comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio tamen intelligendi futura. Alio quin
contra euangłi ͤ  testimonium coguur. etiã
illa nondefuturo p̃nuntiata. sed dep̃terito com¬
memorata intelligere: diuiser̃ sibi uestimenta
mea. & suꝑ uestem meã miser̃ sortem: Quae
quãuis uerbis p̃teriti temporis dicta sint.
id tamen ꝓnuntiabant. quod tanto post futu¬
rum inpassione dñi compleretur. Sed tam̃
dilectissimi. ꝓpheta iste quẽ cõmemoraui. etiã
crassa corda limauit. & ad intelligenda dep̃te¬¬
ritis rebus gestis futura incunctanter exten¬
dit: ut nonsolum apostolica auctoritate fi¬
ipsis ꝓphetis hoc p̃termissum ẽ. ut etiam eoꝵ

Expanded text:
judicio tamen intelligendi futura. Alioquin judicio tamen intelligendi futura. Alioquin contra Evangelicum testimonium cogimur etiam illa non de futuro praenuntiata, sed de praeterito commemorata, intelligere: «Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem» . Quae quamvis verbis praeteriti temporis dicta sint, id tamen praenuntiabant quod tanto post futurum in passione Domini compleretur. Sed tamen, dilectissimi, propheta iste quem commemoravi, etiam grossa corda limavit, et ad intelligenda de praeteritis rebus gestis futura incunctanter extendit; ut non solum apostolica auctoritate fiipsis Prophetis hoc praetermissum esse, ut etiam eo
Abbreviated transcription (Latin):
abomni uigore eorũ: manib ora sua obstruent.
aures illis exur dabuntur. Diligentes t̾ram.
uelut serpentes trahentes terrã. conturbabun¬
dent mente & t̾rebuntur ate Quis dõ tuo simi¬
les auferens iniquitatẽ. & trans grediens im¬
pietatẽ residuis hereditatis tuae : & nonconti¬
nuit intestimonio iram suam. qm̃ uoluntarius
& misericors est. ipse conuertet & miserebitur
nr̃i. Demergit delicta nr̃a. demergit in maris
ꝓfundum oms culpas nrãs. Nempe aduerti¬
tis fr̃s. manifestius hic aperiri sacro scã miste¬
ria. In hoc enim psalmo. quãuis futura intue¬
atur mirabilis ꝓphetiae sp̃s. tamen uidẽtur
uelut trans acta narrare. Facta ẽ. inquit iudȩa
scĩficatio eiꝰ: mare uidit & fugit Et facta ẽ. et¬
uidit. & fugit: p̃teriti tẽporis uerba sunt. Et con¬
uersus .ẽ. iordanis. & gestier̃ montes: & cõmo¬
ta .ẽ. t̾ra. eo demmodo p̃teritũ sonant: sine pre¬

Expanded text:
ab omni vigore eorum: manibus ora sua obstruent, ab omni vigore eorum: manibus ora sua obstruent, aures illis obsurdabuntur, delingentes terram, velut serpentes trahentes terram; conturbabundent mente, et terrebuntur a te. Quis Deo tuo similis, auferens iniquitatem, et transgrediens impietatem residuis haereditatis tuae? Et non continuit in testimonium iram suam, quoniam voluntarius et misericors est; ipse convertet et miserebitur nostri, demerget delicta nostra, demerget in maris profundum omnes culpas nostras» . Nempe advertitis, fratres, manifestius hic aperiri sacrosancta mysteria. In hoc ergo psalmo quamvis futura intueatur mirabilis prophetiae Spiritus, tamen videtur velut transacta narrare. «Facta est,» inquit, «Judaea sanctificatio ejus: mare vidit et fugit:» et «facta est,» et «fugit,» praeteriti temporis verba sunt; et «conversus est Jordanis,» et «gestierunt montes,» et «commota est terra,» eodem modo praeteritum sonant; sine prae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ĩtalem manducauer̃. & om̃s eundẽ potũ spiri¬
talem biberunt: Bibebant autẽ despĩtali. sequen¬
tipetra P etra autẽ. erat xp̃s. Sed noninomib
illis: bene complacuit dõ Prostrati enim sunt
indeserto haec autẽ figurae nrãe factae sunt
Quid uultis amplius fr̃s dilectissimi: certe mani¬
festum est. non humana suspicione. sed apostolico
idest diuino & dominico magisterio. Ds̃ enĩ loque¬
batur in eis. & quamuis decarneis nubibus. tam̃
ds intonabat. Certe ergo tanto testi monio mani¬
festum est illa omĩa figurate gesta. nunc in nr̃a
salute compleri: quia tunc futura p̾nunciaban¬
tur. nunc p̃terita leguntur. & presentia cog¬
noscuntur. Auditẽ quod ẽ mirabilius. librorum
ueterum sacram̃ta occultata atq uelata: non¬
nulla exparte alibris ueterib reuelari. Nam
michaeas ꝓpheta ita loquitur. Pro ut dies inqͥt
ꝓfectionis illorum exaegipto. ostendam mira¬
bilia illis. Uidebunt nationes & confundentur

Expanded text:
eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus. Sed non in omnibus illis bene complacuit Deo: prostrati enim sunt in deserto. Haec autem figurae nostrae factae sunt» . Quid vultis amplius, fratres dilectissimi? Certe manifestum est non humana suspicione, sed apostolico, id est divino et dominico magisterio; Deus enim loquebatur in eis, et quamvis de carneis nubibus, tamen Dominus intonabat: certe ergo tanto testimonio manifestum est illa omnia figurate gesta, nunc in nostra salute compleri; quia tunc futura praenuntiabantur, nunc praeterita leguntur, et praesentia cognoscuntur. 4. Audite quod est mirabilius, Librorum veterum sacramenta occultata atque velata, nonnulla ex parte a Libris veteribus revelari. Nam Michaeas propheta ita loquitur: «Prout dies,» inquit, «profectionis eorum ex Aegypto, ostendam mirabilia illis. Videbunt nationes, et confundentur
Abbreviated transcription (Latin):
cipient in hoc scło senties tantum : Multiplica
forte in fidelis. ẽ. unam domũ. aut paucas ha¬
bet fidelis hominis totus mundus diuitiarũ
.ẽ. Uide sinistrã eiꝰ plenam sub capite: accipi-¬
et in hoc scło senties tantum: Vide dexteram
tumẽ õs eorum.: quia dextera eorum dextera
iniquitatis. Nonergo eos arguo quia filu eoꝵ¬
uelut nouellae constabilitae a itiuentute sua. nec
quia filiae eorum ornatae sicut similitudo tẽpli.
nec quia cȩtera abundantia & pax terrena ad¬
erat eis: sed quare arguo.
Beatum dixerunt
popłm cui haec sunt

Expanded text:
cipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicatcipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicatforte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram tum est os eorum? Quia «dextera eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eovelut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
subcapite meo. Nonenĩ me desideret. & intẽ¬
poralib necessariis. sed tam̃ ipsa sinistra sub
capite erit. Non capiti p̃ponetur sed erit sub¬
capite : utdextera eiꝰ cõplectẽtur me. pollicens
uitã aet̾nã: Ita enĩ sinistra subcapite : si dextera
suꝑ caput amplectetur. Quod adtimotheu m
scriptum.ẽ: ꝓ missionẽ habens uitȩ p̃sentis
& futurae ꝓ missionẽ inquit habens uitae pre¬
sentis & futurae: Quid inp̃senti: sinistra sub
capite. Quid infuturo.: dextera eiꝰ complectet᷑
me Tempori necessaria quaeritis: quȩrite
primũ regnũ dĩ. idẽ dexxterã. & haec omnia
apponentur uobis: habebitis hic inquit.
& diuitias & głam. & infuturo scło uitã aet̃¬
nam: Et sinistra continebo infirmitatẽ ur̃am: et
dextera coronabo ꝑfectionẽ ur̃am: An forte apłi
relinquentes omĩa sua. aut pauperib quod
habebant distribuentes. sine diuitiis in hoc scło
remanser̃ : Et ubi. ẽ illa ꝓmissio sinistrae. ac¬

Expanded text:
sub capite meo. Non me deserit et in temporalibus necessariis, sed tamen ipsa sinistra sub capite erit, non capiti pcapite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, si dextera super caput; impleturque quod ad Timotheum scriptum est: «Promissionem habens vitae praesentis et futurae» . «Promissionem,» inquit, «habens vitae praesentis et futurae.» Quid in praesenti? «Sinistra sub capite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Ac
Abbreviated transcription (Latin):
tutis tuae. non uirtus infirmitatis tuae. quia
ibi uirtus uirtutis tuae. Habent nunc homines
infide. inspe. incaritate. in bonis oꝑib uirtutes
suas : sed ibunt auirtutib inuirtutẽ. Tecum
ergo principium uideberis cum patre in patrem:
ut pater tecum principium indie uirtutis tuae.
illius uirtutis tuae quam impius non uidebit:
Nam &e hoc infirmũ tuum : fortius .ẽ. hominib
Et enim indie uirtutis tuae tecum principium:
Dequa uirtute dicis expone: quia & hic ut dictũ
est nom inata .ẽ. uirtus uirtutis eꝰ. cum emitatur
uirga uirtutis eiꝰ exsyon: ut dominetur in me¬
dio inimicorum suoꝵ. Dequa uirtute dicis.
Insplendore sc̃oꝵ

Expanded text:
tutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia tutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia ibi virtus. «Virtutis tuae:» habent nunc homines in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore s
Abbreviated transcription (Latin):
philippe. qui me uidet: uidet & patrẽ. Sed
qui me uidet: non qui formam serui in me
uidet. Qui gͦ me uid& qualemme abscondi
timentib me: qualẽ me uidendum ꝑficiospe¬
rantib in me: uid& & patrem. Sed quia ista uisio
post erit. nunc ꝓilla quid habebimus. Uideamꝰ
quid dicat philippo: cuidixerat. qui me uidet
uidet & patrem: Quasi ei philippus tacitus res-¬
ponderet. & quomodo te uidebo si aliter uideris
quam forma serui. aut quomodo uidebo
patrem in ualidus. homo mortalis. puluis & ci¬
nis: conuersus ad eum differens uisionem. im-¬
perans fidem qui dixerat. qui me uidet uid& &
patrem. quia multum erat adphilippum. et
longe abeo erat uidere. noncredis inquit quia
ego in patre & pater in me. quod uidere non¬
dum potes: crede ut uidere merearis Cum ergo
uentum fuerit ut uideamus : tunc apparebit
tecum principium indie uirtutis tuae: uirtꝰ uir¬

Expanded text:
Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui me vidit,» non qui formam servi in me vidit. «Qui» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuae. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uideberis. quomodo tecum sit principium:
Non enim & hic. non tecum principium: Non
eni cumdixisti ecce itis quisq ad sua. &
me solum relinquitis. sed nonsum solus. quia
pater mecumẽ. Et hic ergo tecum principiũ
Dixistienĩ & alibi Pater autẽ in memanens: facit
oꝑa sua Tecum principium: nec unquam a te
seꝑatus. ẽ. pater. Sed quando uidebitur tecum
.ẽẽ. principium: tunc manifestum erit omnib
similib iam tibi factis. qm̃ uidebunt te sicũt
es. Et enim hic philippus te uidebat. & patrẽ
quaerebat: Tunc gͦ uidebitur. quod nunc cre¬
ditur. Tunc tecum principium uidentibus scĩs.
uidentib iustis. sublatis demedio impiis. ne
uideant honorem dñi Modo ergo credamus
fr̃s : quod tunc uideamꝰ:. Nam & philippus
obiurgatu sẽq̃đ quaerer&e uidere patrem: cũ
in ipso filio non agnosceret patrem. Tantotem¬
pore uobiscum sum. & non cognouistis me.

Expanded text:
Tunc videberis quomodo tecum sit principium. Tunc videberis quomodo tecum sit principium. Non enim et hic non tecum principium. Nonne enim tu dixisti: «Ecce itis quisque ad sua, et me solum relinquetis; sed non sum solus, quia Pater mecum est» ? Et hic ergo «tecum principium.» Dixisti enim et alibi, «Pater autem in me manens facit opera sua» . «Tecum principium;» nec unquam a te separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc manifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant honorem Domini. 14. Modo ergo credamus, fratres, quod tunc videamus. Nam et Philippus objurgatus est quod quaereret videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me?
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus dĩ & sapientia dĩ xp̃c in lumine ꝑpetuo
in commutabilis ueritatis. ad quam uisionem
seruamur. ad quam uisionẽ deferimur. ad quã
uisionem fide mundamur. aqua uisio ne tolli¬
tur impius ne uideat honorem dñi: hoc ergo
uolens ostendere ⁊ Tecum inquit principium in
die uirtutis tuae. Quid ẽ tecum principium.
Quod lib& pone principium. Si ipsum xp̃m potuis
diceretur tues principium quam tecum princi¬
pium Respondit enim int̾rogantib tu quis es.
& ait P rincipium qui & loquor uobis: Cum
sit principium & pater. dequo unigenitus filius.
in quo principio erat uerbum: quia uerbum
erat apud dm̃. quid gͦ si & pater principium.
& filius principium: dũo principia: absit:
Sicut enim pat̃ dĩ. & filius ds̃. pater autẽ & filius
nonduo dii sed unus ds̃: sic pater principium.
& filius principium. Pater autẽ & filius nonduo.
sed unum principium: Tecum principium:

Expanded text:
Virtus Dei et Sapientia Dei Christus in lumine perpetuo Virtus Dei et Sapientia Dei Christus in lumine perpetuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem Domini; hoc ergo volens ostendere, «Tecum,» inquit, «principium in die virtutis tuae.» Quid est, «Tecum principium?» Quodlibet pone principium. Si ipsum Christum; potius diceretur, Tu es principium, quam «Tecum principium.» Respondit enim interrogantibus, «Tu quis es,» et ait, «Principium, quia et loquor vobis» : cum sit principium et Pater, de quo unigenitus Filius, in quo principio erat Verbum, quia Verbum erat apud Deum. Quid ergo, si et Pater principium, et Filius principium, duo principia? Absit. Sicut enim Pater Deus et Filius Deus, Pater autem et Filius non duo dii, sed unus Deus: sic Pater principium et Filius principium, Pater autem et Filius non duo, sed unum principium. «Tecum principium.»
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis tuae. Deniq quantum puto: uersu con¬
sequenti satis explanat. Quia enim & hic dicta
est uirtus eiꝰ qua subicit gentes iugo suo. qua
strauit populos non ferro sed ligno: & suncarne.
& si inhumilitate. & si adhuc quantum seruilis
forma patitur. capitur tamen magna uirtꝰ eiꝰ
quia quod infirmum est dĩ. fortius . ẽ. hominib:
Quia gͦ dicta est & hic uirtus eius quam cõmenda
uit dicendo. uirgam uirtutis tuae emittee dñs
exsyon: & dominare in medio inimicorumtuoꝵ.
Quanta enĩ uirtũs eiꝰ dominans in medio in imicoꝵ
suorum perstrepentium. nihil contra eũ ualentiũ.
cotidie sibidicentium. quando morietur. & pe¬
ribit nomen eiꝰ. cũ crescat głaeius ꝑpopulos.
cum eiꝰ nomini subiciantur gentes. cũ peccator
uide cet & irascatur. dentib suis frendat et
tabescat. quia gͦ est et haec uirtus eiꝰ uolens
ꝓpheta commendare aliter uirtutẽ eiꝰ sicuti est

Expanded text:
virtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu convirtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu consequente satis explanat. Quia enim et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua stravit populos, non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma patitur, capitur tamen magna virtus ejus; quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus : quia ergo dicta est et hic virtus ejugam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta enim virtus ejus dominans in medio inimicorum suorum perstrepentium, nihil contra eum valentium, quotidie sibi dicentium, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» ? cum crescat gloria ejus per populos, cum ejus nomini subjiciantur gentes, cum peccator videat et irascatur, dentibus suis frendat et tabescat : quia ergo est et haec virtus ejus, volens Propheta commendare aliter virtutem ejus, sicuti est
Abbreviated transcription (Latin):
discamus ł xcitatur impius ut aliquid uideat.
tollitur impius. ut aliquid nonuideat. lam
quid sit uisurus ostendimus. formã illam
dequa dictum .ẽ. sic ueni& Quid ergo non
est uisurus: & ostendam meipsum illi: Quid
.ẽ. meipsum: non formã serui. Quid ẽ meipsũ.
formamdĩ. in qua non rapinam arbitratus sũ
ẽẽ. aequalis dõ quid est meipsum. dilec¬
tissimi. filiidĩ sumus. & nondum apparuit
quiderimus. Scimus quiacum apparuerit.
similes ei erimus. qm̃ uidebimus eum sicutiẽ
Haec claritas dĩ est inestãbilis lux. fons lucis.
sine cõmutabilitate. ueritas sine defectu: sapi¬
entia in seipsa manens. innouans omnia. Haec
substantia dĩ est Itaq tollstur impius : ut ñuideat
deipso tẽpore: sitamen dicendum . ẽ. tempore
Q uodam enĩ tẽpore: uenturi sumus adño tem¬
pus Inde mihi uidetur dictum : quod sine
preiudicio dicam: Siquis intelligere aliꝗͥd
melius. expeditius. ꝓbabilius possit: in de
mihi uidetur dictũ. Tecum principium indie

Expanded text:
iamus. Excitatur impius, ut aliquid videat; tollitur impius, ut aliquid non videat. Jam quid sit visurus, ostendimus; formam illam de qua dictum est, «Sic veniet.» Quid ergo non est visurus? «Et ostendam meipsum illi.» Quid est, «meipsum?» Non formam servi. Quid est, «meipsum?» Formam Dei, in qua non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo . Quid est, «meipsum? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non videat de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus: inde mihi videtur dictum; quod sine praejudicio dicam, si quis intelligere aliquid melius, expeditius, probabilius possit: inde mihi videtur dictum, «Tecum principium in die
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ passer singularis in tecto. Eccetresaues.
& trialoca. Quidsibi uelint. don& dñs ut dicamꝰ:
& ut audiatis utilit̾. qđ dr̃ salubrit̾. Quid sibiuo¬
lunt tresaues. & trialoca: Quȩtresaues : Pelicapꝰ:
nocticorax. & passer. Et trialoca: Solitudo. Parie¬
tina: & tectii. Pelicanꝰ insolitudine: Nocticorax
in parietinis. passer intecto. Primo qͥd sit pelicanꝰ:
dicendũ est. In ea qͥppe regione nascit᷑: ut nobis
ignotasit auis haec. Nascit᷑ insolitudinib maxime
nili fluminis: in aegrpto. Quȩlib& sithȩc auis:
qđ de illa psalmꝰ dicere uoluit. hoc intueamur.
Habitat inqͥt insolitudine. Quid queris forma eius.
mbraeiꝰ. uocẽ eiꝰ. mores eiꝰ: Quantũ tibi psalmꝰ de¬
dit: auis est habitans in solitudine. Nocticorax
auis est: amans noctẽ. Parietinȩ dicunt̃: quasuulgo
dicimꝰ ruinas. Ubi parietes stant sine tecto. sine
habitantib: ibi habitat nosticorax. Iamu̾ passer &

Expanded text:
sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves,  tria loca; quid sibi velint, donet Dominus ut dicamus, et ut audiatis utiliter quod dicitur salubriter. Quid sibi volunt tres aves, et tria loca? Quae tres aves? Pelicanus, nycticorax, et passer: et tria loca, solitudo, parietinae, et tectum. Pelicanus in solitudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Primo quid sit pelicanus, dicendum est. In ea quippe regione nascitur, ut nobis ignota haec avis sit. Nascitur in solitudinibus, maxime Nili fluminis, in Aegypto. Quaelibet sit avis haec, quod de illa Psalmus dicere voluit, hoc intueamur. «Habitat,» inquit, «in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, membra ejus, vocem ejus, mores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habitans in solitudine. Nycticorax, avis et amans noctem. Parietinae dicuntur, quas vulgo dicimus ruinas, ubi parietes stant sine tecto, sine habitantibus: ib
Abbreviated transcription (Latin):
Totadie exꝓbrabant mihi inimicimei: & qui lau-¬
dabantme aduersũ me iurabant. Ore lauda¬
bant: corde insidias p̃parabant. Audi laude ipsoꝵ
Lic& tributũ dare cȩsarg: Quẽ laudas. supplantas.
Quare. nisiqͥa qͥlaudabant me aduersũme iurabant:
Unde autẽ hoc obꝓbriũ. nisi qr uenifacere m̃bramea
peccatores. uc agendo pęnitentiã sint in corpore meo:
nos setis. ut medicũ quȩreretis ñ occideretis: & ñ ꝑsuꝑ¬
ba cdem̃tiã falsa sanitate periretis. Mihiautem
unde totadie ex ꝓbrabant inimcimei: Unde :¬
Quilaudabant me aduersumme iurabaNT

Expanded text:
Tota die exprobrabant mihi inimici mei, et qui laudabant me, adversus me jurabant.» Ore laudabant, corde insidias praeparabant. Audi laudem ipsorlicet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Unde autem hoc opprobrium, nisi quia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate periretis. 10. «vers. 10. Mihi» autem unde «tota die exprobrabant inimici mei?» unde «qui laudabant me, adversus me jurabant?
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Iam̃ solitudo. parietinę. & tectu: p̃nisitria
genera hominũ sunt. Sed qͥd hisplurimũ: Ipsum
dñm uideamꝰ. neforte ipsesit & melius ipse agnoscat᷑:
& pelicanꝰ insolitudine. & nocticorax inparietinis.
& passer singularis intecto. Dicat nobis pauꝑ iste
capt̾ nr̃m. pauꝑ uoluntate : loquat᷑ pauperib
innecessitate. Ꝙd enĩ dr̃ uł etiã legit᷑ dehacaui.
id ÷ pelicano ñ taceamꝰ: ñ aliqͥd affirmantes temere.
sed tam̃ ñ tacentes. &d quiscripser̃: & legi & dici
uoluerunt. Uos sic audite. ut si ueru̾est congruat :
si falsuest ñ taneat᷑. Dicunt᷑ ha aues. taqua colaphis
rostroꝵ occidere paruulos suas: eosdẽq innido
occisos. a se lugere ꝑtriduũ. Postremo dicunt matre
se ipsa grauit̃ uulnerare: & sanguinẽ suũ suꝑfilios
fundere. Quo illi suꝑ fuso: reuiuiscunt. Fortasse hoc
uerũ fortasse falsumsit. Iam̃ siueru̾est que admodũ

Expanded text:
num; tamen solitudo, parietinae, et tectum, nonnisi tria num; tamen solitudo, parietinae, et tectum, nonnisi tria genera hominum sunt. 8. Sed quid de his plurimum? Ipsum Dominum videamus, ne forte ipse sit, et melius ipse agnoscatur, et pelicanus in solitudine, et nycticorax in parietinis, et passer singularis in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput nostrum: pauper voluntate, loquatur pauperibus in necessitate. Quod enim dicitur, vel etiam legitur de hac ave, id est pelicano, non taceamus; non aliquid affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui scripserunt, et legi et dici voluerunt. Vos sic audite, ut si verum est, congruat; si falsum est, non teneat. Dicuntur hae aves tanquam colaphis rostrorum occidere parvulos suos, eosdemque in nido occisos a se lugere per triduum: postremo dicunt matrem seipsam graviter vulnerare et sanguinem suum super filios fundere, quo illi superfusi reviviscunt. Fortasse hoc verum, fortasse falsum sit: tamen si verum est, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorẽ uerbi. cõpatientẽ infirmis: quęrentẽ
lucra xp̃i. reminiscentẽ dñisui uenturi: Nedicat.
serue nequa & piger. dares pecuniã meã num¬
mulariis. Ex huiꝰ dispensacoris offitio: uideamꝰ haec
tria. Uenerit int̾ aliqͦs ubi xp̾iani ñst̾: pelicanꝰ ÷
nocticorar inparietinis. Nenĩ deser& & tenebras eor
qͥhabitant innocte : & ipsos lucrari uult. Uenerit
ncredider̃. aut qđ crediderant dimiser̃: sedineo qđ
credunt tepide ambulantes: clamat ad eos passer.
ñ cȩcider̃: sedtam̃ incectost̃. Subtecto pocius: quia
sub carnesunt. Ille suꝑ carne̾ clamat passer: p̃cepta
cdi p̃tac&. nec fit carnalis ut subitiat᷑ tecto. Qui exiꝰ
intecto est: ñ descendat tollere aliqͥd dedomo.
Et qđ in aure auditis: p̃dicate suꝑtecta. Istȩtresaues.
& trialoca. & unꝰ homo: potest habere ꝑsoña triũ
auiũ. Et tres homines: possunt hab̾e ꝑsonã triũ
auium. Ec tria genera locoꝵ: tria generasunt homi¬

Expanded text:
dicatorem verbi, compatientem infirmis, quaerentem lucra Christi, reminiscentem Domini sui venturi, ne dicat: «Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis» . Ex hujus dispensatoris officio videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi christiani non sunt; pelicanus nycticorax est in parietinis; non enim deserit et tenebras eorum qui habitant in nocte, et ipsos lucrari vult: venerit qui non crediderint, aut quod crediderant dimiserint, sed in eo quod credunt tepide ambulantes; clamat ad eos passer, non ceciderunt; sed tamen in tecto sunt; sub tecto potius, quia sub carne sunt. Ille super carnem clamat passer, praecepta Dei non tacet, nec fit carnalis, ut subjiciatur tecto. «Qui» enim «in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo» ; et, «Quod in aure auditis, praedicate super tecta» . Istae tres aves et tria loca; et unus homo potest habere personam trium avium, et tres homines possunt habere personam trium avium; et tria genera locorum, tria genera sunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa solo itanatꝰ. Pas sus intenebris iudaeoꝵ: taqu̾a
in nocte. In p̃uaricatione: tãqu̾a in ruinis. Quid
postea: Uigilaui: Ego dormieras inparietinis: &
dixeras. Ego dormiui. Quid÷ ego dormiui: Quia
uolui : dormiui. Nocte amando dormiui: sedibi
seqͥt᷑ & resurrexi. Egohic uigilaui. Sedpostea qua
uigilauit. qͥdegit: Ascendit incȩlũ. Factꝰ÷ sicut
passer uolando : id÷ ascendendo. Singularis intec¬
to: id÷ incelo. Ergo pelicanꝰ nascendo: nocticorax
moriendo. passer resurgendo. Ibi insolitudine uelut
sobꝰ: hic in parietinis uelut abeis occisus. quistare
ñ potuer̃ in edaitio. Hicuͦ ĩa uigilan. & uolans
singularis intecto: ibi int̾pellat ꝓ nobis. Caput epiꝰ
nr̃m passer est: corpꝰ illius tͣtur. Et eni passer: in¬
uenit sibidomu. Qua domũ: Incelo: int̾pellat ꝓ nob̾.
Etturtur nidu̾sibi. Eccładi nidũ. deligniscrucis ipsuiꝰ.

Expanded text:
quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid egit? Ascendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum? In coelo est, interpellat pro nobis. «Et turtur
Abbreviated transcription (Latin):
c̃gruat xp̃o. qđ ipsaoccidat filiossuos: an& illi p̃
congruit ego occidã & ego uiuificabo ego ꝑcutiã
& ego sanabo: Anuero saulus ꝑsecutor moriretur.
nisi declo ꝑcuteret᷑: Aut p̃dicator excitaret᷑. nisi
illius sanguine uiuificaret᷑: Sedhocuderint: qui
scripser. Nincerto: intellectũ nr̃m constituere nos de¬
bemꝰ. Hanc autẽ pocius insolitudine agnoscamus.
Hoc enĩ inde psalmꝰ uoluit ponere : pelicanꝰ in solitudine.
Puco egohic intelligi: Xxp̃m natũ leuirgine. Soluseni.
sic idõ solitudo insolitudine natꝰ: qͥa solus ita natus.
Post natiuitatẽ uentũ : adpassionẽ: aqͥb crucifiguti
Nuqͥd abstantib: Nũqͥd alugentib Ergo t̾aquã in
nocte ignorantiae ipsoꝵ: & taqua inparietinis ruinis
ipsorum. Ecce nõcticorax: & inparietinis amãt &¬
in nocte. Nanisiamar& unde dicer&: pat̾ ignosce
illis: qr nesciunt qͥdfaciunt: Deinde natꝰ insolitudipe:

Expanded text:
Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere nos debemus. Hanc avem potius in solitudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
inuener̃ me: mandata tua meditatio mea
est. Sęuiant. ꝑsequantur. dum̃ tamen manda¬
ta dĩ non relinquantur : & exipsis mandatis. etiã
qui seuiunt diligantur

Expanded text:
invenerunt me, mandata tua meditatio mea est.» Saeviant, persequantur; dum tamen mandata Dei non relinquantur, et ex ipsis mandatis etiam qui saeviunt diligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum uero: quia dies salutis est & saluumfac :
quia de longinqua perẽgrinatione reuertentes
seungimur ab eis qui oderant pacem: Cumqͥb
eramus pacifici. M loqueremur eis. debellabant
nos gratis. Bene ꝓspera iter redeuntib: quia
tu nobis factus es uia

Expanded text:
iter vero». Quia dies salutis est, «salvum me fac:» quia de longinqua peregrinatione revertentes sejungimur ab eis qui oderant pacem, cum quibus eramus pacifici, et cum loqueremur eis, debellabant nos gratis; «bene prospera iter» redeuntibus, quia tu nobis factus es via
Abbreviated transcription (Latin):
dabunt te dñe: neq oms qui descendunt
in infernum. Clam at enim alio loco tua scrip¬
tura: peccator dum uenerit in ꝓfundũ maloꝵ
contempnoe. Sed nos qui uiuimus benedi

Expanded text:
dabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum.» Clamat enim alio loco tua Scriptura: «Peccator, dum venerit in profundum malorum, contemnit» . «Sed nos qui vivimus, benedi
Abbreviated transcription (Latin):
silium quȩrentes quo modo xp̃m ꝑderent. Refer
hoc adcorpus eiꝰ id ẽ. aeccłan: inuenies reges
t̃rae excogitasse atq uississe quomodo xp̃iani
nusquam essent. Et enim seder̃ principes & ad
uersum me loquebantur. seruus autem tuus
exercebatur in tuis iustificationib Qualis¬
exercitatio haec fuerit qui nosse desideras: quod
adiunxit intellige. Nam & testimonia tua medi¬
tatio mea.ẽ. & consilium meũ iustificationes

Expanded text:
silium quaerentes quomodo Christum perderent . Refer silium quaerentes quomodo Christum perderent . Refer hoc ad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo Christiani nusquam esseversus me loquebantur, servus autem tuus exercebatur in iustificationibexercitatio haec fuerit, qui nosse desideras, quod adjunxit intellige: «Nam et testimonia tua meditatio mea est, et consilium meum justificationes
Abbreviated transcription (Latin):
ide inmundis demonib quos colebat. parti-¬
culam suã inxp̃ianis paucissimis p̃ce dentẽ
persequebatur : iam nunc intam multis et
magnis populis gentium martires quibus
ingerebat obprobrium religiosissime predi¬
cans. & maximis laudibus quos contẽpnebat
ex u̾ltans. mortuus erat & rẽsurrexit. perierat
&e inuentus est: hoc tam magno lucro correctionis
conuersationis & redemptionis inimicorũ suoꝵ
corpus xp̃idõdixit aufer ame obprobrium &
contẽptum: Etquasi quaereretur dequa re obꝓ¬
briũ. ubtille contẽptus. abierunt atq transier̃
Et quia inuenti sunt qui perierant: illa perierant.
Sed quando aeccła talia precabatur: illa paciebat᷑
Ec enim seder̃ principes inquit: & aduersum
me loquebantur Inde ꝑsecutio grauis erat: quia
eum̃ sedentes hoc est udicariis sedentib eminen¬
tes principes decernebant. Refer hoc adipsum
caput. inuenies sedisse principes iudȩorum. con¬

Expanded text:
id est, pro immundis daemonibus quos colebat, partiid est, pro immundis daemonibus quos colebat, particulam suam in paucissimis Christianis praecedentem persequebatur; jam nunc in tam multis et magnis populis gentium martyres, quibus ingerebat opprobrium, religiosissime praedicans, et maximis laudibus quos contemnebat exaltans, mortuus erat et revixit, perierat et inventus est . Hoc tam magno lucro correctionis, conversionis et redemptionis inimicorum suorum corpus Christi Deo dixit, «Aufer a me opprobrium et contemptum:» et quasi quaereretur de qua re opprorobrium? ubi ille contemptus? Abierunt atque transierunt; et quia inventi sunt qui perierant, illa perierunt. Sed quando Ecclesia talia precabatur, illa patiebatur. «Etenim sederunt principes,» inquit, «et adversum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer hoc ad ipsum caput; invenies sedisse principes Judaeorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
manente & crescente contempnere: Dicat itaq
corpus xp̃i. iã enĩ diligere didicit inimicos suos.
dicat dño dõsuo. Aufer ame obprobriũ & con¬
temptũ : quia martyria tua exquisiui Idest
obꝓbrium quod ideo audio. & contemptũ qđ
ideo contẽpnor. quia martyria tua exquisiui:
aufer ame. Inimicienĩ mei quos ame p̃cipis
diligi. qui magis magisq moriuntur. & pereunt
cum martyria tua contempnunt & criminant᷑
in me: ꝓfecto reuiuiscunt & inueniuntur si
martiriatua uenerentur in me. Ita factum . ẽ. :
hoc uidemus. Ecce martyrium xp̃i & apud
homines & in hoc mundo. nonsolum non est
obprobrium : sed magnumest ornam̃tũ Ecce
non solũ in conspectudñi: uerum etiã incons¬
pectu hominũ preciosa est morsscõrum eius
Ecce non solum non contẽpnunt᷑: uerum etiã
magnis honorib preferuntur martires eius¬
ł ccefilius ille iunior quiꝓportis quos pascebat

Expanded text:
manente et crescente contemnere? Dicat itaque manente et crescente contemnere? Dicat itaque corpus Christi; jam enim diligere didicit inimicos suos; dicat Domino Deo suo, «Aufer a me opprobrium et contemplum, quia» martyria «tua exquisivi:» id est, opprobrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque moriuntur et pereunt, cum martyria tua contemnunt et criminantur in me, profecto reviviscent et invenientur, si martyria tua venerentur in me. Ita factum est; hoc videmus. Ecce martyrium Christi, et apud homines et in hoc mundo, non solum non est opprobrium, sed magnum est ornamentum: ecce non solum in conspectu Domini, verum etiam in conspectu hominum jam pretiosa est mors sanctorum ejus ; ecce non solum non contemnuntur, verum etiam magnis honoribus praeferuntur martyres ejus. Ecce filius ille junior qui pro porcis quos pascebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ui: Testimonia grete. martiria nuncupantur
Quo uerbo : iam utimur ꝓlatino. Unde illos qui
ꝓpter testimoniũ xp̃i diuersis passionibus hu¬
miliati sunt. & usq ad mortem ꝓueritate certa¬
runt : non testes quod latine utiq possemus.
sed grece martrres appellamus. Qm̃ hoc ergo
familiarius auditis & dulcius: sic accipiamus
haec uerba. tanquam dictum sit. Aufer a me
obꝓbrium & contemptum: qm̃ martyria tua
exquisiui. Xp̃i corpus ista cum dicit. nũquid
abimpiis & superbis audire obprobrium &
contẽptum ullam deputat poenam. cum potius
inde ꝑuenir& ad coronam : Curgͦ quasi graue
aliquid & intolerabile ab se postit auferri. nisi
quia ut dixi orat. ꝓipsis in imicis suis quib ẽẽ.¬
ꝓspicit noxium obicere scm̃ nomen xp̃i. tãquã
ohꝓbrium xp̃ianis. & eiꝰ a uidȩis irrisam crucẽ
tanquam humilitates xp̃ianȩ medicinã qua
sola timor ille sanatur qͦđ inflati cecidimus. &
iacentes amplius intumuimꝰ eadem suꝑbia per¬

Expanded text:
 Testimonia graece martyria nuncupantur, quo verbo jam utimur pro latino: unde illos qui propter testimonium Christi diversis passionibus humiliati sunt, et usque ad mortem pro veritate certarunt, non testes, quod latine utique possemus, sed graece martyres appellamus. Quoniam hoc ergo familiarius auditis et dulcius, sic accipiamus haec verba tanquam dictum sit, «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam» martyria «tua exquisivi.» Christi corpus ista cum dicit, numquid ab impiis et superbis audire opprobrium atque contemptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveniat ad coronam? Cur ergo quasi grave aliquid et intolerabile a se poscit auferri, nisi quia, ut dixi, orat pro ipsis inimicis suis, quibus esse perspicit noxium, objicere sanctum nomen Christi tanquam opprobrium Christianis, et ejus a Judaeis irrisam crucem totamque humilitatis christianae medicinam, qua sola tumor ille sanatur quo inflati cecidimus et jacentes amplius intumuimus, eadem superbia per
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. & illa hierłm adcuiꝰ pacem currimꝰ. quae
non in angłis sed in nobis peregrinatur. quȩ
partẽ meliore expectat. ex parte reditura
Unde nobis litterae uener̃. quae cotidie recitan¬
tur Ipsa ciuitas. ipsa. ẽ syon: quam p̃elegit
dĩ uerba sunt: requies mea. ibi requiesco
Quantum nos amat ds̃ fr̃s. ut quia nos requiesci¬
mus. se dicat requiescere: non enim ipse ali¬
quando turbatur. aet sic requiescit: sed ibi se
dicit requiescere. quia nos in illo requiem ha¬
bebimus¬
is hic in habitabo : qm̃ prȩelegieam
Viduam eiꝰ benedicens benedicam : pauperes
eiꝰ saturabo panib
Omĩs anima quae intel

Expanded text:
et illa Jerusalem ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sion, quam praeelegitDei verba sunt. Requies mea: ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus se dicat requiescere. Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habemus. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Viduam eius benedicens benedicam, pauperes eius saturabo panibus. Omnis anima <quae intel
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. deqͦ dixisti uiasciꝰ uidi: & sanauieũ. Percus¬
sũ÷ sic̃ foenũ & aruit cormeu: qm oblitꝰsũ mandu-¬
care pane̾ meũ. Modo manduca : qđ oblitꝰ eras.
Seduenit & ipse panis. in cuiꝰ corpore tibilic& re¬
cordariuoce obliuionis tuae: & exclamare expau¬
ꝑtate. ut sumas diuitias: Modo manduca
Ineiꝰ eniꝰ corporees qͥait: egosũ panisuiuus quide
celo descendi. Oblitꝰ eras manducare pane tuũ :
sediã illo crucifixo. cõmemorabunt᷑ & conuerteꝵ¬
t᷑ addñm uniuersi finesterrȩ. Post obliuionẽ:
ueniat cõmemoratio. Manducet᷑ panis decęlo.
ut uiuat᷑ : ñ manna. sic̃ illi manducauer̃ &
mortui sunt. Panis dequo dr̃: beatiqͥesuriunt

Expanded text:
 vidi, et sanavi eum . Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Modo manduca quem oblitus eras. Sed venit et ipse panis, in cujus corpore tibi licet recordari vocem oblivionis tuae, et clamare ex paupertate, ut sumas divitias. Modo manduca; in ejus enim corpore es, qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Oblitus eras manducare panem tuum; sed jam illo crucifixo, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Post oblivionem veniat commemoratio, manducetur panis de coelo, ut vivatur; non manna, sicut illi manducaverunt et mortui sunt : panis de quo dicitur, «Beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
nonsum oblitus. Tanquam̃ adñs obliuiscen¬
dum dĩ legem manib ĩp̃sius ad iuuetur eius
memoria : ubi esꝰẽ anima Anima uero mea
inmanib meis : quomodo intelligatur igno¬
ro. Iusti quippe ista uerba sunt: nõn in iusti
Redeuntis ad patrem: nondiscedentis apatre:
Nam potest uideri ille iunior filius animã suã
inmanib suis habere uoluisse : quando dix̃
patri. Damihi substantiam meã quae me con¬
tingit : sed ideo mortuus erat. ideo perierat.
Antẽ forte itadictum. ẽ. anima mea inmanibus
meis. tanquã eam uiuificandã offerr&e dõ
Vnde alibi dicitur: adte leuaui animam meã
Dixerat enim & hic superius. uiuifica me

Expanded text:
non sum oblitus:» tanquam ad non obliviscendam Dei legem manibus ipsius adjuvetur ejus memoria, ubi ejus est anima. «Anima» vero «mea in manibus meis,» quomodo intelligatur, ignoro. Justi quippe ista verba sunt, non injusti; redeuntis ad Patrem, non discedentis a Patre. Nam potest videri junior ille filius animam suam in manibus suis habere voluisse, quando dixit patri, «Da mihi substantiam meam quae me contingit:» sed ideo mortuus erat, ideo perierat . An forte ita dictum est, «Anima mea in manibus meis,» tanquam eam vivificandam offerret Deo? Unde alibi dicitur: «Ad te levavi animam meam» . Dixerat enim et hic sup
Abbreviated transcription (Latin):
abripitur. & tempestate tollitur in aliud atq
aliud: modo si mecũ loqueris. & subito aduer¬
tẽres tẽ ad seruum tuum̃ & dimitteres me: non
dico aquo aliquid petebas. sed cum quo exȩquo
loquebaris: non mihi factam in iuriã deputarẽ.
Eccequidi facis cotidie dõ. Qualem modo dixi fr̃s.
Iam eu qui solum dm̃ colit. qui xp̃m confitetur.
qui nonpost eum fornicatur. qui non ad orat

Expanded text:
abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed cum quo ex aequo loquebaris; non mihi injuriam factam deputarem? Ecce quid facis quotidie Deo. Qualem modo dixi, fratres? Jam eum qui solum Deum colit, qui Christum confitetur, eum novit, qui non post eum fornicatur, qui non adorat
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid magnũ dicis: quid magnũ: qui
dixerit fr̃i suo fatue. reus erit gehennȩ ig¬
nis. Contremisc&e iamtota illa suꝑbia : ec̃ce
iam non ualde facit ds̃. unde ds̃ uideatur im-¬
pietate aliqua blasphemari. Non irruit in
aliquem ledendum: nonfacit alteri quod
pati non uult. Quid delingua: quis illam
quis tantus. ut hoc om̃imodo ꝑficiat: Sed ec-¬
ce iam & ipsam frenasti. Quid facis decogitati¬
onib tuis: Quid facis detumultu. & caterua
rebellantium desideriorũ. non eis das menbra:
ita credo & uideo: Sed tam̃ cogitationes aliquan¬¬
do inclinantur & aufer̃ te: & plerũq in oratio¬
ne genib fixis corpus ꝓsternis: collũ curuas.
confiteris peccata: ad oras dm̃. Video corpus
ubi iaceat: quęro ubi uolit& animus. Uideo
menbra iacentia: uideamus si stat conscientia.
uideamus si fixa .ẽ. in eum quẽ ad orat. Si autẽ
cogitationib plerũq tanquam estu maris

Expanded text:
Sed quid magnum dicis? Quid magnum? «Qui Sed quid magnum dicis? Quid magnum? «Qui dixerit fratri suo, Fatue; reus erit gehennae ignis» . Contremiscit jam tota illa superbia. Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam m quis tantus ut hoc omni modo perficiat? sed ecce jam et ipsam frenasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib nr̃ĩs. O uerbosa defensio iniquitatis
Certe iamhoc populi dicunt. & popłorum pecs¬
tora tundentium tonitruus non quiescit: Rec¬
te nubes tonant: inquib: iam habitat ds̃ Vbi
.ẽ. illa uerbositas: Vbi ẽ. illa iactantia. iustus sũ
nihil mali feci: certe cum inscripturis scĩs con¬
tẽplatus fueris normã iustitiae : quantumcũq
ꝓficeris. inuenies te peccatorem ꝓ fecisti: iã unũ
dm̃colis. Optime. nonfornicaris ab eo ad idola
ad mathematicos. adsortilogos. ad aruspices.
ad auigures. ad maleficos. Ista enim fornica¬
tio .ẽ. adñodõ lam es in aliquo numero men
non adulteras cuiꝰquam uxorẽ. nonuxorituȩ
eundo ad alteram iniuriã facis. nonnulla pes¬
sima corruptẽla te contaminas. abstinuisti afur
to manus. linguã aꝑiurio. cor aconcupiscen¬
dare ꝓaimi tui: iam iustus es Attende
cȩtera noli iam suꝑbire. Nihilne peccas
in lingua: Non plaberis in uerbumdurum:

Expanded text:
debitoribus nostris.» O verbosa defensio iniquitatis! debitoribus nostris.» O verbosa defensio iniquitatis! Certe jam hoc populi dicunt, et populorum pectora tundentium tonitruus non quiescit. Recte nubes tonant, in quibus jam habitat Deus. Ubi est illa verbositas, ubi est illa jactantia: Justus sum, nihil mali feci? Certe cum in Scripturis sanctis fueris contemplatus normam justitiae, quantumcumque profeceris, invenies te peccatorem. Profecisti, jam unum Deum colis; optime: non fornicaris ab eo ad idola, ad mathematicos, ad sortilegos, ad aruspices, ad augures, ad maleficos; ista enim fornicatio est a Domino Deo: jam es in aliquo numero membnon adulteras cujusquam uxorem, non uxori tuae eundo ad alteram, injuriam facis, non ulla pessima corruptela te contaminas, abstinuisti manus a furto, linguam a perjurio, cor a concupiscenda re proximi tui: jam justus es. Attende caetera; noli jam superbire. Nihilne peccas in lingua? non prolaberis in verbum durum?
Abbreviated transcription (Latin):
oratio mea inbeneplacitis eorum: Ixpecta
modo: me uituperant ait xp̃s Inprimis
temporib xp̃ianorũ : undiq rep̃hendebant᷑
xp̃iani Adhuc expecta: & oratio mea inbene¬
placitis eorum erit. Ueni& tẽpus quando
superent hominũ m ili a. tundentiũ sibi pec¬
tus & dicentium : dimitte nobis debita nr̃a
sicut & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Iam
quot remanser. qui sibi erubescunt pectus
tundere: ergo rep̃hendant toleremus Repre¬
hende̾nt. oderint. accusent. detrahant. ad huc
& oratiomea in beneplacitis eorum: ueniet tẽpꝰ
quando oratio mea placebit illis Frigent sẽ
enim quasi iusti uirib suis. uincentur inlucta:
quia superbesẽ erexer̃ elidentur. trahentur
apeccatis. uidebunt se iniquos. implebuntur
quae dicta sunt ꝑ prophetas incipiet timeri
iudicium. conuertet se acies animae ad con¬
scientiã peccatorum. & placebit illa oratio
Dimitte nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittunꝰ

Expanded text:
oratio mea in beneplacitis eorum.» Exspecta; modo me vituperant, ait Christus. In primis temporibus Christianorum, undique reprehendebantur Christiani. «Adhuc» exspecta; «et oratio mea in beneplacitis eorum» erit. Veniet tempus, quando superent hominum millia tundentium sibi pectus et dicentium: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Jam quot remanserunt qui sibi erubescunt pectus tundere? Ergo reprehendant; toleremus. Reprehendant, oderint, accusent, detrahant: «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum;» veniet tempus, quando oratio mea placebit illis. Erigent se enim quasi justi viribus suis; vincentur in lucta: quia superbe se erexerunt, elidentur, trahentur a peccatis, videbunt se iniquos, implebuntur quae dicta sunt per Prophetas; incipiet timeri judicium, convertet se animae acies ad conscientiam peccatorum, et placebit illa oratio, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus