comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plenius obruat᷑ suppliciis: quȩ nc̃ etiã gaudet in delictis.
Y contͣ admonendi sunt qui peccata cogitationum
deflent: ut sollicite consident intͣ mentis archana
utril desectatione tantũmͦ. anetiã consensu deliquerint.
plerũq enĩ temptatũ cor & ex carnis neqͥtia desectat᷑:
& tam̃ eidẽ neqͥtis ex ratione renitit᷑. It in secretor co¬
gitacionis & contristet qͦdubet: & libeat qͦd coutristat
Non nũquã uͦ ita mens baratro temptacionis absorbet᷑:
ut nullatenꝰ renitat᷑. Si ex deliberatione sequio᷑: hoc
unde ex delectatione pulsat᷑. ẜt si facultas ext̾ior suy¬
petat rerũ: mox effectib intiora uota consũmat. Quod iudelicit
si t̾ta animaau̾sio clistricti iudicis respicit. non est iã cogitacioĩ
culpa soꝑis. Ruia & si rerũ tarditas foris peccatũ distulit:
intus hoc consensionis oꝑe uoluntas impleuit. In pͥmo autẽ

Expanded text:
plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. Plerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis culpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc consensionis opere voluntas implevit. In primo autem
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuit cũ ea. iii oppͥmens uirginẽ: & conglutinata est
anima eius cũ ea. tristemq blandiciis delimuit. Dina
qͥppe ut mulieres uideat extranee regionis egredit᷑ qͣndo
una queq mens studia sua negligens. actiones alienas
curans extͣ habitũ atq extͣ ordinẽ ꝓpͥum uagat᷑. Quã
sichẽm princeps terre oppͥmit. qͥa uidelicet inuentam
incuris ext̾iorib diabolus corrũpit. Et agglutinata est
anima eius cũ ea: quia unitã sibi ꝑ iniquitatẽ respicit
Et quia cũ mens a culpa resipiscit addicit᷑ atq admissũ
flere conat᷑. corruptor autẽ spes ac securitates uacuas
ante occłos reuocat. qͣtinꝰ utilitatẽ tristicie subtrahat:
recte illic adiungit᷑. Tristemq blandiciis delinuit. Mo
mͦ miscd̾em dm̃ loquit᷑. mͦ adhuc tempus subsequens ad
penitentiã pollicet᷑. Ut dũ ꝑ hec decepta mens ducitur:
ab intentione penitentie suspendat᷑. Quatinꝰ tẽ bona
nulla ꝑcipiat. quã nc̃ mala nulla contristant. Et tc̃

Expanded text:
vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit? 2. Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis egreditur, quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans; extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem, princeps terrae, opprimit, quia videlicet inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. 3. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit; et quia cum mens a culpa resipiscit, humiliatur, atque admissum flere conatur; corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae 334 subtrahat; recte illic adjungitur tristemque blanditiis delinit. 4. m Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quia dũ fletib suis uite mundiciã subtrahit. ante di ocłos
sordidas ipsas etiã lacͥmas facit. Hinc rursũ scriptum est.
Ne iteres uerbũ in oratione tua. Uerbũ nãq in oratione.
iterare est: pꝰ fletũ cõmittere. qͦd rursũ necesse fit flere.
hine ꝑ ysaiam dicit᷑. Lauamini mundi estote. Post lauacri
enĩndus ẽẽ negligit: qͥsquis pꝰ lacͥmas uite innocentiã

Expanded text:
quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facit. Hinc rursum scriptum est: Ne iteres verbum in oratione tua . 87 Verbum namque in oratione iterare, est post fletum committere quod rursum necesse sit flere. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini , mundi estote . Post lavacrum enim mundus esse negligit, quisquis post lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
desert̃: atq alit̃ qͥ deserunt. nec tam̃ plangunt.
Dmonendi enĩ sunt qui admissa plangunt. nec tamen
deserunt: ut considare sollicite sciant quia fcendo ina¬
niter mundant. qͥ uiuendo se neqͥter inquinant: eũ iecirco
se lacrimis lauant. ut mundi ad sordes redeant. Hinc enĩ
scriptũ est. Canis reuersus ad suũ uomitũ: & sus lota in
uolutabro luti. Canis qͥppe cũ uomit: ꝓfecto cybũ qͥ pectus
depͥmebat ꝓicit. S cum ad uomitũ reuertit᷑: unde leui¬
gatus fuerat rursus onerat᷑. Et qͥ admissa plangunt: ꝓfect
nequitiã de qua male satiati fuerant. & quȩ mentis intima
depͥmebat confitendo ꝓiciunt: quã pꝰ confessionẽ dũ repetit̃
resumunt. Sus uͦ inuolutabro luti cũ lauat᷑: sordidior rea¬
dit᷑. Et qui admissũ plangit nec tam̃ deserit: penȩ gͣuioris
culpe se subicit. qͥa & ipsam quã flendo impetrare potuit
ueniã contẽpnit. Et qͣsi in lutosa aqua semetipsũ uoluit:

Expanded text:
t, qui admissa deserunt nec tamen plangunt. Admonendi / enim sunt, qui admissa plangunt nec tamen deserunt, ut considerare sollicite sciant, quia flendo inaniter mundant, qui vivendo se nequiter inquinant, cum idcirco se lacrimis lavant, ut mundi ad sordes redeant. Hinc enim scriptum est: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti. Canis quippe, cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, proicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant et quae mentis intima deprimebat, confitendo proiciunt, quam post confessionem, dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti, cum lavatur, sordidior redditur. Et qui admissum plangit nec tamen deserit, tanto graviori culpę se / subicit, quanto et ipsam, quam flendo impetrare potuam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs tangendi artifex ut ñ sibimet ipsi dissimise eauticũ
faciant. dissimilit᷑ pulsat: Et iccirco corde consonã mo¬
dulationẽ reddunt: qͥa uno qͥdẽ plectro. s ñ uno in¬
pulsu feriunt᷑. Unde & doctor qͥsq ut unina cunctos
uirtute earuatis edificet:
ex una doctrina non una
eadẽq exhortatione tange¬
re corda audientiũ debec.

Expanded text:
quas artifex tangendo, ut non sibimetipsis dissimile canticum quas artifex tangendo, ut non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter pulsat, et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet.
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑde dicat. Ut adportandã archã mora nulla pͣpediat:
uectes ã cirtulis nũꝗͣ recedant. Ex plicit liber pͥmus. Incipit
pastor ostendimꝰ: ut̃ qualiter doceat demonstremꝰ.
lIt enĩ longe aute uos reuerende iemorie grego
naramenꝰ edocuit: non una eadẽq cunctis
exhortatio congruit. qͥa nec cunctos par morũ quautas
astringit. Sepe nãq aliis officiunt: quȩ aliis prosunt.
Ra & plerũq herbe que hec anrinalia nutriunt: alia
occidunt. Et leuis sibilus ẽquos mitigat: catulos instigat
Et medicau̾itũ qͦd huc̃ morbũ unminuit: alteri uires
uingit. Et panis qͥ uitã fortiũ roborat: paruuloꝵ necat.
ꝓ qualitate audientiũ: formari debet sermo doctorr.¬
IIt & ad sua singulis c̃gruat: & tam̃ a cõmunis edificatioĩs
arte nũꝗͣ recedat. Qd eiuũ st̃ utente m̃tes auditorũ. nͥ
ut ita dixerim qͣdã in cithara tentiones strate cordarũ:

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant. TERTIpastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorunis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum?
Abbreviated transcription (Latin):
iusonant. ipsi etiã splendore uite fulgesiant. De quib aꝑte
subdit᷑. Qui sẽꝑ erunt in circulis. nec uinquã extrahent᷑
ab eis. Qa nimirũ necesse est ut qͥ ad officiũ p̾dicationis ex¬
cubant: a sacre lectionis studio nͥ receaant. Ad hoc nãq uer¬
tes ẽẽ in circulis sẽꝑ iubent᷑: ut cũ portari archã oportunttas
exigit. de intͦmittendis uectib portandi tarditas nulla
generet᷑. Qͥa uidelicet cũ sp̃uale aliqͥd a subditis pastor inqͥrit᷑:
ignominiosũ ualde .÷. si tuc̃ querat dic̾e. cũ questionẽ debet
enodare. S circulis uectes inhereant. ut doctores semꝑ iu
suis cordib esoqͥa sacra meditantes. testam̃ti archã sine mora
eleuent: si qͥcqͥd necesse ÷ ꝓriuꝰ docent. Unde bene pͥmꝰ pasto
eccłe: pastores ceteros ammonet dicens. parati sẽꝑ ad satis¬
factionẽ oĩ poscenti uos rationẽ de ea quȩ in uob̃ est spe.

Expanded text:
insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe .
Abbreviated transcription (Latin):
uectes de lignis sethim. & oꝑies auro. inducesq ꝑ circłos
qͥ sunt in arche laterib ut portet᷑ in eis: qͥ semꝑ erunt
incirtulis. nec umquã extrahent᷑ ab eis. Qd ꝑ archã. nisi¬
sc̃a excła figurat᷑. Cui qͣttuor circuli aurei ꝑ quattuor an¬
gulos iubent᷑ adiungi: qͥa in eo qd ꝑ qͣt tuor mũdi partes
dilatata tendit᷑: ꝓculdubio qͣttuor scĩ euangelii libris
accincta p̃dicat᷑. Nectesq de lignis sechim fuint. qͥ eisdẽ
ad portandũ circulis inseruntur: qͥa fortes ꝑ seuerantesq
doctores uelut iuputribilia ligna quexendi sunt. qui
instructioni sacroꝵ uoluminu̾ semꝑ inherentes. sc̃e ec¬
clesie unitatẽ demintient. & quasi intromissis rirculis
archam portent. Uectib qͥppe archã portare est: bonis
doctorib scãm ecclesiã aa rudes infideliũ m̃tes p̾dicando
de duc̃ẽ. Qui auro qͦq iubent᷑ oꝑiri: ut cũ sermone aliis

Expanded text:
vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis qui semper erunt in circulis, nec unquasancta Ecclesia figuratur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi; quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui iisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ED oons hoc recte a rectore agit᷑. si suꝑne formidi¬
nis & dilectionis spu afflatꝰ studiose cotidie sacri
dłoquii p̾cepta meditei: ut in eo uim sollicitudinis & erga
celestẽ uitã ꝓuide circũspectionis quã humane conu̾sationis
usus indesient᷑ destruit. diuine ammonitionis uerba resta¬
urent. Et qͥ ad uetustatẽ uitȩ ꝑsocietatẽ seculariũ ducit᷑: add
amorẽ suꝑne patriȩ cõpunctionis aspiratione renouet᷑.
Nalde uãq int̾ humana uerba eor defluit. Cũq inclubitant̃
constet qđ exteriꝰ occupationũ tumultib impulsũ a semet¬
rpso corruat: studere incessabilit᷑ debet. ut ꝑ eruditionis
studiũ resurgat. hinc : enĩ qdđ platũ gregi discipulũ: pautꝰ
ammonet dicens. Dũ uemo. attende lectioni. hinc dauia ar
Quomͦ dilexi segẽ tuã dñe: tota die meditatio mea :. hic
morsi dns de portanda arca p̃cepit dicens. facies qͣttuor
tirculos aureos. qͦs poues ꝑ .iiͦii. archȩ angulos. faciesq

Expanded text:
emisimus rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur, ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad alis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque
Abbreviated transcription (Latin):
non opere s meditatõe didicerũt.⁊ qd̾ uerb̾ predicant.
moribus ĩpugnant. UInde fit ut cu pastor ꝑ abrupta
gradit̾. ad precipicium grex sequat᷑. Hinc naniq ꝑ ppha
dominus: contra contemptibilẽ pastoꝵ scientia querit᷑.
dicens. Cum ipsi lumpidissima aquã bib̾itis. reliqua
pedibus meis turbabatis. ⁊ oues mee que ꝯculcata pe¬
bibunt. cũ fluenta u̾itatis recte ĩtlłigentes hauriunt.
S cand̾ aquã pedib perturbare ẽ. sancte meditationis
studia male uiuẽdo corrũꝑe. Aꝙͣ scil eoꝵ turbatã pedi¬
bus oues bibunt: cum sb̾iecti quippe nõ sectant᷑ uerba
que audiũt. s sola que ꝯspiciñt exempla prauitatis imi¬
tant᷑. Qui cum dicta siciuĩt ⁊ per opera peruertuntur.¬
qĩ corruptis fontib in potib lutũ sumũt. Hinc namq¬

Expanded text:
non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum Pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Hinc namque per prophetam Dominus contra contemptibilem Pastorum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis; et oves meae quae conculcata pebibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam pedibus perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet eorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantquasi corruptis fontibus, in potibus lutum sumunt. Nemo am
Abbreviated transcription (Latin):
ua exigente nõ h̾eant: districto tñ iudicio agit̾. ut per
eoꝵ ignorantiã. Hi etia qui sequnt᷑ offendant. Hinc
namq in euanglio ꝑ semet ipsa ueritas dicit. Si cecꝰ
ceco ducatũ prebeat: ambo in foueam cadunt. Hinc
psalmista. non optantis aĩo: s ꝓpħantis m̃ist̾io d̾nũ¬
ciat dicens. Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne uideant: ⁊ dorsu
illoꝵ semper ĩcurua. Oculi quippe sunt: qui ĩ ip̃a hono¬
ris sũmi facie positi: prouidendi itin̾is officiũ susceper̾t.
Quib hi nimiꝵ qui sb̾sequent̾ inherẽt. dorsanoĩant᷑.
Obscuratis gͦocuł dorsum flectit᷑. qr cum lumẽ sc̃ie per¬
dunt qui preeunt: profecto ad portanda pcc̃oꝵ honera
subeant. qui uiuẽds nõ perficiũt. q̃ meditãdo didice
d funt nõ nulli qui solerti cura spiritu runt.¬
alia precepta scrutantur: s que intlłigẽdo pe¬
netrant. iuuendo ꝯculcant. Repente docẽt. que

Expanded text:
pa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per pa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summa facie positi, providendi itineris officium susceperunt. quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum cursubeant, qui vivendo non perficiunt quae meditando didicerunt. Et sunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex arbitrio sũmi rectoris regnant: qui nullis fulti
u̾tutib nequaꝙͣ diuinitꝰ uocati. sed sua cupidine ac¬
censi culmen reginũs rapiunt pocius ꝙͣ assequuntur.
Quos tamẽ internus iudex ⁊ prouehit.⁊ nõ ꝯgnoscit.
qr quos ꝑmittendo tollerat: ꝓfecto ꝑ iudiciũ reꝓbatõis¬
ignorat. Unde ad se quibda.⁊ pꝰ miracula uenientib
dicit. Recedite ame oꝑaru iniqͥtatis. nescio qui estis.
Pastorum impericia. uoce itatis ĩcrepatur: cu ꝑ ꝓpħa
dicitur. Ipsi pastores ignor.uerũt intelligentiã. quos
rursus dñs detestat᷑ dicens: ⁊̃tenentes legem nescier̃t
me. Et nesciri ergo se ab eis ueritas. ⁊ nescure se pͥncipa
dñi nesciũt. adomino nesciunt᷑. paulo testnte qͥ ait.
Si aut̾ ignorat. ignorabit᷑. Que nimiꝵ pastoꝵ sepe ĩpe¬
ricia. m̾itis ꝯgruit sb̾iectoꝵ. qr ꝙͣuis lumẽ scĩe sua cul¬

Expanded text:
non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Quos tamen internus judex, et provehit et non cognoscit; quia quos ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursus Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescirDomini, nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis
Abbreviated transcription (Latin):
oogitationũ uulnera occultiora ẽẽ nesciat uulneribꝰ
uiscerũ: Et tñ sepe qui nequaꝙͣ spiritalia precepta
cognouerũt: cordis semedicos profiteri non metuũt.¬
Dum qui pigmẽtoꝵ uim nesciũt: uid̾i medici carnis
erubescunt. S qr auctore deo ad religionis reuerẽti¬
am om̃e iam p̾sentis seculi culmẽ inclinat᷑. Sũt non
tant honoris. inderi doctores appetunt: transcendere
ceteros concupiscũt. atq actestãte ueritate: pͥmas
salutatiões in foro. pͥmos in cenis recubitus. p̾ͥmas
in ꝯuentib cathedͥas querũt: qui susceptũ cure pas¬
roralis officiũ. m̃istrare digne tãto magis nequeũt
quanto adhumilitatis magisteriũ ex sola elatione
puenerũt. Ipsa quippe ĩ magist̾io linguaꝯ funditur
quando aliud discitur ⁊ aliud docetur. quos ꝯtra dõꝯ
per ꝓpħ̾am querit᷑ dicens. Ipsi regnauerũt ⁊ non ex¬
me. Principes extiterunt: ⁊ nõ cognoui. Ex se namq et

Expanded text:
cogitationum vulnera occultiora esse nesciat, vulneribus cogitationum vulnera occultiora esse nesciat, vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuudum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nontant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritme, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et
Abbreviated transcription (Latin):
trina destituat. aut doct̾na presũptio extollat. Prius
ergo appetitũ timor temꝑet post aut̃ magisteriũ qd̾
a nõ querente suscipitur uita comendet ac denidene¬
cesse est ut pastoris bonũ qd̃ uiuento ostendit᷑: etiã
loquendo propagetur. Ad extremũ uero suꝑẽ. ut per¬
fecta quoq oꝑa ꝯsid̾atio ꝓprie ĩfirmitatis deprimat.
ne hoc an occulti arbit̾ occulos tumor elationis extin¬
gat. S quia st̃ pleriq michi ĩꝑicia similes. qui duz
metiri se nesciint. que non didicerũt docere cõcupis¬
cunt. qui pondus magist̾u tanto leuiꝰ estimãt: ꝙͣ¬
to uimi magnitudĩs illius ig̾norant. Ab ip̃o lib̾ hu
reprehẽdantur exordio. ut qr indocti ac p̃cipites doc¬
trine arcem tenere appetunt. ap̾cipitationis suȩ au¬
Ulla ars doceri presumitur: nisi intenta pͥ¬
us meditatõe discat᷑. Ab ĩperitis ergo pas¬
torale magisteriũ qua temeritate suscipi¬
tur. qn ars est artiũ regim̃ aĩaꝵ: Quis aut̃ ⁊

Expanded text:
trina destituat; aut doctrinam praesumptio extollat. 2 Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac ptrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae auulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
suspensus. beneagentibus per hũilitatem sociꝰ.
ꝯtra delinq̃ntiũ uicia ꝑ zelu iusticie erectus. In¬
ternoꝵ curam ĩ exterioꝵ occupatione nõ minuẽs.
exterioꝵ prouidentiã in ĩternoꝵ sollicitudine non

Expanded text:
sscontra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicutidine non
Abbreviated transcription (Latin):
ad usum bon operis in aperto ualet assurgere
quia grauat hunc in abdicis pondus turpe. Qs¬
que ergo cuilibet horum uicio sb̾icitur. panes dño
offerre prohibetur. ne profecto diluere aliena de¬
licta ualeat: is quem adhuc ꝓpria deuastant. qr
igitur paucis ad pastorale magisterium dignus
qualiter ueniat. atq hoc indignus qualiter per¬
timescat ostendimꝰ.⁊ Iunc is qui ad illud digne
peruenerit. in eo qualiter uiuere debeat demons
te peruenerit. qualem se in ipso regunine debet ex
Ancum debet actionem po Hibere.¬
puli actio transcendere presulis. quantu
distare solet agrege uita pastoris. Oporta
nanq ut metui sollicite studeat. quanta tenẽde
rectitudinis necessitate constringitur. sub cuius
estimatione populus grex uocatur. Sic ergo ne¬
cesse est cogitatione mundus. actione precipuꝰ
discretus i silentio. utilis in u̾bo. singulis com¬
passione proximus. precunctis contemplatione

Expanded text:
ad usum boni operis in aperto valet assurgere, ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Dofferre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit, in eo qualiter vivere debeat demonstte pervenerit, qualem se in ipso regimine debeat exhibere. Tantum debet actionem populi actio transcendere praesulis, quantum distare solet a grege vita pastoris. Oportet namque ut metiri sollicite studeat quanta tenendae rectitudinis necessitate constringitur, sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne dolore corpus occupat.⁊ absq occupati tedio
excrescens menbroꝵ decorem fedat: quia ⁊ auarici¬
a capti aninnui dum quasi delectat exulcerat du¬
ad ad ipiscenda queq cogitationi obict. ad mnimi¬
cicias accendit. ⁊ dolorem in uulnere non facit. quia
estuanti animo ex culpa hundantiam promittit.
uirtutum per hanc pulchritudo deprauatur. et q̃r
totum corpus exasperat.qr per uniuersa uicia ani¬
num ib̾plantat. paulo attestante qui ait. Radix
om̃ium maloꝵ est cupiditas. Ponderosus est. qui
tupitudinem non exereet opere. s tamen ab hac
cogitatione continua sine moderatione grauatur
in mente. Qui nequaquam quidem ad opus ne
ad uires labitur: que profecto cũ molestia dedeco¬
coris intumescunt. Ponderosus ergo est.qui to¬
no cogitatõnibus ad lasciuiam defluens. pondꝵ
turpitudins gestat in corde. ⁊ quãus prauanõ
excerceat opere. abhuis tamen non euellitur. n

Expanded text:
ne dolore corpus occupat, et absque occupati taedio ne dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat: quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. virtutum per avaritiam pulchritudo depravatur. Et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hoc cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Qui nequaquam usque ad opus quidem ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec
Abbreviated transcription (Latin):
se apud se per arrogantiam exaltat. Sicut de qͥbus¬
sum dicitur. Dicentes eni se eẽ sapientos: stulti fc̃
sunt. Iugem uero habet scabiem: cui carnis pecu¬
lantia sine cessacione dominatur. In sc̃abie ⁊ enim
fetor uisce ⁊ ad cutẽ trahitut. per qua recte luri¬
ria designatur. Quia si cordis temptatõ usq ad
operatioem prosilit. nimix feruor in timus usq
ad cutis scabiem prorũpit. ⁊ forisiam corpus sau¬
ciat. q dum in cogitatione uoluptas non reprimit᷑.
etiam in actione dominatur. quasi enim cutis pru¬
riginem paulus curabat abstergere.cum dicebat
Temptatio uos non apprehendat. nisi humana. ac
ti tpoerte dicat. humanũ quidem est. in corde tẽp¬
tationẽ ppeti. demonicum uero est. temptatõis
certamine ⁊ in operatione superari. Impetiginẽ
quoq habet in corpore. quisquis auaricia uastatur
inmente. que sim parus non compescitur. nimi¬
rum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe si¬

Expanded text:
se apud se per arrogantiam exaltat; sicut de quibusse apud se per arrogantiam exaltat; sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit; et foris jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus cuTentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis certamine in operatione superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimium sine mensura dilatatur. Impetigo quippe si
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis uite operatio sauciat. qui uidere recta
subtiłr per ingeniu poterant: sed usu prauoru
actuum calig̾ant. Lippus itaq est: cuiꝰ sensus
natura exacilit: sed conuersationis prauitas cõ¬
fundit. Cui bene per ãgelum dicitur: Cossirio in¬
unge oculos tuos ut uideas. Collirio quippe oc¬
culos ut uideamꝯ inungunꝰ. cum ad cognoscen¬
dam ueri luminus claritatem incellectus nostri
aciem medicamine bone operationis adiuuamꝰ
Albuginem uero habet in oculo. qui ueritatis lu¬
cem uidere non sinitur. quia arrogantia sapiẽtie
siue iusticie cecatur. Pupilla namq oculi nigra ui¬
det. Albuginẽ tollerans nichil uidet. quia nichil¬
humanẽ sensus cogitationis si stultum se peccato¬
rem q intelligii. cogitationem intime claritatis appre¬
pendit.⁊autemꝰ candorem sibi usticie sen pacien¬
tie tuburt: se a luce superne cogitationis excludit. et
eo claritatem ueri luminis. nequaꝙͣ penetrat. quo

Expanded text:
carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamus. Albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit; et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lis hiis que in ĩfimis calcantur intendat. qui et
si quando aliquid erbono patrie celestis audienit.
ad hoc nimiꝵ ꝑuerse ꝯsuctudinis pondere pregra
uatus.cordis faciem non attollit.quia cogitatiois
statum erigere nõ ualet. quem t̾rene usus sollici¬
tudinis curuum tenet. Ex hoꝵ quippe specie psal¬
mista dicit. Incuruatꝰ sum ⁊ humiliatus sum¬
usquequaq. Quoꝵ culpam quoq per semetipsa
ueritas reprobans.ait. Semen autem quod in spi¬
nis cecidit. Hi sunt qui audiunt. ⁊ sollicitudinib¬
⁊ diuicus. ⁊ uoluptatib uite euntes suffocantur.
⁊ non referunt fructum. Lippus uero est. cuius
quidem ĩgenium ad cognitionem ueritatis emi¬
cat. sed tamen hec carnalia opera obscurant. In
lippis quippe oculis. pupille sane sunt. s humo¬
re defluente infirmate palpebre grocescunt. qͣꝵ
quia infusione crebro alteritur. etiam acies pu¬
pille iiciatur. Et sunt non nulli quoꝵ sensum

Expanded text:
lis his, quae in infimis calcantur intendat, qui et lis his, quae in infimis calcantur intendat, qui et si aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis mole praegvatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et humiliatus usquequaque. Quorum culpam quoque per semetipsam veritas reprobans ait: Semen autem, quod in spinis cecidit, hi sunt, qui audiunt verbet divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
sum. discretio exprimitur. per quam uirtutes eligi¬
mus. delicta reprobamꝰ. unde ain laude sponse di¬
citur. Nasus tuus sicut turris que est in libano. qr
nimiꝵ sancta ecclesia. que ex causis singulis tẽp¬
nõnulli qui dum estimari se hebetes nolunt. sepe
se quibusdam ĩquisitionib plusꝙͣ necesse est exer¬
centes. ex nimia sb̾tilitate falluntur. Unde hic qͦ
subditur. uel grandi ⁊ torto naso. Nasus ⁊ enĩ gra¬
dis ⁊ tortus est. discretionis sb̾tilitas immoderata.
que dum plusq decet excreuerit. actionis sue rec¬
titudinem ipsa confundit. Fracto aut̃ pede uel
manu est. qui uiam dei pergere oĩmode non ualet.
atq a bonis actibus funditus ex sors uaccat.qua¬
tinus ut hec ut non claudus saltem cum infirmita¬
te teneat. sed ab hiis omnimodo alienus existat.
Gilbus u̾d est. quem terrene sollicitudinis põdꝰ
deprimit. ne unquam ad superna respiciat. sed so¬

Expanded text:
sum discretio exprimitur, per quam virtutes eligisum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tempnonnulli qui dum aestimare se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed so
Abbreviated transcription (Latin):
dim genuscabiem. Si ĩpetiginem ĩ corpore. uel
pond̾osus. Cecus quippe ẽ. qui superne lumẽ ꝯtem¬
plationis ignorat. qui presentis iute tenebris p̾s¬
sus. dũ uenturam lucem nequaquã diligendo
conspicit. quo gressum operis porrigat nescit. Hĩc
⁊ enim ꝓphetante anna dicitur.pedes scõꝵ suorũ
ẜuabit. ⁊ impui tenebris ꝯticescent. Claudus i
est: qui quide quo ꝑgere debeat ꝯspicit. sed per in¬
firmitate mentis uite uia perfecte non ualet te¬
nere. quam udet. qr ad u̾tutis statum dum fluxa
consuetudo nõ erigitur quo desiderium iuuĩtur.
illuc gressus operis efficaciter non sequntur. Hĩc¬
et enim paulus dicit. Nemissas manus. ⁊ disso¬
luta genua erigite. ⁊ gressus uỹos rectos facite
pedibus uestris. ut non claudicans quis erret. ma¬
gis aut̃ sanetur. Paruo aut̃ naso ẽ qui ad tenendã
mensurã discrecionis ydon eus nõ est. ⁊ laso quip¬
pe odores fetores q discernimꝰ. Recte ergo perna

Expanded text:
biem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores feto
Abbreviated transcription (Latin):
paulus fornicationis uitiũ tot criminib execrandis
inseruit: cuiꝰ sit reatus indicauit dicens. Neq fornica¬
tores. neq ydolis seruientes. neq adulteri. neq molles.
neq masculorũ concubitores. neq fures. neq auari.
neq ebriosi. neq maledici. neq rapaces. regnũ dei
possidebunt. Et rursum. fornicatores aut̃ & adulter
iudicabit ds. Admonendi itaq sunt ut si temptationũ
ꝓcellas cũ diffilcultate salutis tolerant. conuigĩ portũ
petant. Scriptũ qͥppe est. Melius est nubere quã uri.
Sine culpa scilicet ad coniugiũ ueniunt: si tam̃ nec¬
dũ mesiora deuouerunt. Nã quisqͥs bonũ mauis subire
ꝓposuid: bonũ minꝰ qd licuit. illicitũ fecit. Scͥptũ qͥpp
Nemo mittens manum suã suꝑ aratrũ & repicien
retro: aptꝰ est regno celorũ. Qui gͥ fortiori studio inten
a̾at. retro respicere conuncit᷑: si relictis bonis ampli¬

Expanded text:
Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno caelorderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis ampli
Abbreviated transcription (Latin):
terrene sollicitudinis p̾mat. s tanto eos paratiores dies
ultimꝰ qͣnto & expeditiores inueniat. Ne quo meliora age¬
re uacantes possunt. s tam̃ negligunt: eo supplicia de¬
teriora mereant᷑. Audiant qͦd paulus cũ qͦsdam adcelibat᷑
gr̃am instrueret. non comugiũ spreuit: s curas mũdi
nascentes ex coniugio reppusit dicens. Hoc ad utilitatẽ
ur̃am dico: non ut laqueũ uobis initiã. s ad id quod
honestũ est ꝓuoco. & qđ facultatẽ p̾beat sine inpedi¬
m̃to dño obseruandi. Ex coniugiĩs quippe t̾renȩ solli¬
citudines ꝓdeunt: & ic circo magister gentium audi¬
tores suos ad meliora ꝑsuasit. ne sollicitudine t̾rena li¬
garent᷑. Quem ꝗͥ celibem curarũ scłariũ impedim̃tũ p̃pedit:
& coniugio se neqͣqͣm subdidit. & tam̃ coniugii honera
ñ euasit. Admonendi sunt cęlibes. ne sine dampnatioĩs
iudicio miscẽri se feminis uacantib putent. Cũ enĩ

Expanded text:
terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
est: s tam̃ asuplicũs secura. Unde isdem loth ad angłm
dicit. Est ciuitas hic iuxta. ad qͣm possum fugere parua
& saluabor in ea. Nũqͥd non modica est. & uiuet in ea
tam̃ agaudio salutis aliena. S tunc in actione hac uitã
suã coniuges qͣsi in parua ciuitate custodiunt: qͣndo
ꝓ se assiduis dep̾cationib int̾cedunt. Unde & recte
ꝑ angłm ad eundẽ loth dr̃. Ecce etiã in hoc suscepi
p̾ces tuas: ut ñ subu̾tam urbẽ ꝓ qua locutus es. Quia
nidelicet cũ đo dep̾catio funditur. neqͣqͣm talis contu¬
guriuta ddampnat᷑. De qua dep̾catione: paulus quoq
admonet dicens. Nolite Fraudare inuicẽ: nͥ forte
ex consensu ad tẽpus ut uacetis orationi. At contͣ ad¬
monendi sunt qͥ ligati conuiguĩs ñ sunt. ut p̃ceptis
celestib eo rectus sermant: qͦ eos ad curas muncli
neqͥqͣm iugũ copule carnis incłinat. Ut quos onus
licitum coniugii non grauat: neqͣqͣm pondus illicitum

Expanded text:
est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es . Qui videlicet cum deprecatio funditur Deo nequaquam talis conjugii vita damnatur. De qua deprecatione Paulus quoque admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ etiam carnali copule inhẽrent. s tam̃ extra suscipi¬
ende ꝓlis admixtionẽ debitã nulla carnis uoluptate.
soluunt᷑. In monte qͥppe stare qͥd est. nͥ fructũ ꝓpaginis
in carne non querere: In monte stare est: carni carualit᷑¬
non adherere. S quia multi sunt. qui scelera qͥdem carnis
deserunt. nec tam̃ in conugio positi. usus solum debiti iura
conseruant: ex iit quids̃ loth sodomã. s tam̃ mox ad mon¬
tana non ꝑuẽnit: quia iam dampnabił uita relinquit᷑.
si adhuc scelsitulo coniuoalis continentie subtilit̃ non¬
tenetur. Est uͦ in mediũ segor ciuitas que fugientẽ saluet
infirmũ: qͥa uidelicot cũ sibi ꝑ incontie̾ntiam miscent᷑
cõniuges. & lapsus scelerũ fugiunt: & tam̃ uenia saluat
Quasi paruã qͥppe ciuitatẽ inueniunt. in qͣ ab ignib de¬
fendant᷑: qͥa comugalis hec uita ñ qͥdẽ in uirtutib mira

Expanded text:
qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiqui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admixtionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare quid est nisi fructum propaginis in carne non quaerere? In monte stare est non carni carnaliter adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usu solummodo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtilittenetur. Est in medio Segor civitas quae fugientem salvet et infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ unꝰ qͥsq suã uxorẽ habeas: & una queq suũ uirum
habeat. Qui enĩ fornicationis metũ p̾misit: ꝓ fecto non
stantib p̃ceptũ contulit. s neforte int̾rã ruerent: lectũ
cadentib ostendit. Unde adhuc infirmantib subdit.
Uxoriuir debitũ reda at: similit̃ aut̃ & uxor uiro. Qb
dũ inmagna honestate conuigii aliqͥd de uoluptate
largires: adunxit. hoc aut̃ dico scm indulgentiã:
non scãm imꝑium. Culpa quippe esse innuitur. qđ
indulgeri ꝑhibet᷑: s quȩ tanto citius relaxat᷑. qͦnto ñ
ꝑ hanc illicitũ qͥd agit᷑: s hoc qͦd est. licitũ submod̾amine
non tenet᷑. Quod bene loch in semet ipso expͥmit: qui
ardentẽ sodomã fugit. s tam̃ segor inueniens: nequãa
mox montana conscendit. Ardentẽ qͥppe sodomã fugere
est: illicita carnis incendia declinare. Altitudo uͦ ÷ mon¬
tiũ: mundicia continentiũ. Uel certe qͣsi in monte sunt.

Expanded text:
autem unusquisque suam uxoautem unusquisque suam uxohabeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdidit: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est: que ex illo nob̃ & largiter sua bona contulit. & ȩqͣnm
qͣndo & nr̃a bona bengne conferimꝰ. & nr̃orũ mala piȩ
sustinemꝰ. Ad monendi quoq sunt: ut eorũ qͥsq ñtam qu
ab altero tolerat. quã quȩ ab ipso tolerant᷑ attendat. Si
enĩ sua quȩ portant᷑ consid̾at: ea quȩ ab alt̾o sustinet. leuiꝰ
portat. Admonendi sunt coniuges: ut suscipiende ꝓlis se
meminerint causa comunctos. Et cũ immod̾ate admixti¬
oni seruientes. ꝓpagationis articulũ in usũ transferunt
uoluptatis ꝑpendant qđ licet extra ñ exeant: in ipso tai
conuigio coniugii iura transcendunt. Unde necesse ÷ ut
admixtis uoluptatib fedant. Hinc est enĩ qđ perĩtus
medicine cȩlestis apłs. ñtam sanos instituit: qͣm infirmi
medicamenta monstrauit dicens. De quib scripsistis mͥ:
bonũ: homini mulierẽ ñ tangere. ꝓpter fornicationẽ

Expanded text:
est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanest; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanquando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immodoni servientes propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, / perpendant, quod, licet extra non exeuntes, in ipso tamen coniugio coniugii iura transcendunt. Unde necesse est, admixtis voluptatibus foedant. Hinc est, quod peritus medicinae celestis apostolus non tam sana instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationem