comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qua re nonuulua mortuus sum: Qui hoc
quoq quod hic adicit. subdens fuissẽ.
quasi qui non essẽ deutero translatus
ad cumulũ  Illic uerbis aliis non aliter¬
adiungit dicens : Sicut abortiuũ absconditum
non sub sisterẽ: uel qui concepti non uiderunt
lucẽ: Quia uõ haec superius late digessi¬
mus: ꝓuicando lectoris fastido exposita re
tũ se acsollicitũ uiuere ostendit. qui breu¬
tatẽ p̃sentis uitȩ considerans. nonusum eiꝰ
sed terminũ conspicit: ut ex fine colligat
nichil eẽ quod transiens delectat Hinc
nãq ꝑsalomonẽ dicitur: Si annis multis
uxerit homo. & in his omnib: letus factus.
meminisse debet tenebrosi temporis: et
dierũ multorũ quicũ uenerint uanitatis
arguuntur p̃terita: Hincrursũ scripcũ ẽ:
nomnib operibus tuis memorare nouissima
tua . et in aeternũ non peccabis : Igitur
cũ culpa animũ temptat. mens necesse ẽ :
ut breuitatẽ suae deleccationis aspitiat:

Expanded text:
Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliteradjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita repi? - Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse qnamque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui, cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Hinc rursus scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut addiscutiendũ se animus redeat. quic¬
quid inse rȩpbũ. quic quid prauũ deprehende
affligat: Vnde apte subiungit : Et poe¬
nȩ militant in me: Consideratis quippe dei
testibus poenȩ innobis militant: quia dũ
miseranda illorũ facta conspicimus.
uitã nr̃am quae exeorũ nobis compara¬
tione displicet. studiosa afflictione cru¬
ciamus: At quic quid in nobis pollu¬
erunt opera : diluant lamenta Et si
quid adhuc culpa delectationis inquinat:
poena maeroris tergat Beatus igitur
iob quia uitã patrũ praecedentiũ cons¬
picit: quid inse gemere debeat: subtilius
agnoscit Sed magni doloris magiste¬
ro dũ sua plangit. adlamenta nos ins¬
truit : ut quo uirtutes in aliis cernimus.
eo apud districtũ uidicẽ. nra sollicite
delicta timeamus: Sequitur: Quare¬
deuulua eduxistime. qui utinã consump¬
tus essem. ne oculus meuideret ÷ quodni¬
mirũ prima oratione iã ꝓtulit dicens

Expanded text:
ut ad discutiendum se animus redeat, et quidut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. Sequitur: CAmptus essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus : et pia agere. et crudelia mul¬
ta tolerare hincergo colligitur districtꝰ
uidex. quanta illic feriat districtione
quosreꝓbat: si hic siccrutiat. quosamat:
Petro ad testante quiait: Tempus est utui¬
ditiũ incipiat: dedomo dei: Si autem pri¬
mũ anobis. quis finis eorũ qui non credunt
dei euangelio. Omp̃s igitur deus eiũ
contranos testes instaurat. iram mulcipli¬
cat. quia quo bonorũ uitã nrĩs oculis
obicit.: co prauitatis perpetratȩ duritiã
qua districtione inuidicio percutiat.
ostendit: Nã cũ solis sc sequentibus do¬
na exaggerat: torpentes iam quia rel¬
querit de monstrat Cũ bona ergo mal¬
iscerninus ualde necesse ẽ ues gusleoes
ne nrãs formidini et formidinẽ nãe exulta¬
tiom insctanis. Quatims et dealieniꝑ
uonabus caritas gaudeat. et desus infir¬
mitutibus consientia contremeseati ded
tructione superios interm udicis exipso
no torport pensamus Qudrestat. nsi

Expanded text:
cernimus et pia agere, et crudelia mulcernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Omnipotens igitur Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsnostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed trictionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi
Abbreviated transcription (Latin):
trariuis est operib nrĩs Et paulo post : Et dis¬
similis est: aliis uita illius: Testes itaq suo s.
contranos dñs instaurat. quia bona quae fa¬
cere ipsineelegimus. haet adcorreptionẽ
nrãm fieri abaliis demonstrat Ve qui
pracceptis non accendimur : saltẽ exemplis
excitemur: Atq in appeaitu reccitudins
nil sibi mens nr̃a difficile aestimẽt quam
ꝑfecte peragi abaluis uideat: Et fitp¬
rumq ut cũ alienae iutae bona conspicin
nraẽ sollicitius dampna timcamus : Etes
patescat. quantȩ post pondere aninade¬
sionis impedimur: quo nunc ab oñorũ norg
longe discre pamus: Vnde et testum ins¬
tauratione memoratac : ꝓtinus apte subun¬
Sgitur et multiplica siramtuã : Eonobis
multiplicari iradei dicitur: quo eẽ mub¬
tiplex indicatur: Quia exipsa nuncbo¬
norũ uita et labore cognoscimur. si emen¬
dari dũ tempus ẽ nolumus: quanta anĩ¬
aduersione feriamur: Clectos quippe dei

Expanded text:
trarius est operibus nostris ; et paulo post: Et distrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. Eorum tauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei
Abbreviated transcription (Latin):
idatu at neremnli sesequentũ nrĩ obtutlo
obict mt mensper ociũ remissa quomalus
uglantiã ꝓuectus coniderat: eo mse pig oe¬
dine orporis erubescat: Unde et rece subun
tes enim dei sunt : quiperexercitiũ scĩ operis
testantur. quae electos secutura sint praemia
ueritictis: Vnde hos quoq quos ꝓueritate
passos agnoscimus: greco eloquio martires
idẽ testes uocamus : Et per iohannẽ uoce an¬
gelica dñs dicit In diebus anti pas testis me
fidelis. qui occisus ẽ apuduos : Sed cestes
suos contra nos dñs in staurat: cumelectorũ
uitã prauititi nrae contrariã ad arguendos
nos in struendosq multiplicat: Contra nos
ergo testes illuis instauratur. quia cuncta
quae agunt: studis nraẽ prauitatis aduer¬
sa sunt : Vnde et sermo ueritiatis aduer¬
sarius uocatur : cũ mediatoris uoce ꝑ euan¬
geliũ dr̃: Esto consentiens aduersario cuo
cieo dũ es cũ illo inua: Atq dehoc eodẽ re¬
demptore reꝓbi persequentes : dicunt : Con¬

Expanded text:
is obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et recte subjutes enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Con
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ morttdi adhuc in care uiuentibus fun¬
ditus cura carnis abscidicur: seduc discre¬
te ammo seruiat: temperatur: Nam quia
olliceos hos et ueritas incrastiri ꝓ hibet hua¬
blli u euos q curtã inp̃sentb nonnegat qũã
tendi a dttpus quod sequtut ui inconcu¬

Expanded text:
enim mortali adhuc in carne viventibus funenim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, temperatur. Nam quia sollicitos nos esse veritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
aduitã reccitudinis animus acingit. torpo¬
rẽ discutit: ⁊ Tantoq in caelestib: desiderio
rapitur : ut paene nil exeo inferius reman¬
sisse uideatur : Et tamen cum ad carnis cu¬
rã reducitur. sin equa presentis iuitȩ uia
nullo modo expletur. ita hunc inferius
de praessum tenet: Acsi adhuc desummis
nulla contigisset: Auditis uerbis caelestis
oraculi. in amorẽ patriae caelestis erigit᷑.
sed resurgente praesentis uitae studio. sub
terrenae curae aggere sepelitur. atq
interra cordis nequaquã supernae spei
semen ꝓficit. quia cogitationis in firme
spina deRsescit: quam udelicet spinam
per semecipsã ueritas manuscaẽ ex or¬
tationis era dicat dicens. nolite solliciti
esse incrastinũ: Contra hanc quoq perpau¬
lũ dicitur. carnis curã nefeceritis: in concu¬
piscentis: Sed in his nimirũ ducis acmilitis
uerbis agnoscimus. quia tunc ab eo mor¬
tifero uulnere animus pungitur: cum
in ea mensurȩ aequitas non tenetur: net.

Expanded text:
ad viam rectitudinis animus accendit, torporem discutit, tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullomodo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resterrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo mensurae aequitas non tenetur . Neque
Abbreviated transcription (Latin):
mens inculpae recordatione concutitur:
ut adperpetrationẽ illius longe graui¬
us quam prius capta fuerat urgueatur:
Et de praehensa trepidat: seq ipsam uariis
motibus mpulsa perturbat Metuit qͥ¬
dẽ neuincatur temptationibus: sedresistens
hoc ipsũ quod longo labore ceraminis
affligitur ꝑ horrescit: Vnde et apce
michi ẽ: et si ustus. non leuabo caput satu¬
ratus afflictione et miseria Impius nãq
uae habet: lustus miseriã. quia & aeter
tus quisq doloribus transitoriae aduer¬
sitatis ex piatur: Impius caput lelat.
sedelatus euadere uae quod saequitur:
noualet : Iustus labore suicertamitus¬
afflictus caput leuare non sintur selpraes¬
sis perpecua affutione liberatur: ule
in uoluptictibis erigit: sedũpplicuos senuen¬
cibus merga: Ite se in dolore de pirmea
sedtamen apͥpondere aecernae a nim des¬
uersionis ab scondit: Consideret prouor
lus quod aut reniens homo uitus praesen¬

Expanded text:
mens in culpae recordatione concutitur, mens in culpae recordatione concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et apte mihi est; & si iustus, non leuabo caput, saturatus afflictione & miseria. Impius namque væ habet, iustus miseriam: quoniam tus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certamiafflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesen
Abbreviated transcription (Latin):
cunta sua multitudine ad infernidaus¬
tra descendit: Sepulchra autem mor¬
tuos tegunt. et quis alius mortẽ acrius
ꝑtulit. quã is qui conditorẽ suũ despiti¬
ens uitã reli quit: Quẽ uidelicet mor¬
tuũ cũ humana corda suscipiunt: eius ꝓ¬
cul dubio sepulchra fint. sed in circuitu
illius sepulchra eius sunt: quia in quorum
sementib nunc ꝑ desideria sẽpelit. hos
sibi post modũ pertormenta coniungit:
et qm̃ nunc inse metipsis rȩꝓbi malignos
sp̃s inlicita ꝑpetrando suscipiunt : tunc
quae maneat dampnatos poena cogno¬
uimus et instruente nos sacro edoquio
quantus in dampnatione ignis. quanta
inigne obscuritas. quantusq in obscuri¬
tace pauorsit nullatenus ambigimus:
sed quid ꝓdest ista praenosse si non con¬
tingat euadere : Tota ergo intentione
curandũ ẽ. ut cũ uacationis tempus acci¬
pimus. bene uiuendi studio malorũ ul¬
tricia tormenta fugiamus: Hinc qͥp¬

Expanded text:
cuncta sua multitudine ad inferni clauscuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt, et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et qspiritus illicita perpetrando suscipiunt, tunc quae maneat damnatos poena cognovimus; et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quip
Abbreviated transcription (Latin):
unȩ flammarȩꝓbis et nequaquã lucet
ad conso: lationis gram. et tamen lucet
ad poenã ut dampnatorũ oculis ignis
supplitu et nulla claritate candeat.
et ad doloris cumulũ deiecti. qualiter
crucientur ostendat Quid autẽ mirũ
sigehennȩ ignẽ credimus habere suppli¬
tiũ simul obscuritatis et luminis. quan¬
do experimento noumus. quia et taeda¬
rũ flamma lucet obscura. Tunc edax
flamma conburet: quos nunc carnalis de¬
lectatio polluit: Tunc infinite pacens
infernibaratrũ deuorat: quosnune
in anis elatio ex altat. atq quo libet ex
uitio hicuoluntatẽ callidi persuasord
Insimilis: una tamen poena amplificat.
quos unus incrimine reatus ligat: Quod
Sent breuiter in sinuat ꝓphett quiait.
biassur et omnis multitudo eius. et incir¬
aui eius sepulchra illius: quis nãq assur
uꝑbi regis nomine. nisi ille perclationẽ
cadens antiquus hostis exprimitur. qui
ꝓẽo quod multos adculpã ꝑtrahit. cum

Expanded text:
nae flamma reprobis, et nequaquam lucet nae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam: ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et ad doloris cumulum dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura. Tunc edax flamma comburet, quos nunc carnalis delectatio polluit. Tunc infinite patens inferni barathrum devorat, quos nunc inanis elatio exaltat atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasorisdissimilis, una tamen poena implicat, quos uno in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: Ibi assur et omnis multitudo ejus, et in circuitu ejus sepulcra illius. . Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur: qui pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
secũ tunc intormentis uidebunt. ut poe¬
nã ꝓpriae punicionis exaggeret illa
a uctori p̃posital carnalis cognatio pari
ante oculos ultione damnata: Ignitaq
qui in obscuritate cruciat c̃redendũ est
quia lumen ad cormentũ seruat: quod
Ysi ad probare testimoniis in sua ex pressio¬
ne non possumus : super est ergo ut edi¬
gentis pueri per chaldei regis imperi¬
um suc censis camini ignibus ligatis ma¬
nibus pedibusq ꝓiecti sunt Quos tam̃
cũ miserator idẽ rex in camini incendio
ex ploraret. in laesis uestib de ambulan¬
tes uidit. ubi a perte colligitur. quia
mira dis pensatione conditoris ignis qua¬
litas indiuersa uirtute temperati.. et uesti¬
menta non adtigit: et uincula incendit
scĩsq uiris et adinferendũ tormentum
flamma friguit: et ad solutionis ministe¬
riũ exarsit : Sicut ergodectis ignis ar¬
dere nouit ad solatiũ. et tamen ardere
adsupplitium nescit: Ita ediuerso gehen¬

Expanded text:
secum tunc in tormentis videbunt, ut poesecum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ergo ut e digentis pueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligimira dispensatione Conditoris, ignis qualitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit: sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis mysterium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehen
Abbreviated transcription (Latin):
runt quaictn is oudietor s a mauerunt : ̃psorũ
quoq etus intericus in augmenta suae dãp¬
nationis affugat. quod ꝓfecto euange¬
lo teste colligimus: in quo ueritate nuntian¬
te diues ille quẽ contigit ad aecerni m¬
cendu tormenta descendere : quinq fratrũ
describitur meminisse. qui abraham peti¬
it ut a deorũ eruditionẽ micteret : ne
illuc eos quandoq uenientes par poena
cruciaret: Qui igitur addolorissui cumu¬
lũ propinquorũ absentiũ meminit : Con¬
stat ꝓculdubio quia eos ad augmentum.
supplitii paulo post potuit & iã praesences
uidere Quid autẽ mirũ sisecum quoq
rȩꝓbos aspitiat cremari. qui ad dolorissiu
cumulũ eũ quem despexerat. insinu abra¬
hȩ lazarũ uidit c isergo cui ut poena cresce¬
ret et uir electus apparuit : cur non cre¬
dendũ sit. quod uidere insupplitio eosae iã
quos contra deũ dilexerat. possit: Qua
exre colligitur quod eos quos in ordinate
rrnunc rȩꝓbi diligunt: miro uiditii ordine

Expanded text:
maverant, ipsorum quoque eos interitus in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto evangelio teste colligiturt in quo veritate nuntiante dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descedescribitur meminisse, qui ab Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo, cui ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt miro judicii ordine
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis uoce dimitti se postu¬
lat antequamuadat : non quia ad ter¬
rã tenebrosã. quiculpã deflet iturus
est. sed qͥa adhanc ꝓculdubio qui plan¬
gere neglegit uadit. sicut debitori suo
creditor dicit: Solue debitũ : prius quã
ꝓdebito constringaris: Quitamen non
constringitur : si quod debet soluere non
moratur: Ubi etrecte subdicur: Non
reuertar: quia nequaquã ultra mise¬
ricordia parcentis liberat : quos
semel in locis poenalibus iusticia a q¬

Expanded text:
humani generis voce dimitti se postuhumani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam defleturus est, sed quia ad hanc procul dubio, qui plangere neglegit, vadat. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum, priusquam pro debito / constringaris! Qui tamen non constringitur, qui, quod debebat, solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat, quos semel in locis paenalibus iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
terrae tenebrosae nomine. nisi tetra
tartari claustra signã tur: Quae ȩcer¬
nae mortis caligo operit. quia dampna¬
tos quosq in perpetuum auitȩ lucȩ dis¬
iungit: Nec in merito infernus terradr
quia quiq abeo capti fuerint. stabilter
tenentur: Scriptum qiuippe ẽ benera¬
tio practerit. et generatio aduent. ter¬
ra uero in aeternũ stat Recte igitur
in femi claustra tenebrosa terra nomi¬
nant᷑: quia quos puniendos accipunt.
uanequi a quã poena transitoria uel fai¬
tastici inaginatione crucian Selil¬
tione solida ꝑpetuat damnationis seruant.
qua ali quando tiamen lacid ꝓpellatio¬
qulsi gnantir: Propheta ad cestante qui
Nĩ sortaueruntignominiã suã cum
his qͥ descendunt in lacũ: Infernus ergo
erter ea nominatur: quia susceptos s̃ta¬
biliter tenet: et lacus dicicur: quia hos
quos semel coeperit semper fluctuan¬
tes trepidos tormentis circũ fluenti¬
bus absorbet: Sc̃s autẽ uir siue sua siue

Expanded text:
terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitur, quia quique ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio pręterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat. Recte igitur inferni claustra / tenebrosa terra nominatur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam paenę transitorie vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione Signatur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his, qui descendunt in lacum. Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos, quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu
Abbreviated transcription (Latin):
Atq adhaec cadẽ flenda quae cognosei¬
mus: adiu̾uat: Cul pasoculis obicit: et
pia manũ gratiae iuincula cordis soliut
Utaduacatione pacienciae mens mã se
erigat. et carnis soluta conpedibus in auc¬
torẽ suũ libera gressũ amoris tendac:
mus. sed eamen libenter agimus: hoc
quod in nobis recte ꝓbamus : Adiustici¬
am nos sp̃s erigit : ad consuetudinem
caro restringit: Amore suo mens reni¬
titur. sedptinus delectatur. captiuat᷑.
Bene itaq dicitur : Dimitte ergo meue
plangam paululũ dolorẽ meũ : Qua
nisi reatũ culpae quo nos ligauimus mi
seri corditer dimictamur: ꝑfectae
flere non possumus. hoc quod in nobis
ipsis contra nos metipsos dolemus: Sed
tunc ueraciter reatus dirĩ dolor plan¬
gitur. cum te nebrosa illa inferniretri¬
butio intẽnto timore preuidetur Vn¬
de apte subiungit: Ante quã uadam.
et non reuertar ad terrã tenebrosã. et
opertam mortis caligine: Quid enim

Expanded text:
atque ad haec eadem flenda quae cognosciatque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendat. mus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpasericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
petuiter inequitatis suae uncilis ito cons¬
pringitur uit pondus quidẽ peccatorum
colertt sed tamen quia tolenat ignorit
Saepe oiã si cogitet quanco racup raemii¬
cir erũ pere conat: et non pocest uthunc
inse mente libera conuersione antegra
per sequatur Plere ergo dolort̃ susi nonĩla¬
let: qͥ et iniqͥtatis suȩ reatũ considerat.
et camen prȩterrenae ocupationis pon¬
dere hanceigemere nequaquã uocat:
Plore dolorẽ suũ non ualet: qui prauȩ qui¬
de consuetudini concra ire nicitur. sedta¬
men adhue suc crescentib desideriis cara¬
nis grauatur: Huius doloris prȩsentia
ꝓphetȩ mentẽ cruciauerat: cũ dicebat:
Dolormeus contra me ẽ semper. qm̃ ini¬
quitatẽ meã egõ ꝓnuntio. et cogitabo
ꝓpeccato meo Sed solutis iniquitutis un¬
culis dimissũ se nouerat: qui exultabat
dicens: Dis rupisti uncula: tibi sacrifica¬
bo hostiam laudis: Tunc igitur ad plan¬
gendũ dolorem nos dñs dimitit : cum
e tmala nobis quae fecimus de monstrat:

Expanded text:
peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis gendum dolorem nos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
peior Cumq unde sit lapsa non meminit.
et supplitia secutͬra non metuit: quantum
lugenda sit nescit: At si afflatu scĩ sp̃s tan¬
gitur: ad considerationẽ ꝓtinus suae perdi¬
tionis euigilat In caelestiũ in quisitione se ex¬
cutit: amoris sũmi aestibus in ardescit: Quȩ
se circũ praemunt. dampna considerat.
et plorat ꝓfitiens: quae prius lȩta peri¬
bat: Bene ergo conditori dicitur Reuer¬
susq mirabiliter mecrutias: quia omp̃s
deus unde mentẽ nr̃am iusitans. ad amorẽ
suũ erigit: inde hanc perlacrimas graui¬
us affligit Acsi aꝑte dicat Relinquen¬
do me nequaquã ad ficis: quia insensibi¬
lẽ reddis Sed cũ reuerteris crutias: quia
dũ te insinuas michi. me quã sim lugen¬
dus demonstras: Vnde et nequa quã
se poenaliter. sed mubrabiliter aseri ciitora
qua dĩ per fietaũ mens adsum ma rapitir con¬

Expanded text:
pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, com
Abbreviated transcription (Latin):
partes in caueã remeat: quicũ de urtute ex¬
tollit᷑. lapsus ad desideria bumilitate reli¬
gat᷑: Quia enĩ prius ꝓpria prȩsũptione
perierat. mira pietate agit᷑ : ut in firmi¬
tatissuae iam noticia dausus uiuat: Quod quia ses̃
uir erebro accidere hominib conspicit : nr̃i inse pe¬
riculi uocẽ sumit. Alt cũ nos eius fletus agnosci¬
mus quae h nobis sunt . flenda discamꝰ: Setdcum
mentẽ nrãm elatio erigit sumnia nobis ꝓtinus
conpunctio amoris recedit: Cumuõ superna nos
gratia uisitat : statĩ ꝑlacrimas ad sua desideria
instigat: Vnde et apte subiungitur: Reuersuq¬
necipsa ullatenus destitutionis nrãe damna sen¬
timus: Quo enĩ longe nos conditor deserit: eo
mens nrã in sensibilib: obdurescit: Nulla quȩ
dei sunt diligit: nequaquã superna concu¬
piscit: Et quia amoris in timi calorẽ nonha¬
bet: frigrda deorsũ iacet: Ae miseran¬
do modo fit cotidiȩ tanto securior: quanto

Expanded text:
partes in caveam remeat, qui cum de virtute expartes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitur: CAPUnec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
mo Qua eliber homo percibũ sibi
mortẽ intulit: et reduetus adueniã sub
disiplina melius clausus uunt: Quasi lee¬
na ergo ꝓpter superbiã b captus est:
quia inde nunc eũ disciplina suae corruptio
ns deprimit: Al nde transgressionẽ prȩ¬
ceptinontimens: audaciter in foucã saltũ
dedit Sed si parumꝑ. optutũ mentis acul¬
pa primiparentis auertimus: nos adhuc
cotidie utleenã capi ꝑ uitiũ elationis inue¬
tis in audatiã suae p̃sumptionis erigitur:
sed mira dispensatione pietatis ante eius
oculos res quaelibet inqua corruat or¬
dinatur: Dũq ꝑculpã aliquid appetit:
quid aliud quã praedã infouea concupiscit:
Sua sponte inhians cadit: sed sius surgere ui¬
rib non ualet: Qui cũ se nil exseeẽ con¬
siderat: discit ꝓculdubio cuius adiutoriũ
requirac: Quẽ tam̃ suꝑna miseratio cap¬
tũ. quasi a fouea euehit: quia infirmitate¬
hunc in cõgnita adueniã reducit Leenȩ
itaq more ꝓpter superbiã ad superiores

Expanded text:
me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum discnis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter saltum r. --Sed si parumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invetibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceretur: Quia flagellando
meiuidicas: ostende. quod a diuditũ pes
flagella securũ reddas Quod tamen i¬
celligi et aliter potest: Nam pleriuns
ur ustus flagella. adͥꝓbationt̃ pese
et utĩ suam sub tlisima inquiitione dscutiens
quamus se ptiatort et sentiabo er e fateatur:
p qua ta men spetialer eulo e poer sienetor
paine lognoseit: Auqreo mages inpertus¬
sont etcpidat: quocausas suac percusions
ĩ uorit et ut semetpũ sibi iude indicet:
quatinus quodille anima duertendũ per¬
arie hac se flendo et ipse castiget: Scit
namq quod aequissimus iuidex iniuste quẽ¬
piam nullomodo affligit: et magno metu
concutitur: quia et dolet in uerbere. et depre¬
hendere inse perfectae nonualet: quod de¬
ploret: Vnde adhuc subditur: Num quid¬

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Quia flagellando Ac si aperte diceretur: Quia flagellando me judicas, ostende quod ad judicium per flagella securum reddas. Quod tamen intelligi et aliter potest. Nam plerumque vir justus flagella ad probationem percipit, et vitam suam subtilissima inquisitione discutiens, quamvis se peccatorem et sentiat et fateatur, pro qua tamen specialiter culpa percutitur, minime cognoscit; atque eo magis in percussione trepidat, quo causas suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus vindex injuste quempiam nostrum nullo modo affligit, et magno metu concutitur, quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Unde adhuc subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
praesentia mala non corrigunt : ad sequentia
perducunt: si autem nequaquã quosdam por¬
na presens asupplitio aeterno defenderet.
paulus minime dixisset: Cum uidicamur
ad nõ corripimur : ut non cum hoc mundo
damnemur: Hinc uoce angelica a diohannẽ
dicitur: Ego quos amo: redarguo et castigo:
Hinc. &e iam scriptumẽ: Quem diligit dñs casti¬
gat: flagellat omnem filium. quem reci¬
pit: Saepe ergo mens iusti. ut magis secura
sit: altius trepidat: et cum flagellis cingitur
superni uiditii incertitudine turbatur:
Pauet ne initiũ sequentis damnationis sit om¬
ne quod patitur: et per cogitationẽ inter¬
rogat uidicẽ : quia deuitae suae meritis am¬
bigit inpercussione: Sed cumuitae urtus
ad oculos mentis reducitur: quasi consolatio
adiudicẽ respondetur. Quia nequaquã
adperdendũ percutit: quem inactionis in¬
nocentia feriendo custodit Bene itaq nunc
dicitur. Indica michi quur me ita uidices:

Expanded text:
praesentia mala non corrigunt, ad sequentia praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Ego quos amo redarguo et castigo . Hinc etiam scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium quem recipisit, altius trepidat; et cum flagellis cingitur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur; et per cogitationem interrogat judicem, quia de vitae suae meritis ambigit in percussione. Sed cum vitae virtus ad oculos mentis reducitur, quasi consolatio a judice respondetur, quia nequaquam ad perdendum percutit quem in actionis innocentia feriendo 320 custodit. Bene itaque nunc dicitur: Indica mihi cur me ita judices.
Abbreviated transcription (Latin):
subtilius inueniat : et ergase quae quomodo
disponantur agnoscat : Vnde et ꝓtinus addi¬
catorẽ se in amaricudi ne animȩ asserit. qͥd
deo aliud quam ne condempnetur dicit .
Quia a maritudo praesentis paenitentiae
extinguit: supplitia sequentis irae: Duob
autẽ modis in hacuita hominẽ uidicat deus.
quia aut permala praesentia in rogare
iam tormenta sequentia incipit : Auttor¬
menta sequentia flagellis praesentib
extinguit: Nisi enim deliccis exigencibus
iustus uidex. et nunc et post modum quos¬
dã percuteret : uidas minime dixissẽ
Secundo eos qui non crediderunt. perdidit
Etdeiniquis psalmista non diceret: Induantur
sicut deploide confusione sua: deploidẽ quip¬
pe. duplum uestimentum dicimus : Confu sionẽ
ergo sicut deploide induti sunt: quiuixcarea¬
tus sui meritd ettemporali et perpetua anĩ¬
aduersione feriuntur : Solos quippe poena
asupplitio liberat.: quos mmnutat : Nam quos

Expanded text:
subtilius inveniat, et erga se quaeque quomodo subtilius inveniat, et erga se quaeque quomodo disponantur agnoscat. Unde et protinus addicatorem se in amaritudine animae asserit, quid Deo aliud quam ne condemnetur dicit? quia amaritudo praesentis poenitentiae exstinguit supplicia sequentis irae. Duobus autem modis in hac vita hominem Deus judicat, quia aut per mala praesentia irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit. Nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdam percuteret, Judas minime dixisset, Secundo eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos
Abbreviated transcription (Latin):
Accusat mens ipsa quod perpetrat: sed quia
hoc ex desiderio minime deserit. erubescit con¬
fiteri: quod fucit: Cum uero toto iam iudi¬
tio carnis delectationẽ praemit. audaci uo¬
ce in accusationis suae confessione se erigit:¬
V nde rectȩ nunc dictur: Dimittam adues sum
me doquum mes e Quuia fortis mens eliuare
contra se uerba detestations inhotin quat
apudsemetipsã prus in firme uertanel uo
rpunbat Sed sure nomulli quapertisuoa¬
bus cuꝑas facencur: sed tumen inconfessio¬
ne gemere nescuint. etlugenda gaudentes
quar ina maricudint a nimȩ meae Quicul¬
pas suas detestans loquitur: restat necesse
est ut has ina maritudine animȩ loquatur
thaccipsa amaritudo pumat: quequd
lingua permencis iuditiũ acusat Sciendũ
uero. quia ex poena paenitentiae quamsi¬
bi mens ir rogat: aliquatenus securitactẽ
percipit.: atq aditerrogationẽ superni ui¬
dicis fidentior ex surgit Ut semetipsam

Expanded text:
Accusat mens ipsa quod perpetrat; sed quia Accusat mens ipsa quod perpetrat; sed quia hoc ex desiderio minime deserit, erubescit confiteri quod fecit. Cum vero toto jam judicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessionem se erigitUnde recte nunc dicitur: Dimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare contra se verba detestationis inchoat, quae apud semetipsam prius infirme verecundata rigit. Sed sunt nonnulli, qui apertis vocibus culpas fatentur, sed tamen in confessione gemere nesciunt et lugenda gaudentes quar in amaritudine animae meae. - Quis culpas suas detestans loquitur, restat necesest ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est quia ex poena poenitentiae, quam sibi mens irrogat, aliquatenus securitatem percipit, atque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽ. cũ anima rigut carnẽ: Quod sc̃s
uir bene pietati uidicis obicit : cũ postu¬
lans dicit: Mlemento quaeso quod sicut
lucũ feceris me: Acsi a perte dicat : In fir¬
mitutẽ carnis considera: et reatũ iniqͥ¬
tatis laxa Ubi apte quoq mors eiusdẽ
caraus adiungitur : Cũ ꝓtinus sub infer
ter postulet dicens: Mlemento quaeso.
quod per carnẽ a terrauenio : et pereius
intericũ ad terrã tendo Materiã itaq
origfnis et penã finis aspice : et culpam
cicius transeuntis parce: Sed quia quali¬

Expanded text:
verem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus verem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aperte quoque mors ejusdem carnis adjungitur, cum protinus subinferter postulet, dicens: Memento, quaeso, quod per carnem a terra venio, et per ejus interitum ad terram tendo. Materiam itaque originis, et poenam finis aspice, et culpae citius transeuntis parce.  Vet. XXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ: et longe distat abeatitudinis
perfectione per carnẽ: Quia dũ sp̃s
miscetur pulueri: quodam modo conet¬
titur infirmittte Qũa scilicet infir¬
mitatem: Beatus iob pietati uidicis obicit.
missibiliter peccauerunt: quia tanto robusti¬
us stare poterant. quanto eos carnis admix¬
tio non tenebat: Homo uero id circo post
culpã ueniã meruit : quia percarnale
corpus aliquid quo se metipsam minor es¬
set accepit Unde et apud respectũ u¬
dicis argumentũ pietatis ẽ: Haec eadẽ
Ipse autẽ ẽ misericors. et ꝓpitius fit peccatis
eorũ et non disperdet eos: Et multiplicauit.
ut auerteret iram suã ab eis : et non accen¬
det omnẽ irã suã : Et rememoratus est
quia caro sunt: Ut lutũ ergo homo factꝰ
est: quia delimo est ad conditionẽ sump¬
tus: Lucũ quippe ẽ : cũ se a qua terrae
conspergit Sicut lutũ itaq homo est
conditus: quia quasi a qua infundit pul¬

Expanded text:
imaginem, et longe distat a beatitudinis imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job pietati judicis objicit, missibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset, accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem Ipse autem est misericors, et propitius fiet peccatis eorum, et non disperdet eos. Et multiplicavit ut averteret iram suam ab eis, et non accendit omnem iram suam, et rememoratus est quia caro sunt . Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pul
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus h ominẽ adimaginẽ ec similitudi¬
nem nram Neque enim sicut derebus caeteris
scriptũ est. fiat et factum est : ne queut ca
priusquã fieret. et fatiamus dicitur. ut ui¬
delicit rationalis creaturas condebatur:
quasi cũ consilio facta uideretur: Quasi ꝑ
studiũ deterra plasmatur . et in spiratio¬
ne condicoris inuir tute sp̃s uitalis eri¬
gitur. ut scilicet nonper iussionis uocem
sed ꝑ dignitatẽ operationis existeret: qui
ad conditoris imaginẽ fiebat: Quodigit᷑
ꝑ conditionẽ homo elegantius in terra
creaturis ceteris accepit: hoc in flagel¬
lopositus pietati su opificis opponit di¬
cens: Manus tuae plasmauerunt me. et
fecer̃ me totũ in circuitu. & sic repente prae¬
cipitas me : Acsi a perte dicat: Curtanta
uilitate dispicis: quẽ cũ tanta dignitate
condidisti. Et quem ratione rebus ceteris
p̃ferenis. quur ex dolore supponis : Sed
tamen haec eadem nrã dignitas fulget

Expanded text:
Faciamus hominem ad imaginem et similitudiFaciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est; neque ut aquapriusquam fieret Faciamus dicitur: ut viia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per
Abbreviated transcription (Latin):
quod feci: pensa miseri corditer. ne pereat
quod fecisti: Quibus &iam uerbis peruersi
manis dogma destruitur. qui duo esse prin¬
cipiamentiens adeo spm̃. m̃na sa tana uero
carnẽ conditam asserere conatur:
Sc̃s etenimuir ꝓphetia gratia sp̃splenus. lon¬
ge postuentura considerat eterrorumger¬
mina preuidens calcat dicens: Manus tuac
plasmauerunt me. et fecerunt me tocum
incirtuitu: Adeo asserit tenebrarũ genti. nec¬
inspũ scõ aliquid nec in carne de linqui Mla
plasmatũ se ꝓpter internã imaginẽ ittilit
faccũ uero totum in circutu in eo quod ȩxcaris
constat indumento. memorauit Notandumio
nibus asserit : misericordiae iuidicis degas¬
tatẽ suac conditionis opponit Quamus eñ
per co aternũ patri uerbum cuncta ereata sunt :
mipsitamen relacione qrtations ostendeur
quostim cunetis anmalibus. quantũ rebus uel
caeustibus. sedtameninsensibilibus homo pre
reilrenter pensandumẽ praemittit dicens

Expanded text:
quod feci, pensa misericquod feci, pensa misericquod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus etenim vir prophetici gratia spiritus plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in cirin spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit. Nam plasmatum se propter internam imaginem retulit; factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumento, memoravit.  Vet. XXXVnibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum cipsa tamen relatione creationis ostenditur, quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praereverenter pensandum est, praemittit, dicens: