comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itdtũ d̃ hoc ẽ samaria habi
putelant: Dieq iudicui quando
Ulos agri lugebit populus suꝑ
duld ad illum cuncta referentes.
ut cnfusio. eos capi& in at̾nũ.
defundent᷑ in uoluntatib suis:
ali a supra & inp̃senti loco: in com¬
aamanis suis scriptũ reliquit.
ailigendum. quod nobis omni no
hlca: Impium enĩ est: quod
ra historiam intelligitur derege
no: iuxta tropologiam ad xp̃m¬
pmr.s ransire ftecit samaria
regem suum: quasi spumam super
faciem aquae: Et disꝑdentur excel¬
sa idoli: peccatũ israhel: Lappa
& tribubus ascend& suꝑ aras eorũ:
& dicent montib oꝑite nos : & col¬
lib: cadite suꝑnos: Ixx: Proiecit¬
samaria regem suum sicut gremiũ
suꝑ faciem terrae: & auferentur

Expanded text:
torum Dei, hoc est, Samaria habitare jactabant, dieque judicii quando sulcos agri, lugebit populus supediabolo, ad illum cuncta referentes, unde confusio eos capiet in aeternum, et confundentur in voluntatibus suis. Quidam et supra et in praesenti loco in commentariis suis scriptum reliquit, telligendum. Quod nobis omnino displicet. Impium enim est quod juxta historiam intelligitur de rege Assyrio, juxta tropologiam ad ransire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae et disperdentur excelsa idoli peccatum Israhel lappa et tribulus ascendet super aras eorum et dicent montibus operite nos et collibus cadite super nos ex Samaria regem suum sicut cremium super faciem aquae, et auferentur
Abbreviated transcription (Latin):
gremium transtulerunt: aridas
herbas sicctiq uirgulta quȩ camino
& incendio praparantur: Symma¬
chus posuit õniteaia. uolens osten¬
dere ferrͣentis ollȩ superiores
aquas : & spumam bullasq surgen¬

Expanded text:
cremium, transtulerunt aridas, scilicet herbas siccaque virgulta, quae camino et incendio praeparantur, Symmachus posuit ἐπίζεμα, volens ostendere ferventis ollae superiores aquas, et in spumam bullasque assurgen
Abbreviated transcription (Latin):
ne uitam tuam: Vnde & apostolus
dicit: Miser ego homo quis me libera¬
bit de corpore mortis huius & ap
pelletur corpus mortis. uel corpus
humilitutis Hoc illi ad occasionẽ
sue ducant hereseos: & sub persona
xp̃i mentiantur antixpm̃: E ccle¬
sius teneant. ut uentrem pingius¬
simum nutriant: & carnaliter ui¬
uentes. contra carnem dis putent:
Nos autem scimus de incorruptu
uirgine corpus as sumptum: non

Expanded text:
tu vitam tuam. Unde et Apostolus tu vitam tuam. Unde et Apostolus dicit: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Et appellatur corpus mortis, vel corpus humilitatis. Hoc illi ad occasionem suae ducunt haereseos: ut sub persona Christi mentiantur antichristum: Ecclesias teneant, ut ventrem pinguissimum nutriant, et carnaliter viventes, contra carnem disputent  Al. disputant. Nos autem scimus de incorrupta Virgine corpus assumptum, non
Abbreviated transcription (Latin):
udes terre. quusi quedam sere
atemi carceris ac supliciorum:
nolentes ab inferis animus exire
uptiuus. Unde significanter lxx
ntes: quos semel in ua serant:
ndominus nr dequo sub perso
uxp̃i in esaia legimus. fores ȩne
lonteram. & uectes ferreos con¬
higam: ad montium extremu
ll cendit. & eternis conclusus est
latibus. ut omnes qui clausi fue¬
unt lib eraret. Et ut sub leuuret
derait: Hoc est: quod apłi interpre¬
uncur in quinto detimo psalmo
&persona do mini prophetiam:
Uñ non derelinques animã meã
infero: nec dabis scm̃ tuum
ui dere corruptionem: Quod dauid
scilicet amortuus & sepultus: saluu¬
toris autem caro non uiderit corrup¬
tionem: Alii uero interpretantur
quod ad comparationem cȩlestis
beatitudinis & uerbi dei. humanũ
corpus corruptio sit: quod semina¬
tur incorruptione: Et in centesimo
scđo psalmo: ex persona iusti signi¬
ficatur: Qui sanut om̃s infirmitu¬
tes tuus: qui redimit ex corruptio¬

Expanded text:
vectes terrae, et quasi quaedam serae vectes terrae, et quasi quaedam serae extremi carceris ac suppliciorum, nolentes ab inferis animas exire captivas. Unde significanter LXX ntes, quos semel invaserant. Sed Dominus noster, de quo sub persona Cyri in Isaia legimus: Fores aeneas conteram, et vectes ferreos confringam , ad montium extrema descendit, et aeternis conclusus est vectibus, ut omnes qui clausi fuerant, liberaret. Et sublevabis derat. Hoc est, quod Apostoli interpretantur in quinto decimo psalmo ex persona Domini prophetatum: Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem: quod David scilicet mortuus sit et sepultus: Salvatoris autem caro non viderit corruptionem. Alii vero interpretantur quod ad comparationem coelestis beatitudinis et Verbi Dei, humanum corpus corruptio sit, quod seminatur in corruptione; et in centesimo secundo psalmo ex persona Justi significetur: Qui sanat omnes infirmitates tuas: qui redemit de interi
Abbreviated transcription (Latin):
abissus accipitur: & ꝓsacramen¬
tis uc ꝓfundissimis censibus ac
iuditiis dei: Iuditia dñi abisis
multa: Et abissus abissum iio¬
cat in uoce: caturactarum durii
Pelugus co operuit caput munꝰ
ad extrema montium des cendi.
Terrae uectes: concluserunt me
in eternum x x. In trauit cantꝰ
meum in scissuras montium: ds¬
cendi in terram. cuius uectes sun
retinucula sempiterna: Quod
ione caput pelugus operuert.
& ad montiũ ex trema des cenbi¬
rit: & uenerit usque ad ꝓfunda
terrarum. quibus quusi uectbul
& columnis dei uoluntute teras
globus sustentutur: nulli dubi¬
um est: De quu & alibi dictus.
Ego firmaui. columnas eius:. Dicde
autem saluatore. iuxtu utramq
editionẽ ui decur mihi sic possei
telligi: quod principale &tapil
asucabus operiebantur. qui sẽ
sub traxerunt libertute.
id que loca quusi in extremo
Ino peccatorum animȩ trahtm¬
ur. dicente psalmographo.
nrabunt in inferiora terre :
partes uulpium erunt: Isti sunt

Expanded text:
abyssus accipitur et pro sacramenabyssus accipitur et pro sacramentis ac profundissimis sensibus, et judiciis Dei: Judicia Domini abyssus multa . Et: Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum . Pelagus operuit caput meum, ad extrema montium descendi, terrae vectes concluserunt me in aeternum. LXX: Intravit caput meum ad scissuras montium: descendi in terram, cujus vectes sunt retinacula sempiterna. Quod Jonae caput pelagus operuerit, et ad montium extrema descenderit, et venerit usque ad profunda terrarum, quibus quasi vectibus et columnis Dei voluntate globus terrae sustentatur, nulli dubium est, de qua et alibi dicitur: Ego confirmavi columnas ejus . De Domino autem Salvatore juxta utramque editionem videtur mihi sic posse telligi, quod principale et caput fluctibus operiebantur, qui se a coeli subtraxerant libertate, ad quae loca quasi in extremo limo peccatorum, animae trahebantur, dicente Psalmographo: Intrabunt in inferiora terrae, partes vulpium erunt . Isti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mam meã: Abissus: uullauit me no¬
ussimu:A quue iste quue uicinȩ
sunt abissis. quue in terris uoluun¬
tur & defluunt. que multum secũ
limi trahunt: non corpus sed ani¬
mam nituntur occidere Amice
quippe sunt corporum: & eius uo¬
luptutibus confouentur Unde
scđm illud quod supra diximus.
loquitur dominus inpsalmo:
runt aque usq ad animũ meã:
Et alio loco: Torrentẽ ꝑ transiuit
anima nrã : Et ne urgeut suꝑ
me puteus os suum: neq me
concludut infernus: non mihi
deneget exitum: Qui sponte des¬
cendi : sponte conscendam. Qui
uolunturius captiuus ueni: debeo
liberure captiuos. Ut impleatur
illud. As cendens in altum: capti¬
uum duxit captiuitatem: Cos
enim qui ante capti fuerant ad¬
ux mortem: iste cepit ad uitã.
Abissos autem pernciosus quus¬
dã
& pes simas fortitudines aco
debemus: uel cormentis siplu
deditus potestutes: ad quis o
cuuangelio demones rogant
ne ire cogantur :nde & tenq
eratit: super abissum: Interdũ

Expanded text:
llavit me novissima. Aquae istae, quae vicinae sunt abyssis, quae in terris volvuntur, et defluunt, quae multum secum limi trahunt, non corpus, sed animam nituntur occidere, amicae quippe sunt corporum, et ejus voluptatibus confoventur. Unde secundum illud quod supra diximus, loquitur Dominus in Psalmo: runt aquae usque ad animam meam . Et in alio loco: Torrentem pertransiit anima nostra . Et: Ne urgeat super me puteus os suum, neque concludat infernus ; non mihi deneget exitum, qui sponte descendi, sponte conscendam, qui voluntarius captivus veni, debeo deliberare captivos, ut impleatur illud: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem : eos enim qui ante captivi fuerant in morte, iste cepit ad vitam. Abyssos autem perniciosas quasdam et pessimas fortitudines accipere debemus, vel tormentis suppliciisque deditas potestates, ad quas et in Evangelio daemones rogant ne ire cogantur . Unde et tenebrae erant super abyssum . Interdum
Abbreviated transcription (Latin):
Et cuuungłicam lectionem: quuscrip¬
tum est: Pater glorifica me apud te.
gloria quam habui prius quum
mund fieret Et respondit puter:¬
de caelo : Et glorificaui: & glori ficabo.
Uel certe quiu legitur. pater in me
& ego in patre : sicut templum
putris filius est: icu templũ filii
pater: Ipse enim dicit: Egode patre
exiui: & ueni: Et uerbum erat apud
dm̃ & deus erut uerbum: Aut
unus idemq saluutor. quasi homo
postulut: quasi dominus pollicet᷑.
& de suu quum semꝑ habuit posses¬
sione: securus est Ex ione uero
persona uel optuntis ł confidentis
affectu. liquido in telligi potest.
quod desideret in prosundo muris
positus. uidere templum domini:
& spũ ꝓphetali alibi sit: & aliud con¬

Expanded text:
Et Evangelicam lectionem in qua scriptum est: Pater, glorifica me apud te ea gloria, quam habui priusquam mundus fieret . Et respondit de coelo Pater: Et glorificavi, et glorificabo . Vel certe quia legitur: Pater in me, et ego in Patre , sicut templum Patris Filius est, ita templum Filii Pater. Ipse enim dicit: Ego de Patre exivi, et veni . Et: Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Aut unus idemque Salvator quasi homo postulat: quasi Deus pollicetur; et de sua quam semper habuit, possessione securus est. Ex Jonae vero persona, vel optantis, vel confidentis affectu liquido intelligi potest, quod desideraverit in profundo maris positus videre templum Domini, et spiritu prophetali alibi sit, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
& te crediderunt: Dixi: Uerũp¬
amen rursum uidebo tem plum
templum sc̃m tuums hoc quod in
greco dicitur. utu & hab& uulguta
editio putus: in terpreturi pocest.
ut sit quusi propositionis & as sumptio¬
nis. confirmationisq ac sillogis smi.
ex trema conclusio: Non ex am bigen¬
tis in certo: sed ex fiducia conpro¬
bantis: P ro quo nos interpretuti su¬
mus. Yerumptum̃ rursus uidebo
templum scm̃ tuum: Seđm illud
quod ex personu eius in alio psalmo

Expanded text:
et te crediderunt , dico: Verumtet te crediderunt , dico: Verumtamen rursum vide templum templum sanctum tuum? Hoc quod in Graeco dicitur ἆρα, et habet vulgata editio, putas, interpretari potest, igitur, ut sit quasi propositionis et assumptionis, confirmationisque ac syllogismi extrema conclusio, non ex ambigentis incerto, sed ex fiducia comprobantis: pro quo nos interpretati sumus: Verumtamen rursum videbo templum sanctum tuum, secundum illud quod ex persona ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
ri super id quod potestis: sed fau&
cum temptutione exitum ut posi¬
tis sustinere Et qm̃ om̃s perseuuo¬
nes & uniuersu que accidunt. abso
dei non in gruunt uoluntute idus¬
co dei gurgites dicuntur & flucas
qui non op presserunt iħm. sed ues¬
sierunt percum: minantes tuastũ
nuufragium non inferentes. In¬
Ia srigi turbines scuientes: ut ce
ssiturius naiugurent: Et ego
S Abiectus sum: a conspectũ ocu¬
ltum tuorum qi xx REt ego dixi.
lcicus sum: ex oculis tuĩ. Antequã
lumarem de tribulutione mea
lus imitutus: dixi: Ab iectus
lmn: a conspectu oculorũ tuorũ.
Quindo eram tecum. & tuo lumi¬
im: Post quam ueni in ꝓfundũ
haris. & hominis carne circum¬
ditus sum: humanos imitor af¬
ntus & dico: Abiectus sum: a conspec¬
u oculorum tuorum. Hoc quusi
homo locutus sum: Ceterum quasi
daus. & is qui cum essem informu
uu: non sum rapinu arbitratus
qqualem me esse tui. uolens ad te
eichere humanum genus: ut ubi
ego sum. & ibi sint omnes. qui in me

Expanded text:
tis; sed faciet cum tentatione et exitum, ut possitis sustinere . Et quoniam omnes persecutiones, et universa quae accidunt, absque Dei non ingruunt voluntate: idcirco Dei gurgites dicuntur et fluctus, qui non oppresserunt Jesum, sed transierunt per eum, minantes tantum naufragium, non inferentes. Unet fregi turbines saevientes, ut caeteri securius navigarent. 409 Et ego dixi, abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. LXX: Ego dixi, abjectus sum ab oculis tuis. Antequam clamarem de tribulatione mea,illius imitatus, dixi: Abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. Quando eram tecum, et tuo lumisum. Postquam autem veni in profundum maris, et hominis carne circumdatus sum, humanos imitor affectus, dico: Abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. Hoc quasi homo locutus sum: caeterum quasi Deus, et his, qui cum essem in forma tua, non sum rapinam arbitratus aequalem me esse tui , volens ad te evehere humanum genus: ut ubi ego sum et tu, ibi sint et omnes, qui in me
Abbreviated transcription (Latin):
scrsitus dñs suscipi&: N Nunc
recordabitur iniquitatis eorum
&iuis tabit peccata eorum. Ipsi
adegptu conuertantur: Et obli¬
us est isrł factoris sua: & aedifi¬
uaut delubra: & iudas multipli¬
caut urbes munitas : Etmitta̾
qr inciuitates eius: & deuorabit

Expanded text:
inus non suscipiet eas. Nunc recordabitur iniquitatis eorum, et visitabit peccata eorum: ipsi ad Aegyptum convertentur, Et oblitus est Israel factoris sui, et aedificavit delubra: et Judas multiplicavit urbes munitas: Et mittam ignem in civitates ejus, et devorabit
Abbreviated transcription (Latin):
as adferent : immolabunt car¬
nes & comedent: Dns non sus¬
peccatũ. facte sunt ei altaria
delicta: scriba eis multicudi
nem. & legitima eius in aliena
reputata sunt altaria delicto
Quia si immola uerint hostias
& comederint carnes : dñs non
suscipi& eas. Ducti ait incap¬
tiuitate: cessabunt paulisper
ab honere regis & principis: &
hoc patientur : quia ephitum
prins s eorũ multiplicauit
altaria. Non in quibus im¬
molar& do: sed inquib: pecca¬
tis peccata coniunger&. Quȩ
altaria idest are: uertentur
ei in delictum : Vt quanto
plura fuerint: tanto illius
scelera duplicentur. De quo
supra dixerat. quid fatiam
tibi ephrai. quid fatiam ui
da : Velud ambigens & requi

Expanded text:
as adfer adfer immolabunt caras adfer adfer immolabunt carnes et comedent Dominus non suspeccatum, facta sunt ei altaria delicta: scribam in ea multitunem: legitima ejus in aliena reputata sunt altaria: quia si immolaverint hostias, et comederint carnes, Dominus non cta. Ducti, ait, in captivitatem cessabunt paulisper ab onere regis et principis. Et hoc patientur quia Ephraim princeps eorum multiplicavit altaria, non in quibus immolaret Domino, sed in quibus peccatis peccata conjungeret: quae altaria, id est, arae vertentur ei in delictum, ut quanto plura fuerint, tanto illius scelera multiplicentur. Deinde ut supra dixerat: Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? velut ambige
Abbreviated transcription (Latin):
trad&ur gentibus. Sicut eni¬
gentes uł nationes corporalia
simulachra uenerantur. sic
isti idola deos putant. quaede
suo corde fixerunt: & ideore¬
putantur innumero nationũ:
Sin aut̾e inquit nunc. & inprȩ¬
senti sȩculo egerint penitenti¬
am. & suscepeos: scessabunt
suꝑseparuu regem constituere
& principes eius. Et intelle¬
gamus parun rege diabolum.
ad distintionẽ magiregis qui
sotixate cu belial haberenon
potest: sed statim ut receptus
fuerit decorde credentium.
fugat paruu rege & principes
eius. Iuxta haebrucu autem.
congregabuntur iȩcclesiadi
qui fuerant ante disꝑsi: & mer¬
cede sibi conduxerant natio¬
nes. & quiescent abhonereregis
increpat dicens. Sine nobis
regnatis. atque utma regnar&is
It aprincipib quos habent in sx¬
nagogis diaboli constitutos.
Quia multiplicauit ephraum
altaria adpec candũ. factesunt
eiarȩ indelictum: scribamei
multi plices legesmeas. qua eue¬
lud aliene cõputatesunt. hosti¬

Expanded text:
tradetur gentibus. Sicut enitradetur gentibus. Sicut enim nationes corporalia simulacra venerantur: sic isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, et ideo reputabuntur in numero nationum. Sin autem, inquit, nunc, et in praesenti saeculo egerint poenitentiam, et susceperim eos, cessabunt parvum super se regem constituere et principes ejus. Ut intelligamus parvum regem diabolum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in Ecclesia Dei qui fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant nationes, et quiescent ab onere regis,increpat, dicens: Sine nobis regnatis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos. Quia multiplicavit Ephraim altaria ad peccandum factae sunt ei arae in delictum scribam ei multiplices leges meas quae velut alienae conputatae sunt hosti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯaibus. & mercede ad auxi¬
Sandã sibi condurerint nati¬
ones congitgabuntur ad puȩ
i &uicti parit̾ abducentur
Squiaamant offerre aduer¬
asus munera: ideo paulisꝑ
benefitium consequentur:
lmonsoluant stipendia regi
srincipibus: donec ꝑueni ant
ussirios ubi riequa qua tri¬
luta &stipendia dabunt ut
liberi: sedredigentur inulti¬
na seruitute̾. De haer&icis
non ambigimus: quin iuxta
errore mentis suae euntes ad
assirios. ascendere seputant non
descendere. Vnde dicitur ad
ospisa iam: Quid factumest
abiNunc. quia ascendiftis om̃s
inta uana: quoru as srriox
puceps sensus magnus: Vnde
insem& ipso germinauit ephrti¬
im praesuptione̾ sui: aestimar
secreuisse: Siuae onager factꝰ
ist solitarius: ut non aec clesie
unstituta. seddiaboli deserta
penetrar&. Amauit munera.
ꝓerrore suo: ipsi sibi praemia
repmittens. siue curpis lucrigia¬
a om̃ci fatieris.: Velcerte dedit
anatorib suis demonib munera
atq mercedes: & cu hoc fecerit

Expanded text:
ibus, et mercede ad auxiliandum sibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnam, et vincti pariter abducentur. Et quia amant offerre adversariis munera, ideo paulisper beneficium consequentur, ut non solvant stipendia regi et principibus, donec perveniant in Assyrios, ubi nequaquam tributa, et stipendia dabunt ut liberi; sed redigentur in ultimam servitutem. De haereticis non ambigimus, quin juxta errorem mentis suae euntes ad Assyrios, ascendere se putent, et non descendere. Unde dicitur ad eos per Isaiam: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana ? quorum Assyriorum princeps est sensus magnus. Unde in semetipso germinavit Ephraim, praesumptione sui aestimans se crevisse. Sive onager factus est solitarius, ut non Ecclesiae consita, sed diaboli deserta penetraret. Amavit munera pro errore suo, ipse sibi praemia repromittens, sive turpis lucri gratia omnia faciens. Vel certe dedit amatoribus suis daemonibus munera atque mercedes, et cum hoc fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex uolunta tedi sed expopłi eron
rex factus est. & quia radicp
aetatis non habuit. statim utn¬
nare coepit. in im pi&atem suc¬
census est: Potest hoc quoddic
ipsi regna uerunt & non exm
principes extiterunt . & non cogu¬
ui. &iam de hieroboam accip
filio nabath. & deceteris prin¬
pibus. quiei in imperio succesi¬
runt. Nec statim quia ds sab¬
moni iritus. regnũ eius diudi
uoluit: id circo is rł bene suscpt
rege. Debuerat eni iurtalgi
prae cepta in terrogare dm
an uell& hoc fieri: Na &diu
uatore hee dicitur: quod oprati
quida tradi filium hominis. ed
ue illi ꝑque tra dendusst: Du¬
bolũ qui ponere cupit suꝑ adla
caeli nidũ suu̾: aquiła sepis sime
legimus: Si exaltatus fueris i
aquila: inde d&ia hamite dia
ns suae lumen amitentes.
Udc inlege praeciptur: ut non

Expanded text:
ex voluntate Dei, sed ex populi errore ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest hoc quod dicit: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi, etiam de Jeroboam accipi filio Nabath, et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta interrogare Dominum, an vellet hoc fieri. Nam de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit onis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Ingutturae tuosit tuba. ut uoci¬
fereris &dicas : Quasi aquilã¬
indomo dñi rege̾ uenire caldeũ.
non obaliam causa iubeo. nisi qđ
trans gressi sunt foedus meum. &
meas caeremonias reliquerunt:
Vnde tepore neces sitatis & an¬
gustiae. quando captiuitas uene¬
rit: me inuocabunt & dicent:
Ds ms: cognouimus te isrthel.
Nos qui appella mupisrł: scimus
te atq cognoscimus. & nomen
iacob qui tibi placuit seruamus
antiquu. ut dica mur israhel.
Quibus respondit dñis. Quomo¬
do uocamini isrł. cu is rł piecerit
d&. quime regedeserto. p& ierunt
& fecerunt contra uolunta tem
ra regis exponit inpia. & filios
eoꝵ acfilias dicit regibus seruitu¬
ras: ut addm̃ rege̾ clementissi¬
mũ reuer tantur. Sedilli absue
luntate di principes extiterin.
& noneis sufficit hoc scelus. ns
lori impigate fecinus diplia¬
rent. ut argentu suu̾ & aurĩ su¬
qđ acceperent ad diuĩas & orato
in idola uerterent. Ego saul. so

Expanded text:
In gutture tuo sit tuba, ut vociIn gutture tuo sit tuba, ut vocifereris et dicas, quasi aquilaDomini, regem venire Chaldaeorum, non aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt et dicent: Deus meus, cognovimus te, Israel; nos qui appellamur Israel, scimus te atque cognoscimus, et nomen Jacob, qui tibi placuit, servamus antiquum, ut dicamur Israel. Quibus respondit Dominus: Quomodo vocamini Israel, cum Israel projecerit det: qui, me rege deserto, petierunt t fecerunt contra voluntatem Dra regis exponit imperia, et filios eorum ac filias dicit regibus servituras, ut ad Dominum regem clementissimum convertantur ; sed illi absque voluntate Dei principes exstiterunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non
Abbreviated transcription (Latin):
gationis suae: ruhil pr&iosa¬
rũ mertiũ. sed terrena conqui¬
rere: Nos aut̃ sequentes hae¬
planationis texamus ordi¬
ne. praecipitur ꝓph&iȩ: &
dicitur ad eum.. Ingut turae tuo.
sit tuba. Hoc est: sic exalta uoce
tua: ut tubae similis sit ut plu¬
rimi audiant: quia plurimi pec¬
cauerunt. Cuque exaltaueris
uoce tuam: hoc dicito cũ clamore
Quasi aquila suꝑ domũ dñi.
Itest sensus: Veni& nabugo do¬
nosor cu omi exercitu suo. ta rap¬
tim. ta uelocitꝰ: ut aquilae imi¬
tetur uolatũ festinantis ad prae¬
dam: łtueni&. non ad alium lo¬
cu: sed adhierusale inqua teplu
di situ est: Ut etm destruat atq
sub uertat. Dehac aquila: hie¬
rechiel plemus loquitur. Mag¬
narũ alarũ: plumarũq. & un¬
guium. quae hab& ductum
intrandi inlabanũ: Hoc est: in
tẽplodi. luxta zachariam pro¬
pha&a: in quo scriptũ est. aꝑi
libane portas tuas : & comedat
ignis cȩdros tuas. hoc aut̃ õ ꝓphe¬
ta quodtibi dico atq praetipio.

Expanded text:
gationis suae, nihil pretiosagationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes veplanationis texamus ordinem. Praecipitur prophetae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas . Hoc autem, o propheta, quod tibi dico atque praecipio:
Abbreviated transcription (Latin):
tme principes extiterunt. & n
ogioii: argentũ suũ & aurũ suũ.
saeunt sibi idola: ut interirent.
ex. In sinueorũ quasi terra: si
meum. & contra lege̾ mea impi
uersatus est bona: inimicũ secuti
sunt. Sibi m& ipsis regnauerunt.:
d non ꝑme: principes extiterunt:
A non indica uerunt mim: Ar¬
titu suũ & aurũ suũ. fecerunt
indola utdis ꝑerent: hoc qđ¬
us interpraetatisumus ingut¬
ture tuo sit tuba. ꝓquo in haebreo
erptumest. AlEC CHARh Suphaa
daquila & semmachus & theodo¬
tio similit̾ trans tulerunt: soli
eptua ginta dixerunt. Insi nu
eorũ quasi terra: Quod quid
signific& : incertũ est. Iuidam
eni eftimant sinu̾ dupliciter ac¬
cipi. & inferiore part̾e uestim̾ti
agenitalibus usque adpedes.
& culpi maris idest sinum.
Verbi gr̃a. adriatici. & ionii.
& ꝓpontidis: Falsosq magistros
quiblasphemia ȩgiptisunt secuti.
omia insinusuo libidini serui¬
entia & terrena r&inere. Uel
certe in portu & refugio na ui¬

Expanded text:
me: principes exstiterunt, et non cognovi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent. LXX: In sinu eorum quasi terra sicumeum, et contra legem meam impie aversatus est bona: inimicum persecuti sunt, ex semetipsis regnaverunt, et non per me: principes exstiterunt, et non indicaverunt mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut dispereant. Hoc quod interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Soli Septuaginta dixerunt: in sinu eorum quasi terra: quod quid significet, incertum est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque magistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navi
Abbreviated transcription (Latin):
ta ign̾e inciuitates eius: & deuo¬
uabit fundam̃ta illius Inter
peccatu hoc int̾ est: quod iniqͥtas
antelege̾. peccatũ post legemest
& qui ꝑmanent indelictisꝰ: iniqͥ¬
tatis eoꝵ dñs recordabitur. qua
antelege cͥomiserant: peccatoꝵ
aute non recordabitur : sed
fati& ultione̾. Ideo aut̾e & ue¬
terũ iniquitatũ recordabitur.
& peccata pristina usitabit.
quia inaegiptũ sunt uersi. uel
auxilia postulantes. uel eosde
colentes deos. Inquib priuser¬
Oblitus est enĩ isrł factoris sui.
& aedificauit delubra mexcel¬
sis: totos colles & montes &um¬
brosas arbores. baali & astar¬
hti. & aliis idolis consetrans.
Iudas quoq intellegens israhele̾

Expanded text:
civitates ejus, et devorabit fundamenta ejus. Inter peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur, et peccata pristina visitabit: quia in Aegyptum sunt reversi, vel auxilia postulantes, vel eosdem colentes deos, in quibus prius erOblitus est enim Israel factoris sui, et aedificavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans. Judas quoque intelligens Israele
Abbreviated transcription (Latin):
doc&: Quodhaer&ici deserentes
multa sibi altaria fabricaali.
Non ad placandudm. sed inde¬
lictorũ multi tudine. ꝓptia
leges di accipere non merentis
cu ets quas accepant ante u¬
tępserint. Et siquid dixxeruie
Sart hostas. & comedunt carnes
Nec comedunt eius carnem.
aius caro cibus credentium est.
Quic quid eni fecerint sacrisiti¬
ram ordine rituq simulan¬
a siu edederint haelemosina

Expanded text:
docet , quod haeretici deserentes, multa sibi altaria 89 fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint lant hostias et comedunt carnes nec comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
quas prius dedera ꝑ morsen.
Sedquid ꝓdest ultra alias seribo
cũ contemsferit eas quas antis¬
cepit: an non cont̾eptus diel
& colles idola fabricatisint. qu¬
bus irritarent dm̃: altaria qo¬
q idcircofecerunt: Nonut mihi
placerent: sed ut multis homis
immolatis. carnes earũ cone¬
derent: Iuxta illud quodaͥis
loquitur ineuuangelio. An
am̃ dicouobis: quexitis me non
quia uidistis signia: sed quia mo¬
non ut ꝑeas placeant do. Nec is¬
cipi& ets dnis : quas non illi d
suo uentri im molauerum at
turi Unu̾ aute̾ esse altar pale

Expanded text:
quas prius dederam per Moysen. Sed quid prodest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, nes montes et colles idola fabricati sunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi placerent; sed ut, multis hostiis immolatis, carnes earum comederent, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis, quaeritis me, non quia vidistis signa; sed quia mannon ut per eas placeant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt et gutturi. Unum autem esse altare
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis in is rł: Autqualis u
ds est. quima nufor matu an¬
cis : Deniq ut artnearũ sila
sol uentur inuentũ : ita uitibs
samariae redigetur innihis
leuant. Q idcirco iratus est un
taꝑuer sitas. ut nolint relinquad
idola qua e ipsi fabricatisuit Ita¬
men sordes haer&icas. ꝓ etdisur¬
tulos non accepit is rahel: quam
uit intel legentiae pra uita tem.
& artifex est di sui. quicito pibt
ara nearũ telas imitabitur. quo
leui rupuntur attactu. Qquiaũ
en non fati& farina̾. Quod
asterit alieni comedentea
qͥuia corrupta uento semi¬

Expanded text:
fecistis in Israel. Aut qualis ille fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihillevant; et idcirco iratus est furor perversitas, ut nolint relinquere idola, quae sibi fabricati sunt, et amentulos non accepit Israel, qui Domvit intelligentiae pravitatem, et artifex est Dei sui, qui cito peribit et aranearum telas imitabitur, quae levi rumpuntur attactu. Quia venmen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento semi
Abbreviated transcription (Latin):
quia aureus erat: popłs ad ora¬
bat. Hoc supra dixerat. ar¬
gentũ suum & auru̾ suum fece¬
runt sibi idola ut interirent:
nunc exponit manifestius:
piectus est uitulus tuus sama¬
ria. Iratus est furor ms ineoꝰ.
Vel inuitulos quia duos fecert:
uel insamariae habitatores.
quieos adorabant: Porro qđ
habitatores eius. non unius
urbis. sed om̃ium dece tribu¬
um. quae apellantur samaria.
Alio quin. inurbesama ria
uituli nonerant. sed indan&
Vt quos multo tẽpore colueranĩ
paulatim a se defric& &emun¬
d&. Illisq non audientibus.
conuertitur ad alios. & quasi
ad t̾ciam ꝑsona loquitur..
Vsque quo non poterunt emun¬
dari : qua eista inquit m̾sa¬
tentiae. illos ad sanitatem
nolle conuerti: Etquia dixe¬
rat pice uitulũ tuum samgo
exponit qui iste est uitulus. q
exisrł &ipse est. Non abclis a
uitulũ gentib accepisis. it h
& asta roth asidonis. ut chans
amoabitis. ut moloth ab anm
am. quod inaegipto didicenas

Expanded text:
quia aureus erat, populus adoraquia aureus erat, populus adorabat. Hoc quod supra dixerat: Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent, nunc exponit manifestius: Projectus est vitulus tuus, Samaria, iratus est furor meus in eos: vel in vitulos, quia duos fecerant: vel in Samariae habitatores, qui eos adorabant. Porro quohabitatores ejus, non unius urbis, sed omnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioquin in urbe Samaria vituli non erant, sed in Dan ut quos multo tempore coluerat, paulatim a se defricet et emundet. Illisque non audientibus, convertitur ad alios, et quasi ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari? Quae ista, inquit, insatentiae, illos ad sanitatem nolle converti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammoer Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis,
Abbreviated transcription (Latin):
Aquicquidhabere potuerant natu¬
su lit sermonis ac sensus: uerterunt
midda quae de suo corde finxerunt:
lterterunt non ut interirent. sed
qla uerterunt: ideo interierunt.
Sereni hac ratione fecerunt ut ꝑi¬
int: sedquia fecerunt id cir coperi¬
fiuit.  ꝓiectus est uitulus cuus sa¬
maria. Inttus est furor ms in eis.
Vsquequo non poterunt emunda¬
ri : quia ex is rł & ipseest: Arti
inara ne arũ telaserit uitulus
samariȩ. lx x: pice uitulum ła
maria: concitatus est furor ms
suꝑ eos.. Usque quo non poterur
emundari imisrł: & hoc artifex
fecit: & nonest dͥs: Quia seducers
erat uitulustuus samaria. In eo
loco ubi nos posiumus anetirũ
telas. in ebraico scriptum est:
aquila errantib siueconuer¬
sis. sim machus inconstans
Nos a haebreo didicimus
SABA BIÑ proprienominari
aranearũ fila ꝑ aere̾ uolitan¬
tia: quȩdũ uident᷑ intereunt.¬
& inatomos atq inmhili dis¬
soluuntur. Etrecte his sama¬
riȩ uitulus compaiatur: quẽ
eote̾pr ꝓprȩtu magnitudine.

Expanded text:
quid habere poterant naturaliter, sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non ut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt. Neque enim hac ratione fecerunt, ut perirent; sed quia fecerunt, idcirco perierunt. Projectus est vitulus tuus, Samaria. Iratus est furor meus in eis: usquequo non poterunt emundari? quia ex Israel et ipse est: artifin aranearum telas erit vitulus Samariae. LXX: Projice vitulum tuum, Samaria: concitatus est furor meus super eos: usquequo non poterunt emundari in Israel? et hoc artifex fecit, et non est Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. In eo loco, in quo nos posuimus aranearum telas, in Hebraico scriptum est SAquila errantibus, sive conversis: Symmachus, inconstans, Nos ab Hebraeo didicimus SABABIM proprie nominari aranearum fila per aerem volantia, quae dum videntur intereunt, et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. Et recte his Samariae vitulus comparatur, quem eo tempore pro pretii magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
iesifarina inquid feterint. ab
lis deuorabitur. Itquia tam
a haereticis. qua dehis quun
sarinestbricatisunt idola. co¬
mins est sensus: cõmunit̃ dis¬
sitandu est. Istiaut̃ uentum
seminant siuae quae auento cor¬
ientes: inania uacuaq recipi¬
unt. In mosemi nantes incar¬
e: decarne metent corrupti¬
me. & circũ ferunt᷑: omĩ uento
softrinȩ. Cuq uentusemina ue¬
rint: metent turbines & tepesta¬
tes. Etprimu quide culmus
hoc est stipula nonerit ex his se¬
minibus: nec aliqua poterunt
sp&iem seg&is habere fecunde:
Quodsiraro acciderit ut exclae¬
si asti quid dogmatis simile habe¬
re uideantur: ipsu germen &
spica farina non fati&. In cuuis
farinae satis tribus. mittit fer¬
mentũ euuangelica mulier: ut
& spi qđ sentimus & anima qua
uiuimus. & corpus quo incedimus.
mnunũ scm sp̃um redigant᷑: qđ¬

Expanded text:
si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur. Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, communis est sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corcua seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumferuntur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum Evangelica mulier : ut et spiritus quo sentimus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, in unum sanctum Spiritum redigant
Abbreviated transcription (Latin):
de quophieremiam loquitur
di. In onoratus est iechonias:
sicut uas cuinulla est utili¬
tas: ł contrariopaulus qui
dicere poterat. An experi
deuora tus est uel absortus:
hoc significat quod mixtus ido
Quia ipsi ascenderunt adasse
Onager solita rius sibi : ⁊ pham
munera dederunt a maconb:
seda ftaf Nunc congregabo eos :
ipier escent paulisꝑ: abhonere res¬
condex & principii. Nxx. quia ipsi
nationes: cenderunt adas sirios. germi¬
nabit apud sem& ipsum: x̃pha¬
im munera dilexit: id circo
tra dentur ingentibus: Nunc
sus cipiam eos: & quiesca paulili
ut unguant rege & principes.
Deuora tusest in quit is rahad u
factus est taqua uas inutile ix
in mundũ : De quo non superst
testa: inqua hauriri possit aqu
aut modicu quid igniculi: łtqu
sactus est uas inmundũ: ideo
ascenderunt ad asserios lmi¬
tantes onagru solitarium: Ne
quaqu̾e ut oues pasti adno. seo
male abutentes libertaesu.
Eteducti incaptiuitate. quꝰ
munera dederunt assirus: &ta

Expanded text:
de quo per Jeremiam loquitur de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratus est Jechonias, sicut vas cujus nulla est utilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: An experimdevoratus est, vel absorptus, hoc significat, quod mixtus idolQuia ipsi ascenderunt ad Assur, onager solitarius sibi: Ephraim munera dederunt amatoribus. es: nunc congregabo eos, et quiescent paulisper ab onere regis et principum. LXX: Quia ipsi ascenderunt ad Assyrios, germinavit apud semetipsum Ephraim: munera dilexerunt: idcirco tradentur in gentibus, nunc suscipiam eos, et quiescent parvum, ut ungant reges et principes. Devoratus est, inquit, Israel, et factus est tamquam vas inutile, sive immundum, de quo non supersit testa, in qua hauriri possit aqua, aut modicum quid igniculi. Et quia factus est vas immundum, ideo ascenderunt ad Assyrios imitantes onagrum solitarium: 87 nequaquam ut oves pasti a Domino, sed male abutentes libertate sua, et educti in captivitatem, quos munera dederunt Assyriis, et
Abbreviated transcription (Latin):
neritius pams. qui non reuersat᷑.
&que alien comedent: Vnde
& func ait : quod si & faeterit
strina: alieni comedent eam:
Alienos aute illos debemus acci¬
ꝑȩ: dequibus scriptu est: filu ali¬
enimentiti sunt mihi Etinoc¬
tauo decimopsalmo:. Ab otcul¬
tis meis munda medn̾e̾: & abali¬
enis parce seruotuo: Quisi iusto
uiro non fuerint dominati: tunc
in maculatus erit: & mun dabitꝰ
adelicto maximo : Deuo ratus . ẽ
is rł. Nunc factus est inna tionib¬
quasiuas inmund. Septuagin¬
ta ꝓin mundo mutile transtu¬
lerunt: Cȩtera similit̾: In mu¬
dũuas siue inutile: haebrȩi ma¬
tula uocant. qua ad suscipienda
& ꝑicienda stercora uti solemꝰ:
Huius inmunditiȩ idolatras
& haereticos cõparat: quimis¬
centur gentib. du̾dñi noncus¬
todiuntꝰ ueritate. Et factiuas
inhonore. conuersis inuasa¬
contumeliae. Quieniꝰ in mun¬
dius demonico sp̃ũ. & hȩreti¬
corũ docmatib quae eo &lmi¬
u miscuerunt : ⁊aliserat
lethonias idolis mancipatus:

Expanded text:
n reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus accipere, de quibus scriptum est: Filii alieni mentiti sunt mihi . Et in octavo decimo psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus erit, et mundabitur a delicto maximo. Devoratus est Israel, nunc factus est in nationibquasi vas immundum. Septuaginta pro immundo, inutile transtulerunt, caetera similiter. Immundum vas, sive inutile, Hebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereticos comparat, qui miscentur gentibus, dum Dei non custodiunt veritatem, et facti vas in honorem, conversi senim immundius daemonico spiritu, et haereticorum dogmatibus, quae eos ethnicis miscuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus,
Abbreviated transcription (Latin):
t: quia praeua ricatisunt
pedus enis: & lege dñi relr que¬
ran. & sinecausa inuocant
cum &dicunt. đs m̾s es: & cog¬
noumuste.⁊ Nosqͥ uocamur is¬
mine crisciano: frustra inquit
liec satiunt. cũ ipsi sibi reges
usttuerint. & contra meam fece¬
s uluntate: Et principes ha¬
ltat aduersarios meos quosego
aelio: quia mei noticia̾ non me

Expanded text:
ati sunt foedus ejus, et legem Dei dereliquerunt: et sine causa invocant eum, et dicunt: Deus meus es, et cognovimus te, nos qui vocamur Ismine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos ego nescio, quia mei notitiam non me
Abbreviated transcription (Latin):
homine tepertitu : quia prude
absq bonitate. malitia est : & sin¬
plicitas absque ratione: stultiua
nomi natur. factus est ephitum
quasicoluba seducta. quodheb¬
insipiens apellatur: quia et u¬
luba & sapiens. quaedicit inpsil¬
mis. Quis dabit michi pennas sr
colubae. & uolabo & requiesca
Cuius pennae de argentate si
& posteriora dorsi eius in uirore
auri. Ephitum aute coluba ins¬
pier: & non habenscor : intamu
brut& mentis ostenditur: mu
giptũ inuocans ad assirios pres¬
catus auxiliũ est: ab assirus capa¬
uis abducitur. Baculus arindis¬
us aegiptius: Cui qui innisus suđ.
stati conter& eum. Et fracises
tantes loca oculos eis urg¬

Expanded text:
hominem temperatum: quia prudentia hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, quod Hebinsipiens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dorsi ejus in virore auri. Ephraim autem columba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, ut Aegyptum invocans, ad Assyrios perrexorum auxilium est, ab Assyriis captivus abducitur. Baculus arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit, statim conteret eum, et fractus atque  quod commutantes loca, oculos eju
Abbreviated transcription (Latin):
stibcitit eius: dehac senectu¬
te : damel dicebat adpres bite¬
rũ. Inueteratȩ dieru malorũ:
Vnde & inlibro pastoris. sicui
tamen plac& illius retiꝑe lec¬
tion̾e: hermeprimo uid&ur
eccła cano capite. dem ado¬
lescentula. & sponfe crinib
adornatu. Cũq humilietꝰ
suꝑbia haereticorũ. siue con¬
tu melia qua cotidie fitiunt
aeccle siasticis uiris: nonre.¬
his nequaqua requirunt eum.
quia calefaictisunt quasi cliber¬
nus. & non quuesierunt eum.
Deuoratisunt iudices eorum.
& reges pariter conciderunt.
Quae uniuersa ꝑpessi sunt.
utdum quaererent. que que¬
rere noluerunt. Etfactus
est ephcaum quasi coluba seduc¬
ta: non habenscor. Aegyptu
inuocabat: adassi rios abiert.
łtcu ꝓfecti fuerint: extend&
ibunt :mitta suꝑ eos rete meum.
Corripiam eos: inauditu tribula
sicolu bae: & astuti qua si serpen¬
tes. Ut imitantes simplicitate̾
colubarũ. & serpentis astuti am.
riealus nocere possimus ret aba¬
lus patiamur insidias. Sedsm¬
plicitate & prudentia. exhiba

Expanded text:
stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non rehis nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, Quae universa perpessi sunt, ut Dominum quaererent, quem quaerere noluerunt. Et factus est Ephraim quasi columba seducta non habens cor. Aegyptum invocabant, ad Assyrios abierunt: et cum profecti fuerint, extendamibunt. Mittam super eos rete meum, corripiam eos in auditu Al. advsi columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uaehabe ant sempiterni
quia retesserint ado. &mi¬
serisint quia reli quaerunt er¬
atore suum quire demt eos san¬
guine suo. & ipsi loquuntur con¬
tra eum mendatia. impiasl¬
sittitis dogmata cõpo nentis
Et non clamant in cordib sui
sedululant semp inconciabuli¬
suis: Quae pulchrte cubilia q¬
pellat & fertirũ lustra. Istusn¬
di : nonpossunt dicere. laus
ꝑsingulas noctes lectũ meun
lacrimis meis stratu meuns
gabo: Seduolutantur insoro¬
b libidinu: uacant stupis
Etquic quid loquuntur apa¬
uerint sem laudesdi diceri
ululatus luporũ & baccarimo
sanientium sonitus est. Raron
arrius. & tacianus. & insaus¬
tores ueteris haereseos. uensd¬
to ore mella ꝓmittum i¬

Expanded text:
quod vae habeant sempiternum, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem Dei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittu
Abbreviated transcription (Latin):
uastabuntur. quia praeuarica¬
ti sunt inme: ꝓeo quodnos dixi¬
mus uastabuntur : in haebrȩo
uasta tioeis. sym ma chus inte¬
ritũ. Theo docio: miseriam
in praetatisunt: Porro in ae¬
ditione uulgata: dupliciter
legimus: Quida eni codices ha¬
si siue miseri: uasta buntur
lgitur & miserierunt. & seꝑ pauen¬
tes acformidantes. quia prae¬
uaricatisunt indm. ad orantes
uitulos aureos. & relinquentes
cum quiredemit eos de egiptia
seruitute. & edipat in excelso
brachio.. Ipsi uero locutisunt
contra eũ mendatia: dicentes
dei dolis Hi sunt diitui is rahel.
quite eduxerunt de terra egip¬
ti: Etnon clamauerunt ad
dnmi incorde suo sed inidola¬
triȩ farnicaaionibus uola tab̾a¬
tur. iui Siue quia dremoni
cultul sequitur libado & luxu¬
ria si ue qui colebant demones
consequenter instar por coru
incaeno libidinũ uersabadur.:
łtpul ehrae cantica idolis ser¬
entium : non carmina indm
sed ulula tũ appellat. Suphas¬
tics facilis inter praeta to est

Expanded text:
aevaricati sunt in me. Pro eo quod nos diximus, vastabuntur, et in Hebraeo vastatio eis: Symmachus, interitum: 78 Theodotio, miseriam interpretati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter legimus; quidam enim codices hasi, sive miseri sunt. Vastabuntur igitur et miseri erunt, et semper timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servitute, et eduxit in excelso brachio. Ipsi vero locuti sunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est,