comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. Et uota tua reddes. Qui uota
uouit. s hec pre infirmitate soluere nõ
ualet: ei expeccati pena agitur. ut uo¬
lenti bonũ posse subtrahatur. Cum
u̾o inconspectu intimi uidicis ea que
obsistit culpa de stergitur: fit ꝓtinus.
ut uotum possibilitas sequatur. Se
Hoc esse ꝓprium infirmantiũ iudici¬
um solet: ut tanto quem piam exis¬
timent iustum. quantũ hũc adipis¬
ti cõspiciunt. om̃e qd̾ appetit: Cum
iudelicet nouerimus non nũquam
bona terrena iustis subtrahi: que
largo munere. tribuuntur iniustis.
Quia desꝑatis egris. medici quicqͥd
poposcerint dari p̾cipiunt. et eis qͦs
reduci posse ad salutem p̾uident. que
appetunt dari contra dicunt. S si
dicta hec eliphaz de donis spiritalib
intulit: sciendum qd res deceruitur
et uenit. cũ uirtus ꝙ̃ ex desiderio ap¬
petitur. largiente deo. etiam effec
tu ꝓsꝑatur. Uñ et ad huc subditur.
Et inuiis tuis splendebit lumen
In uiis quippe iustoꝵ lumen splen
cordib. pectati noctem excutian

Expanded text:
ur: Et vota tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur. Seq- Hoc esse um solet, ut tanto quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit. cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, quae largo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta haec Eliphaz de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit cum virtus quae ex desiderio appetitur, lartum prosperatur. Unde et adhuc subditur: Et in viis tuis splendebit lumen. - In viis quippe justorum lumen resplendcordibus peccati noctem excutiant,
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipe ex ore illius legem: et poi
sepe heretici ꝑpetrant. qui de his qͥ
praue sentiunt. quali docere mas¬
licos p̾sumunt. Tunc enĩ putit
deo ad quiescere. si illos contigerit
coꝵ ꝑu̾sitatib consentire. Et ab¬
quiescentib pacem ꝓmittunt.
quia contra cos qui sibi cõsentñit
iam iurgari desistunt. Fructus
autem optimos sibi consentientih
pollicentur: quia eos solos bona
oꝑa agere existimant. quos ad
sua dogmata. se trahere exultant.
Quib et hoc congruit.: qd adii¬
git. Suscipe ex ore illius legem
quia ea que ip̃i sentiunt. ex ors
dei ꝓcedere suspicantur. Et port
sermones eius in corde tuo. Acsi
astruat dicens. quos nunc usꝙ
in ore. et non in corde tenuisti.
Quia enim eoꝵ ꝑu̾sa dogma¬
ta respuit. non uerba dei insen¬
su. s in ostensione habuisse cri¬
minantur. Unde quasi sub speni
dulcedinis. in fundunt uirus pes¬
stifert ꝑ suasionis ut uerba da
aelam in corde suo ponere ammo¬

Expanded text:
Suscipe ex ore illius legem, et poneSuscipe ex ore illius legem, et ponesaepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admo
Abbreviated transcription (Latin):
modo nec sine gemitu iniqua ꝑpetrã¬
tes. nec sine metu. uident ꝓ iniqui¬
tate morientes. Unde ꝑ hoc qd̾ sub¬
ditur. qr᷑ redemptione coꝵ ultima
dicatur. ostenditur. Nam ꝓtinus sb̾¬
Hic namq mniqui erecti sũt. quia
inprauis actionib extolluntur: qͥa
et ꝑu̾se agunt. et tam̃ ꝓ ꝑu̾sis acti¬
b. minime feruuntur. Pectant et
florent: peccata augent. et terrena
bona multiplicant. S eoꝵ crectio
tunc succiditur. cũ uł ap̾senti uita.
ad interitum. uł a conspectu eterni
iuditis. ad eternũ gehenne incendiũ
ꝑtrahuntur. Quia et si hic mor¬
tuam suam carnem reliquunt:
ipãm quoq in resurrectione susci¬
piunt. ut cum carne ardeant. in qͣ
peccauerunt. Situt enĩ eoꝵ culpa.
in mente fuit et corpore: ita eoꝵ pe¬
na. in anima erit pariter et carne.
Quia gͦ nec hoc eis erit liberum
quunt: recte minc dr᷑. Reliquis
coꝵ deuorabit ignis. Sequitur a
et post hoc habebis fructus obtins

Expanded text:
modo nec sine gemitu iniqua perpetranmodo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per hoc quod subditur, quia de damnatione eorum ultima dicatur ostenditur; nam protinus subHic namque iniqui erecti sunt, quia in pravis actionibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur: peccant et florent, peccata augent, et terrena bona multiplicant; sed eorum erectio tunc succidetur cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Quiatuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormenquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignis. Sequitur: Cet per haec habebis fructus optimos.
Abbreviated transcription (Latin):
stificationem ꝑdidit. qui ꝓubli¬
cani meritis. gaudendo se p̾tulit.
dicens. Grãs ago tibi. quia nõ
sum sicut ceteri homines: Napto¬
res iniusti ad ulteri: uelut etiã
hic publicanus. Rursum didici¬
mus. qd ꝑfecto gaudio. exultare
iusti possint de morte prauoꝵ:
quale est in hoc mundo gaudiũ
de ultione pectatoꝵ. in quo ad huc
in certa est uita iustoꝵ. Discer¬
namus igitur. tempora tremoris
et exultationis. Uident et enim
nunt iniustos iusti: et de eoꝵ ne¬
quitia tabescunt. Cũq cos etiã
feriri conspiciunt: de sua quoꝙ
uita suspecti fiunt. Quando gͥ
iidebunt iusti iniquoꝵ interitũ
et letabuntur: nisi tum distric¬
to iudici ꝑ fecta iam sccuritate
exultationis in heserint. cum in illo
extremo examine. illoꝵ dãpnationẽ
conspitiunt. et de se iam conspiciunt¬
qd̾ metuant non habebunt: Nunc
itaq reꝓbos aspiciunt et gemunt.
tunc conspicient et subsannabunt:
quia eos exultando despiciunt: quos

Expanded text:
stificationem perdidit, qui publistificationem perdidit, qui publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, ahic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspicient, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc aspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos
Abbreviated transcription (Latin):
mam in gratis. sua dona non dene¬
gat Ut aut benignitatẽ c̃õditoris
erubescant. et ad bonitatem redeãt:
aut redire om̃imodo contennene¬
tes. inde illic grauius puniantur.
unde hic et bonis dei largiorib
mala reddiderunt: ut duriora
as tunc supplicia puniant: quoꝵ¬
hic malitiam. nec dona uicert̾.
sit ame. Hoc etiam ꝑ beatum iob
dictum est. Ait namq. Quoꝵ
consilium longe sit ame. quam¬
uis aliud sententia: atq consi
lium: aliud possit intelligi. Sen¬
tentia quippe in ore est: consiliũ
incogitatione. Sum gͦ cliphaz lon¬
gese amaloꝵ sententia. bcatus u̾o
iob a cõsilio optauit: constat ni¬
mirũ quia iste maloꝵ uerbis. ille
u̾o etiam cogitationi. desiderat esse
dissimilis. Sequitur. Uidebunt iu
sannabit eos. Iusti cum hic in iu¬
stos errare conspiciunt: de errore
sunt. rursum. si ꝑ insultationem
letentur. eo qd̾ tales non sunt qua¬
les alios esse conspiciunt. omĩno
suꝑbi sunt. Unde et phariseus in¬

Expanded text:
etiam ingratis sua dona non deneetiam ingratis sua dona non denegat, ut aut benignitatem conditoris erubescant, et ad bonitatem redeant; aut redire omnimodo contemnentes, inde illic gravius puniantur, unde hic et bonis Dei largioribus mala reddiderunt, ut duriora eos tunc supplicia puniant, quohic malitiam nec dona vicerunt. sit a me. » Hoc et per beatum Job dictum est. Ait, namque: consilium longe sit a me , quamvis aliud sententia, atque aliud consilium possit intelligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissannabit eos. - Justi, cum hic injustos errare conspiciunt, de errore  sunt. Rursum si per insultationem laetantur, eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et Pharisaeus ju
Abbreviated transcription (Latin):
dedicant: electi u̾o. edificationist le
dedicationem. infine tempors
gitare. honores querere: ambin¬
dis reb inhiare. nil post hant ui¬
tani requirere. Quid itaq isi:
nisi in prima se generationt abi¬
caut ẽ Et uideas electos nil p̾sentis
głe querere. libenter in opiam
sustinere: mala mundi equani¬
miter perpeti. ut possint in fiue
coronari. Electus gͦ enoch insto¬
tima generatione nascitur. qu
sui dedicationẽ gaudii. inextrie
retribritionis gła requirunt.
Et quia cotidiano temporis lap¬
su. ip̃a p̾sentis uite mortalitas de¬
currit. atq dedicationem reploꝵ
eosdem reꝓbos subtrahendo destri¬
it: recte de iniquis dr. Et fuiil
subu̾tit fundamentum eoꝵ. dest
ip̃e cursus mutabilitatis: statum
his quoq sermo et non sententia
minutatur. Nam qd̃ ꝑ bm̃ iob dic¬
tum est. quid est omp̃s ut seruia¬
mus ei. hoc ꝑ eliphaz d̾r⁊ Et quasi
nchil possit facere om̃ĩ potens.
estimabant eum. Sequitur. Cũ

Expanded text:
dedicant. Electi vero aedificationis suae dedicant. Electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporiscogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt.et quia quotidiano temporis lapsu, ipsa praesentis vitae mortalitas decurrit, atque dedicationem reproborum eosdem reprobos subtrahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamenta eorum, id est, ipse cursus mutabilitatis statum ihis ergo sermo, et non sententia immutatur. Nam quod per beatum Job dictum est. « Quid est Omnipotens ut sermus ei ? hoc per Eliphaz dicitur: Et quasi nihil possit facere Omnipotens, aestimabant eum. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quia iniqui sublati sunt ante tem¬
pus suum: nisi qd̾ om̃s qui p̾sentẽ
uitam diligunt. longiora sibi eius¬
dem uite spacia ꝓmittunt: S cũ
eos mors suꝑueniens. ap̾senti uita
subtrahit: coꝵ uite spacia. que sibi
longiora quasi in cogitatione ten¬
dere consueuerant. intercĩdit. De
dum corde transire ad eterna negli¬
gunt. et cuncta p̾sentia fugitiua
cẽ intuentur. mentem mamore
uite p̾sentis figunt. Et quasi
longe habitationis. in ea sibi fun¬
damenta construunt: qr in terre¬
nis reb. ꝑ desiderium solidantur.
Sic primus interra cam ciuitatẽ
cõstruxisse describitur: quia uide¬
licet peregrinus asũmis. fundam̃¬
tum in infimis posuit. qui stationẽ
cordis. interrena delcctatione col¬
locauit. Unde et in eius stir pianas
qui dedicatio interpretatur prin
nascitur: in electoꝵ u̾o ꝓgene
noch septimꝰ fuisse memoratur
Quia uidelicet reꝓbi in hat uit
que ante est. semet ip̃os edifitunsi

Expanded text:
quia iniqui sublati sunt ante temquia iniqui sublati sunt ante tempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt? Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidit. De dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore praesentis vitae figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis rebus per desiderium solidantur. Sic primus in terra Cain civitatem construxisse describitur , qui videlicet peregrinus aperte mtum in infimis posuit qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit. Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur, in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse perhibetur. Quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est, semetipsos aedificando
Abbreviated transcription (Latin):
ut multis boni oꝑis ad uitor exis¬
tat: Uel rursum malus longius
differatur inuita. ut praua ad huc
oꝑa augcat. ex quoꝵ temptatione
purgati iusti. uerius uiuant. uł
bonus cicius subtrahatur. ne sihic
dui uixerit. enis innocentiam ma¬
litia corrũpat. Sciendum tamen.
quia benignitas dei est: pectatorib
spacium penitentie largiri. S
quia accepta tempora. non ad frus¬
tum penitentie. ad usum u̾o ini¬
auitatis uertunt: qd̾ adiuina mi¬
sericordia mereri poterant. amit¬
tunt. Quamuis om̃ps deus. illud
tempus umꝰ tuiusq. ad mortem
p̾sciat: quo eius uita terminatur.
Nec alio intempore quisquã mori
potuit: nisi ip̃o quo moritur. Nam
si ezechie anni additi ad uitã .xu. me¬
morantur. tempus quidem uite cre¬
uit. ab illo termino. quo mori ip̃e
merebatur. Nam diuina dispositio
eius tempiis tunc p̾sciit: quo hunc
post modum ex p̾senti uita subtra¬
xit. Cum gͦ ita sit. quid est qd̾ d̾r.

Expanded text:
ut multis boni operis adjutor exisut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem aesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est quod dicitur, «
Abbreviated transcription (Latin):
piam uideat. et reuerberata con¬
tremiscat. Et quia eum sicuti
ist uidere non potest: intelli gen¬
dendo cognoscat. S hec heretiti
ltãm eccłami scire non estimant.
quia stulto iudicio. solos se sapi¬
entes putant. Ex quoꝵ ad huc¬
semitã scłoꝵ custodire cupis quã
calcauerunt uiri iniquiq Sicut
semita nr̃i redemptoris humili¬
calcant: quia ꝑ huius uite desi¬
deriam cdatione ꝑ ambulant.
Qui sublati sunt aute tempus
suũ: et fluuius subuertit fun¬
bio pͥfixum: querendum ualde est.
qua ratione nunc dicit. qd iniqui
ex p̾senti scło. ante tempus ꝓpriũ
subtrahuntur. Omp̃s eñ ceus. et¬
si plerũq inutat sententiam: cõsi¬
lium nũquã. Eo ergo tempore ex
hac uita quisq subtrahitur: quo
sciendum quia creans et ordinans
nos omp̃s deus: iuxta singuloꝵ
merita disponit et terminĩ. Ut uł
malus ille. breuiter uiuat. ne mul¬
tis bene agentib noccat: uł bonus
iste duitus inhac uita subsistat.

Expanded text:
piam videat et reverberata conpiam videat et reverberata contremiscat; et quia eum sicuti est videre non potest, aliquatenvendo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Ecclesiam scire non aestimant, quia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhucsemitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? - Sicut semita Redemptoris nostri humilicalcant, quia per hujus vitae desideria in elatione perambulant. « Qui sublati sunt ante tempus suum, et fluvius subvertit funbio praefixum, quaerendum valde est qua ratione nunc dicit quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium subtrahantur. Omnipotens enim Deus, etsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo citur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat,
Abbreviated transcription (Latin):
uideat. S quis de deo ista uł dell¬
piens suspicetur. Quia nimiñ
dum sit semꝑ om̃ĩpotens: sic mnei¬
dit omĩb. ut ad sit singulis. S
ad est singulis: ut simul om̃ib
nunquã desit. Nam et si quosal
pectantes deserit. eisdem tamen
ip̃is ad est ꝑ iudicium. quib d¬
cẽ cernitur ꝑ ad iumentũ. Sis
itaq exteriora circundat ut in¬
teriora impleat: sic interiora i¬
plet. ut exteriora circundat. Sii
sũma regit. ut yma non deleri
sic imis presens est. ut a suꝑioil
non recedat. Sic lacet in sua spi
ut tamen cognoscatur in oꝑali¬
ne. sic cognoscitur in luo oꝑe. ut
tamen conp̾hendi non ualeat. a¬
egnoscentis estimatione. Sit ad¬
est ut uideri uequeat: sic uideri
noi ualet. ut tamen eius p̾sentiã.
ipã sua iudicia testentur. Sic se
nobis intelligendum reserat: ut
Et rursum sic caligine nos igno¬
rantie reprimit. ut tam̃ menti
nr̃e radiis sue cͥaritatis inter mit¬
at: quatinus et subleuata quip¬

Expanded text:
videat. Sed quis de Deo ista vel desivideat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic intendit omnibus ut adsit singulis, sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quip
Abbreviated transcription (Latin):
tur. An cogitas quia deus excelsi¬
or celo sit. et suꝑ stellarum uer¬
ticem sublimetur: et dicis. quid em̃
nouit deus: et quasi ꝑ caliginem¬
iudicat. Nubes latibulum eius.
nec n̾r̃a considerat: et circa cardi¬
nes celi pambulat. Sunt pleriq
ita hebetes: ut formidare nesciant.
nisi qd̃ corporaliter uident. Unde
fit. ut deum non metuant: quẽ
uidere non possunt. Heretiti auten
quia se cẽ sapientes arbitrantur.
uerba contra catholicos ⁊ irrisiont
ꝓferunt. atq ab eis illũ nõ timer
suspicantur quẽ uidere corporali
nequeunt: Ut quasi ꝑ torporẽ a¬
sus. auctorem suum existimant.
quia excelsior celo est. et suꝑ stella
rum uerticem sublimatus: ex lon¬
ginquo uidere non posse. Et qui
inter nos. et celestem sedem. par¬
tes acrie inter lunt. quasi in mli
latens ꝑ caliginem iudicet: et lu¬
ꝑ iorib intentus. minus imaꝑ
pendat. Et dum celi cardines ai¬
biendo constringit. interiora ño

Expanded text:
tur. An cogitas quod Deus excelsitur. An cogitas quod Deus excelsior coelo sit, et super stellarum verticem sublimetur? Et dicis: Quid enim novr. An cogitas quod Deus excelsijudicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra caproferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior crum vertices sublimatus, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aeris intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non
Abbreviated transcription (Latin):
euenisse ex digna peccatoꝵ retri¬
butione suspicantur. Nam sub
laqueis. et conturbat te formido
turbat: qui considerare negligit.
quid ex districtione iudicis ueni¬
entis immineat. Quia gͦ fidelẽ
populum heretici. culpis ꝑfidie obpres¬
sum credunt: circundatum laqueo ac¬
cusant. Et quia existimant qd̃ fu¬
tura non preuideant. in ꝑcussione sua.
hunc subita formidine conturba¬
tũ putant. Qui ad huc insultantes
mundantium. non obpressũ iri.
Ac si aꝑte dicat. Securitatẽ pacis
tibi in spe ꝓposueras: et id circo depre¬
sũptione tua. quasi de luce gaude¬
bas. Necte uiquã obprimi tribu¬
lationib existimasti: s ecce super¬
uenientib malis affligeris. An
sint recta que tenes. ip̃e que te op¬
primunt. tribulationũ tenebre
ostendunt. Quas uidelicet tribu¬
lationes eliphaz. aquis in undan¬
tib conparat: quia du̾ alie luꝑ
alias inruunt. quasi aquis tum̃¬
tib. unde undas secuntur. Sequi

Expanded text:
evenisse ex digna peccatorum retrievenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur. Nam subdlaqueis, et conturbat te formido turbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant quod futura non praevideat, in percussione sua hunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhuc insultantes inundantium non oppressum iri. Ac si aperte dicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce gaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas sequuntur. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
lẽt: Et quia subtractis heretico¬
rum magistris. eoꝵ discipulos
in suo oꝑe in firmari suspitantur.
quasi lacertos pupilloꝵ cõmuni¬
tos ab eccłia esse nonꝰ queruntur.
Uel certe quia sc̃a ecc̾a dum quos¬
dam ab heretitis uenientes susci¬
pit. liquet nimirum. qd̾ pristino
eoꝵ errori contra dicit. Nã sunt
non nulli. qui ita uirginitati car¬
nis student. ut nuptias dãpnent.
Et sunt non nulli. qui ita absti¬
nentiam laudant: ut sumentes
alimenta necessaria detestentur.
de quib ꝑ paulum d̾r. ꝓhibenti
um nubere. abstinere a cybis.
quos deus creauit. ad ꝑcipiendũ
tũ gr̃aꝵ actione. fidelib. Quia
ergo cos acarnali intentione sue
suꝑsticionis reuocat: heretici tam̃ ꝯ¬
hos aspiciunt aliter uiuere quã
docuerunt. Latertos eoꝵ ab oꝑatio¬
ne quam prius tenuerant. cõmi¬
nutos ẽẽ ab eccła detestantur. Un¬
de et in hoc tempore discipline. si
quid ei ad uersitatis euenerit. hoc

Expanded text:
lent? Et quia subtractis haereticolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cii possidebas terram: et potentis¬
simus obtinebas eam: Ac si paten¬
tor dicat. Qd̾ in p̾dicatione tua tͥ¬
ram uniu̾saliter occupasti: poten¬
nafortitudinis. nõ ratio ueritatis
fuit. Quia enim xp̃ianos prin¬
apes p̾dicationem eius tenere coia¬
spiciunt. hoc qd̾ ei apopłis credit᷑.
non uirtutem rectitudinis. s cau¬
sam secularis potentie esse suspicã¬
tur. Sequitur. Uiduas dimisisti
uacuas: et lacertos pupilloꝵ con¬
minuistii ꝓlebes q̃ hereticis predi¬
cantib sunt subiecte. ex carnali
intelligentia erroꝵ. eoꝵ semina
ꝑuersa concipiunt: eisq in sua
dampnatione sociantur. S cũ
scã eccła ip̃os erroꝵ p̾dicatores
uł ratione uictos ad se suscipit.
uł studio ꝑuersitatis obduratos.
sub discipline sue uincula restrĩ¬
git destituti heretici. cum rema¬
nere apud se plebes sine predica¬
torib uident. quid aliud sc̃a ecc̃a.
quam uiduas uacuas relictas do¬

Expanded text:
chii chii simus obtinebas eam. - Ac si patenter dicat: Qui in praedicatione tua terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim Christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quod ei a populis creditur, non virtutem rectitudinis, sed causam saecularis potentiae esse suspicantur. Sequitur: VERS. 9. Viduas dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. - Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae, ex carnali intelligentia errorum eorum semina perversa concipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas do
Abbreviated transcription (Latin):
ti enim. pignus fratrũ tuoꝵ sua
causa: et nudos spoliasti uestlhy
Aquam lasso nõ dedisti. et cla¬
enti subtraxisti panem. Inti¬
tudine brachii tui possidebas ⁊¬
ram: et potentissimus obtinces̃
sp̃c sci: aliquando u̾o. signatr
fessio peccati. Pignus namꝙati¬
pitur donũ sp̃c sc̃ĩ: sicut ꝑ pan¬
lum d̾r. Qui dedit nobil ꝓigi
spc̃. Ad hoc em̃ pignus accepini
ut de ꝓmissione que nobis fia
titudinem teneamus. Donũ hs
nr̃a anima. ad interioris spei cerfa¬
dinem. roboratur. Rursum pt¬
neris noĩs peccati confessio sost
intelligi: sicut in lege scriptui
est. Cum debet tibi quippiamsa¬
ter tuus. et abstuleris pignila
eo: ante solis occasum pignus i¬
titue. Frater et enĩ n̾r. debito.
bis efficitur: cum quilibet ꝓtil
in nos aliquid deliquisse. monse¬
ns ꝓsꝑitatis tempus mnueniunt. c̾õtͣ
iam insupbis uotib extedunt. Et
ꝯepbrantes aperiunt. quantũ priͦ
cũis potentie latenter inuidebant.
Nam soquitur: In fortitudine bra¬

Expanded text:
ti enim pignus fratrum tuorum sine causa, et nudos spoliasti vestibus. Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimSpiritus sancti, aliquando vero signatur confessio peccati. Pignus namque accipitur donum Spiritus sancti, sicut per Paulum dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. Donum ergnostra anima ad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstsperitatis tempus inveniunt, contra eam in superbis vocibus excedunt, et exprobrantes aperiunt quantum prius ejus potentiae latenter invidebant. Nam sequitur: In fortitudine bra
Abbreviated transcription (Latin):
nimis. michi fccisti.Mira hoc pictate
loquitur. ex suoꝵ conpassione men¬
broꝵ. Et ip̃e nos. ꝑ hoc qd̾ caput no¬
strum est. adiuuat. qui ꝑ nr̃a bona
oꝑa. in suis menbris adiuuatur. Ad¬
huc adiungit eliphaz. qd nullus
arguet te. et ueniet tecum ad iudi
qd̾ dñs ex timore nos arguat: et
ex metu. contra nos suũ iudicium ꝓpo¬
nat. ss qui uerba sua metiri uesciũt.
ꝓculdubio adotiosa dita dilabuntur.
In quib. si se minime rep̾hendunt:
statim ad noxia et contumeliosa ꝓ
siliunt. Unde eliphaz qui otiosa in¬
tulit: ad contumeliosa ꝓtinus uer
pente corde. ad u̾ba uenit otiosa: ab
otiosis etiam perbis. ꝑ crimen falla¬
tie ad contumelias exarsit. Isti qͥp¬
pe sunt casus culpe crescentis: et uͤ¬
lingua cum not restringitur.
nequaquam ubi ceciderit iaceat.
s semꝑ ad deteriora descendat.
Ea uero que subiuncta sunt. qͥa
ualde iuxta hystoriam patent:
exponenda ad litteram non sunt.

Expanded text:
nimis, mihi fecistis , mira hoc pietate nimis, mihi fecistis , mira hoc pietate loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nullus arguet te, et veniet tecum ad judicquod Dominus ex timore nos arguat, et ex metu judicium contra nos suum proponat? Sed qui verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeliosa protinus vepenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ui contra u̾t¬
tatis uerba.
in alligatio¬
ne deficiunt.
sepe etiam
nota replicãt:
ñe tatendo. uic¬
ti uideantur. Uñũ elipha beati iob
sermonib pressus: ea dicit que nul¬
lus ignorat. Ait enĩ. Numquid
ꝑfecte fuerit scientie: In conparatio¬
ne et eñi dei scientia nr̃a ignorantia
est. Ex dei namq participatione
sapimus: non conparatione. Quid
gͦ mirum. tum illud quasi ꝑ doctri¬
nam d̾r: ad̾ sciri potuit. etiam si ta¬
ceretur Qui adhuc dei potentiam:
ei confers. si inmaculata fuerit uita
nosmet ipõs. non autẽ dñm uiua¬
mus. Unde ei ꝑ psalmistam dr᷑. Sixi
dño. deus meus estu: qm̃ bonoꝵ meoꝵ
non indiges. Ip̃e eñi uere nobis est¬
dñs: quia et utiq deus est. qui bono
non in diget seruientis. S bonitatẽ
confert. quam recipit. ut oblata bo¬
nitas. non ip̃i. s prius accipientib.
et post recdentib. ꝓsit. Nam et si
in iuditium dñs ueniens dicit. quã¬
dui fecistis uni de his fratrib meis mi¬

Expanded text:
ui contra veritatis verba . . . allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo vici videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat, ait enim: VERS. 1,perfectae fuerit scientiae? - In comparatione etenim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participasapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam qei confers, si immaculata fuerit vita nosmetipsos, non autem Deum juvamus. Unde et per Psalmistam dicitur: Dixi Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non indiges . Ipse enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quaiu fecistis uni de his fratribus meis mi
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahit. qr meterno dolore po¬
sitũ seruando. mors immortaliᷤᷤ
extinguit: qͥ iã abeatitulinis
gła deiectus. ad huc optatur ut pe¬
exhibet: ꝙ ꝑ prospera illicit. s ĩn
tis tenebras desinit.quia ad adu̾¬
sa perclucit scliem namq ostende¬
bat cũ dic̾e̾t. In quacũq die co-¬
mederetis ex eo. aperientur ocli
ur̃i et eritis sicut dii. S noctem
tulit. cũ ad mortalitatis tenebras
pcluxit. Dies itaꝙ ẽ illata promis¬
sio melioꝵ. S nox est. exhibitas
ipsa exꝑientia calamitatũ. Anti¬
quus hostis. dies est ꝑ naturam
bene conclitus: s nox est. per mer¬
tum ad tenebras dilapsus. Dit
ẽnĩ cũ pollicendo bona huma¬
nis aspectib lucis se angłm su¬
mulat: paulo attestante qui ar
Ip̾e .n. sath anas. transfigiurat le
ui angłm lucis. S nox ẽ. cũ mẽ¬
tes consentientiũ tenebris obscu

Expanded text:
subtrahit, quia in aeterno dolore posubtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut peexhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes conse
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ nr̃e mutabilitatis. ñ qñq
secula. qui a tempꝰ eoꝵ iam ñ erre
Nam et si ꝓph̾a dlicit. erit tempꝰ eoꝵ
cit. nomine tẽporifeoꝵ defectum uo¬
cauit: ostendens ꝙ sñ omt modo de¬
fectu deficuint. hii qui a uisione
intime consolatioĩs separantur
ñ ita ut male sit. s ita perit ut
ñ sit: querendũ est quid sit ⁊ nõ
ita ut ñ sit. s ita perire optatur ut
male sit. Humana nãꝙ anima
seu angłicus spe. ita ĩmortał ẽ
ut mor possit ita mortalis ut
mori possit. Nã be uiuere siue per
uicium siuie ꝑ suppliciũ ꝑdit een¬
tialit̾ ant̾ uiuere s neq ꝑ uiciũ¬
neꝙ ꝑ supplicium amittit. Aqͣ¬
litate .n. iuuendi deficit: s oĩmodũ
subsistencli interitũ nec moriens
sentit. Ut gͦ breuit̾ clix̾u. et in¬
mortaliter mortalis ẽ. et morta¬
ut pereat optatur. et paulo post
inuoluendus amaritudine dr᷑.¬
mere uoluit. nͥ apostatã sp̃m qͥ
in uiuendi essenti a ⁊ morien¬
do subsisrit. quẽ ꝑditio uite nõ

Expanded text:
tempus nostrae mutabilitatis non quandoque aecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta dicit, Erit tempus eorcit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visionis intimae consolatione separantur. non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit, quaerendum est quid sit, quod non ut ita non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit: ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, seu per supplicium perdit: essentialiter autem vivereer supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est, et mortaut pereat optatur, et paulo post involvendus amaritudine dimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus sũ. egressus ex ut̃o ñ sta¬
tun perii: Quare exceptꝰ genib.
cur lactatus uberib: Nunt .ii.
dormiens silerem: et sompnom̃e
requiescerem. Nũquid si egressus
ex ut̾o statim periss. retribunonis
meritũ ex hac ip̃a ꝑditione conci¬
peret: Nũꝙͥ et̾na requ̾e ab orti¬
ui perfruuntur: Quisqͥs .n. rege¬
nerationis unda ñ soluitur: rea¬
tu pͥmi uinculi ligatꝰ teneturs ꝙ
uero apud nos aualet aqͣ baptis¬
matis: Hoc egit apud uet̾es uel
ꝓ paruulis sola fides. uł ꝓ maio¬
rib uurtꝰ sacrificii. uł ꝓ hiis qui
ex abrahe stirpe prodierant. min¬
steriũ circũcisionis. Nã quia unꝰ¬
quisq cũ pͥmi parentis culpa con¬
cipitur: ꝓpħa testatur dicens. Eit
enĩ iniqͥtatib conceptꝰ sũ. Et qr¬
hiis ꝙ̃ salutis unda ñ diluit ori¬
ginalis culpe supplicia ñ amitti
aꝑte ꝑ semetip̃am ueritas ꝑhibet
dicens. Nisi quis renatꝰ fuerit ex

Expanded text:
mortuus sum, egressus ex utero non stamortuus sum, egressus ex utero non statim perii? Quare exceptus genibus?  cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem,  et somno meo ismum. --Nunquid si egressus ex utero statim periisset, retributionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
reddent de eo rõem indie iudicii: ita
ociosa admitr̾e. sicut ⁊̃ ꝑniciosa
formidat. Cui adhuc sententie.
adiungitur. Dies ille u̾tat᷑ inte¬
nebras ñ reqͥrat eũ d̾s desrꝰ ⁊ ñ sit ĩ recor¬
datõe ⁊ illustret᷑ lumine sobscurent eũ
tenebre. ⁊ umbra mortis: occupet
eũ cãugo. et ĩoluat᷑ amaritudi¬
ne. Noctẽ illã tenebrosus turbo
possideat.¶ sit nox illa sollitaria:
nec laude cdigna. Expectet lucem
⁊ ñ iudeat: nec ortum surgentis
aurore. Dies qui elapsus cursꝰ
temporis scitur cur u̾ti ĩtenebraᷤᷤ
drͣ: Et cũ constaret qr ñ subsiste¬
ret. cur optatur ut eũ umbra mor¬
tis obscuret. uł q̃ diẽ ctiligo oc¬
cupat. ꝙ̃ ĩplicatõ amaritudinis ĩ¬
uoluit: aut ꝙͣ noctẽ tenebros us
turbo possideat.qmͣ nullus statꝰ
tenet: Aut quom̃ optatur soli¬
taria fieri: q̃ transeundo iam
fu̾at nulla: Aut lucẽ quomodo
expectat: q̃ ⁊ sensu caret. et in ꝓpͥ
statu ñ permanet: Quib adhu

Expanded text:
reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione, et non illustret lumine: obscurbrae et umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
bant excomꝑatione mentis ꝓpͥie.
eũ tp̃ali fractũ adu̾sitate credi¬
dant ꝓspexit ꝙ transitoria af-¬
flittione ꝑcussũ desperateñ fle¬
uent: nͥ ipsi desperatam mentem.
aspe ĩcolumitatis interne subtͣ¬
herent. Et dũ erupit foris in-
urem doloris. uulneratis intꝰ
ostndit iurtittẽ inedicaminis:
dicens. spereat dies inqͣ natꝰ sũ.
Qͥd .ni. debet ꝑdiem natiuitatis.
nͥ oẽ hoc tempus nrẽ mortalita¬
tis intelligi ꝙ qmͣdui nos inhãc
nr̃e mutabilitatis corruptionẽ re¬
tinet: et̾nitatis nobis incõmuta¬
bilitas non apparet: Qͥ gͥ diem
iam et̾nitatis uidet: egre cliẽ sue
mortalitatis sustinet. Et notand̾
qr ñ ait. pereat inqͣ conditꝰ: s peat
dies in qua natus sũ. In die qͥ p¬
pe iusticie homo ẽ conditꝰ: s intẽ¬

Expanded text:
bant, ex comparatione mentis propriae bant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus sum.ivitatis, nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo e
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝵq sententia qnͣta u̾itatis
ratione conualiut t̾minus caul
monstranit. Nã ⁊ sẏmon eter¬
na ꝑditione interiit. ⁊ duos qͥnqͣ¬
genarios. desuꝑueniens flãma
consũpsit. Uirtus gͦ sub sequens
testificat᷑. qͣ mente maledictioĩs
sententia ꝓmitͥscũ .n. et male¬
iitentis innocentia ꝑmanet. ⁊
t̃ eũ qͥ maledicit᷑. usq ad int̾itũ
maledictio ab serbet: Ex utrius¬
ꝙ partis fine colligitur. qr ab
uno et intimo uiclice. in rerũ
sententia sumpta iaculatur. G̃
ũ est eius maleclictõ ex malicia
telinquentis. s ex rectitiicline
iudicis. Non ẽ ira cõmotis doe¬
tima tranquilli. Q n.tã recta
maleclicens intulit: ñ ꝑturba¬
tionis uicio subcubuit. s doc̃tri¬
ne magisteruĩ impendit. Uidit
quippe amicos cũ clamore flere.
iudit uestes concinde. uidit pul¬
uere capita comꝑsisse. uidit cõ¬
sicationis sue ꝑcussionis obmu¬
tesce̾:⁊ uir sc̃s inspexit. quia hii
qui ꝓspera temporalia require¬

Expanded text:
 sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur, cum et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur. 3. non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia require
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ desid̾ioꝵ fugerat. ad mag¬
nam uidelicet solitudine̾ semet ip̃m extu¬
lerat: ubi eo tucius nichil extrane¬
um conspic̾et: quo ĩ competens
nil amaret. Atumultu rerum
corporaliũ magñ quendã secessũ
petierat quietam mentẽ. in qua
tanto purius dm̃ cerneret: qnͣto
construunt. ⁊ consules uocantur:
quia sic in se solitudinẽ m̃tis
edificant. ut tñ in qͦ p̾ualent. alii
ꝑ caritatẽ confulere minime de¬
sistant. Hunc ergo quẽ modo p̃¬
tulimus consule. paulo subtilius
perpendamꝰ: qͦmͦ ad p̾benda iuite
sublimioris exempla. subiectis
ppłoꝵ cuneis. iurtutũ calculos
spargat. Ecce ad insinuandam re¬
tributrionẽ boni ꝓ malo. de sem¬
ip̃o fatetur dicens. Si reodidi retͥ¬
buentib michi mala decidam
merito ab uumicis ncis in auis.
Ad clilectionẽ editoris excitandã.

Expanded text:
norum desideriorum fugerat, ad magnorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
in locis remo ciorib quiescais
qr necdum intercessio mcd̃¬
naut̾ iungit᷑ eoꝵ ꝓculclubio cau¬
sis implicatur. quib sepe conseli¬
it ĩ illicitis: ⁊ mala q̃ propter
sctip̃m ñ appetit. cõmittit
talia que ñ relin quit. Nã
ꝑedũ honorẽ suũ in hoc mun¬
a miminui trepidat. ea apud a¬
mires personas approbat. que
auisollicicite cogitat ꝙͥ patronis
qud affectib ꝓsit:qͣi tanta fre-¬
quata turbarum p̾miͣt. qnͣta
ninũ in portunitate laceratur.
apaunt: nullis proculdubio ĩ
pe mrdinatos desiderioꝵ motus.
acuosi corcdis manu sc̃e consid̾a¬
tuiaiciunt: Et qr transitoria cũ¬
ei despicuint: ex hiis nascentes
aitationũ insolentias ñ patiũ¬
ir. Solam nãq et̾nã patriam
petunt. ⁊ qr nulla huiꝰ mũcli
lines quippe edifscare est:
alato cordis t̾renoꝵ desiderioꝵ
cogitationũ tumultus expulerat.
qui clicebat. Unã pecii adño hãc
requirã. ut inhabitẽ in domo do¬
mini: Afrequentia quippe t̾re¬

Expanded text:
in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Med jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter alia quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae dum sollicite cogitat, quid patronis quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. appetunt, nullis procul dubio in pe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi litudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terre
Abbreviated transcription (Latin):
recte. Nõ requirat eñ d̾s desr̾ ⁊ ñ
illustret lumine. Ac si aperte di¬
ceretur. Quia ip̃e tenebras intulit.
tolleret sine fine ꝙ fecit. nec nun¬
qm̃ lumen pͥstini status recipiat.
quia hoc ⁊̃ ñ suasus amisit. ¶de¬
umnbra mortis. Ptimbrã mor¬
tis obliuo debet dĩtelligi: quia
sicut mors interimit intã. ⁊ta
obliuio extinguit memoriã. Qr
gͦ apostata angłs. eterne obliui¬
omi traditur: umbra mortis
obscurat᷑. Dicat gͥ. Obscurent
eum tenebre et umbra mortis.
.i. sic eũ erroris sui cecitas obru¬
at: ut nequaqmͣ ulteriꝰ ad lucẽ
penitentie. ꝑ diuini respectus me¬
moriã resurgat. Seqͣ. Occupet

Expanded text:
recte: Non requirat eum Deus desuper, et non recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Seumbra mortis. - Per umbram mortis oblivio debet intelligi, quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequit