comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agerent. quia his quioleũ
petere uenerat: benedicendo
dedit qđ postulabat:
lio quoq tempore. uehe.¬
mens ubiq fames incubuerat:
& beati laurentii martyris
eccła a langobardis fuerat
incensa: Quĩ uirdĩ restaurare
cupiens: multos artifices
ac plures subministrantes ope¬
rarios adhibuit. quib necesse
erat ut cotidiani sũptus: labo¬
rantib sine dilatione p̃berentur.
sed exigente eiusdem famis ne¬
cessitate. panis defuit: Cȩper̃
laborantes instanter uictum
querere : quia uires adlaborẽ
ꝑ inopiam non habẽrent: Qđ
uir dĩ audiens eos uerbis con¬
solabatur. foris ꝓmittendo
qđ deerat. sed ipse grauiter an¬
xiabatur intus. exibere cybum
nonualens quem promittebat:
Cũuero hur illucq anxius per¬
geret: deuenit adclibanum.
inquo uicinȩ mulieres pridie
tus aspexit: nefortasse panis
a quoquentib remansisset:
Cumrepente panẽ mire mag¬
nitudinis. atq insoliti candoris
inuenit: quem tulit quidem.

Expanded text:
gratias agerent, quia is qui oleum gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subminrarios adhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie tus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
borantesq lango bardos lȩto
uultu salutauit. ut rem ꝓtulit.
& iubendo potius quã petendo.
cum sibi implere dixit: Sed
gentiles uiri quia totũ iamdiẽ
frustra laborauerant. atq aboli-¬
uis exigere oleum torquendo
non põterat. uerba illius mo-¬
leste susceperunt. cũq inuirus
insectatisunt: Quib uirdĩ:
letiori adhuc uultu respondit
dicens: Sic ꝓme oretis. ut istũ
utrem sanctuli impleatis: &
sic auobis reuertatur: Cunq
illi &ex oluus oleũ defluere
noncernerent. & uirum dĩ
ad implendum utrem sibi insis¬
tere uiderent: uehementer
accensi. maiorib hunc uerborũ
contumeliis detestari coeperunt:
oleum nullomodo exiret: aquã
sibi dare peciit. quã cunctis
uidentib benedixit: atq inp̃lũ
suis manib iactauit: Exqua
ꝓ̃tinus benedictione tanta
ubertas olei erupit. ut lango¬
bardi quiprius diu in cassũ
laborauerant. nonsolum sua
uascula om̃ia. sed utrẽ quoq
quem uirdĩ detulerat impleren:

Expanded text:
borantesque Langobardos laeto borantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerat suꝑ aquas: quȩ ab ho¬
minib uacua & derelicta. suꝑ
aquas non potuit manere:
DESANCTULO PRESBITERO
apud me eum cuius suꝑius
memoriam feci. uenerabilis uitȩ
presbiterũ sanctulũ nomine :
qui ad me exnursiae ꝓuintia
annis singulis uenire consueuit:
Sed ex eadem ꝓuintia quidam
monachus ante triduũ uenit.
quigrauis nuntu merore mẽ
ꝑtulit : qui cundem uirum
obisse nuntiauit: Huius
ego uiri. & si nonsine gemitũ
dulcedinis recolo: iam tamen
sine formidine uirtutes narro.
quas auicinis eius sacerdotib:
mira ueritate et simplicitate
p̃ditas agnoui: Etsicut inter
amantesse animus magnum
caritatis familiaritas usũ p̃b&.
ame plerumq exdulcedine ex¬
actus. ipse quoq dehis quae
egerat: extrema quȩdã fateri
cogebatur: Hic namq quodã
tẽpore cũ in prelo langobardi
oliuam p̾merent. ut in oleo
liquari debuiss&: sicut iocundi
erat & uultus & animi. utrem
uacuum adp̃lum detulit: la¬

Expanded text:
tenuerat, quae ab hotenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere. De Sanctulo presbytero apud me eum, cujus superius memoriam feci , venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, la
Abbreviated transcription (Latin):
acuisione turbati: om̃s sibim&
pacem dederunt. corpus & san-¬
guinem redemptoris acceper̃
dõ sẽ singuli commendantes.
ut corũ animas benigne susci-¬
peret. quorum corpora intã
pauenda morte tradiderat:
Sed om̃p̃s ds̃ qui eorũ mentes
mrabiliter terruit. eorũ quoq
uitã mirabilius seruauit:¬
Nam dieb occo nauis eadem
usq ad superiores tabulas aquis
plena: iter ꝓprium ꝑ̾agens ena-¬
tauit: Nono aũt die. in quator¬
nensis castri portu deducta est:
exqua exicrunt om̃s in colomes.
quicũ p̃dicto uenerabili uiro
maximiano nauigabant: Cunq
post eos ipse quoq fuisset egres¬
sus. mox in eiusdem porti pro¬
fundũ nauis demersa est: acsi
illis egredientib ꝓpondere
sub leuatione caruiss&: Et
queplena hominib inp̾elago
aquas portauerat atq nataue¬
rat: maximiano cũ suis fr̃ib
recedente. aquas sine hominib
inportũ nonualuit portare :
uthuic om̃ps ds ostenderet.
quia hanc onustã sua manu

Expanded text:
visione turbati, omnes sibimetipsis visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum cpavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavitNam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s ds suꝑ maximianum
famulũ suũ nunc siracusanum
ep̃m. tunc aũt mei monasterii
patrem : dignatus est monstrare
miraculum: Namdũ iussione
pontificis mei in constantinopoli¬
tanę urbis palatio responsio¬
nis. ecclesiasticis deserurem:
illie adme isdem uenerabilis
maximianus. caritate exigente
cum fr̃ib uenit: Qui cum ad
monasterium meum romam
rediret: in mari adriatico nimia
tempestate dep̃hensus. in ȩsti¬
mabili ordine inusitato mira
culo : ergti se cunctosq quicũ¬
eo ad erant om̃ipotentis dĩ &
iram cognouit & gr̃am: Nãcũ
ineorum morte uentorũ nimie¬
exnaui claue ꝑdita arbor
absci saest: uela inundis ꝓ¬
satũ nimus fluctib: ab om̃i
fuerat sua compage dissolutũ:
Rimis itaq patentib intrauit
mare : atq usq ad superiores
tabulas impleuit nauim. ita
ut nontã nauis inter undas :¬
quã undȩ iam intra nauim. ẽẽ.
uiderentur: Tunc in cadẽ naui
residentes. nontam exmorte
uicina. sed exipsa eius p̃sentia

Expanded text:
otens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato culo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimieex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis pis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
adconstantino politanã urbem
uenerunt. Eo quoq tẽpore.
ꝓ explendis responsis aeccłȩ
ad principem ipse transmissussũ:
seniorẽ quendã ep̃m repperi. qui
se adhuc eoꝵ ora. sine linguis
loquentia audisse testabat᷑: ita
ut aꝑtis orib clamarent¬
Ecce uidete: quia linguas non
habemus & loquimur. Uideba.¬
tur enim arespicitientib ut fe¬
rebatur : quia abscisis radicitus
linguis. quasi quodã baratrũ
patebat ingut turae. & tamen ore
uacuo: plena & integra uerba
formabantur. Quorum illic
unus in luxuriam lapsus: mox
priuatus est dono miraculi
Recto uidelicet om̃i potentis dei
iudicio. utqui carnis continen¬
tiam seruare neglexerat: sine
lingua carnea non haberet uerba
uirtutis. Sed hȩc nos parrianȩ̨
hereseos dampnatione dixisse
sufficiat: nunc adea quȩ nuper
initalia gesta sunt signa redeamꝰ¬

Expanded text:
ad Constantantinopolitanam urbem ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarentEcce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servare neglexerat, sine lingua carnea non haberet verba virtutis. Sed haec nos pro Arianae haereseos damnatione dixisse sufficiat, nunc ad ea quae nuper in Italia gesta sunt signa redeam
Abbreviated transcription (Latin):
USTINIANI QUOQUE AOGUS¬
ti tẽporib. dum contra catho¬
licorũ uitam ex orta auuan-¬
dalis arriana ꝑsecutio in africa
uehementer insaniret: quidã
indefensione ueritatis ep̃i forti¬
ter ꝑsistentes. ad medium sunt
deducti. Quos uuandalorum
rex uerbis ac munerib flectere
adꝑfidiam nonualens: tormentis
frangere posse se credidit. Nam
cum eis in ipsa defensione ueri¬
tatis silentium indiceret. nec
tamen ipsi contra ꝑfidiam ta-¬
cerent. ne tacendo forsitan
consensisse uiderentur: raptus
infurore. eorum linguas abs¬
cidi radicitus fecit. Res mira
& multis nota senioribus:
quia ita post defensionẽ
ueritatis & iam sine lingua
loquebantur. sicut prius loqui
ꝑ lingua consueuerant. Peruus
Mirandũ ualde: & uehementer
stupendum. Gn¬
unigenito summi patris.
Inprincipio erat uerbũ. & uer¬
bũ erat apuddm̃: &dserat uer-¬
bum: Decuius etiã uirtute:
sub iungitur. Omia ꝑipsum
factasunt. Quid igitur miramur.
siuerba edere sine lingua potu

Expanded text:
ustiniani quoque augusti temporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furore, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioriquia ita post pro defensione veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut prius loqui per linguam consueverant. 349 PETR. Mirandum valde et vehementer stupendum. GUnigenito summi Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . De cujus etiam virtute subjungitur: Omnia per ipsum facta sunt . Quid igitur miramur, si verba edere sine lingua potui
Abbreviated transcription (Latin):
martyrem sequens: ab arrianc
hereseos prauitate conuersus
est: totamq uuitsi gotharũ
gentẽ. ita aduerã ꝑduxit fidẽ:
ut nullũ in suo regno militare
ꝑ mitteret. qui regno dĩ hostis
existere ꝑheretrcam ꝑfidiam
nontimeret: Nec mirũ quod
uerȩ fidĩ p̃dicator factus est:
quia frater est martyris. cuius
hunc quoq merita adiuuant:
ut ad om̃i potentis dĩ gremium
tam multos reducat: Qua inrẽ
considerandũ est nobis. quia
totum hocagi nequaquã posset.
siherminigildus rex ꝓueritate
mortuus non fuis set. Namsicut
scriptumest: nisi granũ fru¬
menti cadens interra mortuũ
fuerit ipsum solũ manet. si autẽ
mortuũ fuerit multũ fructum
affert: hoc ficri uidemus in men¬
bris. quod factũ scimus in capite
In uuitso gotharum & enim
gente unusest mortuus: ut
multi uiuerent: Et dum
unum granum fidelit̾ cecidit
adoptinendã fidem animarũ:
seges multa surrexit: PETRCͦ
es mira : & nr̃is stupenda

Expanded text:
martyrem sequens, ab Arianae martyrem sequens, ab Arianae haereseos pravitate conversus est, totamque Visigothorum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum in suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per haereticam perfidiam non timeret. Nec mirum quod verae fidei praedicator factus est, qui frater est martyris, cujus hunc quoque merita adjuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam posset, si Herminigildus rex pro veritate mortuus non fuisset. Nam sicut scriptum est: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. PETR. Res mira, et nostris stupenda
Abbreviated transcription (Latin):
ostendenda uera eius gła: suꝑna
quoq nondefuere miracula:
Nãcȩpit innocturno silentio.
psalmodiȩ cantus ad corpus
ciusdem regis et martiris audiri.
nocturno tẽpore accensȩ lãm.¬
pades apparebant: Unde factũ
est: quatinus corpus illius ut
uidelic& martiris iurȩ. acunc¬
tis fidelib uenerari debuisset:
Pater uero ꝑfidus & parricida
commotus pęnitentia hoc fecisse
sẽ doluit: nec̾tamen usq adop¬
tinendam salutẽ: Nam quia
uera esset catholica fides agnouit:
sed gentis suȩ timore ꝑterritus.
ad hanc ꝑuenire non meruit:
Qui oborta egritudine adex¬
trema ꝑductus. leandro ep̃o
quẽ prius uehementer afflixerat:
recharedum regem filium suũ
quẽ insua heresi relinquebat.
cõmendart cũrauit: ut in ipso
quoq talia faceret. qualia in
fratre illius suis exortationib
fecisset: Quauidelic& cõmenda¬
tione expleta: defunctus est:
Post cuius mortẽ recharedus
rex. non patrẽ ꝑfidum. sed fr̃em

Expanded text:
ostendenda vera eius gloria superna ostendenda vera eius gloria superna quoque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno spsalmodiae cantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri; nocturno tepades apparebant; unde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed f
Abbreviated transcription (Latin):
seuntis mundi despicere: quanto
etreligatus agnouerat. nihil
fuisse qđ potuit auferri Suꝑ¬
ueniente aũt pasch alis festiuitatis
die. intẽpestȩ noctis silentio
ad eum ꝑ fidus pater arrianũ
ep̃m misit: ut ex eius manu sacri¬
legȩ consetrationis cõmunonẽ
ꝑciperet. atq ꝑhoc ad patris
grãm redire mercretur: Sed
uir dõ deditus. arriano ep̃o
ueniente exꝓbrauit ut debuit :¬
eiusq asẽ ꝑfidiam. dignis incre¬
pationib reppulit: Quia et si
extt̾rius iacebat ligatus: apud sẽ
tamen in magno mentis culmine
stabat securus: Ad se itaq re¬
uerso ep̃o: arrianus pater infre¬
muit. statiq suos apparitores
misit: qui constantissimũ confes¬
sorem dĩ illic ubi iacebat occi¬¬
derent: Qđ factũ est Nãmox
ut ingressisunt: securim ince¬¬
rebrũ illius infigentes. uitam
corporis abstulerunt: Hocq
in eo ualuerunt perimere : quod
ipsũ quoq quiꝑ emptus est inse
constiterat. despexisse: Sed pro

Expanded text:
seuntis mundi dispicere, quanto seuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
icut multorũ quiabhis pani-¬¬
arũ partib ueniunt relatio-¬
ne cognoui: nuꝑ hermenigildus
rexliugildi regis uiu si gothorũ
filius. ab arriana heresi ad catho¬
licam fidem uiro reuertitissimo
leandro spolitano ep̃o. dudum
mihi in amiciti is familiariter
iuncto p̃dicante: conuersus est:
Quẽpater arrianus utad eandẽ
heresim rediret. & p̃miis suã dere.
etminis terrere conatus est:
Cunq ille constantissime res-¬
ponderet. nũquã sẽ ueram fidem
posse relinqre quã semel agno¬
uisset: iratus pater eũ priuauit
regno. rebusq om̃ib expoliauit:
Cunq nec sic uirtutẽ mentis illius
emollire ualuisset: in artã illũ
custodiam concludens. collum
manusq illius ferro religauit:
Coepit itaq isdem herminigildus
rex iuuenis terrenũ regnum
despitiens. et forti desiderio cę-¬
leste:⁊ querens: inlicitus iace̾re
uinculatus. om̃ipotenti dño
ad confortandũ sẽ p̃ces effundere:
Tantoq sublimius głam tran-¬

Expanded text:
icut multorum, qui ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam tran
Abbreviated transcription (Latin):
AMuir dĩ contra samariã
missus. quia ꝑ in obȩdientiã
init̾inere comedit. hunc leo
in eodem itinere occidit: sed
statim illic scriptũ est quiastetit
leo iuxta asinum. & non comedit
leo decadauere: Exqua re
ostenditur. quod peccatum in¬
obedientiȩ in ipsa fuerit morte
laxatum: qui a isdem leo quẽ
uiuentem p̃sũpsit occidere.
contingere nonp̃sumpsit oc¬¬
cisum: Qui enim occidendi
ausum habuit: deoccisi cadã¬
uere comedendi licentiam
non accepit: quia is qui culpa¬
bilis inuita fuerat: punita
in obȩdientia. erat iam iustus
exmorte: Leo ergo quiprius
peccatoris uitam necauerat:
custodiuit postmodũ cadauer
iusti: PETRꝰ
lac& quod dicis: sed nosise
uelim: sinunc ante restitu¬
tionẽ corporũ incęlo recipi
ualeant animae iustorum:¬

Expanded text:
am vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. lacet quod dicis; sed nosse velim si nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi valeant animae justorum
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ut cius torpus admonaste¬
rium deferrent: atq insepulchro
quod sibi ipse p̃parauerat ponerea:
Quo facto: contigit ut quorum
mens una semꝑ indõ fuerat. eorum
quoq corpora nec sepultura separaret:¬
DEMVNDO ANE OCULOS EIUS COLLeCTO
terii. quod incãpaniȩ partibus
aliberio quondam patricio fuerat
constructũ. ad eum uisitationis
grã exmore conuenerat: eius
quippe monasterium frequenta¬
bat. ut quia isdem quoq uir
doctrina grae cȩlestis influebat.
dulcia sibi inuicẽ uitȩ uerba trans¬
funderent. & suauẽ cibum cęlestis
patriȩ. quia adhuc ꝑfecte gau¬
dendo non poterant: saltem
suspirando gustarent: Cumuero
hora iam quietis exigeret: in
cuius turris superiorib sẽ uene¬
rabilis beneidictus. in eius quoq
inferiorib sẽ seruandus diaconꝰ
collocauit: quouidelicet in loco.
inferiora suꝑiorib : ꝑ uius con¬
tinuabat ascensus: Ante
eandẽ uero turrim largius
erat habitaculũ: in quõ utriq¬

Expanded text:
misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Domino fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaretDe mundo ante oculos ejus collecto,  ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utri
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ absolutione nr̃a passionẽ
unigeniti filii semꝑimitatur:
Quis enĩ fidelium habere dubiũ
possit: in ipsa immolationis
hora ad sacerdotis uocẽ cęlos
aperire. in illo ihuxp̃i misterio
angłorũ choros ad esse. sũmis
ima sociare. terram caelestib
iungi. unum quidem exuise¬¬

Expanded text:
quod pro absolutione nostra passionem quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unum quiddam ex visi
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est: quia illis sacrae
uictimȩ mortuis ꝓsunt. quihic
uiuendo obtinuerunt: ut eos
&iam post mortẽ bona adiu-¬
uent. que hic ꝓ ipsis ab aliis
fiunt: Interhaec aũt pensan¬
dum est: quod tutior uiasit:
utbonũ quod quisq post mor¬¬
tem suam sꝑat agi ꝑalios.
uincula libertatẽ quęrere:
Debemus itaq p̾sens scłm uel
quia iam conspicimus deflu¬
xisse totamente contempnere.
icotidiana dõ lacrimarũ sacrifi.¬
Ncia. cotidianas carnis eius et
Nsanguinis hostias immolare:
unigeniti ꝑmisterium reparat.
quilic& surgens amortius iam
non moritur. & mors ei ultra
nondominabitur : tamen inse¬
ipso inmortaliter atq incor¬
ruptibiliter uiuens: ꝓnobis
iterũ in hꝗc misterio sacrȩ obla¬
tionis immolatur. eius quippe
ibi corpus sumitur: eius caro
inpopuli salute partitur. eius
sanguis non iam inmanus in¬
fidelium. sed inora fidelium
funditur: Hinc ergo pensemus:
qualesit ꝓnobis sacrificium

Expanded text:
sciendum est quia illis sacrae sciendum est quia illis sacrae victimae mortuis prosint, qui hic vivendo obtinuerunt ut eos etiam post mortem bona adjuvent, quae hfiunt. Inter haec autem pensandum est quod tutior via sit ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios avincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Unigeniti per mysterium reparat. Qui licet surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in seipso immortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salutem partitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis hoc sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisset : quo eum ordine
II miscłia diuina reseruauerit
nuncusq testatur dicens.
laborans influctib atq de¬
ficiens. subito mentis pondere
grauatussum: ita ut aequ ȩde¬
pressus somno essẽ. neq uigi¬
lare mẽ crederem: Cum ecce
ineodem medio mari meposito
quidam apparuit. qui mihi
panem ad refectionem detulit:
quem mox ut comedi iures
recepi: Neclongopost nauis¬
affuit transiens. quȩme ab illo
undarum periculo suscepit:
atq ad terram deduxit: Quod
scilic& ep̃s audiens. requisiuit
repperit. quo ꝓeo presbiter
in ostica insula om̃ipotẽnsil
dño hostiam sacrȩ oblationis
immolauit: PELRUS
aquȩ narras: ipse quoq in
acilia positus agnoui. .Lx¬
dcirco credo quia hoc tam
aꝑte cum uiuentib acnesci¬
entib agitur: ut cunctis hȩc
agentib atq nescientib osten¬
datur. quia si insolubiles culpȩ
non fuerint. ad absolutionem
ꝓdesse &iam mortuis uictima
sacrȩ oblationis possit: Sed

Expanded text:
cecidisset, quo eum ordine cecidisset, quo eum ordine divina misericordia servaverit nunc usque testatur, dicens: « Laborans in fluctibus atque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens, requisivit reperit, quo pro eo presbyter in Ostica insula omnipotenti Domino hostiam sacrae oblationis immolavit. PETR. Ea quae narras, ipse quoque in Sicilia positus agnovi.dcirco credo, quia hoc tam aperte cum viventibus ac nescientibus agitur, ut cunctis haec agentibus ac nescientibus ostendatur quia si insolubilos culpae non fuerint, ad absolutionem prodesse etiam mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: Cunq die tertio
ep̃i nauta qui abẽo arreptus
incarab zo fuerat. innulla
maris parte uideretur appa¬
rere: uehementer afflictus:
mortuum credidit: sedꝑ obse¬
quium caritatis unũ qđ mortuo
debebat impendit: ut om̃ipotent
dõ ꝓ absolutione eius animae.
offerri sacrificium uictimae
salutnͣris iuberet: Quo oblato:
restaurata naui. ꝑ rexit aditaliã:
Cunq adromanũ portũ ueniss&.
illic nautam repperit. quem
mortuum putauit: Tunc in¬
opinata exultatione gauisus est :
eumq qualiter tot dieb in illo
tanto maris periculo uiuere
potuiss& inquisiuit: Quiui¬
delic& indicauit. quotiens in
illius tempestatis fluctib cum
eõdem quemregebat fuiss&
carab o uersatus: qualiter cũ
illo undis pleno natauerat:
Et quotiens eo asuperiore parte
deorsum uerso. ipse carinȩ eius
suꝑ sederat: ad iungens: Cum
dieb ac noctib hoc inces sant̃
faceret. iamq: eius uirtus fu̾n¬
ditus exfame simul &labore¬

Expanded text:
pervenit. Cumque die tertio pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo tanto maris periculo vivere potuisset inquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat fuisset carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deorsum verso ipse carinae ejus supersederat; adjungens cum diebus ac noctibus hoc incessanter faceret, jamque ejus virtus funditus ex fame simul
Abbreviated transcription (Latin):
LIBERATO
oc quoq quod audiuimꝰ
quendam apud hostes incap¬
tiuitate positum & inuinculis
religatum fuisse: ꝓquo sua
con ue dieb certis sacrificiũ
offerre consueuerat: Quilon.¬
go post tempore ad cõniugẽ¬
reuersus. quib dieb uincula¬
eius soluerentur innotuit: eiusq
coniũx illos fuisse dies. quib
ꝓeo offerebat sacrificium re-
cognouit: Ethoc exalia nobis
re quȩ antehos annos septem
gesta est: certissime confirma-¬
tur: Agatho & enim panor.¬
mitanus ep̃s sicut fidelissimi
acreligiosi uiri multi testatisunt
atq testantur. cũbeatȩ mẽmoriȩ
decessoris mei tempore ussus
esset utromã ueniret: uim ni¬
miȩ tempestatis ꝑtulit. itautse
extanto undarũ periculo
euadere posst diffideret:
Nauta uero illius uarica nomine.
quinunc eiusdem a ecclesiae
dericatus officio fungitur:
post nauim carab ũ rẽgebat:
Rupto fune: cum eodem cãrab o
quem regebat. inter undarũ
cumulos repente disparuit᷑ꝰ
insulam fluctib quasata

Expanded text:
liberato. Hoc quoque audivimus, quemdam apud hostes in captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugereversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies in quibus pro eo sacrificium offerebat recognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi viri multi testati sunt atque testantur, cum beatae memoriae antecessoris mei tempore jussus esset ut Romam veniret, vim nimiae tempestatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, ruptoque fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Nticam insulam fluctibus quassata
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. sed uocatis fr̃ib eũ
introrsus tolli utbenedictionẽ
acciperet p̃cepit: Quem ad se
reductum. ut a tantȩ crudelitatis
insania quiescere deberet: ad¬
monuit: Qui fractus recedens:
nihil ulterius petere arustico
presũpsit: quẽ uirdĩ nontan¬
gendo sed respiciendo soluerat:
Ecce est petre quod dixi. quia
hĩ qui om̃i potenti dõ familia¬
rius seruiunt: aliquando mira
facere &lam expotestate possunt:
Quienĩ ferocitatẽ gothi terri¬
bilis. sedens repressit. lora uero
nodosq ligaturȩ quȩ innocentis
brachia astrinexerant solis
oculis dissoluit. ipsa miraculi
celeritate indicat. quia expo¬
testate acceperat habere
qđ fecit Rursum quoq quale
quantumq miraculũ orando
ualuit obtinẽre : subiungam:¬

Expanded text:
surrexit, sed vocatis fratribus, eum surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam
Abbreviated transcription (Latin):
repperit eclegentem: Eidem aũt
subsequenti et seuienti tetallae:
rusticus dixit: Ecce iste est dequo
dixera: benedictus pater: Quidũ
feruido sp̃u eũ ꝑuersȩ mentis in¬
sania fuisset int̾uitus: eo terrore
quo consueuerat acturum se exis¬
timans. magnis coepit uocibus
clamare dicens: Surge surge.
etres istius rustici redde: quas
accepisti: Ad cuius uocẽ uirdĩ
ꝓtinus oculos leuauit alectione:
eumq int̾uitus. mox aetiam
rusticũ quiligatus tenebatur
attendit: Ad cuius brachia
dum oculos deflexisset: miro
modo tantasẽ cȩleritatr cepunt¬
ligata brachiis lora deuoluere.
ut dissolui tam cõncite: nulla
hominũ festinatione potuissent:
Cunq is quiligatus uenerat
coepisset subito astare solutus:
ad tantȩ potestatis ium treme¬
factus tezalla. ad terrã corruit:
et ceruicẽ crudelitatis rigidae
ad eus uestigia inclinans. oratio¬
nib sẽ illius cõmmendauit:
Uir aut sc̃s alectione minime

Expanded text:
reperit et legentem. Eidem autem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperuntligata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime
Abbreviated transcription (Latin):
OTHORU quidam
tezalla nomine ꝑfidiae fuit
arrianȩ : quitotilȩ regis corũ
tẽporib contra catholica e
acccłiae religiosos uiros ardore
in manissime crudelitatis exarsit:
ita ut quisquis ei clericus uel¬
monachus ante faciem suam¬
aduenisset. ab eius manib uiuus
nullomodo exiret: Quadam
uero die auaritiȩ suȩ estu succens.
in rapinã rerũ inhians : dum
quendam rusticũ tormentis
crudelib affligeret. eumq
ꝑ supplicia diuersa laniaret:
uictus poenis rusticus. sese resq¬
suas benedicto dĩ famulo com¬
mendasse ꝓfessus est: ut dũ hoc
atorquente creditur. suspensa
interim crudelitate : aduitã horȩ
raperetur: Tunc isdem tezalla
cessauit rusticũ tormentis affli¬
gere: sed eius brachia loris fortib
astringens. ante equum suum
coepit impellere: ut quis esset
benedictus qui eius rẽs susceperat
demonstraret: Quẽ ligatis bra¬
chiis rusticus ante cedens: duxit
ad sci uiri monasteriũ eũq ante
ingressum cellae solũ sedentem

Expanded text:
Gothorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese ressuas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
Elim nosse sihȩc tanta mira¬
cula. uirtute semꝑ orationis
impetrabat: aliquando ȩtiam
solo uoluntatis exibebat nutu:
GREGORIUS
qi deuotamente dõ adhẽren.
cumrerum necessitas exposcit:
exhibẽre signa modo utroq.
solent. ut mira quȩq aliquando
exprece faciant: aliquando ex
potestate: Cum enĩ iohannes
dicat. quot quot aũt receperunł
eum dedit eis potestatẽ filios dĩ
fieri. quodsi filii dĩ expotestate
sunt: quid mirum ssigna facere
expotestate ualent: Quia enĩ
utroq modo miracula exhibean:
testatur petrus. qui tab̾itam
mortuam orando suscitauit.
ananĩam uero et saffirã menti¬
entes: morti increpando tra¬
didit: Neq enim orasse in eorũ
extinctione legitur: sed solũ modo
culpam quãper petrauerant
increpasse: Constat ergo quia
latione : dum et istis uitã incre¬
pando abstulit. et illi reddidit
orando: Nam duo quoq fide¬
lis dĩ famuli benedicti facta
nunc replico: inquib aꝑte cla¬

Expanded text:
Velim nosse, si haec tanta miraVelim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod atione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte cla
Abbreviated transcription (Latin):
monitionẽ intimauerat: mira¬
culis ostendebat: Nec erat iam
ut quisquam deeius ꝓmissio¬
nib dubitare posset : qui inuno
codemq momento: ꝓũtreo
uase p ene uacuo: plenũ oleo
dolium reddidisset:¬
UADAM die. dũ adbeati
iohannis oratorium quod
impsa montis celsitudine
situm est ꝑgeret: ei antiquus
hostis in mola medici speciẽ
obuiam factuest : cornu et
trepedicã ferens: Quẽcum
requisisset dicens. ubi uadis:
ille respondit: Ecce ad fr̃s
uado : potionẽ eis dare: Itaq
ꝑrexit uenerabilis benedictus :¬
ad orationem: Qua completa:
concitus rediit: Malignus
uero sp̃s. unum seniorem
monachum inuenit aquam
haurientẽ: in quo statim ingres¬
sus est: eũq in terrã ꝓiecit. et̃ ue¬
hementissime uexauit: Quẽcũ
uir dĩ aboratione rediens. tam
crudeliter uexari conspiceret:
ei solũmodo alapam dedit. et
malignũ abẽo sp̃m ꝓtinus ex¬
cussit: ita utredire adeũ ulteriuꝰ
non auderet: PETRUS

Expanded text:
monitione intimaverat, miramonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidissetuadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
uitreũ uenit insaxis : sed sic
mansit in colome. acsi ꝓiectũ
minime fuisset. ita ut neq
frangi neq oleum effundi
potuisset: Quod uir dñi prę¬
cepit leuari: atq ut erat in¬
tegrum petenti tribui: Tunc
collectis fr̃ib. in oboedientẽ
monachũ de infidelitate sua
& suꝑbia: corã om̃ib increpauit:
Qua increpatione cõpleta:
sese cum eisdem fratrib inora
uir in oratione ꝑsisteret: coepit
oꝑimentũ eiusdem dolnolco
excrescente subleuari: Quo
commoto atq subleuato: oleũ
quod excreuerat ora dolii
transiens. pauimentũ loci
in quo incubuerat inundabat:
Quod benedictus dĩ famulus
ut aspexit: ꝓtinus orationẽ
compleuit. atq in pauimentũ
olcum defluere cessauit:
Iunc diffidentẽ in oboedientẽq
fratrem latius admonuit: ut
fidem habere disceret & humi¬
litatẽ: Isdem uero frater:
salubriter correptus erubuit :
quia uenerabilis pater uirtutẽ
om̃ipotentis dñi. quam ad¬

Expanded text:
vitreum venit in saxis, sed sic vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus inQua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in or sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis indigentib monasterii
sui cuncta tribuerat. ut porne
nihil incellario : nisi parum
quid olei inuitreo uase remaner&:
Tunc quidam subdiaconus
agapitus nomine aduenit.
magnõpere postulans: utsibi
aliquantulum olei dare debuiss&:
Uir aũt dñi qui cuncta decre¬
uerat in terra tribuere. ut in
cęlo om̃ia reseruaret: hocipsũ
parum quod remanserat olei.
iussit petenti dare: Monachus
uero quicellarium tenebat.
audiuit quidem iubentis uerba :
sed implere distulit: Cunq post
paululum sud quod iusserat
datũ esset inquireret. respondit
monachus se minime dedisse.
quia siillud ei tribueret. om̃ino
nihil frib remanẽret: Tunc
iratus : aliis p̃cepit. ut hoc ipsũ
uas uitreum: inquo parũ olei¬
remansisse uidebatur. ꝑfenestr̃a
ꝓicerant : ne incella aliquid per
in oboedientiam remaneret:
Factumq est: Sub fenestra
aũt eadem ingens p̾cipitium
patebat: saxorum molibus
aspersum: Proiectũ itaq uas

Expanded text:
diversis indigentibus monasterii diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum oleremansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas
Abbreviated transcription (Latin):
aũt bi duo: more suo inora¬
tione fuit occupatus: Cunq
die tertio is qui necessitate
debiti affligebatur rediit :
suꝑ arcam uero monasterii
quȩ erat frumento plena: subito
tredecim solidist inuenti: Quos
uirdĩ deferre iussit: et afflicto¬
petitori tribuit dicens. ut
duodecĩ redderet: et unũ in ex¬
pensis ꝓpriis haberet Sed
adea nunc redeam. quȩ eius
discipulis in libri huius exordio
prȩdictis referentib agnoui:
UIDAM uir grauissima
aduersarii sui aemulatione
laborabat : incuius ad hoc
usq odium ꝓrupit. ut cidem
nescienti in potum uent̾num
daret: Quiquãuis uitã auferre
non ualuit: cutis tamen colorẽ
mutauit. ita ut diffusa in cor¬
pore eius uarietas: leprae
morẽ imitari uideretur:
Sed ad dĩ hominẽ deductus:
salutẽ pristinã citius recepit:
Nam mox ut eũ contigit: omnẽ
cutis illius uarietatẽ fugauit:¬
Odem quoq tẽpore quo
alimentorũ in opia cãpaniã
grauiter affligebat: uirdĩ

Expanded text:
autem biduo more suo in oraautem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflictopetitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. idam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit. Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei