comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis conscientiam nescien¬
tes. dum me de iniusticia
increpare ausi sunt. usq
ad me necdum uenerͣt:
sed dura me inuectione
pulsantes. dumstare ani¬
mum inter aduersa de¬
prehendunt. quasi ad
me uenientes erubescunt:
Eo enim ad me ueniunt.
quo me in intimis agnos¬
cunt: ibiq eos pudor co¬
operit: ubi me stantẽfor¬
titer exterior iactura
nͣ tangit: Sunt uero
nonnulli qui timere dĩn
nesciunt : nisi cum uel
in se experta. uel in ali¬
is cognita aduersitate
terrentur : quos prospe¬
ra per audaciam ele¬
uant: contraria per
infirmitate turbant: ex
rum scilic & numero amici
suos esse beatus iob redare¬
it: cum protinus subdit
‸uidentes plagam meam
:metis: Acsi aperte dicat
Ego tunc dm̃ timui: cum fe¬
tus prosperis flagelloruns
detrimenta non sensi: uos¬
autͬe quia ex amore dm
timuistis. ex sola eum uo
& de manu robustorum
ruite me: Si ad persona
sc̃ȩ ȩcclĩȩ hȩc uerba referu¬
tur: quia amicos beatus
hereticorũ tenere specici

Expanded text:
tis constantiam nescientis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarcum protinus subditvidentes plagam meam, timetis. - Ac si aperte dicat: Ego tunc timui Deum, cum, fultus prosperis, flagellorum detrimenta non sensi. Vos qui ex amore Deum non timetis, ex sola eum per de manu robustorum i. --Si ad personam sanctae Ecclesiae haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem
Abbreviated transcription (Latin):
cendia suo grauius igne
crutiatur: De quib recte¬
per proph̃am dicitur
ut non uideant. uide¬
ant & confunclantur
Intellectũ quippe reprobo¬
rum nunc merita obscu-¬
rant. sed tunc cognitio re-¬
atus illuminat: ut & mͦ
sequenda non uicleant.¬
& tunc ea postqu̾a ami¬
serint cernant. Hunc
quippe ȩterna intelli-¬
gere negligunt. uel ap¬
petere intellecta contẽp.¬
nunt: sed tunc ea intel¬
ligentes procul dubio
desi derantesq conspici¬
unt: cum desiderata as-¬
sequi nequaqu̾a posst:¬
Quȩ &iam beati iob uerba
amicis eius specialiter
congruunt : qui duris
obiurgationib ab spe¬
intia scĩ uiri animum
labefactare conabant᷑:
Ait eñi. confusi st̃. quia
speraui:. acsi aperte dice¬
r&: Nũ me stultis incre¬
pationib ad desperationͬe
flectere nequeunt: ipsi
temeritatis suȩ insania
‸confunduntur: Uener̃t¬
‸ quoq usq ad me: & pu¬
dore cooperti sunt: Aesi
aperte dicat: Videntes
corporis uulnera sed men¬

Expanded text:
cendia suo gravius igne cendia suo gravius igne cruciatur. De quibus rectProphetam diciturut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. Nunc quippe aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt; sed tunc ea intelligentes procul dubio desiderantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possQuae etiam beati Job verba amicis ejus specialiter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri animum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed men
Abbreviated transcription (Latin):
ua dicat ex uniuersalis eccliȩ
licte gementisq constantia.
quȩ urt̃ aduersa reproborum
spernȩ retributionis gaudi-¬
im sine ullo mentis defectu
desiderat: atq ad uitam
moriendo perdurat. confusi
sunt. quia speraui. acsi aꝑte
dicat: Quia duris persecu¬
tionib reprobi uim mei ri¬
giris non emolliunt: eru¬
hescentes proculdubio la¬
barem suȩ crudelitatis per-¬
dunt: Inde & mox uentu¬
reretributionis bona quasi
iam presentia conspicit. &¬
quireatus in iudicio reꝓ.¬
bis maneat attendit. sub¬
adme : & pudore cooper¬
ti sunt. Usq ad sc̃am qͥppe
eccłiam in die iudicii re¬
probi ueniunt: quia usq
adeius tunc conspiciendã
glam ꝑlucuntur. ut ad
maiora reatus sui supplicia
repulsi. uideant qͦd perdi¬
derunt : Tunc uero iniquos
pudor cooperit: cũ eos in
conspectu iudicis testis
conscientia addieit: Tunc
uidex exterius cernitur :
sed accusator interius
toleratur : Tunc om̃is an¬
te oculos culpa reducit᷑.
& mens suꝑ gehenne in¬

Expanded text:
ua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos maneat attendit, subad me, et pudore cooperti sunt. - Usque ad sanctam quippe Ecclesiam in die judicii reprobi vead ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae in
Abbreviated transcription (Latin):
i: confabulatior cũ ama¬
tudine animȩ meȩ: Nu¬
d mare sum ego aut coetꝰ
quia circũdedistis me car¬
ere . Si dixero consolabi¬
dr me lectu¬
lis m̃s: & releuabor loquens
recum instratu meo: terre¬
his me ꝑsomnia. & ꝑ uisio¬
ies horrore concuties
lamobrem elegit suspen¬
lium anima mea: et
mortem ossa mea: Despe¬
nui: nequa qũa ĩa ultra
uuam : Parce mihi: ni¬
chil enĩ sunt dies mei
lud ẽ homo quia magni¬
sicas eum: aut quia ponis
erga eum cor tuum.
Visitas eum diluculo. &
subito probas illũ. Usq qͦ
n parcis michi: nec dimit¬

Expanded text:
Confabulabor cum amaritudine animae meae. Numquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Si dixero: Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo; terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Quamobrem elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Quid est homo, quia magnificas eum; aut quia ponis erga eum cor tuum? Visitas eum diluculo, et subito probas illum. Usquequo non parcis mihi, nec dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uita hominis suꝑ terran
& sicut dies mercennarii a¬
es eus: Sicut ceruus desidͥ¬
rat umbram. & sic̾ mercen¬
narius prestolatur finem
oꝑis sui: sic & ego habui m̃¬
ses uacuos. & noctes labo¬
riosas enumeraui michi
Si dormiero. dico. quando cn¬
surgam: & rursum expec¬
tabo uesꝑam. & replebor
dolorib usq ad tenebras
Induta ẽ caro mea putredi

Expanded text:
ta hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut servus desiderat umbram et sicut mercennarius praestolatur finem operis sui sic et ego habui menses vacuos et noctes laboriosas enumeravi mihi si dormiero dico quando consurgam et rursum expectabo vesperam et replebor doloribus usque ad tenebras induta est caro mea put
Abbreviated transcription (Latin):
& pauper inopia non
angustatur. & oppressus
nil patitur. & uolun-¬
tarie stultus. carnalem
sapientiam ñ miratur:
Hinc est eñi qͦd oppressus
alius pauper dicit: Apo¬
riamur. sed non destitu¬
imur: persecutionem
‸patimur. sed non dere¬
linquimur: deicimur
‸sed ñ perimus: Hinc est
enĩ qͦd sapientiam esse¬
stult᷑a insinuans ait:
Quȩ stulta sunt mundi
elegit d̾s. ut confundat
sapientes : &. si quis ui¬
⁊ detur inter uos sapiens
deratȩ paupertatis aperiens
dicit: Quasi morientes. & ei
‸ ce uiuimus: ut castigati. &
non mortificati: quasi tris¬
‸tes. semper aut̾e gaudentes.

Expanded text:
t pauper inopia non t pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . Hinc est quod sapientiam nuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Et: Si quis videtur inter vos sapiens deratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudente
Abbreviated transcription (Latin):
incertu uidetur: utrͣu
ad hoc subiunctum sit
qͦd intulerat. numquid
dixi. ancerte disiuncta
a superiorib sententia
ꝓmitur. quasi per incre-¬
pͥationem dicatur.: do¬
cete me & ego tacebo:
& si quid forte ignoraui
instriite me: Quod
tam utriq distinctioni
conuenit. quia ab intel¬
lectus sani tramite per
Ineutram recedit: Sed
quia hec in transcursu
ꝑ allegoriam diximus:
restat ut moraliter hy¬
storiȩ uerba ꝑscrutem᷑:¬
Beatus igitur iob rerum
dampna ꝑtulerat . ma¬
lignoꝵ spuum ꝑcussioni¬
b traditus. dolores uul¬
nerũ sentiebat : sed sapi¬
entͬe di stulticiam dili¬
gens. stultam mundi
sapientiam mentis des¬
pectu calcauerat: Igitur
contra mundi diuites pau¬
per. contra potentes op¬
pressus. contra sapientes
stultus di. tria respondit.
quia nec pauper eorum
substantiam. nec oppres¬
sus. adiutorium contra
robustos. nec stultus do¬
ctriña sapientiȩ carna-¬
lis quęrit: Sẽs &enim
uir quia mente super
sem& ipsum rapitur :¬

Expanded text:
incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemBeatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
tendimꝰ : cum uiam rec¬
titudinis gradientes.
ad uicina erroris latera
nec pro affectu pignerum
declinamꝰ : quoꝵ nimirum
gr̃a ment̾e nr̃am tenere de¬
b&. sed reflectere ñ deb&
ne hȩc eadem mens aut si adf¬
fectu non tangitur dura sit
aut plus tacta si inflectit᷑
ris iugo colla cordis adtri¬
uerat: sub quanto discreti¬
onis moderamine diuinȩ
sententiȩ arcam portat
Amissis namq uitulis mu¬
git : quia audita morte
filioꝵ in terram tonso ca¬
pite corruit : sed recto ti¬
men itinere mugiens gra¬
ditur : quia os eius in ge¬
mitu ad dĩ laudes aperi¬
tur. cum protinus dicit
‸ dñs dedit. dñs abstulit
‸sicut dño placuit ita fac¬
‸ tum est. sit nomen dñi
‸benedictum: Sed indisesi¬
dȩ mentes hanc iuuendi
regulam nesciunt:. & quo
uias dĩ dissolute appetunt
eo ad mundi itinera stult

Expanded text:
tendimus, cum viam rectendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur, ris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte
Abbreviated transcription (Latin):
ad plaustrum: uitulosq
earum clauserunt domi:
⁊ & posuer̃t aream dĩ suꝑ
plaustrum: & paulopost.
ibant indirectũ uacce
ꝑ uiam quȩ ducit bethsa-¬
‸mis: & itinere uno gra¬
‸ diebantur. pergentes ce
mugientes: & non de¬
clinantes neq: ad dexte¬
ram. neq ad sinistram:
Ecce eñi reclausis domi
uitulis. uaccȩ quȩ sub ar¬
ca dñi ad plaustrũ reli-¬
gantur. gemunt & per¬
gunt : dant ab intimis
mugitꝰ. & tamen abitine¬
re non demutant gres¬
sus: amorem qͥdem per
compassionem sentiunt.
sed colla posterius non
deflectunt: Sic sie ne¬
cesse est. ut incedere de¬
beant qui sacre legis iu¬
go suppositi. iam per in-¬
ternam scientiam dñi
arcam portant: quatenꝰ
per hoc qͦd propinquoꝵ
necessitatib condolent.
a cepto rectitudinis iti¬
nere non declinent:
Bethsamis quippe. domꝰ
solis dicitur: Arca ergo
ꝑgere e: cum superna
scientia ad xternȩ lucis
habitaculũ ꝓpinquare.
Sed tunc uere bethsamis

Expanded text:
ad plaustrum, vitulosque ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe domus solis dicitur. Arca ergo pergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames
Abbreviated transcription (Latin):
recte ordinans sum morum
amore transcendat: Sol¬
lertiergo cura ꝓuidendũ
e. ne carnis gr̃a subrẽpat.
atq arecto itinere cordis
gessum deflectat. ne uim
liperni amoris impediat:
e surgentem ment̾e super¬
imposito pondere deorsũ
premat : Sic & enim quisq
pinquoꝵ deb& necessita¬
ib compati. ut tamen ꝑ
passionem ñ sinat uim
suȩ intentionis impediri:
ut affectus quidem men¬
tis uiscera repleat : sed ta¬
men abspirituali proposi¬
to non auertat: Neq enim
sẽi uiri adimplenda neces¬
saria propinquos carnis ñ
diligunt : sed amore spiri¬
tualium ipsam inse dilec¬
tion̾ẽ uincunt: quatenꝰ¬
sic eam discretionis mode¬
ramine temperent. ut
per hanc in paruo saltim
ac minimo arecto itinere
non declinent: Quos bene
nobis ꝑ significationem
uaccȩ innuunt : quȩ sub
arca dñi ad montana ten¬
dentes. affectu simul &
rigido sensu gradiuntur:
sicut scriptũ est. Iollen¬
‸tes duas uaccas quȩ lacta¬
bant uitulos. iunxerunt

Expanded text:
recte ordinans, summo cum recte ordinans, summo cum amore transcendat. Solerti ergo cura studendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum, deflectat, ne donum superni amoris impediat et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus compati ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impedire, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatensic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro illos. & qui nescier
‸filios suos:. hi custodierun
Seloquium tuum & pacti
‸tuum : & seruauerunt i¬
‸ dicia tua: Ille enim scri
d̾m familiarius appetit
qui pre amore pietatis ne¬
cire desiderat. quos car¬
naliter sciuit: Graui &ee
dãpno scientia diuina m¬
nuitur: si cum carnis n¬
ticia partitur : Extra
Onatos ergo quisq ac prorx¬
mos deb& fieri. si uult
renti om̃ium uerius iuss
quatenꝰ eosdem quos ꝓpt̃ d̾m
utiliter negligit. tanto nlidi¬
us diligat. quanto in eis affe¬
ctum solubilem copulȩ carna¬
lis ignorat: Debemꝰ quidem
& tẽporaliter his quib uici¬
mus iungimur. plus ceteris
prodesse. quia & flamma
admotis reb incendium por¬
rigit: sed hoc ipsũ prius ubi
nascitur incendit: Debemiꝰ
copulam terrene cognatio¬
nis agnoscere. sed tamen
hane cũ cursũ mentis prepe¬
dit ignorare: quatenꝰ fide¬
lis animꝰ in diuino stucdio
accensus. nec ea quȩ sibi fẽ
minfimis coniuncta despi¬
uat: & hec apud sem&ipsũ

Expanded text:
illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit tanto us diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
perpetratur: Nam saepe
furto negationis fallacia
iungitur : & sȩpe culpa
fallaciȩ. periurii reatu
cumulatur: Saepe qͦd lib&
uicium impudenti p̾sump¬
tione cõmittitur. & sepe
qͦd om̃i culpa fit grauius
&iam de cõmisso uicio su¬
ꝑbitur. Nã qũauis de uir¬
tute nasci elatio soleat :
non nuqua tam̃ stulta
mens de perpetrata se ne¬
quitia exaltat : Sed cum
culpa culpe adiungitur:
qͥd aliud qũa inuolutis
semitis atq in nodatis uin¬
culis prauorũ gressus li¬
gantur: Unde bene con¬

Expanded text:
perpetratur. Nam saepe perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene con
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit: cũq explendȩ
luxuriȩ pretiũ preparat:
iugo quoq auaritiȩ. qua
oudu edomuit. cordis cer¬
uicẽ subdit: Alius rebel¬
lant̾e ĩa impatientiam stra¬
uit. sed in anem glãm nec¬
du uicit. & cũ se ꝑhanc
mundi honorib inserit.
confixus causarũ stimulis
ad impatientiam captus
redit: cũq in anis gla ad
defensionem sui animum
erigit. & illã uictꝰ tolerat
quͥa suꝑauit: Aliꝰ mnanem
impatientiam necłu stra
erubescens ñ implere qͦd
loqͥtur. sub inanis glȩ iugo
reuocatur: & hoc uictꝰ per
aliud tolerat. qͦd plene se
uicisse gaudebat. Sic er¬
d ope uicaria fugitiuum
suum uitia retinent. &
quasi ĩa amissũ sub domi¬
nii iure recipiunt. atq
ad uindict᷑a sibi uicissim
tradunt: Peruersis itaq
in uolutȩ sunt gressuum
semitx̧ : quia & si deuicta
una nequitia pedẽ leuant:
regnante tam̃ altera hunc
in ea &iam qũa deuicerant
semitis & nulla culpa de¬
uincitur: & alia ꝑ aliam

Expanded text:
subdidit; cumque explendae subdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae, quam dudum edomuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem impatientiam necdum straur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii sui jure recipiunt, atque ad vindictam sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsi devicta una nequitia pedem levant, regnante tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant semitis et nulla culpa devincitur, et alia per aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Esse quippe humiles. sed tan
sine despectu : esse conten¬
ti propriis. sed sine necessi¬
tate: esse casti. sed sine mu¬
ceratione corꝑis : esse pais¬
entes. sed sine contumeli
uolunt: Cũq adipisci ur¬
tutes quęrunt. sed labores
uirtut᷑i fugiunt: quid ai¬
ud qua & belli certamina
in campo nesciunt. & trium¬
phare in urbib debello co¬
cupiscunt. Qu̾auis hoc qͦd
eoꝵ semitȩ in uolutȩ mem¬
rantur. adhuc intelligi
& aliter possit : Sepe naq
non nulli contra quȩda si
uitia uehem̃ter accinguit
sed quȩdã subigere negli.¬
gunt:. cũq se contra ista nͥ
erigunt. & illa contra se
reparant quȩ subegerunt
Aliꝰ nãq iam carnẽ a luxii¬
ria domuit: sed tam̃ ac¬
huc mentͬe ab auaritia nͥ
refrenauit: cũq se in mu¬
do pro exercenda auasl.¬
nis actib non recedit: erum¬
pente occasionis articulo.
&iam inluxuriam labitur.
qu̾a ĩa subegisse uidebatur.
Auus auaritiȩ aestui uicit.
sed nequaqũa uim luxuriȩ

Expanded text:
Esse quippe humiles, sed tamen Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt. Cumque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concupiscunt? Quamvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa creparant, quae jam subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit: cumque se in mundo pro exercenda avarinis actibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
titudo considerat: seq eti-¬
am contra contumelias pa¬
tientem parat: sed cũ par-¬
ua quamlibae cõmotionis
occasio nascitur repente
ad uoces & contumelias me¬
dullitus inflamatur. ita
ut non solũ ad memoriam
patientia promissa non re¬
deat. sed sem&r ipsam mens
& ea quȩ loquitur conui¬
tia non agnoscat: Cumq
furori plene satisfecerit.
quasi post exercitium in
tranquillitatem redit.¬
& tunc se ad silentu clau¬
stra recolligit. cũ linguȩ
non patientia. sed proca¬
citatis suȩ satisfactio fre.¬
num ponit: Uix igitur
sero post conuitia illata
se cohib&. quia &e acursu
sȩpe spumantes equos. ñ
prȩsidentis dextera. sed
campi terminus coherc&:
Bene ergo de reꝓbis dicit᷑.
in uolutȩ sunt semite gres¬
⁊ suum eoꝵ. quia recta qui¬
dem deliberando appe¬
tunt: sed ad consueta sem¬
per mala replicantur: &
quasi extra se tensi ad se¬
in& ipsos ꝑcircuitũ redeunt
qui bona quidẽ cupiunt. sed
amalis nũqua recedunt.

Expanded text:
titudo considerat, seque etititudo considerat, seque etiam contra contumelias patienter temperat; sed cum parva quaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
occasion̾e quęrit. & obli¬
ta continentia qua secu
pepigerat. cogitacionũ se¬
stimulis per desideria ad¬
quisitionis inquietat:
Alius luxuriȩ tabe pollui¬
tur. & longa iam consue¬
tudine captꝰ tenetur.
quanta aute castitatis sit
munditia conspicit. &
a carne uinci turpe dep¬
hendit: Restringere ergo
uoluptat᷑u fluxa delibe.¬
rat. & resultare consue¬
tudini quasi totis uirib¬
se parat. sed uel obiecta
oculis specie uel ad me¬
moriam reclucta. cum
subita teptacione concu¬
titur. protinꝰ a pristina
preparatione dissipatur:
& qui contra hane clipe¬
um deliberationis erexe¬
rat. delectacionis iaculo
confossus iacce : sicq eum
luxuria eneruem supe.¬
rat. acsi nulla contra eaͬ
intentionis arma prepa¬
rass&. Alius irȩ flãmis
accenditur:. & usq ad in¬
ferendas proocimis contu¬
melias effrenatur:. cuͣ
uero nulla furoris occa-¬
sio animũ pulsat. quan¬
ta sit mansuetudinis uir¬
tus. quanta sit patientiȩ al-¬

Expanded text:
occasionem quaerit, et oblioccasionem quaerit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae al
Abbreviated transcription (Latin):
inuoluitur: in sem& ipso
replicatur: Et sunt non¬
nulli qui seducentib uit¬
is obuiare. quasi tota in¬
tentione deliberant. seh
irruente tẽptacionis ard¬
culo in deliberationis po¬
posito non perdurant
Alius ñaq prauo ausu sos¬
biȩ inflatꝰ. cum magna esse
premia humilitatis consi¬
derat. ad uersum sem&ip¬
sũ se erigit. & quasi tumo.¬
rem turgidi fastus de po¬
nit. exibere se quiblib&e
contumeliis humilem pro¬
mittit:. sed cũ repente
pulsauerit. ad consuet᷑a
protinꝰ elation̾e redit.
sicq ad tumorem ducitur.
ut nequaqu̾a quia humi¬
litatis bonũ concupiuerat
recordetur: Alius aua¬
ritia estuans: augendis fa¬
cultatib anhelat. Is cũ
pͥterire om̃ia uelociter
comspicit. uagant᷑e ꝑ con¬
cupiscentiam ment̾e figit:
decernit iam nil appete¬
re adepta tantumodo
submagni moderaminis
freno possidere. sed cum
repente fuerint oculis
ablata que placeant. in
ambitione protinꝰ mens
anhelat. sem&e ipsã non
capit: aclipiscenli haec

Expanded text:
involvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, pulsaverit, ad consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ delectacione sepa
dicitur: & tantu modo
sola uexatio intellectum
cdabit auditui: quia uide¬
lic& ȩterna non intelli¬
gunt. nisi cu pro tẽporalib
iam sine emencdatione pu¬
niuntur: Tunc mens est¬
at. & infructuose peni¬
tentie se ignib infłaman
Duci ad supplicium tim&
present̾e uit̾a ex deside¬
rio retin&. sed de loco
suo soluitur: quia oblec¬
tainta carnis deserens
eius duritiam per sup¬
plitium liquatur. Ul¬
ed quia iniqui om̃s quid
abstractionis suȩ tẽpon
patiantur audiuimus
alhuc aliqua quib in li¬
bertatis suȩ spatio impli¬
cantur audiamꝰ : Se C¬

Expanded text:
suae delectatione separsuae delectatione separdicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui , quia videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat, duci ad supplicium timet, praesentem vitam ex desiderio retinet; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liquatur. Sed quia iniqui omnes quid abstractionis suae tempore patientur audivimus, adhuc aliqua quibus in libertatis suae spatio implicantur audiamus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia reseruando tre¬
pidus p̃parat : ab alim̃tis
miscdĩȩ animam necat:
& cũ pati in tͣra inopiam
metuit : eternam sibi
abundantiam suꝑnȩ re¬
fectionis abscidit: Recte¬
s ergo dr. qui tunent pru¬
sinam. irruet super eos
nix. quia qui concul¬
canda in infimis metu¬
unt. a summis metuen¬
da patiuntur: & cum
transire nolunt qͦd cal¬
care poterant: iudiciũ
de suꝑnis excipiunt. qͦd
tolerare nequaqũa pos¬
sunt. Sed hȩc agentes:
mundi glãm temꝑalit̾
obtinent: Quid autem
teꝑe uocationis suȩ fac¬
turi sunt. eũ cuncta si¬
mul pauidi deserunt.
que hic cũ graui timo¬
re seruauerunt . Unde
enͣi p̃sentis uite sollici¬
tudo orclinat. amissio
dissipat. & tunc &iam
exterius pereunt. qui
intus dudũ ȩterna ne¬
gligendo perierunt:
incaluerit. de loco suo
soluitur: quia iudicio
intimȩ districtionis ap¬
propinquans. cũ iam ꝑ
cogitacion̾e pene fer¬
uere cȩperit. ab ea cui
dudu inheserat carnis

Expanded text:
subsidia reservando tresubsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat; et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae refectionis abscindit. Recte ergo dicitur: Qui timent pruinam, irrnix. » Quia qui conculcanda in infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur. Et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes mundi gloriam temporaliter obtinent. Quid autem tempore vocationis suae facturi sunt, qui cuncta simul pavidi deserent, quae hic cum gravi timore serenim praesentis vitae sollicitudo ordinat, amissio dissipat; et tunc etiam exterius pereunt, qui intus dudum aeterna negligendo perierunt. incaluerit, de loco suo solvitur, quia judicio intimae districtionis appropinquans, cum jam per cognitionem poenae fervere coeperit, ab ea, cui dudum inhaeserat, carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. quia qͦd p̃terire potu¬
ciendũ uero ẽ qͦd pleriq
agere recta desiderant:
s sunt nonnulla quȩ infir¬
mis eoꝵ m̃tib ex p̃senti
uita contradicunt: Cũq
aduersa in infimis ꝑpeti
metuunt: in suꝑni iucli¬
en rectitudine offendunt:
prunam: irruet suꝑ eos
nix: Pruina quippe infe¬
rius congelascit: nix aut̃e
de suꝑiorib ruit: E sepe
nonnulli clu teporalia
aduersa ꝑtimescunt: di¬
strictionis ȩternȩ animad¬
uersionis se obiciunt: de
quib bene ꝑ psal mystam
d. illic trepidauerunt¬
S timore. ubi ñ erat tuor.
Iste naq ueritatem iam li¬
bere defendere appetit:
s tam in ipso suo appetitu
trepidus. indignationem
potestatis humanȩ perti¬
mescit: Cũq in t̾ra homi¬
nem contra ueritatem pa¬
u&: eiusdem ueritatis ira
cȩlitꝰ sustin& Ille pecca¬
torũ suoꝵ conscius ea quȩ
possid&e indigentib iam
largiri desiderat: s tam̃
ne datis reb egeat ipse
formidat: Cũq carnis

Expanded text:
ligit, quia quod praeterire potuligit, quia quod praeterire potuciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. pruinam, irruet super eum nix. - Pruina quippe inferius gelescit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt, districtionem aeternae adversionis abjiciunt, de quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat ipse formidat. Cumque carnis
Abbreviated transcription (Latin):
torrens qui raptim transit
in conuallib. Quod tamen
sentiri & aliter potest: Si
enĩ conualles una pęnarũ
loca intelligimꝰ: in iusti quio
hac uita qu̾a totis desideris
appetunt. diu stare nequa¬
quam possunt: Na quot di¬
es ȩtatis accipiunt : quasi
tot cotidre gressib ad fine
tendunt : Augeri sibi op.¬
cessa subsistere nequeunt
quot augmenta uiuendi
ꝑcipiunt. diu iiuendi s¬
tia totidẽ ꝑdunt: Mo¬
sequuntur. fuguint. quo
accipiunt. amittunt
Raptim itaq ad conualles
transeunt : qui inlongum
qͥdem uoluptat᷑u deside¬
ria ꝑtrahunt. sed ad infer¬
ni claustra repente dedi¬
cuntur: Quia eñi hoc aeil
qͦd qualib& longeuitate
extensũ ẽ. si fine claudi¬
tur. longum ñ est: ex fis
miseri colligunt. breue
nisse deb& tenebrosi teꝑis
& dierĩi multorui : qui cum
uenerint uanitatis arguun¬
tur pͣterita: Stulta & eni
mens cum malũ inuenerit.
qͦd nequaqu̾a p̾terit : eter¬
nitat᷑e eius tolerando intel¬

Expanded text:
torrens, qui raptim transit torrens, qui raptim transit in convallibus. Quod tamen sentiri et aliter potest. 225 31. Si enim convalles ima poenarum loca intelligimus, injusti quiquhac vita quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi temcessa persistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Mosequuntur, fugiunt, quod accipiunt, amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longa quidem voluptatis desideria trahuntur, sed ad inferni claustra repente deducuntur. Quia enim hoc etiam, quod qualibet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve nisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitatem ejus tolerando intel
Abbreviated transcription (Latin):
in ariditatem uertit
Bene aute dr. rapti tran¬
sit inconuallib. Tor¬
renti quippe ad conual¬
les raptim transire ẽ.
prauorũ m̃tib ad ima
desideria sine ullo obstacu.¬
lo ac difficultate descen¬
in labore ẽ. descensus in
uoluptate: quia ꝑ adnisũ
gressus ad suꝑiora tendi¬
tur: ꝑ remissionem uero
ad inferiora declinatur:
Admontis enim uerticem
saxum subuehere mag.¬
nilaboris ẽ : eumq a su-¬
mis adima dimit tere
laboris ñ est. Sine mora
uidelic& proruit. qui
magnis conatib ad sum¬
ma ꝑuenit. Longo stu.¬
dio seges seritur : sole
atq ymbre diuutino
nutritur : sed tam̃ una
& subita scintilla con¬
sumitur: Paulisꝑ ȩdifi¬
cia alta ꝓficiunt. sed
repentinis casib t̃ram
petunt: Robusta arbor
in aera ꝑtarda increm̃¬
ta se erigit. sed qͥcquid
diu ad alta ꝓtulit. se¬
mel & simul cadit. Quia
igitur ascensus in labore
ẽ. descensus in uolupta¬
te. recte nunc drͣ. fr̃s
mei p̃terierͣt me:. sicut

Expanded text:
in ariditatem vertet. in ariditatem vertet. Bene est autem dicere, raptim transit in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire, est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate descenin labore est, descensus in voluptate, quia per adnisum gressus ad superiora tenditur, per remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis enim verticem saxum subvehere magni laboris est, idemque a summis ad ima dimittere labor non est. Sine mora videlicet proruit, qui magnis conatibus ad summa pervenit. Longo studio seges seritur, sole atque imbre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit, semel et simul cadit. Quia igitur ascensus in labore est, descensus in voluptate, recte nunc dicitur: Fratres mei praeterierunt me sicut
Abbreviated transcription (Latin):
leproboꝵ mens quia sola p̾.¬
sentia diligit: plerumq
nunc tanto aliena exis.¬
ut a uerbere: quant d
post extranea reman&
abhereditate: & suꝑba
ustos despicit:. quos pa¬
terna misericorditer
eueritas affligit: Sa epe
uero reprobi eancdẽ ficdẽ
qua uiuimus retinent:
udẽ fidĩ sacram̃ta ꝑcipi¬
lit: eiꝰdem religionis uni-¬
tate continentur. s ta
neu cõpassionis uiscera
Recte ergo & fratres. &
pͣtereuntes uocantur:
quia ex uno matris gre
unt : sed in uno caritatis
studio erga dm & ꝓoc imũ
ñ figuntur: unde apte
&iam torrenti qui rapt̾i
transit in conuallib cõ¬
parantur: Torrens naq
ex montanis ad ima de¬
fluit. & collectus hiema¬
lib pluuiis. estiuis solib
arescit: Qui em̃ terrena
diligentes spem supernȩ
patriȩ deserunt : quasi
ex montib ualles petunt:
quos tamen hiems p̾sentis
uitȩ multiplicat: sed
estas uenturi iudicu ex¬
siccat. quia cũ sol super¬
nȩ districtionis incandu¬
erit. reꝓborũ duritiam

Expanded text:
eproborum mens quia sola praesentia diligit plerumque nunc tanto aliena existit a verbere, quanto post extranea remanet ab haereditate; et superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit. Saepe vero reprobi eamdem fidem qua vivimus retinent, eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdem religionis unitate conmen compassionis viscera Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde et apte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incaluerit, reproborum laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus gemit. Quia e¬
num longe abinterna
sapientia positi ȩternȩ
hereditatis uiricditat᷑e
ñ cernimus: uelut bru¬
ta animalia adesidera¬
ta herba ieiunamus:
De qua nimiru herba.re¬
s dẽptoris uoce dr̃: ꝑ me
S si quis introierit salua.¬
S bitur: & ingredietur¬
s & egredietur. & pascua¬
quod esse amantib gra¬
uius sol&. scĩs bonoru
studiis. maloꝵ uita con¬
tradicit. & cum mens
ad cȩleste desiderium
rapitur. benecȩpta in¬
tentio. int̾rumpentib
stultoꝵ uerbis ac mori¬
bus reuerberatur: ita ut
quȩ iam ꝑcontͬeplationis
adnisum ad sũma euolaue¬
rat. ad expugnanclam pra¬
uoꝵ stulticiam sese in infi¬
mis contra certamina ae¬
cingat. Inde & subditur

Expanded text:
ligatus gemit. Quia eligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris voce dicitur: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascuaquod esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina agat. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui alu onagri appellati¬
one signati stͣ. nisi hi qͥ
in campo ficdi constituti.
nullius officu loris ligan¬
tur: Uel quos bouis sig¬
nificatio exprimit. nisi
hos quos intra scãm ee-¬
cliam ad predicationis
officium suscepti ordi¬
nis iugum pͥmit: Herba
uero onagri. & pabul u
bouis est interna refec¬
tio populi fidelis: Alii
naq more bouis intra
eccli̾am suscepti officii
loris tenentur. alii mo.¬
re onagri sacri ordinis
stabula nesciunt. & in
campo ꝓpriȩ uolunta¬
tis degunt: Sed cũ qͥs
ex uita sȩculari intͣnę
uisionis desiderio estu-¬
at. cũ refectionis inti¬
me pabulu̾ concupiscit
cũ ieiunu se in peregri¬
nationis huiꝰ cęcitate
considerans. quib ual&
fletib reficit: quasi her-¬
bam ñ inueniens onager
rugit: Alius quoq neces¬
sitat᷑e suscepti ordinis
tolerat: in labore pͣdica¬
tionis exudat. & ꝑȩter¬
nam iam contẽplatione
refici appetit. s quia
rede̾ptoris sui speciem
necdũ conspicit. quasi
bos ad presepe uacuum

Expanded text:
Qui alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, quasi bos ad praesepe vacuum
Abbreviated transcription (Latin):
gittis uenienti redẽpto¬
ri dr:. Sagitte tuae a¬
⁊ cutȩ potentissime: po¬
s puli subte caclent in
corde. Ne quo & ysaias¬
⁊ dicit. Mitt᷑a ex eis qui¬
s saluati fuerint ad gentes¬
⁊ in mare in affrica. in lydi¬
s am tenentes sagittam̃. in
sytaliam & gretiam: Rursi
sagittis animaduersionis
s te ait. ꝑcuties syriam do¬
s nec consumas eam: Uir gͥ¬

Expanded text:
gittis venienti Redemptogittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis : Percuties Syriam, donec consumas eam . Vir
Abbreviated transcription (Latin):
tas hominis arena maris
grauior dr: quia dura
fuisse poena ostenditur.
du ꝑmisericordẽ iudic̃e
culpa leuigatur. Et
quia quisquis grãm re¬
dẽptoris agnoscit. qͥsqͥs
reditũ ad patriam dili¬
git: eruditus subponde¬
re peregrinationis ge
mit. post staterȩ desi¬
derium recte subiugitur.
Unde & uerba mea dolore
Ssunt plena: Qui peregri¬
natione ꝓpatria diligit.
dolere &iam int᷑ dolores
nescit. iusti aut̾e uerba
dolore plena ftͣ. quia quo¬
usq p̾sentia tolerat. ad
aliud loquendo suspirat
Om̃e qͦd peccans pertulit
conspicit. atq ut ad statu
beatitudinis redeat. sol¬
licite iudicia quib affli¬
gitur pensat. Unde &¬
⁊ subditur: Quia sagit tȩ
s dnn in me sunt. Saggitta¬
rum qppe nomine ali-¬
quando p̃dicationum
uerba. aliquando animad.¬
uersionis sententie de¬
signantur: Predicatio.¬
nis nãq eloquia sagittis
exprimuntur: quia in
eo qͦd uicia feriunt. ma-
le uiuentium corda
transfigunt. De his sa¬

Expanded text:
tas hominis arena maris tas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse poena ostenditur, dum per misericordem judicem culpa levigatur. Et quia quisquis gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinatmit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe nomine aliquando praedicationis verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, 214 male viventium corda transfigunt. De his sa
Abbreviated transcription (Latin):
& graue sensit qͦd ꝑtulit.
quia dulce innotuit quod
amisit. Uir igitur sẽs collo¬
quentis amici sententi is
a claustris silentii excussus:
& ꝓphetici spͣc affluentia
repletꝰ. dicat sua. dicat hu¬
mani generis uoce: Ytina
appenderent᷑ peccata mea
qͥb ira merui & calamitas
qua patior instatera. qua
si arena maris hec grauior
apparer&: Acsi aꝑte di¬
cer&: Nãpnationis nostrȩ
malũ leue creditur: quia
necdũ cognita redẽptoris
ȩ̨quitate pensatur: sed
utin̾a ueniat. & erũpña
tanti exilii miscdĩę suȩ
lance suspendat : & quid
post exilium requiramꝰ
edoceat. Si enĩ innotes.¬
cit quid amisimus: gra-¬
ue esse insinuat qͦd to
eadem peregrinationis
nr̃ȩ calamitas. maris are¬
nȩ cõparatur: Arena
&eñi maris. undarũ estu
exterius pellitur : quia
& delinquens homo quo
teͣptacionũ fluctus mo¬
biliter ꝑtulit. eo extra
se abintimis exiuit.
Magni aut̾e arena maris
ẽ ponderis: sed calami¬

Expanded text:
et grave sensit quod pertulit, et grave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophetici spiritus affluentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera, quaaris haec gravior appareret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus edoceat. Si enim innotescit quid amisimus, grave esse insinuat quod toleadem peregrinationis nostrae calamitas maris arenae comparatur. Arena etenim maris, undarum aestu exterius pellitur, quia et delinquens homo, quoniam tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis; sed calami
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & apucd miscdĩam le¬
ue ẽe peccatu qͦd relaxa¬
tur monstrauit: qui hoc
primu gr̃ȩ contulit: quia
pena nr̃am nobis cognos
cibilem fecit : Homo nãq
ad cont̾ẽplandũ auctore
conclitꝰ sed exigentib me¬
ritis ab internis gaudiis
deiectus. in erũpn̾a corrup¬
tionis ruens. cecitat᷑e exi¬
lii sustinens. culpe suȩ sup¬
plitia tolerabat. &e nescie¬
bat: ita ut exilium patri¬
am creclerce: & sic subcos.¬
ruptionis pondere. quas
insalutis libertate gauder&:
s is quem intꝰ homo reliqͤrat
assũpta carne foris apparuit
õs: cũq se ext̾ius prebuit.
expulsũ foras hominem ad
interiora reuocauit. ut ia
dãpna sua uideat: ia pen̾a
suȩ cȩcitatis ingemiscat
Calamitas gͦ hominis in state¬
ra grauis apparuit: quia
malũ qͦd ꝑtulit. ñ nisi in p̃¬
sentia redẽptoris agnouit.
Lucem qͥppe nesciens dãpna¬
tionis sue tenebras uolup¬
tuose tolerabat. s pꝰqu̾a
uidit qͦd diligerae. intel¬
lexit &iam qd doler&:

Expanded text:
t apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cogncibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumna corruptionis ruens, caecitatem exsilii luens, culpae suae supplicia tolerabat, et nesciebat, ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravior appmalum quod pertulit nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret;