comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priminauuissup: Vide lironem in cruc
factum confes sorem eodemq die quo
prosuis crucifixus esł peccatis gratia
fider cumxpõ inpara diso gaudentem
et dicto quia et nouissimi erunt primi
s ed et cotidie uidemus multos inluico
habitu constitutos magnisuitae meritis
excellere et alios aprima aeticte spiritali
studio feruentis adextremum otiotor¬
pente lus sescere atque inerustultitia
quod spũ coeperint carne consumma re
nos olumam er puaecedebeti illos ihõ
etoiupebaut et sequentestimebar
Id eo hiero solimam tendentes discipulitũ
dño stupebunt et timebant: quia memi¬
uerane sermonis eius quose passurũ mulia
a summis sacerddotib et scribis et occidex¬
dum es se pdixerat metuentes neuelipsi
cumeo occiderentur: uel sultmille cuius
luita et magisterio guudebant arui¬
micorum manibus ocuimberet
et assuiens rienum duodetim coepsi
illis diceno quac essert ei
ueriuna. quia ecce ascendicnus

Expanded text:
primi novissimi. Vide latronem in cruce primi novissimi. Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemque die quo pro suis crucifixus est peccatis gratia fidei cum Christo in paradiso gaudentem, et dicitur: Quia novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos magnis vitae meritis excellere, et alios, a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio torpente lassescere, atque inerti stultitia quod spiritu coeperant carne consummarerosolymam, et praecedebat illos Jesus, et stupebant, et sequentes timebant. Ideo Jerosolymam tendentes discipuli cum Domino, stupebant et timebant, quia meminerant sermonis ejus quo se passurum multa a summis sacerdotibus et scribis, et occidendum praedixerat esse, metuentes ne vel ipsi cum eo occiderentur, vel saltem ille cujus vita et magisterio gaudebant, inimicorum manibus occumberet. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei ventura. Quia ecce ascendimus
Abbreviated transcription (Latin):
tens erat intereos. qui sua pro
eliquerant De quibus et aposto¬
usdit tamquum pihil habents &
omuta possidenas. Potest sane hoc
quodait accipiet centies tantum riune
lutem porchoc domos et fratras ec so sxii¬
rores et matres et filios et agros cum
ꝑsecutionibus per significtionem altus
lintilligircentenanus quippe numenus
deleua trans lutos indexteram licet
ue andem in flexudigicorum uidactur
tenete figuram quum habuerat dena¬
riu sileua nimium timen quantieicos
iotagnitudin&ursum crescit quia uideli¬
e uomnes qui prorar regnumditempo¬
fidecerta degustunt atq in exspectati¬
ona puttiae cuclestis quue iurae index¬
cerd significatur. omnium pariter
electorum sincerissima dilectione
ui po uutis consummant seduel
aoepto uirtutum amore tepescunt
uel ex integro ad scelerum uolutabra
reltebantur terribilis mox senten¬
itia sub inferturimulticutem enua
prm nouis sic et nouissim prm
Vide enimiudam decipostolio in apos
tatum uersum e dicito quia multieruss

Expanded text:
egens erat inter eos qui sua pro Domino reliquerant, de quibus et Apostolus ait: Tanquam nihil habentes et omnia possidentes. Potest sane hoc, quod ait: Accipiet centies, tantum nunc in tempore hoc, domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus , per significationem altius intelligi. Centenarius quippe numerus de laeva translatus in dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram quam habuerat denarius in laeva, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. Quia videlicet omnes qui propter regnum Dei tempofide certa degustant, atque in exspectatione patriae coelestis quae jure in dextera significatur omnium pariter electorum sincerissima dilectione tione pietatis consummant, sed vel accepto virtutum amore tepescunt, vel ex integro ad scelerum volutabra relabuntur, terribilis mox sententia subinfertur. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Vide enim Judam de apostolo itatam versum, quia multi erunt
Abbreviated transcription (Latin):
diut angustias passionis. qua scse pratẽ
quasi uestimenti naturae quodammodo
esarure id est recupettre dignatus ẽ
quatenus post lapsum melius reforma¬
ti guudeamus ad testimonium apostoli
dicentis qui comque enim in xp̃o bap¬
trati estis xpm̃ indoistis
quimacĩs cmir cibantur dicentes
adsecoe ipsoo ex quis poteot saluus
Quo pertinet isturesponsio cumincom¬
parabiliter maiorsit turba pauperum
quae diuitib perditis potuerit suluari
nisi quia intellexerunt cunctos quidioi¬
tis amunt etum siudipisci pequeunt
indiuitum numero deputuri
er natueus illos ihs art cipud homines
omnia erum possreilmsunt apud den
Nonita accipiendum est quodcupidi
et soperbi qui nomine illius diuitis
significati suntIn regnum cuelorum
sint intraturi cum suis cupiditatibus
& superbia sed pos abile est dõ ut
peruerbum eius sicut etium factum
esse & cotidie ficriuidemus acupiditate

Expanded text:
dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodam modo resarcire, id est, recuperare dignatus est; quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui magis admirabantur dicentes ad semetipsos: Et quis potest salvus Quo pertinet ista responsio cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens illos Jesus ait: Apud homines omines, possibilia sunt apud deum, non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
tyaabit in regnum dĩ ec quomodo uel
in euangelio mactheus natheus etio¬
seph uel in ueteri testumento quam
plurimi diuites intrauerunt in regnũdi
nisi forte quia diuitias uel pronihilo
hubere uel ex coto relinquere dno
inspirante didicerunt. Num quid enim
dauid in regnidiuitus confidębat qui
et desemecipsocunit qum uniuis ti
pauper sumego. Et alios horacur di¬
uitiue si affluant nolite coradponer
Credo nonuusus dicere. nolito susciper
Numquid abraham dno substantium
pre tulis se credibilet̃. proquo unicum
pati prodilectoribus suacus quom
dilectores siceculi ad xpm passe conuait
ca meli enim nomine se intelle uolat
quias ponte humilutus infirmitatis
uostrre onerte sustulit In quo enimma¬
ni festius intellegitur quam in ipso quod
scriptum ẽ quanto magnus es humiliate
inomnibus. Peracus uutem punctiones
significat. perpunctones doloresini
passione suscẽptos. foramen ergo acus

Expanded text:
trabit in regnum Dei. Et quomodo vel in Evangelio Matthaeus, Zacchaeus, et Joseph, vel in Veteri Testamento quam plurimi divites intraverunt in regnum Dei? Nisi forte, quia divitias vel pro nihilo habere, vel ex toto corde relinquere, Domino inspirante, didicerunt. Nunquid enim David in regni divitiis confidebat? qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego ; et alios hortatur, Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Credo non ausus dicere, nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum st Christum pati pro dilectoribus saeculi quam dilectores saeculi ad Christum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, qui sponte humilitatis infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur quam in ipso, quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus
Abbreviated transcription (Latin):
emo. non de aestimatione fa
uel sermonum pompa sed de sua¬
ꝑi testimonio probatur actionũ
griens ergodñs uidit
lum habentem folia
enit quaerere fructum in illa
c inuenit. qui salutem deside¬
lens humani generis uidit iudae¬
uns habentem eloquia legis et pro¬
scor ripendo mi pacula faci¬
qo siquem farte. in eorum corde
rugtum fidei et uitae poss& inue¬
ure sed q folia sinefructibus ha¬
ere reꝑto est ficulnea damnatur.
quia iudaea quae uerba scriptunte
neo perib: sonabat. digna est ulti
punita. hoc autum dixerim
inqđ tota synagoga fuerit ab¬
ta exqua utiq consitit quod
itiua fuerit ec clesix constructa
illa nimirum portio syna gogae
une opertondo rebusa¬
u gacntoliis uerborũ spiritalium
ugs obumbrare. quam fructibus
p̃s uoluit onustari. quibus ipse di¬
cit alibi egouudo et q̃ retis me &
in peccato uestro moriemini. Congra¬
it sane hiclocus illiei parabolae ubiait
arbore feci habebat quidam plantatam

Expanded text:
homo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et procorripiendo, miracula faciendo, si quem forte in eorum corde fructum fidei et vitae posset invenire. Sed quia folia sine fructibus habere reperta est ficulnea, damnatur, quia Judaea quae verba Scripturae sine operibus sonabat digna est ultione punita. Hoc autem dixerim, non quod tota Synagoga fuerit abjecta, ex qua utique constat quod primitiva fuerit Ecclesia constructa. Sed illa nimirum portio Synagogae ne operando recusavit, quae foliis verborum spiritalium magis obumbrari, quam fructibus Spiritus voluit honestari. Quibus ipse dicit alibi: Ego vado, et quaeritis me, et in peccato vestro moriemini . Congruit sane hic locus illi ejus parabolae, ubi ait: Arborem fici habebat quidam plantatam
Abbreviated transcription (Latin):
idi fucere. Igturdns sic responsi
ampertat ut decipulam transeut
curam scam̃ adducens intestimoniũ
turtolem legem primamq dĩsententiã
ndo opponens q non uoluntatidĩ sed
pacaintium neces siuae concessacsti¬

Expanded text:
i facere. Igitur Dominus sic responsionem temperat, ut decipulam transeat, Scripturam sanctam adducens in testimonium, et naturalem legem primamque Dei sententiam. Secundo opponens quae non voluntate Dei, sed peccantium necessitate concessa est
Abbreviated transcription (Latin):
et feminiaa hachama nom porestsoparicno
nisi forsicn solas ds̃ homose prerat quando
ꝓptor dasiderium scuunduc uxoris prima
dimittimus ds̃ sepuntit quiet comunxerut
quundo ex consensu propt̃ seruitate di eo
quod tempus in ustosat sic hubemaxoris¬

Expanded text:
 hanc homo non potest separare, nisi forsitan solus Deus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris, primam dimittit. Deus separat, qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei eo quod tempus in arcto sit sic habemus uxores
Abbreviated transcription (Latin):
art mubuntur fieri solere diuinae lage suna
decliient ubi i nomni uictima et sacrifico
sal offerrip̃ceptũẽ salergo dulcedinem sa¬
pientiue ignis sp̃s sc̃ gratiam designat
et omnis igne sulitur qui comnis electus.
supientiu debetspiritidi a corruptione con¬
cupiscentuae curnalis expurgari ut uictima
diuinis altarib: aptapos sit effici. undebene
cũ dixis set omnis enimigne sidietur. ad¬
didit et omnis uictima salietur . Ille et em̃
ueyaciter uicti mudm̃ exsistio. quisuũ corpus
et animum auitus emundundo pumorẽ sc̃i
aspergitur sed etigni consumitur quundo
ñ peccti tantũ contugio pellitur sede tub
electorummente ipsuetium uitae p̃sentisq
inuirne ẽ delectitio tollitur et futurue
mugis uitue conuersatio intentamente suspi¬
patur an non hostiu sa crorgne sulitue rat
quidicebut nnt̃ uuiem conuersitio inaelise
Vnde etiam suluictorẽ exspectum dimnrm̃

Expanded text:
cremabantur, fieri solere divinae legis scita cremabantur, fieri solere divinae legis scita declarant, ubi in omni victima et sacrificio sal offerri praeceptum est. Sal ergo dulcedinem sapientiae, ignis Spiritus sancti gratiam designat. Et omnis igne salietur, quia omnis electus, sapientia debet spiritali a corruptione concupiscentiae carnalis expurgari, ut victima divinis altaribus apta possit effici. Unde bene, cum dixisset, Omnis enim igne salietur, addidit: Et omnis victima sale salietur. Ille etenim veraciter victima Domini existit qui suum corpus et animam a vitiis emundando per amorem sancti aspergitur, sed et igni consumitur, quando non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis quae in carne est delectatio, tollitur, et futurae magis vitae conversatio intenta mente suspiratur. An non hostia sacro igne salita erat qui dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Unde etiam Salvatorem exspect
Abbreviated transcription (Latin):
a nue dederit. potest et simplicter
aurumirã rum uti acrefoueri debemus
uicuero dñs testiomentionem uermis et
iiu fecit aeterni restit dicere : quo modo
fecorem uermis ec ignis ual eumus euitare
tomnis uictim aalie rꝰcale fetor quippe
periniam decorruptione soletnusoi curnis
t sunguinis ideoq crorecens sule conditꝵ
tcx siccato humore sunguineo uermescere
ne quoat Caro ergo et sunguis uermes creit
iiuia delectutio carnalis cui condimentum
continenlue non resistit poenum luxori¬
sis generat ueternum. Cuius fetorem
diuisq uitare desiderat. et corpus sule con¬
ginentua. et mentem studeat condimento
scepentue uberroris et uitiorum labe cas¬
guro. Mire cutem dictũ ẽ omnis enim
ane sulitur quodenim sule siditur uermis
cuiro uintm arcet. quoduero igne salitur
da gnibi suleas psis conditur non solum
cimnemm uermium contitionem longe agi¬
bit sed ipsum quoq quaeitas editur carne
consumit. quod inhostus quae i nultari

Expanded text:
ruinae dederit. Potest et simplicitermarum nostrarum uti ac refoveri debemus. Quia vero Dominus tertio mentionem vermis et ignis fecit aeterni, restat dicere quomodo fetorem vermis, et ignis valeamus evitare et omnis victima sale salietur. Fetor quippe vermium de corruptione solet nasci carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo vermescere nequeant. Caro ergo et sanguis vermes creant, quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, et corpus sale continentiae, et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe constringere. Mire autem dictum est: Omnis enim igne salietur. Quod enim sale salitur, vermis putredinem arcet. Quod vero igne salitur, id est, ignibus sale aspersis conditur, non solum omnem vermium contagionem longe abigit, sed ipsam quoque quae ita salitur carnem consumit. Quod in hostiis quae in altari
Abbreviated transcription (Latin):
Ir quantũ enim sine peccato possimus uitare
proximorum scundadũ debemus: sũ uitem
deueritate scandidum ponitur utilius pro¬
mittitur scundulum nasci quam ueritis re¬
linquamur itempermolum asinarium sae¬
culicris uitiae circuitus aclubor promitttur
et ppro fundum maris. extrema dumnatio
designatur: Quiergo adscitatis spetiem de¬
duccus uel uerbo ccteros destruit uelexem¬
plo melius proftcto erat ut hunc ad moste¬

Expanded text:
In quantum enim sine peccato possumus vitare In quantum enim sine peccato possumus vitare proximorum scandalum, debemus. Si autem de veritate scandalum oritur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Item per molam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius prof
Abbreviated transcription (Latin):
nis etium contrtrapostolos dicu intallonu
potest quunter sedis putuntes quiso& illo¬
rũmuior uidebantur inuitm de digniate
contendere et sii hocuitio ꝑmansis sent
poteitent eos quosud fidem uocabant ꝑ suum
scundalũ pdere dumapostolos uident interse
dehonore pugnare quod uutem dixit bonũ ẽ
cimagis sicircum daretur mola asinoria collo
es secundum ritum prouincae loquitur
quomaiorum criminum istuapudueteres
iudueos poena fuerit ut in profundo ligato
saxo demergerentur. Et reuera melius ẽ
in noxium poena quamuis a trocis si matẽ po¬
itli tumen uitum finire corporeum quã le
ricte uutem qui scandulitari potest: pusillus
appellatur. Quienim magnus ẽ quodcũꝙ
uiderit quodcumq passus fuerit non decli¬
natufide: Quiautem pusillus canimo et par¬
uus occusiones quuerit quomodoscupduli¬
retur. proptereudemiq oportet nos muxi¬
a sulute: Notundum sune quia in nrõ bonoo¬
pere aliquando cuuendumẽ scundulum pro¬
timi aliquando uero promixilo contẽpnendũ

Expanded text:
ictum intelligi potest, qui inter se disputantes, quis esset illorum major, videbantur invicem de dignitate contendere. Et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum Apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria collo ejus, secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Et revera melius est innoxium, poena quamvis atrocissima temporali, tamen vitam finire corpoream, quam lari perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Qui enim magnus est, quaecunque viderit, quaecunque passus fuerit, non declinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxia salute. Notandum sane, quod in nostro bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi: aliquando vero pro nihilo contemnendum.
Abbreviated transcription (Latin):
quuestionem dicens noli teerrure ds̃ non
in ridetur Quue enim seminauerit homo¬
ccrim haec et metet. et quicquiss capdalitauenre
unũ exhis pusillis caldextib:inine bonũ ẽ eanacis
i cincũdaueru moloas icunia collo es eripmane

Expanded text:
quaestionem dicens: Nolite errare; Deus non quaestionem dicens: Nolite errare; Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet . Et quisquis scandalizaverit unum ex his pusillis credentibus in me, bonum est ei magis si circumdaretu
Abbreviated transcription (Latin):
aquue in nomine meo quiuxpĩestis. a mep¬
÷i undico uobis p̃ꝑdet mercedẽ suum Legimus
in prophetudiuid ad excusundus extusa¬
tiones inpeccatis: Quod multi peccatorũ
suorũ quasiiustus p̃tepdunt occasiopes. ut¬
quoduo luntate delinquunt uideantur
et renum futuras cogiationes in singuls
contuetur dixerat quisqui s unũ paruula
receperit in nomine meo merecipit poit¬
pat uliquis cuusari et dicere Puupticte pro¬
hibeor tenuitus meretinet: Vt hospitulis
et̃ ñ possimu et hanc excusationem leuis¬
simo p̃cepto diluit ut udicema quae et hoc
frigidae iuxumat theũ toto animo porri¬
gumus frigidae inquit aquae p̃calidae
ne et incalida pauptatis et penuriue lig no¬
rũ occusio quaereretur talequidetuposto¬
lus ud gulathas p̃cipit communicet is qui
cutecitatur ei qui se cathecitat ipomnib:
bonis Discipulos ad mugistrorũ refrigena
quo hortatur et quia pote rat quilibet tep¬
dere puupes tatẽ et p̃ceptũ cludere pri¬
usquam illud proponut inminentẽ soluu

Expanded text:
ae in nomine meo, quia christi estis, amen dico vobis, non perdet mercedem suam . Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis, quod multi peccatorum suorum quasi justas praequod voluntate delinquunt, videanturet renum, et qui futuras cogitationes in singulis contuetur, dixerat: Quisquis unum parvulum receperit in nomine meo, me recipit. Poterat aliquis causari et dicere, Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet, ut hospitalis esse non possim, et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae et hoc frigidae juxta Matthaeum toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida paupertatis et penuriae lignorum occasio quaereretur. Tale quid et Apostolus ad Galatas praecipit, Communicetis qui catechizatur ei qui se catechizat, in omnibus bonis . Et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Et quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam illud proponat, imminentem solvit
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ quomodo dexpĩ passione pulas
prophetue multa scripseruniꝗliortu
primo uidelicet corda hominu illus a
suum animam. propter martrriũ fiodid
ponendo de quo inapocalipsi plenius tu¬
tico sermone nurritum Seddicoueb¬
quiuenturus ẽ in secundo saluatori sadu¬
tum uxtu corporis fidem nunepionano
uenit in suietute spũ. fece runtq ueui

Expanded text:
 quomodo de Christi passione multifaria prophetae multa scripserunt, sic etprimo videlicet corda hominum illius suam animam propter martyrium fidei Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone narratur. Dicoqui venturus est in secundo Salvatoris adventu, juxta corporis fidem nunc per Joannem venit in virtute et spiritu, feceruntque ei
Abbreviated transcription (Latin):
cũpultionemnrõrũ scelerũ fuerit accensa hoc
emedio singuluri pos seplacuri. iei uniũ aut̃ ge¬
nerteleẽ ñ solũ hubȩscis sedetacuncts in lece¬
bris ubstinere carnalib: immo ab omnib: uitio¬
rũ continerepus sionib sicetoratiogeneralis
p̃ in uerbis soluẽ quib: diuinã clementiã inuocum
ueru etiũ i n omnib: quae i n obsequiũ nri conditoris
fidei deuotione gerimus Testeupostoloquicuit
sep quudete sinc in termissione orate quomodo
enĩqui s omnib horis atq mom̃tis sine intermissio¬
ne dm̃ potest inuocare sermonib: sed tuncsine
intermissione oramus: cũeus olũ opert gȩrim
quaenos picetiti nr̃i commendent auctoris
quonimirũ eiunio et qua o ratione iuuante duõ
cuntus antiqui hostis debellabimꝰ acpropulsabi

Expanded text:
ultionem nostrorum scelerum fuerit accensa, hoc remedio singulari posse placari. Jejunium autem generale est non solum ab escis, sed et a cunctis illecebris abstinere carnalibus, imo ab omnibus vitiorum se continere passionibus. Sic et oratio generalis non in verbis solum est, quibus divinam clementiam invocamus, verum etiam in omnibus quae in obsequium nostri conditoris fidei devotione gerimus, teste apostolo qui ait: Semper gaudentes, sine intermissione orate . Quomodo enim quis omnibus horis atque momentis sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio, et qua oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabi
Abbreviated transcription (Latin):
Mitibtus scribithae& matrem
filiorini ⁊ ebẽ daei t p̃mpos tulus¬
si proius sed itatihus ipsorur desi¬
dpr aꝗ consilium uolens ape¬
rie legentibus tac& deinterue¬
ment matre et ipsos potius dicit
postulate quodipsorum iogatu per
matrem noue nut esse postula tums
Deniqi dñs secun dum utrumqra
teuan gelistuto nonmatir sed ipsise
res pogdit & mescitis inu qui d¬
adĩo quam non du
habeo baptizaris et quomo
tor usq dum perficiatur: et cede
passioni ad proprasis ortebat dicep
patir siuis triens fer talicem is tum
ame Ihs autem ait eis
caliuem quidem quem egobi dobiled
et haptis mum quo ego baptiterdu
aptabimini quaẽ ritur quomada
tailicem martprii rebedxei filu i
bus uidelic& et iobannes biberui
aut quomado baptismo dñi fueraua
baptizati cum scripturto narre
ia cobum tantum a postolum abla¬
de capue truncatum Ioban nes auti
propria morte uitam finierit
sed silegamus ec clesi asticas historias
in quibus fertur quod eo ipse propi¬
in aitirium sit missus inferuentis ole

Expanded text:
 matrem filiorum Zebedaei Dominum postulasse pro illis; sed Marcus ipsorum desiderium atque consilium volens aperire legentibus, tacet de interveniente matre, et ipsos potius dicit postulare, quod ipsorum rogatu per matrem noverat esse postulatum. Denique Dominus secundum utrumque evangelistam, non matri, sed ipsis respondit: Nescitis mino quam nondum habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur ? Et eidem passioni appropians, orabat dicePater, si vis, transfer calicem istum a me . Jesus autem ait eis: Calicem quidem quem ego bibo, bibetis, et baptismo quo ego baptizor, baptizabimini. Quaeritur quomodo calicem martyrii Zebedaei filii, Jacobus, videlicet, et Joannes biberint, aut quomodo baptismo Domini fuerint baptizati, cum Scriptura narret Jacobum tantum apostolum ab Herode capite truncatum , Joannes autem propria morte vitam finierit. Sed si legamus ecclesiasticas historias, in quibus fertur quia et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei
Abbreviated transcription (Latin):
et occidertcũ erocctuo tentiadie nesunget
sẽpprosperis misecẽtristtiu ut cũ repente uene¬
rint non terreunt a postolos sed p̃meditatis fe¬
paent᷑ animis. sienim contristat eos quod occiden¬
dus ẽ debet luetificare quiatestiadiao resurrec¬
ccue. Hlaec ignoratio discipulorũ p̃tũ detirditate
ingenii suiquũ deumore nascitur suluatoris
quicurnales adhuc etmmisteri crucis ignari
quem dm̃uerum cognouerant moriturũ
credere ne quibant et quiu ꝑ figurus eũ sae¬
peloquentes uudire soleban horrentes

Expanded text:
et occident eum. Et occisus tertia die resurget. Semper prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terreant apostolos, sed a praemeditatis ferantur animis. Si enim contristat eos quod occidendus est, debet laetificare quod die tertio resurreceum. Haec ignoratio discipulorum, non tam de tarditate ingenii eorum quam de amore nascitur Salvatoris, qui carnales adhuc et mysterii crucis ignari, quem Deum verum cognoverant, moriturum credere nequibant. Et quia per figuras eum saepe loquentem audire solebant, horrentes
Abbreviated transcription (Latin):
i quues a lubriter petit: im
seretur. Cui contraleprosus
er satione aminimis quisq ipchoat
aiagna perueniat aliunamq sunt
its exordia aliud proectos aliud
us uaisienim et ipsa fides ad perfec¬
foemsutm non quib:dam gyaedibus
uetua i ste in terrogitus ancrede¬
iiner eddulitatem dicebat: siuero in¬
sliaaem habene se nouertet quomo¬
ĩ a ebuts ed quia perocultam ins¬
tuonem gycctiuementorum suorũ
idib fides crescit. Vno eodemq
sure is quinecdũ ꝑfectue crediderat pau
simal et credebut ex incredulos eraet
et cuminda serihs contur teptem ruabã com

Expanded text:
ia quae salubriter petit, impetrare meretur. Cui contra leprosusconversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur: iste interrogatus an credecur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit: uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. Et cum videret Jesus concurrentem tu
Abbreviated transcription (Latin):
t ill ucoet nou potuearut
qundum autem quod semꝑloca reb
ngruunt In monte dñs oraa traus¬
drmatur discipulis archanus uaema¬
pstitis aperit in in feriora descendens
abae occursu excipitur miserorum
fenepulsatur n sursum discipulis mrste¬
quregnidesert de orsum turbis pec¬
ccatam fidelitatis ex probrat sursum
lefatris uocemhis qui sequi poterant pandit
aer sums piritus malos abhis qui ue¬
untur expellit. quietiam nune
araeuclitate meritorũ aliis ascendere
Ao non desistit descendere nam
aes adhuc et incipientes quasii ma
gtins confortut docet castigat. per
ruoris quorum conuersatio incuelis ẽ
slbumior excollendo glorifict libe¬
uitun deueternis instruit et suepe que
auarbis neuudiri quidem ualeu pdocet
rnactus uero lunaticum fuis se com¬
memorant. significat autem eos de
quibus scriptum ẽ stultus ut lona
mutatur, quinum quam nneodem stu¬
mutati crescunt atq decrescunt quim¬
ti sunt non confitendo fidem ił usq¬

Expanded text:
t illum, et non potuerunt. Notandum autem quod semper loca rebus congruunt. In monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit; in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur; sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat; sursum Patris vocem iis qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat; perfectos autem, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docetMatthaeus vero lunaticum fuisse commemorat . Significat autem eos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur . Qui nunquam in eodem stamutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt non confitendo fidem, s
Abbreviated transcription (Latin):
ł surdi nec ipsum aliquatenus. ueritato
audiendo sermo nemiis pumant autem
cum stultitia tabescunt. stultorum¬
numq: et lunguentium atq hebetũ ẽ
spumus suliuicrum ex orẽ dimittere
strident dentib: cumiracundiae furore
pento lunguescunt ̃ et nullauirtutis
industri confortati eneruiter quiuun
quod uutẽ cut et dixi discipolis tuis
ut eicenent illum et poꝵ potuerunt
Iatenter accusac apostolos cũmpos si¬
bilitus curundi in terdũ non adiabiclli¬
tatom curantium sed adeorom quicu¬
ptendi sunt fidem iferuturadicente
dno fiat tibi seuindum fidemtuam
dula quã diuapuduos eroquãdiuuos patun
non quod tuedio superatus sit mansuetus
acmitis qui non aperuit sicut agnus cora
tondente os suum nec in uerba furoris
erupit: sed quo insimilitudinẽ medici
si egrotũ uideat contra sua p̃ceptia segere¬
intuntũ autem non ẽ iratus homini s ed
uitio et perunum bominẽ iudueos atguit
in fidelititis: Vt statim intulent
adpente illumadno et arrulerunt in quit¬

Expanded text:
 surdi, nec ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem; spumant autem, cum stultitia tabescunt. Stultorum et languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore mescunt, et nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: « Et dixi discipulis tuis, ut ejicerent eum, et non potuerunt. » Patenter accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino « Fiat tibi secundum fidem tuam . dula, quandiu apud vos ero, quandiu vos patiar? Non quod taedio superatus sit, mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris erupit, sed quo in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gereIn tantum autem non est iratus homini sed vitio, et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Afferte illum ad me. Et attulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
peccit conturio nasuincuirne iamq̃
in nocentes peromnia quã fuit adam
quando creutus e. quidenĩ habuit istepuer
ut ub in funtiaduemonio uexuretor acet¬
bissimo si non ullo originidis peccuti uin¬
culo tenebutur quem constat nullum
idhuc proprium potuis se habere pecca¬
tũ Conficentur catholicus quinemo in mu¬
nis a noxa prime p̃uaricationis nascitur
et inuocet gyatium dĩqua libi petꝰ decor¬
poremorts perihm̃ xp̃m dnm̃ nrinu¬
incellegit sttriba doctus in regnocuelori
in hoc demoniaco ad nõcurato saluatio¬
nem om̃nium fideliomeẽ de signatum
qui originalis culpae reatuastrica ueni¬
unt in mundum nec nisi unius redemp¬
toris ihõxps fide sunt et gyatua saluandi
quod autem dictnm ẽ et frequenter cũ
et inignem et inuquas misit maxime
humunae uecordiue fitinora designat
ignis numq: ardor adferuoremi raton¬
diue referendus ẽ aqua a uoluptates
cuarnisq dis soluere mentẽ ꝑdilicias.
solent uelceste imgnem fercundae¬
moniacus quo adulte rantium corde

Expanded text:
peccati contagione nasci in carne, tamque innocentes per omnia quam fuit Adam quando creatus est. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia daemonio vexaretur acerbissimo, si non ullo originalis peccati vinculo tenebatur, quem constat nullum adhuc proprium potuisse habere peccatum? Confiteatur Catholicus, quia nemo immunis a noxa primae praevaricationis nascitur, et invocet gratiam Dei, qua liberetur de corpore mortis per Jesum Intelligat scriba doctus in regno coelorum, in hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, nec nisi unius Redemptoris Jesu Christi fide sunt et gratia salvandi. Quod autem dictum est: Et frequenter eum et in ignem et in aquas misit, maxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est. Aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda
Abbreviated transcription (Latin):
aps. hicuir inquit hic ẽille quem morses
iste uobis suepius inmundo nasuturum
promisit huius uerbis iuxta p̃ceptũ ĩpsus
monsi et uos auscultae. et omñs uiriamu¬
tores auscalture iubete. Et notandum
sicut dnõ in iordune buptiuato sicetin
monte clacrisiuato. totius suiẽ trimtaus
mrsterium declititur: quia nimirum
glorium eius quam in baptismo creden¬
tes confitemur: in resurrectione uiden¬
tes conliudabimus. Nec frustru sp̃esẽs
hicinlucida nube ut idius cuangelis au
commemorat illic appurebut in colũba
quia quinunc simplici corde fidem quã
ꝑcipit seruat tonclace apte uisionis quod
crediderat contẽplabitur. Ipsuq qua inlus¬
tiabitur inꝑpetuũ netia proteretur
Vbi coepit filios detienuri moxserui
discesserunt neud illos paternuuor emis¬
su puturetur aliter cumficretuo sop
filiom inuentus ẽ ipsesolus. quia cum
muni feslauert se i psomeleccis erit ds̃
omnia iuomnibus immo ipse cũsuis unus¬

Expanded text:
ans: Hic vir inquit hic est ille, quem Moyses ans: Hic vir inquit hic est ille, quem Moyses iste vobis saepius in mundo nasciturum promisit. Hujus verbis juxta praeceptum ipsius Moysi et vos auscultate, et omnes veri amatores auscultare jubete. Et notandum quod sicut Domino in Jordane baptizato, sic et in monte clarificato totius sanctae Trinitatis mysterium declaratur. Quia nimirum gloriam ejus quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes collaudabimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, ut alius evangelista commemorat, illic apparebat in columba, quia qui nunc simplici corde fidem quam percepit servat, tunc luce apertae visionis quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur in perpetuum gratia protegetur. Ubi coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter: cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus, quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Deus omnia i
Abbreviated transcription (Latin):
fdin inprudenter interroguuerunt.
alapterta responsionem dnĩ non me
sed pacer respondet profilio
d bun dñi compleretur. Ego testi¬
e nondicoprome. sed puter qui
er epse prome dicet testimoniumi
ten immo inpetro ceteros a postolos
bico ait filius meus carissimusa
ꝓiuic fiendum ẽ tabernaculum huic ob¬
ue penendum hicẽ filius illi serui sunt
morses ethelius deben et ipsi uobiscum
Ippenetitbilib: cordis suidnõ tabernaculũ
p̃purure. Concordat sanehuic euapgelu
locus cũ uerbis ipsius morsi quib incarna¬
tioni dominicae tesumoniũ ferens agebit
trib uris tũquac̃ mei ipsom audietis Iuxta
omnia quaelocutus fuerat uobis. Erit
autẽ omnis anima quuecũq non audiera
prophetũ illũ ex terminabitur deplebe
Que mergo morses cũ uenerit in carne
audiendum ub omni anima quae saluari
uellet p̃dix̃ huncĩ uenientẽ incurne dẽ
pat̃ uudiendum discipulis ostendit. et suũ
eẽ filium cuclestiuoce signauit. Et quasi
manifestius fidem aduentus ei illisinsinu¬

Expanded text:
Quia imprudenter interrogaverat, propterea responsionem Domini non meretur, sed Pater respondet pro Filio, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui me misit, ipse pro me dicit testimonium tem, imo in Petro caeteros apostolos. Hic est ait Filius meus dilectus, huic faciendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est Filius, illi servi sunt Moses et Elias, debent et ipsi vobiscum in penetralibus cpraeparare. Concordat sane hic Evangelii locus cum verbis ipsius Moysi, quibus incarnationi Dominicae testimonium ferens aiebat: tris: eum tanquam meipsum audietis, juxta omnia quae locutus fuerit vobis. Erit autem: Omnis anima quaecunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses cum venerit in carne, audiendum ab omni anima quae salvari velit praedixit, hunc jam venientem in carne Deus Pater audiendum discipulis ostendit, et suum esse Filium coelesti voce signavit. Et quasi manifestius fidem adventus ejus illis insinu
Abbreviated transcription (Latin):
cum pilius hogipis accontuis n eo uurexita
futri regmipmeditcuo etloriamiur¬
phantis: ddemnonstati fuerat in morte
uonuult ergo hoc in populus p̃dicure. ne
ingredibile es sec prorei magnitudipe
et posttantũ glorium apud rudes apimos
sequens crux scandulum fuceret nlaries¬
eiin t enuo gabipt eumndiceptes. quid enciodicut
p̃hanisciet acubae quiahelic̃ oponteatuenia epoa¬
ouor Tnditio pharis eorum ẽ iuxta mela¬
dniam prophetam qui ẽ nouissimis induo¬
decim quod helias ueniat ante aduentũ
suluatoris. et reducat corpatrũ ad filiosa
et filiorum ad patres. et resutua omnia
inuntiquum stiutums aestimant ergo
discipuli trtns formationem gloriae
hanc eẽ quam in monte uidertant. et di¬
cunt sium uenistungloria quo modo
p̃corsortuus namapparet maxime
quiahelium uuderunt recessis se. quando
cutem adicunt scribe dicunt quiuheliã

Expanded text:
a mortuis resurrexerit. Futuri regni praemeditatio, et gloria triumphantis demonstrata fuerat in monte. Non vult ergo hoc in populis praedicari, ne et incredibile esset pro rei magnitudine, et post tantam gloriam apud rudes animos sequens crux scandalum faceret. HOMIterrogabant eum dicentes: Quid ergo dicunt Pharisaei et Scribae quia Eliam oporteat venire primum. Traditio Pharisaeorum est, juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum. Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse, quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt scribae, et dicu
Abbreviated transcription (Latin):
ote x pedmento
sioaeonuo et Fermento
berodis.
Fermentum pharisaeorum ẽ. decroca
legis diuinae traditionib: hominum
post ponere uelcerte legem uerbis
prredicare. factis inpugnare.
fermentum eorum ẽ dñm temptare:
inec doctrinaeeius aut operib crede¬
ti sed insultando alia quib: credere
debeant p&cere. fermentum
herodis ẽ adulterium. homicidiũ
temeritas iurendi. simulatio
religionis. &quod omnium caput
cit & origo scelerum. odium ac per¬
secatio inxp̃m & pracecur sorem
tius prceconemq primum regni
caelestis. A quo utrorumq fermen¬
to &iam apostolus nos prohibens
ait. Itaq epulemur. non infer¬
mento ueceri neq: infermento
malitice & nequitiae. sed in atr¬
mis sinceritatis & ueritatis.

Expanded text:
te a fermento Pharisaeorum, et fermento Herodis . Fermentum Pharisaeorum est decreta legis divinae traditionibus hominum postponere; vel certe legem verbis praedicare, factis impugnare. Fermentum eorum est Dominum tentare, nec doctrinae ejus aut operibus credere, sed insultando alia, quibus credere debeant, petere. Fermentum Herodis est adulterium, homicidium, temeritas jurandi, simulatio religionis, et quod omnium est caput et origo scelerum, odium ac persecutio in Christum et praecursorem ejus, praeconemque primum regni coelestis. A quo utrorumque fermento etiam Apostolus nos prohibens ait: Itaque epulemur non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sincerita
Abbreviated transcription (Latin):
opus habere possint exercetur. Omnis
quia omonis fidelis quiae terniuermem tor¬
menti cauere uult igne uel gratiae spiritalis
uel inturrentum deforis tribulatonuro
debet custiguri ut dignumdo sacrificum
fieripossit respicit hic locus adsũperiore
ubi membra scundalitantia euellipceptas
quia et hocigni salire ẽ ide temptationib
exerceri proximos nobis acdilectos obxpi¬
in. amorem negure donũe sxl quodoicalip¬
sulaunpuenrt inquo il lud condietis
Bonum ẽ di uerbum audire frequentius
sule sapientiue spiritalis cordis archana
condire immo ipsum cũ apostolis salterrae
fieri idẽ eorum quoq: quiad hucterrena
scipiunt imbuendis mentib. sufficereii
at siquis semel condimento ueritatis re¬
fectus adupostusium redierit: quo alio doc¬
tore corrigitun quietũ quae gustuuit sapi¬
entiae dulcedinem uel aduersus sđiꝑter¬
ritus uel allectus prosperis respuit.
Cui apti congruit illuduri sapientis

Expanded text:
opus habere possint exercietur. Omnis opus habere possint exercietur. Omnis quia omnis fidelis qui aeterni vermem tormenti cavere vult, igne vel gratiae spiritalis, vel incurrentium deforis tribulationum debet castigari, ut dignum Deo sacrificium fieri possit. Respicit hic locus ad superiora, ubi membra scandalizantia evelli praecepta sunt: quia et hoc igni saliri est, id est, tentationibus exerceri, proximos nobis ac dilectos, ob Christi amorem negare. Bonum sal. Quod si sal insulsum fuerit, in quo illud condietis? Bonum est Dei verbum audire frequentius, sale sapientiae spiritalis cordis arcana condire, imo ipsum cum apostolis sal terrae fieri, id est, eorum quoque qui adhuc terrena sapiunt, imbuendis mentibus sufficere. At si quis semel condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio doctore corrigitur, qui eam quam ipse gustavit sapientiae dulcedinem, vel adversus saeculi perterritus, vel allectus prosperis respuit? Cui apte congruit illud viri sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
Quienimspecertissimu futurre in mostali¬
tatis quasiiam reformatũ insimilitudinem
dominicaeresurrectionis corpus suue frap¬
litatis intuebuntur. quusi sacricta igne spiri¬
tulidõ uictima etiũ in p̃sentiu i uebunt
iuxtuillud eius demapostoli Obsecrouos
frs ꝑmiseri cordium dĩ. ut exhibeatis cor¬
poracurat hostiam uiuentem secm̃ dõ plu¬
centem : Possumus et itac recte intellere¬
requod dictum ẽ. Omnis enim igne sali¬
etur et omnis uictima salietur. quod
altare sit ultor electorum hosu
et sucrificia ihnc altuniosssoinat bopa
sint opera sidelium. in ominia aueisia¬
ficus saldebet offerri qua nulluc opi
bonum quo dnsal sapienti ue abomnic¬
ruptione uanae laudis cetenisꝙ pranus sue
suꝑfluis cogitationib: expurgut. Nacura
continentiae a carnalib: custigat in lece¬
briso ignis cutem quis acrificia in alturi
consumat ille ẽ utiq dequo iohannes ait:
leunt iuuuntur. uel cesteignis tribulatio¬
nis : quo patientiue fidelium. ut perfectũ

Expanded text:
e immortalitatis quasi jam reformatum in similitudinem dominicae resurrectionis, corpus suae fragilitatis intuebantur, quasi sacrata igne spiritali Deo victima etiam in praesenti vivebant, juxta illud ejusdem apostoli: Obsecro vosr misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Possumus et ita recte intelligere quod dictum est: Omnis enim igne salietur. Et omnis victima sale salietur , quod altare sit Dei cor electorum, hostiae vero sacrificia in hoc altari offerenda, bona sint opera fidelium: In omnibus autem sacrificiis sal debeat offerri, quia nullum est opus bonum quod non sal sapientiae ab omni corruptione vanae laudis, caeterisque pravis sive superfluis cogitationibus expurget. Nam cura continentiae a carnalibus castigat illecebris. Ignis autem qui sacrificia in altari consumit, ille est utique de quo Joannes ait: aleant, juvantur, vel certe ignis tribulationis quo patientia fidelium ut perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
nsuam saduam facere perd&
uquiautem perdiderit animam
suam propterme & euangelium
si agri colaedicatur. frumentũ
uiuas perdis. si seminas. renouas.
isinim nesciat quod frumentum
u in semine mittitur perit
loculis interra deficit: sedunde
urescit. inpuluere in deuiri de¬
o inrenouatione:
uia uero sc̃a ecclesia aliud tempus
bab& persecutionis atq aliud
pacis. Redemptor noster ipsa cius
temporo designauit in praeceptis
ampersecutionis tempore. ponen¬
daest anima. Pacis autem tem¬
qiicre e ea quae cmplius domina¬
ripos sunt. frongenda sunt
denderia terrena.
ude t nuncadicitur
io crim proderit homini
lucretur mun dum
coluco & detrimer turo
CIAT ANIMAE SUAE
a quid dabat homo
oucoutationem prro
atinersecutio ab aduersariis
uetit ud de uigilantius custodien¬
auo a Nam pacis tempore quia
Plenumq autem & auaritiam
uincimus sed adhuc obstat
quoduias rectitudinis. minori
tenemus custodia perfectionis
Nam sccepe labentia cuncta despic¬

Expanded text:
uam salvam facere, perdet eam, et qui perdiderit animam suam propter me, salvam si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis, si seminas renovas. Quis enim nesciat quod frumentum, cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis, Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt, frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicQuid enim proderit homini, si lucretur mundum totum, et detrimentum faciat animae suae? Aut quid dabit homo commutationis pro Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia, perfectioni. Nam saepe habentia cuncta despic
Abbreviated transcription (Latin):
et loquuntur cum dnõ
ininfimis sed in monte cumilla
nimirum soluilli quimentae
desideria transcendunt muia
quoq: reuersum nonsine uelum
cernunt. Helium nouere sed salu
triumphum ascendentis. cumfilus pro¬
pheturum contemplatur heli sucus
quiumulo pussim scripturte uerba
legimus sed quam celsa in xpĩ mise¬
riis splendeat perpuuciper fecon
intellegunt: et respondens peruu
et patiamus tiuatapen uacula uit

Expanded text:
et loquuntur cum Dominin infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt, majequoque reversum non sine velamine cernunt . Eliam novere, sed solis triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Elisaeus . Quia multi passim Scripturae verba legimus, sed quam celsa in Christi mysteriis splendeat, perpauci perfectiores intelligunt. Et respondens Petrus et faciamus tria tabernacula, t
Abbreviated transcription (Latin):
Iac doctus sententia dicitũpostolus sedsiue
ocuasione si ue ueritate xp̃s ad nuncietur ee
nnoeguudeo sedetguudebo sed licet ille
iis obuliorum silutem censeuntur ñ eẽ
b abendi nontu menipsispertaluc signa
stt suto conscientiac redditur. Quinpotus
ucus etintuo nomine uis tutes multas
mus res ponsum accipient. quia num
nouiuos discedite a mequio peramini
nuquitutem Itaq in heretcis et malis
ł ium sunt etaduersunos non sunł seddic¬
sconemi paciuerititq contsarium quaud¬

Expanded text:
Hac doctus sententia dicit Apostolus: Sed sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo . Sed licet ille entes, ob aliorum salutem censeantur non esse prohibendi, non tamen ipsis per talia signa secura sua conscientia redditur. Quin potius in us, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? responsum accipient quia nunquam novi vos, discedite a me, qui operamini iniquitatem . Itaque in haereticis et malis biscum sunt, et adversum nos non sunt, sed divisionem paci verit