comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita emigrantes. ñ ad requiẽ tantũ ire. s ad regnũ cęloꝵ
posse etiã ꝑuenire. & alia multũ absurda. q̃ om̃a collig̾e. atq inisto
libro digerere longũ uisũ ẽ. Absit gͦ ut darũ ꝓpago si falsa ẽ. a ta¬
lib refellat᷑. et aãrũ nouarũ insufflatio.si uera ẽ atalib defendat᷑
Quã obrẽ qͥcũq uolunt defende qđ dicunt᷑ a&̾ nouȩ nascentibus
in sufflari ñ de parentib tͣhi. aliqͥd illoꝵ qͣtuor q̃ supͣ cõmemora.¬
ui. caueant oĩ mͦ. ħ ẽ. nedicant a dõ fieri a̾as peccatrices ꝑ alienũ ori.¬
ginale peccatũ. ne dicant par uulos qͥ sine baptismo exierint ꝑ¬
uenire posse ad uitã ȩtͣnã regnũ q cęloꝵ. originali peccato ꝑ qđ.¬
libet aliud resoluto. ne dicant᷑ aas peccasse alicubi ante carnem.
et ħ merito in carne̾ peccatricẽ fuisse detrusas. ne dicant peccata
q̃ in eis inuenta ñ s̃. qͥa pͣscita s̃ merito suisse punita. cũ ad eam

Expanded text:
antum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
tres qͣndo inflant᷑ impleant᷑ Utinã quẽ adinodũ nescis unde ori¬
go sit ãarũ. sic ego saltĩ scirẽ utrũ mͥ in hac uita sciendũ esset.
altiorib putare debemꝰ. q ñ ad dĩ naturã ꝑtinet s ad nr̃am. qͥd
qđ ñ nulla in oꝑib dĩ. ꝗͣ ds̃ ipse in qͣntũ cognosci potest difficilius
cognoscuntur:: Nã didicimꝰ dm̃ esse trinttatẽ: quot aut̃ anima¬
liũ genera creau̾it. saltĩ t̾restriũ quȩ in archã noe intrare potue.¬
rͣ adhuc usq Nescimꝰ nͥ ħ tu iã forte didicisti. In libro etiã sapien¬
tiȩ scriptũ. ẽ. Si enĩ tantũ potuer᷑ uale ut possent estimare scłm.
quomͦ eiꝰ dnm̃ ñ faciliꝰ inuener.: An qr ħ intra nos ẽ. ideo ñ altius

Expanded text:
tres, quando inflantur, inpleantur? utinam quemadmodum nescis unde oritres, quando inflantur, inpleantur? utinam quemadmodum nescis unde origo sit animarum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum esset!  non ad dei naturam pertinet, sed ad nostram. Quid quod nonnulla in operibus dei quam deus ipse, in quantum cognosci potest, difficilius cognoscuntur ? nam didicimus deum esse trinitatem; quot autem animalium genera creauerit, saltem terrestrium, quae in arcam Noe intrare potuerunt, adhuc usque nescimus, nisi hoc tu iam forte didicisti. in libro etiam Sapientiae scriptum est: si enim tantum potuerunt ualere ut possent aestimare saeculum, quomodo eius domin
Abbreviated transcription (Latin):
tes c̃uicus. s ueris excut̃es dictis. Si enĩ me posses doc̾e qđ nes¬
cio. ñ solũ te u̾b̃ s et pugnis cedentẽ debẽ pacientissime sustin̾e.
Nã fateor dilectioni tuȩ qͣntũ attinet ad istã qͣstionẽ. unũ de
ab ipso dõ sciente qd creat. aut etiã ab aliqͦ docto sciente qđ dicat
ñ ab hõe nesciente qd anhelat᷑ Infantiã suã qͥsq ñ recolit. & putas
hõem nͥ dõ docente posse cognoscere unde in matris utero uiuere
coeꝑit. pͣsertĩ siusq ad eo illũ adhuc lateat humana natura ut nͣ
ũ qͥd intꝰ habeat. uerũ etiã qͥd ad eã forinsetꝰ accedat ic
Ita nec tu dilectissune me docebis. aut quẽꝗͣ. unde hões nascentes
anim̃tur qͥ nesciebas ad hue ad huc usq unde uiuentes sic alantur.
ut illo alim̃to paululũ subtracto cͣtinuo moriantur. Tu me da¬
cebis aut quẽꝗͣ unde hões animͣtur. qͥ nesciebas adhucusq unde u¬

Expanded text:
eres conuiciis, sed ueris etiam excuteres dictis. si enim me posses docere quod neseres conuiciis, sed ueris etiam excuteres dictis. si enim me posses docere quod nescio, non solum te uerbis, sed et pugnis caedentem deberem patientissime sustinere. Nam fateor dilecab ipso deo sciente quod creat aut etiam ab aliquo docto sciente quod dicat, non ab homine nesciente quod anhelat. infantiam suam quisque non recolit et putas hominem nisi deo docente posse cognoscere, unde in matris utero uiuere coeperit, praes-ertim si usque adeo illum adhuc lateat humana natura, ut non solum quid intus habeat uerum etiam quid ad eam forinsecus accedat ignoret ? itane, dilectissime, tu me docebis aut quemquam, unde homines nascentes animentur, qui nesciebas adhuc usque unde uiuentes sic alantur, ut illo alimento paululum subtracto continuo moriantur? tu me docebis aut quemquam, unde homines animentur, qui nesciebas adhuc usque unde u
Abbreviated transcription (Latin):
dicebas. et scribelas. et inc̾uentu multitudinis c̃gregato legebas
& natura nr̃a nos utrẽ inflare. et natura nr̃a nos minꝰ nichil ha¬
b̃e. cũ ħ unde faciamꝰ facillime posses. ñ diuinas et humanas pagi.¬
nas ꝑscrutando.s in te adũtendo nosse cũ uelles. quomͦ dͥtͥ cõmit
tã ut me doceas de origine aarũ qd me nescire c̃fiteor. qͥ qđ tuis
narib atq ore sine intmissione facis. unde facias ignorabas: & ꝑ̃s-
positȩ atq aꝑtissimȩ ueritati. nec de utre inflando sic int̾roges¬
pulmones tuos. ut eos adu̾sus me malis inflatos hab̾e. ꝗͣ eis ad¬
quiesc̃e te docentib. et responsũ tibi uerũ ñ loqͣndo et alt̾cando.
s spirando et respirando reddentib. Proinde ignorantiã meam
de origine aãrũ te corripientẽ et obuirgantẽ ñ moleste fer.¬
rẽ. ĩmo insuꝑ et grãs magnas agerẽ. si eã mͥ ñ solũ duris ꝑcu.¬

Expanded text:
dicebas et scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, dicebas et scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, ex natura nostra nos utrem inflare et in natura nostra nos minus nihil habere, cum hoc unde faciamus facillime posses non diuinas et humanas paginas perscrutando, sed in te aduertendo nosse cum uelles. quomodo igitur tibi committam, ut me doceas de origine animarum, quod me nescire confiteor, qui quod tuis naribus atque ore sine intermissione facis unde facias ignorabas? et praepositae atque apertissimae ueritati nec de utre inflando sic interrogespulmones tuos, ut eos aduersus me habere malis inflatos quam eis adquiescere te docentibus et responsum tibi uerum non loquendo et altercando, sed spirando et respirando reddentibus. proinde ignorantiam meam de origine animarum te corripientem atque obiurgantem non moleste ferrem, immo insuper et gratias magnas agerem. si eam mihi non solum duris percut
Abbreviated transcription (Latin):
ato natura. s aisti.sinescit de sua qͣlitate naturaq disquerere.
atq disserere. Qualitas utiq nr̃a et natura nr̃a cũ corpore cõ¬
utat᷑. ꝗͣuis de his qͥb constamꝰ. singillatĩ singłis disser.
Uerũ ego ꝗͣ multa possim de hõis natura scientissime disputare.
si ex plicare uelĩ plura uolumina ĩplebo. Multa me tam ig¬
norare cͣfiteor: Tu aut̃ qͦ uis ꝑtin̾e qđ in suꝑiore libro de fla¬
tu hõis disputauimꝰ. utrũ ad ade naturã qr ipsa id agit in hõe
an adcorporis qđ̃ ab ea mouet᷑ ut id agat: an ad huiꝰ aeris cuiꝰ re¬
ciꝓcatu id agere declarat᷑. an potiꝰ ad oĩa tria. ad ã̾am scilicet quę
corpꝰ mouet. & ad corpꝰ qđ motu flatũ recipit atq reddit. et ad
aurã istã undiq circu̾susã. ꝗ̃ intrando alit. releuat exeundo: et
tam̃ ħ litt̾atꝰ hõ atq facundꝰ utiq nesciebas qͣndo credebas. et

Expanded text:
atque natura: sed aisti, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque natura: sed aisti, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere. Qualitas utique nostra et natura nostra cum corpore computatur, quamuis de his quibus constamus singillatim singulis disseratur. uerum ego quam multa possim de hominis natura scientissime disputare, si explicare uelim. plura uolumina inplebo; multa me tamen ignorare confiteor. Tu autem quo uis pertinere, quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum ad animae naturam. quia ipsa id agit in homine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;t, an ad huius aeris, cuius reciprocatu id agere declaratur, an potius ad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum recipit atque reddit et ad auram istam undique circumfusam quae intrando alit, releuat exeundo? et tamen hoc litteratus homo atque facundus utique nesciebas, quando credebas et
Abbreviated transcription (Latin):
nature remotis ãbagib noũ̾imꝰ. Anforte actenꝰ putas naturã suã
nescierit. eũ pecorib cõpares. qđ scientior illo eise potuisti. atq¬
ita si qͥs eã paulo plus te scierit. eadẽ iusticia te ille pecorib
cõparabit. Dic gͦ qͣtinꝰ nob̾ naturã nrãm nescire c̃cedas. ut a
pecorib salua sit nr̃a distantia. & cͣsida tam̃ ne plus apecco¬
rib diftet qͥ eiꝰ aliqͥd nescire se scit. ꝗͣ qͥ se putat scire qđ nes-¬
desipit. Medici tam̃ qͥ appellant᷑ anatomici. ꝑ m̃bra. ꝑ uenas.
ꝑ neruos. ꝑ ossa. ꝑ medullas. ꝑ int̾iora uitalia. etiã uiuos hões
ꝗͣdiu int̾ manꝰ rimantiũ uiuere potuer̃. dissiciendo scrutati
sunt. ut naturã corporis nossent nec tam̃ nos qr ista nescimꝰ
pecorib cõpararͣ. nͥ forte dicturꝰ es eos pecorib cõparandos.
qui aa naturã ñ qͥ corporis nesciunt: Non gͦ ita p̃loqui debuisti
Neq enĩ aisti. qͥd differt hõ peccore. si nescit de aae suȩ qͣlitate

Expanded text:
naturae remotis ambagibus nouerimus. an forte hactenus putas naturam suam nescierit, eum pecoribus compares, quod scientior illo esse potuisti, atqis eam paulo plus te scierit, eadem iustitia te ille pecoribus comparabit? dic ergo quatenus nobis naturam nostram nescire concedas, ut a pecoribus salua sit nostra distantia, et considera tamen, ne plus a pecoribus distet qui eius aliquid nescire sc scit, quam qui se putat scire quod nesdesipit. medici tamen, qui appellantur anatomici, per membra, per uenas, per neruos, per ossa, per medullas, per interiora uitalia etiam uiuos homines quamdiu inter manus rimantium uiuere potuerunt dissiciendo scrutati sunt, ut naturam corporis nossent, nec tamen nos, pecoribus compararunt. Nisi forte dicturus es, eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis nesciunt. Non ergo ita praeloqui debuisti. Neque enim aisti, Quid differt homo a pecore, si nescit de animae suae qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs plerosq & facile ꝑitissimos uiros. in suꝑ et cͣsultos tenuisse silentiũ.
aut nichil expͣssiꝰ elocutos. cũdefinitionẽ disputationib suis incho¬
ata exrpositione subtͣherent. sicuti nc̃ nuꝑ apͣte augustini doctis¬
simi uiri pͣdicati q ep̃i. cõpͣhensũ litteris lectitaui: Modestius
qͥdẽ ut reor. ac ueretundiꝰ huiꝰcȩ rei archana rimantes. intͣ se ipsos
tractatꝰ sui deuorasse uidiciũ. ñeq se posse ex hinc aliqͥd de t̾mina¬
re ꝓfessos. S mͥ crede satis suꝑq uidet᷑ absurdũ atq inẽgruũ
racioni ut hõ ipse expers sui sit aut is qͥ rerũ o̾iũ credit᷑ adeptꝰ
ẽẽ noticiã. sibi ipsi habeatur ignotꝰ Quid aut̃ differt ho peccore.
si nescit de sua qualitate naturaq disquirere atq disserere.
ut merito inillũ c̃ueniat qd scriptũ.ẽ. hõ cũ e̾ẽt in honore. ñ

Expanded text:
quis, plerosque et facile peritissimos uiros super eo consultos tenuisse silentium quis, plerosque et facile peritissimos uiros super eo consultos tenuisse silentium aut nihil expressius elocutos, cum definitionem disputationibus suis inchoata expositione subtraherent — sicuti nuper apud te Augustini doctissimi uiri praedicatique episcopi conprehensum litteris lectitaui — modestius quidem, ut reor, ac uerecundius huiusce rei arcana rimantes intra se ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc aliquid determinare professos. sed mihi, crede, satis superque uidetur absurdum atque incongruum rationi, ut homo ipse expers sui sit aut is, qui rerum omnium creditur adeptus esse notitiam, sibi ipsi habeatur ignotus. quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere, ut merito in illum conueniat quod scriptum est: h o m o cum esset in honore, non
Abbreviated transcription (Latin):
dñicas oues reuocare ab errorib: si et ouib turpe.ẽ. uitia pastoꝵ
si qͣ cognouer̃ eisdẽ occultare pastorib. Osi illa repͣhendes mea q̃
iusta rep̃hensione s̃ digna. Neq enĩ negare debeo sic̃ in ipsis mo¬
rib. ita multa e̾ẽ in tã multis opꝰculis meis: q̃ possint recto iudicio
et nulla temeritate culpari. Ex qͥb si aliꝗͣ ipse rep̃hendes. illic et
humiliꝰ : tanto salubriꝰ exhib̾ẽ. S ea in me rep̾hendisti. q̃ ñ corri.
ãam scire me dioci: spm̃ ẽẽ ñ corpꝰ s in ħ altero. duo rephendisti.
unũ qđ ñ eã credẽ corpꝰ ẽẽ . aluid qđ eã spm̃ cretdem. Tibi enĩ
uidet᷑ et corpꝰ e̾ẽ aamñ e̾ẽ sp̃m. Audi gͥ purgationẽ meã. contra¬
rep̾hensionẽ tuã. & ex hac occasione qͣ me tͥ purgo. in te ipso disce
ꝗͣ purges. Recole u̾ba libritui: ubi me pͥmitꝰ nominasti. Scio in¬

Expanded text:
dominicas oues reuocare ab erroribus, si et ouibus turpe est uitia pastorum, dominicas oues reuocare ab erroribus, si et ouibus turpe est uitia pastorum, si qua cognouerint, eisdem occultare pastoribus. o si illa reprehenderes mea, quae iusta reprehensione sunt digna! neque enim negare debeo sieut in ipsis moribus ita multa esse in tam multis opusculis meis, quae possint recto iudieio et nulla temeritate culpari. ex quibus si aliqua ipse reprehenderes, illic tibi humilius tanto salubrius exhiberem. sed ea in me reprehendisti, quae non corrigeanimam scire me dixi spiritum esse, non corpus. sed in hoc altero duo reprehendisti: unum, quod non eam crederem corpus esse, aliud, quod eam spiritum crederem. tibi enim uidetur et corpus esse anima ereprehensionem tuam et ex hac occasione, qua me tibi purgo, in te ipso disce quae purges. recole uerba libri tui, ubi me primitus nominasti: scio, in
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ intellex̃. qr in qͦ tu ñ es honore sumꝰ eccłiȩ. tam̃ etiã tu in eo
es honore naturȩ. ut pecorib p̃feraris. qͥb scdm tuũ iudiciũ
cõparandus es: si aliqͥd eoꝵ ꝗ̃ ad naturã tuã constat ꝑtin̾e nesci¬
ueris. Neq enĩ eos asꝑsisti hac rep̾hensione tantũmͦꝰ. qui ħnesci-¬
unt qđ ego nescio. Rẽ. humanȩ aa̾ originẽ. qͣm qͥdẽ ñ penitus
nescio.scio enĩ dm̃ flauisse in faciẽ pͥmi hõis: factũ q esse hõen
in aam uiuã. Qđ tam̃ nͥ legissẽ. ꝑ me ipse scire ñ possem. S dix.¬
isti qͥd aut̃ differt hõ pecore. si nescit de sua qͣlitate naturaq
disꝗ̃rere atq dissere :: Qđ sensisse ita uidis. tãꝗͣ de uniu̾sa sua
qͣlitate atq natura sic hõ disqͥrere atq disserere debeat. ut ni¬
chil eũ sui lateat. Qđ si ita .ẽ. iã pͣetorib cõparabo. simͥ ñ respon¬

Expanded text:
re, non intellexit, quia in quo tu non es, honore sumus Ecclesiae: tamen etiam tu in eo re, non intellexit, quia in quo tu non es, honore sumus Ecclesiae: tamen etiam tu in eo es honore naturae, ut pecoribus praeferaris, quibus secundum tuum judicium comparandus es, si aliquid eorum quae ad naturam tuam constat pertinere, nesciveris. Neque enim eos aspersisti hac reprehensione tantummodo, qui hoc nesciunt quod ego nescio, hoc est humanae animae originem — quam quidem non penitus nescio; scio enim deum flauisse in faciem primi hominis factumque esse hominem in animam uiuam; quod tamen nisi legissem, per me ipse scire non possem — sed dixisti: quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere? quod sensisse ita uideris, tamquam de uniuersa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil cum sui lateat. quod si ita est, iam te pecoribus comparabo, si mihi non respon
Abbreviated transcription (Latin):
capacẽ. racionis cõpotẽ. sensuq uiuacẽ. qͥ oia racionis ex ꝑtia płu¬
dentiȩ ordinatione distribuat ꝓcreaũit. qͥd tã inc̃uenient̃ dici po¬
test. ꝗͣ ut eũ sola sui notione fraudarit: & cũ sapientia mundi quȩ
se se usq ad ueri cognicionẽ suꝑuacua qͥdẽ inuestigatione ꝓten-¬
tlit. qr scire neqͥt ꝑquẽ licet q̃ sunt uera cognosci. aliqͣ tam̃ uicina.
ĩmo affinia ueritati tẽptau̾it suꝑ aa̾ naturã despic̾e. ꝗͣ indecens
atq pudendũ ẽ. religiosũ quẽꝗͣ de ħ ipso aut nichil saꝑe. aut peni¬
⁊̾ sibi int̃dixisse ne sapiat. Ista tua nr̃ȩ ignorantiȩ dissertissima et
luculentissima castigatio. om̃a ꝗͣ ad naturã hõis ꝑtinent sic te sci¬
re cõpellit. ut si eoꝵ aliqͥd ignoraũis. ñ meo s tuo udicio cõpara̾ris.¬
Quã̾uis enĩ insigniꝰtiꝰ uidearis attinge. eo qđ dixisti hõ cũ ẽẽt in hono¬

Expanded text:
expertia prudenti ordinatione distribuat, procreauerit, quid tam inconuenienter dici potest quam ut eum sola sui notione fraudarit ? et cum sapientia, mundi, quae sese usque ad ueri cognitionem superuacua quidem inuestigatione protendit, quia scire nequit per quem licet quae sunt uera cognosci, aliqua tamen uicina, immo affinia ueritati temptauerit super animae natura dispicere, quam indecens atque pudendum est religiosum quemquam de hoc ipso aut nihil sapere aut penitus sibi interdixisse ne sapiat! Ista tua nostrae ignorantiae disertissima et luculentissima castigatio omnia, quae ad naturam hominis pertinent. sic te scire conpollit, ut, si eorum aliquid ignoraueris, non meo, sed tuo iudicio pecoriQuamvis enim nos insignitius videaris attingere, eo quod dixisti, Homo cum esset in hono
Abbreviated transcription (Latin):
teqͣ ad eũ ꝑueniant p̾ueniunt᷑ occiduo. & p̃destinaret ds̃ quod
futurũ ñ fuisse p̃scuut. aut ħ futurũ ñ fuisse nescunt. ut eiꝰ
aut p̃destinatio frustraret᷑. aut pͣscientia falleret᷑: Uides qͣn.¬
ta hinc dici possent. nͥ qđ paulo ante dixxi tenerẽ. ut hinc tebre¬
utt̃ ãmon̾em. Noli cretdẽ. nec dic̾e. nec doc̾e. de infantib qui

Expanded text:
d eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem. Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃e ante carnẽ uiaisse. qͣm ñ potes ostendẽ uł fuisse. Quomͦ dicis.
ñ uis aam ea carne peccati c̃trahere ualitudine̾. aut qͣm iuicissim
scificationẽ uideas transire ꝑcarnẽ. ut ꝑ ipsam reparet statum
ꝑ qͣm ꝑdidat meritũ : Hȩc dognata qͥb putat᷑ aã ante carnẽ
rabuisse aliquẽ statũ honũ. et meritũ bonũ: si forte nescis excep¬
tis antiqͥs hereticis etiã recentiꝰ in pͥscillianistis iã catholica dãna.¬
catholicꝰ. Nt enĩ omit tã in eo qđdiaisti. merito eͦ ꝑcarnẽ pͥscã
reparat habitudinẽ. qͣm uisa fuerat paulisꝑ amisisse ꝑ carnẽ. ut
ꝑ eã incipiat renasci. ꝑ qͣm meruerat inqͥnari.tã in ꝓaimo te

Expanded text:
dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: non uis animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad quam uicissimuideas transire per carnem, ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat meritum? haec dogmata, quibus putatur anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis exceptis etiam recentius in Priscillianistis iam catholica damnacatholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipia
Abbreviated transcription (Latin):
accipi u̾bũ tuũ. cũ dicisti sẽꝑ dat. qͣndoqͥdẽ id ad infinitũ tẽpꝰ
reuocandũ putasti. & parũ ħ fuit. s tãꝗͣ q̃reret᷑ abste ut aꝑtiꝰ
explicares qͦmͦ dixeris semꝑdat. ad didisti atq diccisti. sic̃ semꝑ
.e. ipse qͥdat. H sana &eratholica fides õino c̃dẽnat. Absit enĩ ut
credamꝰ qđ aa̾s ds̃ semꝑ dat: sic̃ sẽꝑ ẽ. ipse qͥdat. Sic enĩ sẽꝑ.ẽ. ipse
ut nũꝗͣ ẽẽ desistat. Animas aut̃ ñ sẽꝑ dabit. s eas finito gen̾atio¬
nis scło ñ iã nascentib qͥb dandȩ s̃. ꝓculdubiodare cessabit. Noli
cretsẽ nec dic̃e nec doc̾e aãm meritũ aliqd ꝑdidisse ꝑ carnẽ. tãꝗͣ
boni meriti fuerit ante carnẽ. siuis ẽẽ catholicꝰ. Nondũ enĩ natos
apłs nichil egissedicit boni uł mali. Unde gͦ ãa potuit ante carnẽ
habe meritũ bonũ. ubi nichil egerat honi : An forte audebis eã

Expanded text:
accipi verbum tuum, cum dixisti, « semper dat; » quandoquidem id ad infinitum tempus accipi verbum tuum, cum dixisti, « semper dat; » quandoquidem id ad infinitum tempus revocandum putasti. Et parum hoc fuit: sed tanquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris, « semper dat; » addidisti atque dixisti, « sicut semper est ipse qui dat. » Hoc sana et catholica fides omnino condemnat. Absit enim ut credamus quod animas deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. sic enim semper est ipse, ut numquam esse desistat; animas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt procul dubio dare cessabit. Noli credere nec dicere nec docere \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, tamquam boni meriti fuerit ante carnem ̒, si uis esse catholicus. nondum enim natos apostolus nihil egisse dicit boni uel mali; unde ergo anima potuit ante carnem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni ? an forte audebis eam
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗͣ exẽpla. et argum̃ta qͣrenda. s potiꝰ em̃danda. et mutanda sen-¬
tentia. Noli gͦ crecłe. noli gͦ dic̃e. noli doc̾e ꝗqd̃ ñ de nichilo s de
doc̾e. ꝑ infinitũ tẽpꝰ atq ita sẽꝑ aas dare dm̃. siẽ sẽꝑ ẽ. ipse qͥdat. si
uis ẽẽ catholicꝰ. Prit enĩ tẽpꝰ quando ñ dabit aas ds̾: cũ tam̃ ẽeᷤ
ipse ñ desinat. Pot̾at qͥdẽ sic accipi. qđ dat istis sẽꝑ dat: ut intellige¬
ret᷑ sine cessatione dare. qͣmdiũ hões gen̾ant et gen̾ant᷑. Sic̃ dictũ
.ẽ. de qͥbdã. sẽꝑ discentes. et ad ueritatis scientiã nũꝗͣ ꝑuenientes.
Non enĩ sic accipit᷑ qd hic positũ .ẽ. semꝑ. uelut nũꝗͣ desinant dis¬
c̃e. cũ ꝓculdubio ñ discant qͣndo in ħ cor pore destit̾int uiuere.
uł: cͥoeꝑint supplicio gehennalis ignis arde. S tu ñ ꝑmisisti sic

Expanded text:
aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda senaliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. noli ergo credere, noli dicere. noli docere \'quod non de nihilo, sed de est ipse qui dat\', si uis esse catholicus. erit enim tempus, quando non dabit animas deus, cum tamen esse ipse non desinat. poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper dat\', utintellegeretur sine cessatione dare quamdiu homines generant et generantur, sicut dictum est de quibusdam: semper discentes et ad ueritatis scientiam numquam peruenientes; non enim sic accipitur quod hic positum est \'semper\' uelut nucere; cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint vivere, vel cum coeperint supplicio gehennalis ignis ardere: sed tu non permisisti sic
Abbreviated transcription (Latin):
flatũ helisei factũ fuisse reuiuiscentis aam pueri. Qđ pͥmũ dĩ fac¬
qͥppe heliseu̾ in faciẽ de functi filui illiꝰ sunamitis ad inst
pͥuieuȩ originis insufflasse. et cũ emortua m̃bra inqͥs inuigorẽ
pristinũ redanimata ꝑ halitũ ꝓpħȩ diuina uirtꝰ accend̾e̾t. nichil
heliseo fuerit ĩminutũ. ꝑcuiꝰ flatũ corpꝰ emortuũ rediuiuã aam
recepit & spm̃. nͥ qđ semel dñs in facie̾ hõis insufflauit et iuxit.
t̃cio heliseus in faciẽ mortulaspirauerit et reuia̾. Sic sonant
tua u̾ba ista. qͣsi flandi tantũ numerꝰ int̾fuerit. ut ñ qđ fecit
fieret hõin aam uiuentẽ. iste aut̃ flau̾it flatũ neq sentientẽ
neq uiuentẽ. s aliqͥd significandi grã figurantẽ. Deniq ut puer
tͣuit. Qd̃ aut̃ illũ t̾ flasse dicis. aut memoria sic̾ fieri solet. aut
m̃dositas codicis tefefellit. Quid plura : Non s̃ tͥ adħ astruendũ

Expanded text:
flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei facflatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei fact. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accenderet, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emorturitum, nisi quod semel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus interfuerit, ut non quod fecit fieret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque uiuentetrauit. quod autem illum ter flasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefellit. quid plura? non sunt tibi ad hoc astruendum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ex eo qđ oino ñ ẽ idẽ. rde nichilo flatũ fac̾e posse uiuente̾
atq sentientẽ. s plane cũ sit inmutabilis. ipse mutabilẽ potest¬
fac̾e. Quid aut̃ sibi uult qd huic similituglinẽ addendũ putasti.
ad exẽplũ de beato heliseo. qr flando in eiꝰ faciẽ mor tuũ susetta.¬
uerit Itane tu flatũ helisei factũ fuisse putas aam pueri .ẽ. Non
usq adeo te auero exorbitare credidim. Si dͦ aa illa qͣ uiuenti
ablata fuerat ut moreret᷑. eadẽ ipsa illi ut reui uisceret redoita. ẽ.
qͥd adre ꝑtinet qđ dixisti nichil heliseo fuisse deminutũ. quasi
aliqͥd ab illo transisse unde uiu̾et creaat᷑ in puerũ: qđ si ꝓptͣadic¬
tũ ẽ. qr flauit et integer mansit. qͥd opꝰ erat ut ħ de heliseo mortu¬
ũ resuscitante diceres. qđ de qͦuis flante et neminem suscitante
dic̾e nichilominꝰ posses. Incaute sane locutꝰ es. cũ absit ut credas

Expanded text:
etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentientem, sed plane cum sit inmutabilis ipse mutabilem. Quid autem sibi uult, quod huic similitudini addendum putasti ad exemplum de beato Heliseo, quia flando in eius faciem mortuum suscitauerit ? itane tu flatum Helisei factum fuisse putas animam pueri? non usque adeo te a uero exorbitare crediderim. si ergo anima illa, quae uiuenti ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut reuiuesceret reddita est, quid ad rem pertinet quod dixisti \'nihil Heliseo fuisse deminutum\', quasi aliquid ab illo transisse, unde uiueret, credatur in puerum? quod si propterea dictum est, quia flauit et integer mansit. quid opus erat ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flante et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas
Abbreviated transcription (Latin):
tefacto redierit. qͥd tͥ ñ solũ unde illũ inflare. s unde tu possis
uiuere manebit: H debuisti c̃sid̾are cũ scribes. et ñ istasi¬
militudine utriũ inflatoꝵ uł inflandoꝵ introduc̃e nob̾ dm̃.
aut ex alia natura q̃ iã erat sic̃ nos ex isto circũfuso aere flatũ
facimꝰ ads flare. Aut certe qđ aborret ab ista similitudine. et ha.¬
bundat ĩpiecate̾. dm̃ sine ullo qͥdẽ sui detrut̃to s tam̃ de sua
natura mutabile aliqͥd uł ꝓferre. uł qd .ẽ. peiꝰ tãꝗͣ sui oꝑis ma.¬
ties ipse sit tac̾e. Ut gͦ aliquã de nr̃o flatu ad hancrẽ adhibeatꝰ
similitudinẽ. id potiꝰ ẽ credendũ. qđ sic̃ nos ñ denatura nr̃a
retidimꝰ cũ spiramꝰ et respiramꝰ. flatũ facimꝰ quando sufflamꝰ.
net uiuentẽ nec sentientẽ. ꝗͣuis nos uiuamꝰ atq sentiamꝰ. ita
Am̃ ñ de sua natura. s qr sic oipotens ẽ. ut possit creare qđ uult

Expanded text:
tefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis tefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua natura mutabile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostrreddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec uiuentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult,
Abbreviated transcription (Latin):
utrẽ inflasti.ñ aduͣtisse qͥd egeris.: qđ enĩ in sufflando amittis
statĩ recipiendo ñ sentis. S potes ħ facillime discere. si ħ po¬
tiꝰ uelis ꝗͣ tua dicta qr iã dicta s̃. ñ inflans utrẽ s inflat᷑ ipse de¬
fende. &. auditores tuos qͦs ueris reb edificare debes inani stre¬
itu uentosi sermonis inflare. in hac causa nͣ te ad magi
mitto. nͥ ad te ipsũ. łmitte flatũ in utrẽ & os claude. c̃tinuo
nares q detine. et sic salti̾ senti uerũ ẽẽ qđ dico. Cũ enĩ cȩꝑis an-¬
gustias intolerabiles ꝑpeti. qͥd cupies ore aꝑto narib q reciꝑe.
si qͣndo sufflasti nichil te existimas amisisse: Uide in qͦ malo
sis. nͥ hauriendo resumas qđ effundendo reddidas. Uide illa in¬
fufflatio qͣlia dãna et detrim̃ta fecisset. nͥ ea respiratio reparasset.
Nisi enĩ qd impendis adutrẽ ĩplẽdũ. ad te itidẽ alendũ aditu pa¬

Expanded text:
utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime discere, si hoc potius uelis quam tua dicta, quia iam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere et auditores tuos, quos ueris rebus aedificare debes, inani strepitu uentosi sermonis inflare. in hac causa non te ad magistrum mitto nisi ad te ipsum. emitte flatum in utrem et os claude continuo naresque detine et sic saltem senti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu pa
Abbreviated transcription (Latin):
rendi s̃. ne utroq ledant uł ñ intrandõ uł ñ exeundo. ita hoc
t̃ciũ flabile alim̃tũ. qr in nob̾ man̾e ñ sintt᷑ nec u̾torando cor¬
rũpit᷑. s egerit᷑. Mo& ut ingerit᷑. ñ alios s eosdẽ meaiꝰ. id est os.
aut nares. aut utrũq et quã intraret. et qua exriret accepit. In
te ipso tͥ ꝓba ipse qd̃ dico. Emitte spm flando. et uide utrũ du
qđ facimꝰ ut uiuamꝰ. nͥ qđ tc̾ paulo plus ducimꝰ. ut paulo plud̃
emittamꝰ. ut sp̃m flabilẽ idẽ. uentũ in utrẽ implendum
et extendendũ. ñ qͥete spirandi & respirandi: s anhelandi
ĩpetu coartemꝰ. Quomͦꝰ gͦ dicis nullũ patim᷑ detrim̃tũ cũ e
nob̾ ad aliqͥd transmit timꝰ flatũ. & manente in nob̾ plena
flatꝰ ꝓpͥi qͣlitate. et in tegra qͣntitate nullũ nos meminimꝰ
dãnum ex utris in flatione sentire. Apparet te fili si aliqͣndo

Expanded text:
rendi sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc rendi sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non alios, sed eosdem meatus, id est os aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum durquod facimus ut uiuamus; nisi quod tunc paulo plus ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est uentum in utrem inplendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet te, fili, si aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
lũ patim᷑ detrim̃tũ. cũ ex nobꝰ Aliqͥnł: transmittunꝰ flatũ. et
manente in nob̾ plena flatꝰ ꝓpͥi qͣlitate: integra qͣntitate. nullũ
nos meminimꝰ dãnũ ex utris inflatione sentire. Ista similitudi.¬
ne q̃ satis elłgans et c̃gruens tibi uidet᷑. qͣntũ fallaris attende.
uppe dicis incorporeũ. ñ de nichilo ase factã . s de se i
aa̾m sufflare corporeã. cũ flatũ nos licet corporeũ subtiliorẽ
uis cera corporis exalemꝰ. Pulmones qͥẜꝑe aã cuiꝰ nutu mouent᷑
etiã cor poris m̃bra. adhunc aeriũ sp̃m ducendũ. atq reddendũ
sic̃ folles mouet. Pretͣ enĩ alimͣta solida & fluxa unde. ẽ cibus
et potꝰ. ħ t̃ciũ nob̃ ds̃ alimtũ circũ fudit aurarũ. quas. ita car¬
hibet. nec exiguo tẽporis spatio possumꝰ uiuere. Sic̃ autͣ cib et
potꝰ ñ solũ ingerendi. uerũ etiã ꝑmeatꝰ ad hoc institutos ege¬

Expanded text:
lum patimur detlum patimur dete in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi uidetur, quantum fallaris adtende. deum quippe dicis incorporeum non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream, cum flatum nos licet corporeum, subtilioremaere per uiscera corporis exhalemus. pulmones quippe anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim alimenta solida et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis deus alimentum circumfudit aurarum. quas ita carexhibet, nec exiguo temporis spatio possumus uiuere. sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, uerum etiam per meatus ad hoc institutos ege
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ de nichilo : dic unde illã fecerit ds̃. Si de se ipso. gͦ ipse est
qđ absit materies oꝑis sui. S dicis cũ de se ipso halitũ uł flatũ
fac̃. ipse integer manet: qͣsi ñ et ignis lucernę integer maneat.
cũ de illo altera accenditur & tamen eiꝰde̾ non alteriꝰ sit nat᷑ͣȩ.
S inquis eñ a nob ut inflat᷑ ñ aliꝗͣ porcio nr̃ę nat᷑e uł qͣlitatis¬
ꝗͣ nr̃i dimi nutione gerat᷑. His u̾bis tuis alhuc addis. et ĩmora.¬
ris. et inculais similitudinẽ qͣsi necessariã. ꝗͣ intelligamꝰ qͦmͦ
ds̃ sine suȩ naturȩ aliqͦ detrim̃to. et de se ipso aam faciat. et
facta de ipso ñ sit qđ ipse. dicis enĩ.nũqͥd aae nr̃ȩ ẽ. portio
utris inflatio. aut hões fingimꝰ cũ utres inflamꝰ. aut detrim̾¬
tũ nr̃i in aliqͦ patim᷑. cũ flatꝰ nr̃os in diu̾sa partin᷑i : S nul¬

Expanded text:
si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est — quod absit! — materies operis sui. sed dicis: cum de se ipso halitum uel flatum facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eiusdem, non alterius sit naturae. Sed, inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nnostri diminutione egeratur. » His verbis tuis adhuc addis et immoraris, et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intelligamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo patimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nul
Abbreviated transcription (Latin):
ea fidĩ sint adu̾sa catholicȩ. si corã dõ cuiꝰ in nulliꝰ corde ocłs fallit᷑.
ueracit᷑ te dixisse resipiscis. ñ te tͥ ipsi ẽe̾ credulũ ꝓbari ea q̃ dixxeris
eo qđ sit tͥ cordi ꝓpͥo dãnato uidicio. meliora magis & q̃ sint ueriora
sectari. Iste qͥppe animꝰ etiã indictis ꝑ ignorantiã ñcatholicis. ipsa
ẽ. correctionis p̃meditatione ac p̃paratione catholicꝰ S iste sit mo¬
dus huiꝰ uoluminis ubi reqͥ escat paululũ lector. ut ad ea q̃ secunt᷑
eiꝰ intentio ab alio renouet᷑ ex ordio. ł  ꝑLicũ Lis̃ ꝑRIMUS de ma

Expanded text:
ea fidei sint aduersa catholicae, si coram dco, cuius in nullius corde oculus fallitur, ea fidei sint aduersa catholicae, si coram dco, cuius in nullius corde oculus fallitur, ueraciteo quod sit tibi cordi, proprio damnato judicio, meliora magis et quae sint veriora sectari. » Iste quippe animus etiam in dictis per ignorantiam non catholicis, ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. Sed iste sit modus hujus voluminis, ubi requiescat paululum eius intentio ab alio renouetur exordio. LIBER QVARTVS. A
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ad regni cęloꝵ beatitudinẽ ꝑuenire. ħ interĩ undecĩ mul¬
tũ aꝑteq ꝑũsa. & fidĩ catholice adu̾sa. nc̃ iã nichil cunctͣis ex¬
tirpare. atq abic̃e ab animo. aũbo. ab stilo tuo. siuis ut te nͥ so¬¬
niones ẽẽ numantur. Quo circa c̃sida ꝗͣ sit horrendũ ut om̃s sinit
in uno hõe. ꝗ̃ dãnabiles ẽẽtt in singulis singulȩ. S si tu ꝓ eis nul-¬
la eͥtentione pugnau̾is.: ĩmo uero eas fidelib uͣbis et litt̾is expugna
laudabilior eris censor inte ipsũ. ꝗͣ si quẽ libet aliũ recta
ne rep̃hendes. & mirabilior eoꝵ em̃dator. ꝗͣ si nũꝗͣ illa sensisses.
Adsit dñs tuȩ m̃ti. & tantã sp̃ui tuo sp̃u suo facilitatẽ humilitatis.
lucẽ ueritatis. dulcedinẽ caritatis. picẽ pietatis in fundat. ut uic.¬
tor tui animi ẽẽ malis in ueris. ꝗͣ cuiꝰ libet c̃tradicentis in falsis. Ab.¬
sit aut̃ ut te arbitreris ħ opinando a fide catholica recessisse. qͣuis

Expanded text:
uenire\'. Haec interim undecim multum aperteque peruersa et fidei catholicae aduersa nunc iam nihil cuncteris extirpare atque abicere ab animo, a uerbo, ab stilo tuo, si uis, ut te non solniones esse numerantur. quocirca considera, quam sit horrendum ut omnes sint in uno homine, quae damnabiles essent in singulis singulae. sed si tu pro eis nulla contentione pugnaueris, immo uero eas fidelibus uerbis et litteris expugnaueris, laudabilior eris censor in te ipsum, quam si quemlibet alium recta ratione reprehenderes, et mirabilior eorum emendator, quam si numquam illa sensisses. adsit dominus tuae menti et tantam spiritui tuo spiritu suo facilitatem humilitatis, lucem ueritatis, dulcedinem caritatis, pacem pietatis infundat, ut uictor tui animi esse malis in ueris quam cuiuslibet contradicentis in falsis. absit autem ut te arbitreris haec opinando a fide catholica recessisse, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
ibyssis. in paradyso. in inferno. Ubi enĩ ñ regnat. cuiꝰ ub
sũma potestasẽ: S aliud ẽẽ regnũ cęloꝵ qͦ fas ñ est accedẽ nͥ la-¬
uaero regen̾ationis ablutos. ꝓpt̾ diu̾̃cã uerã fixãq sententiã. aliud
aut̃ ẽẽ regnũ t̾rarũ. uł aliarũ creaturȩ parciũ. ubi possunt eeᷤ
aliq̃ mansiones domꝰ dĩ. ꝗͣuis ꝑtinentes ad regnũ dĩ. ñ tam̃ adreg.¬
nũ cȩloꝵ. ubi excellentiꝰ et beatiꝰ. ẽ. regnũ dĩ. ita fieri ut nec aliꝗ̃
domꝰ dĩ partes atq mansiones a regno dĩ nefarie separentur.
et tam̃ ñ om̃s in regno cȩloꝵ mansorib pparent᷑. atq in his q̃
in regno cȩloꝵ ñs̃. possint felicit̾ habitare. quib eas etiã ñ bap

Expanded text:
in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partium, ubi possunt esse aliquae mansiones domus dei quamuis pertinentes ad regnum dei, non tamen ad regnum caelorum, ubi excellentius et beatius est regnum dei; ita fieri, ut nec aliquae domus dei partes atque mansiones a regno dei nefarie separentur et tamen non omnes in regno caelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in regno caelorum non sunt possin
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tra eiꝰ sententiã. a qͦ factꝰ ẽ. ho. Intonat ꝑ os ꝓprii corporis ue.¬
ritas. Si qͥs ñ renatꝰ fuerit ex aqͣ & spũ. ñ potest intioire in regib¬
nũ dĩ:Atq ut abhac sententia exceptos martyres faciat. quib
ẽtigerit ante ꝓ apĩ nomine occidi. quã ap̃i baptis mate dilui
dic̃ alio loco. Qui ꝑdidit aam suã ꝓpt̾ me. inueniet eã. & ne cuiꝗͣ
qͥ ñ renatꝰ fuerit xp̃ianȩ fidĩ lauacro ꝓmittat᷑ peccati originalis

Expanded text:
contra eius sententiam, a quo factus est homo. intonat per os proprii corporis uecontra eius sententiam, a quo factus est homo. intonat per os proprii corporis ueritas: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. atque ut ab hac sententia exceptos martyres faciat, quibus contigerit ante pro Christi nomine occidi quam Christi baptismate dilui, dicit alio loco: qui perdiderit animam suam propter me, inucniet eam. et ne cuiquam, qui non renatus fuerit christi
Abbreviated transcription (Latin):
assensũ adũsus auctoritatẽ sententiȩ pͥncipilis. qͣm sententiam
merebit᷑ pͥncipis. Nouellos hereticos pelagianos ustissime con-¬
cilioꝵ catholicoꝵ & sedis apłicȩ dãnauit auctoritas. eo qđ ausi
fuerint ñ haptitatis paruulis dare qͥetis et salutis locũ: etiã p̃tͣ
regnũ cȩloꝵ. Qđ ausi ñ fuissent nͥ negarent eos hab̾e originale
peccatũ. qđ opꝰ e̾e̾t absolui ꝑbaptis matis sacram̃tũ. Iste aut̃ sic̃
catholicꝰ dic̃ paruulos originali obstrictos ẽe̾ peccato. & tam̃ eos
ab huiꝰ modi uinculo sine lauacro regen̾ationis absoluit. et post
mortẽ in parad̃sũ misericors mittit. Post resurrectionẽ uero
etiã in regnũ cȩloꝵ introducit misericordior. Talis sibi saulroi¬
sericors iusus .ẽ. qͣndo peꝑcit regi. quẽ dĩ pcepit occidi. S meri¬
to in oboediens miscđia. uł misericors in oboe dientia. reꝓbata
atq dãnata e̾. ut caueat hõ ne ab illo misccłiã mereat᷑ homo.

Expanded text:
assensum aduersus auctoritatem sententiae principalis, quam sententiam merebitur principis! Nouellos hereticos Pelagianos iustissime conciliorum eatholicorum et sedis apostolicae damnauit auctoritas, co quod ausi fuerint non baptizatis paruulis dare quietis et salutis salutis etiam praeter regnum caelorum. quod ausi non fuissent, nisi negarent eos habere originale peccatum, quod opus esset absolui per baptismatis sacramentum. iste autem sicut catholicus dicit paruulos originali obstrictos esse peccato et tamen eos ab huiusmodi uinculo sine lauacro regenerationis absoluit et post mortem in paradisum misericors mittit, post resurrectionem ucro etiam in regnum caelorum misericors introducit. talis sibi Saul misericors uisus est, quando pepercit regi quem deus praecepit occidi; sed merito inoboediens misericordia uel misericors inoboedientia reprobata atque damnata est, ut caueat homo, ne ab illo misericordiam mereatur homo
Abbreviated transcription (Latin):
tͣhere. s sic̃ ipsã pͥmã suas qͥbq singulis insufflare. uelut ꝓbare
conatꝰ.ẽ. ita s̃ qđ ad istã q̃stionẽ attinet incerta et ãbigua. ut etiã
alit̾ accipi ꝗͣ ipse uult facillime possint. Qđ iã in eo libro quẽ scrip¬
si ad amicũ nr̃m. cuiꝰ cõmemorationẽ suꝑiꝰ feci. satis qͣntũ existi¬
mo demonstraui. Testimonia qͥppe ipsa ꝗ̃ adhibuit ubi legitur.
ds̃ aa̾s uł dare. uł fac̃e. uł fingere. unde illas det. uł unde faciat.
siue fingat. ñ ostendunt. utrũ ex ꝓpagine illiꝰ pͥmȩ aninsufflan-¬
do sic̃ illã pͥmã. Iste aut̃ ex eo ipso qđ legit᷑ a̾as ds̃ dare. siue facere.
siue fingere. iã putat aãrũ negatã e̾ẽ ꝓpaginẽ. cũ dr̃ eadẽ scrip¬
tura teste. etiã corpora det. suie faciat. siue fingat. ꝗͣ tamͣ ab illo
ex ꝓpaginis semine dari. fieri. fingi. nemo a̾bigit. Itẽ qđ scrip¬
tũ.ẽ. ex uno sanguine dm̃ fecisse om̃e genꝰ hominũ . Pait adã. ħ¬

Expanded text:
traherc, sed sicut ipsam primam suas quibusque singulis insufflare uelut probare conatus est, ita sunt, quod ad istam quaestionem adtinet. incerta et ambigua, ut etiam aliter accipi quam ipse uult facillime possint. quod iam in eo libro, quem scripsi ad amicum nostrum, cuius commemorationem superius feci, satis, quantum existimo, demonstraui. testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur deus animas uel dare uel facere uel fingere, unde illas det uel unde faciat sine fingat non ostendunt: utrum ex propagine illius primae an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod legitur animas deus dare siue facere siue fingere, iam putat animarum negatam esse propaginem, cum deus eadem scriptura teste etiam corpora det sine faciat siue fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi nemo ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum fecisse omne genus hominum uel quod ait Adam:
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ tuã oĩa illic bibenda salubrit̾ arbitrant᷑. quãuis audire
& legere. et qͣ dicta s haurire memoria. qͥd .ẽ. nͥ bibe S p̃diã¬

Expanded text:
laudem tuam omnia illic bibenda salubriter arbitrantur. quamuis et audire laudem tuam omnia illic bibenda salubriter arbitrantur. quamuis et audire et legere et quae dicta sunt haurire memoria quid est nisi bibere? sed
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ tͥ em̃dandus ꝓpt̾ea ñ uidet᷑ ꝙr putas eũ recte sensis seista.
adu̾sus ueritatẽ sapis. & idõ ille melior qͥ em̃dari. ẽ. paratior.
si ñ defuerit em̃dator. ꝗͣ tu .si uł sciens irrident᷑ c̃tẽnis errante̾.
uł nesciens parit᷑ sectaris errorẽ. Om̾a itaq in eisdẽ libris ate
scriptis et łͥ tͣditis. sobrie uigilant̾q csiđa. & plura ꝗͣ ego in ue-¬
quid re uera forsitan ignorabas. atq isto disserente didicisti.
euident᷑ ꝓfit̾e qͥd illud sit: et de ħ te gras egisse. ñ de his ꝗ̃ illic
t̃ꝓbanda tã multa s̃ om̃s nouerint. qui uł recitante illo tecu̾
ul audier̃. uł eosdẽ pꝰea libros leger̾. ñe in eiꝰ ornato
qo tã ꝗͣ in p̃cioso poculo. te inuitante et si ñ bibente uenenũ
bibant. si tu qͥd inde bib̾is. et qͥd ñ bibis nesciunt. & ꝓꝑter

Expanded text:
si autem tibi emendandus propterea non uidetur, quia putas eum recte ista sensisse, si autem tibi emendandus propterea non uidetur, quia putas eum recte ista sensisse, aduersus ueritatem sapis. et ideo ille melior, qui emendari est paratior, si non defuerit emendator, quam tu, si uel sciens inridenter contemnis errantem uel nesciens pariter sectaris errorem. omnia itaque in eisdem libris ad te scriptis et tibi traditis sobrie uigilanterque considera, et plura quam ego inuequid in eis reuera forsitan ignorabas atque isto disserente didieisti, euidenter profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse, non de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audierunt uel eosdem postea libros legerunt, ne in eius ornato eloquio tamquam in pretioso poculo te inuitante etsi non bibente uenenum bibant, si tu quid inde biberis et quid non biberis nesciunt et propter
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in tua dictoꝵ meoꝵ constituã potestate uidiciũ. Ac ne
forte ruiꝰ qłã curiosi lectoris optutꝰ int̾ inlicitas fibras elem̃to¬
rũ uestigia remanentia sollicitent et offendant. c̃textã pagine
seriẽ pollice seuero discerpe. meq huiꝰ censionis ex perte p̾uni
atͣm̃ta ꝗͣ indigna eloqͥa significauer̃. ne hac occasione et tuũ
erga me uidiciũ qͦ mͥ uehemͣt᷑ indulges. et meȩ q̃ latebant
ineptiȩ rideant᷑. ꝑstogͥ cũ ille suos libros et initio p̃munierit.
et t̃mino cõmuniuerit. atq tuis umeris ĩposuerit onꝰ religio¬
nis. correctionis. et em̃dationis suȩ. ħ ap̾te inueniat qđ petiit.
ut em̃des eũ iustꝰ in miscdĩa. et arguas eũ. oleu̾ aut̃ peccatoris
qͦ inpinguet᷑ caput eiꝰ. absit a manib atq ocłis tuis. idẽ. assen.¬
tatio indecens ad ulantis: & deceptoria lenitudo blandientis.
Qđ si enidare neglegis cũ uideas em̾dandũ : adt̾isus caritatẽ facis.

Expanded text:
 in tua dictorum meorum constituam potestate indicium. ac ne forte cuiusquam curiosi lectoris obtutus inter inlitas fibras elementorum uestigia remanentia sollicitent et offendant, contextam paginae seriem pollice seuero discerpe meque huius censionis experte puni atramenta quae indigna eloquia signauerunt, ne hac occasione et tuum erga me iudicium, quo mihi uehementer indulges, et meae quae latebant ineptiae rideantur. Isto igitur cum ille suos libros et initio praemuniuerit et termino communiuerit atque tuis humeris inposuerit onus religiosum correctionis et emendationis suae, hoc apud te inueniat quod petiuit, ut emendes eum iustus in misericordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguetur caput eius, absit a manibus atque . osculis tuis, id est assentatio indecens adulantis deceptoria lenitudo blandientis. quodsi emendare neglegis cum uideas emendandum, aduersus earitatem facis;
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb ut potui iã disserui. s breuit̾ ea repetendo ꝑcurrã. Unũ
infinitũ tẽpꝰ atq ita semꝑ dm̃ aas dare. sic̃ semꝑ.ẽ. ipse quidat.
Terciũ.ãam meritũ aliquod ꝑdidisse ꝑ carnẽ. qđ habuerat aute

Expanded text:
de quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurram. unude quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurram. unuinfinitum tempus atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\'; tertium \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante