comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec confundit geminã unitas ꝑsonae substantiã. Alterũ
quippe neutrũ exclusit. quae utrumq unus intemerato
iuire seruauit. quod noui & ueteris testam̃tisalubri connĩ¬
datur auctoritate. Illa prophetiã. istiꝑhistoriã ueraciter¬
ꝑ soluta est eo quod neq dedõ. neq decreatura saeculi aliquid
compaginis. autcum hereticis aliquid sentiendũ in his quib
aueritate dissentiunt. sed quod inutroq testam̃to diuina
protestantur eloquia. Hoc tantu modo fatendum ẽ quod
siue uniuersa nulla necessitate dỹ creauerit. siuedĩ nulla
esse omnino uisibilem. inuisibilẽq substantiã. nisi aut
quaedr̃sit. aut ab onodõ bonacreata sit. sed ds̃ sum me &
in commutabilit̃bonus creatura uero dõ inferius & mu¬
tabilit̃ bonae sit. eo quod ab onodõ animae origo incerta
sit. & quod sit angelorũ origo & natura uel animae non sit
pars diuinae substantiae. sed dĩcreatura exnihilo con¬
busdam quia ad prehendi & trans ferri potest. corpo¬

Expanded text:
nec confundit geminam unitate personae substantiam. Altero quippe neutrum exclusit, quia utrumque unus intemerato jure servavit. Quod Novi et Veteris Testamenti salubris commendetur auctoritas; illa quippepersolutam. Et quod neque de Deo, neque de creatura saeculi sit cum paganis aut cum haereticis aliquid sentiendum in his, quibus a veritate dissentiunt; sed quod in utroque Testamento divina protestantur eloquia, hoc tantummodo sentiendum: quod sive hominem, sive universa, nulla necessitate Deus creaverit; nullam esse omnino visibilem, invisibilemque substantiam, nisi aut quae Deus sit, aut a bono Deo bona creata sit; sed Deus summe et incommutabiliter bonus, creatura vero inferius et mutabiliter bona; et quod animae origo incerta sit, et quod Angelorum natura vel animae non sit pars divinae substantiae; sed Dei creatura ex nihilo conbus comprehendi et transferri potest, corpo
Abbreviated transcription (Latin):
seruaca Noꝙ ꝑsonalit̃ debeat omnino confundi. patrẽ
suscepisse. utquẽ sola bonitate creauerat sponte lapsũ
nisericorditer reparar&. quẽ ueraciter crucifixum.
ritertiadie resurrexisse. & cum eadẽ ipsa carneglori¬
ficata ascendisse incaelũ. Inqua & adiudiciũ uinorũ
s mmortuorũ expectatur uenturus. eo quod diuina
humanãq natura in utroq ꝑfectus. Cũ enim unam xp̃s¬

Expanded text:
ec personaliter debeat omnino confundi: Patrem ccato hominem suscepisse: ut, quem sola bonitate creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet. Quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua et judicium vivorum ac mortuorum exspectatur, venturus. Et quod divinam humana
Abbreviated transcription (Latin):
esydorus ep̃s. quaeris ame originẽ officiorũ
quorum magisterio inecclesiis erudimur. ut qui¬
bus sint inuenta auctoribus breuibus cognoscas
indicuis. Itaq ut uoluisti libellum degenere
officiorũ ordinatum misi. exscriptis uetustis¬
simis auctorũ. ut locus optulit commendatũ.
in quo plenaq meo stilo eligui. non nulla uero
itaut apud ipsos erant admiscui. quo facilius lec¬
tio de singulis fidei auctor itatẽ tener&. Si tamen
ex his displicuerint. erroribus meis paratior
uenia erit. quia non sunt referenda adculpae
meae titulũ de quib. testificatio adhibetur auctoꝵ¬

Expanded text:
sidorus. Quaeris a me originem officiorum, quorum magisterio in Ecclesiis erudimur, ut quibus sint inventa auctoribus, brevibus cognoscas indiciis. Itaque, ut voluisti, libellum de origine officiorum misi, ordinatum ex scriptis vetustissimis auctorum, ut locus obtulit, commentatum, in quo pleraque meo stylo elicui, nonnulla vero, ita ut apud ipsos erant, admiscui. Quo facilius lectio de singulis fidei auctoritatem teneret. Si qua tamen ex his displicuerint, erroribus meis paratior venia erit, quia non sunt referenda ad culpae meae titulum de quibus testificatio adhibetur aucto
Abbreviated transcription (Latin):
& alternȩ lucis occasus ẽ. cuius exueteri testamento
sollemns ẽ celebratio. Deniq hoc te̾mpore ueterũ
sacrificia offerri adoleriq altari a romata & thura
mos erat. testis est nuic r̃mniucus ille regio ac̃sacer¬
dotali functus officio dicens. Di igatur oratiomea
In nouoquoq testamento eo tempore dñs & saluator ñr
cenantibus a postolis misteriũ sui corporis & sanguinis
initio tradidit. ut tempus ipsũ sacrificii uesꝑtinum
ri tantorũ sacramentorĩ his temporibus adessenos
dec&di conspectibus. & ꝑsonare in eius cultib: orationũ
nostrarũ. illi sacrificium offerentes. atq in eius laudib
pariter exultantes: uesperumautem nomina tum
asidere quad uesꝑuocatur. & decadente sole ȩxoritur.
Dequo proph&adicit. & uesperum suꝑfilios hominum

Expanded text:
t alternae lucis occasus est, cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerri, adolerique altario aromata et thura mos erat. Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali perfunctus officio, dicens: Dirigatur oratio mea . In Novo quoque Testamento eodem tempore Dominus et Salvator noster coenantibus apostolis mysterium sui corporis et sanguinis in initio tradidit: ut tempus illud sacrificii vesperum sria tantorum sacramentorum his temporibus adesse nos decet Dei conspectibus, et personare in ejus cultibus, orationum nostrarum illi sacrificium 388 offerentes, atque in ejus laudibus pariter exsultantes, Vesperum autem nominatum a sidere, qui vesper vocatur, et decidente sole exoritur. De quo propheta dicit: Et vesperum super filios hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uox protendatur pronuntiantis. plerũq enĩ inperiti
lectores in uerboꝵ accentib. errant &solent in ridere nr̃ȩ
inperitiae. hiꝰ qui uidentur habere notitiam de trahentes
& iurantes penitus: nescire quiidicimus. Porro uox
lectionis supplex deb&esse & clara  ad omne pronuntiati
cũ effugiens sonũ. Non humilis. necadeo sublimis. ñ
fracta nec tenera nihilq femineũ sonans. neq cominoto
corpore. sedtantũ cũ grauitatsspecie. Aurib. enĩ& cordi
consulere deb& lector nonoculis nec eor exseipso expecta¬
tores magis quamauditores faciat. uetus opimo est lecto¬
res pronuntiandicausa precipuã curam uocis habuisse.
utex aurire multũ possent. unde &dudũ lectores precones

Expanded text:
ox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent irridere nos imperitiae hi qui videntur habere notitiam, detrahentes, et jurantes penitus nescire quod dicimus. 5. Porro vox lectoris simplex erit, et clara, et ad omne pronuntrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta vel tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis, ne potius ex seipso eos spectatores magis, quam auditores faciat. Vetus opinio est, lectores pronuntiandi causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in tumultu possent. Unde et dudum lectores praecones
Abbreviated transcription (Latin):
propter imitationẽ ñ ad orandi propter religionẽ
ueterum celebrari in euangelio legimus ubi dicitur.
Facta sunt autem enceniã hierosolimis. Encenia quip¬
pe festiuitates erant dedicationis templi. grece enim
caenondicitur nouum. quando cumq enim aliquid no¬
uum fuerit dedicatum encenia uoc̃atur. Illum enim
diem quotemplum dedicatum est iuda eisollem niter
celebrauerunt. & ipsedies apudeos festus agebatur.
illum patrum in quibus gloria trans lata uidetur
Omnes autem festiuitates prouarietate religionum
diuersa quae in honorem mar trrum tempora ideo
uiris prudentissimis instituta sunt. neforte rara
congregatio populi fidem mouer& in xp̃o. propte¬
rea ergo dies aliqui constituti sunt. ut in unum om¬
nes pariter conuenirent. & excoms pectu mut uo

Expanded text:
propter imitationem, non adorandi propter religionem, propter imitationem, non adorandi propter religionem, veterum celebrari in Evangelio legimus, ubi dicitur: Facta sunt autem encaenia Jerosolymis . Encaenia quippe festivitas erat dedicationis templi; Graece enim caenon dicitur novum. Quandocunque enim aliquid novum fuerit dedicatum, encaenia vocatur. Illum enim diem, quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant, et ipse dies apud eos festus agebatur, illum patrum, in quos gloria translata videtur. 2. Omnes autem festivitates pro varietate religionum diversoque in honore martyrum tempore ideo a viris prudentibus institutae sunt, ne forte rara congregatio populi fidem minueret in Christo. Propterea ergo dies aliqui constituti sunt, ut in unum omnes pariter convenirent, ut ex conspectu mutuo
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam. siue ut corrigatur. siue ut cadeatur.
Dum &iam ipsi sc̃i: uel hominer uel angeli ex hibere
se nolunt. quod unidõ debere̾ nouerunt. Appa¬
ruit hoc in paulo & inbarnaban. commotimira¬
culis quae ꝑ eos facta sunt. lici conii tamquam
diis immolare uoluerunt. conscissis enim uesti
mentis suis. confitentes & ꝑsuadentes. sed eos
non esse ita sibi ista fieri uetauerunt. Apparuit
& in angelis. sicut & in apocalipsi legimus angelus
se ad orare prohibentem ac dicentem adoratori suo¬
u ide nefeceris conseruus tuussum & fratrum tuorũ.
dm̃ adora. Recte itaq scribitur humani ab ange¬
lo prohibitum esse adorare. sedunum dm̃ subquoͣ
ess& & ille conseruus. Nonergo sit a nobis ille diui¬
nae religionis cultus in angelis aut maritibus
quia non sic habentur ut tales quaerant homines¬
honores ut dr̃. quia nec ipsi uolunt se coli prodõ
sedillum anobis coli uolunt. quodĩ in luminante
laetantur. honorandi sunt ergo martrres

Expanded text:
doctrinam, siue ut corrigatur, siue ut caueatur. doctrinam, siue ut corrigatur, siue ut caueatur. etiam ipsi enim sancti, uel homines uel angeli, exhiberi sibi nolunt, quod uni deo deberi norunt. adparuit hoc in Paulo et Barnaba, cum conmoti miraculis, quae per eos facta sunt, Lycaonii tamquam diis immolare uoluermentis suis, confitentes, et persuadentes se deos non esse, ista sibi fieri vetuerunt. Apparuit et in angelis, sicut in Apocalypsi legimus angelum se adorari prohibentem, 404 ac dicentem adoratori suo: Conservus tuus sum, et fratrum tuorum; Deum adora . Recte itaque scribitur homini ab angelo prohibitum esse adorare se, sed unum Deum, sub quo ei esset et ille conservus. 6. Non ergo sit nobis ille divinae religionis cultus in angelos, aut martyres, quia non sic habentur, ut tales quaerant honores ut Deus, quia nec ipsi volunt se coli pro Deo, sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur. Honorandi sunt ergo martyres
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorũ locorũ mone m aior profectus exurgat: ad augen¬
dam ueritatem & in illos quos imitari possumus & in
illo quod adiuuente dõ possimus. Colimurergo martrres
eo cultu dilectionis & societatis. quo & in hac uita coluntꝰ
sci homines dĩ. quorũ cor adtalem proeuangelica ueri¬
tate passionem paratum eẽ sentimus. sedillos tantos de
uotius quanto securius post certamina omnia superata.
quanto &iã fidentiore laude p̃dicamus. lam inuita felici¬
ore uictores: quam inista adhucusq. pugnantes. Atuero illo
cultu quaẽ grecȩ dicitur lȩtania. latinȩ unĩ uerbo dici ñ
potest : cũ sit quedam propriȩ diuinitatis deuta seruitus¬
t̃is. nec colimus nec colendũ docemus. nisi unũ dm̃. cũ bis
adhuc cultum ꝑtineat oblatio sacrificii unde dola triȩ
dic̃itur. cberuro qui hoc &iã idolis exhibent nullomodo
aliquid tale offerimus aut offerendo pcipimus uelcui¬
Etquis quis in huncerrorem dilabitur corripiatur ꝑsanam

Expanded text:
ipsorum locorum admonitione major affectus exsurgat, ad augendam charitatem, et in illos quos imitari possumus, et in illum quo adjuvante possimus. Colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis, quo et in hac vita coluntur sancti homines Dei, quorum cor ad talem pro evangelica veritate passionem paratum esseuotius, quanto securius post certamina omnia superata, quanto etiam fidentiore laude praedicamus iam in uita feliciere uictores quam in ista adhuc usque pugnantes. at illo cultu, quae graece Xatpsta dicitur, latine uno uerbo dici non potest, cum sit quaedam proprie diuinitati debita seruitus, nec colimus nec colendum ad hunc cultum pertineat oblatio sacrificii, unde idololatria dicitur eorum qui hoc etiam idolis exhibent, nullo modo aliquid tale offerimus aut offerendum praecipimus, vel cuiEt quisquis in hunc errorem delabitur, corripitur per sanam
Abbreviated transcription (Latin):
seruire mandatũ est quam regulam scĩ patrer. &m nouo
testam̃to constituerunt. In euangelio aũ primor diaeorũ
Qudergo est fr̃r considerate ex uobis ipsisiuros bonitestimo
nu uii. plenos spũ scõ & sapientia quos constituamus
in hanrem. Nosuero erimus orationi & ministerio¬
sermonis instantes: & placuit hic sermo corammult¬
tudine. & eligerunt ste fanũ uirũ plenũ sp̃usc̃o & fide

Expanded text:
servire ipsis mandatum est. Quam Regulam sancti Patres et in Novo Testamento constituerunt. In Evangelio autem primordia eorum,Quid ergo est, fratres? Considerate ex vobis viros boni testimonii septem, plenos spiritu sapientiae, quos constituamus in hanc rem. Nossermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudine, et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide
Abbreviated transcription (Latin):
paratione tonsarum. Capras enim & in altis pasci
sine periculo nouimus. & in praeruptis securas cibum
sumere : Deinde cumtundentur dehonerari supfluis:
harum gregi comparatur. Aeccła multas in sehabens
atuinarum uirtures. quae plauacrum suꝑ flua peccata
deponant . quae misticam fidem & moralẽ gratiam
deferant xp̃o. quia crucem dm̃ ihũ loquantur : In his
Formionsa est eccła. unde ad eam uerbum dĩ dicit
tafor monsa es proxima mea & reprehensio non est
nnte : quia culpa dimersa est: Ades huc aliba nos ponsa.
ades huc alibano : transibis & ꝑtransibis aprincipio
fidei: eo quod renuntians mundo. transierit saecu¬
lum ꝑtransierit ad xp̃m: Et iterum dicit ad eam dr̃ uer

Expanded text:
paratione tonsarum; capras enim et in altis pasci paratione tonsarum; capras enim et in altis pasci sine periculo novimus, et in praeruptis securas cibum capere: deinde cum 335 tondentur, deonerari superfluis. Harum gregi comparatur Ecclesia, multas in se habens animarum virtutes, quae per lavacrum superflua peccata deponant, quae mysticam fidem et moralem gratiam deferant Christo, quae crucem Domini Jesu loquantur. 39. In iis formosa est Ecclesia. Unde ad eam Verbum Deus dicit: Tota formosa es, proxima mea; et reprehensio non est in te; quia culpa demersa est. Ades huc a Libano, Sponsa, ades huc a Libano: transibis, et pertransibis a principio fidei ; eo quod renuntians mundo transierit saeculum, pertransierit ad Christum. Et iterum dicit ad eam Deus Ver
Abbreviated transcription (Latin):
angeli cum resurger&xp̃s. Dubitauerunt potes¬
tates caelorum uidentes quod caro incaelum ascen¬
der&. Demq dicebant quis est isterexglorue
& cum alii dicerent. tollite portas principis uestri
& eleuamini portae aeternales & introibit rexglo¬
riae : alii dubitabant dicentes. quis est isterex glo¬
riae. Inesaii quoqͥ abes dubitantes uirtutes caeloꝵ
dixisse. Quis est iste qui arcendit exedom . rubor
uestimentorum eius exbosor. speciosus instola
mentis candidis. proqua ipse ut habe s in zacha¬
riae libro prophetae. Sordida uestimenta susce¬
perat: uel animam regenerationis lauacromun¬
dam atq. ablutam dicit. ecce formosa es proxi¬
mamea. ecce es formosa. oculitui sicut colum¬
bae. incuius speciae spr̃ scĩ descendit de caelo for¬
asceriuerunt delauacro. quae omnes gemino: creant
& infecunda non est ineis : ut resticula coccine a labia
tia: Non ie diocris ista lauditio: primum dulci con¬

Expanded text:
angeli cum resurgeret Christus, dubitaverunt Potesangeli cum resurgeret Christus, dubitaverunt Potestates coelorum videntes quod caro in coelum ascenderet. Denique dicebant: Quis est iste Rex gloriae? Et cum alii dicerent: Tollite portas Principis vestri, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae; alii dubitabant dicentes: Quis est iste Rex gloriae ? In Esaia quoque habes dubitantes virtutes coelorum dixisse: Quis est iste qui ascendit ex Edom, rubor vestimentorum ejus ex Bosor, speciosus in stolauam in vestimentis candidis, pro qua ipse, ut habes in Zachariae libro prophetae , sordida vestimenta susceperat, vel animam regenerationis lavacro mundam atque ablutam, dicit: Ecce formosa es, proxima mea, ecce es formosa, oculi tui sicut columbae ; in cujus specie Spiritus sanctus descendit de coelo . Forascenderunt de lavacro, quae omnes geminos creant, et infecunda non est in eis; ut resticula coccinea labia tua . Non mediocris ista laudatio. Primum dulci com
Abbreviated transcription (Latin):
ridi esse reddendum: posthaec utiq ascendisti
ad sacer dotem: considera quid secutum sit: Non nẽ
illudqundar dauid. Sicut unguentum incapitẽ
q uod descendit in barbam in barbam a aron: Hoc
est unguentum dequo & salomonait. unguentum
⁊in anitum est nornentuum. propterea adtilescen¬
tulae dilexeruntte & ad traxeruntte Quantȩ hodie
renouate animae dilexeruntte dñe ihũ dicentes.
Ad trahenos postte in odorem uestimentorum tuoꝵ
currimus. utodorem resurrectionis aurirent:
Quare hoc fiat inteillige. quia oculi sapientis incapite
eius. Idet in barbã defluit. id est ingratiam iuuen¬
tutis. Idest in barbam aaron. ut fus electum genus
acerdotale pretiosum Omnes enim in regnum
dĩ consacer dotium ungiumur gratia spiritali
A scendisti defonte : memento euangelice lectio
hierusalem stupe factae dicunt: Quae est haec
quae ascendit de albata haecerat nigra. unde
nunc subito de albata Dubi tauerunt enim &iam

Expanded text:
tibi esse credendum. tibi esse credendum. ad sacerdotem: considera quid secutum sit. Nonne illud quod ait David. Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron ? Hoc est unguentum, de quo et Salomon ait: Unguentum exinanitum est nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Quantae hodie renovatae animae dilexerunt te, Domine Jesu, dicentes: Attrahe nos post te, in odorem vestimentorum tuorum currimus , ut odorem resurrectionis haurirent! 30. Quare hoc fiat intellige, quia oculi sapientis in capite ejus . Ideo in barbam defluit, id est, in gratiam juventutis; ideo in barbam Aaron, ut fias electum genus, sacerdotale, pretiosum; omnes enim in regnum  sacerdotium ungimur gratia spiritali. 31. Ascendisti de fonte, memento Evangelicae lectioHierusalem stupefactae dicunt: Quae est haec quae ascendit dealbata ? Haec erat nigra, unde nunc subito dealbata! 36. Dubitaverunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tibi scriptura testatur. quod ad hieroba al preces
ignis descendit decaelo. & rursus praecante helia.
ignis est missus qui sacrificium consecrauit.
onmerita ꝑronarum comideres: sedefficia sacer¬
dotum: & simerita expectes sicutheliam. con¬
sideras p&ri quoq merita expectato uel pauli:
uiaccepto adño ihũ. hoc nobis mysterium tra¬
diderunt: Ignis illis uinbilis mittebatur utcrede¬
rent : nobis inuinbilis operatur qui credimus:
llis infiguram nobis ad comnonitionem: crede
ergo ad esse dnm̃ iħm inuocatum precibus sacer¬
dotum. quiait. ubi fuerint duo ueltres. ibi
mysteria sua sunt: ibi dignatur suam in ꝑtire
praesentiam Descendistiigitur. recordare
quid responderis: quod credas in patrẽ. credas
infilium. credas inspm̃scm̃: non habes illic
credo in maiorem & minorem & ultimum:
sed eandem uocistuae: uitione constringeris.
Vesimiliter redas infilium sicut in patrem credis
oc solo excepto quod incruce solius dñiihu fateris

Expanded text:
tibi Scriptura testetur quod ad Hierobaal preces ignis descenderit de coelo , et rursus precante Elia, ignis sit missus qui sacrificium consecravit ? 27. Non merita personarum consideres, sed officia sacerdotum. Et si merita spectes; sicut Eliam consideres, Petri quoque merita spectato, vel Pauli, qui acceptum a Domino Jesu hoc nobis mysterium tradiderunt. Ignis illis visibilis mittebatur , ut crederent: nobis invisibilis operatur, qui credimus: illis ad figuram, nobis ad commonitionem. Crede ergo adesse Dominum Jesum invocatum precibus sacerdotum, qui ait: Ubi fuerint duo vel tres, ibimysteria sua sunt, ibi dignatur suam impertire praesentiam! 28. Descendisti igitur; recordare quid responderis, quod credas in Patrem, credas in Filium, credas in Spiritum sanctum. Non habes illic: Credo in majorem et minorem et ultimum: sed eadem vocis tuae cautione constringeris, ut similiter credas in Filium, sicut in Patrem credis:hoc solo excepto, quod in crucem solius Domini Jesu fateris
Abbreviated transcription (Latin):
olambam quaecum ramo oliue legitur reuer
Videsaquam uides ligum columbas aspicis
udibutas demisterio aqua estergo qua caromer¬
utur i tomat abluatur carnale peccatum. sepe¬
litur luc omne flagitiur. bignum est in quo suf¬
fixus est dñsihs cumpater&ur pronobis. colum¬
baest incuius spetrae descendit sp̃ĩ sc̃s. sicut didic is¬
ti inauotes tamento qui tibi pacem auimie tran¬
uilitotem mertis irnrat. coruus sifigera
pocimi quodexit & nonre uert&ur. Si intequoq
iusti custoda & forini serue.r tertium quoq
atur num esł sicut te apostolus dec qm̃ patres

Expanded text:
olumbam, quae cum ramo 328 oleae legitur revertisse . Vides aquam, vides lignum, columbam aspicis, et dubitas de mysterio? 11. Aqua est ergo qua caro mergitur, ut omne abluatur carnale peccatum. Sepelitur illic omne flagitium. Lignum est in quo suffixus est Dominus Jesus, cum pateretur pro nobis. Columba est in cujus specie descendit Spiritus sanctus, sicut didicisti in novo Testamento , qui tibi pacem animae, tranquillitatem mentis inspirat. Corvus est figura peccati, quod exit, et non revertitur; si in te quoque justi custodia et forma servetur. 12. Tertium quoque testimonium est, sicut te Apostolus docet:
Abbreviated transcription (Latin):
post cominutoitimem aquae sanus fiebat alangore
quocumq tenebatur. haet piscina ir hieros limnis
erat inqua unus annuus sanabatur. S. edinemo
indicium. quia descendert angelus mnouebaur
aqua propter in credulos. Illis signam ⁊lifidis

Expanded text:
post commotionem aquae, sanus fiebat a languore post commotionem aquae, sanus fiebat a languore quocumque tenebatur . Haec piscina in Hierosolymis erat, in qua unus annuus sanabatur: sed nemo s. Ut esset indicium quia descenderat angelus, movebatur aqua propter incredulos. Illis signum, tibi fides
Abbreviated transcription (Latin):
di &numquam mundatus sum. Hinc cognosce
quod aqua non mundat sine sp̃u. Ideq legisti quod
tres testes in baptis mate unum sint: aqua sanguis.
tismatis sacramentum. Quid est enim aqua sine
crucexp̃i elementum commune: sine ullo sacra¬
menti effectu. net iterum sine aqua regenerationis
misterium est. nisi errim quis renatus fueri ex
Credit autem &iam caticuminur incrucem dñihũ
qua & ipre signatur. sed nisi baptiratus fuerit in
munus aurirae. ergo illesrrus septies inlege
Tuantem baptiratur er in nomine trinitatis.
fessus es patrem recordire quid feceris
ordinẽ rerum in hac fide mundo mortuus es
&dõ resurrexisti & quasi in illo mundicor seultus
elemento. peccato mortuus aduitam es resurci¬
tatus aeternam. Crede ergo quia non sunt uac uȩ
aquae. Ideo tibi dictum est quia angelus dñi derceti¬
delat secundum tempus innatatoriã & mouebatꝰ
aquam & qui prior dercendis s& innatator ar

Expanded text:
di, et numquam mundatus sum? Hinc cognosce di, et numquam mundatus sum? Hinc cognosce quod aqua non mundat sine Spiritu. 20. Ideoque legisti quod tres testes in baptismate unum sunt, aqua, sanguis,tismatis sacramentum. Quid est enim aqua sine cruce Christi? Elementum commune, sine ullo sacramenti effectu. Nec iterum sine aqua, regenerationis mysterium est: Nisi enim quis renatus fuerit exCredit autem etiam catechumenus in crucem Domini Jesu, qua et ipse signatur: sed nisi baptizatus fuerit in munus haurire. 21. Ergo ille Syrus septies mersit in Lege: tu autem baptizatus es in nomine Trinitatis, confessus es Patrem, recordare quid feceris; ordinem rerum in hac fide; mundo mortuus es, et Deo resurrexisti. Et quasi in illo mundi consepultus elemento, peccato mortuus, ad vitam es resuscitatus aeternam. Crede ergo quia non sunt vacuae aquae. 22. Ideo tibi dictum est: Quia angelus Domini descendebat secundum tempus in natatoriam, et movebatur aqua; et qui prior descendisset in natatoriam
Abbreviated transcription (Latin):
suae inquibus saepe mersiss&. &numquam alepra
ess& ablutus. eoq reuocatus non oboediebat mandatis
prophetae. sed & ad monitu & ꝑsuasionibus seruuloꝵ
ad qui euit & mersit. mundatusq ilico intellex it
non aquarum esse quod unusquisq mundatur sed
gratue. Cognosce nunc quaesit illa puellai excap¬
tiuis iunior. scilic& exgentilus congregatio ides
ecłi dñi depressa anti capriunatem peccati. quan¬
dolpertatem adhuc gratiae non habeat cuius comi¬
lio uanusille populus nationum uerbin auditia
propheticum de quodin arte dubitauit. pestea
tamen nubi credidit exsequendum: ablitus ab
omniesi contagione uitiorum. &ille dubi tauit
ante quamsanar&ur. tuiam sanatus es &. deo
dubtare non debes. Ideotibi ante praedictum est.
ut ron hoc solum crederłi quoduidehas na forte
& tudiceres. hocest illudmagnum mysaniuit
quod oculus nonuidt nec auris adiuit tec ancor
hominis artendit aquisiudo quas uidea coti¬
die. Isteme habent mundare inqͣuas saepe descen¬

Expanded text:
suae, in quibus se saepe mersisset, et numquam a lepra esset ablutus; eoque revocatus non obediebat mandatis prophetae: sed et admonitu et persuasionibus servulorum acquievit, ac mersit. Mundatusque illico intellexit non aquarum esse quod unusquisque mundatur, sed gratiae. 18. Cognosce nunc quae sit illa puella ex captivis junior, scilicet ex gentibus congregatio, id est, Ecclesia Domini depressa ante captivitate peccati, quando libertatem adhuc gratiae non habebat; cujus consilio vanus ille populus nationum verbum audivit propheticum, de quo ante diu dubitavit; postea tamen ubi credidit exsequendum, ablutus est ab omni contagione vitiorum. Et ille quidem dubitavit, antequam sanaretur: tu jam sanatus es, et ideo dubitare non debes. ut non hoc solum crederes quod videbas; ne forte et tu diceres: Hoc est illud magnum mysterium; quod oculus non vidit, nec auris audivit, 330 nec in cor hominis ascendit ? Aquas video, quas videbam quotidie: istae me habent mundare, in quas saepe descen
Abbreviated transcription (Latin):
yminos primum eundencad prophetã con¬
didisse. ac̃ cecinisse inanfeslum ẽ. Deinde &
alios prophetas. re siea quide.. & tres pueri infor¬
nace ponti conuccata omni creatura creato¬
ri omniũ hymnum canentes dixerunt.
Itaq & hr̃mnis & psalmis canendis. non solum pro¬
phetarum sed &iam ipsius dñi & a postolorum
habemus exemplũ. & sunt precepta dehacre utilia
ad mouendum pie animum. & in flammandũ diui¬
nae dilectionis effectum. sunt aui diuini hymni.
sunt & ingenio hymno conpositi. Hilarius aũt
gallus ep̃s. pittauiensis gen̾itus eloquentia con¬
spicuus. hymnorum carmine claruit primus.
osius in huius modi carmine floruisse cognoscitur.
Atq inde hymni ex eius nomine ambrosiani uocan¬
tur. qui eius tempore primum in ecđa mediola¬
nensi celebrare coeperunt. Cuius celebritatis
deuotio de hinc ꝑtotius orientis eccłam obseruaꝵ¬
tur. Carmina aũt quaecũq in laudedĩ dicuntur
hymni uocantur.
DE ANTII

Expanded text:
ymnos primum eumdem David prophetam condidisse ac cecinisse, manifestum est, deinde et alios prophetas. Postea quidem et tres pueri in fornace positi, convocata omnium creatura, creatori omnium hymnum canentes dixerunt. Itaque et in hymnis et psalmis canendis, non solum prophetarum, sed etiam ipsius Domini et apostolorum habemus exemplum, et praecepta de hac re utilia ad movendum pie animum et inflammandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem divini hymni, sunt et ingenio humano compositi. Hilarius autem Gallus episcopus, Pictavis genitus, eloquentia conspicuus, hymnorum carmine floruit primus, osus in hujusmodi carmine floruisse cognoscitur, atque inde hymni ex ejus nomine Ambrosiani vocantur, quia ejus tempore primum in Ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt, cujus celebritatis detur. Carmina autem quaecunque in laudem Dei dicuntur, hymni vocantur. De anti
Abbreviated transcription (Latin):
scit qui sit dñi suicensus & omnes substantiae modos.
& redig& apudse totius possessionis instrum̃ta origmalia.
S icexorcista redigit insuadiligentia. totius regnidĩ secreta.

Expanded text:
scit quid scit Domini sui census, et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originalia, sic exorcista redigit in sua diligentia totius regni Domini secreta,
Abbreviated transcription (Latin):
hocpos sum duhitare quodina nmum ir̃m non potu¬
eris cadere. quod cecidit in illum s̃ rum neman.
Quii asimundatus est tamen ante dhitauit: quare
dicam accipe: Ingressuses. in.iist. aquam. uidisti sacer¬
dotem: undistileuitam. Neforte aliquiss dixerit. hoc est
totu mꝰ immo est touiii. uere totum. ubi tota in no¬
centia otipi&as. tota gratia iota scĩficatio : uidist
quacuilere potiustio ulistius orporis os numanis
conspectibus. noni ist: il a quae operantur: sed quȩ
uidentur: illa multo maiora : eni quaeentui.

Expanded text:
hoc possum dubitare, quod in animum vestrum non potuerit cadere, quod cecidit in illum Syrum Naaman ; quia etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, accipe. 10. Ingressus es, vidisti aquam, vidisti sacerdotem, vidisti levitam. Ne forte aliquis dixerit: Hoc est totum? Immo est totum. Vere totum, ubi tota innocentia, tota pietas, tota gratia, tota sanctificatio. Vidisti quae videre potuisti oculis tui corporis, et humanis conspectibus: non vidisti illa quae operantur; quia non videntur. Illa multo majora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
scãrum scripturarũ auctoritate. partim a postolica
iraditione uel consuetudine uniuersalis ecclae¬
statuita repperiuntur. quorum quidem pris
statuta repperiuntur
quorum quidem primordia
repetentes. quibus exhorta fuerint ut prediximus
auctoribus referamus.

Expanded text:
sanctarum Scripturarum auctoritate, partim apostolica traditione, vel consuetudine universalis Ecclestatuta reperiuntur. Quorum quidem statuta reperiuntur. Quorum quidem 364 primordia repetentes, a quibus exorta fuerint ut praediximus auctoribus referamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tidie cominunicant. alii certis diebus aliis nullus dies
pretermittitur qua ñ offeratur sacrificium. alii aebbato
tantũ & dominico. alii tantũ dominico. & si quibdasiuidhuius¬
cemodi. Anim aduerti potest totũ hoc genus rerum & quibus
placuit sacerdotib. eccłae uel religionis cui pre erant insti¬
tuerunt nec disciplina in his meliur egit graui prudentiq
xp̃ia no nisiuteo modo agat quod agere uiderit ecłam ad
quã forte deuenerit. quod enim neq contrafidẽ. neq con¬
tramores bonos hab&ur ui differenter sequendũ est.¬
& propt̃ eorũ interquor uiuitur societatem seruandum
neꝑ diuersitatẽ obseruationũ scis mata generantur

Expanded text:
tidie communicant, alii certis diebus, ab aliis nullus dies praetermittitur quo non offeratur sacrificium, alibi Sabbato tantum et Dominico, alibi tantum Dominico, et si quid aliud hujusmodi animadverti potest, totum hoc genus rerum, ut quibuscunque placuit sacerdotibus Ecclesiae, vel religionis, cui praeerant, instituerunt, nec disciplina in his melior est gravi prudentique Christiano, nisi ut eo modo agat, quo agere viderit ecclesiam ad quam forte devenerit. Quod enim neque contra fidem, neque contra mores bonos habetur, indifferenter sequendum, et propter eorum inter quos vivitur societatem servandum est, ne per diversitatem observationum schism
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione donar&ur. & hostis anticus uelut amo
crucis caper&ur. scilit& ut quod absorbuerat euomer&
a predam quã tenebat amit ter&. N potentia uictur
sediustitia : N dominatione sedratione: Secunda
causa ẽ ut secutoris hominib magisteriũ uitȩ pre¬
beretur. Ascendit enĩ incrucexp̃s ut & nobis & passi¬
onis & resurrectionis p̃ber& exemplũ. passionis
ad firmandã patientitiã. resurrectionis ad exci
tam quam sperare debemus. Tertia causa ẽ suscep¬
tȩ crucis ut suꝑba sȩculi & inflata sapientia ꝑcrucis
stultam utputatur p̃dicationem humiliata corrue¬
rit. ut paterit id quod stultũ dĩ est quanto sit homi¬
nib sapientius. & quod ẽdi infirmũ quanto sit
fortius tota hominũ fortitudine. dicit apłspaulus.¬

Expanded text:
redemptio daretur, et hostis antiquus velut hamo crucis caperetur, scilicet sibi ut quos absorbuerat evomeret; et praedam quam tenebat amitteret, non potentia victus sed justitia, non dominatione sed ratione. Secunda causa exstitit, ut secuturis hominibus vitae magisterium praeberet. Ascendit enim crucem, ut nobis passionis et resurrectionis praeberet exemplum. Passionis ad confirmandam patientiam; resurrectionis ad excittam, quam sperare debemus. 4. Tertia causa est susceptae crucis ut superba saeculi et inflata sapientia, per crucis stultam, ut putatur, praedicationem humiliata, corrueret; ut putaret id quod stultum Dei est quanto sit hominibus sapientius, et quod infirmum Dei est quanto sit fortius tota hominum fortitudine . 5. Docet apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Profundum uero quod terrȩ infixũ absconditur . quo
signam crucis omnis uita scõrũ discribitur. dicitur enĩ

Expanded text:
profundum vero, quod terrae infixum absconditur, ex quo ligno crucis omnis vita sanctorum describitur, qui tollen
Abbreviated transcription (Latin):
spectibus remoti. diuino tantoͣ conloquio ꝑfruuntur.
Cu puris mentib inheserunt. & proptercuius amorem
ñ solum mundum sed &iam hominũ consortia relinque¬
runt. Tertiũ genus est achon̾itirũ. qui iam cȩnobi¬
ali coquersatione ꝑfecti. includunt semetipsos incel¬
lulis procul ab hominũ compectibus remotis. nulliad se
prebentes accessum sed insola contemplationedĩ uiuen¬
niam & saphiram in exordio eccłae pululauit. & a postoli
pari seueritate succisum est. quiq abeo quod semetipsos
acaenobii disciplina sequestrant. suasq liberꝰ appetunt

Expanded text:
spectu remoti, divino tantum colloquio perfruuntur, cui puris mentibus inserviunt, et propter cujus amorem non solum mundum, sed etiam hominum consortia reliquerunt. 4. Tertium genus est anachoretarum, qui jam coenobiali conversatione perfecti, includunt semetipsos in cellulis, procul ab hominum 436 conspectu remoti, nulli ad se praebentes accessum, sed in sola contemplatione Dei vivenniam et Saphiram in exordio Ecclesiae pullulavit, et apostoli Petri severitate succisum est; quique ab eo quod semetipsos a coenobiali disciplina sequestrant suasque liberi appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
& cum maxima uoluptate uiuere lic&: & ubi natu¬
ralibus diuitus frueris & quiete secura: ego uero
intermultos ac formidines uiuo: plurimorq
exipsis quime custodiunt timeo: & maior mihi
semꝑ abamicis metus quam ab hostibus uenit:
Q uorumq amplius cotidie quam in imicorum meox
insidias ꝓtimesco: & neq sine ipsis degere queo.
neq: illis mepossum credere uiuenscum ipsis
quos enim uereor eorum constipatione custodior:

Expanded text:
et cum maxima voluptate vivere licet, et ubi natuet cum maxima voluptate vivere licet, et ubi naturalibus divitiis usus fueris et quiete secura. "Ego vero inter tumultus ac formidines vivo plurimosque ex ipsis qui me custodiunt timeo, et maior mihi semper ab amicis metus quam ab hostibus venit, quorumque amplius cottidie quam inimicorum meorum insidias pertimesco. Et neque sine ipsis degere queo, neque illis me possum credere vivens cum ipsis. Quos enim vereor, eorum constipatione custodior
Abbreviated transcription (Latin):
bis meum: quiate inultitudo equitum uelequorũ
nalla comititur. & cum maximomentis tuae
dolore deslebir: Hocdicens sine causa ꝑdidi totius
retro temporis uitam : quam in honoribus istius
mundi bellisq: consumpsi: ex quibus intelleges
nihil tibi te aliud reliquisse. nisi memoriam solã
malorum: Noui enim ego quae intrase diu.ni¬
tas habeat: Cum tamen ipse simapud hominer
constitutds: mihiq tuncista dices: bonamihi
consila dandame aliquando prebehas: tuncenĩ
ante conspectum tuum uenient omnes quas sine
causa expugnaueris animae : e quibus a pud
quas primum excurare tt poteris : libenter aut
illum ac sine ulla iracundia alexander audebat.
erat enim in eorpr̃di: sed instigante dȩ mone malo
inter ipsa principia mutabatur: his igitur adlo¬
quitur dandamum uerbis: scio inquit uera te
dicere: Dediuino enim genere descendens. In his
constitutus es locis. ubi nunctibi sine ulla molestia

Expanded text:
bis meum, quia te multitudo equitum vel equorum bis meum, quia te multitudo equitum vel equorum nulla comitabitur, et cum maximo mentis tue dolore deflebis, hoc dicens: "Sine causa perdidi totius retro temporis vitam quam in honoribus istius mundi bellisque consumpsi". Ex quibus intelligis nihil tibi te aliud reliquisse nisi memoriam solam malorum. Novi enim ego que intra se divinitas habeat, cum tamen ipse sim apud homines constitutus. Mihique ista tunc dices: "Bona mihi consilia, Dandame, aliquando prebebas". Tunc enim ante conspectum tuum venient omnes quas sine causa expugnaveris anime. Ex quibus apud quas primum excusare te poteris?". Libenter autem illum ac sine ulla iracundia Alexander audiebat. Erat enim in eo spiritus Dei. Sed instigante demone malo inter ipsa principia mutabatur. His igitur alloquitur Dandamum verbis: "Scio" inquit "vera te dicere. De divine enim genere descendens in his constitutus es locis, ubi nunc tibi sine ulla molestia
Abbreviated transcription (Latin):
ra ouium mortuarum: neuede functis erif
te operire tegminibus: magisq te&iam ipsecum
talem feceris honorabis. quia temptator indeser¬
tis anima degens locis: hocigitur uitae nr̃ae ꝓ¬
positum magis elige: cuius beatitu: ine plus
quam apud macedones frui poteris: Qui quidẽ
te ꝑ singulos expectant dies. utreli quaste cum
diruant ciuitates: & quaecumq in ipsis ualue¬
rint inuenire diripiant: quosq in presenti die
tristari arbitror acdolere . quod incolumes esse
adhuc quardam uideant nationes : Occasionẽ ma¬
ximã cupiditatũ ac rapinarũ suarũ habentes
auctoritatem noministui: quando ergo securam dõ
uitam poteris obtinere: ut& tibi i pse iamuiuas.
nuncuero adhuc multa cogitas rapere. multor
trocidire desideras: ex quibus iam aliqua fecisti.
alia in presenti facis. alia facturum te esse promit¬
tis: Ego uero cum ex hoc mundo recessero. inaere
positus teuidebo: & tunc quidẽ sernionen praedica¬

Expanded text:
ra ovium mortuarum, neve defunctis volueris ra ovium mortuarum, neve defunctis volueris te operire tegminibus. Magisque te etiam ipse cum talem feceris honorabis, quia temptatur in desertis anima degens locis. "Hoc igitur vite nostre propositum magis elige, cuius beatitudine plus quam apud Macedones frui poteris. Qui quidem te per singulos spectant dies, ut reliquas tecum diruant civitates et quecumque in ipsis valuerint invenire diripiant. Quosque in presenti die tristari arbitror ac dolere, quod incolumes esse adhuc quasdam videant nationes, occasionem maximam cupiditatum ac rapinarum suarum habentes auctoritatem nominis tui. "Quando ergo securam a Deo vitam poteris obtinere, ut et tibi ipse iam vivas? Nunc vero adhuc multa cogitas rapere, multos trucidare desideras, ex quibus iam aliqua fecisti, alia in presenti facis, alia facturum te esse promittis. Ego vero, cum ex hoc mundo recessero, in aere positus te videbo. Et tunc quidem sermonem predica
Abbreviated transcription (Latin):
eris. nontimebo : ibo enim ad dm̃citius. qui & cau¬
sam & uitam meam nouit: nihilestenim quod eum
possit latere : cuius lumina sunt omnes stellae. sol.
luna. quae effugere omnino non possis. neq iudiciũ¬
inte eius euadere: noli igitur ipse deponere
quae ille construxit : noli ea cupere dissipare quae
ille qui fecit ornare desiderat: noli in molare san¬
guinem ciuitatum. neq transire cadauera gen¬
tium mortuarũ: longe enim rectius feceris.
si protua fest mnaueris uita: quam sialienam
desideraueris mortem. & si contemptis quae
ꝑspexeris damnis uera elegeris lucra: quid cũ
unã acceperis animã. tot simuluis extinguere
nationes : quid delectaris totius saeculi mal.s
Q uidaluis. flentibus rides : hoc ipsotamen quod
memor mei qui in solitudinibus hs uiuo esse uolui¬
sti temetipsum lucratus es : neq nunc aut cert¬
mina ꝑtimescis. autlaedere querquam cupis:
Lut uirtutem tuam in aliorum malis quod fecisti
semꝑ exerces: Proie igitur acorpore tuo uelle¬

Expanded text:
eris, non timebo. Ibo enim ad Deum citius, qui et causam et vitam meam novit. Nihil est enim quod eum possit latere, cuius lumina sunt omnes stelle, sol, luna, que effugere omnino non possis, neque iudicium eius evadere. Noli igitur ipse deponere que ille construxit. Noli ea cupere dissipare que ille qui fecit ornare desiderat. Noli immolare sanguinem civitatum, neque transire cadavera gentium mortuarum. Longe enim rectius feceris si pro tua festinaveris vita quam si alienam desideraveris mortem, et si contemptis que perspexeris damnis vera elegeris lucra. "Quid, cum unam acceperis animam, tot simul vis extinguere nationes? Quid delectaris totius seculi malis? Quid aliis flentibus rides? Hoc ipso tamen, quod memor mei qui in solitudinibus his vivo esse voluisti, temet ipsum lucratus es. Neque nunc aut certamina pertimescis aut ledere quemquam cupis aut virtutem tuam in aliorum malis, quod fecisti semper, exerces. Proice igitur a corpore tuo velle
Abbreviated transcription (Latin):
da ariquiecumq fuissent uexata in aedificio templi
aut dilapra ꝑ eosdem auctores dethes auris domimcis refi¬
cerentur aio: excolentur. Ergo auctores tenipli exorcistȩ
sunt inpopulo dñi. quo modo auctor prudens & bonus.

Expanded text:
da, ut quaecunque fuissent vexata in aedificio templi, aut delapsa, per eosdem actores de thesauris dominicis reficerentur, atque excolerentur. 3. Ergo actores templi exorcistae sunt in populo Dei; quomodo enim actor prudens et bonus
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propt̃ qui negligit recta facere. desinat & recta docere
deb& qui alios
adbene uiuendũ ammonere animo¬
stud&.
Ita ut in omnibus semetipsum formam uiuendi prebeat.
Cunctorq ad bonum opur & doctrina & opere prouoc&:
cui&iam &scientia scripturarũ necessaria est. quia si e p̃o
tantum scã sit uita sibi soli potest proesse sic uiuens. porro
sid octrina fuerit eruditus. potestaeteros quoq instruere
& docere. Alios aduersarios ꝑcutere. quinisi refutati

Expanded text:
Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. et, qui alios ad bene vivendum monere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bonum opus et doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripturarum necessaria est: quia si episcopi tantum sit sancta vita, sibi soli potest prodesse sic vivens. Porro si et doctrina fuerit eruditus, potest caeteros quosque instruere, et docere suos, et adversarios repercutere. Qui nisi refutati
Abbreviated transcription (Latin):
sallere usum esse postmorsen dauid prophetan
inmagno misterio prodit ecła. hic enim a pue¬
ritia in hoc munus specialiter electus & canto
rum princeps. psalmorumq thesauros esse pro¬
meruit: Cuius psalterium id circo cumbindus
melodia cantilenarum suauium ab eccła frequen¬
tatur. quo facilius animi ad cmpunctione flectan
tur. Primitiua aũt eccła ita psallebat: utmo
nuntianti uicinioresse quam canenti. propter
carnales aũt in eccła non propter spiritales con¬
suctudo est constituta canendi. ut quae uerbis
non conpunguntur. suauitate modolationis
moueantur. Sicnamq. & beatissimus augusti¬
nus in libris confessionum suarũ consuetudinem
ad probat in ecđa: ut ꝑ oblectamentũ inquit au¬
rium infirmior anima ad effectum pietatis exur¬
gat. Nlaminipsis ait dictis scĩs religiosius & arden¬
tius inouentur anum. nr̃i ad flammam pietatis
cum cantauur quam si non cant&ur. Onines enĩ
es fectus uostri. ꝑsonarum liuessitatẽ nouitatẽ

Expanded text:
sallere usum esse primum post Moysen David prophetam, in magno mysterio prodit Ecclesia. Hic enim a pueritia in hoc munus specialiter a Domino electus, et cantorum princeps, psalmorumque thesaurus esse promeruit, cujus psalterium idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo ftur. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modnuntianti vicinior esset quam canenti. Propter carnales autem in Ecclesia, non propter spiritales, consuetudo est instituta canendi, ut qui a verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in lib. Confess. suarum consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis, ait, sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, quam si non cantetur. Omnes enim affectus nostri, pro sonorum diversitate, vel novitate,
Abbreviated transcription (Latin):
DE OITERTORIIS
Offertoria quae in sacrificiorum honore canuntur.
ecdesiasticus liber indicium est ueteres cantare soli¬
tos. quando uictime immolabantur. Sic enim
dixit. Porrexit inquit sacerdos manũ suam in lua¬
tionem: & eleuauit de sanguine uuae effundit infun¬
dimento altaris: odorem diuinum excelso principi
T unc exclamauerunt filii aaron in tubis ductilibus
& sonauerunt & auditum fecerunt magnam uocẽ
in memoriam coramdõ. Nonaliter nunc insoni¬
tu tubae: id est inuoces praedicatione cantus
Accendimus simulq corde & opere laudes dño de
XU DEMISSAETORATIOUIBUS

Expanded text:
De offertoriis. 1. Offertoria, quae in sacrificiorum honore canuntur, Ecclesiasticus liber indicio est veteres cantare solitos, quando victimae immolabantur, sic enim dicit: Porrexit, inquit, sacerdos manum suam in libationem, et libavit de sanguine uvae, et fudit in fundamento altaris odoremTunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus, et sonaverunt, et auditum fecerunt magnam vocem in memoriam coram Domino. Non aliter et nunc in sonitu tubae, id est, in vocis praedicatione cantus accendimus. Simulque corde et opere laudes DDe missa et orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
prouocauerit deseruientes oratione: uelgemitu. uel
fl&u. significantes : Corpus. Deindecũ silentio magno
reficiunt. tantum quantũ saluti necesseest. cohercen¬
te uno quoq eorũ parsimonia concupiscentiãe gulam
ne grau&ur ex cor uel in his ipsis quae presto sunt parce¬
& uilissime : Itaq ñ solũ a carnibus & uino absistent pro
sufficientia domandarũ libidinũ. sed &&iam ab omnib. quȩ
uentris & gut toris prouocant appetitum. sane quicquid
necessario uictui suꝑ est exoperibur manuũ & epularũ
restitiiione tantacurae gentibus distribuit ur

Expanded text:
provocaverit disserentis oratio, vel gemitu, vel fletu significantes. Corpus deinde cum silentio magno reficiunt tantum quantum saluti necesse est, coercente unoquoque per parcimoniam concupiscentiam et gulam, ne gravetur eorum cor, vel in ea ipsa quae praesto sunt, parc vilissima. 15. Itaque non solum a carnibus et a vino abstinent pro sufficientia domandarum libidinum, sed etiam ab omnibus quae ventris et gutturis provocant appetitum. Sane quidquid necessario victui superest ex operibus manuum et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
uiam eram antete: Iacipe aliu:: mnalachiel ai prophe¬
ta quia labia acerdoris siodiunt scientiam. & legem
exquirunt exore ipsius. augelus estenimdĩ ip̃tis.
Haecideo dicuntur ut sacerdotii gloriam prȩdicernus :
non utaliquid ꝑsonalibus meritis ac rog&ur. rgo
abren ntiast.undo abrenunt iasti saeculo esto solli¬
patrimoniuro est pecunia emporale. &tuergo semꝑ

Expanded text:
iam tuam ante te . Accipe aliud Malachiae prophetae: Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem exquirunt ex ore ipsius; angelus est enim Dei omnipotentis . Haec ideo dicuntur, ut sacerdotis gloriam praedicemus, non ut aliquid personalibus meritis arrogetur. 8. Ergo abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollipatrimonium est, pecunia temporale. Et tu ergo sem
Abbreviated transcription (Latin):
riduanis aũ dieb. ieiunare deexemplo sumptũ est naniuitarũ.
quidamnatis pristinis uitus totosse tribus dieb. ieiunio
ac̃ penitentiae coniulerunt. & oꝑtis saccis dño ad misericor

Expanded text:
riduanis autem diebus jejunare de exemplo sumptum est Ninivitarum, qui, damnatis pristinis vitiis, totos se tribus diebus jejunio ac poenitentiae contulerunt, et operti saccis Deum ad misericor
Abbreviated transcription (Latin):
u exaũt eius ñ aspera uel rauca uel dissonans. sed canora
erit & suauis. li uda atq acuta habens sonũ & melodiã
sc̃ȩ religionis congruentẽ. neq extraducẽ exclam& arte

Expanded text:
utem ejus non asper vel rauca, vel dissona, sed canora erit, suavis, liquida, atque acuta, habens sonum et melodiam sanctae religionis congruentem, non quae tragicam exclamet arte