comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guerẽt. de in diũ augustus maluit ꝑ
iotis ꝯftituit. ut hinas regiones urb̾
pfectus ingilũ de iicẽdiariis . ffic¬
torib. furib. mptorib. receptoribus
nsiqͣ tam atroꝵ. tã famosa ꝑsona sit:
cendia cu̾lpa fũt inhabitantiũ aut
fustib castigat eos qͥ negligũti gõe
hũert̃ aut seuem int̃socutione cõ¬
minat᷑ fustiũ casticatione remutit.¬
egratture fuit pleꝵ q mĩsulis. hor

Expanded text:
guerent. deinde diuus Augustus maluit pelocis constituit, ut binas regiones urbis igilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona sit, cendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit.Effractu
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ it̃ dicts cpuaut ch̃. aut ĩ t dicto
uñ ui audire pt̃ ¶ps olẽt ad p̃fectum
urb̾ remitti ⁊ tutotes sine curatonsꝙ
male inucela siue cura u̾sati. guiont
aĩau̾sione indigẽt. qũa ut sufficiat
eis suspectoꝵ infamia. quoᷤ ꝓbare po¬
tłt. ł nũmis dati tutelã occupisse ł
p̃mo accepto oꝑam dedisse. ut ñido¬
dũ patͥmũum quantitate᷑ m̾inuisse
ł eindenti frude pupilli bona alienas

Expanded text:
t interdicto unde ui audire potest.Solent ad praefecturam urbis remitti etiam tutores siue curatores, qui male in tutela siue cura uersati grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit uel nummis datis tutelam occupasse, uel praemio accepto operam dedisse ut ndum patrimonium quantitatem minuisse, uel euidenti fraude pupilli bona alienass
Abbreviated transcription (Latin):
rare. calciantũ cum armis. ⁊ dolabs.
ut curã adhibeant om̃s inalinos q̃¬
monere. ne negligñtia aliqua ĩcen¬
tisoccaflo eriatur p̃terea ut aqũa
umnꝰqͥsꝙ inquilinus icenacło hã¬

Expanded text:
rare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo ha
Abbreviated transcription (Latin):
insularios ⁊ eos ꝗ negugñter ignẽ
apdse habuerit̃ potes fustib ⁊ fla¬
gellis cedi iubere . eos añt ꝗ doio fecis¬
se intendiũ ꝯũicent᷑. adfauiũ culo¬
ne pͣfeccũ urbiꝰ amicũ nr̃o remuti

Expanded text:
'Insularios et eos, qui neglegenter ignes apud se habuerint, potes fustibus uel flagellis caedi iubere: eos autem, qui dolo fecisse incendium conuince‹n›tur, ad Fabium Cilonem praefectum urbi amicum nostrum remi
Abbreviated transcription (Latin):
iñ ap̃tore hoc edicto ꝯpellunt᷑. ue¬
luti cũ ꝓcurator. res rationes ue no
ones reddere. scilic quia id ꝯsequi
possumus ꝑmandati actionẽ. s cũ
ẽ aũt ꝓsocio actio. set nec tutorem
cogͣ pretor pupillo edere rationes
aut dñs argͥentarii eĩd̾ fuerunt ꝓ¬
fessionis. qr cũ in locũ ⁊ iñ uis succe

Expanded text:
 per hoc edictum compelluntur. ueluti cum procurator res rationesue nostones edere: scilicet quia id consequi possumus per mandati actionem. et cum est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes:aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succe
Abbreviated transcription (Latin):
reficere ea ꝯpellat. ⁊ adu̾sus detrac ⁊¬
tantẽ ꝯ petenti rẽmedio deformita
tie p̃est adire potes. Non ĩpoĩ ne o¬
cessitatẽ ꝓꝯsuli ł legato eiꝰ. ł p̃ sidi
ꝓiũtie suscipiende cõgͥtioĩs. s eũ.

Expanded text:
reficere ea compellat et aduersus detractantem competenti remedio deformitatciae praeest adire †pote‹s›' non imponi necessitatem proconsuli uel legato eius uel praesidi prouinciae suscipiendae cognitionis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
siderit¶ꝑlibellũ nenposst̃ ex̃pe¬
diri. ¶ Circa adu catos patientem
dep̃torts de p̃hendat eosq solos pa¬
n postulare. qbꝰ ꝑedictũ eĩ postulare
expedire. Hec. ut obsegũparẽtibus.
patronis. liberis ꝙ patronoꝵ exhib̾i
fustiũ castigatione ¶ Obseruane ita¬
ꝙ eũ ꝯportet ut sit ordo᷑ aliꝗs postu¬
lantsp̃nũ. Scilict ut õĩum desidiaͣ
audiant᷑. ne forte dũ honori possulã¬

Expanded text:
er libellum non possunt expediri. Circa ‹a›duocatos patientem demptores depraehendat, eosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulareexpedire haec: ut obsequium parentibus et patronis liberisque patronorum exhiberi fustium castigatione. Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulationum, scilicet ut omnium desideria audiantur, ne forte dum honori postula
Abbreviated transcription (Latin):
br. in ne potis locũ aliquẽ adop¬
tauit. nonputo mortuo auo. iu¬
ra ꝯsang̾uinitatis met̃ nepotes
futura eẽ. S sisic adoptanit. ut
⁊̃ iure legis nepos suus eẽf. qĩ
exlutio puta filio suo. ⁊ exmatre
tiua eiꝰ natus eẽt. ꝯtra putoͣ.

Expanded text:
tis loco aliquem adoptauit, non puto mortuo auo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptauit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo et ex matre familias eius natus esset, contra puto.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃t. indiuisũ relĩquere Itẽ curare
deb ut de euictione caueat᷑ his
utr̃ unũ̾tsa a cohr̃dib p̃standasit. ã
ꝓparte hr̃ditaria. qũe ad mod̾ sipe¬
cunia relicta ĩ hr̃ditate eẽt dubitat᷑.
⁊iag̃ dicendũ ẽ ut idp̃standũ sit ꝙ¬

Expanded text:
t indiuisum relinquere. Item curare debet, ut de euictione caueatur hisutrum uniuersa a coheredibus praestanda sit an pro parte hereditaria, quemadmodum si pecunia in hereditate relicta esset, dubitatur. et magis dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
do obohoc minoris partẽ extia¬
re debẽit. ꝙ exꝑacto uendere eã
partẽ suã mͥ ꝑignori dedit. ⁊ coidi
indundo agere ceꝑit. ꝑigͦ ĩatitia
exceptione eũ submouerti debere

Expanded text:
do hoc minoris partem are debere, quod ex pacto uendere eam partem suam mihi pignori dederit et communi diuidundo agere coeperit, pigneraticia exceptione eum summoueri deber
Abbreviated transcription (Latin):
agroꝵ p̃tor infactũ actionẽ
ꝓposuit. aquo falli nostisnopõ
noncredidert̃ uet̾es int̾ talci ꝑ sonas
lotationẽ. ⁊ ꝯductionẽ ẽẽ. s mag
ei ad remunãndũ dari. ⁊unde hono¬
rarũ appellari. Siaũ ex locato ⁊ cõ¬

Expanded text:
agrorum praetor in factum actionem proposuit. a quo falli nos non opornon crediderunt ueteres inter talem personam locationem et conductionem esse, sed magis ei, ad remunerandum dari et inde honorarium appellari: si autem ex locato co
Abbreviated transcription (Latin):
dũ impbe. hic uidet᷑ hoc edictono¬
tari. S utrũ tta demũ tenet᷑. sibe¬
ne fcugi suũ pepulit addelinquẽ¬
extiit tenet᷑. nonit opoit lau̾dando
anger malitiã. Siũgͦ honũ siñ¬

Expanded text:
dum improbe, hic uidetur hoc edicto notari. Sed utrum ita demum tenetur, si bonae frugi seruum perpulit ad delinqueextitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum s
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ.  hesau̾r meus intuo fundoeẽ
nec eũ pateris me effodẽ. cũ eũ loco
fimoueris furti qd̃ ⁊ ad exhibendura
ed noĩe agere recte ñposse me labo
iniquũ iuranti mͥ ñcalũpnie cãio
ni infectitibi oꝑis noĩe caueat᷑. ne
uim facias mͥquominꝰ eũ thesaurum
effodiã. tollẽm. ⁊ portẽ. Qd̾ si ⁊̃ furci¬

Expanded text:
. Thensaurus meus in tuo fundo est nec eum pateris me effodere: cum eum loco moueris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeoiniquum iuranti mihi non calumniae causa id quo minus damni infecti tibi operis nomine caueatur, ne uim facias mihi, quo minus eum thensaurum effodiam tollam exportem. quod si etiam furti
Abbreviated transcription (Latin):
mea fuit. iniudiciũ ueniet. cũ alie¬
nata de hr̃ditate exierit. nequuia
tis exit decõione Wtr̃ aũt unꝰ hr̃s
partẽ suã nonalienauĩt: amples.
nicħ int̃ẽ. sim aliqͣportio alienat᷑a¬

Expanded text:
mea fuit in iudicio ueniet, cum alienata de hereditate exierit, neque tutis exit de communione. utrum autem unus heres partem suam non alienauerit an plures, nihil interest, si modo aliqua portio alienat
Abbreviated transcription (Latin):
ppĩ sisit deposũo ut pmont᷑ meam
reddat᷑. poio ⁊ego ⁊ hr̃s me̾ agͣt depo¬
siti. ego murata uoluntate᷑. ¶qr
dolus dũtaxit inhãc accionẽ lit¬
positã ł ꝯtimodatam distrrrat.
ignonins rẽ depositã ł ꝯmodatam
anteneat᷑. ⁊ qr dolo ñfecit. ñtent¬

Expanded text:
i sic deposuero, ut post mortem meam reddatur, potero et ego et heres meus agere depositi, ego mutata uoluntate.Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem positam uel commodatam distraxit ignarus depositam uel commodatam, an teneatur. et quia dolo non fecit, non tene
Abbreviated transcription (Latin):
tet ꝯ proturt Is ⁊ side santa¬
te ẜui ꝑcuratori cautũ ⁊: aut
erit dicendũ. aut siculpatau¬
ri ñcurauerit : ꝯdẽpnabit᷑. ¶Sĩ
exfũdo quẽ m emit ꝓcunctor ⁊¬
fructus ꝯsecutꝰ e hos quo osso¬

Expanded text:
tet qui procurat.Sed et si de sanitate serui procuratori cautum est aut erit dicendum. aut si culpa caueri non curauerit, condemnabitur.Si ex fundo quem mihi emit procurator fructus consecutus est, hos quo
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃to equoꝵ tuoꝵ pant᷑ debi.
non it habetide quadrige. s uen¬
dende costã societatẽ. Ceteꝵ si
idaccũ dicat᷑. ut quadriga fiłt᷑.
habes: ego qͣrtã ñ dubie ad huc
socii sumt. ¶ Itẽ celsus tͣctat. si

Expanded text:
um partem deberi: non enim habendae qua drigae, sed uendendae coitam societatem. ceter‹um› si id actum dicatur, ut quadriga fieret haberes, ego quartam, non dubie adhuc socii sumus.Item Celsus tractat, si
Abbreviated transcription (Latin):
tet gͥ it̃ deꝓoĩ mede aliqͣ. donec de
hr̃ditate diuidicer᷑. ¶Siqs tabulas
testĩ ap̃ se depositas. płib p̃sentib
a secreta eisꝗtestatꝰ ẽ diuulga¬
rent᷑. ¶ Sip̃do uł fu̾r deposuͣunt.¬

Expanded text:
 aede aliqua, donec de hereditate iudicetur.Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus a secreta eius qui testatus est diuulgarentur.Si praedo uel fur deposuerint
Abbreviated transcription (Latin):
cetilĩ candidus pactio roganano sa¬
tẽ uoluisti: notũ tͥ ita hac epła faci¬
.i. ut usurs eoꝵ accipias cure ha¬
bebo. q̃sitũ ẽ. an exea epistola ⁊̃ u¬
se pecipossit᷑ Ridi de bi exbone fidi
iudicio usuras. siue ꝑcepͣ. siue pe¬
tunia prre sua usus est.
fuit ue ĩuito ꝯtactauͣt. ⁊ dpposstĩ¬
⁊ furti actio mͥ ĩ eũ ꝯpenit. ¶Siex

Expanded text:
cilius Candidus Paccio Rogatiano esse voluisti, notum tibi ista hac epiest ut usuras eorum accipias, curae habebo'. quaesitum est, an ex ea epistula ee peti possint. respondi deberi ex bonae fidei iudicio usuras, siue percepit siue pein re sua usus est.fuit me inuito contrectauerit, et depositifurti actio mihi in eum competit. Si ex
Abbreviated transcription (Latin):
uertisse lab̾o scͣbͣ. Cigo iderit ñ
filĩo. S ⁊ simnitua pecuũa accepta
domũ dñi eã exornauit tectorus
⁊ ꝗb dã aliis q̃mag̃ aduoluptatẽ
ꝑtinẽt. qũa adictilitatẽ. ñiude¬
tur u̾sũ. qr nec ꝓcurator ħ ĩputã

Expanded text:
uertisse Labeo scribit. ergo idem erit et in filio. Sed si mutua pecunia accepta domum dominicam exornauit tectoriis et quibusdam aliis, quae magis ad uoluptatem pertinent quam ad utilitatem, non uidetur uersum, quia nec procurat
Abbreviated transcription (Latin):
iuste pͥor debitor accionẽ recusat.
ss cũrelenat᷑ itꝰ. suuler sic soluit.
ut repetẽ non p̃ sit. ⁊cũ ei mulieri
tlet creditor: similit releuatur
ut puta duo rei stipsandi fuert̃. apd̾
alteꝵ mulier int̃cessit. ei solire stitu
tutoria utim̃possit. ⁊ ait ił. ł es

Expanded text:
iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut repetere non possit, et cum ei mulierilit creditor, similiter relevatur ut puta duo rei stipulandi fuerunt: apud alterum mulier intercessit: ei soli restituitutoria uti non possit. et ait Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
dart᷑. ¶ Dipecunia ap̃te abiino.
ealege deposita sit ut siuoluisse
uterens. pͥqũa utans deposititene¬
b̃is ¶ Sipe euẽit ut res deposita ł
tur: ut puta si hor uoĩatim ꝯ ueĩt.
s ⁊ siseqs deposito optulit. Id̾ iase

Expanded text:
dare. Si pecunia apud te ab initio hac lege deposita sit, ut si uoluisses utereris, prius quam utaris depositi teneberis. Saepe euenit, ut res deposita uel ntur: ut puta si hoc nominatim conuenit. sed et si se quis deposito obtulit, ide
Abbreviated transcription (Latin):
duct̾iomeꝑi. nec uũdeo qd hant c̾dito¬
res ꝙ q̃nant̃. cũ possit ipsi uendito
nam qua ratõe insolidũ alt̾ut᷑ ꝯ
uenitur. pari ratione dedute eũ
oportet ꝙ alti debet᷑. que sna recep

Expanded text:
ductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditornam qua ratione in solidum alter‹u›ter conuenitur, pari ratione deducere eum oportet quod alteri debetur: quae sententia recep
Abbreviated transcription (Latin):
g ⁊̃ spo qͥ ꝓtutort egit id rescnptã
est qr occupantis melior sob cẽcõ¬
ditio quã cetõꝵ uniddabit᷑ ac̃cio p̃la¬
ne siexit pupilliꝰ noĩ fec̃. ł pecimiã
marta deposuit. dat᷑ eiuendicano
nũmoꝵ. ⁊ adu̾sus debitores utiłactio

Expanded text:
 pro tutore egit, id rescriptum est, et quia occupantis melior solet esse condicio, quam ceterorum inhibebitur actio. plane si ex re pupilli nomina fecit uel pecuniam in arca deposuit, datur ei uindicatio nummorum et aduersus debitores utilis act
Abbreviated transcription (Latin):
gõnẽ ineã tͣns ferat᷑. tũc i diligẽtiorẽ
ẽẽ dcłe. ¶ Simulior dixisł̃ sibi rẽdo¬
tis noĩe obbgatã ⁊ creditor curass ei
sor creditor adu̾sus eã ẜuiana agẽtem
exciꝑet. siñuolũtate eiꝰ pignꝰdatũ eẽt.¬

Expanded text:
 diligentiorem ebere. Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset eisor ‹c›reditor aduersus eam Seruiana agentem exciperet 'si non uoluntate eius pignus datum e
Abbreviated transcription (Latin):
¶S sifiliꝰ fidei̾sor. ł qi nt̃ uentor
acceptus sit. andepetlo patit̃ ab¬
uigat q̃rit᷑. ⁊ ẽ ua sabini ⁊ cassiise̾¬
tentia extimãtiũ s eꝑobligaripa¬
trẽ depecłio. ⁊ d̾isture ĩ hoc asuo¬
tuct cũpatie depecłio agẽ. anũo ex
t ꝯuenit᷑. ¶ Id scrib̾: iudicatiqͦ pa¬
tĩt depecłio actione teneri. ꝙ nnã
origiñe iudicii spectandam. s ip

Expanded text:
Sed si filius fideiussor uel quasi interuentor acceptus sit, an de peculio patrem obligat, quaeritur. et est uera Sabini et Cassii sententia existimantium semper obligari patrem de peculio et distare in hoc tuit cum patre de peculio agere, an vero exueniatur. Idem scribit iudicati quoque patrem de peculio actione teneri, quod et originem iudicii spectandam, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
uultiͣe ꝑũt. p᷑teriorẽ teneri. qui
occidit. ꝙ ⁊ inarcello iuidetur. ⁊ ẽ
ꝓbabilius. ¶ Sipłes trabẽ deiece¬
rinit. ⁊ hõiero oppsserĩt eq̃ ueteri¬
b placꝰ. om̃s lege aꝗlia teneri.
⁊ effecerat ut aliquẽ mordet. qͣ¬

Expanded text:
uulnere periit, posteriorem teneri, quia occidit. quod et Marcello uidetur et est probabilius. Si plures trabem deiecerint et hominem oppresserint, aeque ueteribus placet omnes lege Aquilia teneri.  effecerat, ut aliquem morderet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s ppariũ em̃i refert. tui uendident
aduer sario analii. sua ꝙ̃ culpalis
ixtimitionẽ subiturũ qui ueri dendo
noxe deditonẽ sibi ademit ¶ Iuł¬
tibi furiũ fec̾erit᷑. lib̾ati me. qr stas¬
tim meꝰ̾ eẽ destut. ne eiꝰ noĩe qsine
diõ sit. surti sit actio. ¶Siserũmũt
cuiseris. locꝰ ent furti acciomi. ultͦ
cctłoꝙ ã ⁊ tu a du̾sus me fuitiages
noxali sui noĩe ⁊ ego adu̾sus te nũ¬
moꝵ noĩe. ẜ ⁊ si suoͦ creditonͣ mei
soluenti nũmos. ict i eosdr̃ suod.¬

Expanded text:
set: parui enim refert, cui uendiderit, aduersario an alii: suaque culpa litis aestimationem sublaturum, qui uendendo noxae deditionem sibi ademit. Iutibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si seruus meucusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego aduersus te nummorum nomine. Sed et si seruo creditoris mei soluerim nummos, ut is eos
Abbreviated transcription (Latin):
prẽiudiciũ hr̃ditati ñfu̾it ꝙ sip̾si
deat eã partẽ lic negef et cohĩs
ñ noc⁊ talis ex̃cepto quo fit: ut eo
casu ipẽ iudex ap̃que uidiciũ agͥ. co
gnoscat ancohrs sit. nisi ei coħrssu

Expanded text:
iudicium hereditati non fiat'. quod si deat eam partem, licet negetur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, gnoscat, an coheres sit: nisi enim coheres
Abbreviated transcription (Latin):
anp̃toria cũ eo qͥ desut possidere.
Sisuũ alienũ alius ĩ iure suũeẽ
respõdent altõ soluente alt̃ libat᷑¬
¶ Siis qũe desieris dolo pꝰ sidẽ deces¬
serit. pͥus quã hac accione ꝯuenire¬
ns. liberaris. Quia ħactio in locũ dit¬

Expanded text:
t possidere. Si seruum alienum alius in iure suum esse responderit, altero soluente alter liberatur. Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam hac actione conuenireris, liberaris, qui‹a› haec actio in locum di
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ p̃stat. p̃ses pũctie alieno eos ab
tere. ⁊ ꝑeos dinmere ipãm funũ q̃¬
stionẽ ut equũ ẽ. Si ita res exigit.
occulis ꝙ suis subiectis locis.
plex ius hãnt. agentus ⁊ elcũ¬

Expanded text:
sionem praestat, praeses prouinciae alieno eos abser eos dirimere ipsam finium quaestionem, ut aequum est, si ita res exigit, oculisque suis subiectis locis. plex ius habeant agentis et eiu
Abbreviated transcription (Latin):
micis suis modica liospitiola dist᷑
solus tenͣebit᷑. Q si ꝗs cenacłã
ex̾cens modicũ sibi hospitiũ retiru¬
ent. residuũ locaũt płbrom̃stt᷑¬
uñ deiectũ effusũ ue Ẽ Int̃dum
tñ quo sine caꝑtione actoĩs fiat.
ceuł qui inhoc duntaxat ꝯduc¬
tũ locũ habebat. ut ibi opꝰfacuit.¬

Expanded text:
amicis suis modica hospitiola distri‹solus tenebitur›: sed si quis cenaculariam exercens modicum sibi hospitium retinuerit, residuum locauerit pluribusunde deiectum effusumue est. Interdum tamen, quod sine captione actoris fiat, cae uel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faci
Abbreviated transcription (Latin):
gi posse Rannicͥhõmus eũ dã¬
mꝑ nũ dare ꝗ qd̃ sustinẽt mit¬
teret sui nosimtate. ut ĩdaliq̃
telũ. aut aliꝗudꝗd ĩmĩsissz. dãp¬
nũ iniuria dari. S simule qr ali

Expanded text:
gi posse: nam nihilo minus eum damnum dare, qui quod sustineret mitteret sua uoluntate, ut id aliquetelum aut aliud quid immississet, damnum iniuria daret. sed si mulae, quia ali
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ anno ꝓximo quo uita exceisit ĩ
quo p̃tium quo hr̃diatis erit ei¬
d̾ gͣ Rui occisi nõie ałimaiorem
alius minorẽ exmtionẽ p̃sta¬
bit. nei miru cũ urqi eoꝵ exdi¬
a nob̾ ħ ꝯstitu puttiuent. cogitet
longe absurdius ꝯstitui nentrum
lege᷑ aꝗlia teneri. auet alteꝵ põti̾.
cum neꝙ ĩ punita maleficia eẽoͣ s¬
porgegt nec facile ꝯsittin pꝰ sit ut̃¬

Expanded text:
in anno proximo, quo uita excessit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem ergo serui occisi nomine alius maiorem, alius minorem aestimationem praestabit, nec mirum, cum uterque eorum ex di constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ait Qui ocͣtidit adultͥeꝵ dẽpħenͣ¬
sũ ẜuũ alsenũ hac lege s̃tẽnebit᷑.¬
pigñori dat̾ suus sioccisus sit. de
ꝙ debitor soluendo non sit. aut ꝙ¬
ntẽ ip̃r amͣsit. q̃rit᷑. S hoc miqr¬
nͥsiꝗs putauerit nullã in eare de¬
bitorem ĩ iuriã passũ. cũ ꝓsit eiad
debiti ad qsititatẽ. ⁊ siꝗd am̾pliuis

Expanded text:
 Qui occidit adulterum deprehensum seruum alienum, hac lege non tenebiPignori datus seruus si occisus sit, debdebitor soluendo non sit aut tempore amisit, quaeritur. sed hic iquis putauerit nullam in ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debiti quantitatem et quod sit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
fictutus occisus sit ⁊ bĩditatis ex¬
łtimationẽ uenire. ¶Inł ait. siẜ
.uus lib̾ ⁊ hr̃s ẽẽ iussus occissiis fue¬
rit. neq subͥstitutũ. neꝙ legitimũ
accigne legis aꝗlie hr̃ditatis extim¬
tione ꝯsecutuꝵ. q̃ seruo ꝯpetere¬

Expanded text:
itutus occisus sit, etiam hereditatis aestimationem uenire. Iulianus ait, si seruus liber et heres esse iussus occisus fuerit, neque substitutum neque legitimum actione legis Aquiliae hereditatis aestimationem consecutu
Abbreviated transcription (Latin):
inhrditatẽ ꝗd accio remansit. syt̾
rius ꝑient: de occiso agi ñposse
s qͣi deuulnãto. S simãumissus
ueꝵ ẽ eũate occisũ tũt cũ uulne¬
rabas. qd̾ mortuo eo demũ apparu¬
it at insuꝑiore ñ est passa ruina
apparere añ sit occisui ¶ siuulne¬

Expanded text:
hereditate quidem actio remansit, sed rius perierit, de occiso agi non posse, sed quasi de uulnerato, sed si manumissusuerum est eum a te occisum tunc cum uulnerabas, quod mortuo eo demum apparuit: at in superiore non est passa ruina apparere an sit occisus. sed si uulne
Abbreviated transcription (Latin):
lp. Cetore itaꝙ res p̃t̃ noĩa uenũt
i hoc uidiciũ.Sĩ aũt nom̃ uni exhẽdi¬
b legatũ sit. iudicio familie hĩtiscũ¬
de hochñs ꝯ seqͥtur ¶Mala medica
boĩ enĩ ⁊ ĩnocẽtis iur offõ eũ fungi o¬
port. mĩd̾ debebit face̾ ⁊ inlibiis in¬
siꝗd ex petulami ł ex sacͥlegio q̃situm
re parte hr̃s est iube manere. aut
ĩedem depõi Nam ⁊ lab̾o scͥbit. uendi¬

Expanded text:
 Ceterae itaque res praeter nomina veniunt in hoc iudicium. sin autem nomen uni ex heredibus legatum sit, iudicio familiae erciscundae hoc heres consequitur. Mala medicamboni enim et innocentis viri officio eum fungi oportet: tantundem debebit facere et in libris isi quid ex peculatu uel ex sacrilegio quaesitum re parte heres est, iubere manere aut in aede deponi. nam et Labeo scribit uendi
Abbreviated transcription (Latin):
tuqͣ. crtta suitiite rescͥpłit iure
a mpactã in meq̃ scaphã dũpnũ
mͥ dedĩt. q̃situm ẽ: que actiomi
nautaꝵ fuit. ne idaccidẽt. ⁊cul¬
preoꝵ factũ sit: lege aꝗlia cũ
dap̃nũ dederis. qr oiħ his modis
ꝑte dãpno afficior S si fune rup
ĩcurriss. cũ dño agendũ non
ẽẽ. ¶tẽ labo scribit sicũ ii
uentoꝵ nauis inpulsa eẽt infu
nullã actioñe dandãm. Id pla¬
ło ⁊ ꝓculus ⁊ circa retia piscato¬
rũ. inq̃ nauis piscatoꝵ incide¬
nit exstimauert̃. plane sicul

Expanded text:
tus citra seruitutem, rescripsit iure a inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum est, quae actio minautarum fuit, ne id accideret, et culpa eorum factum sit, lege Aquilia cum damnum dederis, quia omnibus his modis per te damno adficior: sed si fune rupincur‹r›isset, cum domino agendum non esse. Item Labeo scribit, si, cum ui uentorum nauis impulsa esset in funnullam actionem dandam. idoculus et circa retia piscatorum, in quae nauis piscatorum inciderat, aestimaru‹nt› plane si cul
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit neignis longĩ ꝓceberet.
ãt sicĩa que oportuit obẜuauit.
ł uirs tĩ mortifere. negligentia ⁊
aũꝑierit: deuuln̾ato actioerit. ⁊̃qͥ¬
adiligente ꝓuideri potuit : ñ esset
ꝓu̾sũ. aut tũc denũtiatũ ess. cumnꝰ

Expanded text:
seruauit, ne ignis longius procederet. At si omnia quae oportuit obseruauitseruus non mortifere, neglegentia autem perierit, de uulnerato actio erit, a diligente prouideri poterit, non esset prouisum aut tum denuntiatum esset, cum
Abbreviated transcription (Latin):
b̾. ¶ Sioliuã in matlirã decẽpsit
ł segetẽ desetut inmaturã. ł ui¬
q̃ iꝯcollectationt hꝰ mõi fructu¬
uro impendunt᷑ S si collecta hec
cedua scͥbit. ut suntm aꝗlia te¬

Expanded text:
. Si oliuam inmaturam decerpserit uel segetem desecuerit inmaturam uel uiquae in collectionem huiusmodi fructuum impenduntur: sed si collecta haeccaedua scribit, ut, si immat
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ suos fac̃ quo qͦmõ sati f̃int tta
ꝗ cõem fundũ p̾sid. ñ faciet suos
fruceꝰ ꝓea parte ꝓqua fund̾ ad soci¬
ũ eĩptinebit. ¶ Inalieno fundo q̃
tit bona fide ipercatꝰ fuĩt. seuit᷑

Expanded text:
 suos faciet, quoquo modo sati fuerint, ita qui communem fundum possidet, non faciet suos fructus pro ea parte, qua fundus ad socium eius pertinebit.In alieno fundo, quem Titius bona fide mercatus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
auł Sipat̃ dotẽ dedit ⁊ pact̾ sit. ut md¬
mulier doteꝓmissa se alit. ⁊ donee sit
nupta dosabea ñpẽtat aut c̾tã sũmã
uimꝰ p̃stet ⁊ abeoalat᷑ ⁊ his siłla ałia
ad i ꝑtinẽt. ueluti qñdos petat᷑. qũcad

Expanded text:
um.Si pater dotem dederit et pactus sit, ut momulier dote promissa se alat et donec nupta sit do ab ea non petatur, aut certam summam uiro praestet et ab eo alatur, et his similia: alia ad ius pertinent, ueluti quando dos petatur, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
fũctꝰ fẽẽ. aut sidistułit ł absit ⁊ no¬
lente ł absente eo dñiũ admtĩup̃o
iure tñs ferri. ne muliet maneat in¬
dotata. ¶ dotis aũ cã data accuꝑt de
benĩ enq̃ indotẽ dant᷑. ceteꝵ sires
dent᷑. in ea q̃ gͣti ꝑaferna dñt. q̃ qigal¬

Expanded text:
functus fecit aut, si distulerit uel absit, etiam nolente uel absente eo dominium ad maritum iure transferri, ne mulier maneat indotata.Dotis autem causa data accipere quae in dotem dantur.Ceterum si res dentur in ea,
Abbreviated transcription (Latin):
id̾t᷑ ea eĩt donatio. qr nichex bois
meis diminuit᷑. In quo inaxuat m¬
iores donqn succurtisse ꝓculusait ne
amore alti alt̃ despoliaret᷑ .ñ qͣima¬
luolos nealt̃ locupletior fiet. ¶S
uir urdi muĩ ĩmõdicũ tualus mã¬
tũs aut natali die dedisst. doñãno
plecior factaẽt muliet. si aut ĩgb

Expanded text:
idetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amore alterius alter despoliaretur, non quasi maliuolos, ne alter locupletior fieret.Si uir uxori munus immodicum calendis Martiis aut natali die dedisset, donatio pl
Abbreviated transcription (Latin):
cue eoꝵẽ cñaleꝗs eoꝵ spõ sa uxorẽue
sciens dolo .m. habeto lib̾tã aut eã que
ip̃a t̾ue pat̃. mat̾ ue artẽ luditiũ fs̃t
fetãt ue. ne̾ ue senatois filia. neptisue
esto. ne ue ꝗs eoꝵ dalo .m. sciẽs spõ¬
sã uxorẽ uẽ habeto ¶ hoc capite ꝓ¬

Expanded text:
e sciens dolo malo habeto libertinam aut eam, quae ipsa cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit. neue senatoris filia neptisue esto neue quis eorum dolo malo sciens sponsam uxoremue eam habeto'.Hoc capite
Abbreviated transcription (Latin):
iatõis fit m̃tio ĩ hac acenõe. ħ me¬
ritt̃ ꝑ curatorẽ ħ eũ accipiendũ ait.
ñquemlib. s cui unidisa negotia
isse iddũtaxat ĩputari ep̃tori ex
facco ꝓcuratoris ⁊ familie. ꝙ ñ fu¬
it pastũs sũ. nͥei ueniss. Qdaũt¬

Expanded text:
is fit mentio in hac actione: sed Neratius procuratorem hic eum accipiendum ait, non quemlibet, sed cui uniuersa negotia isse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris et familiae, quod non fuit passurus seruus nisi uenisset: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cipũ ħ licentia adsufficiẽtẽ nũo te¬
stiũcoartat᷑. ut iudices mod̾ent᷑. et
eũ solũ nũꝯͣ tesaũ qũe necessariũ
cẽ putauerẽt. euocanpãtiant᷑ nec
effcenita potestate adueuandos ho

Expanded text:
cipum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum numerum testium, quem necessarium esse putauerint, euocari patiantur, ne effrenata pote
Abbreviated transcription (Latin):
ministrari tutelã. ¶Qpnaũ ille qui
cũdatꝰ ẽ tutor cessat ĩ administrat¬
one. ꝑtineat adoratioñt ñ ẽ dubitã¬
atꝙ sigessisf. Ꝙ dgͦ sicũ se uall ex¬
cusare aliquo titulo. nec ĩprotuꝓbatões
hr̃et excusatiõis negd fu̾it dilatatũ
rint̃ moras pupilla adoleunt an ad

Expanded text:
ministrari tutelam.Quin autem ille, qui cum datus est tutor, cessat in administratione, pertineat ad orationem, non est dubita si gessisset.Quid ergo si, cum se uellet excusare aliquo titulo nec in promptu probationes haberet, excusationis negotium fuerit dilatum et inter moras pupilla adoleuerit, an ad
Abbreviated transcription (Latin):
nones suas fi est regͣssus dandus. nͥ sc̃¬
ens uenditor morbũ ꝯsulto reticuit
tuc u dandã ẽt̃ dedolo .m. replicati¬
onẽ ¶ Sioiãtĩ morbus except̾ nõ
sit talis tñ morb̾ sit ꝗõĩb potuit¬

Expanded text:
ones suas non est regressus dandus, nisi sciens uenditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus sit
Abbreviated transcription (Latin):
sifũ muus fugiens uitariũ suũ secũ
abdux̃. siuicariꝰ inutt̾ aut inpru¬
dotis sctro E netpoccasionẽ adte
rtdeundi nãctꝰ pt̃ misit : siuidei
fugitinũ fuisse. s siuit olĩ cum
fuget intellexit qͦ agͣẽt᷑. aut p̾a¬
te cũposs noluit: ꝯͣ eẽ. ¶d̾ putat¬

Expanded text:
si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus praetermisit, non uideri fugitiuum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut poste
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ g muxtũ utiũ. redhibitioiocũ
habebit. ¶Uud eat notandũ
ꝙ de morbo gñalit᷑ scͥptũ est. nõ
de sontico morbo. nec mirũ hoc
uͣ ait ñ om̃ẽ morbũdare loci
redibitioni. ut puta leuis laꝑitu¬
do. aut leiuis dentis. auticuse ue

Expanded text:
 mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue
Abbreviated transcription (Latin):
noras tur fallat᷑. itãtia uenditoñ
les. Sitã res. pͣ. alquã faciat uẽditi¬
onẽ. edictũ hoc locũ habebit . Inpu
piliarib q uẽditiõib erit edictolocꝰ.
Suntelligat᷑ uitiũ morbꝰ ue man¬

Expanded text:
toris, cur fallatur, ignorantia uenditoris les. Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum hpillaribus quoque venditionibus erit edicto locus. Si intellegatur vitium morbusve man
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑a gaio seio pig̾ridedit. atqnta
idꝰ tctiꝰ ⁊ sẽprup ⁊ gcuo seio fundum
eundẽ massemuendidit qͥbpisn
añ dednt. insolidũ singłis. q̃ro an
uenditione int̃ posita ius pigrisex¬
nnctũ fit. anꝑhoc ius solũ ep̃tio

Expanded text:
tea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem uendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an uenditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptio
Abbreviated transcription (Latin):
res fuissent obligate. ¶ Qurres su¬
as iam obligauerat̃. ⁊ alii sed̾o obli¬
gant creditori ut effugiant ꝑ cłor¬
id ꝙ excedit pͥorẽ obligationẽ res
sit obligata. ut sit pigͦrixpigno

Expanded text:
res fuissent obligatae. Qui res suas iam obligauerint et alii secundo obligant creditori, ut effugiant perd excedit priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypot
Abbreviated transcription (Latin):
sibi eadͥres eẽt obligata. Neꝙi
ĩius pigͦris succed̾e debt qͥ ip̃e ni
deuitore plictũ intͥposuit. pꝰteri¬
or aũt c̃ͥditor dedistrabẽdo om̃u¬
sit ñꝑobliuionẽ. s cũ hoc agẽt᷑¬
ne p̃s uẽdere uideamꝰ andici pos¬

Expanded text:
sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per obliuionem, sed cum hoc ageset uendere, uideamus, an dici pos
Abbreviated transcription (Latin):
factũ appellart᷑. s ne res exẽpli
egeat. paucis agã. ¶ dño inciũ
i magr̃o nauis. si sit ilicertũ uir̃¬
das locauͣqt. cuulẽ actionẽ in
factũ eẽ danda lab̾o scͥb. It si
ꝗs p̃tiĩ explorandi gm̃i rẽ tradit.
neꝙ depositũ. neꝙ ꝯ modatum
ent. s non exhibita
ria atꝙ usitata actionũ nõia¬

Expanded text:
factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam. Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrndas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit. Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita ria atque usitata actionum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
di euitꝰ ẽ. sisciens dedi. Scdolo in
rans infactũ cuulem. ¶ Eidsifa
nulla erit cuuł actĩo. ⁊ iõ dẽdolo
dabit᷑ ¶ P ħfacio ut facias. hec
ĩ mẽo. ego ĩ iuo solo edificẽ. ⁊ ego
edificaui. ⁊ tucessas. ĩpͥore. sp̃e mã

Expanded text:
di evictus est, si sciens dedi, de dolo in rans, in factum civilem. Quod si fanulla erit civilis actio, et ideo de dolo dabitur. Sed si facio ut facias, haecin meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificavi et tu cessas, in priorem speciem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdia locata fiunt. Q aũt dixiĩ
tatcturnitate ut ꝙ partis colonũ
rꝯdicusst uideri. ita acapiẽdũ ẽ¬
⁊ ut᷑ ĩ ip̃o ãno qͦ tacuu̾at uideant᷑ mñ¬
dẽ locationt̃ renoua ssti ñ ⁊̃ inse

Expanded text:
praedia locata fuerint. quod autem diximus taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse videri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, videantur eandem locationem renovasse, non e
Abbreviated transcription (Latin):
potes ei ẜuo nouã rẽ imꝑare: quã
imꝑat᷑us ñ fuisses: siñueniss uelu¬
ti sieũ pasti ut adep̃torẽ iret. qui
togita acced̾e fundo que ĩfossa es
ta st̃ qualiacũꝙ ẽꝑtorẽ seq̃ntur.¬

Expanded text:
 quam imperaturus non fuisset, si non venisset: veluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui ctoginta accedere fundo, quae infossa essta sunt, qualiacumque emptorem sequentur
Abbreviated transcription (Latin):
alto .x. desint ⁊ dhis ita ap̃labe¬
oñt relatũ Ẽ Sianexceptibdoli
maliuenditõi ꝓfutura st. pt̃du
bitaĩ utiq si exiguus mod̾ filue
desit. ⁊ płus inuineis hat᷑ quã
reꝓmissũ ẽ: an ñ faciat dalo qui

Expanded text:
altero decem desint. et de his ita apud Labeonem relatum est. sed an exceptio doli mali uenditori profutura sit, potest dubitari, utique si exiguus modus siluae des‹i›t et plus in uineis habeat, quam repromissum est. an non facit dolo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯductionẽ. qiͣ nulla ĩercede sta¬
tuta. ¶ Qui fundũ fiuondĩtł habi¬
tationem alicui locauit. siahqex
tã fundũ ł edes uendat. ciit de¬
eo exꝯducto. ¶ Siuicino edifi¬
cante obscirrentur lumina ce
re linquere ꝯductionẽ npala

Expanded text:
conductionem quasi nulla mercede statuta. Qui fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare deeo ex conducto. Si uicino aedificante obscurentur lumina cenrelinquere conductionem, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
am uẽdideris. ⁊ ineã ego edificauõ.
atꝙ ta eã dñs euincit. nã q possĩ¬
perentẽ dnõ nisi inpẽsam edifi¬
tioꝵ soluat. doli.m. exceptione
sũmoue. mag̃ ẽ ut eares adꝑi
tulũ uenditoris ñ ꝑtineat. ꝙ inẜ¬

Expanded text:
am uendideris et in eam ego aedificauero atque ita eam dominus euincit: nam quia possipetentem dominum nisi impensam aedifirum soluat, doli mali exceptione summouere, magis est, ut ea res ad culum uenditoris non pertineat. q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hũana. qñ ẽꝑtor aliqũapartẽ p̃tii
fundũuender quãtominois uendide¬
rit. id apoit ẽp̃toit exigat. erit irq
adu̾sus eñ exuendito actio. ¶ Mar
ñ oꝑtułit. ⁊ mag̃ arbitroꝵ offerie eũ

Expanded text:
est humana, quando emptor aliquam partem pretii fundum venderet, quanto minoris vendiderit, id a priore emptore exigat: erit itaque adversus eum ex vendito actio. Marcelnon optulerit. et magis arbitror offerre
Abbreviated transcription (Latin):
remanẽt donec ep̃tori fid̾uissor daret᷑
queditort. p̾auenditor eãlegẽ ĩ seru¬
it. ut siexdie pecunia õis soluta ñ eet̃.
tuẽditor eap̃dia uẽĩsse nollet: iuuen¬
mulierẽ ueditor suꝑauit. cũ altã tr̃is¬
entt ita ut sine ullã qõne ep̃tor p̃dia

Expanded text:
maneret, donec emptori fideiussor daretur a venditore: postea venditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et venditor ea praedia venisse nollet, invenmulierem venditor superavit, cum altera transegit, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃tor. suĩ non. qnͣtsaltẽ hodie daꝑ¬
dñ est ꝓiã olia daroportint ¶Si
⁊ fundu uendid̾o. ut eũ ꝯductum
t̾ta sũma haberẽ. exuendito eo mͥ¬
nõie actio ẽ. qͣi ipardes p̃tiĩ eares
ut nulli alii eũ quã muend̾es. ac
cẽp sibi habitationẽ donec upu̾ct.
aut ĩ singłos ãnos .x. ep̃tor pͥmo
brtationẽ pͣstare. trebatiꝰ ait mu¬
tande uolimtatis potestatẽ eũ
hab̾e. singłis ꝙ ãnis alterutrũp

Expanded text:
mptor, siue non, quoniam saltem hodie dandum es fundum uendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex uendito eo nomine mihi actio est, quasi in partem pretii ea res ut nulli alii eum quam mihi uenderescepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: emptor primobitationem praestare.Trebatius ait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
sep̃tor fid̾ iussorẽ acceꝑit. ł uen¬
ditor ftipłatꝰ fuĩt. an nuda uolũ
exceptiões pacti inst. An aũ fid̾iussori
uilis sit exceptio iudendũ. ⁊ puto
uibato reo. ⁊ fid̾ iussorẽ libari Itẽ
uẽditorẽ exstipłatu agentẽ: excep̃¬

Expanded text:
mptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntexceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. item uenditorem ex stipulatu agentem excep
Abbreviated transcription (Latin):
Eptores mancipiũ ꝯcurrei eiqui
pouendidit abducendipotestas
cam ego ⁊ uẽditor ꝯbustãigno¬
raremus. nerua sab. cassiꝰ nicħ
uenisse. qũanis area maneat.
S sipars dom̃ maner neratiait¬

Expanded text:
plures emptores mancipium cucurrerit, ei qui primo uendit abducendi potestaset ego et uenditor combustam ignoraremus.Nerua Sabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, sed si pars domus maneret, Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
abo ẜ  r̃ditatẽ comelii uẽdidi
ut idlegatũ p̃staret ep̃tor. nec ꝗc¬
qͣ int̃ sit utr̃ utio ꝗte hr̃dem f e¬
terit peciuĩa debita sit: anlegã
hr̃ditario uenit hr̃ditas: de ind̾¬

Expanded text:
reditatem Cornelii uendidisut id legatum praestaret emptor, nec quicquam intersit, utrum Attio, qui te heredem fecerit, pecunia debita sit, an legatereditario ueniit hereditas, deind
Abbreviated transcription (Latin):
bat domũ ec̃ exustã. enipror
aũt ignorabat᷑. nullãuenditio¬
nẽ start. sitota dom̃ añuẽditio¬
pars edificii remaneat. ⁊ stare
tor qd sciebat. uenditor aũt

Expanded text:
t domum esse exustam, emptor autem ignorabat, nullam uenditionem stare, si tota domus ante uenditiopars aedificii remaneat, et stare tor quidem sciebat, uenditor autem
Abbreviated transcription (Latin):
factaẽ. dessare exuendito actionẽ
ꝯstat ¶ Siueditor hr̃ditatis edes
sibi exceꝑit. quaꝵ noĩt dãpni ĩ fecti
ꝓmissũ fuat. int ẽ ꝗd accũsit: nã
ficta excepͣ ut dãpm quo ĩfectisti¬

Expanded text:
facta est, cessare ex uendito actionem constat.Si uenditor hereditatis aedes sibi exceperit, quarum nomine damni infecti promissum fuerat, interest quid acti sit: nam si ita excepit, ut damni quo
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. ⁊ ⁊̃ sidẽ habuerim̃ ep̃tori sine
ulla satis factiołt. suelies
cui idfie̾t. alit̃ atꝙ siareã dart̃ ubi
pactinoce potĩ debe uen̾diton ꝗ
iddixit: qña ẽp̃tori qr potuait rẽ
integra a ꝑtius dicere. siodsi

Expanded text:
ctum uel etiam fidem habuerimus emptori sine ulla satisfactione. 20 Idem cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi pacti nocere potius debere venditori qui id dixerit quam emptori, quia potuit re integra apertius dicere. Vlpi
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. siue alienauit aliꝗd. ł ⁊̃ ac
cepto que lib̾auit. ł idegit dolo. in
ne hr̃ditati atqreret᷑. ł ne eã po̾sser¬
bitũ asibosuo ꝙ ĩpotestate eiꝰ eẽt
suo ue eicuĩ hereditatẽ ũedidiss.
p̃stare dełat ep̃tor. Et uisũ est
qͥcꝗᵈ dũtaꝵait depecłio filii sui¬

Expanded text:
uidetur, siue alienauit aliquid, uel etiam accepto quem liberauit, uel id egit dolo malo, ne de hereditate adquireretur uel ne possebitum a filio suo qui in potestate eius esset seruoue ei, cuius hereditatem uendidisset, praestare debeat emptori. et uisum est, quidquid dumtaxat de peculio filii serui
Abbreviated transcription (Latin):
sti possessionẽ. dꝑatrd̾e te tibipꝰ¬
sessionẽ y mñõ possessioñt. ut pupil¬
lus ⁊ famiua ci decebat defundo. ⁊ tc̃¬
tu demũ in g̾bediaris in possessione.
Qui fundũ ealege emerat: ut so

Expanded text:
sti possessionem. dixi tradere te tibi possessionem hoc modo posse, ut pupillus et familia eius decedat de fundo, tunc demum tu ingrediaris possessionem. Qui fundum ea lege emerat, ut so
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si ego me iitginẽ emere pu¬
tarẽ. cũ eẽt iam mulier ẽptioua¬
lebit. Insixu u ñ est erratum.
Ceteꝵ siego mulierẽ uẽderem:
tupueꝵ enĩe existimasti q in
sexu error ẽ: nulla ep̃tio. nulla
nã sftus meus ł fili̾ ꝗ ĩ mea pote¬
flate. ⁊ mẽ psente suo nõe emat.
sĩ est qͣ rendum ꝗd ego existmt̃¬

Expanded text:
Quod si ego me uirginem emere putarem, cum esset iam mulier, emptio ualebit: in sexu enim non est erratum. ceterum si ego mulierem uenderem, tu puerum emere existimasti, quia in sexu error est, nulla emptio, nullanam si seruus meus uel filius qui in mea potestate est me praesente suo nomine emat, non est quaerendum, quid ego exist
Abbreviated transcription (Latin):
nia societati qũa mulier habttura fu¬
it ⁊ sialĩ hr̃s extitiss. ꝙsi accepto
amãito lib̾ata eẽt. nequaꝗͣ imputa¬
dũ extendif᷑. an cũ succisa arbor ẽ.
ab massis duoꝵ dñoꝵ ꝯflatis toto
massa cõnsest qta zarbor ħip̃o aͦ¬

Expanded text:
niam societati, quam mulier habitura fuit, etsi alius heres exstitisset: quod si accepto a marito liberata esset, nequaquam imputadum extenditur an, cum succisa arbor vel abus massis duorum dominorum flatis tota massa communis est, ita arbor ho
Abbreviated transcription (Latin):
cultatib ꝑ muttitionũ eqͣlitate qͣmi¬
tatiᷤ subuenir. eaq matia formapu
stãtia p̃br. quã exqnͣtitate. necul¬
tra merx utrũq s alteꝵi p̃tiuiuocaf
S ansine nũmis uenditio dicihodie¬
possit. dubitat. ueluti siego togam

Expanded text:
onum aequalitate qtatis subveniret. eaque materia forma stantia praebet quam ex quantitate nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium vocatur. Sed an sine nummis venditio dici hodiepossit, dubitatur, veluti si ego togam
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ solidũ noupt̃. ãnhic qͥminus ꝯ¬
secut̾ s cũ eo agͣt possit ꝗsolidũ ac¬
te aliũplus. aliũ minꝰ ꝯsea. S ma¬
gis ẽ ut ꝓsotio actione ꝯsegposit.
ut ułusꝙ pͥoitio exequatur. Quc¬

Expanded text:
facere solidum non potest, an hic qui minus consecutus est cum eo agere possit qui solidum acte alium plus, alium minus consequi? sed magis est, ut pro socio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur: qu
Abbreviated transcription (Latin):
d. nd uissorẽ fisine a diectioẽ s¬
bonitatis tritici ꝓ altõ tͥticũ sꝑopõ¬
dit. ꝙͣlib triticum dando: reu̾ubuꝰ¬
re p̾se existimo ano aũt ñ aliud
triticũ repete poteͣt: qũa qͦpessimo
triacõ libare se astipulatore licuitl

Expanded text:
deiussorem, si sine adiectione bonitatis tritici pro altero triticum spopondit, quodlibet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se
Abbreviated transcription (Latin):
stimandatũ¶tẽ sicsintgotiamea
Dgeris alcui decreditõid meispro¬
s misis ⁊̃ at̃quã soluas dicendum
t̃ te agt̃ pone ut obligationẽ
suscipiã ut siuolit creditor ob¬
ligationẽ mictart auit tibi debo

Expanded text:
negotia mea geris, alicui de creditoribus ‹m›eis promiseris, et antequam soluas dicendum est te agere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi debeo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥone sid̾ postri actio fĩtenfat cũ
usaꝵ hab̃i. ñ facile dicendũ est. ⁊
est qd̾ ꝯstitutũ inbone fidi iudici¬
ͥis. ꝙ adusums actinet. ut tm̃dem
morã ꝗ bñficiũ insuscipienda pe¬
cna dedit /sigã abinitio denmu

Expanded text:
one si depositi actio non teneat, cum usurarum haberi non facile dicendum est. et est quidem constitutum in bonae fidei iudiciis, quod ad usuras attinet ut tantundem moram, qui beneficium in suscipienda pecunia dedit. si tamen ab initio de u
Abbreviated transcription (Latin):
positũ eit. sus rectissime reddet ex
reddere eiaqno accep sic iñ sisi¬
ne dolo oĩa reddat. hoc t̃ ut nes
culpe ꝗd suspitio sit Demcrsa ĩ¬
binus ħ explicuit addendo. nec ulla
cã int̃uenit. qr putar posit dño
iusti scilie iatione motꝰ. cẽter suf¬
fit̃ bonã fidẽ adẽe is ⁊ s añ eĩ reife
cent furtũ sũ sttaͣignonunt is a¬

Expanded text:
positum est seruo rectissime reddet ex reddere ei a quo accepit, sic tamen, si sine dolo omni reddat, hoc est, ut nec culpae quidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo: 'nec ulla causa interuenit, quare putare possit dominum iusta scilicet ratione motus: ceterum sufficit bonam fidem adesse. sed et si ante eius rei furtu
Abbreviated transcription (Latin):
intuaua longiora hãt. ꝑauenũ
fundũ erit. ucere sistusam suam
ł fictlem. ł cuiꝰ lib gnͣis inriuopo¬
nere. que aquã latius expͥmeret᷑.
Equenet in riuo facere lice. dum
ne dño p̃dii a qu̾ariudet̾ius facẽt

Expanded text:
interualla longiora habeat per alienum fundum erit, licere fistulam suam uel fictilem uel cuiuslibet generis in riuo ponere, quae aquam latius exprimeret, et quod uellet in riuo facere, licere, dum ne domino praedii aquagium deterius
Abbreviated transcription (Latin):
esto. ¶ Et infrade᷑ mn canetur:
ut aduersus inficiat ẽ indũplũ¬
ħ actio eẽt ¶Ut gͥ apparz ser¬
uis nr̃is. exequat quadrupedes
q̃pecudũ nuo st̃. ⁊ gregatimpa¬
pre. boues. eq̃muli. asimi sã
⁊ sues pecudũ appesont ꝯtinẽ¬
tur. querit᷑. xrecce labomi pla¬

Expanded text:
esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in duplum actio esset. Ut igitur apparetnostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim haprae boues equi muli asini. sed an sues pecudum appellatione continentur, quaeritur: et recte Labeoni pla
Abbreviated transcription (Latin):
usus .f. peũ acqsitꝰ recineat᷑. ¶ Rei
mictationt inteture usũ .f. placet
uelutiusus. fͫ. mͥ ediũ legritus est.
edescorrueit᷑. ł ecuste sunt. sine
dubio ꝯctingutur usus s ã ⁊ arex̃.
tͥtissimũ est exusis edib. nec areẽ

Expanded text:
us per eum adquisitus retineatur.Rei mutatione interire usum fructum placet: ueluti usus fructus mihi aedium legatus est, aedes corruerunt uel exustae sunt: sine dubio extinguitur. an et areae? certissimum est exustis aedibus nec areae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bone ᷤ fidei psesorẽ nobis retinet᷑.
sundũ debebat᷑ usus fuero. tu autt
ꝯfictuto tpr cessaueris. an iustuũ
ñ fuert. anpartẽ tuã libauens¬
t̃ socios regionib. ꝙ ad fuitutem
attinet. que ei fundo de bebat᷑ ꝑ

Expanded text:
et bonae fidei possessorem nobis retinetur:fundum debebatur, usus fuero, tu autem constituto tempore cessaveris, an ius tuumnon fuerit, an partem tuam libe socios regionibus, quod ad seruitutem attinet, quae ei fundo debebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auł. E gi uu ilnn eet tgnali sun
netem meũ immissa habere. an¬
⁊ de futuris ñ immittendis cauen¬
dũ est.R.di iudicis ofsdõ ꝯtineri
undant parietẽ tuũ. puto p̃ss

Expanded text:
um.Egi ius illi non esse tigna in etem meum immissa habere: ande futuris non immittendis cauendum est? respondi: iudicis officio contineri undant parietem tuum: puto posse
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qr᷑ furtitenetur. teneri⁊ aqͣ¬
lia eum. ⁊ hoc puto uerũ si sit iã
ĩ iurie cãpax. ¶ Simagist᷑ ĩ dis¬
ciplina uulneruerit᷑ ẜuũ. uł
occiderit: anaꝗlia tencat᷑. ꝙͣidũp¬

Expanded text:
ait, quia furti tenetur, teneri et Aquilia eum: et hoc puto uerum, si sit iam iniuriae capax.Si magister in disciplina uulnerauerit seruum uel occiderit, an ‹Aquilia› teneatu
Abbreviated transcription (Latin):
mines ⁊ singłe oues. Iõꝙ posse gregẽ
uendicare. qũauisaries tuus sit ĩ mue
ne ftatus addid̾is: ñ posse dicibra¬
chiũ tuũ esse. qr tota statua uno-
spũ ꝯtinetur. ¶⁊ ignũ abienũ e¬

Expanded text:
mines, singulae oves: ideoque posse me gregem vindicare, quamvis aries tuus sit immixtuae statuae addideris, non posse dici brchium tuum esse, quia tota statua uno spiritu continetur. Tignum alienum
Abbreviated transcription (Latin):
sua. ut iã ego᷑ ñuidear luminib̾tius
obstatus Siedificauero: frustram
tendes ius mͥ ñ esss it edificatũ habe
inuito te s itra tp̃s statutũ rursus
deposuiͣt edificiũ suũ uicui᷑. renasce¬
t᷑ tbi utditatio ¶ Sciendũ tñ ubis

Expanded text:
sua, ut iam ego non uidear luminibus tuis obstaturus, si aedificauero, frustra intendes ius mihi non esse ita aedificatum habere inuito te: sed si intra tempus statutum rursus deposuerit aedificium suum uicinus, renascetur tibi uindicatio.Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙusũ f. eipiti accedere. quaip̃e tra¬
didit. adeam it partẽ rebire debet.
aquã uutio diuisus ẽ. ¶ Nonolum
añ siduͣobꝰ usus.f. leget᷑. ẽ ius accre¬
scendi. ueꝵ ⁊ si altenusus.f. alt̾ifuñ
altõ cui erit legatꝰ. mag̃ iure accre

Expanded text:
um ei parti accedere, quam ipse tradiderit: ad eam enim partem redire debet, a qua initio diuisus est.Non solum autem si duobus usus fructus legetur, est ius adcrescendi, uerum et si alteri usus fructus, alt