comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sequentis eñ ira uidicii tanto nẽ distrie¬
tior poitabitur: quanto nc̃ et inter culpas
minime timetur. S eqͥtur. Qina uenient
dies inte : et circũdabt̃ inmiei tui uallo.
Qui umquam st̃ humanȩ animae maiores
in imici. quã maligni sp̃s: qui hanc acor¬
pore exeuntem obsident. quã in carnis
amore positam. de ceptoris delectationi-¬
h. fouent. Qui uallo cirtũclant. qaͥ ante
m̃tis eiꝰ oculos reductis inqͥtatib qͣs ꝑpe¬
trauit. hanc ad societatẽ suȩ dãpnationis
trahentes coartant: ut in ipsa iam extre-¬
mitate uitȩ dep̃hensa. et aquib hostib¬
cirtumclausa. sit. uideat. et tam̃ eua:¬
dendi aditum inuenire ñ possit: quia
oꝑari iam bona ñ licet. quȩ cũ licuit age¬
intelligi ualet. C ircũdabt̃ ce. et coangus¬
tabt̃ te undiq Maligni quippe sp̃s un¬
diq animã angustant. quando ei ñ solu
oꝑis. uerũ etiam locutionis. atq insup

Expanded text:
Sequentis enim ira judicii tanto tunc districSequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coartant, ut in ipsa iam extremitate vitę deprehensa, et a quibus hostibcircumclausa sit, videat, et tamen evadendi aditum invenirernon possit, quia operari iam bona non licet, quę, cum licuit, ageintelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper
Abbreviated transcription (Latin):
piciendis malis sequentib oculos m̃tis
clausit. Unde ei dicitur. N unc aut̃ abs¬
condita st̃ ah oculis tuis. Peruersa quippe
anima reb p̃sentib dedita. in terrenis uo¬
luptatib resoluta. abscondit sibi mala
sequentia: quia p̃uidere futura refu¬
git. quȩ p̃sentem lecitiã ꝑturbent. dũq
inp̃sentis uitȩ oblectatione se deserit. qͥd
aliud quã claudis oculis ad ignem uadit:
Unde bene scriptum. ẽ. In die bonoꝵ: ne
immemor sis maloꝵ. Et unde ꝑ paulũ dicit᷑.
Qui gaudent. tãꝗ non gaudentes sint. quia
et si qua. ẽ. aliqua p̾sentis temporis. itaẽ.
agenda lȩcitia ut numquã amaritudo se-¬
quentis uidicii recedat amemoria: qua¬
tenꝰ dũ mens pauida extremae ultionis
timore transfigitur. quantũ nẽ p̃sens lȩ¬
titia. tantũ pꝰ ira subsequens tẽperet᷑. Huic
nãq scriptum. ẽ: Deatꝰ homo qͥ seꝑ ẽ. paui.¬
dꝰ: qui uͦ m̃tis .ẽ. durȩ. corruet in malum.

Expanded text:
piciendis malis sequentibus oculos mentis piciendis malis sequentibus oculos mentis clausit? Unde et dicitur: « Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum . » Et unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . »
Abbreviated transcription (Latin):
Plangit enĩ eos qui nesciunt cur plan-¬
gant᷑. qͥ iuta salomonis uerba letantur
cũ male fȩcerint  exultant in rebus pessi¬
mis: qui si dãpnationẽ suã quȩ eis immi-¬
net agnouissent: semet ipsos cum lacri-¬
mis electoꝵ plangerent. Bene aut̃ peri¬
ture animȩ sententia quȩ subditur. con-¬
uenit. Et quidẽ in hac die tua quȩ ad
pacẽ tibi: nẽ aut̃ abscondita st̃ ab oculis
tuis. Suam hic diem habet anima ꝑuer¬
sa quȩ transitorio gaudet intẽpore: eui
ea quae ad sunt ad pacem. quia dum ex
reb tẽporalib lȩtatur. dũ honoribus
extollit᷑. dũ in carnis uoluptate resolui¬
t᷑. dũ nulla uenturȩ pęne formidine
terretur. pacẽ habet in die sua: quę
graue dãpnationis suȩ scandalũ indie
habet aliena. Ibi enĩ affligenda. ẽ. ubi iuis¬
ad pacẽ funt. tẽ in amaritudine ruȩ
uertentur. quia rixari secum incipit. cur
dĩpnationẽ quã patit᷑ non expauit. cur aꝓs¬

Expanded text:
Plangit enim eos qui nesciunt cur planPlangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla veterretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est ubi jusad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, quia rixari secum incipit: Cur damnationem quae patitur non expavit, cur a pros
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc templo assistere nouerant. ut aut
ñ dantes munera studerent corporaliter
ꝑsequi: aut dantes spiritalit̾ necare.
Q uia uͦ redẽptor nr̃ p̃dicationis uerba
nec indignis nec ingratis subtrahit. pꝰ quã
disciplinae uigoiẽ eiciendo ꝑuersos tenu.¬
it. Nonum mox grãe ostendit. Nã subditur.
Etat docens cotidie intemplo. Haec iuita
historiam: breuiter tractanda transcurri.
mꝰ. Sed quia euersam iam nouimꝰ hierusa-
lem. atq euersione sua in melius cõmuta¬
tam. quia expulsos latrones atemplo atq
ipsum iam tẽplum erutum scimꝰ: debeniꝰ ex
reb exteriouib introrsus aliquã similitudi¬
nẽ trahere. atq euersis aedifficiis parietũ:
moꝵ ruinã timere. Uidens ciuitatẽ fleuit
suꝑ illã dicens : quia si cognouisses et tu.
Hoc semel egit. cũ perituram eẽ. nuntiauit:
agere nullatenꝰ cessat. cũ quosdã ex bona
uita admores reꝓbos ꝑuenisse considerat.

Expanded text:
ad hoc in templo assistere noverant, ut aut ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nagere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis illam. speluncam latronum. Qui enĩ
narrauit mala uentura et ꝓtinꝰ templũ
ingress ẽ. ut de illo uendentes et em̃tes
eiceret: ꝓfecto innotuiti quia ruina po-¬
płi maxime exculpa sac̃dotum fuit. Et¬
ũsionem quippe describens. s uendentes
intemplo et em̃tes feriens: in ipso effectu
sin oꝑis ostendit. unde radix ꝓdiit ꝑdi-¬
tionis. S ic̃ aut̃ euangelista alio teste di¬
dicimꝰ: intẽplo colũbae uendebantur. Et
qͥd ꝑ columbas. nisi scĩ sp̃s donum acci-¬
pitur: Sed uendentes et em̃tes ex tẽplo
eliminat: quia uel eos qui ꝓmunere im-¬
positionem manuum tribuunt. uel eos
qui conũ sp̃s emere nituntur: dampnat.
De quo tẽplo: mex subditur. D omꝰ mea do¬
mꝰ orationis. ẽ: uos aut̃ fecistis illam
speluncam latronũ. Qui enĩ ad accipien¬¬
da munera intẽplo residebant: ꝓfecto
qͥa quibusaim ñ dantib lesiones exqui-¬
rerent. dubiũ ñ erat. D omꝰ gͦ orationis
speluncã latronum facta fuerat: qui a

Expanded text:
ui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ negans. Prudentior itaq fuit paulꝰ
apłs intransgressione legis filiis quondã lucis.
eiꝰ legere poteris. Origenis et didymi in
hanc parabolam explanationẽ Inuenire
ñ potui: et utrũ abolita sit tempoꝵ uetusta¬
te an ipsi ñ scripserint: Incertum habeo.
Michi uyita priorẽ interp̃tationem hoc uidet᷑
quod deiniqͦ mãmona debeamꝰ nob̾ amicas
facere: Non quoslibet pauꝑes. sed eos qui
nos possint acciꝑe indomos suas. et in aet̾¬
na tab̾nacula: ut cum eis parua p̾buerimꝰ
recipiamꝰ ab eis magna. et dantes aliena.
Nrã suscipiamꝰ. et seminemꝰ in benedictione.
ut metamꝰ benedictionẽ. Qui enĩ parce se-¬
minauerit. parce et metet

Expanded text:
sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam lucis, eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
tatib ꝑditis aegere cȩpisset. et comede¬
re siliquas porcorũ cibum: reuersus
ad patrẽ susc eptus. ẽ. ab eo. Fr̃ quoq in-¬
uidens senior. pris uoce corripit᷑. quod
lȩtari debuerit et gaudere. qͥa fr̃ eius
mortuus fuerat et reuixit. perierat et
iuentus. ẽ. has tres parabolas contͣ
phariseos et scribas locutꝰ est: qui no¬
lebant recipere poenitentiam peccatoꝵ.
et publicanorum salutẽ. Dicebat aut̃
quin parabolam. sic̃ prius ad serbas
pulos hortaretur. et aliis uerbis dice¬
ret. Dimitate et dimitet᷑ uob. et
in oratione dnĩca libera fronte posca¬
tis. Dimitte nob debita nr̃a sicut et
nos dimittimꝰ debitorib nriͣs. Quae
.ẽ. gͦ haec parabola adclem̃tiam disci¬
pulos ꝓͣuocantis : homo quidam erat
diues qui habebat uillicum: siue dis.¬
pensatorem. Hoc autem: hiconomus
significat. U illicꝰ aut̃ ꝓpriȩ uillae
gubernator est: unde et auilla uillicꝰ¬

Expanded text:
tatibus perditis egere coepisset et comedetatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat autemquin \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas pulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilic
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur quis sit uillicꝰ iniqͥtatis
qui dñi uoce laudatur. Cuiꝰ
cũ uellem scire rationem. de
quo fontei processerit: reuolui uolum̃
euangelicũ. et inter cetera repperi. qđ
appropinquantib saluatori publicanis et
peccatorib ut audirent eũ: murmura¬
bant pharisei et scribȩ dicentes. Quare iste
peccatores suscipit. et comedit cũ eis: Qui
locutꝰ ẽ. parabolã centũ ouium et unius
ꝑditae. quae inuenta pastoris humeris
reportata. ẽ: et cur. eẽt. ꝓposita statĩ intu¬
lit. Dico uob̃. quod ita gaudiũ erit in celo
suꝑ uno peccatore penitentiã agente: quã
supͣ nonaginta nouẽ iustis. qͥ ñ habent opꝰ
pęnitentiã. Aliã quoq parabolam decẽ
ꝓposuisset: simili eã fine cõpleuit. Sic¬
ita dico uob̃: gaudiũ erit coram angłis
dĩ suꝑ uno percatore pęnitentiã agente
Tertiã quoq parabolã ꝓposuit hominis
habentis duos filios. et diuidentis inter
eos substantiam. Cumq minor facul-¬

Expanded text:
uisti: qui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et peccatores suscipit, et comedit cum eis ? Qui locutus est eis parabolam centum perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouepoenitentia. Aliam quoque parabolam decem proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facul
Abbreviated transcription (Latin):
poreus. Sedd animã hoc loco ꝓ ista inta
positam nouerimꝰ : cuiꝰ retinaculum. ẽ.
alim̃tum istud corporeum. Scđm hanc
significationẽ : dictũ ẽ. etiam illud. Qui
amat animã suam : ꝑdet illam. Q uod
uit contrarium hoc p̃cȩptum eris
Mententiae qua dicair ẽ. Quio ꝓdest
mini si tetũ mundũ lucretur. arimnae
iniua si detri ntum faciat: Respicite

Expanded text:
poreus. Sed animam hoc loco pro ista vita poreus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat ? Respicite
Abbreviated transcription (Latin):
offendat. non sẽ arbitretur duob dñis
tiet de dño inbonitate: et in simplicitate
Scordis quaeret illum. Ideo dico uob̃. ne folli.¬
Sciti sitis animae urãe quid manducets.
Sneq corpori ur̃o quid induamini. Qued¬
ait idõ dico uob̾: ad suꝑiora respicit: hocẽ.
ideo tẽporalium sollicitudinem ueto. ne
cum diuitib scłi uob̾ thesauriare con-¬
unicamini. Ergo qđ om̃ib natura tribuit.
et ium̃tis. ac bestiis. hominib q cõmune. ẽ:
huiꝰ cura penitꝰ liberam᷑. Sed p̃cipitur
Idus. ẽ. sollicitudo tollenda. Nonñe anima¬
Ammonet ut meminerimꝰ multo amplius¬
dm̃ nobis dedisse qđ nos fecit et composut
exanima et corpore quã. ẽ. alim̃tũ atq
tegum̃tum: ut intelligas eum qui dedit
ãnimam. multo facilius escam. eẽ. daturu.
daturũ eẽ. uestim̃tum. Quo loco quaeri
solet utrũ ad animã cib iste ꝑtineat. cũ
anima. In corporea sit: iste aut̃ cibus cor¬

Expanded text:
offendat, non se arbitretur duobus dominoffendat, non se arbitretur duobus domintiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illum. Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, aut corpori vestro quid induamini. ait, Ideo dico, ad superiora respicit, id est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaurizare convincamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis ac bestiis, hominibus quoque commune est: hujus cura penitus liberamur. Sed praecipitur dus est, sollicitudo tollenda. Hoc Admonet ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum et tegumentum. Ut intelligas eum qui dedit animam, multo fdaturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥ st̃ duo dñi: deinceps
ostendit. cũ dic̃. Non potestis dõ serui¬
re: et mãmonae. Aa ammona apud
hebreos: diuitiae appellari dicuntur.
Congruit st punicum nom̃. Nã lucrũ
punicae mam mon dicit᷑. S ed qͥ seruit
mãmonae: illi utiq seruit. qͥreb istis
gͦ hunc odio habebit homo. et alterum
diligit. id est dm̃: aut ailterũ patietur.
et alterum contẽpnet. Paticur enim
durum et ꝑnitiosum dñm: quis qͥs seruit
mãmonae. sua eñ cupiditate implicatꝰ.
subditur diabolo et non eum diligit.
Quis enĩ .ẽ. qui diligat diabolum: sed
tam̃ patitur. sicut in maiore aliqua
domo. qui ancillaȩ alienae con uinetꝰ
est. Propter cupiditatẽ suam duram
patitur seruitutem: etiam si non dili¬
git cum cuiꝰ ancillam diligit Alterũ
autem contẽpnit. dixit: non odio habebit.¬
Nullius enĩ fere conscientia: diñ pocest
odisse. Contempnit aut̃ idẽ. non timet:
cum quasi de eiꝰ bonitate securꝰ ẽ: Sed¬
quis qͥs uult diligere dm̃ et cauere ne

Expanded text:
nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis  dicitur . Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis enim est qui diligat diabolum? sed tamen patitur: sicut in majore aliqua domo, qui ancillae alienae conjunctus est, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiam si non diligat eum, cujus ancillam diligit. 48. Alterum autem contemnNullius enim vere conscientia Deum potest odisse, contemnit autem, id est non timet, cum quasi de ejus bonitate securus equisquis vult diligere Dominum et cavere ne
Abbreviated transcription (Latin):
S ed isti docum̃ta non sic̃ allegorue disci¬
dienda st̃ ut quȩ ramꝰ qͥd significet᷑. aue
caeli aut lila agri. Positi sunt enim u
dereb minorib maiora ꝑsua derenti i
Sicuti ẽ. illuo de udiee qui nec dm̃ cire¬
bat. nec homine reũcebatur. Ettan
soepe intpellanti uiduae cessit. ut ei cat¬
sam consideraret. ñ ꝓpt̃ pietitẽ ant hina¬
nitacem sed ne tedium pateretur. Noreiũ
ullomodo ille iniustꝰ uidex ꝑsonam a al¬
dñs uoluit. qđ nec iniustus homo eos
qͥ illum assiduis precib tundunt. uł ꝓpt̃
teduĩ deuitandũ potest contempnere.

Expanded text:
Sed illa documenta non sic allegorice discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli aut lilia agri. Posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur, sicuti illud est de judice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei alDominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum potest contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
lieiti estis: Id est cuiꝰ potestate atq
dominatu fictum ẽ. ut aohanc statu¬
pã corpus ur̃m ꝑduceretur: eiꝰ ꝓuidentia
etiã uestiri potest. Non aut̃ urã cura
factũ eẽ. ut adhanc staturam ueniret
corpꝰ urm̃. ex hoc intelligi potest: qđ si cu¬
remꝰ et uelitis adicere unũ cubitũ huie
sticurae non pocestis. Illi gͦ etiã tegendi
coiporis curam relinquite. cuiꝰ uedecis
cuti factĩee: ut cantȩ staturae corpus

Expanded text:
potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non pocorporis curam relinquite, cujus videtur cura factum esse ut tantae staturae corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Nocndum qđ non ait Nolite querere uel
soliciti eẽ. de cibo aut pocii aut in lum̃to.
sed ȩxpressius quid inquit manducetis
aut̃ quid bibatis. Et supͣ neq corpor qͥd
uestiamini. Ubi mͥ uidentur argui qui
spreto uictu uł uestitu cõmuni liutiora
sibi uł hausteriora p̃his cum quib uitam
quent̃ ne extollantur ammonuit. Primo
enĩ haec ad necessitatem implendã homo
quaerit. Cũ aut̃ haec habundauerint. in¬
cipit et suꝑbire de talib Tale . ẽ. hoc ac
si se uulneratꝰ quis iactitet. qđ habeat
multa emplastra indomo. Cumboc ili
bonum eẽt ut uulnera ñ haberet. et ne
uno quidem indigeret emplastro. Hic ma
nifestissime ostendit ñ haec. eẽ. appetenda
tanquã talia bona nr̃a. ut propter ipsa de-¬
beã benefacere si qͥd facimꝰ. sed tam̃. eẽ.
necessaria. Quid enĩ int̾sit inter bonũ
qđ aypetendũ. ẽ. et nec essariũ qđ sum̃dũ
.ẽ.: hic sententia declirauit. cũ ait. Que

Expanded text:
Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam quenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Hanifestissime ostendit, non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
gandi ueniã habuit in tempore. xpõ
post ea ꝓuniuersorum redẽptione pas¬
cem ꝑueniendi ad se dñs indulsit. s
manum extendit. adphensumq sus¬
tinuit. haec ratio.ẽ. Non erat quidẽ
petrus dm̃i sui indignꝰ accessu. Nam
et tẽp̾tauit accedere. sed typicus in eo
ordo seruatus est. Non enim dño scłi
motus tẽpestatesq calcandi quisquã
passionis. eẽ. particeps poterat. Solus
enĩ passurus ꝓ om̃ib omium peccata
soluebat. Nec sociũ admitat. quic qͥd
uniuersitati prȩstatur ab uno. Ita
cum. eẽt. ipse redẽptio uniuersorum.
erat etiã petrus ante redimendus
ad redẽptionis istius fidem. tum in
inpetro considerandũ est fide eũ cȩteros
ante isse. Nã ignorantib cȩteris. P rimꝰ
respondit. Tu es filius dei uiui. Primꝰ
passionem dum malũ putat. detestatus. ẽ.
Primꝰ et moriturũ se. et ñ negaturum spo-
Gladium quoq aduersum eos qͥ dnm̃ conp̃¬

Expanded text:
gandi veniam habuit in tempore; Christo gandi veniam habuit in tempore; Christo postea pro universorum redemptione pastem perveniendi ad se Dominus indulsit, sed manum extendit, apprehensumque sustinuit; haec ratio est. Non erat quidem Petrus Domini sui indignus accessu, nam et tentavit accedere, sed et typicus in eo ordo servatus est. Non enim Domino saeculi motus tempestatesque 743 calcanti, quisquam passionis esse particeps poterat; solus enim passurus pro omnibus omnium peccata solvebat: nec socium admittit, quidquid universitati praestatur ab uno. Ita cum esset ipse redemptio universorum, erat etiam Petrus ante redimendus, ad redemptionis istius fidem tum in Cin Petro considerandum est, fide eum caeteros anteisse: nam ignorantibus caeteris, primus respondit: Tu es Filius Dei vivi . Primus passionem, dum malum putat, detestatus est . Primus et moriturum se, et non negaturum spopoGladium quoque adversus eos, qui Dominum compre
Abbreviated transcription (Latin):
dñe lib̃a me de se diffisus. ẽ: non de dño
dubitauit. Ne quis gͦ timorẽ hunc glori.¬
osissimi petri ducat in uitiũ. qm timor
iste quamuis primam eiꝰ turbauerit
fidem. confidentiã tam̃ in eo reparatȩ
sistentiũ in naui numero respondere
petrus audet. et iuberi sibi ut suꝑ aquas
ad dnm̃ ueniat peatur. passionis tẽpore
uoluntatis suae designat affectum. cũ
solus retroueniens. et uestigiis dñi in be¬
rens. contẽptis scłi. ut maris motib.
pari ad contẽpnencdam mortẽ uirtute
comitatꝰ . ẽ. sed in firmitatem future
tẽptationis. tumiditas eiꝰ ostendit. Nam
quãuis incedere ausus. eẽt. submerge¬
batur. ꝑ inbecillitatem enĩ carnis. et
metũ mortis. etiam usq ad negandi ne-¬
cessitatem coactus. ẽ. s ꝓclamat et sa-¬
lutẽ orat adño. Clamor iste pęniten¬
tiae suae gemitꝰ. ẽ. Nondũ enĩ passo
dño in confessionẽ reuersus. ẽ. et ne¬

Expanded text:
Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae sistentium in navi numero, respondere Petrus solus audet, et juberi sibi ut super aquas ad Dominum veniat precatur ; passionis tempore voluntatis suae designat affectum, tum cum solus retro veniens, et vestigiis Domini inhaerens, contemptis saeculi, ut maris, motibus, pari ad contemnendam mortem virtute comitatus est: sed infirmitatem futurae tentationis timiditas ejus ostendit. Nam quamvis incedere ausus esset, tamen submergebatur : per imbecilitatem enim carnis et metum mortis, etiam usque ad negandi necessitatem coactus est. Sed proclamat, et salutem orat a Domino. Clamor iste, poenitentiae suae genitus est. Nondum enim passo Domino in confessionem reversus est, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
lationis. s potentiã dñi conseruatum. Et
continuo iħe extendens manum apphen-¬
dit eum et ait illi modicȩ fidĩ quare du¬
dentissimũ subiecta uestigia eiꝰ maria
ꝓbauerunt. Nã adño suo nouos sibi influc¬
tib gressus. ut fidelis spͦoscit. et ut dilec¬
tus emeruit. Q uod obhoc solum trepidas
distantia. dum ad grauata peccatis caro
mergitur. et in maculati nescit planta
residere. Simul et illuo ne dum suꝑ
aquas ambulans petrus pede intrepido
ꝑuenisset ad xp̃m. Dñi forte sui uirtirti¬
bus aequaretur. S quid illum cantopere
dicimꝰ trepidasse. cum pia trepidatio
sua maiorem ꝓficit ad fidẽ: Ut enĩ cre¬
didit petrus imperio dni sui posse afluc¬
tibus sustentari. Ita nichil ominus dũ
mergitur credidit ipsius dñi sui se uir-¬
tute saluandum. Uere beati petri et
dũ trepidat mirabilis fides quam
nec pusigentis ꝑiculi potuit turbare
formido. Clamando enĩ dũ mergitur

Expanded text:
lationis, sed potentia Domini conservatum. Et lationis, sed potentia Domini conservatum. Et continuo Jesus extendens manum, apprehendit eumdentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidass servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur,
Abbreviated transcription (Latin):
isrł qui est. misit me aduos. P rima¬
cordibus expellere timorem: Soda tem¬
pestatum furias suȩ p̾sentiae uirtute
conpescere. Nec mirandum si ascendente
deo uentus cessauit. in quocumq enĩ
corde ds̃ ꝑ gram sui ad est amoris. mox
uniusa uitiorum et aduersantis mundt
siue sp̃uum malignorum bella conpressa
et ilico solidabuntur. unde et leue fiet
corpus. quod ꝑse graue est. E .t descen¬
dens petrus denauicula. ambulabat suꝑ
aquam. ut ueniret ad dnmꝰ. Qui pixant
dm̃ corpus. ideo ñ eẽ. uerum qd sꝑ¬
molles aquas molle aetherum incessit.
respondeant quomꝰ ambulauit petrus
que utiq uerum hominem ñ negabunt.
Uidens uͦ uentum ualidum timuit. Et eũ
coepisset mergi clamauit dicens. dnẽ saluũ
me fac: Ardebat animi fides. sed huma¬
na infirmitas inꝓfundũ trahebat. Paulu.¬
lum gͦ relinquitur tẽptationi. ut augeat᷑
fides. et intelligat se non facilitate postu.¬

Expanded text:
Israel: qui est, misit me adIsrael: qui est, misit me adcordibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente no, ventus cessavit. In quocunque enim corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox universa vitiorum, et adversantis mundi, sive spirituum malignorum bella compressa et illico solidabunt, unde ac leve fiet corpus quod per se grave est. Et descendens Petrus de navicula, ambulabat super aquam ut veniret ad Jesum. Qui putant Domini corpus ideo non esse verum, quia sumolles aquas molle et aerium incesserit? respondeant quomodo ambulaverit Petrus, quem utique verum hominem non negabunt. Videns vero ventum validum, timuit. Et cum coepisset mergi, clamavit, dicens: Domine, salvum me fac. Ardebat animi fides, sed humana fragilitas in profundum trahebat: paululum ergo relinquitur tentationi, ut augeatur fides, et intelligat se non facilitate postu
Abbreviated transcription (Latin):
lite timere. Hoc autẽ ne moueat prę¬
cauendũm . ẽ. quod martus dixit. de dño
cum ambularet suꝑ aquas. et uolebat
p̃terire cos. Q uomͦ hoc intelligere po¬
tuer̃. nisi quia indiuersum ibat eos
uolens tamquã alienos p̃terire aquibus
ita ñ agnascebatur ut phantasma puta¬
retur Quod admisticam significatio¬
nem referri quis usq adeo tardus. ẽ. ut
nolit aduertere: Sed tam̃ turbatis et
exclamantib subuenit dicens. habete¬
fidutiã ego sum. nolite timere. Quomͦ
ergo eos uelebat preterire quos pauentes
ita confirmat. nisi quia illa uoluntas
prȩtereundi adeliciendum clamorem
ualebat cui subueniri oportebat. Quod¬
pͥmum uersabatur. in causa hoc curat.
et tim̃tib p̾cepit dicens. habete fidutiã.¬
ego sum nolite timere Et quod sequit᷑
ego sum. nec subiungit quid sit. uł exuo¬
ce sibi nota poterant eum intelligere qͥ
ꝑ obscuras noctis tenebras loquebatur
uł ipsum. eẽ. repetebant quem locutũ
ad moysen nouerant. Haec dices filiis

Expanded text:
l dixit. hoc autem ne moueat praecauendum est quod Marcus dixit de domino, cum ambularet super aquas: et uolebat praeterire eos. quomodo enim hoc intellegere potuerunt, nisi quia in diuersum ibat eos uolen tamquam alienos praeterire, a quibus ita non agnoscebatur, ut phantasma putaretur? quod ad mysticam signi. ficationem referri quis usque adeo tardus est, ut nolit aduertere? sed tamen turbatis et exclamantibus subuenit dicens: fidite, ego sum, nolite timere. quomodo ergo eos uolebat praeterire quos pauentes ita confirmat, nisi quia illa uoluntas praetereundi ad eliciendum illum clamorem ualebat, cui subueniri oportebat! Ioprimum versabatur in causa, hoc curat, et timentibus praecipit, dicens: Habete fiduciam, nolite timere. Et quod sequitur, Ego sum, nec subjungit quis sit, vel ex voce sibi nota poterant eum intelligere, qui per obscurae noctis tenebras loquebatur, vel ipsum esse repetebant, quem locutum ad Moysen noverant: Haec dices filiis
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dĩ es. Adunũ signũ tranquillitate
maris reddita quȩ post numias ꝓcellas
interdum ex casu fieri solet nautȩ atq
eiꝰ in naui uentum et mare. eẽ. sedatum.
pꝰ claritatis suae reditum a et̾na aeccłiae
pax et tranquillitas indicatur. Et qͥa tum
manifestus adueniet. recte admrantes
uniuersi locuti sunt. Uere filius dei es.
Confessio enim uniuersorum. tum absoluta
et publica erit. Dĩ filiũ iam ñ in humili-¬
tate corporea.s ingła caelesti pacem

Expanded text:
Filius Dei es. Ad unum signum tranquillitate maris reddita, quae post nimias procellas interdum et casu fieri solet, nautae atque ejus in navim, ventum et mare esse sedatum: post claritatis suae reditum, aeterna Ecclesiae pax et tranquillitas indicatur. Et quia tum manifestus adveniet, recte admirantes universi locuti sunt: Vere filius Dei est . Confessio enim universorum tum et absoluta et publica erit, Dei filium non jam in humilitate corporea, sed in gloria coelesti pacem
Abbreviated transcription (Latin):
dnin. ostendit cota nocte periclitatos
extremo noctis tempore. eis auxiliũ p̃bi¬
cum. Laborabant gͦ toto noctis opacȩ
tempore. sed diluculo ad propinquante
et lucifero solis dieiq exortũ ꝓmittente.
uenit dñs et suꝑ ambulans. tumida freci
terga cõprimit. quia cũ pressuris obsita
fragilitas humana pusillanimitatẽ uiriũ
suarum considerat. Nic hil erga se
aliuo quani tenebras angustiarum et
aestus cerint hostium confligentium.
Cum uͦ mentem ad suꝑni lucẽ p̃sidii et
ꝑpetuae dona retributionis erexerit.
quasi inter umbras noctis repente exor¬
tum luc iferi conspicit. qui diem ꝓximũ
nuntiet. Lucifer naniq cum pluri¬
mum tres horas noctis. id est totã iugiliã
matutinam illuminare ꝑhibetur. aderitq
dñs qui sopitis tẽptationũ ꝑiculis plenã
lib̾tatis fidutiam suae ꝓtectionis attri¬
buet. Sequit᷑. Et uidentes eũ supͣ mare
ambulantem. turbati st̃ dicentes. quia

Expanded text:
Dominum, ostendit tota nocte periclitatos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos et extremo noctis tempore eis auxilium praebitum. Laborabant ergo toto noctis opacae tempore, sed diluculo appropiet Lucifero solis dieique exortum promittente, venit Dominus, et superambulans, tumida freti terga comprimit. Quia cum pressuris obsita fragilitas humana, pusillitatem virium suarum considerat, nihil erga se aliud quam tenebras angustiarum, et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, et perpetuae dona retributionis erexerit: quasi inter umbras noctis repente exortum Luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiet. Lucifer namque cum plurimum, tres horas noctis, id est totam vigiliam matutinam illuminare perhibetur. Aderitque Dominus qui, sopitis tentationum periculis, plenam libertatis fiduciam suae protectionis attribiturum. Et videntes eum supra mare ambulantem, turbati sunt, dicentes: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tib erat enĩ contrarius uentus. Labor dis¬
cipłoꝵ in remigando. et contrarius eis uen¬
tus. labores scaẽ aeccłi& uarios designat.
quae inter undas scłi aduersantes et in¬
mundorũ flatus spiritirum ad quietemb
stationem ꝑuenire conatur. Ubi benedr¬
citur. quia nauis erat iinmedio mari. et
ipse solus interrã. Quia nonnumquam
aeccłia tantis gentiliũ pressuris. non solũ
ad flicta. s et fedata. ẽ. ut si fieri possit
redemptor ipsius eam prorsus deseruisse
ad tempꝰ uideretur. V nde.ẽ. illa uox
eiꝰ inter undas ꝓcellasq temptationũ
uerrentium dep̾hense atq auxilium ꝓ.¬
tectionis gemebundo clamore quęren¬
tis. Ut quid dnẽ recessisti longe : despi-¬
cis in oportunitatib in tribulatione. quȩ

Expanded text:
t enim ventus contrarius eis. Labor discipulorum in remigando, et contrarius eis ventus, labores sanctae Ecclesiae varios designat, quae inter undas saeculi adversantis, et immundorum flatus spirituum ad quietem stationem pervenire conatur. Ubi bene dicitur, quia navis erat in medio mari, et ipse solus in terra. Quia nonnunquam Ecclesia tantis gentilium pressuris, non solum afflicta, sed et foedata est, ut si fieri posset redemptor ipsius eam prorsus deseruisse ad tempus videretur. Unde est illa vox ejus inter undas procellasque tentationum verrentium deprehensae, atque auxilium protectionis illius gemebundo clamore quaerentis. Unde quid, Domine, recessisti longe, despicis in opportunitatibus, in tribulatione ? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis nr̃ae. ut conformȩ faceret cor-¬
pori głie suae. Id quoq doceat hanc eẽ.
nob̾ magnam causam orandi. quando. ẽ.
causa fugiendi. Nec illud aduersũ. ẽ. quod
matheus pͥus cum dyxit ussisse discipulos
ascendere in nauiculam. et p̃cedere eum
trans fretum donec dimitteret turbas.
ac deinde dimissis turbis ascendisse in
montem solum orare. Ioħes uero pͥus eũ¬
deinde: ut autẽ sero factum. ẽ inquit.
descender̃ discipuli eiꝰ ad mare. et¬
u  cum ascendissent nauem et cȩtã.
Inis enim non uideat hoc re capitul ando
ioħ̾em post ea dixisse factum a discipłis.
quod iam iħc iussetat antequã fugisset

Expanded text:
humilitatis nostrae, ut conforme faceret corhumilitatis nostrae, ut conforme faceret corpori gloriae suae, id quoque doceat hanc esse nobis magnam causam orandi, quando est causa fugiendi. nec illud aduersum est, quod Mattheus prius eum dixit iussisse discipulos ascendere in nauiculam et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas, ac deinde dimissis turbis ascendisse in montem solum orare, Iohannes uero prius eudeinde: ut autem sero factum est, inquit. descenderunt discipuli eius ad mare, et cam ascendissent nauem, et cetera. quis enim non uideat hoc recapitulando Iohannem postea dixisse factum a discipulis quod iam Iesus iusserat, antequam fugisset
Abbreviated transcription (Latin):
In altero pretatis officiũ: in altero insignȩ. est
potestatis. Nihil hic contrariũ uideri
potest nisi qđ matheus dimissis turbis eũ
dicit ascendisse inmontẽ ut illic solus orarde.
Iohannes aut̃ inmontẽ fuisse cũ eisdẽ turbis.¬
qͣs de qͥnq panib pauit. Sed cũ & ipsẽ ioħs
dicat post illũ miraculũ fugisse eũ inmontẽ
ne a turbis teneret᷑. quae eũ uolebant regẽ
facere: utiq manifestũ est qđ de montẽ
inplaniora descenderant: quando il¬
panes turbis ministrati sunt. Ec ideo ñ ẽ.
contrarium quod ascendit rursus in montẽ:
sic̃ et matheus et ioħes dicunt. nisi qđ mathe¬
us dixit ascendit. Ioħes autẽ fugit. Qđ. eẽt.
contrarium si fugiens non ascenderet. Nec
uenturi. eent. ut facerent eum regem. fugit
iterum in montem solus orare. Neq enim
causae orandi contraria. ẽ. causa fugiendi quan¬
do quidẽ et hinc dñs transfigurans inse corpꝰ

Expanded text:
in altero pietatis officium, in altero insigne est in altero pietatis officium, in altero insigne est potestatis. potest, nisi quod Mattheus dimissis turbis eum dicit ascendisse in montem, ut illic solus oraret, Iohannes autem in monte fuisse, cum easdem turbas de quinque panibus pauit. sed cum et ipse Iohannes dicat post illud miraculum fugisse eum in montem, ne a turbis teneretur, quae eum uolebant regem facere, utique manifestum est, quod de monte in planiora descenderant, quando ilpanes turbis ministrati sunt. et ideo non est contrarium, quod ascendit rursus in montem, sicut et Mattheus et Iohannes dicunt, nisi quod Mattheus dixit: ascendit, Iohannes autem: fugit, quod esset contrarium, si fugiens non ascenderet. nec uenturi essent, ut facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. neque enim causae orandi contraria est causa fugiendi, quando quidem et hinc dominus transfigurans in se corpus
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quod autẽ ascendit solus orare. non
adeum referas. qui de quinq: panib quinq
milia saturauit hominum. exceptis pariui¬
lis et mulierib sed ad eum qui audita morte
iohannis secessit insolitudine. Non quo ꝑsona
tem. Est enĩ oratio quae peccatũ facit. sed
qui bene orat. qͥ dm̃ orando querit. hic ater.¬
renis ad suꝑiora ꝓ grediens uerticẽ eu̾rae
sublimioris ascendit. Iui uero dediuiti is
aut de honore scłi. aut certe de inimici morte
sollicitꝰ obsecrat. ipse in infimis iacens in¬
les ad dm̃ p̃ces mitat. O rat autẽ dns non
ut ꝓse obsecret. sed ut ꝓ me impetr&. Nam
& si omĩa posuerit pat̾ inpotestatẽ filii. filius
tamen ut formã hominis impler& obsecran¬
dũ. patrẽ putat esse ꝓnobis. qͥa aduocatꝰ est
xp̃m iħm. Si aduocatꝰ ẽ. deb& ꝓmeis int̾¬
uenire peccatis. Non gͦ quassꝰ infirmus.
sed quasi pius obsecrat. Uisscire qͥa omĩa
quae uelit possit & aduocatꝰ & iudex est.

Expanded text:
to. Quod autem ascendit solus orare, non to. Quod autem ascendit solus orare, non ad eum referas qui de quinque panibus quinque millia saturavit hominum, exceptis parvulis et mulieribus; sed ad eum qui, audita morte Joannis, secessit in solitudinem, non quod personam tem. Est enim oratio quae peccatum facit; sed qui bene orat, qui Deum orando quaerit, hic a terrenis ad superiora progrediens, verticem curae sublimioris ascendit; qui vero de divitiis, aut de honore saeculi, aut certe de inimici morte sollicitus obsecrat, ipse in infimis jacens viles ad Deum preces mittit. Orat autem Dominus non ut pro se obsecret, sed ut pro me impetret. Nam et si omnia posuerit Pater in potestate Filii, Filius tamen, ut formam hominis impleret, obsecrandum Patrem putat esse pro nobis, quia advocatus est patrem. si aduocatus est, debet pro meis interuenire peccatis. non ergo quasi infirmus, sed quasi pius obsecrat. uis scire quam omnia quae uelit possit? et aduocatus et iudex est.
Abbreviated transcription (Latin):
cauti corrumperent: ipsis etiã aquibus
honorabantur ꝓ bonis. denuo ꝓ malis ac¬
tib non solum in fastidium: uerũ etiam
dũ uenirent in odium. Minusq multo
ꝑiculosum est i his quae recte agimꝰ ad¬
uersantium nos inꝓbitate fatigari: quani
honorantiũ fauore demulceri. Hic et enĩ
securiorem soepe corrũpit animum illa
circumspectum semꝑ reddit et cautum.
Vnde dñs uiam nobis uitȩ quam sequam᷑
initians: cum hi qͥ uirtutes ammiraban:¬
tur. regem eum uellent facere: fugit
in montem orare. Cum uͦ illi qui uirtu.¬
tib illius inuidebant. eum morti trade-¬
re disponerent : oc currit promptꝰ. et
uinciendum se crucifigendumq fur¬
rentib obtulit. E uidenti nos informans
exemplo: ut parati sumꝰ ad aduersa scłi
toleranda. canti adblandim̃ta: cũ forte
adriperint declinanda. Et ne nos ꝓsꝑa
mundi si affluant emolłendo decipiant:
crebris adño p̃cibus imploremus. Et di-¬

Expanded text:
cauti corrumperent, ipsis etiam a quibus cauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent in odium. Minusque multo periculosum est in his quae recte agimus, adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde Dominus viam nobis vitae quam sequamur initians, cum ii qui virtutes ejus admirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare. Cum vero illi qui virtutibus ejus invidebant, eum morti tradere disponerent, occurrit promptus, et vinciendum se crucifigendumque furentibus obtulit, evidenti nos informans exemplo, ut parati simus ad adversa saeculi toleranda, cauti ad blandimenta cum forte arriserint, declinanda: et ne nos prospera mundi affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremus.
Abbreviated transcription (Latin):
ISCIPULIS
iussit transfretare et con-¬
pellit ut ascendant naui.¬
culam: quo sermone osten¬
ditur in uitos eos ad nõ reces¬
sisse dũ amore p̾ceptoris ne puneco
quidẽ tẽporis ab eo uolunt separari.¬
et ipse mox dimissa curba in montem ora¬
curus abierit: cioħes manifeste declarat.
quia cõpleta refectione illa celesti: conti¬
nuo subiecit. Iħe gͦ eũ cognouisset quia
uenturi. eent̃. ut raperent eũ et facerent
eũ regem: fugit in montem ipse solus.
Ubi necessariũ nob̃ uiuendi monstrat erẽ¬
plum: ut in bonis quȩ agimꝰ humani fa¬
uoris retributionẽ uitemꝰ. Neq nos ope¬
ratio uirtutum spĩtaliũ. ad concupiscen¬
tiam reflectat temporaliũ uoluptatum.
Non nullis et enim contigit. ut dum merito
uitȩ sublimioris mirandi minorib ac lair¬
dabiles existerent et uire honorandi puta.¬
rentur. acceptis pecunus. siue p̃dins in¬
choata iustitiae rudim̃ta ꝑderent: et cũ
carnalibus sese illecebris atq auaritia in¬

Expanded text:
iscipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari.et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitemus, neque nos operatio virtutum spiritualium ad concupiscentiam reflectat temporalium voluptatum. Nonnullis etenim contigit, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia in
Abbreviated transcription (Latin):
nes atq abstinentiam affligi et castiga¬
ri p̃ceptus. ẽ : quod beati ioħis et uitȩ ec
p̃dicationi multum congruit. qͥa et ipse
mundanis uacans oꝑibus. cȩlestibus so¬
lum scudiis ac desideriis animũ dabat:
et conuenientes ad se turbas amalis
oꝑibus abstinere ac ꝑ poenitentiã fidẽq
expiari. et xp̃o consecrar docebat.
quia tẽpus iam diunae ꝓniciationis¬

Expanded text:
nes atque abstinentiam affligi et castiganes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam di
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis peccatis eoꝵ semel in anno. Et
paulo suꝑiꝰ cũ ritũ eiꝰdẽ expiationis do¬
cer&. ait int̃ alia. Nullus hominũ sit
Longũ ẽ. desingulis huiꝰ diei cerimoniis:
hoc maxime libet urãe fr̃nitatis aurib
intimare: quã conuenient̃ electũ sit tẽpꝰ
in qͦ p̃cursoris diui natiuitas. & urtus
futura ñtiaretur. Septimꝰ quippe m̃sis.
& decima huiꝰ dies sacratissimo hiuc ora-¬
culo dedicatur: qͥa nimirũ ille nasciturꝰ
p̃dicebatur qͥ consũmationẽ obseruantiȩ
legalis. & euangelicae grãe p̃dicaret
initium: qͥa ortus monstrabatur illius
qui pͥmus om̃ium et uenire. & iam ad-¬
.eẽ. ostenderet dñm saluatorem. De quo
scriptum. ẽ. Finis enim legis xp̃e: ad
iustitiam om̃i credenti. Nã et septe¬
nario ꝓpter sabbatum: et denario
numero ꝓpter decalogum. legis ad-¬
impletio recte figuratur. dies hȩc
ꝓpiciationis erat et expiationis: in qua
popłs om̃is ab oꝑibus uacaret. et ꝑ oratio¬

Expanded text:
cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit Longum est de singulis hujus diei caeremoniis hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observantiae legalis, et evangelicae gratiae praedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, et jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et per oratio