comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catum abherode p̃tio redemisse
Nonergo mirum est siiniquispon¬
tifex inique iudicer.
PE TRUS AUTEM SE QUEBA¬
TURBMALONGE ETCR
Cerito alon geseqbat᷑
quiã proximonegaturusemt
Neque ẽnim nega reposset six p̃o
proximus adhaesisset. Marcus
autem dicit Sed ebat cũministris
& calefaciebat sea dignem Est
enimdilectioni signis est &cupidi¬
nes accendentes ignemaccincti s
caelo descendens uariis linguis dm̃
lauda redocuit. ille terrenemate¬
riae chaisȩ focus inatrio flammis
negandidm̃ turba s accendit. Nam
ad honrma postolus petrus persau¬
torem prunis calefieri cupiebat.
quia tem porrlis commodi solaciũ
perfidorum societate quaerebat
Sed non monrres pectus ad no cum
ignemeorum corpore . tunc&in
fidelitatẽ cordereliquit.
NOUISSIMEAIITEM UENE¬
RUNTOUOFALSITESTES
ETDIXERUNT Hic DIXIT
POSSUM DESTRUERETẼ¬
PLUMD̃T. ET POST TRIDU¬
UM REAE DIFICARE ILLUO
uomodo falsi testes sunt si
eadicunt quaed nm su pro

Expanded text:
catum ab Herode pretio redemisse. catum ab Herode pretio redemisse. Non ergo mirum est si iniquus pontifex inique judicet. Petrus autem sequebatur Jesum a longe, etc. Merito a longe sequebatur, quia proximo negaturus erat, neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesisset. Marcus autem dicit: Sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. Est enim dilectionis ignis, est et cupidines accendentes ignem, ac cincticoelo descendens variis linguis Deum laudare docuit, ille terrenae materiae Caiphae focus in atrio flammis negandi Deum turbas accendit, nam ab horum apostolus Petrus persecutorum prunis calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat, sed non mora, respectus a Domino, cum ignem eorum corpore, tunc et infidelitatem corde reliquit. Novissime autem, venerunt duo falsi testes et dixerunt: Hic dixit, possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum supra
Abbreviated transcription (Latin):
tarum. foderunt manus
meas & pedes. Etalibi Sicut
ouis aduictimamductus ẽ. Ec in
alioloco : Ab iniquitatib populi
mei ductus est ad mostem
TUNCDISCIPUL IOM NES
RELICIOCOPUGERUNT
INter quos ut marcus ait : Adu¬
lescens quidam seq batur dnm
amictus sindone supernudo id .ẽ.
corpore. quare iecta nudus pͥfugil.
lohannemhunc fuisse adulescen¬
temintellegimus Quoduero
nudusprofugit ab impiis illorũ
opus designat &animam. qui ut¬
securiores ab incursib hostium fi¬
ant. quic quid in hocmundo possi¬
dere uidenturabiciunt acnudipo¬
tius dño famulari quam adherendo
mundireb materiam temptandi
atq: adõ reuo candia duersariis
daredidicerunt. Iuxta exemplũ
beatuo seph qui relicto in manibus
adulteraepallio for sexiliunt.
malens dõnudus quã indutus cupi¬
ditatib: mundimer& riciseruire
ATILLITENEUTES IHM
DUX ERUNA DCAPHANPRI¬
CIPEMSACERDOTŨ ETC̃
Hefestiose phusis tumchaifari.
unius tantum annipontisi¬

Expanded text:
tarum? Foderunt manus tarum? Foderunt manus meas, et pedes meos : et alibi: Sicut ovis ad victimam ductus est . Et in alio loco: Ab iniquitatibus populi mei ductus sum ad mortem. Tunc discipuli omnes relicto eo fugerunt. Inter quos, ut Marcus ait, Adolescens quidam sequebatur Dominum amictus sindone super nudo, id est, corpore. Qua rejecta nudus profugit. Joannem hunc fuisse adolescentem intelligimus, quod vero nudus profugit ab impiis, illorum et opus designat et animam, qui utsecuriores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possidere videntur abjiciunt, ac nudi potius Domino famulari, quam adhaerendo mundi rebus materiam tentandi, atque a Deo revocandi adversariis dare didicerunt, juxta exemplum beati Joseph, qui relicto in manibus adulterae pallio, foras exsilivit, malens Deo nudus quam indutus cupiditatibus mundi meretrici servire . At illi tenentes Jesum, duxerunt ad Caipham principem sacerdotum, etc. Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
ueste gladium in locum suum. id ẽ:
uerbum p̃dicationis conuestead
gentes. ubi secundum paulum os¬
tium a pestum & ingensinueniat
Aliter. Postquam plenitudogen
Conueste gladium uerbĩ p̃dicati¬
onis a disrachel: Omne senim qui
gladium acceperint. gladio per¬
ibunt: Quogladio. illonem pequi
igneusuestitur ante panxdysum.
& glodio sp̃s qui in dĩ describitur
armatum. AN PITAS QUIA
NONPOS SUM ROGAREPA¬
TRẼMEUM. ETEXHIBEBIT
mihi modo plts quaco
DUODEGIM LEGIONES
uomodo ergoimplebuntur
scripture. quia sicopor¬
Qtetfieri Non in digeo
duo decima postolorum auxilio
etiam siomnes defenderint. qui
possumhabere duodecimlegionẽ
teres. sexmilib complebatur ho¬
minum. Probreuitate temporis
numerum nonoccurrimus expli¬
care. trpostantum dixis sesuffi¬
ciat. Septuaginta duomilia ange¬
lorum in quotgentes hominum.
linguadiuis a est. duo decim legio
nibus fieri HOCAUTE TÕIU
SCRIPTURAE PROPHETA¬
uae sunt scriptunreprophe¬

Expanded text:
verte gladium in locum suum, id est, verte gladium in locum suum, id est, verbum praedicationis converte ad gentes, ubi secundum Paulum, ostium apertum et ingens inveniat. Aliter. Postquam plenitudo genConverte gladium verbi praedicationis ad Israel. Omnes enim qui gladium acceperint, gladio peribunigneus vertitur ante paradisum : et gladio spiritus, qui in Dei describitur armatura . An putas quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones uomodo ergo implebuntur Scripturae: quia sic oportet fieri? Non indigeo duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes me defenderent, qui possum habere duodecim legionesteres sex millibus complebatur hominum. Pro brevitate temporis numerum non occurrimus explicare, typos tantum dixisse sufficiat: septuaginta duo millia angelorum, in quot gentes hominum lingua divisa est, duodenibus fieri. Hoc autem totum scripturae prophetauae sunt scripturae prophe
Abbreviated transcription (Latin):
GLADIUM SUUM. EIP¬
UIT AURIGUL.AM EIUS
Nalio euangelio scriptumleg¬
mus quod pecrus hoc fecert
Meo demmentis ardor e quo&a
ter. Seruus quoq: principissa¬
cerdotum. qui malchus idestro
appellatur. populusiuda corumẽ
quiper in credulitatem seruus
factus ẽ impietatis : Quiperdidit
Auriculam dexterrm. ut totam
litterre uilitatemaudiat insinis¬
trirm. Sed dñs ibs̃ in hisqui exiudes
credere uoluerit reddit aurem
dextrarm. & fecit seruum genus
regale & sacerdotale. Aliter
Auris prodño amputata & adño
sanata. significat auditum ablata
uetustate renouatum. ut sit in no¬
uitate sp̃s. & non inuetus tatelittere
Quod eui prestitũ fueritaxp̃o. pre¬
stabitur & regnare cum xp̃o
TOCLADIŨTUŨ IN LOCŨSTṼ.
ETCR̃
uia pergladium uindicta¬
intellegitur. sicut apłsde
iudiceait: Nonenimsi¬
ne causa gladiumpostat. rectehic
pergladium uindicta intellegit᷑
Recondegladium : Acsidicer&
quie scatuin dicta Aliter. con¬

Expanded text:
gladium suum, egladium suum, eavit auriculam ejus. In alio Evangelio scriptum legimus, quod Petrus hoc fecerit eodem mentis ardore, quo et caetera. Servus quoque principis sacerdotum, qui Malchus, id est, rex appellatur, populus Judaeorum est, qui per incredulitatem servus factus est impietatis. Qui perdidit auriculam dextram, ut totam litterae utilitatem audiat in sinistra. Sed Dominus Jesus in his qui ex Judaeis credere voluerunt, reddit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. Aliter auris pro Domino amputata et a Domino sanata, significat auditum, ablata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae, quod cui praestitum fuerit a Christo, praestabitur et regnare cum Christo. te gladium tuum in locum suum, etc. Quia per gladium vindictaintelligitur, sicut Apostolus de judice ait: Non enim sine causa gladium portat , recte hic per gladium vindicta intelligitur. Reconde gladium, ac si diceret, quiescat vindicta. Aliter. Con
Abbreviated transcription (Latin):
fer & uenithorx. ecce tradetur
filius hominis. utiq intellegitur
postillud quod ei schctum est
Dormite & requiescite. siluisse
dñmaliquantum ut hocfier&
quod p̃miserat & tunc intulisse
eccead propinquabit horx. siue
uenit hor Ideo post illa uerbapo¬
situmest sufficit id est quodrequi¬
euistis iamsufficit SURGITE
CAMUS AD PROPIN QUAT
QUIME TRADET ETCET
Acsidicer& Nonnosinueni¬
ant quasitimentes & re¬
tracctantes ultro perga¬
mus admostem . ut confidentia
& gaudium passuri uideant
ETDIXTT. AUGRABBI
EIOSCULATUSES TEUO
INpudens quidem & scdenata
confidentia. magistrum eum
uocare. &osculumei ingerere
quem trrdebat DIXITILIIIHS̃.
AMICEAD QUODUENS TIO
uob modis hocintellegt¬
ad quod scelus dilapsus es. ut
discipulus traderes magistrum
& dumessesapostolus effectuses
craditor. Siuead quoduenisti.
sub auditur hocage. Relinque
osculũ &imple traditoris officiũ
ETECCELINTISE XHIS QUI
GRANT CUM IHŨ EXIEN¬
DENSMANUM EXECI

Expanded text:
rret: Venit hora, ecce tradetur filius hominis, utique intelligitur post illud, quod eis dictum est: Dormite et requiescite, siluisse Dominum aliquantum, ut hoc fieret quod promiserat, et tunc intulisse: Ecce appropinquabit hora, sive venit hora. Ideo post illa verba positum est, sufficit, id est, quod requievistis jam sufficit. Surgite, eamus, ecce appropinquat qui me tradet, etc. Ac si diceret: Non nos inveniant, quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium passuri videant. et dixit: Ave, Rabbi, et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum eum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat. Dicit illi Jesus: Amice, ad quod venisti? Duobus modis hoc intelligead quod scelus delapsus es, ut discipulus traderes magistrum, et dum esses apostolus, effectus es traditor? Sive ad quod venisti? subaudiatur, hoc age, relinque osculum et imple traditoris officium. Et ecce unus ex his qui erant cum Jesu, extendens manum exemit
Abbreviated transcription (Latin):
inmonte oraet dñs. quasi tacite nos
ammonet sublimia tantũ onen¬
do inquiri & procaelestib bonis
supplicari debere : At cũ inualle
onrt & hoc inualle pinguium siue
pinguedinis. Ipsius aequȩ insinuat
nobis humilitatomsemper ino¬
ntionib & internȩ pinguedinẽ
dilectionis esse seruandam
Tonpropter mostemtris¬
tis ẽ dñs. quia eum condi¬
cio corpomrlis affectus nonfor¬
mido mostis offendit. Nam qui
corpus suscepit omnia debuit sub¬
ire quae corporis sunt. Vt esurs¬
r& &sitir&. Anger&ur contrista¬
r&ur Di uinitas autẽ commu¬
tariperhos nescit affectus
ET PROGRESSUS PUSILI.UM
PROCIDITIN FACIESUA ORAQ
Iucas autemdicit. auulsus ẽ abes
quantum iactus .ẽ. lapidis Tamqu
hoceos typiceam monuerit. ut m
eum dirigerent lapidem. id ẽ. usqi
adipsum perducerent intentionẽ
legis quȩ script irenet in lapide
Vsq ad illum enim potest perue¬
nire ille lapis. qnm finis legis est
xp̃s adiustitiam omnicredent

Expanded text:
in monte orat Dominus, quasi tacite nos in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. At cum in valle orat, et hoc in valle pinguium sive pinguedinis, ipsius aeque insinuat nobis humilitatem semper orationibus, et internae pinguedinem dilectionis esse servandam. Non propter mortem tristis est Dominus, quia eum conditio corporalis affectus, non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit, omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur. Divinitas autem commutari per hos nescit affeEt progressus pusillum procidit in faciem suam orans. Lucas autem dicit: Avulsus est ab eis, quantum jactus est lapidis, tanquam hoc eos typice admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad ipsum perducerent intentionem legis quae scripta erat in lapide, usque ad illum enim potest pervenire ille lapis, quoniam finis legis est Christus ad justitiam omni credenti
Abbreviated transcription (Latin):
Egelus decaelo confostans eum
Alibilegimus quia angeliaccesse¬
runt & ministrabant ei Iti docu¬
mento ergo utriusq: naturre: &
ei angeliministrasse . & eũange¬
lus confostasse describitur. qnm
quids ante saecula extitit. homo
factus ẽ infine saeculorũ Etad¬
ditlucasdicens. Factus inagonia
prolixius orabat Agonia a lacri¬
tas uel confidentia intellegitus:
Quod autemsequitur secundum
eundem euangelistam
ETFACTUS .Ẽ. SUDOREIUS
SICUIGUT TA SANCUI NIS
onsudoreminfirmitatis
deputans quia & contnrna¬
tunrm .ẽ. suddre sanguinem sed
potius intellegiuult perinrigatã
sacramentamq: eius sanguine ter¬
nrm non sibi qui nouenaetsed nobis
apestedeclanrtum. quode ffectũ
iam suae p̃cis obtiner& ut fidem ui¬
delic& discipulorum quam terre:¬
na adhucfraegilitas arguebat.
suo sanguine purgar&. Et quic¬
quidilla scandali de eius moste per¬
tulisset. hoc ipse totum moriendo
deler&. Immo uniuersumlate
temirrum orbempeccatis mostuũ.

Expanded text:
gelus de coelo, confortans eum. gelus de coelo, confortans eum. Alibi legimus: Quia angeli accesserunt, et ministrabant ei : In documento ergo utriusque naturae et ei angeli ministrasse, et eum angeli confortase describitur, quoniam qui Deus ante saecula exstitit, homo factus est in fine saeculorum. Et addidit Lucas dicens: Factus in agonia prolixius orabat. Agonia, alacritas vel confidentia intelligitur. Quod autem sequitur secundum eumdem evangelistam: Et factus est sudor ejus sicut gutta sanguinis. Non sudorem infirmitatis deputans, quia et contra naturam est sudare sanguinem, sed potius intelligi vult, irrigatam, sacratamque ejus sanguine terram, non sibi, qui noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum, quam terrena adhuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret, et quidquid illa scandali de ejus morte pertulisset, hoc ipse totum moriendo deleret. Imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum,
Abbreviated transcription (Latin):
uodautem patrem in uocans
duplici nom inedicit abba
pater. utriusq populi illum & iu¬
da eis scilicet & gentib: dm̃esseac
saluatoremostendit Idemnãq
abba. quod & pater significat.
sedabba hebrxeum pater grecũ ẽ.
& latinum. Vtergo utrũq: popu¬
lum in eum crediturum. ab utroq:
eum inuocandum esse docer&.
utraq: lingua eum primus ipse¬
Inuocat SP̃SQUIOEM
PROMPTUS .E. GAROAUTE
Nocaduersus temenritis qui
quod crediderint putaN
seposse consequi Itaq quantum de
ardorementis confidimus. tantũ
de carnis fracgilitate timeamus
PATERMISI NON POTEST
HIECALAX TRANSIRE NISI
ꝓIBAMILLuO FIATUO¬
soninquit fiathoc quod hu¬
mano affectuloquor. sed ꝓpt̃
quod adtenixs tua uoluntate
descendi Siergo in quit fieripot . ẽ.
ut sine interituiuda eorum credat
gentium multitudopassionemre¬
cuso Si aute milli excaecandis unt
ut omnes gente suicant. Non mea
pater uoluntas. sed tua fiat
TERTABIITETOR AUTTERTIO
Iucas autemait. apparuit illian¬

Expanded text:
uod autem, Patrem invocans, duplici nomine dicit Abba pater, utriusque populi illum, et Judaei, scilicet, et gentilis, Deum esse ac Salvatorem ostendit. Idem namque abba quod et pater significat; sed abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraqinvocat. Spiritus quidem promptus est, caro autem Hoc adversus temerarios, qui, quod crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voNon inquit, fiat hoc quod humano affectu loquor, sed propter quod ad terras tua voluntate descendi: Si ergo, inquit, fieri potest, ut sine interitu Judaeorum credat gentium multitudo, passionem recuso. Si autem illi excaecandi sunt, ut omnes Gentes videant, non mea, Pater, voluntas, sed tua fiat. Iterum abiit et oravit, tertio Lucas autem ait: Apparuit illi an
Abbreviated transcription (Latin):
tinexit. & natuiem uniuit.
GLORI PICAUIT FILIUO
lorificauit filium suum. quan¬
do post resurrectionem nimis
minrbilem totius mundi cre¬
dulitatem ds̃ ei in eo quod homo
factus . ẽ. habere concessit. Clo¬
rificauit eum. gloria resurrec¬
tionis. glorificauit gloria ascen¬
sionis. & glorificauit suae dexte¬
nre sessione. QuEM uos qui¬
DEM TRADIDISTIS
Iinc enim respondit pilatus õs¬

Expanded text:
tinxit et naturam univit. tinxit et naturam univit. Glorificavit filium Glorificavit filium suum, quando post resurrectionem nimis mirabilem totius mundi credulitatem, Deus ei in eo quod homo factus est, habere concessit. Glorificavit eum gloria resurrectionis, glorificavit gloria ascensionis, et glorificavit suae dextrae sessione. Quem vos quidem tradidistis. Hinc enim respondit Pilatus
Abbreviated transcription (Latin):
niae prouocaret. Quod eis quoq
qui filium di crucifixerunt. Ñ
tantum ueniam reatus a patre.
sed &uitae aeternae gaudium
uiderunt. eẽ. donatum
TIS DE AUDITE
otandum quod uiros de genere
isuhel & timentes dm̃. ad audi¬
endum dñi prouocat uerbum.
Viri enim dicuntur auiribus.
qui nesciunt tolenendo deficere :
aut in prosperis aliqua se elatio¬
ne iactare. sed animo stabili de¬
fixi. & caelestium rerum contẽ¬
platione firmati. manent semꝑ
inpauidi. Quitimetis dnm IN¬
quit audite. Idest qui reueren¬
tiam habetis nominis eius . qua
eius uerba non meretur audire:
Nisi qui cognoscitur & timere.
Timor autem dñi quia iustus &
rectus . ẽ. auditum renouat.
amorem tribuit. ardorem ca¬
ritatis inflammat. DS ABRA¬
HAM. ET DS̃ ISAXC ETDS
IACOB. DS̃ PATRU NRORŨ
Doterat dicere ds̃ ab rocham isaae
& ia cob sed ter nominat. dm̃ a
terna dĩ nominatio genenxret.
addidit. Ds patrum nr̃orum.
Prouidenter enim personas dis¬

Expanded text:
niae provocaret, quod eis quoque niae provocaret, quod eis quoque qui filium Dei crucifixerunt, non tantum veniam reatus a patre, sed et vitae aeternae gaudium viderent esse donatum.tis Deum, auditeotandum quod viros de genere Israel, et timentes Deum ad audiendum Domini provocat verbum. Viri enim dicuntur a viribus, qui nesciunt tolerando deficere, aut in prosperis aliqua se elatione jactare, sed animo stabili defixi et coelestium rerum contemplatione firmati, manent semper impavidi: Qui timetis Dominum, inquit, audite, id est, qui reverentiam habetis nominis ejus, quia ejus verba non meretur audire, nisi qui cognoscitur et timere. Timor autem Domini, quia justus et rectus est. Auditum renovat, amorem tribuit, ardorem castitatis inflammat. Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum. Poterat dicere Deus Abraham, Isaac et Jacob, sed ter nominat Deum Abterna Dei nominatio generaret, addit: Deus patrum nostrorum, prudenter enim personas dis
Abbreviated transcription (Latin):
onlatret prruitas heretico¬
rum deangulo. toto tenirrũ¬
orbe ecclesia diffusa est. omnes
gentes habent ecclesiam. Nemo
nos fallat. ipsa est uenx. ipsa est
catholica. Coepit abhierusalem.
peruenit adnos. & ibi est. & hic
Non enim ut huc ueniret inde
discessit. creuit non migrauit¬
Et merito sic scriptum: ẽ. In ter
cetenx dominicae pietatis sacror¬
menta. & sic oportebat ut mi¬
nistri sermonis qui in nomine
xp̃i crucifixi & resuscitati amor¬
tuis. paenitentiam erant & re¬
missionem peccatorum in omnes
gentes pracedicaturi. abhiero¬
solymis inciperent. Nonsolũ
quia credita sunt illis eloquia
dĩ. quia eorum adoptio . ẽ. filio¬
rum. & gloria testamenti. &¬
legis latio. & obsequium. & pro¬
missa. Quia eorum patres. & ex
qui est super omnia ds̃ benedic¬
tus insaecula. Uerum etiam
ut gentes quae uariis erant er¬
roribus & facinorib implicatȩ.
hoc maxime diuinae pietatis in¬
dicium ad spem inpetrandae ues¬

Expanded text:
on latret pravitas haereticoon latret pravitas haereticorum, de angulo toto orbe terrarum Ecclesia diffusa est, omnes gentes habent Ecclesiam, nemo nos fallat, ipsa est vera, ipsa est catholica, coepit a Jerusalem, pervenit ad nos, et ibi est et hic. Non enim ut huc veniret, inde discessit. CreEt merito sic scriptum est, inter caetera dominicae pietatis sacramenta: Et sic oportebat, ut ministri sermonis, qui in nomine Christi crucifixi et resuscitati a mortuis, poenitentiam erant et remissionem peccatorum in omnes gentes praedicaturi, ab Hierosolymis inciperent, non solum, quia credita sunt illis eloquia Dei, quia eorum adoptatio est filiorum, et gloria, et testamenta, legislatio, et obsequium, et promissa, quia eorum patres, et ex qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Verum etiam ut gentes, quae variis erant erroribus et facinoribus implicatae, hoc maximae divinae pietatis indicium, ad spem impetrandae ve
Abbreviated transcription (Latin):
PHETIS ET Psalciis decos
idete quomodo tulit omnes am¬
bages. uisus est. tactus est. man¬
ducauit. ipse certe erat. Iamen
ne in aliquo sensus humanos lu¬
dificasse uideretur. misit manus
adscripturrs. Dicant pagani
quicquid uoluit magus fuit.
potuit se sic ostendere. Num¬
quid magus antequam natus po¬
tuit sesic prophetare : Dascrip¬
turxs. quia quod uidetis ante
prouisum est. quod cernitis an¬
te prxedictum est. Audi filia &
uide: Audi prredicta. uide
completa TUNCAPERU¬
IT ILLIS SENSĨ UTINTE¬
ILIGERENT SCRIPTURAS
ET DIXITEIS QNM SICSORI¬
PIV .Ẽ ETSICOPORTEBAI
REAMORTUIS DIEĨTIA
Piirebet se uidendum oculis.
pnrebet manib: contrectandũ
parum est. lege commemorat
scriptunrs & hoc parum est.
aperit sensum ut quod legis in¬
tellegas deinde commendata
sui corporis ueritate. commen¬
dat ecclesiae unitatem : Ei
PRAEDICARE IN NOMOI¬
NE EIUS PAENITENTIA
IN REMISSIOÑE PECCA¬
TONU INOMONES GENTES
INCIPIENTIBUS ABHIE¬
ROSOLIMIS

Expanded text:
ppVide quomodo tulit omnes ambages, visus est, tactus est, manducavit, ipse certe erat. Tamen ne in aliquo sensus humanos ludificasse videretur, misit manus ad scripturas. Dicant pagani quidquid volunt, magus fuit, potuit sic se ostendere. Nunquid magus antequam natus, potuit sic se prophetare? Da scripturas, quia quod videtis, ante provisum est, quod cernitis, ante praedictum est: Audi filia et vide, audi praedicta, vide completa. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent scripturas. Et dixit eis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat re a mortuis die tertia. Praebet se videndum oculis, praebet manibus contrectandum, parum est lege? commemorat scripturas, et hoc parum est? aperit sensum, ut quod legis intelligas, deinde per commendatam sui corporis veritatem, commendat Ecclesiae unitatem. Et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes incipientibus ab Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
mellis utramq natunem expri¬
mere uoluit personae suae. Fa¬
uus quippe: mel incaera est. Mel
uero incaeroc est. diuinitas inhu¬
manitate. Sic autem sua redemp¬
tor indicat. ut imitationis uiam
nobis sequentibus sternat . Ec¬
ce enim in erbo suo pisci asso con¬
uidelicet illos in suo corpore.
ad aeternam quietem suscipit:
Qui cum hic tribulationes pro
dõ sentiunt. ab amore internȩ
dulcedinis non recedunt. Cum
assopisce fauus sumitur. quia
qui hic afflictionem prouerita¬
te suscipiunt. illic dulcedine
uerc satiantur . Et dixit
ADILLOS. HAECSUNT
UERBA QUAE LOCuUTUS
Sum aduos. cum Ad¬
HUC ESSEM UOBISCUM
dest cum adhuc essem Incarne.
mostali inqua estis &uos . Tunc
illis in eadem mostalitate nonerat
Et cum illis quidem postea quam
resurrexit fuit quadreginta di¬
ebus ut legitur. exhibitione cor¬
ponrlis picesentiae. sed noncum
illis fuit consostio infirmitatis
humanae. VÑM NECESSE
EST IM PLERI OMNA
QUAE SCRIPTA SUNT
IN LECE MOUSI ET PRO¬

Expanded text:
mellis in utramque naturam exprimellis in utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est. Mel vero in cera est divinitas in humanitate. Sic autem sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce enim in cibo suo pisci asso convidelicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Deo sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. Et dixit ad illos: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum adhuc essem in carne mortali in qua estis et vos. Tunc illis in eadem mortalitate non erat. Et cum illis quidem posteaquam resurrexit fuit quadraginta diebus ut legitur exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Pro
Abbreviated transcription (Latin):
lum tangi adiscipulis. sed etiam
conuescicum illis dignatur
Non quidem quasi post resurrec¬
tionem cibo indigens. Nec quasi
nos inresurrectione quam ex¬
pectamus cibis egere significans.
sed ut eo modo naturrm corpo¬
ris resurgentis astrueret. ne
illi non corpus sed spm̃. eẽ. arbi¬
tuxrentur. & sibi non solide.¬
sed imaginaliter apparere. Man¬
ducauit potes tate. Non necessitate.
Aliter enim absorbet aquam tenir
sitiens. aliter solis irdius candens
Illa indigentia. iste potentia.
AT ILLI OPTULERUNT O
PARTEM PISCIS ASSI. ET
FAUUM MELLIS. ET CŨ
cem assum. nisi ipsum me¬
diatorem dĩ & hominum passũ :
Ipse enim latere dignatus est in
aquis generis humani. capiuo¬
luit laqueo mostis nioce . & qua¬
si tribulatione assatus est tempo¬
re passionis suae. Sed quipiscis
assus fieri dignatus est inpassio¬
ne. fauus mellis nobis extitit
in resurrectione. Anqui inpis
ce asso figurariuoluit tribula¬
tionem passionis suae. infauo

Expanded text:
lum tangi a discipulis, sed etiam lum tangi a discipulis, sed etiam convesci cum illis dignatur, non quasi quidem post resurrectionem cibo indigens, nec quasi nos in resurrectione quam exspectamus, cibis egere significans, sed ut eo modo naturam corporis resurgentis astrueret, ne illud non corpus, sed spiritum esse arbitrarentur, et sibi non solide,sed imaginaliter apparere. Manducavit potestate, non necessitate. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter solis radius candens: ille indigentia, iste potentia. At illi obtulerunt ei partem piscis assi et favum mellis, et cum credimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrce asso figurari voluit tribulationes passionis suae, in favo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uulnerib exceptis. hos¬
tem tamen interficiat. spolia ẽi
diripiat. uictoriam suae genti
repostet. & in terrogatus a me¬
dico cui cunendus committitur
itane uelit cunxri ut nec uestigi¬
a uulnerum ulla resideant. An
magis ita ut cicatrices eidem re¬
maneant. de formitas uero pror¬
sus omnis & foeditas absit. Re¬
spondeat se potius ita uelle sana¬
ri ut toto salutis decorisq pris¬
tini statu recupento. per pe¬
tua secum circum ferat signa
triumphi. Sic profecto dñs
perpetis obsignum uictoriae.
Non excepta pronobis uulnerx
passionis. sed ipsorum cicatri¬
ces caelo inferre quam abolere
maluit. Nec tamen ex his quip¬
piam fidei ñte resurrectionis
pureiudicat. dequa ueraci pro¬
missione preredicitur. & capillis
de capite ur̃o nonperibit
ADHUC AUTEM NONCRE¬
DENTIBUS ET MIRANTI¬
BUS PRAE CAUIDIO. DIX̃
HABETIS HIC ALAQUIO
QUOD MANDUCETUR:
Id insinuandam resurrectio¬
Anis suae ueritatem. Non so¬

Expanded text:
quidem vulneribus exceptis, hosquidem vulneribus exceptis, hostem tamen interficiat, spolia ejus diripiat, victoriam suae genti reportet; et interrogatus a medico, cui curandus committitur, ita ne velit curari ut nec vestigia vulnerum ulla resideant, an magis ita ut cicatrices quidem remaneant, deformitas vero prorsus omnis et feditas absit, respondeat se potius ita velle sanari ut, toto salutis decorisque pristini statu recuperato, perpetua secum tanti circumferat signa triumphi. Sic profecto Dominus perpetis ob signum victoriae non excepta pro nobis vulnera passionis, sed ipsorum cicatrices coelo inferre quam abolere maluit. Nec tamen ex his quidpiam fidei nostrae resurrectionis praejudicat, de qua veraci promissione praedicitur: Et capillus de capite vestro n. Adhuc autem non credentibus et mirantibus prae gaudio, dixit: Habetis hic aliquid quod manducetur? Ad insinuandam resurrectionis suae veritatem, non so
Abbreviated transcription (Latin):
chro carnem resuscitare quan¬
do uoluit & quomodo uoluit po¬
tuit. etiam qualem uoluit sus¬
citauit. Neq enim consequens
est ut qui maionr fecisse proba¬
tur. minorx facere nequiuerit
Sed cesta dispensationis gratia
qui maius fecit. minus facere
super sedit. Hoc est qui mostis
regna destruxit. signa mostis
obliterare noluit. Primo uide¬
licet. ut per haec discipulis fide
suae resurrectionis astrueret.
de inde ut patripronobis suppli¬
cans qualegenus mostis promos¬
talium uita ꝑtulerit semper
ostendat. Testio. ut sua moste
redemptis quam misericorditer
sint adiuti propositis semper
eiusdem mostis in nouet indiciis.
Ideoq: misericordias dñi in aeter¬
num cantare noncessent. sed di
etiam perfidis Iniudicio quam
iuste damnentur. ostensa inter
alia flagitia etiam uulnerum
quae ab eis suscepit cicatrice de¬
nuntiet. Veluti si miles ali¬
quis fostissimus iubente suo re¬
ge prototius gentis salute singu¬
lari cestamine desudans. multis

Expanded text:
cro carnem resuscitare quancro carnem resuscitare quando voluit et quomodo voluit potuit, etiam qualem voluit suscitavit. Neque enim consequens est ut qui majora fecisse probatur minora facere nequiverit. Sed certe dispensationis gratia qui majus fecit, minus facere supersedit, hoc est, qui mortis regna destruxit, signa mortis oblitterare noluit. Primo videlicet ut per haec discipulis fidem suae resurrectionis astrueret. Deinde ut patri pro nobis supplicans, quale genus mortis pro mortalium vita pertulerit, semper ostendat. Tertio ut sua morte redemptis quam misericorditer sint adjuti, propositis semper ejusdem mortis innovet indiciis, ideoque misericordias Domini in aeternum cantare non cessent, sed dicPostremo ut etiam perfidis in judicio quam juste damnentur, ostensa inter alia flagitia etiam vulnerum quae ab eis suscepit cicatrice denuntiet. Veluti similes aliquis fortissimus, jubente suo Rege, pro totius gentis salute singulari certamine desudans, multis
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionem clauorũ
uel lanceae loca pandendo dis¬
cipulorum dignatus. ẽ. fidem
spemq robonrre. Ita indie iu¬
dicii & eadem suae passionis IN¬
dicia. & ipsam pariter crucem
monstrando uenturus. ẽ. impi¬
etatem superborum In fidelita¬
temq confundere. Scilicet
ut ipsum se esse qui ab impus &
proimpiis mostuus. ẽ. cunctis
palam angelis & hominib: os¬
tendat. Videantq ut scriptũ
.ẽ. inquem pupunxerunt. &¬
plangant se super eum omnes
tribus tenire. Sane notandũ
quod solent in hoc loco gentiles
calumniam struere. & fidem spe¬
nrtae a nobis resurrectionis stil¬
ta garrulitate deridere: Si enĩ
ipse ds̃ ur̃ inquiunt nec sibi iN¬
flicta aiuda eis uulnera cunre
pureualuit sed cicatricum uesti¬
gia caelo secum ut dicitis inuexit.
qua temeritate putatis eum uñr
depuluere membra ad integrũ
esse restaunrturum: Quibus
respondendum. quia dñs nr̃
qui sũam perpetua iam in mor¬
talitate glorificatam desẽpul¬

Expanded text:
post resurrectionem clavorum post resurrectionem clavorum vel lanceae loca pandendo discipulorum dignatus est fidem spemque roborare, ita in die judicii et eadem suae passionis indicia, et ipsam pariter crucem monstrando venturus est impietatem superborum infidelitatemque confundere. Scilicet, ut ipsum se esse qui ab impiis et pro impiis mortuus est, cunctis palam angelis et hominibus ostendat, videantque ut scriptum est in quem pupugerunt, et plangant se super eum omnes tribus terrae . Sane notandum quod solent in hoc loco gentiles calumniam struere, et fidem speratae a nobis resurrectionis stulta garrulitate deridere. Si enim ipse Deus vester inquiunt nec sibi inflicta a Judaeis vulnera curare praevaluit, sed cicatricum vestigia coelo secum ut dicitis invexit, qua temeritate putatis eum vestra de pulvere membra ad integrum esse restauraturum? Quibus respondendum quia Deus noster qui suam, perpetua jam immortalitate glorificatam, de sepul
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s aduersus carnem Iux¬
ta corruptibilitatem autẽ.
cum scriptum est. Et memo¬
nrtus est. quia caro sunt
Idest. furgiles & moribun¬
di Hoc enim se carnis nomi¬
ne designasse manifestat ipse
psalmista. qui protinus addit
Sp̃s uadens. & non rediens
Regnum itaq dĩ caro non pos¬
sidebit. Id est caro iuxta culpã
uel mostalitatem Et tamen
caro possidebit regnumdĩ. id .ẽ.
caro iuxta natunxm. quam
& dñs post resurrectionem
uidendam palpandamque
discipulis exhibuit Et de
qua beatus iob cumgloriam
resurrectionis describeret
Etrursum circum dabor
pellemea. & incarne mea ui¬
debodm̃. Lege epistolam scĩ
agustini ad consentium. decor¬
poredñi post resurrectionem¬
El cum hoc dixisset.
OSTENDII EIS MANUS
ETPEDES
onsolum manus & pedes
quib: indita clauorum cla¬
ruere uestigia. sed ad testante
iohanne etiam latus quod lan¬
cea forrtum fuerat ostendit.
ut uidelicet ostensa uulnerum
suorum cicatrice. dubietatis
atq in fidelitatis eorum uulnus
sanaret . Verum quomodo

Expanded text:
s adversus carnem . Juxta corruptibilitatem autem, cum scriptum est: Et memoratus est quia caro sunt , id est, fragiles et moribundi, hoc enim se carnis nomine designasse manifestat ipse Psalmista, qui protinus addit: Spiritus vadens et non rediens . Regnum itaque Dei caro non possidebit, id est, caro juxta culpam vel mortalitatem. Et tamen caro possidebit regnum Dei, id est, caro juxta naturam. Quam et Dominus post resurrectionem videndam palpandamque discipulis exhibuit. Et de qua beatus Job, cum gloriam resurrectionis describeret, ait: Et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum . Lege epistolam sancti Augustini ad Consentium de corpore Domini post resurrectionemEt cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. Non solum manus et pedes quibus indita clavorum claruere vestigia, sed, attestante Joanne, etiam latus quod lancea foratum fuerat ostendit. Ut videlicet ostensa vulnerum suorum cicatrice, dubietatis atque infidelitatis eorum vulnus sanaret. Verum quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dĩ non possidebunt
Hoc enim loco apostolus car¬
nis & sanguinis nomine.¬
non substantiam ueri cor¬
poris. sed corruptionem
mostalitatis significat.
sicut ipse consequenter
exposuit dicens. Neq cor¬
ruptio incorruptelam pos¬
sidebit Aliter namque
caro inscriptura sacra iux¬
ta natunrm. aliter iuxta
culpam. aliter iuxta eor¬
ruptionem mostalitatis
quae exculpa contigit appel¬
latur. Iuxta natunrm qui¬
dem. cum dictum est. Hoc
nunc os ex ossibus meis. &
caro decarne mea Etuer¬
bum caro factumest. & habi¬
tabit in nobis Iuxta culpã

Expanded text:
regnum Dei non possidebunt regnum Dei non possidebunt . Hoc enim loco Apostolus, carnis et sanguinis nomine, substantiam veri corporis, sed corruptionem mortalitatis significat. Sicut ipse consequenter exposuit dicens: Neque corruptio incorruptelam possidebit . Aliter namque caro in Scriptura sacra juxta naturam, aliter juxta culpam, aliter juxta corruptionem mortalitatis quae ex culpa contigit, appellatur. Juxta naturam quidem cum dictum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et Verbum caro factum est et habitavit in nobis . Juxta culp
Abbreviated transcription (Latin):
non de super descenderunt. sed in
ipso corde sicut erba mala ascen¬
derunt. UIDETE MANUS
MEAS ETPEDES MEOS.
qUIA IPSE ECOSuM PA¬
esurrectionem suam cestam &
Quenam multis & uariis do¬
cumentis persuadere dignatus¬
est propter aedificandam fidem
& fugandam decorde perfidiam.
omnemq: dubitationem desua re¬
surrectione tollendam. Parum
fuit oculis se uidendum praebere
si non preberet etiam manibus
contrectandum. Quidum palpan¬
da discipulis ossa carnemq prre¬
monstrirt. A peste statum uerae
resurrectionis quae & inse facta
& in nobis .ẽ. futurx significat
Quia non sicut eutichius canstant¬
nopolitanae urbis ep̃s scripsit.
corpus nr̃m in illa resurre¬
ctionis gloria erit inpal¬
pabile. uentis aereq supti¬
lius In illa enim resurrecti¬
onis gloria erit corpus nr̃m.
suptile quidem pereffectũ
sp̃ĩtalis potentiae. sed palpa¬
bile perueritatem naturae
Neque huic asseftione pu¬
tetur a postoli sermo repu¬
gnari. quia caro & sanguis

Expanded text:
non desuper descenderunt, sed in non desuper descenderunt, sed in ipso corde sicut herba mala ascenderunt. Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego esurrectionem suam certam et veram multis et variis documentis persuadetest, propter aedificandam fidem, et fugandam de corde perfidiam, omnemque dubitationem de sua resurrectione tollendam. Parum fuit oculis se videndum praebere, si non praeberet etiam manibus contrectandum. Qui dum palpanda discipulis ossa, carnemque praemonstrat, aperte statum verae resurrectionis quae in se facta, et in nobis est futura significat. Quia non sicut Eutychius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis aereque subtilius. In illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Neque huic assertioni putetur Apostoli sermo repugnare: Quia caro et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse ueram carnem de sepul¬
chro resurgere. putauerunt
se sp̃m uidere. Error iste a¬
postolorum. secta .ẽ. maniche¬
orum: Solent autem quando
illis haec obicitur. Ita responde¬
re. Quid mali credimus quia
se credimus. carnem non credi¬
mus : Melior est sp̃s. quam
caro. Quod melius .ẽ. credimus.
quod deterius ẽ. credere nolum:
Si nihil mali est in isto sermone.
dimittat iñs discipulos suos in isto
errore. Quid mali crediderunt
nullum. sed sp̃m. Paruo morbo
te putas periclitari. Audi senten¬
tiam medici. GTDIXIT EIS.
QUID TURBATI ESTIS ET
COCITATIONESASCEN¬
DUNT IN CORDAURA
uales utiq cogitationes Nisi
falsae morbidae per¬
niciosae : Perdidit enim xp̃s
fructum passionis. si non esset
ueritas resurrectionis Quid
turbati estis & cogitationes as¬
cendunt in corda une:Tam
quam bonus agricola diceret.
Quod ibi plantaui ibi inueniam.
non spinas quas non plantaui. IN
cor ur̃m descendat fides quia de¬
super est. cogitationes autem istae

Expanded text:
tuisse veram carnem de sepultuisse veram carnem de sepulcro resurgere, putaverunt se spiritum videre. Error iste apostolorum secta est Manichaeorum. Solent autem quando illia haec objiciuntur, ita respondere: Quid mali credimus? quia se credimus, carnem non credimus. Melior est spiritus quam caro. Quod melius est credimus, quod deterius est credere nolumus. Si nihil mali est in isto sermone, dimittat Jesus discipulos suos in isto errore. Quid mali crediderunt utaverunt nullum, sed spiritum. Parvo morbo te putas periclitari, audi sententiam medici. Et dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Quales cogitationes, nisi falsae, morbidae, perniciosae? Perdidisset enim Christus fructum passiveritas resurrectionis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Tanquam bonus agricola diceret: Quod ibi plantavi, ibi inveniam, non spinas, quas non plantavi in corde vestro. Descendit fides, quia desuper est. Cogitationes autem istae
Abbreviated transcription (Latin):
sis unuis post resurrectionẽ suam
inaeternum iam uicturus intrauit.
quimoriturus ueniens Non a ꝑto
tem dicit iohannes noncum illis
fuisse tunc apostolum thomam.
cum secundum lucam duo illi
quorum erat unus cleophas. re¬
gressi hierusalem inuenerunt
congregatos .xͦI. & eos quicum
ipsis erant. proculdubio intelle¬
gendum ẽ. quod inde thomas
exierit ante quam eis dñs haec lo¬
quentib appareret. CoNtuR¬
BATIUERO ET CONTERRI¬
II. EXISTIMABANT SE
SPIRITUM UIDERE
uodheretici manichei de xp̃o
suspicantur & credunt
quia non erat caro uenr sed sp̃s
erat. haec prima cogitatio sur¬
rexit incordib a postolorum.
Et illiquidem manichei num quã
credunt ihm̃ fuisse hominem. dis¬
cipuli autem nouenrnt hominẽ.
cum quo tanto tempore fuerant
conuersati. Sed postea quã mor¬
tuũ est quod nouerant. quan¬
docrederent hoc potuisse re¬
suscitari quod potuit mori.
Apparuit ergo oculis ipsorũ
talis. qualem illum nouerant.
Et non credentes testia die po¬

Expanded text:
sis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto tem dicit Joannes, non cum illis fuisse tunc apostolum Thomam, cum secundum Lucam duo illi, quorum erat unus Cleophas, regressi Jerusalem invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, procul dubio intelligendum est, quod inde Thomas exierit antequam eis Dominus haec loquentibus appareret. Conturbati vero et conterriti existimabant se Spiristum videre. Quod haeretici Manichaei de Christo suspicantur et credunt, quod non erat vera caro, sed spiritus erat, haec prima cogitatio surrexit in cordibus apostolorum. Et illi quidem Manichaei nunquam credunt Jesum fuisse hominem. Discipuli autem noverant hominem, cum quo tanto tempore fuerant conversati. Sed posteaquam mortuus est, quod noverant, quando crederent hoc potuisse resuscitari quod potuit mori? Apparuit ergo oculis ipsorum talis qualem illum noverant. Et non credentes tertio die po
Abbreviated transcription (Latin):
factus . ẽ. homo in animã uiuentẽ.
Illum quidixit. ego sum uia ueri¬
tas & uita. Et de quo iohannes.
Hic est uerus ds̃. & uita aeterna
PERIGNORANTIÃ FECISTIS
i enim cognouissent ait aposto¬
lus. Num quam dñm gloriae
crucifixissent. Ds AUTEO
QUI PRAENUNTIAUIT
cipulo ait. O stulti & tardi cor¬
de ad credendum. Inomnib: quae
locuti sunt prophetae. Nonne
haec oportuit patixp̃m. & ita
intiocre ingloriam suam. Et
incipiens amorse & omnib: pro¬
phetis. interp̃tabatur illis deom¬
nibus scripturis quaedeipso e¬
rant. Si enim morses &om¬
nes prophetae xpm locuti sunt¬
& hunc perangustiam passionis
ingloriam suam intraturum.
qua ictione segloriantur. eẽ.
xp̃ianos. qui iuxta uirium sua¬
rum modulum Neq scriptu¬
nes qualiter adxp̃m ꝑtineant
inuestigare. Neq ad gloriam
quam cum xp̃o habere cupiunt
per passiones tribulationum de¬
sidenent attingere.¬

Expanded text:
factus est homo in animam viventem, factus est homo in animam viventem, illum qui dixit: « Ego sum via, veritas, et vita . » Et de quo Joannes: « Hic est verus Deus et vita aeterna per ignorantiam fecistis. » Si enim cognovissent, ait Apostolus, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Deus autem qui praenuntiavit cipulo ait: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae, nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam? Et incipiens a Mose et omnibus prophetis, interpretabatur illis de omnibus scripturis, quae de ipso erant . Si enim Moses et omnes prophetae Christum locuti sunt, et hunc per angustiam passionis in gloriam suam intraturum, qua ratione se gloriantur esse Christianos, qui juxta virium suarum modulum neque Scripturas qualiter ad Christum pertineant investigare, neque ad gloriam quam cum Christo habere cupiunt per passiones tribulationum desiderant attingere
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur reatus. Tia didistis
mihi hunc hominem inquit quasi
auertentem populum. &ecce co¬
yem uobis interrogans nullam
causam inuenio in eo. in his inquib
eum accusatis. Dicitis quod prare¬
cipiat tributa non solui caesari.
conprobaui falsum. ẽẽ. quod ob¬
icitis. Docere hunc contralegem
dicitis. probaui eum Nondestruere
legem sed adimplere. Omnia
quae obiecistis. Indiuersum inuen¬
ta sunt. ET PETISTIS UI¬
RU HOMICIDADONARI UOS
nxt autem ait euangelium qui
dicebatur banebbas uinctus.
qui inseditione fecerat homicidi¬
um: Barebbas enim. filius pa¬
tris Nr̃i interp̃tatur . Significat
diabolum qui multas seditiones
In toto concitat orbe. & homici¬
dia scilicet & adulteria. & omni¬
a crimina. Quiꝰ statim ut ihs
crucifixus ẽ. banrbbas iste dimis¬
sus suffocat populum iudaeorũ
AUCTOREM UEROUITE
INTER PECISTIS. & cetenc
llum qui plasmauit hominem
delimo tenire. & inspinruit in¬
faciem eius spircculum uitae. &

Expanded text:
invenitur reatus. Tradidistis invenitur reatus. Tradidistis mihi hunc hominem, inquit, quasi avertentem populum, et ecce coram vobis interrogans, nullam causam invenio in eo, in his in quibus eum accusatis. Dicitis, quod praecipiat tributa non solvi Caesari: comprobavi falsum esse, quod objicitis. Docere hunc contra legem dicitis: probavi eum non destruere legem, sed adimplere; omnia quae objecistis in diversum inventa sunt. Et petistis virum homicidam dari vobis. Erat autem, ait Evangelium, qui dicebatur Barrabas, vinctus, qui in seditione fecerat homicidium. Bartris nostri interpretatur; significat diabolum, qui multas seditiin toto concitat orbe, homicidia scilicet et adulteria et omnia crimina. Qui statim ut Jesus crucifixus est, Barrabas iste dimissus, suffocat populum Judaeorum. Auctorem vero vitae interfecistis, etc. Illum qui plasmavit hominem de limo ters spiraculum vitae, et
Abbreviated transcription (Latin):
mine tuo quod est xp̃s. Semen
quidem abrxhae xp̃s ẽ. incuius
nominis fide omnib tenice famili¬
is. iuda eis uidelicet &gentib est be¬
nedictio repromissa. Idem signifi¬
cat. dabo uobis scã dauid fidelia
Idest quaecumq dauid promisi. e¬
adem uobis fidelis sponsor imple¬
bo xp̃mscilicet de eius stirpe nas¬

Expanded text:
mine tuo, quod est Christus. Semen mine tuo, quod est Christus. Semen quidem Abrahae Christus est, in cujus nominis fide omnibus terrae familiis Judaeis videlicet et gentibus est benedictio repromissa, id est, significat, dabo vobis sancta David fidelia, id est, quaecunque David promisi, eadem vobis fidelis sponsor implebo, Christum scilicet de ejus stirpe nas
Abbreviated transcription (Latin):
luit. & quẽ admodum uoluit appa¬
ruit. HIS QUI SIMUL ASCEN¬
DERANT CUEO DECALILCA
IN HICRUSALEM. EI cetera
Calua historia. uideamus intelle¬
gentiam. Calilaeanamq trans¬
migratio facta interp̃tatur. Hie¬
rusalem. uisio pacis. Illi enĩ cũ dño
degalilȩa ascedunt inhierusalem.
qui prius hic uitiorũ fomitẽ respu¬
entes. aduistutũ culmina transmi¬
grant. Illi scilicet cũ redemptore
nr̃o a passione ad resurrectionem
amoste aduitam. a paena adglo¬
riam. a corruptione ad incorrup¬
tionem transmigrabunt. & in hie¬
rusalem caelesti quandoq dm̃ lae¬
ti uidebunt. qui hoc modo uitis de¬
relictis. aduiftutũ celsitudinem
transierint . ET NOS UOBIS AD¬
UUNTIAMUS EA QUAEAD
PATRES NRÕS REPROMISSI¬
OFACTA EST
brchae enĩ dictũ .ẽ. Inte bene¬
dicentur uniuersae cognationes ter¬
ure. la cob autem. & benedicentur
inte & insemine tuo cunctae trib:
tenire. Quod apostolus exponens
ait. Nondixit inseminib sed in se¬

Expanded text:
luit, et quemadmodum voluit appaluit, et quemadmodum voluit apparuit. His qui simul ascenderunt cum eo de Galilaea in Hierusalem, etc. Salva historia videamus intelligentiam. Galilaea namque transmigratio facta interpretatur, Hierusalem visio pacis. Illi enim cum Domino de Galilaea ascendunt in Hierusalem, qui prius hic vitiorum fomitem respuentes, ad virtutum culmina transmigrant. Illi scilicet cum Redemptore nostro a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem transmigrabunt, et in Hierusalem coelesti quandoque Dominum laeti videbunt, quando vitiis derelictis ad virtutum celsitudinem transierint. Et nos vobis annuntiamus ea quae ad patres nostros repromissio facta est, etc. Abrahae enim dictum, est: In te benedicentur universae cognationes terrae. Jacob autem: Et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Quod Apostolus exponens ait: Non dixit in seminib