comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
polliceri coepit : sed ad hȩc ille respondit. cursus sui ten¬
pora esse completa: dicens apparuisse sibi iuuenẽ. atque
epistolas deculisse dicentẽ. Aperi: & lege. Quib. aꝑtis.
asseruit quia se & om̃s quieodẽ tempore  apredicto ep̃o
in paschali festiuitate fuerant baptirati: seriptos ineisde
epistolis litteris aureis inuenit. Priũ quidẽ ut dicebat suũ
nomen repperit: ac deinde om̃ium illo tempore baptiza¬
torum. Quadere certum tenuit : & se & illos dehac uita
esse sub celeritate migraturos. Factumq est: ut die eadẽ
ipse moreretur: atq post eum cunctulli quibaptizati
fuerant ita secutisunt : ut intra paucos dies eorũ nullus
in hac uita Remaneret. Dequib nimirũ constat: qđ eos
p̃dictus dei famulus. id circo auroscriptos uiderat: quia
eorũ nomina apudse fixa ȩternaclaritas habebat.
Sicut itaque hu Reuelationib potuerunt uentura cog¬

Expanded text:
polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempolliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cog
Abbreviated transcription (Latin):
nunc minime recordor. Quib expletis: addidit dicens.
Scribe hunc ipsum: quinos aspicit. Ex qua uisione certus
redditus p̃dictus frater : facto mane. innotuit fratrib
denuntiauit secuturũ Cũ die alio p̃dicti statres moricoe¬
perunt. atq sub eodem ordine se in mortẽ secutisunt: quo
fuerant in descriptione nominati. Ad ea tremũ uero & ip¬
se obiit: quieosdẽ fratres morituros preuidit.
nea quoque mortalitate que ante triennium hanc urbẽ
monasterio mellitus dictus est monachus: adhuc in annis
uiuenilib constitutus: sed mire simplicitatis atq humilita¬
tisuir. Qui adppinquante uocationisdie: eadem clade
ꝑcussus. adextrema ꝑductus est. Quod uiruite uenerabi¬
lis feliax eiusdẽ ciuitatis episcopus audiens: cuius & hȩc re¬
latione cognoui: ad eum accedere studuit. Et nemortẽ
timere debuiss&: uerbis hunc ꝑsuasoriis canfortauit.
Cui &iam adhuc dediuina miscđia longioris uitȩ spatia

Expanded text:
nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit fratribusdenuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixerat : ipsa eum eccła quamp̃dixerat posuer̃. Et cũ eum¬
dẽ uirũ curis secularib obligatum. lucrisq terrenis in hi¬
antẽ fuisse nouerimus: unde hoc p̃dicere potuit. nisi
quia id quod futurũ erat eius corpori. ipsa uis animȩ ac
subtilitas p̃uiderat. Q uod autẽ sepe &iam reuelationib:
agitur. ut amorituris futura p̾sciantur : ex hiscolligere
possumus. quȩ apudnos gesta inmouasterus scimus. In mo¬
nasterio & enĩeo : quidã frat̾ ante decenniũ gerontius
dicebatur: Q uicum graui molestia corporis fuissa depres
inuisione nocturna albatos uiros. & clariomnimodo habitu
in hoc ipsum monasterium descendere desuperiorib as¬
spexit. Quidũ corã lecto iacentis adsisterent: unus eorũ
dixit. Ad hoc uenimus: utdemonasterio gregorii quosdã
fr̃s inmilitiã mittamus. Atq alteri precipiens : ad iunxit.
Scribe marcellum: ualentium ⁊ agnellũ: atq alios. quorũ

Expanded text:
dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando autẽ exiturȩ decorpore animȩ ꝑreuelatio¬
nẽ uentura cognoscant : Aliquando uero dumiam iuxta :
ut corpus deserant. diuinitus afflate insecretis cȩlestibus
incorporeum oculum mentis mittunt. Quoduis anim&
aliquando subtilitate sua eaque sunt uentura cognos¬
cit: patet ex eo quodcũ ͦ aouocatus qui in hacurbe
ante biduum lateris dolore defunctꝰ est : sed ante paulu¬
lum quã moreret᷑ uocauit puerũ. parare sibi uestim̾ta
adꝓcedendũ iussit. Quẽdũ puer quasi uisanire cre derce̾.
eiusq minime p̃ceptis oboedirae : surrex̃. uestunto seuiduit.
& ꝑuiam apiam adbeati xistiȩccłam se e̾ẽ ꝓcessurũ di&x̃.
Cumq post modicũ in grauescente molestia ess&e defunctus.
deliberatũ fuerat : ut apud beatũ ianuariũ martirẽ p̃nesti¬
ne uias eius corpus ponidebuiss &. Sed quia longũ hochis
qui funus eiuscurauerunt uisũ est: repenteorto consilio
ex euntes cũ eius funere ꝑuiã apiã. nescientesq illi. quid

Expanded text:
tem exiturae de corpore animae, per revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit.tis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille
Abbreviated transcription (Latin):
GREGORIUS Uir quidã nobilis theoprob nomine eiꝰdẽ
benedicti patris fuerat ammo atnitione conuersus. qͥ
ꝓuita suȩ merito. magnã apud eũ familiaritatis fiduciam
habebat Hic cũ quadã die eiꝰ cellulã fuisset in gressus: hunc
amarissime fentẽ repperit: Cũq di sub sisteret. eiꝰq ñ finiri
geret: sed merendo: quena̾ causa tanti lue tus existeret in¬
quisiuit: Cui uir dñĩ ilicorespondit: Om̃e hoc monasterium
qđ construxi. & cuncta quȩ frib p̃paraui. om̃i potentis
dĩ iudicio gentib tradita sĩ Uix aut̃ obrinere potui : ut
mͥ ex hoc loco animȩ concederentur: Euiꝰ nocẽ tamc theoꝓb
audiuit: nos aũt cernimꝰ qͥ destructũ mͦ a longobardor ũ
gente eiꝰ monasteriũ scimus Noc turno enĩ tẽpore quiescen¬
tib frĩb nuꝑ illic longobardi ingressi st̃: qui diripientes
omĩa: neͤ unũ quidẽ hominẽ illic tenere potuer̃ Sed i

Expanded text:
r 17. Vir quidam nobilis Theopropus nomine eiusdem Benedicti patris fuerat admonitione conversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque finiri geret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fraDei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicxilitteras funditus ignorarae studebat in dolore semꝑ
grãs agere: hymins dõ & laudib dieb. noctib uacare.
Sed cum iam tẽpus essae ut tanta eiꝰ pacientia remunera¬
lebuiss&: menbrorũ dolor aduitalia redut. Cumꝰse iam
morti ꝓxcimũ agnouit: peregrinos uiros atq inhospita¬
litate susceptos aminonuit ut surgerent⁊ & cum eo psalmos
pexpectatione exitus decantarent. Cumq eis&e ipse mo¬
riens psallera: uoces psallemptiũ repente conpescuit.
cum terrore magniclamoris dicens. Lacete. Numquid
nonauditis quantȩ resonent laudes incȩlo: Etlum ad eas¬
dẽ laudes intentus audierat. auras cordis intender&: scã

Expanded text:
dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remuneradebuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sa
Abbreviated transcription (Latin):
quia sepe animab exeuntib electorũ dulcedo sol&
laudis cȩlestis erumpere. Utdũ illam libent̾ audiunt:⁊
desolutione carnis anime. sentire minime ꝑmittantur.
ENde in o̾meliis quoq euuangelii. iã narra ͤ me meminii:
quodinea porticu quȩ euntib ad ecłam beaticlementis est
ꝑuia⁊ fuit quidã seriulus nomine. cuiꝰ tequoque non ambigo
meminisse. Qui quidẽ pauꝑ arebus: sed meritis diueserat a
iacebat. Quid dicam quia stare non poterat.⁊ quinũ quã
in lecto suo surgere uelad sedendũ ualebat. Nũquã manum
suã ados ducere: nr̃quã sepotuit in latus aliud dec inare.
Huic ad seruiendũ mat̾ cũ fratre aderat: be quicquid exele¬
mosina potuis soe accipere: hoc eorũ manib pauperib eroga¬
bat. Nequaquã litteras nouerat: sed scripture sacrȩ sibi¬
mae codices emerat & religiosos quosq in hospitalitate susci¬
ut iux ta modũ suũ p̃ ene sacrã scripturã discer&. Cũsicut

Expanded text:
quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, jacebat. Quid dicam quia stare non poin lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate susciiam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iustis fateri possumus: neq deom̃ib negare. Nam
sunt quoꝵ dͥã iustoꝵ amine: que acelesti regno qui¬
bus dam ad huc mansionib. differuntur. Inquo dila¬
tionis dãno quidaliud inuenitur: nisi quod deꝑfecta
institia aliquid minus habuerunt: & tamen luce clarius
constat: quod ꝑfectoꝵ iustoꝵꝰ anime. mox huius carnuis
claustra ex eunt. in cȩlestib sedib recipiuntur. Quod ce
ipsa ꝑse ueritas. ad testatur dicens. Ci cumq fuerit cor

Expanded text:
justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa per se Veritas testatur, dicans: Ubicunque fuerit cor
Abbreviated transcription (Latin):
Quiergo xp̃m esse incęlo nondubitat: nec pauli animã
esse incelo negat. Qui& iam dissolutionẽ suicorporis.
atq habitationẽ patriȩ cȩlestis insinuans: dicit. Scimꝰ¬
qm̃ siterrestris domus nr̃a huius habitationis disselua¬
tur. quod edificationẽ habemus exdeo: domũ nonma¬
nufactã eternam in caelis. PFIRUS.
Eugitur nunc incelosunt animȩ iustoꝵ: quid est qđ in
oc eis nimirũ crescit inuiditio. quod nunc animarũ
Sola: post modũ uero & iam corporũ beatitudine per¬
fruuntur: Vt impsa quoq carne gaudeant. inqua do¬
lores ꝓdño cruciatusq ꝑtulerunt. Prohac quoq gemi¬
nata gła eorum: scriptũ est. Interra suaduplicia pos¬
sidebunt. Hinc & iam ante resurrectionis diem: desc̃oꝵ
animab. scriptũ est. Datesunt illis singule stolȩ albe.
& dictũ est illis ut requiescerent tẽpus adhuc modic̃⁊
donec impleatur numerus conseruorũ & fratrũ eoꝵ.
Qui itaq nunc singulas acceperunt. binas inuiditio

Expanded text:
Qui ergo Christum esse in coelo non dubitat, nec Pauli animam esse in coelo negat. Qui etiam dissolutionem sui corporis atque habitationem patriae coelestis, dicit: Scimquia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis . Si ergo nunc in coelo sunt animae justorum, quid est hoc quod in oc eis nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur; ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis ut requiescerendonec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat adcorpus Reuersusest. & quid deeo pleni¬
us gestũ sit minime cognouit. Qua ure deeiusdẽ
stephani uita datur intellegi: quia inea mala carnis
cũ elemosinarũ operatione certabant. Quienĩ ꝑco
aas deorsũ. ꝑbrachia sursum trahebatur: patet̾ ni¬
mirũ. quia & elemosinas amauerat. & carnis uitus
ꝑfecte nonresi terat. quȩ eum deorsũ trahebant.
Sedin illo occulto arbitris examme quidineo uice¬
rit. & nos & eũ qͥuidit & reuocatꝰẽ latoe. Constat
tam̃: quia isdẽ stephanus postquã sicut superiusnar¬
rauit. & inferiloca uidit & ad corpus redut. ꝑ fecte
uitã minime correx̃:. Qui post multos annos de corpo¬
re adhuc ad certam̃ uite & mortis exut. Quadere col¬
ligitur: quia ipse quoq inferni supplicia cũ demons¬
trantur. aliis hoc ad ad̾utoriũ. alusuero ad testimoniũ
fiat. Ut istiuideant mala qͣcaueant: illiuero amplius
Alocis buuis domꝰ lat̾culis aureis edificare uideba

Expanded text:
videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenividebat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius ocis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videba
Abbreviated transcription (Latin):
in locis teterrimus magno ferri pondere ligatũ. ac de¬
pressũ uidisse confessus ẽ. Quidum reqͥrer& curita es
scientes eiꝰ acte recolimꝰ. Dictũ nãq ẽ. Haec idcirco
p̾atit᷑: quia siquid ei ꝑfaciendaultione iubebatur: ad
inferendas plagas plus excrudelitatis desiderio quẽ
oboedientia se uiebat. Q uodsic fuisse. nullus qͥillũ
nouit ignorat. Nͥ seetiã quendã peregrinũ prb̃m ui
disse testabat᷑. qͥ ad p̃dictũ pontẽ uemens. tanta ꝑ eũ
auctoritate transiet quanta & hic sinceritate uixit.
In eodẽ quoq ponte: hunc quẽ predixi stephanũ sere¬
cognouisse testatus ẽ. Quicum transire uoluiss&. eius
pes lapsusẽ. & ex medio corpor&iã exxtra pontẽ deiectꝰ
a quib dã teterrimis uiris ex flumine surgentib ꝑ coaas
deorsum. atq aquib dã albatis speciosissimis uiris. coe¬
pit ꝑbrachia sursum trahi. Cumq hoc luctamen ess&

Expanded text:
in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac dein locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esscientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset
Abbreviated transcription (Latin):
herbarũ florib eccornata. inquib albatorũ hominũ
conuenticula e̾e uidebant᷑. Tantusq: uiloco eadẽ odor
suauitatis merat : ut ipsa suauitatis flagrantia. illic
deambulantes habitantesq saciar&e. Ibimansiones
diuersorũ singule magnitudine lucis plene. ibique¬
dã mire potentie edificabatꝰ domus: quȩaureis uide¬
batꝰ᷑ lat̾culis construi. sedcuiꝰ essae nonpotuit agnos¬
ei. F rant uer& suꝑ ripam p̃dicti fluminis ñnulla habi¬
tacula : sedalia exurgentis fetoris nebula tangeban¬
tur. alia autẽ exurgens f&eor a flumine minune tan¬
gebat. Haecuero erat in p̃dicto ponte ꝓbatio: utquis¬
quis ꝑ ed̾ iniustoꝵ uell& transire. in tenebroso feten¬
teq fluiio laberetur. Iustiuero quib culpa ñ obsiste¬
r&. securo ꝑ eam gressum aclibera adloca amoena
ꝑuenirent. Ibise & iam petrũ ȩclesiastice familiȩ
maiorẽ: quiante quadrienniũ est defunctus: deorsũ
positũ

Expanded text:
herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum erant, singulae magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probatio, ut quisquis per eum injustorum vellet transire, in tenebroso fetentique flumine laberetur. Justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena enirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum,
Abbreviated transcription (Latin):
multa qͣprius audita non credidit. Sedcump̃senti illic
uidici p̃sentatꝰ essechabeo receptꝰ non est: itautdicerae ñ
hunc deduci. sedstephanũ ferrariũ riussit. Quistatĩ
reductꝰ incorporeĩ : & stephanus ferrarius qͥ uiata eum
trauit. Ante triennium quoq in hac pestilentia qͣhanc
urbẽ clade uehem̃tissima depopulauit. in qua& iamcor¬
pora uisu sagittȩ celitꝰ uenire: & singulos quosq ferire
uidebatur. sicut nosti stephanꝰ isdem defunctus est.
uidã uero miles: in hac eadẽ nr̃a urbe ꝑcussus. atq ad
ex Utrema ꝑuenit. Qui eductꝰ corpore ex animȩs ia¬
cuit: sedcitius redut. & quecũex fuerant gesta narrauit.
Ar ebat enĩ sicut tunc reseadẽ & iã multi innotuit. quia
pong erat sub qͦ niger atq caligosus f&orȩs intolerabilȩs
nebulas exalans. fluuius decurrebat . Kans acto autẽ
ponte: amoena erant prata atq uirentia odoriferis

Expanded text:
multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum travit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. Aiebat enim, sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus foetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte, amoena erant prata atqu
Abbreviated transcription (Latin):
egredere. & qualit᷑ tibi posthoc uiuendũ sit cautissime
adtende. Postquã uocẽ paulatun Recalescentib mñbris
ab &erne mortis sonino eiuigilans: cuncta qͣcirca illũ
fuerant gesta narrauit. Iantisq se post modũ uigilus
ieuinusq constrinxit: ut inferni eũ uidisse & ꝑtimu¬
isse torm̃ta. & iã sitacuerit liugua. conuersatiolo qͦ¬
retur. Quppe cui omi potentis dei mira largitate in mor¬
te actũ est: nemoridebuis s&. Sedquia humanũ corgra¬
uis ualde duritia& est: itaut ipsa quoq poenarũ ostensio
eque om̃ib. utilis non est. Namillustris uir stephanus
quẽ ben& nosti desemae ipso narrare consueuerat. quia
inconstantino politana urbe ꝓquadã causa demoratus
atq pigmentarius ad &periendũ eũ atq condiendũ ẽoẽ
quesitus. & die eodẽ minime inuentus. Sequenti noc te
iacuit corpus inhumatũ. Quiductꝰ ad inferniloca: iudit

Expanded text:
Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus,atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cumfit p&re sibene ꝑpenditur: non error sed
ammonitio ẽ. Suꝑna enim pietas & magna miscđiȩ sue
largitate disponit: ut nonnulli &iã post exitũ repen¬
te ad corpus Redeant. & torm̃ta inferi quȩ audita noy
crediderant. saltẽ uisa ꝑtimescant. Nam qͥdã illericianꝰ
monachus qui in hacurbe mecũ inmonasterio uiuebat
mihi narrare consueuerat: quia quodã tẽpore cum ad¬
huc inheremo moraretur agnouerit. Quod p&rus qͥdã
monachus exregione ortus hiberie. qui ei in loco
uaste solitudinis. cui euasa nomenest inherebat. sicut
ipsẽnarrante didicerat: Priusquã heremũ p&erae.
molestia corporis int̾ueniente defunctꝰ ẽ : sed ꝑtuus
corpore restitutꝰ. infernise supplicia atq inumera
loca flãmarũ uidis se testabatur. Quietiã quodam
huius scłi potentes. in eisdẽ flãmis suspensoss euidisse
mergeretur: subito angłm coruscibabitꝰ apparuisse
fatebatur. qͥ eũ inignẽ mergiꝓhibuerit. Cui& iã diã:

Expanded text:
Hoc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
gere non p̾sumpsit occisum. Quient̃ occidendi ausũ
habuit. deoccisi cadauere comedendi licentiã non
accepit: Q uia his quiculpabilis inuita fuerat. pimi̾ta
inoboedientia.erat iamiustus exmorte. Leo ergo qui
prius peccatoris uitã necauerat : eusto diuit post mo¬
dum cadauer iusti. Pt Rus.
l aca quod dicis. Sednosse uelim: sinunc ante resti¬
tutionẽ corporũ. ineglo recipiualeant anime ustoꝵ.¬

Expanded text:
gere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi valeant animae justo
Abbreviated transcription (Latin):
uel hu qui ad celebranda missarum sollempnia  ere uide
bant : in gredi minune poterant. & suauitatẽ mirifici odo¬
ris trahebant. Die uero alio cũ in ea lampades sine lumine
dependerent: emisso diuinitus lumine sunt accense. Atq
post paucos iterum dies. cũ expletis missarũ sollempiuis
post paululum intrauit : & lampades quas extinxerat lu¬
centes repperit. Quas neglegent̃ extinxisse secredidit:
atq eas iam solicitius extinxit. Quiexiens: a eccłam clau¬
sit. Sedpost horarũ trium spatiũ regressus. lucentes lam
pades quas extinxerat inuenit.: ut udelic& ex eodem lu¬
mine aꝑte clarescerte. quialocus ille de tenebris adlucẽ
redira. Prarus. Et quasi inmagnis sumus tribulatio¬
nib positi : quia tamen a conditore nr̃o non sumus om̃ino
despocti. testantur ea que audio eiꝰ stupenda miracula. ER
Quamiuis sola que initalia gestasunt narrare decreuerã:

Expanded text:
vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, revel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, t, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repatque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum pades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret quia locus ille a tenebris ad lucem venisset. Petr. Etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda miracula. Gregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos transut inammiratione cõmouit. seduideri  ᷝ ᷤᷤ potuit¬
quamus sentiri potiuss&. Quodidcirco diuina pietas osten
titor eocirte Peracta igitur missarũ celebratione : recessimꝰ.
Sed adhuc nocte eadẽ magnus in eiusdẽ aeccłȩ tectis strepitꝰ
factus est: ac si inhaec aliquis errando discurrer&e. Sequenti
autem: grauior sonitus eoccreuit. C umsubito tanto terro re
in sonuit: ac si om̃is aeccła illa afundamentis fuiss&e eueria. &
ꝓtinus recessit. acnulla illic ulterius inquietudo antiqui
hostis apparuit. Sed ꝑ terroris sonitum quefecit uinotuit.
aloco quem diutenue rat quã coactus exibat. Post paucos uero
dies in magna serenitate aeris suꝑ altare eiusdẽ ȩcdȩ nubes
caelitus descendit: suoq illud uelamine operuit̾. ominemq
ȩccłam tanto terrore acsuauitate odoris repleuit: ut paten¬
tib ianius nułl is ilͥ lc p̃sumerce intrare. & sacerdos atq custo¬

Expanded text:
per quos transiit in admirationem commovit; sedper quos transiit in admirationem commovit; sedquamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendtator exiret. 32. Peracta igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inhostis apparuit; sed per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sedneque hoc sileam : quod adeuisdẽ arriane here se¬
os damnationẽ. iihac quoq urbe ante bietruum pie¬
suꝑna monstrauit. Ea his quippe quȩ narro aliud popłs
agnouit: alia aut̃ sacerdos & custodes ȩcdȩ seaudisse. seui¬
disse. testantur. Arrianorum ȩccła in regione urbis huiꝰ
quȩ subra dicitur cumclausa usque ante biennuium re-¬
mansissce : placuit ut infide catholica introductis illic
beati sebastiani & scẽ agathe martirũ reliquias. dedicari
debuissoe. Quod factum est. Nam cũ magna popłi multi¬
tudine uenientes. atque om̃ipotenti dño laudes canentes:
eandẽ ȩcdam ingressi sumus. Cumq ineadẽ missarum sol¬
lempnia celebrarentur. & preeiusdẽ loci angustia populi
seturba conprimera&e : quidam exhisquiͫtrasacrarium sta¬
bant. porcum subito intra suos pedes huc illucque discur¬
rentẽ senserunt. Quendũ unus quisque sentir&e. et iuxta se
stantib indicara&: hisdem porcus aeccłȩ ianuas petut & om̃s

Expanded text:
Sed neque hoc sileam, quod ad ejusdem Arianae haereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pieperna monstravit. Ex his quippe quae narro alia populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes Ecclesiae se audisse et vidisse testantur. Arianorum ecclesia in regione urbis hujus quae Subura dicitur , cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lacebat humatum. sese uertit in lat̾ s & uacantẽ sepul¬
chri locum ad sepeliendũ corpus prb̃i prebuit. Et quia
utrosque ille locus caper&. sicut uiuus ꝓmiserat. mortu¬
us impleuit. Sed quia hoc quod p̃dixi apud p̃nestinam
urbẽ inbeatipaeri apłi monasterio gestũ est: usneali¬
quid & iam in hac urbe deeius ȩccłe custodib ubi sacratis¬
sunũ corpus illius est positũ audire . PETRUS. Uolo :
atque id utfiat magnopere deprecor. ERERORIUS.

Expanded text:
jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepuljacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliendum presbyteri corpus praebuit; et quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magnopore deprecor. 331 ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
secuturus sum utrosq capere non potest abbas ꝓtinus res¬
pondit dicens. Ita fac ut dixi: quia sepulchrumꝰ tuum
ambonos capia. Defunctus itaq est: atque insepulchro eo¬
dẽ quod sibi pres biter p̃parauerat positus Mox quoq
& presbiterũ corporis langor secutus est: quo langore
crescente.citius prbt uitam finiuit. Cumq ad sepulchrũ
quodsibi ipse parauerat corpus illius fuiss&̾ a fratrib de¬
portatum : aꝑto eodem sepulchro uiderunt om̃s quiad e¬
rant. locum nonẽe̾ ubi potuissae poni: quia corpus patris
monasterii quodilluc ante positũ fuerat. om̃e illud sepul¬
chrum tenebat. Cumq fr̃s qui pres biteri corpus deculeraq
factam sibi sepeliendi difficultatẽ uiderent.: uius eoꝵ exxela¬
mauit dicens. Enpater ubiest quoddixisti. quia sepulchrũ
istud. ambouoscaper&: Ad cuius uocẽ subito cuicti suiden¬
tib. abbatis corpus quodillic ante positũ fuerat supirũ

Expanded text:
secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus ressecuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum
Abbreviated transcription (Latin):
ENESIIrE urbimons pre muce. ii quo beatiapostoli
monasteriuni situm est: uirun dei quorũ relatione ad¬
huc inmonasterio positus audire me contigit. Magnũ
hoc quo dnarro miraculum: quo de uisdẽ monasteru
monachise nosse testabantur. In eo namque monasterio
fuit pater uitȩ uenerabilis: quiquendã monachum
nutriens. usque ad reuerendos ꝓuexit mores. Cumq
eũ intimore dñi uder& excreuisse: in eodẽ sibiinonaste¬
rio. tuic presbiterũ fecit orduiari. Cui post ordina¬
tionẽ suã quia noulonge abess& eius exitus: reuela¬
tione indicatũ est. Apredicto autẽ patre monasteru
petut: quatinus ei concederae. ut sibisepulchrum papa¬
rae. Cui ille respondit. Antete quidem ego moriturus
sum.
sed tamen uade. & sicut uis p̃para sepulchrũ tuum.
Recessit igitur : & preparauit. Cum non post multos dies
senex pater febre preuentus est : ad extrema ꝑuenit.
atque adsistente presbitero iussit dicens. Intuosepul¬
chro mepone. Cumq ille dicer&. scis quia ego modo te

Expanded text:
praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te
Abbreviated transcription (Latin):
uimus: finẽ suũ. iamnon numtiat. sedostendit. Tanto
ergo nos necesseẽ instantius aeterna querere. quan¬
to a nobis cognoscimus uelociter temporalia fugere:
Despiciendus a nobis hic mundos fuerat. & iam siblaudi¬
retur. sireh. ꝓsperis demulcer&e animũ. A ut postquã
tot flagellis pmitur.tant& aduersitate fatigatur. tot
nobis cotidie dolores ingeminat. quꝑ dnobis aliud quam
nediligatur clamat: Multa aute fuerant quȩ ad huc de
electorũ factis narrare debiuis sem: sedhaec silentio suppri¬
mo. quia ad alia festino. PEIRCIS.
Queso: ut debeas uelqua earatione suppetunt. uelsi
qua animarũ eocempla animo occurrunt ꝓmultorũ
co̾ificatione dicere. ut hu quisuspicantur discant cũcarne
animã non finire. GRERORIUS.
aboriosum ualde hoc opus est: & maxune occupato
animo. atq adalia tẽdentr̃. Sed sisunt quib ꝑdesse
ualeat uoluntatẽ meã pculdubio post pouo utili¬
tati ꝓximorum: & inquantũ deo largiente ualuero quod

Expanded text:
mundus jam non nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR.quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Lib& paere adhuc dehoc uenerabilipatre multa narra¬
re : sed qͦdã eiꝰ studiose p̃tereo.quia ad aliorũ gesta euol¬
uenda festino Hoc aut̃ nolo telateat: quod uirdĩ int̾ tot
miracula qͥb in mundo claruit. doctrine quoq uerbo ñ
mediocrit̃ fulsit Namscripsit monachoꝵ regulam. discre¬
tione p̃cipuã : sermone luculentã Cuiꝰ siqͥs uelit subtilius
mort᷑is uitãq cognoscere : potest in eadẽ constitutione re¬
gulȩ om̃s magisteru illius actus inuenire. quia sc̃suir nullo
modo potuit alit̃ docere : quãuix it:¬

Expanded text:
Libet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit
Abbreviated transcription (Latin):
muit: & quidillic tantus uir facerae inquisiuit. Sui
ille respondit. Ronulla alia causa in hoc poenalilo¬
co deputatus sum: nisi quia in parte laurentis contra
summacũ sensi. Sed quesote ꝓme dnm̃ dep̃care. atque
un hoc cognoscis quia exauditusdis. sihunc rediensine
noninueneris. Quadere uirdñi germanꝰ se inp̃cibus
construnait : & post paucos dies redic. sediam p̃dictũ
pascasium. in loco eodẽminue inuenit. Quia non ina¬
litia sedignorantie errore peccauerat: purgarẽ post
mortẽ potuit apeccato. Quod tanĩ credendum est :
quia ex elemosinarũ suarũ largitate hoc obtinuit. ut
tẽporib tãmulta deanimab clarescunt quȩ ante latu¬
erunt. ita utͣ ꝑtis Reuelationib. atq ostensionib uen

Expanded text:
muit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui muit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te, pro me Dominum deprecarein hoc te cognoscas exauditum, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus strinxit, et post paucos dies rediens jam praedictum Paschasium in loco eodem minime invenit, quia autem non mamalitia, sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem a peccato potuit. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque os
Abbreviated transcription (Latin):
constitutus: narrari amaicrib atq scientib audi¬
ui. quod pascasius huius apostolice sedisdiaconus. cuiꝰ
operib uacans. cultor pauperũ & contẽptor sui.
Sedhic mea concentione quȩ iuardescente ⁊ eloside¬
luim. inter simmachum atq laurentiũ facta est. ad
pontificatus ordinẽ laurentiũ elegit. Et omnium post
una animositate superatus: insuatamen sententia.
usq addiẽ sui excitus ꝑstitit. Illum amando atque prẽ¬
ferendo : quẽ episcoporũ uiditio pesse sibi eccła refuta¬
uit. Hic itaq cũ temporil simmachi apostolice sedis
psulis ess& defunctus: eius dalmaticã feretro suꝑ posi¬
ts̃ demoniacus tetigit. statiniq saluatꝰ est. P ost multu
uero tẽporis germano capuano ep̃o cuiꝰ superius memo¬
riam feci medici ꝓcorporis salute dictauerant: ut in
angulanis termuis lauere debuissae. Qui ingressus eas¬
de termas: predictũ pascasium diacone stantẽ &e obse¬
quentẽ uicalorib inuenit. Q uoiuso uehement᷑ exti¬

Expanded text:
constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehementer exti
Abbreviated transcription (Latin):
nondubitamus. Quisquis autẽ in hac credulitate adhuc soli¬
dus non est: deb & ꝓculdubio maiorũ dictis fidẽ prebere.¬
eisq iam ꝑsp̃m scm̃ inuisibiliũ experumntũ habentib cre¬
dere. Namstultus ẽ puer: simatrẽ ideo exi stunat deluce
mentire̾. quia ipse nil aliud quã tenebras carceris nouit. Et R
lac&e ualde quoddicis sed qui esse inuisibilia noncredit.
ꝓfecto infidelisest. Quiuero infidelis est: in eo quo ddubitat
fidem non querit. sed rationẽ¬

Expanded text:
non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solinon dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis praebereitum sanctum invisibilium experimentum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed ratione
Abbreviated transcription (Latin):
re uel recolere audita non posst̃: quia eoꝵ nulli sicut ille. sal¬
tẽ dep̃terito experunentũ tenent: Sienim pregnans mulier
mittatur in carcerẽ. ibique puerũ pariat. quinatꝰ puer uicar¬
cere nutriatur & crescat. cui si fortasse mat̾. que hunc genuit
solẽ. lunã. stellas. montes & campos. uolantes aues. currentes
equos nomin& Ille uero quiẽ in carcere natꝰ & nutritus nihil
aliud quã tenebras carceris sciat. & haec quidẽ esse audiat.
Sed quia experimentũ nonnouit. ueracit᷑ esse diffidat: ita
in hac exilu suicecitate nati homines. dum e̾eᷤ summa & inui¬
sibilia audiunt. diffidunt anuerasint. quia sola haec infima
inquib natisunt: uisibilia nouer̃. UNde factum est: ut ipse
inuisibilium & uisibilium creator adhumani generis redep̃.¬
mittera. quatinꝰ ꝑ eum uiuificati crederemus. que ad huc
sp̃m hereditatis nr̃ȩ pignus accepimus. deuita inuisibiliũ

Expanded text:
re vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, salre vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani generis redempmitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae hic aspiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium