comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uorum hostium pugnas. Siue in¬
duti sunt domestici eclesiae dupli¬
ci ueste. una operis. alteramentis
id est fidei &openrtionis & sac iacm̃¬
tis uidelic& sui redemptoris inbuti
& informati exemplis. Vel ceste
uestiti sunt duplicibus. quia pro¬
missionem habent uitae puresentis
& futunre. nunc inperegrinatione
temporrli ad iuti. tunc inpatria ꝑ¬
p&ua ubi semꝑ felices uiuant grrtia
diuina alleuati. ST RACula¬
TAM UESTE FECII SIBI
Stuxgulata uestis quae uariante
textuux sol& firmissima confici.
fostia ecclesiae opera. & diuersa uir¬
tutum ei ornamenta significat:
Dequib psalmista in laudem summi
regis cecinit dicens. Adstitit regi¬
na adextristuis. in uestitu de aunx¬
to circum amicta uari&ate
BYSSUS ET PURPURA IN¬
dumentũ eius. Brssus in
castitate punxe conuersationis: pur¬
punt ineffusione pr&ciosi sanguinis
Hinc enim pulchre dictum . ẽ. a patri¬
bus quia scã ecclesia electorum flo¬
ribus uernans in pace hab& lilia.

Expanded text:
vorum hostium pugnas. Sive invorum hostium pugnas. Sive induti sunt domestici ecclesiae duplici veste, una operis, altera mentis, id est, fidei et operationis, et sacramentis videlicet sui redemptoris imbuti, et informati exemplis, vel certe vestiti sunt duplicibus, quia promissionem habent vitae praesentis et futurae. Nunc in peregrinatione temporali adjuti, tunc in patria perpetua, ubi semper felices vivant gratia divina allevati. Stragulatam vestem fecit sibi. Stragulata vestis quae variante textura solet firmissima confici, fortia ecclesiae opera et diversa virtutum ornamenta significat. De quibus Psalmista in laudem summi regis cecinit dicens: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Byssus et purpura indumentum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusione pretiosi sanguinis. Hinc enim pulchre dictum est a patribus, quia sancta ecclesia electorum floribus vernans in pace habet lilia,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis gloriae caelestis acuestem ca¬
ritatis & nuptialem facimus. Digi¬
tinamq quib ad prehendere fusum
dicitur. ipsam intentionẽ discr&io¬
nis quaquisq operatur insinuant:
Haec & deoperibus elemosinarum
quae genercliter fiunt in pauperes
accipi pot. ẽ. sed melius de uerbo
dĩ quod indumentũ salutis anima¬
bus confest intelligitur. Aperuit
ecclesia manum in opi: cum mrs
teria fidei ignourntibus per opert¬
rios ueritatis reuelauit. Palmas
extendit ad pauperem. cum late
salutis indignas nationes disper¬
sit. NONTIMEBIT DOMUI
SUAE AFRICORIBUS NUIS:
perfidiae suae tempore rigentia:
quibus habundat iniquitas & refri¬
gescit caritas . Non timebit ergo
ecclesia domui suae afrigoribus ni¬
uis. quia dñõ pollicente credit. quia
postae inferi non praeualebunt ad¬
uersum eam. OMNES ENIM
DOMESTICI EI UESTITI DU¬
plicibus. Vestiti sapientia ad
refellendas hereticorum doctrinas.
uestiti sapientia ad tolerendas prix¬

Expanded text:
nobis gloriae coelestis ac vestem chanobis gloriae coelestis ac vestem charitatis et nuptialem facimus. Digiti namque quibus apprehendere fusum dicitur, ipsam intentionem discretionis quam quisque operatur insinuant. Haec de operibus eleemosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest. Sed melius de verbo Dei, quod indumentum salutis animabus confert, intelligitur. Aperuit ecteria fidei ignorantibus per operarios veritatis revelavit; palmas extendit ad pauperem, cum longeendas aeternae salutis indigenas nationes dispersit.-- Non timebit domui suae a frigoribus nivis, perfidiae suae corpore rigentia, quibus abundat iniquitas, et refrigescit charitas. Non timebit ergo ecclesia domui suae a frigoribus nivis, quia domino pollicente credit, quia portae inferni non praevalebunt adversus eam . Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus. Vestiti sapientia ad repellendas haereticorum doctrinas. Vestiti sapientia ad tolerandas pra
Abbreviated transcription (Latin):
non habebunt. Scaẽ uero ecclesi¬
ae lucerna non extinguitur in noc¬
te. quia cum anegotio quiescit ac¬
tionis. uacat liberius lucis supernae
contemplationis. MANuM
SUAM MISITADFORTIA
Fostia dicit perfecta in xp̃i carita¬
fostitudine alibi dixit . Reg¬
num caelorũ uimpatitur. & uio¬
lenti ixpiunt illud: Et diqi¬
TI EIUS AD PREHENDERUNT
Fusum. Solent feminȩ nen¬
tes fusum indextenx. colum tene¬
re insinistio. Incolo enĩ lana in¬
uoluta. ẽ. quae fila ducendonen¬
dotirensit infusum. Dextrx ui¬
tam perp&uã. leua praesentia dĩ
dona significat : id.ẽ. opulentiã rerũ.
pacem temporũ. sospitatẽ corporum.
scientiam scriptuurrum. Haec & si¬
milia bona cum dño largiente ꝑcipim:
quasi lanam colo inuolutam in leua
gestamus. At cum ea proamore
caelestium ex ercere incipimus. iam
lanam agni inmaculati de colo infu¬
sum. id est deleua indexteram tirc¬
icimus. quia dedonis nr̃i redempto¬
ris de exemplis operum ei. stolam

Expanded text:
non habebunt. Sanctae vero ecclesinon habebunt. Sanctae vero ecclesiae lucerna non extinguitur in nocte, quia cum a negotio quiescit, actioni vacat liberius lucis supernae contemplationis. Manum suam misit ad fortia. Fortia dicit perfecta in Christi charitafortitudine alibi dicit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Et digiti ejus apprehenderunt fusum. Solent feminae nentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, nendo transit in fusum. Dextra vitam perpetuam, laeva praesentia Dei dona significat, hoc est, opulentiam rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam scripturarum. Haec et similia bona cum Deo largiente percipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus. At cum ea pro amore coelestium exercere incipimus, jam lanam agni immaculati de colo in fusum, id est, de laeva in dextram trajicimus, quia de donis nostri redemptoris, de exemplis operum ejus, stolam
Abbreviated transcription (Latin):
cinxitergo ecdesia lumbos suos for¬
titudine. cum supernorũ desideriis
intenta. carnalib in lecebris subcum¬
bere despexit. Robonruit bra¬
chium suum. cum se adagenda uir¬
tutum operx prxepanruit. Et bene
primolumbos fostitudine accinge¬
re. ac post modum robonrre bracchi
um: quia nimirum actioboniope¬
ris acceptabilis eẽ. dõminime ual&.
si non flux aluxuriae quis prius a
carne simul &mente restringat
utiq illius significat. de quosupra
ait. considenruit agrũ &emit eũ.
Custauit igitur ecclesia siue anima
scã. intimomentis desiderio & cog¬
nouit quiabona. ẽ. negotiatio ui¬
tae in marcessibilis. quã relictis
in lecebris temponrlib: a&ernã mer¬
cauit in caelis. NONEXT IN¬
QUETUR IN NOCTELUCER¬
NA EIUS. Eorum namq lucer¬
na nocte extinguitur. qui sicut
dñs ait. ad tempuscredunt. & intẽ¬
pore temptationis recedunt. Sed &
illorũ nocte media extingu&ur lu¬
cerna. qui ueniente iudice oleum
caritatis in uasis precordiorũ suorũ

Expanded text:
cinxit ergo ecclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta, carnalibus illecebris succumbere despexit. Roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis Deo esse minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne simul et mente restringat.utique siguificat illius, de quo supra ait: Consideravit agrum et emit eum . Gustavit igitur ecclesia sive anima sancta intimo mentis desiderio, et cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcescibilis, quam relictis illecebris temporalibus aeterna mercata est in coelis. Non extinguetur in nocte lucerna. Eorum namque lucerna nocte extinguitur, qui sicut Dominus ait: Ad tempus credunt, et ad tempus tentationis recedunt. Sed et illorum nocte media extinguetur lucerna, qui veniente judice, oleum charitatis in vasis praecordiorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
siue pucedicationis uerbum. siue.
miseri cordiae dederit alimentũ:
& hic & infuturo accipi& illud
multiplicatum. ETAUGEBIT
IN CREMENIA FRUGUM
IUSTITIAE URAE. Incre¬
mentum frugum iustitiae dicit.
siue facultates rerum. siuedoctri¬
nam sermonum. De fructuenĩ
labiorum suorũ ait salomon. sa¬
tiabitur sapiens

Expanded text:
sive praedicationis verbum, sive sive praedicationis verbum, sive misericordiae dederit alimentum, et hic et in futuro accipiet illud multiplicatum. Et augebit incrementa frugum justitiae vestrae. Incrementum frugum justitiae dicit, sive facultates rerum, sive doctrinam sermonum, de fructu enim labiorum suorum, ait Salomon, satiabitur sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
Acsidicer&. Omnẽ sufficientiam
spĩtalium quam &iam carnalium
dabit uobis dñs. ut omne opus bonũ
siue deuotionis inmiseri cordiam.
siue eruditionis indoctrina. implere
possitis mente libenr. DISPER¬
SIT: DEDIT PAUPORIBUS.
IUSTITIA EIUS MANET IN
SaCculũ scła. Idest diuisit.
dedit pluribus. Ideo non uni sed
pluribus. quia maius. ẽ. ontio
multorum quam unius. Dereb
enim temporlib sibene dispensan¬
tur. acerna iustitia comparatur
QUI AUTE AMM INIS TRAT
SEMEN SEMINANTI. ET
PANEAO MANDUCANDŨ¬
PRAESTABIT. Hoc enim de
uerbi semine dictum inscõ intelle¬
gimus euangelio. ubi dñs expo¬
nens discipulis parobolam semi¬
nantis ait. Semen est uerbum dĩ
Acsi picedicatoribus apłs dicer&.
Ds̃ quibus dedit officium docendi.
aescam non subtrchit corporis.
Siue qui uobis dispensandi tribuit
facultatem. uos minime pati&
esurire: ET MULTIPLICA¬
BIT SEMOEN URM Id est
rerum uobis augmentum faci&r
uel sermonum. Date & dabitur
uobis dicit dñs. Quienim pro dõ

Expanded text:
Ac si diceret, omnem sufficientiam tam spiritualium quam etiam carnalium dabit vobis Dominus, ut omne opus bonum, sive devotionis in misericordia, sive eruditionis in doctrina, implere possitis mente libera. Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi. Id est, divisit, dedit pluribus, ideo non uni, sed pluribus, quia majus est oratio multorum quam unius. De rebus enim temporalibus, si bene dispensentur, aeterna justitia comparatur. Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum, etc. Hoc enim de verbi semine dictum in sancto intelligimus Evangelio, ubi Dominus exponens discipulis parabolam seminis ait: Semen est verbum Dei . Ac si praedicatoribus Apostolus diceret: Deus qui vobis dedit officium docendi, escam non subtrahit corporis. Sive qui vobis dispensando tribuit facultatem, vos minime patietur esurire. Et multiplicavit semen vestrum. Id est, rerum vobis augmentum faciet, vel sermonum: Date et dabitur vobis, dicit Dominus, qui enim pro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
AUTE DS̃ OIIINẼ GRATIAM
HABUNDARE FACERE IN
UOBIS Neximeant in opiam
elemosrnarii :: ideo in opere miseri¬
cordiae dĩpureponit potentiam
Omnem giictiam dicit. siue copiã
frugum fructusq prouentum. siue
sensus habundantiani. sapientiaeq
intellectum. UT INOMNIB:
SEMPER OMNẼSUEFICI¬
ENT IAMO HABENTESA¬

Expanded text:
autem Deus omnem gratiam autem Deus omnem gratiam abundare facere in vobis. Ne timeant inopiam eleemosynarii, ideo in opere misericordiae Dei, praeponit potentiam. Omnem gratiam dicit sive copiam frugum, fructusque proventum, sive sensus abundantiam, sapientiaeque intellectum. Ut in omnibus semper sufficientiam habentes
Abbreviated transcription (Latin):
I PARCESEMINAT
PARCE ET METET
Idest qui parum tribuit.
ti: paruum accipi&r.
mercedis. Secandum misericor¬
diae openr: unus quisq & pͥnemia
recipi& erna. EP QUIS E¬
MINAT INBENEDICTIOM¬
BUS.. DEBENE DICEIONB
EΙCETET Qualis fuerit
deuotio : taliserit & remunentio
Qui giaeto animo & sufficienter.
Aut rerum temponelium elemo¬
synam. aut prcedicationis indi¬
genti minis tracuerit uerba. suffi¬
cienter & large adnõ accipi& pre¬
mia. Auarus enim mercedem
ex eo quod inuitus dederit. non
habebit. Benedictio enim &
daneis. axerna. & accipientis p̃¬
sens. efficitur elemosyna : UNUS¬
quISQ PROUT OESTIN AUIT
CORDESUO NONBATRISTI¬
TIX AIIT EXNECESSITATE:
Id .ẽ. quantum statuit uel elegit
pauperibus dare non coactus seduo¬
luntarius. Tobias enim filio suo
ait. Si tibi plurimum . ẽ plurimũ
tribue. Si exiguum. exiguo in¬
digenti communica. HILAREM
ENIM OATOREM. DILIGT
Ds. Salomonenim dicit. In
omnidato. hilarem fac uultum tuũ
Nam & indiuinarum scriptuitcrũ

Expanded text:
i parce seminat parce et metet. Id est, qui parum tribuit egenti, parum accipiet mercedis, secundum misericordiae opera unusquisque et praemia recipiet aeterna. Et qui seminat in benedictionibus de benedictionibus et metet. Qualis fuerit devotio, talis erit et remuneratio, qui grato animo et sufficienter, aut rerum temporalium eleemosynam, aut praedicationis indigenti ministraverit verba, sufficienter et large a Domino accipiet praemia. Avarus enim mercedem ex eo quod invitus dederit, non habebit, benedictio enim et dantis aeterna, accipientis praesens efficitur eleemosyna. Unusquisque prout destinavit in corde suo, non ex tristitia aut ex necessitate. Id est, quantum statuit vel elegit pauperibus dare, non coactus sed voluntarius. Tobias enim filio suo ait: Si plurimum tibi est, plurimum tribue, si exiguum, exigua indigentibus communica . Hilarem enim datorem diligit Deus. Salomon enim dicit: In omni dato hilarem fac vultum tuum. . Nam et in divinarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq ENĨ FECERIT UO¬
LUNTATẼ PATRIS MOEIquI
INCACLIS .E. IPSEMEUS
FRI SOROR EIMATER.E
Cumis qui uolunta tẽdĩ fecerit
soror & firecet dñi dicitur propter
utrumq sexum qui ad fidem colligi¬
tur. mirumnon.ẽ.: Mioendum
dnĩ dicatur Fideles& enĩ discipu¬
los fr̃s uocare dignatus. ẽ. dicens:
Ite nuntiate fitrib meis. Qui
ergo fucter dñĩ fieri ad fidem ueni¬
endo potuerit. quaerendum. ẽ.
quomodo &iam. eẽ. mater possit
Sed sciendum . ẽ. quia qui ihũ firet̃
& soror . ẽ. credendo. mater effi
rit. Et mater ei efficitur. siꝑẽi
uocem amordnĩ in proximi mente
genenrtur

Expanded text:
fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror et mater est. Cum is qui voluntatem Dei fecerit, soror et frater Domini dicitur propter utrumque sexum, qui ad fidem colligitur, mirum non est; mirandum er dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis. Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo idem esse mater ejus possit. Sed sciendum est nobis, quia qui Jesu frater, et soror est credendo, mater efficrit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur
Abbreviated transcription (Latin):
as tendere. utrum spitali opere
carnem & sanguinem puxeferat
Vnde & dñs non quo matrẽ nega
u& & frs exire contempsit. sed
quo responder& insidianti. ex¬
tendens manũ indiscipulos ait:
ECCEMATERMEA ET PR̃S
MEI Isti sunt matermea. qui
me cotidie incredentium animis
generrnt. Isti sunt fr̃s mei: qui
faciunt openr patris mnei : Eccema¬
tertua & fr̃s tui foris stant. quae¬
renteste A postolos cognatione
pur&ulit. ut & nos in comparatio
Tr̃s consobrinos saluatoris soro¬
ris mariae liberos intellegimus
materterae dñi. quae. eẽ. dicatur
mater ia cobi minoris & ioseph &
iudae. quos in alio euangelii loco
fr̃s diĩ legimus appellatos:
Foris enĩ stantes uolunt dnm̃ui¬
dere cognati ipsius. cum iuda ei
spĩtalem inlege non quaerentes
ad carnalia docenda cogunt exi¬
re. quamse ad discenda sp̃italia
consentiunt ingredi. AT IPSE
RESPONDENS DICENTISI
BIT. QUAEEST MATER

Expanded text:
as tendere, utrum spirituali operi as tendere, utrum spirituali operi carnem et sanguinem praeferat. Unde et Dominus non quo matrem negaret et fratres exire contempsit, sed quo responderet insidianti, extendens manum in discipulos ait: Ecce mater mea et fratres mei, isti sunt mater mea, qui me quotidie in credentium animis generant, isti sunt fratres mei, qui faciunt opera patris mei. Et ecce mater tua, et fratres tui foris stant quaerentes te. Apostolos cognationi praetulit, ut et nos in comparationamus. Fratres consobrinos salvatoris sororis Mariae liberos intelligimus materterae Domini, quae esse dicatur mater Jacobi minoris, et Joseph, et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Foris enim stantes volunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spiritualem in lege non quaerentes ad carnalia docenda cogunt exire, quam se ad discenda spiritualia consentiunt ingredi. At ipse respondens dicenti sibi ait: Quae est mater
Abbreviated transcription (Latin):
OQUENTE IHUADTURBAS
ECCEMATER EIUS ET
PÑS STABANT FORIS
in officio prredicandi. Sane quod
dñs ad matrem fr̃sq rogatus ab of¬
ficio uerbi dissimulatur egredi.
non maternae refutat obsequia
pi&atis. cuius prreceptum. ẽ. ho¬
nouxpatrem tuum &matrem.
sed paternisse mesteriis amplius
quam maternis debere monstiat:
effectibus. idem nobis exemplo quod
uerbo commendanscumait Qui
amat patrem aut matrem plusquã
me. non . ẽ. medignus. Mystice
autem mater & fr̃sihũ. sinagoga
ex cuius carne . ẽ. editus & populus
.ẽ. iudaeorum. Qui saluatore in¬
tus docente uenientes intuxre ne¬
queunt. cuius sp̃italit intellegere
dicta neglegunt. Pixeoccupans¬
enĩ eiꝰ ingreditur domũ. quia dif¬
ferente iuda ea. gentilitas conflu¬
xit achepm. atq interna uitae
misteria. quanto fide uicinior
tantomente capatior auxit. Iux¬
ta quod psalmus ait. Accedite ad
eum & inluminamini. DXIT
Iaũt eiquidamo. Vid&ur
mihiiste quinuntiat non fostuitu
& simpliciter nuntiare. sed insidi¬

Expanded text:
oquente ad turbas, ecce mater ejus et fratres stabant foris,in officio praedicandi. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus ab officio verbi dissimulatur egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujus praeceptum est: Honora patrem tuum et matrem , sed paternis se mysteriis amplius, quam maternis debere monstrat affectibus, idem nobis exemplo, quod verbo commendans cum ait: Qui amat patrem aut matrem plusquam me, non est me dignus . Mysautem mater et fratres Jesu, Synagoga, ex cujus carne est editus, et populus est Judaeorum, qui Salvatore intus docente, venientes intrare nequeunt: cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Penim ejus ingreditur domum, quia differente Judaea gentilitas confluxit ad Christum, atque in aeterna vitae mysteria quanto fide vicinior, tanto mente capacior hausit, juxta quod Psalmus ait: Accedite ad eum et illuminamini . Dixit autem ei quidam. Videtur mihi iste qui nuntiat, non fortuitu et simpliciter nuntiare, sed insidi
Abbreviated transcription (Latin):
lo & bonae operationis doctrina
credentes instruxit. Sed &usq
hodie &usq ad finẽ saeculi scã ec¬
clesia sollicite ꝑquirit quos ad fidẽ
conuestere possit. & quoscumq
dociles inuenerit. hos data pecunia
uerbi inseruitium xp̃i emit. atq
in eis uineam xp̃iplantare ł potius
eos uineam xp̃ĩ facere satagit. Ac

Expanded text:
lo et bonae operationis doctrina credentes instruxit, sed et usque hodie, et usque ad finem saeculi sancta ecclesia sollicite perquirit quos ad fidem convertere possit, et quoscunque dociles invenerit, hos data pecunia verbi in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere
Abbreviated transcription (Latin):
miles sua iussa seruantes ne in labo¬
re lassescant. suꝑnae mercedis cõ¬
memoratione reficit. CONSI¬
DERAUIT ACRŨ. ET ECMT
eum: A grum dicit possessionẽ
supernae hereditatis. unde ia cobait.
Ecceodor filu mei. sicut odor agri
pleni cuibenedixit dñs. Quem con¬
sidenxuit ecclesia siue electa anima
& emit. quia studiose didicit quae
sint gaudia uitae perennis. & pro
eorum ꝑceptione quicquid potuit
labonruit. Aliter. Considerauit
agrum id ẽ. orbem uniuersum: &
emit eum. cum missis doctoribus
ta lentum uerbi contulit. ut cre¬
dentes felicissimo xp̃i mancipatui
subder&: DEFRUCTUMANU¬
um suarũ plantauit ui¬
NEAM. Plantauit autem uineã.
cum in agromundi denouis creden¬
tium populis fecit ecclesiam & eã
plena euangelice ueritatis institu¬
tione firmauit. Quamuineam
defructumanuum suarũ plantauit.

Expanded text:
miles sua jussa servantes, ne in labomiles sua jussa servantes, ne in labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit eum. Agrum dicit possessionem supernae haereditatis, unde Jacob ait Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus Quem consideravit ecclesia, sive electa anima, et emit, quia studiose didicit quae sunt gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quicquid potuit laboravit. Aliter: Consideravit agrum, id est, orbem universum, et emit eum, cum missis doctoribus talentum verbi contulit, ut credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. De fructu manuum suarum plantavit vineam. Plantavit autem vineam cum in agro mundi de novis credentium populis fecit ecclesiam, et eam plane Evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam vineam de fructu manuum suarum pl
Abbreviated transcription (Latin):
qua recte subdit. delonge postat
panem suum. quia incunctis quae
temporaliterbene agit. a&ernã¬
solum modo r&ributionem expectat.
& eius uiu panis saturitatẽ desiderat
qui dixit: Ego sum panis uiuusqui
decaelo descendi. & qui suis audi¬
toribus pie promittit dicens. ueni¬
te ad me omnes qui laboratis & o¬
nenxti estis. & ego reficiamuos.
ET DENOCTOSURREXIT.
DEDITq PRAEDÃ DOMESTI¬
CIS SUOS: ET CBARIA AN¬
cillis suis. Quasi enĩ nocte
quiescit. cum aliquis fidelium iN¬
termissa sollicitudine externa :¬
sibim& uacarespĩtaliter incipit.
& uel lectionib: sacris uel oratio¬
nibus scĩs. ł lacrimis secr&is exer¬
cendo. secuire noncessat. Nã
consurgit denocte. cuma dagen¬
dam &iam proximorũ cunaem se
sollicite accingitatq componit.
Datnamq piecedam domesticis:
cum eos quos ab antiquo hoste docen¬
do eripere potuit. soci&ate illoꝵ
qui infide praecesserunt reconcili¬
at. Dat ancillis cibaria. cum hu¬

Expanded text:
qua recte subdit, de longe portat qua recte subdit, de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bene agit, aeternasolummodo retributionem exspectat, et ejus vivi panis saturitatem desiderat, qui dixit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi , et qui suis auditoribus pie promittit, dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Et de nocte surrexit, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Quasi enim nocte quiescit, cum aliquis fidelium intermissa sollicitudine externa sibimet vacare spiritualiter incipit, et vel lectionibus sacris, orationibus sanctis, vel lacrymis secretis, exercendo se curare non cessat. Nam consurgit de nocte, cum ad agendam etiam proximorum curam se sollicite accingit atque componit. Dat namque praedam domesticis, cum eos quos ab antiquo hoste docendo eripere potuit, societati illorum qui in fide praecesserunt reconciliat. Dat ancillis cibaria, cum hu
Abbreviated transcription (Latin):
re consueuit. iuxta illud proph&¬
cum. Cum uideris nudum operieũ.
& carnem tua nedespexeris & c&era:
Et haec non super uacue sed cũ con¬
silio operatur: ut ab ipso uiro suo
dnõ audiat in iudicio: uenite be¬
nedicti patris mei: percipite regnũ
quod uobis paratum .ẽ. ab origine
mundi: quia nudus fui & operu¬
istisme. &c&̃. Mrstice autem
lana qui ouinus ẽ. habitus: pi&a¬
tis & simplicitatis quae in proxi¬
mis inpendimus opera designatur
Inlino uero. castigatio uel mosti¬
ficatio carnis nitre intimatur
FAETA EST QUASI NAUIS
INSTIT ORIS DELONGE
PORTAT PANEM SUUMM:
Institorem. negotiatorem dicit:
Qui pro eo sic uocatur ab antiquis:
quia in requirendis multiplican¬
disq mercedibus sedulus insistat
Facta . ẽ. ergo anima scã quasi
nauis institoris. quae tirensit de
siderio fluctus saeculi prcesentis.¬
& sola quae incaelis accipere sperat
acernagaudia meditatur. & pro
his adipiscendis quicquid ual& in¬
stanter agit: & aduersa omnia
fostiter superare contendit. De

Expanded text:
e consuevit, juxta illud propheticum: Cum videris nudum operi eum, et carnem tuam ne despexeris, etc. Et haec non supervacue, sed cum consilio operatur, ut ab ipso viro suo domino audiat in judicio: Venite, benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, quia nudus fui et operuistis me, etc. . Mystice autem in lana, quia unus est habitus pietatis et simplicitatis, quae in proximis impendimus opera designantur. In lino vero castigatio vel mortificatio carnis nostrae intimatur. Facta est quasi navis institoris, de longe portat panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quia in requirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo anima sancta, quasi navis institoris, quae transit de desiderio fluctus saeculi praesentis, sola quae in coelis accipere sperat aeterna gaudia meditatur, et pro his adipiscendis quicquid valet instanter agit, et adversa omnia fortiter superare contendit. De
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝑ puxedicatores suos eos quos.
ipse deceperat. adueritatis iter re¬
uocat. & num quã diabolica ficu¬
de deceptas liberare animas cessat:
donec compl&o mundicursu suorum p̃¬
finita compleatur summa membrorũ:
REDDET EI BONŨ ET NON
malum. Reddit quippe ecclesia
siue una quaeq anima xp̃obonum.
cum ꝑceptis ab eo uitae muneribus rec¬
te uiuendo respond&. cum ea quae ip¬
se scire uel facere ab illo ad iuta potuit.
&iam aliis intimare satagit E con¬
mala rependunt. id est uel fidei mrs¬
teria quaepceperunt her&ica fece
foedando. ł fidem quam professione
seruant piecuis operibus blaspheman¬
do uel mores bonos perconloquia ma¬
la corrumpendo. OMNIBUS
DIEBUS UITAE SUAE Om¬
nib diebus reddit dño bonum. qui
in his quae bene inchoat usq ad finẽ
uitae pixesentis persistere curat:
Cui simile. ẽ. illud euangelicum.
seruiamus illi inscĩtate & iustitia

Expanded text:
cum per praedicatores suos, eos quos cum per praedicatores suos, eos quos ipse deceperat ad veritatis iter revocat, et nunquam diabolica fraude deceptas liberare animas cessat. Donec completo mundi cursu suorum praefinita compleantur summa membrorum. Reddet ei bonum et non malum. Reddit quippe ecclesia, sive unaquaeque anima, Christo bonum cum perceptis ab eo vitae muneribus, recte vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab illo adjuta potuit, etiam aliis intimare satagit. E conmala rependunt, id est, vel fidei mysteria, quae perceperunt, haeretica fece foedando, vel fidem quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos per colloquia mala corrumpendo. Omnibus diebus vitae suae. Omnibus diebus reddit Domino bonum, qui in his quae bene inchoat usque ad finem vitae praesentis persistere curat. Cui simile est illud Evangelicum: Serviamus illi in sanctitate et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dilexit nos. & tradidit sem&¬
ipsum pronobis. Aliter pr&ium scẽ
ecclesiae procul positum. ẽ. quia in¬
carnatio uerbidĩ & conuersatio ẽi
inter homines. & passio & resurrec¬
to eius longe. ẽ. aniĩ conditione
discr&a. CONFIDIT IN CA
COR UIRI SUI. Uirum scaẽ
ecclesiae qui&iam & pr&ium eius
fieri dignatus . ẽ: dnm̃ dicit. Sicut
enimis qui fidelem fostemq & castã
hab& coniugem confidit in ea quia
nihil controc suam uoluntatem ad¬
ulterina saltim cogitationi possit
ad taminari. sed quoscumq ual&
assidua amicitia ad suum uirum
conuestere desiderat: sic redemp¬
tor noster insibi coniuncta confi¬
dit ecclesia. Nouit enim spm̃groc
tiae & uistutem caritatis quam eius
p̃cordiis infudit. ideo non dubitat
eam non solum a sua fidei integrita¬
te posse corrumpi: sed & ꝑseueran¬
ter insistere . ut plures ad eiusdem
fidei congreg& unitatem.t
SPOLIIS NON IN DIGEBIT:
Spoliat enĩ diabolum ecclesia.

Expanded text:
Qui dilexit nos, et tradidit semeQui dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Aliter pretium sanctae Ecclesiae procul positum est, quia incarnatio Verbi Dei et conversatio ejus inter homines, et passio et resurrectio ejus longein ea cor viri sui. Virum sanctae ecclesiae, qui etiam et pretium ejus fieri dignatus est, dominum dicit. Sicut enim is qui fortem fidelemque et castam habet conjugem, confidit in ea, quia nihil contra suam voluntatem adulterina saltem cogitatione possit contaminare, sed quoscunque valet assidua amicitia ad suum virum convertere desiderat, sic redemptor noster in sibi conjuncta confidit ecclesia. Novit enim spiritum gratiae et virtutem charitatis, quam ejus praecordiis infudit. Ideo non dubitat eam, non solum a suae fidei integritate posse corrumpi, sed et perseveranter insistere, ut plures ad ejusdem fidei congreget unitatem. Et spoliis non indigebit. Spoliat enim diabolum ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
quam io hannes in apocalipsi amictam
sole id est xpõ uidisse perhib&ur
quae spĩtales dõ filios ex aqua & spũ
scõ generare noncessat. Quaeideo
fostis uocatur. quia cuncta sȩculiad¬
uersa simul & prospenr. pro condi¬
toris sui fide contempnit. quam ip̾se
incarne apparens infirmam inuenit.
sed uisitatione sua fostem reddidit
Videns ergo salomon genus huma¬
num multis implicatũ erroribus
ait. Mulierem fostem quis inue¬
ni&: Acsidicer&. Quis patri¬
archa aut proph&a. uel quis talis
aut tantae uistutis uel meriti. eẽ.
bus. unam sibi electorũ ecclesiam
congregar&. quam sua gractia
fostem & insupenrbilem aduersan¬
tibus cunctis efficiat : sub intelle¬
gitur nullus nisixpc̃. PROCul
Procul prostatu posuit temporis.
idest adiebus salomonis. usq ad
pastum uirginis. ET DEulti¬
MIS FINIBUS PRETIŨ EIUS
Deultimis finib quia a summo
caelo egressio ei. qui sem&ipsum
pr&ium redemptionis prosalute
nĩc optulit patri. Vndeapłsait

Expanded text:
quam Joannes in Apocalypsi amiciam cum sole, id est, Christo vidisse perhibetur. Quae spirituales Deo filios ex aqua et spiritu sancto generare non cessat, quae ideo fortis vocatur, quia cuncta saeculi adversa simul et prospera pro Conditoris sui fide contemnit; quam ipse in carne apparens infirmam invenit, sed visitatione sua fortem reddidit. Videns ergo Salomon genus humanum multis implicatum erroribus, ait: Mulierem fortem quis inveniet? ac si diceret: Quis patriarcha aut propheta, vel quis talis aut tantae virtutis vel meriti esse bus unam sibi electorum Ecclesiam congreget, quam sua gratia fortem et insuperabilem adversantibus cunctis efficiat? subintelligitur nullus nisi Christus. Procul. Procul, pro statu posuit temporis, id est, a diebus Salomonis usque ad partum virginis. Et de ultimis finibus pretium ejus. De ultimis finibus dicit, quia a summo coelo egressio ejus , quia semetipsum pretium redemptionis pro salute nostra obtulit Patri. Unde Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Haec autemomnia auespasiano &
tito facta. nullus qui historiam euer¬
sionis eius dem ciuitatis legit ignorat
ET NONRELINQUENT INTE
la pidem suꝑlapidem:
Haec &iam ipsa iam eiusdem ciuita¬
tis tuens migirtio testatur. quia dũ
nunc ineo loco constructa. ẽ. ubi ex¬
tux postam fuerat dñs crucifixus.
prior illa hierusalem ut dicitur
funditus ẽ. euersa. Cui ex qua cul¬
pa euersionis suae paena fuerit iN¬
lata subiungitur. Eoquod
NON COGNOUERIS TEMP
UISITATIONIS TUAE Crea¬
tor quippe omnium per incarnatio¬
nis suae misteriũ hancuisitare dig¬
natus .e. sed ipsatimoris & amoris
illius recordata non est. E⁊ IN

Expanded text:
Haec omnia a Vespasiano et Tito facta, nullas qui historiam eversionis ejusdem civitatis legit, ignorat. Et non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium 1645 hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ter pi& ari poterat. quae peregri¬
no sermone alius loquebatur
HAECAUTEM OMNIA OPE¬
dit se superius totum descĩ sp̃s dis¬
seruis se uistutibus. & ipsum iugi
sermone dm̃se & dnm praedicasse :
DIUIDENS SINGULIS PRO¬
uI uult. Diuidens. non ip¬
se diuisus. Diuisiones uero dictae
sunt: sicut membrorum incor¬
pore . quia nonidem ualent ai¬
res quod oculi. Atq ita mẽbix
c& era diuersis officiis. atq: con¬
corditer distributa. QuaetameN
cum sani sumus una quaeq diuer¬
sa. nec alibi maiore alibi minore.
salute congaudent

Expanded text:
terpretari poterat, quae peregriterpretari poterat, quae peregrino sermone alius loquebatur. Haec omnia opedit se superius totum de sancti spiritus disseruisse virtutibus, et ipsum jugi sermone Deum se et Dominum praedicasse. Dividens singulis prout vult. Dividens non ipse divisus, divisiones vero dictae sunt, sicut membrorum in corpore, quia non idem valent aures quod oculi, atque ita membra caetera diversis officiis atque concorditer distributa. Quae tamen, cum sani sumus, una aeque diversa, nec alibi majore, alibi minore, salute congaudent
Abbreviated transcription (Latin):
gactiae inspiratione percepit :
ALIIAUT EM SERMO SCI¬
ENTIAE. Scientia est. ad ape¬
rire mysteria. aut scire & narra¬
re pu&erita. aut iudicii futura
puredicere. ALT ERI FIDES
IN EODEM SP̃ũ Hic fides
dupliciter intelligitur: non solũ
quae trinitatem capaci corde per¬
cipiat. sed quae ardenti ꝑfectione
signa & prodigia possit operari.
Oequa dñs in euangelio dicit. Si
habueritis fidem sicut granum si¬
napis. dicer&is huic monti & rłq
ALII GRATIA CURATIONŨ
IN UNO SP̃u Id est. perquam
infirmis conferat sanitatem Alii
OPERATIO UIRTUTUM
Perquas inluminare caecos. ob¬
sessoscibsoluere : mostuos ualeat
suscitare. ALII PROPBETA¬
IIO. Perquam moralia doc&.
uel der&ributionis die. aut m&u¬
enda aut speranda precedicat
ALN DISCRETIO SP̃uum
Idest ut quali unusquisq spũ ueni¬
at. uel quid ex dõ. quidexaduer¬
sario in hominũ actione uers&ur.
prudenti ex aminatione discutiat:
ALII INTERP̃TATIO SER¬
Mouum. Id est qui altius in¬

Expanded text:
gratiae inspiratione percepit. gratiae inspiratione percepit. Alii quidem sermo scientiae. Scientia est, aut aperire mysteria, aut scire, aut narrare praeterita, aut judicii futura praedicere. Alteri fides in eodem spiritu. Hic fides dupliciter intelligitur, non solum quae trinitatem capaci corde percipiat, sed quae ardenti perfectione signa et prodigia possit operari, de qua Dominus in Evangelio dicit: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti, et rel. . Alii gratia curationum in uno spiritu. Id est, per quam infirmis conferat sanitatem. Alii operatio virtutum. Per quam illuminare caecos, obsessos absolvere, mortuos valeat suscitare. Alii prophetia. Per quam moralia docet vel de retributionis die aut mentuenda aut speranda praedicat. Alii discretio spirituum. Id est, ut qualis unusquisque spiritus veniat, vel quid ex Deo, quid ex adversario in hominum actione versetur, prudenti examinatione discutiat. Alii interpretatio sermonum. Id est, quia altius in
Abbreviated transcription (Latin):
apostolos de inde proph&as & cẽr
Dicendo enim idem autem sp̃s. idẽ
uero ds̃. ostendit se omnino despũ
scĩ diuinitate disserere. Et di¬
UISIONES OPERAT IONUM
SUNT. IDEMUERO DS̃ Qui
NIBUS Id est quibus diuersas
uistutes openxbantur. hoc . ẽ. dicere
idem qui sp̃s sc̃s. qui openrtur om¬
nia haec inomnibus id est fidelib
atq credentibus. UNICUIQ
DATUR MANFES TATIO¬
festatio sp̃s. id est ut manifest&ur
illum sp̃m sem̃ accepisse adutilitatem
salutemq multorum. Nonenim
prosua tantum. sed profidelium cau¬
sagretiarum muneribus locupl&a¬
tur. Siue adutilitatem incredulo¬
rum ut credant: & credentes ut¬
firmentur. Siue manifestatio
sp̃s. eo quod perdoctrinam spĩtalem
unicuiq manifestam faciat consci¬
entiam suam. sicut in consequenti¬
bus dicit.: quia ꝑ proph&icam casti¬
gationem occulta cordis ẽi mani¬
festa fiunt. uel quod spũ in lumi¬
natus sensus hominum spĩtali dis¬
cr&ione cognoscat. ALII qui

Expanded text:
apostolos, deinde prophetas, etc. apostolos, deinde prophetas, etc. Dicendo enim, idem autem spiritus, idem vero Deus, ostendit se omnino de spiritus sancti divinitate disserere. Et divisiones operationum sunt. Id est quint. Id est quibus diversae virtutes operabantur, hoc est dicere, idem spiritus sanctus qui operatur omnia haec in omnibus, id est fidelibus atque credentibus. Unicuique datur manifestatiofestatio spiritus, id est, ut manifestetur illum spiritum sanctum accepisse ad utilitatem salutemque multorum. Non enim pro sua tantum, sed pro fidelium causa gratiarum muneribus locupletantur. Sive ad utilitatem incredulorum, ut credant, et ut credentes firmentur. Sive manifestatio spiritus, eo quod per doctrinam spiritalem unicuique manifestam faciat conscientiam suam, sicut in consequentibus dicit, quia per propheticam castigationem occulta cordis ejus manifesta fiunt. Vel quod spiritu illuminatus sensus hominum spirituali discretione cognoscat. Alii quid
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ hab&. Et quia legimus qui
filium non hab& nec patrem hab&.
agnoscere ex hoc testimonio pos¬
sumus. quod qui xp̃m noncre¬
dit. nec spm̃ scm habere credenđ
est. Sicut legimus ad romanos
Si quis autem sp̃m xp̃i non hab&.
hic non est eius. Quomodo ergo
openxrios iniquitatis dñs non cog¬
noscit &iam siuistutes sint operx¬
ti: ita & ds̃ malis operibus de nega¬
tur: ETNEMO POTES T
DICERE DÑS IH̃S. NISI IN
Spũ Sc̃o. Id est sine causa fate¬
tur aliquis dnm ihm. qui non inte¬
causa eum uerbis confiteur. qui
factis negat. Doc& ad corinhios.
nisi in spũscõ. id est in bonis operib
conuersantes dnm̃ ihm̃ dicebant
aliter eis prodesse non posse: Di¬
UISIONES GRATIARUSUN¬
non solum donalinguarũ. sed di¬
uersorum charismatum genera dis¬
pensantur adñõ. Hic uult ostende¬
sum. ET DIUISIONES MI¬
NISTRATIONUSUNT: IDEM
astica ministeria in sequentibus spũ
scõ. id est dõ disponente ordinata
commemorat dicens: Quos dam
quidem posuit in ecclesia. primũ

Expanded text:
m habet, et quia legimus, Qui filium non habet nec patrem habet, agnoscere ex hoc testimonio possumus, quod qui Christum non credit, nec spiritum sanctum habere credendus est, sicut legimus ad Romanos: Si quis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quomodo ergo operarios iniquitatis Dominus non cognoscit, etiam si virtutes sint operati, ita et Deus malis operibus denegatur. Et nemo potest dicere Dominus Jesus, nisi in spiritu sancto. Hoc est, sine causa fatetur aliquis Dominum Jesum, qui non intecausa eum verbis confitetur, qui factis negat. Docet ad Corinthios, nisi in spiritu sancto, id est, in bonis operibus conversantes Dominum Jesum dicant, aliter eis prodesse non posse. Divisiones gratiarunon solum dona linguarum, sed diversorum charismatum genera dispensantur a Domino; hic vult ostendesum. Et divisiones minista, quae ministeria in sequentibus, spiritu sancto, id est, Deo disponente, ordinata commemorat dicens: Quosdam quidem posuit in Ecclesiam primum
Abbreviated transcription (Latin):
NT EUNTES. Hic sensus di¬
centis. ẽ. hoc parum uerbis uide¬
atur aperire: Cum gentes esse:¬
tis magis ł aruspicibus idolorũ
oboedientiam prestabatis. qui
uos adsimulacra muta & mostua
perducebant. N unc uero quia
religione suscepta capatioris seri¬
sus . eẽ. deb& is. libentius adquies¬
cite saluti: & promptius oboednȩ
ueritati. Et quod innocentiam
unt̃m depono. ad tenta mente per¬
cipite: Pro ut ducebamini
abspĩtibus nempe malignis duceba¬
mini adoperx peccatorum. IdEO
NOTUM UOBIS FACIO Quod
NEMO INSPuDI LOQuENS
Qui anathematizat. idest quicũ
quadam d&estatione abnegat

Expanded text:
 etc. Hic sensus dicentis hoc parum verbis videtur aperire: cum gentes essetis a magis vel ab aruspicibus idolorum obedientiam praestabatis, qui vos ad simulacra muta et mortua perducebant. Nunc vero, quia religione suscepta, capacioris sensu esse debetis, libentius acquiescite saluti, et promptius obedite veritati, et quod in notitiam stram depono, attenta mente percipite. Prout ducebamini, ritibus nempe malignis ducebamini ad opera peccatorum. Ideo notum vobis facio, quod nemo in spiritu Dei loquens, Qui anathematizat, id est, qui cum quadam detestatione abnegat
Abbreviated transcription (Latin):
mul & dilectione nudati. plussi¬
bi de amicis conquirendis in futu¬
ro. quam dediuitus inpiresenti
colligendis prospicere curtebant:
AIT AUTẼ UILICUS INTRA
SE QuIdFaciam quia
DOMINUS IDEUS AUFERT
AME UILICATIONẼ: PO¬
DERENONUALCO Ablata
quippe uilicatione fodere nonua¬
lemus. quia finita hacuita inqua
deuotae conpunctionis lic& inqui¬
rere. MENDICARE ERU¬
BESCO. &c&̃. Mendicare con¬
fusionis .ẽ. illo scilic& pessimo ge¬
nere mendicandi. quo uirgines ille
fatuae mendicasse referuntur. quae
ingruente tempore nuptiarum.
oleo uistutum deficiente sapientib
dixerunt. date nobis de oleo ur̃o.
quia lampades nixẽ extinguuntur
Et de quo salomonait. Propter
frigus pigerarare noluit. mendi¬
cabit ergo testate & nondabitur
eI. CONUOCATIS ITAQ
SINGULIS DEBITORIBUS

Expanded text:
mul et dilectione nudati, plus simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Ait autem villicus intra se, Quid faciam quia Dominus meus aufert a me villicationem, fodere non valeo: ablata quippe villicatione fodere non valemus, quia finita hac vita, in qdevotae compunctionis licet inquirere. Mendicare erubesco, et caetera. Mendicare confusionis est, illo scilicet pessimo genere mendicandi, quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro quia lampades nostrae exstinguuntur. Et de quo Salomon ait, Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate et non dabitur ei. Convocatis itaque singulis de
Abbreviated transcription (Latin):
RE. Inuilico hocquem dñs eicie¬
bat deuilicatu & laudauit eum
quod infuturum sibi prospexerit:
non omnia debemus ad imitandum
sumere: Non enim aut dñõ nr̃o
facienda.ẽ. in aliquo fircus. ut de ip¬
sa fraude elemosinas faciamus: ail
eos aquibus recipiuolumus inta¬
bernacula a&erna. tamquã debi¬
tores dĩ & dnĩ nr̃i fas.ẽ. intellegi.
cum iusti& scĩ significentur hoc
loco. qui eos introducunt in taber¬
nacula a&erna. qui necessitatib
suis terrena bona cõmunicauerinT:
sed &iam econtinrio dicuntur ist&
similitudines. ut intellegamus si
laudari potuit ille adnõ cui fraudẽ
faciebat. quanto amplius placeaN
dño dõ qui secundum eius prececep¬
tum illa opertx faciunt. Uilici
sane uocabulo dicimus eos qui pe¬
cunias habent. non iam dominos
suae. sed alienae potius rei dispen¬
satores. eẽ. putandos. Qui si iux¬
ta huius serui exemplum sedulae
finiendae uilicationis aciactionis
reddendae tempus prixeuiderint.
facile terrenorũ delectatione si¬

Expanded text:
tc. In villico hoc quem dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus; aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti signiloco, qui eos introducunt in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint, sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto ampDomino Deo, qui secundum ejus praeceptum ulla opera faciunt. Villici sane vocabulo dicimus eos, qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse disputandos, qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum delectatione si
Abbreviated transcription (Latin):
Fleuit & enimpius redemptor
subuersionem perfidae ciuitatis.
quae auespasicino &tito romanis
principibus facta . ẽ: DICENS.
QUIA SI COENOUIS SES ET
TU Subaudis fleueras. quae
modo quia nescis quod in min&
exultas. Ruinam enĩ quae illi
imminebat. ipsa sibi ciuitas. id ẽ
ipsa plebsciuitatis ignorabat
ET QUIDEM IN HAC DIETU¬
A QUAE AD PACẼ TIBI
Cum enĩ carnisse uoluptatibus
dar&. uentuur mala non prospicer&
indie sua quaead pacem ei esse pote¬
nent habebat. NUNCAUTEM
ABSCONDITASUNTABOCU¬
LIS TUIS: Sienim a cordis eius
oculis mala quae imminerent ab¬
scondita non essent. la&a in puce¬

Expanded text:
etenim pius redemptor subversionem perfidae civitatis, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est ei. Dicens, quia si cognovisses et tu. Subaudi fleres, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Ruina enim quae illi imminebat, ipsa sibi civitas, id est, ipsa plebs civitatis ignorabat. Et quidem in hac die, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, ventura mala non prospiceret, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant habebat. Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim a cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in prae
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod non potuit inueniri. quiom¬
nia piocecepta legis impler&: Siue
conclusit dicit subpeccato. id.ẽ. de¬
purehendit omnia subpeccato. eẽ.
conclusa. ut peccatum nisi in xp̃o
credentes declinare non possint.
& sic necesse. eõ. ut persolam fidẽ
ad promissam salutem peruenireNT
credentes. Item conclusi. idest
inmulta distiacti & diuersis obser.¬
uationib occupati. inscolalegis
ad doctrinam fidei seruabamur.
qua e xp̃i enxt tempore reuelanda.¬
ET UT PROMISSIO EXPI¬
CREDENI IBUS: Idest¬
ut necesse ess&r sola fide xp̃i salua
re credentes: Nec uero aestiman¬
dum scriptuirm auctorem. eẽ.
peccati. quia omnia subpeccato
conclusisse dicatur. cum manda¬
tum quod exiure pracecipitur
ostendat potius arguatq pecca¬
tum quam sit causa peccati. quo¬
modo & iudex non .ẽ. auctor sce¬
leris nequam homines uinciendo.
sed concludit eos & nocentes sen¬
tentiae suae auctoritate pro¬
nuntiat. ut debitos penae indul¬

Expanded text:
dit, quod non potuit inveniri, qui omdit, quod non potuit inveniri, qui omnia praecepta legis impleret. Sive conclusa sit dicit sub peccato, id est, deprehendit omnia sub peccato esse conclusa, ut peccatum nisi in Christo credentes declinare non possint, et sic necesse esset, ut per solam fidem ad promissam salutem pervenirent credentes. Item conclusi, id est, in multa distracti ex diversis observationibus, occupati in schola legis ad doctrinam fidei servabamur, quae Christi erat tempore revelanda. Ut promissio ex ficredentibus. Id est, nec condemnare. Nec vero aestimandum, Scripturam auctorem esse peccati, quia omnia sub peccato conclusisse dicatur, cum mandatum, quod ex ore praecipitur, ostendat potius, arguatque peccatum, quam sit causa peccati. Quomodo et judex non est auctor sceleris, nequam homines vinciendo, sed concludit eos, et nocentes sententiae suae auctoritate pronuntiat, ut debitores poenae indul
Abbreviated transcription (Latin):
non poterat. uel ceste quia non hir¬
corum aut taurorum. sedxp̃ĩsan¬
guine enrtuita donanda. ATERE
EXLECEES SETIUSTITIA
Donum promissae hereditatist.
iustitiam nominauit i Acsidicȩ¬
I& Sidata ess& lex quae possit
pucestare uitãm. & id quod repro¬
missio spoponderat ex hibere.
uere promissio perlegem putar&
exclusa: Nunc autem propter
tions gressiones ut supra diximus
posita. magis eos arguit peccatores
quibus post repromissionem incus¬
todiam & ut ita dicam incarcere
data. ẽ: ut qui uolunturie nolue:¬
runt in nocentes expectare promis¬
sum. legalibus uinculis pricepediti.
& inseruitute mandatorũ redacti.
custodirentur in aduentu futunre
fidei inxp̃o. quae finem̃ repromis¬
sionis adferr&: SED CONLU¬
SUBPECCATOS Adueniente
xpõ qui sublege morsi erant cõꝵ¬
clusi sunt subpeccato. siultroin
legis obseruatione permanere
uoluerint. quia maledicti qui
umbiire legis deseruierint ueri¬
tate prxesente. Nam & hoc oster¬

Expanded text:
non poterat, vel certe quia non hirnon poterat, vel certe quia non hircorum aut taurorum, sed Christi sanguine erat vita donanda. Vere ex lege esset justitia. Donum promissae haereditatis justitiam nominavit, ac si diceret, si data esset lex, quae possit praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per legem putaretur exclusa. Nunc autem propter transgressiones, ut supra diximus, posita magis eos arguit peccatores, quibus post repromissionem in custodiam, et ut ita dicam, in carcerem data est, ut qui voluntarie noluerunt innocentis exspectare promissum, legalibus vinculis praepediti, et in servitutem mandatorum redacti, custodirentur in adventu futurae fidei in Christo, quae finem repromissionis afferret. Sed conclusub peccato. Adveniente Christo, qui sub lege Mosi erant, conclusi sunt sub peccato, si ultra in legis observatione permanere voluerint. Quia maledicti qui umbrae legis deservierint, veritate praesente. Nam et hoc osten