comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maphora ocłos: in terrã utrũq genu fixit:
& collũ tetendit. Spiculator uero brachiũ
eius abscidit. Quod cũ a corpore p̃cisũ fu¬
isset: nomen iħu xp̃i dñi hebraice clara uo¬
rapere: ñ cõparuit. Tanta etiã lucis ĩmensitas
& odoris suauitas in mom̃to illius decollatio¬
nis celitus ibi emicuit: ut mortaliũ oculi
splendorẽ illũ sufferre. & humana lingua

Expanded text:
mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator vero cum ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomen Jesu Christi Hebraice clara voon comparuit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua
Abbreviated transcription (Latin):
adeo illi ẽ amicicia copulatus. uidens in eo
diuinã scientiã: ut se a colloquio illiꝰ uix
temꝑare posset. quatinꝰ si ore ad os ulũ allo¬
qui ñ ualeret: freq̃ntib datis & acceptis epłis.
ipsiꝰ dulcedine & amicali colloquio atꝙ consi¬
lio frueret᷑. Et sic eius doctrina agente sp̃u
magister cesaris corã eo relegit: & in cunctis
admirabilẽ reddidit. Senatus etiã de illo
perã in cȩnaculo editiori turbas alloqueretur

Expanded text:
adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu magister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo peram in coenaculo editiori turbas erudiret, Pat
Abbreviated transcription (Latin):
nonã ianiuis clausis: stetitq ante cȩsarẽ. &
ait. Cȩsar ecce ego paulus regis ęterni & in¬
uicti miles. Uel nunc crede quia ñ sum
mortuus: sed uiuo deo meo. Tibi autẽ mi¬
iniuste. Et hȩc dicens: repente disparuit.
Nero siquidẽ his auditis: ultra quã dici
possit timore ꝑterritus. & uelut amens
effectus. ignorabat quid agere potuisset.
Suadentib uero amicis: iussit patroclũ
ac barnabã & eos qui uincti erant cũ illis

Expanded text:
nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi autem,effudisti. » Haec dicens, repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effectus, ignorabat quid agore potuisset. Tandem suadentibus amicis, jussit solvi Patroclum et Barnabam, aliosq
Abbreviated transcription (Latin):
qui inter ungulas animũ donauit inuictũ.
Mon slexit flãma tortoris cor eius. non nier¬
sit aqua maris corpꝰ eius. Sed in his & huius¬
modi omnib: nichil ẽ aliud. nisi quod pre¬
ciosa ẽ. semꝑ in conspectu dñi mors sc̃oꝵ eiꝰ:¬

Expanded text:
qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamma tortoris cor eius, non mersit aqua maris corpus eius, sed in his omnibus nihil est aliud nisi quod pretiosa est in conspectu domini mors sanctorum ei
Abbreviated transcription (Latin):
parte altaris: ubi quondã pontificalis
cathedrȩ fungebat᷑ officio. nobilẽ terrȩ
condentes thesaurũ. In quo loco ꝑ ali¬
quod iacuit tempꝰ: quoadusq dño re-¬
uelante ad locũ ubi nunc fulget eiꝰ me¬
moria ẽ a uiris sc̃is autb̃to & audomaro

Expanded text:
parte altaris, ubi quondam pontificalis parte altaris, ubi quondam pontificalis cathedrae fungebatur officio, nobilem terrae abscondentes thesaurum. In quo loco per aliquod jacuit tempus, quousque Domino revelante ad locum, ubi nunc fulget ejus memoria, est a viris sanctis Autberto et Audomaro
Abbreviated transcription (Latin):
obsitus foret accessibilis popło. Dũ talia
inter se quererent᷑. uenerabilis uir scopi¬
lio doctus uirtute precũ. ad solita sibi
credidit arma currendũ: ut uidelicet
oratio fidei optineret. quod multa ho¬
minũ manus uirib nequiuisset. Unde
cunctos hortans ad precẽ. ipse prior illa¬
crimans suꝑ corpꝰ sacratissimũ incũbens
orationi: in hanc uocẽ merore cordis affec-¬
tus erupit. Heu michi inquit o beatis¬
sime pater. quid uis ut faciã: qm̃ & dies
in uesꝑum se declinat. & om̃s qui ad tu¬
as exequias conuenerant. ad ꝓpria iam re-¬
meare festinant: Permitte obsecro te
ꝑferri ad locũ: qui tibi filioꝵs cura p̃pa¬
ratus existit. Et his dictis: accipientes
capulũ in quo scĩ uiri corpꝰ iacebat exa¬
nime: nullũ onus sentientes. portauert̃
eũ subiectis humeris. cũ alacritate ani-¬
mi ad sepulturȩ locũ. Sepelieruntq eũ
tricis semꝑ uirginis mariȩ. in dextera

Expanded text:
obsitus, foret accessibilis populo. XXI. Dum talia obsitus, foret accessibilis populo. XXI. Dum talia inter se quererentur, venerabilis vir Scopilio, doctus virtute precum, ad solita sibi credidit arma currendum: ut videlicet oratio fidei obtineret, quod multa hominum manus viribus nequivisset. Unde cunctos hortans ad precem, ipse prior illacrymans, super corpus sacratissimum incumbens orationi, in hanc vocem, moerore cordis affectus, erupit: Heu mihi, inquit, o beatissime Pater! quid vis, ut faciam, quoniam et dies in vesperum declinat, et omnes qui ad tuas exsequias convenerunt, ad propria jam remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum, qui tibi filiorum cura praeparatus existit. Et his dictis, accipientes capulum, in quo sancti viri corpus jacebat exanime, nullum onus sentientes, portaverunt eum subjectis humeris cum alacritate animi ad sepulturae locum. Sepelieruntque eum tricis semper virginis Mariae, in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
tarius fuerat sermonũ scĩ dei. si aliquid
de sua eũ testari sepultura memoraret:
timentes ne forte illis hoc ideo accidisset.
quia intra murũ eiusde ciuitatis illũ
sepeliri disponebant. Quib ille res-¬
pondit sepiꝰ eũ se audisse dicentẽ. qd̾ nul
lus intra muros ciuitatis sepeliri debu¬
isset: quia om̃is ciuitas locus debet eẽ
uiuoꝵ ñ mortuors. Ut olebant si quidẽ
illũ in eccłia beatȩ semꝑ uirginis mariȩ.
ubi sede pontificali p̃sederat tumulari:
ipse uero sepulturȩ suȩ locũ in oratorio
quod pauꝑe sũptu id ẽ ligneis tabulis ꝓp¬
ter lictus crientionis fluuioli edificaue¬
rat fieri disposuisse cognoscit᷑. Q. d̾ licet
ipse ꝓ humilitate qua semꝑ usus ẽ fieri
uoluisset: om̃s tam̃ qui aderant atcen¬
dentes meritoꝵs eiꝰ insignia. indignũ du-¬
cebant tanti uiri corpus in loco humili
debere sepeliri: presertĩ cũ nec locus ipse
habilis eẽt tanto monum̃to. nec palude

Expanded text:
tarius fuerat sermonum sancti Dei, si aliquid tarius fuerat sermonum sancti Dei, si aliquid de sua eum testare sepultura memoraret: timentes, ne forte illis hoc ideo accidisset, quia intra murum eiusdem civitatis illum sepelire disponebant. Quibus ille respondit, saepius eum audire dicentes muros civitatis sepeliri debuisset: quia omnis civitas locus debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidem illum in ecclesia beatae semper virginis Mariae, ubi sedi pontificali praesederat, tumulari. Ipse vero sepulturae suae locum in oratorio, quod paupere sumptu, 171 id est, ligneis tabulis, prope littus Crientionis fluvioli aedificaverat, fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate, qua semper usus est, fieri voluisset; omnes tamen qui aderant, attendentes meritorum ejus insignia, indignum ducebant tanti viri corpus in loco humili debere sepeliri: praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento, nec, palude
Abbreviated transcription (Latin):
admonitiones. & extrema caritatis uer¬
ba sacroscõ corporis & sanguinis xp̃i con¬
firmatus uiatico: int̾ manus lacriman¬
tiũ sp̃m emisit. O dies sco letissima sa¬
cerdoti: sed cuncto mestissima popło.
quẽ tantus subito corporali uita dese¬
ruit pastor: quẽ tam̃ spiritali nunquã
deserit intercessione: si sacrȩ illiꝰ admo¬
nitionis uerba. & ꝓbatissimȩ uitȩ uesti¬
gia sequi ñ desistit. Conuenerunt ita¬
q ad ultimas uenerandi uiri exequias.
clerus & popłs copiosus: aliarũq eccłia¬
rũ sacerdotes. prb̃ri. & diaconi Sed mi¬
rũ int̾ lacrimantiũ uoces in terra: psal¬
lentiũ ut fert᷑ a quibusdã religiosis ui-¬
ris cętus audiebant᷑ in cęlo. Et dũ dig
no honoris officio feretrũ in quo iacebat
corpꝰ paratũ staret in medio: sed acce¬
dentes mouere illud ñ ualebant. Qͥd
uero agerent ãbigebant: quo se uerte¬
rent nesciebant. S ciscitabant᷑ a scopili¬

Expanded text:
admonitiones et extrema caritatis ueradmonitiones et extrema caritatis uerba sacrosancto corporis et sanguinis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spiritum emisit. O dies sancto laetissima sacerdoti sed cuncto maestissima populo quem tantus subito corporali uita deseruit pastor, quem tamen spiritali numquam deserit intercessione si sacrae illius admonitionis uerba et probatissimae uitae uestigia sequi non desistit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerandi uiri exsequia clerus et populus copiosus aliarumque ecclesiarum sacerdotes, praesbiteri et diaconi. Sed mirum, inter lacrimantium uoces in terra psallentium ut fertur a quibusdam religiosis uiris cno honoris officio feretrum, in quo iacebat corpus, paratum staret in medio, sed accedentes movere eum non valebant, – quid vero agerent, ambigebant; quo se verterent, nesciebant, – sciscitabantur a Scopili
Abbreviated transcription (Latin):
tis gaudebant. in scĩtate xp̃ianȩ religio¬
nis lȩtati sunt. Postquã uero pius p̃di¬
cator & sc̃s dei sacerdos meritis maturus
& annis p̾̃mia sui laboris deo dispensan¬
te acciꝑe debuit. in eadẽ atrebata ciuita¬
te ualidȩ infirmitatis febre correctus ẽ:
diuina p̃uidente miscd̃ia. ut ubi pluri.¬
mũ in dei sudauit seruitio. inde ad pal¬
mã ȩternȩ beatitudinis ꝑueniret: & int̾
carissimoꝵs manus filioꝵ. animã suo red¬
deret creatori. At uero sui obitũ famuli
ds̃ designaret. uisa ẽ nocte quadã clarissi¬
mȩ colũpna lucis. aculmine domus in
qua sc̃s iacebat sacerdos: usq ad sũmũ
cęli horarũ ferme spacio duarũ stare fa¬
stigiũ. Q uod cũ uiro dei diceret᷑: intel¬
lexit statĩ hoc signũ suũ demonstrare
obitũ. Uocauit suos ad se filios: ut eors
precib suã fideli conditori cõmendaret
ammã. Et post dulces paternȩ pietatis

Expanded text:
tis gaudebant, in sanctitate christianae religiotis gaudebant, in sanctitate christianae religionis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis perueniret et inter carissimorum manus filiorum animam suo redderet creatori. Vt uero sui obitum famuli Deus designaret, uisa est nocte quadam clarissimae columna lucis a culmine domus in qua sanctus iacebat sacerdos, usque ad summum caeli horarum ferme spatio duarum stare fastigium. Quod cum uiro Dei diceretur, intellexit statim hoc signum suum demonstrare obitum. Vocauit suos ad se filios ut eorum precibus suam fideli conditori commendaret animam. Et post dulces paternae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
exerat gͥ p̃fatus dei sacerdos eccłiam
xp̃i diuina auxiliante grã annis cir¬
citer quadraginta sub magna ȩuangłicȩ
p̃dicationis deuotione. sub magno pieta
tis amore: ac ꝑ id tẽporis multitudinẽ
popłi catholico doginate. ad xp̃ianȩ fid̾i
conuertit scĩtatẽ. Ciaruit ubiq diuinȩ
cognitio legis: sc̃issimũ xp̃i nomen cuncto¬
rũ audiebat᷑ in ore. Floruit in morib:
castissimȩ uitȩ honestas. Ardebat in pe-¬
ctorib singłors: cęlestis patriȩ amor. Po¬
puluᷤ statutis dieb ad eccłiam concur¬
rebat: festa cũ magno gaudio nr̃i sal¬
uatoris oportunis celebrabant᷑ diebus.
Elemosinȩ circa domos uberrimȩ pau¬
perib disꝑtiebant᷑: uerbũ dei cotidie
ꝑ loca singła popłis p̃dicabat᷑. Hymni-¬
dicas laudes deo horis canonicis clerus
cantabat in eccłiis. B eatũ dixerunt po¬
płm cui hȩc sunt: beatus popls cuiꝰ est
dñs ds̃ eors. Om̃s enĩ in pulchritudine
pacis quiescebant: in agnitione uerita¬

Expanded text:
exerat igitur praefatus Dei sacerdos Ecclesiam Christi, divina auxiliante gratia, annis circiter quadraginta, sub magna evanlicae praedicationis devotione, sub magno pietatis amore, ac per id temporis multitudinem populi catholico dogmate ad christianae fidei conuertit sanctitatem. Claruit ubique diuinae cognitio legis, sanctissimum Christi nomen cunctorum audiebatur in ore. Floruit in moribus castissimae uitae honestas, ardebat in pectoribus singulorum caelestis patriae amor. Populus statutis diebus ad ecclesiam concurrebat. Festa cum magno gaudio Nostri Saluatoris oportunis celebrabantur diebus. Elimosinae circa domos uberrime pauperibus dispertiebantur. Verbum Dei cotidie per loca singula populis praedicabatur; hymnicas laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis. «Beatum dixerunt populum, cui haec sunt: beatus populus cuius est Dominus Deus eorum». Omnes enim in pulchritudine pacis quiescebant, in agnitione uerita
Abbreviated transcription (Latin):
die sacrificium corporis sacri. &
lebrationis sumpsit inicium: hac
die in toto orbe sc̃m chrisma con
ficitur. hac etiam die penitentib
ꝑ indulgentiam subuenitur. discor¬
des ad concordiam hac die rede¬
unt: pacificantur irati. dant in¬
dulgentiam pͥncipes criminosis: ser¬
uis malis indulgent domini: iu¬
dices etiam latronibr parcunt pa¬
tescunt carceres. in toto orbe hac
die ad leticiam festiuitatis exeunt.
qui se clauserant pro austeritate
ridendo forte aut irascendo. aut

Expanded text:
die sacrificium corporis sacri, etlebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sacrum chrisma coficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem ridendo forte, aut irascendo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
lem sacrã. & pragmaticũ constitu¬
tum decernimꝰ disponendũ: atq
ꝑmanendũ. Unde congruũ ꝑspęxi¬
mꝰ. nr̃m imꝑiũ & regni potestatẽ.
orientalib transferri ac transmu¬
tari regionib: & in bizantiȩ ꝓuin¬
tia. in optimo loco. nomini nr̃o
ciuitatẽ edificari: & nr̃m illic con¬
stitui imꝑiũ. Qm̃ ubi pͥncipatus
sacerdotũ. & xp̃ianȩ religionis ca¬
put ab imꝑatore cęlesti constitutũ
est: iustũ non est. ut illic imꝑator
t̾renus. habeat potestatẽ. Hȩc uero
omĩa. quȩ ꝑ hanc nr̃am imꝑialem
sacram. & ꝑ alia diualia decreta sta¬
tuimꝰ atq confirmauimꝰ: usq in
finem mundi. illibata & inconcus-¬
sa. ꝑmanenda decernimꝰ. Unde co¬
ram do uiuo. qui nos regnare p̃¬
cepit. & coram terribili eius iu-¬
dicio. obtestam᷑ ꝑ hoc nr̃m imꝑi¬
ale constitutũ: om̃s nr̃os successo¬
res imꝑatores: uł cunctos optima¬
tes. satrapẽs. etiã amplissimũ se-¬

Expanded text:
lem sacram et pragmaticum constitulem sacram et pragmaticum constitutum decernimus disponendum, atque mansurum. Unde congruum prospeximus nostrum imperium, et regni potestatem orientalibus transferri et transmutari regionibus, et in Bizantiae provinciae, in optimo loco, nomini nostro civitatem aedificari, et nostrum illic constitui imperium, quoniam ubi principatus sacerdotum et Christianae religionis caput, ab imperatore coelesti constitutum est, justum non est ut illic imperator terrenus habeat potestatem; haec vero omnia quae per hanc nostram imperialem sacram, et per alia divalia decreta statuimus atque confirmavimus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanenda decernimus. Unde coram Deo vivo, qui nos regnare praecepit, et coram terribili ejus judicio obtestamur, per hoc nostrum imperiale constitutum, omnes nostros successores, imperatores, vel cunctos optimates, satrapas etiam amplissimum se
Abbreviated transcription (Latin):
diadema. uidelicet coronam qͣm
ex capite nr̃o illi concessimꝰ. ex au¬
ro purissimo & gẽmis p̃ciosis. uti
debeant: & eoꝵ capite. ad laudẽ
di. pro honore beati petri gestare.
Ipse uero beatissimꝰ papa. suꝑ co¬
ronã clericatꝰ qͣm gerit ad głam
beati petri: omino. ipsa ex auro ñ
est passus. uti corona. Frigiũ uero.
candido nitore splendidã. resur-¬
rectionẽ dñicã designans: eius sa-¬
cratissimo uertici. manib nr̃is im¬
posuimꝰ. & tenentes frenũ equi ip-
entes eodem frigio. om̃s eiꝰ succes¬
sores. singulariter utiin processi¬
onib. ad imitationẽ imꝑii nr̃i.
Unde ut non pontificalis apex
uilescat. sed magis ampliꝰ quam
terreni imꝑii dignitas. & glȩ potentia
decoret᷑: ecce tam palaciũ nr̃m. ut p̃¬
co beatissimo siluestrouniuersali
papȩ contͣdentes atq relinquen¬
tes: ipsius. uł successorũ eiꝰ pontifi¬
cum potestati & ditioni. firma im¬
ꝑiali censura. ꝑ hanc nr̃am diua¬

Expanded text:
diademate, videlicet corona, quam diademate, videlicet corona, quam ex capite nostro illi concessimus, ex auro purissimo et geminis pretiosis uti debeant, et in capite ad laudem Dei pro honore beati Petri gestare. Ipse vero beatissimus papa super coronam clericatus, quam gerit ad gloriam beati Petri, omnino ipsa ex auro non est passus uti corona; phrygium autem candido nitore, splendidam resurrectionem Dominicam designatis, ejus sacratissimo vertici manibus nposuimus, et tenentes frenum equi ipsientes, eodem phrygio omnes successores ejus singulariter uti in processionibus, admirationem imperii nostri. Unde ut non pontificalis apex vilescat, sed magis amplius quam terreni imperii dignitas et gloria potentiae decoretur. Ecce tam palatium nostrum ut prnostro Sylvestro universali papae contradentes, atque relinquentes ei vel successoribus ipsius pontificum potestati et ditioni firma imperiali censura per hanc nostram diva
Abbreviated transcription (Latin):
est patricios. atq consules effici. nec
non & ceteris dignitatib imꝑiali¬
b. eos ꝓmulgantib decorari. Et
sicut imꝑialis militia: ita & clero
mus. Et quẽ admodũ imꝑialis po¬
tentia. officiis diuersis. cubiculari
ut amplissime. pontificale decus
p̃fulgeat: decernimꝰ & hoc. ut cle¬
pulis ex lintheaminib. id est can¬
didissimo colore decorari equos.¬
& ita equitari. Et sicut nr̃ sena¬
tus caltiamentis utit᷑ cumudonibꝰ
id est candiclo lintheamine illu¬
strari: ut sicut celestia ita & cerrena
decorent᷑. Pro om̃ibr autẽ. licentiã
tribuimꝰ ipsi patri nr̃o siluestro.
catholica. & aplica ȩccłia. ex nr̃o
inclito. quẽ placatus propͥo con¬
silio clericare uoluerit: & in nu¬
mero religiosoꝵ clericoꝵ connu¬
merare: nullũ ex om̃ib p̃sumen¬
tem suꝑbe agere. Decreuimꝰ itaq
& hoc. ut isdẽ uenerabilis pater
nr̃ siluester: sũmus pontifex uel
om̃s eius successores pontifices.

Expanded text:
est patricios atque consules effici, nec est patricios atque consules effici, nec non et ceteris dignitatibus imperialibus eos promulgamus decorari. Et sicut imperialis militia ornatur, ita mus. Et quemadmodum imperialis potentia officiis diversis, cubiculariout amplissime pontificale decus praefulgeat, decernimus et hoc, cleipulis et linteaminibus, id est candidissimo coloreet ita equitare, et sicut noster senatus calciamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine, illustrari; ut sicut celestia ita et terrena decorentur. Prae omnibus autem licentiam tissimo Patri nostro, Silvestro ucatholica et apostolica Ecclesia, ex nostro indicto, ut quem placatus proprio consilio clericali voluerit, et in numero religiosorum clericorum connumerare, nullum ex omnibus praesumentem superbe agere. Decrevimus itaque et hoc, ut idem venerabilis pater noster Silvester summus pontifex, et omnes ejus succes
Abbreviated transcription (Latin):
pontificib. qui usq in finẽ mundi.
in sede beati petri erunt sessuri.
atq de p̃senti contradimꝰ palaciũ
imꝑiĩ nr̃i lateranense:: qͦd om̃ib
in toto orbe t̾rarũ prefert᷑ atq p̃¬
cellit palaciis. Deinde. diadema.
uidelicet coronam capitis nr̃i. si¬
mulq frigiũ. necnon & suꝑhume¬
rale. uidelicet lorum qui imꝑiale
circumdare assolet collũ. uerum
etiam & clamidẽ purpuream. atq¬
tunicam coccineam. & omĩa imꝑi-¬
alia indumenta. sed & dignitatem
imꝑialium presidentiũ equitũ. con¬
ferentes: etiam & imꝑialia sceptra.
da eciam & diuersa ornamenta
imꝑialia: & omnẽ processionẽ im¬
ꝑialis culminis. & głam potestatis
nix̃. Uiris enim reuerentissimis
clericis. eidem sacroscȩ romanẽ ȩc
cłȩ seruientib. illud culmen. singu¬
larẽ potentiam & precellentiam.
habere sancimus. cuiꝰ amplissimꝰ
nr̃ senatus. uidet᷑ gła adornari: id

Expanded text:
pontificibus, qui usque in finem mundi pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beati Petri erunt sessuri, atque de praesenti contradimus palatium imperit nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur atque praecellit palatiis: deinde diadema, videlicet coronam capitis nostri, simulque phrygium, necnon et superhumerale, videlicet lorum quod imperiale circumdare assolet collum; verum etiam et chlamydem purpuream, atqtunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta, seu et dignitatem imperialium praesidentium equitum, conferentes etiam et imperialia sceptra, na etiam et diversa ornamenta imperialia, et omnem processionem imperialis culminis et gloriam potestatis nostrae. 58 Viris enim reverendissimis, clericclesiae servientes illud culmen, singularitatem, potentiam et praecellentiam hnoster senatus videtur gloria adornari, id
Abbreviated transcription (Latin):
simo & gẽmis preciosis. ꝑ singulas eoꝵ
thecas posuimꝰ. & clauis aureis confix¬
imus. Quib pro concinnatione lu¬
minarioꝵ possessionũ p̃dia contuli¬
mus. & reb diuersis eas ditauimꝰ:
& ꝑ nr̃am imꝑialẽ iussionẽ sacratã
in oriente qͣm in occidente. us etiã¬
in septẽtrionali. & meridiana plaga.
uidelicet in iudea. grecia. asia. tra¬
cia. affrica. & italia. uł diuersis in¬
sulis. nr̃a largitate eis concessimus:
ea prorsus ratione. ut ꝑ manus be¬
atissimi patris nr̃i. siluestri pontifi¬
cis successoꝵ q eius. omĩa disponant᷑
Gaudeat enim una nobiscũ. om̃is
popłs. & gentiũ nationes. uniuer-
so terrarũ exhortantes sm̃s ut do
nr̃o & saluatori iħu xp̃o. immensas
baptismatis sacramentũ ꝑciꝑe. &
corporis sanitate dignos efficit. Pro
meis beatissimis petro & paulo. &
ꝑ eos eciam beato siluestro patri nr̃o.
sũmo pontifici. & uniuersali urbis
romȩ papȩ & om̃ib eiꝰ successorib

Expanded text:
simo, et gemmis pretiosissimis per singulas eorum thecas posuimus, et clavis aureis confiximus. Quibus pro concinnatione luminariorum, possessionum praedia contulimus, et rebus diversis eas ditavimus, et per nostram imperialem jussionem sacram, tam in oriente quam in occidente vel etiam septentrionalvidelicet in Iudea, Grecia, Asia, Trachia, Africa et Italia vel diversis insulis, nostra largitate eis concea prorsus ratione ut per manus beatissimi Patris nostri Silvestri pontificis successorumque omnia disponantur. Gaudeat enim una nobiscum omnis populus et gentium nationes universo orbe terrarum exhortantes omnes ut Deo nostro et salvatori baptismatis sacramentum percipere, et corporis sanitate dignos effecit, pro meis beatiper hos etiam beato Silvestro Patri nostro, summo pontifici, et universali urbis Romae papae, et omnibus ejus successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
positus. cȩlestib aptũ se morib os¬
tendebat. Erat enim aspectu an¬
glicus. sermone nitidus. opere sc̃s.
corpore integer. ingenio optimus.
consilio magnus: fide catholicus.
spe patientissimus. caritate diffu¬

Expanded text:
positus, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffu
Abbreviated transcription (Latin):
orbe terrarũ. nunc & in posterũ cun¬
hȩc quȩ a nobis. imꝑiali sanctione.
br pontificib. concessa sunt refraga¬
re aut confringere: uł in quoqͣm
conuelli. Si quis autẽ quod non
credimꝰ. in hoc temerator. aut con¬
tẽptor exuiterit. ȩternis condẽpna¬
tionib iaceat innodatus: & scõs
di pͥncipes apłorũ. petrũ & paulũ.
sibi in p̃senti & futura uita. sentiat
contͣrios: atq in inferno inferiori
concrematꝰ. cũ diabolo & om̃ib de-¬
ficiat impiis. Huius uero imꝑia¬
lis decreti nr̃i paginã. propriis ma-¬
nib roborantes: suꝑ uenerandum
corpus beati petri. pͥncipis apł̃oꝵ po¬
suimꝰ ibiq eidem di apło sponden¬
tes. nos cuncta iniuiolabiliter conser¬
uare: & nr̃is successorib imꝑa¬
torib conseruanda. in mandatis re-¬
linqͥ. patri nr̃o siluestro sũmo pon¬
tifici & uniuersali papȩ. eiusq ꝑ¬
eũ cunctis successorib pontificib.
annuente. tradimꝰ perhennit̾ atq

Expanded text:
opulum, nunc ac in posterum cunhec que a me regali sanctione bus pontificibus concessa sunt, refragari aut confringere vel in quoquam convellere. Si quis autem quod non credimus in hoc temerator aut contemptor exstiterit, aeternis condemnationibus subjaceat innodatus, et sanctos Dei principes apostolorum Petrum et Paulum, sibi in praesenti et futura vita sentiat contrarios, atque in inferno inferiori concrematus cum diabolo et omnibus deficiat impiis. Hujus vero imperialis decreti nostri paginam propriis manibus roborantes, super venerandum corpus beati Petri principis apostolorum posuimus, ibique eidem cum apostolo spondentes nos cuncta inviolabiliter conservare, et nostris successoribus imperatoribus conservanda in mandatis relinqui, Patri nostro Silvestro summo pontifici et universali papae, ejusque cunctis successoribus pontificibus annuente tradimus perenniter atque
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nam sicut manducatum est ab
adam suadente diabolo. & om̃e genꝰ
ab adam morti abdicti sunt: ita ie-¬
iunatum est ã dño. ut om̃s qui ꝑ eũ
renascuntur. uitȩ ȩternȩ restituan¬

Expanded text:
t enim manducatum est ad Adam, suadente diabolo, et x eo, morti addicti sunt; ita jejunatum est a Christo, et omnes qui per eum renascuntur, vitae aeternae restituun
Abbreviated transcription (Latin):
triumphus dici potest. qͣndo pietas
ab impietate uincitur. & iustitia¬
pietas in isto congressu. Bene enim
esse uictores.si a sola pietate uincam᷑.
comprobat: qui uerũ seruũ se often¬
derit pietatis. Cum ad istam con

Expanded text:
triumphum vincitur si pietas ab impietate vincatur. Vincpietas in isto congressu. Bene enim esse victores si a sola pietate vincamur. comprobabit qui servum se monstraverit pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m blasphemasse probatus fuis-¬
set: puniretur.Tercia die promul
fecisset iniuriam: om̃ium bonoꝵ
nȩ pontifici contulit. ut in toto
orbe romano sacerdotes ita hunc
caput habeant: ut iudices regem.
quocũq loco fuerit fabricata ȩccłia:
consecrationis suȩ hanc uirtutẽ obti¬
neat. ut quicũq reus ad eam confu¬
gerit: iudicis munimine qui in pre¬
senti fuerit defensetur. Sexta die

Expanded text:
Christum blasphemasse probatus fuerit puniretur. Tertia ut fecisset iniuriam, diuitiarum sie pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant sicut iudices regem.quocunque loco fuerit fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fuerit, defensetur. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
& his similia multa disserente sc̃o
silueztro: adquieuit om̃is contra¬
dictio qͣm greci xp̃ianissimi & doc¬
ti uiri opposuisse memorati sunt.
dicentes. Uere apłica sedes hoc ã
petro didicit. quod nulla potest

Expanded text:
lia multa dicente sancto Silvestro conquievit omnis contradictio, quam Graeci Christianissimi et docti viri opposuisse memorati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest
Abbreviated transcription (Latin):
cuus. atq ita inter diuites & pauꝑes
medius: ut pauꝑes illum quasi pau¬
ꝑem aspicerent. diuites uero quasi
Non enim ad ꝑsonȩ potentiam. sed
ad morum elegantiam attendebat.
& tanto unũquẽq eminentius hono¬
rabat. qͣnto inuere sanctius didicis¬
sec. A detractorib aures suas quasi
a serpentib separabat. dicens hoc
uenenum ꝑ eas ingressum occide
animam audientis. audiens hoc¬

Expanded text:
 atque inter divites et pauperes ita medius, ut pauperes illum quasi patrem aspicerent, divites vero quasi non ad personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didic a detractoribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam audientis. Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
cens eum. ac faciens catecuminũ¬
abiit. Tunc congregatis om̃ib pres¬
biteris & diaconib cum om̃i clero.
indixit ieiuniũ om̃i eccłiȩ dicens.
Si niniuitȩ in predicatione ionȩ
ꝑ triduanũ ieiunũ iram di offen¬
samq qͣm promiserat his debitã
euaserunt: qͣntomagis nos in pre-¬

Expanded text:
cens eum ac faciens catechumenum. Tunc congregatis omnibus presbyteris, et diaconibus, cum universo clero, indixit jejunium omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum jejunium, iram Dei offensamque quam promiserat, his debita evaserunt, quanto magis nos in prae
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo cum inciditur. non uides qͥa
ictus ferientis ferri splendorem solis
excipit. priusqͣm ꝑtingatur ad lig¬
num: Sed splendor cũ ibi sit non
potest incidi. nec ã dolante separa¬
ri. Sic autem diuinitas nec separari
potest nec incidi. Iilud autem passi¬
oni subiacuit. quod sicut lignum
ligari possit & teneri. Tunc uniuer¬

Expanded text:
et cum inciditur, videmus quia ictus ferientis ferri splendorem solis excipit, priusquam pertingatur lignum: sed splendor cum ibi sit, non potest nec incidi, nec a dolante separari; sic etiam divinitas nec separari potest, nec incidi: illud autem passioni subjacuit, quod sicut lignum et ligari possit et teneri. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sit om̃ib notũ ita nos. xp̃i cultores
effectos: ut intra palacium nr̃m tẽ¬
plum eius nomini construamus:
in quo populus. xp̃ianus. una nobis¬
cum conueniens deitati eius grãs

Expanded text:
Sit omnibus notum, nos ita Christi cultores effectos, ut intra palatium nostrum templum ejus nomini construamus, in quo populus Christianus una nobiscum conveniens, divinitati illic gratias
Abbreviated transcription (Latin):
b ille ait. sufficere debere hoc aduti¬
litatem nr̃i propositi. qͦd ita tenuis¬
se apłos nr̃os nobis priores agnoui¬
mus. tamen quia ratio flagitatur.
a ur̃a caritate reddenda est. Si om¬
nis dm̃cus dies causa resurrectio¬
nis dñi tenecur & colitur: iustum ẽ
ut om̃is sabbatoꝵ dies causa sepul-¬
turȩ ieiunii suscipiatur instantia:
rectione mereamur. Sed dicebant
greci unum ẽẽ sabbatum sepultu¬
rȩ in quo semel in anno ieiunium
est colendum. Quib papa siluester
dies resurrectionis gła creditur. ẽe.
decoratus: om̃is qui eum antecedit
dies sabbati sepulturȩ eius ieiunio¬
est mancipandus: ut merito gau¬
deat de resurrectione: qui de mor
te plorauerit. Plorare autem com¬
pati dixerim. saluo eo quod passio
dñi gaudii nr̃i sit summa. Accep¬
ta igitur greci ratione quieuerunt

Expanded text:
respondit: Sufficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos priores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, rectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dies resurrectionis creditur gloria decoratus, omnis qui antecedit eum dies sabbati sepulturae ieiunio mancipandus est, ut merito gaudeat de resurrectiote ploraverit. Plorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratione, quieverunt
Abbreviated transcription (Latin):
galliarũ degentib. fraternã uisitationẽ.
& paternã benedictionẽ. Audite senten¬
tiam quã dico. Siquis de successorib ur̃is
uel comes. seu cupiditas iudicũ. aut ulla
opposita ꝑsona. hanc donationẽ uel con-¬
firmationẽ. quã ꝓ dei intuitu & amore
diuino. fieri uel firmari decreuistis. mi¬
nuere aut a loco distrahere maluerint:
apłica sententia dãpnamꝰ. & ꝑ pontifica¬
lẽ auctoritatẽ a liminib sc̃e dei eccłiȩ se
questramꝰ. & a cȩtu suꝑnors segregamꝰ. &
a regno dĩ excludimꝰ. scĩ petri xp̃i iani-¬
toris. atq claiuigeri cȩlestis regni interdi¬
ctu interdicimꝰ. & cũ iuda traditore dñi
in die iudicis cũ diabolo & ministris eiꝰ.
luctu quatiente in inferno ꝑfruant᷑ sine
gaudio. am̃. Ego ioħes papa. hoc priui¬
legiũ a mea paruitate editũ. firmaui. ac

Expanded text:
Galliarum finibus fraternam visitationem et paternam benedictionem. Audite sententiam quam dico. Si quis de successoribus vestris, vel comes seu cupiditas judicum aut ulla opposita persona, hanc donationem vel confirmationem, quam pro Dei intuitu et amore divino fieri vel firmare decrevistis, minuere aut a loco distrahere maluerit: apostolica sententia damnamus, et per pontificalem auctoritatem a liminibus sanctae Dei aecclesiae questramus, et a coetu supernorum segregamus, et a regno Dei excludimus; sancti Petri Christi janitoris atque clavigeri caelestis regni interdictu interdicimus; et cum Juda traditore Domiin die judicii cum diabolo et ministris ejus luctu quatiente inferno perfruantur sine gaudio. Amen. Ego Johannes papa hoc privilegium a mea parvitate editum firmavi ac
Abbreviated transcription (Latin):
deo inibi seruientib. ex hoc & in reliquũ
tempꝰ quiete uiuere. ab om̃i mundano
strepitu sequestramꝰ. Si autẽ talis extite¬
rit causa. ut successores nr̃i p̃caria uel be¬
neficia. de reb ad clericoꝵ usũ ꝑtinenti¬
bus patrare maluerint: hoc interdicimꝰ
interdictu etiã anathematis. & pontificali
auctoritate stabilimꝰ: ut ipsũ monasteriũ
& in reliquũ tempꝰ. sit in potestate cano¬
nicors in ipso monasterio deo seruientiũ.
nec aliquis p̃sumat ex his quȩ diximus
quȩ memoratꝰ inclitꝰ rex de reb ꝓpriis. &
de aliis. ꝑ legale preceptũ eidẽ loco delega¬
uit ad opus canonicors inferre aliquã mo¬
lestiã. sed liceat eis quiete omĩa possidere.
quo ualeant liberiꝰ ꝓ pace sc̃ȩ dei ȩccłiȩ. ss
uita regis. & conuigis. & filiors. ac statu
regni. dñi clementiã exorare. Siquis uero
obseruator huiꝰ priuilegii a nobis editi ex¬
titerit. accipiat mercedẽ a dño. & benedi¬

Expanded text:
Deo inibi famulantibus ex hoc et in reliquum Deo inibi famulantibus ex hoc et in reliquum tempus quiete vivere, ab omni mundano strepitu sequestramus. Si autem talis extiterit causa, ut successores nostri precaria vel beneficia de rebus ad clericorum usum pertinentibus patrare maluerint, hoc interdicimus interdictu etiam anathematis, et pontificali auctoritate stabilimus, ut ipsum monasterium et in reliquum tempus sit in potestate canonicorum in ipso monasterio Deo servientium. Nec aliquis presumat ex his quae diximus, quae memoratus inclitus rex de rebus propriis et de aliis per regale preceptum eidem loco delegavit ad opus clericorum, inferre aliquam molestiam, sed liceat eis quiete omnia possidere, quo valeant liberius pro pace sanctae Dei aecclesiae et vita regis et conjugis ac filiorum ac statu regni, Domini clementiam exorare. Si quis vero observator hujus privilegii a nobis editi extiterit, accipiat mercedem a Domino, et benedi
Abbreviated transcription (Latin):
dño quicqͥd feliciꝰ. Notũ sit paternitati
quid de reb nr̃is uel locis sc̃ors uel in sub¬
stantia pauꝑum conferimꝰ. hoc nobis ꝓ¬
cul dubio in eternã beatitudinẽ retribui
confidimꝰ. Nos quidẽ de tanta misccłia &
theoderico in generali placito hanc epłam
roborauimꝰ: roboratãq in ꝑpetuũ fore
optamꝰ. Lex priscors quoq exposcit aucto¬
ritatẽ. ut quicũq uoluerit de reb suis ꝓ¬
priis uendere. cedere. condonare: suũ stru-¬
mentũ scd̾m legẽ salicã licentiã hãt alligare.
Quaꝓpt̾ nouerint om̃s fideles p̃sentes
ac futuri. pontificali auctoritate hoc ep̃a¬
le priuilegiũ constructũ a memorato re-¬
ge theoderico: & ut inuiolabilit̾ conser-¬
uet᷑ ab hodierno die & deinceps. ꝑ ponti¬
ficalẽ auctoritatẽ. om̃s scłares ac iudicia¬
rias potestates excludimꝰ: omnẽq clamorẽ
& omnẽ inuasionẽ. ab ȩccłia sc̃ẽ mariȩ atre¬
batensis ciuitatis. sed & ut liceat canonicis

Expanded text:
no quicquid felicius. Notum sit paternitati quid de rebus nostris, locis sanctorum vel in substantia pauperum conferimus, hoc nobis procul dubio in aeternam beatitudinem retribui confidimus. Nos quidem de tanta misericordiaTheoderico, in generali placito, hanc epistolam roboravimus, roboratamque in perpetuum fore optamus. Lex priscorum quoque exposcit auctoritatem, ut quicumque voluerit de rebus suis propriis vendere, cedere, condonare, suum strumentum, secundum legem salicam, licentiam habeat illigare. Quapropter noverint omnes fideles praesentes ac futuri, pontificali auctoritate hoc episcopale privilegium constructum a memorato rege Theoderico, ut inviolabiliter conservetur, ab hodierno die et deinceps, per pontificalem auctoritatem omnes saeculares et judiciarias potestates excludimus, omnemque clamorem et omnem invasionem ab ecclesia sanctae Mariae Atrebatensis civitatis. Sed ut liceat canonicis
Abbreviated transcription (Latin):
ti uita & in futura. uitã ȩternã am̃. Qui
uero nr̃am auctoritatẽ paruipenderint.¬
& hanc pontificalẽ auctoritatẽ manu nr̃a
roboratã infringere uoluerint: inde di-¬
rigimꝰ ad urãm clementiã. ut qd̾ a nobis
roboratũ ẽ. stabile ꝑmittatis. ñ solũ a uo¬
bis. sed & ab om̃ib nr̃is ep̃is qui sunt erga
nos. Ds̃ omp̃c qui in cathedra unitatis
doctrinã posuit ueritatis. faciat uos me¬
morẽ intellectorẽq sui. placeatq uobis.
ꝓpter eũ in orationib uris meminisse

Expanded text:
ti vita, et in futura vitam aeternam, amen. Qui vero nostrae auctoritatis parvipenderint, et hanc pontificalem auctoritatem manu nostra roboratam infringere voluerint, inde dirigimus ad vestram clementiam, ut quod a nobis roboratum est stabile permittatis non solum a vobis, sed ab omnibus nostris episcopis qui sunt erga vos. Deus omnipotens, qui cathedra unitatis doctrinam posuit veritatis, faciat vos memorem intellectoremque sui, placeatque vobis propter eum, in orationibus vestris meminisse
Abbreviated transcription (Latin):
gustia: sed piȩ consolationis uerbo refi-¬
ciebat mestos. N emini uel uerbo nocuꝰ¬
it: sed fraterno amore cunctis ꝓ desse sa-¬
tagebat. Uinde & aquã płimis illustri¬
bus frequentabat᷑ uiris. ut illiꝰ sacratis¬
simo alloquio. uel in tristicia cuiꝰ libet
sollicitudinis susciꝑent consolationẽ:
uel in religione eccłiasticȩ exercitationis
purã ab eo audirent ueritatẽ. Unde
& illiꝰ pia deuotione. multi a diaboli
laqueis liberati sunt: & uias uitȩ ꝑpe-¬
tuȩ suꝑna adiuuante pietate ingressi
sunt.
de conu̾satione uiri dĩ in remis ciuitate:

Expanded text:
gustia, sed piae consolationis uerbo refigustia, sed piae consolationis uerbo reficiebat maestos. Nemini uel uerbo nocuit, sed fraterno amore cunctis prodesse satagebat. Unde et a quam plurimis inlustribus frequentabatur uiris, ut illius sacratissimo alloquio uel in tristitia, cuiuslibet sollicitudinis susciperent consolationem, uel in religione ecclesiasticae exercitationis ab eo puram audirent ueritatem. Unde et illius pia deuotione multi a diaboli laqueis liberati sunt et uias uitae perpetuae, superna adiuuante pietate, ingressi sunt. De conuersatione uiri Dei in Remis et de
Abbreviated transcription (Latin):
cendisse. & in cinere sedisse penitentiȩ. &
sub pia dei sacerdotis dextera suȩ excel¬
lentiȩ caput humiliare. Baptitatꝰ itaq
rex cũ optimatib suis & popło. qui diui-¬
na p̃ueniente gr̃ã. salutaris lauachri
gaudebat susciꝑe sacramentũ: utrũq
& uictoriȩ ex hostib. & suȩ salutis uoti
cõpos. ad sceptra regni regenda reu̾sus ẽ.
sc̃mq uedastũ beato pontifici cõmen-¬
dauit remigio. Qui ibi moratus: uitȩ
meritis & uirtutũ claruit exemplis.
Om̃ib amabilis. & uenerabilis factus ẽ.
Euit enĩ morũ dignitate religiosus:
caritate p̃cipuus. fraterna dilectione io¬
cundus: humili pietate eximiꝰ. oratio¬
nũ uigilantia assiduus: sermone mo¬
destus corpore castus: iei unio sobrius. mi¬
seroꝵ consolator. Non de crastino cogi¬
tans. sed semꝑ de dei confidens clem̃tia:
om̃s ad se uenientes. eternȩ uitȩ pane
pascebat. Nullũ in sua despiciebat an-¬

Expanded text:
cendisse et in cinere sedisse penitentiae et cendisse et in cinere sedisse penitentiae et sub pia Dei sacerdotis dextera suae excellentiae caput humiliare. Baptizatus itaque rex cum optimatibus suis et populo qui, diuina praeueniente gratia, salutaris lauacri gaudebat suscipere sacramentum utrumque et uictoria ex hostibus et suae salutis uoti compos ad sceptra regni regenda reuersus est, sanctumque Vedastum beato pontifici commendauit Remedio. Qui ibi moratus uitae meritis et uirtutum claruit exemplis, omnibus amabilis et uenerabilis factus est. Fuit enim morum dignitate religiosus, caritate praecipuus, fraterna dilectione iocundus, humili pietate eximius, orationum uigilantia adsiduus, sermone modestus, corpore castus, ieiunio sobrius, miserorum consolator. Non de crastino cogitans sed semper de Dei confidens clementia, omnes ad se uenientes aeternae uitae pane pascebat. Nullum in sua despiciebat an
Abbreviated transcription (Latin):
gitur rex a uut dei euangłicis a dpͥme
imbutꝰ doctrinis. & hoc p̃senti miraculo
in fide firmit̾ confortatꝰ. nil moratus in
uia. nil dubitans in fide. sed magna a la¬
critate animi. magna festinatione itine¬
ris. scĩssimũ pontificẽ remigiũ uidere
ꝓperauit: ut illiꝰ sacratissimo ministerio
sp̃u scõ oꝑante. in remissionẽ peccatoꝵ
& spem uite ęternȩ catholici baptisma¬
tis uiuo ablueret᷑ fonte. Cũ quo aliqͣn¬
tis moratus dieb. ut eccłiasticis satisface¬
ret scĩonib. & penitentiȩ scđ̃m apłicũ
preceptũ. prius ablueret᷑ lacrimis. di
baptisma susciꝑet. Sciens uero beatũs
pontifex apłm dicere paulũ. om̃ia ur̃a
honesta cũ ordine fiant: statuit diẽ quo
rex eccłiam intraret ad suscipienda di-¬
uinȩ pietatis sacram̃ta.Quale fuit tẽ
scĩs dei gaudiũ. qualis in ȩccłia xp̃i lȩ¬
ticia: cũ uiderent regẽ niniue ad p̃di¬
cationẽ ionȩ de solio maiestatis suȩ des¬

Expanded text:
gitur rex a uiro Dei euangelicis adprime inbutus doctrinis et huic praesenti miraculo in fidem firmiter confortatus, nihil moratus in uia, nihil dubitans in fide sed magna alacritate animi, magna festinatione itineris sanctissimum pontificem Remedium uidere properauit, ut illius sacratissimo ministerio, spiritu sancto operante, in remissionem peccatorum et spem uitae aeternae catholici baptismatis uiuo ablueretur fonte. Cum quo aliquantis moratus diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus et penitentiae secundum apostolicum praeceptum prius ablueretur lacrimis, dicbaptisma susciperet. Sciens uero beatus pontifex apostolum dicere Paulum: «omnia uestra honesta cum ordine fiant», statuit diem quo rex ecclesiam intraret ad suscipienda diuinae pietatis sacramenta. Quale fuit tunc sanctis Dei gaudium, qualis in ecclesia Christi laetitia, cum uiderent regem Nineue ad praedicationem Ionae de solio maiestatis suae des
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit obliuione inuadente subduci.
Huiꝰ rei ĩpuisor quidã post modũ manda¬
ta ur̃e beatitudinis exsequens a me siquid
annuerẽ. incõperendinatĩ id fieri flagitauit:
illud uero adiciens. ut quȩ ipse de gestis
scĩ uiri albini iuxta fidẽ cõputaret. eo in¬
sinuante indubitabilit̾ ꝓpalarẽ: in hoc
se magis querimoniarũ mole conficiens.¬
qd̾ ad ea singła quȩ p̃dictus uir occulte
qua se de cognitis memoraret a memoria
aboleuisse. In his autẽ quȩ meminit sine
ambiguitate suo testimonio. popłm no¬
bis attulit absentantẽ: cũ certe de eiꝰ pre¬
teritis dubitare ñ liceat. qui oꝑatur in
singłis cotidie clariora. Congratulatus
sũ relatori: eo qd̾ de ur̃is nutrim̃tis ta¬
lis uir adoleuerit. qui iniuncta sibi tã
strenue poraret. & de ꝓprio aliquid cau¬
sa uetustatis ñ incõpetent̾ offerret. ĩ mo
dilucide ipse ꝑse qd̾ aliunde poposcerat
explicaret. Si quidẽ quicqͥd de illo elicit᷑.¬

Expanded text:
ceperit oblivione temporis invadente subduci. 3 ceperit oblivione temporis invadente subduci. 3 Huius rei inpulsor quidam postmodum mandata vestrae beatitudinis exequens a me si quidem annuerem inconperendinatim id fieri flagitavit. Illud vero adiciens, ut quae ipse de gestis sancti viri Albini iuxta fidem conpererat eo insinuante indubitabiliter propalarem, in hoc se magis querimoniarum mole conficiens, eo quod quae praedictus vir occulte qua se de cognitis memoraret a memoria abolevisse. 4 In his autem qui meminit sine ambiguitate suo testimonio populum nobis attulit assentantem, cum certe de eius praeteritis dubitare non liceat qui operatur in singulis cotidie clariora. 5 Congratulatus sum relatori, eo quod de vestris nutrimentis talis vir adoleverit, qui iniuncta sibi tam strenue peroraret et de proprio aliquid causa venustatis non inconpetenter offerret, immo dilucide ipse per se quod aliunde poposcerat explicaret. Si quidem quidquid de illo elicit
Abbreviated transcription (Latin):
uerentissime p̃conando dño
domitiano papȩ: fortunatꝰ
ad urbẽ quã xp̃o p̃sule regitis ur̃is pre¬
sentãdus obtutib occurrissẽ. int̾ reliqua
maturitatis consulta. quȩ sensus ur tor¬
rentis more michi uisus ẽ inundare. etiã
de sacratissimo uiro albino ur̃o antistite.
uos fecisse tenuit̾ mentionẽ: ut eius uita
quȩ ĩ marcessibilib meritis florere ꝓbat᷑
celestib imp̃ssa libellis: ad edificationem
plebis humanis etiã fixa conderet᷑ in car¬
tis. duplicibeneficio popłis constitura.
dũ & in illo cernerent. admiranda quȩ
colerent: & in se respicerent qd unusquis¬
q sagacit̾ emendaret. id est dũ apud unũ
tot p̃dicanda cognoscerent: apud se reseca-¬
re uicia singł̃i ñ differrent. quatinꝰ tam
unica beati uiri relatio medela publica
fieret audientiũ. Intelligitis sane ueloci¬
ter fugientes a scło memoriȩ subripi. & si
de uita scĩssimi negligant᷑. aliqua cito lap¬
facile rursus in animũ recipi. qd̾ semel in¬

Expanded text:
VERENTISSIME PRAECONANDO DOMNO DOMITIANO PAPAE FORTVNATVS ad urbem quam Christo praesule regitis vestris praesentandus obtutibus occurrissem, inter reliqua maturitatis consulta quae sensus vester torrentis more mihi visus est inundare etiam de sacratissimo viro Albino vestro antesti̅te vos fecisse tenuiter mentionem, ut eius vita, quae inmarcescibilibus meritis florere probatur caelestibus inpressa libellis ad aedificationem plebis humanis etiam fixa conderetur in chartis: duplici beneficio populis consulitura, dum et in illo cernerent admiranda quae colerent et in se respicerent quod unusquisque sagaciter emendaret, id est dum apud unum tot praedicanda cognoscerent, apud se resecare vitia singuli non differrent, quatenus tam unica beati viri relatio medella publica fieret audientium. 2 Intellegitis sane velociter fugientes a saeculo memoriae subripi, et si de vita sanctissimi neglegantur aliqua cito lapfacile rursus in animum recipi quod semel in
Abbreviated transcription (Latin):
si quȩ ab aliis poscitis ipse ederstis. Un¬
de certus intelligo. ñ uos posse in huiꝰ mo¬
di copia indigere. sed id uoluisse ut de
ꝑegrinis etiã nr̃a uobis aliquid sitarchia
non negaret. uelut si quicquã int̾ fruges
triticeas. sterilitas mea ordeacea conferat
Nunc itaq causas ambiguitatis in arbi¬
trii statera suspendens eligo rusticus agnos¬
ci ꝑ obedientiã magis quã in deuotꝰ effici
ꝑ doctrinã: ut ciuiꝰ fastidire poteritis elo¬
quiũ. saltẽ apꝓbetis affectũ. Et ne mi¬
chi uidelicet in hoc oꝑe ad aures popłi mi¬
nus aliquid intelligibile ꝓferat᷑. iccirco
tota mediocritate contẽptus. & sirelator in¬
eptus. tam̃ beatȩ uitȩ cupio gesta breuit̃
intimare. Suꝑẽ. ut qui nouit me obedi¬
re magis quã p̾sumere: ipse fluctuanti
paginȩ portũ suȩ dexterȩ subministret.
Qui uiuit & regnat ds̃ ꝑ omĩa scła scłors¬

Expanded text:
si quae ab aliis poscitis ipse ederetis. 7 Vnsi quae ab aliis poscitis ipse ederetis. 7 Vnde certus intellego non vos posse huiusmodi quopiam indigere, sed id voluisse ut de peregrinis etiam nostra vobis aliquid sitarcia non negaret, velut si quicquam inter fruges triticeas sterilitatis meae ordiatia conferant. 8 Nunc itaque causas ambiguitatis in arbitrii statera suspendens, eligo rusticus agnosci per oboedientiam magis quam indevotus effici per doctrinam, ut cuius fastidire poteritis eloquium saltem adprobetis affectum, et ne mihi videlicet in hoc opere ad aures populi minus aliquid intellegibile proferatur. 9 Idcirco tota mediocritate contentus etsi relator ineptus tamen beatae vitae cupio gesta breviter intimare: superest ut qui novit me oboedire magis quam praesumere ipse fluctuanti paginae portum suae dexterae subministret, qui vivit et regnat deus per omnia saec