comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reformare: lice fine dierũ suorũ ñ ignorar& ꝓficisei
tam obistius moh causã ñ recusauit: Bona hanc uirtutum
suarũ cõsũmationẽ existimans : si pac̾e aecclesiae redditã
reliquiss&e: Ita ꝓfectus cũ suo illo ut sẽper frequentis¬
simo discipuloꝵ sc̾issimo que comitatu : mergos influ.¬
mine c̃spicat᷑ pisciũ predã sequi & rapac̾e ingluuiem
assiduis urguere capturis: Forma in quid hȩc : de¬
monũ est : Insidantur in cautis : capiunt nescientes.
captos deuorant. ex saturariq ñ que unt deuoratis:
Imperat demde potenti uirtute uerboꝵ ut eum
cui innatabant gurgitẽ relinquentes. aridas pete¬
neus desertas que regiones : Eomiro circa aues illas
psus imperio÷ quo lemones fugare consueuent
ta acose sfucto om̃s munu ille uolucres congregarte
selido flumine montes siluasq petieo Ne
sine am miratione multoꝵ : qui tantã mn martino
Vintutẽ underent. ut etiã auib imperarae : Aliquan¬

Expanded text:
formare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui
Abbreviated transcription (Latin):
sit prorsus ignoro. Cui ille Ego tibi quid sit nar¬
rabo: Dom nꝰ meus martimus ep̃s. migrarit
e hoc mundo ce nunc angłi canendo eũ defet
in ereelso. E ut parũꝑ mora. ce̾̃t ut hȩc audi¬
rent᷑ diabolus eũ cũ iniquis anglis retaoeite
teptauit Nihlque suũ in eumdeipecattorib
confusus abscessit: Quid ergo de nobis pesea torib
aconus tusonis oset uelociten qui hoto dligem̃

Expanded text:
sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narsit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus aconus, et Turonos misit velociter, qui haec diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas turomca. sine benedictione
rdotali fuit: Nam xp̃iam qui eo tepore
uidebantur : occulte per latebras diuinum
offitiũ celebrabant: Nam si qui apaganis reꝑti
fuissent xp̃iani : aut affatiebant᷑ uerberibus.
aut gladio truncabantur A passione ergo
eatꝰ autem seuerinꝰ colonensis ciuitatis
tp̃s. uir honestę uitae & per cuncta lau¬
dabilis. dũ die de dominico loca sc̃a ex
circuir& : illa hora qua uir beatꝰ obiit. auduut
chorũ canentiũ in sublime: Uocatoq archiliacono
int̾rogat si aures enis percuterent uoces. quas¬
ille ad tentius auchra: Respondit: Nequaqũos
Lunc ille : diligentius inquid ascutta. Archidi¬
aconus aut̃ cepit sursum collũ ex tendeste
aurer sigete : & super sum mos artieulos baculo
sustentande stare: Sed. euͦ non fuisse aqualis meriti:
a quo hȩc ñ merebant᷑ audiri Tumnc ꝓstrati terrae.
rursum int̾rogat senex. Quid audisui Quiait :
Uoces psallentiũ tam qu̾a in cȩlo aucho sed quid

Expanded text:
civitas Turonica sine benedictione rdotali fuit. Nam qui Christiani eo tempore debantur, occulte et per latebras divinum officium celebrabant. Nam si qui a paganis reperti fuissent Christiani, aut afficiebantur verberibus, aut gladio truncabantur. A Passione ergo eatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
me fr̃s cȩlũ potius respicere qua terra : & suo ia itinere
iturꝰ ad dñm sp̃s chrigatur. haec locutꝰ: diabolũ uidit ꝓpt᷑ꝰ
adnistere: Quid hic inquid adstas cruenta bestia Hihil ime
funeste repperies: habraȩ me sinꝰ recipit: Cũ hac gͦ uoce:¬
stͣ qui ad fuerant: ia exanimi corpore. glorificati homimi

Expanded text:
me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoces
Abbreviated transcription (Latin):
le estimabitur regnũ cȩlo
rũ decẽ uirginibus quȩ
acceperunt lampades
suas: & uenerunt obuiã
sponso & sponsȩ: Quinque
ex eis erant fatuȩ : & quin¬
quȩ prudentes. Sed quin¬
que fatuȩ acceptis lam¬
padibus suis: non sumꝑse¬
runt oleũ secum. Pruden.¬
tes autẽ. accepert̃ oleum
inuasis suis cũ lampadib.

Expanded text:
it regnum celorum 439 decem virginibus: que accipientes lampades suas: exierunt obviam sponso et sponse. Quinque autem ex eis erant fatue: et quinque prudentes. Sed quinque fatue acceptis lampadibus: non sumpserunt oleum secum. Prudentes vero acceperunt oleum in vasis su
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ est dñe corporeȩ pugna militia: etiã satis est qd hus¬
usq certaui: Secl si adhuc ineo de labore ꝓcastris tuoꝵ stare
me precipis : ñ recuso. nec fatiscentẽ causabor ce tate  ne unia tuas
duotus implebo sub signis tius quo ad ipse tu iusser is mlitabo
t quasuis optata sit semi sessio post labore.. ẽ damͫ am nͥ oneto
anno decedert nescuis senectuti. Acsi iã pares arse dubocies¬

Expanded text:
et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati
Abbreviated transcription (Latin):
tuidẽ desiderare te axpͥm : sed salua sunt pͥmiat ua
nec dilata minuentur : n potius misepere qus aeatris¬
Tc̃ ille motus his fletib ut totus semper in domino¬
miscłia uiscerib affluebat: lacrimas se ꝓhibet᷑ Cuersusq
ad dñm  hac tantũ flentib uoce respondit Dñe. si adhuc
popło tuo sũ necessarius: ñ recuso labore̾. fiat uoluntas tua:¬
Nimiru int̾ spͣe amorẽq positus : dubitauit pene quod
mall& quia nec hos deserere. nec axpͥo uolebat dutius
separari: Nihil tam in uoto suo ponens. aut uoluntati
relinquens: totu se dñi arbitrio potestatiq comittens.¬

Expanded text:
te desiderare Christum, sed salva tibi praemia tua, nec dilata minuentur; nostri potius miserere. Tunc ille motus eorum fletibmisericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ. antiquitus institutus seruat᷑ : in urbe qua
orhinatus est habebit dõ iubente sepulchrũ Certe
si promonasterii prmilegio eupitis uindicare: scitote
quia primu ei monasteriu cũ mecdiolanensib fuit
ut mane facto apictauis ꝑ uiolentiã auferretur:
Sed ds̃ om̃ps: noluit urbe̾ tu ronica ꝓprio fraistrari
patrono: Deniq necte media om̃s pictaui a somno
fallatiae cõpͥmunt᷑ nec ullus fuperfuit. qui ex hac
multitudine uigilar&: Igitur ubi turonici eos¬
uiu̾ descendunt: Ingressiq ligeris alueu: ad urbem
turenicã cũ magnis laudibus psallentiũ dirigant
gress um De quorũ uocib pictaui ex perge facti
nihil de tes auro quȩ enstodebant habentes.
cũ magri a confusione adpropria sunt reuersi
Qd siquis requirit. cur post transitũ gratiam¬

Expanded text:
 antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, habebit Deo jubente sepulcrum. Certe si pro monasterii privilegio cupitis vindicare, scitote quia primum ei monasterium cum Mediolanensibus fuit. ut mane facto a Pictavis per violentiam auferretur: sed Deus omnipotens noluit urbem Turonicam a proprio frustrare patrono. Denique nocte media omnis Pictava somno phalanga comprimitur, nec ullus superfuit qui ex hac multitudine vigilaret. Igitur ubi Turonici eosvium descendunt. Ingressique Ligeris alveum, ad urbem Turonicam cum magnis laudibus psallentioque dirigunt copioso. De quorum vocibus Pictavi expergefacti, nihil de thesauro quem custodiebant habentes, cum magna confusione ad propria sunt reversi. Quod si quis requiret, cur post transitum Gatia
Abbreviated transcription (Latin):
& nolite in ebriari uino in quo est luxuria
sed imple amini spũscõ. Sicut enim non
possumus duobus dominis seruire dõ &
hab& prudentiam mansu& udinem ue¬
recundiam. castitatem. Qui autem¬
uino repl&ur. hab& insipientiam furo

Expanded text:
 nolite inebriari vino, in quo est luxuria: sed impleamini spiritu. Quomodo non ssumus duobus dominis servire, Deo et habet prudentiam, mansuetudinem, verecundiam, castitatem; qui vino, habet insipientiam, furo
Abbreviated transcription (Latin):
tis induerat. ut nrãm in constantiam
suȩ uirtutis soliditate uestir&.
Venerat enim in hunc mundum diues
& misericors ne gotiatorum cȩlis
& commotatione mirabili non erat salu¬

Expanded text:
tis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabili inierat
Abbreviated transcription (Latin):
uire legionum. malebat nram reci¬
pere fordinem quam suamexercere
ricordiam in omnibus quȩ recte cupimꝰ
implorare debemus Sicut enim illo
quod absit offensoni hil est pr&er
ipsum quod nobis ualeat suffragari.
Ita eodemꝓpitio nulla nobis nocebit

Expanded text:
vire legionum , malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere ricordiam in omnibus quae recte cupimus, implorare debemus. Sicut enim illo, quod absit, offenso, nihil est praeter ipsum, quod nobis valeat suffragari; ita eodem propitio, nulla nobis nocebit
Abbreviated transcription (Latin):
nati non ipsum tamen debemus imita¬
ri sed xpm̃: in quo renati sumus &
uiuimus quando uoerem conuersa¬
tionem salubriter in nouatide po¬
nimus. Quidese imitariaddoꝵ
nisi carna libus concupiscentis ac
est u&cerem conuersationem depo¬
nere. Quam non secundum carnẽ
quȩ uderescit & moritur. sed scđm
dm̃ uiuere qui solus potest ꝑ seueran¬
tes in se in nouare ꝑenniter& bea¬
fuimus om̃s ipsocadente cecidimus.
spirita liter resurgamus In illo om¬
nia bona quȩ potuimus habere ꝑ di¬
dimus. In hoc &iam maiora. de sine fine
habenda recepturisumus. si perse¬
ueranter eius uestigia tene amus

Expanded text:
nati, non ipsum tamen debemus imitari, sed Christum, in quo renati sumus et vivimus, quando veterem conversationem salubriter innovati deponimus. Quid est imitari Adam, nisi pro carnalibus desideriis ac est veterem conversationem deponere, quam non secundum carnem, quae veterascit et moritur, sed secundum Deum vivere, qui solus potest perseverantes in se innovare perenniter efuimus omnes, ipso cadente cecidimus; spiritualiter resurgamus. In illo omnia bona quae potuimus habere, perdidimus, in hoc etiam majora, et sine fine habenda recepturi sumus, si perseveranter ejus vestigia teneamus
Abbreviated transcription (Latin):
quidest que nos ministra repucamus
uitia ex carne. carnis esse ł sanguinis¬
pittemus sed aquibus dam spĩtalibus
ne quitiis suggeri. Sunt enim quidã
demones amoribus luxuriȩ & ama¬
toriis turpibus canticis seriientes.
Ult ꝓph&a quoq: commemorat diceris
Sp̃u fornicationis seductisunt: qui ho

Expanded text:
quidem quae nobis ministrari vitia putamus ex carne, carnis esse vel sanguinis, sed a quibusdam spiritualibus nequitiis suggeri. Sunt enim quidam daemones amoribus et amatoriis canticis servientes, ut Propheta quoque commemorat dicens: Spiritu forn
Abbreviated transcription (Latin):
pe aduersus carnem & sanguinem
essecertamina quȩ temptationes
appellantur humanȩ. Quando con
nos facere omnial oꝑa suar hornica¬
tionem. in munditiam luxuriam.
ido latriam. inimicitias. contentiones.
emulationes iras rixas. dissensiones.
tes commes sationes &rłq hissimilia
porronon est humana temptatio¬

Expanded text:
pe adversus carnem et sanguinem esse certamina, quae ibi tentationes appellantur humanae, quando caronos facere opera sua, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, inimicitias, contentiones, aemulationes, iras, rixas, dissensiones, tes, comessationes et reliqua his similia. Porro non est humana tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
catholicos bonis ex emplis quam lucu¬
lentis uerbis solent ꝓficere eaq
est summa ⁊ ꝑfecta doctrina quã
conuersatio spĩtalis ostendit. Num
quam inanis sermo lac&. necanobis
in die iudicii uerba querenda sunt.
non quales illisunt quos iudicandos
atq damnandos comminatio diuina
ꝓnuntiat: sed quales aplica doctrina
commendat multos ad dm̃ uiuendo
& predicando conuertant. Sinihil ex
imperio sed omnia humiliter agant. ac
si communes eis quibus ꝓpositistudio sc̃ẽ
conuersationis ex hibeant si in firmitda¬
tes carnaliter uiuentium frm̃ modo
uerborum salubrium medicaminibus
curent modo quos incurabiles iudicañ
patientiȩ uircute sustineant. simorib
ad predicationib suis non suam sed xpĩ¬
głam querunt si consolentur ad flictos
pascant egenos uestiant udos redi¬
mant captiuos suscipiant ꝑegrinos
Sierrantibus uiam salutis ostendant
disperatis spemueniȩ consequendã
ꝓmittant currentes ipellant ad
Semorantes excedant & quicquid ad

Expanded text:
catholicos bonis exemplis, quam luculentis verbis solere proficere; eamque esse summam perfectamque doctrinam, quam conversatio spiritualis ostenderit, non quam inanis sermo jactitarit; nec a nobis in die judicii verba quaerenda, non quales illi sunt quos judicandos atque damnandos comminatio divina pronuntiat, sed quales apostolica doctrina commendat, multos ad Deum sancte vivendo et praedicando convertant; si nihil ex imperio, sed omnia humiliter agant, ac se communes eis quibus sunt praepositi, studio sanctae dilectionis exhibeant, si infirmitates carnaliter viventium fratrum modo verborum salubrium medicaminibus curent, modo quas incurabiles judicant, patientiae virtute sustineant; si moribus ac praedicationibus suis non suam, sed  credant: si consolentur afflictos, pascant egenos, vestiant nudos, redimant captivos, suscipiant peregrinos; si errantibus viam salutis ostendant, desperatis spem veniae consequendae promittant; currentes impellant, remorantes accendant, et quidquid ad
Abbreviated transcription (Latin):
arma possumus estimare quibus in¬
duendus est qui hab& aduersusdiaboli
dimicare uersutias excepta uirtute
quȩ xp̃s est: Hunc enim qui suꝑ omnia
et : & quȩ de eo intelliguntur quib
duerit potens erit contra uniuer¬
sasdiaboli insidias repugnarer Quia

Expanded text:
arma Dei possumus aestimare, quibus induendus est, qui habet adversum diaboli dimicare versutias, excepta virtute quae Christus est, hunc enim qui juxta omnia quae super eo intelliguntur fuerit indutus, potens erit contra universas insidias diaboli repugnare. Dia
Abbreviated transcription (Latin):
armaturadĩ. Contra spĩtales hos¬
tes spĩtalia ar̾ma sum menda sunt
ut dissimilitudo catholicȩ nature
cortitudine ꝓtegatur. Ad uersũ¬
quos nobis est conluctatio ꝓcelestium

Expanded text:
diaboli. Contra spiritales hostes spiritalia arma sumenda sunt, ut dissimilitudo naturae fortitudine protegatur. Quia no
Abbreviated transcription (Latin):
prbi Audiat omnis ordo doctoꝵ subiec¬
tissuis esse subiectos. imitantes dicen¬
tem apłm. Cum enim essem liber ex
omnibus. omnium meseruum feciꝰ
ut om̃s lucrificarem: & in alio loco ꝑ ca¬
ritaten seuite inuicem. Vnde & ipse¬

Expanded text:
ri, audiat omnis ordo doctorum: subjectis suis se esse subjectos, et imitentur dicentem Apostolum: Cum enim essem liber ex omnibus, omnibus meipsum servum feci, ut omnes lucrifacerem . Et in alio loco: Per charitatem servite invicem . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non ypochritisitis. Ne moenim coro¬
nabit ur nisi qui legitime cercauerit:
induti lurica iustitiȩ. Sicut enim larica
multis circulis intexitur. ita & iustitia
diuersis uirtutum̃ connectitur specieb:
Monit autem non solum pectoris consci¬
entiam. sed & uentris continentiam
nec non ad femoꝵ᷑ usq ꝑemͣ git. libidi¬
nem cohercendam. & calciati pedes
inpreparatione euangelii pacis. idest

Expanded text:
Non hypocrisi: nemo enim coronatur, nisi qui legitime certaverit. Et induti loricam justitiae. Sicut lorica multis circulis vel armillis intexitur, ita et justitia diversis virtutum connectitur speciebus. Monet autem non solum peccatoris conscientiam, sed et ventris continentiam; necnon et ad femorum usque pertingit libidinem coercendam. Et calciati pedes in praeparatione Evangelii pac
Abbreviated transcription (Latin):
in omni oꝑe bono cum scientia dĩ fiuc¬
tificent Simul exposuit quod ob
scure dicebat hoc est quomodo ds
dat uelle & adiuuat & confirmat¬
do scilic& sapientiam & intellectus
gratia tribuendo. in omni uirtute

Expanded text:
ut in opere bono cum scientia Dei. fructificet. Simul exposuit quod frequenter obscure dicebat: hoc est, quomodo Deus det velle, vel adjuvet, et confirmdo scilicet sapientiam, et intellectum gratiarum tribuendo, non libertate
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam non solum scĩs & dm̃ti¬
mentibus xpĩanis: sed &iam illis qui
tione uel emulatione remota. ita
pacr& caritate studiant ut non ꝓpt
discordiam iradĩ in currere. sed ma¬
gis ꝓpter dilectionem & pacem al

Expanded text:
sic omnibus non solum sanctis et Deum timentibus christianis, sed etiam illis qui tione et aemulatione semota, ita paci et charitati studeant: ut non propter discordiam, Dei iracundiam incurrere; sed magis propter dilectionem et pacem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ꝑiculis atq miseriis quȩ conti
dicamus. Benedictus ds̃: minoren
me scio sustinere quam mereor: hec
contra mea peccata parua sunt.
nihil mihi dignum redditur. Hic animꝰ
xp̃ianiest. hic tollit crucem suam
sequitur saluatorem. Subiecti hiuicem¬

Expanded text:
ipsis periculis atque miseriis, Deo dicamus: Benedictus Deus, minora me scio sustinere quam mereor: haec ad mea peccata parva sunt: nihil mihi dignum redditur. Hic animus Christiani est, hic crucem suam tollens, sequitur Salvatorem, quem ne
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ magis animo quam uoce debemus:
Hoc est quippe quod dicitur. Cantan es
& psallentes in cordibus ur̃is dño Audi¬
ant hoc adolescentes. Audrant hi quib
psallendi in eccła officium est dõnon¬
tam uoce quam corde cantandum
debere & inscientia scripturarum
cis apud dm̃ cantus est. Sic enim can¬
t& seruus xp̃i. ut non uox cantantis

Expanded text:
re 652 Dominum magis animo quam voce debemus. Hoc est quippe quod dicitur: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. Audiant haec adolescentuli: audiant hi quibus psallendi in ecclesia officium est, Deo non voce, sed corde cantandumopere, in scientia Scripturarum.cis apud Deum cantor est. Sic cantet servus Christi, ut non vox canentis,
Abbreviated transcription (Latin):
intenta delicus. cȩlestes epulas ter¬
rene ꝓferat uoluntati. Agnos cat
homo sui generis dignitatem. factũq
se adimaginem & similitudine miere¬
atoris intelligat . Nec ita de miserus
quas ꝑ peccatum illud maximum ade
incidit pauescat sed pleniterse ad
misericordiam sui conditoris ad tollat.
Ipse enim dicit. Scĩ estote: quia ego
sc̃s sum : Hoc est me eligite: & de his
quȩ mihi displicent abstind facite
quod amo. a mate quod facio. & quod
uidetur difficile esse quod iubeo: ad
iubentem recurrite. Vt unde dat᷑
preceptum : preseur auxilium¬

Expanded text:
intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris attollat. Ipse enim dicit: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum : hoc est, me eligite, et ab iis quae mihi displicent abstinete. Facite quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, pr
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi cordis nr̃i secr&a rimemur:
& quibus rebus aut contrisecur anima¬
nrã aut gaudeat. iusto discutiamus
examine: Ac si quisi Amor uaneglȩ
siqua radix auaritiȩ. si quid in estꝰ

Expanded text:
tificet, cordis nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discutiamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod inest
Abbreviated transcription (Latin):
in lege eius meditantur die acnocte .
qui uerba uertunt in oꝑa & quod ore
meditantur In oꝑ e con summant.
Qui autem talis est ut dignus sit ꝑsci¬
entiam suam habere xp̃ĩ suꝑ e minentẽ
caritatem : iste nihił debde aliud prae
scientiam dĩ cogitare: Atq: italm

Expanded text:
in lege ejus meditantur die ac nocte, qui verba vertunt in opera, et quod ore meditantur, consummant manu. Qui autem talis est, ut dignus sit per scientiam suam habere Christi supereminentem charitatem, ille nihil debet aliud praeter scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Portat quoq: frĩs necessitatem qui gra¬
uatum pauꝑem onore egestatis ad iuuat
& facit sibi amicos de mamona Iniquo
Vemite benediciti patris mei ꝑcipite
negnum quod uobis paratum ab origi

Expanded text:
Portat quoque fratris necessitatem, qui gravatum pauperem onere egestatis adjuvat. Et facit sibi amicos de iniqua Venite, benedicti Patris mei, percipite reg
Abbreviated transcription (Latin):
ebro archangelus cum anglis suis
contra diabolum pugnare dicit᷑.
Quia secundum dĩ uoluntatem ꝓpere¬
grinante ȩccła orando & ad iutoria
ministrando confligit. que m&dam¬
elinnouissimo grauissimaq: pres

Expanded text:
 Michaelem cum angelis suis contra diabolum dicit pugnare, quia secundum Dei voluntatem pro peregrinante Ecclesia orando, et adjutoria ministrando, confligit. Quem et Daniel in novissima gravissimaque pres
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adsalutem animarum urãrũ
ꝑtinent & regiam uitam ab apłis
traditam apatribus frequentatã
amundi latitu dine el ectam pleno
catholicȩ fidei pede incedite. humi¬

Expanded text:
quae ad salutem animarum vestrarum pertinent, et regiam viam ab apostolis tritam, a Patribus frequentatam, a mundi latitudine electam, pleno catholicae fidei pede incedite. H
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectum: & dicit se quidem ga¬
dere de eoꝵ scientia: sed tamen scire
illos debere : quia uera sapientia non
inflatur. neq auera fide dissentit¬
diuites facti estis in illo. Omnibus

Expanded text:
ad profectum, et dicit se quidem gaudere de eorum scientia: sed scire illos debere, quia vera sapientia non inflat, neque dissentitvites facti estis in il
Abbreviated transcription (Latin):
dis adulterata. siue in lactantia. aut
insuꝑbia. aut &iam in appacitu libidinis.
Ande dilectissimi nobis omnistudio serue¬
mus non solum corpus: sed &iam cor nrm̃:
ab omni quod odit ds̃. & in omne qđ et
placeat confirmare cor nrm eius misem¬
cordiam postulemus. & in ter omnia
toto cordis affectu: nos auxilium beatȩ
uirginis imploremus: Quia dum nos eam
supplici obsequio frequentamus in terris.
dignacur. qui intrinitate ꝑfecta regnati
& dominatur ꝑ omnia scła scłoꝵ. AM EN.

Expanded text:
dis adulterata, sive in jactantia aut dis adulterata, sive in jactantia aut in superbia aut etiam in appetitu libidinis. Unde, dilectissimi, nobis omni studio servemus, non solum corpus, sed etiam cor nostrum ab omni quod odit Dominus, et in omni quod ei placet confirmare cor nostrum ejus misericordiam postulemus; et inter haec omnia toto cordis affectu nos auxilium beatae Virginis imploremus, quia dum nos eam supplici obsequio frequentamus in terris, dignetur qui in trinitate perfecta regnat et dominatur per omnia saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod manifeste signatum est inbeatis¬
sima dĩgenarice maria cuius hodie
Annuum diembeatissimȩ ad sumptionis
celebramus incȩlum : Quia quod ds̃ dĩfilius
se in hunc mundum adredemptionem hu¬
mani generis uenire ꝓmisit. non ꝑnuptã
quam uis scam̃ & multas legimus inscriptu¬
ris. non ꝑuiduam castam sed ꝑsolam hoc
uirginem corpus impleuit. Qui quasi sol
oriens nitidus ab omni pollutionis sorde.
ꝓcessit exutero uirginis matris he lix cer¬
te & omni laude dignissima quȩ decȩlo
suscepit ꝓlem : & mundo genuit saluatorẽ.
Cum ergo tanta sint merita uirginita¬
tis. non tamen repudiandus est thorus
castitatis : quia bonum uirginitutis. non
nisi a coniugali thoro ꝓcedit. Castita sergo
inuirgine alta est & summa: si in cordeꝰ
simul ꝑstitit & corpore. Sed castitas con¬
iugalis sanctior est. qui in corde simul &¬
corpore constat. quam illa quȩ in corpore
tantum est casta. &cor diuersis est mo¬

Expanded text:
Quod manifeste signatum est in beatisQuod manifeste signatum est in beatissima Dei genitrice Maria, cujus hodie annuum diem beatissimae assumptionis celebramus in coelum, quia quod Deus Dei filius se in hunc mundum ad redemptionem humani generis venisse promisit, non per nuptam quamvis sanctam, ut legimus multis in scripturis, non per viduam castam, sed per solum hoc virgineum corpus implevit. Quia quasi sol oriens nitidus ab omni pollutionis sorde processit ex utero virginis matris felix certe et omni laude dignissima, quae de coelo suscepit prolem et mundo genuit salvatorem: cum igitur tanta sint merita virginitatis, non tamen repudiandus est thorus castitatis: quia bonum virginitatis non nisi a conjugali thoro procedit, castitas igitur in virgine alta est et summa si in corde simul persistit et corpore, sed castitas conjugalis sanctior est quae in corde simul corpore constat, quam illa quae in corde tantum est casta et corde diversis est mo
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis speculum uitȩ aliis prebent
insem& ipsis & in scã eccła scĩs moribus sibi¬
m& ipsis & aliis oꝑant᷑ salut ẽ: & adeter¬
nam pacis uisionem festinant: Fra¬
dicaui in populo honorificato : & in partes
dĩ mei hereditas illius. Elegit enim
ds̃ prȩ omnibus gentib israheliticum
populum peculiarem: quia israhel uir
uidens dm̃ dicit᷑: Eos uult spĩtaliter in¬
telligi : qui castitate uite in scã conuer¬
satione adeterna semꝑ gaudia con¬
tem planda festinant. quod eoꝵ tantũ
donum est : qui diuina gratia largiente.
psolo app&itu ȩterne głae continentiȩ
uel diam uirginitat is ꝓpositum seruañ.
Quasi cedrus ex altata sum in libano: &
quasicypressus in montesion. Cedrus
autem atq: cypressus quȩ sum miodonis
sunt arbores & altiores c&eris in libano
arboribus quȩ eccłam significat. Excel¬
siores in ecła uirtutis uiros possũmus
intelligere : id est uirgines quicente¬
simum merentur metere fructum

Expanded text:
exemplis speculum vitae aliis praebent exemplis speculum vitae aliis praebent in semetipsis, et in sancta Ecclesia sanctis moribus sibimetipsis et aliis operantur salutem, et ad aeternae pacis visionem festinant. Radicavi in populo honorificato, et in partes Dei mei haereditas illius. Elegit enim Deus prae omnibus gentibus Israeliticum populum peculiarem, quia Israel vir videns Deum dicitur, eos vult spiritualiter intelligi, qui castitate vitae in sancta conversatione ad aeterna semper gaudia contemplanda festinant. Quod eorum tantum donum est, qui divina gratia largiente pro solo appetitu aeternae gloriae continentiae vel etiam virginitatis propositum servant. Quasi cedrus exaltata sum in Libano, et quasi cypressus in monte Sion. Cedrus atque cypressus qui summi odoris sunt arbores, et altiores caeteris in Libano arboribus, qui ecclesiam significant excelsioris in ecclesia virtutis viros possumus intelligere, id est, virgines qui centesimum merentur metere fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
stieuit. Sed seduct oadiabolo & ꝑpec
catum mortale factom sua miseri¬
cordia ꝓposuit: humana se in dui mor¬
talitate: Vt humanieatemiterum ad
sternam reducer& in mortalitatem :¬
& dixit mihi ACultis modis antea ꝑ pa¬
triarchas & ꝓphaeas. suum hunc mundo
nuntiauit aduentum : inia cobi habita:
In eis enim se habitare ꝓmisit. qui uitia
oꝑum sc̃itate. dĩ uisioni dignos se ex hibent.
Vt̃ est illud: Beati mundo corde : qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt: & in electis meis mitte
radices hisunt enim electi dĩ qui omĩa
oblectamenta huius mundi tota desert᷑
uoluntate: qui huic mundo in herent sola
tantum necessicate: De quib: dicit apłs
Qui ittunt̾ hoc mundo. tam quam non
ut antur. Idese necessitate tantum:
& non delectationis consensu: & sie insion
firmata sum & inciuitate scĩ ficata
similiter requieui. & in hierusalem
potestas mea Intalibus enim dĩ sapientia
filius dĩ manere digmat᷑. qui bonoꝵ oꝑũ

Expanded text:
stituit; sed seducto a diabolo, et per stituit; sed seducto a diabolo, et per peccatum mortali facto, sua misericordia proposuit humana se indui mortalitate, ut humanitatem iterum ad aeternam reduceret immortalitatem. Et dixit mihi. Multis modis antea per patriarchas et prophetas suum huic mundo nuntiavit adventum. In Jacob inhabita. In eis enim se habitare promisit, qui vitioperum sanctitate Dei visione dignos se exhibent, ut est illud: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et in electis meis mitte radices. Hi sunt enim electi Dei, qui omnia oblectamenta hujus mundi tota deserunt voluntate, qui huic mundo inhaerent sola tantum necessitate, de quibus dicit Apostolus: Qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur, id est, necessitate tantum, et non delectationis consensu. Et sic in Sion firmata sum, et in civitate sanctificata similiter requievi, et in Hierusalem potestas mea. In talibus enim Dei sapientia filius Dei manere dignatur, qui bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
nem dĩ factus si h dõ manere uoluerit
mundo corde & sincera uoluntate: ds
in eo man&. & ipse in dõ: unde in preseni
lectione quam audistis lo quitur sapi¬
endia dĩ. ad om̃s filios dĩ. In omnibus
requiem que siui: uel illud. qđ apłs ait.¬
s̃ enim uult omnem hominem saluũ
fieri & in agnitionem ueritatis ue¬
nire : ut relicto errore terrenȩ
concupiscentiȩ & desideriis expugnans
carnalibus: mundo corde & casto corpo¬
re dignum sapientiȩ dĩ habieaculum
prepar& unus quisq: Nam subditur:
& in he redicate eius morabor: : Herȩ¬
ditas dĩ sunt om̃s diligentes dm̃:
& eius uoluntate fidelescooperatores in
suam ipsoꝵ salutem: Tunc precepit &
dixit mihi creator omnium: & quicre¬
auit me requieuit intaberna culo meo
Dĩ sapientia id est dĩfilius manens semꝑ
ineternicate cum patre equalis ꝑom¬
nia patri inmaiestate: hominem quẽ
ad suam imaginem fecit. eternȩ in¬
morta litatis posses sore messe con¬

Expanded text:
nem Dei factus, si in Deo manere voluerit, nem Dei factus, si in Deo manere voluerit, mundo corde et sincera voluntate Deus in eo manet, et ipse in Deo. Unde in praesenti lectione, quam audistis loquitur sapientia Dei ad homines filius Dei: In omnibus his requiem quaesivi, ut est illud quod Aposts enim vult omnem hominem salvum fieri et in agnitionem veritatis venire, ut relicto errore terrenae concupiscentiae et desideriis expugnatis carnalibus mundo corde et casto corpore dignum sapientiae Dei habitaculum in se praeparet unusquisque. Nam subditur: Et in haereditate ejus morabor. Haereditas Dei sunt omnes diligentes Deum, et ejus voluntatis fideles cooperatores in suam ipsorum salutem. Tunc praecepit et dixit mihi creator omnium, et qui creavit me, requievit in tabernaculo meo. Dei sapientia, id est, Dei filius manens in aeternitate cum Patre aequali per omnia Patri in majestate, hominem quem ad suam imaginem fecit aeternae immortalitatis possessorem esse con
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem . & de uotȩ mentis industriã.
in de fessam uoce m laudationis. xpm̃
comitari. cum uenire ceperit iudi¬
care coheres xp̃i fieri angłis adequa¬
toris flammas uicit: ostendit nobis
ignem fidei. gehennȩ incendia suꝑa¬
re. Gaude amus quoq gaudio spĩtali
& de felicissimi uirifine gloriemur
indnõ. Cuius oratione & patrocinio
ad iuuarinos sine cessatione confidi¬
mus. si eis sollempnia dignis moribus
& scĩs oꝑibus celebremus. Corrobo¬
remus inuicem spũ caritatis adsu¬
ꝑ andas omnes temptationes. & insidias¬
inimici. Constantes simus. & in omnibono
unanimes: contra omnium uitioꝵ stimu¬
las fidei clipeo muniamur ꝑ eum qui
uicit diabolum & nobis uincere illum ua¬
ĩ filius uerbum. & sapientia dĩ patris
locued sest ꝑ salomonem in ꝑsona sapi¬
entiȩ qđ ipse ad nuntians humano gene¬
ri. quod in eis requiescere & in illis ma¬
nere desiderar&: quia homo adimagi¬

Expanded text:
luntatem, et devotae mentis industriam et luntatem, et devotae mentis industriam et indefessam vocem laudationis, et Christum comitari? cum venire coeperit judicare cohaeres Christi fiere? angelis adaequatoris flammas vicit, ostendit nobis per ignem fidei gehennae incendia superari. Gaudeamus quoque gaudio spiritali, et de felicissimi viri fine gloriemur in Domino, cujus oratione et patrocinio adjuvari nos sine cessatione confidimus, si ejus solemnia dignis moribus et sanctis operibus celebremus; corroboremus nos invicem spiritu charitatis ad superandas omnes tentationes et insidias, mirum constantes simus, et in omni bono unanimes contra omnium vitiorum stimulos fidei clypeo muniamur, per eum qui vicit diabolum et nobis illum vincere vaDei filius verbum et sapientia Dei patris locutus per Salomonem in persona sapientiae quod est ipse, annuntians humano generi quod in eis requiescere et in illis manere desideraret, quia homo ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
hic esse in labore suo doctorem. Vnde
paulus alibi dit. Sienim uolens hoc
ago: merce demhabeo. Si autem in¬
uitus dispensatio mihi creditae st
quam sidigne non facio: ultionemre¬
sipio Potens est enim ds̃ omnemgratiã
habundare & facere in uobis F acit suã
ds̃ semꝑ in omnibus misericordiȩ larꝙ ita¬
erir quicumq sincero corde eius quesi¬
enit bonitatem Pro in de nr̃mest tan¬
putemus: ipse. in nobis omnem suamgra¬
tiam dignatur implere: Vt iomnib
semꝑ omnem sufficientiam habentes
habund&is in omne opus bonum sicut
scriptum est. Disꝑsit dedit pauꝑibus.
iustitia eius man& in słm scłi. Quia
qui hic fideliter dñi sui commissa dispen¬
sat: desiderabilem illam euuangelici
serui merdur sententiam Euge serue
bone in modico fidelis intra in gaudium
dnĩ tui. Quid est enim gloriosius homi¬
ni quamdare terrena & transitoria
& emere celestia regna. Offerre
dõ acceptissimum munus. sinceramuo¬

Expanded text:
hic esse in labore suo doctorem, unde hic esse in labore suo doctorem, unde Paulus alibi ait: Si enim volens hoc ago mercedem habeo, si autem invitus, dispensatio mihi credita est, quam si digne non facio, ultionem recipio. Potens est enim Deus omnem gratiam abundare facere in nobis. Facit suam Deus semper in omnibus misericordiae largitatem, quicunque sincero corde ejus quaesierint bonitatem. Proinde nostrum est tanputemus. Ipse in nobis omnem suam gratiam dignabitur implere: Ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes, abundemus in omne opus bonum. Sicut scriptum est: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Quia qui hic fideliter Domini sui commissa dispensat desiderabilem illam evangelici servi meretur audire sententiam: Euge, bone serve, in modico fidelis, intra in gaudium Domini tui. Quid est enim gloriosius homini quam dare terrena et transitoria, et emere coelestia regna? offerre Domino acceptissimum munus sinceram vo
Abbreviated transcription (Latin):
celebramus: qui fidelis inuentus ẽ
feliciter meruit coronari. Vnde &
de fideli dispensatore presens lectio
r&ulit quam audistis. Qui parce inquit sen
parce &mn&et. Quia quantum his quis¬
que ꝓ dno decerrenis istis & transico¬
riis dederit : tanta in futuro recipi&
premia. si bono ac simplici dederit animo.
Multi enim multa donantes ꝑdunt mer¬
cedem. quia recipiunt ab hominibus
quam exquirunt laudem. Vnde feqͥtꝰ
& qui seminat in benedictionibus debe¬
ne dictionibus & m&&: Acsi dicer&
Q ui bonum quod potest ea tantum inten¬
tione agit ut fut ura & eterna ad nõ
pecipiot premia : ꝑcontrario fructus
boni seminis messurus est incȩlesti pa¬
tria. Vnusquisq: ꝓ ut destinauit cordi
suo non extristitia aut ex necessitate
idest uoluntarius non coactus. Seqͥt
Hilaremenim datorem : diligit ds
Ideoq secundum illam faciamus salo¬
monis sententiam. & in omnidato hila¬
rem uultum ostende: quia ds̃ cordis
scrutatur archana. Hilarem uult

Expanded text:
celebramus, qui fidelis est inventus Deo suo feliciter meruit coronari; unde et de fideli dispensatore praesens Lectio retulit quam audistis: Qui parce, inquit, seminat, parce et metet, quia quanta hic quisque pro Domino de terrenis istis et transitoriis dederit, tanta in futuro recipiet praemia, si ea bono ac simplici dederit animo; multi enim multa donantes perdunt mercedem, quia recipiunt ab hominibus quam exquirunt laudem. Unde sequitur, et qui seminat in benedictionibus de benedictionibus et metet, ac si diceret: Qui bonum quod potest ea tantum intentione agit, ut futura et aeterna a Domino recipiat praemia, econtrario fructus boni seminis messurus est in coelesti patria. Unusquisque prout destinavit in corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate. Id est, voluntarius, non coactus. Sequitur Hilarem enim datorem diligit Deus, ideoque secundum illam faciamus Salomonis sententiam, in omni dato hilarem vultum ostende, quia Deus scrutatur cordis arcana, hilarem vult
Abbreviated transcription (Latin):
est ibus suis adepti participationem
generationis xp̃i. carnis renuntiemꝰ
Prib Ag nosce xp̃ianȩ dignitatẽ tuã
diuinȩ consors factus naturȩ. Noli
inuocerem uilitatem degenericonuer¬
satione recedere: memento capitis
tui. & cuius corporis membrum remi¬
niscere. Qui erutus de potestate te¬
nebrarum : trans latus es indĩ lumen
&regnum ꝑbaptis matis sacramentũ
sp̃s scĩ factus es templum Nolitantũ
habitatorem prauis de te actibus ef¬
fugare & diaboliiterum subicere ser¬
uitut ÷ quia pr&cium tuum sanguis est
xp̃i. Quia ueritate te iudicabit: qui
misericordia tẽ redemit. iħs xp̃s dñs¬

Expanded text:
actibus suis, et adepti participationem actibus suis, et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione recedere. Memento capitis tui, et cujus sis corporis membrum reminiscere, qui erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum, per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum. Noli tantum habitatorem prafugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia te redemit, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ds inducitur : Mediator
inillo idest ds̃ ipse iudex &rector loque¬
num interdantem & accipientem
legem medius dicitur. Sic lex ipsa quȩ
post ꝓmissionem data est intens reꝓ¬
missionem & conpl& ionemeius mecdia
subrepserit incustodiam reꝓmissio¬
nis eiusdem non ha sub uersionem est da¬
ta. Mediator autemnon est unius
partis : sed inter dm̃ & hominem medi
us est. idest qui suum hu manigener
In hunc mundum ꝓmisit aduentum.
i pacificar& cum dõ homines &reconei¬
liar& Ds autem unus est. hoc ideo addidit
Nequis dubitar& xp̃m ab unitate diuine
naturȩ posse diuidi : quia mediatoris fus¬
cipit officium. Mediator enimdĩ &eho
mori posse ostenderdeur. Qui fic peceatũ
non admisit. penam ꝓnobis fuscepit u o¬
hdebicam abluer& culpam nram agamꝰ
uri & cum essemiis mortui peceatu
conuiuificauit nos in xp̃o. ut essemus
in ipso noua creatura nouumq figmeasũ
De ponamus ergo u&cerem hominem cum

Expanded text:
Deus loquens inducitur, Mediator Deus loquens inducitur, Mediator in illo, id est, Deus ipse judex et rector loquenum. Inter dantem et accipientem Legem medius dicitur. Sic Lex ipsa quae post promissionem data inter repromissionem et completionem ejus media subrepsit, in custodiam repromissionis ejusdem, non in subversionem est data: Mediator autem unius non est partis, sed inter Deum et hominem est medius: id est, qui suum humano generi in hunc mundum promisit adventum ut cum pacificaret Deo homines et reconciliaret. Deus autem unus est. Hoc ideo addit, ne quis putaret Christum ab unitate divinae naturae posse dividi, quia mediatoris suscepisset officium. Mediator enim Dei et hmori posse ostenderetur, qui peccatum non admisit, sed poenam pro nobis suscepit, em ablueret culpam nostram. Agamus nostri; et cum essemus mortui in peccatis, convivificavit nos in Christo, ut essemus in ipso nova creatura novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum
Abbreviated transcription (Latin):
insemine eius hoc est in xp̃o uniuersȩ
nationes. & ab omnima ledictionis
uinculo liberarentur Namsi exlege
hereditas: ac sidicatur: Si ꝑ legis obser¬
uationem nobis redder&ur eterne pa¬
triȩ hereditas. quȩ ꝑ adam ꝑdita est :
lam non exꝓmissione. None adeuacu¬
andam ꝓmissionem uel destruendam
data est lex ut in consequentibus dicitur.
Quidergo lex ꝓptertrans gressiones
posita est omnino: ꝓpteroffensiones
enim multas quas fecit dõpopulus: lex
trans gressionis ꝓhibendidata est donec
ue nir& semen idest xp̃s cuire ꝓmiserat
mundi liberationem Lex ordinata ꝑ an¬
glos maner& peccat& ꝓ hi bens . ut quĩ ꝑ
arbitrii libertatem noluerant in nocer¬
dacti custodirent᷑ usq in aduentum
futurum inxpõ fidei quȩ adimplaionẽ
ꝓmissionis adferr&. Quod autem ait
ondinata ꝑ angłos. hoc uult intelligi
qđ in omni u&ceri testamento ubi angłs
frimo uisus refertur. & post ea quasi

Expanded text:
in semine ejus, hoc est in Christo, universae in semine ejus, hoc est in Christo, universae nationes, et ab omni maledictionis vinculo liberarentur. Nam si ex lege haereditas. Ac si dicatur: Si per legis observationem nobis redderetur aeternae patriae haereditas, quae per Adam perdita est, jam non ex promissione. Non enim ad evacuandam promissionem vel destruendam data est Lex, ut in consequentibus dicitur: Quid ergo Lex? Propter transgressiones omnino posita est. Propter offensiones enim multas, quas fecit Dei populus, lex transgressiones prohibendi data est, donec veniret semen, id est Christus, cui repromiserat mundi liberationem. Lex ordinata per angelos mansit peccata prohibens, ut qui per arbitrii libertatem noluerunt innocendacti, custodirentur usque in adventum futurae in Christo fidei, quae impletionem promissio afferret. Quod autem ait, ordinata per angelos, hoc vult intelligi quod in omni Veteri Testamento, ubi angelus primo visus refertur, postea quasi
Abbreviated transcription (Latin):
elege ꝑ moysen data populo israhel &
de ꝓ missionibus abrahȩ scĩssimi patriar¬
tionis generis humani & semini eius.
Vt dicitur ei. insemine tuobe nedicent᷑
om̃s tribus terre ut maledictionis
pars prima deler&ur & benedictio da¬
r&ur ꝓ maledictione omnibus qui dĩ
credere & obȩdire uoluerint preceptis
Non dicit & seminibus quasi in multis sed
quasi in uno & seminituo qui est xp̃s.
Quia ꝑ nullius hominis meita ł ꝓmissa
nec ipsa dataest be nedictio & facta
redemptio nisi sola gratuita xpi filii
dĩ misericordia. Hoc autemdieo testa¬
mentum confirmatum adõ. quia pose
quadringentos &e .xxx. annos facta est
lex N on irritum facit: a deuacuandã
p̃missionem. Hoc doc& apłs non posse
ꝑlegem quȩ post ea data est renmis¬
fiones quȩ antea factae sunt ad abrahã
destrui & posteriora prioribus predi¬
cari cum reꝓmissiones predictȩ ad abra¬
ham ante quadringentos. & .xxx. annos
legis dat& fuerunt quod bene dicerene

Expanded text:
lege per Moysen data populo Israel, et de promissionibus Abrahae sanctissimi patriartionis humani generis et semini ejus, ut dicitur ei: In semine tuo benedicentur omnes tribus terrae, ut maledictionis pars prima deleretur, et benedictio daretur pro maledictione omnibus qui Dei credere et obedire voluerint praeceptis. Non dicit: Et seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno: Et semini tuo, qui est Christus, quia per nullius hominis merita nec promissio, nec ipsa data est benedictio, et facta redemptio in sola gratuita Christi Filii Dei misericordia. Hoc autem dico, testamentum confirmatum a Deo, qua post quadringentos et triginta annos facta est Lex, non irritum facit ad evacuandam promissionem. Hic docet Apostolus non posse per Legem, quae postea data est, repromissiones quae ante factae sunt ad Abraham destrui, et posteriora prioribus praejudicare, cum repromissiones praedictae Abraham ante quadringentos et triginta annos Legis datae fuerint, quod benedicerentur
Abbreviated transcription (Latin):
Quo circa fr̃s quam scalam caritatis
consticuit xp̃s. ꝑ quam ad celum omĩs
possit conscen dere xp̃ianus: Purã
caritatis dulcedinem fortiter re¬
tinere: ipsam uobis in uicem ex hib&e
& in eam ꝑficiendo conscendite. In¬
state oꝑib bonis: ut ad premiaeter¬
na ꝑ uenire possitis. ad iuti gratia¬

Expanded text:
Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis constituit Christus, per quam ad coelum omnis possit conscendere Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adjuti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enim credentibus dat᷑ eiusq tem
& filius habitant in nobis Sensus nr̃ fr̃s¬
una sanitas est. Teneamus caritatem
Caricas tamen inunitate teneantur.
&omnia ire mereant᷑ post caput : caput
enim nrm̃ in cȩlo est. Nos hic laboremus
& inuicem onera urã portemus. Quo
enimibit caput. c&seramembra itura
nr̃ quinullum peccatum habuit. tan¬
to effectu nos peccatores amare dig¬
natur. ut quod nos patimur. se pati
testatur. Quare nos qui sine peccato
non sumus & qui peccata nr̃ã ꝑ carita¬
tem redimere ꝓossumus non tam ꝑ¬
fecto amore diligimus. ut quicquid
mali alius ꝑculerit ꝑ caritatis af¬
fectum conpatiamuri & quicquid
boni alius acceperit. quasi nos ipsi ca¬
piamus. Ita gaudeamus. & ꝓ illo qui ac¬
cepit dõ gratias referamus. & nos ꝑ¬
ꝑ fecta membra illius absq ullo dolo
malttiȩ ł inuidiȩ omnes homines
sicut nos ipsos amantes cum ipso ap¬
parere mereamur ingła Prestañe¬

Expanded text:
ipse enim credentibus datur, et templut Filius habitant in nobis. EVANuna sanitas est: teneamus fidem tanqtamen charitatis unitate tenentur, et omnia merentur ire post caput. Caput enim in coelo est, nos hic laboremus et invicem onera nostra portemus: quo enim ivit caput, caetera membra itura noster, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu nos peccatores amare dignatur; ut quod nos patimur, se pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possumus, non tam perfecto amore diligimus; ut quidquid mali alius pertulerit, charitatis affectu compatiamur, et quidquid boni alius acceperit, quasi nos ipsi accipiamus, ita gaudeamus, et pro illo qui accepit, Deo gratias referamus? Ecce perfecta membra illius absque ullo dolo malitiae vel invidiae, omnes homines sicut nos ipsos amantes, cum ipso apparere mereamur in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
& spũ. qui non rapit᷑ omniuento doc¬
templum exhibeat & in uno spũ eadẽ
.uocationis & nequaquam de repro¬
missionibus ambigat. sed inresurrec¬
tione & rescitutione omnium. simulq¬

Expanded text:
 qui non rapitur omni vento doctemplum exhibeat. Et unum spiritum: eadem vocationis, ut nequaquam de repromissionibus ambigens, in resurrectione et restitutione omnium, sol
Abbreviated transcription (Latin):
inquit huius scłi precipe non suꝑ bire
neq: sperare in incerto diuitiarum.
Bene agere diuites esse in oꝑib bonis
facile tribuere communicare cum
prehendant uitam hnxp̃o. Sequitur.¬

Expanded text:
us huius seculi precipe non sublime sapere neque sperare ‹in› incerto diviciarum suarum, bene agere, divites fieri in operibus bonis, facile tribuere communicare cum prehendant vitam