comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt accusiticũ latinũ. uttiberis tiberim fabaris fabarim turbris dnbrim daris
aarim : na non potest ab alio nominadiũo ut diximus nisi in .is desinente in im. accusati¬
ius proferri Ergo arar pera pocopã is protulit iucanus in .uI. Rhodanũq moran¬
tem precipitauit arar haec ne a polis nea polim charrbdis charrbdim uirg̃ in .ui.
uel eucas pimꝰ et licrã eductorẽ classis orontẽ idẽ in .uiii. a quo post itali fluuiũ¬
cognomine tbri diximus idẽ in .uiiiꝰ. principio falarim et succis opoplite grgen id ẽ
in ui qui tiberim ararimq bibunt : mefitis quoq: quod propriũ ẽ et a grecomesi¬
tis ut quibusdã uidetur mutatione .s. in ftrans latũ rationabiliter in .im. fecit accu¬
satiuum: Virg̃ in .ui. seuãq ex alat opaca mefitm idẽ in .uiiii. in mañe ueluti pecora
intinmertia tigrim id ẽ in .xi. uelo cẽ interta superis insedib opimꝰ alpiscũ semper

Expanded text:
faciunt accusatiuum Latinum, ut Tiberis Tiberim, Fabaris Fabarim, Thybris Thybrim, Araris Ararim nam non potest ab alio nominatiuo, ut diximus, nisi in is desinente in im accusatiuus proferri. ergo Arar per apocopam is protulit Lucanus in VI: «Rhodanumque morantem / praecipitauit Arar», haec Neapolis Neapolim, Charybdis Charybdim. Virgilius in VI: «Leucaspim et Lyciae ductorem classis Orontem». idem in VIII: «a quo post Itali fluuiucognomine Thybrim / diximus». idem in VIIII: «principio Falarim et succiso poplite Gygen». idem in VII: «qui Tiberim Fabarimque bibunt». Mephitis quoque, quod proprium est et a Graeco μεσῖτις, ut quibusdam uidetur, mutatione s in f translatum, rationabiliter in im fecit accusatiuum. Virgilius in VII: «saeuamque exhalat opaca Mephitim». idem in VIIII: «inmanem ueluti pecora inter inertia tigrim». idem in XI: «uelocem interea superis in sedibus Opim». Alpis cum semper
Abbreviated transcription (Latin):
lipsonis etdidonis dicit᷑ : Ostendithoc etiã cesellius uindex intromatheo his uerbis ca¬
lipsonem ita declinatũ e apud antiquos. Liuius apud nrmphã athlantis filiam
calipsonẽ. In viii ennius. poenos didone orundos. Accius in ioae. Custodem as¬
siduũ ioni instituit uirgini. In .u. latina s̃ generis neutri et ap̃tota in singulari
numero non etiã in plurali ut hoc cornu genu tonitru. Quae tam̃ antiquissimi
inueniunt᷑ inum quoq: proferentes in eodẽ genere. et in usgenere proferentes
masculino et quartae declinationis. Vt lucan in .uii. cornustibi cura sin istri

Expanded text:
lypsonis et Didonis dicitur, ostendit hoc etiam Caesellius Vindex in stromateo his uerbis: Calypsonem. ita declinatum est apud antiquos. Liuius: «apud nympham Atlantis filiam Calypsonem». Ennius in VIII: «Poenos Didone oriundos». Accius in Ione : «custodem adsiduum Ioni instituit uirgini». in u Latina sunt generis neutri et aptota in singulari numero, non etiam in plurali, ut hoc cornu, genu, tonitru, quae tamen antiquissimi inueniuntur in um quoque proferentes in eodem genere et in us genere proferentes masculino et quartae declinationis, ut Lucanus in VII: «cornus tibi cura sinistri
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatiuus quoq a genitiuo fit mutatione .i in .um. ut hui priamihunc priamũ. luci fe¬
Vriluciferũ trdei trdeũ in huiꝰ cemoditamen nominib: id ẽ in eus desinentib grecomagis
accusa tõ utunt᷑ auctores. Virg̃ in .i. ilionea petit dextraleuaq serestũ. Idẽ et amicũ crethea

Expanded text:
ccusatiuus quoque a genetiuo fit mutatione i in um, ut huius Priami hunc Priamum, luciferi luciferum, Tydei Tydeum. in huiuscemodi tamen nominibus, id est in eus desinentibus, Graeco magis accusatiuo utuntur auctores. Virgilius in I: «Ilionea petit dextra laeuaque Serestum». idem: «et amicum Crethea
Abbreviated transcription (Latin):
terciae declinationis s̃ greca siue latina cuiuscũq sint generis et t antecedente er
in ris mutantia faciunt genitiuũ ut pat̃ patris mat̃ matris equest̃ equestris exci

Expanded text:
t declinationis Graeca siue Latina cuiuscumque sint generis. et t antecedente er in ris mutantia faciunt genetiuum, ut pater patris, mater matris, equester equestris. exci
Abbreviated transcription (Latin):
imina sine dubio ab omnib: nomina accipi unus autẽ et alt̃ et ut̃ et solus declinationis causa pronomina
ẽe putare : sin autem in declinitioñ ł deriuatione quaedã in aequalitas inuenitur. ut quisquȩ quidd¬
alius alia aliud nihilmirum cũ in omnib: partib: orationis de quib: nulla dubitatio e hocinueniat᷑
ut in nominib: suppellex suppellectilis. hospes hospita gracilis gracila in pronominib: ipse uel ipsa¬
psa ipsum in uerbis sumfui fero tuli: illud quoq quidã obiciunt quod demonstratio propria ẽ . pi¬
iominum : ut hicergb ettalistantus: sed falso Namad uerbia quoq inueniunt᷑ demonstra iuo int

Expanded text:
mina sine dubio ab omnibus nomina accipi, unus autem et alter et uter et solus declinationis causa pronomina esse putare? sin autem in declinatione uel deriuatione quaedam inaequalitas inuenitur, ut quis qualius alia aliud, nihil mirum, cum in omnibus partibus orationis, de quibus nulla dubitatio est, hoc inueniatur, ut in nominibus: supellex supellectilis, hospes hospita, gracilis gracila, in pronominibus ipse uel ipss sum fui, fero tuli. illud quoque quidam obiciunt, quod demonstratio propria est pronominum, ut hic, ergo et talis, tantus, sed falso. nam aduerbia quoque inueniuntur demonstratiua, ut
Abbreviated transcription (Latin):
e quib illud apparet quoduetustis simi ut supra diximus prouna longa uocali. solebant
duas scribere. Ecce enĩ uestigiũ antiquitatis in bis ad huc seruat᷑ cũ duȩ u prouna longa
deideis a deis cieis ab eis dissyllabas sicut ostendimꝰ iuuenalis in .u. implet et ad moecbosdat

Expanded text:
e quibus illud apparet, quod uetustissimi, ut supra diximus, pro una longa uocali solebant duas scribere. ecce enim uestigium antiquitatis in his adhuc seruatur, cum duae i pro una longa dei deis a deis, ei eis ab eis, disyllaba sunt, sicut ostendimus. Iuuenalis in V: «implet et ad moechos dat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt personae abs que uo c̃to quis olus ad secundam profertur personam. DCPCSONIS
unt igitur ꝑsonae uerborũ tres: Prima ẽ q̃ de seloquitꝰ uel solal cũ alus ut dico dicimꝰ:
Secđa ad quã soquitꝰ deipsał sola ueleũ alis. ut dicis dicitis ⁊ertaa dequae a itosecit
Alda dorã dirigit sermonẽ positi loquit᷑ prima. Vt dic dicuns : Et prima quidẽ et
plerũ q pronomine ut defimatꝰ: Et prima quide et secdipsonae uerborũ pronominib

Expanded text:
sunt personae absque uocatiuo, qui solus ad secundam profertur personam. de personis sunt personae absque uocatiuo, qui solus ad secundam profertur personam. de personis sunt igitur personae uerborum tres. prima est, quae de se loquitur uel sola uel cum aliis, ut dico dicimus, secunda, ad quam loquitur, de ipsa uel sola uel cum aliis, ut dicis dicitis, tertia, de qua ext quam dirigit sermonem, posita loquitur prima, ut dicit dicunt. et prima quidem et est itaque eget plerumque pronomine, ut definiatur. et prima quidem et secunda persona uerborum pronominib
Abbreviated transcription (Latin):
ruoruis sed de ominib formis pteriti psita quat tuor coniugationũ et genera libir gulis adomineuerbi
declinationẽ ptinentib: latius in sequenti libro disserem. Nuncdeꝑ sonis tractetsi quici
id eo cũ numero in extrema parte aceidentiũ posuimꝰ qđ non omni uerbo quom odo supradic¬
ta accidentia adherent sibiaut̃ seper socuntꝰ iuerbo et in omnib q̃ declimiripos sunt
partibraiã in aduerbioposs eonumeri si ne psonis. et ꝑsonae si nenumeris inueniri
Numeri ut quin quies decies : ꝑsonae ut meatĩtuatĩ : quã uisem̃ a singulari pronomine
diriuant᷑ In different̃ tã singulari quãpluralinumero uerborũ coniunguntꝰ : Vt mecã dicis
et dicitis : sed in ad uerbio species q̃dã inuenitꝰ haec habens diuisa Inuerbo uero et nomine
et pronomine et participio : omnes uoces ł singulares habent numeros ł plurales et per¬
sonas simul cũ pu mero ł finitas ł infinitas. Nom̃ tam̃ et participiũ inom̃ni casutertie

Expanded text:
quattuor coniugationum et generalibus regulis ad omnem uerbi declinationem pertinentibus latius in sequenti libro disseremus. nunc de personis tractemus, quas ideo cum numero in extrema parte accidentium posuimus, quod non omni uerbo, quomodo supra dicta accidentia, adhaerent, sibi autem semper sociantur in uerbo et in omnibus quae declinari possunt partibus; nam in aduerbio possunt et numeri sine personis et personae sine numeris inueniri: numeri, ut quinquies, decies, personae, ut meatim, tuatim; quamuis enim a singulari pronomine deriuantur, indifferenter tamen tam singulari quam plurali numero uerborum coniunguntur, ut meatim dicis et meatim dicitis. sed in aduerbio species quaedam inuenitur haec habens diuisa, in uerbo uero et nomine et pronomine et participio omnes uoces uel singulares habent numeros uel plurales et personas simul cum numero uel finitas uel infinitas. nomen tamen et participium in omni casu tertiae
Abbreviated transcription (Latin):
dem indidem identidẽ cicero prorostio: indidem nea meria : inimden ominatiua
inueniuntur. et uerb alia siue participalia ut a parte partim auird uiritĩ auice
uicis sim. abostio ostiatũ Astatu statim a raptu raptim. a saltu saluiatim acursu cursim a
stricto strictm a furto furtim a sensu sensim a singulis singillatim a fatuad fatim uel
magis a greco abatuc id ẽ ab unde unde et corripitur fa: a priuato priuatim a pau¬
lopaulatim: a singultu singultim oratius in .i. sermonem et uenicoram singultim pauca
locutus preserticum confestim: a tractutractim a carptu carptim aductu ductim. plau¬
tus inculione sineductim sed hȩc abit ac persequar: inum primitiua. pauca sunt. iterũ
sursum russũ ae rursq: ꝓrsũ & prorsus: deriuatiua uel composita dextrorsum sinistror¬
sum: horatius sermonum .ii. ille sinistrorsum hicdextrorsum abitunas utriq error:
sed antiqui etiã dextro uorsum dixerunt : plautus inrudente sed dextra uorsum a¬

Expanded text:
dem, indidem, identidem. Cicero pro Roscio : «indidemne Ameria?». in im denominatiua inueniuntur et uerbalia siue participuicissim", ab "ostio" "ostiatim", a "statu" "statim", a "raptu" "raptim", a "saltu" "saltuatim", a "cursu" "cursim", a "stricto" "strictmagis a Graeco ἀφάτως, id est abunde, unde et corripitur fa, a priuato priuatim, a paulo paulatim, a singultu singultim Horatius in I sermonum : «ut ueni coram singultim pauca locutus» praesertim, confestim, a tractu tractim, a carptu carptim, a ductu ductim. Plautus in Curculione : «sine ductim, sed haec abiit, hac persequar». in um primitiua pauca sunt, iterum, sursum, rursum et rursus, prorsum et prorsus; deriuatiua uel composita dextrorsum, sinistrorsum Horatius sermonum II: «ille sinistrorsum, hic dextrorsum abit; unus utrique / error»; sed antiqui etiam dextrouorsum dixerunt. Plautus in rudente : «sed dextrouorsum a
Abbreviated transcription (Latin):
cuex familia ueteriet illus tristatius in .i. t hebaidos funditus etueteri spumauit lerna
ueneno dẽ inxi ueteristit sordidatabo utraq canities idẽ in .xii. siquidin hoc ueteri

Expanded text:
cum ex familia ueteri et illustri. Statius in I Thebaidos : «funditus, et ueteri spumauit Lerna ueneno». idem in XI: «ueteri stat sordida tabo / utraque canities». idem in XII: «si quid in hoc ueteri
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde marcellinus rerũ gestarũ .xiii. tã quã diligentia crudelitati indulta fulsi fulsũ alsialsũ
tersi tersũ arsi arsũ. laesi laesũ lusilusũ mulsi mulsũ et mulctũ Salustius in .iii hiscoriarũ
deinlenitaiã ira postero die liberalib: uerbis ꝑmulctis Torsi quoq et torsũ et tortum sacit¬
VIndecicero in contentione metellipm uł sa atq recreata ẽ. Varro in satura cipita pmulso

Expanded text:
nde Marcellinus rerum gestarum XIIII: «tamquam licentia crudelitati indulta», fulsi fulsum, alsi alsum, tersi tersum, arsi arsum, laesi laesum, lusi lusum, mulsi mulsum et mulctum. Sallustius in IIII historiarum : «dein lenita iam ira postero die liberalibus uerbis permulcti sunt» unde Cicero in contionem Metelli : «permulsa atque recreata est». Varro in satura : «capite permulso
Abbreviated transcription (Latin):
pluralẽ uero nullũ nisi nominatiuũ neutriqui .e. et accusatiuus. Nã hic solus in pluralinu mero
c habet finalẽ ut hic istic hȩc istaec hoc istoc huc istũc hanc istane. Ter̃ in cautontimorũ me

Expanded text:
pluralem uero nullum nisi nominatiuum neutri, qui est et accusatiuus. nam hic solus in plurali numero c habet finalem ut hic istic, haec istaec, hoc istoc, hunc istunc, hanc istanc Terentius in heautontimorume
Abbreviated transcription (Latin):
in hac terminatione nominatiuo corripit. Est enimchoriamb: et bacchius ex quo ostenditur correpta
in nomiatiuo quoq lrdia finalis a. Vrg̃ in .i. trouaoriniso conceptũ flumine mat̃ quem genuit
apud statium uero nem̃ea quia seruauit a productã. accentũ quoq grecũ seruauit id ẽ penultinũ
acutũ ino. thebados Nec facilis nemea latas euoluere uires : accusatiuũ quoq grecũ in femininis
inuenimus a poctis proferri sedraro Idẽstatius in .uii. nã quefer raptã patrus eginan abundis
DE UOCATIUO CASU SINGULARI PRIMAE DECLINATIOÑ
Iocatiuus casus primae declinationis in a correptã effertur. ut poeta musa nisi sit grecum
et apud grecos producens a seruet eandẽ etiã apud nos productã utaenea Virg̃ in .x. uigilas ne
deumgens aenea iuigila ẽ tam̃ quando in es preductã terminantiũ erecorũ uocatiuus in elonga cetet

Expanded text:
in hac terminatione nominatiuo, corripit: est enim choriambus et bacchius, ex quo ostenditur correpta in nominatiuo quoque Lydiă finalis a. Virgilius in V: «Troiă Criniso conceptum flumine mater / quem genuit». apud Statium uero Nemeā, quia seruauit a productam, accentum quoque Graecum seruauit, id est paenultimam acutam, in V Thebaidos : «nec facilis Neméā latas euoluere uires». accusatiuum quoque Graecum in femininis inuenimus a poetis proferri, sed raro. idem Statius in VII: «namque ferunt raptam patriis Aeginăn ab undis». de uocatiuo casu primae declinationis uocatiuus casus primae declinationis in a correptam effertur, ut poetă, Musă, nisi sit Graecum et apud Graecos producens a seruet eandem etiam apud nos productam, ut Aeneā. Virgilius in X: «uigilasne deum gens, / Aeneā? uigila». est tamen quando in es productam terminantium Graecorum uocatiuus in e longam exit
Abbreviated transcription (Latin):
asus quoq: accidit pronominibusquemadmodum nominib: et primaqui¬
demꝑsona etttia: plusquinq casib habereñ pos sĩquipͣpe cũ uocatiuus ineis nullomo¬
do possit inueniri qͥui proprius ẽ secda. quae solahabens uocatiuũ sex casus potest habere sci¬
licet adqͥũ sermio ectus dirigitur: uinde nomina quot
catiui ut trans ferat illa sadsecdã ꝑsonam quomodo in pͥronomine quod iotum ẽ secđȩ
personȩ hic deficuet casus uel adaliã trans feratur personã cũ nulla alia pars sic discernat

Expanded text:
asus quoque accidit pronominibus, quemadmodum nominibus. et prima quidem persona et tertia plus quinque casibus habere non possunt, quippe cum uocatiuus in eis nullo modo possit inueniri, qui proprius est secundae, quae sola habens uocatiuum sex casus potest habere, scilicet ad quam sermo rectus dirigitur. unde nomina quoqucatiui, ut transferat illas ad secundam personam, quomodo in pronomine, quod totum est secundae personae, hic deficiat casus uel ad aliam transferatur personam, cum nulla alia pars sic discernat
Abbreviated transcription (Latin):
cula cornu corniculũ genugeniculũ. Excipitur ab acu aculeus. Inxoni
it in .u. conuertunt et acceptalus lalũ faciunt diminutiua ut rex regiregu¬
lu codex codicis codiculus et exco codicillus. fornax fornacis fornicula
fax facis facula ceruix ceruicis ceruicula: a dolescens adolescentis ad olescent¬
lus caput capitis capitulũ : In es productã desinentia feminina t tiae dedinationis
uel quintae ab iecta s as sumunt cula et faciunt diminutiua et seruante produc¬
tam ut uulpes uulpecula nubes nubetula dies diecula res recula. Plautus in
pistellaria siquidem imperes procopia prorecula llepres uep̃cula : Cicero
prosescio uepculis ex tracta nitedula. Excipitur merces cuĩ is genitiui in.

Expanded text:
cula, cornu cornĭculum, genu genĭculum. excipitur ab acu aculeus. in x omcula, cornu cornĭculum, genu genĭculum. excipitur ab acu aculeus. in x omis, in u conuertunt et accepta lus la lum faciunt diminutiua, ut rex regis regulus, codex codicis codiculus et ex eo codicillus, haec fornax fornacis fornacula, fax facis facula, ceruix ceruicis ceruicula, adulescens adulescentis adulescentulus, caput capitis capitulum. in es productam desinentia feminina tertiae declinationis uel quintae abiecta s et assumpta cula faciunt diminutiua et seruant e productam, ut uulpēs uulpēcula, nubēs nubēcula, diēs diēcula, rēs rēcula Plautus in cistellaria : «siquidem imperes pro copia, pro recula», ueprēs ueprēcula. Cicero pro Sestio : «uepreculis extracta nitedula». excipiuntur mercēs, cuius is genetiui in
Abbreviated transcription (Latin):
fides in hac quoq: significatione quomodo seruio placet ñ fidicula fecis set
sed fidecula: Et cum omnia huiuscemodi diminutiua tam penultimã quã
ante penultimã corripiunt cuticula .i. ante penultimã producit: Iuuenalis :
Cumbibet aestiuum contracta cuticula solem. Qđ eũ facere metri necessitas cõpulũ
Quattuor enim breues habens dictio in hero icoponiñ alit̃ poterat. Quãuis uirg̃¬
uos pon temen un libant etlibat ariete rebro Excipitur lapis qđ lapillẽt
focio dinmnutiuiũ. Etiua anguis anguilla Vnguis quoq ungula sacin que tam̃¬
eacsi forn haber e uidentu: diminutiui significatione tam̃ nons diminitina uu¬
Sccundũ supraddictam formã quartae quoq declinationis nomina faciunt diminu¬
tiuun u seni łu nominatiui in .i conuertunt correptã et accipiunt culus in mas¬
culiro infeminino cula in neutroculũ ut currus curriculus. dicit tam̃ ethoccur¬

Expanded text:
fides in hac quoque significatione, quomodo Seruio placet, non fidicula fecisset, fides in hac quoque significatione, quomodo Seruio placet, non fidicula fecisset, sed fidecula. et cum omnia huiuscemodi diminutiua tam paenultimam quam antepaenultimam corripiunt, cuticula i antepaenultimam producit. Iuuenalis: «combibet aestiuum contracta cuticula solem», quod eum facere metri necessitas compulit: quattuor enim breues habens dictio in heroico poni aliter non poterat, quamuis Virgicos ponere, ut «labat ariete crebro». excipitur lapis, quod lapillus facit diminutiuum; etiam anguis anguilla, unguis quoque ungula facit, quae tametsi forsecundum supra dictam formam quartae quoque declinationis nomina faciunt diminutiuum. us enim uel u nominatiui in i conuertunt correptam et accipiunt culus in masculino, in feminino cula, in neutro culum, ut currus currĭculus dicitur tam
Abbreviated transcription (Latin):
procluentio : Qui imperitorũ hominũ rumusculos aucupant ł as sumunt culis
uel cula ł culũ, amator amatorculus soror sorortula : Plautus in penulo uix
egreque amatorculos inuenimus : Idẽ in cistellaria germanamea sororcula:
munt supradictas syllabas : et faciunt diminutiuũ ut ignis igni igniculus
testis testi tesculus. Nauis naui nauicula. cutis cuti cuticula. auis aui auicula
clauis claui clauicula rete retireticulũ frons fronti fronticulus mons
monti monticulus. pons ponti ponticulus. lens lentilenticula. parspar¬
ti particula dulcis dulcidulculus. et dulcicula securis securicula. Plautis
inrudente : post altrinsecus securicula anceps: Cicero in .iii. tusculanarũ
dulcicule potionis aliquid uideamus: similit̃ fidis fidi fidicula: Itẽ in .ii.
denatura deorũ : si platani fidicula s t̃rentnumerosa sonantes : Nam si eẽt

Expanded text:
pro Cluentio : «qui imperitorum hominum rumusculos aucupant», uel assumunt culus pro Cluentio : «qui imperitorum hominum rumusculos aucupant», uel assumunt culus uel cula, ut amator amatorculus, soror sororcula. Plautus in Poenulo : «uix aegreque amatorculos inuenimus». idem in cistellaria : «germana mea sororcula».munt supra dictas syllabas et faciunt diminutiuum, ut ignis igni igniculus, testis testi testiculus, nauis naui nauicula, cutis cuti cuticula, auis aui auicula, clauis claui clauicula, rete reti reticulum, fons fonti fonticulus, mons monti monticulus, pons ponti ponticulus, lens lenti lenticula, pars parti particula, dulcis dulci dulciculus et dulcicula dulciculum, securis securi securicula. Plautus in rudente : «post altrinsecus est securicula ancipes». Cicero in III Tusculanarum : «dulciculae potionis aliquid uideamus». similiter fidis fidi fidicula. idem in II de natura deorum : «si platani fidiculas ferrent numerosa sonantes». nam si esset
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere factũ celeriuscule dicemus : sicut a sepius cõparatiuo sepiuscule:
Plautus in casina : ut nubat mihi illud quidẽ uolebã cum nr̃o uilico sȩpiuscule
peccas Plus quoq: quãuis a masculino ł feminino cõparatiuo ñ ueniat : fac̃tam̃
ut superius ostendim: plusculus pluscula plusculũ : Vnde ter̃ in echrrã primũ
Dies cum plusculos : et in formione : tum pluscula suppellectile opus ẽ Lepus
quoq: qđ solũ in us mas siue epCeΝumo dissyllabũ latinũ t̃tiȩ ẽ declinationis:
as sumit nominatiuo culus et facit diminutiuũ ut lepus lepusculus : Cicero
designis : siminus eius modi quippiã uenari potuerant: illa quidẽ certe prolepis¬
culis capiebantur : Adhanc formã etiã positiua in ordesinentia mutantor in
us : Et acceptaculus facuint diminutiua rumorrumusculus. : Cicero

Expanded text:
ostendere factum, celeriuscule dicemus», sicut a saepius comparatiuo saepiuscule. ostendere factum, celeriuscule dicemus», sicut a saepius comparatiuo saepiuscule. Plautus in Casina : «ut nubat mihi, / illud quidem uolebam: nostro uilico:: saepiuscule peccas». plus quoque, quamuis a masculino uel feminino comparatiuo non ueniat, facit tamen ut superius ostendimus plusculus pluscula plusculum, unde Terentius in hecyra : «primum dies complusculos», et in Phormione : «tum pluscula / supellectile opus est». lepus quoque, quod solum in us masculinum siue epicoenum disyllabum Latinum tertiae est declinationis, assumit nominatiuo culus et facit diminutiuum, ut lepus lepusculus. Cicero de signis : «si minus eiusmodi quippiam uenari potuerant, illa quidem certe pro lepusculis capiebantur». ad hanc formam etiam positiua in or desinentia mutant or in us et accepta culus faciunt diminutiua, ut rumor rumusculus: Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑcula pauꝑculũ mat̃ matercula: Plautus incistellaria tumtuigitur mea
matcula. Excipitur uenter uentriculus : Lucanus in .IIi. quaiã ñ medius deseen¬
dit in ilia uent̃ : Iu uenalis in .i: Imfra uentriculũ tenuidistantiarima Sic etiã in
us neutra munus munusculũ corpus corpusculũ opus opusculũ crus cruscu¬
lum plautus incis tellaria : Cum extortis talis cum tortinis crusculis: Similit̃
tus tusculũ Id ẽ in aularia nunctusculũ emi hoc et coronas floreas : Nec ñ et com¬
paratiua eiusdem generis et eiusdem terminationis similiter faciunt dimi¬
maiuscula maiusculũ grandius grandiusculus grandiuscula grandiusculum.
celerius celeriusculus celerius cula celeriusculũ : Vnde cicero ad uerbiũ celerius¬
cule protulit adherenniũ .iii. libro artis rechoricae : strenue quod uolumus

Expanded text:
paupercula pauperculum, mater matercula. Plautus in cistellaria : «tunc tu igitur mea paupercula pauperculum, mater matercula. Plautus in cistellaria : «tunc tu igitur mea matercula». excipitur uenter uentriculus. Lucanus in tertio: «qua iam non medius descendit in ilia uenter». Iuuenalis in primo: «infra uentriculum tenui distantia rima». sic etiam in us neutra: munus munusculum, corpus corpusculum, opus opusculum, crus crusculum. Plautus in cistellaria : «cum extortis talis, cum todinis crusculis». similiter tus tusculum. idem in aulularia : «nunc tusculum emi hoc et coronas floreas». nec non et comparatiua eiusdem generis et eiusdem terminationis similiter faciunt dimimaiuscula maiusculum, grandius grandiusculus grandiuscula grandiusculum, celerius celeriusculus celeriuscula celeriusculum, unde Cicero aduerbium celeriuscule protulit ad Herennium tertio libro artis rhetoricae : «strenue quod uolumus
Abbreviated transcription (Latin):
na t̃tiȩ ł quartȩ ł quintȩ declinationis pleraq Non tam̃omnia ut quidã putauer̃
diminutiuorũ masculina inculus feminina incula Neutra inculum terminant
A primȩ uero ł secunde declinationis nominib: nullũ inuenitur diminutiuũ in has
desinens formas : Nisi a primitiuo habeatc. ut grecus greculus. furca furcula : Earũ
igitur quoq formarũ ut possimregulas coner exponere : Mlonosullaba in .s desinentia
uocali antecedente cuiuscũq sint generis. Et in .er. omnia quaes tertiȩ declinationis et u
us neutra. Nominatiuo as sumunt in masculino culus. infem cula in neutroculũ ut
flos flosculus mas masculus mus musculus plus plusculus os osculũ qđqam¬
uis sit formȩ diminutiuȩ : tam̃ quia aliã habuit significationẽ fecit ex sese aliud
diminutiuũ oscillũ Similit̃ faciunt iner terminantia diminutiuũ ut frat̃ frat̃culis
pater patculus quod et propriuminuenitur mulier muliercula pauꝑ paupculus

Expanded text:
na tertiae uel quartae uel quintae declinationis pleraque, non tamen omnia, ut quidam putauerunt, diminutiuorum masculina in culus, feminina in cula, neutra in culum terminant, a primae uero uel secundae declinationis nominibus nullum inuenitur diminutiuum in has desinens formas, nisi si a primitiuo habeat c, ut Graecus Graeculus, furca furcula. earum igitur quoque formarum, ut possim, regulas coner exponere. monosyllaba in s desinentia uocali antecedente, cuiuscumque sint generis, et in er omnia, quae sunt tertiae declinationis, et in us neutra nominatiuo assumunt in masculino culus, in feminino cula, in neutro culum, ut flos flosculus, mas masculus, mus musculus, plus plusculus, os osculum, quod quamuis sit formae diminutiuae, tamen, quia aliam habuit significationem, fecit ex sese aliud diminutiuum oscillum. similiter faciunt in er terminantia diminutiuum: frater fraterculus, pater paterculus, quod et proprium inuenitur, mulier muliercula, pauper pauperculus
Abbreviated transcription (Latin):
penultimum. habent acutum neduȩ partes ut su pradictum ẽ eẽ putentur diuisȩ ueldif¬
ferentiȩ causa : Diriuatiua uero acis citro unde ultro citroq: cicero prorostio postea homi¬
nis cursare ultro etcitro non distiterunt: abin quoque intra et intro. etintus etint̃
sunt ctiã conposita prestoprofecto. Alia uero nomina sunt uel pronomina aduerbialt̃
prolata ut falsomerito sedulo cito sero uero. utro utroq: lius in uii. ab urbe condita utro¬
que exercitus mis si. similiter quo aliquo eo illo: sed quando proaduerbiis accipiuntur.

Expanded text:
enultimam habent acutam, ne duae partes, ut supra dictum est, esse putentur diuisae uel differentiae causa; deriuatiua uero: a cis citro, unde ultro citroque. Cicero pro Roscio : «postea homines cursare ultro et citro non destiterunt»; ab in quoque intra et intro et intus et inter. sunt etiam composita praesto, profecto. alia uero nomina sunt uel pronomina aduerbialiter prolata, ut falso, merito, sedulo, cito, sero, uero, utro, utroque Liuius in VIII ab urbe condita : «utroque exercitus missi», similiter quo, aliquo, eo, illo; sed quando pro aduerbiis accipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Inueniuantur tam̃et cãppostionib nomina cuitatiũ sepeprolita et mixmne apudi eorscos dmas locmi

Expanded text:
inueniuntur tamen et cum praepositionibus ninueniuntur tamen et cum praepositionibus n
Abbreviated transcription (Latin):
noniustum ẽ illudmale rectius illud ł conposita ut p̃terea interea postea. antra
quȩ omnia producunt a t̃minalẽ ł ablatiuis nominũ qui pro aduerbiis accipiuntur
cellis &. idẽ in eodẽ quadata portaruunt et t̃rasturbine ꝑflant in eodem nequa
scire dolos medius ueoccurre possit. Et sciendũ quod propria ciuitatiũ nomina.
si primae ł secđẽ sint declinationis genetiuo quidẽ casu pro aduerbio in loco acci¬
piunt᷑ ut roma esũ uel tarenti. Accusatiuo uero ad locũ cuiuscũq sint declinationis
ut romameo ł tarentũ ł cartaginẽ ł athenas ablatiuo deloco uel p locũ ut roma exeo
trento transo si tertue sint ablatiuo tin iloco quã di locoł ꝑlocum ut cartaginesum, cartagine
ueno carhagine transeo idemet insemopliralib inaentur ut achenissum adensueno achenset ansto

Expanded text:
non justum est, illud male, rectius illud. Vel composita, ut praeterea, interea, postea, antea, non justum est, illud male, rectius illud. Vel composita, ut praeterea, interea, postea, antea, quae omnia producunt a terminalem, vel ablativi sunt nominum cellis». idem in eodem: «qua data porta ruunt et terras turbine perflant». in eodem: «ne qua scire dolos mediusue occurrere possit». et sciendum, quod propria ciuitatium nomina, si primae uel secundae sint declinationis, genetiuo quidem casu pro aduerbio in loco accipiuntur, ut Romae sum uel Tarenti, accusatiuo uero ad locum cuiuscumque sint declinationis, ut Romam eo uel Tarentum uel Carthaginem uel Athenas, ablatiuo de loco uel per locum, ut Roma exeo, Tarento transeo; sin tertiae sint, ablatiuo tam in loco quam de loco uel per locum, ut Carthagine sum, Carthagine uenio, Carthagine transeo, idem et in semper pluralibus inuenitur, ut Athenis sum, Athenis uenio, Athenis transeo.
Abbreviated transcription (Latin):
nabilia licet iungantur nominũ uel pronominũ uel participiũ diuersis casib: ut sublime
uolans sublime uolantis sublimeuolanti sicigit᷑ omnia discernas nomina uimaduerbior
recipientia uelnon et primitiua quidẽ uni formia sunt nec regulã aliquã a similitudine
uel collationẽ aliorũ poss̃ accipere ut crascurheus sic nempe. Deriuatiuauero quae
subaliqua certa proferunt᷑ forma intersese adhibita collationerationem plerũq regulȩ
poss accipere prosimilitudine t̃minationũ. plerũq autem dixim: propt̃ excepta uel
anomala ut bene male duriter. Ergo ꝑsingulas terminationes necessariũ . ẽ. corũ for¬
mas inspicere Aigitur terminantia uel pritiua sunt ut ita qđ solũ a correptã habuit¬
quãuis quidã quoq: ad uerbiũ eẽ accipiant . Ideoq ꝑsium id corripuis se ut hoc puta

Expanded text:
nabilia, licet iungantur nominum uel pronominum uel participiorum diuersis casibus, ut sublime nabilia, licet iungantur nominum uel pronominum uel participiorum diuersis casibus, ut sublime uolans, sublime uolantis, sublime uolanti. sic igitur omnia discernas nomina uim aduerbiorum recipientia uel non. et primitiua quidem uniformia sunt nec regulam aliquam a similitudine uel collatione aliorum possunt accipere, ut cras, cur, heus, sic, nempe; deriuatiua uero, quae sub aliqua certa proferuntur forma, inter sese adhibita collatione rationem plerumque regulae possunt accipere pro similitudine terminationum. plerumque autem diximus propter excepta uel anomala, ut bene, male, duriter. ergo per singulas terminationes necessarium est eorum formas inspicere. a igitur terminantia uel primiquamvis quidam puta quoque adverbium esse accipiant, ideoque Persium id corripuisse, ut: Hoc puta
Abbreviated transcription (Latin):
biorũ posita ꝑdiuersos casus ꝑ nominatiuũ ut in .xi. uirgł forsetuota facit cumulatq altaria donis
et in i. georgi console recensorto ꝑgenetiuũ ut romae. Ciccro proligario romȩ nesit neue cũ
fratrib: salustius in .i. historiarũ. Ac deinde militiae et domigestas composui Idẽ in historiarũ
itaq: seruilius ae grotũ tarenti collegã priortrans gressus. perdatiuũ ut uesperi sortiruri ter
ta scecidit custodia sorti t̃rentius in phormione cuio pera uita erat ruri fere se continebatathe¬
nas, peraccusatiuũ ut romã athenas t̃rentius inandria quid tuathenas in sołens perablati
uũ uirgł inbucolico forte subarguta consederat ilicedaphnis idẽ in eodẽ Alternis di¬
cetis amant alt̃na camaenȩ. Cũ autem loco aduerbiorum accipiuntur manent inde cli¬

Expanded text:
biorum posita per diuersos casus: per nominatiuum, ut in XI Virgilius: «fors et uota facit cumulatque altaria donis», biorum posita per diuersos casus: per nominatiuum, ut in XI Virgilius: «fors et uota facit cumulatque altaria donis», et III georgicon : «sole recens orto». per genetiuum, ut Romae. Cicero pro Ligario : «Romaene sit? neue cum fratribus?». Sallustius in I historiarum : «ac deinde militiae et domi gestas conposui». idem in I historiarum : «itaque Seruilius aegrotum Tarenti collegam prior transgressus». per datiuum, ut uesperi, sorti, ruri. TI: «sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti». Terentius in Phormione : «cui opera uita erat, ruri fere / se continebat». per accusatiuum, ut Romam, Athenas. Terentius in Andria : «quid tu Athenas insolens?». per ablaforte sub arguta consederat ilice Daphnis». idem in eodem: «alternis dicetis, amant alterna Camenae». cum autem loco aduerbiorum accipiuntur, manent indecli
Abbreviated transcription (Latin):
uersorũ casuũ constructionẽ ad uerbialẽ suscipiens loco ad uerbiorũ accipitur ut uirgł in .ui. nimiũ uobis
romana propago uisa potens superi. nimiũ dixit pronimis similit̃in i a eneidos multũ ille et terris
iactatus et alto Idem in .viii. lã primũ saxis suspensam hanc aspicerupem idẽini. georg̃ sublimeuo¬
lans similit̃ idẽ in .i. aeneidos una curusq notusq ruunt : promina quoq proaduerbis ponunt᷑ ut
uirgł in .uii. hoctunc igni potens caclo descendit ab alto hoc prohuc: idẽin i. aeneidos Nãq ui¬
debat utibellantes pergama circum hac fugerent graipracmeret troina iuuentus hac phrrges
neq enimea in dubitanter aduerbia esse accipimus sed nomina uel promina eẽdicim: loco aduer¬

Expanded text:
uersorum casuum constructionem aduerbialem suscipiens loco aduerbiorum accipitur, ut Virgilius in VI: «nimium uobis uersorum casuum constructionem aduerbialem suscipiens loco aduerbiorum accipitur, ut Virgilius in VI: «nimium uobis Romana propago / uisa potens superi», nimium dixit pro nimis. similiter in I Aeneidos : «multum ille et terris iactatus et alto». idem in VIII: «iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem». idem in I georgicon : «sublime uolans». similiter idem in I Aeneidos : «una eurusque notusque ruunt». pronomina quoque pro aduerbiis ponuntur, ut Virgilius in VIII: «hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto», hoc pro huc. idem in I Aeneidos : «namque uidebat, uti bellantes Pergama circum, / hac fugerent Grai, premeret Troiana iuuentus, / hac Phryges». neque enim ea indubitanter aduerbia esse accipimus, sed nomina uel pronomina esse dicimus loco aduer
Abbreviated transcription (Latin):
edisco bene legoet edisco: sapient loquensdoceo sapient loquor et docco: Sria accidunet¬
ciduerbioIccidit uitem aduerbio species signficatio figura. Spedes primitiua et di¬
ruatiua primitiua quidem quae a senascitur ut nonita ceoclam sȩpe deriuatiua uero quae ab
alis nascit᷑ ut clanculũ sapius saepissime. docte adocto cursim a cursu. Ductim añuere t
aductus Dceriuatiua igitur aduer bua uel abali s a ducrbis diriuantur. ut prope propius etuloa
ulterus citra citerus uda nominib: ut tullius tuliane litinus litine felix feliert̃ ulauerbo¬
siue participio ł participale nomine ut sentio sensus sensim. sto fatus fatm singultio singultim
orat᷑ in .i. sermonũ ut ueni cora singultm pauca locutus tractus tractm uirgł in iigeorg̃. Tractĩq
su surrant uel a nomine et uerbo ut apede et tempto pede temptim uela pronomine ut hic illie ab hio
et ille uel a prepositione ut ex extra in intra Con.contra sub subt̃ : ẽ quando et nominũ terminatiodi¬

Expanded text:
edisco, bene lego et edisco; sapienter loquens doceo, sapienter loquor et doceo. accidit autem aduerbio species, significatio, figura. species primitiua et deriuatiua. primitiua quidem, quae a se nascitur, ut non, ita, ceu, saepe; deriuatiua uero, quae ab aliis nascitur, ut clanculum, saepius saepissime, docte a docto, cursim a cursu, ductim, ἀπνευστί, a ductu. deriuatiua igitur aduerbia uel ab aliis aduerbiis deriuantur, ut prope propius et ultra ulterius, citra citerius; uel a nominibus, ut Tullius Tulliane, Latinus Lsiue participio seu participiali, ut "sentio, sensus, sensim", "sto, status, stHoratius in I sermonum : «ut ueni coram, singultim pauca locutus», tractus tractim Virgilius in IIII georgicon : «tractimque susurrant», uel a nomine et uerbo, ut a pede et tempto: pedetemptim, uel a pronomine, ut hic illic ab hic et ille, uel a praepositione, ut ex extra, in intra, con contra, sub subter. est quando et nominum terminatio di
Abbreviated transcription (Latin):
in aduerbu transcunt ut cito sero modo Iuuenał in .iii. Et cito rapturus denobilitate cõmessa quod
suꝑ est. uirgł in uuiend tumodoposce deas uenã sacrisqltatis statius in .i thebuidos sero memor thalamimes

Expanded text:
nem transeunt, ut cito, sero, modo. Juvenalis in III: Et cito rapturus de nobilitate comesa Quod superest. Virg. in IV Aeneidos: Tu modo posce deos veniam sacrisque litatis. Statius in Thebaidos I: Sero memor thalami moes
Abbreviated transcription (Latin):
haeergo hoc ẽ semiuocales quantum uincuntur a uocalibus tantũ superant mutas.
deo a pudgrecos quide momnes dictiones uł in uocales uł in semiuocales quae secun

Expanded text:
hae ergo hoc est semiuocales quantum uincuntur a uocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones uel in uocales uel in semiuocales, quae secun
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta conparatiuis nominibus: deminutiua tam̃ rarissima utdã clanculum terrentius in eu¬
nucho cumincellulã adte patris penum omnẽ congerebã danculum. Oiriuantur autem
a nominibus ut sapiens sapienter a pronominibus ab ille illic a uerbis. detero decenis
aparticipus indulgens indulgenter ap̃positionibus exextra sub subt̃im int. DE FIGVRA
igure aduerbiorum sunt tres. simplex composita decomposita simplex ut diu
Ehuc: Composita utinterdiu adhuc. dccomposita quȩ acompositis diriuantur
t apotente potenter amiseri corde miseri corditer Vt ab indocto in docte abm prudene

Expanded text:
iuncta comparatiuis nominibus, diminutiua tamen rarissime, ut clam clanculum. Terentius in eunucho : «cum in cellulam ad te patris penum omnem congerebam clanculum». deriuantur autem a nominibus, ut sapiens sapienter, a pronominibus, ab ille illic; a uerbis, detero deterius; a participiis, indulgens indulgenter; a praepositionibus, ex extra; sub subter; in inter. figurae aduerbiorum sunt tres, simplex, composita, decomposita. simplex, ut diu, huc; composita, ut interdiu, adhuc; decomposita, quae a compositis deriuatur, ut a potente potenter, a misericorde misericorditer, ab indocto indocte, ab impruden
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ in pingo pactũ et possumus hoc ex estimare differentiae causa implerisq fieri nesi ꝑrictum
et abictũ et defrictũ et inpictũ diceremus alias significationes monstrareputaremur. Lucanus
in y. in pacteꝰ cessere fores. Ingor depͥnentia mutant eã inctũ et faciunt supinũ ut fungor functũ
tã regulã in xi terminantiũ p̃teritũ ꝑfectũ ꝑctũ profer supinũ ut uectũ tractũ In lofinentia
p̃sens ꝑlui ex eunt in p̃terito ut alo alui colocolui molomolui censulo consuluocculo occului. Statius in
uthebudos Raptũq sola parentẽ occului. Excipiuntꝰ duplicantia l quȩsi amuta incipiant geminant

Expanded text:
pactum, impingo impactum. et possumus hoc existimare differentiae causa in plerisque fieri, ne, si perrictum pactum, impingo impactum. et possumus hoc existimare differentiae causa in plerisque fieri, ne, si perrictum et abictum et defrictum et impictum diceremus, alias significationes monstrare putarentur. Lucanus in V: «inpactae cessere fores». in gor deponentia mutant eam in ctum et faciunt supinum, ut fungor functum. tam regulam in xi terminantium praeteritum perfectum per ctum proferunt supinum, ut uectum, tractum. in lo finientia praesens per lui exeunt in praeterito, ut alo alui, colo colui, molo molui, consulo consului, occulo occului. Statius in V Thebaidos : «raptum quae sola parentem / occului». excipiuntur duplicantia l, quae si a muta incipiant, geminant
Abbreviated transcription (Latin):
tergo ł tergeo t̃sitersũ. Aliauͦ omnia goinctũ conuertunt ut regorectũ iungo iunctũ tingo tinctĩ
lego lectũ pungo punctũ ago actũ. Abiciunt tam̃ .n. euphoniaecausa haec quȩ penultimã a uel i
ut frango fractũ pango pactũ tango tactũ fingo fictũ pingo pinctũ stringostrictũ ringorictum
Excipitur cingo cinctũ tingo tinctũ et st ingo stnctũ et ex eis composita suc cingo succinctum
extingo extinctũ. Ango q̃q differentie causa seruauit .n. in supino anctũ. Nã ab ago actũ fit: qui¬
dã tam̃ etiã auxuis eiusparticipiũ protuler et omnia in compositione integras seruant simplicis
litteras quã uis inaliis modismutent᷑ ut rego rectũ ꝑgo et porgo ꝑrectũ et porrectũ a goactum¬
cogo coactũ abigo ab actũ tango tactũ contingo contactũ frango fractũ defringo defractũ pango

Expanded text:
tergo uel tergeo tersi tersum. alia uero omnia go in ctum conuertunt, ut rego rectum, iungo iunctum, tingo tinctum, tergo uel tergeo tersi tersum. alia uero omnia go in ctum conuertunt, ut rego rectum, iungo iunctum, tingo tinctum, lego lectum, pungo punctum, ago actum. abiciunt tamen n euphoniae causa haec quae paenultimam a habent uel i, ut frango fractum, pango pactum, tango tactum, fingo fictum, pingo pictum, stringo strictum, ringo rictum. excipitur cingo cinctum, tingo tinctum et stingo stinctum et ex eis composita: succingo succinctum, extingo extinctum. ango quoque differentiae causa seruauit n in supino anctum, nam ab ago actum fit. quidam tamen etiam anxus eius participium protulerunt. et omnia in compositione integras seruant simplicis literas, quamuis in aliis modis mutentur, ut rego rectum, pergo et porgo perrectum et porrectum, ago actumango tactum, contingo contactum, frango fractum, defringo defractum; pango
Abbreviated transcription (Latin):
facit a tango composita ñ duplicant primã s yllabã contingo contigiadtingoattigi. In quib: notandũ
qđ penultima p̃teriti corripitꝰ p̃sentis uero producitꝰ: Abago et frango et lego composita seruant sim¬
pliciũ p̃teritũ ut exigo exogi prodigo prodegs dego degi abigo ab egi in fringo infregi ꝑfringo
ꝑfregi colligo collegi relego relegi qđ differentiae causa non mut auit. le in li quãuis etiã ꝑ ago aim¬
mutabilẽ seruauit et dego sincopã a. euphoniȩ causa protulit. Excipiuntꝰ mutantia simplicis signifi¬
cationẽ q̃ superius posuimus Negligo neglexi diligo dilexi intelligo intellexi quã uis emilius macer
in xui annaliũ omniũ nr̃orũ negle erit auctoritatẽ proneglexerit ait. Supina insiquidẽ facien¬
tia p̃teritũ ꝑsũ proferunt secundũ supradictã regulã ut mergo mersi mersũ spargos pargo si sparsũ

Expanded text:
composita non duplicant primam syllabam: contīngo contĭgi, attīngo attĭgi, in quibus notandum, composita non duplicant primam syllabam: contīngo contĭgi, attīngo attĭgi, in quibus notandum, quod paenultima praeteriti corripitur, praesentis uero producitur. ab ago et frango et lego composita seruant simplicium praeteritum, ut exigo exegi, prodigo prodegi, dego degi, abigo abegi, infringo infregi, perfringo perfregi, colligo collegi, relego relegi, quod differentiae causa non mutauit le in li, quamuis etiam perago a immutabilem seruauit et dego syncopam euphoniae causa protulit. excipiuntur mutantia simplicis significationem, quae superius posuimus: neglego neglexi, diligo dilexi, intellego intellexi, quamuis Aemilius Macer in XVI annalium : «omnium nostrum neglegerit auctoritatem», pro neglexerit ait. supina in si quidem facientia praeteritum per sum proferunt secundum supra dictam regulam, ut mergo mersi mersum, spargo sparsi sparsum,
Abbreviated transcription (Latin):
charisiũ et panxi sedantiqui pago quoq dicebant propaciscor Cicero in ii adherenniũ pacta sunt q̃ le¬
iobserunda sunT hoc modo rẽ ubipagunt oratiomi pagunt tango pterea tetigifac̃ et pungo pupugił pur¬
xi uarro in p̃rimo humanarũ ut habent fari quiuocant ogiorex eic et in africapsylliquor ophoge nis
arbitrantꝰ sub pͥositũ eẽ instirpe aliquesi ad moueant ut pungat colubra cũ pupugerit side genere sit
uiuere si non sit mori. In eodẽ ad moti as piscũ pupugerit sin occidat sciat ex illorũ eẽ stirpe Neuiis
inglaucoma qđ de obsonostilomꝰ in manũ pupugit. Expungo uero expunxgidicimus at repungo re¬
pupugi et pͥunxi ut capro uidetꝰ cũ eiqui nos pupugit talionẽ id ẽ uicẽ a nob redditã ostendimus repupu¬
gidicimus quando uero deratione ł Ralendario loquimur repunxidicimus Tangop̃terea tetigi

Expanded text:
Charisium et panxi. sed antiqui pago quoque dicebant pro paciscor. Cicero in II ad Herennium : «pacta sunt, quae legibus obseruanda sunt, hoc modo: rem ubi pagunt orato, ni pagunt». tango praeterea tetigi facit et pungo pupugi uel punxi. Varro in I humanarum : «ut habent Parii, qui uocantur ὀφιογενεῖς, et in Africa Psylli, quorum ophiogenis cum arbitrantur subpositum esse in stirpe aliquem, ei admouent, ut pungat, colubram: cum pupugerit, si de genere sit, uiuere, si non sit, mori». in eodem: «admota aspis cum pupugerit, si non occidat, sciat, ex Psyllorum esse stirpe». Naeuius in glaucoma : «quod de opsonio / stilo mihi in manum pupugit». expungo uero expunxi dicimus, at repungo repupugi et repunxi, ut Capro uidetur. cum ei, qui nos pupugit, talionem, id est uicem a nobis redditam ostendimus, repupugi dicimus, quando uero de ratione uel calendario loquimur, repunxi dicimus. a tango
Abbreviated transcription (Latin):
iudice quoq fãcio ifiliari e conis ulaepatricie cuisu mosdigrutatis gradus
suma cadquisiuit it iomtustũdio in getuiclaritũ dorẽteiatũ accipien sabexcel¬
ssr da dibhotiorũptĩ quarituillis decoriscid denis tui euĩ meritẽta homeri
eredoquã uergiluatuim acoristare: quorũ uterq arcẽposseder cit mũsicãe
tetertum exutroq cõpositum eẽ confirmarisqui operẽmitius grecorum
qualatiriorumitiom ruidoctrimaegener ep̃fulgentẽ tibiergo hocopus dẽ¬
udueo om̃aiseloqueritiȩ p̃sulut quantãcũ q m̃ deusaidruierit susceoti labers lorat

Expanded text:
iudicem quoque facio, Iuliane consul ac patricie, cui summos dignitatis gradus summa adquisiuit in omni studio ingenii claritudo, non tantum accipiens ab excelsis gradibus honorum pretii, quantum illis decoris addens tui, cuius mentem tam Homeri credo quam Virgilii anima constare, quorum uterque arcem possederat musicae, te tertium ex utroque compositum esse confirmans, quippe non minus Graecorum quam Latinorum in omni doctrinae genere praefulgentem. tibi ergo hoc opus dueo, omnis eloquentiae praesul, ut quantamcumque mihi deus annuerit suscepti laboris glor
Abbreviated transcription (Latin):
ligiꝑfectũ Et apud auctores hoee cempsis coprobat euande enim
apu duirgiliũ in viii dematre suadicit. Cecinit q̃ prima futuro saene¬
adas magnos et nobile pallanteũ cecinit dix̃ ꝓcecinerat: Multo
enĩ ante illã cecinisse intelligit. et ipse poeta ex sua ꝑsonã troiȩ

Expanded text:
perfectum, et apud auctores hoc exemplis comprobatur. Euander enim apud Virgilium in VIII de matre sua dicit: «cecinit quae prima futuros / Aeneadas magnos et nobile Pallanteum»; cecinit dixit pro cecinerat, multo enim ante illam cecinisse intellegit. et ipse poeta ex sua persona: «Troi
Abbreviated transcription (Latin):
Adiectiua uero omnia in x desinentia siue e siue quacũq uocali alia antecedente. cõ¬
munias triũ generũ ut hic et haec et hoc simplex artifex. In ix si penulti ma bre¬

Expanded text:
adiectiua uero omnia in x desinentia, siue e siue quacumque uocali alia antecedente, communia sunt trium generum, ut hic et haec et hoc simplex, artifex. in ix, si paenultima bre
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ s̃ de montratiua nomina talis tantus tot. Et quod a pronomine et nomine cõponit᷑ huius mo

Expanded text:
autem sunt demonstratiua nomina: talis, tantus, tot, et quod a pronomine et nomine componitur: huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
infine et in medio et in principio plerumq moueri : in nomine enĩ casuũ diffe¬
rentia et numeri hic uero et tẽporis et ꝑsonarũ ex declinatione ostenditur:

Expanded text:
in fine et in medio et in principio plerumque inuenitur moueri. in nomine enim casuum differentia et numeri, hic uero et temporis et personarum ex declinatione ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
maxima serpenspbrton. sicut pͥneste sub ipsaẽ obste trix quoq proobstitrix. Exci¬
pitur hic fornix qͥd quauis penultimã longã positione habuit tam̃ masculinã ẽ Adiec¬
tuua supradica seriuant generũ regulã hic echac et hoc pnĩx felix sciendũ tam̃ qđ in

Expanded text:
maxima serpens / Python», sicut: «Praeneste sub ipsa», obstetrix quoque pro obstitrix. excipitur hic fornix, quod quamuis paenultimam positione longam habuit, tamen masculinum est. adiectiua supra dictam seruant generum regulam: hic et haec et hoc pernix, felix. sciendum tamen