comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: s uere sapienter disposuit sapientia
ut cũ magis eẽt necessariũ. tc̃ pͥmo fie¬
ret auxiliũ ꝓnos ad ingratitudinem
ade filios ñ ignorans uere enĩ aduespe¬
rascebat. ⁊ inclinata iam dies erat. reces¬
serat paulominꝰ soliusticie: ita ut exi¬
guus nimis splendor eiꝰ aut calor eẽt
in t̾ris. Nam ⁊ lux diuine noticiȩ par¬
ua admodũ erat: ⁊ abundante inqͥ¬
tate feruor refriguerat caritatis. Iã
ñ apparebat angłs non loquebat᷑ ꝓpħa
cessabant uelut desꝑatione iuicti. p̾re
nimia utiq duricia hoĩum ⁊ obstina¬
tione at ego ait filiꝰ. tunc dixi ecce ego¬
uenio. Sic. sic dum mediũ silentiũ te¬
nerent oĩa.⁊ nox in suo cursu iter ꝑage¬
ret: omp̃c sermo tuus dñe a regalib sedi

Expanded text:
est, sed vere sapienter disposuit Sapientia, est, sed vere sapienter disposuit Sapientia, ut cum magis esset necessarium, tunc primo ferret auxilium, pronos ad ingratitudinem Adae filios non ignorans. Vere enim advesperascebat et inclinata erat jam dies, recesserat paulo minus sol justitiae: ita ut exiguus nimis splendor ejus aut calor esset in terris. Nam et lux divinae notitiae parva admodum erat, et abundante iniquitate fervor refriguerat charitatis. Jam non apparebat angelus, non loquebatur propheta; cessabant velut desperatione victi, prae nimia utique duritia hominum et obstinatione: at ego, ait Filius, tunc dixi: Ecce venio . Sic, sic dum medium silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu iter perageret , omnipotens sermo tuus, Domine, a regalibus sedi
Abbreviated transcription (Latin):
Nr̃a enun erat necessitas. S nec consu¬
etudo diuitũ ut ad pauꝑes ueniant.
nec si p̃stare uoluerint. Ita ẽ fr̃s uos
magis ad eum uenire dignũ fuit. s
duplex erat impedĩtum. Nam ⁊ ca¬
ligabant ocłinr̃i. ille uͦ lucẽ habitat
maccessibilem. ⁊ iacentes paralitici
in gralbato. diuinã illã ñ poteramͦ
atringere celsitudinẽ. Proptea benig¬
nissimꝰ saluator ac medicꝰ animaꝵ.
descendit ab altitudine sua. ⁊ clarita¬
tẽ suã infirmis ocłis temꝑauit. Indu¬
it se lat̾na quadã: illo utiq głosissi
mo ⁊ ab oĩ labe purissimo corpore
qd̾ suscepit. Hec est enim illa leuissi¬
ma plane ⁊ p̾fulgida nubes. supͣ qͣm
ascensurũ eum ꝑpħa p̃dixerat. ut
descenderet in egiptum: Tempꝰ es ⁊
iam ipsũ qͦ considerare tempꝰ quo sal-¬
uator aduenit. Uenit enĩ qͦd ⁊ uos cre¬
dimꝰ latere. ñ ininitio. ñ in medio tẽ¬
poris. s in fine. Nec incongrue factũ

Expanded text:
Nostra enim erat necessitas: sed nec est consuNostra enim erat necessitas: sed nec est consuetudo divitum ut ad pauperes veniant, nec si praestare voluerint. Ita est, fratres, nos magis ad eum venire dignum fuit; sed duplex erat impedimentum. Nam et caligabant oculi nostri: ille vero lucem habitat inaccessibilem ; et jacentes paralytici in grabato divinam illam non poteramus attingere celsitudinem. Propterea benignissimus Salvator et medicus animarum descendit ab altitudine sua, et claritatem suam infirmis occulis temperavit. Induit se laterna quadam, illo utique glorioso et ab omni labe purissimo corpore quod suscepit. Haec est enim illa levissima plane et praefulgida nubes, supra quam ascensurum eum propheta praedixerat, ut descenderet in Aegyptum . 9. Tempus est jam ipsum quoque considerare tempus, quo Salvator advenit. Venit enim quod et vos credimus non latere non in initio nec in medio temporis, sed in fine. Nec incongrue factum
Abbreviated transcription (Latin):
tã indignũ. descendere dignaret᷑: Pla¬
ne magnũ aliquid. qͥa miscdia magna¬
quia miseratio multa. qͥa caritas copio¬
sa. Ad quid enĩ uenisse credendus. ẽ: hoc
nãq ẽ. qͦd uxta ꝑpositũ ordinẽ oporte.
at ꝑscrutari. Nec sane laborandũ nob̃¬
est in hac partercum manifeste aduen¬
tꝰ eiꝰ causã: ⁊ u̾baipsiꝰ ⁊ oꝑa clament. Ad
querendã quippe ouẽ centesimã quȩ
ra querentis di dignatio. Magna digni¬
tas hoĩs sic quesit. In qua si głar uolu¬
erit: ñ erit insipiens. Non qͦd aliquid
ẽẽ uideat᷑ tamꝗͣ a seipsõ. s qͦd tanti eũ
fecerit ipse qui fecit. Om̃s enĩ diuitiȩ
oĩs gła mundi:⁊ quicqͥd in eo concupiꝰ¬
cit᷑. minꝰ ẽ ad hanc głam. ĩmo nec est
hõ quia magnificas eũ: aut qͥd appo¬
nis erga eũ cor tnũ: Actam̃ uelim nos¬
se: qͥd sibi uoluerit qd̃ ad nos uenit il¬
le. aut quare ñ magis iuimꝰ nos ad illũ.

Expanded text:
tam indignum descendere dignaretur? Platam indignum descendere dignaretur? Plane magnum aliquid, quia misericordia magnaquia miseratio multa, quia charitas copiosa. Ad quid enim venisse credendus est? Hoc namque est quod juxta propositum ordinem 720 oporteat jam perscrutari. Nec sane laborandum est in hac parte, cum manifeste adventus ejus causam et verba ipsius, et opera clament. Ad quaerendam quippe ovem centesimam, quae ra quaerentis Dei dignatio, magna dignitas hominis sic quaesiti! In qua si gloriari voluerit, non erit insipiens: non quod aliquid esse videatur tanquam a seipso; sed quod tanti eum fecerit ipse qui fecit. Omnes enim divitiae, omnis gloria mundi, et quidquid in eo concupiscitur, minus est ad hanc gloriam: imo nec est homo quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? 8. Attamen velim nosse, quid sibi voluerit, quod ad nos venit ille, aut quare non magis ivimus nos ad illum.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad sũmũ eiꝰ. Merito ꝓinde clamat
clamat apłs dicens. Que sursũ sunt que¬
rite. ubixp̃c est in dextera d̾i sedens. In¬
cassũ en̾im laboraret erigere corda nr̃a:
nͥ collocatũ in cęlis. salutis nr̃e doceret
auctorẽ. S uideamꝰ iam que secunt᷑. Nã
etsi mat̾ia qͥdem copiosa inuenit᷑ ⁊ ub̃¬
runa ualde. s angustie temꝑis tantã ser¬
monis longitudinẽ ñ admittunt. Con¬
siderantib gͦ qͥs ueniat. magna õĩno ⁊
ineffabilis maiestas innotuit. Suspici¬
entib unde ueniat. gͣndis plane patu¬
it uia: scdm eiꝰ testimoniũ qui ꝑpħico p̃¬
uentꝰ sp̃u. ecce inqͥt nom̃ dñi uenit de
longinqͦ. Porro qͦueniat intuentibꝰ appa¬
ruit mestimabilis dignatio.⁊ penitꝰ in ex¬
cogitabilis: qd̾ in carceris hui horrorẽ. tan¬
ta descendere dignata ẽ celsitudo. Iamqͥs
dubitet magnũ aliqͥd in causa fuisse. ut
maiestas tanta de tam longinqͦ. in locũ

Expanded text:
usque ad summum ejus Merito proinde clamat usque ad summum ejus Merito proinde clamat Apostolus, dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Incassum laboraret erigere corda nostra, nisi collocatum in coelis salutis nostrae doceret auctorem. Sed videamus jam quae sequuntur. Nam etsi materia quidem copiosa invenitur et uberrima valde, sed angustiae temporis tantam sermonis longitudinem non admittunt. Considerantibus ergo quis veniat, magna omnino et ineffabilis majestas innotuit. Suspicientibus unde veniat, grandis plane patuit via, secundum ejus testimonium qui propentus spiritu, Ecce, inquit, nomen Domini venit de longinquo . Porro quo veniat intuentibus, apparuit inaestimabilis dignatio et penitus inexcogitabilis, quod in carceris hujus horrorem tanta descendere dignata est celsitudo. 7. Jam quis dubitet magnum aliquid in causa fuisse, ut majestas tanta, de tam longinquo, in locum
Abbreviated transcription (Latin):
celo. in inferiores partes t̾re. Quid ergo:
Nonne ⁊ nob̾ in t̾ra ẽ conu̾sandũ: Est
si tam̃ in ea ꝑstitit ille. Ubi enim bene
erit sine ulo: aut uͥmale pot̾it eẽ cũ
illo: Qͥd enĩmͣ est in celo. ⁊ ate qͥd uolui
suꝑ tr̃am: Ds cordis mei et parsmea ds̃
in et̃num. Nam et si ambulauero in
medio umbre mortis. ñ timebo mala si
tantũ tu mecũ es. Nunc aut̃ ut uideo &
ad t̾ras. ⁊ ad ipsũ qͦ descendis infernũ: ñ¬
tamꝗͣ uinctꝰ s tamꝗͣ int̾ mortuos lib̾.
sic̃ lux que intenebris lucet: ⁊ tenebre
cã ñ comp̃henduñ. Unde nec relinquit᷑
amia minferno. nec scm̃ corpꝰ in terra
iudet corruptionẽ. Xp̃c enim qͥ descen¬
dit ipse est qui ⁊ ascendit: ut ad ĩpleret
oĩa. De qͦ ⁊ scͥptũ est. Qui tͣnsiit benefaci¬
endo ⁊ sanando õs opp̾ssos adiabolo.Et
alibi. E pultauit ut gigas ad currendã
iuã. a sũmo celo eg̃ssio eiꝰ: i occursus eiꝰ

Expanded text:
coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? coelo in inferiores partes terrae. Quid ergo? nonne et nobis in terra est conversandum? Est, si tamen in ea perstitit ille. Ubi enim bene erit sine illo? aut ubi male esse poterit cum illo? Quid mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Deus cordis mei, et pars mea, Deus in aeternum . Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, si tamen tu mecum es . Nunc autem, ut video, et ad terras, et ad ipsum quoque descendit infernum; n vinctus, sed tanquam inter mortuos liber: sicut lux quae in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Unde nec relinquitur anima in inferno, nec sanctum corpus in terra videt corruptionem. Christus enim qui descendit, ipse est et qui ascendit ut adimpleret omnia; de quo scriptum est: Qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo : et alibi: Exsultavit ut gigas ad currendam viam: a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ab qͦd suꝑbꝰ ẽ ualde:⁊ suꝑbia eiꝰ remediũ
mriȩ. At uͦ hoĩs uice nullã condidit crea¬
turã. innuens ex hoc ipso redim̃dum
adhuc hominẽ. qͥppe qͣm supplantauit
aliena malicia. id̾ oq ꝓdeẽ ei potest ca¬
ritas aliena. Ita dñe obsecro cõplaceat
tͥ ut eruas me q̃m ego infirmꝰ sum:
q̃m de t̾ra mea furtim sublatꝰ sum.⁊
innocens in lacũ missus sum. Non
me seduxit innocens aliqͣtenꝰ. Menda¬
possit falsitas dep̃hendi. ⁊ cognoscam
u̾itatẽ. ⁊ u̾itas lib̾abit me: si tam̃ dep̃¬
hensȩ falsitati penitꝰ abreniurtiauero.
⁊ cognite adhesero u̾itati. Alioqͥn ñ hu-¬
man a erit temptatio. nec humanũ pec¬
catũ. s obstinatio diabolica. Nempe ꝑse¬
uerare in malo diabolicũ est: ⁊ digni st̃
ꝑire cumillo quiẽq in similitudinẽ eꝰ
ꝑmanent in pecc̃o. Ecce fr̃s audistis qͥs
sit qͥueniat: considerate iam unde ue¬
niat ⁊ qͦ. uenit utiq de corde d̾i patris
in ut̾um uirginis matͥs: uenit a sũmo

Expanded text:
edium niae. At vero hominis vice nullam postea condidit creaturam, innuens ex hoc ipso redimendum adhuc hominem: quippe quem supplantavit aliena malitia; ideoque prodesse ei potest charitas aliena. Ita, Domine, obsecro, complaceat tibi, ut eruas me, quoniam ego infirmus sum: quoniam de terra mea furtim sublatus sum, et hic innocens in lacum missus sum . Non me seduxit, innocens aliquatenus. Mendapossit falsitas deprehendi, et cognoscam veritatem, et veritas liberabit me; si tamen deprehensae falsitati penitus renuntiavero, et cognitae adhaesero veritati. Alioquin non humana erit tentatio, nec humanum peccatum, sed obstinatio diabolica. Nam perseverare in malo diabolicum est: et digni sunt perire cum illo, quicunque in similitudinem ejus permanent in peccato. 6. Ecce, fratres, audistis quis sit qui veniat; considerate jam unde veniat, et quo. Venit utique de corde Dei Patris in uterum virginis Matris; venit a summo
Abbreviated transcription (Latin):
liens inmontib. tͣnsiliens colles. moz¬
tes ⁊ colles patͥarchas ⁊ ꝑpħas accipe:
queãdmodũ uenit saliens ⁊ tͣnsiliens
in libro gn̾atioĩs lege. Abraham ge¬
nuit ysaac: y saac genuit ia cob. ⁊ cȩtã
Ex his montib ꝓdiit ut inuenies radix
iesse: unde iuxta ꝓpħam eg̾ssa ẽ uir¬
ga. ⁊ exinde flos ascendit. suꝑ quem
requieuit sp̃s septiformis. Qd̃ manife¬
stiꝰ alio in loco aꝑiens idem ꝑpħa. ecce
inqͥt concipiet uirgo ⁊ pariet filium:¬

Expanded text:
liens in montibus, transiliens colles. Monliens in montibus, transiliens colles. Montes et colles, patriarchas et prophetas accipe; et quemadmodum venerit saliens et transiliens, in libro generationis lege: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob , etc. Ex his montibus prodiit, ut invenies, radix Jesse, unde juxta prophetam, egressa est virga, et exinde flos ascendit, super quem requievit Spiritus septiformis . Quod manifestius alio in loco aperiens idem propheta: Ecce, inq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea dignũ est: ut si ñ infirmꝰ in oc¬
cursũ canti medici ꝓcedere longiꝰ. saltẽ
conet᷑ erigere caput. ⁊ aliquatenꝰ assur¬
gere uenienti. Non te oportet o hõ ma¬
ria transfretare: ñ penetrare nubes. ñ
corde tuo. Usq ad cordis cõpunctionem
⁊ confessionẽ oris occurrere: ut saltem
exeas de sterquilinio misere conscien
liens inmontib tñsiliens colles. uenien¬
tẽ uides o pulchra. s cubantẽ iudere
ante ñpoteras. Dixisti enim: indica
mͥ quẽ diligit anima mea uͥ pascis ubi
cubas. Cubans pascit angłos in illas ꝑ¬
petuas et̾nitates. qͦs saciat uisione ȩt̃¬
nitatis ⁊ ĩmutabilitatis suȩ. s ne ig¬
nores te opulchra. qm̃ mirabilis fac¬
ta. ẽ uisio illa ex te confortata ẽ ⁊ non
pot̾is ad eã uerumtam̃ ecce egͥssus ẽ de
loco scõ suo. ⁊ qͥ cubans pascit angłos:
ipse cepit sicq sanabit nos ⁊ uidebit᷑
ueniens ⁊ pastus. qui cubans ⁊ pascenᷤ
uideri ante ñ pot̾at. Ecce uenit hic sa¬

Expanded text:
Propterea dignum est, ut si non valet infirmus in occursum tanti medici procedere longius, saltem conetur erigere caput, aliquatenus assurgere venienti. Non te oportet, o homo, maria transfretare, non penetrare nubés, non  in ore tuo, et in corde tuo . Usque ad cordis compunctionem et oris confessionem occurre, ut saltem exeas de sterquilinio miserae conscienliens in montibus, transiliens colles . Venientem vides, o pulchra, sed cubantem videre ante non poteras. Dixisti enim: Indica mihi, quem dilicit anima mea, ubi pascas, ubi cubes . Cubans pascit angelos in illas perpetuas aeternitates, quos satiat visione aeternitatis et immutabilitatis suae. Sed ne ignores te, o pulchra: quoniam mirabilis facta est visio illa ex te; confortata est, et non poteris ad eam. Verumtamen ecce egressus est de loco sancto suo: et qui cubans pascit angelos, it, sicque sanabit nos; et videbitur veniens et pastus, qui cubans et pascens ante videri non poterat. Ecce venit hic sa
Abbreviated transcription (Latin):
sita: meris beati mris suscitatꝰ est. De pu¬
ero uͦ legimus. quia cum in area luderet.
exorbitantes boues qui uehiculũ tͣhebant
rota eum tͥuerunt: ⁊ confestim palpita¬
uit expirans. hc̃ mater arreptum ad ean¬
dem memoriã posuit: ⁊ ñ solum reuixit.
uerũetiam illesꝰ apparuit. Scĩmonialis
uͦ cum egͥtudine laboraret: ad eandem
memoriã. illiꝰ tunica allata est S anteꝗͣ
tunica reportaret᷑: illa defuncta est. Bac
⁊ recepto sp̃u. salua facta ẽ. Quadã die cũ
bassus qͥdam syrꝰ ad memoriam eiꝰdem mar¬
tỹris ꝓfilia egrotante orasset. ⁊ uestẽ puel¬
le illo detulisset. ecce duo pueri dedomio oc¬
mortuȩ filiȩ uestem qm detulerat. suꝑie¬
cit: ⁊ uite reddita est. filiꝰ cuiusdã extinctꝰ
erat. cuiꝰ corpꝰ amici oleo marty ris ꝑunxe¬
suscitatꝰ est. E leusinus uir tͥbunitꝰ habeis
infantulũ in infirmitate mortuũ suꝑ
memoriã mͣris posuit.⁊ pt oronem cum

Expanded text:
sita, meritis beati martyris suscitatus est. De pusita, meritis beati martyris suscitatus est. De puero uero legimus quia, cum in area luderet, exorbitantem boues qui uehiculum trahebant rotis eum attriuerant, et confestim palpitauit expirans. Hunc mater arreptum ad eamdem memoriam posuit, et non solum reuixit sed etiam illaesus apparuit. Sanctimonialis uero cum aegritudine laboraret, ad eamdem memoriam tunica illius allata est, sed antequam tunica reportaretur illa defuncta est. Hac t recepto spiritu saluata ebanus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris pro filia aegrotante oraret, et vestem puellae huc detulisset, ecce duo pueri de domo acmortuae filiae uestem quam detulerat superiecit et uitae reddita est. Filius item cuiusdam extinctus erat. Cuius corpus amici martyris oleo perunxesuscitatus est. Eleustus, uir tribunitius, habens infantulum in infirmitate mortuum super memoriam martyris posu
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ  hominib est pax. Pacem nunti¬
ant hominib qͥ cum do ⁊ augłis pͥus dis¬
cordiam habuimꝰ s ꝑ mediatorem recon
sortio. Ad eo uilipendebant angłi hoĩes
qd̾ se abeis ad orari ꝑmittebant. Hinc est enĩ¬
qd̾ angłos loch ⁊abraham adorant. nec
ĩpsiꝓhibent ante xͥ aduentum: s na¬
to dño cum ioħes uellet adorare an¬
głm in apocalypsi. idem angłs ne se
debeat adorare compescuit dicens. Ui¬
de ne feceris. conseruus enim tuus sũ
⁊ fr̃m tuoꝵ. s rius nat᷑am humanam
ciliabunt᷑: qͥ habebunt uoluntatem
reconciliandi. Ille habet uoluntatem
reconciliandi: qͥ subdit se creatori. nec
facit aliqͥd contrium suȩ uolunitat.¬
ꝑ memoriam euisdẽ martyris saluus fa¬
ctꝰ est. Ipse uͦpt̾ea morbo alio p̾̃ualescente
mortiuis ẽ. S tunica eiusdem pb̃ri ptꝰqͣm
ad meinoriam scĩmarty ris delata ⁊ re-
portata est. ⁊ suꝑ iacentis mortui corpꝰpo¬

Expanded text:
angelorum. Et hominibus est pax. Pacem nuntiangelorum. Et hominibus est pax. Pacem nuntiavit hominibus qui cum Deo et angelis prius discordiam habuimus, sedsortio. A Deo vilipendebant angeli homines, quod se ab eis adorari permittebant. Hinc est quod angelos Lot et Abraham adorant , nec ipsi prohibentur ante Christi adventum. Sed nato Domino cum Joannes vellet adorare angelos in apocalypsi, id est angelus ne se debeat adorare compescuit dicens: « Vide ne feceris: conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . » Prius naturam humanam ciliabunt, qui habent bonam voluntatem reconciliandi. Ille vero habet voluntatem reconciliandi qui se subdit Creatori, nec facit aliquid contrarium ejus voluntat memoriam eius in terris saluus factus est. Ipse uero postea morbo alio praeualescente, mortuus est, sed tunica eiusdem presbyteri postquam ad memoriam sancti martyris delata est, et reportata est, et super iacentis mortui corpus po
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis. Hoc audientes pastores uenert
usq bethleem ⁊ inuenerunt sic̃ dictum¬
ẽ ad illos ꝑ angłm. Merito angłs annim¬
dignũ erat ut cum magna luce apparu¬
isset angłs. quia solem iusticie in tenebͥs
ꝑ stellam apparuit regib. qͥa natꝰ est rex
⁊ stella. Rex. unde dictum ẽ. Egoaut con¬
stitutꝰ sum rex ab eo. Stella unde scͥpͥtũ ẽ.
Oriet᷑ stella ex iacob. Merito itaq apparuit
pastorib ⁊ regibꝰ. quia ipse erat rex ⁊ sacer¬
dos. natus de regali ⁊ sacerdotali semine.
legit᷑. Et erat uxor ⁊ achariȩ de filiab
aaron. ⁊ nomen eius elisabeth. Satis com¬
mĩdabilis fuit nuntiꝰ. quia ⁊ angłs ⁊ cũ
magna luce. S audite quid annuntiauit.
Ecce eugłizo uob̃ gaudium magnũ quia¬
nũ. Captiui eramus in carcere. iacebamꝰ
in infirmitate. natꝰ est saluator. natꝰ
ẽ medicꝰ. ecce gaudium magirũ. Mdul¬
derent ⁊ dicerent. Gła in ex cels is iͦ cȩt̾a.
reparatione hominũ ad rest aurationem

Expanded text:
bus bonae voluntatis . » Hoc audientes pastores venerunt usque Bethlehem, et invenerunt sicut fuerat dictum ad illos per angelum. Merito angelus haec annunus erat, ut cum magna luce apparuisset angelus, quia solem justitiae lumen » Per stellam apparuit regibus, quia ortus erat Rex et stella. Rex, unde scriptum est: « Ego autem costitutus sum Rex ab eo ; stella, unde scriptum est: « Orietur stella ex Jacob . » Merito itaque apparuit pastoribus et regibus, quia ipse erat rex et sacerdos natus de regali et sacetur: « Et erat Zachariae uxor de filiabus Aaron, et nomen ejus Elizabeth . » Satis commendabilis est nuntius, quia et angelus et cum magna luce. Sed audite quid attulit: « Ecce evangelizo vobis gaudium magnunum. Captivi eramus, in carcere jacebamus, et in infirmitate natus est Salvator, natus est medicus. Ecce gaudium magnum. Mulderent et dicerent: « Gloria in excelsis Deo, reparatione hominum ad restaurationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sapientiã. Sapientia aut̃ ⁊ prudentia
patͥs est filiꝰ ꝑ qͣm oĩa facta sunt ⁊ ꝓuisa.
Qa prudentia est. egit rationabiliter.
qͥa sapientia est egit sapienter. qͥa ds̃
extitit. peccare ñ potuit. S it̾m congru

Expanded text:
r sapientiam. Sapientia autem et prudentia Patris est Filius, per quem omnia facta sunt et provisa. Quia prudentia est, egit rationabiliter; quia sapientia est, egit sapienter; et quia Deus exstitit, peccare non potuit. Missu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. subdiderat eos suȩ ditioni ꝑ pecea-¬
tũ pͥmi parentis. Dñs uͦ urstꝰ iudex
qͥ nec adu̾sario suo aliquid iniustũ uult
astute egisset ꝑ fallaciã. uoluit ds̃ contͣ
sathanan ꝑpter hominẽ prudent̾ ag̾e
humana reparatione. Necessariũ enim
erat ut contra diabolum pugnaturus
talis mitteret᷑ qui nec succumberet.⁊
rationabilit᷑ ageret. ⁊ cum sapientia
oĩa tractaret. Adam purꝰ hõ fuit. ⁊ idõ
ex humana fragilitate diabolicis tẽp¬
tationib succubuit. Et ꝓpt̾e̾a purus hõ
ad redemptionẽ nr̃am mittendꝰ ñ foret.
qͥa uł ꝑse cum temptaret᷑ peccare uolu¬
in hac militia: quia ⁊ peccare poterat. qͥ
pͥus peccauit in suꝑbia. Necessario gͥ mit¬
tendꝰ erat: qui peccare ñ pot̾at. S nulla

Expanded text:
dis, subdiderat eos suae conditioni per peccata primi parentis. Dominus vero justus judex, qui nec adversario suo aliquid injustum vult inem astute egisset per fallaciam, voluit Dominus contra Satan propter hominem prudenter agere humana reparatione, necessarium erat ut contra diabolum pugnaturus talis mitteretur, qui nec succumberet, sed rationabiliter ageret, et cum sapientia omnia tractaret. Adam purus homo erat, et ideo ex humana fragilitate tentationibus diaboli succubuit, et propterea purus homo ad redemptionem nostram mittendus non erat, qui vel per se cum tentaretur, peccare potuin hac militia, quia peccare poterat, qui prius peccavit in superbia. Necessario igitur mittendus erat qui peccare non poterat. Sed nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Nongͥ purꝰ ds̃ missus est. s ds⁊ homo:
hõ qui pugnaret. ds̃ qui pugnantem
sustentaret. Est ⁊ alia ratio. Magna dis¬
cordia erat inter dm̃ ⁊ hoĩem. facta est
⁊ concordia ꝑ nouũ mediatorem s cum
mediator eẽt. neceẽ erat ut cũ utroq¬
hominẽ dõ reconciliaturꝰ erat. qui
erat inter utrumq ds̃ : hõ ẽẽ debuit.
Apparuit gͥ benignitas ⁊ humanitas sal¬

Expanded text:
Non ergo purus homo missus est, sed Deus et homo; homo qui pugnaret, Deus qui pugnantem sustentaret. Est et alia ratio. Magna discordia erat inter Deum et homines per vet concordia per novum mediatorem. Sed, cum mediator esset, dignum erat ut cum utroqhominem Deo reconciliaturus erat, qui erat inter utrumque Deus et homo esse debuit. Apparuit ergo benignitas et humanitas Sal
Abbreviated transcription (Latin):
tis ista elegimꝰ. qͥa maiora ẽẽ uident᷑. In hac
gͦ tanti patroni sollempnitate fr̃s gaudea¬
mͦ. Sremꝰ eum ut sic̃ orauit ꝓ minicis: ita
ꝓ nob̾ oret amicis. Imitem᷑ caritatem eꝰ¬
ut ututis eiꝰ consortes simus: ⁊ dep̃miis
participes. Imitem᷑ eum qͥ plꝰ dolebat ꝑ¬
seqͥntiũ peccata qͣm uulnera sua: plus
illoꝵ impietatẽ qͣm suã mortẽ. Arecte plꝰ.
n illoꝵ quippe iniquitate erant multa
quȩ poterant plangi: in illiꝰ morte non¬
erat qd̃ debuisset doleri. Illoꝵ impietatem
sequebat᷑ mors et̾na: huiꝰ autẽ mortẽ uita
ppetua. Imitem᷑ gͦ saltem in aliqͦ huiꝰ tam
p̃clari magistri dilectionẽ. Diligamꝰ nosani
micos suos. Scitis enu: quia sine dilectione
nulla iurt᷑ ualet. dit enim ioħes. Om̃is qͥ nos

Expanded text:
n hac ergo tanti patroni festivitate, fratres, gaudeamus. Oremus eum, ut, sicut oravit pro inimicis, ita pro nobis oret amicis. Imitemur charitatem ejus, ut virtutis consortes simus et praemii participes. Imitemur eum, qui plus dolebat persequentium peccata, quam vulnera sua, plus illorum impietatem quam suam mortem. Et recte plus. In illorum quippe iniquitate multa 630 erant quae poterant plangi. In illius morte nerat quod debuisset doleri. Illorum impietatem mors sequebatur aeterna; hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo saltem in aliquo hujus tam praeclari magistri dilectionem. Diligamus in Eccmicos suos. Scitis enim quia sine dilectione nulla virtus valet. Ait enim Joannes: « Omnis qui non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a tc̃ia clemũ die configurata corpori
claritatis suȩ. fetent quatͥduani sicut de
lãzaro scribitur: iam feret dñe quatͥduanꝰ
est emini. Adinuentio filioꝵ adam: qͣrtani
formauit diemquam a dño ñ accepit. sp¬

Expanded text:
nostra tertia demum die, configurata corpori nostra tertia demum die, configurata corpori claritatis suae. Fetent quatriduani, sicut de Lazaro scribitur: Jam fetet, Domine; quatriduanus est enim . 9. Adinventio filiorum Adam quartam formavit diem, quam a Do
Abbreviated transcription (Latin):
lit ultra t̾eium diem: ut ꝑpħa fidelis iunue¬
matur. qui dixit uiuificabit nos pt duos
dies: in die t̾cia suscitabit nos. Decet nimi¬
rumi ut quemadmodũ cãput p̾cessit: se¬
quant᷑ ⁊ m̃bra. In patibulo sexta feria rẽ¬
demit hoĩem: ipsa die qua fecerat hoĩem:
iuinitio. Sequenti die sabbatizauit in
mientiũ nouus apparuit mortis uictor:
mus agere penitentiã: ñ cessemus tollere
trucem nram. ꝑseuerantes in ea sicut ipse
ꝑseuerauit. donec dicat sp̃s ut requiescam᷑¬
iam a laborib nr̃if Neminem audiamͦ᷑
bet descensum a cruce suadentem. Esistamꝰ
in cruce moriam᷑ in cruce. deponam᷑ alioꝵ
manib ñ nr̃a leuitate. saput nr̃m depo¬
suere uiri iusti nos uͭ dignatione sua an¬
głi sc̃i deponant: ut consuimata uirilit᷑
quiescãmꝰ. dormiamus feliciter in sepul¬
chris. ex pectantes beatam spem ⁊ aduen¬
tum głȩ magni di. qui suscitabit corpora

Expanded text:
lit ultra tertiam diem, ut propheta fidelis invelit ultra tertiam diem, ut propheta fidelis inveniatur, qui dixit: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos . Decet nimirum ut quemadmodum caput praecessit, sequantur membra. In patibulo sexta feria redemit hominem, ipsa die qua fecerat hominem in initio: sequenti die sabbatizavit in mientium apparuit mortis victor, mus agere poenitentiam, non cessemus tollere crucem nostram, perseverantes in ea, sicut ipse perseveravit, donec dicat Spiritus ut requiescamus a laboribus nostris. Neminem audiamus, bet, descensum a cruce suadentem. Persistamus in cruce, moriamur in cruce; deponamur aliorum manibus, non nostra levitate. Caput nostrum deposuere viri justi; nos vero dignatione sua angeli sancti deponant, ut consummata viriliter escamus suaviter, dormiamus feliciter in sepulcris, exspectantes beatam spem, et adventum gloriae magni Dei, qui resuscitabit corpora
Abbreviated transcription (Latin):
um pͥmitiȩ xp̃e qui ita surrexit ut cadere ñ
adiciat. qui solus attigit immortalitatem.
Est ⁊ aluid in quo resurrectionis huiꝰ innotes¬
cat gła singłaris. Qũis enim in omnib cet̾is
suscitauit aliquando semetipsum: Ineffabi¬
le istud est. ut amorte se excitet ipse qui dor¬
mit. singłare est: non est qui faciat bonun.¬
ñ est usq ad unum. heliseus ꝑpła mortuum
suscitauit: s alt̾m non seipsum. Ecce enim
qͦt annis iacet in monum̃to qd̾ a se ñ potest
sꝑans ab alio suscitari: ab eo utiq qͥ trium¬
phauit mortis imꝑium in seipso. Inde est
qd̾ cetõs quidem dicimus suscitatos: xp̃m
resurrexisse. qui solus uirtute ꝓpͥa ꝓdit uic¬
tor dẽ sepulchro. Siquidẽ ⁊ in hoc uicit leo
de tribu uidã. Qũantũ pot̾it immo quid ñ
posse uidebitur uiuens ⁊ dicens patri. re¬
surrexi et adhuc tecum sum : qui tam po¬
tens extitit deputatꝰ cum mortius s inter
mortuos liber: Nec uͦ resurrectionẽ distu¬

Expanded text:
 Christus; qui ita resurrexerit, 895 ut cadere non adjiciat, qui solus attigit immortalitatem. 7. Est aliud, in quo resurrectionis hujus innotescat gloria singularis. Quis enim in caeteris omnibus suscitavit aliquando semetipsum? Ineffabile istud est, ut a morte se excitet ipse qui dormit: singulare est; non est qui faciat, non est usque ad unum. Eliseus propheta mortuum suscitavit , sed alterum, non semetipsum. Ecce enim quot annis jacet in monumento, quod a se non potest, sperans ab alio suscitari; ab eo utique qui triumphavit mortis imperium in seipso. Inde est quod caeteros quidem dicimus suscitatos, Christum resurrexisse, qui solus virtute propria victor prodiit de sepulcro: siquidem et in hoc vicit leo de tribu Juda, Quantum poterit, immo quid non posse videbitur vivens, et dicens Patri: Resurrexi, et adhuc sum tecum ; qui tam potens exstitit deputatus cum mortuis, sed inter mortuos liber? 8. Nec vero resurrectionem distu
Abbreviated transcription (Latin):
Ttamqͣm ium̃ta in stercore putruerunt.
Diuine si quidẽ ordinationis ẽ. tͥdiun
qd̃ p̃diximus: in labore. in requie. in re¬
surrectione. Placent hȩc filiis hominũ:
s suã uolunt preferre diem differentes
penitentiã ut indulgeant uoluptati.
Non ẽ hĩc dies qm fecit dñs: quatͥduani
sunt facti. ⁊ iam fetent. Non nouit
hanc qd̾ de mania nãtum ẽ scm̃: t̾tia
surrexit die. ne uideret corrũptionem.

Expanded text:
ta quae in stercore suo putruerunt. Divinae siquidem ordinationis est triduum quod praediximus, in labore, in requie, in resurrectione. Non placent haec filiis hominum, sed suam volunt praeferre diem differentes poenitentiam, ut indulgeant voluptati. Non est haec dies quam fecit Dominus: quatriduani facti sunt, et jam fetent. Non novit hanc, quod de Maria natum est, Sanctum: tertia resurrexit die, ne videret corruptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ passionis cum ad uideoꝵ blasphemias
humilis. ad uulnera patiens: intus linguis.
clauis ext̾ius pungeret᷑. Nam ⁊ caritas in
eo ꝑfecta est qd̾ ꝑ amicis animã posuit:
obedientia consummata. cũ inclinato capi¬
te tͣdidit sp̃m factus obediens usq ad mor-¬
deleri habeant ex eugł̃io u̾ba illa suaiuis¬
sima ⁊ dulciora suꝑ mel ⁊ fauum. Maio¬
rem hac dilectionem nemo habet: ut a¬

Expanded text:
nicae passionis, cum ad Judaeorum blasphemias nicae passionis, cum ad Judaeorum blasphemias humilis, ad vulnera patiens, intus linguis, clavis exterius pungeretur. Nam et charitas in eo perfecta est, quod pro amicis animam posuit; et obedientia consummata, cum inclinato capite tradidit spiritum, factus obediens usque ad morum; sed deleri habeant ex Evangelio verba illa suavissima, et dulciora super mel et favum: Majorem hac dilectionem nemo habet,
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ sacͥficio uesꝑtino. hostiȩ salutaris.
Nouit inique qͥd cogites: non tͥ dabit oc¬
casionẽ surripiendȩ nob̾ ꝑseuerantiȩ
quȩ sola coronat᷑. Non faciet obmutes¬
cere p̃dicatoꝵ linguas consolantiũ pusil¬
lanimes. ⁊ dicentiũ fingłis tu locum tuũ
ne deseras: qd sine dubio sequeret᷑ si respõ¬
dere possent quia xp̃c suum deseruit.
Sni sunt enim sensꝰ hominis ⁊ cogitati¬
ones in malum. Sine causa maligne
parasti sagittas tũas in pharetra: ⁊ discipłoꝵ
suspiria cumulas obꝓbriis iudeorũ. Illi qͥp¬
tela nõcebunt. Aliud tempus elegit confor¬
Int̾ĩm patientiam magis exhibet. humilitatẽ
cõm̃dat. obediẽntiam implet. ꝑficit caritatẽ.
His uempe uirtutũ geminis quatuor cor¬
na crucis ornant᷑: ⁊ est suꝑeminentior ca¬
ritas. a dextͥs obedientia: patientia asinistsͥ.
radix nirtitũ humilitas in ꝓfundo. His
ditauit tropheumerucis: consũmatio dñi¬

Expanded text:
patitur sacrificio vespertino hostiae salutaris. patitur sacrificio vespertino hostiae salutaris. Novit, inique, quid cogites. Non dabit tibi occasionem subripiendae nobis perseverantiae, quae sola coronatur. Non faciet obmutescere praedicatorum linguas, consolantium pusillanimes, et dicentium singulis: Tu locum tuum ne deseras; quod sine dubio sequeretur, si respondere possent quia Christus suum desernit. Proni enim sunt sensus hominis et cogitationes in malum. Sine causa, maligne, parasti sagittas tuas in pharetra; et discipulorum suspiria cumulas opprobriis Judaeorum. Illi quiptela nocebunt. Aliud tempus elegit conforInterim patientiam magis exhibet, humilitatem commendat, obedientiam implet, perficit charitatem. His nempe virtutum gemmis quatuor cornua crucis ornantur: et est supereminentior charitas, a dextris obedientia, patientia a sinistris, radix virtutum humilitas in profundo. His ditavit tropaeum crucis consummatio Domi
Abbreviated transcription (Latin):
te deorsum. et hȩc omia tibi dabo si ꝓcidens
adoraueris me: sic tͥ uidee excidit qd̵ au¬
disti quia dñs regnauit aligno. ut regem
abneges quia manet in ligno o S forsitan
nationibꝰ: quia dñs regnauit aligno. me
rito pinde tituilum regnip̃ses gentilis in¬
scͥpsit ligno: noc potuit iudens ut uoluit
corrumꝑe tituli inscͥptionem. ne dũ im¬
pedire dñicam passionem : inr̃am redẽp¬
tionem. Descendat inquiunt. si rex isrł
est Immo uͦ quia rex isrł est titulum reg¬
ni non deserat: uirgam imꝑii ñdeponat.
cuiꝰ nimirũ imꝑium suꝑ humerũ euis:
sicut p̃cinit ysaias. Noli inquiunt pi¬
dei ad pilatum. noli scribere rex iudeoꝵ:
sanabit nos.S : dicunt. Alios saluos fe¬
cit: seipsum ñ potest saluũ facere: Im mo¬
uͦ si descenderit: neminẽ saluũ fecerit.
Cum enim saluus ẽẽ non possit nͥ qui ꝑ¬
seuerauerit usq in finem: quantominꝰ
Oꝑatur salutem nr̃am: nec caudã deesse

Expanded text:
te deorsum; et: Haec omnia tibi dabo, si procidens te deorsum; et: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me? . Sic tibi, Judaee, excidit quod audisti quia Dominus regnavit a ligno, 893 ut regem abneges, quia manet in ligno? Sed forsitan nationibus, quia Dominus regnavit a ligno. 2. Merito proinde titulum regni praeses gentilis inscripsit ligno, nec potuit Judaeus, ut voluit, corrumpere tituli inscriptionem, nedum impedire Dominicam passionem, et nostram redemptionem. Descendat, inquiunt, si rex Israel est. Imo vero quia rex Israel est, titulum regni non deserat, virgam imperii non deponat, cujus nimirum imperium super humerum ejus, sicut praecinit Isaias . Noli, inquiunt Judaei ad Pilatum, noli scribere: Rex Judaeorsalvabit nos. Sed dicunt: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere . Imo vero si descenderit, neminem salvum faciet. Cum enim salvus esse non possit, nisi qui perseveraverit usque in finem, quanto minuOperatur salutem nostram, nec caudam deesse
Abbreviated transcription (Latin):
tribuuidã. Uicit plane maliciam sa¬
pientia. attingens asine usq ad finẽ
fortiter. ⁊ suauiter uniu̾sa disponens:
s ꝓ me fortiter. suauit̾ mͥ. Uicit iudeoꝵ
blasphemias in patibulo. fortem armatũ
alligauit in atͥo: ⁊ de ipso mortis imꝑio
tͥumphauit Ubienun sunt opprobria tua
iudee uͥ sunt ⁊ abule uasa captiuitatis uͥ
est mors uictoriatua: C onfusus ẽ calũp¬
niator. raptor spoliatus est: nouũ genus
potentiȩ. hactenus uictoriosa mors ob¬
stupescit. Quid tu iudee quid pͥdie ante
sermoneqͣm. Non ẽ hoc caypha qđ paulo
ante dicebas. Expedit ut unus moriatur
m̃dacium ñ erat: non loquebaris de ꝓ¬
prio: non atemetipso dicebas. Si rex
isrł est. descendat de cruce. Hoc plane
tuum ẽ : magis autẽ eiꝰ qui m̃dax est
ab initio. Quid enim consequentiȩ ii¬
detur habere ut descendat si rex isrł
est. ⁊ ñ magis ascendat: Sic ñ memi¬
nisti serpens antique quam confusus ab¬
scesseris olim cum dicere p̃sumpsisses mitte

Expanded text:
tribu Juda . Vicit plane malitiam sapientia, attingens a fine usque ad finem fortiter, et suaviter universa disponens: sed pro me fortiter, suaviter mihi. Vicit Judaeorum blasphemias in patibulo, fortem armatum alligavit in atrio, et de ipso mortis imperio triumphavit. Ubi enim sunt opprobria tua, Judaee? ubi sunt, Zabule, vasa captivatis? ubi est, mors, victoria tua? Confusus est calumniator, raptor spoliatus est. Novum genus potentiae! hactenus victoriosa mors obstupescit. Quid tu, Judaee, qui pridie ante sermo nequam! Non est hoc, Caipha, quod paulo ante dicebas: Expedit ut unus moriatur mendacium non erat, non loquebaris de proprio, non a temetipso dicebas: Si rex Israel est, descendat de cruce , hoc plane tuum est; magis autem ejus qui mendax est ab initio. Quid enim consequentiae videtur habere ut descendat, si rex est; et non magis ascendat? Sic non meministi, serpens antique, quam confusus abscesseris olim, cum dicere praesumpsisses: Mitte
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm peterent. ipsum iam resurrectioms
miracłm cuipot̾ĩt cõmparari : Legimus qͥdẽ
nonnulloꝵ ꝓcessisse resurrectiones. aut ma¬
gis certe suscitationes: s istiꝰ p̃ambulas quib
⁊ duplici pͥuilegio noscitur p̃minere. Nam ce¬
teri quidem resurrexerant tt̃mmorituri: xͨ¬

Expanded text:
quam peterent; ipsum jam resurrectionis quam peterent; ipsum jam resurrectionis miraculum cui poterit comparari? Legimus quidem nonnullorum praecessisse resurrectiones, aut magis certe suscitationes, sed istius praeambulas, quibus et duplici privilegio noscitur praeeminere. Nam caeteri quidem resurrexerant  alias ad
Abbreviated transcription (Latin):
clausis ostuis introurt inconclauim S est
locus unde clausis noluit ꝓcedere iamus.
carcer utiq gehenialis. Confregit siqͥdẽ
ferreos uectes: repagula uniu̾sa contͣuit.
ut libere suos educeret quos redemerat
de manu inimici: ⁊ plenis eg̾derentur por
suas ⁊ candidas eas fecerunt in sangume
agni. Candida ꝓrsus in sanguine: quia
exuit cum eo ⁊ in eo etiam aqua dcalbais.
⁊ testimoniũ ꝑhibet ipse qui uidit. Aut
certe candidas in sanguine agni nouelli¬
sanguine lacteo candido ⁊̃ rubicundo:
sicut habes in cantico canticoꝵ Dilectus
m̃s ait sponsa candidus ⁊̃ rubicundꝰ: electꝰ
ex imilibꝰ Inde est qd̾ in stola candida et
so eg̾ssus est monum̃to. cui insultantes
dicebant. si rex isrł est descẽndat de cru¬
ce: curiosius namq monum̃ta claudere
⁊ signare studuerant quam infigere
clauos. si gͥ uicit leo de tribu inda in boc
ipso ꝑcessu ⁊ mauis demonstrauit opꝰ

Expanded text:
clausis introivit januis in conclavim. Sed est clausis introivit januis in conclavim. Sed est locus unde clausis noluit procedere januis, carcer utique gehennalis. Confregit siquidem ferreos vectes, repagula universa contrivit, ut libere suos educeret, quos redemerat de manu inimici et plenis egrederentur portsuas, et candidas eas fecerant in sanguine Agni, candidas prorsus in sanguine; quia exivit cum eo et in eo etiam aqua dealbans; et testimonium perhibet ipse qui vidit. Aut certe candidas in sanguine, sed in sanguine Agni novelli lacteo, candido et rubicundo, sicut habes in Cantico canticorum: Dilectus meus, ait sponsa, candidus et rubicundus, electus ex millibus . Inde est quod in stola candida et so egressus est monumento, cui insultantes dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce: curiosius namque monumentum claudere et signare studuerant, quam infigere clavos; si igitur vicit leo de tribu Juda in hoc ipso processu, et majus demonstravit opus
Abbreviated transcription (Latin):
fixistic s patiendi tempus ẽ nõn facien¬
di:⁊ passionis horam sicut p̃uenire frustͣ
cõnatus es: sic nec potĩs impedire. Si ad¬
hric generatio praua ⁊ ad ultera signũ
querit: ñ ei dabitur nͥ signũ ione ꝓpħe
Non signum descensionis: s signũ resur¬
rectionis. Qd̃ siuideus non querit: am¬
plectat᷑ ⁊ gaudeat xp̃ianus. Uicit em̃ leo
de tͥbu uida s uscitatus est pat̃na uoce
leons catulus: clauso ꝓdut tumulo qͥ
de patibulo ñ descendit. Anuͦid maiꝰ sit
immici nr̃i sint iudices: qui tam curiose
munierant monum̃tum signantes la¬
pidem cum custodib. Hc̃ enim lapidem
magnũ ualde: dequo mulieres ille deuote
inuicẽ querebant᷑ facta iam resurrectioe
dnica reuoluit angłs: ⁊ resedit sic̃ scͥptũ
ẽ suꝑ eum. sonstat ꝑ inde clauso exisse tu¬
mulo rediuinũ corpꝰ: qd̵ clauso uirginᷤ
uto uatum ꝓcessit in uitam. ⁊ ad discipuloᷤᷤ

Expanded text:
fixisti? Sed patiendi tempus est, non facienfixisti? Sed patiendi tempus est, non faciendi; et passionis horam sicut praevenire frustra conatus es, sic nec poteris impedire. 5. Sed si adhuc generatio prava et adultera signum quaerit, non ei dabitur nisi signum Jonae prophetae ; non signum descensionis, sed resurrectionis. Quod si Judaeus non quaerit, amplectatur et gaudeat Christianus Vicit enim leo de tribu Juda. Suscitatus est paterna voce leonis catulus; clauso prodiit tumulo, qui de patibulo non descendit. An vero id majus sit, inimici nostri sint judices, qui tam curiose munierant monumentum, signantes lapidem cum custodibus. Hunc enim lapidem magnum valde, de quo mulieres illae devotae invicem querebantur, facta jam resurrectione Dominica revolvit angelus, et resedit, sic scriptum est, super eum . Constat proinde clauso exiisse tumulo redivivum corpus, quod clauso Virginis utero natum processit in vitam, et ad discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ iamposset obstare quin descenderet.
qͥ eoꝵ credulitatem tantoꝑe desideraret S
quid machinat᷑ aut cui parat insidias uer¬
sipellis: Nempe ei in quo nicħ ꝓficiet inimi¬
cus: ⁊ filius iniquitatis non apponet nocere
ei. Nonmouet᷑ uatra pollicitatione qͥ no¬
uit oĩum corda: sicut nec exꝓbratione bla¬
phema mitissimus om̃ium ino ebatur.
Eo quippe tendebat maliciosa suasio ñ ut
eum om̃imodis deꝑirent. Legentes enim
d̾i ꝑfecta sunt oꝑas quando faterem᷑ dm
qui salutis opus reliquisset imꝑfectum:
S audiamꝰ qͥd ad hec xp̃c respondeat p̃ ꝓpħam.
Queris signaiudee: Expecta me in die resur-
oꝑa demonstraui. Multiplicaui signa sani¬
tates ꝑfeci. heri ⁊ pͥdie. hodie magis habeo
consummari. Annon magis erat qdđ uidisti
ex oꝑib obsessis sp̃c exire malignos: igra¬
batis siuis exilire paraliticos. quam e mani-¬
b meis uł pedib clauos resilire quos in¬

Expanded text:
jam nihil posset obstare quin descenderet, jam nihil posset obstare quin descenderet, qui eorum credulitatem tantopere desideraret. 4. Sed quid machinatur, aut cui parat insidias versipellis? Nempe ei in quo nihil proficiet inimicus, et filius iniquitatis non apponet nocere ei. Non movetur vana pollicitatione, qui novit omnium corda, sicut nec exprobratione blasphema mitissimus omnium movebatur. Eo quippe tendebat malitiosa suasio, non ut eum omnimodis deperiret. Legentes enim: Dei perfecta sunt opera , quando fateremur Deum, qui salutis opus reliquisset imperfectum? Sed audiamus quid ad haec Christus respondeat per prophetam: Quaeris signa, Judaee? Exspecta me in die resurreopera demonstravi. Multiplicavi signa, sanitates perfeci heri et pridie: hodie magis habeo consummari. An non majus erat, quod vidisti e corporibus obsessis spiritus exire malignos, et de grabatis suis exsilire paralyticos, quam e manibus meis vel pedibus clavos resilire quos in
Abbreviated transcription (Latin):
a me: quia mitis sum ⁊ humilis corde.
Tt ego si exaltatus fuero a t̾ra: om̃ĩatra¬
ham ad meipsum. hoc enim ẽ qd̃ dolet
uenenati serpentis astutia exaltatum
in deserto serpentem eneũ. ciũ intuitu
sanentur uulnera quȩ inflixit. Alio¬
quin: quonã alio instigante misisse cre¬
dimus ipxorem pilati ad ipsũ dicentem.
nicħ tͥ ⁊ iusto illi multa enim passa
sum bodie ꝑuisum ꝓpter eum: t ime¬
bat gͦ iam tc̃ s nẽ maxime uirtute
crucis eneruari se sentiens inmicꝰ sera du¬
citur penitẽntia. ⁊ quos instigauit ad cru¬
cifigendum: instigat ad suadendũ ut de
cruce descendat. Demq si rex isrł. ẽ. inqͥunt
descendat de cruce. ⁊ credimus ei. Hȩc plane
serpentis astutia: hec adinuentio nequitiȩ
sp̃ualis. Audierat impus saluatoris uiocẽ
dicentis. ñ sum missus nisi ad oues q̃ ꝑierus
domͦ isrł. ⁊ nouerat qnͣtumꝑ salute illus
ppłi ⁊elum gerere uideret᷑ ẜ pt̾ea maliciose
gerebat ut dicerẽt: descendat ⁊ credimꝰ: quasi

Expanded text:
 humilis corde ; et: Ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . Hoc est enim quod dolet venenati serpentis astutia, exaltatum in deserto serpentem aeneum, cujus intuitu sanentur vulnera quae inflixit . Alioquin quonam alio instigante misisse credimus uxorem Pilati ad ipsum, dicentem: Nihil tibi et justo illi: multa enim passa sum hodie per visum propter eum? Timebat ergo jam tunc; sed nunc maxime virtute crucis enervari se sentiens inimicus, sera ducitur poenitentia: et quos instigavit ad crucifigendum, instigat ad suadendum ut de cruce descendat. Denique: Si rex Israel est, inquiunt, descendat de cruce, et credimus ei. Haec plane serpentis astutia, haec adinventio nequitiae spiritualis. Audierat impius Salvatoris vocem dicentis: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel : et noverat quantum pro salute illius populi zelum gerere 894 videretur. Propterea malitiose gerebat ut dicerent: Descendat, et credimus; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt affectiones animȩ dumin hoc pul¬
uere gradimͣ. ex toto mundi eẽ non posst̃.
qͥn aliqͣndo uanitati.aliquando uolupta¬
t aut curiositati plusqͣm oporteret. cedat
animꝰ uł ad horam. In multis enim offen-
eis saluari. impossibile ẽ ea dilui nͥ ꝑ xͣ¬

Expanded text:
sunt animae affectiones, dum in hoc pulsunt animae affectiones, dum in hoc pulvere gradimur, ex toto mundi esse non possunt, quin aliquando vanitati, aliquando voluptati, aut curiositati plus quam oporteret, cedat animus vel ad horam: In multis enim offendieis salvari, impossibile est ea dilui, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tos relinquere: nec dicere qͦd tc̃ non ca¬
ꝑent. Uis autẽ nosse quia ꝓ sacram̃to
illud est ñ psolo exemplo factum. Iilud
at tende qd̾ petro dictum ẽ. Si ñ lauero te: ñ
habebis partem mecum. Aliquid gͥ latet qd̃
necessarium est ad salutem: quando sine eo
nec ipse petrus partem haberet in regno xͥ
⁊di. Uide enim si non expauerit petrus ad
tantȩ comminationis terrificum u̾bium:
siñ agnouit salutare ẽẽ mysterium cũ re¬
spondit. Dñe ñ tantum pedes meos: s et
manꝰ ⁊ caput. Et unde scimus qd̃ ad diluen¬
da peccata quȩ ñsunt ad mortẽ ⁊ a quib
plene cauere ñ possum̾ ante mortem. ablu¬
tio istaꝑtineat: Ex eo plane qd̾ offerenti
manꝰ ⁊ caput pariter ad lauandũ respõ¬
sũ est. Qui lotus est. ñ indiget nͥut pedes
lauet. Lotꝰ est qui grauia peccata ñ habet.
cuiꝰ caput idest intentio: ⁊ manꝰ id est o¬
ꝑatio. ⁊ conu̾satio munda ẽ: s pedes qui

Expanded text:
tos relinquere, nec dicere quod tunc non catos relinquere, nec dicere quod tunc non caperent. Vis autem nosse quia pro sacramento illud est, non pro solo exemplo factum? Illud attende quod Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Aliquid igitur latet quod necessarium est ad salutem, quando sine eo nec ipse Petrus partem haberet in regno Christi et Dei. Vide enim si non expaverit Petrus ad tantae comminationis terrificum 892 verbum, si non agnoverit salutare esse mysterium, cum respondit: Domine, non tantum pedes meos, sed et manus, et caput. Et unde scimus quia ad diluenda peccata, quae non sunt ad mortem, et a quibus plane cavere non possumus ante mortem, ablutio ista pertineat? Ex eo plane, quod offerenti manus et caput pariter ad abluendum responsum est: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet . Lotus enim est, qui gratia peccata non habet, cujus caput, id est intentio et manus, id est operatio et conversatio, munda est; sed pedes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiȩ. inuidiȩ. luxurie. aut cetoꝵ huiꝰ¬
modi. grãs agat corpori. ⁊ sangunidĩi. qm̃
t̾am̃ agimus qd̃ in hoc corpore peccat. ⁊ ĩ
tempore malo ñ possumꝰ eẽ sine peccato:
Num qͥd desꝑabimus: Absit. Si dixerimus
ait beatus ioħes quia peccatũ ñ habemus.
nos ipsos seducimꝰ. ⁊ u̾itas in nob ñ est. Si
autem confitem̃ peccata nr̃a. fidelis ẽ ds̃
qui dimittat nobis pectata nr̃a:⁊ emundet
nos ab om̃i imquitate. Nam ut de remissio¬
ne cotidianoꝵ minime dubitem. habe¬
mͦ eiꝰ sacram̃tum. pedum ablutionẽ. Que¬
ris forte unde sciam qd̃ sacram̃tum sit huiꝰ
petro dicens. qd̾ ego facio tunescis mͦ. scies
autẽ postea. nicħ tam̃ de sacram̃to locutꝰ
est. s tantũ exemplũ inquit dedi uob̾ ut
⁊ uos ita faciatis. Uerum multa habebat
illis dicere: s tc̃ portare ñ pot̾ant. Ideoq
nec ex toto uoluit eos anxios ⁊ suspoc¬

Expanded text:
iracundiae motus, invidiae, luxuriae, aut caeterorum hujuiracundiae motus, invidiae, luxuriae, aut caeterorum hujusmodi, gratias agat corpori et sanguini Domini, tamen quid agimus, quod in hoc corpore peccati, et in hoc tempore malo non possumus esse sine peccato? Nunquid desperabimus? Absit! Si dixerimus, ait beatus Joannes, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Si autem confiteamur peccata nostra, fidelis Deus est, qui remittat peccata, et emundet nos ab omni iniquitate . Nam ut de remissione quotidianorum minime dubitemus, habemus ejus sacramentum, pedum ablutionem. Quaeris forte unde sciam quod sacramentum sit hujus Petro dicens: Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea; nihil autem de sacramento locutus est; sed tantum: Exemplum, inquit, dedi vobis, ut et vos ita faciatis. Verum multa habebat illis dicere, sed tunc portare non poterant. Ideoque nec ex toto voluit eos anxios et suspec