comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
binis uehebatur in equis. Et cum in suo uehi¬
culo meditatione theorica cęlestẽ agens in
terris uitam. suum ut solebat dominatorem
oraret: de alto ꝓcidens loco. alter bruto ani¬
mo equus saliens subcurrũ. & infrenatus ha¬
benis fortiter se extorquens. & de iugo semet
remanente iuigo. exterritus ꝑ campestria cu¬
currit: & sic manus dñi diuina uigum pen¬
dens sine precipicio sustentat. Et uirtute tur¬
ba obtestimonium uirtutis diuinȩ secura
in suo orans uehiculo: cum uno equo sub
curru posito. ad plebis conuentionẽ dis¬
cursu placabili illesa ꝑuenit. Et signis &
uirtutibus suam confirmans doctrinam
sermonib salutaribꝰ ce sale diuino conditis
plebem hortata est:
oc autẽ uirtutib ipsius uidetur nobis
ẽẽ. deputandum: cũ aꝑ ferus singula¬
ris &e siluestris territus ac fugitius essẽt. ad
gregem porcorum brigidȩ felicissimȩ con-¬
citus cursu p̃peti ꝑuenit. Quem ipsa ueni¬

Expanded text:
binis vehebatur, et cum in suo vehibinis vehebatur, et cum in suo vehiculo meditatione theorica coelestem agens in terris vitam, suum, ut, solebat, dominatorem oraret, de alto procidens loco, alter bruto animo equus saliens in curru, et inrefrenatus habenis fortiter se excutiens, et de jugo extet de jugo exterritus per campestria cucurrit; et sic manus Domini jugum pendens sine praecipitio sustentavit. Et vidente turba, ob testimonium divinae virtutis secuta, in suo orans vehiculo cum uno equo sub curru posito, ad plebis conventionem, discursu placabili, illaesa pervenit, et sic signis et virtutibus sua confirmans, doctrina, sermonibus salutaribus, et sale divino conditis, plebem exhortata est. Et hoc virtutibus ejus videtur nobis esse deputandum. Cum aper ferus singularis et silvestris territus et fugitivus esset, ad gregem porcorum Brigidae felicissimae concitus cursu praecipiti pervenit. Quem ipsa v
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum campum. ne molestiam in uacca
minanda infirmus longo fessus itinere su¬
stineret: uitulũ post tergum eius in curru
precepit poni. Et sic eum uacca lingua tan¬
gens & tanquã ꝓpͥum diligens: nemine eã
cogente usq ad loca destinata consecuta ẽ.
km̃i uidetis fr̃s: quod et bruta contra consue¬
tudinẽ famulabantur ei animalia:
uodam iterum tempore. alii nequissimi
fures. qui nec dm̃ nec homines reuere¬
bantur. de aliqua ꝓuincia oblatrociniũ ue¬
nientes. & amnẽ grandem facili meatu pe¬
dum egredientes. boues ipsius furati sunt:
Sed eos eadem reuertentes uia. impetus ingeis
fluminis inundatione aquarũ subito facta
conturbauit: ita ut amnis flumen ad instar
muri erectum.scȩlestissimã boum fraudẽ bea¬
tȩ brigidȩ ꝑse transire non ꝑmisit: sed eos
fures dimergens & distrahens. boues de eoꝵ
manib liberati. loris in cornibꝰ pendentibꝰ ad
gida cogente aliqua necessitate con

Expanded text:
tissimum campum, ne molestiam in vacca tissimum campum, ne molestiam in vacca minanda infirmus longo fessus itinere sustentaret, vitulum post tergum ejus in currum poni praecipiebat. Et sic eum vacca lingua lambens, et tanquam proprium diligens, nemine eam cogente, usque ad loca destinata consecuta est. Charissimi videtis fratres, quod et bruta contra consuetudinem ei famulabantur animalia. Quodam intervallo temporis alii nequissimi fures, qui nec Dominum nec homines verebantur, de aliqua provincia ob latrocinium venientes, per amnem grandem facili meatu pedum egredientes, bovem ipsius furati sunt. Sed eos eamdem revertentes viam impetus ingentis fluminis, inundatione aquarum subito facta, conturbavit. Non enim flumen instar muri erectum scelestissimam boum fraudem beatae Brigidae per se transire permisit; sed eosdem fures demergens et secum trahens, boves de ipsorum manibus liberati, loris in cornibus pendentibus, ad gida, cogente aliqua necessitate util
Abbreviated transcription (Latin):
carnes coxerant ut aliquid ãbillis: pauꝑi
deferrec festinauit. At illoꝵ unus stolidis¬
simus famulus qui carnes coxerat. insipien¬
ter partẽ non dum carnis coctam in alba¬
tũ ipsius sinuatȩ uestis receptaculũ trans¬
iecit: & sic illa non fuscato mantili. sed in
suo candido colore manente portans pau-¬
ꝑi tribuit:
ecnon &e hoc de eius gestis felicib ad¬
mirari debet. Confluentibus enim ad
eam undiq pauꝑib & ꝑ egrinis ingenti fa¬
ma untutũ & nimiȩ largitatis tractis. acce
dens inter eos ingratus quidam leꝓsus: op¬
timam de armento uaccam cũ optimo uitu¬
lo om̃ium uitulorum simul sibi donari po-¬
scebat. Hȩc ipsa eius audiens p̃ces. non distu-¬
lit: sed mox illam quã optimam didicit de
om̃ibꝰ uaccam. & alicuius uaccȩ uitulum ele-¬
gantẽ & optimũ. roganti infirmo uolunta-¬
rie donauit: & misericorditer suũ cũ illo
transmittens currum. ꝑiter longum. & la¬

Expanded text:
carnes coxerant, ut ab illis aliquid pauperi carnes coxerant, ut ab illis aliquid pauperi deferret, festinavit, et illorum unus stolidissimus famulus, qui carnes coxerat, insipienter partem nondum carnis coctam, in albatum ipsius sinuatae vestis receptaculum transjecit, et sic illa, non suffocato mantili, et in suo candido colore manente portans pauperi tribuit. Nec non et hoc de gestis felicibus admirari debet. Confluentibus enim ad eam undique pauperibus et peregrinis, ingenti fama virtutis, et nimiae largitatis tracti, accedens ad eam inter eos ingratus quidam leprosus, optimam de armento vaccam cum optimo vitulo omnium vitulorum insimul sibi donari poscebat. Nec ipsa ejus audiens preces distulit; sed mox illam quam optimam de omnibus vaccam, et alius vaccae vitulum elegantem et optimum roganti infirmo voluntarie donavit; et misericorditer suum cum illo ransmittens currum pariter, longum et la
Abbreviated transcription (Latin):
lia nulla daret responsa: respondens ma-¬
tri dixit se dimissuram filiȩ manũ. nisi sibi
prius responsum redderet. Et cũ filiam
secunda uice interrogaret de eadẽ re: res¬
pondit filia sibi dicens. non aliud quam qđ
tu uolueris agere uolo. Ae sic postea aꝑto.
ore sine linguȩ impedim̃to & soluto ipsius
t quib hoc eiusdẽ opus nullis multoꝵ
aurib antea in auditum. scrupulum
non moueat: Cũ enim huius animus eẽt
intentus cęlestiũ meditationi: quandã non¬
transacto: intacta & in tegra reꝑta est. Non
enim canis ausus ẽ. comedere depositũ
beatȩ uirginis: sed custos patiens lardi. &
idoneus contra suũ solitum morẽ diuina
refrenatus uirtute et domitꝰ extitit:
t crescente quotidie miraculorũ nume¬
ro. quȩ uix enumerari possunt: quan¬
tum miscđiȩ & pietatis inpauꝑes elemo¬
sinas oportune & importune postulantes
oꝑata est. Nam cum aliquis indigens cibo
pauperum eam rogaret: illa ad eos qui

Expanded text:
lia nulla daret responsa, respondens malia nulla daret responsa, respondens matri dixit, se non dimissuram filiae manum, ni sibi prius responsum redderet. Et filiam cum secunda vice interrogaret, respondit filia sibi dicens: Non aliud, nisi quod tu volueris, volo agere. Ac sic postea aperto ore sine linguae impedimento, et soluto ipsius Et quibus hoc ejusdem opus nullis multorum auribus inauditum scrupulum non moveret? Dum enim haec animo esset intenta coelestium meditatione, ut semtransacto, intacta et integra reperta est. Non enim canis ausus comedere depositum beatae virginis, sed custos patiens lardi et idoneus contra suum solitum morem divina refrenatus virtute exstitit. Accrescente quotidie miraculorum numero, quae vix enumerari possunt, quantum misericordiae et pietatis, et in pauperes eleemosynarum opportune et inopportune postulantium operata est! Nam cum aliquis indigens cibo pauperum eam rogaret, illa ad eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
factum de lapide quẽ benedixit inopus
poscentis sufficienter largita est: &e sic ab
ea salem portans lȩtus ꝓpriã domum red
imitatrix diuini nominis excelsissimam
mundi. ⁊ nichilominus suis dicit apłis. uos
estis lux mundi. Et de eisdẽ intulit dicens:
Oꝑa quȩ egofacio : ipsi facient: & maiora hoꝵ
facient. Int̾dum cum quendã naturalis par¬
tus cȩcũ ꝓtulit natum: fides eiusdẽ brigi¬
ex itaq tantis uirtutib illustris. humili.¬
tate cordis. & puritate mentis. &e moꝵ
temꝑantia. ac sp̃uali grã plena. auctorita
nib coetaneis uirginib habere meruit. Qua.¬
dam die cum una exadherentib sibi extrin-¬
bant se inclinans. & humili collo ad eiꝰ paci¬
ficum osculum ꝓcidens ipsa omnibꝰ affabi¬
lis brigida ac felix. conditis sale diuino¬
sermonibus eam salubriter assecuta est. ac
nesciente illa quod ȩẽt muta. & uoluntatẽ
ipsius in terrogans utrum uellet uelato ca¬
da: matre ipsius admonente quod sibi fi-¬

Expanded text:
factum de lapide, quem benedixit, in opus poscentis sufficienter largita est. Et sic ab ea sal portans laetus propriam domum rediit. imitatrix, divini nominis excelsissimam mundi , nihilominus suis dicit apostolis: Vos estis lux mundi, , et eisdem dicens intulit: Opera quae ego facio, ipsi facient, et majora horum facient . Inde quem naturalis partus caecum protulit natum, fides ejusdem BrigiHaec itaque tantis virtutibus illustris, humilitate cordis et puritate mentis, morum temperantia et spirituali gratia plena, tantanibus coaetaneis virginibus habere meruit. Et quadam die, cum una ex adhaerentibus sibi extrinbant, se inclinans et humili collo ad ejus pacificum osculum procidens, ipsa omnibus affabilis Brigida, et felix, conditis sale sermonibus divino eam salubriter allocuta est, ac esciente illa quod esset muta, et voluntatem ipsius interrogans, utrum velato cae vellet, matre ipsius admonente, quod sibi fi
Abbreviated transcription (Latin):
genteam redderet: aut ipsa in seruitutẽ
pabili fragilis ipse concupiscentia eius ute¬
retur. hȩc timens pudica femina: tanquã
cũ nec dum uerba complesset. suꝑuenit
ad se quidam cum piscib de flumine
cisa fuissent. sentis illa argentea quã ille
est: & sic postea secura mente sentem ean¬
dẽ secum portans. & ad conuentũ multitu¬
dinis ꝓpt̾ hanc culpam cum tyranno seuis¬
simo ꝓ grediens. & monstrans illi ꝓpriam
sentem multis testantib qui eam agnoscere
poterant non aliam ẽẽ. sed ipsam de qua ta-¬
lis sermo ferebatur: adherentem sibi femi-¬
nam pudicã de manib tyrann crudelissi-¬
mi liberauit. Et sic ille postea confitens su¬
am culpã. scẽ brigidȩ humilit̃ sua subdidit
colla. Et illa ab om̃ib gloriosa ꝑacto hoc
ingenti miracło grãs agens deo & om̃ia in
eius głam faciens: domũ rediit ꝓpriam:¬

Expanded text:
gentea reddita, aut ipsa femina in servitutem pabili fragilis concupiscentiae uteretur. Et haec timens pudica femina quasi ad cum nec dum verba complesset, supervenit ad se quidam cum piscibus de flumine aperta essent, sentis illa argentea, quam ille est. Et sic postea secura mente eamdem sentem secum portans; et ad conventum multitudinis pro hac culpa cum tyranno infami progrediens, et monstrans sibi eamdem sentem, multis testantibus, qui eam agnoscere poterant, non aliam esse, sed ipsam de qua talis sermo ferebatur, adhaerentem sibi feminam pudicam de manibus tyranni crudelissimi liberavit. Ille vero postea confitens suam culpam, sanctae Brigidae humiliter sua subdidit colla. Tunc illa ab omnibus gloriosa peracto hoc ingenti miraculo gratias agens Deo, et omnia in ejus gloriam faciens, domum rediit propriam
Abbreviated transcription (Latin):
derib auri & argenti ꝑito dixit ut int̃
illos hoc uas disꝑtiret intrib equalib
partib. Cumq ille se excusare cȩpisset
dicens ponderare ȩqualiter non posse:
& confregit intres ut uoluit ȩquales ce¬
consimiles partes. Mirum in modũ cũ
tei in pondere essent emense. nulla pars

Expanded text:
deribus auri et argenti comperto dixit ut inter illos hoc ponderaret tribus aequalibus partibus. Cumque excusare se coepisset dicens, ponderare se aequaliter non posse,  confregit in tres, ut voluit, aequales partes. Mirum in modum, cum tes in pondere essent emensae, nulla pars
Abbreviated transcription (Latin):
ce telaria ligna similiter sibi ꝓcȩteris repara¬
ta. in tali forma & quantitate in qua priora
fuerant comtemplata est. Sicq sc̃a brigi¬
da felici ꝓgressu &e mirabilis facta uiitute:
domui & habitatorib uale dicens. pacifice

Expanded text:
Et telaria ligna similiter sibi prae caeteris reparata, in tali forma et quantitate in qua priora fuerant, contemplata est. Et sic sancta Brigida felici progressu, et mirabili facta virtute, et habitatoribus valedicens, pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
damno sui mirum inmodũ totus integer re-¬
ꝑtus ẽ numerus. & ad mirantes hi qui con-
uerueces ad suum dimiserunt gregem. Et
ille gregis numerus. nec plus nec minus: s
nium super om̃s non immerito sed dignis
laudib excelsissima uisa est:
rabili quoq euentu abhac uenera-¬
bili brigida leprosi ceruisam flagi¬
tantes cũ non haberet. illa uidens aquam
adbalnea paratam. cum uirtute fidei bene-¬
dicens in optimam conuertit ceruisam: & ha-¬
bundanter sitientib tribuit. Ille enĩ qui in
chana galileȩ aquã conuertit inuinum : per
huiꝰ quoq beatissimȩ fidẽ. aquã mutauit in¬

Expanded text:
damno mirum in modum totus integro repdamno mirum in modum totus integro repertus est numero. Et admirantes hi, qui conserveces ad suum remiserunt gregem, et ille gregis numerus nec plus nec minus, sed a in ore omnium non immerito, sed dignis laudibus excelsissima visa est. Mirabili quoque eventu ab hac venerabili Brigida leprosi cervisiam petentes, cum non haberet illa, videns aquam ad balnea paratam, cum virtute fidei benedicens, in optimam convertit cervisiam, et abundanter sitientibus exhausit. Ille enim, qui in Cana Galilaeae aquam convertit in vinum, per hujus quoque beatissimae f
Abbreviated transcription (Latin):
quod solet de optimis trib uaccis exprimi:
ipsa mirabili euentu de una sua expreͤsit
cce ce hanc uirtutẽ uacca¬
beatitudini ur̃ȩ insinuare censeo:
in qua mens pura uirginalis & manus coo¬
Nam hȩc cum suas oꝑe pastorali pasceret
oues incampestri & herboso loco: nunia in
undatione pluuiarũ ꝓfusa humectis
uestib domũ reddiit. Et cũ radius solaris
ꝑforamina domus intrinsecus intraret:
iua umbram optunsa occłoꝵ acie arborẽ
fuisse transuersam & fixam putans. de su-¬
tanquam in arbore grandi & firma in ip¬
so tenui solari radio uestis pependit. Et cũ
ipsius domus habitatores & uicini hoc in-
parabilẽ dignis laudib extollebant:¬
iuxta gregem ouium pascendum cũ-¬
rã pastorali eẽt sollicita: aliquis nequam
adolescens callide subripiens. & ipsius lar-
ueces inuna die detulit. & insecreto abscon-¬
caulas fuisset dirigendus. & duab uel trib
uicibus diligentissime an numeratus : sine

Expanded text:
quod solet de optimis tribus vaccis exprimi, quod solet de optimis tribus vaccis exprimi, ipsa mirabili eventu de una sua expressit vacca. Ecce et hanc virtutem beatitudini vestrae intimare censeo, in quam mens pura virginalis, et manus cooNam haec cum suas ope pastorali pasceret oves in campestri, loco herboso, largitate nimia pluviarum profusa, humidis vestibus domum rediit. Et cum umbra solaris per foramina domum intrinsecus intraret, illam umbram obtusa oculorum acie, arborem fuisse transversam et fixam putans, ac tanquam in arbore grandi et firma, in ipsa tenui solari umbra vestis pependit. Et cum ipsius domus habitatores vicini hoc ingeparabilem dignis laudibus extollebantjuxta gregem ovium pascendum cura pastorali esset sollicita, aliquis nequam adolescens callide subripiens, et ipsius largna die detulit, et in secreto absconcaulam esset dirigendus ex more, duabus vel tribus vicibus diligentissime adnumeratus, sine
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt demptum plenissime reꝑtum est. Et
ualde hi qui hoc uiderunt ad mirantes: pu¬
ellam incomparabili uirtute fidei & merito
bonarũ uirtutũ dignis laudib diuulgauert̃
lo tempore messores ac oꝑarios
conuocauit in messem suã. Facta ue¬
ro illa messorum conuentione. nebulosa ac
exnubib effusis ꝑtotam illam in circuitu ꝓum¬
ciam. acriuulis guttarum affluenter ꝑcon¬
ualles & rimas t̾rarum currentib. sua messis
sola arida sine pluuiarũ impedim̃to &e tur¬
batione perstitit. & cum om̃s messores ipsius
sui sine ulla umbra caliginis pluuiȩ. illa
tota die ab ortu usq ad occasum solis messo¬
res dei potentia opus exercebant:
cce inter cęteras uirtutes ipsius. hoc
ep̃is. & cũ ea hospitantibus. cũ non haberet
unde eos cibaret: adiuta dĩ multiplici uir¬
tute. solito more habundanter ut sua pos¬
cebat necessitas. uaccam unã tribꝰ contra
consuetudinẽ in una die uicib mulsit. Et

Expanded text:
esset dempta, plenissime reperta est. Et esset dempta, plenissime reperta est. Et valde hi qui hoc viderunt, admirantes puellam incomparabilem virtute fidei, merito bonarum virtutum, dignis laudibus divulgaverunt. Et eadem messores ac operarios convocat in messem suam; et facta illa messorum conventione, nebulosa ac ex nubibus effusis, per totam illam in circuitu provinciam, ac rivulis guttarum effluentia per convalles et rimas terrarum currentibus, sola messis sua arida sine pluviarum impedimento et perturbatione perstitit; et cum omnes messores undique sui, sine ulla umbra caliginis pluviae, illa die tota, ab ortu usque ad occasum, messores, Dei potentia opus exercebant. Ecce inter caeteras virtutes ipsius hoc det cum ea hospitantibus, cum non haberet unde eos cibaret, adjuta Dei multiplici virtute solito more abundanter, ut sua poscebat necessitas, vaccam unam tribus, contra consuetudinem, in una die vicibus mulsit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecit. tantam fidei uirtutem inuirgina¬
l pectore constitisse admirati sunt:
ecce non multo post cum eam sui parentes mo
rium. & pudicitiam. & tantȩ castitatis amorẽ
intali uirgine: pallium album et uestem can-¬
didam super ipsius uenerabile caput impo¬
suit. Quȩ coram deo & ep̃o ad altare genua
um quo altare fulciebatur manu tetigit Qd̃
lignum in commemorationẽ pristinȩ uirtu¬
tis usq ad presens tempꝰ uiride ac si non eẽt
excisum &e decorticatum. sed inradice fixum
uirescit: & usq hodie languores & morbos de
om̃ibꝰ expellit fidelib.
michi uidetur cõmemorare illam uii.
quam hȩc famosissima famula dei. ac diui¬
no in cessant̃ famulatui tradita oꝑata est.
Nam cum aliquando illa incaldaria lar¬
dum aduenientib hospitib coxisset: cani
adulanti ac flagitanti misericorditer id tra¬
didit. Et cum lardũ de caldaria tractum
ac postea hospitib esset diuisum: ac si non

Expanded text:
hoc fecit, tantam fidei virtutem virginahoc fecit, tantam fidei virtutem virginali pectore constitisse admirati sunt. Ac non multo post, cum eam sui parentes, morium et pudicitiam, et tantae castitatis amorem in tali virgine, pallium album et vestem candidam super ipsius venerabile caput imposuit. Quae coram Deo et episcopo ac altari genua um, quo altare fulciebatur, tetigit. Quod lignum in commemoratione pristinae virtutis, usque ad praesens tempus viride, ac si non esset excisum, et decorticatum, sed in radicibus fixum viresceret; et usque hodie languores et morbos de hominibus expellit fidelibus. videtur commemorare de illa virtute, quam haec famosissima famula dicitur ac divino incessanter famulatui tradita, operata est. Nam cum illa aliquando in caldario lardum advenientibus hospitibus coxerat, cani adulanti, ac flagitanti, misericorditer eam tradidit; et cum lardo de caldario tracto, ac postea hospitibus esset divisa, ac si non
Abbreviated transcription (Latin):
hospitibꝰ lac largiter & butyrum distribuit:
nit ut om̃s redderent fructũ uaccarum: ad eã
ꝑuentum est. Et cum cooꝑatrices eius monstras¬
sent sua oꝑa completa: quesitum ẽ. a supra¬
dicta uirgine. ut & ipsa similiter assignaret
suũ opus. At ipsa matris timore pauida cum
non haberet quod monstraret: quia totum
pauꝑib erogauerat crastinum non ꝓcurans
tempus: tanta in extinguibili flamma fidei
accensa ac firma. ad dñm se conuertens ora¬
uit. Nec mora dñs uocem uirginis audiens
ac p̃ces. largitate diuini muneris sicut est
adiutor in oportunitatib affuit: & ꝓsua in se
uirgine confidenti affluenter butyrum resti¬
tuit. Mirum inmodũ & illa hora post oratio¬
nẽ uirgo scĩssima nichil de suo oꝑe de esse osten-¬
dens: sed suꝑ om̃s cooꝑatrices abundasse mon¬
strauit complesse suum officium. Et cum ple-¬
nissime inuentum in occulis om̃ium tanti mu¬
neris miraculũ innotuisset: laudantes dm̃ qͥ

Expanded text:
hospitibus lac largitur, et butyrum distribuit. hospitibus lac largitur, et butyrum distribuit. us, ut omnes redderent fructum vaccarum, ad eam perventum est. Sed cum cooperatrices ejus monstrabant sua opera completa, quaesitum est a beata supradicta virgine, ut et ipsa similiter assignaret suum opus. Et ipsa matris timore pavida, cum non haberet quod monstraret, quia totum pauperibus erogavit, crastinum non procurans tempus, et inexstinguibili flamma fidei accensa, ac firma, ad Dominum se convertens oravit. Nec mora, Dominus vocem virginis audiens ac preces, largitate divini Numinis, sicut est adjutor in opportunitatibus, adfuit, et pro sua in se virginis confidentia affluenter butyrum constituit. Mirum in modum et illa hora post orationem virgo sanctissima, nihil de suo opere deesse ostendens, sed super omnes cooperatrices abundasse monstravit complesse suum officium. Et cum plenissime inventum in oculis, omnium tanti muneris miraculum innotuit, et laudantes Dominum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ancta itaq Brigida quam ds̃ p̃¬
sciuit ad suam imaginem. ce pre¬
destinauit de xp̃ianis nobilibus¬
q parentibus. de bona ac pruden-¬
tissima ectech ꝓsapia inscotia orta. patreq
duptocho & matre broccha genita: asua
pueritia bonarum rerum studiis in oleuit:
Electa enim exdeo puella. morib sobrie¬
tatis ac pudicitiȩ plena: in meliora semꝑ
crescebat. Et quis eius oꝑa ac uirtutes¬
quȩ etiam in hac ȩtate gessit plene enar-
rare ualet : Sed hȩc pauca. & de innume-¬
rabilib exempli causa posita demonstra
nit. in opus coaguli ut deturbato uaccarũ
lacte butyrum congregaret: amatre trans-¬
missa est. ut sicut aliȩ puellȩ hoc opꝰ exer-¬
cere solebant ipsa quoq ȩquali modo ꝑage¬
ret. & cum cȩteris intempore placito uaccarum
fructum ac pondus mensuratũ butyrum soli¬
tum plenissime iussum redderet. Sed hec mori-¬
bus pulcherrima. & hospitalis uirgo obȩdire
magis uolens deo quam hominib pauꝑibꝰ &

Expanded text:
ancta itaque Brigida, quam Deus praescivit, ad suam imaginem et praedestinavit, a christianis nobilioribusque parentibus, de bona ac prudentissima Etech prosapia in Scotia orta, patre Dubtocho, et matre Brocca genita, a sua pueritia bonarum rerum studiis inolevit. Electa enim ex Deo puella moribus sobria, aetatis ac pudicitiae plena, in meliora semper crescebat. Et quis sua opera, quae etiam in hac aetate gessit, plene potest enarrare? sed haec pauca de innumerabilibus exempli causa posita demonstrabnit, in opus coaguli, ut de turbato vaccarum lacte butyrum aggregaret, a matre transmissa est; ut sicut aliae feminae hoc opus exercere solebant, ipsa quoque aequali munere perageret; ut cum caeteris in tempore placido, vaccarum fructum ac pondus, mensuratumque butyri solitum plenissime in usum redderet. Sed haec moribus pulcherrima et hospitalis virgo, obaudire magis volens Deo quam hominibus, pauperibus et
Abbreviated transcription (Latin):
rentissima & affabilis brigida melliflua uer¬
boꝵ copia p̃dicauit: ut mortiferis errorib
relictis sua crimina ꝑ cordis compunctionẽ
& ueram diluerent pęnitentiam. Qui ebitu¬
dine m̃tis suȩ nisi prius uana sua comples

Expanded text:
rentissima et affabilis Brigida melliflua verborum copia praedicavit, ut mortiferis erroribus relictis, crimina per cordis compunctionem et veram delerent poenitentiam. Qui hebetudine menti
Abbreviated transcription (Latin):
bi uulpes similis in om̃ib calliditatibus qͥs
ricordiarũ & pietatis affectu ꝑmota cur¬
rum suum sibi iungi prȩcipiensa ex in¬
timo corde dolens ꝓipso infelice qui in¬
iuste iudicatus ẽ. p̃cibus ad dnm ꝓfusis.
& ꝑplaniciem campi equitans. ꝑgebat
de feris uulpib ad eam transmisit. Quȩ cũ¬
felicissimo cursu ꝑcampestria ueniret. &
beatissimȩ brigidę currui appropinquaret:
leuiter se eleuans in currum intrauit: & sub
ꝑuenisset ad regem ubi ille miser illo reatu igno

Expanded text:
bi vulpis similis in omnibus calliditatibus, quariarum et pietatis affectu permota, currum sibi jungi praecepit, et ex intimo corde dolens pro ipso infelici, qui injuste judicatus est, precibus ad Dominum fusis, et per planiciem campi equitans, perrexit develocissimo cursu ad eam veniret, et beatissimae Brigidae currui appropinquaret, leviter se elevans in curru sedebat, et sub cum ipsa ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die cum aliquis nulla sufful-¬
tus scientia. uulpem ꝑ regis palatiũ am-¬
bulantẽ uideret: putans illam obcecatis sen-
liaris & mansueta esset. uariis artib docta
agilitate corporis animiq subtilitate prestars¬

Expanded text:
uadam autem die, cum aliquis nulla suffultus scientia, vulpem regis ad palatium ambulantem videret, putans illam, obcaecatis sensiliaris et mansueta esset, variis artibus edocta agilitate corporis, et subtilitate a
Abbreviated transcription (Latin):
post cũ scã brigida solutione & ubertate
facta ad suã remearet domum: uulpes do¬
mum multis equitib & canib se ꝑsequentibꝰ
illudens. ac per patentes campos fugiens. eua¬
sit incolumis. Et om̃s admirantes hoc quod
factum fuerat: priuilegio scĩtatis & preroga¬
tiua multarũ uirtutum semper pollentem
natantes & ꝑ aera interdum uolitantes
beata uidisset brigida: eas adse uenire p̃ce
ctens ꝑaliquantulũ temporis. redire ꝑmi¬
sit: collaudans creatorẽ om̃ium rerũ inuisi¬
sunt animantia. & cui omia uiuunt ut

Expanded text:
post, cum sancta Brigida solutione ipsius et libertate facta, ad suam rediret domum, ipsa vulpes dot ad suum antrum, multis equitibus et canibus sequentibus se, illudens ac per patentes campos fugiens, incolumis evasit. Et omnes admirantes, quod factum fuerat, privilegio sanctitatis, et praerogativa multarum virtutum semper pollentem natantes in aqua, et per aera interdum volitantes, beata vidisset Brigida, eas ad se venire jussctens, et per aliquantum temporis hoc sit. Collaudans Creatorem omnium rersunt animantia, et cui omnia vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ p̃bemus. Si uͦ festinantes ad om̃i¬
potentis dei seruitium incaute retinemus
illi inuenim᷑ negare quȩdam qui dedit oñ
Unde necesse ẽ. ut quisquis ex iuris ȩccłiati.¬
ci uł scłaris militiȩ seruitute ad dei seruttiũ
conuerti desiderat. ꝓbetur pruis in laico ha¬
bitu constitutus: & simores eitis atq conuer¬
satio. bono desidio illius testimoniũ ferunt
absq ulla retractatione seruire inmonastio¬
domino ommipotenti ꝑmittat᷑: ut ab hu¬
mano seruitio liber recedat. qui diuino ob¬
sequio districtiorẽ subire appetit seruitu¬
tem. Si autem & in monachico habitu sed̾m
patrum regulas ir rep̃hensibiliter fuerit
conuersatus: post p̾fixa sacris canonibus
tempora: licenter iam ad quod libet ecclias
ticum officiũ ꝓuehatur: sitam̃ illis ñ fuit
criminib maculatus. quȩ intestamento
ueteri morte multantur:¬

Expanded text:
occasionem praebemus. Si vero festinantes ad omnioccasionem praebemus. Si vero festinantes ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servitute ad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferant, absque ulla retractatione servire in monasterio omnipotenti Deo permittatur, ut ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem. Si autem et in monachico habitu secundum Patrum regulas irreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacris canonibus tempora, licenter jam ad quodlibet ecclticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus quae in Testamento Veteri morte multantur
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator prudenter occurrens: data ꝑlon¬
ginum stratonẽ lege p̃cepit: ut quisquis
fuisset publicis administrationib impli¬
catus. ei ad eccłiasticũ uenire officium non
liceret. Qũa legem gregorius suꝑ hoc ualde
laudauit dicens. Quis scłarem habitum de-¬
serens. ad eccłiastica officia uenire desiderat:
non relinquere cupit scłm s mutare: xui.¬
erum dum adclericalem ꝓfessionens
exȩccłiastica quam ex scłari quoq nus
diuersis occasionib cotidie pene innumcras¬
lis multitudo conflueret: pastor ad omña ꝓ¬
dus. nequaqu̾ã eos ad eccłiastici decoris ot¬
cium. sed ad capiendum solummodo mo¬
nachicũ ꝓpositum. suscipiendos ẽẽ cense
dicens. Multos ex ȩccłiastica. seu scłari mii¬
cia nouimus. ad om̃ipotentis dei seruicus
festinare: ut ab humana seruitute liber
in diuino seruitio uideantur familiarus
bus fugiendi ȩccłiastici uel scłaris uiris dñis

Expanded text:
imperator prudenter occurrens, data per Lonimperator prudenter occurrens, data per Longinum Stratorem lege, praecepit ut quisquis fuisset publicis administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Gregorius super hoc valde laudavit, dicens: « Qui saecularem habitum deserens, ad ecclesiactica 50 officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed mutare.erum, dum ad clericalem professionem tam ex ecclesiastica, quam ex saeculari quoque militia diversis occasionibus, quotidie pene innumerabilis multitudo conflueret, pastor ad omnia providus, nequaquam eos ad ecclesiastici decoris officium, sed ad capiendum solummodo monachicum propositum suscipiendos esse censebat, dicens: « Multos ex ecclesiastica seu saeculari militia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut, ab humana servitute liberi, in divino servitio videantur familiariusbus fugiendi ecclesiastici vel saecularis juris dominium
Abbreviated transcription (Latin):
ccersiebantur pontificalib ꝓfundis cõ-¬
siliis prudentes uiri. quos ꝑhibui
potius quam potentes. & pauꝑ phyloso¬
phiam intrinsecus. quid potuis aut potis¬
simum in uno quoq negotio sequendum
putaretur. artificiosis argum̃tationibꝰ ratio¬
nabilit̾̃ inquirenteᷤ. diues inercia quȩ modo
se de sapientib pari sorte ulciscitur. p̾re cubi¬
culi forib despicabilis remanebat. Sola dee¬
rat interp̃tandi bilinguis pericia: & facun¬
dissima uirgo cecropia. quȩ quondã suȩ m̃¬
tis acumina uarrone celibatum suum au-¬
ferente. latinis tradiderat in postura rum
sibi prestigia. sicut ipse in suis epłis querit᷑
quodlibet palatii ministeriũ. uł eccłia¬
sticum patrimoniũ ꝓcurabat: s om̃ia ec-¬
nus uiri subibant: nimirũ laicis ad armoꝵ
solam militiam. uł agrorũ curam continui¬
am deputatis. Ob hoc se ñnulli ꝓcerũ. sub
obtentu religionis primo tonsurare cȩpe¬
runt. Quoꝵ terguiersationi mauricuis

Expanded text:
cessebantur pontificalibus profundis consiliis prudentes viri, quos perhibui, potius quam potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dives inertia, quae modo se de sapientibus pari sorte ulciscitur, prae cubiculi foribus despicabilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi praestigia, sicut ipse in suis epistolis queraicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimonium procurabat, sed omnia ecc viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam, vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub obtentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius
Abbreviated transcription (Latin):
oce iocunda resonemus om̃s
Laudib sacris studium ferentes:
Laude uedastum.
Hic pius pastor gregis atq tutor
Lux fuit cęcis baculusq claudis.
Signa qui fecit parae
Piurima terris:
Summa uirtutũ uiguit ꝑ ipsum.

Expanded text:
oce jocunda resonemus omnes, Laudibus sanctis studium ferentes, Laude Sylvestrum. Hic pius pastor gregis atque tutor, Lux fuit cecis, baculusque claudis, Ac signa fecit paradisiaca Plurima terris. Summa virtutum viguit per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dictam uorauerant arborem nocte sequenti:
ut nulla quidem ex eis suꝑ eẽt. Nam & in hoc
uirtiti moysi coniunctꝰ iuidetur: quia sicut
ꝑ euis preces sacrilegã egẏptioꝵ gentẽ ab hu¬
nisce pestis uastatione dñs eruit: sic ꝑ istius
meritũ predicta liberata est arbor: Sui.

Expanded text:
dictam voraverant arborem, nocte sequenti, dictam voraverant arborem, nocte sequenti, ut nulla quidem ex eis superesset. Nam et in hoc virtuti Moysi coniunctus videtur, quia, sicut per eius preces sacrilegam Egiptiorum gentem ab huiusce pestis vastatione Dominus eruit, sic per istius meritum praedicta l
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑtiendo creuit: extam paruissimo uascło.
Ipsũ quoq uasculũ: in testimoniũ huius mi¬
raculi in euis seruatur monasterio. Nullus
ut reor fidelis ambigit in hoc miraculo uir-¬
tutem eliȩ eum imitatũ fuisse: quia sicut ille
inuocato maiestatis nomine oleum: ita istȩ
edens igitur aliquando Ui xp̃i:¬
beatus ermenlantꝰ sub quadã arbore
uixta oratorium beati leodegarii martyris.
in suo cȩnobio: legebat solito attentius. Erucȩ
uero quȩ folia fructũq euisdẽ uastabant arbo¬
ris suꝑ librum inquo legebat frequenter deci¬
debant: eiq lectionis ingerebant impedim̃tũ
Quod ipse ut erat mitissimꝰ: patientissime tole¬
rabat. Cernens itaq hoc quidã frater cȩpit
eas pedib conculcare: sed ipse ꝓhibebat eũ
dicens. Ne quęso frat̃. quȩ diuino inferunt᷑
uidicio: auferre tempteris. Uirtus quoq di¬
uina euis patientiã remunerari dignata ẽ
auferens eas: qua dutina corruptione prȩ¬

Expanded text:
dispertiendo crevit ex tam parvissimo vasculo. dispertiendo crevit ex tam parvissimo vasculo. Ipsum quoque vasculum in testimonium huius miraculi in eius servatur monasterio. Nullus, ut reor, fidelis ambigit in hoc miraculo virtutem Eliae eum imitatum fuisse; quia, sicut ille, invocato maiestatis nomine, oleum, ita iste edens igitur aliquando beatus Aermenlandus sub quodam arbore iuxta oratorium beati Leodegarii martiris in suo coenobio, legebat solito adtentius. Erucae vero, quae folia fructumque eiusdem vastabant arboris, super librum, in quo legebat, frequenter decidebant eique lectionis ingerebant inpedimentum, quod ipse, ut erat mitissimus, patientissime tolerabat. Cernens itaque hoc quidam frater, coepit eas pedibus conculcare. Sed ipse prohibebat eum, dicens: 'Ne, quaeso, frater, quae divino inferuntur iudicio, auferre tempteris'. Virtus quoque divina eius patientiam remunerari dignata est, auferens eas, quae diutina corruptione prae
Abbreviated transcription (Latin):
rum scripturaꝵ instruens eloquiis: post
uerbi documentũ dixit cuidã fr̃i. Quia ꝓ captu
nr̃i intellectus. huic illustri uiro spiritualẽ
ministrauimꝰ potum: caritate suggerente e¬
tiam corporalẽ nichilominꝰ simul sumamus.
Qui respondens: ait non plus ibi uini adeẽ
nisi in paruissimo pendente ad sellam uascu¬
lo: quod parum plusquã eminam caperet
uini. Sed ipsum iussit afferri: confidens uir
dei plenus illius fide qui inter quinq milia
hominũ panes quinq distribuens augm̃ta.¬
uit. Nam potestate diuina postquã omnes¬
ubertim sunt refecti: plus reliquiarũ multo
suꝑfuit: quam integritatis ante distributionẽ
apłoꝵ fuisset pondus in turbas. Impresso editoq
signo crucis uir dñi: predicto arnaldo cum om¬
ni comitatu suo uissit distribui. Qui cum om̃i¬
b distribuisset. om̃sq cum grãtiarũ actione
ipso distribuente singulos calices bibissent
plenos: uinum tam̃ tanti sacerdotis merito

Expanded text:
rum scripturarum instruens eloquiis, post rum scripturarum instruens eloquiis, post verbi documentum dixit cuidam fratri: 'Quia pro captu nostri intellectus huic inlustri viro spiritalem ministravimus potum, caritate suggerente, etiam corporalem nihilhominus simul sumamus'. Qui respondens ait, non plus ibi vini adesse, nisi in parvissimo pendente ad sellam vasculo, quod parum plus quam eminam caperet vini. Sed ipsum iussit afferri, confidens vir Dei plenus illius fide, qui inter quinque milia hominum panes quinque distribuens augmentavit; nam potestate divina, postquam omnesubertim sunt refecti, plus reliquiarum multo superfuit, quam integritatis ante fractionem apostolorum fuisset pondus in turbas. Inpresso editoque signo crucis, vir Domini praedicto Arnaldo cum omni comitatu suo iussit distribui. Qui cum omnibus distribuisset omnesque cum gratiarum actione, ipso distribuente, singulos biberent calices plenos, vinum tamen tanti sacerdotis merito
Abbreviated transcription (Latin):
eius corporis resolutam nexu uidere potius¬
set. Sed ne quid dubietatis in eoꝵ resideret
mentibus: sequenti die ꝑscrutatorẽ illuc di¬
rigere disponebant: qui huiꝰ rei causam di¬
ligentius ꝑquireret. fr̃s autem de predicto
monasterio scĩ florentii preueniendo eorum
directionis abstulerunt laborem: qui orbita¬
tem suam depatris maurontii obitu nincia¬
uerunt. fr̃s aut̃ magna eis sicuti in merore
positis affectione animi compatientes: conso¬
lationis ferebant hortamina: ac denuo de ho¬
ra exitus sui patris ꝑcontari cȩperunt. Et
eadem hora ipsoq mom̃to eoꝵ relatione didi¬
cerunt eum migrasse: quo beatus ermenlan¬
dus eius frib indicauerat obitum:
necicum cum frĩb aliquib iter necessa¬
rium carpendo conficeret: contigit arnaldũ
iuxta dignitatẽ scłi prȩ diuitem. clientuloꝵ
stipatum cuneo. ei deuenisse obuiam. Uir qͦ
dñi diutius eũ spũalib ex auctoritate diuina¬

Expanded text:
eius corporis resolutam nexu videre potuiseius corporis resolutam nexu videre potuisset. Sed ne quid dubietatis in eorum resideret mentibus, sequenti die perscrutatorem illuc dirigere disponebant, qui huius rei causam diligentius perquireret. Fratres autem de praedicto monasterio sancti Florentii praeveniendo eorum directionis abstulerunt laborem, qui orbitatem suam de patris Mauronti obitu nunciaverunt. Fratres autem magna eis, sicuti in merore positis, affectione animi conpatientes, consolationis ferebant ortamina ac denuo de hora exitus sui patris percontari coeperunt. Nam et eadem hora ipsoque momento eorum relatione didicerunt eum migrasse, quo beatus Aermenlandus eius fratribus indicaverat obitum. neticum cum fratribus aliquibus iter necessarium carpendo conficeret, contigit Arnaldum iuxta dignitatem saeculi praedivitem, clientulorum stipatum cuneo, ei devenisse obviam. Vir quoque Domini, diutius eum spiritalibus ex auctoritate divina
Abbreviated transcription (Latin):
auctus ẽ. Qui ita ꝑfecte sub tanto degebant
patre: ut fama scĩtatis eoꝵ longe lateq ꝑuo¬
laret: & in eoꝵ oꝑib om̃s quicunq audiere
ormen lanous in oratorio solito ma¬
Ineret insomnis: atq in conteplati¬
one cęlestis regni capescendi grã inbasilica
beati petri apłi ꝑ noctando ugilaret: uidit
animam uenerabilis uiri maurontii ab̃b̃is.
ex monasterio scĩ florentii qd uocat᷑ glomna
triginta a suo cȩnobio sequestrato passuũ
milibus. uinculo resolutam corporis ad ȩ
cum duitius fuisset intuitꝰ signum dedit:
atq inunum frĩb collectis cum summo ca¬
ritatis affectu p̃cepit ut illius exitum oran¬
do dño comendarent. Ipsr uero uissa sc̃i patͥs
alacri implentes obȩdientia: deuotissime¬
ꝓ anima prȩdicti maurontii ad dm̃ fuder̃
preces. Cȩperunt tamen omnes mirari: cũ
tanta terrarũ int̾capedine monasteria ab in¬
uicem diremta essent: quomͦ uir dñi animã

Expanded text:
auctus est. Qui ita perfecte sub tanto degebant auctus est. Qui ita perfecte sub tanto degebant patre, ut fama sanctitatis eorum longe lateque pervolaret et in eorum operibus omnes quicumque audiere Aermenlandus in oratorio solito maneret insomnis atque contemplationis caelestis regni capescendi gratia in basilica beati Petri apostoli pernoctando vigilaret, vidit animam venerabilis viri Mauronti abbatis ex monasterio sancti Florentii, quod vocatur Glanna, triginta a suo coenobio sequestrato passuum milibus, vinculo resolutam corporis beatiscum diutius fuisset intuitus, signum dedit atque, in unum fratribus collectis, cum summo karitatis affectu praecepit, ut illius exitum orando Domino commendarent. Ipsi vero iussa sancti patris alacri implentes oboedientia, ubertim pro anima praedicti Mauronti ad Deum fuderunt preces. Coeperunt tamen omnes mirari, cum tanta terrarum intercapedine monasteria ab invicem diremta essent, quomodo vir Domini animam
Abbreviated transcription (Latin):
tainc demum ad aulam regiam secum beatũ
ermenlandum ducens: regis childeberti eũ
cum monasterio & monachis ex eo tuendũ
tradidit manib. Eternȩ uero retributionis
intuitu isdem francoꝵ rex suũ tunc p̃ceptũ
beato ermenlando de eodem monasterio
& rebus eius fecit: ut nulla dñatio alicuiuis
potestatis monachis in eo constitutis aliqͣm
inquietudinẽ ingerere presumeret: sed re
gali ꝑpetua freti defensione absq alicuius
impedim̃to libere pro eo totiusq regni eiꝰ
pace. xp̃i dep̃carentur clementiã. Tunc uir
dñi amicitiis regis honoratus: reuersus ẽ.
ad monasteriũ. Cȩperunt iam ex eo tempore
multi e scło conuersi in eius se cȩnobio regu¬
larib tradere disciplinis: aliiq suas soboles
ibidem deo offere festinabant. Quib om̃ib
disciplinã cęlestis uitȩ laudabiliter beatus er¬
menlandus uerbo actuq tradebat: usq dum
magnus uirtutib atq numero grex ibi xp̃i

Expanded text:
tunc demum ad aulam regiam secum beatum tunc demum ad aulam regiam secum beatum Aermenlandum ducens, regis Childeberti eum, cum monasterio et monachis ex eo tuendum, tradidit manibus. Aeternae vero retributionis intuitu hisdem Francorum rex suum tunc praeceptum beato Aermenlando de eodem monasterio et rebus eius fecit, ut nulla dominatio alicuius potestatis monachis in eo constitutis aliquam inquietudinem ingerere praesumeret, sed sub regali perpetua freti defensione absque alicuius inpedimento libere pro se totiusque regni sui pace Christi deprecarentur clementiam. Tunc vir Domini, amiciciis regis honoratus, reversus est ad monasterium. Coeperunt iam ex eo tempore multi e saeculo conversi in eius se coenobio regularibus tradere disciplinis, aliique suas soboles ibidem Deo offerre festinabant. Quibus omnibus disciplinam contemplativae vitae laudabiliter beatus Aermenlandus verbo actuque tradebat, usque dum magnus virtutibus atque numero grex ibi Christi
Abbreviated transcription (Latin):
pacis: & sic beatus ermenlandus ad dilectan
reuersus ẽ insulam. Qũã cum ingressus fiuis¬
set: eligens locum in quo conuenientius mo¬
nasteriũ construi deberet: cȩpit fundamenta
domoꝵ ad necessaria sufficientia fratrũ iace¬
re: & duarum eccłiaꝵ quarũ unam in hono¬
re beati petri apłi: aliam uero in honore
beati pauli apłi cum om̃ib claustris monas¬
terii dño se ꝓtegente breui expleuit tempor
Cumq opus suũ plurimoꝵ illius terre i¬
colarum auctus uiuamine uelocius consũ¬
masset: ueniens illic idem ep̃s ad dedicationẽ
cum suis canonicis: ꝑ consensum omnium
priuilegiũ beato ermenlando & monachis
suis ex eodem monasterio fecit sicut spopon¬
derat primũ: ut nullus de successorib suis
de ipso monasterio uel rebus quas ipse uel ali
diuino amore compuncti. ad luminaria sub¬
sidiaue fr̃m ibidem tradiderant aliquid sub-
dñationis occasione usurpare temptaret. Et

Expanded text:
et sic beatus Aermenlandus ad dilectam et sic beatus Aermenlandus ad dilectam reversus est insulam. Quam cum ingressus fuisset, eligens locum, in quo convenientius monasterium construi deberet, coepit fundamenta domorum, ad necessaria sufficientia fratrum, iacere et duarum ecclesiarum, quarum unam in honore beati Petri apostoli, aliam vero in honore beati Pauli apostoli cum omnibus claustris monasterii, Domino se protegente, brevi explevit tempore. Cumque opus suum, plurimorum illius terrae incolarum auctus iuvamine, velocius consummasset, veniens illic idem episcopus ad dedicationem cum suis canonicis, per consensum omnium privilegium beato Aermenlando et monachis suis ex eodem monasterio fecit, sicut spoponderat primum, ut nullus de successoribus suis de ipso monasterio vel rebus, quas ipse vel alii, divino amore conpuncti, ad luminaria subsidiave fratrum ibidem tradiderant, aliquid sub dominationis occansione usurpare temptaret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
colloquia fragilitati consulentes humanȩ sũp¬
serunt cibum. Tunc demũ post ymnorum
laudes cum benedictione dnĩ ad lectuli quietẽ
secedentes. parum sopori indulgentes: reliquũ
noctis spatium in somne in dei duxerunt lau
die simul: dixit beatus ermenlandus
uenerabili pasquario epõ. Iam quia mͥ dñs
locum pulcherrimũ ostendere ẽ dignatꝰ. in
quo ea quȩ desiderauimꝰ ꝑficiant᷑: nolo moras
innectere: sed cum tua benedictione otius
incipiam. Et ille. Omniũ creator qui salomoni
prudens cor ad edificandã dignã nomini suo
domũ largiri dignatus ẽ. det tibi grãm & be-¬
nedictionẽ: & scd̾m suã uoluntatẽ omia oꝑatua
dirigere dignet᷑. Sũptus igitur ꝓut necessi¬
tas poposcerit. quia in ꝓmptu sunt ministra¬
re non negligam: tecumq oꝑarii nr̃i ea quȩ
usseris ꝑficient. Mutuis demũ amplexib
se constringentes: osculũ sibi inuicẽ dedert̃¬

Expanded text:
conloquia, fragilitati consulentes humanae, sumpconloquia, fragilitati consulentes humanae, sumpserunt cibum. Tunc demum post ymnorum laudes cum benedictione Domini ad lectuli quietem secedentes, parum sopori indulgentes, reliquum noctis spatium insomne in Dei duxerunt lauddie simul, dixit beatus Aermenlandus venerabili Pasquario episcopo: 'Iam quia mihi Dominus locum pulcherrimum ostendere est dignatus, in quo ea quae desideravimus perficiantur, nolo moras innectere, sed cum tua benedictione ocius  favente, edificare incipiam'. Et ille: 'Omnium creator, qui Salomoni prudens cor ad edificandum dignam nomini suo domum largiri dignatus est, det tibi gratiam et benedictionem et secundum suam voluntatem omnia opera tua dirigere dignetur! Sumptus igitur, prout necessitas poposcerit, quia in promptu sunt, ministrare non neglegam, tecumque operarii nostri ea quae iusseris perficient'. Mutuis demum amplexibus se constringentes, osculum sibi invicem deder
Abbreviated transcription (Latin):
exultans in dũo ait. Benedictũ nomen tuum
scã & gloriosa trinitas in scła: qui mͥ famulo tuo
preciosiorẽ locum aptioremq omnib cȩ nobiis
in quib meam fuisse paruitatẽ contigit osten¬
dere dignatus es. Et nunc dñe queso ut esse
digneris huiꝰ loci constructionis edificator et
ueritate nunquã me tam speciosum uidisse
locum: tamq monasticȩ uitȩ congruentem:
sicuti hodie induab insulis quas ꝑp̾exi michi
contigit reperisse. Cumq ei cuncta que inue¬
nerat ꝑ ordinẽ retulisset: gaudens indño isdem
presulait. Benedictus tu dño: & benedictus
dñs qui misit te. qui tͥ ꝓpter magnã miscłiã
suam dignũ locum ostendit. in quo uoti mei
effectũ inueniã ad ꝑpetuã animarũ salutẽ.
Tota igit᷑ die illa inuicẽ conferentes quo tenore
dispositum ꝑficerent opus. mutuisq spũalibꝰ
se cohortantes eloquiis: post dulcia ȩt̃ne uite

Expanded text:
exultans in Domino ait: 'Benedictum nomen tuum, exultans in Domino ait: 'Benedictum nomen tuum, sancta et gloriosa trinitas, in saecula, qui mihi famulo tuo preciosiorem locum aptioremque omnibus coenobiis, in quibus meam fuisse parvitatem contigit, ostendere dignatus es! Et nunc, Domine, quaeso, ut esse digneris huius loci constructionis aedificator etveritate, numquam me tam speciosum vidisse locum tamque monasticae vitae congruentem, sicuti hodie in duabus insulis quas perspexi mihi contigit repperisse'. Cumque ei cuncta quae invenerat per ordinem retulisset, gaudens in Domino isdem praesul ait: 'Benedictus tu Domino et benedictus Dominus, qui misit te, qui tibi propter magnam misericordiam suam dignum locum ostendit, in quo voti mei effectum inveniam ad perpetuam animarum salutem!' Tota igitur die illa invicem conferentes, quo tenore dispositum perficerent opus, mutuisque spiritalibus se cohortantes eloquiis, post dulcia aeternae vitae