comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subitiendum eum qui acontut᷑oriis
ansmutuam pecumam puyilli accͣ pit
⁊ carit. c̃tasq usuras ꝓmiñt. quas: aui
debitores puyilo dependunt. qr ẜ sibi
ñ consumysit. nec clam noc q̃i sua petu.¬
manicent᷑ abutitim ⁊ rifihisusuris a ꝯ¬
nuirore mutinim eidaret᷑ anunde acce¬
pisset fimuitum refert. palamaꝑteq
debitorem se ut exͣtneum ⁊ qmͣuu face
pupilo an sub aministratõe tutele pu¬
pille pupilliq utuitate iatente suacõ¬
moda purun pecumaniuaret.

Expanded text:
utoribus suis mutuam pecuniam pupilli accepit et cauit certasque usuras promisit, quas et alii debitores pupillo dependunt, quia hic sibi non consumpsit nec clam nec quasi sua pecunia licenter abutitur et, nisi his usuris a contutore mutuum ei daretur, aliunde accepisset: et multum refert, palam aperteque debitorem se ut extraneum et quemlibet faceret pupillo an sub administratione tutelae pupillique utilitate latente sua commoda pupilli pecunia iuuaret.
Abbreviated transcription (Latin):
oris cxquo tprdatusẽ. s cande fatiem
patͥmonupmansisse. an ⁊ sinicħ post
accioit ꝙ palam fatiat diminutiõem
primoini debet tñ contutor inquire
fortumas contutoris s yõe ⁊ ex piõe qͣuta¬
te. ⁊ ex tpisint̃ capedie quo testamẽtũ
uelcuius bea ueĩerunt ucet obreptum
fint p̾toriquid creto eum deait ꝑmit¬
t̃e contutori aministͣnic̃em ñ debet.⁊ po¬
ccũ.⁊ Iutor renim⁊ ammaliu pu¬
pilliuenditõem fecit. s quedã amima¬
liã emptoru p̃ci non soluentibus
retinuit ⁊ ap̃ se habuit. p̃cium id rõib
pupilli accepto tulit ex hisanquot na¬
iustutela aministratae᷑.annis . xx.iiii.¬
ea que ꝓponentur pupillum cauendic
aie non posse.
uitiscam ex inuentaĩo contutores ꝯ¬
uen ne eos possent᷑. Adsoluentam pocu¬
manz aut nouationem facientam cs
uitores pupuloꝵ ansiquid iphanc ce̾¬

Expanded text:
oris, ex quo tempore datus est, sed eandem faciem patrimonii permansisse, an, etsi nihil post accidit, quod palam faciat deminutionem patrimonii, debet tamen contutor inquirere fortunas contutoris. sed hoc et ex personae qualitate et ex temporis intercapedine, quo testamentum uel cuius bona uenierunt licet obreptum fuerit praetori, qui decreto eum dedit permittere contutori administrationem non debet, et poum.Tutor rerum et animalium pupilli uenditionem fecit, sed quaedam animalia emptoribus pretium non soluentibus retinuit et apud se habuit, pretium idem rationibus pupilli accepto tulit: ex his aliquot naius tutela administrata est annis uigiea quae proponerentur pupillum ea uindicare non posse. exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut nouationem faciendam cogbitores pupillorum, an, si quid propte
Abbreviated transcription (Latin):
dextratutor assumytus fũat. creat᷑
coͣmiemertur insolidum dupuci
res dedisset satistatõe i ñergisset
ex dũno dictum ẽ. aicet satis ex acty
aint. si indiem fimite tudele io sci
pmansissent tutoresucet eis satis
nẽet᷑ ẽxactumcinatorumẽt piculum n
minii tutorum ⁊ magratuum ħe̾ tuc
s. aut fatis n exegesiet. cum fmitatute

Expanded text:
tor adsumptus fuerat: creatus conueniebatur in solidum duplici res dedisset satisdationem non exegisset. ex diuerso dictum est, licet satis exactum auit, si in diem finitae tutelae idonei permansissent tutores, licet et satis non esset exactum, curatorum esse periculum, si minus, tutorum et magistratuum: hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
matre datus testo tutore.cumputar.
se tutoremẽẽ.distrax̾it rõa pat̃na ⁊ ma¬
t̾ua puyilloꝵ ⁊d̾cem̃t non soluendo. qͥ¬
ritur anpupiuaͬsres pom̃it uendicare
R. si mane̾nt res pupiui uendicaĩ ab
coposse. ¶ yfectus legionis intestõ¬
fere uñnraꝵ nõe itane nĩmmidispgã¬
t᷑. quero ñ apparint pecuma fenata a
tutorio iuditio tutele untias usurã
anu̾ocas quasstipiuati sunt pr̃are de¬

Expanded text:
re datus testamento tutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindicari ab eo posse.Praefectus legionis ita tferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas stipulati sunt praestare de
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑmo qui semꝑniusreuqua traxͣitͣ
pupuuis etate ꝓbatã eundemquondã
coionum scmynium fecit pͣcliratorẽ
q̃ro anexeo ꝙ ille ut ꝓcuratoregit. oe̾
debitum adolescens agnouisse uiteat᷑
eo nõe curatorem suuni lib̾asset. pau
coluit ꝓcuratorem hr̃e uoluit debitu
ꝙ exconductione reniquatus ẽ agno¬
pouicitatõe debitor patrie sueextit̾at
rona res publica uism p̾sidis possetit.
tarent idonei imp̃otꝑe aminiftͣtionis
ẽc d̾sierunt. posteapupilus heres sc̃ꝑ¬
ni qui abstentus erat ab imꝑatore m¬

Expanded text:
 qui Sempronius reliqua traxit: pupillus aetate probata eundem quondam colonum Sempronium fecit procuratorem: quaero, an ex eo, quod ille ut procurator egit, omne debitum adulescens agnouisse uideatur eoque nomine curatorem suum liberasset.Paucoluit, procuratorem habere uoluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnopollicitatione debitor patriae suae exstiterat, bona res publica iussu praesidis possedit: erent, idonei in ipso tempore administrationis esse desierunt: postea pupillus heres Sempronii, qui abstentus erat, ab imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse. qui tutelam initaliam succe¬
piñent. ¶ adunistutorem qui pupu¬
lum heditate patris abstinuit actionem
deneganñoportet c̾ditori quicum ip̃o
cemsibipbuerunt. uncam rempignõa
redum cumofͣitio deposito soluendo
fuissent mitam cautõem eẽ fcãm ⁊ pig¬
nori sicuium solutum appariut. ¶ ti¬
iorratus adisusyam creãtione ꝓuoca

Expanded text:
 suscepissent.Aduersus tutorem, qui pupillum hereditat‹e› patris abstinuit, actionem denegari non oportet creditori, qui cum ipso cem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito soluendo fuissent, irritam cautionem esse factam et pignoris uinculum solutum apparuit.Tutor datus aduersus ipsam creationem prouoca
Abbreviated transcription (Latin):
enttimplorare cebuint. ¶ tutorib
itoncisdiem fuctis uice mutua ꝑi
puenitad eos qui se negocus miscue¬
stitutois ordinem eqͣlit at onniũ
ꝑiculum spectat. ¶tutorespubere
qui ñ potueruntꝙ iculo culpe ñ subi¬

Expanded text:
entis implorare debuerit.Tutoribus idoneis diem functis uice mutua perperuenit ad eos, qui se negotiis miscuestitutionis ordinem aequaliter omnium periculum spectat.Tutores pubere qui non potuerunt, periculo culpae non subi
Abbreviated transcription (Latin):
nicem meui dc̾ons ñ recte souitũ. ¶qͣ¬
rum aut̃ filionieo anirnim sufficiat
marma nanua̾ia estimalat. quero ã
contenti ee debeant tutores ar bitrio
resitaucas nstrumtarome reꝑierũt

Expanded text:
ecte solutum. 'Quantum autem filio meo diurnum sufficiat, Marina et Ianuaria aestimabunt': quaero, an contenti esse debeant tutores arbitrio mres Italicas instrumenta Romae repper‹e›runt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uniui ex tutorib cum pierisq
c̃aditorib itadecidit. ut c̾ta campor¬
tione contentiẽent ⁊ accipent. idem
curatores iaminripetenti acceptic̾
pupille soudam pecumam exrema
sibi ex re pupille cumusurs feceĩt.
reuocari acuratorib pupiue ad epti¬
oneseas posnit. quascet̾i quoq c̾aito¬

Expanded text:
tutoribus cum plerisque creditoribus ita decidit, ut certa crediti portione contenti essent acciperentque: idem curatores iam uiripotenti accepti cupupillae solidam pecuniam expensam sibi ex re pupillae cum usuris fecerit, reuocari a curatoribus pupillae ad portiones eas possit, quas ceteri quoque credito
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cum duos quis ub̃tos suostutores de.¬
rumciua torescisadingendos nec pr̾i
secutisuat uocantatem. ¶ q in tlito¬
ĩe. ne tuteia ꝓ plares anunstret᷑. quip¬
pe ⁊ si pat᷑ ñ destinaũit quisgere debat
Sqne enĩ faculus unus tutor ⁊ acccesex¬
cet ⁊ crcipit ne ꝑ multos tutela sparga¬
cͦ. ¶ Sineritatestatore electus tutor
bit eos conuocaĩ aut siñcoibant. aut
coacti ñ dec̃nent cã cognita ip̃e statuit
quis tutelam g̾et. plane siñ consentiãt
tutores p̾toris uelit omnes gere qa
fidem ñ hant eiecto nec patiunt᷑ succe
audiendi sunt. ut distribuat᷑ int̾ eos
aministratio.

Expanded text:
sit, cum duos quis libertos suos tutores derum, curatores eis adiungendos, nec patris secuti sunt uoluntatem.Quod in tutoe, ne tutela per plures administretur, quippe etsi pater non destinauerit quis gerere debeat, sane enim facilius unus tutor et actiones exercet et excipit.Ne per multos tutela spargatur, si non erit a testatore electus tutor bit eos conuocari aut, si non coibunt aut coacti non decernent, causa cognita ipse statuet, quis tutelam geret.Plane si non consentiant tutores praetori, sed uelint omnes gerere, quia fidem non habeant electo nec patiuntur succeaudiendi sunt, ut distribuatur inter eos administratio
Abbreviated transcription (Latin):
pĩngulos pomĩt exammnãin tñ aufe¬
renda facultas ẽ. ⁊̃ iinores sumas int̾¬
dumd̃ pompostulare. si suspettituto¬
mancum cessant q preseoꝵ qui solẽt
cessantes coge aninistrare. q ñ post¬
ea quamgesfit. tune se gestu abstimi¬
it. ⁊̃ suspecu postiuatio succesit. ꝙ. si
quistutelam mandaut g̾entam ge¬
staq su̾it ab escui manoaium tꝰ iociᷤ¬

Expanded text:
ingulos possit examinari. nec tamen auferenda facultas est etiam minores summas interdum deponi postulare, si suspecti tutocum, cessantque partes eorum, qui solent cessantes cogere administrare.Quod si posteaquam gessit, tunc se gestu abstinuit, etiam suspecti postulatio succedit.Quod si quis tutelam mandauerit gerendam gestaque fuerit ab eo cui mandatum est, loc
Abbreviated transcription (Latin):
nõem rõꝵ dĩcitur uel c̾te post diuor¬
tium siũcexatta sit dossiue man̾at
nomen ttnet quia pot̃ effice. ut ei ac¬
ceptõ fatu quodnmulier suumca¬
torem ad implere io ꝙ supͣ uirespr̃i¬
monueius in cotem dare ꝓmisit ñ¬
rint piculuminse tͣnferunt. i si pu¬
pulus post pub̾tatem rõnibra tutoreac¬
ceptis reliqus nomeneiꝰ securus usuras
accẽptaint. pͥuilegnim suum ñ amit

Expanded text:
bonorum dicitur uel certe post diuortium siue exacta sit dos siue maneat nomen, quia potest efficere, ut ei accepto feratur. quod si mulier suum curatorem adimplere id, quod supra uires patrimonii eius in dotem dare promisit, nrunt, periculum in se transferunt.Sed si pupillus post pubertatem rationibus a tutore acceptis reliquationem eius secutus usuras acceptauerit, priuilegium suum non amit
Abbreviated transcription (Latin):
plane sipecuma nũata pupilli int̾ eos
distributae᷑ ñ inmaiorem sĩmãquis
eoꝵ quamacc̾epit tenent᷑. s syitutores
res pupilli furati sunt uid̾amłis. an ea
tidum teneantur ⁊ q̃uisumis induyni
ẽt s tutores iꝑ ad missam aministratõ¬
nem ñ taminuito domino cͣctare cam
intentur. quam ꝑfidie ag̾e. nẽmod̾iq
aicet unumtutorem ⁊ ouplit᷑m a hacac
ip̃am rem aut cius estimatiõe młi sonĩ
g gessissc tureiam is crectit᷑ qui aliig̾en¬
dam mandaint. s ⁊ qui satisa contutõe
eiq ymisit aministͣrĩoem tocius ture¬
le. nec pot̾ sedefend̾e constitutionib
que iubentante conuenineuma ges¬
sit. ¶ Nemineoq nemo gessit. s cõit̾

Expanded text:
pupilli inter eos distributa est, non in maiorem summam quisque eorum quam accepit tenetur.Sed si ipsi tutores rem pupilli furati sunt, uideamus, an ea lidum teneantur et, quamuis unus duplum est. sed tutores propter admissam administrationem non tam inuito domino contrectare eam uidentur quam perfide agere: nemo denique dicet unum tutorem et duplum hac acipsam rem aut eius aestimationem.Non solum ergo gessisse tutelam is creditur, qui alii gerendam mandauit, sermisit administrationem totius tutelae, nec potest se defendere constitutionibus, quae iubent ante conueniri eum qui gessit.Item in eo quod nemo gessit non
Abbreviated transcription (Latin):
ademrtumẽ midꝙ face p̃ossit. ꝙ si supi¬
oriĩtpris nomine patremd̾ pecuuo pirpu¬
uis conuenire mault. annus enĩutus
exquo tutesã agi poñt cepit comyutabͦ:
nec capiat᷑ ip̃r inducta tocius tprisea tp̃s

Expanded text:
 facere possit. quod si superioris temporis nomine patrem de peculio pupillus conuenire maluerit annus enim utilis ex quo tutela agi posse coepit computabitur: ne capiatur pater inducta totius temporis caus
Abbreviated transcription (Latin):
I erere atq aministrare tutelam
exͣoromem̃ tutorcoguõlet. ¶ ex quoscit
se tutoremdatum sicessi tutor fuo picło
ut qui scit se tutoremdatum nec extusati¬
onem si quam ht̃ allegat intra tꝑa cõsti¬
actorib urortiu suscipiant᷑. ita tñ ut
ꝓhis qui faĩ ñ posunt uel absunt ip̃i tu¬
tores iud itium suscipiant phisaut̃ qui
sup̃ .uii. annumetatis sunt. ⁊ p̃sto fue¬
mit auctoritãtem prent inc̾sisaut ao¬

Expanded text:
erere atque administrare tutelam extra ordinem tutor cogi solet.Ex quo scit se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo ut, qui scit se tutorem datum nec excusationem si quam habet allegat intra tempoauctoribus iudicium suscipiatur: ita tamen, ut pro his, qui fari non possunt uel absint, ipsi tutores iudicium suscipiant, pro his autem, qui supra septimum annum aetatis sunt et praesto fuerint, auctoritatem praesten
Abbreviated transcription (Latin):
mint̃ restitutẽe statutumiẽ empto¬
rem frustra postulare. Item ix. sũpti¬
b uoluptatisca ab emptore fc̃is adole¬
scentem ionerandumnonee. qui tñ
al cod ecficio ita aufcm possunt. ut
infacie psti.ia .i. que fuit añuenditi
ferre pmittioporte. ¶Lutiuis tituis
cies. ⁊ curator sororis sus cumeet exci¬
minos p̃oio ñ conductores ronera ã¬
nonaꝵ. ⁊ contributionũ tp̃alium su¬
porsit quia mecte ꝓpre iororis tues ĩ¬

Expanded text:
m restitutione statutum est, emptorem frustra postulare.Item respondit sumptibus uoluptatis causa ab emptore factis adulescentem onerandum non esse: qui tamen ab eodem aedificio ita auferri possunt, ut in facie pristina, id est quae fuit ante uenditiferre permitti oportere.Lucius Titius coheres et curator sororis suae, cum esset ex ciminos praediorum, non conductores onera annonarum et contributionum temporari‹ar›um supossit, quia non recte pro parte
Abbreviated transcription (Latin):
pensatõem retinet. ¶ adosestensꝯ
riñ potuit adi̾us curatores qui tu¬
telam ad se negligentia ñ instuler̃
integͣm actioem retinet. neq enim
re puyilli nc̃e uoluit dãpĩ mcarius

Expanded text:
pensationem retinet.Adulescens ri non potuit, aduersus curatores, qui tutelam ad se neglegentia non transtulerunt, integram actionem retinet: neque enimre pupilli nomine noluit, damni uicarius
Abbreviated transcription (Latin):
prare cogendi ñerunt cumactionem ĩ¬
ferre ñ potunt. ¶ curitor a patre iestõ
datus impubis negocus se perrorem in¬
cuium futuri tpis illequi p̾ea ncħ gem̃t¬
une tutor datus ẜ patris uoluntatem in¬
miscuit errore comptotutorema ptore
constitinconsultꝰ petet. ne forre si rem
ceptam d̾icn̾ut fraudis uelculpe causa
condempnetur. ñ it̾ fuat᷑ ñ quis ultro
quiñhint᷑ substitutum priꝗ̃ reditatẽ
adiret quam impub̃i restitũc debuit:
uita d̾cessit᷑ cum s̾etitasmitania eẽt. scͥp¬

Expanded text:
are cogendi non erunt, cum actionem inferre non potuerunt.Curator a patre testamento datus impuberis negotiis se per errorem imculum futuri temporis ille, qui pure tutor datus secundum patris uoluntatem immiscuit, errore comperto tutorem a praetore constitui consultius petet, ne forte, si rem coeptam deseruerit, fraudis uel culpae causa condemnetur. non idem seruatur, si quis ultro qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia esset, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tor aohibet. ¶Uua aut eoci hec sunt
ꝙ eo aucrore inquid qui tutor ñ fu̾rt
ꝟbisedc̃i multa desunt quid enims
fu̾it tutor is tñ fint quiauctoritatẽ
accõmodare nõ põtuit. puta furios
re gestumẽ. ñptiñe adhanc itẽ edc̃i
quid enim si duotutores. ait̃ falsus
alt̾ uerus auctoritatem accõmodau̾it
ñne ualeyit ꝙ gestum ẽ. ¶Itẽ hoce¬
dẽm licet iniguiant᷑ scͥtum sit. si tñ¬

Expanded text:
erba autem edicti haec sunt. 'Quod eo auctore' inquit 'qui tutor non fuerit'. uerbis edicti multa desunt: quid enim si fuit tutor, is tamen fuit qui auctoritatem accommodare non potuit? puta furiosure gestum est, non pertinere ad hanc partem edicti: quid enim si duo tutores, alter falsus, alter uerus auctoritatem accommodauerint, nonne ualebit quod gestum est? Item hoc edictum licet singulariter scriptum sit, si t
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ mascuniͣs sur erpticari detent. in
quib dolisenti ad mitti ꝑot̾ suol
penes tutorem fuit. E hes quo eiꝰ
redde debet. łr apypuxinimꝰ is reliq̃¬
ritssbes capital quis̃ c̾mine caret

Expanded text:
et masculus sit, explicari debent: in quibus dolus eius admitti potest. Quod penes tutorem fuit, heres quoque eius reddere debet: quod apud pupillum is reliquerit si heres capit, non quidem crimine caret,
Abbreviated transcription (Latin):
innosħ decesyit cumhret dotem pu¬
tat uis. ⁊ dolo mrlo coninsatus sit
is ad qmdos ptͣmet posse maͬitũ do¬
u malicxceptie conaicentem slmo¬
u̾e in cãib in quib dotem uel in to

Expanded text:
 decesserit, cum haberet dotem, putat Iulianus, si dolo malo conversatus sit is ad quem dos pertinet, posse maritum doli mali exceptione condicentem summovere in casibus, in quibus dotem vel in
Abbreviated transcription (Latin):
am tpe mutonero fuit cetum sip̾ea cõ¬
ceptus ẽ marcels sruit. neq ut sinuim
nut nepotem aut cognatum ad he
utem fuit ap̃hostes erat nẽ pd iste pa¬
tre inead̾ cã decedente post mortem
mreb humanis fuassecuminca cã
decedit qͣqͣ captinus reũsus patin sui

Expanded text:
tero nepos fuit. ceterum si postea conceptus est, Marcellus scribit neque ut suum neque ut nepotem aut cognatum ad herutero fuit, apud hostes erat, nepos iste patre in eadem causa decedente post mortem in rebus humanis fuisse, cum in ea causa decedat, quamquam captiuus reuersus patris sui
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fururos. lareotunch uerum existiãt¬
ce. si constareͤt uoluisse piures eum qui
inniegequis intestabͣilis urer᷑
c̃s̃ eopimet ne ei testimomum necipia¬
t᷑. ⁊ eo añipuiut quidam putant. neue
ip̃idicat testimonium.

Expanded text:
non futuros. Labeo tum hoc uerum esse existimat, si constaret uoluisse plures eum, qui ege quis intestabilis iubetur esse, eo pertinet, ne eius testimonium recipiatur et eo amplius, ut quidam putant, neue ipsi dicatur testimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
yeauatem in quancumꝙ statute
fuiam aut̃ pꝰ testam̃tumnatam ex
tente scͥpsit. nec hedem nec uulum
coredem dedit. nec substituit imn¬
hedessumo. ¶ cudamrecte admi¬
ƿipossit. ¶ I credendumẽ galli
estimasse. ⁊õ ꝓnepote uraicat te¬
stator si me unuio nepos decedat tc̃
siuo ian mortuonepote cu̾iuxor¬
si me muo finus meus decedat. cũc
si aque ⁊ ignis int̾dactiem pateret᷑¬

Expanded text:
autem liam autem post testamentum natam ex triente scripsit heredem nec ullum coheredem dedit nec substituit inuheredes sunto'. Quidam recte admiipi possit. Idem credendum est Gallum existimasse et de pronepote, ut dicat testator: 'Si me uiuo nepos de cedat, tunc filio iam mortuo pronepote, cuiuSi me uiuo filius decedat, tunc si aquae et ignis interdictione‹m› patere
Abbreviated transcription (Latin):
innu̾ato nel in nõib queconuẽri por¬
sunt. uelin fructio conditis. uel ⁊ ni
reditinim speatq obuentionũ. ¶ Itẽ¬
rum motus parendueri alco suad̾at.
id itorestimare debebit utrum uende

Expanded text:
in numerato uel in nominibus, quae conueniri possunt, uel in fructibus conditis uel etiam in redituum spe atque obue‹nti›onum. iterum modus parendum aeri alieno suadeat. Idem praetor aestimare debebit, utrum uende
Abbreviated transcription (Latin):
int. siue dõationes testamentocon¬
firmauit. sinc non confirmaint pꝰ¬
stiornomntas fulic legato potiore¬
rit. s i fiñualeat dõatio tñminus¬
se fiuelegatum pat̾ intelligit᷑.¬

Expanded text:
it. siue donationes confirmauit siue non confirmauit, posterior uoluntas filiae legato potior erit: sed etsi non ualeat donatio, tamen minuisse filiae legatum pater intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ̾ ⁊ sideicõmissam heditatem pr¬
erodatã. aut si anterestitutam deceĩ¬
sisse mri eius relictam. ut si yuerãte
diem legati cedentemdess ss mr̃i
debeat᷑. si pͥea ad yupilli hedes ficei.ꝯ.¬

Expanded text:
est et fidei commissa hereditate puero data aut, si ante restitutam decessisset, matri eius relicta: ut, si puer ante diem legati cedentem decessisset, matri debeatur, si postea, ad pupilli heredes fidei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m̾ito constitit enim ademptioq
pͦsit redum sicut datio cumĩeno
confertur quia testifaciendi tẽpe
fint intestatoris demĩ alienato
colicur lib̾tas dat᷑ quio gͦ sicumꝙ̃

Expanded text:
 merito: constitit enim ademptio, quia possit redimi, sicut datio, cum in eum confertur, qui testamenti faciendi tempore fuit testatoris, deinde alienato codicillis libertas datur.Qui
Abbreviated transcription (Latin):
telamñ gat ⁊ apupiuostiens alium
enstutelam ger̾e domimũme ñ uꝰse
fieri. itemsieo auctore suanqui. aͤ
tore. npot᷑. plane sĩ plures sint tuto¬
res quor unnis auctoritas fufficit ai

Expanded text:
emam a pupillo sciens alium eius tutelam gerere, dominum me non posse fieri: item si eo auctore emam, qui a tore non potest. plane si plures sint tutores, quorum unius auctoritas sufficit, di
Abbreviated transcription (Latin):
ñposse tñ pot̾ tutor pprus suidebitores
hecitatemadeunti pupillo auctorita¬
temaccõmodare. qͣuis ꝓhoc debitor eiꝰ
effitiat᷑. pͥm̾aenim rõ auctoritatisea ẽ
ut hes fiat ꝑ conseq̃ntias rontingit.ut
stipulan̾ti spondet. diuspus ant̃. re¬
locupietior fc̃a e̾ dandamactõem. s n¬

Expanded text:
posse, tamen potest tutor proprii sui debitoris hereditatem adeunti pupillo auctoritatem accommodare, quamvis per hoc debitor eius efficiatur: prima enim ratio auctoritatis ea est, ut heres fiat, per consequentias contingit, ut stipulanti sponderet, divus Pius Antoninus relocupletior facta est, dandam
Abbreviated transcription (Latin):
nt. meacã ẽ. ut emptio nulius mom̃¬
ti sit. quia ñ bõa fide iudet᷑ remgenisse
ac ñ ꝑ int̾põitam ꝑsonameminet. s fi
c̃titor pupilli distrarat eqeme bona
fio̾ pot̾it. si filius tutoris uelque auap
sona iur enis subiecta em̃it. idemẽĩt
dec̾ti ñẽ. tanqͣm ex̃ncos recte a pupillo
iociens uerum ẽ. quociens ꝑ semet. uel
subiectas sibi ꝑsõas acquirit᷑ ei stipulati

Expanded text:
n ea causa est, ut emptio nullius momenti sit, quia non bona fide uidetur rem gessisse: et ac si per interpositam personam emisset. Sed et si creditor pupilli distrahat, aeque emere bona fide poterit. Si filius tutoris uel quae alia persona iuri eius subiecta emerit, idem erit et, tamquam extraneos recte a pupillo totiens verum est, quotiens per semet vel subiectas sibi personas adquiritur ei stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
peexquaca tutele cum eoagipot̃. qn
mino s. meio tpe sbluendo eẽ deñe¬
n. imputapit᷑ contantorib curñ
egernt cumeo. ¶ Siutoricura¬
iorsit adiuneiꝰ qudius suspecto po
⁊ si fint tutor ꝯfisc̾at᷑ adu̾suiꝰ fiscum¬
ẽe dandam aetõem constat erquilcco
eniscuratordand sic. nel conturori

Expanded text:
n immo si medio tempore soluendo esse desierit, imputabitur contutoribus, cur non egerunt cum eo. Si tutori curator sit adiunctus quamuis suspecto poset si fuerit tutor confiscatus, aduersus fiscum dandam esse actionem constat ei qui loco eius curator da
Abbreviated transcription (Latin):
placiuit uacare aut̃ eosqui tuncpͥmu
uocent᷑ adsuscipiendumofficuuini tu¬
tele. cetumominesqui iã ie miscueit
anniustͣtioni. nec tre quidẽ magr̃at᷑
uacare eque uotumẽ. ¶ domini naui

Expanded text:
placuit, uacare autem eos, qui, tunc primum uocentur ad suscipiendum officium tutelae: ceterum eos, qui iam se miscuerint administrationi, ne tempore quidem magistratus uacare aeque no
Abbreviated transcription (Latin):
sine rutoris auctoritate alicnare pot̾.
apparet nec maniu̾mite cum s̃ne tu¬
toris auctor itate posse. hoc amplius
ncet auctoritate tutoris manuimit¬
tat dehet ex iege enascent̾la ⁊ ap̃consi¬
quia nullum dominium tͣnfferre it̃.
si eñ caitor bona fid petuiam yupilli
tem adire pupunissine tutori auct̃.¬

Expanded text:
sine tutoris auctoritate alienare potest, apparet nec manumittere eum sine tutoris auctoritate posse. hoc amplius licet tutoris auctoritate manumittat, debet e lege Aelia Sentia apud consiquia nullum dominium transferre potest: si tamen creditor bona fide pecuniam pupilli  Hereditatem adire pupillus sine tutoris auct
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ alium tutorem pupiuo dan recepta
yatnu excuatõe. uelnnont excuiatõe
pet̾e remoto eo atuteia. italitem d̃ he¬
aitate expedire.
tela puyilloh t̃ excuiarc sea tutela nõ¬

Expanded text:
um est tutorem pupillo dari recepta patrui excusatione uel, si nolit excusationem petere, remoto eo a tutela ita litem de hereditate expedire. m pupillo habet, excusare se at tutela no
Abbreviated transcription (Latin):
isuus cõmunis tuus. ⁊ titii.
apuyiuania te auctore alid̃m rem
ꝑ traxitõem accepit. tota ad titium
ptinebit. marcellus notat. namꝗr̃
ad omnes dominos ñ pot̾ ꝑtin̾e. io ꝓ¬

Expanded text:
uus communis tuus et Titii a pupilla tua te auctore aliquam rem per traditionem acceperit, tota ad Titium pertinebit. Marcellus notat: nam quodcumque ad omnes dominos non potest perti
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ auctoritasnch̾ agit. ⁊ si ñ cxauarat
tutoris auctoritatemis qui cum pup¬
iuocontrahit scͥpt̾is tñ roc approbet᷑.
recte negociumgitim. uenitisi abiẽ¬
ti pupillo ꝑ epłam uerdam aliquidꝰ
aut locem. ⁊ his tutorib auctoritate
uei abientiam uei aliam iustamcãm

Expanded text:
eius auctoritas nihil agit. Etiamsi non exaudiat tutoris auctoritatem is qui cum pupillo contrahit, scriptis tamen hoc adprobetur, recte negotium geritur, ueluti si absenti pupillo per epistulam uendam aliquid auuel absentiam uel aliam iustam causam
Abbreviated transcription (Latin):
icalegem faicidiam ineoqd̃
forteextit̾it. non indent᷑ .x. hnic legata
nsuriũ hui spatu mninorem facitqͣ¬
¶ritatem. x. sicuti legata nondebentur ꝑst ꝑ̃¬
insisideucto ereaueno aliquid super¬
sit nec mortis cã donationꝙ debeoñt᷑
s infirmabinitur ꝑ esauenũ. q̃rsimio¬
dicumes auenim int̾uemat ex remõ¬

Expanded text:
ca legem Falcidiam in eo, qforte exstiterit, non uidentur decem huic legatasurium huius spatii minorem facit quantitatem decem. Sicuti legata non debentur, nisi deducto aere alieno aliquid supersit, nec mortis causa donationes debebuntur, sed infirmantur per aes alienum. quare si immodicum aes alienum interueniat, ex re mo
Abbreviated transcription (Latin):
condut̃e fiias ip̃ius decdit. acpetit ut
fuias slas emanciparet. itant caułtotẽ
seplacuit. ut eas suiunis constitutas
ad heitatem anie ꝓuenire paterentur
nec ad ptinere si pcontionemnfiliar ũ
une substitutlonis quesisset

Expanded text:
condicione filias ipsius dedit ac petit, ut filias suas emanciparet, ita ut curatores fidei commississe placuit, ut eas sui iuris constitutas ad hereditatem auiae peruenire pateretur, nec ad rem pertinere, si portionem filiarum iure substitutionis quaesisset
Abbreviated transcription (Latin):
legatorum pacisci. ¶Gagna dubĩta¬
tio fint dehis quoꝵ conditio mortis
tempependet. roẽ. anꝙ sub ꝯditione
debet᷑. instipulatoris bonis am̃etur
⁊ ꝓmissorisbonis detͣhat᷑. s hoc iure
nͥtim᷑. ut qͣnti earis obligõis uenut
possit. in tm̃stipulatorisquid̃ bõis

Expanded text:
legatorum pacisci. Magna dubitatio fuit de his, quorum condicio mortis tempore pendet, id est an quod sub condicione debetur in stipulatoris bonis adnumeretur et promissoris bonis detrahatur. sed hoc iure utimur, ut, quanti ea spes obligationis uenire possit, tantum stipulatoris quidem bonis
Abbreviated transcription (Latin):
c. que mortis eã capiunt᷑ idmũti fal¬
cidia non pot̃s planc siquis ita scribit.
acceptis .c. petorestituas heditate. n
⁊ quicꝗdibifu̾it. ⁊ adiecit hec u̾ba ẜ ca
uoiet ad qͣrtam retinendam. anex ẜe¬
aitate que ei relicta ẽ. daucto ere aliẽo
tam supplea̾t q̃muonintati defunctisoi¬
uendum pr̃ando pareret.
utas amĩstut eaq decedens añ rõem sibi

Expanded text:
admitti Falcidia non potest. plane si quis ita scribsit: 'acceptis centum peto restituas hereditatem' neque et quicquid ibi fuerit et adiecit haec uerba: 'sed ea uolet ad quartam retinendam, an ex hereditate, quae ei relicta est, deducto aere alieno tam suppleant, quam uoluntati defuncti soluendum praestando pareret. utas administrauit eaque decedens ante rationem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs .c. mbonis habuit. ⁊ totaealegaũ. ⁊
nicħlegatarus ꝓdest. sianaditam hx¬
ditatem ꝓsuos heditarios autex ptu
ancillaꝵ heditariaꝵ. aut ex femupeco¬
rum tiñ accessit hetitati ut .c̃. legato¬
rum nomine erogatis yabitur᷑ sit hes
ec. septuaginta.u̾. legauit. ⁊ an adita
h̾editatem intm̃ d̾ereu̾nt bõa ĩcendĩ¬

Expanded text:
 in bonis habuerit et tota ea legauerit, nihil legatariis prodest, si ante aditam hereditatem per seruos hereditarios aut ex partu ancillarum hereditariarum aut ex fetu pecorum tantum accesserit hereditati, ut centum legatorsi septuaginta quinque legaverit et ante aditam hereditatem in tantum decreverint bona, incendi
Abbreviated transcription (Latin):
testatorisuiata ad solum h̾edem respic̾e
usor quaq sinc uuadistinctõe recipiat᷑
de enĩremotalege falcidia intotũ mr̃
foret. hoc item fore in capte que lege.
ueꝵ aut̃ ẽ hisiolis. que pondere. nũo.
mensura. constant. nec dampno p̾ea¬

Expanded text:
testatoris illata ad solum heredem respicere usque quaque et sine ulla distinctione recipiatur. quod enim remota lege Falcidia in totum iuris foret, hoc idem fore in ea parte, quae lege Uerum est autem his solis, quae pondere numero mensura constant, nec damno p
Abbreviated transcription (Latin):
fuariqͣm pofatem uãt idendumẽ
qͣmuisenĩ suftitut᷑ qͥapupillore¬
licta sunt. cum filius hes extitit. utꝰ
plus bat qͣrte paterue heitatis quidͦ
gͦ ñ ñsufficiat pupilli heditas segatiᷤ
cumprĩs suffecisset. d̾ suo quadrantẽ
nimnum dabit substitut᷑ que pater
legant ce suo/ nẽ c ad remptinet. ꝙ ex

Expanded text:
uam potestatem habeat, uidendum est: quamuis enim substitutus quae a pupillo relicta sunt, cum filius heres exstitit, ut plus habeat quartae paternae hereditatis. quid ergo, si non sufficiat pupilli hereditas legatis, cum patris suffecisset? de suo quadrante nimirum dabit substitutus, quoniam pater legauit de suo: nec ad rem pertinet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
possint iocunihre. ¶ adeos quiomissa
eã testĩpossident heditatemñ p̾tinet lex
testas icgrisitemq ẽ siirisiuranoi
conditioremissa sit̃ S ⁊ aẜuo suote¬
statorcata ubsate legaiit qr differt¬

Expanded text:
possint locum habere. Ad eos, qui omissa causa testamenti possident hereditatem, non pertinet lex testas legis. Idemque est, si iurisiurandi condicio remissa sit. Sed et si seruo suo testator data libertate lega
Abbreviated transcription (Latin):
f. ⁊ fideiꝯ missa nb̃tate dc̃ãtus fłut
licet falcidiaint̾uemente: totꝰuendi¬
caripetinepot̾. S ⁊ si aliud yt̾ea capiat
legatarius adunc suustotꝰ petĩpot̃.
qͣrta aut̃ utriusq ex legato retinẽdã
ne impediatur lubtas sunc̾tum fit.¬
tõe. uel post tempꝰdata sit. nũquid in¬
oĩ. aut ꝯditõe deficere: int̾im faicidi¬
a admittenda ẽ. dem̃ cũ lib̾tas ꝯpet̾e.
uel debericepit cum legatau̾ llã ꝑtẽ
recipiet. qͣm falcioia detͣeit. ceciliopla¬

Expanded text:
et fideicommissa libertate donatus fuerit, licet Falcidia interueniente totus uindicari petiue potest. sed et si aliud praeterea capiat legatarius, adhuc seruus totus peti potest: quartam autem utriusque ex legato retinendam, ne impediatur libertas. Si incertum sittempus data sit, numquid inmori aut condicio deficere, interim Falcidia admittenda est, deinde cum libertas competere uel deberi coeperit, tum legatarius illam partem recipiat, quam Falcidia detraxit? Caecilio pla
Abbreviated transcription (Latin):
pueradoleu̾atidegint. ut curatores ip̃i
matrimomo ꝓseuerait. diuortio fũ¬
se ꝯditionem. R̾. nec ante diem ficeiꝯ.
morte uiriconditiopossit existere
fr̃oi cominissa m̃strua. ⁊ ãmuia sub ꝯdi¬
tiõe lib̃ta relicta qmdiures pati finc¬
res suas ad ministrari. tñuoluntatẽ
fiua mutãte ꝯlitione resumũt᷑ quo¬
pote petit. ut suntra annũ .xxx. more¬

Expanded text:
puer adoleuerat, id egerint, ut curatores ipsi matrimonio perseuerauerit': diuortio se condicionem respondi. nec ante diem fideicommorte uiri condicio possit exsistere. Fideicommissa menstrua et annua sub ea condicione liberto relicta 'quamdiu res patronres suas administrari, tamen uoluntatem filia mutante condicionem resumunt, quopote petit, ut, si intra annum tr
Abbreviated transcription (Latin):
eñ tnsfusum legatum c̃ẽ. ⁊ .x. deberi.
rõq ent. ⁊ si ab initioitalegatũ datuo
sit. sipenum ũ ded̾it .x. tato. qr hic penꝰ
nonẽ iegata. ⁊ penus sidatur mortis cã
capitur. quia tefecit legati conditiõ
sisust. legat᷑ sit. qui ⁊̃ duirdi pot̃. nõ¬

Expanded text:
enim transfusum legatum esse et decem deberi. idemque erit et si ab initio ita legatum datum sit: 'si penum non dederit, decem dato', quia hic penus non est legata et penus si datur, mortis causa capitur, quia deficit legati condicio. Si usus fructus legatus sit qui et diuidi potest, no
Abbreviated transcription (Latin):
primo pure. dem̃ fubconditiõe. dant᷑¬
itaꝙ ꝙ heres pure.dare uissus ẽ. ꝙ ne
pintlegatumẽ. cumid exint̾uauioss
ꝯditionelegatum ẽ post̾iuis ualet. si
sens debeti quoa si pure legatumex
continenti ł eres sub conoitione dãpu¬
ut psens uendicari si xc uolu̾t legata¬
riulcũ conditione extitit. ab r̃edib¬

Expanded text:
primo pure, deinde sub condicione dantuod heres pure dare iussus est quodue pure legatum est, cum id ex interuallo sub condicione legatum est, posterius ualet: sisens debetur. quod si pure legatum ex continenti heres sub condicione damnut praesens uindicari, si hoc uoluerit legatarius, uel, cum condicio exstiterit, ab he
Abbreviated transcription (Latin):
Admimicipiũ quo iegatsuel ⁊̃ eaque
decoremquint. lex falcioia ptinet. nõ
souimaut adres ꝓprias testatoris iegatã
s ⁊̃ adancuas lex ꝑtinet ⁊ omne ꝙ e̾x bo¬
is defuncti aogati: refert᷑ adyanc
rit .x. dato. quidamputant omimõ ĩ
iegato .x. ẽe. penĩ aut̃ mortis cã cãpi
no infalcidiammputare idhedem posse
ego ant̃ didici sumcontienti hes penr̃

Expanded text:
Ad municipum quoque legata uel etiam ea, quae deo relinquuntur, lex Falcidia pertinet. Non solum autem ad res proprias testatoris legatas, sed et alienas lex pertinet. Et omne quod ex bonis defuncti erogatur refertur ad hanc rit, decem dato', quidam putant omnimodo in legato decem esse, penum autem mortis causa capi nec in Falcidiam imputare id heredem posse. ego autem di
Abbreviated transcription (Latin):
in arbitrio dirimenda e᷑ itemq̃riturs
cum ꝓficiscens ei̾nicħ ãpliꝰ obtulerit.
ac ꝓ hoc eansseutinonsint auallegi¬
tin debeatur. R. ⁊ hoc exlon̾ginquis.¬
adiectõe simne nichiliiderihinea¬

Expanded text:
i arbitrio dirimenda est. item quaeritur, cum proficiscens eis nihil amplius optulerit ac per hoc eam secuti non sint, an legatum debeatur. radiectione summae, nihil uideri huic a
Abbreviated transcription (Latin):
auiꝰ. Ubi absunt huquitutores dãe
tutoresdimõ maibr̃ꝑsconueniat. ubi
ñ ẽ dubium qn unumex se da̾e pont᷑¬
origr̾atus municipas collegam suum
romanidaĩ tutor pot̃.namd̾ curatore

Expanded text:
um.Ubi absunt hi, qui tutores dare tutores, dummodo maior pars conueniat: ubi non est dubium, quin unum ex se dare possint.Magistratus municipalis collegam suum Romani dari non potest, curator
Abbreviated transcription (Latin):
minu̾mdata sitͣ.⁊ institutus adire nolu
qui tutelam irtin̾eat quoad restituat᷑ he¬
ditas ⁊ rem saluam fore abyede caueatur
recta ub̾tasdata fu̾it rescͥpsit. qͣnis aute a
ñ ẽabiatumei tutela u̾on ne uinculo cau¬
tionis ñcõmittit᷑. quid gͦ siñ caueat᷑ ñ du¬
bie tuttia eĩt aỹparronum. ¶Si puella
rantib curatores darisoient. sicinatorpa¬
troiis petatur fides inqsitionis ꝓiũculo

Expanded text:
missum data sit et institutus adire nolitqui tutelam retineat, quoad restituatur hereditas et rem saluam fore ab herede caueaturrecta libertas data fuerit, rescripsit.Quamuis autem a non est ei ablatum, tutela uero sine uinculo cautionis non committitur. quid ergo si non caueat? non dubie tutela non erit apud patronum.Sed si puellarantibus curatores dari solent, si curator patronus petatur, fides inquisitionis pro uinculo
Abbreviated transcription (Latin):
rem dandum mag̾ quam extͣneũ. ¶¬
inis piusmãtrisqueresam d̾ fulus pdigis
admisit ut curatorem accipiant. in hect
uba. non ẽ nouum quofoam. ⁊ sim̃tissue
uidebunt̃ cx ymonib compotesẽẽ. tñ fic¬

Expanded text:
rem dandum magis quam extraneum.Diuus Pius matris querellam de filiis prodigis admisit, ut curatorem accipiant, in haec uerba: 'Non est nouum quosdam, etsi mentis suae uidebuntur ex sermonibus compotes e
Abbreviated transcription (Latin):
uł. ⁊ Noman᷑ apuius a uidice ap¬
pellauat. dicẽs se ñ debuisse daũ in tu¬
telam coulegameiquẽ ip̃e cum magi¬
stratuseet nominan suoꝑiculo. ne
inuna tittela duplexpiculum susti

Expanded text:
um.Romanius Appulus ab iudice appellauerat dicens se non debuisse dari in tutela collegam ei, quem ipse, cum magistratus esset, nominasset suo periculo, ne in una tutela duplex periculum susti
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuum cõmunemut᷑q sociusliberũ
scrite̾.⁊ alium scͥpẜit incorpore hõis
nentrum decebit᷑. lc. siue ip̃e scrips¬
it. siue scribendum aictau̾it s sinõ
quadrante nt stptus. cersus . ł.xii. q̃
semisse hedem fore ꝙͣi plus mincuꝑa
statorminꝰ feriat. cum ptusuellet
ascrire ss si maiorema scͥ fit testa̾rius¬

Expanded text:
seruum communem uterque socius liberum scribere alium scripserit in corpore hominis neutrum debebit hoc, siue ipse scripsit siue scribendum dictauerit. Sed si non quadsemisse heredem fore, quasi plus nuncupatstator minus scribat, cum plus vellet adscribere. Sed si maiorem adscripserit testa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ꝯ Erussiuim qui post mortem
meam natus cĩt h̾edem institm posse.
iaico freqͥnt̾ scͥpsit. idq uerũ eet mani¬
festo argum̾to compbat᷑. quia fuus he¬
ditariꝰ priꝙͣ adeat᷑ heditas. institui ses¬

Expanded text:
um, qui post mortem meam natus erit, heredem institui posse Labeo frequenter scribit idque verum esse manifesto argumento comprobat: quia servus hereditarius, priusquam adeatur hereditas, institui he
Abbreviated transcription (Latin):
ocum eoualet si quis hes existat.⁊ tñ
nemodubitat qn suta ariquis finũ
exhedau̾it. titi exhes esto. ⁊ cumhereᷤᷤ
ent ttuꝰ fuius exh̾es esto. munus mo¬
mentic̃e exhedatõem.

Expanded text:
cum eo valet, si quis heres existat: et tamen nemo dubitat, quin, si ita aliquis filium exheredaverit: "Titius heres esto: cum heres erit Titius, filius exheres esto", nullius momenti esse exheredationem.
Abbreviated transcription (Latin):
momio aoningendam. nam ⁊ sidecissi
inpuintiam de pecumis quas initalia
excebat itũras ⁊ reciturasdicenaumẽ
te sunt ut iõaneueyent᷑. sie ꝓuecte sĩt
coriuo siue nonaum. ⁊ siue stit. siue
ignorauit adeum hecem ꝓtiñe ciuiita¬

Expanded text:
monio adiungendam: nam et si dedisset in provincia de pecuniis, quas in Italia exercebat, ituras et redituras, dicendum e sunt ut Romam ueherentur, siue prouectae sunt eo uiuo siue nondum, et siue scit siue ignorauit, ad eum heredem pertinere, cui Ita
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾psisset. eumq uendidiset. pendẽte
ꝯditẽe iussuemptoris suus adne re¬
ditatem pot̃. quia ⁊ constitͣt institu¬
d̾fectim conditic̃e aueatus fuisset
ñ pot̃ iusfu emptoris heditatem ao¬
ne. qr eo tre ad eum ꝓueniss et q̃ iamꝰ
extincta institutio mutils fucãt. gͥ
iegatum pure accepit. sipendente c̃
t̾a fint. si u̾o pꝰ defectum conditõnis
manumissus aut auenatꝰ fuit. lega

Expanded text:
scripsisset eumque vendidisset pendente condicione, iussu emptoris servus adire hereditatem potest, quia et constitit institudefectam condicionem alienatus fuisset, non potest iussu emptoris heriditatem adire, quia eo tempore ad eum peruenisset, quo iam extincta institutio inutilis fuerat. Igitur legatum pure accepit, si pendente cota fuerit: si uero post defectum condicionis manumissus aut alienatus fuerit, leg
Abbreviated transcription (Latin):
Redem instituit pot̾it scns titu ad
mereditatem. anituadie uel omĩtte
s a titio anteqͣm ateat uel omittat
enis hecditat᷑em ex semisse eĩt heres
Siadient seis atitu heditatem ut
extͥente dumtaxat ses ẽit. ⁊ ꝑ here¬
ditatem titu tͥens ountaxat ad sci¬
um ꝓueniet att̾m tͥentem ex suam
stitutõe habebit. quid gͦ si abmmitio
titiꝰ ⁊ senus h̾edes institũti sunt. titiu̾
adiẽit heditatem. ⁊ titio seuis heres
extit̾it. pot̾. ne atitu heditatemomi¬
itere. an necc̃o ei ex asse he̾s ẽ quippe

Expanded text:
re‹dem› instituit, poterit Seius Titii adire hereditatem, Attii uel adire uel omittere: sed Attio, antequam adeat uel omittat eius hereditatem, ex semisse heres erit. si adierit Seius Attii hereditatem, Titius ex triente dumtaxat heres erit et per hereditatem Titum perveniet, alterum trientem ex sua institutione habebit. quid ergo si ab Attio Titius et Seius heredes instituti sunt, Titius adierit hereditatem, Titio Seius heres exstiterit? potestne Attii hereditatem omittere an necessario ei ex asse heres est? quippe
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt ⁊siplum instituant᷑. auudiꝰ
int̾ eo a testatore nus oportet. ꝙ sinẽ
fiat omnes equalit᷑ hedes sunt. ¶ Si
duosint sedes instituti. unus exꝑte
t̾cia sundi corneliamait̃ extesse eĩdẽ
fundicelsus ex pͤditissimam snãm sa-¬

Expanded text:
res sunt et, si plures instituantur, dividi inter eos a testatore ius oportet: quod si non fiat, omnes aequaliter heredes sunt. Si duo sint heredes instituti, unus ex parte tertia fundi Corneliani, alter ex besse eiusdem fundi, Celsus expeditissimam Sabi
Abbreviated transcription (Latin):
statex iñdotis actc̃e n compet̾e. ex quo
euidentissime apparĩt maĩiti facułia¬
tes at totisexactõem ñ suffic̾e. ¶ Siexhi¬
datomãito mulieragat d̾ dote. magis
Eut exare adite pacris hraitatis incipi¬
at eĩdonseractio. ¶ Quociensmuliẽt fa

Expanded text:
stat exinde dotis exactionem competere, ex quo euidentissime apparuerit mariti facultates ad dotis exactionem non sufficere.Si exheredato marito mulier agat, magis est, ut ex die aditae patris hereditatis incipiat ei dotis exactio.Quotiens mulieri sa
Abbreviated transcription (Latin):
ri dotis acno fine nonerit adempta
qnł sul unis filia tit fra. ite si uolũ¬
tate sonuis silie ꝓmiitatur. ⁊emancbit
dotis accio integrapatri  utrummup
agat socus. amut ⁊ adnincta quoq pisca

Expanded text:
t, dotis actio filiae non erit adempta, quandoque sui iuris filia fuerit facta. Item si voluntate solius filiae promittatur, remanebit dotis actio integra patri: sed utrum ut et agat solus an et ut adiuncta quoque filia
Abbreviated transcription (Latin):
tutelam necc̾am inres dotaiesimyensũ
suo sumptudetet auopitam cibaria do¬
tanb mancipusdata. ⁊ quis motica cdifi¬
cioꝵ dotanum refectio ⁊ agroꝵ quioq cut¬
tina dotemminũet. omraa enimħ ĩ spe
necc̃ariaꝵ impensaꝵ sunt. s ip̃e rꝙ ita p̃¬
stanintelligunt᷑ ut ñ tammnpendasine
nemexdoted̾ucidebeant. ñ tam fatueẽ
imiũsum diffm̾iri. quam ꝑsinguia ex

Expanded text:
tutelam necessariam in res dotales impensum suo sumptu debet. Alioquin tam cibaria dotalibus mancipiis data et quaevis modica aedificiorum dotalium refectio et agrorum quoque cultura dotem minuent: omnia enim haec in specie necessariarum inpensarum sunt. Sed ipsae res ita praestare intelleguntur, ut non tam inpendas in enem ex dote deduci debeant, non tam facile in universum definiri, quam per singula ex
Abbreviated transcription (Latin):
a d̾icat se patri consenure. ⁊ anlitis cõte¬
statcem mutaint uountatẽ. ue̾l ĩ e¬
mancipatasit fiuitra pat̾ager. ¶ nẽ
ñnũquam patri denegandam actõeni.
fitam tarpis ꝑsẽa sit patris ut uerendũ¬
offituumiudicis intronendum ẽ. qͣten᷑
i fihie ⁊ patri compẽremt oniulat ss sila¬
tr᷑et filia. netanpatri consentire togat᷑.
pntodari quid̃ patri actõem. s cã cõgin¬
taqurd emm si filiau̾ecunde ꝑ ab senti¬
comientire filiamdecet ħ ẽ uite ꝓbate. si¬
ualeus muleruel ad modum uĩuẽis
dicendumẽ pccius patriac quiescere p̾to¬
remoporteradareq ei actõem. ¶ Sima¬
ntus ueluxor constante matinoĩo fur
furore detentae quiasensi min̾ht̃ nũtui
mitt̾e ñ pone. an aut̾ illa repudianda s ̃

Expanded text:
a dicat se patri consentire et ante litis contestationem mutaverit voluntatem vel etiam emancipata sit, frustra pater aget. Nec nonnumquam patri denegandam actionem, si tam turpis persona patris sit, ut verenduofficium iudicis interponendum est, quatenus et filiae et patri competenter consuletur. sed si latitet filia, ne tali patri consentire cogatur, puto dari quidem patri actionem, sed causa cognita. quid enim, si filia uerecunde per absenticonsentire filiam decet, hoc est vitae probatae, filia levis mulier vel admodum iuvenis dicendum est patri potius adquiescere praetorem oportere dareque ei actionem. Si maritus vel uxor constante matrimonio furfurore detenta est, quia sensum non habet, nuntium mittere non posse. An autem illa repudianda est,
Abbreviated transcription (Latin):
hp̃. dimulierauitit. ⁊iudiciod̾ dote cõ¬
itstatorensa fĩut in matͥmonũ. reaintegͣ¬
to mat̾monio respitat udicium. ⁊ omĩã
in statu pstino manẽnt.
iet. uelit eos ex hostib redui. qr iusta ⁊
honestacã ẽ. si uidet᷑ male acciꝑe: ⁊ iõ recte

Expanded text:
 iudicio de dote contestato reversa fuerit in matrimonium, redintegrato matrimonio exspirat iudicium et omnia in statu pristino manent. Pleret vel ut eos ex hostibus redimeret, quia iusta et honesta causa est, non videtur male accipere et ideo recte
Abbreviated transcription (Latin):
scl. si exeaicio. uel suo finctiñ anqui ꝓ¬
cipietamt᷑. s hee impẽnse non petentur.
Cun maritus fructum tocius ãniream
qr ex fructib pͥus impensis sattaciẽaũ
Cplane si noua uĩilamnȩccĩo extruͣxit
uel uet̾em totam sine cũlpa sua couap¬
lapidicinaꝵ ꝯmodum ad maritum ꝑti¬
ñe constat. quia palam sit eo amimod̃¬

Expanded text:
cet si ex aedificio vel servo fructus aliqui percipiebantur. Sed hae inpensae non petentur, cum maritus fructum totum anni retinet, quia ex fructibus prius impensis satisfaciendum est. Plane si novam villam necessario exstruxit vel veterem totam sine culpa sua conlaplapidicinarum commodum ad maritum pertinere constat, quia palam sit eo animo
Abbreviated transcription (Latin):
cecid̃int dicioportet ĩ cium eaꝵ restitu¬
endumm ulier nec in fructum cedere
ñ mag̾ quamsithesamꝰ fu̾it inuent in
fructuenim ñ computabit᷑ thesaui᷑. set
pas eiꝰ amidia restituetur. q̃i maliẽdin¬
uenti. ¶ Siuir insundo muliens dotan
lapidicinasmarmoreas inuen̾it. ⁊ fruc¬

Expanded text:
ceciderunt, dici oportet pretium earum restituendum mulieri nec in fructum cedere non magis, quam si thensaurus fuerit inuentus: in fructum enim non computabitur, sed pars eius dimidia restituetur quasi in alieno inuenti.Si uir in fundo mulieris dotali lapidicinas marmoreas inuenerit et fu
Abbreviated transcription (Latin):
sarus suis aliquẽ reputat᷑ eid ꝙ expensũ
ẽ siue pars dotissit ꝓ ea ꝑte. siue totadossit
actiodotiseuanescit. ⁊ multomag̃ io̾dicẽ¬
aumẽ. sisoc̾ agit d̾dote deb̾e rõe hr̃ieiusꝙ¬
dicendum cumenĩ donexceptioinsit d̃do¬
te actioni. it incet̾is bõe fid̾uudiciis pot̃ s

Expanded text:
saris suis aliquem, reputatur ei id quod expensum est siue pars dotis sit, pro ea parte, siue tota dos sit, actio dotis euanescit. et multo magis idem dicendum est, si socer agat de dote, debere ratidicendum: cum enim doli exceptio insit de dote actioni ut in ceteris bonae fidei iudiciis, potest
Abbreviated transcription (Latin):
quo diuortium fc̃m ẽ. colonmex forma
locationis scqͣntur ante ind̃nam soluto
matͥmonio. nicħominꝰ pecunia mensiũ in
ꝯpu̾tatõe cum spe future umõmie uẽiet.
Capparet gͥ exhis illos fructꝰ quos mulier ꝑ¬
cepit antequã nub̾⁊. ñ deł̾e in coñtbutõe¬

Expanded text:
quo divortium factum est, colonum ex forma locationis sequantur, ante vindemiam soluto matrimonio nihilo minus pecunia messium in computationem cum spe futurae vindemiae veniet. Apparet igitur ex his illos fructus, quos mulier percepit antequam nuberet, non debere in contributione
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Pichil inte utrum simul an sep̃a¬
timyaditauenint cumactiore:ũ amota¬
rum competat ⁊̃ adũsus cam que ex eadom
a ꝓsoco firtum fac̾e possunt. furti autemꝰ
ñ tenent᷑ nisi forre emancipatussit fulius.
tunc enim nurus patricuis ⁊ funrtum facit.¬

Expanded text:
 Nihil interest, utrum simul an separatim habitaverunt, cum actio rerum amotarum competat etiam adversus eam, quae ex ea domet prosocero furtum facere possunt, furti autem non tenentur, nisi forte emancipatus sit filius: tunc enim nurus patri eius et furtum facit