comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xit em̃ t̾ra triã gn̾a
aĩalium. Ium̃ta. rep¬
ũ laboris dedit ei
m̃ta. ad opus. uel
ad esũ. Reptilia u̾o
⁊ bestie st̃ ei ĩ exerri¬
tiũ. Reptiliũ u̾õ tri

Expanded text:
xit enim terra tria genera animalium, jumenta, repum laboris dedit ei menta, ad opus, vel ad esum. Reptilia vero et bestiae sunt ei in exercitium. Repti
Abbreviated transcription (Latin):
ethi. Menstrua sũt¬
rum sanguis. dc̃a
autẽ menstrua a
circuitu limaris lu¬
minis qd solet hoc
euenire ꝓfluuiũ.
luna eñi grece me
bria nuncupantur.
siam młier solum
aĩal menstruale ẽ.
cuiꝰ cruoris contac¬
tu fruges nõ ger¬
minant accescunt
musta. moriunt᷑
herbe. amittunt ar¬
bores fetus. ferrum
rubigo concipit. ni¬
grescunt era. si qui
canes inde ederint
in rabiem efferim¬
tur. glutinum asfal¬
ti qd nec ferro. nec
aquis dissoluitur
cruore ip̃o pollutum
sponte disꝑgitur. It¬

Expanded text:
e. Menstrua surum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη bria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sura res aliqua mo¬
do suo. uel tempore
circunscripta. hec
aute aut corporis
est. aut temporis.
corporis ẽ ut hõmi¬
columpnaꝵ longi¬
tudo ⁊ br̃itas. tem¬
poris: ut mensura
pedes horaꝵ dm̃s. hoc
est mensurare. ꝓpri

Expanded text:
res aliqua, modo suo vel tempore circunscripta. Hec autem corporis est, aut temporis. Corporis ut homicolumnarum, longitudo vel brevitas. poris, ut mensura pedes horarum dicimus, hoc est, mensurari. Legi
Abbreviated transcription (Latin):
anus collega cras¬
si in foro ꝓiecit ma¬
terias. ut ẽẽnt lota
in quib exspectan¬
tes insisterent que
ex nõie eiꝰ meni¬
ana applłata sũt.

Expanded text:
anus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus spectantes insisterent, que ex nomine eius meniana appellata sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
it. melotes q̃ ⁊ pera
uocatur pellis est
caprina a collo pẽ¬
dens. precincta us¬
q ad lumbos. est
cessarius ad operis
exercicium. fiebat
autẽ prius. ut qui¬
dã existimãt de pel¬
melotes uocata ẽ.¬

Expanded text:
. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, a collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est cessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam aestimant, de pelmelotae vocatae
Abbreviated transcription (Latin):
cus dictus qd̾ minꝰ
habet unde degat¬
erat apd̃ antiquos
os claudere egenũ
⁊ manum extende¬
re.q. manu dr̃e. Gre

Expanded text:
cus dictus quia minus habet unde viterat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ melota.te. que¬
dã uestis de pilis. uł
de pelle illius aĩał
fc̃a. a collo pendens
usq ad lumbos qͣ
monachi utuntur.

Expanded text:
hec melota -te, quedam vestis de pilis vel de pelle illius animalis facta, a collo pendens usque ad lumbos, qua monaci utuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
antea mella de rore
erant. inueniebant᷑¬
q in arundinũ foli
tenus aerii mellis
celestia dona. Si qui¬
dem hucusq in in¬
gatũ reꝑit᷑ ramis
inherens in similitu¬
dinem salis. Arnul¬
deserto uidee sunt ar¬
bores folia lata ⁊ro¬
tunda lactei coloris
⁊ mellitum saporẽ
hẽntes. que natura
fragilia manib cõ¬
fricant᷑ ⁊ eduntur.¬
⁊ hoc est mel siluestͤ.¬

Expanded text:
autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliitenus aerii mellis caelestia dona. Siquidem hucusque in Ingatum reperitur, ramis inhaerens in similitudinem salis. Omndeserto sunt arbores, folia lata et rotunda lactei coloris et melliti saporis habentes, quae natura fragilia manibus confricantur et eduntur. Hoc esse mel siluest
Abbreviated transcription (Latin):
tum applłat᷑ qd̾ ad
radicẽ arboris nas¬
agricolis ãputat᷑
⁊ hinc dcm̃ uirgul¬
tũ qd̾ ex uirga tol¬

Expanded text:
tum appellatur quod ad radicem arboris nasagricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga tol
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. Benes ait nar¬
ro dcõs eo qd rini
ab hiis obsceni hu¬
moris nascuntur.
Nam uene.⁊ me¬
dulle. tenuem liqͦ¬
rem desudant ĩre¬
nib. qui liquorrͣ¬
sus a renibz calore
uen̾io resolutus dis¬

Expanded text:
. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus de
Abbreviated transcription (Latin):
nus. a reminiscor
supinũ. uł partici¬
pium pret̾iti. uł fu¬
turi ĩ usu ñ ĩueni
quãuis ratio hoc qͦ
rem̃tũ. quo modo
com̃tũ exigat dici.

Expanded text:
nam a reminiscor supinum uel participium praeteriti uel futuri in usu non inueni, quamuis ratio hoc quoque rementum, quomodo commentum, exigat dici.
Abbreviated transcription (Latin):
egła dc̃a qd̵ rec¬
tõ ducit. nec alñ
aliorsum trahit.
alii dixiu̾it regłam
uł qd̾ normã recte
qd distortum. pra¬

Expanded text:
em dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam vel quod normam recte quod distortum pra
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃lenẽ dc̃m a sup¬
plemento ex ꝯtra¬
ria parte iecoris
ne uacua existeret
Quẽ quidã ⁊̃ risus
cã fc̃m existimãt.
Nã splene ridemꝰ.
felle irascimꝰ. cor¬
de sapimius ieco¬
re amaniꝰ. quib

Expanded text:
Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
n ab aq̃ metu lim¬
phaticum uocant.
qd̾ fit ex canis rabi¬
di morsu. uel ex eiꝰ
spuma. quã si hõ.
uel bestia tetigerit

Expanded text:
ni ab aque metu lymphaticum vocant, et fit ex canis rabidi morsu vel ex eius spuma, quam si homo vel bestia tetigerit,
Abbreviated transcription (Latin):
folia. seu uagine.
quib culmus ambi¬
tur.atq fulcit᷑. ne põ¬
dere frugis curuet᷑
sto. collecta em̃ mes¬
se uritur. ꝓpter cul¬
tuyam agri.

Expanded text:
folia, seu vaginae, quibus culmus ambitur, atque fulcitur, ne pondere frugis curvetursto; collecta enim messe uritur propter culturam agri.
Abbreviated transcription (Latin):
tipo. pas. d̾r con¬
densare. ꝯuallare.
circundare. ꝯgrega¬
re. replere. ꝓtegere.
ꝯponere. fulcire. Ita¬
tipendium dr
lucrum. precium.
fructus laboris. et

Expanded text:
tipo -as, idest condensare et vallare, circumdare, congregare, replere, protegere, componere, fulcire, stipendium, lucrum, pretium, fructus laboris, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Guita est q̃ stat.
stilla q̃ cadit. hinc
stillicidium .q. stil¬
inde fit diminuti¬
uũ ut dicatur stil¬
la. Dũ ã stat uł pẽ¬
det de tectis. uł de
arborib .q. gluti¬
nosa gutta est. dũ

Expanded text:
Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilinde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum
Abbreviated transcription (Latin):
eõ qͥd ea arbores
ris. ex una em̃ par¬
te acuta ẽ. ex alt̾a
fossoria. ħ apo ue¬
t̾es pĩna uocabat᷑. u.¬
bipennis. Nã bipen¬
parte heat acutam
faciem.q. duas pĩ¬
nas. pinnũ ã anti¬
qui dicebant acutũ¬

Expanded text:
eo quod ea arbores ris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; ubipennis. Nam bipenparte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui ac
Abbreviated transcription (Latin):
a cãtilenaꝵ suaui¬
ũ ab ecͣca freq̃ntat᷑
quo facilius ad cõ¬
flectant᷑. primitĩa
ã eccłia ita psalle¬
bat. ut modico uo¬
nare psallentẽ. ita
ut ꝓmincianti ui¬
cinior eẽt ꝙͣ cantã¬
ti. ꝓpt̾ carnales ã
ales ꝯsuetudo can
tãdi instituta ẽ. ut
qui uerbis nõ cõ¬
pungunt᷑. suaui¬
tate modulamĩs
moueant᷑ sic nã¬
q ⁊ beatissimus
augustinꝰ in libris
ꝯsuetudinẽ canẽ¬
di approbat in eccͣa
ut ꝑ oblectam̃ta ĩ¬
quit auriũ infirmi¬
or animꝰ ad affc̃m
pietatis exurgat.
religiosius ⁊ ardẽ¬
ciꝰ moueantur ami¬
mi nr̃i ad flaminã
pietatis cũ cãtat᷑
ꝙͣ si nõ cantetur.
familiaritate exci¬
tantur magis ꝙͣ
s̃uami ⁊ artificiosa
uoce cantantur.

Expanded text:
lenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad comflectantur. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flnare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Propter carnales autem italest instituta canendi, ut qui a verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in lib. consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. religiosius et ardentius moventur animi nostri ad flammam pietatis cum cantatur, quam si non cantetur. familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantatur.
Abbreviated transcription (Latin):
expleuerit. ꝙͣuuis
tardissime pubes¬
cat. s certũ est pu¬
berem ẽẽ qui ex hĩ¬
tu corporis puberẽ
ostendit. ut genera
primũ lanuginẽ
t̾ pubes ꝯpo᷑. hic ⁊

Expanded text:
expleverit quamvis tardissime pubescat, sed certum est puberem esse qui ex habitu corporis pubertatem ostendat et generarprimum lanuginem t
Abbreviated transcription (Latin):
it. sames dc̃a qd̾ ex¬
ntꝰ sanguine nascitur
Excitato em̃ calore
uulneris sangius
in saniem uertitur
aduenerit.qr om̃e
qđ putrescit nisi ca¬
lid̾ ⁊ humidũ fu̾it
qd̾ est sanguis pu¬
trefieri nõ põt. sani¬
es ã ⁊ tabes sĩbi dif¬
ferunt. fluere em̃ sa¬

Expanded text:
io. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur.advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sa
Abbreviated transcription (Latin):
mib. scorpio uer¬
ms t̾remus ẽ qui
pociꝰ u̾mib ascribi¬
tur. ñ serpentib. a¬
nimal armatũ a¬
tuleo ⁊ ex eo grece
uocatũ qd caudã
figat in arcuato
uuluere. uenena
diffundat. ꝓpriũ
ẽ ã scorpionis qd̾
manus palmam

Expanded text:
. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam
Abbreviated transcription (Latin):
uñ hec sambuca q̃
dam spẽs simphoni
e dr. qr fit de illa ar¬
ca in musicis spẽs
est simphoniaꝵ .e
em̃ genus ligni fͣ¬
gilis uñ tibie ꝯpo¬

Expanded text:
et hec sambuca -ce, quoddam genus simphonie musicum, quia fit de illa arca in musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conpo
Abbreviated transcription (Latin):
pio ẽ sagnta uene¬
nata. arcu uł tor¬
mentis excussa q̃
dũ ad hoĩem uene¬
ut uirꝰ qd̾ figit infũ¬
dit.uñ ⁊ scorpio no¬

Expanded text:
pio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde et scorpio no
Abbreviated transcription (Latin):
la territoriã. Sic ã
in tres partes diui¬
sum fuisse ppłm ro¬
manũ cõstat. ut
tus quos dabant
ppłi tributa noia¬

Expanded text:
la territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut tus quos dabant populi tributa no
Abbreviated transcription (Latin):
Solidus ñ cupatus
detur. Solidũ ẽẽ
⁊ totum. Ipse quo
numisia uocatur.
signetur. ab inicio
uero umum num¬
misma unus ar¬
genteus erat.¬

Expanded text:
Solidum nuncupatum, detur; solidum enim  totum. Ipse quoque nomisma vocatur signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ethi .xiii. Sol oriẽs
diem facit. occidens
noctem inducit. Nã
dies ẽ sol sr̃ terras.
Nox ẽ sol sb̾ terra.
Exip̃o em̃ sũt hore.
ex ip̃o dies cũ ascẽ¬
derit. ex ip̃o ⁊̃ nox
cũ occiderit. ex ipso
menses ⁊ anni mi¬
merantur. ex ip̃o
uicissitudines tem¬
ꝑ meridiem currit
uicinior terre ẽ. q̃n
u̾o iuxta septẽtri¬
onem: sblimis at¬
tollitur. cui d̾s di¬

Expanded text:
is. 1. Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temper meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo De
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsus sangui¬
num tu michi
⁊ dimisit eũ. postꝙͣ
dixerat hoc exo .iiii.
locus iste br̃itate
obscurus ẽ u̾bi gͦ
ait tetigit pedes eiꝰ
intelligendum est
sangus eius tetigit
uel angłi. uñ irata
ait uiro. es ne michi
sanguinum .i. an
ex comugio tuo tm̃
scelus teneor face¬
re ut fundam san¬
guinem filii mei.
⁊ recessit ip̃a ab eo.
uł angłs hebreus
ħt. Ita et retigit pe¬
des eius .i. ephora
moysi indignans
eius precipũtium
iecit ad pedes moy¬
si. ⁊ ait. Gẽner sañ¬
es. tu gener patris
filio ad sanguinẽ
.i. ad mortẽ. uł san¬
guis meus effusus
est ad placandum
angłm qui tibi
mortem minaba
moysen. qd̾ in he¬
breo patet. tn hebre¬
us habet relaxauit

Expanded text:
Sponsus sanguinum tu mihi es; et dimisit eum postquam dixerat » hoc . Ut ait locus iste brevitate obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigitvel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agere, ut fundam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa ab eo, vel angelus. Hebraeus ita habet: « Et tetigit pedes ejus, » id est Sephora Moysi. « Indignans enim praeputium jecit ad pedes Moysi, et ait: Gener sanest tu gener patris filio ad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. Moysen, » quod in Hebraeo patet. Tamen Hebraeus habet, « relaxavit
Abbreviated transcription (Latin):
a spondeo hic spon¬
i cauciones sibi in¬
uicem mittebant
spondebant se inui¬
cem ꝯsentire in ui¬
ra matrimonii. ⁊
fidenissores dabãt.
uñ admissum est
ut sponsũ dicamꝰ
uirum a sponden¬
do. ⁊ spõsam simłi¬
sus ñ qr ꝓmittit. s

Expanded text:
 unde hic sponm cautiones sibi invicem mittebant, spondebant sibi invicem consentire in iura matrimonii et fideiussores dabant, unde admissum est ut sponsum dicamus virum a spondendo, et sponsam simisus non q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ aĩalim̃
sit amicus. excepto
dracone. siue quia
sui generis societa¬
te gaudet. ⁊ ad eãdẽ
similitudinẽ quic¬
quid accipit reddit.
pan em̃ grece om̃e
cis orbicłis sr̃ pic

Expanded text:
um animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne tis orbiculis superpic
Abbreviated transcription (Latin):
tus in orientis ꝑ¬
delicie interpreta
liciaꝵ. Est ã omni
genere ligni ⁊ po¬
miferaꝵ arboꝵ ꝯ
situs hãbens etĩã
lignum uite. nõ
ibi frigus. nõ estꝰ.
s ꝓpetua aeris tẽ¬
ꝑies. ex cuius me¬
dio fons ꝓrũpens
totũ nemus irri¬
gat. Diuidit᷑ q ĩ
mina. cuius loci
post poc̾m hõis adi¬
tus interdusus ẽ.
Septus ẽ em̃ un¬
diq rũphea flam¬
mea .i. muro ig¬
neo accinctus. ita
ut eius cũ celo pe
cendis spiritibus
malis suꝑ rũphee
flagranciam ordi¬
natum ẽ. ut hoĩes
flãme angłos nec
malos angłi sub¬
moueant. ne cui car¬
ni. uel sp̃ui tr̃ãs gres¬
sionis aditus ꝑadi¬
si pateat. ita dicit¬

Expanded text:
tus in orientis pdliciarum: est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam lignum vite; non ibi frigus, non estus, sed perpetua aeris temies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in mina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pencendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. Indi
Abbreviated transcription (Latin):
den hebraice latine
liciis. s a prĩcipio
idem ẽ qd̾ ad oriẽ¬
tẽ. est em̃ locus a¬
menissimus lõgo
terre. ⁊ maris trac¬
tu a nr̃a habitabi
li secretus. ado edi¬
tus ut nsq ad lu¬
narem globum

Expanded text:
den Hebraice, Latine liciis. Sed a principio, idem est quod ad orientem. Est autem locus amoenissimus longo terrae, et maris tractu a nostra habitabili zona secretus, adeo elevatus ut usque ad lunarem globum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ẽ. ⁊ ĩterp̾tatur
ne accepto ꝑ arcũ¬
resplendeat. ⁊ ab
sis. absidis idem
est. Itẽ absis d̾r prĩ¬
cipium exaltatio¬
nis pla̾n̾ete ĩ suo
curculo .s. illa pars
cutuli in qua in¬
cipit eleuari. uel
absis d̾r illa pars
circuli in qua pla¬
neta ad̾o distat
a sole qd̾ ampliꝰ
distare nõ potest.
sic dicebant feriam
sextam. qr in ea p̾¬
ꝑabant necessaria
sabbato. sicut. ⁊ in
deserto duplex col¬
ligebatur mana.

Expanded text:
cum est et interpretatur ne accepto per arcuresplendeat; et hec absys -dis idem est. Item absys dicitur principium exaltationis planete in suo circulo et illa pars circuli in qua incipit elevari; vel absys dicitur illa pars circuli in qua planeta adeo distat a sole, quod amplius distare non potest.sic dicebant feriam sextam, quia in ea parabant necessaria Sabbato, sicut et in deserto duplo colligebant manna.
Abbreviated transcription (Latin):
mulges. dr lac de
ubere extrahere. uñ
hoc multrale. ⁊ hoc
multrũ. ⁊ hec mul¬
uas in quo mulge¬
tur. Multrum eciam
⁊ multra dr hora mł¬

Expanded text:
Mulgere est lac de ubere extrahere, unde hoc multrale -lis et hoc multrum et hec mulvas in quo mulgetur. Multrum etiam vel multra dicitur hora m
Abbreviated transcription (Latin):
ubi d̾r. Semen est
qd̾ iactum sumit᷑ꝰ
aut a terra. aut ab
utero ad gignend
uł fructus. uł fetus.
Est eñĩ liquor ex cibi
⁊ corporis decoctione
fc̃s. aut diffusus ꝑ
uenas atq medul¬
las. qui m sudatus
in modum sentine
concrescit in renib
eiectus q ꝑ coitum.
⁊ in utero młieris
susceptus calore qͥ
tur in corpus. post

Expanded text:
ur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quotur in corpore. Menst
Abbreviated transcription (Latin):
eo fructus eius
uirgulta iubent. Ẽ
em̃ morus siluestris
frctus afferens. qͥ¬
b in deserto pastoꝵ
fames ac penuria
cõfouetur. eius foli¬
a sbiecta serpenti e¬

Expanded text:
 fructus ejus velut virgulti rubent. Est enim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur: hujus folia superjactata serpenti fe
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. uel moritus.
qd ꝓporcio magis
exigebat. ysidorus
te orationis decline¬
t᷑ incertũ ẽ. Nam si¬
cut ait cesar ab eo
qd̵ ẽ morior in par¬
ticipio preteriti tẽ¬
ubi geminata est
littera .u. nõ est ꝑ
ticipium. ut fatuꝰ
arduus. conueniẽ¬
ter itaq fc̃m est ut¬
ꝙͣ ad̾m id qd signi¬
firat non põt agẽ¬
do.ita ⁊ ip̃m nom̃
o qd̾ semina ibiin
puluerẽ redacta ⁊
mortua condiant᷑.
ibi teritur morit᷑.
uñ hoc mortariolũ.¬

Expanded text:
mortus uel moritus, quod proportio magis exigebat. in tio arte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temubi geminata est littera, nomen est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum ni iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur,  teritur moritur; unde hoc mortariolu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. Deponenti¬
a in rior. desinenti
uerunt auctores.¬
tũ. quãuis oriturꝰ
ñ orturus inueni¬
atur paricipiũ fu¬
turi. s preteriti or¬
tus. non oritus d̾r.
tandum qd̾ cũ mo¬
riturus scd̾m ano¬
logiam faciat futu¬

Expanded text:
arito». deponentia in rior desinentiauerunt auctores,tum, quamuis oriturus, non orturus inueniatur participium futuri, sed praeteriti ortus, non oritus dicittandum, quod, cum moriturus secundum analogiam faciat
Abbreviated transcription (Latin):
dã dĩcunt suꝑ te. sic
legentes litt̾am. mõ¬
tes gelboe sb̾audi ne
uobis. postea infer̃t
nec ros nec pluuia
uemant sr̃ te. Mon¬
tes hii ut dicunt
uberrimi fu̾ant pͥ
us. ⁊ imprecatur e¬
is dauid non aridi¬
tatẽ. s sterilitatem
dit. neq sint sr̃ uos
fructuum optimo¬
rũ sicut prius. alii
impleta ẽ in dieb¬

Expanded text:
dam dicunt « super te, » sic legentes litteram. « Montes Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non ariditatem, sed sterilitatem, idit. « Neque sint super vos fructuum optimorum sicut prius. Alii impleta est in dieb
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sit amara. uł a
marte qui est effc̃or
morcium. Tria au¬
tẽ sunt genera mor¬
tis. acerba. ĩmatu¬
ra. naturalis. acer¬
ba inf̾anciũ. ĩma¬
tura iuuenũ. me¬
senum. Ite a mor

Expanded text:
d sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium. 32. Tria sunt autem genera mortis: acerba, immatura, naturalis. 30 Acerba infantium, immatura juvenum, masenum. 33. Mor
Abbreviated transcription (Latin):
mouile ornamẽ¬
tũ ex gẽmis est. ꝙ
solet ex femĩaꝵ pẽ¬
dere collo dcm a mu¬
nere. hoc ⁊̃ ⁊ serpen¬
amphorulis quib¬
dam aureis. gemis¬
q uarus in modũ
fcũre serpentis. p̃le¬

Expanded text:
Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo: dictum a munere. Hoc etiam et serpenamphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis:
Abbreviated transcription (Latin):
guitio qd misereri
tm̃ cordis est ⁊ si sb̾¬
uenire non possu¬
mus. s miserari ex
opere ꝯprobatur.

Expanded text:
sereri, sed misereri tantum cordis est et si subvenire non possumus, sed miserari ex opere comprobatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt contra na¬
turam. qr diuina
uoluntate fuint. cũ
uoluntas creatoris
cuisq rei condite
si gentiles dm̃ mo¬
do. naturam modo
d̾m appellant. por¬
tẽtũ uero fit non
contra naturam
s contra qd̾ ẽ no¬
ta natura. porten¬
ta autẽ ⁊ ostenta.
monstra atq pro¬
digia id̾o nũcupan¬
t᷑ qr portẽdere. atq
ostendere. mõstrare.
ac predicare aliqua
futura indentur. Nã
portenta dc̃a ꝓhibẽt
stendendo. Ostenta
quicquid futurũ iu¬
deatur. ꝓdigia autẽ
dñr eo qd porro dicãt

Expanded text:
ra naturam: quia divina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cujusque conditae si gentiles Deum modo naturam, modo deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicere aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibentur stendendo. Ostenta quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant,
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est ab eo ꝙ
sit suo modo ꝑfõs.
est em̃ mensura li
de tracta est. eo qd̾
in principio d̾s .xx.
duo opera fecerĩt᷑.
Nlã prima die .uii.
opera fecit .i. ma¬
teriam informem.
angłos. lucem. ce¬
los supiores. t̾rã.¬
aquã. atq aerem.
Sod̾a die firmam̃¬
tuor maria. semĩa.
satõnes. atq plan¬
taria. Quarta die
tria. solem. lunã.
⁊ stellas. Quinta
die tria. pisces. et
reptilia aquaꝵ.
et uolatilia. Sex¬
ta die qͣtuor. besti¬
as. pecudes. reptili¬
duo genera in die
omĩs gens isrł. et¬
teris te¬
stam̃ti.
usq ad

Expanded text:
dictus ab eo quod sit suo modo perfectus: est autem mensura libde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, coelos superiores, terram atque aerem: secunda die firmametuor, maria, semina, sationes atque plantaria: quarta die tria, solem et lunam et stellas, quinta die tria, pisces et reptilia aquarum, et volatilia: sexta die quatuor, bestias, pecudes, reptiliduo genera in diebomnis gens Israel: viteris Testamenti usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qui¬
stat diuine legis doc¬
trina. Hiis igit᷑ exẽ¬
plis modius .xx.du
oꝵ sextarioꝵ a mo¬
yse sod̾m sacre le¬
gis m̃suram effec¬
tus est. Et quãuis
diuerse gentes huic
m̃sure pondus uel
adiciant ignoratũ
uel detrãhant. apd̃
hebreos ꝯstitutõne
diuina tali ratõne
seruatur. modius
em̃ amodo dictus.
hinc ⁊ modicus .i.

Expanded text:
ta, quistat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id
Abbreviated transcription (Latin):
principio misse.ł
us. cantare dulciꝰ¬
ter. melodias face¬
re. Inuenitur ⁊ mo¬
dulo. las. in eodem
dulam̃ cantatio
dulris ⁊ mellica.¬
ferrum molitur
di fudebant. ⁊ si pã¬
erat. si recalatrabat
malũ erat. ⁊ reicie

Expanded text:
io misse, vel ris, cantare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem dulamen, cantatio dulcis et melicaferrum molitur perfundebantur, et si paerant, si recalcitrarent, ma
Abbreviated transcription (Latin):
sui. De monumen¬
to dñi dicit beda ẜ̃
marrum qd̾ domus
fuit rotunda de sub¬
iacente ruppe excis¬
sa tante altitudinis
ut iux homo maii
men attingere. In¬
troitum habens ab
oriente. cui lapis
magnus appositus
erat᷑ ꝓ hostio. In ꝑ¬
lonar locus dnici
corporis de eadẽ pe¬
des habens longita
pauim̃to. uel in ip̃o
pariete loculus erat
fc̃s sicut fit in mu¬
tis domoꝵ ad uten¬
silia reponenda. Nã
⁊ dicit beda sr̃ locum
illum. Non desuper
s a latere meredia¬
no patulum. uñ ⁊
rorpus efferebatur
qd̾ tamen ⁊ priorisẽ¬
tencie congrut. ut
Inclinatus sr̃ latus
latere nõ desuꝑ. co¬

Expanded text:
i De monumento Domini dicit Beda super Marcum, quod domus fuit rotunda de subjacente rupe excisa tantae altitudinis, ut vix homo manu set attingere, introitum habens ab oriente, cui magnus lapis appositus erat pro ostio. In lonari loculus Dominici corporis de eadem pedes habens longitudpavimento, vel in ipso pariete loculus factus erat, sicut fit in muris domorum, ad utensilia reponenda. Nam et dicit Beda, loculum illum non desuper, sed a latere meridiano patulum, unde corpus inferebatur, quod tamen et priori sententiae congruit, et inclinatus super latus, latere habens desuper. Co
Abbreviated transcription (Latin):
lix dc̃a qd̾ celerit̾ sa¬
liat .i. uelocit̾ rrescat.
arbor lenta uirib
habił uinciendis
cuius seminis hãc
dñt ẽẽ naturã. ut
si qͥs illd̾ in pocło hau¬
serit liberis careat
s ⁊ feminas infecũ

Expanded text:
lix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽempora sunt que
caluarie dextͣ.lena¬
q sb̃iacent. q̃ ideo
sic nuncupantur
qr mouentur. ap̃ã¬
que mobłitate.q.
tẽpora quibdã in¬
teruallis mutant᷑.¬

Expanded text:
empora sunt, quae calvariae dextra laevaque subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutant
Abbreviated transcription (Latin):
ti q cibis nlło cogẽ¬
te creatis.arboreos
fetus. montana q
fraga legebant. Cor¬
nuãq ⁊ in duris
h̾encia mora rubetis.¬

Expanded text:
tique cibis nullo cogente creatis arbuteos fetus montanaque fraga legebant cornaque et in duris haerentia mora rubetis
Abbreviated transcription (Latin):
narii reperies ⁊ a¬
.i. ĩgnis ꝓ mortuo.
noꝵ. pira qn cor¬
pus impositũ est
mortis apparatus.
bustũ corpus con¬
trematũ. sepulcrũ
ubi ossa ꝯduntur.
tumłs ꝯgestio t̾re
in religiõne

Expanded text:
nis reperies; , ignis pro mortuo. norum, pira quando corpus compositum est mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione
Abbreviated transcription (Latin):
q sb̾ aere quiescẽ¬
tes quo magis sb̃
lumine sũt lune.
co qd̾ plus humo¬
ris se capite colle¬
gisse senciũt. ⁊ a¬

Expanded text:
ue sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse senserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gurgulioni. qͣuo
cibꝰ. ⁊ pocio deuorat᷑
hiuc bestie q̃ cibũ re¬
uocant ac remãdũt
tio dcã a ruma emi¬
nente guituris ꝑ¬
te ꝑ quã dimissus
cib̃us a certis aĩa¬

Expanded text:
gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis anima
Abbreviated transcription (Latin):
bigo est uicium ro¬
dens ferrũ. uł sege¬
tes .q. rodigo. mu¬
tata una litt᷑a. ħ. ⁊
erugo ab erodendo¬
d̾r. Nã erugo uiciũ
ẽ ferri. ab erodendo
dc̃m. ñ ab eram̃to.

Expanded text:
bigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec et aerugo ab erodendo; nam aerugo vitium est ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento.
Abbreviated transcription (Latin):
no. nas .a. torno ap¬
tare. in girũ mittere.
tura. uel uas torna¬
tũ. uel quicquid ce¬
latur. uel tornatur.
siue uas. siue lectus.
siue aliud.

Expanded text:
no -as, torno aptare, in girum mittere tura vel vas tornatum vel quicquid celatur et tornatur, sive vas sive lectus vel aliud.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ tã grauit̾ ꝯtutit
omĩa. Ita ut celum
discussisse iudeatur
tissimi uenti se repẽ
rit. turbine inuales¬
cente. exitũq q̃ren¬
te. Nubem quã ex¬
cauauit ĩpetu mag¬
no p̾scindit. ac sic
c̾horrendo fragore
defertur ad aures.
qđ mirari quis nõ
debet. cũ uesicła ꝙͣ¬
uis parua magnũ
tñ sonitũ displosa

Expanded text:
t omnia ita ut caelum discississe videatur ntissimi venti nubibus rit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa
Abbreviated transcription (Latin):
.c. antus erat ut
posses actorẽ dr̃e
tanti. Ponderis eẽ
Iouẽ. nec tam tole¬
rare labores ulte¬
rius poterã.¬

Expanded text:
antum erat, ut posses auctorem dicere tecti ponderis esse Iovem. Nec iam tolerare labores ulterius potera
Abbreviated transcription (Latin):
pias titanes quos¬
dam in grecia ferũt
fuisse robustos. ⁊
excellentes uirib
quos ferunt fabłe
ab ira ꝯtra dos ter¬
ra ad eius ultionẽ

Expanded text:
 Titanas quosdam in Grecia ferunt fuisse robustos et excellentes uiribus populos quos ferunt fabule ab irata contro deos Terra ad eius ultionem
Abbreviated transcription (Latin):
pazion gẽma est
ex iurenti genere.
om̃iq colore res¬
plendens. inuẽta
primũ in arabie
insula. in qua tro¬
gradite predones
fame ⁊ tempesta
lis cooꝑta tandem
a nauigantib est
iuenta. ⁊ ob hoc lo¬
cus ⁊ gẽma ex can
topazĩ trogradita¬
rũ lingna significa¬
tionem habet que¬

Expanded text:
pation gemma est ex virenti genere omnique colore resplendens, inventa prius in Arabie insula, in qua Trogodite predones fame et tempestatlis cooperta tandem a navigantibus est inventa et ob hoc locus et gemma nomen topazim Trogoditarum lingua significationem habet que
Abbreviated transcription (Latin):
tetuli ꝓ quo nnc
in usu freq̃nti ẽ su¬
stuli. atulo quo ꝙ
ueterib in usu fuit
tetuli dicebat᷑ attol¬

Expanded text:
tetuli, pro quo nunc in usu frequenti est sustuli a tulo quoque, quod ueteribus in usu fuit, tetuli dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
Cerizoma.tis.
hominum ãtiquis¬
sima .i. succinctori¬
ñ femorale. qua¬
tm̃ genitalia cõ
teguntur. alii di¬
cunt qd̃ sit tunica
foliis ꝯsuta. qua¬
lẽ dñs fecit ade
post lapsum. ita¬

Expanded text:
erizoma -tis hominum antiquissima, idest succinctorium, femorale, quo genitalia tantum conteguntur; alii dicunt quod sit tunica foliis consuta, qualem Dominus fecit Ade post lapsum; et
Abbreviated transcription (Latin):
sole mulieres. ĩquo
concipiunt ad siłi¬
tudinem caulicłi.
tũ auctores uterũ
uocatur ã uterusꝙ
q parte in duas se
d̾idit ꝑtes. q̃ in di¬
uersum diffuse ac
reflexe circumpli¬
cantur in modũ
cormi arietis. uel¬
terius ĩpleatꝰ fetu.

Expanded text:
solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum ocatus autem uterus, utraque in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: velterius impleatur foetu.
Abbreviated transcription (Latin):
qr id seres ppłi pri¬
mi miserunt. uer¬
micłi em̃ ibi nas¬
ci ꝑhibentur a qui
fila ducuntur. U̾
sedo serici. ⁊ ẽ gre¬
cum nomen. Ita

Expanded text:
quia id Seres primi miserunt. Vermiculi enim ibi nasci perhibentur, a quibus fila ducuntur. Versedo serici, et est Graecum nomen. CA
Abbreviated transcription (Latin):
icera ẽ omis po¬
tlo qͣ extra uirium
in ebrietate põt.cͦ
licet nom̃ hebreũ
sit. tñ latinũ sonat
ꝓ eo qd ex succo fru¬
ficiatur. aut palma¬
rũ fructus in liquo¬
rem exprimantur.
coctis q frugib a¬
succus colatur.⁊
ip̃a coctio sincera ñ¬

Expanded text:
 omnis potio, quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraicum sit, tamen Latinum sonat pro eo, quod ex succo frunficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus asuccus, colatur, et ipsa potio sicera nu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tẽporib ad̾o ut ci¬
ciꝰ audiant ꝙͣ aspi¬
ciant. Nlłm autẽ a¬
nimal in tanta ce¬
łitate linguã mo¬
uet ut serpens ado
ut triplicem lĩguã
hr̃e uideatur cum
una sit. Serpenciũ
humida sunt corpo¬
ra adeo. ut qua e
unt uiam humo¬
re designent uesti¬
talia ut cumi pedi¬
b carere uideant᷑
costis tñ ⁊ squama¬
rũ msib repunt.
qͣs a sũmo guttu¬
re usq ad imam¬
niã aliũ pari mͦ
dispositas habent
rib ĩnituntur. uñ
siin qͣlib corporis
parte ab aluo usq
quo collidatur de¬
bił reddita cursũ
cũq ille ictus inci¬
derit spumã soluit
ꝑ quam costaꝵ pe¬
des ⁊ motus corpo
nectutẽ deponere.
atq in iuuentuẽ
redire uideantur.
tunice serpentum
exuiue ñcupant᷑.
eo qd̾ hiis qn senes¬
cunt sese exuunt.
quib exuti in iuuẽ¬
tutẽ redeunt. Dicũ¬
ĩduunt᷑. pitagoras
dicit de medulla ho¬
mĩs mortui q̃ ĩ spi¬
na ẽ serpentẽ ꝓcrea

Expanded text:
in temporibus; adeo ut ciin temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quacunque eant viam humore designent. Vestitalia ut cum pedibus carere videantur, costis tamen et squammarum nisibus repunt, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. ribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ctu collidatur, deis reddita cursum cunque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corpornectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuninduuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem crea
Abbreviated transcription (Latin):
nlłm tãgñt. unde
⁊ uenena eoꝵ plus
die. ꝙͣ nocte norẽt
torpent ⁊ noctis al¬
gore ⁊ m̾ito qr fri¬
gidi sunt noctur¬
no rore. In se em̃
ad ducunt naporẽ
corporis gelide pe¬
stes. ⁊ natura frigi¬
de.uñ ⁊hieme in
nodos torpent. e
state soluuntur.
ꝑuenas uegetatõe
corporis aucta dis¬
turrit. ⁊ aĩam extin¬
re msi hõis tetig̾it
sanguinẽ. uñ luca¬
nus. Noxia serpentũ
ẽ ãmixto sanguine
pestis. Omne ã ue
nenũ frigid ẽ ⁊ id̾o
aĩa q̃ ignea est fu¬
git uenenum frigi¬
dum. In naturalib
que nobis. ⁊ irrati¬
onabłib aĩantib.
uacitate quadam
cellit. uñ legit᷑ in
geñ. S̾pens ã erat
sapiencior om̃ib
pecorib t̾re. Dicit
eñi plinius. Si cre¬
dit᷑ qd serpentis ca¬
put ⁊̃ si cum duo¬
b euasi̾t digitis ni¬
totũ corpus obicit
ꝓ capite ferientib
anguib uniu̾sis he-¬
bet iusus. Raro in
aduersum ꝯtuent᷑.
nec frustra cũ ocłos
ñ in fronte h̾eant. s

Expanded text:
llum tangunt; unde et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidae sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem corporis gelidi pestes et natura frigidae; unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. venas vegetatione corporis aucta discurrit, et animam exire, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus: Noxia serpentum est admisto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus vacitate quadam cellit. 43. Unde et legitur in Genesi: Serpens autem erat sapientior omnibus pecoribus terrae. Dicit utem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nitotum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inflatur follib.
s quioquid apta¬
tur ad cantilenã.
⁊ corporeũ est quo in¬
strumento utitur qui

Expanded text:
 inflatur follibus; sed quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
strum ante tauri
nestigia fulget. ⁊¬
datione aquaꝵ. ex̃¬
pore em̃ hiemis ab¬
oritur. ⁊ mare ac
terras aquis actẽ¬
pestatib turbat. hc̃
latini iugłm uocãt.
omnia serenitas ꝓ¬
tenditur. si obscura¬
ta sit huiꝰ acies tem¬
pestas cernitur im¬

Expanded text:
utem ante Tauri vestigia fulget, ndatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur im
Abbreviated transcription (Latin):
qr oracła. tẽpla sũt
ubi oratur. uñ et
responsa reddunt᷑.
Delubra autẽ tem¬
pla fontes habenci¬
a ad purificandos
⁊ diluendos fideles.
luendo applłata.I¬

Expanded text:
Oracula templa sunt ubi oratur, unde et responsa redduntur. Delubra autem templa fontes habentia ad purificandos et diluendos fideles. luendo appellata.
Abbreviated transcription (Latin):
dr .q. oris ratio. Nã
orare est loqui ⁊ di¬
oere. Est autẽ oratõ
si. contextus autẽ
oracio. qr nõ ẽ oris

Expanded text:
quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio su. Contextus autem oratio, quia non est oris
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis illatũ serm¬
tus egẏpti.⁊ labor
deserti. qd̃ ꝯgruit
scd̃m aliã nõis in¬
terpretationẽ. int̾¬
p̾tat᷑ em̃ galgala¬
ptĩa ¶ libertas

Expanded text:
ab eis ablatum, servitus Aegypti, et labor deserti, quod congruit, secundum aliam nominis interpretationem. Interpretatur enim Galgala libertas
Abbreviated transcription (Latin):
os uelent. ⁊ ẽ trans¬
latũ nomen a nubi¬
b quib tegitur ce¬
primũ mibencium
capita uelentur. Ob¬
nubere em̃ ocoperi¬
re est. cui contrari
nupta. que caput¬

Expanded text:
os velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caeprimum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria nupta, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
pellata ẽ qd umbͣ.
uł stillicidium foli¬
oꝵ eius ꝓximis ar¬
borib noceat. hanc
alio noie latini in¬
glandem uocant.
.q. iouis glandem.
fint em̃ hec arbor
consecrata ioui. cu¬
ius pomum tantã
uimi habet ut mis¬
sum inter suspectoᷤᷤ
herbaꝵ uel fungo¬
rum cibos. quicqͥd
in eis mrulentũ ẽ
exsudet. rapiat. at¬
q extinguat. Nu¬
ces autẽ generalit̾
dñr om̃ia poma
tecta duriore cor¬
tice. ut pinee. nu¬
ces auellane. glã¬
des. castanee. A¬
migdale. hinc et
nudei dc̃i qd sint
duro cortice tecti. at
cõtra pomia omnia
mollia mala dca¬
sunt. s cũ adiectio¬
ne terraꝵ in quib
antea nãta sunt.
ut ꝑsica. punica.
maciana. cidonia ⁊ c̾.

Expanded text:
pellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; fuit enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, excudat, rapiat atque extinguat. Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et
Abbreviated transcription (Latin):
auaricie suẽ ꝯsulẽ¬
tes in porticib tem¬
pli hostias uende¬
bant cuiusq gene¬
ris. Ne uenientes de
longinquo nichil
offerrent si hostias
rant excusationem
p̾tenderent pecui¬
e nõ hĩte posuerãt
ibidẽ nũmłarios
qui mutuam sb̃ cau¬
cione darent peciũ¬
am. S qr lex nõ pa¬
ciebatur ut a fra¬
trib suis usuras ac¬
ciꝑent excogitau̾nt
ut collibistas face¬
unt. Collibia dice
a munuscula ut ci¬
rũ diu̾si generis.q.
qd in minimo non
talib liceret qd̾ ⁊¬
ꝓhibuit ezechiel
dicens usuram⁊
omnem fr̃habundã¬
ciam nõ accipietis
sic ⁊ hodie quidam
sb̾ nõie caritatis u¬
suram palliant. Col¬

Expanded text:
avaritiae suae consulentes, in porticibus templi hostias vendebant cujusque generis, ne venientes de longinquo, nil offerrent, si hostias rant, excusationem praetenderent pecuniae non habitae, posuerunt ibidem nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia lex non patiebatur, ut a fratribus suis usuras acciperent, excogitaverunt, ut collibistas facent. Collibia enim a munuscula, ut cirum diversi generis, quasi quod in nummo non talibus liceret. Quod prohibuit Ezechiel dicens: « Usuram, et omnem superabundantiam non accipietis. » Sic et hodie quidam sub nomine charitatis usuram palliant.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dies tertius. ⁊ siłi
bet nomine nume¬
rali ordinali inue¬
iit᷑ talis ꝯpositio.
ut nudius centesi¬
mus. nudiis mil¬
lesimus. ⁊ sũt om¬
nia aduerbia tem¬

Expanded text:
est dies tertius; similitbet nomine numerali ordinali invenitur talis compositio, ut nudiuscentesimus, nudiusmillesimus et sunt omnia adverbia tem
Abbreviated transcription (Latin):
ox a nocendo d̾r
eo qd̾ gcłis noceat. q̃
iccirco lune ac syde¬
rũ lucẽ h̃t. ne inde¬
cora ẽẽt. ⁊ ut conso¬
larentur omnes o
quibdã aĩantib
que lucem solis fer¬
re nõ possunt ad
sufficienciã teꝑare¬

Expanded text:
ox a nocendo dicta, eo quod oculis noceat. Quae idcirco lunae ac siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolaretur omnes nocte quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiam temperare
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. Nubes dc̃e a nubẽ¬
ram tegat.Nubes
ã aeris densitas fa¬
cit. uenti em̃ aerem
ꝯglobant. nubeni¬

Expanded text:
. 2. Nubes dictae ab obnubenram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant, nubemq
Abbreviated transcription (French):
chus d̾r qui de pa¬
tre nobłi ⁊ matre
ignobłi gignitur.
cm contrarius est
spurius. qui de ma¬
tre nobłi. ⁊patre
ignobłi ẽ genera¬

Expanded text:
thus dicitur, qui de patre nobili et matre ignobili gignitur, cui contrarius est spurius, qui de matre nobili et patre ignobili genera
Abbreviated transcription (Latin):
fissina corripͭ penul¬
timã. quomodo fus¬
tina. Cur ergo pisci
na ã a fisco. an fiscꝰ
a fiscina. an neutrũ
a neutro dubium
est. Nam nec fusci¬
na a fusco. nec pagi¬
na a pago. mutina
a muto. nec arimi¬
nũ ab armo d̾uia¬

Expanded text:
fiscĭna corripit paenultimam, quomodo fuscĭna, cur ergo piscīnna autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriua
Abbreviated transcription (Latin):
lia om̃imodo longã
hñt penultimã uł
officiũ. officina. me¬
dicus. medicina.rex
regis. regina. leo. le¬
ena. doctrix. doctrina.
coqus. coquina. uł
culina. cantus. cã¬
luceo. lucerna. lux.¬
laterna. Nã muti¬
na sagana. paga¬
na ñ uidentur esse
diruiatuua. Sagana
em̃ ⁊ saga idem sig¬

Expanded text:
ia, omni modo longam habent penultimam, vel officium, officina; medicus, medicina; rex regis, regina; leo leaena; doctrix, doctrina; cocus, cocina et culina; cantus, canluceo, lucerna; llatērna. nam Mutĭna, sagăna, pagĭna non uidentur esse deriuatiua sagana enim et saga idem sig
Abbreviated transcription (Latin):
ron a grecis uocatur
latine interp̾tat᷑ in
mare cornu. Idẽ⁊
monoceros .i. uni¬
cornus. eo qđ unũ
cormi ĩ mediꝰ fronte
habeat pedũ qͣtuor
ita acutum ⁊ ualid̾
ut quicquid ĩpecie¬
rit aut uentilet. aut
ꝑforet. Nã ⁊ cũ ele¬
phantis sepe certa¬
men h̃t. ⁊ in uentre
Tante ã ẽ fortitudi¬
nis ut nlła uenã¬
ciũ uirtute capiat᷑.
s sicut asserũt qui
naturas aĩalium
scripserũt uirgo pu¬
ella p̾ponit᷑ que ue¬
menti sinũ aꝑit. Ĩ
quo ille om̃i feroci¬
tate deposita caput
ponit. sicq sopora¬
tus uelut mermis

Expanded text:
ron a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella praeponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput ponit, sicque soporatus velut inermis
Abbreviated transcription (Latin):
erat festum ꝓpitia¬
die moyses ad eos
placatũ sĩ offensa
uitłi ꝯflatilis. eadem
die ieumabant hoĩes
⁊ ium̃ta. ⁊ pu̾i septẽ¬
nes a uesꝑa usqz ad
uesꝑam ꝓ memori¬
a mortuoꝵ. uñ et
dicebat᷑ dies afflicti¬
onis. Dicebatur quo¬
q dies expiatõnis.
qr eo die sanguine
initule rufe expiaba¬
tur tabernaculum
⁊ altare. ut pre dc̃m
est. ⁊ fiebat cinis ex
eo ad expiationem
piabantur a pecca¬
tis illius ãni per e¬
missionẽ hirci a po¬
pompei. Erat autẽ
oblatio diei illius

Expanded text:
erat festum Propitiarediit Moyses ad eos, placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines, et jumenta, et pueri septenes, a vespera usque ad vesperam pro memoria mortuorum. Unde etiam dicebatur dies afflictionis. Dicebatur quoque dies expiationis, quia ea die sanguine vitulae rufae expiabatur tabernaculum, et altare, ut praedictum est. Et fiebat cinis ex eo ad expiationem piabantur a peccatis illius anni, per emissionem hirci apompeii. Erat enim oblatio diei illius
Abbreviated transcription (Latin):
primus ⁊ ultimus
sollempnes erant.
Octauus ⁊̃ dies erat
ebant ad faciendã
collectam forte in
usus pauperũ. uel
in alios usus cões.
uñ ⁊ scenophegia
octo dieꝵ s patres
illi ñ seruerunt
ocdoadi

Expanded text:
prima et ultima solemnes erant. Octavus etiam dies erat ebant ad faciendam collectam, forte in usus pauperum, vel in alios usus communes. Unde, et Scenopegia octo dierum. Sed patres illi non servierunt ogdoadi
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ unus. nũqu
duo uel płes simi
reꝑiantur. melie¬
res autẽ candide
margarite qm
flauescunt. illas
em aut iuuentus
aut matutim i
ris concepto red¬
dit candidas. ha

Expanded text:
um unus, nunquam duo, vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut juventus aut matutini roris conceptio reddit candidas, ha
Abbreviated transcription (Latin):
carne coclee
lus natus sicut in
cerebro piscis la¬
pillus. gignitur
autẽ de celesti rore
quẽ certo tẽpore co¬
clee hauriunt
quib margꝰ¬

Expanded text:
carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt: ex quibus marg
Abbreviated transcription (Latin):
a iudicare. iubere.
statuere. suadere.
delib̾are. nõiare.ex¬
timare. numerare.
⁊ eos corripit. ⁊ ħ ñ¬

Expanded text:
, iudicare, iubere, statuere, suadere, deliberare, nominare, estimare, numerare, et eos corrigit, et
Abbreviated transcription (Latin):
flãma ⁊ quicquid
ignẽ fouet focus uo¬
catur. siue sit ara si¬
ne aliudin quo ig¬
nis fouetur. sic et̾
locus in quo ignis
cariũ locus in quo
fit ignis ⁊ hic focu¬

Expanded text:
flamma, et, quicquid ignem fovet, focus vocatur, sive sit ara sive aliud in quo ignis fovetur, sicut locus in quo ignis carium, locus in quo fit ignis. Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
Tempestas inquit
ubiq historiogra¬
phi solent. dumdi¬
cunt ea tẽpestate au̾
ab statu celi qui a
magnitudĩe sui di
unt tempestates.
qr nec plana este¬
stas. nec plana hi¬
⁊ ꝯfine utruisq tẽ¬
poris ex coniundi¬
one aerum ꝯtraui¬
oꝵ efficiunt tẽpesta¬

Expanded text:
Tempestas aut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui mulunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiconfine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempesta