comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmatione infrrmorũ ĩ
sus. memor ur̃i sũ ⁊ bo¬
num uobis desideco. sũ
sim uinctus sciens nos quoq esse
uinctos. siue sim defendens enuangelium quod
et uol factas. sue ꝯfirmẽ infirmos in euuan¬
quia cupio uos omnes eẽ. in uisceri iħu xp̃i .s.
ra testis est deus et hoc est quod ait. testis eñ¬

Expanded text:
rmorum in sus: Memor vestri sum, et bonum vobis desidero, sive sum vinctus, sciens quoque vos esse vinctos; sive sim defendens Evangelium, quod et vos facitis; sive confirmem infirmos in Evanquia cupio vos omnes esse in visceribus Christi, s testis est mihi Deus. Et hoc est quod ait: testis en
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ẽ par nr̃a inder noẜ ip̃os
s iudeos et gentes et ad
ter se pacificauit et deo
reconciliauit. Unde sub¬
dit. qui. fe. iuuutrsiq¬
morib. Ipse est enim le¬
pis angularis in quo¬
duo ppłi tanquã patie¬
tes de diuerso angulo¬
uenientes sibrinet .q. ĩ
pacis osculo copulapitͤ¬
quos per hoc uniuit

Expanded text:
 est pax nostra, inter nos ipsos, t Judaeos et gentes, et ad ter se pacificavit, et ideo reconciliavit. Unde subdit: Qui fecit utraqmoribus. Ipse enim est lapis angularis, in quoduo populi tanquam parietes de diverso angulonientes sibimet quasi in pacis osculo copulantquos per hoc univi
Abbreviated transcription (Latin):
ut scribe et pharisei. uñ dñs ait. uos hẽtis
clauem scl̃e. s nec intratis uec alios ł̃trare
dico ita perfectam ut mou transse. ad licteram. uł
demones a pacienib. caritatem ã si hũero. ⁊ uicħ
hñt illa ⁊̃ utiq et inalia q̃ et confitebuntur. in
iudicio. uͥ non audebunt ⁊ rãtuti quili nõ dicet᷑.
ñ hũistis. s non noui uos. qr sint caritate huerut.

Expanded text:
ut Scribae et Pharisaei, unde Dominus ait: Vos habetis clavem scientiae, sed nec intratis, nec alios intrare dico ita perfectam, ut montes transferam, ad litteram, vel daemones a patientibus, charitatem autem non habuero, nihil habent illa utique etiam mali, quae et confitebuntur in judicio ubi non audebunt etiam mentiri; quibus non dicetur: Non habuistis, sed: Non novi vos , quia sine charit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾naculis per secutus est eos atq pertussit. sie¬
sedech et abraham decimas oĩm. ñ dico decdit.
istum melchisedech fuisse sem filiũ noe. et
qñ abnahã natus est. occ. lx.xxx. annos hũisse.
et abrahe ut ne pon obiuasse ⁊ pant̃ in refec¬
tionẽ euis et suor potulisse ⁊ ut sacerdotẽ
dei decimas accepisse. salem u̾o płim dsit
fuisse iecłm. s fuit opidũ regionis sichem ꝙ
et hodie salem d̾t ubi gomaguitudine riu¬
naꝵ palatium melcħ. ostenditur. Uñ et in
enuanglio d̾r. erat ioħs baptizans ĩ enon

Expanded text:
naculis persecutus est eos atque percussit, resedech et Abraham decimas omnium, non dico, dedit, istum Melchisedech fuisse Sem filium Noe. Et quando Abraham natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dicitur, ubi ex magnitudine ruinarum palatium Melchisedech ostenditur. Unde in Evangelio: Erat Joannes baptizans in Enn
Abbreviated transcription (Latin):
quod de dm̃i potestate
et gemina natiuitate¬
et resurremone. et spes
predicabatur. s cortoro¬
borauit me a deo ut ħ
credam. et etiã uonec
mors nec uita. separa¬
ret me a xp̃o conterta

Expanded text:
quod de Domini potestate et gemina nativitatet resurrectione et spe praedicabatur: sed corroboravit me adeo ut haec credam, et ut nec mors nec vita separet me a Christo. Conforta
Abbreviated transcription (Latin):
nim autem deus pa¬
piternam in omnĩ
ticos et aput extra¬
neoset ut pacem
habeatis: deus̃ sit
in omni epła ita¬
scribo. Quomodo:
rar manu sua in
lutationem se sub¬
scribere testatur
ut sub nomine
cipiatur que non
fuerit manun eius
Sub scriptã

Expanded text:
 autem Deus papiternam in omni ticos et apud extraneos. Et ut pacem habeatis, Dein omni epscribo, quomodo? rarum manu sua in lutationem se subscribere testatur, ut sub nomine accipiatur, quae non fuerit manu ejus subscripta
Abbreviated transcription (Latin):
ge battetam. i deo oĩo¬
nes nr̃t poteruunt
nr̃a hec est .i. illud
unde gloramirr.
ge. Ideo non distido
qd̾ ita ait. Nam glo¬

Expanded text:
. Ideo oravestrae poterunt tra haec est, id est illud unde gloriamur, ge: Ideo non diffido  quod ita ait, nam glo
Abbreviated transcription (Latin):
r pro nobls. agantur. dio ꝓuõ
bis .i. pro nr̃a predi¬
catione qua conuerse sunt: quos ueto dixrat
nobis cuius rei gratia. ecce esus donationis
que in nobis est .i. liberationis et ceteroꝵ bo¬
noꝵ donationis dico precedentis. ex personis
i. honestis uiris ut nobis et aliis personis di
toꝵ metitoꝵ. et diuersa⁊ uirtutũ. ut facies
iob fuit pacĩa. facies dd̾ humilitas. facies
moysi mansuetudo. uł scd̃ aliam littexam.
alia eiũ tramslanio ita ht̃. ut ex. mł. perso.
dico euis. donationis que est in uobis. hec
non martantair agantur dico. in multoꝵ
facier .i. inter multos et coram mults. hoc iõ
dicit qr gratia dei consolatur apłos cã multoꝵ¬

Expanded text:
agantur Deo pro id est pro nostra praedicatione qua conversae sunt. Quod vero dixerat nobis Deo. Cujus rei gratiae? Ecce: Ejus donationis quae in nobis est, id est liberationis et caeterorum bonorum. Donationis dico, procedentis ex personis, id est ex honestis viris, ut vobis et aliis. Personis dictorum meritorum et diversarum virtutum, ut facies Job fuit patientia, facies David humilitas, faciam litteram. Alia enim translatio ita habet: Ut in multorum dico ejus donationis, quae est in nobis. Haec non mutantur. Agantur, dico, in multorum facie, id est inter multos, et coram multis. Hoc ideo dicit, quia gratia Dei consolatur apostolos causa multo
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃o corpore. qid̃ totum nr̃a aĩa impleũit.
possint. U̾m uld̾ est multo mirabilus qd̵ cũ
tatis presennam. s non ubiq per in ħĩtationis
gr̃am. ẜp hanc enĩ hĩtatone ubi gr̃a diledio¬
nis enis agnoscitur. Non dicumꝰ pat̾ ñr qui
es ubiq. cum et hoc uetum sit. s quies incelis.
Illd̃ quoq mirabile est qid̃ deus est in hitator
quondam fĩdũ cognoscenciũ dm̃. et ñ quoꝵ¬
dam cognoscenciũ dm̃. illi enĩ ad templum
dei non pertinent qui cognoscentes dmn non
tes sua corpora uolant. maxime ille qͥ urorẽ

Expanded text:
in nostro corpore, quod totum nostra anima impleverit; in nostro corpore, quod totum nostra anima impleverit; possint. Verum illud est multo mirabilius, quod citationis gratiam. Propter hanc enim habitationem, ubi gratia dilectionis ejus agnoscitur, non dicimus: Pater noster qui es ubique, cum et hoc verum sit, sed qui es in coelis . Illud quoque mirabile est quod Deus est inhabitator quorumdam nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad tempDei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non tes corpora sua violant, maxime illi qui uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
templũ euus sunie. et utiq subiectũ ẽ templũ
illi ci est tẽplum. Quom ergo rex nõ ẽ cuiꝰ
templũ est. que m̃bra sunt regis. quomͦ ⁊ nõ
osidet pẽi et filio qui tepleuit filimm qui etiã
memibra filii suam possidet domũ. deinde cum.
de pf̃e procedat quomͦ cum pr̃e ñ sedet. cum
ip̃a sessio nõ sit utiq cygitanda carnałre: cũ
etiam de membris euus ddicat apłiis. suscitauit
eos et ꝯsid̾e fecit in celestib. Quomͦ ergo spi¬
ritm scõ subtralritur a uobis. quisquis ule
esl consessus. tamquã sed̾e cum pĩe et filio sio
in lignus sp̃c .s. qm nos eadem sedẽ efficit
aliquis. antequam faceret deus celum ⁊ ter¬
ram. antequam faceret scõs uͥħttabat. In se
hĩtat deus ap̃ te h̃teat. et apd̾ se est. Nong
sic sunt. sc̃i domus de ipsa subtracta cadat
deus. ĩmo sic hĩtat deus in sc̃is ut si ipse disces¬
serit cadant. pretereã sciendum est qd̾ ñ dici
nisi stultissime potest. sp̃m sc̃m nõ hr̃e locũ

Expanded text:
sunt, et utique subjectum est templum illi cujus est templum. Quomodo ergo rex non est cujus templum est, quae membra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, et cum etiam de membris ejus dicat Apostolus: Suscitavit et consedere fecit in coelestibus . Quomodo ergo Spiritui sancto subtraest confessus, tanquam sedere cum Patre et Filio sit indignus, qui nos eadem sede efficit aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, et apud se est. Non ergo sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Praeterea sciendum quod non dici nisi stultissime potest Spiritum sanctum non habere locum
Abbreviated transcription (Latin):
nũciat. est gͥ intentio apłi inssrnert tp̃tũ de ep̃ali
officio. atq monere ut uł imꝑiose tractet ⁊ ħeti¬
cos uitet. Modꝰ talis pͥmo salingo demde ĩstruit
eũ de eẜ̃ali officio docẽs es̃ qͥd age debeat et qua¬

Expanded text:
nuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali nuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid age
Abbreviated transcription (Latin):
postolus tyto que creauit ep̃m. ꝯmonens
eum fore sollicitũ in etestica disciplina. tyto
enim relicto crete ep̃o go hũiluate. et ex sim¬
plicitare minis pacienti aicopoli scribit de
prescͥpta ei auctoritate sua mili. Debet enĩ pon¬
tifix hr̃e mat̾uam pietatẽ et paitis seu̾itatẽ
nt̾ sit fortis superbis et suauis modestis ut ñ
hãs timoris angłum nec elationis supertiliũ
urat et luceat. Unde inueste legalis pontificis
erat coctus bis anctus qui hẽbat sp̃tm ignis
re debet mordaci in crepatione et metuenda cõ¬
minatione et lucere fouendo blandis et delecta¬
bilia ꝓmntendo. idco de manna dr᷑ qd induralu¬
tur ad ignera et liq̃scebat ad sołe et baculus pon¬
tificalis ab iferiori parte ꝑungit et in sũmo in
gladio uerbi pungite debet .i. aspere redarguere
peccantes qd̾ est ex inferiori natura et correctos in
ant̾iora dicigere. tta tñ ut ad propnam ꝯscĩam sui
consideratione redeat si forte in se hãt q̃ aliis aũ¬

Expanded text:
postolus Tito, quem creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in veste legalis pontierat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis. re debet mordaci increpatione, et metuenti comminatione: et lucere blandis, fovendo et delectabilia promittendo. Ideoque de manna dicitur, quod indurabatur ad ignem, et liqtificalis ab inferiori pungit, et a summo in gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis an
Abbreviated transcription (Latin):
placui q̃ clarisicatio
longe ante per apħam p̾dicta est in pͥso ubi ait
filius meus es tu .e. ho. ge. te. per quod uidetur
sa xp̃i natiuitate. q̃madmod̾ et ĩ alio loco. de pon¬
tificatu cuis. dicit deus pater. tu tam dignus. es
sacerdas. docens. et orans. et offronis. ⁊ hoc inct̾nũ
nitatem et ritum ordins .i. sacerdocu melchise¬
oech. qui ñ tp̃ralis fuit scriptura subticente ini
cium et finem eius uite ĩ figura xͥ qͥ caret initio
et fine. et sicut ille obtulit in pace et uiuo ⁊ semel
sic et xp̃c sub sp̃e panis ⁊ niui corpͦ. et sanguinẽ
natus est de pr̃e d̾s ap̃ dm̃ coct̾nus gignenti. s pp̃

Expanded text:
ae clarificatio longe ante per Prophetam praedicta in Psalmo, ubi ait: Filius meus es tu, ego hodie genui te , per quod videtur sa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerens. Et hoc, in aeternum, nitatem et ritum ordinis, id est sacerdotii Melchisedech, qui non temporalis fuit, Scrtium et finem ejus vitae, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et vino et semel, sic et Christus sub specie panis et vini corpus et sanguinem natus est de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
et redemlt nos. et hoc
est qdͣ ait. in quo. filo
redemptio est destru¬
ta potestate diabolu¬
facultas liberratis q̃¬
illius sanguine qui¬
nullum huit pcc̃m
ut qr diabolus illos
mertro tenebat quos¬
peccan reos conditio

Expanded text:
et redemit nos. Et hoc est quod ait: in quo Filio emptio est, destructa potestate diabolfacultas libertatis, qillius sanguine qunullum habuit peccatum. Ut, quia diabolus illos merito tenebat quospeccati reos conditio
Abbreviated transcription (Latin):
bar fugando eccłam
plendo legem et de¬
fendendo eam pro¬
ficiebam dico supra
multos ñ dico senes
plus laborabant
quã senes. ⁊ non

Expanded text:
bar, fugando Ecclesimo, implendo legem et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos, non dico senes, plus laborabant quam senes: et non
Abbreviated transcription (Latin):
ceo hominub. s huiꝰ¬
modi excoĩcato. quia
co nõ est scd̾ hoĩem
qd̾ ita ait. Notũ enĩ
uł mutentem hoc
dicit ne forte inde¬
dubiterit. et respic̃
hoc adid qd supra
dixit suã ꝑ ersonam
mine. Neq eiũ accepi
illud ab homine. ut
homo me eligeret
ad enuangłizandũ¬
geret. Neq didici. ab
hoĩe dõcente me. s per

Expanded text:
ceo hominibus, sed hujusmodi excommunico, quia co non est secundum hominem: quod ita ait: Notum vobisvel mittentem. Hoc dicit, ne forte dubitent. Et respicit hoc ad id quod supra dixit, suam personam mine. Neque ego accepi illud ab homine, ut nemo me eligeret ad evangelizandugeret. Neque didici ab homine docente me: sed per
Abbreviated transcription (Latin):
utis. dicectis ad deum
uin factas. Non ideo
hoc dicit apłs. qr ipse
minus mereatur qu
illi mmtioriẜ. s ordinẽ
seqr. ut ab ecc̃a pro
rectore suo fiat oĩo
bene panq rogat apłs
minqres pro se orate.
multi enim minims
dum ꝯgregantur u¬
nanimes fuint mag¬
ni et multoꝵ preces
ruppossibile est ut nõ
impicrent. Si ergocir¬
put enm indere . o¬
rent ut liberatũ cũ

Expanded text:
is, directis ad Deum,as ad Deum factas. Non ideo hoc dicit Apostolus, quia ipse minus mereatur quam illi minores, sed ordinem sequitur, ut ab Ecclesia pro rectore suo fiat oratio. Et bene utique rogat Apostolus minores pro se orare. Multi enim minimi, dum congregantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossibile est ut non impetrent. Si ergo cupiunt eum videre, orent ut liberatum eum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc placuit .s. facere
mĩnistrationis. ⁊ as¬
signauero eis .i. sub
signo ciuius ꝙ eccłie
ostendero ess. fructũ
hunc proficiscar in
uos. et ideo interim
corrigite uos. Ssio
bo s tã scio certus de
gratia dẽi qm̃ iam
diu ueniens uoco ad
te ipsa hoc. in hunda¬
tia benedictioms xp̃i

Expanded text:
hoc placuit, scilicet fministrationis, et assignavero eis, id est sub signo cujusque Ecclesiae, ostendero eis fructum hunc, proficiscar, in vos. Et ideo interim corrigite vos. Scio bo, sed tamen scio, certus de gratia Dei, quoniam jam diu veniens voto ad reipsa, et hoc, in abundantia benedictionis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem in huus uite itintre seruandum esse
apłi pͥcipiunt. alia sunt enim que seruamus
in unitate fidei sine ul¬
la distantia ⁊ alu¬
deo enim. hec est pao
dendam sub iectionem
prestats tributa. qd ẽ
signum subiectionis.
decas. uere per hoc seritis deo. Muustri enĩ dei
sunt. ad hoc enũ instiniti sunt ut boni laudentur.
mali uero puruanitur. uł ita. muustri eium. quasi

Expanded text:
ordinem in hujus vitae itinere servandum esse apostoli praecipiunt. Alia sunt enim quae servamus in unitate fidei sine ulla distantia; alest probdendam subjectionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis, s tributa datis. Vere per hoc servitis Deo; ministri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sunt, ut boni laudentur, mali puniantur. Vel ita: ministri enim, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
riam non ad presens.
s in futuco q̃rebat.
se humilem faciebat
ut dei predicatio gra¬
tarctur. cum possemꝰ.
cione auaricie predi¬
cauimus. cum .i. qͣnrius possemus: qd ñ pseudo
nobit at hontri ut nobis ministrarats neec̃a¬

Expanded text:
riam non ad praesens, sed in futuro quaerebat, se humilem faciebat, ut Dei praedicatio exaltaretur. Cum possemus.casione avaritiae praedicavimus, cum, id est quamvis possemus, quod non pseudo, esse vobis oneri, ut nobis ministraretis nec
Abbreviated transcription (Latin):
do cami ut se ab muere dicat. cum liceres ¶li
subsidia requirere ad ꝯprimendum illos. qͥb
nec facultai erat nec pudor poscencu. apłice
apłos qui illud in debite usurpantes in por¬
tune aplebib exigebant. E ed ft̃i q. nicħ¬

Expanded text:
am ut se abnuere dicat, cum liceret illi subsidia requirere ad comprimendum illos quibus nec facultas erat, nec pudor poscendi. Apostolopter pseudoapostolos, qui illud indebite usurpantes importune a plebibus exigebant. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ dey in quo uocatꝰ
est. non aquo uocatus
est qr muillus status no¬
cet in quo aliquis uoca¬
tur. De uirginbus
ã Suꝑuis ubi ait. dico¬
autẽ non nuptis ⁊ uidu¬
iudius ꝯtinendi osiliũ

Expanded text:
datorum Dei, in quo vocatus est, non a quo vocatus ia nullus status nocet, in quo aliquis voca. De virginibus autem. Superius ubi ait: Dicoautem non nuptis et viduiduis continendi consil
Abbreviated transcription (Latin):
de coniunctis p̾ceptũ dñ¬
declit ubi uterq est fide¬
ubi alter est in fidelis.
pensatione michi credita. ac per hoc constat qd̵

Expanded text:
nctis praeceptum Ddedi, ubi uterque est fideubi alter est infidelis. Dpensatione mihi credita, ac per hoc constat q
Abbreviated transcription (Latin):
pro tyto qui est
socius meus. et
sionem ergo que
ministerio qued
sit iuscõs ex ha¬
bundanti m ẽ
scribere uobis.

Expanded text:
pro Tito qui est socius meus et istensionem ergo quaeministerio quod fit in sanctos ex abundanti est mihi scribere vobis
Abbreviated transcription (Latin):
cia ur̃i iuit. et mo tyto et
luca cum quib libenter
ibat. siue etiam pro illis
aliis. hoc fecit. qui sunt.
fuerat rogatus. uł scd̃

Expanded text:
tia vestri ivit, et pro Tito et Luca; cum quibus libenter ibat, sive etiam pro illis aliis haec fecit, quae sunt fuerat ro
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ti. qd̵ meliorem ap¬
petunt .i. celestem pã¬
triam. et q hanc appe¬
tunt. ideo nõ confun¬
ditur .i. ñ erubescit. deus

Expanded text:
rti, quod meliorem appetunt, id est coelestem patriam, et quia hanc petunt, ideo non confunditur, id est non erubescit, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
s subito reprehenditur
loco ubi dolor inest. et
perturbatum refonẽt
facti estis spectacłm. omnib quod grauissimũ
est Graut enim est obprobrum. s grauius est.
cum spectaełm omnil fit et si secreto exprolua
.s in dolore quem hẽtis pro aliis. estis effecli so
et in pprtis passionib et in ⁊passionib alio¬
rum. et hec sunt due parces certanciũ ꝯtra
uos passionum. et uere socũ fc̃ estis Pam¬

Expanded text:
 subito deprehenditur.loco, ubi dolor inest, et perturbatam refovent facti estis spectaculum omnibus, quod gravissimum est. Grave enim est opprobrium, sed gravius est cum spectaculum omnibus fit, et non secreto exprobratminis, scilicet in dolore quem habetis pro aliis, estis effecti socet in propriis passionibus, et in compassionibus 257 aliorum. Et hae sunt duae partes certantium contra vos passionum, et vere socii facti estis
Abbreviated transcription (Latin):
incidats in maris dei.
rememoiamini pristmos
didistis et ideo magis
assueti estis in quibus
dieb uos illuminati fi¬
de. pro qua uenit dabu
latio susainuistis mag̃
nes aũ erant eis. cum ex
estis effect. doloub alioꝵ quib ꝯpacieban

Expanded text:
incidatis in manus Dei, rememoramini pristinosdidistis, et ideo magis assueti estis, in quibus diebus vos illuminati fide pro qua venit tribulatio, sustinuistis magnunes autem erant eis, tum ex tum ex doloribus aliorum quibus compatieban
Abbreviated transcription (Latin):
est. sicut ip̃e pronobis et hoc est ꝙ ait. fide dico
ualente ad cognoscenclum. il. perfecte ĩ fut᷑o.
hoc iudetur discere de fide non hñte tp̃c oꝑan
que societas est ex caritatẽ. hoc dicit de fide
hũte tp̃c oꝑandi. ĩueniar m illo ego dico.
onfiguratus morti

Expanded text:
rit, sicut ipse pro nobis. Et hoc est quod ait, fide, dico, valente ad cognoscendum illum perfecte in futuro. Hoc videtur dicere de fide non habente tempus oQuae societas est ex charitate, hoc dicit de fide habente tempus operandi. Inveniar dico in illo, ego dico configuratus morti
Abbreviated transcription (Latin):
tu tibi imposiustilegem.
suit. deus te legi sue ob
estimans et qͣr manib illa legalia oꝑaris non¬
dico iusticiam. q̃ est ex fide iħu xp̃i. q̃ impeirat
a deo que tollit timorem et dat amarem qͣn
deus solus operatur in nobis. meluis est eñ instũ
ẽẽ qͣm hoĩem cẽ. Si gͦ hominem te fecit deus et
uistum te fecit quod melius est. nõ tu te. s sñ te:
te fecit. Non enum ad hibiusti alic̃ sensum ut te
faceret. Qui g fecit te: sñ te. nõ te iustificat uo¬
fide. Quid ecgo opus est lege oĩo tollenda ẽ. s̃cd̾¬
umibram legalium figuraꝵ que iusticia ex fi¬
de est. ex deo nõ ex nobis. et si fides sit ũra ⁊ i̾ti
ita gristere non ht̃ nisi iufide deinde subdit o¬
mendationẽ fidei per multa que facit. facit enĩ
et in alia uita cognoscere dm̃ perfecte qui hic

Expanded text:
tu tibi imposuisti legem? suit, Deus te legi suae obexistimans quia illa legalia manibus o justitiam quae est ex fide Christi, quae impetrat a Deo, quae tollit timorem et dat amorem, quam Deus solus operatur in nobis. Melius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat fide, quid ergo opus est lege? Omnino tollenda est secundum verbum legalium figuratum. Quae justitia ex fide est ex Deo, non est ex nobis. Et si fides nostra sit et juita existere non habet nisi in fide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte qui hic
Abbreviated transcription (Latin):
s malum ẽ hoĩ qͥ man¬
icat per offendiculũ. alioꝵ quanto magis deiꝰ
ut adam ponium es au lentes iudii carnis in de¬
secto. dei enĩ non ꝑua ist litis erat offensio repn¬
diate. quod dabat Sapĩa et muriutare. qr id de¬
erat in qd inhyabat ocupisc̃a. fastidiebant qͥp
manna de colo. ⁊ ut sciremus dei creaturam¬
dinatam cupiditatem. non pp̃ porcun:
s p̃p pomum mortem primus homo not¬
linam s p̃p̃ lenticulam pecclidit. non exgo
s imiũdicam cupilitatis. Scis enĩ nõe q̃¬
genus carnis qd cibo eẽt usui mauducare ꝯcessum
helpam cibo caruis refectum. ioħm mirabili ab¬
stinentia preditũ aĩalib .i. locustis in escam ce

Expanded text:
 malum est homini, qui manducat per offendiculum, aliorum, quanto magis Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quipmanna de coelo, ut sciremus non Dei creaturamdinatam cupiditatem; non propter porcum, sed propter pomum mortem primus homo linam, sed propter lenticulam perdidit . 2. Quosed immunditiam cupiditatis. Scio enim Noe ogenus carnis quod cibo esset usui manducare concessum, Eliam cibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam ce
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝯremptibilis. qr¬
ut ỹdiota sine ar¬
gumentis loquor ut
aurt. attende qd̾ in firma dicit o¬
tra fortes. et contemptibilis otra gracies. ut
ã nõ existimet. a uobis tanqͣm terrere uos. ⁊
opere quod minor non implece. hoc cogitet qͥ
huiusmodi est .s. qui ita de me opinatur. et̃
hoc sciatis idem uos qr qd̾ minor uerbis im¬
pleturus factus sum factis. qd̵ ita ait. qr qua¬
les .i quara aspen summius in uerbo per epłas.¬
et in facto .ẜ. ulciscentes ot̃m in obedientia
qr si uitia ur̃a palparemus turc non edificare.¬
muss destrueremus. Lon enĩ. s tales eri

Expanded text:
est contemptibilis, quut idiota sine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor non implere, hoc cogitet qui ejusmodi est, scilicet qui ita de me opinatur. Et hoc idem sciatis vos, quia quod minor verbis, impleturus sum factis. Quod ita ait, quia quales, id est quam asperi sumus in verbo per epises in facto, scilicet ulciscentes omnem inobedientiam, quia, si vitia vestra palparemus, tunc non aedificaremus, sed destrueremus. Non enim. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ item caritas. ideo
dignior est. qr ħ bona
affert. caritas enim
pa. ẽ. habitu patĩe in
anima. benigna est .i.
larga egenis. Cari
ena ꝯ tristat felicitas.
s alterius bonũ dili¬
git ut suũ. ñ agit ꝑ¬
inflatur si prospere
nõ querit que sua sẽ.¬

Expanded text:
at: Item charitas ideo dignior est, quia haec bona affert. Charitas enim patiens est, habitu patientiae in anima, benigna est, larga egenis. Chariena contristat felicitas, sed alterius bonum diligit ut suum, non agit pinflatur, si prospere non quaerit quae sua
Abbreviated transcription (Latin):
falsa est. si tales post quanta libet tsra li¬
berati reguum dei possidebunt. s qr falsa
nõ est ꝓfecto regnũ dei non possideburre. ⁊
si in regno dei nunqͣm erunt eterno sup¬
plicio tenebutur. qr nlłus mecdius locus
e. ã ã sit in suplicio. q̃ illo a fu̾re ꝯstiticeꝰ¬
ructus a eꝑt ẽ¬

Expanded text:
falsa est, si tales post quantalibet tempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit restitutus ifalsa est, si tales post quantalibet tempora li
Abbreviated transcription (Latin):
tes actu ueritatem .i bo¬
in caritate .i. ñ ficte. uł
extimore crescamus as¬
sertione fidei per omni
no. ⁊ hoc. in illo .i. illo o¬

Expanded text:
tes actu, veritatem, id ein charitate, id est non ficte, vel ex timore, crescamussertione fidei, per omnia, no. Et hoc in illo, id est illo o
Abbreviated transcription (Latin):
sa .i putant se hr̃e rõnem sapientie qui il
onis applicarit. ut religio appelletur cũ sit sa¬
grilegium. qr qd comra auctorem est. sacrilega
mente in uentum est. Simulata gͦͥ ibi ẽ re¬
ligio iudeantur u̾a q̃ falsa sunt. et illa reli
humiliat. ne erigantur ad superna et ẽ. nõ
can sunt acapite xp̃o toti se dautes muido.
tradicio humana que hoc dicit sufficere qd̾
carnus tradit prudẽ¬
rexistis cum xͦ

Expanded text:
st putant se habere rationem sapientiae qui illonis applicant, ut religio appelletur, 194 cum sit sacrilegium, quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Simulata ergo ibi est religio ut videantur vera quae falsa sunt. Et illa tradihumiliat, ne erigantur ad superna. Et est noncati sunt a capite Christo, toto se dantes mundo, sus est, traditio humana, quae hoc dicit sufficere quod carnis tradit pruderexistis cum
Abbreviated transcription (Latin):
in honore aliquo. a¬
quia dñt se non cu¬
rare de honore hũano. et quia ñ sunt. ad sa¬
turtatem carnis. qr multa sibi subrrahurit.¬
p̃ientie non inueritate. s in superstitione .i. ĩ
falsitate que est super hũmdans ubi nulła u.¬
tilitas est. s. per mundanam sapĩam. et sũt
in humi. non illa que uirctus est. s sicut ex
greco intelligitur qua mens sentit humilia
tionib multus labor est. qui est inauis. et
non sunt in aliquo honore der ẜ culus cõn¬
silium irrctum ducunt nec scõꝵ quoꝵ fides
Destruitur et non sunt. ad.s.a. sar. qr multa

Expanded text:
re aliquo, quia dicunt se non curare de honore humano. Et quia non sunt ad saluritatem carnis, quia multa sibi subtrahunpientiae, non in veritate, sed in superstitione, id est in falsitate quae est superabundans ubi nulla utilitas est, scilicet per mundanam sapientiam. Et sunt in humilitate, non illa quae virtus est, sed sicut ex Graeco intelligitur, quia mens sentit humilia, id tionibus multus labor est, qui est inanis. Et non sunt in aliquo honore, Dei scilicet cujus consilium irritum dicitur, nec sanctorum, quorum fides destruitur. Et non sunt ad saturita
Abbreviated transcription (Latin):
uos galathe ad idem ten¬
deiit nos de maledicto
legñ ipse dico. factus. u¬
reputatus pro nõbis. nõ
solum maleddictus. s ⁊̃
maledictum. quo uecbo

Expanded text:
os Galatae, ad idem tendemit nos de maledicto legis. Ipse dico factus, reputatus, pro nobis, non solum maledictus, sed etiam maledictum. Quo verbo
Abbreviated transcription (Latin):
itaqs nobis delicta doncinus. et pro ñtis delec-¬
tis inuicem oremus. atq ita quodam modo pe¬
possint hr̃e adħ eos facienda monet q̃ merntũ
collocant ap̃ dm̃ ab illicitis abstinere facit ti¬
mor. u̾etur enĩ ne mala faciens penis subdat᷑.
ħ ã q̃ nc̃ facienda monet ad profectum mecitoꝵ
pertinent. ex uoluuitate enim fiunt: non ex
necc̃itate. olin ergo ab illicits se ab stinet. lau¬
dem ht̃. Qui uͦ alicitis se temperat laudem ht̃

Expanded text:
Itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus. Atque ita quodammodo possint habere ad haec eos facienda monet, quia meritum collocant apud Deum. Ab illicitis abstinere facit timor; veretur enim ne mala faciens poenis subdatur. Haec quae nunc facienda monet ad profectum meritorum pertinent: ex voluntate enim fiunt non ex necessitate. Qui ergo ab illicitis abstinet, laudem habet: qui vero a licitis se temperat, laudem habet
Abbreviated transcription (Latin):
ma de hortans eos ale
uos alii qui legalia re¬
ceputis dicite quare le¬
gem seruatis. et ħ ẽ ꝙ¬
ait. Si ã mortui estis.
si morte. ab elementis
mundi .i. separati a le̾¬
ge que est instituto
pu̾oꝵ qͥ mundana pe¬
ta et recepta tanq̃m
ut iudei qui mun¬
do uiuunt et nõ deo¬
decernitis. seruan¬
da legalia decerni

Expanded text:
ma dehortans eos a levos alii qui legalia retis, dicite, quare legem servatis? Et ait: Si ante mortui estis, i morte ab elementis mundi, id est separati a lee est institutio puerorum qui mundana pta et recepta, tanquam ut Judaei qui mundo vivunt, et non Deodecernitis, servanda legalia. Decerni
Abbreviated transcription (Latin):
et sinules subnuunistra
est ⁊ consteuctum. distin
ł per caritarem sine qua subra non coherent
nee inuicem seruiunt nec uimunit. ⁊ sic cres.
uixtutib et snbris. et hoc. in augr̃ntũ dei .u. quan¬
untib. sic̃ minuelenur deserentib. Quid enĩ
ꝑ errorem deseruerant dm̃. minuebant copi¬
as cliuitias eius. negando se ẽẽ euis. cũ uͦ rede¬
uait: in crementũ faciunt deo. qr ex perglitis
acquiruitur. S i gͦi uł
ã. hactemuis monint stã¬
tis ne se clucerent᷑ apseu¬
do. nẽ agg̃ditur illos qͥ¬
aliqua de lege seruabat.
sub inccepationis for

Expanded text:
et similes, subministratum est, et constructum. Distingest per charitatem sine qua membra non cohaerent, nec invicem serviunt nec vivunt. Et sicut crescit virtutibus et membris. Et hoc, in augmentum Dei, id est quanuntibus, sicut minuebatur deserentibus. Qui enim per errorem deseruerant Deum, minuebant copias divitiarum ejus negando se esse ejus. Cum vero redeunt, incrementum faciunt Deo, quia ex perditis acquiruntur. Si ergo, vel autem. Hactenus monuit states ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qaliqua de lege servabant, sub increpationis for
Abbreviated transcription (Latin):
et tempore priuis ⁊ ce¬
deris hũndancus nos¬
mus et est sensus nõ
solum ã illa creatura
tionem corꝑis

Expanded text:
et tempore prius et caeteris abundantius: nogemimus, et est sensus: Non solum autem creatura mine corpus
Abbreviated transcription (Latin):
gurntur. Scio enim uanos hereticos de hoc capi¬
mi angeli. sub luesq uirtutes doleant et gemat
antequam liberemur peninis. s si ẽ. u̾m nami ⁊ si
nos adiuuant sine dolore. hõc agere credencli sunt.
ne miseti existiment᷑. presertim qi clixit eandem
creaturam q̃ ꝯgemiscit ⁊ dolet uanitati eẽ subiet¬
tam ꝙ de sũmis et excellentibi angelis nefas est
labore sua explent spatia sicut sol. et lima. ñ sine
labore statuta sibi implent sꝑata uł officia ꝙ ẽ
cã nr̃i. uñ quiescent nobis assũptis et iõ diligent̾
mundaniam adicit nos etiam hoc expectare et iñ¬
expectamus. et nõ in¬
quasi iari salui sumus¬
spe et hoc est. spe enĩ
quasi quodam merito¬
saliu. non dico sipłe¬

Expanded text:
gantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capigantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capimi angeli sublimesque virtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati subjectamlabore sua explent officia, sicut sol et luna, non sine labore statuta, sibi implent spatia; quod est causa nostri. Unde quiescent nobis assumptis, et ideo diligenter mundanam adjecit etiam nos hoc exspectare, et inexspectamus, et nonquasi jam salvi simus. Et hoc est, spe enim, quasi quodam meritosalvi, non dico si
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ iam sp̃e qꝙͣ in sacrisicium oblati sunt dco. et
diuino caritatis igͣne succensi gemsmus in nobis:
ipsis preter corpus .i. exceptis corporeis molestnis sus¬
pirantes et̃ne ierłm nos clico. expectantes. secure
et fortiter. nec dilatione. nec aduersis fracti. a dopti¬
onem. perfectam illoꝵ filioꝵ dei .r ut corpus etam̃
beneficium adoptionis accipiat. et ex om̃m parce
filii dei sint. hec enĩ adoptio que iam facta est ĩ
his qui crediderunt spu si corpore facta est. Noud̾
enĩ corpus reformatum est in illam celestem iii¬
tationem. ut sp̃c iam imitatus est reconciliati¬
oue fidei ab exrorib ꝯuersus ad dm̃. ergo etlam
in his qui crediderunt expectat ad huc adoptio¬
nem corporis. deide quid dixerit adoptionem
qr in nobis est unde gemimus. nõ solum pro aliis
hoc capłui si tta ut tractatũ est aꝑiatur. ñ iunci¬
dums in illas molestias. quib pleriq homines
contra catholicam disciplinam quedam dr̃e co¬

Expanded text:
quasi in sacrificium oblati sunt Deo, et divino charitatis igne succensi, gemimus in nobis ipsis, praeter corpus, id est exceptis corporis molestiis suspirantes aeternae Jerusalem. Nos dico, exspectantes, secure et fortiter, nec dilatione, nec adversis fracti, adoptionem perfectam filiorum Dei, id est ut corpus etiam beneficium adoptionis accipiat, et ex omni parte filii Dei sint. Haec enim adoptio quae jam facta est in his qui crediderunt, spiritu non corpore facta est. Nondum enim corpus reformatum est in illam coelestem mutationem, ut spiritus jam mutatus est, reconciliatione fidei ab erroribus conversus ad Dominum. Ergo etiam in his qui crediderunt exspectat adhuc adoptionem corporis. Deinde quid dixerit adoptionem quia in nobis est, unde gemimus, non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere co
Abbreviated transcription (Latin):
merita nouerat clisceruit
subdens. qui sunt in
domino .i. cos quos dig¬
nos noueritis. quia non
omines digni erant. Sał
tripheuam et tripho q̃
laborant in df̃io: ẜ ĩ mi

Expanded text:
merita noverat, discernit subdens: qui sunt in Domino, id est eos quos dignos videritis quia non omnes digni erant. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino, scili
Abbreviated transcription (Latin):
qui promptus erat ad res
dñi a gendas .s. ad sacerdo¬
cium. et ir̃em eius car¬
silis̃ ĩponit ꝓ ecc̃astico
cĩ hermem. patroam.
hos õs simł salutat. q
sçiebat eos eẽ ꝯuinctos¬

Expanded text:
quia promotus erat ad res Domini agendas, scilicet ad sacerdotium; et matrem ejus, carfilium proponit pro ecclesiastico tam, Hermem, Patrobam, Hos simul salutat, quia sciebat eos esse conco
Abbreviated transcription (Latin):
petientiam cognos¬
cam quo aĩo feceri¬
tis ut exꝑtus sum
ex partͥe obedĩam
uc̃am. et ciggnoscã.
an in oĩb. si obx¬
dientes sitis.

Expanded text:
perientiam cognoscam quo animo feceritis ut expertus sum in parte obedientiam vestram. Et cognoscam an in omnibus sitis obedientes mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
auĩo dolet statim mox ht̃ fructum. ħ enĩ nera pe¬
nitentia est cessare pcc̃o. iõ ⁊ donetis ⁊ osolemini.
ne forte qui eiusmodi est hũndantiori tusticia.i.
tis eiciendo eum. con¬
formitis in illum con
donando ei quod debe¬
Ideo enĩ et scͥpsi

Expanded text:
animo dolet, mox habet fructum. Haec enim vera poenitentia est cessare a peccato. Ideo condonetis et consolemini, ne forte qui ejusmodi est abundantiore tristitia, id is, ejiciendo eum, confirmetis in illum, donando ei, quod et debeIdeo enim et scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ obiurgatus est. a płrb. ut e ꝯtrario magis
douetis. qr qͣnto a płib oburgatur.: tanto ma¬
gis donandum est ei. et consolemini. eum uͥt
per exemplum dd̾ qui multum peccauit. ⁊ alio¬
rum quibꝰ in lulta est uenia. et per u̾ba domi¬
ni per ꝓpham dicentis. Nolo. mor. pec. s ut ꝯuͥ. ⁊¬

Expanded text:
quod objurgatus est a pluribus, ut econtrario magis donetis, quia quanto a pluribus objurgatur, tanto magis donandum est ei; et consolemini eum, Ambrosius ut per exemplum David, qui multum peccavit, et aliorum quibus indulta est venia, et per verba Domini per prophetam dicentis: Nolo mortem peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
abile. ñ de humili. set desublim in¬
ro. si se idinat ⁊ obsectat. filio meo dico. quẽ genm.
ĩ fide cũ eẽm ĩ mĩcłis. ⁊ steo tenerimus eũ diligo. qui tibi
aliqũ dũ infidelis erat. funt inictrlis. tta tollendo.

Expanded text:
abile, non de humili viro, sed de sublimi viro, si se inclinat et obsecrat. Filio meo, quem genui in fide, cum essem in vinculis. Et ideo tenerius eum diligo, qui tibi aliquando, dum infidelis erat, fuit inutilis, tua tollendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam imꝑãdi. ꝓꝑtet carita¬
tem meam. uel tuam ma¬
gis obseiro cũ sũ talis iuta
⁊ erate ut ego paułꝰ qui se¬
net sum. ⁊ ideo ñ imꝑo tibi¬
set obsato. unde suꝑra se¬
torem ue inctepaueris s

Expanded text:
ciam imperandi propter charittem meam, vel tuam, magis obsecro cum sis talis, aetate: ut ego Paulus qui senex sum, et ideo non impero tibisecro. Unde supra: Seniorem ne inc
Abbreviated transcription (Latin):
term. oft̃ ꝑ te digne illos
recipientẽ a siis laborib. qͥ dã mͦ respirantes. requcener̃t.
qr scõꝵ necesteratib utenillia inistraiit. ⁊ ita scoꝵ affec¬
tus erga illum ꝓpensuus eo consolante qui euit. ⁊ restige
multam hñs fiduciam. ã¬
utilitatem. non dico contͤ¬

Expanded text:
ter, per te digne illos recipientem a suis laboribus quodammodo respirantes requieverunt, quia sanctorum necessitatibus utensilia ministravit, et ita sanctorum affectus erga illum propensius eo consolante quievit, et refrigermultam habens fiduciautilitatem. Non dico cont
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite p̾mitte ita ut¬
solliccae. ut nichil desit
illis .i. ut que ad miatr¬
cum neccia sunt illis
ciis ne querant aliena. et quasi quis queteret.
boius opetib. dando mi¬
mstris. nõ dico ad q̃libet.
s ad usus necc̃ios. et hoc
ideo. ut non sint ĩ fruc¬
tuosy et uyita parabolam arboris qut non facit

Expanded text:
sollicite praemitte, ita sollicite, ut nihil desit illis, id est ut quae ad viaticum necessaria sunt eis, uos, ne quaerant aliena. Et quasi quis quaereret:bonis operibus dando ministris. Non dico ad quaelibet, sed ad usus necessarios, et hoc ideo, ut non sint infructuosi, et juxta parabolam arboris quae non facit
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate ꝯspiciamus ut
cum de ipsis reb quod
appetend̾ est appetimus.
t qd deuitand̃ est uitamus. Igͥnoscatur nob̾ qd̾
de hoĩb aliq̃m ĩmo assidue non u̾a sentimus.
ħ aũ ad hũanã temptationẽ ꝑtinet sine qua
uita ista nõ ducitur. uñ apł temptatio uos nõ
apprehendat nisi hũana. et si ergo susꝑitacio¬
nes uitare nõ possumus qr homines sumnis
deberemus. Si ergo suspicamur qd ẽ huana
temptatõ saltem nõ iudicemus. qñ ergo nõ
extatur ui teb ut recta sit improbatio uitioꝵ
uirtutũq approlato. profecto si erratat in
holb ne malis est hũana temptatio. quod
dutẽ perniciosum est prohibet apłc dicens :
bonas cogitationes: quiã gesta et cogitata bona
uł mala tunc erunt a perta et qi tunc eruite oĩa
nota omĩb poterunt de se iudicare. et de abis. Et
tiras unicinq bñ agenti uł cogitanti ecit ꝓ modo
s̃uo laus .i. remuineratio a deo hic autẽ nescitut

Expanded text:
eritate conspiciamus, ut cum de ipsis rebus quod appetendum est, appetimus, et quod devitandum est vitamus, ignoscatur nobis qui de hominibus aliquando imo assidue non vera sentimus. Haec enim ad humanam tentationem pertinent, sine qua ista vita non ducitur. Unde Apostolus: Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Et si ergo suspiciones vitare non possumus, quia homines sumus, ntinere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. Quando ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque approbatio, profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. Quod autem perniciosum est prohibet Apostolus dicens: Nbonas cogitationes. Ambrosius Quia gesta et cogitata bona, vel mala tunc erunt aperta. Et quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti erit pro modo suo laus, id est remuneratio a Deo. Hic autem nescitur
Abbreviated transcription (Latin):
rtum ueneram. sic ⁊ ofas
alũ quos salutat. hic rome
subdens. qui pro aĩa mea
nistrando michi. quibus
go. s et ciracte ecce geti¬
cium. qia hu laborant
ad profectura gencium
erhortantes fidem xp̃i qͥ
pericula pro apło pati nõ
recus auerunt. Unde et
romam eis obeclire debẽt.
et salutate domesticam
alutate eꝑhenctum

Expanded text:
rum venerant: sic et omnes alii quos salutat hic, Romaesubdens · Qui pro anima mea, io, in ministrando mihi, quibus go, sed et cuncta Ecclesiae gentium, quia hi laborant ad profectum gentium, exhortantes fidem Christi qui pericula pro Apostolo pati non recusaverunt. Unde et Romani eis obedire debent. Et salutate domesticam Salutate Epaenetum
Abbreviated transcription (Latin):
repromissiones. gen¬
cium in suo semine
sine ulla ã ꝯtradtĩo¬
ne qd̵ mimus ẽ bene¬
inde tẏpus xp̃i meli¬
or est ꝓ missiones hute¬
qi hoc uidetut minus
quod beneclicitur ab
lliquo et comuni ominum iuditio et sine uł¬
la contradictione. et si ergo in acceptione de¬
cima contradicitur quod non ideo sit maior

Expanded text:
repromissiones gentium in suo semine sine ulla jam contradictiod minus est beneoinde typus Christi melior est promissiones habequia hoc videtur minus quod benedicitur ab aliquo ex communi omnium judicio, et sine ulla contradictione. Etsi ergo in acceptione decimarum contradicitur, quod non ideo sit major
Abbreviated transcription (Latin):
primis dicendum
¶est. dux apostolus paulus
in hac spistola scribẽto
non seruauetit. morem su¬
um. ut uel notabilitra
nominis siii. liel ordinis
scriberet dignitatem.
hec cauisa est quod ad
eos scribens qui ex tir¬
ticisione crediderant.

Expanded text:
primis dicendum est cur apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est, quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant,
Abbreviated transcription (Latin):
et cum hoc debeatis. Aliquis ur̃m hñs negocisi
quocumq modo possuat. aut leges diuinas
aut omĩno sꝑmuit. aut ps opprimendos bonos fal¬
sa exposinone inter pretantur. et non pocius ap̃
sanctos qui dr̃a timentes iusticiam seruatent.
et legum uerttati salua caritate. et caritati sal¬
ua ueritate iudicando deserurrent. quasi reue¬
ra audana est. et stulticia hoc facere. ⁊ quas a¬
et ait. An nescias
ideo enim dycit. de ħ¬

Expanded text:
et cum hoc debeatis, aliquis vestrum habens negotium quocunque modo possunt, et leges divinas aut omnino spernunt, aut propter opprimendos bonos falsa expositione interpretantur; et non potius apud sanctos, qui Domini timentes justitiam, et legum veritati salva charitate, et charitati salva veritate judicando deservirent? Quasi dicat: Revera audacia est, et stultitia hoc facere. Et quasi aEt ait: An nescitisIdeo enim dixit de h
Abbreviated transcription (Latin):
infp̃u estis seruientes nõ
in carne. a terrenis ad celestia ab hsiams al du¬
qĩ aliud sit caro. aliud sit crrpus citis. s quia
corpus multa reri noñ est. quaꝵ milla cato esti
quod solus xp̃c facit. consepilii. Itepa hoc ĩ xpo

Expanded text:
itu estis servientes non in carne, a terrenis ad coelestia, ab humanis ad diquasi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est, quia solus Christus facit. Consepulti. Item; hoc in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
de recipiaus. s piobate .i. ratione discutite
oĩa moban dã .s. certa enĩ nõ egent discussi¬
na ⁊ intec hec sub inducere praua. ut ꝑ hec
q̃ bona sunt accipiantur et mala iõ monet
oĩa probare. ⁊ qppcquid sobue ⁊ benedãn fu¬

Expanded text:
te recipiatis. Sed probate, id est ratione discutite omnia probanda; sed certa enim non egent discussina, et inter haec subinducere prava, ut per haec quae bona sunt, accipiantur et mala. Ideo monet omnia probare, et quidquid sobrie et bene dictum fu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qd̃ ait. ut qui tenet ⁊ c̃. Nõ absurde de roma¬
no imperio creditur dcm̃ donec tollatur. ut sit
sensus tm̃ ħ testat aũquã reueletur imqiꝰ illi. ut
qui. te. nuc̃. romanũ ĩꝑiũ: teueat .i. qui mͦ ĩꝑat¬

Expanded text:
tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romatamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Romanum imperium teneat, id
Abbreviated transcription (Latin):
ita u̾e reuelabitur. Nã
scõꝵ. et persecunonem quam inferebat uerꝑ
qi iam tunc chiabolus occulte per neronem
et alios optrabatur occidendo martires sicut
tunc aperte openiturus est per angcp̃m int̾¬
ne qui instigante paire suo diabolo ⁊elo ydo.¬
lorum interfecit apłos. et sunt nero et alsi
piut figura xõi tm̃ ut qui tenet. ⁊ c̃. qr illos
scire cdixit quid detineat. hoc aperte ñ expo¬
nit. et ideo nos qui nescums qd̵ illi sciebant
addidit: hunc senssi faciunt obscutiorẽ. qͥd ẽ¬
niam .s. in curteret qd̵ romano imperio male
ta uelut anticp̃i uidebantur. uñ sĩ nulli ip̃m re¬
surrecturũ et fut᷑m antixp̃m suspicanitur. alii uͦ¬
nec occisum putant. s pocius sub tractũ ut pu¬
taretur occisus. et uiuũ occłtari inuigore ipsisus
etatis in qua fuit cũ crederetur extinctus. donec
suo tp̃re reueletur et restituatut ĩ regnũ. s mul¬
tum mira mͥ ẽ ħ opinanciũ tanta p̾sũptõ illuo

Expanded text:
ita: Vere revelabitur. Nam,sanctorum et persecutionem, quam inferebat Nero  jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo martyres, sicut tunc aperte operaturus est per Antichristum intene, qui instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Nero et alii runt figura Christi. Tantum ut qui tenet, etc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. addidit, hunc sensum faciunt obscuriorem. Nam quniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male ta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantur. alii unec occisum putant, sed potius subtractum, ut putaretur occisus, et vivum occultari, in vigore ipsius aetatis in qua fuit cum crederetur exstinctus, donec tempore suo reveletur et restituatur in regnum. Sed multum mira mihi est haec opinantium tanta praesumptio. Illud