comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripturaꝵ utrũ se fides ita ħ̾eat de¬
monstrand̾ est. deinde ad u̾sus garru¬
is ad defensionẽ ⁊ assercõem fidei u¬
tend̾ est ut eoꝵ ĩ quisicõib satiffaci¬
entes mãsuetos pleniꝰ instruamus
et illi si nequiueruit ĩuenire qd̃
q̃runt de suis m̃tib pociꝰꝙͣ de ip̃a ue¬
ritate ł de nr̃a assertõne ⁊ q̃rantur
testimonia scõꝵ de tritate

Expanded text:
Scripturarum, utrum fides ita se habeat demonstrandum est. Deinde adversus garruis ad defensionem et assertionem fidei utendum est; ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostra assertione conquerantur. 4. Testimonia sanctorum de Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ aũt iohes dicit
ypostases differre nu̾o nõ ñ i
sime ⁊ sine scrupulo loqͣr. ꝙ u̾o dicit
differre nũo cauend̃ est qũo intel¬
ligatur diu̾sis enĩ modis dur aliqͣ
differre nũo.¬

Expanded text:
d autem Joannes dicit hypostases differre numero, non nasime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differre nu
Abbreviated transcription (Latin):
tutus est. cũ u̾o inbap̃o pcc̃m delea¬
tur et satisfcõ exterior nõ ĩputetur
qͣr cur penalitas cui ꝓ pcc̃o ad dicti
sumiꝰ nõ tollatur. ħ ideo tradunt fĩ
tur ip̃am putarent bapĩ eẽ p̃ciũ.
nõ eternũ regnũ. Ideo soluto reatu
pcc̃i temꝑał pena tĩ manet ut illa
uita studiosiꝰ q̃ratur que erit apeniᷤ
om̃ib aliena. Ideo ⁊̃ manet ut sit
fideli certandi mat̾ia et m̃cendi oc¬
casio qui nõ uinc̾et si nõ pugnaret
nec pugnaret su ĩ bap̃o fieret ĩmorta¬

Expanded text:
tus est. Cum vero in Baptismo peccatum deleatur, et satisfactio exterior non imputetur, quaeritur cur poenalitas cui pro peccato addicti sumus non tollatur. Hoc ideo tradunt fieri tur, ipsam putarent Baptismi pretium, non aeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in Baptismo fieret immorta
Abbreviated transcription (Latin):
Nich̾ enĩ eis uidetur p̾stare cũ ꝑfĩdem
et ꝯtricõeniam remissis pcc̃is iustifi¬
catift. ad ꝙ sane dicipotest eosquidẽ
ꝑfidem et ⁊tricõem iustificatos .i. a
macl̾a pcci purgatos et a debito et̾ue
pene ab solutos tũ adhuc ten̾iuiden¬
tur satiffcõne temꝑali qua peniten¬
tes ligãtur in ecc̃a. cũ aũt bap̃m ꝑci
satisfcone ab soluũtur et ad iutrix gͣ¬
tia om̃is q uirtris in eo augetirent
u̾e nouus homo tũc dici possit fomes
quo pcc̃i meo amplirs debilitatur
ideo iesꝵ̾ dicit ꝙ fides que fĩdeles facit
in aquis bapĩ datur ł nutritur qr ñ
ligend̾ est. qui gͦ mũdus accedit obi
fit mũdior et eiũ hñti ibi ampluit
datur. ꝙ u̾o om̃is exterior satuscõ iͥ
relaxetur: ambꝵ ostendit suꝑ illũ

Expanded text:
 enim eis videtur praestare, cum per fidem et contritionem jam remissis peccatis justificati sunt. Ad quod sane dici potest eos quidem per fidem et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum autem Baptismum percipsatisfactione absolvuntur; et adjutrix gratia omnisque virtus in eo augetur, ut vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur vel nutritur: quia non ligendum est. Qui ergo mundus accedit, ibi fit mundior, et omni habenti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior satisfactio ibi relaxetur, Ambros. ostendit super illum
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾e suntt pr̃ et filiꝰ. yos aũt nec filum
de prĩs sb̾a genitũ uultis. et tũ eum nͦ
ex nuħo nec ex aliqͣ mat̾ia. s ex prẽ eẽ
xceditis nec̃ uidetis ꝙͣ ucce sit ut qui
nõ est ex nich̾o nec exaliqͥre alia. s ex
deo nͥ ex dei sub̾a eẽ nõ possit et hoc eẽ
na de deo est

Expanded text:
nec Filium de Patris substantia genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, sed ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non possit, et hoc esse na de Deo est
Abbreviated transcription (Latin):
a uiro ut ñ liceat młieri effrenata
lib̾tate inpcc̃m ꝓgredi. Siu̾o pcc̃m
nõ diuteneatur delectacõne cogita¬
cõis. s statim ut młrem tetigit ui¬
ri auctoritate pellatur ueniale ẽ
si u̾o diri indelectacõne cogitacõiͤ¬
teneatur. et si uolũtas ꝑficiendi de
buit. uñpot̾ dici ⁊ sensisse.

Expanded text:
a viro, ut non liceat mulieri effrenata a viro, ut non liceat mulieri effrenata libertate in peccatum progredi. Si ergo peccatum non diu teneatur delectatione cogitationis, sed statim ut mulierem tetigit, viri auctoritate repellatur, veniale est. Si vero diteneatur, etsi voluntas perficiendi desbuit, unde potest dici consensisse.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it si diligent̾ intendatur ꝙ sit in
aĩa mortale ł uenia le pcc̃m. ut eĩ
serpens ibisuasit młri et mulier
uiro ita et in nobis senstiał motꝰ
rit illecebre młr edit cibũ uetitũ p
rõm sc̃ĩe eand̾ illecebrã sugg̾it q̃ si ⁊¬
sentit tũc iuir ⁊̃ cũ femina cibũ ue¬
titũ gustat. si ergo ĩmotu seulua¬
li tĩ pct̃i illecebra teneatur penia¬
le ac leuissimũ est pccm. Si u̾o ĩ¬
ferior ꝑs rõnis ⁊ senserit ita ut so¬
lacogitacois delectacõne sine uo¬
lũtate ꝑficiendi teneatur mulier
sola manducarut nõuir. cuiꝰ aue¬
toritate cohibetur uolũtas ne ad
opus us ꝑueniat. Si u̾o assit ple¬
na uolũtas ꝑficiendi ut si assit fa¬
le et grane pcc̃m. Quando aũt młr
siue uiro gustat aliqu est mortale
aliqũ ueniale pcc̃m. ut enĩ dictũ
eft. tũc młr sine urro gustat cũ ita
delectacone cogitacõis ptc̃m tene¬
tur ut faciend̾ nõ decernatur. ẜ tum
quidã t̾minꝰ et m̃sura ꝓccõ adhibet᷑

Expanded text:
ligenter intendatur, quid sit in anima mortale vel veniale peccatum. Ut enim ibi serpens suasit mulieri, et mulier viro; ita et in nobis sensualis motus, rit illecebrae, mulier edit cibum vetitum, post iae eamdem illecebram suggerit; quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum est peccatum. Si vero inferior pars rationis consenserit, ita ut sola cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit fale et grave peccatum. Quando autem mulier sine viro gustat, aliquando est mortale, aliquando veniale peccatum. Ut enim dictum est, tunc mulier sine viro gustat, cum ita delectatione cogitationis peccatum tenetur, ut faciendum non decernatur; vel cum quidam terminus et mensura a peccato adhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m eẽ ꝙͣꝵ corpꝰ. s louge meliorẽ qui
ciem intelligibilem. et intelligibilẽ
spẽm sensibili p̾tulerũt. sensibilia di¬
cimꝰ que iusu taitrq corporis sentiri
tu et corpus. et aĩmꝰ magis. mnus¬
q spetiosa eẽnt. si ã omĩ spẽ carere
possent oĩo mulla eẽnt. yiderũt eẽ
aliquid quo ula speciosa fcã st̃ ubi est
prima et ĩcouuitabił sp̃es. Ideo ĩ com¬
ꝑabilis et illud eẽ reꝑ pͥncipium ẽ¬
tissime crediderunt ꝙ fcm non eẽt ⁊
ex quo cũcta fc̃a eẽnt. ecce tot mo
lina sit et simplex eẽntia que ex nł¬
la diu̾sitate ꝑciumł accidentium

Expanded text:
spiritum esse quam corpus, sed longe meliorem qui ciem intelligibilem; et intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus quae visu tactuque corporis sentiri tu et corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent; videruntaliquid, quo illa speciosa facta sunt, ubi est primum et immutabilis species, ideoque incomparabilis, et illud esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset, et ex quo cuncta facta essent. Ecce tot modCum ergo Deus una sit et simplex essentia, quae ex nulla diversitate partium vel accidentium
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝑea que fcãst̾. ex ꝑpetuitate nã¬
q creaturaꝵ intelligitur ⁊ditoret̾¬
nus ex maginituoiie creaturaꝵ oĩ¬
potens ex ordiue et dispõne sapiẽs
ex gub̾nacõne bonus. ħ aũt om̃a
ãd umnitatem deitatis ꝑtinent mon¬
strandam.

Expanded text:
a quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum intelligitur conditor aeternus; ex magnitudine creaturarum, omnipotens; ex ordine et dispositione, sapiens; ex gubernatione, bonus. Haec autem omnia ad unitatem deitatis pertinent monstrandam.
Abbreviated transcription (Latin):
ingalem que sola fanit ꝯuigiũ. Ini¬
sis licet sine coiti ⁊ sensu xtinẽtian
ꝓfiteri et monastiũ elgere Inea uo
desponsacone nͥ est asdusus depient:¬
Augui cchitur et auiluis desconsecõ¬
nis prua fide rn ꝯuiges appellãtur.
scd hauc distinctione desponsacois de
s̃ponsio uatie i ccctur doctores. qũoac
cipratur sponsa insubditis capłis.

Expanded text:
jugalem, quae sola facit conjugium. In isis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensus dehitur; et ab illius desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores. 10. Quomodo accipiatur sponsa in subditis capi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uideantur que nͥ credantur ad utã
et̾nam nõ pot̾ ꝑueniri. et licet error
luaxima crira canendꝰ sit. nec modoĩ
reꝵ ignorantia possit errari. nõ est tñ
ꝯseq̃ns ut ⁊tinuo erret quisquis aͥd
nestit. s quisquis se extunat scire ñ
uescit. ꝓ u̾o enĩ approbat fłm ꝙ est
q̃ nescire sit meliꝰꝙͣ scire. It nõ uullis
dixit ẽẽ esan. ałr aĩo sentiens utrũ
fecit auctore ut falleret prem si dili¬
mift̾iũ. Intendebat .n. mr̃i obedire que¬

Expanded text:
non videantur; quae nisi credantur, ad vitam aeternam non potest perveniri. Et licet error maxima cura cavendus sit nec modo in rerum ignorancia possit errari, non est tamen consequens, ut continuo erret, quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire, quod nescit; pro vero enim approbat falsum, quod est e nescire sit melius quam scire. Item nonnullis dixit esse Esau, aliter animo sentiens, utrum fecit auctore ut falleret patrem, si dilimysterium. Intendebat enim matri obedire, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ u̾msit. ꝙ scit fłm eẽ. uidetis qͣm
ista sit detestanda belua. fac aliũ qui
putat fs̾m ẽẽ et iurat tamꝙͣ u̾m sit
et forte u̾m est. ybi grã ut intelligas
pluit ĩ io loco. Int̾rogas hoĩem et diẽ
pluisse. et tũc cũ pluit ibi. s putat ñ
pluisse ꝑiurus est. Iutͥest ꝙ̃ ad modũ
ratur uõ uidetur eẽ rens ꝑiurii qui
sic uirat. qr nõ est mens eius rea et
ideo nec liugua nec eiꝰ uens rea est
dũ iurare p̾sumit ꝙ ꝑspicne u̾m nõ
dep̾hendit. Nõ gͥ om̃e ꝑuiriũ iuẽdaci¬
um est nec om̃is qui peierat mẽtit᷑
s oĩs mẽtiendo uirans peierat ⁊ oĩs
qui fł̾m iurat siue mẽciens siue nõ

Expanded text:
m sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua. Fac alium qui putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum ratur, non videtur res esse perjurii qui sic jurat, quia non est mens ejus rea, et ideo nec lingua. Imo ejus mens rea est, dum jurare praesumit quod perspicue verum non deprehendit. Non ergo omne perjurium mendacium est, nec omnis qui pejerat mentitur; sed omnis mentiendo jurans pejerat, et omnis qui falsum jurat, sive mentiens sive
Abbreviated transcription (Latin):
tingeret ũ nͥ ꝑcreatorem uirarent uõ
ꝑcreaturã. qr uirantes ꝑ angłos et
elemẽta creaturas uen̾ab̾antrr hono¬
re et meliꝰerat ħ exhibere deo ꝙͣ crea¬
turis. Infirinis gͦ illd̃ ꝓhibriit. scĩs uͦ
qui ĩcreaturis creatorem uen̾abantur
tĩ nõ ꝓhibuit. unde ioseph ꝑ salittẽ

Expanded text:
r Creatorem jurarent, non per creaturam, quia jurantes per angelos et elementa, creaturas venerabantur honore; et melius erat hoc exhiberi Deo, quam creaturis. Infirmis ergo illud prohibuit; sanctis vero, qui in creaturis Creatorem venerabantur tantum, non prohibuit. Unde Josep
Abbreviated transcription (Latin):
rare cog̾is. scias de uccĩtate ueuire iu¬
firiuitatis eoꝵ quib aliquid suades
que ĩfiriuitas utiq malũ est. ynde
nos cotidie li̾ari pͥcamui. dicẽtet n¬
b̾a nos amalo. Ideo nõ dꝑcit ꝙ ampliꝰ
est malũ est. tu .n. nõ facis iuallm
qui bũ ut̾is uiratõne s amalo est.
illius qui alit̾ nõ credit .i. ab infirmi¬
tate que aliqũ peua est. aliqũ pena et
culpa. Ibi gͦ dũs ꝓhibuit malũ. sua¬

Expanded text:
rare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades; quae infirmitas utique malum est. Unde nos quotidie liberari precamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando poena est, aliquando poena et culpa. Ibi ergo Dominus prohibuit malum, sua
Abbreviated transcription (Latin):
est ł uirãdo loqui fłm cũ intẽcione fal¬
lendi. ł uirando loqui fl̾m. sine inteu¬
cõne fallendi. ł uiranto loqui u̾m. cũ
intẽcione fallendi. Hic opponit᷑. si oĩs
qui ft̾m uirat peierat tũc qͥ alitui ꝓut¬
nt dare sub certo termino aliqͥd ꝙ tñ ñ
faciet. ex quo uirauit peierauit ꝙ fl̾m
uirauit. Nõ eñ ita futurũ erat ut iu¬
rauit. Ad hoc dici potest ꝙ nõ omĩs q

Expanded text:
one fallendi, vel jurando loqui falsum sine intentione fallendi, vel jurando loqui verum cum intentione fallendi. Hic opponitur: Si omnis qui falsum jurat, pejerat, tunc qui alicui promittit dare sub certo termino aliquid quod tamen non facit, ex quo juravit, pejeravit, quia falsum juravit. Non enim ita futurum erat ut juravit.
Abbreviated transcription (Latin):
creaturam nõ eẽ deifiliũ. auduumꝰ
euĩ ieuangłio dũm mandasse disci¬
płis p̾dicare euangłim oĩ creature qͥ
unusam creaturam dicit ullam ex¬
cipit et uͥ st qui creatiram tñ appel.¬
lant. Nam si creatirra eẽt sibi manda¬
ret euangłm p̾dicari et subiectuis
eẽt uanitati. qr testante apło oĩs
iceatura uanitati subiecta est. Nõ

Expanded text:
creaturam non esse Dei Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum mandasse discipulis: Praedicate Evangelium omni creaturae. Qui universam creaturam dicit, nullam excipit. Et ubi sunt, qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari, et subjectus esset vanitati: quia testante Apostolo: Omnis creatura vanitati subjecta est
Abbreviated transcription (Latin):
sus singłis m̃bris. s nõ qͣntũ incapi¬
te. ibi enĩ et uisus est et auditus et
olfatus et gustus et tactus. Incet̾is
aũt solus est tactus. Ita et iuxpõ hĩ
tat om̃is plenitudo dĩuitatis. qr ille
est capd̃ ui quo st̃ oñs seusus. Inscĩs
u̾o qͣi solus tactus est. quib datus
est spc ad m̃furam. cũ de illius ple¬
siłitudinẽ qr nũqͣm illam eandem es¬
sencialit̾. s siłem acceꝑunt gr̃am.
puer ergo ille plenus sapĩa et gr̾a fu¬
it ab ip̃a ⁊ cepcõne. Unde recte iesꝵ di

Expanded text:
sus singulis membris, sed non quantum in capite ibi enim visuollactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus. Ita et in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt omnes sensus; in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus est spiritus ad mensuram, cum de illius pleilitudinem, quia nunquam illam eamdem essentialiter, sed similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde recte Jeremias
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ .i.filiũ quiest hoc ꝙ pr̃et hoc ita
alioqͥu nõ est uerus filius .s. ꝙ est
pr̃ nõ est filius. Item sub̾adei genint᷑
ligend̃ as̃. ostendit dicens. ad maxi¬
it. hoc si credideris et dix̾is uicħ de hac
re ult̾uis accusab̾is hiis eñ u̾bis a¬
ꝑit quõ p̾dicta debeant intelligi.
sencia .i. de se natura et eẽucia ge¬
nuit filiũ eiusdẽ eẽucie ac nature.
⁊ qui est ead̃ eẽntia ac natura. Siłr

Expanded text:
 Filium, qui est hoc quod Pater. Et hoc ita alioquin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius. Item substantia Dei genuit ligendum Aug. ostendit, dicens ad Maxiit. Hoc si credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. sentia, id est de sua natura et essentia genuit Filium ejusdem substantiae ac naturae, et qui est eadem essentia ac natura. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
cut nr̃a scĩa scĩe dei. sic et nr̃m u̾bum
ꝙ nascitur de urã scĩa. dissiłe est iliiũ¬
bo dei ꝙ natũ est de prĩs eẽncia. Ta
sentia. de pr̃e scĩa. de pre sapĩa. exii
itaq intellectu u̾bum dei patris unige¬
nitus filius ꝑ onua prĩsilis et equar
recte dr̃ deus de deo linuẽ de luuine
sapĩa de sapĩa eẽntia de eẽncia qr est

Expanded text:
i, sic et nostrum verbum quod nascitur de nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei, quod natum est de Patris essentia. Talsentia, de Patre scientia, de Patre sapientia. Ex hoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, recte dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, sapientia de s
Abbreviated transcription (Latin):
genitus deus cũ natus fĩt pr̃em testat᷑
auctorem. cũ ex manente natus est
nõ est natus ex uichilo. et tũ aute tpẽ
uatus est. oẽm sensimi p̾uenit nascen¬
do. hic aꝑte dr̃ cũ filius nõ est natus ex

Expanded text:
genitus, Deus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic aperte dicitur quod Filius non est natus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tam. alii aut putant ꝙ una sit uo¬
plicitatẽ diu̾sitas memoratur uo
tas ex suo fine pensetur utr̃ recta sit
tencõis aliqũ finis. aliqũ uolũtas
intelligatur.

Expanded text:
tam. Alii autem putant quod una sit voplicitatem diversitas memoratur vol voluntas ex suo fine pensetur utrum recta sit tentionis aliquando finis, aliquando voluntas intelligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵlib corpoꝵ sine quib recte ui¬
inpot̾ mĩma bona st̃. potentie u̾o aĩ
sine quib recte uiui nõ pot̾. media
ronast᷑. Itẽ uirtutib nemio male u¬
titur. cet̾is au̾t loiis .i. mediis et mi¬
iimis nõ solũ bene. s ⁊̃ male quisz
utii pot̾ et ideo uirtute nemo male
utitur qr opus uirtrtis est bonus
usus istoꝵ quib ⁊̃ et nõ bñe uti pos¬
sumꝰ. Nemo ã uñe utendo male uti¬

Expanded text:
umlibet corporum, sine quibus recte uiui potest, minima bona sunt; potentiae uero animi, sine quibus recte uiui non potest, media bona sunt. uirtutibus nemo male utitur, ceteris autem bonis, id est mediis et minimis, non solum bene sed etiam male quisque uti potest. et ideo uirtute nemo male utitur, quia opus uirtutis est bonus usus istorum, quibus etiam non bene uti possumus; nemo autem bene utendo male uti
Abbreviated transcription (Latin):
trausineare quid est illd̾ chaos int̾
ronos et malos nͥ hinc iusticia inde ĩ¬
iquitas. q̃ nlł̾atenus sociari ualent
a deo enĩ scĩ dei iusticie ad dicti st̃ ut
nulla ⁊passione ad reprobos tnͣsire
ualeant ulła ꝓ eis int̾ scõs fiat inter¬
cessio qũo ergo inde nolunt aliqui
transire ad illos si uõ possint. qr si
iusticia dei ad mittet nõ fieret eis
le et nõ posse nõ qr ueliit nõ pos¬

Expanded text:
transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis velle et non posse, non quia velint et non pos
Abbreviated transcription (Latin):
re duacõem et aquib custoditu. u¬
tor peccatur. et aparẽtib sponsenir
et legib dotetur et a sacerdote ut ẽ
mos bũdicatur et a panimphis cu¬
stodiatur ac sollempuit᷑ accipiatur

Expanded text:
entur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custodiatur ac solemniter accipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ieges tradunt. Si quis tactis dĩus scͥ¬
tris iurau̾it młri se eam legatiniã
sacranitum dederit sit illi legittima
uptor ꝙͣ ius nulia dos muł alra scrop¬
tura int̾poita sit. s hic ostenditur
quid fĩ ł eẽ debeat ñquid tũc fiat. Nõ
eni ꝑ ild̾ inram̃tum tũt fit uxor. s fł¬

Expanded text:
leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam usacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed f
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ti. sine hus ergo nõ qͣi legit¬
timi ⁊iuges. s qͣi adult̾i ł forncato¬
res ꝯuenũt ut illi qui elancłõ nu¬
bunt et utiq formcatores eẽnt ni¬
si eis suffragaretur uoluntas uer
ꝯiugiũ facit. licet nõ sit ibi honestꝰ
factus. ꝙ si pi qui inocculto sibi ⁊¬
senserunt eude ⁊ sensum uolũta¬
tie ĩmanisto ꝓfiteãtur. tũt utiq uo¬
luntas ꝓpria suffragatur et legittĩa
tan t prinsoccuite fu̾at cctumi. uom̃¬
tas gͥ uerbis expssa inocculto adħ
suffragatur ut fiat ⁊iugium. Mani¬
feste uo expͥssa suffragatur et sancci¬
at et ioboret ac lib̾m fiat eccẽ de lx
iundicare se expedierit
t. de q̃re sit ⁊¬
¶ ensus iie ande carnali copsa au de

Expanded text:
i. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbconjugium facit, licet non sit ibi honestusfactus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdem consensum voluntate in manifesto profiteantur, tunc utique propria voluntas suffragatur, et legitima  prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de
Abbreviated transcription (Latin):
delutam. In hi enĩ satrañti celebͭ¬
cõem sicut in aliis quedã st̃ ꝑtiuẽ¬
cia ad sub̃am satramenti. ut ⁊ sens
dep̾senti. qui solus sufficit ad cͣchend̃
et sollempintatem sacramĩtiut pa¬
rẽtum tradicõ sac̾dotum bñdcõ ⁊ hiͦ.¬

Expanded text:
nim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahenet solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exigitur et incomp̾hensibile exͣ
sigiificanciã sermonis est extra sen¬
sus intencõem nõ enũtiatur nõ ac¬
ciugitur. nõ tenetur u̾boꝵ sigc̃anci¬
ani rei ip̃ius natura ꝯsunit. Sensus
ꝯtẽplacõem ĩ ꝑspicabie lumẽ obce¬
cat intelligentie capacitatẽ ꝙ fĩne
nullo ⁊tmetur excedit mͥ ergo labet
est uisensu ĩintelligencia stupor est ĩ
sermone ũo nõ iam infirmitatem
s silenciũ ⁊ fiteor ꝑiuosũ minis est
de reb tantis ac tam reconditis aliqͥd
ultra p̃scriptum celeste ꝓferre ut ul¬
tra pͥfinicõem deisermo de deo sit forma
deicerta est. Nõ ergo aliquid addend̃ ẽ

Expanded text:
 exigitur, et incomprehensibile; extra significanciam sermonis est, extra sensus intencionem; non enuncciatur, non attingitur, non tenetur; verborum significanciam rei ipsius natura consumit, sensus contemplacionem inperspicabile lumen obcecat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelligencia stupor, in sermone non iam infirmitatem, sed silencium confitebor. Periculosum nimis est de rebus tultra praescriptum coeleste proferre, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
splendor caract̾ figura et hiꝰ de quib
ꝑio lectoꝵi breuit᷑ trado ꝙ sencio ut
.s. rõne fiłitudinis considerata ex cae

Expanded text:
dor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis
Abbreviated transcription (Latin):
tb aliis appoita st̃ eisq qui cetidert
cobata fuissent eadẽ dona si ꝑftitissẽt
ideb scriptura dicit de singłis ordĩb
aliquos cetidisse nõ qr fuissent mor¬
omib et post ea corruerũt. s qr si ꝑ¬
stiissent eoꝵ aliqui insingłis fussẽt
oromib qru et nature tenuitate et
nitorme ꝑspicacitate diffe̾ntes gra¬
dus ħebaut sicut illi qui ꝑstit̾iunt
alii enĩ ut p̃ditimiꝰ frĩores alii inferi¬
ores ⁊ ditist᷑. suꝑiores qui natura
magis subtiles et sapĩa amplius ꝑ¬
rem ad stabuitatẽ trahens .i. termi¬
uans et formans et ordinans oĩa
utrũ om̃s augħi eiuso orduns sunt e

Expanded text:
tibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perrem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordinans omnia. 6. Utrum omnes angeli ejusdem ordinis sint
Abbreviated transcription (Latin):
eẽmus. qũo ergo diligenti uos deo
amus uinicicias. qui hebat erga
nos caritatẽ ⁊̃ cũ ĩimicicias ex̾ceba¬
mus adu̾sus eũ oꝑando ũquitatẽ
Ita ergo uiniti eramus deo sic ius¬
ticie ĩinica pcc̃a et ideo remissis pͦ¬
catis tales ĩnmicitie fimũtur et re¬
g᷑ dr̃ mediator eo ꝙ medĩ int̾ dm̃
et hoĩes ipõ s recõtiliat deo. Recõ
b deus offendebatur et nos ĩimici
elus eramnus. s crĩ pcc̃a deleat nõ

Expanded text:
emus. Quomodo ergo nos diligenti Deo sumus bamus inimicitias, qui habebat erga nos charitatem, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. Ita ergo inimici eramus Deo, sicut justitiae inimica sunt peccata; et ideo dimissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et rer Mediator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconcbus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat non
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem qͣi ĩmedio arbit̾ est ad xponẽ¬
dam pacem .i. ad recõciliand̾ hoĩes
hic est arbit̾ quẽ iob desiderat. ytinã
eẽt nob̾ arbiter. recõciliati enĩsumꝰ
derat. sicut recõciliatur rimicus ini¬
mico ut deiũ sint amici. qui añ se
⁊derant. s iam nos diligenti deo ie¬
cõciliati sumꝰ. Nõ enĩ ex quo recõcili¬
ati sumꝰ ꝑsangͥnem filii uos cepit di¬

Expanded text:
hominem quasi in medio arbiter est ad componendam pacem, id est, ad reconciliandum homines Deo. Hic est arbiter quem Job desiderat. Utinam esset nobis arbiter! Reconciliati enim sumus derat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
liaus. cũ gͥ retõciliet qͣre nõ dr̃ me¬
diator. qr uec mediui est uit dm̃
et hoĩes. nec inse hũit illa s acrainta
quoꝵ fide et imitacõne iustitĩcemur

Expanded text:
lians. Cum ergo reconciliet, quare non dicitur Mediator? Quia nec medius est inter Deum et homines, nec in se habuit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur,
Abbreviated transcription (Latin):
iudĩnis ꝑsonis ut accipitur cũ de cre¬
aturis siłe quid dr̃. Dicitur enĩdeus
abraham ysaac et iacob et deus oĩt
leccõem ł seruitutẽ. cũ g intriuita¬
te nich sit ceatum ł seruens ł fub¬
iectum nõ ad misit fides intriuita¬
tia abraham ysaac et iatob ł aliciuĩ
creature ue creatoris et treatine na¬

Expanded text:
in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur. Dicitur enim Abraham, Isaac et Jacob, et Deus omnis jectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitatia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturae na
Abbreviated transcription (Latin):
It. gͥg̃. Qiri admissa plangit nec tñde¬
serit pene grauiori se subicit. It̾ ambꝵ
reꝑuitur qui sepius agendam pemi¬
randam pꝰ ea nõ putarẽt. qr sicat unũ
bap̃a. ita est una pña. Hiis aliisq
pũb utũtur in assercõne sue oppĩonis
picõ. et it̃. magni ꝓfectus est renim¬
tiasse errori. ĩbntos .n. uiciis aĩos ex¬
uere atq em̃dare uirtutis est ꝑfecte
et celestis grẽ et ideo sane ita diffimr
potest. Penitẽtia est uirilis .i. gr̃a qͣ
ꝯmissa mala crĩ emedacõis ꝓpoĩto plã¬
dolere et odire uicia. yude illa uerba

Expanded text:
Item Greg.: Qui commissa plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit. Item Amb.: Reperiuntur qui saepius agendam poenirandum postea non putarent; quia sicut unum Baptisma, ita est una Poenitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionispeccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ideo sane ita definiri potest: Poenitentia est virtus vel gratia qua commissa mala cum emendationis proposito plandolere, et odire vitia. Unde illa verba
Abbreviated transcription (Latin):
misisse. et ĩfra ⁊ tume dole̾nd̾ est de
pcõ ꝙ declarat ip̃a dileçcõis urtus
penite enĩ ẽ penam ten̾e ut semꝑ pu¬
uiat inse ulciscẽdo ꝙx ⁊ misit peccan¬
na. tam dui gandeat ⁊ sꝑet de gr̃a ꝙͣ
diu sustentatur a puĩa. dicit .i. dñs

Expanded text:
ue dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccanenia? Tam diu gaudeat et speret de gratia, quandiu sustentatur a poenitentia. Dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
andꝰ est deus nõ ad roc eniendꝰ quodã¬
modo ut ea semꝑliceat inpune. ⁊mit¬
tere. Nemini .n. dedit laxamĩtũ pec¬
caudi et si miserãdo deleał ⁊missa
itc̃a. si nõ satisfcõ ⁊ grua negligatu
Item pus ppꝰ. Nicħ ꝓdest hoĩ ieiunare

Expanded text:
andus est Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare
Abbreviated transcription (Latin):
leftnuĩ uerloꝵ simplicitatem uõ u̾ita¬
tis ip̃ius absolucõem sustipent alit
int̾ptautes ꝙͣ dictoꝵ uirtus postula¬
ret. de intelligẽtia eiũ h̾esis nõ de scp¬
tura est. ⁊ sensus nõ sermo fit crimẽ.
Id̾ m .uu. Iutelligẽtie sensus incrimi¬
ne est.Iesx. dicit. ꝙ ex u̾bis ĩ ordina¬
te ꝓlatis ĩcurritur ħesis. ab̃. diti¬

Expanded text:
estium verborum simplicitatem, non veritatis ipsius absolutionem susceperunt, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim haeresis non de Scriptura est; et sensus, non sermo, fit crimen. Idem in lib. 8: Intelligentiae sensus in crimine est. Hieron. dicit quod ex verbis inordinate prolatis incurritur haeresis. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ et sacram̃tũ. ⁊ uirtus mĩtis. est
enĩ puĩa int̾ior. et puĩa ext̾ior. ext̾i¬
or sacram̃tũ est. int̾ior uixtus m̃tis
sit sacram̃tũ. ł si nõ om̃is que hoc
noĩe cenfenda sit ꝯseqnt̾ ĩuestiga¬

Expanded text:
virtus mentis. Est enim Poenitentia interior, et est exterior. Exterior, sacramentum est; interior, virtus mentis sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investiga
Abbreviated transcription (Latin):
tas quid erit de hostia. ergo dicentꝰ
re maledc̃m. cũ sua bñdcõne. Si enĩ
uit. Nũquid bñdiccõ maledicti ad ni¬
chilũpot̾it redige. u̾ba u̾issima ximi¬
nantis dei. Et hiis colligitur ꝙ heti¬
cus a cathonca ecc̃a p̾tisus nequeat u¬

Expanded text:
tas, quid erit de hostia? Ergo dicemus re maledictum cum sua benedictione? Si enim bit? Numquid benedictio maledicti ad nihilum poterit redigere verba verissima comminantis Dei? Ex his colligitur quod haereticus a catholica Ecclesia praecisus, nequeat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩu̾bis xp̃i sacram̃ta ⁊ ficiãtirr sic̃
ipẽ est. qui baptizat. ita ipẽ ẽ qui
ꝑ sp̃m d i c scm̃i suam efficit carnem
et sangninẽ. Itẽ g̾g̃. putant quidam
cõĩonem corporis miꝰ eẽ scĩficatam
si illoꝵ fiat officõ quoꝵ uita eoꝵ oc¬
clis indetur ignobił. heu inꝙͣ ma¬
gnũ laqueum incidunt ut diuina
et occulta mistĩa plus ab alii s scĩfi¬
tata posse fieri credant. cũ iuiꝰ id̃ qr
oꝑando scificet. et sc̃ificando bũdicat i.

Expanded text:
i sacramenta conficiantur. Sicut ipse est qui baptizat, ita ipse est qui per Spiritum sanctum suam efficit carnem et sanguinem. Item Gregor.: Putant quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, cum unus idemqueet operando sanctificet, et sanctificando benedicat!
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. id cuto nͥ augłs uen̾it missa ne¬
qͣqͣm iure uocari potest. sũquid si
hoc mistiũ hereticus fu̾it uisus u¬
surpare angłm de celis mittit deus
oblatõem eius ⁊secrare maxĩe cũ

Expanded text:
. Idcirco, nisi angelus venerit, missa nequaquam jure vocari potest. Nunquid enim si hoc mysterium haereticus fuerit ausus usurpare, angelum de coelis mittit Deus oblationem ejus consecrare? Maxime cum
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis dũ uld̾ ⁊ ficitur. et sic ad hibet᷑
intencõ. et si intencõ nõ dicatur de eẽ
aficiendi illd̾ mistiũ tũ ex quo intẽdit
ea dĩe et ag̾e que ab aliis gerũtur ĩ¬
pletur mistium. ¶Ad̾ ⁊̃ sane dicipot᷑.
ꝙ a brutis aĩalib corpꝰ xpĩ nõ sumit
et si uideatrir. quid gͦ siuuit .niꝰ. Quid

Expanded text:
ab aliis dum conficitur, et sic adhibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quae ab aliis geruntur, impletur mysterium. Illud etiam sane dici potest, quod a brutis animalibus corpus Christi non sumitur, etsi vide
Abbreviated transcription (Latin):
qr naturalit̾ capax est scĩe et iõ
id ei ⁊grue datũ est sine m̃sura cu¬
ius ip̃a naturalit̾ capax est. Nõ est
ymptũ forte nec potẽciam faciẽ¬
dioĩa ei deus p̾stare potuit et si
potẽtiam faciendi aliqua que ñ¬
deus ĩ u̾bo dei ꝙ liquidius et p̃sẽ¬
tuis oĩ creanira ꝯtepiatur ut ei

Expanded text:
Quia naturaliter capax est scientiae, et ideo id congrue ei datum est sine mensura, cujus ipsa naturaliter capax est. Non est Verumtamen forte nec potentiam faciendi omnia ei Deus praestare potuit, etsi potentiam faciendi aliqua eDei, quod liquidius et praesentius omni creatura contemplatur, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
uit uicissim utrũ deus pr̃ uolens an
uolens sit deus ut su ꝑnd̾et uolens se¬
q̃retur grandis absurditas ⁊ mise¬
ria ꝙͣ de deo cred̾e magna est iusama
si autẽ dr̃et nolens sendetur eigͦ¬
uolũtate sua deus est nõ natura qͥd
ergo restabat nͥut obmutesce̾t sua
interregacõne obligaturm insolu¬
bili inuło se uidens ex p̃dictis docet᷑

Expanded text:
vit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autem diceret volens, responderetur eioluntate sua Deus est, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur
Abbreviated transcription (Latin):
nec credere uolusset ingenitũ dei
filiũ. s filium uolũtatis dei uoleus. po¬
lens asse̾re accedẽtem ł aũcedentẽ deo
uolũtatẽ q̃ gigneret filiũ sicut nos
aliquid aliqñ uolumꝰ ꝙ aña nõ uole¬
Acute saue quid̃ s̾ndit hetico u̾sutis¬
sime iuit̾roganti utrũ deus filiũ uolẽs
an uolens genũit. ut si drẽt uolens
an uolens absurdissuna dei miseria

Expanded text:
nec credere voluisset unigenitum Dei Filium, sed Filium voluntatis Dei; volens asserere accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non voleAcute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens an nolens genuerit: ut si diceretur, nolens, absurdissima Dei miseria
Abbreviated transcription (Latin):
se ut mui puinatur. unde ab̾. ad
ualentiũ eis aufert᷑ extusacõ qͥ
mandata dei nou̾ut ꝙͣ solent hr̃e
hoĩes de ignorãtia et licet grauuᷤ
bras ut meis quisqͣm excusacõem
requirat. alid̃ est em̃ nescisse alid̾
scire uoluisse qr meis qui intellig̾e
nolu̾nt ip̃a ignorãtia pcc̃m est. In
eis u̾o qui nõ potũnt pena poc̃i. igͦ

Expanded text:
Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet graviusbras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intelligere noluerunt ipsa ignorantia peccatum est; in eis vero qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ad ilud uͥ ꝑmanẽdũ est eam retułis
itt̾is ea et abusĩue nõ ꝓprie diceris
frui. si u̾o inheseris atq ꝑmãseris
finẽ in ea ponens leticie tue tũc uere
et ꝓprie frm dicendꝰ es ꝙ nõ est faci

Expanded text:
ad id ubi permanendum est reduceris uteris ea et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inheseris atque permanseris finem in ea ponens letitie tue, tunc vere et proprie frui dicendus es ». Sed iam rati
Abbreviated transcription (Latin):
flire cupunꝰ. Potest ⁊̃ dici ꝙ qui su¬
itur ⁊̃ inhac uita nõ trũ ht̾ gaudiũ
spei. s ⁊̃ rei. qr iam delectatur ĩ eoꝙ
diligit et ita iam aliqͣtenus tenz Cõ¬
stat ergo qr deo debemus frui nõ u
ceris beatꝰ et in quo spẽ ponis ut ad
id ꝑuemias. de hoc quid̾ ait iuili. de

Expanded text:
 dici quod qui fruitur etiam in hac vita, non tantum habet gaudium spei, sed etiam rei, quia jam delectatur in eo quod diligit, et ita jam rem aliquatenus tenet. Constat igitur quod debemus Deo frui et non utceris beatus, et in quo spem ponis, ut ad id pervenias. De hoc idem ait in lib. 1 de
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ ut dicamꝰ nos semꝑ indi
g̾e dei auxilio et tam illos errare qͥ c̃
mamcheo dũt hoĩem pcc̃muitare ũ
posse ꝙ ilos qui cũ iouiniano as¬
serrit hoĩeni nõ posse petcare. yt̾q¬

Expanded text:
arbitrium, ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio: et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare: ut
Abbreviated transcription (Latin):
tropolitana sẏuodo ⁊ dempnatus ẽ et
ex affettu hũauo sensualitatis qui¬
ĩpetranit. nec ideo petuit ut ĩ petraret
qr ĩciebat diũ uõ eẽ factur̃ illd̾ nec
uis fier uolebat affectu rõms ł uolũ¬
tate dĩiritatis. Ad quid exgo peciit uͥ
iemibris for̃m p̾beret ũminete tur¬
bacõne clamandi ad dñm et subiciẽ¬
dinolũtatẽ suam dĩne uolũtati ut
si pulsante molestia tristãtur ꝓ eiꝰdẽ
amocõue orent. s si neq̃unt uitare

Expanded text:
natus est. Et ex affectu humano sensualitatis quiimpetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate divinitatis. Ad quid ergo petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare
Abbreviated transcription (Latin):
yba xpĩ st̾. s quõ et ĩqua forma dica¬
tur. adũte hoĩs subam gerit hoĩs
assũpsit affectũ. Nõ ergo qi deris. s
qͣi homo loquitur. suscepit quidem
uolũtatem nrãm uica est uolũtas
ꝙ suam dixit. cũ ait. nõ sint egouo¬
sos sicnt tũ iuis. cũ ã dixit oĩa que¬

Expanded text:
 sunt, sed quomodo et in qua forma dicantur adverte. Hominis substantiam gerit, hominis assumpsit affectum. Non ergo quasi Deus, sed quasi homo loquitur. Suscepit quidem voluntatem meam. Mea est voluntas, quam suam dixit cum ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Cum autem dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
hũano quẽ de iurgine trarit isse
uolebat nõ mori et calicẽ transire o¬
rabat. ynde beda. orat transire cali¬
talix iste. ecce ian ħes nolũtutẽ hu
alibi. Nõ ueni fac̾e uolintatẽ meu¬

Expanded text:
humano quem de Virgine traxit, volebat non mori, et calicem transire orabat. Unde Beda: Orat transire calicalix iste. Ecce humanam voluntatem habalibi: Non veni facere voluntatem me
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ in qria et suam et nr̃am figu¬
rauit qui capd̃ nrm est et ad eũ sic̃
me qr potes aliquid ꝓpriũ uelle ut
deus aluid uelit ⁊ceditur ħ hũane
as exp̾ssit uolutater inse ẜ duas nͣs¬
att̃.n. pr̃. si fi̾ pot̾ tran. a me. ca. is.
Ecce habes hoĩs uolũtatẽ ꝙͣ ad di¬
nõ sicut ego uolo. s sitrit tu. ambꝵ¬

Expanded text:
minis, in qua et suam et nostram figuravit, qui caput nostrum est, et ad eum sicut me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae as expressit voluntates in se secunater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad dinon sicut ego volo, sed sicut tu
Abbreviated transcription (Latin):
gꝰ qui nascitur ꝑ carns ꝯcupiscẽti¬
am pcc̃m trahit. pcc̃m itaq origina¬
ti trahunt. Unde mecisticis dogma¬
tib scriptũ est. fuimssime tene ⁊ nł¬
latenus dubites hoĩem qui ꝑ ꝯtubi

Expanded text:
ergo qui nascitur per carnis concupiscentiam, peccatum trahit. Peccatum itaque originati trahunt. Unde in eccles. Dogmatibus scriptum est: Firmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem qui
Abbreviated transcription (Latin):
edocetur sr̃ exod̾. uͥ dr̃ pͥmogenitũ
asini mut abis oue g̾g̃. ait. om̃s in
pocõ uatisumꝰ et ex carius delectati¬
one ⁊cepti culpam orignale uos
ꝯtraxinꝰ. uñ ⁊ uolũtate nra pocis ĩpli¬
caniur. ecce culpam originalẽ dicit
uos tralxre. ynde ꝯstat orig̃. Itãcul

Expanded text:
 Primogenitum asini mutabis ove, Gregorius ait: Omnes in peccatis nati sumus, et ex carnis delectatione concepti, culpam originalem nobiscum traximus, unde et voluntate nostra peccatis implicamur. Ecce culpam originalem dixit nos trahere, unde constat original
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑata a ubo. s card posuit aiam qũex
pirauit q̃ redeunte resurrexit. Mors
ergo ad tp̃t carnẽ ⁊ aĩam seꝑauit. s
neutrũ a u̾bo dei. caro ergo potuit et
simut aĩam nõ potestate sua. s pote¬
state iuhitantis carnẽ deitatis. hic e¬
uident̾ traditur nec aĩaui uec car
modo soluta fu̾it unio. uñ as̃. ccͣ felici¬
tũ ĩ se est uita intam ꝑdid̾it. Si cĩ ħ

Expanded text:
separata; sed caro posuit animam quando expiravit, qua redeunte resurrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnt aliquo modo soluta fuerit unio. Unde Aug. contra Feliciuantum in se est, vita vitam
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam ut it̾m sumam eã. Nemo tol¬
lit eam ame. s ego pono eam a
me ip̃o potestatẽ ħ eo ponendi eã. ⁊ tt̾m
sũdi eam. Hic aĩam dicit emissam
amissa est a se ip̃a nõ est emissa. qr se¬
ip̃am nõ pot̾uit. uec u̾bũ aĩam posu¬
it ł caruem. caro ergo aĩam posint. s
potestate inse manentis deitatis po¬
tẽtia ergo deitatis aĩa diuisa est acar¬
ue. s neutrũ a u̾bo dei. Unde asb. u̾bũ¬

Expanded text:
mo tollit eam a me, sed ego pono eam; a meipso potestatem habeo ponendi eam, et iterum sumendi eam; hic animam dicit emissam. A quo emissa est? A seipsa non est emissa, quia seipsam non posuit; nec Verbum animam posuit, nec carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis. Potentia ergo deitatis anima divisa est a carne, sed neutrum a Verbo Dei; unde Aug, lib
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem pouẽdi et sumẽdi ht. Et¬
ce et hic habes xp̃m nõ deseriusse car¬
uem ĩ morte et uitam nõ discessisse a
mortuo et ꝙ sponte tradidit sp̃m nõ
alus extorsit. unde ambꝵ emisit ꝓpẽ¬
pendebat ĩcruce et oĩa ⁊ mouebatur. s
nũ amisit ex carne quo emuisit ad pa¬

Expanded text:
t ponendi et sumendi. Ecce et hic habes, Christum non deseruisse carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde Ambrosipendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
samirs̃. sta gͦ si pr̃ genuit ẽẽntiã qͣ ẽ.
eẽntia ꝙͣ genuit causa ẽ illi ut sit. ñ
igͥ ip̃am qͣ est ẽẽntiam genuit. Nã ĩ
illa s̃implicitate inqͥt ab̃. qr nõ est aᵈ¬
sicut gͦ nõ genuit sapĩam qͣ sapiens
est ita nec eẽntiam qͣ est. yt enĩ sapi¬
encia sapiens est. ⁊ potentia potens ita
reẽncia ipẽ est. ead̃ q est sapĩa et potẽ¬
tia q̃ eẽntia. patet itaq ex predictis qr¬
bum genuit id ꝙ ip̃e est genuit nec
de nichilo. nec de aliqͣ iam fcã. ⁊dita¬
q mat̾ia. s de se ipõ id ꝙ est ip̃e. Item
deus pr̃ qui uerissime se indicare aĩ¬
mis cognititris. et uoluit ⁊ potuit. ħ
ad se ip̃m indicantiũ genuit ꝙ ẽ ip̃e
qui genuit. ecce aꝑte dicit hiis u̾bis
eẽnciam genuisse. Ad ꝙ sendemus
illa u̾ba sic intelligenda ẽẽ dicentes
pr̃ de se ipõ genuit illud ꝙ ipẽ est .i.
filiũ qui est illd̾ ꝙ pr̃ est. Nam ꝙ pr̃
est ⁊ filius ħ est. s nõ qui pr̃ est ⁊ fi¬

Expanded text:
sanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam, qua est; essentia, quam genuit, causa est illi ut sit. Non igitur ipsam, quae est, essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, inquit beatus AugustSicut ergo non genuit sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eademque sapientia est et potentia quae essentia. Patet itaque ex praedictis qbum genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pater
Abbreviated transcription (Latin):
deus pr̃ ip̃e sit diuina eẽncia. si eiuses¬
set genitor. eẽt utiq genitor ełꝰ rer
ꝙ ip̃e est. et ita ead̾ res se ip̃am genu
tor eẽncie dĩne cũ ip̃ẽ eẽncia dĩna¬
et sit et deus sit eo gͦ ꝙ generat et ẽ
et deus est. ita ergo nõ illud ꝙ geñ¬
atur est aprẽ deus. s pr̃ eo ꝙ generat
et ẽ ⁊ deꝰ est et si ita est nõ genitris
gignens. s gignenti genitus cã est
nt et sit et deussit. siłi rõne ꝓbat

Expanded text:
Deus Pater sit divina essentia, si ejus esset genitor, esset utique genitor ejus rei quae ipse est; et ita eadem res seipsam genuitor essentiae divinae, cum ipse essentia divina sit, et Deus sit, eo quod generat, et est et Deus est. Ita ergo non illud quod generatur, est a Patre Deus; sed Pater eo quod generat, et est et Deus est; et si ita est, non genito gignens, sed gignenti genitus causa est, ut et sit et Deus sit. Simili ratione probat
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis corporeis. et ꝑ ipoꝵ ymagnnet
quas mnemoriẽ tenemꝰ. ⁊̃ absentia
cogitamus uec sicut ea q̃ nõ uidemꝰ
et ex hiis que uidemus cogitacõne
ut tũq formamꝰ. et memorie ⁊ mẽ¬
damꝰ. nec sicut hoĩem. cuiꝰ aĩam et¬
si nõ uidemꝰ ex nr̃a ꝯnicinus et ex
motib corꝑis hoĩem sicut uidẽdo
didicumit intueniur cogitando. Nõ
sic uidetur fidet ĩcorde uiquo est abe

Expanded text:
oculis corporeis, et per ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non videmus, et ex his quae videmus cogitationem utcumque formamus, et memoriae commendamus; nec sicut hominem, cujus animam, etsi non videmus, ex nostra conjicimus, et ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo
Abbreviated transcription (Latin):
radios suos sine su pollucõne effũ¬
dit suꝑ loca ⁊ corꝑa nõ solũ mũda
s ⁊̃ ĩuuũda ac sordib fetencia quo¬
inficĩtur. soł u̾o radii impolluti
et mataninati ea ꝯtingentes exi¬
stiuit. Nõ enĩ gͥ mirand̾ si eẽncia
dĩna oĩo simplex et in ꝯmutabir
oĩa repletloca ⁊ om̃ib treaturis
sordib a taminetur ł ⁊tinguatur

Expanded text:
radios suos sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus foetentia; quoinficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est ergo mirandum si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca, et omnibus creaturis sordibus contaminatur vel contingitur