comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm diu possid̾e se ignorat alienũ. cũ u̾o
sciuerit nec ab aliena possõne recesserit
tunc male fidei ꝑhibetur tunc iꝰte ĩ instus
eum qui nescies dormiunit cũ sorore uxo¬
ris sue. Wñ in ꝯcił. triburiensi legitur.
Alectũ mariti absen.¬
teuxores soror iuit uxoris qͣm ille uxo
tenciam quid̃ que sͥ indicata fuerit
ribus uł cum mr̃e ⁊ filia uł cum ꝑatre ⁊
filio id accipiend̾ est ut ignorantibuo¬
iquis cum duab sororib fornicatꝰ fu̾it
⁊ soror sororem abeo antea stupratam
nescierit. uł se sororem eius quam autea
stuprauit ñ intenexit si digne penitu¬
erint ⁊ seꝯtine non ualu̾nt post ãno᷑
.uii. ꝯiugia ilł non negent᷑. di aũ non
tre ⁊ filia fornicatus fu̾it ignoranite
mr̃e de fllia ⁊ filia de matre.e uero si
ħ sciuerint ipse femine absq maritis
ꝓpetuo maneant. It̾ ex eodem. Q uidam
fornicatus ẽ cum quadam muliere et
postea filius nesciens stupͣuit eandem
quod cum pater nescuet de se filio q

Expanded text:
 se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus eum, qui nesciens dormivit cum sorore uxoris sue. Unde in concilio Triburiensi legitur: In lectum mariti absente uxore soror ivit uxoris, quam ille uxortentiam quidem, que sibi indicta fuerit,ribus vel cum matre et filia vel cum patre et filio, idem accipiendum est, ut ignorantibuSi quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem nontre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numqhoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et posQuod cum pater rescisceret, de se filioque
Abbreviated transcription (Latin):
ti corpus accipere ⁊ on adult̾a rẽputa¬
ri agat penitenciam. Itadum tarat
ut scd̾o uiro qui non appellat̾ uir set
aduiter a tempore penicencie nõ copu¬
letur. qo si ei durum indetur et semel
dilectum non pot̾ derelinquere necz

Expanded text:
ti accipere, et non adultera reputari, agat poenitentiam: ita duntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si ei durum videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
scribat libellũ repudii ⁊ dabit ei ⁊ dimiti
eam de domo sua. Cumq eg̾ssa adult̾a
maritũ duxerit ⁊ ille qͦ oderit eam dede¬
ritq libellũ repudii et dimiserit de do¬
mo sua aut certe mnortuus fu̾it non po¬
terit eam prior maritus reciꝑe uxorem¬

Expanded text:
um repudii, et dabit ei, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere
Abbreviated transcription (Latin):
apostoloꝵ principis ħ p̾sens hõ nom̃e
stephanus or̃onis causa ueniens nostro
p̾sulatui sugg̾endo ĩnotuit qd̾ filium
suũ in extremo uite sue positum nͨdum
atq ꝓ huius rei negocõnoticie tne pate

Expanded text:
apostolorum principum hic praesens homo, nomine Stephanus, orationis causa veniens, nostro praesulatui suggerendo innotuit quod filium suum in extremo vitae positum, necdum atque pro hujus rei negotio notitiae tuae pate
Abbreviated transcription (Latin):
rpaciones ex̾ceant. non respiciẽtes qd̾
etero nidi rõem tam de catholice since¬
ritatis iniuria qm de tradicõnũ preidi¬
ciis paternaꝵ nõ sine ꝓpetue sint damp¬
nacõnis int̾itu reddituri. si ĩ hac obsti¬
eẽ meministis. ⁊ ab eiscem sb̃stituti
decedentes. Sic uetus ꝯsuetudo deposcit
imaniuut studeatit antistites ⁊ uicis¬
sim si metropolitanus hũane ꝯd̾oniᷤᷤ
forte decesserit a conꝓuincialib epĩs sic̃
forma tͣnsmisit sacrari omnib modis

Expanded text:
rpationes exerceant, non respicientes quia aeterno Judici rationem tam de catholicae sinceritatis injuria, quam de traditionum praejudiciis paternarum non sine perpetuae sint damnationis interitu reddituri, si in hac obstie meministis, et ab eisdem substituti decernentes, sicut vetus consuetudo deposcit, unanimiter statuatis antistites, et vicissim si metropolitanus humanae conditionis forte decesserit, a comprovincialibus episcopis, sicut forma transmisit sacrari modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tatum ꝓcellas regulas uet̾m nuillatenꝰ
custodire cessetis. sicut ꝑsecucõnum tp̃r
diuersaꝵ patros trostros cõstant̾ secisse
aut pro lõginquitate itm̾us difficile
fu̾it ex omimib cres colligant᷑ ⁊ om̃iim
ant᷑. & sic p̾ea ordinacõ fiat. Huui au̾
rei potestas in omni prouĩcia ad metro.

Expanded text:
tatum procellas veterum regulas nullatenus custodire cessetis, sicut persecutionum tempore diversarum Patres nostros constanter fecisse aut pro longinquitate itineris difficile fuerit, ex omnibus tres eligantur, et omniumantur, et sic postea ordinatio fiat. § 1. Hujus autem rei potestas in omni provincia ad metropo
Abbreviated transcription (Latin):
luerit pr eius dotabit eam. iste uir qͣn¬
tũ iudicau̾it ꝑl ⁊ dabit preciũ pudiei¬
cie eius. Tertiũ filia p̾dicta deprehẽsa
si ñ fu̾it uoluntas patris detrahet eã
a p̾dc̃o uiro ⁊ tradet eam alii ⁊ dotab̾ eã
⁊ lima erit ei. s prim̃ hiis duob pͥfer

Expanded text:
luerit pater ejus, dotabit eam iste vir, quantum judicaverit pater, et dabit pretium pudicitiae ejus. Tertium filia praedicta deprehensa, si non fuerit voluntas patris, trahet eam a viro praedicto et tradet eam alii et dotabit eam, et legitima erit ei. Sed primum his duobus pr
Abbreviated transcription (Latin):
uia cegnouimus ep̃os ꝑ parrochias su¬
as non sacerdotalit̾ s cridelit̾ deseuire.
⁊ dum scriptum sit forma estote g̾gi.
et nõ ut dominantes incłm exaccõneᷤ
mctesi sue uł oampua ĩfligũt. Id̾o̾ cen¬
scmus excepto qd̃ necerũ ꝯstitucões a ꝑ
hucusꝙ psumpta sunt denegeritur.
cionib neuideant᷑ in ecc̃a dei exactor¬
es pociue qm cei pontifices nominari:¬

Expanded text:
uia cognovimus episcopos per parochias suas non sacerdotaliter, sed crudeliter desaevire, et dum scriptum sit: Forma estote gregi, neque ut dominantes in clero, exactiones dioecesi suae vel damna infligant, ideo censemus, exceptohuc usque praesumpta sunt, denegentur: tionibus, ne videamur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagant qnͣdam non solum erga sb̾di¬
tos set ⁊̃ gͣ socios tẏranndem exerceant
accione s cum qͣdam iudiciaria ĩuencõe¬
necessitas incũbit in ꝯformandis hom̃ib
ĩ inquirẽdis reb emẽdacione dignis. in
preditacõne u̾bi dei. in lucris ammarũ
pocius qm in dep̾dandis ⁊ spoliandis ho¬
minib ⁊ scandaluandis frĩb oꝑã dent
⁊ si qñ eis ad ꝑagend̾ minist̾ium suum
a fr̃ĩb aut a subditis aliquid accipiend̾
sit ħ sũmo oꝑe obseruare debene ne quẽ¬
dicrecio in hac re cenẽda ẽ. ut uerbi dei
p̾dicator uͥ ꝓprii sumptus desunt. a fr̃ib
grauaret arte ⁊ manib nictũ querebat.¬
solidos a ꝑrochianis eccłiis ep̃c nou

Expanded text:
agrant, quamdam non solum erga subditos, sed erga socios tyrannidem exerceant: actione, sed cum quadam judiciaria invecnecessitas incumbit, in confirmandis hominibus, in inquirendis rebus emendatione dignis, in praedicatione verbi Dei, in lucris animarum potius, quam depraedandis et spoliandis hominibus et scandalizandis fratribus, operam dent; et si quando eis ad peragendum ministerium suum a fratribus aut a subditis aliquid accipiendum est, hoc summopere observare debent, ne quediscretio tenenda est, ut et verbi Dei praedicator, ubi proprii sumtus desunt, a fratribgravaret, arte et manibus victum quaerebat.solidos a parochian
Abbreviated transcription (Latin):
eiquis ad eccłiasticam ꝑtułit noticiã con¬
silia eoꝵ qui ꝯtra hanc synodum de ponti¬
ficali eg̾int ambitu ⁊ rõnabili ꝓpõne con¬
uicerit ꝑticipes accõnis hiꝰ non solum pur
portebat ut hec sacro sancta dña nostra
romana ecc̃a iuxta quocł a beato petro ⁊
elus successorib institutũ÷ rite ordina¬
retur et in apłacus culmen unus de car¬
dinalib ꝑb̃ris aut dyaconib ꝯsecraret᷑.¬

Expanded text:
si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam, consilia eorum qui contra hanc synodum de pontificali egerint ambitu, et rationabili probatione convicerit, particeps actionis hujusmodi, non solum purportebat ut haec sacrosancta domina nostra Romana ecclesia juxta quod a B. Petro et ejus successoribus institutum est rite ordinaretur, et in apostolatus culmen unus de cardinalibus presbyteris aut diaconis consecraret
Abbreviated transcription (Latin):
¶quis pp̃. suꝑstice pro romano pontifica¬
tu cuiq quol modo fauorem p̾stare ꝯuin¬
citur loci sui honore priuet᷑ nͣ. de eodem.¬
Iquis pb̃r aut dyaconus. ant cl̾icus. papa
incolumi et eo mꝯsulto aut sb̾scriptionẽ
ꝑ romano põtificatu cõmendare aut pita

Expanded text:
quis Papa superstite pro Romano Pontificatu. cuiquam quolibet modo favorem praestare convincitur, loci sui honore vel comquis presbyter, aut diaconus, aut clericus, papa incolumi et eo inconsulto, subscriptionem pro Romano pontificatu commendare, aut pitac
Abbreviated transcription (Latin):
.iͦ. de adult̾ns. certis de cãĩs ꝯcessa ẽ mu¬
uerib publica cusacõ ueluti si mor¬
tem exequant᷑ eoꝵ eaꝵq in quos ex le¬
ge testimomoꝵ publicoꝵ inuite nõ di¬
cant. Idem in lege cornelia testamẽta¬
ria senatus statuit. S ⁊ de testamẽto
lico iudicõ dicere ꝑ imissimi ẽ puꝑillis ex
ꝯsilio tutoꝵ patris mortem. ⁊ tẽ puꝑil¬
le. aui sui mortẽ exequi ꝯcessum lege
ruento pupilłagendius uaspasiami
ꝑmisit. E ⁊ si nõ exhibeant᷑ taþule ꝑ
uxortua si ꝯsobrmi tui necẽ uindieau¬

Expanded text:
imo de adulteriis Certis ex causis concessa est mulieribus publica accusatio, veluti si mortem exequantur eorum earumque, in quos ex lege testimonium publicorum invitae non dicunt. idem et in lege Cornelia testamentaria senatus statuit: sed et de testamentolico iudicio dicere permissum est.Pupillis ex consilio tutorum patris mortem, item pupillae aui sui mortem exequi concessum estmento pupillis agere divus Vespasianus permisit. Sed iste non exhibeantur tabulae, per Uxor tua, si consobrini sui necem vindica
Abbreviated transcription (Latin):
ros qm mulieres qui filios in baptis¬
mo suscepiscis moneo ut uos cognosca
quos nisi estis de satro fonte suscipere
Ideo semꝑ eos ãmonete ut castitatem
custodiant. łticiam diligãt. caritatẽ¬
dñicam et uos ip̃i tenete ⁊ ilł quos exce¬

Expanded text:
ros quam mulieres, qui filios in baptismo suscepistis moneo ut vos cognoscatllis, quos nisi estis de sacro fonte suscipere: ideo eos semper admonete ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatenicam et vos ipsi tenete, et illis, quos susce
Abbreviated transcription (Latin):
quos d̾s occidi iub siuedata lege ad
ꝑsonam pro tp̃r exp̃ssa iussione sũ ip̃e
qui occidit minissium deb iubẽti sient
qͣmͣ contra hec p̾ceptum fecerunt. qd̃
dcm̃ est non occides qui deo auctore bel¬
la gesserunt. aut ꝑsonam g̾endes pu ͤ
potestatis secundum uis legis. Hec est
nistissime rõuis imꝑium sceleratos:¬
morte pũierunt. et abra ham nõ solum
non ẽ culpatus crudelitatis crimie u̾m¬
⁊̃ laudatus est nomine pietatis ꝙ uoluit
filium neq̃quam scełate s obedienter

Expanded text:
quos Deus occidi iubet siue data lege siue ad personam pro tempore expressa iussione, non autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicutm contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae ratimorte peremerunt. Et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, verum eciam laudatus est nomine pietatis, quod voluit filium nequaquam scelerate, sed obedienter
Abbreviated transcription (Latin):
aptitandi sͥ quispiam passim quocum
tum exceptodum daxat gͣuissumi lãgo¬
ris ĩ cuisu ĩ quouerend̾ est ne morbi cres¬
cente ꝑiculo sine remedio saluatoris
fortassis egrotans exic̃o p̾uentus absce¬
ẽẽ traditũ eiusq misterĩ nec ipsis dya¬

Expanded text:
aptizandi sibi quisquam passim quocunquamentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est, ne morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscee traditum, ejusque ministerium nec ab ipsis dia
Abbreviated transcription (Latin):
atq integritate ꝓfert᷑. Nam si nomina¬
cio suffit młti dampnãdi st̃ innocentes
qr sepe falso ĩ quoqͣm crimine nominant᷑
Non ergo illi qͦs monemꝰ agere pñiam. q̃
rant sͥ comites ad supplicia. nec gaudeãt
pp̃ea minus ardebunt qr cum nstis aise¬

Expanded text:
atque integritate profertur. Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimine nominantur. Noaerant sibi comites ad supplicium, nec gaudeant, terea minus ardebunt, quia cum multis ar
Abbreviated transcription (Latin):
ut sunt quiminus qͣm .ł. aureos hñt.
hii tũ om̃s si suam ĩiuriam ꝓseqirant᷑ mo¬
rtem ue ꝓpinquoꝵ defendant ab accusaci¬
one non excludunt᷑. lib̾i libertiq nõ sũt¬
ꝓ hibendi fuaꝵ reꝵ defendendaꝵ gr̃a de fc̃o
parentum patronoꝵ ue ꝯqueri ueluti si di

Expanded text:
 aureos habent. Hi tamen omnes, si suam iniuriam prosequantur, mortemve propinquiorum defendant, ab hac accusatione non excludentur. Liberi libertique non prohibentur suarum rerum defendendarum gratia, de facto parentum patronorumve conqueri, veluti si di
Abbreviated transcription (Latin):
corripienda. qͥ peccant᷑ secrecius distruit
tempora et ꝯcordat scriptura sicagamꝰ
Ego uolo illum publice corrig̾e. ⁊ tuque¬
ris ĩscrib̾e: prorsus nec prodo nec tam̃¬
negligo corripio insecreto. pono ante
eius oculos deniudicium tenreo cruen
caritace p̾diti ẽẽ debennus. unde aliquan¬
do homines rep̾hendunt nos ꝙ qͣsi non
pio qr curare uolo nõ accusare. St̃ hoĩes
adult̾i in domb suis. ĩ secretꝰ peccant

Expanded text:
tius quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et concordat scriptura. Sic agamus, Ego nolo illum publice corripere, et tu quaeris inscribere? Prorsus nec prodo, nec negligo: corripio in secreto, pono ante oculos ejus Dei judicium, terreo cruentcaritate praediti esse debemus. Unde aliquando homines reprehendunt nos, quod quasipio, quia curare volo, non accusare. § 3. Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ lccouxoris hẽbat. ĩ qua re neq testibꝰ opꝰ
erat. neq t̾giu̾sacione aliqͣ poterat tegi
cͥmen: ⁊ paulo post ab sens facie. presens
iudici ⁊ incognita aliis. alia sunt ma¬
nifesta aliis ⁊ eccłta iudici. q̃dam u̾o eccł
ta iudici ⁊ aliis. que iudici tm̃ nota sunt
sñ examinacõe feriri ñ possũt. q dum ac¬
cusatõnis ꝑsona assuuit᷑. iudiciaria po¬
simul pot̾ ẽẽ accinsator ⁊ iucex. ¶ ñ augꝰ¬

Expanded text:
m loco uxoris habebat. In qua re, neque testibus opus erat, neque tergiversatione alcrimen. Et paulo post: Absens facie, praesensudici, et incognita aliis; alia sunt manifesta aliis, et occulta judici; quaedam vero sunt nota judici, et aliis. Quae judici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia, dum accusatoris persona assumitur, judiciaria posimul potest esse accusator et judex. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
sermẽtib. alioquin debuatis de hoc mũdo
exire. Non .n. post̾ homines ĩ hoc mundo
manentes nisi cum talib uiu̾e. nec eos
possunt lucͥfacere xp̃o. si eoꝵ colloquium
ꝯuictum iutau̾int. unde ⁊ dñs cum pub¬
licanis ⁊ poc̃orib cõmendens. nõ ẽ inquit

Expanded text:
servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere: nec eos possunt lucrifacere Christo, si eorum colloquium convictumque vitaverint. Unde et Dominus cum publicanis et peccatoribus come
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste cognosceret q̃ dicebant᷑. unde
ẽ absconditum. S omnia ei manifesta
ignoret. s ut nob̾ exemplũ daret ne pre¬
cus eẽmus ⁊ ne mala xximoꝵ prius
quisqͣm p̾sumat crede̾ quam ꝓ bare. cuiꝰ
exemplo monemur ne ad ꝓferendam sẽ¬
tenciam ñqͣm precipites sumꝰ aut te¬
quoquo modo iudicemus dicẽte u̾ita¬
tis uoce. Nolite iudicare ut ñ iudicem¬
im. In quo .n. iudicõ iudican̾itis iudi¬
camini ⁊ reliq̃. Mala uero audita ulłm

Expanded text:
manifeste agnosceret quae dicebantur, unde est absconditum, sed omnia ei manifesta nisi ut nobis exemplum daret, ne prsemus, et ne mala quorumdam prius quisquam praesumat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut tequoquomodo judicemus, dicente Veritatis voce: « Nolite judicare ut non judicemini, in quo enim judicio judicaveritis judicabimi
Abbreviated transcription (Latin):
si pecuniam a nocẽte acceꝑre ut a
ꝓbõne enis qd̾ obiec̾at desistat.
Uñ in libro capitulariũ .c. lxxu.

Expanded text:
si pecuniam a nocente acceperit, ut a probatione ejus, quod objecerat, desistat. Unde in Libro Capitularium, c. 175,
Abbreviated transcription (Latin):
accusancium reus ñ oppͥmit᷑. nec t̾giuer¬
sacione ꝓpria crimẽ celatur. cum culpa
ideo incalib indiciarius ordo ñ requirit᷑
qui id̾o mm̃i institutus ẽ ut nec ĩnocẽtia
ĩsidiis pateret adu̾sancium. nec culpa

Expanded text:
accusantium non opprimitur reus, nec tergiversatione proprium crimen celatur, quum culpa ideo in talibus judiciarius ordo non requiritur, qui ideo institutus est, ut nec innocentia insidiis pateret adversantium, nec culpa
Abbreviated transcription (Latin):
positum ab ea partum quo mag̃ coħ̾rdẽ
hẽat. o eam ream lege cornelia facere ei¬
ferre ñ potest. s eum qui abolicõne publica
uł priuata int̾ueniente aũ desistẽte accu¬
licam uulitarem ad annonã ꝑtinentem
audiri a p̾fecto annone deferentẽ diuus

Expanded text:
positum ab ea partum, quo magis coheredem haberet; sed eam ream lege Cornelia facere peferre non potest: sed eum, qui abolitione publica uel priuata interueniente aut desistente acculicam utilitatem ad annonam pertinentem, audiri a prefecto annone deferentem, divus
Abbreviated transcription (Latin):
Nohibent᷑ accusare alii. ꝓpt̾ sexum et
etatem. ut młr ⁊ pupillus. alii pp̃ sacͣ¬
mentum ut qui supendiũ menti: a¬
lii pp̃ magistratum et potestatem in qͣ
agentes sine fraude. ĩ ius euocau ñ pos¬
fuat. alii pp̃ delictum ꝓorium ut ĩfameᷤᷤ.
mos. uł ob accusand̾ uł non accusand̾
calumpnie ut illi qui fłm cestimoniũ
sb̾ ornatu dixerunt. Non ulłi pp ꝑauxta¬

Expanded text:
ohibentur accusare alii propter sexum vel etatem, ut mulier et pupillus; alii propter sacramentum, ut qui stipendum merent; alii propter magistratum et potestatem, in qua agentes sine fraude, in ius evocari non possunt; alii propter delictum proprium, ut infames; mosve ad accusandum vel non accusandumcalumnie, ut illi qui falsum testimonium subornati dixerunt; nonnulli propt
Abbreviated transcription (Latin):
andiuit᷑. ¶ Huis omnib auctoritatibꝰ
dat᷑ incelligi qd̾ nulłs ẽ ꝯcemꝑuandus
nͥ iudicio ordinabilit̾ hĩto aut ꝯuinea¬
t᷑ aut reum se ip̃e ꝯsiteatur. u̾m hec de
ilł intelligẽda sunt: quoꝵ crimina sũt
occulta. Cet̾m que manifesta sunt iudi-¬

Expanded text:
anonum His omnibus auctoritatibus datur intelligi, quod nullus est condemnandus, nisi, iudicio ordinabiliter habito, aut convincatur aut reum se ipse confiteatur. Verum hoc de illis intelligendum est, quorum crimina sunt occulta. Ceterum que manifesta sunt iudi
Abbreviated transcription (Latin):
uł u̾ecuridia uelit eccultare. cegnito iͣ
crimine uarietates eiꝰ nõ dubit inuesti
gare ⁊ locum ⁊ dempꝰ ⁊ cetera q̃ suꝑ̃diximꝰ
in exponẽda eoꝵ qualitate quib cogui¬
tis affit benmoluis paratus erigere ⁊ se¬
cum iomis portare habeat duicedinem
ĩaffeccione pietatem in alt̾uis crimine
discretionem. in uarietate adiuuet ꝯfi¬
tentem orando elemosinas faciendo et
cet᷑a bona pro eo faciendo et semper eum
unuet leuiendo ⁊ ꝯsolando sꝑem ꝓmictẽdo
at loquendo instruat operando. sit ꝑticepᷤ
laboris qui particeps uult fĩ gaudii doce¬
at ꝑseueranciam caueat ne corruat
neuiste ꝑdat potestatem iudiciariam
⁊ si enim ꝑ penitenciam possit ei acquire¬
re graciam. non tñ mox restituit ĩ potes¬
tatem primam. ⁊ si enim petrus post

Expanded text:
vel verecundia velit occultare. Cognito itaque vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubilocum, et tempus, et caetera quae supra diximus in exponendo eorum qualitates. Quibus cognitis adsit benevolus, paratus erigere, et secum onus portare. Habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate. Adjuvet confitentem orando, eleemosynas dando, et caetera bona pro eo faciendo. Semper eum juvet leniendo, consolando, spem promittendoat loquendo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne corruat, ne juste perdat potestatem judiciariam. Licet enim poenitentia ei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post
Abbreviated transcription (Latin):
.n. alium qui ẽ iudicandꝰ ꝯdempnat seip¬
sum. cognoscat igitur se et purget ĩ se
ad̾ alios iuidet sibi offerre. caueat ut a se
ꝓrecerit quid quid ĩ alio dampnosum rep
lib̾auit peccatricem qr non erat qui iꝰte
ꝓiceret lapidem. qũo lapidaret qui se
cerimonias. si qd̾ ergo ieis pecc̃m erat cri¬
minale erat det̾iores ita in hoc sac̾dotes¬
sunt sepriuc ñ edificantes ilł qui dominũ¬
simũ est crimen sacerdotum ⁊ ultra mod̾
detestabile qui nõ prius se iudicant & ali¬
os alligant. debñt enim timere crimen
qd̾ tinuert̃ ⁊ detestabile ẽẽ rensuer̃t. hii
qui a d̾o erant ceci ad sũmam sapienciã
sperabant capere suis ĩsidiis ꝙ illis patuit
qd̾ tunc quisq uitauit. iutet sac̃dos qui
noscere quid quid d iudicare. iudiciaria
enimpotestas hoc expostulat ut quod d
iudicare dise̾nat. diligens igit᷑ in quisitor
subtił inuestigator sapient̾ ⁊ quasi astu¬
te ĩterroget a pecc̃ore ꝙ forsitan ignorat

Expanded text:
enim alium qui est judicandus, condemnat se ipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod alios videt sibi offerre. Caveat ut a se projecerit quidquid in alio damnosum repliberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret qui se ceremonias. Si quod igitur in eis peccatum erat, criminale erat. Deteriores itaque in hoc sunt sacerdotes, se prius non aedificantes, illis, qui Dominusimum est crimen sacerdotum, et ultra modum detestabile, qui non prius se judicant, et alios alligant. Deberent enim in se timere crimen timuerunt, et detestabile esse senserunt illi, qui adeo caeci erant, quod summam Sapientiam sperabant capere suis insidiis. Quod illis patuit, quod tunc quisque vitavit, vitet sacerdos qui noscere quid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare, discernat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignoret,
Abbreviated transcription (Latin):
nebat dicens. oi fieri pot̾ qd̾ ex uobit
ẽ cum onmnib hom̃ib pacem hñtes
dicturus cũ omnib hoĩb pacem habe¬
cum diẽ quod ex uobis ẽ quia si uos in
mence caritatem erga odientes serua¬
recupimus. ⁊ si illi nob̾cum pacen ha¬
bent. nos tam̃ cum illis sine dubio

Expanded text:
net dicens: Si fieri potest, quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes . Dicturus cum omnibus hominibus pacem habecum dicit quod ex vobis est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, et si illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
liberos demonstret hãmus paulum
testit mẽ. Si ergo ẽ nob̾ testis in celo
destis in corde dimittamꝰ stultos foris
loqui quicquid nołu̾int. quid .n. aliud
detrahentes faciunt nsi ĩ puluerem
sufflant ⁊ in oculos suos t̾ram excitãt
tis si modis ominib deb scientes ꝙ de
uideis iu̾itas dic̃. Ne forte scandalie¬
mus eos. si autem sans fi̾ sibi ex ue¬
ritate nolũmt hr̃s ꝯsolacionem qͣm

Expanded text:
liberos demonstret? Habemus Paulum testis meus . Si ergo est nobis testis in coelo, testis in corde, dimittamus stultos foris loqui quod volunt. Quid enim aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitanttisfieri modis omnibus debet, scientes quod de Judaeis Veritas dicit, ne forte scandalizemus eos . Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam
Abbreviated transcription (Latin):
uicl est manus cito imponere uisi ante ma¬
turitatem etatis ante .s. tempus exam¬
nis ante meritum obediencie ante exꝑi
tribuere non ꝓbatis. et quicd ẽ cõicare
tem quanis ille ẽ qui non meru̾it ordina

Expanded text:
cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum obedientiae, laboris,tribuere non probatis? Et quid est communicatem, qualis est ille, qui non meruit ordina
Abbreviated transcription (Latin):
lii monachis qͣmuis religiosis ad norm¬
am sancti bñdicti intra claustrum mora¬
ri p̾cipimꝰ. uicos castella ciuitates ꝑagra
sensuimus. uisi forte quis de sue amme
salute sollicitus. ut eoꝵ hĩtum assumat

Expanded text:
lii, monachis, quamvis religiosis, ad normam sancti Benedicti, intra claustrum morari praecipimus: vicos, castella, civitates peragrare prohibemus, nisi forte quis, de suae animae salute sollicitus, ut eorum habitum assumat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. seq bonas suas causas hr̃e iactantem
eg̾di sub hac ꝯdicõne p̾cepimus. ut si actus
circa eũ ꝓrsus asꝑum sĩ durumq pat̾emͣ.
alioqͥn si ꝯͣ fidem et utilitatẽ dñicam ueĩs¬
se ꝓbet᷑. ipse sibim imputaret. atq ordi
sub custodia mancipatus. ¶ dem syra¬

Expanded text:
tem, seque bonas causas habere jactantem, egredi sub hac conditione praecipimus, ut si actuscirca eum prorsus asperum fieri durumque pateremur. Alioqui si contra fidem et utilitatem dominicam venisse probaretur, ipse sibimet imputaret, atque domi custodiae mancipatus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil ẽ aliud cred̾e quam fidem hr̃e iper
sio ad celebritatẽ sacram̃ti ꝑtiuet. Itẽ
ꝑnulum ⁊ si nõ dum fides illa q̃ in credẽ¬
ctum uolũtate ꝯsistit. iam tam̃ ipsint
ader sacͣmentũ sidelem facit. sic̃ credere
respondetur. Ita ⁊ enim fideles uocant᷑
ñ remipsam m̃te amuiendo set ipsins

Expanded text:
ihil aliud est credere quam fidem habere, acsio ad celebrationem sacramenti pertinet. Item parvulum et si nondum fides illa quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam fideles uocantur non rem ipsam mente adnuendo sed ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm uos credere ꝓmisistis t̾cio caꝑi
ta ur̃a in sacro fonte dim̾isimꝰ qui ordo
baptir̃antis duplic misterii signia¬
cacione celebratur. recte .n. t̾tio mnersi
estis qui accepistis bapt̾m in nõie sc̃e

Expanded text:
ostquam vos credere promisistis, tertio corpora vestra in sacro fonte demersimus. Qui ordo baptismatis duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio mersi estis, qui accepistis baptismum in nomine Je
Abbreviated transcription (Latin):
ex usurpacõne ex coto corde auferre qu¬
orum adu̾tantes calliditates ⁊ hostes
cio synodi si ꝯͣ sacerdocium agere p̃sũp
auctoritate monachis ꝯceditur ĩues¬
titura suar eccliaꝵ. E et uidet᷑ ꝯtra¬
ire urbanus. ppͣ .ii. dicens. albates ec

Expanded text:
 usurpatione ex toto auferre. Quorum advertentes calliditatem et hostis cio synodi, si contra sacerdotium agere praesumpauctoritate monachis conceditur investitura suarum ecclesiarum. Sed videtur contraire Urbanus Papa II, dicens . C
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. ⁊ sic ep̃c sancte et religiose dederat
qͣdam simulata auctͣe ad se trahat
sit itaq pͥuatur m̾cede qͣm ꝯsecutus
sũat tũ qr sicta caritate aust qd̾ dede¬
rat. tũ qr prauoꝵ sacerdotum discordi

Expanded text:
iscopus quod sancte et religiose dederat quadam simulata auctoritate ad se trahat. Sic itaque privatur mercede, quam consecuturus fuerat, tum quia ficta caritate aufert quod dederat, tum quia pravorum sacerdotum discordi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ quicquid habent clici pauperũ: ⁊ do¬
mus illoꝵ omnib cebñt ẽẽ commiunes
suscepcionẽ ꝑegrinoꝵ et hospiciũ inuigil¬
are debent. maxim e curand̾ ẽ illis utͣ decĩs
et obłomib cenobiis et cenodochiis qua¬
lem uolu̾int et potu̾int sustentacionem
b uiris et dm̃ timentib ⁊ colentib deciãs
et obłones cunctaq remedia concedere
qͣm religionẽ accend̾e. Qd̾ autem bĩtudo
nr̃a q̃ siuit utrũ usus decimaꝵ et obłonũ
secularib ꝑuenire possit. Nouit uestra
scĩtas oĩo non lic̾e ꝓtestantib. hoc om̃ib¬
diuimie auctoritãtib primoꝵ canonum
Qmͣ obrem si aliqñ fuerint ab hiis male
transierint monachoꝵ et seruoꝵ dei epis

Expanded text:
m quicquid habent clerici pauperum est, et domus illorum omnibus debent esse communes, susceptioni peregrinorum et hospitum invigilare debent, maxime curandum est illis, ut de decimis et oblationibus coenobiis et xenodochiis qualem voluerint et potuerint sustentationem viris Deum timentibus et colentibus decimas et oblationes cunctaque remedia concedere,quam religionem attendere. § 1. Quod autem beatitudo tua quaesivit, utrum usus decimarum et oblationum saecularibus provenire possit, novit vestra sanctitas omnino non licere, protestantibus hoc divinis auctoritatibus paternorum canonum. Quamobrem, si aliquando fuerint ab his male dt in usum transierint monachorum et servorum Dei, epis
Abbreviated transcription (Latin):
isis litt̾is caritatis nr̃e quib satis ꝑ pen¬
dit᷑ quanto studio huic sc̃e sedi reuerenci¬
Nunc itaq suꝑ ea que ꝯsiluistis ut kãno¬
fr̃i benigne discretũ ꝯcilium damꝰ delega¬
uit.mi. nob̾ pia mansuctudour̃a utrim
catholicisq epĩs sunt eis tradite ꝑ sacer¬
cotes ab eis ordinatos ĩuiestitos debent
ĩsticui. addidit quo frat̾nitas tua lidem
et sedicionẽ int̾ clericos monachosq ex
hac causa non modicam ẽẽ ortam qd̾ in
ramus astuciam eiꝰ. Conatur namq a
principio ruine suennitatẽ ecĩe restin¬
dere caritatẽ iuln̾are scõꝵ oꝑum dulce
enim satis ⁊ erubescit caritatem qͣm in
celo nenuuit hr̃e. homines ꝯstantes

Expanded text:
Visis litteris charitatis vestrae, quibus satis perpenditur quanto studio huic sanctae sedi reverentac Syracusano episcopo. Visis litteris charitatis vestrae, quibus satis perpenri, benigne consilium damus. Delegavit enim nobis pia mansuetudo vestra, utrum catholicisque episcopis eis traditae per sacerdotes ab eis ordinatos et investitos debeant institui. Addidit quoque fraternitas tua litem et seditionem inter clericos et monachos ex hac causa non modicam esse ortam, quod iramus astutias ejus. Conatur namque a principio ruinae suae unitatem Ecclesiae rescindere, charitatem vulnerare, sanctorum opeenim satis et erubescit caritatem, quam in coelo nequivit habere, homines constantes
Abbreviated transcription (Latin):
ex debito requirunt᷑ et qui eas dare nolu¬
erint res alienas ĩuadint. et qͣnti pau¬
peres ĩ locis suis uͥ ip̃e habitat il lo deciãs
non dante mortui fame fu̾int tantorũ
hõicidioꝵ reuc ante et̾n iudicis tribun al

Expanded text:
ex debito requiruntur, et qui eas dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
clarat᷑. płiq ⁊̃ sacerdotum sauciati ini¬
mucicie dolo missam ꝓ requi defimctorum
promłgatam fanaci uoto ꝓ unus student
celebrare hom̃ib. ut is ꝓ quo ip̃m offerũt
sacrificiũ mortis incurrat ꝑiculũ. proinde
nr̃e elegit imanimitatis ꝯuentus ut siqͥs
prii deponat᷑ ordinis gradu ⁊ tam ipse
sac̃dos qm ille qui eũ ad talia ꝑagenda ĩci¬
tasse ꝑpendit᷑ ex ili ꝓpetui ergastulo religet᷑.
aruspices ĩ cantatores sortilegiatq cet̾i

Expanded text:
lerique sacerdotum sauciati inimicitie dolo, missam pro requie defunctorum promulgatam fallaci voto pro vivis student celebrare hominibus, ut is pro quo ipsum offerunt sacrificium mortis incurrat periculum. Proinde nostre elegit unanimitatiprii deponatur ordinis gradu, sacerdos quam etiam ille, qui eum ad talia peragenda incitasse perpenditur, exsilii perpetui ergastulo religenturaruspices, incantatores, et sortilegi, atque cel
Abbreviated transcription (Latin):
eitant uero qui talia cogitant ⁊ m̾te
ues ana pocius quam recta senciens¬
ħ facere audent. Sic̃ . n. ipsius diei sol¬
lempuitas ꝑ sĩgulos ãnos ẽ celebrã
da itaipsius sc̃i erisinatis ꝯfecco per
singulos ãnos ẽ agenda ⁊ de ãno in¬

Expanded text:
Errant vero qui talia excogitant, et mente vesana potius quam recta sentientes, haec audent. Item. Sicut ipsius diei solemnitas per singulos annos celebranda est, ita ipsius sancti chrismatis confectio per singulos annos e
Abbreviated transcription (Latin):
tib aũ nescientib. si susceptam non
ad religõnis cultum hĩtumq reuecent᷑.
et sb̾ strenua discrecõne huiꝰdemodi obc̃¬
uacõni inseruire cogant᷑. parentib sa¬
ne filios suos religioni ꝯtrad̾e non am¬
cum uolũtate parentum. an si sue deno¬
cõnis fit solidarium uotũ: erit filiis li¬
citum religionis assum̃e cultum. Quis¬
quis autẽ uł abolicione consure uel se¬
cilaris nestis assummipcõne decectus sue¬
rit attigisse trans gressionem ⁊ excõnumi¬
cacionis censuram accipiat. et relgõni

Expanded text:
tibus vel nescientibus se susceptam, nonad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni tradere non amcum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni
Abbreviated transcription (Latin):
aũaliqua ꝓ domo facienda aũ ꝓpt̾ ꝯiu¬
gia cõpulanda aut incolleccõnib ħba
carmina dñt aũpitaciolas ꝓ qua uis
ĩfirmitate scriptas suꝑ hoĩes añ aĩa¬
lia ponunt. p̾t̃ symbolum ⁊ or̃onem

Expanded text:
aut aliqua pro domo facienda aut propter coniugia copulanda aut in collectionibus herbarum carmina dicunt aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta super homines aut animalia ponunt preter symbolum et orationem
Abbreviated transcription (Latin):
nouaĩalib languentib claudiean-¬
s ħ ẽẽ laqueos ⁊ ĩsidias antiqui hostis
quib ille ꝑfid̾ genus humanũ decipere
uitit᷑. ⁊ siquis ħ ex̾cu̾̃it cł̾icus degradet᷑
laycus anathatiretur. ¶ tem ausꝰ.

Expanded text:
non animalibus languentibus, claudicansed haec esse laqueos et insidias antiqui hostis, quibus ille perfidus genus humanum decipere nititur; et si quis haec exercuerit, clericus, degradetur, laicus, anathematizetur. CAP. 66.
Abbreviated transcription (Latin):
atq res ab emuł aut a quib ꝯ detinentur
ut aliquid eis obici debeat. nec quicquam
pot̃ eis quilib maioꝵ uł minoꝵ obic̾e. dum
suis eccłus uł reb uł potestatibus carent.¬
et corꝑe suo cuncta quoq que aulata sunt¬
uł fuerant quaoz condicõne in eodem loco
unde sb̃repta fuerant sunt reuocãda. Uñ
Ioh̾es urbis rome ep̃c scribit ⁊ acharie ar¬
chiepiscopo. de eodem¬
E dmtegranda sunt omnia expoliatis uł
eiectis ep̃is p̾sencialit ordinacione ponti¬
ticum ⁊ ineo loco unde abscesserant fundi¬
tus reuocãda. quao ꝯdicione temꝑis aut

Expanded text:
atque res ab emulis aut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam potest eis quilibet maiorum vel minorum obiicere, dum suis ecclesiis vel rebus vel potestatibus carent.ore suo. Cuncta quoque, quae sibi ablata fuerant quacunque conditione, in eodem loco, unde surrepta fuerant, revocanda sunt. Unde Joannes urbis Romae episcopus scribit Zachariae Archiepiscopo, eedintegranda sunt omnia expoliatis vel ejectis episcopis, praesentialiter ordinatione pontificum, et in eorum, unde abscesserunt, loca funditus revocanda quacumque conditione temporis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui ecc̃am fugiunt. enfragii uos sceła
que deus amplius occłta ẽẽ noluit eui¬
dent̃ ĩ formant qui ĩ homicidio quidem
nec hom̃is necessitudin ẽ. nec frĩs carita¬
tem nec sat̾docii reu̾entiã cogitanit. In¬
cestuoso aut̃ mnadult̾io ⁊̃ ipse uindicte
abstulit modum. qr si adult̾iũ punias
ñec remanz ĩ quo uindicet᷑ incestus. si in¬
cestuoso ĩgeras penam ĩultum cͥmẽ adul
qui qͣntũ ad suꝑ biam suã inuniã nob̾
inferre moliti sunt. ⁊ qͣntũ ad ꝓuiden.¬
ciam dei impollutos uos ecc̃e seruau̾nt
auferte tales ab ista ꝓuincia utimini¬
oblata nob̾ a d̾o opprimendi ꝑ fidos ec¬
casione. Qd tunc plemus fieri poterit
si auctores scelerum ad clem̾tissimum
principẽ dirigant᷑. & maxime ecc̃e ac
quilegñsis inuasor qui ⁊ ĩ scismate et

Expanded text:
qui Ecclesiam fugiunt, Eufrasii vos scelera quae amplius occulta Deus esse noluit evidenter informant: qui in homicidio quidem nec hominis necessitudinem, nec fratris charitatem, nec sacerdotii reverentiam cogitavit. Incestuoso autem adulterio etiam ipsius vindictae abstulit modum: quia, si adulterium punias, non remanet in quo vindicetur incestus. Si incestuoso ingeras poenam, inultum crimen adulqui quantum ad superbiam suam, injuriam vobis inferre moliti sunt; et quantum ad providentiam Dei, impollutos vos Ecclesiae servaverunt. Auferte tales ab ista oblata vobis a Deo opprimendi perfidos occasione. Quod tunc plenius fieri poterit, si auctores scelerum ad clementissimum principem dirigantur, et maxime aecclesiae Aquileiensis invasor, qui et in scismate, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptionẽ miquoꝵ hoĩm grassari ꝑ mit¬
tere. Ei .ai. ꝑ hec qd̾ in nram głam p̾sump¬
serint. non fu̾it uindc̃a compressum quid
ritatem. et ne eis ampluis talia cõmit¬
tendi spes crescat urĩs cohercõnib repri

Expanded text:
nem iniquorum hominum grassari permittere. Si enim hoc quod in vestram gloriam praesumpserunt, non fuerit vindicta compressum, quod ritatem, et ne eis amplius talia committendi spiritus crescat, vestris coercitionibus repri
Abbreviated transcription (Latin):
eluna meoꝵ ꝓbaritur facinore ⁊ penis
nõ solũ cluces ⁊ auctores s ĩ ꝑticipes de¬
stinari. nͥ seacõione maloꝵ sepa̾int ꝑ¬
b̾uatulis hominũ istoꝵ durissimor. ⁊
nolite tang̾e de om̃ib que sict̾ineis. ne

Expanded text:
um probantur facinore, et pejus non solum duces et auctores, sed et participes destinari, nisi se a communione malorum sepabernaculis hominum istorum durissimorum, et nolite tangere ab omnibus quae sunt eis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uena si ante .xii. annum etatis: sponte
sua sacrum uelamen sibi assumpserit
possunt statim ꝑentes eius uł tutores
id fem irritum facere si uolunt. at si au¬
num et diẽ dissimulando ꝯsenserint. uł¬
testas pentib prohibendi. ¶ uelamẽ¬

Expanded text:
uella, si ante XII annos etatis, sponte sua sacrum velamen sibi assumpseripossunt statim parentes vel tutores ejus id factum irritum facere si volunt. At si annum et diem id dissimulando consenserint, ultestas parentibus hoc prohibendi. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uatuimus ut si albatissa aut mat.¬
quelib sanctimoniał pose hanc diffini¬
cionem in tantam audaciam ꝓruꝑit
ut aut uiduam aũ puellam uirginem
uelare presumat iudic̃o canonico us
parentes mox uisam abdicau̾int. ꝑuuli
uero dum offerunt᷑ non isi sub młtoꝵ
testimonio suscipiendi sunt. ¶ñ in¬

Expanded text:
atuimus, ut si abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam, aut puellam virginem velare praesumat, judicio canonico usquparentes mox visam abdicaverint. Parvuli vero dum offeruntur, nonnisi sub multorum testimonio suscipiendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
buissent. ita tñ ut ĩ ea ciuitate in qua
erat ordinandꝰ ep̃c alt̾ius ciuitatis põ¬
tisex occuntere debuiss. ut ordinandi
eleccõ a p̃senti ordinatore ex ꝯsen su
unin̾sał cui p̾ ficiendus erat ec̃ce me
lins ac facilius potniss agnosci et in
sua qui ad epãtum ꝓuehendꝰ erat. nec
tñ suo ordinatori subdẽdus fu̾at ut or¬
dinaret᷑ ecc̃a. Et enĩ cum fic̃ dicimꝰ ecc̃a

Expanded text:
buissent, ita tamen, ut in ea civitate, in qua erat ordinandus episcopus, alterius civitatis pontifex occurrere debuisset, ut et ordinandi electio a praesenti ordinatore ex consensu universalis, cui praeficiendus erat, ecclesiae melius ac facilius potuisset agnosci, et in sua qui ad episcopatum provehendus erat, nec tamen ordinatori suo subdendus fuerat, ordinaretur ecclesia. Etenim quum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ cepta suꝑ ãbonẽ irregularit̾ incol¬
lectam legentes. p̾cipimꝰ a modo id mini¬
nachos lectoris aut̃ manus impõne licẽ¬
cia abbatiẽ unicui albati in ꝓpͥo mõast̾io
solũmodo faciẽdi nondum taxat eidem¬

Expanded text:
ne percepta super ambonem irregulariter in collecta legentes, praecipimus, amodo id mininachos. Lectoris autem manus impositionem licentia est unicuique abbati in proprio monasterio solummodo faciendi, si du
Abbreviated transcription (Latin):
paupum p̾sur̃do suscipiuitt. qͥ ecc̃am
qmͣ iurare de ꝓpriis facultatib debue¬
rant suis expensis nisuꝑ gͣuant. ꝓpt̾
hoc fortassis in ꝯq̾gatione uiuentes.
uealiquos pauꝑes pascant. ne adue¬
nientes excipiant. aut ne suu̾ censu ꝯ¬

Expanded text:
pauperum praesumendo suscipiunt, qui ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant, propter hoc fortassis in congregatione viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes excipiant, aut ne suum censu
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ pb̃r aut dyaconus. a gradri suo ĩ iuste
deiectuc si in sc̃a si nodo innocent in ne¬
matur. nec pot̃ esse qid̃ superat nͥ gradus
amissos recipiat coram altari de mami
paracione fua recipiant que cũ ordinarẽ¬
⁊̃ ꝑ epõs reparari possunt insi de manib
eoꝵ recipiant qd̵ amiserant quomodo sua
auct̾e ciuq lic ĩ iuste ligatis cõicare et
eis ñ pelita absolucõne sua celebrare
officia sicut gelasins nr᷑ seritire. ad hoc
ixndend̾ est qd̾ sentencia aliqũ ÷ iniusta
ex animo ꝓferentis. iusta u̾o ex ordine ⁊
nõ excausa. aliqñ est iusta ex auimo et
ꝙ sit damꝑnacione iustum. aliqñ non ẽ¬
in coillur suꝑ qd̃ fertur s exalio dampn¬

Expanded text:
adu suo injuste dejectus, in secunda synodo innocens reperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altari de manu parationem sui recipiant quae, cum ordinarepos reparari possunt, nisi de manibus eorum recipiant quae amiserant: quomodo sua auctoritate cuique licet injuste ligatis communicare, et eis, non petita absolutione, sua celebrare officia, sicut Gelasius videtur sentire? Ad hoc respondendum est, quod sententia aliquando est injusta ex aniet causa. Aliquando est iusta ex animo et d sit damnatione dignum. Aliquando non in eo illud super quod fertur, sed ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
uiri .a.d.n.0. qr quiiratus in aliquẽ sen-¬
tentiam ꝓ fert. ⁊ supse qnͣtum ad se:
iustam reporet sũiam. iste tñ qui ñ amo¬
re iusticie s linore odii in eum sñiam
dedit. iusticiam dei in qͣm ꝑturbacio non
bi recte iuditat ⁊ p̾miũ renume racõis¬
ne uendidit bonis mał utuntur qui
ꝓ temꝑali lucro iꝰte iudicant. tales qͥp¬
pe ad u̾itatem nõ iusticie defẽsio s amor
premii ꝓuocat quib si spes m̃ni sb̾trahi¬
suas ab omni iuĩe iste ĩ excelso hĩt a¬
na p̃positoꝵ sollicitudo utił ẽ illa caute¬
la ẽ landabił in qua totum racõ agite
furorfibi nicħ uendicat restrĩgenda sõ
rõne potestas ẽ. ne quid agend̾ prins ꝙͣ
ꝯtitata ad tͣnsquillitatẽ mens redeat. nã

Expanded text:
uia ille qui iratus in aliquem sententiam profert, etsi ille quantum ad se iustam reportet sententiam, iste tamen qui non amore iustitie, sed livore odii in eum sententiam dedit, iustitiam dei, in quem perturbatio non i recte iudicat et premium remuneratie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iuste iudicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahisuas ab omni munere, iste in excelsis haaepositorum sollicitudo utilis est, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vendicat. Restringenda sub ratione potestas est, nec quicquam agendum prius, quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ido fc̃ notande. itant eccłiastica cõt¬
one priueut᷑. que de reexcusabili ꝯtami¬
nationẽ criminis eleg̾unt ostẽdentes eͥ¬
met ꝓ sua motinẽcia placuisse qd̾ iusta
rauissio poterat expiare. Bedeant ergo
ĩ suũ statum uolũtaria reintegracõe
uolũtatis trahat᷑ qd̃ ꝯdicio necessitatis
excorsit. quia sicut hee mulieres que ad
redeũt m̾ito sunt laudande. Idẽ inno¬

Expanded text:
ito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegrationeoluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit. Quia sicut hae mulieres, quae rredeunt merito sunt laudandae. V.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sponsi iuri & sponse uocentur uxores
⁊ ĩfra. ñ ab alio ĩuenta ẽ. nͥ aIoseph qui
qui accept᷑i erant silias suas in seq̃ntib
filie loch uͥgnies ẽẽ dũr ⁊ ipse ad sodomi¬
tas dixit. ecce due filie mee q̃ non cogno¬
uerut urum ⁊c̃. nunc añ dr̃ habuisse
gn̾os. s quidam ar bitrant᷑ eas que uirds
habuerũt ĩ sodoms ꝑiisse & q̃ uirgines
erant cum pr̃e exisse. s ebraica ueritas

Expanded text:
d sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et infra: § 1. Non ab alio inventa est, nisi a Joseph, qui qui accepturi erant filias suas. In sequentibus filiae Loth virgines esse dicuntur. Et ipse ad Sodomitas dixit: Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum. Nunc autem dicitur habuisse generos. Quidam arbitrantur eas, quae viros habuerunt, in Sodomis periisse, et quae virgines erant, cum patre exiisse. Sed Hebraica
Abbreviated transcription (Latin):
Oz a pͥma fide desponsacõnis ꝯuiux dr̃ ap¬
pellari. ñ qd̾ in ipsa desponsacõe siat ꝯũr
s qr ex side qͣm ex desponsacc̃e sͥ ĩuicẽ de¬
bent postea efficiunt᷑ ꝯiuges. Sic̃ ꝑ fidem
dñr remitti peccata nõ qd̾ aute baptis¬
na ꝑ sidem remutant᷑. s qr fides est cã¬

Expanded text:
 a prima fide desponsationis conjunx dicitur appellari, non quod in ipsa desponsatione fiat conjunx, sed quia ex fide, quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges, sicut per fidem dicuntur remitti peccata, non quod ante baptismum per fidem remittantur, sed quia fides est ca
Abbreviated transcription (Latin):
uñ apparet illos ñ fuisse ꝯuiges. alioqͥn.
ñ liceret eis ab inuicẽ discedere excepta
causa formcacõmis ⁊ sic discedẽtes oꝑt
manere ĩ nptos aũ sibi ĩuicem recõ¬
ciliari. Idẽ si sponsa ꝯmux eẽt mortuo
spõso reman̾et uidua. si aũ iudua ess
sac̾dos fĩ ꝓ hibet᷑. ex hĩ autem copula
ulłs ꝓhibetur a sacris ordinib ut .n.
ait gelasius ppͣ. nicħ ẽ quant̾ ad hũc
articłm aicin: qd̾ eiobuiet de canoni¬
cis cõstitutis. apparet gͦ hos non fuisse
cõuiges. Itẽ si ꝯiunges ẽent discessio ab
inuicem ẽẽt diuorciũ. s hoꝵ seꝑacõem
eam. Nam si uir iustꝰ eamcognouiss
nũqͣm a se discedere passus ess nec dñs
qui uxorẽ p̾ceꝑat a uiro ñ discede nisi cã
forncacõnis comendans eam discipło
auctor diuorcii fuiss. Ecce cõmendacõ
marie Iohi ⁊ detraccio I oseph: negat᷑
fuisse diuorciũ. qr Ioseph ñ cognouit
eam. uñ apparet eos ñ fuisse coiuges.

Expanded text:
Unde apparet, illos non fuisse conjuges; alioqui non liceret eis ab invicem discedere, excepta causa fornicationis; et sic discedentes oportet manere innuptos, aut sibi invicem reconciliari. § 1. Item si sponsa conjunx esset, mortuo sponso resacerdos fieri prohibetur. Ex hujus autem copula nullus prohibetur a sacris ordinibus. Ut enim ait Pelagius Papa: Nihil est quantum ad hunc articulum attinet quod ei obviet de canonicis institutis. Apparet ergo, hos non fuisse conjuges. § 2. Item si conjuges essent, discessio ab invicem esset divortium. Sed horum separationem eam. Nam si vir justus eam cognovisset, nunquam a se discedere passus esset, nec Dominus, qui uxorem praeceperat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, auctor divortii fuisset. Ecce, commendatio Mariae Joanni, et detractio Joseph negatur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde apparet, eos non fuisse conjuges.
Abbreviated transcription (Latin):
nostri religiose ꝯsid̾antes et salubriter
ꝓuidentes: censuerũt ne quis decedens
ad tutelam uł curam cłicum nomĩaret
ac siquis ħ feciss nõ offerret᷑ ꝓ eo nec sa¬
crificium ꝓ cormicõne eius celebraretir
Neq .ii. ad altare dei merent᷑ nõiari sacer¬
dotũ prece: qui ab altari sac̾dotes minis¬
tros uolunt aduocare. Idem ex eadem.¬

Expanded text:
nostri religiose considerantes et salubriter providentes, censuerunt ne quis ead tutelam uel curam clericum nominaret, ac si quis hoc fecisset,, non offerretur pro eo nec sacrificium pro dormitione eius celebraretur. neque enim apud altare Dei meretur nominari in sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros uoluit auocari. et ide