comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ãpliꝰ qͤrit. Pleriq pocẽtes tanta cupiditas rabie iti¬
flãmant᷑: ut de ꝯfiniis suis pauꝑ excludãt. Nõ ẽ¬
mir̃ qd̾ morientes inferni ignibꝰ deputent ᷑: qͥ uiitẽ¬
tes flãmã cupiditatis sue minime extĩxerũt. Ql desi¬
derio cupiditatis exestiant: flatu diabolice ĩspiratõis
urũt᷑. Nusebiꝰ dixit. Peccunte cupiditas popłoꝵ cor¬
da mortaliũ suꝑat: etiam fratͥnã necessitudiñe¬
uolat᷑. Inuitas patrũ dr᷑. Nicħ ꝓdest peccuniam
nõ habere: si uoluntas fuerit possidendi. Tantũ
habeamꝰ qnͣtũ necessitas exposcit. ñ qnͣtũ cupiditas
cõctipiscit. Nicħ ꝓdest ei nuditas: cui in ẽ cupidt¬

Expanded text:
pimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nemirum quod morientes in inferni ignibus deportentur, si viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾buens est. ⁊ septies tantũ reddet tͥ. Nugꝰti¬
nus dix̃. Necime eñĩ tributa sunt egentiũ aĩa¬
rum. Qd̃ si decimã dederis. nõ solũ abundãtiam
fructuũ recipies: s etiam sanitatẽ corꝑũ ꝯse¬
dare pecc̃m est qnͣtũ peiꝰ est nõ dedisse: De mi¬
bñdictione de fraudas: Hec enĩ est dñi iiestissi¬
ma ꝯsuetudo: ut si tu flłi decimã nõ dederis:
tu ad decimã reuoceris. Dabis impio militi:
qd̾ nõ uis dare sacerdoti. beneface sẽꝑ d̾s ꝑatꝰ
in uasit. Et qnͣtt pauꝑes it locis ubt ip̃e ha¬
hitat illo decimas ñ dante fame mortui fuerĩt
tantoꝵ homicidioꝵ reus añ tͥbunat ec̾nt in¬
dicis apparebit. qͥa rẽ a dño pauꝑb delegatã
suis usibus reseruauit. Quid gͦ sͥ aut p̃miũt
cõꝑare aut pcc̃oꝵ desiderat indulgentiã ꝓm̾e¬
ri: redditis decimis etiã ⁊ de nouẽ partib stu¬
Difficile quippe qui pecuntas habẽt. ĩ regnũ dĩ
introibunt. Paulus apłs dix̃. Eadix eñt¬

Expanded text:
retribuens est, et septies tantum reddet tibi. Augustinus dixit: Decimae etenim tributa sunt egentium animarum. Quod si decimam dederis, non solum abundantiam frugum recipies, sed etiam sanitatem corporum consedederis, peccatum est, quantum magis est non dedisse ici benedictione defraudaris? Haec enim est Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoquod non vis dare sacerdoti. Benefacere semper Deus invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, redditis decimis etiam et de novem partibdifficile qui pecunias habet, in regnum Dei introibit . PAULUS. Radix
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ est. il regnat ebrietas. Ihs filiꝰ strach.
dix̃. Oꝑariꝰ ebriosus nõ locupletabit᷑. s ⁊ qui
spernit modica paulatĩ decidet. Uinũ ⁊ mulie¬
res apostatare facinit fapientes:⁊ arguent
sensatos. Suffictens ẽ hõi uinũ exiguũ: ⁊ in

Expanded text:
secretum est ubi regnat ebrietas. JESUS SIRACH. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modica, paulatim decidit . Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficiens est homini erudito vin
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus. cui donatum est habere timoeẽ dñi. Timor
dñi. initium dilectionis eiꝰ. Itẽ dic̃. facultates et
uictus exaltant cor et suꝑ hec tunor dñi. Thero¬
ĩ nimes: sic̃ timor supplicii ⁊ amor dei. Ambro¬
sius dix̃. Qui tunet dm̃ declitat errorẽ ⁊ ad u̾tu¬
tis semitã uias suas dirigit Sregoriꝰ dix̃. Pra
mens si nõ pͥus ꝑ tiiorẽ entit ͭ: ab assuetis uiciis
nõ emundat ᷑. Dm̃ timere est. nulła que faciẽda¬
uni. Timor cautũ fac̃ hõiem atq sollicitũ. ubi
timor nõ ẽ: ibi dissolutio uite est. Ubi titnoe
seelerum abundantia est. Si dm̃ metuere in
sionibus attriti timeamꝰ. De u̾ginitate. capłur xiii.

Expanded text:
est cui donatum est habere timorem Domini. Timor Domini, initium dilectionis ejus. Facultates et victus exaltant cor, et supra haec timor Domini. HIEROimmunes, sicut timor supplicii et amor Dei. AMBROSIUS. Qui timet Deum, declinat ab errore, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. GREGORIUS. Prava mens, si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis noit vitium, timor cautum facit hominem atque sollicitum; ubi vero timor non est, ibi dissolutio vitae est; ubi timor scelerum abundantia est. Si Deum metuere in dicium attriti timeamus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinẽ dier̃. Tim̃ti dnm̃ bene erit in extremiᷤ
⁊ in die defiuctionis sue bũdicet᷑. Titnor dñi
sorentie religiositas. pletiitudo sap̃ie ẽ unie¬
re deuen. crotia sapie est timere dm̃: replẽs
pacer et salutis fructum. Radto sapie est e¬
nete dominũ. rami eñtilliꝰ longeni. alibt.
dñ i Gemnor dñi expellit pec̃tm. Nlam qui sine
timore est. to poterit uiuificari.s apĩa ⁊ dis¬
ciplina timor domitu. Ip̃e dix̃. Non sis ĩ¬
credibilis timori dñi. et ne accesseris ad
illum dupplici corde. Itẽ. Metuentes dnm.
ne cadatis. Iterum dic̃. Qui timetis dm̃ cre¬
dite tri illũ: ⁊ nõ euacuabit᷑ merces ur̃a
Qui titetis deum sperate in illit ⁊ ĩ oblos¬
tatione uetuet uobis miscd̾ia. Qui time¬
tos dm̃ diligite illũ: ⁊ illuminabunt᷑ corda

Expanded text:
. Timenti Deum bene erit in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur . Timor Domini scientiae religiositas: plenitudo sapientiae est timere Deum . Corona sapientiae timor Domini, replens pacem, et salutis fructum. Radix sapientiae est timere Deum, rami enim illius longaevi. Timor Domini expellit peccatum: nam qui sine timore est, non poterit justificari . Sapientia et disciplina timor Domini . Non sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde . Metuentes Dominum, ne cadatis qui timetis Deum credite illi et non evacuabitur merces vestra qui timetis Deum sperate in illum et in oblectatione veniet vobis misericordia qui timetis Deum diligite illum et inluminabuntur corda
Abbreviated transcription (Latin):
met ip̃m. Minꝰ quippe ẽ abnegare qd̾ habet: ualde
eñi nusltũ est abnegare qd̾ est. Nicħ nobis ꝓdest ab¬
renũtiatio corporis: sine ab renũtiatõne metitis. Sũt
nõ nulli qui despectis carnis desidĩis. cuncta relinqͤre
ꝑtractant: s cũ cecidisse alios etiã post boni operis
uita tcia. nisi deo soli. Sicut enĩ qui militant reg

Expanded text:
inus quippe est abnegare quod habet, valde enim multum est abnegare quod est. Nihil prodest nobis abrenuntiatio corporis sine abrenuntiatione mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere pertractant; sed cum cecidisse et alios post boni operis vita tua, nisi soli Deo. Sicut enim qui militant reg
Abbreviated transcription (Latin):
eñc spc̃. thue se magis ĩmitturit: uͥ plus uiderint
escam ⁊ potue. Caro eñĩ tutic dm̃sitit: qnͣdo ꝑ
ieueuiniũ abstinet ⁊ arescit. Abstinentia uuit¬
ficat moderata: et occidit suꝑflua. Uiiufica anitnã:
corpus necat. Quidã in credibilit̾ abstittent: ut õtb
uituum: qd̾ in uesꝑum delictiss cõpensat. Tõta
enĩ die epulas in cogitatõne rumnat: qͥ ad ex¬
plendam gulam uesꝑe sibt delictas p̃parat. Corporis
salutare est: Quicquid aut̃ nitnis et ultra modũ
est: ꝑnitiosum fit. studiumq suũ in ꝯtrariutn
u̾tit. Corpus aut̃ qd̃ abstitientia frangit: tẽptatõ
nõ urit. Sicut omnes carnales eupiditates abstinẽ¬
tiã resecant ͦ: ita om̃s anime uͥtutes edacitatis uicio

Expanded text:
enim spiritus ibi magis insistunt, ubi plus viderint escam et potum. Caro autem tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia vivificat moderata, et occidit superflua: vivificat animam, corpus necat. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus unium quod in vesperum deliciis compensatur. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad replendam gulam vespere sibi delicias praeparat. Corporis salutare est. Quidquid autem nimis et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. Corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non urit. Sicut omnes cupiditates carnales abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio
Abbreviated transcription (Latin):
potest ieiunando securare. potest Elemosina
redimere. Bonũ est ieiunare. s meliꝰ est elemo¬
elemosina nuillũ botiũ est. Tale ẽ ieuiniũ
sine elemosina: qͣlis sute oleo liteerna. Sicut
lucerna que sine oleo accendit  fumigare po¬
test. liccem habere nõ potest: ita ieinum
line elemosia. carnẽ quidom couctat. s carita¬
tis lumine anitũ nõ illustiat. Teronimꝰ dixit.
Ieiunia moderata debetit eẽ. ne nitues debĩ¬
tent storiacur. qͥa modicus ⁊ tẽpatꝰ eỹb car¬
ni etate utilis est. Pinguis uetitꝰ nõ eignit
sensum tenue̾: plerius uent̾ facile de reuit
disputat. Mellꝰ est stomacũ dolere quã m̃tẽ
Tantũ cͥ seuuntũ ⁊̃ pone: qnͣtum ferre patest ⁊¬
meltosq meltꝰ est cotidie parũ. qmͣ iaro satis
sumere. Plicuia illa optittia est que sensũ descendit
in t̾ram. subitꝰ q et nimits ymber ttt preceps ar

Expanded text:
potest ieiunando curare, possit elimosynas dando redimere. bonum est ieiunare, fratres, sed meeleemosyna duplex bonum est. Tale est jejunium sine eleemosyna qualis sine oleo lucerna. Sicut lucerna quae sine oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest; ita jejunium sine eleemosyna carnem quidem cruciat, sed charitas lumine animam non illustrat. HIERONYMUS. Jejunia moderata debent esse, ne nimis debilitent stomachum, quia modicus et temperatus cibus carni et animae utilis est. Pinguis venter non gignit tenuem sensum. Plenus venter facile de jejuniis disputat. Melius est stomachum dolere quam mentem. Tantum tibi jejunium impone, quantum ferre potes: multoque melius est quotidie parum, quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est quae non superflue descendit in terram. Subitusque et nimius imber in praeceps ar
Abbreviated transcription (Latin):
Ocłi dñi ad timentes eũ: ⁊ ip̃e agnoscit omĩa oꝑa
hõis. Itẽ dixit. Homo saꝑiens in om̃ibus metit̾
it: ⁊ in diebus delictoꝵ attendit ab in ercia.
Cõsũmatio timoris dei: sapientia. Qui timet
dñm excipiet doctritam etus.⁊ qͥ eiugilaueritit

Expanded text:
ipse agnoscit omnia opera hominis. Homo sapiens in omnibus metuit, et in diebus electorum attendit ab inertia. Confirmatio timoris Dei sapientia. Qui timet Dominum, accipiet doctrinam ejus: et justit
Abbreviated transcription (Latin):
facaiꝰ słm quã uoluptas ꝯtempnit ᷑. Multi diui¬
tias relitiquentes: uitia nõ relinqunt. Multũ
est quod nõ in eo studio seruimꝰ: quo quesita qͦ¬
rimus. Unusquisq cułꝰ opera agit: el filiꝰ appella¬
tur. Xp̃m sequi cupiens. ñ habes in potestate
rẽ tuam uende. Si uͦ nõ habes: a magno onere libe¬
ratꝰ es . Totum enĩ deo dedit: qui se ip̃m obtidit.
facile ꝯtempnit omĩa: qui se semꝑ cogitat ẽẽ.¬
morit᷑um. Qui uult ẽẽ ꝑfectꝰ: multitudines ho¬
mitiũ. ⁊ officia. ⁊ salutationes ⁊ cõuiuia: qͣsi cathe¬
nas fugiat uoluptatum. Utitiam qd̃ nos renũti¬
anius scło: uoluptas sit nõ necessitas. Nuditin
magis querit anitas credentiũ: qmͣ opes Am¬
brosiꝰ dixit. Qui uialt dm̃ possidere renunciet mũ-¬
do: ut sit deus illi beata passessio. Is ñ renũtiat
mudo: cui t̾rene possessionis delectat ambitio.
dũ sua quise nõ relinquit: inũdo cuiꝰ bona retinet

Expanded text:
quam voluptas contemnitur. Multi divitias relinquentes, vitia non relinquunt. Malum est quod in eo studio servimus, quo quaesita quaerimus. Unusquisque cujus opera facit, ejus filius appellatur. Christum sequi cupiens, si habes in potestate, rem tuam vende; non habes, a magno onere liberatus es. Totum Deo dedit, qui seipsum obtulit. Facile contemnit vitia, qui se semper cogitat iturum. Qui vult esse perfectus, multitudines nominum, officia et salutationes, et convivia quasi catenas fugiat voluptatum. Utinam quod renuntiamus saeculo, voluptas sit, non necessitas. Nudum Chmagis quaerit animas credentium quam opes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Is non renuntiat mundo, quem terrenae possessionis delectat ambitio. Dum sua quisque non relinquit, mundo, cujus bona retinet,
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs gͥ iã et̾nã uitam cognouit: apud eñt ant¬
mũ tetnꝑales fructus uiles cunt. Terga gͦ sordes pͣ¬
ui oꝑis : qui deo preparat domũ m̃tis. Electi ent̃
sic ad bona tendunt: ut ad ꝑpetranda ñ redeat.
Qͥ aũt qd̾ plene potest agere agit: plene qd̾ ds̃ ꝓ¬
misit accipiet. Multa relinquistis: si desidhs¬
carnis renũtietis. Ext̾iora ⁊ eñi nr̃a: dño quãlibet par¬
ua sufficiunt. Cor nãq ⁊ñ substantiã pensat: i
ꝑpendit qnͣtũ in eł sacrificio. s ex qũato ꝓferat᷑
Regnũ dei tantũ ualet qnͣtũ habes. Quos d̾s diu

Expanded text:
Quisquis igitur jam aeternam vitam cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescunt. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Electi enim sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non recidant. Qui autem quod plene potest agere, agit plene, quod Deus promisit, accipiet. Multa relinquitis, si desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque, et non substantiam, pensat: nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed et quando offeratur. Regnum Dei t
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentibus ut esũ olenim. ardorq corꝑoꝵ frigids¬
oribus epuł temꝑandꝰ est. Nõ nulli uitã pudicã ap¬
petentes iti medio ititiere corruunt. dũ solã abat¬
nentiã carnium putant. ⁊ legiminib onerãt stõ¬
macũ. Nich sic iti flamat. ⁊ titillat m̃bra genitaliã
qmͣ it digestus cybus ruetꝰ ꝯpulsus. Partꝰ eỹbut

Expanded text:
Ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Nonnulli vitam pudicam appetentes in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnis servant, et leguminibus onerant stomachum. Nihil sic inflammat et titillat membra genitalia, quam indigestus cibus ructusque convulsus. Parcus cibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatibus delectent᷑. Seuir dei cuticta huiꝰ mũ¬
di ꝯtrarta sunt: ut dut̃ ista adu̾sa sentiũt. ad
celeste desiderium ardenctius excitent᷑. Magna
apud dm̃ refulget grã. qui huic mũdo cõtẽptibił
fuerit. Na reuera netesse est ut quẽ mãdus odit.
disigat᷑ adõ scĩs uiris in hoc mutido tabernacłi
nõ est: quibus patriã ⁊ domꝰ in celo est. Qui enĩ
hunc mundũ diligntit. turbulentis eiꝰ curis
⁊ sollicitudinibus ꝯturbant ᷑. Sc̃i uiri scło renũti¬
antes. ita hutc mũdo morũct᷑: ut soli dõ uiuers

Expanded text:
deant. Servis Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius erigantur Magna apud Deum fulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sanctis viris in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Sancti viri saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere
Abbreviated transcription (Latin):
cabit faicũ. aĩa esurtetis ⁊ amarũ ꝓ dulci su¬
met. Qui abstritens ẽ. aditiet sͥ iiꝰtã. Augusti¬
nus dix̃. Metis cyboꝵ it manitate lassata: ꝑdit
or̃onis uigorẽ. Nich̃ ꝓdest tota die longũ diõe
ieiuniũ: si post ea ciboꝵ sacietate uł niitietate

Expanded text:
amarum pro dulci sumit . Qui abstinens est, adjiciet sibi vitam . AUGUSTINUS. Mens ciborum inanitate lassata perdet orationis vigorem. Nihil prodest tota die longum ducere jejunium, si post ciborum satietatem vel nimietatem
Abbreviated transcription (Latin):
q comedat: qnͣtuc̃ sustetitatõ corporis nõ qnͣtũ clesi¬
deriũ cartiis exposcit. Qut nimiũ eybis utunt᷑.
qnͣtomagis uentr̃e corrũpunt: tanto ampliꝰ sen¬
sum obrudũt. In uitas patrũ dr̃. Qũe adenod̾
enĩ ignis cõburit siluã. sie uisiones malas extin¬
guit esuries. Qui ꝯtinet uentr̃e suũ: mitiuit
uicta. Nã qui uincit᷑ ab escis augm̃tat uicta.
Increm̃tũ ignis sibia: ⁊ in crem̃tũ uentͥs esca mł¬
ta. ligna młta magnã excollũt flãmã abundantiã
aut̃ escarium nutit desideria mala. flãna minĩt¬
it ᷑ deficiente silua et escarũ indigentia macesae
facit desideriã mala. Desiderium esce geauit in obe¬
dientiani ⁊ gistꝰ sicauis expulit deꝑadiso. Multe
esce delectant gulam: nut̾unt aut̃ uermẽ forui¬
cationis. uatius uent̾ in or̃onibus nigilare fac̃.
Nã qui repletꝰ est: sompnũ iti fert grauissitũ Si¬

Expanded text:
orporis, non quantum desiorporis, non quantum desiderium carnis exposcit. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem corrumpunt, tanto amplius sensum obtundunt. EX VITIS PATRUM. Quemadmodum enim flamma comburit silvam, sic visiones malas exstinguit esuries. Qui continet ventrem suum, minuet vitia. Nam qui vincitur ab escis, augmentat vitia. Incrementum ignis silva, et incrementum ventris esca multa. Ligna multa magnam extollunt flammam, abundantiae autem escarum nutriunt desideria mala. Flamma minuitur deficiente silva, et escarum indigentia mitescere facit desideria mala. Desiderium escae genuit inobedientiam, et gustus suavis expulit de paradiso. Multae escae delectant gulas, nutriunt autem vermem fornicationis. Vacuus venter in orationibus vigilare facit. Nam qui repletus est, somnum infert gravissimum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit Easilłꝰ diẽ. Non bene possumꝰ uigilare: cũ
dapibus fuerit uent̾ omistꝰ. Uigilias stude cõ¬
pulare ieumniis: ut cunictis uͥtitibus florere po¬
ssis. Sic̃ equis frena sunt ĩponenda: ita corda nr̃a s¬
etiã corpus et anim̃ ledũt. Nich̃ ꝓdest uentr̃e ab
escis resecare: et animã obruere passionts. Talẽ
pͣgemus auctiis. Ad uigilandutit aũt. młtũ ieut¬
nium ꝓdest. Sic̃ eñt miles plurimo onere p̃grauatꝰ
impedit᷑ ad bellũ ita impedit᷑ monachus ad ui¬
gilias. cũ escarum largitate feruescit. sepe eñi ꝑ
cyboꝵ auiditatẽ frangunt᷑ stomachi uires nͨ nõ abũ¬
danciam sanguinis. ⁊ tolerarũ. et pluriias egri¬
tudities: escarum largitate patimͦ Qesariꝰ dixit.
Quid ꝓdest si carnẽ nr̃am ieumiis ⁊ nigiliis affliga¬
mus. ⁊m̃ten nrãm nõ enĩdemꝰ. aut que iitt̾iora sunt
nõ curremꝰ: In collaconib dr̃. Tantũ sͥ cybũ unꝰqͥs¬

Expanded text:
m. BASILIUS. Non bene possumus vigilare, cum dapibus fuerit venter onustus. Vigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virtutibus florere possis. Sicut equis frena sunt imponenda, ita corda nosetiam corpus et animam laedunt. Nihil prodest ventrem ab escis resecare, et animam obruere passionibus. Talem purgemus a vitiis. Ad vigilandum autem multum jejunium prodest. Sicut enim miles plurimo onere praegravatur, et impeditur ad bellum, ita et impeditur monachus ad vigilias, cum escarum largitate fervescit. Saepe enim per ciborum aviditatem franguntur stomachi vires, necnon abundantiam sanguinis, et cholerae plurimas aegritudines escarum largitate patimur. CAESARIUS. Quid prodest, si carnem nostram jejuniis et vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt, non cur
Abbreviated transcription (Latin):
cantem nõ sꝑnat. et nõ manducat manducantẽ
nõ iudicet. Qͥ eñi manducat dño manducet.
grãs eñi agat deo. Et qui nõ manducat. Año
nõ manducet.⁊ grãs agat deo. Omĩs creatura
dei bona. ⁊ nichil reiciendum qd̾ cũ gr̃aꝵ ac¬
DAlomon dix̃. Iustꝰ comedit̾ ⁊ replet anim̃ suã

Expanded text:
m non spernat . Et qui non manducat manducantem non judicet . Qui enim manducat Domino manducat, gratias enim agit Deo. Et qui non manducat, Domino non manducat, et gratias agit Deo . Omnis creatura Dei bona: nihil rejiciendum quod cum gratiarum acSALO
Abbreviated transcription (Latin):
renũtiet prauis moribus: nõ est xͥ discipss. Qui eñĩ
renũtrat rebus fua abnegat. quc itͦ reniuitiãt mo¬
ribus prauis: semet ip̃m ab negat. Lange qͥppe
ado est animꝰ: cuiꝰ ad huc hec uita dilcis est.
Multi cupiunt cõuolare ad grãm dĩ: sed titñet
carere oblectam̃tis mũdi. ꝓuocat quidẽ eos amor dt̃:
hoĩes. ut uł sero ꝯu̾tant᷑. atq in de magis erubeseãt.
qd̾ tãdiu expectati sunt ut redirent. Nã nũc minoᷤ
nec plagis. nec reuelationibus quosdã cõcutit: ut
qui uoluntate cõu̾ti despiciũt. cõmoti t̾roribꝰ corigã¬

Expanded text:
renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus, sua abnegat. Et qui renuntiat moribus pravis, seipsum abnegat. Longe quippe a Deo est animus, cui adhuc haec vita dulcis est. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corriga
Abbreviated transcription (Latin):
est u̾bi pabulo uicturam it ꝑpetuo mortẽ reficere:
qũa uentrẽ moriture carnis t̾reno panis saciare.
Qbo corpus pascit᷑. pio oꝑe sp̃e nutrit᷑. Abstinẽtes
et arrogantes. abstinentia quidẽ corpus afficiut̃
si ea que ad tempꝰ icentͥ sb̾trahit. nõ pauꝑibus tͥ¬
buit: s uentͥ postmodũ offerenda custodit. Ad mo¬
uetidi sunit abstiuetites. ut nouerint quia tũc
placetitem dõ abstitetitiã offerunt: cũ ea qͦ sibi de
alimentis subtͣhunt. in digentibus largiũtur N¬
si dorꝰ dix̃. Qͥ a cylis abstinent ⁊ praue agunt: de¬
mones imittant᷑. Illi aut̃ bene acybis abstinent:

Expanded text:
bi pabulo victuram in perpetuo mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Cibo corpus pascitur, pro opere spiritus nutritur. Abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus affligunt, si ea quae ad tempus ventri subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt indigentibus largiuntur. ISIDORUS. Qui a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur. Illi au
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Ieiuniã. uigilie. elemosine. ⁊ cet̾a husmode aige¬
re bonum nr̃t debent nõ ualere pec̃tm. Ille abstinẽs
tui credendꝰ ẽ: qui uicioꝵ lib̾ om̃ium effectꝰ est. Ne¬
ꝙ eñi reputanda est abstinẽciã: ñ fuerit̾ uentris
ꝑcipiutit. nec hoc eis offert uoluntas: s ꝑmittit
tñ firmitas. Abstinentia cyboꝵ sola nõ suffic̾it: uͥ¬

Expanded text:
S. Jejunia, vigiliae, eleemosynae et caetera hujusmodi augere bonum nostrum debent, non velare peccatum. Ille abstinens vir credendus est, qui vitiorum omnium liber effectus est. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris s percipiunt; nec hoc eis offert voluptas, sed permittit infirmitas. Abstinentia ciborum sola non sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ius: nicħ ignauia turpiꝰ. Ignorantia. uicioꝵ
nuitͥx est: ignorantia eñĩ quid sĩt citlpa dignũ
nõ sentit. Insipiens assidite peccat. it doctꝰ enĩ
facile decipit ᷑. stultꝰ in uiciũ cito delabit᷑. De ar¬
ab om̃i auaricia qͥa nõ abundantia cicꝰ¬

Expanded text:
deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, quid sit culpa dignum non sentit. Insipiens quotidie peccat. Indoctus enim facile decipitur, stultus in vitium cito delabitur. CAPab omni avaritia, quia non in abundantia c
Abbreviated transcription (Latin):
odibur scenciam. Stultꝰ cedit᷑ labiis: stidtꝰ
labiia ̃ derabtiꝰ Os aut̃ stulti. ꝯfuisiont ꝓri¬
imũ ede Qr ĩ stuiꝰ est seruiet sapienti. Homo
tsut. dedat scientiam: cor in siptentiũ ꝓuocas
stuilticiã. Qui aut̃ fatiuis ẽ: aꝑit stil tciara
sitã. Cor stiatoꝵ dissimile erit. Stultꝰ pasca
ĩpitia Stulticta gaudiũ stulto. Non decent stia¬
Dut maigis iiso occuri̾e raptis fetib: qm̃ fatuo
stułlto sũ sapĩam emere uo possit: Homo stultꝰ plau¬
de sulticim sua: ne esficiaris illi similis. Respo

Expanded text:
ditur labiis, stultus labiis verberatur . Os autem stulti confusioni proximum est . Qui stultus est, serviet sapienti . Homo versutus celat scientiam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stuldit magis ursae occurrere raptis fetistulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plauta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sermonẽ eius ẽẽ sale cõditũ. ut grãm a¬
pud audientes habeat. Quicqͥd enĩ amens lo¬
quit ᷑: uociferatõ ⁊ clamor est appellãdũ. Hoͣ¬
lariꝰ dix̃.Stultꝰ iuxta infirmitatẽ suã sentit: ⁊ iux¬
ta in becillitatẽ nate sue sapit regoriꝰ dix̃. Sic̃
nͨ auris escas. nͨ guit ͦ u̾ba cognoscit᷑: ita nͦ stuł¬
tus quisq sentenctã sapĩe in telligit. Fatuũ cũ
sapientib in p̃dicatione nõ socies: ne ꝑ etent
qui implere rẽ nõ ualet. illi qͥ p̃icalet obsistaᷤ

Expanded text:
autem sermonem ejus sale esse conditum ut gratiam apud audientes habeat. Quidquid enim amens loquitur, vociferatio et clamor est appellandum. HILARIUS. Stultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ilencis ciełpa erescit ¶ asilius dix̃. Melior est eñt in
malis factis pura ꝯfessio: qni itibanis ꝑiluis suꝑba
głatis. A n libmo elementis dt̃ Tacentib no facłe pote¬
Et medela oportuni mecossarii sermonis ad hiberi. Pfer

Expanded text:
Silentio culpa crescit. BASILIUS. Melior enim est in Silentio culpa crescit. BASILIUS. Melior enim est in malis factis pura confessio, quam in bonis operibus superba gloriatio. EX LIBRO CLEMENTIS. Tacentibus non facile potest mede
Abbreviated transcription (Latin):
cipit: ex quo sui accusator extiterit. Multi autẽ
nosse homim̃ẽ qd̃ prauus ẽ: ut ex eo diuine il titi
subdat᷑ humilłꝰ. ex qͦ suã in firmitatẽ agnoscit. Bene
se iudicat iustꝰ in hac uita: ne iudicet᷑ a deo dãpita¬
tione perpetua. Tunc aut̃ iudicisi de se dͥsq sumit:
qnͣdo ꝑ dignã penitentiã sua praua facta ꝯdempnat.
Ditpplicem debet habere fletum in penitentia om̃is
peccatix siue quia ꝑ negligentiam uonũ nõ fecit: seu
quia malũ ꝑ audatiam ꝑpetrauit. Quod eñt oportuit nõ
gessit: ⁊ gessit qd̾ agere nõ oportuit. Quedã eñĩ iusticiẽ¬
iam portio est. iniquitatẽ suã hõi absconde̾. et in semet¬
ip̃o depectatis propͥis erubescere. Qui illatas canturneli¬
as tranqͥllo animo ꝓdit. dolorem cordis aꝑit: et utrꝰ qd̾
feruet ĩ animo facile reicit. uulnera eñt m̃tis aꝑta
cito exalant: elausa nimis exulcerant. Confessio iu
magno pusilisi. si latet uicuĩ: fit ex minimo magnũ.

Expanded text:
cipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem nosse hominem, quia parvus est, ut ex eo divinae virtuti subdatur humilius ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat.Duplicem debet habere fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non potuit. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam homini non abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virui quod servet in animo, facile resistit. Vulnera enim mentis aperta cito exsultant: clausa, nimis exulcerant. Confessio enimagno pusillum. Si latet vitium, fit ex minimo magnum.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ manibus leuat: qui orõnem cũ oꝑe subleiat.
leuat. Quisqͥs uꝰ oꝑatꝰ ⁊ nõ arat: manũ leuat ⁊ cor nõ
leuat Ergo ⁊ orare necesse est: ⁊ operari. Itẽ dr̃. Culpa¬
bilit̾ manus ad dm̃ erigit : qui fcã sita orando iactantꝰ¬
ꝓdit. Iterum dr̃. Qui eñi tactant̾ orat laudem appetẽ
diuine nõ reputet iusticie sed culpe nr̃ẽ. Itẽ dr̃. Seco aũ¬

Expanded text:
enim cum manibus levat qui orationem cum opere sublevat. enim cum manibus levat qui orationem cum opere sublevat.  manus levat, et cor non levat. Ergo et orare necesse est, et operari. Culpabiliter ad Dominum manum erigit, qui facta sua orando jactanter prodit. Qui enim jactanter orat laudem appetenddivinae reputet
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾nam. Quociens quilibet tangit᷑ uicio. tociens
ad or̃onem se subdat: quia freqũes or̃o: uicioꝵ impuꝑ¬
natõem extinguit. Tam ꝑseuerant̾ intend̾e̾ oportet ani¬
mũ nr̃m orando atq pulsando: quousq importitnas
desiderioꝵ carnaltum suggestiones. qite nrĩs obstrepũt
sensibus fortissima intetõne suꝑemus. Dũ enĩ oramꝰ:
ad memoriam cislꝑam teduerꝰ. Cĩ dõ ad sistimus.
genere et flere debemus: reminiscentes quã gͣuia
sint scelera que conmisimus. ¶ Iens nr̃a celestis¬
est: ⁊ tune orando dm̃ plene ꝯtettiplant ͤ. qnͣdo mil¬
lis t̾renis curis aut erroris impeditͦ. Purgandus est
itaq primũ animus atq a temꝑalium rerum coge¬
aut̃ magis diabolus cogitationes curarũ scłarĩt humanie
desistat orare ꝓse ledentibus. quia uixta dĩ sententiam
pecrat: qui ꝓ inimicis nõ orat. Nich̃ ꝓficit or̃o illiꝰ. cuiꝰ
ad buc dolor in mente: uł odiũ manet in pectore. Cor

Expanded text:
servus quoties quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat. Quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tamen perseveranter intendere oportet animum nostrum orando atque psallendo, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus. Cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, et quam dura inferniest: et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogiautem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humandesistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Dei sententiam, peccat qui pro inimicis non orat. Nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
salutem dołor aꝑit᷑. Omĩs dipe pecc̃or. dũ culpã suã
ĩtra ꝯicienctã ab scondit unt tͥtisecus latet: ⁊ ĩ suis pe¬
netralibus occultat᷑. Peccõres d̾s uidet ⁊ sustinet:
resistentes tolerat ⁊ dampnat. Condie ꝑ euangłiũ
clenent̾ uocat ꝯfessionem nr̃am ex puro corde desi¬
derat. ⁊ curicta q̃ relite qͥmꝰ relaxat. Pcc̃i uirꝰ salubrit̾
aꝑit᷑ it confessiene qd̾ pestifere lacebat ĩmente. Cõ

Expanded text:
Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intrinsecus latet, et in suis penetralibus occultat. Peccatores Deus videt et sustinet; resistentes Deus tolerat et damnat: et quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus, relaxat. Peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
i or̃one cogitationibus scłi fueri occupatus.
Tunc gͦ ueracit̾ oramꝰ. qnͣdo alurnte nõ cogitamꝰ:
s utałde paitci sũt qii tales or̃ones halieant et li¬
cet in quibꝰdam siiit: disficile tamen ẽ ut sẽꝑ fitit.
sicut oronibus regiuiᷤ: ita psalmoꝵ studiis delectam᷑
pͥsallendi enĩ utilitas: tristiciam cordis ꝯsolatitrꝰ.
Tantꝰ eẽ debet orantis erga dm̃ affectus: ut ñ desꝑet
p̃cibus effectum. Inanit̾ aut̃ oraimus si spei fidicciam
nõ habemus. Quia p̃ceptis dĩ au̾tit ͦ. qd̾ itt or̃one pos¬
trilat nõ merebitt. si aut̃ id qd̾ p̃cipit d̾s factamꝰ: id¬

Expanded text:
in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile est tamen ut semper sint. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectemur: psallendi enim utilitas tristia corda consolatur. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat non merebitur. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝯfitetur peccata sua. ⁊ accusat se de pcc̃is suis: cũ
deo facit pactum ferto patrem erubientẽ: ne sentias iu¬
dicem punientẽ. Tempus ꝯfessionis ẽ nunc ꝯfitert qͦ
fecisti: que itiu̾bo. q̃ iti opere.que it nocte. q̃ in die.
fracti totius corꝑis uulnera pauea monstrare. a ibro¬
uidaꝰ occultũ gregorꝰ dieit. Non ualt ds ulcisci ma¬
liciam: qui ꝯfeteri delictum ꝑsuadet. Ootat dissol¬
ui confitentes: ⁊ie ꝯtumaces putiire cegatꝰ tantũꝙ
est homo sarcinis pc̃coꝵ grauatus quantũ abonis ꝯꝑi¬

Expanded text:
Qui confitetur peccata sua, et accusat scelera sua, cum Deo facit pactum. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Tempus confessionis est confiteri quae fecisti, quae in verbo, quae in opere, quae in nocte, quae in die. fracto toto corpore, vulnera pauca monstrare. AMBROvulnus occultum. GREGORIUS. Non vult Deus ulcisci malitiam, qui confiteri delicta persuadet. Optat Deus dissolvi confitentes, ne contumaces punire cogatur. Tantumque erit homo sarcinis peccatorum gravatus, quantum a bonis
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Orano namq: grandis munitio ẽ aĩe. ꝑ ora¬
tiones picrissimas om̃ia nobis utilia tͥbuũt ᷤ a dño.
⁊ cuncta noxia ꝑculdicbio. effugant᷑. I ypͥanꝰ dixit.¬
orationes ad dm̃ ascendunt: quas ad eum merita nr̃i
oꝑis imponunt ¶esariꝰ dix̃. Sic lectioni ⁊ or̃oni de¬
betis in cumbere: ut int̾dũ etiã manib aliqͥd possi¬
tis exerc̾e. Itẽ dic̃. Duobꝰ modis or̃o impedit᷑. ne in¬
perrare quisq ualeat postulata: hoc est si añt ma¬
la adhuc quisq ꝯmittat. aut si delinquenti sͥ debi¬
ta non dimittit. Inuitas patrũ dr̃. Sic̃ ueniena¬
ta animalia fortiores herbe uł pigm̃ta expellunit:
ita: ⁊ cogitationes sordidas oratio cũ ieiunio re¬
pellit. Item dr̃. Quales orantes uolumꝰ ituueniri:
tales nos ante tempꝰ in orõne p̃parare debemꝰ. It̾ũ¬
in tenta: nichil malũ nicħ suꝑ fluũ respicit.¬

Expanded text:
. Oratio namque grandis munitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino et cuncta noxia orationes ad Dominum ascendunt, quas ad eum merita nostri operis imponunt. CAESARIUS. Sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut interdum etiam manibus aliquid possitis exercere. ISIDORUS. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut mala quisque adhuc committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. EX VITIS PATRUM. Sicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita et cogitationes sordidas oratio cum jejunio repellit. Quales orationes volumus invenire, tales nos ante tempus in orationem praeparare debemus. Chrin
Abbreviated transcription (Latin):
emus. qd pastutamꝰ. Neq enĩ die itaces neq nocte:
s cũ sompnꝰ de ocłis tuis ceciderit. tuno sensus tu¬
us in or̃one uigilet. Oratio murdat anim̃ apcc̃is.¬
oratio habet salutem. in orõne paratꝰ est. Ostende
ꝯtinentiam cordes tut: ut ampliorem gr̃ãm cõ¬
sequaris. eronituꝰ dix̃. Si ẽ ent̃ milites in ermes

Expanded text:
mus quae postulamus. Neque die vaces, neque nocte: sed cum somnus de oculis tuis ceciderit, tunc sensus tuus in oratione vigilet. Oratio munda a peccatis habet salutem. In oratione paratus esto: ostende conscientiam cordis tui, ut ampliorem gratiam consequaris. HIERONYMUS.
Abbreviated transcription (Latin):
sine orone nõ expedit. Egredientes de hospicio. ar¬
met oratõ: regredientibus de platea. oratõ occurrat
Iregorlꝰ. dix̃. Qnͣto grauiori turtiłtu. cogitationũ
carnaliũ p̾mini᷑ tanto or̃oni ardentiꝰ ut sistere debe¬
mus. Ad dm̃ qutppe corda cũ manib leuare ẽ or̃o
nis nr̃e studiũ cũ merito bant oꝑis ĩponere. Cicius
ad p̾cem u̾dex flectitꝰ si it puetate sua pectitor
corrigat᷑. Ille gͦ iti noĩe saluatoris petit: qut ilid̾
petit. qd̾ ad ueram salutẽ ꝑtinet. Nã si id qd̾ ñ expe¬
dit petit: nõ iti noĩe chĩc petit. Cũ ił oratõni itehe¬
ment᷑ itisistimus. stat ihe ut lucẽ restituat : da dẽ¬
ub̾ soli dõ udcare meruit ꝓ deliciquentibios ꝓximis
exoret. Eaque ꝑscritari iti nob̾met ipis ꝑleniꝰ nitie¬
mnite. sepe uerꝰ orando qũa in uestigando penet᷑ns
Tysidorus dix̃. Oritio cordis est ñ laibꝵ. Neq eñĩ u¬
ba dep̃cantis ds intendit: s orantis cor aspcit.

Expanded text:
sine orationibus non expedit. Egredientes de hospitio armet oratio. Regredientibus de platea oratio occurrat. GREGORIUS. Quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi ardentius insistere debemus. Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationi nostrae studium cum merito boni operis imponere. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur. Cum vero orationi vehementer institerimus, stat Jesus ut lucem restituatliber soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. ISIDORUS. Oratio cordis est, non labiorum: neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis
Abbreviated transcription (Latin):
quã pͥncipiũ. Ante orõnem p̃para anitũ tuã: et
noli ẽẽ qiast homo qui temptat dm̃. Qͥ ꝯseruat le¬
gem: młtipliaat orõnem. p̃catõnem lest: exaudiet
deus. Oratio cũ humilitate: sr̃ nubes penerabit.
Fili. in tua in firmitate ñ despicias te ip̃m: s ora

Expanded text:
et noli esse quasi homo qui tentat Deum . Qui conservat verbum, multiplicat orationem . Deprecationem laesi exaudiet Deus . Oratio humiliantis se nubes penetrabit . Fili, in tua infirmitate ne despicias te ipsum, sed ora
Abbreviated transcription (Latin):
placent deo. Uir iracundꝰ ꝓuocat rixas: qͥ paciens
est mitigat sustitatas. Hõ ꝑu̾sus suscitat lites:
et u̾bosis separat pͥncipes. sẽꝑ iuirgiã querit malus:
angłs aut̃ crudelis mitcet᷑ ꝯtra eum. regorius¬
dix̃. d̾s quippe in unita est: ⁊ illi grãm eiꝰ habere
merent. iui se ab ituicẽ ꝑsectarũ scandala nõ
diuidunt. Munꝰ enĩ nõ accipit ᷑: nisi ante dis¬
cordia ab animo pellatͦ. Qͣm grauis est culpa
discordie: ꝓ qua nec munꝰ accipit᷑. Quicqͥd eñt ꝓ¬
teruus uł indignꝰ animꝰ ꝓtulerit: obiurgantis
furor est. nõ dilectio correptionis. Quale est iam
miscd̃ie sacrificiũ : qd cũ discordia offert᷑ͦ De¬

Expanded text:
placent Deo . Vir iracundus provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Homo perversus suscitat lites, et verbosus separat principes . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . GREGORIUS. Deus quippe in unitate est, et illi ejus gratiam habere merentur qui se ab invicem per sectarum scandalum non dividunt. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur. Quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Quidquid enim protervus vel indignus amicus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio correctionis. Quale jam est misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximi of
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Itẽ dic̃. Nullũ p̃miũ: caritati pensat ͤ. caritas enũ uͥ¬
tꝰ om̃ium obtinet pͥncipatũ. It̾um dicit. Tenenda ẽ. cũ scĩs
tantũ necesse ẽ ut se associet bonoꝵ ꝯsortia. Itẽ dic̾. Ca¬
ritas in dilectione dei ⁊ ꝓximi constat seruat aũ in se
dilectionẽ dĩ: qͥa caritate nõ diuidit᷑ ꝓximi. It̾m dicit ᷑.
Quia fr̃na societate se e̾nit᷑. a dicine caritatis partici

Expanded text:
aritate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Tenenda cum sanctis tanto necesse est ut se associet bonorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate
Abbreviated transcription (Latin):
am uere caritatis uolumꝰ curr̾e: ad et̾itam patriã feli¬
cit̾ possumꝰ ꝑuenire. Sine caritate omĩa que cũq faci¬
mus nichil nobis ꝓdet᷑ facere: ⁊ inaue expendimus
studium. si nõ habeamꝰ caritatẽ que ds̃ ẽ: Regnat
eñi carnalis cupiditas uͥ nõ ẽ dĩ caritas. Tũc eñi hõ

Expanded text:
am verae charitatis volumus currere, ad aeternam patriam feliciter possumus pervenire. Sine charitate enim omnia quaecunque facimus, nihil prodest facere. Vacuum et inane expendimus studium, si non habemus charitatem quae Deus est. Regnat enim carnalis cupiditas, ubi non est Dei charitas. Tunc enim h
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ uiã. nõ ambulare possũt hoĩes. s errare. Cos
aut̃ qͥͦs ad collerantiã passronũ fortes dĩ caritas red¬
dit: nistia delectatio carnis nulla uoluptas mala.
blande corũpit. Q regorsꝰ dixit. una qdͥꝑe et sũma est
ꝓbatõ caritatis̃: si ⁊ ip̃e diligit᷑ qui adu̾sat  ut ille qͥ¬

Expanded text:
ia, non ambulare possunt homines, sed errare. Eos autem quos ad tolerantiam peccatorum fortes Dei charitas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas mala blande corrumpit. GREGORIUS. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipsi diligitur qui adversat
Abbreviated transcription (Latin):
sis et nõ gustes angistias. Nemo est qͥ ĩ hoc
scło nõ doleat: nłlis est quet itt hac ietta
positꝰ nõ suspiret mais omĩa plena sictit. y¬
prianies dixit. Nec empora terrena iam coni¬
puitant : qui et̾utaẽ de deo sperant

Expanded text:
sis, et non gustes angustias. Nemo est qui in hoc sis, et non gustes angustias. Nemo est qui in hoc saeculo non doleat. Nullus est qui in hac vita positus non suspiret. Malis omnia plena sunt. CYPRIANUS. Haec tempora terrena jam computat qui aeternaitatem de Deo sperat
Abbreviated transcription (Latin):
niuere credit ᷑ si sid̾m ełm moriens. qd̾ solit
decieu t moriens deletetꝰ. De mora eñ ists¬
ueite tedium patitꝰ icestꝰ: e qd̃ ad desiderata
pat̾am tarde ꝑuentar. Solicite debet unꝰ qͥsq
utuere. ⁊ semꝑ tͥminũ uite sie considerare
ut hues scłi blandicias cauaat. Nentirt exit᷑
homa nobis in certa est: et dũ mori qsep se ñ
estiinat tollit. unde festinet unꝰquisq ne ini¬
quitatib suis rapiat᷑: simłq fitiat᷑ uita cũ cus¬
pa. Diabolus quos uiuentes incendit aduitia:
subito morientes trahere uitit ᷑ ad torm̃ta. ¶¬
uis enĩ quisq em̃has uita sit iitstꝰ: tam̃ dum
de corꝑe isto egredit᷑. ꝑtimescat: ne digisꝰ sup¬
plicio sit. Nullus et enĩ homo sine peccato:
nec quisq potest de dt securꝰ esse iudicio. cũ
eo de occosts u̾bis redenda sit racio. fittẽ ut¬
stoꝵ optimũ. uocanctranqualla cõmendat:
ne dura tollũt᷑. Nichest die. nicħ est longũ:
qd̾ nõ in breut fituatꝰ Im possibtle est iet homo

Expanded text:
ivere creditur, si secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat. Sollicite debet unusquisque vivere, semper terminum vitae suae considerare, ut hujus saeculi blanditias caveat. Venturi exitus ignorantia incerta est: et dum mori quisque non aestimat, tollitur. Unde festinet unusquisque, ne iniquitatibus suis rapiatur, simulque vita finiatur cum culpa. Diabolus quos viventes incendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac vita sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ne dura tolluntur. Nihil est diu, nihil est longum, quod non in brevi finiatur. Impossibile est ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
it corrigat ᷑: aut ideo. ut ꝑ illũ boni exterceari¬
t᷑. Nheronituꝰ dix̃. humane uite breuitas: dãp¬
natio delictoꝵ est. Breuis huiꝰ uite felicitaẜ. mo
ꝑalis potencia. Item dr̃. Ubi sunt reges: Uͥbi¬
locupletes rerũ: Ubi sunt patentes scł̃i
certe quast unbra transierunt. uelut somnis¬

Expanded text:
t corrigatur, aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur. HIERONYMUS. Humanae vitae brevitas damnatio delictorum est. Brevis est hujus vitae felicitas, modporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubilocupletes rerum? ubi potentes saeculi? Certe quasi umbra transierunt, et velut somni
Abbreviated transcription (Latin):
turam uniꝰ cuiusq attendit. ⁊ inde se appli¬
cat: unde aptũ hominẽ ad pcc̃m aspexerit.
cessat. aut enĩ tribulationes cordis illi exagitat:
aut dolores corporis suscitat. Quelibet eñt ad¬
si hoc ip̃m humilit̾ ad dei głam referat. iste nõ
seꝑat᷑ adeo: s conungitͤ. It pͦcamꝰ: iait ꝑ cii¬
dũ requiescimꝰ. uidemus. Qut nocturna polluti¬
one polluit ͦ. qmͣuis et si extra memoriã tͤpaũ
cogitationũ sese ꝑsentiat iquinatũ: tañ¬
hoc ut temptaret ᷑ culpe sue tribuat. statĩq suã
in mundiciã flectibꝰ tergat. Facile uiticimꝰ hos¬
tem qũe uidemꝰ: quẽ aut̃ nõ uidemꝰ difficile a nob̾
expellimꝰ. Unꝰ quisq temptationi animũ p̃pnare
debet. Temptari antẽ oportet iͦtunt s temptati

Expanded text:
turam uniuscujusque attendit, et inde se applituram uniuscujusque attendit, et inde se applicat unde aptum hominem ad peccatum aspexerit. cessat. Aut enim tribulationes cordis illi exagitat, aut dolorem corporis suscitat. Quaelibet enim adsi hoc ipsum humiliter ad Dei gloriam referat, iste non separatur a Deo, sed conjungitur. Ibi peccamus ubi cudum requiescimus. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentit inquinatum; tamhoc ut tentaretur, culpae suae tribuat, statimque suam immunditiam fletibus tergat. Facile vincimus hostem quem videmus: quem autem non videmus, difficile a nobis expellimus. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet. Tentari autem justum oportet, sed tentat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio nõ debet: sed etiã iugeri. Hec agit mĩa.
tũ. Quasi gͦ gregẽ lupꝰ dissipat: cũ fidelium
popłm diabolus ꝑ tẽpcatõem necat. Qũauis
occasio ꝑsecietionis deest: tam̃ et pax nr̃a mar¬
tyrium suũ. quia ⁊ si carnis colla nõ ferro sib
trucidamꝰ ¶ ꝓsidoꝰ dixit. Qmͦuis diabolus tẽp¬
tationes iustoꝵ ꝓfectibus semꝑ in ferre cis¬
piscentie fom̃ta succendit. nͥ iebi pͥus pͣtte co¬
gitationis delectationes aspexerit: quas si a
nob̾ repellitnꝰ. sine dubio ille confusꝰ abscedit.
Tũnc eni de se bene iudicant sc̃i ÷ quãdo eos deus
fallacia demonũ temptamenta ficit in tellige
In ocłis. carnalium diabolus terribdlis est ĩ
ocłis electasgiror eiꝰ uilis est. Diabolus
me suggeau nõ resistitͦ totus inint̾na
cordis dũ ñ sentit᷑ illabit᷑. Tuno ꝯtra eĩ
quẽ passidet diabolus actiꝰ seuit. quande se
uirtute diuina ab eo expellendũ cognoseit.
Diabolus quando decipere quẽqmͣ querit pͥus na¬

Expanded text:
praedicatio non debet, sed etiam augeri. Illud tamen s gregem dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationem vocat. Quamvis occasio persecutionis deest, habet tamen et pax nostra martyrium suum: quia etsi carnis colla ferro non subdtrucidamus. ISIDORUS. Quamvis diabolus tentationem justis semper inferre cupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationem aspexerit, quam si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit a nobis. Tunc enim bene de se judicant sancti, quando eos Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere. In oculis carnalium diabolus terribilis est. In oculis electorum terror ejus vilis est. Diabolus imae suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum agnoscit. Diabolus quando vult decipere quemquam prius na
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ est exꝑtꝰ. pauca recognoscit ¶ xpͥamᷤ¬
dix̃. Quantoq maior fuerit ꝑsecutionis in¬
uiria: tanto ustior fiet et grauior. de ꝑsecu¬
tione uindicta. Nullus hic dolor est de in cur¬
sione maloꝵ p̃sentiũ: qicibꝰ fiducia est futbꝵ
nachi temptatio. ¶ui cricx xp̃t suꝑ itducit᷑:
nõ p̃ualebit malicia diaboli. Nusebiꝰ dixit.
Nichit t̾tibile est ubt diligit᷑ xp̃s: ꝓpe nich̾
doloris. est ubi fides xp̃i est. Maior est qui nos
defendit : qtu qui persequitᷤ. de

Expanded text:
ui non est expertus, pauca recognoscit. CYPRIANUS. Quantoque major fuerit persecutionis injuria, tanto justior fiet et gravior persecutionis vindicta. Nullus his dolor est de incursione malorum praesentium, quibus fiducia est futurorum nachi tentatio. Ubi crux Christi superinducitur, non praevalebit malitia diaboli. EUSEBIUS. Nihil terribile est ubi diligitur Christus, nihil doloris est ubi fides Christi est. Melior est qui nos defendit, quam qui persequitur.