comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur. Cumq peror dine militiae locas erescit: tota simulhomini militia deficit: Militia
est ergo uita hominis suꝑterra. quia sicut asiperius diximusi unus quisqdũ cotidie ad uitae
t̃ minũ ꝑtemporũ augmentum tendit : augendo uitã uidere desinit: Dies quippe expec
eniant sed cũ ad augnientum uitȩ ueniunt. iam ab augmentouitȩ
subtra¬
huntur. Quia & iteraottis gressusdũ in anteriora ꝓficit : quodres
iter decrescit: it aergo nr̃a militia est . quȩ quo ad augm̃tũ du¬
tur eo ut non sit finitur: Benegitur dicitur: Militiaẽ uita hominis suꝑt̾rã:
dũ ꝑ spatia temporum cressere appeti : ab eodem spatio quod ꝑdendo colligit
crescendo ꝑtransit: Vnde apte quoque ipsenilitiae cursus & primitur : cuptinus sub¬
infertur. & sicut dies mer cennari idies eus Dies suos mercennarius euoluicitius &
optat. ut ad laborissiui p̃mium sine tarditae ꝑueniat: Dies itaq: hominis uera & aet̃¬

Expanded text:
tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VII. optat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aete
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑ fauces tacitȩ & pestationis degistat: Sedbeatus iobiciũ scilic& menbru uni¬
uersalis ecdes arsua insinuans. atq: destorũ om̃ium corda mani festars. omne quos
sentit aperiat ut m̃tis eius restitudoiẽ attestatio locutions in notes cat: Sequitur
tu uta liomines sedt emptatiouotite Selsi utrius que ues lisensus aspictir. duer¬
sum quuserit̃ quod &terius tbnat selirsu eẽdemq oo co diter intellestũ ferauet
Eudeñ nsipugnia antera malig nos sps̃ nomione terptations & primitur  iEo a
appellatione militue nusicptta lastes ixniticiũdesgnatin: Temptatio itaque ip

Expanded text:
hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum unihoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sequiturtia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appella
Abbreviated transcription (Latin):
tũ coeperit eẽ qued dicitis iustũ cognoscit quo d uidens laqua quui quippemtauolis
setener e aestimuit : restaquȩ audunt contimaater inpugnant: Anite ergonecessee
u er rorẽ sium here ticisentiant ne audeģ ueritati contradicant: quia& cãpoꝵsentes
siarator uonteris scissione nonerut : t̃radcepta semina in segetẽ nonpducit et cũ
piaredinẽ medicus uul neris atione noreiit : nequaqua in loco putredins sana caro
coalescit: Priusergoꝑuersi destruens dict. Eoquentes idquod iustũ est udiate lost
aut̃ resta insinuans adiungat. Et non onaenietis in lingua mea iniquitatẽ. nec in faui
cibus meis stultitia ꝑsonabit: Solent ait heretici alia aꝑtedicere: alia inoccultis
tenere: Per lingua quippe aꝑtalocutio ꝓfauces uero occulta trastatio designatur:
queꝑ publicã locitionẽ p̃dicat &im ꝑritimũ fidem seruat. Ne inaꝑto aliud do¬
cd atq inoccultis aliud reton&: seda qudsentit loquendo ficit & quod loquitur iui¬

Expanded text:
ctum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingbit. Vet. III.  Solent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vi
Abbreviated transcription (Latin):
milita re ꝑtimescat : Alius lapsum suꝑbiae suptans totoiam desiderio statũ humu¬
litatis adp̃hendit. Cũ que suꝑbientes quos dimisqr ado pressiones in nocentium
erumpere conspicit : ⁊ eli e&citatione succensis post ponere aliquatenus cogit᷑.
quod de creuit: uimrestitudinis exerit : prauis: noninansuetudine sed auctori¬
tate contra dicit: Sndeplerũq fit. ut aut humlitatis studio ⁊zelũ restitudinis a
& ꝓpositionis humilias nom passt sibim& ꝓse homo & ꝑtuer latione in cognitus
fallacie cul pa considerans munit querttitis des at i &eprua filius

Expanded text:
militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humimilitare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deset propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus fallaciae culpa considerans, munire se arce ve
Abbreviated transcription (Latin):
uita temptatio est ut &siam ab iniquits ꝑpetratione cõpescitur : in ipsis tamen
bonis operibus modo maloꝵ memoria mo sedutionis caligine. modo intentionis
adhiuc luxoriaȩ fantas matolerat. Ouia quaiolens fecit horũ inuitus nteminit &
poenã sustin& quod uoluntatẽ putauit: Suiaro ad deuistã culp̃ã retrahine tuit.
uentre nurȩ abstinentiae uigore restringiuultusq: & abstinentia pallescit: Cũq
infacie pallor aspicitur reuerenda ab om̃ib: talaudatur: Moxque in anis gła
ad abstinentis animũ cũ uerbis fauoris uent quã concus samens dum subigere non
ual& : eũ ꝑquẽ uenerat tergere a facie palloro querit : Sicq fit ut infirmitatis
nexibus ligata aut pallorem abstinentiae fuens iterũ ꝑ alimenta subdiluxorie
metuat: aut inpulsum luxoriae ꝑ abstinentã superans pallorẽ suũ in aniglae

Expanded text:
vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
hioceił at fica qued toseri: Suigufatu meatis ielinata deseruit: quid insenisi
snotii suartetatis inuento qdude ⁊ cobestadsamoia ppetenda se erigit: mutabilita¬
tis lubraci opul saptinus ad sen& qun tadit Nalẽ in contemplatione stare:
sed nonual&. Co gttonisgreisurs gerentitur: sed infir mitatis suae lapsib
eneruatur: Quȩiumisi mutabileassuae onera quȩ uolens & petit nolens
portat: Euietus lemio possidere cane potuit : sibene ab austore conditus pos
sidere uoluis i&: Cumquese erigere itra conditorem studuit in sem& ipsoꝑtinꝰ
carnis contumeliam inuenit: Sed qucũculpa simul aborigine &tiã ponappa¬
gatur inserto infirmiatis uitio nasouir & quasi nobiscum hostem deducimꝰ
quẽ cũ labore superamus Ipsaergohonis uta temptatio est : cui e&em& ipsa nas¬
citur unde ꝑhimatur : Quae & si sẽꝑ &r tute succidit quod & infirmitate gene¬
rat : semꝑtam̃ & infirmitate generat ꝗd &uirtute succidat: Sic itaq humana¬

Expanded text:
olerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctorsidere voluisset; cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab origine etiam poenagatur, inserto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur. Quae etsi semper ex virtute succidit, quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ti cũ nonnulla inuista patiuntur : eo indorẽ dolorẽ ꝓdeunt. quo ea quȩ sustinent
non loquuntur : Namsi in latas molestias guatranquille dicer& : acmscientia dolor
emanar& : Vulnera enĩ clausa pluscrutiq: quiadũ putredo quae mtronsecus feru&
eicitur ad salutem dolor aperitur: Pleri nimis tacitidũ quorundã malarespici¬
unt & tamen insilentio lingũa p̃munt : qui conspestis uulnerib: usum medicaminis
subtralunt & eo mortis austores funt quorus quod poterant eaere loquendo noluer̃:¬

Expanded text:
ti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent ti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsam ꝑmultilo quius pugna ꝓed int̃ hae sciendũ est. quia cũ pauore nimio
a locutione restringinur. int̃ dumlus quã necesse est intra claustra silentii co¬
artamur : Et dũ linguae uitia incaufugimꝰ. occulte deterioribus implicam᷑.: Nasepe
dũ abeloquio immoderate cõpescimur faue multi loquiũ in cordetoleramus. Vt eo
plus cogitationes inmente ferueant : ꝗillas uiolenta custodia indiscreti silentii an¬
gustat. & plerũq tanto latius diffluun quanto seesse securius aestimant quia forisari¬
p̃hensoribus non uidentur : Vndemens nonũ qua insuꝑbiã tollitur: eosq: quos loquentes
audit quasi onfir mos conspicit : Cũq os corris claudit quantum seuiti i suꝑbiendo ape¬
riat non agnoscit: Linguã &eni pmit icogdionẽ erigit : Et cũse ꝑ neglegentiã mine me c̃si¬
derat : tanto apud se cunctos liberius quan a secretius accudit: Plerũq: aũt nimis taci¬

Expanded text:
 incommoda. --Sed inter haec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat.  Vet. XXVI.  Plerumque autem nimis taci
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eñi heretici inquisitionibus suis uertit :̃ conantur ad sequi sed uctores uideri:
Cũ qi foris ostendi sapientes appetunt : intis ꝑstiltitiã elationis suae uinculis ligantur
Nidest ut contentionũ certamina & quamnt: adedõ quipax nr̃a est loqui paci fice nes¬
ciant atq e pacis negotio rixȩ inuentores fiant. Quibus bene ꝑpaulũ dicitur: Si quis
aũt uidetur contentiosus et̃ nostalem consietudinẽ non halaius. neq ec clesiadei: Nec
uerbis sius auditores sententiam expestat quasi eius uidicio supponiur aquo auditur
Quigitur indistis sius rȩꝓbari metut pseprius deba & aminare quod dicit quatenꝰ
intercor alingiũã aeqͥiqus quidim dis cretusq ar biter salet subtiliter pensens si
restauer bacor of feriq quae utilit̃ susepiens ad auditorum iudiciũ lingia ꝑduçat
Beatus igtu Iol suacortra amios agens sedcontra hereticus r̃a denuntiensp̃¬
cipitatioñ loquentiũ rep̃hendat at qradeorũ mentẽ uerla reculligat dicens

Expanded text:
: « Haeretici in inquisitionibus suis non veritatem conantur assequi, sed victores videri: cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neqverbis suis auditoris sententiam exspectat, quasi ejus judicio supponitur a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reprobari metuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat
Abbreviated transcription (Latin):
dete annentiar : Ac si a ꝑtedicat : Ea quae d sero nequaquã mihi ex austoritate cre¬
dite : sed anuera sint &ratione pensate : Que & si quando dicit quod ratione comp̃lien¬

Expanded text:
dete, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credete, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
depresss. a scatũ patientiat deba anteferrt nepereat : d ad p̃dicandum promptis
amoris inferre iacula ut uicat: Cuus ar maturae sum mã br euter paudus insinuat
dicons: Caritas patiens est bengnaes. Cumuert unũ xutroq defuertt cartas nonẽ
Suudelic& malos aut alsq benignita: tolerons nonamat. aut rur sum sese si ne patientia
a suliens neglegit tolerore quosamat V ergo anolis caritas uerateneatur. neces seẽ qua¬
tenus a benignitati patienta drur sum patientiae benignitas suffragetur. it magnũ
quo ddã incorde nro aedifsiciũ construens & lenignutatis arcẽ patientia solid&: a patientiae
fundata aedificiab enignitas exorn& : Bequs igitur iob pnitus ad patientiã dicit uerũ¬
tam̃ quod coepistis & plete: Benignitate prae ditus adiungat. p̃bete aurem & uidete
anmentiar : Quia uero scã ecdesia & magiserio humilitatis instituta resta quȩ erran¬
tibus dicit non quasi &x austoritate p̃cipit sed ex ratione ꝑ suad&: lene nunc dicitur. Vi¬

Expanded text:
deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum vero unum ex utroque defuerit, charitasdelicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videare. --Quia vero sancta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
Quidergo inter haeo nisi studiose lingua sulnagnai moderaminis libratione frenanda ẽ.
non in solubilit̃ obliganda : neaut laxata nutium defluat aut restricta &iã abutili¬
tate torpescat: Hinc naq: perquendam detur. Sapie is tacebt usq ad tempus at
nimirũ cũ oportunũ considerat. post posita aensura silentii. loquendo quȩ cmngriuot in
usu suȩ utilitatis inpendat. Huic salomonat Tempus tacendi & tepusloquendi
quodbene psal mista considerans. breu postulitine c̃plaxii estele sone di u¬
que goorisuione quaqũã poni obstaculum sedost ubetit. peree edocut quod sꝑdis cipli¬
nam retireri lingua debeat id & neces seate laxinsuatprus s discretum a cnq uetc̃ pori
uox aperiat &rursum congruo tacitur nitis dedat Quad quia uel amicibetti lob.
uel om̃s heretici quorũ lus petiem tenent serie nesciunt uanuetq̃ uerba pferre
ꝑ lubentur: Qua ninirum dicta quedis creprus pondis nons. lalat. aurd leuitatis p¬

Expanded text:
Quid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est diergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes haeretici, quorum hi speciem tenent, servare nesciunt, in ventum verba proferre perhibentur, quia nimirum dicta quae discretionis pondus non solidat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quȩ pͥmisit : In e ꝓressione & iã fatigationis duoꝑtinus subdidit: Ad estuant ẽ
quippemersesuacuos reddidit quia quo magis aeternu refrigeriũ queriur go
magis conspuitur qũauacie pista laboratur: Ad prestolantem laboriosas nostes
subintulitp quia quomagis extermino operis p̃mium quod adsẽquamur inspicimꝰ
curatigilanter x primiunit laboriosas nostes enumeras se diceretur: quia quantũ
quod ꝓ p̃sentium amore tolerabat : Siuero adsolam historiã sequentia uerba pensant᷑.
ꝑhaer ꝓcul dubio animus dolentis x primeur qualiter ꝑdiuersos motus desiderii.
&rursus expestabo uesperã: In noste quippedies queritur. indie uespere desideratur quia
nimirũ dolor non ꝑmittit placere quae ad sun Cunq: mentem ꝑ ex perim̃tũ p̃sentium
ad ficit : semꝑhane quasi consolante desiderio alalia iexpestationẽ tendit: Sed quia & ad¬

Expanded text:
unt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem unt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimuscura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus dolentis exprimitur qualiter per diversos motus desiderii,  exspectat futura. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et af
Abbreviated transcription (Latin):
cõ pletione actionũ agnoscitius ũa frustra mastionibus sudabãtur: Sed quia in sacro¬
eloquio nonnũqũa noꝵ pignorotia ponitur. paulo ad testante quiuentura uct̃asei¬
entibus discipulis dicit : Onsiofili lucis & filii diei ests. nonsiumus noctis neque te¬
conp̃hendat Not est hoc in locixeorũ ꝑsonauoxscãe ȩcclesie accipi qui post ignoran¬
tia suae caliginẽ a damore nesitudinis redeunt & ueritatis radis in lustrati fletib
diluunt quoderrauer̃ Inlumuatus & eñiquisq respicit quãtur pefuert. quod ꝓ¬
psentis uttȩ amore hl fͥruuit : Ineis er goscã ecłea in quibus aduitam reuertitur labo¬
re suũ aestuant seruo &desi deranti fine mercennario comparat dicens Sic̃ : S¬
seruus desiderat umbra & sicut mer cennarius prestolatur finẽ operis sui: Sic ego
habui mensesuauos & nostes laboriosas enumera ulimihi : In comparatione enĩ duo

Expanded text:
completione actionum agnoscitur quam frustra in actionibus sudabatur. completione actionum agnoscitur quam frustra in actionibus sudabatur. eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus dicit: « Omnes vos filii lucis, et filii diei estis, non sumus noctis, neque tecomprehendat . Potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt, quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit, quam turpe fuerit quod praesentis vitae amore laboravit. In eis ergo sancta Ecclesia in quibus ad vitam revertitur laborem suum aestuanti servo et desideranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut cervus desiderat umbram, et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habu
Abbreviated transcription (Latin):
artnus delitenundituiuis aduersa patuntis. laboriosas nostos enumera quatribula¬
tionũ tenebras quasi incaligine iut ȩp̃enos portat : Inhis aut qui& transeuntẽ mun¬
dũ diligiont & tamei contrarietate fargatur simul mensesuacuos&e nostes laboriosas
guste : Nasteauiti ne quiqui dies sodnts menses uacuos habere se ꝑ luabas Mlenssutm
quippe nomine dierum collestio a sumia signatur: Perdiem ergo anaqueqiastio
ex orimipotuit: q mensesaũt astonĩanis innuitur & sȩpe cũ in hoc mundo aliqid
agimus uttanta speialacritate supeñ. hoc ipsam quo daginus uacuũ nom putamus
Sal post qũa ad actio nũ t̃minũ ꝑ irtin nonobtinentes quȩ appetimꝰ laboras se nos
inuanuum dolemꝰ : non solum ignir ues. sed menses uacuos ducimus cũ nos interrens
astionibus sine frustu laboras sẽ. omxastione principiũ sed finẽ pensamus. Cũenila¬
borũs nros aduersitas sequitur uisi uitȩ nr̃ae uacui menses arguuntur. quia &

Expanded text:
riis dediti mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas gustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed ex fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod stephianus contraium ꝑsequentgi austoritatẽ uocis exerere. nec morturus
& pautt dicens: duracer uice & incirumcisi cordibus & auribus uossemꝑ sp̃ũ isco
restitis sicut patresuri &uos Seduia scĩuiri ad uerbatantȩ altitudinis telo¬
ueritatis non aut̃ uitio elationis ilunt: ipsi patenter indicant quifactis dictisq
aliis & quanta humilitate polleant &erga eos quos redar guunt. quanta caritate
ferueant manifestant: Supbia quippe odium generat. humulitas amorẽ: Verba
itaq: quae amore exasperanit : ꝓfecto ⁊ꝓ fonte humuilitatis manant: Quomodoergo
stepbianus ꝓferre increpationem ꝑ elatione potuuit quip eisdem quos increpauerat
ad deceriora crescentibus seq lapi dantibus flexs genilius oraua dicens. Dñe ne
statuas illis hoc peecatũ : Quo mado pidsus cint nugentis suae sacet dote &pti¬

Expanded text:
quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus, vos Spiritui sancto resistitis, sicut patres vestri veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac prin
Abbreviated transcription (Latin):
quidemte nec res pexissem: binoe quod isdemiuirnaamã ad se u oquis diurri¬
bus uenuentem adliostium domus sr & talentorum copia acuestium fulto nonoc cur¬
nit nonianuam domus aperuit : sedilauarł septies inior dane delus s& ꝑnuntiũ iuis¬
se: Unde & isdem naaman iratus rdebat dicens. Putabã quod egrederetur ad me:
Hic est quod petrus cũ tun s accrites ac principos & iam ꝑflugella seuientes eniliũ
nomine loqui pluberent cũ magnatnus austoritate respondit dicens Siiustũ est¬
in conspestudĩ uospotus audire qidm̃ iudicate: Noneñ possumus quae uidim
& audiuimus non loqui H inc est qupaulus cũ residentem contra uertatẽ sac̃ do¬
tum principem cerner&. tumq nister illius alapa ꝑcus siss& non maleditũ ꝓtur¬
batus intulit : seđrepletus spũ liberoce ꝓphecaut dicens Percutia te dis paries de¬
albate &tu sedes iudicans me scđm gem & contralegem iubes ie ꝑcut i: Bonc est

Expanded text:
respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac principes etiam per flagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate responditin conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum residentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
At iones portat: In hac & enim urta quaedam laboric sa sunt. quȩda uicua. quȩdã
uero uacua simul & laboriosa: Arier quippe cmditoris pͥsentis utar tribala¬

Expanded text:
tiones portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam tiones portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vita
Abbreviated transcription (Latin):
Quugitur ꝑ astiones suas p̃sentia nonquer̃ aniudi compendus menses uacuos ducunt:
Nostes quoq: laboriosas tolerant quia aduer sitars tenebras nonsolũ usq: ad inopiam¬
sed sepe usq: ad corporis cruciatũ portant: dipestũ nãq aegestatemq ꝑpetilabo¬
rio sumbonis mentibus non est : Sed cũ usq: adaffistione carius aduer sitas uertitur:
labor ꝓculdubio & doloresentitur. Pot est &iamnon in conuenient̃ intelleggi qđ
ten&. hoctolerat illud &pestat. Nostes uero laboriosas enumerat quia aduersi¬
tates sibi p̃sentis temporis sse inuirtutibus gercendo coaceruat: Namsi pficere
inmente non appetit : minus fortas se aspera quȩ mundis sentit : Quae carien senten
tia siad uocẽ scae ecłe ducitur. intellestus eius pulo subtilius indagatur Ipsa quippe
tin&. Ipsa nostes laboriosas enumerat : quȩ in menbris fortibus multiplices tribula

Expanded text:
Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis menses vacuos ducunt. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis menses vacuos ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usqsed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod aemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes vero laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus ftia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe tinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
patitur indicat quiincoreeribus habundantius. inplagis supra modũ. In mortib:
frequenter fuis setistitr: qui a iudeis adinquies quad ragenas unã minus accepit.
Quiter uirgis cesus ẽ semellapidatuse ernau fragium passus noste & die in ꝓfun¬
domaris fuit quipericula fluminũ latrotũ & genere &gentibus. Inciuitate
sustinuit . Qui ultra uires grauatũ se a seri dicens. Supra modũ grauatisunus
supra uirtutẽ it a ut teder& nos uiuere : A quo modo remunerationis linteo su¬
dorem tanti laboris tergat. Ipse denuntia diens. Nonsunt condignȩ passiones
liuius temporis ad suꝑuenturã gloriã quae reuilalitur inobis: Hinem itaque operis
quasi mer cennarius presto latur. quidũ ꝓuessi remunerationis considerat uile & is¬
tim& quod pened ficiens laborabat : Apte aut suldit᷑: Sic & ego habui menses uacuos¬
rerũ in opia coangustantur. ꝑ amorem dõ inirent & tam̃ uitȩ p̃sentis subsidio egent:

Expanded text:
upra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas unam minus accepit; qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundum maris fuit . Qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, sustinuit : qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: « Supra modum gravati sumus, ita ut taederet nos vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditrerum inopia coangustantur; per amorem Deo inhaerent, et tamen vitae praesentis subsidiis egent.
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ suũ despiciens uitã reluquid : quã uidelic& mortcũ iiumana ce¬
qual ai sue ũ muisi s itas quantus q mobscurttate pauor sit. nullatonus anbndui

Expanded text:
torem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana ctorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana cquanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimu
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatis & luminis quando & perimento nouimus quia & te crum flamma luc&
obscura : tunc edax flamma conburit. quosnunc carnalis delestatio polluit:
Tunc infinite patens infernibaratrũ deuorat : quos nunc in aniselatio & altat
atq: quolib& & uitio luc uolunt atem callidi ꝑsuasoris & pleuer̃ : tunc cũ duce
suo rȩpbi ad tormenta ꝑueniunt: Et qũauis angłoꝵ atq: hominũ longesit
natura dissimilis: una tam̃ poena implicat. quos unus in crimine reatus ligat:
Quodbene adbreuit̃ insinuat ꝓpheta quiait: Ibi assur & omis multitudocius.
& incircuitueius sepulcra illius: Suis nãq assur suꝑbi regis nommisi ille pela¬
tionẽ cadens antiquus hostis & primitur quipeo quod multos adcul pamper¬
trahit cũ cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit : Sepulchra
aut̃ moł tuos tegunt: Et quis alius mortem acrius ꝑtulit. qua &s qui condi¬

Expanded text:
obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui, pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitautem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui condi
Abbreviated transcription (Latin):
possumus suꝑest ut ediuer sodoceamus : Tres quippe he breggentis pueri ꝑ caldei
regis imperium succensis camini ignibus. ligatis manibus pedibusq piestisunt : Quos
tamen cumidem rex in camini incendio miseratus & plorar& in lesis uestibus de¬
qualitas indiuer sauir tute temperata & uestimenta non at tigit : Et uincula in¬
cendit scĩsque uiris & ad inferendũ tor mentũ flamma friguit : & ad solutionis
ministeriũ exarsit : Sicut ergo electis gnis ar dere nouit ad solatium & tamen
ardere ad supplicium nescit : itaediuer sogehennȩ flamma reꝓbis & nequaqua
luc& ad consolationis gratiam : & tamen luc& ad penam. ut damnatoꝵ oculis
ignis supplicii & nulla claritate candeat : & ad doloris cumulũ qualiter crutien¬
tur ostendat : Suid aut̃ mirũ sige hennȩ igne credimus hiabere suppliciũ simul

Expanded text:
possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus dequalitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula succendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul
Abbreviated transcription (Latin):
mento suȩ damnationis affligat: Quod ꝓfecto euuange lioteste colligimus : in quo ueritate
nuntiante diues ille quem amtigit ad ȩterni incendĩi tormenta descendere. quinq: fratrũ
describitur meminis se qui abraham petiit ut ad eoꝵ eruditionẽ mitter& ne illuc eos quan
sui cumulum eum quem dispexerat insinu abraliȩ lazarum tide isuituiut penacres¬
cerãt &uir ele tus qqparuit cur non credendum sit . quod uidere insipplicio eos &iam
quos contradm̃ dilexerat possit : qua ex recolligitur. quod eos quos in ordinate nunc
repbidilgunt miro iudiciior dine secum tunc intor mentis uidebunt : ut pe¬
na ꝓpriae punitionis exager& illa auctori p̃posita car nalis cognatio pari ante ocu
losultione damnata : Ignis itaq: qui in obs curitate crutiat. credendũ est : quia
lumen adtormentum seruat: quod si ad pbare testimonus insua ex pressione non

Expanded text:
mento suae damnationis affligat. Quod profecto hoc eodem Evangelio teste collegimus, in quo, Veritate mento suae damnationis affligat. Quod profecto hoc eodem Evangelio teste collegimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse. Qui Abraham petiit ut ad eorum eruditionem Lazarum mitteret, ne illuc eos quandsui cumulum eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ergo ei ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod in supplicio videre eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalilos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtormenta ꝓperat . & sine fine deficiens durat : Fit ergo miseris morssine morte. finissi ne
fine defectus sine defestu : quia& morsuiuit & finis semꝑ incipit & deficere defectus nescit: Suia
igitur & mors ꝑimit & non &x tinguit dolor cruciat. sed nulla tenus pauorẽ fugat. Flamma
amburit sed nequa quã tenebras decutit : quantũ ꝑnotitiã p̃sentis uitȩ colligitur. supplicia
or dine non habent. quȩ nonsuam ꝑom̃ia qualitatemtenent : Quã uis illic ignis & ad consolati¬
oñe non luc& & tamen ut magistor que at ad aliquid luc& : Nam sequaces quosq: suos sȩcum
intormento rȩpbi flamma inlustrante uisuri sunt : quoꝵ amore deliquerunt : quatenus
quieoꝵ uitã carnalit̃ contrap̃cepta conditoris a mauerant ipsoꝵ quoq: eos interius inaug¬

Expanded text:
per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Sic al., sit ergo miseris mors sine morte, finis sine per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Sic al., sit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit al., discutit: quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque al., quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in aug
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: Mermis eoꝵ non morietur : &ignis eoꝵ non &xtinguetur : Hic flamma quȩ sucten esaiã¬
dit inluminat : illic ut superius uerlus psal mistae docuimus ignis qui cruciat obscurat:
Mic metus amittitur cum tolerariiam coeperit : quod timebatur illic & dolor dilaniat
& pauor angustat: Horrendo igitur modoerit tunc rȩplis dolor cum formidine: flamma
cum obscuritate : Sic sic uidelic& ad ampnatis sentire pondus summȩ equitatis deb& : ut quit
a uoluntate conditoris nequaquã sunt ueriti discrepare dumuiuerent. ineoꝵ quandoq:
interitio ipsa asuis qualitatilius & iamtormenta discordent. Quatenus quo se inpugnent
cruciatus augeant : & cũ ueri gemitus ꝓdeunt. multiplicit̃ sentiantur : Quȩ tamen suppli¬
sicui tamterminus pimiat : quatenus semꝑ sine termino cruciatus uiuat : Eua & ad finẽ

Expanded text:
tum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succentum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut superius verbis Psalmistae docuimus ignis qui cruciat, obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coepit, quod timebatur. Illic et dolor dilaniat et pavor angustat. cum obscuria voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplistinguendo servant, ut sic vitam terminus puniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
sinu qua p̃sentis uttȩ dia nullo modo e⁊pletio. i taliunt aferiess derceisu
tenos ne sia sant ulosurirus mulla contigisia: Auditis uerbis cuelestisordenli
mamors pdtri al sarlestis erigitur . sed resurgente p̃sentis uidꝑ̧ studo ub
iamene cure aggore sepelitur atq int̃ ra cordis ne quaqũa supras pemes¬
men ꝑfict equa dogitationis insinȩ spina denieset Iua udela dosecta ꝑsemie¬
ipsasis uer tasimanu sot otus tatioyus en adue aut dicens. Nolite sollrtti s den anas¬
tinuums Cun tra hane quoq ꝑ paulũ dicitur. Carnis curã nefecerit. sinatien¬
pincentus ued inlus cuna tun ducis ac milttas uet lisagtuose rius quiaontre
al sa miersti fero uul ior tunimus pungitur: cumimea menlar ceratas mautte¬

Expanded text:
aesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio sub terrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spitationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae
Abbreviated transcription (Latin):
sequentium sapientia nasctu: at que haec perdonũ sps quasi primogenita plis profertꝰ
Quae ꝑ festoꝰ sapientia nostra fides est ꝓpheta acltestante quiat. Nisi credideritis nonin¬
tellegetis : Liurie enimurre adintellegendum sapimus cunstis quae condtor dicit
credulitatis nrat fidem prebemus : Indomoer gofratris primogeniti conuiuant un
filii cun urtitos relquȩ epulantur in fide : Quaesi non prona incorde nro gigni¬
tur reliqua quaeque esseboria non possunt. &iam sibona uideantur: Indomo fratris
primogenit fili donuiuartur : dum uurtutes nostrae in habitaculo fider sacro eloqui

Expanded text:
sequentium sapientia nascitur, atque haec per donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloqui
Abbreviated transcription (Latin):
corao dñounter eisquo q uastitit dsitan qua pleremq bonis nostris cogtationibus quȩ
incom dlinostr aduentu sci spusoperante seminantur: antiqus ille callidese nter serte a
nositie ertuinlustrationie siui luminis nobis dep̃ hensi bilem reddit : Proꝑter quadei mox
au quiumn siubitrare cor cernunus firticontrullum cir cum spestione iug lemus. Sui¬
nasinor dlaiper scruitani. q uide ocaisione m ac cusationis nuerare posste aquirere: lor¬
rancr cuit : quia humana corda cir cumuent ut bona tollat & mala mentibus inserat : ut
merta curula niatdiuenulaa ꝑ ficiat : E tper fastos imguitatibus ad parasicios adauen¬
nitarndumunua dnont aons uolas e sed per ambulasie scussert: Quani mrum nequaquam
quar tempat uelociter doserit. sedubi molle cor nuent ili pedemi musere per lualenis
fiuas emin inorando astionis prauȩ uestigia imprimat & & suae iniquitatos sanl qnu¬
dint quos uala replbos retlibie:: diel contrabune bratis iob laudatar er dictur rumcnud

Expanded text:
que assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde nostro, adventu sancti Spiritus operante, seminantur, antiquus ille callide se interserit et contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilemus. nalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acqudum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudat
Abbreviated transcription (Latin):
dieta solidentu: Neta quae agiut borasius uirbus trdbuant. it in securitatis tor pore seduserar
aator ni dinis ac cintione dis soluant sedad ꝓuectus sui custoduam tanto sollertius muglent
quanto se ronter a aduer sariuom stare semꝑ̧ macie temptationũ uident : Qumaut quadas

Expanded text:
dita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, dita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum vide
Abbreviated transcription (Latin):
pollenus aliquoitulio  menserigitur ut sem& psasibi & husterebora quat hales arbi¬
pollemis auar mimirtim bonu antiquus hostis malitiose adtrastare appeti sellate
temptarids nornisi berigne perm̃nt. N dum mens temptatione pulsante. inboruis
deulus gaudibuts coñcutitur. Inbecillitatis siuat debiliate cognita. Inspediuin
adiuitors rabufiius solidetur : Ftq mira dis pensatione piae tatis ut undae ma¬
lianus sustus ceont eme tat ut interimat : Indemisericors conditor. hioc erudiat
bona sis tibi temptanda exterius tribuo. ut tamen ipse noueris quia per seuerantem
mili illum inmenitis radice conseruo Ubi &bene subditur: Egressus que est saar¬
aratie dna liuaphioso quod usq addifestum cordis preualere ne qua quam permittur
e lusus abinttonis oxterius uagatur: Euidiam siurtutes mentis plerum̃ que tbat
eoipsoferis est quoresisterte dõ usq adinter tum bonorum corda nonuul perat:¬
Tantum quippe ontra illa seureperinittitur. in quantum nates se est ut temptatiombuseru¬

Expanded text:
mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, bona sic tibi tentanda exterius tribuo, ut tamen ipse noveris, quia perseverantem mihi illum in mentis radice conservo. Ubi et bene subditur: CAPUT XLV. a per hoc quod usque ad effectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis exterius vacat, quia etiam si vires mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo assistente Deo usque ad interitum bonorum corda non vulneratTantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus eru