comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quendã spũalẽ in h c area laboeantẽ. P posui in¬
qͥd in corde m̾o. qͣre̾ ⁊ inuostigare sapient̾ d̾ oĩb:
q̃ fiunt sub sole. Ecce area. ecce tͥtura. ⁊ uͥ ÷ palea.
uͥ est aristac᷑ Uanitas in qͥd uanitatũ: ⁊ oiã uam¬
tas. Ecce palea. Et uicli qd̾ inomĩb inqͥd eẽt̃ ua¬
nitas ⁊ afflictõ sp̾c. Ecce palea cũ arista. s ubi est
ue̾cundie  Wid̃ gͦ qͦmͦ stipularũ uitorem in ha¬
bominatõnis nig̾dinem u̾t̾a̾nt. qui iam erubeᷤ¬
cebant. in quib aliqñ delectari consueuerant.
Audi ⁊ illum qͥ uanitatũ paleas. ñ solũ in iugre¬
dinem. s ⁊̃ in fetorem u̾terat cumdicebat. Diã
arbitratꝰ sum ut sttora ut apm̃ lucrifacerem.
Dolce aũ penitentie est ignis ille qͦ solent sp̃ales
uiri uanitatũ aristas cõbure̾:⁊ in ab ominatõ nũ fa¬
uillas ute. Has utiq fauillas i ꝯscientie nr̃e ad huc
area toleramꝰ: ꝗͣdu de p̾titis culpis confusi ł suspecti

Expanded text:
hac area laborantem: Proposui, inquit, in corde meo quaerere, et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole Ecce area, ecce tritura, et ubi est palea, ubi est arista? Vanitas, inquit, vanitatum, et omnia vanitas. Ecce palea, et vidi quod in omnibus, inquit, esset vanitas, et afflictio spiritus . Ecce palea cum arista. Sed ubi est tipularum nitorem in abominationis nigredinem verterant qui jam erubescebant in quibus aliquando delectari consueverant. Audi et illum qui vanitatum paleas non solum in nigredinem, sed etiam in fetorem verterat, cum dicebat: Omnia arbitratus sum ut stercora, ut Christum lucrifacerem . Dolor autem poenitentiae est ignis ille quo solent spiritales viri vanitatum aristas comburere, et in abominationum favillas vertere. Has utique favillas in conscientiae nostrae adhuc area toleramus, quandiu de praeteritis culpis confusi vel suspecti
Abbreviated transcription (Latin):
nłłł lociis eis inuenr᷑. qr post cluq̃sitam uixq im¬
petratam ueniam ꝯtͣ similes tẽptatõnes men ñ
solũ cautior. s ⁊ robustior efficitur. ĩ mo cont᷑ simłi¬
um coeruptõnũ det̾ͥmenta insuꝑabił reddit᷑. Nul¬
lus sane locus eis potest mueniri. eñ ad similem
corruptelan nͨ sensus decipi. nec affectus potest
corrimpi. S quid sibi uult illud qd̾ lapis ille
inquo statia ꝑcutitur. ꝑenssaq cõminuit᷑. quid
inqm est qd̾ lapis ñ croc̾it in rupem. s natat᷑
in montem. nec lapis in lapidem grandem.s.
potiꝰ excrescit in montem magnũ ⁊ emiuentẽ
S scunus qr ꝑfecta caritas foras inittit tinerẽ
hescit enimi ꝑfectõ caritatis aug̾e formiclinem.

Expanded text:
 post diu quaesitam, vixque impetratam veniam contra similes tentationes mens non solum cautior sed et robustior efficitur, imo contra similium corruptionum detrimenta insuperabilis redditur. Nullus sane locus eis potest inveniri, cum ad similem corruptelam nec sensus decipi, nec affectus potest corrumpi. Sed quid illud sibi vult quod lapis ille in quo statua percutitur, percussaque comminuitur; quid, inquam, est quod lapis non crescit in rupem sed mutatur in montem, nec lapis in lapidem grandem sed potius excrescit in montem magnum et eminentem? Sed scimus quia perfecta charitas mittit timorem. Nescit enim perfectio char
Abbreviated transcription (Latin):
uiginus: Qdͥ itaq ẽ estua area ⁊ nͥ spĩalis intelli¬
gñtias In ht area u̾tans gͣna a sig̾aꝵ paleis ue¬
hementis discussionis tͥturatõne exentiunt᷑. In
hc area uirtutis annona a iueioꝵ aristis. distri¬
cte examinatõius uentilatõne seꝑarat᷑. In huiꝰ a¬
ree tͥtum laboramus. ⁊ qͣi gͣna a paleis separamꝰ:
qͦtiens u̾a ⁊ et̾na bona a falsis ⁊ a transitoriis secer¬
nimꝰ. Nec nob̾ sufficiat paleas excut̾e. s studea
mꝰ ⁊̃ earũ cumulũ igne supposito in fauillã u̾tere.
et transeuntiũ nitorẽ igne in iigredinẽ mutare.
⁊ affectũ nrm̃ in eoꝵ contẽptũ ł odiũ tnͣssoomare.
In hc area d̾sudat quisqͥs sp̾uał eẽ desicłat. Sprĩał

Expanded text:
imus? Quid itaque aestiva area nisi spiritalis intelligentia? In hac area veritatis grana a figurarum paleis vehementis discussionis trituratione excutiuntur. In hac area virtutis annona a vitiorum aristis districte examinationis ventilatione separatur. In hujus areae tritura laboramus, et quasi grana a paleis separamus, quoties vera et aeterna bona a falsis et transitoriis secernimus. Nec nobis sufficiat paleas excutere, sed studeamus etiam earum cumulum igne supposito in favillam vertere, et transeuntium nitorem in nigredinem mutare, et affectum nostrum in eorum contemptum vel odium transformare. I
Abbreviated transcription (Latin):
uo sc̃ q̃ exp̃senti possumꝰ patent̃
impugnationẽ relaxarent᷑ nemo posset
eoꝵ impetũ tolerare. Qui enĩ arborẽ
cidunt. patet ꝓfecto qr sñ dĩ ꝑmissiõe
nil in nr̃a insectatione p̃sumunt. Sed
qͥd in hõibꝰ p̃sum̾e̾nt sñ dĩꝑmissione.
qͥ attestante euugło necg̃gem porcoꝵ sñ
diuina licentia ausi st̃ inuadẽͦ bm̃

Expanded text:
uo sunt quae ex praesenti possumus patenter impugnationem relaxarentur, nemo posset eorum impetum tolerare. Qui enim arborem cidunt, patet profecto quia sine Dei permissione nil in nostra insectatione praesumunt. Sed quid in hominibus praesumerent sine Dei permissione qui, attestante Evangelio, nec gregem porcorum sine divina licenti
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ. fidelis inqͥdẽ dñs qͥ ñ sinit uos
tẽptari ultͣ qd̾ potestis. s faciet cũ tẽp¬
tatiõe ꝓuentũ ut possitis sustine̾. Nisi
gͦ arbor ista nimis alta fuisset.⁊ de sua
uirtute intumesce̾t. nimis ꝙ p̃sume̾t
sent̾ntiã succisionis diuinitꝰ ñ acciꝑet.
Attende mͦ grand̃s arborẽ. ⁊ de fortitudiniᷤꝰ
sue abundantia nimis p̃sum̃tẽ. Ego dixi
in qͥd in abundantia mea ñ mouebor in
ȩtñũ. S statĩ ex subtͣctione grẽ suꝑuenien¬
tiq tẽptatiõe didic̃. qͥd uł qͣntũ de se ip̃a po

Expanded text:
it vos tentari supra id quod potestis, sed faciet etiam cum tentatione proventum, ut possitis sustinere . Nisi ergo arbor ista nimis alta fuisset et de sua virtute intumesceret, nimisque praesumeret, sententiam succisionis divinitus non acciperet. Attende modo grandem arborem, et de fortitudinis suae abundantia nimis praesumentem: Ego dixi, inquit, in abundantia mea, non movebor in aeternum . Sed statim ex subtractione gratiae supervenientique tentati
Abbreviated transcription (Latin):
Ng̃sso daniele rex coram ip̃o somniũ loqr̃. sic̃
u̾b̾ sub scq̃ntibꝰ ostendit᷑. & somniũ inqͥt coram
ipso loeutꝰ sum. Somnnũ etꝰmͦi coram daniele
loqͥ ẽ : mist̾ioꝵ q̃ diumitꝰ erudiri cupimꝰ. sub tp̃re
orandi memora tangi.⁊ int̾ orandũ. diuine
reuelatiõis desid̾ie affici. Nã qͣm admodũ exꝑti
recognoscunt: illi qͥ freq̃ntilꝰ reuelatiõibdiui¬
nitꝰ relenari. letificariq meruert̃: sub tp̃re orã¬
di maxime solent illuminantis gr̃e lum̃ acciꝑe.
⁊ex eiꝰ inspiratiõe misf̾ioꝵ. ꝓfunda penet᷑re. Ex

Expanded text:
ngresso Daniele, rex coram ipso somnium loquitur, sicut verbis subsequentibus ostenditur: Et somnium, inquit, coram ipso locutus sum . Somnium ejusmodi coram Daniele loqui, est mysteriorum quae divinitus erudiri cupimus, sub tempore orandi memoria tangi, et inter orandum divinae revelationis desiderio affici. Nam quemadmodum experti recognoscunt illi qui frequentibus relevationibus divinitus relevari laetificarique meruerunt, sub tempore orandi maxime solent illuminantis gratiae lumen accipere, et ex ejus inspiratione mysteriorum profunda penetrare. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ꝑ qͣ desidiis ⁊ passionib suis dñari ꝯ-¬
sueuit. Ab hõib te eicient. Qͣnͣtũ te supra
hoĩes extulisti ꝑ arrogantiã. tm̃ infͤ hoĩes de¬
icieris ꝑculpã. Et cũ bestiis .⁊ feris erit habi¬
tatio tua. Ab hõib eiectꝰ ad bestias ⁊ feras
descendit. ⁊ degit. qͥ rõuales mores deserens.
de ceto ir rõnabilit᷑ uiuit. ut bestialit̃ degenᷤ
⁊ feralit̾ agens cũ bestialit̾ uiuentib sit ad
omnẽ car nalitatẽ resolut᷑. ⁊ cũ feralit̾ degñ

Expanded text:
tit, per quam desideriis, et passionibus suis dominari consuevit. Ab hominibus te ejicient. Quantum te supra homines extulisti per arrogantiam, tantum infra homines dejicieris per culpam, et cum bestiis et feris erit habitatio tua. Ab hominibus ejectus ad bestias et feras descendit et degit, qui rationales mores deserens, de caetero irrationabiliter vivit, ut bestialiter degens et feraliter agens cum bestialiter viventibus sit ad omnem carnalitatem resolutus, et cum f
Abbreviated transcription (Latin):
Ium eẽt adhuc sermo in ore regis.
uox de celo ruit. Bibi dr nabugodo¬
i nõsor rex. Regnũ tͣnsiit ate. Uox ruit cũ ad¬
huo sermo e̾et in ore sub ip̃o uidel̃ adhuc
glandi tp̃r. Sepe nãq impudens animꝰ dũ
glat᷑ in inim̃ sũ. int̾ ip̃m głandũ remorden¬
te ꝯscĩa subito ꝯstnat᷑. ⁊ diuino qͦdã nutu su¬
bitaneo horrore ꝯcutit᷑. ⁊ cadendi metu in-
euadendi desꝑationẽ p̃cipitat᷑. Nox de cȩlo
ruit. qñ qdꝰ aure cordis ꝑcipit. ab intimis
aĩẽ sensib uenit. Uelut et̾ra audit. qͥcqͥd
ꝑ sensũ corꝑeũ haurit. De cȩlo uenit qd̃ ꝑ

Expanded text:
s, vox de coelo ruit: Tibi dicitur Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te . Vox ruit, cum adhuc sermo esset in ore, sub ipso videlicet adhuc gloriandi tempore. Saepe namque impudens animus, dum gloriatur in immensum, inter ipsum gloriandum, remordente conscientia, subito consternatur, et divino quodam nutu subitaneo horrore concutitur, et cadendi metu in non evadendi desperationem praecipitatur. Vox de coelo ruit, quando quod aure cordis percipit ab intimis animae sensibus venit. Velut terra audit, quidquid per sensum corporeum haurit. De coelo venit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicia eiꝰ uera. qr in ui̾tate fc̃ã. Nos sepe in
uidiciis nr̃is erramꝰ. uñ fit sepe ut ⁊ nocente ᷤᷤ
ab soluamꝰ : ⁊ innocentes ꝯdempnem᷑. S abs-¬
q dubio ꝙ̃ latere nicħ pͭ. in suo iudicio er¬
ip̃o miscit̃ fiunt: S absq ꝯtͣdictione
cũ pietate mouemꝰ. eqͥtatis limites tͣn sg̃dim᷑.

Expanded text:
omnia ejus vera, quia in veritate facta. Nos saepe in judiciis nostris erramus, unde fit saepe ut nocentes absolvamus et innocentes condemnemus. Sed absque dubio quem latere nihil potest, in suo judicio eripso misericorditer fiunt? Sed absque contradictione cum pietate movemur, aequitatis limites transgredimur,
Abbreviated transcription (Latin):
liose amittat qd̾ ⁊ humiliatꝰ recep̃. ⁊ iam
cũ deuotione possedit. Accepto bñficio lauda
⁊tu. ut mẽaris ad maiora ꝓfic̾e. ꝓmotꝰ ad
sublinuora nichilominꝰ lauda. ut m̾eario¬
sensũ tuũ recepisti. si q̃ agñda st̃ intellig̾e. po¬
tuisti. lauda. glifica. ut qd accepisti ex reue¬
lante gr̃a posse intellig̾e. det᷑ exas pirante gr̃a
posse impłe. Si uixta eiꝰd̾ nabugodonosor fi¬
mmlitudinẽ regnũ tuũ recepisti. si passiom¬
b tuis dnari potusti. si bonos affectꝰ ĩ bono
posse ex̾̃cere accepisti. laucla. magnifica. głi¬
fica. ut qͥ accepisti gr̃a ꝓficiendi. accipias
parit̃. ⁊ gr̃a ꝑseuerandi Libent̃ gͦ lauda
sũme bonũ. glifica sũme beatũ. magnifi¬
ca maiestate imm̾sũ. ętñitate infinitum.
Qiia oĩa oꝑa eiꝰ uera ⁊ uiȩ eiꝰ uidicia. Oꝑa eiꝰ.

Expanded text:
liose amittat quod et humiliatus recipit et jam cum devotione possedit. Accepto beneficio, lauda et tu, ut merearis ad majora proficere, promotus ad sublimiora nihilominus lauda, ut merearisensum tuum recepisti, si quae agenda sunt intelligere potuisti, lauda, glorifica, ut quod accepisti, ex revelante gratia posse intelligere, detur ex aspirante gratia, posse implere. Si juxta ejusdem Nabuchodonosor similitudinem, regnum tuum recepisti, si passionibus tuis dominari potuisti, si bonos affectus in bono posse exercere accepisti, lauda, magnifica, glorifica, ut qui accepisti gratiam proficiendi, accipias pariter et gratiam perseverandi. Libenter ergo lauda summe bonum, glorifica summe beatum, magnifica majestate immensum, aeternitate infinitum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
on̾r hͥ cathalogꝰ mãsionũ. ab extu
de egipto. fu̾nt aut añ trisitũ ma¬
ris rubri .iiii. Ramesse. Sochot. ethã. phi¬
airoth. Amari rubro usq adsina. uiii.
Mara. helim. Iq̃suph. ꝙ sonat mare ru-¬
brũ. ł scirpeũ. Iã .N: mare. suph: rubr̃.
qr hebrei ꝙͣlib aqͣrũ ꝯg̾gationẽ uocãt
mare. P ost iãsuph. desertũ sin. defem
aliꝰ inphidin. So litudo sinai. amote
Resa. se elata. Monsseph. arada. Mace¬
loch. thaath. ⁊ hare. melcha. esmona.
mxoseroth. Bane. Iachan. Mõs galgad.
Gethebatha. Ebrona. asion gaber: cadeᷤᷤ
acades usq ad cãpestria moab.ix. mõs
hor. salmona. ẜhino. Oboth. Iea barĩ.
dibõgad. helimõ de blataĩ. Mõtes abari.
tãpestra moab.

Expanded text:
r hic catalogus mansionum ab exitu de Aegypto . Fuerunt autem ante transitum maris Rubri quatuor, Ramesse, Soccoth, Etham, Phihahiroth; a mari Rubro usque ad Sina octo: Mara, Elim, Jamsuph, quod sonat mare Rubrum, vel Scirpeum: Jam enim, mare, Suph, rubrum, quia Hebraei quamlibet aquarum congregationem vocant mare. Post Jasuph, desertum Sin, Daphca, Alus, Raphidim, solitudo Sinai. A monte Ressa, Ceelatha, mons Sepher, Arada, Maceloth, Thahath, Thare, Methcha, Hesmona, Moseroth, Benejaacan, mons Gadgad, Jetebatha, Hebrona, Asiongaber, Cades; a Cades usque ad campestria Moab novem, mons Hor, Salmona, Phunon, Oboth, Jieabarim, Dibongad, Helmondeblathaim, montes Abarim, campestria Moab.
Abbreviated transcription (Latin):
Uuat ħ loco in ꝯsid̾ationẽ adduc̾e.
qͦmͦ ista lectio ⁊ eu̾głica uideant᷑ sͦ mistica locutiã
cin̾e. Refert lucas eu̾głista. qͦmͦ uolu̾it dñs iti¬
nerantibꝰ discipłis p̃sentiã suã in ꝑegͥna sp̃e ex¬
hib̾e. ⁊ pꝰmod̾ subtͣhere. s c̃ rogantibꝰ man̾e. ad

Expanded text:
uvat hoc loco in considerationem adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et po
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝑexcessum excursis. ⁊ ꝓsimłitudiniᷤ at testatiõe col¬
latis: ad uisionis explicatioẽm seu explanatõnẽ red̾amꝰ.
detsimesce̾. qͥ cup̃ inu̾a stabilitate qñq fixꝰ man̾e.

Expanded text:
itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanationem redeamus.detumescere, qui cupit in vera stabilitate quandoque fixus mane
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpͥa specie recognoc̾atur. ⁊ ip̃a u̾itas ut pote figͣa¬
rũ uelamine amoto insua siplicitate ꝑspiciat᷑. dñiq
p̾sentia ex grẽ ipsiꝰ infusione ꝑpendat᷑. Iñs aũ qͥ
⁊ di sapĩa ab oclis intuentiũ euanescit. qñ ex ꝯtẽ.¬
platõne ⁊ ad miratiõe diuine sap̾ie. ꝯtẽplãtis ⁊ ad
⁊ iuestigabile iue eiꝰ. Humanꝰ siqͥdẽ animꝰ qͣnto sub¬
tiliꝰ ad dĩ sap̾iam ꝯtẽplandã illuminat᷑. tanto ua-¬
lidiꝰ insemetipm̃ luminis allꝰ inmensitate reu̾ba̾t᷑.
qd÷ ab intuentis oculis euanesc̾e̾. ⁊ se ipam̃ qͣ osten¬
dendo subduoe̾. Ex his itaq licet ꝑpend̾e ꝗͣta siłitu¬
diuis ꝓportõne ħ gemina lectõ uidatur s̾ respond̾e̾.
dicũ se ab eiꝰ memoria elongauit. Qd̃ ibi s npꝓparue¬
ta labore instantia qͦr. ⁊ tand̾m dameł sollcit. die
mlto ꝓfundiꝰ. multo ꝑfectiꝰ ꝑcipit ᷑ ł retnet᷑. Quod
bilata ui̾tas ꝓpħica d̾iũ int̾p̾tatiõe manifestat᷑. In

Expanded text:
in propria specie recognoscatur, et ipsa Veritas utpote figurarum velamine amoto in sua simplicitate perspiciatur, Dominique praesentia ex gratiae ipsius infusione perpendatur. Dominus autem qui et Dei sapientia ab oculis intuentium evanescit, quando ex contemplatione et admiratione divinae sapientiae contemplantis et adm quanto subtilius ad Dei sapientiam contemplandam illuminatur, tanto validius in semetipsum luminis illius immensitate reverberatur, quod est ab intuentis oculis evanescere, et seipsam quasi ostendendo subducere. Ex his itaque licet perpendere, quanta similitudinis proportione haec gemina lectio videatur sibi respondere. dicum, se ab ejus memoria elongavit. Quod ibi qui apparuetur, et tandem Danielis sollicitudine multo profundius, multo perfectius percipitur vel retinetur. Quod bilata veritas prophetica demum interpretatione manifestatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
bulantes eiꝰmodi conspitiunt: qñ r̾o ⁊ intelli¬
gñtia hũanũ modũ excedentes. furtim ꝗͣ ⁊ri
ptim sublimium spectacła ꝑc̾runt. Tũc a̾ dñs
longiꝰ se ire fing̃. nͨ t̾n penitꝰ recedit: qñ ꝯtẽpłoniᷤ¬
tẽpꝰ subtͣhit. ũ meliꝰ ꝑ exꝑientiã doceat: c̃ qͣnta a¬
uiditate reqͥri ł retineri debeat. Manere aũ ⁊
ad eos intͣre ꝯpellit᷑: qñ multa precum instan.¬
tia amissa gratia reparatur. ut uisionem es¬
teriꝰ oblatam introrsum trahat. ⁊ ꝑ excesiun
pe grultatõis ⁊ ꝯfessionis nr̃e hynino sinꝰ nĩtis di¬
latat᷑ sensus acuit᷑. ⁊ ad mistica penet᷑nda. ⁊ usq
ad liuinitatis archana sepe rimanda intelligen-¬
tia illuminat᷑. Sacͥficiũ inqͥd laudiᷤᷤ honorificabit
me. ⁊ illic iter qͦostũdã isli salitare d̾i. Panis coeã¬

Expanded text:
bulantes ejusmodi conspiciunt, quando ratio, et intelligentia humanum modum excedentes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contempus subtrahit, ut melius per experientiam doceat cum quanta aviditate requiri, vel retineri debeat. Manere autem, et ad eos intrare compellitur, quando multa precum instantia amissa gratia reparatur, ut visionem exterius oblatam introrsum trahat, et per excessum pe exsultationis et confessionis nostrae hymnos sinus mentis dilatatur, sensus acuitur, et ad mystica penetranda, et usque ad Divinitatis arcana saepe rimanda, intelligentia illuminatur: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, et illic iter quo ostendam sal
Abbreviated transcription (Latin):
lũi. ħ tria: ad id̾ spectant. alii dñr colles tetra¬
goni et̾̃n. dnis gͦ uixta arnon fuisse colles
asperimos.:⁊ saxeos. ⁊ id dicti sunt et̾ni. ⁊ .iiiͦi.
babebant cacummina. uñ ⁊ tetͥgoni dicti sunt.
qͦrũ aliqͣ pars indinata est coram isrł. ut
facile tnͣsirent⁊ qͣi applausit eor ao uentui.
et forte dumidia trib manasse cͥca montes
illos sortem hũit. ⁊ ẽ sensus. Sic benedicet᷑
ioseph: doneo ꝑ colles exultantes intret t̾rã
te ꝓpħauit domonte efraim:⁊ monte sama¬
rie inqͥb regnauit isrł. ł de montib me¬
dor ⁊ ꝑsanim. ultͣ qͦs exulat adhuc effraim.
⁊ manasses. ⁊ letata ẽ t̾ra de ȩxlio hostium.
⁊ttͥ donͦ excliisiuũ est. t̾c̾ enĩ t̾minata est.
gła isrł. Ex hebreo hr̃ hic sensus. donec uin¬
gantͥ montes et̾ni celo ⁊⁊ e̾ sensꝰ. benedictꝰ sit
iosepħ. uͥq more loqñdi. sic .N. sol dici donec

Expanded text:
 tria ad idem spectant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos et saxeos, et ideo dicti sunt aeterni. Quatuor habebant ceraunia, unde et tetragoni dicti sunt, quorum aliqua pars inclinata est coram Israel, ut facile transiret, et quasi applausit eorum adventu, et forte dimidia tribus Manasse circa montes illos sortem habuit. Et est sensus: Sic benedicetur Joseph, donec per colles exsultantes intret terram avit de monte Ephraim, et monte Samariae, in quibus regnavit Israel, vel de montibus Medorum et Persarum, ultra quos exsulat adhuc Ephraim et Manasses, et laetata est terra de exsilio hostium, et tunc, donec, exclusivum est. Tunc enim terminata est gloria Israel. Et Hebraeo habetur hic sensus: Donec jungantur colles aeterni coelo. Et est sensus: Benedictus sit Joseph ubique, more loquendi. Sic enim solet di
Abbreviated transcription (Latin):
cumq defeciss p̃ciũ emptorib. sustentaũ¬
iltoe̾ ioseph anno illo ꝓcomutationib peccor̾.
Sequenti uͦ anno cum fame pͣirent. emit
om̃em t̾rã egipti ioseph ꝓalimentis. ⁊ subie¬
cit eam seruitrti phamoris. p̃t t̾ram sacer¬
dotum. ꝙͣ dederant eis reges. Qͣb stãtuta ciba¬
ria. ex horreis publicis debebantur et io nõ st̃
ꝯpulsi uend̾e possessiones suas. crrca finẽ uͦ
stilitatis: ait ioseph ad ppłos. En uos ⁊ peccora
u̾ra ⁊ t̾ra. in manu pharonis sũt. Ecce ub̾
recddo t̾ram ⁊ peccora⁊ cdabo semina .⁊ coletis
t̾ram regis. qͥntã partem dabitis regi. qͣtuor
xxr̃. salus nr̃a in manu tua ẽ. Extñc usq¬

Expanded text:
Cumque defecisset pretium emptoribus, sustentavit eos Joseph anno illo pro commutatione pecorum . Sequenti anno cum iterum fame perirent, emit omnem terram Aegypti Joseph pro alimentis, et subjecit eam servituti Pharaonis, praeter terram sacerdotum, quam dederant eis reges, quibus statuta cibaria ex horreis publicis debebantur, et ideo non sunt compulsi vendere possessiones suas. Circa finem vero sterilitatis, ait Joseph ad populos: En vos, et pecora vestra, et terra in manu Pharaonis sunt. Ecce vobis reddo terram, et pecora, et dabo semina, et coletis terram regi. Quintam partem dabitis regi, quatuor xerunt: Salus nostra in manu tua est. Ex tunc usq
Abbreviated transcription (Latin):
nã. s otͥbulẽ. qͥ sine osilio pontificis
⁊ senior̾ nil ordinaret. In ocio. sc̃ꝑ de¬
ut̾ononiiũ legẽt. urores iͥ ñ młtiplica¬
ret. ne aũterẽt eũ arecto. E qͦs ait opũ
põd̾a nõ multiplicaret. nepotñcior fi̾s. se.¬

Expanded text:
nt, qui sine consilio pontificis et seniorum nil ordinaret , in otio semper Deuteronomium legeret, uxores sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potentior factus saev
Abbreviated transcription (Latin):
nuerũt egiptios ⁊ assirios. Ita in dieb saruch belꝰ
filiꝰ eiꝰ ninꝰ totã obtinuit assiriã ⁊ ciuitatẽ in qͣ erat
cap̃ regni itin̾e tͥũ dieꝵ ampliauit ⁊ asnonõĩe eã¬
nunuiẽ dix̃. Iñ ẽ qd̾ qͥ dam histone dnĩt regnũ as¬
ni ampliationẽ. ninꝰ uit̃: chã. qui ad huc uiue¬

Expanded text:
nuerunt Aegyptios et Assyrios ita: In diebus Sarug Belus filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Asni ampliationem. Ninus vicit Cham, qui adhuc vive
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑauit ooy. tͦs ciui¬
tates re¬
fugii tnͣs iordanẽ.
bosor in
tͥbu rubẽ ramot.¬
ĩ galaad.
ĩ tͥbu gad. gollã inba¬
san. ĩ tͥbu
ꝗͣ harũ.⁊ ibi aꝯsangͥneis occisi tutꝰ erat.
Si .ii. extͣ sines alicuiꝰ harũ inueniret
eũ qͥ ultor sangͥnis effiisi eẽ debebat ĩpu

Expanded text:
avit Moyses tres civitates refugii trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu quam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi esse debebat, impu
Abbreviated transcription (Latin):
in bona uoluntate nutrire cor suum. Regñu
in corde regnat caritas. intus regnat u̾itas.
nͨ his tñ sinib contente ꝑ opus bonũ erum¬
punt foras. Uid̃ gͦ ne forte illa duo p̃clicta
regna ꝑtineant ad regnũ celoꝵ. si oĩo regnũ
celoꝵ intͣ nos ẽ. eo qd̾ utrũq illoꝵ intͣ᷑ noᷤ in¬
ueniri potest. S ille t̾ci regni rex imꝑator ñ
hñis partẽ in regno celoꝵ d̃ sũmo depulsus.
⁊ foeas eiectus. ꝙ in celo ñ pͥostest. regnũ sibi
uendicat in t̾ra. ꝓiecit it intima sua inuita
t̾re. exercens carnẽ inbono oꝑe. m̃tẽ relinq̃is
uacuam bona intñtioẽ. Et qͣrtũ regnũ inqͥd
erit uelut ferrũ. Qͦmͦ ferr̃ ꝯminuit ⁊ domat

Expanded text:
in bona voluntate nutrire cor suum: Regnum in corde regnat charitas, intus regnat veritas, nec his tamen finibus contentae per bonum opus erumpunt foras. Vide ergo ne forte duo illa praedicta regna pertineant ad regnum coelorum, si omnino regnum coelorum intra nos est, eo quod utrumque illorum intra nos inveniri potest. Sed ille tertii regni rex et imperator, non habens partem in regno coelorum, de summo depulsus et foras ejectus, quia in coelo non potest, regnum sibi vindicat in terra. Projecit enim intima sua in vita terrae exercens carnem in bono opere, mentem relinquens vacuam bona intentione. Et quartum regnum, inquit, erit velut ferrum. Quomodo ferrum comminuit, et domat
Abbreviated transcription (Latin):
ordinate sceptũ offm̾ expleamꝰ. Uidͤamꝰ ne aliqͥd falsũ
ł friuolũ. ne aliqͥd ineptũ ł ĩordinatũ dicamꝰ. Hãc ni
fallor dicẽdi ł docẽdi regłã cꝰtodit cui illdꝰ ꝑsalmiste
uenire potuit. Ioc̃dꝰ hõ qͥ miseret᷑ ⁊ ꝯmodat. dispoñ
smones suoᷤ in iuditio. Iforte herit anoch extiꝰ sułe:

Expanded text:
tum officium expleamus. Videamus ne aliquid falsum vel frivolum, ne aliquid ineptum vel inordinatum dicamus. Hanc, ni fallor, discendi vel docendi regulam custodit, cui illud Psalmistae convenire potuit: Jucundus homo qui miseretur et commodat, disponet sermones suos in judicio . Et fort
Abbreviated transcription (Latin):
regio furore fi̾ de̾cuit. Sapiẽtes inqͥt babiloniꝰ ne ꝑ¬
das. Iaddit. In tͦduc me in ꝯspectu regis: ⁊ solut̾onẽ
regi narrabo. Q d qͤso ħ loco ab alio se int̾duci petie
suꝑiꝰ inͣtuit: ut regi supplicaret. ħ uͦ: ut regẽ doc̾et:
ud̾ fuit hũilitatis: istdđ magne sublimitatis. Magne
inꝗͣ sublimitatiᷤᷤ fuit ill d̾ regẽ doc̾e: qͥ ab alio nemi¬
ne pot̾at did̾icisse. Ad hũilitatiᷤᷤ gͦ obseqͥa libñter
seip̾m ingessit: ad celsttudĩs offitia ĩpudent̃ se in¬
g̾ere declinaũ. Exẽplo discanꝰ qͥd in eiꝰmõi fac̾e
debeamꝰ. Cũ lõc magist̾ii siuͭ ex p̃cepto siũ ꝓ offo

Expanded text:
 Babylonis ne perdas. Et addit: Introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Quid, quaeso, hoc loco ab alio se introduci petit, superius intravit, ut regi supplicaret; hic vero, ut regem doceret. Illud fuit humilitatis, istud magnae sublimitatis. Magnae, inquam, sublimitatis fuit illud regem docere, quod ab alio nemine poterat didicisse. Ad humilitatis ergo obsequia libenter seipsum ingessit, ad celsitudinis officia impudenter se ingerere declinavit. Exemplo discamus quid in ejusmodi facere debeamus. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
bat greges ouiũ indeserto. cũq minass
gͥge ao int̾iora deserti uenit ad mont̾e oĩ
sina. qͥ ⁊ inqͣdã parte sui. dictꝰ e̾ oreb. ⁊ appa¬
riut ei dñs in flãma ignis in meclio rubi.
Ignis aũt iuriditatẽ rubi depascebat uoniꝰ.
tũ qi excels erat. cũ qi oppiio erat dm̃
ibi habitare. ⁊ ait moises. uadã ⁊ uidebo iii.

Expanded text:
eges ovium in deserto. Cumque minasset gregem ad interiora deserti, et venit ad montem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui dictus est Horeb, « apparuit ei Dominus in flamma ignis in medio rubi . » Ignis autem viriditatem rubi depascebat innoxiutum quia mons excelsus erat, tum quia opinio erat Deum ibi habitare. Et ait Moyses: « Va
Abbreviated transcription (Latin):
tus cãnc̃ellaris uris uisa pͥciosac uestes.
⁊ spoliabitis egiptũ. dictĩt hebrei. postulasse
ut dono darent. S u̾iꝰ est ꝙ mutuo. Excusant᷑ aũt¬
de signis datis moꝵsi.

Expanded text:
t concellaneis vestris vasa pretiosa et vestes, et spoliabitis Aegyptum. » Dicunt Hebraei postulasse ut dono darent, sed verius est quod mutuo. Excusantur auteDe signis datis Moysi.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ leuitis ⁊ iumẽtis eor. Et ne duodenariꝰ
nũs tͥbuũ minuerẽt᷑. tͥbũ manasse qiͣ
ꝙ le uitis ĩstituit. Ephraĩ uͦ ꝓ ioseph.
Ne aũ maioi uidet᷑ nũs leuitar̃ qͣm
pͥmoge ni tar̃ ⁊ ita iniqͣ ee̾t comutõ.¬

Expanded text:
pro Levitis et jumentis eorum. Et ne duodenarius numerus tribuum minueretur, tribum Manasse quasi pro Levitis instituit, Ephraim vero pro Joseph. Ne autem major videretur numerus Levitarum quam primogenitorum, et ita iniqua esset commut
Abbreviated transcription (Latin):
bet uirtutis iirũ implet᷑ qd̾ scͥbit᷑ de hac
arbore. ut ligni tobore succiso fugiant sub¬
t̾ habitantes bestiȩ. cũ uigore aĩ fracto tẽpta¬
tionib q exhausto iã ñ ualet mens carna¬
les impetꝰ cohibe. ł q̾libet irrõnabilia de¬
sidĩa sub rõnis magist̾i̾o coherc̾e̾. Auiũ
cęli cohabitationẽ amittimꝰ. cũ sublimiũ
inuestigationũ iocunda spectacła tot fan¬
tasmatũ occursiõe t᷑bati exerce ñ ualemꝰ.
Ramis suis inhabitantes uolucres arbor
amitat. cũ meditatiões suas cͥca assuetam
moꝵ suoꝵ circũspectionẽ exerce̾ iã nequit.
Contubma taliũ uoluerũ nos amisisse se¬
pe dolemꝰ. cũ cogitatiões nr̃as ab inepta eua¬
ginatione restͥng̾e̾ ñ ualemꝰ ita ut unꝰqͥsq
nr̃m illd̃ beati iob recte ap̃ se dicat cũ suas

Expanded text:
bet virtutis virum impletur quod scribitur de hac arbore, ut, ligni robore succiso, fugiant subter habitantes bestiae, cum vigore animi fracto tentationibusque exhausto, jam non valet mens carnales impetus cohibere, vel quaelibet irrationabilia desideria sub rationis magisterio coercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda spectacula, tot phantasmatum occursione turbati, exercere non valemus. Ramis suis inhabitantes volucres arbor amittit, cum meditationes suas circa assuetam morum suorum circumspectionem exercere jam nequit. Contubernia talium volucrum nos amisisse saepe dolemus, cum cogitationes nostras ab inepta evagatione restringere non valemus, ita ut unusquisque nostrum illud beati Job recte apud se dicat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
les eũ deridebant. eo qd̾ arbor tanta eẽt ex
dñi ꝑmissiõe succisa:⁊ aplanta pedis usq
ad u̾ticem ulc̾e̾ pessimo ꝑcussa: Quã mag¬
na ⁊ illa arbor erat cui dñs testimoniũ ꝑhi¬
bebat qd̾ hoĩẽ scd̃ cor suũ inuenerat: Non¬
ne ꝯu̾sabant᷑ in ramis eiꝰ uolucres cęli. cũ
ueracit̃ de se ꝑtestet᷑. qr innocentes ⁊ rectiad¬
heser̃t mͥ: Nonne ⁊ tc̃ tpr̃is de ramis eiꝰ au

Expanded text:
et ex Domini permissione succisa, et a planta pedis usque ad verticem ulcere pessimo percussa? Quam magna et illa arbor erat cui Dominus testimonium perhibebat, quod hominem secundum cor suum invenerat. Nonne conversabantur in ramis ejus volucres coeli, cum veraciter de se protestetur: Quia innocentes, et recti adhaes
Abbreviated transcription (Latin):
adi ip̃iꝰ eiꝰ obediendiã detrectant. ⁊ carnales
qͥq magist̾iũ eiꝰ ꝯtẽpnunt. Uolucres celi de
ramis eiꝰ fugẽ ẽ spuales qͦsq uiros uitȩ illiꝰ
infamiã horre̾ ꝯsortiaq declinare. Nonne
illiꝰ magne arboris cui scđm dñicũ testimo.¬
niũ ñ erat simił suꝑ t̾rã eo qd̾ uere eẽt uir
magnꝰ int̾ õs orientales: ⁊ int̃ p̃cipuos pͥ

Expanded text:
cti ipsius ejus obedientiam detrectant, et carnales quique magisterium ejus contemnunt. Volucres coeli de ramis ejus fugere, est spirituales quosque viros vitae illius infamiam horrere, consortiaque declinare. Nonne illius magnae arboris cui, secundum Dominicum testimonium, non erat similis super terram, eo quod vere esset vir magnus inter omnes orientales,
Abbreviated transcription (Latin):
resistit᷑. humilib aũ dat gr̃ã: ⁊ c̃te qͣnto hu¬
miliorib tanto sublimiorẽ. Absq dubio
si illd̾ int̾nũ regnũ cogitemꝰ. eris in ħ regno
ꝗͣto humilior tanto sublimior. & tanto
sñ ãbiguitate maior. ꝗͣto in ocłis tuis fueriᷤ
minor. Cui nã q̃so dubiũ ẽe q̃at. qd̵ millo
ext̾iori regno multo alit̾. seu econtͣrio ⁊̃¬
sepe ꝯtingat: In illo aũ iutĩori regno sẽꝑ
exm̃sura hum ilitatis pendet m̃sura mag¬
nitudinis. Quia humilẽ in eo:⁊ bumilli¬
mũ ꝯstituet suꝑ eo. Humił ẽ qͥ seip̃m ap̃
semet ip̃m ueracit̾ ꝯtẽpnit. humilior

Expanded text:
resistit, humilibus autem dat gratiam, et certe quanto humiliorem, tanto sublimiorem. Absque dubio si illud internum regnum cogitemus, eris in hoc regno quanto humilior, tanto sublimior, et tanto sine ambiguitate major, quanto in oculis tuis fueris minor. Cuinam, quaeso, dubium esse queat quod in illo exteriori regno multo aliter, seu econtrario saepe contingat? In illo autem interiori regno semper ex mensura humilitatis pendet mensura magnitudinis. Quia humilem in eo, et humillimum constituet super eo. Humilis est qui seipsum apud semetipsum veraciter contemnit, hu
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ eiꝰm᷑ ẽ. uide ꝗͣ fortis ⁊ potens in illo
a solo peccõ destruit᷑ uł dissipat᷑. Ecce
iã ex fine uisionis manifeste colligim᷑.
qd̾ longe suꝑiꝰ p̃locuti sum. qr ꝯmune
honũ ⁊ uniu̾sitatis utilitas exigebat
talẽ hominẽ fore qͣł designat᷑ in arbore.
talẽ inꝗͣ hoĩẽ qͥ iuxta similitudinẽ arbo¬
ris de sublim qͦdã statu cadet. ⁊ itm̃ re¬
surg̾et. ut ex sui ruina stantibꝰ metũ ca¬
dendi incut̾et. ⁊ ex sui reꝑatione iacen¬
tes ad spem resurgñdi reformaret.

Expanded text:
i est vide quam fortis et potens in illo a solo peccato destruitur, vel dissipatur. Ecce jam ex fine visionis manifeste colligimus quod longe superius praelocuti sumus, quia commune bonum et universitatis utilitas exigebat talem hominem, forte qualis designatur in arbore, talem, inquam, hominem qui juxta similitudinem arboris de sublimi quodam statu caderet et iterum resurgeret, ut ex sui ruina, stantibus metum cadendi incuteret, et ex sui reparatione jacentes ad spem resurgendi reformaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tas abtail ẽ. locusq palmarũ. Sane: reca¬
pitulatõnẽ moysi ꝓseqntes. q̃ supͣ dicta
tpre ũ ualeo solus negocia ur̃a sustine
date ex uob uiros sapientes .⁊ ponãeostͥ¬
bunos cẽturiones. qͥnqͣgenarios : deca

Expanded text:
tas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenarios, et deca
Abbreviated transcription (Latin):
ur dĩe ꝯͣtiũ .s. ut ĩqͣdiuplũ reddetur.
io̾ huc uiq distulimꝰ. ut hͥ solu̾emꝰ. ⁊ di¬
cimꝰ. qr aliene rei possessio. aliqñ fiebat
ex ĩdustria. furto ł rapina. aliqñ ꝑ ne
ta sciẽt̾ in exodo dr̃. ꝙ restituat᷑ ĩ qͣdru¬
plũ. si ꝑierat res. ꝙ si extabat ĩduplũ.
Si ibi legis .u. boues ꝓ uno. alia tͣnsiatõ¬

Expanded text:
 ut in quadruplum redderetur , ideo huc usque distulimus, ut hic solveremus. Et dicimus, quia alienae rei possessio aliquando fiebat ex industria, furto, vel rapina, aliquando fita scienter in Exodo dicitur quod restituatur in quadruplum si perierat res; quod si exstabat in duplum. Si ibi legis quinque boves pro uno, alia est
Abbreviated transcription (Latin):
ribus tnͣslati st̃ cerei.
mortus. forte. ꝓ¬
spe resurrectionis.
d̾festo propitiatio
ecima die eiꝰdẽ mẽsis. eint nis

Expanded text:
i sunt cerei mortuis forte spe resurrectionis. De festo Propitiationis. Decima die ejusdem mensis erat fes
Abbreviated transcription (Latin):
tñsis septimi dupplex erat sollẽpiutaᷤᷤ
neo menia ⁊ festũ clangoris. ł tubarũ.
uĩi. Bueinate in ueomenia tuba. In qͦ
bucinabãt cornib pecorinis. qr ea die
lib̾atꝰ ẽ ysaac. ne imolaret᷑ peccore subs¬
tituto. peo. Dicebat᷑ ÷ festũ septimarũ.

Expanded text:
nsis septimi duplex erat solemnitas, Neomenia et festum Clangoris, vel Tubarum . Unde: « Buccinate in Neomenia tuba . » In quo buccinabant cornibus pecorinis; quia ea die liberatus est Isaac, ne immolaretur, pecore substituto pro eo. Dicebatur etiam festum Septimorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Scebunt᷑ qͥd̾ humano semine. s ñ adherebt̃
iͥ. sic̃ ferrũ ñ pͭ misceri teste. Que st̃ huma-¬
na semina. nͥ carnał prudñtie ꝯsilia: Do-¬
cet nos prudũtia carnis ꝑꝑ usui necessaria pe.¬
cuniã q̃rere. docet nosead̾ multa de uite neces-¬
sariis detͣhere. ⁊ pecunie parẽe. ne uideat᷑ in
necessarios usꝰ defic̾e. Ecce qͦm adherent huma¬
no semine. c̃ uideat᷑ unũ qͥsi ex ꝯsilio ait̾m reqͥ¬
Aiud ĩꝑat amor diuitiar̃: atq aliud amor deli-¬
ciar᷑. Aliud ȩstꝰ uoluptatis. aliud q̃stꝰ cupidita¬
tis. S c̃ in hc̃ modũ diu̾sa uicia hõiẽ ꝑ diu̾sa ra-¬
piunt. ł ad contͣria impellunt. miserabilit̾ affli

Expanded text:
scebuntur quidem humano semini, sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum non potest misceri testae. Quae sunt humana semina nisi carnalis prudentiae consilia? Docet nos prudentia carnis propter usui necessaria pecuniam quaerere. Docet nos eadem multa de vitae necessariis detrahere, et pecuniae parcere, ne videatur in necessarios usus deficere. Ecce quomodo adhaereat humano semini cum videatur unum quasi ex consilio alterum requAliud imperat amor divitiarum, atque aliud amor deliciarum; aliud aestus voluptatis, aliud quaestus cupiditatis. Sed cum in hunc modum diversa vitia hominem per diversa rapiunt, vel ad contraria imp
Abbreviated transcription (Latin):
amore pecunie. ł alicꝰ ad ipiscende scłaris ꝑom.
S qͥ tot molestias. tot iniurias. tot ꝯtumeliaᷤ.
sepe tam patient̃ tołant ꝓ luc cupiditatis: nͥ
unũ ł leue correctiõis u̾bꝰũ eqͣnimit̃ audiunt
ꝓ amore uirtictis. ħ ẽẽ puto qͥ seqr: õstatĩ fub
S luto. ⁊ digitos ex parte ferreos. ⁊ ex parte
fictiles. ex parte erit solidũ. ⁊ ex partẽ contͥ¬
tũ. Fortes it ⁊ patientes ut dictum ẽ. eimͦi
hõies st̃ in ea parte q eoꝵ labor militat eu¬
aũ diẽ testa exluto. qͥd aliud ẽ hmͦi testa. nͥ
feda consuetudo: Quasi n lutũ in testã durat᷑:
qñ feda actio in ꝯsuetudinẽ ducit᷑. s ex fede
ꝯsuetudinis obduratiõe hõ ad impatientiam
deicit᷑: ⁊ teste more leuit nc̃ ꝑ irac̃diã fran¬
git᷑. nc̃ in concupiscentiã resoluit᷑. S sic̃ de
auaris ostendimꝰ. uident᷑ multisius uolup¬
tatibꝰ libent̃ tc̃ satisfac̾e. ẽ ħ posst̃. sñ difpñ

Expanded text:
e pecuniae, vel alicujus adipiscendae saecularis pompae Sed qui tot molestias, tot injurias, tot contumelias, saepe tam patienter tolerant pro lucro cupiditatis, nec unum vel leve correctionis verbum aequanimiter audiunt pro amore virtutitae ex luto, et digitos ex parte ferreos, et ex parte fictiles, ex parte erit solidum, et ex parte erit contritum. Fortes enim et patientes, ut dictum est, ejusmodi homines sunt in ea parte qua eorum labor posset ex testa, ex luto quid aliud est hujusmodi testa nisi foeda consuetudo? Quasi enim lutum in testam duratur quando foeda actio in consuetudinem ducitur, sed ex foedae consuetudinis obduratione homo ad impatientiam dejicitur, et testae more leviter nunc per iracundiam frangitur, nunc in concupiscentiam resolvitur. Sed, sicut de avaris ostendimus, videntur multi suis voluptatibus libenter tunc satis
Abbreviated transcription (Latin):
ripxa ł contentio fit freqͤnt̃ in corde illiꝰ. c̃ unũ
eund̾q nũinũ sepe gula expend̾e. auaricia
iubeat reseruare: In hc̃ itaq modũ multo¬
tiens leui ex causa regnũ in se ip̃m diuidit᷑.
ꝑturbat᷑. atq ꝯfundr̃: donͦ funditꝰ desolet᷑.
Om̃e i regñ in se ip̃m diuisũ desolabr̃. ⁊ domꝰ
catx mens pͥmo ad scłaria desid̾ia reu̾tit᷑. ad
tolerandos mundi labores aĩmꝰ obdurat᷑: ⁊ tẽ

Expanded text:
rixa vel contentio sit frequenter in corde illius, cum unum eumdemque nummum saepe gula expendere, avaritia jubeat reservare. In hunc itaque modum multoties levi ex causa regnum in seipsum dividitur, perturbatur atque confunditur, donec funditus desoletur. Omne enim regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus catrix mens primo ad saecularia desideria revertitur, ad tolerandos mundi labores animus obduratur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ it̃ qͣdim᷑: S sepe uideas hos uni. ulos
delicias. alioꝵ sensuũ molestias ubent̃ sustin̾ẽ.
D multi multo tp̃re magnoq labore acqͥrt̃.
qͣ sub uniꝰ diei ł hore crapula ł eb̾etate expñdt̃.
Quot timores. qͦt horrores. qͦt algores hostis.
noctis. ⁊ frigoris. adult̾i sponte tolerant. ut
ad mom̃tanea fede uoluptatis blandim̃ta ꝑ.¬
tingant. Nne hͣmͦi õs pedũ ł digitoꝵ partẽ
testeã. partẽ ferreã hñt. qͥ in uno tã patienteᷤᷤ
⁊ pene insensibiles. in alt̾o tã impatientes
existunt : Porro qi uidisti inqͥt pedũ ⁊ di¬
gitoꝵ partẽ teste figuli. ⁊ partẽ ferreã: reg.¬
nũ diuisũ erit. Uere diuisũ erit. q hmͦ fu̾it.¬

Expanded text:
rum iter gradimur? Sed saepe videas hos uni, illos icujus sensus delicias, aliorum sensuum molestias libenter sustinere. Quam multi multo tempore in agnoque labore acquirunt quod sub unius diei, vel horae crapula vel ebrietate expendunt? Quot timores, quot honores, quot algores hostis, noctis et frigoris adulteri sponte tolerant, ut ad momentanea foedae voluptatis blandimenta pertingant? Nonne hujusmodi omnes pedum vel digitorum partem testeam, partem ferream habent, qui in uno tam patientes et pene insensibiles, in altero tam impatientes existunt? Porro quia vidisti, inquit, pedum et digitorum partem testeam figuli, et partem ferream, regnum divisum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nͨ ꝑximo ꝯpatit᷑. nͨ sui miseret᷑. Quid iã miram᷑
eiꝰmi hominẽ hr̃e tibias ferreas. c̃ iã ht̃ ferreᷤᷤ
plantas: Quid iã ꝯq̃rim᷑ qd ĩmitis ẽ gͣ ꝓximos.
nꝰ erit: Notate tñ. qd qͥ eiꝰmͦi ẽ. pͥꝰ in tibiis ferreiᷤᷤ
obdurat᷑ gͣ ꝓximũ suũ. pꝰmodũ ⁊̃ in ferreis pe.¬
dibꝰ obdurat᷑ qͥ semet ip̃m. Uide gͦ qͥsqͥs ħ legis.
ne forte pꝰ amorẽ studiũq sap̃ie. reu̾taris ad
amorẽ lucrũq pecume: ħ ẽ auresi caput in
ferreos pedes deflect̾e. Uista auari crudelia.
Pone nc̃ añ ocłos tuos. ꝯsid̾a qͦslib⁊ auaros.
Uide q̃so ꝗͣ sint solliciti. ꝗͣ laboriosi. ꝗ parci.

Expanded text:
 proximo compatitur, nec sui miseretur. Quid jam miramur ejusmodi hominem habere tibias ferreas, cum jam habet plantas? Quid jam conquerimur quod immitis est erga proximos, nus erit? Notate tamen quod qui ejusmodi est, prius in tibiis ferreis obduratur erga proximum suum. Postmodum etiam in ferreis pedibus obduratur erga semetipsum. Vide ergo quisquis haec legis, ne forte post amorem studiumque sapientiae revertaris ad amorem lucrumque pecuniae, hoc est aureum caput in ferreos pedes deflectere. Viscera avari crudelia: pone nunc ante oculos tuos, et considera quoslibet avaros. Vide, quaeso, quam sint solliciti, quam laboriosi, quam parci,
Abbreviated transcription (Latin):
uestiri. cͥapula ⁊ ebͥetate mad̾e. somno ⁊ocio
torꝑe. irasci ⁊ indignari. c̃ s̃ uid̾int aliqͥd de
assuetis deẽẽ. Nunqͥd nã tͥ ñ uidet᷑ eiꝰmi pedi¬
bꝰ ex parte ferreis ⁊ ex parte testeis inced̾e.
c̃ uideas unũ eund̾q in suis tã parcũ. in ali-¬
enis tã ꝓdigũ ẽẽ. mͦ aust̾itati mͦ lixui deserui-¬
re: Porro inqͥt qͥ uidisti pedũ ⁊ digitoꝵ par¬
tẽ teste figuli ⁊ partẽ ferreã. regnũ diuisum

Expanded text:
e, crapula et ebrietate madere, somno et otio torpore, irasci et indignari cum sibi videant aliquid de assuetis deesse. Nunquidnam tibi non videtur ejusmodi pedibus ex parte ferreis et ex parte testeis incedere, cum videas unum eumdemque in suis tam parcum, in alienis tam prodigum esse, modo austeritati, modo luxui deservire? Porro, inquit, quod vidisti pedum et digitorum partem testeam figuli, et partem ferream, regnum divisum
Abbreviated transcription (Latin):
Destructio adu̾santiũ regnoꝵ incipit᷑ a timore:
ꝑficit᷑ in caritate. ꝑ timorẽ eradicant᷑ a ꝯsensu. ꝑ
caritatẽ euellunt᷑ ab effectu. Cõminuit gͦ testeam
fragilitatẽ caritas qͦ patiens ẽ: ꝯminuit ferreũ
rigonẽ caritas qͣ benigna ẽ. Quid q̃so ẽ. in quo
simulatiõis es ꝯminuit᷑. nͥ caritas qͦ ñ emulat᷑
Quid uͦ ẽ. qd ꝯminuit ereã ꝑtinaciã. nͥ cartraᷤᷤ¬

Expanded text:
regnorum incipitur a timore, perficitur in charitate. Per timorem eradicantur a consensu, per charitatem evelluntur ab effectu. Comminuit ergo testeam fragilitatem charitas, quae patiens est, comminuit ferreum rigorem charitas, quae benigna est. Quid, quaeso, est in quo simulationis aes comminuitur, nisi charitas quae non aemulatur? Quid vero est quod comminuit aeream pertinaciam, nisi charita
Abbreviated transcription (Latin):
de uoluptatis. ꝗͣ inqͥtatis. Si gͥ ꝑ ferr̃ cru¬
delitas. ꝑ testã recte uoluptas intelligr̃. qͥd
mir̃ si alas ⁊ alias. alio ⁊ alio ordine ferr̃
moꝵ. in aliis ⁊ aliis intime ꝯpunctiõis ⁊

Expanded text:
dae voluptatis quam iniquitatis. Si igitur per ferrum crudae voluptatis quam iniquitatis. Si igitur per ferrum crudelitas, per testam recte voluptas intelligitur, quid mirum si alias, alio et alio ordine ferrum morum in aliis et aliis intimae compunctionis et
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atiõe. ñ aũ ex dilectiõe. nͨ fit tã ex ailectiõe
ꝗͣ ex u̾itate. qͥd tã ꝯsentaneũ caritati. qͦ ꝯgaud⁊
u̾itati: Si in aureo capite opitmi oꝑis defectꝰ
rep̃hendr̃. eo qd ad debiti finis talũ ñ ꝑducit᷑. qͥd
meliꝰ ħ opꝰ arguit ł corrig̃. ꝗͣ ꝑfecta caritas que
ñꝗͣ excidit: O felix caritatis regnũ. qd manec
nemo inflat᷑. Felix u̾e in qͦ nemo ãbitiosus.
q̃rit q̃ sua st̃: nemo irritat᷑. Forte in ħ nobis
aliqͥd innuit: q c̃ suꝑiꝰ in enum̾atiõe ꝯtͥ ciõis.
pꝰ ferr̃. pꝰea testã posuerit. ħ in loco sane pͥuꝰ
testã. pꝰea aũ ferr̃ ponit. S scimꝰ qi in aliis
timor. in aliis aũ pͥnerpat᷑ pudoi. Nã alis
u̾ec̃di ꝗͣ timorati. Qui gͥ timidiores st̃. faciliꝰ
ꝯpungunt᷑ ex ꝯsid̾atiõe ꝓpͥe crudelitatis qͣm
uoluptatis : qͥ uͦ u̾ecundiores st̃. familiariꝰ¬
ad penitentiã emolliunt᷑ ex recordatiõe fe.¬

Expanded text:
 ex dilectione, non fit tam ex dilectione quam ex veritate, quid tam consentaneum charitati quae congaudet veritati? Si in aureo capite optimi operis defectus reprehenditur, eo quod ad debiti finis talum non perducitur, quid melius hoc opus arguit vel corrigit quam perfecta charitas quae nunquam excidit? O felix charitatis regnum quod manet nemo inflatur, felix vere in quo nemo ambitiosus quaerit quae sua sunt; nemo uritur! Forte in hoc nobis aliquid innuit, quod cum superius in enumeratione contritionis prius ferrum, postea testam posuerit, hoc in loco sane prius testam, postea autem ferrum ponit. Sed scimus quia in aliis timor, in aliis autem principatur pudor. Nam alii verecundi quam timorati. Qui igitur timidiores sunt facilius compunguntur ex consideratione propriae crudelitatis quam voluptatis. Qui veiuntur ex recordatione foe
Abbreviated transcription (Latin):
ad bella nũant᷑. Ad hão partẽ historie
sic tͣnͣiit iosephꝰ. Moises p̾dictã ꝯstitõ¬
ne legũ. dũ subsina morarẽt᷑ adeo
cognoũ. ⁊ hebreis scͥptã cõtradidit.
cõq cͥca legis lationẽ ħ suffice̾ ꝑ uta¬
ret. ad ex̾cici militaris iuira ꝯu̾sus ẽ.

Expanded text:
d bella, numerantur. Ad hanc partem historiae sic transit Josephus. Moyses praedictam constitutionem legum, dum sub Sina morarentur, a Deo cognovit, et Hebraeis scriptam contradidit. Cumque circa legislationem haec sufficere putaret, ad exercitii militaris jura conversus est,
Abbreviated transcription (Latin):
phos. duos u̾ictos. ⁊ sperulas simł ⁊ lilia. Et ħ ẽ
ꝙ moises dic̃ in astili .iiii. fuisse ciphos. in
modũ nucis. Tam̾ hebreꝰ nõ dic̃ ciphos. s dic̃
nigellatas. rotũditates .s. nigello distĩctas. Ex
ħ astili ꝓcedebãt ex latib tͥa brachia hĩe. ⁊ tria
mis a ureis. ad mod̾ hastił. ⁊ in uict̾is cohibãt
capita calamor. qͣi ciphi in modũ micis. cũ spe¬
ur̾ qͥbydã sperulas no fuisse infu̾do ciphor. ut
dictũ e. s in media planicie cꝰq calami speru¬
lam uolubilẽ sr̃põitã. sic erat cantelabrũ ex
ferro calamis aureis sr̃ inducto. fc̃m. si fusile
fuit. Si uͦ ductile sĩpłr ex auro fuit. ⁊ mallesꝰ
mirabili artificio in hanc formã ꝓductũ.
Erat at ut dit̾ iosephꝰ .ex.lix partib ꝯpoitũ. in
una base erectũ. Sic in hastili ⁊ brachiis. erãt

Expanded text:
si duos junctos, et sphaerulas simul, et lilia. Et hoc est quod Moyses dicit, in hastili quatuor fuisse scyphos in modum nucis; tamen Hebraeus non dicit scyphos, sed dicit nigellatas rotunditates, scilicet nigello distinctas. Ex hoc hastili procedebant ex lateribus tria brachia hinc, et tria mis aureis ad modum hastilis, et in juncturis coibant capita calamorum, quasi scyphi in modum nucis cum sphaeur sphaerulae non fuisse in fundo scyphorum, ut dictum est, sed in media planitie cujusque calami sphaerulis volubilis superposita. Sic erat candelabrum ferro, calamis aureis superinducto, factum si fusile fuit: si vero ductile simpliciter ex auro fuit, et malleis mirabili artificio in hanc formam productum. Erat autem, ut dicit Josephus, ex LXX partibus compositum, in una base erectum, sic in hastili, et brachiis erant
Abbreviated transcription (Latin):
liaret.⁊ uirtute cũctos tnͣscend̾et. ⁊ unue¬
rũt uͦ obstetrices dñi e seruauer̃ mares. q̃
cum arege redarguerent᷑ mentite sunt di
runt dm̃: edificauit ilł domos .i. locuple¬
tauit eas cum ẽẽnt pauꝑes. ł fecũdaũ
eas cum ẽent steriles. Ac. dic̃ obstetͥces ue¬
malr̾ peccasse. Greg̾. uidetur uelle ꝙ mor¬
tałr. dicit .n. ꝙ merces benignitatis ear̃
potuit inet̾na uita retribui. s ꝓculpa mẽ¬
dacii. int̾renam ꝯpensatõnẽ declinata ẽ.

Expanded text:
enderet. « Timuerunt vero obstetrices Deum, et servaverunt mares . » Quae cum a rege arguerentur, mentitae sunt dicrunt Deum, aedificavit illis domos, » id est locupletavit eas, cum essent pauperes, vel fecundavit eas, cum essent steriles. Augustinus dicit obstetrices venialiter peccasse. Gregorius videtur velle quod mortaliter. Dicit enim quod merces benignitatis earum potuit in aeterna vita retribui, sed pro culpa mendacii in terrenam compensationem declinata est.
Abbreviated transcription (Latin):
se sentit. qͥ int̾im sub tante ꝑtꝰbatiõis sue nube ł t᷑¬
bine utrum ne rectũ sit agnosce ad plenũ ñ pꝰsit.
si int̾im patientiã sͥ pecit donec qͥd fatiend sit tͣn¬
qͥllitatis sue tp̾r rectiꝰ pꝰsit disc̾n̾e accipiendo qͥ

Expanded text:
se sentit, quod interim sub tantae perturbationis suae nube, vel turse sentit, quod interim sub tantae perturbationis suae nube, vel turbine utrumne rectum sit agnoscere ad plenum non possit, si interim patientiam sibi petit, donec quid faciendum sit tranquillitat