comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum uoluptatẽ contempnebant. s do¬
lores quoq pacientissime ꝑferebant. Pla¬
cuerunt s in carne ñ fuerunt Portabant
carnem. ñ portabantur a carne. Iamenum
paralitico dictum erat. tolle grabatũ tuũ.
iiergo incarne sunt quemadmodũ dixi
quemadmodum iam exposui. ñ in hoc scło
uiuendo s carnis contupiscenciis consen¬
ciendo: dõ plac̾e ñ pꝰst̃ Deniq audito ip̃m¬
questionem sine ulla dubitatione soluẽ¬
cẽ. Uius utiq in hoc corpore loquebatur.
⁊ tamen adiunxit. Nos autem ñ estis ĩ carne
ñ paleẽ. masse dix̃ latenti ñ stipule ap¬
parenti Unusquisq suo in corde cognoᷤ¬
ꝯdelectamini. legi di ⁊ hoc ẽ. si tam̃ sp̃c
d̃i habitat in uobis. Nam si de sp̃u ũro.
presumitis adhuc in carne estis. Siͦ gͦ nõ
estis in carne. ut in sp̃u disitis. Lt̃ enimĩ
carne non estis: nam si recedit sp̃c d̃i põde
suo sp̃c hominis reuoluit᷑ in carnẽ. Redit
ad facta carnalia. Redit ad concupicẽciaᷤ

Expanded text:
non solum voluptatem contemnebant, sed dolores quoque patientissime perferebant? Placuerunt, sed in carne non fuerunt. Portabant carnem, non portabantur a carne. Jam enim paralytico dictum erat, Tolle grabatum tuum . Qui ergo in carne sunt, quemadmodum dixi, quemadmodum jam exposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carnis concupiscentiis consentiendo, Deo placere non posquaestionem sine ulla dubitatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem non estis in carnenon paleae; massae dixit latenti, non stipulae apparenti. Unusquisque in corde suo agnoscondelectamini legi Dei: et hoc est, Si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Nam si de spiritu vestro praesumitis, adhuc in carne estis. Si ergo non estis in carne, ut in Spiritu Dei sitis; tunc enim in carne non estis. Nam si recedat Spiritus Dei, pondere suo spiritus hominis revolvitur in carnem, redit ad facta carnalia, redit ad concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Qui autem in carne sunt: id
est qui in carne confidunt. qui concupiꝰ¬
cencias suas sequuntur qui in his habitãt
quiearum uoluptatib oblectant᷑ qui in
earum delectationib beatam felicemq uitã
constituunt ip̃i enim incarne sunt. dõ pla¬
cere ñ possunt. Non enim sic dictum . ẽ. qui
autem incarno sunt dõ plac̾e ñ pꝰst᷑. quasi
dictum eẽt in bac uita cum sint homines
dõ plac̾e ñ possunt. Ergo ñ placuert̃ sc̃i ꝑa¬
triarche: Ergo ñ placuerunt sc̃i ꝓpħe: Pigo¬

Expanded text:
sequitur: Qui autem in carne sunt; id est, qui in carne confidunt, qui concupiscentias suas sequuntur, qui in his habitant, qui earum voluptatibus oblectantur, qui in earum delectationibus beatam felicemque vitam constituunt, ipsi sunt in carne; Deo placere non possunt. Non enim sic dictum est, Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt; quasi dictum esset, In hac vita cum sunt homines, Deo placere non possunt. Ergo non placuerunt sancti Patriarchae? Ergo non placuerunt sancti Pro
Abbreviated transcription (Latin):
lum adiacet. Et hoc mͥ. Non enĩ caro ñ mea.
aut de alia substantia caro. aut de alio pͥn¬
cipio caro. Aut anima ex do. aut caro degen¬
te tenebrarum: Ablit. Latiguor repugnabit
sanitati semiuuius iacet in uia qm̃ mͥ¬

Expanded text:
lum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, lum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente tenebrarum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via , cu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nou̾at Hunc autem accepta iam gr̃a
ñ ego oꝑor illud. lib̾a. ẽ mens carocapti¬
ua. Non ego oꝑor illud. s idq. in mehabi¬
tat peccatum. Scio enim quia ñ habitat
in me. hoc ẽ in carne mea bonum. Uelle
dix̃ fac̾e s ꝑfic̾e. Non enim nicħ facit. Re¬
bellat concupiscentia.⁊ ñ consentit. De¬
lectat uxor aliena ⁊ ñ annuit mentẽ au̾¬
tit. in secretarium mentis intͣt. Uidet fo¬
ris strepentem concupiscenciam ꝓfert ĩ
dĩ. Tu concupiscencia in carne tumul¬
tuaris. mentem tͥ ñ subdis. Indõ sꝑabo
ñ timebo quid faciat mͥ caro. Sic̃ nͥ alie¬
na ita nec mea. Quigͦ in se hoi agit nicħ
sacit multum facit. magnum fac̃ ẽ qͦ
farit s tamen ñ ꝑficit Quid. ẽ enim ꝑ¬
fice .u. ẽ mors contencio tua: Inuenĩo
gͦ legem mͥ uolenti facerc bonũ. Bonum
inuenio legem. Bonum ẽ. lex. Bonũ aliqͥd ẽ.
lex. Unde ꝓbo: quia implere uolo. Inuenio
gͦ legem mͥuolenti facere bonum: qm̃ mͥ ma¬

Expanded text:
na est. Nunc autem, accepta jam gratia, non ego operor illud: libera est mens, caro captiva. Non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est ind, perficere. Non enim nihil facis. Rebellat concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam, profers Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris, mentem tibi non subdis. In Deo sperabo; non timebo quid faciat mihi caro . na, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? Ubi est, mors, contentio tua? Ergoergo legem mihi volenti facere bonum. Bonum invenio legem; bonum est lex, bonum aliquid est lex. Unde probo? Quia implere volo. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum; quoniam mihi ma
Abbreviated transcription (Latin):
na desid̾antem. Non audis athletam do¬
mini ab agonitheta peratentem auxili¬
um pugne sue: Hon enim te si spectat.
deus c̾tantem. quomͦ te spectat editor si
forte pugnes ui amphiteatro.Ille tibi pre¬
mium dare potest siuit̾is adiuuare te ꝑi¬
ditantem non potest. Non su spectat deus.
ide ergo attende eum qui dicit. Condelei¬
tor enu legidi. scdm int̾iorem hominem.
ideo autem ialiam legem in membriᷤ m̃is
repugnantem legi mentis mee ⁊ capti

Expanded text:
na desiderantem? Non audis athletam Dona desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, attende eum qui dicit: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi
Abbreviated transcription (Latin):
nat legi mentis. in membris concepte mõr¬
tis habere m̾uerunt quem nuptie ordi
nant. continentia cobibet. ⁊ refrenat. ut
quemadmnodum petcato factum ẽ. sup¬
plicrum sic de suppliuo fiat m̾itum.
Quisquis carnalem delestationem adu̾¬
sus rectam uoluntatẽ suam rebellare
sentir ꝑ consuetudinem peccatorum Enuis
indomita uolentia trabitur incaptiuita¬
tem. recolat quantum potest. qualem pacẽ
peccando amiserit et exclamet. Infelix ego
homo quis me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ:
Gr̃a di ꝑ iħm xp̃m dñm nr̃um. Ita enim cum
seinfelicem exclamat. lugendo implorat.
consolatoris auxilium. nec paruus . ẽ. ad
beatitudinem accessus cognitio infelitita¬
tis sue.Et ideo beati etiam iugentes. q̃m
ip̃i consolabuntur. Quid.ẽ. quodte iac¬
tas. quid . ẽ. quodde lege. ⁊ de iustiuia pre¬
sumis. Nonuides quid intus confligat
inte de te adũsus te. Non audis pugnan¬
tem ⁊ confitentemꝰ adiitorium in pug¬

Expanded text:
nat legi mentis, in membris conceptae mornat legi mentis, in membris conceptae mortis habere meruerunt, quem nuptinant, continentia cohibet et refrenat, ut quemadmodum de peccato factum est supplicium, sic de supplicio fiat meritum. quisquis carnalem delectationem aduersus rectam . uoluntatem suam rebellare sentit per consuetudinem peccatorum, cuius indomitae uiolentia trahitur in captiuitatem, recolat, quantum potest, qualem pacem peccando amiserit, et exclamet: infelix ego homo; quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per Iesum Christum. ita enim, cum se infelicem exclamat, lugendo implorat consolatoris auxilium, nec paruulus est ad beatitudinem accessus cognitio infelicitatis suae, et ideo beati etiam lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. CCCIIII. DE tas? Quid est quod de Lege et justitia praesumis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pug
Abbreviated transcription (Latin):
erat mortis huius de qua et cum qua nati
sumus. Quid enim aluid ñ dicam. natis
omnino concepti. nͥ egͥtudinem qͣndam in¬
choauimus. qua sumus necessario morit᷑i:
Leq enim tam necẽẽ. ẽ. eum ip̃o morbo mori
qui ydrops ł dissint̾uus. ł elephantiosus
faitꝰ fuerit: quam eum qui corpꝰ hoc habe
ceperit in quo omnes homines nat᷑a sũt
fili ire. quia hoc ñ fetnͥ pena peccati. Si¬
enun creator omnipotens ineffabiliterq
laudandus. quia et in minimis oꝑibus
laudandus. ẽ. apib donauit ut sicͥ oꝑent᷑
gñationem aliorum. quemadmodũ cere
speciem liquoremq mellis cur intredibi¬
le uideat᷑ pͥmis hominib talia fecisse cor¬
pora ut si non pectassent ⁊ morbum quen¬
dam quo morerentur continuo cepissent
eo nutu imꝑarent membris etꝰ quib fetꝰ
exorit᷑. quo pedib cum ambulatur. ut neꝙ
tum ardore seminaretur. neq cũ ardore
dolore pareretur. Nunc u̾o transgrediẽdo
preceptum motum legis illiuis que repug¬

Expanded text:
erat mortis huius, de qua et cum qua nati sumus. quid enim aliud, non dicam nati, sed omnino concepti, nisi aegritudinem quandam inchoauimus, qua sumus necessario morituri? neque enim tam necesse est eum ipso morbo mori, qui hydrops uel syntecticus uel elephantiosus factus fis habere coeperit, in quo omnes homines natura sunt filii irae, quia hoc non fecit, nisi poena peccati. enim creator omnipotens ineffabiliterque laudandus, qui et in minimis suis operibus magnus est, apibus donauit, ut sic operentur generationem filiorum quemadmodum cerae speciem liquoremque mellis, cur incredibile uideatur primis hominibus talia fecisse corpora, ut, si non peccassent et morbum quendam, quo morerentur, continuo concepissent, eo nutu inperarent membris, quibus fetus exoritur, quo pedibus, cum ambulatur. ut neque cum ardore seminaretur neque cum dolore pareretur. nunc uero transgrediendo praeceptum motum legis illius, quae repug
Abbreviated transcription (Latin):
orem hominem. Delectat me lex. delectat
me quod iubet lex. delectat me ip̃a iusticia.
Uideo aut̃ legem ĩ membris m̃is hec ẽ quere¬
mansit infirmitas. Repugnantem legi
mentis meẽ. ⁊ captiuantem me in lege pet¬
cati q̃. ẽ. in membris meis Ex hat parte sentĩ
captiuitatem uͥ ñ. ẽ. impleta iꝰticia. Nam uͥ
condelectat᷑ legi di. ñ captuuis s legis ami.¬
cꝰ. ẽ ⁊ iõ lib̾ ꝙ amicꝰ ẽ. Quid ergo ex eõ quod
restat: Quid̃ nͥ respiciamus ad illum qͥ dix̃.
si uosfilius lib̃au̾it uere lib̾i eritis: Deniq
⁊ ip̃e qui loquebatur ad illum respexit.
nfelix ego homo quis me lib̾abit de corpore¬
nr̃m. Ergo si filius uos liberau̾it: tunc u̾e
lib̃ieritis. Deniq ita conclusit. Igit᷑ ego ip̃e
mente seruio legi di. carne autem legi pec¬
cati. Ip̃e ego inquit. Nonenim duo sũmus
int̾ nos contrarii. de diu̾sis principiis ue¬
nientes. s ip̃e ego mente seruio legi dei

Expanded text:
orem hominem. Delectat me lex, delectat orem hominem. Delectat me lex, delectat me quod jubet lex, delectat me ipsa justitia. Video autem aliam legem in membris meis: haec est quae remansit infirmitas: repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Ex hac parte sentit captivitatem, ubi non est impleta justitia: nam ubi condelectatur legi Dei, non capti et ideo liber, quod amicus. Quid ergo ex eo quod restat? Quid, nisi respiciamus ad illum qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis? Denique et ipse qui loquebatur, ad illum respexit: « Infelix ego homo, quis me liberabit, trum. Ergo si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. » Denique ita conclusit: « Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » . Ipse ego, inquit: non enim duo sumus inter nos contrarii de diversis principiis venientes; sed ego ipse mente servio legi Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
parte lib̾tas. ex parte scruitꝰ. Nõdũ tota. ñ dũ
pura. ñ dum plena lib̾tas. quia ñdũ et̾nitas
Habemus enim ex parte infirmitatẽ. ex par¬
te accepimus libertatẽ. Quicquid peccatũ
.c̃. a nobis antea deletum. ẽ in baptismo. Nũ¬
quid quia deleta. ẽ. tota iniquitas: nulla
remansit infirmitase iñ remansisset: sine
peccato hic uiu̾emꝰ. Quis aut̃ dic̾e hoc aud̾at
ip̃m uult decipere. ⁊ in quou̾itas ñ. ẽ: lrgo
exeo quod remansit aliquid infirmitatis
audeo dic̾e. ex qua parte seruimus legi¬
ꝓeccati dõ libi sumus: ex qua parte serui¬
hominem. Ecce uñ lib̃i uñ condelectamur
legi cͣi. lib̾tas enim delectat. Nam qͣmdiu
dii tẽ delectadñ ad hue seruus fatis. Delet
tet te ⁊ lib̾ es. Holitimn̾e penam s amai̾ticiã.
Non dum potes amare iusticiam: time ł penã
ut ꝑuenias ad amandam iꝰticiã. Ergoiam
ille ex parte suꝑiori lib̾um se ee̾ senciebat.
uñ dicebat. condelector legi dĩ secundũ int̾i¬

Expanded text:
parte libertas, ex parte servitus: nondum tota, nondum pura, nondum plena libertas, quia nondum aeternitas. Habemus enim ex parte infirmitatem, ex parte accepimus libertatem. Quidquid peccatum est a nobis, antea deletum est in Baptismo. Numquid quia deleta est tota iniquitas, nulla remansit infirmitas? Si non remansisset, sine peccato hic viveremus. Quis autem audeatipsum vult decipere, et in quo veritas non est? Ergo ex eo quod remansit aliquid infirmitatis, audeo dicere, ex qua parte servimus Deo, liberi sumus: ex qua parte serinteriorem hominem. Ecce unde liberi, unde condelectamur legi Dei? Libertas enim delectat: nam quandiu Deus te dete, et liber es. Noli timere poenam, sed ama justitiam. Nondum potes amare justitiam? time vel poenam, ut pervenias ad amandam justitiam. 11. Ergo jam ille ex parte superiore liberum se esse sentiebat, unde dicebat, Condelector legi Dei secundum interi
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ regnet pectatum in ur̃o mortali corꝑe
ad obediendum desidiis eiꝰ. neq exibeatis
membra ur̃a arma iniquitatis percato. St̃
itaq desid̾ia pettati quib nos ꝓhibuit obe¬
dire Oꝑantur ergo peccatum hec desicłia:
quib si nos obedimus ⁊ nos oꝑam᷑. Si aut̃
obtemperantes apło ñ eis obedimus. ñ illud¬
nos oꝑamur. s quod in nob habitat pecca¬
tum. si aut̃ desideria nulla hab̾emꝰ illitita.
nec nos ad petcatum aliquid mali oꝑaret᷑
in nob̃. Motum porro illiciti desidii. eui nõ
obediendo. ñ eum nos oꝑamur. iõ ⁊ noꝰ ag̾e
dicimur: qm̃ ñ ẽ nature ugor aliene. sed

Expanded text:
«Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, «Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus; nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato» . Sunt itaque desideria peccati, quibus nos prohibuit obedire. Operantur ergo peccatum haec desideria; quibus si obedimus, et nos operamur: si autem obtemperantes Apooperamur. sed quod in nobis habitat peccatum. Si autem desideria nulla haberemus illicita, nec nos, nec peccatum mali aliquid operaretur in nobis. Motum porro illiciti desiderii cui non obediendo non id nos operamur ideo nos agere dicimur, quoniam non est naturae vigor ali
Abbreviated transcription (Latin):
Quom in uns dñi ambulabas. si malum qͦ.
nolebas hoc agebas. cum psalmus sanct᷑ꝰ
insonet diens ñ enim qui oꝑant᷑ iniqͥta¬
q̃ntem. Si qͦ. nolo inquit hoc ego facio: iã
non ego oꝑor illud. sꝙ. habitat in me pec¬
catum. Ecce quemadmodum qͥ ambulãt
sine peccato. quia iam nõ ip̃i oꝑant᷑ illud
catum. Hic dicit aliquis. Quomͦ agebat qͦ.
nolebat malum.⁊ quomͦ ip̃e id ñ agebat:
s qͣ. habitat in illo peccatum: Utrumq
enimdix̃ ⁊ ñ qͦ uolo ago ⁊ ñ ego oꝑor illud:
s qͦ habitat in me petcatum. Uñ intellig̾e
debemus. qn pectatũ qͦ habitat in nob̾.
operatur in nob̾: tc̃ nos ñ id oꝑari. qͣndo
neqͥꝗͣ. ei uoluntas nr̃a ꝯsentit⁊ tenet etiã
corꝑiᷤ membra ne obediant desidus eiꝰ. Quid
enimoꝑatur petcatum nolentib nob̃ nͥ sola
illicita desidia. Quib siuoluntatis ñ adhi¬
relaxat᷑ effectꝰ hoc p̃cepit idemapłe uͥ dicit.

Expanded text:
quo in viis Domini ambulabas, si malum quod quo in viis Domini ambulabas, si malum quod nolebas hoc agebas. Cum psalmus sanctus insonet dicens. Non enim qui operantur iniquitanim quod nolo, inquit, hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Ecce quemadmodum qui ambulant sine peccato, quia jam non ipsi operantur illud, catum. Hic dicet aliquis, quomodo agebat quod nolebat malum, et quomodo ipse illud non agebat, sed quod habitat in illo peccatum? Utrumque enim dixit et non quod volo ago, et non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Unde intelligere debeoperatur in nobis, tunc nos id non operari; quando nequaquam ei voluntas nostra consentit, et tenet etiam corporis membra, ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria? Quibus si voluntatis non adhirelaxatur effectus. Hoc praecepit idem apostolus, ubi dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscencias ñ ire. ꝑficere aut̃ bonã
non conupisc̾e. Hon enm quod uolo
facio bonum . s quod nolo malum hoc
ago. S i antem sit̃ meliꝰ sensit ambrosiꝰ. hoc
uita ad ꝑficiendum bonum. tanta lib̃tas
ꝓpͥe uoluntatis quanta erit ĩ illa uita uͥ ñ di¬
cet᷑ ñ qͣ. uolo ago. Omnis qui ꝑficit recta in¬
tentione ꝓficiens recedit ab omni peccato. et
tanto fit iñ longinquior. quanto plenitu¬
cupiscentia. ꝙͦ.ẽ. peccatum habitans in car¬
ne nr̃a ⁊ si manet adhuc in membris mor¬
talib minui tamen ñ desinit in ꝑficiẽtib
Aliud .ẽ. gͦ recede ab omni peccato.qͦ. nunc ĩ
opere ẽ aliud recessisse. ab omni peccato qͦ
in illa ꝑfectione tunt erit. ic obsecro
apłe quando adhuc in carne inuens in
uiis dñi ambulabat. habebas peccatum
an sine peccato eras: Audiamus uirum se
Nonne legitis uͥ confiteor dicens ñ enim qͦ.
uolo fauo bonum. s qͦ. nolo malũ hoc ago:
Ut boc audiumus. iamitaq illud ĩt̾rogamꝰ.

Expanded text:
ad non concupiscere. Non enim quod volo ago bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem sicut melius sensit Ambrosius hoc n hac vita ad perficiendum bonum tanta libertas propriae voluntatis, quanta erit in illa vita, ubi non dicetur, non quod volo ago. Omnis qui tentione proficiens, recedit ab omni peccato, et tanto inde fit longinquior, quanto plenituoncupiscentia, quod est peccatum habitans in carne nostra, etsi manet adhuc in membris mortalibus, minui tamen non desinit in proficientibus. Aliud est ergo, recedere ab omni peccato, quod nunc in opere est; aliud, recessisse ab omni peccato, quod in illa perfectione tunc erit. Apostole, quando adhuc in carne vivens in viis Domini ambulabas, habebas peccatum, an sine peccato eras? Audiamus utrum se Nonne legistis ubi confiteor dicens. Non enim quod volo facio bonum, sed quod nolo malum hoc ago. Et hoc audivimus. Jam itaque illud interrogamus:
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Ut iusticia legis impleatur in nob̾. Iã
illa iustiria legis impleatur in nob̾. Iam¬
m illa iusticia quembetur impletur in
nobis ꝑ sp̃m qui adiuuat idest lex litt̾e
impleatur. in nobis ꝑ sp̃m uite. Qͥ non
serundum carnem ambulamus. s se¬
cundum sp̃m. De quo ergo peccato dñs.
quod peccatum dannauit: uideo uideo
quidẽ quod peccatum dãnauit. Nideo
prorsus. Ecce agnus dei. ecce qͥtollit pec¬
catum mundi. Quod peccatum: Omne
peccatum. om̃e nostrum peccatum dãna¬
uit. S de qͦ peccato ipse non habebat pec¬
catum. De illo dictum ẽ. qui peccatum
ñ fecit nec inuentus ẽ. dolus in ore eiꝰ.
Nullum ꝓrsus nec trahendo nec ad¬
dendo. Nullum peccatum habuit. nͨ
originis nec ꝓprie iniquitatis originẽ.
Mirgo demonstrat. conu̾satio u̾o eiꝰ sc̃a satis oᷤ¬
tẽnd̾ nicb̃ eum fecisse uñ dignus ẽẽt morte.
Iõ ait. Ecce uenit princeps hunis mundi dia¬
bolum significans ⁊ inme nicħ inuemet
Non inueniet. quare. meoccidat princeps mor¬

Expanded text:
ustitia legis impleatur in nobis. Jam illa justitia legis impleatur in nobis; jam illa justitia quae jubetur, impleatur in nobis per Spiritum qui adjuvat: id est, lex litterae impleatur in nobis per spiritum vitae: qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum. De quo ergo peccato Dominus, quod peccatum damnavit? Video, video quidem quod peccatum damnavit, video prorsus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quod peccatum? Omne peccatum, omne nostrum peccatum damnavit. Sed de quo peccato? Ipse non habebat peccatum: de illo dictum est, Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Nullum prorsus, nec trahendo, nec addendo: nullum peccatum habuit, nec originis, nec propriae iniquitatis. Originem virgo demonstrat; conversatio vero ejus sancta satis ostendit nihil eum fecisse unde dignus esset morte. Ideo ait: Ecce venit princeps hujus mundi diabolum significans, et in me nihil inveniet. Non inveniet quare me occidat princeps mor
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ tradidit semet ip̃m ꝓ nob̾ oblatio¬
nem ⁊ hostiam xp̃o in odorem suauita¬
tis. Eece de quo petcato dampnauit pecca¬
tum. De sacrifio qͦ. factꝰ. ẽ. ꝓ peccatis
inde dampnauit peicatũ. lp̃a. ẽ lex sp̃c
uite que lib̾auit ce de lege percati ⁊ mortiᷤ
qr lex illa alt̾a lex litt̾e lex iubens bona est
pot̾at alia gͦ lex ut dic̾e ceperã. tͥ ostẽdat
peccatũ alia tollat. Ostendat peccatum
lex litt̾e. tollat peccatũ lex gr̃e. Igit᷑ ego¬
ip̃e mente seruio legi dĩ. carne aut̃ legi
peccati. in qua conẽlusione demonstr̃aũ¬

Expanded text:
semetipsum pro vobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Ecce de quo peccato damnavit peccatum: de sacrificio quod factus est pro peccatis, inde damnavit peccatum. Ipsa est Lex spiritus vitae, quae liberavit te a lege peccati et mortis. Quia lex illa altera, lex litterae, lex jubens, bona estpoterat. Alia ergo lex, ut dicere coeperam, tibi ostendat peccatum, alia tollat: ostendat peccatum lex litteego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. In qua conclusione, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cot̾a tiam sp̃italis hominis iamq sub
⁊ ꝓpt̾ ip̃am carnis contupiscentiam. cum
qua ita confligunt sci. ñ ei consentiente ᷤᷤ
ad malum. ut tamen eiꝰ mortib quibus
repugnantib resistunt ñ careant in hac
uita nõ eos autem habebunt in illa uͥ ab¬
sorbebitur mors in uictoria. Opt̾ hãc itaq
concupiscentiã motꝰq ip̃os. quib ita re-¬
sistitur ut tamen sint in nob̃ potest qͥsq
lanctus iam sub gr̃a positꝰ dicere ista om
tum ẽ ignoro. quasi peccare se nesciat. Nlam
contrarium erit qͦd dix̃. s peccatum ut ap¬
pareat peccatum ꝑ bonum i oꝑatum. ẽ.
mortem. ⁊ illud superus. s peccatum ñ
cognoui n per legẽ. Quomͦ enim apparet.
aut quomodo cognouit quod ignorat: s
ita dictum .ẽ. quom dicturus ẽ dominus
impiis. ñ noui uos. Neq enim aliquid dm̃ la¬
tet quando uultꝰ domini suꝑ fatientes ma¬
la. ut ꝑdat de t̾ra memoriam eorum. Sed¬

Expanded text:
 etiam spiritalis hominis iamque sub et propter ipsam carnis concupiscentiam, cum qua ita confligunt sancti non ei consentientes ad malum, ut tamen eis motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac uita. non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in uictoriam. propter hanc itaque concupiscentiam motusque ipsius, quibus ita resistitur, ut tamen sint in nobis, potest quisque sanctus iam sub gratia positus dicere ista omdictum est, ignoro, quasi peccare se nesciat. Nam contrarium erit quod dixit, Sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem; et illud superius, Sed peccatum non cognovi, nisi per legem. Quomodo enim apparet, aut quomodo cognovit quod ignorat? Sed ita dictum est, quomodo dicturus est Dominus impiis, Non novi vos . Neque enim aliquid Deum latet, quando vultus Domini super facientes mala, ut perdat de ter
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiã omnium peccorum ded. Ip̃a
ẽ. enim lex de qua in psalmo dicit᷑ d̃o. ⁊ de
legi tua miser̾e m̃i lex miscđie lex fidei
ñ factorum. Que. ẽ. gͦ lex factoꝵ Iã audi̾tiᷤ
lege̾ fidei bonam. lex sp̃suite lib̾auit te a
lege peccati ⁊ mortis. audist̾is ⁊ aliam le¬
gem peccati ⁊ mortis. Ꝙ enim impꝰsibile
Ierat legis in quo infirmabat᷑ ꝑ carnem.
Hgͦ lex tercio loco q̃ nominata .ẽ. nescio qͥ.
quasi ñ implet lex autem illa sp̃s uite
impleuit quia te de lege peccati ⁊ mor¬
tis lib̾auit. lex itaq ista que loco tercio
lex aut̃ ista que loco t̾cio nominata. ẽ ip̃a
.ẽ. lexq̃ data. ẽ. populo ꝑ moysen ĩ moute
sina. ip̃a dr̃ lex factorum. ip̃a mindri no
Contupiscentiam nesciebam. nͥ lex dic̾et
ñ contupisces. Et quid mͥ ꝓfuit. quialex
dic̃ ñ concupisces: Dccasione accepta pec¬
catum ꝑ mandatum fefellit me. ⁊ ꝑ illud
occidit. P hibitꝰ sũ concupisc̾e. nec
impleuit uissa s uictussum. Ante legem

Expanded text:
indulgentiam peccatorum dedit. Ipsa est enim lex, de qua in Psalmo dicitur Deo: Et de lege tua miserere mei . Lex misericordiae, lex fidei, non factorum. Quae est ergo lex factorum? Jam audistis legem fidei bonam: Lex spiritus vitae liberavit te a lege peccati et mortis. Audistis et aliam legem peccati et mortis. Quod enim impossibile erat legis, in quo infirmabatur per carnem. Haec ergo lex tertio loco quae nominata est, nescio quid quasi non implet: lex autem illa spiritus vitae implevit; quia te de lege peccati et mortis liberavit. Lex itaque ista, quae loco tertio ue ista, quae loco tertio nominata est, ipsa Lex quae data est populo per Moysen in monte Sina, ipsa dicitur lex factorum. Ipsa minari novConcupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces. Et quid mihi profuit, quia Lex dixit, Non concupisces? Occasione accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Prohibitus sum concupiscere, nec implevi jussa, sed victus sum. Ante legem
Abbreviated transcription (Latin):
N ideo aliam legem in membris meis repug¬
nantem legi mentis mee ⁊ captuiũ me
dicentem in lege percati.q̃. ẽ ĩ membris
meis. captiuum s ex carne Captiuum s
ex parte. Nam mens repugnat ⁊ condelec¬
tatur legi dĩ. Sic enim intellig̾e debemꝰ.
si de se ip̃o apło loquitur. Iam gͦ simens ñ ꝯ¬
sentit peccato. titillanti suggeranti blandi¬
ex parte conferendas. si gͦ ñ consentit.⁊. ẽ in
me quiddam mortuum ⁊ quiddã uinum.

Expanded text:
em in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandi parte conferendas: si ergo non consentit, et est in me quiddam mortuum, et quiddam vivum,
Abbreviated transcription (Latin):
caro peicati sola illius ñ caro peccati. quia
ñ eummat̾ concupiscentia s gr̃a ꝯcepit.
Iamen hñs similitudinem carnis peccati:
uñ ⁊ nutriri et esurire ⁊ sitire ⁊ dormire
⁊ fatigari et mori potuit. in similitudi¬
nem carnis peccatimisit d̃s filium su¬

Expanded text:
cati; quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit: tamen habens similitudinem carnis peccati; unde et nutriri, et esurire, et sitire, et dormire, et fatigari, et mori potuit. In similitudinem carnis peccati misit Deus Filium su
Abbreviated transcription (Latin):
berabis de corpore mortis huiꝰ ñ corpꝰ non
habendo. uel alt̾um ñ habendo. ł alt̾um¬
habendo s ñ ult̾ius moriendo. Si enim
ñ adid̾et mortis hunis. ⁊ dic̾et quis me li¬
berabit. decorpore: forte sugget᷑ error co¬
gitationi humane ⁊ dic̾etũr. Nides quia
nõ uult deus. eẽ. nos cum corpore: De cor¬
pore inquit mortis huuis. Alortẽ tolle ⁊
bonum. ẽ. corpus. Detrahatur mors no¬
uissima inumica: ⁊ erit mͥ inet̾num caro

Expanded text:
is de corpore mortis hujus, non corpus non habendo, vel alterum habendo; sed non ulterius moriendo. Si enim non adderet, mortis hujus, et diceret, Quis me liberabit de corpore? forte suggereretur error cogitationi humanae, et diceretur: Vides quia non vult Deus nos esse cum corpore? De corpore, inquit, mortis hujus. Mortem tolle, et bonum est corpus. Detrahatur mors novissima inimica, et erit mihi in aeternum caro
Abbreviated transcription (Latin):
texerunt ibi senserunt. Ecce um̃ trahit᷑
originale peccatum. Ecce uñ nemo sine
lud quiuenit sine illo. Soluit illud qui
ñ uenit ex illo. Uñ unus ⁊unꝰ Nnꝰ ad mortẽ imꝰ
ad uitã homo primus ad mortem. homo
secundus ad uitam. S quare ad mortẽ
ille homo: Quia tantum homo. Quare
ad uitam iste homo: Quia deus ⁊ homo¬
debat apłm ad fornicauonem ⁊ adult̾ia :
absit. Non ascendant tales cogitauones
in cor ur̃m. luctabat᷑ ñ subiugabat᷑. s quia
nolebat. nec hoc hoc hab̾e contra .ꝙ. luctarit᷑
ideo dicebat ñ quod uolo ago. Concupiscere
nolo et concupisco. Non ergo quod uolo ago
timeres tuam. Si enim non dixisset beatꝰ
membris tuis. cuitu ñ consentires. tamẽ
cum eam mou̾i uides forsitande te desꝑ¬
ares et dic̾es. Si addeum ꝑtin̾em non sit¬

Expanded text:
texerunt, ibi senserunt. Ecce unde trahitur texerunt, ibi senserunt. Ecce unde trahitur originale peccatum, ecce unde nemo nasclud, qui venit sine illo: solvit illud, qui non venit ex illo. Unde unus et unus: unus ad mortem, unus ad vitam. Homo primus ad mortem, homo secundus ad vitam. Sed quare ad mortem ille homo? Quia tantum homo. Quare ad vitam iste homo? Quia Deus et homatum ad fornicationem et adulteria? Absit. Non ascendant tales cogitationes in cor nostrum. Luctabatur, non subjugabatur. Sed quia nolebat nec hoc habere contra quod luctaretur, ideo dicebat: Non quod volo, ago. Concupiscere nolo, et concupisco. Non ergo quod volo, agotimeres tuam. Si enim hoc non dixisset beatusupiscentiam in membris tuis, cui tu non consentires; tamen cum eam moveri videres, forsitan de te desperares et diceres: Si ad Deum pertinerem, si
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iorem hominem. Nideo aut̃ aliã le¬
gem in membris mei repugnantem legͥ
mentis mee. ⁊ captiuantem me ĩ lege
peccati. que ẽ in membris meis Timc
transgressa. ẽ prima lex. Que ẽ. prima
lex: quam in paradiso accep̃ homa. ñ¬
ne nudi erant ⁊ non confundebant᷑ Qre
in membris repugnans legi nentis: fe¬
cit hõ factum puniendum.⁊ inuenit
motum puniendum. M anducau̾unt
ꝯͣ int̾dictum ⁊ aꝑti sunt occuli eorum.
Quid enim. prius in paradiso clausis uel
cecis occłis oberrabant: Absit Namuñ
adam nomina posuit uolatilib ⁊ bes¬
tiis quando ad eumcuncta animalia
adducta sunt. Quib nomina imponeba̾
liñ uidebat. Dem̃ dictum ẽ̾ Uidit mu¬
lier lignum quia placet occulis ad ui¬
dendum. ergo occulos apertos habebãt
⁊ nudierant et ñ confundebant᷑. Aperti
sunt oͤcculi eorum ad aliquid ꝙ numꝗͣ
senserant. quod in motu sui corporis exͣ
tegendum consuerunt inquit folia
ticulnea ⁊ fec̾unt sibi suceinctoria. Ꝙ

Expanded text:
am legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Tunctransgressa est prima lex. Quae est prima lex? Quam in paradiso accepit homo. Nonne nudi erant, et non confundebantur? Quare lex in membris repugnans legi mentis? Fecit homo factum puniendum, et invenit motum pudendum. Manducaverunt contra interdictum, et aperti sunt oculi eorum. Quid enim? prius in paradiso clausis vel caecis oculis oberrabant? Absit. Nam Adam unde nomina imposuit volatilibus et bestiis, quando ad eum cuncta animalia adducta sunt ? Quibus nomina imponebat, si non videbat? Deinde dictum est, Vidit mulier lignum, quia placeret oculis ad videndum. Ergo oculos apertos habebant; et nudi erant, et non confundebantur. Aperti sunt autem oculi eorum ad aliquid quod nunquam senserant, quod in motu sui corporis nunqtegendum. Consuerunt, inquit, folia ficulnea, et fecerunt sibi succinctoria . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
lectacione iusticie integra fide catboli¬
ca fide sp̃m di nob̃ ineẽ cognostimꝰ. Sed
quid de carne illa mortauĩ. quidde lege
in membris. repugnanti legi mentũ:
quid de illo gemĩtu. miserego homo
Audi. Si autem xp̃c in uob corpus quidẽ
mortuum. ẽ ppter peccatum sp̃c autem
uita ẽ. ꝓpt̾ uisticiam. Ergo de corpore mor-

Expanded text:
lectione justitiae, integra fide, catholica fide, Spiritum Dei nobis inesse cognoscimus. Sed quid de carne illa mortali? Quid de lege in membris nostris repugnante legi mentis? Quid de illo gemitu, Miser ego homo? Audi, Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: ex mortuis habitat in uob̃ qui susu¬
taiit iãm xp̃m ex mortuis uiuificabit.
⁊ mortalia corpora ur̃a. Quid timetis qͥd etiã
ꝓ ip̃a carne solliciti estis. Capillus capitis
ur̃i ñ ꝑibit. Adam peccando dampnauit ĩ
iuiuficabit ⁊ mortalia corpora ur̃a quia
suum sanguinem ded̾ ꝑ salute nr̃a. Pro¬
missum reddi dubitas. quitale pignus

Expanded text:
m a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Christum Jesum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra, Quid timetis? Quid etiam pro ipsa carne solliciti estis? Capillus capitis vestri non peribit . Adam peccando damnavit in ivificabit et mortalia corpora vestra; quia suum sanguinem dedit pro salute vestra. Promissum reddi dubitas, qui tale pignus
Abbreviated transcription (Latin):
litatem. Cum autem corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ. ⁊ mortale hoc
induerit immortalitatẽ. Uͥ. ẽ uox tri¬
umphi. tunc fiet sermo qui scͥptꝰ est.
Absorta.ẽ. mors in uictoriam. Dicant
triumphantes .u. ẽ mors contentio
tua: Dicemus ergo qñq dicemus.. ip̃m
quandoq ñ erit longe. Non enim tm̃n
remanet seculo. quantum iam exemp
tum.ẽ. Ergo semꝑ pugnandum. ẽ quia
ip̃a concupiscencia cum qua natisumꝰ
finiri ñ pot̾. quam di uiuimus. Cotidie
minui potest finiri ñ pot̃. ꝑ illum dic¬
tum.ẽ. boc nr̃m corpꝰ mortis. De ip̃adic̃¬

Expanded text:
Cum autem corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem: ibi est vox triumphi: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Dicant triumphantes: Ubi est, mors, contentio tua . Dicemus ergo; quandoque dicemus; et ipsum quandoque non erit longe. Non enim tantum remanet de saeculo, quantum jam exemp. Ergo semper pugnandum est, quia ipsa concupiscentia, cum qua nati sumus, finiri non potest quamdiu vivimus: quotidie minui potest, finiri non potest. Per illam dictum est hoc nostrum mortis corpus. De ipsa dic
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ nr̃m qr ꝑ unum hominem morᷤ.
Iñ . ẽ ꝙͦ gemis.In adã õs moriũt᷑. Iñ. ẽ qͦd gemis.
iñ .ẽ. quod cum morte confligis. in .ẽ. corpꝰ
mortis huiꝰ. S sic̃ in adamonines mori¬
untur: sic in xp̃o om̃s iuificabuntur.

Expanded text:
m. Quia per unum hominem mors, et inde est quod gemis. In Adam omnes moriuntur: inde est quod gemis, inde est quod cum morte confligis, inde est corpus mortis hujus. Sed sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ita iusti in isto corpore. adhuc bellũ
.ẽ non dum triumphus. Huiꝰ aut̃
belli aliquando erit triumphus.
ago. s quod odi illud facio. Si autem ꝙ.
nolo hoc facio. consentio legi qm̃ bona

Expanded text:
itam justi in isto corpore adhuc bellum esse, nondum triumphum. Hujus autem belli aliquando erit triumphus. ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod odi, illud facio; consentio L
Abbreviated transcription (Latin):
netur. Uenit gͦ saluator ad genus huma¬
num. nullum sanum inuenit. ideo magnꝰ
cheiuolentes aliam contra dm̃ inducere na¬
turani mali. quasi de hoc apłi testimono
errorem suum existimant adiuuari. et pu¬
tant quasi naturaliter dictum. quia dictũ
est non potest inimica esse indeum. legi e¬
nim dei non est subiecta. neq: enim potest:
et non attenderunt non de carne dictũ
sccłm carnem mors est. S ille ipse unus hõ
eademq natura a dñõ dõ uero et bono condi¬
ta heri sapiebat sccłm carnem. hodie sapit
scdm spm. Expulsum ẽ uicium. sanata ẽ
natura. Nam quam dui esset prudentia
illa carnis. omnino legi dum subiecta eẽt

Expanded text:
natura. Venit ergo Salvator ad genus humanatura. Venit ergo Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, ideo magnuschaei volentes aliam contra Deum inducere naturam mali, aliquantum de hoc Apostoli testimonio errorem suum existimant adjuvari, et putant quasi naturaliter dictum, quia dictum est, non potest, inimica est in Deum: Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest: et non attenderunt non de carne dictum secundum carnem? Mors est. Sed ille ipse unus homo, eademque natura a Domino Deo vero et bono condita, heri sapiebat secundum carnem, hodie sapit secundum spiritum: expulsum est vitium, sanata est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse
Abbreviated transcription (Latin):
nis sunt sapiunt. Ꝙ añ scdm sp̃m: que
sunt sp̃c senciunt. Prudencia enucar¬
nis: mors .ẽ. Prudencia aut̃ sp̃c: uita ⁊ pax.
Prudencia enim carnis inmica dñi. legi
enim di ñ. ẽ subiecta. Neq enim pocest.
Ꝙͥ ẽ neq enim potest: Non hõ ñ potest
ñ anumna ñ potest. Non deniq ip̃a caro
quia di ẽ. creat᷑a ñ potest. s prudencia
carnis ñ potest. Nicium ũ potest: ñ nat᷑a
Quomͦ sidiceres. claudicatio recte ambula¬
tiomi ñ. ẽ subiecta: neq enim potest. Peᷤ
potest s claudicatioñ potest. Tolle claudi¬
cationem et uidebis rectam ambulati¬
onen. s quã diu claudicatio ẽ ñ potest .ni.
quam diu prudentia carnis est ñ potest.
sic accipe. quasi inimica ista possit ledere
dominum. Resistendo inimica est: ñ nocẽ¬
do Illi autem nocet in quo est prudentia
carnis quia uicium est. Nature nocet in
qua natura in est. Medicina autem ideo in¬
uenta est: ut pellatur uicium et natura sa¬

Expanded text:
quae sunt spiritus. Prudentia enim carnis mors est: prudentia autem spiritus vita et pax. Prudentia enim carnis inimica in Deum. Legi enim Dei non est subjecta: neque enim potest. Quid est, neque enim potest? Non homo non potest, non anima non potest, non denique ipsa caro, quia Dei creatura, non potest: sed prudentia carnis non potest, vitium non potest, non natura. Quomodo si diceres, Claudicatio rectae ambulationi non est subjecta: neque enim potest. Pes potest, sed claudicatio non potest. Tolle claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Sed quamdiu claudicatio est, non potest: sic quamdiu prudentia carnis est, non potest. sic accipere, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non occidendo. Illi autem nocet, in quo est prudentia carnis: quia vitium naturae nocet, in qua natura inest. Medicina autem ideo inventa est, ut pellatur vitium, et sanetur
Abbreviated transcription (Latin):
Et mag̃ sum ego in eo quod rego. quã in eoq
regor. Quia gͤ magis ego in mente. Hunc
Iam redemptꝰ qui fui añ sub peccato ue¬
nundatꝰ. Iam accepta gr̃a saluatoris. ut m̃te
condelecter legi dei: non ego operor illud. S
quod habitat in me peccatum. Scioenm
quia ñ habitat in me. Iterum gͦ in me
audi quod sequitur. hoc. ẽ. iucarcie meͣ bonum.
ignoro. Dixugnoro non approbo ñ accipio
non michi placet non consentio ñ laudo.
Non enim xp̃e ⁊ eos ignorabat quib dic¬
turus ẽ non noui uts ꝓrsus etiam hic ħ¬
intelligo quod enim operor ignoro. quia
non facio ignoro. Non enu ego ts operor
illud. s quod inrte habitat peccatum. Ideo
ignoroquia ñ ego facio. sic̃ dictum. ẽ̾. a
domino eum qui ñ nou̾at peccatum Ꝙ¬

Expanded text:
et magis sum ego in eo quo rego, quam in eo in quo et magis sum ego in eo quo rego, quam in eo in quo regor. Quia ergo magis ego in mente: Nunjam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum.ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
autem quod nolo hoc facio. consencio legi
qmͣ bona .ẽ. Quid. ẽ hoc si quod nolo hoc facio
consencio legi qmͣ bona. c̃ Consentires legi.
si quod uelles fac̾es hoc facis quod lex odit
quomodo consentis legi ꝓrsus si qͦ. nolo
hoc facio. consencio legi qm̃ bona ẽ. ñ im¬
plet legem infirmitas mea s legẽ laudat
uoluntas mea. Ergo si quod nolo hoc ago.
iõ consenuo legi. quia nolo ñ quia ago.
psum autẽ ago concupisc̾e. non concu¬
piscenue consentire. Ne aliquis iam in
apło peccandi sibi querat exemplum et
det malum exemplum. Nonquod uoloago
Quid enim lex dicit: Nonconcupisces. Et
ego nolo concupisc̾e ⁊ tam̃ concupisco.
quamuis concupiscencie mẽẽ assẽsũ
ñ p̃beam. quamuis pꝰ eum ñ eã Resisto
enim au̾to mentem nego arma. teneo
membra ⁊ tamen fit in mequod nolo. Ee
ñ uult ⁊ lex. nolo c̃ lege. Ꝙ ñ uult nolo: gͦ ꝯsẽcio
quam incarne. Quia enimego sũ ĩ m̃te.
ego sum in regeute. Mens enim reg̃ caro regit᷑

Expanded text:
autem quod nolo, illud facio; consentio legi, quoniam bona est. Quid est hoc, Si quod nolo, illud facio; consentio Legi, quoniam bona est? Consentires legi, si quod vellet faceres: facis quod lex odit, quomodo consentis legi? Prorsus, Si quod nolo, hoc facioplet legem infirmitas mea, sed laudat legem voluntas mea. Ergo si quod nolo hoc ago, ideo consentio legi, quia nolo, non quia ago. Ipsum enim agere concupiscere est, non concupiscentiae consentire: ne aliquis jam in Apostolo peccandi sibi quaerat exemplum, et det malum exemplum. Non quod volo ago. Quid enim lex dicit? Non concupisces. Et ego nolo concupiscere, et tamen concupisco; quamvis concupiscentiae meae assensum non praebeam, quamvis post eam non eam. Resisto enim, averto mentem, nego arma, teneo membra; et tamen fit in me quod nolo. Quod non vult lex, nolo cum lege; quod non vult, nolo: ergo consentio quam in carne. Quia enim ego sum in mente, ego sum in regente: mens enim regit, caro regitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ ego operor illud. s ꝙ. in me habita
peccatum quia ñ mente oꝑabat᷑ ꝯsenciẽ¬
do. s carne concupiscendo. hoc enĩ pecci
nomine appellat. uñ oriuntur cuncta
peccata. idest ex carnali concupistẽtia.
Quiequid enim. ẽ peccatorum indictis ĩ fũs
ĩ cogitationib ñ exoriuntur nͥ mala cu¬
piditate. ñ exoruint᷑ nͥ ex illicita delecta¬
tione. huicergo illicite delectauõi si re¬
sistamꝰ. si ñ consentiamus. si ñ uelud ar
ma ministremꝰ ñ regnat peccatũ ĩ nr̃o
mortali corpore. Peccatum. enimañ reg.¬
num ꝑdit. ⁊ sic perit. in hac gͦ uita qͣntũ
ad sc̃õs attinet regnum ꝑdit. ĩ alia ꝑit
Hic enim regnum ꝑdit quando pꝰ ꝯcupiᷤ¬
cencias nr̃as ñ unus: ibi aut̃ ꝑit qu dicet᷑¬

Expanded text:
am non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum ; quia non mente operabatur consentiendo, sed carne concupiscendo. Hoc enim peccati nomine appellat, unde oriuntur cuncta peccata, id est, ex carnali concupiscentia. Quidquid enim est peccatorum in dictis, in factis, in cogitationibus, non exoriuntur nisi ex mala cupiditate, non exoriuntur nisi ex illicita delectatione. Huic ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamus, si membra velut arma non ministremus; non regnat peccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicet
Abbreviated transcription (Latin):
Quimale fec̾unt in resurrectionem uidicii.
Ecce redierunt ad corpora mortis huiꝰ. Corpꝰ
mortis huiꝰ reditad impium. nec iñ aliqñ
soluct᷑. Tunc ñ erit uita et̾na s morᷤ et̾na.
quia pena et̾na. Tunc autem xͥane. roga¬
quantum potes exclama et dic Miser
ego homo quis me lib̾abit a corꝑe mortis
huius: Relpondet᷑ tͥ. Securus efficeris.
ñ dete s de dño tuo. Securus effic̾is de pig¬
nore tuo. Spera cum xp̃o regnum xp̃i.
iam pignus tenens sanguinem xp̃i. Die
du. quis me lib̾abit de corpore morti huiꝰ:
minum nrũm. non enim sic libaberis
decorpore mortis huius. ut hoc corpꝰ nõ
habeas. Habebiss iam non mortis huius.
psum erit s ñ ip̃m erit. Ip̃m erit s ñ ip̃m¬
quia ip̃a caro erit. Non ip̃m erit q mortale
ñ erit. Sic sic lib̾ab̾is a corpore mortis huiꝰ.
ut mortale hoc induat immortalitatẽ
⁊ corruptibile hoc induat incorrupto

Expanded text:
Qui mala fecerunt, in resurrectionem judicii : Qui mala fecerunt, in resurrectionem judicii : ecce redierunt ad corpus mortis hujus. Corpus mortis hujus redit ad impium, nec inde aliquando solvetur. Tunc non erit vita aeterna, sed mors aeterna, quia poena aeterna. CAPUT Xquantum potes, exclama et dic: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Respondetur tibi: securus efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris de pignore tuo. Spera cum Christo regnum Christi, jam pignus tenes sanguinem Christi. Dic, dic, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? minum nostrum. Non enim sic liberaberis de corpore mortis hujus, ut hoc corpus non habeas. Habebis, sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. Ipsum erit, quia ipsa caro erit: non ipsum erit, quia mortale non erit. Sic, sic liberaberis a corpore mortis hujus, ut mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat inc
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ẽ: Miser ego homo. Et siñ inmente.
tamen incarne miser homo ego. Nõ enim
inmente homo ⁊ in carne ñ hõ. sesenim
umquam carnem suam odio habuit:
Miser ego homo. quis me lib̃abit de corpore
mortis huiꝰ : Quid. ẽ hoc fr̃es. quasi carere
uult corꝑe Quid festinas: si tm̃ ibi ẽ. inten¬
cio tua ut corpore careas mors qñq uent᷑a
me lib̾abit: Mortał loq̃riᷤᷤ morit᷑us loq̃ris
nos casus qñ sit nescis G siue festines siue
tardes omnis uita humana breuis .ẽ. Ꝙͥ ꝓ
magno gemis ⁊ dicis. qͥs me lib̾abit de corꝑe
ñ moriuint᷑. ñ qñq in ultimo suo a carne
soluunt᷑: ñ illo die a corpore mortis huniᷤ
lib̾ab̾is: respondet tͥ apłe. si sensum eius ce¬
pimus. immo quia dno adiuuante sine
dubio cepimus. Respondet tͥ ⁊ dicit. Suo qͦ
tis huius. quia ueniet dies ultimus uite
huius ⁊ soluuntur ad tempus a corpore
mortis huius. Ueniet dies qn omnes qͥ ĩ¬
uite Ecce lib̾ati a corpore mortis huus.

Expanded text:
um.--Miser ego homo: etsi non in mente, tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam odio habuit ? Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio tua, ut corpore careas; mors quandoque ventura me liberabit? Mortalis loqueris, moriturus loqueris. nos casus quando sit, nescis. Ergo sive festines, sive tardes, omnis vita humana brevis est: quid pro magno gemis, et dicis, Quis me liberabit de corpore n morientur? non quandoque die ultimo a carne solventur? non illo die a corpore mortis hujus liberaberis? Respondet tibi Apostolus, si sensum ejus cepimus, imo quia Domino adjuvante, sine dubio cepimus; respondet tibi Apostolus, et tis hujus, quia veniet dies ultimus vitae hujus, et solventur ad tempus a corpore mortis hujus. Veniet et dies, quando omnes qvitae: ecce liberati a corpore mortis hujus.
Abbreviated transcription (Latin):
sibile erat legis. in quo nfirmabatur
ꝑ carnẽ. Rebellabat enuncaro tua. sub¬
lugabat te caro tua. audiebat legem
⁊ plus incitabat concupiscenciã tuam
Infirmabat᷑ gͦ lex litt̾e ꝑ carnem. ac per
hoc impossibile erat legis litt̾e. liberare
a lege peccati ⁊ mortis. Misit deus filium

Expanded text:
ssibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem. Rebellabat enim caro tua, subjugabat te caro tua; audiebat Legem, et plus incitabat concupiscentiam tuam. Infirmabatur ergo lex litterae per carnem: ac per hoc impossibile erat legis litterae liberare a lege peccati et mortis. 8. Christi