comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uatur: a depositione eiꝰ. anno circiter. cͣ.
cum eiꝰ capilli & ungues. qui ex creuis¬
se uidebant᷑. preciderentur. & de eius
ore dentes adhibita forcipe extrahe¬
rentur: sanguis inde ꝓfluxit. qui ad
memoriã posterorũ adhuc seruaturr.

Expanded text:
vatur, a depositione ejus anno circiter centevatur, a depositione ejus anno circiter centecum ejus capilli et ungues, qui excrevisse videbantur, succiderentur, et de ejus ore dentes adhibita forcipe extraherentur, sanguis inde profluxit, qui ad memoriam posterorum adhuc servatur.
Abbreviated transcription (Latin):
trũ sicut procedit a patre. ita pcedat a fi¬
lio. Hanc questionẽ iohannes᷑ monachus
ierosolimitanꝰ mouerat: cum regula & fi¬
d es ecclesiastica. teneat sp̃m sc̃m a patre &
filio procedere. non creatũ. non genitum.
s patri ꝙ filio coet̾nũ. & consubstantialẽ
Nomen autẽ processionis a patre & filio
in apocalipsi ita aꝑte est positũ. Et ostẽ¬
dit michi haud dubiũ. quin angłs. flu¬
men aq̃ uite & splendidũ tanqͣm cristal¬
lum procedentẽ de sede di &̾ agni. In
eadẽ ȩciã quę̧sitũ est. & uentilatũ de
statu ecclesiarũ. & ordine singularũ:
suumᷤ longitudinis trans renũ. quem
karolus imꝑator per decem annos ingẽ¬
ti labore & mirabili opere de lignis
construxerat. ut ꝑpetuo durare posse
uideretur. ita trib horis conflagrauit.
imꝑialẽ imponit: ꝙ bernardũ filiũ
pipini regis regẽ italiȩ facit. Hoc eo¬
dem anno in francia apud cenobium
elnonense. Sc̃s amandus a lothario ele¬

Expanded text:
trum sicut procedit a Patre, ita procedat a Filio. Hanc quaestionem Joannes monachus Hierosolymitanus moverat, cum regula et fides ecclesiastica firmet Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere, non creatum, non genitum, sed Patri et Filio coaeternum et consubstantialem. Nomen autem processionis a Patre et Filio in Apocalypsi ita aperte est positum: « Et ostendit mihi haud dubium quin angelus flumen aquae vitae splendidum tanquam crystallum, procedens de sede Dei et Agni. » In eadem etiam synodo quaesitum est et ventilatum de statu Ecclesiarum et ordine singularum, suum longitudinis trans Rhenum quem Karolus imti labore et mirabili opere de lignis construxerat, ita ut perpetuo durare posse videretur, ita tribus horis conflagravit, imperialem imponit, et Bernardum, filium Pipini regis, regem Italiae facit. In Francia apud coenobium Elnonense sanctus Amandus a Lothario ele
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ erant regum ac principũ ami¬
citiȩ preponeret: solumq illũ honore ac
nunificentia sibi colendũ iudicaret. Ac
proinde cum legati eius quos cum dona¬
riis ad sacratissimũ dñi ac saluatoris nr̃i
sepulchrũ. locumq resurrectionis miserat.
ad eum uenissent. & ei dñi sui uoluntatẽ
potestati ascriberetur concessit: & reuerꝰ¬
tentib legatis suos adiungens. int̾ ues¬
tes & aromata. & cęt̾as orientaliũ terra¬
rum opes. ingentia illi dona direxit: cũ
ei ante paucos annos eũ quẽ tunc solũ
habebat roganti misisset elefantẽ. Por¬
ro inter munera quȩ legati imꝑatoris a
ꝑside detulerunt. orologiũ ex aurical¬
co arte mechanica compositũ attulert᷑.
in quo .xiii. horarũ cursus ad clepsalrã
uisebantur. cum totidẽ ereis pullulis
quȩ ad completionẽ horarũ decidebant¬
& casu suo subiectũ sibi eimbalũ tumi
meri equitib. qui ꝑ duodecim fenestras

Expanded text:
terrarum erant regum ac principum amiterrarum erant regum ac principum amicitiae praeponeret solumque illum honore ac munificentia sibi colendum iudicaret; ac proinde, cum legati eius, quos cum donariis ad sacratissimum domini ac Salvatoris nostri sepulchrum locumque resurrectionis miserat, ad eum venissent, et eiae locum ut illius potestati ascriberetur concessit, et revertentibus legatis suos adjungens, inter vestes et aromata et ceteras orientalium terrarum opes ingentia illi dona direxit, cum ei ante paucos annos eum quem tunc solum habebat roganti misisset elephantem. ADO. Porro inter munera quae legati imperatoris a Perside detulerunt orologium ei ex auricalco arte mechanica compositum attulerunt, in quo 12 horarum cursus ad clepsidram visebantur, cum totidem ereis pillulis quae ad completionem horarum decidebant et casu suo subjectum sibi cimbalum tinnimeri equitibus, qui per 12 fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
niam. & in altera danubii ripa appositã
daciam. omnesꝙ pret̾ea barbaras nati¬
ones. quȩ interꝰ rhenũ ac uiserã fluuio.
occeanumq: atq cdlanubiũ positȩ sunt. si¬
gua quidẽ pene similes. s habitu uel mo¬
rib ualde dissimiles. ita ꝑdomuit: ut eas
sibi tributarias faceret. Auxit etiã glo
b ꝑ amicitiam sibi concisiatis. Adeo nãq
andefosũ galliciȩ atq asturice regem
sibi in societatẽ deuixit: ut is cũm ad
eum litteras uel legatos mitteret. non a
liter se apud illum qͣm ꝓpriũ suũ appel¬
lari iuberet. Scotorũ quoꝙ reges sic ha¬
buit ad suam uoluntatẽ ꝑ munificentiã
inclinatos: ut eum numqͣm alit̃ ñ dñm
seq subditos. & seruos eius ꝓnunciarẽt.
huiusmodi affectus eorum erga illũ inddi¬
catur. Cum aaron quoq: rege ꝑsarũ. qui
exrepta india totum pene tenebat orientẽ.
talem habuit in amicitia concordiã. ut
hic grãm eius omniũ qui in toto orbe

Expanded text:
niam et in altera Danubii ripa appositam niam et in altera Danubii ripa appositam Daciam, omnesque preterea barbaras nationes, quae inter Rhenum ac Wiseram fluvios oceanumque atque Danubium positae sunt, lingua quidem pene similes sed habitu vel moribus valde dissimiles, ita perdomuit, ut eas sibi tributarias faceret. Ib. c. 16. Auxbus per amicitiam sibi conciliatis. Adeo namque Andefossum Galliciae atque Asturicae regem sibi in societatem devinxit, ut is, cum ad eum vel litteras vel legatos militer se apud illum quam proprium suum appellari iuberet. Scotorum quoque reges sic habuit ad suam voluntatem per munificentiam inclinatos, ut eum numquam aliter nisi dominum, seque subditos et servos eius, pronuntiarent. huiusmodi affectus eorum erga illum indicatur. Cum Aaron, rege Persarum, qui excepta India totum pene tenebat Orientem, talem habuit in amicitia concordiam, ut his gratiam eius omnium qui in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
patrem suũ pipinũ forte quidẽ iam mag¬
numq susceꝑat. ita nobiliter ampliauit.
atq dilatauit: ut duplũ illi adiecerit. Hã
cum prius non amplius qͣm illa pars gal¬
liȩ. quȩ inter thenũ & ligerim. occeanũq
ac mare balearicũ iacet. & pars germaniȩ
quȩ inter saxoniã & danubiũ rhenumꝙ
ac salam fluuiũ. qui thoringos ac sorabos
diuidit. & a francis qui orientales dicunt᷑
incolitur. & preter hȩc alamanni atq ba¬
ioarii ad regni francorũ potestatẽ ꝑtinerẽt.
ipse ꝑ bella memorata primo aquitaniã
& uasconam. totumq pyrenei montis iu¬
gum. & usq ad hyberum amnem. qui a¬
pud nacaros morit᷑. & fercilissimos hẏs¬
paniȩ agros secans. sub tortosȩ ciuitatis
menia balearico mari miscetur. & italiã
totam quȩ ab augusta pretoria usq in ca¬
labrian inferiorẽ. in qua gracorũ ac be¬
neuentanorũ constat esse confinia. totã
preterea saxoniã. quȩ quidẽ germaniȩ
pars non modica est. & utramq panno¬

Expanded text:
patrem suum Pipinum forte quidem jam magnumque susceperat, ita nobiliter ampliavit atque dilatavit, ut duplum ei adjecerit. Nam cum prius non amplius quam illa pars Galliae quae intra Rhenum ac Ligerim oceanumque ac mare Balearicum jacet, et pars Germaniae quae intra Saxoniam et Danubium Rhenumque ac Salam fluvium, qui Toringos ac Sorabos dividit, et Francis qui orientales dicuntur incolitur, et praeter haec Alamanni atque Bajoarii ad regni Francorum potestatem pertinerent, ipse per bella memorata primo Aquitaniam et Wasconiam totumque Pyrenei montis jugum usque ad Hiberum amnem, qui apud Nacarios oritur et fertilissimos Hispaniae agros secans sub Tortosae civitatis menia Balearico mari miscetur, et Italiam totam, quae ab Augusta Pretoria usque in Calabriam inferiorem, in qua Grecorum ac Beneventanorum constat esse confinia, totam preterea Saxoniam, quae quidem Germaniae pars non modica est, et utramque Panno
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. quem non ferens nicephorus. t᷑¬
pe fedus init: pactus se ei daturũ annu¬
atim tricena milia nõmismatũ. & tria nõ¬
mismata in tributũ capitis imꝑatoris. &
tria ꝑ capite filii sui. Quod non multo¬

Expanded text:
ascendit; quem non ferens Nicephorus, turpe foedus init, pactus se ei daturum annuatim tricena milia nomismatum, et tria nomismata in tributum capitis imperatoris, et tria pro capite filii sui. Karol
Abbreviated transcription (Latin):
tyris. & sperati primmi scyllithanorũ mar¬
tyrũ. & caput pantaleonis martẏris
karolũ uidelicet.pipinũ &̃ ludouicũ:
habuit & tres filias. rothrudẽ. & ber¬
censuit instituendos: ut tam filii qͣm fi¬
liȩ primo lib̾alib studiis quib & ipse
operam dabat erudirentur. Tum filios
cum primum etas paciebatur: more
Francorũ equitare.q armis ac uenatio¬
nib exerceri fecit. filias uero lanificio
assuescere. coloq ac fuso. ne ꝑ ociũ torpes¬
cerent. oꝑam impendẽ. atq ad omnem ho¬
nestatẽ erudiri iussit. Cumq semꝑ studia¬
cuum tempus esset. manum litt̃is effigian¬
dis assuesceret. Preterea per manum pauli
diaconi sui decerpens obtima queꝙ de
scriptis catholicorũ patrũ. lectiones uni¬
cuiq festiuitati conuenientes. ꝑ circulum
anni in ȩccłia legendas compuari fecit. De¬
ciendum iudicium & iusticiam. cunctis¬
ꝑitula. Ax tria. instituit. quib postea .ui.¬
ratricẽ imperio depositã exilio relegat:

Expanded text:
tyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput Pantaleonis martyris Karolum videlicet, Pipinum et Ludovicum. Habuit et tres filias, Rothrudem, Bercensuit instituendos, ut tam filii quam filiae primo liberalibus studiis, quibus et ipse operam dabat, erudirentur. Tum filios, cum primum aetas patiebatur, more Francorum equitare et armis ac venationibus exerceri fecit. Filias vero lanificio assuescere coloque ac fuso, ne per otium torperent, operam impendere atque ad omnem honestatem erudiri jussit. Ex his omnicuum tempus esset, manum litteris effigiandis assuesceret; sed parum diaconi sui decerpens quaeque optima de Scripturis catholicorum Patrum, lectiones unicuique festivitati convenientes per circulum anni in Ecclesia legendas, compilari fecit ciendum judicium et justitiam cpitula viginti tria instituit. Moguntie pons quirenen imperio depositam exilio relegat,
Abbreviated transcription (Latin):
icl amireus missus ab aaron ad excinden¬
dam liciã. cum uenisset mirream. nisus
sancti nicholai conterere archam. pro ea
contriuit aliam: ꝙ ꝓ temeritate incur¬
rens iundictã. subsequente inȩuitabili tem¬
pestate. classim amisit totam. ꝑ hos di

Expanded text:
yd amyreus missus ab Aaron ad excindendam Lyciam, cum venisset Myream, nisus sancti Nicolai conterere archam, pro ea contrivit aliam, et pro temeritate incurrens Dei vindictam, subsequente inevitabili tempestate, classim amisit totam. Karolus i
Abbreviated transcription (Latin):
chus cum aliter non posset. tractauit u̾
inter missarũ sollempnia. cũ sibi ipse pa¬
ꝑa scãm cominunionẽ porrigeret. illum
sꝑatarius suus ꝑmĩet. S spatarius hora
scẽ cominunionis paꝑam nussomͦ uidere
potuit: exarcus uero paulopost in sicilia
a saracenis turpiter uictus. turpus periit.
grinis & heremita in pago pontiuo reqͥe¬
cecidit: & timor magnus suꝑ homines uen̾.
tantaq fuit multitudo morientiũ. ut eti¬
am parentes cum filiis. atq fratres cũm
sororib bini ꝑ feretra positi. ad sepulcra¬
hec pestilentia ticinũ adeo depopulata
herbȩ. & frutecta nascerentur. Tunc qͦq
uisibiliterꝰ multis apparuit. quia bonꝰ
& malus angls noctu ꝑ ciuitatẽ ꝑg̾ent:¬
& ex iussu boni angeli. malus angłs qͥ
uidebatur manu uenabulũ ferre. quoti¬
ens de uenabulo ostiũ cuiꝰcũq domus ꝑ¬
cussisset. tot de eadẽ domo die sequenti ho¬
mines interibant T̃unc cuidã ꝑ reuelati¬
onẽ dictũ est. quod pestis ipsa prius nõ

Expanded text:
us, cum aliter non posset, tractavit, ut inter missarum solemnia, cum sibi ipse papa sanctam communionem porrigeret, illum spatarius suus perimeret. Sed spatarius hora sanctae communionis papam nullo modo videre potuit. Exarchus vero paulo post in Sicilia a Saracenis turpiter victus, turpius periit. eremita in pago Pontivo requiececidit, et timor magnus super homines venit: Tantaque fuit multitudo morientium, ut etiam parentes cum filiis, atque fratres cum sororibus, bini per feretra positi, apuhaec pestilentia Ticinum quoque depopulata herbae et frutecta nascerentur. Tuncque visibiliter multis apparuit, quia bonus et malus angelus noctu per civitatem pergerent, et ex iussu boni angeli malus angelus, qui videbatur venabulum manu ferre, quotiens de venabulo ostium cuiuscumque domus percussisset, tot de eadem domo die sequenti homines interirent. Tunc cuidam per revelationem dictum est, quod pestis ipsa prius non
Abbreviated transcription (Latin):
.yi. saraceni affricã occupant. His temꝑi¬
b sc̃s furseus in hybernia claruit. qui ꝑe¬
regrinationẽ pro xp̃o aggressus ad gal¬
lias usq peruenit: & a clodoueo rege ho¬
norifice susceptus. latiniacũ cenobiũ funda¬
uit. Quẽ non multo post fr̃s sui foillanus
& ultanus. pari peregrinandi uoto secuti.
ꝑ gallias claruerunt: ex quib foillanus do¬
no gertrudis uirginis fossense monaste
rium postea fundauit ubi etiã martyrio
coronatus quiescit. Hoc tempore sc̃s rema

Expanded text:
. 4. Saraceni Africam occupant. Sanctus Furseus in Hibernia claruit; qui peregrinationem pro Christo aggressus, ad Gallias usque pervenit, et a Chlodoveo rege honorifice susceptus, Latiniacum coenobium fundavit. Quem non multo post fratres sui Foillanus et Ultanus pari peregrinandi voto secuti, per Gallias claruerunt. Ex quibus Foillanus dono Gertrudis virginis Fossense monastrium postea fundavit, ubi etiam martyrio coronatus quiescit. Hic Furseius a
Abbreviated transcription (Latin):
multũꝙ fructũ deo faciebant. scilicet ecto.
bertumus. eloquius. Cenobiũ floriacense
a leodebaldo abbate fundatur: & non
multo post corpus sancti benedicti abba¬
tis ab agiulfo monacho a castro cassino de¬
latum illuc transportat᷑. corpus uero so¬
roris eius sancte scolasticȩ oenomanius tͣns¬
imꝑator a paulo constantinopolitano de¬
ceptus. exposuit typũ contra fidẽ catholi¬
cam. nec unã. nec duas uoluntates. aut o¬
perationes in xpisto diffiniens esse confitẽ¬
das: quasi nichil uelle uel oꝑari creden¬
dus sit xp̃c. Ob hoc martinus paꝑa con¬
gregata rome.c.y. episcoporũ synodo ꝯna¬
thematirauit hereticos. cyrũ. Sergiũ. pyr¬
rũ. paulũ quoq presentis ꝑ secutionis ĩ

Expanded text:
multumque fructum Deo faciebant, scilicet Etto, multumque fructum Deo faciebant, scilicet Etto, Bertuinus, Eloquius. Coeonobium Floriacense a Leodeboldo abbate fundatur, et non multo post corpus sancti Benedicti abbatis, ab Agiulfo monacho a castro Cassino delatum, illac transportatur. Corpus vero sororis ejus sanctae Scholasticae Cynomannis transimperator a Paulo Constantinopolitano deceptus, exposuit typum contra fidem catholicam, nec unam nec duas voluntates aut operationes in Christo definiens esse confitendas; quasi nihil velle vel operari credendus sit Christus. Ob hoc Martinus papa congregata Romae 105 episcoporum synodo, anathematizavit hereticos Cvrum, Sergium, Pyrrum, Paulum quoque present
Abbreviated transcription (Latin):
soror grimoaldi nupserat. Sygibertus
.xii. monasteria deõ construxit. in quib
stabulaus & malmundariũ eminebant:
cooperante sibi in his maiore domus gri
Qui remaclus non multo post pertesus
seculariũ tumultuũ. in ipso stabulaus
monachice uitȩ sumpsit habitũ. His
dieb multi utriusq sexus in galliis cla¬
ruerunt: qui ad testimoniũ sanctitatis
suȩ in edificandis deo monasteriis operã
suam impendert̃. Ex his in nr̃a uicinia tc̃
& morosus. ab autberto cameracensi ep̃o.
ex predone ad xpistum retractus. & a¬
beato papa martino ad ꝑredicandũ ordi¬
natus. fundator cȩnobiorũ. lobiensis. al¬
nei. Waslaris. atq crispiniensis. uͥ corpo
re requiescit cum discipulis suis ad eleno
garius dux qui & uincentius altimonten¬
sis. & sonegiensis. eiusꝙ conunx yalde¬
trudis castrologensis. sororq Waldetru¬
dis aldegundis malbobiensis. Trudo etiã
hasbaniensis. in tironẽ xp̃i adolescebat. Pre¬
ter hos & alii multi de anglia uel scotia in

Expanded text:
soror Grimoaldi nupserat. Horum inde Deo construxit, in quibus Stabulaus et Malmundarium eminebant, cooperante sibi in his majore domus GrimQui Remaclus non multo post pertesus secularium tumultuum, in ipso Stabulaus monachicae vitae assumpsit habitum. His diebus multi utriusque sexus in Galliis claruerunt, qui ad testimonium sanctitatis suae in aedificandis Deo monasteriis operam suam navaverunt. Ex his in nostra vicinia tunc et Morosus, ab Autberto episcopo ex predone ad Christum retractus, beato Martino papa ad praedicandum ordinatus, fundator coenobiorum Lobiensis Alnei, Vallaris, atque Crespiniensis, ubi corpus ejus requiescit cum discipulis suis Adeleno eganus dux, qui et Vincentius Altimontensis, et Sonogoensis, ejusque conjux Waldetrudis Castrilocensis, sororque Waldetrudis Aldegundis Melbodiensis; Trudo etiam Hasbaniensis in tyronem Christi adolescebat. Praeter hos etiam multi de Anglia et Scotia in
Abbreviated transcription (Latin):
dissent. doluerunt: & eundẽ grimoaldum
fecit morte consumi: filiũq suũ iuniorẽ hyl¬
dricũ regẽ fecit austrasiorũ. P idem tempꝰ
tus filius apri comitis. episcoꝑatũ traiectẽ¬
sem illustrabat. gloria nobilitatis. & gr̃ã
dum corpus sci uedasti transferret᷑ ab aut
& audomaro tar uanensi. aliisq sanctis ep̃is.
& abbatib : audomarus quipre senio cecus
erat. dum precib p̾sentium episcoporũ. &
meritis sancti uedasti illuminatus esset:
egre ferens se liberatũ esse a cecitate qͣm ꝑ
salute sua sibi a deo inmissam esse gauile¬
bat. rursus ad uotũ suũ excecatus est. Mu
hauias sarac̃ amiras. cum constantino im¬
ꝑatore firmauit ꝑactũ: ut saraceni roma¬
nis soluant tributũ. scilicet ꝑ singulos die
nummismata mille & seruum. ꝙ equũ. Elo¬
doueus rex corpus sancti dionisu parisien¬
sis discooꝑiens. minus religiosȩ licet cupide
os brachii eius fregit & rapuit: moxq in

Expanded text:
m fecit consumi, filiumque suum juniorem Hildricum regem fecit Austrasiorum. Obiit Itta martus filius Apri comitis episcopatum Trajectensem illustrat gloria nobilitatis, gratia dum corpus sancti Vedasti transfertur ab Authbet Audomaro Tarasconensi, aliisque sanctis episcopis et abbatibus, Audomarus, qui prae senio caecus erat, dum precibus praesentium episcoporum, et meritis sancti Vedasti illuminatus esset, aegre ferens liberatum esse a caecitate, quam pro salute sua sibi a Deo immissam esse gaudebat, rursus ad votum suum excaecatus est. In havias Saracenorum amiras cum Constantino imperatore firmat pactum, ut Saraceni Romanis solvant tributum, scilicet per singulos dies nomismata mille et servum et equum. Chlodoveus rex corpus sancti Dionysii Parisiensis discooperiens, minus religiose, licet cupide, os brachii ejus fregit et rapuit; moxque in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ se nichil contra longobarolos pro¬
ficere. romã tendit: cui .yi. ab urbe mili¬
ario uitalianus paꝑa reuerenter occur¬
rit. eumq ad beati petri limina ꝑduxit.
palliũ obtimũ auro textũ. S cũ in urbe

Expanded text:
uod nihil contra Longobardos proficeret, Romam perrexit, cui sexto ad urbe milliario Julianus papa reverenter occurrit, et eum ad beati Petri limina cum magnpallium optimum auro textum. Et cum in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
tempore sanctus niuardus remensis archie¬
piscopus. & reolus successor eius. berchariꝰ
quoꝙ martir. qui fuit abbas primus au¬
tuillarensiũ. scã etiã bercha martyr & ab¬
batissa. scĩtate clarent in gallia. His diebus
obseruatione paschȩ fit disceptatio. median¬
te osxi rege glorioso: quiȩtiam assensus est
anglis pascha celebrantib more romano.An¬
eius. ab ebromo maiore domus in regnum
atur: & frater eius hẏldricus. qui in austͥa
regnabat. a cunctis ad regnandũ euocaturꝰ.
Porro theodericus & ebromus tonsorantur:
& theodericus parisius in cȩnobio sc̃ dioni¬
sii. ebromus in luxouio religantur. Hẏldrici
maior domus erat wlfoaldus. Hic in parro¬
chia uirdunensi supra mosã cȩnobiũ sancti
michaelis. archangeli fundauit. Uitalianꝰ¬

Expanded text:
 Sanctus Nivardus Remensis archiepiscopus, et Reolus successor ejus, Bercharius quoque martyr, qui fuit abbas primus Autuillarensium, sancta etiam Berta martyr et abbatissa, sanctitate clarent in Francia. 662. observatione paschae fit disceptatio, mediante Oswi rege glorioso, qui etiam assensus est Anglis pascha celebrantibus more Romano.ejus ab Ebroino majore domus in regnum atur, et frater ejus Hildricus, qui in Austria regnabat, a cunctis ad regnandum evocatur. Porro Theodericus et Ebroinus tonsorantur, et Theodericus Parisius in coenobio sancti Dionysii, Ebroinus in Luxovio relegantur. Hildrici major domus erat Vulfoaldus. Hic in parochia Virdunensi supra Mosam coenobium sancti Michaelis archangeli fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
ceni capta rodo famosũ eius colossũ eũtert̃:
ex cuius ere nongenti cameli onerati ft̃.
na congressus. ignominiose deuictus est.¬
his dieb sigiberthus rex austrasiorũ mo¬
ritur. dagoberto filio suo ad modũ paruu¬
lo. fidei grimoaldi commnendato: ut eius aux¬

Expanded text:
ceni capta Rhodo famosum ejus colossum everterunt; ex cujus aere 900 cameli onerati sunt.na congressus, ignominiose vincitur. Sigibertus rex Austrasiorum moritur, Dagoberto filio suo admodum modum parvulo fidei Grimoaldi commendato, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
bromus. Abhinc francorũ regib a solita for¬
titudine & sciencia degenerantib. regni po¬
tencia disponebatur ꝑ maiores domus: regi¬
b solo nomine regnantib: quib moris erat
principari quidẽ scdm̃ genus. & nil agere
uel disponere aliud. qͣm urracionabiliter e¬
sidere coram tota gente & salutare. & saluta¬
ri. obsequia &e dona acciꝑe. & repend̾e: & sic
secũ usq ad aliũ maiũ nabitare. Balthildiᷤᷤ¬

Expanded text:
ruxit. Abhinc Francorum regibus a solita fortitudine et scientia degenerantibus, regni potentia disponebatur per majores domus, regibus solo nomine regnantibus: quibus moris erat principari quidem secundum genus, et nil agere vel disponere, quam irrationabiliter eMaii presidere coram tota gente, et salutare et salutari, obsequia et dona accipere et rependere, et sic secum usque ad alium Maium habitare.
Abbreviated transcription (Latin):
karũ fluuiũ pacificant᷑. datis inuicẽ sac̾m̃tis:
& locharius lotharingiã abiurat. Post hec¬
idẽ otto imꝑator apuliã & calabriã italie ꝑ¬
uincia ᷤᷤ ad uis regni grecorũ appendentes.
transferre ad imꝑiũ romanũ conatur: maxi¬
me propt̾ affinitatẽ. quã ꝑ uxorẽ suã theo¬
phanu cum imꝑatore grecorũ habebat. Por¬
ro greci infensi. qđ imꝑator otto ꝑuincias
grecorũ inuaderet. conducto sibi saracenoꝵ. auxi¬
lio. imperatori in calabria bello congrediunt᷑:
in quo bello om̃s romanorũ copiȩ usq ad int̾¬
nicionẽ pene deletȩ st̃. Imꝑator natando eua¬
dere nitens. a nautis ignorantib eũ capitur:¬
& a quodã eorũ qui negociator sclauorũ erat
agnitꝰ nec ꝓditꝰ. ꝑ illũ re delata ad imꝑat᷑ͥ¬
qui in ciuitate rosan rei euentũ p̃stolaban
tis quippe ad pecumas ꝑro eo redimendo al¬
latas in hiantib : imꝑator ascenso equo uix

Expanded text:
Carum fluvium pacificantur, datis invicem sacramentis: Carum fluvium pacificantur, datis invicem sacramentis: et rex Lotharius Lotharingiam abjurat. Co Otho imperator Apuliam et Calabriam Italiae provincias ad jus regni Graecorum appendentes transferre ad imperium Romanum conatur, maxime propter affinitatem, quam per uxorem suam Theophaniam cum imperatore Graecorum habebat. 982. Graeci infensi, quod imperator Otho provincias Graecorum invaderet, conducto sibi Sarracenorum auxilio, imperatori in Calabria bello congrediuntur. In quo bello omnes Romanorum copiae pene usque ad internecionem deletae sunt. Imperator natando nitens evadere, a nautis ignorantibus eum, capitur; a quodam eorum, qui negotiator Sclavorum erat, agnitus, nec proditus, per illum re delata ad imperatriqui in civitate Rosan rei eventum praestolabanttis quippe ad pecunias pro eo redimendo allatas inhiantibus, imperator ascenso equo vix
Abbreviated transcription (Latin):
dies ducatꝰ lotharingiȩ dat᷑ karolo fratir
lotharii regis francorũ. multis insuꝑ cõ¬
ducto beneficuis: ut & iꝑse ab insolentiis
desistat. & fratris sui lotharii motib ob¬
ni pacato undiq regno moraret᷑. lothariᷤ
rex francorũ subito ad inuadendã lo¬
tharingiã contendit: & cedente imꝑa¬
tore. quia ad pugnã imparatꝰ erat. rex
post multã uastacionẽ repatͥauit. Quẽ
cum inestimabili exercitu imꝑator pro¬
secutꝰ. condicto die scilicet scilicet kł oc¬
tobris franciã intrauit: qͣm usq ad ka
dunẽsiũ. suessorũ. & parisiorũ diu̾sa cla¬
de uastauit. ecclesus tantũ di omni im¬
munitate concessa: in redeundo tamen
circa axonã fluuiũ partẽ impedĩtoꝵ
a misit. De his quidã reclusus predix̃.
qd̃ omnes huiꝰ mali incentores. añ sep¬
plent᷑ mille anni a natiuitate xp̃i sodm
dionisii anno abhinc .xx ͦ .i. finiunt᷑: sicq
in anno dñice passionis ueritati euuange¬
perator & lotharius rex conuenientes suꝑ

Expanded text:
 Ducatus Lotharingiae datur Carolo fratri Lotharii Francorum regis, multis insuper conducto beneficiis, ut et ipse ab insolentiis desistat, et fratris sui Lotharii motibus obimperator Aquisgrani moraretur, Lotharius rex Francorum subito ad invadendam Lotharingiam contendit; et cedente imperatore, quia ad pugnam imparatus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inestimabili exercitu imperator prosecutus, condicto die, scilicet Kalendis Octobris, Franciam intravit; quam usque ad Kaldunensium, Suessionum, et Parisiensium diversa clade vastavit, aecclesiis tantum Dei omni immunitate ccirca Axonam fluvium partem impedimentorum amittit. De his quidam reclusus praedixit quod omnes hujus mali incentores ante sepplentur mille anni a nativitate Christi, sDionisii anno abhinc 21 finiuntur; sicque in anno dominicae passionis veritati evangeet Lotharius rex convenientes super
Abbreviated transcription (Latin):
nem scłs. feliciana heresis condemꝑna¬
tur: & in presentia adriani papȩ ab ipso
felice auctore abdicatur. Hȩc heresis as¬
serebat filiũ dei in diuina natura uerũ de¬
um esse: &e in humana uero natura nuncu¬
patuũ. Itẽ in diuina natura eum esse ue¬
rũ filiũ dei. in humana uero adoptiuũ:
unã ꝑsonã cłi & hominis diuidens in duas

Expanded text:
 15. Feliciana heresis condemnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatur. Haec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum esse verum filium Dei; in humana vero adoptivum, unam, personam Dei et hominis dividens in duas
Abbreviated transcription (Latin):
in italia quibusdã rebellionẽ meditanti¬
urbẽ forũuilii caꝑit. & ducẽ eius rotgan¬
dũ rebellionis incentorẽ decollari pircipit:
capta quoq tarnisio urbe. cet̾is maiestate
sui nominis terrorẽ incutit. P hos dies¬
saxonib heresburch castrũ obsidentib.¬
gloria dei suꝑ ecclesiã apparuit omnib.
duob scilicet scutis sanguineo colore
flammantib. quosdã motus ut in bello
ꝑ aera dantib. Porro karolus cũ saxonũ¬

Expanded text:
ntiurbem Forum Julii capit, et ducem ejus Rothgandum rebellionis incentorem decollari praecipit; capta quoque Tarvisio urbe, caeteris majestate sui nominis terrorem incutit. Saxonibgloria Dei super Ecclesiam apparuit omnibus, duobus scutis sanguineo colore flammantibus, et quosdam motus ut in bello per aera dantibus. Carolus Saxon
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianam sumina pietate semꝑ excoluit.:
&e eccłiã mane & uesꝑe. nec non & noctur¬
nis horis & sacrificii tempore inꝑigre fre¬
cȩnaq cotidiana quat̾nis tantũ ferculis u¬
tebatur. preter assam carnẽ. quam uena¬
tores uerib inferre solebant: qua ille libentꝰ¬
qͣm ullo alio cibo uescebatur. Inter cȩnandũ
aut aliquod acroma. aut lectorẽ audiebat.
Legebanturꝰ ei hystoriȩ. & antiquorũ res
geste. delectabatur & libris sancti augusti¬
ni: precipueq his qui deciuitate dei preti¬
tulati sunt. Uini uero &̾ omnis potus ad¬
eo parcus in bibendo erat: ut suꝑ cenã
raro plusqͣm ter biberet. Sub hoc tempore¬

Expanded text:
ianam summa pietate semper excoluit, et ecclesiam mane et vespere necnon et nocturnis horis et sacrificii tempore impigre frecoenaque cotidiana quaternis tantum ferculis prebebatur, preter assam carnem, quam venatores veribus inferre solebant, qua ille libentam ullo alio cibo vescebatur. Inter coenandum aut aliquod acroama aut lectorem audiebat. Legebantur ei historiae et antiquorum res gestae; delectabatur et libris sancti Augustini, precipueque his qui de civitate Dei pretitulati sunt. Vini vero et omnis potus adeo parcus in bibendo erat, ut super coenam raro plus quam ter biberet. Aestate po
Abbreviated transcription (Latin):
saluius ep̃c ueniens ab aquitana ad
fiscũ ualentianas a winigardo filio ge¬
nardi procuratoris ipsius fisci martiri¬
ratur. & suꝑ eius corpore requirendo
karolus magnus diuinitus tercio am
monitus. corpus quidem inuentũ ho¬
norifice sepeliuit. interfectores autẽ
eius graui pena multauit: nec tamen
ꝑ hoc in eõs ultio dei cessauit. Nodẽ¬
anno romani qui ab imꝑatore constan¬
tinopolitano iam diu animo desciũant
nunc accepta occasionis oportunitate. qr
mulier excecato imperatore constanti¬
no filio suo eis imꝑabat. uno omniũ ꝯ¬
sensu karolo regi imꝑatorias laudes
acclamant. eumq per manũ leonis
papȩ coronant. cȩsarem & augustũ ap¬
pellant: ꝑiꝑinũ uero filiũ eius regem
italiȩ ordinatũ collaudant. Iminuta¬
to ordine regnorũ. immutandus est e¬
tiam ordo titulorũ. quia ab hinc sub u¬
no comprehendendũ est regnũ francoꝵ.
& romanorũ: & ꝯstantino politanum
regnũ distinguendũ est a regno roma

Expanded text:
scopus, veniens ab Aquitania ad fiscum Valentianas, a Vuinigardo, filio Gerardi, procuratoris ipsius fisci martirisatur et super corpore ejus requirendo Karolus magnus imperator tertio divinitus 20 admonitus, corpus quidem inventum honorifice sepelivit. Interfectores autem ejus gravi pena multavit, nec tamen pro hoc in eos ultio Dei cessavit. o Romani, qui ab imperatore Constantinopolitano jam diu animo desciverant, nunc accepta occasionis oportunitate quam mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu, Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manus Leonis pape coronatus, Cesarem et Augustum appellant. Puppinum vero filium ejus regem Italie ordinatum collaudant. Amymuto ordine regnorum, immutandus est etiam ordo titulorum; quia abhinc sub uno comprehendendum est regnum Francorum et Romanorum, et Constantinopolitanum re
Abbreviated transcription (Latin):
ra mariq impetit: eisq in sola fuga spem e¬
regis ex concubina filus. gibbo deformis.
a quibusdã francorũ primorib promissiõe
regni illectus. contra patrẽ coniurauit: unde
conuictus tonsoratur. & in priunia cȩnobio
retrusus. usq ad finẽ uitȩ deo militauit. cõ¬
plices uero coniuracionis. alii exiliantur.

Expanded text:
ra marique impetit, eisque in sola fuga spem eregis ex concubina filius, gibbo deformis, a quibusdam Francorum primoribus promissione regni illectus, contra patrem conjuravit. Unde convictus tonsoratur, et in Prumia coenobio retrusus usque ad finem vitae Deo militavit. Complices vero conjurationis alii exiliantur,
Abbreviated transcription (Latin):
insignissimꝰ rex non solũ patria lingua.
s etiã ꝑegrinis linguis eruditꝰ. barbara &
antiquissima carinina. quib ueterũ regũ
bella. actus. canebantur scripsit: & memo¬
riȩ mandauit. Inchoauit enĩ gramaticã
patrii sermonis. Mensib anni iuxda pro¬
ꝑriam. id est tentonicã linguã uocabula ĩ¬
posuit. uentos etiã .xii. propriis nominib

Expanded text:
s rex, non solum patria lingua, s rex, non solum patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam patrii sermonis; mensibus anni juxta propriam, id est Teutonicam, linguam vocabula imposuit; ventos etiam duodecim propriis
Abbreviated transcription (Latin):
it. & munit: & sclauiã ingressus eam
sibi subigit. Adelgisus filus desiderii
regis. qui uicto patre suo ad grecos cõ¬
fugerat. animatus auxilio grẽcorũ. ad
italiam uenit. aut ad repetendũ regnũ.
aut ad inferendã ultionẽ: qui inito bel¬
lo cum francis. tentus ab eis. amara mor
ecclesiȩ omnino intentus. legendi & psal¬
lendi disciplinã diligent̃ correxit. ꝑpc̃¬
dens enĩ iterũ gallos a romanis incantã¬
do discrepare. metenses uero sola natu¬
rȩ leuitate paululũ quid dissonare: ꝑ
cantores rursũ sibi ab adriano papa a ro-¬
ma directos. dissonantiã cantus correxit.
Cuca ꝑauperes ȩtiã sollicitꝰ non solũ in
regno suo. uerũ etiã trans maria. in egypto.
in syria. in affrica. precipue in iherosoluniᷤ.
lib̾alitate elemosinarũ xp̃ianis pauperib
solaciabatur: transmarinorum regũ ami¬
citias ob hoc maxime expetens: ut xpĩanis
sub eis degentib esset releuatio. Isdẽ etiã¬

Expanded text:
it et munit, et Sclaviam ingressus, eam it et munit, et Sclaviam ingressus, eam sibi subigit. Adelgisus, filius Desiderii regis, qui victo patre suo ad Grecos confugerat, animatus auxilio Grecorum ad Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aut ad inferendam ultionem; qui inito bello cum Francis, tentus ab eis amara morteaecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam cantus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africa, precipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchui
Abbreviated transcription (Latin):
Kar olys rex romã uenit᷑. & contͣ here¬
gisũ beneuenti ducẽ uadit. s heregisus
munerib & obsidib datis. graciam eiꝰ
redimit. Bellũ int̾ francos &̾ auares
oritur. Hoc anno sanguis de cęlo &
nos pugnat᷑. Sod̾o in italia int̾ francos
& auares pugnat᷑. Tercio iuter auarõs
& baioarios pugnatur. Quarto intͦ
auares & francos pugnat᷑. & in omnib
karolus suis ꝑuenisse uictoriã letatur.¬
Hoc anno instantia tharasii patͥarchȩ
cõnstantinopolitani. & adriani pape. se¬
cundu̾s apud niceam uniũsalis sẏnodꝰ
.ccc.l. ep̃orũ congregat᷑: in qua fides ca¬
tholica in presentia herenes & filii enis
constantini cunctorũ subscriptione ro¬
boratur. & heresis execrantiũ imagineᷤᷤ
ioarie contra karolũ regẽ reus maiesta¬
tis adiudicat᷑. unde a karolo attonsus cũ
filio eius theodone in monasterio rele¬
austrasis contra karolũ regẽ auctore
harderico: qua detecta. multi aut men¬
bris truncant᷑. aut exiliantur. Karolꝰ

Expanded text:
Karolus rex Romam venit, et contra Heregisum Beneventi ducem vadit. Heregisus muneribus et obsidibus datis, gratiam ejus redimit. Bellum inter Francos et Avares oritur Sanguis de caelo et nos pugnatur. Secundo in Italia inter Francos et Avares pugnatur. Tertio inter Avares et Bajoarios pugnatur. Quarto inter Avares et Francos pugnatur, et in omnibus Karolus suis provenisse victoriam laetatur. Instantia Tharasii patriarchae Constantinopolitani et Adriani papae secundo apud Niceam universalis synodus 350 episcoporum congregatur; in qua fides catholica in presentia Hyrenes et filii ejus Constantini, cunctorum subscriptione roboratur, et heresis execrantium imagines joariae contra Karolum regem reus majestatis adjudicatur; unde a Karolo attonsus, cum filio ejus Theodone in monasterio releAustrasiis contra Karolum regem, auctore Harderico. Qua detecta, multi aut membris truncantur, aut exiliantur. 789. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
bion duces saxonũ karolo reconciliati
baptirantur. & motus saxonũ repͥmunt᷑.¬
acta. karolys rex adulfũ sinescaleũ su¬
um contra britones mittit. & ꝑ eũ multa
britonũ castra & principes eorũ capit.¬

Expanded text:
bion duces Saxonum Karolo reconciliati baptizantur, et motus Saxonum reprimunt8. Karolus rex Adulfum synescalcum suum contra Brittones mittit, et per eum multa Brittonum castra et principes eorum capit
Abbreviated transcription (Latin):
in grãm. Leo imperator cum insaniret
cupiditate cura preciosos lapides. ada¬
mauit magnam eccłiȩ coronã. & accipi¬
ens portauit eã: &e exierunt carbunculi
in capite eius. ꝙ captus a febre. mortuus ẽ¬

Expanded text:
 781. Leo imperator, cum insanit cupiditate circa lapides pretiosos, adamavit magnam Ecclesiae coronam, et accipiens portavit eam, et exierunt carbunculi in capite ejus, et raptus a febre mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
uelut temꝑestas proterit. munitiones ir¬
rumpit: & ad hoc eos impellit. ut se &
patriam ei dedant. & datis obsidib sexͥ¬
anos futuros spondeant. Mox winti¬
chindus dux saxonũ in normanniã fug̃
saxones baꝑtirati paciscuntur. ut inge¬
nuitatẽ suã & sua omnia ꝑdant. si uinꝗͣ.¬
augustã uastando delet. pampilonã obsi¬
det. eiusq caꝑte muris destructis. Wasco¬
nes duosq saracenorũ regulos sibi subig̃:
aliquasq urbes in dedicionẽ accipit. Saxo¬
nes uterĩ suasu Wintichindi franciã at¬
terunt. s a karolo uicti. fuga sibi consu¬

Expanded text:
elut tempestas proterit, munitiones irrumpit, et ad hoc eos impellit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se christianos futuros spondeant. chindus dux Saxonum in Northmanniam fugit. Saxones baptizati paciscuntur, ut ingenuitatem suam et sua omnia perdant, si unastando delet, Papiloniam obsidet, ejusque captae muris destructis, Wascones, duosque Saracenorum regulos sibi subigit, aliquasque urbes in deditionem accipit. Saxones suasu Witichindi Franciam atterunt; sed a Carolo victi, fuga sibi consu
Abbreviated transcription (Latin):
traciȩ ciuitas a primo constantino in no¬
uam ampliata. & in regiã urbẽ est exal¬
tata. & translata in uiam omni romanȩ
dignitatis gloria. in sedẽ romani imꝑu
dedicata &᷑ noua roma est appellata. Ex¬

Expanded text:
Traciae civitas a primo Constantino in novam ampliata et in regiam urbem est exaltata, et translata in illam omni Romanae dignitatis gloria, in sedem Romani imperii dedicata et nova Roma est appellata; e
Abbreviated transcription (Latin):
tem cũ hac scͥptura: xp̃c nascet᷑ ex uir¬
gine maria. & credo in eũ. Sub constã¬
tino & hyrene imꝑatorib : o sol iterũ
me uidebis. ꝑ hos dies saxones rebel¬
lant. & a karolo bello uicti. sediciosos
usq ad. iiii.d. ei tradunt: & obsides ei

Expanded text:
ac scriptura: Christus nascetur ex virgine Maria, et credo in eum. Sub Constantino et Hyrene imperatoribus, o sol, iterum me videbis. Saxones rebellant, et a Karolo bello victi, seditiosos usque ad 4500 ei tradunt, et obsides ei
Abbreviated transcription (Latin):
sex esset annoꝵ. ex ancilla agarꝰ genuit isma¬
dẽ: a qͦ ismahelitarũ gens qͥ pꝰ agareni. de¬
inde saraceni dicti st̃. P id tempꝰ in ꝯfinio
ma o gomorra. adama. Seboĩ. & segor. S
segorex his parua. ille & amꝑlȩ & magnȩ :
quippe quib & soli fecunditas suꝑerat. &
iordams fluuiꝰ ꝑ plana diffusus. augm̾̃ta
ns male utenti. abundantia rerũ causa mae¬
loꝵ fuit. Ex abundancia enĩ luxuria. ex
luxuria fedȩ libidines adoleuere: ad eo ut
masculi in mascłos oꝑantes tͣpitudinẽ. nec¬
ꝯsid̾antes qͥdẽ loci condiciones & etates ꝓ¬

Expanded text:
s. Abraham ex ancilla Agar genuit Ismahelem, a quo Ismahelitarum gens, qui postea Agareni, deinde Sarraceni dicti sunt. Arius rex Assyrioma, Gomorrha, Adama, Seboim, et Segor; sed Segor ex his parva, illae amplae et magnae: quippe quibus et soli fecunditas suberat, et Jordanis fluvius per plana diffusus, ac peroppnis male utenti, abundantia rerum causa malorum fuit. Ex abundantia enim luxuria, ex luxuria foedae 42 libidines adolevere: adeo, ut masculi in masculos operantes turpitudinem, ne consideratis quidem locis, conditionibus, aetat
Abbreviated transcription (Latin):
quissimos ꝑutant. senior dep̾henditur. ho¬
mero scilicet. & hesyodo. troianoq bello.
ac multo superiꝰ hercule. Museo. Lino. chy¬
rone. orpheo. castore. polluce. Esculapio.
Libero. Mercurio. apolline. & cȩt̾is diis gẽ¬
tiũ. sacͥsq uel uatib. ipsius quoq iouis
gestis. quẽ grecia in arce diuinitatis col

Expanded text:
quissimos putant, senior deprehenditur, Homero scilicet et Hesiodo, Trojanoque bello, ac multo superior, Hercule, Musaeo, Lino, Chirone, Orpheo, Castore, Polluce, Aesculapio, Libero, Mercurio, Apolline, et caeteris diis gentium, sacrisque, vel vatibus, ipsius quoque Jovis gestis, quem Graecia in arc
Abbreviated transcription (Latin):
ses atꝙ athenienses atrocissimũ certamen
fuit. ubi popłis utrimꝙ infelicit̃ ꝑfliga¬
tis. cruentiorẽ uictoriã cretenses exercue¬
runt: qui nobiliũ athenienstũ filios mi¬
notauro. utrũ ferro homini. an in huma¬
nȩ bestiȩ apcius dicã nescio. deuorandos
crudeliter ad dicebant: atq informe pro¬
digium effossis grecie luminib sagina

Expanded text:
ses atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus sagina
Abbreviated transcription (Latin):
ceta sic ait. Minimꝰ etate int̾ fr̃s ioseph fuit.
cuiꝰ excellens ingeniũ fratres uenti. int̾̃ceptũ
pegͥnis mercatorib uendidert̃: a quib depor¬
tatus in egyptũ. cum magnificas ibi arces
sollerai ingemo ꝑcepisset. breui ipsi regi ꝑer¬
carus fuit. Nã & ꝑcligiorũ sagacissimus erat.
de somniorũ ꝑrimus intelligentiã condidit.
uidebat᷑. adeo ut etiam agroꝵ sterilitatẽ futu¬
ram añ multos annos ꝓspiciens. fruges con¬
gregasset: tantaꝙ exꝑim̃ta eiꝰ fuerunt. ut ñ
ab homine. s a deo responsa uiderent᷑. Oc̃¬

Expanded text:
c refert: Minimus aetate inter fratres Ioseph fuit, cuius excellens ingenium fratres veriti interceptum peregrinis mercatoribus vendiderunt. A quibus deportatus in Egyptum, cum magicas ibi artes sollerti ingenio percepisset, in brevi ipsi regi percarus fuit. Namque et prodigiorum sagacissimus erat et somniorum primus intelligentiam condidit, uidebatur: adeo ut etiam agrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens fruges congregasset: tantaque experimenta eius fuerunt, ut non ab homine, sed a Deo responsa uideren
Abbreviated transcription (Latin):
illuiuies maiorẽ partẽ populoꝵ thessaliȩ
absumpsit. paucis ꝑ refugia montiũ libe¬
ratis: maxime in monte parnaso. in cuiꝰ
cirruitu deucalion tunc regno pociebatur.
Qͥ tunc ad se ratib confugientes susceptos.
ꝑ gemina parnasi iuga fouit. aluitq: a qͦ
propterea genꝰ hominũ reparatũ ferunt.
Tunc ȩtiã in ȩthyopia pestes plurimas. dirõq
morbos. pene usq ad desolationẽ exestua¬
uisse. plato testatus est. Tunc quoꝙ liber¬

Expanded text:
inluuies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso, in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fouit aluitque; a quo propterea genus hominum reparatum ferunt. tunc etiam in Aethiopia pestes plurimas dirosque morbos paene usque ad desolationem exaestuauisse Plato testis est. et ne forte di
Abbreviated transcription (Latin):
estus incanduit: ut sol ꝑ deuia transuectꝰ.
uniũsũ orbẽ non calore affecisse. s igne tor¬
ruisse dicatur: impressumq feruorem & ethi¬
ops plus solitum. & insolitũ scyta non tule¬
rit. Ex quo etiã quidã dum deo ineffa¬

Expanded text:
aestus incanduit, ut sol, per devia transvectus, universum orbem, non calore affecisse, sed igni torruisse dicatur: impressumque fervorem, et Aethiops plus solitum, et insolitum Scytha non tulerit: ex quo etiam quidam, dum non
Abbreviated transcription (Latin):
toriographꝰ ita dicens. Post diluuiũ .xͫ. gene¬
ratione apud chaldeos fuit quidã uir iustꝰ
& magnꝰ.: in cęlestib rebus exꝑtꝰ. Ichatheus
laus uero damascenꝰ qͣrto hystoriarũ libro¬
de eo sic ait. Abͣhamꝰ regnauit in damasco.
uemiens aduena cum exercitu de t̾ra. que
suꝑ babylonẽ dicitur chaldeorũ. Post non

Expanded text:
ed ita dicens: 'Post diluvium decima generatione apud Chaldeos fuit quidam vir iustus et magnus, in caelestibus rebus expertuslaus vero Damascenus in IIIIo Hystoriarum sic ait: 'Abraham is regnavit in Damasco, veniens advena cum exercitu de terra, quae super Babylonem dicitur Chaldeorum'. Porro Nin
Abbreviated transcription (Latin):
Hiscdẽ temporib ꝑseus a grecia in asiam
transuectus est: ubi barbaras gentes graui
diuturnoꝙ bello domuit: & nouissime uicꝰ
tor subiecte genti nom̃ dedit. Namq a ꝑ¬
tricis caput desecuit: quȩ ꝓpt̃ eximiã pul¬
critudinẽ ita spectatores su̾os mentis inopes
redolebat. ut uert̾e eos putaret᷑ in lapides:

Expanded text:
isdem temporibus Perseus a Graecia in Asiam transuectus est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit: namque a Ptricis capite desecto, quae propter eximiam pulchritudinem ita aspectatores suos mentis inopes reddebat, ut vertere eos putaretur in lapides;
Abbreviated transcription (Latin):
atus iohannes cum eꝑhesi moraretur usq
add ultimã senectutem. & iux inter discipulo¬
rũ manus ad ecclesiam deferretur. nec pos¬
set in plura uocẽ uerba contexere: nichil a¬
liua ꝑ singulas solebat proferre collectas. nͥ
hoc. Fnuoli diligite alterutrũ. T andem dis
ꝑ audirent dixerunt. Magister quare sem¬
ꝑ hoc loqueris: Qui respondit. dignã iohan¬
ne sentenciã. Quia preceptũ dm̃ est: & si so¬

Expanded text:
angelista cum Ephesi moraretur usque ad ultimam 529 senectutem, et vix inter discipulorum manus ad ecclesiam deferretur, nec posset in plura vocem verba contexere, nihil aliud per singulas solebat proferre collectas, nisi hoc: Filioli, diligite alterutrum. Tandem discuod eadem semper audirent, dixerunt: Magister, quare semper hoc loqueris? Qui respondit dignam Joanne sententiam: Quia praeceptum Domini est, et si so
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo ierosolimis reperiretur. causam ari.¬
morũ fuisse refert: ob qͣm ex omni gente iudei
ad templũ confluentes. urbe quasi carcere sunt
reclusi. Oportuit enim in hisdẽ dieb paschȩ eoᷤ
interfiq: in quib saluatorẽ crucifixerunt. Sic

Expanded text:
multitudo Jerosolymis reperiretur, causam Azymorum festum fuisse: ob quod ex omni 706 gente Judaei ad templum confluentes, urbe quasi carcere sunt reclusi. Oportuit enim in his diebus eos interfici in quibus Salvatorem crucifixerant. C
Abbreviated transcription (Latin):
quadam die cum recordatus fuisset in ce¬
na se nichil in illa die cuiqͣm prestitisse.
dixerit. Amici hodie diem ꝑdidi. De isto
felix breuitate regendi: expers ciuilis san¬
guu̾nia ordis amor. Unũ dixisti morienᷤ
te crimen habere. S nulli de te. nos tibi

Expanded text:
quadam die recordatus fuisset in cena nihil se in illo die cuiquam prestitisse, dixerit: « Amici, hodie diem perdidi. » Mofelix brevitate regendi, Exspers civilis sanguinis, orbis amor; Unum dixisti moriens te crimen habere, Sed nulli de te, nos tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mã iherosolimorũ eũsionẽ a quinto decimo
anno tẏberii cȩsaris. & ab exordio euuangelicȩ
predicationis anni. xl .ii. A captiuitate autem
quã ab antiocho ꝑpessi sunt: annice. Xxͣcix.
Porro a darii sccło anno sub quo rursum tem
iussimã eius ruinã quȩ sub uespasiano facta

Expanded text:
Jerosolymorum eversionem. A quinto decimo anno Tiberii Caesaris, et ab exordio evangelicae praedicationis, anni XLII. A captivitate autem quam ab Antiocho perpessi sunt, anni CCXXIX. Porro a Darii secundo anno, sub quo rursum tempvissimam ejus ruinam, quae sub Vespasiano facta
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ auunculus extitit gauis caligula. Fe¬
lice regente iudeã. sedicio in cesarea pales¬
t̾ine orta. magnã iudeorũ multitudine̾
presente agrippa rege paulus apłs religi¬
onis suȩ racionẽ exponens. uinctus romã
in gallia rethoricã docet. Terre motus ro
me factus est: & solis defectio. Nero agͥp¬
pinã uxorẽ suã. & sororẽ patͥs interfecit.
hic tante luxurie fuit. ut frigidis &̾ cali¬
dis lauaretur unguentis: Festo in magi ᷤᷤ¬

Expanded text:
us avunculus fuit Caius Caligula. Felice regente Judaeam, seditio in Caesarea Palaestinae orta magnam Judaeorum multitudinem praesente Agrippa rege, Paulus apostolus religionis suae rationem exponens, vinctus Romam imae, et solis defectio. 5 Nero Agrippinam matrem suam et sororem patris interficit. 6 Nero tantae luxuriae fuit, ut frigidis et calidis lavaretur unguentis, retibusque