comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ gła di.mulier aut̃ debet qͥa gła uiri ẽ. qͣsi mulier ñ renouet᷑
spũ m̃tis suȩ qͥ renouat᷑ in agnitione dĩ scđ̃m imaginẽ eiꝰqui
ereauit eũ. S quia sexu corporis distat aiuro. recte̾ potuit ĩeiꝰ
corporali uelam̃to figurari pars illa rationis quȩ ad tẽporaba
n ominis et̃nis rationibꝰ cõspiciendis uł cõsulendis adherescit.
Quã ñ solũ masculoᷤᷤ s etiã feminas habere manifestũ ẽ. Ergo in¬

Expanded text:
lier non renovetur spiritu mentis suae, qui renovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit illum? Sed quia sexu corporis distat a viro, rite potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, sed etiam feminas habere manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑. tanto tp̃re uob̾cũ sũ ⁊ ñ cognouistis me : philippe qͥ me
uidit. uidit ⁊ patrẽ. nisi qͥa uidebat᷑ ⁊ ñ uidebat᷑: Uidebat᷑ sic̃mis¬
sus factus erat. ñ udebat᷑ sic̃ ꝑ eũ omĩa facta fuerat. aut unde
etiã illud dic̃. qui habet mandata mã ⁊ seruat ea. ipseẽ qͥ medi¬
festabo ei iripsũ. Cũ eẽt manifestus ante ocłos hominũ: nͥ qͥa
carnẽ qd uerbũ in plenitudine tp̃ris factũ erat suscipiendȩ nr̃ȩ
fidĩ porrigebat. ipsũ aut̃ uerbũ ꝑ qd omĩa facta erant. purgate
ꝑfidẽ m̃ti cõtem plandũ. inxternitate seruabat:

Expanded text:
ognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui dioculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat?
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse testata s. factũ quippe creaturã ꝑ quẽ facta ẽ om̃is crra¬
tura. om̃em creaturã testẽ hab̾e oportebat. Hisi enĩ multis mis¬
sis p̃dicaret᷑ unus. ñ multis dimissis teneret᷑ unus. ⁊ nisi talia
eẽnt testimonia quȩ parius magna eẽ uiderent᷑. ñ crederet᷑ ut
magnoᷤ faceret magnus. quiad paruo ᷤᷤ missus ẽ pariuiᷤᷤ. In cõpara¬
bilit̾ enĩ maiora filii dĩ factas̃ celũ ⁊ t̾̃ra.⁊ omĩa quȩ inris sut.
quia omĩa ꝑ om̃ia facta s̃. quã signa atq portenta quȩ in eius
testimoniũ ꝓruꝑunt. s tam̃ ħ omines ut hȩc magna ꝑ eũ facta
parui crederent in illa. parua tãquã magna tremuer̃. Cũ gͦ
uenit plenitudo tpr̃is. misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere. factũ
sublege. Usq adõ paruũ. ut factũ. Co itaq missũ qͦ factũ. Sigͦ ma¬
ior mittit minore. fatem᷑ ⁊ nos faccũ minorẽ. Et in tantũ minorẽ.

Expanded text:
quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. Nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. Et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque porttimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem
Abbreviated transcription (Latin):
ra filiũ pollicet᷑ quẽ dñm dic̃ seripta. sic̃ in eiꝰde narrationiꝰ exor¬
dio. iusus ẽ inqͥt diis abrahe. Inuitat gͦ ⁊ pedes lauat. ⁊ deducit ab¬
euntes tãquã homines. Loquit᷑ aut̃ tãqͣm cũ dño dõ. siue cũ ei ꝓ¬
matit᷑ filiꝰ. siue cũ ei sodomȩ imminens interitꝰ indicatꝰ¬

Expanded text:
it Scriptura, sicut in ejusdem narrationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invitat ergo, et pedes lavat, et deducit abeuntes tanquam homines: loquitur autem tanquam cum Domino Deo, sive cum ei promittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens interitus indicatu
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. ibi lib̾tas. Spm aut̃ dñi spm̃ scm cẽ nemo dubitauerit. neq hic
gͦ cudent̃ appuaret. utrũ aliqua extrinitate ꝑsona. an ds̃ ipsa trini¬
tas. dequo uno dõ dictũ ẽ. dnm̃ dm̃ tuũ adorabis ⁊ illi soliseruies.
uisus fuerit abrahȩ. Sub ilice aut̃ iambre tres uiro uidit quibꝰ ⁊ in¬
uitatis ospicioq susceptiꝰ. ⁊ epulantibꝰ in inistrauit. Sic tam̃ script᷑a

Expanded text:
e nemo dubitaverit: neque hic ergo evidenter apparet, utrum aliqua ex Trinitate persona, an Deus ipse Trinitas, de quo uno Deo dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies , visus fuerit Abrahae. Sub ilice autem Mambre tres viros vidit, quibus et invitatis hospitioque susceptis et epulantibus ministravit. Sic t
Abbreviated transcription (Latin):
afacie dĩ cõtinuo sequit᷑. ut soleret eiꝰ faciẽ uid̾e. Quid si enĩ ñ quidẽ
uider ipse paterat s uidĩ metuebat. ab eo cuiꝰ uocẽ audierat.
a facie tua. Nec idõ fateri cogimꝰ eũ solere cernere faciẽ dĩ corporeiꝰ odĩ
inqualibet forma uisibili. ꝗͣuis defacinore suo uocẽ interrogantis secũq
loquentis audisset. Cuiꝰ modi aut̃ loquelã tẽ ds̃ exterioribꝰ ħominũ au¬
ribꝰ in sonaret. maxie ad pͥmũ hominẽ loquens. ⁊ inuenire difficile
ẽ. ⁊ ñ hoc isto sermone suscepimꝰ. Uerũptam̃ si sole uoces ⁊ sonit fie¬
bant quibꝰ quedã sensibilis p̃sentia dĩ pͥmis illiꝰ hominibꝰ p̃beret᷑. cur

Expanded text:
a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus hominum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis
Abbreviated transcription (Latin):
iã filiũ indicaret loqͥ ad primũ hominẽ ñ aꝑte hoc ex plicans. s ei
qui possent iutelligendũ intimans. Qui habet gͦ uires quibꝰ hoc se¬
cianda atq tractanda. Res tam̃ qͣntũ ad hoc scrtpt᷑e testimoniũ
apparet. ubi ds̃ cũ homine locutꝰ ẽ. qͣntũ existimo occulta ẽ. Quia
etiã utrũ soleret adã corporeis ocłis dm̃ uide ñ euident̃ apparet. cũ
p̃sertĩ magna sit questio cuiꝰ modi ocłi eis aꝑti fuerit. qͣndo uetitũ
cibũ gustauer̃. Hi enĩ ante ꝗͣ gustassent clausi erat̃. Illud tantũ
ñ temere dixerĩ. si paradisũ corporalẽ quendã locũ illa seriptura
insinuat deambulare ibi dm̃. ñ nisi in aliqͣ corpora forma ullo
mͦ potiusse. Hã ⁊ sola uoces factas qͣs audiret homo. n ealiqͣm
formã uideret dici potest. Hec quia scriptũ ẽ abscondit se ad am

Expanded text:
moratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis moratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis qui possent intelligendum intimans. 18. Qui ergo habet vires, quibus hoc setianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam
Abbreviated transcription (Latin):
titȩ:. nusqͣm transire sentit᷑ aꝑsona ad ꝑsonã. S ille uidetꝰ loqͥ ad
pͥmũ hominẽ qui dicebat fiat lux ⁊ fiat firmam̃tũ. ⁊ cetera ꝑ illo
singulo dies quẽ dm̃ pate solemꝰ acciꝑe dicentẽ ut fiat. qͥcquid fa¬
cere uoluit. omia enĩ ꝑ uerbũ suũ fec̃. Qđ uerbũ eiꝰ unicũ filiũ eiꝰ
scđ̾m rectã fidĩ regulã nouunꝰ. Si gͦ ds̃ pat̾ locutꝰ ẽ ad pͥmũ hominẽ.
⁊ ipse deambulabat in paradiso ad uesꝑũ. ⁊ ab eiꝰ facie se in medio
ligni paradisi peccator ab scõderat. cur ñ iã ipse intelligat᷑ apparus¬
se abrahe ⁊ moẏsi.⁊ quibꝰ uoluit.⁊ quẽ ad modũ uoluit. ꝑ subiectã
sibi comutabilẽ atq uisibilẽ ereaturã.cũ tpse in seipso atq in sub¬
stantia sua. qͣ ẽ in comutabilis. atq in uisibilis maneat: s fieri
potuit ut aꝑsona ad ꝑsonã occulte scripta transiret. Et cũ patrẽ

Expanded text:
turae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad turae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fiat lux, et, Fiat firmamentum , et caetera per illos singulos dies; quem Deum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat q unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluisibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
locutũ dĩ cũ homine quẽ delimo finxerat. si ercepta figurata &.¬
significatione ut rei geste fides. etiã adlitterã teneat᷑. ista tractamꝰ
inspecie hominis iudet᷑ dscũ homine tẽ locutus. ñ quidẽ exp̃sse
hoc in libro positũ ẽ. s circũstantia lectionis id resonat. inax inie
illud qd seriptũ ẽ uocẽ diũ audisse adã deambulantiꝰ in paradiso ad
uesꝑũ. ⁊ abscõ disse se in medio ligni qerat in paradiso dõq dicente.
adã ubi es respondisse. audiui uocẽ tuã ⁊ abscõdi ine a facie tua
qm̃ nudu̾ sũ. Quom̾ enĩ possit ad litterã intelligi tali dĩ deam¬
bulatio ⁊ cõlocutio. nͥ in specie humana. ñ uideo. Neq enĩ dici potest.
uocẽ solã factã ubi deambulasse dictꝰ ẽ ds̃. Aut eũ qͥ de anbulabat in
loco ñ fuisse iusibilẽ. cũ ⁊ adã dicat. qd se absconderit a facie dĩ. Quiꝰ erat
nitas informa hominis homuii loquebat᷑. Contexio quidẽ ipsa serip¬

Expanded text:
locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. Quis erat nitas, in forma hominis homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ rep̃hendere audente. in suꝑ ⁊ laudantibꝰ plurimis qm̃ sic̃ ait
scriptura diuina. laudat᷑ peccator in desideriiꝰ amȩ̃ suȩ. ⁊ qͥ iniqͣ¬

Expanded text:
saltem reprehendere audente, insuper et laudantibus plurimis, quoniam sicut ait saltem reprehendere audente, insuper et laudantibus plurimis, quoniam sicut ait Scriptura divina, Laudatur peccator in desideriis animae su
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ diximꝰ ibi qͦsq. posuisse bam uitã. qd eos maxime delecta¬
uit. ut uoluptas epicurũ. uirtus zenonẽ. sic aliũ aliqͥd aliud nichil
⁊ hoc ppło si ꝓnunciatũ eẽt intheatro.om̃s id in sius uolũtatibꝰ in¬
uenirent. S hoc quoq cicero cũ sibi ex ad uerso ꝓposuisset. ita redar¬
guit ut qͥ hoc fentuit̃ erubescant. Ait enĩ. Ecce aut̃ ñ philosophi qͥdẽ
s ꝓmpti tam̃ ad disputandũ om̃s auint eẽ beatoᷤᷤ qͥuiuant ut ipsi
uelint. hoc ẽ q nos diximꝰ. ut quẽq̃. delectat. S mox ille sub recit.
falsũ id qͥdẽ uelle eni qͣ ñ adipisci uelle deceat id ipsũ miserrimũ. nec
tã miserũ ẽ ñ adipisci qduelis. qͣm adipisci uelle qd ñ oporteat. P recla¬
rissime om̃ino atq uerissune. Quis nãq ita sit m̃te cecus. ⁊ ab
om̃i luce ueritatis alienus. ac tenebris dedecoris in uolutꝰ. uteũ
qͥ nequit̃ uiuit ac turpit̃. ⁊ nullo ꝓhibente. nullo ulciscente. nullo

Expanded text:
m diximus ibi quosque posuisse beatam vitam quod eos maxime delectavit, ut voluptas Epicurum, virtus Zenonem; sic alium aliquid aliud, nihilet hoc populo si pronuntiatum esset in theatro, omnes id in suis voluntatibus invenirent. Sed hoc quoque Cicero cum sibi ex adverso proposuisset, ita redarguit, ut qui hoc sentiunt, erubescant. Ait enim: Ecce autem non philosophi quidem, sed prompti tamen ad disputandum, omnes aiunt esse beatos, qui vivant ut ipsi velint: hoc est quod nos diximus, Ut quosque delectat. Sed mox ille subjecit: Falsum id quidem. Velle enim quod non deceat, idipsum miserrimum est: nec tam miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Praeclarissime omnino atque verissime. Quis namque ita sit mente caecus, et ab omni luce decoris alienus ac tenebris dedecoris involutus, ut eum qui nequiter vivit ac turpiter, et nullo prohibente, nullo ulciscente, et nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ser efficitꝰ. s miserior potestate qͣ desidiũ male uolũtatis ini¬
pletur
Cua ꝓpt̾ quĩ uerũ ẽ qd om̃s homines eẽ bĩ uelint. idq. unũ ardentisfimo
amore appetant. ⁊ ꝓpt̃ hoc ceta queq. appetũt. nec qͥsquã potest amare
qd om̃ino qͥd uł quale sit nescit. nec potest nescire qͥd sit qͥ uelle se scit
sequit᷑. ut om̃s beatã uitã sciant. Om̃s aut̃ bĩ habent qd uolut̃. qͣmuiᷤᷤ¬

Expanded text:
ae voluntatis impletur. Quapropter, quoniam verum est quod omnes homines esse beati velint, idque ardentissimo amore appetant, et propter hoc caetera quaecumque appetant; nec quisquam potest amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ceatrix corporis dici ñ possit qͥa om̃is causa mutabilis sen¬
sibilisq substantiȩ. om̃isq. modus ⁊ numeruꝰ ⁊ ponduꝰ eiꝰ unde ef¬
ficiatur ut ⁊ sit ⁊ natura ita uł ita sit. ab intelligibili ⁊ incõmuta¬
bili uita quȩ suꝑ om̃ĩa ẽ existit.⁊ ꝑuenit usq ad extrema atq
t̃ena. multꝰ sermo ẽ. neq nc̃ necessaruis. Ulerũ ꝓptẽa factũ ia¬
cob depeccoribꝰ cõmemorandũ arbitratꝰ sũ. ut intelligeret᷑ si homo
qui uirgas illa sic posuit dici ñ potest creator coloꝵ in agniᷤ ⁊ edi.
nec ipsa matrũ am̃ȩ quę cõ ceptã ꝑ oculoᷤ corporis fantasia uari
etatis seminibꝰ carne cõceptis. quat̃ ũ natura passa ẽ asꝑser̃ mul¬
to minus dici posse ranaꝵ serpentiũq ciratores angłos inaloᷤ ꝑ
quo ͤ magi pharaonis tẽ illa fecer̃.¬

Expanded text:
tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sentamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incommutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atque terrena — multus sermo est neque nunc necessarius. uerum propterea factum Iacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis, seminibus carne conceptis, quantum natura passa est, asperserunt; multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecer
Abbreviated transcription (Latin):
coloretenus asꝑgeret᷑. Ut enĩ sic ea semetipsis afficiant᷑ uł amã¬
excorpore. uł corpꝰ ex am̃a cõ gruentię rationis id faciuit̃ quȩ in¬
comutabilit uuunt in ipsa sũma dĩ sapientia qͣm nulla spacia
loo ꝵ capuit. & cũ sit ipsa incõmutabilis nichil eoꝵ quȩ uł cõmuta¬
bilit̾ sunt deserit. quia nichil eoꝵ nisi ꝑ ipsã qeatũ ẽ. Ut eoꝵde
peccoribꝰ ñ uirgȩ s peccora nascerent᷑. fec hoc in cõmutabilis mnui¬
sibilis racio sapientiȩ dĩ. ꝑquã creata sut̃ om̃ia. Ut aut̃ deuarietate
uirgaꝵ peccoꝵ cõceptoꝵ color aliqͥd duceret.fec̃ hoc am̃a grauidȩ
pecudis ꝑ ocłos affecta forinsecus ⁊nteriꝰ secũ ꝓ modulo suo formadi
regulã trahens. quã deintima potentia sui creatoris accepit. S qͣn¬
ta sit uis am̃ȩ adeficiendã atq mutandã matheriã corporalẽ. cũ

Expanded text:
discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur ex corpore, vel corpus ex anima, congruae rationes id faciunt, quae incommutabiliter vivunt in ipsa summa Dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum ipsa sit incommutabilis, nihil eorum quae vel commutabiliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. Ut enim de pecoribus non virgae, sed pecora nascerentur, fecit hoc incommutabilis et invisibilis ratio sapientiae Dei, per quam creata sunt omnia: ut autem de varuirgarum pecorum color conceptorum aliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis per oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ uł hominũ. siue etiã coꝵ cũq. am̃aliũ scđ̾m imꝑiũ suũ
⁊ ase inꝑtitas distributiones potestatũ.⁊ apeticiones cõmo¬
ditatũ ita ierũ nat̾e adhibet in qͣ creat om̃ia quẽ ad modũ tre
agriculturã. Qua ꝓpt̾ ita nõ possumꝰ dicẽ angłos maloᷤᷤ iagicis
artibꝰ euocato. ceatores fuisse ranaꝵ atq serpentiũ. sic̃ ñ possu¬
mus dicere homines ialo ᷤᷤ segetis eẽ creatores. quã ꝑ eoꝵ oꝑã uidemꝰ
exortã. sic̃ nec iacob errator coloꝵ inpeccoribꝰ fuit. quia bibentibꝰ
incõspectu ma ribꝰ uariatas uirgas qua̾ intuerent᷑ apposuit.S
nec ipse pecudes ereatrices fuerant uarietatis ꝓlis suȩ qͥa in he¬
serat am̃ȩ illaꝵ discolor fantasia excõtuitu uariaꝵ uirgaꝵ ꝑ
ocłos in p̃ssa. quȩ ñ potuit nisi corpꝰ qͥ sic affectũ sp̃u am̃abatur
ea cõ passione comixtionis afficere. unde teneris fȩtuũ pͥmorduꝰ.

Expanded text:
 hominum, sive etiam quorumcumque animalium, secundum imperium suum et a se impertitas distributiones potestatum et appetitiones commoditatum, ita rerum naturae adhibet in qua creat omnia, quemadmodum terrae agriculturam. quapropter ita non possum dicere angelos malos magicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines malos segetis esse creatores, quam per eorum operam uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ cõ siderationẽ reficiendȩ laborantis intentionis causa.
it̾ ceptũ dispositũq refleximꝰ. ⁊ in de in creatura qd noᷤ sumꝰ.
ut in uisibilia dĩ ꝑ ea quę facta s̃ cõspicere intellecta posse¬
a inferioribꝰ intelligentia ad sũmã trinitatẽ quȩ ds̃ ẽ cõspi¬
cundã nos erigere uolumꝰ. nec ualemꝰ. Nũ enĩ sic̃ certissimaᷤᷤ¬

Expanded text:
rem considerationem, reficiendae laborantis intentionis causa, inter coeptum dispositumque refleximus: et inde in creatura, quod nos sumus, ut invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, conspicere intellecta possein inferioribus intelligentia, ad summam Trinitatem quae Deus est, conspiciendam nos erigere volumus, nec valemus. Num enim sicut certissima
Abbreviated transcription (Latin):
nulla scientia ẽ. nullo mͦ eẽ sapientiã : aut uͦ putandũ ẽ. sa¬
pientiã quȩ ds̃ ẽ scire alia. ⁊ nescire seipsã : uł diligere alia
nec diligere seipsã : Quȩ sue dici. siue credi. stultũ ⁊ impiũ ẽ.
Eccegͦ tri Cnitas sapientia scilicet. ⁊ noticia sui. ⁊ dilectio
suiꝰ. Sic enĩ ⁊ in homine in uenimꝰ trinitatẽ idẽ m̃tẽ ⁊ noticiã

Expanded text:
la scientia est, nullo modo esse sapientiam? Aut vero putandum est, sapientiam quae Deus est, scire alia et nescire se ipsam, vel diligere alia nec diligere se ipsam? Quae si dici sive credi stultum et impium est; ecce ergo Trinitas, sapientia scilicet, et notitia sui, et dilectio sui. Sic enim et in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad caritatẽ quȩ in scã scriptura ds̃ dicta ẽ. elux̃ paululũ
trinitas. idẽ amans. ⁊ qd amatur.⁊ amor. S quia lux illa
in effabilis nr̃m reuerberabat obtutũ.⁊ ei ñdũ posse cõtẽꝑa¬
ri nĩe m̃tis qd ãmͦ cõ uincebatur infirmitas. ad ipsius nr̃ȩ¬

Expanded text:
est ad charitatem, quae in sancta Scriptura Deus dicta est , eluxit paululum est ad charitatem, quae in sancta Scriptura Deus dicta est , eluxit paululum Trinitas, id est, amans, et quod amatur, et amor. Sed quia lux illa ineffabilis nostrum reverberabat obtutum, et ei nondum posse obtemperari nostrae mentis quodam modo convincebatur infirmitas, ad ipsius n
Abbreviated transcription (Latin):
in telligimꝰ eẽ trinitatẽ. ñ dixi qͦmͦ credimꝰ. Nã hoc int̃ fidele
ñ debet hab̾e questionẽ. S si aliqͦ mͦ ꝑ intelligentiã possumꝰ
uidere qd credim.quis iste erit moduᷤ : Si eniꝰ recolamꝰ ubi nr̃o
intellectiu ceꝑit in his libris trinitat apparere. octauũ occur¬
rit. Ibi quippe ut potuimꝰ disputando erigere tẽptauimus
mentis intentionẽ ad intelligendã illã p̃stantissimã ĩmuta¬
bileq. naturã qd nrã mens ñ ẽ. quã tam̃ sic in tuebam᷑ ut nec
longe anob̾ ẽet.⁊ supͣ nos eẽt. ñ loco. s ipsa sui uenerabili
mirabiliq p̃stantia. ita ut apud nos eẽ. suo p̃senti lum ine
uideretꝰ. Inqͣ tam̃ nob̾ adhuc nulla trinitas apparebat. qͥa
ñ ad eã querendã infulgore illo firmã m̃tis aciẽ figebamꝰ.
tantũ qͥ a ñ erat aliqͣ moles. ubi credi oporteret. magnitudinẽ
duoꝵ uł triũ plus eẽ qͣm uniꝰ cernebamꝰ ut cũq S ubi uentũ

Expanded text:
hoc inter fideles non debet habere quaestionem: sed si aliquo modo per intelligentiam possumus videre quod credimus, quis iste erit modus? 10. Si enim recolamus ubi nostro intellectui coeperit in his libris Trinitas apparere, octavus occurrit. Ibi quippe, ut potuimus, disputando erigere tentavimus mentis intentionem ad intelligendam illam praestantissimam immutabilemque naturam, quod nostra mens non est. Quam tamen sic intuebamur, ut nec longe a nobis esset, et supra nos esset, non loco, sed ipsa sui venerabili mirabilique praestantia, ita ut apud nos esse suo praesenti lumine videretur. In qua tamen nobis adhuc nulla Trinitas apparebat, quia non ad eam quaerendam in fulgore illo firmam mentis aciem tenebamus: tantum quia non erat aliqua moles, ubi credi oporteret magnitudinem duorum vel trium plus esse quam unius, cernebamus utcumque. Sed ubi ventum
Abbreviated transcription (Latin):
tria in unũ aliquid hoꝵ. Nã si una eadẽq res in dĩ natura
potest eẽ sapientia. ⁊ potentia. aut uita ⁊ sapientia. cur
ñ una eadẽq res eẽ possit in dĩ natura ęt̾nitas. ⁊ sapientia.
aut bĩtudo ⁊ sapientia. Ac ꝑ hoc sic̃ nichil int̾erat utrũ illa
xii. an ista tria diceremꝰ. quãdo illa multa in istã redigim
paucitatẽ. ita nichil int̾ ẽ utrũ tria ista dicamꝰ an illuo
unũ in cuiꝰ singularitatẽ duo cetera similit̾ redigi posse
mõstrauimꝰ. Quis itaq disputandi modis quȩ nã tandẽ
uis intelligendi atq potentia. quȩ uiuacitaᷤᷤ rationis quȩ acies
cogitationis ostendet. ut alia iã taceã. hoc unũ q sapientia dr̃¬

Expanded text:
um aliquod horum. Nam si una eademque res in Dei natura potest esse sapientia et potentia, aut vita et sapientia; cur non una eademque res esse possit in Dei natura aeternitas et sapientia, aut beatitudo et sapientia? Ac per hoc sicut nihil intererat utrum illa duodecim, an ista tria diceremus, quando illa multa in istam redegimus paucitatem; ita nihil interest utrum tria ista dicamus, an illud unum in cujus singularitatem duo caetera similiter redigi posse monstravimus. Quis itaque disputandi modus, quaenam tandem vis intelligendi atque potentia, quae vivacitas rationis, quae acies cogitationis ostendet, ut alia jam taceam, hoc unum quod sapientia d
Abbreviated transcription (Latin):
firmi eẽmꝰ adhuc iurta tempus ꝓ impiis mortuus ẽ. qͦs infirmoᷤᷤ
eosdẽ impio nuncupauit. Leue aliqͥd uidet᷑ infirmita. s aliqͣndo
talis ẽ. ut impietas nominet᷑. Hisi tam̃ infirmitas eẽt medicũ
necessariũ ñ haberet. qui ẽ hebraice iħs grece soter. nr̃a aut̃ locu¬
tione saluator. Qđ uerbũ latina lingua antea ñ habebat. s hab̾e
poterat. si c̃ potuit qͣndo uoluit. Hȩc aũt̃ apłi sententia p̃cedens ubi
ait. ad huc cũ in firmi eẽmꝰ. iuaxta tempꝰ ꝓ impiis iortiuiꝰ ẽ. co¬
heret his duabꝰ sequentibꝰ. quaꝵ in una dix̃ peccatores. in alia ini¬
micõ dĩ. tanquã in illiᷤ singulis reddid̾it singula. peccatores ad in¬

Expanded text:
. Quos infirmos, eosdem impios nuncupavit. Leve aliquid videtur infirmitas; sed aliquando talis est, ut impietas nominetur. Nisi tamen infirmitas esset, medicum necessarium non haberet: qui est hebraice Jesus, graece Σωτήρ, nostra autem locutione Salvator. Quod verbum latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit quando voluit. Haec autem Apostoli sententia praecedens, ubi ait, Adhuc cum infirmi essemus, juxta tempus pro impiis mortuus est, cohaeret his duabus sequentibus, quarum in una dixit peccatores, in alia inimicos Dei, tanquam illis singulis reddiderit singula, peccatores ad in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter nat᷑ȩ suȩ detrim̃tũ nr̃m dignatꝰ in ire cõ sortiũ. prius
sine ullo malo suo merito mala nr̃a ꝑfenret. ac ficiã eredentibꝰ
qͣntiĩ nõ diligat ds̃. ⁊ qͥ desꝑabamus iã sꝑantibꝰ dona in no fua sine
ullis bonis meritis nr̃is. immo p̃cedentibꝰ ⁊ malis nr̃is meritiꝰ in¬
debita largitate cõferret. qͥ a ⁊ ea quȩ dicunt᷑ merita nr̃a bona do¬
na sunt eius. Ut enĩ fides ꝑdilectionẽ oꝑetur. caritas dĩ diffusa

Expanded text:
suae naturae detrimentum, nostrae dignatus iniresuae naturae detrimentum, nostrae dignatus inireerret; ac sic jam credentibus quantum nos diligat Deus, et quod desperabamus jam sperantibus, dona in nos sua sine ullis bonis meritis nostris, imo praecedentibus et malis meritis nostris, indebita largitate conferret? 14. Quia et ea quae dicuntur merita nostra, dona sunt ejus. Ut enim fides per dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
os itaq. quidicunt itane defuit dõ mod̾nat᷑a untret humanã¬
alius quo liberaret homines amiseria mortalitati huiꝰ. ut unige¬
nitũ filiũ dm̃ sibi coęt̃nũ hominẽ fieri uellet induendo huꝰ¬
manã am̃ã ⁊ carnẽ mortalẽq factũ mortẽ ꝑ peti. parũ ẽ sic
um dignitati. uerũ etiã ut ostendamꝰ ñ aliũ modũ possibilẽ
dõ defuisse. cuiꝰ potestati cuncta equalit̾ subiacent. S sanãdȩ
nix̃ miserię cõuenientiorẽ modũ aliũ ñ fuisse. nec ẽẽ opor¬
tuisse. Quid enĩ tã necessariũ fuit aderigendã spẽ nr̃a men¬
tesq mortaliũ cõditione ipsuis mortalitatis ab iectas. ab in¬
mortalitatis desꝑatione liberandaᷤᷤ quã ut demõstrapetꝰ dñs qͣn¬
ti nos penderet ds̃ qͣntũq. diligeret : Quid uͦ huiꝰ iei tanto
isto inditio manifestiꝰ atq. p̃clariꝰ quã ut dĩ filiꝰ in mutabilit̃
bonus inse manens q erat. ⁊ a nob̾ ꝓ nob̾ accipiens qͥ ñ erat. atq

Expanded text:
os itaque qui dicunt, Itane defuit Deo modus alius quo liberaret homines a miseria mortalitatis hujus, ut unigenitum Filium Deum sibi coaeternum, hominem fieri vellet, induendo humanam animam et carnem, mortalemque factum mortem perpeti? parum est sic um dignitati: verum etiam ut ostendamus non alium modum possibilem Deo defuisse, cujus potestati cuncta aequaliter subjacent; sed sanandae nostrae miseriae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim tam necessarium fuit ad erigendam spem nostram, mentesque mortalium conditione ipsius mortalitatis abjectas, ab immortalitatis desperatione liberandas, quam ut demonstraretur nobis quanti nos penderet Deus, quantumque diligeret? Quid vero hujus rei tanto isto indicio manifestius atque praeclarius, quam ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis pro nobis accipiens quod non erat, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
indigentia donec adea ꝑuemat.⁊ quasi pariat ea. Unde
elegant̃ in latina lingua parta dicunt᷑. ⁊ reꝑta atq cõꝑta.
Qux uerba quasi a partu ducca resonant. quia cõ cupiscentia
cũ cõceꝑit parit peccatũ. Unde dñs clamat. uenite ad me om̃s
qui laboratis ⁊ honerati estis. ⁊ alio boco. le p̃gnantibꝰ ⁊ maman¬
tibus in illis diebꝰ. Cũ itaq ad partũ uerbi referret omĩa. uł
recte facta uł peccata. exore in qͥt tuo iustificab̾is. ⁊ exore tuo
cõ dẽpnab̾is. hos uolens intelligi m hoc uisibile.s in teruiꝰ in¬

Expanded text:
indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde eleganter in latina lingua parta dicuntur et reperta atque comperta, quae verba quasi a partu ducta resonant. Quia concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . Unde Dominus clamat, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis : et alio loco, Vae praegnantibus et mammantibus in illis diebus . Cum itaque ad partum verbi referret omnia vel recte facta vel peccata, Ex ore, inquit, tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis : os volens intelligi, non hoc visibile, sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ natũ idipsũ ẽ.cũ uoluntas in ipsa noticia cõ quiescit.
qͣ fit in amore spaliũ. Cui enĩ uerbi gr̃a ꝑfecte nouit. ꝑfecteq
amat iusticiã. iã iustus ẽ. etiã si nulla existat scđm eã forin¬
secus ꝑm̃bra corporis oꝑandi necessitas. In amore aut̃ carna¬
liũ tp̃raliũq. rerũ sic̃ in ipsis am̃aliũ fętibꝰ alius ẽ cõceptus
uerbi alius partus. Illic enĩ qͥ cõ cupiendo cõcipit᷑. ad ipiscẽdo
nascit᷑. qm̃ ñ suffic̃ auariciȩ nosse ⁊ amare aurũ nisi ⁊ habe¬
at. nrq nosse.⁊ amare uesci aut cõ cũbere. nisi etiã id agat.
neq nosse ⁊ amare honores ⁊ imꝑia nisi ꝓueniant. quȩ
tam̃ omĩa nec ad epta sufficiũt̃. Qui enĩ bib̾it in qͥt ex hacaqͥ¬
siciet iterũ. ideoq ⁊ in psalinis. cõ cepit in qͥt dolorẽ. ⁊ peꝑit
iniquitatẽ.Dolore uł laborẽ dic̃ cõcipi.cũ ea cõcipiuntur
quȩ nosse ac uelle ñ suffic̃.⁊ mardescit atq egrotat amnũs

Expanded text:
 natum idipsum est, cum voluntas in ipsa notitia conquiescit, quod fit in amore spiritualium. Qui enim, verbi gratia, perfecte novit, perfecteque amat justitiam, jam justus est, etiamsi nulla existat secundum eam forinsecus per membra corporis operandi necessitas. In amore autem carnalium temporaliumque rerum, sicut in ipsis animalium fetibus, alius est conceptus verbi, alius partus. Illic enim quod cupiendo concipitur, adipiscendo nascitur. Quoniam non sufficit avaritiae nosse et amare aurum, nisi et habeat; neque nosse et amare vesci, aut concumbere, nisi etiam id agat; neque nosse et amare honores et imperia, nisi proveniant. Quae tamen omnia, nec adepta sufficiunt. Qui enim biberit ex hacit iniquitatem . Dolorem vel laborem dicit concipi, cum ea concipiuntur quae nosse ac velle non sufficit, et inardescit atque aegrotat animus
Abbreviated transcription (Latin):
sentire ꝑ corporis sensus ex trinsecũ corporalia. ⁊ ea memorie ii.
fira reminisci. atq. in eis appetere cõ ducibilia. fugere in como¬
da. uerũ ea notare. ac ñ solũ naturalit abta. s etiã deindus¬
tria memoriȩ comendata retinere.⁊ in obluuonẽ iã iãq la¬
bentia recordando atq cogitando rursus in pͥtiere. ut quẽ¬
ad modũ ex eo q gerit memoria cogitatio format᷑. sic ⁊ hoc
ipsũ qđ in meinoria ẽ cogitatione formet᷑. ẜ ictas aut̃ uisio¬
nes hinc atq inde recordata quelibet sumendo ⁊ quasi as¬
suendo cõponere. inspicere quẽ ad modũ in hoc rerũ genere
quȩ ueri similia sunt discernãt᷑ aueris. ñ sp̃alibꝰ s ipsis cor

Expanded text:
sentire per corporis sensus extrinsecus corporalia, et ea memoriae fixa reminisci, atque in eis appetere conducibilia, fugere incommoda: verum ea notare, ac non solum naturaliter rapta, sed etiam de industria memoriae commendata retinere, et in oblivionem jamjamque labentia recordando atque cogitando rursus imprimere; ut quemadmodum ex eo quod gerit memoria cogitatio formatur, sic et hoc ipsum quod in memoria est cogitatione firmetur: fictas etiam visiones, hinc atque inde recordata quaelibet sumendo et quasi assuendo, componere, inspicere, quemadmodum in hoc rerum genere quae verisimilia sunt discernantur a veris, non spiritualibus, s
Abbreviated transcription (Latin):
intelligant᷑. ut ñ quasi nr̃is ex cusationibꝰ illudan¬
tur. s re ipsa expiantur ⁊ eẽ illud summũ bonũ qd purgatissimi m̃tibꝰ
cernitꝰ᷑. ⁊ a se ꝓpterea cęrni cõp̃hendiq ñ posse. qͥa ñtis humanȩ acies
in ualida. intã excellenti luce ñ figit᷑. nisi ꝑ iusticiã fidĩ nutrita uege¬
demõstrandũ ẽ. Deinde si uoluerit ⁊ ad uiuerit ds̃ istis garulis racioci¬
natoribꝰ elacioribꝰ qͣm capacioribꝰ atq id õ morbo ꝑiculosiore laborantibꝰ
sic fortasse seriuemꝰ. ut inueniant aliqͥd unde dubitare ñ possuit. ⁊
obħ in eo q in uenire nequiuerit. desuis m̃tibꝰ pociꝰ quã deipsa ũitate

Expanded text:
intelligatur; ut non quasi nostris excusationibus illudantur, sed reipsa experiantur, et esse illud summum bonum quod purgatissimis mentibus cernitur, et a se propterea cerni comprehendique non posse, quia humanae mentis acies invalida in tam excellenti luce non figitur, nisi demonstrandum est. Deinde si voluerit et adjuverit Deus, istis garrulis ratiocinatoribus, elatioribus quam capacioribus, atque ideo morbo periculosiore laborantibus, sic fortasse serviemus, ut inveniant aliquid unde dubitare non possint, et ob hoc in eo quod invenire nequiverint, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate
Abbreviated transcription (Latin):
moris uł tunoris. ad iiciũ fidĩ uł ordinẽ redeãt. iã sentientes quã
salubrit̾ in scã ȩceła mediina fideliũ cõstituta sit. ut ad ꝑceptionẽ
ĩ comutabił ueritatis in becillã m̃tẽ cbseruata pietas sanet. nein
opmionẽ naxiȩ falsitatis. temeritas in ordinata p̾cipitet. Nec pige¬
bit aut̃ me. sicubi esito querere. nec pudebit. sicubi erro discere.li.iii.¬

Expanded text:
itium fidei et ordinem redeant, jam sentientes quam salubriter in sancta Ecclesia medicina fidelium constituta sit, ut ad perceptionem incommutabilis veritatis imbecillem mentem observata pietas sanct, ne in opinionem noxiae falsitatis temeritas inordinata praecipitet. Nec pigebit autem me, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit, sicubi erro, discere. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Qui qͣmuis etiã ipse ad nutũ dĩ seruiat. ꝑ seuerantia tam̃ cõu¬
suetudinis amisit amnurationẽ. sic̃ s̃ quȩ uł breuissimiꝰ uł cer¬
te ñ longiꝰ interualliᷤᷤ tpr̃m cȩlo tra mariq mutant᷑. siue
nascentibꝰ siue occidentibꝰ rebꝰ siue aliaᷤ alit̃ atq alit̾ apparẽtibꝰ.
alia uͦ qͣmuiᷤ exipso ordine uenientia. tam̃ ꝓpt̃ longiora inter¬
ualla tpr̃m minus usitata. quȩ licet multi stupeant ab in qͥ¬
sitoribꝰ huiꝰ scłi cõ p̃hensa s̃. & ꝓgressus generationũ qͦ sepi
repetita. ⁊ epluribꝰ cognita eo in inus mira s. sicuti s̃ defectꝰ lu¬
etiã causis aliis ea tribuere.uł ueris s ꝓximis cũ om̃ino iudẽ
ñ possent. suꝑiore ceteris hominibꝰ causã idẽ uoluntatẽ dĩ uł¬

Expanded text:
qui quamvis etiam ipse ad nutum Dei serviat, perseverantia tamen consuetudinis amisit admirationem: sicuti sunt quae vel brevissimis, vel certe non longis intervallis temporum, coelo, terra, marique mnascentibus, sive occidentibus rebus, sive alias aliter atque aliter apparentibus: alia vero quamvis ex ipso ordine venientia, tamen propter longiora intervalla temporum minus usitata. Quae licet multi stupeant, ab inquisitoribus hujus saeculi comprehensa sunt, et progressu generationum quo saepius repetita, et a pluribus cognita, eo minus mira sunt. Sicuti sunt defectus luetiam causis aliis ea tribuere, vel veris, sed proximis, cum omnino videre non possent superiorem caeteris omnibus causam, id est voluntatem D
Abbreviated transcription (Latin):
quidatꝰ ẽ nob̾.⁊ alia multa. quia ⁊ qui diligit dm̃. cõ sequens ẽ
ut faciat qd p̃cepit ds̃. ⁊ in tantũ diligit. in quantũ fac̃. Cõsequẽs
gͦ ẽ. ut ⁊ ꝓarimũ diligat. quia hoc p̃cepit ds̃. siue tantũ ꝓximi
dilectionẽ scriptura cõmemorat. sicuti ẽ illud. inuicẽhone¬
ra ur̃ã portate.⁊ sic ad implebitis legẽ xpĩ. & illud. Omĩs enĩ lex
inimo sermone impletur. in eo qdscriptũ ẽ. diliges ꝓximũ tuũ

Expanded text:
et alia multa — quia et qui diligit deum, consequens est, ut faciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, et illud: omnis enim lex in uno sermone imple
Abbreviated transcription (Latin):
udõ sequit᷑ dicens. ⁊ in uenietis requiẽ anĩab̾ ur̃is. Dilectio eni
ñ in flat᷑ ⁊ ds̃ dilectio ẽ.& fideles in dilectione ad quiescunt illi.
ꝓeuocati abstrepitu quiforis ẽ. ad gaudia silentia. ⁊ a¬

Expanded text:
ideo sequitur dicens: Et invenietis requiem animabus vestris . Dilectio enim ideo sequitur dicens: Et invenietis requiem animabus vestris . Dilectio enim  et: deus dilectio est, et: fideles in dilectione adquiescunt illi, reuocati ab strepitu, qui foris est, ad gaudia, silentia.
Abbreviated transcription (Latin):
uł partibꝰ mundi auferunt᷑ ab eo longeq ractantur ñ int uolbrꝰ
locoras: diuersitate affectuũ. Ed terius enĩ conantꝰue anecraora¬
testatẽ uł audierint ułut cũq cogitauerint. facta magis eiꝰ appe¬
tunt quȩ h umana mirat᷑ infirmitas. ñ imitanes pietareł qura
auuina requies cõparat᷑. Malunt enĩ suꝑbe hoc posse qͣ angłs. qͣm
deuote hoc eẽ qͥ augłs. Hõ enĩ sc̃s quis qͣm potestate sua gaudet. s
cius a quo ħ abet posse. quicqͥd cõgru ent̃ potest. ⁊ nouit potentas
eẽ cõ iuingꝰ om̃ipotenti pra uoluntate. quã ꝓpria uoluntate posse
ens. ut mirantes doceret ampliora. ⁊ temporalibꝰ in solitis urter¬
tos atq suspensos ad ȩcña atq. interiora cõ uerteret. uenite ũtu
ad me qui laboratis ⁊ honerati estis. ⁊ ego uo̾ reficiã. Tollite iugũ
sait dis ctte ame qm̃ mitissũ. ⁊ humilis corde. Potentior e
enĩ ⁊ tutior solidissima humilitas. quã uento sissima celsitudo

Expanded text:
vel partibus mundi, auferuntur ab eo longeque jactantur; non intervallis locorum, sed diversitate affectuum: exterius enim conantur irtestatem uel audierint uel utcumque cogitauerint, facta magis eius appetent, quae humana miratur infirmitas, non imitantur pietatem, qua diuina requies comparatur. malunt enim superbe hoc posse quod angelus, quam deuote hoc esse quod angelus. non enim sanctos quisquam potestate sua gaudet, sed eius a quo habet posse quidquid congruenter potest, et nouit potentius esse coniungi omnipotenti pia uoluntate, quam propria uoluntate posse alia faciens, ut mirantes doceret ampliora et temporalibus insolitis intentos atque suspensos ad aeterna atque interiora conuerteret: uenite, inquit, ad me, qui laboratis et onerati estis, et ego nos reficiam; tollite iugum sed ait, Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Potentior est enim et tutior solidissima humilitas, quam ventosissima celsitudo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ.⁊ decognoscendo dõ.nisi qͥd sit uera dilectio: Immo uͦ qͥd
sit dilectio. Ea quippe dilectio dicenda quȩ uera ẽ. Alioqͥn cupidi¬
tas ẽ. atq. ita cupidi abusiue dicunt᷑ diligere quẽ ad modũ cupere
abusiue dicunt᷑ qͥ diligũt. Hęc ẽ aut̃ uera dilectio. ut inherentes
ueritati. iuste uiuamꝰ. ⁊ idõ cõtempnamꝰ omĩa mortalia p̃amore
hominũ qͦ eo uolumꝰ iuste iuuere. Ita enĩ ⁊ mori ꝓ fr̃ibꝰ utilit̃ pa¬
p̃cepta sint in quibꝰ tota lex pendet ⁊ ꝓpħȩ. dilectio dĩ ⁊ dilectio
ꝓarimi. ñ in merito plerũq. scriptura ꝓutr&q unũ ponit.
siue tantũ dĩ. sicuti ẽ illud. scimꝰ qm̃ diligentibꝰ dm̃ omĩa coope

Expanded text:
 et de cognoscendo deo, nisi quid sit uera dilectio, immo uero quid sit dilectio. ea quippe dilectio dicenda, quae uera est; alioquin cupiditas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur qui diligere, quemadmodum cupere abusiue dicuntur qui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter papraecepta sint in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit: sive tantum Dei, sicuti est illud, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cogitemꝰ siue ad cõtemplatulã scientiã ꝑtineant. qͣm ꝓprie sapi¬
entiã. siue ad actiuã quã ꝓprie scientiã nuncupandã eẽ disse¬
rui. Simul enĩ utrũq m̃tis ẽ uiuiꝰ. ⁊ unago dĩ una. Cũ uͦ dein¬
feriore distinctius ⁊ seorsius agit᷑ tẽ ñ ẽ uocanda imago dĩ.
qͣmiuis ⁊ tunc inea ñ nulla repꝑiat᷑ similitudo illiꝰ trinitatis.¬

Expanded text:
am scientiam pertineant, quam proprie sapientiam, sive ad activam, quam proprie scientiam nuncupandam esse disserui. Simul enim utrumque mentis est unius, et imago Dei una. Cum vero de inferiore distinctius et seorsum agitur, tunc non est vocanda imago Dei, quamvis et tunc in ea nonnulla reperiatur similitudo illius Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
q scimuᷤᷤ loquam. ⁊ exipsa scientia quã memoria tenomꝰ nas¬
catur uerbũ qd eiꝰ modi sit om̃mo. cuiꝰ modi ẽ illa serentia deqͣ
nascit᷑. F ormata quippe cogitatio ab ea re qͣmscimꝰ. uerbũ ẽ q
in corde dicimꝰ. qd nec grecũ ẽ nec latinũ. nec linguę alicui
alteriꝰ. S cũ id opꝰ ẽ mncoꝵ quibꝰ loquim᷑ ꝑferre noticiã: aliqͣ¬
signũ qͦ significet᷑ assumit᷑. & plerũq sonꝰ aliqͣndo etiã nut
ille auribꝰ ille oculis exhibetꝰ. ut ꝑ signa corporalia etiã corpo¬
ris sensibꝰ uerbũ qd m̃te gerimꝰ innotescat. Nã ⁊ innuere qͥd
ẽ. nͥ qͦdã mͦ uisibilit̃ dicere : Est inscripturiᷤ scĩs huiꝰ sententię

Expanded text:
 memoria tenemus, nascatur verbum quod ejusmodi sit omnino, cujusmodi est illa scientia de qua nascitur. Formata quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec graecum est, nec latinum, nec linguae alicujus alterius; sed cum id opus est in eorum quibus loquimsignum quo significetur assumitur. Et plerumque sonus, aliquando etiam nutus, ille auribus, ille oculis exhibetur, ut per signa corporalia etiam corporis sensibus verbum quod mente gerimus innotescat. Nam et innuere quid est, nisi quodam modo visibiliter dicere? Est in Scripturis sanctis hujus sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
inquit deore decorde exeunt. ⁊ hȩc comquinat᷑ homin ẽ.
Decorde enĩ exeunt cogitationes male.⁊ cetã. Quid hac expo¬
sitione lucidiꝰ nec tam̃ qͥa dicimꝰ locutiones cordis eẽ cogi¬
tationes: idõ ñ sunt etiã uisiones exortȩ denotieiȩ uisionibꝰ
qͣndo uere s. Foris enĩ cũ ꝑ corpꝰ hȩc fuint. aliud ẽ locutio.
aliud uisio. Intꝰ aut̃ eũ ea cogitamꝰ. utrũq unũ ẽ. sic̃ audi¬
tio ⁊uisio. duo quedã funt int̾se distantia insenfibꝰ corporiᷤ
in amo aut̃ ñ ẽ aliud atq aliud uidere ⁊ audire. Accũ ꝑhoe lo¬
cutio foris ñ uideat᷑. s pociꝰ audiat᷑ꝰ. locutiones tam̃ in teriores
in qͥt intra se. hic blasphemat. deinde subꝰ uinã.⁊ cũ uidisset
iħs cogitationes eoꝵ.Uidit gͦ qd dixer̃. Uuidit enĩ cogitatione fua
cogitationes eoꝵ qͣs illi soli se putabant uidẽ. Quis quiꝰ gͥ potest

Expanded text:
t de ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem. De corde enim exeunt cogitationes malae , etc. Quid hac expositione lucidius? Nec tamen quia dicimus locutiones cordis esse cogitationes, ideo non sunt etiam visiones exortae de notitiae visionibus, quando verae sunt. Foris enim cum per corpus haec fiunt, aliud est locutio, aliud visio: intus autem cum cogitamus, utrumque unum est. Sicut auditio et visio duo quaedam sunt inter se distantia in sensibus corporis, in animo autem non est aliud atque aliud videre et audire: ac per hoc cum locutio foris non videatur, sed potius audiatur, locutiones tamen interiores,inquit, intra se, Hic blasphemat; deinde subjunxit, Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum. Vidit ergo quae dixerunt. Vidit enim cogitatione sua cog
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uera s. alioqͥn. nota ñ eẽnt. Nemo enĩ falsa nouit. nͥ
cũ falsa eẽ nouit. Qđ si nouit. uerũ nouit. Uerũ ẽ enĩ q illa
falsa s. Dehis gͦ nc̃ disserimꝰ quȩ nota cogitamꝰ. ⁊ nota s̃ nob̾
etiã si ñ cogitent᷑ a nob̾. S certe si ea dicere uelimꝰ. nͥ cogitata
ñ possious. Hã si ⁊ uerba ñ sonent in corde suo dic̃ utiq qͥ cogitat
unde illud ẽ in libro saprentiȩ. dixer̃ apud se cogitantes ñ fecte.
Exposuit enĩ qͥd sit dixer̃ apud se.cũ ad didit cogitantes. huc
suile ẽ in eugłio qd quida seribe. eũ audissent adnõ dictũ pu¬
ralitico. cõfideꝰ fili remittunt᷑ tibi peccata tua. dixer̃ intra se
hic blasphemat. Cuid ẽ enĩ dixer̃ intra se. nisi cogitando:
Deniq sequit᷑ &x cũ uidisset iħs cogitationes eoꝵ. dix̃. Ut qͥd
cogitatis mala in cordibꝰ ur̃is: Sic matħs. Lucas aut̃. hoc idẽ

Expanded text:
essent. Nemo enim falsa novit, nisi cum falsa esse novit: quod si novit, verum novit; verum est enim quod illa falsa sint. De his ergo nunc disserimus quae nota cogitamus, et nota sunt nobis etiam si non cogitentur a nobis. Sed certe si ea dicere velimus, nisi cogitata non possumus. Nam etsi verba non sonent, in corde suo dicit utique qui cogitat. Unde illud est in libro Sapientiae: Dixerunt apud se cogitantes non recte . Exposuit enim quid sit, Dixerunt apud se, cum addidit, cogitantes. Huic simile est in Evangelio, quod quidam Scribae cum audissent a Domino dictum paralytico, Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua; dixerunt intra se, Hic blasphemat. Quid est enim, dixerunt intra se, nisi cogitando? Denique sequitur, Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum, dixit: Utquid cogitatis mala in cordibus vestris ? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ : ut cognouit aut̃ iħs cogitationes eoꝵ. respdens dix̃ ad illoᷤ
Quid cogitatis in cordibꝰ ur̃is . Euale ẽ in libro sapientiȩ dixer
cogitantes. tale ẽ hic. cogitauer̃ dicentes. Et illie enĩ ⁊ hic
osfendit᷑ intrase atq in corde suo dicere. ⁊dẽ cogitando dicẽ.
Direr̃ quippe intra se. ⁊ dictũ ẽ eis qͥd cogitatis. ⁊ deillo aiuite
cuiꝰ uberes fructus ager attulit. ait ipse diĩs. & cogitabat
untra se dicens. Quedã gͦ cogitationes. locutiones sunt cordiꝰ
ubi ⁊ os eẽ dñs ostendit cũ ait. ñ q intrat in os comquinat ho¬
minẽ. s q ꝓcedit ex ore. hoc comquinat hominẽ. Uinasen¬
tentia. duo quedã hominis ora cõ plexus ẽ.umĩ corporis.
alterũ cordis. Nã utiq unde illi hominẽ putauer̃ inqͥnari.
i os intrat corporis. Unde aut̃ dñs dix̃ in quinari hominẽ.
decordis ore ꝓcedit. Ita quippe exposuit ipse q dixerat. Hã
paulo pꝰ dehac discpłis suis. ad huc ⁊ uos inqͥt sine intellectu

Expanded text:
respondens dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris ? Quale est in libro Sapientiae, Dixerunt cogitantes; tale hic est, Cogitaverunt dicentes. Et illic enim et hic ostenditur, intra se atque in corde suo dicere, id est, cogitando dicere. Dixerunt quippe intra se, et dictum est eis, Quid cogitatis? Et de illo divite cujus uberes fructus ager attulit, ait ipse Dominus, Et cogitabat intra se, dicens . 18. Quaedam ergo cogitationes locutiones sunt cordis, ubi et os esse Dominus ostendit, cum ait: Non quod intrat in os coinquinat hominem; sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem. Una sententia duo quaedam hominis ora complexus est, unum corporis, alterum cordis. Nam utique unde illi hominem putaverant inquinari, in os intrat corporis: unde autem Dominus dixit inquinari hominem, de cordis ore procedit. Ita quippe exposuit ipse quod dixerat. Nam paulo post de hac re discipulis suis: Adhuc et vos, inquit, sine intellectu