comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem expectat le̾atꝙ ex diuino
intuitu heat debitor int̃ biẽ¬
m tp̃s in suam rembuanu
ren̾sum ex die sacri oraculi nũ¬
andñ liceat ei creditori qui ia
creditori illatis quoꝵ ꝙͣtita¬
elapsum plenissie heat remr
creditor. itq domuo iam ĩreno¬
cibłem fc̃am Eo si quid minꝰ¬

Expanded text:
rem expetat habeatque ex divino intuitu habeat debitor intra biennii tempus in suam rem humanum reversum ex die sacri oraculi numerandum, et liceat ei, creditori qui iam eius creditori illatis, quorum quantitaelapsum, plenissime habeat rem creditor idemque dominus iam inrevocabilem factam. Sed si quidem min
Abbreviated transcription (Latin):
nus quid̃ ĩ debito amplius aut
inpignore fiat tt̃ ĩ laoc ꝙ tebitũ
excedit debitori omna uira inte
tia licentia dabit creditori sui scu¬
creditori debitoris ꝯpetentica¬
tela incum er ponenda offre ¶si
u̾o creditor postꝙͣ iure dm̃i hoc
possidet uent̾e ħ maliut liceat

Expanded text:
nus quidem in debito, amplius autem in pignore fiat, tunc in hoc quod debitum excedit debitori omnia iura intetas, licentia dabitur creditori seu docreditori debitoris cum competenti cautela in eum exponenda offerre. Sin vero creditor, postquam iure dominii hoc possideat, vendere hoc maluerit, liceat
Abbreviated transcription (Latin):
admitti neq̃ꝙͣ potes rõ desid̾iiu
tui iam nc postulantis tutela
cores er dolo nõ ⁊ eos quiob ne¬
głiam remoti sunt. in fames
fi manifestum est de minlitem¬

Expanded text:
admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam ores ex dolo, non etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est. S. VII
Abbreviated transcription (Latin):
torem datum ꝓhaius cum sine
dampno eristimatoms atute¬
la remonend̃ p̃tor det̾net q̃uere¬
cripto si in frautem ꝯuictus fu¬
erit. nõ suffragabit᷑. ut caue pꝰ¬

Expanded text:
torem datum probaveris, eum sine damno existimationis a tutela removendum praetor decernet. quae rescriptio, si in fraude convictus fuerit, non suffragabitur. P
Abbreviated transcription (Latin):
on oiun tutoꝵ par similio acã ẽ
sit. plib au̾t datis ex inquisit̾oe
edicti rẽ pupilli saluam fore de¬
dit in aministrato̾e pͥft̾i iamdu
Utor ꝯ satdatõe cum dare debint
omo pupilli alienare pot̾. postea¬
ꝙͣ nit io tutele adiministratoe e¬

Expanded text:
on omnium tutorum par similisque causa est. est, pluribus autem datis ex inquisitioneedicti rem pupilli salvam fore dedit, in administratione praeferri iam duutor, qui satisdationem, cum dare debuit,omnino ex bonis pupilli alienare potest. Posteaquam autem ad tutelae administrationem e
Abbreviated transcription (Latin):
cor q noĩe ĩ dempnitatẽ nobr
sũt. ⁊ id̾ pupilli lime h ł etatis
effecti.nõ ad ũ sus mrem suam
lunt. no ĩmito intempintate
ab bus pr̾aride sidabitis. quos:
q̃ ad mĩstratõm suo ꝑiculo pre¬
dem suscepisse ꝓponitis.
petitum frustra uobeam tem Ø
sum. ex ea obligone obstricta

Expanded text:
atem vobis sunt et idem pupilli legitimae aetatis effecti non adversus matrem suam lunt, non immerito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, quos et administrationem suo periculo pridem suscepisse proponitis. petitum frustra vobis eam teneri sum, ex ea obligatione obstricta
Abbreviated transcription (Latin):
o opetat. is cuius de ea re nocio ẽ.
estimabit. respice̾ aũ debes offi¬
cum in quo te ẽẽ tutorem dicis.
ne obeuiomoi petitõm eictõe
setuta ult p̃cii ꝙͣtitatem acͥtoris
hr̃dem pupillum cuum hoños¬

Expanded text:
ompetat, is cuius de ea re notio est aestimabit. Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris heredem pupillum tuum on
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ꝑtem boꝵ accepit. prata por¬
tõe eius tenet᷑ ꝙ si obpetũia
debitam fisco bo̾ eius occupata
sũt. mansit hic una cum fide¬
uissorib. ꝓpris creditorib ꝑ
obligatus.
benim dampnatus ⁊ post̾atr
moulgencia gen̾ali regressꝰ
ꝙͣꝙͣ locuplectior sit act̾oe tute¬
le ad ministͣre tib no tenet᷑.¬

Expanded text:
orum accepit, pro rata portione eius tenetur. quod si ob pecuniam debitam fisco bona eius occupata sunt, mansit una cum fideiussoribus propriis creditoribus obligatus. um damnatus et postea ex indulgentia generali regressus, quamquam locupletior sit, actione tutelae administratae tibi non tenet
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃torio clarissimis uiris tũc
amicis ⁊ principalib offit̾oꝵ
utrius ordis iuris ⁊ ꝓcessisset
oblatus ẽ eiulianus licumanꝰ
restituote ĩ integr̃̾. ꝓuncie tue
q̃ adiecit ut aut̾ sciis quid sit. ĩ
Integrũ restitue honorib et

Expanded text:
tis praetorio clarissimis viris, item amicis et principalibus officiorum et utriusque ordinis viris et processisset, oblatus est ei Iulianus LicinianuRestituo te in integrum provinciae tuae. et adiecit: ut autem scias, quid sit in integrum: honoribus et
Abbreviated transcription (Latin):
sine lib̾is mortuus sit boͣ eius
adfiscum ꝑueniant. si u̾o filii:¬
uł filie uł nepotes ex defunctũ
filus relicti erunt. dimidia ꝑte
turum Smaut erit soboleo curia¬
li ꝗ siea nec dii pcita ẽ integris u

Expanded text:
sine liberis mortuus sit, bona eius ad fiscum perveniant: si vero filii vel nepotes ex defunctis filiis relicti erunt, dimidia partturum. Sin autem erit suboles curiali, etsi ea necd
Abbreviated transcription (Latin):
ne quidrei prinate ꝯmodio ꝑ
gram at colludiũ. uł furto for¬
te subducat ⁊ plena descripto
ingeniuĩ ꝙ aut cultum sit. aut
tas sit locor quid ĩ edificus. ac pone¬
mancipiamp̃diis occupatis uł¬

Expanded text:
ne quid rei privatae commodis per gratiam atque conludium furto subducatur. Et plena describtio ingenium, quid aut cultum sit aut ae amoenitas sit locorum, quis aedificiis ac posmancipia in praediis occupatis
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb tribuit indulgencia prin¬
cipalis ꝓuiuli diuidant portoe.
ertepta sola maiestatis qͥone ꝙͣ¬
si quio siquis sacrilego aĩo assũ¬
psit. iuste penam ad suos post̾os¬

Expanded text:
ibus tribuit indulgentia principalis, pro virili dividant portione. Excepta sola maiestatis quaestione: quam si quis sacrilego animo adsumpserit, iuste poenam ad suos et
Abbreviated transcription (Latin):
b. ułeralus huius causis p¬
pupillo. uł ad ulto accedunt.
s si er̃neus debitor ex feñatici¬
a forsitan cautõne. uł alus siłi¬
b causis sołom fac̾e ⁊ se libare
desidat. tc̃ eium eand subtilita¬
tem obruari censemus.

Expanded text:
l aliis huiusmodi causis pupillo vel adulto accedunt: sed si extraneus debitor ex feneraticia forsitan cautione vel aliis similibus causis solutionem facere et se liberare desiderat: tunc enim eandem subtilitatem observari ce
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ cos qui ẜ loges iin bnt tu¬
tores. uł cur atores instituqͥdefe¬
sionem a ⁊ nom̃ cius. inħ̾ casu
apcius teclarantes. ne forte puta¬
u̾t tutoros uł cuatores gͣuam
sibim impomi allam decreiumꝰ
defensionem eos sb̃nt que nosa¬

Expanded text:
um leges ius habent tutores vel curatores constituere. Defensionem autem et nomen eius in hoc casu apertius declarantes, ne forte putaverint tutores vel curatores gravamen sibimet imponi, illam decernimus defensionem eos subire, quae non sa
Abbreviated transcription (Latin):
item uinũ ⁊ oleum ⁊ frum̃tũ
uł cuinscum spei sunt sine de¬
creto detrahere nisto preto. qd̾
ihus locis in quibꝰ uendito
celebratur. tunc tp̃ris noscit:
optin̾e. ⁊ que exuenditone ex¬
d̃ fructuum intelliguntiir pe¬
cumc cum alia pupillaꝵ.uład¬

Expanded text:
id est vinum et oleum et frumentum vel cuiuscumque speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obtinere, et quae ex venditione eorundem fructuum colliguntur pecuniae, cum alia pupill
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾ditate pr̃are. uł pupillo uł o
adulto nimime nolu̾it. ne ex
hac cã suaurra aliꝙ paciantur
p̃udicium. satis ei ĩminet pi¬
culum cutele. uł utilis negõru
ultus. ut pote exillius callidi¬
tate lesus litem ei ingerat sine
huius timore. actor ꝑt̾itus fi̾nt

Expanded text:
hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel utilis negotiorultus utpote ex illius tarditate laesus litem ei ingerat: sive huiusmodi timore perterritus auct
Abbreviated transcription (Latin):
diusus. nixdiut᷑mis. nixꝯtinu¬
us ⁊ stabłis ẽ. quo fc̃o int̾ceden¬
te sepe pecuma adich̾lum mi¬
noꝵ primonia deducunt᷑. itaq
uendõ tutoris nulla sit sine in¬
t̾positõe decreti erceptis hus d̾¬
tarat nestib que detrite nsu scu
cormpte ẜuando ẜuarino potu¬
erint animalia quo sr̃uatuay

Expanded text:
di usus vix diuturnus, vix continuus et stabilis est: quo facto saepe intercidente pecunia ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti, exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corruptae servando servari non potue
Abbreviated transcription (Latin):
uł curatores creant ex sua ofe¬
sione declarantes talem sb̃ue:
defensionem. ¶Ne au tales p¬
sone sine ꝓuisione debita relĩ¬
ncins ꝓtelentur. sc̃imus ꝯtin¬
uo id post recusat̾om defensio¬

Expanded text:
vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. Ne autem tales personae sine provisione debita relinutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensio
Abbreviated transcription (Latin):
tori cuca suas res p̾iudicium
puta. ut in ypothecis q aluon
aut gnalr̾ diffinitum post of¬
ficium depoĩtum om̃o actõno
quas tutor uł curator ex nc̃tita
cus remonemus. damuo igi
eis cum sũma fiducia res pui¬
pillor. ił adultor gub̃nare sci¬
tiuis ꝙ lex nr̃a eis sua nira in¬
mutilata resuat. anch̾ ex huio¬

Expanded text:
i circa suas res praeiudicium, puta in hypothecis et aliis autem generaliter definitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitus removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex hui
Abbreviated transcription (Latin):
negłiam dissolutam paciatur.:¬
cẽ disciplinam duriciam uł me¬
tiquasit. tt enm remota ẜuor
custodia ⁊ uita mĩoꝵ sepins ꝓ¬
tebat᷑: nec uodomumnentere
licet inq̃ defecit imor creuit ĩ¬

Expanded text:
ntia dissolutam esse patiatur disciplinam sive duritia vel inetiqua sit. Tunc enim remota servorum custodia, etiam vita minorum saepius prodebatur. Nec vero domum vendere liceat, in qua defec
Abbreviated transcription (Latin):
Ehuo que infunt ad mĩnist̃¬
tõnis atutore gesta. uł neglige̾¬
ignoras nõmłtum procinan fe¬
cunditatẽ lib̾oꝵ femims ad r̃r̾.
Itutores debita pupillana seude¬
poi̾ta reposcentes ad saf̾datomo
pelli nõ posse mamfestume cr¬

Expanded text:
 quae in fraudem administrationis a tutore gesta vel neglegenignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum Tutores debita pupillaria seu deposita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
pupillum tuum nec erariohone
decretum id dedandis eius ñ
sit int̾positum. Nam ioq atu¬
torib suĩ curatoribꝰ bonafite
erogatur pocius uistã ꝙͣ aliena
auc̾te firmatur.

Expanded text:
pupillum tuum necessario et ex honesdecretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a auct̃e hñtes. sñ decͤeto ros
quarum gub̾natõm gerunt cͣau¬
telalitis sosignare. ¶ꝯmem
aut̃ dubitatom ꝓdefensione pu¬
pillor uł adultor aliar ꝙ pͣr pe

Expanded text:
ritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum aliarumque pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ indomo retincant. nam bomi
ẜm fraudem fĩ ꝓhibebunt ma¬
li si res exig̾it sb q̃one poi̾ti pot̾¬
unt ꝓtere u̾itatem atꝙ ita oĩa
obsuabunt. ut nec inuent. niu̾
miniie. nec mutare. uł su̾trah̾e
aliquid tutor naleat ꝙ inueste
magariti geminis ⁊ uasculio

Expanded text:
 in domo retineantur; nam boni servi fraudem fieri, prohibebunt: mali si res exegerit, sub quaestione positi, poterunt prodere veritatem; atque ita omnia observabunt, ut nec inventarium minuere nec mutare vel subtrahere aliquid tutor valeat. Quod in veste, margaritis, gemmis et vasculis
Abbreviated transcription (Latin):
s quid qui testo uetitus est u¬
manumitti adlib̾tatem nõ pot
puenie. s inꝓpoito int̾est. utrũ¬
ne eos quos cum filio educatos
minist̾ium ⁊ usum filioꝵ nccu

Expanded text:
s quidem, qui testamento vetitus est manumitti, ad libertatem non potest pervenire. Sed in proposito interest, utrumne eos, quos cum filio educatos ministerium et usum filioru
Abbreviated transcription (Latin):
bent inꝑpetua uincula dampi¬
nator adlibtatem ꝓduci nõ po¬
sc. hii qui int tp̃ra pene libiq hr¬
des eẽ nissi sũt añ legatum fidis.
sunt. cape possunt. ꝙ̃ si pene sut

Expanded text:
cula damnatos ad libertatem produci non posse, hi, qui intra tempora poenae liberi et heredes esse iussi sunt aut legatum fideicosunt capere possunt. Quod si poenae
Abbreviated transcription (Latin):
Estituente sũt iurio clarissĩo
q̃s sub ĩpio zenonis diuine
memorie petaneis deputatas
arbitris nec nõ fitenussoꝵ niro
estimantib tñ aufe̾ndas cre¬
didit. ꝑte postioris subtilitas
pͥncipio ut q iam lib̾alitate.n¬
ñi numiins uniclarissum fi¬

Expanded text:
endae sunt clarissimis quas sub imperio Zenonis divae memoriae pedaneis deputatas arbitris nec non fideiussorum vires aestimantibus, tamen auferendas credidit parca posterioris subtilitas principis, ut iam liberalitate nostri numinis viri clarissimi fi
Abbreviated transcription (Latin):
tñmĩo anni ꝑ ꝙ̃tale pagunt of¬
fi̾n int̾ spectables sacri nr̃i ꝯ
sistorii comites diuine nr̃e
fenitatis manu puncti ꝯseq
solacium a postqm̃ tale scrip¬
tum deposũnt offm̾̃. si quid
filios ingenuos beant eos cla¬
rissimor notanioꝵ insi consor¬
tõ tribimoꝵ sacras solitas eiꝰ¬
epłas sine quadam suffragii
sołone p̾ceptos ⁊ siquis ꝑ sẽ¬
tenciam tue sb̃limitatis tue
monitus sr̃ agnito debito uł¬
fessom erpon̾e ꝑatus sit ea
nõ arbitrio delegato. s tunc u¬
tp̃ris fisci patronus uł alt̾ut̾
eoꝵ. s alt̾a adee̾ nõ possit. ꝑ mo¬
re tũ solito sub actoꝵ testifica¬
tõne intimari. ¶ Qucciens q̃
de nupcis quis sine dotalib
instrĩs eis mutuo ꝯ̾henciũ
matrimomum ammo cele¬
bratis sr̃ afft̃u suo lib̾is iam

Expanded text:
tummodo anni, per quem tale peragunt officium, inter spectabiles sacri nostri consistorii comites divina nostrae serenitatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras solitas epistulas sine quadam suffragii solutione percepturos. Et si quis per sententiam sublimitatis tuae monitus super agnito debito fessionem exponere paratus sit, eam non arbitro delegato, sed tunc temporis fisci patronis vel alterutri eorum, si alter adesse non possit, pro more tamen solito sub actorum testificatione intimari. Quotiensque de nuptiis quis sine dotalibus instrumentis mutuo contrahendi matrimonium animo celebratis super adfectu suo, liberis
Abbreviated transcription (Latin):
uł nec dumpcreatis łimno
allegatonb uti mali̾nt ea
apud eced ptpre fisci pr̾onoᷤ
uł alt̾utrum. ut dictum e̾ eoꝵ
gestis int̾nementibꝰ om̃dari
ita indel ut nr̃a cognite alle¬
gatones absentib ꝑsomo si
que ꝯpetent ẜuentur intac¬
mancipia sua lib̾tate donare
uolu̾ut. an̾ latos fisci pr̃o¬
nos ad easd̾̃lib̾tates pagend̾
ꝓpriam ad uocatõns uocem
accomoodare aliis mehomiꝰ¬

Expanded text:
 necdum procreatis, legitimis adlegationibus uti maluerit, eas apud eosdem pro tempore fisci patronos vel alterutrum, ut dictum est, eorum gestis intervenientibus commendari, ita videlicet, ut iuri cognitae adlegationes absentibus personis, si quae competunt, serventur intacmancipia sua libertate donare voluerint, antelatos fisci patronos ad easdem libertates peragendas propriam advocationis vocem accommodare. Aliis nihi
Abbreviated transcription (Latin):
deius singłio libris. aun feric¬
ta fenitatis nr̃e pententibus
nõ statim obiecuit int̾cfiessi¬
om legis p̾sñtis hiꝰ a̾t resti¬
quid temptet᷑ ꝯͣrium cã cum
nec in admĩstratores sublimi¬
ssime tue sedio s nõ intante
custodierint dispoi̾ta salutaui¬
a. ⁊ ut nõ tem̾entur ꝓspet̾int

Expanded text:
denis singuli libris auri ferieta serenitatis nostrae tendentibus non statim obiecerint intercessionem legis praesentis aut non restitquid temptetur contrarium: cum nec in administratores sublimissimae tuae sedis, si non intente custodierint disposita salutaria et, ut non temerentur, prospexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ui accusare nolu̾t. ꝓbatões hr̃e
debent. cum nec uius nec oqui¬
tatis rõ ꝑmittat. ut. alienor in¬
stroꝵ sic inspiciendor pot̾tas fĩ
debeat. actore c̃ no ꝓbantequi

Expanded text:
ui accusare volunt, probationes habere debent, cum neque iuris neque aequitatis ratio permittat, ut alienorum instrumentorum inspiciendorum potestas fieri debeat. actore enim non probante qui
Abbreviated transcription (Latin):
ones ad magratumł
cractomi annonarum
Asrres nĩses uł amplius no¬
minari debut. uł siqrimoma
coriusta uideat sme impe¬
dim̃to ĩ ab solucndi locum alii

Expanded text:
ones ad magistratum vel exactionem annonarum ante tres menses vel amplius nominari debent, ut, si querimonia eorum iusta videatur, sine impedimento in absolvendi locum alius
Abbreviated transcription (Latin):
bit arcere cũ larentio: ut possit a xp̃o cũ
laurentio coromari: Quis nolit ad horde
sultanero lanenti igrẽ: ut etcenũ gehẽ¬
pr auecamur etenlo ad martirĩ acendi¬
dui lũn nobis ꝑsecutoris dlamma
weste fidei tanẽ flama non deest us
Nõ ardemus corpore pro xp̃o sed ardemus
affectu Nõ subicit ꝑsetutor ignẽ: sed sugge¬
rit michi ignẽ desideriũ saluatoris quo succẽ¬
flãmarũ nõ sensit ĩcendiũ: et dũ xp̃i ardet
desiderio ꝑsecutoris pena nõ ardet In quãtũ
em̃ ĩ illo fidei ardor feruet: ĩ tantũ supplicii
inde ꝑsecutoris flãma torquet᷑:: sed salua¬
fidei tamẽ fortitudo nõ soluit: Corpo
ris detrumẽtũ sustinet: sed lucrũ salutis
plici pena cruciat᷑: ut mors ⁊ nõ desit ad
carbonũ ĩsuꝑ eũ ferrea trate diftentũ
lenta flamina consumeret. Lcẽ . mii¬
do flãma cita ĩterunerẽt hominẽ
quãdiu exurẽdo torqueret ⁊ ita ut cũ unũ
latus exustũ ꝑsetutor ceruereti aliud latꝰ

Expanded text:
Christo ardere cum Laurentio, ut possit a Christo cum Laurentio coronari? Quis nolit ad horam sustinere Laurentii ignem, ut aeternum gehencendiEtsi nobis persecutoris flamma est; fidei tamen flamma non deest. Non ardemus quidem corpore pro Christo, sed ardemus affectu: non subjicit mihi persecutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium Salvatoris. Esseflammarum non sentit incendia: et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii inde persecutoris flamma torquetur: sed divinus Salvafidei tamen fortitudo non solvitur: corporis quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis plici poena cruciatur, et mors ei non desit ad carbonum, insuper ferrea crate distentum lenta flamma consumeret, ut do cito interimeret hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus
Abbreviated transcription (Latin):
sor pumus filii dei ⁊ discipulus⁊ pascor hu¬
mami genetis petra ecelle clauinlarius.n¬
regni: amator dm̃ atq negator Lcõ. uniͣ¬
ic confitẽdo laudatus: p̾sumẽdo ela¬
tus negãdo lapsus lacrumãdo purifi-¬
tatus cõfessiõe probatus: passione coronatꝰ¬
ẽ Cui nomẽ ex oꝑe datur: titulus ex merito
potestatis ĩpoiit: Hic ĩ galatia ponto capa¬
docia bithinia asia atq ytalia enuãgeliũ
predicauit: atq harũ uirtutũ signis effulsit
Pendulo gressu mare feruidũ dalcauit: pre¬

Expanded text:
sor primus Filii Dei, et discipulus, et pastor humani gregis, Petra Ecclesiae, claviculariusregni, amator Domini, atque negator: confitendo laudatus, praesumendo elatus, negando lapsus, lacrymando purificatus, confitendo probatus, patiendo coronatus, cui nomen ex opere datur, titulus ex merito potestatis imponitur. 115. Hic in Galatia, Ponto, Cappadocia, Bithynia, Asia, atque Italia Evangelium praedicavit, atque harum virtutum signis effulsit. Pendulo gressu fervidum mare calcavit, prae
Abbreviated transcription (Latin):
nã fũdauit eccliam sub claudio cesa¬
re: cõtra eũdẽ symonẽ magũ romã pergit:
ibiq p̾ditãs euuãgeliũ: uigĩti ⁊ quĩq ãnis
euisdẽ urbis tenuit pontificatũ. Sexto autẽ
et tricesimo ãno post passionẽ dm̃i: a nero¬
ne cesare ĩ urbe roma deorsũ ut ip̃e uoluit
crucifixus ẽ Sicq post aplĩcũ meritũ: etiã
martirio ẽ coronatus Sepultus ẽ autem¬
rome ĩ uaticano secus uiã triũphale: tao
laꝑide ab urbe ad orientalẽ plagã De saie¬

Expanded text:
am fundavit, sub Claudio Caesare contra eumdem Simonem Magum Romam pergit, ibique praedicans Evangelium vigintiquinque annis, ejusdem urbis tenuit pontificatum. 117. Sexto autem et tricesimo anno post passionem Domini, a Nerone Caesare in urbe Roma deorsum, ut ipse voluit, crucifixus est. Sicque post apostolicum meritum, etiam martyrio coronatur. Sepultus Romae in Vaticano, secus viam Triumphalem, tertio lapide ab Urbe, ad orientalem plagam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
feat᷑ andree ortus uico bethsanida prouĩcia
galiles que ẽ uixta stagnũ genesareth
Nuiꝰ prima uocatio noĩs bariona: legis
Directa generatio ẽ ꝑetrus: ⁊ xp̃o ecclie fie¬
mamẽtũ ẽ Cephas: corporis xp̃i principatꝰ
et caput ẽ Symon iohãnis uirgnutatis
generitio ĩ corrupta sm cũ iuxta iohem ha

Expanded text:
rtus in vico Bethsaida provinciae Galilaeae, qui est juxta stagnum Genesareth, cujus prima vocatio nominis Bar-Jona, legis directa generatio est. Petrus in Christo Ecclesiae firmamentum est. Cephas corporis Christi principatus et caput est. Simon Joannis, virginitatis regeneratio incorrupta est. 114. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
dathena siĩ petu collo ei circũdart. Seddũ
Atallacib cleritis semel ⁊ bis alia tache¬
na furenti adhiberet᷑: nec quitquã remedii
prouenret ubi nichil erat uirtutis. tadem
pera perri cathena allata ẽ ⁊ collo furentis.
tertũtata Tut drabolas spuniãs et multũ

Expanded text:
cathena sancti Petri collo eius circumdaretur. Sed dum a fallacibus clericis semel et bis alia cathena furenti adhiberetur nec quicquam remedii proueniret ubi nichil erat uirtutis, tandem uera Petri cathena allata et collo furentis circumdata, dyabolus spumans et multum
Abbreviated transcription (Latin):
ma inquit hec demonũ est. Insidiant:
incautis capiunt nescientes. Captas
deuorant exsaturari q non queunt de¬
D
ace inter clericos restituta cum
iam regredi ad monasteriũ
cogitaret uiribus corporis ceꝑit repẽte
destitui. conuocatis q discipulis indi¬
cat se iam resolui. Tunc uero meror ⁊
luctus omnium uox una plangenci¬
um. cur nos pater descris aut cii nos
desolatos relinquis m̃adent enim gre-¬
gregem tuum lupi rapaces. Et quis
cos a morsib urĩs percusso pastore pro¬
hibebit. Stimus quidem desiderare te
christum sed salua tibi sunt tua p̾mia
nec dilata minuentur nostri pocius
miscrere quos deseris. Lectio tercia.¬
unc ille motus his fletibus
ut totus semper in domino
mĩe uisceribus affluebat lacrimasse
perhibetur. Conuersus qz ad domi-¬
num hac tantum flentibus uoce re¬
spondit. Domine si adhuc populo
tuo sum necessarius non retusolabo

Expanded text:
ma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt dedace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangenum: Cur nos, Pater, deseris, aut cui nos desolatos relinquis? Invadent enim gregem tuum lupi rapaces. Et quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso labo
Abbreviated transcription (Latin):
aplĩci princeps ordĩs ad arcem romaui
se ab ip̃o capite ꝑ totũ mũdi corpus effun¬
deret Cuiꝰ autẽ nationis hoĩes ĩ hac tunc
urbe nõ eẽnt ⁊ aut que usquã gens igno¬
raret qd̃ romia didicisset: Hic cõcultan¬
de philosophie opiniones ⁊ hic disoluẽde
erãt t̾rene sapiẽcie uanitates: hic confutã¬
dus demonũ cultus

Expanded text:
lici 323 ordinis, ad arcem Romani se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus
Abbreviated transcription (Latin):
tiali orbis exultacõe ueneranda
eñi sũt uiri ꝑ quos tibi eiuãgeliũ xp̃i ro¬
ma resplẽduit÷ et que etas magistra er¬
roris: facta es disciplina ueritatis Isti st̃
sã prẽs tui ueriq pastores⁊ qui te regnis
tuorũ fũdamẽta locata sũt Equib is qui
tibi nouiẽ dedit fraterna te cede fedauit
sci sũt qui te ĩ hãc glam̃ prouexe Lcõ.niͣ.

Expanded text:
trae urbis exsultatione veneranda enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uinctus mittitur: et ꝑbienmũ ĩ libera ma¬
nẽs custodia adu̾sus iudeos de aduentu
xpi cotidie disputa uit Sciendũ autẽ ĩ pri¬
rato nec ĩ tanta erũpente scelera quãta
de eo narrãt hystorie paulũ a nerone di¬
missũ: ut enuãgeliũ xp̃i ĩ occidẽtis quoq

Expanded text:
vinctus mittitur et biennium in Lisie remanens custodia, adversus Iudeos de adventu Christi quotidie disputavit. Sciendum autem in prirato, nec in tanta erumpente scelera, quanta de eo narrant historie; Paulum a Nerone dimissum, ut Evangelium Christi in occidentis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quã se tam fuisse securũ: qr sciret mi¬
sericordiã dei maxĩe ĩ tẽptacõib ad fu¬
ut pote latrocima exercẽs eẽt ĩdignus
Latro credidit prosecutusq martinũ
uie reddidit orãs ut prose dñm dep̾ca¬
retur Idẽq postea religiosã agere uitã
uisus ẽ adeo: ut hec que supra retulimꝰ

Expanded text:
quam se fuisse tam securum, quia sciret miquam se fuisse tam securum, quia sciret misericordiam Domini maxime in tentationibus adfuutpote latrocinia exercens, esset indignus;latro credidit, prosecutusque Martinum viae reddidit, orans ut pro se Dominum precaretur. Idemque postea religiosam agens vitam visus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aliã xp̃s pro milite suo debuit prestare
uictoriã quã ut sub actis sine sangiũe hos¬
tib inoreret᷑: nemo Exinde relicta milicia
sanctũ hylariũ pictanie tiuitatis episcopũ
adiit ⁊ cuiꝰ tũc ĩ dei reb spectata ⁊ cognita
Emptauit autẽ i dẽ hylaiis̃: ĩpoli¬
to diacoi officio sibi eũ artius ĩplicare
cõstriagi si id ei officiũ ĩponeret in quo
quidã locas ĩ uirie uideret. Itaq exortistã
eũ esse pͥcepit Quã ille ordinationẽ nõ
ꝑ soporẽ ut patriã parẽtesq quos adhuc
gẽtilitas detinebat religiosa sollicitu¬
dine uisitaret: ex uolũtate sc̃ hylariipro¬
fectus ẽ Mulusq abeo obstrictus precib
u̾sa passurũ qd̃ postea probauit euẽtus
eleuatã ĩ capite eiꝰ ubrasset: ittũ feriẽ¬
Qui cũ eũ ad remotiora traxisset: ꝓcũc¬
tari ab eo cepit quis nã eẽt respõdit xp̃i¬
anũ se ẽẽ Auerebat etiã ab ed an tĩe¬
ret ẽuc uero cõstãtissim e profitet᷑. nũ¬

Expanded text:
nim aliam pro milite suo Christus debuit praestare uictoriam, quam ut subactis sine sanguine hostibus nemo moreretur. Exinde relicta militia sanctum Hilarium Pictauae episcopum ciuitatis, cuius tunc in Dei rebus spectata et cognita emptauit autem idem Hilarius inposito diaconatus officio sibi eum artius inplicare constringi, si id ei officii imponeret, in quo quidam locus iniuriae uideretur: itaque exorcistam eum esse praecepit. quam ille ordinationem, ne per soporem, ut patriam parentesque, quos adhuc gentilitas detinebat, religiosa sollicitudine uisitaret, ex uoluntate sancti Hilari profectus est, multis ab eo obstrictus precibus uersa passurum: quod postea probauit euentus.eleuata in caput eius librasset ictum, ferienQui cum eum ad remotiora duxisset, percontari ab eo coepit quisnam esset; respondit, Christianum se esse. Quaerebat etiam ab eo, an timeret. Tum vero constantissime profitetur, num
Abbreviated transcription (Latin):
ad cesarẽ militaui tibi: patere nũc ut
militẽ deo ÷ donatiuũ tuũ pugnaturus
accipiat xp̃i ego miles sũ pugnare mi¬
eñ metu pugne que postera die erat futu¬
ra nõ religionis gr̃a detrectare miliciã¬
ĩquit ignauie ascribit᷑: nõ fidei: crasti¬
na die ante aciem ĩermis adstabo: et ĩ
noĩe dm̃i ihũ signo crutis nõ clipeo pro¬
tectus aut galea hostium cuneos pene¬
Etrudi ergo ĩ tustodiã iubetur fac¬
turus fidẽ dictis: ut iermis barbaris obi¬
ceret. Postera uero die hostes legatos de
pace miserũt: sua oĩa seseq dedẽtes ⁊on¬
de quis dubitet hãc uere beati uiri fuisse
litẽ suũ int hostiũ gladios potuisset ⁊ ta¬

Expanded text:
ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mieum metu pugnae, quae postera die erat futura, non religionis gratia detrectare militiainquit, ignauiae adscribitur, non fidei, crastina die ante aciem inermis adstabo et in nomine Domini Iesu, signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos peneetrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse litem suum licet inter hostium gladios et t
Abbreviated transcription (Latin):
crutifigẽdũ ⁊ignominiã passibnis timẽti¬
b discipulis nũciauerit illa glãm postu
lat truĩphantis; Hac ut reor excausa qͥa
post oĩa dixerat dñs ⁊ t̾cia die resurget pu¬
tauit eũ mulier post resurrectionẽ ilico re
p̾sencia cupit ĩmemor futurorũ lc̃. umͣ.
rore muliebri ⁊ pietatis affectu: nesciens
quid peteret. Nec mirũ si ista arguatur ĩpe¬
ritie cũ de petro dicat᷑ quãdo tria bult face¬
re tabernacula nesciẽs quid diceret Respõ¬
dit autẽih̃s dixit eis Nescitis quid petatis
Mlater postulat ⁊ sed dũs discipulis loqui¬
tur: ĩtelligẽs preces eiꝰ ex filioꝵ descen dere

Expanded text:
crucifigendum; et ignominiam 155 passionis timentibus discipulis annuntiaret, illa postulet gloriam triumphantis? hac, ut reor, ex causa, quia post omnia dixerat Dominus: et tertia die resurget, putavit eum mulier post resurrectionem illico regpraesentia cupit, immemor futurorum. rore muliebri, et pietatis affectu nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae, cum de Petro dicatur quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret . Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis. Mater postulat, et Dominus discipulis loquitur, intelligens preces ejus ex filiorum descendere
Abbreviated transcription (Latin):
bat cũ eẽt ãnorũ quĩdet̃ raptus cathe¬
natus satrametis militarib ĩplicatus
ẽ: unotãtũ seruo comite cõtentus cui
tamẽ uersa uice dñs seruiebat a deo ut
pleruiq ei ⁊ calciamẽta ip̃e detraheret
et ip̃e det̃geret: cibũq una caperẽt: hic
tamẽ sepius mñistraret Triennũ fere
ante baptismũ ĩ armis fuit: in teger
tamẽ ab hiis uiciis quib illud homi¬
num genus ĩplicari solet. Ic̃ .iiiͣ.¬
ulta illi curca cõmilitones beĩgin¬
tas mira caritas: paciẽcia uero atq
hũilitas ultra humanũ modũ Nam
frugalitatẽ ĩ eo laudare nõ ẽ necesse:
qua ita usus ẽ ut iã illo tẽpore nõ m¬
les sed monachus putaret: Quib reb
ita sibi om̃s cõmilitones suos denxe¬
rat ut eũ miro affectu henerarentur
Nec dũ tamẽ regeneratus ĩ xp̃o agebat
quẽdã bonis oꝑib baptismatis cãdida¬
tũ: assistere scilicet laborãtib openi
ferre miseris ÷ alere egẽtes: uestire nudos

Expanded text:
annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. triennium fere ante baptismum in armis fuit, integer tamen ab iis uitiis, quibus illud hominum genus iilli circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones suos devinxerat, ut eum miro affectu venerarentur. Nec dum tamen regeneratus in Christo, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos:
Abbreviated transcription (Latin):
Tãdẽ dni orauerũt: ut ostenderet eis
utrũ uellet. sepeliri ĩ illa parua ecclesio
la scĩ xp̃ofori que erat ĩ cimiterio remẽsi
ubi uulle scõꝵ reliquie quiescebãt Statĩ¬
q feretrũ leuissime sustulerũt: et ibi cor¬
pus sci remigii honorifice posuerũt rbi
cũ multa miracula cotidie fierẽt: am¬
pliauerũt ecclĩam Et facta cripta retro
altare cũ effossũ corpus uellẽt ibi repo¬
nere: mouere nõ potuerũt Cũq ĩ or̃o¬
nib ꝑuoctarẽt ⁊ media nocte om̃s pa¬
riter obdormissẽt: ĩ crastinũ scilicet ĩ¬
kalẽdis octobris ĩuenerũt sepulcrũ cũ
corpore scĩ remigii ĩ illã criptã retro al

Expanded text:
ti dominum orauerunt ut ostenderet eis utrum uellet sepeliri in illa parua ecclesia sancti Christophori, que erat in cimiterio Remensi, ubi multe sanctorum reliquie quiescebant. Statimque feretrum leuissime substulerunt et ibi corpus sancti Remigii honorifice posuerunt. Vbi cum multa miracula cotidie fierent, ampliauerunt ecclesiam. Et facta cripta retro altare, cum effossum corpus uellent ibi reponere, mouere non potuerunt. Cumque in orationibus pernoctarent et media nocte omnes pariter obdormissent, in crastinum, scilicet kal. octobris, inuenerunt sepulchrum cum corp
Abbreviated transcription (Latin):
petuo exilio condẽnauit Lc̃o .iiĩ.¬
Efunctus tãdẽ btũs remigius circa
pulturã uersus ecclĩam scõꝵ thymothei⁊
appollinaris secus ecclĩam bt̃i xp̃ofori ita
feretrũ grauari cepit qd̃ nullomodo ad¬

Expanded text:
petuo exilio condempnauit. Defunctus igitur sanctus Remigius, circa pulturam uersus ecclesiam sanctorum Thymothei et Apollinaris secus ecclesiam beati Christofori, ita feretrum grauari cepit quod nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
uãgeliũ legeret᷑: mirantes audiuimꝰ: sollẽp¬
intatẽ hodie celebramꝰ Quãta ẽ glã iudicis
si tanta ẽ pretonis Qualis ẽ uenturus in¬
biã: si talis ẽ qui preꝑat uiã : Natiuitatem
iohes de anicula sterili nascit᷑. xp̃s de iuuẽ¬
cula uirgine Iohãnẽ parit sterilitas xp̃m
ĩtegritas In natiuitate iohis etas congrua
nõ erat parentalis: ĩ natiuitate xp̃i cõplexus
nõ erat maritalis Ille angelo predicante
nũciatur: iste angelo nũciãte concipitur
õ creditur iohes nasciturus: Lc̃ .iiͣ.¬
et fit pater mutus Creditur xp̃s nasci¬
turus: et fide cõcipit᷑. Fit prius aduentus fidei
ĩ corde uirgĩs: et sequitur fetũditas in utero

Expanded text:
angelium legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? Qualis est venturus via, si talis est qui praeparat viam? NativitatemJoannes de anicula sterili, nascitur Christus de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate Christi complexus non exstitit maritalis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes nasciturus, et fit pater mutus: creditur Christus, et fide concipitur. Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero
Abbreviated transcription (Latin):
q de corꝑe eiꝰ unda lactis ĩ uestimẽta mi¬
litis exiliuit: et postea sanguis effluxit
tas ibi enicuit: ut mortaliũ ocli spendo¬
rem illũ sufferre ⁊ humana lingua nar¬
cũ uarrãtib miraretur: uenit paulus

Expanded text:
im de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxittus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem narcum amicis loqueretur, uenit Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qua deũ ex toto corde ex tota aĩa ex to¬
ta uirtute proximũ autẽ tãquã nosip̃os
diligere iubemur Et neutra harũ dilectio
sine altera ualet ẽẽ ꝑfecta quia nec deus
uere sine proximo: nec sine deo potest uere
proximꝰ amari Unde dñs toties int̾roga¬
to petro an se diligeret ⁊ illo respondẽte
qd̃ eũ ip̃o teste diligeret: adiũgebat per
singula ita cõcludẽs pasce oues meas:
siue pasce agnos meos ac si aꝑte diceret
Hec sola ⁊ uera probatio ẽ ĩtegri ĩ dnĩn
amoris: si erga frẽs studueris curã solli¬
citi extere laboris¬
uicũq enĩ fr̃i opus pietatis quod
Ualet ĩpendere negligit: minus
se conditorẽ diligere ostendit: cuiꝰ mã¬
datũ ĩ sustentãda proximi necessitate cõ¬
tẽpuit. Hec profecto caritas qm̃i sine diui¬
ne gr̃e ispiracõe minime possit haberi:
tacite quodã modo dñs ĩsinuat: quia pe¬
trũ de illa int̾rogãs symonẽ eũ iohãnis
qd nusquã alias cognominat Symon

Expanded text:
 Ms., Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laborisuicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis, quod nusquam a
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ: et cognoscit deũ Symon nãq obedi¬
ropterea ergo recte primus aplõrum
cũ de amore suo requirit: symon iohã
tis ostendat᷑ hoc qd̃ maiore pre ceteris obedien¬
tia dñi iussis obsequit᷑: qd̃ ardentiori illum
caritate ãplectitur: nõ humani meriti s mu¬
neris ẽẽ diuimi Unde ⁊ apls̃ paulus eadẽ gr̃a
cõfortatus aiebat: quia caritas dei diffusa ẽ

Expanded text:
t cognoscit Deum . Simon namque oberopterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joantis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffusa est
Abbreviated transcription (Latin):
illis cõiuicta⁊ sic una cathena miracu¬
lose facta ẽ: ac sic sẽꝑ una eadẽq fuisset
Unde papa ⁊ regina protinus decreuer̃t
⁊ut quod hominũ ĩdiscreta religio facie¬
faceret aplõꝵ principi petro Sic ex ini¬
quo prĩcipio: salubris cõflata ẽ religio

Expanded text:
illis coniuncta ita una cathena miraculose facta est ac si semper una eademque fuissent. Vnde papa cum regina protinus decreuerunt ut quid hominum indiscreta religio faciefaceret apostolorum principi Petro. Sic ex iniquo principio salubris est conflata religio
Abbreviated transcription (Latin):
sextilis mensis dictus ẽ augustus In
memoriã itaq ⁊ honorẽ illius uutorie ꝙͣ̃
prima die augusti habuit octouianus :
romam hac die sollẽpnizabãt usq ad tẽ¬
pus theodosiz iꝑatoris qui regnare cepit
huiꝰ theodosii uxor ualentiman:
ierosolimã ex poto ꝑrexit Cui cũ romane
gr̃a maiestatis plurimũ detulissẽt: int̾
alios quidã iudeus ei cathenas obtulit
quib subherode petrus apls̃ uinctus fuit
Redies ergo cũ uideret romanos sollẽpni
cogitado tractauit ut obseruãcia sic manẽt.
sed potior nõi militaret Nõ distulit autẽ¬

Expanded text:
sextilis mensis dictus est Augustus, memoriam itaque et honorem illius uictorie quam prima die augusti habuit Octauianus, omnes Romani hac die sollempnizabant usque ad tempus Theodosii imperatoris, qui cepit us Theodosii, uxor Valentiniani Iherosolimam ex uoto perrexit. Cui cum Romane gratia maiestatis plurimum detulissent, inter alios quidam Iudeus duas ei cathenas optulit, quibus sub Herode Petrus apostolus uinctus fuit. Rediens ergo cum uideret Romanos sollempnizcogitando tractauit ut obseruantia sic quidem staret, sed potiori nomini militaret; perrexitque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quẽdã cũ suo egroto ueuisse ⁊ roga¬
disse si aliquid posset sibi hoc primitus
p̾stitisset: et illũ dixisse uisitatũ se fuisse
sibiq ꝑ somnũ dictũ ẽẽ uoade ad augusti¬
nũ episcopũ ut eidẽ manũ ĩponat: et sal¬
nus erit Qed̾ dũ cõperisset facere nõ distu¬
lit: et illũ ĩfiruiũ cõtiuo dũs sariũ ab

Expanded text:
ntem quemdam cum suo aegroto venisse, et rogadisse, si aliquid in his posset, sibi hoc utique primitus praestitisset: et illum dixisse visitatum se fuisse, sibique per somnium dictum esse: Vade ad Augustinum episcopum, ut eidem manum imponat, et salvus erit. Quod dum comperisset, facere non distulit, et illum infirmum continuo Dominus sanum ab
Abbreviated transcription (Latin):
cetera uasa quib mẽse ĩferebatur cibi
testea uel lignen ⁊ marmores fuerunt
nõ necessitatis ĩopia sed propositorolu¬
tatio Sed  hospitalitatẽ sẽꝑ exhibut.
et ĩ ip̃a mensa magis lectionẽ uel dispu
Ontra pestilẽciã autẽ hũane cõsue¬
tudimis: ĩ ea scriptũ ita habebat
uisquis amat dictis absentũ rodere uitã.
hãc mensã ĩdigna nouerit ẽẽ su Etudeo:
sese abstinere debere admonebat Nam et
quosdã familia rissimos coepiscopos illiꝰ
scripture oblitos ⁊ cõtra eã loquẽtes tam
aspere aliquãdo rep̾hendit cõmotus.: ut
diceret aut delendos ẽe illos de mensa ber¬
sus aut se de media refectõne ad siui sueri¬
culũ surrecturũ Sd̾ ego ⁊ alii qui illi men¬
se interfuimus: experti sumus ⁊co. u¬

Expanded text:
caetera vasa quibus mensae inferebantur cibi, vel testea, vel lignea, vel marmorea fuerunt: non tamen necessitatis inopia, sed proposito voluntatis. Sed et hospitalitatem semper exhibuit. Et in ipsa mensa magis lectionem vel disput. Et contra pestilentiam humanae consuetudinis in ea scriptum ita habebat: Quisquis amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. Et ideo sese abstinere debere admonebat. Nam et quosdam suos familiarissimos coepiscopos illius scripturae oblitos, et contra eam loquentes, tam aspere aliquando reprehendit, commotus ut diceret, aut delendos esse illos de mensa versus, aut se de media refectione ad suum cubiculum surrecturum. Quod ego et alii, qui illi mensae interfuimus, experti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq ĩ hiis recognouit aliter quã se ha-¬
bet eccliastica regula a se fuisse dictata et
scripta cũ adhuc ecc̃asticũ usũ minus sciret
minusq sapuisset: a semetip̃o et reprehen¬
sa et correcta sunt. Lectio sexta
uo autẽ cõscripsit uolumña: quoꝵ
ẽ titulus de recessione librorũ Prereptos
etiã sibi quosdã libros ante diligẽtiorem
emẽdacõem a nõnullis frĩb cõquerebat᷑::
licet eos postinodũ emẽdasset. Imꝑfecta
ẽtiã quedã libroꝵ suoꝵ preuẽtus morte de¬

Expanded text:
quaecumque in his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse dictata et scripta, cum adhuc ecclesiasticum usum minus sciret, minusque sapuisset, a semetipso et reprehensa et correcta sunt. Unde etiam uo conscripsit volumina, quorum est titulus, De recensione librorum. Praereptos etiam sibi quosdam libros ante diligentiorem emendationem a nonnullis fratribus conquerebatur, licet eos postmodum emendasset. Imperfecta etiam quaedam suorum librorum praeventus morte de
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dehbuisse ut hiuo ep̃o suo ordiuaret᷑. et
dixit ⁊ scripsit propt̃ cõsilii uniu̾salis uetitũ
qd̾ iã ordinatus didicit: nec qd̾ sibi factũ
ee doluit alii fieri boluit ronde enã sategit:
ut ĩ cõciliis cõstitueret᷑: ep̃oꝵ ab ordinatori¬
b debere ordinãdis uel ordinatis oĩum sta

Expanded text:
non debuisse, ut vivo suo episcopo ordinaretur, et dixit, et scripsit , propter concilii universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab ordinatoribus deberi ordi
Abbreviated transcription (Latin):
et cõmissis nobis qualit subsist̾e ualeant
prouidere Cõtẽplatiua uero uita ẽ: cari¬
tatẽ quidẽ dei ⁊ proxim mẽte retinere
sed ab exteriori actione quiescere⁊ soli de¬
siderio cõditoris ĩ herere: ut iã agere libe¬
at sed calcatis curis oĩb ad uidẽdã faciẽ
sui treatoris animꝰ ĩ ardescat: ita ut iã
nouerit carnis corruptibilis pondus cũ
merore portare totisq desideriis appetere
illis pͥmidicis angloꝵ choris intesse:
adunsceri ciuib celestib: de eterna ĩ cõ¬
spectu dei ĩ corruptiõe gaude Ic̃.uii.

Expanded text:
liter subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei proximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
ue iste dũo dilecte sorores: duas
uitas spuales quib ĩ p̾senti scã exercet᷑.
ettlia designãt ⁊ martha quidẽ actualẽ
qua proxĩo ĩ caritate sociamur: maria
peto cõtẽplatiuã qua ĩ dei amore suspi¬
ramꝰ actiua em̃ uita ẽ: panẽ esurienti
tribuere ubo sapie nescietẽ docere errantẽ

Expanded text:
e istae Domino dilectae sorores duas vitas spiritales quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribuere,
Abbreviated transcription (Latin):
crũ ergo dm̃ cũ uoluisset accedere t̾ritus
rediit: sed tamẽ ligni salutaris partẽ
solis quadrigã ⁊ lune ⁊stellarũ ymagi¬
nes colloquauerat ⁊ atq ꝑ octultas fistu¬
las aque meatus adduxerat: ut quasi
loco sedẽ sibi parauerat ÷ atq iuxta sequa¬
si collegã crucẽ dñicã posuerat: filioq
tra dito regno ip̃e i fano huiuscemodi re¬
¶ sidebat
llo tẽpore eraclius arcẽ tenebat Lcõ .iiiͣ.¬
ĩperii ⁊ uir armis strenuus lĩgua exudi¬

Expanded text:
crum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua erudi
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur Et bene modius dicit᷑: sine propt̃
retributionẽ mẽsure qr ea quisq recipit
que gess̾it ĩ corpore ut illic ĩquit aplũs
recipiat unusquisq que gessit ĩ corpore
ut tãquã de hoc modio corporis alio loco
dicit᷑. ĩ qua emĩ mẽsura iẽsi fueritis re
meciet᷑: uobis ÷ siue qũĩ tẽporalia bona
que corꝑe ꝑagũtur certa dierũ mnensura
ĩthoant᷑: ⁊ trãseut: quã fortassis signifi¬
cat modius Eterna uero ⁊ spiritalia nul¬
lo tali fine cohercẽtur. Nõ em̃ ad mẽsucã
dat deus spiritũ

Expanded text:
tiatur? Et bene modius dicitur, sive propter tiatur? Et bene modius dicitur, sive propter retributionem mensurae, quia ea quisque recipit quae gessit in corpore, ut illic, inquit Apostolus, recipiat unusquisque quae gessit in corpore : et tanquam de hoc modio corporis alio loco dicitur, In qua enim mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis : sive quoniam temporalia bona, quae in corpore peraguntur, certa dierum mensura et inchoantur et transeunt, quam fortasse significat modius; aeterna vero et spiritualia nullo tali fine coercentur: Non enim ad mensuram dat Deus spiritum