comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ tempus sola iocunditate sp̃c ꝑfruunt᷑: attestan¬
te ioħe de amiab occisoꝵ ꝓpter uerbũ dĩ et dicente.
Date sunt illis singłȩ stole albȩ. Hȩc gͦ prima stola est
quietis atq iocunditatis: qua post mortẽ carnis ani
re de animȩ et carnis immortalitate letabitur. Qđ¬

Expanded text:
timum tempus, jucunditate spiritus perfruuntur, attestante Joanne de animabus occisorum propter verbum Dei, et dicente: Datae sunt illis singulae stolae albae . Haec ergo prima stola est quietis et jucunditatis, qua post mortem carnis animre de animae et carnis immortalitate laetabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
st quidem ut ait beatissimus augustinus infe-¬
rorum substantia:. s eam spiritalem arbitror ẽẽ ñ
corporalem. Hec audiendi sunt. qͥ affirmant in¬
feros. in hac. uita explicari. nec eẽ post mortẽ. Ui¬
derunt enĩ. quẽammodum poetica figm̃ta int̾¬
p̃tent᷑. Nos ab auctoritate diuinarum scriptura¬

Expanded text:
st quaedam, ut ait beatissimus Augustinus, inferorum substantia, sed eam spiritalem esse arbitror, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui affirmant inferos in hac vita explicari, nec esse post mortem. Viderint enim quemadmodum poetica figmenta interpretentur: nos ab auctoritate divinarum Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
gehennȩ ignis. s ñ uno modo om̃s cruciat pecca-
mundo sub uno sole multi consistunt. nec tam̃
eiusdem solis ardorem equalit̾ sentiunt: quia aliꝰ pl
estuat. atq alius minus: ita illic in uno igne
ñ unus ẽ modus incendii: quia quod hic diuer¬
sitas corpoꝵ. hoc illic agit diuersitas peccatoꝵ
ut et ignẽ ñ dissimilẽ habeant. et tam̃ eosdem
singulos dissimiliter ex urat.

Expanded text:
gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatomundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiam eris cursus sine termino: usus sine fastidio:
refectio sine cibi adiutorio: requies sine noctis ocio:
etas sine senio: indeficiens sub uultu dei claritasꝰ et
sub antiquis ꝑpetuisq gaudiis. semꝑ noua ioctn¬
ditas: ac sine ullo amittendi ꝑiculo secura feli ci¬
tas. Huius gͦ uite dulcedinẽ iam nunc de futu¬
ris illis scłis cotidie cogitando etiam in hoc
corpore p̃gustare conemur: et exclusa de sensibꝰ
nris scłarium uł colloquioꝵ. uł desideriorum
a maritudine. quendã beatitudinis illius odo¬
rem totis ad nos cordib attrahamus: et discus¬
so om̃i torpore. om̃i pigricia. cuius mat̾ ẽ infe¬
licitas. illa iam hylaritate. illa a lacritate. do¬
mino dõ nr̃o. illoq gaudio seruiamus: quo
gaudio ad munera sua xp̃o inuitante ueniamꝰ.

Expanded text:
cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine sibi adjutorio, requies sine noctis otio, aetas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, sine ullo amitiendi periculo secura felicitas. Hujus ergo vitae dulcedinem jam nunc de futuris illis saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpore praegustare conemur, et exclusa de sensibus nostris saecularium vel colloquiorum vel desideriorum amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad munera sua ipso invitante veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
aomino orferuntur: Non em̃ hominꝰi. s ulli potiis
fides ma seruiturã se ẽẽ ꝓmisit: cui ad mortẽ lusq
scrure uł ipsam impendisse a nimã parũ aebet
uiaeri: cuus obsequiis atq beneficits cetiã ⁊ pñ
angei inpares se confitentur: eui postremũ cum
cocum aebeatur. nichil tamengratis soluitur q̃¬
s remuneratione quasi ipse iuicissim debitor fas¬
dus redasit ꝓ ex solutione debitorum. ex ꝑerigu¬
N immensa restituet. Pro hac enĩ misera uuitu. la
bororet dol orib plena. in qua et usus ureiuisẽ et̃
uora i te uitas incerta: quã utiq iutam etiam si
apctori suo offerre dissimulet deuotio uoluntatis.
aontanuo a nobis ẽ exactura lex mortis: et quod
nom datur. ex uoto soluitur ex debito: ꝓ hac itaq
noita dabit illam uitam. quȩ nec oculo potest
cerni. nec tacita mentis cogitacione pertingi.
Quam utiq consequi ẽ facilius: quam enarrare.

Expanded text:
animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius fides nostra servituram se esse promisit, cui ad mortem usque servire, vel ipsam impendisse animam, parum debet videri; cujus se obsequiis atque beneficiis etiam ipsi angeli impares confitentur. Cui postremum cum totum debeatur, nihil tamen gratis solvitur, sed remunerationem quasi ipse vicissim debitor factus reddit, pro exsolutione debitorum, et pro exiguis immensa restituet. Pro hac enim misera vita, et laboribus et doloribus plena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitas incerta, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerri dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis, et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro hac itaque vita dabit illam vitam quae nec oculo potest cerni, nec tacita mentis cogitatione pertingi. Quam utique consequi est facilius quam enarrari;
Abbreviated transcription (Latin):
nouerimus nos ex eo non solum nullũ habere
fructum. s maximũ incurrere detrimentũ. facia
utiq suꝑiores ꝑsonȩ clientib suis expectare con¬
suerunt. Nonne si nos uideret homo ille debitũ
sibi officium inuito atq extorto animo etiam
cum quodam exhibere studio: nonne magis sibi
potius quam excoli ꝓmintiaret ÷ et eiusmodi ne¬
gligenti atq indeuoto offensam potius credet
referendam eẽ quam grãm: Si gͦ cultus atq ho¬
nor hominis. deuotionem. fidem. hilaritatem
requirit: ubi utiq int̾dum melior ẽ ille a quo
cultus ipse exhibetur quã ille qui colitur. ubi
nullum fructum officiositas ipsa consequitur:
s hoc solum fructus ẽ si mereatur susceptꝰ uocari:
quantomagis nos in honore di nr̃i obseruare de¬
bemus: ne ad obsequia eiis indeuoti. atq comi¬
puisi. ne tristes. ne ingrati. inuitiq uemamiis
non respiciat ad munera quȩ negligenti ac uorlu

Expanded text:
noverimus nos ex eo non solum nullum habere noverimus nos ex eo non solum nullum habere fructum, sed maximum incurrere detrimentum: faciamutique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt: nonne si nos viderit homo ille debitum sibi officium invito atque extorto animo, etiam cum quodam exhibere fastidio, nonne magis sibi potiusquam excoli pronuntiaret, et ejusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet esse referendam quam gratiam? Si ergo cultus atque honor hominis devotionem, fidem, hilaritatem requirit, ibi utique interdum melior est ille a quo cultus ipse exhibetur, quam ille qui colitur, ubi nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum fructus est, si mereatur susceptus vocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili
Abbreviated transcription (Latin):
A hoc ad istum locum comienimus fr̃s. ut do¬
mino nr̃o uacare possimus: non his reb qui¬
b nr̃ delectatur inimicus. Certum ẽ enĩ qđ quan¬
ao ea quȩ ad scłm ꝑtinent loquimur. aut nimus
murimuirationib et obtrectacionib nos mordemꝰ.
Illie ora nra deo subtrahi et sibi gaudet adquiri.
Quia ẽ quod nos preciosis iugiliis laboribq confi¬
rat ñ habemus. hoc ẽ cor mundũ. et liberumab
istis minutiis negligentiarũ. quas qui non obser¬
uat paulatim defluit. et ad maiora ꝓlabitur:
Iuud gͦ in primis habere studeamus. quod in
nobis dnr̃ nr̃ expectat: id ẽ suauem benignũ¬
q sermonẽ: mentem ab omĩ maledicto. ab omi
malicia liberam: et deuitatis his quib sp̃e sc̃s
quȩ in conspectu dni in odorem suauitatis ascendt̃.
Hoc etiam maxime studeanuis: ut illa quȩ in ho¬
norem dĩ nr̃i agimus. cum claro agamus animo:
cum fidei gaudio: et cum bono ac deuoto uolunta¬
tis affectu. Quicquid uͦ inuiti atq compulsi facimꝰ:

Expanded text:
 hoc ad istum locum convenimus, fratres, ut Domino nostro vacare possimus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. Certum est quod quando ea quae ad saeculum pertinent loquimur, aut nimiis murmurationibus et obtrectationibus nos mordemus, ille horas nostras Deo subtrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque confirat non habemus? hoc est, cor mundum et liberum ab istis minutiis negligentiarum: quos qui non observat paulatim defluit, et ad majora prolabitur. Illud ergo imprimis habere studeamus, quod in nobis Dominus noster exspectat, id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia liberam, et devitatis his quibus Spiritus quae in conspectu Domini in odorem suavitatis ascendunt, hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Domini nostri agimus, cum claro agamus animo, cum fidei gaudio, et cum bono ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
De statura corporis in quã om̃s geueralit resur¬
recturi sunt. beatissimus augustinus manifesta
aissertione ꝑnuntians dicit. Non ẽ consequens ut
quia fuerat diuersa uiuentium: aut macri cum
eadem macie. aut pingues cum eadem pingue¬
ame reuiuescant. S si hoc ẽ in consilio creatoris.
ut esfigiei suȩ cuiusq ꝓprietas. et discernibilis si¬
militudo seruetur: in ceteris aut̃ corporib bonis
equalia cuncta reddantur: ita modificabitur il¬
la in uno quoq materies. ut nec aliquid ex ea
ꝑeat: et quod alicui defuerit ille suppleat.: qui
etiam de nichilo potuit quod uoluit oꝑari. Sic aut̃ tem
porib resurgentiũ rationabilis in equalitas erit. sic̃
ẽ uocum quib cantus impletur. Hoc fiet cinquã ma¬
teriȩ corporis sui quod et hominẽ reddat angłicis ceti¬
b: et nichil inconueniens eorũ ingerat sensibus.

Expanded text:
De statura corporis in qua omnes resurrecturi sunt, beatus Augustinus manifesta dissertione pronuntians dicit : « Non est consequens ut quia fuerat diversa viventium: scilicet ut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihcorporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sic est vocum in quibus impletur cantus: hoc fiet de materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus.
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾i ꝓcarne nescio quod corpus resurrecturũ fabu¬
lantur aẽrium: s iuxta sacrȩ hystoriȩ ueritatem.
in hoc quo uiuit unusquisq resurrecturus ẽ cor¬
pore. Nam ut ceteros taceam: egregii pceptoris nr̃i
eugenũ toletane sedis antistitis. breuiter hinc uerba
retexam. Resurrectionẽ aut̃ carnis uerissime confice¬
mur: non ut quidam delirant ut in aerea uł qualibet
alia carne surgamus: s in hac qua sumus & uiuimꝰ.¬
in hac qua etiam aut ꝓrecte factis coronã. aut ꝓmale
gestis unus quisq merebitur ꝑcipere penam. Quoirͦ¬

Expanded text:
 carne nescio quod corpus resurrecturum fabulantur aerium. Sed, juxta sacrae historiae veritatem, in hoc quod quisque vivit, resurrecturus est corpore. Nam, ut caeteros taceam, egregii praeceptoris nostri Eugenii, Toletanae sedis antistitis, breviter haec verba retexam: « Resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non, ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam, aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
uod attinet lestiã eiꝰ ñ sentiant morientes
cũ eam patiunt᷑ qui morientes appellantur. nulli
bona ẽ. Habet enim asꝑum sensum: et contͣ naturã
uis ipsa qua utrunq diuellit᷑ quod fuerat in ui¬
uentute coniunctũ atq consertũ: quandiu mo
animȩ carnisq complexu. Quã totam molestiã
nonnunquam unus ictus corporis. uel animȩ rap¬
tus int̾cipit: nec etiã sentire p̃ueniente celerita

Expanded text:
ue molestiam ejus non sentiant morientes.imae a corpore, cum eam patiuntur qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum, et contra naturam vis ipsa, qua utrumque divellitur quod fuerat in vivente conjunctum atque consertum, tandiu moranimae carnisque complexu; quando tantam molestiam nonnunquam unus ictus corporis, vel animae raptus intercipit, nec eam sentiri praeveniente celeritat
Abbreviated transcription (Latin):
satis possumꝰ diffiture. Nondum enĩ dñs uenerat ad
infernũ. ut erueret inde omniũ sc̃oꝵ p̾cedeienum
animas: et tam̃ abraham inreqͥem ibi erat. Et qui-¬
dem diues cũ torqueret᷑ apud inferos. et uidet̾et ã¬
braham. leuauit oculos. Non enĩ posset leuatis ocłis
uid̾e : nͥ ille ẽẽt suꝑiꝰ et ille inferuis. Et qͥd ei respondit
abraham cũ diceret. pat̾ abraham micte lararum
ut intinguat digitum suum in aqua et stillet in
linguã meam. quia crucior in hac flamina: fili¬
ait mem̃to. quia ꝑcepisti bona in uita tua: latarꝰ
autem mala. Nune aitt̃ hic requiescit: tu uͦ cru-¬
ciaris. Et suꝑ hȩc ait. int̾ nos et uos chaos magnũ
firmatum est: ut nec nos possimus uenire ad uos
nec inde aliquis uenire ad nos. Hȩc gͦ fortasse st̃
duo inferna. quoꝵ in uno qͥeuerunt animȩ iustoꝵ:¬

Expanded text:
satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit ovidere, nisi ille esset superius, et ille inferius. Et quid ei respondit Abraham, cum diceret: Pater Abraham, mitte Lazarum ut intingat digitum suum in aquam, et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustor
Abbreviated transcription (Latin):
in beati augustini tractatib legisse me memini. u¬
bi duo ẽẽ inferna manifestius dicit: ut unus in
tis. eriusti animã meã ex inferno inferiori. Nã ꝓpt̃
Ad hunc infernũ missus ẽ nascendo: ad illum mo¬
riendo. Et hȩc qͥdem dicens. infernũ ait fr̃s. nec
ego exꝑtꝰ sum adhuc nec uos.: et fortassis alia uia
erit. et ñ ꝑ infernũ erit. Incerta sunt hȩc. Herum
qͥa dicit scriptura. cui contradici ñ potest. eriusti
animã meã ex inferno inferiori: intelligimꝰ tanꝗͣ
duo inferna ẽẽ. suꝑ iꝰ et inferiꝰ. Nam unde infernꝰ
sit aliqua pars inferior. ubi diues ille immanit̃ torque¬
bat᷑: et aliqua pars suꝑior inferni in qͦ abraham cum
lataro letabat᷑: ubi etiã et om̃s scĩ ante aduentũ xp̃i
habiti sunt. Sic enĩ p̾dictus doctor dicit. fortassis
apud ipsos inferos ẽ aliqua pars inferior. qͦ trudunt᷑
impii: qͥ plurimũ peccauerunt. Et enĩ apud ipsos in¬
feros utrũ in locis quib dam iã fuisset abraham: non

Expanded text:
in beati Augustini tractatibus legisse me memini: ubi duo inferna esse manifestius dicit, ut unus inftis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fratres, nec ego expertus sum adhuc, nec vos, et fortasse alia via erit, et per infernum non erit: incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura, cui contradici non potest, «Eruisti animam meam ex inferno inferiore;» intelligimus tanquam duo inferna esse, superius, et inferius: nam unde infernum sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non
Abbreviated transcription (Latin):
opatiur ¶iam qus̃ ad pęnitentiam trebit alteram
quȩ ad despationem ꝑdueit : T u quidem una ex ilis
oe cognosceris s. omnino quȩ mortem õparis non
ẽ gͥ inhis contristandũ quę. suades s ẽ econtra
magis gaudendũ in his q̃ nẽcdũ intelligis. quia et
dator gatidii phennis dix̃. Cũ ꝑsecuti uos fueruit
homines et dixerint omne malũ adusum uos. m̃t¬

Expanded text:
operatur; unam quae ad poenitentiam trahit, alteram quae ad perditionem perducit. Tu quidem una ex illis esse cognosceris, sed omnino quae mortem operaris; non est igitur in his contristandum, quae suades, sed contra magis gaudendum in his quae necdum intelligis, quia et dator gaudii perennis dixit: Cum persecuti vos fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, ment
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uictoria. nullaq gła: quia nec ipsum om̃ino
posset ẽẽ certam̃. si post lauachrũ regenerationis.
iam sc̃ĩ non possent mortẽ ꝑpeti corporalem. Cum
potiꝰ curreret. ne acorpore soluerent᷑: atq ita non
inuisibili p̃mio ꝓbaret᷑ fides. s iam nec fides ẽẽt.
confestim sui oꝑis querendo et sumendo mercedẽ:
Nunc uͦ maiore et mirabiliore gr̃a saluatoris:
in usus iusticiȩ peccati pęna conuersa ẽ. De hoc qͦq
ita iulianus pomeriꝰ ait. Ideo regenerati hinic ad
et̾nam beatitudinẽ transire sine carnis morte ñ
possunt: quia ñ p̾sentis uitȩ ẽ s futurȩ om̃e bonũ.
qd in eis sacram̃ta quib regenerant᷑ efficiunt. Et uti¬
sine t̾mino possidendam. uiderent᷑ uelle in xp̃o re-¬
nasci. atq ita nec fideles ẽẽnt. in quib nulla eẽt
inuisibilium fides: et ad bona inuisibilia ꝓmeren-¬

Expanded text:
nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum opterea potius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiore et mirabiliore gratia Saluin usum justitiae peccati poena conversa est. De hoc quoque ita Julianus Pomerius ait: « Ideo regenerati hinc ad aeternam beatitudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, efficiunt. Et utisine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promeren
Abbreviated transcription (Latin):
uos mouet cur mortẽ hoĩes patiant᷑. quoꝵ
ꝑ gr̃am baptismi reatus absoluitur. attendant.
Qui enĩ hec dicunt: solent argittis ꝓpositionib
dicere. Mors quȩ inpͥmũ hoĩem uenit. de malo
inobȩdientiȩ accidit: et ideo ꝓoriginali illo pecca-¬
to. mortis uniciuq imꝑtit᷑ conditio. Nos aut̃ quoꝵ
originale peccatum inbaptismate soluit᷑: cur mor¬
tis huiꝰ supplicio teneamur : his obiectionib ratio
ꝓlata respondet. Sic enĩ de his dortor egregiꝰt augu-¬
stinus eloquit᷑ dicens. Ad hoc relinqͥtur animȩ ex-¬
ꝑimentũ separationis acorpore. quãuis ablato iã
criminis nexi: qm̃ si regenerationis sacramentũ
continuo sequeret᷑ immortalitas corporũ. ipsa
fides eneruaret᷑. Quȩ tunc est fides: quando expec¬
tatur in spe. quod in re ñ uidetur. Fidei aut̃ robore
atq certamine. in maiorib dumtaxat etatib: etiã
mortis fuerat suꝑandus timor. Quod in scĩs marti-¬
rib maxime emicuit: cuiꝰ ꝓfecto certaminis eẽt

Expanded text:
uos movet, cur mortem homines patiantur, quorum per gratiam baptismi reatus absolvitur, intendant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali illo peccato mortis unicuique conditio impertitur. Nos autem quorum originale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens: « Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamvis ablato jam criminis nexu, qcontinuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fides, quando expectatur in spe, quod in re nondum uidetur. Fidei autem robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset
Abbreviated transcription (Latin):
moriaris. et distulit: Cui dictum ẽ labora ne
moriaris. et piger fuit : Leuia ds̃ iubet. ut in
ȩternũ uiuamus: et obedire negligimꝰ. Non
tibi ds̃ dicit. ꝑde quicqͥd habes ut uiuas exiguo
tẽpore. in larbore sollicitꝰ: s da pauꝑi unde ha-¬
bes. ut uiuas semꝑ. sine labore securus. Accusans
nos amatores uitȩ tẽporalis: quã nec cũ uolunt¬
nec quandiu uolunt habent: et nos inuicem non
accusamus. tam pigri tã tepidi ad capessendã uitã
ȩternam: quã si uoluerimus habebimꝰ cũ habueri-¬
mus ñ amittemꝰ: hanc aut̃ mortẽ quã timemus:
ris qua se unꝰqͥsq exploret. utrũ tolerabile sit illi
plura mortiũ genera uiuendo formidare: an unã ex

Expanded text:
moriaris, et distulit? Cui dictum est, labora ne moriaris, et distulit? Cui dictum est, labora ne moriaris, et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus, et obedire negligimus. Non tibi dicit Deus: perde quidquid habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum voluntnec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus, habebimus: cum habuerimus, non amittemus. Hanc autem mortem quam timemus, ris, quare unusquisque exploret, utrum tolerabilius sit plura genera mortium vivendo formidare, an unam ex
Abbreviated transcription (Latin):
tĩmet: et mortẽ animȩ pauci. Pro morte car¬
nis quȩ sine dubio quandoq uentura ẽ. curans
om̃s homines ne ueniat. Inde est qd laborant.
Laborat ne moriat᷑ homo moriturus: et ñ labo¬
rat ne peccet homo in ȩt̾num uicturus. Et cũ
laborat ne moriat᷑: sine causa laborat. Id enim
agit ut multũ mors differat᷑: ñ ut euadat᷑. Si
autẽ peccare nolit. ñ laborabit: et uiuet in et̾nũ.
O si possemꝰ excitare hoĩes. et cũ ipsis parit̃ excitari.
ut tales ẽẽmus amatores uitȩ ꝑmanentis: qua¬
les sunt homines amatores uitȩ fugientis. Quid
ñ facit homo. sub mortis ꝑicło constitutus: Gladio
impendente ceruicib ꝓdiderunt homines qͥcqͥd
sibi unde uiuerent reseruabant. Quis ñ conti¬
nuo ꝓdidit ne ꝑcuteret᷑ : et post ꝓditionẽ fortas-
se ꝑcussus ẽ. Quis ñ ut uiueret continuo ꝑdere
uoluit unde uiueret: eligens uitã mendicantẽ.
quam celerẽ mortem: Cui dictum ẽ naiuiga ne

Expanded text:
timet, et mortem animae pauci. Pro morte carnis, quae sine dubio quandoque ventura est, omnes curant ne veniat: inde est qLaborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, convoluit unde viveret, eligens vitam mendicantem, quam celerem mortem? Cui dictum est, naviga ne
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sua p̾scientia eis añs in solatiũ consolationis adi¬
spirare. Regnũ tam̃ animarũ eoꝵ ut diximus iam¬
munc cũ illo ẽ.: dum isti mille anni decurit. Unde
hoc in eodem libro et alibi legitur. Beati mortui qui
mano mortuntur. Amodo iam dicit sp̃c. ut requi¬
escant a laborib suis: oꝑa enĩ illorum secunt᷑ illos.

Expanded text:
ipsa sua praesentia eis Deum solatium consolationis aipsa sua praesentia eis Deum solatium consolationis aspirare. Regnum tamen animarum eorum jam, ut diximus, cum illo est nunc, dum isti mille anni decurrunt. Unde et in eodem libro alibi legitur: Beati mortui qui in Domino moriuntur: amodo enim jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suis, nam opera eorum s
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie desiderant duplicationẽ beatitudinis quã
accepturi sunt p̃miũ. Et ipsa earum desideria.
clamores eoꝵ sunt quodammꝰ uerba quib dnm̃
imp̃cantur: ut exstinctoꝵ corpoꝵ resurrectionẽ
reciꝑe nt. Magnus quippe eoꝵ clamor: magnũ
ẽ desiderium: Canto enĩ quisq minus clamat: qnͣ¬
to minus desiderat. Et tanto maiorẽ uocẽ in au¬
res dĩ expruit: quanto se in eius desideriũ ple-¬
nius fundit. Si enĩ desiderium quodammͦ sermo
ñ eẽt: ꝓpħa non diceret. Desiderium cordis eoꝵ
exaudiuit auris tua. Quib scĩs animab iam da¬
te sunt singłe stole albȩ: id ẽ ipsa illa beatitudo
cȩlestis. in qua nunc gaudentes exultant. Dic¬
tumq ẽ illis. Requiescite tempus adhuc modicũ:
donec impleatur numerus conseruoꝵ et frm̃¬
uroꝵ. Desiderantib gͥ animab. requiescite adhuc
tempus modicũ dicere ẽ. int̾ ardorẽ scĩ desiderii ex

Expanded text:
quotidie desiderant duplicationem beatitudinis, quam quotidie desiderant duplicationem beatitudinis, quam accepturi sunt post, et ipsa eorum desideria clamoris eorum quodammodo sunt verba, quibus Deum imprecantur, ut exstinctorum corporum resurrectionem recipiant. Magnus quippe eorum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim minus quisque clamat, quanto minus desiderat: et tanto majorem vocem in aurem Dei exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Si enim desiderium quodammodo sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum exaudivit auris tua . Quibus sanctis animabus jam datae sunt singulae stolae albae, id est, ipsa illa beatitudo patriae coelestis, in qua nunc gaudentes exsultant, dictumque est eis: Requiescite tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et frum . Desiderantibus igitur animabus Requiescite tempus adhuc modicum dicere, est inter ardorem sancti desiderii ex
Abbreviated transcription (Latin):
aisfinitione certissima cupiens aocere quod ñ solum
xpõ regnent in cęlo: de apocalipsi ioħis testimoniũ
illud ponit. ubi legitur qđ animȩ occisoꝵ ꝓpter desti¬
moniũ iħu et ꝓpter uerbum dĩ regnent cum xp̃o mil¬
le annis: anime scilicet martyrũ. nondũ sibi corpori¬
b suis redditis. Quod ne aliquis putaret qđ tantũ
rent: subuuuxit idem doctor dicens. Neq enĩ pioꝵ
animȩ mortuoꝵ separantur ab ȩccła: quȩ nunc ẽ¬
etiam regnũ xp̃i. Alioquin nec ad altare dĩ fieret
eorum memoria in cõmunicatione corporis xp̃i:
nec aliquid ꝓdesset ad eius baptismũ in periculis
currere. ne sine illo finiatur hȩcuita: nec ad recon¬
ciliationẽ. si forte ꝑ penitentiã malamue conscien¬
tiã. quisq ab eodem corpore separatus ẽ. Cur enĩ fi¬
unt ista : nisi quia fideles etiã defuncti menbra
sunt eius: Quãuis gͦ cum siis corporib ñdum sint:
iam tam̃ eoꝵ ammȩ regnant cum illo nunc. et¬

Expanded text:
finitione certissima cupiens docere quod non solum m Christo regnent in coelis, de Apocalypsi Joannis testimonium illud ponit, ubi legitur quod animae occisorum propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei, regnent cum Christo mille annis : animae scilicet martyrum, nondum sibi corporibus redditis. Quod ne aliquis putaret quod tanturent, subjunxit idem doctor: « Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis ergo cum suis corporibus nondum, iam tamen eorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ẽ ut et inuorũ et mortuoꝵ añetur. S ido tan¬
tum m martyrũ animas cõmemorauit. quia ipsi
p̃cipue regnant mortui. qui usq ad mortẽ ꝓueri¬
tate certauert̃. S a parte cotũ. etiam ceteros mor¬
tuos intelligimus ꝑtinentes ad ȩccłam: quod

Expanded text:
s, ut et uiuorum et mortuorum dominetur. Sed ideo tantummodo martyrum animas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate certarunt. Sed a parte totum etiam ceteros mortuos intellegimus pertinentes ad ecclesiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ocasio non susurtandi suspitio. S si aut sunt quȩ cori¬
gatir mianifestanda. aut certe si desunt hunuli ꝓtese¬
tatione neganda quia et apłs monet nullam occasis¬
neri dare diabolo maledicti gr̃a. Nd eciam in allis
decestadus ẽ qui ae p̃ianã fidẽ censentes in idolio ad
comedendum recumbebant Et quamquam upsii
dolim pro nichilo ducentes. immolata quasi iono¬
uios eib̾os sumerent: infirmas tam̃ frm̃ conscienie¬
as ꝓ hoc factum ad nefandos idolorum deiasanabe¬
bant
Tristicia. dicit

Expanded text:
casio, non susurrandi suspicio, sed si adsunt quae corrigantur, manifestanda, aut certe si desunt, humili protestatione neganda: quia et Apostolus monet, « nullam occasionem dare diabolo maledicti gratia . » Quod etiam in illis detestatus est, qui Christianam fidem censentes, in idolis ad comedendum recumbebant, et quanquam ipsum idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent; infirmas tamen fratrum conscientias per hoc factum ad nefandos idolorum ritus, trahebant. TRISTITIA DICIT
Abbreviated transcription (Latin):
NIS est terrenus paradisus. ubi pͥmoꝵ homi¬
num corporaliter uita extitit: alter celestis
ubi animȩ beatoꝵ stati ut acorpore exeunt tͣns¬
ferunt᷑: atq dignia felicitate letantes. expectant
receptionem coporũ suoꝵ. De hoc paradiso uilianꝰ
uel ire in paradisum recedentes a corpore: quo se
et quod in eum sc̃e animȩ statim de suis corporib
exeuntes deo donante mittant᷑. Quod ita debere
ubi latroni dicendo hodie mecum eris in paradiso. sine
ulla ãbiguitate ꝓbauit. qd̾ beatas animas suis
exutas corporib paradisus cęlestis sine ullo tempo
Ubi sit paradisus. in quo
beatoꝵ anunȩ exitȩ de corporib requiescunt.

Expanded text:
nus est terrenus paradisus, ubi primorum hominum vita corporaliter exstitit: alter vero coelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque digna felicitate laetantes, exspectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus  duci, vel ire in paradisum recedentes a corpore, quo se et quod in eo sanctae animae statim de suis corporibus exeuntes, Deo donante, mittantur. Quod ita debere ubi latroni dicendo, Hodie mecum eris in paradiso , sine ulla ambiguitate probavit, quod beatas animas suis exutas corporibus paradisus coelestis sine ullo interv» CAPUT II. Ubi sit paradisus, in quo beatorum animae exutae corporibus requiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ante iudiciũ illud seuerissimũ nouisimũq patuiit᷑.
Non aut̃ om̃s uenient in sempiternas penas que post il¬
lud iudiciũ futurȩ sunt: qui post morcẽ sustinent tẽpora¬
les. Nam quib dã qł in isto ñ remitaitur. remittet᷑ in
futõ scło: id ẽ ne futuri scłi eterno supplicio puniant᷑.
Uuide et post aliqua. idem doctor. Quisquis gͥ ait penas
cupit euadere sempiternas: ñ solũ baptiretur. uerũ etiã
iustificetur in xp̃o. ac sic uere transeat a diabolo ad
xp̃m. Purgatorias aut̃ penas nullas futuras opinentur.
nisi ante illud ultimũ tremendũq iudiciũ. Tanti ergo
doctoris confirmati sententia. fatemur qđ purgatoriꝰ
hic ignis. ante ultimũ uidiciũ fiat: et ignẽ illũ in quo
om̃s impii xp̃o iudicante mergendi sunt ante cedat.

Expanded text:
ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. nam quibusdam quod in isto non remittitur remitti in futuro saeculo, id est ne futuri saeculi aeterno supplicio puUnde et post aliquanta idem doctor: « Quisquis igitur, ait, poenas cupit evadere sempiternas, non solum baptizetur, verumetiam justificetur in Christo, ac sic vere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullus futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque judicium . Tanti ergo doctoris confirmati sententia fatemur, quod purgatorius hic ignis ante ultimum judicium fiat, et ignem illum, in quo omnes impii, Christo judicante, mergendi sunt, antecedat.
Abbreviated transcription (Latin):
in compendium mittunt. Sciendum ẽ enĩ quod
quantũ humiliores et obedientiores fuerimus: tan¬
tum suꝑ nos leuius ac dulcius iugum dñi sentiemꝰ.
Quantũ obedientiores fuerimus prepositis et pa¬
iuma eorum: qui suis potius quã seniorum uolun¬
tatib obsecuntur. Clamant illi. Quare ieiunaui¬
mus et nescisti: humiliauimus animas nrãs et
non aspexisti: & ille respondet. Iaeo: quia in dieb¬

Expanded text:
in compendium mittunt. Sciendum est enim quod in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et pa et vel jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia in dieb
Abbreviated transcription (Latin):
one non sentis. Hoc enĩ ait sermo diuinus.
Tempore enĩ discessionis: multa ꝓmittit inimi¬
cus. ꝑsuadet sibi se illiic quo tendit maiorem ꝓ¬
fectum: multã grãm. atq rerum om̃ium ab un-¬
dantiam reꝑturum: ac se tanquã angłm suscipi¬
endum. & post hȩc quandoq anxietate repletus.
et pace nudatus. memor quomodo ꝓfectus sui stu-¬
dium et sacrũ ouile reliquerit: tunc animad¬
uertit. et quasi sedata temporis sui tempestate
tunc uidet. quid mali de segesserit. Tunc recognos¬
cit quid ꝑiculi incurrit: cum de loco ad quẽ cum
gaudio uenerat sine pace et cum scandalo disces¬
sit. Tunc se sera penitentia suꝑ ruina sua penitet
ac deflet: sicut quedam aues quȩ pre dolore super
eos quos occiderint flere dicuntur. Et hec omĩa
anunc detrimenta: ex inobedientiȩ malo eueni¬
unt. Obedientes aut̃ et humiles animȩ multas
tribulationes atq om̃s labores ꝓsternunt: atq

Expanded text:
te non sentis. Hoc ait sermo divinus: te non sentis. Hoc ait sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pace nudatus, memor quomodo profectus sui studium, et sacrum ovile reliquerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
pentinus eradiceris de loco ad quẽ te dñs tuus uo¬
cauerat: in quo te primũ illuminauerat: inquẽ
te post mala scłi. quasi in portum de graui dem¬
pestate induxerat: obliuisci subito frãternam
societatem et consolationẽ: obliuisci locũ illũ.
in quo primũ pristinũ habitum et nom̃ scłaris
exueras: Aues ipsȩ diligunt nidos suos. Amant
ferȩ loca in quib nutritȩ sunt: amant cubilia
et pascua. Et quãlibet naturali libertate passi¬
uis ꝑdiuersa rapiantur excursib: sepius tamen
ad cara sibi loca quodã insito sibi desiderio reuer¬
tuntur Et tu intellectu preditus. ratione mu-¬
nitus. ita interdum sensu alienus efficeris: ut
preferas dĩ beneficiis uoluntates uł intentiones
cuas. et sequaris ꝓprias cogitaciones. Quȩ quãli¬
bet ad duros labores. qualibet ad salutis nau-¬
fragia. atq animȩ detrimenta te rapiant.
totum tamen hoc pre nmnia cordis indignati¬

Expanded text:
pentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vopentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur; et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et sequaris proprias cogitationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignita
Abbreviated transcription (Latin):
nerint flumina. torrentes atq impetus tribulatio¬
nũ ex multitudine negligentiarũ: cum flauerit
uenti. illi utiq qui in aere isto uolant. parati ad
xp̃i aream uentilandam. sicubi inueniant pale¬
as quas ad ludibriũ suũ rapiant atq disꝑgant:
tunc irruent in domũ illam quȩ sine obedientiȩ
fundamento ȩdificata ẽ: et fiet riuna illius magna.
S forsitan dicat aliquis. Nunquid statim de hoc
loco discedere ruina dicenda ẽ: Dico carissimi. Ñ
grandis spes ẽ. si nauis in fluctib constituta. licet
ipsa non pereat. tam̃ iacturã maximã de onere
ac de mercib suis faciat: et ipsa ad portum ua¬
cua atq inanis ꝑueniat. Sic non grande gaudi¬
um ẽ. si aliquis ad scłi fluctus reuertens. nomen
atq habitum ꝑfessionis sue custodire udeatur:
anima uͦ eius negligentiis tabescat ac defluat.
& quid grauius. quã ut subito tanquã auis re¬

Expanded text:
nerint flumina torrentis atque impetus tribulationerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de hoc loco discedere, ruina dicenda est? Dico, charissimi, non grandis spes est, si in navi est in fluctibus constituta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atque inanis perveniat; sic non grande gaudium est, si saeculi aliquis ad fluctus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales re
Abbreviated transcription (Latin):
bebat in se necessariam fidei deuotionẽ. etiam
quod habebat auferetur ab eo: ita inobedientia
obdurat animũ quẽ semel ceperit. ut ad suscipi¬
enda precepta. nec auctore nec ratione flectat᷑:
s quod pessimum ẽ sibi soli credat. et ꝓ omi ratio¬
ne intentiones suas sequatur: et hoc solum rectũ
putet. quod obdurato corde conceperit. similis
ei effectus de quo diuinus sermo ꝓnuntiat. Iti¬
nera insipientium: recta in conspectu eoꝵ. Et
iterum. Sunt ruȩ quȩ recte eẽ uidentur hõmini¬
b: nouissima aut̃ earum uenient ad ꝓfundum
inferi. Postremo ueniet eiusmodi animab: qđ
domui quȩ supra harenã edificata ẽ. Hȩc enĩ
parabola: maxime ad inobedientes respicit. Sic
enĩ legimus. Om̃is qui audit uerba hec et non facit
ea: similabitur uiro stulto qui ȩdificauit domũ
suam supra harenam. Uenerunt flumina: et reliqua.
Ia ẽ cum influxerint stillicidia passionũ: cum adue¬

Expanded text:
bebat in se necessariam fidei devotionem, etiam bebat in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur ab eo, ita inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta nec auctoritate, nec ratione flectatur. Sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentiones suas sequatur, et hoc solum rectum putet, quod obdurato corde conceperit, similis ei effectus de quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae rectae esse videntur hominibus, novissima autem eorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba haec, et non facit ea, similabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam supra arenam: venerunt flumina, et reliqua ; id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum adve
Abbreviated transcription (Latin):
cut ait apłs. Resistite diabolo: et fugiet a uobis.
Non obedire aut̃ et uelle discedere. hoc ẽ. duplici
ter facere diaboli uoluntatẽ: hoc ẽ uoluntarie
qui grauius apud nos delinquunt. nullam tris¬
tiorem. nullam acerbiorẽ possumus inuenire
sententiam: quã ut a corpore congregationis
abscisi sine pace discedant. Et non amentie genꝰ
ẽ. ut hoc quis ꝓ remedio expetat quod etiam a
preposito. nisi cum sũmo crimine non possit in¬
ferri: Intelligamus gͦ kim̃ istas indignationes
enĩ quia ñ potest ab solute aliquẽ de loco salu¬
tis excutere. immitat primũ occasiones et causas.
immittit in obedientiȩ passionẽ. quã semper socia
infidelitas comitatiir. Quȩ cum captiuiam illaque¬
auerit mentẽ: statim intoleranda atq impossi¬
bilia facit. etiam illa quȩ parua ac leuia sunt. Et
sane dubium non ẽ. quod uires inobedientibus
diuinitus subtrahuntur. & sicut ille qui ñ ha¬

Expanded text:
cut ait Apostolus: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . cut ait Apostolus: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Non obedire autem et velle discedere, hoc est, duplter facere diaboli voluntatem, hoc est voluntariequi graviter apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscisci sine pace discedat: Et nunquid non amentiae genus est, ut hoc quisquam pro remedio expetat, quod etiam a praeposito nisi pro summo crimine non possit inferri? Intelligamus ergo istas indignitates enim quia non potest aliquem absolute de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas, immittit inobedientiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. Quae cum captivam illaqueaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva ac levia sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur, sicut et ille qui non ha
Abbreviated transcription (Latin):
lia disciplinȩ: in peccato animȩ suȩ. Malo disce¬
dere quam emendare. quã satisfacere: quã imple¬
re quod precipis. Quid ẽ hoc aliud quã iugũ xp̃i
a se repelli: ceruice discutere: Isti tales nesciunt
quid uouerunt: obliti sunt ꝓpter quod huc uene¬
runt. Isti tales non bene petunt: s male a uitiis
appetuntur. Non fide pulsant: s infidelitate
pulsantur. Quid ꝓd est quod discedis. qui undiq astric¬
tus es aunculis passionũ: quẽ hincatq inde circum¬
uallant uitia tua: Quid inquã ꝓdest quod discedis:
qui quocumq loco uadis. te tecum portas: Merito
discederes: si quoquã te fugere posses: Digne ali¬
quis discedit: si illo ire possit. ubi illum diabolus
inuenire ñ possit. Nemo se fallat. Non fugit ad¬
uersarium de loco ad locum: s de uitio ad uirtu¬
tem: de passione ad emendationẽ. Nam si eum alit̾
fugias: sequetur ce. Emenda te et fugiet a de: si¬

Expanded text:
lia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi a se rebelli cervice discutere? Isti tales nesciunt quid noverunt, obliti sunt propter quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, sed male vitiis appetuntur. Non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum, quem hinc atque inde circumvallant vitia tua? Quid, inquam, prodest quod discedis, qui quocumque locorum vadis, te tecum portas? Merito discederes, si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi illum diabolus invenire non possit. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Nam si eum taliter fugias, sequetur te. Emenda te, et fugiet a te, si
Abbreviated transcription (Latin):
s ut alienas inuadat: preoccupet. rapiat: Puta¬
mus inquã ita petat ut accipiat: ita querat ut
inueniat: ita pulset ut aꝑiatur ei: qui ꝓ aliqua
negligentia correpcus. et ꝓ disciplinȩ ordine cas¬
cigatus. non se ad emendationẽ. non ad satiffactio-¬
nem confert: s magis ad illam ꝓteruiam. ut di¬
cat desero atq discedo: hoc gͦ ferre non patior: in¬
genuus homo sum: Iam primũ qui ante prepositũ
uł abbatem ingenuũ se eẽ iactitat: puto quod ad¬
huc emptum eẽ se nesciat. Qui xp̃ianȩ militiȩ man¬
cipatus dicere se presumit ingenuũ: pene ẽ ut ne¬
get se xp̃i sanguine comparatũ. Quid aliud est
dicere liber sum. quã ipsi dnõ clamare. nichil tͥ¬
debeo: De talib dicebat apłs. Cum enĩ serui eẽ-¬
tis inobedientiȩ: liberi fuistis iusticiȩ. Non be¬
ne ingenuus approbatur: qui misera uitiorum
seruitute deprimitur. Clamat aut̃ in contume¬

Expanded text:
sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putased ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putamus, inquam, quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut aperiatur ei, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum. Jam primum qui ante praepositum vel abbatem ingenuum esse se jactitat, puto quod adhuc emptum se esse nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus, dicere se praesumit ingenuum, pene est ut neget se Christi sanguine comparatum. Quid est aliud, liber sum, quam ipsi Domino clamare, nihil debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contume
Abbreviated transcription (Latin):
totis licet et animȩ et corporis desudemus. totis licet
obedientiȩ uirib exerceamur: nichil tam̃ condig¬
nũ merito ꝓ cęlestib bonis compensare et offerre
ualebimus. Non ualent uitȩ presentis obsequia:
ȩternȩ uitȩ gaudiis compensari. Lassescant licet
m̃bra uigiliis. pallescant licet ora ieiuniis: non erunt
tamen condignȩ passiones huius temporis ad futu¬
debemus. futura beatitudo adquiri potest: estima¬
ri non potest. Nisi enĩcum auiditate. nisi cum bo-¬
na uoluntate. cum leticia dĩ oꝑa egerimus: deo
nos perire nouerimus. Putamus kiñi. quod digne
querat illa anima et ita pulset ut ei aꝑiatur. quȩ
mnquid serui ur̃i sumus: iam feci uicem meam.
et ille faciat suam: Quomodo hoc dicit. cui p̾cep¬
tum ẽ. nolite querere quȩ urã sunt. et iterum:
non quȩ sua sunt singłi considerantes. a quo ñ
hoc solum expetitur ut mercedẽ suam impleat.

Expanded text:
totis licet et animae et corporis laboribus desudemus, totis licet totis licet et animae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur, nihil tamen condignum merito pro coelestibus bonis compensare et offerre valebimus. Non valent vitae praesentis obsequia aeternae vitae gaudiis compensari. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant licet ora jejuniis, non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad futus quantum debemus. Futura beatitudo acquiri potest, aestimari non potest. Nisi enim cum aviditate, nisi cum bona voluntate, cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimus. Putamus, charissimi, quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperiatur, quaNumquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt singuli considerantes ; a quo non hoc solum expetitur, ut mercedem suam impleat,