comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu patris. Quantus aut̃ dolor patris sit ꝑpendamꝰ. si meius con-¬
spectu filiꝰ mactetur: et hinc facile cognoscimꝰ. quanto ds̃ omp̃s do-¬
lore exasꝑatur: quando ei sacrificiũ exrapina tribuitur. Nimis
gͦ declinandũ ẽ dilectissime fr̃. sub optentu elemosinȩ peccata si-¬
moniacȩ heresis ꝑpetrare. Nam aliud ẽ ꝓpt̾ peccata elemosinas
facere: aliud ꝓpt̾̃ elemosinas peccata committere. Hoc quoq ad nos
ꝑuenisse ñ dissimili dignũ detestatione complectim᷑. qd̃ quidã
desiderio honoris inflãmati. defunctis ep̃is consorantur. ẽt fiuis
repente exlaicis sacerdotes: atq inuerecunde religiosi ꝓpositi du¬
catũ arripiunt. qui nec eẽ. ad huc milites didicert̃. Quid putamꝰ.
quid isti subiectis p̃staturi sunt. qui ante quã discipulatꝰ lim̃ ad¬
cingant. tenere locũ magisterii non formidant: Qua dere necesse ẽ.

Expanded text:
tu patris . Quantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in ejus contu patris . Quantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur; et hinc facile cognoscimus quantus apud Deum dolor exasperatur quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandum est, dilectissime frater, sub obtentu eleemosynae, peccata simoniacae haereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata eleemosynas facere, aliud propter eleemosynas peccata committere. « Hoc quoque ad nos pervenisse non dissimili 84 dignum detestatione complectimur, quod quidam, desiderio honoris inflati, defunctis episcopis, tonsurantur, et fiunt repente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quod isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
pendit᷑. Unde etiã illud certũ ẽ. quia et si monasteria. aut xeno
ꝑuersus et emptor honoris in locũ transmutitur: & alios ad sui si¬
militudinẽ subcomodi datione constituit. plura male ordinan-¬
do destruit:. quã ille potest edificare qui ab eo pecuniã ordinatio¬
nis accepit. Ne gͦ suboptentu elemosinȩ cũ peccato aliquid stude¬
amꝰ acciꝑe: aꝑte scriptura sacra nos ꝓhibet dicens. Hostiȩ impioꝵ
abhominabiles: quȩ osfere̾nt᷑ exscelere. Quicqͥd enĩ indĩ sacrificio
exscelere offertur: omĩpotentis dĩ iracundiã non placat s irritat.
Hinc rursus scriptum ẽ. Honora dñm de tuis iustis laboribus.
Qui gͦ male tollit. ut quasi bene p̃beat. constat sine dubio qͥa
dnm non honorat. Hinc quoq ꝑ salomonẽ dr̃. Qui offert sa-¬
crificiũ de substantia pauperis. ac siuictimet filiũ in conspec¬

Expanded text:
penditur. Unde etiam illud certum est, quia et si monasteria, aut xenodpenditur. Unde etiam illud certum est, quia et si monasteria, aut xenodperversus et emptor honoris in locum transmittitur, et alios ad sui similitudinem sub commodi datione constituit, plura male ordinando destruit, quam ille potest aedificare, qui ab eo pecuniam ordinationis accepit. Ne ergo sub obtentu eleemosynae cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte sacra Scriptura nos prohibet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles Domino, quae offeruntur ex scelere . Quidquid enim in Dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis Dei iracundiam non placat, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Qui ergo male tollit ut quasi bene praebeat, constat sine dubio quia Dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pietatis in iecta nitit᷑ supplantare: suadetq forsitan debẽ
abhabentib accipi: ut sit qd̾ possit non habentib erogari. dũ¬
mͦ uł sic uenena mortifera. elemosinȩ celate obumbratione trans
fundat. Nam nec uenator feram. nec auem auceps deciperet.
uł piscem piscator caperet. si aut ille laqueũ in aꝑto poneret:
aut ille hamũ ȩsca absconditũ non haberet. Omnino gͦ me¬
tuenda ẽ et cauenda hostis astucia: ne quos aꝑta nequit tẽp¬
tatione subuertere: latenter telo huiꝰ ualeat trucidare. Neq
enĩ elemosina reputãda ẽ si pauꝑib dispensatur: quod exil¬
licitis reb accipitur. Quia qui hac intentione male accipit.
ut quasi bene dispenset: grauatur potiꝰ quã iuuat᷑. Elemosina
redemptoris nr̃i occłis illa placet. quȩ non de illicitis et iniqui¬
tate congeritur. s quȩ de reb concessis & bene ad quisitis. im¬

Expanded text:
quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata obumbratione trfundat. Nam nec venator feram, nec avem auceps deciperet, vel piscem piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum esca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne quos aperta nequit tentatione subvertere, latente telo saevius valeat trucidare. Neque enim eleemosyna reputanda est, si pauperibus dispensetur quod ex illicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, gravatur potius quam juvatur. Eleemosyna Redemptoris nostri oculis illa placet, quae de non illicitis rebus et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene acquisitis im
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ferat᷑ electio: ut ad sũmã sacerdotii ñ susfragio uenditorum
ꝓuectus. s dĩ credatur eẽ iudicio. Nam quia graue omnino sit¬
facinꝰ dĩ donũ uł p̃cio comparare. uł uendere: euuangłica ẽ testis
auctoritas. Templũ aut̃ dñs ac redemptor nr̃ in gressus: cathe¬
dras uendentiũ columbas euertit. Quid aliud ẽ columbas uen¬
ante dĩ occłos cadere. cathedrarum utiq patent̃ euersione sig-¬
natum ẽ: et tam̃ exexit adhuc prauitas nequiciȩ uires suas.
Nam cogit uendere: quos decepit ut emerent. Et dũ ñ ad ten¬
ditur quod diuina uoce p̃cipit᷑. gratis accepistis. gratis date. agit᷑
ut crescat. et geminata fiat inuno eodemq delicto condicio. emen¬
tis scilicet et uendentis: ut cũ liqueat hanc heresim ante om̃s
nedictio illi in maledictionẽ conuertitur. qui ad hoc ut fiat
ñ potest inhis quȩ ad faciem sunt praua subriꝑe. callide specie

Expanded text:
praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. Nam quia grave omnino sitfacinus, Dei donum vel pretio comparare, vel vendere, evangelica est testis auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit . Quid aliud est columbas venante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est; et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere, quos decepit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date , agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio, ementis scilicet et vendentis. Et cum nedictio illi in maledictionem conuertitur qui ad hnon potest in his, quae ad faciem sunt, prava surripere, callide specie
Abbreviated transcription (Latin):
Nunti apud nos olim discurrente uulgatũ ẽ. quod ingalliarũ
partib sacri ordines ꝑsimoniacã heresim conferant᷑. Et uehem̃ti
tedio meroris afficim᷑. si in ȩccłasticis officiis quẽ quã habet
locũ peccunia: et fit scłare quod sacrũ ẽ. Quicumq gͦ hoc
nisi ut nulla deactu ꝓbatio. nulla sollicitudo de morib. nul¬
la sit de uita discussio: s ille tantũmͦ dignꝰ qui dare p̾cuun
susfecerit. ȩstimetur. Ex qua re si recti libraminis examina¬
tione penset᷑. dũ imꝓbe ad inanẽ głam locũ festinat utilitatis
ariꝑe:eo ipso magis quo honorẽ querit indignꝰ ẽ. Sic̃ autẽ
is qui in uitatꝰ renuit. quesitꝰ refugit. sacris ẽ altarib ad mouen¬
dus: sic qͥ ultro ambit. uł importunũ se ingerit. ẽ ꝓcul dubio
repellendus. Nam qui sic nitit᷑ ad altiora conscendere. quid
agit nisi ut crescendo decrescat: et ascendendo exterius. interiꝰ
sinceritas uigeat. sit simplex sine uenalitate consensus: pura

Expanded text:
 apud nos olim discurrente vulgatum est quod in Galliarum partibus sacri ordines per simoniacam haeresim conferantur. Et vehementi taedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicunque ergo hoc nisi ut nulla de actu probatio, nulla sollicitudo de moribus, nulla sit de vita discussio, sed ille solummodo dignus, qui dare pretium suffecerit, aestimetur? Ex qua re si recti libraminis examinatione pensetur, dum improbe ad inanem gloriam locum festinat utilitatis arripere, eo ipso magis quod honorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, quaesitus fugit, sacris est altaribus admovendus, sic qui ultro ambit, vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere quid agit nisi ut crescendo decrescat, et ascesinceritas vigeat, sit simplex sine venalitate consensus, pura
Abbreviated transcription (Latin):
ri disciplinȩ debuisti custos existere: ut ea quȩ illic illicite
cõmittunt᷑. antea uindicta corrigeret᷑: quam ad nos eoꝵ nun-¬
tius ꝑueniret. S dũ nimia te facit stulticia neglegentem:
ñ solũ de illis offendim᷑. s etiã adulciscendũ desidiã tuam
nichilhominus ꝓuocamur.¬

Expanded text:
ris disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
domnꝰ imꝑator. et fr̃ nr̃ eiusdẽ ciuitatis ep̃s: assidue ꝓfi-¬
tentur. Tam̃ siqͥd boni. uł ipsa uł altera eccła habet: ego
et minores meos quos abillicitis ꝓhibeo. in bono imitari
paratus sũ. Stultus ẽ enĩ qui in eo se primũ existimat. ut bo¬
na que uiderit discere contempnat.

Expanded text:
dominus imperator, et frater noster ejusdem civitatis episcopus assidue profidominus imperator, et frater noster ejusdem civitatis episcopus assidue profitentur; tamen si quid boni, vel ipsa, vel altera Ecclesia, habet, ego et minores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit discere contemnat.
Abbreviated transcription (Latin):
consecrarent. Et ualde mͥ in conueniens uisũ ẽ. ut precem
quam scolasticus composuerat suꝑ oblationẽ diceremus.
et ipsã traditionẽ quã redẽptor nr̃ cõposuit: suꝑ eiꝰ corpꝰ et san¬
guinẽ ñ diceremꝰ. S et dñica oratio apud grecos. ab om̃i po¬
pło dr̃: apud nos uͦ a solo sacerdote cantatur. In quo gͦ grecoꝵ
consuetudines secuti sumꝰ. qui aut ueteres nr̃as reparauimus.
aut nouas et iitiles constituimꝰ: in quib tam̃ alios ñ ꝓbamur
imitari: Ergo ur̃a caritas cũ occasio dederit. ut ad chatẽnen¬
sem ciuitatẽ ꝑgat. uł in syracusa ȩccła eos quos credit aut
intesligit quia de hac re murmurare potuerunt: facta col¬
latione doceat. et quasi alia ex occasione eos instruere non
desistat. Nam deconstantinopolitana ȩccła quod dicunt:
quis eam dubitet sedi apłicȩ esse subiectã: Quod et piissimꝰ

Expanded text:
consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est ut precem consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit, quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione, doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjectam? Quod et piissimus
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sumꝰ. Nam et alła hic ut diceretur. de iherosolimoꝵ
eccła. ex beati iheronimi traditione. tempore beate memoriȩ
damasi papȩ traditur tractum. Et idõ magis inhac re illã
consuetudinẽ amputauimꝰ: quȩ hic agrecis fuerat tradita.
Subdiaconos aut̃ ut spoliatos ꝓcedere facerem: antiqua con¬
suetudo ȩccłȩ fuit. S quia placuit cuidã nr̃o pontifici: nes¬
cio cur qui eos uestitos ꝓcedere p̃cepit. Nam siciliȩ eccłȩ
numquid tradicionẽ agrecis acceperunt: Unde habent gͦ
hodie ut subdiaconi inlineis tunicis ꝓcedant.: nisi quia hoc
amatte sua romana ȩccła ꝑceperunt. Ryrrieleyson autẽ
ceamꝰ. Tantũ mͦ kyrrieleyson et xp̃eeleyson dicimꝰ: ut inhis
dep̃cationis uocib. paulo diutius occupem᷑. Orationẽ uͦ
dnicam. id circo mox post p̃cem dicimꝰ: quia mos apłorum
fuit: ut adipsam solum modo orationẽ. oblationis hostiam

Expanded text:
secuti sumus. Nam ut alleluia hic diceretur, de Hierosolymorum secuti sumus. Nam ut alleluia hic diceretur, de Hierosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae traditur tractum. Et ideo magis in hac re illam consuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem spoliatos ut procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed quod placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, eos vestitos procedere praecepit. Nam vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis accepehodie ut subdiaconi lineis in tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrie eleison autem cemus, tantummodo Kyrie eleison, et Christe eleison dicimus, ut in his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
et auditurȩ uerbũ doctrinȩ. innumerabilis undiq di-¬
uersi sexus ȩtatis. ac ꝓfessionis. uoluntariȩ confluebant cohor¬
tes. Quib ille ut pote doctor cȩlestis miliciȩ: cunctis dum¬
taxat arma spiritalia suggerebat. Pauꝑib uͦ &e aduenis. qui
ꝓconditione temporũ romȩ influxerant: cotidiana stipan-¬
petri et pauli apłoꝵ missarũ sollempnia celebrari de¬
creuit. ad quisitis numerossissimis oliuetis: quoꝵ summã
intabulis marmoreis p̃forib eiusdem basilicȩ. ad notauit.
Luminaria suꝑ ad didit: officia sedula deputauit. De se¬
pulcura uixta eccłam: commodũ sperare ꝓhibuit. Septem
ex defensorib: honore religionario decorandos indixit.
Alła extra pentecosten tempora: dici ad missas fecit. Sub dia-¬
conos: expoliatos ꝓcedere statuit. R yrrieleyson cantare
p̃cepit: & orationẽ dnĩcã mox post canonẽ suꝑ hostiam¬
Ycensuit recitari.
quosdã murmurare sentiret. tanquam qui constantino

Expanded text:
iturae verbum doctrinae innumerabiles undique diversi sexus, aetatis ac professionis, voluntariae confluebant cohortes, quibus ille, utpote doctor coelestis militiae, cunctis duntaxat arma spiritalia suggerebat, pauperibus vero et advenis, qui pro conditione temporum Romam influxerant, quotidiana stipenri et Pauli apostolorum missarum solemnia celebrari decrevit, acquisitis numerosissimis olivetis, quorum summam in tabulis marmoreis prae foribus ejusdem basilicae 51 annotavit. Luminaria superaddidit, officia sedula deputavit. De sepultura juxta Ecclesiam, commodum sperare prohibuit. Septem ex defensoribus honore regionario decorandos indixit. Alleluia extra Pentecostes tempora dici ad missas fecit. Subdiaconos exspoliatos procedere statuit. Kyrie eleison cantari praecepit, et orationem Dominicam mox post canonem supcensuit recitari.quosdam murmurare sentiret, tanquam constanter
Abbreviated transcription (Latin):
as pestiferas hereses cernens prudentissimꝰ doctor gregoriꝰ.
ꝑsacerdotũ cohibentiã siue taciturnitatẽ. magis magisq dis¬
fũsis munerib quasi pestifer cancer. ñ solũ infirma posse cor¬
rodereꝰ. uerũ etiã menbra fortia mucrone pulcherrimarũ rerũ
corrũpere: diuino gelo cõmotus. uictori ep̃o generalem senten¬
ciam ꝓtulit dicens. Quisqͥs adhoc facinꝰ iudelicet symoniacȩ.
aut neophitoꝵ heresũ emendandũ. officii sui consideratione
uehement̃ non arserit: cũ ipso se habere ũ dubitet portionem:
aquo priꝰ hoc piaculare flagitiũ sumpsit exordiũ.

Expanded text:
as pestiferas haereses cernens prudentissimus doctor Gregorius, per sacerdotum conniventiam, sive taciturnitatem magis magisque diffusis muneribus, quasi pestifer cancer, non solum infirma posse corrodere, verum etiam fortia membra mucrone pulcherrimarum rerum corrumpere, divino zelo commotus, Victori episcopo generalem sententiam protulit, dicens: « Quisquis ad hoc facinus videlicet simoniae, ac neophytorum haeresim emendandum, officii sui consideratione vehementer non arserit, cum ipso se habere non dubitet portionem, a quo prius hoc piaculare flagitium sumpsit exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
detur. inter cetera sic describens. Quia carissimꝰ quondam
filius m̃s claudiꝰ aliqua me loquente de ꝓuerbiis. de can¬
ticis canticoꝵ. de ꝓpħis. de libris qͦq regum. & deeptatico
audierat. quȩ ego scriptã tradere p̃ infirmitate ñ potui.
ipse ea suo sensu dictauit. ne obliuione deperirent. ut apto
tempore. hec eadem mͥ inferret. & emendatiꝰ dictarentur.
Quȩ cũ mͥ legisset. inueni dictoꝵ meoꝵ sensũ ualde inutiliꝰ
fuisse ꝑmiatatũ. Unde necesse ẽ. ut tua exꝑientia om̃i exeusan¬
te atq mora cessante. ad eius monasterium accedat. eumq ue
nire faciat.&e cũ omĩ ueritate quantascũq dediuersis scͥptu¬
ris cartulas detułit. ad mediũ deducat. Quas tu suscipe. d̃e mͥ
celexrume transmitte:¬

Expanded text:
detur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam detur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte
Abbreviated transcription (Latin):
litudine columbȩ tractantis frequentissime ꝑpexissoe. Cũq
dudũ deuotũ popłm diaconꝰ cerneret occasione temporis
cũ inuidis resultare. inhoc om̃iũ sententiã dr̃ ꝓuocasse:
ut si qd̃ dixerat iure ⁊urando confirmans. mori continuo
meruisset. ipsi alibroꝵ exustione desisterent. Si uͦ suꝑstes
daret. Itaq cũ euuangłiis in ambonem uenerabilis leuita
petrus ascendens. mox ut gregorianȩ scĩtatis testimoniũ
pbuit inter uerba uerȩ confessionis sp̃m efflauit. & ad alore
mortis extraneus. iuxta pyrgibasim sic̃ actenus cernitur
confessor ueritatis meruit sepeliri Hinc ẽ qđ consuetadinalit̃¬
sp̃s sc̃s in specie columbȩ suꝑ scribentis gregorii caput de¬
pingitur. ce qd̾ expositionũ illiꝰ pars maxima quȩ utiq
ab inuidis exusta recolitur ñ habetur. Quarũ ipse sũ¬
mã ioħi subdiacono rauennȩ respõsali suo significare ui¬

Expanded text:
litudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque litudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisterent, si vero testimdaret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregorianae sanctitati testimonium praebuit, inter verba verae confessionis spiritum efflavit, et a dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. 70. Hinc est quod consuetudinalits sanctus in specie columbae super scribentis Gregorii caput depingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare vi
Abbreviated transcription (Latin):
uos cilicet liberalissimo pastore defuncto.. Leuii.¬
uehementissima fames eodem anno incubuit. & quan¬
to patrono tẽ roma caruerit. licet rerũ in opia toto pene
mundo monstrauerit. inuidoꝵ tam̃ feritas. minime recos¬
nouit. Nam sic̃ amaioribꝰ traditur cũ calũpniarũ ueterũ
incentores. gregoriũ ꝓdigum dilapidatorẽq multiplicis pa¬
triarchat᷑ iheauri ꝑstreperent. deficiente ꝑsonali materie.
ad conburendos libros eius ceperunt parit anhelare. Quoꝵ
dũ quosdã iam conbusissent. & reliquos uellent exurere: pe¬
trus diaconꝰ familiarissimꝰ eius. cũ quo quatuor dialogorũ
libros disputauerat. creditur uehementius obstitisse: dicens ad
oblitterandam eiꝰ memoriã libroꝵ exustionẽ nichil ꝓficere.
quoꝵ exemplaria diuersis petentibꝰ mundi ambitũ pene¬
tassent. subiungens immane sacrilegiũ eẽ tanti patris cot
& tales uibros exurere. suꝑ euiꝰ caput. ipse spm̃ scm̃ insimi¬

Expanded text:
uo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feritas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos vellent exurere, Petrus Diaconus familiarissimus ejus, cum quo quatuor Dialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in simi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipse ꝑageret: et cetera. Uerum uenantius cũ ep̃o in concor¬
diam rediens. cũ ꝑ undecim annos agregorio multiplicib
litteris exhortatus. redire admonachicũ ꝓpositũ detrãcta-¬
ret: in grauissimã egritudinẽ cecidit. Quod a ioħe siracu

Expanded text:
etiam ipse perageret, » et caetera Verum Venantius cum episcopo in concoretiam ipse perageret, » et caetera Verum Venantius cum episcopo in concordiam rediens, cum per undecim annos a Gregorio multiplicibus litteris exhortatus redire ad monachicum propositum detrectaret, in gravissimam aegritudinem cecidit. Quod a Joanne Syracu
Abbreviated transcription (Latin):
tra ep̃m hostili more cõmotus ẽ. eũq ñ timuit gregorio ac-¬
cusare. Cui ipse rescribit dicens. Multũ nos ea quam direxistis
iam contristatos inuenit epła: quod interuos et ioħem
frẽm et coepm̃ nr̃m. dequoꝵ desiderabamꝰ gaudere concordia.
scandalũ ꝓdisse cognouimꝰ. Quȩ uis enĩ causa fuisset. ñ usq
ad hoc debuit furor erumꝑe. ut armati homines ur̃i sicut
audiuimꝰ in epm̃ irruerent. et diuersa hostili more mala
cõmitterent: atq uos hȩc res apat̾na interim caritate diui-¬
deret. Numquid ñ poterat siquelibet contentio fuerit tranqͥl¬
le disponi ut nec partiũ utilitas detrimentũ. ne sentiret
qua uos contristatos asseritis. eius fr̃nitas nullatenus ꝑuenis-¬
set. Nos tam̃ ii hoc eo scribente comꝑimꝰ. ilico ei scripsimus¬
ãmonentes. ut et oblationes uras sicut ante susciperet. et
missas indomo ur̃a ñ solũ celebrari ꝑmitteret. s si uelitis

Expanded text:
tra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio actra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio accusare. Cui ipse rescribit, dicens: « Multum nos ea quam direxistis jam contristatos invenit epistola, quod inter vos et Joannem, piscopum nostrum, de quorum desiderabamus gaudere concordia, scandalum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in Episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna charitate interim divideret. Nunquid non poterat, quaelibet contentio fuerit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret de qua vos contristatos asseritis, ejus fraternitas 825 nullatenus pervenisset. Nos tamen, ut hoc eo scribente comperimus, illico ei scripsimusadmonentes ut et oblationes vestras sicut ante susmissas in domo vestra non solum celebrari permitteret, sed si velitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo mortis dinus fuit. qui eos quos dederat nũmos deo
abstulit. considera quanto ꝑicło in diuino iudicio dignus
eris. qui ñ nũmos. s temet ipsũ omĩpotenti dño cui te sub
monachico habitu deuoueras subtraxisti. Quaꝓpt̃. si correc¬
tionis meȩ uerba secut᷑us audieris: quã sint blanda et dul¬
cia in fine cognosces. Ecce fateor merens loqͦr: ẽt facti tui
tristicia additus. edere uerba uix ualeo: & tam̃ animꝰ tuus
actionis suȩ conscuis. uix sufficit ferre quod audit. erubescit.¬
& confunditur. auersatur. Si gͦ ferre ñ ualet uerba pulueris:
quid facturus ẽ ad iudiciũ conditoris: fateor tam̃ quia suꝑnę
spicit. et tam̃ adhuc ad uitã reseruat. quod suꝑbientẽ te uidet
Yet tolerat.
umq uenantius in eadem
apostasia ꝑmanens. obortis quibꝰdã simultatib. oblatio¬
nes suas a ioħȩ syracusano ep̃o execratas cognosceret: et con¬

Expanded text:
 mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo  mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum, omnipotenti Deo, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti. Quapropter, si correctionis meae verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, actionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo ferre non valet verba pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fateor tamen quia supernspicit, et tamen adhuc ad vitam reservat: quod superbientem 109 te videt et tolerat. » Cumque Venantius, in eadem apostasia permanens, obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, con
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsa iam loci mei necessitate compellor. ut tacere ñ debeã.
Et post pauca. Hac gͥ consideratione compulsus. uelis nolis
locuturus sum: quia om̃i uirtute. aut te cupio saluari. aut
de tua morte me eripi. Inquo enĩ habitu fueris recolis. et suꝑnę
districtionis animaduersione pꝰ posita. ad qd̾sis delapsus agnoseis.
Culpã gͦ tuã pensa. dũ uacat. Districtionẽ futuri iudicis
dũ uales. exhorresce. ne tunc iam illam amarã sentias. cũ eam
iam nullis fletib euadas. Et infra. Teste ęuuangło scis. quia
diuina seueritai de ocioso sermone nos arguit: et de uerbo
inutili rationes subtilit̾ exquirẽt. Pensa gͦ quid facturaẽ de ꝑuer¬
so oꝑe. si quosdam in iudicio suo reꝓbat de sermone. Anani¬
as dõ peccunias uouerat. quas post diabolica uictus ꝑ suasi¬
one subtraxit. S qua morte multatus ẽ sapis Si ille igit᷑

Expanded text:
quia ipsa jam loci mei necessitate compellor ut tacere non debeam. quia ipsa jam loci mei necessitate compellor ut tacere non debeam. » Et post pauca. « Hac igitur consideratione compulsus, velis an nolis, locuturus sum, quia omni virtute, aut te cupio salvari, aut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa dum vacat, districtionem futuri Judicis dum vales exhorresce, ne tunc illam amaram sententiam audias cum eam jam nullis fletibus evadas. » Et infra: « Teste Evangelio , scis quia divina severitas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone. Ananias Deo pecunias voverat, quas post diabolica victus persuasione subtraxit ; sed qua morte mulctatus est, scis. Si ille igitur
Abbreviated transcription (Latin):
occasione pastori suo inobediens. uł contumax fuerit ad tempus.
ur̃õs contra uos iudices defensare. atq excellentiã ur̃am hac ex
re cogatur offendere.: et nos parit̾ de ur̃a discordia contristari.
in religioso atq monachico habitu ꝑmanserunt. religiosam
ñ possumꝰ sociari. D hoc quidẽ. ut dicere uł ad temptare p̃sumãt:
fauoris ur̃i patrocinio fulciri dicuntur. Quod nos credere. ꝑ
cere nullatenus debeatis. Nam huiꝰ modi iniquitatem: impu¬
nitam ꝓpt̃ dm̃ nulloti patimur remanere. Unde iterũ quesumꝰ.
ut excellentia ur̃a in taliũ se causarũ defensione ñ misceat. ne
Iet ds̃ suã defendat in iuriã: et int̾ nos. alioꝵ pariat culpa discor-¬
Ediã.
TEM uenantio exmonacho patricio.
Multi homines stulti putauert̃. quod si ad ordinẽ ep̃atus eue¬
herer:te alloqui ac ꝑepłam frequentare recusarem. S: ñ ita est:

Expanded text:
occasione pastori suo inobediens vel contumax fuerit ad tempus occasione pastori suo inobediens vel contumax fuerit ad tempus vestros contra vos judices defensare, atque excellentiam vestram hac ex re cogatur offendere, et nos pariter de vestra discordia contristari. in religioso atque monachico habitu permanserunt, religiosam n possumus, sociari. Sed hoc quidem, ut dicere vel attentare praesumant, favoris vestri patrocinio fulciri dicuntur. Quod nos credere percere nullatenus debeatis. Nam hujusmodi iniquitatem impunitam propter Deum nullo modo patimur remanere. Unde iterum quaesumus ut excellentia vestra in talium se causarum defensione non misceat: ne et Deus suam defendat injuriam, et inter nos aliorum pariat culpa discordiam. » Item Venantio, exmonacho, patricio: « Multi hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui ac per epistolas frequentare recusarem. Sed non ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ inueniri ñ possunt. hoc amuttere poteram: si in ratioci-
causa. domnꝰ leontius ñ uenisset. Nam uerum est.
quia illi solent manib excedere: qui in sensu. & lingua defici-
gregorius quasi chamo frenoq pontificii sui. ualidissimis
auctoritatib refringebat. Et si quos dulcit̃ aprauitate corri-¬
gere ñ ualebat: scͥptoꝵ suoꝵ redargutionib publicabat. Unde
romano exarco italiȩ residenti rauennȩ. scribit inquiens.
Apud excellentiã urãm. prauoꝵ audatia correptionis debet
aculeos. magis quam defensionis inuenire solatiũ. Nam satis
unde disciplinȩ debet ꝓdire censura. Puenit itaq ad nos spe¬
ciosũ quendam prb̃rm qui causa poscente in monasterio iohȩ
uoluntatẽ exisse: et eccłastice constitutionis uigore despecto: an-
urã sine dubio pulsatur inuidiã: necesse ẽ ut ab eius uos habi¬
ta discretione debeatis tuitione suspendere: ne si nominis ur̃i

Expanded text:
cae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiociniorum cae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiociniorum causa domnus Leontius non venisset. Nam verum est quia illi solent manibus excedere, qui in sensu et lingua deficiunGregorius quasi camo frenoque pontificii sui, validissimis auctoritatibus restringebat, et si quos dulciter a pravitate corrigere non valebat, scriptorum suorum redargutionibus publicabat. Unde Romano, exarcho Italiae, residenti Ravennae, scribit, inquiens: « Apud excellentiam vestram, pravorum audacia correptionis debet aculeos magis quam defensionis invenire solatium. Nam satis unde disciplinae decet prodire censuram. Pervenit itaque ad nos Speciosum quemdam presbyterum, qui causa poscente in monasterium a Joavoluntatem exiisse, et, ecclesiasticae contitutionis vigore despecto, antevestrae sine dubio pulsat invidiam, necesse est ut ab ejus vos, habita discretione, debeatis tuitione suspendere: ne si nominis vestri
Abbreviated transcription (Latin):
qui uob̃ indiscussione cõmissi sunt: urãm specialit̾ adtende.¬
re debetis et si ipsi amaiorib ur̃is in iuriari libertatẽ urãm
ñ uultis. sub iectoꝵ ur̃oꝵ libertatẽ honorando custodite. Scimꝰ
enĩ qui dixit: celũ et t̾ra transibunt.: uerba aut̃ mea ñ transibuis.
Cuiꝰ quia uerba ñ transeunt. s ꝑ omĩa implebuntur. metuamꝰ
quod iterum dr̃. In qua mensura mensi fueritis: in ea remeti.¬
etur uob̃. Quod aut̃ gła ur̃a existimat. quia si suꝑbe. si crudelit̃
agimꝰ despecto dõ. uob̃ hominẽ placamꝰ nullomodo. Nam ipse
qui despicitur: eũ contra nos quẽ despecto dõ place̾re uolumꝰ
irritat. Curemꝰ gͦ ꝑ omĩa placare dm̃: qui potens ẽ etiã iratos
homines. ad mansuetudinẽ reducere. Nam sicut dixi: etiam
mansueti homines in dignante dõ ad iracundiã ꝓuocant᷑.
Si aut̃ dicit᷑. quia sine uerberibatq terrorib fraudes publi¬

Expanded text:
qui vobis in discussionem commissi sunt, vestram specialiter attendequi vobis in discussionem commissi sunt, vestram specialiter attendere debetis: et si ipsi a majoribus vestris injuriari libertatem vestram non vultis, subjectorum vestrorum libertatem honorando custodite. Scimus enim qui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Cujus quia verba non transeunt, sed per omnia implentur, metuamus quod iterum dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea metietur vobis. Quid autem gloria vestra existimat quia si superbe, si crudeliter agimus, despecto Deo nobis hominem placamus? Nullo modo. Nam ipse qui despicitur eum contra nos quem despecto Deo placare volumus irritat. Curemus ergo per omnia placere Deo qui potens est etiam iratos homines ad mansuetudinem reducere. Nam, smansueti homines, indignante Deo, ad iracundiam provocantur. Si autem dicitur, quia sine verberibus atque terroribus fraudes publi
Abbreviated transcription (Latin):
ibertatem uniꝰ cuiꝰq hominis. gregorius cũ iudicũ in so-¬
lentias. liberis nichilominꝰ uocib defendebat. Unde leontio
exconsuli. pꝰ aliqua scribens ait. Si libertinꝰ inista causa cautio¬
nis culpabilis inuenitur: de aliis causis quid ꝓse alliget nescio.
Unũ tam̃ hoc bene atq constant̃ noui. quia et si qu̾ã rebus
publicis fraudem fec̃: substantia eius cedi debuit ñ libertas
hement̃ grauatur: piissimi tam̃ et imꝑatoris nr̃i omnino
tempora fuscantur. Hoc enĩ int̾ reges gentiũ et rei publicȩ
imꝑatores distat. qd̾ reges gentiũ dñi seruoꝵ st̃. Imꝑator
uͦ romanoꝵ : dñs liberoꝵ Wnde et uos quicqͥd agitis. priꝰ
quidem seruata iusticia. deinde custodita ꝑomĩa libertate.
agere debetis. Scriptum ẽ enĩ. Quod tibi ñ uis fieri: uide
ne alteri facias. Et ꝑsemet ip̃sam ueritas dicit. Quȩ usltłs ut
faciant uob̃ homines: et uos eadem facite illis. In lib̾tatẽ gͦ eoꝵ¬

Expanded text:
ibertatem uniuscujusque hominis Gregorius contra judicum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinnis culpabilis invenitur, et de aliis causis quid pro se alleget nescio, unum hoc tamen bene atque constanter novi, quia et si quam in rebus publicis fraudem fecit, substantia ejus caedi debuit, non libertas. er gravatur, piissimi tamen imperatoris nostri omnino tempora fuscantur. Hoc enim inter reges gentium et imperatores Romanorum distat, quod reges gentium Domini servorum sunt, imperator  Romanorum dominus liberorum. Unde et vos quidquid agitis, prius quidem servata justitia, deinde custodita per omnia libertate, agere debetis. Scriptum est enim: Quod tibi non vis fieri, vide ne alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis
Abbreviated transcription (Latin):
quia fu u dit. et bibere noluit: scriptũ ẽ. Libauit eã
anõ. Si gͥ ab armato rege insacrificiũ dĩ uersa ẽ aqua eon¬
tempta: pensemꝰ quale sacrificiũ omĩpotenti dõ rex obtu¬
lit. qui ꝓamore ipsius. ñ aquã s aurũ acciꝑe contempsit.
ita suti excellentissime fident᷑ dicam. quia libasti aurũ dño:

Expanded text:
quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ane quia iudeoꝵ ꝑfidia. telũ xp̃ĩanoꝵ datis contra
Sie muneribꝰ. ludificare solebat: ñ solũ nil penitus ab
eis capiebat. quininmo eo munera gregorius execrabilia
iudicabat. Unde recaredo regi uiusigotarũ post cetera scri¬
bit dicens. Preterea indico. quia creuit de ur̃o oꝑe in laude
dĩ hoc qd̾ dilectissimo filio meo ꝓbino narrante cognoni:¬
quia cũ urã excellentia constitutionẽ quãdã contra iudeoꝵ
ꝑfidiã dedisset. inde quibꝰ plata fuerat. reclitudinẽ ur̃e
mentis in flectere pec uniarum sũmã offerendo molliti st̃.
Quam excellentia urã contempsit. &̃e omĩpotentis dĩ placere
iudicio requirens. a uro in nocentiã p̃tulit. Qua in re michi
dauid regis factũ ad memoriam uenit. Cui dum concupita
aqua decisterna bethleemitica quȩ int̾ hostiles cuneos ha¬
bebattir. ab obsequentibꝰ militibꝰ fuisset oblata: ꝑtinus
dixit. Absit ame. ut sanguinẽ hominũ istoꝵ bibam. Quã

Expanded text:
ane quia Judaeorum perfidia zelum Christianorum datis contra se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro opere in laudibus Dei hoc quod dilectissimo filio meo Probino, presbytero, nconstitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem istorum hominum bibam . Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli longobardorũ ꝑfidiȩ. qui gregoriũ appetisse
magis pontificiũ autument quam fuisse: oꝑepreciũ reor
pauca de multis inserere :quib eũ inquantũ sine ꝑtina¬
ciȩ uicio potuit nobuisse pontificiũ: immo quasi pon¬
h dus in portabile penitus cauere uoluisse. luce clarius
manifestẽ. Ait enĩ pene in ipso consecrationis suȩ princi

Expanded text:
nnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum sine pertinaciae vitio potuit, noluisse pontificium, imo quasi pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae princi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis e eidem ariminensi ȩccłȩ deberi ep̃m ordinare. et datis
exmore p̃ceptis. clerũ plebemq ei usdẽ ȩccłe non destitimus
ammonere. quatinꝰ ad eligendũ sibi antistitem. concordi ꝓ¬
quari aliq res de auditis distinire ꝑmitta. sus pt ara
sollicrtus o regumnĩuis. cor nrm instanti pulsat acusco. magna
nos eocluis curea psbicere: et ance quam bar  posat aorlleo. inasepe¬
eliens. a gere soleat gemitus et fletus audire sit  Neg laeiguen¬
pu foree tractare: Et ideo quia uiuente epo. que suuetesso¬

Expanded text:
nobis est eidem Ariminensi Ecclesiae debere episcopum ordinari; et datis nobis est eidem Ariminensi Ecclesiae debere episcopum ordinari; et datis ex more praeceptis, clerum plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus admonere, quatenus ad eligendum sibi antistitem concordi pquam aliquid de auditis definire permittat, suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo magna nos Ecclesiis cura prospicere, et antequam earum possit utilitas depealienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languenprovisione tractare. Et ideo quia vivente episcopo que
Abbreviated transcription (Latin):
destituta. dudũ fr̃nitas urã cognouit. Quem dũ habitatoꝵ loci
illius p̃cib ꝑmoti. sepiꝰ hortarem᷑. ut si de eadem capitis qua
detinebatur molestia melioratũ se eẽ sentiret. ad suã auxiliãte
año reuerteretur ȩccłam. Qui datis indutiis in hoc quadrien¬
nio expectatur. Quem dũ nos clericoꝵ uł eiuiũ illinc uenientiũ.
nosq p̾cib arguentiũ instantius hortarem᷑: uit si ualeret cum
eis auxiliante dño remearet. data scriptis supplicatione nos
petiit. ut quia ad eiusdẽ ȩccłȩ regimen uł susceptũ officium
ꝑeadem qua detinetur molestia assurgere nullatenꝰ posset.
ȩccłȩ ipsi ordinare ep̃m deberemus. Unde quia cunctarũ
eccłarũ in iuncta nos sollicitudinis cura constringit. ne
duitius gregi fideliuĩ desit eustodia pastoralis. illoꝵ precibus.
huꝰq ex sui impossibilitate renuntiatione compulsi uisũ

Expanded text:
destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum habitatorum loci destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut si de eadem capitis, qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis in hoc quadriennio exspectatus est. Quem dum monitu cleri civiumque illinc venientium, nosque precibus urgentium, instantius hortaremur ut si valeret cum eis auxiliante Domino remearet, data scriptis supplicatione, nos petiit ut, quia ad ejusdem Ecclesiae regimen vel susceptum officium pro eadem qua detinetur molestia assurgere nullatenus posset, Ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde quia cunctarum Ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit, ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsis, visum
Abbreviated transcription (Latin):
neque ciuitas inueniatur eẽ neglecta. Si uͦ isdem reuerentis¬
simꝰ ioħs fortasse ꝓmolestia sua petierit. ut ab ep̃atus honore
debeat uacare: eo petitionẽ scripto dante. concedendũ ẽ Aliter
aut̃ nos id facere. ꝓ omĩpotentis dĩ tunore om̃imꝰ ñ ualemꝰ
Qđͣ si hoc petere ille noluerit: s ꝓhoc qd̾ piissimo imꝑatori
complacet. quidquid iubet facere in eius ẽ potestatẽ. sicut
nouit ipse ꝓuideat. nos tantũmͦ in depositionẽ insontis non
faciat ꝑmisceri. Quod uͦ ipse fecerit. si canonicũ est sequim᷑:
suecessores gregorius nullomͦ denegabat. eosq postmodũ
de reditibꝰ relicte eccłȩ sufficienter nutriendos eẽ censebat:
Unde mariniano rauennati ep̃o significans ait. Qualiter
ordinati a nob̃ sacerdotis. corporis qua notũ ẽ impediante
molestia arminensis ȩccłȩ a pastorali actenus sit regimine

Expanded text:
neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendisneque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua petierit ut ab episcopatus honore debeat vacare, eo petitionem dante scripto, concedendum est. Aliter autem nos id facere pro omnipotentis Dei timore omni modo non valemus. Quod si hoc petere ille noluerit quod piissimo imperatori complacet, quidquid jubet facere in ejus est potestate: sicut novit, ipse provideat; nos tantummodo in depositionem insontis non faciat permisceri. Quod vero ipse fecerit, si canonicum est, sequimur; successores Gregorius nullo modo denegabat, eosque postmodum de reditibus relictae ecclesiae sufficienter nutriendos esse censebat. Unde Mariniano, Ravennati episcopo, significans, ait: « Qualiter ordinati a nobis sacerdotis, corporis qua notum est impediente molestia, Ariminensis ecclesia pastorali hactenus sit regimine
Abbreviated transcription (Latin):
icut nulli clericoꝵ ꝓ infirmitate corporis quartarũ sub¬
sdia gregorius minuebat ita nulli pontificũ ꝓ egritudi.¬
ne qualibet succedendũ fore docebat. Unde anatholio cons¬
tantino politano subdiacono rescribens ait. Scripsit mͥ dilectio
tua piissimũ dñm nr̃m reuerentissimo fr̃i meo pͥmȩ iusti
mianȩ ep̃o. ꝓ egritudine capitis quã patitur p̃ciꝑe succedi:
ne fortasse dũ ep̃i iuta eadẽ ciuitas ñ habeat. qd̾ absit ab hostibꝰ
ne ep̃o succedatur. et om̃ino iniustũ est. ut si molestia corpo¬
ris irruit. honore suo priuetur egrotus. Atq ideo hoc ꝑnos
fieri nullatenꝰ pocest. ne peccatũ in mea anima ex eiꝰ deposi¬
tione ueniat.S suggerendũ ẽ. ut si is qui est in regimine
egrotat. dispensator illi talis requiratur. qui possit eiꝰ curam
omẽm agere.et locũ illiꝰ in regimine ȩcctȩ ipso ñ deposito.
ac in custodia ciuitatis implere. ut neq dc̃ omp̃s offendatur

Expanded text:
icut nulli clericorum pro infirmitate corporis quartarum subsidia Gregorius minuebat, ita nulli pontificum pro aegritudine qualibet succedendum fore docebat. Unde Anatolio, Constantinopolitano subdiacono, rescribens, ait: « Scripsit mihi dilectio tua, piissimum dominum nostrum reverendissimo fratri meo primae Justi 151 aegritudine capitis quam patitur praecipere succedi, ne forte dum episcopi jura eadem civitas non habet, quod absit, ab hostibus tudine episcopi, episcopo succedatur; et omnino injustum est ut si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo hoc per nos fieri nullatenus potest, ne peccatum in mea anima ex ejus depositione veniat. Sed suggerendum est ut, si is qui est in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auariciȩ. ut nob̃ scriptũ ẽ delinitꝰ dĩ distulit in iuriã uindi¬
care. Gła aut̃ ur̃a. hȩc omĩa districta examinatione ꝑquirat:
et si huiꝰcemodi manifestũ ẽẽ reppererit. ita districtissime ac
corporalit̃ in eumdem sceleratũ festinet uindicare iudeum:
quatinꝰ hac ex causa. et grãm sibi dĩ nr̃i conciliet. et his se
posteris ꝓsua mercede imitandũ monstret exemplis. Oan¬
cipia aut̃ xp̃iana quecũq eũ cõparasse patuerit. ad liber¬
tatem iuxta legũ p̃cepta sine ambiguitate ꝑdicite. ne qd̃
absit. xp̃iana religio uideis quoquomodo subdita polluat᷑.

Expanded text:
ritiae, ut nobis scriptum est, delinitus, Dei distulit injuriam vindicare. Gloria autem vestra haec omnia districta examinatione perquirat; et si hujusmodi manifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Plurimi iudaicȩ religionis uiri in hac ꝓuincia cõma¬
nentes. as subinde in massiliȩ partib ꝓdiuersis negotuis am¬
bulantes ad urãm ꝑ duxere noticiam. inultos consisterau
illis partibꝰ iudeoꝵ ui magis ad fontẽ baptismatis quã
pdicatione pductos. Iam intentũ quide huicemodi et
laude dignũm censeo. et de dñi nr̃i descencdete ailaccione
ꝓsiteoro di hanc eandem intentionẽ nisi competenis scripture
sacre comitet᷑ effecdus timeo ne aut mercedi opus exide
ñ ꝓueniat. aut uxta aliqͥa animarũ quas eripi uolumus
ttoliitꝰ qd̃ absit dispendia subsequant᷑. Dũ enĩ quispiam
ad bapiismi fontẽ ñ p̃dicationis suauitate s necessutste ꝑue¬
neri. ad pristinã suꝑstitionẽ remeans. inde deterius mori
homines frequenti p̃dicatione ꝓuocet. quatinꝰ muitetnodi¬
cere m anagis uitã. de doctoris suauitate desiderent . Sic et

Expanded text:
ait: « Plurimi Judaïcae religionis viri in hac provincia commaait: « Plurimi Judaïcae religionis viri in hac provincia commanentes, ac subinde in Massiliae partibus pro diversis negotiis ambulantes, ad nostram perduxere notitiam, multos consistentium in illis partibus Judaeorum vi magis ad fontem baptismatis quam praedicatione perductos. Nam intentum quidem hujuscemodi, et laude dignum censeo, et de Domini nostri descendere dilectione profiteor; sed hanc eamdem intentionem, nisi competens Scripturae sacrae comitetur effectus, timeo ne aut mercedis opus exinde non proveniat, aut juxta aliquid animarum quas eripi volumus, quod absit, dispendia subsequantur. Dum enim quispiam ad baptismatis fontem non praedicationis suavitate, sed necessitate pervenerit, ad pristinam superstitionem homines frequenti praedicatione provocet, quatenus mutare veterem vitam magis de doctoris suavitate desiderent. Sic enim