comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad turbas dicere de io¬
hannȩ. Quid existisui¬
dere indeserto: Ecce illud
qd sponsa de sponso głatur:
in cantico amoris sui. Egodi¬
lecto meo: & dilectus ms̃ mͥ.¬

Expanded text:
ad turbas de Joanne: Quid existis videre in deserto? Ecce illud quod sponsa de sponso gloriatur in Cantico amoris sui, Ego dilecto meo, et dilectus meus m
Abbreviated transcription (Latin):
minit. qr restituta est caro eiꝰ.
sicut caro pueri paruili ÷ sig¬
nificans ut arbitror. qr eoꝵ
qui fic se abluunt ñ solũ cor-¬
da recuꝑant innocentiã par-¬
uuloꝵ: s etiam corꝑa scdm
qͤndã modũ puerilẽ sibi uen¬
dicant puritatẽ. mortifica¬
tione m̃broꝵ. Sic enĩ de qͦ¬
dam scõꝵ legitur: qr in m̃briᷤᷤ
defuncti septennis quodãmͦ
pueri gr̃a uidebat᷑. Ecce fr̃s
qui pͥmi grãm baptismatis
tantis uoluptati sordib amisi-¬
mus : ecce uerũ iordanẽ descẽ¬
sũ scił humiliũ uͥ pie rebap¬
tirari licet inuenimꝰ. Hoc tm̃
est ut ñ parcamꝰ nob de die
in diem descend̾e ꝓfundiꝰ ce
plenius mergi: xp̃oq penitꝰ
consepeliri. Ipsi gr̃as agamꝰ :
cuiꝰ humilitas. & formã bap¬
tismi hodie dedicauit c̾denti¬
b: & grãm non disparẽ reser.¬
uauit penitentib. Ipsi gła

Expanded text:
minit quia restituta est caro ejus, minit quia restituta est caro ejus, sicut caro pueri parvuli : significans, ut arbitror, quia eorum, qui sic se abluunt, non solum corda recuperant innocentiam parvulorum; sed etiam corpora secundum quemdam modum puerilem sibi vindicant puritatem mortificatione membrorum. Sic enim de quodam sanctorum legitur, quia in membris defuncti, septennis quodammodo pueri gratia videbatur . Ecce, fratres, qui primi gratiam Baptismatis tantis voluptatum sordibus amisimus, ecce verum Jordanem, descensum scilicet humilium, ubi die rebaptizari licet, invenimus. Hoc tantum est, ut non parcamus nobis de die in diem descendere profundius, et plenius mergi, Christoque penitus consepeliri. Ipsi gratias agamus, cujus humilitas et formam Baptismi hodie dedicavit credentibus, et gratiam non disparem reservavit poenitentibus. Ipsi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
caput : qͥnta qd discipłm
furem sic tulit ⁊ ꝓditorẽ:
sexta qd sic mansuetus añ
iniquum uidicẽ : septima qd ꝓ
crucifixorib tam clemens int̾¬
cessor fuit apud patrẽ. His ue-¬
stigiis licet satis alongẽ gigan¬
dem sequeris si pauꝑtatem dili¬
gis. si int̾ pauꝑes extremitatẽ
eligis. si monast̾ii subditus es
disciplinȩ: siminorẽ tibi pat̾is
preesse. si falsos fr̃s equanimi¬
ter tułis. si mansuetudine uin¬
cas cum iudicaris: si caritatẽ
rependas illis aqͥb in iuste pa-¬
teris. Hec humilitas plane sine
inuiria unici baptismi rebapti¬
zat: quia mortem xͥ ñ iterat.
s mortificationẽ & sepulturã
criminũ instaurat: & qđ in il¬
lo baptismo gestum ẽ specie.
hic rursus implet᷑ u̾itate. Hec
siquidẽ humilitas cȩlos oꝑit:
sp̃m adoptionis restituit: pa¬
ter agnoscit filiũ: quippe in
innocentia ⁊ puritate pue¬
ri regenãti reformatũ. Uñ
benẽ de naaman scͥptura me-¬

Expanded text:
caput. Quinta, quod discipulum caput. Quinta, quod discipulum furem tulit et proditorem. Sexta, quod sic fuit mansuetus ante iniquum judicem. Septima, quod crucifixeribus tam clemens intercessor fuit apud Patrem. His vestigiis, licet satis a longe, gigantem sequeris, si paupertatem diligis, si inter pauperes extremitatem eligis, si monasterii subditus es disciplinae, si minorem tibi pateris praeesse, si falsos fratres aequanimiter tuleris, si mansuetudine vincas cum judicaris, si charitatem rependas illis a quibus injuste pateris. Haec humilitas plane sine injuria unici Baptismi rebaptizat: quia mortem Christi non iterat, sed mortificationem et sepulturam criminum instaurat; et quod in illo Baptismo gestum est specie, hic rursus impletur veritate. Haec siquidem humilitas coelos aperit, spiritum adoptionis restituit: Pater agnoscit filium, quippe in innocentia et puritate pueri regenerati reformatum. Unde bene de Naaman Scriptura me
Abbreviated transcription (Latin):
mił corde: cum in eo pariter
inueniat᷑ requies anime. & p̃senᷤ
medela spiritał lepre. pignꝰq
salutis ȩternȩ : Tandẽ uix egreq
obtinetur a suꝑbo pecc̃ore. ut de
septies lauat. dotumq se ple¬
nius ce sepius mersat: non
moratur effectus salutis. fi¬
dem ꝓpħico facere sermoni.
miseria demporis : quia ñ so¬
lum diuites. s etiam pauꝑes
leprosi ita inueniunt᷑ delica¬
ti. ut uixusq ad talos salu¬
brib intingi paciantur aqͥs:
aut si semel lau̾int. mox sibi
plenissime uideant᷑ mundati:
at heliseus non ita sentit: sed
signant̃ expͥmit. septies laua¬
re ⁊ mundab̃is. Sciebat ni¬
mirũ humilitatẽ xp̃i que
nob̾imitanda ẽ si ꝑfecte uo¬
lumus mundari : septẽpli¬
cis ẽẽ uirtutis. Prima uirtꝰ.
qd cum diues eẽt pauꝑ fac¬
tusẽ: sccła qd pauꝑtati ex¬
tremitatẽ adiciens in p̃se¬
pi positus est: t̾cia qd ma¬
tri subditꝰ. qͣrta qd̾ serui
manib hodie inclinauit

Expanded text:
milis corde, cum in eo pariter milis corde, cum in eo pariter inveniatur et requies animae, et praesens medela spiritualis leprae, pignusque salutis aeternae? Tandem vix aegreque obtinetur a superbo peccatore ut descsepties lavat, totumque se plenius et saepius mergat, non moratur effectus salutis fidem prophetico facere sermoni. miseria temporis! quia non solum divites, sed etiam pauperes leprosi, ita inveniuntur delicati, ut vix usque ad talos salubribus intingi patiantur aquis: aut si semel laverint, mox sibi plenissime videantur mundati. 7. Et Elisaeus non ita sentit, sed signanter exprimit, Septies tavare, et mundaberis. Sciebat nimirum humilitatem Christi, quae nobis imitanda est, si perfecte volumus mundari, septemplicis esse virtutis. Prima virtus, quod, cum dives esset, pauper factus est. Secunda, quod paupertati extremitatem adjiciens, in praesepi positus est. Tertia, quod Matri subditus. Quarta, quod servi manibus hodie inclinavit
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ leꝓsum ẽ curabit: At ior¬
danis nr̃ ipse quidẽ purũ pro¬
fluit: nec de calumpniari po¬
derunt suꝑbi. si totus in eo mer¬
sus fueris: ac uelut ꝯsepultus
humilitati xp̃i. Audi saltẽ o
naaman domesticos tuos: hu¬
miles amicos: fideles ꝯsiliarioᷤ.
Naaman recedebat indignanᷤ
adu̾sus uirũ dei. quẽ ꝯsuluerat:
at illi pater inqͥunt. & si rem
grandem dixisset tibi ꝓpħa:
certe facere debueras. Fide¬
le ꝓrsus u̾bum rationis & sa
pientiȩ plenũ: qͥppe suggestio
ẽ rationalium hominis sen¬
suum: quos sͥ ds̃ destes retinu¬
it adu̾sus hominẽ ip̃m. Pater
inqͥunt & si remgͣndẽ dixiss
tibi ꝓpħa: certe facẽ debueraᷤ.
Non cred̾e nãq ꝓpħedei ẽ inui
ria: non temptare oĩa ꝓsalu¬
te. odium ẽ sui ipsuis & inui¬
dia. Quid enĩ grande ẽe pot̃
in p̃cepto: ubi salus ẽ in pro¬
misso Quantomagis non
debet uideri gͣnde uł diffici¬
le. disc̾e ab iħu qr mitis ẽ ⁊ hu¬

Expanded text:
id quod leprosum est, curabit? At Jorid quod leprosum est, curabit? At Jordanis noster ipse quidem purum profluit, nec te calumniari poterunt superbi, si totus in eo mersus fueris, ac velut consepultus humilitati Christi. 6. Audi saltem, o Naaman, domesticos tuos, humiles amicos, fideles consiliarios. Naaman recedebat indignans adversum virum Dei, quem consuluerat; at illi, Pater, inquiunt, etsi rem grandem dixisset tibi propheta, certe facere debueras. Fidele prorsus verbum, rationis et 944 sapientiae plenum; quippe suggestio est rationalium hominis sensuum, quos sibi Deus testes retinuit adversus hominem ipsum. Pater, inquiunt, etsi rem grandem dixisset tibi Propheta, certe facere debueras. Nonria: non tentare omnia pro salute, odium est sui ipsius et invidia. Quid enim grande esse potest in praecepto, ubi salus est in promisso? Quanto magis non debet videri grande vel difficile, discere ab Jesu quia mitis est et hu
Abbreviated transcription (Latin):
his medicinalib aqͥs: Cur no¬
bis ita uiluit nr̃ iste iordanis.
pre fluuiis damasci : Dicitis
enĩ. si forte querentib aliqñ
consilium salutis imitanda p̃¬
dicet᷑ humilitas & pauꝑtas
fluuii damasci om̃ib aquis
isrł ut lauer in eis ⁊ munder:
Num qͥd non melius ẽ ⁊ ad
purgationẽ peccatoꝵ effica-¬
tius cotidie bene facere de af-¬
fluentia mundi÷ quã semel
S enĩ audi naaman. Fluuiũ
damascenũ absorbebit leuia¬
de iordane si hãt fiduciã qđ
influat in os eiꝰ: spes eũ fru¬
strabit᷑. Neq enĩ gͣnde repu-¬
tat qͣntiscumq pret̃ humili¬
tatem xp̃ianã uirtutib af-¬
fluas: cum etiã pauꝑes xp̃i
deuorare se posse credat: s
nicħ in eis inimicus ꝓficiat.
Damascus scdm nomen suũ
ciuitas sanguinis ẽ. & aque
eiꝰ sanguine mixtȩ sunt: qr¬
cularium. uix a quocumq pecc̃o
pura sunt. Q quomͦ id qđ infe¬
ctum ẽ sanguine sanguinem
mundabit ÷ qua ratione leprã.

Expanded text:
his medicinalibus aquis? cur vohis medicinalibus aquis? cur vobis ita viluit noster iste Jordanis prae fluviis Damasci? Dicitis enim, si forte quaerentibus aliquando consilium salutis imitanda praedicetur humilitas et paupertas fluvii Damasci omnibus aquis Israel, ut laver in eis, et munder? Nunquid non est melius, et ad purgationem peccatorum efficacius, quotidie benefacere de affluentia mundi, quam semel Sed enim audi, Naaman. Fluvium Damascenum absorbebit Leviade Jordane si habeat fiduciam quod influat in os ejus , spes eum frustrabitur. Neque enim grande reputat quantiscunque, praeter humilitatem christianam, virtutibus affluas: cum etiam pauperes Christi devorare se posse confidat, sed nihil in eis inimicus proficiat. Damascus secundum nomen suum, Civitas sanguinis est, et aquae ejus sanguine mistae sunt; qcularium, vix a quocunque peccato pura sunt. Et quomodo id quod infectum est sanguine, sanguinem mundabit? qua ratione lepram,
Abbreviated transcription (Latin):
nisut aiunt int̾pretat᷑ descẽ-¬
sus eoꝵ. Quoꝵ: Illoꝵ utiq
qui humiliant᷑ ad peniten¬
tiam: qui niirũ qͣnto pro¬
fundius descendunt ꝑ gradꝰ
humilitatis: tanto se penitꝰ
mergunt ⁊ pleniꝰ abliuint
spiritalis alueo iordanis.
Ad me ipsũ od̾s contͣbata ẽ
amma mea memor pecca¬
torum suoꝵ: ꝓpt̾ea memor
ero tui de terra iordanis: qͦ¬
modo scił indescensu humi-¬
liationis. mundaueris naa¬
man lepsũ. Descendit inqͥt
⁊ lauitꝰ septies in iordane uix¬
ta sermonẽ uiri dei: & mun¬
datus est. Descende & tu
o anima mea de curru suꝑ-¬
bie insalubres aquas iorda-¬
nis: qui de fonte domus da¬
uid totoiam ꝓfluit orbe
in ablutione peccatoris. &
menstruate. Hȩc est imi-¬
rum humilitas penitendi.
quȩ de dono parit̃ ⁊ exem-¬
predicat᷑ orbe : tociꝰq pur-¬
gat cͥmina mundi. Ouos
naaman syri. ñ enĩ unꝰ s in¬
numeri: o inquã diuites s le¬
uehement̾ abhorretis lauari

Expanded text:
nis, ut aiunt, interpretatur Descennis, ut aiunt, interpretatur Descensus eorum. Quorum? Illorum utique qui humiliantur ad poenitentiam, qui nimirum quanto profundius descendunt per gradus humilitatis, tanto se penitius mergunt et plenius abluunt spiritualis alveo Jordanis. 5. Ad meipsum, o Deus, conturbata est anima mea, memor peccatorum suorum; propterea memor ero tui de terra Jordanis, quomodo scilicet in descensu humiliationis mundaveris Naaman leprosum. Descendit, inquit, et lavit septies in Jordane, juxta sermonem viri Dei, et mundatus est. Descende et tu, o anima mea, de curru superbiae in salubres aquas Jordanis, qui de fonte domus David, toto jam profluit orbe in ablutionem peccatoris et menstruatae. Haec est nimirum humilitas poenitendi, quae, de domo pariter et exempraedicatur orbe, totiusque purgat crimina mundi. O vos, Naaman Syri: non enim unus, sed innumeri: o, inquam, divites, sed levehementer abhorretis lavari
Abbreviated transcription (Latin):
dio quia sicut una fides sic
unum baptisma ẽ. nec scđ̃o
baptismati locus ẽ : qm̃ qui¬
cumq baptizamur. in morte
xp̃i baptieam᷑ : qui sic̃ semel
mortuus est. sic & semel bap¬
tizatꝰ est: ut & nob̾ unici mõ
scriberet. Diffiderẽ forsitan
ult̾ius posse mundari: nͥ qr
desꝑantem reducit in spem
inter alias scͥpturȩ ꝯsosatio¬
nes. etiã fidele consiliũ hely¬
sei: etiã si totus instar naa¬
man syri lepra sim ꝑfusus:
ac ueterno incurabili posses¬
sus. Uade inquit ce lauare
septies in iordane:⁊ munda¬
beris. Si dixisset lauare ter¬
& mundab̾eris. continuo in¬
tellexissem ternã mersionẽ
quã mundant᷑ baptizati:
dicerẽq dotũ illud miracu¬
lũ gr̃am ꝓpħare baptisma¬
tis. ut iam tẽ iordanis de
uirtute dñici baptismi cepi ᷤᷤ¬
set ad salutẽ gentiũ oꝑari.
Nunc aũt̃ cũ signant̃ dicat
lauare septies in iordane.qͥd
sibi uult seꝑtenariꝰ iste: aut
quis est iordanis ille: Iorda¬

Expanded text:
dio quia sicut una fides, sic dio quia sicut una fides, sic unum Baptisma est, nec secundo Baptismati locus est, quoniam quicunque baptizamur, in morte Christi baptizamur; qui sicut semel mortuus est, sic et semel baptizatus est, ut et nobis unici modum et scriberet. Diffiderem forsitan ulterius posse mundari, nisi quia desperantem reducit in spem, inter alias Scripturae consolationes, etiam fidele consilium Elisei, etiamsi totus instar Naaman Syri lepra sim perfusus, ac veterno incurabili possessus. Vade, inquit, et lavare septies in Jordane, et mundaberis. Si dixisset, Lavare ter, mundaberis, continuo intellexissem trinam mersionem qua inundantur baptizati, diceremque totum illud miraculum gratiam prophetare Baptismatis, ut jam tunc Jordanis de virtute Dominici Baptismi coepisset ad salutem gentium operari. Nunc autem cum signanter dicat, lavare septies in Jordane, quid sibi vult septenarius iste, aut quis est Jordanis ille? Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
est fr̃s xp̃iane fiderpietas u̾a:
hoc est hab̃e myft̾ium fidei
in conscientia pura. Ut enim
myst̾ium fidei qd̾ hodie nobis
mystica cõmendauerunt ma¬
goꝵ mun̾a fideliter &e digne
conseruaremꝰ in maculatum
in conscientia pura: hodie iti¬
dem xp̃c baptizatus ñ sibi s
nob̃. asꝑsit sicut apłs ait cor¬
da nr̃a a conscientia mala: ce
abluit corꝑa aqua munda.
Quam felix o fr̃s anima illa
que sic lota in salutẽ mox eue¬
stigio subsecuta est saluatorẽ:
ut deinceps adherens ei cum
apłis illam meruerit audire
uocem. Qui lotus est ñ indi¬
get nisi ut pedes lauet: s ẽ
mundꝰ totus. Ceterũ qui
baptiratur amortuo ⁊ ite¬
rum tangit eum ÷ qͥd ꝓfiẽ
lauatio illiꝰ: Ego postquã
baptismo lotus fui. ñ unũ
mortuũ s tot mortuos qͦt
oꝑa mortis tetigi: & iuxta
petrũ apłm contigit michi
illud ueri ꝓu̾bii. Cans reu̾s
ad uomitũ suum: & sus lota
in uolutabro suo. Quid gͥ fa-¬
ciam: Quib ult̾ius aquis
sordes tantas diluam: Au¬

Expanded text:
es, christianae fidei pietas vera, hoc est habere mysterium fidei in conscientia pura. Ut enim mysterium fidei, quod hodie nobis mystica commendaverunt Magorum munera, fideliter et digne conservaremus immaculatum in conscientia pura, hodie itidem 943 Christus baptizatus, non sibi sed nobis, Aspersit, sicut Apostolus ait, corda a conscientia mala, et abluit corpora aqua munda . Quam felix, o fratres, anima illa, quae sic lota in salutem, mox evestigio secuta est Salvatorem, ut deinceps adhaerens ei cum Apostolis, illam meruit audire vocem: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus! Caeterum qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio illius? Ego postquam Baptismo lotus fui, non unum mortuum, sed tot mortuos quot opera mortis, tetigi; et, juxta Petrum apostolum, contigit mihi illud veri proverbii, Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Quid igitur faciam? quibus ulterius aquis sordes tantas diluam? Au
Abbreviated transcription (Latin):
mum fidei sacram̃tũ mysti¬
cis insinuau̾int munerũ fi¬
guris : satis habundeq dis¬
seruere patres nr̃i: ut ex ea
parte nullus iam aliꝰ labor
quam in labores eoꝵ intͦire.
nob̾ resederit. S neq mag¬
noꝑe postulat status. ĩmo
ruina temporis huiꝰ. ut de
myst̾ĩo fidei disputet᷑: sed
ut magis id modis om̃ib e¬
laboretur: ut sicut apłs a¬
it. in conscientia pura idẽ
Ecce enĩ hodie si de myst̾io
fidei interroges. om̃s fere
inuenis xp̃ianissimos: si
conscientias discutias: pau
Totus fere mundꝰ ꝯfitet᷑ u̾bis
se nosse dm̃. factis autẽ negat:
ad eo ut & qui sp̃em pietatis
uident᷑ hab̃e. uirtutẽ eiꝰ sepiꝰ
inueniant᷑ ꝓpe modũ abne¬
gare. Quid putatis aut̃ fr̃s
mei. quos in hoc sig̾care uo¬
luerim: quos scił dicã pieta¬
tis hab̾e sp̃em. s ab negare
uirtutẽ: Si illos qui spacio¬
delligitis. quid illi uł de sola
preferunt sp̃e pietatis : qui

Expanded text:
mum fidei sacramentum mystimum fidei sacramentum mysticis insinuaverint munerum figuris, satis abundeque disseruere patres nostri, ut ex ea parte nullus jam alius labor quam in labores eorum introire nobis resederit. Sed neque magnopere postulat status, imo ruina temporis hujus, ut de mysterio fidei disputetur sed ut magis id modis omnibus elaboretur ut, sicut Apostolus ait, in conscientia pura idem Ecce enim hodie si de mysterio fidei interrogas, omnes fere invenies christianissimos: si conscos. Totus fere mundus confitetur verbis se nosse Deum. factis autem negat ; adeo ut et qui speciem pietatis videntur habere, virtutem ejus saepius inveniantur propemodum abnegare. Quid putatis autem, fratres mei, quos in hoc significare voluerim, quos scilicet dicam pietatis habere speciem, sed abnegare virtutem? Si illos qui spatiotelligitis, quid illi vel de sola praeferunt pietatis speci
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s natiuitas celebrat᷑.:
que de illa pͥma natiui-¬
tate tamꝗͣ de causa effectus.
ꝯsequenter nata uidet᷑. Illa
siquidẽ quã usq hodie cele-¬
brauimus natiuitas xp̃i est.
ista quã hodie celebramus na¬
tiuitas nr̃a est. In illa nãq xͦ
natus est: in ista xp̃ianitas na-¬
ta est. Cum enĩ tria sint que
nos faciunt xp̃ianos. fides. ba¬
ptismus. & altaris participa¬
tio: hodierna dies fidem no¬
bis initiauit ÷ baptisma ꝯse¬
crauit: ac mense celestis mira¬
cula p̃formauit. Quomͦ sa¬
ne pͥma gentiũ illuminatio
la conu̾sio aque inuinũ muta¬
tionem rerũ in conuiuio m̃se
opus ẽ ut doceamur: s illud
arbitror oꝑe preciũ. ut nos¬
metipsos cõmoneamus. ne
fides in nob̾ asuis degeneret
mitiis: ne uacuet᷑ in nob̃ gr̃a
baptismatis: ne cedat nobis
in iudiciũ participatio cali¬
cis xp̃i. Et ip̃a qͥdem fides qͣ¬
lis ab illis magis pͥmis uide¬
licet auctorib suis nob ho¬
die tͣdita sit: qualiter maxi¬

Expanded text:
res, nativitas celebratur, quae de illa prima nativitate, tanquam de causa effectus, consequenter nata videtur. Illa siquidem, quam usque hodie celebravimus, nativitas Christi est; ista, quam hodie celebramus, nativitas nostra est. In illa namque Christus natus est, in ista Christianitas nata est. Cum enim tria sint quae nos faciunt christianos, fides, Baptismus, et altaris participatio, hodierna dies fidem nobis initiavit, Baptisma consecravit, ac mensae coelestis miracula praeformavit. Quomodo sane prima gentium illuminatio la conversio aquae in vinum, mutationem rerum in convivio mensae opus est ut doceamus; sed illud arbitror operae pretium, ut nosmetipsos commoxeamus, ne fides in nobis a suis degeneret initiis, ne vacuetur in nobis gratia Baptismatis, ne cedat nobis in judicium participatio calicis Christi 2. Et ipsa quidem fides, qualis ab illis Magis, primis videlicet auctoribus suis, nobis hodie tradita sit; qualiter 942 maxi
Abbreviated transcription (Latin):
pudor michi ẽet confit̾i: si ñ
omnib ẽẽmus manifesti. Que
est enĩ uirtus pietatis. nͥ caritaᷤᷤ
non ficta. humilitas uera: pa¬
tientia longanimis. obedien¬
dia non segnis: In hisuirtuti
confiteor. qr nomina quidẽ
earum scio: saporẽ adhuc ig¬
noro. Merito itaq pudorem
michi pariter ⁊ timorẽ incu¬
dit habitꝰ iste quẽ gero religi¬
onis: cui fere nullum suffra¬
gatur testimoniũ uirtutis.
Numqͥd enĩ tuto mͥ possum
usurpare monachi nom̃ ⁊
honorẽ. ciuus ñ habeo me¬
ritum ⁊ uͥtutẽ. cũ sicut añ
nos dictum ẽ simulata scĩtaᷤᷤ
duplicata sit iniqͥtas: ⁊ lupꝰ
sub ouina pelle dep̃hensus.
corpora ur̃a decorata sunt
sp̃e pietatis ł ponite corda
ur̃a in uirtute eiꝰ: ut sp̃es in cor¬
ꝑib uirtus in cordib ꝓbatos
uos exhibeant tamangłis ꝗͣ
hominib : sitq sicut scriptũ
ẽ. Om̃s qui uiderint eos cog¬
noscent illos: quia isti sunt

Expanded text:
udor mihi esset confiteri, si non omnibus essemus manifesti. Quae est enim virtus pietatis, nisi charitas non ficta, humilitas vera, patientia longanimis, obedientia non segnis? In his virtuticonfiteor, quia nomina quidem earum scio, saporem adhuc ignoro. Merito itaque pudorem mihi pariter et timorem incutit habitus quem gero religionis, cui fere nullum suffragatur testimonium virtutis. Numquid enim tuto mihi possum usurpare monachi nomen et honorem, cujus non habeo meritum et virtutem; cum, sicut ante nos dictum est, simulata sanctitas, duplicata sit iniquitas ; et lupus sub ovina pelle deprehensus corpora vestra decorata sunt, specie pietatis, ponite corda vestra in virtute ejus; ut species in corporibus, virtus in cordibus, probatos vos exhibeant tam angelis quam hominibus, sitque, sicut scriptum est: Omnes qui viderint eos, cognoscent illos quia isti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam me conuicerit abne-¬
gasse. Omnino fr̃s uerendũ
est mͥ. anu̾o & uob̃ ipsis uos
uideritis: ne ad nos p̃cipue
spectet ille sermo qui ꝑ apo¬
stolũ ꝓpħatus ẽ de tp̃rib no¬
uissimis ÷ ubi cum maliciã
hominũ descb̾et tunc futu¬
roꝵ. qualis nunc manifeste
legi pot̃ inuita ⁊ morib eo¬
rum: longum tam̃ sic con¬
clusit maloꝵ cathalogũ.
habentes inqͥt spẽm pieta¬
tis: uirtutẽ aut̃ eiꝰ ab negã¬
tes. Quid enĩ ita sp̃em pie

Expanded text:
ipsa me convicerit abneipsa me convicerit abnegasse. 3. Omnino, fratres, verendum est mihi, an vero et vobis ipsis, vos videritis, ne ad nos praecipue spectet ille sermo qui per Apostolum prophetatus est de temporibus novissimis; ubi, cum malitiam hominum describeret tunc futurorum, qualis nunc manifeste legi potest in vita et moribus eorum, longum tandem sic conclusit malorum catalogum: Habentes, inquit, speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Quid enim ita speciem p
Abbreviated transcription (Latin):
cota ac lib̾a ꝓfessione sectã¬
tur que huic inimica sunt
nomini: qui omni sp̃e ꝯu̾¬
satiõis & modo uite se ꝓ¬
destantur inimicos crucis
xp̃i : Heccine ẽ sp̃es pieta¬
tis quam in eis uidemꝰ. ha¬
bitus ⁊ incessus meretͥcius:
sermo scurrił. oculus impu¬
dicus: uent̃ qui ꝓ deo coli¬
tur. & omnis illa uite ꝯtu¬
melia. q̃ publice & głabũ¬
de uelut in faciem pieta¬
ti irrogatur: Que enĩ in
occulto ab ipsis fiuire: tͣpe
est &e dic̾e. Fodiat parie¬
tẽ eoꝵ qui ad eos missus est
ꝓpħare. ut adhuo maiores ab¬
hominationes uideae: qͣs ñ
erubescunt aut uerent᷑ corã
illa trem̃da maiestate ꝑpetͣ¬
re. Quid enim mͥ qui monachꝰ
uideor de his qui foris hoc
monast̾io sunt udicare:: Uti¬
nam nec dehis ipsis qui in tꝰ
sunt michi ẽẽt iudicare. Ad
me ipsum namq ꝯtͣbata est
anima mea. dum scił u̾eor
ne hec ip̃a spẽs pietatis quã
ut cũq uob̃cũ gero. grauiꝰ me
incipiat accusare: si pietatẽ

Expanded text:
tota ac libera professione sectantur quae huic inimica sunt nomini; qui omni specie conversationis et modo vitae, se protestantur inimicos crucis Christi? Haeccine est species pietatis quam in eis videmus, habitus et in cessus meretricius, sermo scurrilis, oculus impudicus, venter qui pro Deo colitur, et omnis illa vitae contumelia, quae publice et gloriabunde, velut in faciem pietati irrogatur? Quae enim in occulto ab ipsis fiunt, turpe est et dicere . Fodiat parietem eorum qui ad ipsos missus est prophetare, ut adhuc majores abominationes videat, quas non erubescunt aut verentur coram illa tremenda majestate perpetrare. Quid enim mihi, qui monachus videor, de his qui extra hoc monasterium sunt judicare? Utinam nec de his ipsis qui hic intus sunt, mihi esset judicare. Ad me ipsum namque conturbata est anima mea, dum scilicet vereor ne haec ipsa species pietatis, quam utcunque vobiscum gero, gravius me incipiat accusare, si pietatem
Abbreviated transcription (Latin):
fide omnia sibi ꝓmissa diumitꝰ
impleri ꝓmeruit. Beata in¬
quit que credidit qm̃ ꝑficien¬
tur ei que dicta sunt ei a dño.
Et ut pleniꝰ nou̾s. conceptũ
uirginis ñ solum ẽẽ mysticũ.
s & mor alẽ ÷ qd̾ sacram̃tũ ẽ
ad redemptionẽ. exemplũ qͦ

Expanded text:
fide omnia sibi promissa divinitus fide omnia sibi promissa divinitus impleri promeruerit? Beata, inquit, quae credidit, quoniam perficientur quae dicta sunt ei a Domino . Et ut plenius noveris conceptum Virginis non solum esse mysticum, sed et moralem; quod sacramentum est ad redempt
Abbreviated transcription (Latin):
nio mysterii. Quid enĩ mirũ si
miror qd stupent angeli: si p̃¬
dicare gestio quã cȩli enarrant
głam dei: Quid mirũ sime de¬
lectat quod beatos sp̃s lecificat.
qͦd peccatores iustificat. iustosq
glorificat: Nescio tam̃ si uł¬
la ẽẽ possit efficatior ac suauior
moꝵ edificatio: ꝗͣ huiꝰ mys¬
derii. id⁊ u̾bi incarnati fidelis
& pia consid̾atio. Qͥd enĩ sicho¬
minẽ excitare pot̃ ad amorẽ
dei : quã preueniens hoĩem
amor dei. tamq uehemens
ad hominẽ ut homo ꝓpt̃ ho¬
minẽ uelit fieri: Quid aut̃
ita nutrit amorẽ ꝓximi: ꝗͣ
similitudo ⁊ natura ꝓumni
in humanitate dei: Nã¬
humilitatis exemplũ. nec co¬
gitari posse maiꝰ aliqd̃ existi¬
mo ÷ quam ex inanitionẽ dei
in formã serui. ⁊ seruitutẽ plꝰ
quam serui. Castitatẽ porro
quid eque cõmendat: sicut
quod ipsa castitas saluatorẽ
germinat: dut fidei uirtutẽ
ac m̾itũ quid eiudentiꝰ osten¬

Expanded text:
nio mysterii. Quid enim mirum si nio mysterii. Quid enim mirum si miror quod stupent Angeli, si praedicare gestio, quam coeli enarrant, gloriam Dei? quid mirum si me delectat quod beatos spiritus laetificat, quod peccatores justificat, justosque glorificat? Nescio tamen si ulla esse possit efficacior ac suavior morum aedificatio, quam hujus mysterii, id est Verbi incarnati, fidelis et pia consideratio. Quid enim sic hominem excitare potest ad amorem Dei, quam praeveniens hominem amor Dei tam vehemens ad hominem, ut homo propter hominem velit fieri? Quid autem ita nutrit amorem proximi, quam similitudo et natura proximi in humanitate Dei? Nahumilitatis exemplum nec cogitari posse majus aliquod existimo, quam exinanitionem Dei in formam servi, et servitutem plus quam servi. Castitatem porro quid aeque commendat, sicut quod ipsa castitas Salvatorem germinat? Aut 985 fidei virtutem ac meritum quid evidentius osten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯceptus sui omni uirtute ⁊ gr̃a
in se ipso excitit ꝑfectus. Inno¬
bis enim pͥmũ ip̃se germ̃ est.
cum fides in confessionẽ ꝓrum¬
pit. uł opꝰ manifestũ : post¬
modum flos. cũ suꝑ ꝓficientẽ
efflorescit scĩficatio dei quodã
spectabili decore uirtutũ. de¬
mum autẽ fructus. cum bea¬
titudo saciat hoĩem ꝯsũma¬
tum. Pulcherrime sane ac
uigilantissime. ñ solum my¬
st̾ia. s ⁊ mysterioꝵ p̃sagia
dispensatio preordinauit di¬
uina: ut locus in quo derra
iustum. ⁊ flos de uirga ⁊ radice
iesse ascendit nazareth. id÷ sc̃ĩ¬
tas. germen flos. uirgultũ uo¬
caretur: ut uidelicet negotiũ
loco. locusq negotio ꝯsona uoce
ꝯtestaretur: pariterq ⁊ nom̃ lo.¬
ci remg̾endam p̃nuntiaret :¬
& res gesta cãm nominis indica¬
ret. Ignoscite michi fr̃s mei: qr¬
inftructionẽ: plus forsitan ꝗͣ
necesse erat demoratus sum in
illiꝰ ẽffabił admiratione ⁊ preco¬

Expanded text:
conceptus sui omni virtute et gratia conceptus sui omni virtute et gratia in se ipso exstitit perfectus. In nobis enim primum ipse germen est, cum fides in confessionem prorumpit vel opus manifestum: postmodum flos, cum super proficientem efflorescit sanctificatio Dei quodam spectabili decore virtutum; demum autem fructus, cum beatitudo satiat hominem consummatum. Pulcherrime sane ac vigilantissime non solum mysteria, sed et mysteriorum praesagia dispensatio praeordinavit divina, ut locus in quo terra t flos de virga et radice Jesse ascendit, Nazareth, id est sanctitas, germen, flos, virgultum vocaretur; ut videlicet negotium loco, locusque negotio consona voce contestaretur, pariterque et nomen loci rem gerendam pronuntiaret, et res gesta causam nominis indicaret. 4. Ignoscite mihi, fratres mei, qinstructioni, plus forsitan quam necesse erat demoratus sum in illius ineffabilis admiratione et praeco
Abbreviated transcription (Latin):
go fideł auris tua aꝑta ad
audiendũ: & mens tua ad
credendum: aure ꝑcipe uer-¬
bum angeli: & corde suscipe
u̾bum altissimi: & corꝑe cõn¬
cipe filium dei. Dic & tu obe¬
ata. tam humił ꝗͣ fideł: dic
dñs aꝑuit michi aurẽ. ego aũ
ñ contradico: retrorsũ non
abii: ecce ancilla dñi. p̃sto
sum eius uoluntati. qͥn ĩo
iuuabouotis si possum: fi¬
at mͥ scdm ũbum tuũ. Hoc
dicere. sic suã deuotionem
offerre: istud plane ẽ dño pe
Nobile germen: germ̃ uistũ:
germ̃ odoris: germ̃ dñi: qd̾ iã
est in magnificentia & gła. cũ
idẽ fructus derrȩ sublimis est
eius. Nicħenim int̾est siue
germen siue fructũ. aut flo¬
rẽ dixeris: cũ hȩc omĩa. ĩ mo
infinita alia unꝰ xp̃c sit: res
una. s multiformis gr̃a. ⁊ uir.¬
tutis uniꝰ oꝑatio multipharia.
cui si infinita nõia. pauꝑtas
ñ poterit. Bene autẽ si muluo¬
catur germen. ⁊ flos. ⁊ fructus.
qui sine gͣdu ꝓfectus: abinitio

Expanded text:
go fidelis, auris tua aperta ad go fidelis, auris tua aperta ad audiendum et mens tua ad credendum: aure percipe verbum angeli, et corde suscipe Verbum Altissimi, et corpore concipe Filium Dei. Dic et tu, o beata, tam humilis quam fidelis, dic Dominus aperuit mihi aurem; ego autem non contradico, retrorsum non abii . Ecce ancilla Domini: praesto sum ejus voluntati; quinimo juvabo votis si possum, fiat mihi secundum verbum tuum . Hoc dicere, sic suam devotionem offerre, istud plane est Domino Nobile germen, germen justum, germen odoris, germen Domini, quod jam est in magnificentia et gloria, cum idem fructus terrae sublimis est ejus. Nihil enim interest sive germen, sive fructum aut florem dixeris, cum haec omnia, imo infinita alia unus Christus sit, res una, sed multiformis gratia, et virtutis unius operatio multifaria; cui si infinita nomina paupertas onem non poterit. Bene autem simul vocatur germen, et flos, et fructus, qui sine gradu profectus, ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dño non uirginalis inte¬
gritas corporis. quia sic̃ eze¬
chiel post p̃dicta subdidit. ħ
incarnãdũ: & exiuit ꝑ clausã por¬
ũbũ dei ⁊ si infirmitatẽ nra susce¬
pit. nicħ tñ de sua omĩpotẽtias
minuit: quominus contͣ natu¬
ram carnis.⁊ supra intelligen¬
tiam sensus nr̃i. corpus suũ
palpabile ꝑ clausa posset & in-
merata. o porta scũarii ꝑhen¬
niter clausa: secura aꝑi dño
deo isrt̃: qui tibi iam dudũ
clamat. Aꝑi mͥ soror mea:
amica mea. Non ẽ qd̾ time¬
as integritati tuȩ ÷ d̾̃s non
nouit integra uiolare: s
uiolata consolidare. Si uer¬
bo deiapta es: tumdemũ ñ
mͦ clausa. s & signata es. Po¬
ne me inqͥt ut signacłm suꝑ
cor tuum: ut signacłm suꝑ
brachium tuũ. Ihcqͥppeim¬
pressus in corde: exp̃ssus in
oꝑe. sigillum plane ⁊ mu¬
nimentũ est inuiolabile ca¬
stitatis sponsȩ suȩ. & eo ip̃o
quo impͥmit imitatiõis for¬
mã: imponit etiã in corrup¬
tionis custodiã. Sit gͦ uir¬

Expanded text:
autem Domino, non virginalis integritas corporis, quia sicut Ezechiel post praedicta subdidit: « Haec incarnandum, et exivit clausa porbum Dei, etsi infirmitatem nostram suscepit, nihil tamen de sua sibi omnipotentia minuit, quominus contra naturam carnis, et supra intelligentiam sensus nostri, corpus suum palpabile per clausa posset et intmerata, o porta sanctuarii perenniter clausa, secura aperi Domino Deo Israel, qui tibi jam dudum clamat: Aperi mihi, soror mea, amica mea . Non est quod timeas integritati tuae: Deus non novit integra violare, sed violata consolidare. Si Verbo Dei apta es, tum demum non modo clausa, sed et signata es. Pone me, inquit, ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum . Jesus quippe impressus in corde, expressus in opere, sigillum plane et munimentum est inviolabile castitatis sponsae suae, et eo ipso quo se imprimit imitationis formam, imponit etiam incorruptionis custodiam. Sit ergo, o Vir
Abbreviated transcription (Latin):
parturitis: nondũ peꝑistis.
Si labor in parturiendo: mag'¬
na de spe p̾artus ꝯsolatio.
Mulier cum parit tͥsticiam
ht̃ laboris. cum autẽ peꝑe¬
rit puerũ. iam ñ memõr e¬
rit pressure ꝓpt̾ gaudiũ qr
natus erit hom̃o xp̃c ĩmun¬
dum ext̾iorem corꝑis nr̃i :
qd ⁊ minor mundꝰ solet ap¬
pellari. Qui enĩ nc̃ ꝯceptꝰ est
d̾s in sp̃ib nr̃is. configurans
eoᷤᷤ sp̃ui caritatis suȩ. tunc ue¬
lut homo nascetur incorꝑibꝰ.
configurans ea corpori clari¬
tatis suȩ: in qua uiuit ⁊ gła¬
tur d̾s ꝑ omnia scła scłoꝵ.¬

Expanded text:
parturitis, nondum peperistis. parturitis, nondum peperistis. Si labor in parturiendo, magna de spe partus consolatio. Mulier cum parit, tristitiam habet laboris; cum autem pepererit puerum, jam non memor erit pressurae propter gaudium, quia natus erit homo Christus in mundum exteriorem corporis nostri, quod et minor mundus solet appellari. Qui enim nunc conceptus est Deus in spiritibus nostris, configurans eos spiritui charitatis suae, tunc velut homo nascetur in corporibus, configurans ea corpori claritatis suae, in qua vivit et gloriatur Deus per omnia saec
Abbreviated transcription (Latin):
ad uterum cordis uia sp̃s ꝯci¬
piendi: hac ratione cõpun¬
guntur ossa xp̃i. id÷ uirtu
tͥ sc̃e sp̃s qui ubiuis spiras:
uideo munere tuo ñ unã. s
innumeras fideliũ animas
illo generoso germine gͣuidas. cu¬
stodi oꝑa tua ne aliqua illarũ
uinȩ. informẽ aut mortuum
excutiat. Uosqͦ o matres bea¬
de tam głose ꝓlis. atcendite
uob̃ ipsis donec formet᷑ xp̃c
in uob̃ ÷ atcendite ne qua foris
offensa grauior fetũ tenerũ le¬
dat: nequid ingeratis uentri.
id ÷ menti. qͦd sp̃m quẽ conce¬
pistis extinguat. Parcite si
ñ uob. certe filio dei in uobis:
sermonib malis. s etiã a cogi¬
tationib noxiis.⁊ delectatio¬
nib mortiferis: que plane
suffocant sem̃ dei. Omĩ itaq
custodia seruate corda ur̃a. qr
ex ipso uita ꝓcedet. cũ scił ma¬
turus se partus absoluet: &
incordib ur̃is: manifestabit᷑
incarne ur̃a mortali. Conce¬
pistis sp̃m salutis: s ad huc

Expanded text:
ad uterum cordis via spiritus conciad uterum cordis via spiritus concipiendi, hac ratione compinguntur ossa Christi, id te Spiritus, qui ubi vis spiras. Video munere tuo non unam, sed innumeras fidelium animas illo generoso germine gravidas; custodi opera tua, ne aliqua illarum obolis informem aut mortuum excutiat. Vos quoque, o matres beatae tam gloriosae prolis, attendite vobis ipsis, donec formetur Christus in vobis ; attendite, ne qua foris offensa gravior fetum tenerum laedat, ne quid ingeratis ventri, id est menti, quod spiritum quem concepistis exstinguat. Parcite, si non vobis, certe Filio Dei in vobis; sermonibus malis, sed etiam a cogitationibus noxiis et delectationibus mortiferis, quae plane suffocant semen Dei. Omni itaque custodia servate corda vestra, quia ex ipsis vita procedet, cum scilicet maturus se partus absolvet, etin cordibus vestris, manifestabitur in carne vestra mortali. Concepistis spiritum salutis, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
orb̃ non potest caꝑe. possis &
ip̃e conciꝑe. Conciꝑe autẽ cor¬
cet ñ corꝑali oꝑe aut specie.
tam̃ plane corꝑe tuo: qñqͥdẽ
iubemur ab apło glorificare
⁊ portare dm̃ in cor̾ꝑe nr̃o. At¬
tende itaq ut scͥptum est di¬
ligent̃ auditui tuo: nam fides
re aut amore eiꝰ decũ agit pre¬
dicator fideł: quẽ angłm dñi
exercituũ dici ⁊ ẽẽ. ñ ẽ tͥ fas
ambig̾e. Quã beati qui dic̾e
possunt. atimore tuo dñe con¬
cepimꝰ & parturiuimꝰ sp̃m sa¬
lutis: qui nimirũ ñ est alius
nem dei. simulq uirtutẽ in¬
comp̃hensibił mysterii : qui
creauit de. creatur in de: ⁊ qͣsi
parum ẽet de ipsũ hab̃e patrẽ.
uult etiam te sibi fieri matrẽ.
Quicũq inqͥt fecerit uolunta¬
tem patͥs mei: ipse ms ⁊ frat̃
⁊ soror ⁊ mater ẽ: O fidelis aĩa
expande sinus : dilata affectꝰ:
ne angustieris inuiscerib tuiᷤ.
concipe quẽ c̾atura ñ capit. Aꝑi
u̾bo dei aurẽ audiendi : Hȩc ẽ

Expanded text:
st capere, possis et ipse concipere. Concipere autem corcet non corporali opere aut specie, tamen plane corpore tuo; quandoquidem jubemur ab Apostolo glorificare et portare Deum in corpore nostro . Attende itaque, ut scriptum est, diligenter auditui tuo, nam fides re aut amore ejus tecum agit praedicator fidelis, quem angelum Domini exercituum dici et esse non est tibi fas ambigere . Quam beati qui dicere possunt: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus spiritum salutis ! qui nimirum non est alius nem Dei, simulque virtutem incomprehensibilis mysterii: qui creavit te, creatur in te; et, quasi parum esset te ipsum habere patrem, vult etiam te sibi fieri matrem. Quicumque, inquit, fecerit voluntatem patris mei, ipse meus et frater, et soror, et mater est . O fidelis anima, expande sinus, dilata affectus; ne angustieris in visceribus tuis, concipe quem creatura non capit. Aperi Verbo Dei aurem audiendi: haec est
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiatur: quid ergo ẽ qđ do¬
minꝰ ad ezechielẽ testatur.
porta hȩc clausa erit ⁊ non
aꝑiet᷑: An tibi reseratũ fu¬
it tantũmꝰ consiliũ fecundã¬
de matͥs: & clausũ tibi fuit
mysteriũ clause ꝑhennit̃ in¬
tegritatis: Absit inqͥt. ne-¬
mo magis ꝗͣ ego consciꝰ huiꝰ
secreti. Quomodo enĩ me
latuisset ꝑpetuȩ uirginita¬
tis mysteriũ: qͥ tantõ ante
predixi. ecce uirgo concipiet &
pariet filium: Queris gͦ qͦmo

Expanded text:
aperiatur, quid ergo est quod Doaperiatur, quid ergo est quod Dominus ad Ezechielem testatur: Porta haec clausa erit, et non aperietur ? An tibi reseratum fuit tantummodo consilium fecundandae Matris, et clausum tibi fuit mysterium clausae perenniter integritatis? Absit! inquit; nemo magis quam ego conscius hujus secreti. Quomodo enim me latuisset perpetuae virginitatis mysterium, qui tanto ante praedixi: Ecce virgo concipiet, et pariet filium ? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tent̃ xp̃i occasꝰ ortui. se¬
pultura respondet ꝯceptio¬
m ÷ dũ uidelicet emititur
agnus agnꝰ de petͣ deserti
condendus inpetra monum̃¬
ti. ⁊ cuiꝰ corpori monum̃tũ
excidendũ erat in petra. ip̃e
ab initio conceptus sui ⁊ cor¬
pus sibi excidit de petra. &
corpori locũ in petͣ: sic integri¬
tatẽ petre cũ de ea emitteret᷑
ñ imminuens: sic̃ nec signatã
sepulture petrã cũ deea egre
tre filius: qñ ⁊ ip̃a petre noĩe
censetur. Anñ recte uocat᷑ pe¬
tra. que & in amorẽ integͥtatiᷤᷤ
ꝓposito firma. affectu solida:
sensu qͦ ipso adũsus illecebrã
pecc̃i. tota insensibilis erat &¬
lapidea: An non recte petra
uirginalis integͥtas. que ⁊ ni-¬
chil parit ꝑ naturã sui: & cũ
parit roris uirtute diuini nec
ad mittens conceptũ. nec e¬
mittens partũ nouit aꝑiri:
S aꝑiatur t̾ra inqͥt ysaias:
aꝑiatur & germinet salua-¬
torẽ. O sc̃e ysaia qui dicis

Expanded text:
center Christi occasus ortui, secenter Christi occasus ortui, sepultura respondet conceptioni, dum videlicet emittitur Agnus de petra deserti, condendus in petra monumenti; et cujus corpori monumentum excidendum erat in petra, ipse ab initio conceptus sui, et corpus sibi excidit de petra, et corpori locum in petra; sic integritatem petrae, cum de ea emitteretur, non imminuens, sicut nec signatam sepulturae petram, cum de ea egredtre Filius, quando et ipsa petrae nomine censetur. An non recte vocatur petra, quae et in amorem integritatis proposito firma, affectu solida, sensu quoque ipso adversus illecebram peccati tota insensibilis erat et lapidea? an non recte petra virginalis integritas, quae et nihil parit per naturam sui; et cum parit, roris virtute divini, nec admittens conceptum, nec emittens partum, novit aperiri? Sed aperiatur terra, inquit Isaias, aperiatur, et germinet Salvatorem . O sancte Isaia, qui dicis
Abbreviated transcription (Latin):
cta terra inoꝑe preuarica¬
toris. q̃etiã exercitata spiniᷤᷤ
& tribulos germinat hẽre¬
dib maledictionis. At nũc
benedicta t̾ra in oꝑe redẽp¬
toris: que remissionẽ pecca¬
dorũ fructũq uitȩ parturit
uniu̾sis: & filiis ade preuidici¬
um originalis dissoluit male¬
dicti. Prsus bñdicta illa t̾ra
que omnino intacta. nec fos¬
sa. nec seminata. de solo rore
cȩli saluatorẽ germinat: &
mortalib panẽ angłoꝵ. ali¬
moniã uitẽ eternȩ imnistrat.
Hec itaq terra quia inculta
erat uidebatur ẽẽ deserta: s
erat opimo fructu referta: ui¬
debatur ẽẽ heremus solitudi¬
nis: s erat paradysus beati¬
tudinis. Plane ortus delicia¬
rũ dei. heremus cuiꝰ campi
germinauerunt germen o¬
doris: plane desertũ refertũ.
de quo agnum dñatorẽ t̾re
pater emisit. Emute inqͥt
agnũ deñe de petra deserti:
id est abscide petrã de petra:
iuiolata ꝓferat uir ginitã.
Sane in hoc ipso satis de¬

Expanded text:
cta terra in opere praevaricacta terra in opere praevaricatoris, quae etiam exercitata spinas et tribulos germinat haeredibus maledictionis . At nunc benedicta terra in opere Redemptoris, quae remissionem peccatorum fructumque vitae parturit universis, et filiis Adae praejudicium originalis dissolvit maledicti. Prorsus benedicta illa terra, quae omnino intacta, nec fossa, nec seminata, de solo rore coeli Salvatorem germinat, et mortalibus panem Angelorum, alimoniam vitae aeternae ministrat. Haec itaque terra, quia inculta erat, videbatur esse deserta, sed erat opimo fructu referta; videbatur esse eremus solitudinis, sed erat paradisus beatitudinis. Plane hortus deliciarum Dei, eremus cujus campi germinaverunt germen odoris, plane desertum refertum, de quo Agnum dominatorem terrae Pater emisit. Emitte, inquit, Agnum, Domine, de petra deserti , id est, abscinde Petram de Petra, inviolata proferat virginitas. Sane in hoc ipso satis de
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum caro factũ ẽ.
& habitare cepit in
nob̾: sodm regulã scił sane
fidei : ꝗͣ eccłiasticoꝵ dogmna¬
tũ diffinitio tradidit nob̃.
firmissime nãq denet ⁊ nul¬
latenꝰ dubitat eccłia car
carnis acceptione ꝯceptũ:
carnemq uerbi in carnatio¬
ne conceptã. Hodie itaq
sapientia ȩdificare sibi ce¬
pit domũ corporis nr̃i in uto
uirginis : & ad edificandã
unitatẽ eccłiȩ. angularẽ la¬
pidem de monte sine manibꝰ
abscidit: dum sine oꝑe hu-¬
mano de corꝑe uirginali car¬
nem sibi nr̃e redẽptionis se¬
ꝑauit. Ab hoc gͦ die dñs uir-¬
tutũ nob̾cũ: susceptor nr̃ ds̃
iacob: quia hodie dñi ẽ assũp.¬
tio nr̃a. ut in habitet gła in
derra nr̃a. ꝓrsus hodie bñ¬
dixisti dñe t̾ram tuã: illã
benedictam in mulierib.
hodie dedifti benignitatẽ
sp̃s sc̃ĩ ÷ ut terra nr̃a daret
benedictũ fructũ uentris
sui: & rorantib celis desuꝑ.
uterus uirginalis saluã¬
torẽ germinaret. Maledi-¬

Expanded text:
o factum est, et habitare coepit in nobis, secundum regulam scilicet sanae fidei, quam ecclesiasticorum dogmatum definitio tradidit nobis. Firmissime namque tenet, et nullatenus dubitat Ecclesia, ccarnis acceptione conceptum, carnemque Verbi incarnatione conceptam. Hodie itaque Sapientia aedificare ci domum corporis nostri in utero Virginis, et ad aedificandam unitatem Ecclesiae, angularem lapidem de monte sine manibus abscidit; dum sine opere humano de corpore virginali carnem sibi nostrae redemptionis separavit. Ab hoc ergo die Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob, quia hodie Domini est assumptio nostra, ut inhabitet gloria in terra notra . Prorsus hodie benedixisti, Domine, terram tuam, illam benedictam in mulieribus. Hodie dedisti benignitatem Spiritus sancti, ut terra nostra daret benedictum fructum ventris sui, et rorantibus coelis desuper uterus virginalis Salvatorem germinaret. Maledi
Abbreviated transcription (Latin):
intractabilis: Loquor hȩo
omnia ñ quia ita in uobis sit.
s nealiqͣndo sit: ne forte ali¬
qͣndo cuipiã aliqua infirmi¬
tas surripiat: ut quãcumq
correptionẽ caritatis nͥ cũ ca¬
ritate suscipiat. Sic fiet ut
tam is qui corripit ꝗͣ ille qui
corripit᷑ dilectus sit ad eo ⁊
hominib: ⁊ memoria utͥus¬
q in benedictione sit: qd̾
meritis beati bñdicti patris
nr̃i. prestare dignetur ille
sigulariter benedictus dei

Expanded text:
intractabilis? Loquor haec intractabilis? Loquor haec non quia ita in vobis sit, sed ne aliquando sit; ne forte aliquando cuipiam aliqua infirmitas subrepat, ut quamcunque correptionem charitatis, nisi cum chatate suscipiat. Sic fiet ut tam is qui corripit, quam ille qui corripitur, dilectus sit a Deo et hominibus, et memoria utriusque in benedictione sit; quod meritis beati Benedicti patris nostri praestare dignetur ille singulariter benedictus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt᷑ odisse. Oderunt
corripientẽ in porta.⁊ inimi¬
ci hominis domestici eiꝰ: ita
it etiam paulus ingemiscat.
qd filiis ⁊ amicis inimicus factꝰ
sit. ua dicens. Ergo & ipse ex¬
ꝑtus ẽ qd comicus ait: uĩtas
odium parit: immo ⁊ illud qd
sponsa memorat. Filii matͥs
umphatͥr magnifica. pug¬
na. ne cedas. ne discedas. aut
lacescas. noli uinci amalo:
s uince inbono malũ. Sa¬
pientia uincit maliciã: qͣn¬
tomagis infirmitatẽ aut
imprudentiã : Neq ꝯtra¬
dictionem carnaliũ. mali¬
tiam int̾pretari pot̃ caritaᷤᷤ
sp̃italiũ: s magis ignoran¬
tiam aut infirmitatẽ qͣ preᷤ¬
uenti sunt. Quã ꝗͣ nec ipsis
apłis contumelia uisa sit:
qͦd mali adño sunt appel¬
lati. Quare aut̃ hec tta lo¬
quor fĩs mei. dilecti d̾o ⁊ mͥ.
Numqͥd qr malũ huiꝰmodi
suspicer inaliquo ur̃m: con¬
sit pugnandũ: Nũqͥd enĩ
aliquis inuenit᷑ in uob non
dico rebellis: suł durus ⁊

Expanded text:
inveniuntur odisse. Oderunt inveniuntur odisse. Oderunt corripientem in porta , et inimici hominis domestici ejus , ita ut etiam Paulus ingemiscat quod filiis et amicis inimicus factus sit, vera dicens . Ergo et ipse expertus est quod comicus ait, « Veritas odium parit ; » imo et illud quod sponsa memorat: Filii matrisumphatrix magnifica, pugna, ne cedas, ne discedas, aut lassescas. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sapientia vincit malitiam ; quanto magis infirmitatem aut imprudentiam? Neque contradictionem carnalium, malitiam interpretari potest charitas spiritualium; sed magis ignorantiam, aut infirmitatem qua praeventi sunt. Quanquam nec ipsis Apostolis contumelia visa sit quod mali a Domino sunt appellati. Quare autem haec ita loquor, fratres mei, dilecti Deo et mihi? Nunquid quia malum hujusmodi suspicer in aliquo vestrum, consit pugnandum? Nunquid enim aliquis iuvenitur in vobis, non dico rebellis, sed vel durus et
Abbreviated transcription (Latin):
bona ñ solum corã deo s ce
famam fiducia conscĩȩ. Nan
& de ipsa conscientia quomͦ
tibi blandiri potes. nͥ sine qͦ¬
rela sis inter fr̃s: immo nͥ te
frẽm int̾ fr̃s in omni ꝯu̾satio¬
ne tua demonstres: Putas
enim satis eẽ si non scandali¬
zas: Immo scandaliras si
non edificas: si ñ testimoni¬
um habens bonũ intus ⁊ fo¬
ris: quantũ ad gradũ tuũ at¬
tinet dm̃ ubiqͦ glorificas.
Sane malis quib ñ placet nͥ
malũ. quib iustus grauis
est etiam ad uidendum : si ĩ¬
lis placere de non sinit. ñ tui
negligentia. cũ om̃s etiã in¬
micos diligas. s ipsoꝵ ne:¬
quitia qui retͥbiunt mala
ꝓbonis. odiũ ꝓ dilectione.
tua: consoletur de quiait᷑:
rabile ẽ malũ. omniq lac¬
marũ flumine plangend t
qd quidẽ sepius exꝑiunt᷑ ñ mo¬
do prelati. sedetiã subditi. qui
fr̃s suos emulant᷑ de emulatio¬
ne: qd̃ scił & boni. licet ñ ex
ea parte qͣ sunt boni. bonos

Expanded text:
bona non solum coram Deo sed etiam bona non solum coram Deo sed etiam famam fiducia conscientiae. Nam et de ipsa conscientia quomodo tibi blandiri potes, nisi sine querela sis inter fratres; imo, nisi te fratrem inter fratres in omni conversatione tua demonstres? Putas enim satis esse, si non scandalizas? Imo scandalizas, si non aedificas; si non, testimonium habens bonum intus et foris, quantum ad gradum tuum attinet, Deum ubique glorificas. Sane malis, quibus non placet nisi malum, quibus justus gravis est etiam ad videndum, si illis placere te non sinit, non tua negligentia cum omnes etiam inimicos diligas, sed ipsorum nequitia, qui retribuunt mala pro bonis. odium pro dilectione tua; consolatur te qui ait, Brabile est malum, omnique lacrymarum flumine plangendum, quod quidem saepius experiuntur non modo praelati, sed etiam subditi, qui fratres suos aemulantur Dei aemulatione; quod scilicet et boni, licet non ex ea parte qua sunt boni, bonos