comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
l. longe fec̾unt ame inusticiamsuã q ⁊ si mali cum
bonis suit iseculo. si ĩ uineccłia sint. nequistũ pu¬
tet iniquitatem iuxta insticiam.⁊ sieos porto tã lõ¬
ge est ame eoꝵ iniquitas nequis gͦ timeat mutos ⁊
malos qui longe sunt. ¶ñ¬

Expanded text:
 me fecerunt injustitiam suam. Qui etsi mali cum bonis in saeculo, si etiam in Ecclesia sint: ne quis tamen putet iniquitatem juxta justitiam, etsi eos porto, tamen longe est a me eorum iniquitas, ne quis ergo timeat mistos sibi malos, qui longe sunt. Dom
Abbreviated transcription (Latin):
beret abomni tempcatõ¬
ne. ⁊ opprobrio qr tota ui¬
ta suꝑ t̾ram. temptatio¬
est tota plage. clamand̃
est ergo quod sequitur
tem. Seruus enim est pp¬

Expanded text:
beret ab omni tentatiopprobrio, quia tota vita super terram tentatioest, tota plagae. Clamandum est ergo quod sequitur:tem. Servus enim est p
Abbreviated transcription (Latin):
solati. ⁊ si nõdum secur.
consolatonem accipientes consolat̃o nõ est. nͥ miseroꝵ
geminus inre. consolam᷑ inspe. cum tnͣsierit tes degemi¬
tui. gaudium ueniet et̾num. uͥ ñ erit neccia cõsolatio.
qr mifi̾a nulla sauciabimur.⁊ nota qd̾ nõ ait. ꝯsolati.
s sicut consolati ꝑ qd̾ uid᷑. nõ ẽẽ uera coñolatio. sed q̃¬
dam similitudo ꝯsolationis. s sciend̾. qr sicut nõsem¬
per ad similitudinẽ ponͣr. s ad pͥpetatem expruñdam
refertur. ut hicad pͥpetatem relatum est. ⁊ eremplano¬
bis de comuni locutione hõnim danda sunt. ut facle
intelligamus qndiumus.ficut uint pat. tra⁊ fluss

Expanded text:
solati, etsi nondum securi, consolationem accipientes. Consolatio non est nisi miserorum; gemimus in re, consolamur in spe; cum transierit res, de gemitu gaudium veniet aeternum, ubi non erit necessaria consolatio, quia miseria nulla sauciabimur. Et nota quod non ait, consolati, sed sicut consolati, per quod videtur non esse vera consolatio, sed quaedam similitudo consolationis. Sed sciendum quia sicut non semper ad similitudinem ponitur, sed ad proprietatem exprimendam refertur, ut hic ad proprietatem relatum est, et exempla de communi locutione hominum danda sunt, ut facile intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
lum ẽe. ⁊ tñfaciunt uim des¬
cendentes ininfernum am̃
cendant ininfernum uiuentes. Uñ ⁊̃ illũd
retͥbuerunt mͥ⁊ inscandalum .i. offendiculum. tp̃i sunt si
intnsa diu̾la ferła adrefectionẽ corporis ponunt᷑. ita in
sacra scͥptura diu̾se señe. adsagmam aĩaꝵ. Uñ intab̾na¬
culo domini post introitum erat m̃sa hñs . uiʳ. pedes. suꝑ
quam erant .xui. panes desimiladeo p̾põiti. atq suꝑ sin¬
guus inconbere. ac iningilare debent ut sint parati red¬
dere: ronem. de fĩdet spe. Uñ labia sacdotis custõdiunt
sc̾iam icͣ hant m̃sam hu̾erunt uides. dum uandata d̾i
cołunt. s pꝰ qm afide uiuni sunt. hn̾isa coram ip̃is gentibꝰ
que eis ꝓlata est. coram ip̃is gentib data fiat eis in laque
um .i. iurep̾hensione. ut quilitt̾a alios astringebãt. mea
malorum fuit retributio. dum nolentes mea epular sp̾u¬
alit̾ intelligendo. ab ea sunt exdusi. ⁊ inscandalum. qr de¬

Expanded text:
lum esse, et tamen faciunt vivi descendentes in infernum. Unde: Descendant in infernum viventes . Unde etiam illud:retribuerunt mihi. Et in scandalum, id est offendiculum. Ipsi sunt sibin mensa diversa fercula ad refectionem corporis ponuntur, ita in sacra Scriptura diversae sententiae ad saginam animarum. Unde in tabernaculo Domini post introitum erat mensa habens quatuor pedes, super quam erant duodecim panes de simila Deo propositi; atque super singinis incumbere ac invigilare debent, ut sint parati reddere rationem de fide et spe . Unde: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, etc. . Hanc mensam habuerunt Judaei, dum mandata Dei coluerunt, sed postquam a fide jejuni sunt, haec mensa coram ipsis gentibus quae eis prolata est, coram ipsis gentibus data, fiat eis in laqueum, id est in reprehensionem, ut qui littera legis alios astringebant, in ea malorum fuit retributio, dum nolentes in ea epulari spiritualiter intelligendo, ab ea sunt exclusi, et in scandalum, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
up̃e qui est deus om̃ium
ꝑ potentiam. est mens. qͣ
⁊ suscep.mi ad głam. uel aduitor .mi. alia lit̾.¬
uear. s iuelam̾̃to alaꝵ eius mumnitus. nõ mouebor ab
eo amplius. qui madam quidãm motusfui. ł no moue¬
bor ampluis. ũt pͥus motus fui caruis infirmitate. ⁊ dĩ¬
cit hic id qd̾ in aliopsõ. qd̾ enim dicit ħ. Nonne deo. sub.¬

Expanded text:
pse, qui est Deus omnium per potentiam, est meus quadet susceptor meus ad gloriam. Vel, adjutor meus, alia litvear, sed in velamento alarum ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplius, ut prius motus fui carnis infirmitate. Et dicit hic idem quod in alio psalmo. Quod enim dicit hic: Nonne Deo sub
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. qd̾ lib̾at nõ ꝑtuit¬
tendo cad̾e ostendit. ⁊ ꝙ
lib̾at acasu releuando. a¬
id. ultus sum ineos. tñ ali¬
qũ impulsus sum .a. uac¬
de equo uirtutum. ita ut

Expanded text:
tendit quod liberat non permittendo cadere, ostendit etiam quod liberat a casu relevando. Q: Ultus sum in eos, tamen aliquando impulsus sum, ide equo virtutum, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ictaut ꝑangnstum. ⁊ õnemo nͥ puer intrat inreg.
ce. tales dignelaudant. quib nonobuiat suꝑbia. ꝓ¬
strata .n. suꝑbia ⁊extincta exore infantium ꝑficitur
laus. Indĩgne ã cantant ista. qui semaguosputant.
qͥ cognoscentes dm̃. ñsicut dm̃ głificant. aut gr̾as agͥc.
⁊ qr illi solilaudant digne qui puri funt. tamqm pu̾i.
patrem urm qui incelis ẽ. ecce dixit. qui ⁊ quẽ lauda

Expanded text:
tam. Et ideo nemo nisi puer intrat in regnum coelorum. Tales digne laudant, quibus non obviat superbia. Prostrata enim superbia et exstincta, ex ore infantium perficitur laus. Indigne autem cantant ista, qui se magnos putant, qui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificant, aut gratias agunt. Et quia illi soli laudant digne qui puri sunt, tanquam pueri: Patrem vestrum, qui in coelis est . Ecce dixit qui et quem lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem. Ypptimorem quẽ ñ
capit cupiditas uincit timor
Do: om̃iagͥ pec̾ca due resfaciunt inhomine. si cupitas ttimor
fit eclia amor dei ⁊ timor euis. ducuntin. ad ofebont̃. amas
einm ut bnfit tibi. times ne male sit tibi. hoc age indeo ñ
inscło. ut̃ꝙ amo incendit. utꝙ timor huniliat. s alit̾aa
litei de boño timore colonis int̃tedens ꝓarbore que frue¬
tum nõdabatine subuerfetur arr. fõdiam cͥca illam. ⁊ iui¬
tam stcoi a fossa sigͥcat piam humilitatẽ. tm̃til iłcora. sor
nmitte int̾tam. Aut gͥ incensaigni .i. pect̾aque ueniunt
eramoie male incendenti. Incendit eram amor ut̃ꝙ tlnt
ita incensa dñr mala. que igne cupiditatĩ fiunt. qd̾ quenit
aui pdicta se ĩia sustossa su̾t occulta mala. dum aluiꝑarur
uinea nia dem̾ostrata faciȩ

Expanded text:
ter timorem quem non capit cupiditas; vincit timor.o peccata, duae res faciunt in homine, scilicet cupiditas et timor: sic econtra amor Dei et timor ejus ducunt ad omne bonum. Amas enim ut bene sit tibi; times ne male sit tibi. Hoc age in Deo, non in saeculo. Uterque amor incendit, uterque timor humiliat; sed aliter, et aliter de bono timore colonus intercedens pro arbore quae fructum non dabat, ne subverteretur ait: Fodiam circa illam et mittamni mittere in terram . Ait ergo, incensa igni, id est peccata quae veniunt ex amore male incendenti: incendit enim amor uterque. E peccata? Vel ita, incensa dicuntur mala, quae igne cupiditatis fiunt, quod convenit cum praedicta sententia. Suffossa sunt occulta mala, dum alii paratvinea sua demonstrata facie
Abbreviated transcription (Latin):
ut te non trena amemus. in
quopͥus mortui eramus. ħ̾
ens nob̾ totum tuuafu. qd
Domine deus
uos. in quo incepi. ieo fini¬
magna est suauitas huius
u̾fituli. in h regulam tocius¬
religionis exponit. pͥmo .ii.
deus nos conutit tuncraon¬
añ fatiem ostendit .i. lumi¬
ne pietatis nos raspicit. pꝰꝙ¬

Expanded text:
ut te, non terrena amemus, in quo prius mortui eramus. Haec s nobis totum et juvamen. Quod Domine Deusod. In quo incoepi in eo finiMagna est suavitas hujus versiculi; in hoc regulam totireligionis exponit. Primo enim Deus nos convertit tunc e faciem ostendit, id est lumine pietatis nos inspicit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
nocendi siille nõ dat. nõ ħs¬
q nõ est potestas niłi ad eo
s est mala cupiditas. queñ¬
ta surit. est adeo. s illa nichil nocet. sullens ꝑmit¬
tit: a quo est om̃is potestas. ideodeus homo
stans añ hominem ait. Non haberes ume potestatem. nͥ
ñͥ cum acceꝑit desuꝑ. nec ⁊̃ ip̾e diabolus nel unam ouidam¬
potut tollere sc̃o uiro iob. ñ prins dicẽt. Mitte manum
tuam. ħ est dapotestatem. Ie̾o eruditus ip̾e iob. nõ ait
tulit. ab eo ergo comoneantur otns .i. abeo quia non ea
que tumentit. alius fecits ip̃e solus creanit. Qm̃ ip̾e dix̾¬
.i. uoluit ⁊ facta sunt .i. formata de informi mat̾ia. ip̃e
chilo. ⁊ notat in his u̾bis creationem rerum:⁊ formatio¬
nem. uelnotat creatonem ⁊ formatonem simul ⁊ recrea¬
tionem. creat̾onẽ ⁊ format̾onem pͥmo:cum ait ip̃e dixit
⁊ facta sunt.i creata ⁊ formata deinde recreat̾onem. cum
tisunt fideles ꝑ eam inbonis oꝑib. Hominus¬
Dommus dis

Expanded text:
nocendi si ille non dat, non  non est potestas nisi a Deo , sed est mala cupiditas quae non est a Deo: sed illa nihil nocet si ille non permittit a quo est omnis potestas. Ideo Deus homo stans ante hominem, ait: Non haberes in me potestatem, nisi nisi cum accepotuit tollere sancto viro Job, nisi prius diceret: Mitte manum tuam, , hoc est, da potestatem. Ideo eruditus ipse Job non ait: Dominus abstulit . Ab eo ergo commoveantur omnes. Ideo ab eo, quia non ea quae timeant alius fecit, sed ipse solus creavit. Quoniam ipse dixest voluit, et facta sunt, id est formata de informi materia; ipsehilo. Et notat in his verbis creationem rerum et formationem. Vel notat creationem et formationem simul et recreationem. Creationem et formationem, primo, cum ait: ipse dixit et facta sunt, id est creata et formata. Deinde recreationem cum ati sunt fideles per eam in bonis operibusDominus dis
Abbreviated transcription (Latin):
fiat ascẽnsus engo est in affectu delid̾io enim bono le¬
potestatem accipe qmͣ
boni attendunt. qui sen¬
ME tiunt se cedi. Qui enim apponit sciam appo¬
int dolorem mali ũo ꝑdid̾unt sensum dolo¬
ris. ⁊ eo ip̃o gͣuius uapulant. atq ceduntur. boni gͦ
inflagellis manum domini .i. potestatem atten¬
dunt᷑. quoadusq dicat parte. ertiuis iussione cedi¬
dñi. erumpit innectiam uocem dicetis. ¶Miserere no¬
nat. miserere .n. hoc iõ geniinat ꝙ corpus pa̾sionib
⁊ aĩa opprobrus laborat. ⁊ necce est ut miserearis. qr¬
quib despecti sumus. Irdet᷑ enim atenente quod
amat qui sꝑat nõ nisa. ⁊ eidicitur. Quid credis insane:
uides qd̾ credis: Reu̾sus est aliquis ab inferis ⁊ rettu¬
lit tibi. quid ibi agitur: ecce qd̾ amo. iuideo. ⁊ fruor. dẽ¬
inde eraggerando subdit.¬

Expanded text:
fiat. Ascensus ergo est in affectu. Desiderio enim bono lepotestatem accipe, quam boni attendunt qui sentiunt se caedi. Qui enim apponit scientiam, apponit dolorem . Mali vero perdiderunt sensum doloris, et eo ipso gravius vapulant atque caeduntur. Boni ergo in flagellis manum Domini, id est potestatem attendunt, quoadusque dicat: Parce, ex cujus jussione caediDeum erumpit in necessariam vocem, dicens: PARS. nat, miserere nostri. Hoc ideo geminat, quia corpus passionibus, et anima opprobriis laborat, et necesse est ut miserearis, qquibus despecti sumus. Irridetur enim a tenente quod amat, qui sperat non visa, et ei dicitur: Quid credis, insane? vides, quid credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi, quid ibi agitur? ecce quod ego amo, video et fruor. Deinde exaggerando subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tas. petũt adño inctorie sig¬
mun tale. ut uellus ouis
marea põitum ꝯplueretur area remanente licta: utafa
ctum est. pꝰea petut ut area irrigaretur sicco uelłe uta
fuit. In quo mistyce sig̾catum est. qd̾ ppłs uid̾oritm pͥni
irroraretur. gr̃a xp̃i. sicca area gentilitatis. ⁊ pꝰ ea ꝯplueret
r. ut uellus detinet pluuiam. augͦ rex ille pius. descen¬
gedeonis sicto uelłe. Ecte uñ incipiet ⁊ ubi ꝯsumabit᷑ res¬
num ⁊ illud regnũ sicerit utile. ꝙ orietur ⁊ t̃ uelita et¬

Expanded text:
tas petiit a Domino victoriae signum tale, ut vellus ovis in area positum complueretur area remanente sicca; et ita factum est. Postea petiit, ut area irrigaretur sicco vellere, et ita fuit . In quo mystice significatum est, quod populus Judaeorum prius irrogaretur gratia Christi, sicca area gentilitatis; et postea complueretur  gentibus, ut vellus detinet pluviam. Ait ergo rex ille: Prius descenGedeonis sicco vellere. Ecce unde incipiet, et ubi consummabitur regnum et illud regnum sic erit utile, quia orietur, et
Abbreviated transcription (Latin):
miici. hicorat ꝓpħa. Inten. mouet. ait omũs deo cautent. Mo¬
duia lasmit particiones. pͥmo resingente tp̃o. qiͣ eleuata
archa. quid bonis malisq futurumsit. hic tnfut᷑o. dicit.
ut illostrrat. hosletifice. Scd̾o agit d eu̾bo euangelii. ibi
cum eq̃dererisdeus i tio agit dedonat᷑onib ip̃i ascenden¬
tis. ibi dum disc̾nit. Quarto oꝑatones dei exponit. ibi d̾s

Expanded text:
 Monet ut omnes Deo cantent. Modus: Sex sunt partitiones. Primo, resurgente Christo quasi elevata arca, quid bonis malisque futurum sit, hic et in futuro dicit, ut illos terreat, hos laetificet. Secundo agit de verbo Evangelii, ibi, Deus, cum egredereris. Tertio agit de donationibus Christi ascendentis, ibi, dum discernit. Quarto exponit Dei operationes
Abbreviated transcription (Latin):
turo. ⁊iicoꝵ deiectone. atq riuna. ut maloᷤ
terreat. bonos ietificet. unde monet ⁊ tẏtulo. ⁊psopsal¬
lere deo ⁊ erultare.⁊ est sensus ꝯste pͥs cantici. dirigens uoᷤ
tione xp̃i ⁊ suorum ⁊ adnsariorum ilma. mõdñ sue loci¬
tionis formans. ab eo qd̾ moysi ⁊ filiis isrł. contra hostes
dimicantib ołim contingebat. Eleuata quippe archa
dm̃i hostessuos suꝑabaat. atq ineleuatone arche. uer¬
bis hus similibus moyses usus fuisse di᷑. Exurgat. d̾s. ⁊ c.

Expanded text:
t inimicorum dejectione atque ruina, ut malos terreat, bonos laetificet. Unde monet et titulo et psalmo psallere Deo et exsultare. Et est sensus: Iste psalmus cantici dirigens nos itione Christi et suorum, et adversariorum ruina, modum suae locutionis formans ab eo quod Mosi et filiis Israel contra hostes dimicantibus olim contingebat. Elevata quippe arca Domini, hostes suos superabant, atque in elevatione arcae verbis his similibus Moses usus fuisse dicitur: Exsurgat Deus, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
namq despe tanorum. ⁊ magnificentia domini multa dic̾
ꝑ qne nemo decip᷑. qui digne supplicet. quod uetus ilrłita
lauides ⁊ potentiam dei describit᷑ ibi. Consitebuntur. t̾¬
cio ꝓmisiones patris de xpͥo ponit.ibi. tunc locutilł
quatto: illis ꝓmissionib adu̾sadicirabi. tuu̾oreppulissi
⁊t. Qunito in quo implete sunt ꝓmissiones. dicit sbi. usapd

Expanded text:
namque de spe Christianorum et magnificentia Domini multa dicit: per quem nemo decipitur, qui digne supplicet quod verus Israelita laudes et potentiam Dei describit, ibi, confitebuntur. Tertio promissiones Patris de Christo ponit, ibi, tunc locutus. Quarto illis promissionibus adversa dicit, ibi, tu vero repulisti, etc. Quinto in quo impletae sunt promissiones dicit, ibi, usquequo.
Abbreviated transcription (Latin):
deus enim taute iusticie est. ut se cum homine nelit uidicars
sine pec̾to es: ⁊iͥouistus punitor. Ille enim iunste punit. qui
nõ h̃t inse qd̾ in illo pumatur. Iile est uistus rephensor. qui
nonh̾t inse quod rep̾hendat᷑. hic est int᷑ homines solus r.
dequo ysaias. Qui pect̾m nofecit. nec innentus est dolus i
dre euis. ⁊ malum in ꝑxunum. coram .t. fecia antin p̾sen

Expanded text:
homine velit judicari. sine peccato es. Et ideo justus punitor. Ille enim juste punit, qui non habet in se quod in illo puniatur. Ille est justus reprehensor, qui non habet in se quod reprehendatur. Hic est inter homines solus Christus, de quo Isaias: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Et malum in proximum coram te feci, id est
Abbreviated transcription (Latin):
.t. qui sunt de ꝓmissione rͥ. quam mͥ fecisti. ⁊ uincas .i. os¬
tendas illos mendaces. cum uidicaris abeis nou facere. ꝙ
ꝓmisisti. uelita agit contra illos. qui dicebant deum dd̾
ño indulgere. eo qd tani grauit᷑ dm̃ offend̾at. p̾catur ergo
dauidut partat.ut situnpleat qd̾ ꝓmisit. de uenia inge¬
miscentis. dicens. Quacumq hora pec̾cor ingemuerit.
om̃ium imquitatum eius non recordabor.e.d. ioͦ mu

Expanded text:
 qui sunt de promissione Christi, quam mihi fecisti. Et vincas, id est ostendas illos mendaces, cum judicaris, ab eis, non facere quod promisisti. Vel ita: Agit contra illos qui dicebant Deum David non indulgere, eo quod tam graviter Deum offenderat. Precatur ergo David ut parcat, ut sic impleat quod promisit de venia ingemiscentis, dicens: Quacunque hora peccator ingemuerit, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cumq sit. ubi mag̾ qmͣ ĩ
prosperis gre sunt agen¬
de imag̾deo adhendum ẽ. nõ eit enim magnun si
ħ agas inprosꝑis. uel menior fui. innocte. adlit. nor
⁊ om̃ib faciendum est nocte. quippe uidas tradsdu
dñm petrus negauit. Illo gͦ temꝑe mag̾ instand̾
or̃oni. iõ aũ memor ful. quia exdeo est. quod ⁊̃ cus¬
toditu legem tuani. qͣmͣ ałr nõ memor eẽm. uł uta
continua. Memor fui. ⁊ sic. cistodi. le.tu. nori cus

Expanded text:
cunque sit, ubi magis quam in prosperis gratiae sunt agendae, et magis Deo adhaerendum est. Non est enim magnum si hoc agas in prosperis. Vel, memor fui in nocte, ad litteram, non et omnibus faciendum est. Nocte quippe Judas tradidit Dominum, Petrus negavit . Illo ergo tempore, magis instandum est orationi. Ideo autem memor fui, quia ex Deo est, quod etiam custodivi legem tuam, aliter non memor essem. Vel ita continua; Aug. Memor fui, et sic cus
Abbreviated transcription (Latin):
luniba est eccłia. dequa dr᷑
incanticis. una est columba¬
mea. ħ est deargentata. i. di
tuis eloquiis erudita. ꝑ ar¬

Expanded text:
lumba est Ecclesia, de qua dicitur in Canticis: Una est columbaHaec est deargentata, id est divinis eloquiis erudita. Per
Abbreviated transcription (Latin):
gradus est inter angustias quaslibet constanter
de dño p̃sum̾e. donec misertus audiat. Intentio¬
ne monet ascend̾e. Modus biꝑtitus est p̾s pͥmo uox
est tribulatorum addeum respicientium. ñ adalia
Miserere nr̃ ⁊ c̃. ⁊ aitende ꝓgressum ascendentis uñ
gradus canticidr᷑. Qui enim supͣ admontes nc̃ ad ip̃m

Expanded text:
adus est inter quaslibet angustias constanter de Domino praesumere, donec misertus exaudiat. Intentio: Monet ascendere. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo, vox est tribulatorum Deum respicientium, non ad alia miserere nostri, etc., et attende progressum ascendentis, unde gradus cantici dicitur. Qui enim supra ad montes, nunc ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p ꝑegrinos. ut up̃i ascen¬
p̃dicaui de te bona otri ce¬
lestis ierłm. qr domus di
es uta in hoc quod tedili¬
go dñi diligo. uelita lege
uthio u̾sus sit erpositio. p̃cedentis .c. loquebar pacem¬

Expanded text:
peregrinos ut et ipsi ascenpraedicavi de te bona, o tu cJerusalem, quia domus Dei es, et ita in hoc quod te diligo, Deum diligo. Vel ita lege, ut hic versus sit expositio praecedentis. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
non timere. sicut puis fece¬
rat dico nõ timebo quid fa¬
ciat mͥ caro. Quideminca¬
rofacit: totadie execraban¬
malum. ⁊ hee sũt abscose

Expanded text:
non timere, sicut prius fecerat. Dico, non timebo quid faciat mihi caro. Quid enim caro facit? Tota die verbamalum, et hae absconsae.
Abbreviated transcription (Latin):
non uident suꝑ mare gentiũ ambłantem. ⁊ ẽst hic tacita
ostend̾it. tñtio est cognitus auid̾is infidelib quos tũ ipse de¬
duxit inmanu moysi. ⁊ aaron. Uñ subdit.
eduxisti sic̃

Expanded text:
non vident super mare gentium ambulantem. Et est hic tacita ostenderit: tamen non est cognitus a Judaeis infidelibus, quos tamen ipse deduxit in manu Moysi et Aaron. Unde subdit: Deduxisti sic
Abbreviated transcription (Latin):
gens lum̃ meũ. uel ita. ꝯt̾. Ip̃i de deo illud
se. ħ eadem dixit. a.d. Iili qui querunt anunam meã
diues semꝑ ambit desid̾at. accipit. s odeus aduiua. me.
inmundi tribulat̾one. Ecce unde cepit. uel deus ad uiuat.
Aduitor me

Expanded text:
ges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud se haec eadem dixit. Quod illi qui quaerunt animam meam dives, semper ambit, desiderat, accipit. Sed o Deus adjuva me in mundi tribulationem. Ecce unde coepit. Vel, Deus adjuvat Adjutor me
Abbreviated transcription (Latin):
sistant uoluntan dei. Iñ gͦuidetur sumptus titutus huiꝰ
psalmi. cum gͦ uidisset filiorum ionadab. subiecit. ⁊ eoꝵ
qui pͥmi captu ducti sunt. nõ qr filii ionadab captiri
uilege pec̾ci. que est um̃bris. uñmagis conm̃datur gr̾a
lib̾atoris qui sumui filii ionadab. i.spontanes. Ionadab
eium int̾ptat᷑ spontaneus dñi .i. qui exuolinitate seruit
filii gͦ ionadab sunt filĩ obedientie .s. qui erdilectone ser

Expanded text:
sistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus sistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia filii Jonadab captivi in legem peccati, quae est in membris . Unde magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus filii Jonadab, id est spontanei. Jonadab enim interpretatur spontaneus Domini, id est qui ex voluntate servit. F
Abbreviated transcription (Latin):
uitor mens estu.: ⁊ lib̾a. me.
de tõt nerib curarini. ⁊ ne¬
ei uidr᷑ qd̾ magno desid̾io
queritur. nõ tñ optat eum
entiam querit. ⁊ ẽ dn̾e ne moreris .i. ne mͥ tardius uide¬
atur. qd̵ uenturus es. qd̾ fit ꝑ patientiam. qua qui caret¬
tardum ei uidr᷑. ⁊ deflectitur abeo. sicut ⁊ uxor loth res¬
pexit retro. que facta est statua sał. ut te condiat. Exem¬
plo enim tibi est ne respiciãt retro.
fere singłis fillabis hic conmñdat᷑. Quicquid eim boni su¬
mus m̃ia dei sumus. Quicqͥd exnob̾mali lamus. ut tota
mentio fit intitulo. sciendum quionadab conrãdatur
aieremia. qui filiis p̾cepit ne bib̾ent uinũ. neq indo¬
mibus s intab̾nałis habitarent. cui illi obedierant. qi
ħ deus p̃ciꝑet. licet enim deus hoc nõ p̾ciperet. prece¬
perat m ut filũ obedirent parentib qusd ⁊ debent. nisi
lant obedire deo patri sp̾uali. sicut illi patricarnah. unde
suadet ierennas filiis urł. ut parcent se captiuitati. nec re¬

Expanded text:
utor meus es tu, et liberator meus, de tot nexibus curarum. videtur, quod magno desiderio quaeritur; non tamen optat eumntiam quaerit. Et est, Domine ne moreris, id est ne mihi tardius vidquod venturus es, quod fit per patientiam, qua qui caretvidetur, et deflectitur ab eo, sicut et uxor Lot respexit retro, quae facta est statua salis , ut te condiat. Exemplo enim tibi est ne respicias retro.fere singulis syllabis hic commendatur. Quidquid enim boni sumus, misericordia Dei sumus. Quidquid ex nobis mali sumus, ut tota mentio fit in titulo, sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi hoc Deus praeciperet. Licet enim Deus hoc non praeciperet, praeceperat tamen ut filii obedirent parentibus; quod et debent, nisi lunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec re
Abbreviated transcription (Latin):
.. qͣui sibi nõ ꝓfpicit infut᷑o. et
stuiltus .s. qui nescit inquo malo nũc fit.
el iisipiens. qui non attendit malap̾sentia ł futura. ⁊
stultus qui si attendit. non cauet simul pibunt. Et re
sepulara corum que consteiuuut qͣ. domos etuas ad memoriã
qr nulla oblatio pot̾ com
qr istẽ talis qui confidit un
dabit deo. p̾ci. redemp. aĩe.¬

Expanded text:
 qui sibi non prospicit in futuro; et stultus, scilicet qui nescit in quo malo nunc sit. Vel, insipiens, qui non attendit mala praesentia vel futura, et stultus, qui, si attendit, non cavet, simul peribunt. VERS. sepulcra eorum quia nulla oblatio potest coquia iste talis, qui confidit in dabit Deo, pretium redempti
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊. qr uidet eque morbonos
unalof dicit enim. si s apiẽs
qui pie colunt deum. mor¬
tuns est anor pot̾ euadere.
cur sequerer eum: faciam
mͥ bene dum inuo. ⁊ ita ues¬
cit iste quid sit uerus uit̾itꝰ
qui ei inminet et̾nus. t̃ sa¬
pieus transit aduitam sed
as que nõ sunt ẜ deum. ale¬
iis aisi filiis relinquant alie¬
nis tñ qi aliem sunt. qui ni¬
chil prosunt. ⁊ sepulcra eoꝵ
sunt domuis illoꝵ. qui pala¬
cia edificau̾nt inet̾num ħ¬

Expanded text:
 vident aeque mori bonos et malos. Dicit enim: Si sapiens qui pie coluit Deum mortuus est, et non potest evadere, cur sequerer eum? Faciam mihi bene dum vivo, et ita nescit iste, quid sit verus interitus, qui ei eminet aeternus, tamen sapiens transit ad vitam, sed as, quae non sunt secundum Deum, alienis: et si filiis relinquant, alienis tamen, quia alieni sunt, qui nihil prosunt; et sepulcra eorum sunt domus illorum, qui palatia aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
cipula est. tenes aliemuy
⁊ teneris adiabło.⁊ est len¬
sus. Necspetis. nec cupia
tis. que cong̾gata aliis rapiuntur. Ne u̾o solis pauꝑib¬
ħ dicere uideattr. subdit⁊ ouos qui habetis. druicie si
affluant .i. si exundent. tamquam de pleno fonte cur¬
biat. Et notandu qd̾ non dicit nolite hr̃e. s cor appo¬
nere. Nõ enim dampnat diuitias. uñ mcamur celum. s
Semel locu
corappon̾e. ⁊ sꝑate quibus¬
alia duo reddit. reddens

Expanded text:
cipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. Et est sensus: Nec sptis, quae congregata ab aliis rapiuntur. Nolite, sihoc dicere videatur, subdit: Et, o vos qui habetis, divitiae si affluant, id est si exundant, tanquam de pleno fonte curt non superbiat. Et notandum quod non dicit nolite habere, sed cor apponere. Non enim damnat divitias, unde mereamur coelum, sed Semel locutus cor apponere, et sperare, quibalia duo reddit, reddens
Abbreviated transcription (Latin):
ror illis ⁊ c. uel ita ab illo loco. alieua
si concipiunt᷑. ⁊ nascunt᷑dũ¬
fidei rudim̾ta suscipiunt.
⁊ paulatĩ nutͥunt᷑ donͦ ineis
formata u̾itate ad lucem ge¬
nerentur. Et nota qr sicut¬
carnalismat᷑ insobolecar
educat̾one sc̾a eccłia eadem

Expanded text:
ror illis, etc. Aug. Vel ita ab illo loco, alienatsi concipiuntur et nascuntfidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec formata veritate ad lucem gerantur. Et nota sicucarnalis mater in sobole careducatione, sancta Ecclesia eadem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pluma t̾ram nr̃e mẽ¬
tis irrigans. m nos bñdicinꝰ¬
eum. quod est qi fructus. et
inutroq. nos crescimus. ñ¬
ip̃e. dicat ergo desid̾ans plu¬
iuam dm̃ce bñdictonis. d̾s¬

Expanded text:
quasi pluvia, terram nostrae mentis irrigans. Inde nos benedicieum, quod est quasi fructus, et in utroque nos crescimus, nipse. Dicat ergo desiderans pluviam Dominicae benedictionis: D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nisibiles celi ꝑeoꝵ lumi¬
naria totum celeste cor¬
IłA. poreum intellig̾e nos ammonet subdeus
las. uel ꝑcelos celestem machinam accipiamꝰ. ⁊ est
sensus. Quifecit. ce. nõ altuis oꝑa secutuis.s mintel
ita siie alit sit. ne adu̾sus eos qui seputant istacertais
rõnib ꝯꝑisse. content̾oseag̾e udeamur. hñs qd de
ꝓrimo intelligamus. dr᷑ enim t̾ra suꝑ aquas funda¬
ta. eo qd̾ aquis circuntluentib suꝑeminet. sicuidĩ
illa uel illa ciuitas suꝑmare fundata. nõ qd̾ mare
subea sit. s qr mar suꝑ eminet. sicut dñs suꝑ puteũ
sedit. ⁊ auxta puteum sedit seqͣr Qui fecit. li. mag.

Expanded text:
isibiles coeli, per eorum luminaria totum coeleste corporeum intelligere nos admonet, subdenslas. Vel per coelos coelestem machinam accipiamus. Et est sensus: Qui fecit coelos, non alterius opera secutus, sed in intellita, sive aliter sit, ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod de proximo intelligamus. Dicitur enim terra super aquas fundata, eo quod aquis circumfluentibus supereminet, sicut dicitur illa vel illa civitas super mare fundata, non quod mare sub ea sit, sed quia mari supereminet, sicut Dominus super puteum sedit, id est juxta puteum sedit . Quae fecit luminaria
Abbreviated transcription (Latin):
scło qd̾ ꝑit. sicut inuisti faci¬
unt. quoꝵ erultatio finitur
displicetens. placet aũ deo
cuiplacet dens quo ꝑmanẽ¬
dat: qui rectus est .i. subditusdeo. aliter est distortus cur¬
nuis. laudat deum: qñ sibi bene est. blasphemat qn̾ ma¬
regła cipponunt noluntatẽ melioris sue noluntatia aio
luntatem osmpotentis. uoluntati infirmi. uoluntatẽ
dei uoluntati hominis. Qnͣtum .n. distat deus abhomine.
tantũ uoluntas dei auoluntate hõis. unͣde hõiem g̾ens
xͥ⁊ regłam ꝓponens nobis aidocens. ⁊ p̃stans nobisiuere:
nr̾am figauit. qui capisd nrm est. ⁊ adeum sic̾ u̾ibra ꝑti¬
nemus. pat̾ inqnit sifĩ pot̾. tnͣseat ame calix iste. ħ hũ¬
mana uoluntas erat ꝓͥpum aliquid. ⁊ tanꝙͣ pͥitatũ uo¬
lens.s: qr rectum nult hõĩem eẽ ⁊ adillum dirigi qui
semꝑest rectus. subdit. nõ quod ego uolo. s quod tuns
quid sit fupra te .a. ders. alam supͣte. teinifra. illum cre¬
atoreni. te creatorem. cogita illum dñm te seruumallũ

Expanded text:
 perit, sicut injusti faciunt, quorum exsultatio finitur displicet eis. Placet autem Deo, cui placet Deus, quo permanedat qui rectus est, id est subditus Deo aliter est distortus, curvus laudat Deum quando sibi bene est; blasphemat, quanregula, et praeponunt voluntatem melioris suae voluntati, id est voluntatem omnipotentis Dei voluntati infirmi, voluntatem Dei voluntati hominis. Quantum enim distat Deus ab homine, tantum voluntas Dei a voluntate hominis. Unde hominem gerens regulam proponens nobis, et docens, et praestans nobis viverenostram figuravit, qui caput nostrum est, et ad eum sicut membra pertitinemus. Pater, inquit, si fieri potestmana voluntas erat proprium aliquid, et tanquam privatum volens. Sed quia rectum vult hominem esse, et ad illum dirigi, qui semper est rectus, subdit: Non quod ego volo, sed quod tu vis, quid sit supra te, id est Deus, illum supra te, te infra; illum Creatorem, te creaturam cogita; illum Dominum, te servum; illum
Abbreviated transcription (Latin):
aquib io me elongas. u
rip̃a est et̾nitas. Inhis gͦ portis bene annuntiantur
om̃s laudes dei. ut petentib detur lc̃m. ⁊n̾o canibus
qui malunt ꝑtinacit̾ latrare. qm studiose querere. et
funt he porte contra p̾dictas portas. Ille namꝙ sunt
Unde fides incepit uel porte mortis sunt corpores senx᷑
aquib eraltantur. qui querunt nõ que uident᷑ s que
non uidentur⁊ porte filie syon sunt sacram̃ta ⁊ initia
fidei que pulsantib aꝑiuntureut ꝑueniat᷑ ad ocul
ta. nue oculus indit. nec auris audunt. ⁊ ẽ. sensus. exal
adintam ducunt. sicut hetici ꝑmalam doctrinam tra

Expanded text:
quibus ideo me elongas, utet ipsa est aeternitas. In his ergo portis bene annuntiantur omnes laudes Dei, ut petentibus detur sanctum, et non canibus , qui malunt pertinaciter latrare quam studiose quaerere. Et sunt hae portae contra praedictas portas. Illae namque sunbi natus est Christus, unde fides incepit. Vel portae mortis sunt corporei sensus, a quibus exaltantur qui quaerunt, non quae videntur, sed quae non videntur. Et portae filiae Sion sunt sacramenta, et initia fidei, quae pulsantibus aperiuntur, ut perveniatur ad occulta, quae nec oculus vidit, nec auris audivit . Et est sensus: Exaltad vitam ducunt, sic haeretici per malam doctrinam trah
Abbreviated transcription (Latin):
pe auribus .i. p̾sentia tue
marestatis. ꝑ hoc quod ait.
intellige. bene ostenditur
uocalis qui intelligitur.Uñ
stincłonem cum ait u̾ba ꝑcipe. damorem intellige. qͥa

Expanded text:
pe auribus, id est praesentia tuae majestatis. Et per hoc quod ait. Intellige, bene ostenditur  vocalis, qui intelligitur. Unde stinctionem, cum ait, Verba pe
Abbreviated transcription (Latin):
grue huis octonario pͥmittitur lit. lamech. q̃ int᷑ptat᷑
cor uel seruo. uelcorseruitutis. qr hec precẽpta prudẽ¬
ter sunt intelligenda. uelsollicite seruanda. aelestia
enim ⁊ casta sunt: eloqͥadei. nichilinens ad ult̾ina opi¬
nione miscendum est. s totum suica atq sp̾uali ita¬
te resplendeat. leuetur gͦ cor circuncisum ad ea. deret
enim inte man̾e. qd̾ incelo ꝑseu̾at. ullud semꝑ medi¬
tar. im̃ insequenti. nͥ qd̾. lex.t. medi. me.ẽ. ⁊ illud. Ine¬

Expanded text:
grue huic octonario praemittitur littera, lamed, quae interpretatur cor, vel sermo, vel cor servitutis, quia haec praecepta prudenter sunt intelligenda, vel sollicite servanda. Coelestia enim et casta sunt eloquia Dei, nihil in eis adulterina opinione miscendum est, sed totum sincera atque spirituali veritate resplendeat. Levetur ergo cor circumcisum ad ea; decet enim in te manere, quod in coelo perseverat et illud semper meditari. Unde in sequenti: Nisi quod lex tua meditatio mea est. Et illu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ metitr palmam. ⁊ nota qd est quidã declinandi anialo
modus. quo tm̃ peua uitatur. ⁊ ẽ quidã quo ⁊̃ uita acqͥrit᷑
Si eium qͥs nulla oct̾one ꝓuocatus ad malũ. amalo opere
dedinat. intauit utiq peniam. quam incurrisset. su lld̾
admisisset. Si u̾o ab munico inuisibłi uel insibili ꝓuoca¬
tus. nel lesus malum no reddit aiel malo uõ ꝯsentit ama¬
lo declinauit. ⁊ palmani ꝓmi̾nt. uel ita. diu̾te amalo .i.
ꝓ acem a. desid̾ia. ut par sit sp̃u tuo: cum carne. iõ autẽ
dicit. inquire. Quia hic nuniqmͣ est iusto plena pax cũ
corꝑe suo. s semper pugna est cum uiciis. io p̾cipit hic
re eam. fugientem .a. ꝑ seuera in quirendo. aliter enimꝰi
culi dominii

Expanded text:
 meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi a malo modus, quo tantum poena vitatur; et est quidam quo etiam vita aequiritur. Si enim quis nulla occasione provocatus ad malum, a malo opere declinat, vitavit utique poenam quam incurrisset, si illud amisisset. Si vero ab inimico invisibili vel visibili provocatus vel laesus malum non reddit, vel malo non consentit, a malo declinavit, et palmam promeruit. Vel ita: Diverte a malo, Hier. d est desidera, ut pax sit spiritui tuo cum carne. Ideo autem dicit inquire, quia hic nunquam est justo plena pax cum corpore suo, sed semper pugna est cum vitiis. Ideo praecipit hic bdit: Et persequere eam fugientem, id est persevera inquirendo. Aliter enim in culi Domini
Abbreviated transcription (Latin):
dis affectum. quo ad te da¬
mo. quo clamabat moyses¬
tacens ⁊ susanna a pb̃ris ac¬
cusata. intelligedico.⁊ ꝑci

Expanded text:
dis affectum, quo ad te clg. quod clamabat Moysestacens, et Susanna a presbyteris accusata. Intellige, dico, et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is mansuetudinis eiꝰ¬
adlitͥ. dauidrer ille filiꝰ¬
iesse. ualde mansuetus
fuit. adeo ut sauli malũ¬
ꝓmalo nõ reddet qñ ĩspe¬
lunca ad qmͣ diu̾tit saul¬
cã purgandi uentrem. da¬
tus est inmanus eiꝰ. cui pe¬
pertit dauĩd nolenseum occidere. erga quẽ tantam
seruauit hiulitatẽ. ut illũ regẽ se ũo canẽ aut publi¬
cem fatetur. s nõ deillohicagitur. ĩmode etus sigͥca¬
to ꝑ illnm enĩ typice sig̾catur. ille unus h̾o cuiꝰ uox

Expanded text:
omnis mansuetudinis ed litteram, David rex ille filiJesse, valde mansuetus fuit. Adeo ut Sauli malumalo non redderet, quando in spelunca ad quam divertit Saula purgandi ventrem datus est in manus ejus: cui pepercit David, nolens cum occidere: erga quem tantam servavit humilitatem, ut illum regem, se vero canem aut pulicem fateretur . Sed non de illo hic agitur, imo de ejus significato. Per illum enim typice significatur ille unus homo, cujus vox
Abbreviated transcription (Latin):
ientes cum cogentebus deficete
S quid erit rectis corde: ecce ꝑar exit suꝑ isrł. und ũ¬
bo om̃ia bona dicit. uno enim nomine qd est patru
heditas dicitur. que est xp̃c ip̃e enim est pax nra. qu
fecit utraq unum. qui pacem suꝑ pacem dabit. nos¬
tate uicioꝵ. quasi de babylonia ꝓpħat. proqua reusi¬
dine inꝑ eorum qui sunt redempti sanguine xp̃i. et
dei. qui ħ cantant. dum ꝑegͥni ⁊ gem̃tes sunt imua. ie¬
demptonem corporis expetantes. Ex parte gͦ iam st
redempti.⁊ exparte ad huc redim̃di. Inten. monet¬

Expanded text:
ientes cum cogentibus deficere. Aug. Sed quid erit rectis corde? ecce, pax erit super Israel uno verbo omnia bona dicit. Uno enim nomine quod est pax, patria haereditas dicitur, quae est Christus. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum , qui pacem sutate vitiorum, quae Babylonia prophetat: pro qua reversidine, in perDei qui haec cantant, dum peregrini et gementes sunt in via, redemptionem corporis exspectantes. Ergo jam sunt redempti, et ex parte adhuc redimendi. In pe
Abbreviated transcription (Latin):
telligentia corara coram
deo. neloqnͥdo dem aditũ
calumpniosis. inquosepe
fit ꝑturbatio. nt̃ dicanttr n õ dicenda. ccͥ quod meluis re¬
medium est silentium. aĩ hicait. ꝑosui. ori aneo. Q idixi¬

Expanded text:
telligentia coram Deo, ne loquendo dem aditum calumniosis, in quo saepe fit perturbatio, ut dicantur non dicenda, contra quod melius remedium est silentium. Unde hic ait, posui ori meo
Abbreviated transcription (Latin):
bonis anuntiandis. nel a
meus. quem passus est inloquendo. aquo qui eũnt insilẽ¬
tio reuouatus est. In de est ei dolor. qr negat cumseruis
om̃i parte caluit igne dei.
a iamore celestium. ⁊ hmtͣ

Expanded text:
bonis annuntiandis. Vel a meus, quem passus est in loquendo, a quo quievit in silentio, renovatus est. Inde est ei dolor, quia negat conservis ex omni parte caluit igne Dei, id est amore coelestium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nibus contrectant. Meli
tia. que sino loquitur.
damorem ht infaucib.¬
⁊notandum qd̾ post lo¬
qui. qd̾ est p̃pum hoĩs¬

Expanded text:
nibus contrectant, meliotia, quae si non loquitur, clamorem habet in faucibnotandum quod post loqui, quod est proprium ho
Abbreviated transcription (Latin):
tues homo. Iuratio enim d̾i frmam̃tũ ẽ ꝓmissioriis. tñ
penitebit.e.i. nõ mutabit sic̃ desacdotio a aron ꝯtigit qd
fecisse. doles fc̃m qd̾ fecisti. sic qñ aliquid deui preter qmͣ
homines sꝑant mutat in aluid. penit̾e se dicir. usq a¬
deo ut ⁊ depena nr̃a peniteat eum. si nos deuita mala
nr̃a penituerit. gͦ nõ peritebit eum. qi alit nõ euerit.
qmͣ sꝑabatur. ⁊ qr om̃ia inde ganisa sunt. quid uirauit:

Expanded text:
tu es homo. Aug. Juratio enim Dei firmamentum est promissionis. Et est non mutabit sicut de sacerdotio Aaron contigit, quod fecisse, doles factum quod fecisti, sic quando aliquid Deus praeter quam homines sperant mutat in aliud, poenitere se dicit, usque adeo, ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita mala nostra poenituerit. Ergo non poenitebit eum, quia aliter non evenit, quam sperabatur. Et quia omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
panem tumum incorpus ⁊ sangͥnem suum. consecraũ
ip̃c. cuiꝰ sacͥficii similitudinẽ p̃misit. melchisẽdech. hinc
constat transisse uictimas. ẜ ordinem aaron.L
Hominus

Expanded text:
panem et vinum in corpus et sanguinem suum consecravit Christus cujus sacrificii similitudinem praemisit Melchisedech. Hinc constat transisse victimas secundum ordinem Aaron. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝯm̃dat. ⁊ fc̃a euis enum̃at. agens de oꝑib
ꝑtitus est p̾s. pͥm̃o ustos ⁊ rectos landare monet Scd̾o
beatum dicit illũ: qui ad cultũ dei ꝑuenit. ibi beata gẽs
tcioquid dep̃dictis sentiat. subdirabi anim a nr̃a. osfen¬
dens g ꝓpha qui landare debeant. iustos ad landem mo

Expanded text:
Dei commendat, et facta ejus enumerat, agens de operibipartitus est psalmus. Primo justos vel rectos laudare monet. Secundo, beatum dicit illum qui ad cultum Dei pervenit, ibi, beata gens. Tertio, quid de praedictis sentiat, subdit, ibi, anima nostra. Ostendens ergo Propheta qui laudare debeant, justos ad laudem mo
Abbreviated transcription (Latin):
pbatio. q̃ nõduni quid̾ est opns iusticie. est opusꝰ emi. ñ
ergo głetur homo inse. qui uistitiam non oꝑaturꝰ nͥ
iistificatus credens añ ineũ qͥ iustificat impiũ. afide
incipit ut bona oꝑ a. nõ p̃cedentia. qd̾ m̾uir s conseqũ¬
uult miserando. ⁊ quemuult indurando: ñ iusticia
tidie oꝑa enis sint mir̾a. reseruat tñ oportune q̃dã
inusitata q̃ memin̾it hõi: insitnatas. nouitati intẽ

Expanded text:
probatio, quae nondum quidem est opus justitiae, est opus ejus. Non probatio, quae nondum quidem est opus justitiae, est opus ejus. Non ergo glorietur homo in se, qui justitiam non operatur, nisi justificatus. Credens autem in eum qui justificat impium, a fide incipit, ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequevult miserando, et quem vult indurando? non . Justittidie opera ejus sint mira, reservat tamen opportune quaedam inusitata, quae meminerit homi
Abbreviated transcription (Latin):
lerantur. nullus symon magus baptiratur uolens
sp̃m sc̾m emere. dum cogitat uend̾e. s mͦ int̾ malos
genut eccłia. qͥ qñ iusti congͥgabunt᷑. ad regnun exdu¬
dentiti foras ⁊ ħsunt mag. oꝑa.do .s. congregat̾o bonoꝵ
pensentur. ꝑ quas nullum confitentem deserat m̃ia.
nuilliuis iniquitas sit impunita. qũflagellat. ⁊̃ filium
quem recipit. Non uult enm deus ut peccet homo. qͥli¬
bet. Sicut aũ non uult. ut homo peccet. ita uult pectan
uerantem punire. ut iusticie potentiã ꝯtumax non
si uultut pecces. nõ tn ꝓ hibet efficaci potestate. ⁊ si sa¬
lubri ⁊ iusta p̃cept̾one. S i uult parc̾e penitenti. uult ⁊̃
inpenitentem punire. ita de homine semꝑ deus implet¬
suam uoluntatẽ. qr nichilfacit homo. dequo deus nõ
ine magna funt oꝑa. dm̃. quia opus euis est magnifi¬
centia .i. iustificatio impiorum. Quid enim magni¬
tiam dei cõfitendo pecca. quia ⁊ confessio .i. delicti im¬

Expanded text:
lerantur, nullus Simon Magus baptizatur, volens lerantur, nullus Simon Magus baptizatur, volens Spiritum sanctum emere, dum cogitat vendere: sed modo inter malos gemit Ecclesia, qui quando justi congregabuntur, ad regnum excludentur forpensentur, per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius iniquitas sit impunita, quando flagellat etiam filium quem recipit. Non vult enim Deus ut peccet homo quilibet. Sicut autem non uerantem punire, ut iustitiae potentiam contumax non non vult ut pecces, non tamen prohibet efficaci potestate, etsi salubri et justa praeceptione. Si vult parcere poenitenti, vult etiam impoenitentem punire. Ita de homine semsuam voluntatem, quia nihil facit homo de quo Deus non e magna sunt opera Domini, quia opus ejus est magnificentia, id est justificatio impiorum. Quid enim magnitiam Dei confitendo peccata, quia et confessio, id est delicti im
Abbreviated transcription (Latin):
domini. Incelł̾.a. si intelligitur. nt discrete b̾atur. et
cum amore. metus eñ udi¬
ci aanua est. conu̾sionis.
si addatur discret᷑o dilecti¬
onis. up̃e timor intelłs bo¬
ror ꝓdest. qr timordomu
est initium sap̃ie. qr est ia¬
n̾ua conu̾sionis. ⁊ uia ad sa¬
pientiam. ⁊ iste intelłs qui
est intimore domini. quo
.i. intense habitus est. bo.
ꝑtimorem ad sap̾iam. ascendant. derñ quid ꝓ p̃dictis
debeat reddi dormino subdit. laudatio eius.do. man
pit. alande finit. ppłsfidelis adiabolo lib̾atus gratias
agens exp̃ssit. quid faciendum sit. hic deuotis ⁊ incelo.
sione laudis. que erit infuturo. ait ergo ppłs lib̾atus.
tunc lib̾atus inre. tuinc enim toto corde laudabitur. ⁊
amab̾r deus. qñ ꝑ sp̃em uidebitur. ⁊ ħerit inconsi. uis.¬
.li qñ de toto mundo collecti erunt. unsti munũ. interꝰ
quos iam nullus erat iniqitus. nullus pelle ouina
tectus. fr̾nitare falsa surrepit. nullius uide furta to¬

Expanded text:
int. id est si intelligitur, ut discrete habeatur, et cum amore. Metus enim judicii, janua est conversionis, si addatur discretio dilectionis. Et ipse timor, intellectus botimor Domini est initium sapientiae, quia est janua conversionis, et via ad sapientiam. Et iste intellectus, qui est in timore Domini, quo est intense habitus, est bonulicet qui per timorem ad sapientiam ascendant. Deinde quid pro praedictis debeat reddi Domino subdit; laudatio ejus Domini, pit, in laudem finit populus fidelis. A diabolo liberatus, gratias agens, expressit quid faciendum sit hic devotis et in coelo sione laudis, quae erit in futuro. Ait ergo populus liberattunc liberatus in re. Tunc enim toto corde laudabitur et amabitur Deus, quando per speciem videbitur. Et hoc erit, in consiliest quando de toto mundo collecti erunt justi in unum, inter quos jam nullus erit iniquus, nullus pelle ovina tectus, fraternitate falsa superbit, nullius Judae furta to
Abbreviated transcription (Latin):
absolutionem pecc̃or dñm laudant. tamqm᷑ acaptini¬
modus t̾ꝑtitus est p̃s pͥm̾o monet ꝓpħa quid faciat be¬
atusuir. ⁊ qnͣta bona gĩadei m̃eatur. Scd̾o agit de aduẽ¬
tudomunt ꝑquem hoiessunt beati. ibi exortum est. ĩcio
autem hiun supradicti edificui. est illa inesfabilis par
sap̾ie cuiuis initium est. timordñi. de quo incipit dicens
eatus uir. quiti. do.¬

Expanded text:
absolutionem peccatorum Dominum laudant, tanquam a captiviModus. Tripartitus est psalmus. Primo monet Propheta quid faciat beatus vir, et quanta bona gratia mereatur. Secundo agit de adventu Domini, per quem homines sunt beati, ibi exortum est. Tertio autem hujus supradicti aedificii, est illa ineffabilis pax sapientiae, cujus initium est timor Domini, de quo incipit, dicens: eatus vir qui timet Do
Abbreviated transcription (Latin):
⁊acharie. agͣgeus ⁊acharias. longe post dauid
fuerunt cõpletis lex auius transiigrat̾onis. t̾csubda¬
templi ꝑtinere usdebatur. ⁊ sic inhesdra legͣr ip̃iqͦ ĩ
templi reedificat̃one fu̾nt coadiutores. dequat̾n reedi¬
ficationẽ. illius actualis templi. nonagit᷑ hic. s pocius
de reformat̾one sp̃ualis templi. qd̾ nos sumus. uñ apłc
pli renouatio. sig̾cat renouationem noui ppłi. exrii¬
na ade. ut portet imaginem nomi hõis. si cut añ por¬
tauit imaginem net̾is hominis. ⁊ pꝰ captitutatem hꝰ
seculi. qd̾ .uii. dierrim repeticione uoluitur. ⁊ lõgin¬
que ꝑegrnat̾onis misiam. qͣi .pꝰ.lxx. armnosnoruitu¬
ramole construatur. s beata inmortalitate et̾naliter
magna hy laritate dñm laudau̾nt. Ieoq huiꝰ psalmi¬

Expanded text:
Aggaeus et Zacharias longe post David fuerunt, completis LXX annis transmigrationis, tunc sub Datempli pertinere videbatur . Et sicut in Esdra legitur, ipsi quoque in templi reaedificatione fuerunt coadjutores , de qua tamen reaedificatione illius actualis templi non agitur hic; sed potius de reformatione spiritualis templi, quod nos sumus. Unde Apospli renovatio significat renovationem novi populi ex ruina Adae, ut portet imaginem novi hominis, sicut ante portavit imaginem veteris hominis , et post captivitatem hujus saeculi, quod septem dierum repetitione volvitur, longinquae peregrinationis miseriam, quasi post LXX annos non ruitura mole construatur; sed beata immortalitate aeternaliter magna hilaritate Dominum laudaverunt. Ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mandat᷑. ibi requiescatur. qd̾ ꝓmitit᷑.⁊ pot̾imus
met̾. ubi nil carnalespetur. cunis hes quisqͥs ẽe uolu̾is
nollo te fallas. nõ talealiqͥd medit̾is adipisci qͣle solet
hic ocłs auaricie concupiscere.s qͣle ocłs hõinon uidit
S pͥmo penas tuge. deuita gehennã añ qm desid̾es ꝓ¬
delectabit te castis aniplexibus uitatis. sed prius donã¬
da sunt. tibi debita. quam postulanda p̾mia. nͨ extol¬
hic mandata confirmnata. ħ est hereditas noul.t.¬

Expanded text:
quod mandatur: ibi requiescatur quod promittitur. Et poterimus m, ubi nil carnale speretur, cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere; sed quale oculus hominis non vidit. Sed primo poenas fuge, devita gehennam, antequam desideres pdelectabit castis amplexibus veritatis, sed prius donanda sunt tibi debita, quam postulanda praemia, nec extolhic mandata confirmata, haec est haereditas Novi T
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. deo sunt facilia. ut i diuites faciat intrare in reg
ꝓqua ⁊ indicantur. hic iuidicitim quo infut᷑o. usdica¬
bunt eos. aquib hic usdicantur. teneaturꝰ gu̾itas ab
his qui iusdicantur. quo uidicent. indicantes se. ⁊ ⁊̾ an
gelos cͣc quos ihic luctantur. inͥl separet axp̃o. qr fide¬
lia sunt om̃ia man.eiꝰ. Nõnfailit exhibet qd̾ ꝑmisit.
ñ tn sꝑandum est ut hic habeatur. s ꝯfurmã. suut. in

Expanded text:
sunt, Deo sunt facilia, ut et divites faciat intrare in regnpro qua et judicantur hic, et judicium quo in futuro judicabunt eos a quibus hic judicantur. Teneatur ergo veritas ab his qui judicantur, quo judicent judicantes se, et etiam angelos, contra quos et hic luctantur, et nihil separet a Christo, quia fidelia sunt omnia mandata ejus. Non fallit, exhibet quod promisit, non tamen sperandum est ut hic habeatur: sed confirmata sunt in