanguinem, et implevit Jerusalem a porta usque ad portam; vel certe Isaiam de sua prophetare morte, quod serrandus sit a Manasse serra lignea, quae apud eos certissima traditio est. Unde et nostrorum plurimi illud, quod de passione Sanctorum in Epistola ad Hebraeos ponitur: Serras essent  Al. esse artes, si de illis soli artifices judicarent. Ac ne a profanis tantum sumere videar exemplum, nimirum hoc illud est quod aliis verbis Propheta demonstrat: Beatus qui in aures loquitur audientium : Qua felicitate tu, filia Eustochium, me compotem esse fecisti; nam cum anterioris libri praefatiunculam legeres, in qua asserui, Apostolos et Evangelistas ea tantum de Septuaginta Interpretibus, vel suis, vel eorum verbis ponere testimonia, quae cum Hebraico consonarent: si qua autem ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
us est. sed uerborũ consequentia que in sux lingu&
stat idiomate. apud nos uidet᷑ ẽẽ tͣbata. Qđ aut̃ dicit
hoc ẽ. Ueniat pax iusti. quã ascendens ad patrẽ apłis
dereliquit dicens. pacẽ meã relinqͦ uobis: Cũq pax
xp̃i que easuꝑat omẽm sensũ uenerit. reqͥescant apłi
eius incubilib suis. & mors eorũ reqͥesc&. Eaeqͦ osten¬
dit martyres ñ perire sed uincere. & ȩt̾na sede re¬
ad patrẽ uictor ascendens. Porro qđ inseptuaginta legit᷑
afatie malitiȩ ablatꝰ ẽ ustꝰ. eritinpace sepult̾a eiꝰ.
ablata ẽ de medio. om̃e refert᷑ ad ap̃m. absq cõmix
tione ꝑsona apłoꝵ. cuiꝰ sepult᷑a inpace ẽ. & subla ta
demedio. Neq enĩ caro eiꝰ uidit corruptionẽ. nec
ꝑmansit insepulchro qͥẽ int̾mortuos liber. dicente
angło admulieres. Quẽ quęritis: lħ̃m. Non ẽ
hic Uenite & uid&e locum: ubi positꝰ fuit dñs.

Expanded text:
us est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae us est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae stat idiomate, apud nos videtur esse turbata. Quod autem dicit, hoc est: Veniat pax Justi, quam ascendens ad Patrem Apostolis derelexsuperat omnem sensum, venerit, requiescent Apostoli ejus in cubilibus suis, et mors eorum requiescet. Ex quo ostendit martyres non perire, sed vincere, et aeterna sede read Patrem victor ascendens. Porro quod in Septuaginta legitur: A facie malitiae ablatus est justus, erit in pace sepultura ejus, ablata est de medionae Apostolorum, cujus sepultura in pace est, et sublata de medio. Neque enim caro ejus vidit corruptionem, nec permansit in sepulcro, qui est inter mortuos liber, dicente Angelo ad mulieres: Quem quaeritis Jesum, non est hic: Venite, et videte locum ubi positus fuit Dominus .
Abbreviated transcription (Latin):
is qͥa ipsi pastores st̃ nescientes intelligentiã.
necp̃sentib saturant᷑ uoluptatib. sed semper
pparant ad futuras: iustꝰ peruit. deqͦdicit uxor
plati. Nihil tͥ sit. & iusto illi. Qͥlotismanib
in nocenssũ ego inquit a sanguine iustihuiꝰ. In qͦconside¬
randũ ẽ qđ uerbũ ꝑ ditionis deqͦsepe heretici calũniã
est ait qͥ recogito in corde suo siue reponat. Neq enĩ
fieri poterat. ut cȩci & muti uidentes uana & aman¬
tes sõnia. ignorantesq intellegentiã atq sapientiã.
cogitarent ea que dĩ sunt. Qđq seqͥt᷑ & uiri mise¬
ricordiȩ siue usti colligunt᷑ atq tollunt᷑. apłos sig¬
nificat qͥ interfitiunt᷑ ab impus. & adño congre¬
gantur. Causasq reddit cur interfectꝰsit iustꝰ atq
sublatꝰ dicens. Afatie rnĩ malitiȩ collectꝰ ẽ iustꝰ. ut
mala scłi ñ uider&. siue ꝓpt̾ malitiã hominũ quoꝵ
li suo. ambul& indirectionẽ suã: sens qͥdẽ ꝑspicu¬

Expanded text:
 qui ipsi pastores sunt, nescientes intelligentiam, nec praesentibus saturantur voluptatibus, sed semper se praeparant ad futuras, justus periit, de quo dicit uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi . Qui lotis manibus, innocens sum ego, inquit, a sanguine justi hujus. In quo considerandum quod verbum perditionis, de quo saepe haeretici calumniam est, ait, qui recogitet in corde suo, sive reponat. Neque enim fieri poterat, ut caeci et muti videntes vana et amantes somnia, ignorantesque intelligentiam atque sapientiam, cogitarent ea quae Dei sunt. Quodque sequitur: Et viri misericordiae, sive justi, colliguntur atque tolluntur, Apostolos significat, qui interficiuntur ab impiis, et a Domino congregantur. Causasque reddit cur interfectus sit justus atque sublatus, dicens: A facie enim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, quorum li suo: ambulet in 665 directione sua, sensus quidem perspicu
Abbreviated transcription (Latin):
difrũpe. S poterar fieri ut aliqͥs diceret. ñ habeo debi¬
tores qͥb id facere debeã. ut suscipuat᷑ ieiuniũ meũ de¬
quit᷑. frangeesurienti panẽtuũ ñ plur es panes nedȩ
lucrũ marsuppii.s saturitas animȩ. Pulchreq a ddils
tis laborib Certe si panẽ ñ habes: iesurienaus

Expanded text:
disrumpe. Sed poterat fieri, ut aliquis diceret: Non habeo debitores, quid facere debeo, ut suscipiatur jejunium meum? Sequitur: Frange esurienti panem tuum. Non plures panes, ne delucrum marsupii, sed saturitas animae. Pulchreque 691 addidit tis laboribus . Certe si panem non habes, et esurientium
Abbreviated transcription (Latin):
rienti panẽtuũ ⁊i paupes sine tecto induc indomũ ta
uideris nudũ operi. idomesticos seminis tui ne despex
postqͣm docuit qͣleieiuniũ reꝓb&. ostendit qͣle libem᷑ a
cipiat. Dissolue inqͥt colligationes impietatis. soluefasia
de pͥm̃tes. siue ut .lxx. manifestiꝰ tͣnstulert̃. obligaionsi
olentarũ cautionũ qͣs nr̃i ũbi ambiguitate decepti ides¬
sunt. Significat aũ cartarũ fasciculos inqͥb. feneratoꝵ dĩ¬
niȩ c̃tinent᷑. ⁊ oppͥmunt᷑ paupes &re alieno. quȩ incin¬
tis urbib seditionis causa ł maximaẽ. Unde tabulȩ nog

Expanded text:
rienti panem tuum, et pauperes sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, operi, et domesticos seminis tui ne despexeris. Postquam docuit quale jejunium reprobet, ostendit quale libenter accipiat. Dissolve, inquit, colligationes impietatis: solve fasciculos deprimentes: sive ut LXX manifestius transtulerunt, oviolentarum cautionum, quas nostri, verbi ambiguitate decepti, id essunt. Significat autem chartarum fasciculos, in quibus feneratorum calumniae continentur, et opprimuntur pauperes aere alieno, quae in cunctis urbibus seditionis c
Abbreviated transcription (Latin):
appellaũ speculatores caecos ⁊ canesmutos ⁊ patins
ignorantes intellegentiã. ⁊ filios iniquos: ⁊i sem̃ ad¬
ult̾oꝵ atq meretricis. Postque uenit ad huerł m
cin exꝓbrat fornicationẽeiꝰ eo qđ dilataũit cuble
amatorib suis: ⁊ susceꝑit eos manu aꝑta: ⁊ ornau̾s
se cunctis idolis: ⁊ miserit legatos ꝓcul. ut peregl.¬
nis qq amatorib frueret᷑. Qua increpatione finta
ueñ ad eos qͥ confidt̃ in dño. quib t̃rã qnontẽq poli¬
cerat possidendũ. ⁊ quoꝵ reũsioni it̃ isserat p̃pararu
haud dubrũ qͥn ab apłis ad quoꝵ p̃dicationẽ deutros
poło credidert. Vnde alaudib dĩ incipit. ⁊ que
dereditu populi sui pollicitꝰ sit sequenti sermone
testat᷑. Nec enĩ dic̃ dñs excelsus atq sublimis. qͥiihu¬
bitat in excelsis. ⁊ sõs in sc̃is. ñ locos merito eoꝵ inqͥb

Expanded text:
appellavit speculatores caecos, et canes mutos, et pastores ignorantes intelligentiam, et filios iniquos, et semen adulterorum atque meretricis: post quae venit ad Jerusalem, cui exprobrat fornicationem ejus, eo quod dilataverit cubile amatoribus suis, et susceperit eos manu aperta, et ornaverit se cunctis idolis, et miserit legatos procul; ut peregrinis quoque amatoribus frueretur. Qua increpatione finita, venit ad eos qui confidunt in Domino, et quibus terram montemque promiserat possidendum et quorum reversioni iter jusserat praeparari: haud dubium quin Apostolis ad quorum praedicationem de utroque populo crediderunt. Unde a laudibus Dei incipit et quae de reditu populi sui pollicitus sit, sequenti sermone testatur. Haec enim dicit Dominus excelsus atque sublimis, qui habitat in excelsi
Abbreviated transcription (Latin):
istis ĩpietatẽ ⁊ hniqͥtates eiꝰ frum̃tũ m̃dacii: Quia gͥ ꝓposuert̃¬
do quȩstionẽ. scire cupientes qͣre ie iunauerint: i humiliauerint
animas suas: ids ñ rexpexerit. oblitiueteris historiȩ cur nͥ
respexerit ad munera cam. qͥrecte qͥdẽ offerebat. s nͥ recte
diuidebat cũ fr̃e dñi ñ uidens caritatẽ. dicente scriptura.

Expanded text:
frumentum mendacii ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre , Dei non videns charitatem, dicente Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
afflgitis. meliꝰ theodotiori symacus tnstulert᷑. qͦs nos
in hocdoco secutisumꝰ. & om̃s debitores ur̃os repetitis Ex
quo ostendit ñ eẽ absq periculo repetere pauꝑẽ qđ sol¬
uendũ ñsit. ⁊ palliũ qđ pignoris loco tuleris algenti ñ
reddere debitori. neclamor eiꝰ ꝑueniat addñm. Qui
enĩmiseret᷑ pauperi. dõ fenerat iecontͣrio qͥ repetit ñ
habentẽ đo fac̃ uiolentiã. Atq ut sciamꝰ hunc senseũ esse
in p̃sentiloco. etiã in consequentib in hoc eodẽ capitulo lec¬
turisumꝰ. dissolue colligationes ĩpias. solue fasciculos depͥm̃¬
tes. hauddubiũ qͥn cyrografas signific&. Quidenĩ ꝓdẽ ie

Expanded text:
itis, melius Theodotio et Symmachus transtulerunt, quos nos in hoc loco secuti sumus, Et omnes debitores vestros repetitis. Ex quo ostendit, non esse absque periculo repetere pauperem qui solvendo non sit, et pallium quod pignoris loco tuleris, algenti non reddere debitori, ne clamor ejus perveniat ad Deum. Qui enim miseretur pauperis, Deo fenerat . Et econtrario qui repetit non habentem, Deo facit violentiam. Atque ut sciamus hunc sensum esse in praesenti loco, etiam in consequentibus in hoc eodem capitulo lecturi sumus: Dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes. Haud dubium quin chirographa signific
Abbreviated transcription (Latin):
trise suriẽ absq opeuatutũ ingerunt do. ñ comedentese¬
os cibos qͦs creaũ ds̃ fidelib ⁊ his qͥ cognosc̃t ueritatẽ. ⁊ sum̃t̃
tos cũ grarũ actione. s illos deqͥb scriptũ ẽ in ꝓũbus. hie¬
ñ alunt᷑ cibis impietatis ⁊ uino inqͥtatis in ebriȩtur.
uiaemodiepulis sat̾atus phariseꝰ int̃cet̾a ũba suꝑbiȩ

Expanded text:
tris esuriem, absque opere virtutum ingerunt Deo: non comedentes eos cibos quos creavit Deus fidelibus et his qui cognoscunt veritatem, ut sumant eos cum gratiarum actione: sed illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae,
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptio. sci̾tas ⁊iustitia: frustra legisiactant scientiã. cũ
eͣ s innotitia scripturarũ. s inoꝑib gloriet᷑ dicens. uiam
nindatoꝵ tuoꝵ cucurri. qͣndo dilatasticormeũ. Rogant
neudicia ustiae: ⁊ appropinqͣre dõuolt̃. Quare ieiunauimꝰ
m aspexisti. humiliaiumꝰ animas nr̃as: i nescisti: Ecce indie¬

Expanded text:
redemptio, sanctitas, et justitia : frustra legis jactant scientiam, cum sanctus non in notitia Scripturarum, sed in operibus glorietur, dicens: Viam mandatorum tuorum cucurri, quando dilatasti cor meum . Rogant me judicia justitiae, et appropinquare Deo volunt. Quare jejunavimus, et non aspexisti? humiliavim
Abbreviated transcription (Latin):
gregat disꝑsos isrł. congregaboadeũ congrega¬
tos e̾iꝰ. & oñis bestiȩ agri uenite ad deuorandũm.
uniuersȩ bestiȩ saltus . Lxx. Holocaustamata eoꝵ
& uctima erunt acceptabiles suꝑ altare meũ.
ferae uenite comedite. oñis bestiȩ saltꝰ. Diffe¬
rentiã hostiarũ & holocaustorim in leuitico
plenius discimꝰ. Holo caustast̃ que suꝑ altare
integra concremant᷑ uictimae & hostiȩ quarũ
pars offert᷑ altari. pars sac̃dotib traditur. Non
ẽ gͦ cretlendũ qđ alienigenarũ & eunuchorũ
hostiae ritu uidaico requirant᷑. sed hoc scire de¬
bemꝰ qd holo caustomata eunuchi offerant.
qͥ totos se conserrant do:uictimas autẽ alienige¬
nae qͥ ad tẽpꝰ uacant orationi. de qͥb loqͥt᷑ ds̃
Hostia laudis glorificauit me. Et in alio loco¬

Expanded text:
rsos Israel: adhuc congregabo ad eum congregatos ejus: Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, universae bestiae saltus. LXX: Holocaustomata eorum et victimae erunt acceptabiles super altare 660 ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus loquitur Deus: Hostia laudis glorificavit Al. glo
Abbreviated transcription (Latin):
lilũ. quare destrux isti maceriã eiꝰ. uundemianteã ões
q̃tͣnseunt inã : & in hoc eodẽ ꝓpħa. uinea facta ẽ dilec¬
o quã pulcͥro sermone deseribens. intulit ȩ dificaui
turrĩ. & maceria circũdedi: Quã qͥ destruxerit. luxta
ecclesiasten mordeb eũ colub. quȩ ideo circũdata ẽ. ut õium
bestiarũ inuineã di ꝓhibeat᷑ access. Iste ẽ aut̃ colub tortu¬
osus. qͥ decep̃ euã in paradiso. quȩ qͥa dĩ p̃cepta destruxerat.

Expanded text:
iant eam omnes qui transeunt viam ? Et in hoc eodem Propheta: Vinea facta est dilecto; quam pulchro sermone describens, intulit: Aedificavi turrem, et maceria circumdedi . Quam qui destruxit, juxta Ecclesiasten, mordebit eum coluber. Quae ideo circumdata est, ut omnium bestiarum in vineam Dei prohibeatur accessus. Iste est autem coluber tortuosus, qui decep
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitiuoꝵ qͥscriptist̃ incaelis. Possumꝰ t̾rã ⁊ montẽ
dñi quẽ scĩ possefsurist̾. & script᷑as sc̃as intellegere.
qͣs auferendas a iudais dr̃s cõminat᷑ dicens. aufe¬
auobis regnũ dĩ. ⁊ tradet᷑ genti facienti fructꝰ ens
ut inueniant in eis illũ montẽ. deqͦ in hoc eodẽ ꝓpn¬

Expanded text:
in coelis . Possumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et Scripturas sanctas intelligere, quas au ferendas a Judaeis, Domino comminatur, dicens: Aufei, et tradetur genti facienti fructus ejus ; ut inveniant in eis illum montem, de quo in hoc eodem P
Abbreviated transcription (Latin):
fecunda ẽ. hic eunuchus regno cȩlorũ uimfaen
& uolent̃ diripit illud. Iste custosẽ sabbatorim
ut nunquã fatiat opera nuptiarũ. Iste elegis
que dñs uoluit. ut plus offerat quã p̃ceptiin
est. ut ñ indulgentiã apłi eiꝰ seduoluntate
consider&. Iste ten& fȩdus dñi sẽpitnul¬

Expanded text:
fecunda est. Hic eunuchus regno coelorum vim facit, et violenter diripit illud. Iste custos est sabbatorum, et nunquam faciet opera nuptiarum. Iste elegit quae Dominus voluit ut plus offerat quam praeceptum est, ut non indulgentiam apostoli ejus sed voluntatem consideret. Iste tenet foedus D
Abbreviated transcription (Latin):
& abundasti & affluxisti diuitusi
ido dñm neglexisti. Quas diuiti as
& salomon habe de tractat. ne obliuiscat᷑ dĩ.¬
& ad sodonã ꝑhierechiei dr̃. qͥa sat᷑ata sit pa¬
nib. ꝓpt̾ea suꝑbiss&. Non solũ aut̃ diuitia
sed & pauꝑtas ꝓbat hommẽ. unde supͣ scriptũ
est. Prebauite in camino pauꝑtatis. In quo &¬

Expanded text:
 abundasti et affluxisti divitiis, ideo Dominum neglexisti: quas divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur Dei Et ad Sodomam per Ezechiel dicitur: quia saturata sit panibus, propterea superbivisse . Non solum autem divitiae, sed et paupertas probat hominem. Unde suprascriptum est: Pr
Abbreviated transcription (Latin):
uiã &alibi script᷑a cõmemorat. Querite uiã bonã
& ambulate in ea. & inuenieris purificationẽ mima¬
rũ ur̃arũ. Hierusalẽ gͦ propterea humiliata ẽ usq ad
inferos. qͥa inmultisuus ambulaiit. Neq dix̃ em̃da¬
boerrorẽ poenitentia. sed econtrario confortabor
in coepto. nec curabo sententiã cõmonentis. conu̾te
pedẽ tuũ auia aspera. & guttur tuũ asiti Deniq
Et qͥa fecit hec que p̃teritꝰ sermo narrauit: idõ ñ
ẽ dñm dep̃cata. in sius magis uirib quã in dõ

Expanded text:
Quaerite viam bonum, et ambulate in ea, et invenietis purificationem animarum vestrarum . Jerusalem ergo propterea humiliata est usque ad inferos, quia in multis viis laboravit, neque dixit: Emendabo errorem poenitentia; sed e contrario, confortabor incoepto, nec curabo sententiam commonentis: Averte pedem tuum a via aspera, et guttur tuum a siti . DeniqEt quia fecit haec quae praeteritus sermo narravit, ideo non est Dominum deprecata, in suis magis viribus quam in
Abbreviated transcription (Latin):
una uia regia. uideam̃ quȩ dextrae uiȩ sint &
sinistrae. ꝑ q̃s ꝓhibem incedere: Tia regia tem
ua recta & regia prudentia ẽ. Declinamꝰ addex¬
trã. si plus sapiamꝰ quã oport& sapere. Et prud en
erat om̃ib bestus in paradẏso. Et filii prudenti¬
ari. prudentiores st̃ filus lucis. Adsinistrãq. di¬
uertim᷑ quando stulti sumꝰ. & minꝰ sapimꝰ quã
neresse ẽ. Deqͥb dictũ ẽ. Diã stultꝰ in corde suo
nẽ ds. Pi&as quoq & uera religio ua regia ẽ¬

Expanded text:
una via regia, videamus quae dextrae viae sint et una via regia, videamus quae dextrae viae sint et sinistrae, per quas prohibemur incedere. Via regia tempvia recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sapimus quam oportet sapere, et pro prudentierat omnibus bestiis in paradiso : Et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertimus, quando stulti sumus, et minus sapimus quam necesse est. De quibus dictum est: Dixit stultus in corde suo, non est Deus . Pietas quoq
Abbreviated transcription (Latin):
ae multiplicauer̃ fornicationẽ suã. ñ inuno dognia¬
t sed inplurib & fecer̃ ase ȩxcłarũ p̃sides angłos
recedere. qͥ ñ contenti fornicatione uicina. mittiĩt
legato sultra t̃minos suos ad gentiliũ dogmata.
&errores gentiũ barbarũ ut noa uitate sermonũ
recipiant audientes. inmulti᷑ tudine uiae tuae
liborasti. & ñ dixisti quiescã. Tłiã manꝰ tuȩ in¬
uenisti. ꝓpterea ñ rogastime. lxx. Multisiti
nerib tuis laborasti. & ñ dixistidesina. Confoita¬
cafecistihec. ꝓpterea ñ rogastime. Qui ambu¬
lat in una uia & regia ñ laborat. dequa ꝑ moy¬
sen p̃cepit ds. Uia regia ambulabis. & ñ decli¬
nabis addexterã neq ad sinistrã. Tnauia ẽ
ueritatis que dicit in eugłio. ego uia & uita¬
ambulasse arguit᷑ hierusalẽ. quarũ uiarũ dssci¬
ens differentiã. supͣ loqͥt᷑ ad errantes. Non sic̃
uia meȩ uiae ur̃ȩ. que dict̾ dño confitentes.
Delinare fecisti inas nr̃as auustuis. Cognita igit᷑

Expanded text:
 multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et non dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, propterea non roneribus tuis laborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: propterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . Una via est veritatis, quae dicit in Evangelio: Ego sum via, veritaambulasse arguitur Jerusalem, quarum viarum Deus sciens differentiam, supra loquitur ad errantes: Non sicut viae meae, viae vestrae , quae dicunt Domino confitentes: Declinare fecisti vias nostras a viis tuis . Cognita igitur
Abbreviated transcription (Latin):
unguant oleo. deqͦ & lohannes euangelista scrib̃: luos unguentũ
habetis a scõ. qͦ cũ unctifuerint. etiã ipsi scificant᷑. Nonenĩ querit
ds afflictionẽ solã ⁊ihumiliationẽ animȩ ꝑ iniuriã corporis. ut
in hnstar circuli torqueat corpꝰ ⁊ colla submitat. ac tristis in¬
cedat. luxta illud qđ in psalmis dr̃. afflictus sũ n incuruatus
usq infinẽ. totadie c̃tristatꝰ inredebã. Nec ut sacco qͥs uestiat᷑.
ciat que sequunt᷑. Alioqͥn & apłs frequent̃ ie unare sedic̃: ÷
⁊in psalmis paenitens loqͥt᷑. Manducaui sic̃ cinerẽ panẽ meũ &
potũ meũ cũ fletumiscebã & dũmͥ molestiẽent induebar ci

Expanded text:
ungant oleo. De quo et Joannes Evangelista scribit: Et vos unguentum ungant oleo. De quo et Joannes Evangelista scribit: Et vos unguentum habetis a sancto : quo cum uncti fuerint, etiam ipsi sDeus afflictionem solam et humiliationem animae per injuriam corporis: ut instar circuli torqueat corpus, et colla submittat, ac tristis incedat. Juxta illud quod in Psalmis dicitur: Afflictus sum, et incurvatus usque ad finem: tota die contristatus incedebam . Nec ut sacco quis vestiatur, ciat quae sequuntur. Alioquin et Apostolus frequenter jejunare se dicit ,: et in Psalmis poenitens loquitur: Manducavi sicut cinerem panem meum, et potum
Abbreviated transcription (Latin):
animã neq si incuruaueris qͣsi circulũ collũ tuũ.: ⁊ciliciũ
⁊cinerẽ substͣueris. nec sic uocabitis ie iuniũ acceptabile¬
Ac ne uideat᷑ reꝓbare ieiuniũ qđ ipse pͣcȩperat. doc& qͦmͦ
ieiunandũ sit. Immo anteqͣm doceat. qͥd seqͣnt᷑ instruit. qͥd
debeant declinare. ut audiat᷑ inqͥt in excelsoclamorur. Ne
ad orationẽ deferatis clamorẽ. orantes insynagogis ⁊ angu¬
lis platearũ. ut ab hominib uideamini & eleuetis uocẽ in ex¬
cȩlsũ : icũ phariseo qͥ dñi iudicio c̃dẽnat᷑ ur̃a ieiunia ⁊opera
p̃dicetis : ꝓpt̃ que dñs phariseoꝵ reꝓbans orationẽ: doc& disci¬
pulos qͦm orare debeant. clauso pectoris sui cubiculo. ut solilo¬
quant᷑ dõ qͥ potẽ silentiũ cordis audire. ut clament incordib
suis abba pat̾: ⁊ñ ex t̾̃minent facies suas. s lauent aqua. ⁊ caput

Expanded text:
animam suam. Neque si incurvaveris quasi circulum collum tuum, et cilicium animam suam. Neque si incurvaveris quasi circulum collum tuum, et cilicium et cinerem substraveris: nec sic vocabitis jejunium acceptabile. Ne videatur reprobare jejunium, quod ipse praeceperat, docet quomodo jejunandum sit: immo antequam doceat quid sequantur, instruit quid debeant declinare: Ut audiatur, inquit, in excelso clamor vester. Ne ad orationem deferatis clamorem, orantes in synagogis et angulis platearum, ut ab hominibus videamini , et elevetis vocem in excelsum, et cum Pharisaeopraedicetis . Propter quae Dominus Pharisaeorum reprobans orationem, docet discipulos quomodo orare debeant , clauso pectoris sui cubiculo, ut soli loquantur Deo, qui potest silentium cordis audire; ut clament in cordibus suis, Abba pater ; et non exterminent facies suas, sed lavent aqua, et caput