comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hacilis ẽ. sensus. quia qui iracun¬
Idiae uitio se in caute subiugat.
et si hominib iustus apparet. in
diumo tamen examine nondum
perfecte iustus est. Uerum ap¬
tius potest intellegi quod ad nõ
dictum. ẽ : tuautem dñe uirtutũ
cum tranquillitate iudicas. Qua.¬
liscumq iudex homo amissa men¬
tis tranquillitate delinquentem
iudicat. etiam si iuste iudicat.
iustitiam tamendiuim examinis
inquam perturbatio cadere nes¬
cit. imitari non potest. PROP¬
TER QUODABICIENTES OMO¬
NEM IN MUNDIT IAM ET
ABUNDANTIAM MALITI¬
AE. IN MANSUETUDINE
Primo et corpus et mentem
Iauitus iubet expurgari. ut
digni existere possint qui uerbũ
salutis percipiant. Qui enĩ non
declinat prius amalo. Non pot .ẽ.
facere bonum. Omnem quippe
inmunditiam et carnis et anima:
nuncupat. Malitia autem pro¬
prie adinterioris hominis pra¬
uitatem respicit. Suscipite inquit¬
insitum uerbum. id est uerbum dĩ
quod ur̃is cordibus prxedicando in¬

Expanded text:
Facilis est sensus: quod quia qui iracunFacilis est sensus: quod quia qui iracundiae vitiose incautus subjugat, etsi hominibus justus apparet, in divino tamen examine nondum perfecte justus est. Verum aptius potest intelligi quod a Domino dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas. Qualiscunque judex homo amissa mentis tranquillitate delinquentem judicat, etiamsi juste judicat, justitiam tamen divini examinis, in quam perturbatio cadere nescit, imitari non potest. Propter quod abjicientes omnem immunditiam et abundantiam malitiae, in mansuetudine Primo et corpus et mentem a vitiis jubet expurgari, ut digni existere possint qui verbum salutis percipiant. Qui enim non declinat prius a malo, non potest facere bonum. Omnem quippe immunditiam et carnis et animae nuncupat; malitia autem proprie interioris hominis pravitatem respicit. Suscipite, inquitinsitum verbum, id est, verbum Dei, quod vestris cordibus praedicando im
Abbreviated transcription (Latin):
us ammonet. ut & eius hora
perturbationis ac litium ne
nobis irac subripiat caueamus
Atsi forte subrepserit. intra
oris septa eius cohibeamus im¬
petum. et exacta horx discri¬
minis. liberius eam ad integrũ
a nr̃o corde per tempus ex¬
purgemus . Vel ceste tardos
ad iem nos esse parecipit.
ut non quas libet obcausas se¬
renitatem nr̃i uultus in auste¬
ritatem uestamus. sed cesta
existente iatione. Verbigra¬
tia si aliter corrigi proximos
maxime qui nobis commissi
sunt non posse cernamus. se¬
ueritatem erga eos uerbi uel
etiam iudici districtionis ex¬
hibeamus. manente tameN
quantum natunc humana
patitur statu nire mentis
sereno. Credo finees. samu¬
hel. helias. et petrus. tardi
fuerunt ad iram. & tamen
peccantes uel uerbo uel gla¬
dio peremerunt. Sed & mo¬
r ses cumesset uir mitissimus.
exiuit apharaone quem incor¬
rigibilem uidit iratus nimis.
comminatus ei paenam. quã
et opere patrauit. IRA E¬
UMUIRI. IUSTITIACO
D NONOpeRATUR

Expanded text:
us admonet, ut et ejus hora us admonet, ut et ejus hora perturbationis ac litium ne nobis ira subripiat caveamus; aut si forte surripuerit, intra oris septa ejus cohibeamus impetum, et exacta hora discriminis liberius eam ad integrum a nostro corde per tempus expurgemus; vel certe tardos ad iram nos esse praecipit, ut non quaslibet ob causas securitatem nostri vultus in austeritatem vertamus, sed certa existente ratione, verbi gratia, si aliter corrigi proximos, maxime qui nobis commissi sunt, non posse cernamus, severitatem erga eos verbi vel etiam judicii districtioris exhibeamus, manente tamen, quantum natura humana patitur, statu nostrae mentis sereno. Credo Phinees Samuel, Elias et Petrus tardi fuerunt ad iram, et tamen peccantes vel verbo vel gladio peremerunt. Sed et Moyses, cum esset vir mitissimus, exivit a Pharaone, quem incorrigibilem vidit, iratus, minis comminatus ei poenam, quam et opere patravit. Ira enim viri justitiam Dei non operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
contigit. SIT AUTE OCONIS
HOMO UELOX AD AUDIEN
Iinc auditorem. morelibus in¬
stituit priceceptis. Et recte pri¬
mo ammonet aurem quemque
citius ac commodare docenti. sero
autem os ad docendum a perire.
Quia stultum est quemlibet quae
ipse nondidicerat. aliis uelle p̃di¬
care. Quiergo sapientiam diligit.
primo ut supur ammonuit hanc
adõ postolet. dehinc magis¬
trum ueritatis humilis audi¬
tor inquirat. et interagendũ
suam cautissime linguam non
solum abotiosis sermonibus
coerceat. uerum et ab ipsa
quam nuper didicit ueritate
prredicanda contineat. Hinc
salomon de distantia tempo¬
rum scribens ait. Tempus
tacendi. et tempus loquendi.
Hinc prtagorici natunelis
scientiae magisterio praediti.
auditores suos perquinquen¬
nium iubent silere. et sic de¬
mum precedicare ꝑmittunt
ET TARDUS AD IRAMO
Quia maturitas sapientiȩ.
non nisi tranquilla
requiescit . Non ita uel ocita¬
tem nre uetat ut huius tardi¬
tatem ad probet. sed hoc poti¬

Expanded text:
contigit. Sit autem omnis contigit. Sit autem omnis homo velox ad audiendrdus ad iram. Hinc auditorem moralibus instruit praeceptis, et recte primo admonet aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperire: quia stultum est quemlibet quae ipse non didicerat aliis velle praedicare. Qui ergo sapientiam diligit, primo ut supra admonuit, hanc a Deo postulet, dehinc magistrum humilis veritatis auditor inquirat, et inter agendum suam cautissime linguam non solum ab otiosis sercoerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda contineat. Hinc Salomon de distantia temporum scribens, ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Hinc Pythagorici, naturalis scientiae magisterio praediti, auditores suos per quinquennium jubent silere, et sic demum praedicare permittunt. Et tardus ad iram. Quia maturitas sapientiae, non nisi tranquilla requiescit. Non ita velocitatem irae vetat ut hujus tarditatem approbet, sed hoc poti
Abbreviated transcription (Latin):
tis sed suae beneficio uoluntatis.
per aquam regenerationis defi¬
luis tenebrarum nos infilios lu¬
cis mutauerit. UTSIMUS
INITIU ALiquod creatu¬
RAE EIUS
e in eo quodait genuit hoc
nos fieriputaremus quod ipse. ẽ.
ideo principatum quendam in¬
creaturx nobis hac adoptione.
concessum ostendit. Hos & enim
uersiculos. quidain ita transtulit
Uolens genuit nos uerbo uerita¬
tis. ut simus primitiae creatura¬
rum eius. Id est ut ceteris quascer¬
nimus creaturis simus meliores.
Primitias namq frugum uel ani¬
mantium dño consecrarilex p̃cepit.
primitias auri et argenti adopus
tabernaculi iussit conferri. id est
optima quaeq: in metallis . Et de
antiquo dĩ populo dixit prophe¬
ta hieremias. Sc̃s israhel. dño
primitiae frugum eius. SCTIS
FRATRES MEI DILECTI
otissimum inquit uobis est.
quod a uobis ipsis habuistis ad
uitia labi. ad ño autem uos iN¬
lustrari non uñx prouisione sed
superna gratia uos prireueniente.

Expanded text:
tis sed suae beneficio voluntatis tis sed suae beneficio voluntatis per aquam regenerationis de filiis tenebrarum nos in filios lucis mutaverit. Ut simus initium aliquod creaturae ejus. Ne in eo quod ait genuit, hoc nos fieri putaremus quod ipse est, ideo principatum quemdam creaturae nobis hac adoptione concessum ostendit. Hos etenim versiculos quidam ita transtulit: volens genuit nos verbo veritatis ut simus primitiae creaturarum ejus, id est, ut caeteris quas cernimus creaturis simus meliores. Primitias namque frugum et animantium consecrari lex praecipit, primitias auri et argenti ad opus tabernaculi jussit conferri, id est, optima quaeque in metallis; et de antiquo Dei populo dixit propheta Jeremias: Sanctus Israel Domino, primitia frugum ejus. Scitis, fratres mei dilecti. Notissimum, inquit, vobis est, quod a vobis ipsis habuistis ad vitia labi, a Domino autem vos illustrari, non vestra promissione, sed superna gratia vos praeveniente
Abbreviated transcription (Latin):
M̃I. OONE DATUOO¬
OPTIMUM ET OMNT
DONUIM PERFECTUM DE¬
SURSUM EST. DESCEN¬
DENS APATRE LUMINT
ostquam docuit uitia quib
temptamur non adõ nobis
sed a nobis ipsis in esse . osten¬
dit econtra quicquid boni agi¬
mus. hoc adõdonante perce¬
pimus. Inde & enim patrem
luminũ appellat. quia auc¬
torem nouit sp̃ĩtalium caris¬
matum. Cui consonat illud
apłi. Quidenim habes quod
non accepisti : Apud quẽ
NONEST TRANSMUTA¬
TIO. NECUICISSITUDI¬
NIS OBUM BRATIO.
uia indĩ natura mutabili¬
tas Nionest. neq lumeneĩ
sicut lumen huius mundi aliqua
uicissitudinis umbra intercidit.
liquet utiq quia sola nobis dona
lucis. & non etiam tenebras mittit
errorum. UOLUNTARIE
ENIM GENUIT NOS UER¬
BO UERI TATIS
It dñs in euangelio. Non uos
me elegistis. sed ego elegiuos
Et inosee propheta. Diligam
eos spontanee. Quia ergo dixe¬
rat omnedatum optimum et
omnedonum perfectum adõ
descendere. consequenter astru¬
it addendo. quia non nris meri¬

Expanded text:
mi, omne datumoptimum et omne donum perfectum, desursum est descendens a Patre luminum, etc. Postquam docuit vitia quibus tentamur non a Deo nobis, sed a nobis ipsis inesse, ostendit e contra quod quidquid boni agimus, hoc a Deo donante percepimus. Inde etenim Patrem luminum appellat, quia auctorem novit spiritalium charismatum, cui consonat illud Apostoli: Quid enim habes quod non accepisti? Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Quia in Dei natura mutabilitas non est, neque lumen ejus sicut lumen hujus mundi aliqua vicissitudinis umbra intercidit. Liquet utique, quia sola nobis dona lucis, et non etiam tenebras mittit errorum. Voluntarie enim genuit nos verbo veritatis. Et Dominus in Evangelio: Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Et in Osee propheta: Diligam vos spontanee. Quia ergo dixerat: Omne datum optimum et omne donum perfectum a Deo descendere, consequenter astruit addendo quia non nostris meri
Abbreviated transcription (Latin):
iusserit esse subiectos: Alia editio
prodiscolis difficiles habet . Et
sc̃s antis tes fulgentius in opuscu¬
lis suis sic ponit. Seruientes cum
amore non tantum bonis &mo¬
destis. sed etiam difficilioribus
Sed si benefacientes & patienter
sustinetis. HAECEST ENICO
aec est enim gratia apuddm̃.
inhoc enim uocatiestis . Quia
& xp̃s passus ẽ. pronobis. relin¬
quen nobis exemplum. & ceterr:¬
Notandum attentius quam sum¬
me conditionem seruorum glo¬
rificet. quos bene facientes &
absq culpa uapulantes ad omi¬
nis crudelibus &improbis. Imi¬
tatores. eẽ. dominicae passionis
adfirmat

Expanded text:
jusserit esse subjectos. Alia editio jusserit esse subjectos. Alia editio pro dyscolis difficiles habet, et sanctus antistes Fulgentius in opusculis suis sic ponit: Servientes cum amore, non tantum bonis et modestis, sed etiam difficilioribus. » Sed si benefacientes et patientes sustinetis, haec est enim Haec est enim gratia apud Deum, in hoc enim vocati estis, quia et Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, etNotandum attentius quam summe conditionem servorum glorificet, quos benefacientes et absque culpa, vapulantes a dominis crudelibus et improbis, imitatores esse dominicae passionis affirmat
Abbreviated transcription (Latin):
Donet ergo congruum
cunctis inpendere honorem.
iuxta imperium dñi caesari
quaecaesarissunt. & dõ redde¬
re quaedĩ sunt. Et bene in¬
ter alia fraternitatem dilige¬
re iubet liberos. ut eos quoque
qui temporrli conditione sub¬
iecti sunt. fr̃ssibiesse inxp̃o
factos recolant. unacum ip¬
sis patrem inuocantes eũ qui
sine acceptione personarũ
iudicat. SERUI. SUBDI¬
TI ESTOTE INOMNITI¬
MORE DOMINIS. NON
TANTUBONS ET MO¬
DESTIS. SEDETIÃ DISCOLIS
iscolis indisciplinatis dicit.
nomine ducto a greco e:¬
loquio. quia grece scola uoca¬
tur locus in quo adulescentes
littenrlib: studiis operarm da¬
re: & ad audiendos magistros
uacare solent. unde scola ua¬
catio inter pretatur. Deni¬
q: inpsalmo ubi canimus. ua¬
cate & uidete qnm̃ ego sumds.
proeo quod nos dicimus uaca¬
te. ingreco habetur scolasate.
Scolastici sunt ergo eruditi. dis¬
coli indocti &agrestes. Sed u¬
trisq uult oboedire subditos.
explicans apertius quomodonos
supix omnihumanae creaturae

Expanded text:
onet ergo congruum cunctis impendere honorem et juxta imperium Domini Caesari quae Caesaris sunt, et Deo reddere quae Dei sunt. Et bene inter alia fraternitatem diligere jubet liberos, ut eos quoque qui temporali conditione subjecti sunt, fratres sibi esse in Christo factos recolant, una cum ipsis Patrem invocantes, eum qui sine acceptione personarum judicat. Servi subditi estote in omni timore dominis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Dyscolis indisciplinatis dicit, nomine ducto a Graeco eloquio, quia Graece schola vocatur locus in quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et audiendos magistros vacare solent: unde schola vacatio interpretatur. Denique in psalmo ubi canimus: Vacate et videte quomodo ego sum Deus, pro eo quod nos dicimus vacate in Graeco habetur scholaste. Scholastici sunt ergo eruditi; dyscoli, indocti et agrestes; sed utrisque vult obedire subditos, explicans apertius quomodo nos supra omni humanae creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde et scã ecclesia dicit Ma¬
nus meae distillauer̃ my mam
Nato ergo regiaurũ offerim:
sunconspectuillius claritate
supernae sapientiae resplen¬
demus Thus offerimus sico¬
gitationes carnis perscã orati¬
onum studia inant cordis incen¬
dimus Mrmaemofferim:. si
carnis uitia per abstinentiam
mostificamus. ETRESPON¬
SOACCEPTOINSOM NIS
NEREDIREN TAD HERO¬
gnumuero nobis ali¬
quid maginnuunt:
quodinregionem suam per
uiam aliam reuestuntur
Regio quippenr. panrdi¬
sus est Aregione ecenim
nostra. superbiendo. Inoboe¬
diendo. uisibilia sequendo
cibum ueti tumgustando dis¬
cessimus Sed ad eum ne cesse
est. ut flendo oboediendo
uisibilia contemnendo. atq
appetitum carnis refrenan¬
doredeamus. Peraliã uia
ad regionem nnt̃mregre¬
dimur Qnm quia pane disi
gaudio perdelectamenta.
discessimus. ad hoc perlam̃ ta
reuocamur: CONCOROIA
ꝓstarum duarum ꝑspicua
est & gratissima concor¬
dia lectionum : Ambȩ enĩ
deuocatione gentiũ mise¬

Expanded text:
Unde et sancta Ecclesia dicit: MaUnde et sancta Ecclesia dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu ejus claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Et responso accepto in somnis, ne redirent ad Herognum vero nobis aliquid Magi innuunt, quod in regionem suam per viam aliam revertuntur. Regio quippe nostra paradisus est. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudio, per dilectamenta discessimus, ad hoc per lamenta revocamur. CONCORDIA. Istarum duarum perspicua est et gratissima concordia lectionum, ambae enim de vocatione gentium mise
Abbreviated transcription (Latin):
Auro regem Ture dm̃ Mer¬
ni. mostalem Sunt her&ici qui
hunc dm̃credunt. sed ubiq reg¬
nare non credunt. Hiei thusof¬
ferunt. Nonaurum. Sunt qui
huncregem existimant sed dm̃
ferunt. Nonthus Sunt non nul¬
li quihuncregem existimant.
seddm̃negant. Hiuidelicet ei
Aurum offerunt sed offerre
dm̃fatentur etregem. sed ad
sumpsisse carnem mostalemne¬
gant. Hie iaurum et thus offe¬
runt. Nonmrmrm Nosoffe¬
pmus aurum ei. Vt ubiq: eum
regnarecredamus. Offeram:¬
memrm. Vt eum quemcredim:
in sua diuinitate in passibilem.
credamus etiam in nm̃. fuisse
carne mostalem. Quamuis in
auroture et mema. Intellegi
& aliud potest Auronam que
sapientia designatur. salomo¬
ne adtestante quiait Thesau¬
rus de sidenbilis. requiescit
inore sapientis. Thus autem
quod dõ incenditur. uistusora¬
tionis exprimitur Psalmista
adtestante. Dirigatur onatio
mea sicut incensũ inconspec¬
tutuo. Permemamuero. car¬
nis nnce mostificatio designat᷑

Expanded text:
Auro Regem, Thure Deum, MyrAuro Regem, Thure Deum, Myrrha mortalem. Sicut haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare non credunt, hi ei thus offerunt non aurum. Sunt qui hunc regem existimant, sed Deum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre Dsumpsisse carnem mortalem negant. Hi ei aurum et thus offerunt, non myrrham. Nos offeramus aurum ei, ut ubique eum regnare credamus. Offerammyrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem, credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur. Psalmista attestante: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nin&ur postulat. adonxreuella
sesimulat . ut quasi hunc siiue¬
nire possit extinguat Sed quia
ficte quȩ siuit inuenire ñ moriũ
ETECCESTELLA QUAM
UIDERA NTINORIENE
ANT ECEDEBATEOS
US QUE DUM UENENS
STARET SUPRAUBT
ERAT PUER
estherodes stella ñ
detur. Etuiampergentibus
ad xp̃mostendit quia ipse secun¬
dum in carnationis misterium
& stella & ua .ẽ. & nosperseducĩ
adse UIDENTES AUTE
STELLAM EAUISISUNT
GAUDIOMAGNO ET
INTRANTESDOMUO
INUE NERUNT PUERŨ
CUMMARIAMATREEIIS
auisi sunt gaudio mag¬
noualde. quia maius
gaudium fit. de inuen¬
tis quam de possessis Puer
ille inuenitur cummatre.
De quoisaia sait Puernatus
est nobis. filius datus est nobis
ET PROCIOENS ADORA¬
UERUNT EUM .ETAPER¬
TISTHES AURISSUIS. OBTU¬
LERUNT EI MUNERA
AURUM THUS EIMYRRÃ
Yeterum trditio fuit. ut
nullus adregemsiue addm̃
rogandum uacuus intrar&
Magiuero eum que madorxN.
misticis muneribus prcedicant

Expanded text:
niretur postulat. Adorare velle niretur postulat. Adorare velle se simulat, ut quasi hunc, si invenire possit, exstinguat, sed quia ficte quaesivit, invenire non meruit. Et ecce stella, quam viderant in Oriente, antecedebat eos, usque dum veniens staret ubi erat puer. est Herodes, stella non videtur, et viam pergentibus ad Christum ostendit, quia ipse secundum incarnationis mysterium, et stella et via est, et nos per se ducit ad se. Videntes autem stellam, gavisi sunt gaudio magno valde, et intrantes domum invenerunt puerum cum Maria matre ejus. Gavisi sunt gaudio magno valde, quia majus gaudium fit de inventis quam de possessis. Puer ille invenitur cum matre, de quo Isaias ait: Puer natus est nobis, filius datus est nobis . Et procidentes adoraverunt eum, et apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. Veterum traditio fuit, ut nullus ad regem, sive ad Dominum rogandum vacuus intraret. Magi vero eum quem adorant, mysticis muneribus praedicant.
Abbreviated transcription (Latin):
Namperrexerunt magietad¬
oruerunt remanserunt iudȩr
quide monstrauerunt
ATILLIDIXERUNTET IN
BETHLEEMIUDAE SIC
ENIM SCRIPTUM EST
PERPROPHETÃ ETTU
BETHLEEMTERRAIUOA
NE QUA QUAM M INIMA
ESIN PRINCIPIB IUOA
EXTEE NIM EXIETOUX
QUIREGAT POPULUM
MEUM ISRAHEL
Acsidicen& VNae sin prin¬
cipibus urbium principatum
tenentib:. quia ateduo nascent᷑
principes id .ẽ. dauid& xp̃s¬
UOCATIS MAGIS DI¬
GENTERDIDICI TABCIS
TEMPUSSTELLAE QuE
APPARUIT EIS
Nimebat enimmagos ad se
aliqua causa non reuersu¬
ro sut euenit. &ideo tempus
stellae clamuocatis magisdidic̃
VNde et hic deficithistoria. cũ
secr&e indicant tempus stellae:
EIMITTENSILLOS INBEN¬
BLEEM DIXIT IICCTIX¬
TERROGATE DILIGENT
DEPUERO. ET CUM IN¬
UENERITISRENUNTI¬
ATEMIHIUTETEGOUE¬
NIENS ADOREM EUM
QUI CUM AUDISSENT
REGEM. ABIERUNT
Iatiui tate regis nr̃i
cognita herodes ad calli¬
da argumenta conuestitur:
Neterrenoregno priuar&ur :
Renuntiari sibi ubi puer in ue¬

Expanded text:
Nam perrexerunt Magi et adNam perrexerunt Magi et adoraverunt, remanserunt Judaei, qui demonstraverunt. At illi dixerunt: In Bethleem Judae, sic enim scriptum est per prophetam: Et tu Bethleem terra Juda nequaquam minima es in principibus Juda, ex te enim exiet Dux qui regat populum meum Israel . Ac si diceret, una es in principibus urbium principatum tenentibus, quia a te duo nascentur principes, id est David evocatis Magis, diligenter didicit tempus stellae quae apparuit eis. Timebat enim Magos, ad se aliqua causa non reversuros, ut evenit, et ideo tempus stellae clam vocatis Magis didicit. Unde et hic deficit historia, cum secrete indicant tempus stellae. Et mittens illos in Bethleem, dixit: Ite et interrogate diligenter de puero, et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens, adorem eum; qui cum audissent regem, abierunt. Nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inve
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt: Quae non in summa
caelialtitudine interceteras
stellas. sed inuiciniaterxe uisa
ẽ. illis AUDIENS AUTẼ
BERODESREXIURBA¬
TUS ESTETOM NISHIE¬
ROSOLIM ACUM ILL.O
a eliregnato rexter¬
rae turbatus. ẽ: quia
nimirum tenirena altitudo
confunditur cum celsitudo
caelestis aperitur. Et ut alii
uolunt ide ohero des regis no¬
men in xp̃o in dignatur. quia
augustus de creuerrt. Nequis
rex uel ds̃ sine suo consilio dice¬
retur omnẽ enimhiero solimã
cũ illo dicit . eẽ turbatũ . quiatur¬
batio regis turbatiopopuli.ẽ.
ET CONGRECANSOMNES
PRINCIPESSACERDOT
ET SCRIBASPOPULI. SCIS¬
CITABATUR ABEIS UBI
gitantum modo regẽ¬
nuntiant. hero des
xp̃minquirit Ipsuigit᷑ regem
de quo interroget confitetur.
de in de ubinascihaber&inqui¬
ritur. utiq pracenuntiatus
ostendit᷑ Neq: enim quȩ ripo¬
terat quinonerat nuntiatus
Qquare tamen uoluit ds̃ hocaui¬
daei sinquirite ut dũ ostendurł
inquem non credunt. Ipsa sua
demonstratione damnentur

Expanded text:
ruerunt. Quae non in summa ruerunt. Quae non in summa coeli altitudine inter caeteras stellas, sed in vicinia terrae visa est illis. Audiens autem Herodes rex, turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Coeli Rege nato rex terrae turbatus est, quia nimirum terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur; et ut alii volunt, ideo Herodes regis nomen in Christo indignatur, quia Augustus decreverat ne quis rex, vel Deus, sine suo consilio diceretur. Omnem enim Hierosolymam cum illo dicit esse turbatam, quia turbatio regis turbatio populi est. Et congregans omnes principes sacerdotum, et scribas populi, sciscitabatur ab eis, ubi Magi tantummodo Regenuntiant, Herodes Christum requirit. Ipsum igitur Regem de quo interrogat, confitetur. Deinde ubi nasceretur, inquiritur, utique pronuntiatus, ostenditur. Neque enim quaeri poterat, qui non erat nuntiatus. Quare tamen voluit Deus hoc a Judaeis inquiri, ut dum ostendunt, in quem non credunt, ipsi sua demonstratione damnentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Illis prophetia tam quafidelibi
istissigna tam quam in fidelib
data sunt: Constat quippe ma¬
gos xp̃mhominem intellexisse
propter quod dicunt ubi est qui
natus est et regem: quia dicun
rexiuda eorum Et dm̃ quia di¬
cunt uenimus adonr̃reeũ. Qui
etiam hoc sublimissime de illo
senserunt. quiacumesset rex
iudaeorum. ad saluanda setia
gentes. quae in ipsum credere:
atq: ad illum uenire uellent eẽt
idoneus : quod suo maxime ad¬
uentu probauerunt etactu
Sed & destella quae eis apparuit.
quidamdicunt ab oriente usq
aduicini ab ethlemduce meis iti¬
nerisextitisse. Quod nequaquã
ita eẽ ipsa e uangeliiueritas in¬
qui sita de monstrat. sed potius
in oriente tantumeos stellam
uidisse statimq: intellexis sequia
hae costum nati iniuda earegis
signar& Ideo uenerunt iudȩa
Cumq testimoniis propheticis
in bethleemillum natum cog¬
nouissent. moxilluciter agen¬
tes. stellam quamin oriente
uidenant ducem habere me¬

Expanded text:
illis prophetia tanquam fidelibus, illis prophetia tanquam fidelibus, istis signa tanquam infidelibus data sunt. Constat quippe Magos Christum hominem intellexisse, propter quod dicunt: Ubi est qui natus est? et regem, quia dicunt: Rex Judaeorum, et Dominum, quia dicunt: Venimus adorare eum. Qui etiam hoc sublimissime de illo senserunt, quia cum esset Rex Judaeorum, ad salvandas etiam gentes, quae in ipsum credere atque ad illum venire vellent, esset idoneus, quod suo maxime adventu probaverunt et actu. Sed et de stella quae eis apparuit, quidam dicunt ab oriente usque ad vicinia Bethleem, ducem eis itineris exstitisse, quod nequaquam ita esse, ipsa Evangelii veritas inquisita demonstrat, sed potius in oriente tantum eos stellam vidisse, statimque intellexisse, quia haec ortum nati in Judaea Regis signaret, ideo venerunt Judaeam. Cumque testimoniis propheticis, in Bethleem illum natum cognovissent, mox illuc iter agentes, stellam quam in oriente viderant, ducem habere me
Abbreviated transcription (Latin):
VNde et chaldei et̃ existiman¬
tur: Quod dicit uidimus stella
eius inoriente Id ẽ nosinori¬
ente posit siued eõriente in oc¬
cidente stellamostamuidim:
Fixis historiȩ radicib: sp̃italia
intueamur: Bethlecm quȩ in¬
terp̃tatur domus panis. signi
int̃p̃tatur pellicius. siue pellis
gloriae significat diabolum
regnante minmundo: Tres
magigenus humanũ : Cũphs¬
More senim apud grecos. ethin
appellatur. Lorca id ẽ. nitio¬
nalis: philosophiȩ enims pecies
est Ratio enim grece. ΛHC¬
Aoleos. dicit᷑ Magiquisacer¬
dotes interrogant. significant
ecdesiamgentium Sacerdotes
legem uel si nagogam: Quaeren¬
dum est quid sit quod redempto¬
renato pastorib: angelus ape¬
ruit. atq: ad adonendum hunc
magos non angelus sed stella p¬
duxit Videlicet iud ȩis prtione
utentib: nrtionale animal idẽ
angelus p̃dicare debuit gemi¬
lesquiauti ratione nesciebant
ad cognoscendum dñm. Nonp
uocem sed persigna perducunt

Expanded text:
unde Chaldaei esse existimanunde Chaldaei esse existimantur, quod dicit: Vidimus stellam ejus in oriente, id est, nos in oriente positi, sive de oriente in occidentem, stellam ortam vidimus. Fixis historiae radicibus, spiritualia intueamur. Bethleem quae interpretatur domus panis, signifinterpretatur pelliceus sive pellis gloria, significat diabolum regnantem in mundo. Tres Magi genus humanum cum phymores enim apud Graecos ἦθεα appellantur. Logica. Hoc est, rationalis, philosophiae enim species est, ratio enim Graece, λόγος dicitur. Magi qui sacerdotes interrogant, significant Ecclesiam gentium, sacerdotes legem vel Synagogam. Quaerendum quid sit, quod Redemptore nato pastoribus angelus apparuit, atque ad adorandum hunc Magos non angelus, sed stella perduxit, videlicet Judaeis ratione utentibus rationale animal, id est, angelus praedicare debuit. Gentiles, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum, non per vocem, sed per signa perducuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quio Proinde non exilliferart
haecstellis qua e abinitio oreatu¬
ncenter suumor dinemq: subcre¬
atoris legecus todiunt. sed no¬
uouirginis pastu. Nouum sidus
apparuit. Quod misteriũ officii
sui etiamipsisenagis qua ereñti¬
bus xp̃m cumante faciem prpir&
exhibuit . donec eosusq: ad ipsũ
locum ubi dĩ uerbum in fanseral
prrecundo perducer&
Magosquia dadoraendũ dñm
porraxerunt. Quidam expro¬
genefuis sebalaamexistimari
eruditos imastronomica disc̃i¬
plina : E tstellamillamnonex
notis fuis sesiederibus. quippe
quia nec eodem caelestior dine
mouebatur ut ceterȩ. Haec
enim ad locum ubinatuse raxt
dñs demonstram donuta pro¬
prio ferebatur Aludicunt
ne potes bala amesse filiibros
quia sectameius secuti sunt
Aliidicunt perses fuisse. ut
metrocanorius dicit Tumiu¬
bet & persesca ederem pertin¬
deregressum. Hie ronimus
dicit Ehaldeis tellas deo sesse
confirmabant. Vndeeorũ ds̃
nuncupatiuus uerũ indicat dm̃.

Expanded text:
quio. Proinde non ex illis erat quio. Proinde non ex illis erat haec stellis quae ab initio creaturae iter suum ordinemque sub creatoris lege custodiunt. sed novo virginis partu novum sidus apparuit, quod mysterium officii sui, etiam ipsis Magis quaerentibus Christum, cum ante faciem praeiret, exhibuit, donec eos usque ad ipsum locum ubi Dei Verbum infans erat, praeeundo perduceret. Magos qui ad adorandum Dominum perrexerunt, quidam ex progenie fuisse Balaam existimant, eruditos in astronomica disciplina, et stellam illam non ex notis fuisse sideribus, quippe quia nec eodem coelesti ordine movebatur ut caeterae. Haec enim ad locum in quo natus erat Dominus, demonstrando nutu proprio ferebatur. Alii dicunt nepotes Balaam esse filii Beor, quia sectam ejus secuti sunt. Alii dicunt Persas fuisse, ut metro Canorius dicit: Tum jubet et Perses celerem pertendere gressum. Hieronymus dicit: Chaldaei stellas deos esse confirmabant, unde eorum deus nuncupativus verum indicat Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
quinatus omnes gentes inlumi¬
nareuenit. De quo isaias ait Pu¬
ernatus ẽ. nobis Reddunt cau¬
sam inquirentibus. quisdixit uo¬
bis e respondent uraci
UI DIMUS ENIMSTELLAM
EIUS INORIENTE ETUENI¬
MTS ADORARE EUM
Nistellam sedicunt᷑ uidis¬
se. uel exastisscientia.
uel exuaticiniobala amdicentis:
Orietur stella exia cob. & consur¬
get uirga deissichel. & percuti&
ducesmoab: hancstellam traodunT
ut columbam nec antea nec pos¬
tea eẽ uisam. quia necantea
nec postea similis illiquem de¬
monstrar uit est natus. Stella
eiusuidimus non nostram. Non
caeli. sed regis quinatus est
Nos quidem subfa to stellarũ
nullius hominis genesimponi¬
mus. Quantominus illius tera¬
ponrlem genentionẽ sub as¬
trorũ conditionecredam: factã
quiest acternus uniuersorum
creator & dñse: Iraq illastella
quamuide nrnt magixp̃o in car¬
nenato Non addecr&um domi¬
nabatur. sed ad testimonium
famulabatur: Neceum subicce¬
bat imperio. sed indicabatobse¬

Expanded text:
qui natus omnes gentes illumiqui natus omnes gentes illuminare venit. De quo Isaias ait: Puer natus est nobis . Reddunt causam inquirentibus Quis dixit vobis? Respondent: Vidimus stellam ejus in oriente, et venimus adorare eum. Domini stellam se dicunt vidisse, vel ex artis scientia, vel ex vaticinio Balaam, dicentis: Orietur stella ex Jacob, et consurget virga de Israel, et percutiet duces Moab . Hanc stellam tradunt, ut columbam, nec antea, nec postea, esse visam, quia nec antea, nec postea, similis illi quem demonstravit est natus. Stellam ejus vidimus, non nostram, non coeli, sed Regis qui natus est. Nos quidem sub fato stellarum nullius hominis genesim ponimus, quanto minus illius temporalem generationem sub astrorum conditione, credamus factam, qui est aeternus universorum creator et Dominus. Itaque illa stella quam viderant Magi Christo in carne nato, non ad decretum dominabatur, sed ad testimonium famulabatur. Nec ejus subjacebat imperio, sed indicabat obse
Abbreviated transcription (Latin):
desion exiuit lex & uerbum dñ
dehierusalem. Siue ut iudaeiio¬
nonrnte s xp̃inatiuitatem sibi pro¬
imam Amagis delonge uenienti¬
bus culparentur Nam etꝓpter¬
ea. ut sacerdotes amagis inter¬
rogatiubi xp̃s nascer&ur. Inex¬
cusabiles fierent deaduentueis
Iuda eienim asserunt sem filiũ
Noe quem dicunt mel chise dech
primum post diluuium inspria
condidisse urbem salem. inqua
regnum fuit eiusdẽ melchise¬
dech Hanc postea tenuerunt
iebusei equib: & sostita ẽ. uocabu¬
lumiebus. Sicq duob: nominib:
copulatisieb: & salem. uocata ẽ
hierusalem. Quae postea asalo¬
mone hiero solima. qua sihieru¬
solo monia dicta .ẽ. Haecet cor¬
ruptȩ a poetis. solima nuncupa¬
ta. & post modum abhelio ad¬
riano uocitata est helia Inip¬
sa est &sion quae hebraicȩ intor¬
p̃tatur speculatio. eo quod
in sublime constructa. ẽ. et delonge
uenientia contempletur:
TIBIEST QUINATUS EST
REXIUD A EORUM
dest. rex confessionum. Rex.

Expanded text:
de Sion exibit lex et verbum Domini de Sion exibit lex et verbum Domini de Hierusalem . Sive ut Judaei ignorantes Christi nativitatem sibi proximam a Magis de longe venientibus, culparentur. Nam et propterea, ut sacerdotes a Magis interrogati, ubi Christus nasceretur, inexcusabiles fierent, de adventu ejus. Judaei enim aNoe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublime constructa est, et de longe venientia contempletur. Ubi est, qui natus est rex Judaeorum. Id est, rex confessionum, rex
Abbreviated transcription (Latin):
QUMNATUS ESSETIH̃S¬
INBETLEGM IUOAE
ulcre autem dicit᷑bechleẽ
iudae ad distinctionẽ eius
Abethleem quȩ ingalilea sita .ẽ
sicut inihũ uolumine repperiri
potest Est enimbethleem ciui¬
tas dauid. quae mundigenuit sal¬
uatorem quae priusephnata uo¬
cata est cuua cobposteaquamibi
pecora sua pauit. bethleem nom̃
quodamuaticinio faturi in po¬
suit. Quod domus panis interp̃¬
tatur propter eum panem qui
ibidecaelo descendit
INDIEBUS HERODISREGIS
Echero desanti patrsascaloni¬
Atidis matris uero cipridis
a rabiae filius fuit. qui morbo
intercutis aquae. scatentibus
toto corpore uermib: XXXUII.
buius filiohero de: xp̃spassus c̃ :
Nametideo reges & duce siudȩe
istius temporis alieni genae re¬
feruntur. quia p̃dictũ fuenit
Non de ficiet princeps de iuda.
Nec dux defemore eius donec
ueniat cui re promis sum est
& ipseerit ex pectatio gentiũ
ECCEMACIABONENTEUENER̃
ipse adsemet ipsum nos ducit
HIEROSOLIMAM DICENTES
deohiero solimam uenerunt. qua

Expanded text:
um natus esset Jesin Bethleem Judae. Pulchre autem dicitur Bethleem Judae ad distinctionem ejus Bethleem quae in Galilaea sita est, sicut in Jesu volumine reperiri potest . Est enim Bethleem civitas David, quae mundi genuit salvatorem, quae prius Ephrata vocata est, cui Jacob postea, quando ibi pecora sua pavit, Bethleem nomen, quodam vaticinio futuri imposuit, quod domus panis interpretatur propter eum panem qui ibi de coelo descendit. In diebus Herodis regis. Hic Herodes Antipatris Ascalonitidis, matris vero Cypridis Arabicae filius fuit, qui morbo intercutis aquae, scatentibus toto corpore vermibus tricesihujus filio Herode, Christus passus est. Nam et ideo reges et duces Judae istius temporis alienigenae referuntur, quia praedictum fuerat: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femore ejus donec veniat, cui repromissum est, et ipse erit exspectatio gentium . Ecce Magi ab Oriente venerunt. ipse ad semetipsum nos ducit. Hierosolymam dicentes. Ideo Hierosolymam venerunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ineo uero qđ etiam uerbum dĩ
& ds̃ eternus erat. Necconfostari
indigebat. Nechabebat augeri
Vnderectissime plenus sapienda
perhibetur. & gratia Sapienta
quidem. quia in ipsohabitatom¬
nis plenitudo diuinitatis corpom¬
liter. Gratia autem. quiacidem
media toridĩe thominum homin
ut ex quo homofieri coepisset pr¬
fectus esset & ds̃. Hoc hominum
natura non recipit. Vt ante dun¬
decimannos sapientia compleat
Quomodo omnia in illominabilu
fuerunt. Itapueritiaminebilis
fuit. ut disapientia conpler&ur:
CONCOROIA
arum duarum et inmatre
& inlege fit concordialec¬
tionum Inmatre quia apłs dic̃
Natum ex muliere. Euangeliũ
dicit dixitadmariã matrẽ eius:
inlege. quia apłs dix̃ factũ sub
legẽ. euangelium dicit & ut
perfecerunt omnia secundũ
legem dñi Legale senim lega¬
lit pillo oblata sunt cerimoni ȩ¬
UIIIT INDIETHEOPHA

Expanded text:
In eo vero, quod etiam verbum Dei, In eo vero, quod etiam verbum Dei, et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime, plenus sapientia perhibetur et gratia: Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediatori Dei et hominum, homini ut ex quo homo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Hoc hominum natura non recipit, ut ante duodecim annos sapientia compleatur, quomodo omnia in illo mirabilia fuerunt, ita pueritia mirabilis fuit, ut Dei sapientia compleretur. CONCORDIA. arum duarum, et in matre, et in lege fit concordia lectionum. In matre, quia Apostolus dicit: Natum ex muliere. Evangelium dicit: Dixit ad Mariam matrem ejus. In lege, quia Apostolus dicit: Factum sub lege. Evangelium dicit: Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini. Legales enim legaliter pro illo oblatae sunt caeremoniae. IN DIE THEOPHA
Abbreviated transcription (Latin):
ET HAECIPSAHORASUP¬
UENIENSCONPITEBAT
OÑO ET LOQUEBATUROE
ILLOOMNIB QuIEX PECTA¬
BANTREDECPTION ISRL¬
rophetauit simeon: ꝓphe¬
tauenat copulata coniu¬
gio. prophetaue net uirgo
debuit etiamuidua. Nequã¬
aut professio deesset aut sexus
Et ideo anna et stipendiis uidui¬
tatis et morib: talis inducitur:
ut digna planẽ fuisse credatur
quae redemptorem omnium
uenisse nuntiar&
ETUT PER PECERUNT
OMNIA SECUNDŨLEGE
ONTREUERSISUNTIN
GALILSAM INCIUITATẼ
SUAM NATARETH
nreter misit hoclocolucas
qua eamatheo satis exposita.
Anouerat. dñmuidelicet post
haecneabher&de necandus in¬
uenir&ur. Aegrptum a paren¬
tib eẽ delatum: De functoque
herode. sic demumgalileam re¬
uersum. Nat ar&ciuitatẽ suã
inhabitare coepisse
PUERAUTEMCRESCEBAT
ET CONPORTABATUR
PLENUS SAPIENTIA ET
GRATIA DĨ ERATCUIT LO
Otanda distinctio uerborꝰ
quia dñsihsxp̃sineo qđ
puer erat. id ẽ habitũ
humanae frrgilitatis induenet:
crescere & confostaribab ebat

Expanded text:
Et haec ipsa hora supEt haec ipsa hora superveniens, confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant redemptionrophetavit Simeon, prophetaverat copulata conjugio, prophetaverat virgo, debuit etiam vidua, ne aliaut professio deesset aut sexus. Et ideo Anna et stipendiis viduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae Redemptorem venisse omnium nuntiaret. Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam, in civisuam Nazareth. Praetermisit hoc loco Lucas, quae a Matthaeo satis exposita noverat, Dominum videlicet post haec, ne ab Herode necandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum Galilaeam reversum Nazareth, civitatem suam inhabitare coepisse. Puer autem crescebat, et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat cum illo. Notanda distinctio verborum, quium humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
temquidem adhuius scłicursũ
quidieb septem uoluit᷑ duo decĩ
uero adperfectionẽ doctrinȩ
a postolicae pertinent. Ideoq
siue uniuersalis ecclesia seuque¬
libet anima fidelis. quae totũ
uitae suae tempus a postolicis
manciparecuraet institutis. qua
si septem perduo decim multipli
tempus septe mannorũ quocũ
uiro suo manserat. dominicae
in carnationis temporẽ decen¬
tissime congruit: Septenario
namq: ut dixinu mero perfectio
solet tempos indicari. Sedibiꝓp¬
terdominicae priuilegiũ maies¬
tatis quo in carne uersatus docuil
simplex septe mannorũ est nume¬
rus expressus hic obapostolicae
culmen dignitatis septe manni
perxii multiplicanturte
UIENS NOCTE ACDIE
ultorum enim annorũ
uidua fuit. & talis uidua
qualem describit apłs
Non in deliciis uiuens neuiua.
moriatur. sed persistens in ora¬
tionib: nocteacdie. Oraendo
ergo & multos annos supplican¬
dohumiliter. uideremeruit hu¬
milem que madorabat excelsũ

Expanded text:
tem quidem ad hujus saeculi cursum, tem quidem ad hujus saeculi cursum, qui diebus septem volvitur, duodecim vero ad perfectionem doctrinae apostolicae pertinent, ideoque, sive universalis Ecclesia, seu quaelibet anima fidelis, quae totum vitae suae tempus, apostolicis mancipare curat institsi septem per duodecim multiplictempus septem annorum, quo cum viro suo manserat, dominicae incarnationis tempori decentissime congruit. Septenario namque ut dixi numero, perfectio solet temporis indicari. Sed ibi propter dominicae privilegium majestatis quo in carne versatus docuit, simplex septem annorum est numerus expressus. Hic ob Apostolicae culmen dignitatis, septem anni per duodecim multiplicantur. viens nocte ac die . Multorum enim annorum vidua fuit, et talis vidua, qualem describit Apostolus: Non in deliciis vivens, ne viva moriatur, sed persistens in orationibus nocte et die. Orando ergo et multos annos supplicando humiliter, videre meruit humilem, quem adorabat excelsum.
Abbreviated transcription (Latin):
Signatum est supernos lumen
uultus tuidñe. Et detribua ser
hocestbeati descendit. qui inter
patriarchas xii. ordinenascen¬
di ẽ. octauus: De quonum ero
qui a noui testamentisit sacer:
crebrius ẽ inculcatum. Nam
annagnitia e ius interp̃tatur. te¬
nens figurm prophetarum:
Sed & fanubel patereius. facie sdi
interp̃tatur. A serbeatus. AN
beatus erite figunem populi cre¬
dentium tenet: Vel pinguedi
cendit HAECPROCESSENA
IN DIEB MULTIS ET UIXE¬
RAT CŨUIROSUOANNIS
SEPTẼA URCIUITATESUA
rinos septe midest synagoga
Acumeptatico. uel postea per
septem dona sp̃ssc̃i a uirgi¬
nitate sua. quiacum uiro
suo sep̃tem annis fuit
ETHAECUIDUAUSQAD
uxtaintellectum ueromisticũ
qui a eclesiam significat. quȩ
Ain p̃senti quasi sponsidñique
sur ẽ moste uiduata. Numeris
etiam annorum uiduitatis eius
tempus ecclesiae designat
Septie squippe duoden. octo¬
ginta quattuor faciunt. Et sep¬

Expanded text:
Signatum est super nos lumen Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et de tribu Aser, hoc est, beati, descendit, qui inter patriarchas duodecim, ordine nascendi, est octavus, de quo numero, quia Novo Testamento sit sacer, crebrius est inculcatum. Nam Anna gratia ejus interpretatur, tenens figuram Prophetarum. Sed et Phanuel pater ejus, facies Dei interpretatur. Aser beatus. Aser beatus erit figuram populi credentium tenens, sed vel pinguedincendit. Haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Annis septem, id est, synagoga cum heptatico vel postea per septem dona spiritus sancti, a virginitate sua, quia cum viro suo septem annis fuit. Et haec vidua, usque ad Juxta intellectum vero mysticum, quia Ecclesiam significat, quae in praesenti quasi sponsi Dominique sui est morte viduata. Numerus etiam annorum viduitatis ejus, tempus Ecclesiae designat, septies quippe duodeni octoginta quatuor faciunt, et sep
Abbreviated transcription (Latin):
exmultis cordib: cogitationes
Quod dicit ut denudentur mul¬
torum cordium cogitationes
hoc intellegendum puto quia
perdñipassionem et in sidiae.
iudaeorum. & discipulor um in¬
firmitas patuit Incestũ enrt
quondam. quiiudaeorũ gnatia
nent recipere. quia utẽ respu¬
eremallent. At eius natiuitate
audita. reuelatis mox cordiũ
cogitationibus. hero desrex
turbatus .ẽ. & om̃s hiero soly¬
macumillo. Pastorescumtimo¬
re et gaudio dõ laudemresonaNt.
hominib: pacis nuntium pandunt
Eius doc erina &uistute diffa¬
mata. Aliiad eum quasi magis¬
torũmueritatis confluunt. alii
ab eo quass seductore refugiuNT
Eius signocrũ ciserecto hiquasi
iuste mostidatum blas pheman¬
tes inrident: illiqua siuitae auo¬
toremmori acriter dolent
ETERAT ANNAPROPHE¬
TIS SAFILIA PBANUHEL
DETRIBU AS SER
uNrridetaute mecclesiaemis¬
Ateriis quodinnaet gnatia
eius interp̃tatur. & filia ẽ
phanuhel qui facies dĩ dicitur:
cumpsalmographo decantans

Expanded text:
ex multis cordibus cogitationes. ex multis cordibus cogitationes. Quod dicit: Ut denudentur multorum cordium cogitationes, hoc intelligendum puto, quia per Domini passionem et insidiae Judaeorum et discipulorum infirmitas patuit. Incertum erquondam, qui Judaeorum gratiam rant, recipere, qui autem respuere mallent. At ejus nativitate audita, revelatis mox cordium cogitationibus Herodes rex turbatus est, et omnis Jerosolyma cum illo. Pastores cum timore et gaudio Deo laudem resonant, hominibus pacis nuntium pandunt. Ejus doctrina et virtute diffamata, alii ad eum quasi magistrum veritab eo quasi seductore refugiunt. Ejus signo crucis erecto, hi quasi juste morti datum blasphemantes irrident: illi quasi vitae auctorem mori acriter dolent. Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser. Arridet autem Ecclesiae mysteriis, quod Anna et gratia ejus interpretatur, et filia est Phanuel, qui facies Dei dicitur. Cum Psalmographo decantans:
Abbreviated transcription (Latin):
ab incredulis & her&icis
STTUA O IPSIUS ANI¬
MAPTRANSIETELADIUS
eclitter Nechistoria
docet. exhacuita maria
corporalis necis passione
mignesse Non enimanima
sedcorpus materiali gladio
tnens uerberatur. Et ideo:
prudentiam mariae nonig
nanrmmysteriicaelestis os¬
tendit. Viuum ẽ enim uerbũ
dĩ et ualidum et acutum. & pe
me trabili đ romnigladio aci¬
tissimo penetrans usq ad di¬
uisionemanimae et sp̃s. astuũ
que & medullarum. Cogitati¬
ones cordis. & secr&ca scrutat
animarum. Aliter Tribula¬
tionemigitur & dolorem do¬
minicae passionis gladiinomi¬
ne significatum eẽ credibi¬
le est. Quo materna anima
uulnenata est doloris affectu
Sedusq: hodie &usq ad consũ¬
mationem saeculia p̃nesentis
ecclesiae animam gladius dutis¬
simae tribulationis pertran¬
sir enoncessat . Cum signo fidei
ab in probis contradici. cum au¬
dito dĩ uerbo multos cum xp̃o
re surgere sed plures ad
crudelitatemruene gemebun¬
da pentraatat : Vt reuelont᷑

Expanded text:
ab incredulis et haereticis. ab incredulis et haereticis. Et tuam ipsius animam pertransiet gladius. Nec littera, nec historia docet ex hac vita Mariam corporalis necis passione migrasse. Non enim anima, sed corpus materiali gladio transverberatur. Et ideo prunaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidnetrabilius omni gladio acutissimo, penetrans usque ad divisioneque et medullarum, cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum. Aliter. Tribulationem igitur et dolorem Dominicae passionis, gladii nomine signatum esse, credibile est, quo materna anima vulnerata est doloris affectu, et usque hodie, et usque ad consumationem saeculi, praesentis Ecclesiae animam gladius durissime tribulationis pertransire non cessat, cum signo fidei, ab improbis contradici, cum audito Dei verbo multos cum Christo resurgere, sed plures a credulitate ruere, gemebunda pertractat. Et revelentur
Abbreviated transcription (Latin):
diderint. &usq in finemperse¬
uenruerint: Alia secunda quȩ
monun est. sed insacculi finem
futun est. Nec animarum sed
corporum est. quae perultimũ
iudicium. alio sinittit in secun¬
dim mostem alios in eam uitam
quae non habet mostem
ET INSIGNUM CUICON¬
TRA DIGETUR
Ecribi s uidelicet &pharisa eis.
Dher&icis & paganis Signũ
Autem cui contra dicetur. fidẽ
dominicae crucis accipe. De
qua a postolo paulo dicunt iudȩi
Nam desectahac. Notum est
nobis. quodubique ei contradi¬
citur: Nos quippe om̃s scimus
Hienr eẽ quae de saluatorescrip¬
ta sunt. sed a pud incredulos
& her&icos uniuersa quae de eo
scripta sunt signum sunt cui con¬
tradicitur. Virgo mater est
signumest cui contradicunt
martionitȩ. Habuit corpus
humanum. & hoc signum est:
cui contradicitur. resurrex̃
amostuis. &hoc signum est
cui contra dicitur : Et quid
necesse est multa persequi e
Omnia quae de eõ scripta sunt
signum est cui contra dicitur

Expanded text:
diderint, et usque in finem persediderint, et usque in finem perseveraverint. Alia secunda, quae non nunc est, sed in saeculi fine futura est, nec animarum, sed corporum est, quae per ultimum judicium, alios mitti in secundam mortem, alios in eam vitam, quae non habet mortem. Et in signum, cui contradicetur. Scribis videlicet et Pharisaeis, haereticis et paganis. Signum autem, cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe, de qua apostolo Paulo dicunt Judaei: Nam de secta hac notum est nobis quod ubique ei contradicitur . Nos quippe omnes scimus, vera esse quae de Salvatore scripta sunt, sed apud incredulos et haereticos universa, quae de eo scripta sunt, signum sunt, cui contradicitur. Virgo mater, signum est, cui contradicunt Marcionitae. Habuit corpus humanum, et hoc signum est, cui contradicitur. Resurrexit a mortuis, et hoc signum est, cui contradicitur. Et quid necesse est multa persequi. Omnia quae de eo scripta sunt, signum est, cui contradicitur