comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad eos pontianus quidã cuus ipsoe.
in quantũ afer: preclare in palatio
militans. Nescio quid ab eis uolebat.
Et consederunt: ut colloquerentur.
Et forte suꝑ mensulam lusoriã quȩ
ante eos erat attendit codic̃e: tulit
aꝑuit. Inuenit apłm paulũ. inopina¬
te sane. Putauerat eñi aliquid
de libris. quorũ ꝓfessio eos continebat.
Tunc arridens augustinũq intuens.
gratulatorie miratus ẽ: quod eas &
solas prȩ oculis euis litteras comꝑisset.¬
sermo ipso narrante de antonio mo¬
nacho egyptio. cuius nomen excellent̃
clarebat apud seruos dĩ. Ipsos autẽ
usq in illam horam latebat. Quod pon¬
tianus ubi comꝑit. immoratus ẽ in eo
sermone insinuans tantũ uirũ igno¬
rantib ꝙ admirans eandẽ illoꝵ igno¬
rantiam. Stupebant autẽ illi audi¬
entes tam recenti memoria: & ꝓpe
sermone & causa qua uenerat: abiit

Expanded text:
et Alypium Ponticianus quidam, ciuis noster, in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur. et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus est, quod eas et solas prae oculis meis litteras resermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. quod ille ubi conperit, inmoratus est in eo sermone insinuans tantum uirum ignorantibus et admirans eandem nostram ignorantiam. stupebamus autem audientes tam recenti memoria et prope sermone et causa, qua uenerat, abiit
Abbreviated transcription (Latin):
diligebat. Narrauit ei circuitus
erroris sui. Ubi aut̃e cõmemorauit
legisse se quosdam libros platomi¬
corũ. quos uictorinus quondã rethor
urbis romȩ que xꝑianum defunctum
ẽẽ audierat in latinã lingũa transtu¬
lisset: gratulatus ẽ ille senex qđ ñ in
aliorũ philosophoꝵ scripta incidisset.
plena fallaciarũ & deceptionũ scđm
elementa huius mundi. Deinde cepit¬

Expanded text:
diligebat. narraui ei circuitus diligebat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem conmemoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulisset, gratulatus est mihi, quod non in aliorum philosophorum scripta incidissem plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa huius mundi, in i
Abbreviated transcription (Latin):
stilũ sꝑc. di & prȩ ceteris apłm
paulũ: & pierunt ille questio¬
nes in quibus ei aliquando uisꝰ
ẽ aduersari sibi. & ñ congruere
testimoniis legis. & propharum
textus sermonis eius. Et apparuit
ei una facies eloquiorũ castorĩr
& exultare cũ tremore didicit.
ẽ ei bonũ ꝑgere ad simplicianũ
uero tunc senuerat: & longa ȩta¬
te in tam bono studio sectande
uiȩ di multa exꝑtus. multa e¬
doctus ei uidebatur: & uere sic
erat. Unde ei ut proferret uo¬
lebat conferenti secum ȩstus su¬
di. sic affecto ut ipse erat ad
ambulandũ in uia di. Uidebat
enĩ plenam ȩccłam: & alius sic
ibat. alius autẽ sic. Ei autem
displicebat quod agebat in scło:
M oneri ei erat ualde. non ram
inflammantib ei cupiditatib ut
solebant spe honoris & pecuniȩ
a d tolerandam illam seruitutem
tam grauem. Lam enim illa ñ
delectabantur pre dulcedine dr
& decore domus eius qũa dile¬
patrẽ. in accipienda gr̃a tunc eꝑi
ambrosii: & quẽ uere ut patrem

Expanded text:
teris apostolum Paulum, et perierunt illae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. meo pergere ad Simplicianum,uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus medus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilepatrem in accipienda gratia tunc episcopi Ambrosii et quem uere ut patrem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ illum cognouerat filium suũ
interim ad illam ancipitẽ fluctua¬
tionẽ iam esse ꝑductum. Itaq cũ
ad memorias scõꝵ sicut in africa¬
solebat. pultes. & panẽ. s merum
attulisset: ab hostiario prohibetur.¬
Et ubi hoc ep̃m uetuisse cognouit:
canistro. pleno terrenis fructib ple-¬
num purgatiorib uotis pectus: ad
memorias martyrũ afferre didice

Expanded text:
quod per illum cognoverat me interim ad illam ancipitem fluctuationem jam esse perductum . . . Itaque cum ad memorias ssolebat, pultes et panem et merum adtulisset atque ab ostiario prohiberetur, ubi hoc episcopum uetuisse cognouit, canistro pleno terrenis fructibus, plenum purgatioribus votis pectus ad memorias martyrum afferre didice
Abbreviated transcription (Latin):
hement̃. & contremuit amore & hor¬
rore: & inuenit longe se esse a dõ in
regione dissimilitudinis. tanquam
audiret uocem eius de excelso. Cibꝰ
sum grandium: cresce & manducabiᷤ
me. Nec tu me mutabis in te¬
sicut cibum earnis tue: sed
tu mutaberis in me. Et cogno¬
uit quoniam pro iniquitate
erudunt hominem: & tabesce¬
re fecit sicut araneam animam
esse mirum. quod palato non
sano pena est panis qui sano
suauis est: & oculis egris odio¬
sa lux. quȩ puris amabilis est.¬
quȩ facta sunt intellecta con¬
spexit. sed aciem figere non ua¬
luit: & repercussa infirmitate.
redditus solus non secum ferebat
nisi amantem memoriam. et
quasi olefacta desiderantem quȩ
comedere nondum posset. Et
randi quid esset idoneum ad
fruendum deum: nec inuenie.¬
bat donec amplecteretur medi¬
atorem d̃i & hominum. homi¬
nem iħm xꝑ̃m. qui est super
om̃ia deus benedictus in scła:
uocantem & dicentem. Ego
sum uia. ueritas. & uita. Et
cibum cui capiendo inualidus

Expanded text:
hementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam esse mirum, quod palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis.onspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta desiderantem, quae comedere nondum possem. Et ris, quod esset idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesum, qui est super omnia deus benedictus in saecula, uocantem et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus
Abbreviated transcription (Latin):
Quorũ alipius ex eodem quo ipse erat.
ortus municipio. parentib primatib
municipalib: augustino minor na¬
tu. Nam & studuerat apud augu.¬
postea carthagini: & diligebat eũ mul.¬
Nebridius etiã relicta patria. uicina
licto paterno rure optimo: abiit me

Expanded text:
quorum Alypius ex eodem, quo ego, ortus erat municipio, parentibus primatibus municipalibus, me minor natu. Nam et studuerat apud postea Carthagini: et diligebat me mulNebridius etiam, qui relicta patria uicina licto paterno rure optimo, relicta
Abbreviated transcription (Latin):
habuimus. nec unquã hunc si¬
nistrȩ suspicionis saltem rumor
asꝑsit: quẽ tantȩ scientiȩ olim
fuisse meminimus. ut inter ma¬
gistros optimos etiam a meis sẽꝑ
decessorib haberetur. Bene gͦ
de eo om̃s in commune senserunt.
ut pote qui ubiq cunctis & amori
fuerit & honori.¬

Expanded text:
habuimus; nec unquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt; utpote qui ubique cunctis et amori fuerit, et honori
Abbreviated transcription (Latin):
impender&. adeo. etiam in mon¬
te synai di famulis constitutis. queq
erant oportuna trans mitter&.
Nam alii quidam pontifices constru¬
endis ordinandisq auro uel argen¬
to ȩxcłus operã dabant: hic autẽ
& quicquid pecumȩ habere po¬
terat sedulus disꝑdere. & dare pau¬
perib curabat: ut iustitia eiꝰ mane¬

Expanded text:
impenderet; adeo ut etiam in monimpenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant; hic autem et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus curabat , ut justitia ejus 8 mane
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitus pensar& quia scriptura
teste om̃is filius qui recipitur fla¬
gellatur: quo malis presentib
durius deprimebat᷑: eõ de ȩt̃na
certius p̃sumptione respirabat:
fatigabat᷑ pret̾ea de ordinandis
urbis ugiliis ne ab hostib cape¬
retur sollicitud continua. Ure¬
bant quoq incessant̃ eius am¬
mũ filioꝵ hinc inde nuntiata
discrimina: sed tam̃ ille in ter
tot & talia de prehensus incom¬
moda nunquã otio indulgebat.
quin aut filioꝵ utilitati inserui¬
r&. aut aliquid dignũ excłȩ scri¬
ber&. aut ꝑ contemplationis grãm
cȩli secretis int̾ess&. Deniq cum
de tota pene italia langobardoꝵ
gladios metuentes plurimi undiq
adromanã urbem confluerent.
sollertem ꝓ om̃ib curã gerebat.
uniuersis cum uerbi pabulo cor¬
poris subsidia imistrabat. In
tantũ nanq eius animũ miscd̾ȩ
amor deuixit. ut non solum
horum quos presentes habebat.¬
longe positis opem suȩ largitatis

Expanded text:
sollicitus pensaret quia, Scriptura sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebatlonge positis opem suae largitatis
Abbreviated transcription (Latin):
codicib ȩqua sorte distinxit.
Libros: dialogoꝵ quatuor edidit:
Inquib rogatu petri diaconisui
uirtutes scõꝵ quas initalia clario¬
res nosse uel audire poterat.
ad exemplum uiuentiũ posteris
collegit: ut sicut in libris expo¬
sitionũ suarũ quib sit uirtutib
insudandũ edocuit: ita etiam
descriptis scõ miraculis quę
uirtutũ earundem sit claritas
ostentar& Primã quoq & ultimã
uidebant᷑ obscuriores: ꝑ omelias
uiginti & duas. quantũ lucis
intus habeant de monstrauit.
Scripsit p̃terea & alia non nulla:
sed & epistolas quã plures quȩ
singillatim cuncta edicere bre¬
uitatis studio omisi: qđ eo ma¬
gis mirũ ẽ. tot eum ac tanta
condere uolumina potuisse.
qui om̃i fere iuuentutis suȩ
tempore ut uerbis illius loquar
machi uirtute lassescebat. Lentis
quidem sed tamen continuis fe-¬
bribus anhelabat. Frequens eum
etiam gressuũ dolor uehement̃
affligebat. Uerum int̾hȩc dum

Expanded text:
Codicibus aequa sorte distinxit. Codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam videbantur obscuriores, per homilias viginti duas, quantum lucis intus habeant demonstravit. Scripsit praeterea et alia nonnulla, sed et epistolas complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. 15. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condere volumina potuisse, qui omni fere juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar,machi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat, frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum
Abbreviated transcription (Latin):
ces plebs ad dñm supplicationis
emitter&: octoginta homines
ad tram corruentes spiritum
exhalarent: Sed non destitit
sacerdos tantus popłop̃dicare
ne aboratione cessarent: donec
miseratione diuina ipsa quies¬
cer&. Cunq adhuc futurus
antistes fugę latibula prepara¬
tri apłi basilicam ducit᷑. Ibi ad
pontificalis gr̃ę officnũ consecra¬
tus: papa urbis efficit᷑. Quo in
tempore dũ aiohanne rauen¬
natis urbis ep̃o reprehensus
finss&. eur a pastorali officio
delitescendo se subducere uir
tam idoneus uoluiss&: hac oc-¬
casione compulsus uolumen
egregiũ qui pastoralis apellat᷑
composuit. In quo manifesta
luce pate fecit: qualis ad ȩccłȩ
regimen assumi. qualiter ipsi
rectores uiuere. qua discretione
singulas quasq audientiũ ꝑso¬
nas instruere: quantaq conside¬
ratione ꝓpriam cotidie debeant
fragilitatem pensare. Sed & ome¬
lias euangłioꝵ numero quadra¬
ginta composuit: quas in duob

Expanded text:
ces plebs ad Dominum supplicationis ces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed non destitit sacerdos tantus populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 13. Cumque adhuc futurus antistes fugae latibulum praeparatri apostoli basilicam ducitur; ibique ad pontificalis gratiae officium consecratus, papa urbis efficitur. 14. Quo in tempore cum a Joanne Ravennatis urbis episcopo reprehensus fuisset, cur a pastorali officio delitescendo se subducere vir tam idoneus voluisset, hac occasione compulsus volumen egregium, 7 quod Pastoralis appellatur, composuit: in quo manifesta luce patefecit qualis ad ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed et homilias Evangeliorum numero quadraginta composuit, quas in duobus
Abbreviated transcription (Latin):
eodem loco ꝑ ipsius scĩ merita ex
diuersis infirmitatib sunt ope¬
ratȩ. Quas habemꝰ descriptas.
sȩd hic ꝓpt̃ pluralitatẽ. & quia
sepius ibidem ostendunt᷑ omisimꝰ
ponere.
uia ex digestis uirtutib ab un¬
dantissime clar&. quã insigne
illum dñs gła & honore dignat᷑
sit coronare. & ut erat in conspec¬
rueius mirabilem hominib de¬
moremus: ut contemplemur
qualit̃ hic beatissimꝰ patronꝰ ac pro¬
tector nr̃ scõ tam ueteris quã
noui testamenti patrũ spu. scilic&
diuersitate operationũ unius eiꝰdemq
ex hortationẽ beati gregorii ideo
huic opusculo inserendam puta¬
uimꝰ ut aquanta ꝑfectione pre¬
dicationis. in itiũ sumpserit mon¬
straremus. Igitur dum magna
multitudo sacerdotum mona¬
chorum diuersiq sexus ȩtatis
iuxta preceptionem beati grego¬
rii die constituta dñm rogatu¬
ra ueniss&: in tantũ lues ipsa
diumo iudicio deseuit: ut in¬
tra unius horȩ spatiũ dum uo¬

Expanded text:
eodem loco per ipsius sancti merita ex eodem loco per ipsius sancti merita ex diversis infirmitatibus sunt operatae; quas habemus descriptas, sed hic propter pluralitatem, et quia sepius ibidem ostenduntur, omisimus ponere. 30. Quia ex digestis virtutibus abundantissime claret, quam insigne illum Dominus gloria et honore dignatus sit coronare et, ut erat in conspectu eius, mirabilem hominibus demoremus, ut conqualiter hic beatissimus patronus ac protector noster, sanctorum tam Veteris quam Novi Testamenti, Patrum spiritu, scilicet diversitate operationum, unius ejusdemqexhortationem beati Gregorii ideo huic opusculo inserendam putavimus, ut a quanta perfectione praedicationis initium sumpserit, monstraremus. 12. Igitur dum magna multitudo sacerdotum, monachorum, diversique sexus et aetatis, juxta praeceptionem beati Gregorii die constituta Dominum rogatura venisset, in tantum lues ipsa divino judicio desaeviit, ut intra unius horae spatium, dum vo
Abbreviated transcription (Latin):
insepulchro inquo iacuerat a
prȩfatis ep̃is fuerunt positę beł
octobris. Quo balendarũ die.
& altera eiꝰ translatio ante plu¬
res annos fuerat cȩlebrata: Cum
autẽ sc̃issimũ corpus eius de se¬
pulchro in predictum locellum
argenteum trans latũ fuit: rado
tunc subdiacons ȩccłȩ suesso¬
nicȩ qui cũ ep̃o suo rothardo
illuc conuenerat iam ꝑ annũ
integrum dolore dentium ad eo
die noctuq uexabatur: ut
sensum ꝑdere premimio dolore me¬
tuer&. Quidum ep̃i in cõpositione
scĩ corporis intenderent. maxillam
in qua dolore uexabat᷑ loco in quo
corpus scm iacuerat apposuit: &¬
mox abipso dolore liberatus. de¬
inceps dentiũ dolorẽ nonsensit.
sicut post xx. quinq annos isdem
referre curauit. & ipsa die in quo¬
dam oratso ubi memoria beati
remigii colitur. in pago ribuario
duo contracti sanati fuerunt.
Extempore siquidem primȩ ac se¬
cundȩ translationis sicut & ante.
multę & insignes uirtutes in

Expanded text:
in sepulchro, in quo iacuerat, a in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacuerat, apposuit: et mox ab ipso dolore liberatus, deinceps dentium dolorem non sensit, sicut post XXV annos isdem referre curavit. Et ipsa die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario duo contracti sanati fuerunt. Ex tempore siquidem primae ac secundae translationis, sicut et ante, multae et insignes virtutes in
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam ꝑtimescentes. blasphe¬
miam indm̃ & scõs eius magnope¬
re caueamꝰ: studentes ne ęcclesi¬
asticam familiam crudeliter
tractemus: & ne contra mala
ꝓximi ꝑtrabamur ad retributio¬
nem mali. uel adliuorẽ odir¬
nno incarnationis dñicȩ octin
nuꝑ adhuc ampliata ipsa ȩccła cum
de loco criptȩ prioris sepulchrum
una cumbeati remigii corpore trans¬
latum ẽ. incriptã maiori & pulchri¬
ori oꝑe factam. ipsum corpꝰ scĩssimũ
sicut & inanteriore translatione
ab ep̃is remoꝵ dioceseos inuentũ
uolutum. Et cum de ipso sepulchro
in locello argenteo ẽ. transpositũ:
pars de ipso brandeo cum sudario
quod fuerat suꝑ caput eiꝰ assump¬
ta. inscrinolo eburneo secus alta¬
re scę marię inciuitate. honore
debito ueneratur. Locellum au¬
tem argenteũ cum corpore ipsius
scĩ sepulchro marmoreo in quo
ante iacuerat suꝑpositum fuit :¬
& reliquiȩ quȩ ad caput illius
extra sepulchrum reꝑtȩ fuerant.

Expanded text:
vindictam pertimescentes, blasphevindictam pertimescentes, blasphemiam in Deum et sanctos eius magnopere caveamus, studentes, ne aecclesiasticam familiam crudeliter tractemus, et ne contra mala proximi pertrahamur ad retributionem mali vel ad livorem odinno incarnationis dominicae r adhuc ampliata ipsa aecclesia, cum de loco criptae prioris sepulchrum una cum beati Remigii corpore translatum est in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum volutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario, quod fuerat super caput eius, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debito veneratur. Locellum autem argenteum cum corpore ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
hic se non correxerint. inquos
uindicte ꝓcedunt: alii de fla¬
gellis illoꝵ emendent᷑. & metu¬
entes corrigantur. Ueruntam̃¬
hic sẽs imitator dñi sui qui non
omnia uindicat ut eius ostendat᷑
patientia. nec om̃a mnulta dimit¬
tit ut eiꝰ ꝓbetur ꝓͫdentia. lic&
nontam frequent̃ exerat inꝑni¬
tiosos uindictam. nonusq quaq
in ulta nr̃is temporib deserit
p̃sumptoꝵ piacula. Nam blitga¬
Arius quidam nuꝑ mansum
de thesauro ȩccłȩ inuilla tenoilo
pretio apud bernehardum custo¬
dem obtinuit. Unde famulos
scĩ remign cum flagellis eiecit.
conclamantib eis sc̃m remigium
ut eos adiuuar&: quib isdem
blitgarius cum irrisione respon¬
dit Alodo parebit: qualiter
uos sc̃s remigius ad iuuabit.
Uidete quomodo in aditorium
ur̃m uenit: Et int̾ hȩc uerba cũ
maximo clamore ingemuit. &
ineredibiliter inflando intumuit.
sicq medius crepint & mortuus
ẽ. Quib auditis. diuinã in nob̾

Expanded text:
hic se non correxerint, in quos hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicuthic sanctus imitator Domini sui, qui non omnia vindicat, ut eius ostendatur patientia, nec omnia multa dimittit, ut eius probetur providentia, licet non tam frequenter exerat in pernitiosos vindictam, non usquequaque inulta nostris temporibus deserit presumtorum piacula. Nam Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et mortuus est. Quibus auditis, divinam in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnichilo duxit. Tertio uenit ad eam
sẽs remigius & dixit. Nonne iam
deres: Sed quia contempsistihinc
ꝑgere: aliorũ deportatione absce¬
des. Et ꝑcussit illam uirga quã
tenebat in manu. Quȩ toto cor¬
pore in maximũ tumorẽ con¬
suo & aliis quã plurimis dixit.
Et ꝑ aliquantos dies seuerissime
crutiata: uitam fimuit. Cinius
corpus uir eius in ȩccłam scĩ re¬
migiideportari: eamq ibidem
sepeliri fecit. Mirant᷑ quidam
qđ cum uindicta mortali illam
de predicta uilla expulit: & corpꝰ
enis ieccła sua sepeliendũ rece¬
pit. Quod nemo mirabitur si
ꝑpenderit qua intentione scĩ
uindictas in delinquentes exe¬
runt: uidelic& ut sise recogno¬
uerint. hic recipiant qđ mesent᷑.
ne post mortẽ ȩt̃nis supplicus
crucient᷑. sicut in libro regum
legit̾ de ꝓpheta illo qui in obe¬
diens ori dñi extitit. & aleone
ꝑcussus interut. & post ultionẽ
ꝑceptam aleone corpus illius
in tactum remansit. Si autem

Expanded text:
pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam deres? Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem conuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessionẽ & uotũ. pes enis ab ostio
cuii inheserat ẽ. solutus Ueruntam̃
postea de ipso arido pede claudus
ꝑmansit: usq dum computrescente
crure ac femore. post diutinũ labo¬
rem mortuus fuit. Quando tres
fr̃s reges. hlotharius. hludoriuicus.
& barolus regnum post patris sui
obitum inter se diinserunt. episcopiũ
remense quod tenebat fulco prbt.
karolus int̾ homines suos diuisit:
uillam luliacum richumo inbene¬
ficium dedit Cum autẽ uxor illius
nomine be̾ta incubiculo uille ipsius
iacer&: uenit ad eam sc̃s remigius
dicens. Non ẽ. iste locus tiuas ad ia¬
cendum. Alterius meriti & officii
deb& eẽ: qui hanc uillam habere
& in hoc cubiculo deb& iacere.
Surge quantotius: & hinc abscede
Quod illa paruipendit: putans se
uisum mane uidere. Altera uce
uenit adeam sc̃s remigius: & dixit
ei Cur hinc non abscessisti. sicut
tibi precepi: Uide ne amplius hic
te inueniam. Quod illa ut prius

Expanded text:
professionem et votum pes eius ab ostio professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius,
Abbreviated transcription (Latin):
re cȩperunt: pauperes homines
substantiolas suas inȩccłns reponere
studuerunt. Unde confisi opinione
uirtutum quȩ ibi fiebant: ad saluan¬
dum sua in eodem oratorio quiq
poterant certatim reposuerunt Au¬
dientes autẽ predones idem orato.¬
rium multis plurimoꝵ opib refertũ :
aggresi sunt eas diripere. Quoꝵ unꝰ
obseratũ ostium pede ꝑcussit ut serã
effringer&: & mox eidem ostio pes
eius adhesit: & resupinꝰ presumptor
in t̾ram cȩcidit. Qđ cernentes alii.
aufeherunt. Ipse autẽ miser cruci¬
atu cogente. cum maximo heiula¬
tu cepit culpam suam fateri: & cũ
lacrimis amarissimis ꝓfiteri. quod
si ds̃ ꝑmeriti sci remigii pedem illius
ab ipso compede soluer&: nunquã
ulterius de ipsa uelde alia eccła quicquã
toller&. uel tolli quantũ exipso ess&
ullo modo consentir&. Caballum
quoq suũ cum sella & alia quȩ po¬
tuit ad eandem eccłam donauit:
sicq post confessionẽ & lacrimas. atq

Expanded text:
re ceperunt, pauperes homines re ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque
Abbreviated transcription (Latin):
ascendens equum. uelociter ẽ. in se¬
quutus Et uolens eum ꝑcutere.
equo ex pauescente collisit caput
adunum fustem de ip̃sa siluaata
ut cȩrebrum illius interrã defluxe¬
rit: & mortuus ẽ. Frater uero eius
concite ꝑgens in partem alteram:
ꝑuenit ad quandam petram & dixit
Omnib notũ sit: quia usq ad hanc
petrã est ista silua imperatoris. Et
ꝑcutiens eandem petrã dolatoria
quã portabat inmanu: exilierunt ab
illa particulȩ in oculos eius & excecatꝰ
ẽ. Sicq ambo receperunt mercedem
presumptionis & mendacii sun
Quidam uir nobilis de t̾ritorio muer¬
nensi obtentis reliquis beati remign
oratorium in eiꝰ honore inpprietate
sua ȩdificauit: ubi dñs multas uir¬
tures ꝑmerita ipsius scĩ sui ostendit
Cum autẽ defuncto hludouuicoim¬
peratore aquitam gentilicia mobi¬
litate absq iugo principis prout
quisq poterat se efferre & adinincẽ
impugnare: ac ꝑ contiguos dẽ bacha¬

Expanded text:
ascendens equum, velociter est inseascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debacca
Abbreviated transcription (Latin):
cula sparsit: & postea serpens in eis
locil inquib puluis sparsus suerat.
non apparuit. Quib ostensis miraculis.
certo indicio colligere possius: quia
si non hesitantes infide. intribulationib
nr̃is auxilium seĩ remign excorde petie¬
rimꝰ. & ab angłoꝵ satanȩ qui inserpen¬
te matrem humani generis allocutꝰ
deceperat. infestationib & aprauor.
hominũ imꝓbitatib eiꝰ meritis & in¬
t̃cessionib liberabimur.
empore hludouunci imperatoris
duo fr̃s franci forestarii erus. inua¬
serunt partem de silua: quã in saltu
uosagę ut supra ostendimus sẽs
remigius inuita sua pretio compa¬
rauerat intra fines eius: dicentes
quod plus ꝑtiner& ipsa silua ad fiscũ
imperatoris. quã ad partem scĩ remigii
Contradicentib autem hominib de
potestate remensis ȩccłȩ: unus eorũ
altercando uenit ad porcos suos quos
in eandem siluã ad pastionem miserat:
inter quos lupum inuenit. Qui

Expanded text:
cula sparsit, et postea serpens in eis cula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo inditio colligere possumus, quia, si non hesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum sathanae, qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat, infestationibus et a pravorum hominum inprobitatibus eius meritis et intercessionibus liberabimur. 27. Tempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem,
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem se cornib impetere. hyrci
hyrcos. caprȩ capras cornib impug¬
nare. porci cum porcis confligere.
uerueces uero cum ueruecib se col¬
lidere: pastores se fustib & pugnis
mutuo ꝑcuttere. Et leuato maxi-¬
mo turbine. pastores heuilantes.
animalia scđm genus suũ cum ma¬
ximo sonitu & strepitu ita ceperunt
uersus rosetum fugere: ac si maxi¬
ma mnultiati insequentium eum
flagellis ꝑsequeretur. Quod uiden¬
tes & audientes filcalini nimio ter¬
rore ꝑculsi: non putauerunt se
uel una hora uiuere posse. Unde
correpti. a presumptione sua. ab
afflictione pauperis scĩ remigii
ad eo cessauerunt: ut inpostmo¬
dum sua ildem homo pacifice & sine
inquietudie possederit. & qm̃
uxta fluuiũ saram in loco lutoso
manebat: maximã molestiam in
suis habitaculis a serpentib sustine¬
bat. Qui accipiens puluerem quẽ
de pauimento ȩccłȩ scĩ remign col¬
ligens secum detulit. ꝑ sua habita¬

Expanded text:
invicem se cornibus impetere, hirci invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quem de pavimento aecclesiae sancti Remigii colligens secum detulit, per sua habita
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur collocauit. & carrosuꝑposuit:
sicq unctis bobus cũ candela in ma¬
nu ad basilicam scĩ remigii ꝓperauit
Quo ꝑueniens. de pane & carne
ac ceruisa matricularios pauit.
candelam ad sepulchrum sc̃i posuit
& eius auxilium contra opprimen¬
tes se fiscalinos expetut. Puluerem
quoq de pauimento eccłȩ quantũ
ualuit collegit. & in panno ligauit
ac in predictam bennã misit: &
desuꝑ linteum sicut supra corpus
mortui affectari sol& composuit¬
& cum carro suo ad ꝓpria remea¬
uit. Quicunq autem de obuian¬
tibus eum int̾rogabant quid in
illo carro ducer&: respondelat
se sc̃m remigiũ ducere. Et admi¬
rabant᷑ om̃s indicto & facto illius.
putantes illum ẽẽ. amentem
Perueniens autẽ cum eodem carro
in pratum suũ. in quo paltores
pascentes diuersi generis animilia
de fisco rosẽto inuenit. Et inuocato
sco remigio ut eum contra oppresso¬
res suos adiuuat&: cȩperunt boues
& uaccȩ cum maximis mugitibus

Expanded text:
dicitur collocavit et carro superposuit, dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus
Abbreviated transcription (Latin):
satis durit̃: ita ut post ea liuores
in corpore eius parerent. & cum
disparuit beatus remigius. pippinꝰ
surrexit: accorreptus ualida febre
quantotius ab illa uilla recessit.
De qua febre non paruo tempore
laborauit. Et deinceps princeps
regni usq ad moderna tempora
ibi non mansit: sicut nec incodi¬
ciaco uel luliaco nisi hludouincꝰ
rex germaniȩ quando suꝑ fratrẽ
suũ kearolum regnũ eius inuasit.
inluliaco mansit: & inde crastina
turpit̃ ante ipsum fratrẽ suum fu
r̃a ętate colonus quidam uillȩ
remensis episcopii quȩ plumbea
fontana dicitur: manebat iuixta fiscũ
regium: qui rosetus uocatur. & nec
peculium nec messem uel pratum
ꝓpt̃ fiscalinor. infestationẽ quie te
habere ualebat. Unde sepe iustitiã
apud regios ministeriales petut:
quam obtinere non potuit. Tan¬
dem inuenit sibi salubre consiliũ
Nam coxit carnes & panes: & accepit
ceruisam in uasculis pro ut potuit
Quȩ om̃a inuase qđ uulgo benna

Expanded text:
satis duriter, ita ut postea livores satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter a. Nostra aetate colonus quidam villae Rhemensis episcopii, quae plumbea Fontana diregium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna
Abbreviated transcription (Latin):
euigilantib eis. beł octobris cum
scissimo corpore sepulchrum inuen¬
tum ẽ. angłicis manib positum in
fossa criptȩ retro altare factȩ. Tantaq
euigilantes odoris suauitate repleti
sunt om̃s qui a ffuerunt. ut huma¬
na lingua hoc effari non ualeat: &
sic ꝑ totam diem & in crastina ipse
odor in eadem eccła ꝑseuerauit.
Ipsaq die trans lationis eius cum
diuinis laudib sumptȩ sunt reliquiȩ
a corpore illius. de capillis uidelic&
eius & casula. ac tunica ipsius. & in¬
uolutum ẽ corpus illius integrũ
sed exsiccatum. de brandeo rubro.
Processu deniq temporis pippinus
rex baroli magni pat̃. uolens episco¬
pii laudunensis uillam quȩ asiniacꝰ
dic itur accipere quasi sub censu.
sicut & alias quasdam fecerat: ue¬
nit in ea manere. Ubi cum dormi¬
r&: uenit ad eum sc̃s remigius
dicens. Lu quid hic facis: Quare
intrasti inhanc uillam quã mihi
homo te deuotior dedit: quamq
tricis donaui: Et flagellauit eũ

Expanded text:
evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque tricis, donavi?' Et flagellavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
campi hunc cum munerib de¬
ferri ait. Ne accipias queso sc̃e dĩ
munera eius: quȩ nunquã cupide
accipere consueiusti. Ne sis depre¬
cor adiutor eius: qui inflãmante
concupiscentia rerum tuarũ nequam
possessor extitit. Nec distulit sc̃s au¬
dire uocẽ pauperis sur Nam homo
ille lic& dariiussiss& munera: osten-¬
dit sc̃s dñi se illa non acceptasse.
unde rediens ꝑuasor domũ amisit
sp̃m Recepitq eccła res suas Pꝰ .UIIII
epulto siquidem ut predixim
corpore beati remigii in eccła
sc̃i cristophori: cum multa & stu¬
penda miracula in eadem eccła ꝑ¬
merita eius dm̃i grã fierent: ampli¬
ata & exaltata ẽ. ipsa eccła. Et facta
cripta retro altare in qua transfer
de quo erat ut infossam factam¬
in memorata cripta deportaretur.
sed nullo modo moueri potuit
Suꝑuemente autẽ nocte & ꝑnoctan¬
tib frib inymnis & canticis. mul¬
tis accensis luminarib circa mediã
noctem. sopor inom̃s irruit. Et

Expanded text:
campi hunc cum muneribus decampi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarum nequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussissdit sanctus Domini se illa non acceptasse. Unde rediens pervasor domum, amisit spiritum, recepitque Ecclesia res suas. LXVI. Sepulto siquidem, ut praediximus, corpore beati Remigii in ecclesia sancti Christophori, cum multa et stupenda miracula in eadem eccmerita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferrt de loco, in quo erat, ut in fossam factamin memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
datus basilicę scĩ fuerat. Quẽ unus
exciuib ꝑuadit: despiciens hominẽ
qui eum loco sc̃o contulerat. Qui
cũ ab ep̃o ac loci preposito crebro
conuentus fuiss&. ut quȩ iniuste
ꝑuaserat redder&: paruipendens
uerba quȩ audiebat. ꝑtinaci direp¬
ta defensabat intentione. deniq
causa extitit & non deuotio ut
ꝓperar& ad sc̃i basilicam. Arguit᷑
iterũ a loci p̃posito ꝓ ꝑuasione
campi: sed nihil dignũ ratione
respondit. Explicitisq negotuis.
ascenso equo ad domum redire
disponit: sed obstat nisui eius
sacerdotis iniuria Nam sautiatꝰ
a sangumne diruit in t̾ram Obli¬
gatur lingua quȩ locuta fuerat
campum tolli: claudunt᷑ oculi
qui concupierant: manus con¬
trahunt᷑ quȩ apƿrehenderant:
Tunc balbutiens & uix sermonem
explicare ualens. ait. Deferte me
adbasilicam sc̃i. & quantuncunq
suꝑ me auriest. ad sepulchrum
enuis ꝓicite: peccaui enim auferen¬
do reseius. As piciens autẽ dator

Expanded text:
datus sancti basilicae fuerat. Quem unus datus sancti basilicae fuerat. Quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum sancto loco contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci praeposito crebro conventus fuisset, ut quae injuste pervaserat, redderet; parvipendens verba, quae audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa exstitit, et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci proposito pro pervasione campi, sed nihil dignum ratione respondit. Explicitisque negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator
Abbreviated transcription (Latin):
endo peccante in xp̃m: qui per
humanitatẽ ꝑximus & fr̃ nob
fieri dignatus ẽ: quomͦ ergapec¬
cantes inse uel in eccłam atq
rebelles. & erga post recognoscen¬
tes & pęnitentes debeant agere
Cenescente autẽ sco remigio &
Idĩ sp̃u sibi reuelante. qm̃ ha
bundantiã ipsius anni secutura
ess& fames: secutꝰ scĩ ioseph pro¬
uidentiã. de annona quȩ in uil¬
lis ep̃ii nata fuerat. uel quã ab
aliis comparauerat. aceruos quos
metas dicimꝰ fecit: ut popło fame
inpost modum laboraturo in de
subuemire ualera&. Unde & inuil¬
la quȩ celtus dicitur: plures me¬
tas fieriiussit. Ipsi autẽ homines
celtenses semꝑ rebelles & seditiosi
fuerunt. Qui quadam die dñica
mnebriati. cȩperunt inter se dicere
Quid ille iubeleus sic enĩ appellabat᷑
ꝓpt̃ ȩtatis ꝓlixitatem sc̃s remi¬
gius facere uell& de illis metis
quas congregauerat. anciuitatẽ ind
facere uell&: quia sicut turres
Tales enim incolȩ oleas uocant: & hic

Expanded text:
endo peccante in Christum, qui per endo peccante in Christum, qui per humanitatem proximus et frater nobis fieri dignatus est, quomodo erga peccantes in se vel in aecclesiam atque rebelies et erga post recognoscentes et paenitenteLVIII. Senescente autem sancto Remigio, et Dei spiritu sibi revelante, quoniam abundantiam ipsius anni secutura esset fames: secuti sancti Joseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos, quos metas dicimus, fecit, ut populo fame postmodum laboraturo, inde subvenire valeret. Unde et in villa, quae Celtus dicitur, plures metas fieri jussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et seditiosi fuerunt. Qui quadam die Dominica inebriati, coeperunt inter se dicere: Quid ille Jubilaeus sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius facere vellet de illis metis quas congregaverat? an civitatem inde facere vellet? quia sicut turres tales enim incolae oleas vocant, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. ei assurgere. Qui ꝓtinus
cũ sc̃s remigius ante eũ transut.
ita obmutuit. ut nec uerbũ qui¬
dem ullum effari potuerit. Ex¬
pectantib autẽ om̃ib ut post
allocutionẽ scĩ remigni hereticꝰ
ille aliquid dicer&. nihil potuit
loqui. sed ad uestigia scĩ remigii
ꝓnus cadens. nutib ueniam
petiit Cui sc̃s remigius dixit
sentis loquere: & de illosicut
catholica credit ȩccłia crede
& confitere Ad cuiꝰ uocemante
suꝑbus hereticus. humilis. &
catholicus. catholicam fidem
de sca & inseparabili trinitate
& de xp̃i incarnatione catho¬
lice confessus ẽ: & ineadem
confessionis suȩ fide se ꝑmansu¬
rum ꝓfessus ẽ: sicq amima ꝑ
infidelitatem ꝑdito & corporaliuo¬
ce ꝓpter suꝑbiam condempnato.
uirtute diuina sc̃s remigius & ani¬
mȩ & corporis reddidit sanitatẽ
Cunctis qui aderant uel lecturi
seu hȩc audituri erant sacerdotib
patent̾ ostendens de male senti¬

Expanded text:
natus est ei assurgere. Qui protinus, natus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius dixit:sentis, loquere et de illo, sicut catholica credit aecclesia, crede et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, humilis iam et catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in eadem confessionis sue fide se permansurum professus est. Sicque anima per infidelitatem perdito et corporali voce propter superbiam condempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporis reddidit sanitatem, cunctis qui aderant vel lecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens de male senti