comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a nõ hoc aĩo fu̾nt qui armati er¬
ant. set alio tendebant. proinde
⁊ si cũ arma̾tos audiss uenire me¬
tu diste̾ssit de possone. sũ ueru
sũ flm audisset. dicendũ est nõ
eẽ eum armis deiet̾tũ. nisi possõ
possõm. uirdri eũ armis deiettͤu
Eum igit᷑ qui cũ armis uenit
possumꝰ armis repelle. set ħ ꝯfestĩ
nõ ex int̾uallo. dũ modo scianius
nõ solũ resire̾ ꝑmissũ ne eicratur
S isi deiectus quis fuit eund eicẽ
nõ ex inc̃uallo. s exꝯtinẽti ¶ Cũ
iturator armatus uen̾it. u p̃e doꝰ
ammus deietisse uitetursũ man¬
dauit. sũ ut uilianꝰ ait. ratũ unͣit
bet ⁊ infamilia dicent est. Nam
cũ familia sine m̾e armata ueĩt
ego nõ indeoruenisse s familia
dictũ et̃ adũsus eũ ꝓponit᷑ qui do¬
lo maͣlo fecit quo quis armis cei
rio aꝑꝑet. si prohibeat᷑ utifrui. fr¬
uctu fundi. uti frui aut̃ prohui¬
sse uidet᷑is qui ni deiecit. utentẽ.¬

Expanded text:
a non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset uenire, metu decesserit de possessione, siue uerum siue falsum audisset, dicendum est non esse eum armis deiectum, nisi possessio possessionem, uideri eum armis deiectum. Eum igitur, qui cum armis uenit, possumus armis repellere, sed hoc confestim, non ex interuallo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti. Cum procurator armatus uenit, et ipse dominus armis deiecisse uidetur, siue mandauit siue, ut Iulianus ait, ratum habuit. Hoc et in familia dicendum est: nam cum familia sine me armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, rdictum etiam aduersus eum proponitur, qui dolo malo fecit, quo quis armis deicrio apparet 'si prohibeatur uti frui usu fructu fundi'. Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utente
Abbreviated transcription (Latin):
lulus.¶ Nunt̃dicto und ui
tanti ꝯtempnacio facienda est.
qnͣti intersit possidre.⁊ hoc iure
nos uti pompoꝰ. scribit. id est tan¬
ti rem iũdͦri. qnͣti actoris int̾sit
ꝗd alias nũłius eẽt. alias plus.¬

Expanded text:
um. In interdicto unde ui tanti condemnatio facienda est, quanti intersit possidere: et hoc iure nos uti Pomponius scribit, id est tanti rem uideri, quanti actoris intersit: quod alias minus esse, alias plus
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẜ ad eum ꝗ funto uti probitꝰ
est. S ꝑtinebit et̃ ad eũ qui hedifi¬
cus uti frui ꝓhibetur ¶ Conseq̃nt̃
aut̃ dicemꝰ ad res mobiles hoc inter¬
dictũ nõ ꝑtin̾o siquis uti frui pro¬
hitus est re mobili nisi rei soli cede¬
bant res mobiles. si igitur fu̾m̾t¬
ibi dicend est et̃. ⁊ ad eas referri hoc
int̾dictũ dere. Item si nõ ususfruc¬
tus s nsus sit relictus: ꝯpetit hor in¬
terdictum. Ex quacũ eĩ causa cõ

Expanded text:
i prohibitus est: sed pertinebit etiam ad eum, qui aedificiis uti frui prohibetur. consequenter autem dicemus ad res mobiles hoc interdictum non pertinere, si quis uti frui prohibitus est re mobili, nisi si rei soli accedebant res mobiles: si igitur ibi fuerunt, dicendum est etiam ad eas referri hoc interdictum debere. Item si non usus fructus, sed usus si relictus, competit hoc interdictum. ex quacumque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ.lcui legata sũt cũ ita
ut suũ alienũ redimat ⁊ manu¬
mittat. ⁊ boĩs brdis uenditis ꝑtem
nõ totũ ꝑseqͣtur nõ alias debet ꝯse¬
qui legatũ ꝙͣ si cau̾it se manius¬
surũ. Set ħ tũ demũ si larͣgiat᷑ por¬
tio qmͣ accepit ad ẜui p̾ciũ patusz
sic dñs tanti eũ uende. alioqͥñ ex¬
fuisset .xx. ẜuũ manũitt̾e nõ cogi
fideicomissã libtatẽ pr̃are silegat᷑

Expanded text:
cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non alias debet consequi legatum, quam si cauerit se manumissurum sed hoc tunc demum, si largiatur portio quam accepit ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exfuisset uiginti seruum manumittere, non cogi fideicommissam libertatem praestare, si legatum
Abbreviated transcription (Latin):
hac speͣ aliud dicend̃ sit. set ĩ supio¬
resũt qui putãt cogend legatairiũ
redim̃e ẜnũ.⁊ se honeri sbiecisse dũ
accepit sil tolrantem. s si patus
sit restro restitu̾e qd̾ accepit an au¬
diendus sit iudend̾. s togendꝰ est ꝑ¬

Expanded text:
e aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. sed cogendus h
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶Detẽni legata sũt. ⁊ irgatꝰ
est legatarius stichũ eni̾e ⁊ mam¬
nuttẽ fãlridia int̾ueĩt.⁊ mĩoris emi
ẜuus nõ pot̃. ꝗtiã pͥutãt dodrantem
accipe delere legatariũ. nec emere
ꝯpellend̃ ¶ Idem putat᷑ et̃ si suum
suũ rogatus sit manũittẽ. ⁊ dodrã¬

Expanded text:
m. Decem legata sunt et rogatus est legatarius Stichum emere et manumittere: Falcidia interuenit et minoris emi seruus non potest: quidam putant dodrantem accipere debere legatarium nec emere compellendum. idem putant etiam si suum seruum rogatus sit manumittere
Abbreviated transcription (Latin):
udicatũ fu̾it nõ eẽ eũ in potesta¬
te. ⁊ si ꝑ iniuriã iudicatũ sit agẽ¬
tihoc interłto obicienda erit ex¬
ceptõ rei iudicate ne de hce que¬
ratur an sit in potestate. s ansit
iudicatũ ¶ Si quis filiã suã que
nicħ nupta sit uelit adq̃uc̾e ut

Expanded text:
e eum in potestaper iniuriam iudicatum sit, agenhoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an udicatum. Si quis filiam suam, quae hi nupta
Abbreviated transcription (Latin):
umi noĩatim sipulatus sit
exeare que adͤ utosq ꝑtiu
sabimus ait. qm̃ soli oblig¬
atus eẽt uitend̾ ẽẽ quẽad¬
mod alt̾ usuarius ꝑtem su¬
am reciꝑe possit. qrñ int̾ eoᷤ
nlla comumo iur̾ ess. Set¬

Expanded text:
uni nominatim stipulatus sit ex ea re, quae ad utrosque pertinet, Sabinus ait, quoniam soli obligatus esset, videndum esse, quemadmodum alter usuarius partem suam recipere possit, quoniam inter eos nulla comm
Abbreviated transcription (Latin):
de quo farcepit recte sti¬
pulari potest. tñ si ĩ parẽtrꝰ
potestate est. nec auctore
quid prẽ qbligatupubes
in pupilo dicimꝰ io ⁊ mi

Expanded text:
 quo fari coeperit, recte stipulari potest, tamen, si in parentis potestate est, ne auctore quidem patre obligatur: pubes in pupillo dicimus, idem et in
Abbreviated transcription (Latin):
hrtem ẜuum cũ libtate insti¬
tutũ inꝑetͣrͣe posse seꝑatõmi
scil ut si nõ at tĩg̾it bona pa¬
troni in ea causa sit. ut qui¬
cquid postea adquisierit seꝑ¬
aretur s et siquid ei a testa¬
tore debetiu O¬

Expanded text:
heredem seruum cum libertate institutum impetrare posse separationem, scilicet ut, si non attigerit bona patroni, in ea causa sit, ut ei quidquid postea adquisierit separetur: sed et si quid ei a testatore debetu
Abbreviated transcription (Latin):
ratõm effecerit. quod quid
Spraro ⁊tinge̾ pot̾ ¶Quod
nem impetͣri nõ posse. ita e¬
rit accipiend ut ultͣ qͥnqũ¬
niũ post adicõm nu̾andu
seꝑatio nõ postuletur. ¶ De
hus aut̃ omnib an admi¬
itenda seꝑatõ sit nec ne. pr¬
etoris erit ul presidis nocio
nulliꝰ alt̾iꝰ ħ est eius qui se¬
ꝑatõm indulturus ¶Si
quis pignus ab hrde accepe¬
rit nõ est ei xedenda seꝑatõ
qiͣeum setutus sitineꝙ eĩ
ferendus est qui qualit̾tũ
eligentis mente tñ hrdis
ꝑsonam ꝑe secutus est. ¶ Que¬

Expanded text:
m effecerint: quod quidem perraro contingere potest.Quod nem impetrari non posse, ita erit accipiendum, ut ultra quinquennium post aditionem numerandum separatio non postuletur.De his autem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit uel praesidis notio, nullius alterius, hoc est eius, qui separationem indulturus est.Si quis pignus ab here‹de› acceperit, non est ei concedenda separatio, quasi eum secutus sit: neque enim ferendus est, qui qualiterqualiter, eligen‹t›is tamen mente, heredis personam secutus est.Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nuxta sũt. nõ posse impetrͣi
seꝑatõmi. Confusis eĩ bontͤ
⁊ unitis seꝑatio impetͣri nõ
potit. ¶Quid ergo si predia
extent ul mancipia. ul peto¬
ra uł aliud ꝙ seꝑari potest
hic utiꝙ pot̾it inpet̾ri sepa¬
tio/ nec fe̾ndus ẽ qui cãtur
bona ꝯtͣributa cum predia
ꝑtribui nõ possũt nisi ita cõ¬

Expanded text:
 posse impetrari separationem: confusis enim bonis et unitis separatio impetrari non poterit. quid ergo si praedia extent uel mancipia uel pecora, uel aliud quod separari potest? hic utique poterit impetrari separatio nec ferendus est, qui causatur bona contributa, cum praedia contribui non possint, nisi ita con
Abbreviated transcription (Latin):
tũ adimitant qui secuti sũt
t putẽ nicħ eis ꝓdẽe / hos eĩ cũ
creditorib hrdis nũantos.¬
creditores quid̃ hrdis siquid
fu̾it ex bonis testatoris posse
hre i suũ debitum. credito¬
res u̾o testatoris ex bonis
hrdis nich. ¶ Cuius rei rõ
illa ẽ qd̃ qui inpet̾uit seꝑati¬
onem sibi debet imputare
suam facillitate sicũ eẽnt
bona ydonea brdis illi malu¬
ent̃ bona pocius defũcti sibi
seꝑari hrdis aut̃ creditorib
ħ imputari nõ possit. ¶ At si¬
ꝯtͣ creditores tefuncti deside¬
rent. ut et̃ in bomis hrdis sust¬
ituantur no sũt audiendi.
sepatõ eĩ quam ip̃i petierũt
eos ab istis bonis seꝑabit si¬

Expanded text:
qui secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum creditoribus heredis numerandos.creditores quidem heredis, si quid superfuerit ex bonis testatoris, posse habere in suum debitum, creditores uero testatoris ex bonis heredis nihil. cuius rei ratio illa est, quod qui impetrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditores defuncti desiderent, ut etiam in bonis heredis substituantur, non sunt audiendi: separatio enim, quam ipsi petierunt, eos ab istis bonis separauit. si
Abbreviated transcription (Latin):
staret quominus daret de¬
cessit stichus datur in prẽm
de petulio actio quat̾enus.
manet falius stipulatͥori ob¬
ligatus. ¶At si pat̾ ĩmora
cuit nõ tenebr filius s a u̾tił
actioin pr̃em danda est ¶ Q
om̃ia ⁊ in fideussoris ꝑsona
dicuntussi stipulatus sim ꝑ
te nõ fieri quominus mich
ire ag̾e liceat ĩ fideuissorem
accepo si ꝑ fideiissorẽ stet̾it¬

Expanded text:
staret, quo minus daret, decessit Stichus, datur in patrem de peculio actio, quatenus maneret filius ex stipulatu obligatus. at si pater in mora fuit, non tenebitur filius, sed utilis actio in patrem danda est. quae omnia et in fideiussoris persona dicuntur.Si stipulatus sim 'per te non fieri, quo minus mihi ire agere liceat' et fideiussorem accepero: si per fidei
Abbreviated transcription (Latin):
face possi. It ĩ ctipłone empte
hrditatis qnͣta petiũa ad te
ꝑuen̾it. tolo ue malo tuo fa¬
ctuͣ ent ue quo minꝰ ꝑueĩ¬
at. nemo dubitabit quin te¬
neatur qui id egit ne quid
adse ꝑueniret

Expanded text:
tione emptae hereditatis: 'quanta pecunia ad te peruenerit doloue malo tuo factum est eritue, quo minus perueniat' nemo dubitabit quin teneatur, qui id egit ne quid ad se perueniret
Abbreviated transcription (Latin):
Dem¶Imͥus.ait. si cui petũĩã
decli. ut eam creditori mesolũet
si suo noĩe dederit nentrũ librani
me qr nõ meo noiẽ data sit illũ
qr alienã dedrit cet̾m̃ mandati
eũ teneri. Is si creditor eos nũmoᷤ
sine dolo malois qui suͤo noie eos s¬
soluiss libratur. nesi alit̾ obẜuare¬
tur. fredicor in lucro uersaret᷑
ignorauit manũssũ qd si ex cã
peculiari ꝙͣuis scierit maninssũ
sitũ ignorau̾it᷑ ademptũ sibi petu¬
liũ libratus erit uͥtitꝙ aut̃ casu
manũissꝰ si int̾ucitendi cã id fe
meo mandan̾o ut ticio peturĩam
solu̾et. deindeticiũ uetuero acci¬
ꝑe. ioꝙ ignorans debitor ticiosim¬
ulanti se ꝓturatorẽ solu̾it. ⁊ dẽbi

Expanded text:
ius ait, si cui pecuniam dedi, ut eam creditori meo solueret, si suo nomine dederit, neutrum liberari, me, quia non meo nomine data sit, illum, quia alienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor eos nummos sine dolo malo consumpsisset, is, qui suo nomine eos soluisset, liberatur, ne, si aliter obseruaretur, creditor in lucro uersareturignoraverit manumissum: quod si ex causa peculiari, quamvis scierit manumissum, si tamen ignoraverit ademptum ei peculium, liberatus erit. utroque autem casu manumissus si intervertendi causa id femeo mandauero, ut Titio pecuniam solueret, deinde Titium uetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem soluerit, et debi
Abbreviated transcription (Latin):
br. quid ergosi eisoluit.incuius
lccũ curator erat stituend̾. ut pu¬
tarelegato in ꝑpetuũ ulad tỹc di¬
cosi ante soluit quã ut sb̾stitũet᷑¬
cuͣrator oportẽ librari. Iset si ab fu¬
turorei publice cã soluit qu ĩmo¬
⁊ si ab senti si modo nõ ẽ alius ĩ lo¬
cũ eius sbstitutꝰ sũ aut̃ luui sũt
sũ testam̃taru. sũ ex inquisitõne
dati recte ul um soluitur. ẽi qui
noticie gr̃a datus ẽ. an recte solu¬
atur. udend ẽ. quia ad instruẽdoᷤᷤ
ꝯtutores daturset cũ tutor sit. nͥ
ꝓhibitũ f̾t ei solui. putolibrati¬
onẽ ꝯt̾ing̾e cͥuratori quoꝙ furi¬
osi recte soluit᷑. Itẽ curatori sibiñ
recte solui ꝯstat ¶ ꝓͣupillũ sñtuto¬
ris aucͣte nec solu̾e pie palam ÷¬
set et si dedrit mũmos nõ fient
accipientis uendicariq potem̃t
plane si fu̾int ꝯ sũpti librabr

Expanded text:
r. Quid ergo, si ei soluit, in cuius locum curator erat constituendus, ut puta relegato in perpetuum uel ad tempus? dico, si ante soluit, quam substituecurator, oportere liberari. Sed et si afuturo rei publicae causa solvit, ti, si modo non est alius in locum eius substitutus. Siue autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur. Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidendum est, quia ad instruendos contutores datur. sed cum tutor sit, nisi prohibitum fuerit ei solui, puto liberationem contingere. Curatori quoque furiosi recte soluitur, item curatori sibi norecte solui constat. Pupillum sine tutoris auctoritate nec soluere posse palam est: sed si dederit nummos, non fient accipientis uindicarique poterunt. plane si fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ei qui solũ ꝯpetitẽ sũt quidam
tutores qui honorarii appellant̃
sũt qui rei noͣticie grã danturr.
Sñt qui adħ dantur ut gerant
et ħ ul pr̃ adicit. ut unꝰ puta
gerat. ui uolũtate tutoꝵ uniꝰ
nuitit᷑ gestus ul pretorita decer¬
nit/ dico gͥ cuicũꝙ ex tutorib
fu̾it solutũ. ĩ si honorarus. nlam
⁊ adhos ꝑiculũ ꝑtinet. r ecte solui
nisi int̾dicta eis fu̾it a pretore. ro¬
muistratõ. nã si interdicta est.¬

Expanded text:
o ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiae gratia dantur: sunt qui ad hoc dantur, ut gerant, et hoc uel pater adicit, ut unus puta gerat, uel uoluntate tutorum uni committitur gestus, uel praetor ita decernit. dico igitur, cuicumque ex tutoribus fuerat solutum etsi honorariis nam et ad hos periculum pertinet, recte solui, nisi interdicta eis fuerit a praetore administratio: nam si interdicta est
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus t̾cu posunt. ¶ Si al¬
iifamilias bona ueneant.
qͣmͣ castrense petuliuĩ habet
an seꝑatio fiat incastrẽses
creditores cefõs ꝙͥ uidan
Siiul ergo admittentdũ ⁊ͣ¬
debeant separari ꝙ puto ꝓ¬
band̾. ergo qui ante xͣerũt
si bona castrensia abhus di¬
strahant᷑ nõ possunt ueĩre
cum castrensib creditorib
Item si quid in rem prĩs ue¬
tsum ẽ force potĩt i credito¬
ri ꝯtradici. ne castrense petu¬
lium in quietet tum possit
rotius cũ pr̃e exꝑiri llo sci¬
endum eos demũ credito¬
res posse inpetͣre seꝑatõm q
nõ nouãdi aĩo ab hrde stipu¬
lati sũt cet̾m si eum hoc ani¬
mo setuti sũt amiserũt seꝑ¬
atõnis comodu. Quippez
setuti sunt nomẽ ħrois. nͨ
possũt se iamab eo seꝑari.
qui quodã modo eum eleg̾¬
enĩt ¶S i usurat ab eo ea¬

Expanded text:
aduersus Tertii possunt. Si filii familias bona ueneant, qui castrense peculium habet, an separatio fiat inter castrenses creditores ceterosque, uideamus. simul ergo admittentur, dumdebeant separari: quod puto probandum. ergo qui ante contraxerunt, si bona castrensia distrahantur, non possunt uecum castrensibus creditoribus. item si quid in rem patris versum est, forte poterit et creditori contradici, ne castrense peculium inquietet, cum possit potius cum patre experiri. Illud sciendum est eos demum creditores posse impetrare separationem, qui non novandi animo ab herede stipulati sunt. ceterum si eum hoc animo secuti sunt, amiserunt separationis commodum quippe cum secuti sunt nomen heredis nec possunt iam se ab eo separare, qui quodammodo eum elegerunt. sed et si usuras ab eo ea
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾at. nequis preter recdẽptorẽ
pꝰydus marcias:. cotẽ ex ĩsula
crata fodito neue eximito. ne¬
ue auellico cuiꝰdã nauis honus¬
ta cotib añ idus marcias ex:¬

Expanded text:
dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex
Abbreviated transcription (Latin):
maria pena plectitu ꝑuto tam̃
si dolo nõ exibeat. ⁊ exͣ ordinẽ eẽ
dampnand̃. set si neq in tauti¬
onẽ. neꝙ in decreto presidis cer¬
ta qnͣtitas ꝯprerensa est. ac nec
ĩ ht. preses de modo pecͣũie qua
ꝓfetri oporteat statuet

Expanded text:
plectitur. puto tamen, si dolo non exhibeat, etiam extra ordinem esse damnandum. sed si neque in cautione neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac ne‹c› habet, praeses de modo pecuniae, quae inferri oporteat, statuet
Abbreviated transcription (Latin):
uͦDem.¶RE quis receptã cus¬
todiam sine causa climittat i¬
andatis ita cauetur ¶Si quoᷤᷤ
exhus qui in ciitatib sunt.
r telent᷑. i sine causa solutos A
magrãtib cogsioũs iuĩciri iu¬
bebis. Ihus q soluerĩt mulctã
dices. Nam cũ scieñt sibi mol
este futur magratꝰ si facile sol¬
uerit mĩctos. nõ in diffe̾nt᷑ de te¬
tero facient.¬

Expanded text:
ulis. Ne quis receptam custodiam sine causa d‹i›mittat,andatis ita cauetur: 'Si quos ex his, qui in ciuitatibus sunt, r et sine causa solutos a tratibus cognoueris, uinciri iubebis et his, qui soluerint, multam dices. nam cum scierint sibi quoque molestiae futurum magistratus, si facile soluerint uinctos, non indifferenter de cetero facient
Abbreviated transcription (Latin):
forte is ꝗ pprus nũmis reclemit. man¬
uĩtt̾e fuit ꝑatus. Set ⁊ si ꝑtũs quis re¬
demit ps alt̾a ex cã luctiua accesẜit

Expanded text:
forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus. Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucrativa acces
Abbreviated transcription (Latin):
Peni. ¶On quasi ip̃o uux pu¬
pillo acquirat. neꝙ eĩ acqlurit᷑
set ut util actio ex stipulatu pu¬
pillo detur⁊̃cauetur aut̃ pupulo
hac stipulone ꝑ satisdatõm.

Expanded text:
non quasi ipso iure pupillo adquirat neque enim adquirit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur. Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. si u̾o nõ fundũ set fructuũ
lũcate donauit. ꝑinde est ac si pat̾¬
ipẽ tonau̾it aut si mea uolũtate¬
meaz rem tuonoĩe ticio doues do¬
nar nõ pot̃ nͥ quid eiꝰ fit cui donatꝰ¬

Expanded text:
tatur: si uero non fundum, sed fructus luntate donauit, perinde est, ac si patse donauerit aut si mea uoluntatemeam tu nomine tuo Titio dones. Donari non potest, nisi quod eius fit, cui donat
Abbreviated transcription (Latin):
ul.ł Absenti sũ mittas qͥf̾e̾it¬
sũ qd apd̾ sehat sibi hre eũ iubeas
donan rectẽ pot. s si nescit rem q̃
missa fu̾̃it. uisi ea m̃te suo eius da¬
ta fu̾it. ut statĩ gius fi atͣ¬

Expanded text:
um.Absenti, siue mittas qui feratquod ipse habeat sibi habere eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae missa fuerit, nisi ea mente seruo eius daerit, ut statim eius fiat
Abbreviated transcription (Latin):
acio fc̃a est. at tm̃ ex dampni in¬
fecti stipłone modratã estimati¬
onẽ faciendã. quia honestus in¬
odus ẜuandus est. nõ inmodata
cuusq luxũia sbseqũda ¶Eͦ¬
ciens cõmiũs ꝑietis uicio quid
accidit. socius scrio nich prestare᷑
debe̾t. cũ cõmũs reiuicio ꝯtig̾ĩt
ꝗd si quia alt̾ eñ presserat u ho¬
nau̾at. id cuto dampnũ cõtig̾it.
ꝯseqñs est dice̾ det̾mentũ hec qd¬

Expanded text:
atio facta est, attamen ex damni infecti stipulatione moderatam aestimationem faciendam, quia honestus modus seruandus est, non immoderata cuiusque luxuria subsequenda. Quotiens communis parietis uitio quid accidit, socius socio nihil praestare debet, cum communis rei uitio contigerit. quod si, quia alter eum presserat uel onerauerat, idcirco damnum contigit, consequens est dicere detrimentum hoc, q
Abbreviated transcription (Latin):
tus trou̾siam. ¶ Si plures dnium
ar ennt iudicẽ mutendi erunt. et
ita scuatus censuit. cet̾m si unusq¬
uisq suũ eẽnisolidũ nõ in ꝑte diͤ¬
cat. cessat senatus ꝯsultũ. neq enĩ
timorẽne uarie iudicetur eũ unris¬
quis solidũ dñiũ sibritendicet. set
⁊ si alter ufũftuctũ totũ alt̾. ꝓprieta¬
tem ẜui uenditet. Itẽ si alt̾ dñũ. al

Expanded text:
tus controuersiam.Si plures sibi ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne varie iudicetur, cum unusquisque solidum dominium sibi vindicet. Sed et si alter usum fructum totum, alter proprietatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ipariter adu̾sus eñ ꝗte libtate litig¬
at consistat fructuarius ⁊ ꝓprietati
fiꝰ pot̃. ut alt̾utrũ ab sit. quotãu an p̃¬
senti soli ꝑnussurus sit pretor adiis
eũ agere dubitari pot. quia nõ tebet
ruptũ maneat. qd si adhuc nõ du
finito iudicio suꝑue̾nit. ad eu̾ndem
iudicem mutet᷑ nisi iustã cãm affe¬
rat. qr̃ ad eũ mitti ud debeat forte si
eũ iudicẽ inimicũ sibi eẽ affirmet.¬
Idem dicem ⁊ si duo plures ue dñi
ee dĩcant᷑.⁊ quidã prestosint quidã
aberint. uñ inutioq caũ dispiciam.
ansus ꝗ prior egerit uictus sit. prosit
de prom ẜui manilissi sint. Si cui pla¬
cet protẽe ꝯseq̃ns est. ut cũ item petat
exteptõi rei iudicate obiciatur rẽpli¬
ro quis uictus ẽ. ullius erit. an eius

Expanded text:
igat, consistant fructuarius et proprietarius, fieri potest, ut alteruter absit: quo casu an praesenti soli permissurus sit praetor aduersus eum agere, dubitari potest, quia non debet ruptum maneat. quod si adhuc nondum finito iudicio superuenerit, ad eundem iudicem mittetur, nisi si iustam causam adferat, quare ad eum mitti non debeat, forte si eum iudicem inimicum sibi esse adfirmet.Idem dicemus et si duo pluresue domini esse dicantur et quidam praesto sint, quidam aberint.Unde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit uictus sit, prosit dem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur repli, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius
Abbreviated transcription (Latin):
çia syria m cuutate berito.
usq bretensiu. idꝙ creditũ
ẽẽ. inͨ om̃s nauigu dͤies du¬
centos sb pignorib iypoth¬
tensiũ ꝑfẽndis. ⁊ quas bretẽ¬
sio empturus cẽt ⁊ ꝑ naue
berito mͣuectius duenitq
int̾ eos uti cũ tͣalimachus br¬
etensiũ pueniss in de intra
idus septembris que tunc
prime future eent aluis me¬
itibꝰ emptis ⁊ in naue mis¬
sis ip̃e ĩn syriam ꝑ naigiĩ

Expanded text:
ncia Syria ciuitate Beryto usque Brentesium: idque creditum esse in omnes nauigii dies ducentos, sub pignoribus et hypothntesium perferendis et quas Brentesio empturus esset et per nauem Beryto inuecturus: conuenitque inter eos, uti, cum Callimachus Brentesium peruenisset, inde intra idus Septembres, quae tunc proximae futurae essent, aliis mercibus emptis et in nauem mercis ipse in Syriam per nauigi
Abbreviated transcription (Latin):
uendicor ħ possõ emptori nou
ꝓficit. ¶ In relegata in accessi¬
one tpris quo testator possedit

Expanded text:
enditor, haec possessio emptori non proficiet. In re legata in accessione temporis, quo testator possedit
Abbreviated transcription (Latin):
.¶ Ignori rem accepta
usi uo capimus. quia ꝓ ali¬
eno nõ ꝓsuo possidemus. ¶ Eũ
qafurioso bona fide emit. usu¬
cape posse rensũ est. ¶ Simian¬
dau̾o tibi ut fund̃ emas exoi¬

Expanded text:
ignori rem acceptam usu non capimus, quia pro alieno possidemus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usucapere posse responsum est. Si mandavero tibi, ut fundum emas, ex
Abbreviated transcription (Latin):
D. L decip qui hori serta dici
nẽ possidere cepit hora sextan¬
ectis pridie kaendas ianua¬
rias implet usucapionẽ.
ter nacti sũt usucapi posse.:
quĩa hec et̃ ignorãtes dñi us¬
ucapuĩt. Idem ul. scribit ¶Set
eum qui suo noĩe nichusucaͣ¬
pe pot̾. n pẜuũ quid̃ posse scri

Expanded text:
deoque qui hora sexta diei rum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem. ter nancti sunt, usucapi posse, quia haec etiam ignorantes domini usucapiunt: idem Iulianus scribit. Sed eum, qui suo nomine nihil usucapere po
Abbreviated transcription (Latin):
tur possõcũ quis de possõne
ui dẽicitur. uil alicui res mo¬
bil erpitur quocasu nõ ad¬
uersus tm̃ qui eripuit nt̾mu¬
mpit̾ possõ. s adu̾sus ouines

Expanded text:
tur possessio, cum quis de possessione ui de‹i›citur uel alicui res eripitur. quo casu non aduersus eum tantum, qui eripit, interrumpitur possessio, sed aduersus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tise excuramuni̾us ul tucele. bn¬
ficio liłoꝵ uil etatis. aut ꝑuilegil
extusare. dix̾it. neq f̾ilios u eta¬
tẽ. aut ullũ ꝑuĩlegiũ madmu
Quod si deiure suo ꝓͥbantẽ atm

Expanded text:
e beneficio liberorum vel aetatis aut privilegii excusare, dixerit neque filios neque aetatem aut ullum privilegium ad munquod si de iure suo probantem adm
Abbreviated transcription (Latin):
Ebrditate ab agnato ꝯmilitone
data. señ nr̃. de dubit᷑abat. qr potu¬
it et an̾notus ⁊ ꝯmicus dare pot¬
uit et nõdare nͥ ꝯmilitũ catate.
auxisset nobita iudetur si añ ꝯmi¬
trẽsis eam hrditatẽ si postea Iͣss si¬
suꝯpeculu castrẽsis a quocilq sit
hrs scꝑtus iussu milicis adire debe¬
bit hrditatẽ eaꝙ fiet bonoꝵ castrẽ¬
sis petulu. ¶Lilio fam̃. paganus
decessit. nõ pot̾ iudri pro castrensibꝰ
bõis testatus. pro prins intestatu
decessisse ꝙus ro in milite et̃ tũt᷑
rescꝑtũ sit quia nuiles ab mitõ ꝓ
ꝑce testatur. ꝓ ꝑte intestatus potu¬
erat mori ꝙ ius iste nõ huerit. non
lu hrs scptus unuu̾sa bon̾a hebit.per¬
inde ac si pauꝑimus fcõ testõ deces¬
siss ignorãs se lccupletatũ ꝑ ẜuos
alioloco agentes. ¶Pater petulu
castrensis filu ẜuũ cestĩn librũ eẽ
nssit incestato defũctoͣ filio .ẜ. mox
prẽquentur. an libetas ẜuo ꝯpeta¬

Expanded text:
editate ab adgnato commilitone data Scaevola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et non dare, nisi commilitium caritatem auxisset. nobis ita videtur, si ante commitrensis eam hereditatem, si posteas peculii castrensis a quocumque sit heres scriptus, iussu militis adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis peculii. Filius familias paganus decessit. non potest videri pro castrensibus bonis testatus, pro paternis intestatus decessisse, quamvis id in milite etiamnunc rescriptum sit, quia miles ab initio pro parte testatus, pro parte intestatus potuerat mori, quod ius iste non habuerit, non lii heres scriptus universa bona habebit, perinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se locupletatum per servos alio loco agentes. Pater peculii castrensis filii servum testamento liberum esse iussit: intestato defuncto filio familias, mox patre quaeritur, an libertas se
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .i.  fortͥe uror. ul cogn¬
atus.ul quis alius nõ excast̾s
notus filiofam̃. donau̾it. ꝗd
ul legau̾it.⁊ expresẜit noĩatĩ
ut ĩ castrensi petulio habeat¬

Expanded text:
 Si forte uxor uel cognatus uel quis alius non ex castris notus filio familias donauerit quid uel legauerit et expresserit nominatim, ut in castrensi peculio habeat
Abbreviated transcription (Latin):
brtẽ prĩs facit ⁊ in suma eius rei ac¬
tus prĩs. qui apprehensꝰ alienaccẽ
alicui uiris de castrẽsi petulio pr̃at.
ea efficẽ sole̾nt eo tp̃r aĩadutimtũ
quob bre effectũ ꝯsuenerũt ¶Ut
si sit filiꝰus cui auferat᷑. nichagat᷑
si añ decessit actus prĩs nõ ĩpelia¬
tur.¶ Itaq negabimus patiem fi¬
lio saluo cõi didũdo agentemꝰ
ꝓprietatẽ alienare exemplo dot᷑al¬
brecluss nec si socius ultro cũ eo a¬
gat quicꝙͣ aget᷑ uluti sicũ eoe
gerit ciboĩs int̾dicͥtũ est.Ser¬

Expanded text:
tri facit. Et in summa ea res hi actus patris, qui ad praesens alienationem alicuius iuris de castrensi peculio praestaea efficere solent, eo tempore animaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienapraedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, veluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
intcstati alu retinebit es alienuniꝰ
intͣ mod̾ eius. ⁊ annũ utilem iure pre¬
torio solu̾e cogitur. Idẽ si testõ scptus
brs extit̾it ꝓpetuociuilit̾. ut urs ꝯue¬
metur ¶ Pater a filio milite̾ uel
ꝯmilitauit hrs institutus testĩ cã
obmisit. ⁊ castrese petuliũ possicet le¬
gitumi brdis exẽplo cogetur ad fi¬
nẽ petul ꝑpetuo legata prãre ¶̃d̾ a
alius post annũ ꝙͣ militare desierit

Expanded text:
intestati filii retinebit, aes alienum intra modum eius et annum utilem iure praetorio soluere cogitur: idem, si testamento scriptus heres extiterit, perpetuo ciuiliter ut heres conuenietur. Pater a filio milite uel qui militauit heres institutus testamenti causam omisit et castrense peculium possidet: legitimi heredis exemplo cogetur ad finem peculii perpetuo legata praestare. quod si filius post annum quam militare desierat
Abbreviated transcription (Latin):
nat castrensis petulu nõ facit.s al¬
terius petulu ꝑuide ac si filius nũ¬
qmͣmilitass ¶ Sistipulanti filio
spondeat. si qd̾ ex cã petulu tastrẽsis
tenebit stiplo. Cet̾m exqual alia
ca nõtenebit. Si p̃r a filio stipulat᷑.
ut filius duplxius sustinet prĩs

Expanded text:
nat, castrensis peculii non facit, sed alterius peculii, perinde ac si filius numquam militasset. Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex causa peculii castrensis, tenebit stipulatio: ceterum ex qualibet alia causa non tenebit. Si pater a filio stipulatur, ut filius duplex ius sustinet patris
Abbreviated transcription (Latin):
tatem pr̃i nõ imponendã. s nec cag¬
endꝰ ẽ pr̾ ꝑꝑ es alienũ qd̾ filius pecu¬
lu noĩe qd̾ in castris adquisut ꝯtxͫ.¬
isse dicetur depecͥulio actõm patisi
si sponte paciatur. ut quil defensor
satisdato aliũ in solidũ nõ peculio
tenus defendete debeat s eius fllu
Onoĩe nõ alit̾ mou̾e actõnes pot̃. ꝙͣ¬

Expanded text:
. Sed nec cogendus est pater aes alienum, quod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere debet. sed et eius filii nomine non aliter movere actiones pot
Abbreviated transcription (Latin):
apud hostes nita fugit᷑. lex cornelia
sueĩt scptis urdib quibꝰ cessanti¬
bo iure scpto pristino peculiũ pr̃ hab¬
pxĩa spes iudeturut scptis hrdib de¬
libratib. qd ẜnus int̾m stipulatꝰ
ẽ. iil ab alio sibi traditũ accepit q.
culiũ apd̾ eũ resederit. ullius momẽ¬
ti uideat᷑. cũ in iuotpr nõ fu̾it ẜmi¬
ia spẽ uͥ iuuire pristino apd̃ pr̃em petu¬

Expanded text:
apud hostes vita fungatur, lex Cornelia subveniet scriptis heredibus: quibus cessantibus iure pristino peculium pater haboxima species videtur, ut scriptis heredibus deliberantibus, quod servus interim stipulatus est vel ab alio sibi traditum accepit, quculium apud eum resederit, nullius momenti videatur, cum in illo tempore non fuerit silla spe
Abbreviated transcription (Latin):
sis est. quiꝙ ullonire ꝙͣ dui filiu
nuit prĩ sbiectus est aliquid ata¬
rere simplr et̃ stipulantoul accipi¬
endopr̃i pot̃. que rõ suadet. ut si ab
ip̃o prẽ ẜnus q ad finũ ꝑtinet. stipu¬
let᷑ ex quatũq c̃a ul traditũ accipi¬
at. sic atqurrit̾ fiuio res. ⁊ stiplo. quẽ¬
adm si ext̾o ꝓmisiss Qmͣ ꝑsona sti¬

Expanded text:
u filius vivit, patri subiectus est, aliquid adquirere simpliciter stipulando vel accipiendo patri potest. quae ratio suadet, ut, si ab ipso patre servus, qui ad filium pertinet, stipuletur ex quacumque causa vel traditum accipiat, sic adquiratur filio res et stipulatio, quemadmodum si exter
Abbreviated transcription (Latin):
imus s ex doli mali clausuli
michi tebeas no alit̾ post mor¬
tem eius ten̾is michi quã si
ꝑ testet̾it quominus inuo
eo. eum michi dares. ¶ Qo
ita fit si aut int̾pellatus nõ
dedisti aut eum occidisti

Expanded text:
imus: sed ex doli mali clausula mihi debeas, non aliter post mortem eius tenearis mihi, quam si per te steterit, quo minus uiuo eo eum mihi dares: quod ita fit, si aut interpellatus non dedisti aut occidisti
Abbreviated transcription (Latin):
Omꝑ .l. SIdaristipuler ro
ad michi iam exstipulatu.
stipłonis noie exceptõne
tutus sit promissor. obliga¬
tur ex post̾iore stiplone qui¬
a suꝑior qiͣ nlla sit exceptoẽ¬

Expanded text:
m.Si dari stipuler id quod mihi iam ex stipulatu ationis nomine exceptione tutus sit promissor, obligabitur ex posteriore stipulatione, quia superior quasi nulla sit except
Abbreviated transcription (Latin):
untur earũ rerũ que dĩom
no recipĩt ueluti uie. itin¬
eris. actus. aque ductus. ce¬
puto. ⁊ siquis faciend aliquid
stipulatus sit. ut puta fund
tradiaul fossam fodi. ul insu¬
lam fabricari ul opas. ul qͥd
hus sile. hoꝵ eĩ diuisio corrũp
ubi quid fieri ciplemur. si nõ
fu̾it fcͣm petiũam dari oporte̾
Itoq ⁊ in lic genere diuidi
diciuixͣ extimatõni fcĩ dandã
eẽpẽticõm. ¶ Siquis ita stip¬
ulatus sic. si añ. kł. martias
primas opͥus ꝑfcm̃ nõ erit. it̃
qñci id opus erit. tantã petu¬
mam dari/ diem ꝓmissioni
cẽte nõ ex quo locatũ ẽ opus
mittendi pot̾at ¶lane si

Expanded text:
untur earum rerum, quae divisionem non recipiunt, veluti viae itineris actus aquae ductus ceputo et si quis faciendum aliquid stipulatus stradi uel fossam fodiri uel insulam fabricari, uel operas uel quid his simile: horum enim diuisio corrumpiubi quid fieri stipulemur, si non fuerit factum, pecuniam dari oportere ideoque etiam in hoc genere diuidi dici iusta aestimatione facti dandam esse petitionem.Si quis ita stipulatus sit: 'si ante kalendas Martias primas opus perfectum non erit, tum quanti id opus erit, ta‹n›tam pecuniam dari?', diem promissionis cedere non ex quo locatum est opus, mittendi poterat.Plane si
Abbreviated transcription (Latin):
Elsus Sita sapulatus
fuero te sisti. ⁊ nisi stet̾is. ypo¬
cem taurũ dari. periñ erit.
atq si te sisti solũmodo scip¬
ulatus essem. ¶Possũ utilr
ułone ꝯsequi possũ. quid el
mea int̾est. idate fieti qd si
nõ fetĩs eque salua petiña¬

Expanded text:
Si ita stipulatus fuero: 'te sisti? nisi steteris, hippocentaurum dari?' proinde erit, atque 'te sisti' solummodo stipulatus essem.Possum utiliter ulatione consequi possim: quid enim mea interest id a te fieri, quod si non feceris, aeque saluam pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Iem. ¶i msulam fier
stipulatur. ita demũ acqui¬
rit obligõm. si apparet quo
inlocofieri insulam uolu̾it.
siet ibi insulam fieri inter

Expanded text:
i insulam fieri stipulatur, ita demum adquirit obligationem, si apparet, quo in loco fieri insulam uoluerit: si et ibi insulam fieri intere
Abbreviated transcription (Latin):
mere ꝑmiftunt fisco aut̃ uẽ¬
delata dã stipendia inpleta
sĩt. ul missd̾ ꝯtingerit delatõ¬
in locus nõ est. ¶ Milites sihrs¬
eles extit̾nt possidere ibi pre¬

Expanded text:
mere permittuntur. fisco autedelata causa stipendia impleta sint vel missio contigerit, delationi locus non est. Milites si heredes extiterint, possidere ibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
bitorẽ meũ deleg. añotibi ñ
exceptõne cõliũ in fcm̃ tutꝰ
eẽ tebeat aduersus me is qui
delegatus fu̾it inõ solum do¬
nec manet eius ususfruccus
et᷑head dicenda fũt ĩ quat ob

Expanded text:
 meum delegavero tibi, non exceptione doli vel in factum tutus debeat esse adversus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus et haec eadem dicenda sunt in qualib
Abbreviated transcription (Latin):
.R. numerius negidius ꝙ num¬
erius negidius anlo augerio. ꝓ¬
misit spopondit idhabes ne acc
eptũ. numerius negidius aulũ
aug̾iũ rogauit. aulus augerius
numeria neg̃rdioa dut uͥ fecit
Ly Sacceptolatũ fu̾it ei qui
u̾bis set ie obligatus est nõ libr¬
ab̾r. quid̃ s excẽptone doli ma¬
liuł pacti ꝯuenti se tueri p̃oͣtest¬
¶Int̾ acceptilom ⁊ ãpͥocham ħ
int̾est. qd acceptilone omimõ
libratõ ꝯtingit. licet pecũia solu¬
ta ño sit apocha nõ alias quam
si pecũĩa soluta sit.

Expanded text:
 Numerius Negidius'. 'quod Numerius Negidius Aulo Agerio promisit spopondit, id haberetne a se acceptum, Numerius Negidius Aulum Agerium rogauit, Aulus Agerius Numerio Negidio acceptum fecitatum fuerit ei, qui non uerbis, sed re obligatus est, non liberatur quidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti se tueri potest.Inter acceptilationem et apocham hoc interest, quod acceptilatione omni modo liberatio contingit, licet pecunia soluta non sit, apocha non alias, quam si pecunia soluta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
set ⁊ hu qui setũ obligant᷑ nam¬
et cũ ex duob plib ꝙ eiusd̾ obli¬
gõnis ꝑticibq uniaccepto fer
uidetur qui accepͣlone solutus:
¶ Suudicati fideuissor sit datus
lacceptus eiꝙ acceptolatũ sit.
dam exteptis cet̾is ⁊ in omnibriꝰ
cusis una acceptiło ilibratio fi
pot̾. ¶ Quis rei stipulatõ quam
acceptiło sequat᷑ agallo aquilio
tal expoĩta est quicꝙͣ temichi ex
quatũꝙ causa dare facere oportet
optebit ue. presens in diem. ue qͣ¬
rucũꝙ rerũ michi tecũ ẽactio que¬

Expanded text:
sed et hi, qui secum obligantur: nam cum ex duobus pluribusque eiusdem obligationis participibus uni accepto fertuidetur is, qui acceptilatione solutus est.Si iudicati fideiussor sit datus acceptus eique accepto latum sit, dam exceptis, ceteris et omnibus ex causis una acceptilatio et liberatio fieri potest.Eius rei stipulatio, quam acceptio sequatur, a Gallo Aquilio talis exposita est: 'Quidquid te mihi ex quacumque causa dare facere oportet oportebit praesens in diemue, quarumque rerum mihi tecum actio quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdcõm acceptũ fetero. uerua fuiꝰ
ait. et̃ si condcõ extit̾it. neꝙ ex
testõ cõpetiturã accõm. quia no¬
uatõ fc̃a sit. neq eĩ ex stipulatu
que acceptilone soluta sit

Expanded text:
m acceptum fecero, Nerua filius ait, etiamsi condicio extiterit, neque ex testamento competituram actionem, quia nouatio facta sit, neque ex stipulatu, quae acceptilation‹e› soluta sit
Abbreviated transcription (Latin):
fit qui in alienũ finidũ sua ĩ¬
pensa ꝯseuit ¶ Ent̾e quoq licet
auree sint ꝑm cͣartis mem̃bris¬
nis quececdũt. ac si solo cẽdere
solent ea que in beclificant᷑ aii
branis ue tius carmen ul bisto¬
ubros tuas uemenbranas. nͦ
inpensas scͥpture solue uelis
pot̾o me defend̾e ꝑexceptomi

Expanded text:
ndum sua impensa conseuit.Litterae quoque licet aureae sint, perinde chartis membranisque cedunt, ac solo cedere solent ea quae aedificantur aut branisue tuis carmen uel histolibros tuasue membranas nec impensas scripturae soluere uelis, potero me defendere per excepti
Abbreviated transcription (Latin):
pinde ꝯpetit. atq si ex testõlibtatẽ cõ¬
secutus eẽt. ent igit᷑ libtus orcͤmus
nõ eiꝰ ꝗ libtatẽ fideicõmissã libtate
debebat ¶ Sialt̃ sñ su̾c̃tessore decesse¬
rit alt̾ ex iusta cã absit extat reptũ
diuorũ marci ⁊ seu̾i. pinde dicentiũ
eũ ad libtatẽ puẽturũ ab ac si ab eo
ꝗ sii successore decessenit.⁊ ab eo ꝗ ex

Expanded text:
to libertatem consecutus esset. erit igitur libertus orcinus, non eius qui fideicommissam libertatem debebat. Si alter sine successore decesserit, alter ex iusta causa absit, extat rescriptum divorum Marci et veri perinde dicentium eum ad libertatem perventurum, ac si ab eo qui sine successore decessit et ab eo qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. s̾ usuris maioriuꝰaltera .xx. sb̾
usunis lemoribꝰ. seiũ eatem die o¬
bligauit. ita ut .xx. prius solu̾ent̃
.i. idibꝰ septembris debitor post di¬
em utriusꝙ stipłonis cedentem
soluit .xx.ui. neꝙ dictũ est ab altõ
pro qua stipłone solũetur. quero
an qd̾ soluitũ est eam stipułom ex¬

Expanded text:
ub usuris maioribus, altera viginti sub usuris levioribus Seium eadem die obligavit, ita ut viginti prius solverentur, id est idibus Septembribus: debitor post diem utriusque stipulationis cedentem solvit viginti sex neque dictum est ab altero, pro qua stipulatione solveretur. quaero, an quod solutum est eam stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit seio ut un̾ius ci rographi cen¬
tum per seium i septiciũ sibimuit¬
erentur quero anseius si menio⁊
septicio extretentis quoꝙ ex solui¬
sse se dicat. liberatus sit R. si nec mã¬

Expanded text:
psit Seio, ut unius chirographi centum per Maevium et Septicium sibi mitterentur: quaero, an Seius, si Maevio et Septicio ex trecentum quoque solvisse se dicat, liberatus sit. respondit, si nec man
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possidet int̾dictũ. uñ ui ꝯpet̾e̾
arguntũ prͣebet ꝙ apd iuliañ
relatũ est. siquis meui deiet̾it¬
nõ ant̃ meos deiet̾it. nõ posse me
hoc int̾dcõ exꝑiri. quia ꝑ eõs reͣti¬
neo possõm ꝗ deiecti nõ sint. ¶Id̃
uilianus refert si ẜuos quosda¬

Expanded text:
ui possidet, interdictum unde ui competere argumentum praebet, quod apud Uiuianum relatum est, si quis me ui dei‹e›cerit, meos non deiecerit, non posse me hoc interdicto experiri, quia per eos retineo possessionem, qui deiecti non sunt. Idem Uiuianus refert: seruos quosda
Abbreviated transcription (Latin):
id in omib diciait. ¶ Si forte neo
tepulsus eẽt. set possiori.ab eo cep¬
issent. qui ingressus in possõm eẽt
quid dicturi eẽmꝰ tractat. si aliqͦ
possidenͤte ego quo ingressũ sum

Expanded text:
idem in omnibus dici ait, si forte nemo depulsus esset, sed possideri ab eo coepissent, qui ingressus in possessionem esset. Quid dicturi essemus, tractat, si aliquo possidente ego quoque ingressus sum
Abbreviated transcription (Latin):
exitendactõne. potest hec in suo a¬
rbitriobre. uita uilianus scribis¬
¶ Idem scribit. ⁊ si quis in bonoꝵ
raptorũ de huimodi rebus uelit
exꝑiri. ¶ Quod aut̃ ait pretor
queꝙ ibi huit sic accipienius ut
omĩs res ꝯtineãtur. Non solũ que¬

Expanded text:
t hoc suo arbitrio habere, et ita Iulianus scribit: idem scribit et si quis ui bonorum raptorum de huiusmodi rebus uelit experiri. Quod autem ait praetor: 'quaeque ibi habuit', sic accipimus, ut omnes res contineantur, non solum qu
Abbreviated transcription (Latin):
unt. u̾met̃ ad omnes ꝑtes possoĩs
qua quis caruit cũ deicitur¶. an¬
nus in hoc uit̾ dicto utilis estier
die quo quis deiettus est. frͤuctuũ
racio hetur.ꝙͣuis incet̾is i nt̾ dcĩs
ex quo edita sũt. nõ retro ꝯputant᷑
Item est ⁊ in reb mobilib que ibi
erant. nam ⁊ eaꝵ fructus ꝯputã¬
di sũt ex quo quis ui deiectus ẽ.¬
¶ Ndͣn solũ aut̃ fructũu rõ in hoc
int̾dicto hetur. uin ceterarũ et̃ u
tilitatũ ħnda est. nam ⁊ uilianꝰ¬

Expanded text:
tiam ad omnem partem possessionis, qua quis caruit, cum deicitur. Annus in hoc interdicto utilis est. Ex die, quo quis deiectus est, fructuum ratio habetur, quamvis in ceteris interdictis ex quo edita sunt, non retro, computantur. idem est et in rebus mobilibus, quae ibi erant: nam et e‹a›rum fructus computandi sunt, ex quo quis ui deiectus est. Non solum autem fructuum ratio in hoc interdicto habetur, uerum ceterarum etiam utilitatium
Abbreviated transcription (Latin):
sdea desut illic ẽẽ dicend erit in¬
hoc int̾dictũ uei̾re. Sic fit et̃ ut¬
si hoĩes uł ꝑecora. d mortua sint
post deiect̃om int̾dcõ locus sit ¶Ide¬
inq scribit uilianꝰ eũ quiui de¬
itiuis hom̃ib estimac̃om eorũ ꝑ
int̾dictum restitu̾e debeat. sicuti
fur bois et̃ mortuo eo tenetur
ruic ꝯseciñs ẽẽ ait. ut uille quoq
⁊ ediũ incendio ꝯsu̾ptarũ p̾cin¬
quid deiecit ꝑ eũ stetisse iudetur
quo minus restitũet. ⁊ idcuto
stare ait eũ qui ni deiecit. quiq
sine tolo malo desient possite. Ixr
int̾dco teneri Ibi aut̃ ait pretor
ut ne quis ⁊ que illic nõ habuit
ꝯpectatur ¶ Sane qdait pretor qͦ¬

Expanded text:
stea desiit illic esse, dicendum erit in interdictum venire. sic fit, ut, etiamsi homines vel pecora demortua sint post deiectionem, interdicto locus sit. Denique scribit Iulianus eum, qui vi dertuis hominibus aestimationem eorum per interdictum restituere debeat, sicuti fur hominis etiam mortuo eo tenetur. huic consequens esse ait, ut villae quoque et aedium incendio consumptarum pquit, deiecit, per eum stetisse videtur, quo minus restitueret. Idcirco constare ait eum, qui vi deiecit quique vi sine dolo malo desierit possidere, interdicto teneri. "Ibi" autem ait praetor, ut ne quis et quae illic non habuit, complectatur. Sane quod ait praetor
Abbreviated transcription (Latin):
tor sũ ꝙ ĩpense noĩe sñ dolo¬
malo fecit ei no p̾rabr. hec eõ
spectat ut siquid ip̃e erog iuit
creditor. si modo sũ tolo maloc
rogasse. ħ ei prestabr. susicit ig̾¬
profint erogatõ eius rei debit¬
ori ¶Hus uerbad quẽ earos
ꝑtinet. et̃ curator bonis distͣ¬
hendis datus ꝯtin̾ebr ¶ Et
ip̃e debitor si contigit. nẽ ro¬
na eius ueneant. ¶Et ipsi
itaꝙ creditori adusus hos d¬
abr actõ quos enu̾auimuꝰ
sũ qd̾ ĩ fructib recipiendis.
erogauit. sũ ĩ familia alen¬
da curandaue.l prẽdus ful¬
ciendis. l reficiendis. ul de da¬
mpno ĩfecto ꝓmittendo. uel

Expanded text:
 quod impensae nomine sine dolo fecit, ei non praestabitur", hoc eo spectat, ut, si quid ipse erogavit creditor, si modo sine dolo malo erogavit, hoc ei praestetur: sufficit igiprofuit erogatio eius rei debitor‹i›. His uerbis 'ad quem ea res pertinet' etiam curator bonis distrahendis datus continebitur et ipse debitor, si contigerit, ne bona eius ueneant. et ipsi itaque creditori aduersus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid in fructibus percipiendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno infecto promittendo uel
Abbreviated transcription (Latin):
Et pret̾ea quesitũ si tet̾ior¬
uba predia fu̾int sñ tolo ma¬
lo creditoris. ul uira eoꝵ ami¬
ssa uł bedificia diruta. uł ex¬
usta. ¶ Item familie pecoꝵꝙ¬

Expanded text:
Est praeterea quaesitum, si deteriora praedia facta fuerint sine dolo malo creditoris vel iura eorum amissa vel aedificia diruta vel exusta, item familiae peco
Abbreviated transcription (Latin):
ea res nõ ꝑtine̾t nõ restitu᷑¬
lo malo ceꝑst ei nõ pr̃abitũ
sũ dolo malo eius det̾ior cã
possõnis fcã ẽẽ dicetur de ea
re iudiciũ in fc̃m dabo ¶ Ꝙ

Expanded text:
res pertinet, non restitulo malo fecerit, ei non praestabitur: sive dolo malo eius deterior causa possessionis facta esse dicetur, de ea re iudicium in factum dabo". Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nlła dubitatõ est na ⁊apd̾ alpheñ¬
ẜuiꝰ ait. eũ qui nũmos a debitore
suo accepit. ⁊lib̾rare eͥuͣ uellet.R. po
sse sepius illos nũmos accipiendo
ab eo effic̾e eiꝙ retro dan̾do ac rur¬
sus accipiento iͥd effic̾e. ueluti si .s.
debitorẽ.x. acceptis lib̾rare creditor
uelit. ut cũ .x. acceꝑit ead̾ ei retro

Expanded text:
nulla dubitatio est: nam et apud Alfenum Servius eum, qui minus a debitore suo accipere et liberare eum vellet, respondit posse saepius aliquos nummos accipiendo ab eo eique retro dando ac rursus accipiendo id efficere: veluti, si centum debitorem decem acceptis liberare creditor velit, ut, cum decem acceperit, eadem ei retro
Abbreviated transcription (Latin):
tolibrũ ẽẽ inssi. ⁊ petuliũ ei legami
is post mortem meã a  debitorib
petĩam eregit. nihrs mens reti¬
nere de retulio enis qd̾ exegit po¬
ssit. querit i si quid post idit. un
hrditatem exeg̾it pecciũam dub¬
itari nõ debet qͣuĩ de peculio eo
noiẽ retin̾e nc̃ cebeat. quia lib̾
ftũs incipit debere. si lib̾rant̾ soło¬
ne debitores cũ uero añ aditam.
brditatem petiũam accepit disp¬
ensator. si quid̃ lͥib̾rant᷑ debitores
ip̃a sołone nõ ẽ dubiũ quĩ de pecu¬
lio idretinend̾ sit. quia hic inciỹ

Expanded text:
 ei legaui: is post mortem meam a debitoribus pecunias exegit: an heres meus retinere ex peculio eius quod exegit possit, quaeritur. et si quidem post aditam hereditatem exegerit pecuniam, dubitari non debet, quin de peculio eo nomine retineri nihil debeat, quia liber factus incipit debere, si liberantur solutione debitores. cum uero ante aditam hereditatem pecuniam accedit dispensator, si quidem liberantur debitores ipsa solutione, non est dubium, quin de peculio id retinendum sit, quia incipit