comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post creberrimas ad monitiones & p̃dicationes sac̃¬
dotũ dare neglexerint. ex cõmunicent᷑. Iuramento
uero eos constringi nolumꝰ propt̃ periculũ ꝑiurii.
Itẽ de nonis & decimis. Ex eodẽ cap̃ xxi. E

Expanded text:
post creberrimas admonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Juramento vero eos constringi nolumus, propter periculum perjurii. Item de nonis et decimis. Ex eodem, cap. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ipse qui pest cum sola colloqui deb&. sed subtesti¬
monio duarum aut trium sororum. ita ut rara sit acces¬
sio. breuis locutio.

Expanded text:
Nec ipse qui praeest cum sola colloqui debet, sed sub testimonio duarum aut trium sororum, ita ut rara sit accessio, brevis locutio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq dominator dñe qui om̃s homines uissaluos fieri. & ad
agnitionẽ ueritatis uenire quiñuis mortẽ peccatorũ. sed ut
conũtant᷑ & uiuant. suscipe orationẽ meã quã fundo ante
conspectũ clem̃tiȩ tuȩ ꝓfamulis & famulab tuis qui ad peni¬
tentiã uener̃. ut des illis spm conpunctionis. ut resipiscant
adiaboli laqueis a quo asstrictitenent᷑. & ad te ꝑ condignã
satis factionẽ reũtant᷑. ꝑ eunđ.

Expanded text:
salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem peccatorum, sed ut convertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectum clementiae tuae pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo adstricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum est ut quȩcumq controuersiȩ iudicio & auecxiii.¬
toritate excłastica coeperint agitari. nequaquã
ad seculare uidicium transeant. ut ibi iterato ꝓuocetd.
sed ȩccłasticis sanctionibus terminentur. Nam aui¬
dicibus quos cõmunis consensus elegerit ad alios iudi¬
ces non lic& ꝓuocare. nisi maior auctoritas sit scđm
canonicam normã. Si aut̃ in scłari udicio id est in
comitis placito causa prius fuerit uentilata: scđm
legem mundanã finiatur. saluo ȩccłasticȩ legis
priuilegio
De eadẽre. Ex epła Nicholar papae
cripsit nobis theutb̾ga regina adagarum regẽ¬
regia se uelle religione seu copula exui. &

Expanded text:
tatutum est ut quaecunque controversiae judicio et auctoritate ecclesiastica coeperint agitari, nequaquam ad saeculare judicium transeant, ubi iterato provocent, sed ecclesiasticis sanctionibus terminentur. Nam a judicibus quos communis consensus elegerit ad alios judices non licet provocare, nisi major auctoritas sit, secundum canonicam normam. Si autem in saeculari judicio, id est in comitis placito, causa prius fuerit ventilata, secundum legem mundanam finiatur, salvo ecclesiasticae legis privilegio. 255 De eadem re. Ex epistola Nicolai papaecripsit nobis Thietbirga regina, regia se velle dignitate seu copula exui,
Abbreviated transcription (Latin):
ui prb̃m occiderit .xii. annoꝵ ei penitentia scđm canones sxliiii.¬
imponatur. Aut sinegauerit. silib̵ est cũ xii. iuret. Si autẽ¬
usq adultimum uitȩ tẽpꝰ militiȩ cingulũ deponat. & uxorẽ
amit tat
Deeo qͥ prb̃m dogradatũ occiđ. Ex eodẽ concł

Expanded text:
um occiderit XII annorum ei poenitentia secundum canones imponatur aut si negaverit, si liber est, cum LXXII usque ad ultimum vitae tempus militiae cingulum deponat, et uxorem amittat. De eo qui presbyterum degradatum occiderit. Ex eodem conc
Abbreviated transcription (Latin):
sola priuata uita ee contentam desiderare. Cui
ios seripsimus non hoc aliter fieri posse. nisi ean¬
dem uitam conuix euis lotharius selegerit. Et
postpauca. Deretro autem acta controuersia
theutbga non deb& ulterius aditeratã responsio¬
nem ꝓuocari. quia qđ semel bene diffinitum est
& int̾positis uiram̃tis deliberatum. nulla deb&
iteratione nisi fortassis ubi fuerit maior auctoritas

Expanded text:
solam privata vita fore contentam desiderare. Cui nos scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius elegerit. Et post pauca: De retroacta Thietbirga non debet ulterius ad iteratam responsionem provocari, quoniam, quod bene semel definitum est et interpositis iuramentis deliberatum, nulla debet iteratione, nisi fortassis, ubi fuerit maior auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
recepturus sit. Et sic postea ep̃s de aeccła illa
proficiscatur ad aliam
Ut ep̃s cum pauoñ suam
parroechiã circũeat. Ex concilio tole tano cp̃

Expanded text:
recepturus sit. Et sic postea episcopus de Ecclesia illa proficiscatur ad aliam. Ut episcopus cum paucis suam paroechiam circumeat. Ex concilio Toletano
Abbreviated transcription (Latin):
aut subdiac̃ ibi primo corporale lauet
Inquirendum si pixida sempersit super altare cum
sacra oblatione aduiaticum infirmis.
riũ habeat. nã sine his missaꝑfecte ñ celebratur
sint. & si sint nitida. aut inloco nieido collocentur.
equirendũ deluminarib: ipsius a ecłe. & quot cere¬
os habeat.
Inuestigandũ sihabeat ipsic aeccła mansum. ha

Expanded text:
aut subdiaconus ibi primo corporale lavet. 9. aut subdiaconus ibi primo corporale lavet. 9. Inquirendum si pyxis semper sit super altare cum sacra oblatione ad viaticum infirmis. 10. rium habeat. Nam sine his missa perfecte non celebratur. sint, et si sint nitida aut in nitido loco collocentur. 12. Requirendum de luminaribus ipsius ecclesiae, et quot cerarios habeat. 23 13. Investigandum si habeat ipsa ecclesia mansum hab
Abbreviated transcription (Latin):
IN SUA SYNODO DILIOUTER IN QUIRERE OEBEANT
XPRIMIS IN QUIRENDUM EST INCUIUS SC̃T
honore consecrata sit basilica. uel a quo consecrata
fuerit. Post hȩc ipsa aeccła circumspiciatur sibe¬
ne sit coopertaatq: camerata . & ne ibi columbae
uel aliȩ aues nidificent propter immunditiam
stercoris. siue importunitatis in quietudinem.
uometallo sint signa ipsius a ecłȩ
i foenũ. annona. aut tale aliquid in aecđamittatur
cinde ad altare accedere oportet. & contẽplariqua¬
aut si diligent̃ reconditȩ sint reliquiae in altari. aut
si ipsae capsae seris aut clauis munitae sint
uo metallo sit calix & patena. & si mundus sit
ab om̃i sorde. aut ubi reponatur.
Si corporale ex mundissimo & nitidissimo linteosit.¬
& ubi recondatur.
Si locus sit insecretario aut iuxta altare prȩparatus
ubi aqua effundi possit quando hȩc abluuntur. &.
siuas ibi dependeat ubi sacerdos manus lauet post ꝑ¬
ceptionẽ corporis & sanguinis dñi. Et prb̃t. & diac̃

Expanded text:
UIRERE DEBEANT primis inquirendum est in cujus sancti honore consecrata sit basilica, vel a quo fuerit consecrata. Post haec ipsa ecclesia circumspiciatur, si bene sit cooperta atque camerata, et ne ibi columbae vel 22 aliae aves nidificent propter immunditiem stercoris sive importunitatis inquietudinem. 2. Quo metallo sint signa ipsius ecclesiae. 3. Si fenum, annona, aut tale aliquid in ecclesia mittantur. 4. Deinde ad altare accedere oportet, et contemplari quaaut si diligenter reconditae sunt reliquiae in altari, aut si ipsae capsae seris et clavis munitae sunt. 6. Quo metallo sit calix et patena, et si mundus sit ab omni sorde, aut ubi reponatur. 7. Si corporale ex mundissimo et nitidissimo linteo sit, et ubi recondatur. 8. Si locus sit in secretario aut juxta altare praeparatus ubi aqua effundi possit quando haec abluuntur, et si vas ibi dependeat ubi sacerdos manus lavet post perceptionem corporis et sanguinis Domini, et presbyter, diaconus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã habere baptizandi. & si alicubi longius exierint: eucha¬
ristiã semꝑ secũ habere debent
De eademre Icxxxii.

Expanded text:
tiam habere baptizandi; et si alicubi longius exierint, eucharistiam semper secum habere debent. De eadem re. CXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
uge uinũ uelut uenenũ. ne ebrietas superet te : expo¬
liatũq uirtutib nudũ efficiat. Vinũ enĩ ut scã scrip¬
tura dicit. apostatare facit etiã sapientes. At tende noe
urũ sapientẽ & sc̃m. quomͦ ad ebrietatẽ nudatꝰ : dor miei
Attende &. loth patriarchã. qͥ ꝑ ebrietatẽ impudent̃ se
cõmiscuit filiab Hinc beatꝰ basilius ait. Multi ꝑ uinũ
a dȩmonib captist̃. Nec ÷ aliud ebrietas. quã mani

Expanded text:
uge vinum velut venenum, ne ebrietas superet te, exspoliatumque virtutibus, nudum efficiat. Vinum enim, ut sancta Scriptura dicit , apostatare facit etiam sapientes. Attende Noë, virum sapientem et sanctum, quomodo ad ebrietatem nudatus est dormiens . Attende Lot patriarcham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus . Hinc beatus Basilius ait: « Multi per vinum a daemonibus capti sunt; nec est aliud ebrietas quam mani
Abbreviated transcription (Latin):
nil ꝓrsus uenie reseruamus. nisi cum adulteriũ separatio¬
ne sanauerint. hos enim ee censemus. Siquis relictã frĩs
quȩ poene prius soror extiterat. carnali conuinctione uio¬
lauerint. Siquis fris uxoris germanã. siquis nouercam.
siquis consobrinã. siquis filiã auunculi. ł relictam eius.
ĩquis patrui filiam. ł priuignã suã duxerit. Sane quibu
comunctio illicita int̾ dicitur habebunt subauđ postactã
poenitentiã in eundi melioris coniugii. id est legitimi li¬
b̾tatem. id est potestatem.¬

Expanded text:
il prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Hos enim esse censemus. Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstiterat, carnali conjunctione violaverit; si quis fratris uxoris germanam, si quis novercam, si quis consobrinam, si quis filiam avunculi, vel relictam ejus, si quis patrui filiam vel privignam suam duxerit. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt sibi, post actam poenitentiam, ineundi melioris conjugii id est legitimi libertatem id est potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
curam ꝑtinentib magnũ adhib&ẽ studium  cc xi.¬
ut qualit̃ uiuere debeant & quomͦ populis ad suȩ portio¬
nis curam ꝑtinentib: exemplo & uerbo ꝓsint a uob cũcura

Expanded text:
curam pertinentibus magnum adhibete studium, ut qualiter vivere debeant et quomodo populis ad suam portionis curam pertinentibus exemplo et verbo prosint, a vobis cum
Abbreviated transcription (Latin):
tipsi sacerdotes unus quisq: scđ m ordinẽ suum p̃dicare scox.¬
& docerestudeant plebemsibi cõmissam ltẽ Ex libro

Expanded text:
ipsi sacerdotes, unusquisque secundum ordinem suum, praedicare et docere studeant plebem sibi commissam. Admonitio
Abbreviated transcription (Latin):
indatores caedis. id ÷ qui homines p̃cipiunt ł suadent inter¬
ficere: ꝓ inde ut homicidȩ puniant᷑¬
castrauerit. castrandũq tradiderit. siue seruus siue libsit.
capite puniatur.

Expanded text:
ndatores caedis, id est, qui homines praecipiunt vel suadent interficere, perinde ut homicidae puniantcastrauit castrandumue curauit, siue is seruus siue liber sit, capite punietur,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã & t̾nã erunt. Item p̃dicandũ ÷ ꝓquib criminib cũ
di abolo deponunt᷑. quȩ apłs enumerat. fornicatio. In¬
munditia luxuria. idoloꝵ seruitꝰ. ueneficia. & c&̃
Quitaliaagunt. regnũ di ñ consequent᷑. Et ideo haec
cũ om̃istudio ꝓhibeant᷑. Itẽ p̃dicandũ ÷ de dilectione

Expanded text:
arne resurgent. Item praedicandum est pro quibus criminibus cum diabolo deponuntur, quae Apostolus enumerat, fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus, veneficia, etc. Qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Et ideo haec cum omni studio prohibeantur. Item praedicandum est de dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
discedat. U na emm ouis morbida. omnẽ grege̾ con¬
taminat. & modicũ ferm̃tũ totã massã corrũpit. & ple¬
rũq unũ m̃brũ putridũ totũ corpus inficit. & ideo tã

Expanded text:
discedat. Una enim ovis morbida omnem gregem condiscedat. Una enim ovis morbida omnem gregem contaminat; et modicum fermentum totam massam corrumpit, et plerumque unum membrum putridum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ac iniquitatis oꝑa. ilł. adiabolo instigatus ꝑ porare
non timuerit. & quo modo ꝑ apostasiã a totius apianȩ re¬
ligionis cultu ꝓfana m̃te recesserit. Audistis quẽ ad mo
hũ canonice ad satis faciendũ euocatꝰsit. sed uenire distu¬
lerit. quomͦ frequent̃ ad monitꝰ ut resipiscer& adiaboli
euangło detali contumaci frẽ qui ȩccłasticã rennuit susci¬
pere correptione. si eccłam ñ audierit sit tͥ inquit sic̃¬
sed int̾ paganos. Hinc paulus dnĩ & magistri doctrinã se
quens corinthios redarguit. quare cũ criminosis ac sce¬
leratis cõmunionẽ haberent dicens. Uos inflari estis. &
adiungit. Ego quidẽ absens corpore p̃sens aut̃ spũ.
iam iudicaui ut p̃sens eũ quisic oꝑatꝰ ẽ in nomine dnĩ nri
mei ihũ tradere huiusmodi satane in interitu carnis.
& post pauca. Scripsi uob̾ ne cõmisceamini fornicarus
nicator ẽ aut rapax. cũ huius modi nec cibũ csumere.
& alibi. Auferte malũ exuobis. & infidelis si discedit

Expanded text:
tatis ac iniquitatis opera. N. a diabolo instigatus perpetrare non timuerit, et quomodo per apostasiam a totius Christianae religionis cultu profana mente recdum canonice ad satisfactionem evocatus sit, sed venire distulerit; quomodo frequenter admonitus ut resipisceret a diaboli Evangelio de tali contumaci fratre, qui ecclesiasticam renuit suscipere correptionem: Si Ecclesiam non audierit, sit tibi sicused inter paganos. Hinc Paulus Domini et magistri doctrinam quens, Corinthios redarguit, quare cum criminosis ac sceleratis communionem haberent dicens: Vos inflati estis, etadjungit: Ego quidem absens corpore, praesens autem spiritu, jam judicavi ut praesens eum qui sic operatus est, in nomine Dominimei Jesu, tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis. Et post pauca: Scripsi vobis, ne commisceamini fornicariis. nicator est, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere. Et alibi: Auferte malum ex vobis. Et, infidelis si discedit,
Abbreviated transcription (Latin):
idõ exuna mortifera potione aliã ut cũq mederi cupientes.
negeminet᷑ scelus. scilic& ad ulteru & homidii damꝰ comsiliũ
utimꝰ quisq sac̃ dos insua plebe pubblice annuntiat. ut si aliqͣ
femina clancula corrupta c̃cepta fueritꝰ. & peperit. neqͣquã
diabolo cohortante filiũ aut filiã suã int̾ficiat. sed qͦđ cũq
p̃ual& ingenio ante ianuas aecłae partũ De portari faciat.
ibiq ꝓici: utcorã sac̃ dote in crastinũ delatꝰ ab aliquo
fideli sucipiat᷑ ⁊ nutriat᷑. q tali excausa homicidie reatũ

Expanded text:
ur, ideo ex 239 una mortifera potione aliam utcunque mederi cupientes, ne geminetur scelus adulterii et homicidii, damus consilium ut unusquisque sacerdos in sua plebe publice annuntiet ut si aliqua femina clanculo corrupta conceperit et pepererit, nequaquam diabolo cohortante filium aut filiam suam interficiat, sed quocunque praevalet ingenio, ante januas ecclesiae partum deportari faciat, ibique projici, ut coram sacerdote in crastinum delatus, ab aliquo fideli suscipiatur et nutriatur, et tali ex causa homicidii reatum,
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq ꝓpt̃ cupiditatẽ rerũ patrẽ aut matrẽ. frem aut
sororẽ . ł nepotẽ ł aliũ propinquũ suũ int̃fecerit. heredita
hereditas: infiscũ redigat᷑. Ipso uͦ ordinate ep̃o: publicȩ
penitentie: subdatur.

Expanded text:
pter cupiditatem rerum patrem aut matrem aut fratrem aut sororem vel nepotem aut alium propinquum suum interfecerit, hereditashereditas in fiscum redigatur. Ipse vero ordinante episcopo publicae poenitentiae subdatur.
Abbreviated transcription (Latin):
causam separati fuerint. p̃dicandi sunt ut sic ma¬
neant. si eos conungere non possumus. Sed
lex romana longe melius dehac dũtaxat

Expanded text:
causam separati fuerint, praedicandi sunt ut sic maneant, si eos conjungere non possumus. Sed lex Romana longe melius de hac duntaxat
Abbreviated transcription (Latin):
& cachinnis ora dissolui. & om̃i pietate & affectu caritatis post¬
posito. quasi defraterna morte exultare. ubi luctus et planctur
flebilib uocib debuerat resonare ꝓ amissione carifratris.
multis in locis cũ fletu deplorasse. in nullo autẽ loco quia
a scło recesserant exultasse. Nam & iacob patriarcham fleuit to
rent interrã chanaan ad sepeliendũ. celebrantes exequias ad
aream atahel quȩ sita ẽ trans iordanen. planctu magno atq
uehementi impleuer̃ septẽ dies. Tantꝰ autẽ fuit planctꝰ ut
locus inde nom̃ acciperet. Et debeato SteEhaNo legimus
qđ sepelierunt eũ siue curauer̃ uiri timorati. & fecerunt
planctũ magnũ suꝑ eũ. Et ideo talis inepta lȩtitia & pesti¬
fera cantica ex auctoritate dĩ penitꝰ int̃ dicenda st̃. Siquis autem
cantare desiderat : Ayrrieeleyson canta. Sin autẽ. omnino ta¬
ceat. Si autẽ tacere non uult : statĩ ab om̃ib banniat᷑ uel ad iu¬

Expanded text:
 cachinnis ora dissolvi, et omni pietate et affectu charitatis postposito, quasi de fraterna morte exsultare, ubi luctus et planctus flebilibus vocibus debuerat resonare pro amissione chari fratris? multis 175 in locis cum fletu deplorasse, in nullo autem loco, quia a saeculo recesserant, exsultasse. Nam et Jacob patriarcham flevit Aegdeferrent in terram Chanaan ad sepeliendum, celebrantes exsequias, ad aream Atahe Atad, quae sita est trans Jordanem, planctu magno atque vehementi impleverunt septem dies . Tantus autem fuit planctus ut locus inde nomen acceperit. Et de beato Stephano legimus quod sepelierunt eum sive curaverunt viri timorati, et fecerunt planctum magnum super eum . Et ideo talis inepta laetitia et pestifera cantica ex auctoritate Dei penitus interdicenda sunt. Si quis autem cantare desiderat, Kyrie eleison cantet. Sin aliter, omnino taceat. Si autem tacere non vult, statim ab omnibus banniatur, vel adju
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s cũ ex cõmunicare. ł. anathematitare aliquẽ infidelẽ
pceris amanfestis scelerib dipostũ hab&. post letione euas¬
gelui clerũ &plebẽ ita deb& alloqui.
Allocutio

Expanded text:
pus, cum excommunicare vel anathematizare aliquem infidelem certis et manifestis sceleribus dispositum habet, post lectionem Evangelii clerum et plebem ita debet alloqui. Allocutio
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti furtũ. aut sacrilegiũ. aut infracturas. uł rapinã tollens
qđ tuũ ñ erat. Si domos ꝑ noctẽ infregisti & quadrupedia tu¬
ibisti ullum maleficiũ id est herbas uł alias causas. Interr̃
ut ñ potuisses infantes habere. aut alio donasti. aut hominẽ¬
ꝑmortiferã potionẽ occidere uoluisti. aut aliũ hoc facere
dociusti. aut desemine uirigustasti ut inamorẽ tuũ ex ar¬
lesceret. aut chrisma bibisti. aut ad sub ũtendũ iudiciu¬
dĩ alteri dedisti. uł siquis huius modi operatus es . uiranñ¬
ecasti uoluntarie partus tuos .x. anñ penit̃. & sifiliũ uł filiã
occidisti .xii. anñ. & sunutero ante c̃ceptũ .i. anñ. Si post

Expanded text:
ecisti furtum, aut sacrilegium, aut infracturas, vel rapinam, tollens quod tuum non erat. Si domos per noctem infregisti et quadrupedia tuinque vel tres. Int. Bibisti ullum maleficium, id est erbas, vel alias causas, ut non potuisses infantes habere; aut alio donasti, aut hominemortiferam potionem occidere voluisti, aut alium hoc facere docuisti, aut de semine viri gustasti ut in amorem tuum exardesceret, aut chrisma bibisti aut ad subvertendum Dei judicium alteri dedisti, etc. Si quid hujusmodi operatus es, Necasti voluntarie partus tuos, decem annos poeniteas. Et si filium vel filiam occidisti, duodecim. Et si utero ante-conceptum, unum annum. Si post
Abbreviated transcription (Latin):
Qui crediderit& baptizatꝰ fueritsaluus erit: Nullꝰ aut̃ credere potest
qđ nescitnecaudiuit: At enimpaulus. Quo modo credent eique
ñ audiert̃: Nec sola sufficit fidesin cordenisi eeiam uerb enus¬
aut̃ confessiofit ad salutem. Nullus aut̃ destoliditate sens
ł tenuitate ingenii causetur . qr hec tam parua sunt utnenie
tã hebes & barbarus sit qui hoc discere& uerb cõmunib pro¬
nuntiareñ possittam magna. ut qui horũ scientiã plenit᷑
caperepoterit sufficert̃ sibi credatur ad salutẽ ꝑp&uã. Illud
iã obseruandũ ut nullꝰ suscipiat in baptismo as acrofonto
anteꝗeundẽ simbolũ &orationẽ dñicam corã prbodecant&.

Expanded text:
Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . Nullus autem credere potest quod nescit, nec audivit. Ait enim Paulus: Quomodo credent ei, quem non audierunt? Nec sola sufficit fides in corde, nisi etiam verbis enunautem confessio fit ad salutem. Nullus autem de stoliditate sensus, vel tenuitate ingenii causetur: quia haec tam parva sunt, ut nemo tam hebes et barbarus sit, qui hoc discere et verbis communibus pronuntiare non possit: tam magna, ut qui horum scientiam pleniter capere potuerit, sufficere sibi credatur ad salutem perpetuam. Illud etiam observandum, ut nullus suscipiat infantem in baptismo a sacro fonte, antequam idem Symbolu
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̃ & in diuersis placitis ad monitionẽ fecimꝰ.
& ꝑ capitularia nr̃a qualit̾ hȩc obseruent᷑ ordina¬
uimꝰ. uolumꝰ atq iubemꝰ ut de om̃i conlaboratu & de
uino & feno fidelit̃ et plenit̾ ab om̃ib: nona & deci¬
ma ꝑsoluat᷑. De nutrimine uero ꝓdecima sicut
hactenꝰ consuetudo fuit. ab om̃ib obseruetur. Si qͥs
tamen ep̃orũ fuerit qui argentũ ꝓhoc accipere ue¬
lit. insua maneat potestate. iuxta qđ ei & illi qui
hoc ꝑ soluere debet conuenerit

Expanded text:
frequenter et in diversis placitis admonitionem fecimus, et per capitularia nostra qualiter haec observarentur ordinavimus, volumus atque iubemus, ut de omni conlaboratu et de vino et foeno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut hactenus consuetudo fuit, ab omnibus observetur. Si quis tamen episcoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate, iuxta quod ei et illi qui hoc persolvere debet convenerit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ex cõmunicatis ñlicere cõmunicare. nec cũhis qui ꝑdo
mos conueniunt deuitantes orationes ȩcdȩ simul oran¬
dũe. Si quilib& aut̃ exclero dep̃hensus fuerit cũ excom¬
municatis cõmunicare. &liam iste priuet᷑ coͬmunione.
Requirat᷑ aut̃ nepusillanimitate aut contentione . ł. alio

Expanded text:
Cum excommunicatis non licet communicare, nec cum his qui per domos conveniunt, devitantes orationes ecclesiae, ubi simul orandum est. Si quilibet autem ex clero deprehensus fuerit cum excommunicatis communicare, etiam iste privetur communione.Requiratur autem ne pusillanimitate aut contentione, vel alio
Abbreviated transcription (Latin):
Q xn. prbi cũeo qui eum hinc inde circũstare debent.
ubi &iam adee debent illi quib in iuria uł dãpnũ
inlatũ ẽ. & ibi sccdm leges diuinas & humanas oporto
dampnũ cõmissũ em̃dari. aut siiam em̃datũ ẽ. eoe testi¬
momio cõꝓbari. Deinde int̾rog& ep̃s sipoenitentiã
iuoeta qđ canones p̃cipiunt ꝓpp&ratis scelerib susciperi
uelit. asi ille t̾rȩ ꝓstratus ueniã postulat. culpa confi¬
hȩc scãm modũ culpȩ penitentiã ei in iungat. & litteras
ꝑparro echiã dirigat. ut om̃s nouerint eũ insocioatu
aepiana receptũ. aliis &iam epis hoc notũ faciat. Nullus
aut᷑ ep̃s alterius parroechianũ ex cõmuncare .ł. recon¬
ciliare p̾sumat. sine conscientia ł. consensu ꝓpru epĩ.
iquis patre

Expanded text:
debent; ubi etiam adesse debent illi quibus injuria vel damnum illatum est: et ibi secundum leges divinas et humanas oportet damnum commissum emendari, aut, si jam emendatum est, eorum testimonio comprobari. Deinde interroget episcopus si poenitentiam, juxta quod canones praecipiunt, pro perpetratis sceleribus suscipere velit. Et si ille terrae prostratus veniam postulat, culpam confihaec secundum modum culpae poenitentiam ei injungat, et litteras per parochiam dirigat, ut omnes noverint eum in societate Christiana receptum. Aliis etiam episcopis hoc notum faciat. Nullus autem episcopus alterius parochianum excommunicare vel reconciliare praesumat sine conscientia vel consensu proprii qui patre
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in aecda chericũ fuste aut gladio ꝑcusserit ut sanguis
exeat. ł deictu sine effusione sanguinis iuxta qđ incapitulari

Expanded text:
quis in ecclesia clericum fuste aut gladio percusserit, ut sanguis exeat, vel de ictu sine effusione sanguinis, juxta quod in Capitulari
Abbreviated transcription (Latin):
humilia teipsũ in c̃spectudĩ. Siuanã głam dilexisti. cogita
nepropt̃ transitoriã laudẽ aet̾nam perdes mercedem.
Simuidiȩ tẽ rubigo hucusq c̃sũpsit. qđ est peccatũ maxi¬
mũ. eisuꝑ omĩa detestabile. quia diabolo cõparatur in¬
uidus. qui primo homini inuidit datũ qđ ipse ꝑsuam
culpam ꝑdiderat. a gepenitetiã .⁊i profectũ aliorũ tirũ¬
nũ quẽq hominẽ accedentẽ ad pęnitentiam suuderis acrit̃ cccxi.¬
& assidue stare inpenitentia statim remissius ageadũ sus eum.

Expanded text:
humilia teipsum in conspectu Dei. Si vanam gloriam dilexisti, cogita ne propter transitoriam laudem, aeternam perdas mercedem. Si invidiae rubigo te hucusque consumpsit, quod est peccatum maximum, et super omnia detestabile: quia diabolo comparatur invidus, qui primo homini invidit datum, quod ipse per suam culpam perdiderat, age poenitentiam, et profectum aliorum tunumquemque hominem accedentem ad poenitentiam si videris acriter et assidue stare in poenitentia, statim remissius age adversus eum.
Abbreviated transcription (Latin):
iqua ingenua mulier seruo ꝓprio se occulte miscue¬
rit. capitaliter pumatur: Seruus &iam qui in adul¬
terio dominȩ conuictus fuerit. ignibus exuratur.
Seruis &im hoc crim̃ accusari lic&. Et si proba¬
uerint. libertatẽ consequantur. & ñ pumantur.
Fereditas mulieris. uł filiis si sunt ex maritis suscep¬

Expanded text:
qua ingenua mulier servo proprio se occulte miscuerit, capitaliter puniatur. Servus etiam, qui in adulterio dominae convictus fuerit, ignibus exuratur.Servis etiam hoc crimen accusare licet; et si probaverint, libertatem consequantur; et si non, puniantur. Haereditas mulieris vel filiis, si sunt ex maritis suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ExResbiteris qui accipiendi crismatis gr̃a
sancitũ est ut de his qui longe positi sunt de
octo uel decẽ unus ab ep̃o cligatur qui acceptñ
crisma sibi et socus diligenter ꝑferat Hi uero qͥ
more solito ad accipiendũ crisma ꝑ se ueniant

Expanded text:
resbiteris qui accipiendi chrismatis gratii erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui more solito ad accipiendum chrisma per se veniant.
Abbreviated transcription (Latin):
ab batissȩ suȩ ad aliud monasterium ꝑgere disposuerit ibidẽq
cõmanere : decreuit sinodus concedi. Siuero fuga disciplinae
alium locum querit: redire cogatur
De concubinis. Ex

Expanded text:
abbatissae suae ad aliud monasterium pergere disposuerit, ibidemque commanere, decrevit synodus concedi. Si vero fuga disciplinae alium locum quaerit, redire cogatur. De concubinis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
clegerit non liceat ꝓuocareħ Itaq cum non sit
apłicȩ sedis auctoritate que amhorũ negetium
ex secuta est. usquã maior n᷑e cessitas nescimus.

Expanded text:
ctoritas, liceat provocare. Itaque cum non sit apostolicae sedis auctoritate, quae amborum negotium exsecuta est, usquam major auctoritas, nescimus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ misteriũ & necessariã collationẽ ñ quasi ad prandi
inuicẽgrauentur quia in decens & honerosum ẽ. Sepe etiã
tarde ad eccłas redeuntes magisdãpnũ derep̃hensione re

Expanded text:
divinum ministerium et necessariam collationem, non quasi ad prandiuinvicem graventur, quia indecens est et onerosum. Saepe etiam tarde ad ecclesias redeuntes, magis damnum de reprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
adeucrissimo principe karolo. ut incesti quilib & alnq ꝑditi
ducant᷑. ne alterius in lecebram peccandi mitriat inpimitas uticꝵ.
Ex concilio lauriacum. in pago ande gauensi.

Expanded text:
devotissimo principe Carolo ut incesti quilibet aliique perdducantur, ne ulterius illecebram peccandi nutriat impunitas vitiorum. Ex concilio apud Lauriacum in pago Andecavensi
Abbreviated transcription (Latin):
cam duacerit .ui. anñ penit̃ illa .ii. & legit̾ ferias. Siusq
ad generationẽ filii .iiii. anñ. pent̃. Si occiderint .uii. anñ
penit̃. Si ep̃s fornicatus fuerit. uiq. anñ. Ali iudicauerĩ
cu. anñ. peñ. Postannos .iii. leuius pęniteat. Prbt cum

Expanded text:
cam duxerit, tres annos poeniteat, illa duos et legitimas ferias. Si usque cam duxerit, tres annos poeniteat, illa duos et legitimas ferias. Si usque ad generationem filii, quatuor annos poeniteat. Si occiderit, septem annos poeniteat. Si episcopus fornicatus fuam. Post annum tertium levius poeniteat. 305 Presbyter cum
Abbreviated transcription (Latin):
dolescens sicum uirgine peccauerit. annũ unũ peniteat.
Si semel &fortuitu casu. leuigetur ei pent̃. & tam̃ usq adan¬
nũ plenum. Sintra .xx. amti. puella & adolescens formcati
onẽ faciunt. tres quadragĩ & legitimas ferias pęniteant. Si
ita primũ omiũ ut a sua se contineat siei consenserit uxor.
Alioquin ad datur modus penitentiȩ. Si laicus cum laica
fornicatus fuerit. iii anñ. peñ. & quanto sepius tantoma¬
gis & tempus addatur. Laicus maculansse cum ancilla di .ii.
anñ pent᷑. Si genuerit exea filium. anñ .iii. pent̃. Si sine
coniugio est .iii. quadrags̃ & legitimas ferias. Qui ca nonici
sunt. & fornicantur. anñ .i. si frequent᷑ .ii. Qui in gradu est.
anñ .ii. pęnit̃. Monachus sine gradu uł canonicus gradũ
habens. si cum puella laica fornicatisunt. anñ .iii. pęniteant
picum scĩmoniali. anñ .uii. penit̃. Aonacdhi cumgradu
fornacationẽ facientes.uii. anñ. penit᷑. Si monachius lai¬

Expanded text:
dolescens si cum virgine peccaverit, annum unum poeniteat. Si semel et fortuito, levietur, et tamen usque ad annum plenum. Si intra viginti annos puella adonem faciat, tres quadragesimas et legitimas ferias. Si ita primum omnium, ut a sua se contineat. Si ei consenserit, uxori etiam addatur modus poenitentiae. Si laicus cum laica fornicatus fuerit, tres annos poeniteat; et quanto saepius, tanto magis tempus addatur. Laicus maculans se cum ancilla Dei, duos annos poeniteat. Si genuerit ex ea filium, annos tres poeniteat. Si sine conjugio est, tres quadragesimas et legitimas ferias. Si canonici sunt et fornicantur, annum unum; si frequenter duos. Qui in gradu est, annos tres poeniteat. Monachus sine gradu, vel canonicus gradum habens, si cum puella laica fornicati sunt, annos tres poeniteant. Si cum sanctimoniali, annos septem poeniteant. Monachi cum gradu fornicationem facientes, septem annos poeniteant. Si monachus lai
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib p̃tia nulla p̾figant nec in lationib quib¬
libet impositis exagitare cupiant renascentes
qm̃ qđ gratis accepimꝰ : gratis dare mandamur.
E tideo nihil a p̃dictis prorsus exigerẽ moliant᷑.
qđ uel pauꝑtate cogente deterriti: ł indignatione
reuocati redẽptionis suȩ causas adire despiciant.
certũ habentes qđ qui prohibita dep̃hensi fuerint
admisisse ł cõmissa non potius sua sponte corre¬
ocerint. periculum subituri ꝓprii sint honoris:¬

Expanded text:
fidelibus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur. Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant, certum habentes, quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri proprii sint honoris
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo tenet. ut infirmi oleo consecrarounguan
is utilicet eode oleo in sua aut suoꝵ necessina teum¬
guendo: Qđ tam̃ oleũ ñ nisi ab ep̃is licet confu i
rim qđ ait oleo mnomine dñi. significat oleoitu
nomine dm̃ consecrato. uel certe quia etiã cũunguat
łt simpecratis sit dimittent᷑ei. Multi ꝓpt᷑ peccatan
in amm̃a facta infirmitate aut etiã morte plectuit᷑
crde ea relinquere atq em̃dare satagerint. dimi¬
tetureis. Neq enĩ sine c̃fessione em̃dationis pecca¬
ta quȩunt dimitti. Vnde recte subiungit᷑ Confite¬

Expanded text:
consuetudo tenet, ut infirmi oleo consecrato ungantis uti licet eodem oleo in sua aut suorum necessitate ungendo; quod tamen oleum nonnisi ab episcopis licet confici. Nam quod ait oleo in nomine Domini, significat oleo in nomine Domini consecrato, vel certe quia etiam cum ungunt in peccatis sit, dimittentur ei. Multi propter peccata in anima facta, infirmitate aut etiam morte plectuntur perfecto corde ea relinquere atque emendare satagerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis peccata queunt dimitti Unde recte subjungitur: Confite
Abbreviated transcription (Latin):
ncopulatione fidelium generationũ numerum nom defim¬
uimus. sed id statuimus. ut nulli liceat xp̾iano deꝓpria eom¬
sanguinitate seu cognatione uxorem accipere. usq dam
generatio recordatur cognoscitur aut memoria retinetur.
hȩc demultimoda fornicatione exdiuersis opusculis ꝑstrinoi¬
mus. sacerdotum iudicio relinquentes. quid salubrius &titi¬
lius esse indandis pęnitentiis decernunt.

Expanded text:
copulatione fidelium generationum numerum non definimus; sed id statuimus, 311 ut nulli liceat Christiano de propria consanguinitate seu cognatione uxorem accipere usque dum generatio recordatur, cognoscitur, aut memoria retinetur Haec de multimoda fornicatione ex diversis opusculis perstrinximus, sacerdotum judicio relinquentes quid salubrius et utilius esse in dandis poenitentiis decernant.
Abbreviated transcription (Latin):
eris ordinib oblatũ ad altaris cornu nobi liũ uiroꝵ inp̃sentia
ꝑ hoc auctoritatis testam̃tũ statuo. ita ut ab hodierna die & tẽpo¬
re bene ingenuus atq ab om̃i seruitutis uinculo securꝰ ꝑmaneat.
nobis neq successorib nr̃is ullũ debeat naxiȩ conditionis
seruitiũ. sed om̃ib dieb uitȩ suȩ subcerta plenissimaq ingenu
tis titulũ bene semꝑ ingenuus atq securꝰ ꝑmaneat. S uͦ peculi¬
are qđ haba ł qđ ab hinc ł deinceps asseqͥ poterit. faciat in de
scđm canonicã auctoritatẽ lib̵e quicꝗͥd uoluerit. Etut hȩc ingenu¬
itatis pagina inuiolabilẽ obtineat firmitatẽ. manuꝓpͥa illam
roborauimus.
Exemplar libertis. De proprio seruo

Expanded text:
ris ordinibus oblatum, ad altaris cornu, nobilium virorum in praesentia, per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierno die et tempore bene ingenuus, atque ab omni servitutis vinculo securus permaneanobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub certa plenissimaque ingenutis titulum, bene semper ingenuus atque securus existat. Suum vero peculiabet, vel quod abhinc vel deinceps assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inviolabilem obtineat firmitatem, manu propria illam roboravimus. Exemplar libertatis de proprio servo
Abbreviated transcription (Latin):
uis quis fastu suꝑ biȩ elatus domum dĩ ducit contemptibilem.
&ꝰ possessiones dõ sacratas. atq obhonorẽ dĩ subregia immuni¬
tatis defensione constitutas. in honoste tractauerit. uł infringere
p̃sumpserit. aut incendia uł uastationes ausa temerario ꝑpe trauerit.

Expanded text:
uisquis fastu superbiae elatus domum Dei ducit contemptibilem, et possessiones Deo sacratas, atque ad honorem Dei sub regiae emunitis defensione constitutas, inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut incendia vel vastationes ausu temerario perpetraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis prb̃m ꝓpriũ inhonorat aut u̾bo aut facto con¬
Stumeliã facit. tam diu aliminib: eccłȩ arceat᷑. quousq
dicit. Obedite p̃positis uris. & subiecti eis estote. &c̃
recipimus ut unusquisq Ex cap̃ libri .ii.¬
cõpat̾ .ł. ꝓximi sparitales filios suos catholicȩ instruant.
tparentes filios suos
& patrini eos quos defonte suscipiunt erudire sũmope
re studeant. Illi quia eos genuer. & eis ad nõ dati sunt.¬
& isti quia ꝓeis fide iussores extiterunt.

Expanded text:
um proprium inhonorat, aut verbo aut facto contumeliam facit, tam diu a liminibus Ecclesiae arceatur, quousque dicit: Obedite praepositis vestris, subjecti eis estote, etc. ecipimus ut unusquisque compater et proximi spirituales filios suos catholice instruant. Ut parentes filios suos, et patrini eos quos de fonte sure studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
que uirũ suũ ł hiominẽ ꝑ herbas uenenatas ł mortiferas
potiones int̃fecerit ł aliũ facere hoc doc uerit
Est aliquis ł aliqua qui hoc fecerit᷑: ut uip non possit

Expanded text:
um vel aliquem hominem per herbas venenatas vel mortiferas potiones interfecerit, vel alium hoc facere docuerit? 9. Est aliquis vel aliqua qui hoc fecerit vel ali
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in fantẽ siũ in caute oppresferit. aut uestimen. Lxi¬
torũ pondere suffocauerit. & hoc postbaptis mũ factum
fuerit .xl. diespenit̃ in pane & aqua. holerib: atq. legu¬
stineat. Posttres
annos pęniteat ꝑligiti¬
mas ferias. & tresinanno
quadragesimas obseru&.
Quodsi ante baptismũ
Postea uero quinquenniũ expleat.

Expanded text:
quis infantem suum incaute oppresserit, 236 aut vestimentorum pondere suffocaverit, et hoc post baptismum facfuerit, XL dies poeniteat in pane et aqua, et a stineat. Postea tres annos poeniteat per legitimas ferias, et tres in anno quadragesimas observet. Quod si ante baptismum postea vero quinquennium expleat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex continentiȩ eadẽ est altaris ministris quȩ ep̃is
et uxores ducere et filios ꝓcreare potuerunt: Sed
cũ ad p̃dictos ꝓuenerunt grad. cepit cisñ licere
qđ licuit Onde ut de carnali fiat spiritale conui¬
gium. oportet eos nec dimittere uxores. sed quasi
ñ habeant sic habere. quo et salua sit karitas conu¬
biorũ. et cesset operatio nupturũ¬

Expanded text:
ex continentiae eadem est altaris ministris quae episcoet uxores ducere et filios procreare potuerunt; sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali 68 fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum et cesset operatio nuptiaru
Abbreviated transcription (Latin):
Quot mansos habeat ingenuiles. & quot seruiles
Aut accolas. unde decima reddatur
Considerandum etiam si atrium aecclesiȩ sit sepe
munitum. nealiqua immunditia polluatur.
EUITA ENCONUERSATIONT ERISSITIN¬

Expanded text:
Quot mansos habeat ingenuiles, et quot serviles, aut accolas, unde decima reddatur. 15. Considerandum etiam si atrium ecclesiae sit saepe munitum, ne aliqua immunditia polluatur. De vita et conversatione presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla interpellatione possessȩ sunt testimoniañ
recipiant᷑: sed eomodo contineant᷑ sicut resad fiscũ
dominicũ pertinentes continerisolent.
de inscriptione temporum. Capitulo.UIII

Expanded text:
sine ulla interpellatione possessae sunt testimonia non recipiantur; sed eo modo contineantur sicut res ad fiscum dominicum pertinentes contineri solent. De inscriptione temporum. Ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
Uicuỹ& lib̾tatẽ ad ominis suis ita ꝑcipiunt ut nullũ sibim& in eis ob¬
seqͥum patron retent&. istisine crimine sað dericatꝰ ordinẽ li̵e su¬
scipiant᷑. qͥa directa manumissione ab soluti noscunt᷑. Iuiuͦ reten¬
ti obseqͥo manu missist̃. ꝓ eo qđ ad huc a patroni seruitute tenent᷑
uoluerint eoꝵ dmini fiant exdericis serui¬

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet; isti si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur; quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc a patrono servituti tenentur voluerint eorum domini, fiant ex clericis servi
Abbreviated transcription (Latin):
os qui adeccłam confugerunt trdi ñ oport&. sedeos dm̃ sui
ꝓmissa uenia eaire ꝑsuadeant. Quodsi abȩccłã exeuntib
penale aliquid intulerint. ut ȩccłȩ mimici habeant᷑ ex cõmunicati:¬
De accusatis

Expanded text:
os qui ad ecclesiam confugerint trahi non oportet; sed eos domini sui promissa venia, exire persuadeant. Quod si ab ecclesia exeuntibus poenale aliquid intulerint, ut Ecclesiae inimici, habeantur excommunicatiDe accusatis
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ sanguinis agitare ñ licet. Et idõ magno pere talis
excessus ꝓhibendusẽ . ne in discretȩ p̃suptionis motib: agita¬
ti. aut quid morte plectendũ ẽ sententia ꝓpria iuidicare p̃¬
aut inferenda p̃cipiant. Quod siquis quã horũ imme mor
p̃ceptorũ. aut in aeccłȩ suae famulis. aut in quib lib& ꝑsonis
tale aliqiđ fecerit. & concessi ordinis priuetur & loco &
tam̃ cõmunio ex eunti ex hac uita ñ negandaẽ propterđ

Expanded text:
iudicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magnopere talium excessibus prohibendum est, ne indiscrete presumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est sententia propria iudicare preaut inferendas precipiant. Quod si quisquam horum immemor preceptorum, aut in aecclesiae suae famulis, aut in quibuslibet personis tale aliquid fecerit, et concessi ordinis honore privatus ettamen communio exeunti ex hac vita non neganda est propter
Abbreviated transcription (Latin):
tristat᷑. & exorrescit peccata sua.
Ordo ad dandã pęnitentiam Vnde supͣ.
Qredo. Gredis qđ in ipsa carne inqua nunc es in ipsa resurgere indie
udicu. & recipere siuebonũ siuemalũ qđ gessistic. ROredo. Intr
peccata urã. R Molo. Etrequire ab eo diligenter siẽ incestuos
aut suo seniori infidelis. & siñ uult incestũ dimittere . ñ potes
eidare penitentiã. Siaũt uult potes. Hispremissis pęnitentẽ¬
alloqui affectuose debet sac̃dos his uerbis. Fr̃. noli erubescere
peccata tua c̃fiteri. nam & ego peccatorsum & fortassis peiora quãtu
feceris habeo facta. Haec id circo ad moneo. quia usitatũ humani
generi uiciũ ẽ utbeatus gregorius dicit. & labendo peccatum

Expanded text:
tristetur et exhorrescat peccata sua. ORDO AD DANDAM POENITENTIAM. Unde supraredo. Credis, quod in carne, in quo nunc es, in ipsa habes resurgere in die udicii, et recipcre sive bonum sive malum quod gessisti. R\. Credo. Vis peccata vestra Resp. Volo.--Et require ab eo diligenter si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam. Si autalloqui affectuose debet sacerdos his verbis: Frater, noli erubescere peccata tua confiteri, nam et ego peccator sum, et fortassis pejora quam tu feceris habeo facta. Haec idcirco admoneo, quia usitatum humani generis vitium est, ut beatus Gregorius dicit, et labendo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
& nr̃ȩ methocritatis auctoritate & potestate nobis di¬
uinitus collata ligandi & soluendi incęlo & int̾ra. ap̃¬
tiosi corporis & sanguinis dnĩ ꝑceptione. & a soci&late
om̃iũ xp̃ianoꝵ separamus. & aliminib sc̃e matris ȩccłȩ¬
incȩlo & int̾ra excludimꝰ & ex cõmuncatũ & anathema¬
titatũ ẽẽ decernimꝰ. & dãpnatũ cũ diabolo & angłis eiꝰ.
& om̃ib reꝓbis inigne aet̾no iuidicamꝰ. nisi forte adia¬
boli laqueis resipiscat. & ad em̃dationẽ & penitentiã
redeat. & ȩccłȩ dĩ quã lesit satis faciat. Et respondeant
om̃s t̾tio. am̃. aut fiat fiat. aut anathema sit. Debent
aut̃ .xii. sacerdotes epm̃ circũstare. & lucernas arden¬
tes in monib tenere. quasi in conclusione anathematis
ł ex cõmunicationis ꝓicere debent int̾rã. & pedibus
cõmunib ũbis deb& explanare. ut om̃s intellegant
quã t̃ribilit̃ dãpnatus sit. & ut nouerint qđ ab illa
& qui illi quasi xp̾iano cõmunicauerit. aut cũ eo man¬

Expanded text:
rae mediocritatis auctoritate et potestate nobis divinitus collata ligandi et solvendi in coelo et in terra, a pretiosi corporis et sanguinis Domini perceptione et a societate omnium Christianorum separamus, et a liminibus sanctae matris Eexcommunicatum et anathematizatum decernimus, et damnatum cum diabolo et angelis ejus et omnibus reprobis in igne aeterno judicamus, nisi forte a diaboli laqueis resipiscat, et ad emendationem et poenitentiam redeat, et Ecclesiae Dei quam laesit satisfaciat. Et respondeant omnes tertio: Amen, aut, Fiat, fiat, aut, Anathema sit. Debent enim 12 sacerdotes episcopum circumstare, et lucernas ardentes in manibus tenere, quas in conclusione anathematis vel excommunicationis projicere debent in terram, et communibus verbis debet explanare, ut omnes intelligant quam terribiliter damnatus sit, et ut noverint quod ab illa  qui illi quasi Christiano communicaverit, aut cum eo man
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quia monita nr̃ã & crebras ex hortationes contẽpnit.
quia t̾tio scđm dñicũ p̾ceptũ uocatus ad em̃dationẽ & pe¬
tentia uenire despexit. quia culpã suã necdũ cognouit.
nec confusus ẽ. nec missa nobis legatione qui causam
ipsius excequim᷑. quia nr̃ parroechianus ẽ ueniã postu¬
co nos eũ cũ urnuersis cõplicib & cõmunicatoribus
fautoribq suis. iudicio om̃ipotentis patris. & filu &¬

Expanded text:
ras exhortationes contempnit: quia tertio secundum Dominicum praeceptum vocatus ad emendationem et poenitentiam venire despexit: quia culpam suam necdum cognovit nec confessus est, nec missa nobis legatione, quam causam, qua causam ipsius exquirimus, quia noster parrochianus est, veniam non postuco nos eum cum universis complicibus et communicatoribus fautoribusque suis judicio Dei omnipotentis Patris, et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
colloquiũ familiare habuerit. nisi forte ad satis factionẽ
& penitentia eũ ꝓuocare studuerit. aut indomo sua eum
receperit. aut simul cũeo orauerit. ꝓculdubio simiłt
echias mittant᷑ continentes modũ ex cõmunicationis.
in quibus iubeat᷑ ut nĩcis dieb post lectionẽ euangłii
plebib sibi cõmissis publice annuntient ipsã ex cõmuni
cationẽ. ut nequis ꝓ ignorantia cõmunic& ex cõmunicati
O port& gliam ut aliis ep̃is ipsa ex coͬmunicatio manifestet᷑
ut excõmunicatꝰ audiat᷑. Semori etiam eiꝰ ipsa excõ¬

Expanded text:
colloquium familiare habuerit, nisi forte ad satisfactionem et poenitentiam eum provocare studuerit, aut in domo sua eum receperit, aut simul cum eo oraverit, procul dubio similiter ochias mittantur, continentes modum excommunicationis. In quibus jubeatur, ut Dominicis diebus post lectionem Evangelii plebibus sibi commiscationem, ut ne quis per ignorantiam communicet excommunicato. Oportet etiam ut aliis episcopis ipsa excommunicatio manifestetur. ut excommunicatus audiatur. Seniori etiam ejus ipsa exco
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq expositũ recenti partu sciente patre ł matre ł domino
colleger& & suo labore educauerit in illius a qͦ collectus ẽ
potestate consistat seu ingenuũ. seu seruũ. quẽ nutriuit eẽ
uoluerit.

Expanded text:
uicunque expositum recenti partu, sciente patre vel matre vel domino, collegerit, et suo labore educaverit, in illius a quo collectus est potestate consistat, seu ingenuum seu servum quem nutrivit esse voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicareñualeat. sed p̃sens ingenuitas mea ł alioꝵ bonoꝵ hominũ
manib roborata cũ stipulatione subnixa om̃i tẽpore maneat in¬
conuulsa:. Oebent autẽ supscriptȩ ingenuitatis cartȩ ñ solũ
nom̃ illius qͥhas fieri rogat: sed etiã nomina sac̃dotũ & nobiliũ
laicoꝵ qͥ ibi ad fuer̃ in ordine digesta. cũ signis ꝓpͥa manu imp̃s¬
sis c̃tineri. Nã si hoꝵ astipulatione pagina auetoritate testiũ nu¬
data: ꝓnihilo deputat᷑. Oportet etiã ut locũ diẽ annũ et c̃ sulẽ.
indictionẽ. in fine ł in margine annotatã habeat in hunc modũ.
ilł. regnante rege. ilł. & p̃sidente in cathedra supͣ dictȩ ciuitatis
ep̃o .ilł. ł in monasterio iłł. indictione .ilł. indĩ nõe felicit᷑ amen
Ait enĩ romana auctoritas. Quȩcũq leges sine die & c̃sule fuerint ꝓ¬
late : ñ ualeant.

Expanded text:
dicare non valeat, sed praesens ingenuitas mea et aliorum bonorum hominum manibus roborata cum stipulatione subnixa omni tempore maneat inconvulsa. Debent autem suprascriptae ingenuitatis charta non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum, qui ibi adfuerint, in ordine digesta cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. 184 Oportet etiam ut locum, diem, annum, et consulem, et indictionem, in fine vel in margine adnotatam habeat in hunc modum. lo, regnante illo rege, et praesidente in cathedra supradictae civitatis episcopo illo, in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter. Amen. Ait enim Romana auctoritas : « Quaecunque leges sine die et consule fuerint prolatae, non valeant.