comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Panem ipsius in p̾mis parauit
in sacietatẽ. Nam sacrificia d̾ni
edent. que dedit ipsi.⁊ semini eiꝰ.
ceterum in terra gens non here¬
ditabit.⁊ pars non est illi ingẽte.
Ip̃e enim est pars eius.⁊ hereditaᷤᷤ¬

Expanded text:
panem ipsis in primis paravit panem ipsis in primis paravit in satietatem nam sacrificia Domini edent quae dedit ipsi et semini eius ceterum in terra gentes hereditabit et pars non est illi in gente ipse enim pars eius est et heredita
Abbreviated transcription (Latin):
alienigena aliquis. s tantum fili
ipsius soli.⁊ nepotes eius. ł omne
tempus sacrificia ipsius consum
mata igne condie. Compleuit
moyses manus eius. lunxit illũ
oleo sc̃o. Factum est illi in testam̃tũ
et̾num ⁊ semini eius. sicut dies ce¬
li.fungi sacerdocio.⁊ habere lau¬
dem. iglorificauit ppłm suum.
m nomine suo. Ip̃m elegit aboĩ
uiuente offerre sacͥficium deo
incensum. ⁊ bonum odorem ĩme¬
moriam placare ꝓ ppło suo. Et de¬
dit illi inpreceptis suis potestatẽ
in testamentis iuidicioꝵ ⁊docere
iacob testimonia. ⁊ in lege sua lu¬
cem dare isrł. qr contra illũ ste¬
terunt aliem. eciam ꝓpter inui¬
diam circumdederunt eum inde¬
serto. homines qui erant cum da¬
tan. ⁊ abiron.⁊ congregacio chore
in iracundiam. uidit dominꝰ d̾s
mon placuit illi: ⁊ consumptis
in impeni iracundie. Fecit illis
monstra. ⁊ consumpsit illos in
flamina ignis.⁊ addidit aaron
głam.⁊ dedit illi hereditatem. ⁊
pͥmicias frugum terre. diuisit illi

Expanded text:
alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt igni cotidie conplevit Moses manus eius et unxit illum oleo sancto factum est illi in testamentum aeternum et semini eius sicut dies caeli fungi sacerdotio et habere laudem et glorificare populum suum in nomine suo ipsum elegivivente, offerre sacrificium Deo, incensum, et bonum odorem, in memoriam placare pro populo suo: et dedit illi in praeceptis suis potestatem, et in testamentis judiciorum docere Jacob testimonia, et in lege sua lucem dare Israel. Quia contra illum steterunt alieni, et propter invidiam circumdederunt illum, in deserto homines qui erant cum Dathan et Abiron; et congregatio Core in iracundia. Vidit Dominus Deus, et non placuit illi, et consumpti sunt in impetu iracundiae: fecit illis monstra, flamma ignis et addidit Aaron gloriam et dedit illi hereditatem et primitias fructuum terrae divisit illi
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ bonis oꝑibus
nam.
¶ Hec sentencia pe¬
lagium reprehen¬
dit qui liberum
arbitrium gracie
preponit. cum ꝑ so¬
lam graciam liben¬
tur electi.

Expanded text:
fide et bonis operibus rnam. Haec sententia Pelagium reprehendit qui liberum arbitrium gratiae praeponit, cum per solam gratiam liberentur electi.
Abbreviated transcription (Latin):
alieno delectars
ospicio reddi ad
propria. ⁊ de la¬
bore tuo. te et
alios pasce no¬
li de aliena domo
pastum tibi que
bi suscepcio uel¬
ximorum.

Expanded text:
alieno delectaris hospitio, redi ad propria, et de labore tuo te et alios pasce. Noli de aliena domo pastum tibi supebi susceptio proximorum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ad ntt̾am me¬
lius est tenuẽ
uictum sub tu
splendidas epul¬
as cum fatigatõe
incertis locis q̃ re¬
re. Allegorice uͦ
melior est uictus
sp̃alis sensꝰ qͥ sub
uili regmine lit
quam ambiciose
delicie philosopho¬

Expanded text:
Ad litteram. Melius est tenuem victum sub viluam splendidas epulas cum fatigatione in incertis locis quaerere. Allegorice. melior est victus spiritalis sensus, qui sub vili tegmine littquam, ambitiosae deliciae philosoph
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fragilitatem do¬
cet. ⁊ hospitalitatẽ
⁊ ut temꝑantes si¬
mis in uctu ⁊ ue¬
stitu. ⁊ honesti mo¬
ribus largiin sus¬
cipiendis fr̃ib. In
pͥncipio enum nõ
fuit tanta lixxuria
cibi ⁊ potus. uł tan¬
ta ambicio uestiũ
⁊ turriũ palatiorũ.
mis arboꝵ ⁊ hołib

Expanded text:
. Frugalitatem docet et hospitalitatem, et ut temperantes simus in victu et vestitu, honestioribus largiri suscipiendis fratribus. In principio non fuit tanta luxuria cibi et potus, nec tanta ambitio vestium, et turrium et palatiorum; mis arbo
Abbreviated transcription (Latin):
Intlłigite dectͥ¬
nam meam men¬
tes electoꝵ. ꝑ bap¬
tismum generate¬
⁊ fructum mar¬
tirii. facite. in de
Cithara est lignei
transmittens ꝑcus¬
sa dulcissime so

Expanded text:
Intelligite doctrinam meam, mentes electorum per baptismum generat fructum martyrii facite in decCithara est, sicut transmittens, sonis dulcissimis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui tales ħt ͤ doctoreᷤ.
tam discrete p̃dican¬
tes non ẽ tun meriti:
s ẽ donum meũ quia
ascendi inpalmã.a. de¬

Expanded text:
 quod tales habet doctores, tam discrete praedicantes, non est tui meriti, sed donum meum, quia ascendi in palmam,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuͤm sponsus laudat
guttur sponse. illa in¬
telligens ingutture
uerbum ꝑ quod salꝰ
dat᷑ mundo. designari.
ex magno amore uer¬
bum deispensare uo¬
lens. rapit u̾ba abore
sponsy ille uino opti¬
cit. dignũ.di. meo:

Expanded text:
um sponsus laudat guttur sponsae, illa intelligens in gutture verbum, per quod salus datur mundo, designari: ex magno amore verbum dispensare volens, rapit verba ab ore sponsi, ille vino opticit, Dignum dilecto meo.
Abbreviated transcription (Latin):
gionis. amputatis sarmͣtis futoͣ
fid̾i fructui p̃parant᷑ corda hoĩ̃ iã
cultiorib loqͥt᷑ sacͣmentis. ⁊ q̃ mlti
nõ capiũt. turt᷑is applłatione signat᷑.
uñ ⁊ moysi apparet ⁊ uni. gn de hu¬
colũbã assuiit᷑. Uñ ⁊ circa iordanẽ
astantib młtis ñ ĩct᷑ure apparũ s in

Expanded text:
gionis amputatis sarmentis, futuro fidei fructu praeparantur corda hominum, jam cultioribus loquitur sacramentis, et quae multi non capiunt, turturis appellatione signatur. Unde et Moysi apparet et uni: quando de hucolumbam assumitur, unde et circa Jordanem astant
Abbreviated transcription (Latin):
delectaris inqͥete secretis florere
uͥtutib s scias qd̾ ego alt̾iꝰ modi
pulcͥtudinẽ reqͥro in p̃sñtiqͥa sũ
flos uͥtutũ aqͦ oĩs fructus campi
egredr᷑ qr odorẽ meũ totoͥmundo
ĩnotesce̾ cupio qd̾ nõ pot impłi.
nͥ int̾missa quiete qua delectaris
ad officiũ preditationis accinga¬
ris. ⁊ liliũ conualliũ. mag̾ qͣm
montiũ. qr claritatẽ mee hũa¬
nitatis. ł splendorẽ et̾ne lucis
ł deitatis mag̾ reuelo hũilib
humilit̾ ĩ mũdo apparu. hũilib
me sotuĩ ex hibui. humiłr us¬
q admortẽ ueni. Iõ desiste secu¬
sieut liluio¬

Expanded text:
e virtutibus: sed scias quod ego alterius modi pulchritudinem requiro in praesenti, quia sum flos virtutum, a quo omnis fructus campi egreditur; quia odorem meum toti mundo innotescere cupio, quod non potest impleri, nisi intermissa quiete, qua delectaris, ad officium praedicationis accingaris. Et lilium convallium magis quam montium, quia claritatem meae humanitatis, vel splendorem aeternae lucis, vel Deitatis magis revelo humilibus et humiliter in mundo apparui, hominibus me socium esse exhibui, humiliter usque ad mortem veni. Ideo desiste quieSicut lili
Abbreviated transcription (Latin):
culus. Cor suum dabit in consuminã¬
cionem oꝑum. ⁊ uigilia sua ornabit
in ꝑfeccionem Sic figulus sedens
ad opus suum ꝯuertens. pedib suis
rotam qui in sollicitudine positus

Expanded text:
us cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Finito smone
ad potentes ⁊
eoꝵ duritiadu¬
ris smoi̾bꝰ i̾ cre¬
pata. a drecto¬
res eccłie ex hor¬
entiã seruat mi¬

Expanded text:
Finito sermone ad potentes, et eorum duritia duris sermonibus increpata; ad rectores Ecclesiae exhorentiam mir
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis ex ore usq ad aures ꝑueni
et. nudicium festinato adueniẽt
n.Qui odit correptionem uesti¬
gium est peccatoris. ⁊ qui timet
deum conuertit᷑ ad cor suum.
alonge. potens linga audaci. ⁊ sen¬
satus scit labi se ab illo. Qu hedifi¬
ms. quasi qui colligit lapides su¬
os in hyeme. Stuppa collecta sinago¬
ga peccantium.⁊ consummacio illo¬
rum flamma ignis. Iia peccantũ

Expanded text:
peris ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci satus scit labi se ab ipso qui aedifiquasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uem. quia assuptã ꝓme humani¬
tatem in celoͣ locasti. ꝑ p̃snͣtiã di¬
uine gr̃e uisita me. ut in agrũ mũ¬
di. semen u̾bi tui possim sparg̾e.
⁊ iullas cohabitõnis inunã fidẽ
constituerez¬
inuineis: eccłie. in florib. fides.
in frutib uͥtutes. ĩ malis pimicis:
martiriũ designatu. In his sin¬
⁊ lux fidei apparet ꝓcedens ex
matutina resurreccõe &ͥ: ab ipo

Expanded text:
e. Qui assumptam pro me humanitatem in coelo locasti, per praesentiam divinae gratiae visita me: ut in agrum mundi semen verbi tui possim spargere, et villas cohabitationis in unam fidem constituerein vineis, Ecclesiae; in floribus, fides; in fructibus, virtutes; in malis Punicis, martyrium designatur. In his sin lux fidei apparet, procedens ex matutina resurrectione Christi: ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
uel mater. Suꝑna ierłm mater.
qr om̃e donum optimũ desursũ
descendit. que suꝑna ierłm. hoc
solum de humana conu̾satione
aꝓpbat. quod inunitate sue fi dei
⁊ di lectionis d̾o seruire desid̾at.
¶uiderunt. Nagna laus catholice
unitatis. quamꝰ ⁊ gratia mater
que genuit inꝑpetuum eligit.
⁊ filie quas ip̃a ꝑ spiritũ genuit.¬
⁊ nutrit. mox uiderũt .i. castita¬
tem uite eiꝰ didicert̃:¬
¶Que ẽ ista. Eccłia gn̾tili ita fir¬
miter instituta usqueqͣ multipli¬
citate sui diffusa. ⁊ producta. ꝑ
gradus ⁊ successiones suasaisq ad
nouissima temꝑaailł nouissimis
temꝑib iam intuens sinagoga
entissimos sine scismate seqͥ unã
fidem. pret̾ea uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ
miracula ⁊ mlta alia xͥane re
fidei argumenta. iã ꝯuicta. peni¬
tens ⁊ conpuncta. dicit ad mira¬
tiue. eue ẽ ista.¬
plena. nẽ pͣuoꝵ de honestate ui¬
eiis. In beatitudine uͥ id̾ status erit:
sic̾ sol fulgebunt iusti.

Expanded text:
el mater superna Jerusalem, quia omne donum optimum desursum descendit , quae superna Jerusalem hoc solum de humana conversatione approbat, quod in unitate suae fidei et dilectionis Deo servire desiderat. Viderunt. Magna laus catholicae unitatis, quam et gratia mater, quae genuit, in perpetuum eligit; et filiae, quas ipsa per Spiritum genuit et nutrit, mox viderunt, id est castitatem vitae ejus didicerQuae est ista. Ecclesia gentium ita firmiter instituta, et usquequaque multiplicitate sui diffusa et producta per gradus et successiones suas usque ad novissima tempora, illis novissimis temporibus jam intuens Synagoga,entissimos sine schismate sequi unam fidem: praeterea vivorum et mortuorum miracula, et multa alia Christianae fidei argumenta; jam conjuncta, poenitens, et compuncta, dicit admirative, Quae est istaplena, nunc pravorum dehonestata vitiis. In futura beatitudine, ubi idem status erit, sicut sol fulgebunt justi.
Abbreviated transcription (Latin):
currib pharaonis ꝑt̾ritus ẽ.
s celesti ꝓtectione saluatus⁊
ꝑ aquas subm̃̾sis hostib ĩ t̾rã
ꝓ missionis introduetꝰ sic unda
mortis q̃ cũctis oce̾sura ẽ morta¬
lib pͣuos rap̃ ĩ int̾ctũ. piis rese¬

Expanded text:
ritus est, sed coelesti protectione salvatus, et per aquas submersis hostibus in terram promissionis introductus est: sic unda mortis, quae cunctis occursura est mortalibus, pravos rapit in interitum, piis rese
Abbreviated transcription (Latin):
poĩta ad auetoris sui o nigͣmẽ
se conditam memunt. uixta
ꝑcepte similitudĩs ordinẽ
incedit. queͥ se nõ cognoscit.
egredr̃ a secreto cordis in ext̾io¬
res concupiscentias.⁊ ad latã
uiã ducta. sequit᷑ exempla

Expanded text:
posita, ad auctoris sui imaginem se conditam meminit et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit; quod si non cognoscit, egreditur a secreto cordis in exteriores concupiscentias, et ad latam viam ducta, sequitur exempla
Abbreviated transcription (Latin):
int̾renis quiesce̾.⁊ tñ duce rati¬
one. qͣi ꝑ sõpniũ uerã bãtitudinẽ
intelligens ipͣm ĩt̾rens putabat
consiste.¬
Uici st̾ spuales uiri. qͥ dũ adcelestia
gradiunt᷑ angustã uã tenent.
adĩqͥsitionẽ sponsi s pꝰꝗͣ laborẽ
geminatũ inqͥsitionis ostũdit.
it̾m difficultatẽ inuentionis sub¬

Expanded text:
in terrenis quiescere, et tamen duce ratione quasi per somnium veram beatitudinem intelligens, ipsam in terrenis putabat consisteVici, sunt spirituales viri, qui dum ad coelestia gradiuntur, angustam viam tenent. ad inquisitionem sponsi: sed postquam laborem geminatum inquisitionis ostendit, iterum difficultatem inventionis sub
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ .i. sententiã que oĩ¬
b patet ꝙ melior sit ad¬
olescens panꝑ ⁊ sapiens
ꝙͣ rex senex ⁊ ĩ sipiens
regis egrediens imꝑet¬

Expanded text:
lem autem sententiam quae omnibus patet, quod melior sit adolescens pauper et sapiens, quam rex senex et insipiens, regis egrediens, impe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcidat m̃tis fortitu¬
diẽ sustentat.
placeatus qr dixit.
peniteat. plerũq
an dix̾it. ignoret.
pientiũ modestiã:
facillime suffertur

Expanded text:
d mentis fortitudine sustentat. placatus, quia dixit, poeniteat, et plerumque an dixerit, ignoret: sapientium modestiam facillime suffertur
Abbreviated transcription (Latin):
nis homo qui tnͣsgredit᷑ lectum¬
suum: contepnens in animam suam. ⁊¬
dicens quis me uidet: Tenebre circum¬
dant me : ⁊parietes cohoꝑiunt me. me¬
mo circumspexit me. Quem uereor: de¬
lictoꝵ meoꝵ non memorabit᷑ altissimus.
mnon intelligit. qm̃ omia uidet occłs
illius. qm̃ expellit ase timorem dei. hi
hominis timor. ⁊ occuli hominum tim̃¬
tes illum. mon cognouit. qm̃ occuli dm̃
multo plus lucidiores suꝑ solem. circum¬
dum abissi ⁊ hominum corda intuentes: in

Expanded text:
nis homo, qui transgreditur lectumsuum, contemnens in animam suam dicens: quis me uidet? tenebrae circumdant et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me: quem uerear? delictorum meorum non memorabitur altissimus. non intelleget quoniam omnia videt oculus illius quoniam expellit a se timorem Dei huiusmodi hominis timor et oculi hominum timentes illum et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores super solem circudum abyssi et hominum corda intuentes in a
Abbreviated transcription (Latin):
bcͣhio alligatũ cͥcumferre. quo
ã moneam᷑ illiꝰ reicꝰ freqnͣtiorẽ
pommꝰ ut signũ suꝑ bͣchium.
cũ ea q̃ fecit.ita audire :⁊ seqͥ
studemiis. qͣi u̾e sint exempla
uͥtutis.
a nr̃e salutis cura renocari po¬
tuit. sic̃ infernꝰ nullis miseroꝵ
cͣciatib mitigat᷑. nͨ aseu̾itate sue

Expanded text:
o admoneamur illius rei, cujus frequentiorem Ponimus, ut signum, super brachium, cum ea quae fecit ita audire et sequi studemus, quasi verae sint exempla virtutis. a nostrae salutis cura revocari potuit: sicut infernus nullis miserorum cruciatibus mitigatur, nec a severitate suae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͥ hũndat amor et̾noꝵ anox
ui lescit possessio labentuuĩ. recte sub¬
se. dũmꝰ ueraboã possent hab̃e.
uñ paulus. omĩa detͥm̃ta arbi

Expanded text:
Quia ubi abundat amor aeternorum, mox vilescit possessio labentium, recte subse, dummodo vera bona possent habere, unde Paulus: Omnia detrimenta arbi
Abbreviated transcription (Latin):
cata est. ⁊ ex alio iuro filios staunt sibi. hec i¬
eccłiam adducetur. ⁊infilios eius respiciet᷑.
Non tradent filii eius radices. ⁊ rami enis
non dabunt fructum. Derelinquent in ma

Expanded text:
cata est et ex alio viro filios statuit sibi haec iesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in ma
Abbreviated transcription (Latin):
cubili sononib sirrnis sumutat scienciam enus
Modicum tanquam nichil in requie. Et ab eo ĩ
sompnis quasi in die respectus. Gonturbatus ẽ
in uisu cordis sin tanquam qui euaserit
in die belli. In tempore salutis sue exur¬
rexit. admirans ad nullum timorẽ cũ
omni carne ab homine usq ad peccus.¬

Expanded text:
cubile somnus noctis inmutat scientiam eius modicum tamquam nihil in requie et ab eo in somnis quasi in die respectus conturbatus est in visu cordis sui tamquam qui evaserit in die belli in tempore salutis suae exsurrexit et admirans ad nullum timorem cum omni carne ab homine usque ad pecus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ qr plures eoꝵ reges sciencie diuiciis habũdãteᷤ.¬
s maiori potestate se ipsos regentes.
dencia sua prediti. nunciantes
in ꝓphetis dignitatem ꝓpħarum.
⁊ imꝑantes in presenti ppło. ⁊ iur¬
ba. In ꝑicia sua requirentes mo

Expanded text:
Quia plures eorum reges scientiae, divitiis abundanted majori parte se ipsos regentes. dentia sua prediti: nunciantes in prophetis dignitatem prophetarum. Et imperantes in presenti populo: et virba. In puericia sua requirentes mo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ceno more porcoꝵ uolui ꝑmit¬
tunt. s insiłitudine aquaꝵ
claros ⁊ ꝑspicuos redd̾t. mł te¬
nebrosum hñtes. uñ. ⁊ riuiuł
⁊ mundis aquis nõ stagnis tͣ¬
⁊ diuinoꝵ carismatũ luce re
rali dilectione. lac filus mi
rius uident: tantomagis ad
altiora cognoscenda intendt̾.¬

Expanded text:
in coeno more porcorum volvi permittunt, sed in similitudine aquarum claros et perspicuos reddunt, nil tenebrosum habentes. Unde et rivulis et mundis aquis, non stagnis tuet divinorum charismatum luce reprali dilectione lac filiis minrius vident, tanto magis ad altiora cognoscenda intend
Abbreviated transcription (Latin):
magͣnatoꝵ consistis. ne  forteᷤᷤ obli¬
uiscatur te d̾s in conspectu illoꝵ
& assiduitate tua infatuatus imꝑꝑ¬
ium patiaris. & maluisses nõ nas¬
ci. & diem natiuitatis tue maledicas.

Expanded text:
magnatorum consistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae maledicas.
Abbreviated transcription (Latin):
adymaginẽ dei ereatã
ad adorandum
lebant. iuliorẽ
sui partẽ .i. cor¬
pꝰ derrenũ imi¬
tando: luteum
ad orarent deũ.
⁊ sine bonioꝑis
fruccu. t̾re in¬
sensibili dequa
sup̃ti st̃. in sen¬
sati inutiles re¬
ddent᷑. Mystioe
matici qͥ ueri¬
tatẽ dĩ ĩ iniꝰti¬
cia detinent. ⁊
tate indoctͥne
sue simulacs
colũt. licet elo¬
qñtia aut ficta
u̾tute pallia̾nt:
fragilia tñ :⁊ lu
dior qr ignorãt
nescẽ in cogirõi¬
b sus. Sensũsa̾¬

Expanded text:
maginem Dei creatam ad notandum lebant; viliorem sui partem, id est, corpus terrenum imitando, luteum adorarent Deum, et sine boni operis fructu terrae insensibili, de qua sumpti sunt insensati, inutiles redderentur. Mystice matici, qui veritatem Dei in injustitia detinent, et tate in doctrinae suae simulacris colunt, licet eloquentia aut ficta virtute pallient, fragilia tamen et lutdior; quia ignorant nescunt in cogitationibus suis. Sensum a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Confũdant᷑ hic
creature factori
suo deseruiãt ip̃i
repugnant. uñ cͤa¬
turaꝵ ou̾ĩ cõcor¬
dia flagellantur
⁊ siñ penituerĩt.
bonis a̾ u̾a bona p̃¬

Expanded text:
Confundantur hic creaturae factori suo deserviant, ipsi repugnant. Unde creaturarum omnium concordia flagellantur: et si non poenituerint, bonis autem vera bona p
Abbreviated transcription (Latin):
chii tui: flagellati sunt. noius aquis.⁊ gͣndi¬
nib. ⁊ pluuiis. ꝑsecutionẽ passi sunt. ⁊ ꝑ ignẽ.
consũpti Quod enim mirabile erat inaqua
que oĩa extinguit: plus igins ualebat uin¬
dex est enim orb̃ iustoꝵ. Quodam .ii. dem¬
pore mansuetabat᷑ ignis: ne cõburerent᷑ que
adimpios missaerant aĩalia. S ut ip̃i uiden¬
tes: scirent qm̃ dei uiditio patiunt᷑ ꝑ secutionẽ.
⁊ quodam tempore inaq̃ sup᷑ u̾tutẽ: ignis ex
ardebat undiq ut iniqͣm derre nationẽ: ext̾¬
minaret. Proquib angłoꝵ esca nutͥri ussis
ti ppłm tuum. ⁊ paratũ panẽ de celo p̃stitisti
illis. sine labore. om̃e delectam̃tũ inse hũtem.

Expanded text:
i flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tardebat, ut iniquae terram nativitatis exterminaret. Pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum, et paratum panem de coelo praestitisti eis sine labore, o
Abbreviated transcription (Latin):
¶da melior ẽ homo
olis: scd̾m rationẽ
intelligit. Illa aũt
seqͥt᷑ ueritatẽ erroris.
inhonore sit nõ inte¬
lligit. ⁊ cõꝑat᷑ ium̃tis
insipientib¬
cretionẽ habebant.
meliora st̾ mortuis.
Sensibilia: insensibi¬
liorib. rationalia:. ir¬
rationabilib S dig¬
num fuit ut qͥ igno¬
rabant creatorem:
ĩcreat᷑is clistinocionẽ
ñ scirent . Qͥ .ĩ. laudẽ
⁊ bñdictionẽ dei ĩ se
hr̃e negligit. ĩ disc̾¬
tione aĩaliũ se ip̃m
errare ostendit.
nes cõcupͥuit. ⁊ con

Expanded text:
a melior est homo idolis secundum rationem intelligit, illa autem sequitur vanitatem erroris, in honore sit, non intelligit: et comparatur jumentis insipientibcretionem habebant. meliora sunt mortuis, sensibilia insensibilibus, rationalia irrationalibus. Sed dignum fuit, ut qui ignorabant Creatorem, in creaturis distinctionem non scirent. Qui enim laudem et benedictionem Dei in se habere negligit, in discretione animalium seipsum errare ostendit. nes concupivit, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ fingit: de eodem luto. Ille qui pau¬
lo añ de terra factus fuerat: ⁊ post pusillũ
ducit se unde acceptus est reppetitus aĩe
debĩtũ quͣam habebat. set est cura illi
non: quia laboraturus ẽ. nec qm̃ breuis
illi uita est. s c̃certat᷑ aurificib. ⁊ argen¬
tarus. s ⁊ erarios imittat᷑: ⁊ gloriam p̃

Expanded text:
m fingit de eodem luto, ille qui paulo ante de terra factus fuerat, et post pusillum reducit se unde acceptus est, repetitus animae debitum quam habebat. Sed cura est illi, non quia laboraturus est, nec quoniam brevis illi vita est, sed concertatur aurificibus et argentariis: sed et aerarios imi
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt illos. ⁊ qͥ diligunt. ⁊ qͥ colunt.
Sed ⁊ figulus mollem t̾ram p̃mens la¬
boriose fingit adusus nr̃os uũ quodꝙ
uas et de eodem luto fingit: que mũda
sunt mnusum uasa. ⁊ similiter que his
sunt contͣria. hõꝵ aut̃ uasoꝵ quis sit
usus: uidex ẽ figuł: qͣ labore uano:
doctͥna falsa uita ĩ iu¬
sta. leticia ĩ sana mors
rant in ydolo: nͨ sꝑant
uñ sequitur. Nõ ⁊
tiũ est uirtus.

Expanded text:
diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum doctrina falsa, vita injusta, laetitia insana, mors rant in idolo, nec sperant Unde sequitur: Non enim jurantium est virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
sensata .ił. comparata his illis sunt
det̾iora.s nec aspectii aꝙ ex his adĩa¬
lib bona põt conspic̃e Effugerunt
autem dei laudem: bñdictionẽ
ei Propter hec ⁊ hi similia: passi
sunt digne tormeita.⁊ ꝑmultitu¬
dinẽ bestiaꝵ: ext̾minati sunt.
Pro quib tormertis bene disposu¬
isti ppłm tuum quib dedisti con

Expanded text:
conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quib
Abbreviated transcription (Latin):
genesi legr. pluit dñs
suꝑ sodomã ⁊ gomorrã
ignẽ. ⁊ sulphur: ut disꝑ¬
dinem paritꝰ ⁊ ignẽ. In
libͦ nũoꝵ misit ignitos
ut cognoscant ĩpii qd̾
oĩs creat᷑a ꝑata ẽ uleis¬
ci ĩ uiriã creatoris.

Expanded text:
Genesi legitur: Pluit Dominus super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur, ut dispdinem pariter et ignem. In libro Numerorum: Misit ignitos ut cognoscant impii quod omnis creatura parata est ulcisci injuriam Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ dulcissimũ gutturi tuo
ic ⁊ doctͥna sapientie aĩe
tue quã cũ inuen̾is habe¬
bis in nouissimis spem. et
spes tua non ꝑibit Ie in¬
sidieris ⁊ queras impieta¬
tem indomo iusti. neq¬

Expanded text:
vum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neq
Abbreviated transcription (Latin):
laͣturam autem. amare fer luctum il¬
lius uno die. ⁊ consolare ꝓpter uisti¬
ciam: ⁊ fac luctum scłm meritum eiꝰ.
uno die uel duob ꝓpter detraccionẽ.

Expanded text:
laturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare priam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Contra diuersas in¬
firmitates diuersa
opponunt medici
astra. ⁊ inguenta
ut morb̾ ꝯueniãt
medicam̃ta. Si ħ.
faciunt med

Expanded text:
Contra diversas infirmitates, diversa opponunt medici,astra, et unguenta: ut morbis conveniant medicamenta. Similiter faciunt med
Abbreviated transcription (Latin):
tͥne sc̃ẽ poculis. se in¬
uicẽ satiandos. Iactant
ungendos. donͨ eoꝵ
qͦ illius pat̾e ciues
lecificaret ⁊ ditaret

Expanded text:
trinae sanctae poculis se invicem satiandos jactant ungendos, donec eorum quo illius patriae cives laetificaret et ditaret
Abbreviated transcription (Latin):
heticam̃s sensũ doct¬
ne pestilñtis q̃i m̾etͥx
toꝵ facinoris se texu
tales odorẽ celestiũhr̃e
uͥtutũ qͥbꝰ sua suoꝵq¬

Expanded text:
etica mens sensum doctrinae pestilentis, quasi meretrix thorum facinoris, se texuitales odorem coelestium habere virtutum, quibus sua suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ plateas uixta angłm et
ꝓͣpe uam domus illius gra¬
ditur. Inobseuro aduespe¬
rascente die innoctis deue¬
bris ⁊ caligine Et ecce mu¬
lier occurrit illi ornatu me¬
retͥcio p̃ꝑata ad decipiendas
amimas garrula ⁊ uaga
quietis inpatiens nec ua

Expanded text:
 platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec va
Abbreviated transcription (Latin):
designat. Intapeti¬
b gͣ pictis exegip¬
toeciã oculoꝵ tẽp¬
tat illecebras. qͥb
nefando aspectu
irretitis. faciliꝰ ad
seducenda m̃tis arca¬
na penetret: Qͥa uͦ
noĩe fumui aliqñ
solũt diuina p̃cep¬
ta figurari. que nos

Expanded text:
designat. In tapetibus vero pictis ex Aegypto etiam oculorum tentat illecebras, quibus nefando aspectu irretitis facilius ad seducenda mentis arcana penetrat. Quia vero nomine funium aliquando solent divina praecepta figurari, quo a nos
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiãm eccłiastice do¬
ctͥne sororia tibi dilec¬
tione coniunge. ut
ħ te apollutione
seruet hecica q̃ aue
ra castitate eccłie ꝓ¬
batur extͣnea.
¶ aꝑte ã salomon de
fenestͣ domꝰ sue se
ꝑ cancellos ꝓspexis¬
se dicit. ut paruuloꝵ
gesta diuidicaret.
cancellos ꝓspicit
ip̃e qͥd̾ ea que foris
aguntur plene cõ¬
sid̾are sufficit. nͥ tñ
ip̃m qͥ foris sũt intͣ

Expanded text:
iam Ecclesiasticae doctrinae sororia tibi dilectione conjunge, ut haec te a pollutione servet haeretica, quae a castitate Ecclesiae probatur extranea. autem Salomon de fenestra domus suae se per cancellos prospexisse dicit, ut parvulorum gesta dijudicaret. cancellos prospicit, ipse quidem ea quae foris aguntur, plene considerare sufficit, nec tamen ipsum qui foris et infra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iuuenẽ uocat adul
sit inplatea qͥa dese¬
ruit angustã uiam
q̃ duc̃ aduitã. Iuxta
angulũ qͥa deflectit
arectitudine. ⁊ ꝓpe uiã¬

Expanded text:
uvenem vocat adultsit in platea, quia deseruit angustam viam, quae ducit ad vitam. Juxta angulum, quia deflectit a rectitudine. --
Abbreviated transcription (Latin):
eius scd̃m dispositõem eius. sic hõ ĩ
manu illius. qui se fecit. ⁊reddet il¬
li scłm udicium suum. Cont ma¬
lum bonum est. ⁊ contra uitam ors

Expanded text:
eius secundum dispositionem eius sic homo in manu illius qui se fecit reddet illis secundum iudicium suum contra malum bonum est et contra mor
Abbreviated transcription (Latin):
festos ipsorum. lin iłł dies festos. ce¬
lebrauer̃ ad horam. Ex ip̃is exaltauit
imagnificauit deus. ⁊ ex ip̃is posu¬
it in numeꝵ die&. ⁊annos.⁊ omnes
homines. de solo.⁊ ex terra unde cre¬
atus est adam. In multitudine dis¬
cipline dmi separauit eos. ⁊ immuta¬
uit uias eorum. Ex ipsis benedixit. ⁊
cauit. exipsis male¬
dixit ⁊ humiliauit.
⁊ conuertit illos ad
separacionem ipsoꝵ
Quasi lutum figu¬
li. in manu ipsius
plasmare illud.⁊ dis¬
ponere. Omnes uie
qͣndam ꝯtrarietatẽ.
s mirabiłr a deo or¬
dinatam. Non ẽ gͦ
mali ꝯditor deus. qͥ
fecit omnia bona
uralde. nec mortẽ fe¬
cut nec letatur in
ꝑdicione mortuo¬
rum. s unuersi¬

Expanded text:
festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae Domini separavit eos et inmutavit vias eorum et ex ipsis benedixit et et ex ipsis maledixit et humiliavit et convertit illos a separatione ipsorum quasi lutum figuli in manus ipsius plasmare illud et disponere omnes viae quamdam contrarietatem, sed mirabiliter a Deo ordinatam. Non est ergo mali conditor Deus, qui fecit omnia bona valde; nec mortem fecit, nec laetatur in perditione mortuorum, sed universi
Abbreviated transcription (Latin):
tholico. ⁊ hetito ac¬
cipi. Catholicꝰ enĩ
idđm timens oĩa a¬
git doctorum ꝯfi¬
lio. ⁊ scͥpturaꝵ do
nastat inuenciom¬
bꝰ. s cum stulti¬
cia eius apparue¬
rit: per sanctos
predicatores diui¬
nis arguetur sen¬
tenciis.
nulla est racio.
ita i falso amico
nullus equitatis
ordo. Sicut enim
equus lasenus in¬
itui suo dnm su¬
um non discerint.
uł alienũ. sic stul¬
tus. ⁊ derrisor nõ
discerint ypoc̾tã.
⁊ fidelem amicũ.
s ꝑ oris officia eqͣ¬
łr utriq pandit
secreta.

Expanded text:
tholico et haeretico accipi. Catholicus enim Deum timens omnia agit doctorum consilio et Scripturarum docinstat inventionibus: sed cum stultitia ejus apparuerit, per sanctos praedicatores divinis arguetur sententiis nulla est ratio, ita in falso amico nullus aequitatis ordo. Sicut enim equus lascivus hinnitu suo dominum suum non discernit vel alienum, sic stultus et derisor non discernit hypocritam et fidelem amicum, sed per oris officia aequaliter utrique pandet secreta.
Abbreviated transcription (Latin):
isimi suo ut uestim̃¬
ta illius non ardeant.
aut ambulare suꝑ pͣ¬
nas ⁊ non conburentur
plante ei Sic qui ingͦ¬
ditur admulĩem pro¬
xiiisui non erit mũ¬
dusͤ cum detigerit eã.
on grandis e̾ culpa
cum quis furatus fu¬
erit. furatur enĩ ut
esurientẽ impleat aĩam De¬
prehensus quoq reddet sep¬
cuplum ⁊tom̃em sub̃am
se Qyi autem adulder est.¬

Expanded text:
sinu suo, ut uestimenta illius non ardeant? aut ambulare super prunas, et non conburentur plantae eius? sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus, cum tetigerit eam. non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem inpleat aprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam . qui autem adulter est
Abbreviated transcription (Latin):
tibi semꝑ. Audisti uerbum aduersꝰ
ꝓximum tuum commoriat᷑ inte fi¬
dens. qm̃ non te disrumpet. Ifacie
uerbi parturit fatuus. tamq̃ gemitꝰ
partꝰ infantis. Sagiita infixa femori¬
car ms. sic uerbum in corde stulti ¶or¬
ripe amicum. ne forte intellexerit.⁊
dicat non feci. aut si fecerit. ne iterũ
addat facere. Corripe ꝓximum ne
forte non clixerit. ⁊ si dixerit ne forte¬
non dixerit iteret. Corripe amicũ.
sepe enim fit commissio. ⁊ non omni
uerbo credas Est qui labitur linga
sua. s non exanimo. Quis est enim qͥ
non deliquerit in linga sua: Cori¬
pe ꝓximum antequam cominineris.

Expanded text:
II uersus: Audisti uerbum aduersus proximum: commoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet a facie uerbi parturit fatuus tamquam gemitus partus infantis. sagitta infixa femoricarnis, sic uerbum in ore stultiripe amicum, ne forte non intellexerit et dicat: non feci, aut si fecit, ne iterum addat facere. corripe proximum, ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. corripe amicum: saepe enim fit commissio. et non omni uerbo credas. est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? corripe proximum, antequam commineris.
Abbreviated transcription (Latin):
raberis. A mico nmnco noli enar¬
rare sensum tuum et ñ est tibi dde¬
lictum noli demudare. Audiet enĩ
te ⁊ custodiet te ⁊ quasi defendes
peccatum odiet te. ⁊ sic aderit¬

Expanded text:
raberis. Amico et inimico noli enarrare sensum tuum, et si est tibi delictum, noli denudare. Audiet enim te, et custodiet te: et quasi defendens peccatum, odiet te, et sic ad
Abbreviated transcription (Latin):
facta iustoꝵ notantur. que foris st̃
Uñ ⁊ pulera distinccione que ꝑ hoiẽs
fiunt oꝑa. thuri comꝑantur. que uõ
diuina largitione fiunt dona: modũ
comꝑationis excedunt.¬
ta quib tota ẽẽt delibuta: digna lau¬
de cõmendauit. Nulla sunt qͥme ñ¬
nis spũalis sint infusione consec̾ta

Expanded text:
quae foris sunt. Unde et pulchra distinctione, quae per homines fiunt opera, thuri comparantur; quae vero divina largitione fiunt dona, modum comparationis excedunt.ta quibus tota esset delibuta, digna laude commendat. Nulla sunt quippe menis spiritualis sint infusione consecrata.
Abbreviated transcription (Latin):
facilius erat scĩs docto¬
rib furori gentilita¬
tis occurrere: raptis
ad se ppłis aliquib ⁊
abestiali eiꝰ seiutia ad
fidei pietatẽ p̃dicando

Expanded text:
Facilius erat doctoribus sanctis, furori gentilitatis occurrere raptis ad se populis aliquibus, atque a bestiali ejus saevitia ad fidei pietatem praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
amicum suum. sic qui ꝑdit amiciciã
ꝓximi sui. ⁊ sic̃ qui dimittit auem de ma¬
nu sua. sic qui reliquisti ꝓximum tuũ.
mon eumcapies. Non illum sequeris:

Expanded text:
amicum suum,. sic qui perdet amicitiam proximi sui. et sicut qui dimittit auem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum, et non eum capies. non illum sequaris
Abbreviated transcription (Latin):
cultura dei. Eili concupiscens sapi .iii¬
enuam. conserua ursticiam. ⁊ deus
prebebit illam tibi Sapientia enĩ
⁊ disciplina timor domini. ⁊ qd̾ be¬
ne placitum est illi fides ⁊ mansue¬
tudo.⁊ adimplebit thesauros illius.
on sis incredibilis timori domi

Expanded text:
scens sapiam, serva justitiam, et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina, timor Domini; et hoc, quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius. t incredibilis timori Domi
Abbreviated transcription (Latin):
rectos uiuz ⁊ sĩplices.
¶Iob simplex. ⁊ reccꝰ
Simplex ꝑĩnocenti¬
am mansuetudi̾s. ⁊
rectus ꝑ cautelã dis¬
cretõis simplex nu¬
llũ ledñs ĩ mo cũctis
ꝓficiens. Rectus a
nlło corruptus.

Expanded text:
simplices. Job simplex et rectus ; simplex, per innocentiam mansuetudinis, et rectus, per cautelam discretionis: simplex, nullum laedens, imo cunctis proficiens, rectus, a nullo corruptus.
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur Qui relinqĩterit¬
tcei rectum ⁊ ambulant
per uias tenebrosas. qui
et infames gressus eor
rueieusels amuliere alie

Expanded text:
loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui et infames gressus eorum: ut eruaris a muliere alie
Abbreviated transcription (Latin):
lus obedit lingue iniq.
⁊ fallax obtemꝑat labiis
mendacib. Qui despicit
pauꝑẽ exprobrat facto¬
ri eius et qui in ruma
sita nec principẽ labi¬
um mentiens GSemina
gratissima expectatio

Expanded text:
lus oboedit linguae iniquae et fallax obtemperat labiis mendacibus qui despicit pauperem exprobrat factori eius et qui in ruina  conposita nec principem labium mentiens gemma gratissima expectatio
Abbreviated transcription (Latin):
Que ẽ ista tunc eccłia
fit aurora. cũ mortalita¬
tis atq ignorantie tene¬
bͣs. funditus amittit.
Inuiditio gͦ. ad huc au¬
rora s in regno dies erit
ubi plenum uisum ue¬
ri solis habebunt.

Expanded text:
urgens. Tunc Ecclesia fit aurora, cum mortalitatis atque ignorantiae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora, sed in regno dies erit, ubi plenum visum veri solis habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽerribił. habent tales
p̃latos sibi ordinatos
qui ꝓbabilib senten¬
tiis fidẽ mea euacu¬
ant.⁊ t̾rorem nobis
ineutiunt.

Expanded text:
rdinata. Habent tales praelatos sibi ordinatos, qui probabilibus sententiis fidem nostram evacuant, et terrorem nobis incutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
non alia ante legem. alia sub lege.
ferret ꝙ acognitione
dilecti suspñditur soͤ¬
quitur descͥptio qua
assimilat᷑ illi primiti¬
non dubitatur qͥn am¬
iea dei fuerit.

Expanded text:
non alia ante legem, alia sub lege, ferret quod a cognitione dilecti suspenditur, sequitur descriptio, qua assimilatur illi primitinon dubitatur, quin amica Dei fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
uereatur. Sapientia humiliati exaltabit capud
illius. un medio magn̾atoꝵ considere illum faci¬
et. Non laudes iurum inspecie sua. neq sꝑnas
honunem in usu suo. Preins iuolatilibus ẽ apis
imicum dulcoris habet fructus illuis. Eolut¬
ñ uestitu ne glorieris unqͣm. nec in¬
die honoris tui extollaris. qm̃ mirabi

Expanded text:
ereatur. Sapientia humiliati exaltabit caput ejus, et in medio magnatorum considere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus est apis, itium dulcoris habet fructus illiun vestitu ne glorieris unquam, nec ihonoris tui extollaris, quoniam mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra in ꝓpħia delere impie¬
tatem gentis Post hoc suire¬
qͣi adeps separatus a carne.
Hic dl̾afiliis isrł cum leonibꝰ
lusit. qĩ ẽ agnis mursis siłr¬

Expanded text:
de terra in prophetia delere impietatem gentis post hoc surreasi adeps separatus est a carne filiis Israhel cum leonibus lusit quasi cum agnis
Abbreviated transcription (Latin):
tute sua numquid ñ occidit gi¬
gantem: labstulit obꝓbrium de
gente: Intollendo manum in sa¬
xo funde delecit exultacionem
tentem. ⁊ deoit in dextera eiꝰ tolłe
hominẽ fortẽ in bello. lexaltare cor

Expanded text:
tute sua numquid non occidit gigantem et extulit obprobrium de gente in tollendo manum in saxo fundae deiecit exultationem tentem et dedit in dexteram eius tollere homi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cast᷑ roãnoꝵ terribilia
erant. qr totũ mundũ pre¬
mebant. s nonerant sua¬
uia qr ueram pacẽ nõ ha¬
bebant. in eccłia nͨ terror
suauitatẽ. nec suauitas
t̾rorẽ aufert. que int̾ra
celestem uitam agit. ⁊ bar¬
baros diu̾saꝵ nationũ aĩos
ad suũ ritum there sata¬
git. q̃ tñ. qr necdũ fatiem
dilecti. qͣm maxĩe querit:¬

Expanded text:
Castra Romanorum terribilia erant, quia totum mundum premebant: sed non erant suavia, quia veram pacem non habebant. In Ecclesia nec terror suavitatem, nec suavitas terrorem aufert: quae in terra coelestem vitam agit, et barbaros diversarum nationum animos ad suum ritum trahere satagit. Quae tamen quia necdum faciem dilecti, quam maxime quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut campus florib oriat᷑
ita mundus mea noticia ⁊ fi
sponsam. ⁊ta. Sicꝰ liluĩ ñ põt
spinis cõꝑari int̾ quas sepe ex¬
orit᷑. eodem mͦ ꝓxima mea. sũ
om̃s filias ẽ.
¶ Siẽ li t̃n reqͥemq̃ris ⁊ laudes
lectuli. s scito qr eandidior tͥbłõ¬
nec bom sine malis ẽẽ possũt.
bonus nõ fuit qͥ malos toła¬
re ñ potuit

Expanded text:
 Sicut campus floribus ornatur, ita mundus mea notitia et fidsponsam, ita: Sicut lilium non potest spinis comparari, inter quas saepe exoritur: eodem modo proxima mea super omnes fil lilium. Tu requiem quaeris et laudes lectuli: sed scito quia candidior tribulanec boni sine malis esse possunt: bonus non fuit, qui malos tolerare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ceat᷑. donec eminens tanꝙͣ
liliũ ĩ capite sponsi sui cãdore¬
ip̃o decoretur:
sponsi ad patiend̾ ad monita recipea
qͥ ẽ refrigeriuĩ ⁊ refectio:

Expanded text:
ceatur, donec eminens, tanquam lilium, in capite sponsi sui, candoripso decoretur. sponsi ad patiendum admonita, reciproca qui est refrigerium et refectio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad litt̾am ad he¬
lemosinam mui¬
tat. quia qui se¬
murat in bñdicci¬
omb de benedie¬
cionib ⁊ metet.
mistice autẽ qui
panem uerbi fi¬
deliter dispensat.
⁊ testimoniũ ue¬
ritatis non occul
multos subuertit

Expanded text:
 Ad litteram: ad eleemosynam invitat: Quia qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Mystice autem qui panem verbi fideliter dispensat, et testimonium veritatis non occultmultos subvertit
Abbreviated transcription (Latin):
nus in parco uie¬
tu. mistice autem
qui sobrius est in
spiritali uino. in
contemplacione ue¬
ritatis quiescit.
usq in mane re¬
surreccionis.
stomacum purgat.
cołam minuit. Mis

Expanded text:
nus in parvo victu. Mystice autem qui sobrius est in spirituali vino, in contemplatione veritatis quiescit usque in mane resurrectionis. stomachum purgat: choleram minuit. Mys
Abbreviated transcription (Latin):
minũ suum laudantis:
at. ⁊ declarat se illis lo¬
qñtib affuisse. ⁊ quid lo¬
q̃rent᷑. audisse. deuotio¬
nẽq erga se remunerat
digna illoꝵ laudatione.
pacta: nłłm locũ aꝑit
ꝑmalum discordie. ho¬

Expanded text:
minum suum laudantis eat: et declarat se illis loquentibus adfuisse, et quid loquerentur audisse; devotionemque erga se remunerat digna illorum laudatione. pacta, nullum locum aperit per malum discordiae ho
Abbreviated transcription (Latin):
nem fatuum ⁊insensa¬
I. Que in iuuentute
tua non congregasti. qͦ¬
modo inuenies insenec
tute tua. Quam speci

Expanded text:
nem fatuum et insensatum in iuventute tua non congregasti et quomodo invenies eam tute tua quam speci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃e quodĩmundo c̃neret putaret
eẽ ꝓnicħo: rogatũ abea ut inmorẽ
ꝯmentarioli obsca queq dissererẽ.
ut absq me poss indellig̾e que le¬
rumꝰ opaula. ⁊ eustochiũ. talẽ
uite nr̃e hr̃e consortẽ tantoq uul¬
n̾e tũe ꝑcussus obmutui. nẽ in be¬
thleem poĩtus. angustiore in delicꝰ
ciuitate.⁊ illius memorie: ⁊ uob
reddo qd̾ debeo. hoc b̃nit̾ amonẽs.
ꝙ nlłius auctoritatẽ secutꝰ sum.
s dehebreo tͣnsferens: mag̃ me.
aquile qͦ. ⁊ simachi: ⁊ theodotiõis:
recordatus sũ. ut nec nouitate ni¬
mia leccoris studiũ det̾rerẽ. nͦ rur¬
sũ contra conscientiã meã fonte
u̾itatis omisso: oppinionũ riuulos

Expanded text:
et omne quod in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae leruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis me Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum ri
Abbreviated transcription (Latin):
predicaret. ⁊ exemplo
demonstraret. ꝙ qͥ deo
deuote seruiũt. ab er̾¬
eo d̾̃s pactum statuit
ne ultra ꝑderet aquis
diluui õem carnem. Sig¬
inficat autem rectores.
qui inter fluctus scłi ar
⁊ predicat baptisium pe¬
nitentie. orationibꝰ ⁊ sacͥ¬
ficiis d̾m placantes hu¬
mano generi.
Abraam .i. pater multa¬
tur in semine.
omnis caro. Abraam magnus pater multitudinis
st muentus similis illi in gła. Qͥ¬
conseruaret legem excelsi. ⁊ fuit in testamento eum

Expanded text:
dicaret, et exemplo demonstraret, quod, qui devote serviunt, ab interieo Deus pactum statuit, ne ultra perderet aquis diluvii omnem carnem. Significant autem rectores qui inter fluctus saeculi,et praedicant baptismum poenitentiae, orationibus et sacrificiis Deum placantes humano generi. Abraham magnus pater multatum omnis caro Abraham magnus pater multitudinis st inventus similis illi in gloriervavit legem Excelsi et fuit in testamento cum
Abbreviated transcription (Latin):
cio. Ideo dimissum est reliqũ
terre. cum factum est diluurũ. ¶¬
t̃ estamenta scłi posita sunt apd̃
ilum. nec oeleri posset diluiuo
translatus est in para¬
disum . qr in hoc patet
eleccio scõꝵ. qui de enũp¬
na scłi transferunt᷑.
ad quietem regni. hic
creditur uenturꝰ in fi¬
ne mundi. ut det oĩb
consilium penitendi.

Expanded text:
iam. Ideo remissum est reliquum terrae cum factum esset diluvium, testamenta saeculi posita sunt apud illum, ne deleri posset diluvio translatus est in pardisum; quia in hoc patet electio sanctorum, qui de aerumna saeculi transierunt ad quietem regni. Hic creditur venturus in fine mundi, ut det omnibus consilium poenitendi.
Abbreviated transcription (Latin):
quis est hic: Supra mortuũ plora. defe¬
cit enim lux eius. ⁊ supra fatuum plora.
defecit enim sensu. Modicum plora suꝑ
mortuum. qm̃ requieuit. Nequissimi
enim nequissima uita suꝑ mortem fatui.
uctus mortui .uii. dies. fatui autem ⁊
impii. omnes dies uite illorum ¶um

Expanded text:
quis est hic super mortuum plora defecit enim lux eius et super fatuum plora defecit enim sensus modicum plora supra mortuum quoniam requievit nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae illorum cum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Testa multo
labore ꝯfecra.
fragilitatẽ suã
ñ euadit. fatuus
se erudratur. uix
ad ꝑfeccionem ꝑ¬
ducitur.

Expanded text:
Testa multo labore confecta fragilitatem suam non evadit. Fatuus ite erudiatur, vix ad perfectionem perducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. nõ .i. doc̾e̾t
sapiã.u bonainimi¬
co mali cã face̾s. fit
.R. sepe ũ inimicus
crebris ietꝰ bñfici¬
ie. odii ponat rigo¬
rẽ. ⁊ calorẽ caritatis
m̃ti apponat.

Expanded text:
ritatis. Non enim doceret sapientia, ut bona inimico, mali causa, faceres. Fit enim saepe ut inimicus crebris victus beneficiis, odii ponat rigorem, et calorem charitatis menti apponat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut. Noli u̾bis cõtend̾e.
adnichilũ utilẽ ẽ. nͥ ad
subu̾sionẽ audientiũ.
Quicũq simplex sensu
ẽ. ⁊ duob inter se iur¬
gantib mordaei smone
capta eiꝰ aure cito ĩcip̃
quasi canis latͣre ⁊ con¬
tentiones gn̾are s sa¬
piens omĩno uitat.

Expanded text:
it. Noli verbis contendere, ad nihilum utile est nisi ad subversionem audientium. Quicunque simplex sensu est et duobus inter se jurgantibus, mordaci sermone capta ejus aure, cito incipit quasi canis latrare et contentiones generare, sed sapiens omnino vitat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Claudus .p. ⁊c̃. Põt sapi¬
dierat credit. S qͥ ħeticũ
sciens mittit ad p̃dicand̾
cessũ amisit. ⁊ int̾iora sui
sensus haustu stulticie:
debriat.
nascit᷑ in mani temiu¬
lenti cũ ĩ oꝑib eiꝰ qͥ car¬
nalib seruit illecebris.
pͥuntiones oriunt᷑ scełm
qͥb recte ꝑabola ꝙͣ stultꝰ
ꝓponit assimilatur. qr᷑¬
ore stultoꝵ Iuditiũ det̾mi¬
nat causas. et qui imponit
stulto silentiũ iras mitigat.
Sicut canis qui reu̾titur aduo¬
mitũ suũ: sic imprudens qui
iterat stulticiam suam idi

Expanded text:
 Claudus pedibus. Potest sapidierat, credit. Sed et qui haereticum sciens mittit ad praedicandcessum amisit, et interiora sui sensus haustu stultitiae debriat.nascitur in manu temulenti, cum in operibus ejus qui carnalibus servit illecebris punctiones oriuntur scelerum. Quibus recte parabola quam stultus proponit assimilatur, qore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
Doma est excelsus ⁊
secͤtus locus. In acci
ad orandũ ꝓ suꝑiori¬
b ing̃co doma scͥpt᷑
Euenit sepeuͭ qͥma¬
iori prediti scĩa ful¬

Expanded text:
Doma est excelsus et secretus locus. In Actibad orandum, pro superioribus in Graeco doma scriptum Evenit saepe, ut qui majori praediti scientia ful
Abbreviated transcription (Latin):
impatiens ⁊ cõmiscebr rixe
alterius. Sicut noxiꝰ ẽ qui
mittit lanceas ⁊ sagittas in
mortẽ ita uir qui fraudulñ¬
ter nocet amico suo ⁊ cum

Expanded text:
impatiens et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas in mortem; sic vir qui fraudulenter nocet amico suo, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eterilitatẽ. nͥ emił sal
spargit᷑ sterilitas seqͥt᷑.
diabolꝯ uͦ ꝑ frigꝰ infideli¬
tans t̾rena corda ad bona
oꝑa sterilia facit.

Expanded text:
 sterilitatem; ubi enim sal spargitur, sterilitas sequitur: diabolus vero per frigus infidelitatis terrena corda ad bona opera sterilia facit.