comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferre possũ. Breuis ẽ: si ferre ñ possum. Hec in aĩo uoluta. qͣ sepe
audisti: sepe dixisti. S anuere audieris: an uere chx̃is: effectu ꝓba.
hoc enĩ turpisimũ est qd̾ nob̾ obii solec: uerba nos philophie. ñ
natus es. Quicqͥd fieri potẽ: quasi futurũ cogitemꝰ. Qd̃ facere te moneo¬
s scio terte fecisse nc̃ admoneo: ut aminũ tuum ñ mergas in istã solli¬
citudinẽ. Hebeat᷑ enim. & minꝰ habebit uigoris. cũ exurgendũ erit.
Aadiic illũ apͥuata causa ad publicã. Dic mortale tͥ & fragile corpus¬
culũ ẽẽ. cui ñ ex inuiria tm̃. aut ex potentiorib uirib denuntiabit᷑
dolor. Ipse uoluptates: intorm̃ta uertunt᷑. Epule cruditatẽ affert̃.
nium deprauationes. Pauꝑfiam: int̾ plures ero. Exulfiam: ibi me
natũ putabo. qͦ mittar alligabor. Quid enĩ : nc̃ solutus sũ ÷ Ad hoc

Expanded text:
ferre possum, brevis es, si ferre non possum. Haec in animo voluta, quae saepe ferre possum, brevis es, si ferre non possum. Haec in animo voluta, quae saepe audisti, saepe dixisti. Sed an vere audieris, an vere dixeris, effectu proba. Hoc enim turpissimum est, quod nobis obici solet, verba nos philosophiae, natus es. Quicquid fieri potest, quasi futurum cogitemus. Quod facere te moneo, scio certe te fecisse; nunc admoneo, ut animum tuum non mergas in istam sollicitudinem. Hebetabitur enim et minus habebit vigoris, cum exurgendum erit. Abduc illum a privata causa ad publicam. Dic mortale tibi et fragile corpusculum esse, cui non ex iniuria tantum aut ex potentioris viribus denuntiabitur dolor. Ipsae voluptates in tormenta vertuntur, epulae cruditatem adferunt, nium depravationes. Pauper fiam; inter plures ero. Exul fiam; ibi me natum putabo, quo mittar. Alligabor; quid enim ? Nunc solutus sum ? Ad hoc me
Abbreviated transcription (Latin):
culis pueris euenit. Illi quos amant. quib assueuerunt. cũ quib
ludunt: si ꝑsonatos uident: expauescunt. Non hominib tm̃. sed
reb ꝑsona demenda ẽ: & reddenda facies sua. Qd mͥ gladios ⁊ ig¬
nes ostendis. & turbã carnificũ circa te frementẽ: Lolle. istam pom¬
pam sub qua lates. & stultos t̾ritas. Mors ẽ. qͣm nuꝑ seruus m̃s. qͣm
ancilla contempsit. Quid tu rursus mͥ flagella & equuleos magno
apparatu explicas. quid singłis articłis singula machinaiñta qͥib
extorqueant᷑ aptata. & mille alia instrum̃ta ex carnificandi par¬
tidatim hominis: Pone ista que nos obtupe.faciunt. iube conti¬
cessere. gemitꝰ & erelamationes. & uocũ int̾lacerationẽ elisarũ acer¬
bitatẽ. Nempe dolor ẽ: quẽ podagricꝰ ulle contẽpuit. quẽ stomachic
ille in ipsis deliciis ꝑfert. quẽ in puerperio puella ꝑpect᷑. Leuis ẽ: si

Expanded text:
culis pueris evenit: illi quos amant, quibus adsueverunt, cum quibus culis pueris evenit: illi quos amant, quibus adsueverunt, cum quibus ludunt, si personatos vident, expavescunt. Non hominibus tantum, sed rebus persona demenda est et reddenda facies sua. Quid mihi gladios et ignes ostendis et turbam carnificum circa te frementem ? Tolle istam pompam, sub qua lates et stultos territas! Mors es, quam nuper servus meus, quam ancilla contempsit. Quid tu rursus mihi flagella et eculeos magno apparatu explicas ? Quid singulis articulis singula machinamenta, quibus extorqueantur, aptata et mille alia instrumenta excarnificandi particulatim hominis ? Pone ista, quae nos obstupefaciunt. Iube conticiscere gemitus et exclamationes et vocum inter lacerationem elisarum acerbitatem ! Nempe dolor es, quem podagricus ille contemnit, quem stomachicus ille in ipsis deliciis perfert, quem in puerperio puella perpetitur. Levis es, si
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fuit carcaginẽ uintere. s ampliꝰ mortẽ. Imꝑator inquit se bene
habet. An aliter de ebat imꝑator. ꝙ quidẽ catonis morie Nonre¬
uoco te ad historias. nec exomnib scł̃is contẽptores mortis qͥ sunt plu¬
runi colligo. Respice ad hec nr̃a temꝑa de quoꝵ languore ac delicus
querim᷑. Dĩs ordinis homines succurrent. oĩs fortune. omuis etatis. qͥ
mala sua morte p̾ciderint. Michi crede lucili ad eo mors tim̃da no
est. ut beneficio eiꝰ nich ante ferendũ tunendũ ue sit. Securꝰ itaq
imiuici unnas audi. Et qͣmuis conscientia tͥ tua fiduciã faciat: tñ
qͥa multa. extra causã ualent. & qd̵ equissimũ ẽ. spera. & ad id te qd̾
est iquissuuũ comꝑa. Illud autẽ aute oĩa menĩto. demere rebus
tumultũ. ac uidere quid inquaq re sit. Scies nicħ ẽẽ. in istis t̃ribile::
nisi ipsum timorẽ. Qd̃ uides actidere pueris: hoc nob̾ quoq maus¬

Expanded text:
tum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem. " Imperator," inquit, " se bene tum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem. " Imperator," inquit, " se bene habet." An aliter debebat imperator, et quidem Catenis, mori ? Non revoco te ad historias nec ex omnibus saeculis contemptores mortis, qui sunt plurimi, colligo. Respice ad haec nostra tempora, de quorum languore ac deliciis querimur; omnis ordinis homines suggerent, omnis fortunae, omnis aetatis, qui mala sua morte praeciderint. Mihi crede, Lucili, adeo mors timenda non est, ut beneficio eius nihil timendum sit. Securus itaque inimici minas audi. Et quamvis conscientia tibi tua fiduciam faciat, tamen quia multa extra causam valent, et quod aequissimum est spera, et ad id te quod est iniquissimum conpara. Illud autem ante omnia memento, demere rebus tumultum ac videre, quid in quaque re sit; scies nihil esse in istis terribile nisi ipsum timorem. Quod vides accidere pueris, hoc nobis quoque maius
Abbreviated transcription (Latin):
beret. minꝰ uiriũ. animi idem. iam ñ tm̃ cesari s sibi iratus. nudas
inuulnꝰ manꝰ egit. & generosũ illũ contẽptoremq oĩs potentie sp̃m
ñ emisit. s eiecit. Non in bot exempla binc congero. ut in geniũ ex¬
erceã: s ut te aduersus id qd̾ marime terribile uidet᷑. exborter. Faciliꝰ
autẽ exbortabor. si: ostendero ñ fortes tm̃ uiros hoc momentum
efflande amune contempfisse: s quosdam ad alia ignauos. in hac re
eqͣsse ainuiũ fortissimoꝵ. Sic᷑ illum. ẽ .ii. pompeii socerłi scipionẽ.
qui contͣrio in affricam uento relatꝰ. Cum teneri nauẽ suã uidisset
ab hostib: ferro se tͣnsuerberauit. ꝙ querentib ubi imꝑator esset.
imꝑator inquit. se bene habet. Uox hec illũ parẽ maiorib fecio.
&& fatalem stipionib in affricã głam: non ÷ int̾rumpi passa. Mul¬

Expanded text:
beret, minus virium, animi idem, iam non tantum Caesari sed sibi iratus nudas beret, minus virium, animi idem, iam non tantum Caesari sed sibi iratus nudas in vulnus manus egit et generosum illum contemptoremque omnis potentiae spiritum non emisit, sed eiecit. Non in hoc exempla nunc congero, ut ingenium exerceam, sed ut te adversus id, quod maxime terribile videtur, exhorter. Facilius autem exhortabor, si ostendero non fortes tantum viros hoc momentum efflandae animae contempsisse, sed quosdam ad alia ignavos in hac re aequasse animum fortissimorum, sicut illum Cn. Pompei socerum Scipionem, qui contrario in Africam vento relatus cum teneri navem suam vidisset ab hostibus, ferro se transverberavit et quaerentibus, ubi imperator esset, " Imperator," inquit, "se bene habet." Vox haec illum parem maioribus fecit et fatalem Scipionibus in Africa gloriam non est interrumpi passa. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib seolis fabule iste st̃. lum mͥ cũ ad contẽpnendam mortem
uentũ fuerit. catonem narrabis. Quid ni ego narrẽ ultima illa noc¬
te platonis librũ legentẽ. posito ad caput ꝗladiot duo hec inreb excre¬
mis instrum̃ta ꝓspecerẽt. Alterũ ut uellet mori. alterũ ut posset.
ompositis gͦ reb ut cumq cõpomi fracte atq ultime pot̾ant. idagen¬
dum exiftimauit. ne tui tatonẽ aut occidere liceret. aut seruare
contingeret. Et stricto gladio. quẽ usq in illũ diẽ ab omi cede pu¬
rũ sernauerat. nich̾ inquit egisti fortuna omnib conatib meis ob¬
stando. Non ꝓmea ad huc. s ꝓ patrie libertate pugnaui. nec agebã
tanta pcinatia ut liber. s ut inter liberos uiuerẽ. Nunt q̃m deplo¬
rate sunt res gñis humani: cato deducat᷑ intutũ. Imp̾ssit de inde
mortifersi corꝑi uulnꝰ. Quo obligato a medicis. cũ mimis sangͥnis ba¬

Expanded text:
in omnibus scholis fabulae istae sunt; iam mihi, cum ad contemnendam mortem in omnibus scholis fabulae istae sunt; iam mihi, cum ad contemnendam mortem ventum fuerit, Catonem narrabis." Quidni ego narrem ultima illa nocte Platonis librum legentem posito ad caput gladio ? Duo haec in rebus extremis instrumenta prospexerat, alterum ut vellet mori, alterum, ut posset. Compositis ergo rebus, utcumque componi fractae atque ultimae poterant, id agendum existimavit, ne cui Catonem aut occidere liceret aut servare contingeret. Et stricto gladio, quem usque in illum diem ab omni caede purum servaverat: " Nihil," inquit, " egisti, fortuna, omnibus conatibus meis obstando. Non pro mea adhuc sed pro patriae libertate pugnavi, nec agebam tanta pertinacia, ut liber, sed ut inter liberos viverem. Nunc quoniam deploratae sunt res generis humani, Cato deducatur in tutum." Inpressit deinde mortiferum corpori vulnus. Quo obligato a medicis cum minus sanguinis ha
Abbreviated transcription (Latin):
ncarcerẽ socrates disputauit. & exire cũ eẽnt qui ꝓmitterent fugam
noluit. remansitq. ut duarũ rerũ grauissimarũ hominib metũ de¬
meret. mortis ⁊ carceris. Mutius: ignib manũ imposuit. Acerbũ ẽ.
uri. Quanto aterbiꝰ. si id te faciente patiaris: Uides hominẽ ñ eru¬
ditũ. nec ullis p̃ceptis contͣ mortẽ aut dolorẽ subornatũ. militari tm̃
robore instructũ. penas a se irriti conatus ȩxigentem. Spectator distil¬
lantis in hostili fotulo dext̾̃e sterit. nec ante remouit nudis ossib flu¬
entẽ manũ: qͣm illi ab hoste subductꝰ ẽ. tac̃e aliquid illis castris. fe-¬
litiꝰ potuit: nicb̾ fortiꝰ. Uide. quanto acrior sit ad occupanda ꝑicła
uirtꝰ. qͣm crudelitas ad irroganda. Facilus porsenna mutio ignoii
qd̃ uoluerat occidere: qͣm sibi mutiꝰ qd̃ non. occid̾it. Decantatẽ inqͥs.

Expanded text:
In carcere Socrates disputavit et exire, cum essent qui promitterent fugam, In carcere Socrates disputavit et exire, cum essent qui promitterent fugam, noluit remansitque, ut duarum rerum gravissimarum hominibus metum demeret, mortis et carceris. Mucius ignibus manum inposuit. Acerbum est uri; quanto acerbius, si id te faciente patiaris ! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se inriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum, quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit, nihil fortius. Vide quanto acrior sit ad occupanda pericula virtus quam crudelitas ad inroganda: facilius Porsenna Mucio ignovit, quod voluerat occidere, quam sibi Mucius, quod non occiderat. " Decantatae," inquis, "
Abbreviated transcription (Latin):
at. euenturũ utiq ꝓpone. eo qd̾cumq ÷ illud malũ te:᷑ ipse metire.
ac timorẽ tuũ laxa. Intelliges ꝓfecto. aut ũ magiũ ait ñ longũ
ẽẽ. qd̾ metius. Nec du exempla quib confirmeris: colligenda st̃.
memoriã miseris. Occurrent tͥ ingenia. aut ꝓfectus. impecus
magni. Numqͥd decidere tibi si dampnaris potest durĩ q̃m ut unt¬
taris inexilium. ut ducaris in carcerem: Numqͥd ultia qͥcqͣui illi tim̃¬
dum ẽ qͣm ut urat᷑. qͣm ut ꝑeat. Singła ista constitue. & contẽptores
eorum eita. qui ñ querendi. s eligendi sunt. Dampnationẽ suã ruti¬
C sic cutit. tamqͣm nich illi molestum aliud ẽẽt. qͣm qd̾ male iudica¬
ret᷑. Exiliũ metellus fortit̃ tulit. pittelius etiam libent̃. Alter ut redi
ret .p. rei p̃stitit: alter reditũ suũ sylle negauit. cui nicħ tc̃ uegabat᷑.

Expanded text:
iat, eventurum utique propone, et quodcumque est illud malum, tecum ipse metire iat, eventurum utique propone, et quodcumque est illud malum, tecum ipse metire ac timorem tuum taxa; intelleges profecto aut non magnum aut non longum esse, quod metuis. Nec diu exempla, quibus confirmeris, colligenda sunt; ternarum memoriam miseris, occurrent tibi ingenia aut profectus aut inpetus magni. Numquid accidere tibi, si damnaris, potest durius quam ut mittaris in exilium, ut ducaris in carcerem ? Numquid ultra quicquam ulli timendum est quam ut uratur, quam ut pereat ? Singula ista constitue et contemptores eorum cita, qui non quaerendi, sed eligendi sunt. Damnationem suam Rutilius sic tulit, tamquam nihil illi molestum aliud esset quam quod male iudicaretur. Exilium Metellus fortiter tulit, Rutilius etiam libenter; alter, ut rediret, rei publicae praestitit, alter reditum suum Sullae negavit, cui nihil tunc negabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ explanationem ista uox. Quia semꝑ illis imꝑfecta uita ẽ. Non
potest autẽ stare paratꝰ ad iortẽ: qui modo incipit iuuere. Idagen¬
dũ ẽ: ut satis iurerimꝰ. Nemo hoc putat: qui ordit᷑ tinc marune
uitam. Non ẽ. qd̾ existimes: paucos eẽ. hos. ꝓpe modũ om̃s sunt. Qui¬
dam uͦ tunc incipiunt. cũ desmendũ est. Si hoc iudieas mirũ: adiciã
qd̃ magis admireris. Quidam ante uiuere desiert̾ ÷ qͣm inciꝑent. Uaꝰ.
qd tibi furor inimici demintiat. & existimas me suasursi. ut
meliora tͥ ipse ꝓponas. & ad quiescas spei blande. Quid enim
necesse ẽ. mala arcessere : Esse satis scito. patienda cũ uen̾uit p̃sitme¬
re. at p̾sens temꝑ s futuri metu ñ ꝑdere. Est sine dubiostultũ. qͥa
qͣndoq sis futurꝰ miser: ẽẽ. iam miserũ. S ego alia te ad securitatẽ
uia ducã. Suus omnẽ sollicitudinẽ exuere: qͥcqͥd uereris ne euem¬

Expanded text:
enim explanationem ista vox. Quia semper illis inperfecta vita est. Non enim explanationem ista vox. Quia semper illis inperfecta vita est. Non potest autem stare paratus ad mortem, qui modo incipit vivere. Id agendum est, ut satis vixerimus. Nemo hoc putat, qui orditur cum maxime vitam. Non est quod existimes paucos esse hos; propemodum omnes sunt. Quidam vero tunc incipiunt, cum desinendum est. Si hoc iudicas mirum, adiciam quod magis admireris: quidam ante vivere desierunt quam inciperent. VALquod tibi furor inimici denuntiat, existimas me suasurum, ut meliora tibi ipse proponas et adquiescas spei blandae. Quid enim necesse est mala accersere, satis cito patienda cum venerint, praesumere ac praesens tempus futuri metu perdere ? Est sine dubio stultum, quia quandoque sis futurus miser, esse iam miserum. Sed ego alia te ad securitatem via ducam: si vis omnem sollicitudinem exuere, quicquid vereris ne even
Abbreviated transcription (Latin):
tuitoꝵ. ex placido uite & conguio tenore. unã prem̃tis uiã. Nam illi
qui alis ꝓposiris in alia tͣusiliunt. Autt ne tnsiliunt quidẽ. s casi qͥd ĩ
tͣnsiitunt᷑. quomͦ hr̃e quitqͣm certũ mansur: ĩ e possunt. suspeni
&e uagi e Pauti qui consilio se suaq disponant. Ceteri eoꝵ more qui flu¬
minib innatant. ñ eunt: s ferunt᷑. Ex quib alia lenior unda dece¬
nuit. ac molliꝰ uexit. alia uehem̃tior rapuit. alia ꝓrime ripe cursu
languescente deposuit. alia torrens impetus in mare. deietit. Ideo con¬
stituendũ ẽ. quid uelunꝰ. & in eo ꝑseuerandũ. Hic ẽ. locus soluendi a¬
ris alieni. Possũ enĩ tibi uocẽ epicuri tui redd̾e. & hanc epłam lib̾are.
Molestum ÷ semꝑ uitã inchoare. Aut si hoc mͦ magis sensus potest expͥ¬
mi. male uiuunt. qui semꝑ uiuere incipuuit. Quare inqͥs. Desid̾at

Expanded text:
tuitorum, ex placido vitae et continuo tenore unam prementis viam. Nam illi, tuitorum, ex placido vitae et continuo tenore unam prementis viam. Nam illi, qui ex aliis propositis in alia transibunt aut ne transibunt quidem, sed casu quodam transmittuntur, quomodo habere quicquam certum mansurumve possunt suspensi et vagi ? Pauci sunt, qui consilio se suaque disponant, ceteri eorum more, quae fluminibus innatant, non eunt, sed feruntur. Ex quibus alia lenior unda detinuit ac mollius vexit, alia vehementior rapuit, alia proxima ripae cursu languescente deposuit, alia torrens impetus in mare eiecit. Ideo constituendum est, quid velimus, et in eo perseverandum. Hic est locus solvendi aeris alieni. Possum enim tibi vocem Epicuri tui reddere et hanc epistulam liberare: " Molestum est semper vitam incohare." Aut si hoc modo magis sensus potest exprimi: " Male vivunt, qui semper vivere incipiunt." " Quare?" inquis, desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatẽ. Et quodcumq inuenticiũ gaudiũ ẽ: fundam̃to caret. Hoc
de quo loquor. ad qd̾ te conor ꝑducere: solidũ ẽ. solidũ ⁊ ⁊ qd̾ plus pa¬
Dissice & conculca ista que extrinsecꝰ splendent. que tͥ ꝓmittunt᷑ ab alio ł
eralio. Aduerũ bonũ specta. & detuo gaude. Quid ÷ autẽ hoc de cuos
te ipso. & tui optima parte. Corpuscłm quoq si uil fieri sine illo potest.
magis necessariam rẽ crede. qͣm maguã. Uanas fugerit uoluptates.
breues. penitendas. at insi in agna ino̾eratione temꝑentͤ: in contͣrium
abituiais. Ia dito. inpiecipit uoluꝑtas ad dolorem uergit : nisi modum
teneat. Modum aittẽ tenere in eo difficile ẽ. qd bonũ. ee. credidi. esum.
ii duditas:. tuta ẽ. Qd̃ sit istud uit̾rogas. aut unde subeat. Dicam. S
bona conscientia. ex honestis consiliis. ex rectis actionib ex conteptu for¬

Expanded text:
voluptatem, et quodcumque invecticium gaudium est, fundamento caret. Hoc, voluptatem, et quodcumque invecticium gaudium est, fundamento caret. Hoc, de quo loquor, ad quod te conor perducere, solidum est et quod plus padissice et conculca ista, quae extrinsecus splendent, quae tibi promittuntur ab alio vel ex alio, ad verum bonum specta et de tuo gaude. Quid est autem hoc " de tuo" ? Te ipso et tui optima parte. Corpusculum quoque, etiam si nihil fieri sine illo pomagis necessariam rem crede, quam magnam: vanas suggerit voluptates, breves, penitendas; et nisi magna moderatione temperentur, in contrarium abituras. Ita dico in precipiti voluptas ad dolorem verget, nisi modum tenuerit: modum autem tenere in eo difficile est, quod bonum esse credideris.oni aviditas tuta est. Quid sit istud, interrogas, aut unde subeat? Dicam: ex bona conscientia, ex honestis consiliis, ex rectis actionibus, ex contemptu for
Abbreviated transcription (Latin):
uiqͣm deesse leciciã. nͥolo illã tibi domi nasci. Nascit᷑. si mͦ intea te ip¬
sum sit. Cetere hilaritates: ñ implent pectꝰ. s frontẽ remittunt. leues
st̃. insi forte tu uidicas eũ gaudere. qui ridet. Animꝰ ẽẽ. debet alacer &
fidens. & sup̃ omĩa rectus. Michi crede uerũ gaudiũ. res seuera ẽ. An
tu existimas quenqͣm soluto uultu. & ut ipsi delicati loquunt᷑ hilari¬
ocło mortẽ contẽpnere. pauꝑtati domũ. aꝑire. uoluptates tenere sub
freno. meditari doloꝵ patientiam : Hec qui apud se uersat: in magno
Maudio ẽ. s parũ blando. In huiꝰ gaudii possessione ẽẽ. te uolo. Nũqͣm
deficiet. Cũ semel pecat᷑: inuen̾is. Leuiũ metalloꝵ frustꝰ in sũmo ẽ.
lla opulentissuna sunt: quoꝵ in alto latet uena. assidue plemꝰ respon¬
sura fodienti. Hec quib delectat᷑ uulgus: tenuemi hñt ac ꝑfusoriã.

Expanded text:
umquam deesse laetitiam. Volo illam tibi domi nasci; nascitur, simodo intra te ipumquam deesse laetitiam. Volo illam tibi domi nasci; nascitur, simodo intra te ipsum sit. Ceterae hilaritates non implent pectus, frontem remittunt, leves sunt, nisi forte tu iudicas eum gaudere, qui ridet. Animus esse debet alacer et fidens et super omnia erectus. Mihi crede, verum gaudium res severa est. An tu existimas quemquam soluto vultu et, ut isti delicati locuntur, hilariculo mortem contemnere, paupertati domum aperire, voluptates tenere sub freno, meditari dolorum patientiam ? Haec qui apud se versat, in magno gaudio est, sed parum blando. In huius gaudii possessione esse te volo; numquam deficiet, cum semel unde petatur inveneris. Levium metallorum fructus in summo est; illa opulentissima sunt, quorum in alto latet vena adsidue plenius responsura fodienti. Haec, quibus delectatur vulgus, tenuem habent ac perfusoriam
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitum e Causa autem bec est: qd inanes omanũ bonoꝵ fiiꝰ. urĩ
salbioram. Non eni apud nos pars eiꝰ ulla subsedit: t̃simia ẽ. ellipẽ.
ques renusia fuit & breuis. qͣm malignũ uer sit. q̃m p̃posteri
ꝑdesse possit :÷ scribam. Quid autẽ id erit. nisi ut te exhorter ad bonã
mentẽ  Huiꝰ fundam̃tũ qd̃ sit queris. ne gaudeat uanis. fundat̾tũ
hoceẽ. dixi culmen ẽ. Ad sũma ꝑuenit: qui scit quo gaudeat. qui feli¬
cttatẽ suã in abiena potestate ñ posuit. Sollicitꝰ ẽ. & incertus sui: quẽ
spes aliqua prurit. licet ad manũ sit. licet ñ exdifficili petat᷑. licet
nuiqͣm illũ spata deceꝑint. Hoc ante ouĩa fac mi lucili. disce gaudẽ.
Existinas me nc̃ detiahere tͥ multas uoluptates. qui fortuita sũmoueo.
qui spes dulcissima oblectam̃ta deuitandas existimo. ĩmo contͣ nolotͥ

Expanded text:
sollicitum ? Causa autem sollicitum ? Causa autem aboramus. Non enim apud nos pars eius ulla subsedit; transmissa est et effquae et remissa fuit et brevis, quam malignum ver sit, quam praeposterum prodesse possit, scribam. Quid autem id erit, nisi ut te exhorter ad bonam mentem? Huius fundamentum quod sit quaeris ? Ne gaudeas vanis. Fundamentum hoc esse dixi; culmen est. Ad summa pervenit, qui scit, quo gaudeat, qui felicitatem suam in aliena potestate non posuit; sollicitus est et incertus sui, quem spes aliqua proritat, licet ad manum sit, licet non ex difficili petatur, licet numquam illum sperata deceperint. Hoc ante omnia fac, mi Lucili: disce gaudere. Existimas nunc me detrahere tibi multas voluptates, qui fortuita summoveo, qui spes, dulcissime oblectamenta, devitandas existimo? Immo contra nolo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc unũ excusati. qd̾ ista que urunt que excrutiant. Optantib:
data st̃. Iam impͥmebam epłe signũ. Resoluenda ẽ. ut cũ sollẽpni
ad te munusculo ueniat. & aliqͣm magnificã uocẽ ferat secũ. Et occͣ¬
rit. mͥ ecce uescio utrũ uerior an eloquentior. Cuiꝰ inquit: epituri. Ad¬
huc enĩ: alienas sarcinas adoro. Nemo ͥ ita exit euita: tanqͣm mͦ int᷑¬
uerit. Quẽtũq uis occupa. ad olescentẽ. senem. mediũ: inuenies eque
tunidũ mortis. eque insciũ uite. Nemo quicqͣm ht̃ facti. Infuturum
enĩ. nr̃a distulimꝰ. Nilme magis inista uoce delectat. qͣm qd̾ ex ꝓbrat᷑
ẽ. Peiores morim᷑: qͣm nascim᷑. Nr̃m istud: ñ nature uitiũ ẽ. Illa nob̾¬
conq̃ri debet. & dicere. Quid hoc ẽ ĩ sine cupiditatib uos genui. sine
damꝰ: cum ꝑułm abscessit. Non animꝰ nob̾. ñ color constat. lacme
nich ꝓfuture cadunt. Quid ÷ turpiꝰ qͣm inipso limine securitatis ẽe.

Expanded text:
ad hoc unum excusati, quod ista, quae urunt, quae excruciant, optantibus data sunt. Iam inprimebam epistulae signum; resolvenda est, ut cum sollemni ad te munusculo veniat et aliquam magnificam vocem ferat secum, et occurrit mihi ecce nescio utrum verior an eloquentior. "Cuius?" inquis; Epicuri, adhuc enim alienas sarcinas adsero ; "Nemo non ita exit e vita, tamquam modo intraverit." Quemcumque vis occupa, adulescentem senem medium; invenies aeque timidum mortis, aeque inscium vitae. Nemo quicquam habet facti, in futurum enim nostra distulimus. Nihil me magis in ista voce delectat quam quod exprobratur est; peiores morimur quam nascimur. Nostrum istud, non naturae vitium est. Illa nobiscum queri debet et dicere: " Quid hoc est ? Sine cupiditatibus vos genui, sine damus, cum periculum accessit, non animus nobis, non color constat; lacrimae nihil profuturae cadunt. Quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse
Abbreviated transcription (Latin):
nii. Quid in homine ꝓpriũ: Ratio. Hec recta & consũmata:
felicitatẽ hominis impleuit. Gͦ si omnis res cum bonũ suũ ꝑfe¬
cit laudabilis ẽ. & ad finẽ nature sue ꝑuenit. hõi autẽ suũ
bonũ ratio ẽ: si hanc ꝑfecit laudabilis ẽ. & finẽ nature sue teci

Expanded text:
nii ? Quid in homine proprium ? Ratio. Haec recta et consummata nii ? Quid in homine proprium ? Ratio. Haec recta et consummata felicitatem hominis implevit. Ergo si omnis res, cum bonum suum perfecit, laudabilis est et ad finem naturae suae pervenit; homini autem suum bonum ratio est; si han
Abbreviated transcription (Latin):
suo bono constant. Uitẽ fertilitas cõmendat. & sapor uinũ. ue¬
locitas cerutĩ. Qmͣ fortia dorso uim̃ta sint queris. quoꝵ hic unus
÷ nsus. sarcinam ferre. In cane. sagacitas pͥma ẽ: si inuestigare
debes feras cursus. si conseqͥ audatia: si mordere. & inuad̃e. Ad id
quoꝰq optimũ ẽẽ. debet: cui nascit᷑ quo censet᷑. In homine opti¬
mũ quidem ratio. hac antecedit animalia. deos seq̃r. Ratio gͦ ꝑ
fecta propͥum bonũ est: cet̾a. illi cũ animalib. satisq cõmuna
st̃. Ualet. ⁊ leones. forriosus ÷ ⁊ pauones. Uelox ẽ: ⁊ equi. Non
dico. in his omnib uincit᷑. Non quero quid inse marimũ hãt. s
quid: suum corpꝰ habet. & arbores. Habet impetum at motũ uolun¬
tarium: & bestie & uermes. Habet uotẽ: sed qͣntum clariorẽ canes.
atutiorẽ aquile. grauiorẽ tauri. dulciorem. mobilioremq lusci¬

Expanded text:
suo bono constant. Vitem fertilitas commendat et sapor vini, vesuo bono constant. Vitem fertilitas commendat et sapor vini, velocitas cervum. Quam fortia dorso iumenta sint quaeris, quorum hic unus est usus, sarcinam ferre. In cane sagacitas prima est, si investigare debet feras, cursus, si consequi, audacia, si mordere et invadere. Id in quoque optimum esse debet, cui nascitur, quo censetur. In homine optimum quid est ? Ratio; hac antecedit animalia, deos sequitur. Ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. Valet; et leones. Formosus est; et pavones. Velox est; et equi. Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; et arbores. Habet impetum ac motum voluntarium; et bestiae et vermes. Habet vocem; sed quanto clariorem canes, acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioremque lusci
Abbreviated transcription (Latin):
co inquo uir bonus querit᷑. in quo uir bonꝰ discit᷑. pautissimi sedent.¬
& hi plerisq uident᷑ nitħ boni negotũ hr̃e: quid agant mnepti. &
inertes uocant᷑. Michi contingat iste derisus. Equo animo audienda¬
st̃ imꝑitoꝵ conuitia. & ad honesta uadenti: contẽpuendꝰ ⁊ ipse con¬
exspectas : Nulli saꝑe: casu obtigit. Pe cunia ueniet ultro. honor
affert᷑. gratia ac dignitas fortasse ingerent᷑ tibi. Uirtus inte ñ in¬
cidet : ne leui quidẽ oꝑa. aut paruo labore cognoscit᷑. S est tan¬
ti laborare. omnia hona semel occupat᷑. Unum ẽ. enim bonũ:
qd̃ honestum. In illis nicħ inuenies ueri. nichil certi: quecumq fa¬
ma placent. Quare unũ sit bonũ. qd̵ honestũ: dicam. q̃m parũ
me executũ me priore epła uidicas. magisq hanc rem tͥ laudatã
qͣm ꝓbatam putas. & in artũ que dicta sunt contraham. Omnia

Expanded text:
co, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, etco, in quo vir bonus quaeritur, in quo vir bonus discitur, paucissimi sedent, et hi plerisque videntur nihil boni negotii habere quod agant; inepti et inertes vocantur. Mihi contingat iste derisus; sunt imperitorum convitia et ad honesta vadenti, contemnendus est ipse conexpectas ? Nulli sapere casu obtigit. Pecunia veniet ultro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labore cognoscitur; sed est tanti laborare omnia bona semel occupaturo. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque famae placent. Quare autem unum sit bonum, quod honestum, dicam, quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem tibi laudatam quam probatam putas, et in artum, quae dicta sunt, contraham. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eo: & ab octaua disputantẽ audio. Bona inquis etate. Quid ni
bona: Quid autẽ stultiꝰ est qͣm quia duu ñ diditeris ñ disc̃e: Quid
ergo : Idem faciam. qd̾ trossuli & niuienes : Bene mecũ aꝯit᷑ si hoc
tit. In hoc senescamꝰ : ut iuuenes sequam᷑. Inthettrũ senex ibo. & in
circum deferar. & nullũ par sine me depugnabit. ad philosopbũ
ire erubescam: Iam dui discendũ ÷ qͣm dui nescias. Si ꝑuerbio cre¬
dimꝰ. qͣm diu uiuas. Nec ulli hoc rei magis conuenit. q̃m huic. Lam¬
dui discendũ ÷ quemadinodũ uiuas : quam dui uiuas. Ego tam̃ ħ
aittẽ me gñis humani qͦtiens scolam intraui. pret̃ ipsum theatrũ
neapolitanoꝵ ut scis. transeundũ ẽ. metronactis pecendis domũ.
Illud quidẽ fuittũ ẽ. & hic ingenti studio qͥd sit pichalaus bonus
uidicat᷑. Habet tubicẽ quoq gretus. & preco concursũ. At iillo lo¬

Expanded text:
eo et ab octava disputantem audio. "Bona," inquis, "aetate." Quidni eo et ab octava disputantem audio. "Bona," inquis, "aetate." Quidni bona? Quid autem stultius est quam, quia diu non didiceris, non discere ? " Quid ergo ? Idem faciam, quod trossuli et iuvenes?" Bene mecum agitur, si hottit. " In hoc senescamus, ut iuvenes sequamur ? " In theatrum senex ibo et in circum deferar et nullum par sine me depugnabit ad philosophum ire erubescam ? Tamdiu discendum est, quamdiu nescias; si proverbio credimus, quamdiu vivas. Nec ulli hoc rei magis convenit quam huic: tamdiu discendum est, quemadmodum vivas, quamdiu vivas. Ego tamen autem me generis humani, quotiens scholam intravi. Praeter ipsum theatrum Neapolitanorum, ut scis, transeundum est Metronactis petenti domum. Illud quidem fartum est et ingenti studio, quis sit pythaules bonus, iudicatur; habet tubicen quoque Graecus et praeco concursum. At in illo lo
Abbreviated transcription (Latin):
districti. Pudet dicẽ. honesta colimꝰ qͣntũ uacat. At qͣm ꝙraude
pͥmum ex spectat. si occupationes nr̃as. & mala cecissima. abrũ¬
pimꝰ: Non cupiditas nos non timor pellet. Inagitati t̃rorib. in¬
corrupti uoluptatib. nec mortẽ horrebimꝰ. nec deos. Sciemꝰ moi¬
tem malũ non ẽẽ. deos maiores ñ ẽẽ. tam in becillũ ÷ quod nocet.
qͣm cui nocet᷑. Optima ui noxia carent. Exspectant nos. ex hac
aliqͣndo fece in illud euadimꝰ sublie. & extelsũ. Tramqullitas ani¬
mi. & expulsis errorib absoluta libertas. queris que sit ista. ñ hi¬
mines timere. si deos. nec turpia uelle nec nimia. inse ipsũ hreꝰ
inarimã potestatẽ. Inestimabile bonũ ẽ. suũ fieri. Uł.
ris. Uideo qͣm simplicit̾ tecum uiuã. Hoc quoq tibi cõmittam.
philosophũ audio. & quidẽ quintũ iam diẽ habeo ex qͦ instolam

Expanded text:
districti. Pudet dicere: honesta colimus, quantum vacat. At quam grande districti. Pudet dicere: honesta colimus, quantum vacat. At quam grande praemium expectat, si occupationes nostras et mala tenacissima abrumpimus. Non cupiditas nos, non timor pellet, Inagitati terroribus, incorrupti voluptatibus nec mortem horrebimus nec deos; sciemus mortem malum non esse, deos malo non esse. Tam inbecillum est quod nocet quam cui nocetur, optima vi noxia carent. Expectant nos, si ex hac aliquando faece in illud evadimus sublime et excelsum, tranquillitas animi et expulsis erroribus absoluta libertas. Quaeris quae sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile bonum est suum fieri. VALEris. Vide, quam simpliciter tecum vivam: hoc quoque tibi committam. Philosophum audio et quidem quintum iam diem habeo, ex quo in scholam
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. Effugit auariciã: s iram ad huc sentit. Iam ũ sollicitatur
libidine: & eciã nc̃ ambitione. Iam ñ concupiseit: s ad huc tumet.
Et in ipso metu. ad quedam satis firmus ẽ. quibdam cedit. Mortẽ
contempnit: dolorẽ reformidat. De hoc loco. aliquid cogitemꝰ. Be¬
ne nobiscũ agetur. si in hc̃ admittim᷑ numerũ. magna felicitate
nature. magnaq & assidua intentione studii. Scd̃s occupet᷑ gra¬
dus. S ne hic quidem contẽpnendꝰ est color tercuis. Cogita qͣntũ
cirta te uideas maloꝵ. aspice qͣm nullũ sit nefas sine exemplo. qͣn¬
tũ cotidie nequitia ꝓficiat. qͣntum publice pͥuatimq peccatur.
intelliges satis nos conseqͥ. si inter pessimos ñ sumꝰ. Ego uero inqͥs
spero. me pose ⁊ amplioris ordinis fieri. Optaĩum hoc nobis mag̃
qͣm ꝓmiserim. Preoccupati sumꝰ ad uirtutẽ. contendimꝰ int̾ uitia

Expanded text:
omnia. Effugit avaritiam, sed iram adhuc sentit; iam non sollicitatur omnia. Effugit avaritiam, sed iram adhuc sentit; iam non sollicitatur libidine, etiamnunc ambitione; iam non concupiscit, sed adhuc timet. Et in ipso metu ad quaedam satis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. De hoc loco aliquid cogitemus. Bene nobiscum agetur, si in hunc admittimur numerum. Magna felicitate naturae magnaque et adsidua intentione studii secundus occupatur gradus; sed ne hic quidem contemnendus est color tertius. Cogita, quantum circa te videas malorum, aspice, quam nullum sit nefas sine exemplo, quantum cotidie nequitia proficiat, quantum publice privatimque peccetur; intelleges satis nos consequi, si inter pessimos non sumus. " Ego vero," inquis, "spero me posse et amplioris ordinis fieri." Optaverim hoc nobis magis quam promiserim; praeoccupati sumus. Ad virtutem contendimus inter vitia
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia. ut ambitio nimia. Actu hec animũ implicuert̃. & ꝑpetua
euis mala ẽẽ: cepert̃. Ut breuit̾ fimã: morbꝰ ⁊ uiditiũ in pmuo ꝑti¬
uax. tanqͣm ualde expecenda sint qͣ leuiter expetenda st̃. Uł si maui
ita fimamꝰ. Nimis immiñe leuiter petendis. uł extoto ñ petendis.
aut in magno precio hr̃e. in aliquo habenda uł in nullo. Affectꝰ st̃
motꝰ animi imꝓbabiles. subiti. & concitati. qui frequentes neglectiꝙ
fecere morbũ. sicut distillatio una. nec ad huc inmorẽ adducta: tussi
facit. Assidua & uetus: phisin. Itaq qui plurimui ꝓfecere. extra
morbos st̃: affectus ad hui sentiunt. ꝓfecto proxui. Scd̾m geuus
est eoꝵ qui & maxima animi mala. & affectus deposuert̃. led ita. ut
non sit illis securitatis sue certa possessio. Possunt enĩ in eadem re¬
labi. Tertiũ illud genus extra multa & magna uitia ẽ: s non extra

Expanded text:
avaritia, ut ambitio; nimio artius haec animum inplicuerunt et perpetua avaritia, ut ambitio; nimio artius haec animum inplicuerunt et perpetua eius mala esse coeperunt. Ut breviter finiam, morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt. Vel si mavis, ita finiamus: nimis inminere leviter petendis vel ex toto non petendis, aut in magno pretio habere in aliquo habenda vel in nullo. Adfectus sunt motus animi inprobabiles, subiti et concitati, qui frequentes neglectique fecere morbum, sicut destillatio una nec adhuc in morem adducta tussim facit, adsidua et vetus phthisin. Itaque qui plurimum profecere, extra morbos sunt, adfectus adhuc sentiunt perfecto proximi. Secundum genus est eorum, qui et maxima animi mala et adfectus deposuerunt, sed ita, ut non sit illis securitatis suae certa possessio. Possunt enim in eadem relabi. Tertium illud genus extra multa et magna vitia est, sed non extra
Abbreviated transcription (Latin):
hñt. s iam inucinia eiꝰ constitert̃. tam̃ etiam qd̾ prope ẽ : extra ẽ. Qui
sint inquiris: Qui om̃s iam affectus ac uitia posuert̃. que ert̃ com¬
plectenda didicert̃. S illis ad huc inexꝑta fidutia ẽ. bonũ suũ ñ dũ
inusu hñt. Iam tam̃ in illa que fugert̃ : decid̾e ñ possunt. Iam ibi
sunt. unde ũ est retro lapsus: s hoc illis de se non dum liquet. qd in
qͣdam epła scripsisse me memini. scire se nesciunt. iam conti git ilł̃
bono suo frui. nondũ confide. Quidã hoc ꝓficientiũ genus de qͦ lo¬
cutꝰ sum. ita complectunt᷑: ut illis dicant iam effugisse morbos. ani¬
mi affectꝰ nondũ. & adhuc in lubrico stare. quia nemo sit extra ꝑicl̃m
malicie. nisi qͥ totã eam excussit. Nemo autẽ illam excussit: nͥ qui pro
illa sapĩam assumpsit. Quid inter morbos animi int̾ sit & affestꝰ. sepe
sam dixi. nc̃ quoq te admonebo. Morbi st̃ inueterata uitia ⁊ dura. ut

Expanded text:
a eius constiterant. Tamen etiam quod prope est, extra est. Qui sint hi quaeris ? Qui omnes iam adfectus ac vitia posuerunt, quae erant complectenda, didicerunt, sed illis adhuc inexperta fiducia est. Bonum suum nondum in usu habent, iam tamen in illa, quae fugerunt, decidere non possunt. Iam ibi sunt, unde non est retro lapsus, sed hoc illis de se nondum liquet; quod in quadam epistula scripsisse me memini, " scire se nesciunt." Iam contigit illis bono suo frui, nondum confidere. Quidam hoc proficientium genus, de quo locutus sum, ita complectuntur, ut illos dicant iam effugisse morbos animi, adfectus nondum, et adhuc in lubrico stare, quia nemo sit extra periculum malitiae, nisi qui totam eam excussit. Nemo autem illam excussit, nisi qui pro illa sapientiam adsumpsit. Quid inter morbos animi intersit et adfectus, saepe iam dixi. Nunc quoque te admonebo: morbi sunt inveterata vitia et dura, ut
Abbreviated transcription (Latin):
curramꝰ sollertissimas uugas. & ad illa qͣ nobis aliqͣm opẽ sc̃ latu
ra ꝓꝑemꝰ. Nemo qͥ obstetricẽ parturienti filie sollicitꝰ accersit. ei¬
ctum ⁊ ludoꝵ ordinẽ ꝑ legit. Nlemo qͥ adincendiũ domꝰ sue currit.
tabulã latruncłariã ꝓspicit. ut sciat qͦmodo alligatꝰ exeat caleu¬
ꝑicł̃m liberoꝵ & obsidio patͥe bonoꝵ direptio. Adice isto naufia¬
gia. motusq t̾rarũ.⁊ qͥcquid aliud timeri pot̃. Int̾ ista diftriao
reb. nicħ aliuo qͣm amimũ oblectantib uacas. Quid int̾ sapĩam
& saꝑe int̾ sit inqͥris. nodos nectis ai sol^ tͤanta mole impendei¬

Expanded text:
 solertissimas nugas et ad illa, quae nobis aliquam opem sunt latura, properemus. Nemo, qui obstetricem parturienti filiae sollicitus accersit, edictum et ludorum ordinem perlegit. Nemo, qui ad incendium domus suae currit, tabulam latrunculariam perspicit, ut sciat quomodo alligatus exeat calcupericulum liberorum et obsidio patriae et bonorum direptio; adice isto naufragia motusque terrarum et quicquid aliud timeri potest; inter ista districtus rebus nihil aliud quam animum oblectantibus vacas ? Quid inter sapientiam et sapere intersit, inquiris ? Nodos nectis ac solvis tanta mole impende
Abbreviated transcription (Latin):
male ht̃ ignorantia ueri. tanq ad hona ferunt᷑: decipit rumorib.
De iñ mala ẽẽ ĩit in ania. aut minorã qͣm sꝑau̾int: adepti at mul¬
ta passi. uident. maiorq pars mirat᷑ ex int̾uallo fallentia ⁊ uiulgo
bona ꝓ magnis sunt. Hoc ne nob̃ qͦ eueniat: q̃ramꝰ qͥd sit bo¬
nũ. uaria eiꝰ ut̾pretatiofuit. Aliꝰ lludalit̾ exp̃ssit. quidã tra
diffiniunt. Bonũ ẽ. qd̾ inuitat aĩos. qd̃ ad se uocat. Huic statĩ
opponit᷑. Qd si inuitat qͥdem. s inꝑnitiẽ. cis qͣm multa mala
blanda sint. Uerũ & ueri simile int̾ se differt̃: Ita qd̵ bonũ ẽt uͦ
uingit᷑. Non ẽ eñ bonũ. nͥ uerũ ẽ. At qd̃ inuitat ad se ⁊ allit̾e̾¬

Expanded text:
male habet ignorantia veri; tamquam ad bona feruntur decepti rumoribus, male habet ignorantia veri; tamquam ad bona feruntur decepti rumoribus, deinde mala esse aut inania aut minora quam speraverint, adepti ac multa passi vident. Maiorque pars miratur ex intervallo fallentia, et vulgo bona pro magnis sunt. Hoc ne nobis quoque eveniat, quaeramus, quid sit bonum, varia eius interpretatio fuit, alius illud aliter expressit. Quidam ita finiunt: " bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat." Huic statim opponitur: quid, si invitat quidem, sed in perniciem ? Scis, quam multa mala blanda sint. verum et veri simile inter se differunt; ita quod bonum est, vero iungitur; non est enim bonum nisi verum est. At quod invitat ad se
Abbreviated transcription (Latin):
testates. alii belloꝵ euentꝰ ꝓsꝑos tͥumphosq. alii diuitias. alii
matͥmonia ac lib̾os. alii salutẽ suã suoꝵq. Qnͣti aĩ res ẽ. solum
nich pet̾e. nulli suplicare & dicẽ. Nicb̃ mͥ tecũ fortuna. ñ facio mei
tibi copiã. Scio aput te catones repelli uaticinios fieri. nicħ rogo.
hoc ẽ. pͥuatã fac̃e fortunã. Licet gͦ hec inuicẽ scrib̾e. & hanc
uitegrã semꝑ eg̾ere mat̾iam. cͥcũspicientib tot milia hominũ
in quieta. qui ut aliqͥd pestiferi conseqͣnt᷑ ꝑ mala nitunt᷑ in malũ.
petuntq mox fugienda. aut et̾ fastiꝰenda. Cui enĩ assecuto fuit.
da felititas. s pusilla. Itaq neminẽ satiat. Iu ista credis excelsa. qͥa
longe abillis iates. Ei uͦ qui ad illa ꝑuenit humilia sc̃. Mentior nͥ
ad huc q̃rit ascend̾e. Istud qd̃ tu sũmũ putas. gradꝰ ẽ. Om̃s autẽ

Expanded text:
testates, alii bellorum eventus prosperos triumphosque, alii divitias, alii testates, alii bellorum eventus prosperos triumphosque, alii divitias, alii matrimonia ac liberos, alii salutem suam suorumque ! Quanti animi res est solum nihil petere, nulli supplicare, et dicere: " Nihil mihi tecum, fortuna. Non facio mei tibi copiam. Scio apud te Catones repelli, Vatinios fieri. Nihil rogo." Hoc est privatam facere fortunam. Licet ergo haec in vicem scribere et hanc semper integram egerere materiam circumspicientibus tot milia hominum inquieta, qui ut aliquid pestiferi consequantur, per mala nituntur in malum petuntque mox fugienda aut etiam fastidienda. Cui enim adsccutoadsecutda felicitas, sed pusilla; itaque neminem satiat. Tu ista credis excelsa, quia longe ab illis iaces; ei vero, qui ad illa pervenit, humilia sunt. Mentior, nisi adhuc quaerit escendere; istud, quod tu summum p
Abbreviated transcription (Latin):
didatꝰ laboret. qͥs alienis. qͥs suis uirib puguet. qͥs ꝯsulat fidu¬
tia cesaris. qͥs pompeii. qͥs arce petat qͣm durꝰ sit fenerator ceci¬
liꝰ. a qͦ minoris centissimis ꝓpinqui nũmũ mou̾e ñ possint. Sua
satiꝰ ÷ mala qͣm aliena tractare. se excit̾e ⁊ uid̾e qͣm multarũ
rerũ candidatꝰ sit. & ñ suffragari. Hoc ẽ. mi lucili egregiũ. hoc
securũ ac liberũ. nicb pet̾e. & cota fortune comitia tñsire: qͣm
putas ẽẽ. iocundũ. tribubꝰ uotatis cũ candidati intemplis suis
pendeant. & aliꝰ nũmos ꝓnuntiet. aliꝰ ꝑ sequestrẽ agat. aliꝰ eoꝵ
manꝰ ocłis cont̾at. Qb designat᷑ contingendã manũ negaturꝰ ẽ.
muis attoniti uocẽ p̾tonis exspectant. stare otiosũ ⁊ spectare illaᷤ
nundinas. nͭ emeutẽ qͥcqͣm nec uendentẽ. qͣnto hic maiore gau¬
dio fruit᷑ qͥ ñ p̾toria aut ꝯsularia comitia securꝰ intuet᷑ e S mag¬
na illa inquib alii homores aniũsarios petunt. Alii ꝑpetuas po¬

Expanded text:
et; quis consulatum fiducia Caesaris, quis Pompei, quis arcae petat; quam durus sit faenerator Caecilius, a quo minoris centesimis propinqui nummum movere non possint. Sua satius est mala quam aliena tractare, se excutere et videre, quam multarum rerum candidatus sit, et non suffragari. Hoc est, mi Lucili, egregium, hoc securum ac liberum, nihil petere et tota fortunae comitia transire. Quam putas esse iucundum tribubus vocatis, eum candidati in templis suis pendeant et alius nummos pronuntiet, alius per sequestrem agat, alius eorum manus osculis conterat, quibus designatus contingendam manum negaturus est, omnes attoniti vocem praeconis exspectent, stare otiosum et spectare illas nundinas nec ementem quicquam nec vendentem ? Quanto hic maiore gaudio fruitur, qui non praetoria aut consularia comitia securus intuetur, sed magna illa, in quibus alii honores anniversarios petunt, alii perpetuas po
Abbreviated transcription (Latin):
uiar. qͣm pͥmũ istud qd eẽ. iuis. quẽ illi diẽ ponis. ciciꝰ fieri qͣm op¬
tãs potẽ. In becille m̃tis ista st̃ u̾ba.⁊ hac detestatione inĩam captan¬
tis ñ uult mori qͥ optat. Deos uitã & salutẽ roga. si mori placuit.
hic mortis ẽ. fructꝰ ꝯptare desi̾e. Hec mi lucili tractemꝰ. his forme¬
mꝰ animũ. hoc ẽ. sapĩa. hoc ẽ. saꝑe. ñ disputatiuncłis in anib
subtiitatẽ uanissimã a gtare. lot gones fortunat᷑ posuit. n aoisa¬

Expanded text:
primum " istud quid esse vis ? Quem illi diem ponis ? Citius fieri quam opprimum " istud quid esse vis ? Quem illi diem ponis ? Citius fieri quam optas, potest. Inbecillae mentis ista sunt verba et hac detestatione misericordiam captantis; non vult mori qui optat. Deos vitam et salutem roga; si mori placuit, hic mortis est fructus, optare desinere. Haec, mi Lucili, tractemus, his formemus animum. Hoc est sapientia, hoc est sapere, non disputatiunculis inanibus subtilitatem vanissimam agitare. Tot quaestiones fortuna tibi posuit, no
Abbreviated transcription (Latin):
modũ que me extͣnsuerso feriunt. agt̃q ꝓcul a me repellã. qͦmͦ
par eẽ. tot malis possim. qͦmͦ istas calamitates remoueã qͣ ad meir¬
rupert̃. qͦmͦ illas ad qͣs ego irrupi. Doce qͦm ferã erũpnã sine ge
mortẽ. Nã siuis uui̾e qͥd optas morie Diue ñ uis qͥd deos rogas.
qd̵̃ tͥ nascenti dedert̃: Nam ut q̃nq moriaris. etiã inuito positũ ẽ.
ut cũ uoles intua manu ẽ. Alt̾m tͥ necẽẽ. ẽ. alt̾m licet. lurpissimũ
bis dieb pͥncipiũ deserti me hercłes uiri legi. Itaq inquit ꝗͣ pͥmũ
moriar. Homo demens aptas rem tuã. ita qͣm pͥmũ moriar. fortas¬
se int̾ has uoces senex factꝰ ẽs. Alioqͥn qͥd in mora ẽ. Nemo te tenet.
euade qͣ uisũ ẽ: elige qͣmlibet rerũ nature partẽ qͣm tͥ preb̾e exitũ
iubeas. Hic nempe st̃ ⁊ elem̃ta quib hic mundꝰ administrat᷑. aqua.¬

Expanded text:
modum quae me ex transverso feriunt aguntque, procul a me repellam, quomodo modum quae me ex transverso feriunt aguntque, procul a me repellam, quomodo par esse tot malis possim, quomodo istas calamitates removeam, quae ad me inruperunt, quomodo illas, ad quas ego inrupi. Doce, quomodo feram aerumnam sine gemortem. Nam si vis vivere, quid optas mori ? Sive non vis, quid deos rogas, quod tibi nascenti dederunt ? Nam ut quandoque moriaris, etiam invito positum est, ut cum voles, in tua manu est. Alterum tibi necesse est, alterum licet. Turpissimum his diebus principium diserti mehercules viri legi: " Ita," inquit, " quamprimum moriar." Homo demens, optas rem tuam. " Ita quamprimum moriar." Fortasse inter has voces senex factus es. Alioqui quid in mora est ? Nemo te tenet; evade, qua visum est. Elige quamlibet rerum naturae partem, quam tibi praebere exitum iubeas. Haec nempe s
Abbreviated transcription (Latin):
bis in ipsa cõmorandũ ẽ. etiã si qͦ euagari libet. Amplos ht̃ illa
spatiososq secessus. de decor natura qͤramꝰ. de sidum elem̃to. de his
tam uariis stellarũ discsib. an ad illarũ motꝰ nĩa moueant᷑. an car¬
ꝑib omniũ aĩsq illinc impetꝰ ueniat. an & hec qͣ fortuita dñr certa
lege ꝯstricta. nichq in hoc mundo repentinũ aux exꝑs ordinis uo¬
lutet᷑. Ista iam a formatione moꝵ recessert̃. s leuant amimũ & ad
ipsarũ qͣs tractat rerũ magnitudinẽ attollunt. Hec uͦ de qͥb pau¬
lo ante dicebã minuunt & depͥmunt. nec ut putatis exacuunt s
extenuant. Obsecro uostã necessariã curã maiorib meliorib q debi¬
pares erimꝰ. Potiꝰ id age. ut mͥ uiã monstres. qͣ ad ista ꝑueniã. Dic
qͥd uitare debeã qͥd appet̃e. quib aniniũ labantẽ studiis firm. qͣad-¬

Expanded text:
bis in ipsa commorandum est. Etiam si quid e vagari libet, amplos habet illa bis in ipsa commorandum est. Etiam si quid e vagari libet, amplos habet illa spatiososque secessus: de deorum natura quaeramus, de siderum alimento, de his tam variis stellarum discursibus, an ad illarum motus nostra moveantur, an corporibus omnium animisque illinc impetus veniat, an et haec, quae fortuita dicuntur, certa lege constricta sint nihilque in hoc mundo repentinum aut expers ordinis volutetur. Ista iam a formatione morum recesserunt, sed levant animum et ad ipsarum, quas tractat, rerum magnitudinem attollunt; haec vero, de quibus paulo ante dicebam, minuunt et deprimunt nec, ut putatis, exacuunt, sed extenuant. Obsecro vos, tam necessariam curam maioribus melioribusque debipares erimus. Potius id age, ut mihi viam monstres, qua ad ista perveniam. Dic, quid vitare debeam, quid adpetere, quibus animum labantem studiis firmem, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ detiar̃is. Sapĩa: habitꝰ ꝑfecte ũitis ẽ. saꝑe: usus ꝑtecte
m̃tis. Quomͦ pot̃ usus eiꝰ bonũ ñ ẽẽ. quo sine usu bonũ ñ est: In¬
t̾rogo te ansapĩa expetenda sit. fateris. Int̾rogo an usus sapiente
expetendꝰ sit. fateris. Negas enĩ illã te recepturũ. si uti ea ꝓhibe¬
aris. Qd̃ expecendũ ẽ: bonũ ẽ. Saꝑe. sapientie usus ẽ. quomͦ¬
eloq̃utie. loqui. qͦmͦ ocłorum uidere. Ergo saꝑe: sapientie usus ẽ.
Usus dutẽ sapĩe expetendꝰ ẽ. Saꝑe gͦ expecendũ ẽ. Si expecendũ ẽ.
bonũ ẽ. Olim ipse me dãpno qͥ illos unitor dũ actuso & uerba
aꝑte reumpendo. Cui enĩ dubiũ potẽ. ẽẽ. qͥa si estus malũ ẽ. &
estuare malũ sto. si algor malũ ẽ. malũ sit alg̾e: suuta bonũ ẽ.
&e uiuere bonũ sit e Omnia ista tͥea sapientiã ñ in ipsa st̃. At no¬

Expanded text:
sequitur detraxeris. Sapientia habitus perfectae mentis est, sapere usus perfectae sequitur detraxeris. Sapientia habitus perfectae mentis est, sapere usus perfectae mentis. Quomodo potest usus eius bonum non esse, quae sine usu bonum non est ? Interrogo te, an sapientia expetenda sit; fateris. Interrogo, an usus sapientiae expetendus sit; fateris; negas enim te illam recepturum, si uti ea prohibearis. Quod expetendum est, bonum est. Sapere sapientiae usus epientiae usus est, usus autem sapientiae expetendus est; sapere ergo expetendum est. Si expetendum est, bonum est. Olim ipse me damno, qui illos imitor, dum accuso, et verba apertae rei impendo. Cui enim dubium potest esse, quin si aestus malum est, et aestuare malum sit ? Si algor malum est, malum sit algere ? Si vita bonum est, et vivere bonum sit ? Omnia ista circa sapientiam, non in ipsa sunt. At no