comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
figere presumamꝰ dicentes. qđ nisi cisdẽ circuitib
tempoꝵ eadẽ temporalia repetantur. non potest
ds̃ cuncta quȩ fecit uł pręscirt ut faciat uł scire cum
fecerit. cuius sapientia simpliciter multiplea. & uni.¬
formit̃ multiformis. tã in comprehensibili cõprehen.¬
sione omĩa incõprehensibilia cõprehendit. ut quȩ¬
cunq noua & dissimilia consequentia p̃cedentib
si semꝑ facere uellet inordinata & imꝓ  habere non
posset. nec ea ꝓuideret ex ꝓximo tempore. sed et̃na
atq alia orclinate dissimilitudine ꝓcurrentia cis
dumtaxat qui ex miseria liberant᷑ insua beata im¬
mortalitate sine fine manentib an ita dicantur
transeunt tãquã efficientia scłoꝵ: definirt non
audco Fortassis enim possit dici scłm quȩ sunt scła.

Expanded text:
figere praesumamus, dicentes quod, nisi eisdem circuitibus figere praesumamus, dicentes quod, nisi eisdem circuitibus temporum eadem temporalia repetantur, non potest Deus cuncta quae facit uel praescire ut faciat, uel scire cum fecerit? cuius sapientia simpliciter multiplex et uniformiter multiformis tam inconprehensibili conprehensione omnia inconprehensibilia conprehendit, ut, quaecumque noua et dissimilia consequentia praecedentibus si semper facere uellet, inordinata et inprouisa habere non posset, nec ea prouideret ex proximo tempore, sed aeternadque alia ordinata dissimilitudine procurrentia, eis dumtaxat, qui ex miseria liberantur, in sua beata inmortalitate sine fine manentibus; an ita dicantur transeunt, tamquam efficientia saeculorum, definire non audeo. Fortassis enim possit d
Abbreviated transcription (Latin):
quos plato dm̃ magna auctoritate cõmendit nui.
meris fabricantẽ: & apud nos dõ dictũ legit᷑ omĩa
inmensura. & numcro & pondere disposusti. De quo
& ꝓpħa dicit. Qui ꝓfert numero scłm: Et saluator
incuangelio. capilli inquit ur̃i: om̃s numeratis. Absit
itaq ut dubitemꝰ qđ ei notussit om̃is numerus: cuius
intelligentiȩ sicut in psalmo canitur non ẽ. numerꝰ:
Infinitas itaq numeri quãuis infinitoꝵ numeroꝵ
ullus sit numerus: non est tam̃ incõprehensibilis ei
cuius intelligentiȩ non c̃. numcrus: Quaꝓpter. si qͥcqͥd
scientia comp̃henditur. scientis. cõprehensione
finitur.: ꝓfecto & om̃is infinitas quodã ineffabili
modo dõ finita est: qͥa scientia ipsius in cõprehensi¬
bilis non est. Qua re si infinitas numeroꝵ scientia
dĩ quã cõprehenditur cẽ non potest infinita. qui
tandẽ nos sumꝰ homunculi qui cius scientiȩ limites

Expanded text:
quos Plato Deum magna auctoritate commendat mundum quos Plato Deum magna auctoritate commendat mundum numeris fabricantem. Et aput nos Deo dictum legitur: Omnia in mensura et numero et pondere disposuisti; de quo et propheta dicit: Qui profert numerose saeculum, et Saluator in euangelio: Capilli, inquit, uestri omnes numerati sunt. Absit itaque ut dubitemus, quod ei notus sit omnis numerus, cuius intellegentiae, sicut in psalmo canitur, non est numerus. Infinitas itaque numeri, quamuis infinitorum numerorum nullus sit numerus, non est tamen inconprehensibilis ei, cuius intellegentiae non est numerus. Quapropter si, quidquid scientia conprehenditur, scientis conprehensione finitur: profecto et omnis infinitas quodam ineffabili modo Deo finita est, quia scientiae ipsius inconprehensibilis non est. Quare si infinitas numerorum scientiae Dei, qua conprehenditur, esse non potest infinita: qui tandem nos sumus homunculi, qui eius scientiae limites
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ aliud qđ dicunt nec dĩ scientia infinita
sunt posse comprehendi: restat eis ut dicere aude.¬
ant atq huic se uoragini ꝓfundȩ impietatis immer.¬
gant: qđ non om̃s numeros dĩ nouerit. Eos quippe
infinitos eẽ ccrtissimum est: qm̃ in quocũq numero
finem faciendũ putaueris idem ipse non dico uno
addito augeri. sed quamlibet sit magnus & quãlibet
ingentẽ multitudinẽ continens. in ipsa ratione atq
scientia numcroꝵ non solũ duplicari. uerũ etiam
multiplicari potest. Ita uero suisquisq numerus
ꝓprictatib terminatur: ut nullus eoꝵ par cẽ cui.¬
cunq alteri possit. Ergo & dispares inter se atq
diuersi sunt. & singuli quiq finiti sunt & om̃s
infiniti sunt: itane numeros ꝓpter infinitatẽ nescit
om̃s ds̃. & usq ad quandã sũmã numeroꝵ scientia
dĩ ꝑͥuenit. & cȩteros ignorat: Quis hoc etiam
dementissimꝰ dixerit: Nec audebunt isti contrinere
numcros & cos dicere ad dĩ scientiã non ꝑtinere apud

Expanded text:
autem aliud quod dicunt, nec Dei scientia quae infinita sunt posse conprehendi: restat eis, ut dicere audeant adque huic se uoragini profundae inpietatis inmergant, quod non omnes numeros Deus nouerit. Eos quippe infinitos esse, certissimum est; quoniam in quocumque numero finem faciendum putaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se adque diuersi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. Itane numeros propter infinitatem nescit omnes Deus, et usque ad quandam summam numerorum scientia Dei peruenit, ceteros ignorat? Quis hoc etiam dementissimus dixerit? Nec audebunt isti contemnere numeros et eos dicere ad Dei scientiam non pertinere, aput
Abbreviated transcription (Latin):
formã serui qui factus est homo etiã seruus dĩ dicit᷑
idem filius dĩ: sic eũ ꝓphetando p̃nunciat ex ꝑsona dĩ
patris. Et exuscitabo inqͥt suꝑ pecora mea pastorem
unũ qui pascet ea. seruũ meũ dauid: & ipse pascet ea:
& ipse crit cis in pastorẽ. Ego autẽ dñs eroeis in dm̃:
& seruus ncus dauid princeps in medio eoꝵ. Ego
rans: & ñ erunt ultra duȩ gentes. nec diuidentur
amplius in duo regna. neq polluent᷑ ultra in idolis

Expanded text:
omo, etiam seruus Dei dicitur idem Dei filius, sic eum prophetando praenuntiat ei persona Dei Patris: Et suscitabo, inquit, superpecora mea pastorem unum qui pascat ea, seruum meum Dauid; et ipse pascet ea et ipse erit his in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum, et seruus meus Dauid princeps in medio eorum; egrans; et non erunt ultra duae gentes, nec diuidentur amplius ia duo regna; neque p
Abbreviated transcription (Latin):
nam deã colendã putarunt licteras traderet : Isis por.¬
ro inachi filia fusse ꝓditur. qͥ primꝰ regnare coepit
argiuis: quando abrahȩ iã nepotes re pcriuntur
cxorti. Iam uero silonge antiqͥora repetã: & ante illud
grande diluuiũ noster erat utiq noc patriarcha.
arca quã fecit. & in qua cũ suis cuasit: ꝓphetia nr̃oꝵ
tempoꝵ fuit: Quid enoch septimꝰ ab adã : Nonno etiã
Quoꝵ scripta apud udȩos & apud nos in auctoritate
non esse. nimia fecit antiquitas: ꝓpter quã uidebant᷑
habenda eẽ suspecta. ne ꝓferrent᷑ ꝓueris falsa. Nam et¬

Expanded text:
nam deam colendam putarunt, litteras traderet? Isis pornam deam colendam putarunt, litteras traderet? Isis porro Inachi filia fuisse proditur, qui primus regnare coepit Argiuis, quando Abrahae iam nepotes reperiuntur exorti. CAPUgrande diluvium noster erat utique Noe patriarcha, area quam fecit, et in qua cum suis evasit, prophetia nostrorum temporum fuit. Quid Enoch septimus ab Adam, nonne in CanQuorum scripta ut apud Iudaeos, et apud nos in authoritate non essent, nimia fecit antiquitas, propter quam videbantur habenda esse suspecta, ne proferrentur falsa pro
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsi ucrũ theologũ nr̃m morsen qͥ unũ uerũ diñ
ueracit᷑ prȩdicauit. cuiꝰ nunc scripta in auctoritatis
canone pruma sunt: tempore p̃uencrunt: Acper hoc
quantũ ad grecos attinet inqua lingua litterȩ huius
scłi maxime ferbuerunt: nichil habent unde sapientiã
suam iactent. quo religioni nrȩ̃ ubi uera sapientia est.
si non superior. saltẽ uideat᷑ antiquior Uerum qđ
fatendũ est: non solũ quidẽ ingrecia. sed inbarbaris
gentib sicut in egipto iã fuerat ante mor sen ũnulla
doctrina: quȩ illoꝵ sapientia diceret᷑: Alioquin: ñ
scriptũ eẽt inlibris scĩs moy̾sen eruditũ fuisse omni
sapientia egiptioꝵ Tunc utiq quando ibi natus est.
afilia pharaonis adoptatꝰ atq nutritus. etiã liberalit̃
& abrahã ꝓpħa fuit. Quid autẽ sapientię potuit ẽẽ
in ȩgipto ante quã cis isis quã mortuã tanquã mag¬

Expanded text:
nec ipsi uerum theologum nostrum Moysen, qui unum uerum Deum nec ipsi uerum theologum nostrum Moysen, qui unum uerum Deum ueraciter praedicauit, cuius nunc scripta in auctoritatis canone prima sunt, tempore praeuenerunt; ac per hoc, quantum ad Graecos adtinet, in qua lingua litterae huius saeculi maxime ferbuerunt, nihil habent unde sapientiam suam iactent, quo religione nostra, ubi uera sapientia est, si non superior, saltem uideatur antiquior. Verum, quod fatendum est, non quidem in Graecia, sed in barbaris gentibus, sicut in Aegypto, iam fuerat ante Moysen nonnulla doctrina, quae illorum sapientia diceretur; alioquin non scriptum esset in libris sanctis, Moysen eruditum fuisse omni sapientia Aegyptiorum, tunc utique, quando ibi natus et a filia Pharaonis adoptatus adque nutritus etiam liberaliter et Abraham propheta fuit. Quid autem sapientiae potuit esse in Aegypto, antequam eis Isis, quam mortuam tamquam mag
Abbreviated transcription (Latin):
principatũ: post hesdrã inchronicis inuenitur
Non multopost etiã placo natus est: qui longe cę¬
teros socratis discipłos anttiret. Quib si ad damꝰ¬
çatros supenores qͥ nondũ philosophi uocabant᷑ septẽ
scilicet sapientes ac deinde phisicos qui taleti successer̃
in ꝑscrutanda natura rerũ studiũ cius imitati: anaximan¬
dtũ scilicet & anaximenẽ & anaxagorã. aliosq ñ nullos. ante¬
quã prtagoras se philosophũ primꝰ ꝓfiteret᷑: nec illi pro¬
phetas nrõs uniuersos tr̃poris antiquitate p̃cedunt. qͥn¬
do quidẽ tales postquẽ cȩceri fuer̃ regnante romulo emi¬
niusse fertur: quando de fontib usrł in eis licteris quȩ
coto orbe manarent. ꝓp̾hetiȩ flum̃ erupit. Soli igitur
illi theologi poccȩ: orpheus. linus muscus. & siquis alius
apud grecos fuit: his ꝓpħis hebrȩis quoꝵ scripta in
auctoritate habemꝰ annis re periunt᷑ priores. Sed

Expanded text:
principatum, post Esdram in chronicis inuenitur. principatum, post Esdram in chronicis inuenitur. Non multo post etiam Plato natus est, qui longe ceteros Socratis discipulos anteiret. Quibus si addametiam superiores, qui nondum philosophi uocabantur, septem scilicet sapientes ac deinde physicos, qui Thaleti successerunt in perscrutanda natura rerum studium eius imitati, Anaximandrum scilicet et Anaximenem et Anaxagoram aliosque nonnullos, antequam Pythagoras philosophum primus profiteretur: nec illi prophetas nostros uniuersos temporis antiquitate praecedunt, quando quidem Thales, post quem ceteri fuerunt, regnante Romulo eminuisse fertur, quando de fontibus Israel in\' eis litteris, quae toto orbe manarent, prophetiae flumen erupit. Soli igitur illi theologi poetae, Orpheus, Linus, Musaeus et si quis alius aput Graecos fuit, his prophetis Hebraeis, quorum scripta in auctoritate habemus, annis reperiuntur priores. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ supputatio tempoꝵ. ñ inscripturis scĩs quȩ
appellant᷑ canonicȩ sed in alus inuenit᷑: in qͥb sunt
& machabeoꝵ libri. quos ñ iudȩi sed ȩccła ꝓcanonicis
habet ꝓpter quorũdã martrrũ passiones uehem̃tes
atq mirabiles: qͥ ante quã xp̃s uenisset in carne.
usq ad mortẽ ꝓdĩ lege certarunt: & mala grauissi¬
ma atq horribilia ꝑtulerunt. Tempore igitur¬
ꝓpħarũ nr̃oꝵ. quoꝵ iã scripta ad noticiã fere
omniũ gentiũ ꝑuenerunt: & multomagis post eos
fuerunt philosophi gentiũ qui hoc etiã nomine
uocarent᷑ qđ coepit asamio pitagora. qͥ eo tempore
quo iudȩoꝵ est soluta captiuitas coepit excellere
atq cognosci: multomagis cęteri philosophi post
ꝓpħas reperiunt᷑ fuisse. Nam ipse socrates athe¬
niensiũ magister omniũ qui tunc maxime claruer.
tenens inea parte quȩ moralis uel actiua dicitur

Expanded text:
quorum subputatio temporum non in scripturis sanctis, quae quorum subputatio temporum non in scripturis sanctis, quae appellantur canonicae, sed in aliis inuenitur, in quibus sunt et Macchabaeorum libri, quos non Iudaei, sed ecclesia pro canonicis habet propter quorundam martyrum passiones uehementes adque mirabiles, qui, antequam Christus uenisset in carne, usque ad mortem pro Dei lege certarunt et mala grauissima adque horribilia pertulerunt. CAPUT nostrorum, quorum iam scripta ad notitiam fere omnium gentium peruenerunt, et multo magis post eos fuerunt philosophi gentium, qui hoc etiam nomine uocarentur, quod coepit a Samio Pythagora, qui eo tempore, quo Iudaeorum est soluta captiuitas, coepit excellere adque cognosci. Multo magis ergo ceteri philosophi post prophetas reperiuntur fuisse. Nam ipse Socrates Atheniensis, magister omnium, qui tunc maxime claruerunt, tenens in ea parte, quae moralis uel actiua dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uituli exuinculis resoluti: & conculcabitis iniquos.
& erunt cinis subpedib ur̃is. indie in quo facio:
dicit dñs omnipotens. Hic est qͥ dicit᷑ dies iudicu:
de qͦ suo loco si ds̃ uoluerit loquem᷑ uberius.
osi hostres ꝓpħias aggeũ ⁊achariã. malachiam:
per idem tempus liberationis popłi ex babilonica
seruitute. scripsit etiã esdras: qͥ magis rerũ gestarum
scriptor est habitus quã ꝓpħa. sicuti est & liber qͥ appel.¬
latur hester: cuiꝰ res gesta in laudẽ dĩ non longe ab his
temporib inuenit᷑. nisi forte hesdras in eo xpi ꝓphe
tasse intelligendus ẽ: qđ inter quosdã iuuenes
orta quęstione quid amplius ualeret in rebus. cũ
reges unus dixisset. alter uinũ. tercius mulieres
quȩ plerũq regib imperarent: idem tam̃ tercius
ueritatẽ suꝑ omĩa demonstrauit ẽẽ uictricẽ. Con
reges sed principes fucrunt usq ad aristobolum :

Expanded text:
uituli ex uinculis resoluti; et conculcabitis iniquos, uituli ex uinculis resoluti; et conculcabitis iniquos, et erunt cinis sub pedibus uestris in die, in quo ego facio, dicit Dominus omnipotens. Hic est qui dicitur dies iudicii; de quo suo loco, si Deus uoluerit, loquemur uberius.ost hos tres prophetas, Aggaeum, Zachariam, Malachiam, per idem tempus liberationis populi ex Babylonica seruitute scripsit etiam Esdras, qui magis rerum gestarum scriptor est habitus quam propheta sicuti est et liber, qui appellatur Esther, cuius res gesta in laudem Dei non longe ab his temporibus inuenitur; nisi forte Esdras in eo Christum prophe tasse intellegendus est, quod inter quosdam iuuenes orta quaestione, quid amplius ualeret in rebus, cum reges unus dixisset, alter uinum, tertius mulieres, quae plerumque regibus imperarent, idem tamen tertius ueritatem super omnia demonstrauit es. e uictricem. Consreges, sed principes fuerunt usque ad Aristobolum:
Abbreviated transcription (Latin):
qui seruit dõ. Et quid plus: quia custodiuimꝰ ob¬
scruationes eiꝰ. & quia ambulauimꝰ supplicantes an¬
te faciẽ dñi omipotentis: & nunc nos beatificamus
alienos. & recdificant᷑ om̃s qͥ faciunt iniqua: & auer¬
sati sunt adõ. & salui facti sunt. Hec oblocuti sunł
qui tumebant dnm. unus quisq ad ꝓximũ suum: et
anĩaduertit dñs & audiuit: & scripsit librũ memonȩ
in conspectu suo cis qͥ timent dnm̃: & reucrent᷑ nom̃
cius. Isto libro: significatũ est cestamentũ nouum.
Deniq qđ sequit᷑: audiamꝰ. Et crunt mͥ dicit dñs¬
& inter seruientẽ dõ & ñ scruientẽ : qm̃ etce dies
uenit ardens sicut clibanꝰ. & concrem abit cos. Et
erunt om̃s alienigenȩ & om̃s facientes iniqͥtatẽ sti.
omps: & non derelinquet᷑ coꝵ radia neq sarmentũ:
Et orietur uob̾ timentib nom̃ meũ sol iusticiȩ: & sa¬
nitas in pennis ciꝰ. Et exibitis & excultabitis sicut

Expanded text:
qui seruit Deo, et quid plus, quiacustodiuimusobqui seruit Deo, et quid plus, quiacustodiuimusobseruationes eius, et quia ambulauimus supplicantes ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatificamus alienos, etreaedificanturomnes, quifaciunt iniqua; et aduersati sunt Deo, et salui facti sunt. Haec oblocuti sunt, qui timebant Dominum, unusquisque ad proximum suum; et animaduertit Dominus et audiuit; et scripsit librum memoriae in conspectu suo eis, qui timent Dominum et reuerentur nomen eius. Isto libro significatum est testamentum nouum. Denique quod sequitur audiamus: Et erunt mihi, dicit D inter servientem Deo et non servientem. Quia ecce dies venit Domini, ardens sicut clibanus, et uret eos, et erunt omnes alienigenae, et omnes qui faciunt scelera ut radix neque sarmentum. Et orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae, et sanitas in pinnis eius; et exibitis et exultabitis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ introitus cius. aut quis resistet in aspectu eius:
Qđ autẽ dixit. dñs quẽ uos queritis. & angłs testam̃¬
ti quẽ uos uultis: significauit utiq etiam iudȩos
scđm scripturas quas legunt. xp̃m quęrere & uelle
Sed multi eoꝵ quẽ quęsicrunt & uoluer̃. uenisse
non agnouerunt: coccȩcati in cordib ꝓcedentib
supra ubi ait testamentũ meũ crat cũ eo. uł hic ubi
eum dixit angłm testam̃ti. nouũ ꝓculdubio testa.¬
mentũ debemꝰ accipere ubi sempit̾na. ñ uctus ubi
temporalia sunt ꝓmissa: quȩ ꝓ magno habentes
plurimi infirmi. & dõ uero taliũ rerũ mercede
scruientes: qͣndo uident cis impios abundare tur.¬
bantur oł pter qđ idẽ ꝓpħa ut noui testam̃ti ȩc̃nã
beatitudinẽ quȩ ñ dabitur nisi bonis distingueret
a uetcris t̾rena felicitate quȩ plerũq datur & malis:
ingrauastis inqͥt suꝑme uerba uestra dicit dñs. & di¬
xistis. In quo detraximꝰ dete : Dixistis Uanus. ẽ. om̃is:

Expanded text:
aut quis resistet in adspectu eius? Quod autem dixit: Dominus, quem uos quaeritis, et angelus testamenti, quem uos uultis, significauit utique etiam Iudaeos secundum scripturas, quas legunt, Christum quaerere et uelle. Sed multi eorum, quem quaesierunt et uoluerunt, uenisse non agnouerunt, excaecati in cordibus suis praecsupra, ubi ait: Testamentum meum erat cum eo, uel hic, ubi eum dixit angelum testamenti, nouum procul dubio testamentum debemus accipere, ubi sempiterna, non uetus, ubi temporalia sunt promissa; quae pro magno habentes plurimi infirmi et Deo uero talium rerum mercede seruientes, quando uident eis inpios abundare, turbantur. Propter quod idem propheta, ut noui testamenti aeternam beatitudinem, quae non dabitur nisi bonis, distingueret a ueteris terrena felicitate, quae plerumque datur et malis: Ingrauastis, inquit, super me uerba uestra, dicit Dominus, et dixistis: In quo detraximus de te? Dixistis: Vanus est omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
Preter quẽ iam siqua etiã sub nomine ueroꝵ ꝓphe¬
tarũ scripta ꝓferunt᷑: nec ad ipsã copiã scientiȩ ua¬
lent. qm̃ utrũ eoꝵ sint quoꝵ cẽ dicunt᷑ incertũ est:¬
& obhoc eis non habetur fides. maxime his in qͥb
etiã contra fidẽ libroꝵ canonicoꝵ quȩdã legunt᷑.
ꝓpter qđ ea prorsus non eẽ apparet illorum:¬
Ion itaq credendũ est qđ nonnulli arbitrant᷑. hȩ¬
bream tantũ linguã ꝑ illũ qui uocabat᷑ heber unde
hebreoꝵ uocabulũ est fuisse seruatã. atq inde per.¬
uenisse ad abrahã. hebreas autẽ licteras alege cocpisse
quȩ cdata t̃. ꝑ morsen: sed potius ꝑ illã successionẽ
patrũ. memoratã linguã cũ suis litteris custoditã.
Deniq mor ses inpopło constituit qͥ docendis lit¬
tens p̃essent: priusquã diuinȩ legis ullas litteras

Expanded text:
praeter quem iam si qua etiam sub nomine uerorum prophepraeter quem iam si qua etiam sub nomine uerorum prophetarum scripta proferuntur, nec ad ipsam copiam scientiae ualent, quoniam utrum eorum sint, quorum esse dicuntur, incertum est; et ob hoc eis non habetur fides, maxime his, in quibus etiam contra fidem librorum canonicorum quaedam leguntur, propter quod ea prorsus non esse apparet illorumon itaque credendum est, quod nonnulli arbitrantur, Hebraeam tantum linguam per illum, qui uocabatur Heber, unde Hebraeorum uocabulum est, fuisse seruatam, adque inde peruenisse ad Abraham, Hebraeas autem litteras a lege coepisse, quae data est per Moysen, sed potius per illam successionem patrum memoratam linguam cum suis litteris custoditam. Denique Moyses in populo constituit qui docendis litteris praeessent, priusquam diuinae legis ullas litteras
Abbreviated transcription (Latin):
canonis ñ recipit: non qđ coꝵ hominũ qͥ dõ placuct̃
imꝓbetur auctoritas. sced qđ ista cẽ noncredantur
ipsoꝵ. Nec mirũ debet uderi qđ suspecta habentur
quȩ sub tantae antiqͥtatis nomine ꝓferunt᷑: q̃ndõqͥ¬
dem in ipsa historia regũ iuda & regũ isrł quȩ res gestas
continet de quib eidẽ scripturȩ canonicȩ eredimꝰ. cõme¬
morant᷑ plurima quȩ ibi ñ explicant᷑: & in libris dicunt᷑
alus inueniri quos ꝓpħȩ scripscr̃. & alicubi eoꝵ quoq
ꝓpħarũ nomina ñ tacent᷑: nec tam̃ inueniunt᷑ in ca¬
none quẽ recipit popłs dĩ. Cuius rei fateor causa
me latet: nisi qđ existimo etiã ipsos quib ea quȩ in auc¬
toritate religionis eẽ deberent. sc̃s utiq sp̃s reuelabat:
alia sicut homines historica diligentia. alia sicut
ꝓpħas inspiratione diuina scribere potiusse: atq
hȩc ita fuisse distincta ut illa tanquã ipsis. ista uero
tanquã dõ ꝑipsos loquenti iudicarent᷑ eẽ tribuen.¬

Expanded text:
Canonis non recipit: non quod eorum hominum qui Deo placuerunt, reprobetur authoritas: sed quod ista esse non credantur ipsorum. Nec mirum debet videri, quod susquae sub tantae antiquitatis nomine proferuntur; quando quidem in ipsa historia regum Iuda et regum Israel, quae res gestas continet, de quibus eidem scripturae canonicae credimus, commemorantur plurima, quae ibi non explicantur et in libris dicuntur aliis inueniri, quos prophetae scripserunt, et alicubi eorum quoque prophetarum nomina non tacentur; nec tamen inueniuntur in canone, quem recepit populus Dei. Cuius rei, fateor, causa me latet, nisi quod existimo etiam ipsos, quibus ea, quae in auctoritate religionis esse deberent, sanctus utique Spiritus reuelabat, alia sicut homines historica diligentia, alia sicut prophetas inspiratione diuina scribere potuisse, adque haec ita fuisse distincta, ut illa tamquam ipsis, ista uero tamquam Deo per ipsos loquenti iudicarentur esse tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
liberi et̃ coeperunt. Usq ad hoc tempus: ꝓphetas
habuit popłs isrł Qui cũ multi fuerint: paucoꝵ
& apud iudȩos & apud nos canonica scripta retinen¬
tur De qͥb me aliqͣ positurũ cẽ ꝓmisi ihoc libro. cũ
claudrẽ suꝑiorẽ : qđ iã uideo cẽ faciendũ Tepora gͥ coꝵ¬

Expanded text:
liberi esse coeperunt. Usque ad hoc tempus prophetas liberi esse coeperunt. Usque ad hoc tempus prophetas habuit populus Israel; qui cum multi fuerint, paucorum et aput Iudaeos et aput nos canonica scripta retinentur. De quibus me aliqua positurum esse promisi in hoc libro, cum clauderem superiorem, quod iam uideo esse faciendu
Abbreviated transcription (Latin):
Tales uero phisicus fuit: & suoꝵ dognatũ libros
reliquit. Eo captiuitatis iuidaicȩ tẽpore: & anaxi.¬
mander. & anaximenes. & eocenophanes phisici cla.¬
ruerunt: Tunc & phitagoras: ex quo coeperunt
xata aliquanta captiuitate iudȩoꝵ: qͥnquaginta
mailia hominũ ex eis ad instaurandũ templũ regredi
fecit: Aquib tantũ prima fundamina coepta: & altare
constructũ est. Incursantib autẽ hostib neq̃quã
ꝓgredi edificando ualuerunt: dilatũq opus. ẽ. usq
ad dariũ. Per idc̃ tempꝰ etiã illa s̃ gesta quȩ c̃scripta
sunt in libro iudith: quẽ sane in canonẽ scripturarũ
uidȩi ñ recepisse dicunt᷑. Sub dario ergo rege ꝑsa¬¬
rũ impletis septuaginta annis quos hicremias ꝓpha
predixerat: reddita ẽ. iudȩis soluta captiuitate
libertas. regnante romanoꝵ septimo rege carqͥ nio
Quo expulso: etiã ipsi aregũ suoꝵ dominatione

Expanded text:
Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt xata aliquanta captiuitate Iudaeorum, quinquaginta milia hominum ex eis ad instaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progredi aedificando ualuerunt, dilatumque opus est usque ad Darium. Per idem tempus etiam illa sunt gesta, quae conscripta sunt in libro Iudith; quem sane in canone scripturarum Iudaei non recepisse dicuntur. Sub Dario ergo rege Persarum inpletis septuaginta annis, quos Hieremias propheta praedixerat, reddita est Iudaeis soluta captiuitate libertas, regnante Romanorum septimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
& templo illo a salomone constructo. Increpantes enĩ
cos ꝓpħȩ de iniquitatib & impictatib suis. hec eis
uentura p̃dixerant: maxime hicremias. qͥ etiam
numerũ diffiniuit annoꝵ: Eo tempore: pitacus
mitilcͥnus alius eseptẽ sapientib fuisse ꝑhibetur.
Et quinq cȩteros qͥ ut septẽ numerent᷑ calcti
quẽ supra cõmemorauimꝰ & huic pitaco addunt᷑.
eo tẽpore fuisse scribit cusebius: quo captiuus dĩ
popłs in babrlonia tenebat᷑. Hi. autt̃ sunt. Solon
atheniensis. cilon lacedemonius. periandrus corin¬
thius: leobulus lidius. bias pricneus. Om̃s hi
septem appellati sapientes. post poctas theologos
claruerunt: quia genere uitȩ quodã laudabili p̃sta.¬
bant hominib cęctris. & moꝵ ñnulla p̃cepta senten¬
tiarũ breuitate cõplexi sunt. Nichil autẽ monim̃ coꝵ
qđ ad litteras attinet posteris reliquer̃: nisi qđ
solon quasdã leges atheniensib dedisse ꝑhibctur:

Expanded text:
et templo illo a Salomone constructo. Increpantes enim et templo illo a Salomone constructo. Increpantes enim eos prophetae de iniquitatibus et inpietatibus suis haec eis uentura praedixerant, maxime Hieremias, qui etiam numerum definiuit annorum. Eo tempore Pittacus Mitylenaeus, alius e septem sapientibus, fuisse perhibetur. Et quinque ceteros, qui, ut septem numerentur, Thaleti, quem supra commemorauimus, et huic Pittaco adduntur, eo tempore fuisse scribit Eusebius, quo captiuus Dei populus in Babylonia tenebatur. Hi sunt autem: Solon Atheniensis, Chilon Lacedaemonius, Periandrus Corinthius, Cleobulus Lindius, Bias Prienaeus. Omnes hi, septem appellati sapientes, post poetas theologos claruerunt, quia genere uitae quodam laudabili praestabant hominibus ceteris et morum nonnulla praecepta sententiarum breuitate conplexi sunt. Nihil autem monumentorum, quod ad litteras adtinet, posteris reliquerant, nisi quod Solon quasdam leges Atheniensibus dedisse perhibetur;
Abbreviated transcription (Latin):
uanȩ atq impiȩ suꝑstitionis illecebrã: id efficientib
immundis in eoꝵ corde doemonib ꝑ fallacia quoq
oracula decipientib. ut fabulosa etiã crimina deoꝵ
quȩ iã urbaniore scło ñ fingebant᷑: ꝑ ludos tamen
in corũdẽ falsoꝵ numinũ obsequiũ turpit̃ agerent᷑.
Regnauit deinde numa post romulũ. Quicũ illã
ciuitatẽ putauerit deoꝵ ꝓfecto falsoꝵ numerositate
muniendã: in eandẽ turbã referri mortuus ipse ñ
meruit: tanquã ita putatꝰ sit cęlũ mulcitudine
numinũ constipasse. ut locũ ibi re perire ñ posset.
Hoc ergo regnante romȩ. & apud hębreos inicio reg¬
ni manasse. a quo impio rege ꝓpħa esaias ꝑhibet᷑
occisus: samiã fuisse sibillã fcrunt. Regnante uero¬
apud hębreos sedechia. & apud romanos tarquinio
prisco qui successerat anchomarcio: ductus est
captiuus in babrloniã popłs iudȩoꝵ. euersa hierłm

Expanded text:
uanae adque inpiae superstitionis inlecebram, id efficientibus uanae adque inpiae superstitionis inlecebram, id efficientibus inmundis in eorum corde daemonibus per fallacia quoque oracula decipientibus, ut fabulosa etiam crimina deorum, quae iam urbaniore saeculo non fingebantur, per ludos tamen in eorundem falsorum numinum obsequium turpiter agerentur. Regnauit deinde Numa post Romulum, qui cum illam ciuitatem putauerit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eandem turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita putatus sit caelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae et aput Hebraeos inini Manasse, a quo impio rege propheta Isaias perhibetur occisus, Samiam fuisse Sibyllam ferunt. aput Hebraeos Sedechia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Anco Marcio, ductus est captiuus in Babyloniam populus Iudaeorum euersa Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
trib quȩ indiuisione popłi uocatȩ sunt isrł. debel¬
latȩ achaldȩis. & in eas terras captiuȩ ductę sunt:
remanentib in iudȩa terra duab illis tribub: quȩ
nomine iudȩ uocabant᷑. sedẽq regni habebant in¬
hicrłm. Mortuũ romulũ cũ & ipse non cõparuisset.
indeos qđ & uulgo notissunũ est retulere romani: qđ
usq adeo ficri iam desierat. nec postea nisi adulando
non errando factũ est tẽporib cęsarũ: ut cicero magnis
romuli laudib tribuat. qđ non rudib & indoctis
temporib quando facile homines fallebant᷑ sediã
expolitis & cruditis meruerit hos honores: quãuis
nondũ efferbuerat ac pullulauerat philosophoꝵ
subtilis & acuta loquacitas. Sed ctiãsi posteriora tem¬
pora deos homines mortuos ñ instituer̃: tam̃ ab antiqͥs
intitutos. colere ut deos & habere ñ destiter̃. Quin
etiam simulachris quȩ ueteres ñ habebant. auxer̃

Expanded text:
tribus, quae in diuisione populi uocatae sunt Israel, debeltribus, quae in diuisione populi uocatae sunt Israel, debellatae a Chaldaeis et in eas terras captiuae ductae sunt, remanentibus in Iudaea terra duabus illis tribubus, quae nomine Iudae uocabantur sedemque regni habebant Hierusalem. Mortuum Romulum, cum et ipse non conparuisset, in deos, quod et uulgo notissimum est, rettulere Romani; quod usque adeo fieri iam desierat nec postea nisi adulando, non errando, factum est temporibus Caesarum, ut Cicero magnis Romuli laudibus tribuat, quod non rudibus et indoctis temporibus, quando facile homines fallebantur, sed iam expolitis et eruditis meruerit hos honores, quamuis nondum efiferbuerat ac pullulauerat philosophorum subtilis et acuta loquacitas. Sed etiamsi posteriora tempora deos homines mortuos non instituerunt, tamen ab antiquis institutos colere ut deos et habere non destiterunt; quin etiam simulacris, quae ueteres non habebant, auxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ens cuũ dm̃ non intellexcisti. ludentẽ mortalium
sensibus: sed spinis coronasti. & horridũ fel miscu¬
isti: Templi uero uelũ scindctur: & medio die nox
erit tenebrosa nimis intrib horis. Et morte moriet᷑
trib dieb somno suscepto: & cunc ab inferis regres¬
sus ad lucẽ uenict. primꝰ resurrectionis pͥncipio
reuocatus ostenso. Ista lactantius carptĩ ꝑ inc̃ualla
disputationis suȩ. sicut ea posccre uidebant᷑ quȩ
ꝓbare intenderat. adhibuit testimonia sybillina:
quȩ nos nichil inc̃ponentes. sed in unã scriẽ coneoxa
ponentes: solis capitib sitam̃ scriptores deinceps
ea seruare ñ neglegant. distinguenda curauimus:
Nonnulli sane: crithreã sybillã non romuli sedbelli
troiani temport fuisse scripserunt: Eodẽ romulo¬
regnante: tales milesius fuisse ꝑhibet᷑ unꝰ e septẽ
sapientib. qui post theologos poctas in quib orphe¬
us maxune omniũ nobilitatus ẽ. sophi appellati
sunt: qđ est latinc sapientes: ꝑidem tẽpus decem

Expanded text:
ens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindetur; et medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio reuocatis ostenso.\' Ista Lactantius carptim per interualla disputationis suae, sicut ea poscere uidebantur, quae -probare intenderat, adhibuit testimonia Sibyllina, quae nos nihil interponentes, sed in unam seriem conexa ponentes solis capitibus, si tamen scriptores deinceps ea seruare non neglegant, distinguenda curauimus. Nonnulli sane Erythraeam Si-10 byllam non Romuli, sed belli Troiani tempore fuisse scripserunt. CAPUT regnante Thales Milesius fuisse perhibetur, unus e septem sapientibus, qui post theologos poetas, in quibus Orpheus maxime omnium nobilitatus est, cotpoi appellati sunt, quod est Latine sapientes. Per idem tempus decem
Abbreviated transcription (Latin):
tius habetur Rursus idem ꝓpħa de ipso. ecce inqͥt
dies ueniunt ait dñs: & suscitabo dauid germ̃ iustũ.
& regnabit reac & sapiens erit: & faciet iudiciũ et
iusticiã in terra. Indieb illis saluabitur iuda. & isrł

Expanded text:
tius habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce. inquit, tius habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce. inquit, dies ueniunt, ait Dominus, et suscitabo Dauid germen iustum, et regnabit rex et sapiens erit et faciet iudicium et iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
iam posui ꝑphetauit autẽ regnante iosia in hicrłm.
& apud romanos anchomarcio. iã ꝓpinquante cap¬
tiuitate iudȩoꝵ: Tetendit autẽ ꝓphetiã usq ad
quintũ mensẽ captiuitatis: sicut in eiꝰ litteris in¬
uenimꝰ. Sophonias autẽ unꝰ de minoribus: adiun¬
gitur ci Nam & ipse indieb iosiȩ ꝓpħasse se dicit:
scl quousq non dicit ꝑ phetauit ergo hicremias
non solũ anchimarcu. uerũctiã tarquinu prisci
temporibus: quẽ romani habuerunt qͥntũ regẽ.
Ipse enĩ: quando illa captiuitas facta est regnare iã
alio loco. Hic dĩ meus inquit. & ñ estimabit᷑ alter ad
cum: qui inuenit omnẽ uiã prudentie. & dedic
eam iacob pucro suo: & isrł dilecto suo. Post hȩc
interra uisus. ẽ: & cũ hominib conuersatꝰ est. Hoc
testimoniũ. quidã non hicremiȩ sed scribȩ eiꝰ attri¬
buunt. qͥ uocabatur baruch: sed hieremie clebra¬

Expanded text:
iam posui. Prophetauit autem regnante Iosia in Hierusalem iam posui. Prophetauit autem regnante Iosia in Hierusalem et aput Romanos Anco Marcio, iam propinquante captiuitate Iudaeorum Tetendit autem prophetiam usque ad quintum mensem captiuitatis, sicut in eius litteris inuenimus. Sophonias autem unus de minoribus adiungitur ei. Nam et ipse in diebus Iosiae prophetasse se dicit; sed quousque, non dicit. Prophetauit ergo Hieremias non solum Anci Marcii, uerum etiam Tarquinii Prisci temporibus, quem Romani habuerunt quintum regem. Ipse enim, quando illa captiuitas facta est, regnare iam er ad eum; qui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israel dilecto suo; post haec in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Hoc testimonium quidam non Hieremiae, sed scribae eius adtribuunt, qui uocabatur Baruch; sed Hieremiae celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea passa est illa gens quia ignorans dĩ iusti:¬
ciam. suã uoluit constituere : iste continuo: ego autẽ
inquit indño exultabo. gaudebo indõ salutari meo:
dñs dis̃ m̃s uircus mea. statuit pedes meos in consũ.¬
mationẽ. Suꝑ excelsa imponet me. ut uincã in can¬
tico cuis: illo scilicet cantico. de quo similia quȩdã
dicuntur inpsalmo. Statuit suꝑ petrã pedes mcos.
& direocit gressus mcos: & immisit in os meũ can¬
ticũ nouũ. r̃ mnũ dõ nr̃o. Ipse ergo uincit incantico
dñi. qui placet in eiꝰ laude ñ sua: ut qͥ głatur in
dño gloriet᷑. Melius autẽ michi uident᷑ quidam
codices habere. gaudebo in dõ iħu meo. quan hi
qui uolentes id latine ponere. nom̃ ipsũ ñ posuer̃.
Qđ est nob̾ amicitius & dulcius nominare
it seauias ꝓpħa de maiorib est sicut esaias : non
de minorib. sicut cęteri de quoꝵ scriptis ñ nulla

Expanded text:
propterea passa est illa gens, quia ignorans Dei iustipropterea passa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uoluit constituere, iste continuo: Ego autem, inquit, in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur in psalmo: Statuit super petram pedes meos et direxit gressus meos, et inmisit in os meum canticum nouum, hymnum Deo nostro. Ipse ergo uincit in cantico Domini, qui placet in eius laude non sua, ut qui gloriatur, in Domino glorietur. Melius autem mihi uidentur quidam codices habere: Gaudebo in Deo Iesu meo, quam hi, qui uolentes id Latine ponere, nomen ipsum non posuerunt, quod est nobis amicius et dulcius nominareieremias propheta de maioribus est, sicut Esaias, non de minoribus, sicut ceteri, de quorum scriptis nonnulla
Abbreviated transcription (Latin):
dit in ea quȩ dicebat. & ipsa est sua oratione ꝑt̾ritus.
quã ꝓphetice fundebat: & inqua futura cernebat.
Turbatis enĩ popłis multis: uidit imminentes ȩccłȩ
tribulationes. concinuoq se membrũ ciꝰ agnouit:
atq ait. Requiescã indie tribulationis: tanquã
ad cos ꝑtinens qui sunt spe gaudentes. in tribulati¬
one patientes Ut ascendã inqͥtad popłm peregrina.¬
tionis mee: recedens utiq apopło maligno carnalis
cogrationis suȩ. ñ peregrinante in hac terra: nec
suꝑnam patriã requirente. Qm̃ ficus inquit non
affcret fructus: & ñ erunt natiuitates in uineis.
Mentietur opus oliue: & campiñ facient escã. Defe¬¬
cerunt ab esca oues. & non suꝑsunt in p̃sepib boues:
Uidic eã gentẽ quȩ xp̃m fuerat occisura ub̃tatẽ copi¬
arum spiricaliũ ꝑditurã: quas ꝑ terrenã foccundita¬
tem more ꝓphetico figurauit. Et quia irã dĩtalẽ

Expanded text:
dit in ea, quae dicebat, et ipsa sua est oratione perterritus, dit in ea, quae dicebat, et ipsa sua est oratione perterritus, quam prophetice fundebat et in qua futura cernebat; turbatis enim populis multis uidit inminentes ecclesiae tribulationes; continuoque se membrum eius agnouit adque ait: Requiescam in die tribulationis. tamquam ad eos pertinens, qui sunt spe gaudentes, in tribulatione patientes. Ut adscendam, inquit, ad populum peregrinationis meae, recedens utique a populo maligno carnalis cognationis suae, non peregrinante in hac terra nec supernam patriam requirente. Quoniam ficus, inquit, non adferet fructus, et non erunt natiuitates in uineis; mentietur opus oliuae, et campi non facient escam. Defecerunt ab esca oues, et non supersunt in praesepibus boues. Vidit eam gentem, quae Christum fuerat occisura, ubertatem copiarum spiritalium perdituram, quas per terrenam fecunditatem more prophetico figurauit Et quia iram Dei talem
Abbreviated transcription (Latin):
ligi iuncula sapientię. ut iniciant᷑ pedes in cõpedes
cius: & collũ intorquẽ ciꝰ. Precidisti instuporẽ m̃tis:
subaudimꝰ uincula. Excitauit enĩ bona. precidit
mala: de quib ci dicitur. Di rupisti uincula mea.
Et hoc instupore m̃tis. id est mirabilit̾ capita poten¬
tiũ mouebunt᷑ : in ea scilicet ad miratione adaperi¬
ent morsus suos. sicut edens pauꝑ absconse. Potentes
enĩ quidã iudȩoꝵ ueniebant ad dñm. facta eiꝰ & uer¬
ba mirati: & esurientes panẽ doctrinȩ manducaba&
absconse ꝓpt̃ metũ iudȩoꝵ. sicut cos ꝓdit ȩuangłm.
Et immisisti in mare equos tuos turbantes aq̃s multas.
quȩ nichil sunt aliud. quã popłi multi. Non enĩ
alii timort conuerterent᷑. alu furore ꝑsequerentur:
nisi om̃s turbarent᷑. Obseruaui & ex pauit uent̾ ms̃
a uoce orationis labioꝵ meoꝵꝵ: & introut tremor in
ossamea. & subtus me turbata est habitudo mea. Inten¬

Expanded text:
legi uincula sapientiae, ut iniciantur pedes in conpedes legi uincula sapientiae, ut iniciantur pedes in conpedes eius et collum in torquem eius. Praecidisti in stupore mentis, subaudimus uincula; excitauit enim bona, praecidit mala, de quibus ei dicitur: Disrupisti uincula mea, et hoc in stupore mentis, id est mirabiliter. Capita potentium mouebuntur in ea, in ea scilicet admiratione. Adaperient morsus suos, sicut edens pauper absconse. Potentes enim quidam Iudaeorum ueniebant ad Dominum facta eius et uerba mirati, et esurientes panem doctrinae manducabant absconse propter metum Iudaeorum, sicut eos prodidit euangęlium. Et inmisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas, quae nihil sunt aliud quam populi multi; non enim alii timore conuerterentur, alii furore persequerentur, nisi omnes turbarentur. Obseruaui, et expauit uenter meus a uoce orationis labiorum meorum; et introiit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est habitudo mea. Inten
Abbreviated transcription (Latin):
ait phantasiȩ suȩ: subaudiendũ est uocẽ dedit. Hoc
est qđ diximꝰ: quid ei uiderct᷑ exp̃ssit. Phancasia
quippe uisio est: quã non tenuit. ñoperuit. sed
confitendo eructauit. Eleuatus est sol & luna stetit
in ordine suo: hoc est ascendit xp̃s incęlũ. & ordi¬
nata est ȩccła sub rege suo. In lucẽ iacula tua ibunt:
hoc est non in occultũ. sed in manifestũ tua uerba
mittent᷑. In splendore coruscationis armoꝵ cuoꝵ:
sub audiendũ est iacula tua ibunt: Dixerat enĩsuis.
Quȩ dico uob̾ intenebris: dicite in lumine. In cõmi¬
natione tua minorab terrã: id est cõminando humi¬
liabis homines: Et infurore deicies gentes: quia cos
quise excaltant uindicando collides: Existi insalutẽ
popłi tui: ut saluos facias xpõs tuos. Misisti incapita
iniquoꝵ mortẽ: nichil hoꝵ est exponendũ. Exci¬
tasti uincula usq ad collũ: & bona hic possunt intel¬

Expanded text:
ait, phantasiae suae, subaudiendum est, vocem dedit: hoc ait, phantasiae suae, subaudiendum est, vocem dedit: hoc est, quod diximus, quid ei uideretur expressit. Phantasia quippe uisio est, quam non tenuit, non operuit, sed confitendo eructauit. Eleuatus est sol, et luna stetit in ordine suo, hoc est \'adscendit Christus in caelum, et ordinata est ecclesia sub rege suo. In lucem iacula tua ibunt, hoc est \'non in occultum, sed in manifestum tua uerba mittentur.\' In splendorem coruscationis armorum tuorum, subaudiendum est iacula tua ibunt\\ Dixerat enim suis: Quae dico uobis in tenebris, dicite in lumine. In comminatione minor a b i s terram, id est \'comminando humiliabis homines. Et in furore deicies gentes, quia eos, qui se exaltant, uindicando conlides. Existi in salutem populi tui, ut saluos facias christos tuos; misisti in capita iniquorum mortem, nihil horum est exponendum. Excitasti uincula usque ad collum, et bona hic possunt intel
Abbreviated transcription (Latin):
quia non uenit nunc ut iudicet mundũ. sed ut
saluet᷑ mundus ꝑ ipsũ: Qui ascendes suꝑ cquos
tuos. & eqͥtatio tua salus: hoc est euangelistę tui por¬
tabunt te qͥ regunt᷑ ate. & euangłm tuũ salus ẽ. cis
qui credunt inte. Intendens intendes arcũ tuũ suꝑ¬
sceptra dicit dñs: hoc est cõminaberis iudiciũ tuũ
etiam regib terrȩ:. Fluminib scindet᷑ terra: hoc ẽ.
influentib sermonib p̃dicantiũ te apcrient᷑ ad con
fitendũ hominũ corda: quib dictũ est. Scindite cor.
dolebunt popłi: Quid. nisi utlugendo sint beati: Quid
est disꝑgens aquas incessu. in ambulando ineis qui te
usquequaq an nunciant. hac atq hac disꝑgris flu¬
enta doctrinȩ: Quid est dedit abrssus uocẽ suam :
An ꝓfunditas cordis humani qͥd ei uideret᷑ exp̃ssit:
Altitudo phantasiȩ sue : tanquã uersus superioris
est expositio.: Altitudo enĩ: est abissus. Qđ autẽ

Expanded text:
quia non uenit nunc ut iudicet mundum, sed ut quia non uenit nunc ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum. Quia adscendes super equos tuos, et equitatio tua salus, hoc est \'euangelistae tui portabunt te, qui reguntur a te, et euangelium tuum salus erit eis, qui credunt in te/ Intendens intendes arcum tuumsupersceptra, dicitDominus hoc est ccomminaberis iudicium tuum etiam regibus terrae.\' Fluminibus scindetur terra, hoc est influentibus sermonibus praedicantium fitendum hominum corda, quibus dictum est, Scindite cordadolebunt populi, nisi ut lugendo sint beati? Quid est, Dispergens aquas incessu, nisi ambulando in eis qui te usquequaque annuntiant, hac atque hac dispergis fluenta doctrinae? Quid est, Abyssus dedit vocem suam? an profunditas cordis humani quid ei videretur expressit? Altitudo phantasiae suae, tanquam versus superioris est expositio; altitudo enim est abyssus. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
crucis: Et posuit caritatẽ firmã fortitudinis suȩ: noc
exponendũ est. Ante faciẽ cius ibit uerbũ & ꝓdiet in
campũ post pedes cius. qͥd est nisi qđ ante quã huc ueni¬
ret p̃nunciatus. c̃. & postta quã hinc reuersus ẽ. annun¬
ciatus est: Scetit & terra cõmota est: quid est nisistetit
ad subueniendũ. & terra cõmota ẽ. ad credendum:
Respexit & tabuerunt gentes: hoc est miscitus est & fe¬
cit popłos pocntentes: Contriti sunt montes uolen¬
cia: hoc est uim facientib miraculis: Elatoꝵ est contrita
superbia. Defluxerunt colles ȩ̃nales: hoc est humili¬
ati sunt. ad tempus. ut erigerent᷑ inȩternũ. Ingressus
bernacula terrȩ madian: hoc est gentes repentinoͬ
perterritȩ nuncio mirabiliũ tuoꝵ. etiã quȩ non s̃
iniure romano: crunt in popło xp̃iano. Nun quid
in fluminib iratus es dñẽ. aut influminib furor
tuus. aut in mari impetus tuus: hoc ideo dictũ est.

Expanded text:
crucis? Et posuit caritatem firmam fortitudinis suae nec crucis? Et posuit caritatem firmam fortitudinis suae nec exponendum est. Ante faciem eius ibit uerbum, etprodietin campum post pedes eius quid est nisi quod et antequam huc ueniret praenuntiatus est, et postea quam hinc reuersus est, adnuntiatus est? Stetit, et terra commota est quid est nisi stetit ad subueniendum, et terra commota est ad credendum\'? Respexit. et tabuerunt gentes, hoc est \'misertus est et fecit populos paenitentes\'. Contriti sunt montes uiolentia, hoc est \'uim facientibus miraculis elatorum est contrita superbia\'. Defluxerunt colles aeternales, hoc est humiliati sunt ad tempus, ut erigerentur in aeternum\\ Ingressus bernacula terrae Madiam, hoc est \'gentes repente perterritae nuntio mirabilium tuorum etiam quae non sunt in iure Romano erunt in populo Christiano.\' Numquid in fluminibus iratus es, Domine. aut in fluminibus furor tuus aut in mari impetus tuus? hoc ideo dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
gentis fuit: Quicũ magna ira turbati erucifigerent xp̃m:
ille misccłȩ memor dix̃. Pater ignosce illis: quia nesci.¬
unt quid faciunt. Ds̃ de themanuenit: & sc̃s de mon¬
te umbroso & condenso. Qđ hic dietũ est de theman
uniet: alii interp̃tati sunt ab austro uł africo. ꝑ quod
significat᷑ meridies id est ftruor caritatis. & splendor
ueritatis. Montẽ uero umbrosũ atque condensũ. quãuis
multis modis possit intelligi: libentius acceperĩ scrip
ta ibi quippc umbrosa atq condensa sunt: quȩ mentẽ
quęrentis exerceant. Inde autt̃ uenit: cũ ibi cũ qͥ intelli¬
git inuenit. Oꝑuit eelos uirtus cius & laudis ciꝰplena
est terra: quid est nisi qđ etiã in psalmolegit᷑ ex altare
suꝑcȩlos ds̃ & suꝑ omnẽ terrã gła tua: Splendor eiꝰ ut lum̃
erit. quid est nisi fama cius credentes illuminabit.
Cornua in manub ciꝰsunt. quid est nisi cropheum

Expanded text:
gentis fuit, qui cum magna ira turbati crucifigerent Christum, gentis fuit, qui cum magna ira turbati crucifigerent Christum, ille misericordiae memor dixit: Pater ignosce illis, quia nesciunt quod faciunt? Deus de Theman ueniet et sanctus de monte umbroso et condenso. Quod hic dictum est: De Theman ueniet, alii interpretati sunt lab Austro uel cAfrico; per quod significatur meridies, id est feruor caritatis et splendor ueritatis. Montem uero umbrosum adque condensum, quamuis multis modis possit intellegi, libentius acceperim scriptuta ibi quippe umbrosa adque condensa sunt, quae mentem quaerentis exerceant. Inde autem uenit, cum ibi eum, qui intellegit, inuenit. Operuit caelos uirtus eius, et laudis eius plena est terra quid est nisi quod etiam in psalmo dicitur: Exaltare supercaelos, Deus, et super omnem terram gloria tua? Splendor eius ut lumen erit quid est nisi cfama eius credentes inluminabit\'? Cornua in manibus eius sunt quid est nisi tropaeum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat intelligit᷑ dicere. & respondit dñs ad me & dix̃.
scribe uisũ aꝑte inbuxo ut aissequat᷑ quilegit ea. qͥ a
ad huc uisio ad tẽpus & oriet᷑ infine & ñ inuacuum:
si tarclauerit sustine eũ. qͥ a ueniens ueniet. & ñ mora
bitur In oratione autẽ sua cũ cantico cui nisi dño xp̃o
dicit. dñe audiui auditiont̃ tuã & timui. dñe consi¬
deraui oꝑa tua & cxxpaui: quid enĩ hoc est. nisi p̃cogni¬
tȩ nouȩ ac repentinȩ salutis hominũ in effabilis admi.¬
ratio : In medio duoꝵ animaliũ cognosceris: Quid ẽ.
nisi aut in medio duor testam̃toꝵ. aut in medio duoꝵ
latronũ. aut in medio morsi & heliȩ cũ illo inmonte
sermocinantiũ : Dũ apꝓpinqͣuerint anni cognosceris.
in aduentu tẽporis ostenderis: nec exponendũ est. In co
cum curbata fuerit anima mea: in ira miscdẽ memor
cris. Quid est nisi qđ iudȩos inse trans figurauit. qͦrũ

Expanded text:
fuerat, intellegitur dicere: Et respondit Dominus ad me et dixit: fuerat, intellegitur dicere: Et respondit Dominus ad me et dixit: Scribe uisum aperte in buxo, ut adsequatur qui legit ea; quia adhuc uisio ad tempus, et orietur in fine et non in uacuum; si tardauerit, sustine eum, quia ueniens ueniet et non moraui nisi Domino dicit: Domine, audiui auditionem tuam, et timui; Domine, consideraui opera tua, et expaui? Quid enim hoc est nisi praecognitae nouae ac repentinae salutis hominum ineffabilis admiratio? In medio duorum anima lium cognosceris quid est nisi aut in medio duorum testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Heliae cum illo in monte sermocinantium? Dum adpropinquant anni, nosceris; in aduentu temporis ostenderis, nec exponendum est. In eo cum turbata fuerit anima mea, in ira misericordiae memor eris quid est nisi quod Iudaeos in se transfigurauit, quorum