comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abbati eibendum est ab omnibus
sed &ium sibi inuicem ita oboedian
frs̃ scientes ꝑ hunc obeedientiue
uium seituras ad dm̃ pruemis so ergo
abbatis. aut pruepositorum qui ub eo
constituuntur imperio cui ponpermit¬
timus priuata imperia. praeponi.
Dec&ero om̃s iuniores prioribius suis omni
caritute et sollicitudine oboediunt. Quod
siquis contemptiosus ropperitur corripi¬
atur. Si quis autem fruter proquuuis
minima cuusa ab ubbute uel ad guocũque
prioresuo corripitur quolib& modo uel
sileui ter sens erit amimos prioris cuius¬
que contru seiratos uel cominotos quũ¬
ius modice. Moxsine mora tamdiu
prostrutus in terra unte pedes eius
laceat satis fuciens usquedum benedie¬
tione san&ur illu cominotio. Quod
qui contempserit fucere: aut corpo¬
rali uin dictae sub iuceat aut si
con tumux fuerit de monusterio

Expanded text:
mnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
constringantur.lxx. ut nõpuesumat pass̃i
Iuisquam ALiuco cedere
tionis occusio ordinamus ad quecons¬
Atiumus ut nulliliceat quem quam fratrũ
suorum & communicure aut cedere. nisi cui
potestus cib abbute datu suerit. Pec cantes
aũ corum omnibus arguuntur ut cetori
metum hubeant. In funtibus uero usque
nue diligenti ab omnibus udibeatur¬
& custo dicsit Sed & hoc cum ommni mensura
et ratione Num in fortiori aute pruo¬
sumpserit aliquutenus sine pruec epto
abbatis uel in ipsis in funtibus si nediscre¬
tione exurserit disciplinue reguluri
subiuceat. quiu scriptum est quod tibi
nonuis ficri alio nefeceris. Slosa¬

Expanded text:
nam. CAPUT LXXV. UT NON PRAESUMAT PASSIM QUISQUAM ALIUM CAEDERE.tionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque nae diligentia ab omnibus, et custodia sit. Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate qui praesumpserit aliquatenus, sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris . CO
Abbreviated transcription (Latin):
sepurat adõ & ducit ad infornum:
ĩta est & telus bonus quisepurat auitus
& ducit ad dñ & aduitum a&ernum
huno ergo relum feruenis simo amore
Serceant monuchi Idest ut honore se in¬
uicem praeueniant In firmitates suus
siue corporum siuemorum patientis sime
tolerent oboedientium sibi cestatim im¬
pendumt. Nullus quod sibi utile iudicut
sequutur : sed quod mugis alio. Caritatẽ
fraternitutis custo impendant amore
Im̃ timeant Abbutem suum sincera &
humili curitate diligant. Xp̃o ominino
nibiil prueponant quinos puriter
aduitũ a&ernum perducut Amex

Expanded text:
separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amoreum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
NONOMNIS OBSERUALIO IUSTINAE
Ix hAcSit requla constituta
egulum autem hanc des cripsimus
ut hanc ob seruuntes in monusteris
aliquu tenus uel honestute morum
aut initio conuersationis pos demons¬
tremus hubere C&erum adperfecti¬
onem conuersationis quifestinut: gunt
doc trinue scõrũ patrũ quarum obserua¬
tio perducat hominẽ ad celsi tudinem
per fectionis. Quue erm pugina dut̃
quis sermo diuinue auc toritutis uete¬
ris ac noui testamenii pon est restis¬
sima pormu uita ehuius humcne
aut quis liber sc̃orum cutholicorũ putrũ
hoo non resonat: ut recto cursu per¬
uenicimus adcreatorem nostrum
Nec non & conlationes patrũ & insti¬
tris nr̃ibusilu: quid aliud sunt pisi
bene uiueniũ & oboedientiũ monachor
Instrum̃ ta uistutum: Nobis aut̃ desi¬
diosis & male uiueribus adq: pec legen¬
tibus rubor confusionis est : Quis quis
ergo ad pa trium caelestem festinas
hanc minimã in coationis regulã discriptã
adiuu ante x p̃operfice. Et tunc demũ

Expanded text:
non omnis observatio justitiae in hac sit Regula constituta. Regulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? Nec non et Conlationes Patrum: stris nostri Basilii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum
Abbreviated transcription (Latin):
eri & ium siqua consanguinitatis pro¬
ƿinqui tatis Iunguntus pec quolib&
modo id amonuchis praesum matur
quia & inde grauis simu occusio scun¬
dulorũ oriri potest quod si quis
hanc truns gressus fuerit acrius choerce

Expanded text:
eri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerce
Abbreviated transcription (Latin):
uanto magnificentior atq: subli¬
iior in cognitos nobis sermo
dostrine iter arduum ꝑ colsissimȩ
renuntiationis aperuit & quasire¬
mota oculorum nostrorũ caliing
conditũ caelo ei: culmenos tendit
anto malore disperationis more
de p̃mimur in mensitatem Si
quidemeius cum exiguitatẽ nr̃a
rum uirium m&ientes & nimia
abiectionem ignauiaenrae cũm
finitauir tutis ostense caelsitudi¬
nis conferentes paruita tẽ coram
Non solum adillam non posseꝓficere
uerum &iam ab eo quod est defi¬
cere posse sentimus. Nam ponde¬
ribus nimiae disperationis obpressi
quodam modo de insimis ad inferi¬
ora ꝓlobimur : Vnũ ꝓinde acsin¬
gulare p̃sidium medellã urĩs po¬
test conferre uulnerib: ut define
penitentiae & maxime desatis¬
factionis indictio aliqua discuti¬
amus ut certide remissione p̃ce¬

Expanded text:
Quanto magnificentior atque sublimior incognitae nobis sermo doctrinae iter arduum praecelsissimae renuntiationis aperuit et quasi remota oculorum nostrorum caligine conditum caelo eius culmen ostendit, tanto maiore desperationis mole deprimimur. inmequidem ejus cum exiguitate virium nostrarum metientes, et nimiam abjectionem ignaviae nostrae cum infinita virtutis ostensae celsitudine conferentes, pravitatem nostram non solum ad illam non posse proficere, verum etiam ab eo quod est deficere posse sentimus. Nam ponderibus nimiae desperationis oppressi, quodammodo de infimis ad inferiora prolabimur. Unum proinde ac singulare praesidium medelae nostris potest conferri vulneribus, ut de fine poenitentiae et maxime de satisfactionis indicio aliqua discamus
Abbreviated transcription (Latin):
non solum dictis. sed &iã roscrip¬
tis plurima uulgauerunt non¬
strantes quanta eius utilitas quan¬
ta uirtus. quantaq: sit gratia Ita¬
ut ad ño p̃teritis facinoribioffenso
Iam que ius tissima penam pro
tantis criminib in ferenti sidici
fas est quodã modo obsistat & quasi
inuiti ut itadixerim dexteram
suspendat ultoris. uerũ haeetur¬
mauobis uel pro sapiontianaturali
uel pro inde fesso sacrarũ¬
studio litterarum ita cogitasse
nonambigo ut debis prima plan¬
tatio urẽ conuersationis inole¬
uerit : Deniq: non depenitentiae
qualitatȩ sed de eius sineacsatis¬
factione inditio sollicit& quid
abaliis p̃termissum est. sagacis¬
sima interrogatione cordis in¬
quiritis. Qua propter omnibre¬
uitate adq: conpendio propositi¬
onis urẽ desiderio satis facere¬

Expanded text:
non solum dictis, uerum etiam scripnon solum dictis, uerum etiam scriptis plurima uulgauerunt monstrantes quanta eius utilitas, quanta uirtus quantaqut Deo praeteritis facinoribus offenso, tamque justissimam poenam pro tantis criminibus inferenti, si dici fas est, quodammodo obsistat, et quasi inviti ut ita dixerim dexteram suspendat ultoris. Verum haec omnia vobis, vel pro sapientia supernaturali, vel pro indefesso sacrarustudio litterarum, ita cognita esse non ambigo, ut de his prima plantatio vestrae conversationis inoleverit. Denique non de poenitentiae qualitate, sed de ejus fine ac satisfactionis indicio solliciti, id quod ab aliis praetermissum est, sagacissima interrogatione disquiritis. Quapropter ut omni breuitate atque conpendio propositionis uestrae desiderio satisf
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicte perfectionis animari ii
inuphius ddector quidem ad mo
docopiosis humilitatis urae fructib
quos &iam cellule illius quondã
habitatione susceptus. non incu¬
riosa estimatione ꝑspexi ualde¬
que congaudeo quia id quod a nob
omniũ xp̃ianorum infimis sola
forsitan uerborum libertatem
p̃cipitur. tanta admiratione
suscepistis ut cũ easi non fallor
aut segnius quã a nob dista sunt
impleatis Cumq sicut memini
labore operis ur̃i penedictorũ¬
nrorum grauitas exequ&ur : Ita
meritum ur̃ae uirtute sollicitis.
Tam quã sinulla aduos eorũq: coti¬
chae exerc&is aura ꝑuenerit.
Sed quia ad ipsum sũma laudȩ
dignissimumest quoduelut ad huc
rudis incognita esse uobis ista
scõrum instituta tes taminudqđ
a nobis sedulo postulatis. breuiter
ut possumus conplectimur: Ne¬
cesse est enim ut ultra possibili¬
tate m nram atq uirtutẽ antq
famili aritatis ur̃ae pare amus
imperio. Itaq: deponitentiae
exortatione uel merito multi

Expanded text:
ectionis animari. inufius: Delector admodum quidem copiosis humilitatis vestrae fructibus, quos etiam cellulae illius quondam habitatione susceptus non incuriosa aestimatione perspexi, valdeque congomnium Christianorum infimis sola forsitan uerborum libertate praecipitur, tanta admiratione suscipitis, ut, cum ea si non fallor haud segnius quam a nobis dicta sunt impleatis, cumque sicut memini labore operis uestri paene dictorum grauitas adaequetur, ita meritum uestrae uirtutis occultetis, tamquam si nulla ad uos eorum quae cotidie exercetis aura peruenerit. sed quia id ipsum summa laude dignissimum est, quod uelut adhuc rudes incognita esse uobis ista sanctorum instituta testamini, id quod a nobis sedulo postulatis breuiter ut possumus conplectemur. necesse est enim ut ultra possibilitatem nostram atque uirtutem antiquae familiaritatis uestrae pareamus imperio. itaque de paenitentiae exoratione uel merito multi
Abbreviated transcription (Latin):
aecdicit dñs. Propter hoc sci&
populus meus nomen meũ in dieilla
quia ego ipsequiloquebar. ecceadsũ
Quampulchrisupra montes pedes
aduuntiantes & prȩdicantes pacem
adnuntianterbonũ: predicantes salutẽ
dicentis sion regnauit dẽtuus. uox spe¬
culatorũtuorũ lȩuauer̃ uocem simul
laudabunt. qui aoculum adoculum
uidebunt: cũ conuerterit dñssion
Gaud&e. & laudatesimul deserta hierusalẽ
quia consolatus ẽ dñs populũ suũ. &uidebt̃¬

Expanded text:
hoc sciet populus meus nomen meum in die illa quia ego ipse qui loquebar ecce adsum quam pulchri super montes pedes adnuntiantis et praedicantis pacem adnuntiantis bonum praedicantis salutem dicentis Sion regnavit Deus tuus vox speculatorum tuorum levaverunt vocem simul laudabunt quia oculum ad oculum videbunt cum converterit Dominus Sion gaudete et laudate simul deserta Hierusalem quia consolatus est Dominus populum suum rede
Abbreviated transcription (Latin):
innra cellula ababate p̃ceptiis est
cõmanere. Sed neillicquidem diu
uirtutis eius ac merita latere po¬
tuerunt namsimili proditione
detestus atque ad monasteriũ
suum cum ingenti bonoris centia
aclaudere uocatus tondem quod
erat esse conpulsus est
nos quoque egoptum p&ere scẽ
institucionis desideriũ conpuliss&
sum mocum affectu ac desiderio
ꝑquirentes tanta eius sumus gra¬
tia at que humanitate suscepti ut nos
tam quam pristinos sincellitas &iã
cellule suae quam in extrema hosti
parte construxerat honorar&
hospitio. ubi cumsatis ardua atq
p̃celsa cuidam fratri monasterii
regulam subeunte coram omnib:
insinaxi fratrib: p̃cepta tradidis s&
que inquarto ut p̃diximus insti¬
tucionũ libro quanta potiu
breuitatem conplexis sum
tam in conprehensibilia nobtãq
iirifica uere obrenunti acionis
culmina tudebantur ut nollo
modo illuc humilitatem nram
crede remus posse conscenderȩ
gitur desperatione deiest & ipso
&iam uultu intima cogitatioriũ

Expanded text:
ra cellula ab abbate praeceptus est commanere. Sed ne illic quidem diu virtutis ejus merita latere potuerunt. Nam simili proditione detectus, atque ad monasterium suum cum ingenti honorificentia ac laude revocatus, tandem quod erat esse compulsus est.nos quoque Aegyptum petere sanctae institutionis desiderium conpulisset, summo cum affectu ac desiderio perquirentes tanta eius sumus gratia atque humanitate suscepti, ut nos tamquam pristinos syncellitas etiam cellulae suae. quam in extrema horti sui parte construxerat, honoraret hospitio. abi eum satis ardua atque praecelsa cuidam fratri monasterii regulam subeunti coram omnibus in synaxi fratribus praecepta tradidisset, quae in quarto ut diximus institutionum libro quanta potui breuitate conplexus sum, tam inconprehensibilia nobis., tam mirifica uerae abrenuntiationis culmina uidebantur, at nullo modo illuc humilitatem nostram crederemus posse conscendere. igitur desperatione deiecti et ipso etiam uultu intimam cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
mulitii ill supplicantes & pro¬
tectione fidelium populorun
antiqua bra chutur operare
raculee uipiratis pacis
mimicis secura tibi serui at¬

Expanded text:
muli tui illius supplicantes, et proione fidelium populorum antiqua branchii tui operare miracula et, superatis pacis inimicis, secura tibi serviat
Abbreviated transcription (Latin):
Deus. & mittere digneris sanctum¬
angelum tuum de caelis: qui custo¬
diat. foueat. protegat. uisitet atq
ddefendat omnes habitantes in÷:
hoc habitaculo. Per Christum do.

Expanded text:
Deus, et mittere digneris sanctugelum tuum de coelis, qui custodiat, foveat, protegat, visitet et defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellit. q uob̾ dudũ trac¬
tatib loqui con sueueram.
ut nouo loquendi gnͣe scĩs
que uob̾cũ degunt uirgini¬
b. latino utens eloquio. exõ¬
tatioĩs gr̃ã. sc̃m̃onẽ fatiam
de assumptõne beate ⁊ głose
semꝑ uirginis marie ⁊ͨ more
eorũ qui declamatorie ĩ eccłii
solẽt loqui ad populũ: quod
utiq genus docendi: necdũ

Expanded text:
 tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia negare nequeo
quiequid inuigintis
nimia ur̃a de uictus dil¬
ectiõe expiar que ortami¬
ni affectu infantiũ mo¬
re balbutiencium q que¬
cunque audierĩt fari ge¬
stiunt cur nec du possint
ad plenũ u̾ba formare:
maxime quia propt̾ sim¬
plitiores quasque id me
de promere conpellitis:ut
mone latino. quibus se
occupent laudibus ex ea¬
dez die. quibus ue diuĩs
nac̾ẽt lectionibus. p̃ẜti
cũ ⁊ eade in multis festi¬
uitatibus multoru sco¬
rum parrũ studia miro
cudinteloquio: que de hac
quide ub̃ius ubiq in sc¬
ripturis diuinis predi¬
ta leguntur. R Sicut

Expanded text:
ed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut ermone Latino, quibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
mosaz. male utique fa¬
me eõ quod erat peccatrix:
non inuitata irruisse c̃o¬
uuuo ubi fuus medicus
recunbebat: ⁊ quesisse pi¬
a inpudentia sanitate.
Irruens quasi inportũa

Expanded text:
mosam, mala utique fama, quae erat peccatrix, non invitatam irruisse convivio, ubi suus medicus recumbebat, et quaesisse pia impudentia sanitatem. Irruens quasi importuna
Abbreviated transcription (Latin):
N angeliu cum legẽt᷑
atcentissime auditis are
gesta narrata atq uesata
indomo pharisei recunbe̾¬
te. ⁊ ab illo inuitatũ.nõ

Expanded text:
 enim cum legeretur, attentissime audistis, et res gesta narrata atque versatin domo Pharisaei recumbentem, et ab illo invitatum non
Abbreviated transcription (Latin):
dis tẽpora ut alleues fastidiũ
Prcco diei iam sonet noctis ꝓ¬
fandes peruigil. nocturna lur
miãtibus anocte noctẽ sggano
Hoc excitatus lucifer sõluit
polu caligine. hoc omis erroꝵ
quorus uiã nocẽdi deserit.
Hoc nauta uires colligit pon¬
tiq̾ue mitescũt freta ħ ip̃a pe¬
toa eccłia canẽte culpã diluit
Surgamus ergo strenue gal¬
lus iacẽtes extitat. ⁊ sõnolen¬
te̾s increpat galluᷤ negãt. sã
Sallo canẽte spes redit guit

Expanded text:
das tempora, Ut alleves fastidium. Praeco diei jam sonat Noctis profundae pervigil: Nocturna lux viantibus, A nocte noctem segregans. Hoc excitatus lucifer Solvit polum caligine; Hoc omnis errorum chorus Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit Pontique mitescunt freta: Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Surgamus, ergo strenue, Gallus jacentes excitat, Et somnolentos increpat, Gallus negantes arguit. Gallo canente spes redit,
Abbreviated transcription (Latin):
R I. Mo
dierũ oĩum quo
nũdus estat cẽdi¬
tuo uł quo resurgi.
cõdipor nos morte uicta lib̾et.
Pulsis procul torporibus sur¬
gamus om̃s otius. Inocte q̃¬
dibus reddat poloꝵ sedibiro.
It quique sacratissimo hiuuꝰ
diei tp̃r oris quietis psallimus
domo beatis muneret.
Iam nũc pat̾ua claritas te po¬
stulamꝰ affatim ab sit libido sor¬
oidas oĩs que actus noxius.
Nefeda sit uł lubrica cõpago
ip̃i cremenur acrius
Hob hoc redemtor q̃s̃ ut proba

Expanded text:
rimo dierum omnium Quo mundus exstat conditus, Vel quo resurgens Conditor Nos morte victa libera Pulsis procul torporibus Surgamus omnes ocius, Et nocte quedibus Reddat polorum sedibus. Ut quique sacratissimo Huius diei tempore Horis quietis psallimus Donis beatis muneret. Iam nunc paterna claritas Te postulamus affatim, Absit libido sordidans Omnesque actus noxius. Ne feda sit vel lubrica Compago Ipsi crememur acrius. Ob hoc Redemtor qu
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimus omuim
scripsit euangelis i
tus abasie epĩs: ad uersu
cherintum alios que he¬
reticos ⁊ maxime tune
ebionicum dogma con¬
surgens:qui asserunt
isse. Unde etia conpus¬
sus est. diuinã eius n¬
tiuitatez est dieere
E ⁊ aliam cau¬
samchuius scriptu¬
re ferũt: quod cumle¬
gisset mathxi marci. ⁊
luce uolumina: proba¬
bauerit quide testum
y borie ⁊ uã eos dixisse
firmauerit. set unius

Expanded text:
novissimus omnium scripsit Evangelium, rogatus ab Asie episcopis adversus Cerinthum et alios quoque hereticos et maxime tunc Ebionitarum dogma consurgens, qui asserunt isse: unde et compulsus est divinam eius nativitatem edicere. Sed et aliam causam huius scripture ferunt, quod cum legisset Matthei, Marci et Luce volumina, probaverit quidem textum historie et vera eos dixisse firmaverit, sed unius
Abbreviated transcription (Latin):
a quo pͦ ĩt̾ alios seruos di
dãpnatistĩ ad fodiẽdã are¬
nã: ad faciẽdas thermas
dyocletianas. Quoꝵ n
nĩ sysinniũ p̾sẽtatũ sibi.
cũ interrogass idem ma¬
ximianꝰ quis uocaretur
respondit. Ego peccator

Expanded text:
a quo primo inter alios servos Dei damnati sunt ad fodiendam arenam, ad faciendas thermas Diocletianas; quorum unum Sisinnium praesentatum sibi, cum interrogasset idem Maximianus qui vocaretur, respondit: Ego peccator
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s cecidit : ad pedes sy¬
sinui dyachoni dicẽs. Adiu¬
des in baptizare. et facias ñ
baptizatꝰ statĩ obtrũcatõne
capitis : coronã miͣtirii ĩue¬
nit. Retrudit᷑ gͥ ĩ custodia
sysinniꝰ. et senex sat̾ninus
cũ illo. ubi młtos gentiles
uẽientes ad se: docebant
et baptizabant

Expanded text:
s cecidit ad pedes Sisinnii diaconii, dicens: Adjudes me baptizare, et facias me baptizatus, statim obtruncatione capitis coronam martyrii invenit. Retruditur iterum in custodiam Sisinnius, et senex Saturninus cum illo, ubi multos gentiles venientes ad se docebant, et baptizabant
Abbreviated transcription (Latin):
Ost quadraginta ouos
poda ut sacͥficarẽt. Tunc
bs̃ sat̾ninꝰ dixit. Cõterat
doꝰ deos gentiũ. et cõtinuo
soluta ẽ tripoda erea⁊ uelud
lutũ. Q̾ uidẽtes duo milite
papias et maurꝰ credid̾unt
xp̃o. et cõp̃hensi a laodicio

Expanded text:
aginta duos poda ut sacrificarent. Tunc beatus Saturninus dixit: Conterat Dominus deos gentium. Et continuo soluta est tripoda aerea velut lutum. Quod videntes duo milites, Papias et Maurus, crediderunt Christo. Et comprehensi a Laodicio,
Abbreviated transcription (Latin):
ibitꝰ ẽ ab appropimans co¬
mẽtariensi aspectibꝰ laodi¬
cii. Et subito lux de celo fr̃a
ẽ: et uox cũ luce audita est
Uenite bñdc̃i pr̃is m̃i ꝑcipi¬
stitutõr mũdi

Expanded text:
hibitus est ab Aproniano commentariensi aspectibus Laodicii. Et subito lux de coelo facta est, et vox cum luce audita est: Venite, benedicti Patris mei, percipionstitutione mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cũ p̾talia diceret
maxinuianꝰ.aut sacͥ¬
fica d̾o herculi ⁊ aut carne̾
tuas igne cremabo. Res¬
pondit. Et ego qͥdẽ sp̃ hoc
optaui. ueruptũ simeri¬
tus fu̾o ut coronar desid̾a¬

Expanded text:
ui cum post alia diceret Maximianus: Aut sacrifica deo Herculi, aut carnes tuas ignibus cremabo, respondit: Et ego quidem semper hoc optavi verumtamen si meritus fuero ut desidera
Abbreviated transcription (Latin):
puerum celsum quem idem ipse nutrierat.
sepelierunt foris portam quȩ dicitur romana in ꝓpris
hortis: Reuelauerunt aut̃ se beati martẏres cuidam
cercacio nomine. cui uxor fortunata & ꝑ uisu¬
se occul tari pne mliemi tisgeittianis. quõ aro mms q¬

Expanded text:
puero Celso, quem idem ipse nutrierat, Kalendas Augusti sepelierunt foris portam quae dicitur Romana, in propriis hortis. Revelaverunt autem se beati martyres cuidamCeratio nomine, cui uxor Fortunata, se occultari propter rabiem persecutionis quam Nero im
Abbreviated transcription (Latin):
tere teatꝰ: qͥ iuxta usita¬
tũ qͥdem humanie locu¬
tionis modũ. minꝰ hab̾e
udetur. Plenior eĩ sensus illiꝰ reddẽ¬
tur. si p̃posias illi duaꝵ orationũ par¬
ticulis idẽ ꝓ nominis ac uerbi ħ est

Expanded text:
terae textus, qui juxta usitatum humanae locutionis modum, minus habere videtur. Plenior enim sensus redderetur, si praepositis duarum orationum particulis, id est pronominis ac verbi, Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
tarioꝵ solatia mͥ de ẽẽ uident᷑. obseero d̾ne
ut nec manꝰ uerboꝵ caracteres formans.
aut infus ext̾ior u̾ba litt̾is formata cõspi¬
ciens impedim̃tũ p̃stent cordi. uitꝰ secreta
mist̾i̾oꝵ rimanti. Sicq cordis intentio in¬
gilet intͥnsecꝰ: quatinꝰ officiũ manꝰ neqͣꝗͣ

Expanded text:
tariorum solatia deesse mihi videntur; obsecro, Domine, ut nec manus verborum characteres formans, aut visus exterior verba litteris formata conspiciens, impedimentum praestent cordi intus secreta mysteriorum rimanti: sicque cordis intentio vigilet intrinsecus, quatenus officium manus nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
RIMA. N OBIS. questio de nomine ipsuis pauli
uidetur exurgere: Cur is qui Saulus ĩ actibus apłorũ¬
nũc paulus dicitur: Inueniius ĩ scripturis diuims
quorũ dam ueterum cõmutata uocabula: ut ex Abram
uocitatus sit Abraham. Ex satai Sara. Ex Iacob Israel
In euuangeliis quoq ex symone petrus: et filii ģebedei
erga paulum iuenimus aliquia tale gestum. De qua re quibꝰdã uisum est
Gotis gothici nominari: Ita et apostolus subiugato paulo paulus fueit appel¬
latus. Qđ ne nos quidem usq quaq euacuandum putamus. Tam̃ quia
nulla talis in scripturis diuims consuetudo de prehenditur: magis exhis
que in exemplo nostri sunt ab solutionem querimus. Inuemmus igit᷑ in
scripturis aliquãtos binis: alios etiam ternis usos esse nõibus. ut salo
monem eundem ididã sedechiam: eundẽq ioachim ogiam: eundemq¬

Expanded text:
rima nobis quaestio de nomine ipsius Pauli videtur exsurgere, cur is qui Saulus dictus nunc Paulus dicatur. Invenimus in Scripturis divinis, quorumdam veterum immutata vocabula: ut ex Abram, vocatus Abraham; ex Sarai, Sara; et ex Jacob, Israel In Evangeliis quoque ex Simone, Petrus; et filii Zebedaei,erga Paulum invenimus tale aliquid gestum. De qua re quibusdam visum est Gothis Gothici nominari, ita et Apostolus, subjugato Paulo, Paulus fuerit appellatus. Quod ne nos quidem usquequaque evacuandum putamus; tamen quia nulla talis in Scripturis divinis consuetudo deprehenditur, magis ex his quae in exemplo nostri sunt absolutionem quaeramus. Invenimus igitur in Scripturis aliquantos binis, alios etiam termonem eumdemque Idida, Sedechiam eumdemque Joachim, Oziam eumdemq
Abbreviated transcription (Latin):
RI MA. NOBIS. questio de nomine ipsuis pauli
ui detur exurgere: Cur is qui Saulus ĩ actibus apłorũ¬
nuẽ paulus dicitur: Inueminus ĩ scripturis diums
quorũdam ueterum cõmutata uocabula:. ut ex Abram
uocitatus sit Abrahan. Ex Sarai Sata. Ex Iacob Israel
In euuangeliis quoq ex symone Ppetrus: et filii sebedei
erga paulum inuenimus aliquid tale gestum. De qua re quibꝰdã uisum est
Sotis gothici nominari: Ita et apostolus subiugato paulo paulus fuei̾t appel¬
latus. Qđ ne nos quidem usq quaq euacuandum putamus. Tam̃ quia
nulla talis in scripturis diuims consuetudo de prehenditur: magis ex his
que in exemplo nostri sunt absolutioneni querimus. Inuemmus igit᷑ in
scripturis aliquãtos binis: alios etiam ternis usos esse nõibus. ut Salo
monen eundem ididã sedechiam: eundẽq ioachim ogiam: cundemq¬
Q̃ ratias ago deo qđ neminem uestrum baptiçaui insi crispum et gaium. Simile

Expanded text:
rima nobis quaestio de nomine ipsius Pauli videtur exsurgere, cur is qui Saulus dictus nunc Paulus dicatur. Invenimus in Scripturis divinis, quorumdam veterum immutata vocabula: ut ex Abram, vocatus Abraham; ex Sarai, Sara; et ex Jacob, Israel In Evangeliis quoque ex Simone, Petrus; et filii Zebedaei,erga Paulum invenimus tale aliquid gestum. De qua re quibusdam visum est Gothis Gothici nominari, ita et Apostolus, subjugato Paulo, Paulus fuerit appellatus. Quod ne nos quidem usquequaque evacuandum putamus; tamen quia nulla talis in Scripturis divinis consuetudo deprehenditur, magis ex his quae in exemplo nostri sunt absolutionem quaeramus. Invenimus igitur in Scripturis aliquantos binis, alios etiam termonem eumdemque Idida, Sedechiam eumdemque Joachim, Oziam eumdemqGratias ago Deo, quia neminem ex vobis baptizavi nisi Crispum, et Gaium . » « E
Abbreviated transcription (Latin):
petistis. ut contemptis istius modi nu¬
gis saltim triginta & nouem adamantu nr̃i in lucam
omelias. sicut in grȩco habentur interpreter. Molestam rẽ
& tormento similem alieno ut ait tullius stomaco & non
suo scribere. Quam tñ iccirto nunc faciam quod sublimi¬
ora non poscitis. Si quidem illud. quod olim romȩ sancta
blesilla efflagitauetat & uiginti sex tomos illius in mathe¬

Expanded text:
i nugis, saltem triginta et novem Adamantii nostri in Lucam homilias, sicut in Graeco habentur, interpreter: molestam rem et tormento similem, alieno, ut ait Tullius, stomacho et non suo scribere: quam tamen idcirco nunc faciam, quia sublimiora non poscitis. Siquidem illud quod olim Romae sancta Bl
Abbreviated transcription (Latin):
puta ꝙ sine ulla sui cõtu¬
melia cypͥanꝰ ep̃s petro
tirii coronam ceteꝵ mag̾
uereri debeo ne in petrũ
contumeliosus existam.

Expanded text:
uod sine ulla sui contumelia Cyprianus episcopus Petro tyrii coronam. ceterum magis uereri debeo ne in Petrum contumeliosus existam.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ illa de qͥb mͦ dixit. erunt signa in sole.⁊ luna. ⁊
stellis.⁊ cet̾a. Sic̃ enĩ .xͥ. natiuitatẽ pax ⁊ exultatio p̾ces¬
sit cantantib angłis gła in excelsis dõ. et in t̾ra pax
hominib bone uoluntatis.⁊ ecce annuntio uob̾ gar iũ
magnũ qd̃ erit õĩ ppło. qr uatꝰ ẽ uob̾ hodie saluator qͥ ẽ¬

Expanded text:
dixit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et caetera. Sicut enim Christi nativitatem pax, et exsultatio praecessit, cantantibus angelis: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Et ecce annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ illa de qͥb mͦ dixit. erunt signa in sole. ⁊ lura.⁊
stellis. ⁊ cet̾a. Sic̃ enĩ .xͥ. natiuitatẽ pax ⁊ exultatio pces¬
sit cantantib angłis gła in excelsis dõ. et in t̾ra pax
hominib bonȩ uoluntatis. ⁊ ecce annuntio uob gar iũ
magnũ qd̃ erit õĩ ppło. qr natꝰ ẽ uobͣ hodie saluator qͥẽ
ꝯtentioẽs. dissensioẽs. t̾rȩ motꝰ. pestilentiȩ. fam es ⁊ alia
similra t̾roris signa p̾cedent. Et tuc̃ tandẽ ipse reuelabit᷑:
et malis peiora succedent. Erit enĩ tũẽ tribulatio
magna. qualis ñ fuit ab micio mundi usq nẽ : neq fiet.¬

Expanded text:
dixit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et caetera. Sicut enim Christi nativitatem pax, et exsultatio praecessit, cantantibus angelis: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Et ecce annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui contentiones, dissensiones, terraemotus, pestilentiae, fames, et alia his similia terroris signa praecedent. Et tunc tandem ipse revelabitur, et malis pejora succedent. « Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio saeculi usque nunc, neque fiet
Abbreviated transcription (Latin):
utiq deum cognouerunt. S
qr displicuit ulis hũilitas xͥ
in ĩuio tͣnsierunt ⁊ nõ ĩ ma
qdeo qr euanescentes głiam di
mendatio mutauerunt. A uie
rectitudinem relinquentes in
anfractus maiderunt eridrũ¬

Expanded text:
ique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt erroru
Abbreviated transcription (Latin):
sauendi sunt gͥ tales libri ⁊
pp amorem scarum scriptura¬
rum itandi. Gentilui ꝗpꝑe
dicta exterius uerboꝵ eleq̾n¬
pa nitent interius nacua licer¬
pentia manent. Eloquia u̾o
lacra exterius incommoda u̾¬
dis apparent intrusecus aut̃
misterioꝵ sapĩa fulgent. Et¬
monem simplicem placent.
aoi amor mundane scientie
ni̾si extouere laudib hominẽ
nam qͣto maiora fuerint licta¬
ture studia tanto auimꝰ arro¬
gantie factu inflatus maiore
cumescit iactantia. uñ psal¬
mista ait. Quia nõ cognoui
epͣ. Si multum suꝑẽet etatis
prẽ dispensandum erat ut suffi¬
ceret neccessariis. Sũma demẽ¬
tia est suꝑuacua discere in tã¬
ta tpris egestate.¬

Expanded text:
avendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virpientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. monem simplicem placent.agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi m si multum superesset aetatis, parce dispensandum erat, ut sufficeret necessariis; nunc quae dementia est supervacua discere in tanta temporis egestate
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam plus medicari dele¬
ctantur gentilium dicta pħoꝵ¬
pp̃ tumentem ⁊ ornatum ser¬
monum ꝙ scripturam sc̃am
pp̃ elcquium humle. s̃ qd̃ ꝓ¬
dest in mũdanis doctruus prio¬
ficere. a manescere in diuiis

Expanded text:
Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut oportet deum querentes
in angłos inciderunt preua¬
ricatores facrus q est illis
mediator dicibolus ad morte
sicut nob̾ xp̃c ad uitam. Ite¬

Expanded text:
sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cont᷑ isios qui boc nõ cred̾unt
intulit in sequenti. ue ꝗ nõ cre¬
dit fictori suo testa de sanus t̾¬
re. ⁊ nonꝗd dicit lutum figulo
generas. ⁊ mulieri ꝗd partiꝰ¬

Expanded text:
 contra illos qui hoc non credunt intulit in sequenti: Vae qui contradicit fictori suo, testa de Samiis terrae, et nunquid dicet lutum figulo generas? & mulieri: quid part
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗt quidam philosophi de u̾¬
tutibꝰ ⁊ uicis subtilia musta
tractantes diuudentes diffini¬
entes raciorinationes acucis¬
simas concludentes libros ini¬
plentes sapientiam suã buccis
crepantibꝰ uencilances. qui ⁊̃
dicere anderent hominib Nos
seqmin sectam nr̃am tene te
Si uultis beate uiuere. S qr ñ
intrabant per hostium ꝑdere
uolebant mactare ⁊ occidere.

Expanded text:
ergo quidam philosophi, de virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
tinet adbitudinem consequẽ¬
dam scientia rerum. Nec est
beatum multa scire. S beate
dĩ. Nichil obest scientib deum
ignorantia mundi. perfecte a
scit qui deum prius ⁊ ista nõ
pro se. s pro deo scit. Nicħ̾ obẽ
qua de clementis indigne
sentiat dum mͦ uera de deo

Expanded text:
tinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui potius Deum et ista non pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil oquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃i iudea pp̃ in die solenm pa¬
sche iherosolimam uelud exicia¬
liqͣdam manu cogence ꝯucnerãt
cio tempore hoc ultionis electo:
sacrilegis uocib molarant uelud¬

Expanded text:
ex omni Judaea populi in die solemni Paschae Jerosolymam velut exitiali quadam manu cogente conveneranDei judicio, tempore hoc ultionis electo; sacrilegis vocibus violaverant
Abbreviated transcription (Latin):
sũmauit ds in die sexto opa su¬
a que fecit ꝑ die sexto in hebre¬
o. diem septimã h̃t. arcabuuꝰ
ig᷑ indeos qui de occio salbi gli¬
antur ꝙ iam tũc in principio
sabb̃m dissolutum sit dũ deus
operatur in salbo opera sua in
eo ⁊ bñdicens ip̃i diei qr ĩ illo
unu̾isa compleuit. ħ Ieronim¬

Expanded text:
mplexit Deus die sexta opera sua quae fecit . Pro die sexta in Hebraeo diem septimam habet. Arctabimus igitur Judaeos, qui de otio Sabbati gloriantur, quod jam tunc in principio Sabbatum dissolutum sit, dum Deus operatur in Sabbato complens opera sua in eo, et benedicens ipsi diei, quia in illo universa compleverit. Ben
Abbreviated transcription (Latin):
o. In uoĩe .ni. patris ẜuabat di¬
scipulos suos filius hõ cũ eis
bumana pritia cõstitutus. S ⁊̃
pat in noĩe silis ẜuabat quos ĩ
noĩe filiz petentes exaudiedat Ne¬

Expanded text:
am. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius hominis in humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat, quos in nomine Filii petentes exaudiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Qum sit pat̾ a filius uniiusalr̃
caritas. S dei ũbum .i. unige¬
nicus dei filius aꝑte dictus ẽ
inuenimꝰ si diligent̃ ioh̃is a¬
postoli scructemur eloquium.
orui cũ dixiss dilectissumi dili¬
gamus ĩuicem qr dilecrio ex
qr deus dilecno est. Hinc mani¬
festauit cam se dixisse dilectio¬
nem dcum q̃m dixit ex deo. D̾s
ergo ex deo est dilectio. Hec au¬

Expanded text:
et Pater et Filius universaliter charitas. Sed Dei Verbum, id est unigenitus Dei Filius aperte dictus est invenimus si diligenter Joannis apostoli scrutemur eloquium. Qui cum dixisset: Dilectissimi, diligamus invicem, quia dilectio ex quia Deus dilectio est. Hic manifestavit eam se dixisse dilectionem Deum, quam dixit ex Deo: Deus ergo ex Deo est dilectio. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
me audiant hec dicente̾. Non
illud nom̃ tuũ quo uorrris ds
s illud quo uocaris pater me ꝰ
Qoͣ non. ẽ manfestari sine il
lu manifestatione nõ pot̾. Yã

Expanded text:
me audiunt haec dicentem: non illud nomen tuum quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus; quod nomen manifestari sine ipsius Filii manifestatione non posset. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uir iustus ꝑmisiss se adorari. Q
predican̾at deũ solũ ẽẽ adorand̾
uc qualr̾ hõ dĩ ꝗ cũ abraham ĩ re¬
fugerio erat diceret ad uirũ pesti¬
lentie dignũ ardore gehenne: cios
mecũ eris: Ius duob tituł sub¬
tilitatem fallacie suc ꝑdidit im¬

Expanded text:
misisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit im
Abbreviated transcription (Latin):
eis hõies iustificantur. ũbre st̃
p̾nũciantes qrͣam q̃ iustifica¬
miur nec tñ mala qr diuinitꝰ
li ppło dedisse p̾cepta nõ bona
force. n pp̃ea non dixic mala. s
tmñ ñ bona .i. nõ talia ut ilis¬

Expanded text:
t praenuntiantes gratiam, qua justificamur: nec tamen mala, quia divinitus li populo dedisse praecepta non bona ? Forte enim propterea non dixit mala; sed tantum non bona, id est, non talia, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
inextimabile ulam diuiniba¬
igui assimilasse: absit. S ut
e̾templo ilio ratelligimꝰ ꝙ si
cut splendor ex sb̾a solis na
illo nascatur s ex quo sol aut

Expanded text:
inaestimabilem illam divinitaigni assimilasse? Absit: sed ut exemplo illo intelligamus, quia sicut splendor ex substantia solis nasex illo nascatur; sed ex quo sol aut
Abbreviated transcription (Latin):
silicudinem aliã sic̃ splendor
ex sole natus replet orbẽ t̾rar
⁊ tñ a genitore suo nõ absadi¬
tur ab inde nec recedit ita ͣ¬
filius a pre genitus ubiq d̾
sit in patre semꝑ manet. ⁊ si¬
net ⁊ sic̃ sbalit̾ splendor ĩ sole

Expanded text:
ilitudinem. Sicut splendor ex sole natus replet orbem terrarum; et tamen a genitore suo non abscinditur aliquando, nec recedit: ita Filius ex Patre genitus ubique dum sit, in Patre semper permanet. Et sintialiter splendor in sole
Abbreviated transcription (Latin):
cut ibi ꝑsone nõ scuidint uni¬
tatem unitas nõ minuit trin¬
tatem. Ita hic ꝑsona nõ con¬
fundit substantias nec sb̃e ip̃e

Expanded text:
cut ibi personae non scindunt unitatem, unitas non minuit Trinitatem; ita et hic persona non confundit substantias, nec s
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝯtra uniũ sa iura nature
ꝓtulit uirga a aron. Qd̾ nec
scĩe sugeri pocuit nec radice
uirga ergo potuit ꝯͣ naturam
nuces educere. Et iirgo scã¬
maria non potuit dtra naturã
ex uissu di filiũ generare: Di¬
cat gͥ michi uideus incredulus
quomꝰ arida uirga floruit fron¬
diut ⁊ nuces ꝓtulit ⁊ ego dicã

Expanded text:
sent universa jure naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere; et Virgo sanMaria non potuit contra naturam ex jussu Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit, et fronduit, et nuces protulit, et ego dicam
Abbreviated transcription (Latin):
sepħ .xbi. cũ eet annoꝵ pasce¬
bat gregera pũs sui. Eciendum
ns uenditus est Ioseph. Qd̾ sic
tris. In uenditione aut̃ filii cen¬
tũ oto annoꝵ fuit. Cũ eĩ uenit
ad Ioĩeph in eꝙ yptum. Centum
sum ens in egyptũ ⁊ uenditioe

Expanded text:
scebat gregem patris sui . Sciendum nis venditus est Joseph. Quod sic tris, in venditione autem filii centum et octo annorum fuit; cum enim venit ad Joseph in Aegyptum, centum sum in Aegyptum, et venditionem
Abbreviated transcription (Latin):
sumo bono. Quãuis de incor¬
poreis corporeis q naturis ne¬
queat quisq dispucare: Rea¬
tum tamen illum facit bona
Beatus autem est ⁊ erit qui

Expanded text:
 Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita beat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑunitam eũ ascendẽ nͥ priꝰ
roauerit deũ ꝓ me. Ego aut̃
intercessi ꝓ iumento apud d̾m
Collocabatq ungulam pedis
in orizõte iusus fui. Sic q uei

Expanded text:
non permittam eum ascendere, ni prius rogauerit Deum pro me: Ego autem intercessi pro jumento apud Deum collocabatque ungulam pedis in horizonte uisus sui, et sic ue
Abbreviated transcription (Latin):
od̾ ⁊ iudeis intesiectũ abstulit
⁊ sapientiũ mũdi corda turba¬
uit msi crux filii dĩ que phi¬
losophia euanesc̾e prudenti¬
ũ ⁊ isrłiticam fec̾ caligare do¬
ctrina. Om̃em nãq sensum
hũane mentis excessit diuini
altitudo ꝯsilii. cũ placuit dõ ꝑ
stulticia pdicationis saluos
fac̾e credentes ut mirabihor
fieret constantia fidĩ ex diffĩ¬
cultace credendi. Inconseq̃ns
eĩ a irracionabile uidebatur
recipe aĩo ꝙ creatorem oĩm

Expanded text:
quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
manib comprehendi. In iqͦꝵ
iudicio ꝯdempnari ⁊ post de¬
decora illusionũ cruci se ꝑmi¬
siss afsigi. S in hus om̃bus
simul sũt. ⁊ hũilitas hoĩs: ⁊
celsicudo dĩtatis nec m̃ĩe rõ¬

Expanded text:
manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec miser
Abbreviated transcription (Latin):
ortu ad lineam merdianam ꝯscendit.
descendens rueꝰ obliqͣ pgressione ad aqui¬
lonem melinatur. qͣnͣtũ ad motũ ãnu
ad nr̃m polum ꝯsurgit. cecidit. qłido ꝑ¬
autũpnale equmoctiũ exiene ad in¬
feriora descendit: girat ꝑ meridiẽ. qñ
in yemalib signis comoratur. flectitur
ad aquilonem. qũ in estinie signis que
polo boriali inciniora sunt circũ fertur¬

Expanded text:
ortu ad lineam meridianam conscendit. descendens, rursum obliqua progressione ad aquilonem inclinatur. Potest alia adortu ad lineam meridianam conscendit. descendens, rursum obliqua progressione ad aquiautumnale aequinoctium exiens ad inferiora descendit. Gyrat per meridiem, quando in hiemalibus signis commoratur. Flectitur ad aquilonem, quando in aestivis signis, quae polo boreali viciniora sunt, circumfertur
Abbreviated transcription (Latin):
impios quosdã ftos qui mi¬
tacula erus calãpmarentar ni¬
gicis artib actribuendo q ħas
gus erat ⁊ manas artib fec̾
lt coleretur. I ⁊ mortus
magus erat añꝙ natus.¬

Expanded text:
os, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas gus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Compatur q̃ lagene fignli.
minute itrtio ista. tanta q ut
sta remanebit. Mĩs que uasis
fractura solitan ⁊ ialiqd opus
utile pot̾ redigi. testule a nas s
semp augetur fractura. Cũ gͥ
q̃ nec ad ignem de incendio tol¬
ieno. nec ad aq̃m de fouea hou¬
riendã ualeat apte datur ĩessigi
qr nr̃a captiuitas in tantã usꝰ¬

Expanded text:
loco. Comparatur etiam lagenae figuli comminutae contritio ista, tantaque ut sta remanebit. Omnis quippe vasis fractura, solidari, et in aliquod opus utile potest redigi, testulae autem vsemper augetur fractura. Cum itamparetur, quae nec ad ignem de incendio tollendum, nec ad aquam de fovea hauriendam valeat, aperte datur intelligi, quia vestra captivitas in tantam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾nũciantes qrͣam q̃ iustifica¬
miur nec tñ mala qr diuinitꝰ
pͥcepta sunt. tpr̃i ꝑsonis q con¬
gruentia. Cũ me admmuet ⁊̃
li ppło dedisse p̾cepta nõ bona
force. n pp̃ea non dixic mala. s
tmñ ñ bona .i. nõ talia ut ilis¬

Expanded text:
nuntiantes gratiam, qua iustificamur —, nec tamen mala, quia diuinitus praecepta sunt tempori personisque congruentia, cum me adiuuet etili populo dedisse praecepta non bona? forte enim propterea non dixit mala, sed tantum non bona, id est non talia, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
das eupolemũ siliũ ⁊ ohis fili
iacob. ⁊ iasonẽ filiũ eliarati.
Et misit eos tomã constitu̾e cũ
ilł amicitia ⁊ societate. ⁊ ut
auferrent ab eis ingũ g̾coꝵ.¬

Expanded text:
das Eupolemum filium Iohannis filii Iacob et Iasonem filium Eleazari et misit eos Romam constituere cum illis amicitiam et societatem et ut auferrent ab eis iugum G
Abbreviated transcription (Latin):
guram tenet eoꝵ qͥ contra ecclasticam fidem
& doctrinam ueritatis insurgunt. Scriptũ¬
est enim de chore. & de cetu eiꝰ: qd̃ in batil¬
lis eiꝰ ereis incensum obtulerunt. ignis alie¬
ni. Iubetur a deo ignis quidem alienus dis¬
pergi. & effundibatilla uͦ inquit qi sc̃ificata
st̃. facito ealaminas ductiles & circumda
ex eis altare: qr oblata st̃ corã dño. sanctifica¬
ta st̃. Hoc gͦ mͥ ꝑ hanc figurã uidet᷑ ostendi:
qd batilla ista. que scriptura nominat erea.
figuram teneant scripturȩ diuinȩ. Cuiscrip¬
turȩ. heretici ignem alientm imponentes.
ideo forma ecclãrum sacerdotib datur: ut
si quando tale aliquid fuerit exortũ. ea
te aliena sunt.
ab ecclã dei penitus ab-¬
strudant᷑
Si qua autem. etiã in ip¬
sis hereti¬
coꝵ uerbis. ex scripturȩ diuinȩ sensib in¬
ueniunt᷑ inserta. ne parit̾ cum illis quȩ ue¬
batillis p̃cipitur peccatoꝵ: ut iungantur

Expanded text:
guram tenet eorum qui contra ecclesiasticam fidem et doctrinam veritatis insurgunt. Scriptum ergo de Chore et de coetu ejus, quod in batillis aereis incensum obtulerit ignis alieni. Jubetur a Deo ignis quidem alienus dispergi et effundi. Batilla vero, inquit, quia sanctificata sunt, facito eas laminas ductiles, et circumda ex eis altare, quia oblata sunt coram Domino, et sanctificata sunt. Hoc ergo mihi per hanc figuram videtur ostendi, quod batilla ista quae Scriptura nominat aerea, figuram teneant Scripturae divinae: cui Scripturae haeretici ignem alienum imponentes, ideo forma ecclesiarum sacerdotibus datur, ut si quando tale aliquid fuerit exortum, ea te aliena sunt, ab Ecclesia Dei penitus abstrudantur; si qua autem etiam in ipsis haereticorum verbis ex Scripturae divinae sensibus inveniuntur inserta, ne pariter cum illis, quae vebatillis praecipitur peccatorum, ut jungantur