comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
His utiqz et uirtutis umbra
licen tiam facit et unde uix
oportuerat sꝑari ueniam gliaz
assequun tur. possuit impurie
pluruma extorquere. qui paruo
non possunt ymo non digna¬
tur ee contenti. notum quide
est et geu ᷝ ͤ ꝓuerbium quia
sermet eternum qui paruo
nesciet uti. ne tamen cum hie
me bellum in exorabile gerere
putes inunera curiales licent̾
accipiant. dum non extorq̃ant
impudenter. pudor autem abi¬
citur sunulat ad exac ͤ uen
tumi est. uer huni inquit uere¬
cundum supplici ac subinissa
uoce dicendum. rogo nec gratis
tulit qui cum rogaret accepit
bis euini emnt qui rogat. ad rei
namq uel spei precuun uere¬
cundiam uendidit miꝰ uero
iuste repreheusiois hz uotam
quod deuocio liberalitatis optulit
non impbitas deprecantis extor¬
sit. Ita tamien ut iniquoꝵ nu¬
nera non acceptet cum in grati
hounius su. uotis non fouere
bene ficuu. et impium pro
nuueribus iustisicare. dicente
domnio sit iniquin utiqz bene¬

Expanded text:
His utique et virtutis umbra His utique et virtutis umbra licentiam facit, et unde vix oportuerat sperari veniam, gloriam assequuntur. Possunt impune plurima extorquere, qui parvo non possunt, imo non dignantur esse contenti. Notum quidem est, et generale proverbium, quia Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Ne tamen cum his me bellum inexorabile gerere putes, munera curiales licenter accipiant, dum non extorqueant impudenter. Pudor autem abjicitur, simul ac ad exactiones ventum est. Verbum, inquit, verecundum supplici ac submissa voce dicendum, Rogo, nec gratis tulit, qui cum rogaret accepit. Bis enim emit, qui rogat. Ad rei namque vel spei pretium, verecundiam vendidit. Munus vero justae reprehensionis non habet notam, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas deprecantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, cum ingrati hominis sit, votis non fovere beneficium, et impium pro muneribus justificare, dicente Domino, sit iniquum. Utique bene
Abbreviated transcription (Latin):
proficit Illa queare inunerib
quic ini quo unus t̾ concilia᷑
gracia aliorum iiuidia con¬
citatur sibi namq preceptu
arbitrantur quod aliis eroga᷑
hoc autem a maxiuns ꝑtrau¬
sit ad inimuos. qui insi mul¬
ceantur obsequiis et reficicmi᷑
mimeribus. sͥ fieri iniurian
suspicantur. maxima quoq
domus seruis plena est super¬
bis et cadeui cupidis plena est
et auaris. ¶Illi tamen perm¬
ciosius nocent inter ommes cu¬
rie nugatores. qui sub pretex¬
tu honestatis et liberalitatis
miserie sue solent mepcicis co¬
lorare. qui itidiores uicedunt
qui splendidius epulantur. qͥ
ꝓpͥam ad meusam sepe ex̃neos
compellunt accedere. humauio¬
res donu. foris beniginore
affabiliores in seruione. libe¬
riores in sentenciis. in proximo¬
rum cultu numfiti. et oñ uir¬
tu tum imtacione preclari. ut
erum ait ethicus tocius ĩsticie
nulla est capitalior ꝙͣ eorum
qui cum maxime decipiunt id
agunt ut bom uiri ee uideañ

Expanded text:
proficit illaqueare muneribus, proficit illaqueare muneribus, quia in quo unius tibi conciliatur gratia, aliorum invidia concitatur. Sibi namque praereptum arbitrantur, quod aliis erogatur. Hoc autem a maximis pertransit ad minimos, qui nisi mulceantur obsequiis, et reficiantur muneribus, sibi fieri injuriam suspicantur. Maxima quaeque domus servis est plena superbis, et eadem cupidis plena est et avaris. Illi tamen perniciosius nocent inter omnes curiae nugatores, qui sub praetextu honestatis et liberalitatis, miseriae suae solent ineptias colorare, qui nitidiores incedunt, qui splendidius epulantur, qui propriam ad mensam saepius extraneos compellunt accedere, humaniores domi, foris benigniores, affabiliores in sermone, liberiores in sententiis, in proximorum cultu munifici, et omnium virtutum imitatione praeclari. Ut enim ait ethicus: « Totius injustitiae nulla est capitalior, quam eorum, qui cum maxime decipiunt, id agunt, ut boni viri esse videantur. »
Abbreviated transcription (Latin):
a publica sorͣ uotarii ant stͣ¬
maru diuertens beuignitas
differtur quod negari non p̃i
Experto crede in manus eorum
milies incidi. Et ut aͥd de fa¬
bulis mutueniur portitor ĩmie¬
tis carcer qui nemini parcit. uii¬
ꝙͣ istis louge clemencior est. sti¬
pe si quidem uel triente solz eẽ
contentus at Isti asses in tegros
sibi multiplicari ubent. s quid
est ꝙ apud curiales ominai q̃ror
eẽ uenalia. cum ea etiam que
non sunt rerum .s. pͥuaciones
ueualicio constat ee obuoxios.
non opus non serno gratuitꝰ
est. non taceͬ nisi ad precium
sileucium namiqz res uenalis
est. hoc forte a demoscene acce¬
perunt qui cum aristodimũ
auc ͭ ͤ fabularum interrogas¬
set quantum mercedis uti
ageret accepisset et endereͬ ei
talentum. At ego inquit de¬
moscenes plus accepi ut tace¬
reni. ecuisidicorum si quide
est luigua dampnifica. iusi
eau ut dici solet sunibus ar¬
genteis uuicias. nec unum
uisi forte potentissimius sit

Expanded text:
a publica forma notarii vel scra publica forma notarii vel scriniarii divertens benignitas, differtur quod negari non potest. Experto crede, in manus eorum millies incidi, et ut aliquid de fabulis mutuemur, portitor immitis Charon, qui nemini pepercit unquam. istis longe clementior est. Stipe siquidem, vel triente solet esse contentus. At isti asses integros sibi multiplicari jubent. Sed quid est, quod apud curiales omnia queror esse venalia, cum ea etiam quae non sunt, rerum scilicet privationes, venalitio constet esse obnoxia? Non opus, non sermo, gratuitus est, non tacetur nisi ad pretium. Silentium namque res venalis est. Hoc forte a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodemum actorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepisset, et responderetur ei talentum: « At ego, inquit Demosthenes, plus accepi ut tacerem. » Causidicorum siquidem est lingua damnifica, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nec unum nisi forte potentissimus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi constet memptus sed ei ipas
sillas et apices nͥ eum tͥ ꝓpicium
seceris. sic destorquebit. tot tͥ
berborum ponet tendiculas. ut
pro pace bella pro quiete litigui
amnici iustrumento uideatur ascri¬
bere. Di tingulum sorte tͥ uenui¬
stius fuerit. si in cisorium a pans
si quid ĩ munita suppellectili decen¬
cuis rebus eis connumera. insi
tibi ꝑire uelis operam et impen¬
sam. aut eniui precibus extorq¬
bitur. aut cas liberalitate p̾uenioz
tandem pilleum qualecumq sit
asportabit amicus in memoriaz
tui. Iami acosso digrederis sedt̾
igis purgatorius inimmet. su¬
per est uegento ꝙͣ multa solicita¬
bis instancia et maguo artisi¬
cio gestus. pͥcum et inumierum
ut te clauso labello respiciat.
Tunc de singulis uerbis in con¬
silium itur deliberaconi prescri¬
bitur tempus et apices singuli
ponuntur in statera. insi eum p̾¬
mulseris occurret tibi non side¬
liter rei geste concepta series
aut stilus incultus oberit. aut

Expanded text:
tibi constet inemptus. Sed et ipsas tibi constet inemptus. Sed et ipsas syllabas, et apices, nisi eum tibi propitium feceris, sic distorquebit, tot tibi verborum ponet tendiculas, ut pro pace bellum, pro quiete litigium, amici instrumento videatur inscribere. Si cingulum forte tibi venustius fuerit, si incisorium aptius, si quid in minuta supellectili decentius, rebus ejus connumera, nisi tibi perire velis operam, et impensam. Aut enim precibus extorquebitur, aut eas liberalitate praevenies. Tandem pileum qualecunque sit, asportabit amicus in memoriam tui. Jam a Cosso digrederis, sed tibi ignis purgatorius imminet, superest Veiento, quem multa sollicitabis instantia, et magno artificio gestus, precum, et munerum, ut te clauso labello respiciat. Tunc de singulis verbis in consilium itur, deliberationi praescribitur tempus, et apices singuli ponuntur in statera. Nisi eum praemulseris, occurret tibi non fideliter rei gestae concepta series, aut stylus incultus oberit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sat ad hostum non aperitur ei.
fuguint et fugant graciam qui
ommia ad precium et gratis fa¬
cunt nichil si preces porrigende
sunt. si causa exaum auda si
execucoi mandanda suia. si con¬
sicienda cancio omina mmus
agit. ueritas ceca est. pieta
maca. diui quantum quisqz
sua nummorum seruat in ar¬
cha tantuur hz et fidei. contemp¬
nere suliuina pauper creditur atqr
deos duis iguoscentibus ipĩs. Q
corupcior moribus. Et cor pencor
iuneribus apud istos beacior ꝯt
si principum manus euaseris
grandis tibi restat uia. arta et
ardua antequͣ tortores exmor
effugias sudand̃ est tibi. Ecce
instrumenta tuci conficit cossus
si eum salutare licuerit pro ma¬
quo reputa. si cedulani non aic¬
tu leris srustra accedes. si aute
actuleris mutilis est nec acquie¬
scet ut manus nobilis uicio
inembra ne degeneret. quid mul¬
ia suam neccesse est comparari.
cum nec opera nec calainus. ant
sepiole aut iugre lollignus suit

Expanded text:
sat ad ostium, non aperitur ei, sat ad ostium, non aperitur ei, fugiunt et fugant gratiam, qui omnia ad pretium, et gratis faciunt nihil. Si preces porrigendae sunt, si causa examinanda, si exsecutioni mandanda sententia, si conficienda cautio, omnia nummus agit, veritas caeca est, pietas manca, dum Quantum quisque sua nummorum servat in arca, Tantum habet et fidei. Contemnere fulmina pauper Creditur atque deos, diis ignoscentibus ipsis. Qui corruptior moribus, et corrumpentior muneribus, apud istos beatior est. Si principum manus evaseris, grandis tibi restat via, arcta, et ardua: antequam tortores extremos effugias, sudandum est tibi. Ecce instrumenta tua conficit Cossus, si eum salutare licuerit, pro magno reputa. Si schedulam non attuleris, frustra accedes. Si autem attuleris, inutilis est, nec acquiescet ut manus nobilis vitio membranae degeneret. Quid multa? Suam necesse est comparari, cum nec opera, nec calamus, aut sepiolae, aut nigrae loliginis succus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum contempnet aut torque¬
bitur altero melioris expers a¬
naro namqz teste sapiencia. uł
ce lestius est et nichil iquius
ꝙͣ amare peccumam. hac enum
ammam sucun uenalem hz et
ui uita sua piecit uitima suai
Et forte iõcrates corporis costa¬
rumq soliditatem et ex̾ine cu¬
tis claustrum natura diligen¬
tissima parens circumposint in¬
testuns quo aduersus ominem
exteriorem uiolenciaui fierẽt
tuciora. Et eis quod ueccesse
est nuuistrat nec umꝙͣ siue
salutis sue dispendio exteriorib
exponuntur oportet autem in
re publica hanc naiture opi¬
ficis seruari maginem et his
neccessariorum copiam de pu¬
blico ministrari
ed et in latebͥs
assistere. hec nature formula
seruanda est. Constat enui
quia a conuictu mores formã:
qui tangit picem inquinatꝰ¬
est abea unaq contacta luo¬
reui ducit ab uua. nec doni il¬
lorum iusticiam ee credas aut
ueritateu aut pietatem. apud
quos uides oina ẽẽ uenailia
rpus ipẽ exclusus est. Et si pul¬

Expanded text:
rum contemnet, aut torquerum contemnet, aut torquebitur altero, melioris expers. Avaro namque, teste sapientia, nihil scelestius, et nihil iniquius quam amare pecuniam. Hic enim animam suam venalem habet, et in vita sua projecit intima sua. Et forte ideo crates pectoris, costarumque soliditatem, et extremae cutis claustrum, natura diligentissima parens, circumposuit intestinis, duo adversus omnem exteriorem violentiam fierent tutiora, et eis, quod necesse est, ministrat, nec unquam sine salutis suae dispendio, exterioribus exponuntur. Oportet autem in republica hanc naturae opificis servari imaginem, et his necessariorum copiam de publico ministraried et in lateribuassistere, haec naturae formula servanda est. Constat enim quia a convictu mores formantur. Qui tangit picem inquinabitur ab ea , Uvaque contacta livorem ducit ab uva. Nec domi illorum justitiam esse credas, aut veritatem, aut pietatem, apud quos vides omnia esse venalia. Christus ipse exclusus est, et si pul
Abbreviated transcription (Latin):
enun gloriabitur se usqz quaq
castum habere cor. cum et astra
munda uou suit in conspectu
niins qui ui angelis sins reꝑit
pranitatem. Iuiqui ergo ar¬
cendi sunt superbi et auari et
omnus huĩoi pestis hoĩm nichil
emm prciosius est in quo di¬
intis consihiario. Quim inquit
cuitodia ierua co: tuum. quĩ
ex ipõ uita ꝓcedit. Est itaq
puidendum potestati ne consi¬
uarn eius indigeant. ue alie¬
na iumoderacius concupiscani
quod etiam ad eos uiq ꝑtendr̃
qui in corpore rei publice in¬
terior op tineut uicem. quos
questores et commentarieuses
et rerum p̾natarum comite
ẽẽ predixiuius. hec eim omia
ad sacietatem reficienda sunt
et hanc ex neccessitate et usu
habita racoe persouarum opor¬
tet interpretari. Si eium resi¬
ciatur auidius et mm̃ꝰ digerãt
generant morbos aut incurabi¬
les aut difficiles. Impossibile
si quideui est ꝙͣꝙͣ iusticiam et
peccumam sequi. aut eium uiu
istorum quilz adherebit. et alte¬

Expanded text:
enim gloriabitur, se usquequaque enim gloriabitur, se usquequaque castum habere cor, cum et astra munda non sint in conspectu illius, qui in angelis suis reperit pravitatem? Iniqui ergo arcendi sunt, superbi et avari, et omnis hujusmodi pestis hominum. Nihil enim perniciosius est iniquo divitis consiliario. Omni, inquit, custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Est itaque providendum potestati, ne consiliarii ejus indigeant, ne aliena immoderatius concupiscant. Quod etiam ad eos usque protenditur, qui in corpore reipublicae, interiorum obtinent vicem, quos quaestores et commentarienses, et rerum privatarum comites esse praediximus. Haec enim omnia ad satietatem reficienda sunt, et hanc ex necessitate, et usu, habita ratione personarum, oportet interpretari. Si enim reficiantur avidius, et minus digerant, generant morbos, aut incurabiles, aut difficiles. Impossibile siquidem est, quemquam justitiam et pecuniam sequi. Aut enim uni istorum quilibet adhaerebit, et alte
Abbreviated transcription (Latin):
um tunet nichil negligit. et
boua facit qui uero diligenter
ouinia inuestigat. et coquitis
rebus que sunt agenda exequi¬
tur. ꝓculdubio sapieus est et
aptissimus consiliis principũ
iunotuerit etatem corporis fru¬
stra quisqz causatur. hic est
eium seuex quem preeligend̃
consiliis sapiencie mouita docẽt
Ait eniui senectus ueuerabilis
est. nou duiturua neqz inuuero
auuorum computata gloria
seuui cauicies. Caui sunt
seusus houuius et etas seuec¬
tutis uita iuimacu lata. beatꝰ
plane qui hauc apphendit eta¬
teui. et ut de inuocencia uite
cousciencie sue testinonio gau¬
deat. sed dicis forte. quis est hic
et laudabinius euui utiqz nõ
eum arbitror expectandum
daudis consiliis qui peccatum
non fecerit. sed queiu peccare
non iuuat qui peccatum oderit
uir tute gaudeat et ecm maquo
desiderio concupiscat hommem.
ad unguem resequendum est
benigniori pocus ut dicitur un¬
nerua. qui nou simpͬ sed alior
collacoe uiuoceus uideatur. Quis

Expanded text:
um timet, nihil negligit, et um timet, nihil negligit, et bona facit. Qui vero diligenter omnia investigat, et cognitis rebus, quae sunt agenda exsequitur, procul dubio sapiens est, et aptissimus consiliis principum innotuerit, aetatem corporis frustra quisque causatur. Hic est enim senex, quem praeeligendum consiliis, sapientiae monita docent. Ait enim: Senectus venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata . Gloria senum canities . Cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Beatus plane qui hanc apprehendit aetatem, ut de innocentia vitae, conscientiae suae testimonio gaudeat. Sed dicis forte: Quis est hic, et laudabimus eum? Utique non eum arbitror exspectandum dandis consiliis, qui peccatum non fecerit, sed quem peccare non juvat, qui peccatum oderit, virtute gaudeat, et eam magno desiderio concupiscat, hominemad unguem resecandum est, benigniori potius ut dicitur Minerva, qui non simpliciter, sed aliorum collatione innocens videatur. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
becitus Iob. quasi tumentes fluc
pondus eius ferre non potui
muisse. sed semper et eun per¬
fectum ẽẽ non dubitas. cui ip¬
suis domuni testimoiio uir si¬
nulis nou erat in terra. nec eum
metu penarum caritate deducta
credibile est a malis temperas¬
se. queui in perfectione iusticie
fuisse nou ambigis consumima¬
tum. Iaui in commendacoe ti¬
moris sermo processit. Et non¬
dumi inuotuit quid sit tunor
sed ũt consistat in corde cuius
appellacio todeus uer satur ini
ore. di euun mentem Ille teti¬
gerit lingua efficacius et sibi
salubruis disputabit. Nam
in ore frustra uoluiuitur u̾ba
si uirtutis defficiunt opera. Est
autem tinior douumi sicut bea¬
tissimus papa gregorius ass̾it.
uichil eorum que agenda sunt
preteriictere. hoc utiqz preter¬
nuictitur. quod nec opere uec uo ͭ ͤ
impletur. Quicquid enim uis
et nou potes factum deus re¬
putat. eoꝙ uoluntas plena to¬
tius operis mercedem consequit᷑
Certum est auten quia qui de¬

Expanded text:
beatus Job, quasi tumentes fluctbeatus Job, quasi tumentes fluctpondus ejus ferre non potui muisse, sed semper, et eum perfectum esse non dubitas, cui ipsius Domini testimonio, vir similis non erat in terra. Nec eum metu poenarum, charitate deducta, credibile est a malis temperasse, quem in perfectione justitiae fuisse non ambigis consummatum. Jam in commendatione timoris sermo processit, et nondum innotuit, quid sit timor. Sed utinam consistat in corde, cujus appellatio toties versatur in ore. Si enim mentem ille tetigerit, lingua efficacius, et sibi salubrius disputabit. Nam in ore frustra volvuntur verba, si virtutis deficiunt opera. Est autem timor Dei, sicut beatissimus papa Gregorius asserit, nihil eorum quae agenda sunt, praetermittere. Hoc utique praetermittitur, quod nec opere, nec voluntate impletur. Quidquid enim vis, et non potes, factum Deus reputat, eo quod voluntas plena totius operis mercedem consequitur. Certum est autem, quia qui De
Abbreviated transcription (Latin):
eo consenciant oumes. ꝙ ii¬
tium sapiencie tinior domini.
timor ergo uncium et in timo¬
re processus est. et ouii uirtutu
culiien suie illud caritatem
sine sapienciau dicas. non
usqz quaq aliemun est a tuuo¬
re a filiali seruileu diuide. iii
hoc inicurmi. in illo sapiencie
constitue profectum. et ex inde
ꝓfectionem quocumqz modose
luxus uerborum extollat. perũ
est quia sapia uncicr᷑ in turo¬
re. et ꝙ sanctus tunor donuni
permanet in seculuiu seculi
Manet itaqz radix et incremen¬
tis gracie uiualescens in ramos
uirtutum ꝓficit. Et ius eius ad
fructum per fecte caritatis usqz
per tingit que penarum nescit
aculeos. cum nou sit metus ini
caritate qui penam habet. sic ti¬
moris iudicium ꝙ bona opera
iugiter facit et iusticie continens
eamd̃ apprehendit. mortuus ui
detur ergo cedere dum gracia
ꝓficit ad uirtuteui. quia non
iam tunet seruiliter qui filia¬
li affectu ad reuerenciam et
bona opera incita᷑ semper in qͥt

Expanded text:
eo consentiant omnes, quod inieo consentiant omnes, quod initium sapientiae timor Domini . Timor ergo initium, et in timore processus est, et omnium virtutum culmen, sive illud charitatem, sive sapientiam dicas, non usquequaque alienum est a timore. A filiali servilem divide: in hoc initium, in illo sapientiae constitue profectum, et exinde perfectionem. Quocunque modo se luxus verborum extollat, verum est, quia sapientia initiatur in timore, et quod sanctus timor Domini permanet in saeculum saeculi. Manet itaque radix, et incrementis gratiae invalescens in ramos virtutum proficit, et vis ejus ad fructum perfectae charitatis usque pertingit, quae poenarum nescit aculeos, cum non sit metus in charitate, qui poenam habet, et sit timoris indicium, quod bona opera jugiter facit, et justitiae continens eamdem apprehendit. Metus ergo videtur cedere, dum gratia proficit ad virtutem; qui jam non timet serviliter, qui filiali affectu ad reverentiam, et bona opera incitatur. Semper, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
magis pro libito stancrtium
ꝙͣ pro ueritate. Est autem ut
autiquis phis placet sapia
rerum diuinarum et humci¬
narum princeps et gerendor
omictendorumqz scientia. huic
uero insistere philoz ophari est
ui ergo autiquis placuit ad
hostium sapiencie ꝓpheta pul¬
sat. Et cum ei aꝑtuni fuerit
cuina rerum luce dulciter ii¬
lustrata nouien phĩe euanescit
aut sicut ꝑspicacioribus uisum
est. uo ͭ ͥ ᷤᷤ appetitus imple. cum
flos studi uergit in fructum.
sed nescio quo nam pacto Iam
uersamur in suie Illius cuius
uncumt noudum agnouimus
ꝙ in rebus omiubus potentis¬
suna pars ee censeͬ uerumptũ
qui fiuem nouit iicium ig¬
norare nou pt. cum radix Iui¬
cii per multiplices uirtutis
tranutes usqz ad coronam fi¬
nis. fructusqz dulcedinem ui¬
uacitatis sue soliditate ꝑtrã¬
seat. Ecce inquit beatus iob
tunor donuni ipã est sapĩa.
Et recedere a malo intelligen¬
cia. Alienam uero raditem sa¬
piencie nusꝙͣ uuemo cum in

Expanded text:
magis pro libito statuentium, magis pro libito statuentium, quam pro veritate. Est autem, ut antiquis philosophis placet, sapientia, rerum divinarum humanarumque princeps, et gerendorum omittendorumque scientia. Huic vero insistere philosophari est,Ut ergo antiquis placuit, ad ostium sapientiae philosophia pulsat, et cum ei apertum fuerit, anima rerum luce dulciter illustrata, nomen philosophiae evanescit. Aut, sicut perspicacioribus visum est, voluntatis appetitus impletur, cum flos studii vergit in fructum. Sed nescio quonam pacto jam versamur in fine illius, cujus initium nondum agnovimus, quod in rebus omnibus potentissima pars esse censetur. Verumtamen qui finem novit, initium ignorare non potest, cum radix initii, per multiplices virtutis tramites, usque ad coronam finis, fructusque dulcedinem, vivacitatis suae soliditate pertranseat. Ecce, inquit beatus Job, timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Aliam vero radicem sapientiae nusquam invenio, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
officium transeunt. et in mar¬
cido corpore exert mentis uires
eo sapiencie apti magis nego¬
ciis quo in exerciens corporis
mniꝰ ꝓsunt. Corum utiq tantꝰ
honor extitit apud grecos ut
duces rei publice nusꝙͣ ꝓcede
instituti non iuducerent aut
approbarent. Et ꝙ magis est
ab uncio urbis condite noia
corum aureis licteris scripta
sunt. ip̃iqz patres conscripti ab¬
ouinibus appellati. qui alio
sapiencia. etate et affectu pa¬
terno precedebaut peues istos
con siliorum erat auctoritas et
ou publice gerendorum. Ce¬
teruni licet ab etate nouunis
uideatur eẽ origo. hauc ego ar¬
bitror. tem corporis ee ꝙͣ men¬
tis. Etas namqz mentis sapĩa
est. in qua oun officiorum cou¬
sistit distribucio et artificium
tocius uite. Ars namqz recte ui¬
uendi ut stoias placet ars ar¬
cum et. nullam uero ee artez
maxunarum rerum cum in
iguoret opuno est honn parum
considerare loquencium. et in
marinus rebus errencium oĩa

Expanded text:
officium transeunt, et in marofficium transeunt, et in marcido corpore exerunt mentis vires? Eo sapientiae magis apti negotiis, quo in exercitiis corporis minus possunt. Eorum utique tantus honor exstitit apud Graecos, ut duces reipublicae nusquam procederuod senes instituti non inducerent, aut approbarent, et quod magis est ab initio urbis conditae, nomina eorum aureis litteris scripta sunt. Ipsique patres conscripti appellati, qui alios sapientia, aetate, et effectu paterno praecedebant. Penes istos consiliorum erat auctoritas, et omnium publice gerendorum. Caeterum licet ab aetate nominis videatur esse origo, hanc ego arbitror tam corporis esse quam mentis. Aetas namque mentis sapientia est, in qua omnium officiorum consistit distributio, et artificium totius vitae. Ars namque recte vivendi ut Stoicis placet ars artium est. Nullam vero esse artem maximarum rerum, cum in ignoret, opinio est hominum parum considerate loquentium, et in maximis rebus errantium, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
iuiriam pacientibus prose te¬
nebitur. te non liberabit iusti
aliena. bene a geͬ cum successo¬
re tuo. si liberau̾it seipsum
Diis uerbis motus impera¬
tor destendit de equo et cam
putialiter examinauit. et con¬
digna satisfacione piduam
consolatus est. fertur auten
eo fudisse lacrimas douec ei in re¬
uelacione ninciatum sit. tra¬
ianum a penis inferui libera¬
tum. subea tamen condicione
ne ulterius pro aliquo infide¬
li deum sollicitare p̾sumeret
unde merito prefertur aliis tu¬
placun ut eorum meritis so¬
lus sit liberatus. et ħ quidem
de capite rei publice dicta
sunt.
tarcho seuatus optinet. sena¬
tus ueto sicut maioribus pla¬
cuit officu nomen est. et hz
in illis tocius populi uirtus cõ¬
sisteret. Et cum abeis p̾clara
plurima inuenta suit. nichil
salubrins. nichil gloriosins
institutum est ꝙͣ sencitus. Quid
enim nobilius est cetu senimi
qui emeriti a uulgaribus of¬
ficiis ad consilii et regumius

Expanded text:
juriam patientibus, pro se tejuriam patientibus, pro se tenebitur. Te non liberabit justitia aliena. Bene agetur cum successore tuo, si liberaverit se ipsum. » His verbis motus imperator, descendit de equo, et causam praesentialiter examinavit, et condigna satisfactione viduam consolatus est. Fertur autem andiu pro eo fudisse lacrymas, donec ei in revelatione nuntiatum sit Trajanum a poenis inferni liberatum, sub ea tamen conditione, ne ulterius pro aliquo infideli Deum sollicitare praesumeret. Unde et merito praefertur aliis, cuplacuit, ut eorum meritis, solus sit liberatus. Et haec quidem de capite reipublicae dicta sunt.tarcho, senatus obtinet. Senatus vero, sicut majoribus placuit, officii nomen est, et habet in illis totius populi virtus consisteret, et cum ab eis praeclara plurima inventa sint, nihil salubrius, nihil gloriosius institutum est quam senatus. Quid enim nobilius est coetu senum, qui emeriti a vulgaribus officiis, ad consilii et regiminis
Abbreviated transcription (Latin):
occurrat mentemqz domet re¬
spectus houesti. ut uero in lau¬
de traiauz facilius adquiescaui
qui cilios ei preferendos opinã.
uirtutes eius legitur commen¬
dasse sanctissimus papa gregoriꝰ
et fusis pro eo lacrimis inferoꝵ
compescuisse incendia doninio re¬
mumerante in mia uberi. Iusti¬
ciam quam iudue flenti exhi¬
buera traianus. Cum enim
memoratus imperator iam
equum ascendisset ad bellum
profecturus. uidnai appͥhenso
Illius i sera biliter lugens sͥ
iusticiaui fieri peciit. de his qui
filium eius optimum et uino¬
centissimum iuuenem inuste
occiderant. Tu inquit auguste
niperas. et ego tam atrocem
inuiriam pacior. ego in quit mi¬
perator satiffaciam tibi cum
rediero. quid in quit illa si non
redieris successor meus ait tra¬
ianus satiffaciet tibi. Et illa.
quid tibi proderit si alius bene¬
secerit. tu michi debitor es scd
opera mercedem recepturus.
frans utiqz est nolle reddere
quod debetur successor tius iu¬

Expanded text:
Occurrat, mentemque domet reOccurrat, mentemque domet respectus honesti. Ut vero in laude Trajani facilius acquiescant, qui alios ei praeferendos opinantur, virtutes ejus legitur commendasse sanctissimus papa Gregorius, et fusis pro eo lacrymis, inferorum compescuisse incendia, Domino remunerante in misericordia uberi justitiam, quam viduae flenti exhibuerat Trajanus. Cum enim memoratus imperator, jam equum ascendisset, ad bellum profecturus, vidua apprehenso pede illius, miserabiliter lugens, sibi justitiam fieri petiit, de his qui filium ejus optimum, et innocentissimum juvenem injuste occiderant: « Tu, inquit, Auguste, imperas, et ego tam atrocem injuriam patior?--Ego, inquit imperator, satisfaciam tibi cum rediero.--Quid, inquit illa, si non redieris?--Successor meus, ait Trajanus, satisfaciet tibi. » Et illa: « Quid tibi proderit, si alius benefecerit? Tu mihi debitor es, secundum opera mercedem recepturus. Fraus utique est, nolle reddere quod debetur. Successor tuus in
Abbreviated transcription (Latin):
ribus et negocus simul oꝑami
dabat. et in singulis que aggre¬
dieba᷑ tantus erat ut eis solis
uaccare credere᷑ siniul totu
erat singulorum et omnium
¶Lciides uero augusti totus
orbis concelebrat et titum amo¬
rem humani generis. suas .s.
delicias iocunda memoria ueue¬
ra: Etto his omnibus traianũ
preferre non dubito qui ii soliꝰ
uirtutis tultu regni constitun
icuestatem. Ethicum uix̃ qui
recte fecerit regen arbitratur
tale est illud quod sub nomine
theodosu precipit caudiamis.
tu licet exͤmos late duui ere pui
dos. te medus te mollis arabs.
de seres adorent. si metus. si
praua cupis si duceris tra. ser¬
nicu paciere nngum. tolerabis
in q̃s in terris leges. tunc oĩa
uire tenebis. cum poteris rex
datur. sucidetq licenti luxum
illecebrisqz effreua fanet. tunc
uiere caste asꝑius. cum promp¬
ta uenus tum durius ire con¬
sulitur cumi peua patet. sed cõ¬
prume motus nec tibi quid
liceat. sed quid feciise decebit.

Expanded text:
ribus, et negotiis simul operam ribus, et negotiis simul operam dabat, et in singulis, quae aggrediebatur, tantus erat, ut eis solis vacare crederetur, simul totus erat singulorum, et omnium. Laudes vero Augusti totus orbis concelebrat, et Titum amorem humani generis, suas scilicet delicias, jucunda memoria veneratur. Ego his omnibus Trajanum praeferre non dubito, qui in solius virtutis cultu, regni constituit majestatem. Ethicum juxta qui recte fecerit, regem arbitratur. Tale est illud quod sub nomine Theodosii praecipit Claudianus: Tu licet extremos late dominere per Indos, Te Medus, te mollis Arabs, te Seres adorent, Si metuis, si prava cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquas Interius leges, tunc omnia jure tenebis Cum poteris rex datur, suadetque licentia luxum, Illecebrisque effrena favet, tunc vivere caste Asperius, cum prompta Venus: tum durius irae Consulitur, cum poena patet: sed comprime motus, Nec tibi quid liceat, sed quid fecisse decebit
Abbreviated transcription (Latin):
relaxaus tributa ꝓunciis nuilli
grauis. carus omnibus ad eo
ut usq ad uram etatem in seua¬
tu nou ciliter a principibus ac¬
camiare᷑ felicior augusto. ax¬
lior sis traicino. sic itaqz memo¬
rie eius delatum est et opinio
bonitatis eius in tautum p̾uci¬
luit ut curicis laudantibus uel
assentautibus occasionem ma¬
guisicentissumi prestet exeii¬
pli. ¶ Recte leuidatur in inlio
anuni maguitudo inuicti et es¬
ficacia operis Illius iens et
manus ad fere impossibilia sͥ
iuffecerini. quaritus in armata
milicia fuerit. non modo galli.
britonesqz pͥinum ab eo subacti
sed tota cunlis uelli fortima et
ce saree domus series protestaͬ
iii licteratorio studio tantus erai
ui quaternas simul dictaret
eplãs. quis in niris ciuis ꝑicia
fuerit ueteres romanorum in¬
dicant leges potentis ingenn
uires ꝙͣ iugiter in phia exer¬
cuit predicat et extollit. uel so¬
ia inuencio biseru quod antem
omuibus mirabilius est. a mo¬

Expanded text:
relaxans tributa provinciis, nulli relaxans tributa provinciis, nulli gravis, carus omnibus, adeo ut usque ad nostram aetatem, in senatu, non aliter principibus acclametur: Felicior Augusto, melior sis Trajano! Sic itaque memoriae ejus delatum est, et opinio bonitatis ejus in tantum praevaluit, ut amicis laudantibus vel assentantibus occasionem magnificentissimi praestet exempli. Recte laudatur in Julio animi magnitudo invicti, et efficacia operis, cum illius mens, et manus ad fere impossibilia sibi suffecerint. Quantus in armata militia fuerit, non modo Galli, Britonesque primum ab eo subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series protestatur. In litteratorio studio tantus erat, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quis in juris civilis peritia fuerit, veteres Romanorum indicant leges. Potentis ingenii vires quam jugiter in philosophia exercuerit, praedicat et extollit vel sola inventio Bissexti. Quod autem omnibus mirabilius est, amo
Abbreviated transcription (Latin):
deret. ostentande fiducie grai
supplementum exercitibus
quos in hispania habebant di¬
uer sa porta miserunt. Idem
agrum in quo castra hannubal
erant deffuncto sorme domino
uenalem ad Id precii licendo per¬
duxerunt. quo is ag ante bel¬
lum bemercit. hii dum ad hã¬
nibale obsidentur et ip̃i obsi¬
derent capuã decreueruut ne
il ea capta reuocaretur uide
exercitus.
uns autem
traiano plutarchi strategem¬
maticis ponatur modus tan¬
te fortitudius et ciuilitatis
fuit ut romai imperii fiues
quod post augustum deffen¬
sum magis fuerat ꝙͣ noblr̾
ampliatum. longe lateqz diffũ¬
deret. gloriam tamen milita¬
rem moderacione superauit to¬
me et per ꝓuincias ommbus
ie equaleu exhibeus cuuicos sa¬
lutandi causei frequentens. ul
egrotantes uel festis diebus
cum eisdem in discreta uicissim
habens comuiia uehiculis eor
et uestibus indruter utens pu¬
blice et priuatimn ditans omnes¬
ĩ inunitates ciuitatibus largies

Expanded text:
deret, ostentandae fiduciae gratia, deret, ostentandae fiduciae gratia, supplementum exercitibus, quos in Hispania habebant, diversa porta miserunt. Iidem agrum in quo castra Hannibalis erant, defuncto forte domino, venalem ad id pretii licendo perduxerunt, quo is ager ante bellum venierat. Hi dum ab Hannibale obsidentur, et ipsi obsiderent Capuam, decreverunt ne nisi ea capta, revocaretur inde exercitus.Nunc autem, ut in Trajano Plutarchi Strategematicis ponatur modus, tantae fortitudinis et civilitatis fuit, ut Romani imperii fines, quod post Augustum defensum magis fuerat, quam nobiliter ampliatum, longe lateque diffunderet. Gloriam tamen militarem moderatione superavit, Romae, et per provincias omnibus se aequalem exhibens, amicos salutandi causa frequentans, vel aegrotantes, vel festis diebus cum eisdem indiscreta vicissim habens convivia, vehiculis eorum, et vestibus indifferenter utens, publice et privatim ditans omnes, immunitates civitatibus largiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit michi lucilius mõ¬
inius qui coruitho capta nõ
ytaliam solum. sed etiam ꝓ¬
ninciam tabulis statusq exor¬
nauit. ad eo nichil ex mambiiꝰ
tantis in suum conuertit usu̾
ut filiam eius in opemi senatꝰ
ex publico dotauerit. ¶ Constã¬
cia quoqz cum ex plurmus strate¬
geminatibus paceat. in uir ͭ ͤ
romanorinmi maxime claret
Corum si quidem maguificen¬
cia et uirtute si omi genciunt
hystorie reuoluan᷑ uichil cla¬
ruis lucet. declarat ħamplis¬
sum splendor imꝑii quo mil¬
lum minus ab exordio. neq ma¬
ioribus incrementis ꝓcessu cõ¬
tuio dila tatum. humana põt
memoria recordari. naui et
quiete libertatis iusticie cultu
reuerenta. legum. funtimaꝵq
gencium amiciciis maturita¬
te consiliorum et grauitate
uerborum operum obtiniuer̾t
ut orbem sue subicerent dicoi
sed quia de constancia eorum
cepimus unum de stratege¬
matibus iuli frontun ꝓ mul¬
tis ponatur in medio. cum Itaq
urbis menbus hannibal assi¬

Expanded text:
tradidit mihi. » Lucilius Mutradidit mihi. » Lucilius Mummius qui Corintho capta non Italiam solum, sed etiam provinciam tabulis statuisque exornavit, adeo nihil ex manubiis tantis in suum convertit usum, ut filiam ejus inopem senatus ex publico dotaverit. Constantia quoque cum ex pluribus strategematibus pateat, in virtute Romanorum maxime claret. Eorum siquidem magnificentia et virtute, si omnium gentium historiae revolvantur, nihil clarius lucet. Declarat hoc amplissimi splendor imperii, quo nullum majus ab exordio, neque majoribus incrementis processu continuo dilatatum, humana potest memoria recordari. Nam et quietae libertatis, justitiae cultu, reverentia legum, finitimarumque gentium amicitiis, maturitate consiliorum, et gravitate verborum, et operum, obtinuerunt, ut orbem suae subjicerent ditioni. Sed quia de constantia eorum coepimus, unum de Strategematibus Julii Frontini, pro multis ponatur in medio. Cum itaque urbis moenibus Hannibal assi
Abbreviated transcription (Latin):
naculunt stantem uel anbu¬
lantem capere solitum cibos
legimus. gaiis curius ꝯuict
abeo sabimis ex senatus con¬
sulto ampliare᷑ et modus ag̃.
quem consuminati milite
accipiebant gregalium porcõe
contentus fuit. malum cuiem
dicens cui non esset Idem quod
ceteris satis. uniuersi quoq ex¬
citus sepe uotabilis fuit conti¬
uencia. sicut enis qui sub mar¬
co stauro insignem gloriam
merunt. nam memorie tradi¬
dit staurus continenciam mi¬
litarem. pomiferam inquit
arborem. quai in pede castror
fuerat complexa ure tacio. po¬
stera die conciuentibus enea¬
toribus et abeuntibus nobis
nitactis fructibus exercitus re¬
luiquit in dempuem. auspiciiᷤ
ergo imperatoriis cesaris do¬
miciam augusti. germanico
bello quod iulius ciuilis in gal¬
lia mouerat. lingonum opu¬
lentissimai ciuitas que ad ci¬
uilam deseu̾iat. cum aduem¬
ente ab exercitu cesaris pplacoe
lata nichil ex rebus suis ami¬
serat ad obsequium redacta
septuaginita nuilia armator

Expanded text:
naculum stantem, vel ambunaculum stantem, vel ambulantem, capere solitum cibos legimus. C. Curius cum victis ab eo Sabinis, ex senatusconsulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens, cui non esset idem, quod caeteris, satis. Universi quoque exercitus saepe notabilis fuit continentia, sicut ejus qui sub M. Scauro insignem gloriam meruit. Nam memoriae tradidit Scaurus continentiam militarem: « Pomiferam, inquit, arborem, quam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postremo die concinentibus aeneatoribus, et abeuntibus nobis, intactis fructibus exercitus reliquit indemnem. Auspiciis ergo imperatoriis Caesaris Domitiani Augusti Germanico bello, quod Julius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum advenientem ab exercitu Caesaris populationem lata, nihil ex rebus suis amiserat, ad obsequium redacta, septuaginta millia armatorum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur in itinere cum amicis am¬
bulantem accepto pane uesci
solitum. ¶ Idem et de alexand ͦ
iuacedonie dicitur. augustus
cesar nũmi cibi erat atqz uul¬
garis. fere secundarium pauez
et pisiculos muuitos. et caseũ
bibulum manu pressum. et
ficus uiferas iurides maxime
appetebat. uescebaͬqz añ cenani
quocumqz tempore. et ioco sto¬
machus desiderasset. bñ in se
in tiberi tam diligenter sabbu
in balneo post horam pͥmam
noctis ducis buccatas mandu¬
cam. priusꝙͣ ungi inciperem
Iram quoq citissume remictebat
dum iuiriantis animum ui¬
deret minuitatum. Et sicut ipẽ
dicebat celerius ꝙͣ asꝑagi co¬
quantur. hoc enim uerbo rei fe¬
stinate uelocitatem solebat ex¬
primere. in sermone siquidez
et ħ et quedam alia nobłr̃ u
sur pauerat. quod lictere eu
antigraphe ostendunt. in quibz
cum aliquid nuĩꝙͣ futurum
credebat. Iluid sore dicebat ad
lendas grecas masmissam no¬
nagesimum etatis. an nou
cgentem meridie aute taber¬

Expanded text:
ditur in itinere cum amicis amditur in itinere cum amicis ambulantem, accepto pane vesci solitum. Item et de Alexandro Macedone dicitur. Augustus Caesar minimi cibi erat atque vulgaris. Fere secundarium panem, et pisciculos minutos, et caseum bibulum manu pressum, et ficus biferas, virides maxime, appetebat. Vescebaturque ante coenam, quocunque tempore et loco stomachus desiderasset. Unde ipse  equidem, mi Tiberi, tam diligenter Sabbatum in balneo post horam primam noctis, duas buccatas manducavi, priusquam ungi inciperem. » Iram quoque citissime remittebat, dum injuriantis animum videret immutatum, et sicut ipse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim verbo rei festinatae velocitatem solebat exprimere. In sermone siquidem et hoc, et quaedam alia nobiliter usurpaverat, quod litterae ejus antigraphae ostendunt. In quibus cum aliquid nunquam futurum credebat, illud fore dicebat ad Kalendas Graecas. Masinissam nonagesimum aetatis annum agentem, meridie ante taber
Abbreviated transcription (Latin):
chi stra tegenunatica nonuulla
eodem uino quo reuuges con¬
tentum fuisse traditur. ¶ Athi¬
lius regulus cum sumimis rebz
presuissz. ad eo pauꝑfuit ui se
conuigemi liberosqz toleraret a¬
gello qui colebã per unum uilli¬
cum. iuius audita morte scͥpsit
senatui de suicessore s̾ creaudo
et destitutis rebus obitu serui nec¬
cessariam ee pñciam suam.¬
¶ Gueuis scipio post res ꝓspere
iii hyspania gestas in sumina
paupertate decessit ne ea quide
relica peccuma que sufficeret
in dotem feminarii. quas ob
in opiam publice dotauit seua¬
tus. ¶ Idem prestiterunt athe¬
meuses filiis aristidis post am¬
plissimarum rerini admini¬
stra ͦ in summa paupertate
deffuncti. ¶ Hanmibal de nocte
furgere solitus non requiesce¬
bat ante noctem. crepusculo de¬
mum socios ad cenam uocabat
neq amplius ꝙͣ duobus lectis
discum beba᷑ apudeum. Idem
cum has drubase militaret imꝑa ͭͤ
sagulo tectus sompno capiebat¬
¶ Enulianum scipionem tra¬

Expanded text:
chi strategematica nonnulla chi strategematica nonnulla eodem vino, quo remiges, contentum fuisse traditur. Attilius Regulus, cum summis rebus praefuisset, adeo pauper fuit, ut se, conjugem, liberosque toleraret agello, qui colebatur per unum villicum. Cujus audita morte, scripsit senatui de successore sibi creando, et destitutis rebus obitu servi, necessariam esse praesentiam suam. C. Scipio post res prospere in Hispania gestas, in summa paupertate decessit, ne ea quidem relicta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum; quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in summa paupertate defuncti. Hannibal de nocte surgere solitus non quiescebat ante noctem, crepusculo demum socios ad coenam vocabat, neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem cum sub Hasdrubale militaret imperato humum, sagulo tectus, somnos capiebat. Aemilianum Scipionem tra
Abbreviated transcription (Latin):
ionsilio factum putarent ciuitate
sciture quod nobis nou placet ꝓ¬
missis. aui precio aut dolis pui¬
uare. tu insi canes iacebis quid
referam quod cum ei regni me¬
die tatem pirrus obtulisset. ut
paceui condicionibus equis ad¬
micteret contemptus est sz nec
regni medictatem acquicuit ac¬
cipere ui amiciciam ꝓmicteret
regi. Cum uero tineas uir pre¬
stantissinius qui romain missꝰ
fuerat reuersus interrogaretur
qualis roua eet. respondit se
grecia. audita ergo constancia
fabricu. uiquit rex. hic et utiq
ille fabricius qui difficilius a
uirtute ꝙͣ sol a cursu suo auerti
pot. ¶ Imperator cesar auguitꝰ
germanicus eo bello quo uiais
hostibus germauici coguomen
meruit. cum in finibus copia
castella poneret pro fructibus
locorum. que uallo comp̾hendebat
p̾cium solui iuissit. atq ita iuste
fama om̃i fidem astriuxit. quid
de contiuencia dicam rerumqz
contemptu. quando quid̃ plutar¬

Expanded text:
consilio factum putarent civitates, consilio factum putarent civitates, sciturae quod nobis non placet promissis, aut pretio, aut dolis pugnare. Tu, nisi caves, jacebis. » Quid referam, quod cum ei regni medietatem Pyrrhus obtulisset, ut pacem conditionibus aequis admitteret, contemptus est. Sed nec regni medietatem acquievit accipere, ut amicitiam promitteret regi. Cum vero Cyneas vir praestantissimus, qui Romam missus fuerat reversus interrogaretur qualis Roma esset, respondit se el reliqua Graecia. Audita ergo constantia Fabricii, inquit rex: « Hic est utique ille Fabricius, qui difficilius a virtute, quam sol a cursu suo averti potest. » Imperator Caesar Augustus Germanicus, eo bello quo victis hostibus Germanici cognomen meruit, cum in finibus copiarum castella poneret, pro fructibus locorum, quae vallo comprehendebat, pretium solvi jussit, atque ita justitiae fama omnium fidem astrinxit. Quid de continentia dicam, rerumque contemptu, quandoquidem Plutar
Abbreviated transcription (Latin):
tus regi medicum detexit atq
ea fide meruit ut ad amicicia
romanorum appetendam com¬
pelleret pirrum. pace mea decer¬
tent in casu isto. ualerius maxi¬
nius et claudius quadrigarius
contendentes de nouune et ofsicio
proditoris antimocares fuerit
iuxta ualerium pater illus qͥ
ini regis conuno pocula nunist᷑¬
bat. an secundum quadrigariũ
uicias medicus. num multum
curo. Duui modo coustet cõsules
iomanorum eo subegisse pirrũ
ꝙ. perfidiam fuerant aspuati.
Epistolam uero consulum ad
pirrumi hauc fuisse quadrigariꝰ
refert. consules romaur salii
dicunt pirro regi uos ꝓ tuis in¬
uirus continuo animo cõmoti
unuiciciter tecum bellare stu¬
denius. sed cum mnunis exempli
et fidei. ergo uisum est ut te sal¬
uum uelinius quo sic quem ar¬
ns possimus uincere. ad nos
uenit nicias familiaris tuns. qͥ
sibi a nobis p̾uium peteret. si
te clam interfecisset. Id cios ne
ut te cerciorem faceremus. ne
quid huismodi si accidisset nr̃o

Expanded text:
tus, regi medicum detexit. Atque tus, regi medicum detexit. Atque ea fide meruit, ut ad amicitiam Romanorum appetendam, compelleret Pyrrhum. Pace mea decertent in casu isto Valerius Maximus, et Claudius Quadrigarius, contendentes de nomine et officio proditoris. An Timochares fuerit juxta Valerium pater illius, qui in regis convivio pocula ministrabat, an secundum Quadrigarium Nicias medicus, non multum curo, dummodo constet consules Romanorum eo subegisse Pyrrhum, quod perfidiam fuerant aspernati. Epistolam vero consulum ad Pyrrhum, hanc fuisse Quadrigarius refert.-- « Consules Romani salutem dicunt Pyrrho regi. Nos pro tuis injuriis continuo animo commoti, inimiciter tecum bellare studemus, sed cum muniis exempli et fidei. Ergo visum est ut te salvum velimus, quo sit, quem armis possimus vincere. Ad nos venit Nicias familiaris tuus, qui sibi a nobis praemium peteret, si te clam interfecisset. Id nos negaut te certiorem faceremus, ne quid hujusmodi, si accidisset, nostro
Abbreviated transcription (Latin):
rentes dono graudem peccuma
et orantes ut eam acciperet et
uteretur. eo ꝙ multa ad nãti ͭ ͤ
uictus. et splendorem domus tã¬
to uiro de eẽ constaret. uichil
enim lautum paratumqz erat
pro amplitudiue nouuins et
dignitate uirtutis. fabricius
pero plancis manus ab auri¬
bus ad occulos et ufra et de in
ados. Et deude ad uentrem et
una deduxit et legatis in hec
uerba respondit. bene omnibus
his memibris qͥ actigi resistere
atqz impare potero. michi ni¬
chil omnino deerit. Ideoq uob
reseruate peccumam neccessa¬
riam usibus uris. nec ean
quibus ncc̃ia aut grata uon
est ingeratis. Romam si quid
non curant habere aurum. sed
imꝑare uolunt hũtibus aurũ
hoc iuilius Iigniꝰ froutinus uero
refert quia ad fabricium ducẽ
romanorum medicus pirri
epirotarum regis peruenit
pollicitus se uenenum daturu
pirro. dum merces sͥ in qua
opere p̾cium foret constituere:
quo faciore fabricius egere
uictoriam suam non arbitra¬

Expanded text:
rentes dono grandem pecuniam, rentes dono grandem pecuniam, et orantes ut eam acciperet et uteretur, eo quod multa ad necessitatem victus, et splendorem domus tanto viro deesse constaret. Nihil enim lautum, paratumque erat pro amplitudine hominis, et dignitate virtutis. Fabricius vero planas manus ab auribus et ad oculos, et infra, et deinc et deinde ad ventrem et ima, deduxit, et legatis in haec verba respondit: « Dum omnibus his membris, quae attigi, resistere atque imperare potero, mihi nihil omnino deerit, ideoque vobis reservate pecuniam necessariam usibus vestris, nec eam quibus necessaria, aut grata non est, ingeratis. Romani siquidem non curant habere aurum, sed imperare volunt habentibus aurum. » Hoc Julius Hyginus. Frontinus vero refert, quod ad Fabricium ducem Romanorum, medicus Pyrrhi Epirotarum regis pervenit, pollicitus se venenum daturum Pyrrho, dum merces sibi in qua operae pretium foret, constitueretur. Quo facinore Fabricius egere victoriam suam non arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
post subactos cuntates et trium¬
phos insignes militaꝵ manus
mndia concitata dampnatus
et expulsus est cuntare. quasi
preda comini iquius distri¬
buta. Irruentibus senonibus gal¬
lis in urbem et romains unde¬
cimo milicrio iuct apud flume
alliã nec in ipã urbe ꝙͣꝙͣ pret̾
capitolmm seruari posset. et h
auro dato ut galli recederent.
camillus etiam ingͣte compacies
patrie eosdem cecidit aurum
abstulit romanorum aqͥlas
reportauit. ¶ Unde in sexto uir¬
gilii inter ceteros eueadas predi¬
scit eneas referenteu sigua
cauullum. Itaq ab exilio reuo¬
catus tercio triumphans urbe
ingressus est et appellatus se¬
cimidus romulus. quasi alter
patrie conditor. ¶Iulius iginꝰ
in libro . u.i. de uita rebusq il
de fabricio sequitur. nan p̾ce
gẽmatum sunt. uenerunt ergo
secundo legati samnitum ad
gaium fabricium multas et
magnas res memoran tes q̃s
bene ac beniuole post redditain
pacem saiuitibus fecerat osfe¬

Expanded text:
post subactas civitates et triumpost subactas civitates et triumphos insignes, militaris manus invidia concitata, damnatus et expulsus esset civitate, quasi praeda communi iniquius distributa: irruentibus Senonibus Gallis in urbem, et Romanis undecimo milliario victis apud flumen Alliam, nec in ipsa urbe quidquam praeter Capitolium servari posset, et hoc auro dato, ut Galli recederent, Camillus etiam ingratae compatiens patriae, eosdem cecidit, aurum abstulit, Romanorum aquilas reportavit. Unde in sexto Virgilii, inter caeteros Aeneadas praedicit Aeneas referentem signa Camillum. Itaque ab exsilio revocatus, tertio triumphans urbem ingressus est, et appellatus secundus Romulus, quasi alter patriae conditor. Julius Hyginus in libro sexto De vita rebusque de Fabricio sequitur, refert. gematum sunt. Venerunt ergo secundo legati Samnitum ad C. Fabricium, multas et magnas res memorantes, quae bene ac benivole post redditam pacem Samnitibus fecerat, offe