comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miant uuam. Honus homo de
bono thesauro cordis sui ꝓfert bo¬
num: & malus homo demalothes¬
auro corcdis sui ꝓfert malum. Ex a
domine. et non facitis que dico:
nobis cui similis sit. Similis est homi¬
ni edificanti domum: qui fodit in
altum. et posuit fundamenta supra
petram. Inundatione autem facta
illisum est flumen domui illi. & non
potuit eam mouere: funcdata enim
erat supra petram. Qui autem au¬
dit et non facit. similis est homim
edificanti domum suam suꝑ terrã
sine fundamento. inquam illisus
est. fluuius. et continuo cecidit: et
facta est. ruina domus illius magna
implesset omnia uerba
sua in aures plebis: intra¬
uit capharnaum. Centurionis
autem cinslam seruus male habes

Expanded text:
e bono thesauro cordis sui profert bonum: et malus homo de malo theauro profert malum. Ex ab me, Domine, Domine: et non facitis quae dico? vobis cui similis sit: similis est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram; inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere: fundata enim erat super petram. Qui autem audit, et non facit, similis est homini aedificanti domum suam super terram sine fundamento; in quam illisus est fluvius, et continuo cecidit: et facta est ruina domus illius magna.implesset omnia verba sua in aures plebis, intravit Capharnaum. Centurionis autem cujusdam servus male hab
Abbreviated transcription (Latin):
Accepit autem omnes cimor: et mag¬
nificabant dm̃ dicentes. Quia ꝓpha
magnus surrexit in nobis: & quia
d̃s̃ uisitauit plebem suam. Et ex¬
uit hic sermo in uniuersam iudeam
de eo: & omnem circa regionem. Et
nuntiauerunt iohanm discipłi eius:
de omnib his. Et conuocauit duos
de discipulis suis iohannes: & misit
ad iħ̾m dicens. Tu es qui uenturus
es. an alium expectamus: Cum au¬
tem uenissent ad eum uiri: dixerĩ.
cens. Tu es qui uenturus es an alium
expectamus: In ipsa autem hora cura¬
uit multos a languorib. & plagis. et
spiritib malis: et cecis multis dona-¬
uit uisum. Et respondens: dixit illis.
Euntes nuntiate iohanni: que uidi-¬
stis et audistis. Quia ceci uident.
claudi ambulant. leꝑsi mundantur:
surdi audiunt. mortui resurgunt.
pauꝑes euangłirantur. Est beatus est:
quicumq non fuerit scandalizatus
in mez
t cum discessissent nuntii
iohannis: cepit dicere de
iohanne ad turbas. Quid
existis in desertum uidere: Harun¬
dinem uento moueri: Sed quid ex¬

Expanded text:
imor et magnificabant Deum dicentes quia propheta magnus surrexit in nobis et quia Deus visitavit plebem suam et exiit hic sermo in universam Iudaeam de eo et omnem circa regionem et nuntiaverunt Iohanni discipuli eius de omnibus his et convocavit duos de discipulis suis Iohannes et misit ad Dominum dicens tu es qui venturus es an alium expectamus cum autem venissent ad cens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? In ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Et respondens dixit illis: Euntes nuntiate Joanni quae vidistis et audistis: quia caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audpauperes evangelizantur et beatus est quicumque non fuerit scandalizatus in me et cum discessissent nuntii Iohannis coepit dicere de Iohanne ad turbas quid existis in desertum videre harundinem vento moveri sed quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
illum. Iyse uero sciebat cogitationes
corum. Et ait homii qui habebac
manum aridam. Surge et sta in medi¬
um. Et surgens sterit. Ait autem ad
illos ihc. Interrogo uos silicet sabbato
beneface anmaleꝰ Animam saluam
facere. anꝑdere: Et circuispectis
omnib: dixit homini. Extende ma¬
numtuam. Et extendit. Et restituta

Expanded text:
illum ipse vero sciebat cogitationes eorum et ait homini qui habebat manum aridam surge et sta in medium et surgens stetit ait autem ad illos Iesus interrogo vos si licet sabbato bene facere an male animam salvam facere an perdere et circumspectis omnibus dixit homini extende manu
Abbreviated transcription (Latin):
cauit nobis. Ihc autem ibat cũ ills.
Et cum iam non longe eẽt a domo.
misit ad eum centurio amicos dicis
Domine. noli uexari. non enim dis¬
nus sum. ut sub tectum meum in¬
tres. ꝓpter quod et me ipsum non
sum dignum arbitratus ut uenite¬
adie: sco eic uerbo et sanabitur puerr

Expanded text:
bis. Iesus autem ibat cum illis. et cum iam non longe esset a domo, misit ad eum centurio amicos dicens: domine, noli uexari; non enim dignus sum, ut sub tectum meum intres, propter quod et me ipsum non sum dignum arbitratus, ut ueniread te; sed dic uerbo et sanabitur puer
Abbreviated transcription (Latin):
exiit inmontem solus orare
et erat ꝑnoctans in oratione
dei. Et cum dies factus eẽt. uocauit
discipłos suos. et elegit duodecim ex
ipsis: quos & apłos nominauit. Sy¬
monem quem cognominauit pecrũ.
et andream fratrem eius. iacobum et
iohannem. philippum. et barcholone¬
um: matheum. et thomam. iacobũ.
alphei. et symonem qui uocat᷑ ⁊ elotes.
iudam iacobi. & iudam scarioch. qui
fuit ꝓditor. Et descendens cum illis
stetit in loco campestri. et turba dis¬
cipłorum eius. et multitudo copiosa
plebis ab omni iudea & ierłm. et ma¬

Expanded text:
exiit in montem orare et erat pernoctans in oratione Dei et cum dies factus esset vocavit discipulos suos et elegit duodecim ex ipsis quos et apostolos nominavit Simonem quem cognominavit Petrum et Andream fratrem eius Iacobum et Iohannem Philippum et Bartholomeum Mattheum et Thomam Iacobum Alphei et Simonem qui vocatur Zelotes Iudam Iacobi et Iudam Scarioth qui fuit proditor et descendens cum illis stetit in loco campestri et turba discipulorum eius et multitudo copiosa plebis ab omni Iudaea et Hier
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ipsum: et decinebant ilum ne
aisaleret ab cis Q ubr ille arti Qnina
ctalis ciunatib oportet me erangebi¬
are regnium dei: quia ideo missus
ium Et erat p̃dicans in snagogis
ganee E actum est auteni cum tur¬
oe urruerent in eum. ut audreris
uerbum der: ce ipse stabat secus Nag¬
num genesarech. Et uidit duas na¬
ues stantes secus stagnum: piscatores

Expanded text:
ebant illum ne discederet ab eis quibus ille ait quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei quia ideo missus sum et erat praedicans in synagogis Galilaeae factum est autem cum turbae inruerent in eum ut audirent verbum Dei et ipse stabat secus stagnum Gennesareth et vidit duas naves stantes secus
Abbreviated transcription (Latin):
Perambulabat autem magis ser¬
mo de illo: et conueniebant turbe
multe ut audirent. et curarentur
debat docens. Et erant
pharisei sedentes et legis doctores. qui
uenerant ex omm castello galilee. &

Expanded text:
Perambulabat autem magis sermo de illo: et conveniebant turbae multae, ut audirent, et curarentur debat docens. Et erant Pharisaei sedentes, et legis doctores, qui venerant ex omni castello Galilaeae,
Abbreviated transcription (Latin):
& ait illi. Tibi dabo potestatem hãc
uniuersam. & glam illorum. quia
michi tradita sunt: et cui uolo do illa
Tugͦ si adoraueris coram me: erunt
tua omnia. Et respondens iħc: dixit
illi. Scriptum est dominum dm̃ tu¬
um ad orabis: ce illi soli seruies. Et
duxit illum. in ierłm. Et statuit eũ
supra punam templi: & dixit illi.
sifilius dei es: mitte te hinc deorsum.
Scriptum est enim quod angłis suis
mandauit de te. ut conseruent te:
et quia in manib tollent te. ne forte
offendas ad lapidem pedem tuum.
Et respondens iħ̾c: ait illi. Dictum
est: non temꝑtabis dominum dm̃
tuum. Et consummata omni tem¬
ptatione: diabolus recessit ab illousq
ad tempus.
t regressus est ihc. in uircute .xu.¬
puniu̾sam regionem de illoͦ
Et ipse docebat in synagogis eorum:
et magnificabat᷑ ab omnib. Et
die sabbati in synagogam. Et surrex̃

Expanded text:
hanc universam et gloriam illorum quia mihi tradita sunt et cui volo do illa tu ergo si adoraveris coram me erunt tua omnia et respondens Iesus dixit illi scriptum est Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies et duxit illum in Hierusalem et statuit eum supra pinnam templi et dixit illi si Filius Dei es mitte te hinc deorsum scriptum est enim quod angelis suis mandabit de te ut conservent te et quia in manibus tollent te ne forte offendas ad lapidem pedem tuum et respondens Iesus ait illi dictum est non temptabis Dominum Deum tuum et consummata omni temptatione diabolus recessit ab illo usque ad tempus et regressus est Iesus in virtute Spirper universam regionem de illo, et ipse docebat in sinagogis eorum / et magnificabatur ab omnibus, d
Abbreviated transcription (Latin):
scio te: qui sis sc̃s dei. Et increpaue
illum ihc dicens. Obmutesce. & exian
illo. Et cum ꝓiecisset illum. demom¬
um in medium exiit ab illo: nichile
illum nocuit. Et factus est. pauor i
omnib: et colloquebantur ad mui¬
cem dicentes. Quod est hoc uerbum
quia in potestate et uirtute imꝑat in¬
mundis spiritib et exeunt.: Et di¬
uulgabatur fama de illo: in omnem
locum regionis.
urgens autem de synagoga:
introuut in domum symo¬
nis. Socrus autem symons̃
tenebatur magnis febrib: & rogaue¬
runt illum ꝓea. Et stans suꝑ illam

Expanded text:
s Dei et increpavit illi Iesus dicens obmutesce et exi ab illo et cum proiecisset illum daemonium in medium exiit ab illo nihilque illum nocuit et factus est pavor in omnibus et conloquebantur ad invicem dicentes quod est hoc verbum quia in potestate et virtute imperat inmundis spiritibus et exeunt et divulgabatur fama de illo in omnem locum regionis surgens autem de synagoga introivit in domum Simonis socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus et rogaverun
Abbreviated transcription (Latin):
uideret symon petrus: ꝓcidit ad
genua iħu dicens. Exi ame: quia
homo peccator sum domine. Scupor
enim circumdederat eum: et omnes
qui cum illo erant in captura pisciũ
quam cepant. Similiter autem et ia¬
cobum et iohannem filios ⁊ ebedei:

Expanded text:
videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Stupor enim circumdederat eum, et omnes qui cum illo erant, in captura piscium, quam ceperant: similiter autem Jacobum et Joannem, fi
Abbreviated transcription (Latin):
hec audientes. Et surrexerunt et
eiecerunt illum extra ciuitatem. et
duxerunt illum usq ad supcilium
montis. supra quem ciuitas illorum
erat edificata: ut p̃cipitarent eum.
Ipse autem transiens: ꝑmedium il¬
lorum ibat. Et descendit in capha.¬
rnaum ciuuitatem galilee: ibiq doce¬
bat cos sabbatis. Et stupebant indoc

Expanded text:
ec. Et exsurgentes ejecerunt illum extra civitatem et duxerunt illum usque ad supercilium montis. supra quem civitas illorum erat aedificata ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Et descendit in Caphain civitatem Galileae et erat docens eos sabbatis. Et miraba
Abbreviated transcription (Latin):
confractos in remissionem. p̃dicare
annum domini acceptum: et diem
retribulationis. Et cum plicuisset li¬
brum. recddidit ministro: & sedit Est
omnium in synagoga oculi: erant
intencdentes in eum. Cepit autem di¬
cere ad illos: quia hodie impleta est
hec scͥptura in aurib urĩs. Et om

Expanded text:
captivis remissionem, praedicare annum Domini acceptum et diem retributionis. » Et cum plicuisset librum, reddidit eum ministro, et sedit. Et omnium in synagoga oculi erant intendentes in eum. Caepit autem dicere eis: Quia hodie impleta est haec Sc
Abbreviated transcription (Latin):
nan: qui fuit enos Qui fuit seth.
qui fuit adam. Qui fuit cdei.
regressus est ab iordane: et agebatur
in spũ in deserto. dieb quadraginta.
et temptabatur a chiabolo. E tnich̾
manducauit in dieb illis: et consum
matis illis esurĩt. Oicit autem ili du¬
abolus. Si filius dei es: dic lapidi huic
ut panis fiat. Et respondit ad illum
iħc. Scriptum est. quia non in solo
pane uuit homo: sed in omni uerbo

Expanded text:
qui fuit Enos qui fuit Seth qui fuit Adam qui fuit Dei regressus est ab Iordane et agebatur in Spiritu in desertum diebus quadraginta et temptabatur a diabolo et nihil manducavit in diebus illis et conmatis illis, esuriit. Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Et respondit ad illum Jesus; Scriptum est: Quia non in solo pane vivit h
Abbreviated transcription (Latin):
ret psata uellebant disci¬
puli eius spicas. et manducabant:
confricantes manib. Quiclam ant̃
phariseorum: dicebant illis. Qaud
facitis quod non licet in sabbatis:
Et respondens ih̾c ad eos: dixit. Het
hoc legistis quod fecit clauid. cum elu¬
risset ipse et qui cum eo erant. quomͦ
intrauit in domum dei. & panesꝑ
positionis sumpsit. et manducant
et dedit his qui cum ipso erant. qͦs
non licet manducare. insi tantum
dominus est filius hominis: etiam
sabbati.
actum est autem & in alib:
sabbato ut intraret in sy¬
nagogam: et doceret.Ei
erat ibĩ homo. et manus eius dexte-¬
ra erat arida. Obseruabant autem
scribe et pharisei. si in sabbato cusa¬
ret: ut muenirent unde accusarens

Expanded text:
ret per sata vellebant disciret per sata vellebant discipuli eius spicas et manducabant confricantes manibus quidam autem Pharisaeorum dicebant illis quid facitis quod nonEt respondens Jesus ad eos, dixit: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse, et qui cum illo erant: quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sDominus est Filius hominis etiam sabbati. Factum est autem et in alio sabbato, ut intraret in synagogam, et doceret. Et erat ibi homo, et manus ejus dextera erat arida. Observabant autem scribae, et pharisaei, si in sabbato curaret
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad illos. Non egent qui sam
sunt medico: sed qui male habent.
Nonuem uocare iustos: sed peccato¬
res ad penitentiam. At illi dixerunt
ad eum. Quare discipuli iohannis
ieiunant frequenter et obsecratione
faciunt. similiter et phariseorum.
tui autem edunt & bibunt: Q uibꝰ
ipse ait. Nunquid potestis filios
sponsi. dum cum illis est. sponsus
facere ieuinare: Tenient autem¬
dies et cum ablatus fuerit ab illis
sponsus: tunc ieuinabunt in illis die¬
bus. Dicebat autem & similitudine
ad illos. Quia nemo commissuram
a uestimento nouo. immittit in uesti¬
mentum uetus: alioquin & nouum
rumpit. et ueteri non conuenit com¬
missura a nouo. Et nemo mittit in¬
num nouum in utres ueteres: alioqͥ
rumpit uinum nouum utres. et ipsũ
effundet᷑. et utres ꝑibunt. S uinum
nouum inutres nouos mittendum est.
et utraq conseruantur. Et nemo bi¬
bens uetus: statim uult nouum Si¬
cit enim uetus melius. est.
actum est autem in sabba¬
to sccđo pͥmo. cum transi¬

Expanded text:
non egent qui sani sunt medico sed qui male habent non veni vocare iustos sed peccatores in paenitentiam at illi dixerunt ad eum quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt similiter et Pharisaeorum tui autem edunt et bibunt quibus ipse ait numquid potestis filios sponsi dum cum illis est sponsus facere ieiunare venient autedies et cum ablatus fuerit ab illis sponsus tunc ieiunabunt in illis diebus dicebat autem et similitudinem ad illos quia nemo commissuram a vestimento novo inmittit in vestimentum vetus alioquin et novum rumpit et veteri non convenit commissura a novo et nemo mittit vinum novum in utres veteres alioquin rumpet vinum novum utres et ipsum effundetur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mittendum est et utraque conservantur et nemo bibens vetus statim vult novum dicit enim vetus melius est factum est autem in sabbato secundoprimo cum transi
Abbreviated transcription (Latin):
resa Qui fuit ⁊ orobabel: qui fuit
salachiei Quifuit neri: qui fuit
melchi. Qui fuit addi: qͥ fuit cosam.
ui fuit helmadan: qui fuit heR.
ui fuit ihu: qui fuit eliezer. Qui
fuit iorumn: qui fuit matthat. Qu
fuit leui: qui fuit symeon. Qui fuit
nuda: qui fuit ioseph. Qui fuit io

Expanded text:
robabel, qui fuit Salathiel, qui fuit Neri, qui fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Cosan, qui fuit Elmadan, qui fuit Her, qui fuit Jesu, qui fuit Eliezer, qui fuit Jorim, qui fuit Mathat, qui fuit Levi, qui fuit Simeon, qui fuit Juda, qui fuit Joseph, q
Abbreviated transcription (Latin):
et erunt praua in directa. et asꝑa in
uias planas: et uidebit omnis caro¬
salutare dei. Hicebat gͦ ad turbas:
que uenerant ut baptrarent᷑ ab ipso.
Genimina iuꝑarum. quis ostendit
uobis fugere a uentura ira: Facite gͦ
fructus dignos penitentie: et ne cepiti
dicere patrem habemus abraham.
Dico enim uobis: quia potens est ds̃
de lapidib istis suscitare filios ab rahȩ

Expanded text:
 et aspera in vias planas: et videbit omnis carosalutare Dei. Dicebat ergo ad turbas qui exierant ut baptizarentur ab ipso. Genimina viperarum: quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos penitentie: et ne ceperitis dicere: patrem habemus Abraam. Dico enim vobis: quia potens est Deus de lapidibus istis suscit
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniam faciatis: et contenti esto¬
te stipendiis ur̃is. Existimante aut̃e
popło et cogitantib omnib in cordi¬
bus suis de iohanne. ne forte ipse eẽt
xp̃c: respondit iohannes dicens on¬
nibus. Ego quidem baptiro uos¬
me cuius non sum dignus soluere
corrigiam caltiamentorũ eius: ipse

Expanded text:
atis et contenti estote stipendiis vestris existimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Iohanne ne forte ipse esset Christus respondit Iohannes dicens omnibus ego quidem aqua baptizo vosme cuius non sum dignus solvere corrigiam calcia
Abbreviated transcription (Latin):
potentes de sede: et exaltauit humiles.
Esurientes impleuit bonis: et diuites
dimisit manes. Suscepit isrł puerum
suum: memorari miscłie suȩ Sicut
locutus est ad patres nr̃os: abraham
et semini eius in scła. Mansit autem
maria cum illa quasi mensib trib:
et reuersa est in domum suam. He¬
lrabet autem impletum est tempus
pariendi: et pepit filium. Et audierẽ

Expanded text:
de sede et exaltavit humiles esurientes implevit bonis et divites dimisit inanes suscepit Israhel puerum suum memorari misericordiae sicut locutus est ad patres nostros Abraham et semini eius in saecula mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus et reversa est in domum suam Elisabeth autem impletum est tempus parien
Abbreviated transcription (Latin):
et purgabit aream suam. et congrega.¬
bit triticum in horreum suum: paleas
autem comburet igni inextinguibl
Multa quidem et alia exhortans: em̃
nib malis que fecit herodes: adietu
& hoc supra omna. et inclusit iobedi
trraretur omnis ꝑopłs.
ihu baptirato et orante.
aptum est celum. et descendit sỹcses

Expanded text:
m suam, et congregabit triticum in horreum suum, paleas autem comburet igni inexstinguibili. Multa quidem et alia exhortans evangnibus malis, quae fecit Herodes, adjecit et hoc super omnia, et inclusit Joannemtizaretur omnis populus, et Jesu baptizato, et orante, apertum est coelum: et descendit S
Abbreviated transcription (Latin):
qualis enoch: nam & ipse receptus est
acerra. Et ioseph qui natus est homo
princeps fratrum. firmamentum
gentis. rector fr̃m. stabilimentum po¬
puli: & ossa illuis uisitata sunt. & pꝰ
mortem ꝓphauerunt. Sech & sem
apud homines głam adeꝑti sunt: &
suꝑ omnẽ animã in orgine adai
ymon onie X¬
filius sacerdos magnus: qui
inuita sua suffulsit domum.
& in dieb suis corroborauit templum.
Templi etiam altitudo ab ipio funda¬
ta est: duplex edificatio. & excelsa pa

Expanded text:
qualis Enoch nam et ipse receptus est qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origine Adam Simon Onii filius sacerdos magnus qui iet in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est, duplex edificatio et excelsi pa
Abbreviated transcription (Latin):
torum corroborauit pietatem
reter dauid & ezechiam &
iosiam: omnes peccatum cõ¬
miserunt. Nam reliquer̃t
legem pocentes reges ucde: & concempse¬
runt timorem dei. Dederunt enim
regnum suum aliis: & glam suam ali¬
enigene genti.¬
ncenderunt electam scĩtatis enutatem:
& desertas fecerunt uias ipsiusin ma¬
nu ieremiȩ. Nam male tractauerunt
illum. qui auentre matris consecratꝰ
& iterum reȩdificare & renouare.
zechiel qui mdiLLIU
conspectum gle: quam osten¬
dit illi in curru cherubin
Nam commemoratus est inimicorũ
in ymbri: benefacere illis qui osten¬
derunt rectasuias. Duodecim ꝓpħa¬
rum ossa pullulant de loco suo: nam
comoborauerunt iacob. & redemerunt
se in fide uirtutis. Quomͦ amplifice¬
mus ⁊ orobabel: Nam & ipse quasi sig¬
domum. & exaltauerunt templum sẽm
domino. paratum in gła sempiterna:
St necmiam in memoriam multi tẽ¬
poris: qui erexit nobis muros euersos.
& stare fecit portas& seras. qui erexit
domos nr̃as. Nemo uatus est in terra

Expanded text:
torum corroboravit pietatem praeter David et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederuregnum suum aliis, et gloriam suam alienae genti.ncenderunt electam sanctitatis civitatem, et desertas fecerunt vias ipsius in manu Jeremiae, nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus et iterum aedificare et renovare Ezechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in curru cherubin nam commemoratus est inimicorum in imbri et benefacere illis qui ostenderunt rectas vias et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo nam rogaverunt Iacob et redimerunt se in fide virtutis quomodo amplificemus Zorobabel nam et ipse quasi sigdomum et exaltaverunt templum sanctum Domino paratum in gloria sempiterna et Neemia in memoria multi temporis qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra
Abbreviated transcription (Latin):
głam deo labiis suis & in nomine ipsiꝰ
głari. Et iterauit orationem suam.
uolens ostendere uirtutem dei: & pluᷤ
orauit dm̃ omnium qui magna fecit
in omni terra. Qui auxit dies nr̃os
auentre matris nr̃e: & fecit nobiscum
scłm suam miscdiam. Det nobis io¬
cunditatem cordis: & fieri pacem in
dieb nr̃is in isrł. ꝑ dies sempiternos.
Credere isrł nobiscum esse miscłiam
dei: ut liberet nos in dieb suis. Duas
gentes odit anima mea: tercia autem
non est gens quam oderim. Qui sedent
in monte seyr & phylistum: & stultus
popłs qui habitat in sychimis. Doctri¬
nam sapientiȩ & discipline scͥpsit in
codice isto iħc filius syrach ierosolimi¬
ta: qui renouauit sapientiam de corde
suo. Beatus qui in istis uersaturbonis:
qui ponet illa in corde suo. sapiens
erit semꝑ. Si enim hec fecerit ad omĩa
ualebit: quia lux dei uestigiũ eiuis est.

Expanded text:
gloriam Deo a labiis suis et in nomine ipsius gloriam Deo a labiis suis et in nomine ipsius gloriari et iteravit orationem suam volens ostendere virtutem Dei et nunc orate Dominum omnium qui magna fecit in omni terra qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae et fecit nobiscum secundum suam misericordiam det nobis iucunditatem cordis et fieri pacem in diebus nostris in Israhel per dies sempiternos credere Israhel nobiscum esse misericordiam Dei ut sanet vos in diebus suis duas gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et discodice isto Iesus filius Syrach Ierosolimita, qui renovavit sapientiam de corde suo. Beatus qui in istis versatur bonis. Qui ponit illa in corde suo, sapiens erit semper. Si enim hec fecerit, ad omnia valebit, quia lux Dei vestigium eius est.
Abbreviated transcription (Latin):
corona fr̃m. quasi plantatio cedri ul
monte libano: sic circa illum steteruis
quasi rami palmȩ. & omnes filii aaron
ingła sua. Oblatio autem dominim
manib ipsorum coram omin sẏnagi¬
ga isrł: & consummationem fungens
in ara amplificare oblationem excelli
regis. Porrexit manum suam in liba¬
tionem: & libauit de sangume uue. &
fudit in funcdamento altaris. odorer
diunum excelso principi Tunc exla¬
mauerunt filii aaron in tubis ꝓducli¬
lib sonuerunt & auditam fec̃eruns
magnam uocem in memoriam coram
dleo. Cunc omnis popłs simulppera¬
uerunt.: & ceciderunt in faciem suꝑ
cerram adorare dominum suum. &
cdare p̃ces deo omnipotenti excelso. Et
amplificauerunt psallentesin uocib
suis: & in magna domo auctus est sonꝰ
suauitate plenus. Et rogauit popls
dominum excelsum in prece: usq
dum ꝑfectus est honor domini. &
munus suum ꝑfecerunt Tunc des¬
cendens extulit manus suas in omnẽ
congregationem filiorum isrł: dare

Expanded text:
corona fratrum quasi plantatio cedri in corona fratrum quasi plantatio cedri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et omnes filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae et fudit in fundamenta altarii odorem divinum excelso Principi tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt et auditam fecerunt magnam vocem in memoriam coram Deo tunc omnis populus simul properaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna domo auctus est sonus suavitate plenus et rogavit populus Dominum excelsum in prece usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descendens extulit manus suas in omnem congregationem filiorum Israhel dare
Abbreviated transcription (Latin):
rietis templi. la dieb ipsius emanaue¬
runt putei aquarum: & quasi mare
acdimpleti sunt supra modum. Qui
curauit gentem suam: & liberauit illã
aꝑnicie. Qui p̃ualuit amplificare
ciuitatem: qui adeptus est glam in con
uersatione gentis. & ingressum domꝰ
& atrii amplificauit: Quasi stella
matutina in medio nebulȩ: & quasi
luna plena in dieb suis lucet Et quasi
sol refulgens: sic ille effulsit in templo
dei. Quasi arcus effulgens inter nebulas
głe: & quasi slos rosarum in dieb ueris.
Quasi lilia quȩ sunt in transitu aquȩ:¬
& quasi chus redolens in dieb estatis.
Ouasi ignis effulgens: & thus ardensm
igne. Quasi uas auri solidum ornatũ
omni lapide p̃tioso: quasi oliua pul¬
lulans. & ꝙy pressus in alcitudinem se
extollens. In accipiendo ipsum stolam
gse: & uestiri eum consummatione
uircutis. In ascensu altaris sc̃i: glam de¬
dit. sc̃itatis amictum. In accipiendo
autem partes de manu sacerdotum:
& ipse stans uixta aram Circa illum

Expanded text:
rietis templi in diebus ipsius remanaverunt putei aquarum et quasi mare adimpleti sunt supra modum qui curavit gentem suam et liberavit illam a pernicie qui praevaluit amplificare civitatem qui adeptus est gsum domus et atrii amplificatus est quasi stella matutina in medio nebulae et quasi luna plena in diebus suis lucet et quasi sol refulgens sic ille effulsit in templo Dei quasi arcus effulgens in nebulam gloriae et quasi flos rosarum in diebus veris quasi lilia quae sunt in transitu aquae et quasi tus redolens in diebus aestatis quasi ignis effulgens et tus ardens in igni quasi vas auri solidum ornatum omni lapide pretioso quasi oliva pullulans et gyrus in altitudinem se tollens in accipiendo ipsum stolam gloriae et vestiri eum consummatione virtutis in ascensu altarii sancti gloriam dedit sanctitatis amictum in accipiendo autem partes de manu sacerdotum et ipse stans iuxta aram circa illum
Abbreviated transcription (Latin):
nib xp̃m suum. ꝑfecti opus hominis
redire in se ꝑfilium faceret: qui ꝑ daiuid
patrem uenientib iter p̃bebat in xp̃o
Cui luce non immerito etiam scriben¬
dorum apłicorum actuum potestas
inministerio datur. ut deo indm̃ ple
nis numerus compleretur. Sicq pau¬
lus consummationem apłicis actib
daret: quem dui contra stimulum
recalcitrantem dominus elegisset.
Quod et legentib ac requirentibus
dm̃. et si ꝑsingula expediri a nobis
utile fuerat. sciens tamen quod oꝑan¬
tem agricolam oporteat de fructib
suis edere: uitauimus publicam curi¬
ositatem. ne non tam uolentib dm̃

Expanded text:
nis redire in se per filium faceret: qui per David patrem venientibus iter praebebat in Christo. Cui lucae non immerito etiam scribendorum Actuum apostolorum potestas in ministerio datur: ut Deo in Deum plennis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: quamdiu contra stimulum recalcitrantem Dominus elegisset. Quod et legentibus ac requirentibus Deum: et si per singula expediri a nobis utile fuerat; sciens tamen, quod operantem agricolam oporteat primum de fructibus suis edere, vitavimus publicam curiositatem: ne non tam volentibus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
rent a ueritate. elaboraret. De hine ut
in pͥncipio euangłii. iohannis nati¬
uitate p̃sumpta. cui euangłium scri¬
beret. et in quo electus scriberet indi¬
caret: contestans in se completa ẽẽ qͣ
essent ab aliis inchoata. Cin ileo post
baptismum filii dei a ꝑfectione ge¬
nerationis in xp̃o implete. repetende
a pͥncipio nacuitatis humane po¬
cestas ꝑmissa est: ut requirentibus

Expanded text:
ritate, elaboraret. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permis
Abbreviated transcription (Latin):
natione antiochensis. arte medicus.
discipłs apłorum. postea paulum se¬
cutus usq ad confessionem eius: ser¬
uiens domino sine crimine. Nam
neq uxorem unquam habens neq fi¬
lios. octoginta. & quatuor annorum:
obiit inbithina plenus sp̃u scõ. Qui
cum iam scͥpta essent euangłia. per
matheum quidem inuidea. ꝑmarcũ
autem in ithalia. sc̃õ instigante sp̃u

Expanded text:
natione Antiochensis, arte medicus, discipulus apostolorum, postea Paulum secutus usque ad consummationem ejus, serviens Domino sine crimine. Nam neque uxorem umquam habens, neque filios: septuaginta et quatuor annorum obiit in Bithynia plenus Spiritu sancto. Qui cum jam scripta essent Evangelia: per Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum a
Abbreviated transcription (Latin):
i testimonium
hominum accipimus: testi¬
monium dei maius est. Qm̃
hoc est testimonium dei quod maius
est: qm̃ testificatus est de filio suo. Q
credit in filium dei: habet testimoni¬
um dei in se. Qui non credit in filio men-¬
dacem facit eum: qm̃ non credit testi¬
monio quod testificatus est ds de filio
suo. Et hoc est testimonium. qm̃ ui
tam eternam dedit nobis d̃s: & hec
uita in filio eius est. Qui habet filiũ
habet uitam: qui non habet filium
dei non habet uitam.¬

Expanded text:
si testimonium hominum accipimus testimonium Dei maius est quoniam hoc est testimonium Dei quod maius est quia testificatus est de Filio suo qui credit in Filio Dei habet testimonium Dei in se qui non credit Filio mendacem facit eum quoniam non credidit in testimonio quod testificatus est Deus de Filio suo et hoc est testimonium quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus et haec vita in Filio eius est qui habet Filium habet vitam qui non habet Filium Dei vitam non habet ha
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi. emundemus
nos ab omni inqͥnamẽto
carnis & sp̃c: ꝑficientes scificationem
in timore dei Capite nos: neminem
lesimus. neminem corrupimus. ne¬
minem circumuenimus. Don ad con¬
dempnationẽ urãm dico. Predixi eñĩ
quod in cordib nr̃is estis: ad commo.

Expanded text:
carissimi mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus perficientes sanctificationem in timore Dei capite nlaesimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Non ad condemnationem vestram dico. Praediximus enim quod in cordibus nostris estis, ad commo
Abbreviated transcription (Latin):
cuti sumus. non deficimus: sed abdi¬
camus occulta dedecoris. non ambu¬
lantes in astutia. neq adulterantes
uerbum dei. sed in manifestatione
ueritatis. commendantes nosmet ip-¬
sos ad omnem conscientiam homi¬
num coram deo.
uod sietiam oꝑtum est e¬
uuangelium nr̃m. in his
qui ꝑeunt est optum: in
quib ds huius scłi excecauit mentes
infidelium. ut non fulgeat illumi

Expanded text:
cuti sumus. Ideo deficimus: sed abdicuti sumus. Ideo deficimus: sed abdicamus occulta dedecoris. Non ambulantes in astutia: neque adulterantes verbum Dei: sed in manifestatione veritatis: commendantes nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum coram Deo. Quodsi etiam opertum est Evangelium nostrum: in his qui pereunt est opertum: in quibus Deus hujus seculi excecavit mentes in
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ non magis ministratio sp̃c erit
in gła: Nam si ministratio dampna-¬
tionis gła est: multomagis abundat
ministerium iusticie in gła. Nam
nec glorificatum est quod claruit in
hac parte: ꝓpter excellentem głam.
Si enim quod euacuatur ꝑ głam est:
multomagis qͦd manet in głam est.
abentes gͥ talem spem
multa fiducia utimur: &
non sicut moy ses ponebat
uelamen suꝑ faciem suam. ut non
intenderent filii istł in faciem eius¬
quod euacuatur. sed obcunsi sunt
sensus eorum. Qsq in hodiernum
enim diem idipsum uelamen in
lectione ueteris testamenti manet ñ
sedusq in hodiernum diem cum
legitur moy ses uelamen est positũ
suꝑ cor eorum. Cum autem conu̾si
fuerint ad dominum: auferetur
uelamen Dominus audem sp̃c est.
Abi autem sp̃c domini: ibi libertas.
Dos uͦ omnes reuelata facie głam
domini speculantes: in eandem ima-¬
ginem transformamur a claritate
in claritatem. tanquam adomini
spũ. Ideo habentes hanc amministra¬
tionem iuxta quod miscłiam conse¬

Expanded text:
rit in gloria? Nam si ministratio damnationis gloria est, multo magis abundat ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per gloriam est: multo magis quod manet, in gloria est. Habentes igitur talem spem, multa fiducia utimur: et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent filii Israel in faciem ejusquod evacuatur; sed obtusi sunt sensus eorum: usque in hodiernum enim diem idipsum 137 velamen in lectione Veteris Testamenti manet nonSed usque in hodiernum diem, cum legitur Moyses, velamen est positum super cor eorum. Cum autem conversus fuerit ad Dominum, auferetur velamen. Dominus autem spiritus est; ubi autem spiritus Domini, ibi libertas. Nos vero omnes revelata faciantes in eandem imaginem transformamur: a claritate in claritatem tanquam a Domini spiritu. 270 Ideo habentes hanc amministrationem juxta quod misericordiam conse
Abbreviated transcription (Latin):
tantes Tanquam nichil habentes:
& omnia possidentes.
s nr̃m patet ad uos o cori¬
chii: cor nr̃m dilatatum est.
Non angustiamini in no¬
bis: angustiamini autẽ in uiscerib
ur̃is. Eandem audem habentes re-¬
munerationem tanquam filiis dico.
dilatamini & uos: & nolite iugum
ducere cum infidelib. Que autẽ par-¬
ticipatio iusticiȩ cum iniquitate:

Expanded text:
tes tamquam nihil habentes et omnia possidentes os nostrum patet ad vos o Corinthii cor nostrum dilatatum est non angustiamini in nobis angustiamini autem in visceribus vestris eandem autem habentes remunerationem tamquam filiis dico dilatamini et vos nolite iugum ducere cum infidelibus quae enim participatio iustitiae cum
Abbreviated transcription (Latin):
omnib tribulationem patimur.
sed non angustiamur. Aporiamur
sed ñ destituimur. Persecutionem
patimur: sed non dereliquimur
Deicimur: sed non ꝑimus. Semper
mortificationem iħu in corpore ñ
circumferentes: ut & uita ihu inan¬
porib nr̃is manifestetur. ꝓ¬
emper enim nos qui uiui¬
mus in mortem tradimur
manifestetur in carne nr̃a mortali
Ergo mors in nobis oꝑatur: uita au¬
tem in uobis. Habentes autem eumn¬
dem sp̃m fidei. sicut scͥptum est cre-¬
didi ꝓpter quod locutus sum. & nos
credimus ꝓpter quod & loquimur
scientes qm̃ qui suscitauit iħm. &
nos cum iħu suscitabit. & constituet
uobiscum. Omnia enim ꝓpter uos:
ut gr̃a abundans ꝑ multas gr̃arum
foris est nr homo corrumpat᷑. tamen
is qui intus est renouacur de die in dĩe
Id enim quod in p̃senti est momen¬
taneum & leue tribulationis nr̃e.

Expanded text:
omnibus tribulationem patimur, sed non angustiamur: aporiamur, sed non destituimur: persecutionem patimur, sed non derelinquimur: dejicimur, sed non perimus: semper mortificationem Iesu in corpore nostro circumferentes, ut et uita Iesu in corporibus nostris manifestetur. semper enim nos qui uiuimus in mortem tradimur manifestetur in carne nostra mortali. ergo mors in nobis operatur, uita autem in nobis. habentes autem eundem spiritum fidei, sicut scriptum est: credidi propter quod locutus sum, pter quod et loquimur, scientes, quoniam qui suscitavit Jesum et nos cum Jesu suscitabit et constituet vobiscum. Omnia enim propter vos ut gratia abundans per multas gratiarum foris est, noster homo corrumpat, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem, id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
nos manifestari oportet ante tribu-¬
nal xp̃i: ut referat unusquisq ꝓpͥa
corpis put gessit siue bonũ siue malũ
ciantes gͦ cimorem
domini hominib suademꝰ.
deo autem manifesti sumus.
mus uobis. sed occasionem

Expanded text:
ribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bonum, sive malum. Scientes ergo timorem Domini, hominibus Deo autem manifesti sumus, mus vobis, sed occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus est xp̃c: ut & qui uiuunt
iam non sibi uiuant. sed ei qui ꝓ ip¬
sis mortuus est & resurrexit
taq nos ex hoc neminem nouimus
carnem xp̃m. sed nunc iam ñ noui-
noua. Omnia autem exdeo. qui
reconciliauit nos sibi ꝑ xp̃m. & de-
dit nobis ministerium reconciliatio¬
dum reconcilians sibi. non reputanᷤ
illis delicta ipsorum. & posuit in
nobis uerbum reconciliationis. Pro
xp̃o gͦ legatione fungimur: tanquã
deo exhortante ꝑ nos. Obsecramus
ꝓ xp̃o: reconciliamini deo. Eum qͥ
non nouerat peccatum ꝓ nobis pecca¬
tum fecit: ut nos efficeremur iusticia
dei in ipso. Adiuuantes autem exhor¬
tamur: ne in uacuum grãm dei re-¬
cipiatis. Ait enim. Cempore accepto
exaudiui te: & in dic salutis adiuui te.

Expanded text:
ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. itaque nos amodo neminem nouimus carnem Christum, sed nunc iam non nouimunoua. omnia autem ex deo, qui reconciliauit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliatiodum reconcilians sibi, non reputans illis delicta ipsorum, et posuit in nobis verbum reconciliationis. Pro Christo ergo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo. Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Adjuvantes autem exhortamur, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis. Ait enim: Tempore accepto exaudivi te, et in die saluti
Abbreviated transcription (Latin):
um uenissem autẽ troadem
ostium michi aꝑtum esset
in domino. non habui requiem spm̃
meo. eo quod ñ inuenerim ticum fra¬
trem meum: sed ualefaciens eis ꝓfe-¬
dus sum in macedoniam. Deo autẽ
giãs qui semꝑ triumphat nos in
xp̃o ib̃u. & odorem noticiȩ sue mani¬
festat ꝑ nos in omni loco: quia xp̃i
bonusodor sumus deo in his qui sal¬
ui fuint. & in his qui ꝑeunt. Aliis
quidem ocdor mortis in mortẽ: aliis
autem odor uitȩ inuitam. St ad
sumus sicut plurimi adulterantes
uerbum dei: sed ex sinceritate. sed sic̃
commendare: Aut numquid ege¬
mus sicut quidam commendaticiis
epł̃is ad uos aut ex uobis: Epła nr̃a
uos estis scͥpta in cordib nr̃is. que scit᷑
& legitur ab omnibz hominibz ma-

Expanded text:
um venissem autem Troadem ostium mihi apertum esset in Domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum, sed valefaciens eis, profectus sum in Macedoniam. Deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus deo in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, quibusdam quidem odor mortis in mortem, quibusdam autem odor uitae in uitam. ecce sumus sicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sed sicutcommendare? aut numquid egemus sicut quidam commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis? Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris, quae scitur et legit
Abbreviated transcription (Latin):
autem exultatio ignominia fludice
filii disciplinam patris: & attendite
ut sciatis prudentiam. Donum bo¬
num cribuam uobis: legem meam
ne derelinquatis. Nam & ego filius
fui patris mei tenellus. & uiigenitus
coram matre mea: & docebat me atq
dicebat. Suscipiat uerba mea cor tuii:¬

Expanded text:
um exaltatio ignominia audite um exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tu
Abbreviated transcription (Latin):
tius. custodi legem atq consili-¬
um: & erit uita anime tue &
grã faucib tius. T̃unc ambulabis fidu¬
cialiter in uia tua: & pes tuusnon im¬
pinget. Si dormieris non timebis: qui¬
esces & suauis erit somnus tuus. Ne pa¬
ueas repentino timore: & irruentes tibi
potentias impiorum. Dominus enim
erit in latere tuo: & custodiet pedem
tuum ne capiaris. Noli ꝓhibere bene-¬
facere eum qui potest: si uales & ipse
benefac. Ne dicas amico tuo uade &
reuertere & cras dabo tibi: cum statim
possis dare. Ne moliaris amico tuo ma¬
lum: cum ille in te habeat fiduciã. Ne
contendas aduersus hominem incolã¬
frustra: cum ipse tibi nichil mali fecerit.
Ne emuleris hominem inuistum. nec
imiteris uias eius: quia abhominatio¬
est domino omns illusor. & cum sim¬
plicib sermocinatio enis. Egestasa do-¬
mino in domo impii: habitacula au-¬
dem iustorum benedicentur. Allusores
ipse deludet: & mansuetis dabit gr̃am
olam sapientes possidebunt: stultorũ¬

Expanded text:
onsilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, Cum ille in te habeat fiduciam. Ne contendas adversus hominem frustra, Cum ipse tibi nihil mali fecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: Quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domo impii; tabernacula autem justorum benedicentur. Ilipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedant gressus tuos. Dirige semitã
pedib tuis: & omnes iuȩ tuȩ stabili-¬
entur. Ne declines ad dexteram &
ad sinistram: auerde pedem cuum a
malo. Qias enim que a dextris sunt
nouit dominus: ꝑuerse uero sunt
que asinistris sunt. Ipse autem rectos
faciet cursus tuos: itinera autem
tua in pace producet.
ili mi attende sapientiam me-¬
am. & prudentiȩ meȩ incli-¬
na aurem tuam: ut custodi-¬
as cogitationes. & disciplinam labia
& nitidiꝰ oleo guttur eiꝰ. Nouissima aũ illiꝰ
biceps. Pedes eius descendunt in mor¬
tem: et ad inferos gressus illius
penetrant. Per semitam uitȩ non am¬
bulant: uagi sunt gressus euis & in¬
uestigabiles. Nunc gͦ fili audi me: &
ne recedas a uerbis oris mei. Longe fac

Expanded text:
tuos. dirige semitam pedibus tuis, et omnes uiae tuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia  nitidius oleo gbiceps. Pedes eius descendunt in mortem, et ad inferos gressus illius penetrant, per semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris
Abbreviated transcription (Latin):
consumpseris carnes & corpus tuum.
& dicas. Cur detestatus sum discipli-¬
nam. & increpationib non adquie¬
uit cor meum: nec audiui uocem do-¬
centium me. & magistris ñ inclinaui
aurem meam: Pene fui in omnima¬
lo: in medio eccl̃ie & synagoge. Bibe
aquam de cisterna tua: & fluenta pu-¬
tei cui. Diriuentur fontes tui foras:
& in plateis aquas tuas diuide. Ha¬

Expanded text:
 et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas di
Abbreviated transcription (Latin):
deo & hominib. Habe fidutiam in
domino ex toto corde tuo: & ne inni¬
taris prudentie tue. In omnib uiis
tius cogita illum: & ipse diriget gres¬
sus tuos. Ne sis sapiens apud temet¬
ipsum: time deum & recede amalo.
Sanitas quippe erit umbilico tuo: &
irrigatio ossium tuorum. Honora
dominum de tua substantia. & de
primitiis omnium frugũ tuarum:
& implebuntur horrea tua saturitate.
& uino torcularia redundabunt. Dis¬
ciplinam domini fili mi ne abicias:
nec deficias cum ab eo corripis. Quem
enim diligit dominus corripit: & qua¬
si pater in filio complacet sibi. Beatus

Expanded text:
 Fili: habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo: et ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum: time Dominum, et recede a malo: Sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: Et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec deficias cum ab eo corriperis: Quem enim diligit Dominus, corripit: et quasi pater in
Abbreviated transcription (Latin):
custodiet te. & prudentia seruabit te
ut eruaris de uia mala: ab homine qͥ
ꝑuersa loquitur. Qui relinquunt iter
rectum: & ambulant ꝑ uias cenebro¬
sas. Qui letantur cum malefecerint:
& exultant in reb pessimis. Quorum
uie ꝑuerse: & infames gressus eorum
dt eruaris amuliere aliena. & ab ex¬
tranea quȩ mollit sermones suos:
& relinquit ducem pubertatis suȩ. &
pacti dei sui oblita est. Inclinata est
enim ad mortem domus enus: & ad in-¬
feros semitȩ ipsius. Omnes qui ingre¬
diuntur ad eam non reuertentur:
nec app̃hendent semitas uitȩ. Ut am-¬
bules in uia bona: & calles iustorum
custodias Q ui enim recti sunt habi¬
tabunt in terra: & simplicesꝑmane¬
qui inique agunt auferent᷑ ex ea
ili mi ne obliuiscaris legis meȩ:¬
& precepta mea custodiat cor
cuum. Longitudinem enim
dierum & annosuite & pacem appo¬
nent tibi: miscdia & ueritas non tede¬
serant Circuinda eas gutturi tuo. &
describe in tabulis cordis tur: & inue¬

Expanded text:
custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames gressus eorum: ut eruaris a muliere aliena et ab extranea, quae mollit sermone relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanequi iniqfili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui et in
Abbreviated transcription (Latin):
cipes tui. Sit uena tua benedicta:
& lecare cum muliere adolescentiȩ
tuȩ. Cerua carissima: & gratissimus
hynulus. Ubera eius inebrient te
omni tempore: in amore illius dele¬
ctare iugiter. Quare seduceris fili mi
ab aliena: & foueris in sinu alteruis:
Respicit dominus iuas hominis: &
omnes gressus illius considerat. Iniqͥ¬
cates sue capiunt imꝑium: & funib
peccatorum suorum constringitur.
Ipse morietur quia non habuit dis¬
ciplinam: & in multitudine. stultitiȩ
sũe decipietur.

Expanded text:
. Sit vena tua benedicta, et laetare cum muliere adolescentiae tuae: cerva charissima, et gratissisimus hinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus 152 peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, et multitudine stultitiae suae decipitur.