comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu portus aut diu differt᷑. aut in ęt̾nũ remouet᷑. Qd̃ ego atten¬
dens sic̃ sepe monui. ita ncͣ moneo. ⁊ licentiã do. ut uob̾ rectorẽ
regularit̃ eligatis. quẽ sic̃ patrẽ aĩaꝵ ur̃aꝵ oĩ honore dignũ ha¬
beatis. cuiꝰ salutarib monitis cũ oĩ humilitate in oĩb obediatis.
uiuentes sub alieno regimine: quã lugere mortuos sub pͣlati¬
onis ineȩ uelamine. hab̾e uos fr̃s ordinatos: quã filios in cõpositos.
Nolo enĩsine causa laborasse inuob̾. ꝙͦ mat̾no affectu de uet̾i homi¬
ne mnnouũ mediante di aimore generaui. qͦ geminoꝵ uberũ lacte.
usq ad solidi cibi ꝑceptionẽ educaui. q ita unice dilexi. ut cũ gauden¬
aib guiderẽ. cũ dolentib dolerẽ. cũ infirmis infirmꝰ fierẽ quoꝵ one¬
ra canta mansuetudine supporcaui. qͣnta parentes filios carnis suȩ co¬

Expanded text:
tu portus, aut diu differtur, aut in aeternum removetur. Quod ego attentu portus, aut diu differtur, aut in aeternum removetur. Quod ego attendens, sicut saepe monui , ita nunc moneo et licentiam do, ut vobis rectorem regulariter eligatis, quem sicut patrem animarum beatis, cujus salutaribus monitis cum omni humilitate in omnibus obediatis. videre sub alieno regimine quam lugere mortuos sub praelationis meae velamine; habere vos fratres ordinatos, quam filios incompositos. Nolo enim sine causa laborasse in vobis, quos materno affectu de veteri homine in novum mediante Dei timore generavi, quos geminorum uberum lacte usque ad solidi cibi perceptionem educavi, quos ita unice dilexi ut cum gaudentibus gauderem, cum dolentibus dolerem, cum infirmis infirmus fierem, quorum onera tanta mansuetudine supportavi quanta parentes filios carnis suae to
Abbreviated transcription (Latin):
hactenꝰ habui in eccl̃a b̾ati qͥntini. coto desid̾io expostulans. ut quẽ
congͣgatio illa c̃cordit̾ ł pars sanioris cͣsilii regularit̾ sibi p̃ferri
postulaueriti in eo loco ⁊ ordine quo ibi erã substituatis. ⁊ substi¬
tutũ in anxietatib suis ꝓ officio ur̃o pat̾na c̃so latione releuetis. ł go
tam̃ i si depono p̃lationẽ. ñ desero illiꝰ eccłȩ societatẽ. in quantum
potero uob̾ eẽ utił. si d̾s reddiderit pace̾ serius siuis. uł.¬
uo dĩ gr̃a carnotensiũ eccłȩ seruus. ur̃e aut̃ societatis fideł fr̃
ris destituta. licet bonos habeat nautas ⁊ reliqͦs nauis adiutores. lici
etiã ꝓsꝑũ habeat uentũ: cam̃ aut fluitat: aut fluctib ĩmergit᷑.
aut scopub illidit᷑. i sic planctũ magis inuenit quã portũ. sic ec
in mari naufragoso ꝑiclitat᷑. i ab aditu ȩt̃nȩ qͥetis tãquã ab intͦi¬

Expanded text:
hactenus habui in ecclesia Beati Quintini, toto desiderio expostulans, ut quem hactenus habui in ecclesia Beati Quintini, toto desiderio expostulans, ut quem congregatio illa concorditer vel pars sanioris consilii regulariter sibi praeferri postulaverit, in eo loco et ordine in quo ibi eram substituatis, et substitutum in anxietatibus suis pro officio vestro paterna consolatione relevetis. Ego tamen et si depono praelationem, non desero illius Ecclesiae societatem, in qua aliquando potero vobis esse utilis, si Deus reddiderit pacem servis suis.  Dei gratia Carnotensis Ecclesiae servus, vestrae autem societatis fidelis frris destituta, licet bonos habeat nautas, et reliquos navis adjutores, licet etiam prosperum habeat ventum, tamen aut fluitat, aut fluctibus immergitur, aut scopulis illiditur, et sic planctum magis invenit quam portum; sic Eccin mari naufragoso periclitatur, et ab aditu aeternae quietis, tanquam ab inroi
Abbreviated transcription (Latin):
os eẽ deb̾e. pꝰ quã placuit ei qͥ ad c̃uiuiũ suũ me inuitauerat
ut recũbenti mͥ in locohumili diceret. ascende suꝑiꝰ freq̃nt̃ monui
fr̃s mͥn cõmissos. ut de ẽfrib suis ł aliunde. si ita eis cõplaceret pla¬
tũ sibi eligeret. qͥ eos in disciplina sibi tͣdita posset custodire.⁊ ad
ascensiones in corde de ualle lacͥmaꝵ coti dianis monitis subleua
cas aut extͣ raꝑet. aut intꝰ occultis morsib strangularet. Id̾ cũ su¬
is de causis ab eis dilatũ sit: nc̃ cande̾ acqͥeuerͣ monitis meis. ⁊ dispo¬
nendũ aliquẽ scd̾m qd̃ m̃tib eoꝵ. d̾s inspirauerit sibi pͣficere. qͥ pro
uirib sibi collatis in necessitatib eoꝵ. studeat eis cã sp̃ualia quã cor¬
poralia ministrare. Ea qͥ hora q̃ lit̾as istas acceꝑitis. ꝑ easdẽ lit̾as lici
absens corpore pͣsens tam̃ spͣ̃u depono in manuurã pͣlationẽ. quã

Expanded text:
os esse debere, postquam placuit ei qui ad convivium suum me invitaverat, os esse debere, postquam placuit ei qui ad convivium suum me invitaverat, ut recumbenti mihi in loco humili diceret: Ascende superius , frequenter monui fratres mihi commissos, ut de confratribus suis vel aliunde si ita eis complaceret, praelatum sibi eligerent, qui eos in disciplina sibi tradita posset custodire, et ad ascensiones in corde de valle lacrymarum quotidianis monitis sublevarcas aut extra raperet, aut intus occultis morsibus strangularet. Quod cum hactenus suis de causis ab eis dilatum sit, nunc tandem acquieverunt monitis meis, et disponunt aliquem secundum quod mentibus eorum inspiraverit Deus sibi praeficere, qui pro viribus sibi collatis in necessitatibus eorum studeat eis tam spiritualia quam corporalia ministrare. Ea igitur hora qua litteras istas acceperitis, per easdem litteras, licet absens corpore, praesens tamen spiritu, depono in manu vestra praelationem quam
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ nr̃ tã quã leo rugiens cireuit querens quẽ deuoret: fr̃nita¬
tẽ urãm familiari exhortatione cõm oneo. ut fallaces eiꝰ circuitꝰ
om̃i uigilantia cauere studeatis. quatinꝰ p̃positi ⁊ officii ur̃i me¬
nȩ miliaȩ suꝑareualcatis. Suadendo etiã ẽsulo. ⁊ c̃sulendosua¬
deo. ut c̃tramandata dõni apłici ⁊ legatieiꝰ lugdunensis arclnep̃i
uͥ restat adhuc anchora aliqͣ spei nr̃e nulla ratione caput erigats.
si pꝰ qͣntascũq ꝓcellas ad porcũ ꝑuenire cogitatis. Exẽplar li¬
t̾aꝵ quas mͥ misit dõnꝰ papa de causa regis pꝰ quã legati regis nuꝑ
discesser̃ ab eo: uob̾transmitto. ut sciatis q dõnꝰ papa ⁊ si ñ aute¬
cedit. ñ retrocedit. Uł.¬
ulceii dĩ gr̃a beluacensiũ ep̃o. Iyo ead̾ gr̃a humił carnotensiũ
ep̃c. grauitatis anchora se in scõ ꝓposito retinere. Qm cã scientia
quã exꝑientia noui p̃latos in cͣgregatione sibi cõmissa assidu¬

Expanded text:
r tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret , fraternitatem vestram familiari exhortatione commoneo, ut fallaces ejus circuitus omni vigilantia cavere studeatis, quatenus propositi et officii vestri menae militiae superare valeatis. Suadendo etiam consulo, et consulendo suadeo, ut contra mandata domni apostolici, et legati ejus Lugdunensis archiepiscopi, ubi restat adhuc anchora aliqua spei nostrae, nulla ratione caput erigatis, sipost quantascunque procellas ad portum pervenire cogitatis. Exemplar litterarum quas misit mihi domnus papa de causa regis, postquam legati regis nuper discesserunt ab eo, vobis transmitto: ut sciatis quia domnus papa, et si non antecedit, non tamen retrocedit. ULCONI, Dei gratia Belvacensium episcopo, IVO eadem gratia humilis Carnotensium episcopus, gravitatis anchora se in sancto proposito retinere. Quoniam, tam scientia quam experientia, novi praelatos in congregatione sibi commissa assidu
Abbreviated transcription (Latin):
tuos repbus ẽ sermo cuus. ⁊ qͥ flagioꝵ cuoꝵ sarcia p̃meris aliena nͣcor:¬
niges Siaũt c̃m uerisimilia sũt: nec sic tam̃ ꝑficies. q famã cuã ne¬
glexisti. quã ꝓpt̃ utilitatẽ ꝓximoꝵ tuoꝵ ĩmacu latã c̃seruare debu¬
isti. Id sihonore gaudẽs. ⁊ cua q̃ͣrens. p̃eẽ magis desidas quã ꝑ desse.
c̃uentꝰ ille pauꝑũ fr̃m tͥ cõmissus. ñ cantũ ꝑ manũ tuã ult᷑ ñ multi¬
plicabit᷑. s eciã cocidianis defectib ad nichilũ rediget᷑. Qd̾ sihoc c̃si¬
liuĩ meũ ad p̾sens uidet᷑ cͥ ĩportabile obtestor te ꝑ tͣbunalȩt̃ni iudi¬
cis. añ qd̾ stabis. ut saltẽ nc̃ utili rubore suffusus. amͦ suspectarũ ꝑ
uire obiciat᷑ cibi. Fãcies meretͥcis facta ẽ cͥ. Nloluisti erubescere. In
futõ aut̃ sublatꝰ a facie uidicantis traderis ministro puniendus

Expanded text:
tuos reprobus est sermo tuus, et qui flagitiorum tuorum sarcina premeris, aliena non cortuos reprobus est sermo tuus, et qui flagitiorum tuorum sarcina premeris, aliena non corriges. Si autem tantum verisimilia sunt, nec sic tamen proficies, quia famam tuam neglexisti, quam propter utilitatem proximorum tuorum immaculatam conservare debuisti. Quod si honore gaudens et quaerenconventus ille pauperum fratrum tibi commissus, non tantum per manum tuam ultra non multiplicabitur, sed etiam quotidianis defectibus ad nihilum redigetur. Quod si hoc consilium meum ad praesens videtur tibi importabile, obtestor te per tribunal aeterni Judicis, ante quod stabis, ut saltem nunc utili rubore suffusus  al. vili rub. perjure objiciatur tifuturo autem sublatus a facie judicantis, tradaris ministro puniendus
Abbreviated transcription (Latin):
domũ tuã in utͦq poste signatã int̾ bebreos ꝑtͣnsisset. ⁊ pͥmo¬
genita cua intacta reliqͥsset. Nc̃ uͦ publicꝰ rumor est ce eẽ re¬
dianꝰ fletꝰ occurrit. hic ũ mͥ a t̾go reuertit᷑. Hic a dextra i leua
frequent̃ aurib meis qͣsi nouꝰ infert᷑. Hoc deuotariũ mulier¬
culaꝵ submurmurat. ⁊ circũfert curiosa loqͣcitas. Hoc here¬
mitaꝵ ẽtristat habita da. hoc monast̃ĩorũ qͣsi cõmiserando mi¬
rant᷑ c̃uentꝰ. Hoc qͣsi argumtũ ad defensionẽ abusionũsuarũ
subsannando sibiasciscu̾t qͥdã eccłaꝵ cetꝰ. Hoc audiens ⁊ ldõ
alte ingemiscens. ãpliꝰ sustinere ñ ualui. qͥn dolorẽ tͥ mei cordis
effunderẽ. ⁊ de mea cͥsticia ce salubrit̃ c̃tristarẽ. Suadeo ꝙͥ tͥ seu
es inuenta honesta occasione descendas. ne amͦ fumũ magis ꝗͣ
splendorẽ circũstantib effun das. Si enĩ uera st̃. apud au ditores

Expanded text:
domum tuam in utroque poste signatam inter Hebraeos pertransisset, et primodomum tuam in utroque poste signatam inter Hebraeos pertransisset, et primogenita tua intacta reliquisset . Nunc vero publicus rumor est te esse reidianus fletus occurrit, hic jam mihi a tergo revertitur, hic a dextera et laeva frequenter auribus meis, quasi novus infertur. Hoc devotarum muliercularum submurmurat et circumfert curiosa loquacitas. Hoc eremitarum contristat habitacula. Hoc monasteriorum quasi commiserando mirantur conventus. Hoc quasi argumentum ad defensionem suarum abusionum subsannando sibi resciscunt quidam ecclesiarum coetus. Hoc audiens et ideo alte ingemiscens, amplius sustinere non valui, quin dolorem tibi mei cordis effunderem , et de mea tristitia te sales , inventa honesta occasione descendas, ne amodo fumum magis quam splendorem circumstantibus effundas. Si enim vera sunt, apud auditores
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatẽ ꝓmotꝰ es. s cciã nom̃ tuũ in tantã enituit claritatẽ. ut opi¬
nio cua ñ cantũ int̾ eraditos. s etiã celebris fieret int̾ di seruos. Un¬
de qͥdã querentes bonas margaritas postpositis aliis multis equȩ lplꝰ
nitentib de tãquã singłr p̃tiosã margaritã sua existimatione re¬
ꝑier. itã quã lucernã ardentẽ. ⁊ lucentẽ ut in domo diluceres de suꝑ
candelabrũ posuer. Qͥs ꝙͦ te fascinauit: quis ocłos tui cordis exce¬
cauit. ut flagitiũ li qd̾ eͥ ĩponit᷑ ñ tantũ ñ ꝑpetͣres s ne saltẽ de
mte ꝓbabilit c̃fingi posset modis oĩb p̃caueres: Eutabã c̃cupiscen¬
ciȩ carnał ardorẽ flumine lacͥmaꝵ cuaꝵ medullitꝰ incerefrigera¬
cũ.⁊ si qͥd ignis ille urens aliqͣnreliquerat in ẽscientia cua caute¬
riatũ. putabã freqͣnti sacrȩ sc̃pturȩ meditatione tãquã tẽꝑati
malagmatis siꝑpositione malaxatũ. ⁊ cȩlitꝰ infusa scĩ sp̃c un

Expanded text:
dignitatem promotus es, sed etiam nomen tuum in tantam enituit claritatem ut opinio tua non tantum inter eruditos, sed etiam celebris fieret inter Dei servos. Unde quidam quaerentes bonas margaritas, postpositis aliis multis aeque vel plus nitentibus, te tanquam singulariter pretiosam margaritam sua existimatione dentem et lucentem, ut in domo Dei luceres, te super candelabrum posuerunt. Quis ergo te fascinavit, quis oculos tui cordis excaecavit, ut flagitium hoc quod tibi imponitur, non tantum non perpetrares, sed ne saltem de te probabiliter confingi posset modis omnibus praecaveres? Putabam concupiscentiae carnalis ardorem flumine lacrymarum tuarum medullitus in te refrigeratum; et si quid ille ignis urens aliquando reliquerat in conscientia tua cauteriatum, putabam frequenti sacrae Scripturae meditatione, tanquam temperativi malagmatis superpositione malaxatum, et coelitus infusa sancti Spiritus unc
Abbreviated transcription (Latin):
nuere: quã diu possũ aliqͣ honesta rõe dissimulare. Pret̾ea casati
factione rec̃ciłare ñ ualeo.⁊ excõmutnicacos in hostẽ mittẽ ñ de¬
beo. Postremonouit ur̃a serenitas. q ñ est mͥ in curia ur̃a plenase¬
curitas. in qua illȩ sexꝰ mͥ ẽ suspectꝰ ⁊ infestꝰ. qͥ etiã amicis aliq̃ndo
ñ est satis fidus. Expecto qͥ. ut aliqñ cor ur̃m illustrante diuina
dem̃tia. c̃tra sibilũ serpentis auditũ obturetis. ⁊ menitis salutis
aures cordis aꝑiatis. Hoc desi dero. hĩc aute dm coaidie p̃ces fundo Uł:¬

Expanded text:
nuere, quandiu possum aliqua honesta ratione dissimulare. Praeterea casati nuere, quandiu possum aliqua honesta ratione dissimulare. Praeterea casati satisfactione reconciliare non valeo, et excommunicatos in hostem mittere non debeo. Postremo novit vestra serenitas quia non est mihi in curia vestra plena securitas, in qua ille sexus mihi est suspectus et infestus qui etiam amicis aliquando non satis est fidus. Exspecto igitur ut aliquando cor vestrum illustrante divina clementia, contra sibilum serpentis auditum obturetis et monitis salutis aures cordis aperiatis. Hoc desidero; hinc ante Deum quotidie preces effundo
Abbreviated transcription (Latin):
Hylippo di gr̃a magnifico francoꝵ regi Ixohumił sublimita¬
tis suȩ cłicꝰ sic se regere. ut regi regũ ualeat cõplacere. Excellen
cẽ cũ manu militũ uob̃ die quẽ statiustis occurrerẽ. iturꝰ uob̾cũ ad
placitũ qd̾ futum ẽ int̾ regẽ angloꝵ ⁊ comitẽ normannoꝵ. Qd̃ fa
banꝰ int̃dic̃ uob̃ auctoritate apłica chorũ mulieris quã ꝓ uxore ha
istis. a cuiꝰ cõmixtione si amͦ ñ cessatis. seꝑat uos ead̾ auctoritas a
participatione corporis ⁊ sanguinis dnici. Int̃dic̃ etiã oĩb ep̃is. ne
capra illiꝰ mulieris coronã ĩponãt. quã ut ubiq pene t̾rar dicit᷑ la¬
teri ur̃o illicite copulastis. Parcens gͥ maiestati urẽ dissimulo urãm
adire p̃sentiã. ne sedis apłicȩ iussione cõpulsus cui uice xͥ parere
me oportet. qd̾ nc̃ dico inaure cogar in urĩs⁊ multoꝵ aurib publi¬
care. Ego aut̃ nolo uos scandalitare. ł regiã maiestatẽ urãm mi¬

Expanded text:
HILIPPO, Dei gratia magnifico Francorum regi, IVO, humilis sublimitatis suae clericus, sic se regere ut Regi regum valeat complacere. Excellenttem cum manu militum vobis, die quem statueratis, occurrerem, iturus vobiscum ad placitum banus interdicit vobis auctoritate apostolica thorum mulieris quam pro uxore habistis. A cujus commistione si amodo non cessatis, separat vos eadem auctoritas a participatione corporis et sanguinis Dominici. Interdicit etiam omnibus episcopis ne capiti illius mulieris coronam imponant, quam, ut ubique pene terrarum dicitur, lateri vestro illicite copulastis. Parcens igitur majestati vestrae dissimulo vestram adire praesentiam, ne sedis apostolicae jussione compulsus, cui vice Christi parere me oportet, quod nunc dico in aure, cogar in vestris et multorum auribus publicare. Ego autem nolo vos scandalizare, vel regiam majestatem vestram mi
Abbreviated transcription (Latin):
rantia ⁊eli adu̾sus alt̾m alt̾ exarserit. si hoc cõmode ꝑ uos sedari
studeã ł ĩmod̾atũ telũ illũ tẽꝑare ł demũ canonice seueritati uires
dare. In exꝑtꝰ eñ auriga dũ nescit frenamoderari. pͥmo cursu co¬
git equũ acceleratione lassari. Cũ & sit ars arciũ. onꝰ onerũ: regim̃
simulare. qͥd debeat ĩ ꝓmptu uindicare: cũ iã suo ⁊ ur̃o uidicio ẽ

Expanded text:
rantia zeli adversus alterum alter exarserit, si hoc commode per vos sedari studeam vel immoderatum zelum illum temperare, vel demum canonicae severitati vires dare. Inexpertus enim auriga, dum nescit frena moderari, primo cursu cogit equum acceleratione lassari. Cum ergo sit ars artium, onus onerum regimen simulare, quid debeat in promptu vindicare, tunc jam suo et vestro judicio
Abbreviated transcription (Latin):
epłe nẽ uta sufficiãt. De cȩc̾o suadeo dilectioni tuȩ. ut in eausa ista
ñ facile te cõ mitas illoꝵ uidicio qͥ in huiꝰ inuasoris depositione su¬
ũ attendũt ĩmine̾ ꝑiculĩ. Sic̃ enĩ dic̃ b̾atꝰ leo. qͥ ep̃i tale c̃seo̾uerit
ordinationis camn ius ult̾iꝰ ñ habebt. nec illi sac̃m̃co int̾er᷑ qd̾ negle s¬
cto dnimoiudicio ĩ merito p̃stiter. Si gͦ secꝰ quã iustitia selr̃ cͥ iudica¬
aũ fu erit. iudices ipsos ad apłicã inuica audientiã. sine qͣ hinꝰmodi

Expanded text:
e, nunc ista sufficiant. De caetero suadeo dilectioni tuae, ut in causa ista non facile te committas illorum judicio, qui in hujus invasoris depositione suum attendunt imminere periculum. Sicut enim dicit beatus Leo: « Qui episcopi neglecto divino judicio, immerito praestiterunt. » Si ergo secus quam justitia se habet, tibi judicatum fuerit, judices ipsos ad apostolicam invita audientiam, sine qua hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
facriꝰ ⁊iquȩdã eiꝰ horrenda flagitia d̾ouolente uerace̾ ꝓb̃abo suo
cẽpore in ur̃a p̃sentia. Id̾osacramentũ qd̾ m obtullt intuitu
caritatis nolui suscipere. sciens eũ peccatũ ꝑiuri i peccato pͥori
uelle suꝑponere. Iañi ꝓpt̾ reuerentiã urẽ pat̾nitatis ad quã cͣfuge¬
ur̃a age. ⁊ c̃silio ur̃o quȩ restituenda ui dentur misericor dit̾ resti¬
tuere. Ipse aut̃ uti suꝑbus ⁊ arrogans  cãquã falsa dicendo ꝑdi¬
tã recuꝑasset innocentiã. neq mͥneq amicis suis uoluit acqͥesc̾e.
nͥ qͣcũq pecebat ⁊in manumean̾ sunt ⁊ abhis qͥ ea legitime acce¬
per᷑ inuitis auferriñ possutt redderẽ integerrime. Igit̾ scdm qd̾
placuerit discretioni ur̃ȩ aliqͥd cale suꝑli paruitati meȩ rescri¬
bite. qd̾ huio stulto ⁊ cet̾is cor nua n̾addat. ⁊ uires meas ñ excedat.

Expanded text:
Deo volente vera esse probabo suo tempore in vestra praesentia. Ideo sacramentum quod mihi obtulit, intuitu charitatis nolui suscipere, sciens eum peccatum perjurii peccato priori velle superponere. Tamen propter reverentiam vestrae paternitatis ad quam confugevestra agere, et consilio vestro quae restituenda viderentur, misericorditer restituere. Ipse autem uti superbus et arrogans est, tanquam falsa dicendo perditam recuperasset innocentiam, neque mihi, neque amicis suis voluit acquiescere, nisi quaecunque petebat, et in manu mea non sunt, et ab his qui ea legitime acceperunt, invitis auferri non possunt, redderem integerrime. Igitur secundum quod placuerit discretioni vestrae, aliquid tale super hoc parvitati meae rescribite, quod huic stulto et caeteris cornua non adda
Abbreviated transcription (Latin):
lomͦ recipi mereat᷑. quẽ in debite ordinatũ cognoscut᷑. Inde ait batꝰ
apeccatore sacerdote separare se debet. cũ habeat potestatẽ dignos
eligendi i recusandi in dignos. qr in lege ostendit dns ordinatio¬
nes sa c̾dotales. ñ nͥ sub ppłi assistentis c̃scientia fieri oportere. ut
plebe p̾sente ł maloꝵ crimina decegant᷑. ł bonoꝵ merita p̃dicent᷑.¬

Expanded text:
 recipi mereatur, quem indebite ordinatum cognoscunt. » Inde ait beatus a peccatore sacerdote separare se debet, cum habeat potestatem dignos eligendi, et recusandi indignos, quia in lege ostendit Dominus ordinationes sacerdotales, non nisi sub populi assistentis conscientia fieri oportere, ut plebe praesente vel malorum crimina detegantur, vel bonorum merita praedicent
Abbreviated transcription (Latin):
ita sut̃ suȩ salutis inuniei ut penitꝰ sit mutił labor tuus. c̃sulo fr̃ni¬
tatituȩ. ut relicta t̾ra maledicta. ad t̾rã benedietã te c̃feras. uͥ ⁊ si ñ
alt̾iꝰ cuȩ saltẽ saluti ꝓuideas. Sic enĩ ꝓpinato sibi ueneno b̾atꝰ pat̾
aius fec̃benedictꝰ. q̃ p̃eẽ his noluit qͥb ꝑdee̾ ñ potuit. Quẽ si imi¬
taris. monasticȩ ꝓfessioni nullatenꝰ ad u̾saris ħ pauca tͥ ꝓ multis
scͥb̾e curaui. ꝑsuasice pͣdicti fr̃is cui raĩberti uidelici. ut in hẽsilii

Expanded text:
ita sunt suae salutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraterniita sunt suae salutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraternitati tuae ut relicta terra maledicta ad terram benedictam te conferas, ubi et si non alterius, tuae saltem saluti provideas. Sic enim propinato sibi veneno beatus Pater tuus fecit Benedictus, qui praeesse his noluit quibus prodesse non potuit . Quem si imitaris, monasticae professioni nullatenus adversaris. Haec pauca tibi pro multis scribere curavi, persuasione praedicti fratris tui Raimberti Rambert
Abbreviated transcription (Latin):
nonã quã potes c̃serius cuis si delit̾ ãministras. lioet ipsos ẽsernos
ingͣcos ide sua salute nͣ saais sollicito sinuenias. ñ eñ sul põn¬
dere ⁊ estu diei fat geris. ut ꝑacdo die a patrefamili as diurnũ de
upͣsmo m̾cho. qd ext̃ior tͥbulationũ cpebra m̃festatis te ugxt.¬
ipã tudĩsciplinatã monastĩi cͥ cõmissi ẽ u̾sationẽ qͦdã tedid ta¬
befai łꝰ dnꝰtͥ ĩpositũ disponas deponere i in ociũ ⁊e c̃ferre magis e¬
lrgẽtis inimo saluari quã insũmo ꝑicłitari. Et ħ forsitanbona
taissiganss ẽ mangłmlucis suliħ palliopie intentionisdea testi¬
tuã mistue statu deiciat. Isic uaulati adꝑpetͣnda aliqͣ mordina¬
ta latent᷑ inducat alã si ali qͥb ibi ꝑdesse potes. ñ est samĩ ẽ filuiut
fis tͥ ordinate cõinissos in ordinate relinqͣs. S omnẽ solliciti dinẽ cua̾
int̾i foris ilł ĩpendens. bonos u̾bo ⁊ exẽplo ad meliora ꝓuoces. malos:

Expanded text:
s, licet ipsos conservos ingratos et de sua salute non satis sollicitos invenias, non tamen sub pondere et aestu diei fatigeris, ut peracto die a patrefamilias diurnum denanostri monacho, quod exteriorum tribulationum crebra infestatione vexindisciplinatam monasterii tibi commissi conversationem quodam taedio tabefactus, onus tibi impositum disponas deponere, et in otium te conferre, magis eligens in imo salvari quam in summo periclitari. Et haec forsitan bonatransfigurans se in angelum lucis sub hoc pallio piae intentionis te a rectitudinis tuae statu dejiciat, et sic paulatim ad perpetranda aliqua inordinata latenter inducat. Nam si aliquibus ibi prodesse potes, non est sanum consilium ut fratres tibi ordinate commissos inordinate relinquas, sed omnem sollicitudinem tuam intus et foris illis impendens bonos verbo et exemplo ad meliora provoces, malos
Abbreviated transcription (Latin):
s dici tantũ sacerdos c̃cupiseit. Idẽ in epła ad eiriacũ ep̃m c̃stantinopo¬
litariũ. Sic̃ locꝰ regiminis desidantib negandꝰ : ita fugientib offerend̾
Et sic̃ scͥptũ est necqͥs quã sibi sumit honorẽ s qͥ uocatura do tãquã aa¬
ron. Et alibi. Sic̃ qͥ iniitatꝰ reuuit qͣsitꝰ refugisacͥs est altarib admo¬

Expanded text:
sed dici tantum sacerdos concupiscit. » Idem in epistola ad Ciriacum episcopum Constantinoposed dici tantum sacerdos concupiscit. » Idem in epistola ad Ciriacum episcopum Constantinopolitanum : « Sicut locus regiminis desiderantibus negandus est, ita fugientibus offerendus. Et sicut scriptum est: Nec quisquam sibi sumit honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron . » Et alibi: « Sicut qui invitatus renuit, quaesitus refugit, sacris altaribus est admo
Abbreviated transcription (Latin):
fero. a zelo bono ñcepescere. Quesiuit a me dilectio tua. utrũ
ẽtra eũ qͥ ante ordinationẽ suã de simoniaca hesi ⁊ qͥb dã cͥmi¬
nib apud metͦpolicanũ ⁊ cõ ꝑuinciales epõs a te ⁊ aliis honestis
pulsatꝰ diẽ statute examinationis anticipan do subt̾fugit. ⁊ ui¬
olentia pͥncipis c̃secͣtionẽ adeptꝰ sedi ep̃ali ẽ intrusus: agere de
quoꝵ cordib iuasor est ⁊ hereticꝰ. Un de sic dicͣ leo papa in
epła rustico narbonensi ep̃o directa. Nulla ratio sinit ut int̾
epõs hab̾ant᷑ qͥ nec acłicis sũt electi. nec a plebib expetiti. Et pꝰ
uariin eccła catholica. ut qd habuit amittat. qͥ ĩꝓbabili deme¬
ritate qd ñ accep̃assũpserit. Quos ñ ẽẽ sacerdotes b̾atꝰ g̃gorius
ita c̃firmat. in epła sia grio ⁊ ooep̾is eiꝰ missa. Quicũq sacerdo¬
ciũ studet p̃cii datione mercari. ñ officiũ s nom attendit. ñ eẽ

Expanded text:
fero, a zelo bono non tepescere . . . . Quaesivit a me dilectio tua utrum contra eum qui ante ordinationem suam de Simoniaca haeresi, et quibusdam criminibus apud metropolitanum et comprovinciales episcopos a te et aliis honestis pulsatus, diem statutae examinationis anticipando subterfugit, et violentia principis consecrationem adeptus sedi episcopali est intrusus, agere debonscientiis invasor est et haereticus. Unde sic dicit Leo papa in epistola Rustico Narbonensi episcopo directa : « Nulla ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti: » Et pvari in Ecclesia catholica, ut quod habuit amittat qui improbabili temeritate quod non accepit assumpserit. » Quos non esse sacerdotes beatus Gregorius ita confirmat in epistola Syagrio et coepiscopis ejus missa: « Quicunque sacerdotium studet pretii datione mercari, non officium, sed nomen attendit; non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ⁊ palpando putredines digestantiũ. amantiũ suã tranqͥlli¬
rexerit alt̾ a chab in igalli coau̾t alta iezabel. querentes altaria
herodis saltet herodias. petat caput ioħis c̃cedat herodes: dicat
eñ ioh̾s. ñlicet cͥ uxorẽ cuã in ordinate relinquere. ⁊ c̃tribu¬
lis cui c̃iugẽ łpelicẽ in c̾uigiũ habere. Licet halaã doceat ba¬
lac ed̾e ⁊ fornicari. phinees tñ ñ parcat isrłitȩ cũ madianias
fornicanti. Lici ad ꝑsuasionẽ symonis nero petrũ liget incar¬
ceret. ñ minꝰ cam̃ petrꝰ symonidicat. lecunia cua cecũ sit in ꝑ¬
datione. Ꝙntoenĩ studiosiꝰ pu̾soꝵ temeritas ⁊ audacia recti¬
cudinis statũ labefactare conat᷑ eo uehem̃tiꝰ est eoꝵ ĩpbitati
resistendũ. ⁊ religioni xp̃ianȩ ẽsulendũ. i lam̃tabilib eccłe
ruinuis obuandũ. Nonh qͣs ignoranti scͥbo. s ꝑsuasũ cẽ uel

Expanded text:
tium, et palpando putredines digestantium, amantium suam tranquillirexerit alter Achab, in Gallico autem altera Jezabel, quaerentes altaria Herodis saltet Herodias, petat caput Joannis, concedat Herodes , dicat tamen Joannes: Non licet tibi uxorem tuam inordinate relinquere, et contribulis tui conjugem, vel pellicem in conjugium habere. Licet Balaam 12 doceat Balac edere et fornicari, Phinees tamen non parcat Israeliti cum Madianite fornicanti . Licet, ad persuasionem Simonis, Nero Petrum liget, incarceret , non minus tamen Petrus Simoni dicat: Pecunia tua tecum sit in ditionem . Quanto enim studiosius perversorum temeritas et audacia rectitudinis statum labefactare conatur, eo vehementius est eorum improbitati resistendum, et religioni Christianae consulendum, et lamentabilibus Ecclesiae ruinis obviandum. Non haec quasi ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
stũ est cͣfiã de cͥmine. qͥidulto ⁊ delegato iudicio purgãdi se
occasione ñ utit᷑. Pret̾ea scd̾m c̃suetudinẽ romanȩ eccłȩ aliter
agit c̃tra simonia cã i neophitoꝵ heresim: quã adu̾sus cedera
crimina. Nã cũ in aliis accusationib accusatoꝵ testiũ innocen¬
cia querat᷑. ad insimulationẽ caliũ ĩ infames ꝑsonȩ admitaun¬
t. Possẽ qͥdẽ latꝰ ista dixisse. ⁊ multa similia ad huiꝰ sentenaiş ẽfir¬

Expanded text:
indulto et delegato judicio purgandi se occasione non utitur. » Praeterea secundum consuetudinem Romanae Ecclesiae aliter agitur contra Simoniacam et neophytorum haeresim , quam adversus caetera crimina. Nam cum in aliis accusationibus, accusatorum et testium innocentia quaeratur, ad insimulationem talium etiam infames personae admittuntur. Possem quidem latius ista dixisse, et multa similia ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
expleuerit dimidiã ebdomadãmissȩ mordinis uicissue. quito¬
tiens hoc facere conatꝰ est qͦtiens desid̾atꝰ ei honor afrĩb delatꝰ ñ est.

Expanded text:
expleverit dimidiam hebdomadam missae in ordine vicis suae, qui toexpleverit dimidiam hebdomadam missae in ordine vicis suae, qui toties hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
cietate ur̃a plures ẽ ñ disfidimiꝰ᷑ bãc auob apuo dm int̃cessionẽ
obnye postulamꝰ. q̃tpnꝰ sic ꝑ ignẽ iaquã tͣnseaniꝰ ut in refriaeriũ dioi sꝰ¬
no ductu educi ualcamꝰ. Nosenĩ publicoꝵ negotioꝵ cumultib occuipa¬
ti eũ ipsis cõpescendis cota die laborando sufficẽ ñ possimꝰ. int̾uȩ qͥeas
suauitatẽ uix aliqñ admitamꝰ. raro etiã canonicũ pensũ det̃mina¬
gatis. oporcet ut nob orationis manꝰ quã longe potestis extendatis.
i uobcũ ad optatã reqẽ ꝑduc̾ȩ studeatis. De cer̾o u. de frẽ illo quẽ ab¬
solui a me postulatis ut libꝰ eũ in monachũ susciꝑe ualeatis. huo
ħ respondeo ꝙ si mores eiꝰ exꝑim̃to sic̃ ego nosceretis. necliga tũ ex̃
mans pͥmos recubitꝰ in cenis. pͥmas cathedras in synagogis. salu¬
tationes inforo. quãuis mundo renuntiauerit uanitati uestiõ
studens. locoꝵ mutati one gaudens. ita deses: ut ꝑ decẽ annos ñ-

Expanded text:
pud Deum intercessionem obnixe postulamus, quatenus sic per ignem et aquam transeamus, ut in refrigerium divino ductu educi valeamus. Nos enim publicorum negotiorum tumultibus occupati, cum ipsis compescendis, tota die laborando sufficere non possimus, internae quietis suavitatem vix aliquando admittimus. Raro etiam canonicum pensum determinagatis, oportet ut nobis orationis manus, quam longe potestis, extendatis, et vobiscum ad optatam requiem perducere studeatis. De caetero, de fratre illo quem absolvi a me postulatis, ut libere eum in monachum suscipere valeatis, hoc vobis respondeo, quia si mores ejus experimento sicut ego nosceretis, nec ligatum nec mans primos recubitus in coenis, primas cathedras in synagogis, salutationes in foro, quamvis mundo renuntiaverit, vanitati vestium studens, locorum mutatione gaudens; ita deses, ut per decem annos non
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ad reuelandas cotidianas cruces meas p̃sentiã urãm iã sepe
adire ꝓposui. s ĩpediente sathana uotũ meũ adhucĩpłe ũ ualui.
Nã ad bestias cotidhie pugnans. ñ iuenioreqͥẽ spͣui meo.⁊ misera¬
biles xp̃ianȩ religionis ruinas: qͥb reficiendis uix aliqͥs aut nul¬
lus insudat. cũ multa cordis c̃tritione deploro. Uñ q uideo me
nã qͥetẽ redire. uͥ illũ expectẽ qͥ saluũ me faciat apusillaminitate
sp̃c ⁊ tẽpestate. S pene sola retin et me pat̾nitatis urẽ dilectio. cui
qͣntũ debeã nec ipse pensare sufficio. Lam̃ nͥ uideres os in eũ pone̾ in

Expanded text:
m jam saepe adire proposui. Sed impediente Satana votum meum adhuc implere non valui. Nam ad bestias quotidie pugnans , non invenio requiem spiritui meo: et miserabiles Christianae religionis ruinas, quibus reficiendis vix aliquis, aut nullus insudat, cum multa cordis contritione deploro. Unde quia video me nam quietem redire, ubi illum exspectem, qui salvum me faciat a pusillanimitate spiritus et tempestate . Sed pene sola retinet me paternitatis vestrae dilectio, cui quantum debeam nec ipse pensare sufficio. Tamen nisi viderer os meum ponere in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd lic̾e̾ sibi dicat sine ulla c̃ditione ⁊ stabilitati loci ⁊ societati fra¬
trũ canonicȩ ꝓfessionis uincłis ẽ alligades. uł.¬
armis bellicis recuꝑem. qd ñ est pastoris. s inuasoris. Si manꝰ dñi
detigit me ⁊ adhuc extenta est suꝑ me: ꝑmittite me solũ ebibere
miseriã meã.⁊ sustinere irã di donec iustifici causã meã.⁊ nolite
elbulati onẽ mea aliena cumulare iniseria. decretũ enĩẽm ñ solũ in
tentor meus mulcos habeat adiutores ⁊ i cħ habeat qd̃ ei auferre
possias. Recor damini qd̃ leggit᷑ ꝙ pecrꝰ seruabat᷑ in careere. oratio

Expanded text:
 licere dicat, sine ulla conditione et stabilitati loci et societati fratrum canonicae professionis vinculis est alligatus. armis bellicis recuperem , quod non est pastoris, sed invasoris. Si manus Domini tetigit me et adhuc extenta est super me, permittite me solum ebibere miseriam meam, et sustinere iram Dei, donec justificet causam meam, et nolite tribulationem meam aliena cumulare miseria. Decretum est enim mihi non sotentor meus multos habeat adjutores, et nihil habeat quod ei auferre possitis. Recordamini quod legitur, quia Petrus servabatur in carcere, oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ineũreaẽ multas grãs tͥ redeo. Sed q ł pax ñ posseteẽstabił: quã¬
diui uoluerit minceptosuo durare. c̃siliũ meũ ẽ. adhuc expectare.
siforte d̾s daret ei m̃te̾ bonã ut uellet csiliu̾̃ suũ in meliꝰ coͣmutare.¬
Qd si facͥe uellet. scias oĩa ee̾ parata que uecessaria sunt ad faciendñ
cãt. ⁊ nisi resipuerit eccłastica eũ disciplina ad em̃ dationẽ tieni¬
re c̃strinꝯa̾t. he qͥdẽ lit̾e iã publicatȩ eẽnt s ꝑ amor eeiꝰ feci adhuc
detineri. q malo regnũ eiꝰ qͣntũ in me ẽ adu̾sus eũ aliqͣ ratro

Expanded text:
regem, multas gratias tibi reddo. Sed quia haec pax non posset esse stabilis quandiu voluerit in incoepto suo durare, consilium meum est adhuc exspectare, si forte Deus daret ei mentem bonam, ut vellet consilium suum in melius commutared si facere vellet, scias omnia esse parata quae necessaria sunt ad faciendum tant, et nisi resipuerit, ecclesiastica eum disciplina ad emendationem venire constringant. Hae quidem litterae jam publicatae essent, sed pro amore ejus feci eas adhuc det
Abbreviated transcription (Latin):
ce diuma ggr̃a destercore pauꝑũ usq ad soliũ pͥncipũ ꝑ manũurame¬
leuatꝰ si: faceor me pꝰ d̾o ꝓ possemeo cuncta uob̾ deb̾e.quȩ ur̃o c̃gro¬
unt honori ⁊ saluti. Sed q exasꝑatꝰ ꝓpt̃ salubres monitꝰ qͦs serenita¬
ti ur̃e ex sũma fidelitate ⁊ caritate direxi. ine diffiduciastis. ⁊bona
in de ꝑpessus in cõmoda regali curiȩ ad p̃sens nec secure possũ int̾eẽ
nec honeste. Supplico itaq maiestaa ur̃e. ut regia int̾im ine
mansuetudine supportetis. donec possẽ aliqͣntulũ respirare: ⁊ da¬
pna q̃m̾ pene usq ad penuriã panis inflicta fitt aliqͣex pardẽ re
illud ꝓu̾biũ salomonis. meliora st̃ uulnera diligentis. quã frau¬
dulenta oscla blandients. De cet̃o calũ pmatorib meis qͥb me
respond̾e iubets cũ insinuatũ fuerit qͥ sit̃ ⁊ qͥd expostulet᷑. respõ¬
de ñ subt̃ fugiã ł in eccła. si eccłastica sut̃t niegotia. ł in curia. si
sunt curialia. Bene ualetf.

Expanded text:
e divina gratia de stercore pauper usque ad solium principum per manum vestram elevatus sum, fateor me post Deum pro posse meo cuncta vobis debere quae vestro congruunt honori et saluti. Sed quia exasperatus propter salubres monitus quos serenitati vestrae ex summa fidelitate et charitate direxi, me diffiduciastis, et boninde perpessus incommoda, regali curiae ad praesens nec secure possum interesse nec honeste. Supplico itaque majestati vestrae, ut regia interim me mansuetudine supportetis, donec possim aliquantulum respirare, et damna quae mihi pene usque ad penuriam panis inflicta sunt aliqua ex parte repillud proverbium Salomonis: Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula blandientis . De caetero calumniatoribus meis, quibus me respondere jubetis, cum insinuatum fuerit qui sint, et quid expostulent, respondere non subterfugiam, vel in ecclesia, si ecclesiastica sunt negotia, vel in curia, si sunt curialia. Bene valete.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uenire. Quid plura loq̃ndo inmorer: In om̃i conuersatione
sua quasi lucifer inter astra refulgens: instar magne lampadis m¬
cabat. Semꝑ enim ꝑfectos emulabat᷑ ad bonũ: semꝑq alioꝵ uirti¬
tes sibi ꝓponebat ad exemplum. Tardus erat ad loquendũ scd̃m apłm
mis. Clemosinis diues: caricate longanimis: iugil in ieiunio ⁊ ꝓmꝑ
eloquio.Flagrans studio sc̃arum scripturarum: nempe ut utile
uas in domo dñi. Ad miseroꝵ obsequium ñ piger : ad orationem
paratus ⁊ ad elemosinã ꝓfusus: ad tribuendum largissimus. Man¬
suetudinẽ colens: pauꝑtate ualde gaudens. Bonitatẽ tenens: purit¬
tem cordis semꝑ amplectens. Quiq ita assidue uenerabiles animo
eccłiastice regule tradidit informandos: ut sub laicali ꝓposito conll¬

Expanded text:
i justi. Quid plura loquendo immorer? In omni conversatione sua quasi Lucifer inter astra refulgens, instar magnae lampadis micabat. Semper enim perfectos aemulabatur ad bonum. Semperque aliorum virtutes sibi proponebat ad exemplum. Tardus erat ad loquendum, secundum amis, eleemosynis dives, charitate longanimis, vigil in jejunio, promptus eloquio, flagrans studio sanctarum Scripturarum, nempe ut utile vas in Christi domo. Ad miserorum eloquium non piger, ad oratioparatus, ad eleemosynam profusus, ad tribuendum largissimus, mansuetudinem colens, paupertate valde gaudens, bonitatem tenens, puritatem cordis semper amplectens, quique ita assidue venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut sub laicali proposito const
Abbreviated transcription (Latin):
decipiendo popłm: diu carcere maceratũ eiecit a finib regni francoꝵ
Nec non alios acq alios diuersis artib ppłm subuertentes: gͣndi semi
auctoritate ꝑsecutus est. Ualde enim oderat om̃ia hereticoꝵ uł scisma¬
ticorum cunctoꝵq preter catholicam doctrinã figmenta: et iugi in¬
stancia corum insestabatur uesaniam. Eñt enim asfluencillronus aui

Expanded text:
decipiendo populum, diu carcere maceratum ejecit a finibus regni Francorum: decipiendo populum, diu carcere maceratum ejecit a finibus regni Francorum: necnon alios atque alios diversis artibus populum subvertentes grandi semper auctoritate est persecutus; valde enim oderat omnia haereticorum, vel schismaticorum, cunctorumque praeter catholicam doctrinam figmenta, et jugi instantia eorum insectabatur vesaniam; erat eni
Abbreviated transcription (Latin):
interpellare ⁊ s nullo potant genere concludere. Tanta quippe dicen¬
di arte obiectis questionib occurrebat: ut ubi putaret᷑ astrictus. ibi qͣs
anguis lubricus quibdam foraminib lapsus. eoꝵ se fronti opponent
Cumq nullo genere a quoqm posset concludi aut suꝑari: extt tit
auit: ut ingens ꝓ hoc fieret nr̃is ⁊ gaudium ⁊ spectaculum. Nam oñ
uersucias. cunctasq eiꝰ artes quas ille nunc occulere. nunc eciam dssi¬
mulare conabatur. frequenti disputatione palam funditus detexit.
Sic quoq aduersus eum om̃ium ep̃orum sententia ꝓlata. ac ꝑ singi¬
las ciuitates suꝑ eius nomine decreta constituta: cum sibi merito dee¬
core eliminauerunt a finib gallie.
ed et alium nichilominꝰ apostatam cũ comꝑisset eligius euerte
parisius: grandi afficiens dehonestate exterminauit ab urbe
Similiter & alium qui ep̃m se simulans circuibat uillas ⁊ plateas

Expanded text:
interpellare, sed nullo poterant genere concludere. Tanta quippe diceninterpellare, sed nullo poterant genere concludere. Tanta quippe dicendi arte obiectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, ibi quasi anguis lubricus quibusdam foraminibus lapsus eorum se fronti opponeret. Cumque nullo genere a quoquam possit concludi aut superari, extititavit, ut ingens pro hoc fieret nostris et gaudium et expectaculum. Nam omnes versutias cunctasque eius artes, quas ille nunc occultare, nunc etiam dissimulare conabat, frequenti disputatione palam funditus detexit. Sic quoque adversus eum omnium episcoporum sententia prolata ac per singulas civitates super eius nomine decreta constituta, cum sibi merito dedecore eliminaverunt a finibus Galliae. 36. Sed et alium nihilominus apostatam cum conperisset Eligius everteParisiorum, grandi afficiens dehonestate, exterminavit ab urbe: similiter et alium, qui episcopum se simulans circuibat villas et plateas
Abbreviated transcription (Latin):
quanto martinus claruerit fidei doginate. Que nos dilectionis
gr̃a huc usq narrasse sufficiat ÷ ut cam eximii uiri memoria qu
utiq collegis meis in urbe romana multa impendit bona qͣmuis
in oriente freq̃ntet᷑: non usq quaq in occidente obliuioni tradatun
er idem fere tempus quo apud urbem romã talia gesta sum
unus hereticoꝵ pulsus a partib tͣnsmarinis. galliarũ ꝓui
tudunꝰ uocatur. adiit. Ibi quoq degens: cepit tam cauce qͣm fraui¬
lenter sua nefanda doginata prodere. Quod cum in palatio ad aun
licitus erat. cum audoeno ⁊ ceteris catholicis uiris tractare. quẽadu¬
dum hanc pestẽ palam om̃ib manifestã decegerent. Itaq ñ destit
ep̃os commnonendo ⁊ optimates: quousq ex iussu principis sacerdota
concilium apd̃ urbem aurelianensem congregaretur. Ubi prefato he¬
tico in medio declucto: conabant᷑ eum docti quiq diuersis ex causis

Expanded text:
aecula, quanta Martinus claruerit fidei dogma: quae nos dilectionis aecula, quanta Martinus claruerit fidei dogma: quae nos dilectionis gratia hucusque narrasse sufficiat, ut tam eximii viri memoria, qui utique collegis meis in urbe Romana multa inpendit bona, quamvis in Oriente frequentetur, non usquequaque in Occidente oblivione tradatur. 35. Per idem fere tempus, quo apud urbem Romam talia gesta sunt, unus hereticorum pulsus a partibus transmarinis Galliarum provistidunus vocatur, adiit; ibi quoque degens, coepit tam caute quam fraudolenter sua nefanda dogmata prodere. Quod cum in palatio ad aures sa sollicitus erat, cum Audoino et ceteris catholicis viris tractare, quemadmodum hanc pestem palam omnibus manifestatam detegerent. Itaque non destitit episcopus commonendo et obtimates, quousque ex iussu principis sacerdotale concilium apud urbem Aurilianensem congregaretur; ubi praefato heretico in medio deducto, conabantur eum docti quique diversis ex causis
Abbreviated transcription (Latin):
re uerba audirent. Et si inqͣm imminente carnificis gladio mortuus
non fuerit ⁊ in confessione tñ catholice fidei exilio relegatus. post conti¬
nuam ⁊ indefessam ꝓfessionẽ gloriosũ mortis exitum meruit: sicq ad
deum suum redeuntem celestis aula martyrẽ suscepit. Neq enĩ uirtꝰ
eius aut honor minor ẽ. quo minꝰ beatis martyrib aggregetur: quia
qͣnͣtum in ip̃o fuit equanimiter colerauit. quicqͥd ei aduersitas optu¬
lisset. ilam sicut scriptura testatur. ñ est inferior gła s potius excellen¬
tior sustinere martyrium ꝓ eo ne scindatur eccłia fallaciis hereticorũ:
qͣm est illa ne immolet᷑ idolis impulsu paganoꝵ. In paganoꝵ namq
ꝑsecutione unusquisq ꝓ sua tm̃ anima: in hereticoꝵ uͦ ꝓ uniuersali
patitur eccł̃ia. Et idcirco potiorem dixerim: quia ꝓcul dubio excellenti¬
or atq sublimior comprobatur. hec pauca de tanti uiri memoria: eli¬

Expanded text:
re verba audirent: 'Etsi', inquam, 'inminente carnificis gladio mortuus re verba audirent: 'Etsi', inquam, 'inminente carnificis gladio mortuus non fuerit, in confessione tamen catholicae fidei exilio religatus, post continuam et indefessam professionem glorioso mortis exitu meruit. Sicque ad Dominum suum redeuntem caelestis aula martyrem suscepit; neque enim virtus eius aut honor minor est, quominus beatis martyribus adgregetur, quia, quantum in ipso fuit, aequanimiter toleravit, quicquid ei adversitatis oblatum est. Nam, sicut scriptura testatur, non est inferior gloria, sed potius excellentior sustinere martyrium pro eo, ne scindatur ecclesia fallaciis hereticorum, quam est illa, ne immoletur idolis inpulsu paganorum. In paganorum namque persecutione unusquisque pro sua tantum anima, in hereticorum vero pro universali patitur ecclesia, et idcirco eum potiorem dixerim, quia procul dubio excellentior atque eximior conprobatur'. Haec pauca de tanti viri memoria Eli
Abbreviated transcription (Latin):
mus quendã frẽm a partib orientis uenientẽ: qui ea qiue uarro se cord̃
posito gesta eẽ testabatur. Igitur cum nullo suasionis genere i arcar
a catholica reflecteret᷑ fide ⁊ multiplicib in uirus affectus. diuꝙ coram
poło flagellatus. demũ reuinetis post cergũ manib uelut erestꝰ ar redi
cuncta urbe lamentante exilio crucditur. Sieq constantinopolim pluat.
ibiq exilio relegatus: sola ibi oratione meruit cecs lumina reddere dubi
exulans ac delicescens: post multa cormenta claram ualde ac nobilen
uitam optimo ac uenerabili fine conclusit. Simulent muinc heretici qͥũ
tum uolunt: confundant᷑ ⁊ erubescant a se maityrẽ factum. Qͣmuis
enim pacifice animã exalasse clamitent⁊ qmuis ñ a se interemptum
s ꝓpͥa fingant morte defectũ: quasi ñ eum pena consumpserit. in quo
pena consumpta est. Qui si in presenti nunc adeẽnt: hec a me ꝓ marty.¬

Expanded text:
mus quemdam fratrem a partibus Orientis venientem, qui ea quae narro se coram mus quemdam fratrem a partibus Orientis venientem, qui ea quae narro se coram posito gesta esse testabatur. Igitur cum nullo suasionis genere Martinus a catholica reflecteretur fide, multiplicibus injuriis affectus, diuque coram populo flagellatus, demum revinctis post tergum manibus velut electus aries, cuncta urbe lamentante, exsilio truditur; sicque Constantinopolim perductus, ibique exsilio relegatus, sola illic oratione meruit caeco lumina reddere; ubi exsulans ac delitescens, post multa tormenta claram valde et nobilem vitam optimo et venerabili fine cotum volunt, confundantur et erubescant a se martyrem factum, quamvis eum pacifice animam exalasse clamitent, quamvis non a se interemptum , sed propria fingant morte defectum, quasi non eum poena consumpserit, in quo poena consumpta est. Qui si in praesenti nunc adessent, haec a me pro marty
Abbreviated transcription (Latin):
dotum causa compescendi. immo delendi huiꝰ dognatis prauitatem
In quo concilio om̃ib orthodoxis consentientib: elidit contͣ heren
cos fidem magnifice. ualde atq accurate. Quam etiam conunct
ut si eeñt eidem uiri catholici eruditi. hos sibi adminicłm ob heres
compͥmendam faceret destinari. Ubi tunc eligius cum sodali libent¬
me ꝑrexisset: nisi ei quedã causa impedimenti fuisset.
incitatus. pulsabat forticer cont᷑ murũ eccł̃ie ꝑ homines ꝑclicis
ac turrem ualidissimam omni oppugnationis geuene facig abac̃
et uitute repletus. Ae ueluti si saro inmobili undas allidere te nta utrd¬
si anitio clicta respuerat garrientium. Iubelare ei amplalra decida fidẽ
parlrede re contrariam. S ille cui sacra fides ueuerabilis erat ab rega¬
bat se posse umpia contͣ d̾m ꝓferre uerba⁊ consulcius fore iudlicoris tem¬
poralemi ponere uitam: tantũ ut ei conscientia fidei duraret illesdi. Nonu¬

Expanded text:
dotum causa conpescendi, immo delendi huius docmatis pravitatem. dotum causa conpescendi, immo delendi huius docmatis pravitatem. In quo concilio, omnibus orcos fidem magnifice valde atque accurate, quam etiam cum subjut si essent ejus viri catholice eruditi, hos sibi adminiculum ob haeresim comprimendam faceret destinari: ubi tunc Eligius cum sodali libentissime perrexisset, nisi ei quaedam causa impedimenti fuisset. incitatus, pulsabat fortiter contra murum Ecclesiae per homines perditos, ac turrim validissimam omni oppugnationis genere fatigabat, ti gratia et virtute repletus, ac veluti si saxum immobile unda allideret, ita virili animo dicta respuebat garrientium. Jubebatur ei imperiali decreto fidem Patribus edere contrariam, sed ille cui sacra fides venerabilis erat, abnegabat se posse impia contra Deum proferre verba, consultius fore judicans temporalem ponere vitam, tantum ut ei conscientia fidei duraret illaesa. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenculus: uocabulo chlodoueus. Sub huius regni principio. nefa
heresis partib orientis ceꝑat pullulare: constantio cunc romani
rii apicem gubernante. Ceꝑunc autẽ prefate heresiarches nequiter
scd̾m formã serui: et neq eum ex materia uerã assumpsisse carnen
ꝓfanis uocib garriebant. Que res plurimos in eccłia conturbabat.
plerosq iam contagium huiꝰ pestifere assertionis infecerat: nec soli
in urbib in quib morabatur. s ⁊ urbem que ẽ caput om̃ium romã
paulatim iam eorũ prauitas penetrabat. Erat aũ eo tempore rome p̃i
beatissimus papa martinus. Qui sollicite ac uiriliter ꝓ hac causa
gilans. immoq pugnans: multa ꝓbra ⁊ aduersa ab hereticis ꝑtulit
Unde candẽ ꝑ mocus. cum imꝑatorem ⁊ plures cerneret eorũ assertil¬
nib intento satis animo obsecundare: congregauit concilium sace¬

Expanded text:
aetate juvenculus, vocabulo Clodoveus. Sub hujus regni principio nefanda aetate juvenculus, vocabulo Clodoveus. Sub hujus regni principio nefanda haeresis partibus Orientis coeperat pullulare, Constantino tunc Romani imperii apicem gubernante; coeperunt ergo praefati haeresiarches nequiter dum formam servi et neque eum ex Maria virgine veram adsumpsisse carnem profanis vocibus garriebant. Quae res plurimos in ecclesia conturbabat et plerosque iam contagio huius pestiferae adsertionis infecerat, non solum in urbibus quibus morabantur , sed et urbem quae est capud omnium Romam paulatim iam eorum pravitas penetrabat. Erat autem eo tempore Romae praesul beatissimus papa Martinus, qui sollicite ac viriliter pro hac causa invigilans immoque pugnans multa probra et adversa ab hereticis sustinebat. Unde tandem permotus, cum et imperatorem et plures cerneret eorum adsertionibus intento satis animo obsecundare, congregavit concilium sacer