comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ & angłos eiꝰ. Nos enĩ hostes
unt. S ut te ad istã uitã ũ exhorter.
tubanensia ducere ñ debeas. illa tͥ ta¬
men nichil eoꝵ sciens innocenter ꝙ
simpliciter nupsit. Atꝙ utinã pos¬
ses ei ꝑsuadere continentiã. ut sine
impedimento redderes do qͦd te debe¬
re cognoscis. S si cura illa agere ñ
potes: serua saltẽ pricacitiã conui

Expanded text:
diabolum et angelos eius. hos enim hostes diabolum et angelos eius. hos enim hostes unt. sed ut te ad istam uitam non exhorter, Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impedimento redderes deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua saltem pudicitiam coni
Abbreviated transcription (Latin):
nor & pax ȩterna. ñ dent᷑ nͥ bonis.
Ista gͦ dilige. ista concupisce: ista modis
om̃ib quere. Propter hec adqͥrenda &
obtinenda fac elemosinas. funde ora¬
tiones: exerce ieinia qͣntũ sine lesio
ne corporis tui potes. Bonauͦ illa ter¬
rena. noli diligere. Quantalib& tͥ abim¬
dent. sic eis utere ut bona multa ex e¬
is. nullũ autẽ malũ facias ꝓpter illa.
Om̃ia quippe talia ꝑibunt: s bona oꝑa
non pereunt. etiam que de bonis pere¬
untib frunt. Si enĩ conuigẽ ñ haberes.
dicerẽ tͥ qͦd & tubanis diximꝰ ut in cas¬
titate continentiae urueres. adderẽ qͦd
tunc fieri ꝓhibuimus. ut iam de qͣntũ
rerũ humanarũ salua pace potuisses
ab his bellicis reb abstraheres: & ei
uite uacares ui so cietate scõꝵ cui tanc
uacare cni nebas ubi in silentio pug¬
nant milires xp̃i: ũ ut occidant ho¬
ninas. s. ut expͥugnent pͥncipes &
potestates & spiritualia neqͥtię. id est

Expanded text:
nor et pax in aeternum non dantur nisi bonis. nor et pax in aeternum non dantur nisi bonis. ista ergo dilige, ista concupisce, ista modis omnibus quaere. propter haec adquirenda et obtinenda fac elemosynas, funde orationes, exerce ieiunia. quantum sine laesione tui corporis potes. bona uero illa terrena noli diligere, quanta libet tibi abundent. sic eis utere, ut bona multa ex illis nullum autem malum facias propter illa. omnia quippe talia peribunt, sed bona opera non pereunt, etiam quae de bonis pereuntibus fiunt. Si enim coniugem non haberes, dicerem tibi, quod et Tnbunis diximus, ut in castitate continentiae uiueres; adderem. quod tunc fieri prohibuimus, ut iam te, quantum rerum humanarum salua pace potuisses, ab istis bellicis rebus abstraheres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
nis cupiditatib captiua teneatur.¬
& ipse te exaudiet ut interiores &
inuisibiles hostes. ia est ipsas cripidi¬
tates inuisibiliter & sp̃italiter deum¬
cas: & sic utaris hoc mundo tanqũa
ñ utens: ut ex bonis eiꝰ bona facias ñ
malus fias: quia & ipsa bona funt.
nec dant᷑ hominib nͥ ab illo qͥ habos
omniũ celestium & terrestriũ potesta¬
tem. S ne putent᷑ mala. dant᷑ ꝙ bo¬
nis. Ne yutent᷑ magna & sũma bona.
dant᷑ ꝙ malis. Itemq auferunt᷑ ista ꝙ
bonis ut ꝓbent᷑ : ꝙ malis ut crucien¬
tur. Quis enĩ nesciat. qͥs ita sit stultꝰ.
ut ñ uideat qͦd salus huiꝰ mortalis
corporis ꝙ menbroꝵ corruptibilium
uirtus. & uictoria de hominib inuni¬
cis. & honor atq potentia tẽporalis.
ꝙ cȩtera bona ista t̾rena & bonis dent᷑
& malis. ꝙ bonis auferant᷑ & malis:
salus uͦ animae cum un mortalitate
corporis. uirtusꝙ iustitiȩ. & iustoria
de cupiditatib inimicis. & gła & ho¬

Expanded text:
nis cupiditatibus captiua teneatur,nis cupiditatibus captiua teneatur, ipse te exaudiet, ut interiores et inuisibiles hostes, id est ipsas cupiditates inuisibiliter et spiritaliter uincas et sic utaris hoc mundo tamquam non utens, ut ex bonis eius bona facias, non malus fias, quia et ipsa bona sunt nec dantur hominibus nisi ab illo, qui habet omnium caelestium et terrestrium potestatem. sed ne putentur mala, dantur et bonis; ne putentur magna uel summa bona, dantur et malis itemque auferuntur ista et bonis, ut probentur, et malis, ut crucientur. Quis enim nesciat, quis ita sit stultns, ut non uideat. quod salus huius mortalis corporis et membrorum corruptibilium uirtus et uictoria de hominibus inimicis et honor atque potentia temporalis et cetera ista bona terrena et bonis dentur et malis et bonis auferantur et malis? salus uero animae cum inmortalitate corporis uirtusque iustitiae et uictoria de cupiditatibus inimicis et gloria et ho
Abbreviated transcription (Latin):
do est. Et mundus. transit. & concu¬
piscentia eiꝰ. Qui aut̃e fecerit uolun¬
tatẽ dĩ manet in ȩt̃nũ. sic̃ ꝙ d̾s mano
in ȩt̾nũ. Ecce consiliũ. arripe & age.
Hic appareat si uir fortis es. Uince cu¬
piditates. quib iste diligit᷑ mundus.
Age penitentiã de p̃teritis malis. qͣndo
ab eis cupiditatib uictꝰ ꝑ desideria¬
ñ bona trahebaris. Hoc consiliũ si ac¬
ceperis. si tenueris atq seruaueris:
& ad bona illa certa ꝑuenies. & cũ sa¬
lute animȩ tuȩ inter ista incerta uer¬
saberis. S forte tterũ quęxis a me qͦmͦ
ista facias. tantis mundi huiꝰ necesfita¬
tib implicatꝰ. Ora fortiter. & dic do qͦd
habes in psalmo. De necessitatib me¬
is erue me. Tunc enĩ finiunt᷑ istȩ ne¬
cessitates. qͣndo tuncuntur illȩ cupidi¬
tates. Qui exaridunt te & uos ꝓ te
ut liberareris de tot tantisq ꝑictilis
insibilium corporaliumq belloꝵ u¬
bi sola ista uita qͦndoq fnienda pe¬

Expanded text:
oncupiscentia eius; qui autem fecerit uoluntatem dei, manet in aeternum, sicut et deus manet in aeternum : ecce consilium; arripe et age. hic appareat, si nir fortis es; uince cupiditates, quibus iste diligitur mundus, age paenitentiam de praeteritis malis, quando ab eis cupiditatibus uictus per desideria uana trahebaris. hoc consilium si acceperis, si tenueris atque seruaueris, et ad bona illa certa peruenies et cum salute animae tuae inter ista incerta uersaberis. Sed forte iterum quaeris a me, quo modo ista facias tantis mundi huius necessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalmo: De necessitatibus meis erue me. tunc enim finiuntur istae necessitates, quando uincuntur illae cupiditates. qui exaudiuit te et nos pro te, ut libereris de tot tantisque periculis uisibilium corporaliumque bellorum, ubi sola ista uita quandoque finienda pe
Abbreviated transcription (Latin):
li reddere uł mala ꝓ bonis. uł mala pro
malis. Dicis mͥ fortasse. In tanta neces¬
sitate quid uis ut faciam: Si consiliũ
a me scd̾m hoc scłm quȩxis: qͦmͦ ista salꝰ
tua transitoria tuta sit. & potentia atq
opulentia. uł ista seruetur quã nunc
habes uł etiã maior addatur. qͥd tͥ res¬
pondeam nescio. Incerta qͥppe ista. cer¬
tum consiliũ habere ñ possunt. Si au¬
tẽ scłm dm me consulis. ne anua tu¬
a peat. & tues uerba ueritatis dicen¬
tis. qͥd ꝓdest homini si totũ mundum
lucretur. animȩ autẽ suȩ dãpnũ patia¬
tur. habeo plane qͦd dicã. Est apud me
consiliũ. qͦd a me audias. Qͥa autẽ opus
est ut aliud dicã. quã illud qͦd supradixi :
Noli diligere mundũ. nec ea que in mun¬
do sunt. Si quis enĩ dilexerit mundũ
ñ ẽ caritas patris in eo. qm̃ om̃ia que¬

Expanded text:
li reddere uel mala pro bonis uel mala pro li reddere uel mala pro bonis uel mala pro malis. Dicis mihi fortasse: \'In tanta necessitate quid nis ut faciam?\' si consilium a me secundum hoc saeculum quaeris, quo modo ista salus tua transitoria tuta sit et potentia atque opulentia uel ista seruetur, quam nunc habes, uel etiam maior addatur, quid tibi respondeam, nescio: incerta quippe ista certum consilium habere non possunt. si autem secundum deum me consulis, ne anima tua pereat, et times uerba ueritatis dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae damnum patiatur, habeo plane, quod dicam; est apud me consilium, quod a me audias. quid autem opus est, ut aliud dicam quam illud, quod supra dixi: Noli diligere mundum nec ea. quae in mundo sunt. si quis enim dilexerit mundum, non est caritas patris in
Abbreviated transcription (Latin):
nãꝙ iniquis nͥ correcti fuerint ser¬
uat ȩt̾na supplicia. quoꝵ malicia
iuste utitur. ut aliis mala ingerat
temporalia. Tu dm̃ attende. tu xp̃m
considera: qui tanta bona prȩstitit.
& tanta mala ꝑtulit. Quicũq ad eiꝰ reg¬
nũ cupiunt ꝑtinere: & cũ illo ac sub
illo semꝑ beate uiuere: diligunt etiã
inimicos suos. benefaciunt illis qͥ eos
oderunt. & orant ꝓ eis a quib ꝑsecu¬
tionẽ patiunt᷑. Et si qͣndo adhibent
ꝓ disciplina modestã seueritatẽ. ñ ta¬
men amittunt sincerissimã caritatẽ.
Si gͦ bona tͥ sunt prestita quãuis t̃rena.
transitoria. ab imꝑio romano. qͥa &
ipsũ t̾renũ ẽ ñ cȩleste. nec potest pres¬
tare nͥ qͦd habet in potestate: si gͦ bo¬
na in te collata sunt. noli reddere ma¬
la ꝓ bonis. Si autẽ mala tͥ irrogata
sunt. noli reddere mala ꝓ malis. Quid
istoꝵ duoꝵ sit. nec discutere uolo. nec
ualeo iuidicare. Ego xꝑiano loquor. No¬

Expanded text:
namque iniquis, si correcti non fuerint, sernamque iniquis, si correcti non fuerint, seruat aeterna supplicia, quorum malitia iuste utitur, ut aliis mala ingerat temporalia. tu deum adtende, tu Christum considera, qui tanta bona praestitit et tanta mala pertulit. quicumque ad eius regnum cupiunt pertinere et cum illo ac sub illo semper beate uiuere, diligunt etiam inimicos suos, bene faciunt illis, qui eos oderunt, et orant pro eis, a quibus persecutionem patiuntur, et, si quando adhibent pro disciplina molestam seueritatem, non tamen amittunt sincerissimam caritatem. si ergo bona tibi sunt praestita quamuis terrena transitoria ab imperio Romano. quia et ipsum terrenum est non caeleste nec potest praestare, nisi quod habet in potestate, si ergo bona in te conlata sunt, noli reddere mala pro bonis: si autem mala tibi inrogata sunt, noli reddere mala pro malis. quid istorum duorum sit, nec discutere uolo nec ualeo iudicare; ego Christiano loquor: no
Abbreviated transcription (Latin):
comitiuã sumeres potestatẽ. affros bar¬
baros ñ solũ domitos: s etiã tͥbutarios
futuros romanae rei publicȩ: Et nunc
quã in contrariũ uersa sit spes homi¬
nũ uides. Nec diutiꝰ hinc tecũ loqͤndũ
ẽ: qͥa plus ea tu potes cogitare quã nos
dicere. S forte ad ista respondes. illis hoc
potiꝰ eẽ imputandũ. qͥ te leserunt: qͥ tu¬
is officiosis uirtutib ñ paria. s contra¬
ria reddiderunt. Quas causas ego audi¬
re & uidicare ñ possũ. Tuã causã potiꝰ
aspice & inspice : quã ñ cũ hominib
quib libet s cũ do habere te cognos¬
cis. Quia in xꝑo fideliter uiuis. ipsũ
timere debes ne offendas. Nam causas
ego suꝑiores potiꝰ attendo. quia ut as¬
frica tanta mala patiatur. suis debeis
imputare homines peccatis. Uerun
tamen nolo te ad eoꝵ numerũ ꝑtine¬
re: ꝑ qͦs malos & iniqͦs ds flagellat
pęnis temporalib qͦs uoluerit. Ipsis

Expanded text:
comitiuam sumeres potestatem, Afros barcomitiuam sumeres potestatem, Afros barbaros non solum domitos sed etiam tributarios futuros Romanae rei publicae? et nunc quam in contrarium uersa sit spes hominum, uides. nec diutius hinc tecum loquendum est, quia plus ea tu potes cogitare quam nos dicere. Sed forte ad ista respondes illis hoc esse potius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtutibus non paria sed contraria reddiderunt. quas causas ego audire et inspice non possum; tuam causam potius aspice et inspice, quam non cum hominibus quibuslibet sed cum deo habere te cognoscis; quia in Christo fideliter uiuis, ipsum debes timere ne offendas. nam causas ego superiores potius adtendo, quia. ut Africa tanta mala patiatur, suis debent inputare homines peccatis. uerum tamen nolo te ad eorum numerum pertinere, per quos malos et iniquos deus flagellat poenis temporalibus, quos uoluerit. ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
scentiã qͥ diligunt mundũ. ñ dico satia¬
re qͦd fieri nullomͦ potest. s aliqͦ ex par¬
te pascere. ne unuĩsa plus pereant. nͥ
ta facias que ds ꝓhibet. & facientib cõ¬
minatur: Propt̃ qͦd uides tam multa
contrita: ut iam uile aliquid qͦd rapiat᷑
iux inueniat᷑. Iuid autẽ de uastatione
affrice dicam: quã faciunt affri barbari
resistente nullo. dum tu tałib tuis ne¬
cessitatib occuparis. nec aliqͥd ordinas
unde ista calamitas auertat᷑: Quis au¬
tẽ crederet. quis autẽ timero bonefacio
domesticoꝵ & affricȩ comite in affrica
constituto. cũ tam magno exercitu ꝙ po¬
testate. qͥ tͥbunus cũ paucis federatis om¬
nes ipsas gentes expugnando & terren¬
do pacauerat: nunc tantũ fuisse ausu¬
ros barbaros. tantũ ꝓgressuros. tanta
uastaturos. tanta rapturos. tanta loca
que plena populis fuerant deserta
facturos: Qui ñ dicebant. qͣndocũqꝙ tu

Expanded text:
scentiam. qui diligunt mundum, non dico satiascentiam. qui diligunt mundum, non dico satiare, quod fieri nullo modo potest. sed aliqua ex parte pascere, ne uniuersa plus pereant. nisi tu facias, quae deus prohibet et facientibus comminatur? propter quod uides tam multa contrita, ut iam uile aliquid, quod rapiatur, uix inueniatur. Quid autem dicam de uastatione Africae, quam faciunt Afri barbari resistente nullo, dum tu talis tuis necessitatibus occuparis nec aliquid ordinas, unde ista calamitas auertatur? quis autem crederet. quis autem timeret Bonifatio domesticorum et Africae comite in Africa constituto cum tam magno exercitu et potestate. qui tribunus cum paucis foederatis omnes ipsas gentes expugnando et terrendo pacauerat, nunc tantum fuisse barbaros ausuros, tantum progressuros, tanta uastaturos. tanta rapturos, tanta loca, quae plena populis fuerant. deserta facturos? qui non dicebant, quandocumque tu
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ fuerit qͣndo oportunũ uidebit᷑
ad nos uenire : qͥcqͥ cũ eiꝰ sc̃itate & sp̃n¬
ali affeslu collaqͥ pomerimꝰ aut nichil
aut ñ multii distabit. ac si cũ tua digna¬
tione io ageremꝰ. Quod ut nobiscũ ab eo
petere atꝙ imnetraro digneris: tantis p̃¬
cil posco. qͣmis ũba nulla suffciunt.
ol bsentiã nũ icã taatlonge ypponien¬
ses uehenient̃ irni. ⁊ sormidant. neq
ullomͦ mͥ sic uolunt credere. ut & ego
uob̾. Agrũ frib datũ ꝓuisione & libe¬
ralitate tua didicimꝰ: ante epłam tuã
um. a qͦ alia multa que atidrre desidera¬
bamꝰ audiuims. Prestabit dr̃ ut etiã ꝙe¬
ta que adhuc desideramꝰ impleantur.
tia eiꝰ. Qui autẽ facit uoluntatẽ di. ma¬
nꝙ in ȩt̃num sicut ꝙ ds̃ man& in ȩt̃nũ.
Quando gͦ poteris tot hominũ armatorũ
quoꝵ fouenda ẽ cupiditas: timet᷑ atroci¬
tas: quando inquã poteris eoꝵ conctipi¬

Expanded text:
dignatus fuerit, quando opportunum uidebit, dignatus fuerit, quando opportunum uidebit, ad nos uenire, quicquid cum eius sanctitate et spiritali affectu conloqui potuerimus, aut nihil aut non multum distabit, ac si cum tua dignatione id ageremus. quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus\' posco, quantis uerba nulla sufficiunt. absentiam enim meam tantum longe Hipponienses uehementer nimisque formidant neque ullo modo mihi sic uolunt credere ut et ego uobis. Agrum fratribus datum prouisione et liberalitate tua didicimus ante epistulam tum, a quo multa alia, quae audire desiderabamus, audiuimus. praestabit dominus, ut etiam cetera, quae adhuc desideramus, impleantur.tia eius; qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternum. sicut et deus manet in aeternum. quando ergo poteris tot hominum armatorum, quorum fouenda est cupiditas, timetur atrocitas, quando, inquam, poteris eorum concupi
Abbreviated transcription (Latin):
tidie: uł potius illi ui: lal maria p̃cep¬
ca sunt. qucũꝙ siue inanumis lectio¬
nib inuemunt᷑. suie que uitusec̾ ani¬
accipio. cũ delectationẽ oblatȩ laudis mͥ
auferre ñ possũ. hec ꝓpterea scpͥsi. ut
si tuae scĩeo tati iã ñ sunt necessaria.
siue qͦd plura ipse huiꝰmodi cogites at¬
ꝙ utiliora. siue qͦa tuȩ scĩtati medici¬
na ista opus ñ sit: mala tam̃ mea na¬
ca sint tͥ: sciasꝙ unde ꝓmea infirmita¬
te dm̃ rogare digneris. Quoa ut impen¬
sissime facias: obsecro ꝑ humanitatẽ il¬
liꝰ qͥ p̃ceptũ dedit. ut inuicẽ onera nr̃a
portemꝰ. Multa sunt que de uita nr̃a &
conũsatione deflerẽ: que nolle ꝑ litt᷑as
ad re uenire: si inter cormeũ & cor tuũ
nulla eẽnt ministeria. pret̾ os meũ &
aurẽ tuã. Si autẽ uenerabilis nob̾ om̃i
ũꝙ nr̃m tota sinceritate carissimꝰ. cuiꝰ in
te uere frat̃nã cũ p̃sens eẽm benignita¬
tẽ ꝓ udrũꝙ ꝑspexi. senex sacurminus

Expanded text:
us ille, cuius salutaria praecepta sunt, quaecumque siue in diuinis lectionibus inueniuntur siue quae intrinsecus aniaccipio, cum delectationem oblatae laudis mihi auferre non possum. Haec propterea scripsi, ut, si tuae sanctitati iam non sunt necessaria, siue quod plura ipse huius modi cogites atque utiliora siue quod tuae sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi sciasque, unde pro mea infirmitate deum rogare digneris. quod ut inpensissime facias, obsecro per humanitatem illius, qui praeceptum dedit, ut inuicem onera nostra portemus. multa sunt, quae de nostra uita et conuersatione deflerem, quae nollem per litteras ad te uenire, sed inter cor meum et cor tuum nulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. si autem uenerabilis nobium tota sinceritate carissimus, cuius in te uere fraternam, cum praesens essem, benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus si
Abbreviated transcription (Latin):
galem. & roga dm̃ qͥ te de necessira¬
tib eruat. ut qͦd ñ potes mͦ possis
aliqͦndo. Ueriuntam̃ ut dm̃ diligas.
ñ diligas mundũ: ut in ipsis bellis
si adħuc in eis ce uersari opus ẽ fidẽ
teneas. pacẽ queras: ut ex mundi bo¬
nis facias oꝑa bona: & ꝓpt̃ mundi
bona ñ facias oꝑa mala. aut ñ un¬
pedit coniuinx aut impedire ñ debꝙ
hec add te fili dilectissime ut scriberẽ
caritas iussit: qua te scd̾m d̾m ñ sccł̃m
hoc scłm diligo: quia & cogitans qͦd
scpͥtũ ẽ. corripe sapientẽ &̾ amabit
te. corripe stultũ & adiciet odisse te.
ñ te utiq stultũ s sapientẽ debui cogi

Expanded text:
a deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te uersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex mundi bonis facias opera bona et propter mundi bona non facias opera mala, aut non impedit coniunx aut impedire non debet. haec ad te, fili dilectissime, ut scriberem, caritas iussit, qua te secundum deum, non secundum hoc saeculum diligo, quia et cogitans, quod scriptum est: Corripe sapientem et amabit te, corripe stultum et adiciet odisse te, non te utique stultum sed sapientem debui cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tuae indices grmanissimȩ caritatis.
ut tecũ tanqͣ mecũ audeã colloqͥ. Non
gͦ aspere qͣntũ ixistimo. ñ durit̃. ñ mͦ
imꝑiose ista tollunt᷑: magis docendo qũa
iubendo: magis monendo quã minan¬
do. Sic enĩ agendũ ẽ cũ multitudine.
seueritas autẽ exercenda ẽ in peccata
paticoꝵ. Et si qͥd minam̃. cũ dolore fiat
de scpͥturis cõminando iundictã futurã.
ne nosipsi in nr̃a potestate. s d̾s in nr̃o
sexmone timeat᷑. Ita pͥus mouebunt᷑ sp̃u¬
ales. uł spũalib ꝓximi: quoꝵ auctorita¬
te & lenissimis qͥde s instantissimis ad¬
monitionib cȩtera multitudo frangat᷑.
S qm̃ iste in cuniteriis ebrietates & luxu¬
riosa coniuiia. ñ solr̃ honores martyrũ
a carnali & imꝑita plebe credi solent: s
etiã solatia mortuoꝵ: mͥ uidet᷑ facilius
illis dissuaderi posie istã feditatẽ uł tur¬
pituduie. si & de scpͥtu:is̃ ꝓhibeat᷑: & ob¬

Expanded text:
tatis, ut tecum tamquam mecum audeam conloqui. non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur, magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate, sed deus in nostro sermone timeatur. ita prius mouebuntur spiritales uel spiritalibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus cetera multitudo frangatur. Sed quoniam istae in cimiteriis ebrietates et luxuriosa conuiuia non solum honores martyrum a carnali et inperita plebe . credi solent, sed etiam solatia mortuorum, mihi uidetur facilius illis dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de scripturis prohibeatur et ob
Abbreviated transcription (Latin):
ualemꝰ incombimꝰ : ut gregẽ tͥ cõmissũ
tũ dñs sustinere dignet᷑: nec te uspiã
deserere. sed adesse aditor in oportuni¬
tatibꝰ. faciens cũ eccłia sua miscłiam ꝑ
sacerdociũ urã: quałe sp̃itales ue i
faciat. laal uiiis eũ geninibꝙ intpello et.
Scias itaq dũe beatissime.  denissira ia¬
ritate uenãbilis. non disperar os ĩo
auctoritatẽ ꝑsenȩ qua geris. quã ñ carm
sed spui tuo imposit̃ eẽ conf. dimꝰ: miil¬
tas carnales feditates & eritudines qͣs af¬
fricana eccłia in multis patit᷑. in paucis¬
gemit: consilioꝵ grauitate & tua possit
sanare. Cũ enĩ apłs tͥa breuit̃ genera uici¬
oꝵ detestanda & uitanda uno in loco po¬
suerit. de qͥb inuntaeiabiliũ uicioꝵ ex¬
urgec seges: uañ hoꝵ qͦd scdo loco posuit

Expanded text:
ualemus, incumbimus, ut gregem tibi commissum ualemus, incumbimus, ut gregem tibi commissum tecum dominus sustinere dignetur nec te uspiam deserere, sed adesse adiutor in opportunitatibus faciens cum ecclesia sua misericordiam per sacerdotium tuum, qualem spiritales uiri ut faciat lacrimis eum gemitibusque interpellant., Scias itaque, domine beatissime et plenissima caritate uenerabilis, non desperare nos, immo auctoritatem personae, quam geris, quam non carni, sed spiritu tuo inpositam esse confidimus, multas carnales foeditates et aegritudines, quas Africana ecclesia in multis patitgemit, consiliorum gravitate et tua possit sanare. Cum enim Apostolus tria breviter genera vitiorum detestanda et vitanda uno in loco posuerit, de quibus innumerabilium vitiorum exsurgit seges, unum horum quod secundo loco posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
AU GUSTINS
PRESBITER
ua gr̃a responderẽ litteris scĩta¬
tis tuae cum A hesitans nori
Crepperirem. oiã enĩ uicit̃ af¬
fectus amnt nici. ie ia sponte sair¬
gentẽ lectia epłe tuȩ multo ardenti¬
us excitauit: eõmisi me tam̃ eo qui ꝓ
uirib meis oꝑaret᷑ in me: ut ea rescri
obsecundatione congruerer. Aq il¬
lud pͥmũ qͦd orationib mers adiuua¬
ri te credis. ñ solũ ñ defugio: uerũetiã
libenter amplector. Ita eni & si ñ meis
te. cerde tuis me añs nr̃ exaudiet. Quod
srẽm alypiũ in nãm conuitictionem
mansisse. ut exemplo sit ĩc̃ĩb curas mun¬
di huiꝰ uitare uolentibꝰ beniuolentissi¬
me accepisti: ago gr̃as: quas uullis uerbis
explicar: possim . bs hoc rependat in am¬
mã tiiã. Om̃is itaq fr̃u. cętus qui apud
nos coepit males .ere. canta tͥ p̃rogatiua
obstrictus ẽ: ut locis terrarũ tantũ longe
disiuinctis. ita nobis consulueris tanquã
p̃sentes simꝰ sp̃u. Qua ꝓpt̃ p̃cib quantũ

Expanded text:
AUGUSTINUS PRESBVTER, Qua gratia responderem litteris sanctitatis tuae, cum diu haesitans non reperirem — omnia enim uicit affectus animi mei, quem iam sponte surgentem lectio epistulae tuae multo ardentius excitauit —, commisi me tamen deo, qui pro uiribus meis operaretur in me, ut ea rescribobsecundatione congruerent. atque illud primum, quod orationibus meis te adiuuari credis, non solum non defugio, uerum etiam libenter amplector. ita enim etsi non meis, at certe tuis me dominus noster exaudiet. quod fratrem Alypium in nostra coniunctione mansisse, ut exemplo sit fratribus curas mundi huius uitare cupientibus, beniuolentissime accepisti, ago gratias, quas nullis uerbis explicare possim; deus hoc rependat in animam tuam. omnis itaque fratrum coetus, qui apud eos coepit coalescere, tanta tibi praerogatiua obstrictus est, ut locis terrarum tantum longe disiunctis ita nobis consulueris tamquam praesentissimus spiritu. quapropter precibus, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tentib sine typo & oĩ a lacritate p̃beant᷑:
neq uenduit̾. s si qͥs ꝓreligione aliqͥd.
pecunȩ ꝯfferran aluerit. in p̃senti pau¬
perib eroget. It nec des rore uidebun¬
t᷑ memorias suoꝵ. qͦd poc est gignere non

Expanded text:
 alacritate praebeantur neque uendantur; sed si quis pro religione aliquid pecuniae offerre uoluerit, in praesenti pauperibus eroget. ita nec deserere uidebuntur memorias suorum, quod potest gignere non
Abbreviated transcription (Latin):
tam denq multa multiplieias aoetrmnae
past temo suta etiam longissima caruendes
muenire ñ potuit. Si uͦ etiam aliquantimn
obitentes adusus pigritiã. legerint eosae
libros quib quasi ostendit᷑ naturȩ huumane
deregata ꝑceptis. tanto tepore in dormieunt.
it nec celesti tuba eingilent. Quan obrem
cum qr atislinum habeam fidele iudieium tu¬
umn delibellis meis. tantumq inte momente
ponam. ut nec error intua prudentia. uec
mamicitia simulatio eadere posit: illuqͥ
magis diligentuis peto consideres mͥq resc¬
bas: utrum appbes quod in extremo terti
lbri siuspieiosius fortasse quam certius. uti¬
lus tamen ut arbitror quam in eredibiliuis
putaui eredendum. Equidem quomͦ se ba¬
bent ilsȩ litierȩ ñ tam me delectat ut seribis
Quod achademicos iuicerim. seribis enum hoe
amantius forte quam uerius: quam quod
mͥ ab ruperim odiosissimum retinaculum.
Quo ã philosophiȩ ubere. despatione ueri qͦd

Expanded text:
tam denique multa multiplicique doctrina, tam denique multa multiplicique doctrina, postremo uita etiam longissima Carneades inuenire non potuit. si uero etiam aliquantum obnitentes aduersum pigritiam legerint eosdem libros, quibus quasi ostenditur naturae humanae denegata perceptio, tanto torpore indormiscent, ut nec caelesti tuba euigilent. Quam ob rem cum gratissimum habeam fidele iudicium tuum de libellis meis tantumque in te momenti ponam, ut nec error in tua prudentia nec in amicitia simulatio cadere possit, illud magis peto diligentius consideres mihique rescribas, utrum adprobes, quod in extremo tertii libri suspiciosius fortasse quam certius, utilius tamen, ut arbitror, quam incredibilius putaui credendum. equidem, quoquo modo se habent illae litterae, non tam me delectat, ut scribis, quod Academicos uicerim — scribis enim hoc amantius forte quam uerius —, quam quod mihi abruperim odiosissimum retinaculum, quo a philosophiae ubere desperatione ueri, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quos a chademieoꝵ ꝑu̾borum ingenium ã-
rerum comp̃hensione t̾ruit sententia. in
spem reppiendȩ ueritatis. ne id quod eradi¬
candis attissimis errorib ꝓtemꝑe a commo-¬
datum fuit. iam in cipiat in serendȩ scien¬
tiȩ impedim̃to esse. Tantum enim tunc ua-¬
riarum sectarum studia flagrabant. ut ni¬
chil metuendum eẽt. nisi fali apꝓbatio.¬
Pulsus autem quisq illis argumentis. ab
eo quod se firmum &e in coneussum tenere
crediderat. tanto constantius atq cautius
aluid̃ querebat. quanto & in morib erat
maior industria. & innatura terum ate.
aiuinorum altisima c implicͣisima lacere
ueritas sentiebat᷑. Tanta porro nunc fuga
laboris &e ineuria bonarum artum. ate s¬
iaui atq sonuerit aeutisimuis philosoybis ẽẽ
uisum nichil posse comp̃hendi. dimitant
mentes. &e inȩt̃num obducant. Non enum au¬
aent iuuatiores se ilis erederẽ: ett sibi ap¬
pareat. quocd tanto stucdo angeino. dclbo

Expanded text:
quos Academicorum per uerborum ingenium a quos Academicorum per uerborum ingenium a rerum comprehensione terruit sententia, in spem reperiendae ueritatis, ne id, quod eradicandis altissimis erroribus pro tempore accommodatum fuit, iam incipiat inserendae scientiae impedimento esse. Tantum enim tunc uariarum sectarum studia flagrabant, ut nihil metuendum esset nisi falsi apPulsus autem quisque illis argumentis ab eo quod se firmum et inconcussum tenere crediderat, tanto constantius atque cautius aliud quaerebat, quanto et in moribus erat maior industria et in natura rerum atque animorum altissima et implicitissima latere ueritas sentiebatur. tanta porro nunc fuga laboris et incuria bonarum artium, ut, simul atque sonuerit acutissimis philosophis esse uisum nihil posse comprehendi, dimittant mentes et in aeternum obducant. non enim audent uiuaciores se illis credere, ut sibi appareat, quod tanto studio ingenio otio,
Abbreviated transcription (Latin):
ermogeniano
augustuus. A chade¬
mieos ego ne int̃ iocũ¬
dum quidem uiqͣm
lacessere auderem. qͣn¬
do enum me ñ tan¬
torum iurorum mo-
ueret auctoritas. nusi
cos putarem longe in aliam quam uulgos
ere atiirum ẽ sulse sententiam. Quare po¬
etiuis cos unitatus sum quantum ualiu eqa
cub egs ani. quo d onntino ñ uales. uidetur
enm in satis congr uisse temꝑib: ut sique
sinierum defonte platomes flueret. int̃ uun¬
brosa rorspͥmosa &e cdhumeta potius in posses¬
onem pauessimorum hominum diceretur
queam ꝑdpeta manans irruentib passim peeo¬
r nulo m posset liquidum purumꝙ ser
uari. Quid enim conuienientius peeori ẽ. qin
pitari aminam corpus esse: Contra huius
modi homines. opinor ego illam utilit̃ ereo-
qidatam cĩ ueri artem atq rationem. Nloe
autem seło eum iam nullos uideamus ꝑhi¬
losophos nisi forte clanculo eorꝑis. quos qui¬
dem haut censuerim dignos tam uenerabili
nomine: reducendi mͥ uident᷑ homines. si

Expanded text:
ERMOGENIANO AUGUSTINUS. 1. Academicos ego, ne inter jocandum quidem, unquam lacessere auderem: quando enim me tantorum virorum non moveret auctoritas, nisi eos putarem longe in alia, quam vulgo creditum est, fuisse sententia? Quare potius eos imitatus sum quantum valui, quam expugnavi, quod omnino non valeo. Videtur enim mihi satis congruisse temporibus, ut si quid sincerum de fonte Platonico flueret, inter umbrosa et spinosa dumeta potius in pastionem paucissimorum hominum duceretur, quam per aperta manans, irruentibus passim pecoribus, nullo modo posset liquidum purumque seuari. quid enim conuenientius pecori est quam putari animam corpus esse? contra huius modi homines opinor ego illam utiliter excogitatam occultandi ueri artem atque rationem. hoc autem saeculo cum iam nullos uideamus philosophos nisi. forte amiculo corporis, quos quidem haud censuerim dignos tam uenerabili nomine, reducendi mihi uidentur homines, si
Abbreviated transcription (Latin):
iam accepisse puto. In recenti au¬
tẽ cõmonitorio tuo cui nẽ respon¬
di. duo qͤsieras: quoꝵ utrũq trac¬
tatũ ẽ. unũ latiꝰ. alterũ breuiꝰ. De
petͥ scilico apłi uerbis & de anima
dñi. Exemplũ sane litteraꝵ tuaꝵ.
que continent int̾rogationẽ utrũ
di substantia corporaliter uelut
in loco uideri possit. & apud nos
nescio qͦmͦ aberrarunt. nec inue¬
niri cum du quererent᷑ potuert.
iterũ admoneo mittere ne graue¬

Expanded text:
 accepisse iam puto. in recenti au accepisse iam puto. in recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quorum utrumque tractatum est, unum latius alterum breuius, de Petri scilicet apostoli uerbis et de anima domini. exemplum sane litterarum tuarum, quae continent interrogationem, utrum dei substantia corporaliter uelut in loco uideri possit, et apud nos nescio quo modo aberrarunt nec inueniri, cum diu quaererentur, potuerunt, iterum admoneo mittere ne graue
Abbreviated transcription (Latin):
feros intelligi. ꝓpt̃ hoc enĩ in hac
uita ꝙ mortrris ȩuangłizatũ ẽ. id ẽ.
infidelib & unqͥs: ut cũ credid̾int
iudicent᷑ qͥdem scd̾m homines in car¬
ne. hoc ẽ in diĩsis tͥbulationib. &
ipsa morte carnis. unde idẽ apłs alio
loco dicit tẽpꝰ ẽẽ ut iudiciũ incipiat
de domo dñi. uiuant autẽ scł̃m dm̃
ficati. cũ morte infidelitatis ꝙ un¬
pietatis. detinerent᷑. Nec expositio
uerboꝵ petͥ cui displicꝙ. uł cui e¬
tiã si ñ displicet. ñ tam̃ fufficit: gͦ¬
rat ea scd̾m inferos intelligere.
Qui si ualuerit illa qͥb me moueri
supͣ cõmemoraui ita soluere. ut e¬
oꝵ auferat dubitationẽ: imꝑiat ꝙ
mͥ. Qa si factũ frierit. poterunt il¬
la ũba utͦꝙ mͦ intelligi. Ista senten¬
tia de nulla falsitate conumcit᷑. Ad
illas autẽ qͦstiones qͥs ante misisti. ex¬
cepta dĩ uisione ꝑ corpꝰ unde maiꝰ
opus moliendũ ẽ. ut potui respon¬
di. ꝙ ꝑ asellũ diaconũ misi. qͦd te¬

Expanded text:
gi. propter hoc enim in hac uita et mortuis euangelizatum est, id est infidelibus et iniquis, ut, cum crediderint, iudicentur quidem secundum homines in carne. hoc est in diuersis tribulationibus et ipsa morte carnis. unde idem apostolus alio loco dicit tempus esse, ut iudicium incipiat a domo domini. uiuant autem secundum dficati, cum morte infidelitatis et impietatis detinerentur. Haec expositio uerborum Petri cui displicet uel cui, etiamsi non displicet, non tamen sufficit, quaerat ea secundum inferos intellegere. qui si ualuerit illa, quibus me moueri supra commemoraui, ita soluere, ut eorum auferat dubitationem, impertiat et mihi. quod si factum fuerit, poterunt illa uerba utroque modo intellegi; ista sententia de nulla falsitate conuincitur. ad illas autem quaestiones, quas ante misisti, excepta dei uisione per corpus, unde maius opus moliendum est, ut potui, respondi et per Asellum diaconum misi, quod te
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑante. in qͦ ad qͦs uolebat ueniebat
ꝙ p̃dicabat. etiã ipsa caro uiuifica¬
ta surrexit. in qua mͦ ad om̃s uenit.
Proinde etiã illud qͦd postea dictũ est
de incredulis qͥ reddent ei rationẽ qͥ
paratꝰ ẽ iudicare uiuos & mortuos.
ñ ẽ conseqͦns ut eos hic intelligamꝰ
mortuos qͥ de corpore exierunt. Fie¬
ri enĩ potest. ut mortuos dixerit in¬
fideles. hoc ẽ in anima mortuos. De
qͣlib dicit᷑. Dimitte mortuos ut sepe¬
liant mortuos fuios. Unios autẽ qͥ cre¬
dunt in dm̃ ñ frustra audientes. fur

Expanded text:
operante, in quo, ad quos uolebat, ueniebat operante, in quo, ad quos uolebat, ueniebat et praedicabat, etiam ipsa caro uiuificata surrexit, in qua modo ad homines uenit. to Proinde etiam illud, quod postea dictum est de incredulis: Qui reddent rationem ei, qui paratus est iudicare uiuos et mortuos, non est consequens, ut eos hic intellegamus mortuos, qui de corpore exierunt. fieri enim potest. ut mortuos dixerit infideles, hoc est in anima mortuos, de qualibus dicitur: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos, uiuos autem, qui credunt in eum non fr
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccati. Sũpsit exͫ uirgine ue¬
rã qͥdem carnis stibstantiã ñ tamen
peccati carnẽ: qͥa ñ ex carnali con¬
cupiscentia siue seminatã siue con¬
ceptã. mortałe sane ac ꝑ ȩtates mu¬
tabiłe tanquã carm peccati sine pec¬
cato simillimã. Ac ꝑ hoc quȩcũq
de anima opimo uera sit. quarum
nulła temere adfirmare adhuc aude¬
o. nͥ tantũ ilła repudiare qua credun¬
tur animȩ ꝓmeritis nescio quori su¬
ꝑioꝵ actiam suoꝵ singłae in singła
corpora tanquã in carceres trudi:
certe anima xꝑi ñ solũ immortalis.
scd̃m cȩt᷑arũ naturã. s eo iã nullo mor¬
tificata peccato uł dãpnatione pu¬
uita est: quib duab causis morsa¬
uime intelligi potest: ꝙ id̾o ñ scd̾m
qua fuerat mortificatꝰ. Ergo de car¬
ne dictũ ẽ. Ipsa enĩ reuixit anima
redeunte. qͥa ipsa erat mortua ani¬
ma recedente. Mortificatꝰ gͦ carne di¬
est: iuuificatꝰ autẽ sꝑu qͥa illo sp̃u

Expanded text:
carnis peccati . Sumpsit enim ex Virgine vecarnis peccati . Sumpsit enim ex Virgine veram quidem carnis substantiam; non tamen peccati carnem, quia non ex carnali concupiscentia, sive seminatam, sive conceptam; mortalem sane, ac per aetates mutabilem, tanquam carni peccati sine peccato simillimam. 20. Ac per hoc quaecumque de anima opinio vera sit, quarum nullam temere affirmare adhuc audeo, nisi tantum illam repudiare, qua creduntur animae pro meritis nescio quorum superiorum actuum suorum, singulae in singula corpora tanquam in carceres trudi; certe anima Christi non solum immortalis secundum caeterarum naturam, sed etiam nullo mortificata peccato vel damnatione punita est, quibus duabus causis mors animae intelligi potest; et ideo non secundum qua fuerat mortificatus: ergo de carne dictum est. Ipsa enim revixit anima redeunte, quia ipsa erat mortua, anima recedente. Mortificatus ergo carne diest, uiuificatus autem spiritu, quia illo spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ caro qua sola fuerat mortifi
deat dicere. cũ mors animȩ ñ sit nͥ
peccatũ  A quo ille om̃ino im mu¬
nis fuit. cũ ꝓ nob̾ carne mortifica¬
retur. Si enĩ omniũ hominũ am¬
mae ex illa una sunt que insuffla¬
ta ẽ pͥmo homini ꝑ quẽ peccatũ in¬
trauit in mundũ. & ꝑ peccatũ mors.
ꝙ ita in om̃s homines ꝑtransiit. aut
buit omnino peccatũ. uł origina
uideretur. ꝓ nobis eã qͥppe quã ñ
debebat exsoluit: in quo pͥnceps
mundi mortisq p̃positꝰ nichil inue¬
nit. neꝙ enĩ absurdũ ẽ. ut qͥ pͥmo
homini animã creauit crearet ꝙ si¬
bi: aut si & ipsa uide ẽ eam suscipi¬
endo mundauit: ut sine ullo ꝓrsus
peccato uł ꝑpetrato uł traducto. ad
nos ueniens de uirgine nasceretur.
Di autẽ animȩ ñ ex illa una ꝓpagan¬
tur. & sola ex ada caro trahit origi¬
nale peccatũ : ita sibi creauit animã
dĩ filiꝰ tit cȩt᷑is creat: quã ñ tam̃ car¬
ni peccati miscuit. s sumlitudimn

Expanded text:
eadem caro, qua sola fuerat mortificdeat dicere; cum mors animae non sit nisi peccatum, a quo ille omnino immunis fuit, cum pro nobis carne mortificaretur? Si enim omnium hominum animae ex illa una sunt, quae insufflata est primo homini per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, aut buit omnino peccatum uel originaluideretur — pro nobis eam quippe, quam non debebat, exoluit, in quo princeps mundi mortisque praepositus nihil inuenit; neque enim absurdum est, ut, qui primo homini animam creauit, crearet et sibi — aut, si et ipsa inde est, eam suscipiendo mundauit, ut sine ullo prorsus peccato uel perpetrato uel traducto ad nos ueniens de uirgine nasceretur. si autem animae non ex illa una propagantur et sola ex Adam caro trahit originale peccatum, ita sibi creauit animam dei filius, ut ceteris creat, quam non tamen carn
Abbreviated transcription (Latin):
queratur qui sint uel fuerint traditores uel
ꝑsecutores: respondetur mͥ. Disputare nolu¬
mus: ⁊ rebaptirare uolumus. Nos oues ur̃as
insidiantib morsib luporũ more dep̃ dem̃
uos si boni pastores estis tacete: Quid enim
aliuo mandauit ꝓculianus. si uere ipse man¬
oauit: si rp̃ianus es serua h uidicio d̃i nisi
nos faciamus tu tace: Ausus est ꝯiã idem
prb̃r homini rusticano conductori fundi
ȩxcłȩ comminari. Hȩc quoq omnia: ꝑte qͥso
nouerit ꝓculianus: Coerceat in saniã derico¬
rum suorum. unde honorabilis eusebi: non

Expanded text:
Quaeratur qui sint vel fuerint traditores vel Quaeratur qui sint vel fuerint traditores vel persecutores; respondetur mihi: Disputare nolumus, et rebaptizare volumus. Nos oves vestras insidiantibus morsibus luporum more depraedemur; vos, si boni pastoraliud mandauit Proculianus, si uere ipse mandauit? —; si Christianus es, serua hoc iudicio dei, nisi nos faciamus; tu tace. ausus etiam idem presbyter homini rusticano conductori fundi ecclesiae comminari. Haec quoque omnia per te, quaeso, nouerit Proculianus; coherceat insaniam clericorum suorum, unde, honorabilis Eusebi, non
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ toto orbe diffuso: omnia t̾rena regna sub¬
iecit. Nam cũ ȩccłȩ quidã colonus filiam
suã quȩ apud nos fuerat cathecumina
⁊ ab illis seducta ẽ inuitis parentib ut ibi
baptizata &̃ scimonialis formã susciꝑet ad
cominunionẽ. catholicã pat̾na uellet seue¬
ritate reuocare: & ego feminã corruptȩ m̾¬
tis nͥ uolentẽ ⁊ libero arbitrio meliora dili¬
gentem suscipi noluissem. ille rusticus etiã
plagis instare cepit: ut sibi filia consentiret:
Quod statim omnimꝰ fieri ꝓhibui. Tam̃ꝑ
spanianũ transeuntib nobis prb̃r ipsuis
stans in medio fundo catholicȩ ac laudabi¬
lis feminȩ uoce impudentissima post nos
clamauit: quod traditores ⁊ persecutores ẽemꝰ
Quod conuiciũ ꝙiã in ilłã feminã iaculatus ẽ
quȩ communionis ẽ nr̃e in cuiꝰ medio fundo¬
stabat. Quib uocib auditis non solũ mei¬
mͥ comitabatur conpescui. Et tam̃ si dicam

Expanded text:
eius toto orbe diffuso omnia terrena regna subeius toto orbe diffuso omnia terrena regna subiecit. Nam cum ecclesiae quidam colonus filiam suam, quet ab illis seducta est invitis parentibus, ut ibi baptizata etiam sanctimonialis formam susciperet, ad communionem catholicam paterna uellet seueritate reuocare et ego feminam corruptae mentis nisi uolentem et libero arbitrio meliora deligentem suscipi noluissem, ille rusticus etiam plagis instare coepit, ut sibi filia consentiret. quod statim omni modo fieri prohibui. tamen per Spanianum transeuntibus nobis presbyter ipsius stans in medio fundo catholicae ac laudabilis feminae uoce inpudentissima post nos clamauit, quod traditores et persecutores essemus, quod conuicium etiam in illam feminam iaculatus est, quae communionis est nstabat; quibus vocibus auditis, non solum meime comitabatur, compescui. Et tamen si dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ȩccłastica disciplina corripimꝰ. ꝑsuadeat᷑ eiꝰ
ut ad lauacrũ alterũ ueniant. atq ut io acci¬
pere mereantur. paganos se e̾e respondeant.
Quȩ uox ne ꝓcederet de ore. rp̃iano tantus
martirũ sanguis fusus ẽ deinde quasi reno¬
uati & quasi sc̃ĩficati disciplina quã ferre
non potuerunt deteriores facti. sub specie
noue gr̃ȩ sacrilegio noui furoris insultẽt:
Aut si male facio ꝑ tuã beniuolentiã ista
corrigendacurare: de me nullus queratur
si hȩc illi ꝑferri in noticiã ꝑ codices pupli¬
per& ut loquamur. ⁊ p̃dicemꝰ u̾bũ ⁊ docen¬
tes quȩ non oporteat refellamꝰ. & instentꝰ
importune atq oportune sicuti dominiciͤ
& apłicis litt̾is ꝓbo: nullushominũ michi
silentiũ de his reb ꝑsuadendũ arbitretur.
Uiolenti autẽ uel latrocinantes si quid au¬
dendum putauerint. ñ deerit dñs ad tu-¬
endam ecclam suã. qui iugo suo ĩ gremio

Expanded text:
tes ecclesiastica disciplina corripimus, persuadeatur eis, tes ecclesiastica disciplina corripimus, persuadeatur eis, ut ad lauacrum alterum ueniant atque, ut id accipere mereantur, paganos se esse respondeant, quae uox. ne procederet de ore Christiano, tantus sanguis martyrum fusus est, deinde quasi renouati et quasi sanctificati disciplinae, quam ferre non potuerunt, deteriores facti sub specie nouae gratiae Sacrilegio noui furoris insultent. aut si male facio per tuam beniuolentiam ista corrigenda curare, de me nullus queratur, si haec illi perferri in notitiam per codices publiperet, ut loquamur et praedicemus uerbum et docentes, quae non oporteat, refellamus et instemus opportune atque importune. sicuti dominicis et apostolicis litteris probo, nullus hominum mihi silentium de his rebus persuadendum arbitretur. uiolenter autem uel latrocinanter si quid audendum putauerint, non deerit dominus ad tuendam ecclesiam suam, qui iugo suo in gremio
Abbreviated transcription (Latin):
stulit. siue illũ secutȩ etiã ipse rebaptirate st̃:
et nunc cũ gregib circuncellionũ int̾ uaga¬
bundos greges feminarũ quȩ ꝓpterea mari¬
toshab̾e noluerunt ne habeant disciplinam.
suꝑb gaudenslatissima sibi aꝑtã ẽẽ licentiã
malȩ conũsationis unde in catholica ꝓhibe¬
batur. Et hoc fortasse ꝓculianꝰ ignorat. Ergo
ꝑtuã grauitatẽ atꝙ modestiã eidẽ in noticiã
ꝑferatur. Iubeat eũ qui ñ ob aliud illã cominu¬
nonem delegit: nisi qr in catholica clericatũ
amiserat: ꝓpt̾ inobedientiã ⁊ ꝑditos mores a
sua communione remoueri. Et enĩ ego si dño
placet istũ modum seruo. ut quisquis apud eoᷤ
ꝓpt̾ disciplinam degradatꝰ ad catholicã tran-¬
sire uoluerit in humiliatione penitentiȩ re¬
cipiatur: quo ⁊ ipsi eũ forsitan cogerent. si ap̃
eos man̾e uoluisset. Ab eis uͦ considera que-¬
sote quã execrabilit̾ fiat ut quos male uiuen¬

Expanded text:
stulit siue illum secutae etiam ipsae tamen rebaptizatae sunt stulit siue illum secutae etiam ipsae tamen rebaptizatae sunt et nunc cum gregibus Circumcellionum inter uagabundos greges feminarum, quae proterue maritos habere noluerunt, ne habeant disciplinam, s exultat gaudens latissimam sibi apertam esse licentiam malae conuersationis, unde in catholica prohibebatur. et hoc fortasse Proculianus ignorat. ergo per tuam grauitatem atque modestiam eidem in notitiam perferatur. iubeat eum, qui non ob aliud illam communionem delegit, nisi quia in catholica clericatum amiserat propter inoboedientiam et perditos mores, a sua communione remoueri. I Etenim ego, si domino placet. istum modum seruo, ut, quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholi-cam transire uoluerit, in humiliatione paenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere uoluisset. ab eis uero considera, quaeso te, quam execrabiliter fiat, ut, quos male uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
ut face non graueris: qi litt̾as meas. sicutꝰ eiͣ
pertus sum non uult acciꝑe. Quod si uoluis-¬
ser non utiq ꝑ tuã eximietatẽ id agerẽ. Cuo
autẽ id non uult. quid possũ mitiꝰ ag̾e quã
ut ꝑte talem uirũ. & qui eũ diligis int̾roge¬
tur aliquid: unde me tac̾e mea sarcina ꝓhi-¬
bet: Quod autẽ mat̾ a filio cesa tuȩ grauita¬
a displicuit. s ille dixisti si scir& a cominu¬
nione sua tam nefariũ iuuenẽ ꝓhibiturus ẽẽt.
breuit̾ respondeo. Modo cognouit: mͦ ꝓhibeat:
A ado & alud Subdiaronus quondã spani¬
ensis ȩcłe uocabulo pͥms cũ ab accessu indi¬
sciplinato scimonialiũ ꝓhiberetur. atq ordi¬
nata ⁊ sana p̾cepta contemyneret a clerica¬
tu remotus ẽ ⁊ ipse irritatus adu̾sus disci¬
plinam cũ: transtulit se ad illos ⁊ rebaptiratꝰ
est. Duas &̃ scĩmoniales concolonas suas de
fundo catholicorũ. rp̃ianorũ. siue iõem tran¬

Expanded text:
ut facere non graueris, quia litteras meas, sicut etiam ut facere non graueris, quia litteras meas, sicut etiam expertus sum, non uult accipere. quod si uoluisset, non utique per tuam eximietatem id agerem. cum autem id non uult, quid possum mitius agere, quam ut per te, talem uirum et qui eum diligis, interrogetur aliquid, unde me tacere mea sarcina prohibet? quod autem mater a filio caesa tuae grauitati displicuit, sed \'ille\' dixisti si sciret, a communione sua tam nefarium iuuenem prohibiturus esset\', breuiter respondeo: modo cognouit, modo prohibeat. Addo etiam aliud. subdiaconus quondam Spaniensis ecclesiae uocabulo Primus cum ab accessu iudisciplinato sanctimonialium prohiberetur atque ordinata et sana praecepta contemneret, a clericatu remotus est et ipse inritatus aduersus disciplinam dei transtulit se ad illos et rebaptizatus est. duas etiam sanctimoniales concolonas suas de fundo catholicorum Christianorum siue idem tran
Abbreviated transcription (Latin):
ooriio exiorio
meritoq suspici¬
endo & dilectissi¬
mo fr̃i essesio
augustuͣs. Non
ego recusanti uo¬
luntati tue uidi¬
ciũ sicut dicis int̾
ep̃os subeundũ
molestus exortator aut dep̾cator imposu. Qd̃
quidem &̾ si suadere uoluissem. possem for¬
tasse facile ostendere. qua ualeas udicare
lud quod facis. ut non auditis partib iã fer¬
re non dubites ꝓ una parte sententiã: qui ui¬
diciũ reformidas. S ħ ut dixi: interĩ omitto:
Nichil autẽ rogauerã aliud honorabilem be
digneris adũtere: nisi ut quereres aꝓculians
utrum h ipse dixerit uictori prb̃o suo. qͦd ab
eo sibi dictũ officiũ publicũ renunti auit. an
forte qui missi sunt. ñ quod auctore audiert
s falsũ gestis ꝓsecuti sunt. deinde quid illide
tota ipsa quȩstione int̾ nos discutienda uide¬
retur. Arbitror autẽ non uidicẽ fieri eũ qͥ roga¬
tur ut int̾roget aliquem & quoo erresponse
fuerit rescb̾e dignetur: Hoc gͦ ĩa nunc rogo

Expanded text:
OMINO EXIMIO MERITOQVE SUSCIPIENDO ET DILECTISSIMO FRATRI EUSEBIO AUGUSTINUS. non ego recusanti uoluntati tuae iudicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortator aut deprecator inposui. quod quidem etiam si suadere uoluissem, possem fortasse facile ostendere, quam ualeas iudicart quale sit illud, quod facis, ut non auditis partibus iam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui iudicium reformidas. sed hoc, ut dixi, interim omitto. nihil autem rogaueram aliud honorabilem benm epistula digneris aduertere, nisi ut quaereres a Proculiano, utrum hoc ipse dixerit Victori presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiauit, an forte, qui missi sunt, non quod a Victore audierunt. sed falsum gestis prosecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda uideretur. arbitror autem non iudicem fieri eum, qui rogatur, ut interroget aliquem et, quod ei responsum fuerit, rescribere dignetur. hoc ergo etiam nunc rogo,