comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. hominib fiut. absq om̃ipotens
dei. oculto. consilio. ueniunt Nam auicta
deus uentura presciens ante. secula decint
qualiter per seculum. disponantur Sta¬
tutum. quppe iam. honum. est nel quanti
hunc mundi. prosperitas sequatur uel
quantum aduersitas. feniat. ne electos eiꝰ
aut nuumodera prospentas. eleuat. aut
est quantum. in ip̃a uita morͣli. tempora¬
litet muat. Nam. et si annos .xu. ez echie

Expanded text:
mundo hominibus fiunt, absque omnipotentis Dei consilio occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̾am. dominꝰ dixit quo tempore mori
eum. tempore. a morte diaulit. quod ante
mori. merebatur nec diũca satuta con-¬
nulsa sunt quia ut ex largitate dei. aum.
uite crescerent. hec. quoq. aute. secula
presirum. sint atq sꝑacum. uite quod
in opmate foris est additum. siue aug

Expanded text:
phetam Dominus dixit quo tempore mori eum tempore ad mortem distulit, quod ante mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine aug
Abbreviated transcription (Latin):
quod pertiuet. ad salutacionẽ in recessum.
si uale. nalete ualeto. ualetote. nalere.
ꝙ oluu solebat. dici. mortur post peractam.
sepulturam. ab anuas. ꝙ erat sigiiu. ꝙ
auiplius non debeant. eos. uidere. et quia
ude titictum. est ut ualeo. ponatim peo ire
teo. les. simal. ualere. sanari. ad sanitatẽ
leo les. uaie. uelere. Innaleo. les. ualdeaa¬
lerei crescere. ab nudare. unde iua lesco. scis¬
inchoa. preualeo. les .lm. plus nalere uel¬

Expanded text:
quod pertinet ad salutationem in recessu, scilicet vale valete valeto valetote valere, quod olim solebat dici mortuis post peractam sepulturam ab amicis, quod erat signum quod amplius non debebant eos videre; et quia inde tractum est ut valeo ponatur pro peconvaleo, simul valere, sanari, ad sanitatem leo -es, valde valere, invaleo -es, valde valere, crescere, abundare, unde invalesco inchoativum, prevaleo -es, plus valere, pr
Abbreviated transcription (Latin):
posito super antepenultima allabam. Et quod
dicit pͥsc᷑. duas partes pompro mia cumdicim
mllatenis dicimus enm dixisse hoc non quia
uellet nullatenus non esse diccio nem compoĩtã
sed quia ille due partes integre imgitur in¬
temis. Ded bnus obtinuint pro una parte hẽn¬

Expanded text:
m. Et cum Priscianus dicat duas partes poni pro una cum dicitur nullatenus, dicimus eum hoc dixisse non quia vellet nullatenus non esse dictionem compositam, sed quia ille due partes integre coniunguntenus»; sed iam usus obtinuit ut pro una parte habeat
Abbreviated transcription (Latin):
est Et onine quod pñs est sari. post pocius
zelanus. dicitur. iratus. dicitur penitens
dicitur nusencors. dicitur prestius ut qui
castitatem. auine uninscinusq icustodit.
humiano. mõ zelans nocetus quannus men
tis tniciatus aion tangatm. et quia. aupas.
percucit. diatur mnsc. quams milla er̃¬
mi pertutencione. moueatur. et quia ip̃e
nou nuitet. Et cum. misene nostre subueit
unsencors uoratur ꝙuis miseris. subueit
et cor miseniu. miiquam habet et quia

Expanded text:
est: et omne quod praesens est sciri potest, potius zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, dicitur misericors, dicitur praescius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis menciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse silium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subvenit, et cor miserum nunquam facit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
re. contingit. cor. siquidem. felle liuoris. amarum
per liugne instruͫ sꝑgere. msi. amara non
potest dũte domino exhabundancia. cordis os
loquitur. et sinit. species pestis. huius diun alii.
autem quodam simulate uerecundie fuco con¬
temptam. maliciam. quod retuiere non potest.
adumbrare. conanturanideas alta premitti. suspi¬
ita. sicq quadam ami grauitate. et tarditate
nultu mesto. de missis. suꝑaliis. et uoce plangẽ¬
tei. egredi. mabe dictionem et quidem tanto ꝑ¬
suasibilior est quanto. creditur. ab hnis. qui au¬
diunt corde. inuito. et magis condoiencio. affec¬
tu quam maliciose. profemi. doleo in quid uehe¬
menter pro eo quod diligo. eum. satis. et mũqͣ
potui de hac.re. corrigere. enm. et alius michi.
quidam. ait. bene. comparatum. fuerat. de illo.
ulud. sed per menum. quam m̃otuiss. ac qm̃
per alfum. pacefacta. res. est uentatem. negare
non possim. dolens. dico reuera. Ita est. et addit
grande. dampiiim. nam alias ouidem inpłib

Expanded text:
rficit. Cor siquidem felle livoris amarum per linguae instrumentum spargere nisi amara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quautem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene compertum fuerat de illo istud; sed per me nunquam innotuisset. At quoniam per alterum patefacta est res, veritatem negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
pondins dii. duo pondera. si genus. pondeus
ẽx duabus. assibr. compositum. unde in emange¬
lio. Noune duo passeres. uenunt. dipondio.¬
Et sciendum. ꝙ pondus. una libra. uel. uiuis. al
est uude. et dipondius. dictus. est auasi. duo.
pondera. due. libre. tiel. duo. acces. E compon
dipsadis. et ehec dipłis. sis. uelid ipũdis. geus
esd fpentis. Et int̾pretatim sitibunda. bnde. et
latine. dicitur. situla. quia. quen modum. siti

Expanded text:
dipondius, idest duo pondera, scilicet genus ponderis ex duobus assibus compositum, unde in Evangelio ‘nonne duo passeres veneunt dipondio?sive. Pondus una libra vel unus as est, unde et dipondius dictus est quasi duo pondera, due libre vel duo asses. Et sunt -adis et hec dipsis -sis vel -sidis genus est serpentis, et interpretatur sitibunda; unde et latine dicitur situla quia quem mordet siti
Abbreviated transcription (Latin):
quia dat. estas. et fercula. apponat. nel. pocius.
est ethĩa. discus. quasi. dans. unde. hic. disculus
li. dumnutimn. Es discumbens. ad discum. se¬
deus. Et nota ꝙ discus ꝓprie. est scutelła et nõ
mensa. licet. pro ea ponatur quandor ẜm ug̾.
metononnam. et a discus. dictus. est. discus
et maerem ꝓiciebatur. Qui ludus aminc. dr̃
ludus ꝓiciendi. lapidem. unde oracius. in. ꝓoe.
Iudoctus ꝙ pile. discine. trochme. quiescit. discus¬

Expanded text:
 apponat, vel potius est ethimologia, discus quasi dans escas, unde hic disculus diminutivum, et discumbens, ad discum sedens. Et nota quod discus proprie est scutella et non mensa, licet pro ea ponatur quandoque per metonomiam: et in aerem proiciebatur, qui ludus nunc dicitur ludus proiciendi lapidem; unde Oratius ars 380 ‘indoctusque pile discive trochive quiescit’; i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙa apud. grecos. plures hẽt. significaciones
f̾ui eram ꝙ saibitur. per. y. grecum nomen est
et emsdem. significacionis. cuiuis est. hoc. nomeu¬
salis. conmuictio uude seꝑe pouituꝵ nbi. nos pom¬
mus causam. et põti esse. p̾posicio. greca. emsdem
significacionis. cuius. est. de apud latinos. ẜm .uig̾.¬

Expanded text:
A apud Grecos plures habet significationes. Secundum quod scribitur per y grecum nomen est eiusdem significationis cuius est hoc nomesalis coniunctio, unde sepe ponitur ubi nos ponimus causam, et potest esse prepositio eiusdem significationis cuius est de apud Latinos. A di
Abbreviated transcription (Latin):
corpus de secundo. et quarto milla precepta. da¬
da erant. s. ut diligerenus nos aiel. corpus nostrũ
precipitiut antem. dens. diligit et ꝓrius. ut ant
mo imuquam. caruem suam odio hũit. sam
urri iusti. Quicorpus simul. auuciat non corpus
sed cormptones. enuis et pondus oderunt. Quod¬

Expanded text:
corpus. De secundo et quarto nulla praecepta danda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem mo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nertitur. ab oriente. moctidentem. et ab itm in
huius diei. princpium diuerso modo. assiguant
caldei. et perse a solis ortu. faciit in uicinm diẽi
naturalis. egipcii. ab micio uoctis. Romam ame-¬
dia. nocte acthemeusis. a sexta hora. dieĩ
piter. et dicitur. sic. quali. diei. pater pnde macra¬
bius de saturualib ipi quor romani. diespterem

Expanded text:
edit ab oriente in occidentem et iterum ab Huius diei principium diverso modo assignatur. Caldei et Perse a solis ortu faciunt initium diei naturalis; Egiptii ab initio noctis; Romani a media nocte; Athenienses a sexta hora diei. piter, et dicitur sic quasi diei pater, unde Macrobius De Saturnalibus ‘ipsi quoque Romani Diespitrem
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina. ne. quia. discitur plena. Et est disci¬
psina in discipulo. doctrina. a magistro. facultas.
uel. sciencia. sciencia.tamen. ex diuersitate. sub¬
iectorum. accipit. diuersitatem. ncabulorum. uel
ẜmi. quosdam. disci dicitur. disciplina. adispliceo¬
ces. quasi. displi cencia. quia discentib aliqñdo
displiceat. Et inde disciplino. uas .i. docere. uel
uerberare. nel. admonere. et castigare. Et inde
ad discit. et huic. Hec. discipula. le. et hic. discipula¬
tus.tus. tui. et hic. et h. discipulars. et hoc. re. ⁊
scere. dedisco.scis. oblimomi. tradere. edisco. scis a.

Expanded text:
disciplina -ne, quia discitur plene, et est disciplina in discipulo, doctrina in magistro, facultas vvel scientia, tamen ex diversitate subiectorum accipe diversitatem vocabulorum; vel, secundum quosdam, dicitur disciplina a displiceo, quasi displicina, quia discentibus displiceat. Et inde disciplino -as, idest docere vel verberare vel admonere et castigare, et inde ui discit, et hec discipula -le et discipulatus -tus -tui, et hic et hec discipularis et hoc -re et scere; dedisco -scis, idest oblivioni tradere; edisco -scis,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconum ꝑtinere. assistere. sacerdotib. ⁊ mini¬
strare in omnib que anguntur. in sacramentis
nescire crucem. fre. et p̾dicaca̾e. enuangelium
et apłm. Nam sicut. lectorib uentus testamen¬
tum. Ita dỹaconib noĩm p̾dicare p̾ceptũ. est.
quia utramq ꝑteui capitis omat uel. dyade¬
ess ꝯmugere. nel. ligare. quia talem. ornanien¬
tum in cntumamictis extremitatib retro astrin¬
gitur. et post ligatur et est regum et matrona

Expanded text:
dyaconum pertinet assistere sacerdoti, eciam ministrare in omnibus, que in Christi sacramentis vestire, crucem ferre, et praedicare Evangelium et Apostolum. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est.quia utramque partem capitis ornat. Et a deest coniungere vel ligare, quia tale ornamentum in se circumactis extremitatibus retro astringitur et postea ligatur, et est regum et matrona
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩ eciam templum. eius. esse aunnt. in insula
dyomede. a non longe. a monte. gargno. qui est
mapulia. Et hoc. templum. cutuntuolare. et
incollere. has. alites.tam. mirabili. obsequio
capita. tamq granb accibus. ut. eciam ꝑi-¬
mant uulnerare. nam dis. et grandib. ro¬
stis. satis. ad hec. prelia. ꝓhibentur. armarte.

Expanded text:
Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur armatae.
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem. augꝰ. Som. uero. dyomedis quia nułꝙͣ
subito. comparanemut. Et possita nillo modo¬
conuersi. Quod autem. Dyornedis. templo. aꝙͣ
rostris. afferunt. et spergunt. et ꝑgunt. et bla¬
dimitur grecigenis. atq aliengenas. ꝑ seqmut
nirandnm. nõn est fieri. demonum. infinctu
Quorum anterest. ꝑsuadere. dũi factum. esse.
dyomedem. decipielidos homiens ut et falsos
deos. cumibĩ. dei. ununa multos. colant. Et ho

Expanded text:
itum est. Socii vero Diomedis quia nusquam subito comparuerunt, et postea nullo conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu; quorum interest, persuadere deum factum esse Diomedem, ad decipiendos homines, ut falsos deos cum veri Dei injuria multos colant, et hom
Abbreviated transcription (Latin):
decem sunt quandoq i tn quiũq in utraq manit
nel. pede. uel. digiti. dicintim quia dicentiu. iuncti
decentissimum. primus. dicitur. pollex. quia nter
stramus. Terans. medius nel impeditus. quia
per. eum płm q probri insectacio. exprimitu
Idem et uerpus. a nerrendo podicen ꝑcussit enimi¬
per deus. Inde depostenora. terra. et obprobrium
sempiternum. dedit. illis. nam singulis. amus in

Expanded text:
decem sunt, quinque in utraque manu vel pede; vel dicuntur digiti quia decenter iuncti nt. Primus dicitur pollex, quia inter stramus. Tertius medius vel impudicus, quia plurima per eum probri insectatio exprimitur; idem et verpus a verrendo podicem. ‘ Percussit enim Deus Iudeos in posteriora et opprobrium sempiternum dedit illis’: nam sin
Abbreviated transcription (Latin):
pposiciones. muarfutum. est ut duo .a. ibi scribant
Ded tantum promiaetur ummi uel. deconsue¬
tudine antiquoꝵ. solebant enim ueteres. gemi¬
nare. uocalem. longnam. quantum. ad scriptu¬
fiebat. illa. geminacio. scupture . insi. inscriptim¬
sequendo betereres. ẜuamius antiquam conłu¬
tudinem. ꝙ scribinius.in .dii. et in.diis. duas
uocales. et promunicianns. unantantum. et
simiłr. in nominatino. datino. ablatiuo płali.
istius. pronominis . is. ea.id. fit. smueresis .l.
conglutinacio .ei. m .a. et tamen. scribintur. ibi.¬

Expanded text:
positiones institutum est ut duo i ibi scribantur sed tantum pronuntietur unum; vel de consuetudine antiquorum: solebant enim veteres geminare vocalem longam quantum ad scriptufiebat illa geminatio scripture nisi ideo utsequentes veteres servamus antiquam consuetudinem quod scribimus in dii et diis duas vocales et pronuntiamus unam tantum. Et similiter in nominativo et dativo et ablativo plurali istius pronominis is ea id fit sineresis et conglutinatio ei in i et scribuntur ibi
Abbreviated transcription (Latin):
digessi. digestimi .i. erplicare uel ordiere. uel .dian
bere in utim. ordinare. uel exponere. uel. dundereere
potus. inscomatho. dundinntur. et quedam pars
pͥnis. transunttitur. a menbra. ad almienta an.te
quodam grossiorã. miitanturad se cessul. unde mi

Expanded text:
ere vel in numerum ordinare vel exponere vel dividere potus in stomacho dividuntur, et quedam pars purior transmittitur ad membra ad alimenta vite, quedam vero grossior mittitur ad secessum, unde in
Abbreviated transcription (Latin):
ta .o. dicitur. hec. dilectio. oms. uel dictur dilecto
a dr̃a ꝙ est duo. et ligo. gas. quia in se. duo. ligat
nel. qma a duobus. incipit ꝙ est amor.dei. et
ꝓrum. uel. sic. ethĩa. dilectio. quasi. duos. ligans
nel. a duobus inciꝑiens. Et dermatin: a diligo. gis

Expanded text:
tui et hec dilectio -nis. Vel dicitur dilectio a dia, quod est duo, et ligo -as, quia in se duos liget vel quia a duobus incipit, quod est amor Dei et proximi, sed sit ethymologia dilectio quasi duos ligans vel a duobus incipiens, et derivetur, ut diximus
Abbreviated transcription (Latin):
cione. et in omm. tempore. sine mutabilitate
⁊ preterea an sanctis spuitibus. et. aminalib
est excellencius. s. per. graciam. habitans. et iu
homime. xp̃o excellentissime. inquo plenitudo di¬
m .xui. morum. suũt pleriq ita hebetes ut for¬
nidare. nesciant.insi. corporaliter uident. bene. fit
ut deum non metuant. quem uidere. nou po st̾
sed quis de deo asta. uel. Desipiens susꝑicetur. qu
mimium. a. sit semꝑ onmpotens. sicanten¬
dit. omuibus. ait. assit. siugulis. sic adest. singue
ut siml. omnib mĩquami desit. Sam si quosdam
pectantes. desent. eisdem. tamen ipĩs ad est per in¬
dicium. quib. de esse ceruitur. ꝑ adiumentum. sic
ut a supiorib non recedat. sic. lata lat̾et. iu sua
specie. ut. tamen. cognoscatur in oꝑacione. sic. cog¬
saitur. insuo. opere. nt tamen. conprehendi. nonua¬
leat. acognoscentis. extimacione. uide in prescio. et
DEteron. grece. latinẽ. dicitur. secundum. nor-¬
una. lex. onde. quidam. liber. dictus. est dentio.¬

Expanded text:
tione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et praeterea in sanctis spiritibus et animabus est excellentius, scilicet per gratiam inhabitans; et in homine Christo excellentissime; in quo plenitudo dingulis. --Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant nisi quod corporaliter vident. Unde fit ut Deum non metuant, quem videre non posSed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper Omnipotens, sic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit? Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, utDEUTERON grece, latine secundum; noma, lex, inde quidam liber dictus est Deuteron
Abbreviated transcription (Latin):
tum. dicitur hoc. digestum̃. sti. quidam liber lega¬
legalis. sic. dictus pp̃. legalia precepta . ibi. excellẽ¬
tur. digesta. un de hic et hec. digestalis. et. hoc. le¬
qd̾ ꝑtinet. ad digestum.
componitur indigestio. et hic. digestus. digestus.

Expanded text:
lis, et hoc Digestum -ti, quidam liber legalis sic dictus propter legalia precepta ibi excellenter digesta. Unde hic et hec digestalis -le, quod pertinet ad Digestum, componitur indigestio, et hic digestus -tus -tui,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut. simpsalma dei uocis. copulacio. incanta¬
do. ⁊ta dyapsalma. disuncao. est mlĩ quedam
requnes. distiucte. contumacionis. ostenditur
s. pansacio. unde cassiodrus est. dyapsalma.
smnonũ iupta. contrrmacio. docens ubianusꝑ¬

Expanded text:
sicut simpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum ubi quedam requies distincte continuationis ostenditur, scilicet pausatio. Unde Cassiodorus: ‘est diapsalma sermonum rupta continuatio, docens ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
hec. dyanan quasi. nona. lux. nel. claritas est
eniui luna que sitgulis. mensib. facta. hẽs.
siugulis. mensibus. asole. hinien. accipit. et
sic. semꝑ iudetmr. enis. liix. et tlaritas aiona
Dimiliter hoc. nomen. ei concurut .ẜmi. quol
pre est. bestiis. clarescit enim magna. clarita
scursu. suum hũt. bruta. animalia. sicut home
in die. unde dicat. dicit ꝓpħa posint tenebras

Expanded text:
dicitur Diana, quasi nova lux vel claritas: est enim luna que, singulis mensibus facta hebes, singulis mensibus a sole lumen accipit et sic semper videtur lux et claritas nova; similiter hoc nomen ei congruit secundum quod preest bestiis: clarescit enim magna claritatescursum suum habent bruta animalia, sicut homo in die, unde dicitur ‘posuit tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
duplex morsellus mordet. enim ainuam. et cor¬
pus. uel. diabolus. hebra y̾ce. dicitur deorsum fluẽs
qua suꝑbie. pondere. deorsimi. cornens. cecidit. sed
grece. dictur ciunator quia stiuuna in aque
ip̃e. illicit. ad demiui referat aiel. quia. electorinu

Expanded text:
duplex morsellus; mordet enim animam et corpus, vel diabolus ebrayce dicitur deorsum fluens, quia superbie pondere deorsum corruens cecidit, sed grece dicitur criminator, quia crimina in que ipse illicit ad Deum referat, vel quia electoru
Abbreviated transcription (Latin):
duos .s. inter opponentem. et respondeuteni.
non enim est ibi. nectessanus. Inder.tertius ut
in causis. agendis aiel. dicitur. dyaletica. ad ya
ꝙ est. de. et lectos ꝙ est dutio. quia in ea dispu¬
tatur. de dictis. Et ẜmi. hoc. debet. ssribi. peri.i.
latimini. uel dicitur. dỹaletica. a greco nerbo. dia¬
logite ꝙ est. ꝙ est disputare. Iude dialetica. quali
ars disputatoria. unde dyaleticus.ca. cui¬

Expanded text:
duos, scilicet inter apponentem et respondentem: non enim est ibi necessarius tertius iudex ut in causis agendis. Vel dicitur dialetica a dia quod est de et lectos quod est dictio quia in ea disputatur de dictis, et secundum hoc debet scribi per i et non per y. Vel dicitur dialetica a greco verbo dialegiste quod est disputare, inde dialetica, quasi ars disputatoria; unde dialeticus -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
Canticorum. dicit recti. diligunt. bona profecto
consolacio. cum blasphemaniur a malis. bene
facientes si recte.dilignnt. nos omnio: sufficit
aduersus os. loquenciu in miqua oꝑo opĩo¬
at. anima mea inconsilio detraheuanm qmĩ odit
que deus est. quidem. ceteris. acunus. repugnare.
potestis. aduertere. omnis qui detur. ħ primum.
quidem se ip̃m prodit racinm caritate deĩ quid
aliud de tul endo intendit insi ut. is. cui. detrabit᷑
ueniat uodum nel. contemptinu. ip̃is. apud qs¬
quos detrahitur. ferit eigo. caritatatem. iomĩb¬

Expanded text:
constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opiat anima mea in concilio detrahentium, quoniam quae Deus est, et quidem cpotestis advertere Omnis qui detrahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem i
Abbreviated transcription (Latin):
res rex nomme tirus . qui quauidam
puellam nomine pilam. filiam cuiusdã
molendinam. noulme atus carualiter
cognonit. et de ea. filium genuit pila
antem ex nomine. suo et ex nomine.
cattus nirilegus. quia pilis marĩe
abundet. nel quia euis pilus. est p̾cõlus
unde in uita beati. sampsonis legitur
ꝙ cełanus fecit ueuenũ. et probauit ꝑ¬

Expanded text:
 rex nomine Tyrus, qui quandam puellam nomine Pilam, filiam cuiusdam molendinarii nomine Attus, carnaliter cognovit et de ea filium generavit. Pila autem ex nomine suo et nomine catus, murilegus, quia pilis maxime abundat vel quia eius pilus est pretiosus; unde in Vita beati Sansonis legitur quod celerarius fecit venenum et probavit
Abbreviated transcription (Latin):
nic pheton. tontis. filis. solis quasi
totus ardens. ipe renim primo uocabatur
busus. a qua combustione dictus postea
pheton. et quia tunc. cecidit in padlim.
inde postea padus dictus est endamis.
abi illo. eo submerso. unde ꝓhtontens.¬

Expanded text:
ic Pheton -tontis, filius Solis, quasi totus ardens. Ipse enim primo vocabatur bustus; a qua combustione dictus est postea Pheton, et, quia tunc cecidit in Padum, inde Padus postea dictus est Eridanus ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
pestis quidam morbus. qũ. si mẽbra dissoi¬
nñt et putrescũt. uel diciti pestis quasi
pastis a pascendo quia ueluti. incendiun
depascat. dum descendit per totũ. corpus
et gignitur ex cormupto aere eadem. et con
onius descendit per omnes. Ip̃a et guma
ab in guinũ pertat peraissione eadem.
et inẽs. o lale. uel luctu. nel luendo dicta
que tanto est acuta et non he̾at spacuu
temporis quo uel uita speretim nel. mors

Expanded text:
pestis, quidam morbus, quando scilicet membra dissolvuntur et putrescunt, vel dicitur pestis quasi pastis a pascendo, quia veluti incendium depascat dum descendit per totum corpus, et gignitur ex corrupto aere; eadem et contaunius descendit per omnes; ipsa et inguina ab inguinum percussione, eadem et lues a labe vel luctu vel luendo dicta, que tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo vel vita speretur vel mors
Abbreviated transcription (Latin):
cera que uascuntur in cute et dolorem. affe¬
nunt et scabiem. et ardorem. uirgiꝰ.in geor̃. ar
pe papas. quia corrodunt carnem onde pa¬
pulosus. sa. sumi. papulis. pei plenus. et
comparatim onde hec papulołitas. tatis¬
plenitudo. et ab undancia papularinu.
Et papulentus. ta. tum. in eodem sensu et
comparatur unde hec papulencia. aẽ¬
Dar a paro. paras. d̾matur. hic. et hec. et hoc
par. pans quantum ad nocem. Sed quantũ
ad significacionem d̾matur. a comparo. mns
ꝓprie enim pares sunt qui iuter se compa¬
I posunt unde pariter ad uerbinu. et hec
comparis. coequalis consimilis. dispar dis¬

Expanded text:
i nascuntur in cute et dolorem afferunt et scabiem et ardorem; Virgilius georg. 3,  papo quia corrodunt carnem; unde papulosus -a -um, papulis plenus, et comparatur, unde hec papulositas, plenitudo et abundantia papularum; et papulentus -a -um, in eodem sensu, et comparatur, unde hec papulentia -e a paro -as hic et hec et hoc par -ris, quantum ad vocem, sed quantum ad significationem derivatur a comparo -as; proprie enim pares sunt qui inter se comparari possunt; unde pariter adverbium et hec -ris, coequalis, consimilis; dispar
Abbreviated transcription (Latin):
ciris . me. aduerbiũ et a pestilenti datine¬
pestilelcia. uͥero. est id ꝙ est ex se efficit
bude et dicitur pestilenciã ẜin quosdam
qiͣ pastulencia. quia sicut incendium de¬
pascat dum descendat per totum corpus¬

Expanded text:
-ius -me adverbia et hec pestilentia, idepestilentia vero est id quod ex se efficit, et inde dicitur pestilentia secundum quosdam quasi pastulentia, quia sicut incendium depascat dum descendit per totum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
piaculare. quod piat. nel. quod
est dignum. exꝑiacione. et piacularis
dicitur hostia que offectur. in pccõ.
s. sordis. ablucio. ꝑccĩ et culpe ꝑiacio n
remedinu. ut maria. contulit ꝓiaculũ
i. uitam. et remedium. culpe unde in que¬

Expanded text:
piacularis -e, quod piat vel quod est dignum expiatione, unde et piacularis dicitur hostia que offertur pro t sordis ablutio, peccati et culpe piatio, remedium, ut ‘Maria contulit piaculum’, idest vitam, remedium culpe; unde hic e
Abbreviated transcription (Latin):
Dige. grece. dicitur depreslum. uel dep̾s¬
lio bnde. ꝓige. apud. gretos. dicitin fons.
quia indepressis. locis solet. esse
hecipigelia. lle. quoddam. gnus. nasis. s.
artopa. quia depressa est¬
antiquitus. sed iam obsoleit unde ꝑi¬
get. impersonale .i. pudere ꝑuitero gra¬
uare offendere quod nulgor diatur pesa¬
re. Et constuntu am accõ. et genituo

Expanded text:
IGE grece dicitur depressum vel depressio, unde pige apud Grecos dicitur fons quia in depressis locis solet essehec pigella -e, quoddam genus vasis, scilicet artopta, quia depressa estantiquitus, sed iam obsoluit; unde piget impersonale, idest pudere, penitere, gravare, offendere, quod vulgo dicitur pesare; et
Abbreviated transcription (Latin):
hic pilleus. et hoc pilleum. quod de
pelle fiebat. et est genus sacerdotaliũ
uestimentorimi.in lege. que sunt pon¬
deus. abanech. pilleum. machil. epho¬
sacerdotale et in occipicio aucta coustiuctũ
hic. greci. et nĩtiaram. uel galearum.
uocant. Ded modo pillem̃ gu̾aliter
pro capeslo. uel pilleum. et dicitur a
pilis. quia pilos. cupitis. tegat uel

Expanded text:
hic pilleus et hoc pilleum, quia de pelle fiebat, et est genus sacerdotalium vestimentorum in Lege, que sunt poderis, abanet, pilleum, machil, ephosacerdotale et in occipitio vitta constrictum. Hoc Greci et nostri thiaram vel galerium vocant; sed modo pilleum generaliter pro capello. Vel pilleum dicitur a pilis, vel quia pilos capitis tegat vel
Abbreviated transcription (Latin):
taidus lentus. quia seinper eniũ pigeat
es dicitim piger quasi pedibe. eget es enim
tidus. ad incedendum. Sed hoc nomen
timostertr ad aliami. et ad.aminam. et. cõ¬
paratur piguor pigenimus. unde pigre
unde pigresco. scis. incho. Piger com̃pouit

Expanded text:
tardus, lentus, quia semper eum pigeat, et dicitur piger quasi pedibus eger, est enim tardus ad incedendum, sed hoc nomen transfertur ad alia et ad animam; et comparatur -or -mus, unde pigre unde pigresco -is inchoativum, et componit
Abbreviated transcription (Latin):
hicet heci et loc. ꝓudar. cacis .i. iiprobus
ꝓti̾uꝰ. importuus. Et componitur. a. ꝑ
et uice. quia uicem. suam obtinere. nuit.
uel quia ꝑ uertit. uices. terum quod bomim
per uicium. cadens uel a per et unibus et
cadens quasi per suas uires cadeus uel com¬
ponitur a per et uicia. quam antiqui. uicto¬
riam dicebant. Et inde peruicar. ꝓprie diat
ꝙ in ꝓpoĩto. suo ad uictoriam. pͥerseuerant

Expanded text:
hic et hec et hoc pervicax -cis, idest improbus, protervus, importunus: et componitur a per et vice, quia vicem suam obtinere vult vel quia pervertit vices rerum, quod bonum per vitium cadens, vel a per et viribus et cadens, quasi per suas vires cadens; vel componitur a per et vicia, quam antiqui victoriam dicebant, inde pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat
Abbreviated transcription (Latin):
imurapus. ꝑuiua. compouitur. cũ
Rapio. et dicitur. hic. puiurapus pia. gla¬
diator. qui inꝑiat. pͥmuas .i. siuuitãtes
galearimi. a deuctis quas. coue in signũ.
uictorie. suspensas. ferebanit. uel pmuira¬
pus. quasĩ pemuraptus .s. qui. plumiat
aues. uel. qui. mpit᷑. penuam. de capite
altenius. Qui erum. łe de uoluntate.
iactabant. penam. in capite suo ponebat
in signum. neloctatis. demq. siquis. uit¬
ueniret. uelocior. rapiebat. pemiani. de ca¬

Expanded text:
itur. Pinna componitur cum rapio et dicitur hic pinnirapus -pi, idest gladiator, quia rapiat pinnas idest summitates galearum a devictis, quas collo in signum victorie suspensas deferebat, vel pinnirapus quasi pennirapus, qui plumat aves vel qui rapit pennam de capite alterius: qui enim de velocitate se iactabant pennam in capite suo ponebant in signum velocitatis; deinde si quis inveniretur velocior rapiebat pennam de ca
Abbreviated transcription (Latin):
pro altero ut figus peuetrabile .i. aptmiu¬
locus an domo. uel in templo. ubi dabãtur
oracula et dr̃ a penituaet. penetio. tras¬
et ponitur. qũq pro domo. penetrabilis
componit᷑ impenetrabilis. le. ĩpenetrablr̃¬

Expanded text:
pro alio, ut ‘frigus penetrabile’, ilocus in domo vel in templo ubi dabantur oracula, et dicitur a penitus vel penetro et ponitur quandoque pro domo; et penetrabilis componitur impenetrabilis -le, impenetrab
Abbreviated transcription (Latin):
diuisio uel ꝑs. unde presc̃. est enim di¬
metium ialubicũ conmuctũ pentune¬
mer. hoyce. Iteui penti meniens. pot̃
esse compositũ. a penta et meniens.
quod est idem. ꝙ meniers. Inde penti¬
memeris. quali quinaria. dusis uel
dib. Item pentimenens. dr̃ quẽdam
cesure per spẽs. per quam. post duos
diuenos pedes in pucipio .ceiii. pedis
sillaba naturaliter. corr̃. producitur ut

Expanded text:
t enim dimetrum iambicum coniunctum pentimemeri heroice’. Item pentimemeris potest esse compositum a penta et memeris, quod est idem quod meris: inde pentimemeris, quasi quinaria divisio veldibus. Item pentimemeris dicitur quedam species cesure per quam post duos dimensos pedes in principio tertii pedis sillaba naturaliter correpta producitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iteni a peto. diciti hoc petasiu. et hic
petasus. quoddã calcianentũ mercum
a peto. g̾co quod est nolare. martialis
coquuõ petaso. alictalarib concitatis.
cepit preire memius¬

Expanded text:
Item a peto hoc petasum vel hic petasus, quoddam calciamentum Mercuria peto greco, quod est volare; Martianus ‘petaso ac talaribus concitatus cepit preire Me
Abbreviated transcription (Latin):
seluium. ꝙ est. apinu. et dicitim hoc. petro¬
selurum .i. quia. fit silem apio. et nascit᷑
in petris et montib premptis. quod nos.
petrapium.dicere. po ssinius selmum. Etd
qr ece apnii. dicitu. et est genus. ap̃ni. aliud

Expanded text:
selinum, quod est apium, et dicitur hoc petroselinum, quia sit simile apio, et nascitur in petris in montibus preruptis; quod nos petrapium dicere possumus – selinum enim grece apium dicitur –, et est genus apii. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
do. uinclpendo. omnia pro contenille
paꝵ apprecian. Pendo. dis et eius.
compolita. sunt actina. et ourua faciut
supuiũ in pensum. et pretitum inpẽ¬
di. simplex. tũ gemat Piuã sillam in
pret̾ito. et facit ꝑependi. sed nullum

Expanded text:
a pro contemnere, parum appretiari. Pendo et eius composita omnia sunt activa et faciunt supina in pensum et preterita in pendi; simplex tamen geminat primam sillabam in preterito et facit pependi, sed nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie. de animalibus irracio nabilibus
dictur et dictur peculcus. quasi ꝑeteus.¬
petulor. petularis importune petere
cax. dicitut quia petulancia. et procacit᷑as
dicina.sibi. quedam. mentis. Nuignntur
n sama. ut plus uelit petulans .temer¬
tate. lascimis. ludo. et comparatur. cior

Expanded text:
proprie de animalibus irrationalibus dicitur, et dicitur petulcus quasi petenspetulor -aris, importune petere, rocax dicitur, quia petulantia et procacitas vicina sibi quadam mentis iunguntur insania ut plus velint; petulans temeritate, lascivus ludo; et comparatur -or
Abbreviated transcription (Latin):
tib trbus. modis. est enim ꝑfañ seamd̾
tempus et est ꝑfectum. ẜui naturam.
uel. lapsum. ẜm naturam. est ꝑ fectum.
quod h quidquid debitum est uel expe
et eu̾ut sã post resurrectionem. utiliter
et sũme ꝑfectum. est cui. nchil. muquã
de est et a quo uniuersa ꝓueniunt bona

Expanded text:
ribus modis: est enim perfectum secundum tempus, et perfectum secundum naturam, vel lapsum. Secundum naturam perfectum est quod habet quidquid debitum est vel expedet erunt sancti post resurrectionem. Universaliter et summe perfectum est, cui nihil unquam deest, et a quo universa proveniunt bona,
Abbreviated transcription (Latin):
uuum pedem. tamen nõ sunt eiusdẽ
pediuu quia si duo spondei precedũt
duo daccili uel dactilus. et spondens
precedant semper pro duo b spondeis.
reputantur peutiuiemeris compoĩt:
cum anti. et dr̃ hec autipentuuemeris.¬

Expanded text:
unum pedem, tamen non sunt eiusdem pedum, quia si duo spondei precedant,duo dactili vel dactilus et spondeus precedant, semper pro duobus spondeis reputantur. Pentimemeris componitur cum ante et dicitur hec antipentimemeris
Abbreviated transcription (Latin):
tem Item pedes dicinitur extremi. auguli.
uelorum. sel pocius. illiduo in nami fimes
Des. componitur. hic. et hec. bipes.bi
pedis .a. hñs. uelaiatum. aꝑtum. habere duos
ueltres. pedes uel quatuor. unde bipedius

Expanded text:
 Item pedes dicuntur extremi anguli velorum, vel potius illi duo in navi funesem componitur hic et hec et hoc bipes idest habens vel natum aptum habere duos vel tres vel quattuor pedes; unde bipedius
Abbreviated transcription (Latin):
suos sicisa s natuno auore etitur
Congreganit itaq diabolus. gentiles.
quos nõn can̾at sed ubi in enuangelio
suo uocem xp̃us enusit ad enui se potẽ¬
tissiuiũ. contillernt. Quos sub inubra
alaꝵ sugru. ip̃e saiscepit. et nosti.¬

Expanded text:
suos sicut auis materno amore conplectitur. suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
siuit qui alieua. d̾ipuut et absq recogi¬
tacione iudicu facunt diuicias non cuin
iudicio quas in medio tempore. deliuquet
sbĩta morte. subtracti. qũ dicitim eis stu¬
te hac nocte repetent. animam tuam
et brema putare ꝓpetua.Amnbro sius
pͥdicis altius iet corpore souet suo s staudis.
sue fiunctur. hr̃e nou posse. quia cum. edu¬
rit pullos. ꝯmittit. eos qr ubi uocemi emr
adienut que oua. quaułt. relca ea illam
se uatiali. quoan umiere et amore con¬
senit quam uam sibi mrẽm. ouor um gn̾a¬
cione toguoneiunt sigͣntis hauc mtrics
uude et hiemas. ait lauiai̾it ꝑdir et
conggauit que uoͣ pepent .i. ouã congreu¬
gaut. et clamauit. quasi onaus sue finu¬
d̾is. eftcĩ s ludit opera quia in penso la¬
bore. alii edncit. quos. ipã dunturno fotu
sedulitatis aĩaut huius mutator est dya¬
bolus qui gu̾aciones. creatoris et̾i raꝑe
uor epĩ ꝑuili fu̾it mnflsa discedunt atꝙ
ad eam se conferunt matre̾ que pussos

Expanded text:
sunt, qui aliena diripiunt, et absque cogitatione judicii Dei, faciunt divitias non cum judicio, quas in medio tempore relinquunt, subita morte subtracti , quando dicitur eis: Stulte, hac nocte repetent animam tuam et brevia putare perpetua. Alii perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos
Abbreviated transcription (Latin):
hehemot ułe ita i erplicabilibus. nodis
ligat nt letumq mens. in dubio. addiuta
unde se a sulpa. soluere nititir iñ in culpa.
annis. asningaur recte. dicitut nerie
testiculoꝵ eius sunt ꝑplexi. Eit tamen
quod ad desamendas ei̾us u̾sucias. utilit
siat ut cum mens inter mĩora et maxĩa
pctã constagitmm si oĩo millus sine ppe¬
pctõ enadendi. aditus p minora. S eli¬

Expanded text:
ehemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubio adducta unde se a culpa solvere nititur inde in culpa arctius adstringatur, recte dicitur: Nervi testicuquod ad destruendas ejus versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evandendi aditus patet, minora se
Abbreviated transcription (Latin):
serum. et est a deo frandulenta ut ali
pdici. ouo d̾ĩpiens foueat sed fraus.
anctum. non habet. Nam cum pulli.
noce ꝓprie gentricis audierint naturali
quoddam mstuctu hanc que fouet relĩ¬
es si masculus indum sue enigis mueuit
uel dicta est pdir. aꝑdice nepote dedali.
quam fabula. dixi. in illan anẽ mmuta¬

Expanded text:
s, avis adeo fraudulenta ut alteri perdici ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet: nam cum pulli proprie genitricis vocem audierint, naturali quodam instinctu hanc que fovit relinet si masculus nidum sue coniugis invenit vel dicta est perdix a Perdice, nepote Dedali, quem fabula dixit in illam avem muta
Abbreviated transcription (Latin):
duo essent di. uel uterq in suftiaeus.
esset. uel altĩ suꝑalueret. quia si aliquil
de eẽt uni ꝙ hr̃et. alter non esset ibi
sinua ꝑfectio. Si uero uni nichil. des
quod hr̃et alt aimi in ouo essent oĩs¬
uuũ deum. oĩm antorẽm. et uider quia
absq sapiencia non sit. quaa res fatua
et ideo intelligit. eum habere sapienciã
que ab ip̃o . ge̾nita est. Et quia sapiam
suam diligĩt. et intelligit. etiam abi

Expanded text:
duo essent, vel uterque insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent o Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua; et ideo intellexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est: et quia sapientiam suam diligit, intellexit etiam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ua effigie caret et humana lugna sed ꝓprie
nomeũ pecorum. hiis. animasib accõiuo¬
dar. solet que ad usum hoĩm oliquo modo
spectant sicut que sunt aduescendum apta
ut ones. et sues. aut in nsu hominũ cõmoda
lia q̃ue pedunitur quasi pecudes sed modo pe¬
cora dicimus maiores ut boues equos asmos
pecudes uero iniuora. ut ones capras porcos

Expanded text:
a effigie caret et humana lingua, sed proprie nomen pecorum his animalibus accommodari solet que ad usum hominum aliquo modo spectant, sicut que sunt ad vescendum apta, ut oves et sues, aut in usu hominum commoda, lia que eduntur, quasi pecuedes. Sed modo pecora dicimus maiora, ut boves, equos, asinos; pecudes minora, ut oves, capras, porcos
Abbreviated transcription (Latin):
bicisse unde pensiliter aduerbium a.
ensiliter. ꝓpensilitas.¬
Eusio a pͥendo. dis . hec pensio. libra¬
¶ io. equacio. nel ponderis equalitas
et pensio preci. loło nel ip̃m tributi
nel preculm. quod datur pro agro.
ad pensionem. conducto. unde pensie¬
narius .na. im. ad pensionẽ peiti¬
uens uel qui pensionẽ reddit ẜni.

Expanded text:
s’. Unde pensiliter adverbium, idperpensiliter, perpensilitasItem a pendo hec pensio -nis, libratio, equatio vel ponderis equalitas, et pensio pretii solutio vel ipsum tributum vel pretium quod datur pro agro ad pensionem conducto; unde pensionarius -a -um, ad pensionem pertinens vel qui pensionem reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
fascem suꝑ humeros adolescentis quam
nõ pot bamlare. posi̾s ncc̃e habet ut aut
fastem renciat. aut sub pondere constrĩ¬
gati sit et honũ cm. grane pondus
pentẽaie pois ncce eit ut aut penitẽ¬
ubi est pr̃̾ familias largus dispensator
nõ debet esse tenar. si deus beniguus.
nt qͣuid sacerdos eius ansenis. uis appa¬
tere scus cina uitã tuani esto austerus

Expanded text:
fascem super humeros adolescentis quam non possit baiulare posueris, necesse habet ut aut fascem reiciat aut sub pondere confringatur. Sic homini cui graue pondus penitentie ponis, necesse est ut aut peniteUbi enim paterfamilias largus est, dispensator non debet esse tenax. Si Deus benignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere sanctus? circa vitam tuam esto austerus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis in quid ita ad mignẽ omina a
putata repullulant. et refugat᷑a rede¬
uut et reactendũt᷑ extuicta. Et sopita de¬
nuo excitantur parũ est igitur. semeł pu¬
tasse. semel putand̾. ess ẜmo si fr̃ posses
semper qr semp. ꝙ ꝑutari oꝑtent si nõ¬

Expanded text:
Quis enim ita ad unguem omnia a putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fieri possit, semper; quia semper quod putari oport
Abbreviated transcription (Latin):
dicitiu hic pantapͥoles .i. negociator qm mul¬
ta uendit. qu latine seplassarius. diatur
uel ouine quia oĩi animalium. sit ami¬
cus. insi draconis. nel quia. et si geueris so¬
cietate. gandeat. et ad eaudem. suuilitudiue
quid quid accipit reddit.
componitur. aiii. theos. quod est deus. et dr̃
hic pautens deus nise omua represeutans
quałi oĩm deus. Idem qui et pan. et hoc
pantheum. nel pautheon. templumi. illius.
dei. uel templus omnib dus. consecratinu
sicut est templum omnium. sanctorim.¬

Expanded text:
hic pantapoles, idest negotiator qui multa vendit, qui latine seplassarius dicitur; us sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone: sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem, quidquid accipit, reddit.mentum; et cum theos, quod est deus, et dicitur hic Panteus, deus in se omnia representans, quasi omnium deus, idem qui et Pan; et hoc Panteum vel Panteon, templum illius dei vel templum omnibus deis consecratum, sicut est templum omnium sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit patri pauli in iusigne a romaine
qñ susceptus est in soci. et auem
ronianum. unde et paulus. se auem ro¬
manum. appellat penula. euim uestis.¬
erat consurans qua iuduebantur consules
romam. ingredientes. cunam. Manc

Expanded text:
fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in c
Abbreviated transcription (Latin):
ħ palumbes.bis .i. siluestus. columba que
in arboribus. indificat. sed colmiuba que
palumbes. quasi parcentes limbis. sicut
folumbe colentes. limbos. ethĩa. est. Inueiit᷑¬
palinubis. ꝑsius. Ilus cur non. pocius ten̾o¬
qr palimibo. Et hunc palumbinus.na iim.

Expanded text:
 palumbis -is, idest silvestris columba que in arboribus nidificat, sed columba que ipalumbes quasi parcentes lumbis, sicut columbe colentes lumbos, ethimologia estpalumbis; Persius ‘at cur non potius teneroque palumbo’; et hinc palumbinus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
bus sigulanbus alter paupasat alter
ditesct. Item. pauꝑare .i. panpeui facere
et ẽm hoc est actuiu. et componitur. de¬
pauꝑo.ras. ualde. pauꝑare. uel. a pauꝑ¬
tatẽ remonere. et expaupeto. ras. in eoͣdẽ
sensu et est accĩm cu oĩb sius epositis.

Expanded text:
bus alter pauperascit alter ditescit’. Item pauperare pauperem facere, et secundum hoc est activum, et componitur depaupero -as, valde pauperare vel a paupertate removere, et expaupero -as in eodem sensu; et est activum cum omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur hec pena. le .i. pallium. quoddã
et ꝓpuie. cuĩ lougis fembrhis. nel diciti:¬
a p̾eius. ppłis qr maniue tali ueste utũ¬
tur et apͥud. quos mianm. habuit.
Iuuenalis. et multo stillaret pemila
mubo. Et inde penulatus. ta. tum. illo
pallio. inditus. uel illud. pallium. hũs¬

Expanded text:
lium quoddam, et proprie cum longis fimbriis, vel dicitur sic a Penis, qui maxime tali veste utuntur et apud quos initium habuit; Iuvenalis 5, 79 ‘et multo stillaret penula nimbo’; et inde penulatus -a -um, illo pallio indutus vel illud pallium h
Abbreviated transcription (Latin):
mãli es mali. Item pugnãt int̾ se mali.
et boni. bom. bom uero. et boni. siꝑace̾ se
int᷑ se pugnare uo posant ꝓficientes autẽ
iidumq ꝑfecti ita pũt. ud bonus. quisq
ex ea parte impngnet. contra alterum
quam eciam contra se iet ipm et de
uno qmppe hoĩe caro concupisat adũsus

Expanded text:
mali et mali; item pugnant inter se mali et boni: boni uero et boni, si peinter se pugnare non possunt. Proficientes autem nondumque perfecti ita possunt, ut bonus quisque ex ea parte pugnet contra alterum, qua etiam contra semet ipsum; et in uno quippe homine caro concupiscit aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
Item similitudĩe cure Item pr fonnalis
uel doctumalis. Item pater etate Item pr̾
reuerencia ⁊ dignitate. Pater dr̃ naturalis
pulum bouis morĩbe et disciplis pater
etate dr̾ sener. Tales enĩ pr̃es appelsa¬
te solemus pat̾ reuen̾ca uel dignitate

Expanded text:
ter similitudine cure, pater formalis vel doctrinalis, pater etate, pater reverentia et dignitate. Pater dicitur naturalis pulum bonis moribus et disciplinis; pater etate dicitur senex, tales enim patres appellare solemus; pater reverentia vel dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
componitur ami paro. ras nel para. spõne
greca. quod est mrta nel adͥ dicitur paradosus
ad nurabilis. nel quasi paratus ad uanan
gloriam huis miuidi. unde hec paradora
ri. paradorus . xa. xiiiii. unde et quidam lib̾
tullii intitulatur tuilius de paradorus quia
in eo tractatur de paradoxis et diciuitur
ibi paradora dicta uel sentencia ad inini¬
dauam. gloriam pertinentes. quasi. landes
gloriose nel parate. Et inde. hec paradoria¬
non quod est dies nel tempus. et dicitur
paraemenon. quo nomine nocatur apud
grecos. Pretentum perfectum. quod designat
rem paulo aute perfectam. quasi adiaceus
arafrastes. a para quod est mrta. uel a
trastes. stis .a. loquar. quasi ixta. loquelam
nel loquaonem. nel paratus et promptus
ad loquendum nel parafrastes. proprie dr̃.
non desertor non bonus sed malus interpres

Expanded text:
componitur cum paro -as vel para, prepositione greca, quod est iuxta vel ad, et dicitur paradoxus, admirabilis vel quasi paratus ad vanam gloriam huius mundi; unde hec paradoxa paradoxus -a -um, unde quidam liber Tullii intitulatur Tullius De paradoxis, quia in eo tractatur de paradoxis, et dicuntur ibi paradoxa dicta vel sententie ad mundanam gloriam pertinentes, quasi laudes gloriose vel parate; non, quod est dies vel tempus, et dicitur paraceymenon, quo nomine vocatur apud Grecos preteritum perfectum, quod designat rem paulo ante perfectam, quasi adiacens para, quod est iuxta, vel a dest loquax, quasi iuxta loquelam vel locutionem vel paratus et promptus ad loquendum, vel parafrastes proprie dicitur non dissertor, non bonus sed malus interpres