comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tactus &iustitiã designat: Consequenter uero &alie orũ quattuor
sensuum quã sit łcuranda in nocentia : uel sc̃i ficatio comquirenda fi¬
gurato pontificis habitu monstratur cumndicitur : & hi ram bessi¬
nam facies : Thuranamq: quȩ &cidaris &mitra uocabat᷑ caputte¬
gelit & ornabit pontificis. uthocindum̃to ad moner&ur om̃s capi¬
tis sensus dõconsecrator habere: neuelo cubei : uiderentiamtitẽ uel
aures libentius iudiendo obpbrium actiperent a duersas ꝓximũ siũ
uelos abundar& nequitia & lingua concima r& dolum:¬
Siue &xiam concuxpula &ebri&e grauarent uelol factus as pertui. merra
aloe & cina momo lectum mer&ricis amplecter&ur : Quin potius ocu¬
lieius uderent aequitatem aures inclinarentur ad audienda uerba
prudentiȩ dulcuessent faucib: ei: eloquadñi suꝑ mel& facum:
Donec suꝑ cã alitus in eonon loquer&or iniquitatẽ: Nec abin nocentia

Expanded text:
tactus, et justitiam designat. Consequenter vero et aliorum quatuor tactus, et justitiam designat. Consequenter vero et aliorum quatuor sensuum, quam sit vel curanda innocentia, vel sanctificatio conquirenda, figurato pontificis habitu monstratur, cum dicitur: Et tiaram byssinam facies. Tiara namque, quae et cidaris, et mitra vocabatur, caput tegebat et ornabat pontificis; ut hoc indumento admoneretur, omnes capitis sensus Deo consecratos habere, ne vel oculi ejus viderent vanitatem, vel aures libentius audiendo opprobrium acciperent adversus proximum suum, vel os abundaret malitia, et lingua concinnaret dolumsive etiam cor crapula et ebrietate gravaretur, vel olfactus aspersum myrra, et aloe, et cinnamomo lectum meretricis amplecteretur. Quin potius oculi ejus viderent aequitatem, aures inclinarentur ad audienda verba prudentiae, dulcia essent faucibus ejus eloquia Domini super mel et favum, donec superesset halitus in eo, non loqueretur iniquitatem, nec ab innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ uiũ: Haec aũlinea non solum stricta. uerũ & am poderis
uidelic& adpades usq descendens cumcontinentia Nonuniui lib& mẽ bro
uolenter in posita sedintoto est corpore delectabiliter consumata
Hacc&emim linea manus eius ac brachia deb& stringere sacerdotis
ne quidnisi utile faciuant pectus nequid inane cogit&: Ventremne
delicias ultramodum appecendo dm̃ segulosus facere prȩsumat:
subiecta uentrimebra nela sciuendo totã sacerdotalis habitus pal¬
chritudinẽ corrumpant : genua neaboritionis instantia torpeanT
tibia s&pedes neadmalum currant: Induat̃ ergo sacerdos primoli¬
nea stricta : ut &corp: abiniquis operib: &a prauis mentẽ cogitationib:
compescit: acciput deindehiacinthinã ut p̃terdestrictionẽ conti
nentia salutaris ac que corpus &amimũ spiritaliũ uistutũ habitu uenus¬
tus & tactus. Quorũ primũ quattuoꝵ ꝓpriȩ capitis ultimur toto est
corpore cõmunis. Ianica haec quã diximȩ utraq ꝓpriȩ continentiȩ

Expanded text:
in Deum vivum. Haec autem linea non solum stricta, verum etiam poderis est, videlicet ad pedes usque descendens, cum continentia non unicuilibet membro violenter imposita, sed in toto est corpore delectabiliter consummata. Haec etenim linea, manus ac brachia debet stringere sacerdotis, ne quid nisi utile faciant; pectus, ne quid inane cogitet; ventrem, ne delicias ultra modum appetendo, Deum se gulosis facere praesumat; subjecta etiam ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricta, ut et corpus ab iniquis operibus, et a pravis mentem cogitationibus compescat. Accipiat deinde hyacinnentiae salutaris, aeque corpus et animum spiritualium virtutum habitu venus, auditus, et tactus; quorum primi quatuor proprie capitis, ultimus toti est corpori communis; tunica haec, quam diximus utraque proprie, continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
turus gͥ legẽ morsi dñs pͥmo illũ in uerticẽ montis
euocat. ut in alto secũ demoratꝰ liberius audiat
quȩ ad inferiora rediens płm p̃cepta docebat. simula
ex altitudine loci colligat quã celsa q̃ntũue ab hu¬
manis secreta doctnis sit lȩx quã accipit. ⁊ qm̃ ab illo
solumꝰ ꝑfecte intelliģi uł custodiri possit. qͥ sese a t̾renis
tagiis sullimiꝰ ac ꝑfectiꝰ uiuendo reparauerint. Uñ
& płm in inferiorib expectare donec morses redeat p̃

Expanded text:
turus ergo legem Moysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat; simulque ex altitudine loci colligat quam celsa quantumve ab humanis secreta doctrinis sit lex quam accipit, et quomodo ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspe
Abbreviated transcription (Latin):
auream inqua eã scm̃dñ scuptum : quauenitin nomine pitris dicen
E gompitre &piterin meest : & quuidit me uidet & patrem: Hacce¬
nus aarom & filioram enas habitus. qualis. cẽ. debeat eelesti designi¬
tur oraculo: sequt᷑ autem Hinc&xiãmodis consacrationis quouelip¬
sos ueltab nacilum cũomni suppellectihsua. dedicario porteat: ollatis
udelic& dnõutulo & duob ari&ib: panib: quoq triticeis Non solum
arimis sed&oleo conspersis. siueditis ad hibito &amoleo unctionis
que nimuirũ cuncta : sueo perundeuotonẽ bonorum. acmunditiã fi

Expanded text:
 Domini sculptum, quia venit in nomine Patris, dicens: Ego in Patre, et Pater in me est, et qui videt me, videt et Patrem . Hactenus Aaron et filiorum ejus habitus qualis esse debeat, coelesti designatur oraculo. Sequitur autem hinc etiam modus consecrationis, quo vel ipsos vel tabernaculum cum omni supellectile sua, dedicari oporteat, oblatis videlicet Domino vitulo et duobus arietibus, panibus quoque triticeis non solum azymis sed et oleo conspersis, si velitis, adhibito etiam oleo unctionis. Quae nimirum cuncta sive operum devotionem bonorum ac munditiam fi
Abbreviated transcription (Latin):
teguntur. Rate ꝑmala puniea multi fariustutũ operatio
unio caritatis munimine undiq: uersum tecta designatur
Fitautem endem alorim punicoram effigies ec hiacinetho & pur
inculcatum ÷: Hisuero in medio tintinabula ꝑmiscentor cumneq:
opus sacerdoti sumqua a sorito uerbi quodlo quitur discrepat
Neq arectitud ineoperis territus aduersus linguȩ sonitus dissentit
Vbipuldirȩ additor: itaut tintinabulumaurcum &malum pume
Rur sumq tintirabulim aliud urtũ & malum punicum Aurta¬
quippetintinabula hoacinthinȩ pontificis taniģȩ in seruntur
&omini expas teciruindantur cumommis sermocius dartatem sup¬
ne luci sresonat. &idem sonitus uelu iheacinthnȩ tunicefirme in fi¬
xis Operum quoq ipsius sub limitate audientiũ mentib: cõmendat᷑¬
iuntq binamila circum singula tintinabula &crtum singilan
labia tintinabila Cun&mnua quelo quitorbonis confirmunt

Expanded text:
teguntur, recte per mala punica multifaria virtutum operatio, teguntur, recte per mala punica multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur. Fit autem eadem malorum punicorum effigies ex hyacintho et purpinculcatum est. His vero in medio tintinnabula permiscentur, cum neque opus sacerdotis unquam a sonitu verbi, quod loqneque a rectitudine operis, territus adversis, linguae sonitus dissentit. Ubi pulchre additur: Ita ut tintinnabulum sit aureum et malum punicum: rursumque tintinnabulum aliud aureum, et malum punicum. Aurquippe tintinnabula hyacinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circundantur, cum omnis sermo ejus claritatem supernae lucis resonat, et idem sonitus, velut hyacinthinae tunicae firme infixus, operum quoque ipsius sublimitate audientium mentibus commendatuFiuntque bina mala circum singula tintinnabula, et circum singula mala bina tintinnabula, cum et omnia quae loquitur bonis confirmantu
Abbreviated transcription (Latin):
omni hora iuxta sermonẽ ꝓphexȩ sollicitu s ambula ttumdũo do
suo  quantũ alius quis uel moriturus & adiudiciũ dñi sui ultimũ
ingressurtis uix habere sufficit: Uerum quia tota ꝑfectio
sicerdotis in operib: & doctrina ueritatis consistit : iuxta hoc
qun dbeatus lucas descripto eu ingelio dicit. fecsse se sermo¬
nem dchis quȩ coepitihs̃ facere & docere: Rete subiungitur
Dcor sumuero ad pedes enisdemtuncȩ ꝑcircuitũ quasi mala punica
facies exhuacintho & purpura & coccobastint omixtis in medio
tintin abulis : Deo sumnãq ad pedes tungȩ fiunt qua simnala punica
&tintinabula ꝑgrrum quando ad tantã excellentũ de uotedõ
conuersationis saicerdos ꝑuenerit : atnili. llo abud quã splendor
& grati flosq utita dxerimurius bonorumoperum udeat᷑
Nilabillo alud cumos aperuĩt quã suatis simus horũ sonus audut᷑
Quia cnim inmalo punico multa interius grana uno foris costios

Expanded text:
omni hora, juxta sermonem prophetae sollicitus ambulabat cum Domino Deo omni hora, juxta sermonem prophetae sollicitus ambulabat cum Domino Deo suo , quantum aliquis vel moriturus, et ad judicium Domini sui ultimum ingressurus, vix habere sufficit. Verum quia tota perfectio sacerdotis in operibus et doctrina veritatis consistit, juxta hoc quod beatus Lucas descripto Evangelio dicit, fecisse se sermonem de his quae coepit Jesus facere et docere ; recte subjungitur: Deorsum vero ad pedes ejusdem tunifacies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, mistis in medio tintinnabulis. Deorsum namque ad pedes tunicae fiunt quasi mala punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devotae Deo conversationis sacerdos pervenerit, ut nil in illo aliud quam splendor et gratia, flosque, ut ita dixerim, varius bonorum operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuerit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana, uno foris cortice
Abbreviated transcription (Latin):
nienter ipsaoperum consumatio figurari: Velaes teextremȩ
uestium pastes ultimȩ suntnrȩ sollicitudinis quib: scse quiq: fideles
cumuitã hanc finire coguntur intentiur solito a bomni labemalorũ
expurga re contendunt : Cũ mei& piuore ꝓcurantes neante distrio¬
tumiudicem ꝑducti ꝓsordido utionum habitu expellantur. atq inte¬
nebras p̃cipitentur &iñs, Qumpotius appareant inditi sicateleo¬
tidi scr̃ &dilectiũis cera misericordiȩ. benignitatẽ humilitatẽ modestũ
patientiã suꝑ omma autem haec caritatẽ quod÷ unculũ ꝑfectionis
su scar ex &ud ex noster inuenire delectatur : Tuni caergo sicer¬
dotis huacindina hab& oram in apͥtiotextilem sicuitinextremis
uestium pastib fieri sol& Cum doctorquisq: egregius atanta ꝑ¬
foctioneo pusuis tutum inopit ad quantã qui lib& alius diutis si¬
me laborus uxal quando ꝑuenit : Cumtanto timore fimulatus

Expanded text:
nienter ipsa operum consummatio figurari. Vel certe extremae nienter ipsa operum consummatio figurari. Vel certe extremae vestium partes, ultimae sunt nostrae sollicitudines, quibus sese quique fideles, cum vitam hanc finire coguntur, intentius solito ab omnium labe malorum expurgare contendunt, cum metu et pavore procurantes, ne ante districtum judicem perducti, pro sordido vitiorum habitu expellantur, atque in tenebras praecipitent aeternas, quin potius appareant induti, sicut electi Dei sancti et dilecti viscera patientiam: super omnia autem haec charitatem, quod est vinculum perfectionis.  Eclesia sancta rex et judex noster invenire delectatur. Tunica ergo sacerdotis hyacinthina habet oram in capitio textilem, sicut in extremis vestium partibus fieri solet; cum doctor quisque egregius a tanta perfectione opus virtutum incipit, ad quantam quilibet alius diutissime laborans, vix aliquando pervenit: cum tanto timore famulatus
Abbreviated transcription (Latin):
textamne facile rumpat᷑. Cũprimordiũ bonȩnrȩ actionis fortira¬
dic&imoris diuimi subnixum: & contraom̃s insidis hostis antiqui ꝓ¬
bitur cẽ munitũ : Ialis namq: oracollum sicerdotis ꝑ gurum uestit
&oinat : quandorector fidaciã loquendi subdit ac p̃diandicȩlestia
maximã p̃b& hocquodipsenonsolum in p̃cursu uitȩ suȩ recte uixe¬
rit sed ipsum quoq: exordum arectitudine coeperit: Iuxta exem¬
plumbeatorũ simuelis hieromiȩ &iohannis ꝓph&irum : qui ab ipsa
infantia spr̃ sc̃ĩ gratia repl&i : & indo ctorũ suntor dinem segregati:
Voxii quidem incollo ÷ ideoq ꝑcollũ recte loquendiusus exprimitur
Apte autẽ cumora capitii. ꝑgrrum textilis fieri papereur¬
S. tutim adiunctũest ncutfieri sol&x inextremis uestum pastib: sicut
enĩ uestib: opera ita extremis uestium pastib: potest non in conue¬

Expanded text:
textam ne facile rumpatur: cum primordium bonae nostrae actionis, forti ratextam ne facile rumpatur: cum primordium bonae nostrae actionis, forti radice timoris divini subnixum, contra omnes insidias hostis antiqui probatur esse munitum. Talis namque ora, collum sacerdotis per gyrum vestit et ornat, quando rectori fiduciam loquendi subditis ac praedicandi coelestia maximam praebet, hoc quod ipse non solum in procursu vitae suae recte vixerit, sed ipsum quoque exordium a rectitudine coeperit, juxta exemplum beatorum Samuelis, Hieremiae, et Joannis prophetarum, qui ab ipsa infantia Spiritus sancti gratia repleti, et in doctorum ordinem sunt segregati. Vox siquidem in collo est, ideoque per collum recte loquendi usus exprimitur. Apte autem cum ora capitii per gyrum textilis fieri praecipereturstatim adjunctum est: Sicut fieri solet in extremis vestium partibus. Sicut enim vestibus opera, ita extremis vestium partibus potest non inconve
Abbreviated transcription (Latin):
ude utraq grece poderis dita est ut ostender&urnil in sacer¬
dotali uitain fimum acsordidum remanere. sedomnequo diger&
quasi a&herto colore speciosis simũ uniuersa mẽbracius acapite
usq id podes gratiuuis tutũ contectũ essedebere. Itemtonicata¬
larisicerdos tota hi acinethinaues titur : ut admoneatur opus
ge leste noninchoandum tantũmodo uerũ &umusq in finem. eo ce
ꝑ seuerandum omnib: quis alui cẽ uoluerint: Esto fidelis usque¬
ad mortem & dabotibicoronam uitȩ : Et quiaita so lũ modo ad ꝑfectio¬
nembonȩ actionis infatigabili ꝓposito ꝑuenem e n hanefixa intex¬
tione suꝑnȩ remunerationis incipimus : Recte de cadẽ tonica s ub¬
iungitur: In cuius mediosu praeritcapitiũ &ora ꝑgurumeius tex̃¬
tilis sicut fieri sol& inextremis uestium pastib: ne facilerũpa tur
cipitium quippetuniçȩ hi acmethinȩ firmissimã hab&orã : & exsese

Expanded text:
unde utraque Graece poderis dicta est; ut ostenderetur nil in sacerunde utraque Graece poderis dicta est; ut ostenderetur nil in sacerdotali vita infimum ac sordidum remanere, sed omne quod ageret, quasi aethereo colore speciosissimum, per universa membra ejus, a capite usque ad pedes, gratia virtutum contectam esse debere. Item tunica talari sacerdos tota hyacinthina est vestitus, ut admoneatur opus coeleste non inchoandum tantummodo, verumetiam usque in finem in eo esse perseverandum omnibus, qui salvi esse voluerint. In ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Et ita quia solummodo ad perfectionem bonae actionis infatigabili proposito perveniemus, si hanc fixa intentione supernae remunerationis incipimus, recte de eadem tunica subjungitur: In cujus medio supra erit capitium, etc. Capitium ilis, sicut fieri solet in extremis vestium partibus, ut facile rumpantur. Capitium quippe tunicae hyacinthinae firmissimam habet oram, et ex sese
Abbreviated transcription (Latin):
rũ i srł in pectore suo inconspectudnĩ semꝑ sacerdos iudcũ filiorum
isrł in pectore suo inconspectudñ gestat cm subdi torum causas ꝓso
li interna iudicis intentione discutit : ut nihilie eihumi litatir ad¬
misceat in eo quod diuimi positus uice dispensat: XXUIII I¬
ralis cuios pars nonminima si ꝑhumerale&xegebitur : ad dstinctio¬
nem̃ tunicȩ quȩ eratinterioris lineaquarũ paritermeminit su¬
perius dicens.: Haecautemerunt uestimentaquȩ facient raitio¬
nale & suꝑ humerale tunicum & lineã strictã.: Interiorautem e
ratbnea siuebi ssina quodlini ẽẽ genus nobilis simum constat
Exterior uero tunicatota huacinethinanilomnino colous alte¬
rius admittens. Cuius speciȩ uni formi maniferte uita sacer¬
dotalis qualis eẽ debeat doc&ur: Hoc ÷ suꝑnissolũ desideris
incessanter intenta & conuersationẽ iuxta a postolũ ha¬
bens incelis: ac sui saluatoris desideranter & pectans aduentum
Ciȩ uidelic& tunica sicut& brssina ad pedes usq: ꝑtingebat

Expanded text:
re suo, etc. Sacerdos judicium filiorum Israel in pectore suo in conspectu Domini gestat, cum subditorum causas pro sola interni judicis intentione discutit, ut nihil se eis humanitatis admisceat, in eo quod divina positus vice dispensat. CAPUT ralis, cujus pars non minima superhumerali tegebatur, ad distinctionem tunicae, quae erat interior, lineae; quarum pariter meminit superius, dicens: Haec autem erunt vestimenta quae facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interat linea sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat; exterior vero tunica tota hyacinthina nil omnino coloris alterius admittens, cujus specie uniformi, manifeste vita sacerdotis qualis esse debeat, docetur, hoc est, supernis solum desideriis incessanter intenta, et conversationem juxta Apostolum habens in coelis, ac sui Salvatoris indesideranter exspectans adventum. Quae videlicet tunica sicut et byssina ad pedes usque pertingebat,
Abbreviated transcription (Latin):
scunominis cadem ueste indutus meminisr& se studis doctri¬
nȩ &ueritatis inqui rendis: Non autemcur andis riminandisq
secularib negotiis ꝑ acceptũ sacerdotium fuis sec onsecratum.
ut quod exterius txpicum inueste p̃fulgebar intus in corde
ueraciter expressumc oruscar: Itẽ doctrina &uerita serant¬
in rationab postȩ uta ꝑtefigura r&ur. qua uestis.illa non solum
legalem induebit pontificem: sed & cuangelicũ prenuntiabat
ueli piim uidelic& dñm. De quoscriptum÷ Quia lex ꝑ mor sendita¬

Expanded text:
ntifex eadem veste indutus, meminisset se studiis doctrinae et veritatis inquirendis, non autem curandis rimandisque saecularibus negotiis per acceptum sacerdotium fuisse consecratum; ut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter expressum coruscaret. Item doctrina et veritas erantin rationali positae, ut aperte figuraretur quia vestis illa non solum legalem induebant pontificem, sed et Evangelium praenuntiabat, vel ipsum videlicet Dominum, de quo scriptum est: Quia lex
Abbreviated transcription (Latin):
tunicȩ ponti ficisindtus tad docendũ figorate quod soliustitȩ xp̃s
orbem c&̃ in luminaturus umiaersum: Ciq doñ presbiteras & ue
in duo denario numero gẽmarum rationilis. &iã hocintellegere:
figuraliter &xpressũ : quodidem solius titiue cuneta nrã tempora
cunctas orbis nõi plagassia ec iuce repl&xirus in eemplum solis
mundani quiꝑ menses .xii. signiferum lustra recirculum & totũ
ambire consueuit: Nam & hoc quod quat tuor ordines in rationali
ternos habebant lapides congrut anni uestentis ordini qu ꝑteri
menses inquattuor tempora ditingutur. Annũ autẽ inscripturis co¬
arstotum hoc salatis nrȩ tempus quo pena recributionecestamis
testatdupse saliutor quiuata sermonẽ i suȩ missus ÷ p̃dicare innũ

Expanded text:
tunicae pontificis inditus est, ad docendum figurate, quod Sol justitiae Christus tunicae pontificis inditus est, ad docendum figurate, quod Sol justitiae Christus orbem esset illuminaturus universin duodenario numero gemmarum rationalis etiam hoc intelligere figuraliter expressum, quod idem Sol justitiae cuncta nostra tempora, cunctas orbis nostri plagas sua esset luce repleturus; in exemplum solis mundani, qui per menses duodecim signiferum lustrare circulum, et totum ambire mundum consuevit. Nam et hoc quod quatuor ordines in rationali ternos habebant lapides, congruit anni vertentis ordini, qui per ternos menses in quatuor tempora distinguitur. Annum autem in Scripturis vocari totum hoc salutis nostrae tempus, quo pro aeterna retributione certamus, testatur ipse Salvator, qui. juxta sermonem Esaiae, missus
Abbreviated transcription (Latin):
so &enos domiumeri cintinabula congruit ho figiris musterioũ
ut sicitinbumero ae poctore a postolicũ ferrenumerũ iussi sest
pr& horum numeros inultima paste sicerdotalir habitus ille in
prima figoratus ÷: Decebit i ut quim aores gradu in corpore
rem in habitutu pici pontificis locunte pice haborent
Uerum siquis ipsos &um numeros utriusq ordinis mestice
ditinter prȩxari .XII. gẽmas uron in patore p̃ferebat ut nigni¬
car& tempus instare futurum quo fides sçẽ trinitatis inom¬
utomne s ad moner& doctores operauistitie quȩ iii iustutib prin¬
qpiliter comphenduntor simulcũ fide ueritas quȩ intrinitate ẽ
uipsos habere semꝑ &suis cõmendare discipuli s̃: Porta bst oc
mustic quodeadem fides &operatio iustitiȩ uniuersum c&̃ mur¬
dum aberrorum tenebris aduerã lucẽ ꝑductura: Tres num des
Aptehicnumerus tintinabulorum & malorum diuersitate coloris

Expanded text:
 ejusdem numeri tintinnabula, congruit hoc figuris mysteriorum; ut sicut in humero ac pectore apostolicum ferre numerum jussus estt illorum numerus in ultima parte sacerdotalis habitus, ille in prima figuratus est. Decebat enim, ut qui majores gradu in corpore rem in habitu typici pontificis locum typice haberent. Verum si quis ipsos etiam numeros utriusque ordinis mystice vult interpretari, duodecim gemmas Aaron in pectore praeferebat, ut significaret tempus instare futurum, quo fides sanctae Trinitatis in omut omnes admoneret doctores opera justitiae quae quatuor virtutibus principaliter comprehenduntur, simul cum fide veritatis, quae in Trinitate est, et ipsos habere semper, et suis commendare discipulis. Portabat et sepmystice, quod eadem fides et operatio justitiae universum esset mundum ab errorum tenebris ad veram lucem perductura. Tres namque dies apte hic numerus tintinnabulorum et malorum diversi coloris,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: uitȩ tẽporalis cunctiumus eiusdemq: speihabemus.
certitudine cõmunem: Cumitaoculos inmorte daudimex
ut ꝑcepto prius uiatico musterucȩles tis citius nos inuera
inueniendos uita. Atq in hac ꝑ p&uom ansuros eẽ confi¬
dimus. Congruit huic loco quod in libro numerorã
p̃cipitur filis isrł ut faciant sibi fimbrias ꝑangulos palli¬
orum ponentes in eis uit tas ucinthinas: fili qui ppe i stł
Ixpalliorom angubs fimbrus &ut tas hubent hc acmetinas
cumelecti quiq & quiđm uidere desiderant. Itioperib: seius¬
titiȩ induere laboran : ut horum finem non in lecude
mortalium ponint : Ne forte dicatur deeis quia recepe¬
runt mercedem Sed ineis potius in term arbitris oculos

Expanded text:
quoque vitae temporalis cuncti unius ejusdemque spei habemus quoque vitae temporalis cuncti unius ejusdemque spei habemus certitudine communem, cum ita oculos in morte claudimus, ut percepto prius viatico mysterii coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Congruit huic loco, quod in libro Numerorum praecipitur filiis Israel, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas. Filii quippe Israel in palliorum angulis fimbrias et vittas habent hyacinthinas, cum electi quique, et qui Deum videre desiderant, ita operibus se justitiae induere laborant, ut horum finem non in laude mortalium ponant, ne forte dicatur de eis, Quia receperunt mercedem suam : sed in eis potius inferni arbitri oculos
Abbreviated transcription (Latin):
una decencortinarum conexio tab̵ naculum dnũ condecorat
nsulas heacinetinas in literib ac sumitatib: facies cortirarũ
ut possint inuicem copulari : Hcacinctum diximus qũo
aeri coloris: cȩlestium bonoium significition congruere
Ansulis ergo he aometͥinis cortinȩ inuicẽ copalantur. Cum
unica spes suꝑnȩ beatitudinis omnia ꝑ orbẽ cordaelectorum.
inunaeidemq: deuotione coniungit : Quȩ uidelic& an¬
sulȩ aptedicuntur : Quia non solum in laterib: cortinarũ:
uerum &am in sũmitatib: hoc ⁊ extremis cengalorum ter¬
minis fieri deberent. Neque enimuitatantum &operatio
scõrum cõmuni ad ꝑfectionem itenere rectȩ intentionis
ꝓperat : sed i psum quoq: intium bone conuersationis. qđ
ꝑ confessionem fidei & sacinmentorũ cȩlestium ꝑceptionẽ
geritur. ne quaquã ab inuicẽ diuersũ sed pari & indissimi¬
li habent omnes ueritatis gratia conexum  Terminum

Expanded text:
una decem cortinarum connexio tabernaculum Douna decem cortinarum connexio tabernaculum DoAnsulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus facies cortinarum, ut possint invicem copulari. Hyacinthum diximus, quoniam aerei coloris est, coelestium bonorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis, omnia per orbem corda electorum, in una eademque devotione conjungit. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia non solum in lateribus cortinarum, verum etiam in summitatibus, hoc est extremis angulorum terminis, fieri deberent. Neque enim vita tantum et operatio sanctorum communi ad perfectionem itinere rectae intentionis properat, sed per confessionem fidei et sacramentorum coelestium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnes veritatis gratia connexum. Terminum
Abbreviated transcription (Latin):
depictȩ colorib sed quinȩ sbim& mutuo comunetȩ Quia
omnes utriusq testamenticultores mnunum eundemq: dm̃ere¬
debant unius eiusdemq piexatis & castitatis operibus seruie¬
bant : sedinedebratione sacramentorum suas uterq popa¬
lus discr&m pastes agebat: Nam passionis domincȩ ꝑquã
utriq: sumus redempti sacramentũ .: Vliincarne ac sanguine
uistimarum: Nosin oblatione panis &uni cȩlebimꝵ Ili
uentorã in carne natiuitatẽ dominicã p̃dicationem uistutũ
operationem tẽptationem. passionem. sepulturã resurrec¬
tionẽ ascensionem aduentum sps̃ scĩ fidemgentũ credebanNT
& confitebantur : Nos hȩc ommiaiam facta neq ulterius
fienda credimus & confitemur: At tamen cotempore
quo erigebatur tab̵ naculum om̃s adiuicem cortinȩ nec¬
tebantur: Quia cũ unuersi catholicȩ eclesiȩ pulchritudo
ab initio usq ad terminum sȩculi ꝑpendit᷑ ꝓfecto quass¬

Expanded text:
depictae coloribus, sed quinae sibimet mutuo conjunctae; quia depictae coloribus, sed quinae sibimet mutuo conjunctae; quia omnes utriusque testamenti cultores in unum eumdemque Deum credebant, unius ejusdemque pietatis et castitatis operibus serviebant, sed in celebratione sacramentorum suas uterque populus discretus partes agebant. Nam passionis dominicae, per quam utrique sumus redempti, sacramentum, illi in carne ac sanguine victimarum, nos in oblatione panis et vini celebramus: illi venturam in carne nativitatem dominicam, praedicationem, virtutum operationem, tentationem, passionem, sepulturam, resurrectionem, ascensionem, adventum Spiritus sancti, fidem gentium credebant et confitebantur, nos haec omnia jam facta, neque ulterius fienda credimus et confitemur. Attamen eo tempore, quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur; quia cum universa catholicae Ecclesiae pulchritudo ab initio usque ad terminum saeculi protenditur, profecto quas
Abbreviated transcription (Latin):
tes ministri scõrumcum populođi ammonerent᷑ semꝑ ob¬
seruande legis que d ecim quidem uerbis induab: tabulis eõ
conp̃hensa sed numero quinario ꝑ atrãq tabulã distinets:
Uerumnos ꝓpterhanc sententiã possumus denumero cortina¬
rum bis quinario &iam ita disserere quod sequaces in utro¬
q: testamento diuinȩ signiuerint. Et priores quidem quin¬
q: quȩ frontem acprimã tabnacul pastem ꝓtegebant
sue faciebeent : Anti quid̃ popul ti pumgesserunt
quidecr&a legis in sacmamento circumcisionis &hosturum
&uaria cȩrimoniarum obseruantia secundum litterãimple¬
bat. sequente suero quinq cortinȩ. quȩ pos teriora tabra¬
culitegebant uel &um suotegmne faciebant. Nos de sig¬
nacierunt quipost aduentum dni in carnenat: libros ac sacra¬
menta legis spritabter ipsorecuelante acdonante serua¬
mus: Et quide momnes cortinȩ unius operis cisdemq: cnrã

Expanded text:
tes ministri sanctorum cum populo Dei admonerentur, semper obtes ministri sanctorum cum populo Dei admonerentur, semper observandae legis, quae decem quidem verbis in duabus tabulis esset comprehensa, sed numero quinario per utramque tabulam distinctis. Verum nos propter hanc sententiam possumus de numero cortinarum bis quinario etiam ita disserere, quod Dei sequaces in utroque testamento divino signaverint. Et priores quidem quinque, quae frontem ac primam tabernaculi partem protegebant sive faciebant, antiqui Dei populi typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis, et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam secundum litteram implebat. Sequentes vero quinque cortinae, quae posteriora tabernaculi tegebant, vel etiam suo tegmine faciebant, nos designaverunt, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis spiritualiter ipso revelante ac donante servamus. Et quidem omnes cortinae unius operis, eisdemque erant
Abbreviated transcription (Latin):
exco quod inillo dicitura Adoratednm̃ hatrio scõ eius.
&iterum : Qintem plocius om̃s dicent glouã. Apte& it¬
scribitur : Quia nimirum in hoc ÷ ꝑfectio pere grinanas
dat futu riseculi Bene autem sequitur. UNius mensurg
fientum uerla tentoria : Et si enimuariante pictura cor¬
tinȩ ab inuicem differebcent unatamen omnes eraaT longi¬
tudinis : & lititudinis mensora tempenate : Quia & sidoma¬
tiones habentelet sccundũ gratiam quȩdita ÷ illis diffe¬
rentes. unustamendis una fides unum baptisina unus ds̃
& piteromnium. Quinq cortinȩ sibiiungent᷑ mutuo & aliȩ¬
bulȩ testamenti ita fuerint decalogo legis conscriptȩ
ut utraq: tabula &am quina uerba continer&. Vnde ap¬
te &iam cortinȩ decenquȩ pulchritudinem tab̵ naculi iunctȩ
compleban  Ita tempore congruo Iungebantur ut quinȩ
inutraq: paste simul ꝑmanerent : Quatenus hec intuen¬

Expanded text:
in eo quod in illo dicitur: Adorate Dominum in atrio sancto ejus. in eo quod in illo dicitur: Adorate Dominum in atrio sancto ejus. Et iterum: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Apte scribitur, quia nimirum in hoc est perfectio peregrinantis dat saeculi futuri. Bene autem sequitur: Unius mensurae fient universa tentoria. Etsi enim variante pictura cortinae ab invicem differebant, una tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae. Quod etsi donationes habent electi secundum gratiam, quae data est illis, differentes, unus tamen Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omnium. Quinque cortinae sibi jungentur mutuo, ebulae Testamenti ita fuerint decalogo legis conscriptae, ut utraque tabula etiam quina verba contineret. Unde apte etiam cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterdem sabbati sol& requies ena scoru figuntri
ongitudo ergo cortinarum in quãter septenios extendit᷑
cubitos. Qua ꝑfidem &cus tođiã doetrinȩ ciangeliȩ ꝑ que
exeratia spiritalium dequib diximus cus titũ patienta
longanims scẽ eedesȩ : ad requiem tenditẽnim, Est
liud induo detricenario numero sacramentũ aequȩ ad sep¬
te narium ꝑtinens: Sienimabuno usq: adseptem omnes in
medio Numeros pleno oidine Numerare uolueris uigind
tib: septenarii Numeri uice simus &octauus iriuenitur
meritomeo cortinarum longitudo contin&ur : Qnm fides
& patientia scorumustutũ uarioatedis tincta inomnibus
que agit ut patituri abumanigloriã fiuoris. sed supnȩ
beatitudinẽ qui&is expectat i Hinc ÷ eni quod huius nume¬
ri psalmus in consũmatione tab̵naculi ad titulatur : Quẽ to¬
tum de ꝑfectione scẽ eclesiȩ constit eẽ cantatũ : maxime

Expanded text:
propter diem sabbati, solet requies aeterna sanctorum figurari. propter diem sabbati, solet requies aeterna sanctorum figurari. Longitudo ergo cortinarum in quater septenos extenditur cubitos, quia per fidem et custodiam doctrinae evangelicae, per quae exercitia spiritualium, de quibus diximus, virtutum patientia longanimis sanctae Ecclesiae ad requiem tendit aeternam. Est et aliud in duodetricenario numero sacramentum, aeque ad septenarium pertinens. Si enim ab uno usque ad septem omnes in medio numeros pleno ordine numerare volueris, viginti tibus septenarii numeri, numerus XX et VIII invenitur, merito in eo cortinarum longitudo continetur, quoniam fides et patientia sanctorum virtutum varietate distincta, in omnibus quae agit aut patitur, non humani gloriam favoris, sed supernae beatitudinem quietis exspectat. Hinc est enim quod hujus numeri psalmus in consummatione tabernaculi adtitulatur, quem totum de perfectione sanctae Ecclesiae constat esse cantatum, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
primitur caritatis. quȩ non solum amantem so dm̃ & ꝓcimũ
dinis gremio consueuit exoiperc suosq ꝑsecutor es flexis in
oratione genib: dño cõmendare dicens : Dnie nestatua sil¬
lis hocpeccitum: Ouȩ latitudo apte quituor eratcubitorũ:
qua quat tuor sunt euangeliorum libri. in quib: dnĩi redemp¬
torissoi exemplis a cuerbis qualiter cadem carita ssit tenenda
docemur: Quattuor uis tutes in quarum operatione ca¬
demest arita sexercenda . Id ÷ temperantia foratudo
iustitia. prudentia. Vtuidelic& incorrupta indo caritas
atq: inte graxcustodiatur . quod ÷ temperantiȩ: Nullis fran
gatur in cõmodis quod÷ fortitudinis Nullialii seruiat:
quod ÷ iustitiae : Uigil& in discernen dis reb: nefallatia do¬
lus uepaulatim subriput qđ est prudentiae : Longitudo autẽ
cortmarum uiginti &octoeraet cubitorũ : qui ẽ. numerus
quaternarius septies ductus : septe nario autẽ numero

Expanded text:
primitur charitatis, quae non solum amantem, sed et Deum et primitur charitatis, quae non solum amantem, sed et Deum et dinis gremio consuevit excipere, suosque persecutores flexis in oratione genibus, Domino commendare, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae latitudo apte quatuor erat cubitorum, quia quatuor sunt Evangeliorum libri, in quibus Domini Redemptoris nostri exemplis ac verbis, qualiter eadem charitas sit tenenda, docemur. Quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia, ut videlicet incorrupta in Deo charitas, atque integra cusgatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim subrepat, quod est prudentiae. Longitudo autem cortinarum viginti octo erat cubitorum: qui est numerus quaternarius septies ductus. Septenario autem numero
Abbreviated transcription (Latin):
adficimur totadie : Aestimatisumus ut oues occisionis:
Coccus quiaignis hib& speciem merito fligrantis sime
scõnium dilectioni comparatur. Unide & quidim excis
quihanc p̃sente & comitante secum dño concocperan
aicbant : Nonne cornr̃ mardens erat in nobis cumloq¬
n&ur inuia. &aperir& nobis scriptura s. Cui contra
derepbis dicitur: & quo abundauit iniquitas. refriges¬
cet caritas multorom: Haec quasi bis tinguitor cuma
amorcdi & pximi flĩmescit. Cumillum extoto corde
tota anima totauistute : hunc sicut nosipsos diligim f
Itaque in his quaittuor costinarum colorib: quat tuor
iustificationes exprimuntur clectorũ. Inbissor orta. caro
castitatẽ reinens. Inhi acinsto. mens supna de siderans
upurpura caro pissionib: subucens. In coccobis tinsto mens
interpis sionesdĩ & ꝓximidilectione p̃fulgens. Iongitudo
longanima sçȩ ecelessȩ patientia : In lititudine: amplitudo ex¬

Expanded text:
afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Coccus, quia ignis habet speciem, merito flagrantissimae sanctorum dilectioni comparatur. Unde et quidam ex eis, qui hanc praesente et comitante secum Domino conceperant, aiebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Cui contra de reprobis dicitur: Et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Haec quasi bis tingitur, cum amore Dei et proximi flammescit, cum illum ex toto corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nosipsos diligimus. Itaque in his quatuor cortinarum coloribus, quatuor justificationes exprimuntur electorum. In bysso retorta, caro castitatem retinens; in hyacintho, mens superna desiderans; in purpura, caro passionibus subjacens; in cocco bis tincto, mens inter passiones Dei et proximi dilectione praefulgens. Longitudo longanimis sanctae Ecclesiae patientia; in latitudine amplitudo ex
Abbreviated transcription (Latin):
s&hĩ antequas duc& tentorium : Colũ ne quib: tentoriũ suspen
debatur sc̃i sunt doctores dequib: lucasconsequenter adiungit
ł tuistute magna reddebant a postoli testimoniũ resurrectionis

Expanded text:
sethim, ante quas ducetsethim, ante quas ducetdebatur, sancti sunt doctores, de quibus Lucas consequenter adjungit: Et virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
pura coccoq bistincto &bisso recorta o pereplumario: Exple
ta narratione deuelo qđ scuariũ & scuãrii scũ aria diuidebat
redit exponere deorientali latere scũarii quod intermis sisse
ad tempus uidebatur : Cumcetera enus latera australa
delic& septentrionale &occidenta ledescriber&, Tentorium
ergo in introito tab naculiꝰ pulchra colorũ uari&ite contextũ
Primitiuȩ ẽ decus ecclesiȩ diuersi suistutũ florib glorificum:
Dequib: scribit lucas: Quod multitudinis credentium erat
corunũ eanima una : & nonerat separatio mneis ulla : Nequis¬
quã eorũ quȩ possidebant aliquid suũ eẽ dicebant &c&erao
Inerat nãq ei hu a cinthinur quia cȩlestia cogitaregelestem int̃¬
ris uitã dacere solebat. Inerat purpura quiemorierat parata¬
ꝓxpo Inerat coccus bistinctus quiadi &x ꝓximi dilectione
flegrabat: Inerat &bissus recorta quia continentia carnis
& castitate gaudebat: Et quinq: colũnas de aurabi slignorum

Expanded text:
pura, coccoque bis tincto et bysso retorta, opereta narratione de velo, quod sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebat, redit exponere de orientali latere sanctuarii, quod intermisisse ad tempus videbatur, cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decus Ecclesiae, diversis virtutum floribus glorificum. De quibus scribit Lucas: Quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una; et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, etc. . Inerat namque ei hyacinthus, quia coelestia cogitare, coelestem in terris vitam ducere solebat. Inerat purpura, quia mori parata pro Christo. Inerat coccus bis tinctus, quia Dei et proximi dilectione flagrabat. Inerat byssus retorta, quia continentia carnis et castitate gaudebat. Et quinque columnas deaurabis lignorum
Abbreviated transcription (Latin):
signare: Rectecinde labrum contram̃sã positũ esse dicitur
Qua nimirum scriptura legis & pph&arum ꝑomnu ad gra¬
tim etangeli respict: Huic indelic& testimoniũ ꝑhibense

Expanded text:
signare. Recte candelabrum contra mensam positum esse dicitur, signare. Recte candelabrum contra mensam positum esse dicitur, quia nimirum Scriptura legis et prophetarum per omnia ad gratiam evangelii respic
Abbreviated transcription (Latin):
dñs palam depitre adnuntubit nobis : Idest palam patrẽ ostendit
nobis: &ubi sicutiohannes ait  Videbimus eum sicutiest, Non
iamopaserit externo salutis adminiculo cum in habitans ine¬
lectissuis ds̃ omñps interius s̃cut luxutȩ in lustrat. & scatpa¬
nis uitȩ sitiat quos introducens ingaudũ regnisui ꝑ pecua heati¬
tudine subbimãt: Dximus autem supra quia latus tab̵ mnacul
meridianũ antiquã di plebem significar& . quȩ prior lucemdi¬
uinȩ cognitionis. prior feruorẽ diuinȩ dilectionis accepit
arsuero septentrionalis eiusdem tab̵niculi. congregatã de
gentib: ecclesiã quediutius intenebris &inũbra mostis re¬
manserat indicar&: Vnde recta distinctione &iamcande¬
labrum quodim paste a ustrali collocatur potest gratiaa
prioro populo data ÷ insinuare: Mensa uero quȩ inpiste
aquilonis stabat eaquȩ nobis sunt donatadĩ beneficia de¬

Expanded text:
Dominus palam de Patre annuntiabit nobis, id est palam Patrem ostendet Dominus palam de Patre annuntiabit nobis, id est palam Patrem ostendet nobis, et ubi, sicut Joannes ait, videbimus eum sicut est ; non jam opus erit externo salutis adminiculo, cum inhabitans in electis suis Deus omnipotens interius, sicut lux vitae illustrat, et sicut panis vitae satiat, quos introducens in gaudium regni sui perpetua beatitudine sublimat. Diximus autem supra, quia latus tabernaculi meridianum antiquam Dei plebem significaret, quae prior lucem divinae cognitionis, fervoremque divinae dilectionis accepit: pars vero septentrionalis ejusdem tabernaculi, congregatam de gentibus Ecclesiam, quae diutius in tenebris et in umbra mortis remanserat, indicaret. Unde recta distinctione etiam candelabrum, quod in parte australi collocatur, potest gratiam, quae priori populo data est, insinuare; mensa vero quae in parte aquilonis stabat, ea quae nobis sunt donata, Dei beneficia de
Abbreviated transcription (Latin):
arcamtes timonii in scõ scõrum: Apte ꝓpitiatoriũ suꝑ arcam
positam ẽe dicitur quia ipsi mediatoridĩ & hominũ . spetialit̃
ado patredonaitum est ut e& ꝓpitiatio ꝓpeccatis nr̃is
Vnde oum piulus dicit: Ih s̃xp̃s quimortuus tummo qui
& resurrex̃ quiestadd exterã dĩ qui & am interpellit p
nob is. Mensamq: extrauelum: & contra mensam cande labrũ:
in latere tabnaculi meridano: Mensaenims tabit in paste¬
aquilonis : Men sa &x candelcebrum tabernaculi tem poralia di
beneficia designant : quibus in p̃senti reficimur &x in luminamur
Uthis interim confortat &adiut: crescente gratia meritorum ad
panẽ angelorum in clis manducandũ &cedudendã uerã mundilo¬
cem intrare ualeamus, Ouȩ suntambo extrauelum: quõin hac so¬
lũ modouita uel scripturis scis ac doctorib: uel c&eris redemptio
nisnre sacramentis opus habemus: In futuro autem sȩculo ub:

Expanded text:
arcam testimonii in sancto sanctorum. Apte propitiatorium super arcam arcam testimonii in sancto sanctorum. Apte propitiatorium super arcam positum esse dicitur, quia ipsi mediatori Dei et hominum, specialiter a Deo Patre donatum est ut esset propitiatio pro peccatis nostris. Unde etiam Paulus dicit: Jesus Christus qui mortuus est, imo qui et surrexit, qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Mensam extra velum, et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano. Mensa enim stabit in parteaquilonis. Mensa et candelabrum tabernaculi temporalia Dei beneficia designant, quibus in praesenti reficimur et illuminamur, ut his interim confortati et adjuti, crescente gratia mepanem angelorum in coelis manducandum, et ad videndam veram mundi lucem intrare valeamus. Quae sunt ambo extra velum; quoniam in hac solummodo vita, vel Scripturis sanctis ac doctoribus, vel caeteris redemptionis nostrae sacramentis opus habemus: in futuro autem saeculo, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
primũ atq eximiũ locum hab& natura cȩlestis. Nel quia
ita factumest firmam̃ tum cęli ut numquã eius factura
soluatur: Nam quia dñsait cȩlum & terra transibunt
deceloes tuerco accipiendum: De quohicremusi miluus inquid
in çelo cognoscit tempus suum, Illud namq cȩlum iniuditio igne
periturum est quod indiluuio constat eẽ ꝑditum: Poro
attes tante quiait: Celierant prius & terra deaqua & ꝑ aquã
consistens uerbodi ꝑquȩ ille tunc mundus aqua mundatus pe
reseruatiin diemiudicu, Intrauelum hocautem posita ÷ ara
suamre surrectionẽq: amostuis suꝑcȩlos cȩlorum a scendenis se¬
d&r addexteram patris: Hocuelo. scuarium & scũarii scũaria
diuiduntur: Quo ȩclessaquȩ exangelis scis & hominib con¬
stans: pastimadhuc peregrinatur in infimis: pastiminȩ¬
terna patria regnatin suꝑnis. Adhucciuessuos dirimente ue¬
lo cȩli hab& ab iuicem segregatos: Pones & ꝓpitiatorium suꝑ

Expanded text:
primum atque eximium locum habet natura coelestis, vel quia primum atque eximium locum habet natura coelestis, vel quia ita factum est firmamentum coeli, ut nunquam ejus factura solvatur. Nam quia Dominus ait, Coelum et terra trade coelo est aethereo accipiendum. De quo Hieremias: Milvus, inquit, in coelo cognoscit tempus suum . Illud namque coelum in judicio igne periturum est, quod in diluvio constat esse perditum; Petro attestante, qui ait: Coeli erant prius et terra, de aqua et per aquam consisthereo accipiendum. Intra hoc autem velum posita est arca suam resurrectionemque a mortuis, super coelos coelorum ascendens sedet ad dexteram Patris. Hoc velo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividuntur, quoniam Ecclesia quae ex angelis sanctis et hominibus constans, partim adhuc peregrinatur in infimis, partim aeterna patria regnat in supernis, adhuc cives suos dirimente velo coeli habet ab invicem segregatos. Pones et propitiatorium super
Abbreviated transcription (Latin):
acuisionis inlustratam:, Habent & bases argenteas quia om̃is
eorum natura. In hoc quasi fundamento specialiter subsis¬
tit ut lacudes ymnorum. suo conditori decant&: ut uolunta¬
temeiusdem conditoris nobis ad huc in terra peregrinanti¬
b: quasi extrauelum positis suis conuicib: nurrent: Unde
& ipsid&ra congratulantes corum locudib: sedulo quasi uoce
exortatoria dicere solemus. Benedite dum̃ omnes ange¬
lieius potentes uis tute qui facitis uolunta tem cius:
Auronamq sepe inscripturis sapientiȩ splendor argento
nitor ostendi uerborum consueuit: In sereur autem ue¬
scũ arium & scuarii scũaria diuidentur. Circuli. quineq ini¬
tium habere neq finemuidentur Nonnã quã in scriptura
sacra pãnitate ponisolent: Ttaptȩ uelum quocelum figu¬
ratur ꝑcrculos suspensum eẽ ꝑ hib&ur Uel quia in ẽi no
erat consilio diuinitatis. quando muniđ crear&ur inquo

Expanded text:
ac visionis illustratam. Habent et bases argenteas; quia omnis ac visionis illustratam. Habent et bases argenteas; quia omnis eorum natura in hoc, quasi fundamento, specialiter subsistit, ut laudes hymnorum suo Conditori decantet, ut voluntatem ejusdem Conditoris, nobis adhuc in terra peregrinantibus, quasi extra velum positis, suis concivibus narrent. Unde et ipsi de terra congratulantes eorum laudibus sedulo, quasi voce exhortatoria, dicere solemus: Benedicite Dominum, omnes angeli ejus, potentes virtute, qui facitis voluntatem ejus . Auro namque saepe in Scripturis sapientiae splendor, argento nitor ostendi verborum consuevit. Inseretur autem vesanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividentur. Circuli qui neque initium habere neque finem videntur, nonnunquam in Scriptura sacra pro aeternitate poni solent. Et apte velum quo coelum figuratur, per circulos suspensum esse perhibetur. Vel quia in aeterno erat consilio divinitatis, quando mundus crearetur, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dentiȩ. Dõ firmissime coherere fortitudinis, Nullo de¬
fectunoxio delcitari temperentiȩ : Hicautem quodagit
iustitico in subueniendo miseris quod prudentia. in p̃ca¬
uendis insidiis quod fostitudo in ꝑferendis molestiis qđ
temperantia in cohercendis delectationib: prauis : Nonibi
erit ubinihilerit omnino mal: Benie autem hȩ columnȩ
delignis sochim sunt factȩ, Uelquia sps̃ angelicȩ incorropti¬
biles natura. & in mortales sunt conditi: uel quia absq: pecca¬
toconditi intemeratam suȩ conditionis puritatem sem ꝑ
custodiunt: De quib: apte subditur: Quȩ ipse quidem de ac¬
rateerunt & habebunt capita aurecc sedaba ses argenteas:
Deaurate qui ppe sunt columnȩ Antequas ad pendeređr¬
uedlam: quia positȩ intrauelum cȩliuis tutes angelorum sumȩ
daritatis sunt gratiaues tite.: Capita aurea habent quia
mentem qua reguntor habent p̃sentia diuinȩ cognitionis

Expanded text:
dentiae; Deo firmissime cohaerere, fortitudinis; in illo dedentiae; Deo firmissime cohaerere, fortitudinis; in illo defectu noxio delectari, temperantiae. Hic autem quod agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non ibi erit, ubi nihil erit omnino mali. Bene autem hae columnae de lignis sethim sunt factae, vel quia spiritus angelici incorruptibiles natura et immortales sunt conditi, vel quia absque peccato conditi, intemeratam suae conditionis puritatem semper custodiunt. De quibus apte subditur: Quae ipsae quidem deauratae erunt, et habebunt capita aurea, sed et bases argenteas. Deauratae quivelum; quia positae intra velum coeli virtutes angelorum, summae claritatis sunt gratia vestitae. Capita habent aurea, quia mentem qua reguntur, habent praesentia divinae cognitionis