comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de cibũ q̃rat scẽ exhortatõis. qd̾ autẽ appetitꝰ
firmit̾ custodit. ⁊ qd̃ animꝰ firmit̾ ꝯsu̾at:
puritas m̃tis ꝑ bonos mores fidelr ordi¬
nat. Qd u̾o suis morib ñ ꝯuenit: discretõ
seꝑat. remouet ⁊ expellit. Et sic a tẽꝑam̃

Expanded text:
tem appetitus firmiter custodit. Et quod animus firmiter conservat, puritas mentis per bonos mores fideliter ordinat. Quod vero suis moribus non convenit, discretio separat, removet et expellit. Et sic a temperam
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ m̃bra ñ diger̃t. qr qd̃ uent̾ memorie re¬
tinet: ĩ bonos aftꝰ ñ ꝯu̾tũt. Qui aũ ñ expel¬
lũt qd̾ debuerat expelli. hii st qui qd̾ sius
morib ñ ꝯuenit: incorporãt sibi. Dũ igitur
p̾dc̃e uirtutes suo ordĩe ñ ministnͣt: a sta¬
tu sue ĩcolumitatis naturã mutãt. Notã¬

Expanded text:
mbra non digerunt, quia quod venter memoriae retinet, in bonos actus non convertunt. Qui autem non expellunt quod debuerat expelli, ii sunt qui quod suis moribus non convenit, incorporant sibi. Dum igitur praedictae virtutes suo ordine non ministrant, a statu suae incolumitatis naturam mutant. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
pler̃q tranquilla cõmẽdat. ut ex eo ĩtel
ex quo ab hoc corpore sine uexatione du-¬
ra tollũtur. Prauos aũt hoĩes aposta¬
te angłi excipiũt morientes ut eoꝵ sĩt
ip̃i tortores in penis. qui fu̾nt ꝑsuasoreᷤᷤ
in uiciis. Et si pietas pro defũdis fideli-¬
seros ex hac iuta infernus recipit. ñ quoᷤ
celestis aula letificandos ĩcludit. De pe¬

Expanded text:
 tranquilla commendat, ut ex eo intelllorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibinfernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
breius satis utiliter pẽsat. uita enĩ p̾setis
qr ip̃is siuis ĩ crem̃tis deficit breuis est suo
aut augm̃to ꝑit: dum id qd̾ uidetur ĩ fu¬
turo ꝓfic̾e. ĩ p̾t̾ito deficit. Itẽ ex ip̃o breuis
sfinitur. Tela enĩ cõsũnatur filis et uita
hõis expletur dieb singulis. Qd̾ du ĩ
hac uita uiuificatur: q̃ritur utrum aug¬
mẽtũ aut rectius detrim̃tum dicatur. S
quomodo recte dici q̃at augm̃tum. qd̃ ꝑ
dim̾siones etatũ: ad mortis tenditur de¬
trm̃tum: Qui uitam lõgam q̃ris. ad e¬
am tẽde uitã ꝓ qua xp̃ianus es. id est
et̾na. ñ ad istã de qͣ ad erudiẽdũ te descẽdit
iuta et̾na id est xp̃c. u̾bum caro cõiũtꝰ.

Expanded text:
misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brd non permanet, sed finitur. Tela enim consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui vitam longam quaeris, ad eam tende vitam, pro qua Christianus es, id est, aeternam; non ad istam, de qua ad erudiendum te descendit vita aet
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ ꝓhibet itandã. medicina re-¬
medio pnĩe sb̾rogat adium̃tũ. Cuiꝰ reme¬
dio egere se cũdi agnosc̾e debent ꝓ cotidi
fessio. qd̃ tem̾arius appetitꝰ. aut ignorãtie
uocatur cõtraxisse neglectus. ut sic̃ ĩ baptis-¬
mo om̃s iniquitates remitti. uł ꝑ marti-
dm̃ pro baptismo reputãtur. Uñ et qͣmlib
tudinis ut supͣ dc̃m est ñ tã cõsid̾andam
est m̃sura tẽꝑis qmͣ doloris. Cor enĩ cõ¬
tutũ et humiliatũ deus ñ despiciet. Uerũp

Expanded text:
ndum, medicinali remedio subrogat adjumentum. Cujus remediis egere se cuncti agnoscere debent pro quotidiafessio, quod temerarius appetitus aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus. Sicut enim in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martDeum pro baptismate reputantur. Unde et quamlibet tudinis, ut supra dictum est, non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deu
Abbreviated transcription (Latin):
git: nec ad huc penitẽda cõmittit. Qui u̾o
lacrimas ĩ desmẽter fũdit. et tñ peccare ñ
desinit. hic lam̃tũ ht̃ s mũdatõm ñ ht̃.¬
re ñ debent. si rursũ post emĩdationẽ re-¬
licta uicia corde pulsent. dũ ñ possint
bone cõu̾satõi noce̾. si talis cogitatio ĩcõ¬

Expanded text:
git, nec adhuc poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundationem non hri non debent, si rursus post emendationem, relicto vitio, corda pulsentur; dum non possunt bonae conversationi nocere, si talis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
stringitur. Uir quippe si comã nutriat
ut ait apls ignominia est illi. Ip̃am
ergo ignomiiã suscipiũt penitentes ꝓ
ꝑciliciũ quippe recordatio est ꝑcc̃oꝵ. ꝓpt̾
meũ cõtra me est semꝑ. Qd̃ ciñe asꝑgũtur.
uel quia apulu̾e fc̃ st̃. id est ĩpii fã sũt.

Expanded text:
stringitur. Vir quippe si comam nutriat, ut ait Apostolus, ignominia est illi . Ipsam ergo ignominiam suscipiunt poenitentes pro per cilicium quippe recordatio est peccatorum, pmeum contra me est semper . Quod cinere asperguntur; vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
It̾dũ ⁊ male use uirtutes. ex se uicia gnig¬
nũt: qd̾ fit ꝑ ĩmoderatũ anini appetitũm.
sui ñ sufficit boñ qd̾ meruit:nisi inde laudes
rantur. Sic q fit ut q̃ ꝯgruo loco uirtutes sũt.
ĩꝯgruo uicia deputẽtur. ueluti si ꝓ frĩs aduẽ¬

Expanded text:
usae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes xantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si pro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uirtutes uidẽtur: s tñ uirtutes ñ st̾. Nã
int̾dũ sub p̾textu iustĩe crudelitas agitur.
missa segnities mãsuetudo ẽẽ creditur. Et qd̾
ciũ ꝓdige esfusionis. ⁊ uirtutẽ ꝑcitatis: tri¬
stis tenacitas imitatur. ⁊ uiciũ ꝑtinacie ab¬
sꝗditur sub uirtute ꝯstancie. It timor sub sp̃e
obeĩe occultatur. ⁊ dicit᷑ uirtꝰ humilitatis: qd̾
tñ uiciũ ẽ timoris. S ⁊ ꝓcacitas uocis. pro
u̾itatis lib̾tate accipitur. ⁊ uiciũ pigricie: qͥ¬
etis uirtutẽ umitatur. Porro uiciũ ĩquietu¬
dinis: iurtutẽ se uult uocari sollicitud̾is
⁊ p̾cipitatõis facilitas. feruor boni studii cre¬
ditur. ⁊ bene agendi tarditas: ꝯsilli mora ẽẽ
uidetur. dũ tñ ista sit uirtus illa uiciũ. Cali
igitur exemplo. uicia uirtutũ spẽs nutãt.¬
⁊ inde se ñuilli iustos ẽẽ ꝯfidũt: uñ maxĩe
repbant᷑. Aptũ exẽplũ uicioꝵ: de latronis
spẽ sumit᷑. Nã sic̾ ex insidiis latro ꝓcedit se¬

Expanded text:
es virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, missa segnities mansuetudo esse creditur, et quod tium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia  inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, se
Abbreviated transcription (Latin):
egit. qd̾ agendũ oĩno ꝓhibuit. It q̃dã iurtutes
dũ discretõi ñ seruuit. ĩ uicia tnͣseũt. Nam
sepe iusticra dũ suũ modũ excedit. crudelita¬
tis seuiciã gingnit ⁊ nimia pietas dissolu¬
tõm discipline ꝑturit. ⁊ zeli studiũ dũ plus
suetudo:torporis segniciẽ gingnit. prudẽtes
aut̃ uiri disc̾tõe sollercer ꝓspiciũt. ne boñ
ĩtemꝑant̾ agãt. ⁊ de uirtute ĩuiciũ tnͣseãt.¬

Expanded text:
. Item quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus suetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat,
Abbreviated transcription (Latin):
postea sentit etiã nolẽs stimulosa. Ñnulli nõ
antea ĩ errorẽ uicioꝵ labũtur: nisi prius int̾¬
ioris rõis ꝑdid̾int ocłos. Sicuti sanson nõ
aña ab allophilis ad erroris ligatꝰ e machĩ¬
nam: insi postꝙͣ ei sut lumina ocłoꝵ extin¬
cta. Quidã uagitante m̃tis rõne uicioꝵ su¬
pantur incursu. sic q deude. intentõm bonoꝵ
oꝑum ꝑdũt. sicut rex babilonis ĩ ocłis se¬
dechie prius filios eiꝰ int̾fecit: ⁊ sic pꝰtea ocłos
eiꝰ anulsit. Ac ꝑ hoc p̾t mltoꝵ oꝑũ ꝯsuetudinẽ.

Expanded text:
s stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post
Abbreviated transcription (Latin):
ecedẽs hõ a deo. statim uicioꝵ traditur
potestati: ut dũ patitur infesta uicia
reu̾tẽ do unũ cecidit resipiscat. Et si scĩ toto¬
toto adnisu ꝯtẽdũt suꝑare uicia nec extin-¬
gũt: quid agũt hii qui ñ solũ ñ odiũt uicia.
s toto ea amore sectantur: Satis delicate se
palperat. qui uilt sine labore uicia suꝑare.
dũ pcc̃i legẽ ꝙͣ sibi deseruiendo uiciis fecit
sine iolentia doloris resecare ñ possit. Per-¬
fecte renũtiat uicio: qui occasionẽ euitat
in ꝑpetnido poco. Nã si uelis tãtũdẽ ñ peccare.
⁊data occõne peccai̾is: tu tibi ⁊ reus ⁊ iu¬
dex es. qui ⁊ ꝯmissa dãpnas ⁊ dapnata cõ-¬
uitãtur: suos in se faciũt relabi actores.
Nã si uñ uiciũ distrĩcte iiret᷑. ⁊ alia negligã¬
tur:inanis labor e̾. N enĩ pot̾ in uniꝰ obsu̾atõe
uirtiutis fortit̾ ꝑdurare: c̃uiꝰ alia uicia ꝑseꝯtur:

Expanded text:
ecedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata comum non perfecte vitantur, suos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia
Abbreviated transcription (Latin):
uicio uiciũ sic gingnũtur ex poc̃o pec¬
cata: ut dũ ñ uitãtur ꝑua. ĩcedatur ĩ ma¬
ximis. Et dũ defendũtur admissa. nec lam̃¬
tantur: ex flagicio ad suꝑbiã itur. Uñ fit
ut duplicati sit crimĩs reus qui ⁊ admit¬
tit scelera ꝑ uolũtatẽ ⁊ defendit ea ꝑ ꝯtuma¬
cie tumorẽ. Sic uicio uiciũ gingnitur: sic̾

Expanded text:
uinata. Sic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium viti
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾iũ: ꝑpetͣuit ⁊ homicidiũ. It̃ uirtꝰ uirtute
ꝯcipitur. sic̾ ꝑ uirtute euunͣgłice p̾dicatõnis
uirtute martyrii apłi meruer̃t. In cordib
sclarit̾ iuuẽtiũ inuicẽ sibi succed̃t uicia. ut
dũ uñ abierit. succedat aluid. uicͣ iohel ꝓph̾e¬
testimoniũ qui ait. Residuũ eruce: comedit
locusta.⁊ residuũ locuste: comedit brucus. ⁊
residuũ bruci: comedit rubigo. Pro eo ergo
ista sb̾ uicioꝵ allegoria colligũtur: qr sequit᷑.

Expanded text:
petravit et homicidium . 3. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis 236 virtutem martyrii apostoli meruerunt. 4. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ estuat ignis. Cecꝰ enĩ languor uehem̃s
ẽ ac nuimiꝰ : qr tacitũ uiuit sub pectore nuluꝰ.
ut nec uera credentib credat᷑. Reddit
enĩ hominẽ mlta falsitas sepe etiã ĩ u̾itate
spectũ. Sepe u̾a ꝓmittit: qui falsa dicturus
est ut cũ primũ adquisierit fidẽ. ad reliqua
m̃dacia hoĩes credulos faciat. Multis uidẽ¬
tur uera ẽẽ q̃ falsa sũt. ⁊ id̾o ñ ex deo. s ex
ꝯfingit. Latẽt sepe uenena circũlita melle ui-¬
boꝵ ⁊ tãdui deceptor u̾itatẽ simulat: quo¬

Expanded text:
magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vulnus. ut nec vera dicentibus credatur: reddit enim saepe hominem multa falsitas, etiam in veritate suspectum. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est; ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse, quae falsa sunt; et ideo non ex Deo, sed ex confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
at. fcĩs male loqͦ: qui male uiuẽdo exẽplis
suis: alios ad pͣue agendũ informat. Semel
bene loquit᷑: qui penitẽdo redarguit. Bis bñ
loquitur. qui bñ iuuẽdo ⁊ alios instruit.
Semel male loquit᷑: qui pt uiciũ cito cor¬
male docet. It bis male loquit᷑. qui male co¬
gitat ⁊ male reft̾ cogitata. It̃ bis male loͤ.
qui ⁊ bonũ qd̾ debuit ñ egit. ⁊ malũ qd̾ nõ
oportebat admisit. Mali mala respondẽt pro
bonis: ⁊ adu̾sa ꝓ optimis. Boni bona respõ¬
tẽptatõ u̾bi q̃ foris ĩpugnat: tolerãtie uir-¬
corroborat. ut tãto se solrdius in deũ figat
int̾ius: qnͣto ext̾ius ab humanis sꝑnitur
sensib. Qui illatas sibi ꝯtumelias tnͣsquil¬
alant. clausa nimis exulcerãt. Qui dolorẽ
iniurie clauso pectore tegit. qnͣto ampliꝰ
silentio linguã p̾mit: tãto acriorẽ dolorem
ĩtrinsecus nutrit. Uñ ⁊ uir quidã poetaꝵ
gentiliũ dixit. Quoq magis tegitur tãto

Expanded text:
rat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis rat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitur qui bene vivendo et alios instruit. 21. Semel male loquitur qui post vitium cito cormale docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respontentatio verbi, quae foris impugnat, tolerantiae virse corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur sensibus. 26. Qui illatas sibi contumelias tranquilalant, clausa nimis exulcerant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferatur. It̃ qͣdrimoda e̾ dicẽdi rõ. qͣ aut bene
sentiendo ꝙͥ bene ꝓft̾ur. aut nil sentiẽdo nil
dicitur. aut paꝵ sentiẽdo sola loqͣcitas ostẽ¬
ditur. aut optime sentiẽdo ñ elegant̾ ꝓft̾ur:
qd̃ intelligitur. It̃ qͣdriꝑtita e̾ loꝙ̃di rõ. qua
bonũ bñ. ł maleĩ male. seu boñ male. P malũ
bñ ꝓfertur. Bonũ quippe bñ loquitur: qui
ea que recta sũt humilit̾ annũtiare uidet᷑.
Malũ male loquitur: qui qd̾libet flagiciũ
ꝑsuad̾e̾ conatur. Bonũ male loquit᷑: qui
qd̃ꝯq rectũ arrogant̾ predicare sentitur.
Malũ bñ loqͤ: qui aliqd̃ narrãdo uicium
detestatur. ut ab eo hoĩes au̾tãtur. Corde
bñ loquitur: qui caritatẽ ñ simulat. Ore
bñ loq qui u̾itatẽ annũtiat. sactis bene
loquit᷑: qui alios bonis exẽplis edificat. Cor¬
de male loqͦ: qui int̾ius cogitatões noxias
meditatur ⁊ cogitat. Lingua male loquit᷑.
qui ꝓ eo ꝙ male agit. flagellatur ⁊ murm̃¬

Expanded text:
proferatur. 15. Item quadrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, quabene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquitur, quid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̾am dñs dicit. Om̃s cognatões t̾re
ab aquilone uenient: ⁊ ponet unusquisq so¬
liũ suũ in introitũ portaꝵ ihrłm. Regna a¬
quilonis uicia sũt q̃ sedes suas sũt in portis
poñt qñ ꝑ sensꝰ carnis labẽ aie ing̾unt. idõq
in ip̃is portis. idest ĩ ip̃is sensib regnãt. Neq
enĩ aliunde peccamꝰ. nisi uidende. audiendo.
attractando. gustãdo. atq tangendo. Uñ ⁊a-
lias dr᷑. Intrauit mors ꝑ fenests nr̃as. Et ali¬
bi. Et extranei ing̾diebãtur ꝑ portas. ⁊ suꝑ¬

Expanded text:
phetam Dominus dicit: Omnes cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas eju
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ magno lingue ꝓlabimur crimine.
Et dũ fcã q̃dã ñ grauia lib̾e̾ ac sine metu cõ-¬
mittimꝰ: ad pociora scelera ⁊horrẽda peccãdi
cõsuetudine labimur. Sic̾ pleꝵq multilo-¬
quioꝵ stulticia rep̾benditur. ita rursus ni¬
mis tacẽtiũ uicia denotãtur. Illi enĩ laxãdo¬
satis lingua ĩ leuitatis uicio defluũt. isti ni
ponitur: ita ꝓ sermone ĩiusto pena exsolui
tur. Uani sermones ĩ ore xp̃iani ẽẽ ñ debent.
Nã sic̾ malos mores bona colloquia corrig̃t.
ita praia a colloquia bonos mores corrũpt.
os ponit qui bonis oꝑib lingne excessũ ope¬
rit. Manꝰ suꝑ os ponit. qui male actõis clpas
bone actõis uelamĩe tegit. Loq̃ns q̃ ad deum

Expanded text:
in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente ur. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava colloquia bonos mores corrumpunt . os ponit , qui bonis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine t
Abbreviated transcription (Latin):
donũ dei qd̾ meruit ĩ suã laudẽ ꝯu̾tit. aut in
malos usꝰ assumit: ꝓculdubio uirtutẽ ĩ uici¬
um tnͣsft̾. hõĩes de uirtutib uicia nutriunt:
ex quib ꝑeant. Itm ds̃ arte potentissĩa ex nr̃o
uicio uirtutes format: quib nos ab ĩquita¬

Expanded text:
donum Dei quod meruit in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio virtutem in vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
uincãt. Qui laudatur: ĩ auditoꝵ amore in¬
seritur. S si u̾acit̾ ⁊ ñ ficte laudetur. hoc ẽ si
uera sũt que de illo dicũtur de iuram̃to¬
icut m̃tiri ñ p̃t qui ñ loquit᷑ xxxi.
sic ꝑiurare ñ pot̾it qui uirare ñ appetit.
tendũ: nisi sola necessitate. Nõ e̾ ꝯtͣ dei p̾cep¬
ꝑuirii crimẽ ĩcurrimꝰ. Ñꝙͣ ergo uret: qui
ꝑuirare timet. Multi dũ loꝯtur. iurare sẽꝑ
delectant᷑. dũ oporteat hoc tm̃ ẽẽ in ore. est. est.
ut fallãt ꝑurãt. ut ꝑ fidẽ sacram̃ti. fidem
faciant u̾bi. Sicq fallendo dũ ꝑiurãt ⁊ m̃¬
tiũtur: hoĩem incautũ decipiũt. Int̾dũ ⁊
falsis lacrimis seducti decipim᷑: ⁊ credĩttir
dũ plorãt. quib credendũ ñ erat. Pleꝵq sũ
iuram̃to loqui disponimꝰ. s incredulitate eo¬
rũ qui ñ credũt qd̾ dicim̾ urare ꝯpellimur.
Taliq necessitate iurandi ꝯsuetudinẽ facimꝰ

Expanded text:
frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore infrangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntur. CAPUTSicut mentiri non potest qui non loquitur, sic pejerare non potuerit qui jurare non appetit. tendum, nisi sola necessitate. Non est contra Dei praecepperjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo jurat, qui pejerare timet. Multi dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore, Est, est, ut fallant pejerant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum pejerant, et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ ꝑfecti uiri sũmoꝑe fugiũt. ut nec uita
cuius lib ꝑ eoꝵ fallacia defendatur. ne sue aĩe
noceãt. dũ p̾stare aliene earni nitũtur. Qmͣꝙ̃
hoc ip̃m pcc̃i genꝰ facillime credamꝰ relaxari.
Nã si qͣlib culpa seq̃ti m̾cede purgatur qnͣto¬
magis hec facile abst̾gitur. ꝙͣ m̾ces comitat᷑.¬
Multa m̃tiũtur. mltaq fingũtur hoĩes. ꝓpt
hominũ laudẽ. sic ꝙ fit. ut ⁊ isti m̃tiendo ꝑe¬
ant. ⁊ eos quos laudãt ad uane głe ruinã
ꝓducãt. sicut bñ sibi ꝯscius ñ metuit alie¬
ne lingue ꝯuiciũ: ita ⁊ qui laudatur ab
in sua ꝯscĩa. ñ palã in aliena lingua. ꝑfecti
qui alta radice fundati sũt. ⁊ si flamine
dũ curuẽtur. impulsu: fũditꝰ tñ ñ deiciũt᷑.
s ꝓtinus firmitate radicis ad se redeunt
Bona mẽs ad malũ nec p̾miis nec t̾rorib
uincitur. Nã iniqui t̾rorẽ blandiciis miscẽt:
ut aut oblextatõe aliꝙ̃ decipiãt: aut t̾roribꝰ¬

Expanded text:
viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur; nec suae animae noceant, dum praestare alienae carni nituntur: quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credamus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mmagis haec facile abstergitur, quam merces comitatMulta mentiuntur, multa fingunt homines, propter hominum laudem: sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab in sua conscientia, non palam in aliena lingua. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, et si flamine rdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. Bona mens ad malum nec praemiis nec terroribus vincitur; nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terrorib
Abbreviated transcription (Latin):
Reste ex scĩa dicit. qui uetã sapĩam gustu int̾¬
ni saporis sentit. A sentiendo enĩ scĩa dicitur.
Ae ꝑ hoc arrogãtes qui sine humli̾tate dicũt.
doctores si dũ sint ab eis dc̃a sapient̾: iumiũ
tñ eloqũtur. horret enĩ sapĩa spumeũ u̾boꝵ
ambitũ. ac fucũ mũdiał eloꝙ̃tie ĩflatis ser¬
monib ꝑ ornatũ. Quidã cũriosi delectãtur
quoslib sapientes. ñ ut u̾itatẽ ab eis q̃rant.
s ut faꝯdiã sermonis eoꝵ agnoscãt in ore

Expanded text:
Recte ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonibus perornatum. 13. Quidam curiosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more
Abbreviated transcription (Latin):
intẽtio oꝑis eius e̾. Si ergo intẽtio eius
bona est: ⁊ opus intẽtionis ip̃ius bonũ est.
Alioquin male intẽtõis etiã si boñ in fcĩs
tentõe aut ꝓbatur bonũ: aut reprobatur
indignũ. Bona e̾ ergo intentõ m̃tis q̃ ꝓpt̾
deũ e̾: mala u̾o q̃ ꝓptreno lucro aut uana
gła e̾. Qui opus bonũ bona ĩtentõe ñ faci¬
ũt. ꝑ hoc mag̾ cecãtur oꝑe: ꝑ qd̾ illumĩari
poterũt. Unusquisq bonũ opus qd̾ agit.
intẽtõe bona agat. qm̃ ꝓ mala intẽtione
pleꝵq opus bonũ qd̃ agimus ꝑdimꝰ ⁊ mi-¬
nus a culpa uacamus. Sepe apud ho¬
minũ iudiciũ bona q̃ putantur: apud
examẽ diligẽtissimi ⁊ acutissimi iudicis
reproba detegũtur. Id̾oq om̃is sc̃s uideat
ne forte bonũ qd̃ agit ꝓ aliqͣ intẽtõe ani

Expanded text:
intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis tentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, quae propter Deum est; mala ciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonum, quod agimus, perdimus, et minus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua ani
Abbreviated transcription (Latin):
alta nimis de celestibz nec t̾rena ꝯuenit p̾¬
dicare: s mediocrit᷑. ut uicia eoꝵ mores q
desid̾ant edoc̾e. Cornus dũ suos pullo uderit
albi coloris nllis eos cibis alit. s tm̃dẽ attẽdit.
donec pr̃no colore nig̾scãt. ⁊ sic illos freq̃ñti ci¬
bo reficiat. Ita ⁊ ecc̃e doctor strenuus nisi eos
ꝯfessione nig̾scere ⁊ nicore scł̃i depõito lamẽ¬
tatõis hĩtũ de pcc̃i recordatõe ĩduere. ut pote
adhuc ext̾iorib. hoc ẽ carnalib ñ aꝑit nõ¬
capiũt. priꝰ incipiãt ꝯtẽdere. ꝙͣ uen̾ari man-¬
data celestia. Alr est agẽdũ erga eos qui nr̃o
ꝯmittũtur regimini si offendãt. atq cũ hiis
ałr qui nob̾ ꝯmissi ñ sũt. Qui si iusti sũt: ue¬
nerãdi st̃. Si u̾o delinqũt. ꝓ sola caritate ut
locus corripiendi st̾. ñ tm̃ cũ seu̾itate. sic̾ hii
qui nob̾ regendi ꝯmissi st̃. Priꝰ docẽdi sũt seni¬
ores plebis. ut ꝑ eos infra põiti faciliꝰ doceant.

Expanded text:
ena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos ntiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, nocapiunt, plus incipiant contemnere, quam venerari mandata coelestia. Aliter agendum est erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquorripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi commissi sunt. 7. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiti medici ad uarios corꝑis morbos diu̾so me¬
dicamini s̾uiũt: ita ⁊ uixta uuln̾ũ uarieta¬
tes medicina diu̾sa sit. sic ⁊ doctor ecc̃e singul
quib q ꝯgruũ doctrine remediũ adhibebit. ⁊¬
st̾. Mlti st̾ enĩ qui caꝑe ñ possũt. quib si ĩ dis¬
crete manifestẽtur: statĩ aut dethũt aut ne¬
gligũt. Prima quippe prudẽtie uirtꝰ e̾. eã qmͣ
doc̾e oporteat existimare ꝑsonã. Nudib ppłis
seu carnalib plana atq ꝯmunia. ñ sũma
atq ardua pdicãda sũt. ne ĩm̃sitate doctrine
opprimãtur pocius ꝙͣ erudiãtur. Uñ ⁊ paulꝰ¬

Expanded text:
periti medici ad varios corporis morbos diverso meperiti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, sunt. Multi sunt enim qui ea capere non possunt: quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius
Abbreviated transcription (Latin):
talit erga subditoꝵ p̾stare se debet: ut
ñ solũ austoritate: ueꝵ etiã humilitate cla-¬
rescat. S tñ ita erit ĩ eo uirtꝰ humilitatis
ne dissolauatur uita subditoꝵ ĩ uiciis. atq
ita auctoritas aderit potestatis: ne ꝑ timo-¬
rẽ cordis seu̾itas existat ĩmod̾atoĩs. Hec est
in sacerdotib dei u̾a discreto. qͣ nec ꝑ lib̾tatẽ
suꝑbi nec per humilitatẽ remissi stͤ. hinc e̾
qd̾ scĩ cũ mlta ꝯstãcia redarguer̃t ⁊̃ pr̃icipũ
uicia. ĩ quib cũ młta eẽt humilitas. loco
tñ necessario libere. ⁊ tnͣsgssores iusticie in-¬
crepabãt. Aliqñ etiã subditis nos oportet
aĩo ẽẽ humiliores qm̃ fc̃a subditoꝵ iudicã¬
tur a nob̾: nr̃a u̾o d̾s iudicat. Agnoscat
on oĩb una eadẽ q doctrina. xliii.¬
e̾ adhibenda: s ꝑ qͣlitatẽ moꝵ diu̾sa
exhortatõ erit doctoꝵ. Nã quosdã exhortatõ
dura: quosdã u̾o exhortatõ corrigit blanda. Sic̾

Expanded text:
linam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem fiunt remissi. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. Agnoscat Non omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ sermo ꝯsolatorius ut cũ lenitate peccãtẽ
eptimꝰ modus e̾ eqͣlitas pulsus na¬
turali similãtis. uł in eqͣlitas pulsꝰ.
ut modo sit magnꝰ. modo ꝑuus. modo for¬
tis. modo debil. Archerie ꝓcedũt a corde. eqͣli

Expanded text:
 sermo consolatorius, ut cum lenitate peccantem eptimus modus est aequalitas pulsus naturali similantis, vel inaequalitas pulsus, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, modo debilis. Arte
Abbreviated transcription (Latin):
malicia ñ ꝯgruo tp̃r fc̃i infirmo nocẽtis.
Tpr̃e ꝯgruo dormit qui dormit ĩ nocte. idest
qui tnͣquille m̃tis est ĩ adu̾sitate. In hac
in die idest qui delectatur ĩ mũdana ꝓsꝑi-¬
tate. hic eĩ sõnꝰ qnͣtomag̾ placet: tãtomag̃
infirmo nocet de sexto modo..¬

Expanded text:
non congruo tempore facti, et infirmo nocentis. Tempore congruo dormit, qui dormit in nocte, id est, qui tranquillae mentis est in adversitate. In hac in die, id est, qui delectatur in mundana prosperitate. Hic enim somnus quanto magis placet, tanto magis infirmo nocet. CAP. XV. D
Abbreviated transcription (Latin):
dictã Hec depedib sedeatis suꝑ saliũ excelsũ. qͦs seraphin duab alisne¬
lmbant. scͥptori ⁊ si ñ audicori ꝯmemorisse susficit. qͥ qͥ a facie ex orsus
sedentis ꝑ media ad pedes us ad iua duce ꝑuenit

Expanded text:
aec de pedibus sedentis super solium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
duas mulieres maritatas quaꝵ unã ꝯstiruas uolu̾ntẽ fac̾e̾ adultiũ
s tim ne dampnet᷑ amarito. łin maritũ. qr adhuc amat neqͥtiam hu¬
ic ñ ÷ͥ gͣta. s oncrosa mariti p̾ sentia. ⁊ si fote uiuit neqͥt̾. tim mand̾
ne ueniat. E ales sũt qͥ timent diem iudicii. fao alt̾am amare uirũ Le
b̾e illi castos amplexꝰ. nulla se ad ult̾uia ĩmũdicia maołare uelle. ista op¬
tat p̾sentiã uiri. illa timm ⁊ illa tim Iam gͦ int̾rogent᷑ qͣre timeant. Iua
dice timeo iurũ ne ueniat. Ila dicet: timeo uirũ ne discedat. Illa dicett
trineo uirũ ne dapner. Illa dicet timeo: ne deserar. None hoc inaĩo: ⁊inue¬
nis tunorẽ q̃m foras mutit caritas. ⁊ aliũ tutiorẽ oastũ ꝑmanẽtẽ in sołm

Expanded text:
aritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem f
Abbreviated transcription (Latin):
infantes trinsiret. ⁊ sed̾ ħ ipsũ u̾bum crucifirum est. s ñ est mutatũ ĩ
homine. Homo in illo mutatus est. ut melior fieret ꝙͣ eint. Per id
et rexurerit. Quicq̃ passis est homo ñ p̃ dici non passis deus eꝑ deus
ernt homo. quomodo non potes dicere ñ te passũ iniuriam. si uestis tua
scindatur. ꝙͣuis uestis cua non tu sis. Nulcomagis gͦ quicꝙͥ patitur caro
mutari. S quicꝙͥ hoꝵ passus est in carne passus est. De ħ anibꝵ .ii.iͦ.li.¬
de .s. s. ait. Quod uerbi caro patiebat᷑. manens in carne u̾bum. tu se corpis
tuus dr᷑. non qr mortem senserit in quantum deus est. S qr caro ei uni
dei deum passũ: mathema sit. Cuiꝰ dicti causam ex qua intlłntia sum̃da ⁊
aꝑiens. In eadem subdit. Siquis dix̾it ꝙ inpassione dolorem sentiebat
filius dei deus. ⁊ non caro tantum cum anima ꝙͣ sibi accepat anat bemasit.
passus. passa est tercia ꝑsona. ⁊ ñ ꝑassa. Crucifixum est u̾bũ ⁊ non crucifixum

Expanded text:
infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est, ut melior fieret quam erat. Per iet resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quoniam Deus erat homo. Quomodo non potes dicere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo magis ergo quidquid patitur caro mutari. Sed quidquid horum passus est, in carne passus est. Dominus ergo Chriento, ait: Quod Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis tuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unitDei Deum passum, anathema sit. Cujus dicti causam ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius Dei Deus, et non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anathema sit.passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum;
Abbreviated transcription (Latin):
n q̃rit᷑ urrũ pat̾ uł sp̃c sẽs incarnari potuetit. uł etiã mͦ possit sanereᷤᷤ¬
ond̾i postest. ⁊ potuisse olim ⁊ mͦ posse carnẽ sũme̾t ⁊ hõiem fieri tam parrem
Anfilius

Expanded text:
 Spiritus sanctus incarnari potuerit, vel etiam modo possit, sane responderi potest, et potuisse olim et posse nunc carnem sumere et hominem fieri, tam Patrem san
Abbreviated transcription (Latin):
tati unitã. dẽ qͦ suꝑiꝰ clixit. seruilẽ formã a solo filio suscaptã: ꝙͣ tota tͥuitas fecit.
Sentencias.
hoc ceneudsit

Expanded text:
unitam. Idem quoque superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. sententias. hoc tenend
Abbreviated transcription (Latin):
exordiũ sũpserint mat̾monii sacr̃atũ ⁊̃ aũ peccui legit᷑ insticutũ adño. ñ tc̃ ad reme¬
dici s ad osfm̃n. Rest̃ eũi scͥptura genesis ĩ adam misso sopore atq una de costis eiꝰ
sũpta ⁊ ex inde muliert sormata. uirũ in sp̃n intelligentẽ adꝙ̃ usũ mulier
facta eẽt Post extasiit ꝓpħice dixisse Hoc nẽ os ex ossib meis ⁊ cato de carne mea
Tĩiugiunistitutio duplex Nna añ pecẽt ad osfitiũ fiã ÷ in ꝑadiso uͥ ee̾̃t thorꝰ in¬
macłatꝰ. ⁊ nuptie houorabiles. ex qͥb sine ardore ꝯciꝑent. sñ dorore parerent. Aita pꝰ pecãm
ad remediũ fc̃a extͣ ꝑadisũ. ꝓpt̾ illicitũ motũ deuitanid̾ᷤ. Prima ut nata młti plicaretͤ¬

Expanded text:
 peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; titutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaret
Abbreviated transcription (Latin):
ut possent impii osũmare passionem. Abiit gͦ .i. uͥtutem cohibuit. ⁊ portauit
miquitates nr̃aa. ñ ut haberet. s u ofumeret. deus enim ignis consimẽs
Phiis satis ostenditur. pͥmissa u̾ba ambosii sic ẽẽ accipienda uͥ p̾dpximus. Al¬
enin athanasuris. Mildictus qui totum hominem ꝙ̃ essimpsit deifilins. demio
assumptum uł lib̾atum tercia die amortuis resitrrexisse eĩ confitetu fiat
fiat. Si inquiunt de nuo assumptus est homo in refarrectione quẽ assũp¬
serat in incarnatione. deposuit gͦ enm in morte. seꝑata gͦ fuit tltit¬
nitas in morte ab humanitate quib respondentus ꝙ si hiis uerbis
assimiptio tał incelligatur q̃ fit ĩ inionem: ñ carnem tm̃. s totum¬

Expanded text:
ut possent impii consummare passionem. Abiit ergo, id est, virtutem cohibuit, et portavit ut possent impii consummare passionem. Abiit ergo, id est, virtutem cohibuit, et portavit iniquitates nostras ; non ut haberet, sed ut consumeret: Deus enim ignis consumens est . Ex his satis ostenditur, praemissa verba Ambrosii sic esse accipienda, ut praediximus.enim Athanasius: Maledictus qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in morte; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate. Quibus respondemus quod si in his verbis assumptio talis intelligatur quae fit secundum unionem
Abbreviated transcription (Latin):
clamabat. non dẽ linquendum.si gͦ illa d̾e̾lictio unionis intelligã
fatemnir gͥ derm quodam mͦ illum hominem ĩ morte deseruisse. qi
potestati ꝑ sequentium eum exposuit ad tempus. non suam potenciam
ex herento illum defenlit. uͥ ñ morer̾etur. seꝑ auit se diuinitas quia
subtraxit ꝓtectionem. s ñ soluit unionem. seꝑanit seforis ũ uo esset ad
defensioneni s non intus defuit ad unionem. si non ibi cohibuisset potẽ¬
qui alt̾o hyrco immolato in solitudinem mittebatim. ut legr in leui¬
tico. Nuo enim byrci humanitas ⁊ diuinita. xͥ incelliguntur.
humanitate gͥ immolata diuinitas in solitudiuem ab iit .i. ĩ celũ.
Nnde exicuis ex̾icius. Insolitudinem .i. in celum temꝑe passionis
diumitas ab usse dicitur ñ locum mutans. s quodam modo uͥtutẽ cobileus

Expanded text:
 se derelictum clamabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur  se derelictum clamabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potenqui altero hirco immolato in solitudinem mittebatur, ut legitur in Levitico. Duo enim hirci, humanitas et divinitas Christi intelliguntur. Humanitate ergo immolata, divinitas Christi in solitudinem abiit, id est, in coelum. Unde Hesychius: In solitudinem, id est, in coelum tempore passionis divinitas abiisse dicitur, non locum mutans, sed quodam modo virtutem cohibens,
Abbreviated transcription (Latin):
s qñ diuisa ÷ aaro ab aĩa: diuisa ÷ etiã adiuititate. qr ñ potuit ab aĩa seiũ¬
gi ꝑ qmͣ u̾bo erat unita: qͥn ab u̾bo diuid̾et᷑. suit ã diuisa ab aĩa in morce.
alꝗͣn. uera mors ibi ñ fuiss. qr ut ait anb. Mors qm timcut hoĩes seꝑa¬
Ac ꝑħi diuinitas acarne. huic sue ꝓbabilitati addunt actoritatis testuuo¬
miuĩ. Amb̾r em̾itctans de xp̃i derelictione qͥ iucruce clamans noce mag¬
na dix̃ dous d̾s ms ut qͥd me de celiqͥsti: ait. Clamat hono seꝑatoᷤ¬
ne diuinitatis moriturꝰ. nã cũ diuiniens mortis liba sit. utiq morsibi
diuinitas seꝑata sit in morte ab hõie. q̃ nisi discessus homo ille moriũ
poss. qd̾ illi ad carnẽ refert. qͣͣ dn̾t adõ seꝑatã. Qͥb respond̃ mꝰ ilła
seꝑationem sic ꝯdẽe accipiendam. sicut intelligitur dexelictio que iꝑ
patre cum incruce se dẽlictumi clamabat: non recesserat deus ab homine.iͣ
ꝙ esset soluta et iuno dei et hominis. aliog̾n: fuit quoddam tempus

Expanded text:
quando divisa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungi, per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines sepanima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibidivinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam. Quibus respondemus illam separationem sic esse accipiendam, sicut intPatre, cum in cruce derelictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei et hominis. Alioquin fuit quoddam tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑ lac̾e̾t so: cui ꝑ pͥuaricationent adam displieuere.Sa
etiam fuit inaignͣ magne fid̾i abrahe. qui credidit se habiti¬
rum fiium in qͦ fieret benedictio õium. Seinde ut ħ signo.
A ceteris nationib discernẽtur. ppłs ile. In carue uͦ p̃pu¬
cii iõ iissa est fieri. qr in reniidrum instituta ⁊ originas¬

Expanded text:
ham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero praeputii i
Abbreviated transcription (Latin):
biligendi expͥmens ordinem suꝑ illud canticoꝵ. Ordinauit imme .c. ełn
rit. Multoꝵ caritas in ordinata est. ꝙ in pͥmo est pont̾ õcium uł quarcũ
Primo diligendꝰ est deus. scdo̾ pentes. iñ filii. post domestici. qui si boni st̃
Sufficit enim ꝙ diligimus. ⁊ non adio hñs. Ecce ex p̾nissis aꝑte insinu
homi nesdiligantus ⁊ ante omĩa deran. scd̃o nos ipõs t̾cio pentes. iñ filios
et frẽs. post domesticos ilemũ iimi cosdiligamtis. S in quiunt illi qui
ꝓximis adhibenda sunt. p̾mo ꝑentib. iñ filiis post domesticis. demũ ini¬
cis. deum uͦ tam affecti ꝙͣ obsequii exhibitõne añ oĩã cdiligendum.

Expanded text:
iligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filiisufficit enim quod diligimus, et non odio habemus. Vel, ipse prior homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quaproximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aĩa xͥ nł ano creatura tm̃ sit: cieature exbibet᷑ qd̾ soli cieatori debet᷑. Qd̾
facienti: in ydolatͥam deputat᷑ Iõ qͥbdam uidet᷑ ñ illa ad oratione qͤlatͥ¬
cunt Est en̾i cuidani modi dulia q̃ creat᷑e cuilib exhib̾i potest.⁊ ÷ q̃dani
so li humanitati xͥ exhibenda ñ alicui creat᷑e. qr et xͥ huinanitas suꝑoẽm¬
o̾aturã ÷ neneranda ⁊ diligenda. Non tñ a dõ: ut cultꝰ diuinitati debitꝰ ei ex¬
hibeat᷑. qͥ cltꝰ in dilectione ⁊ sacrificii exhibitione atq reuerentia ꝯsistit
qͥ latine dr᷑ pietas. grece aut theosebia .i. dĩ cultꝰ. uł ensebia .i. bonꝰ ailtꝰ. Alioꝵ

Expanded text:
Christi vel caro creatura tantum sit, creaturae exhibetur quod soli Creatori debetur; quod facienti in idololatriam deputatur. Ideo quibusdam videtur non illa adoratione quacunt. Est enim cujusdam modi dulia, quae creaturae cuilibet exhiberi potest: et est quaedam soli humanitati Christi exhibenda, non alii creaturae. Quia Christi humanitas supeaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas, Graece autem theosebia, id est, Dei cultus, et eusebia, id est bonus cultus. Aliis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ꝑsone posita ÷ diligent̾ sententia scdã ⁊ eiꝰ explanatio. cui in nullo uł ui
modico obuiant auctoritates int̾cia sententia inducte q̃ iam ꝯside. randa¬
Int̾cia sentencia q̃ sic pͥmissaꝵ ꝓpositionum intelligentia

Expanded text:
personae. Posita est diligenter sententia secunda, et ejus explanatio: cui in nullo vel in modico obviant auctoritates in tertia sententia inductae, quae jam considerandertia sententia, quae sit praemissarum propositionum intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
seduxit adam ⁊ siuĩ fecit cepitq nos qi u̾ nacłos possidere. s uenit
redemptor uistus deceptor.⁊ quid feat redemptor captiuari nt̃o. Et¬
rendit ei muscipułã crucem suã. posuit ibi qͣi escam: sangͥnẽ suũ
bat: deletũ ÷ sangͥne redemptoris Nonen̾i tenebat nos nͥ uincłis pec-¬
catoꝵ nr̃oꝵ. Istẽ erant chathene captiuoꝵ. Henit ille. alligauit fortẽ
uincłis passionis sue. intͣuit in domũ eiꝰ .i. in corda eoꝵ. uͥ ip̃e ħitabat.
sa eiꝰ eripiens ⁊ sua faciens fudic amaritudinẽ. ⁊ ĩpleuit duloedine ꝑ
mortẽ suã. apeccatis redim̃s. ⁊ adoptionẽ filioꝵ głe largieus.C

Expanded text:
seduxit Adam et servum suum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suumbat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis peccatorum nostrorum; istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae; intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, sa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae filiorum