comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ada maueris eam. uolueq. habere uxo¬
rem. Introduces indonũ tuani: Quae
rad& caesariem & circumcid& ungues
suos : A deponet uestem inqua capta est:
Sedensq indomo tua. flebit patrem
& matre suam uno mense: & postea
In trabis ad eam. dormiesq cum illa:
Rerit uxor tua: Huius cemodi mu¬
lieris non est maritus. id est dñs uir¬
ginalis : sed meretricem degentium
sordibus ducit uxorẽ: Quod dde omuĩ
anima credentium: possumus dicere:
Si aparua xtate credidit dño: habet sponsũ
dñm uirginalem: Sin autẽ exiudȩis
siue gentilib: & haereticorũ spurcissimis
foecib ad fidei uenerit ueritatẽ. & dete¬
nebris adlucem transiert: habebit
quidem sponsun : sed non uirgineum:
Et de huiuscemodi: hominib: dicitur:
in agipto fracte fuerunt maramȩ tuae:
&ibi deuirginata es . :Perut sacrificium
& libatio dedomo dñĩ: & luxerunt
sacerdotes ministri dni Depopulata ẽ
regio: luxit humus: qm̃ de uastatũ est
triticũ: Canfusum est uinum: elanguit

Expanded text:
adamaveris eam, voluerisque habere uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua . Hujusmodi mulieris non est maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem de gentium sordibus duxit uxorem. Quod et de omni anima credentium possumus dicere. Si a parva aetate credidit Domino, habet sponsum Dominum virginalem. Sin autem ex Judaeis, sive gentilibus, et haereticorum spurcissimis faecibus, ad fidei venerit veritatem, et de tenebris ad lucem transierit, habebit quidem sponsum, sed non virgineum: et de hujuscemodi hominibus dicitur: In Aegypto fractae sunt mammae tuae, et ibi devirginata es . Periit sacrificium et libatio de domo Dsacerdotes ministri Domini. Depopulata est regio, luxit humus: Quoniam devastatum est triticum, confusum est vinum, elanguit
Abbreviated transcription (Latin):
aruerunt: qui confusum est gaudiũ
a filiis hominũ : Lxx: Ab latũ est sa¬
crificium & libatio dedomo dñi: Luge¬
te sacerdotes ministri dñi: qm̃ desola¬
Lugete possessiones pro frumento & hor¬
deo: quia peruit uindemia de agro:
Uinea aruit : & ficus inminutȩ sunt:
Malo gratiatelm & palma. & malũ & om̃a
ligna agri are fata sunt: qm̃ con¬
fuderunt gaudium filii homina
cium & libatio dedomo dñi: Quor
alterũ dsssimila: alterũ de uino f¬
re soliti erant: Id circo luxerunt san¬
dotes qui sunt ministri dñi: Nec suq¬
cus nec libamentis rite calebrati : A¬
xime : quia & decimas quas accipen
consueuerant : Nequaquam oblans
Regio enĩ uniuersa: populatachlꝰ¬

Expanded text:
erunt: quia confusum est gaudium a filiis hominum. LXX: Ablatum est sacrificium et libatio de domo Domini: lugete, sacerdotes ministri Domini, quoniam desolal. ligna: lugete, possessiones, pro frumento et hordeo, quia periit vindemia de agro, vinea aruit, et ficus imminutae sunt: malogranatum et palma et malum et omnia ligna agri arefacta sunt, quoniam confuderunt gaudium filii hominumrificium et libatio de domo Domini: quorum alterum de simila, alterum de vino offerre soliti erant. Idcirco luxerunt sacerdotes, qui sunt ministri Domini, nec sacrificiis, nec libamentis rite celebratis: maxime quia et decimae, quas accipere consueverant, nequaquam oblatae sunt. Regio enim universa 178 populata
Abbreviated transcription (Latin):
qui frustra sibi adplau.¬
dent in episcopali nomine
& in pres biterii dignitate
& non in opere: Vnde
signanter non ait.¬
& õpera sacerdotum
cum sacerdotibus:¬

Expanded text:
qui frustra sibi applaudunt in episcopali nomine, et in presbyterii dignitate, et non in opere . Unde signanter non ait, et opera sacerdotum cum sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
malis &dicere. Nos uolumꝰ seruire
dõ sed ꝓhibem᷑ a regib : datur rex
iustus: quo telante telũ dñi. & popło
seuerante : iuxta irae causa ꝓferat᷑
hierisalẽ : & captiuittite iuda : & uiccoria
nabuchodonosor Dic̃q dñs ꝑprophettum:
Nequaqũa ultra tribuam poemitentiam:
sed a facix terrae uniuersa consumam
Non homo. non iumentũ non uolatilie:.
non pisces maris. remanebunt: Iram
quippe dñi. etiam brutti sentiunt
animalia Et uistatis urbib homͣib¬
q interfeccis : solitudinẽ drantatem bes¬
in quo ortussum solum: ubi p̃ter caelum
&e terrã : & crescentes uepres : & condensaa
silucirũ : cuncca perierunt Hoc autẽ
inquit ꝓphta accidit: quic impiorum
fuit nimia multitudo: Corraent itaique
impii : & disperdentur homines : &erit
solitudo suꝑ faciem terra: Sed & de con¬
summatione mundi. ipsum accipere pos¬
sumꝰ: quod & homines & pecora & uola

Expanded text:
malis, et dicere: Nos volumus servire malis, et dicere: Nos volumus servire Deo, sed prohibemur a regibus, datur rex justus, quoeverante, justa irae causa profertuJerusalem, et captivitate Juda, et victoria Nabuchodonosor. Dicitque Dominus per prophetam: Nequaquam ultra tribuam poenitentiam; sed a facie terrae universa consumam: non homo, non jumentum, non volatile, non pisces maris remanebunt. Iram quippe Domini etiam bruta sentiunt animalia: et vastatis urbibus, hominibusque interfectis, solitudinem et raritatem besin quo ortus sum, solum, ubi praeter coelum et terram et crescentes vepres, et condensa silvarum, cuncta perierunt. Hoc autem, inquit propheta, accidet, quia impiorum fuit nimia multitudo. Corruent itaque impii et disperdentur homines, et erit solitudo super faciem terrae. Sed et de consummatione mundi idipsum accipere possumus: quo
Abbreviated transcription (Latin):
ina a facix terra dic̃ dñs : Congre¬
gons bominẽ & petus: congregatis
ilidia celi & pisces maris. Sruint
impiorum erunt: Et disꝑdã homines
a facie terrae: dicit dñs Lxx: Defectione
deficiat a facie terrae dic̃ dñs: deficiat
homo & iumenta: deficiat uolatilici
cali &pisces maris : & infirmabuntur
translatione addictũ ẽ ꝓquo sim ma¬
chus interp̃tatus est: & scandala cũ
impiis: ut sub audiatur congregabunt᷑
siue deficient Quinta autem xediccio.
& infiriitus cũ impiis defici& Debemꝰ
ergo consuetudinẽ nram sequentes.
primũ historiam texere : &posteri de
sublimiorib dispuctre Extremum
ꝓpe regnũ duarũ tribuum qui uoca¬
bantur iuda & beniamin. sub iosia
fuisse: nulli dubium ẽ. Illo eñ inter¬
fecto: filii eiꝰ qui postea regnauerunt
& nepos. nontam regnasse credendi
sunt: quã ludibrio babiti ab axgyptio
rege &chaldeis. &uanis captiuitatib
mortibq crutiati Quia igitur
popłs poterat se excu sare in regib

Expanded text:
acie terrae, dicit Dominus, congregans hominem et pecus, congregans volatile coeli, et pisces maris: et ruinae impiorum erunt, et disperdam homines a facie terrae, dicit Dominus. LXX: Defectione deficiat a facie terrae, dicit Dominus: deficiat homo, et jumenta: deficiant volatilia coeli, et pisces maris ÷ et infirmabuntur translatione additum est: pro quo Symmachus interpretatus est, et scandala cum impiis, ut subaudiatur, congregabuntur, sive deficient: Quinta autem editio, et infirmitas cum impiis deficiet. Debemus ergo, consuetudinem nostram sequentes, primum historiam texere, et postea de sublimioribus disputare. Extremum quippe regnum duarum tribuum, quae vocabantur Juda et Benjamin, sub Josia fuisse, nulli dubium est. Illo enim interfecto, filii ejus qui postea regnaverunt, et nepotes, non tam regnasse credendi sunt, quam ludibrio habiti fuisse ab Aegyptio rege, et Chaldaeis, et variis captivitatibus, mortibusque cruciati. Quia igitur populus poterat se excusare 676 in regibus
Abbreviated transcription (Latin):
& sacerdotes : quise ineis metu mor¬
tis abscondȩrant : Et in sittibo in qͥt
suꝑ eos qui confidurt in corporibis
faeces uocat: diue peccata: inquibus
paenitus fuerȩ defixi: Qui tollentes
ꝓuidentiam : Nec boni nec malidm̃
auctorẽ eẽ. dixerunt Hoc est qđ
rentur arbitrio: & casu ferrenturꝰ
incerto: In consummatione autem
mundi. quia dies dñi ipsci intlli¬
gitur. scrutabitur dñs hieru salem
idest xccłam suam cum lucerna:
&ulciscetur suꝑ uiros contẽptores:
qui noluerunt suas seruare custo¬
dicis: idest mandata dñi contemp¬
strunt Et in suꝑ ratione se pecca¬
re dicentes. blasphemauerunt in
cordib suis: qđ nibil ꝓdess& bent¬
facere : Nec obesset agere males
quia nec bonorũ oꝑum pͥmium.
nec malorũ poenam restituer&s ds
Recte autẽ hierusalẽ idest aeccła
qua primũ iebus uocatur¬
quod dicitur conculcata
& quando conculcabatus
agentibus & demonũ ludibrio etd
dicta est iebus: postquã coepit

Expanded text:
et sacerdotes, qui se in eis metu moret sacerdotes, qui se in eis metu mortis absconderant. Et visitabo, inquit, super eos, qui confidunt in corporibus suis, faeces vocat, sive peccata, in quibus penitus fuere defixi: qui tollentes providentiam, nec boni nec mali Deum auctorem esse dixerunt: hoc est, quod egerentur arbitrio, et casu ferrentur incerto. In consummatione autem mundi, quia dies Domini ipsa intelligitur, scrutabitur Dominus Jerusalem, id est Ecclesiam suam cum lucerna: et ulciscetur super viros contemptores, qui noluerunt suas servare custodias, id est, mandata Domini contempserunt, et insuper ratione se peccare, dicentes, blasphemaverunt in cordibus suis: quod nihil prodesset benefacere, nec obesset male agere, quia nec bonorum operum praemium, nec malorum poenam restitueret Deus. Recte autem Jerusalem, id est, Ecclesia quae prius Jebus vocabaquod dicitur conculcata , quando conculcabatur a gentibus, et daemonum ludibrium erat, dicta est Jebus, et postquam coepit
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam pati: glorietur cum
paulo : qui exultabat intribulati¬
onib . scͥens quod tribulatio oꝑaret᷑
patientiam: pacientia spem : spes
autẽ non confundat Et erit intẽpo¬
re illo: scruttibor hierł inlucernis:
& uisitabo suꝑ uiros defixos infe¬
cib suis: qui dicunt in cordib suis:
non feci& bene dñs: & non faciet
mtle  lxx. Et erit indie illa: scru¬
tabor hierł cũ lucerna: & ulciscar
suꝑ uiros qui contẽpnunt custodias
suas: &dicunt in cordib suis: non
faci& bene dñs. & non faci& male:
Intẽpore & indie captiuitatis hierł:
uel ababyloniis uel aromanis. qr
dereliquit legem dñi. & impie egit
indm̃ cretitorẽ suum: scrutabitur
dñs cũ lucerna om̃a abscondita
hierusalem: & nullũ inultũ patiet᷑
effugert: Legamꝰ iosephi historias:
&ibi repperiemus scriptũ decloacis
quoq & speluncis. & antris & sepulchris.
ex tractos principes &ereges. &potentes

Expanded text:
Christi contumeliam pati, glorietur cum Christi contumeliam pati, glorietur cum Apostolo, qui exsultabat in 688 tribulationibus, sciens quod tribulatio operetur patientiam, patientia spem, spes autem non confundat . Et erit in tempore illo, scrutabor Jerusalem in lucernis, et visitabo super viros defixos in faecibus suis; qui dicunt in cordibus suis, non faciet bene Dominus, et non faciet male. LXX: Et erit in die illa, scrutabor Jerusalem cum lucerna, et ulciscar super viros qui contemnunt custodias suas, et dicunt in cordibus suis, non faciet bene Dominus, et non faciet male. In tempore et in die captivitatis Jerusalem vel a Babyloniis vel a Romanis quia dereliquit legem Domini, et impie egit in Dominum Creatorem suum, scrutabitur Dominus cum lucerna omnia abscondita Jerusalem, et nullum inultum patietur effugere. Legamus Josephi historias, et ibi reperiemus scriptum, de cloacis quoque, et speluncis, et antris, et sepulcris, extractos principes et reges et potentes
Abbreviated transcription (Latin):
gento Qui sibi inquit indiuitiis
confidebant: & tantais habebant
opes. ut se quasi in uolutos & septos
suis diuitiis astimarent: uel cerce
scđm Lxx. qui erecti erant insuꝑ¬
biã & pauꝑes despiciebant: ira ue¬
niente uastati sunt: Simulq con¬
sidera: qđ non dixerit peribunt
qui erecti sunt argento: sed iam
nunc antequam eis supplicii dies¬
ueniat: in eo ipso qđ suꝑbierant
& semꝑ dethesauris suis cogitabant
ut seruarent eos. perierint : atq cor¬
ruerint: Quod qui intellexerit
putt eum non satis cupere diuitias
in quib nonꝑibunt : sed perierunt
qui erecti sunt: Neq uero aestiman¬
dum eos solos ꝑisse qui argento
erecti sunt: sed iuxta hanc defini¬
dignitaitib : qui infortitudine corpo¬
gore mollicus comã nutrit: uellit
pilos: cutẽ polit: & ad speculum
comitur: Qux ꝓpriae passio & in¬
sania: feminarum est: Siquis
autẽ uult erigi & suꝑbire scã
suꝑbia: erigatur cũ apłs: Quan¬

Expanded text:
gento. Qui sibi, inquit, in divitiis gento. Qui sibi, inquit, in divitiis confidebant, et tantas habebant opes, ut se quasi involutos et septos suis divitiis aestimarent. Vel certe secundum LXX, qui erecti erant in superbiam et pauperes despiciebant, ira veniente, vastati sunt. Simulque considera quod non dixerit: peribunt qui erecti sunt argento; sed jam nunc, antequam eis veniat supplicii dies, in eo ipso quod superbiant, et semper de thesauris suis cogitent et serviant eis, perierint atque corruerint. Quod qui intellexerit, puto eum non satis cupere divitias, in quibus non peribunt, sed perierunt qui erecti sunt. Neque vero aestimandum est eos solos periisse, qui argento erecti sunt, sed juxta hanc diffiniperibit; qui in fortitudine corpoguore mollitus comam nutrit, vellit pilos, cutem polit, et ad speculum comitur, quae proprie passio et insania feminarum est. Si quis autem vult erigi et superbire sancta superbia, erigatur cum apostolis, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ionticescere Et quia peccatũ pecca¬
ut hierł. & ideo in cõmotionem
sata est: popłs dicitur chanaan:
qd interpretatur commotio: Non
eni potest dicere statuit suꝑ petrã
pdes meos: sed incertus & fluctuans.
somꝑ in motu est Vnde & noe uir
es postquã uigilauit esomno. ex ma¬
ediccione nomen in posuit chana an
acens: Miledictus chanaan puer
famulus erit fratrũ suorum: Non
solum autẽ chanaan asfimilartur pec¬
uorib sed ꝓqualitate &
sitate petcati: alius asimi¬
litur pharaoni : alius nem¬
brech giginti Et econtrano ꝑbona
oꝑa atq. uirtutes. quici & uirtutũ
tinera sunt diuersa: ille tipum as¬
sumit abraam: bic morsi s alius
belit: Quã obrem: ab apło dicitur
Emulamini: carismata maiora: qui
uero ꝑfectus est iuxta eam tamen
ꝑfectionẽ quã hunana conditio porest
capere: similitudine signatur di
Dispierunt om̃s inuoluti argento: lxx:
Disperierunt om̃s. qui erecti sunt ar¬

Expanded text:
conticescere. Et quia peccatum peccaconticescere. Et quia peccatum peccavit Jerusalem, et ideo in commotionem facta est, populus dicitur Chanaan, quod interpretatur, 687 commotio. Non enim potest dicere: Statuit super petram pedes meos ; sed incertus et fluctuans semper in motu est. Unde et Noe vir sanctus, postquam evigilavit e somno, ex maledictione nomen imposuit Chanaan, dicens: Maledictus Chanaan puer, famulus erit fratrum suorum . Non solum autem Chanaan assimilantur pectores, sed pro qualitate et diversitate peccati, alius assimilatur Pharaoni, alius Nemrod giganti. Et econtrario, per bona opera atque virtutes, quia et virtutum itinera sunt diversa, ille spiritum assumit Abraham, hic Moysi, alius Eliae; quamobrem ab Apostolo dicitur: Aemulamini charismata meliora . Qui vero perfectus est, juxta eam tamen perfectionem quam humana conditio potest capere, similitudine Dei signatur. Disperierunt omnes involuti argento. LXX: Disperierunt omnes qui erecti sunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
non dixit. qui habitatis in ualle. quha¬
bitatis ingurgustio: sed qui habitats
inpila: Quod sclit& quomode fni¬
menta striente desuꝑ uecet undin¬
tur: ita deporta piscium & depita
setunda & de collib pro niens mios
de curr& exerutus: Pepłum autem
chanaan appllauit populũ iudr¬
Coruia iix̾ta illad quod ligimi
indamhel: Semen dunaandeion
iuda Et ad hierusalem: Pntr iu¬
us amorreus: & mater tua chetga
& in alio loco: Chanaan: inmana
tua stacera iniquiecits: Quodsi uo¬
luriemus iuxta utramq trans lams¬
nem tropologiam texere: itet ali
ululatũ & ad planccũ concitantir
qui in exeremis peccacorũ fȩcibus
habitant : & inscelerũ suorũ ima de¬
mersi dicunt: Infixussum in liino
stos Quod autẽ dicit conticuit:
sit assimilatus est omis populus
dunun: blasphemiam eorum indie
iudioi cessare significat: Et os quod
naltõ posuerant : linguãq ad terrã
is penetrantem  xterno silentio

Expanded text:
non dixit, qui habitatis in valle, qui hanon dixit, qui habitatis in valle, qui habitatis in gurgustio; sed qui habitatis in pila, quod scilicet quomodo frumenta feriente desuper vecte, contunduntur: ita de porta piscium, et de porta secunda, et de collibus proruens in vos decurret exercitus. Populum autem Chanaan appellavit populum Judaeorum, juxta illud quod legimus in Daniele: Semen Chanaan et non Juda ; et ad Jerusalem: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea ; et in alio loco: Chanaan, in manu tua, statera iniquitatis . Quod si voluerimus juxta utramque translationem, tropologiam texere, recte ad ululatum et planctum concitantur qui in extremis peccatorum faecibus habitant, et in scelerum suorum ima demersi dicunt: Infixus sum in limo fectos. Quod autem dicit: Conticuit, sive assimilatus est omnis populus Chanaan, blasphemiam eorum in die judicii cessare significat, et os quod in altum posuerunt, linguamque ad terram usque penetrantem, aeterno silentio
Abbreviated transcription (Latin):
remanserint: Uel certe infine
mundi & in consummatione : lu¬
gebunt a porta piscium prima: qui
suum baptisma non seruauerunt:
Lugebunt a scđa: qui non egerunt
dignã ꝓpeccatis pocnitentiam : Et
erit magna contritio suꝑ colles:
qui nec peccatis incuruati sunc ut
ra deplorarent: Perhas enĩ duas
portas. baptismi & poenututiat:
in hierusalẽ id est in aeccła dĩ:
uel introitus uel reditus est: s
Vlulate habitatores pilȩ: Conticuit
om̃is popłs chanaan: lx x: Plan¬
gite qui habitatis concisam: quia
a similatus est om̃is popłs chanaan
P ila quae haebraica eicitur oricħ¬
a mori: non ꝑ breuẽ sillabam
primam legenda est: nec cp̃cu¬
pãn putemꝰ : sed ꝑ productam
Vt de pila sciamus dici. inqua.
frumenta tunduntur: uas
concauum & medicorũ aptum
solent: Dicat aliquis mlleris se st
semel descriptio est capte urbis lde
nunc idem descriptionis ordo seruar
Ade ululatu dicitur eorõ quiiuho
inualle siloȩ : Et pulcdre scrpten

Expanded text:
remanserint. Vel certe in fine remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum baptisma non servaverunt; lugebunt a secunda, qui non egerunt pro peccatis dignam poenitentiam. Et erit magna contritio super colles, qui nec pro peccatis incurvati sunt ut ra deplorarent. Per has enim duas portas baptismi et poenitentiae in Jerusalem, id est, in Ecclesiam Dei vel introitus vel reditus est. 686 Ululate, habitatores pilae: conticuit omnis populus Chanaan. LXX: Plangite qui habitatis concissam: quia assimilatus est omnis populus Chanaan. Pila quae Hebraice dicitur MACHν ὅλμον, non per brevem syllabam prima legenda est, ne σφαῖραν putemus, sed productam, ut de pila sciamus dici, in qua frumenta tunduntur, vas concavum, et medicorum aptum solent. Dicat aliquis intellexisse ssemel descriptio est captae urbis, enunc idem descriptionis ordo servatur, et de ululatu dicitur eorum, qui habitant in valle Siloe. Et pulchre Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tam gandici peccata fecimꝰ. ut
montib conparentur: colles con¬
triti sunt: in diabolo autẽ & angłis
eius: excelsa montiũ c̃teretur :
Multi putant iuxcti historiam qđ
ad ababyloniorũ tẽpora non retu¬
limus: intellegendum eẽ. depri¬
mo saluatoris aduentu: quando
ꝓpt̃ peccata nimia &clamorem
popłi concrepantẽ: sanguis cius
suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os: cirũda¬
ta ẽ ab exertu hierł: & aduob
ursis uespasiano scilic& &tito:
in ridentium puerorũ turba
consũpta est Quaȩ quidem
intellegentia : magis fidei nr̃ae
conunit Sed ita: ut sciamꝰ &
priori historiae posse congruere:
Vel certe priorẽ captiuitatem:
tipum eẽ. secunde: & ꝑfecte
euersionis hierł: Nec non & hoc
anĩ aduertendum : quia ad¬
dagim manifeste in haebreo¬
non portam conpungentium : sed
portim piscium sonat: Allegorica
herł : ꝑ quã inferentur boni pices:
qui amalis fuerint stparati. &eluge¬
bunt ceteris introeuntib : qui foris

Expanded text:
tam grandia peccata fecimus, ut tam grandia peccata fecimus, ut montibus comparentur, colles contriti sunt. In diabolo autem et angelis ejus, excelsa montium conterentur. Multi putant juxta historiam quod ad Babyloniorum tempora retulimus, intelligendum esse de primo Salvatoris adventu, quando propter peccata nimia, et clamorem populi concrepantem: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , circumdata est ab exerciursis, Vespasiano videlicet et Tito, irridentium puerorum turba consumpta est . Quae quidem intelligentia magis fidei nostrae convenit, sed ita ut sciamus et priori historiae posse congruere, vel certe priorem captivitatem typum esse secundae et perfectae eversionis Jerusalem. Nec non et hoc animadvertendum quia ADAGIM   manifeste in Hebraeonon portam compungentium; sed portam piscium sonat allegorice, lem, per quam inferuntur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris
Abbreviated transcription (Latin):
euscus dicerũ sessurus est & aperi¬
adi bibsi: & pandendx. conscienti¬
r singulorĩa: Tunc implebitur
erdimoris aporta conpungentiũ :
is nr̃os: &omis pompa & imago
itquorũ scclerũ & uitiorũ atq̃. lux¬
me ꝑferctia inaedium: Tunc illud
it uere : qđ scriptũ est Ecce homo
lnra eius ante faciem eius Tor¬
pbit igitur eum conscientia: &
pstquam conpuntus clam auerte
aprima oculorũ porta: ululabit
hum a setumda : quas aures in telligere
posumus : Perlios enĩ uel maxi sensus.
qub unitia inlcipsa fuerant: corumꝰ
penai seutitur: Quando cernimꝰ quod
stcumꝰ. & sermone docti totũq audiens
ordinẽ peccatorũ : inululatũ compel¬
excelsũ: & ꝓpt cecitatẽ & surdas aures:
ignorabatur a nobis: Vel certe cũ
uerba sublimia a eruditio de excelso
ueniens. conter& nos atq c̃fring&.
Roꝑe cõplebitur Rugiebam:
agemitu cordis mei Vt sit sacrifi¬
cium dño sp̃s contribulatus: in
nobis qui homines sumus Et non

Expanded text:
dierum sessurus est, et aperiendi libri, et pandendae conscientiae singulorum: tunc implebitur vox clamoris a porta compungentium . los nostros, et omnis pompa et imago antiquorum scelerum et vitiorum atque luxuriae proferetur in medium. Tunc illud erit verum quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ante faciem ejus. Torquebit igitur eum conscientia, et postquam compunctus 685 clamaverit a prima oculorum porta, ululabit etiam a secunda, quam et aures intelligere possumus. Per hos enim vel maxime sensus, quibus vitia illapsa fuerant, eorum poena sentietur, quando cernemus quod fecimus et sermone docti, totumque audientes ordinem peccatorum, in ululatum compelexcelsum, et propter caecitatem et surdas aures ignorabatur a nobis. Vel certe cum verba sublimia et eruditio de excelso veniens, conteret nos atque confringet, et opere complebitur: Rugiebam a gemitu cordis mei , ut sit sacrificium Deo spiritus contribulatus ; in nobis, qui homines sumus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
intriteseius: uariis se peccatorĩ ope¬
ruerunt uestimentis : &egressi de
erit indie illa dicit dñs: uoxdi¬
moris a porti piscium: &ululatꝰ
a secunda. & contrictio magna acd¬
lib xx Et erit milla die dic
dñs : Uox clamoris deporta con¬
pungentium. & ululatus a setindi
& contrictio magna Acollib In
die hostix dnĩ quando extendene
exercitꝰ: erit uox clamoris a pota
piscium: & ululatus a secumnda d
contrictio magna a collib Portm
piscium eam uocabant: que dos¬
polim ducit & iopen: &uicimos
mari erat. Inter cunctas unas he¬
rusalẽ dequa &etras referi: lat
uero piscium: edificauerunt flo
asnaa: ipsi texerunt eam: Na
tuerunt ualuas eius. & seras Auetas
Quod autẽ ait & ululitus a seci
secundi murz in eodem dimat
portam significat : degia ineg¬

Expanded text:
intrinsecus, variis se peccatorum operuerunt vestimentis, et egressi de erit in die illa, dicit Dominus, vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. LXX: Et erit in illa die, dicit Dominus, vox clamoris de porta compungentium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. In die hostiae Domini quando extenderitexercitus, erit vos clamoris a porta piscium et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. Portam piscium eam vocabant, quae Diospolim ducit et Joppen, et vicinior mari erat inter cunctas vias Jerusalem, de qua et Esdras refert: Portam vero piscium aedificaverunt filii Asnaa, ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas, et seras et vectes . Quod autem ait, et ululatus a secunda, secundi muri in eodem climate portam significat, de qua e
Abbreviated transcription (Latin):
qt sellam fli checue filii ara as c̃¬
. huetł insccunda: Contritionẽ
s tagnii acolłib: de monce sron
ul siore urbis parte lo quitir:
Qasu altiora & ar̃x ciuititis fuerint
usuita: facilior est inꝑna descen

Expanded text:
 Sellum filii Tecuae, filii Araas citabat in secunda . Contritionem autem magnam a collibus, de monte Sion et excelsiore urbis parte loquitur quia cum altiora et arx civitatis fuerit occupata, facilior est in prona descen
Abbreviated transcription (Latin):
a solis lumen recedẽ ab lneił
tat clecci di: tunc inlucerna
enonis sui atq rationis omã uitia
sitabitur dñs in bierusalẽ: & in
dum ꝓfer& : &de ocioso quoq ũ bo¬

Expanded text:
 solis lumen recedet ab Jerusaetiam electi Dei : tunc in lucerna sermonis sui atque rationis omnia vitia scrutabitur Dominus in Jerusalem, et in medium proferet, et de otioso quoque
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii dies. quia adc̃parationem
xternitatis omne huius słi tempis
breue ẽ siue exitus singulorõ : tmta
om̃s &sileant. nefticies dñi dequa sc̃ ar¬
signatũ ẽ. suꝑ nos lumen uultus di
dñe : peccatorũ fenũ stipulã lignas
consumat: Preparauit enĩ dñs hobi¬
am suam. totum leuiticr misttnum:
quando ꝑ ignẽ & effusionẽ sanguinsꝰ
& ueram oblationẽ : salui fient qu
saluandi sunt : & scificabunt᷑ uorat
Quidam de nr̃is diem dñi. &hstuim
eius & scĩficationẽ uocatorũ. in ad¬
uentũ saluatoris intellegunt: quindo
dñi : uisitabo suꝑ principes & super
filios regis : & suꝑ om̃s qui indutisur
ueste peregrina Et uisi tabo supt

Expanded text:
udicii quia ad comparationem aeternitatis omne hujus saeculi tempus breve est sive exitus singulorum: timeant omnes, et sileant, ne facies Domini de qua saSignatum est super nos lumen vultus tui, Domine  peccatorum fenum, stipulam, ligna consumat. Praeparavit enim Dominus hostiam suam, totum Levitici mysterium, quando per ignem et effusionem sanguinis, et veram oblationem salvi fient, qui salvandi sunt, et sanctificabuntur vocati. Quidam de nostris, diem Domini et hostiam ejus, et sanctificationem vocatorum, in adventu Salvatoris intelligunt, quando Domini, visitabo super principes, et sufilios regis, et super omnes, qui induti sunt ueste peregrina, id est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uos xp̃m iħm. & induite uos uiscera
miscđa : bonitatis. humilitatis.
mansuetudinis. patientiae : & cetera
inqͥb p̃cipitur ut induamur nouo
homo celesti : iuxta creatorem nr̃m
& proiciamꝰ indum̃tum ueteris hominis
ũi oꝑib eius Cũ ergo debeamus tali
homine Et indutus ẽ maledictione:
sic̃ uestimento Uindicabit quoq
dñs manifestissimx in aduentu suo.
deberent. eiecer̃ se ob conuersationẽ
pessimã: & traditi satanxe uesantur
in uestibulis : immo nec inuestibulis.
sed ante uestibula qđ significantius
oñs uindicabit. qui uariis inqͥtatib
atq peccatis implent aeccłam: et
impictatib: atq mendatio: & miscens
sanguinis sanguinẽ: Quod si uolue¬
rimus hoc ipsũ accipere suꝑ anima¬
rũ singularũ principes. & domum

Expanded text:
nduite vos viscera nduite vos viscera misericordiae, bonitatis, humilitatis, mansuetudinis, patientiae , et caetera. In quibus praecipitur, ut induamur novo homine coelesti, juxta Creatorem nostrum, et projiciamus indumentum veteris hominis cum operibus ejus . Cum ergo debeamus talibhomine: Et indutus est maledictione sicut vestimento . Vindicabit quoque Dominus manifestissime in adventu suo, deberent, ejecerunt se ob conversationem pessimam, et traditi Satanae versantur in vestibulis, immo nec in vestibulis, sed ante vestibula: quod significantius nes vindicabit, qui variis iniquitatibus atque peccatis implent Ecclesiam, et impietatibus atque mendacio, et miscent sanguinem sanguini. Quod si voluerimus hoc ipsum accipere super animabus singulorum, principes et domum
Abbreviated transcription (Latin):
diob Non defici& princeps dciuda.
neq dux defemorib eius: donec ueniat
cui repositũ est : & ipse erit expectatio
gentium Post hostiam enĩ dñi: abla¬
tũ est regnũ aiudxis: & suꝑ om̃s inquit
qui induti sunt uestimentis alienis:
qui recesserunt aꝓtectione & indum̃to
dĩ: & suo errore cooꝑti sunt Et ulciscar
suꝑ om̃s manifesta. qui sunt inuestibuelis:
hoc est qui egressi sunt deteplo dĩ:
Et cũ deberent ẽt̃ intrinsecus: propter
peccata sua egressi sunt foras: & de
xccła dñi recesserunt: Inplentes tẽplũ
cius impietate & dolo hoc intellectũ
sit: inprimo saluatoris aduentu
Qui autẽ de consum mationę mundi.
qđ illo tempore uisit& dñs suꝑ princi¬
pes & suꝑ pastores. qui lac de ouibus
comedunt. lanasq tondentes. ñcu rant
de contrictione gregis : & suꝑ filios
regis qui uctitant xp̃ianos: & quod
regis xp̃i sint filii gloriantur: et
suꝑ om̃s qui induti sunt uestibus ali
in baptismo. luxta illud Induite

Expanded text:
rinceps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . Post hostiam enim 683 Domini ablatum est regnum a Judaeis. Et super omnes, inquit, qui induti sunt vestimentis alienis, qui recesserunt a protectione et indumento Dei, et suo errore cooperti sunt. Et ulciscar super omnes manifeste qui sunt in vestibulis, hoc est, qui egressi sunt de templo Dei: et cum deberent esse intrinsecus, propter peccata sua egressi sunt foras, et de Ecclesia Dei recesserunt, adimplentes templum ejus impietate et dolo. Hoc intellectum sit in primo Salvatoris adventu. Quia autem de consummatione mundi quod illo tempore visitet Dominus super principes, et super pastores, qui lac de ovibus comedunt, lanasque tondentes, non curant de contritione gregis, et super filios regis qui se jactant Christianos, et quod regis Christi sint filii, gloriantur: et super omnes qui induti sunt vestibus aliein baptismo, juxta illud: Induite
Abbreviated transcription (Latin):
ncũ quordam fastu & dignitatis
lpolio: gradus tẽpli & scũarii lim̃
itendunt: Porro ineo ubi nos inter¬
pitatisumꝰ. qui arroganter ingredi¬
utur suꝑ limen: potest legi scđm
lox istoricae. sentiendũ est Vindici
hsuꝑ eos qui iuxtti regnorũ pͥmum
bt̃a. non calcant lim̃ idolorũ. suꝑ¬
ltonib seruientes: qui repleuerun
du: sed iniquitate & scelere : & omi
mdatio: ut aderrorem religionis.
quitis quoq in sub iectos. & ad ꝑximos
nndatiũ iungeretur: Sed quia
end tropologicae exponere cxpimꝰ.
ustabit dñs in aduentu & passione
Nlutoris. idest indie hostiae filii
u: suꝑ pontifices & sacerdotes po¬
pali udaici : & suꝑ domũ regiam

Expanded text:
qui cum quodam fastu et dignitatis supercilio, gradus templi et sanctuarii limen ascendunt. Porro quia in eo ubi nos interpretati sumus, qui arroganter ingrediuntur super limen, potest intelligi hoc historice sentiendum est, vindicabo super eos, qui juxta Regnorum primum librum non calcant limen idolorum, superstitionibus servientes, qui repleveruntcultu, sed iniquitate et scelere et omni mendacio, ut ad errorem religionis iniquitas quoque in subjectos et in proximos mendacium jungeretur. Sed quia semel et tropologice exponere coepimus: Visitabit Dominus in adventu et passione Salvatoris, id est, in die hostiae Filii sui super Pontifices et Sacerdotes populi Judaici, et super domum regiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cata fugientem: Siquis autẽ uoluerit
iuxta interpretationẽ nominum
iude & hierusalẽ : suꝑ animã unius¬
cuiusq hoc ipsum intellegere: non
errabit: quod auferat dñs uniuersa
quae diximꝰ uel in consummatione
mundi: uel insingulorũ exitu qͣn¬
do audient: Stulte. hac nocte au
se uctat. & aufer& atq disꝑd& de
tali hierusalem omnem suꝑbiam.
& fulsos indmn cultus. & uariorum

Expanded text:
luerit juxta interpretationem nominum Judae et Jerusalem super anima uniuscujusque hoc ipsum intelligere, non errabit, quod auferat Dominus universa quae diximus, vel in consummatione mundi, vel in singulorum exitu, quando audient: Stulte, hac nocte aufre jactat, ut auferat atque disperdat de tali Jerusalem omnem superbiam, et falsos in Deum cultus, et variorum
Abbreviated transcription (Latin):
hie zechihel. & regnorũ quartus
liber : statuam bahal quã imaginẽ
zeli dñs uocat : statuerint Et in
eodẽ sanc cuano: idola & dm̃ parit̃
uenerati sint Vnde signanter
idolorũ sacerdotes. non sacerdotes:
sed te MENrtoc: id est edituos
uel fanaticos appellauit. quohabrace
dicitur acchuatario: & edicuos erg
& sacerdotes quondam dĩ. & eos quin
dogmatib ad orabant militium celi
solem &lunam & astra reliqua. dgu
iurabant in nomine dñ i. & in nomin
idoli amminitarũ melcom. queda
Lxx. in regem uersum est: aust r

Expanded text:
Ezechiel, et Regnorum quartus Ezechiel, et Regnorum quartus liber ostendit statuam Baal, quam imaginem Zeli Dominus vocat, statuerint, et in eodem sanctuario idola et Dominum pariter venerati sint . Unde signanter idolorum sacerdotes, non sacerdotes, sed τεμενίτας, id est, aedituos, vel fanaticos appellavit , quod Hebraice dicitur ACCHUMARIM  . Et aedituos ergo et sacerdotes quondam Dei, et eos qui in domatibus adorabant militiam coeli, solem et lunam et astra reliqua, et qui jurabant in nomine Domini, et in nomine idoli Ammonitarum Melchom quod a LXX in regem versum est aufer
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sacerdotib : & eos qui ad orant suꝑ
tecta militiam celi : & adorant
& iurant in dño: & iurant in melchõ.
& qui auertuntur de postergo dr
manũ meam suꝑ iudam & suꝑ om̃s qui
habitant hierusalem. & auferam de loco
hoc nominai bahalim : & nomina sa¬
cerdotũ cũ sacerdotib &eos qui ad orant
suꝑ tecta milsam cali: & eos qͥ iurant
indño & iurant in rege suo: & eos qui
dñm: Post impiorũ ruinas. & in iquorũ
ablationẽ a facie terrae: consequent̃
auersum iudã &aduersum hierusalẽ:
ex ꝑsona dĩ dicitur Et extendetm
manũ meã suꝑ iudam: & suꝑ om̃s ha¬
bitatores hierusalẽ Extensio quippe
manus: gestũ ꝑxucientis ostendit Et
disꝑdã deloco hoc reliquias bahal:
bahalim penitus eradenda sint: sed
decade hostium remanserant. IN
iuda & hierusalẽ se comininetur
auferre Nomina quoq edituorũ
cum sacerdotibus: quia intantam
iudas & benamin uenerant impie¬
tatẽ : ut intẽplo di iuxta qđ scribit

Expanded text:
os qui adorant super tecta militiam coeli, et adorant et jurant in Domino, et jurant in Melchom: et qui avertuntur de post tergum manum meam super Judam, et super omnes qui habitant Jerusalem: et auferam de loco hoc nomina Baalim, et nomina sacerdotum cum sacerdotibus, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, et eos qui jurant in Domino, et jurant in rege suo, et eos qui Dominum. Post impiorum ruinas, et iniquorum ablationes a facie terrae, consequenter adversus Judam et adversus Jerusalem ex persona Domini dicitur: Et extendam manum meam super Judam et super omnes habitatores Jerusalem extensio quippe manus gestum percutientis ostendit: et disperdam de loco hoc reliquias Baal: Baalim penitus eradenda sint; sed de caede hostium remanserant in Juda et Jerusalem, se comminetur auferre. Nomina quoque aedituorum cum sacerdotibus, quia in tantam Judas 679 et Benjamin venerant impietatem, ut in Templo Domini juxta quod scribit
Abbreviated transcription (Latin):
slentam pollicentes: referunt
adortus stellarũ & obcubitus: &
natbematicorũ sequuntur errores
eos qui adorant dñm & melchomꝰ:
su seculo pariter & dño putant
posse seruire : & duobus dominis
satis facere dõ & mammone Qui mili¬
tantes xp̃o. obligant se negotiis secu¬
larib : & eandẽ imaginẽ offerunt dõ
&caesari Et cũ xp̃i sacerdotes eẽ. se
dicint. filios suos conseerant melchõ
idest regi suo Recce enĩ regem

Expanded text:
scientiam pollicentes, referunt scientiam pollicentes, referunt ad ortus stellarum et occubitus, et mathematicorum sequuntur errores, et eos qui adorant Dominum et Melchom, qui saeculo pariter et Domino putant se posse servire, et duobus dominis satisfacere, Deo et mammonae: qui militantes Christo, obligant se negotiis saecularibus, et eamdem imaginem offerunt Deo et Caesari, et cum Christi sacerdotes se esse dicant, filios suos consecrant Melchom, id est, regi suo . Recte enim habent
Abbreviated transcription (Latin):
qui adorant &iurant in dño: &uras
in melchom: & disꝑdam eos quiaut¬
tuntur siue declinant de postergo dii
& qui nonquerunt eum siue nomit¬
nent Uertuntur autẽ postergũ dĩ
in melchom: & ad orcuit militiam
cali: & uenerantur bahal idolum
sidoniorũ Huc usq: historiae
sensus expositus est: Videtimus
multiplicata fuerit iniqutas
isꝓhierusalẽ etdesum quae ex pacc
omina bahalim qđ interpretatur
n siblimiorib: Auferet autẽ dñs no¬
una uane gł ie. & ad mirationis fal¬
sx quae uersitur in aecclesia: inqua
uxta iacobũ honoratur anulum
uireum habens : & contẽpnitur
piuꝑ: cũ ad aduentũ iudicis & se¬
nicoris : & in commune omnium
diutũ ples uniuersa consurgit : &
ũsicerdotib : sed nomina quitan¬
ĩ modo falsa nomina preferunt
intatũ & malis operib sua no¬
nna descruunt: Et eos qui adorant
iptecia militiam caeli: qui eleran¬
dr aduersum scientiam dĩ: Romẽ
quod gentur inseculo: fictam sib

Expanded text:
qui adorant et jurant in Domino, et jurant in Melchom, et disperdam eos qui avertuntur, sive declinant de post tergum Domini, et qui non quaerunt eum, sive non retinent. Advertuntur autem post  Al. de in Melchom, et adorant militiam coeli, et venerantur Baal idolum Sidoniorum. Hucusque historiae sensus expositus est: videamus multiplicata fuerit iniquitas, et et super Jerusalem, Ecclesiam quae ex pace nomina Baalim, quod interpretatur in sublimioribus. Auferet autem Dominus nomina vanae gloriae et admirationis falsae, quae versantur in Ecclesia, in qua juxta Jacobum, honoratur annulum aureum habens, et contemnitur pauper, 680 cum ad adventum judicis et senatoris, et in commune omnium divitum, plebs universa consurgit, et cum sacerdotibus, sed, nomina: qui tantummodo falsa nomina praeferunt dignitatum, et malis operibus sua nomina destruunt, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur adversus scientiam Dei; et omne quod geritur in saeculo, fictam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ne de terra oritur & dicit. ego sum
uermis & non homo : percus sit um¬
braculum. quod desertum auxilio
dei. omnem uirorem perdidit:
Crecepitq dñs uento calido & uren¬
ti: dequo ꝓ phetutur in oseȩ : Ad
le mori in baptis mate cum israele.
ut lauacro retipiut humoron
quem in negatione perdi dera
Unde & petrus: arentibus loqatar
iudeis: Penitentiam agite.
& baptizetur unus quisꝗ i nomio¬

Expanded text:
ne de terra oritur, et dicit: Ego sum ne de terra oritur, et dicit: Ego sum vermis et non homo percussit umbraculum, quod desertum auxilio Dei omnem virorem perdidit. Praecepitque Dominus vento calido et urenti, de quo prophetatur in Osee: Adducle mori in baptismate cum Israele, ut in lavacro recipiat humorem, quem in negatione perdiderat. Unde et Petrus arentibus loquitur Judaeis: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque ves
Abbreviated transcription (Latin):
autem minui: Animcil paruum
infirmus habens alas. de terra qui¬
dem consurgens: sed altius non
ualens auolare. Ut plus sit quam
reptile: & tamen auibus non eque¬
tur Eit parauit deus uermem
as censu di luculi in crastinum: &
pertus sit hederam & exaruit:
Et cumortus fuisset sol: precepit
moreretur: & ait Melius est mͥ
mori: quam uiuere Lxx. Et prece¬
pit deus uermi in crastinum & per¬
cussit cu curbitam: & areftictti est:
S tatimq ut ortus est sol: precepit ds̃
sp̃ui ardoris urenti. & percussit sol
super capud ionae: & angustictus
est. & teduit eum animę suae &
dixit: M elus est michi mori: quã
uiuere: Antequã oriretur sol iusti¬
ciae. uirens erat umbraculum: &
non arebat israel: P ostquam ille
surrexit. & tenebre niniuiti cae
eius luce dis cussȩ sunt. paratus est¬
uermis in crastinum as censione di¬
luculi: de quo uicesimus primus
psalmus in stribitur. ꝓassumptione
matutina : Et qui absq ullo semi¬

Expanded text:
autem minui : animal parvum, autem minui : animal parvum, infirmas habens alas, de terra quidem consurgens, sed altius non valens avolare, ut plus sit quam reptile, et tamen avibus non aequetur. Et paravit Dominus vermem ascensione diluculi in crastinum, et percussit hederam, et exaruit: et cum ortus fuisset sol, praecepitmoreretur, et dixit: Melius est mihi mori, quam vivere. LXX: Et praecepit Deus vermi mane in crastinum, et percussit cucurbitam, et arefacta est: statimque ut ortus est sol, praecepit Dominus spiritui ardoris urenti, et percussit sol super caput Jonae, et angustiatus est, et taeduit eum animae suae, et dixit: Melius est mihi mori, quam vivere. Antequam oriretur sol justitiae, virens erat umbraculum, et non arebat Israel: postquam ille surrexit, et tenebrae Niniviticae ejus luce discussae sunt, paratus vermis in crastinum ascensione diluculi de quo vicesimus primus psalmus inscribitur: Pro assumptione matutina; et qui absque ullo semi
Abbreviated transcription (Latin):
saluctoris: ne penitus propter
linquamus sic referri potest: ut
llud com memoremus esaiȩ : Relin¬
quetur filicision. sicut tabnaculũ
nuinea: & uelut casula in cucu¬
merario. quei siciuittis quȩ ob pug¬
sacur: Eit dicamus: quia in alio¬
loco scripture cu curbitam non in¬
uenimus. quod ubi cucumis nasci¬
tur : ibi nasci soleat eu curbita: Et
is rael huic generi comparatum.
quod quondam ꝓtexerit ionam sub
umbra sua. conuersionem gentiũ
prestolantem. &t non paruam̃ letici¬
am tribueret: & fticiens umbracu¬
lum & ttib̾naculum potius quã
domum: Habens tectorum imagi¬
nem: domorum non habens fun¬
damenta: Porro cicẽioñ nostra
arbus cula modica cito consurgens
mittentis in terram. & conantis qui¬
dem in ex celsa sustolli: sed altitu¬
dinem cedrorũ dei & abietum non
equantes: Quod mi hi uidentur
& lo custe significare quibus uesce¬
batur io hañnes: qui dicit subtipo
is raelis: Illum oportet crescere: me

Expanded text:
Salvatoris, ne penitus propter Salvatoris, ne penitus propter linquamus, sic referri potest, ut illud commemoremus Isaiae: Relinquetur filia Sion sicut tabernaculum in vinea, et velut casula in cucumerario, quasi civitas quae expugnatur . Et dicamus quia in alio Scripturae loco cucurbitam non invenimus, quod ubi cucumis nascitur, ibi nasci soleat et cucurbita. Et Israel huic generi comparatum, quod quondam protexerit Jonam sub umbra sua conversionem gentium praestolantem, et non parvam laetitiam tribuerit ei faciens umbraculum et tabernaculum, potius quam domum, habens tectorum imaginem, domorum non habens fundamenta. Porro CICEION nostra arbuscula modica, cito consurgens, 427 mittenti in terram, et conanti quidem in excelsa sustolli; sed altitudinem cedrorum Dei et abietum non aequanti. Quod mihi videntur et locustae significare, quibus vescebatur Joannes, qui dicit sub typo Israelis: Illum oportet crescere, me
Abbreviated transcription (Latin):
rem. & intra paucos dies quã her¬
bã uideras. arbus culã suspicis
Unde & nos et tempore quo ints¬
pretabamur ꝓphectis. uolumus
id ipsum hebreȩ lingue nomen
ex primere : quia latiñus scrmohua
speciem arboris non habebti sida
muimus grãmaticos. ne mudits
licentiã commencandi aul leh
as indiae. uel montes bocaa
ut istiuis modi quedam portenta
insingerent S ecutiq sumus
ietres trans latores qui & ipsi
lederam in terpretuti sunt: que
suim quod dicerent: non habeban.
Isuticimus ergo historiaĩ. & ante
nsticos intellectus: solã litterã
entilemus: Cucurbitti & hedera
huus nature sunt. ut per terram
nptent. & absq furcis. uel ad mini¬
cus quibus innituntur. altiorti
in appeccunt: Q uomodo igitur ig¬
iorante prophetti. cucurbitti iñ
ina nocte consurgens umbra cu
uitem cum in portu suo subito mi¬
iulum prebuerit. & potentiam
ainderit dei. in ꝓtectione uiren¬
il umbraculi: naturã suam secu
ast: Ad personã uero domini

Expanded text:
rem, et intra paucos dies quam herrem, et intra paucos dies quam herbam videras, arbusculam suspicis. Unde et nos eodem tempore quo interpretabamur prophetas, voluimus idipsum Hebraeae linguae nomen exprimere, quia sermo Latinus hanc speciem arboris non habebat; sed timuimus grammaticos, ne invenirent licentiam commentandi: et vel bestias Indiae, vel montes Boeotiae, aut istius modi quaedam portenta confingerent, secutique sumus veteres translatores, qui et ipsi hederam interpretati sunt, quae enim quod dicerent, non habebant. Discutiamus ergo historiam, et ante mysticos intellectus, solam litteram ventilemus. Cucurbita et hedera hujus naturae sunt, ut per terram reptent, et absque furcis vel adminiculis, quibus innituntur, altiora non appetant. Quomodo igitur, ignorante propheta, cucurbita in una nocte consurgens umbraculuutem cum in ortu subito miraculum praebuerit, et potentiam ostenderit Dei in protectione virentis umbraculi, et naturam suam secuta est. Ad personam vero Domini
Abbreviated transcription (Latin):
loco quidã cantherius de antiquis¬
simo genere corneliorum. siue ut
ipse iactut de stirpe asinii pollio¬
nis. dudum rome dicitur mȩ ac¬
cusas se sacrilegii: quod ꝓcucurbi¬
ta hederam trans tulerim: łimu¬
it uidelicet. nesi ꝓ cu curbitis he¬
dere nascerentur: unde occulte
& tenebrose ubiq blberet non ha¬
beret:
Etreuera in ipsis cucurbits uasu¬
lorum quas uulgus accumonas
uocant: solent apłorũ imagino
adumbrari. ẽ quibus & ille sib
non suum nomen as sumpsit Quos
si ttim facile uocabula commutan¬
tur. ut pro corneliis seditiosis tribi¬
nis. aemilii consules apellentur:
miror cur michi non liceat hede¬
ram trans ferre ꝓcu curbitti.: Sed
ueniamus ad seriem: Procucubita
siue hedera. in hebreo legimis
ciceon que & iam lingua srrao &
punca cicẽicĩ dicitur Est autem
genus uirgulti. uel arbusculȩ lata
habentis folia in modum pampni
in modũ. si sementem in terrã iect¬
ris: cito confortuta surgit in arbo¬

Expanded text:
loco quidam Cantherius de antiquisloco quidam Cantherius de antiquissimo genere Corneliorum, sive ut ipse jactat de stirpe Asinii Pollionis, dudum Romae dicitur me accusasse sacrilegii, quod pro cucurbita, hederam transtulerim: timuit videlicet, ne si pro cucurbitis hederae nascerentur, unde occulte et tenebrose biberet, non haberet. Et revera in ipsis cucurbitis vasculorum, quas vulgo Saucomarias vocant, solent apostolorum imagines adumbrare: e quibus et ille sibi non suum nomen assumpsit. Quod si tam facile vocabula commutantur, ut pro Corneliis seditiosis tribunis, Aemilii consules appellentur, miror cur mihi non liceat hederam transferre pro cucurbita. Sed veniamus ad seria. Pro cucurbita, sive hedera in Hebraeo legimus CICEION  , quae etiam lingua Syra et Punica CICEIA dicitur. Est autem genus virgulti, vel arbusculae, lata habens  Al. habentis folia in modum pampiniin modum, si sementem in terram jeceris, cito confota consurgit in arbo
Abbreviated transcription (Latin):
nertit: de qua idem euuangelista
& a postolus loquitur : Ds̃ ueritas est:
Et eliganter ad ditur. Fecit sibim&
umbraculum ibi: Luxta ninuen
lus enim de niniuitis. tunc tem¬
poris habitare poterat cum pro¬
pheta¬
Et sedebat sub umbra uel udicis
habitu. uel de sua maiestaite con¬
tractus: & accinctus lumbos infor¬
titudine. ut non tota ad pedes. ad
nos qui deorsum sumus uestimen¬
teo contra herentur: Porro quod di¬
cit. ut uideret quid accideret ci¬
uittiti: solitti consuetudine utitur
scripturarum. ut humanas deo
iungat affectus Et preparauit
dominus ds̃ hederam. & ascendit
supra caput ionȩ ut eẽt umbra
super capud eius. & ꝓtegeret eum:
Laborauerat enim Et letatus est
ionas super hedera leticia mag¬
na.lxx . Et precepit dominus ds
cu curbite. & ascendit super caput
ionae: ut esset umbra culum suꝑ
caput eius. & ꝓtegeret eum ama¬
lis suis: Lecaitusq est ionas: super
cu curbita gtudio magno In hoc

Expanded text:
nerat, de qua idem evangelista nerat, de qua idem evangelista et apostolus loquitur. Deus veritas est. Et eleganter additur Et fecit sibimet umbraculum ibi , juxta Niniven. lus enim de Ninivitis tunc temporis habitare poterat cum prophetaet sedebat sub umbra, vel judicis habitu, vel de sua majestate contractus, et accinctus lumbos in fortitudine, ut non tota ad pedes, et ad nos, qui deorsum sumus, vestimenAl. altiori baltheo contraherentur. Porro quod dicit ut videret quid accideret civitati, solita consuetudine utitur Scripturarum, ut humanos Deo jungat affectus. Et praeparavit Dominus Deus hederam, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbra super caput ejus, et protegeret eum, laboraverat enim: et laetatus est Jonas super hedera laetitia magna. LXX: Et praecepit Dominus Deus cucurbitae, et ascendit super caput Jonae, ut esset umbraculum super caput ejus, et protegeret eum a suis malis: laetatusque est Jonas super cucurbita gaudio magno. In hoc