comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dormierãt siurexerũt: ac ie¬
ncrunt ĩsanctam ciuitatẽ.
scilicet ihrłm. ⁊ apparuerũt
multis. De quib profecto
ũnulli doctoꝵ senserũt: et
iam in suis reliquerũt scrip¬
tis: qd iam in illis sit ꝑpetua
et completa resurrectio. Fatẽ¬
tur enim qd ueri testes non
essent:nisi et uera eẽt eorũ
resiurectio. Unde et beatꝰ pe¬
trus dixisse legitur: cum de
dauid loquerctur ĩ testimo¬
nium. Et sepulchrũ eius in
quit apud nos ẽ: quasi nõ
sit ausus dicere qd ip̃e aut
corpꝰ eius apud nos ẽ:sed
tantũ sepulchrũ quo con¬
ditus fuerat.Hinc aiunt
resurrerisse et ip̃m cũ ceteris
sanctis: et idõ uacuũ remã¬
beate marie cernitur. Qd̾
sane factum ⁊ de aliis quib¬
libet locis scripturarũ firma
nent resuscitati ĩ eterna so¬
cietate. Quod quia deo iri¬
chil est impossibile: nͨ nos
debeata maria factum ab¬
nuimꝰ÷ qm̃ꝙͣ propt̾ cau¬
telam salua fide ꝑio mag̾
desiderio opinart oporteat:
quã in consulte definire ꝙ

Expanded text:
dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remanbeatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe: an obierit relicto corpo¬
re. Quom aũt uel quo tpr̃
aut a quib ꝑsonis sanctis¬
simũ corpus eiꝰ inde ablãtu
fuerit: uel ubi transpositr̃t.
utrum ue resurrexerit nres¬
citur: qmuis ñ nulli astru¬
ereuelint eam iam resusata¬

Expanded text:
relicto corpore. Quomodo autem uel quo tempore aut a quibus personis sanctissimum corpus eius inde ablatum fuerit uel ubi transpositum utrumue resurrexerit nescitur, quamuis nonnulli astruere uelint eam iam resuscita
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ad mentisnr̃e habita¬
culũ dñs uenit: qnͣdo u̾ba
exhortatõnis p̾currũt: atq
ꝑ hec u̾itas in mente susti¬
pitur. Hinc namq eisdẽ
p̾dicatorib ysaias dicit. Pa¬
te uam dñi: rectas facĩte
semitas dei nr̃i. Hinc illis
psalmista ait. Iter facite
ei qͥ ascendit suꝑ occasum.
Suꝑ occasum namq dñs
ascendit: quia unde in pas¬
sione occubuit: in demaio¬
rem suã gli̾am resurgẽdo
manifestauit. suꝑ occastĩ
iudelicet ascendit: qui a
mortẽ quã ꝑtulit. resurgẽ¬
do calcauit. Ei aũt qui as¬
cendit suꝑ occasum it̾ fa¬
cimus: cum nos eiꝰ gliam
urĩs mentib p̾dicãmꝰ: ut
eas ⁊ ip̃epost ueniens ꝑ a
moris sui p̾sentiã illustrt.
dicat audiamꝰ. M essis qͥ¬
dem ml̾ta: oꝑarii aũt pau¬
ci. Rogate eigo dñm mes¬
sis: ut mittat oparios in
messem suã. Ad messem
multã oparii panci sunt:
qd̾ sine graui meroreloͥ
non possumꝰ. quia ⁊ si st̃
qui bona audiant:desũt
qui dicant. Ecce mundus

Expanded text:
strae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. essis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus
Abbreviated transcription (Latin):
helysabech nupta ꝓph̾auit.
Nullus gradus pret̾missus
est: de quo nõ haberet testimo¬
nium salus omniũ. Nñqͥd
emin sole uirgines ad regnũ
nitate sua septem annis uixe¬
rat cum uiro suo: quo defum¬
cto: usq ad senilem etatem
ctabat infantiam saluatoris.
ut paruum iuuderet annosa:
ꝑuum cognoscet anicła: in¬
trantem in mundũ saluato¬
rem: uideret itura. Et in mas¬
culmo sexu tria ip̃a genera
cõmendata sunt. Ipsexpistꝰ
puer natus est. Exultẽt pu̾i:
ꝯtinentiã uouentes puero.
Ip̃e ucro intogritatẽ pucrinie
consecrauit: qui sue matri fe¬
cunditatẽ actulit: nirgiuita¬
tẽñ abstulit. Symeon ille se¬
nex diu uxerat. cuiꝰ etas com¬
paratur anne:et audierat
responsũ. qd̾ non eẽt iusurꝰ

Expanded text:
Elizabeth nupta prophetavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Nunquid enim solae virgines ad coelorum nitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem ctabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparatur Annae; et audierat responsum; quod non esset visurus
Abbreviated transcription (Latin):
tuusti et ꝓphete. uoluerũt
uiderc que nos uidetis: ⁊ nõ
uiderũt. ⁊ audire q̃ audius:
et non audierũt. Multum
senex iste fuit ad audiendñ
serus:⁊ aduidendũ matri¬
rus. Non expectauit ut xpi¬
stum audiret loqũetem: qͦ¬
quam iudit infantẽ. Et hoc
illi concessum erat iam de¬
crepito: qiͣ desidãnti et sus¬
piranti.⁊ dicenti cotidie ĩ
oronib suis. Qũado uem¬
et: Qnͣdo nascet᷑: Qñ uidebo:
Putas durabo: Putas hic
me ĩueniet: P̾utas isti olĩ ui-
debunt. ꝑ que cordis oculi
reuclabunt᷑: Dicebat ista
in or̃onib suis: et ꝓ desidi¬
o suo accepit responsum.
stabat cum maria mater
cius infantẽ. iuidit ille. ag
uouit ubi ñ crat q agno¬
uit: intus est reuelatus:
qui foris est natus. Uidit
et agnouit. Agnouit syme¬
on infantẽ tacentẽ. ⁊ occide¬
runt uidei iuuen̾e mira¬
cula facientẽ. Cum gͣ cog¬
nouisset: accepit cimi in
ulnas suas: hoc est inter
brachia sua: amplexat
est eum. Portabat: a quo

Expanded text:
sti et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? quando nascetur? quando videbo? Putas durabo? putas hic me inveniet? putas isti oculi mei videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, stabat eum Maria mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. Ubi noverat quem agnovit? An intus est revelatus, qui foris est natus? Vidit, et agnovit. Agnovit Simeon infantem tacentem; et occiderunt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. Non supbos sz huni
dignatus est poni: ut esset
pioꝵ cibaria iumentorũ.
Accepit ergo cum symeon
in brachia sua:⁊ dixit. Nũc
dimittis seruũ tuum dnie:¬
in pace. Dimttis in pace:
quia uideo pacem. Quare
ergo dimitus in pace. Qm̃ in
derunt ocłi mei salutare tu¬
lutare euis. Habetis ergo pu
senem symeonẽ. Si aũt q̃¬
ritis ut coningatus aliqͥs
uir testimonum dño ꝑhi¬
beat:zachariam cõsiderate.
In manus suas symcon in¬
firmitatẽ accepit: s maie¬
statem intus agnouit. Ne
ꝑtinuit ꝓpter nos nasci:
ad nos ꝑtinet in illo renas¬
ci. Qui uenit in hunc mũ¬
dum pocõres saluos facere.¬

Expanded text:
rebat? Non superbos, non edignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi mei salutare tus. Habetis ergo puesenem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate.in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nempertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci, qui venit in hunc mundum peccatores salvos facere
Abbreviated transcription (Latin):
illum ẽẽuenturũ. ⁊ om̃es
qui cupiebant dicebant. O
uitas: O si quod credo insqͥ¬
turis dei uideam ocłis meis:
Et ut nou̾itis qnͣtum desid̾i¬
um habelant scĩqui noue¬
rant descpͥturis uirginẽ pa¬
uturam: sicut audistis cum
eiꝰ emmanuel. emmanu¬
hel quid sit: euͣngłm nob̾
aꝑint dicens. Quod int̾p¬
tatur nobiscũ deus. Non
anima: non tibi uideat᷑
impossibile. ut uirgo pare¬
ret:uirgo pariens ꝑmanet.
intellige natum dcũ : ⁊ nõ
miralrris uirginis partum.
Ut ergo nou̾itis antiquos
qd̾ concessum est huic sem

Expanded text:
illum esse venturum, et omnes qui cupiebant, dicebant: O vitas! o si quod credo in Scrturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum en ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit Evangelium nobis aperuit, dicens: Quod interpretatur, Nobiscum Deus . Non anima, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos quod concessum est huic seni
Abbreviated transcription (Latin):
partũ. uirgo post partũ.
p̾sentis sollẽpnitatis dici
cũ suis uirginib expers
nullom credenda ẽ: que
dei ppłm facundo monebat.
sꝑnere ꝑituri luxus scłi.
a lenociniis mortalis na¬
ture declinare. carnis pu¬
dicitiã cum u̾ginitatis
honore intra cordis hospni¬
a obseruare. Eamq omi¬
um uircutũ regniã. fru¬
ctum salutis ꝑpetue. seciã¬

Expanded text:
partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: socia
Abbreviated transcription (Latin):
bilis utriusq sexus multi¬
tudo eius sequeretur uesti¬
gia: ⁊ relicłis nuptiaꝵ co¬
pulationib. spretaq li¬
beroꝵ ꝓpagine. sponso qui
in celis ẽ ꝑ hẽpni mẽte. ac¬
tu echabitu ⁊ gestu appli
amantes: eleinofinas se¬
ctantes. Pauꝑes recreãtes.
nudos uestientes: ĩfirmos
uisitantes. In triblatione
gaudentes: inu̾bis cabap̃¬
nie uel cõtu melie pacien

Expanded text:
xus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, appliamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumni
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ. Et beatus gregori
ĩerpositõne cuiꝰdam eunge¬
lii deistiꝰ modi bellatorib
q̃rimoniã faciendo: eoce in¬
quit electi dei carnẽ domãt.
spm̃ roborant. demonib
imperant: uirtutib chorꝰ¬
cant. Presentia despiciũt:
em̾am patriam uocibus

Expanded text:
etera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patr
Abbreviated transcription (Latin):
ram ligatum ẽẽt in in ce¬
lis. et qd̃ cũq soluerent
suꝑ t̾ram: solutum ĩ celis¬
culũ cos suꝑ sedes duodccĩ
ẽẽ sessuros: ⁊ secum iudica¬
turos orbem t̾re p̾dixerat.
ealib ut credimus patronis:
hec dies sublimata decl̃at᷑.
Hiis subiectũ ẽ triũphale
tormẽtoꝵ gen̾a xp̃i passionẽ
tib imitabũtur. Alii ferro
ꝑhempti: alii flãnus exusti.
Alii flagris uetherati: alii
uectib ꝑforati. Alii crucia¬
ti patibulo: alii pelagi peri
lingus pͥuati: alii lapidi¬
b obruti. Alii frigore affli¬
cti: alii fame cruciati. Alii
uero trũcatis manib siue
ceteris cesi memibris: specta¬
cł̾m cõtumelie ĩ ppłi̾s nu¬
di ꝓpter. nom̃ dñi portãtes.
Hii sũt triũphatores ⁊ anti¬
cidei: qui concẽpnentes sce¬
leratoꝵ iussa pͥncipun.
mͦ coronãtut ⁊ accipiunt
palmas lalorum: qr funda¬
ticrant supͣ firmã petram
id ẽ xp̃m. Detalib huius

Expanded text:
ram, ligatum esset et in celis et quodcumque soluerent super terram, solutum esculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. His subjectum est triumphale tormentorum genera Christi passionem ntibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibulo, alii pelagi periclinguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tunc ꝓpenichil fuit qđ sta¬
re indereuir. Hec igitur uo¬
biscũ agite. hec ĩ mente se¬
dula cogitatione u̾sate.
Et si ad huchic tenenuir
infirmitate corporis: ta¬
menad eos dequib loqui¬
mur toto corde cendaniuuᷤ.
ut cum ip̃is post modum
mur: ꝑ eum qui uiuit
et regnat ĩsecula scłoꝵ.

Expanded text:
nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum mur, per eum qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
cta q̃ tpr̃aliter festiue celebrã¬
tur. Curate qui hiis sollep̃¬
nitatib interestis: ne ab et̾¬
na soli ep̃nitate separemi¬
ni. Quid ꝓdest intetesse fes¬
tis hominũ. si deesse contin¬
pensare in uobis trãsitoria
que possidetis: s cõsiderate
quid estis. Ecce mundꝰ qui di¬
ligitur fugit. Sc̃t̃ isti quoꝵ
ldie mentionẽ facimꝰ: tlorẽ¬
tem niundũ mentis despectu
calcauerũt. Tunc enĩ erat
uita longa: salus ꝯtinua.
opulentta ĩ reb fecũditas
inꝓpagine: tr̃aquillitas ĩ
duiturna pace. Et tamen
cũ inse ip̃o floreret: ĩam in
eoꝵ cordib mundꝰ aruerat.
Ecce iam ĩ serp̃o mundus a¬
ruit.⁊ adhuc in nr̃is cordi¬
b florescit. Ubiq ẽluctus:¬
ubiq desolatio. Ubiq ꝑcu¬
tiniur: undiq amaritu¬
dinib repleniur. Et tam̃
cecamente carnalis cõcupiꝰ¬
centie. ip̃as eiꝰ ꝯmaritudi¬
nes amamꝰ. Eugientẽ seqͥ¬
mur: labenti in heremus.
tantis plagis plenus ẽ. ut
ad deũ. Pensate gͦ qr nul¬

Expanded text:
cta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse continpensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus florescit. Ubiqubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. tantis plagis plenus est, ut ad Deum. Pensate ergo quia nul
Abbreviated transcription (Latin):
agentes. Hus om̃ib ⁊ hiis
simlib ꝓ desid̾io regni cele¬
stis ⁊ ꝓpter spem ct̾ne remu¬
neratioĩs. ardentissimo a¬
more ĩdesinent atq libent̃
existunt: et sic in caritate
der ac ꝓximoꝵ amore ꝑ se¬
uerantes: deo soli uitam fi¬
seꝑatum ẽẽ confidimꝰ: qui
ꝑsingła hemi loca in spelũ¬
cis ⁊ exigius cellarũ tugun¬
is uniti. modico cõtenti ꝑ a¬
bulo demorãtur. Bestiis so¬
laudem tpr̃alem ñ aman¬
tes: iusus hominũ fugien¬
tes. Angłoꝵ assueti loquel:

Expanded text:
s. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam firatum esse confidimus; qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo morabantur. Alii bestiis solaudem temporalem non amantes, visus hominum fugientes, angelorum assueti loquelis,
Abbreviated transcription (Latin):
ritaliter qͣiͣ hymbrib irugãt
celestib: ut felicit᷑ ꝓ ferre ĩ¬
marcessibłem bonoꝵ operũ
possint fructũ. Qui talen¬
ta sibi credita ñ solum rod¬
dere: uerũ etiam cũ usura
siue fraude amplificare ꝓ
didicere. nõ sibimet tantũ
do. obsetrando. incrẽpando.
curamq faciendo inserere
nitclatur. Quoꝵ mens
lucidissima. manꝰ uo ple¬
mensa altaris sacroscã xͥ
corporis ⁊ sang̾ius inist̾ia¬

Expanded text:
i imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare prdidicere, non sibimet tantummdo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plemensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
illos: ⁊ ĩuenit illos dig¬
nos se. Tanꝙ aurũ in tor¬
nace probauit illos: ⁊ qͣi ho¬
locausti hostrã. accepit illos.
Nunc ergo martirũ xp̃i cer¬
tamina atq uictorias au¬
diuimꝰ: eis nimirũ hunc
diem tantũ credimꝰ scĩfica¬
tum: qͣntum ĩ semetip̃ĩs
ut scĩficaret laborare ꝑtor¬
menta ñ cessauere. Episti uͦ¬

Expanded text:
 invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere;
Abbreviated transcription (Latin):
gelo deniuitiante cõceptus
est. in exordio p̾dicationis
atq baptisinatis pͥmatum
tenebat. Qui xp̃m poc̃a mũ¬
di tollentẽ iudendo agno¬
uit. ac digito demostrauͭ:
qͦ inter natos mulierum
ñ surrexit maior. xp̃o atte¬
stante. Qͥ nũto p̾cursor do¬
mini: p̾co iudicis: ꝓpħa al¬
tissumi nuncupatur. Qͥa
ñdum editus xp̃m mũdo
demptõem aĩarum ad ĩfe¬
feros descendentẽ: głiosa p̾¬
cucurrit passione. Huic
achlete dei electo concordat

Expanded text:
stus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo demptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat
Abbreviated transcription (Latin):
nisunt: qnͣto claritat᷑e dei
uicinius contẽplant᷑. Ali¬
a uero ita deo cõiuncta sũt
angłoꝵ agmina: ut int̾
hec ⁊deum nulli alii inter¬
sint.Tanto magis ardent
amore: qnͣto subtiliꝰ clari¬
tatem diuinitatis eiꝰ aspi¬
ciunt. Talib ut diximus
apͥmordio incipiẽtis uite
lratoꝵ spĩtum distinctiõi¬
b suꝑna celoꝵ regna a dõ
cõditore imꝑpetuum mni¬
rabłiter collocata subsistũt.

Expanded text:
ni sunt, quanto claritatem Dei ni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabilite
Abbreviated transcription (Latin):
atq honorẽ sui nominis
ac maiestatis imppetuũ
miro ordinecollocauit.
De quib plura loqui ꝑti¬
mescimꝰ: qui a soli deo scire
ẽ quom uel quẽad modũ¬
cõtagione seu diminutio¬
ne ĩ sua sola puritate con¬
sistat natura. S tamen
uouem eẽ angłoꝵ ordines
ad deuudicia ac ininistĩa
cõplenda: testante sacro elo¬
quio cognouimꝰ. Quorũ
principatꝰ atq potestates
sb̃tiliter ac mirablĩter dei¬
omĩpotentis nutu distin¬
gũtur. Alii ad nos ex illis
nimũdũ inissi: futura p̾¬
dic̃ado ꝑueniũt. Alii ad
hoc sũt constituti: ut ꝑ cos
signa ⁊ miracła frequẽtuis
fiant. Alii subiectis anglõ¬
rum spiritib p̾sunt: eisq
ad explenda diuina mistr̃a
exponẽdo pͥncipãtur. Alu
mira potenna ceteris p̃̾mi¬
nent: ꝓ eo qd̾ eis ad obedien¬
dum alia angłoꝵ agmi¬
na subiecta sunt. Alii tan¬
ta diuinitatis grã mplent᷑:
ut in eis dñs sedcat. ⁊ per eos
sua iudicia decernat. Alii
tanto ꝑfectiori scientia ple¬

Expanded text:
orem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmoducontagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris pranent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia ple
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ memoriã p̾cedentium
patrũ. quos ante legem ⁊ sb̾
loge scͥptura scã demon strãte
cognouimus: ad hoc tantũ¬
modo ꝓferimus. uit facilius
intellige̾ ualeatis. qͣnta uł
qualis sit huiꝰ sacratissime
p̾sentia diei: cũ om̃ib hiis
de quib loquim᷑ sine fine cõ¬
stat honesta. Nũc uͦ reu̾tam᷑
ad eos qͦs unda baptismatis.
⁊ effusio sanguiius xͥ ab er

Expanded text:
um memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab err
Abbreviated transcription (Latin):
templũ rome. qd̾ ab anti¬
quis antea pantheon no¬
cabatur: quia hoc qiͣ simu¬
lachrũ omium iuderetur
esse deoꝵ. In quo elimina¬
ta om̃i spurcitia. fecit eccliͣ¬
am sc̃e dei genitricis atq õi¬

Expanded text:
templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omni
Abbreviated transcription (Latin):
nitate a p̾sule seclis apli̾ce
celebrata. om̃ib q rite ꝑ¬
fectis: unusqͥsq in sua re-
ergo cõsuetudine scẽ romã¬
ne ecclis crescente religione
xp̃iana decretũ ẽ: ut ĩ ec¬
clesiis dei que ꝑ orbemter¬
rarum longe lateq con¬
stiuunt᷑. honor ⁊ memori¬
a omniũscõꝵ indiequa
p̾diximꝰ haberet᷑᷑ ut qͥcq̃d
humana fragilitas ꝑ ig¬
norantiã uł negligentiam.
seu ꝑ occupatõnem rei scl̃a

Expanded text:
a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu
Abbreviated transcription (Latin):
manet in et̾num: qr deo
digni inuenu sũt. Fide pre¬
clari: hospitalitate p̾cipui.
astuti in sensu: sapientes
pletes. reꝑatores orbis atq¬
rareatores: iusticia ĩsignes.
longauimes in spe. Obediẽ¬
tes in p̾ceptis: creduli ĩ pro¬

Expanded text:
manent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes pletes, reparatores orbis traeclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in pro
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃ore ageret in psalmis:
Ac si ꝑatenter dicat. Illit iter
laudis: ad et̾nam laudem
sine siue mansurã. U ne¬
mo app̾hendet illud: iusie¬
go p̾monstrau̾o. Proptẽ¬
a carissime quia iter salu¬
tis nr̃e in laudib ẽ saluato¬
ris: hortor uos ⁊ cõmoneo.
in hac satra sollẽpnitate ge¬
nitricis dei marie. nolite ces¬
sare a laudib. Qd̃ si u̾go
es gaude quia meruisti eẽ:
⁊ tu qd̃ laudas tantũ cura.
ut sis quedidigne lauda¬
re possis. Qd̾ si continens
ñ aliunde constat ut pos¬
que fuit plenissime ĩ ma¬
ria qm laudas. Qd̾ si con¬
iugata certe aut peccatrix:
laus in ore poc̃oris: noli ces
sare: quia inde tibi ꝓmitti¬
tur uenia. unde et om̃ib
ut laudes. Alioqͥn nͥ uixta
modulum ingenii nr̃i de¬
um laudare in sanctis suis
re poterimꝰ. Smino hoc pre¬
termuttẽdũ nõ est. ꝙ imple¬

Expanded text:
peccatore ageret in Psalmis: peccatore ageret in Psalmis: Ac si patenter dicat: illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstravero. Propterea, charissimi, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo, in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude quod meruisti et tu esse quod laudas: tantum ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens non aliunde constat, ut posquae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis re poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod imple
Abbreviated transcription (Latin):
tonis fuit delatio: obla¬
tio miis famlatus ob¬
sequii. quia et si insan¬
ctis patrib ⁊ ꝓphis gr̃a fu¬
isse creditur: non tãmen
eatenus plena. In maria
uero: tocius grẽ que in xp̃o
est pleuitudo uenit: q̃mꝙ̃
altter. Et ideo inquit bñdi¬
cta tu inter mulieres: idẽ
plus bñdicta qͣm omnes
mulieres. Ac ꝑ hoc quicqͥo
maledictionis infusum
ẽ ꝑ euam: totum abstulit
benedictio marie. in suꝑ
quã non habuit pͥus oĩs
mundus. Igitur qd̾ nataͣ
ñ habuit: usus nesciuit:
ignorauit ratio: mens ñ
capit humana. pauer ce¬
lum. stupet t̾ra: creatura
om̃is etiam celestis mira¬
tur. Hoc totum ẽ qd̃ ꝑ ga¬
brielem marie diuinitus
pletur. Qua de causa de ta¬
litantaq loqui me ĩdig¬
num fateor: s ut putone¬
qui qnͣta sint q̃ pandunt᷑
penitus ignorat. ẽam̃e et¬
siad hec nemo ydoneus in¬
sare ñ debet quilibet etiam
peccator a laudib: qͣmuis
erplere nequeat qd̾ sentit᷑.
Un de sermo diuinꝰ cumi de

Expanded text:
tionis fuit delatio, oblationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus m adimpletur. Qua de causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto qqui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus insare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ginem mittebat angłm:
⁊ p̾cessit nuntiũ suum ds̃.
s a deo ñ recessit. Nec tene¬
ripotuit locis: qui om̃ib
habelntur ĩ locis. Et totuis
ubiq ẽ: sine quo nichil
totum. Ergo uerbũ patris
nunqͣm apatre discedens.
homo ꝓprie fieri dignatus
ẽ. secreto suo misterio ꝙ
totus est.⁊ totum accipiẽs
qd̃ dei est. õmo aliud quã
esse non potuit. Scit enim
deus om̃ia ⁊potest: ꝓpt̾ ca
quia ita ẽ. sciuit se ac po¬
tuit inutero uirginis sine
sui corruptõne misceri at¬
deus et homo: una ꝑsona.
unaq substantia. Ob hoc
dei genitrixelecta ⁊ p̾elc̃a:
iure ab angelo grã saluta¬
tur ⁊ p̾dicatur plena. Ue¬
replena:ꝑ qua largo scĩ
sp̃c ymbre suꝑfusa est oĩs
ciratura et ideo satis eam
deuotissime p̾mum ange¬
lus uen̾atur ⁊ salutat.
Miratur itaq et ip̃e: qualis
aut qͣnta sit qm salutat.
Non enim simplex fateor
uel cõsueta finit ista salu¬
tatio: s om̃i ãmiratõne
digna. Siquidem uen̾a¬

Expanded text:
ginem mittebat angelum, ginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre dihomo quippe fieri dignatus est secreto suo mysterio, quod , homo est; totum accipiens quod Dei est: alius quam esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atDeus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venera
Abbreviated transcription (Latin):
rofecto incarne preter
carnem uiucre: ñ ter¬
rena uita est s celestis. un¬
de in carne angłicam gli¬
am acquirere:mauis est
enim angłm felicitatis ẽ:
esse uero uirginẽ niriunis.
dum hoc obtinere uirib
nitutur cum grã: qd̾ ht̃
angelus ex natura. Umũ¬
q camẽ ⁊ esse uirginẽ uł
angłm: diuini numeris
ẽ offitium ñ humanum.
Aue inquit grã plena.
Et bene plena: quia cet̾is
ꝑ partes p̾statur: marie
uero simul se tota ĩfudit
plenitudo grẽ. Hoc quip¬
pe est qd dauid canit descẽ¬
dit sicut pluuia ĩuellus.
Uellus itãq cum sit de cor¬
pore nescit corꝑis passionẽ:
sic et uirginitas cum sit in
carne uicia carnis nescit.
Celestis plane ymber ĩuir¬
gineum uellus placido se
inftidit elapsu: et totadi¬
uinitatis unda se contulit
in carne: qnͣdo u̾bum caro
fcm̃ est. Ac deinde ꝑ crucis pa¬
tibulum exp̃ssum. t̾ris oĩ¬
b pluuiam salutis effu¬
dit: et stillitidia grẽ huãniᷤ
rat cũ uirgine qui ad uir¬

Expanded text:
cto in carne, praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, grEt bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanrat cum virgine qui ad vir
Abbreviated transcription (Latin):
cipere in sediuinitatis ad¬
muxtion̾ẽ. salua utraq
natura: tamen cũ grã re¬
pletur. cum spũ sancto ꝑ¬
funditur: cum uirtute al¬
tissimi obumbrat᷑: fit p̾ciosi¬
or m̃ctis celsis. sublimior fa¬
stigiis. pulchrior scĩtate. głi¬
osior suoꝵ p̾nogatiuis meri¬
torum: ita ut nullis iam
usib sit ip̃a eademq mãci¬
panda nͥ diuinis. Unde o scĩs¬
sime uirgines. ⁊ si imitari o¬
portet tantam ac talem uir¬
ginem tanqͣm p̾claram ue¬
nerati multũ conuenit:⁊
ultra anglicam quodam mͦ
dignitatẽ. qͣntum fas ẽ cũ
gaudio laudib dignissime
conferri: q̃ ut diximus ñ te¬
mere xp̃i ꝑgrãm suꝑ choros
angłoꝵ exaltata deuotissi¬
me hodie p̾dicauit: qr p̾ces¬
sit eam dñs et saluator ñr.
exea uera fide genitus ad ce¬
lestia: ut parcte sicut ipse
suis repmisit discipłi̾s in
ethereis mansionib locum
Hinc quoq dauid ꝓpheta
olim gratulabũdus xp̃o ca¬
nit: asũmo inquit celo egͤs¬

Expanded text:
suscipere divinitatis adsuscipere divinitatis admistionem salva utraque natura, tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne efferri, quae, ut diximus, non teristi gratiam super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egres
Abbreviated transcription (Latin):
ginis marie: de qua natus
est ip̃e deus ⁊ homo. Idarco
⁊ ip̃a plus ẽmerctis et nõ
natura: qͣm uirgo ⁊ homo.
Unde et si cetere uirgines
imittant᷑ illamusq ad
conceptũ partus ⁊ gabriel̃
noue salutatõnis obseqͥũ:
deinceps totum diuinum
ẽ qd̃ oꝑatur in ea teste ange¬
lo. quia sp̃u sancto et uir¬
tute altissimi obumbrabr̃.
Antehoc ip̃m sane. uterus
qͣmius impollutꝰ. et alienꝰ
a contagione poc̃i. qͣmuis
sanctꝰ: tam̃e ad huc uili¬
tate humãĩtatis induitur.
ut ita dicam ac si lana cã¬
didissima: suiq coloris
dealbata. Ad qͣm sane cum
accessit sp̃c sanctus. quasi
ip̃a eademq lana cũ inft¬
citur sanguine. conchiliiul
niuricis u̾titur in purpu¬
tu in matrẽ. ut ñ sit iam ad¬
domũ qd̃ fuerat. s purpu¬
ra uerissima. ad indumen¬
tum et gliam sũmi regis
diuinitus aptissime dedi¬
cata: ut deinceps eautiu¬
su feminco ñ licuerit: nisi
deo. Quippe ut ita loquar.
beata et gloriosa uirgo ma¬

Expanded text:
s Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura, quam virgo et homo. Unde etsi caeterae virgines imitantur illam usque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod operatur in ea, teste angelo, quia Spiritu sancto et virtute Altissimi obumbratur. Ante hoc ipsum sane uterus quamvis impollutus et alienus a contagione peccati, quamvis sanctus, tamen adhuc vilitate humanitatis induitur ut ita dicam ac si lana candidissima, suique coloris dealbata. Ad quam sane cum accessit Spiritus sanctus, quia si ipsa eademque lana inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purputu in matrem, ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata, ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit, nisi Deo. Quippe, ut ita loquar, beata et gloriosa virgo Ma
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ laudabũt te. Inter¬
dum uero quia ĩmensus
est: qd̃ uoce ñ possumꝰ nec
facundia ualemꝰ: exsequa¬
mur uotis et medullis cor¬
dis:quia magnus et bonus
ẽ atq imm̃esus. tantus ac
talis: qͣntũm et qualem
ipe nouit oreac spũ conti¬
teatur ad iusticiam ⁊ salu¬
tem. Hinc rogo om̃es ꝑicer
festiuitatẽ glĩose semꝑ u̾¬
ginis manie deribtissime
celebremꝰ. quda hec ẽ dies
p̾clara in qua meruit ex
raltari suꝑ choros angłorũ:
et ꝑueuire ultra qͣm uestre
humanitatis est natura
ubi ñ substanti a tollit᷑
s glie magnitudo mõstra¬
tur: cum eleuatur ĩdexte¬
ram patris ubi xp̃c pro no¬
bis introiit pontifex fc̃s
in et̾nuni: ad celi palati¬
um. Hec ẽ inqͣm dies in
qua usq adchroni celsitu¬
dinẽ iutemerata mater ⁊
fidenter scã dei canit eccłia:
qd̾ de nullo alio scõꝵ fas
est credere: ut ultra angłi¬
cum uel archãgelicum
meritũ tr̃ascenderit. Qͥa
⁊ si sinsitudo reꝓmittit᷑
sanctis: iu̾tas non negat᷑

Expanded text:
culorum laudabunt te . Interdum vero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. VII. Hinc, rogo, omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclaraltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introiit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater etfidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum vel archangelorum merita transcenderit, quia et si similitudo repromittitur sanctis, veritas
Abbreviated transcription (Latin):
iam iste suꝑbus ⁊ arrogãs
qua sententia cõuincatur
audiamꝰ. Deduob quippe
debitorib paradigia oppo¬
nitur. Quoꝵ unus minus:
alius ampliꝰ debet. Utroq de¬
bito dimisso. quisampliꝰ
largitorẽ debiti diligat int̾¬
rogatur. Quib u̾bis: ille ꝓ¬
tinus respondit. Ille plus di¬
ligit: cui plus dimittitur.
Qua in re notandũ est: qr
dum sua sententia pharise¬
us cõuincit᷑: quasi freneti¬
cus funem portat ex qͥlige¬
tur: Enumerãtur eibona
patatricis: enum̾antur ma¬
la falsi iusti cumdicit᷑. Int̾¬
ui in domũtuã: aꝙͣ pedib¬

Expanded text:
am iste superbus et arrogans qua sententia convincatur, audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: « Ille plus diligit, cui plus dimittitur. » Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitur: « Intravi in domum tuam, aquam pedib
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit. animꝰ a dilectione
torpescat. Potest quoq ꝑ pe¬
des ip̃m nust̾ium incarna¬
tioius eiꝰ intelligi: qd̃ diui¬
nitas t̾ram tetigit qr carnẽ
sumpsit. Uerbum enĩ caro
fc̃m est. ⁊ habitauit ĩnobis.
Osculamur igitur redemp
carnatõis ex toto corde dili¬
giinus. Ungucto pedes eiꝰ¬

Expanded text:
tribuit, animus a dilectione tribuit, animus a dilectione torpescat. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur igitur pedes carnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes
Abbreviated transcription (Latin):
quos tigauerat tersit. Capil¬
li quippe suꝑfluũt corpori.
Et quid hadundans terre-¬
na substantia. nisi capillo¬
rum speciem tenet: Qͥa
dum ad usum necessita¬
tis suꝑfluit: etiam abscisa
non sentit. Capillis gͥ podes
quib excaritate compati¬
mur etiam exhus q̃ nobis
suꝑfluũt miserem᷑. Quati¬
nus sic mens ꝑ compassionẽ
dolcat: ut eam larga man̾
effectum doloris ostendat.
Rigat namq lacrimis re¬
demptoris podes: s capillis
siris ñ tergit. qui ut cũq
proximoꝵ dolori compatit᷑.
s tame eis ex hiis que sibi sr̃¬
fluunc ñ miseretur. Plorat
⁊ ñ tergit. qui u̾ba quidem do¬
loris tribuit: s non minis¬
trando q̃ desunt uim dolo¬
ris minime abscidit. Oscu
latur mulier pedes qͦs tersit.
qd̃ nos quoq pleue agimꝰ.
sistudiosediligimus quos
ex largitate continenus.
negrauis nobis sit necessitaᷤᷤ
ꝓximi. neip̃a cuis indigen¬
tia q̃ sustentat᷑ fiat honero¬
sa: et cum manꝰ necessaria

Expanded text:
quos rigaverat tersit. Capilquos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Olatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. inguetum fudit.
retro secus pedes eiꝰ stecit. la¬
crimis pedes rigauit. capa¬
lis tersit. eosdemq quos ĩ¬
fundebat ⁊ tergebat pedes os¬
culari ñ desinit. Nos ergo
illa mulier exp̾ssit. si toto cor¬
de ad dñm post pcc̃a redeamꝰ.
si eam ꝑpenitentie luctus
imitemur. Quid uamq
nionis expͥmitur. Unde et
mus quib opinionib bo¬
ui odoris eccłiam resꝑgamus:
quid in dni corpore nisi un¬
guentum fundimꝰ: Sed
secus pedes mulier stecit.
Contra pedes enim dñi ste¬
timus: cum in pc̃cispositi
eiꝰ itinerib retinebam᷑. S
si adueram penitentiã post
pcc̃a conu̾timur: iam retro
setus pedes stamus. qr eius
uestigia sequimur que im¬
pugnabamꝰ. Lacrimis mu¬
lier pedes rigat. ꝙ nos quor
ueraciter agimuis. si quibli¬
bet ultimis membris dñiꝑ
compassionis effectũ incli¬
nenuir. si sanctis eius in
tribłãtione compatim᷑: si
eoꝵ tristiciam nrãm puta¬
mus. Capillis mulier pedes

Expanded text:
venit, unguentum fudit, venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namquenionis exprimitur? Unde et mus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes Jesu mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus cum, in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retrosecus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ce ea que ad medicũ egra
uenerat sanata ẽ: s de salu¬
te eius ad huc alii egrotãt.¬
Nam sinul discumbẽtes.
cõquesti sunt intra se dicen¬
tes. Quis ẽ hic qui etiã pec¬
cata dimittit: S celestis
medicus egros non despicit.
quos etiam de medicam̃to
fieri deteriores iudet: eam
fides tua tesaluam fecit:
uade impace. Eides ⁊ enim
saluam fecit: quia hoc qd̃
petiit posse acciꝑe non du¬
bitauit. S ip̃am quoq
spei certitudinẽ iam ab il¬
lo accepat: aquo ꝑ spem
etiam salutem querebat.
In paceaũt ire p̾cipitur:
ut a u̾itatis itin̾e inuia
scandali ultĩus nõ diriue¬
tur. Unde et ꝑ zachariam
dicitur. Ad dirigendos pe¬
des nrõs: inuiam pacis.
Tunc enim gressus nrõs ĩ
uiam pacis dirigimꝰ: qnͣdo
pillud actionum iter ꝓgi
Qũe namq phariseus de
falsa iusticia p̾sumens.
nisi iudaicũ ppłm: Quã
peccatrix mulier. s ad uesti¬
gia dũi ueniens ⁊ plorans.
nisi conu̾sam gentilitatẽ
designat: Que cũ alabaustͦ

Expanded text:
cce que ad medicum uenerat egra sanata est, sed de salute eius adhuc alii egrotantes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergQuem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Propter qd̃ dicotibi:
remittunt᷑ ei poc̃a multa:
qm̃ dilexit multũ. Quid
frẽs mei ẽẽ dilectionẽ credimꝰ
nisi ignem: Et qͥdculpam
nisi rubigine: Unde nunc
dicitur. Remittũtur ei pec¬
cata multa: qm̃ dilexit mł¬
tum. Acsi aꝑte dicetur. mcẽ¬
ti. qr arcet ualide ꝑ amoris

Expanded text:
d dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incenti r
Abbreviated transcription (Latin):
eum ĩcellula. Hicut diximꝰ
eximiis illustrat᷑ uircutib
emicuit sclo. Quod audic̃s
beñdictus agricola ꝙt̃: misit
archidiaconũ suũ: ut bea¬
tum nrbi cimiterio defercet.
S resistentib monachis:
qd inssũ fuerat ñ impleuͭ.
Post hec edificato xenodo¬
chio leprosoꝵ sacerdos sub¬
urbano in eius basilicam.
collectis ciuib ⁊ om̃i clero.
beatũ corpꝰ trãstulit. ⁊ ĩbasi¬
lica supius memorata: sũ¬
mo studio sepeliit. qui se
uircutib manifestat. Et¬

Expanded text:
eum in cellula. Hic, ut diximus, eum in cellula. Hic, ut diximus, eximiis illustratus virtutibus emicuit saeculo. Quod audiens benedictus Agricola episcopus, misit archidiaconum suum, ut beatum urbis coemeterio deferret: sed resistentibus monachis, quod jussus fuerat non implevit. Posthaec, aedificato xenodochio leprosorum sacerdos suburbano, in ejus basilicam collectis abbatibus et omni clero, beatum corpus transtulit, et in basilica superius memorata summo studio sepelivit: qui se virtutibus manifestat.
Abbreviated transcription (Latin):
cet cõpendiose splendideta¬
men magnificus uirgre¬
gorius turo nẽsis ep̃c: in li¬
bris miracłoꝵ ita scribit. Be¬
atissimꝰ uero siluest̾ cabilo
nẽsem rexit acłiam. Qͥ qua¬
cerdocio ministrato plenus
sub quo cũ semel atq iteꝵ
ĩfirmi. siue qͣrtanarii. siue
uariis febrib op̾ssi subde̾n¬
tur. statim iuctute diuini¬
tus inclita sanabant᷑. Icr
colectulum hoc ĩ ecclie sacra¬
rio deportatũsimili u̾tu¬
te nitescit. Multi enĩ sicut
ocłioipropͥis inspexi. ab sci¬
sis deͥ funib lecłi illius fa¬
quo deferebant. Ipĩsq suꝑ
infirmos locatis sanitatis
bñfitium cõtuebant᷑ Nam
matermea ab hoc dacisa par¬
ticula. ut pudle a feigoris
febricitãti collo dependi fe¬
cit morbo ex timplo dep̾sso.
puellam sanã aspexit. Fuit
te magnificũ. qui sepius
fugoriticis dolore dentiu
laborãtib aliisqz morbis:
orando sinẽ imposunt. Nã
eiũ usqueqͣ reclusus erat.
hoc ẽ non egredictat᷑ e cellu¬
lam:s qui uoluissz. iudebat

Expanded text:
cet compendiose, splendide tamen magnificus vir Gregorius Turonensis episcopus in libris Miraculorum ita scribit: Beatissimus vero Silvester, nensim rexit eclesiam, qui quacerdotio ministrato, plenussub quo cum semel atque iterum infirmi sive quartanarii sive variis febribus oppressi subderentur, statim virtute divinitus indita sanabantur. Idcirco hoc lectulum in eclesiae sacrario deportatum, simili te nitescit. Multi enim, sicut oculis propriis inspexi, abscissis de funibus illis quum deferebant, ipsisque super infirmos locatis, sanitatis adesse beneficium contuebantur. Nam mater mea ab hoc decisa particula, ut puellae a frigoribus febricitanti collo dependi fecit, morbo extemplo depresso, puellam sanam aspexit. CAPUT te magnificum, qui saepius frigoriticis, dolore dentium laborantibus aliisque morbis, orando finem imposuit. Nam usque quoque reclusus erat, hoc est non egrediebatur e cellula: sed qui voluisset videbat