comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo inte solattũ. auncicia quidam gradus est ho¬
nunb ad dii dilectõne enĩ mediate h deot
pxurat᷑ dum ex hoĩs amoo di amicus efficit
⁊ndideum ad homimes lo ꝙ̃ temquos mpoxum
duectõne firmauerat ⁊ dicentema atu nõ dicã

Expanded text:
e vitae solatium. » Amicitia quidam gradus est hominibus ad Deum. Dilectione enim mediante, homo Deo approximat, dum ex hominis amico Dei amicus efficitur. Audi Deum ad homines loquentem, quos in proximi dilectione firmaverat et dicentem: Jam non dicam
Abbreviated transcription (Latin):
rigłiam beatorum licet forte post finem iudicii
am dei. talia dicent in inferuo peocatores qm̃ spe
impii tanquani laniugo est q̃ auento to llitur
⁊ tanquam spuma gracilis que aꝓcella disper¬
gitur ⁊ tan quam fumus auento diffusus. ⁊⁊ ta¬
quam memoria hospitis. unius diei. d¬

Expanded text:
ri gloriam beatorum, licet forte post finem iudicii.am Dei». Talia dicent in inferno peccatores, quoniam «spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis que a procella dispergitur, et tamquam fumus a vento diffusus, et tamquam memoria hospitis unius diei».
Abbreviated transcription (French):
⁊ houus a fino. panis ⁊ discrplina ⁊ opus ẜuo opera¬
tur indisciplina ⁊ petit requi escere laxa manus il¬
li ⁊ petit lib̾tatem ngũ ⁊ loꝵ curuant collumdu¬
run ⁊ ẜnũ inclinant operacõnes assidue. seruo ma¬
liuolo torturã e ꝯpedes. mitte eiimoperacõnem
ne uacet. multam eñ miliciam docint occio sittis

Expanded text:
et onus asino panis et disciplina et opus servo operatur in disciplina et quaerit requiescere laxa manus illi et quaerit libertatem iugum et lorum curvant collum durum et servum inclinant operationes adsiduae servo malivolo tortura et conpedes mitte illum in operatione ne vacet multam enim malitiam docuit otiositas
Abbreviated transcription (Latin):
ersicint̾ poupertatis angustias lib̾alitas mat̾¬
iaminuenit largitatis siergo filuis xp̃i es aut
petridis cipulus ut possis dicere anrum ⁊ argen
argento potes ꝓ amitis orare consolori afflic¬
gandere potes docere ignaroᷤ ꝓpriam reputti¬
te desolacõnem alt̾ius potes sustinere discolos
pusillanimes roborare.

Expanded text:
et sic inter paupertatis angustias liberalitas mateet sic inter paupertatis angustias liberalitas materiam invenit largitatis. Si ergo filius Christi es, aut Petri discipulus, ut possis dicere: Aurum et argeargento. Potes pro amicis orare, consolari afflicgaudentibus congaudere. Potes docere ignaros, propriam reputare desolationem alterius, potes sustinere dyscolos, pusillanimes roborare.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire turenius ut ille qui accepit pocius in de¬
atur prare gr̃am quani ille qui dedit. Bor ad¬
u̾teus inopiani ruth moabitidis colligentis
spicas past messores s uos aloquitur eam conso¬
latur t inuitat ad ꝯniuiũ pu̾orim eius ⁊̃ uerecũ¬
die ꝑcens p̾cipit inessorib spitas deindustria
relinquere quos illa possit sine pudore callig̾e̾
Saue in hac lib̾alitate neminem pairpertas
excusat et utinã om̃s eẽnt pauꝑ es spũ ub̾ior
n. eẽt inbeneficiis nuitue beiugnitatis obnẽ¬
tus d sapieus dicit felicissimam agerent. ho¬
mines ntam si duou̾ba eẽt su̾sata de demedio
meni ⁊ tuum seneca refert inlibro debñficiis
ꝙ tum multi multa ꝓsuis facultatib doctori
inħ uno me pauperem sencio. ħ folum ꝙ hẽo
tum douo. Cui socrates magnũ michi mumis
dedisti insiteꝑinum existimes gratum habeo
donumi ⁊ illud melius reddam tibi. desuo ita¬
q ei dedit qui ꝙ daret debonis fortune nõ hũit

Expanded text:
venire curemus, ut ille qui accepit, potius videvenire curemus, ut ille qui accepit, potius videatur praestare gratiam, quam ille qui dedit. Booz advertens inopiam Ruth Moabitidis colligentis spicas post messores suos, alloquitur eam, consolatur et invitat ad convivium puerorum. Ejus etiam verecundiae parcens praecepit messoribus spicas de industria relinquere, quas illa posset sine pudore colligere. Sane in hac liberalitate neminem paupertas excusat; et utinam omnes essent pauperes spiritu, uberior emineret in beneficio mutuae benignitatis obventus! Sapiens dicit. Felicissimam agerent omnes vitam, si duo verba essent sublata de medio: Meum et tuum. Seneca testatur in libro De beneficiis quod, cum multi multa pro suis facultatibus doctori in hoc uno pauperem me sentio. Hoc solum quod tum dono. Cui Socrates: Magnum mihi munus dedisti, nisi te parvum existimes. Gratum habeo donum, et illud melius reddam tibi. De suo itaque dedit, qui quod daret de bonis fortunae, non habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
s t̾ti ꝑc̾ta dicõres aut pauperiores in uentiuit᷑
ideoq nõ omĩa possinuus om̃s habundat illepͭ¬
cimiis i  agris alter honorib aliis plus iucon¬
siliis põt alins in familiaritate potẽtiũ. Qaneꝙ
autem auico ĩpend̾is nuĩꝙẽ inꝓperes recolens
illd̾ iacobi u̾bum siquis aut̾ indiget sapĩa pas¬
tulet adeo quidat omĩb affiuent᷑ ⁊ nõ uꝑꝑat¬
Q uociens igitur amico donau̾is nõ au̾tas faciẽ
uõ frõtemobducas nõ deponas oculos nõ m̃oe¬
dem expectas non differas aut ꝓ longes s hy la¬
ri uultu aut serena facie ⁊ẜmone iocundo ꝯdire
studeas mumficentiã tuã ⁊q. uolutatẽ petẽ¬
tis p̾sagiẽs ocurras ⁊ desideriũ enis lib̾alitate
pͥcurtas ut nõ rogatus indearis pr̃are ꝙ doua
aurunit igxiuus uicħ mag̾ erubescit̾ ꝙ̃ pe¬
tere Ciuergo debeat tibi eẽ cum arunco una
aninia crcor unũ absurdum est ꝙ nõ sit cum u¬
na amioo pecunia sic petiturũ beneficiis pre¬

Expanded text:
 per certa ditiores aut pauperiores inveniuntur; ideoque non omnia possumus omnes. Abundat iste pecuniis, ille agris, alter honoribus; alius plus in consiliis potest, alius in familiaritate potentium. Quidquid autem amico impenderis, nunquam improperes, recolens illud Jacobi verbum: Si quis, ait, indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non Quoties ergo amico donaveris, non avertas faciem, nec frontem obducas, nec deprimas oculos, nec mercedem exspectes, nec differas aut prolonges, sed hilari vultu, aut serena facie, et sermone jucundo condire studeas munificentiam tuam, et quasi voluntatem petentis praesagiens occurras, et desiderium ejus liberalitate praecurras, uus ingenuus nihil magis erubescit, quam petere. Cum ergo debeat tibi esse cum amico una anima et cor unum, absurdum est quod non sit una cum amico pecunia. Sic petiturum beneficiis prae
Abbreviated transcription (Latin):
Eruus minis cruciatur. angariis fatigat᷑
sinitur ꝯpati dolore ꝯpellitur ⁊ nemo ꝯdolore per¬
mittitur sic ipẽ uõ est suus ut nemo sit sibi nuise
quitiam subiectorum. si mitis est ꝯtingit illimꝰ
tempiñ. pp̃ usolerriam subditorum. Seuerũ erge
metus affligit. ⁊ mausuetum iulitas ꝑ ui pendit.
nam crudelita parit odiuin. ⁊ faunliaritas ꝑit
ꝯtemptimi. familaris enu cura fatigat. ⁊ domes
stes cont̾ere ciues tueri nec sufficit diei malicia
sua. s dies diei laborem eructat ⁊ nox nocti solli
atudinẽ indicat dies ergo laboriosi dicuntim⁊n¬
octes expendiuit᷑ insõpnes.

Expanded text:
rat, minis terretur, angariis fatigatur, sinitur compati: dolere compellitur, et nemo condolere permittitur. Sic ipse non suus est, ut nemo sit sibi. Misernequitiam subjectorum; si mitis est, contigit illum contemni propter insolentiam subjectorum. Severum ergo metus affligit, mansuetum vilitas parvipendit; nam crudelitas parit odium, et familiaritas parit contemptum; familiaris enim cura fatigat, et domeststes conterere, cives tueri. Nec sufficit diei malitia sua, sed dies diei laborem eructat, et nox nocti sollicitudinem indicat Psal. XVIII. Dies ergo laboriosi ducuntur, et noctes expenduntur insomnes.
Abbreviated transcription (Latin):
ternam tantam aut̃ inpenis reꝓbi tollerabũt
angustiam ut inx aliquid cogitare ualeant p̃¬
ter penas s illuc dirigant inpetum cogitacõ¬
ns ubi sentiũt uĩ doloris/ sane discipulus quid̾
fertur appariusse magrõ post mortem ꝙ̃ cum
magr̾ intellexisset eẽ dampnatũ que siuit ab
eo si aliq̃ qõnes apud inferos u̾terentur. qui
dicitur ixudisse apud niferos q̃ri quid solumuiᷤꝰ
mi tanta confusio rõins. ut uix uł nũquam ad
cogitandumi quicquami de deo passut assurgere.
uec dum ad confitendum ualeant respirare.

Expanded text:
ternam». 2 Tantam autem in penis reprobi tollerabunt angustiam, ut vix aliquid cogitare valeant propter penam, sed «illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris». Sane discipulus quidam fertur apparuisse magistro post mortem. Quem magister cum intellexisset esse dampnatum, quesivit ab eo si alique questiones apud inferos verterentur. Qui dicitur respondisse apud inferos queri quid solummodo mi, tanta confusio rationis, ut raro vel nunquam ad cogitandum quidquam de Deo possint assurgere, nedum ad confitendum valeant respirare.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo quidem erit in ꝙͣtitate penarum qm̃ in
qua ienlura mensi fm̃tis. iemecietur uobꝰ
ut qui gͣluut petrauerunt granius pumãtur
ta ccͣiorum mutatõ gramorem inferat cru¬
tiatimi ex ꝑmĩto cognoni ꝙ adustus si frigi¬
d̾us statim adibit ardentiorem sentit cruci¬

Expanded text:
e penarum, quoniam «in qua mensura mensi fueritis remetietur vobis», ut qui gravius peccaverunt, gravius puniantur:ta contrariorum mutatio graviorem inferat cruciatum. Experimento cognovi quod adustus, si frigidum adhibeat, ardentiorem sentiet cruci
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit ab altero fulcietur ue soli quia cum cecid̾it
nõ ht̃ so̾leuantem ⁊ si dormmierit duo fenebũtur
nintuo. unis quomodo calefiet ⁊ siquis p̃iam p¬
ualu̾it contra unũ duo resistent ei finiculus. tri¬
plex difficilerũpitur. Et in arciał qĩ idem ꝑuer

Expanded text:
ulcietur vae soli quia cum ruerit non habet sublevantem et si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper
Abbreviated transcription (Latin):
extensus e⁊ ꝓtegens ⁊ posm te in monte sancto
dei in medio lapidum igmtorum ambulasti ꝑ¬
fcũs inuiis tuis adie ꝯdo̾nis tuedonec in nenta est
unquitas inte peccasti. ⁊ eieci te demd̾ute scõ dei
elenatum est cor tuũ indedore tuo ⁊ in t̾ram ꝓie¬
tes nõ equauerunt ad siumtatem eius. platan
nõ fu̾nt equales frondib eius. om̃e lingnũ pre¬
ciosum ꝑadisi. nõ est assimulatum ei ⁊ pultritu¬
diui enis. quoniã speciosum fecit eimi in multis

Expanded text:
extensus et protegens, et posui te in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum ambulasti, perfectus in viis tuis a die conditionis tue, donec inventa est iniquitas in te. Peccasti, et eieci te de monte Dei. Elevatum est cor tuum in decore tuo, et in terram proietes non adequauerunt summitatem eius; platani non fuerunt equales frondibus illius; omne lignum paradisi preciosum non est assimilatum pulchritudini eius. " Ideo speciosum fecit eum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tatim aut̃ ut ambiciosus ꝓmotus ẽ¬
pͥfert se meliorem quia ceruit se sr̾iorem/ac
bonũ facit nõ gradus s uirtus. nõ dignitas s
honestas. priores dedignatur auncos. notos ig¬
norat. ex t̾nos comites ꝯtempuit antiquos.i
subditis hoñosus molesta nõ suffert ꝯcepta nõ
differt p̾ceps ⁊ audax głiosus ⁊ arrogans grauiᷤ
⁊ importunus.
de superbia ⁊ casn luciferi.
suꝑbia cunctis importãbił. omib odiosa
inter onĩa uicia tu semper pͥma tu semper
es ultima /nau onine peocatũ te accedente ꝯmitti¬
git angłm ecͣ derin s enm absq mora deiecit
adelictis in miserias acelo empireo incelnm ca
lum ꝯscendam super astra celi exaltabosoliũ in¬
eũ sedebo in monte testam̃ti ilat̾ib aquiloĩs¬

Expanded text:
tatim autem ut ambitiosus promotus espresumit se meliorem, quia cernit se superiorem. At bonum non facit gradus, sed virtus, non dignitas, sed honestas. Priores dedignatur amicos, notos ignorat hesternos, comites contempnit antiquos. subditis onerosus. Molesta non suffert, concepta non differt, preceps et audax, gloriosus et arrogans, gravis et importunus. XXXI De superbia et casu Luciferi. 1 Superbia cunctis importabilis, omnibus odiosa, inter omnia vitia tu semper es prima, tu semper es ultima. Nam omne peccatum te accedente committit, angelum contra Deum. Sed eum absque mora deiecit,a deliciis in miserias, a celo empireo in aerem calum ascendam, super astra Dei exaltabo solium meum, sedebo in monte testam
Abbreviated transcription (Latin):
xor euĩ contendit hr̃e p̾ciosum ornamen
nem indonio man̾e. fumus stillicidiun. ⁊ ma¬
feminarũ sola despicior ͦcũctis ꝯtempnor. so¬
non patitur s donimari molitur cancta uult
posse milla nõ posse si pulcra fu̾it facile ada
ma. alius alint iugemo. alus faceciis. alis li¬
beralitate sollititur. ⁊ sic exaliqua ꝑte capitur
ꝙ uidiq incessitur. Equus ⁊ asimis bos ⁊ ta¬
incacõnem põtuxor auiro duutti s nec dimittens
põt aliam ducere uec duissa põt alii copularinã
⁊ aliam dux̾it mecthatur ꝙ si uxor a uiro disces¬
serit mau̾e debet in nupta aut uiro suo consilia¬
rs. Siłr. ⁊ uir si discesserit abuxore sua: graue ni¬
mis est pondus ꝯigii. nam stultus ⁊ impius est
qui tenet adult̾am ⁊ patronus est turpidinis qͥ
celat crumen uxoris s ⁊ si dimittit adulteram a¬
bs sui culpa punitur. qm̃ illa uiuẽte cogitur ꝯ¬

Expanded text:
xor contendit habere pretiosum ornamentnem in domo permanere, fumus, stillicidium, et matu mulierum sola despicior, a cunctis contemnor. Sonon patitur, sed dominari molitur. Cuncta vult posse, nulla non posse. Si pulchra fuerit, facile adamma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate sollicitat: et ex aliququod undique incessitur. 5 Equus, asinus, bos et carnicationem potest uxor a viro dimitti. Sed nec dimittens aliam potest ducere, nec dimissa potest alii copulari. Nam am duxerit, mechatur». Quod si uxor a viro discesserit, manere debet innupta aut viro suo reconciliari; similiter et vir, si discesserit ab uxore. 6 Grave nimis est pondus coniugii, nam «stultus et impius est qui tenet adulteram», et patronus est turpitudinis qui celat crimen uxoris. Sed si dimittit adulteram, absque sui culpa punitur, quoniam illa vivente cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
repentina succedit eꝙ incipit cum gaudio
desunt in merore mũdana quippe felicitas mul¬
tis amaritudinb est resꝑsa. nou̾at ħ ille quid¬
ix̾ at risus dolori ꝯmiscebitur. ⁊ extrema gandii
luctus occupat. Exꝑti sunt ⁊liberi iob quicum
comederẽt ⁊ biberent uinũ indomo fr̃is sm pri¬
mogenti repente uentus uehe niens iruit are¬
gione dexti ⁊ concussit .iiiiͣ. angrlos doris que¬

Expanded text:
repentina succedit. Et quod incepit a gaudio desinit in merore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat: «Risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat». Experti sunt et liberi Iob, qui cum comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens irruit a regione de
Abbreviated transcription (Latin):
silm̃ in die bonorum nẽ in memor sis malorur
Emper ultimus dies pͥmus niciutat¬
⁊ mnĩquam pͥmus ultimus reput. ogra¬
atur cum tñ ita semper uiu̾e doceat tanqmĩ
niori semꝑ oporteat. scriptũ est eĩ meuior¬
propinquat. Mille auni aũ oculos moriẽtis d tau¬
ꝙͣ dies hest̾na q̃ p̾t̾iif. semper enĩ futur ^ n ascunt
sꝑ p̾sẽcia moriũtiir. ⁊ quicquid ẽ p̾t̾itum totu
ẽ mortuũ Morimur ergo semper dum biuinius
⁊tũc tm̃ desinimꝰ niori cum desiuimꝰ uin̾e. me¬
lius est ergo mori nite ꝙ̃ uin̾ e morti quia nich̾
est uta mortał. insi mors iuiuens. Uñ salomon
laudani mag̾ mortuos ꝙͣ iuuẽtes ⁊ utroq feli¬
ciorem Iudicaui qui nũdũ natus est. inta uelo¬
cit̾ fugit ⁊ retin̾i nõ pot̃. mors autem in stant̃
occurrit ⁊ impediri nõ ualeat. ħ est illud mira
det̾rore sompni

Expanded text:
silium: «In die bonorum, ne immemor sis malorum». emper ultimus dies primus, et nunquam primus dies ultimus reputatur. Cum tamen ita semper vivere deceat, tanquam mori semper oporteat. Scriptum est enim: « Memorpropinquat. Mille anni ante oculos morientis, tanquam dies hesterna, quae praeteriit. Semper enim futura nascunt presentia moriuntur et quidquid est preteritum totum est mortuum. Morimur ergo semper dum vivimus, et tunc tantum desinimus mori cum desinimus vivere. Melius est igitur mori vite quam vivere morti, quia nichil est vita mortalis nisi mors vivens. 2 Unde Salomon: «Laudavi magis mortuos quam viventes et utroque feliciorem iudicavi qui necdum natus est». Vita velociter fugit et retineri non potest: mors autem instanter occurrit, et impediri non valet. Hoc est illud mirabDe terrore sompni
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃ aut ꝯmime in ꝯmodũ senciant redũdare
⁊ in ħ quorũdam sũa reprobatur qm contra fidẽ
aut honestatem seu contra reui publitã. boñ ue
ꝯᷤ. amiciciam existunant memidem. e̾te ẜui re¬
gis saul fidem domino suo laudabilus ẜuane¬
rũt uolentes pere atrocitati eis meffusione sau¬
Quis dem sacrilegii malicia se ad impiumi diñsi
pit᷑ inquinaut. Ionadab auntus amon consi¬
uo suo suecgens ⁊ ꝓcurans illuis incestura dem
ad turpitudinem obsequiũ p̃stitit trudelitera¬
miticie legem molauit. p annicos ab salonuice
tinsse amiticie transgressores. qui in regeni suu¬
⁊ in reguũ p̃la extitantes cum absalon perdu¬
eltioms flagitium incurrerent erubes cantita¬
q uere nomen amicicie ꝓer fit̾i quieama uicio¬
rumi assensu uł coopera dõne ꝯtaminatum ⁊ i
honestatis notabulo abutentes nu tue głiam
amicitie sibi sacrilega p̾sumpcõne usurpant ¶por¬
io qui nõ amat autus nõ est. ille out̾ nõ amat

Expanded text:
mune incommodum sentiatur redundare. Et in hoc quorumdam sententia reprobatur, qui contra fidem, aut honestatem, seu contra rempub. bonumve commune amicitiam existimant ineundam. Certe servi regis Saul fidem domino suo laudabiliter servaverunt nolentes parere atrocitati ejus in effusione sanejusdem sacrilegii malitia se ad imperium domini sui pariter inquinavit. Jonadab, amicus Amnon, consilio suo suggerens et procurans illius incestum, dum ad turpitudinem obsequium praestitit, crudeliter amicitiae legem violavit. Patet amicos Absalon sceleratos fuisse amicitiae transgressores, qui in regem suum et regnum praelia excitantes cum Absalon perduellionis flagitium incurrerunt. Erubescant itaque verae nomen amicitiae profiteri, qui eam vitiorum assensu vel cooperatione contaminant, et honestatis vocabulo abutentes mutuae gloriam amicitiae sibi sacrilega praesumptione usurpant. Porro qui non amat, amicus non est. Ille autem non amat,
Abbreviated transcription (Latin):
Enum pereorum p̾uaricacõnem refrigẽ
cõnes ⁊ odia introduxit. ymago tũ treatoris licet
nnihomine sit corrupta nõ est ꝓrsus abolita ꝓp̃ea
s errori obiectam. amorem quoq s ꝓnũ ad cupi¬
bero abusus arbitrio amorem suũ amorẽ au̾o ⁊
i ꝯmutabili bono ad bonũ fallax transitorium
perrapinam usurpans adiceretur siłitudim nuũ¬
torum. Iõ em̃ homo cum in honore eẽt . ꝯ .e. in.iii.¬
⁊ s̃. f.e. ilł. sic ꝑfcm̃ insollent̾ appetens decidit ĩ
defcm̃ ⁊ p̾simĩs deo eẽ siłior ei dissiłis factus ⁊ deuĩ
ginem dei potuit abolere quin habeat uise qualĩ¬
cũq bẽ triuitatis ymagiemr anima eñ homĩs
sin reminiscitur. se cognoscit. se diligit. ⁊ sicut sue¬

Expanded text:
emum per eorum praevaricationem refrigesctiones et odia introduxit. Imago tamen Creatoris, licet in homine sit corrupta, non est prorsus abolita, propterea sed errori objectam; amorem quoque, sed pronum ad cupibero abusus arbitrio amorem suum a vero et incommutabili bono ad bonum fallax et transitorium per rapinam usurpans, adjiceretur similitudini jumentorum. Ideo enim homo cum in honore esset, non inst illis. Sic profectum insolenter appetens decidit in defectum, et praesumens Deo esse similior, ei dissimilis factus et Deum ginem Dei potuit abolere quin habeat in se qualitercunque beatae Trinitatis imaginem. Anima enim hominis sui reminiscitur, eamque cognoscit, se diligit, et sicut s
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas. felix ⁊ iocũda indeficiens q tranfquili¬
tas ¶Interim ad annciciam reu̾tentes diciunus ꝙ
anicicias oritur ꝯẜuatur atq perficitur int̾ eos
dum taxat qui sobrie ⁊ pie ⁊ iuste uiuũt inh

Expanded text:
felicitas, felix et jucunda, indeficiensque tranquillifelicitas, felix et jucunda, indeficiensque tranquillitas. Interim ad amicitiam revertentes dicimus, quod amicitia oritur, conservatur atque perficitur inter eos duntaxat, qui sob
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ymagniem. pp̃ea cͥdimus. dixisse psalmis¬
tam u̾mptũ. in ymagine. pertrausit homo set
⁊ frustra ꝯturbatur. Insinuans nõ deeẽ ymagi¬
nem deiauatura s meẽ corrupcõuem exculpa
memoriam .n. corrumpit obliuo scĩa obnubło¬
tur ercore amor cupiditate degenerat. Salieso¬
luto ꝑiesum xp̃m saluatorẽ nr̃m debito p̾ua¬
ricacõnis ãutiq delecto cỹ rographomortis
cuius obligatõ nos tenebat astrictos. trm̃phatis
⁊̃ pͥncipib ⁊⁊ potestatib quib nos addix̾at diuma
sentencia cepit hinana memoria tpr̃ari persatrũ
etoquin scĩa restitin perfidei satramenturn amor
caritatis exemplimi. Exit autem reformadõ hi
ymaginis plena. ubi memoriã nõ it̾polabit
obluno nõ obmibłatur scĩa errore nec amorem
dei rei aliene cupiditas depranabit. In prĩa ħ eẽt
erunt ubi nulius erit locus oblinioni iuentis in
et̾uitate nuilla cupiditatis titillacõ ab sortis a
caritate. Ibi erit sũma pax. plena requies. et̾ua

Expanded text:
itatis imaginem. Propterea credimus dixisse Psalmistam: Verumtamen in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur; insinuans non deesse imaginem Dei ex natura, sed inesse corruptionem ex culpa. Memoriam enim corrumpit oblivio, scientia obnubilatur errore, amor cupiditate degenerat. Sane soluto per Jesum Christum Salvatorem nostrum debito praevaricationis antiquae, deleto chirographo mortis, cujus obligatio nos tenebat astrictos, triumphatis etiam principibus et potestatibus, quibus nos addixerat divina sententia, coepit humana memoria reparari per sacrum eloquium, scientia restitui per fidei sacramentum, amor charitatis exemplum. Erit autem reformatio hujus imaginis plena, ubi memoriam non interpolabit oblivio, non obnubilabitur scientia errore, nec amorem Dei rei alienae cupiditas depravabit. In patria haec erunt, ubi nullus erit locus oblivioni viventibus in aeternitate, nulla cupiditatis titillatio absorptis a charitate: ibi erit summa pax, plena requies, aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tem ⁊ seminant dolores. ⁊ metunt eos flãte do
ꝑiisse ⁊ spũ ire eius eẽ assumptos. superbia ĩ¬
flat. Inuidia rodit. auaricia stimulat. Ira sue¬
cendit. angit gula. dissoluit luxuna litigat
mendatiũ. Maculat homicidiũ. Sic ⁊ c̃. uicõꝵ
portenta. ut que sunt homiui obletarũta pec¬
tandi do sint instrã puniendi. In uidus alt̾ius
reb mat̾scit opimis. s inudia siculinon

Expanded text:
seminant dolores et metunt eos, flante Deo perisse et spiritu ire eius esse consumptos». 2 Superbia inflat, invidia rodit, avaritia stimulat, ira succendit, angit gula, dissolvit luxuria, ligat mendacium, maculat homicidium. Sic et cetera vitiorum portenta, et que sunt homini oblectamenta peccandi Deo sunt instrumenta puniendi: Invidus alterius rebus macrescit opimis. Sed: Invidia Siculi non
Abbreviated transcription (Latin):
orro turpis mr̾ filiam gn̾at turpioremi
uc. õm̃s ad ulterantes qiͣ clibanus sucrẽsus a
quo qñte. ceꝑunt puͥcipes fur̾e aĩõ. uent̾ enĩ
epiꝑe satur. libeut᷑ uen̾em amplexatur. Mex¬
trema libidinis turpitudo que nõ solũ m̃tẽ

Expanded text:
orro turpis mater filiam generat turpiorem. uc». «Omnes enim adulterantes quasi clibanus succensus a coquente. Ceperunt principes furere a vino»: Venter enim pare satur, libenter Venerem amplexatur. O extrema libidinis turpitudo, quae non solum mentem
Abbreviated transcription (Latin):
diues ⁊ temere effrenate ad pociend̾ imitãtur. hĩc
patrie ꝓditores. hinc rerum publicarũ eu̾siones.
hinc cum hostib clanidestina coloquia nascidiceb¬
pelleret. Strupra uero ⁊ ad ult̾ia ⁊ om̃e talei
flagicium. uullis aliis illecebris excitars. nisi uo
luptatis Cũq natura homini sine naturaa siue
quis deus ncħ mente. p̃stabilius dedisset. huic
diuino ninu̾i ac dono ncħ tam eẽ ininicũ quĩ
tutem posse consistere. quo tirca uicħ eẽ tam de¬
testabile tumq pestiferum quã uoluptatẽ. Siꝗ¬
dẽ ea cũ maior eẽt atq longinquior. oume aĩ
lumen extinguit.¬

Expanded text:
dines temere et effrenate ad potiendum incitarent. Hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci dicebpelleret. Stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis aliis illecebris incitarluptatis. cumque homini siue natura siue quis deus nihil mente praestabilius dedisset, huic diuino muneri ac dono nihil tam inimicum quam tutem posse consistere. sed e ctestabile tamque pestiferum quam voluptatem, siquidem ea, cum maior esset atque longinquior, omne animi lumen extingu
Abbreviated transcription (Latin):
re tremor ĩ corꝑe qui ꝓmittit stulta
ꝓdit occuta cui mẽs alienat᷑ facies tũtorte¬
atur. nullũ em̃ secretũ ubi regnat ebrietas fe¬
ꝯdicalices ꝙ̃ nõ fecere disertum poro re susfi¬
cit uniũ nõ sicera nõ ẜuicia. s sendiose ꝯfisi¬
tin mu an siropꝰ claretum labore iulteso¬
licitadie magna sũptu nõ modics. s m̃ ꝯten

Expanded text:
i promit stulta, prodit occulta; cui mens alienatur, facies transformatur. «Nullum enim secretum, ubi regnat ebrietas»: Fecundi calices quem non fecere disertum? 2 Porro non sufficit vinum, non sicera, non cervisia, sed studiose conficitur mulsum, siropus, claretum, labore multo, sollicitudine magna, sumptu non modico. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ius igue agiadio deuastant derene la cõne
reue tiexenpsum habemus machitophel qui cõ¬
sencitns fulio pricide com ei patris siri dam du
trĩsus pͥsumptuose obuirgando detraxit deus
sepra ꝑtussã ⁊ acastris eiectã .uii. dieb appli ꝯ¬
mumione p̃cidit. ¶ sion solũ iascũdi s iita
aico quomodo potes eẽ deillans auire secu¬
tus tota die inducit ⁊ meadem uo luntate⁊. sã
admodicum non s̾sistit. ¶ Suspicõsi quoq sũt¬
a longe ab electõne amicicie relegardi suchil
enĩ amiticie mag̃ ꝯgrint quam quedam paxit

Expanded text:
psius igne et gladio devastavit. De revelatione secreti exemplum habemus in Achitophel, qui consentiens filio parricidae, cum ei patris sui David prfratri suo praesumptuose objurgando detraxit, Deus lepra percussam, et a castris ejectam septem diebus a populi communione praecidit. Non solum iracundi, sed etamico, quomodo potes esse de illius amore secutus tota die induit, et in eadem voluntate vel etiam ad modicum non subsistit. Suspiciosi quoque longe sunt ab electione amicitiae relegandi. Nihil enim amicitiae magis congruit, quam qu
Abbreviated transcription (Latin):
curio sitas in quietat timoris stinuuos spieit
rmultip lcem turba cõnis in at̾iam sb̾minist
Si enĩ auicus suspiciosus uiderit alii secrecius
tur odumi laudem u̾o irrisionẽ sic in omñb ꝑ¬
u̾sus est innu̾sa ꝑuertens lingosos ad amitici¬
e secrera nõ arbitror eligendos uir liugosus nõ
diligetur int̾m ⁊ testimomo sapientis si uideris
hominem ꝓnptulum ad loquendum nõ plus.⁊
de ip̃o sperare poteris quam de stulto talem itaq
tibi eligas in aicum qui tius morib qui tue ꝯ¬
uemat honestati. sam teste beato aubrosio int̾
dis pares mores aunticia eẽ nõ põt Ricet auremi¬
racundia ¶Instabilitas suspicõ ⁊ u̾bositas freꝙter
soleant eleccõnem ainicici ipedire unchitam in
detur nõ eẽ ab hac elecrõne amicicie repellen dos

Expanded text:
curiositas inquietat, timoris stimulos suggerit, et multiplicem turbationis materiam subministrat. Si enim amicum viderit alii secretius tur odium, laudem vero irrisionem. Sic in omnibus perversus est universa pervertens. Linguosos ad amicitiae secreta non arbitror eligendos. Vir enim linguosus non dirigetur in terra. Et testimonio Sapientis, si videris hominem promptulum ad loquendum, non plus de ipso sperare poteris, quam de stulto. Talem itaque tibi eligas in amicum, qui tuis moribus, et tuae conveniat honestati. Nam, teste B. Ambrosio, inter dispares mores amicitia esse non potest. Licet autem iracundia, instabilitas, auspicio et verbositas frequenter soleant electionem amicitiae impedire, mihi tamen videtur non esse ab hac electione amicitiae repellendos
Abbreviated transcription (Latin):
udore ꝯfunditur. ⁊ si nõ petit egestate ꝯsimm¬
tur. s ut iñ dicet nocĩtate ꝯpellitur. deum cãtur
tni quũ ꝙ nõ iuste d̾idat ꝓximũ criminatur i¬
malignimi ꝙ nõ plene sb̾ueniat. Indignatur.
Melius est mori quam indig̾e ⁊̃ ꝓximo suo pau¬
cos tempora si fu̾int mibila solus eris. pro pu¬
dor ẜmn fortimã estimatur ꝑ sona. cum pocuus.
ẜiri ꝑsonam sit estimanda fortimatã bonus re¬
putatur ut diues tam malus ut poup cum po¬
tius tam diues sit reputãdus ut bonus tam pau¬
ꝑ ut malus diues aut̾ sc̃flutate resoluitur ⁊i
actancia effrenatur. currit ad libitum ꝙ corru¬
it ad illicitum ⁊ fuĩt instrã penarum que fue¬
rant oblectam̃ta culparum. labor macquiren¬
do. tinor in possidendo. dolor mauntrẽto men¬
tem euis semꝑ fatigat sollicitas ⁊⁊ affligat.u bi
cũq thes aurus tinis ibi est ⁊ cor tuñ. s delꝰ ple

Expanded text:
udore confunditur, et si non petit, egestate consumitur, sed ut mendicet necessitate compellitur. Deum causatur iniquum, quod non recte dividat, proximum criminatur malignum, quod non plene subveniat; indignatur, «Melius est mori quam indigere». «Etiam proximo suo paucos: Tempora si fuerint nubila, solus eris. Proh pudor! secundum fortunam existimatur persona, cum potius secundum personam sit estimanda fortuna. Tam bonus reputatur ut dives, tam malus ut pauper, cum potius tam dives sit reputandus ut bonus, tam pauper ut malus. 3 Dives autem superfluitate resolvitur et iactantia effrenatur, currit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper fatigat, sollicitat et affligit: «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum». Sed de hoc ple
Abbreviated transcription (Latin):
les gͥ auucitie. sunt renissione usus euellende.
dissidendui insi ꝙ̃ quam amodum intollerabil
inuiria exardesserit ut neq rectum. neq hoiz¬
estum fit nec fi possit ut nõ statim alienacõ dis¬
uuctio q facienda sitnicħ emĩ est turpñis ꝙͣ cũ¬

Expanded text:
les igitur amicitiae sunt remissione usus eluendae discindendae, nisi quaedam admodum intolerabilis iniuria exarserit, ut neque rectum neque honestum sit nec fieri possit ut non statim alienatio disiunctioque facienda sit
Abbreviated transcription (Latin):
natura datam cuius noluptatis auide libidinis¬
⁊ temere ⁊ effrenate ad pociendum incitantur
hinc pr̃ĩe ꝓditores hinc rerum publicarũ eu̾si¬
ones hinc cum hostib claudestina coloquia nas¬
sci dicebat nullum demq scelus nullũ malu nullũ¬
facins eẽ ad ꝙ suscipiendum nõ libido uolup¬
tatis impelłet strupra u̾o ⁊ adult̾ia ⁊ õmne ua¬
lum flagicium nullis aliis illecebris excitari insi
uoluptatis. cũq natura hominis siue natura sũ
quis deus nicħ meirte p̾stabilius dediss huicdi¬
uino muneri. ac domo nicħ tam eẽ iminicum ꝙ̃
uoluptatem. Nec eñ libidine dominante locum¬
temporancie eẽ neq om̃ino in uoluptatis regno
uirtutem posse consistẽ. Quo cirta nicħ eẽ detes
tubile. tamiq pestiferum. quam uoluptatẽ si¬
quidemea cum maior eẽt. atq longĩquior. om̃e
oritur insi dolor p̾cesserit aut nemo uinquam de¬
lectutur bibendo. insi pͥus dolu̾̃it sͥciendo. nemo

Expanded text:
atura datam, cujus voluptatibus avidae libidines temere et effrenate ad potiendum incitarent. Hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci dicebat. Nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret. Stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis aliis illecebris incitari nisi voluptatibus. Cumque homini, sive natura, sive quis deus nihil mente praestabilius dedissuino muneri ac dono nihil tam inimicum quam uoluptatem: nec enim libidine dominante temperantiae locum esse neque in uoluptatis regno uirtutem posse consistere. sed e contrario deustabile tamque pestiferum quam voluptatem, siquidem ea, cum maior esset atque longinquior, omne oritur, nisi dolor praecesserit, ut nemo unquam delectatur bibendo, nisi prius doluerit sitiendo, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
nutritur nec flatu suocenditur s adeo cre¬
atus est in extingubił. aborigine mnũdi. scriptũ
est deuorabit eum ignnis qui non suocenditur cͥ¬
ditur aut̾ eẽ sõt̾ris ẜm illud ꝓpheticuu infir¬
mis s̃tus ꝯturbatus est in occursum aduentus
tui s om̃is locus reꝓ biis est penał. qui semper
secum deferuͣ cruciatum ⁊ ubiq ꝯ̃ ccͣ se tormẽ¬
tum incurrinnt ꝓ ducam inquit igneu deuiedi¬
o ti ⁊ comodat te. Iguis aũ gehẽue semperar¬
debit ⁊ nĩquam lucebit. semper exuret ⁊ nũꝙ̃
ꝯsumet. semper afficiet ⁊ nñ ꝙ defi̾ciet. Est eĩ
apudiferos sũma tene braruni obscuritas. iniñ¬
sa penarum ac̾bitas infinitas miseriarum et̾in¬
tas. ligatis inquid manib ⁊ pe. e. c̃. singula¬

Expanded text:
nutritur, nec flatu succenditur, sed a Deo creatus est inextinguibilis ab origine mundi. Scriptum est enim: « Devorabit eum ignis, qui non succenditur heticum: «Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui». Sed et omnis locus reprobis est penalis, qui semper secum deferunt cruciatum et ubique contra se tormentum incurrunt. «Producam, inquit, ignem de medio tui, qui comedet te». 2 Ignis autem gehenne semper ardebit, et nunquam lucebit: semper uret, et nunquam consumet: semper afficiet, et nunquam deficiet. Est enim apud inferos summa tenebrarum obscuritas, immensa penarum acerbitas, infinita miseriarum eternitas. «Ligatis, inquit, manibus et pedibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdicõnem radix om̃i malorũ est cupiditas. ħ sa
trilegia ꝯmittit ⁊ furta. rapinas ex̾cet ⁊ p̃das
bella gerit ⁊ homicidia. symomace uendit ⁊
eunt miq̃ petit ⁊ recipit. In uiste negociatur.
⁊ fen̾atur. Instant dol ⁊ in minet fraudibus
Sissolit pactum ⁊ molat iuranentuna. do¬
rũpit testimoniũ ⁊ peru̾tit iudicaun¬

Expanded text:
dix enim omnium malorum est cupiditas». 2 Hec sacrilegia committit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste negotiatur et feneratur, instat dolis et imminet fraudibus, dissolvit pactum et violat iuramentum, corrumpit testimonium et pervertit iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil igcitur est auaro scelestius ⁊
luch̾ iniquius quam amarepetu¬
niaur uerbum est sapientis quod
confirmat ap̃lus dicens. qui uolũt
trinłaqueos dỹaboli ⁊ desideria multa mutili

Expanded text:
ichil est igitur avaro scelestius et nichil iniquius quam amare pecuniam». Verbum est sapientis, quod confirmat apostolus dicens: «Qui volunt et laqueum diaboli et deside
Abbreviated transcription (Latin):
Nicio ⁊ medio ac fim n
liquis qui linguam su
plenũ ualeat domare.
uolucrum ⁊ ceterorũ dogmatur. ⁊ a nat
mana dogunta sunt. linguam autem
nemo dogmare põt. Id̾o ego alb̾tanus. b
doctrinam sr̃ dicendo atq tacendo uno i
uersiculus autem hic est. Quis. quid. cui

Expanded text:
nitio, medio ac fine mei aliquis qui linguam suam ad plenum valeat domare, volucrum et ceterorum domatur et a natura humana domita sunt, linguam autem suam nemo domare potest», 4 ideo ego, Albertanus, brevem doctrinam super dicendo atque tacendo uno vere curavi. 5 Versiculus autem hic est: «Quis, quid, cui
Abbreviated transcription (Latin):
trie ue saluti p̾iudicet. Rex equidem assuerus am
sr̾bñ aman p̃cet̾eris ad penioõra sue famnliaritatis
adimiẜat incruce suspendit p̾ponẽs ꝯuigis fidem
⁊ sabutem multitudinis anncicie quam ille consi¬
liis matulau̾at frandulentis Iabel uxor abels
cỹnei licet pax firmata eẽt int̾ sisaram ⁊ domũ
mri su ila tũpace̾ ppłi p̾fereus capnd sysare cla¬
no malleo que transfixit. dd̾ rexlicet deuire. uete¬
ris amicicie ⁊ onathe pꝰt̾itati peꝑtiss e. debi̾t. a¬
udiens tñ pp̃ saul ⁊ domũ eius ⁊ obsanguiuẽ ga¬
badnntarũ quos saul occiderat ppłm adomnuo fa¬
me grauissima trib ãnis afflictum .uii auros
decoguacõne sanl ⁊ ionathe gabaonitis tradid

Expanded text:
opriaeve saluti praejudicet. Rex equidem Assuerus, qui opriaeve saluti praejudicet. Rex equidem Assuerus, qui superbum Aman prae caeteris ad penitiora suae familiaritatis admiserat, in cruce suspendit, praeponens conjugii fidem et salutem multitudinis amicitiae, quem ille consiliis maculaverat fraudulentis. Jahel, uxor Haber Cinaei, licet pax firmata esset inter Sisaram et domum viri sui, illi tamen pacem populi praeferens caput Sisarae clavo malleoque transfixit. David rex, licet de jure veteris amicitiae Jonathae posteritati pepercisse debuerit, audiens tamen propter Saul et domum ejus, et ob sanguinem Gabaonitarum, quos Saul occiderat, populum a Domino fame gravissima tribus annis afflictum, septem viros de cognatione Saul et Jonathae Gabaoni
Abbreviated transcription (Latin):
hii salutarib moĩti sũt curãdi qͥ se corrigibiles
ħ ip̃m excepoõm recipit rũpenda est enĩ si anus
crinen adeo enorme est ut smne fame dispendio
tollerari nõ possit. indelicet si contra fidem xp̃i
si contra publicam utilitatem uł siłe aliquid p̃¬
sumpcõnem dampnabili attemptauit dissuen¬
da est amiticia. ĩ. ꝙ nõ ꝓsiliatur aduurgia non
ad se dicõnem nõ ad ꝯtumelie u̾ba m honestum
est emĩ bellum cumeo gerere ꝙ̃ tue familiarita¬
tis sec̾tarium hu̾isti ¶amicitia dissoluta iuilli
uõ in angulis detrahant nõ excusent se m̃dati¬
eͣ ut alios de honestẽt. ¶Soluta demq amicicia se
ei ꝙ̃ amitimi hũeras hic honor ex hibendus eit
ut dui infitnõ qui patitur iniriam sit inicul¬
spio pacienis nec uũ quam setreta aunticie
Re ambules ne bonũ odore: opmionis tue eis
ꝯsiuendo aut alias colloꝙ̧ydo alieua crimĩa cõe
ꝯtauimes s sic statuui animi ordines ut uullus
amior religionii aut fidei sen pacii multorum pa¬

Expanded text:
Hi salutaribus monitis sunt curandi; qui si se incorrigibiles hoc ipsum exceptionem recipit. Rumpenda est enim, si amici crimen adeo enorme est, ut sine famae dispendio tolerari non possit; videlicet, si contra fidem Christi, si contra publicam utilitatem, vel simile aliquid praesumptione damnabili attentaverit. Dissuenda est amicitia, in qua non prosiliatur ad jurgia, non ad seditiones, non ad contumeliae verba. Inhonestum est enim bellum cum eo gerere, quem tuae familiaritatis secretarium habuisti. Amicitia dissoluta, nulli non in angulis detrahant, non excusent se mendaciter ut alios dehonestent. Soluta denique amicitia, semper ei, quem amicum habueras, hic honor exhibendus est, ut qui infert, non qui patitur injuriam, sit in culrospice paci ejus, nec unquam secreta amicitiae te ambules, ne bonum odorem opinionis tuae ei consulendo, aut alias colloquendo aliena criminatione contamines; sed sic statum animi ordines, ut nullus amor religioni aut fidei, seu paci multorum, pr
Abbreviated transcription (Latin):
inuolencie gignitur ⁊ fonetm. Est aut̾ oruici¬
cie suauissimus fomes sinc̾itas aftcõnũ. mutua
obsequela rerum honestarũ crebra collacõ pai¬
utas uolinitatum. iugis ⁊ nuiolabił fides c̾te
q. arachices amiciciam dd̾ tauta fide studuit ex¬
colłe ie cifou̾e ut sollicitudiuẽ sac̾itati p̾ferret
mortis ꝑicula ⁊ labores gaudio ⁊ quieti p̃ elig¬
enc̃ amici ꝯmunicate dolorib quam honorib ho¬
micide. ñ bum ethai Gethei erat cuni fugeret d¬
dd̾ nudis pedib de ierłm afacie ab salon. ⁊ dret
ei dd̾ ut reu̾teretur uinit dominꝰ nec uruita n ͨ
ĩ morte derelinꝙͣ te

Expanded text:
nevolentiae gignitur et fovetur. Est autem amicitiae suavissimus fomes sinceritas affectionum, mutua obsequela, rerum honestarum crebra collatio, parilitas voluntatum, jugis et inviolabilis fides. Certe Chusi Arachites amicitiam David tanta fide studuit extollere et fovere, ut sollicitudinem securitati praeferret, mortis pericula et labores gaudio et quieti, praeeligens amici communicare doloribus quam honoribus homicidae. Verbum Ethai Gethaei erat cum fugeret David nudis pedibus de Jerusalem, a facie Absalon, et diceret ei David, ut reverteretur: Vivit Dominus, nec in vita, nec in morte de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio affectu diligninis. sic em̃ nõ solũ pacificos¬
cit diligite immnicos nrõs bñfacite hiis quio¬
derunt uos. brachiis suicere dileccõnis in xp̃o eo
amplectimur eisq siue omi fictõne ꝯsulimuscũ¬
descendimus ⁊ afflictis ⁊ eorum hou̾a. ꝯpassioĩs
hum̾o supportamnuis. ⁊ rõne simul ⁊ affectu a¬
micicia gn̾atur ut tum quis quid nob̾ doĩt rõ
diligendii se ꝓpria uirtute amabilem reddit

Expanded text:
cificoscit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, brachiis sincerae dilectionis in Christo amplectimur, eisque sine omni fictione consulimus, condescendimus afflictis, et eorum onera compassionis humero supportamus. Ex ratione simul et affectu amicitia generatur, ut cum aliquis, quem nobis dictat ratio diligendi, se propria virtute amabilem reddit
Abbreviated transcription (Latin):
lma collig̃ pullos suos ⁊ comfirmatur infirmis
ursa ⁊̃ catuł suis in murmirat aquila quoq uo¬
litat sr̃ pullos suos portaus eos in hum̾is fuis
s ⁊ leene midaueriuit mãmas suas lactauent
catłos suos amior induxit iacob ⁊ planget fili¬
um suñ iosepħ ¶aturali amorempulsus esedi
daud plangere filium pricidam ⁊ dicebat ab¬
salon. fili .ii. fili .iiii. ab salõ. Sius ui̾ det nti
moriar ꝓ te fili mi. absalon ¶porro naturał a
iiticia modestie legem sepe transgͥditur dei ce¬
sue salutis obliscens exniiia tenĩtudi̾e ⁊ aff¬
cione ꝑentum sex offõ contrahitur amicicia dũ
rucõne datic⁊ accepti mirtua int̾ anncos grã oa

Expanded text:
a colligit pullos suos et coinfirmatur infirmis, ursa etiam catulis suis immurmurat; aquila quoque volitat super pullos suos, portans eos in humeris suis. Sed et lamiae nudaverunt mammas suas, lactaverunt catulos suos. Amor induxit Jacob, ut plangeret filium suum Joseph. Naturali amore impulsus est David plangere filium parricidam, et dicebat: Absalon fili mi, fili mi Absalon, quis mihi det, ut moriar pro te, fili mi Absalon? Porro naturalis amicitia modestiae legem saepe transgreditur, Dei et salutis suae obliviscens ex nimia teneritudine et affectione parentum. Ex officio contrahitur amicitia, dum ratione dati et accepti mutua
Abbreviated transcription (Latin):
nathan. nõ t̾rene ntilitatis expectacõ s appro¬
bate uirtutis ꝯtemplacõ consecrauit en̾iunt tũ
alt̾uis utrobiq ꝑ fcñs ut uta unius alt̾uis custo¬
diretur industria ⁊ inu̾is bñficõ alt̾uis post̾itas
iiume deleretur. Non estergco amicitia inq̃stu
ns̃ in assentacõne s inu̾rtate ⁊ infide audi bea¬
tum ambrosium nõ est inquit amicitia uectiga

Expanded text:
s exspectatio, sed approbatae virtutis contemplatio consecravit. Emersit tamen alterius utrobique profectus, ut vita unius alterius custodiretur industria, et unius beneficio alterius posteritas minime deleretur. Non est ergo amicitia in quaestu, nec in assentatione, sed in veritate et fide. Audi B. Ambrosium: Non est, inquit, amicitia ve
Abbreviated transcription (Latin):
flos agri qͣ tã ꝙ fenũ uelocit̾ arescent ⁊ ꝙ̃ad
modimm olera ħ barum tito decident ut aut̾ orna¬
ãtilib pict᷑atis cutellis ebore iauitatis. uasis
aur̃is uascellis argenteis cupis ⁊ napis. uoculi
lariis bacilib ⁊ aureolis cassuł. ⁊ fi abelł. Quid pł¬
pnigere cam̾as ditare ꝑticas palliare uestibulum
sust̾nere paniuientum ꝯpon̾e lectum in flatum
plimiis oꝑtũ sericis obductum cortiuis aut ⁊̃ ca¬
nopeo scriptum est enĩ nõ cum morietur accipiet

Expanded text:
am fenum velociter arescunt et sicut holera herbarum cito decident». 3 Ut autem ornaantilibus picturatis, cultellis ebore manicatis, vasis aureis, vasculis argenteis, cuppis et nappis, varalibus lariis, bacilibus et urceolis, capsulis et flabellipingere cameras, ditare perticas, palliare vestibulum, substernere pavimentum, componere lectum inflatum plumis, opertum sericis, obductum cortinis, aut etiam canapeo? Scriptum est enim: « Homo cum morietur, non accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
fficient̾ ualeat explicare. Sodomtas¬
ħ enĩ pentapolĩ cum adiacenti regione. sb̃ner¬
tit. Raptores sichen cũ ppło int̾emit. here.¬
deum cĩdianitidẽ pugione trausfodit. adul¬
teros. tribum benramĩ ꝓuxore leuite deleiit¬
s crupatores. filios ely fac̾dotis in belio ꝓstra¬
maledixit. sansonem. seduxit. Salonem

Expanded text:
fficienter valeat explicare? Hec enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her edeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in bello prostramaledixit, Samsonem seduxit, Salom
Abbreviated transcription (Latin):
confunditur: nominare pp̃ea inquit tradidit il¬
los deus inpassiones ignominie nam femine eor
ꝯmutauerunt naturalẽ usum neum qui ẽ con¬
culi in masculos turpitudinem operantes Q ud
hac turpitudine turpius quid ħ crimine crimi¬
nosius . In lege qĩ paria ꝯnĩgũtur ꝯcubitus ma¬
ris cum masculo ⁊ cohitus hominis cum iinne¬
to sic enĩ legitur. in leuitico. Cum masculo nõ
ꝯmisceb̾is cohitu femineo qr ab houimacõ est
Cnm onũ pecore nõ oohibis nec maculab̾is cũ
eo utriq par pena sõ scribrtur qui dorinierit inqt
tam masculo cohitu femineo ut̾q operati sunt
nefas morte moriãtur. pecus quoq occidite q
ꝑiscat.

Expanded text:
tolus non confunditur nominare: «Propterea, inquit, tradidit eos Deus in passiones ignominie. Nam femine eorum commutaverunt naturalem usum in eum qui conculi in masculos turpitudinem operantes». Quid hac turpitudine turpius? Quid hoc crimine criminosius? 2 In lege quasi paria coniunguntur concubitus maris cum masculo et coitus hominis cum iumento. Sic enim legitur in Levitico: «Cum masculo non commisceberis coitu femineo, quia abhominatio est. Cum omni pecore non coibis, nec maculaberis cum  Utrique par poena subscribitur. « Qui dormierit, inquit, cum masculo coitu femineo, utrique operati sunt nefas, morte moriantur: pecus quoque occidite Lpiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
deuiet ad sinistram qui nõreu̾tatur aduonutũ
qui nõ ꝯcupiscat in st̾core. quin pocins głiau¬
tur cum male fecerint ⁊ exultanit in reb pes¬
tacõne auaricia nequicia plem ant muidia
homicidiis contencõne dolo Balignitate sur¬
surtones detractores deo odibiles ꝯtinuelio si
sr̃bi elati inuentores malorum ꝑentib mobe¬
dientes insipientes in ꝯpoĩti sine affectõne ab
te repletus hũndat hr̾ticis ⁊ scis matitis ꝑ fidis
⁊ tyraimis. sỹmomi acis ⁊ ypocritis ambitiosis
torib usurariis ⁊ falsariis mipnis ⁊ sacrilegis
tib c⁊ inꝯ stantib ueneficis ⁊ auoc̾ib piuris
aexeciatis p̾sumptuosis ⁊ arrogantibo uicre¬

Expanded text:
declinet ad sinistram, qui non revertatur ad vomitum, qui non computrescat in stercore. Quin potius « gloriantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pesidia, homicidiis, contentione, dolo, malignitate, susurrones, detractores, Deo odibiles, contumeliosi, superbi, elati, inventores malorum, parentibus non obedientes, insipientes, incompositi, sine affectione, abte repletus habundat hereticis et scismaticis, perfidis et tyrannis, simoniacis et ypocritis, ambitiosis toribus, usurariis et falsariis, impiis et sacrilegis,tibus et inconstantibus, veneficis et auguribus, perjuris et exsecratis, praesumptuosis
Abbreviated transcription (Latin):
ciam iuste fuginus que suadet excessus. Et iterũ
dicitaten. O miserabił m̃dicantis ꝯdiccõ nam.
si petit pudore confunditin: nam si nõ petit eg¬
estate ꝯfumitur. d ut m̃de m̃dicet nocĩtate ꝯ¬
pestitur. indignatur muirimirat inp̾catim. Quare¬

Expanded text:
tiam iuste fugimus, quae suadet excessus, et dum matduntur. O miserabilis mendicantis conditio; et si petit, pudore confunditur, et si non petit, egestate eonsumitur, sed ut mendicet, necessitate compellitur.
Abbreviated transcription (Latin):
est illud ⁊ curandum ne offeramꝰ nos ꝑiculis.
sine cansa quo nicħ põt eẽ stultius qua pp̃ ĩ
adeundis ꝑiculis ꝯsuetudo iuntanda est medi¬
corum qui leuiter egrotantes leuit̾ tirrant. Gra¬
morib autem morbis ꝑiculosas curacõnes adh
bere coguntur Quare intransquillo tempestatem
ad u̾sam optare dem̃tis est. s̾uenire autem tenipes¬

Expanded text:
 illud etiam, ne offeramus nos periculis sine causa, quo esse nihil potest stultius. Quapropter adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est, qui leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipites adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare dementis est, subvenire autem tempes
Abbreviated transcription (Latin):
alia tum indignacõne de ꝓmenda. alia miserati¬
one flectenda. Ita ut uox. ⁊ or̃o semper sue cause ꝯ¬
ueniant. O bẜuandum est ut recta sit facies. ne
labia de torqueantur. n ͨ in moditꝰ. Yatus nec su¬
pirius uultus. nec eiecti int̾ra oculiue̾ incłmnata
ceruis. nec eleuata aut dep̾ssa supertili& quiant¬

Expanded text:
alia cum indignatione depromenda, alia miseratialia cum indignatione depromenda, alia miseratione flectenda, ita ut vox et oratio semper sue cause conveniant ». « Observandum est ut recta sit facies, ne labia detorqueantur nec immodicus hiatus nec supinus vultus nec eiecti in terra oculi nec inclinata cervix nec elevata aut depressa supercilia, quia