comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ exarata : Sunt uero non nulli quiad
audiendũ semꝑ atq retinendũ scĩs predica¬
mentis duritia quasi quodã linguȩ uomere
scissi. semina exhorta cionis accipiunt : &¬
fruges boni operis ꝑ sulcosuoluntariae affluti¬
onis reddunt : Sepe uero contingit ut hii qui
prȩsunt iniusta aliqua faciant : fitq ut ipsi
subiectis noceant qui ꝓdesse debuer̃ : quae
dũ rudes quiq: conspiciunt. cõmoti contra
rectorẽ murmurant : nec tam̃ ualde pro¬
ximis ꝑcõpassionẽ dolent: Cũ uero hi qui
iã aratrolestionis attriti sunt atq ad
frugẽ boni operis exculti grauari uelin
minimis in nocentes aspiciunt. ꝑ cõpassio¬
nẽ ꝓtinꝰadla m̃ta c̃uertunt᷑ : quia uelud
sua plangunt. eaquȩ ꝓximi iniuste patiun
ant᷑ tanto sciunt de alienis corporalibus
damnis ingemdscere : quanto iã edoctisunit
non dolere desuis : Omnis ergo quipre ẽ sip¬
mat & sulci deflent : quia contra eiꝰ uisti¬

Expanded text:
necdum exarata. Sunt etiam nonnulli, qui ad necdum exarata. Sunt etiam nonnulli, qui ad audiendum semper atque retinendum, sanctis praedicamentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit, ut hi qui praesunt, injusta aliqua faciant, sicque ut ipsis subjectis noceant qui prodesse debuerant. Quae dum rudes quique conspiciunt commoti contra rectores murmurant, nec tamen valide proximum per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta vertuntur; quia velut sua plangunt ea, quae proximi injuste patiuntalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt, non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si pra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injusti
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitis : Nimirũ constat ut ad mesine
dubitacione redeatis Omnis enĩ qui uel
utilitate cõmuni fidelib plebib pre est.
in hoc quod iura regiminis in cõmissis sibi fide¬
lib: possid& quid aliud quã terrã in colendã
tin& : Ad hoc quippe dispensatione ceteris unus¬
quisq preponitur ut subiectoꝵ animꝰ quas sib¬
frata tra predicait ionis illius semine fecundet᷑:
Sed t̃racontra possessorẽ clamat : sicontraeum
quisibi prȩ est aliquid iustũ uel priuata domis
uel sub a ecđła murmurat : clamare quippẽ
terrã ẽ : contra regentis mesticiã rationabi¬
lit̃ subiestos dolere : Vbi recte subiungit᷑ : Et cũ
ea sulcieiꝰ deflent: Terra enĩ nullis operib: ex¬
culta plerũq adusus, hominũ aliquod alim̃tũ
ꝓfert exarata uero fruges ad sacietatĩ parit:
Et sunt non nulli qui nullo lestiorus pullo &¬
ortacionis uomere ꝓscissi quaeda bona quã¬
uisminima tam̃ exsem& ipsis ꝓfer : qua sit̃ ra

Expanded text:
cognoscitis, nimirum restat, ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim, qui vel utilitate communi fidelibus praeest plebibus, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subtracta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum, qui sibi praeest, aliquid justum vel privata domus vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terrae est, contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim nullis etiam operibus exculta, plerumque ad usum hominum aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli, qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere praecisi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra
Abbreviated transcription (Latin):
didit aquib fructũ corporeȩ seruitu¬
tis accepit: hoc nãq: deb& omnipoan¬
tidõ omnis qui pre .e populo hoc qui
multis hoc qui pauciorib: prȩ ẽ i
sic debita ministeria a subditis enitio
quatinꝰ ipse etiã quid semꝑ ad monuas¬
pis debeat sollicitꝰ attendat. Ones
uãq: qui sub dispensatione conditoris
uicario nob ministerio iungimꝰ subuno
Acuero dño quid nobis aliud nisi inuicẽ
serui sumꝰ : cuigit᷑ is qui subẽ seruitad
dscquũ restat ꝓculdubro utis qui
pra seruia aduerbũ : Cũis qui subẽ .uuis
psobt ẽperat oporta ut isqui pẽ
cirã sollicitudinis ac pietatis in poi¬
ait Sicq fit ut dũ studiose nuneser¬
uireꝰ nobis inuicẽ ꝑ caritatẽ nitimur
ineo quod officiũ prȩdicationis exhibqt
alus inuident bonũ quod habent. atq
ideo ueracit̃ iã non habent : quib recee
pracohĩ dicit᷑: quodsi zelũ amaruã habe¬
tis int̃ uos & c̃tentiones s̃ incordib ur̃is.¬

Expanded text:
didit, a quibus fructus corporeae servitudidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur,in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis int
Abbreviated transcription (Latin):
fructus eiꝰ comedi : absq pecunia : Fractꝰ¬
& enĩterrȩ. absq: pecunia comedere est
ex aeccła quidẽ sumptꝰ accipere. sedeidẽ
Dequa uidelica predicatione : auctori fucco
dicit᷑: Oportuit te cõmittere pecu¬
niã meã nũ mulariis & ueniens
ego recepis sẽ utiq: quod meũ erat
cũ usura : Terre igit̃ fructꝰ absque
pecunia cõmedit : quia ec clesiastea
cõmoda adusũ corporis accipit
sed exortacionis
ministeriũ populo non impendit : quid
ad haec nos pastores dicimus qui aduen¬
tũ districti iu dicis precurrentes
officiũ quidẽ preconis suscipimus
sed clim̃ taec desiastica muti mandu¬
camꝰ  exigimꝰ quod nrõ debet̾ corpori
sed non inpendimꝰ quod subditoꝵ debe¬
muscordi : Ecce uirsc̃s tot in hoc scło
pignorib: obstrictꝰ : int̃ occupationes
innumeras liber adstudiũ prȩdica¬
tionis suit : qui fructꝰ terrȩ nũquam
sine pecunia comedit : quia nimirã
subditis uerbũ bonȩ ad monitionis red¬

Expanded text:
fructus ejus comedi absque pecunia. - Fructus enim terrae absque pecunia comedere est, et Ecclesiae quidem sumptus accipere, sed eidemde qua videlicet praedicatione Auctoris voce dicitur: « Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . » Terpecunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis red
Abbreviated transcription (Latin):
quippe huiꝰ terrae sunt: hii quiminori loco
positi quo ualent ⁊elo quanto possunt
oꝑe ad eruditionẽ scȩ a ecđẽ in prȩdica¬
tionis grã cooperant᷑ : Quos uidelica huis
terraeagricolas hoc ẽ ñ affligere eoꝵ
liborib ñ inuidere ne rector a ecclȩ dũ
sibi soliius predicationis uindicat : etiam
aliis recte predicantib: inuidia se mor-¬
dente contradicat pia & enĩ pastorũ
mens quia ñ ꝓpriã głam sed auctorisquȩ¬
ri. ab omnib: uult adiuuari quod agit:
tidelis naq prẽdicator optat si fiertua¬
leat ut ueritatẽ quã solus loqui non
sufficit oracunctoꝵ sonent Ude cũ
iosuȩ duiob: incastris remanentib: atq pro¬
phetantib: uell& obsistere reste ꝑmoy sep¬

Expanded text:
quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte
Abbreviated transcription (Latin):
& idcirco eũ aduersitatis tempta cioꝑculit:
qui a tranquillitatis tẽpore. hȩc cuncta transe:¬
untia. nulla pfectione superauit : Huius eñ
uitȩ aduersa non phorres cer&: siꝑfectionis
merito etiã secunda calcass&: Sequitur :

Expanded text:
et idcirco eum adversitas tentationis perculit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in confusione ipsors qui terrena sapiuner
ma muite conu er sattiq incelis est : Et mar sũ
supuo lue re steli eruditu se nouerati cumo uasse¬
sipuol uesceitis quediangłos uidic abimus ⁊ subse
iumeita cernebat quia uidelic& in terra adhiue
positus. c alcabat medites homipiũ. quiin infi¬
mis conuersantur: Mrur sũ uolatũ uoluerũ.
meritorũ dignitate transcenderat : quia subitu¬
rus cȩlestia. iudicaturũ se angłos nonignora¬
bat: In illis inmũdorũ infima. inistis suꝑborum
suꝑbit. quicquid prȩterit contemplantur:
Et quasi in quodam rerũ uertice constitutȩ.
tanto sibi om̃ia sub esse conspiciunt: quan¬
to sem& ipsas uerius auctori omniũ subdunt :
Atq inde cuncta transcendunt : unde
creatori cunctorum. uera se humilitate
substernunt: Dicat ergo. qui doc& nos
suꝑiumenta terrȩ. & suꝑ uolucrges celi
erudit nos : Ac sidicer&: Infir mus
pusillanimitate uictus. issta Nondixit.

Expanded text:
in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
bus subditoꝵ. ita appellatione
uolucrũ. figuratur elatiosp̃uũ
suꝑborũ : ut ꝑ iumenta quidem ter¬
reni homines. ꝑ uolucres uero demonia
designantur: Vnde semina dñs iuxta uiam
signans aereas potestates: Sc̃ĩ autẽ uiri. qui a
nec infima hominũ exẽpla appetunt. nec¬
rursum demonica subtilitate falluntur. &
suꝑ iumenta terrae. & suꝑ cȩli uoluerłis. uir¬
tũte eruditionis excrescunt: suꝑiumenta
eñiterrȩ edocti sunt : qui a quic quid in imis
potest ambiri despiciunt : Suꝑ uolucres quoq
cȩli eruditisunt : quia om̃s in mundorũ sp̃uum
insidias conp̃hendunt : Suꝑiumenta ter raeꝰ
edoctisunt: qui a nihil in hac uita quod preterit
querunt: suꝑ uolucres cȩli eruditi sunt: q̃uia
potestates aereas quas adhuc ꝑcarnis infir¬
mita tem tolerant. iam meritis calcant:¬
faulus iam suꝑiumenta terrȩ edoctus fuerrs
dicens :Multi eni ambulant: & paulopost̃
quor finis interitus. quorũ d suenter est &gla

Expanded text:
bus subditorum, ita appellatione bus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam signans aereas potestates. Sancti autem viri, quia nec infirma hominum exerursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcantPaulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
diunt : acne in infima desipiendo corruant. om̃e
quod sublimiter sapiunt. humiliter prȩ munt :
Recte itaq: dicitur : Quidoc& nos suꝑiumenta
terrȩ & suꝑ uolucres cȩli erudit nos: sub audis
hoc quoq nondixit : Hoc itaq qđ iumentis &
uolucrib: antecellit. eũ nondicit intribulatio¬
ne memorari : Ac sidicer& : Infirmusquisque
id circonequaquã se. in ꝑturbatione corroborat :
quia & intranquilli tate non tẽperat : &ideo
nescit aduersatolerare : quia constitutus in pros¬
peris. cogitatione se ñ nouit auolatu uoluerũ
prȩmere. nec carnales motus. aumentor Pinglu¬
uiȩ subleuare: Sedhoc beato iob. tanto in conue¬
nien ter dicitur : quando uita eius. interalta &
infima mirabiliter temperatur : Quod quidẽ
in telligi etiã aliter potese : quidoc & nos
suꝑ iumenta terrȩ : & suꝑ uolu¬
crescȩli erudit nos: Namsicut
iumentorũ uocabulo signatur
uita hominũ carnis adhuc moti¬

Expanded text:
diunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne diunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc quoque novolucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari. Ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, cres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc moti
Abbreviated transcription (Latin):
Iam tunc anima ꝑoriginem culpȩ. in iumen¬
se. more uolucrum ultra quã debuit euo¬
lauit: Hinc eñi est. quod longa continen¬
tia repente soluitur : hinc quod plerũq
& usq: ad senium uirginitas seruata uici¬
atur: Iuia enĩi neglegitur humilatas
cordis : rectus uidex despicit etiã in te¬
gritatem corporis : & quandoq: ꝑapertũ
malũ rȩꝓbos adnuntiat : quos dudum
reꝓbos in occulto tolerabat : Nam qui
diuseruatũ bonũ subitoꝑdidit apud se¬
m& ipsũ intus aliud malum tenuit ex quo¬
ad aliud subito erupit. ꝑ quod ab om̃i potiri¬
tedo. etiã tunc alienus extitit . quando se
ei ꝑmunditiã corporis inherere monstra¬
uit: Iuia igitur mentis elatio ad pollu¬
tionẽ ꝓtrahit carpuis re pborũ cor
a uolatu uolucrũ ad petulantiã mergitur
iumeritorum: Sc̃i autem uiri. neappetitubes¬
tiali. ad luxuriȩ uoraginẽ deuoluantur. solli¬
cite cogitaciones mentis a suꝑbi ae uolatucusto¬

Expanded text:
jam tunc anima per originem culpae in petulanjam tunc anima per originem culpae in petulanse, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custo
Abbreviated transcription (Latin):
respondit: Proin de perhumilitatis cũsto¬
diam seruanda est munditia castitatis:
Sieñi pie sp̃s subdõ prȩmitur: caro in licite
suꝑ spm̃ non leua tur: Hab& quippe sp̃s. con¬
mtis sum sibi dominium carnis: si tameN
sub dño recognoscit iura legiti mȩ seruitutis:¬
Nam si aucto ren suum suꝑbiendo contẽpnit .:¬
uire & a subiecta carne proe liũ suscipit :
Vnde & ille pri mus in oboediens. mox
ut suꝑbiendo peccauit : pudenda contexit:
Quia eñi contumeliam sp̃s dõ intulit mox
cõtumeliam carnis inuenit: & qui auctori
suo esse sub ditus noluit : ius carnis subditę
quã regebat: Vt in seipso uidelic& in oboe¬
dientiae suȩ confusio redundar&: & superatꝰ
qui post quã suꝑna appetere coeperit. si car¬
nis uoluptate ꝓsternitur : tunc setuicse
uictũ iudic&. cũ aꝑte superatur: Sienĩ ple¬
rũq: uirus libidinis dera dice nascitur elacio¬
nis tunc caro uicit . cũ sp̃s latenter intumuit:

Expanded text:
respondebit. Proinde per humilitatis custorespondebit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae serNam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et in subjecta carne praelium suscipit. Unde et ille primus homo inobediens, mox ut superbiendo peccavit, pudenda contexit. Quia enim contumeliam spiritus Domino intulit, mox contumeliam carnis invenit. Et qui auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae, quam regebat, amisit, ut in seipsum videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus  postquam superna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit:
Abbreviated transcription (Latin):
tut plusquã umeaitorũ uoluptatẽ ceciderun.
Subdidit dicens : Tradidit illõ sds in defideria
cordis eorum : in inmundici a:
Ecce caromersit quossuꝑba sciertia eleuauit:
& auolatu uolucr̃u. ultrã appetitũ lapsi surit
iumenitor: atq inde subsȩ ꝓferatigunt. unde
suꝑse ire uidebantur : Curanduitaq est
momenta tẽporis. ꝑ animũ transeunt si ne
stature tributionis : Intus er gouid& dd
qd meritem eleuat: & ide ircoforas ꝑmitat
inualescere quod deporiat : In tus prius
extollitur : quod foras post modum laxurie
corruptione feriatur : Occultam uidelĩ¬
c& culꝑam. sequitur a perta pcussioa ntue
malis ponerioribus naterra puniantur
& cor publice corruat. quod laterent
is ahelitas dic turtusrSps formeano pu
Quiue ostexider&. quod causa libinis ex eulpa
ꝓruperit elationis : mox subdidit dicens:
ct respondebit arrogantia isrł. in faciemeius:
Ac sidicer& : Culpa quȩ ꝑelationẽ mentis
in occultolatuit : ꝑcarnis luxuriam in aꝑto

Expanded text:
uptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbmomenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam superbiae culpam sequitur aperta percussio, ut a malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat, quod latenter Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis ius , 'quod causa libidinis ex culpa prorumpat elationis, mox subdidit dicens: "Et respondebit arrogantia Israel in faciem eius"; acsi diceret: Culpa, quae per elacionem mentis in occulto latuit, per carnis luxuriam in aperto
Abbreviated transcription (Latin):
superatur. opprimit ante quã corrigat ĩ
Nam dũ plus quã deb& accenditur
subiustȩ ultionis obtentu. ad inmani¬
tatẽ crudelitatis effrenatur: Quod
plerũq id circo euenit : quia corda rec¬
toꝵ. minus. amori sunt solius creatoris
interita : Namdũ multa in hac uita ap¬
petunt : in in numeris cogitationibus
disꝑguncur : & cum subito subditorũ
calpaspepperiurit digre oũdo eis
iudicart̃ nequeunt : quia cordasua incuris
transitori is sparsa. ad discretionis cul¬
men colligere repente non possunt
Commoti ergo tantominus adulciscen¬
dapeccata. librã ȩquitatis inueniunt
quanto eã tranquillitatis sue tẽpora
non requirunt : Vnde cũ heliudicer&
nonte superet ira ut aliquẽ opprima sũ
quatinus easdem causa siniusticiȩ &irȩ
superantis ex primer& ilico adiunx it:

Expanded text:
superatur, opprimit antequam corrigat. superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis exprimeret, illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
ex pl& furoris : iusteq se facere aestimat :
quic quid ira nequiter dictat: Unde &
modum sepȩ ulciscendi trans greditur : quia
mensura iusticiae non frenat᷑: Dignum
quippe est . ut cũ aliena corrigimus. prius
nr̃a metiamur : ut prius menis a sua accen¬
sione deferueat. prius intrasem& ipsam
teli sui impetũ tranquilla ȩquitate cõpo¬
nat .: Nesi anim aduertenda uitia. abrup¬
to furore trahimur : peccatũ corrigendo
peccemus: & quiculp̃a diuidicando in¬
sequimur : in moderate feriendo faciamꝰ:
Non autẽ iam correctio delinquentis
sed magis oppressiosequitur : si inultione
ira ultra quam culpa meretur extendit᷑
Incorreptione quippe uiciorꝑ. sub. ẽẽ. u¬
menti deb& iracundia. non prȩesse
ut ex secutionẽ iusticiȩ ñ dominando p̃¬
ueniat. sed famulando sub sequatur
currat : Beneitaq: dicitur. Non te
ergo super& ira ut aliquẽ opprimas.
quia uidelic& si his qui corrigerenititur

Expanded text:
explet furoris, justeque se facere aestimat, explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, currat. Bene itaque dicitur: Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur
Abbreviated transcription (Latin):
Quodrecte dicipotera t: sihumiliter
diceretur: Arrogantes eñi & iacum
bona admonent  suꝑsticionis sue uitiũ
exercent : Namplus. sicut & superius
dictũ est. increpando ferire appetunt:
quã consulendo refouere: Unde & mox
Hoc ꝓfecto arrogantes eccłe miseriam¬
uocant : qđ despectã dõ eius multitudi¬
nẽ suspicantur: & eo illã altiore ela¬
tione contẽpnunt : quo & despectah dõ
funditus suspicantur : Hisigitur figu¬
rata expositione trans cursis. ĩ amnunc
ipferanda supet. quȩ moraliter sepatun¬
tur : ut figura ȩccłe cognita quã ex prȩssã
generaliter credimus. audiamus etiam.
quid ex his uerbis insingulis specialiter
quem necesse est alienã uitã corrigi
sem& ipsũ prius deb& sollerter in tueri:
nedũ alioꝵ culpas ulciscitur. ipse ulciscer¬
difurore superetur: Plerũq enĩmentem
sub obtentu iusticiȩ. ire in manitas uastat
& dũ quasi sȩuit ⁊ elorectitudinis. rabiem

Expanded text:
Quod recte quidem dici poterat si humiliter Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox suHoc vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialiter quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
ne cunctoꝵ: quia & si iniquisunt quos
cognoscentes diuidicant. non nullita mera
sci sunt quos ignorant: Triturȩ quippe
tempus est: & ad huc grana sub paleis
latent : Nullus ergo ex area fructus
ex pectabitur: si hoc solũ in ea esse cre¬
ditur. qđ suꝑficietenus uide tur :
Isitur quia quos cernunt despiciunt.
& in antiquorũ patrũ ordinibus hos
quos norunt subrogaricõtenpnunt.
ut ascendant popłi ꝓeis: Acsi aperte :¬
arrogantes dicant: Ignorantiȩ tuȩ
obscuritate non agas : ut in locoforciũ.
numerositatẽ sub roges infir morũ
Populi quippe nomine designantur : qui
quasi uulgari consuetudine dediti. incunc¬
tis quȩ appetunt pas simuiuunt
Noc tẽ uero ꝓtrahere est ut ꝓrobustis
populi ascendant : si ꝑ neglegentiã agi¬
tur. ut doctorũ & for ciumloca. in doc¬
ti acdebiles sorciantur : Populi proro¬
bustis ascendunt: quã dohii qui uiuere
iniquȩ didicerunt. pastoꝵ loca ꝑcipiurł:

Expanded text:
nem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos nem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, ut ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt, passim vivunt. Noctem vero protrahere est, ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur, ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt, quando hi qui vivere inique didicerunt, pastorum loca percipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hi exultando interrenis gaudiis meturt.
& ꝑpendunt quidẽ quia robusti sunt
sed non fortitudine : Namdũ tempora¬
li potestate fulciuntur quasi quadã
debilitate roburantur: Quanto eñĩ
ex teruis fortes sunt : tanto acunctis for¬
titudinis uirib in tus in anescunt
Et idcirco ab arrogantib ei dicitur
depone robustos fortitudine: Acsi aꝑte
dicatur : Illi tibi ueraciter robusti in¬
heserant : qui inte hoc quod docendo
locutisunt. uiuendo tenuerunt
Nunc ueroh̃ ĩ qui tibi prȩsident. uisio¬
ne robusti sunt nonfor titudine : quia
hopiorabiles quidẽ se ostentare non de¬
sinunt. sed tanto inbecilliores & cõtenp¬
tibiliores sunt quanto honoris sui glam
despici pueritate perti mes cunt
Quod a rrogantes quidem. deplerisq: uera¬
citer sentiunt : sed in eoelationis uicium
corruunt . quo om̃s quos prȩ. eẽ . conspici¬
unt tales arbi trantur: Neq enidebenT
plurimorũ malũ tendere inaestimatio¬

Expanded text:
hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
piendo remunerat: ĩstis laborũ uires
qua sremuner& subministrat : De quibus.
eidem scȩ eccłȩ dicitur : Propa tribus tus
natisunt tibi filii: constitues eos princi¬
pes suꝑ omnẽ terrã: Inuirtute qui ppe
antiquorũ patrũ. hii qud post modum
prȩlatisunt subrogantur : quia &cum
annosa arbusta succiduntur. in eorum
roburtenera uir gulta suc crescunt:
Sed arro gantes uiri conualescere non
credunt. quos infirmos aliquando noue¬
runt: & ꝑmutatos uenerari despiciunt:
quos despicabiles fuisse meminerunt:¬
Qui auero in ea iustiores paucos. iniquos
autẽ numerosiores aspiciunt. sicut &¬
intritura frugũ. maior est multitudo
palearũ : & ia iustoꝵ uitã. ex iniquorũ
aestimatione contẽpuunt: Uident
ꝓfecto quod non nulli rectores illius.
temporali põsestate subnexi. eiusdem
potestatis elatione pascuntur : uident
quod religionis reuerentiam. quã huic
mundo patres moriendo seruauerunt.

Expanded text:
piendo remunerat, istis laborum vires piendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus eidem sanctae Ecclesiae dicitur: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicabiles fuisse memineruntQuia vero in ea justiores paucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine: Iuos alios sc̃ȩ ecłȩ robustos
accipimus nisi eos qui ad uincenda
mu dihuiꝰ desideria & coeptis sublimib:
& cõsũmatis ꝓuectib cõuales cunt
Magni tudo itaq: eius. in robustorũ suorꝑ
uita cõsistit : quia tunc gloriosior red¬
ditur cũ ꝓdefensione ueritatis ad mor¬
tẽ usq ab electis illius constanti uirtu¬
te certatur : Ar rogante sigitur uiri.
subductis dehoc mundo a postolis.
subductis ad suꝑna mar trribus quia
fortasse doctibres ualentiores que
p̃positos abunde de. ẽẽ. conspicrunt :
qua si solos se remansisse intraȩccłam
suspicabantur: Unde dũse prȩferunt.
ei uelud cõsulentes in ludunt dicentes:
Depone magnitudinẽ tuã absque
tribulatione: & om̃s robustosfortitu¬
dine: acsi aꝑtis exꝓbrationib dicant:
Nequa quã te magnitudinẽ habere
cõfidass̃ quia subductis prioribus patri¬
b ĩa non habes dequoꝵ uita glorieris:
fortes ad p̃miũ uocat : eorũ uice. debiles
ad certamina roborat : Cum illos susci¬

Expanded text:
t.---Quos alios sanctae Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus et consummatis profectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicant: Nequaquam te magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus, patribus jam non habes de quorufortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos susci
Abbreviated transcription (Latin):
itãq: ut uim considerationis ad mouer&
at que excorporeis rebus ostender& quanto
risnri sublimita te distamus : Qui a ꝑomne
quod cernimus. ẽẽ . humiles ad monemur.
ut quasi quȩ dam sit lectio mentis nrã e
species considerata creaturȩ : Dicatergo:
suspice cȩlũ & intuere : contẽplare aethera
quod al ciorte sit : Si peccaueris. quid ei noce

Expanded text:
itaque, ut vim considerationis admoveret, itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto ris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rem sunt oꝑa considerata creaturȩ : quȩ dum
facta cernimus potenciam factoris miramur :
Inistisuiis a sapientia om̃i nobis ꝓuidentia occur¬
ritur qui a factoris nobis uirtus in quirenda
ꝓponitur. in om̃e quod mirabiliter factũ uidetꝰ:
Eiusq potentiã ex eorrursũ consideratione
cognoscit: quoꝵꝑ amore deseruit : łt ꝑ quȩ
ꝑuersa cecidit : ꝑhȩc conuersa reuocaturꝰ :¬
Ubi enil apsisumus: ibi incumbi mus ut surga¬
mus : & quasi ibi surgendo manũ considerati¬
onis figimus ubi pede amoris lubricicorruen¬
tes neglegendo iacebamus : QIuia enĩ ab inui¬
sibilibus ꝑuisibilia cecidimus: digauiest ut
ad inuisi bilia ipsis rursũ uisibilibus innita¬
mur Ut quoca su animauenit ad infima.
eo gradu reuertatur ad summa: Atq eisdem
quib corruit passib surgat : dĩisicut dictũ ẽ.
illa nos addm̃bene considerata reuocapt
quȩnos ab eo male electa diuiserunt: Heliu

Expanded text:
rem sunt opera considerata creaturae, quae dum rem sunt opera considerata creaturae, quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a Sapientia omni providentia nobis occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur, in omne quod mirabiliter factum videtur,ejusque potentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae perversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu
Abbreviated transcription (Latin):
adeiusuis ouue tep dimus si cũinhis que ferit
miramur: Euis ergo uestigia creaturã dici¬
mus: quia ꝑhaec quȩ abipso sunt sequenido
imus ad ipsum: Unde paulus ait: Inuisibilia
eus. ꝑea quȩ facta sunt intellecta conspiciunt᷑.
sempiterna quoq uirtus eius & diuinitas
Vnde in libro sapieratiae: scriptũ est : Per mag¬
nitudinẽ qũ creaturȩ & speciem : potest intel¬
ligibiliter creator uideri: Mentieñi nrae
peccatosuo exterius sparsȩ. nec dũds̃ sicut est
interius inNotescit : sed dum facturȩ sue
decus foras ꝓponit. quasi quibus damnutibus
innuit : & quȩ intus sequamur osteridit. ac mi¬
romodo ipsis formis exterioribus nos ad interi¬
ora ꝑducit : Innuit in mensa ad miratione
quod est : mira hȩc exterius ostendendo quȩ
nonest : Hinc eni desapientia scriptũ est:
Inuiis ostendit se illis hylariter: & om̃i pru¬
dentia occurrit illis: Uiȩ quippe adcreato

Expanded text:
ad ejus visionem tendimus, siad ejus visionem tendimus, siergo vero vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt, sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus ejus et divinitas . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et omni providentia occurrit illis
Abbreviated transcription (Latin):
beato iobscienti maiora nequaquã dici ista
debuerunt : uera ta men sunt quȩ dicuntur
quoduidelic&dõ nec pec catanra noceant. nec
bene gesta concurrant : Unde subsecutus :
sed inter hȩc illud est sollerter intuendũ qđ dit:
Suspice cȩlũ & intuere contẽplare aethera.
qđ alcior te sit: Hȩc eñidicens nimirũ colligit
ut considerare debeat quanto minusde accio¬
nesua aut ꝓsit aut nocȩat: qui altitudine cȩli
atq aetheris. ꝓdesse uł nocere nonpossit :
Iuamuis in cȩlouł aethere. possumꝰ suꝑnas potes¬
tates accipere diuinis semꝑ obtutib inherepte s.
ut cum angelicossp̃s longe adhuc a nobis distare
conspicimus ipsi creatori atq: dominatori
spuum. quanto distamus inferius agnoscamus
Corpoream tamen cȩli aetherisq materiam
hoc loco sentire nil obstat: Nam siuigilantes
exteriora conspicimus ꝑ ipsa eadem ad interio¬
ra reuocamur : Uestigia quippe creatorisuri
sunt mira oꝑa usibilis creaturȩ Iꝑsum
riaq: adhuc uidere non possumus : sediani

Expanded text:
beato Job scienti majora nequaquam dici ista debuerint, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Unde subsecutus, olerter intuendum, quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco sentire nil obstat. Vet. VIII. Nam si vigilanter exteriora conspicimus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus; sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
easdem cogitaciones. aliaque prȩ eunt
opera demonstrant: plerũq ab audrto¬
rum suorum cordibus ea uicia que nec¬
dũ prolatasunt. manu correptionis
eradicant: Sediã ill a subsequi conspi¬
ciunt ex aliis quȩ precedunt icut
eni corporales medici quasdam aegri¬
tudines iamuenisse inueniunt quas¬
damuero neueni ant medentur ita
domtarees scs aliquando inuenta uudne¬
ra saluti restituunt. aliquando uere
agunt in mentibus neuul nerenines ÷¬
inquis usioe scibes. ue inctuendum est
quia sicut certaplerũq: cũ asperita¬
te redarguunt. ita incertis uiciis. cũ
tranquillitate contradicunt : Certa
ferientes increpant: incerta prȩ¬
munientes deuitant: Qũaquia arro¬
gantes uiri. discretionis regulam nes¬
ciunt: sentenciarum suarum iaculis.
sicut nota sic in cognita. sicut certa
sic etiã in certa configunt: Unde
nunc: abheliudicitur : Caue nedecli¬
nes ad iniqui tatem : hanc eñi coepisti

Expanded text:
easdem cogitationes aliqua quae praeeunt easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti
Abbreviated transcription (Latin):
post miseriam: Iniquitatẽ post miseriã
sequitur : qui post mala que ꝓcorreptio¬
ne sustin& feruenticor de. in paci¬
entiȩ se facibus inflammat: Quod
beatũ iobꝑpetras se heliucre didit .
quia eũ interflagella positũ. liberis
effari uocibus audiuit: Uidelic& nes¬
ciens. quia om̃e qđ dixit . non hoc de ini¬
quitate inpacientiȩ. Sed deuirtute
ueritatis ꝓtulit : qui ab interni iudicis
quomodo cũ dicer&. nedeclines ad ini¬
quitatẽ : de eadem iniquitate ꝓtinus
subdidit: Hanc eñi coepistisequi:
dum ad ea declinariuetat. de ea ꝓtinꝰ¬
quasi ad quã declinatũ iam fuerit
dãpnat. nisi quod arragantes uiri.
plus uideri iudices quã consolatores
uolunt Unde & nonnũ quam ea
districtis sentenci isferiunt. quȩ
nata incorde suspicantur : & prius
qũa certasit culpas delinquentium
ꝓfertur inuectio districta uerboꝵ:
& ante ꝑsentenciã ꝑcutitur : quã
uri plerũq prauis & occultis cogi¬
tacionib arguendo obuiant : sed cũ

Expanded text:
pingitur.---Iniquitatem post miseriam sequitur, qui post mala quae pro correptione sustinet ferventi corde impatientiae se facibus inflammat. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, qui eum inter flagella positum liberis effari vocibus audivit, videlicet nesciens, quia omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis quomodo cum diceret: Ne declines ad iniquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi dum ad eam declinare vetat, de ea protinquasi ad quam declinatum jam fuerit, damnat; nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur, et prius quam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceretur: Om̃e quod intrinserus
debona actione intumueras reprime. &
cordismotus quos ex recto opere robustos
habueras depone : qui a ĩa in ipsa aduersita¬
tis teptacione cõsideras. qm̃ frustra prius
dete magna elatus aestimabas: Que uide¬
lic& magnitudo idcirco absq tribulatio¬
ne deponendadicitur : quia nimirũ cum
ꝑtemptacionẽ humilitas ꝓficit. prospera ÷
ipsaa duersitas. que mentem ab elatione
custodit: Sed tamensine magna tribula
tione non agitur : cũ tranquilla mens. in¬
ruente tẽp̃tacione. quasi repentino hoste
turbatur : Ipsa nãq: tẽptacionis aduersi¬
tas. dũse menti inserit. quasdam inilla
tenebras gignit : eamq obscuritate sue
amaritudinis turbat. que apud se dudũ
uirtutum dulcedine in radiante claru¬
erat : Vnde & apte sublungitur: Neꝑ¬

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Omne quo intrinsecus Ac si aperte diceretur: Omne quo intrinsecus de bona actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa adversitas, quae mentem ab elatione custodit, sed ttione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine: Robusti quippe
sunt motus cordis cũ nulla nisi
quȩ uirtutis sunt senciunt
Sed magnitudinem & robus tosmotus
deponimus : quando pulsante acio
cogimur pensare quid sumus:
Robustos motus de ponimus quan¬
dononiam deuirtute attallimur.
sed inculpa consentiendo obrui
de ipsa qua quatimur infirmitate
formidamus : Multũnãq desȩ
animus confidit: quando sibi aduo¬
tum uires suppetere conspicit :
lam sibi fiduciam sc̃itatis arrogat.
iãse idoNeũ etiã ad cuncta uirtutũ
culmina. quȩ sola cogitatione conce¬
perit putat: Sed cũ hunc tẽpeacio subi¬
to oborta trans uerberat : eas quȩ
natȩ deuirtutibus fuerant. elatas cogi¬
tationes funditus turbat: Quasi securam
quippe urbem. in opinatus hostis in gredi¬
tur & repentino gladio suꝑboꝵ ciuium
colla feriuntur : Nihil ergotunc nisi
cõtinuus luctus agitur : dumcapta urbi.
animia magnatoꝵ suoꝵ gła. cede in¬
ter ueni ente uacuatur: Unde nunc dr̃ :
Depone magnitudinẽ tuã absq tribula

Expanded text:
permittit.---Robusti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque tribula
Abbreviated transcription (Latin):
nos Iumenta terrȩsunt : quiusu uitȩ carnalis
ima appetunt : Uolucres uero cȩlisunt
qui suꝑbȩ curiositatis studio. sublimia ꝑscrutani¬
tur : Illiuiuendo sedeponunt in fraquam sunt
isti inquiren do se eleuant ultra quam possunt :
illos in infimis uoluptas deicit carnis ĩstos
quasi in suꝑioribus erigit libidocuriositatis:
Illis ꝑsacrã eloquia dr̃. Nolite fierisicut
equus & mulus in quib non est intellectus.
istoꝵ suꝑbus labor increpatur. dũdicitur :
Altiora te nequȩsieris: & forciorate nescru¬
tatus fueris: Ilis dicitur. mortificate menbra

Expanded text:
umenta terrae sunt, qui usu vitae carnalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate membra