comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is suꝑ eos ẽẽ uenturũ. Querit᷑ saue
utrũ dñs qͥ cunctos fideles spũ bap¬
ticat: ipse aliquos etiã aqua bapti¬
rauerit. Heq indignũ tante maie¬
stati ducendũ ẽ. baptirandi mini¬
steriũ aliquib discipuloꝵ suoꝵ exhi¬
buisse. ꝑ quos in cetera sua menbra
baptismi dona ꝓpagaret: qͥ memora¬
bile illud lauandi pedes discipuloꝵ
munus subire ñ despexit. Sed siue
tunc ꝑ se. seu deinceps ꝑ suos aqua
baptirauerit: solus tam̃ ipse spũ scõ
baptirat. qͥ spm nobis tribuit. & ope¬
grãm fr̃s mei integrã semꝑ illiba¬
tamq conseruare curem̃ om̃i uideli¬
cet tẽpore bonis insistendo operibus.
sideramꝰ. diligentius solito inuigilan¬
do: ut quicqͥd negligentie subripi¬
entis nobis inesse dep̃henderimꝰ: citius
abstergere satagam̃. Quicqͥd habendȩ
uirtutis dee̾e nobis inspexerimus:
citius adquirere studeamꝰ. Euulsis
discordiarũ. uituꝑationũ. urgiorũ.
murmurationũ. cȩterorũq frutectis

Expanded text:
is esse venturum. Quaeritur sane utrum Dominus qui cunctos fideles Spiritu baptizat, ipse aliquos etiam baptizaverit aqua. Neque indignum tantae majestati ducendum est baptizandi ministerium aliquibus discipulorum suorum exhibuisse, per quos in caetera sua membra baptismi dona propagaret, qui memorabile illud lavandi pedes discipulorum munus subire non despexit. Sed sive tunc per se, seu deinceps per suos aqua baptizaverit, solus tamen ipse Spiritu sancto baptizat, qui Spiritum nobis tribuit et opegratiam, fratres mei, integram semper illibatamque conservare curemus, omni videlicet tempore bonis insistendo operibus, bemus, diligentius solito invigilando, ut quidquid negligentiae subripientis nobis inesse deprehenderimus, citius abstergere satagamus: quidquid habendae virtutis deesse nobis inspexerimus, citius acquirere studeamus, evulsis discordiarum, vituperationum, jurgiorum, murmurationum caeterorumque frutetis
Abbreviated transcription (Latin):
tie futurum in xp̃o & remissionẽ
peccatoꝵ: in cuius solo baptismate
peccatoꝵ nobis remissio donatur.
apło attestante qui ait. unus d̃s.
in fonte uite bapticari desiderat.
nisi quia penitet se noxa primȩ
preuaricationis anime simul et

Expanded text:
o in remissionem peccatorum: in cujus solo baptismate peccatorum remissio nobis donatur, Apostolo testante, qui ait: Unus Dominin fonte vitae baptizari desiderat nisi quia poenitet se noxa primae praevaricationis animae simul e
Abbreviated transcription (Latin):
tis & conuersi deprecati te
egimus. impie gessimus. &
reuersi fuerint ad te in uni¬
uerso corde suo. & tota ani¬
ma sua in terra inimicorum
suorum. ad quam captiui
te contra uiam terrȩ suȩ ꝗͣ
dedisti patribus eorum. & ci¬
uitatis quã elegisti & templi
quod ȩdificaui nomini tuo.
exaudies in cęlo in firmam̃to
soliĩ tui orationẽ eorum &
qui peccauit tibi: & omnib
iniquitatib eorum. quibus
preuaricati sunt in te: & da¬
bis miscđam coram eis. qui

Expanded text:
t conversi deprecati te egimus, impie gessimus: et reversi fuerint ad te in universo corde suo, et in tota anima sua in terra inimicorum suorum, ad quam captivi te contra viam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitatis, quam elegisti, et templi quod aedificavi nomini tuo: exaudies in coelo, in firmamento solii tui, orationes eorum, equi peccavit tibi, et omnibus iniquitatibus eorum, quibus praevaricati sunt in te: et dabis misericordiam coram e
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ. Quod si peccauerint
tibi. non est enim homo qui
non peccet. & iratus tradi¬
deris eos inimicis suis. & cap¬
tiui ducti fuerint in terrã

Expanded text:
I. Quod si peccaverint tibi non est enim homo qui non peccet et iratus tradideris eos inimicis suis, et captivi ducti fuerint in terram
Abbreviated transcription (Latin):
deprecatus es coram me. Sẽi¬
ficaui domũ hanc quã ȩdi¬
ficasti ut ponerem nomen
meum ibi in sempiternum:
& erunt oculi mei. & cor
meum ibi cunctis diebus.
Tu quoq si ambulaueris co¬
ram me sicut ambulauit pa¬
ter tuus in simplicitate cor¬
dis & in ȩquitate & feceris
omĩa quȩ precepi tibi. & le¬
gitima mea & iudicia mea
seruaueris: ponam thronum
regni tui suꝑ isrł in sempit̃¬
num : sicut locutus sum da¬
uid patri tuo dicens: non
auferetur de genere tuo uir
de solio isrł. Siꝰ autẽ auersi¬
one auersi fueritis uos. & fi¬
lii ur̃i non sequentes me nec¬
custodientes mandata mea.
& cerimonias quas ꝓposui
uobis. sed abieritis & colue¬
ritis deos alienos. & adoraue¬
ritis eos: auferam isrł de
suꝑficie terrȩ quam dedi eis.
& templum quod sc̃ificaui
nomini meo. proiciam a
conspectu meo

Expanded text:
deprecatus es coram me sanctideprecatus es coram me sanctificavi domum hanc quam aedificasti ut ponerem nomen meum ibi in sempiternum et erunt oculi mei et cor meum ibi cunctis diebus tu quoque si ambulaveris coram me sicut ambulavit pater tuus in simplicitate cordis et in aequitate et feceris omnia quae praecepi tibi et legitima mea et iudicia mea servaveris ponam thronum regni tui super Israhel in sempiternum sicut locutus sum David patri tuo dicens non auferetur de genere tuo vir de solio Israhel si autem aversione aversi fueritis vos et filii vestri non sequentes me necustodientes mandata mea et caerimonias quas proposui vobis sed abieritis et colueritis deos alienos et adoraveritis eos auferam Israhel de superficie terrae quam dedi eis et templum quod sanctificavi nomini meo proiciam a conspectu meo
Abbreviated transcription (Latin):
rex & filii isrł. In die illa
sc̃ificauit rex mediũ atru.
quod erat ante domum dñi.
Fecit quippe ibi holocau¬
stum & sacrificium. & adipẽ
pacificorum: quia altare
ęreum quod erat corã dño
minus erat: & capere non
poterat holocausta. & sacri¬
ficium & adipem pacificoꝵ..
Fecit ergo salomon in tem
pore illo festiuitatẽ celebrem.
& om̃is isrł cum eo multitu¬
do magna. ab introitu e math
usq ad riuum ȩgypti corã
dño dõ nr̃o septem diebus
& septem diebus. id est
quattuordecim diebus. & in
die octaua dimisit populos.
Qui benedicentes regi. pro
fecti sunt in tabernacula
sua: lȩtantes & alacri corde
suꝑ omnib bonis quȩ fece¬
rat ñs dauid seruo suo. &
isrł populo suo. Factum est
autẽ cum ꝑfecisset salomon
ȩdificium domus dñi. & ȩdi¬
ficium regis. & omne quod
optauerat & uoluerat face¬
re: apparuit ei dñs secundo
sicut apparuit ei in gabaon.
Dixit q dñs ad eum. Exau¬
diui orationem tuam & de¬
precationem tuam: quam

Expanded text:
rex et filii Israhel in die illa sanctificavit rex medium atrii quod erat ante domum Domini fecit quippe ibi holocaustum et sacrificium et adipem pacificorum quia altare aereum quod erat coram Domino minus erat et capere non poterat holocausta et sacrificium et adipem pacificorum fecrem et omnis Israhel cum eo multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino Deo nostro septem diebus et septem diebus id est quattuordecim diebus et in die octava dimisit populos qui benedicfecti sunt singuli in tabernacula sua, laetantes alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israhel populo suo factum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini et aedificium regis et omne quod optaverat et voluerat facere apparuit Dominus ei secundo sicut apparuerat ei in Gabaon dixitque Dominus ad eum exaudivi orationem tuam et deprecationem tuam qua
Abbreviated transcription (Latin):
temus. Deniq apl̃s ipsã uitȩ ȩt̃nȩ
ꝑceptionẽ. quȩ utiq meritis prece¬
dentib reddit᷑. grãm uocare non
dubitauit. Qui cũ p̃misisset stipen¬
diũ peccati ẽẽ mortẽ. noluit e con¬
trario dicere stipendiũ iusticiȩ esse
nͣ iuste meritis bonis a iusto iudice
datur: sed qͥa ipsa merita quib datͣ
primo st̃ gratis apio saluatore dona

Expanded text:
temus. Denique Apostolus ipsam vitae aeternae temus. Denique Apostolus ipsam vitae aeternae perceptionem, quae utique meritis praecedentibus redditur, gratiam vocare non dubitavit: qui cum praemisisset stipendium peccati esse mortem , noluit econtrario dicere stipendium justitiae esse ; non quia non juste meritis bonis a justo judice datur, sed quia ipsa merita quibus dantur, primo sunt gratis a pio Salvatore dona
Abbreviated transcription (Latin):
ce ingrediens uiã ueritatis quam
cȩpi tenere: nequaquã sufficio. Me
lio debem̾ semꝑ inniti qͥ ait: quia
sine me nichil potestis facere. Unde
recte psalmista. ut iniciũ fidei et
bone actionis a dño nobis dari
niet me: ut bona que agimus illo
opitulante ꝑficienda doceret. Qui¬
iterũ dicit. Et miscdia tuã subse¬
quetͣ me om̃ib dieb uitȩ meȩ.
Ut mercedẽ uitȩ ȩt̃nȩ quȩ bonis
reddit᷑ oꝑib gratis tribui nobis
ostenderet. ait. Qui coronat te in
miseratione. & miscdia. In misedia
quippe & miseratione nos coronat:
quando propt̃ bona oꝑa quȩ nob̃
ipse miscditer exercenda donauit.
suꝑnȩ beatitudinis p̃mia retribuit.
Et hoc ẽ qͦd dicit᷑ acciꝑe nos grãm
ꝓ gr̃ã: quia nimirũ ꝓ grã bonȩ con¬
uersationis quã dedit. & ne defice¬
re possit ipse seruans aduiuat. da¬
bit grãm beatȩ remunerationis.
in qua miscdĩas eiꝰ in ȩternũ can¬

Expanded text:
ce ingrediens viam veritatis, quam ce ingrediens viam veritatis, quam coepi tenere, nequaquam sufficio. Ne lio debemus semper inniti, qui ait, Quia sine me nihil potestis facere . Unde recte Psalmista, ut initium fidei et bonae actionis a Domino nobis dari niet me . Ut bona quae agimus illo opitulante perficienda doceret, iterum dicit: Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae . Ut mercedem vitae aeternae, quae bonis redditur operibus, gratis tribui nobis ostenderet, ait: Qui coronat te in miseratione et misericordia . In misericordia quippe et miseratione nos coronat quando propter bona opera quae nobis ipse misericorditer exercenda donavit, supernae beatitudinis praemia retribuit; et hoc est quod dicitur accipere nos gratiam pro gratia: quia nimirum pro gratia bonae conversationis quam dedit, et ne deficere possit ipse servans adjuvat, dabit gratiam beatae remunerationis, in qua misericordias ejus in aeternum can
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Cũ tremore & metu ur̃am
in uobis & uelle & ꝑficere ꝓ bona uo-¬
luntate. Cum autẽ dixisset euuan .iii.¬
gelista. nos om̃s de plenitudine. xp̃i
accepisse. confestĩ subiunxit & ait:
grãm ꝓ gr̃a. Geminã gͦ nos grãm
accepisse testat᷑: unã uidelicet in p̃¬
senti. alterã uͦ in futuro. In p̾senti
quidem. fidem quȩ ꝑ dilectionẽ
operat᷑. in futuro autẽ uitã eternã.
Fides quippe quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑
grã dĩ est: qͥa ut crederemꝰ. ut dili¬
gamus. ut oꝑemur bona quȩ noui¬
mus. ñ ullis pͣcedentib meritis nr̃is.
sed ipso largiente ꝑcepimꝰ qui dicit.
Non uos me elegistis. sed ego elegi
uos: & posui uos ut eatis ꝙ fructũ
afferatis. Et ut uitã ꝓpter fidem¬
& dilectionẽ & oꝑa bona ꝑcipiam
ȩternã. grã dĩ est: qͥa ne abono dĩui¬
emus itinere. ipso duce semꝑ opus
habemꝰ cui dicit᷑. Deduc me dñe
in uia tua: & ambulabo in uerita¬
te tua. Ac si apte dicat᷑. Nisite du¬

Expanded text:
tremore vestram in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . Cum autem dixisset evangelista nos omnes de plenitudine Christi accepisse, confestim subjunxit et ait, gratiam pro gratia. Geminam ergo nos gratiam accepisse testatur, unam videlicet in praesenti, alteram vero in futuro: in praesenti quidem fidem, quae per dilectionem operatur, in futuro autem vitam aeternam. Fides quippe, quae per dilectionem operatur, gratia Dei est, qui, ut credamus, ut diligamus, ut operemur bona quae novimus, non ullis praecedentibus meritis nostris, sed ipso largiente, percipimus, qui dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos ut eatis et fructum afferatis . Et ut vitam propter fidem, dilectionem et opera bona, percipiamus aeternam, gratia Dei est, quia ne a bono deviemus itinere, ipso duce semper opus habemus, cui dicitur: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulem in veritate tua . Ac si aperte dicatur: Nisi te du
Abbreviated transcription (Latin):
tus est in potentia regni antecessit
quẽadinodũ ioh̃s de dño. qͥ post me
inquit uenturus ẽ. ante me factus est:
id ẽ. qͥ post me ad pͣdicandũ uenturus
est. culmine me regni & sacerdotii phen¬
nis antecellit. Quare autẽ is qͥ post eñ
uenturꝰ erat eũ dignitate antecelleret.
aperuit cũ subiunxit. qͥa prior me erat.
id ẽ. quia ȩternꝰ ante scła ds erat ꝓp¬
terea me licet posterior natus. gła ma¬
iestatis etiã in assũpta humanitate
preibit ¶Exposito autẽ euuangłista
p̃cursoris dñi testimonio qͦd de illo
phibuerat: redit statim suȩ quoq asser¬
tionis qͦd cȩperat illi testimoniũ dare.

Expanded text:
tus est, potentia me regni antecessit. tus est, potentia me regni antecessit. Quemadmodum Joannes de Domino, qui post me, inquit, venturus est, ante me factus est, id est, qui post me ad praedicandum venturus est, culmine me regni et sacerdotii perennis antecellit. Quare autem is qui post eum venturus erat, eum dignitate antecelleret, aperuit, cum subjunxit: Quia prior me erat, id est, quia aeternus ante saecula Deus erat, propterea me licet posterior natus, gloria majestatis etiam in assumpta humanitate praeibit. Exposito autem evangelista praecursoris Domini testimonio quod de illo perhibuerat, reddit statim suae quoque assertionis, quod coeperat, illi testimonium dare.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i pͣcursor testimoniũ
de ipso phibens: celsitu¬
dinẽ humanitatis eiꝰ
parit᷑ & diuinitatis
et̃nitatẽ manifestã uoce ꝓnuntiat
Clamat enĩ dicens: sicut modo
cũ euuangłm legeret᷑ ur̃a frat̃nitas
audiuit. Hic erat quẽ dixi uobis.
Qui post me uenturus ẽ ante me
factus ẽ: quia prior me erat. In eo
enĩ qͦd ait. qui post me uenturus ẽ:
ordinẽ humanȩ dispensationis qua
post eũ natus. post eũ etiã p̃dicaturꝰ.
baptiraturus. signa fac̾turus . & mortẽ
passurꝰ insinuat. In eo uͦ qͦd subiungit.
ante me factus ẽ: sublimitatẽ eiꝰdem
humanitatis qua cȩteris om̃ib crea¬
turis erat merito yͣferenda designat.
Quod enĩ ait. ante me. ñ ad ordinẽ
tẽporis. sed ad distantiã ꝑtinet digni¬
tatis: uixta qͦd de ioseph filiis benedi¬
cente iacob scriptũ est. constituitq
ephraim ante manassen: ubi recte po¬
tuit dicere manasses. qͥ post me uenit.
ante me factus ẽ: id est qͥ post me na¬

Expanded text:
praecursor testimonium de ipso perhibens, celsitudinem humanitatis ejus pariter et divinitatis aeternitatem manifesta voce pronuntiat. Clamat enim dicecum Evangelium legeretur vestra fraternitas audivit: Hic erat, quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat. In eo namque quod ait, qui post me venturus est, ordinem humanae dispensationis qua post eum natus, post eum etiam praedicaturus, baptizaturus, signa facturus et mortem erat passurus, insinuat. In eo vero quod subjungit, Ante me factus est, sublimitatem ejusdem humanitatis, quae caeteris omnibus creaturis erat merito praeferenda, designat. Quod enim ait, Ante me, non ad ordinem temporis, sed ad distantiam pertinet dignitatis, juxta quod de Joseph filiis, benedicente Jacob, scriptum est: Constituitque Ephraim ante Manassem , ubi recte potuit ante me factus est, id est, qui post me na
Abbreviated transcription (Latin):
Et reliqua. Si autẽ fenũ
agri quod hodie est & cras
in clibanum mittitur ds̃
sic uestit: quanto magis uos
minimȩ fidei: Quidam co¬
acte duos passeres. animam
qui duob assibus ueneant.
ad sensus referunt. Sed quo¬
modo illa intelligentia to¬
to ȩuangłici sermonis cor¬
pori coaptetur : non paruȩ
difficultatis est. Uestri autẽ
& capilli capitis. om̃s nu¬
merati sunt. Nolite ergo
timere: multis passeribus
melioris estis uos. Manife¬
stius suꝑior nr̃ȩ expositionis
sensus expressus est: quod
timere non debeant eos qui
animam ñ possunt. Qm̃
si sine dĩ scientia parua qͦq
animalia non decidunt :
quanto magis homo qui a¬
postolica suffultus sit dig¬
nitate: Quod autẽ ait. ur̃i
autẽ & capilli capitis om̃s
numerati sunt: immensam
dĩ erga homines ostendit pro¬
uidentiam. & ineffabilem sig¬
nat affectum: quod nichil no¬
strorum dm̃ lateat. etiam par¬
ua & ociosa dicta eius scien¬
tiam ñ fugiant. Derident

Expanded text:
et reliqua. Si autem fenum et reliqua. Si autem fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Quidam coacte duos passeres, animam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; multis passeribus meliores estis vos. Manifestius superior nostrae expositionis sensus expressus est: quod timere non 64 debeant eos qui animam non possunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam ei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum, quod nihil nostrum lateat Deum, et etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident
Abbreviated transcription (Latin):
pluris estis uos. Heret sibi
sermo dominicus: & sequen¬
tia pendent ex prioribus.
Prudens lector caue semꝑ
suꝑstitiosam intelligentiam.
ut ñ tuo sensui attemperes
scripturas. sed scripturis iun¬
gas sensũ tuum: & intelligas
quid sequat᷑. Supra dixerat.
nolite timere eos qͥ occidunt
corpus. animã autẽ non pos¬
sunt occidere: nunc loquit᷑
consequent̾. Nonne duo pas¬
seres asse ueneunt. & unus
ex illis ñ cadet suꝑ terram
sine patre urͣo: Et est sen¬
sus. Si parua animalia. &
uilia. absq dõ auctore non
decidunt. & in omnib est
prouidentia. & quȩ in his
peritura sunt sine̾ di uo¬
luntate ñ pereunt: uos qui
ȩterni estis ñ debetis timere
quod absq dĩ uiuatis proui¬
dentia. Iste sensus & supra
dictus est. Respicite uolati¬
lia cęli. qm̃ ñ serunt. neq
metunt. neq congregant
in horrea sua: & pater urͣ
cęlestis pascit illa. Nonne
uos magis pluris estis illis:
Ac deinceps. Considerate
lilia agri. quomͦ crescunt.

Expanded text:
Patre vestro. Haeret sibi sermo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos pluris estis illis? Ac deinceps: Considerate lilia agri quomodo crescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi hostias immolaret: & ri¬
gorem religionis deliciae
uincerent: filiosq suos incen¬
derent demoni uel initiarent.
Et appellabatur locus ipse
gehennon. id est uallis filioꝵ.
ennon. Hoc regum uolum᷑
& paralipomenon. & ihere¬
mias scribunt plenissime.
Et comminat᷑ ds̃ se locum
ipsum impleturũ cadauerib
mortuorum÷ ut nequaquam
uocet᷑ tofech & baal. sed uoce¬
tur poliandriũ. id est tumu¬
lus mortuorũ. Tutura ergo
supplicia & pęnȩ ꝑpetuȩ qui¬
bus peccatores cruciandi sunt:
huius loci uocabulo denotan¬
tur. Duplicem autẽ esse ge¬
hennam nimu ignis & frigo¬
ris: in iob plenissime legimꝰ.¬

Expanded text:
ibi hostias immolarent et riibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legim
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit᷑. Quod dico uo¬
bis in tenebris: dicite in lumi¬
ne. Et quod in aure auditis:
predicate suꝑ tecta. Quod
auditis in mysterio: aꝑtius
predicate. Quod didicistis
ni. Q uod uos erudiui iN
paruulo iudeȩ loco: in uni¬
uersis urbibus & in toto
mundo audacter dicite. No
pus occidunt. animam non
possunt occidere: ergo ani¬
ma inuisibilis & incorporalis
est scđm crassiorem dico nrͣi
corporis substantiam. Uel
eo tempore certe punietur
& supplitia sentiet. quando
pristinum corpus receperit:
ut cum quo peccauit cũ ipso
gehennȩ in ueterib libris ñ
inuenitur: sed primũ a sal¬
uatore ponitur. Queramus
ergo quȩ sit sermonis huius
occasio. Idolum baal fuisse
iuxta iherłm ad radices mon¬
tismoriã in quib siloa fluit :¬
ñ semel legimus. Hȩc uallis
& parui campi planities. irri¬
gua erat & nemorosa. plenaq
delitiis: & lucus in ea idolo
consecratus. In tantam autẽ
popłs isrł dementiã uenerat:
ut deserta templi uicinia.

Expanded text:
onstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis ni: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter edicite  Apus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipsogehennae, in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua eradeliciis, et lucus in ea idolis consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia
Abbreviated transcription (Latin):
ECHIL ENIM
oꝑtum ẽ quod
non reuelabit᷑:
& occultũ qđ
non scietur. Et
quomodo in presenti seculo
multorũ uicia nesciuntur:
Sed de futuro tempore scri
bit latebras tenebrarum: &
manifesta faciet consilia cor¬
dium. Et est sensus. Nolite
timere ꝑsecutorum seuitiam.
& blasphemantiũ rabiem: qͥa
ueniet dies iudicii. in quo &

Expanded text:
hil enim opertum est quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed de futuro tempore  Al.bit latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenit illos dignos se. Tan¬
quam aurum in fornace pro¬
bauit illos: & quasi holoc austi
hostiam accepit illos. Nunc
ergo martyrum xꝑi certami¬
na atq uictorias audiuimus:
eis nimirum hunc diem tan¬
tum credimus scificatum:
quantum in semet ipsis ut sci¬
ficaretur laborare ꝑ torm̃tã
non cessauere.¬

Expanded text:
invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. Hii sunt triumphato¬
res & amici di: qui contemp¬
nentes sceleratorũ iussa princi¬
pum. modo coronantur & ac¬
cipiunt palmas laborũ. quia
fundati erant supra firmam
petram. id est xꝑm. De tali¬
bus huius modi apłs mente
compunctus. ingemiscens ait.
Scĩ ludibria & uerbera exꝑti:
insuꝑ & uincula & carceres.
Lapidati sunt. secti sunt. tẽp¬
tati sunt. in occisione gladu

Expanded text:
tantes. Hi sunt triumphatotantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentati su
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Uos autẽ dixi amicos:
quia omĩa quȩcumq audiui
a patre meo nota feci uobis. Et
quodeumq ligare uoluissent
suꝑ terram. ligatum ẽet & in
cęlis: & quodeumq soluerent
suꝑ terram. solutũ in celis
ẽẽ promisit: & iterum cum
uenisset ad iudicandũ sełm
eos suꝑ sedes duodecim esse
sessuros. & secum iudicaturos
orbem terrȩ prȩdixerat.
Talibus ut credimus patro¬
nis: hȩc dies subiecta deela
umphale martyrii nomen:
qui ꝑ diuersa tormentorum
genera xꝑi passionem non
lascescentib precordiorum
mentib imitabantur. Alii
ferro perempti: alu flãmis
exusti. alii flagellis uerbera¬
ti. alii uectib ꝑforati. alii
cruciati patibulo. alii pela¬
gi periculo. alii uiui decori¬
ati. alii uinculis mancipati.
alii lingius priuati. alii lapi¬
dibus obruti. alii frigore af¬
flicti. alii fame cruciati. alui
uero truncatis manib siue
cȩteris cęsis menbris specta¬
culum contumeliȩ in popłis
nudi. propt̾ nomen dñi por¬

Expanded text:
icos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. umphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini por
Abbreviated transcription (Latin):
uic athlete d̃i electo con¬
cordat duodenus apłoꝵ.
numerus: quos a primis mi¬
raculorum uirtutib ad com¬
ponendum nouȩ fidei funda¬
mentum. erigendumꝙ adhuc
tenerȩ statum ȩccłȩ. diuina ꝓ¬
uidentia ex omnib quos ca¬
Piebat mundus elegit: ut in
omnẽ terram sonus eoꝵ. prȩ¬
dicationis exiret: & in fines

Expanded text:
uic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tenerae statum Ecclesiae divina Providentia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sunt. Circiuerunt in
melotis: in pellibus caprinis.
Egentes: angustiati. afflcti.
quibus dignus ñ erat mundus.
expositione cuiusdam euange¬
lii de istiusmodi bellatoribus
querimoniã faciendo. Ecee in¬
quit electi di carnẽ domant:
sꝑm roborant. demonib impe¬
rant. uirtutib choruscant.
prȩsentia despiciunt. ȩternã¬

Expanded text:
unt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis de iusticia quȩ ex lege
est elatis esse regnaturũ. Et qͥa
discipuli supra audita dñi pas¬
sione uel resurrectione iheroso¬
limis implenda. non intelligebaii
quȩ dicebant᷑. existimantes con-¬
tinuo regnum dĩ esse uenturũ:
hanc eorum ignorantiã illumi¬
nans. ostendit se primo sui reg-¬
ni fidem toto orbe dispensatu¬
rum. ac sic in fine mundi iudi¬
cem omniũ seculoꝵ regemq
uenturum.

Expanded text:
Judaeis de justitia, quae ex lege Judaeis de justitia, quae ex lege est elatis, esse regnaturum. Et quia discipuli supra audita Domini passione, vel resurrectione, Jerosolymis implenda, non intelligebant quae dicebantur, existimantes continuo regnum Dei esse venturum, hanc eorum ignorantiam illuminans, ostendit se primo sui regni fidem toto orbe dispersurum, ac sic in fine mundi judicem omnium saeculorum regemque venturum.
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ. Uenit enim filius ho-¬
minis querere & saluare. quod
perierat. Hoc est qđ alibi dicit.
Non ueni uocare iustos: sed
peccatores. Pius sane magister
qui murmurantibus turbis sua
misteria ñ dedignat᷑ exponere:
adeo scilicet peccatoris penitentiã
non esse respuendam. ut ipse dei
filius ob hanc maxime querendã
sit destinatus ad terras. Qui ut
pietatis suȩ nobis dispensationẽ
inculcet. sepissime se filium ho¬
minis appellat: commendans
sollicite nobis. qđ factus est be¬
nigne pro nobis. Hȩc illis au¬
dientibus. adiciens dixit para¬
bolam. eo qd esset prope iherłm:
& quia existimarent. qđ confestĩ
regnum dĩ manifestaret᷑. Moris
est dño premissum sermonem
parabolis affirmare subiectis.
Suscepta igit᷑ & commendata
penitentia publicani diuitis.
adiciens parabolam docet sibi
pęnitentiã magis peccatoꝵ quã
iusticiam placere superborum:
latiusq se in gentib de igno¬
rantia legis humilibus. quam in

Expanded text:
Abrahae . Venit enim Filius hoAbrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur exponere, adeo, scilicet, peccatorum poenitentiam non esse respuendam ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro nobis. Haec illis audientibus, adjiciens dixit parabolam, eo quod esset prope Jerusalem, et quia existimarent quod confestim regnum Dei manifestaretur. Moris est Domino praemissum sermonem parabolis affirmare subjectis. Suscepta igitur et commendata poenitentia publicani divitis, adjiciens parabolam, docet sibi poenitentiam magis peccatorum quam justitiam placere superborum, latiusque se in gentibus de ignorantia legis humilibus, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
mui huic facta est: eo quod et
ipse filius sit abrahȩ. ⁊ ilius abra¬
hȩ dicitur eacheus: non quia
de eius stirpe generatus. sed qͥa
eius est fidem imitatus: ut sicut
abraham. terram. cognationem.
domumq paternã. ob sƿem futu¬
rȩ hereditatis dño iubente dese-¬
ruit: ita & ille qui thesaurum in
cȩlis adquireret. bona sua paupe¬
ribus partienda relinqueret.
Et pulchre dicit et ipse: ut ñ
solum eos qui iusti perseuerant.
sed & eos qui ab iniusticia resi-¬
piscunt. ad filios ꝓmissionis ꝑti-¬
nere declaret. A liter. Salus quȩ
olim iudeorũ domũ implebat.
hodie popło nationũ illuxit.
eo quod & ipse populus filius sit
abrahe: credendo in eum de quo
dicit apłs. Si autẽ uos xp̃i ergo
abrahȩ semen estis. Et sicut ali¬
bi dicit qđ ipse abraham sit pa-¬
ter circumcisionis. ñ his tantum
qui sunt ex circũcisione: sed &
his qui sectantur uestigia quȩ¬
est in preputio fidei patris nr̃i

Expanded text:
mui huic facta est, eo quod et mui huic facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abrahae dicitur Zacchaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus. Ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit; ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt, ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus, quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae, credendo in eum. De quo dicit Apostolus: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et, sicut alibi dicit, ipse Abraham sit pater circumcisionis, non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia fide
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis calũpniantib hominem
peccatorem: ipse eacheus stans
id eit in ea quam cȩperat fidei
ueritate persistens. non solum se
ex peccatore cõuersũ. sed etiã
inter ꝑfectos probat esse con¬
uersatum. Dicente enĩ dño. si
uis perfectus esse. uade uende
om̃ia quȩ habes & da pauperib :
quisquis ante conuersionem in¬
nocenter uixit. omĩa conuersus
potest dare pauperibus. At qͥ
aliqua fraude sustulit: primo
hȩc iuxta legem reddere. dein¬
de quod sibi remanserit deb&
dare pauperibus:e sic & ipse
quia sibi nichil retinet sed ꝯm̃a
sua dispergit & dat pauperibus.
iusticia eius manet in scłm seii.
Et hȩc est sapiens illa stulticia
quam de sicomorꝰ publicatus
quasi fructum uitȩ legerat:
rapta uidelicet reddere ꝓpria
relinquere: uisibilia contẽpnere.
pro inuisibilib etiam mori desi-¬
derare: seipsum abnegare: & eius
qui necdum uideat᷑ dni sequi
uestigia concupiscere. Ait ih̃c
ad eum. Quia hodie salus do¬

Expanded text:
Aliis calumniantibus hominem Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Et haec est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus do
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquetur uobis domꝰ ur̃a
deserta. Hodie autẽ in domo
pusilli eachei oportet eũ ma¬
nere: hoc est nouȩ lucis gr̃ã
choruscante in humili creden¬
tium nationum corde quiesce¬
re. Quod autẽ descendere de
sicomoro cacheus & sic in domo
sua xp̃o mausionem preparare
lubetur. hoc est quod apłs ait.
est ex infirmitate: sed uiuit
ex uirtute. Et cum uiderent¬
om̃s: murmurabant dicentes. quđ
ad hominem peccatorẽ diuertis¬
set. Manifestum est iudeos sẽꝑ
gentium odisse salutem. Serip¬
tum est enim. Sequenti uero
sabbato: pene uniuersa ciuitas
conuenit audire uerbum dñi
Uidentes autẽ turbas udei
repleti sunt zelo: & contracdi¬
cebant his quȩ a paulo dicebant᷑.
Et alibi. fideles etiam fr̃s adue̾r
dicentes. Quare introisti ad
uiros preputiũ habentes. & man¬
ducasti cum illis ¶ Stans autem
racheus: dixit ad dñm. Ecce di¬
midium bonoꝵ meorũ dñe do
pauperibus: & si quid aliquem
defraudaui reddo quadruplũ.

Expanded text:
Relinquetur vobis domus vestra Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderentomnes murmurabant, dicentes: quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse salutem, scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres advedicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zacchaeus, dixit ad Dominum: Ecce, dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Lidit ergo iħc uidentem
se: quia elegit eligentem se: &
amauit amantem se. Hunc
sane ordinem proficiendi. hoc
est ꝑ fidem dominicȩ incarna¬
tionis ad cognitionem diuini¬
tatis ꝑueniendi. quasi ꝑ si comoꝵ
ihu faciem speculandi: doctor egre¬
gius ostendit. cum ait. Non enĩ
iudicaui scire me aliquid inter
cifixum. Itemq aliis exprobraus.
facti estis inquit quibus lacte
opus sit non solido cibo lac in¬
firma temporalis dispensationis.
solidum cibum ardua perpetuȩ
maiestatis appellans Et dixit
ad eum. achee festinans descen¬
de: quia hodie in domo tua opor¬
tet me manere. Et festinans
descendit: & excepit illũ gaudeis.
Manebat aliquando dñs in
domo principis phariseoꝵ. hoc
bat: sed quia non baptizatũ
ante prandium sabbato curan¬
tem. publicanos & peccatores
recipientem. contra auaritiã
disputantem. & cetera digna dõ
gerentem. lingua uenenata
carpebant: pertesus eoꝵ facino¬
ra discessit & aufigit dicens.

Expanded text:
Vidit ergo Jesus videntem Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter cifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc bat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lis & propriȩ conscius infirmi¬
tatis confidens in dño procla
xꝑi. Ascensa autem sicomoro
transeuntẽ prope dñm cernit:
quia ꝑ hanc laudabilem fatui¬
tatem. & si nec dum ut est soli¬
de. iam tam̃ raptim. & quasi
in transitu luci sapientiȩ cȩle¬
stis intendit. Et cum uenisset
ad locum: suspiciens iħc uidit
illum. Perambulans iherico
saluator uenit ad locum ubi
precurrens ⁊ acheus sicomorũ
conscenderat: quia missis ꝑ
mundũ sui uerbi preconibus
in quib ipse nimirũ & loque¬
batur & ibat. uenit ad popłm
nationum: qui passionis eius
fide iam sublimis existens. etiã
diuinitatis eius ardebat agni¬
ta facie beari. Suspiciens uidit
illum: quia ꝑ grãm fidei a ter¬
renis cupiditatib eleuatum.
turbisq infidelium suꝑ emi¬
nentem elegit. U idere enim
dĩ: eligere uel amare ẽ: unde
est illud oculi dñi suꝑ iustos.
Nam & nos que amamus ui¬
dere. ab his quȩ execramur in¬
tuitum festinamus auertere.

Expanded text:
lis et propriae conscius infirmilis et propriae conscius infirmitatis, confidens in Domino, proclamu Christi . Ascensa autem sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Salvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo saluator attulit par¬
ticipare cupiebat: sed inoli¬
ta uiciorum consuetudo. ne
ad uotum ꝑueniret obstite¬
rat. E adem namq turba
noxiȩ consuetudinis quȩ su¬
pra cȩcum clamantẽ ne lu¬
men peteret increpabat: etiã
suspicientẽ publicanũ ne iħm
uideat tardat: sed sicut cȩcus
turbarum uoces magis ac ma¬
gis clamando deuicit: ita pu¬
sillus necesse est turbȩ nocentis
obstaculum altiora petendo
transcendat. terrena relinquat.
arborem crucis ascendat.
Ci comorus namq quȩ est
arbor foliis moro similis. sed
altitudine prestans. unde &
ã latinis celsa nuncupat᷑. ficus
fatua dicitur: & eadem domi¬
nica crux credentes alit ut
ficus: ab incredulis irridetur
ut fatua. Nos autẽ predica¬
fixum. iudȩis quidem scanda¬
lum. gentib autẽ stulticiam:
ipsis uero uocatis uidȩis atq
dĩ sapientiam. Quam uideli¬
cet arborem pusillus statura
zacheus quo exaltari possit
ascendit : dum quilibet humi¬

Expanded text:
mundo Salvator attulit, parmundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicafixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis vero vocatis Judaeis atque Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humi
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus erat. Et prȩ¬
currens ascendit in arborem
sicomorum ut uideret illum:
quia inde erat transiturus.
Quȩ impossibilia sunt apud
homines: possibilia suñ apud
dm̃. Ecce enim camelus depo¬
sita gibbi sarcina. ꝑ foramen
acus transit : hoc est diues
& publicanus relicto onere di
uitiarum. contempto censu
fraudium. angustam portaͬ.
artamq uiam. quȩ ad uitã
ducit ascendit. Qui mira de¬
uotione fidĩ. ad uidendũ sal¬
uatorem. quod natura minus
habuerat ascensu supplet ar¬
boris : atq ideo iuste quãuis
ipse rogare ñ audeat. benedi¬
ctionem dominicȩ susceptioni ᷤ
quã desiderabat accepit. My¬
stice autẽ ⁊ acheus qui interpͣ¬
tatur iustificatus credentem
ex gentib popłm significat :
qui quanto curis sȩcularib
occupatior: tanto flagitus
deprimentib erat factus hu¬
milior: sed ablutus est. sed scĩ¬
ficatus est. sed iustificatus in
ihericho saluatorem uidere
quȩrebat. sed prȩ turba non
poterat: quia gr̃ȩ fidei quã

Expanded text:
ura pusillus erat, et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia inde erat transiturus. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et pubvitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sequimur: labenti inheremꝰ
& quia labentẽ retinere non
possumus. cum ipso labimur.
quem cadentẽ tenemꝰ. Alĩ¬
quando nos mundus retra
plenus est. ut ipse iã nos mun¬
dus inuitet ad dm̃. Pensate
ergo quia nulla sunt quȩ tẽ¬
poraliter currunt. Finis enĩ¬
capn. temporaliũ ostendit quia ni¬
chil sit quod transire potest.
Casus rerum indicat: qui a
res transiens. & tunc prope
nichil fuit cum stare uideret᷑.
Hȩc igitur uobiscũ agite: hȩc
in mente sedula cogitatione
men ad eos de quib loquimur
toto corde tendamus. ut cum
ipsis post modum in ęt̾na scła
gaudere mereamur : per eum
qui uiuit & regnat in secula
seculorum ameN

Expanded text:
sequimur, labenti inhaeremus. sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectplenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione men ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in aeterno saeculo gaudere mereamur, per eum qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
honore: nos ergo fratres ka¬
rissimi tantorum patrocinia
intercessorũ de quib locuti
sumus tota mentis intentione
quęramꝰ. ut ꝑ temporalia fe¬
sta quȩ gerimus. eorum me¬
ritis intercedentibus. ad ȩt̾na
ꝑuenire ualeamus. TranseuNT
sollempnitatib interestis: ne
ab ȩt̃na sollempnitate separe¬
mini. Quid prodest interesse
festis hominũ: si deesse contin¬
gat festis angłorum: Noli¬
te ergo pensare in uobis transi¬
toria. quȩ possidetis: sed consi¬
derate quid estis. Ecce mun¬
dus qui diligitur fugit. Sc̃i
isti quorũ hodie mentionem
facimus: florentem mundum
mentis despectu calcauerunt.
Tunc erat uita longa: salus¬
continua. opulentia in rebus.
fecunditas in propagine. tran¬
quillitas in diuturna pace. &
tam̃ cum in seipso floreret.
iam in eorũ cordib mundus
aruerat. Ecce iam mundus
Undiq ꝑcutimur: undiq
a maritudinib replemur. &
tam̃ cȩca mente carnalis con¬
cupiscentiȩ. ipsas eius amari¬
tudines amamus. Eugientẽ

Expanded text:
r. Nos ergo, fratres charissimi, tantorum patrocinia intercessorum, de quibus locuti sumus, tota mentis intentione quaeramus, ut per temporalia festa quae gerimus, eorum meritis intercedentibus, ad aeterna pervenire valeamus. Transeunt solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, saluscontinua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem
Abbreviated transcription (Latin):
proximoꝵ. amore ꝑseuerantes.
do soli uitam finire gaudentes.
Sic & anachoritarum singu¬
remi loca in speluncis exiguis
cellarumq tuguriis. modico
contenti pabulo demorantur.
Bestiis sociati: auib submi¬
nistrati. ciborum spernentes
delicias. luxus scłi calcantes.
laudem temporalem ñ aman¬
tes. uisus hominũ fugientes.
rimis uirtutum effulsere sig¬

Expanded text:
proximorum amore perseverantes, proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire gaudebant.Sic et anachoretarum singuremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, rimis virtutum effulsere sig