comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uis uiquam ista audiuit :
Quis uidit talla: Quis hoc ex¬
cogitare potuit ut mater uirgo eẽt.
intacta genetaret. que & uirgo ꝑ mau¬
sit et genuit: Sicut enim quondam
rubus comburi uidebatur & ignis
eum non tangebat: et sicut tres
pueri incamino inclusi habebant᷑.
et tamen eos non ledebat incendium.
num incluso claustris non aꝑtis al¬
latum est ei prandium ab abacuc:
ita et ħ sancta uirgo genuit domi¬
num sed intacta ꝑmansit.
Sanctificamini fili istł dicit dominus in die enim
crastina descendet dominus et auferet a uobis om¬

Expanded text:
uis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, num incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit.Sanctificamini, filii Israel, dicit Dominus, in die enim crastina descendet Dominus, et auferet a vobis om
Abbreviated transcription (Latin):
Rat enim iam unicus pa¬
tri: qui unice natus est
matri. Et ipse est factus inma¬
tre: qui sibi fecerat matrem.
Sempitnus cum patre: hodier-¬
nus ex matre. Post patrem de
matre factus est: ante omnia de
patre non factus est. Sine quo
pater nunquam fuit: sine qͦ
mater nunquam fuisset. Exul¬
nolustis. Qui non ex uobis na¬
tus est: uobis natus est.

Expanded text:
rat enim jam unicus Patri, qui unicus natus est matri: et ipse est factus in matre, qui sibi fecerat matrem; sempiternus cum Patre, hodiernus ex matre: post matrem de matre factus, ante omnia de Patre non factus: sine quo Pater nunquam fuit, sine quo mater nunquam fuisset. noluistis. Qui non ex vobis natus est, vobis natus est.
Abbreviated transcription (Latin):
fflictionem familie tue
quesumus domine intende
placatus: ut indulta uenia pec¬
catorum de tuis semꝑ beneficiis
gloriȩmur. ꝑ.¬

Expanded text:
fflictionem familiae tuae, quaesumus, Domine, intende placatus, ut, indulta venia peccatorum, de tuis semper beneficiis gloriemur.
Abbreviated transcription (Latin):
riun erat. ut aliquis fidelis abscondere
se ne aꝑsecutoribus inueniretur: & ne
precessit in capite quod in menbro con
firmaretur. Sic enim dictum. ẽ. nole¬
bat ambulare in iudeam. quia quere¬
bant eum occidere iudei: quasi non
posset. xp̃c & ambulare inter iudeos.
& non occidi aiudeis. hanc enim potẽ¬
tiam: quando uoluit demonstrauit.¬
am cum eum iam passurum dene¬
re uellent: ait illis. Quem queritis:
Responderunt. Iħm. Et ille. Ego sum.¬
ceciderunt. Iamen quia pati uenerat
surrexerunt: tenuerunt eum. & ad ni¬
dicem adduxerũt. & occiderunt. Sed
quid fecerunt: Quod ait scriptura:
Terra tradita. ẽ. in manus impii: caro
data. ẽ. in potestatem iudicis. Et hoc
propterea: ut quasi sacculus conscin¬
deretur. unde nr̃m p̃cium manaret.¬
rat autem in proximo dies festus
iudeorum: scenophegia. Quid
sit sceno phegia: scripturas qui lege¬
runt nouerunt. faciebant die festo
tabernacula: ad similitudinem taber¬
naculorum in quib habitauerunt cũ

Expanded text:
rum erat ut aliquis fidelis absconderet se ne a persecutoribus inueniretur et ne precessit in cfirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravitam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sumceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret.rat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum
Abbreviated transcription (Latin):
piterne deus. qui xp̃i tui beata pas¬
sione nos reparas: conserua innobis oꝑa
misericordie tue. ut in huius celebrita¬
te mysterii. perpetua deuotione uiua
dempnatione filii tui salus omnium
fuit & piaculum ꝑfidorum: ita ꝑ mi
sericordiam tuam communis sit cultꝰ¬

Expanded text:
piterne Deus, qui Christi tui beata passione nos reparas, conserva in nobis opera misericordiae tuae, ut in hujus celebritate mysterii, perpetua devotione vivamdemnatione Filii tui, salus omnium fuit piaculum perfidorum, ita et per misericordiam tuam communis sit cult
Abbreviated transcription (Latin):
qui pollibus uestiuntur: in domi¬
dus regum sunt. Sed quid existis
uidere: Proph̃am: etiam dico uo¬
bis: et plusqum prophetam. Hic
est enim: de quo scriptum est.
Eece mitto angelum meum an¬
te faciem tuam qui preparabit
uiam tuam ante te. amen. or̾.¬

Expanded text:
 in domibus regum sunt. Sed quid exiistis videre? Prophetam? Utique dico vobis, et plus quam prophetam. Hic est enim de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Amen
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quod ait. hec descriptio pri-¬
ma facta est. a preside sẏrie cyti¬
no: significat hanc descriptionẽ
uel primam esse earum que to¬
tum orbem concluserint. quia
plereq iam partes tertarum
sepe leguntur fuisse descripte:
uel certe primo tunc cepisse.
quamdo cyrinus sẏriam mis¬

Expanded text:
ue quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat hanc descriptionem, vel primam esse earum quae totum orbem concluserint, quia pleraeque jam partes terrarum saepe leguntur fuisse descriptae, vel certe primo tunc coepisse, quando Cyrinus in Syriam mis
Abbreviated transcription (Latin):
augusto. ut censum profite¬
retur uniuersus orbis: quia im¬
minebat edictum regis xpisti.
quo salutem consequeretur uni¬
uersus orbis: qui uocabulum
augusti perfectissime complens
ut pote suos et augescere diside¬
rans. et ipse augere sufficiens.
censoribus sue ꝓfessionis non ab¬
latione pecume subiectos sed fi¬
dei oblatione signare precipit:
euntes inquiens in mundum uni-¬
uersum. predicate euuangelium
omni creature. Qui crediderit
et baptratus fuerit. salius erit.

Expanded text:
Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus e
Abbreviated transcription (Latin):
eum uiuum appellat ad distinc¬
tionem falsorum deorũ: quos
uario delusa errore gentilitas. uel de
mortuis sibi hominib instituit. uel
maiore dementia de insensibili mate¬
ria quos adoraret creauit: de quibuᷤ
canitur inpsalmo. Simulachra gen¬
tium argentum & aurum.oꝑa manu¬
um hominum: os habent &: non lo¬

Expanded text:
eum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non lo
Abbreviated transcription (Latin):
ox atra rerum contegit terre colores
omnium nos confitentes poscimus:
te iuste iudex cordium. Ut auferas pra¬
cula sordesq mentis abluas. donesq xp̃e
grãm: ut arceantur crimina Mens ecce
torpet impia. quam culpa mordet noxia
obscura gestit tollere: & te redemptor
querere. Nepelle tu caliginem intrin¬
secus quam maxime. ut in beato gau¬
gaudiat: se collocari lumine. resta¬

Expanded text:
ox atra rerum contegit Terrae colores omnium, Nos confitentes poscimus Te, juste judex cordium. Ut auferas piacula Sordesque mentis abluas, Donesque Christi gratiam Ut arceantur crimina. Mens ecce torpet impia Quam culpa mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat Se collocari lumine.
Abbreviated transcription (Latin):
ichi omnium scõrum le¬
minimo data est gratia hec in
gentibus euangelitare inuestigabiles
diuitias xp̃i. & illuminare omnes que
sit dispensatio sacramenti absconditi a
seculis in deo qui omnia creauit: ut
innotescat principibus & potestatibus
in celestibus ꝑ ecclesiam multiformis sa¬
pientia dei secundum prefuntionem
seculorum. quam fecit in xp̃o ihir do¬
mins nr̃o: inquo habemus fiduciam
nibus meis pro uobis: que.ẽ. gła ur̃a.¬

Expanded text:
ihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec: In gentibus evangelizare investigabiles divitias Christi, et illuminare omnes, quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo, qui omnia creavit, ut innotescat principatibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam, multiformis sapiesaeculorum, quam fecit in Christo Jesu Domino nostro; in quo habemus fiduciam nibus meis pro vobis, quae est gloria
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentum. sicut supͣ scripti inbre¬
ui pro ut potestis legentes intelligere
prudentiam meam in ministerio xp̃i.
quod aliis generationib non ẽ. agnitũ
filiis hominũ: sicut nunc reuelatum
.ẽ. scĩs apostolis eius & ꝓphetis in spiritu
esse gentes coheredes & con corporales
& conparticipes promissionis in xp̃o
iħu ꝑ euangelium. cuius fẽs sum mi¬
nister secundum donum gr̃e dei que
data.ẽ. michi secundum operationem

Expanded text:
cut supra scripsi in brevi prout potestis legentes intellegere prudentiam meam in mysterio Christi quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in Spiritu esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium cuius factus sum minister secundum donum gratiae Dei quae data est mihi secundum operationem
Abbreviated transcription (Latin):
uesumus domine deus noster.
diei molestias noctis quiete susten¬
ta. ut necessaria temporum uicissitudi¬
ne sucedente nr̃a semꝑ reficiatu in¬

Expanded text:
esumus, Domine Deus noster, diei molestias, noctis quiete sustenta, ut, necessaria temporum vicissitudine succedente, nostra reficiatur in
Abbreviated transcription (Latin):
eli deus sanctissime qui lucidũ
centrum poli candore pingis ig¬
neo. augens decorem luminis. Quar¬
to die qui flammeam. solis rotam
constituens. lune ministrans ordini:
uagos recursus syderum. Ut noctib
uel lumini directionis terminum pri¬
mordiis & mensium: signum daret
notissimum. Illumina cor hominum
absterge sordes mentium. resolue cul¬
ꝑe uinculum: euerte moles criminũ.
uus est cues domine & tua est pox:
concede solem iusticie ꝑmanere incordi¬
bus nostris. ad repellendas tenebras cogi¬
tationum iniquarum. ꝑ. In uittat̃¬

Expanded text:
eli Deus sanctissime, Qui lucidum centrum poli Candore pingis igneo, Augens decora lumina. Quarto die qui flammeam Solis rotam constituens, Lune ministrans ordini Vagos recursus siderum. Ut noctibus vel luminis Direptionis terminum Primordiis et mensuum Signum dare notissimum. Inlumina cor hominum, Absterge sordes mentium, Remobe culpe vinculum, Everte moles criminum. uus est dies, Domine, et tua est nox: concede solem justitiae permanere in cordibus nostris, ad repellendas tenebras cogitationum iniquarum. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam: unius cuiusq opus manifeᷤ¬
tum erit. Dies enim domini declarabit:
quia inigne reuelabitur. Et unius¬
cuiusq opus quale sit: ignis ꝓbabit.
Si cuius opus man serit qd̵ suꝑ¬
edificauit: mercedem accipiet. Si cuiuᷤ

Expanded text:
stolus: Uniuscujusque opus manifestum erit, dies enim Domini declarabit quia in igne revelabitur; et uniuscujusque opus quale sit ignis probabit. Si cujus opus manserit, quod superaedificaverit mercedem accipi
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotens deus preces
nõstras rẽspice: et tue super nos
uiscera pietatis impende. ut qui ex
nostra culpa affligimur saluatore¬
accominoda. et cordis nr̃i tenebras.
lumine tue usitationis illustra .Qͥ.
estinantes ommipotens
deus ioccursum filii tui nul¬
la impediant opera actus terrem
sed ad celestis sapientie erudicio.
faciat nos eius esse consortes. Qui¬
ommipotens deus: ue qiui pro

Expanded text:
omnipotens Deus, preces nostras respice, et tuae super nos viscera pietatis impende, ut qui ex nostra culpa aaccommoda, et cordis nostri tenebras lumine tuae visitationis illustra. estinantes, omnipotens Deus, in occursum Filii tui Domini nostri, nulla impediant opera actus terreni, sed caelestis sapientiae eruditio faciat nos ejus esse consortes. Peomnipotens Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
deus tua gratia semper et
desiderio sustinemus et presentis
uite subsidia. et future etiam sub¬
sequamur. ꝑeiundem.
deus noster lumbos mentis
mur eterne uite conuiuio. et uota
celestium dignitatum abipso per¬
diuua domine fragilitatem
plebis tue: ut aduotiuum
magne festiuitatis effectum. et
corporaliter gubernata recurrat
et adperpetuam gratiam deuota
mente perueniat. ꝑ.¬

Expanded text:
Deus, tua gratia semper et desiderio sustinemus, et praesentis vitae subsidia et futurae etiam consequamur. Per. Deumur aeternae vitae convivio, et vota caelestium dignitatum ab ipso perdjuva, Domine, fragilitatem plebis tuae, ut ad votivum magnae festivitatis effectum, et corporaliter gubernata percurrat, et ad perpetuam gratiam devota mente perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderate
attentius dilectissimi fr̃s:
cum beatus martyr stephanus¬
dominum nostrum iħm xp̃m ad
dexteram dei patris stare uidisset:
cur se filium hominis uidisse te¬
status est et non potius filium
tius quam hominis filium uide-¬
re dixisset. Sed certa ratio postu-¬
lat: ut hoc ita et ostenderetur
in celo. et predicaretur in mundo.

Expanded text:
considerate adtentius, dilectissimi fratres, cum beatus martyr dominum nostrum Iesum Christum ad dexteram dei patris stare uidisset, cur se filium hominis uidere testatus est et non potius filium tius quam hominis filium uidere dixisset? sed certa ratio postulabat, ut hoc ita et ostenderetur in caelo et praedicaretur in mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
mne enim iudeorum scanda¬
lum in hoc erat cur dominus no-¬
ster th̾c xpistus qui secundum car-¬
nem est filius hominis. esse etiã
dei filius diceretur. Ideo ergo pul¬
chre scriptura diuina filium ho-¬
minis ad dexteram dei patris
stare memorauit: uit ad confun¬
dendam iudeorum incredulitatẽ
ille martiri ostenderetur in celo
quia ꝑfidis negabatur in mundo.
Et illi testimonium celestis ue¬
ritas daret: cui fidem t̾rena im-¬
pietas derogaret. Ꝙ Stephanis ser¬

Expanded text:
mne enim Iudaeorum scandalum in hoc erat, cur dominus noster Iesus Christus, qui secundum carnem erat filius hominis, esse etiam dei filius diceretur. ideo ergo pulchre diuina scriptura filium hominis ad dexteram dei patris stare memorauit, ut ad confundendam Iudaeorum incredulitatem ille martyri ostenderetur in caelo, qui a perfidis negabatur in mundo, et illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde, lice
Abbreviated transcription (Latin):
clauis dauid et sceptrum domus istael
qui aperis et nemo clau dit claudis et
nemo apent. Ueni et edue unctum de domo
carceris sedentem intenebris et umbra mortis. A
priens splendor lucis et̾ne et sol usticie
Ueni s illumina sedentes intenebris et
ex gentium et desideratus eatum lapisꝙ
ingularis qui facis utraque unum. Ueni
salua homnem quem de limo formasti.d Magnific̃
eminanihel rex et legifer noster expec A¬
tatio gentium et saluator earum. Ueni
adsaluandun nos dommne deus ña. p Magnisiẽ.
pingo uirginum quomodo fiet istud quia
nec primam similem uisa es nec habe¬
re sequentem filie ienisalem quid me ad mi¬
ramini diuinum est misterium hoc quod cerni

Expanded text:
clavis David, et sceptrum domus Israel, qui aperis, et nemo claudit; claudis, et nemo aperit; veni, et educ vinctum de domo carceris sedentem in tenebris, et umbra mortis. Ae, et Sol justitiae! veni et illumina sedentem in tenebris et Rex gentium, et desideratus earum, lapisque angularis! qui facis utraque unum, veni, salva hominem quem de limo formasti. Ant. O Emmanuel Rex et legifer noster, exspectatio gentium et Salvator earum! veni ad salvandum nos, Dominus Deus noster. Ant. O Virgo virginum! quomodo fiet istud, quia nec primam similem visa es, nec habere sequentem? 741 Filiae Jerusalem, quid admiramini? Divinum mysterium hoc quod cerni
Abbreviated transcription (Latin):
attingens a fine usque ad finem fortiter
suauiter disponẽs que omnia. Ueni ad docen¬
dum nos uiam prudentie. P Magnificat. A
aclonay et dux domus is tael qui moisi
inigne flamie rubi apparuisti et ei
insigna legem dedisti. Ueni ad redinendum
nos in brachio exteNEo.  Magnificat.
Radix iesse qui stas insignum populore

Expanded text:
iter, suaviter, disponensque omnia, veni ad docendum nos viam prudentiae. Ant. O Adonai, dux domus Israel! qui Moysi in igne flammae rubi apparuisti, et ei in Sina legem dedisti, veni ad redimendum nos in brachio extento. Ant. O radix Jesse! qui stas in signum populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ntegritas quippe intemerata ꝑman-¬
sit in urgue: auertions uirtus
in uicta ꝑseuerauit in martyre. Et
sicut in matre domini non potuit
uirginitas uiolari: sic in martyris
mente non potuit xꝑi caritas tan¬
to seuientium agmine suꝑari. Ste¬
phanus ergo ut nominis sui me-
ruisset coronam accipere. caritatẽ
pro armis habebat: & ꝑ ipsam
ubiq uincebat. Per caritatem dei
seuientibus iudeis non cessit: per
caritatem proximi pro lapidanti¬
bus intercessit. Per caritatem ar-¬
guebat errantes ut corrigerentur:
ꝑ caritatem pro lapidantibus
orabat ne punirentur.

Expanded text:
Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
MHesterna die dominus natus est int̾ris
ut stephanus nasceretur in celis in gressus
est dominus mundum ut stephanus in gre¬
teretur in celum. UStephanus uiait
celos aꝑtos uidit et introuiit beatus homo cui

Expanded text:
Hesterna die Dominus natus est in terris, ut Stephanus nasceretur in coelis; ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in coelis. Vers. Stephanus vidit coelos apertos, vidit et introivit. Ingressus. I
Abbreviated transcription (Latin):
ttulit namq donum karita-¬
tis: que ꝑduceret homines
adconsortium deitatis. Quod gͦ
attulit: erogauit. Nec sibi aliqͥd
minuit: sed mirabiliter & suorum
ficientibus thesauris plenus ipse
subsequenter refulsit in milite.
Oad miranda ubiq potentia sal¬
uatoris: o predicanda indesinent̃
gr̃a redemptoris. Ostendit in ma¬
tre uirginitatis ȩt̾ne miraculum:
demonstrauit in maatyre in uicte
caritatis inditium. R̾ Impetum fe¬

Expanded text:
ttulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum ficientibus thesauris plenus ipse subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Int
Abbreviated transcription (Latin):
atq insuꝑabile genus armors.
ens sed paciens suꝑar&: in super &
occisus aulam celestis regni uiuus
et coronatus intraret: procul du¬
bio munimine regio septus. nul¬
la tenus est. ab aduersarus supe¬
ratus: quia rex noster cum sit al¬
tissimus pro nobis humilis uenit.
sed manis uenire non potuit.
Magnum quippe donatiuum su¬
is militibus attulit: quo eos ñ
solum copiose ditauit. sed etiam
ad certandum in uictissime confor¬

Expanded text:
atque insuperabile genus armorum, ens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confor
Abbreviated transcription (Latin):
ui enim corpori suo uirginis
p̃parauit uterum: ipse mar¬
Tyri suo aꝑire dignatus est celum.
Dominus xꝑc angustias in trare
non deilignatus est uteri: ut
nis precinctus stephanus seuiti¬
am iudeorum potuit superare:
ut ita meruisset feliciter trium¬
phare: Neq enim parui penden¬
da sunt talis uirtus talisq trium¬

Expanded text:
ui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut uibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque trium
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uero uilibus armis
potuit premuniri. qui amul¬
tis non potuit suꝑaris In uicte nanq
ueo enituit insigne uirtutis: quȩ
nec frementium seuitiam formida¬
uit. nec lapidantium ictibus de¬
uicta succubuit. Asq a deo enim
inter frementes ꝑmansit imper-¬
t̾ritus. & inter lapidum fuit cru¬
ciamenta securus: ut in credulitatẽ
iudeorum fidenter argueret. et be-¬
nignus pro lapidantibus exoraret.

Expanded text:
ud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret.
Abbreviated transcription (Latin):
hodie stephanum letantes in suũ
consortium susceperunt. Heri do¬
minus exiuit de utero uirginis:
hodie miles egressus est de ergas¬
tulo carnis. Heri presepis angu¬
die inmensitas celi suscepit stepha¬
num triumphantem. Solus des¬
cendit dominus ut multos eleua¬
ret: humilianit se rex noster ut
suos milite exaltaret.

Expanded text:
hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christudie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret.
Abbreviated transcription (Latin):
aritatis uirtute subnixus bea¬
crudeliter seiuentem: & quem ha¬
buit int̾ra ꝑsecutorem. in celo me¬
ruit habere consortem. Ipsa sc̃a
et indefessa caritas desiderauit oran¬
do ad quirere: quos nequiuit mo¬
nendo conuertere. Neq enim fr̃s
existimandus est. stephanus tunc
inimicos dilexisse cum pro eis orare:
& non dilexisse cum eorum incredu¬
litatem arguendo corriperet. Absit
hoc ab animo martyris: ad celi pala¬
tium festinantis. Ipsa enim sancta
caritas firmam seruauit in oratione
pacientiam: que rigidam tenuit in
correptione censuram. Et ideo in ora-¬
tione audiri meruit lenitas: quia
sine caritate non fuit incorreptio¬

Expanded text:
aritatis virtute subnixus,crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptio
Abbreviated transcription (Latin):
o quieuerunt fr̃s sermonibus
ruben: & pretereuntibus isma¬
helitis negotiatoribus extrahentes
eum decisterna uendiderunt is¬
mahelitis uiginti argenteis. Qui
duxerunt eum mnegyptum. Re¬
uersusq ruben ad cisternam. non
inuenit puerum: & scissis uestib¬
ꝑgens ad fratres suos ait. ꝑ uer
non comparet. & ego quo ibo:

Expanded text:
quieverunt fratres sermonibus eius et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna vendiderunt Ismahelitis viginti argenteis qui duxerunt eum in Aegyptum reversusque Ruben ad cisternam non inpergens ad fratres, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo?
Abbreviated transcription (Latin):
eatus igitur thomas londoni¬
ensis urbis indigena parentũ
mediocrum proles illustris. a primis
adolescentie annis gracia multiplici
ditatus est. Erat enim statura pro¬
cerus decorus forma: ingenio pers¬
pieax. dulcis et iocumdus eloquio.
et uenustate morum pro etate
amabilis. tantoq ugebat rationis
acumine: ut prudenter in auditas
et difficiles solueret. questiones.
a deo felici gaudebat memoria: ut
quod semel insentenciis aut uer¬
bis didicerat. fere quotiens uole¬
bat posset sine difficultate pro-¬
ferre. Quod multi litteratiores
assequi non ualentes: tantam m̃¬
tis a lacritatem presertim in homi¬
ne uaruis occupationibus dedito:
miraculis ascribebant.¬

Expanded text:
eatissimus Thomas Londoniensis urbis indigena, parentum mediocrium proles illustris, a primis adolescentiae annis gratia multiplici ditatus est. Erat enim statura procerus, decorus forma, ingenio perspicax, dulcis et jucundus eloquio, et venustate morum pro aetate amabilis, tantoque rationis vigebat acumine ut prudenter inauditas et difficiles solveret quaestiones, adeoque felici gaudebat memoria ut quae semel in sententiis aut verbis didicerat, fere quoties volebat, posset sine difficultate proferre. Quod multi litteratiores assequi non valentes, tantam mentis alacritatem, praesertim in homine variis occupationibus dedito, miraculis ascribebant.
Abbreviated transcription (Latin):
onsecratus autem statim ue¬
tem ex uit hominem. cilici¬
um et monachum induit carnẽ
crucifigens cum uiciis et concupi¬
cencus suis. Recolens etiam quoni¬
am susceperat doctoris et pastoris
officium predicationis munus in¬
plebat quicquid temporis subtra¬
here poterat urgentioribus ne-¬
gocus orationi uel lectioni fere
semper impendens. Solitarius
agens: usq miniraculum lacrimis
suffundebatur. et sic in altaris
uersabatur officio: ac si p̃sentali¬
ter incarne geri cerneret domini-¬
cam passionem. Manus suas ex¬
cutiebat ab omni munere: et a do¬
mo sua sordes auaritie ꝓrsus elum¬

Expanded text:
onsecratus autem statim veterem exuit hominem, cilicium et monachum induit, « carnem crucifigens cum vitiis et concupiscentiis suis. » Recolens etiam quam susceperat doctoris et pastoris officium; praedicationis munus implebat; quidquid temporis subtrahere poterat urgentioribus negotiis, orationi et lectioni fere semper impendens. Solitarius agens usque in miraculum lacrymis suffundebatur, et sic in altaris versabatur officio, ac si praesentialiter in carne geri cerneret Dominicam passionem. cutiebat ab omni munere, et a domo sua sordes avaritiae prorsus elim
Abbreviated transcription (Latin):
ungens autem cancellarii of¬
ficio inpalatio regis tantam
in oculis ipsius inuenit graciam.
ut eum post decessum felicis memo¬
rie. theobaldi cantuariensis archi¬
epicopi prime britanniarum sedi
Uir autem experientissimus et be-¬
ne solitus plusquam facile dici pos¬
set futura metiri: tante cure pe¬
riculum satis acute ponderauit. ut¬
pote qui longo usu didicerat: quic
sedes illa habeat honeris quid ho¬
eum promoueri uolentibus: reluc¬
tatus est. Sed electio diuina tantũ

Expanded text:
Fungens autem cancellarii officio in palatio regis, tantam in oculis ipsius invenit gratiam, ut eum post decessum praefati Cantuariensis archiepiscopi primae Britanniarum sedi Vir enim experientissimus, et bene solitus plus quam facile dici posset futura metiri, tantae curae periculum satis acute ponderavit, utpote qui longo usu didicorat, quid sedes illa haberet oneris, quid hoeum promovere volentibus reluctatus est, sed electio divina tantum
Abbreviated transcription (Latin):
iberalium uero disciplina-¬
rum scolas egrediens. se ad
curiarum transtulit occupationes:
et inserus carum et nugis pto¬
ut ferebat sp̃c cito preualuit. et
sic commilitones suos et coetane
os facile antecessit. Licet autem
studus pro ut etatis urgebant
stimuli iuuenilibus angeretur:
uigebant tamen meo fidei zelus
et magnificentia animi. Erat
tamen supra modum captator
aure popularis. et quod de beato
brictio turonensi legitur. de
ipso non dubitau̾im affirmam¬
dum: quia et si suꝑbus esset et
uanus. et interdum faciem pre¬
tenderet insipienter amantium
et uerba proferret: admirandus
tamen et imitandus erat in corpo-¬

Expanded text:
» Liberalium, vero disciplinarum scholas egrediens ad curarum se transtulit occupationes, et in seriis earum et nugis, prout ferebat spiritus, cito praevaluit: et sic commilitones et coaetaneos suos facile antecessit. Licet autem studiis, prout aetatis urgebant stimuli, juvenilibus ageretur, vigebant tamen in eo fidei zelus et magnificentia animi. Erat tamen supra modum captator aurae popularis et quod de beato Britio Turonensi legitur, de ipso non dubitaverim affirmandum, quod, etsi superbus esset et vanus et interdum faciem praetenderet insipienter amantium et verba proferret, admirandus tamen et imitandus erat in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ic enim nutrix gracia futu¬
rum prosequebatur antisti¬
tem: ut ei in collaciomibus aut
cursu sermonis ut dici solet ad
manum necessaria ministraret.
Ab in eunte autem etate sicut
dulcius inuocare. et in illam post
xꝑm totam iactare fiduciam.
Publice mendicantibus pleno com¬
patiebatur affectu. et subueniebat
effectu ut cum beato iob dicere
miseratio et pietas. de utero ma-¬
tris egressa est. mecum.

Expanded text:
ic enim nutrix gratia futurum prosequebatur antistitem, ut ei in collationibus aut cursu sermonis, ut dici solet, ad manum necessaria ministraret. Ab ineunte autem aetate, sicut dulcius invocare, et in illam post Christum totam jactare fiduciam. Publice mendicantibus pleno compatiebatur affectu et subveniebat effectu, ut cum beato Job dicere miseratio, et pietas de utero matris meae egressa est mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
acro sanctam eccłiam
iugiter impugnat ho¬
stis antiquus. sed qui
ipsam cruore proprio redemit dei
filius: eam sanguime membrorum
suorum inueram asserit. et pro-¬
uehit libertatem. In quibus pre-¬
minent gloriosus apostolorum cho¬
rus. et sanctorum martyrum pur¬
puratus exercitus: quorum doctri-¬
na compacti. quorum exemplo ro¬
borati. quorum sanguine uelud
cemento. et quasi glutino quodam
consolidati sunt. uiui lapides in
edificio xꝑi corporis ut proficiens
eccłia dilatetur. et crescat nume¬
ro fidelium et uirtute: in templũ
sanctum in domino.

Expanded text:
acrosanctam Ecclesiam jugiter impugnat hostis antiquus, sed qui ipsam cruore proprio redemit Dei Filius, eam sanguine membrorum suorum in veram asserit et provehit libertatem; in quibus praeeminent gloriosus apostolorum chorus, et sanctorum martyrum purpuratus exercitus, quorum doctrina compacti, quorum exemplo roborati, quorum sanguine velut caemento et quasi glutino quodam consolidati sunt vivi lapides in aedificio corporis Christi, ut proficiens Ecclesia dilatetur et crescat numero fidelium, et virtute in templum sanctum in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum omnes martyres pre-¬
rogatiuam habeant glorie
sempit̾ne: titulus tamen illorum
illustrior est ceteris. et corona clari-¬
us radiat: qui dupplici honore dig¬
ni. doctorum funguntur officio.
forma gregis ex animo facti. et
tempore necessitatis ponentes ami¬
mam pro ou ibus suis. Quib¬
ariorum archiep̃e thomas associan¬
dus est: ut qui extitit pro xꝑo so¬
cius tribulationis et pacientie. sit
eis in ipso coheres consolationis et
glorie. Quius ut merita clarius
elucescãt: suminam conuersationis
eius succinctus et admodum breuis
sermo percurrat. que tam presen-¬
tes quam posteros si diligenter
inspiciatur ad uirtutem poterit

Expanded text:
ed cum omnes martyres praerogativam habeant gloriae sempiternae, titulus tamen illorum illustrior est caeteris, et corona clarius radiat, qui duplici honore digni doctorum funguntur officio, forma gregis ex animo facti, et tempore necessitatis ponentes animam pro ovibus suis. Siariorum archiepiscopus Thomas associandus est, ut qui exstitit pro Christo socius tribulationis et patientiae, sit eis in ipso cohaeres consolationis et gloriae. Cujus ut merita clarius elucescant, summam conversationis ejus succinctus et admodum brevis sermo percurrat. Nam gestes quam posteros, si diligenter inspiciantur, ad virtutem poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nat quoq prouidus in le.Uiii.¬
consilus. et inuentilatione can¬
ponsionibus promptus. iustus in
nidicus. et ꝑsonarum ꝓrsus accep¬
tione deducta. iuris ꝑ omnia rec¬
tissimus executor. Sub honestate
nueret. studiosius occultabat: ut
iuxta sapientis edictum frons
eius conueniret populo cum intꝰ
fere essent omnia dissimilia. Nec
in palacium ad mensam ingredi¬
ebatur. nisi pauꝑibus preinduc¬
tis. et ad hoc ditius et refertius
nobilitari mensam uoluit: ut
ex reliquiis plenius et gratus
conso laretur egenos.

Expanded text:
rat quoque providus in consiliis, et in ventilatione cauponsionibus promptus, justus in judiciis, et personarum prorsus acceptione deducta, juris per omnia rectissimus exsecutor. Sub honestate nueret, studiosius occultabat, ut juxta sapientis edictum frons ejus conveniret populo: cum intus essent fere omnia dissimilia. Nec in palatium ad mensam ingrediebatur, nisi pauperibus praeinductis, et ad hoc ditius et refertius nobilitari mensam voluit, ut ex reliquiis plenius et gratius consolaretur egenos.
Abbreviated transcription (Latin):
filii helchie de
sacerdocibus qui fuerunt in
anathoch in t̾ra beniamin:
quod factum est uerbum domini ad eũ.
in diebus iosie filii amon regis uida: in
tercio decimo anno regni eius. Et factũ
.ẽ. indiebus ioachim filii iosie regis iu¬
da: usq ad consummationem undeci¬
mi anni sedechie filii iosie regis uda.¬

Expanded text:
filii Helchiae, de sacerdotibus, qui fuerunt in Anathoth, in terra Beniamin. quod factum est uerbum domini ad eum in diebus Iosiae, filii Amon, regis Iuda, in tertio decimo anno regni eius. et factum est in diebus Iosiae, filii Iosiae. regis Iuda, usque ad consummationem undecimi anni Sedec
Abbreviated transcription (Latin):
el adeo. Aptum ꝓfecto humane
restaurationis principium. ut ange¬
lus a deo mitteretur ad uirginem p̃ar¬
tu consecrandam diumno: quia pri¬
ma ꝑdicionis humanȩ fuit causa
cum seipens a diabolo mittebatus. dominus. Uuire.
ad mulierem sp̃u suꝑbie decipiendam
immo ipse inserpente diabolus ueni¬
ebat: qui genus humanum deceptis
parentibus primis immortalitatis
iacob et exsurget homo de isrł̾ et confringet om̃s
duces alieuigenarum et ent omuis t̾ra possessio
uia ergo mors intrauit ꝑ femi
nam. apte redit & uita ꝑfemi¬
nam. Iua adiabolo seducta ꝑserpen¬
tem uiro gustum necis obtulit: hec¬
mundo auctorem salutis edidit. Mis¬
sus est angelus gabriel a deo. Raro
autem legimus. quia apparentes ho¬
minibus angeli: designantur ex no-¬

Expanded text:
eph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis Jacob, et exsurget homo de Israel; et confringet omnes duces alienigenarum. Et erit omnis terra possessio uia ergo mors intravit per nam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; hamundo auctorem salutis edidit. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex no
Abbreviated transcription (Latin):
nazateth ad uirginem desponsatam
uiro cui noir en erat ioseph de do¬
mo carnd: et nomen uirginis maria.
Et aeł. Exordium nr̃e rediemptio
ad uirginem. ut nouam incarne na¬
tiuitatem filui dei p̃dicaret ꝑ quam
nos abiecta uetustate noxia: renoua¬
ri atq int̾ filios dei computari pos-

Expanded text:
am viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria, etc. Exordium nostrae redemptionad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque i
Abbreviated transcription (Latin):
Salus enim erat sc̃e anime. sermones
delinquentiũ non habere: sed uͥtute
pacientie libens sustineret quod di¬
uina dispensatione pateretur. sicut
ipse ineuangelio dicit. Pater. si fieri
potest: tͣnseat ame calix iste .R Dens¬

Expanded text:
Salus enim erat sanctae animae, si sermones Salus enim erat sanctae animae, si sermones delinquentium non haberet; sed virtute patientiae lubens sustineret, quod divina dispensatione pateretur; sicut ipse in Evangelio dicit: Pater, si fieri potest, t
Abbreviated transcription (Latin):
imiliter & beatus ambrosius. Ioẽ
patiebatur: & ñ patiebat᷑. Morie¬
batur: & non moriebatur. Sepelieba¬
tur: & ñ sepeliebatur. Resurrex̃: & nõ
resurrexit. Sic & hominem dicimꝰ ho¬
dieq pati. mori. sepeliri: cũ tam̃ ani¬
ma eiꝰ nullo fine claucdatur. Qua ꝓpt̾
derelictum se sub interrogatione testa¬
tur: quia reuera manib impiorum
tradi non poterat. nͥ maiestatis ciꝰ po¬
tentia talia fieri ꝑmisisset: sicut i
euangelio dictum ẽ: Non haberes
in me potestatem: nisi tͥ data fuisset
desuꝑ. R. Contumelas & terrores passus sum¬
ab eis qui erant pacifici mei ⁊ custodientes latus
meum dicentes decipiamus eum ⁊ p̃ualcamus illi
sed tu dñe mecum es tanquam bellator fortis cadẽt
in opprobrium sempicerniun ⁊ uideam uindictã
in eis quia tibi reuelaui causam meam. Uludi¬
patitur humana susceptio: blas¬
femas uoces. & impias murmuratio¬
nes abiciens. Dicit enim longe a se fie¬
ri uerba: que delicta parturiunt.

Expanded text:
imiliter et beatus Ambrosius : Idem patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurrexit, et non resurrexit. Sic et hominem dicimus hodieque pati, mori, sepeliri, cum tamen anima ejus nullo fine claudatur. Quapropter derelictum se sub interrogatione testatur, quia revera manibus impiorum tradi non poterat, nisi majestatis ejus potentia talia fieri permisisset; sicut in Evangelio dictum est: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data fuisset desuab eis qui erant pacifici mei, et custodientes latus meum, dicentes: decipiamus eum, et praevaleamus illi. Sed tu, Domine, mecum es tanquam bellator fortis. Cadent in opprobrium sempiternum. Et videam vindictam in eos, quia tibi revelavi causam meam. patitur humana susceptio, blasphemas voces, et impias murmurationes abjiciens; dicit enim longe a se fieri verba quae delicta parturiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
estinantes ommipotens ds̾
in occursum filii tui nulla
impediant opera accus terren: s
celestis sapientie erudicio faciat
nos eius esse consortes. Qui tecũ.

Expanded text:
estinantes, omnipotens Deus, in occursum Filii tui Domini nostri nulla impediant operactus terreni, sed coelestis Sapientiae eruditio faciat nos ejus esse consortes. Qui tecum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam ante te. Uor clamantis in de¬
serto: parate uiam domini rectas
facite semitas eius. Fuit iohannes
indeserto: baptizans: et predicans
baptismum penitentie in remissionẽ
peccatorum. Et egrediebatur adeũ
omnis uidee regio. et ierosolumte
uniuersi: et baptizabantur ab illo
in iordane flumine confitentes pec¬
cata sua. Et erat iohannes uestitus
pilis cameli: et zona pellicea circa lũ

Expanded text:
 clamantis in deserto parate viam Domino: rectas facite semitas ejus. Fuit Johannes in deserto baptizans: et predicans baptismum penitentie in remissionem peccatorum. Et egrediebatur ad illum omnis Judee regio: et Hierosolimite universi: et baptizabantur ab illo in Jordanis flumine: confitentes peccata sua. Et erat Johannes vestitus pillis cam
Abbreviated transcription (Latin):
nus sompnia: ab et̾re. xp̃s promicat.
Hens iam resurgat torpida que sor¬
de extat saucia sydus refulget iã
nouum ut tollat omne norium.
Esursum agnus mittitur laxare
gratis debitum: omnes pro indulgen¬
tia uocem demul cum lacrimil. Se¬
cundo ut cum fulserit mundumꝙ
horror cinxerit non pro reatu pumi¬
at: sed puis nos tunc protegat. Pr̃ã

Expanded text:
a, Ab aethere Christus promicat. Mens jam resurgat torpida, Quae sorde extat saucia: Sidus refulget jam novum, Ut tollat omne noxium. En sursum agnus mittitur Laxare gratia debitum: Omnes pro indulgentia Vocem demus cum lachrymis: Secundo ut cum fulserit, Mundumque horror cinxerit; Non pro reatu puniat. Sed pius tunc nos protegat. Praesta,
Abbreviated transcription (Latin):
t sedentes ut comederent panẽ:
uiderunt uiatores hismaelitas
uenire de galaad.⁊ camelos eorum
portantes aromata. ⁊ resinam: ⁊ stac¬
ten. inegyptum: Oixit ergo iudaᷤᷤ
fratribus suis. Quid nobis prodest
si occiderimus fratrem nr̃m. & cela¬
uerimus sanguinem ipsius: Meliꝰ
est ut uenundetur ismahelitis. &
manus nr̃e non polluantur: frat̾

Expanded text:
t sedentes ut comederent panem, viderunt viatores Ismaelitas venire de Galaad, et camelos eorum, portantes aromata, et resinam, et stacten, in Aegyptum. Dixit ergo Judas fratribus suis: Quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur: frater
Abbreviated transcription (Latin):
pdie namq parturiente maria.
natus est nobis dei filius: ut
germane carnis nostre conceptione
productus. creato ase homini &
pietatem paternam. & fraternã¬
largiretur affectum. Et natus sa¬
ne ab intacta est femina. ut eum
pariter & hominem testaretur
partus humanus: & deum pro¬
baret eterna uͥginitas.

Expanded text:
die namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius, ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternulargiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas.
Abbreviated transcription (Latin):
dierni mnisterii sacramentum
fratres karissimi sicut credidis¬
tis semꝑ & creditis: reꝑatio est sa¬
lutis humane uirtutum natiuitaᷤᷤ
ruina uiciorum. Hodie namq
uinitatis est plenitudo carnis nr̃e
intirma suscipiens: natus est nouuᷤ¬
Nescieus mater uirgo uirum: homo.
non incola paradisi. quem in¬
terdicte arboris pulchritudo non fal¬
lat serpens non decipiat mulier
non seducat. Hodie exortum est
Hodie illio quod celum & celi ce¬
lorum se habere gaudebant: mundiᷤ
repentinus emerserit: sed qui semꝑ
erat cum patre: deus semꝑq regnabat.
nouo ꝑuirginem uoluit mortalib ap¬
parere misterio. Nouus quidem homo.
sed dominus sempiternus. Nouus xꝑc.
sed rex omnium seculorum.

Expanded text:
dierni mysterii sacramentum, fratres carissimi, sicut credidistis semper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitiorum. Hodie namquevinitatis est plenitudo, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natuus est homo. ominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, pentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
icut non poterat nisi caro de
carne nasci: ita non poterat dei
caro de femineo utero nõ sine ge¬
nerante ꝓdire. Propter quod ait
angłs beatissime marie. Spiritꝰ
sanctus suꝑ uemet inte: & uir¬
tus altissimi obumbrabit tibi.¬

Expanded text:
icut non poterat nisi caro de carne nasci; ita non poterat Dei caro de femineo utero, nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus beatissimae Mariae: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
stris soluens: merorem mundi eter¬
na libericate becificet. Ad est rex il¬
le mansuetus: qui ꝑ spatia tocius
mundi celestis iusticie gressib in¬
cedens: suꝑbientem furentis inimi¬
ci conterat tyrannidem.

Expanded text:
us solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetificet. Adest rex ille mansuetus, qui per spatia totius orbis, coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici conterat tyrannidem.
Abbreviated transcription (Latin):
In aduentu domimco fratres ham̃
solutus est omnis paterne preuarica¬
tionis metus: quem diabolicis du¬
dum fraudib incurrit ciccumuen¬
ta mortalitas. Eo est enim nobis
celi terreq iudex. qui reciso eyro¬
grapho delictorum: reatum nos¬
trum miseratus absoluit

Expanded text:
In adventu Dominico, fratres charissimi, solutus est omnis paternae praevaricationis metus, quem diabolicis dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque Judex, qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit
Abbreviated transcription (Latin):
it necessitas ut desponsata esset
maria ioseph nisi ꝓpt̾ea quatinus
hoc sacramentum diabolo celaret᷑.
et ille malignus fraudis commenta
aduersus desponsatam uirginem
nulla penitus inuenisset: Uel ideo
fuerat desponsata ioseph: ut nato
infanti uel ipsi marie curam uide¬
retur gerere ioseph. siue in egyptum
iens. uel inde denuo ueniens. Ideo
desponsata fuit ioseph: non tamen
in concupiscentia iuincta.

Expanded text:
erit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta.
Abbreviated transcription (Latin):
gredierisq tii & semores israel
ad regem egypti. & dices ad eũ. Do¬
minus deus ebreorum uocauit noᷤ:
ibimus uiam tͥum dierum ꝑsoli¬
tudinem ut immolemus domino
deo nr̃o. Sed ego scio. quod non dimit¬
tet uos rex egẏpti ut eatis: nisi per
manum ualidam. Extendam enĩ
manum:. & ꝑcutiam egyptum in
cunctis mirabilib meis. que factu¬
russum in medio eorum. Post hec:

Expanded text:
gredierisque tu, et seniores Israel ad regem Aegypti, et dices ad eum: Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos. Ibimus viam trium dierum per solitudinem, ut immolemus Domino Deo nostro. Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis, nisi per manum validam. Extendam enim manum meam, et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum, et post haec
Abbreviated transcription (Latin):
si geste rei tempus et ordo pensatur.
Adiordanis enu fluenta positus
quia ipse redemptor mundi esset
asseruit. missus uero incarcerem
an ipse ueniat requirit: non quia ip¬
sum esse mundi redemptorem du¬
bitat. sed querit ut sciat. si is qui per
le inmundum uenerat. per se etiam
adinferm claustra descendat. Quẽ
enim precurrens mundo nunciaue¬
rat. hunc moriendo adinferos p̃cur¬

Expanded text:
si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecur
Abbreviated transcription (Latin):
it ergo. Tu es qui le .xiͣ.¬
uenturus es an alium expec¬
tamus: Ac si aperte dicat. Sicut ꝓ
hominibus naici dignatꝰ es. an
cxndere digneris insinua. ut qui nati¬
uitatis tue precursoꝵ extiti: mortis
tiam precursor fiam. et uenturum
riferno te nuntiem. quem iam uenis¬

Expanded text:
it ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venis