comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titer cohercere ualet. Uolucribus celi poten¬
ter imperat. qui cogitationes suas quotiens
uoluerit. bonis meditationibus spiritalibo
theoriis occupat. In hunc itaq modum sub
dicione sua unuersa constitus meruit.
qui ad singula horum que diximus. gr¬
tiamDNiNits accepit:¬

Expanded text:
titer coercere valet. Volucribus coeli potentiter coercere valet. Volucribus coeli potenter imperat, cui cogitationes suas quoties voluerit, bonis meditationibus spiritualibusque theoriis occupat. In hunc itaque modum sub ditione sua universa constitui meruit, qui ad singula horum quae diximus, gratiam divinitus accepit
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Item nemo ad omĩa bona accipit pote¬
statem. s omnis homo ad omnia bona uł ma¬
la accipit libertatem. Nam uti iamdictum
est ad nullum bonum uel malum muitus
cogi potest. Si cum sit liber omnium. non
tamen omĩum potestatem habet: alioquin
omnipotens esset. Multum est autem per
omnem modum cum ad illa accipit potestatẽ
que sibi sufficiunt ad salutem. Quid autem cũ
et illa suppetunt que sufficiunt ad perfectõrẽ.¬
ss que madmodum hic dictum est. et omnia in¬
s quibus habitant filii hominum. et bestias agͥ¬
s uolucresq celi dedit in manu tua. et sub dicio¬
ne tua uniuersa constituit. Omnia in quib
habitant filii hominum quasi in manu sua te¬
uet. cicm ad illa gratiam cooperantem habi.
que ex eis aduitorio humanis consilus ⁊ stu¬
diis subiacere solent. Bestias agri intra po¬
testatis sue uirapossidet. cum secularium de¬
sidĩoꝵ impetus intra equitatis terminos for¬

Expanded text:
possit. Item nemo ad omnia bona accipit potepossit. Item nemo ad omnia bona accipit potestatem, sed omnis homo ad omnia bona vel mala accipit libertatem. Nam, uti jam dictum est, ad nullum bonum, vel malum invitus cogi potest. Sed, cum sit liber omnium, non tamen omnium potestatem habet, alioqui omnipotens esset. Multum est autem per omnem modum cum ad illa accipit potestatem, quae sibi sufficiunt ad salutem. Quid autem cum et illa suppetunt quae sufficiunt ad perfectionem. Quemadmodum hic dictum est, et omnia in quibus habitant filii hominum et bestiae agri volucresque caeli dedit in manu tua et sub dicione tua universa consthabitant filii hominum quasi in manu sua tenet, cum ad illa gratiam cooperantem habet quae ex ejus adjutorio humanis consiliis et studiis subjacere solent. Bestias agri inter potestatis suae jura possidet, cum saecularium desideriorum impetus intra aequitatis terminos for
Abbreviated transcription (Latin):
niutur. tantum et potentie tue detrabitur.
Et si quando subtrahitur gr̾a: sunul perit et
potentia. Patet itaq exhis quia alud est ar¬
bitrii potestas: atq aliud est arbitrii liber¬
tas. Aliud est enim magna posse: atq aliud
est liberum esse. Et liber et infirmus esse
potes. Sicut e contrario et sanus ⁊ seruus eẽ
potes. Si sanus et robustuis es. et multa et ma¬
gna facere potes: ueruntamen si liber es ad
uichil cogi potes uel debes. Et si amittis sa¬
nnitatem: auittis priorem potestatem. non
tamen et libertatem. Potestatis itaq est quod
bonum facere posumus. quam lui id facere ua¬
lemus: libertatis autem qd̾ ad nullum seu bo¬
num seu malum muiti cogi possumus. Quam
multi in diffinitõne liberi arbitrii eyrant: quia
inter libertatem ⁊ potestatem clistinguere igno¬
rant. uel dissimulant. Wide tamem quid in¬
tersit. cum libertatem potestatem homo sepe
amitat. libertatem uero nunquam auntt̾e

Expanded text:
nuitur, tantum et potentiae tuae detrahitur; nuitur, tantum et potentiae tuae detrahitur; et si quando subtrahitur gratia, simul perit et potentia. Patet itaque ex his quia aliud est arbitrii potestas, atque aliud est arbitrii libertas. Aliud est enim magna posse, atque aliud est liberum esse. Et liber, et infirmus esse potes, sicut econtrario et sanus, et servus esse potes. Si sanus et robustus es, et multa, et magna facere potes; verumtamen si liber es, ad nihil cogi potes, vel debes. Et si amittis sanitatem, amittis priorem potestatem, non tamen et libertatem. Potestatis itaque est quod bonum facere possumus quandiu id facere valemus. Libertatis autem quod ad nullum seu bonum, seu malum inviti cogi possumus. Quam multi in definitione liberi arbitrii errant, quia inter potestatem et libertatem distinguere ignorant vel dissimulant. Vide tamen quid intersit cum potestatem homo saepe amittat, libertatem vero nunquam amittere
Abbreviated transcription (Latin):
rex regum es. et deus celi regnum. et fertitu¬
dinem. et imperium decł et gͥoriam dedit tibi.
Liberum arbitrium hominis mneo regnum
accepit et habet. quod aliis omnibus que
in homine sunt presidere debet. Fortitu¬
diuem accepit et habet: quam dui passiom¬
bus siuis fortiter resistere ualet. Imperium
accepit et habet: quaindui affectiones ⁊ uo¬
luntates. cogitationesq in bono exereet. uel
exercere ualet. Gloriam accepit et habet. quã¬
diu adhuc de bona conscientia gaulet. Glo¬
pia inquit nostra hec est: testunonium con¬
scientie nostre. Scimus quis dicat. sine me
nichil potestis facere. Tantum gͦ possumuᷤ:
quantum accepimus posse. Quid enim habeᷤᷤ
quod non accepisti ͤ Nichil enim aliud est
habere huiusmodi potestatem et fortitu¬
dinẽ: quam habere grãm cooperantem.
Potestas tua. coopemtrir gratia. Quantũ
habes gratie. tantum habes ⁊ potentie. et
quantum grana accepta crescit: tantum et
potentia tua proficit: et quantum gratiami¬

Expanded text:
rex regum es: et Deus coeli, regnum, et fortitudinem, et imperium, et gloriam Liberum arbitrium hominis in eo regnum accepit et habet quod aliis omnibus quae in homine sunt praesidere debet; fortitudinem accepit, et habet quandiu passionibus suis fortiter resistere valet; imperium accepit, et habet quandiu actiones et voluntates, cogitationesque in bono exercet, vel exercere valet. Gloriam accepit, et habet quandiu adhuc de bona conscientia gaudet: Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Scimus quis dicat: Sine me nihil potestis facere . Tantum ergo possumus, quantum posse accepimus. Quid enim habes quod non accepisti, nihil enim aliud est habere hujusmodi potestatem et fortitudinem, quam habere gratiam cooperantem. Potestas tua, cooperatrix gratia. Quantum habes gratiae, tantum habes et potentiae; et quantum gratia accepta crescit, tantum et potentia tua proficit; et quantum gratia mi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. collega eẽ. differ̃t tñ ex intentiõe. Nã
uera deuotio aoctͥnas uanas atq ꝑu̾sas ñ
ad ħ inuestigat ut eis inhereat. ł in in eis
ullã fiduciam ponat. s ut eas diiudican¬
do conunncat. ꝯfutet atos ꝯdemnet. Dani-¬
el itaq nr̃ ⁊ mundi sapientes ꝑ inuestiga.¬
tionẽ ead̾ ina curr̃t. qͣmuis ꝑ intentionẽ
ad eund̾ exitum ñ ꝑtingt̃. Recte gͦ dani¬
el eoꝵ collega dr̃. qͥbꝰ in studioꝵ suoꝵ discursibꝰ

Expanded text:
 collega esse. Differunt tamen ex intentione. Nam vera devotio doctrinas vanas atque perversas non ad hoc investigat, ut eis inhaereat, vel in eis ullam fiduciam ponat, sed ut eas dijudicando convincat, confutet atque condemnet. Daniel itaque noster, et mundi sapientes per investigationem eadem via currunt, quamvis per intentionem ad eumdem exitum non pertingunt. Recte ergo Daniel eorum collega dicitur, quibus in studiorum suorum discursibus,
Abbreviated transcription (Latin):
intitulum federis⁊ ait su̾b sins. afferte lapi¬
des. qͥꝯgregantes fecerunt trimulũ ⁊ comederũt
tibi cogitans. nec tu transeas adme: nocens. nͦ
affix̾is filias meas. nͨ uxores alias sr̃ eas indu¬
xeris. ⁊ ob ħ dix̃ iacob lingua sua collem gallato .i.
sediit᷑a. laban aũt de nocte ꝯsurgens benedĩt
illis reuertens in locum suum. Porro iosephꝰ
dicit eos colũpn am in monte statiusse. sub
scemate are. forte ac̾uum colũpnã nõiauit.

Expanded text:
 suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, et comederunt ntra te, malum tibi cogitans. Nec tu transeas ad me nocens, nec afflixeris filias meas, nec uxores alias super eas induxeris. Et ob hoc dixit Jacob lingua sua collem Galaad, id eSeducha. Laban autem de nocte consurgens, benedixit eis, revertens in locum suum. Porro Josephus dicit eos columnam in monte statuisse sub schemate arae. Forte acervum columnam innominavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Urgens gͦ iacob cum uxorib ⁊ lib̾is abiit.
tulitq om̃em subam ⁊⁊ greges ⁊⁊ qͥcqͥs in me¬
sõpotamia adqͥsierat. deduxit ÷ iacob ut ait iose¬
phus. medietat̾e gregis. nesciente laban. qͥ eo
tẽpre adtondendas oues ierat. rachel ⁊ nestiẽte
uiro idola patris su p̃ciosa furata ẽ. ⁊ secu̾̃tu¬
lit. ñ adeolendũ. qi docente uiro sciebat non
colẽda. s si ⁊prehẽdẽtur patre ꝯseqũte. ut ad ħ
fugiendo uenĩã impetraret. Iuit gͥ iacobam¬

Expanded text:
abiit, tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat . Et deduxit etiam Jacob, ut ait Josephus, medietatem gregis, nesciente Laban, qui eo tempore, ad tondendas oves ierat. Rachel etiam nesciente viro idola patris sui pretiosa furata est, et secum tulit non ad colendum, quia docente viro sciebat non esse colenda, sed si comprehenderentur, patre consequente, ut ad haec fugiendo, veniam impetrarent. Ivit ergo Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑe loqͣris ꝯͣ mcob. Qͥ ꝯsirgens ait ad tacob. e̾ re
me ignorante fugisti. ⁊cur furatꝰ es los meos.
consobrimis ⁊ gener meus.⁊ copłator ħ fac̾e nõ
debueras. Respondit iacob. ⁊ inui neiuosẽt
ris dos tuos: necetur coram fr̃ib nr̃is. Ingres¬
susq laban tab̾nacła lie. ⁊ ancillarum. non in¬
uenit. cũq intraret tab̾nałm rachel. illa subt̃
ge. q uixta ꝯsuetutiuẽ feminar̃ n̾e accidit
mͥ sic delusa est sollicitudo querentis. Intꝰq
iacob inꝑauit ei ꝙ ꝓdiligenti seruitio.xx. anno

Expanded text:
s contra Jacob. Qui consurgens ait ad Jacob: Quare me ignorante fugisti. Et cur furatus es deos meos. Consobrinus, et gener meus, et coepulator, haec facere non debueras. Respondit Jacob: Timui ne ris deos tuos, necetur coram fratribus nostris. Ingressusque Laban tabernacula Liae, et ancillarum non invenit. Cumque intraret tabernaculum Rachel, illa subter gere, quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi, et sic delusa sollicitudo quaerentis. Iratusque Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
am aruen̾at e datione legis ũbo tenus.
dies t̾cius.⁊ añ soł ortum ceꝑu̾t audiri to¬
uitrua. ac micare fulg̾a ⁊ nubes densa oꝑu¬
it montẽ.⁊ clangor dricine ꝑstrepebat. fu
auĩt hebrei. ⁊ inuit ppłs. S ⁊ moisen ira d̾i
pisse putabant. ⁊ antõe letꝰ apparuit moises.

Expanded text:
gis verbotenus. dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumaiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses,
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ erat stercorea. alta pͥotetaria ⁊ sĩ hãc masionẽ
erat alra t̾caniata. lat̾ales cainẽ erat una ĩmnitiũ.
altã miciũ aĩaliũ. Media. hominũ ⁊ auiũ. ⁊
nũt ⁊i ferioe̾m. q̃ ⁊ sñtinã stercorariã ditñteᷤ.sed̾as
sup̃ illa. apotecaĩa t̃ cias ĩmitiũ aĩaliũ ⁊ fpñtiũ¬

Expanded text:
 hanc mansionem erat alia tricamerata. Laterales camerae erant una immitium, altera mitium animalium, media hominum, et avium. Et nunt, inferioremque et sentina stercorariam dicentes; secundam supra illam apothecariam, tertiam immitium animalium et
Abbreviated transcription (Latin):
tudo sexies maior est latitudine ⁊ decies maior
altitudine est: Est aĩ longitudo aplanta a du̾ticẽ
sp̃s appartuit. fuit gͦ ħ archa in fuudam̃to q̃drata
s in forma alt̾ã parte longior ⁊ ab anguł martũ ꝯscẽ¬
dens dorec incubitũ sũmitas eiꝰ ꝑficeret᷑. bitumine

Expanded text:
tudo sexies est major latitudine, et decies major altitudine. Est autem longitudo a planta, usque Christus apparuit. Fuit ergo haec arca in fundamento quadrata, sed in forma altera parte longiori ab angulis in arctum conscendens, donec in cubito summitas ejus perficeretur. Bitumine
Abbreviated transcription (Latin):
tẽq ait dñs. facies ⁊ mesã ł lignis sethĩ. ha¬
bẽtẽ duos cubitos longitudinis: inlati¬
tuame cubitũ: in altitudine cubitũ ⁊ semiᷤᷤ¬
sem. s pissittidinẽ tac⁊. Et in aurab̾ eã exoĩ
parte auro purissimo. Erat aũt ut dicit
.IiIi. pedes. qͥ diir eiꝰ altitudo. Er̃tq ex medie¬
tate partis infi̾oris rotũdi ⁊ tornatiles. parᷤ
missꝰ erit. Inanuł uͦ uectes aurat. qͥb fere
bat᷑ mensa. Erat aũt labiũ mnea. ꝑ cͥcuitũ
sic ⁊ ĩ archa ⁊ labio affixa erat aurea corona.
alta cligitis .iiii. ita ꝙ medietas eiꝰ suꝑ
mẽsã eminebat. ne suꝑ põita cadẽt ex ea.
aita medietas infu̾is pendebat atdecorẽ. ⁊
plano. Erãt au̾t ut auit hebrei celat᷑e ille.
gines facte qͦt reges fũt̾ierãt inierłm. asd̾.¬

Expanded text:
s Sitim, habentem duos cubitos longitudinis, et in latitudine cubitum, et in altitudine cubitum, et semissem ; » spissitudinem vero tacet: « et inaurabis eam ex omni parte auro purissimo. » Erat autem ut dicit quatuor pedes, qui dicuntur ejus altitudo. Erantque ex medietate partis inferioris rotundi, et tornatiles, pars missus erat. In annubatur mensa. Erat autem labium in ea per circuitum sicut in arca, et labio affixa erat aurea corona alta digitis quatuor, ita quod medietas ejus super mensam eminebat, ne superposita caderent ex ea. Altera medietas inferius pendebat ad decorem, et plano. Erant autem, ut aiunt Hebraei, cellaturae illae gines factae, quot reges futuri erant in Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
nila muidi ualde. ⁊ ponebat᷑ seni alt̾ͥn¬
seiꝰ. ⁊ stabuit singłi de duab decimis a ephi.
qͣs iosephꝰ duos assarios uocat. ⁊ singłis¬
plenas thure. hii di lucło sabb̾i recentes. ⁊ ca¬
lidi imponebãt᷑ mẽse. ⁊ erãt ibi immoti. us¬
q ad sabbm seqñs. Tc̃ illiᷤᷤ sublatis ⁊ toto chu¬
re incenso sr̃ altare: noui cũ alio thure
substituebant᷑. sublatos uͦ soli sac̃dotes come¬
nes illos formarẽt .⁊ coq̾rẽt. ⁊ ponẽt in
cebant᷑ ⁊̃ panes ꝓp̃onis. ꝙr ꝓpositi erat corã

Expanded text:
ila munda valde, et ponebantur seni altrinsecus, et constabant singuli de duabus decimis Ephi, quas Josephus duos assarios vocat; plenas thure. Hi diluculo Sabbati recentes et calidi imponebantur mensae, et erant ibi immoti usque ad Sabbatum sequens; tunc illis sublatis, et toto thure incenso, super altare novi cum alio thure substituebantur: 373 sublatos vero soli sacerdotes comenes illos formarent, et coquerent; et ponerent in cebantur enim panes p
Abbreviated transcription (Latin):
agar si fone ex illa suscipiam filios. ⁊ ingis
est a deam. q̃ tͥ ꝯcepis despetit dñam suã
⁊ abr̃a dissimulabat. Et ait sarai aniꝙ agis
ancilla tua ĩmanu tua utere ea uͥlib. afli¬
gñte eã sarai. illa mut fugã. uolns redire ĩpa¬

Expanded text:
i forte ex illa suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fugam, volens redire ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃uata intingit᷑. qñ ꝑ suggestiones diabo¬
li diu̾sis er rorib imbuit᷑. Ex ꝯcupiscentiaꝵ
enĩ suaꝵ exalatione tantã sepe incurrit
caliginẽ erroꝵ ut dicat malũ bonũ ⁊ bo¬
nũ malũ. poriens tenebras lucẽ ⁊ lucẽ
tenebras. ponens amarũ in dulce ⁊ dul¬
ce in amarũ. Qui gͥ in herb̃ t̃re foris alli¬
facile implicat᷑. Hinc ẽ qd̾ in eu̾sione ie¬
rłm rex pꝰ filios pꝰea ocłos amisit. Sp̃ualeᷤᷤ
utiq filios ꝑdit. qͥ uͥtutũ sobolẽ qͦs du
nutͥerat amittit. S filiis amissis lumen
ocłoꝵ eruit᷑. qr sepe ex depͣuatiõe uolun¬
tatũ acum̃ intellig̾ntiȩ obducit᷑ ⁊ obnu¬
bilat᷑. Qui cȩlestia itaq desidĩa amititit.¬

Expanded text:
 suggestiones diaboli diversis erroribus imbuitur. Ex concupiscentiarum enim suarum exsultatione, tantam saepe incurrit caligmem errorum, ut dicat malum bonum, et bonum malum, ponens tenebras lucem et lucem tenebras, ponens amarum in dulce et dulce in amarum. Qui igitur in herbis terrae foris allifacile implicatur. Hinc est, quod in eversione Hierusalem, rex prius filios, postea oculos amisit . Spirituales utique filios perdit, qui virtutum sobolem, quas diu nutrierat, amittit. Sed, filiis amissis, lumen oculorum eruitur, quia saepe ex depravatione voluntatum acumen intelligentiae obducitur et obnubilatur. Qui c
Abbreviated transcription (Latin):
grete ꝙ uitr̾ dr. sic uocabant᷑. in imo an¬
guste. in sr̃iori parte ampłe. inqͥb color n
sapor pot̾at agnosci. qͣs hebrei scutellas dñt.
Siati uͦ minores ⁊ angustiores erãt. ⁊ aurei.
ẽ qͥb fundebat᷑ uinũ sr̃ altare ꝓ hoscie li¬

Expanded text:
rum dicitur, sic vocabantur in imo angustae, in superiore parte amplae, in quibus color, et sapor poterat cognosci, quas Hebraei scutellas dicunt. Cyathi vero minores, et angustiores erant, et aurei, cum quibus fundebatur vinum super altare pro hostiae li
Abbreviated transcription (Latin):
accepta .i. idonea eẽt an nõ. Postea subdiuid
acceptabła intria. In phialas: in qͥb uium.
qͥ offerẽda etãt porcuincłas. qͣs in huiꝰmõi uasis
de candelabro.

Expanded text:
est idonea, an non. Postea subdividit acceptabula in tria: in phialas, in quibus vinuquae offerenda erant, portiunculas, quas in hujusmodi vasis de candelabro
Abbreviated transcription (Latin):
dns ꝑari ex auro purissimo .iiii. gn̾a ua¬
sor̃ ad offerẽda libamina. ⁊ ab offerentib sa¬
cerdoti: a libando .i. gustando clicta.⁊ a sac̾¬
atos. In his uinũ ꝙ debebat offem pre¬
iudebat᷑. ⁊ p̾gustabat᷑. utr̾ dignũ eẽt offerri

Expanded text:
ari, ex auro purissimo, quatuor genera vasorum, ad offerenda libamina, et ab offerentibus sacerdoti , a libando, id est gustando dicta, et a sacecyathos. In his vinum quod debebat offerri praevidebatur, et praegustabatur, utrum dignum esset offerri
Abbreviated transcription (Latin):
mata.⁊ fig̾as. Seruo uͦ m̃o moysi. qͥ mnoĩ
domo m̾a fidelissimꝰ e̾. ore ados loqͣͦr. ut
qͥd gͦ detͣxistis ei : qiͣ uos ei parificãtes :⁊
tͣecessit nubes. ⁊ ecce apparuit maria le¬
ꝓsa. et ait aaro ad moisẽ. Obsecͦ dñe ne
minã. W̾ obsecͦ sana eã. cͥ dñs. Si pat̾eiꝰ

Expanded text:
i domo mea fidelissimus est, ore ad os loquor. Ut quid ergo detraxistis, vos ei quasi parificantes. Et recessit nubes, et ecce apparuit Maria leprosa. Et ait Aaron ad Moysen: Obsecro, Domine, ne minum. Deus, obsecro, sana eam. C
Abbreviated transcription (Latin):
itł dũs mansiones. s inditio nubis stãtiᷤ.
ꝙͣ peuntẽ seꝑ seq̃bãtur. ea stante cast¬
metabant᷑. Ibi oĩo defuit eis aqͣ.⁊ mmu
pulo huic: as huc pusillũ ⁊ lapidabit
me. ⁊ dñs ad eum. Sume de senioul ifrł.

Expanded text:
eis Dominus mansiones, sed judicio nubis stantis, quam praecuntem semper sequebantur, ea stante castrametabantur. Ibi omnino defuit aqua, et mupulo huic? Adhuc pusillum, et lapidabit me. Et Dominus ad eum: « Sume de senioribus Isra
Abbreviated transcription (Latin):
tt s̾ ⁊ ceperunt moueri ⁊̃ ẜ disfundi quof cũ pꝰ m se
ẽẽ non sensissent. ttͥ exꝑti s̃ ⁊ cognouerunt cos ⁊ sic̃
inobedientes fuerunt suo suꝑion sic ⁊ mbra cepe¬
i. dis cõuenire pudenda erubuerũt uidi pudẽda.
Tam̃ iosephꝰ tradit sclam ꝯgnoscendi se nudos. ⁊
intelligendi ꝯfusionem suã. exesi ligni habuis-¬

Expanded text:
t, et ceperunt moveri, et diffundi, quos cum prius in se esse non sensissent, tunc experti sunt, et cognoverunt eos. Et sicut inobedientes fuerunt suo superiori, sic et membra coepeid est disconvenire pudenda, id est erubuerunt videri pudenda. Tamen Josephus tradit scientiam cognoscendi se nudos, et intelligendi confusionem suam, habuis
Abbreviated transcription (Latin):
care nom̃ dñi. forte inuenit u̾ba dep̾̃catoria ad ĩ
gines ad honorem dei excogitauit iertauit.

Expanded text:
care nomen Domini. Forte invenit verba deprecatoria ad invgines ad honorem Dei excogitaverat, et errant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcͦuiceret. singłe tabłe habebãt anuilos au¬
reos. ꝑ ordinẽ. ułitt qͥbdã radicib ꝯfixos.
ꝑ qͦs uecteᷤᷤ. ꝑ tͣnsu̾sũ parietis ĩmissi. ta¬
bĩata firmit̾ ꝯtinebãt. Erat at uectes de
lignis sethĩ inaurati. sigłi .u. cubitor. Inigit¬
tebant᷑qs cap uniꝰ riectis. in cap̃ altiꝰ. in
mod̾ cococi. ut ex płib sic innȩns. qͣ uniꝰ
uectis in mense lõgitudinis uidnr. dĩc¬

Expanded text:
ae habebant annulos aureos per ordinem, velut quibusdam radicibus confixos, per quos vectes per transversum parietis immissi tabulata firmiter continebant. Erant autem vectes de lignis setim inaurati, singuli quinque cubitorum, immittebaturque caput unius vectis in caput alterius in modum cocci, ut ex pluribus sic innexis, quasi unus vectis immensae longitudinis vider
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos habebat .x. inspissituoine: digitos
.iiii. In latitudine: cubitũ ⁊ semissẽ. Iũgebã¬
tur aũt sibi mutuo incastrate. ne rimula
ibi eẽt aut planicies patietis ineqͣt. ⁊ erãt
inaurate ex utͣq parte. sr̃posite uͦ singlẽ
duab basib argẽteis ꝑforatis. Inqͣr̾ fora¬
ut bine bases sigłis tabłis ꝑ duos anguaoᷤᷤ
subitiant᷑. utr̃ au̾t tabłe suspense atra sr̃
bases. a nint̾ bases adtrã ꝑ tingẽt nõ legr̃.
Eod̾ scemate factꝰ erat paries aqͥlonaris. ad
te miles aliis. ⁊ eod̾ mͦ stãtes inbasib. S
cũ no̾ impłent. nͥ .ix. cubitos: dimidiꝰ cu¬
bitus ex utͣq parte uacuꝰ patebat. ⁊ io ta¬
bła uno cubita lata secta ẽ ꝑ mediũ. ⁊ fc̾e
st̃ due tabłe semicubitales. q̃ utr̃iq apposi¬
te parietẽ occid̃tis. aliis duob opaginaue¬

Expanded text:
cubitos decem, in spissitudine digitos quatuor, in latitudine cubitum et semissem. Jungebantur autem sibi mutuo incastraturae, ne rimula esset ibi, aut planities parietis inaequalis, et erant inauratae ex utraque parte: superpositae vero singulae duabus basibus argenteis perforatis, in quarum foraquod binae bases singulis tabulis per duos angulos summittebantur. Utrum autem tabulae suspensae a terra super bases, an inter bases ad terram pertingerent, non legitur. Eodem schemate factus erat paries aquilonaris. Ad ia similes aliis, et eodem modo stantes in basibus. Sed cum non implerent, nisi novem cubitos, dimidius cubitus ex utraque parte vacuus patebat, et ideo tabula uno cubito lata secta est per medium, et factae sunt tabulae semicubitales, quae utrinque appositae parietem occidentis aliis duobus compaginave
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ laboris industriã⁊ affluencĩa opum. ⁊ so¬
bolis nobilitatẽ. Et ait rex ad ppłm suumr.
ppłs isrt fere forcior ẽ nod. sapient̾ oppͥ¬
mamꝰ eum. ne młtiplicatꝰ: ipe otra nos
insurgat. ł addatur hostib nr̃is ⁊ egredia¬
tur lib. Imposuit gͦ eis graues angatias
oꝑm. qͥb fracti non uacarent amplexib.
⁊ magistros oꝑm p̃fecit eis hebreos. s ma¬
gistris oꝑni p̃fecit egiptios. ut dunꝰ affli¬
gerẽt eos. Coret̃ gͦ lat̾es ex quib hedifica¬
uer̃ regi ciuitates tab̾nacłor phiton. ⁊ ra¬
massen. ciuitates qͥd̾ pͥus erant. s non
erant tab̾nacłor. erant qͥd infinib egip¬
ti. Io mutͣauit eds phatao. ut iͥ impon̾et
armatos qͣi intab̾nacłis sẽꝑ excubantes.
ne poss quis ingredi ł egredi. sine regiᷤᷤ¬

Expanded text:
et laboris industriam, et affluentiam opum et sobolis nobilitatem. Et ait rex ad populum suum: « Populus Israel fere fortior est nobis; sapienter opprimamus eum, ne multiplicatus, vel ipse contra nos insurgat, vel addatur hostibus nostris, et egrediatur liber. » Imposuit ergo eis graves angarias operum, quibus fracti non vacarent amplexibus, et magistros operum praefecit eis Hebraeos, sed magistris operum praefecit Aegyptios, ut durius affligerent eos. Coxerunt ergo lateres ex quibus « aedificaverunt regi civitates tabernaculorum, Phithon et Ramessen. » Civitates quidem prius erant, sed non erant tabernaculorum, erantque in finibus Aegypti, et ideo muravit eas Pharao, ut ibi poneret armatos, quasi in tabernaculis semper excubantes, ne quis posset ingredi, vel egredi sine regi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satilẽ ut augłs arceret diabolil. ignis hoĩẽ ł
inustio angłoꝵ posuit ignẽ ĩbi qͥ iũeludet padi¬
ca d̾s uell. ablatꝰ i fuit ad tẽpꝰ intͣntib helia ⁊ he¬
nis est. sic̃ inuita beati nicolai legimꝰ. cui si matiũ
ad hibes arborẽ sentis s nullã pritis adustionẽ nec
miserit holẽ lapsurũ. ⁊ de multis in hunc mod̾ dm̃s

Expanded text:
 ignis hominem. Vel ministerio angelorum posuit ignem ibi, qui intercluderet pacum Deus vellet. Ablatus enim fuit ad tempus, intrantibus Elia, et Eignis, sicut in Vita beati Nicolai legitur, cui si manum adhibes, ardorem sentis, sed non pateris adustionem; nec m sciret lapsurum, et de multis in hunc modum, dic
Abbreviated transcription (Latin):
est uox dei in sultantis s uox a suꝑbia cortigẽtiᷤ.
⁊ ẽ uox tͥnitatis. ł est uox dei ad angłos. ⁊ ẽ itex
plangentis qͣi patei qd̾ fc̾s est a me. ut eẽt qi unus
ex nob̾ si stetiss nc qͦ ne forte mittat mranũ ⁊ su
nrat de ligno uite. ⁊ co. ⁊ iuuat inem̾ũ. apoiope¬

Expanded text:
est vox Dei insultantis, sed vox a superbia corrigentis, et est vox Trinitatis. Vel est vox Dei ad angelos, et est vox plangentis; quod patet, quia factus est a me, ut esset quasi unus ex nobis, si stetisset. Nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et co
Abbreviated transcription (Latin):
nera trahentia ut uͥmes qui se ore trahunt serpẽ¬
tia ut colubr. qui ui costaꝵ se rapiuit̃. R epentia
aqua. quedam ex corruptione humorum.
ut uermes in cisternis quedam ex cadaueri¬
bus. ut apes. ex iuuentis scͥa bones musce

Expanded text:
nera. Trahentia ut vermes, qui se ore trahunt; serpentia, ut colubri, qui vi costarum se rapiunt, repentia aqua: quaedam ex corruut vermes in puteis et cisternis; quedam ex cadaveribus, ut apes ex iuvencis et scrabrones e
Abbreviated transcription (Latin):
ut tinee ex oleribus. quedam ex cor ruptiõe
fructuum: ut gurguliones ex fibis. De his dici¬
tur quia que sine corruptione nascentur ut il¬
la que ex alatõnibus itine facta sunt. Que uero
ex corruptionib post pec̾em ex rebus corruptis
orta sĩit. querit gͦ de nociuis animantibus: si
creata sint nociuauł primo micia post fẽa s̃
hominis nociura. Dicitur quia post fc̃a fuerunt
rectionem instructionem. punitur enim hõ
cum leditur his. uł c̃tiiret ledi. quia timor
tuaxima pena est. Corrigitur his cũ scit ista gͥ
accidisse pro suo peccato instruitur cũ uidens

Expanded text:
ucae ex oleribus; quaedam ex corruptione fluctuum, ut gurguliones ex fabis. De his dicitur quia quae sine corruptione nascuntur, ut illa quae exhalationibus, tunc facta sunt; quae vero ex corruptionibus, post peccatum ex rebus corruptis orta sunt. Quaeritur quoque de nocivis animantibus si creata sunt nociva, vel primo mitia, post facta sint homini nociva. Dicitur quod antreptionem, instructionem; punitur enim homo cum laeditur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando
Abbreviated transcription (Latin):
sione ħsĩanã uitam finire. s cum or̃oibus ⁊ sacͥfi¬
ciis. aĩam ip̃iꝰ adse uoiaren ꝙ suscitaret eũ: obim¬
ꝑlendas ꝓmissiones : s̃ isaac ubens accessit adatã ⁊
morte. de hoc alcurus dũ indubitati aĩo mactare
fide suscitandi filii. arrepto aũt gladio ut filiũ im¬
molaret. clamauit adeum angłꝰ. No eitendas manũ
ꝑueri siciebat ddñs. s ut sciretut qͣntũ abrahã tim

Expanded text:
ibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum pueri sitieba
Abbreviated transcription (Latin):
ost h dũ habitaret in bersabee. ⁊ ysaac ut
fiiũ tuum unigenitũ ꝙ̃ diligis isaae ⁊ uade in
lancñ film̃ ĩ ħ tͣlunt hebrei tepłũ pꝰ fc̃m. ⁊ altare
factum inloco. inqͦ⁊ abrahamaltare fec̃ ⁊ dđ uroit
angłm reponẽtẽ glatiũ inarei ornã iebuseruñ dĩ¬

Expanded text:
ost haec dum habitaret in Bersabee, et Isaac, utlium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in landum filium. In hoc tradunt Hebraei templum post factum, et altare factum in loco, ubi Abraham altare fecit, et David Angelum reponentem gladium, vidit in area Ornan Jebusaei. Unde di
Abbreviated transcription (Latin):
liq̃n defectũ suũ manifeste docẽt. Iut tͦs istas re¬
spõsioĩs ucissitudines gͣdibꝰ distĩguamꝰ. ude ne
forte pͥma illa respõsio sit dubit̾oĩs. scd̾a: timoris.
t̾cia. desꝑatioĩs. Iad pͥmũ ꝗͥ conatũ. qñ aliqͥd ĩcipi¬
ne dubttare. Ad scd̃m ã. ãpliꝰ: formidare. Ad t̾ciũ
uͦ conatũ c̃ nlłm ꝯseqͥm᷑ effectũ. solemꝰ penitꝰ desꝑ¬
are. In ota qͥ dubit̾o ⁊ formido hñt resp̾osionẽam¬

Expanded text:
 defectum suum manifeste docent. Et ut tres responsionis vicissitudines gradibus distinguamus, vide ne forte prima illa responsio sit dubitationis, secunda timoris, tertia desperationis. Et ad primum quidem conatum quando aliquid incipine dubitare. Ad secundum autem amplius formidare. Ad tertium vero conatum, cum nullum consequimur effectum, solemus penitus desperare. Et nota quod dubitatio et formido h
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte fat̾i nolebãt.⁊ in ħ tẽpꝰ redimebãt. ⁊ tñ de sõnii
int̾p̾tõne falsa ꝓmittebãt. S ecce dissimułoĩs ma-¬
lũ in eis rex exꝑiendo ẜauit. simułoĩs uͦ malũ ex
r̾one cognoũ. dũ unũ uttiũ ex alio colleg̃. Si it nec
ꝑpendiᷤ ex his ut opinor ⁊ aĩadi̾tis: qaliam nob exꝑi

Expanded text:
 in hoc tempus redimebant, et tamen de somnii interpretatione falsa promittebant. Sed dissimulationis malum in eis rex experiendo probavit, simulationis vero malum ex ratione cognovit, dum unum vitium ex alio collegit. Si enim nec erpendis ex his, ut opin
Abbreviated transcription (Latin):
respõd̾e. nͥ ipꝰsibilitatẽ suã tea̾to conaminis sus
defectu pleniꝰ ꝑfectiꝰ q doc̾e : Oꝗͣ difficile hũana
ĩpudẽtia a sua p̃suptioe repͥmit᷑. Ecce pꝰ pła ex¬
ꝑmĩta adhuc ĩpꝰsibilia exigũt᷑. ad huc ĩp̾sbi¬
lia ꝓmittunt᷑. S uideamꝰ qͥd seqr̃. Respõd̾ rex
I ꝯait. Certe noui qr tẽpꝰ redimitis. scientes qͥ¬

Expanded text:
respondere, nisi impossibilitatem suam iterato conanimis sui defectu plenius perfectiusque docere? O quam difficile humana impudentia, a sua praesumptione reprimitur. Ecce post plura experimenta adhuc impossibilia exiguntur, adhuc impossibilia promittuntur. Sed videamus quid sequitur: Respondit rex, et ait: Certe novi quia temp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ putes par̃ ꝓfecisse: c̃ cordis tui duplicitatẽ potu̾is
ualde qͥ libñt̃ aĩus se ip̃m decip̃. ⁊ suũ s uitiũ ñ inuitꝰ
abscõdit. Ecce utr̃q uitiũ simułoĩs ⁊ dissimułoĩs.
rex in suis subiectis dep̾hend̾. Idissimułoĩs q̃. in eo qͥ
dic̃. Cerce noui qr tẽpꝰ redimitis. Simułoĩs: in eo qͣ
pꝰ pauca adiũg̃. Una ẽ de uob̃ sentñcia. q int̾p̾tonẽ¬

Expanded text:
n putes parum profecisse, cum cordis tui duplicitatem poteris valde quod libenter animus seipsum decipit, et suum sibi vitium non invitus abscondit. Ecce utrumque vitium simulationis et dissimulationis rex in suis subjectis deprehendit, et dissimulationis quidem in eo quod dicit: Certe novi quia tempus redimitis. Simulationis in eo quod post pauca adjungit, una est de vobis sententia, quod inte
Abbreviated transcription (Latin):
qͦrũ dies pͥma ⁊ ultrma sollepnis erat. ⁊
fenał. ab om̃i oꝑe seruili. Q ezechiel ad¬
dit defesto pͥme dieiapͥł. ⁊ alibi de decima
die qͣtollebat᷑ agnꝰ. uñ ⁊ pͥmꝰ m̃sis solet cõꝑa¬
ri .uiiͦ. insollepnitatil. forte moy. cã bre¬
uitatisꝑtͣnsit. Uł multa ad ãpliadũ cul¬
tũ di sr̃ additasũt. q̃ e⁊echiel ꝓsequit᷑.

Expanded text:
Quorum dies prima, et ultima solemnis erat, et ferialis ab omni opere servili. Quod Ezechiel addit de festo primae diei Aprilis, et alibi de decima die qua tollebatur agnus . Unde et primus mensis solet comparari septimo in solemnitatibus; forte Moyses causa brevitatis pertransiit. Vel multa ad ampliandum cultum D
Abbreviated transcription (Latin):
Nosti forte qͦ sit uirtꝰ obedientie. ⁊ qͣł debeat
ẽẽ: n tñ uis obedire. ħẽ. aures hr̃e. ⁊ ñ audire.
ꝑ scĩam disc̾nendi. instrum̃tũ fortassis habes
spiritał odoram̃ti. s dũ minoribꝰ disc̾nendis
nullũ studiũ impendis. de inutili instrum̃to
inanit̃ głaris. Scis qͦmͦ te oporteat in bono oꝑe
exercẽ : nͨ tñuis fructũ boni oꝑis ꝑ exꝑientiã caꝑe.¬
ħẽ. manꝰ hr̃e. ⁊ ñ palpare. Quid it ẽ. manibꝰ palpa¬
re. nͥ oꝑum fructꝰ exꝑiendo ꝓbare: ꝓfectuũ pedes
ꝑ scĩam accepisti. si qͦ mͦ in anteriora te extendere
oporteat didicisti: s pedes hñs minime incedis:
si ad ꝓfectũ ñ tendis. Supplicandi doctͥnã accepi¬
sti. ⁊ ñ uis supplicare. ħ ẽ gutt᷑ hr̃e. ⁊ nolle clama:¬

Expanded text:
us obedientiae, et qualis debeat esse, nec tamen vis obedire. Hoc est aures habere, et non audire. Per scientiam discernendi instrumentum fortassis habes spiritualis odoramenti. Sed dum in moribus discernendi nullum studium impendis, de inutili instrumento inaniter gloriaris. Scis quomodo te oporteat in bono opere exercere, nec tamen vis fructum boni operis per experientiam capelpare, nisi operum fructus experiendo probare? Profectuum pedes per scientiam accepisti, si quomodo in anteriora extendere oporteat didicisti. Sed pedes habens minime incedis, si ad profectum non tendis. Supplicandi doctrinam accepisti, et non vis supplicare, hoc est guttur habere, et nolle clama
Abbreviated transcription (Latin):
dñdi. aures instrum̃tũ audiendi. Et in hc̃ modũ
deb⁊ ⁊ de aliis intelligi. Qd itaq ẽ. os. ocłos. aures.
ł taliũ q̃lib⁊ hr̃e. ⁊ ea in nullos usꝰ exerc̃e. nͥ offici¬
oꝵ instrum̃ta hr̃e. ⁊ instrum̃toꝵ officiis carere :
aures obauditio. ad nares discretio. ad manꝰ oꝑatio.
ad pedes ꝓmotio. ad gutt᷑ supplicatio. Ecce illa
tua scĩa inanis. optime fortassis nouit qͦ sit uͥtꝰ
ꝯfessiõis Nouit qi oĩa in ꝯfessiõe lauant᷑. Nouit
fortassis qͦmͦ ꝯfit̾i debeat. nͨ tñ ꝯfitet᷑. Os gͥ ht̃. ⁊

Expanded text:
 et in hunc modum debet et de aliis intelligi. Quid itaque est os, oculos, aures, vel talium quaelibet habere, et ea in nullos usus exercere, nisi officiorum instrumenta habere, et instrumentorum officiis carere? Laures obauditio, ad nares discretio, ad manus operatio, ad pedes promotio, ad guttur supplicatio. Ecce illa tua scientia inanis optime fortassis novit quae sit virtus confessionis. Novit quia omnia in confessione lavantur. Novit fortassis quomodo confiteri deb
Abbreviated transcription (Latin):
inanuũ .h. Uirtutũ modũ ⁊ formã solã ꝑ intelligñ¬
tiã ⁊ doctͥnã deping̾e.⁊ memora retine. ear̃ aũ ef.¬
fectucarere. qͥd aliud ẽ. ꝗͣ qͣdã simulac corde gesta-¬
re : Scia scĩtatis sñ intentiõe bona. qͥd aliud ẽ ꝗͣ
imago sñ uita: Sc̾ĩa sola sñ sc̃ĩtatis effectu in boni

Expanded text:
. Virtutum modum, et formam solam per intelligentiam et doctrinam depingere, et memoria retinere, earum autem effectu carere, quid aliud est quam quaedam simulacra corde gestare? Scientia sanctitatis sine intentione bona quid aliud est quam imago sine vita? Scientia sola sine sanctitatis eff
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ aũt noctis mecdio: ꝑcussit
dñs om̃e pͥmogenitũ egipti. nͨ erat
tomꝰ. in qͣ nõ iacet mortiuis. domino for¬
te ita ꝓcurante non fuisse clomũ absq
pͥmogenito. Complłq pharao dit̾ moi¬
si ꝑ nuncios: ut egredetur c̃ oõ il suiᷤ.
immo ⁊ egipt urgebãt eos ȩnre. ⁊ ulit
gͦ ppłs farinam ꝯspersam sr̃ hum̃osu¬

Expanded text:
m est autem noctis medio, percussit Dominus omne primogenitum Aegypti, nec erat domus in qua non jaceret mortuus ; Domino forte ita procurante, non fuisse domum absque primogenito. Compulsusque Pharao, dixit Moysi per nuntios, ut egrederetur cum omnibus suis; imo et Aegyptii urgebant eos exire. « Tulit igitur populus farinam conspersam super humeros
Abbreviated transcription (Latin):
tis cum fascicło isopi utraͣmq postem ⁊ sr̾.¬
liminare sanguine. edentes carnes nocte illa
assas igni. ñõ coctum qͥo de eo aqͣ. aut crudũ.
.i. semicoctum. ex festinatiõe. ⁊ azimos panes
cũ lactucis aggrestib. qͣr amaritudo. amaritu¬
dine̾ seruitutis mͤmoraret. insẽpit̾nũ. Cap
cum intestinis uorabitis. ⁊ pedib. ⁊ siqͥd resi¬
dtii fu̾it igne oburetis. qr ut ait iosephꝰ. cre

Expanded text:
tis cum fasciculo hyssopi utrumque postem, et superliminare sanguine, edentes carnes nocte illa assas igni, nec coctum quid de ea aqua, aut crudum, » id est semicoctum ex festinatione, « et azymos panes cum lactucis agrestibus, » quarum amaritudo amaritudinem servitutis memoraret in sempiternum. « Caput cum intestinis vorabitis, et pedibus. Si quid residuum fuerit, igni comburetis, » quia, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
Nlꝰ egrediat᷑ hostium domus sue usq ma¬
ne. Eꝯtͣ statim legit᷑ hic. ħ nor obseruabit¬
lieero ẽ nocte eductos .i. ad mane egrediea ͥ ͤ
in sochot. nec sunt secuti eos egiptii. sepe¬
gulatos. hisq usi sũt .xx. dieb. No .ii. ultra
suffec̾ũt q̃ tulant de egipto. lie sub necess¬
tate custodirent᷑. nͨ eis ad sacietatẽ uescerent᷑.¬

Expanded text:
« Nullus egrediatur ostium domus suae usque mane, econtra statim legitur hic: « Nox illa observabilligendum est nocte eductos, id est ad mane egrediendum, in Sochot, » nec sunt secuti eos Aegyptii sepegulatos. His enim usi sunt triginta diebus. Non enim ultra suffecerunt quae tulerant de Aegypto, licet sub necessitate custodirentur, nec eis ad satietatem vescerentu
Abbreviated transcription (Latin):
accum ẽ au̾t ꝙ nilꝰ p̃t̃ solitũ adhuc
inundabat t̾ram. inqͣ sepulerũ ioseph¬
erat. ⁊ enebant᷑ aut ex iuram̃to asportare
ossa eiꝰ. ⁊c̃ moises s̾psit in lamina aurea.
natauit usq dũ ueniens staret supͣ ubi
erit sepulerũ. Et effodientes sustuler̾ ossa.
q̃ sublata legunt᷑ eis ꝓpħasse. Forte de diffi¬
cultate itineris. tamꝰ hebrei tcdũt. ꝙ orus
ex in ꝓuiso astitit uixͣ eos. q̃ locuta ẽ adeoᷤ.

Expanded text:
Factum est autem ut Nilus praeter solitum, adhuc inundaret terram, in qua erat sepulcrum Joseph. Tenebantur autem juramento asportare ossa ejus. Tulit Moyses scriptum in lamina aurea ernatavit, usque dum veniens staret supra ubi erat sepulcrum. Et effodientes sustulerunt ossa, quae sublata leguntur eis prophetasse, forte de difficultate itineris. Tamen Hebraei tradunt quod ovis ex improviso astitit juxta eos, quae locuta est ad eos.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est in arce oliua. Cretłr ÷ eas tẽpestate egͥs¬
sus dionisiꝰ bachꝰ. qui ⁊ argos odidit. ⁊usũ
uinẽe grecis dedit. Dr̃ ÷ diluuiũ intessalia
factũ. subde ucalione⁊ incendiũ sub phet̾o¬
te. cͥca tẽpra moisi . sub eo ħcules anteũ
uicit. Erictoniꝰ filiꝰ uulcani currũ. n troilꝰ
pͥmꝰ qͣdrigã yunxisse. ferunt᷑. Egiptꝰ q̃ pͥus
mesrãĩ pꝰ aeria. ab egipto rege subm̃so. egiptꝰ
dicta ẽ. Lacedenĩo. filiꝰ semeles. lacedemonĩa
to regnaret. Sane detminãs dñs plagam
q̃ restabat ait. Ingrediar inegiptu ⁊ mori¬
etur om̃e pͥmogenitũ. apͥmogenito pharao.¬
nis. usq ad pͥmogenitũ ancille. qͥ ẽ ad mo¬
lam. ⁊ pͥmogenita peccor. ap̃ uos uͦ nõ mu¬
tiet canis. ⁊ petetis uasa p̾ciosa ab egiptiis.

Expanded text:
in arce oliva. Creditur etiam eadem tempestate egressus Dionysius Bacchus, qui agros coluit, et usum vineae Graecis dedit. Dicitur etiam diluvium in Thessalia factum sub Deucalione, et incendium sub Phaetonte circa tempora Moysi, et sub eo Hercules Antheum vicit. Erictonius filius Vulcani currum, et Troilus primus quadrigam junxisse feruntur. Aegyptus quae prius Mesraim, post Aerea, ab Aegypto rege submerso, Aegyptus dicta est. Lacedaemon filius Semeles Lacedaemoniam to regnaret. Sane determinans Dominus plagam, quae restabat ait: « Ingrediar in Aegyptum, et morietur omne primogenitum, a primogenito Pharaonis usque ad primogenitum ancillae, quae est ad molam, etiam primogenita pecorum. Apud vos vero nec mutiet canis,
Abbreviated transcription (Latin):
rabiłr ꝯpulsi sũt mori. u̾c̾q aut erat istł.
lux erat. ⁊ uocauit eos pharao: Sait. ite
uniu̾si. Oues tr̃n ⁊ armenta remaneãt.
⁊ ait moises. nͨ remanebit ex eis ungła. p̃¬
lettm cũ adhuc ignoremꝰ qͥd deb̾at ĩmola
Hait pha. saue ne ultͣ uideas faciem

Expanded text:
lsi sunt mori. « Ubicunque autem erat Israel, lux erat. Et vocavit eos Pharao, et ait: Ite, universi, oves tamen et armenta remaneant. Et ait Moyses: Nec remanebit ex eis ungula, praesertim cum adhuc ignoremus quid debeamus immolare. Et ait Pharao: Cave ne ultra faciem
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ruben. simeõ. leui. Nob aũt de solo leui.
dr̃e sufficiet. Fũ leui fuer ierson. chaͣth. et
merari. ex qͥb tres familie leuitar̾ deriuate st̃.
Gersorute. caathite. merarite. filii caath. ãrã.
bet: aaron ⁊ moises. ⁊ maria. acceẜ au̾t aarõ
urorẽ elitab. filiar aminadab. sororẽ naã¬
son. q̃ pꝑit ei nadab ⁊ abiui. eleazar ⁊ rhamar.
Gleazar accep̃ uxor̃e defiliab phanuel. q̃
peꝑit ei phinees. Iste ẽ moises ⁊ aarõ. qͥb lo¬
cutꝰ est d̾s int̾ra egipti. ħ addidit hesoras ut

Expanded text:
 Ruben, Simeon et Levi. Nobis autem de solo Levi dicere sufficiat. Filii Levi fuerunt Gerson, Caath et Merari. E quibus tres familiae Levitarum derivatae sunt: Gersonitae, Caathitae, Meraritae. Filii Caath Amram, bea, Aaron, Moyses et Maria. Accepit autuxorem Elisabeth filiam Aminadab, sororem Naasson, quae peperit ei Nadab, et Abiud, Eleazar et Ithamar. Eleazar accepit uxorem de filiabus Phanuel, quae peperit ei Phinees; iste est Moyses, et Aaron, quibus locutus est Dominus in terra Aegypti. Hoc addidit Esdras, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dux dñs austrum die illa ⁊ nocte: qͥ leua¬
uit locustas ⁊ seder̾ mnũabiles incũttis
finib egipti.⁊ deuorau̾nt om̃e uirens in
liguis. ⁊ herbis. Dicit᷑ aũ locusta. qi iõga
usta. qi longiora retro ht̃ crura. fẽstiꝰq
pharao uocauit eos. ⁊ ait. Peccaui in dm̃¬

Expanded text:
e illa et nocte. Qui levavit locustas, et sederunt innumerabiles in cunctis finibus Aegypti, et devoraverunt omne virens in lignis et herbis. » Dicitur autem locusta, quasi longa hasta, quia longiora retro habet crura. « Festinusque Pharao vocavit eos, et ait: Peccavi in D
Abbreviated transcription (Latin):
ominabiles reddidistis corã pharaone. Et
ait moises ad dm̃. Cur misisti me ut af¬
flg̾es ppłm tͥuu: cui dñs. In manu ro¬
busta eiciã eos. ⁊ adiecit. Ego sum qͥ apparu
abraã. ysaac. ⁊ iacob. in d̾o o̾ipoterit.i. qͥ¬

Expanded text:
abominabiles reddidistis, « coram Pharaone. Et ait Moyses ad Dominum: Cur misisti me, ut affligeres populum istum? Cui Dominus: In manu robusta ejiciam eos . » Et adjecit: « Ego sum qui apparui Abraham, et Isaac, et Jacob in Deo omnipotente,
Abbreviated transcription (Latin):
hominationes egiptior immolabimꝰ Si macta¬
ĩumꝰ qͥ colũt egiptu coram eis: lapitib nos
obruẽt. ⁊ aur̃ eisi atorabant inhonore aꝑis. uac¬
cam ꝓ iside. duẽ ꝓ amone. uñ ab nomiꝰ abile
erat eis occidiꝰ. ⁊ comecdi. Et ait ꝑbarao. Ite in
desertum: ueriine longiꝰ hab̃atis. Rogate asit
ꝓ me. Orau̾̃ moises. ⁊ recessit musca. Et it̾m
iosephꝰ. ꝙ in nua multitudo petlicłor egeptiis
pullulauit. ex int̾iorib ebulliens. qͦs neq la¬
uacͥs. nͥ medicamentor ungũetis ext̃minare ꝑo¬

Expanded text:
egyptiorum immolabimus. Si mactaverimus quae colunt Aegyptii coram eis, lapidibus obruent nos. » Taurum enim adorabant in honorem Apis, vaccam pro Iside, ovem pro Ammone, unde abominabile erat eis occidi haec, vel comedi. « Et ait Pharao: Ite in desertum; verumtamen longius ne abeatis; rogate Dominum pro me. » Oravit Moyses, et recessit musca. « Et iteJosephus, quod innumera multitudo pediculorum Aegyptiis pullulavit, ex interioribus ebulliens, quos neque lavacris, neque medicamentorum unguentis, exterminare po
Abbreviated transcription (Latin):
te obe̾urꝰ est. uͥ gͦ ait. tetigitq pedes eiꝰ: intłłi¬
gẽdũ ẽ sanguis tetigit pedes pũu ł angłi.
uñ irata. ait iuro es ne mͥ uir sanguinũ.
.i. an exouigio tuo tm̃ scelꝰ teneor age̾: ut ef¬
ra moisi. Indignaris enĩ ppuciũ iecit ad pedes
in filio ad sanguinẽ .i. ad mortẽ. ł sangius
nis effusꝰ ẽ ad placand angłm. qͥ tͥ mortẽ
minabat᷑.⁊ dimisit angłs moisẽ. & inhebreo¬

Expanded text:
te obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agera Moysi. « Indignans enim praeputium jecit ad pedes in filio ad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimisit ang
Abbreviated transcription (Latin):
tini purpͥei ⁊ coccinei coloris. ⁊ bissũ. ꝙ est
genꝰ uni egiptii. molle ⁊ candidũ. pilos qͦ
caprar̃. ⁊ pelles arietũ rubricatas. qͣs parthi¬
cas dm̃is. qr parti sic colorati eas excogita uer̃
⁊ pelles iacinctinas.⁊ ligna sechĩ. S̾aũt sethĩ
nomẽ mõtis. ⁊ regionis.:⁊ arboris. q̃ siłis ẽ al¬
be spine. infoliis ⁊ est leuissimũ lignũ. ⁊ ĩ¬
putribile. ⁊ incremabile. Oleum qͦ ad lumi¬
naria. ł aromata inunguẽta ⁊ timiamata.
boni odoris ⁊ lapides ouichinos ita ꝙ sarcdom¬
ces ꝯ gẽmas. ⁊ faciãt sc̃uariũ mͥ. ut habitẽ in
medio eor ne sit eis labor rec̾rere admõtẽ hc̃.
uixͣ siłitudinẽ tab̾nacłi ꝙ ostentã tͥ. facies il¬
lud ita¬

Expanded text:
i coloris, et byssum quod est genus lini Aegyptii molle, et candidum, pilos quoque caprarum, et pelles arietum rubricatas, » quas parthicas dicimus, quia Parthi sic colorari eas excogitaverunt, « et pelles hyacinthinas, et ligna setim. » Est autem Setim nomen montis, et regionis, et arboris, quae similis est albae spinae in foliis, et est levissimum lignum, et imputribile, et incremabile, « oleum quoque ad luminaria; aromata in unguenta, et thymiamata boni odoris, et lapides onychinos, sardonices, et gemmas, et faciant mihi sanctuarium, ut habitem in medio eorum, » ne sit eis labor recurrere ad montem hunc, « juxta similitudinem tabernaculi, quod ostendam tibi facies illud ita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. t am̃ nͨ sy̾ eos qͥ erãt incastris misit manĩ
dñs. dat̾iis ei tabulas iapid̾as inscͥptas decalo¬
go⁊ assũpto tm̃ iosue. tͣnsiuit tios dicẽs seni¬
orib. Expectate hͥ .s. in castris. ⁊ usq ad t̾minoᷤ.¬
Si qͥd qõnis natũ fu̾it. referetis illsꝰ ad adrõ.
⁊ hur. Oꝑuitq nubes mõtẽ. It̾mq dimisso
iosue inqͣdã planicie montis. sol ascẽdit
moises ad caliginẽ. septimo aũt die. uocaũ
eũ dñs de medio caliginis. ¶Ingressꝰ q mor

Expanded text:
est. Tamen nec super eos, qui erant in castris misit manum Moysen, daturus ei tabulas lapideas, inscriptas Decalogo. Et assumpto tantum Josue, transivit terminos, dicens senioribus. « Expectate hic, » id est in castris, et usque ad tionis natum fuerit, referetis illud ad Aaron, et Hur; operuitque nubes montem. » Iterumque dimisso Josue in quadam planitie montis, solus ascendit Moyses ad caliginem. « Septimo autem die vocabit eum Dominus de medio caliginis. » CAP. XLV.
Abbreviated transcription (Latin):
tubas argẽteas ductiles. qͥb ouocabis
młtitud ine. has tubas habebãt.ĩ .iiii.
isꝯ. ad ꝯuocãdã młtitudinẽ. ad mouẽ¬
da castra. ad bella. ad festa. & erat ui di¬
c̃ iosephꝰ. tuba fistula cãtatoria. pene
magnitudinẽ cubiti. calamo capatior.
p̃bens inpncipio latitudinẽ q̃ ꝯueniat

Expanded text:
tubas argenteas ductiles , » quibus convocabis multitudinem. Has duas tubas habebant in quatuor usus, ad convocandam multitudinem, ad movenda castra, ad bella, ad festa. Et erat, ut dicit Josephus, tuba fistula cantatoria, pene magnitudine cubiti, calamo capacior, praebens in principio latitudinem, quae conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
lebatq d sagͥneꝰ uri ⁊ uitule.⁊ thuribłũ
psenũ primis. multũq tollẽs thimia ma¬
tis. ĩ tbat ult uelũ. tm̃q imponebat thi¬
miamatis. ut nebła ⁊ uapor oꝑrat oracło.
ne forte uisa masestate dĩ moreret᷑. asꝑ¬
gebutq septies digito de sãguine corã ꝓpͥi¬
scũariũ ex̾cius ⁊ pauimentũ. fũdebatq de
eod̃ sanguine tr̃ cormua altaris aurei⁊ asꝑ¬
gebat illin septies digito expiãs ita totũ
tab nacłm.⁊ altare ab inmũdiciis filior istł.

Expanded text:
et thuribulum plenum prunis, multumque tollens thymiamatis, intrabat ultra velum, tantum imponens thymiamatis, ut nebula, et vapor operiret oraculum, ne forte, visa majestate Domini, moreretur. Aspergebatque septies digito, de sanguine coram propinctuarium exterius et pavimentum. Fundebatque de eodem sanguine, super cornua altaris aurei, et aspergebat illud septies digito, expians ita totum tabernaculum, et altare ab immunditiis filiorum Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
Irrigare aũ poltũ est ꝓministrare humorẽ. Dr̃ it
t̾ra cͥ cũ iacens umectari a fluminib ꝑ tͣcoñes xiiii.¬
stadiis aũ xui. qͥ fons diuidit᷑ ꝑ .iiii. flumina. Unus
dictꝰ est plnson. ẜ yssdoꝵ qͥ gangaro rege indie
dictꝰ est ganges ⁊ int̾p̃tatur phison ẜ psidoꝵ ca-

Expanded text:
Irrigare autem positum est pro ministrare humorem. Dicitur enim terra circumjacens humectari a fluminibus per tracones, istadiis, aut sexdecim. Qui fons dividitur in quatuor flumina. Unus dictus est Phison, qui a Gangaro rege Indiae dictus est Ganges, et interpretatur Phison secundum Isid
Abbreviated transcription (French):
uit illd̃. obtuler̾̃ .ii. pͥncipes tribuũ l al¬
g̾sonitis adferẽtla hon̾a eor de qͥb deimnꝰ.
⁊ .iiii. data suit mͤantis. Postea sĩgh. sigłis
dieb obtuler̃. uasa altati neccĩa. duode¬
cĩ .N. dieb sollẽpnitas dedicõnis ꝓtelata ẽ.
Prima die obtulit naasõ de tͥbu uida. a ce¬

Expanded text:
vit illud, obtulerunt duodecim principes tribuum in alGersonitis, ad ferenda onera eorum, de quibus diximus.data Meraritis. Postea singuli, singulis diebus, obtulerunt vasa, altari necessaria. Duodecim enim diebus solemnitas dedicationis protelata est. Prima die obtulit Naason, de tribu Juda, ace