comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens secumq palĩa uictorie portans:
uidens tantã młtitudinem ferarũ ue¬
xillo crucis armat pectus & frontẽ. Ui¬
dentesq eam fere om̃s: siluer̃t. Tunc ex¬
pectanti om̃i ppło: sic loquuta ẽ beatissi¬
te qr demonia ft̃ que urbanus colit: ꝙ
pͥncipes eius. Istas om̃s feras. inuocato xͥ
nomine signumq eius gestans mitiga¬
bo: urbanus uͦ nec iurtitib cl̃ĩ cõpungit᷑
nec tanta mirabilia uidens erubescit.
m̃s qui uos nasci precepit. ip̃e uos miti¬
cognoscant. Singule accedite. & pecdes me-¬
os osculate: ut impleatur qõ dictum ẽ.
om̃ia sũbiecisti sub pedib eius. Statim
ueniebat leo deposita feritate conu̾sus
in ouem. subpeditabat᷑ ceruice deiecta: dĩ
famulam adorans. Similit̾ uacca ferocis¬
sima cũ tauro oblita suenature: qõ gla¬
dios incapite portabant. Quid multa:
adorant om̃s cd̃i martyrem: & unũqũeq
iubet sua uoce ddm laudare. Cunc exili¬
ens leopardus intribunal presidis. aspici¬

Expanded text:
cens . secumque palmam uictu| riae portans. Videns tantam multitudinem ferarum uixillo| crucis armat pectus et frontem Videntesque eam ferae| omnes siluerunt tunc expectanti omni populo sic locuta est| beatissite . quia daemonia sunt quae urba| nus colit . et principes eius Istas omnes feras inuocatae| christi nomine . signumque eius gestans migabo Vrbanus| uero nec uirtutibus dei conpungitur . nec tan\ta/ mirabilia uidens .| erubescit.  dominus meus| qui uos nasci praecipit . ipse . uos mitierubiscant . singuli accedete. Et pedes meos . os| culate ut inpleatur . quod scriptum est . omnia subiecisti| sub pedibus eius. Statim ueniebat leo deposita feritate| conuersus in ouem subpeditabatur . ceruice deiecta . dei famu| lam adorans. Similiter uacca ferocissima cum tauro| obliti suae naturae quod gladios in capite portabant| Quid multa omnes adorant dei martyrem et unumquemque| iubet sua uoce deum laudare. Tunc exsiliens leopardus in tri| bunal praesidis aspici
Abbreviated transcription (Latin):
enum putes. qr corpꝰ tuum odoram̃tis aro¬
matum cõditum: posteritati tue relin¬
quam adorandum. Theodosia sca dyxit.
Hoc scito pestifer qi quicquid feceris
nil ualebit: s dñs quime cle limo terre
formauit de corꝑe mes nec capilũ capi¬
tis mei ꝑire ꝑmitut &s pulia eres meos
cẽ brbanus pses clyits Paretur naugiũ
remiges queq ueleres suꝑ imponite. & re¬
bellem regum uł pͥncipum que ⁊ nobis
tantiĩ contumax fuit mangusto ou̾ere
chxantate. co saum ei grauissimũ ligare.
qõ possit in altituline pelagi demergi
Statimꝙ fit uissio p̾sidis: obscurato qͥ ꝙ
lictore precipitat᷑ in mari. Sc̃a uͦ thedo¬
sia suscipit᷑ ab angłis. & tta leta residens
suꝑ undas sicut ante predix̾at ad t̾ras:

Expanded text:
enim putes quia corpus tuum odoramentis aroenim putes quia corpus tuum odoramentis aromatum con| ditum posteritae tuae relinquam adorandum Theo| dosia sancta hoc scito pestifer quia quicquid fece| ris . non ualebit Sed dominus qui me de limo terrae formauit| de corpore meo nec capillum capitis mei perire per| mittit et pulueres meos cere Vrbanus| praesis dixit . armetur nauigium . remeges quoque ueloces .| superinponite Et rebellem regum uel pricipum . qui eti| am nobis tantum contumax fuit . in angusto herone cohar| tate . et saxum ei grauissimum legate . quo possit in alti| tudinem pelagi demergi. Statimque fit iussio praesidis obscurato .| quoque litore praecipitatur in mare. Sancta uero theodosia| suscipitur ab angelis . et ita laeta residens super undas| sicut ante praedixerat ad terras
Abbreviated transcription (Latin):
agone consũmato ad meuenias. quem tta
lilexisti: & diligis. Tequi immitatꝰ fuerit:
sic mͥ carus erte. Et dans om̃ib pacem: Le¬
tas climisit in pace. Lucescente uͦ iam die:
iubet eam infelicissimus preses siuis aspe¬
dtib presentari. Uidensq eam: dyxit. Dui
incredula mente uyxisti. nec te exortatio
p̃cipitan. ut in terris caro tua ñ habeat
sepulturam. Geata theodosia respondit.
Impudice canis & rabide. fac uoluntatem
armaris. Hoc uͦ qd̃ dicis: ⁊̃ si feceris iudebi
me celerius ad terras remeare qͣm remige
tuos: in quoꝵ fortitudine confidis. Illi
enĩ lasciuia sua duce celeumantes ad t̾ram
reuertentur: ego aũt cum angłico choro
xp̃o gub̾nante nauigium castitatis mee
rare. uiimno ip̃m dñm in me: hic inmeam
ꝓuinciam dignam habebo sepulturam.
Urbanus preses dix. Et si hoc contigerit qd̃
dicis: gladio te animadu̾ti faciam. aut
finem facio magis q̃ ate cõmutuntur. Nec

Expanded text:
agone con| summato ad me uenias . quem ita dilexisti et dilegis . te| qui emitatus fuerit sic mihi carior erit . et dans omnibus| pacem laetas dimisit habire Luciscente uero iam die iubet| eam infelicissimus praeses . suis aspectibus praesentari Videns| que eam dixit deu incredula mentum uixisti . nec te exhor| tacio“ne” praecipitare . ut in terris caro tua non habeat sepultu| ram. Beata theodosia respondit inpoderate canis rabide .| fac uoluntatem armaris. Hoc uero quod dices . etiam si feceris . uide| bis me celerius ad terras remeare quam remigis tu+ in quorum| fortitudinem confidis illi enim lasciuia sua duce . caelae| umantis ad terram reuertentur. Ego autem cum angelico| choro christo gubernante nauigium castitatis meae rare immo ipsum dominum| in me hic in meam prouintiam dignam . habebo sepulturam| Vrbanus praeses dixit et si hoc contigerit quod dicis gladio .| te animaduerti faciam aut ffinem faciam magiis quę a te committuntur nec|
Abbreviated transcription (Latin):
femina multaᷤ habebat diuitias
& possessiones. s ualidam nimis infir¬
mitatem patiebatur cum sius hõibus¬
poss aduiuare. Quemonita ẽ in somniᷤ
luit. Tam̃ compuncta infide: & amo¬
resc̃i missum suum misit p̃cipiens illi
credebat ex fide: q̃ postea cognouit infa-¬
bat sanan. Seruus qͦ domina impera-

Expanded text:
femina multas Habens divitias et possessiones, sed validam infirmitatem patiebatur cum suis homiposset adiuvare. Quae ammonita in somnis, ire. Tamen conpuncta in fide et amore sancti missum suum misit, praecipiens illi,cti Fursei. Hoc credebat ex fide, quod postea agnovit in fabat sanari. Servus, quo domina impera
Abbreviated transcription (Latin):
positionis urtute collate lector m̃s in recõ¬
pensatione mesuꝑat. sicũ ꝑ me u̾ba acce¬
pit. ꝓ me lacrimas recdlit.
uiꝰ beatissimi gregorii uenerabile cor¬
pus. agregorio quarto apłice secdis
presule post annos circit̾ quinq̃guita tͣns¬
latum aute secretarium nouellũ cõstructis
absidib sicutimꝰ cernitur. sub altare sui
nominis collocatur: quo eius anniuer¬
saria sollempnitas cunctis certatim ꝑ

Expanded text:
positionis virtute collata, lector meus in recompositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, pro me lacrymas reddit. » 80. Hujus beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim
Abbreviated transcription (Latin):
nos hr̃e credius pura bona eẽ nequaqͣm
possunt: S hoc mͥ oꝑe precium credo: quod
fr̃nis aurib om̃e quod in melatent̾ ipse
rep̾hendo. incunctant̾ aꝑio. Quia enim ex¬
ponendo ñ celaui qd̃ sensi: confitendo nõ
abscondo qd̃ patior. ꝑexpositionem patefe¬
ci dona: ꝑ ꝯfessionem detego uulnera. Et
quia in hoc tam magno humano genere.
nec parui desunt. qui dictis meis debeant
instrui nec magni desunt qui cognite mee
debeant infirmitati misereri: ꝑhecutraq
alus fr̃ib qnͣtum possum curam cõfero.
ab alus quero. Illis dixi exponendo qd̃ fa¬
ciant: istis apperiendo confitendo qd̾ par¬
cant. Illis u̾boꝵ medicam̃ta ñ substrao. is¬
tis lacerationem uulnersĩ ñ absconddo. Igit᷑
queso ut quisquis hac legerit: apud distri¬
ctũ iudicem solatium mͥ sue or̃onis gueui.
impendat. et om̃e qd̃ in mesordidum auit¬
dep̾hendit fletib diluat. Orationis atq ex¬

Expanded text:
nos habere credimus pura bona esse nequaquam nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo, non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvuli desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae valeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis haec legerit, apud districtum judicem solatium mihi suae orationis impendat, et omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem exea me sũmoꝑe placere uoluisse cog¬
nosco. S eidem intentioni qui deo plac̾e
studeo: furtim senescio quomͦ intencio hu¬
mane laudis interserit. Qd̃ cum iam pꝰ¬
modũ tardeq discerno: inuenio mealit̾
agere hoc quod scio me altter inchoasse.
Sic enim sepe intentionẽ nram dũ ante
dei ocłos racte incipitur. occulte subuum¬
cta: et eam uelut in icinere comp̃hendẽs¬
intentio humane laudis assequit᷑. Sicut
ꝓ necessitate quidẽ cib sumitur. s in ip̃o
esu dũ furtim gula subrepit edendi dele¬
ccartio ꝑmiscerur Unde pleis̃ fontingit
ut refectionem corꝑis quam salutis cau¬
sacepimus. causa uoluptatis expleamus.
tionem quesoli deo placere appetit: ñ nun¬
quam intentio minus recta que donis dei
placere hominib querit. insicliando comi¬
tatur. Si autem de hiis duuinitꝰ districte
discutum᷑: quis int̾ ista remanet salutislocꝰ
qͣndo et mala nr̃a pura mala st̃. et bona q̃

Expanded text:
dem ex ea me summopere placere voluisse cogdem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam velut in itinere comprehendens, humanae pro necessitate quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subrepit, edendi delectatio permiscetur. Unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus Ftionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae
Abbreviated transcription (Latin):
satis ut opinor monstratꝰ ẽ: quomͦ aũ
infirmitatem suam cognouerit. in ex¬
tremo libro moraliũ manifestat cum
etiam cum recce loqui conatur: extͣ semet¬
ip̃am spargitur. Integritate namq ani¬
mi dum cogitantur u̾ba qͣliter ꝓferant᷑.
quia trahunt extrinsetus miniuit. Igit᷑
apublico loquutionis redeundũ ẽ ad
curiam cordis. ut qͣsi in quodam concilio
ꝯsultationis ad me ip̃m discernendũ cũ¬
uocem cogitationes m̃tis. qͣtinus ibiui¬
deam ne aut incauteinala aut bona non
benecdixerim. Tunc enim benecdictt᷑ bonũ
cũis qui dicit: solieia quo accepit. ꝑid
appetit placere quod dicit. Et quidem
mala me aliqua. et si dixisse ñ inuenio:
tam̃ quia om̃ino ñ dixerim ñ defendo.
Bona uͦ si qua diuinitus accipiens dixi:
meo udelicet uttio minus me benedixis¬
se ꝓfiteor. Nam ad me intrinsecus redi¬
ens. post positis u̾boꝵ folus postposits
sentenciarũ ramis dum ip̃am subtiliter
radicem mee uitentionis inspicio: deo qͥ¬

Expanded text:
satis, ut opinor, monstratus est infirmitatem suam cognoverit, in extremo libro Moralium manifestat, cum etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo qui
Abbreviated transcription (Latin):
neq uos nugis secłarib litteris stu¬
dere constiterit. et deo nr̃o gr̃as agimꝰ
quicor ur̃m maculari blasphemus
nefandors laudib ñ ꝑmisit. et de cõ¬
cecdendis que poscitis securi iam et si¬
ne aliqua dubitatione tractabimus.

Expanded text:
nec vos nugis et saecularibus litteris stunec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo nostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciata. ita cordi nr̃o ẽ. nata leticia. ut
negare ea quesͥ frat̾nitas ur̃a con¬
cedenda deposcerat minime patere¬
mur. Sz post hoc ꝑuenit ad nos qõ
sine uerecundia memorari ñ possu¬
mus. Frat̾nitatem tuam gramati
cam quibꝰdam exponere. Qũa rem
ita moleste suscepimus. acsumus
uehementius asꝑnati. ut ea q̃ pru̾
dicta fuerant. in gemitum et tristici¬
am uerteremus. quia inuno se ore cũ
iouis laudib xp̃i laudes ñ capiunt.
Et quam graue nefandumq sit ep̃is
canere qd̃ nec laico religioso conueni¬
at. ip̃e considera. Nam qm̃ius di¬
lectissimus filius nr̃ candidus pb̃r
postmodum ueniens hac dere subti¬
liter inquisitus negauerit. atq uos co¬
natus fuerit excusare. de nr̃is tamen
adhuc animis ñ recessit: quia qͣnto
execrabile ẽ. hoc desacerdote narrari.
tanto utrum tra ne sit districta et
ueraci oportet satiffactione cognosci.
Unde si post hoc eiuclenter hec que ad
nos ꝑlata sunt falsa ẽẽ claruerunt.

Expanded text:
ciata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam Gracam quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis canere quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necne sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
et lacrime. nil ei aquoquam contͣrationẽ
aut animam suam subripi ꝑmittunt.
Triste ramm ualde ẽ ut patient fecatur
quatinus despatis om̃ib pralitus fẽ
et coep̃s meus solus conetur appellari
ẽp̃x. Sed in hac eius suꝑbia quid aliud

Expanded text:
et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur quatenus, despectis omnibus, praedictus frater et coepiscopus meus solus conetur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotib ista ꝑciꝑet. Sed cum se noua
presumptione atq suꝑbia isdem frat̾
meus uniuersalem ep̃m appellet. itaut
sc̃e memorie decessoris mei temꝑe ascribi.
sei synodo tali hoc suꝑbo uocabulo fa¬
ceret. qmuis cuncta illius synodi sede
apłica contradicente soluta suit. triste
eum corripuit qd̃ suꝑbit. s me potus
ab intertione declinare uoluit. qui in
hac causa eungłioꝵ et canonum humili
talis atq ueritates rectitudinis defendo.
Qua inrẽ apredicto fr̃e et consacerdote
meo contra euangłicam sententiam con¬
tra beatum quoq petrum apłmn et ꝯtra
om̃s eccl̃ias canonumq statuta agitur.
Sed est om̃ps deus in cuiꝰ manu ft̃ om̃ia
de quo scriptum ẽ. non ẽ sapientia. non ẽ.
pudentia. ñ est consilium contra deum.
Et quidem sepefatus scissimus frat̾ sere
nissimo dño. multa suadere conatur. S
uere noui quia tante ille orationes euis

Expanded text:
cerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova cerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore adscribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret: quamvis cuncta illius synodi, sede apostolica contradicente, soluta sint, triste uod non eum corripuit qui superbit, sed me potius ab intentione mea declinare voluit, qui in hac causa Evangeliorum et canonum statuta humilitatis atque rectitudinis defendo veritatem. Qua in re a praedicto fratre et consacerdote meo contra Evangelicam sententiam, contra beatum quoque Petrum apostolum, et contra omnes ecclesias canonumque statuta agitur. Sed est omnipotens Deus, in cujus manu sunt omnia, de quo scriptum est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Et quidem saepe praefatus snissimo domino multa suadere conatur, sed bene novi quia tantae illae orationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾s multis fallatiis ad suam ypochrisim
scriberet. quo dͥ pacificus extitisset. Qua¬
ꝓpter ip̃e imꝑatrici constancie int̾ aliqua
scribit dicens. Sabiniano diacono respõ¬
sali meo scribente cognoui. in causis beati
petri apłorum principis contra qͦsdam
suꝑbe humiles. ficte blandos qͣntum se
iusticia ur̃e serenitatis impendat. Unde
adhuc peto. ut nullius preualere contͣ
ueritatem ypochrisim ꝑmittatis. quia
sunt quidam qui uixta egregii p̃dicato¬
us uocem ꝑdulces sermones et beneli¬
ctiones seducunt corda ininocentum.
qui ueste quidem despecti sunt. s corde
tument. et quasi in hoc mundo cuncta
despiciunt s tamen ea que mundi fc̃
cuncta simul adipisci querunt. Qui
intlignos se om̃ib hominib fatentur
s priuatis uocabulis conterti ẽẽ ñ posft̃.
quia illud appetunt. unde om̃ib digni¬
doti meo ioħi debeam ẽẽ pacificus. Et
quidem sireligiosum dñm decuit. ut sa¬

Expanded text:
Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis: quia sunt quidam qui, juxta egregii praedicatos vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium ; qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument, et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt; qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt, unde omnibus dignidote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾s tunc exmonacho regie urbis
antistes. qui eo temꝑe quo gregorius ape¬
lagio p̃sule destinatus apochrisiarius pe¬
nes constantinopolu morabatur. fugere
se sũmum sacerdocium quasi humiliter
finxit. s eo suscepto usq adeo suꝑbiam do¬
lose mentis excreruit. ut ex causa alia occa¬
sionem querens synodum faceret. in qua
se uniu̾salem appellare conatus est. Ctõ
mox papa pelagus ut agnouit. directiᷤ
epłis ex auctoritate sci petri apłi eiusdem
sẏnodi acta cessauit. Diaconem uͦ qui
iuxta morem ꝓ responsis eccłiasticis faci¬
entib imꝑatorib adherebat. cum eo mis¬
sarum sollempnia celebrare ꝓhibuit. Cu¬
ius sñiam beatus quoq gregorius sequẽs.
p̃dictum ioħem sepe ꝯmonitum adquies¬
cere differentem sententia pari multaue¬
rat. Om̃ib pontificib sub uit̾minatõe
ꝓprii honoris mandauerat. neumquam
uniuersalis ꝓfanum uocabulum aut
scriberent. aut subscriptũ susciꝑent. aut
uͥ fuisset scuiptum subscriberent. Quappt̾

Expanded text:
oannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
unc siquidem apud ueronensem
urbem fluuius athesis. ut idem grego¬
rius refert excrescens. ad beati zenonis mar¬
tyns atq pontificis eccl̃am uenit. Cuius
eccłe dum eẽnt ianue aꝑte: aqua in ea
minime intrauit. Que paulisper crestẽs:
usq eo fenestras eccłie que erant tectis
ꝓxime ꝑuenit. Sicq stans aqua ecclesie
ianuam clausit. ac si illud elementum liqͥ¬
dũ in soliditate parietis fuisset immuta
tum. Cumq eent multi interuis inuenti.
s aquarum magnitudine cutundata õi
eicła qua possent egredi ñ haberent. ibiq
sesiti acfame deficere formidarent: ad eccłe
ianuam ueniebant. ad bibendum hauri-¬
ebant aquam que usq ad fenestras extre¬
uerat: et tam̃ intra eccl̃am ut aqua deflu¬
ere nullo modo p̃ualebat. Stans autem
ante ianuam: ad ostendendũ cunctis me¬
ritum martyris. et aqua erat ad aduitori
um: et aqua ñ erat ad occupandum locũ.
Quod nimirum miratulũ: babylonicul

Expanded text:
Tunc siquidem apud Veronensem Tunc siquidem apud Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset tum. Cumque essent multi interius inventi, sed aquarum magnitudine circumdata omni Ecclesia, qua possent egredi non haberent, ibique se fame et siti deficere formidarent, ad Ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam ut aqua nullo modo diffluebat. Stans autem ante januam, ad ostendendum cunctis meritum martyris, et aqua ad adjutorium erat, et aqua non erat ad occupandum locum. Quod nimirum miraculum Babylonici
Abbreviated transcription (Latin):
no aut̃ cdie: in cothronensis castri portũ de¬
ducta ẽ. Exqua exierunt om̃s incolumes:
qui cum predicto maximiano uiro uene¬
rabili nauigabant. Cumq post eos ipie
quoq fuisset egressus: mox in eidem portuᷤ
ꝓfundum naius demersa ẽ: ac si illis egre¬
dientib ꝓpondere subleuatione caruisset.
Et que plena hominib inpelago aquas por¬
tauerat atq natauerat: maximiano cũ fia¬
tub recetlente. aquas sine hominib inpor
gorii quem frẽs uisitauerant. hanc honustã
sua manu tenuerat: que ab hominib uacu
a ꝑmanere non potuit suꝑ aquas. Igitur
postqmͣ romam uenerabilis gregorius leutta
inundatione tyberis fluuius alueum suũ
egressus ẽ: tantumq excreuit. ut eius unda
suꝑ muros urbis influeret: atq in eas re¬
giones maximas occuparet. antiquarumq¬
edium plurima menia deiceret: eccłastica
quoq horrea iuolenter subuerteret. In qͥb
non nulla modioꝵ tritici milia: perirent.

Expanded text:
no autem die ad Chotronensis castri portum deno autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in porgorii, quem fratres visitaverant, hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua permanere non potuit super aquas. 34. Igitur postquam Romam Gregorius inundatio Tiberis fluvius alveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea giones maximas occuparet, et antiquarum aedium plurima monimenta dejiceret, ecclesiastica quoque horrea violenter subverteret, in quibus nonnulla modiorum tritici millia periere. 35.
Abbreviated transcription (Latin):
lo erga secunctosq qui secum aderant. om̃i¬
potentis dei et iram cognouit et gr̃am. Nam
cum in eoꝵ morte uentoꝵs numietatib flu¬
ctus eleuati seruirent: exnaui claui ꝑdita.
arbor abscisa ẽ: uela in undis ꝓiecta: totũq
fuerat sua compage dissolutum. Rimisita¬
q patentib intrauit mare. atq usq ad su¬
ꝑiores tabulas impleuit. ita ut ñ magis
nauis inter undas. qmͣ undeiam uttͣ naiuim
ẽẽ uiderentur. Tunc in eadem naui residen¬
tes. non iam ex mortis uicinia. sedexipsa
eius p̃senti usione turbati: om̃s sibimet ip̃is
pacem clederunt. Corpus et sanguinem re¬
demptoris acceꝑunt: deo se singuli commen¬
dantes ut eorum aĩas benigne susciperent:
quoꝵs corꝑa ita pauende morti tradidisset.
S omp̃s deus qui eoꝵs mentem mirabiltter
mirabilius reseruauit. Nam dieb octo
nauis eadem usq ad suꝑiores tabulas aqͥs
plena: iter ꝓprium ꝑagens enatauit. No¬

Expanded text:
lo erga se, cunctosque qui secum aderant omnilo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus fluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita pavendae morti tradidisset. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentem mirabiliter erant, mirabilius reservavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. No
Abbreviated transcription (Latin):
scribit nłłm nob̾ posse remedium facere. Quippe
qui nec ad illas partes custodiendas: setesta¬
tur posse sufficere. Imperet gͦ illi ds. m̃is ue̾¬
lociter periculis subuenire: anteqmͣ nefan¬
dissime gentis exertirus. loca queadhuc a
republica detinentur deo sͥ contrario quod
absit preualeant occupare. Prb̃m autẽ ad
et in monasterio tuo. et in opus qd̃ eum ꝓpo
suimus necessarius ẽẽ om̃ino cognoscitur. Da¬
taz qͣita nonaium octobriarum indictione
tercia.
uic suo cuiꝰ hic papa pelagus mona¬
sterio meminit: suculus maximianꝰ
qui post syracusanis ep̃c extitit. eodem temꝑe
prefuit. Qui ad uenerabilem leuitam grego¬
rium in eisdem regie urbis palatio ꝓrespon¬
sis eccłasticis desudantẽ: usitationis gratia
cum fr̃ib uenit. Et dum ad monasterium
eiꝰ sͥ quoq cõmissum romam rediret: in ma¬
ri hadriatico nuia tempestate deprehensus.
inestimabili ordine. atq inusitato miracu¬

Expanded text:
scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse sufficere. Imperet ergo illi Deus nostris velociter periculis subvenire, antequam nefandissimae gentis exercitus loca, quae adhuc a republica detinentur, Deo sibi contrario, quod absit, praevaleant occupare. Presbyterum autet in monasuimus, necessarius esse omnino cognoscitur. Data quarto nonarum Octobrium, indictione tertia . » 33. Huic suo cujus hic papa Pelagius monasterio meminit, Siculus Maximianus, qui postea Syracusanus episcopus exstitit, eodem tempore praefuit. Qui ad venerabilem levitam Gregorium in ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miracu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaueris. possit domno imꝑatori sug¬
gerere. quia tante calamitates actribula¬
tiones nob̃ a ꝑfidia langobardorum illa¬
te sunt contͣ suum ꝓpͥum uisiurandũ: ut
nullus possit ad referendum sufficere. Pre¬
dictum aut̃ fr̃em sebastianum quomodo
susceꝑimus. uel in qͣli apud nos tesugge¬
rente fuerit cartate: ipsius poteris relati¬
one cognoscere. Qui etiam ꝓmisit nobis
necessitates uel pericula tocius italie: piis¬
simo domno imꝑatori suggerere. Loqui¬
mini gͦ et tractate pariter quomodo nrĩs
possitis celerius subuenire penculis: quia
ita hie coangustata. C̃ ios publica.
ut nisi deus piissimi incorde principis in¬
spirauerit ut insitam sͥ misctłiam sius fa¬
mulis largiatur. et suꝑ illa diacopiosyn.
uł unũ magistrum militum. et unũ dig
netur cducem concetdere: in om̃i simus angu¬
stia destituti. Quia maxime ꝑtes romanie
om̃i p̃sicdio uacuate iidentur: et exarchus

Expanded text:
judicaveritis, possit domno imperatori sugjudicaveritis, possit domno imperatori suggerere. Quia tantae calamitates ac tribulationes nobis a perfidia Langobardorum illatae sunt, contra suum proprium jusjurandum, ut nullus possit ad referendum sufficere. Praedictum autem fratrem Sebastianum quo modo susceperimus, vel in quali apud nos, te suggerente, fuerit charitate, ipsius poteris relatione cognoscere. Qui etiam 34 promisit nobis necessitates vel pericula totius Italiae piissimo domno imperatori suggerere. Loquimini ergo et tractate pariter, quo modo nospossitis celeriter subvenire periculis: quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus piissimi in corde principis inspiraverit, ut insitam sibi misericordiam suis famulis largiatur, et super illam diacoposin, vel unum magistrum militum, et unum ducem dignetur concedere, in omni sumus angustia destituti, quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus
Abbreviated transcription (Latin):
retur. gregoruis dissimulauit cepta per¬
sequi. ne infauillas iuderetur uerba ia¬
uanta autem auctoritate ministerium
siu apocrisiaratꝰ impleuerit. qͣnte reue¬
rentie apud augustoᷤᷤ extiterit. qnͣtaꝙ sol¬
licitudine afflicte italie succurri sepuis fec̾it.
siquis plenius nosse desiderat: epl̃as an¬
tecessoris sui pelagii pape ad eum super
multunodis eccle dei necessitatib destina¬
tas. que actenus inscrimo sc̃e sedis apłi¬
te studiosissime conseruant᷑. ꝑcurrat.
Ex quarum multitudine. hic unam ĩ¬
tersero: qͣtinus et illius ministerii quali¬
tas. et reliquarum quoq ꝯsequentia cog-
nerabili diacono. om̃ia quidem que
necessaria fuerunt:ꝑhonoratũ notarium
tͥ curauimus indicare. Quem cum fr̃e et
coẽp̃o sebastiano. ad dilectionem tuam di-¬
recimꝰ: ut quia illis in ꝑtib ad rauennam
usq nunc cũ iuro głoso domino decio pa¬
tricio fuit. ip̃e sua relatione te exomnibus
studeat informare: uel si qua necessaria

Expanded text:
retur, Gregorius dissimulavit coepta persequi, ne in favillas videretur verba jaQuanta autem auctoritate ministerium sui apocrisiariatus impleverit, quantae reverentiae apud Augustos exstiterit, quantaque sollicitudine afflictae Italiae succurri saepius fecerit, si quis plenius nosse desiderat, epistolas antecessoris sui papae Pelagii ad cum super multimodis Ecclesiae Dei necessitatibus destinatas, quae hactenus in scrinio sanctae sedis apostolicae studiosissime conservantur, percurrat, ex quarum multitudine hic unam intersero, quatenus et illius ministerii qualitas, et reliquarum quoque consequentia cognonerabili diacono. Omnia quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notarium tibi curavimus indicare: quem cum fratre et coepiscopo Sebastiano ad dilectionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domno Decio patricio fuit, ipse sua relatione te ex omnibus studeat informare; vel si qua necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
missoꝵ apd̃ pussimos dominos alioꝵ
patrocinio disponunt᷑. infelix ego: inec¬
clesia ista quid facio: E ut ep̃i mei me
clespiciant et contra me: refugium ad
scł̃ares udices habeant. om̃ipoterti deo
gr̃as ago. Peccatis meis deputo. Hoc
tam̃ breuiter suggero: quia aliqntulũ
expecto. Et si ad meuenire diu clistule¬
rit: exercere in eo disfictionem canonicã
nullomͦ cessabo. In om̃potente autẽ do¬
mino confido: quia longa piissimis
dominis utta tribuetur. et nos subma
ec gregorius dissimulatͥci auguste.
Ceterum eodem maximo in sua pre¬
sumptione manente. consecratos atq
om̃s dalmatinos et ioertinos ep̃os. ab
cus ꝯmunione sub ȩxcõmunicatione

Expanded text:
missorum apud piisimos dominos aliorum missorum apud piisimos dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confido, quia longa piissimis dominis vita tribuetur, et nos sub maHaec Gregorius dissimulatrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jadertinos episcopos ab ejus communione sub excommunicatione
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncusꝙ missa s facer presum it atꝙ
ad meuenire scłm iussionem dñoꝵ no¬
luit. Ego autem p̃ceptioni pietcitis eius
obeliens eidem maximo quime nelcien¬
de ordinatus ẽ. hoc qd̾ in orcdinationesua
meuel responsalem pretmitere p̃sump¬
ut itta ex corde laxa ui ac sime auctore fu¬
ett oicdinatus. Alia uͥ ꝑuersa il lĩ scilicet
mala corꝑalia que cognoui. ubquia c̃
pccunus ẽ. electus. uł qd̃ exõmunicatus
missas factre p̾sumpsit: ꝓpter d̾m ure¬
quisita preterire ñ possum. S opto et
adñm depcor: quatinus nichil de eo dehus
que dicta sunt ualeat inucniri. et sine pe¬
riculo anime mee causa ip̃ius t̾mmetur
Drius tamen quam hec cognoscant᷑ sereni¬
simꝰ dũs ciscurrente uissione p̃cepit. ut
eum uenientem cũ honore suscipiam. Et
ualde graue ẽ: ut uir de quotanta et ta¬
lia nuntiant᷑: cũ ante requiri et discuti
debeat honoretur. Et si ep̃oꝵs cause mͥ cõ¬

Expanded text:
usque missas facere praesumit, atque usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum, noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui, me nesciente, ordinatus est, hoc quod in ordinatione sua me, vel responsalem praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuerit ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire non possum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, honoretur. Et si episcoporum causae mihi com
Abbreviated transcription (Latin):
etiam romam satiffacturũ ꝓ symoniasa
h̾esi alusq criminib uenientem cũ hono¬
resusciꝑet. Gregorius uͦ faciem nulliꝰ contͣ
ueritatem custodiens. tamip̃m maximũ
pͥmo amissarum sollempniis post acom
is fultus. post excomunicationem et missã
cecinit. et sacram̃ta satis indignus accepit.
Quaꝓpt̾ constancie auguste. post multa
alia scribit dicens.
alonitane ciitatis ep̃s. me ac respõ¬
sali meo nesciente ordinatus ẽ. Et fa¬
cta res ẽ que sub nlłis anteriorib pͥncipib
euenit. Quod ego audiens ad eũdem pre¬
uaricatorem qui morcdinate orclinatus
ẽ. ꝓtinus misi ut om̃ino misarum sollẽp¬
nia celebrare nullomodo p̃sumeret. nisi
priꝰ a serenissimis dominis cognoscere. si hoc
fieri ip̃i uississent. Qd̃ ei excõmunicatõnis¬
sub int̾minatione mandaui. Et contẽpto
me atq despecto inaudatia quoꝵdam
seculariũ hominum quib denudata
sua eccł̃ia premia multa prebere dicitur:

Expanded text:
etiam Romam satisfacturum pro simoniaca etiam Romam satisfacturum pro simoniaca haeresi 129 aliisque criminibus, venientem cum honore susciperet. 10. Gregorius vero faciem nullius contra veritatem custodiens, ipsum Maximum primo a missarum solemniis, post a comis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac resposale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dendus. cum om̃i hoc frat̾nitas ur̃a subtili¬
tatis ꝑquirat. et sita sicut ad nos ꝑue¬
nit inuenerit. utrum a seuł alicuiꝰ hoc au¬
si negligent᷑ ea que male usurpant᷑ omitti¬
mus. excessus uiam alus aperimus.
Nterea natali ep̃o defuncto. cum dalma¬
tinoꝵ generalitas honoratum archidia¬
conem quem ip̃e ex pb̃ro indiaconem conu̾¬
terat. sͥ p̃ficiendum concordit̾ elegissent.
eoꝵs ꝙ detretum pontifex appbasset. factio
nuq militari maximus multis ciuni¬
mb inuolutus ep̃atum salonitane ciuii
sub magna int̾minatione ꝓhibuit. Atuͦ
maximus qui ep̃atus sedemꝰ contͣ canones
municatis corruptis ñ timuit ꝓnereri. fa¬
uentes occasione temꝑis excupiditate simł
in solentiaq augusti. Quem disꝑgendo
facultates inuase eccł̃ie a deo defensorem sce¬
lerum suoꝵs effecit. ut gregorium ñ solum
frequent̾ postularet. quatinus indiscussã
maximi ꝓmotionem relinqueret. uerum

Expanded text:
dendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilidendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat: et si ita, sicut ad nos pervenit, invenerit, utrum a se, vel alicujus ausi negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factionnuque militari Maximus multis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae civitsub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones municatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi promotionem relinqueret, verum
Abbreviated transcription (Latin):
anr̃atib similit̾ inquisita. arauenna¬
tib ꝓbari nullomodo potuit gregorium
in sua sententia ꝑmansisse. ꝓcullubio illõ
ostendit. quod neq ab hoc qͣntum exapici¬
bus eius dinoscitur a quoquam sollictta¬
tus extitit. neq a scmetip̃o ꝯmotus ult̾iuᷤ
om̃ino rescripsit.
on solum inmagnis reb gregorius
sollicitudinis sue ocłos ꝯuertebat.
uerum etiam neimpune p̾sumerentur
qͣnͣdoq maiora. hoc in reb minimis curio¬
sissime p̾cauebat. Uncle ioħi siracusano
ep̃o scribit dicens. Eccl̃iastici ugoris ordo
ꝯfunditur. si aut temere illicita presuman¬
tur. aut impune ñ ꝯcessa tempt int᷑. ꝑue¬
uenit itaq ad nos diacones ecd̃ie catenen¬
sis calciatos ꝯpagis ꝓcedere p̃sempsisse. Qd̃¬
quia nulli accenus ꝑ totam siciliam licuit.
nͥ solis tantũmodo diaconib eccł̃ie mise¬
nensis. quib olim ap̃decessorib nr̃is nõ
dubitatur et̃ conceslum. bene recolitis. Ca
gͦ tante temeritatis ausus ñ est leuit̾ atten¬

Expanded text:
ratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit. 8. Non solum in magnis rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos, diaconos ecclesiae Catanensis calceatos campagis procedere praesumpsisse. Quod nulli hactenus per totam Siciliam licuisse, nisi solis tantummodo diaconibus ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter atten
Abbreviated transcription (Latin):
apuit. & effodit eum. & inaidit infoueã
quam fecit. ꝑcussit dñs caput de domoui¬
pi. maledixit sceptris eiꝰ. & uniu̾so ex̾citui
cius uenientib ut turbo ad disꝑdendum
nos. Sicut absciso capite m̃bra om̃ia con¬
tabescunt: ita sũmerso pͥncipe nequam
deo meo & indulcissima matre eiꝰ. quod
temꝑib meis nlłm habebit eoꝵ conatus
effectũ. Hec sunt que xͦ reuelante cogno
iii. o incli. & risi: & gauisus sum. Risũ
enim mͥ fecit dñs. & quicũq audierit cõ¬
ridebit mͥ. Notat᷑ tempus & hora mittũ¬
tur in daciam nuncii. deom̃ib diligent̾
inquir̃t. inueniuntq sicom̃ia hora eadem
accidisse: qua beatissimo regi fuerant ce¬
litus reuelata. ama aut̃ tanti crebrescen¬
te miracłi: cecidit timor suꝑ om̃s qui au¬
diebarit u̾bum & scientes quia d̾s ipse
ꝓ ed Wardo pugnaret: tam dani qͣm cet̾e
nationes. intercurrentib nũciis & mu¬
nerib. fedus cum eo pepigerunt. Qualẽ¬

Expanded text:
eruit et effodit eum, et cecidit in foveam quam fecit . Percussit Dominus caput de domo impii, maledixit sceptris ejus et universo exercitui ejus venientibus ut turbo ad dispergendum nos. Sicut absciso capite membra omnia contabescunt, ita submerso principe nequam Deo meo et in dulcissima matre ejus, quod temporibus meis nullum habebit conatus eorum effectum. Haec sunt quae Christo revelante cognoisus sum. Risum enim mihi fecit Dominus, et quicunque audierit corridebit mihi. » Notatur tempus et hora. Mittuntur in Daciam nuntii, de omnibus diligenter inquirunt, inveniuntque sic omnia hora eadem accidisse qua beatissimo regi fuerant coelitus revelata. Fama autem tanti crebrescente miraculi, cecidit timor super omnes qui audierunt verbum. Et scientes quia Deus ipse pro Edwardo pugnaret, tam Daci quam caeterae nationes intercurrentibus nuntiis et muneribus foedus cum eo pepigerunt. Proce
Abbreviated transcription (Latin):
erna die uentis ꝓuoto flantib: naues pa¬
rari p̃cepit. Comportant᷑ ꝙbaria. arma
nauib inferuntur. naute armam̃ta expe¬
diurit. certis sedib milites collecantur.
Iam naues uelis. & uela uentis fuerant
cõmittenda. cum ea hora qua in facies sere¬
nabatur. rex iniquus obnuiam suꝑbiã
qͣsi semet ip̃m ñ sustinens. & pecles & cru¬
ra sinuose diuaricans: dum descaphami
abyssus uallauit eum. & pelagus coope¬

Expanded text:
erna die ventis pro voto flantibus naves paerna die ventis pro voto flantibus naves parari praecepit. Comportantur cibaria, arma navibus inferuntur, nautae armamenta expediunt, certis sedibus milites collocantur. Jam naves velis et vela ventis fuerant committenda, cum ea hora qua mihi facies serenabatur, rex iniquus ob nimiam superbiam quasi semetipsum non sustinens, et pedes et crura sinouse divaricans, cum incautius abyssus vallavit eum, et pelagus coope
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad erant nec sine causa pret̾ ꝯsuetudine
id ei accidissesciebant. Pactis autẽ om̃ib
que ad tanti cultũ diei ꝑtinere uidebant᷑.
risus sui causam hi qui animadu̾terant
sͥ petunt exponi. Ille ut erat mire simplici¬
talis. simplicit̃ querentib. simplicit̾ om̃ia
confitet᷑. Conuenit inquirens dacis cũ rege
suo antiquũ facinus iterare. & quam nob̃
ꝓpicia diuinitas largita ẽ. infestare quie¬
tem. In ꝑcussione quippenr̃a qͣ sastigans
castigauit nos dñs ignorantes dei iusti¬
ciam. & suam extollentes uirtutẽ: dixert̃.
manus nĩa excelsa. & ñ dñs fecit hec om̃ia.
Quia uͦ deus patrib nr̃is iratus dacorum
nos tradidit potestati. siuis id uirib tribu¬
entes. facile hoc ip̃m & nunc fieri posse arbi¬
trabant᷑ nescientes quia qui ꝑcutit ip̃e oe
sanat. & qui mortificat ip̃e oe uiuificat.
& qui ducit ad inferos ip̃e de reducit. Igi¬
tur rex dacus coacto in unum ex̾citu. hodi¬

Expanded text:
qui aderant, nec sine causa; praeter consuetudinem qui aderant, nec sine causa; praeter consuetudinem id ei accidisse sciebant. Peractis autem omnibus quae ad tanti cultum diei pertinere videbantur, risus sui causam hi qui animadverterant sibi petunt exponi. Ille ut erat mirae simplicitatis, simpliciter quaerentibus simpliciter omnia confitetur: « Convenit, inquiens, Dacis cum rege suo antiquum facinus iterare, et quam nobis propitia divinitas largita est infestare quietem. In percussione quippe nostra qua castigans castigavit nos Dominus, ignorantes Dei justitiam et suam extollentes virtutem dixerunt: Manus nostra excelsa et non Dominus fecit haec omnia . Quia vero Deus patribus nostris iratus Dacorum nos tradidit potestati, suis id viribus tribuentes, facile hoc ipsum et nunc fieri posse arbitrabantur, nescientes quia qui percutit ipse et sanat, et qui mortificat ipse vivificat, et qui deducit ad inferos ipse et reducit . Igitur rex Dacus, coacto in unum exercitu, hodi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s dñi repleuit orbem t̾rarum. & purga¬
tis m̃tib discipłoꝵ diuinus ignis illap¬
fus eos &e illuminauit adscientiam os
liquefecit ad grãm. & indurauit ad pe¬
nam. Ea die rexbeatus diuinis laudi-¬
b deuotiꝰ infistebat exterꝰ quidem scept
insignis. ueste splendidꝰ. ragio cliaclemate
coronatus: interius uͦ qd̃ in hĩ honoris
erat arbitrabatur ut sterrora qd̃ satram̃¬
ti: sustinebat ꝓconscientia. affluit an¬
glie tota nobilitas inuestitu deaurato
circundata uarietate. sacram liei sollẽ¬
nitatem &e regiam simul maiestatem
honore quo pot̾ant uenerantes. Inter
satra gͥ missarũ sollempnia q̃ in eccłia
beati petri celebrabantur totum seinise
colligens. o& spiritalib temꝑalia cuncta
postponens: in sacrificium ilio̾ qd̃ ꝓ om̃ium
st prerabat᷑. Et ecce hora illa quaspintalis
alimonia assistentib tradebat᷑ subito rex
hylarior. & erectior ocłis. in risum modicum
seruata tam̃ rogia gͣuitate dissoluit᷑. Nuari

Expanded text:
s Domini replevit orbem terrarum , et purgatis mentibus discipulorum, divinus ignis illapsus eos et illuminavit ad scientiam, et liquefecit ad gratiam, et induravit ad poenam. Ea die rex beatus divinis laudibus devotus assistebat, exterius quidem sceptro insignis, veste splendidus, regio diademate coronatus, interius vero quod in his honoris erat arbitrabatur ut stercora; quod sacramenti, sustinebat pro conscientia. Adfuit Angliae tota nobilitas in vestitu deaurato circumdata varietate, sacram diei solemnitatem et regiam majestatem simul honore quo poterant venerantes. Igitur inter sacra missarum solemnia quae in Ecclesia beati Petri celebrabantur, totum se in se colligens et spiritualibus temporalia cuncta postponens, in sacrificium illud quod pro saluciter precabatur. Et ecce hora illa qua spiritalis alimonia assistentibus tradebatur, subito rex vultu hilarior et erectior oculis, in risum modicum, servata tamen regia gravitate, dissolvitur. Mirari