comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant parit̾ & rotȩ: quia diuina eloquia
cũ legente crescunt. Nam tanto illa quisq
altius intelligit: quanto in eis altiꝰ intendit.
Unde nec eleuant᷑ rote. si non eleuant᷑ ani¬
malia: quia nisi legentiũ mentes ad ałta
ꝓfecerint. diuina uł dicta eloquia uelut
in imis non intellecta iacent. Cum enum
legenti cuilibet sermo scripturȩ sacrȩ te¬
pidus uidetur. sensus diuini eloquii eius
mentẽ non excitat: e incogitatione sua
nullo intellectꝰ lumine emicat. rota &e oci¬
osa & in terra ẽ: quia animal ñ eleuatur
ã terra. At uͦ si animal ambulet. idest
bene uniendi ordinem querat. & ꝑgressũ
cordis inueniat quẽ admodũ boni operis¬

Expanded text:
bantur simul et rotae, quia divina eloquia cum legente crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae si tepidus videtur sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat, rota et otiosa et in terra est, quia animal non elevatur a terra. At vero si animal ambulet, id est bene vivendi ordinem quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum boni operi
Abbreviated transcription (Latin):
am dum ille mͥ uerbum p̃dicationis exhi¬
bet. & lumine ueritatis ex corde meo igno¬
rantiȩ tenebras expellit : dumq illi egoq
fortasse amundi huius potente oppͥmitur.
solatiũ meȩ defensionis imꝑtior. atq hũc
de uiolentis manib euello: uicissim nob̾
pennas nr̃as tendimus. ut nos affectu et
oꝑe incaria ex bono qđ accepimus tanga¬
mus. Unde primus pastor ammonet dicẽs.
Om̃ium finis apꝓpinquauit. Estote itaq
prudentes ⁊uigilate in orationib. Ante
om̃ia mutuã in uob̃met karitatẽ continuã¬

Expanded text:
Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhiNam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de violentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquavit. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus; ante omnia mutuam in vobismetipsis charitate
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sub firmam̃to rectȩ sunc: quando bo-¬
nũ qđ alter habet hoc alti impendit. ut
qui terrenã substantiã. accepit: indigen¬
tis ꝓximi inopiam subleuet. Qui doctri¬
ne grã plenus ẽ : ignorantis ꝓximi tene¬
bras uerbo suȩ predicationis illustret.
Qui tẽporali potestate subnixus ẽ: opp̃ssos
na suadendo declinet. Qui grãm eurationis
accepit: int̾cessione suã saluti infirman¬
tium pie & humilit̾ impendat. Qui at̾re¬
nis actib liber soli dño uacare meruit.
ꝓ delinquentib ꝓxximis exoret. I it aut̃
sepe ut qui terrena substantia nimis oc¬
cupatur : orationi non quantũ debet in¬
uigilet. Et fit plerumq ut is qui ad exo¬
randum dñm cunctis mundi honerib
exutꝰ uacat: sustentationẽ uiuendi nõ
habeat. S dum diues porrigit alim̃tum
atq uestitũ pauꝑi. & dũ pauꝑ orationẽ
suam animȩ diuitis impendit : penne
animaliũ recte alteriꝰ ad alterũ tendunt᷑.

Expanded text:
tum sub firmamento rectae sunt, quando botum sub firmamento rectae sunt, quando bonum quod alter habet, hoc alteri impendit, ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam sublevet; qui doctrinae gratia plenus est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret, qui temporali potestate subnixus est, oppressona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentum atque vestimentum pauperi, et dum pauper orationem suam animae divitis impendit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
declinant. pauorẽ illiꝰ cotidie ante oclos
m̃tis ponunt. & quando trem̃dus appa¬
reat sine cessatione subiecti sunt atq
cotidiȩ timendo agunt. nequando ue¬
nerit ꝑtimescant. Similitudo gͦ super
capita animaliũ firmam̃ti quasi aspectꝰ
christalli horribilis. Et quia ipse pauor
eiꝰ quẽ in sus cogitationib tenent eoꝵ m̃¬
tes ꝓtegit: recte subiungit᷑. Extenti
suꝑ capita eoꝵ desuꝑ. Firmam̃tũ hoc qđ
similitudine ebristalli suꝑ capita anima¬
liũ apparet. & horribile et extentũ ẽ: qr
bonorum mentes unde terret inde ꝓte¬
git. Si enĩ pauendus in eoꝵ cordib ñ eẽt:
ꝓtector & mͦ a peccatis. &e post a suppliciis
non fuisset. Quia autẽ semꝑ considerat̃.
qui pauor ex iuditio immineat: uirtu¬
tum pennas in rectitudinẽ cõseruiant.
Unde &e aꝑte mox subditur. Suẜ
firmamento autẽ penne eoꝵ rectȩ al¬
terius ad alterum. Tunc pennȩ uirtu¬

Expanded text:
declinant; pavorem illius quotidie ante oculos declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt ne quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor ejus, quem in suis cogitationibus tenent, eorum mentes protegit, recte subjungitur: Extenti super capita eorum desuper. Firmamentum hoc quod in similitudinem crystalli super capita eorum animalium apparet, et horribile et extentum est, quia bonorum mentes unde terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuiqui pavor ex judicio immineat, virtutum pennas in rectitudine conservant. Unde et apte mox subditur: « Sub firmamento autem pennae eorum rectae alterius ad alterum. 21. Tunc pennae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tute conualuit: quasi christalli more
ex aqua duruit. ut in illo & hoc eadem
natura ẽẽt. & in ipso iam quȩ fuerat eor¬
ruptionis mutabilitas non eẽt. Aqua gͦ
in christallũ uersa ẽ: quando corruptio¬
nis eiꝰ infirmitas ꝑ resurrectionẽ suam
ad incorruptionis ẽ. firmitatẽ mutata.
Sed notandum qđ hoc cristallũ horribile.
idest pauendum dr̃. Quis autẽ nesciat
cuiꝰ pulchritudinis sit christallum: et
mirum cũ in hoc cristallo conueniat pul.¬
chritudo cũ pauore. Sed om̃ib uera
scientib constat. quia redemptor hu¬
mani generis cũ iudex apparuerit: &e
speciosus iustis. & terribilis erit iniustis.
Quẽ enĩ mansuetũ aspitunt electi: hũc
eundẽ pauendũ atq t̾ribilẽ conspiciunt
reprobi. D hunc ideo tunc electi terribi¬
lem sĩ uidebunt : quia mͦ terrorẽ illius
consid̾are ñ cessant. Otudiose enĩ conside¬
rant quam terribilis ad iudiciũ ueniat.
Culpas ante actas deflent: imminentes

Expanded text:
tutem convaluit, quasi crystalli more tutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura esset, et in ipsa quae jam fuerat corruptionis mutabilitas non esset. Aqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est pavendum, dicitur. Quis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes
Abbreviated transcription (Latin):
que confirmasti tibi. Humana cenĩ nata
priusquã a creatore omĩum suscipetitr
terra erat: nam firmam̃tũ ñ erat. Pec¬
eatori quippe homini ẽ. dictũ: terra es
ae in terrã ibis. At postquã assumptaẽ.
ab auctore om̃ium. Atq in cȩlestib sub¬
leuata &o suꝑ angłos ducta: firmam̃tũ
facta ẽ. quȩ t̾ra fint. d firmam̃tũ qđ
aspicitur. cuiꝰ habeat similitudinẽ sub¬
infertur : cum dr̃: quasi aspectꝰ chris¬
talli horribilis. Cristallum sicut dictũ
ẽ. ex aqua congelascit. et robustum fit.
Scimꝰ uero quanta sit aquę mobilitas.
Corpus autẽ redẽptoris nr̃i quia usq
ad mortẽ passioni subiacuit. aquȩ
simile uixta fuit: quia nascendo.
crescendo. lasescendo. esuriendo. sici¬
endo. moriendo. usq ad passionem suã
ꝑ mom̃ta tẽporũ mobilter decurrit. Cuiꝰ
cursus eursus ꝓpħa intuens ait. Exulta.¬
uit ut gigas ad currendam uiã. Ded
quia ꝑ resurrectionis suȩ glam ex ipsa
sua corruptione in incorruptionis uir¬

Expanded text:
quem confirmasti tibi . Humana etenim natura priusquam a creatore omnium susciperetur, terra erat; nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . At postquam assumpta est ab auctore omnium, atque in coelis sublevata, et super angelos ducta, firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum quod aspicitur, cujus habeat similitudinem, subinferturtalli horribilis. » Crystallum, sicut dictum est, ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus ergo quanta sit aquae mobiCorpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis vir
Abbreviated transcription (Latin):
penne alteriꝰ ad alterũ : hoc eccłe pastor
dicit. unusquisq sic̃ accepit grãm in alte¬
rutrũ illam amministrantes. Penne enĩ
nĩȩ recte iam ñ sunt: si ad utilitatẽ nr̃am
solumodo reflectunt᷑. D tunc rectȩ fiunc:
cũ in humilitatẽ ꝓpcimis diriginus qđ¬

Expanded text:
pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus q
Abbreviated transcription (Latin):
ta animaliũ eẽ. memorant᷑. Quis enĩ in
carne corruptibili positus. comp̃hende
ualeat quȩ sit illa angłarũ ineffabilis ex
sine fine lȩcicia : quȩ beatitudo sine de¬
foctu uultũ uidere creatoris. atq in eiꝰ
delectatione sine immutatione ꝑsistere:
Pocest autẽ firmam̃ti nomine tpse ꝑ fi¬
gurã nr̃ redeptor intelligi. uerus dis̃ sa¬

Expanded text:
ta animalium esse memorantur. Quis enim in ta animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili positus comprehendere valeat quae sit illa angelorum ineffabilis et sine fine laetitia? quae beatitudo sine defectu vultum videre Creatoris atque in ejus delectatione sine immutatione persistere? Potest etiam firmamenti nomine ipse per figuram Redemptor noster intelligi, verus Deus s
Abbreviated transcription (Latin):
H ȩc largiente dño duob modis exponimꝰ.
ut lectoris iuditio quid eligendũ censeat
relinquamꝰ. Possunt firmam̃ti nomine oȩ¬
lestes potestates intelligi. Qd firmamĩtũ
recte quasi christalli aspectus dr̃. quia in¬
ex aqua solidatur. & natura anglica qͣn¬
do creata liberum arbitriũ accepit. ut
utrũ uellet in humilitate ꝑsistere. & in
om̃ipotentis dĩ conspectu ꝑmanere. an ad
suꝑbiam laberetur & abeatitudine cadet :
ꝑ similitudinẽ aqua finit. D quia cadenti¬
bus aliis scĩ angł̃i in sua beatitudine per¬
stiterunt. atq hoc acceꝑunt in munere.
ut iam cad̾e om̃ino non possent: in eis
natura sua quia iã duci mutabiliter ñ
potest. quasi in magnitudine christalli
sum suꝑ capita animaliũ dr̃. quia ille.
potestates angłicȩ quȩ om̃ipotentis di cõs¬
pectui adsistunt. nobis adhuc in hac cor¬
ruptione positis: terribiles atq pauen¬
de sunt. Quoꝵ nunc gaudia quia sen¬
sum nr̃arũ m̃tium excedunt: suꝑ capi-¬

Expanded text:
Haec largiente Domino duobus modis exponimus, ut lectoris judicio, quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte, quasi aex aqua solidatum: et natura angelica quando creata liberum arbitrium accepit: ut utrum vellet in humilitate persistere et in omnipotentis Dei aspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia, cadentibus aliis, angeli sancti in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, ut jam cadere omnino non possint: in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi ad imaginem crystalli sum super capita animalium dicitur; quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt nobis adhuc in hac corruptione positis terribiles atque pavendae sunt: quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capi
Abbreviated transcription (Latin):
erat in rotis. Haec nob̾ scriptura in te¬
nebris uitȩ p̃sentis facta ẽ. lum̃ itineris.
H inc & petrus ait. Cui benefacitis inten¬
dentes quasi lucerne lucentiͥ in caligino¬
so loco. Hinc psalmista dic̃. Lucerna pe-¬
dibus meis uerbum tuũ dñe. & lum̃ semi¬
tis meis. Scimus tam̃ quia & ipsa nob̾ lu¬
ueritas illustret. Unde iterũ psalmista
ait. Qm̃ tu illuminas lucernam meam
dñe : ds̃ m̃s illumina tenebras meas. Qd
enĩ lucerna ardens nisi lum̃ ẽ : S lum̃
creatũ nob̾ non lucet : nisi illuminetur
alumine increato. Quia gͦ omp̃s ds̃ ad

Expanded text:
erat in rotis. » Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: « Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caliginoso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Scimus tamen quia et ipsa nobis noveritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia ergo omnipotens D
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ de terra delere conati sunt. Cũq
eũ erucifixũ & sepultũ uiderent : hunc
se ab amore om̃ium diuisisse crediderũt.
S capud turturis ⁊ incisum ẽ. ⁊ tam̃ a suo
corpore diusum ñ ẽ: quia ex eo qđ ꝓnob̾
mortem ꝑtulit. om̃s nos sibi uerius in ipsa sua
morte conuixit. Et ꝑ hoc qđ se nr̃ĩs oculis
muisibiliter subtraxit: nr̃is se mentibꝰ inui¬
sibilit̾ radiauit. Capud gͦ turturis incisum
inhesit corpori. quia ꝓnob̾ quidẽ redẽptor
nr̃ passus ẽ: s anobis separatꝰ ꝑ passionem
non ẽ. Quia igitur dicta sacri eloquii cum
legentiũ sp̃u excrescunt: recte nunc dr̃.Q
uiuficam̃. ut mortifera a nob̾ oꝑa repella¬
mus. Potest autẽ intelligi. quia sp̃s uadit
eũ legentis animũ diuersis modis ⁊⁊ ordini¬
bus tangit ds̃. quando hunc ꝑ uerba sacri
eloquii modo in zelo excitans adultionẽ eri¬
git. mͦ ad pacientiã mitigat. mͦ in p̃dicatio.¬
ne instruit. mͦ ad penitentiȩ lam̃ta cõpun-

Expanded text:
nomen ejus de terra delere conati sunt. Cumque illum crucifixum et sepultum viderent, eum se ab amore omnium dividisse crediderunt. Sed caput turturis incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est, quia ex eo quod mortem pertulit, omnes nos sib verius in ipsa sua morte conjunxit; et per hoc quod se nostris oculis visibiliter subtraxit, nostris se mentibus invisibiliter radicavit. Caput ergo turturis incisum inhaesit corpori, quia pro nobis quidem Redemptor noster passus est, sed a nobis separatus per passionem non est. Quilegentium spiritu excrescunt; recte nunc dicituvivificamur, ut mortifera a nobis opera repellamus. Potest autem intelligi, quia spiritus vadit; cum legentis animum diversis modis et ordinibus tangit Deus; quoniam hunc per verba sacri eloquii modo in zelo excitans, ad ultionem erigit, modo ad patientiam mitigat, modo in praedicatione instruit, modo ad poenitentiae lamenta compun
Abbreviated transcription (Latin):
Certe si legentis animũ sp̃s iitȩ ingeli feruo¬
re tetigerit: ꝓtinus in sacris eloquuis uidae:
qđ mox set ad castra rediens & popłm per
hydola peccasse cognoscens. hunc ꝑferuorẽ
sp̃s gladio strauit. qđ finees ꝑsequendo lu¬
mentientes sibimet uerbo ꝑculit ⁊ occidit.
qđ paulus negligentib discipłie uirgam
minatur. Si sp̃s uitȩ legentis animũ ad
seruandam pacientiã tangit. statĩ sequun-¬
tur & rote. quia in sacris eloquiis inuenit
qđ mor ses &e aãron colloquentes recta ꝑse-¬
quutionẽ popłi passi sunt ad tabernaculũ
cucurrer̃ ꝓ ipso popło exorantes quẽ fu¬
giebant. Scã autem eoꝵ mens ⁊ timorem
suꝑbientium ꝑtulit. & tam̃ contra eos ad
odium ñ erupit. Pacientia enĩ uera ẽ:¬
&e odisse ñ ẽ. uirtꝰ mansuetudiis: s uela¬

Expanded text:
Certe si legentis animum spiritus vitae in zeli fervore tetigerit, protinus in sacris eloquiis videt quod Moyses, ad castra rediens, et populum per idola peccasse cognoscens, hunc per fervorem spiritus gladiis stravit ; quod Phinees, persequendo lumentientes sibimet verbo perculit et occidit , quod Paulus negligentibus discipulis virgam minatur . Si spiritus vitae legentis animum ad observandam patientiam tangit, statim sequuntur et rotae; quia in sacris eloquiis invenit quod Moyses et Aaron, cum loquentes recta persecutionem populi passi sunt, ad tabernaculum cucurrerunt, pro ipso populo exorantes quem fugiebant . Sancta autem eorum mens et tumorem superbientium pertulit, et tamen contra eos ad odium non erupit. Patientia enim vera estet odisse non est virtus mansuetudinis, sed vela
Abbreviated transcription (Latin):
cet sententia ab edificationis intellectu ñ
discrepat. Ea enĩ quȩ sunt infacie: sepe eti¬
am peccatores homines custodire solent.
Iusti aautẽ uiri quia se ⁊⁊ ineis custodiunc
quȩ in ꝓmptu ce infacie non uidentur:
i dorsis oculos habere referunt᷑. Quia
gͦ ce ea quȩ in oculis sunt discritiunt. atq¬
& ab ipsis se eustodiunt quȩ latent: ꝓfec¬
to oculos in dorsis habent. Qđ tam̃ intel¬
ligi &e aliter potest. quia ea quȩ sunt an¬
te faciẽ nos uidemus. dorsa autẽ nr̃aaliꝰ
ab aliis iudicari possunt. & districte se
undere sic̃ sepe districte ab aliis uident᷑.
qui in se nec ea quȩ se latere poterant ig¬
norant. lum̃ in dorso portant. Sequitur.
pariter c rote iupeta ea. Et cũ eleuarent᷑
animalia de t̾ra: eleuabantur simul & ro-¬
tȩ. Ambulant animalia cũ scĩ uiri in sa-¬
era scriptura intelligunt. quẽ admodũ mo¬
raliter uiuant. Eleuantur uͦ ã terra ani¬

Expanded text:
cet sententia ab aedificationis intellectu non cet sententia ab aedificationis intellectu non discrepat. Ea enim quae sunt in facie saepe etiam peccatores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie non videntur, in dorsis oculos habere referuntur. Qui ergo et ea quae in occultis sunt discutiunt, atque ab ipsis se custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante faciem nostram videmus, dorsa autem nostra alab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe districte ab aliis videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in dorso portant. Sequitur: pariter et rotae juxta ea; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. 8. Ambulant animalia cum sancti viri in Scriptura sacra intelligunt quemadmodum moraliter vivant. Elevantur vero a terra ani
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. quando inimicis tota cruitas ꝑ
negligentiã loci unius aꝑit᷑ Phariseus
autẽ qui ieiuniũ exhibuit. decimas dedit.
dõ gr̃as retulit: quasi pene ꝑcircuitũ in
suȩ ciuitatis custodia uigilauit. d quia
unũ inse foram̃ suꝑbiȩ non attendit. ibiho¬
stẽ ꝑtulit. ubi ꝑ negligentiã oculũ clausit.
Quia gͦ sc̃oꝵ mentes undiq se circũspicien¬
tes iniugilant. atq in om̃i suo oꝑe pauoris
& sollicitudinis oculũ circũducunt. ne aut
praua agant. aut recta quȩ p̃cepta sie
non agant. aut bonis actib expletis in suis¬
cogitationibꝰ intumescant: ⁊ tanto grauiꝰ
offendant. quanto qͥ iusti uident᷑ foris oc
cultus peccant. recte dr̃ totũ corpꝰ eorũ
plenũ oculis in cireuitu. Sciendũ quoq
qđ in translatione uet̃ĩ non habetur. totũ
corpꝰ eoꝵ plenũ oculis in circuitu: s dici¬
tur dorsa eoꝵ plena oculis. Quȩ uideli¬

Expanded text:
ponitur, quando inimicis tota civitas per ponitur, quando inimicis tota civitas per neglectum loci unius aperitur? Pharisaeus autem qui jejunium exhibuit, decimas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum in suae civitatis custodia vigilavit. Sed quia unum in se foramen superbiae non attendit, ibi hostem pertulit, ubi per negligentiam oculum clausit. Quia ergo sanctorum mentes undique se circumspicientes invigilant, atque in omni suo opere pavoris et sollicitudinis oculum circumducunt, ne aut prava agant, aut recta quae praecepta sunt non agant, aut bonis actibus expletis, in suiscogitationibus intumescant, et tanto gravius offendant quanto justi videntur foris et occultius peccant, recte dicitur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu. 7. Sciendum quoque quod in translatione veteri non habetur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu, sed dicitur: Dorsa eorum plena oculis. 1226 Quae videli
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓximoꝵ scandalum debemus. Si autẽ
de ueritate scandalum sumit᷑: utilius per¬
mittitur nasci scandalũ quã ueritas relin¬
quatur. Corpora gͦ animaliũ plena sunt
oculis: cũ se hinc inde caute circũspicuĩt.
S sciendũ nob̃ẽ. quia sepe dum aliis rebꝰ in
ille qui ascenderat in templũ orare. testan¬
te ęuangłio quid dix̃ agnouimꝰ. Ait enim.
Ds̃ grãs ago tibi. Recte autẽ grãs agebat.
a quo acceꝑat bona quȩ fecerat. Qui etiã
publicants. Ieuino bis in sabbato: deci¬
mas do om̃ium que possideo. Ecce ad ex¬
hibendã abstinentiã. ad impendendã mi¬
sericordiã. ad referendas dõ gr̃ãs. oculum
phariseus habuerat : s ad humilitatis cus¬
todiã oculũ ñ habebat. Ꝙ quid ꝓdest qđ
contra hostium insidias pene tota ciuitas
caute custodit᷑. si unũ foramen aꝑtũ re-¬
liquerit unde ab hostib intretur. Qͥ d
gͦ ꝓdest custodia quȩ pene ubiq circũ¬

Expanded text:
re proximorum scandalum debemus. Si autem re proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus inille qui ascenderat in templum orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. Ait enim: Deus, gratias ago tibi . Recte autem gratias Deo agebat, a quo acceperat bona quae fecerat. Qui etiam Publicanus; jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo . Ecce ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum Pharisaeus habuerat, sed ad humilitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur? Quid ergo prodest custodia quae pene ubique circum
Abbreviated transcription (Latin):
S postquã se liberũ eẽ. monstrauit. ne fortas¬
se scandalum cuiquã faceret subdidit. Ut
autẽ ñ scandaliremus eos : uade ad mare
& mute amũ. ⁊ eũ piscem qͥ priꝰ ascendit
tolle. & aꝑto ore eius inuenies staterẽ : il
lum sumens da eis ꝓmẽ ⁊ te. Qui rursũ
cũ diceret quia om̃e quod in os intrat non
coinqͥnat hominẽ : & tunc accedentes discipłi
dixerunt. Scis quia pharisei audito hoc u̾bo
scandalizati sunt.  At ille respondensait. Om¬
nis plantatio quã non plantauit pat̾ m̃s celes
tis. eradicabitur. Sinite illos ceci sunt du
cẽs cxcoꝵ. Ecce magistra ueritas ne in quo¬
rũdam cordib scandalum gigneretur. & qđ
ñ debuit tributũ dedit: trursum quia
generari scandalũ in quoꝵdã cordib contra
ueritatẽ uidit. in suo eos scandalo remane.
re ꝑmisit. Ex qua re nobis considerandũ ẽ:
quia in quantũ sine peccato possumꝰ. uita¬

Expanded text:
Sed postquam liberum se esse monstravit, ne fortasSed postquam liberum se esse monstravit, ne fortasse scandalum cuiquam faceret, subdidit: Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit tolle, et aperto orlum sumens da eis pro me et te. » Qui rursum cum diceret: « Quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, tunc accedentes discipuli dixerunt: Scis quia Pharisaei, audito hoc verbo, scandalizati sunt. At ille respondens ait: Omnis plantatio quam non platis, eradicabitur. Sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum. Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit tributum dedit; et rursum quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. 5. Ex qua re nobis considerandum est quia, in quantum sine peccato possumus, vita
Abbreviated transcription (Latin):
le est. iam miscoie sacrificiũ. qđ cũ discor¬
dia ꝓpximi offertur: Unde ⁊ recte ait. ut
ñ circũueniamur a sathana: non enĩ igno¬
ramus cogitationes eiꝰ. quia uidelicet inde
alterius corde rixe malũ solet inmittere:
unde alterũ conspicit pietatis negociũ fecis¬
se. Inꝑfectũ enĩ bonũ ẽ. qđ sic agitur. ut
ne quid ei ex alio latere mali subrepat non
attenditur. nisi forte hoc qđ sine cuiꝰpiam
scandalo fieri non potest. culpa sit ñ fecissẽ.
Hoc uero ideo dicimus ut nocũ ur̃e dilectioni
faciamꝰ. quia in nr̃o bono oꝑe aliquando ca¬
uendũ ẽ. scandalũ ꝓxximi. aliquando uͦ ꝓ ni
chilo contẽpnendũ. Qđ in ipso nr̃o auctore
didicimꝰ. qui dũ tributũ petro in quisito pe
chil debere respondit dicens. reges trȩ aqͥb
accipiunt tributũ uł censum. a filiis suis
an ab alienis: Cui cũ ille diceret ab alie¬
nis: ilico respondit. Ergo liberi sunt filii.

Expanded text:
ale est jam misericordiae sacrificium, quod cum discorale est jam misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximi offertur? Unde recte ait: Ut non circumveniamur a Satana. Non enim ignoramus cogitationes ejus. Quia videlicet inde alterius cordi rixae malum solet immittere, unde alterum conspicit pietatis negotium fecisse. Imperfectum enim bonum est quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat non attendatur, nisi forte hoc quod sine cujuspiam scandalo fieri non potest, culpa sit non fecisse. 4. Hoc vero ideo dicimus, ut notum vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso nostro auctore didicimus, qui, dum tributum Petro inquisito petod se nihil debere respondit, dicens: Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis, an ab alienis ? Cui cum diceretur Ab alienis, illico respondit: Ergo liberi sunt filii.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. in eiꝰ iuditio nr̃a actio tenebrosa non
erit. Igitur qr scĩ uiri sollert mningilant ut
se undiq aspiciant. ubiq custodiant. ne
aut mala ꝓpt̾ ea ipsa appetant. aut hec ea¬
dͥem sub specie bonoꝵ agant. scilicet ne
se eis uitia uirtutes eẽ. mentiant᷑ : totũ
corpꝰ plenũ in circuitu ocuł habene: qi
om̃is eoꝵ actio ꝓuidentia sollicitudinis¬
& repletur & circumdatur. Hinc ẽ quod
paulus apłs dum cuidã pęnitenti de ꝑpe¬
isse misereri: ait. Dicui aliquid donastis:
et ego. Nam & ego qđ donaui ꝓpt̃ uosin
ꝑsona xp̃i: ut ñ circũueniam᷑ a sathana.
N on enĩ ignoramꝰ cogitationes eiꝰ. Si enim
parcendum erat : cur se humilitate tanta
uoluntati discipłoꝵ magister egregiꝰ sociat.
ut neq ipse a discipłis neq ab eo discipłi
in cõpassionis causa diuisi uiderent᷑. nisiqr
sollicito ꝓuidentiȩ ocło attendit. qđ plerũ.¬
q dum alt̾ donat alter irascitur: Et qͣ¬

Expanded text:
rit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non rit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Igitur quia sancti viri solerter invigilant ut se undique aspiciant, et ubique custodiant, ne aut mala propter ea ipsa appetant, aut haec eadem sub specie bonorum agant, scilicet ne se eis vitia virtutes esse mentiantur, totum corpus plenum in circuitu oculis habent, quia omnis eorum actio et repletur et circumdatur. Hinc est quod Paulus apostolus, dum cuidam poenitenti de facisse misereri, ait: « Si cui aliquid donastis et ego. Nam et ego quod donavi, per vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana: non enim ignoramus cogitationes ejus . » Si enim parcendum non erat, cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa divisi viderentur, nisi quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum alter donat, alter irascitur? Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
bera ut suꝑba sit: quia sepe suꝑbia exxidit
in uerbis. & uideri appetit libertas puri-¬
tatis. ne sic sit humilis ut formidolosa sit:
qua aliquando timor restringit animũ.
ut loqui quȩ recta sunt ñ p̃sumat. s tam̃
in ipsa timida cogitatione humilitatẽ eẽ.
se simulat. nec sie sit parca ut tenax sit. qi
plerũq tenatia parsimonia appetit estima.¬
ri. ut iuste ac necessario uideat᷑ tenere qͥc¬
quid egenti ꝓximo miscd̾iter ñ uult impen¬
dere. ne sic sit misericors ut effusa sit: quia
ud ea quȩ possidentur sine mercedis inten-¬
tione disꝑgere. Quicqͥd gͦ agit᷑ in radice in-¬
tentionqs pensandũ ẽ. quo merito apđ iui-¬
diciũ creatoris habeatur. Unde & idẽ ere-¬
ator dic̃. Si oculus tuus simplex fuerit.:
tptum corpꝰ tuũ lucidũ erit: oculũ uideli-¬
cet intentionẽ. corpꝰ uͦ actionẽ noꝵ minãs.
quia si nr̃a intentio apud dm̃ simplex fue¬

Expanded text:
bera, ut superba sit, quia saepe superbia excedit bera, ut superba sit, quia saepe superbia excedit in verbis, et videri appetit libertas puritatis. Ne sic sit humilis, ut formidolosa, quia aliquando timor restringit animum, et loqui quae recta sunt non praesumit, sed tamen in ipsa timida cogitatione humilitatem esse se simulat. Ne sic sit parca, ut tenax sit, quia plerumque tenacia parcimonia appetit aestimari, ut juste ac necessarie videatur tenere quidquid egenti proximo misericorditer non vult impendere. Ne sic sit misericors, ut effusa sit, quia ud ea quae 1224 possidentur sine mercedis intentione dispergere. Quidquid ergo agitur, in radice intentionis pensandum est quo merito apud judicium creatoris habeatur. Unde et idem creator dicit: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit . Oculum videlicet intentionem, corpus vero actionem nominans. Quia si nostra intentio apud Deum simplex fue
Abbreviated transcription (Latin):
ecce parturit in iusticiã & concepit dolorem
& peꝑit imquitatẽ. Lacũ aꝑuit ce effodit eũ
& incidit in foueam quam fecit. Ecce cũ diũ
narraret iusticiã. quasi ñ mutata uoce repen-¬
te peccatoris intulit culpã. Qđ unũ me exẽpli
causa dixisse sufficiat. quia quisqͥs in ꝓpħis
usum lectionis habet. quam crebro ista faci-¬
ant ñ ignorat. Unde nunc hierechiel ꝓpħa
cũ de rotis loqueretur: adiungit. Qi
quatuor. Qui enĩ non ipsarum si ipsoꝵ dix̃.
ꝓfecto indicat quia repente sermo eiꝰ a rotis
animalia rediit. ꝑ quȩ nimirũ ꝑfecti quiq
ut dictũ ẽ. designant᷑. Corpora titiq anima¬
lium iccirco plena ocuł describuntur: quia
scõrũ actio ab om̃i parte circũspecta eẽ. debet.
bona desiderabiliter ꝓuidens. & mala soller¬
ter cauens. Et hoc ẽ. laboriostus. ubi scorũ
mens uehement̃ iniugilat: ne se ante eoꝵ
oculos mala sub bonoꝵ specie abscondant.
Circũspecta gͦ ẽ. uita scõꝵ. ut nec sic sit li¬

Expanded text:
ngit: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem; lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Ecce cum Domini narraret justitiam, quasi non mutata voce, repente peccatoris intulit culpam. Quod unum me exempli causa dixisse sufficiat, quia quisquis in prophetis usum lectionis habet, quam crebro ista faciant non ignorat. Unde nunc Ezechiel propheta cum de rotis loqueretur, adjunxit: VERquatuor. 2. Qui enim non ipsarum, sed ipsorum dixit, profecto indicat quia repente sermo ejus a rotis ad animalia rediit. Per quae nimirum perfecti quique, ut praedictum est, designantur. Corpora itaque animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Et hoc est laboriosius, ubi sanctorum mens vehementer invigilat, ne se ante eorum oculos mala sub bonorum specie abscondant. Circumspecta ergo est vita sanctorum, ne sic sit li
Abbreviated transcription (Latin):
riis. Que gͦ in desideriis fieri ꝓhibetur:
ꝓculdubio in necessitate conceditur. Capd
tum ẽ. & a uoluptate carnis mens nr̃a in¬
cisa sit: & tam̃ a necessitate ñ sic abscisa Qd̃
si hoc sacrificii genꝰ sub typica redẽptoris
nr̃i intelligentia alius contẽplationem reqͥ¬
rae : ascendat gͦ ut ad forciora animo: ele

Expanded text:
riis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, riis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput tum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, ele
Abbreviated transcription (Latin):
pro peccato offertur. retorqueatur capud eiꝰ
ad pennulas ita ut collo inhereat. & non pe¬
nitus abrumpat᷑. In quib uerbis dubius le¬
gentib sensus hystoricus non ẽ. S si hec
moraliter requiras: uoluitur rota dũ ad
moralem intelligentiã ducitur sacri u̾bi
sententia. Nos enim ipsi in omipotentis
dĩ sacrificio eẽ. turtur debemus. ita ut ca¬
pud nr̃m retorqueatur ad pennulas idest
animꝰ ad uirtutes. Non enim inmerito ꝑ
capud mentẽ intelligimus: quia sic̃ capd
corpꝰ. ita mens actiones regit. S capud ad
pennulas retorqueri p̃cipitur. ut ea quȩ
dicis facias: & os ad oꝑa coniungas. Nec
ita capud abscidendũ ẽ. ut a corpore diuida¬
tur. s ex parte decisum corpori suo iubet᷑
inherere : quia uidelicet mens nr̃a a carna¬
li delectatione incidenda ẽ: s carnis cura
necessaria incidenda non ẽ. Hinc enĩ scrip¬
tum ẽ. Carnis curam ne feceritis in deside-¬

Expanded text:
pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur . In quibus verbis dubius legentibus sensus historicus non est. Sed si haec moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in deside
Abbreviated transcription (Latin):
de qua scriptũ ẽ. in dextera eiꝰ ignea lex :
o quid rub ille nisi iudaicũ popłm desig¬
nauit. peccatoꝵ suoꝵ pi  obsitum : S¬
rub ardens consumi non potuit. qr iudaicꝰ
popłs & ignẽ quidem legis accepit: ⁊ tam̃
peccatorum suoꝵ spinas non deseruit. nec
eiꝰ uitia diuini sermonis flama cõcremauit.
F ortasse in hoc facto alius maiora ꝑ txpum
contẽplari desid̾at. Huiꝰ quia sensus ex.¬
di quia sua peccata ñ habrit. s spinas nr̃e
nequiciȩ suscepit. atq usq ad passionem
ꝓ nob̾ se humiliare dignatus ẽ. ninsemet¬
ipso ignem tribulationis nr̃e suscipere.
S arsit ⁊i non arsit: quia exhumanitate est
mortuus. ce tam̃ inmortał ex diumnitate ꝑ¬
mansit. Suscepit a nob̾ sacrificiũ unde fi¬
eret ꝓ nob̾. & tamen inpassibilis atq incõ¬
mutabił ꝑmansit in ꝓpriis: ut nos cõmu¬
toriã hoc qdđ in lege scriptũ ẽ. ut turcur qͥ

Expanded text:
de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavitrubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemplari desiderat. Hujus quia sensus exDei filius, qui sua peccata non habuit, sed spinas nostrae nequitiae suscepit, atque usque ad passionem pro nobis humiliari dignatus est, et in semetipso ignem tribulationis nostrae suscipere. Sed arsit, et non arsit, quia et ex humanitate est mortuus, et tamen immortalis ex divinitate permansit. Suscepit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos commutoriam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae
Abbreviated transcription (Latin):
moralis hystoriȩ sequitur. Si quid typicũ:
max figurata loquutio agnoscitur. Si qͥd
contẽplatiuũ: statĩ rotȩ quasi pennas ac¬
cipiunt & in aere suspendunt᷑: qr in uer¬
bis sacri eloquis intelligentia celestis aꝑ¬
itur. Quocũq enĩ ibat sp̃s: illuc eun¬
te spũ n rotȩ parit̾ leuabant᷑ seq̃ntes eũ.
Rotȩ enĩ sp̃m sequunt᷑: quia uerba sacrielo¬
quii ut sepe iam dictũ ẽ. uixta sensum le-¬
gentium ꝑ intellectũ crescunt. In una enĩ
toria parcitur: alius txpicã. alius uͦ intelli
fit ñnũquam ut diximꝰ. ut in una eadẽq
sententia cuncta simul tria ualeant inue¬
catus fuisset: accessit ꝓpius ut uideret
uisum. & ecce rub ardebat & non cõsume¬
batur. Magnũ ẽ. hoc miraculũ. di solã
hystoriã in eo requiras: ẽ. unde legentis
animꝰ nutriatur. ut uideas qđ in ligno ig¬
nis ardeat: ⁊ñ consumat. Iam uͦ si txpicã
intelligentiã queras: quid flãma nisi legẽ

Expanded text:
moralis historiae sequitur. Si quid typicum, moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbis sacri eloquii intelligentia coelestis aperitur. Quocunque ergo ibat spte spiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum. » Rotae enim spiritum sequuntur, quia verba sacri eloquii, ut saepe jam dictum est, juxta sensum legentium per intellectum crescunt. In una enim toria pascitur, alius typicam, alius vero per tyfit nonnunquam, ut diximus, ut in una eademque sententia cuncta simul tria valeant invecatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat. Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem,
Abbreviated transcription (Latin):
mes: quantũ apd illud semꝑ ꝓfeceris. Si uͦ
pennatũ animal se se in contẽplatione teten¬
derit potȩ ꝓtinus a terra subleuant᷑. quia
terrena non ee̾. intelligis: quȩ priꝰ insacro
eloqͥo iuxta terrenũ morẽ dicta credidisti.
Ftq ut scriptue sacrȩ uerba eẽ. celestia senti¬
as: si accensus ꝑ contemplationis grãm. te¬
met ipsum ad cȩlestia suspendas. Ec mira
atq ineffabilis sacri eloquii uirtꝰ agnoscit᷑:
cũ suꝑno amore legentis animꝰ penetratur.
Quia g animał ad alta se subleriat. rota uolat.
Sequitur: Quocũq ibat sp̃s. illuc eunte
spu ce rotȩ pariter leuabantur soquentes eũ.
Quo enĩ sp̃s legentis tend illuc oe diuina elo¬
quia eleuantur: quia si in eis altũ quid in¬
uendo ⁊⁊ senatiendo quesieris. hȩc eadẽ
sacra tecũ crescunt. tecũ in altiorib ascen¬
dunt. Bene autẽ de eisdem rotis dr̃: seq̃n¬
tes eum. Legentis enĩ sp̃s si quid in eis scire
morale aut hystoricũ querit: sensus hũc

Expanded text:
 quantum apud illud ipse profeceris. Si vero pennatum animal sese in contemplationem tetenderit, rotae protinus a terra elevantur. Quia terrena non esse intelligis, quae prius in sacro eloquio juxta terrenum morem dicta credidisti, fitque ut Scripturae sacrae verba coelestia esse sentias, si accensus per contemplationis gratiam temetipsum ad coelestia suspendas. Et mira atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. Quia ergo animal ad alta se sublevat, rota volat; sequitur: « Quocunque ibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum.9. Quo enim spiritus legentis tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in eis altum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascendunt. Bene autem de eisdem rotis dicitur: Sequentes eum. Legentis enim spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s legentis animũ ad studiũ p̃dicationis
excitat: statim sequunt᷑ & rotȩ: quia in
sacris eloquiis inuenit. qđ moy ses iuben-¬
te dño contra egipti regẽ in quantis se p̃-¬
dicationibꝰ libere uerbis erexit. qd stepha-¬
semꝑ spui scõ restitistis nec inter lapides
timuit. qđ petrus fustib cesus nec in nomi¬
ne iħu loquatur cum magna lib̃tate respon¬
dit. obȩdire oportet dõ magis quã hominib.
qđ paulus cathenarũ uincuł stringitur: s
tamen uerbũ dĩ non ẽ. alligatum. Si uitȩ

Expanded text:
itus legentis animum ad studium praedicationis excitat, statim sequuntur et rotae, quia in sacris eloquiis invenit Moyses, jubente Domino, contra Aegypti regem in quantis se praedicationis liberae verbis erexit ; quod Stephasemper Spiritui sancto restitistis , nec inter lapides timuit ; quod Petrus, fustibus caesus, ne in nomine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus ; quod Paulus catenarum vinculis stringitur , sed tamen verbum Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta liaritatis intelligi. amor scilicet dĩ
de ꝓximi. Amando enim dm: nr̃a in nob
mala ꝑsequimur: id corpꝰ uelamꝰ. Diligen¬
do autẽ ꝓximum ei in quo ꝓdesse possu¬
mus festmamus: idest alas ad alterũ ten¬
dimus. Hoc autẽ qđ subditur & alterũ si¬
milit̃ uelabatur: in translatione ueteri ñ
habetur. Et queri potest.cur postquã dictũ
ẽ. unumꝗđq duab alis uelabat corpꝰ suũ.
subuingtur & alterũ similit̾ uelabatur. Ins¬
lationẽ autẽ septuaginta interp̃tũ. aqͥle¬
& theodocionis. & simachi. sollicite ꝑseru¬
tantes: nichil ex his uerb̾ inuenimus. s
beati hieronimi scripturã legentes agno¬
uimus: quia hanc sententiã in hebrea ue¬
ritate ita positã. ñ quidẽ uixta uerbum
s iuxta sensum inuenerit. Queri eteñ po¬
test cur postquã dictũ ẽ. unũ qđq uela¬

Expanded text:
praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, et proximi. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum, ei in quo prodesse possumus festinamus, id est alas ad alterum tendimus. 23. Hoc autem quod subditur, Et alterum similiter velabatur, in translatione veteri non habetur. Et quaeri potest cur postquam dictum est: Unumquodque duabus alis velabat coralterum similiter velabatur. Translationem autem Septuaginta interpretum, Aquilae, Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus; sed beati Hieronymi scripta relegentes 1234 agnovimus quia hanc sententiam in Hebraea veritate ita positam, non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenerit. Quaeri etenim potest cur postquam dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
lista nunc illa aspicere: & ab
laliis in aliud uerba deriua¬
g̾re. Sicut psalmista cũ de
dño loqueret᷑ dicens. Ds iu¬
dex iustus. fortis. et longanimis. nũquid iras¬
cetur ꝑ singulos dies: inisi conuertimini gla¬

Expanded text:
ista, nunc illa aspicere, et ab aliis in aliud subito verba derivare, sicut Psalmista cum de Domino loqueretur, dicens: Deus judex justus, fortis et longanimis, nunquid irascitur per singulos dies? Nisi convertamini, gla
Abbreviated transcription (Latin):
nas tendamꝰ ad ꝓximos. Sic pennas ten¬
damꝰ in ꝓroimos: ut nũquã desinamꝰ co¬
gitare & plangere nosmet ipsos. Pennȩ
ten dantur iuxta: pennȩ cooꝑiant corpo¬
ra: ut de bonis actib p̃beamus exẽpla.
et mala quȩ egimꝰ abscondant a iuditio
tinor & penitentia. In trans latione autẽ
uet̾i de his alis dr̃. singuł duȩ cõuincte.
et tegentes corpora eoꝵ. In quib uerbis
intelligit᷑. quia et ipse erant penne quȩ
ningebant᷑ alterius ad alterũ. n ipse quȩ¬

Expanded text:
nas tendamus nas tendamus damus in proximos, ut nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae autem tendantur juxta pennas, ut cooperiant corpora, ut de bonis actibus praebeamus exempla, et mala, quae agimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alteru
Abbreviated transcription (Latin):
quis loquitur: quasi sermones dĩ. siquis
ministrat: tãquam ex uircute quã admi¬
nistrat ds̃. Ac si aꝑte dicat. Humilit̾ im¬
ta nõ eritꝰ: si humilitate caruerit. Seqͥt.¬
uiuꝙ quodq duab alis uelabat corpꝰ suũ.
&e alterũ similiter uelabatur. Qiua ꝑcor¬
pus actio. ꝑ alas uero untutes signentur.
supra iam diximꝰ. Et cũ dicat sub firma¬
iñto autẽ pennȩ eorũ recte alterius ad al¬
terui: querendũ ẽ. qualit̾ subdit᷑. unum
qdđq duab alis uelabat corpꝰ suũ. Qua
inrẽ hoc patent̃ indicatur. quia & pen¬
nas alias ad alterũ tendebant: ⁊ tamen
duab alis corpus ꝓprium uelabant. Qͥ d
ẽ. hoc nisi qr sic debemꝰ uirtutes qͣs acce-¬
pimus aliis impende. ut ea in quib pec¬
cauimus ñ desinamꝰ caute cogitare. & re¬
atum nr̃m cotidie ꝑtimorẽ ⁊ pęnitentiã
plangere : Duas enĩ alas suꝑius quibus
corpus uelatur timorẽ ⁊ penitentiã dixi¬
mus. Dic gͦ in caritate erescamꝰ: ut pen¬

Expanded text:
s loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte dicat: Humiliter imta non erit, si humilitate caruerit. SeqUnumquodque duabus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. 22. Quia per corpus actio, per alas vero virtutes signentur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae eorum recte alterius ad alterum, quaerendum est qualiter subditur: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum. » Qua in re hoc patenter indicat, quia et pennas alius ad alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid et hoc, nisi, quia sic debemus virtutes quas accipimus aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim alas superius, quibus corpus velatur, timorem et poenitentiam diximus. Sic ergo in charitate crescamus, ut pen
Abbreviated transcription (Latin):
tentes extincti sunt. ꝑ quos allena rapie
bat. Hȩc autẽ quȩ de romane urbis rõtric¬
tione dicimꝰ iã pene in cunctis facta mun¬
di ciuitatib scimus. Alia enĩ loca clade
desolata sunt. alia gladio consumpta. alia
fame cruciata. alia t̾renis hiatib absorta.
Despiciamus gͦ ex toto animo hoc p̾sens se¬
culũ uł extinctũ finiamꝰ mundi desideria
saltẽ cũ mundi fine imitem᷑ bonoꝵ fac¬

Expanded text:
tentes extincti sunt per quos aliententes extincti sunt per quos alienbat. Haec autem quae de Romanae urbis contritione dicimus, in cunctis facta mundi civitatibus scimus. Alia etenim loca clade desolata sunt, alia gladio consumpta, alia fame cruciata, alia terrae hiatibus absorpta. Despiciamus ergo de toto animo hoc praesens saeculum, vel exstinctum; finiamus mundi desideria saltem cum mundi fine, imitemur bonorum fac