comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homine. ad regnũ caeleste rediit. Ibi amicos & iuicinos in¬
uenit: illos uidelicet angłorũ choros. qͥ amici eiusst̃: quia
uoluntutẽ eiꝰ continue insua stabilitate custodiunt
Uicini quoq eiusst̃: quia daritate uisionis illius. sua
assiduitate ꝑfruuntur. Et notandũ quod ñdicat. con¬
gratulamini inuentȩ oui sedmihi: quia uidelicet eius
gaudium ẽ. uita nr̃ã. Et cũ nos ad cęlũ reducimur: solen¬
nitatem laetitiae illius implemus. Dico uobis. qͦd it a
gaudiũ erit in cęlo suꝑ uno peccatore poenitentiã agente:
quã suꝑ nonaginta nouem iustis. qui ñ indigent poeni
tentia. Considerandũ nobis ẽ. fr̃s mes. Cur dñs plus de
conuersis peccatorib qͣm de stantib iustis incęlogaudi¬
um ẽẽ. fateatur : nisi hoc qͦd ipsi ꝑ cotidiane uisiõnis ex¬
perim̃tũ nouimus. qͥa plerũq hi qui nullis se oppressos
peccatorũ molib sciunt: stant qͥdem inuia iustitiae.
Nulla illicita ꝑpetrant: sed tamen ad caelestẽ patriam

Expanded text:
micos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt: vicini quoque ejus sunt quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat, congratulamini ovi inventae, sed mihi quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonaginta ntentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. qnisi inter seraphiN numerum sortẽ suȩ uocatio¬
uos aduosmet ipsos reducite: secretorum urorũ merit a
cogitationesq discutite. Uidete Rm̃i siquid iam boniuob̃¬
cum intus agitis: uidete si innu mero horum agminũ quȩ
breuiter tangendo ꝑstrinximꝰ sortem urãe uocationis
inuenitis. Uae autem animae: quae in se̾de his bonis quae

Expanded text:
ti sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum, sortem suae vocatioti sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum, sortem suae vocatioad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. Quia enim ut praefati sumus cherubin plenitudo
scientiae dicitur. et paulo dicente didicimus quia plenitudo
legis ẽ. caritas: om̃s qͥdĩ & proximi caritate cȩteris om̃ib am¬
plius pleni sunt: meritorũ suorũ sortem inter cherubin nume¬
ros perceperunt: Et sunt nonnulli. qui suꝑnae c̃tẽplatio¬
nis facib accensi: insolo conditoris sui desiderio anhelant.
Nihil iam in hoc mundo cupiunt: solo aeternitatis amore
pascuntur. Terrena quȩq abiciunt: cuncta tẽporalia
mente transcendunt:Amant &ardent: atq: in ipsosuo ardo¬
re reqͥescunt: Amando ardent. et loquendo alios ascendune
et quos uerbo tangunt. ardere ꝓtinꝰ indĩ amore faciunt.
Quid gͦ istos. nisi seraphin dixxerim quorũ cor inigne
conuersum lucet &urit. ꝗa et mentium oculos ad suꝑna
illuminant. et conpungendo inflerib uitiorũ rubiginẽ
purgant: Quigͦ ita ad amorem sui conditoris inflãma

Expanded text:
nentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo nentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui cond
Abbreviated transcription (Latin):
Nantur: ut ipso uire munditiae dii interhomines uocent᷑
Unde & admoysen dr̃. Ecce constituite dipharaonis:
Quo ergo isti quorũ cõparatione cȩteri homines ut itadixe¬
rim serui sunt. nisi int̾ numeros dominationũ currunt:¬
Et sunt non nulli. qͥdũ sibimet ipsis uigilanti cura domi¬
nantur. dũ se sollicita intentione discutiunt. diuino timor
semꝑ inherentes: hoc inmunere uirtutis accipiunt. ut u¬
dicare recte et alios possint: Quorum profecto mentibus.
dum diuina contemplatio praesto ẽ: in his uelut intrhorio
suo dñs p̃sidens. aliorum facta examinat: et cuncta mirabiliter
de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi trhoni sui conditoris
sunt. uel quonisi adsuꝑnarum sedium numerum ascribuntur :
Per quosdum scã ȩccłia regitur : plerunq deqͥbusdã suis inifir-¬
mis actib etiam electi uidicantur. Et sunt nonnulli: ꝗ tanta
dĩ ac proximi dilectione pleni sunt: ut cherubin iure nomi¬

Expanded text:
nantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; nantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum comparatione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, nisi intEt sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nomi
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib non desistunt: Isti itaque: in angłorũ numerum
currunt. Et sunt non nulli. qui diuinȩ largitatis muncre
refecti: secretorum caelestium suma et capere prȩualent et
nuntiare. Quo ergo isti. nisi inter archangłorum nume¬
rum deputantur  Et sunt nonnulli qͥmira faciunt sig¬
na ualenter operantur. Quogͥ isti. nisi adsuꝑnarum̃
uirtutum sortem et numerum congruunt: Et sunt
Nonnulli. qui etiam de obsessis corporib malignos sp̃s
fugant: eosq uir tute orationis et ui acceptae potestatis
eiciunt. Quo itaq isti meritum suum. nisi int̾ potestatũ
caelestium Niu merum sortiuntur: Et sunt non nulli.
quiacceptis uirtutib etiam electorũ hominũ merit a
transcendunt: Cumq et bonis meliores sunt: electisqͦq
fratrib pͥncipantur. Quoergo isti sortem suam. nisi inter
pͥncipatuũ numeros acceperunt: Et sunt non nulli: qͥ
sic insemet ipsis cunctis uiciis omĩbusq desideris domi

Expanded text:
fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii, qui mira faciunt, signa velanter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli, qui sic in semetipsis cunctis vitiis et desideriis domi
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiam ad nrõs prouectus congrua consideratione diriuare:
Quia enim suꝑna illa ciuitas exangłis et hominib constat.
adquam tantum credimus humanumgenus ascendere.
quantos illic contigit electos angłos remansisse sicut scrip¬
tum ẽ. Etatuit terminos gentium scđm numerum angło¬
rum dĩ : debemus et nos aliquid ex illis distinctionib suꝑ¬
Norum ciium adusum nr̃ae conuersationis trahere. nos¬
q ipsos adincrementa uir tutum bonis studiis inflãmare:
Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo homi¬
Num. quanta multitudo remansit angłorum: suꝑ est
ut ipsi quoq homines qui ad caelestem patriam redeunt.
ex eis agminib aliquid illuc reuertentes imitentur.
Distinctae nanq conuersationes hominũ singulorũ agni¬
num ordinib congruunt: &ineorũ sortem ꝑ conuersationis
similitudinẽ deputantur. Nam sunt pleriq qui parua
capiunt: sed tamen haec eadem parua pie annuntiare¬

Expanded text:
etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte namque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem par
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Sedes suꝑ thronum: qui uidicas aequitatem. Cheru¬
bin quoque: plenitudo scientiae dr̃. Et sullimiora illa
agmina. id circo cherubin uocata st̃: quia tanto ꝑfectiore
scientia plena st̃ qͣnto claritutem dĩuicinius contẽplantur
ut scđm creaturae modũ eoplenius omĩa sciant: qͦuisioni
conditoris sui ꝑmeritum dignitatis appinquant.
Seraphin &iam uocantur illa scõrum spũum agmiNa:
quae ex singulari propinqͥtate conditoris sui in cõparabili
ardent amore. Seraphin nanq ardentes uel incendentes
uocantur. Quae quia ita dõ coniuncta st̃: ut inter hace
et din. Nulli alii sp̃s intersint: tantomagis ardent. quanto
hunc uicinius uident. Suorum profecto flãma amor est:
quia quo subtilius daritatem diuinitatis eius aspiciunt. eo
ualidius in eius amore flãmascunt. Sed que d prodest nos
de angłicis spiritib ista ꝑstringere. sinon studeamus haec

Expanded text:
dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherudicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; ut, secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant, quo visione conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. 1606 Seraphim etiam vocantur illa spirituum sanctorum agmina quae ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur. Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec
Abbreviated transcription (Latin):
tes aduersȩ subiectȩ sint. qrũ potestute refrenantur: necor¬
da hominũ tantum tẽptare p̃ualeant. quantũ uolunt.
Principatus etiam uocantur. qui ipsis quoq: bonis angłoꝵ
spiritib prȩsunt: qui subiectis aliis dũquȩq st̃ agenda
disponunt. eis ad explenda mysteria diuina pͥncipantur.
Dominationes autẽ uocantur. qui etiam potestates pͥnci¬
patuum dissimilitudine alta transcendunt. Nampncipa¬
ri ẽ : int̾̃reliquos pͥorem existere: Dominari uͦ ẽ: etiam sub¬
iectos quosq possidere. Ea ergo angłorũ agmina quȩ mira
potentia p̃minent: pro eo quod eis cȩtera ad oboediendũ sub¬
iecta sunt. dominationes uocantur. Trhoni qͦq illa agmina
Quia enim trhonos latino eloquio sedes dicimus: trhonidĩ
dicti sunt. hi quitanta diuinitatis grã replentur. ut in eis dñs
sedeat: & ꝑ eos sua iudicia discernat. Unde & ꝑpsalmistam

Expanded text:
tes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne cortes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
Tollite portas pͥncipes ur̃as. et eleuamini. portȩ aet̾nales: &iN¬
troibit regłae. Quis ẽ. iste rex głae: Dñs fortis et potens dñs
potens in proelio. Et rursum. Dns uirtutum: ipse ẽ. rexgłae
Per dĩ ergo fortitudinem nuntiandus erat: qui uirtutũ dñs
& potens in proelio. contra potestates aereas adbella ueniebat:
Raphael quoque int̾p̃tutur ut diximus medicina dĩ: quia
uidelicet dũ tobi oculos qͣsi ꝑofficium curationis tetigit: cecita¬
tatis eiꝰ tenebras tersit. Quia gͦ adcurandum mittitur: dig¬
Num uidelicet fuit. ut dĩ medicina uocaretur. Sed quiã
angłorum nomina int̾p̃tundo ꝑstrinximꝰ: nc̃ suꝑ est ut
ipsa officiorum uocabula breuiter ex seqͣmur. Uirtutes
& enim uocantur illinimirũ sp̃s: ꝑ qͦs signa et mira cula
frequentius fiunt: Potestates &iam uocantur. hiqui hoc po¬
tentius cȩteris insuo ordine ꝑcȩperunt: ut eorũdicioni uirtu¬

Expanded text:
Tollite portas principes vestras, et elevamini, portae aeternales, et inTollite portas principes vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit Rex gloriae. Quis est iste Rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et rursum: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtu
Abbreviated transcription (Latin):
nomen aministerus trahunt. Michail nanque: quis ut ds
GARIEL autem: fortitudo dĩ. Raehael quoque: medicina
dĩ. Et quotiens mirȩ uirtutis aliquid agitur: MICHA ELmit¬
ti ꝑhibetur. ut exipso actu et nomine detur intelligi: quia
Nullus potest facere. quod facere p̃ualet dĩ: Unde et ille antiquis
hostis qui ẽc̃. dõ ꝑsupbiam similis concupiuit dicens. incaclum
conscendam. suꝑ astra caeli ex altubo solium. sedebo inmonte
testamenti in laterib aquilonis: ascendam suꝑ altitudinem
nubium. similis ero altissimo: dũ infine mundi sua uirtute
relinquitur. ex tremo supplicio ꝑimendus cum michaele ar¬
proelium cũ michaele archangło. Ut qui se ad dĩ similitudine
supbe ex tulerat: ꝑ michaelem ꝑemptꝰ discat. quia addĩ simi
litudinem nullus exsurgat ꝑsuꝑbiam: Admariã quoque
Nuntiare ueniebat: qui ad debellandas aereas potestat es
humilis apparere dignatus ẽ: De quo ꝑ psalmistã dicitur.

Expanded text:
nomina a ministeriis trahunt. 9. Michael namque, quis ut Deus; nomina a ministeriis trahunt. 9. Michael namque, quis ut Deus; Gabriel autem, fortitudo Dei; Raphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde et ille antiquus hostis, qui Deo esse per superbiam similis concupivit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lnubium, similis ero Altissimo . Dum in fine mundi in sua virtute relinquitur extremo supplicio perimendus, cum Michaele arpraelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
est officii non naturae. Nam sci illi caelestis patriae sp̃ssemꝑ
solum sc̃ angłi. cum ꝑ eosaliqua nuntiantur. Unde & ꝑpsalmi¬
stam dr̃. Qui facit angłossuos sp̃s. Acsi patent̾ dicat. Quieos
quos semꝑ habet sp̃s: etiam cũ uoluerit angłos facit. Hi autem
qui minima nuntiant angłi: qui uero sũma annuntiant.
archangłi uocantur. Hinc ẽ enim: quod admariã uirginem
Non quilibet angł̃s. sedsaBRIEL archangłs mittitur: Adhoc
quippe ministeriũ sũmum angłm uenire dignum fuerat: qui
summum om̃iũ nuntiabat. Qui idcirco scĩ angłipuatis nomi¬
nibus censentur: ut signetur ꝑuocabula etiã inoꝑatione
quid ualeant: Neq enim in illa scã ciuitate qͣm deuisioNe
om̃ipotentis dĩ plena scientia ꝑficit. id circo propria nomina
sortiuntur. neeorum ꝑsonȩ sine nominib scire non possint:
Sed cum adnos aliꝗd ministraturi ueniunt. apud nos etiam

Expanded text:
est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur; unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si patenter dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, etiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
conditus: ꝑ prophetam dr̃. Tu signaculũ similitudinis
plenus sapientia et ꝑfectus decore. indelicuis paradisi
dĩ fuisti. Qui Notandũ qͦd non adsimilitudinẽ difactus.
sed signaculũ similitudinis dr̃: ut quia in eo subtilior
est natura. eo in illũ imago dĩ similius insinuetur expssa
Quo in loco mox subditur. Om̃is lapis p̃ciosus oꝑuntu
tuum. Sardius. Ioparius. et laspis. crysolitus. onia. et
Berillus. Saphyrus. carbunculus. et smaragdus
Ecce nouem dixit nomina lapidum: qͥa ꝓfec tonouen
sunt ordines angłorum: Quib nimirũ ordinib ille pmid
angelus idõ ornatus etoptus extitit: quia dũ cunctis agminibus
angelorũ prelatus ẽ. ex eorũ cõparatione clarior fuit. Sed cur
istos ꝑsistentium angłorũ choros enumerando ꝑstrinximus.
sinon eorum qͦq ministeria subtiliter expͥmamus: Grega
et enim lingua: angłiNuntii. archangłi uero sũmi nuntii
uocantur. Sciendum quoq qͦd angłorũ uocabulũ. Nomen

Expanded text:
um similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei similius insinuetur expQuo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphirus, carbunculus, et smaragdus. Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus, ideo ornatus et coopertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. Sed haec istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur iudaei : & dixer̃ ei. Nonne benedicimꝰ nos qr¬
⁊ samaritanꝰ estu. & daemonium habes: Respondit
iħc. Ego daemonium non habeo: sed honorifico pa¬
trem meum: & uos in honorastis me. Ego autẽ non
quero głam meam. est qui quaerat & iudicet. Amen
amen dico uobis: siquis sermonẽ meũ seruauerit mortẽ
non uidebit in acc̃num. Dixer̃ gͦ iudaci. N unc cog

Expanded text:
Judaei, et dixerunt ei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Respondit Jesus: Ego daemonium non habeo: sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me: ego autem non quaero gloriam meam: est qui quaerat, et judicet. Amen, amen dico vobis: si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
maior es patre nr̃o abrahã qui mortuus. ẽ Et ꝓpħae
mortui sunt. Quẽ teipsũ facis: Respondit iħc¬
Siego glorifico meipsum: gła mea nihil est. Est pat̾
meus qui glorificat me: quẽ uos dicitis quia ds̃ nr̃ est:
& non cognouistis me. Ego autẽ. noui eum. Et si¬

Expanded text:
major es patre nostro Abraham, qui mortuus est? et prophetae mortui sunt. Quem te ipsum facis? Respondit Si ego glorifico me ipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus, qui glorificat me, quem vos dicitis, quia Deus vester est, et non cognovistis eum: ego aute
Abbreviated transcription (Latin):
in laboris certaminc positus stantem uidit: quem adiuto¬
rem habuit. Quia ut iste interra psecutorũ infidelitatẽ
uinceret. ꝓillo de caclo illius grã pugnauit. Sequitur.
Illi autem ꝓfecti predicauerũnt ubiq: dño cooꝑante
& scimonem confirmante sequentib signis. Quid in his
considerandũ ẽ. quid memoriae cõmeñdandum. Nisi
quod p̃ceptũ oboedientia. oboedientia uͦsigna secut a
sunt: Sed quia auctore dõbreuiter lectionẽ euangłica
exponendo transcurrimꝰ. restat ut aliquid de ipsã tantȩ
primum quȩrendum ẽ: quid nam sit qđ nato dño appa¬
ruerunt angłi. & tamen nonleguntur in albis uestib
apparuisse: Ascendente autẽ dño. missi angłi in albis
leguntur uestib apparuisse. Sic & enim scriptum est.
Uidentib illis eleuatꝰ ẽ: & nubes suscepit eum ab oculis

Expanded text:
in labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutoin labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutorem habuvinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, ququod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae sprimum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam enoch quidem uxorẽ et filios habuit: helyas
uero. neq uxorem neq filios legitur habuisse.
Pensate qͦ quomodo ꝑincremẽnta temporis creue¬
rit mundicia scĩtatis: quod & ꝑtranslatos famulos. et
perascendentis dni ꝑsonã patenter ostenditur
Translatus nanq ẽ. enoch etper coitum genitus: et
ꝑcoitum generans. neq ꝑ coitum generatus. Consi¬
derandũ uero nobis est quid÷÷ quõd marcus ait. sedit
adextris dĩ. Stephanus dicit. uideo caelos aꝑtos: & fi¬
lium hominis stantem adextris dĩ. Quid est quod
hunc marcꝰ sedentem. stephanus uero stantẽ se uidere
testatur: Sed scitis fr̃s quia sedere iudicantis ẽ: stare
uero pugnantis uel adiuuantis. Quia igitur redẽp¬
tor nr̃ adsumptus incaelum et nunc omĩa iudicat.
& ad extremũ iudex omniũ ueniet. Hunc post assũp¬
tionem marcus sedere describit. quia post ascensionis
zuac głam iudex infinc uidebitur. Stephanus uero

Expanded text:
Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem, neque filios legitur hPensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia ergo Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero
Abbreviated transcription (Latin):
bat et caclum. Sicut autẽ iosephafrĩb uenundat us.
uenditionem redemptoris nr̃i figurauit: sic enohe tran¬
slatus. atq adcȩlum aereum helẏas sulleuatus. ascen¬
sionem dnĩcam designauit: Ascensionis ergosuac
dñs prȩnuntios et testes habuit. unum ante legem
&alterum sublege: ut qͣndoque ueniret ipse qui uera¬
citer cęlos penetrare potuisset. Unde &ipse ordoiN
corum quoq utrorumq sulleuatione: perquȩdam
icrementa distinguitur: Nam enoch trans latus.
helyas uero ad caclum subuectus ẽe memoratur: ut ue¬
niret post modum quinec trans latꝰ nec subuectus.
caclum acthercum sua uirtute penetraret: qͥ nobis in
se credentib carnis suae quoq munditiam largiretur.
& sub eo ꝑincrementa temporum uirtus castĩtatis
excresceret: In ipsa quoq eorum translatione qui
ascensionẽ dnĩcã ut uidelicet famuli designauerunx.
&inipsos sequi ad caelum ubi ascendit dñs ostendit.

Expanded text:
bat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus bat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designaverunt. Ascensionis suae Dominus praenuntios et testes halium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis suae quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui ascensionem dominicam, ut videlicet famuli, designaverunt, et in se ipso, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
helyas sublatus ẽ: ut insecretam quandã terrae regio¬
nem repente duccretur. ubi in magna iam carnis et¬
spsquicte uiueret. quousq ad finem mundi redcat.
lit: non cua sit. Redemptor autẽ nr̃. quia ñdistulit
suꝑauit: eamq resurgendo consũpsic. et resurrec¬
cionis suac głam ascendendo declarauit: Notandũ
quoq est q̃uod helyas incurru legiturascendisse:
ut uidelicet aꝑte de monstraretur̃. quia homo purꝰ
adiutorio indigebat alieno: Perangłos quippe¬
illa facta & ostẽnsa st̃adiumenta. quia nec ad caclũ
quidem acrcum ꝑseascendere potuerat: quẽ nat u¬
rac suae infirmitas grauabat: Redemptor autem
nr̃ noncurru. non angłis subleuatus legitur: quia
his qͥfecerat omĩa. nimirum suꝑ omĩa suã uirtute fere¬
batur: Illuc & enim reuercebatur ubi erat: et inde re¬
diebat ubi remanebat. qr cũ ꝑhumanitatẽ ascenderet
incaclum: ꝑdiuinitatẽ suam &terrã pariter contine¬

Expanded text:
Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae regioElias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae regionem repente ducspiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, lit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redenoster non curru, non angelis sublevatus legitur: quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat; et inde redibat ubi remanebat: quia qui per humanitatem ascendebat in coelum, per divinitatem et terram pariter contine
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam ueritasdicit. Multi dicent michi in illa die¬
dñe dñe. nonne innominc tuo ꝓphetauimus. et in nomi
Ne tuo daemonia eiecim. & intuo nomine uirtutes mul¬
tas fecimus: Et tunc confitebor illis. quia nunquã noui
uos: discedite ame qui oꝑamini iniquitatem. Nolite
ergo fr̃s km̃ĩ amare signa quac possunt cũ reprobis ha¬
beri cõmunia : sed hac̃c quae modo diximus caritatis atq
pietatis miracula amate. quae tanto securiora sunt
quanto et occulta: et quib apud dñm eomaior sit retri¬
butio. quo apud homines minor ẽ. gła. Sequitur.
Et dñs quidem iħc postquã locutus ẽ. cis assũptꝰ est
in caelum: & sedit addexteramdi. Inueteri testamento¬
cognouimus: quodhelyas sit raptus incaelũ. Sed aliud
est caelum aereum: aliud aethereum. Caelum quippe
aereum: terrae est ꝓximum. Vnde & auescacli dicimꝰ:
quia cas uolitare inaere uidemus. In caelum itaq aereũ

Expanded text:
quibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: Domquibusdam Veritas dicit: Multi mihi dicent in die illa: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, eultas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem . Nolite ergo, fratres charissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, cognovimus quod Elias sit raptus in coelum , sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum
Abbreviated transcription (Latin):
cordib auferunt: serpentes tollunt. Et dũ pestiferas sua¬
siones audiunt. sed tamen ad oꝑationem prauam minime
pertrahuntur: mortiferũ quidem ẽ. quod bibunt. sed
non eis nocebit. Qui quotiens ꝓximossuos in bono oꝑe
infirmari conspiciunt. dũ eis totauir tute concurrunt.
&exemplo suae oꝑationis illorũ uitam roborant quae
in ꝓpͥa actione titubant. Quid aliud faciunt nisi super
aegros manus imponunt utbene habeant: Quac nimi¬
rũm miracula tanto maiora sunt. quanto sp̃italia: tan¬
to maiora sunt quanto phoc non corpore sed animae
uos facitis. Ex illis enim exteriorib signis: obtineriuita
abhacc oꝑantib non ualet: Namcorporalia illa mira¬
cula ostendunt aliquando scĩtatem: non autẽ faciunt.
Haec uero sp̃italia quae aguntur inmente: uirtutem
uitae non ostendunt sed faciunt. Illa habere et mali
possunt: istis autem perfrui nisiboni ñ possunt. Unde de

Expanded text:
cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suacordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃smei quia ista signa nonfacitis. minime creditis: Sedhaes
necessaria mexordio ȩccłiae fuerunt. Ut enim fidescrescers¬
credentium. miraculis fuerat Nutrienda. quia et noscum
arbusta plantamus. tandiu cis aquam fundimus: qͦusq
e interrã conualuisse uideans. Atsi semel radicem
nonfidelib sẽdinfidelibus: Anhabemꝰ dehis signis atq
uistutibus: quae adhuc subtilius considerare debcamus
Sc̃aquippe ȩccłia cotidie sp̃italiter facit: quod tunc ꝑ
apłos corporaliter faciebat: Nam sacerdoteseius cũ ꝑ
exorcisii gram manum credentib imponunt. et habitare
malignossp̃s in eorũmente contradicunt. quid aliud fa¬
ciunt̃ nisi daẽmonia eiciunt: Et fidelesquiq qui iam uitae
ueteris sȩcularia uerba derelinquunt. Scã autẽ mysteria
insonant conditoris sui laudes & potentiã quantũ prȩua
lent narrant. quid aliud faciunt. nisi nouis linguis locun¬
tur: Quidũ bonis suis exhortationib malitiã de alienis

Expanded text:
 quod ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritualiter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique, qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditorilent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis
Abbreviated transcription (Latin):
debeat ad orare. compescit dicens. Uide ne feceris.
conseruus enim tuus sum & fratrũ tuorũ. Quid
est quod ante redemptoris aduentum angłi ab ho¬
minib ad orantur & tacent. postmodũ uero ad orari
refugiunt Nisi quod naturam nr̃am quã prius
despexerant. postquã hanc super se ad sumptã conspi¬
ciunt. substratã sibi uidere pertimescunt: Nec iã
subse uelut infirmã contẽpnere ausi sunt: quam
super se uidelicet in caelis regem uenerantur
Nec habere dedignantur hominẽ socium : qui super
qua nos immunditia polluat : qui in aecerna p̃scien¬
tia & dĩ ciues. & angłis aequales sumus. Uindicemꝰ
morib: dignitatẽ ñrãm. Nulla nos luxuria inqui¬
nec: Nulla turpis cogitatio accuset. Nulla malitia
mentẽ mordeat: Noñ inuidiae rubigo consumat.
non elatio inflet: Non ambitio perterrena oblecta¬
menta dilaniet. non ira inflammet. Di & enim uo¬
cati sunt homines. Defende ergo tibi homo contra

Expanded text:
debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. eiũsq uoci angłorũ chori concinunt: & con¬
gaudentes clamant. Ciła in excelsis dõ: & interra
pax hominib bonȩ uoluntatis: Prius quippe quam
głis habuimus: a quorũ claritate atq munditia per
primȩ culpae meritũ. per cotidianũ delictũ longe
distabamus. Quia enĩ peccando extranei eramus adõ.
extraneos nos a suo consortio deputabant angłi ciues
dĩ. Sed quia nos cognouimꝰ regem nr̃m: recõgnoue¬
runt nos angłi ciuẽs suos. Quia enĩ caeli rex t̃rem
nr̃ae carnis ad sumpsit: infirmitatẽ nrãm illa iam
angłica celsitudo non despicit. Ad pacẽ nr̃am an¬
głi redeunt : intentionẽ prioris discordiae post po¬
nunt. Et quos infirmos prius abiectosq despexe¬
rant: iamͣ socios uenerantur. Hinc. ẽ enim quod
loth uel iosue angłos adorant: Nectamen ad orare
ꝓhibentur Iohannes uero in apocalypsi adorare
angłm uoluit: sed tamen isdem hunc angłs nẽ se¬

Expanded text:
tiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et contiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam gelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primdistabamus. Quia ergo peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant Angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos Angeli cives suos. Quia coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram Angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt: et quos infirmos prius, abjectosque despexerunt, jam socios venerantur. In veteri testamento Loth, et Josue Angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur: Johannes in Apocalypsi adorare Angelum voluit, sed tamen idem hunc Ang
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. Nam depotestate eiꝰ scriptum est. In propria
uenit. Innatura & enim sua ante tempora natus. ẽ¬
perꝰ nr̃am uero uenit extempore: Qui ergo ȩternus ꝑ¬
manens temporalis apparuit: alienum. ẽ. ubi descen¬
dit. Et quia perꝓpħam dicitur. omĩs caro fenum.
factus homo. faenũ Nr̃m uertit infrumento. Qui
desemecipso ait. Nisi granũ frumenti cadens inter¬
ra mortuum fuerit: ip̃sum solũ manet. Unde etiã
natus inpresepe reclinatur: ut fideles om̃s. uidelicet
scã anim alia carnis suae frumento reficeret: Ne ab
aeternae intelligentiae pabulo ieiuna remanerent:
Quid. ẽ. autẽ quod uigilantib pastorib angłs
appar&. eosq dĩ claritas circumfulg&: nisi quod
illi preceteris uidere sublimia merentur. qui fide¬
libus gregib pre. ẽẽ. sollicite sciunt: Dumq ip¬
si pie super gregem uigilant. diuina super ȩos
grã largus corũscat. Regem uero natũ angłs nun¬

Expanded text:
naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nun
Abbreviated transcription (Latin):
UTA LARGIEN TE DNO MISSARU
sollempnia ter hodie celebraturi
sumus. loqui diu de euangłica
lectione non possumus: sed
nos aliquid uel breuiter
dicere. redẽptoris nr̃i natiuitas ipsa compellit. Quid
est quod nascituro dño mundus describitur. nisi
hoc quod aperte demonstratur. quia ille ueniebat
incarne. qui electos suos ad scriberet in ȩternitate :
Quo contra de reprobis per ꝓpħam dicitur. Dele¬
antur de libro uiuentiũ: & cũ iustis nonscribantur
Qui bene etiam in bechlehem nascitur. Bechleem
quippe: domus panis interp̃tatur. Ipse namq est:
qui ait. Ego sum panis uiuus: qui decaelo descendi.
catus. ẽ: quia futurũ ꝓfecto erat. ut ille ibi permate¬
Nam carnis appareret: qui ȩlectorũ mentes interna
sacietate reficer&. Qui non inparentũ domo sedin
uia nascitur: ut ꝓfecto ostender&. quia ꝑhumanita¬
tem quã ad sũpserat. quasi in alieno nascebatur.
Alienũ uidelic& non scđm potestatẽ dico: sed scđm

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi .catus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Incunctis ergo quae agitis fr̃s mei. radicem bo¬
ni operis humilitatẽ tenete: Nec quib iã fuperio¬
res. sed quib ad huc nferiores estis aspicite : ut dum
meliora uobis exempla ꝓponitis. ad maiora semper
ascendere ex humilitate ualeatis: Prestante dño Nr̃o¬

Expanded text:
tur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem botur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate valeatis. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
contra cũ Mregni sui potentiam corã archa dñi saltan¬
do despiceret: dixit. Ludam. & uilior fiam. plusquã
factus sum. & ero humilis in oculis meis. Quẽ enĩ non
extolleret ora leonũ frangere. ursorum brachia dissi¬
pare. despectis prioribus fratrib eleͥgi. reꝓbato rege ad
regni gubernacula ungi. timendũ cunctis uno lapide
goliam sternere. a rege ꝓposita extinctis allophilis Nu¬
merosa prepucia reportare. regnum exꝓmissione perci¬
pere: cunctumq israheliticũ populũ sine ulla postmo¬
dum contradictione possidere: Et tamen incunctis se
despicit. qui in suis oculis se. ẽẽ. humilem confitetur
lia sentiunt: quid insua excusatione dicturi sunt
qui sine opere uirtutis intumescunt: Sed & si quae¬
lib& bona ad sint opera: Nulla sunt. nisi ex humili¬
tatẽ condiantur. Miranda quippe actio. cum eleua¬
ne non eleuat: sed grauat. Qui enim sine humilita¬
te uirtutes congregat : inuento puluerem portat.
Et unde aliquid ferre cernitur: inde deterius caeca¬

Expanded text:
contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. lia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caeca
Abbreviated transcription (Latin):
uit: cui dicitur nolime tangere. nondũ enĩ ascendi ad patrem
meum. In his namq uerbis ostenditur. quod maria amplecti
uoluit eiꝰ uestigia : quẽ recognouit. Sed ei magister dicit.
nolime tangerẽ: Non quia post resurrectionẽ dñs tactum
accesser̃ & tenuerunt pedes eius: Sed cur tangi nondebeat.
ratio quoq additur cũ sub infertur: nondũ enĩ ascendi ad
cũ aequalis creditur patri. Namquis quis eũ aequalẽ patri
non credit: adhuc in eius pectore ad patrẽ dñs non ascendit
Ille ergo iħm ueraciter tangit: qui patri filiũ coȩt̾nũ credit:
Incorde & enĩ pauli iã adpatrẽ iħc ascenderat: cũ isdẽ paul
dicebat. Quicũ informa dĩ e̾et: non rapinã arbitratus est

Expanded text:
vit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem vit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad dit, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat quẽ quȩrebat ait. dñe. situ sustulisti eum: Quasi enĩ
dixisset excuius desiderio plangeret: cũdicit quẽ non dixerat
Seduis amoris hoc agere solet in animo: ut quẽ ipse semper
cogitat. nullũ aliũ credat ignorare. Recte & hȩc mulier quem¬
quęrit nondicit. & tam̃ dicit dñe. situ sustulisti eũ. quia alteri Non putat
incognitũ: que sic ipsa continuo plangit desideratũ. Dicit
dicat. Accognosce cũ: aquo recognosceris. Perfecto quoque
uiro dicitur. noui te exnomine : quia homo commune est
quia ex nomine scitur: Acsi ei aperte dñs dicat: Nonte gene¬
raliter ut cȩteros: sed specialiter scio. Maria ergo quia uocat᷑
ex nomine recognoscit auctorẽ: atq eũ ꝓtinus rabboni id est
magistrum uocat. quia & ipse erat qui quȩrebat᷑ exterius. &
ipsẽ qui eã ut quȩreret interius docebat. Iamuero ab euangłista
non subditur quid mulier fecit. sed exeo innuitur quod audi¬

Expanded text:
dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium quaerit non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. VERS. 16dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine ; 637 quia homo, commune omnquia ex nomine scitur: ac si aperte Dominus dicat, non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse qui eam interius ut quaereret docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audi