comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tec fieri cupitis. ueras diuitias ama¬
te. ꝑ pecuniã dm̃ amisistis. ꝑ pecuni¬
am ei reꝯciliate. det uobis locum int̾
qui nos amorte redemit. aptet uos
in oĩ oꝑe bono. ut faciatis uolun¬
tatem eiꝰ. cui est houor ⁊ gła in scla

Expanded text:
tes esse cupitis, veras divitias amate. Per pecuniam Deum amisistis, per pecuniam ei reconciliamini, ut vobis locum interqui nos a morte redemit, aptet vos in omni opere bono, ut faciatis ejus voluntatem, cui est honor et gloria in sa
Abbreviated transcription (Latin):
icite filie syon. ecce rex tuꝰ uenit
tͥmansuetꝰ sedens suꝑ asiuã ce
fuerat alienus. Anteꝙͣ uenuiret p̃mi¬
sit legatos ꝓph̾as. pr̃iarchas dicens
eis. Dicite filie syon .i. annũciare eccłie
mee. Qmͣ filiã suã id̾o uocat. Quia filia
speculatõis ⁊ delectatois debet ẽẽ. Syon
enĩ speculat̾o int̾p̃tat᷑. Qͥa a spũalib
hostib debet sͥ p̃uidere. Et qͥd dicat¬

Expanded text:
icite filiae Sion; Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et fuerat alienus, antequam veniret, praemisit legatos prophetas et patriarchas, dicens eis: Dicite filiae Sion, id est annuntiate Ecclesiae meae; quam filiam Sion ideo vocat, quia filia speculationis et dilectionis debet esse. Sion enim, speculatio interpretatur; quia a spiritualibus hostibus debet s
Abbreviated transcription (Latin):
fuissetis. mundꝰ ꝙ suũ eẽt dilig̾et.
Et id̾o nolitemirar si odit uos mũdꝰ
Ut aũt p̃tiosa uestim̃ta sibi ñ pla¬
cere ostende̾t ait. Qui mollib uesti¬
unt᷑ in donub regã sũt. Qiͣ dicat.
mollib inditi sũt ñ de curia sũini
regis. s de curia t̾renoꝵ regum. Ut

Expanded text:
fuissetis, mundus quod suum erat diligeret ; » et ideo nolite mirari si odit vos mundus. Ut autem pretiosa vestimenta sibi non placere ostenderet, ait: « Qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt ; » quasi dicat: Mollibus induti, sunt non de curia summi Regis, sed de curia terrenorum regum. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ad dñm miruistrabant ei. S
iectus. Et cũ fortis miles ad pugnan
uian .i. ut fortis. ut ĩũcibilis. ad cur¬
rendam uiam militie sue. yenit
ad bellũ ꝯtͣ pͥncipem huiꝰ mũdi dicẽs.
Nũc pͥnceps huiꝰ mũdi eitiet᷑ foras.¬
.s. amĩtib hominũ in quib pͥus reg¬
nabat. Elegit paucos secum ⁊ pau¬
ꝑes sicut ait apłs. Elegit que stulta
sunt mundi ut cõfundat sapientes.
⁊ infumia mundi ut ꝯfundat fortia.
Qd eñi ietrus. qͣd andreas. nͥ usipuẽtes
iignobiles. ⁊ tñde ulł paucis unꝰ suceu¬
biut .i. indas qui eũ tradidit. Indas
eñ iuste cupidus euat. ⁊ fur:⁊ locilos
habens. ⁊ ea que mittebant᷑ portabat.
Iste iudas mara p̃tiosũ unguentũ suꝑ¬
suꝑ cap̃ iħii fudisse ait. Ut quid ꝑditio
her Potuit istud uenũdar multo ꝙ
dari pauꝑib. Itaq abut ad siũnos sa¬

Expanded text:
istrabant ei. Sedjecta; et cum fortis miles ad pugnam  est ut fortis, ut invincibilis ad currendam viam militiae suae; et venit ad bellandum contra principem hujus mundi, dicens: « Nunc princeps hujus mundi e mentibus hominum, in quibus prius regnabat. Elegit paucos secum ac pauperes, sicut ait Apostolus: « Elegit quae stulta sunt mundi, ut confundat sapientes, et infirma mundi, ut confundat fortia . » Quid enim Petrus, Quid Andraeas, nisi insipientes et ignobiles? et tamen de illis paucis unus succubuit, id est Judas qui eum tradidit. Judas enim iste cupidus erat et fur, et loculos habens, ea quae mittebantur portabat. Iste videns Mariam pretiosum unguentum super caput Domini fudisse, ait: « Ut quid perditio haec? Potuit enim venundari multo, et dari pauperibus . » Itaque abiit ad summos sa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o ẽ. ꝙ malũ ex hõie. Ergo qui furabat᷑
iani ñ furet᷑. Audistis quid fit exire
extͣ. Maodo uideamꝰ quid sit imꝑperiũ
uoluit hoc genꝰ torm̃toꝵ elig̾e. ut
uide sumaniꝰ formã uite. Sicut enĩ
aliqͥs crucisixus ñ potest m̃bra sua ad
aliqͥs actiones dirig̾e. oodem mͦ uet̾em
hominẽ cũ uitiis ⁊ ꝯcupiscenciis debemꝰ
crucisig̾e. Ut neq pes neq manꝰ necꝑ¬

Expanded text:
Ergo qui furabatur, jam non furetur. Audivistis quid est exire extra castra. Modo videamus quid est improperium ominus voluit hoc genus tormentorum eligere, ut inde sumamus formam vitae. Sicut enim aliquis crucifixus non potest membra sua ad aliquas actiones dirigere, eodem modo veterem hominem cum vitiis et concupiscentiis debemus crucifigere, ut neque pes, neque manus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Uos ñ merueratis ut ego uos
redimerẽ. qr ꝓ nichilo uos uendid̾atis.
ñ. S sine argento. Argentũ enĩ tociꝰ
mundi ñ poss uos redim̾e. s p̃tium
sangiins mei. Qd̃ ait exponens
illa sponsa redẽpta. Uos estis iacentes
in pulu̾e. Uobis dicit᷑ surgite. Uos
estis captiui quib p̃cipit᷑ exire:
Ecce nũc tẽpus acceptabile. erce ñc
dies salutis. ligati estis uincłis pec¬
catoꝵ excecati estis pulu̾e diuitiaꝵ¬

Expanded text:
345 non merueratis, ut ego vos redimerem, quia pro nihilo vos venundederatis, Non. Sed sine argento. Argentum enim totius mundi non posset vos redimere, sed pretium sanguinis mei. Quod ait Petrus illa sponsa redempta; vos estis illi jacentes in pulvere. Vobis dicitur: Surgite. Vos estis captivi quibus praecipitur exire. « Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ; » ligati estis vinculis peccatorum, excaecati estis pulvere divitia
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Sp̃ualis ẽ celestia adamare.⁊
mortẽ uł adu̾sitates ñ tim̾e: Utrã qr
uoluutatẽ xp̃c hab̾e uoluit. ut do¬
ceret quo mͦ utraq habenda erat.
Tiuit enĩ ex nat᷑a carnis ubi dicit.
Tristis ẽ aĩa mea usc ad mortẽ. S

Expanded text:
iat. Spiritualis est coelestia amare, et mortem sive adversitatem non timere. Utramque voluntatem Christus habere voluit, ut doceret quomodo utraque habenda erat. Timuit enim ex natura carnis, ubi dixit: « Tristis est anima mea usque ad mortem ;
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes huiꝰ scł̃i florere. ⁊ om̃ib bonis tẽꝑa¬
libet scełosos. bonos aũt indeant scłi
ẽẽ despoctos. oĩb malis subiectos. ĩdig¬
los imitant᷑. ut cũ mali in hoc scło ꝑsꝑ¬
dicens. O tu fidelis qui iides malignãtes
prosꝑari. noli emuł .i. de ĩdignari in ma¬
liguantib .i. de male agentib si ꝓspẽt᷑.
fu̾is ꝓpt̾ea facientes iniqͥtatẽ. ut qͣi¬

Expanded text:
es hujus saeculi florere, et omnibus bonis temporalibet scelerosos, bonos autem videant a saeculo esse despectos, omnibus malis subjectos indiglos imitantur, ut cum malis in hoc sdicens: O tu fidelis! qui vides indignos prosperari, noli aemulari, id est indignari, in malignantibus, id est de male agentibus, si prosperentur; fueris propterea facientes iniquitatem, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑa. iõ ꝙ dabit uerabona. ⁊ ut possis sꝑare
fac bonitatẽ. ⁊ qi frustra sꝑat qui bene
ñ agit. ⁊ ut possis bñ oꝑari inhabita
t̾ium. Terra hõis ꝙͣ debet homo extollere
est corpus. In hoc mortali corꝑe ꝑogͥne
ceris in diuiciis eiꝰ .i. in scͥpt᷑is eiꝰ. ubi est

Expanded text:
od dabit vera bona; et ut illa possis sperare, fac bonitatem, quia frustra sperat qui bene non agit; et ut possis bene operari, inhabita terram. Terra hominis quam debes excolere, est corpus. In hoc mortali corpore ceris in divitiis ejus, id est in Scripturis ejus, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ptunta. cõmessatões. ebrieia¬
tes ⁊ libidines ex̃cet. Postqmͣ enĩ¬
uͦ tantoꝵ scełum fit mens male
ꝯscia ad omĩa sceła deinceps ꝓnitior
reddit᷑. ⁊ ita pcc̃a alia aliis cathenã
catum. De istis fuib ait dd̾. fimes
pcc̃oꝵ cͥcũplexi sũt me. hii sunt illi
funes uñ hoĩes in fine scłi ligabunt᷑.
Uñ d̾r in euͣngłio de eo qui itͣuerat
ad nuptias sine ueste niptiali. Rex
p̃cepit ministris ut ligatis manib
⁊ pedib mitt̾ent eum in tenebras
nib ad hoĩes ligandos nͥ quos ip̃i fe¬
cerunt. Ip̃i eñi sibi uincła pp̃araue¬
runt cathenas. Uñ scͥptũ ẽ. fiinib
funicłis faciunt diaboli lag̃os ad
hoĩes capiendos. iuixta psalmistã
qui ait. Et funes extenderũt in laq̃¬

Expanded text:
autem pecunia, commessationes, ebrietates, libidines exercet. Postquam autem tantorum scelerum fit mens male conscia, ad omnia scelera deinceps promptior redditur, et ita peccata alia aliis concatenacatum . » De istis funibus ait David: « Funes peccatorum circumplexi sunt me . » Hi sunt illi funes unde homines in fine saeculi ligabuntur. Unde dicitur in Evangelio de eo qui intraverat ad nuptias sine veste nuptiali: « Rex praecepit ministris, ut ligatis manibus et pedibus mitterent eum in tenebras nibus ad homines ligandos, nisi quos ipsi fecerint. Ipsi enim sibi vincula praeparaverunt et catenas. Unde scriptum est: « Funibus funiculis faciunt diaboli laqueos ad homines capiendos juxta Psalmistam, qui ait: « Et funes extenderunt in laq
Abbreviated transcription (Latin):
ad medicũ. qr p̃parata ẽ medicina.
uultis scire que ẽ medicina. Qui escite
ag̾e ꝑu̾se. discite bñfac̾e. ħ duo suffi¬
ciunt. ad salutẽ. Qui iuilt sa nari
has duas potiones sumat. Uer̃ medicꝰ
tib. illd̃ spatiũ ꝙ dñs statuit peccan¬
ad huc qͣdraguita dies ⁊ niniue subu̾¬
tet᷑. ac sidic̾et. uolo oos subu̾t̾e exigẽ¬
tib m̾itis eoꝵ. S tñ ad huc dabo in
rint subu̾tet᷑. Constitutꝰ ẽ iste numerꝰ

Expanded text:
ad medicum, quia praeparata est medicina. Vultis scire quae est medicina? « Quiescite agere perverse, discite benefacere . » Haec duo sufficiunt ad salutem. Qui vult sanari, has duas potiones sumat. Verus medicutibus. Illud est spatium quod statuit Dominhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur , » ac si diceret: Volo eos subvertere exigentibus meritis eorum; sed tamen adhuc dabo indrint, subvertetur. Constitutus enim est iste numerus
Abbreviated transcription (Latin):
siuit. ⁊ ñ hũt altã radicẽ. que in hye-¬
me uirent. in estate arescent. Hyemips
ẽ p̃sens scłui ubi frigescit peccis genus
humanũ. Estas ẽ dies iuditii. ubi ful¬
gebunt iusti sic̃ sol. Et cũ iudeas tẽꝑa¬
lia citolabentia. ⁊ ip̃os possidentes cito
ꝑituros. noli sꝑare ĩpresentib bonis.¬

Expanded text:
sunt, et non habent altam radicem, quia in hieme virent, in aestate arescunt. Hiems est praesens saeculum, ubi frigescit peccatis genus humanum. Aestas est dies judicii, ubi fulgebunt justi sicut sol; et cum videas temporalia cito labentia, et ipsos possidentes cito perituros, noli sperare in praesentibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Et sic hoste deuicto accesserũt an¬
głi ⁊ ministrabant ei. hac de causa
⁊ auctoritatib scͥpturaꝵ nincatis.
tẽꝑe abstinencie. Dunc plus furit gula
cum domat᷑. Tunc ardet libido cum ei re¬
sistit᷑ ẽunc cupiditas plus instigat cum

Expanded text:
 Et sic hoste devicto accesserunt angeli, et ministrabant ei. Hoc docens, fet auctoritatibus Scripturarum vincatis. tempore abstinentiae. Tunc plus facit gula, cum domatur. Tunc ardet libido, cum ei resistitur. Tunc cupiditas plus instigat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ueh qui ridetis qr pborabitis. Dñs ñ
legit᷑ risisse. flesse uͦ suꝑ lazarũ. ⁊
ciuitatẽ iherłm reꝑit᷑. In miseriis sumꝰ.
⁊ in miseriis poctus plorandũ ẽ qm
ridendũ. Cum nascit᷑ puer qͥd facit:
plorat.⁊ qͣr plorato qr ꝯfitet᷑ plorãdo
sem mseria uatũ ẽẽ. Nascunt ᷤ enĩ
filii adam ad laborẽ ⁊ ad dolorem.

Expanded text:
e qui ridetis, quia plorabitis! » Dominus non legitur risisse, flevisse vero super Lazarum et civitatem Jerusalem reperitur. In miseriis sumus, et in miseriis potius plorandum est, quam ridendum. Cum nascitur puer, quid facit? Plorat. Et quare plorat? Quia confitetur se in miseriam natum esse; nascuntur enim filii Adam ad dolorem et a
Abbreviated transcription (Latin):
abic̾e. s uoluit tẽptari ⁊ uinc̾e. ut
tẽptatões doc̾et suꝑare. Agg̾sus ẽ dia¬
lolus eũ pͥusꝑ ꝯcupiscenciã carnis inci¬
piendo agula ubi dicit. Dic ut lapi¬
des isti panes fiant. Cont᷑ iacłm hostis
opposuit clipeũ auctoritatis dicens.
Non in solo pane uiuit homo. ⁊ c̃. pꝰt¬

Expanded text:
luit tentari et vincere, ut tentationes nos doceret superare. Aggressus est eum diabolus prius per concupiscentiam carnis, incipiendo a gula, ubi dixit: « Die ut lapides isti panes fiant . » Contra jaculum hostis opposuit clypeum auctoritatis, dicens: « Non in solo pane vivit homo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
critudinẽ createᷤ. s pulcͥor ẽ creator.
Si diligis creat᷑am qr pultͣ ẽ. magisde¬
bes dilig̾e creatorẽ quia pulcrior ẽ.
Pretiosa ẽ creat᷑a p̃tiosior ẽ creator.
Indignat᷑ qr plus diligit᷑ minus p̃ti¬
osimni qm ip̃e qui ẽ p̃tiofior. ⁊ qui
cet̾a p̃tiosa fecit. Diuitie ut ait salo¬
mon ñ ꝑderunt in die ultionis. Insti.¬
cia aũt lib̾abit amorte. diem utt̾onis
uocat qñ in fine ꝯtẽptũ suũ quia
scilicet uilior ẽ habitus. ⁊ creat᷑a sua¬

Expanded text:
lchritudinem creaturae? Pulchrior est Creator. Si diligis creaturam quia pulchra est, magis debes diligere Creatorem, quia pulchrior est: pretiosa est creatura, pretiosior est Creator. Indignatur quia plus diligitur minus pretiosum quam ipse, qui est pretiosior, et qui creaturam fecit. « Divitiae, » ut ait Salomon, « non proderunt in die ultionis; justitia liberabit a morte . » Diem ultionis vocat, quando in fine contemptum suum, quo scilicet vilior habitus est
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e pot̾it. Ex cuiꝰ uitii radite młti
malitie g̾ninare uident᷑ ramus¬
culi. Inde iactancie arrogantia ũ¬
dignatio suꝑbia. discordia. ĩ anis
głie cupido. ⁊ ipocrisis. id ẽ simula¬
tio boni oꝑis. cũ de se ho uult lau¬
dari. ꝙ se ag̾e nescit. Inimo peneᷤ
oĩa q̃ facit eo tp̃r agit ut ab oĩb¬

Expanded text:
habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ruuo sciendũ ẽ ꝙͥ sit uͥtus.
uirtꝰ ẽ: animi habitꝰ. nature
decꝰ. uite ratio. moꝵ pietas. cultꝰ
diuinitatis. honor hõĩs. et̾ne bea¬
titudinis m̾itũ. Cuiꝰ ꝑtes sũt ut
dixiniꝰ quatuor pͥncipales. Prudẽ¬
cia. iusticia. fortitudo. tẽꝑancia.¬

Expanded text:
sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, justitia, fortitudo, tempera
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ꝙ babilonia ꝯfusio dicit᷑.
Non eis ꝯuincti. s cos ꝯculcantes debe¬
niꝰ sedere peuitentes. ⁊ flentes oĩa pcc̃a.
Sequit᷑ solue uicla colli tui. In pͥma
creatõne lib̾ st̃s ẽ hõ. s postea se uendi¬
dit diabło. Et qͣnti se uendidit: Au
ꝑsona pecc̃oris. Ego carnał sum ue¬
nundatꝰ sub pcc̃o. decepit aũt diabo¬
lus hoĩem ꝑmittendo ꝙ ñ ꝑsoluit¬
ita ditens. Et eritis sic̃ dii scientes

Expanded text:
mundi, quia Babylonia confusio dicitur, non eis commisti, sed ea conculcantes, debemus sedere poenitentes et flentes peccata nostra. Sequitur: Solve vincula colli tui. In prima creatione, liber factus est homo, sed postea vendidit se diabolo, et quanti se vendidit? Audpersona peccatoris: « Ego carnalis sum venundatus sub peccato . » Decepit autem diabolus hominem, promittendo quod non solvit, dicens: « E
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fuit u̾e pñie forma dicens. Agite fructꝰ
Ip̃e eñi ꝑ suꝑbiã cecidit. uult ne hiuni¬
liemꝰ. qr reditũ nr̃m impedire desid̾at.
Sic̃ gͦ laborauit nͣe pͥmꝰ ħo ñ seiuaret
modis mͦ conat᷑ ut homo ñ seruet ꝙ¬

Expanded text:
 fuit poenitentiae forma dicens: « Agite fructusipse qui per superbiam cecidit, vult ne humiliemur, quia reditum nostrum impedire desiderat. Sic ergo laboravit ut primus homo non servaret modis
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ defectũ urtutũ coͣdie minuit ͭ ͥ
frẽs ioseph erant in dotaim ⁊ pascebãt
Sõpniatorẽ eũ uocalant. quia cum
iniusibilia. ⁊ inaudita p̃dicaret. qiͣ
sõp̃uia ẽe uidebant᷑. Que tñ sõpnia¬
⁊ habent aliqͣm fig᷑am. Manipłs io¬
significabant. Sol it̾m xp̃m adorat. ⁊
plicant ⁊ uen̾ant᷑. Uenditꝰ ẽ hysmae¬
litis .i. uideis. a uida ꝓditore. ⁊ figurãs

Expanded text:
r defectum virtutum quotidie minuitur. Fratres Joseph erant in Dothaim, et pascebant Somniantem enim vocabant, quia cum invisibilia et inaudita praedicaret, quasi somnia esse videbantur; quae tamen somnia habent aliquam figuram. Manipulus Josignificant. Sol iterum Christum adorat, et plicant et venerantur. Venditus est Ismaelitis, id est Judaeis, a Juda proditore. Et figurans,
Abbreviated transcription (Latin):
tutib ⁊ abscoridi me .i. erubui ñ au¬
dens apparere in conspectu tuo. iuxta¬
uocẽ filii penitẽtis qui ait. Pater
peccaui in celũ ⁊ corã te. iam ñ sum
dignus uocari filius tuꝰ. Induti sunt

Expanded text:
t abscondi me, » id est erubui, non audens apparere in conspectu tuo, juxta filii poenitentis vocem, qui ait: « Pater, peccavi in coelum et coram te; jam non sum dignus vocari filius tuus . »
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta in st̾core suo. Et salomon. muli¬
er fornicana. qͣi stereꝰ ꝯculcabit᷑. luixia
corpꝰ⁊ aĩam coingͥnat. ⁊ ꝑdit. Uñ salo¬
mon. Non des fornicariis aĩam tuã.
que carior ẽ pecunia. Pigͥcia ⁊ dor¬
mitio uoluptas it̾m carnis ẽ. que
dormies. parũ dormitabis. De resu n̾o¬

Expanded text:
Et Salomon: « MuliEt Salomon: « Mulier fornicaria quasi stercus conculcabitur . » Luxuria corpus et animam coinquinat, et perdit. Unde Salomon: « Non des fornicariis animam tuam quae charior est pecunia. Pigritia et dormitio voluptas iterum carnis est, quam dormies, parum dormitabis, et ven
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ. ⁊ ꝯcupistẽcia ocłor ⁊ suꝑbia uite.
agamꝰ gͦ de singłis. uoluptates carius
dicunt᷑ que ꝑ motũ illicitũ taro ap¬
petit. Ut gulositas eb̾etas. luxͣia. ni¬
inia dormitio.uauꝰ risus. Et quia ca-¬
pͥmũ nos agg̾dit᷑ mundus. Qnto¬
⁊ multi ꝑ uitia eiꝰ corruerunt. Adam
ꝑ gulam. Loth ꝑebrietatẽ. salomõ
ꝑ luxͣiam. Gulositati sẽꝑ ꝑ abstinẽciã
occuriere debemꝰ. qr ip̃a fuit nr̃e capti¬
I uitatis ĩitium. ip̃a fom̃tũ abaꝵ uo
luptatũ. qr inde libido mard̾ sõpnolẽ¬
cia Ipã ẽ multociens causa magnaꝵ
uoluptatũ. Ip̃a ẽ ꝯsũptio magnaꝵa
diuitiaꝵ. ip̃a gn̾at in mente obꝑbri¬
uni. Dẽ ebrietate qͥd dicã. Ebrietas
sensum aufert. corpꝰ debilitat. Delx
stͥptã est. Uinũ multũ irratationẽ.
uani. ⁊ ruinas młtas facit. Et alibi.
Ebriosus ñ locupletat᷑. ymũ ⁊ multe¬
res apostatare faciunt sapientes. Et
osr iuiñtis puttesentib inst̾corẽ

Expanded text:
iscentia oculorum, et superbia vitae. Agamus ergo de singulis. Voluptates carnis dicuntur, quas per motum illicitum caro appetit ut gulositas, ebrietas, luxuria, nimia dormitio, vanus risus, etc. Et quia caprimum nos aggreditur mundus. Qu multi per vitia ejus corruerunt. Adam per gulam, Loth per ebrietatem, Salomon per luxuriam. Gulositati semper per abstinentiam occurrere debemus, quia ipsa fuit nostrae captivitatis initium. Ipsa fomentum aliarum voluptatum, quia inde libido, et inde somnolentia. Ipsa est multoties causa magnarum voluptatum. Ipsa est consumptio magnarum pecuniarum. Ipsa generat in mente opprobrium. De ebrietate quid dicam? Ebrietas sensum aufert, corpus debilitat. De hac scriptum est: « Vinum multam irritationem, iram et ruinas multas facit . » Et alibi: « Ebriosus non locupletabitur, Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes . » iosi jumentis putrescentibus in stercore
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo euitando ꝯtẽpuit. Si eni aliqͥs
miq uellet se subdere. pociꝰ pat̾et
illiui dñiũ. qm ancille uitaret ꝯ¬
sortuuit. Sic amatores mũdi pͥncipi
diligunt. qͥs emĩ ab amatore mũ¬
ꝙͣuis ei sũires Respond̾et. ñi diligos
Mundus gͦ ẽ q̃ diligit. et tam̃ causa¬

Expanded text:
 si aliquis iniquo vellet se subdere, potius patietur illius dominium, quam ancillae vitaret consortium; sic amatores mundi principi diligunt. Si quis enim ab amatore munquamvis ei serviret, responderet: Non diligo. Mundus ergo est quem dilig
Abbreviated transcription (Latin):
manũ frẽs lim̃i excecat. ⁊ falsis bonis
allicit. ⁊ uoluptatib suis ab amore¬
ragni celestis retrahit. Mundꝰ appłłat᷑¬
⁊ indigne dicit᷑ mundus. qr mũdos
ñ facitis ĩmundos. Beatas eiũ aĩas
qͥb imago d̾i imp̃ssa erat det᷑pauit.
⁊ filios diffidentie captiuauit ⁊ mi

Expanded text:
manum excaecat, et falsis bonis allicit, et voluptatibus suis a regni coelestis amore retrahit. Mundus appellatur, et indigne dicitur mundus, quia mundos non facit, sed immundos. Beatas enim animas, quibus imago Dei impressa est, deturpat, et filios diffidentiae, quibus domi
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i qm dulcit̾ qmͣ affectuose. celestis
Pius pat̾ ad salutẽ hortat᷑ filiã suani.
Illa in pulu̾e iacuit. ⁊ in captiuitate
ligata dm̃i excubauit. Modo ãmonet
ut de pulu̾e surgat. uincła soluat. de
captiuitate exeat. Pulius ẽ huniana
carnalitas. fragilis. nlła solidata uͥtute.
De qͣ ait dd̾. humiliata ĩ pulu̾e. aĩa mã.
adhesit in t̾ra uent̾ nĩs. Puluis ÷̃ sunt

Expanded text:
mi, quam dulciter, quam affectuose coelestis Pius Pater ad salutem hortatur filiam. Illa in pulvere jacuit, et in captivitate ligata diu excubavit. Modo admonet ut de pulvere surgat, vincula solvat, de captivitate exeat. Pulvis est humana carnalitas, fragilis, nulla solidata virtute, de qua ait David: « Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit in terra venter meus . » Pulvis etiam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd nunat᷑ iudens pecc̃a hominũ. Nõne
hec ꝯdita sunt apd̾me ⁊ signata ĩ the-¬
sauris meis. Mea ẽ ultio ⁊ ego retͥbuã
in tẽꝑe. Reddam ultionẽ hostib meis.
Preccupemꝰ fatiẽ eiꝰ in ꝯfessione. ꝙ dicit
aitreqͣm facies eiꝰ appareat᷑ iuditio. p̃¬

Expanded text:
inum: « Nonne haec condita sunt apud me, et signata in thesauris meis? Mea est ultio, et ego retribuam in tempore. Reddam ultionem hostibus meis,Praeoccupemus eum in confessione . » Quod dicitur antequam facies e
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Seꝑet᷑ septẽ dieb extra castia ⁊ pꝰea
castra septẽ dieb. qͥb ꝑactis reuocata
ad correptioes homuiũ illiꝰ tẽꝑis fc̃e
sunt. s ad urãm castigationẽ scͥpte.
Uideamiꝰ gͥ p̃t̾ hystoriã quid eccłia
d̾i in sorore moysi utilitatis sibi assu¬
mat. qm in formatõe uite uobigilla
tͥbuat. Maria illa q̃ peccauit ꝯtra

Expanded text:
castra, et postea castra septem diebus, quibus peractis, revocata ad correptionem hominum illius temporis factae sunt, sed ad nostram castigationem scriptae. Videamus igitur praeter historiam quid Ecclesia Dei in sorore Moysi utilitatis sibi assumat, et quam informationem vitae nobis illa attribuat. Maria illa quae peccavit, contra
Abbreviated transcription (Latin):
tant receptionẽ suoꝵ corꝑm. De hoc
paradiso dñs ad latronẽ dicit. Hodis
mecũ eris in paradiso. Origiualit̾ ãt
Inde ẽ ꝙ p̃uaricatõis sue reatu affli¬
gim᷑. Uñ ⁊ m̾uto sentencie debitam
peuã pat̾ne p̃uarieatõis exsolumiꝰ.

Expanded text:
tant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Dominus ad latronem dicit: Hodie mecum eris in paradiso. Originaliter autInde est quod praeuaricationis suae reatu adstringimur. Vnde et merito sententiae debitae poenam paternae praeuaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
uocat pectatorẽ a uia sua mala. Au¬
ad penttẽtiam saulũ ꝑsecittorẽ. Re¬
spondet gͥ dũs dum facit ꝙ postulat᷑
dum ꝯmouet nitꝰ mentẽ peccõris.
dum facit acced̾e ad medelã cõfessi¬
onis. ⁊ nt extͣ castra eitiat᷑ .uii. dieb
hoc ẽ ut peccator dum penitet xxtͣ¬

Expanded text:
a mala. Auad poenitentiam Saulum persecutorem. Respondet igitur Dominus, dum facit quod postulatur, dum commovet intus mentem peccatoris, dum facit accedere ad medelam confessionis. Et ut extra castra ejiciatur septem diebus, hoc est, ut peccator dum p
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ qͣm cicłis pot̾itis peniteamini.
Tunc ẜ nescitis diem neq horam qñ
uenet. Tũc qr ñ debetis ieumare
ate confessionẽ. Quis ẽ ordo ut pecc̃a
p̃uniatis. anteqm ꝯfiteamini. Pruis
in pcc̃o delectatur ꝓmisit d̾s ueniã
penitenti. s ñ ꝑmisit in crastimĩ
diem differenti. Cum accesseris ad
confessionẽ noli ridere. s peccasse
te hunulit̾ ꝯfitendo accede. Si pote
ploret ccłs. si non. saltem doleat ani¬
mus. lacruna eñi ext̾ior. signũ est
int̾ioris doloris. ⁊ lauat inacłam pẽci:
Uoluit eñ dñs ut totũ corpꝰ cooꝑeret᷑

Expanded text:
ni. Tunc, quia nescitis diem, neque horam quando veniet. Tunc, quia non debetis jejunare ante confessionem. Quis est ordo ut peccata puniatis antequam confiteamini? Prius in peccato delectatur. Promisit Deus veniam poenitenti, sed non promisit crastinum diem differenti. Cum accesseris ad confessionem, noli ridere, sed peccasse te humiliter profitendo accede. Si potes, ploret oculus; si non, saltem doleat animus. Lacryma enim exterior signum est interioris doloris, et lavat maculam peccati. Voluit enim Deus ut totum c
Abbreviated transcription (Latin):
in magnũ signũ ⁊ spes penitẽcie ẽ¬
rat. cũ scilicet pect̃or de tulpa ĩcipit
erubesc̾e. Uisitare eũ dignatꝰ ẽ dñs
apparens ei post m̾idiem. Et eũ uoca¬
uit adam ubi es .i. in qͣnta miseria
positꝰ es. ꝑ hoc ꝙ noĩe uocat. signũ
p̾cc̃oꝵ ignorat. Suũ enĩ ignorare ẽ¬
feruor caritatis. Cui adam respondit.
uocẽ tuã audiui in ꝑadiso ⁊ timui eo
ꝙ nudꝰ essem ⁊ abscondi me. Eiecit itaz
adam de ꝑadiso.⁊ fecit ei ⁊ sue uxori tu
in paradyso quia in eccłia d̾i dedit p̃cep¬
ta sua uob̾ ⁊ tnsgressi estis. Auduustis
uocem eiꝰ. cum p̃dicat̾onẽ uicarii ĩ tel¬
lexistis. Clamat cotidie ad uos adam
ubi es cum dicit. Conu̾timni ad me

Expanded text:
si magnum signum et spes poenitentiae erat, cum scilicet peccator de culpa incipit erubescere, visitare eum dignatus est Dominus, apparens ei post meridiem, et eum vocavit: « Adam, ubi es . « Id est, in qua miseria positus es? Per hoc quod nomine vocat, signum peccatoris ignorat. Suum enim ignorare, repfervor charitatis. Cui Adam respondit; « Vocem tuam audivi, in paradiso, et timui, eo quod nudus essem, et abscondi me. » Ejecit itaque Adam de paradiso, et fecit ei et suae uxori tunin paradiso, quia in Ecclesia Dei. Dedit praecepta vobis, et transgressi estis. Audivistis vocem ejus, cum praedicationem vicarii ejus intellexistis. Clamat quotidie ad vos: « Adam, ubi es? » cum dicit: « Convertimini ad me
Abbreviated transcription (Latin):
sapores. sonos suaues. odores fragntes.
tactus iocundos. honores. ⁊ felicitates
scłi tnsitorias. Que oĩa uelut uola¬
tił umbra recedunt ⁊ tͥnseut. ꝙ
decipiunt amantẽ se. & in et̾nã eũ¬
mittũt miseriã. Qui uͦ dm̃ ⁊ dñu
mandata ꝑseu̾ant̾ implet. et̾uã cũ
angłis d̾ i głiam ꝑpetualit̾ possidere
diguus efficiatur.
ui sermone sicut petisti dicta¬
iii. ut habeas cotidie ea qiͣ manualẽ
in cõspectu tuo libellũ in quopossis
te ip̃m consid̾are. qͥd cau̾e. uł quid
ag̾e debeas. atq ꝑ singłas urte huiꝰ
ꝓsꝑitates. uł aduersitates exortari.
qͦmͦ ad culm̃ ꝑfcõnis ascend̾e debeas.¬

Expanded text:
sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui vero Deumandata perseveranter implet, aeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignus efficietur. vi sermone, sicut petisti, dictavi; ut habeas ea quotidie quasi manualem in conspectu tuo libellum, et in quo possis teipsum considerare, quid cavere, vel quid agere debeas, atque per singulas vitae hujus prosperitates vel adversitates exhortari, quomodo ad culmen perfectionis ascendere debeas
Abbreviated transcription (Latin):
te aĩe sue ac frat̾na caritate faciat.
Io̾o ip̃e dñs dicit de quib dã. qui
eleniosinas fatiunt uł or̃ones. &
ieuuua ut ab hõib laudem accipiãt.
Am̃dico uobis receꝑunt mcedẽ suã.
Qiui ꝑ eo bonũ ꝙłib facit ut ab
hõib laudet᷑ hec ẽ sñces illiꝰ qm
q̃siut. & nlłam ado̾ sꝑare habet re¬
tͥbutionẽ. quia ꝑ eiꝰ amore ñ fecit.¬
s ꝓ humane laudis iactancia. sic̃
ypoc̾te fac̾e solent. Qd̾ uitiũ hõib
os qui tales fuerũt inuidea t̾ribili
ꝓcutit maledcõe dicens. Ue uobis
m dũo głiet᷑. qui laudẽ ñ appetit
nec ꝑ ꝯtumelia contͦbat᷑. nec ido
se bonũ existimet ħo . ꝙͣuis ab alio
laudet᷑. qr d̾s inspoctor ẽ cordis.
Quid eñĩ ꝑdest malo hommni. si
derat a quo habet qͥcꝙ boni ht̃
num se uiuus quisq ẽẽstudeat in

Expanded text:
aciatis. Ideo ipse Dominus dixit de quibusdam qui eleemosynam faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipiant: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Qui pro eo bonum quodlibet facit ut ab hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore non fecit humanae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent. Quod vitium hominibus s Pharisaeos, qui tales fuerunt in Judaea, terribili percutit maledictione, dicens: Vae vobis,  glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si derat, a quo habet quidquid boni habet num se unusquisque esse studeat in
Abbreviated transcription (Latin):
erit fatiens q̃ ñ ꝯuenit. Hec enĩ
si corde ĩsed̾it. omnẽ eximut ꝑui¬
denciã ab eo fc̃i. Nec iuditiũ uere
discretõis inqͥrere. nec honeste cõ¬
lat tumor m̃tis. rixe cõtumelie.
clamor indignatõ. p̃sũptio. blasphe¬
urie. sangͥnis effusio. homicidia. ul¬
ciscendi cupiditas. ĩiuriaꝵ memo¬
ria. q̃ iuncit᷑ ꝑ patiencĩã ⁊ longa¬
nimitatẽ. ⁊ or̃onẽ intellectualẽ ꝙͣ¬

Expanded text:
Haec enim si corde insedit, omnem eximit providentiam ab eo facti, nec judicium recte discretionis inquirere, nec honestae conlat tumor mentis, rixae, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nificatũ huiꝰ rei ꝯpletis. Uos enĩ pec¬
Murm᷑auistis uos a lepͣ ⁊ in mũditia
pit nobis ut extra castra .i. extͣ ꝯmu
est ad salutẽ ñ ad ꝑnitiẽ. ad correpti¬
onẽ. ñ ad dãpnationẽ. hoc mͦ eiectꝰ
ẽ adam de ꝑadiso. ut in hoc exilio

Expanded text:
nificatum hujus rei complestis. Vos enim pecMurmuravistis vos, et a lepra et immunditia pit nobis ut extra castra, id est extraest ad salutem, non ad perniciem; ad correctionem, non ad perditionem. Hoc modo ejectus est Adam de paradiso, ut in h
Abbreviated transcription (Latin):
ornicatio ẽ om̃is corꝑalis ĩmun¬
ditia que solet fieri ex ĩcõtinẽ¬
cta libidius.⁊mollicia aĩe que cõ¬
seitit sue carui peccare.Nam aĩa
dũa debet ẽẽ. ⁊ imꝑare carui. Et caro
famula ⁊ obedire dñe sue. idẽ ratõna¬
bili aĩe. Que fornicatõ sit ꝑ ꝯnuxtio¬
nem carnis cum femina qualibet
uł etiã alia qͣtumq ĩmũdicia ad
explendũ libidinis ardorẽ. De qua¬

Expanded text:
ornicatio est omnis corporalis immunditia, quae solet fieri ex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae consentit suae carni peccare. Nam anima domina debet esse, et imperare carni; et caro famula, et obedire dominae suae, id est, rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immunditia ad explendum libidinis ardorem. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
letat᷑. nec in aduitorio fr̃m laboris
hilarescit. s tm̃ ꝯcupiscit ⁊ desid̾at ⁊
ociosa mens ꝑ oĩa discͣrt. Hec ẽ que
maxime monachos extutit de cella ĩ
tuta uitidꝵ. Que cum miserabilẽ
obsidet mentẽ: multis eam ĩficit mi¬
seriis q̃ multa docet mala. De qͣ nascit᷑
sõuolentia. pigͥcia oꝑis bom. ĩstabili¬
tas loci. ꝑuagatio de loco ĩ locũ. te¬
piditas laborandi. tediũ cordis. Mur-¬

Expanded text:
laetatur, nec in adjutorio fraterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordis, murm
Abbreviated transcription (Latin):
data custodire. ꝑ quẽ dũ ñ fueramꝰ
creati sumꝰ. dũ ꝑditi fuimꝰ. recreati
sumꝰ. ⁊ seruititte diabolica lib̃ati.
Qͥ nob̾ oĩa bona q̃ habemꝰ ꝑdonauit.
Et qͥd hac fortitudine meliꝰ ẽ. qm
diabolũ uinc̾e. ⁊ eiꝰ om̃s suꝑare sug¬
gestiones. ⁊ oĩa adu̾sa mũdr tołare.¬

Expanded text:
data custodire, per quem, dum non fuimus, creati sumus dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pr
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ in hom̃ĩe. id ẽ dnm ho horam
canonicã ⁊ statutã gule causa an¬
ticipare cupit. aut exqͥsitores cibos
sibi p̃p̃arare iubet. ꝙͣ necessitas corꝑis
uł sue qͣlitas corꝑis ꝑsone exigat᷑.
uł si plus accipiatꝰ medendo uł biben¬
sue ꝑficiat saluti. De qͣ id ẽ gula
nascit᷑ mepta leticia. scurilitas. yani¬
tas. leuitas. Uaniloqͥum. ĩmũditia

Expanded text:
idetur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibensuae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
tmalo displicet in terp̃o qͦ dis¬
plieat. Noũ tͣugͥiulitatẽ m̃tis nue
alteriꝰ ꝑturbatione macłare. Nolite
eqͣlem stulto face. qr ira insinu stul¬
malitia malus efficiaris.¬

Expanded text:
licet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira in sinu stulmalitia malus efficeris
Abbreviated transcription (Latin):
Hitiilitas aut. ipĩes sc̃is angłis si¬
miles reddit. Srꝑbi cupiunt inse
p̃dicari ꝙ ñ fatiunt. humiles resie¬
giunt quicꝗͥd boni oꝑant᷑ agnosci
laudem sibi q̃rat. ꝙͣ uis aliqͥd lo¬
ni fatiat s dm̃ laudare cupiat
in donis suis. qui nich honi fecit.
nͥ ꝙ d̾s donauit ei fate

Expanded text:
humilitas autem homines sanctis angelis similes reddidit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt, humiles refugiunt quidquid boni operantur agnosci.laudem sibi quaerat quamvis aliquid boni faciat, sed Deum laudari cupiat in donis suis qui nihil boni facit nisi quod Deus donavit ei face
Abbreviated transcription (Latin):
in suis głiant᷑ bñfc̃is dicens. Quid
d̾i ꝙ meruit in suã laudẽ ꝯu̾tit.
Pculdubio uirtutẽ in uitiũ tnͣs¬
fert. ⁊ bonũ ꝙ fecit in pcc̃m. Cum
enĩ causa iactancie pauꝑẽ pascit.

Expanded text:
in suis gloriantur benefactis, dicens: Quid Dei quod meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ nec diuine imputat gr̃e
qͥcqͥd boni fecit. s qiͣ ex se habeat uł
scłaris dignitatẽ honorĩs uł sp̃iał
decorem sap̃ie. Dñ hõ nicħ absq dĩ
gr̃ã uł adnitorio hr̃e pot̾it boni.
Sĩc ip̃a u̾itas in einͣugłio discipłis

Expanded text:
 nec divinae imputat gratiae quidquid boni facit, sed quasi ex se habeat vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discip
Abbreviated transcription (Latin):
on q̃rit᷑ in xp̃iano mitiũ boni
oꝑis. s fiuis. quia de fine suo
unusqͥsq iudicabit᷑. Sunt eñĩ q̃
bñ incipiunt. s malefiniunt cõ¬
u̾sationẽ suã. Sic̃ uidas pͥmiis apłs

Expanded text:
on quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo apos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ milites suos muitos ẽẽ patiatur. Quin congregato exercitu hos¬
cũ non solum atuersarios suos. nunc ꝑ sanctoꝵ suoꝵ uictoriam cõ¬
fundit: si &e inextremo uiditio ꝑ iustam sententiam ꝑpetuis ignib
cruciandos cradet. Factum ÷ gͦ uertente anno. ⁊c̃. hos reges dicit qͥ¬
ꝓcesseruit contra dauid inpugnam . s. regem mab. et istob. soba. &
maacha. qui utiq reges sẏrie fuerunt. et pugnare uoluerunt con¬
ducti mercede ti rege moab contra dauid. a quo triunphati ẽẽ legunt᷑.¬
eo temꝑe quo .s.r.a.b.p. ⁊c̃. In hebreo legitur. Eo temꝑe quo reges ad

Expanded text:
xercitu concum non solum adversarios suos nunc per sanctorum suorum victoriam confundit, sed etiam in extremo judicio per justam sententiam perpetuis ignibus cruciandos tradet. « Factum est ergo, vertente anno processerunt contra David in pugnam, scilicet regem Roob et Istob et Soba, et Maacha, qui utique reges Syriae fuerunt et pugnare voluerunt: conducti mercede a rege Moab contra David, a quo triumphati esse leguntetera. In Hebraeo ita legitur: « Eo tempore, quo reges ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ioab uͦ .xii. milia. sicut in titulo quinquagesimi .ui. psalmi scribit᷑.
Quid aut̃ in ꝑcussa a dauid multitudine in ualle salinaꝵ. desig¬
natur. nisi quia redemptor nr̃ sui examinis districtione in his qui
de illo praua sentiuut stulticiam inmoderati saporis extinguit:
Uñ et ꝑ quendam sapientem dicitur. Cor durum male habebit in
nouissimo. et qui amat ꝑiculum in ulo ꝑibit. Num suꝑ ÷ aliquis¬
de domo saul: ⁊c̃. Eicce dd̾ non oblitus uiramenti ac federis sui qd̃
ꝓmiserat. Que res et fidelitatem ꝓbauit scđm historiam in uiro. et
sacramenta uixta allegoriam ostendit in facto. etenĩ sepe dictum :¬
de claudum. ut scriptura testatur. Quem dd̾ ad se accersiri iuissit
cũ predestinatio. et prescientia di eum quẽ ad scl̃i ministeria. ⁊ mũ¬
dana negotia exercenda sermone. et accione debilem ꝯspicit. ad di¬
uinum ministerium eligit. Quia quem mundꝰ ꝑ fastum ela-¬
tionis sꝑnit. hunc d̃s ꝑꝑ deuotionem humilitatis acquirit.

Expanded text:
duodecim millia, sicut in titulo quinquagesimi octavi psalmi scribitur. Quid in percussa a David multitudine in valle Salinarum designatur, nisi quia Redemptor noster sui examinis districtione, in his qui de illo prava sentiunt, stultitiam immoderati soporis exstinguit? Unde et per quemdam sapientem dicitur: « Cor durum male habebit in novissimo, et qui amat periculum, in illo peribit . » « Filipedibus. » Ecce David non oblitus juramenti ac foederis sui, quoae res et fidelitatem probavit secundum historiam in viro, et sacramenta juxta allegoriam ostendit in facto. Saepe enim dictum de claudum, ut Scriptura testatur. Quem David ad se accersiri jussit, cum praedestinatio et praescientia Dei eum, quem ad saeculi ministeria et mundana negotia exercenda sermone et actione debilem conspicit, ad divinum ministerium elegit: quia quem mundus per fastum elationis spernit; hunc Deus propter devotionem humilitatis acquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
re. quia incarnatus dñs. ueniens uidaico ppło precepit. ut ad ꝯscien¬
tiam redeat. et sordes oꝑm fletibus tergat. ut sp̃aliter mandata leg̃
intelligat. et post tantam duriciam preceptoꝵ fontem baptismatis inue¬
nieus ad aquam post laborem recurrat. Si urias qui archam domi
ni sub pellibus eẽ menunit: respondit quod domum suam intrare nõ
possit. Ac si udaitus ppłs dicat. Ego mandata dei in sacrificiis carna¬
lib uideo. et redire ad ꝯscientiam sp̃alis intelligentie non regiuro. R¬
si enuĩ artham ẽẽ sub pellib dicit. quia precepta d̃i non nisi adhiben¬
do nrinisterium sacrificii carnalis intelligit. domum tuam .i. ad cõ

Expanded text:
re: quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecipit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat, ut spiritaliter mandata legis intelligat; et post tantam duritiam praeceptorum fontem baptismatis inveniens ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non posset. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, quia praecepta Dei non nisi adhibendo ministerium sacrificii carnalis, intelligit. Hunc tamen Uriam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ .p. ⁊.s.g.t. Contemptibiles ꝑsonas de mundo auferens. possessores
uirtutum efficit. et scientia sp̃ali suꝑ mensam scripturaꝵ sanctaꝵ
cotidie secũ reficit. Uñ euenit ut tales sobolem gignant qui dicit᷑
micha. Micha enĩ. quis ÷ iste latine resonat. quia frequenter in ad¬
mirationem ppłi tales ueniunt: qui nuꝑ in mundo despecti. ꝓtinꝰ¬
in ablati głosi in eccł̃ia dei dono apparebunt. Quis ego sũ.s. t. ⁊c̃.¬

Expanded text:
 , » contemptibiles personas de mundo auferens, possessores virtutum efficit, et scientia spirituali super mensam Scripturarum sanctarum quotidie secum reficit. Unde evenit, ut tales sobolem gignant, quae interpretatur Micha. Micha enim quis est iste Latine resonat: quia frequenter in admirationem populi tales veniunt, qui nuper de despectu mundi ablati gloriosi in Ecclesia Dei dono apparebunt. CAPUT X. De
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nominis eius interpretacionem. in id quod dicere intendimus
puteus aque uiue. et huic puteo septenarii nũi nomen in sp̃s sc̃i
significatione coniungitur: ꝓpter racionem pente costes. quo die de ce
sententia qua dicitur. Sufferentes inuicem ad dilectionem studẽ¬
tes seruare unitatem sp̃c in iunculo pacis. Dono itaq sp̃ali .i. septe¬
nario facta÷ eccłia puteus sacietatis. quia factus: in ea fous aque
salientis in uitam eternam. quã qui habuerit non sitiet in ecernũ.
tere caruali ppso ꝯiunctam sp̃ali sibi intellectu sociat. Bersabee enĩ
puteus septimus dicitur. qui ni muirum ꝑ cognitionem legis infusione
płs quia de accepta legis scientia extollitur: quasi de di luce głatur.
nitas calcantem. et incoata cũ illa prime ꝯuentionis noticia. deinde¬
nis diabolum significat. huius erant pessimo ouigio deligati omnes
quos grã d̃i liberat. ut eccłia sine macła et ruga. nr̃o dauid copule

Expanded text:
autem harum nominis ejus interpretationem in id quod dicere inputeus aquae vivae; et huic puteo septenarii numeri nomen in Spiritus sancti significatione conjungitur, propter rationem Pentecostes, quo die de coeilla sententia: Sufferentes invicem ad dilectionem, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis. Dono itaque spirituali, hoc est septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam: quem qui habuerit, non sitiet in aeternum.terae carnali populo conjunctam spirituali sibi intellectu sociare? Bersabee enim puteus septimus dicitur: quia nimirum per cognitionem legis, infusionepulus, quia de accept calcantem; et inchoata cum illa primae conventionis notitia, ne significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprie
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ quod dauid siba reuelante miphiboseth inuenit. nisi quos
redemptor nr̃ electoꝵ numerum discutiendo inter eos. qui contẽp¬
ti mundum reliquerunt. ad se uenire facit: Siba enĩ egressus ue-
Deniq dauid nr̃ ꝯtemptibiles huius mundi. et ea que non sunt
eligens. ut ea que sunt destruat. eos uendibiles mundo. et in infir-¬
mitate ꝯstitutos. reꝑiendo ppło suo dignos uerbo predicationis asci¬
uit. eisq regium honorem inter filios habere ꝯcessit. machir. uẽ¬

Expanded text:
ul quaesitans, eo revelante, Miphiboseth invenit, nisi quod Redemptor noster electorum numerum discutiendo inter eos qui contempti mundum reliquerunt, ad se venire fecit? Siba enim egressus veniDenique David noster contemptibiles hujus mundi, et ea quae non sunt eligens, ut ea quae sunt destruat , eos vendibiles mundo et in infirmitate constitutos, reperiendo populo suo dignos, verbo praedicationis ascivit, eisque regium honorem inter filios habere concessit. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
bellum diaboli aduersus eccl̃iam: Anon enĩ qui interpretat᷑ do¬
lor eoꝵ. quis melius potest intelligi. quam diabolus. qui amonitaꝵ
et semꝑ in angustia ꝯstituti. qui conprimere. ł coangustare homues
desidderat. Raddit eͦ ammon barbam dimidiam nuntioꝵ dauid. cũ
antiqus hostis quoꝵdam predicatoꝵ uerbi dei sermonem. ł conuer¬
cũ curpia facta que ipse diabolus ꝑsuaserat. in oculis hominũ re¬
ita confundit. ut sedeant in iherico donec crescant barbe eoꝵ .i. sint
nium donec ꝑstucdium bonum. barbarum sp̃es .i. uirtutum incre¬

Expanded text:
oli adversus Ecclesiam? Hanon enim, qui interpretatur dolor eorum, quis melius intelligi potest quam diabolus, qui Ammonitaret semper in angustia constituti, qua comprimere vel coangustare homines desiderat? Radit ergo Hanon barbam dimidiam nuntiorum David, cum antiquus hostis quorumdam praedicatorum Verbi Dei sermonem vel converque ad inguina, cum turpia facta, quae ipse persuaserat, in oculis hominum reita confundit, ut sedeant in Jericho, donec crescant barbae eorum, id esnium, donec per studium bonum barbarum species, id est, virtutum incre
Abbreviated transcription (Latin):
inte lligenda sunt sẏlo. galgala. et nobe. et cetera loca. ubi taber-
drinam uissit. quia ab homnibus contra hostes pugnatum fuit.
et omnes effusores sanguinis fuerunt. ¶ Cũ sccł̃m .lxx. in
uerbis nathan dictum sit. et nuntiabit tibi dñs qm̃ domunie
isrł reuelasti aurem serui tui dicens. Domum edificabo tibi. hanc
enĩ domum et nos edificamus beneuiuendo. et d̃s ut beneuiuamꝰ
opitulando. quia nisi dñs edificauerit domum in uanum laborant
edificantes eam. Cuius domus. cũ uenerit ultima dedicatio. tũc
implebitur illud. quod ꝑ nathan locutus ÷ d̃s dicens. Et ponam

Expanded text:
intelligenda sunt Sylo, Galgalo et Nobe, et caetera loca, ubi tabernaintelligenda sunt Sylo, Galgalo et Nobe, et caetera loca, ubi tabernadrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores sanguinum fuerunt. Filius tamenverbis Nathan dictum sit: Et annuntiabit tibi Dominus quoniam d omnipotens Deus Israel revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi. Hanc enim domum et nos aedificamus bene uiuendo, et Deus ut bene uiuamus opitulando; quia nisi Dominus aedificauerit domum, in uanum laborant aedificantes eam. Cuius domus cum uenerit ultima dedicatio. tunc fiet illud, quod hic per Nathan locutus est Deus dicens: Et ponam
Abbreviated transcription (Latin):
domum d̃o edificare. quia uir sangunũ eẽt: umuit̃ moralit᷑
quod mundus in se a uitus eẽ debet: qui curat aliena corrigere.
ut terrena non cogitet. ut desideriis infimis non subcumbat. qua-¬
tinus in tanto ꝑspicatius aliis fugienda uideat. quanto hec ipse ꝑ
scientiam. et uitam uerus declinat. Nequaꝗͣ pure maculam in
membro considerat oculus: quem puluis grauit. et suꝑiectas sor-¬
des tergere non ualent manus: que lutum tenent. ¶ Iuxta an-¬
tique translationis seriem bene ad dauid erga exteriora bella
laborantem ꝑ significationem diuina uox intonuit cũ dicit. Nõ
tu edificabis michi templum. quia uir sanguinum es. d̃i tem¬
plum edificat. qui corrigendis institutis ꝓximoꝵ mentibus uacat.
Templum d̃i quippe nos sumus. huiusmõi templum uir sangui¬
num ecdificare ꝓhibetur. qui enĩ adhuc actibus carnalibus incu¬
bat. neceẽ ÷ ut instituere sp̃aliter ꝓximoꝵ mentes erubescat.

Expanded text:
domum Dei aedificare, quia vir sanguinum esset, innuitur moraliter quod mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere. Ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat, quatenus in tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat. Et superjectas sordes tergere non valent manus, quae lutum tenent. Quoad antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit cum dicit: « Non tu aedificabis mihi templum: quia vir sanguinum es. » Dei templum aedificat, qui corrigendis institutis proximorum mentibus vacat. Templum Dei quippe nos sumus, quia ad veram vitaedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritualiter proximorum mentes erubescat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspiciutate ꝯueniunt. ut euidenter appareat. quod in illo figura qͣt¬
cunq sit adumbrata. in isto aut̃ ipsa ueritas presentata. Notum ÷
enĩ quibus terminis regnum conclusum fuerit salomonis. et cñ
in eo psalmo legitur. ut alia taceam. Dñabitur a mariusq ad ma
re.⁊.a. f.ii. a.t.o.t. Quod in xꝑo uidemus impleri. A flumine qͥp¬
pe dñandi sumpsit exordium. ubi baptizatus a noħ̃e. eo demon-

Expanded text:
perspicuitate conveniunt, ut evidenter appareat, quod in illo figura qualiscunque adumbrata sit, in isto autem ipsa veritas praesentata. Notum est enim, quibus terminis regnum conclusum fuerat Salomonis; et tamen in eo psalmo legitur, ut alia taceam: Dominabitur a mare usque ad marminos orbis terrae, quod in Christo uidemus inpleri. A flumine quippe dominandi sumsit exordium, ubi baptizatus a Iohanne eodem,.