comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& dignũ fortib animab: ut flagellis gcuderent siut in actib apłoꝵ dicit᷑: Cuntes aũt a conspectu concilii ib ant
ꝓut dicer& firmã & substantialẽ atq ꝓpetuã quȩ perire ñ possit sicut istiterrena perit : Nolite itiq amitere
confidentic̃ untm̃ quȩ magnã habet remunenttionẽ : Id ÷ nolite deficere in tribulationib: qr magna ÷ remu¬
neratio: Appar& aũt qr in magna considentic erant addm̃ : quã ne amitterent infiantissimne eos ortat᷑: Facilius
enĩ integita conserucnt᷑ quã amissai recuperent᷑ : Quc ꝓ pt̃ qđ tenet᷑ & formidinẽ hab&: necesseẽ ut fortitudi¬
nẽ habeat: Nihil inquit uob̵ necesscruĩ ẽ.: Nisiut stetis firmit̃ in fideurt̃ & ꝑmanecitis in fortitudine urt̃ que magiã¬
Oquanta magnituido ortitionis & consolitionis ueluti siquis ad adđ hlett̃ &certatorẽ hocdicer&ꝰ quicunctos su¬
perass&s pulũ q relitũ haber& quisibidecentre poss& : Verbigitatia dũille diceret lã quia om̃s superaui

Expanded text:
num fortibus animabus, ut flagellis gauderent. Sicut in Actibus apostolorum dicitur: Euntes autem a conspectu consilii, ibant prout diceret, firmam, et substantialem, atque perpetuam, quae perire non possit, sicut ista terrena perit. Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Id est, Nolite deficere in tribulationibus quia magna est remuneratio. Apparet autem quia in magna confidentia erant ad Deum: quam ne amitterent, instantissime hortatur. Faciliur, quam amissa recuperatur. Quapropter quod tenetur et formidinem habet, necesse est ut fortitudinem habeat. Nihil, inquit, vobis necessarium est, nisi ut stetis firmiter in fide vestra, et permancaO quanta magnitudo hortationis et consolationis! Veluti si quis ad athletam et certatorem hoc diceret: Qui cunctos superasset, nullumque relictum haberet, et qui sibi decertare posset. Verbi gratia, dum ille diceret: Jam quia superavi
Abbreviated transcription (Latin):
do tenebrȩ erant suꝑ fauem abyssi : Ex inuisibili aut̃ matenci factus iusibilic quando ꝑspeties & formasdiuisa
& discrettus omã : Potest & alio modo intellegi qđ dic̃ exiniu sibilib uisibilii fierent: in usibilit̃ runđ ante qua

Expanded text:
do tenebrae erant super faciem abyssi. Ex invisibili autem materia facta sunt visibilia, quando per species et formas divisa do tenebrae erant super faciem abyssi. Ex invisibili autem materia facta sunt visibilia, quando per species et formas divisa et discreta sunt omnia. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
enĩe fiagile gepius humapũ : nuniũq hȩstans in cogtatione qu̧ ꝓpt̃ necessana ÷ consolatio ex p̃cedentiũ fide
nire nompossumꝰ quomodo fecerit ex iuhilo omĩt uł exiniu sibilib: uisibilia: quic ñ era mꝰ quando facitis : n¬
ta scła. quia ñexi iuibilib: sed ex inusibilib: factus quȩ uident᷑: bnusibiliti aut hic possum intellegere in formem
materiã : de quadict᷑ in exordiogenesis: in principio inquit fecitds̃ caelũ & terrã : inceliaut̃ nomine nont̃ ut il¬
legeridũ stud icelũ corpora le qđ appellat᷑ firmañtũ : sed angłica natura celiq spintales : Perterrã uõ utelli¬
git᷑ in formis materies . dequa fitctas̃ postmodũ om̃a oorponlia : Quȩ tanc quodã modo inusibilia erant: quan¬

Expanded text:
enim est fragile genus humanum nimiumque haesitans in cogitatione; quapropter necessaria est consolatio ex praecedentium fide enim est fragile genus humanum nimiumque haesitans in cogitatione; quapropter necessaria est consolatio ex praecedentium fide nire non possumus quomodo fecerit ex nihilo omnia, vel ex invisibilibus visibilia; quia non eramta, saecula, quia non ex visibilibus, sed ex invisibilibus facta sunt quae videntur. Invisibilia autem hic possumus intelligere informem materiam de qua dicitur in exordio Genesis: In principio fecit Deus coelum et terram. In coeli autem nomine non est intelligendum istud coelum corporale, quod appellatur firmamentum, sed angelica natura, coelique spiritales: per terram vero intelligitur informis materies, de qua facta sunt postmodum omnia corporalia, quae tunc quodammodo invisibilia erant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ utellegere patres ueters testum̃ti patriarchas uidelic& ꝓphetas aliosq: iustos : quiuin fide qua credider
dõ eiusq: promis sionib: testimoniũ ludis atq: uistitiȩ ꝓmeruer̃ : Vnde ab raham quia credidit dõ : reputatũ
ciadustitiã. &a micusdĩ appellatꝰ ÷ : He caũt fidesia ẽ accpienda : ut credat᷑ in corde confiteat᷑ ore. exometꝰ
operib: Vle enĩ uere credit : qui exera& opertindo qđ redit : quo contra dehis quifidẽ nominetenꝰ retinent :
paulusdict : Consitent᷑ senosse dñ : factis aũt negant : Fide utelligimꝰ aptata eẽ sła uerbodĩ : ut ex onu sibilib:
uisibilia fierent : Qui animȩ hebreorũ debiles ad huc erant & a fide quidẽ initiũ sũpserant ex passionib: aũt
ex seipsis dic̃s reme mortmini pristinosdies. deinde ex scriptura diuna dicente quitiustus ex fideuuut. deinde
uõ ex rationib: ostendens fidẽ cẽ substcuintiã renũ ñ apparentũ : uncaũt ex ꝓgenitorib incipit loqui : mitaibi¬

Expanded text:
debemus intelligere patres Veteris Testamenti: patriarchas videlicet, prophetas, aliosque justos, qui in fide, qua crediderunt Deo ejusque promissionibus, testimonium laudis atque justitiae promoverunt. Unde Abraham quia credidit Deo, reputatum est ei ad justitiam, et amicus Dei appellatus est. Haec autem fides ita est accipienda, ut credatur in corde, confiteatur ore, et ornetur operibus. Ille enim vere credit, qui exercet operando quod credit: quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Fide intelligimus aptata esse saecula verbo Dei, ut ex invisibilibus visibilia fierent. Quia animae Hebraeorum debiles adhuc erant, et a fide quidem initium sumpserant, ex passionibus autex seipsis, dicens: Rememoramini pristinos dies; deinde ex Scriptura divina dicente: Quia justus ex fide vivit; deinde vero ex rationibus, ostendens fidem esse substantiam rerum non apparentium: nunc autem ex progenitoribus incipit loqui, mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
Expolicciuõ cũ gtuidio susceper̃ icipinã & dã pnũ sibi inlatũ : credentes semeliora recepturos. unde & sub¬

Expanded text:
ExspoliatiExspoliati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetȩ accipi& : Hotandũq qr ñ dix̃ simplicit̃ tribulationib afflictos : sedetiã augm̃tũ fecit dics̃ : Specttaiculĩ
factiestis : Cũ enĩquis secrete exꝓbat᷑ : contristut᷑ quidẽ sed multo ã plius sipublice & in conspectu multorũ : Gen
enĩ humcinũ sicut uedde delectat᷑ icuide publica : ita facile captiuat᷑ opꝓbriis apte sibi in lactis : quod illiea
exhibuerint quȩ enumertuumꝰ : aꝑtiusiã oftendit dũ sequit᷑ : Nã &uictis cõpassi estis : & rapinã bonorũ cũgaudi
o sus cepistis : Mi tibilit̃ eosinfide : qm̃ si fidẽ ñ haberent meliort serecepturos ꝓ hac sustuntia subtracta :
ñ cũ gaudio suscepis sent rapintieius : Quc̃ diueñ ꝑmissũ ÷ eis cõpassis aliis expolictis atq incartere positais:

Expanded text:
prophetae accipiet . Notandumque quia non dixit simpliciter tribulationibus afflictos, sed etiam augmentum fecit, dicens: Spectaculum prophetae accipiet . Notandumque quia non dixit simpliciter tribulationibus afflictos, sed etiam augmentum fecit, dicens: Spectaculum facti estis. Cum enim quis secrete exprobratur, constritatur quidem, sed multo amplius si publice, et in conspectu multorum. Genus enim humanum sicut valde delectatur laude publica, facile captivatur opprobriis aperte sibi illatis. Quod illi ea exhibuerunt quae enumeravimus apertius jam ostendit, dum sequitur. Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonoo suscepistis. Mirabiliter laudat eos in fide: quoniam si fidem non haberent meliora se recepturos pro hac substantia subtracta, non cum gaudio suscepissent rapinam ejus. Quandiu enim permissum est eis, compassi sunt aliis exspoliatis, atque in carcere positis.
Abbreviated transcription (Latin):
latt ꝓprus facultatib: & uerberib: afflcti atq incurtere retrusi : Duob: modis ostendit eos bene labortsse
Scilic& uł qr & publice contumelus & tribulationib: s̃ diuersis afflicti qd genꝰ humanũ grtiuius sustin& in conspto
plurimorũ aliquid in honestũ aut uerb̵ aut factis pati : seuetic̃ qr positis incarcerib cõpatiebant᷑ uictũq acuesti¬
m̃tũ ꝓut potertint sub minstrabant unde factierant eorũ socu. qm̃ mercedẽ & retributionẽ qut̃ ꝑ cipi& predi¬
cator ueritatis ꝓxp̃i nomine positus incartere aliisq torm̃tis afflitus etndẽ recepturus ÷ ille quiei subsidiũ p̃b&¬
nede fiuat in tribulationib: sicut ipsciueritis ꝓmittit dics̃ : Qui recipit ꝓphettũ in nomine ꝓphecȩ : mercedem

Expanded text:
iati propriis facultatibus, et verberibus afflicti, atque in carcerem retrusi. Duobus modis ostendit eos bene laborasse: iati propriis facultatibus, et verberibus afflicti, atque in carcerem retrusi. Duobus modis ostendit eos bene laborasse: scilicet, vel quia et publice contumeliis et tribulationibus sunt diversis afflicti: quod genus humanum gravius sustinet in conspectu plurimorum aliquid inhonestum aut verbis, aut factis pati; seu etiam quia positis in carceribus compatiebantur, victumque ac vestimentum, prout poterant, subministrabant: unde facti erant eorum socii: quoniam mercedem et retributionem, quam percipit praedicator veritatis pro Christi nomine positus in cartam in nomine prophetae mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
aertum̃ sustinustis: A sidicer&ꝰ quando uitroductie stisinfidẽ quando nitiofideieratis : tantã for̾tita¬
a nẽ de nonstirastus ut migiũ ot̃men pasioũ sistionerer is ꝓxp̃i nomine a contbulib: uris . lideienon
credentes quidã expoliutis a non credentib: : quidã uõ ñ : Illiuõ quiñ fuerant expoliati sub ministrabant alus deftidi
tatib sius : qua ꝓpt̃ cũ hoc ag nouissent in fideles : mulit intulere utrisq: Vnde ñ dic̃ apłs simplicit̃ cerit m̃ suss¬
nussceos sed addidit magnũ : Necdix̃ tẽpttiones : sed passiones : Et in altero quidẽ facto uł opere obꝓbriis &
tribulattionib spectaculũ factiestis. in altero aut socialit̃ conũsantiũ effecti : Ex parte in quit ob ꝓbris id ÷con¬
tumelũs &irri sionib: seutribulationib: speciticulũ factiestis hoc ÷ puplice & inconspectumultorũ irrisi
exparte aut̃ altera effectiestis soci nomĩcõ passione talit̃ conuers antiũ apłoꝵ uidelic& & eorũquis ex po-¬

Expanded text:
assionum; ac si diceret: Quando introducti estis ad fidem, quando in initio fidei eratis, tantam fortitudinem demonstrastis ut magnum certamen passionum sustineretis pro Christi nomine a contribulibus vestris. Judaei enim credentes quidam exspoliati sunt a non credentibus: quidam vero non. Illi vero quitatibus suis. Quapropter cum hoc agnovissent infideles, multa mala intulerunt utrisque. Unde non dixit Apostolus simpliciter certamen sustinuisse eos, sed addidit magnum, nec dixit tentationes, sed passiones. Et in altero quidem, facto vel opere, opprobriis et tribulationibus, spectaculum facti estis: in altero autem socii taliter conversantium effecti. Ex parte, inquit, opprobriis, id est contumeliis et irrisionibus seu tribulationibus spectaculum facti estis, hoc est, publice in conspectu multorum irrisi; et ex parte altera effecti estis socii in compassione taliter conversantium, apostolorum videlicet et eorum qui sunt exspol
Abbreviated transcription (Latin):
tuncutiq: eũ conculcamus : Sicut enũ ea q̃ conculcamꝰ ꝓnihilo ducimꝰ &inullius honoris : sic & qui liberepecar
absq: timore &absq: poenitentic xpm̃ conculiint siue contẽpnunt atq despiciunt. eũq udicẽ futurũ
munine fornidant : Vt certe xpm̃ conculcat : quicũq corpus illius indigne ꝑcipit : Siue ut tercio modo

Expanded text:
tunc utique eum conculcamus. Sicut enim ea quae conculcamus pro nihilo ducimus, et nullius honoris, sic et qui libere peccant, tunc utique eum conculcamus. Sicut enim ea quae conculcamus pro nihilo ducimus, et nullius honoris, sic et qui libere peccant, absque timore et absque poenitentia, Christum conculcant, sive contemnunt, atque despiciunt, eumque judicem futurum minime formidant. Vel certe Christum conculcat, quicunque corpus illius indigne percipit. Sive ut tertio modo
Abbreviated transcription (Latin):
& nos soliti sumꝰ dicere in oratione dominica addm̃. Panẽ nim̃ cotidianũ da nob̵ hodie. N qđ nr̃ antea fuent¬
sedcũ ab illo dat᷑ nr̃ efficit᷑ : Incutit aut̃ apłs terrorẽ xp̃ianis : sumenscõpanitionẽ alege moy si quc̃ siquis
transgressus fuerit irritã eã & inanẽ faciens duob: ł trib testib: conuictus. sine ulla miseratione &s uenia
auidicib: diuudicat᷑ confestimocadebat᷑: Dic̃ ergo :Suille inquiens quilegẽ ꝑseruũ datũe trtnsgressus fu¬
era sine ulla miseratione ocidebat᷑ quantomagis maiort supplicici sustinebit qui filiũ di conculcauerit
Vtiq quantomaior ÷ xp̃s moy se & gratia eugłu ꝑfiliũ dactai quã lex ꝑseruũ ad ministiratt : tanto maiora¬
&i deteriont merebit᷑ supplicia quix pm̃ conculciuerit : Sed quomodo possumꝰ illũ conculcaire quu ndex¬
tera di patris sedet eleuatus suꝑom̃scelos : Dũ eñ p̃cept illiuis pnihilo ducimꝰ de dignantes et omplere

Expanded text:
 nos soliti sumus dicere in oratione Dominica ad Deum: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie , non qused cum ab illo datur, noster efficitur. Incutit autem Apostolus terrorem Christianis, sumens comparationem a lege Moysi, quam si quis transgressus fuisset, irritam eam et inanem faciens, duobus vel tribus testibus convictus, sine ulla miseratione et venia, a judicibus dijudicatus confestim occidebatur. Dicit ergo: Si ille qui legem quae per servum data est transgressus fuerit, sine ulla miseration quam lex per servum administrata, tanto majora merebitur supplicia, qui Christum conculcaverit. Sed quomodo possumus illum conculcare qui in dextera Dei Patris sedet, elevatus super omnes coelos? Dum enim praecepta illius pro nihilo ducimus, dedignantes ea implere,
Abbreviated transcription (Latin):
Crescens indalmatiã : Iste exitit fidelis : & causcip̃dicationis habut ad alics nationes apł̃o uolente
sinlit̃ &ttus : Marcũ assume : & adduc tecũ : ẽ enĩmihiutilis inministrrio p̃dicationis: Isteẽmarcus
cugłista: quid cũ petro &cũ paulo multo tẽpore mansit: Aliquando mortins apud petrũ. aliquando
apid paulũ : Penulc̃ quã reliqui troade apud carpũ ueniensaffer. & libros quos ibi dinisi maxine
aũt menbitncs defer. ubi setibũ metis epłas: Penula uestis entt consularis : qua induebant᷑ con¬
quando monar chic̃ totius orbis sibi ad quirebant : ut quȩtũq gens eis cũpace & coronis ocurriss&:
darent eis libtatẽ intaintũ ut fr̃s illoꝵ̃ dicerent᷑. ciuiesq romam appellarent᷑. dcbantq: eis potesta¬
it̃ aed ficandiciriã habere consules sicat dipsihabeltant: Pat̃ igt᷑ beati pauli legis calioppido

Expanded text:
tionis abiit ad alias nationes, Apostolo volente: similiter et Titus. Marcum assume, et adhuc tecum. Est enim mihi utilis in ministerio praedicationis. Iste est Marcus evangelista, qui cum Petro et Paulo multo tempore mansit, aliquando morans apud Petrum, aliquando apud Paulum. Penulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, quos ibi dimisi, maxime autem membranas defer, ubi scribam meas epistolas. Penula vestis erat consularis, qua induebantur conquando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habere consules, sicut et illi habebant. Pater igitur Pauli de Giscali oppido
Abbreviated transcription (Latin):
mine in quo ipse tẽptatꝰ ÷ adicbolo sed ñ superatꝰ & passus aministris illus : potens : uinctos
liberare tẽptatosq adiuicire neuincant᷑ qr tẽptationesintũs & passiones ñ solũ sicut ds cognosat

Expanded text:
mine. Quo ipse tentatus est. Sed non superatus et passus a ministris illius: potens est vinctos mine. Quo ipse tentatus est. Sed non superatus et passus a ministris illius: potens est vinctos liberare, tentatosque adjuvare ne vincantur, quia tentationes non solum sicut Deus cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
nisut miscdđic̃ nob̵ presttret nos redim̃ do & fier& fidelis uerusq & potens pontifex addñ patrẽ
interpellando ꝓ nobis nr̃isq ꝓpiciard peccatis: hicenĩ hui murtindȩ dispensationis causa fuit
Vidit quippe humanũ genꝰ humo intentũ : peccatorũ uinculis ligatũ . &misertus :÷ eius sicat fi¬
delis pontifex reconcilians nos dõ patri & reconciliando purgans : Ministeriũ & enĩ sace rdotes
atq pontificis ÷ fidelẽ tẽ : ut possit eos quoꝵ sacerdos : libertre apeccatis : Pontifex quoq dicit᷑:
eo qđ pontẽ id÷ uiã p̃beat suis sequa cib: suo bono exemplo: lta & dñs pont̃ ficẽt nob̵ id ÷ bonã
uiã ostendit dũ diceret : Discate ame. quici mitis sũ & humi lis corde : Pontẽ etiã nob̵ fecit:
quando a peruit nobianuã patrie cȩlestis ubi modo consistit int̃pellans dm̃ patrẽ ꝓ nob.¬

Expanded text:
nisi ut misericordiam nobis praestaret nos redimendo, et fidelis fieret verusque et potens pontifex ad Deum Patrem nisi ut misericordiam nobis praestaret nos redimendo, et fidelis fieret verusque et potens pontifex ad Deum Patrem interpellando pro nobis, nostrisque propitiaret peccatis. Haec enim hujus miserandae dispensationis causa fuit: vidit quippe humanum genus humo intentum, peccatorum vinculis ligatum, et misertus est ejus sicut fidelis pontifex, reconcilians nos Deo Patri, et reconciliando purgans. Ministerium etenim sacerdotis atque pontificis est fidelem esse, ut possit eos quorum sacerdos est liberare a peccatis. Pontifex quoque dicitur eo quod pontem, id est viam praebeat suis sequacibus suo bono exemplo, ita et Dominus pontem fecit nobis, id est bonam viam ostendit, cum diceret: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Pontem etiam nobis fecit, quando aperuit nobis januam regni coelestis. Ubi modo consistit, Deum Patrem in
Abbreviated transcription (Latin):
ioris gloriȩ xp̃sp̃moyse inuentꝰ ÷ : quantomaiorẽ honorẽ hab& stibrictor a domo
quã ipsestibricauit. Redditq causcĩquare maiorisglonȩ sit stibricator domꝰ quã domꝰ ab eo fabn¬
cctti Om̃is nãq domꝰ : fabricat᷑ ab aliquo : Quiaut̃ omĩcicre auit : dr̃ sub̵ ẽ : łtic. factorẽ a factu¬
iti discernit : ut rusq domꝰ auctorẽ dm̃ eẽ intellegi uolens & populiuidelic& : Etq moy ses qui¬
dẽ fidelis erat hoc ÷ de uotꝰ & bonȩ uoluntatis in tott domoetus tt̃ quã famulus intesti moniũ eoꝵ̃

Expanded text:
rae Moyse dignus inventus est, quanto majorem honorem habet fabricator a domo, quam ipse fabricavit. Redditque causam quare majoris gloriae sit fabricator domus quam domus ab eo fabricata. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo. Qui autem omnia creavit, Dra discernit, utriusque domus auctorem Deum esse intelligi volens, et populi videlicet. Et Moyses quidem fidelis erat. Hoc est, devotus et bonae voluntatis. In tota domo ejus, tanquam famulus, in testimonium eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quifact ẽ ei ex semine dd scđm carnẽ : Nottindũ aũt dehumanitaitis essenta hoc dictũ : inqua ipse
fidelis fuit dõpatri oboediens usq ad mortẽ : Nne fideliserat dõ patri. quando om̃i aquȩ a gebat
ñ suȩ gloriȩ reputibat sed patridic̃ . Pat̃ in memanens ipse fac̃opera : sicut & moyses fidelis inqua
erat uł fuit in om̃ domoeius : Domũ hcdĩ. populũ dĩ debemꝰ intellegere. plebem sclic& isaheliticã
Domꝰ ia cob: uenute & ãbulem inlumine dni : Inqua domo moy ses fidelis fuit : id ÷ deuotꝰ & bonȩ uo¬
luntatis defendens et q̃ dierant sibiq ñusur pansgłtumndĩ : Amplioris enĩ gloriȩ iste p̃moy se dignꝰ
habitus ẽ : quanto ampliorẽ honorẽ . hab& dñs qui fabricauit illã : H oc in loco aut erit ypallage
insensu : dutsatis necessaria subauditio supponet᷑ hoc modo : Tanto maioris glonȩ x p̃sp̃moyse¬

Expanded text:
quia factus est ei ex semine David secundum carnem. Notandum autem de humanitatis essentia hoc esse dictum in qua ipse fidelis fuit Deo Patri, obediens ei usque ad mortem . Nonne fidelis erat Deo Patri, quando omnia quae agebat, non suae gloriae reputabat, sed Patri dicens: Pater in me manens ipse facit opera? Sicut et Moyses, inquit, fidelis erat in omni domo ejus. Domum Dei hic populum debemus intelligere, plebem scilicet Israeliticam, Domus Jacob, venite et ambulemus in lumine Dei . In qua domo Moyses fidelis fuit, id est devotus et bonae voluntatis, defendens ea quae Dei erant, sibique non usurpans gloriam Dei Amplioris enim gloriae iste prae Moyse dignus habitus est: quanto ampliorem honorem habet Dominus, qui fabricavit illam. Hoc in loco autem erit hypallage in sensu, aut satis necessaria subauditio, supponetur hoc modo: Tanto majoris gloriae Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpr morte teneri potuit: ut eci deuicta confestim uctor resurger&ꝰ: Decebat eñeũ ꝓp̃t̃ quẽ om̃c¬

Expanded text:
tempore morte teneri potuit, et ea devicta confestim victor resurrexit. Decebat enim eum propter quem omtempore morte teneri potuit, et ea devicta confestim victor resurrexit. Decebat enim eum propter quem om
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ꝓom̃ib: mortuus ÷ : lic& om̃s p̃saluent᷑ : Et quid siom̃s ñeredunt : ilettim̃ qđ suũ eo erat
fect : Vnde beat᷑ ꝓsper hanc ponit similitudinẽ : Est quilib& medicoꝵ̃ perits simꝰ. quiueni¬
ens inciuitaetẽ populo sã ubimulti infirmi habent᷑ tẽperat potionẽ contit om̃i a genera in fir¬
mitatũ & conuocat om̃ sdicens : Venite om̃s ppłi quiucris in firmitatib: laboritis : &bibite
ex hucpotione quã causa salutisuẽ p̃partui : Spondeo uob̃. cũ obtestatione qđ siquis bibent execi : me¬
delũ stutũ consetui merebit᷑ : Quicredũt uerbillius : acceduũ bibuũ . &scintipt : Quiũõ rennuunt bibere.
ñsanant᷑. sedin sua in firmutate contubescent: Quantũ ergo ad medici deuotionẽ ꝑtin&: ꝓomiũ illoꝵ salute
cuit morti : sed ꝓ prie gustaiuit mortẽ. ꝑ qđ uelocutitẽ resurrectionis uoluit ostendere : Breui &e rumn

Expanded text:
 omnibus mortuus est; licet omnes non salventur. Et quid si omnes non credunt? ille tamen quod suum erat, fecit. Unde beatus Prosper hanc ponit similitudinem: Est quilibet medicorum peritissimus, qui veniens in civitatem populosam, ubi multi infirmi habentur, temperat potionem contra omnia genera infirmitatum, et convocat omnes, dicens: Venite, omnes populi, qui variis infirmitatibus laboratis, et bibite ex hac potione, quam causa salutis vestrae praeparavi: spondeo vobis cum obtestatione quod si quis biberit ex ea medelam statim consequi merebitur. Qui credunt verbis illius, accedunt, bibunt et sanantur; qui vero renuunt bibere, non sanantur, sed in sua infirmitate contabescunt: Quantum ergo ad medici devotionem pertinet, pro omnium illorum salute cuit morti, sed proprie: Gustavit mortem, per quod velocitatem resurrectionis voluit ostendere: brevi etenim
Abbreviated transcription (Latin):
unctus : qđ memor eseius : sub̵ tua ÷ gr̃a ñ illius mentũ : Hominis memor ÷ dñs. quando ei pecuata dimittit
gtatuta miscđia. & miscdđiȩ suȩ dona lctmit᷑ : Seqͥt᷑ aut filius hominis sub̵ quid ÷. hocquidã doctores referunt
refer̃ dequo paulo superius sub nomine hominis dictũ ÷ quid :÷ sensi homo & ẽ sensus : Qm̃iusitasgenius huma¬
gen humcnũ qđ in firmũ & languidũ erat : ds pat̃ tanciuisitauit : quandomisit filiũ siũ quiũ bũ caro factũ:
& habatuit in nob Dequaiuistatione : dic̃ etic̃ ⁊acharicis pat̃ beati ioħis: Visituuit noicriensexalto:

Expanded text:
victus. Quod memor es ejus? svictus. Quod memor es ejus? set misericordiae suae dona largitur. Sequitur, Aut Filius hominis, subaudis quid est? Hoc quidem doctores referunt eum, ad genus humanum refertur, de quo paulo superius sub nomine hominis dictum est, quid est homo; et est sensus: Quoniam visitas genus humagenus humanum, quod infirmum et languidum erat, Deus Pater tunc visitavit, quando misit Filium suum, qui Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. De qua visitatione etiam Zacharias pater be
Abbreviated transcription (Latin):
quimꝰ dicendo ex ꝑsona patris ad filiũ ponã inimicos tuos scabellũ pedũtuorũ : sed filiosuotra¬
didit illũ cui ipsedic̃ in psalmo : Postula ame & detbotibi gentes hereditaitẽ tuã ÷ Vnde & filius
congratuluns sibi traditũ orbem crediturũ . dic̃ : Ego aut̃ constitutus sũ rex abeo id ÷ adõ pent
testuat᷑ ÷ aut in quodã loco quisdics̃ : qđ nomina ꝓphetarũ retic& in hac epłta quoꝵ̃ testononia ponit : non causcuniuidȩ
dut abscondentis affectu hocagit. sed honortntis uoto &ostendentis intuitu hebreos multt̃ habere scientiã diuina¬
rũ scrpturarũ quib:istti scribebat. inttntũ ut necopus haberet nom̃ ponere dicentis: Hoc ergotestimoniũ
expsalteno dauitico sũptũ ÷ : quittilit̃ loquit᷑ addm̃ patrẽ : Quid ÷ homo : suppresse & cũ despectu ꝓnuncandũ ÷
istud : quid ÷ homo : sub̵ fitigilis mortalis caiducus & sequax adȩ. quuinueten peccato generali prauitate : de¬

Expanded text:
 Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum, sed Filio suo tradidit illum: cui ipse dixit in psalmo: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Unde et ipse Filius congratulans sibi traditum orbem crediturum, dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo, id est a Deo Patre. Testatus est autem in quodam loco quis, dicaut abscondentis affectu hoc agit, sed narrantis voto et ostendentis intuitu, Hebraeos multam habere scientiam divinarum Scripturarum, quibus ista scribebat, in tantum ut nec opus haberet nomen ponere dicentis. Hoc ergo testimonium ex Psalterio Davidico sumptum, est qualiter loquitur ad Deum Patrem: Quid est homo? Suppresse et cum despectu pronuntiandum est istud, quid est homo? subaudis fragilis, mortalis, caducus et sequax Adae, qui in veteri peccato originali pronitate est de
Abbreviated transcription (Latin):
neq decȩlo aetereo ꝑqđ cursus septẽ planettirũ agunt᷑ : sed deistocelo aereo a quo & aues
celi dicunt᷑ potius accipiendũ ÷ : indie ergo iudicii peribit istud cȩlũ aereũ unde anhelitũ at traimꝰ
& remitimꝰ ñ ut penitus desinat eẽ a suc natura. sed mutabit᷑ prorsus ab hac spetie in meliorem
& ab hac densitute in subtilititẽ & daraatẽ aetheris : Vnde apłs alio in loco dic̃ : Pretert figuia huius
uti ut altior eẽt quindecim cubitis sub om̃i cȩlo. & ut quidã dicunt ꝑtingens usq ad circulũ lunȩ :
tantũ spatiũ tenebit ignis indie iudicii comittins dnĩ aduentũ. uxta qđ psalmista dic̃: Ignis ante
eũ precedet : quiconsumet omiai nubila omẽmq densittitẽ istius aeris. eritq caelũ nouũ &terra

Expanded text:
neque de coelo ae hereo, per quod cursus septem planetarum aguntur, sed de isto coelo aereo, a quo et aves neque de coelo ae hereo, per quod cursus septem planetarum aguntur, sed de isto coelo aereo, a quo et aves coeli dicuntur, potius accipiendum est: in die ergo judicii peribit istud coelum acreum unde anhelitum attrahimus et remittimus, non ut penitus desinat esse a sua natura, sed mutabitur ab hac specie in meliorem, et ab hac densitate in subtilitatem et claritatem aetheris. Unde et Apostolus in alio loco dicit: Praeterit figura hujus nes montes sub omni coelo, et, ut quidam dicunt, pertingens usque ad circulum lunae, tantum spatium tenebit ignis in die judicii, comitans Domini adventum, juxta quod Psalmista dicit : Ignis ante ipsum praecedet qui
Abbreviated transcription (Latin):
mistadĩ : ipse dix̃ & factas̃ : mandauit & crectitis̃ : Virtute igit᷑ uerbidĩ caelũ & terita subsistunt:
qurtute iussionis eu om̃ici facttus & sineipso factũ :÷ nuhil: Sed cũmoyses in prinupio geneseos
ȩlũ dicat primũ factũ ac deinde terrtũ sicdics̃ in principio fecit dĩ caelũ &terrã : questio orit quitre
psalmista primũ ponit terit̃ ac deinde caelũ. qua sitenti ante fuent facit quã celũ : Quȩita soluit
qđ ille p̃posuit caelũ terrȩ. iste suppo suit. id urco factũ : ut ostenderet᷑ simul illa duo eẽ facta:
Sed qđ diunci maiestas simulfect : humanciuox simul nequiuit ꝓferre : Quc ꝓpt̃ necesse erat
unũ ante alterũ dicere. Ipsi peribt̃ : tuaũt ꝑ manes : Positꝰ ÷ hic pluralis numerus ꝓ singulari. sic̃
multis aliis in locis diuinȩ scripturꝰ ẜ : Nenĩ defirmam̃to hoc intellegendũ ÷ ubi sidera continent᷑

Expanded text:
coelum et terra subsistunt; quia virtute jussionis ejus omnia facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sed cum Moyses in principio Geneseos coelum dixit primum factum, ac deinde terram, sic dicens: In principio fecit Deus coelum et terram: quaestio oritur, quare Psalmista ponit tquod ille praeposuit coelum terrae, iste supposuit, idcirco factum est, ut ostenderetur simul illa duo esse facta, sed quod divina potestas simul fecit, humana vox simul nequivit proferre, quapropter necesse erat unum ante alterum dicere. Ipsi peribunt, tu autem permanebis. Positus est hic pluralis numerus pro singulari sicut multis aliis in locis divinae Scripturae. Non enim de firmamento hoc intelligendum est, ubi sidera continentur,
Abbreviated transcription (Latin):
lsẽin saibstamtu dn atis. Scqut᷑ : Eostoisq omĩa uerbo urttis siȩ Dicendo postius. fai¬
littuẽ continendi uolut ex primere : Posutq postans ꝓeo qđ ÷ gubernans & regens : Verbũ igt᷑ dĩ
bernare mundũ quc̃ creasse : Nã in crecindo exnihilo substantiȩ renũ ꝓductȩ s̃ : ingub̵ nando uõ eti quȩ
facitis ne a dnihilũ redeant continent᷑ Ergo dũ hȩc om̃ic regunt᷑ & adinuicẽ sibi repugnantia coaptant᷑
magnũ & ad mirtibile uirtitis di indiciũ declarit᷑ : Post iantũ diunȩ maiestatis in filio daritatẽ adhu
milic inccrnationis ei descendit part̃q discernit naturã diuunitatis atq humanitatis dicens: Purga¬
tionẽ peccatoꝵ̃ faciens : Nã qđ dix̃ postconis om̃ cigub̵natione sua & regimine iurtutis suȩ : ad diunititẽ
retulit: Quoduo subdidit purgationẽ peccatoꝵ faciens : ad humanitatẽ ilius ꝓpre ꝑtin&: Quo modo

Expanded text:
li in substantia deitatis. Sequitur, portansque omnia verbo virtutis suae. Dicendo portans, facilitatem continendi voluit exprimere: posuitque portans pro eo quod est gubernans et regens. Verbum igitur Dei bernare mundum, quam creasse; nam in creando ex nihilo substantiae rerum productae sunt: in gubernando vero ea quae facta sunt, ne ad nihilum redeant, continentur. Ergo dum haec omnia reguntur, et ad invicem sibi pugnantia coaptantur, magnum et admirabile virtutis Dei judicium declaratur. Post tantam divinae majestatis in Filio clarmilia incarnationis ejus descendit, pariterque discernit naturam divinitatis atque humanitatis, dicens: Purgationem peccatorum faciens. Nam quod dixit, portans omnia gubernatione sua, et regimine virtutis suae, ad divinitatem retulit: quod vero subdidit, purgationem peccatorum faciens, ad humanitatem ejus proprie pertinet. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
palestinorũ : Nolite tangere x pos meos : Fuer̃ quoq: reges. sacerdotes & ꝓphetȩ participes illus
qr adillos specialit unctio ꝑtinebat. ꝑ quã dorũ sp̃s scĩ merebant᷑ accipere : Nã legimꝰ saulẽ unctũ
a samuhele &dđ : salo monquoq: unctꝰ ÷ ingum : Sacerdotes ungebant᷑ sic̃ unctꝰ ÷ a aron a moysi
dicente sibidño: Vnges a aron & filioseuis mihi in sacerdotes uire ꝑpetuo : Prophetenihil hominꝰ unze
bant᷑ : sicut unctus ÷ heliseus ab heliai cuidix̃ dñs: Vnges heliseũ ꝓphet̃ ꝓi . Istitres ordines
dñm p̃signtibant qui ÷ uerus rex sacerdos atq propheta : In nouo aut̃ testam̃to : participesillus s̃
apłi marty res confessores om̃sq quigratia baptis matis abluti donũ sp̃s scĩ consecunt᷑ & axp̃o

Expanded text:
Palaestinorum: Nolite tangere Christos meos . Fuerunt quoque reges, sacerdotes et prophetae participes illius, Palaestinorum: Nolite tangere Christos meos . Fuerunt quoque reges, sacerdotes et prophetae participes illius, quia ad illos specialiter unctio pertinebat, per quam donum Spiritus sancti merebantur accipere. Nam legimus Saulem unctum a Samuele, et David, Salomon quoque unctus est in Sion: Sacerdotes ungebantur, sicut unctus est Aaron a Moyse, dicente sibi Domino: Unges Aaron et filios ejus mihi in sacerdotes jure perpetuo . Prophetae nihilomibantur, sicut unctus est Eliseus ab Elia, cui dixit Dominus: Unges Eliseum prophetam pro te. Isti tres ordines Dominum praefigurabant, qui est verus Rex, Sacerdos atque Propheta. In Novo autem Testamento participes illius sunt apostoli, martyres, confessores, omnesque qui gratia baptismatis abluti donum sancti Spiritus co
Abbreviated transcription (Latin):
Vnctus : xps. nonoleouisibili sed plentudine sp̃s scĩ qui diebaptismatis inspetie colubȩ suꝑeũ requeuit:
Nex extepr baptisimatis solũ modo plentudo sp̃s sc̃ in eomansit : sed potius extẽpr conceptionis uxiti qđ
peccuit nũ quã tristitiã habuit ex recordatione peccati : Quid ÷ enĩ oleo lȩutȩ ungi. nisi peccatima¬
nulla peccaitigitiuoris recordatione mordet᷑: Sp̃s siquidẽ sc̃s̃ qui re quieuit inxp̃õ: custodiuit illũ ut
sine peccato conciperet᷑ sine peccato nasceret᷑. & sine peccatimacula ab hoc mundo trtinsir& uixtt
qđ deillo scriptũ est. Peccatũ ñfecit : nec inuentusẽ dolus in ore eius: Sed quid ÷ qđ dic̃ psalmista
uri x̃tedẽ tuus preparticipib: tuis : qus enrgo eius participes : Inueter quidẽ testtañto. fuer̃ patriarchȩ
participes xpi in hacunctione quia cũ eẽnt oleo uisibili uncti sed donosp̃s̃ scĩ repleti. appellant᷑ xp̃i id ÷

Expanded text:
ristus non oleo visibili, sed plenitudine Spiritus sancti, qui die baptismi in specie columbae super eum requievit, nec ex tempore baptismatis solummodo plenitudo Spiritus sancti in eo mansit: sed potius ex tempore conceptionis, juxtai nunquam peccavit, nunquam tristitiam habuit ex recordatione peccati. Quid est enim oleo laetitiae ungi, nisi peccati manulla peccati gravioris recordatione mordetur. Spiritus quidem sanctus qui requievit in Christo, custodivit illum, et sine peccato conciperetur, sine peccato nasceretur, et sine peccati macula ab hoc mundo transiret, juxta quod de illo scriptum est . Peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ecipibus tuis ? Qui sunt ergo ejus participes? In Veteri quidem Testamento fuerunt patriarchae participes Christi in hac unctione, quia cum non essent oleo visibili uncti, sed dono Spiritus sancti repleti, appellabantur Christi
Abbreviated transcription (Latin):
audit᷑ nulli ułcerte ab solute & affirmatiue hocmodo : Rursũ deillodic̃ ds̃ pat̃ . Ego ero illi ip
Etcũ iterũ intiodic̃ primogentũ norbẽ t̃rȩ : dic̃ : Et adorent eũ om̃s anglidi : Omĩs ungeuitꝰ

Expanded text:
bauditur nulli; vel certe absolute et affirmative hoc modo, rursum de illo dicit Deus Pater: Ego ero illi in patrem. bauditur nulli; vel certe absolute et affirmative hoc modo, rursum de illo dicit Deus Pater: Ego ero illi in patrem. Et cum iterum introducit primogenitum in orbem terrae dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
luci ferũ gonute : id ÷ ante angłicã ereaturũ & ante om̃a sđa : Ext rarsu : Ego ero illi in patrẽ.
& ipse erit mili in filiũ : Videsne quo modo discernit geminã neturã in xp̃o : Nc̃ qđ dix̃ paulo
superius hodie genute : ad diunitatis retulit naturũ: At uõ qđ subintulit ego ero illi in patrem
adhumanitutis essentiã refert sine aliqua dubittione : Vnde & congrue uerbo futurtuẽ:
qđ egrediet᷑ de lũbis tus. & firmaibo thonũ ei : suꝑtͥhronũ tuũ ipseq erit mmihi filius & egoeri
ili pat̃ : futurũ erat adhuc ut uerbũ dĩpatris as sumer& hominẽ in utero uirginali in anitatte ꝑso¬
sue. qui filius di inuerititte eẽt. ñ adoptiuus sed ꝓprius: Haec aũt sententia & ad superorta
petest respicere ut tai legitur sub unt̃ rogatione rursã cuangłoꝵ̃ dix̃ ego ero illi in patẽ: Msa¬

Expanded text:
icam creaturam, et ante omnia saecula. Et rursum: Ego illi ero in patrem, icam creaturam, et ante omnia saecula. Et rursum: Ego illi ero in patrem, et ipse erit mihi in filium. Videsne quomodo discernit geminam naturam in Christo? Nam quod dixit paulo superius, hodie genui te, ad divinitatis retulit naturam: at vero quod subintulit, ego ero illi in patrem, ad humanitatis essentiam refert sine aliqua dubitatione. Unde et congrue verbo futuri temporis quod egredietur de lumbis tuis; et firmabo thronum ejus super thronum tuum: ipseque erit mihi filius, et ego ero illi Pater, futurum erat adhuc, ut Verbum Dei Patris assumeret hominem in utero virginali, in unitate ssuae, qui Filius Dei in veritate esset, non adoptivus, sed proprius. Haec autem sententia et ad superiora potest respicere, ut ita legatur sub interrogatione rursum cui angelorum dixit: Ego ero illi in patrem? et su
Abbreviated transcription (Latin):
te linguarũ qcit dicebat aliquis apłoꝵ̃. mortuo ł in firmo surge estouiuus aut sapus statin

Expanded text:
te linguarum: quia, ut dicebat aliquis apostolorum mortuo vel infirmo, Surge, esto vivus aut sanus: statim te linguarum: quia, ut dicebat aliquis apostolorum mortuo vel infirmo, Surge, esto vivus aut sanus: statim
Abbreviated transcription (Latin):
mansurt̃ . Quȩ sub̵ salus cũ accepis s& intiũ narnari ꝑdñm : ab eis quia udier̃ ĩm ob confirmatuiẽ :
Salus ergo qug ineugło continet᷑ adño accepit initiũ enaritindi : q ipse primũ adnunticl uteã ꝑsen&
ipsũ dics poententiã agite apꝓpinquabit regnũ celoꝵ & qͥerediderit & baptiratꝰ futrit saluus
ent : Deinde uõ confirmatuiẽ : hoc ÷ crediti ẽ ab eis qui audier̃ eã ab apłis uidelic&s quicũ dñõ fuer̃
& suciesorib: eoꝵ: uł certe confirmata :÷ id ÷ consolidata ÷ & ꝑfecta in nob ab eis qui ab ipso dño
dicens in nob̵ confirmaiti ÷ ab eis qui audier̃ : Ad hoc poterat aliquis dicere : quo modo confirma
t ÷ ab eis cui iule. contestante dõ signis & portentis &uariis urtutib: & sp̃s scĩ distributionib:¬
scđm suc̃ uoluntutẽ : Confirmatti ÷ inquit in nob̵ eadẽ salus do contestante dõ. id: sinultestimo¬
niũ pbente eoꝵ doctrinȩ ac p̃dicationi ñ uoce sedurtite & exhibitione miraculoꝵ̃ &uarieta¬

Expanded text:
. Quae, subaudis salus, cum accepisset initium enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt, in nobis confirmata est. Salus ergo quae in Evangelio continetur, a Domino accepit initium enarrandi, quia ipse primum annuntiavit eam per seipsum, dicens: Poenitentiam agite, appropinquabit en credita est ab eis qui audierunt eam, ab apostolis videlicet qui cum Domino fuerunt, et successoribus eorum: vel certe confirmata, id est consolidata est et perfecta in nobis ab eis qui ab ipso Dos, dicens: In nobis confirmata est ab eis qui audierunt. Ad haec poterat aliquis dicere: Quomodo confirmata est ab eis? Cui ille: Contestante Deo signis et portentis et variis virtutibus, et Spiritus sancti dicontestante Deo, id est simul testimonium praebente eorum doctrinae, et praedicationi, non voce, sed virtute, et exhibitione miraculorum, et varieta
Abbreviated transcription (Latin):
tiuf s cũcis quimittunt᷑ quodã modo in illis om̃ sueniunt om̃sq mittunt᷑ : &ẽ sensus : Quid mirũ siunico
filiodi ministerũ suũ exhibent angł̃i. cũ etiã nrẽ salutis ministros eos constet effectos : qua ꝓpt̃
nemini illoꝵ dix̃ sede adextris meis : Proptereah abundantius. obserucirenos oportet et quȩ audiui¬
mꝰ. ne forte ꝑ efflucimꝰ: Proptereti inquit quici filiusdĩ excellentior ÷ om̃b: angłis quinob eugłm

Expanded text:
tiunt cum eis qui mittuntur, quodammodo in illis omnes veniunt, omnesque mittuntur. Et est sensus: Quid mirum, si unico tiunt cum eis qui mittuntur, quodammodo in illis omnes veniunt, omnesque mittuntur. Et est sensus: Quid mirum, si unico Filio Dei ministerium suum exhibent angeli, cum etiam nostrae salutis ministros eos constet effectos? quapropter nemini illorum dixit: Sede a dextris meis. CAP. II. Propterea abundantius observare nos oportet ea quae audivimus, ne forte pereffluamus. Propterea, quid mirum, quia Filius Dei excel
Abbreviated transcription (Latin):
intrtd m̃ currit dm̃q sẽꝑ p̃sentẽ habet. ideoq psi quimatunt᷑ ipsietiã & ad sistuntei : Velcerte id¬
crio om̃s miti dicunt᷑ : qr sicut didimꝰ gtcus in libro despũ scõ. ait exomib ordinib: caȩlestiũ dignit¬
tũ mittunt᷑ sicut michahelẽ &gabrihelẽ archangłos legimꝰ missos in uolumine danihelis:
Raphahelẽ quoq ad tobiã unꝰ etiã desertiphim. legit᷑ missus ad isaiam. quaindo calculoretigit¬
labici euis. & sicut frequent̃ angł̃i legunt᷑ ad scõs missi: Genertlit̃ aut̃ sicit doc tores dicuit uniciuq: fide¬
liũ ab ortu natiuitatis uł potius atẽpore baptis matis datur ado angłs adiucustodiã : &i quiei suade¬
at bonci agere : Vnde a pls̃ hic dic̃ : Missis inquiens imminuisterũ salutis ꝓpt̃ electos quihere ditatẽ patriȩ
tatiss̃ quimittunt᷑ cui : & qui as sistunt. uł certe qr om̃s eiusdẽ uoluntatis s̃ &dũ illi quis ẽꝑ ad sistunT consen¬

Expanded text:
it, dominumque semper praesentem habet: ideoque ipsi qui mittuntur, ipsi etiam et assistunt ei. Vel certe idcirco omnes mitti dicuntur, quia sicut Didymus Graecus in libro de Spiritu sancto ait, ex omnibus ordinibus coelestium dignitatum mittuntur; sicut Gabrielem, Michaelem archangelos legimus missos in volumine Danielis, Raphaelem ad Tobiam; unus etiam de seraphim legitur missus ad Isaiam, qualabia ejus; et sicut frequenter angeli leguntur ad sanctos missi. Generaliter autem, sicut doctores dicunt, unicuique fidelium ab ortu nativitatis, vel a tempore baptismatis datur a Deo angelus ad sui custodiam et qui ei suadeat bona agere. Unde Apostolus hic dicit: Missi sunt, inquiens, in ministerium salutis propter electos qui haereditatem patriae tatis sunt qui mittuntu
Abbreviated transcription (Latin):
inȩt̃nauiti sunbonis operib: ꝑmanserimꝰ. & in suꝑ iã uiuimꝰ in spe : Si sustinemꝰ sub audit᷑ tribu¬
tudine : Sinegauerimꝰ sub̵ illũ cort̃ hominib: : &sille negbit nos sic̃ ipse dix̃. Qunegtiuerit meco¬

Expanded text:
vita aeterna, si in bonis operibus permanserimus, et supervivemus in spe. Si sustinebimus, subaudis tribuvita aeterna, si in bonis operibus permanserimus, et supervivemus in spe. Si sustinebimus, subaudis triburam hominibus, et ille negabit nos, sicut ipse dixit: Qui negaverit me co
Abbreviated transcription (Latin):
se a mortus neq natũ deuirgine: Sienũ deuirgine natus ñ ẽ : utiq nec de semine id ÷ dȩꝓgenie dđ
descendit : Sed ueraate roboritũ ẽ. illũ de semine mulieris eẽ natũ sine semine iuiri : & taim̃ urgo
ꝑmansit : In quo eugło. leboro usq adiuncula qua simale opertons id÷ quasi latro aut homicida:
sed uerbũ dĩ nonẽ alligatũ : Id ẽ lic& ego sim alligatꝰ corpore : tum̃ uerbũ dĩ ñ ẽ aligatũ quia
sẽꝑ p̃dico positus inuinculis. Ideo sub audit᷑ qr ũbũ di ñ ẽ alligatũ om̃ic in cõ moda suflneo ꝓpt̃ elec¬
tos id÷ ꝓpt̃ ilos qui ̃ electi & p̃ deftinati s̃ ut salitẽ consequant᷑: Nã si cõ mortu sumꝰ : &conui
uemꝰ : Id ÷ simorimꝰ peccatis in baptis mate sicut xp̃s mortuus : carne sine peccato : uiuemꝰ utiq cũ illo

Expanded text:
se a mortuis, neque natum de virgine. Si enim de virgine natus non est, utique nec de semine, id est de progenie David se a mortuis, neque natum de virgine. Si enim de virgine natus non est, utique nec de semine, id est de progenie David descendit. Sed veritate roboratum illum de semine mulieris esse natum sine semine viri, et tamen virgo permansit. In quo Evangelio laboro usque ad vincula quasi male operans, id est quasi latro aut homicida: sed verbum Dei non est alligatum, id est licet ego sim alligatus corpore, tamen verbum Dei non est alligatum; quia semper praedico positus in vinculis. Ideo, subaudis quia verbum Dei non est alligatum, omnia incommoda sustineo propter electos, id est propter illos qui vemus, id est si morimur peccatis in baptismate, sicut Christus mortuus est carne sine peccato, vivemus utique cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
respondendũ ẽ : timotheũ bonȩ uoluntutis atq intentionis fuisse : & qe sciebat beatũ apłm labore
manuũ sucirũ uiuere nihilq accipere asiuis auditorib:: uolebat imutari magistrũ .: sed ñ ualebat
operari grauatꝰ infirmitate stomachi : Quca ꝓpt̃ scripsit ei apłs: quatunꝰ acciper& a subiectis
subsidici consulens in firmatiti illius : Vnde & subdit: Intellege q̃ dico sub audt̃ qr ad teꝑtinent : Da¬
bit eñi tibi dñs uttellecũ ñ solũi his sedetiã inom̃ib: Memoresto dnm ihm̃ resurrexis se amostius exse
mine dđ id÷ deꝓgenie dđ siđm eugłm meũ : id ÷ scđm p̃dicationẽ meã : Non ꝓpt̃ timotheũ ifta scri¬
bebat apłs ut ipse ignontir&: sedꝓpt̃ hereticos quos p̃iudit fituros quidictur enaont xpm̃ n re surrexs¬

Expanded text:
respondendum est Timotheum bonae voluntatis atque intentionis fuisse; et quia ipse sciebat beatum Apostolum labore respondendum est Timotheum bonae voluntatis atque intentionis fuisse; et quia ipse sciebat beatum Apostolum labore manuum suarum vivere, nihilque accipere a subjectis, volebat imitari magistrum; sed non volebat operari, gravatus infirmitate stomachi. Quapropter scripsit ei Apostolus quatenus acciperet a subjectis subsidia, consulens infirmitati illius. Unde et subidit: Intellige quae dico, subaudis quia ad te pertinent. Dabit enim tibi Dominus intellectum, non solum in hic, sed etiam in omnibus. Memor esto Dominum Jesum resurrexisse a mortu Evangelium meum, id est secundum praedicationem meam. Non oportet Timotheum, ita scribebat Apostolus, ut ipse ignoraret, sed propter haereticos quos pervidit futuros, qui dicturi erant Christum non resurrexis
Abbreviated transcription (Latin):
ubiẽt apłs. Et ũ repperisi& illũ eẽ in cartere ñ ẽ dedignatꝰ uenire adillũ sed consolatꝰ ÷ illũ & p̃buit
adiõ patit : Qucnta ephesi ministruit idẽ hone si phorus ñ solũ mihi &tibi uerũ etiã alus fidelib
idoneiet̃ alios docere : Illis deb&s cõmitti p̃dicatio diunc : quiaptis̃ illo officio in om̃i conuersatione
suc udelic&ꝰ it qdđ p̃dicantore confirment operib: Neno militans dõ impliat se negotius secala¬
nb qc nemo potest duob dominis seruredõ &isđo.: Seculana negotias . ꝑusurtis & adulittiones¬
lucrti ad quirere sic faciunt illi qui regib &lcomitib ideo seruunt ut abeis tẽ poralit beneficia auci¬
reddere. Ideoq deb & quido militit ablis seremouere. ut placeat dõ uis ȩꝓbaut id: cu se deuouit¬
tepr baptisimatis . Iabortant̃ agnaolã opost& prinũ ut defrucab sulaboris dogust&: alton
dũ sensu : ager ÷ hic mundus uł eiđã : A gricolȩ &iuntores s̃ p̃dicatores : quiligone uerbidĩexco¬

Expanded text:
set illum esse in carcere, non est dedignatus ad illum venire, sed consolatus est illum, et praebuit a Domino Patre. Quanta Ephesi ministravit, idem Onesiphorus non solum mihi et tibi, verum etiam aliis fidelibus; idonei erunt et alios docere. Illis debet committi praedicatio divina qui apti sunt illi officio in omni conversatione sua, videlicet ut quod praedicant ore, confirment operibus. Nemo militans Deo implicat se negotiis secularibus, quia nemo potest duobus dominis servire , Deo lia acquirere, sicut faciunt illi qui regibus et comitibus ideo serviunt, ut ab eis temporalia accipiant benereddere: ideoque debet qui Deo militat ab his se removere, ut ei placeat Deo, cui se probavit, id est cui laboris degustent: altiori autem sensu, ager est hic mundus vel Ecclesia; agricolae et vinitores sunt praedicatores, qui ligore verbi Dei exco
Abbreviated transcription (Latin):
reportaintẽ dehostib : utt dñs sius uictorib & militib p̃mia aet̾na. & bitiuiai sine fineman surai dona

Expanded text:
reportanti ab hostibus, ita Dominus suis victoribus et militibus praemia aeterna et bravia sireportanti ab hostibus, ita Dominus suis victoribus et militibus praemia aeterna et bravia si
Abbreviated transcription (Latin):
eus in molatio nonẽ reputaata ad gratiã: Mors aut̃ illoꝵ gratissimũ sacnficũ fuit dõ: Bonũ
aentim̃ certum̃ terttui id ÷ bene pugnaui cursũ consumaui: Sic ille quin stadio currebat ꝑueniens
adlocũ destinatũ brauiũ sibi ꝓmissũ accipiebat : sicbeatus apłs int̃ metts fidei currens. ꝑuenit
adioronã suilaboris : Vnde ipse dic̃ fidẽ seruciui : in reliquo siue dereliuo ł decetero : reposi
tuẽ mihi & reseruetiti apud dm̃ corona iustitiȩ. quã redd& mihidñs in illai die uiftus id ÷ indieiu¬
diui ustus uidex : Sic loquit᷑ dedie uidicui ab soluite : quasi dere omib nott : Re enĩ uera omĩb: centa &
notai debet eẽ. illci dies: & ab om̃ib ẽexpectanda: Nonsolũ aũt mihi. sub reddet coronã : sed &
his qui diligunt aduentũ eius: Ili diligunt aduentũ eius: qui securi dep̃mio sperant se remunerari
abillo : Sicuit rex qui lib& aut imperator aliquẽ suoꝵ principem coronã trbuebat antiqut᷑ uetonã

Expanded text:
acrificium fuit Deo. Bonum certamem certavi, id est bene pugnavi, cursum consummavi. Sicut ille qui in stadio currebat, perveniens ad locum destinatum, bravium sibi promissum accipiebat, sic beatus Apostolus inter metas fidei currens, pervenit ad coronam sui laboris. Unde ipse dicit: Fidem servavi. In reliquo, sive de reliquo vel de caeterota apud Deum, corona justitiae quam reddet mihi Dominus in illa die, id est in die judicii, justus judex. Sic loquitur de die judicii absolute, quasi de re omnibus nota. Re enim vera omnibus certa et nota debet esse illa dies, et ab omnibus exspectanda. Non solum autem mihi, subaudis reddet coronam, sed et his qui diligunt adventum ejus. Illi diligunt adventum ejus qui securi de praemio sperant se remunerari ab illo. Sicut rex quilibet aut imperator alicui suorum principum coronam tribuebat antiquitus victoriam