comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se sordidiorem uidens. magis humilitatis quam elationis inuenit
causas. Q uantoq ꝑmentis ad suꝑiora contenderit: tanto amplius
uidet sibi suꝑ esse quo tendit Deniq ille apłoꝵ eximius quem
diligebat iħc. reconbens supͣ pectꝰ eius. hanc quasi ex dominico ꝓtu¬
lit corde sententiã. Si dixerinus quia peccatum non habemus:
ipsi nos seducimus. ⁊ ueritas in nobis non est Itaq dicentes nos non
habere peccatum ueritatem. idẽ xꝑm non habentes in nobis. qͣd aliud
ꝓficimus nisi ut nos hac ipsa ꝓfessione. expeccatorib sceleratos
atq impios approbemus
ostremo si corchi ẽ. uerus explorare. utrum possibile st humare
susstantiȩ anamarteton posiciere: aquibus manifestius discere pote¬
rimis. quã abhis qͥ carnem suã erucifixeit̃ cum ucus ⁊ concupiscentis
⁊ quibus crucifixus ẽ. uere mundus: uicũ de cordibus suns ñsolũ racu¬

Expanded text:
se sordidiorem videns, magis humilitatis quam elationis invenit se sordidiorem videns, magis humilitatis quam elationis invenit causas; quantoque pernicius ad sublimiora contenderit, tanto amplius praevidet sibi superesse quo tendat. Denique ille apostolorum eximius, quem diligebat Jesus, recumbens supra pectus ejus, hanc quasi ex Dominico protulit corde sententiam: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et ueritas in nobis non est. itaque si dicentes nos non habere peccatum ueritatem, id est Christum non habemus in nobis, quid aliud proficimus, nisi ut nos hac ipsa professione ex peccatoribus sceleratos atque impios adprobemus. Postremo si cordi est uerius explorare, utrum possibile sit humanae substantiae anamarteton possidere, a quibus hoc manifestius discere poterimus quam ab his qui carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis, et quibus uere crucifixus est mundus? qui cum de cordibus suis.non solum radi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ociosis ac suꝑfluis rebus. uolucrem hrumanȩ mentis excursum
confitem᷑. N ani quanta uis circũspectione unusqͥsq corsuũ seruare
contendit: numqu̾a id scdm desiderui spc̃ sui repugnante carius
conditione custodiet. Quanto enĩ magis profecerit mens humana
ad sinceriorem contemplationis ꝑuenerit puritatem. tanto se in¬
mundiorem quasi ꝑspeculum sue puritatis inspiciet: quia necesse :
ut dum antinus ad sublimiorem se extendit intuitum. ⁊ maiora
quam aggit prospiciens concupiscit: illa in quibus ẽ. ut inferiora
semꝑ acininora despiciat. Plurima siquidem de notat sincerior obtu
is. pariterq sibi maiorem rep̃hensionis dolorem in rep̃hensibilis ui¬
ta appetit. ⁊ mulciplicat gemitꝰ atq suspiria emendatio morum
⁊ emulatio attentat untutum. Nemo enim illo inquo ꝓfecerit.
gradu podest esse contẽptꝰ. ⁊ qͣntum uis mente fuerit purgatior. cnͣto

Expanded text:
nibus otiosis ac superfluis rebus uolucrem humanae mentis excursum nibus otiosis ac superfluis rebus uolucrem humanae mentis excursum confitemur. nam quantauis circumspectione unusquisque cor suum seruare contendat, numquam id secundum desiderium spiritus sui repugnante carnis conad sinceriorem contemplationis pervenerit puritatem, tanto se immundiorem quasi per speculum suae puritatis inspiciet, quia necesse est ut dum animus ad sublimiorem se extendit intuitum, et mquam agit prospiciens concupiscit, illa in quibus est ut inferiora semper ac uiliora despiciat. tus, paritque sibi majorem reprehensionis dolorem irreprehensibilis vita, et multiplicat gemitus atque suspiria emendatio morum et aemulatio attenta virtutum. Nemo enim illo in quo profecerit gradu potest esse contentus; et quanto quis fuerit mente purgatior, tanto,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non peccet: idest nemo ẽ. in hac terra tam sc̃s tã diligens. cam utentꝰ
uel potuit umꝗͣ uł poterit in ueniri: qui uero illi ac singulari boro ita
iugiter ualeat in herere. ut ñ cotidie abeo distractꝰ se sentiat delinque¬
re. Quitam̃ eũ ꝓnontietur in mum̃is esse anora non posse: iuistus¬
esse nichil ominus non negatur.
iuisqͥs itaq anamarteton idẽ . inpeccantiam naturȩ ascribit hu¬
manȩ: non in anibus uerbis. sed conscientiȩ suȩ nobiscũ testimo¬
nio ac probatione confirmat: & tc̃ demum se absq peccato esse pro¬
nuntiet. cũ hoc sũmo bono senserit non auulsum. Immo uͦ qͥsqͥs con¬
fiderans conscientiã suã. ut non dicã amplius unam saltem sinaxim
sine ulla uerbi uel facti uel cogitationis interpellatione se dep̃hen¬
derit celebrasse absq peccato se esse ꝓnuntiet. Proinde quia hison¬

Expanded text:
et non peccabit: id est nemo in hac terra tam sanctus, tam diligens, tam intentus et non peccabit: id est nemo in hac terra tam sanctus, tam diligens, tam intentus uel potuit umquam uel poterit inueniri, qui uero illi ac singulari bono ita iugiter ualeat inhaerere, ut non cotidie ab eo distractum se sentiat deliquisse. qui tamen cum pronuntietur inmunis a noxa esse non posse, iustuesse nihilominus non negatur. Quisquis itaque anamarteton, id est inpeccantiam naturae adscribit humanae, non inanibus uerbis, sed conscientiae suae nobiscum testimonio ac probatione confligat et tunc demum se absque peccato esse pronuntiet, cum se ab hoc summo bono senserit non auulsum: immo uero quisquis considerans conscientiam suam, ut non dicam amplius, unam saltim synaxin sine ulla uerbi uel facti uel cogitationis interpellatione se deprehenderit celebrasse, absque peccato se esse pronuntiet. proinde quia his om
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iusit intersert. Ꝙ dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃ & nos dimit timnꝰ clebitorib
nris. Sigͥ uera hȩc & ascĩs ꝓfeitur oratio sic̃ in dubitanter eredere nos oportet.
qͥs tã contumar & p̃sumptor. tãq suꝑbiȩ diabolicȩ funere elatus poterit inue¬
niri: qui sine peccato se esse ꝓnuntians. non solum maiorem se aplis credat.
uerũ etiã ipsum quasi ignorantiȩ aut uantatis arguat saluatorem uit sc ils¬
cet aut nescuret esse posse aliqͥs inmunes adebitis. aut frustra docuerit cos
qͦs seierit orationis istius remedio non egere S cũ regis su pcepta seie¬
uantes. om̃s omnino scĩ cotidiȩ dicant. cdimittȩ nobis debita nr̃a. siue¬
rum dicunt. uere nemo ẽ. inmunis aculpa. di autem fallunt. enie
uerum ẽ. eos menclacũ non carere peccato. Unde etiã iule sapientisimꝰ
ecclesiastes uniuersos actꝰ ⁊ humanastudia mente ꝑcurrens. sine ulla
exceptione ꝓnonti at. I uia nonẽ. uistꝰ homo interra q̃ faciat bonuim

Expanded text:
 dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. si ergo aera haec et a sanctis profertnr oratio, sicut indubitanter credere nos oportet quis tam contumax et praesumptor tam superbia diabolici furoris elatus poterit inueniri, qui sine peccato se esse pronuntians non solum maiorem se apostolis credat, uerum etiam ipsum quasi ignorantiae ant uanitatis arguat saluatorem, ut scilicet aot nescierit fossa posse aliquos inmunes a debitis. aat frosura docuerit eos quos scierit orationis istius remedio non egere? sed cum regis sui praecepta seruantes omnes omnino sancti cotidie dicant dimitte nobis debita nostra, si uerum dicunt, uere nemo eat inmunis a culpa. si autem fingunt. ii aeque uerum est eos mendacii non carere peccato. unde etiam ille sapientissimus Ecclesiastes uniuersos actus et humana studia mente percurrens sine ulla exceptione pronuntiat: quia non est iustus homo in terra, quifaciat bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad illam metropolim ciuitatem ubi nr̃ cursus in declinabiliter semꝑ
debet esse directus non potuerunt peruenire. Iuod etiã ȩcclesiastes
satis significanter expressit: lahor inquiens stultorum affliget eos.
qui non cognouerunt ire in ciuitatem: illam scilicet iherłm celestẽ
que est mater om̃ium nr̃m. Iuisqͥs autem inueritate huic inundo
renuntians suꝑ se tulerit iugum xꝑi. & didicerit abeo cotidianis
iniuriarum exercitiis eruditus. quia mitis ẽ. & humilis corde: in cuncꝰ¬
tis tẽptationabus manebit semper inimobilis. omnia quȩ illi cooꝑan¬
tur adbonum. Uerba enĩ dĩ: sccłm abtiam propħ̃am bona sunt
cum eo qui rectȩ graditur. & iterum. Quia rectȩ iȩ dñi. ⁊ iusti

Expanded text:
ad illam nJetropolim ciuitatem, ubi noster cursus indeclinabiliter semper ad illam nJetropolim ciuitatem, ubi noster cursus indeclinabiliter semper debet esse directus, non poterunt peruenire. quod etiam Ecclesiastes satis significanter expressit labor, inquiens, stultorum adfligit eos, qui non cognouerunt ire in ciuitatem, illam scilicet Hierusalem caelestem, quae est mater omnium nostrum. quisquis autem in ueritate huic mundo renuntians super se tulerit iugum Christi et didicerit ab eO cotidianis iniuriarum exercitiis eruditus quia mitis est et humilis corde, in cunctis temptationibus manebit semper inmobilis omniaque illi cooperabuntur ad bonum. uerba enim dei secundum Abdiam prophetam bona sunt cum eo, qui recte graditur, et iterum: quia rectae uiae domini, et
Abbreviated transcription (Latin):
ac propheticis silicibus cõmunutam. scoyq omĩũ atq ipsius dñi
tigũs conplanatam amantissimȩ deserentes. deuia queq ac dumosa
sec tamur: & p̃sentium oblectationum illecebris obligati. ꝑ obscuros
impeditosq sentibus uitiorum calles. laceratis truribus ⁊ disrupta
illa nuptiali ueste raptamur: non modo acutissimis ueprium acu¬
leis configendi: sed etiã uirulentorum serpentium uel scorpionũ
islic latitantium ictibus uulnerandi. Tribuli enĩ ⁊ saquei u
uiis prauis. Qui aut̃ confit᷑ in dño. abstmebunt se ab eis. De talibꝰ
& alibi dñs ꝑpropb̃am. Oblitus est inquit mei popłs m̃s frustra libantes
et inpingentes inuiis suis insemitis scłi: ut ambularent ꝑ eas it mere
non trito. Uie enim scł̾m sententiam salomonis. nichil oꝑantiũ. stratȩ
sunt spinis: fortium uero trite sunt. Et ita ab itinere regio deuiantes:

Expanded text:
ac propheticis silicibus communitam sanctorumque omnium atque ipsius domini ac propheticis silicibus communitam sanctorumque omnium atque ipsius domini uestigiis conplanatam amentissime dtoerentes deuia quaeque ac dumosa sectamur, et praesentium oblectationum inlecebris obcaecati per obscuros inpeditosque uitiorum sentibus calles laceris cruribus et disrupta illa nuptiali ueste reptamne, non modo acutissimis ueprium aculeis configendi, sed etiam uirulentorum serpentium uel scorpionum illic latitantium ictibus prosternendi. tribuli enim et laquei in uiis prauis, qui autem timet dominum, abstinebit se ab eis. de talibus et alibi dominus per prophetam: oblitus est, inquit, populus meus, frustra libantes, et inpingentes in uiis suis, in semitis saeculi, ut ambularent per eas in itinere non trito. uiae enim secundum sententiam Salomonis nihil operantium stratae sunt spinis, fortium uero tritae sunt. et ita ab itinere regio deuiantes
Abbreviated transcription (Latin):
bus uulneremur: dicaturq nobis ꝑ iheremiam propham. Ꝙ nunc
qͥd tibi uis in uia egypti. ut bibas aquam turbidam: Et quid tibi
cũua assiriorum: ut bibas aquas fluminis: Arguet te malitia tua
uersio tua increpabit de. Scito ⁊ uide. quia malum & amarumẽ
reliquisse te dm̃n dm̃ tuum: & non esse tumorem eius aput te dicit
dñs. Q uod ergo iugi dominici mirifica suauitas. amara sentitur.
qͥdest nisi quia eã auersionis nr̃e amaritudo corrumpit: Quod
diuini oneris tam iocunda leuitas ingrauescit. quid est nͥ qͥa eum
aquo fustinebamur. contumaci p̾sumpsione contempnimus: quii
cum eudenter idipsum scriptura testetur dicens. namsi ambula¬
rent semittas rectas. inuenissent utiq semitas iustitiȩ leues: Nos
inquam nos esse mainfestum ẽ. qui semitas dni rectas ac leues. pͣuis
ad duris desideriorum cautibus asꝑamus: qui uiam regiã apłiciᷤᷤ

Expanded text:
bus uulneremur dicaturque nobis per Hieremiam prophetam: et nuno bus uulneremur dicaturque nobis per Hieremiam prophetam: et nuno quid tibi uis in uia Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum uia Assyriorum, ut bibas aquam fluminis? arguet te malitia tua, et auersio tua increpabit te. scito, et uide quoniam malum et amarum est reliquisse te dominum deum tuum, et non esse timorem mei apud te, dicit dominus. quod ergo iugi dominici mirifica suauitas amara sentitur, quid est nisi quia eam auersionis nostrae amaritudo corrumpit? quod diuini oneris tam iucunda leuitas ingrauescit, quid est nisi quia eum a quo sustinebatur contumaci praesumptione contemnimus, quippe cum euidenter id ipsum scriptura testetur dicens: nam si ambularent semitas rectas, inuenissent utique semitas iustitiae leues? nos, inquam, nos esse manifestum est, qui semitas domini rectas ac leues prauis ac duris desideriorum cautibus asperamus, qui uiam regiam apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
pens. funcilis namq peccatoꝵ suoꝵ unusquisq constringitur
audiens ꝑ propħam. Eecȩ om̃s uos accendentes ignem: accincti
flaminus ambulate inlumine ignis ur̃i & inflammis quas suc¬
ꝑ quȩ peccauerit pumetur. Ipse emm nobis cormenta st̃ quib
utunur uoluptates: & oblectamenta huius carnis atq deliciȩ car¬
iuficum uice insuum retorquentur auctorem:quia necesse est
homini qui facultatibus pristinis opibusq suffultus ẽ: nec inte¬
gram humilitatem cordis nec mortificationẽ plenam noxiarum
susciꝑe uoluptatum. His autem uirtutum ꝑatrocinantib instru¬
mentis: om̃s uitȩ presentis angustiȩ. ⁊ cuncta quȩ inimicus potest
inferre dispendia. non mͦ patientissime. uerum etiã iocum dissime
sustinentur. Quibus rursum exulantibus elatio tam ꝑnitiosa succres¬
scit: ut etiam ꝓ leuissima contumelia mortiferis impatientiȩ icti¬

Expanded text:
pens. Funiculis namque peccatorum suorum unusquisque constringitur , pens. Funiculis namque peccatorum suorum unusquisque constringitur , audiens per prophetam, Ecce omnes vos accendentes flammis, ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas sucper quae peccauerit, et punietur. ipsae enim nobis tormento sunt quibus utimur uoluptates, et oblectamenta huius carnis atque deliciae carnificum uice in suum retorquentur auctorem, quia necesse est eum qui facultatibus pristinis opibusque suffultus est nec integram humilitatem cordis nec mortificationem plenam noxiarum suscipere uoluptatum. his autem uirtutum patrocinantibus instrumentis omnes uitae praesentis angustiae et cuncta quae inimicus potest inferre dispendia non modo patientissime, uerum etiam iucundissime sustinentur, quibus rursum exulantibus elatio tam perniciosa subcrescit, ut etiam pro leuissima contumelia mortiferis inpatientiae icti
Abbreviated transcription (Latin):
habeatur pro rp̃i nomine contumeliam pati:.
t autem nobis ȩcontrario iugum.xꝑi non leue. nec suaue
uideatur. contumatiȩ nr̃e est iustius asscribendum: qui dif
fidentia atq incredulitate deiecti. contra illius imperuim un¬
mo consilium. qui ait. si uis ꝑfectus esse. uade uende omĩa quȩ¬
habes siue dimitte omtũa tua. ⁊ ueni. sequere me. in epta ꝑuer¬
sitate pugnamus. cerrenarum scilicet facultatunt materias re¬
tentantes: quarum cum nexibus animum nr̃m diabolus cene¬
at ligatum: qͥd suꝑ est. nisi ut cum uoluerit nos ab spirttalibus
gaudiis separare: earundem imminutione ac pͥuatione mesti¬
ficet: Idd enim uersutis fraudibus elaborat. ut cum iugi aliꝰ
suauitas. & oneris leuitas uiciosȩ concupiscentiȩ prauitate nobis
fuerit aggrauata: ipfius facultatis atq substantiȩ quam nobis pro
requiȩ ac solatio reseruamus. uinculis irretitos. scłariũ curarum
flagris semꝑ excruciet. ex nobis met ipsis quo dilaceremur ercul¬

Expanded text:
habeatur pro Christi nomine contumeliam pati? Vt autem nobis e contrario iugum Christi non leue nec suaue uideatur, contumaciae nostrae est iustius adscribendum, qui diffidentia atque incredulitate dejecti, contra illius imperium, immo consilium, qui ait: Si vis perfectus esse, vade, vende, sive dimitte, omnia tua, et veni, sequere me , inepta perversitate pugnamus, terrenarum scilicet facultatum materias retentantes; quarum cum nexibus animum nostrum diabolus teneat illigatum, quid superest nisi ut cum voluerit nos a spiritalibus gaudiis separare, earumdem imminutione ac privatione moestificet? Id versutis fraudibus elaborans, ut cum jugi illius suavitas et oneris levitas vitiosae concupiscentiae pravitate nobis fuerit aggravata, ipsius facultatis atque substantiae, quam nobis pro requie ac solatio reservamus, vinculis irretitos, saecularium curarum flagris semper excruciet, ex nobismetipsis quo dilaceremur exscul
Abbreviated transcription (Latin):
centuplum accipiet ⁊ uitam ȩternã possidebit: In cantum ergo ꝑfec¬
tioni quam predicat inchil patitur conparari: ut illam quoq necessi¬
tatem soluat patris & matris quȩ scd̾m apłm pͥmum optinet inpro

Expanded text:
centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. in tantum ergo perfeccentuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. in tantum ergo perfectioni quam praedicat nihil patitur conparari , ut illam quoque necessitudinem solui patris ac matris, quae secundum apostolum primum o
Abbreviated transcription (Latin):
nec propt᷑ lentorum ⁊ segnium moras paratos ⁊ alacres debere subsiste¬
re. cũ rectius sit desides ut ap̃currentibus incitłntur quam ut prope¬
rantes aresindentibus obligentur. ꝓinde statutum sibi ac decretum¬
esse scło renuntiare ac mori mundo ut uiuere possit dõ: & si hanc
dĩ malle se uel cũ unius menbri dispendio saluũ fieri ⁊ uelud de¬
bilem introire in regnũ cęloꝵ. quam cũ soliditate menbrotũ ⁊ corpo¬
ris condepnari. Adiciebatq ista dicens. Si moy ses ꝓduritia cordis uro¬
idem dñs inter cteras affectiones id est patrum mat rũq ac filioꝵ
quib omẽm reuerentiã. non solum lex sed etiã ipse dñs p̃ceperat exhi¬
beri. tamen ꝓ nomine suo ac desiderio ꝑfectionis non solũ contep̃nendaᷤ
simpliciter. sed etiã odio habendas esse decernens conungat eis similit̃
patrem. aut matrem. aut urores. aut filios. aut agros propt̃ nom̃ meũ

Expanded text:
nec propter lentorom et segnium moras paratos atque alacres debere subsistenec propter lentorom et segnium moras paratos atque alacres debere subsistere, cum rectius sit ut desides a praecurrentibus incitentur quam ut properantes a residentibus obligentur. proinde statutum sibi decretumque esse renuntiare saeculo ac mori mundo, ut uiuere possit deo, et si hanc t Christi, malle se uel cum unius membri dispendio saluum fieri et uelut debilem intrare in regna caelorum quam cum soliditate corporis condemnari. adiciebat autem etiam ista dicens: si Moyses pro duritia cordidem Dominus inter caeteras affectiones id est, patrum, matrum ac filiorum, quibus omnem reverentiam, non solum lex , sed etiam ipse praeceperat exhibere, tamen pro nomine suo ac desiderio perfectionis non solum contemnenda simpliciter, sed etiam odio habenda esse decernens, conjungat eis similiter  aut filios propter nomen meum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut senes sorte preriperet
umq huius obsecrationibus iugiter ꝑsistentis cũnunx durissima ñ
preberet assensum. seq diceret maritali solatio ꝓ etatis fue flore p¬
nitus abstinere ñ posse. ac pro inde siqͥd deserta ab eo criminib ad¬
misisset illi potiꝰ ad scribendum qͥ coniugu federa dirupisset: adhȩc
ille. cũ diu conditionẽ nature p̾tendisset humane. quã fragilem
et incertam periculosum esset carnalibus desideriis & operibus
diutius implicari: adiciens astruebat. ñ licere cuiquam eiꝰ se boni
ex torrem facere cui om̃imodis in herendum esse didicisset. maioriꝰq
nore despicere cognitam bonitatem quã in cognitã non amare: pro
tamq celestibus donis terrena ac sordila p̃tulisset: ad omẽm sane
ȩtatem omem̃q sexum ꝑfectionis magnifeͥcentiã ꝑtinere. ⁊ uniuer¬
sa ȩccłe menbra ad conscendendam sublimiũ meritorũ celsitudi¬
nem prouocari dicente apło. sic currite ut conp̾hendatis om̃s.:

Expanded text:
ut senes sorte praeriperet. Cumque huiusmodi obsecrationibus iugiter persistenti coniunx durissima non praeberet adsensum seque diceret solacio maritali pro aetatis suae flore penitus abstinere non posse, ac proinde si quid deserta ab eo criminis admisisset, illi potius adscribendum qui coniugii foedera disrupisset: ad haec ille, cum diu condicionem naturae praetendisset humanae, quam fragilem et incertam periculosum esset carnalibus desideriis et operibus diutius inplicari, adiciens adstruebat non licere cuiquam eius se boni extorrem facere cni omnimodis inhaerendum esse didicisset, maiorisque esse periculi despicere cognitam bonitatem quam incognitam non amare: proitamque caelestibus bonis terrena ac sordida praetulisset. ad omnem sane aetatem omnemque sexum perfectionis magnificentiam pertinere et uniuersa ecclesiae membra ad conscendendam sublimium meritorum celsitudinem prouocari dicente apostolo: sic currite ut conprehendatis,
Abbreviated transcription (Latin):
arꝑo. Tutius enĩ michi est: cũ homine quam cum dõ habere diuor¬
tium. Aspirante itaq dĩ gr̃a. diffinitionis sue executionẽ instanter
aggresus est: nec intepescere ꝑaliquã moram desiderii sui passus ẽ.¬
ardorem. N am confestim omĩ mundana facultate nudatus: ad
monasteriũ ꝑuolauit. Ubi inbreui. tͣnto splendore scĩtatis & hu¬
nilitatis eniruit: ut beatȩ menioriȩ iohanne ad dnm ex hac
luce migrante. scõ quoq uiro qui haut minor decessore suo fute
similiter decedente. tertius theonas imiuersorum pre electus
iuditio. indecanie dispensationem eis fuccesserit.

Expanded text:
o: tutius est autem mihi cum homine quam cum deo habere diuortium. adspirante itaque gratia dei definitionis suae exsecutionem instanter adgressus est nec intepescere per aliquam moram desiderii sui est passus ardorem. nam confestim omni mundana facultate nudatus ad monasterium peruolauit, ubi in breui tanto splendore sanctitatis et humilitatis enituit, ut beatae memoriae Iohanne ad dominum ex hac luce migrante, sancto quoque Helia, similiter decedente, tertius Theonas universorum praeelectus judicio, in diaconiae eis dispensatione successerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sario malueris exhibere. atq obhoc attributum coniugii putas¬
sacramentum. ut te hac quȩ ingeritur fraudans salute insuꝑ etiã
me acdiscipulatu retrahas saluatoris.: ita illam abbatis iohanniᷤᷤ
immo xꝑi ore ꝓlatam sententiam uiriliter apprehendani. ut m
abspũali bono nulla auellere carnis possit affectio. Qui enim
⁊̃ in eadem obstinationis duritia ꝑmaneret. si ego inquit beatꝰ
theonas abstrahere te amorte non possũ: nec tu me separabis

Expanded text:
sario malueris exhibere, atque ob hoc adtributum putas coniugii ssario malueris exhibere, atque ob hoc adtributum putas coniugii sacramentum, ut te huic quae ingeritur fraudans saluti insuper et me a discipulatu retrahas saluatoris, ita illam abbatis Iohannis, immo Christi ore prolatam sententiam uiriliter adprehendam, ut me a spiritali bono nulla carnalis auellere possit adfectio. qui enim et in eadem obstinationis duritia permaneret, si ego te, inquit beatus Theonas, abstrahere a morte non possum, nec tu me separabis
Abbreviated transcription (Latin):
tum pͥmũ in ꝓmissione. ut bene sit tibi. ⁊ sis longe uus suꝑ terrã:
eamq despici ꝓsuo amore p̃cipiat. F uidenter itaq sicut eos euuan¬
gelicus sermo. condempnat. qui non interueniente adulterii crimin
uxoria uincula disrumpant: ita ob amorẽ.rꝑi ac desideriũ castitatis.
his qͥuigum carnale reiecerint. etiã centupla premia reꝓmittit. Qua¬
propter si fieri potest ut adhanc mͥ optatissimam paitem accepta rati¬
one tandem flectaris. scilicet ut dño seruiente s pęnam gehennȩ pari¬
ter euitemꝰ: caritatem comugii ñ refuto. immo etiã maiore ad huc di¬
lectione conplector. Agnosco enĩ ⁊ ueneror adiutricem meã. dm̃
sententia mͥ deputatam. ⁊ in disrupto eidem federe caritatis in xpo
coherere non respuo. nec ame separo quam dñs mͥ pͥme statĩ condi¬
tionis lege comunxit: dum mͦ & ipsa sis qđ conditor te esse uoluit
trixesse uolueris. s deceptrix. ⁊ adminiculum te non mͥ sed aduer¬

Expanded text:
um in repromissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram, eamque despici pro suo amore praecipiat. euidenter itaque sicut eos euangelicus sermo condemnat qui non interueniente adulterii crimine uxoria uincla disrumpunt, ita ob amorem Christi et desiderium castitatis his qui iugum carnale reiecerunt etiam centupla praemia repromittit. quapropter si fieri potest, ut ad hanc mihi optatissimam partem accepta tandem ratione flectaris, scilicet ut domino seruienles poenam gehennae pariter euitemus, caritatem coniugii non refuto, immo etiam maiore adhuc dilectione conplector. agnosco enim et ueneror adiutricem meam domini mihi sententia deputatam et indiscohaerere non respuo, nec a me separo quod Dominus mihi primae statim conditionis lege conjunxit, dummodo sis et ipsa quod Conditor esse te voluittrix esse uolueris sed deceptrix et adminiculum te non mihi, sed aduer
Abbreviated transcription (Latin):
miscens suꝑ hac quã inuitus in currerat lege peccati confestim recur¬
rit ad xꝑm. ⁊ presentissima eius grȩ redẽptione saluatur. Suicqͥd
ergo illa lex peccati que spinas & tribulos cogitationũ curarumq
iortaliũ naturalit̾ gignit. etiã in apłici pectoris terra sollicitudun
germinauerit. ista grẽ lex mox auellit. Lex enĩ inqͥt sp̃c & uite in

Expanded text:
mescens super hac quam inuitus incurrerat lege peccati confestim recurrit ad Christum et praesentissima gratiae eius redemptione saluatur. quidquid ergo lex illa peccati, quae spinas et tribulos cogitationum curarumque mortalium naturaliter gignit, etiam in apostolici pectoris terra sollicitudinis germinarit, ista lex gratiae mox auellit. lex enim, inquit, spiritus uitae in
Abbreviated transcription (Latin):
prepararet. Arl hȩc ille tanta est tristicia ac dolore suppletꝰ.
ut a maritudinẽ mente conceptam. ne uultu quidẽ dissimula¬
re poruerit. Cui senex hactenus inqͥt ofili cunctis te facinoꝵ
ponderib onerabas: non metuens ne confusione tã atrocium
criminũ notam existimationis in curreres Qͥd queso nunc est
scilicet nr̃am. quȩ tamen inse non modo nullũ obꝓbrium. sed
etiã ȩdificationis ac dilectionis habuit affectũ. tanta uideo te¬
indignatione permotũ: ut eam ne uulti quidẽ occulere. aut
frontis serenitate dissimulare potueris. Anforte illam diui¬
nã dũ te humilias. ex pectabas anr̃o ore sententiam. iustꝰ ac cusa¬
tor ẽ sui inprimordio sermonis: Proinde uera est cordis hu¬
militas retinenda: quȩ non deaffectata corporis atq uerboꝵ.
seo de intima mentis humiliatione descendit: Quȩ tunc demũ
euidentissimis patientie fulgebit indiciis: cũ quis non ipse de se

Expanded text:
praepararet. ad haec ille tanta est tristitia ac dolore suppletus, praepararet. ad haec ille tanta est tristitia ac dolore suppletus, ut amaritudinem corde conceptam ne uultu quidem dissimulare potuerit. cui senex: hactenus, inquit, o fili, cunctis te facinorum ponderibus onerabus, non metuens ne confessione tam atrocium criminum notam existimationis incurreres: quid quaeso nunc est, nostram, quae tamen in se non modo nullum obprobrium, sed etiam aedificationis habuit ac dilectionis adfectum, tanta te uideo indignatione permotum, ut eam ne uultu quidem occulere aut frontis serenitate dissimulare potueris? an fortasse illam dum te humilias expectabus a nostro ore sententiam: iustus accusator sui est in primordio sermonis? proinde est uera cordis humilit retinenda, quae non de affectata corporis atque uerborum, sed de intima mentis humiliatione descendit: quae tunc demum euidentissimis patientiae suae fulgebit indiciis, cum quis non ipse de se
Abbreviated transcription (Latin):
risit Cũ enim quidã ad eum sũmam sui abiectionẽ habitu
ic uerbis p̃ferens ad uenisset. eumq senex. scdm morẽ. ut orauo¬
nẽ colligeret hortaret᷑. ille nequaꝗͣ annuens le precanti. tan
huiꝰ aeris capere mereret᷑: psiatii qͦq ipsius refugiens sessionẽ
humi pocius insidebat: Cũ uero etiã ad ablutionẽ pedum mul¬
tominus p̃buisset assensũ: tũ abbas serapion refectione transacta.
cepit. ne ociosus ac uagus presertĩ uiuenis tã robustus in stabili
leuitate pet uniuersa discurreret: sed ut incella residens sed̾a
regulã senoꝵ. suo pocius oꝑe quã aliena munificentia mallet¬
sustentari Qđ ne apłs paulus incideret: & quidẽ in eugło cũ¬
ei laboranti hȩc prebitio merito deberet᷑: deeb tamen ac noc¬
tib maluit operari: ut cotidianũ uictum. uel sibi ułhis qui
eidẽ ministrantes opus exercere non poterant. suis manibus

Expanded text:
risit. cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu risit. cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu ac uerbis praeferens aduenisset eumque senex secundum morem ut orationem colligeret hortaretur, ille nequaquam adnuens deprecanti tanticommunis aeris capere mereretur, paaihii quoque ipeins refugiens sessionem humi potius insidebat. cum uere ad ablutionem pedum multo minus praebuisset adsensum, tam abbas Sarapion refectione transacta ccoepit, ne otiosus ac uagus, praesertim iuuenis tam robustus, instabili leuitate per uniuersa discurreret, sed ut in cella sedens secundum regulam seniorum suo potius opere quam aliena mallet munificentia sustentari. quod ne apostolus Paulus incideret et quidem cum ei in euangelio laboranti haec praebitio merito deberetur, diebus tamen ac noctibus maluit operari, ut cotidianum uictum uel sibi uel his qui eidem ministrantes opus exercere non poterant suis manibus
Abbreviated transcription (Latin):
icet anon nullis soleant indifferent̃ etiam monasteria ꝓcenobus
apellari. tam̃ hoc int̾ est qđ monasteriũ. nomen sit diuersorii. ni¬
chil amplius quã locũ idest habitaculũ significans monachoꝵ.
cenobiũ uero etiam ꝓfessionis ipsius qualitatẽ disciplinãq desig¬
net Et monasteriũ potest etiam unius monachi habitatio no¬
minari: cęnobiũ. nͥ ubi plurimoꝵ cohabitantiũ deget unita
cõmunio ñ potest apellari Dicunt᷑ sane monasteria: ẽtiam in¬
quib sarabaitaꝵ collegia cõmorant᷑ Quã obrẽ ꝗm de opͣtuo¬
genere monachoꝵ uideo uos ꝓfessionis huiꝰ arripusse princi¬
pia: id est de laudabili cȩnobii palestra ad excelsa fastigia ana
uos illic didicisse ñ dubito uero sectamini cordis affectu: non
eã sic̃ quidam falsa humilitate uerboꝵ nec affectata atq suꝑ¬
flua inqͥb dã officus corporis ins linatione fingentes. Qđ humi¬
litatis figm̃tum. abbas serapion quodam tempore eleganter it¬

Expanded text:
icet a nonnullis soleant indifferenter monasteria pro coenobiis appellari, tamen hoc interest, quod monasterium nomen est diuersorii, nihil amplius quam locum, id est habitaculum significans monachorum, coenobium uero etiam professionis ipsius qualitatem disciplinamque designat. et monasterium potest etiam unius monachi habitatio nominari, coenobium, nisi ubi plurimorum cohabitantium deget unita communio, non potest appellari. dicuntquibus sarabaitarum collegia commorantur. CAPUT XI. De genere monachorum uideo uos professionis huius arripuisse principia, id est de Laudabili coenobiorum palaestra ad excelsa fastigia anacquam uos illic didicisse non dubito, uero sectamini cordis adfectu, non eam sicut quidam falsa humiliatione uerborum nec adfectata atque superflua in quibusdam officiis corporis inclinatione fingentes. quod humilitatis figmentum abbas Sarapion quodam tempore eleganter in
Abbreviated transcription (Latin):
ropositio abbatis cheremonis. qđ tribus modis uicia uincantur.
uibus gradibus ad sublimitatẽ caritatis possit ascendi & que sit

Expanded text:
ropositio abbatis Chaeremonis, quod tribus modis uitia uincantur. Quibus gradibus ad sublimitatem caritatis possit ascendi et quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
on nũquam tamen dispensatoris nr̃i dĩ qui om̃s homi¬
nes uult saluos fieri & ad agnitionẽ ueritatis uenire.
salute multorũ sꝑualis doctrinȩ grãm consequat᷑ Quib autẽ
modis etiã carismata curationũ ad expellendos demones a dño
concedant᷑. consequens ẽ ut simili disputatione pandamus.
quã consurgentes ad refectionẽ in uesperã reseruemus: quia ef¬
ficatius semꝑ corde concipitur. quicquid sen.si. & absq miiio la¬
bore corporis intimat᷑¬

Expanded text:
onnumquam tamen dispensatoris nostri Dei, qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ,salute multorum spiritalis doctrinae gratiam consequatur. Quibus autem modis etiam charismata curationum ad expellendos daemones a Domino concedantur, consequens est ut simili disputatione pandamus, quam consurgentes ad refectionem in vesperam reservemus, quia efficacius semper corde concipitur quidquid sensim et absque nimio labore corporis intimat
Abbreviated transcription (Latin):
it adorauit illa figm̃ta. ac ñpotius libere tanquã mar tyr xp̃i de testai¬
da et uitanda monstrauit. Mendaciũ ẽ quipe falsa significatio cũ
uoluntate fallendi. ñ ẽ aut̃ falsa significatio ubi et aliud ex alio signi¬
ficatur. uerũ ẽ tam̃ qđ significatur sirecte intelligatiir. Sunt quȩ¬
dam eiꝰ̃modi etiam saluiatoris in ȩuuanglio. quia et ipse dñs ꝓpħai ꝓpħam¬

Expanded text:
aut adoravit ulla figmenta, ac non potius libere, tanquam martyr Christi, detestanaut adoravit ulla figmenta, ac non potius libere, tanquam martyr Christi, detestanda et vitanda monstravit. Mendacium est quippe falsa significatio cum voluntate fallendi: non est autem falsa significatio, ubi et si aliud ex alio significatur, verum est tamen quod significatur, si recte intelligatur. Sunt quaedam ejusmodi etiam Salvatoris in Evangelio, quia et ipse Dominus p
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s lucri facerẽ. compatiendo id fecit ñ m̃tiendo. fit enĩ quiso
tanquã ille cui uult subuenire. quando tanta miscłia subuenit. quã¬
ta sibi subueniri uellet sieẽt ipse meadem mĩa constitutꝰ. Itaq fit
tanquã ille. ñq fallit illũ. s qͥa cogitat se sic̃ illũ. Unde illud ẽ eiꝰ apli
qđ iam supra cõmemoraui:. fr̃s. si p̃occupatꝰ ẽ homo in aliquo delicto.
os qui spũales esfis. instriate huiꝰ modi inspũ mansuetudinis. inten¬
dens te ipsum ne et tu tempteris. Nam si ꝓpt̃ ea quia dix̃ factus stĩ udeis
tanquã iudeus. et his qui sublege erant tanquã sublege eẽm. idõ putandus
ẽ m̃dacit̾ suscepisse lẽgis uet̾is sacram̃ta. debuit gentiũ idolatriã eodẽ mͦ
m̃tiendo susciꝑe. qui dix̃ etiã his qui sine lege erant tanquã sine lege fac¬
tum ut eos lucri faceret. qđ itañfecit. Non enĩ alicub sacrificauit ido.

Expanded text:
ut omnes lucri facerem, conpatiendo id fecit, non mentiendo. fit enim quisque ut omnes lucri facerem, conpatiendo id fecit, non mentiendo. fit enim quisque tamquam ille, cui uult subuenire, quando tanta misericordia subuenit, quanta sibi subueniri uellet, si esset ipse in eadem miseria constitutus. itaque fit tamquam ille, non quia fallit illum, sed quia se cogitat sicut illum. unde illud est eius apostoli, quod iam supra commemoraui: fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, uos qui spiritales estis, instruite huius modi in dens te ipsum, ne et tu tenteris. Nam si propterea, quia dixit: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, et his qui sub lege erant tanquam sub lege, ideo putandus est mendaciter suscepisse legis veteris sacramenta, debuit et Gentium idololatriam eodem modo mentiendo suscipere, quia dixit: Etiam his qui sine lege erant tanquam sine lege se factum, ut eos lucrifaceret. Quod utique non fecit, non enim alicubi sacrificavit idolis
Abbreviated transcription (Latin):
gitimas iudaica consuetudine retinendo et agendo ñse inimicũ
legis ꝓpħisq monstraret. absit ut m̃daciter eũ fecisse credamꝰ.
Dehac quippe re satis ẽ eiꝰ nota sententia qua fuerat constitutũ.
nec iudeos qui tc̃ in xp̃m credebant ꝓhibendas eẽ apat̾nis tradi¬
tionib nec aiudeis gentiles tum xp̃ian fierent eẽ cogendos. ut
illa sacram̃ta quȩ diuinitꝰ p̃cepta eẽ constaret. ñ tanquã sacͥlegia
fugerent᷑. nec tam̃ putarentur sic necessaria in nouo testim̃to re¬
uelato tanquã sine his quic̃q conu̾terentur addm. salu ẽẽ ñ poᷤ¬
o euuangło xp̃i et eissimulate conserserant petrus et barnabas.
idõq cogebant gentes iudarzare. Id erat enĩ cogere. sic ea necessa¬
ria p̃dicare: tanquã et recepto ȩiiuangło nulla sine illis salus eẽt
in xp̃o. Hoc error quorũdã putabat. hoc timor petri simulabat.
hoc libtas pauli redarguebat. Qđ ergo ait om̃ibꝰ om̃ia factus sum.

Expanded text:
gitimas Iudaica consuetudine retinendo et agendo non se inimicum legis prophetisque monstraret, absit, ut mendaciter eum fecisse credamus. de hac quippe re satis est eius nota sententia, qua fuerat constitutum nec Iudaeos, qui tunc in Christum credebant, prohibendos esse a paternis traditionibus nec ad eas gentiles, cum christiani fierent, esse cogendos, ut ilia sacramenta, quae diuinitus praecepta esse constaret, non tamquam sacrilegia fugerentur nec tamen putarentur sic necessaria iam nouo testamento reuelato, tamquam sine his quicumque conuerterentur ad deum salui esse non posepto Christi euangelio. et eis simulate consenserant Petrus et Barnabas ideoque cogebant gentes iudaizare. id erat enim cogere, sic ea necessaria praedicare, tamquam et recepto euangelio nulla sine illis salus esset in Christo. hoc en-or quorundam putabat, hoc timor Petri simulabat, hoc libertas Pauli redarguebat. quod ergo ait: omnibus omnia factus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendamꝰ ñnulla quȩ ibi pritantur eẽ m̃dacia. ñ eẽ qđ putantur: si recte
riendũ. quando quidẽ illa petri et barnabȩ simulatio qua gentes iuda¬
izare cogebant. merito rep̃hensa atq correpta ẽ. et netunc noceret.
et ne posteris adimitandũ ualeret. Cumenĩ uidisset apl̃s paulus
quia ñrecte ingrediuntur adueritatẽ ȩuuangłii. dix̃ petro corã
om̃ib Si tu cũ sis iudeus gentilit̾ et ñ iudaice uiuis. quomͦ gentes
cogis iudaitare: I aut̃ qͣd ĩpse fecit ut quasda obseruationes le-¬

Expanded text:
ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse quod putantur, si recte ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse quod putantur, si recte plum, quandoquidem illa Petri et Barnabae simulatio, qua gentes iudaizare cogebant, merito reprehensa atque correcta est, et ne tunc noceret et ne posteris ad imitandum ualeret. cum enim uidisset apostolus Paulus, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixit Petro coram omnibus: si tu, cum sis iudaeus, gentiliter et non iudaice uiuis, quomodo gentes cogis iudaizare? id autem quod ipse fecit, ut quasdam obseruationes le
Abbreviated transcription (Latin):
duos illos geminos. m̃daciũ uidebitur. Si aut̃ illud ꝓpt̃ qđ signifi
candũ ista gesta dicta conscripta sunt. ille ẽ intelligendus in
corpore suo qđ ẽ eiꝰ eccła qui de hac re loquens ait. Cũ uid̾itis
abraham. et ysaac. et iacob. et om̃s ꝓpħas in regno dĩ uos aut̃ ex¬
pelli foras. et uenient ab oriente et occidente et aquilone et aus
tro et accũbent in regno dĩ. et ecce sunt nouissimi quierant pͥmi.
et sunt pͥmi qui eraut nonsimi. sic enĩ qͦdamꝰ minor maioris pri
nificentur ueracit̃. qͥd hic debet putari factũ dictũue m̃daciter.
Cũ enĩ quȩ significantur ñutiq sunt inueritate. sed st̃ seu p̃terita. seu
p̃sentia. seu futura. ꝓculdubio uera significatio ẽ. nullũq m̃daciũ.
cur ista mͥ indeatur triꝑtita ratio disputandi adu̾sus eos qui
patronas iñ daciis siuis scripturas uolunt ad hib̃e diuinas. ut pͥus

Expanded text:
duos illos geminos, mendacium uidebitur; si autem ad illud, propter quoduos illos geminos, mendacium uidebitur; si autem ad illud, propter quod significandum ista gesta, dicta, conscripta sunt, ille est hic intellegendus in corpore suo, quod est eius ecclesia, qui de hac re loquens ait: cum uideritis Abraham et Isaac et Iacob et omnes prophetas in regno dei, uos autem expelli foras. et uetro et accumbent in regno dei. et ecce sunt nouissimi qui erant primi, et sunt primi qui erant nouissimi. sic enim quodam modo minor maioris primnificentur ueraciter, quid hic debet putari factum dictumue mendaciter? cum enim quae significantur non utique non sunt in ueritate, sed sunt seu praeterita seu praesentia seu futura, procul dubio uera significatio est nullumque mendaciumcur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius
Abbreviated transcription (Latin):
et inueniantur desiderata iocundius. tam̃ uera ñfalsa dicuntur. q̃m
uera ñ falsa significantur: seuu̾bo seu facto. Quȩ significantur enĩ utiq
dicta intelliguntur. s ea quȩ falsa st̃ dicta eẽ credintur. Hoc ut
exemplis fiat planius id ipsũ qđ iacob fecit attende. hedinis certe
pellib m̃bra contex̃. Si causam ꝓximã requiramus. iñtitũ putabamꝰ.
Hoc enĩ fecit. ut putaretur eẽ qđ ñ erat. Si aut̃ hoc factũ adillud
ꝓpt̃ qđ significandũ reuera factũ ẽ referatur. ꝑ hedinas pellas pec¬
cata. ꝑ eũuͦ qui eis seoꝑuit ille significatꝰ ẽ qui ñ sua s aliena pecca¬
ta portauit. Uerax gͦ significatio nullomͦ m̃daciũ recte dici potest.
ut aut̃ infacto ita et inu̾bo.Nam cũ ei pat̾ dixisset. quis es tu fili:
Ille respondit. Ego sũ esau primogenitus tuus. Hoc sireferatur ad

Expanded text:
et inueniantur desiderata iucundius. tamen uera, non falsa dicuntur, quoniam et inueniantur desiderata iucundius. tamen uera, non falsa dicuntur, quoniam uera, non falsa significantur seu uerbo seu facto. quae significantur enim, utique dicta intelleguntur, sed ea, quae falsa sunt, dicta esse creduntur. hoc ut exemplis fiat planius, id ipsum, quod Iacob fecit, adtende. haedinis certe pellibus membra contexit. si causam proximam requiramus, mentitum putabimus; hoc enim fecit, ut putaretur esse qui non erat; si autem hoc factum ad illud propter quod significandum reuera factum est referatur, per haedinas pelles peccata, per eum uero, qui eis se operuit, ille significatus est, qui non sua, sed aliena peccata portauit. uerax ergo significatio nullo. modo mendacium recte dici potest. ut autem in facto, ita et in uerbo. nam cum ei pater dixisset: qui es tu, fili? ille respondit: ego Esau primogenitus tuus. hoc si referatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacia putabuntur: silocutio ł actio figurata in m̃dacio deputa¬
bitur. Si aut̃ ñ ẽ m̃daciũ quando ad intelligentiã ueritatis aliud
ex alio significantia referuntur: ꝓfecto ñ solũ id qđ fecit aut dixit
iacob patri ut benediceretur: s neq illud qđ ioseph uelud inluden¬
dis locutꝰ ẽ frĩbus. nec qđ dđd simulauit insaniã. nec cet̾ra huiꝰ
modi m̃dacia iudicanda st̃. s locutiones actionesq ꝓpħcȩ adea
quȩ uera sunt intelligenda refendȩ. Quȩ ꝓpt̾ea figuratis uelud amic¬
tib obteguntur. ut sensũ piȩ querentis exerceant. et ne nuda ac ꝓmp¬
ta uilescant. quanuis quȩ aliis locis aꝑte ac manifeste dicta didicimus.
cũ ea ipsa de abditis eruuntur. quodãmꝰ in nr̃a cogitatione renouant᷑.
et renouata dulcescunt. nec inuidentur discentib qđ his modis obscu¬
rantur. s cõm̃dantur magis ut quasi subtracta desiderentur ardentiu

Expanded text:
mendacia putabuntur, si locutio uel actio figurata in mendacio deputamendacia putabuntur, si locutio uel actio figurata in mendacio deputabitur. si autem non est mendacium, quando ad intellegentiam ueritatis aliud ex alio significantia referuntur, profecto non solum id quod fecit aut dixit Iacob patri, ut benediceretur, sed neque illud quod Ioseph uelut inludendis locutus est fratribus nec quod Dauid simulauit insaniam nec cetera huius modi mendacia iudicanda sunt, sed locutiones actionesque propheticae ad ea, quae uera sunt intellegenda, referendae. quae propterea figuratis uelut amictibus obteguntur, ut sensum pie quaerentis exerceant et ne nuda ac prompta uilescant. quamuis quae aliis locis aperte ac manifeste dicta didicimus, cum ea ipsa de abditis eruuntur, quodam modo in nostra cognitione renouantur et renouata dulcescunt. nec inuidentur discentibus, quod his modis obscurantur, sed commendantur magis, ut quasi subtracta desiderentur ardentius
Abbreviated transcription (Latin):
ratione m̃daciũ nuncupari. Cum enĩ dicunꝰ fluctuare segetes.
geminare uites. Floridam iuuentẽ. niueã caniciẽ. ꝓculdubio
Fluctus. geminas. Florẽ. niuẽ. quia in hisrebus ñ inuenimꝰ ĩ quas
hȩc u̾ba aliunde transtulimꝰ. abistis m̃dacia putabuntur. Et pei
xp̃c. et cor lapideũ iudeorũ. Itẽ leo xp̃c. et leo diabolus. et in¬
numerabilia talia dicuntur ẽẽ m̃dacia. qͥdqđ hȩc tropica locu¬
tio usq ad eã ꝑuenit quȩ appellatur antifrasis ut dicatur ab un¬
dare qđ ñ ẽ. dicat᷑ dulce qđ acidũ ẽ. lucꝰ qđ ñ luceat. parcȩ qđ ñ
parcant. Unde illud ẽ inscripturis scĩs. si ñ infaciẽ benedixerit cͥ
qđ diabolus ait dño descõ iob et intelligitur maledixerit. quo
u̾bo nabuthei fictũ crim̃ a calũpniantib nominatũ ẽ. Dictũ ẽ eñ
qđ benedixerit regi. hoc ẽ maledixerit. Hu om̃s modi locutionũ

Expanded text:
ratione mendacium nuncupari. cum enim dicimus "fluctuare segetes, ratione mendacium nuncupari. cum enim dicimus "fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, niueam canitiem", procul dubio fluctus, gemmas, florem, niuem quia in his rebus non inuenimus, in quas haec uerba aliunde transtulimus, ab istis mendacia putabuntur. et petra Christus et cor lapideum iudaeorum, item leo Christus et leo diabolus et innumerabilia talia dicentur esse mendacia. quid? quod haec tropica locutio usque ad eam peruenit, quae appellatur antiphrasis, ut dicatur abundare quod non est, dicatur dulce quod acidum est, lucus, quod non luceat, parcae, quod non parcant. unde illud est in scripturis sanctis: si non in faciem benedixerit tibi, quod diabolus ait domino de sancto Iob et intellegitur <maledixerit>. quo uerbo et Nabuthei fictum crimen a calumniantibus nominatum est. dictum est enim, quod benedixerit regi, hoc est maledixerit. hi omnes modi locutionum
Abbreviated transcription (Latin):
igendo ꝑfecerit. Longuis namq p̾ea ꝓfectus suꝑ om̃s celos. ñ tam̃
deserint discipulos. ꝓpt hoc significandũ diuinitus factũ ac p̃sens il¬
lud et humanitꝰ fictũ. Et ido significatio uerax in illa ẽ finctione
p̃missa. quia in hac ꝑfectione illius ẽ significationis ueritas subsecu¬
ta Ille gͥ contendat xp̃m m̃titũ eẽ fingendo. qͥnegat eũ qđ significa¬
uit impleuisse faciendo. Ñ ẽ gͦ m̃daciũ cũ silendo absconditur uerũ.
s cũ loquendo ꝓmittitur falsũ. lacob aut̃ qđ matre fecit auctore. ut
patrẽ fallere inderetur: si diligent̃ et fidelit̃ attendatur. ñ ẽ m̃daciũ
s mysteriũ. Quȩ sim̃dacia dixerimꝰ. om̃s etiã parabolȩ ac figurȩ signifi¬
candarũ quarũq rerũ quȩ ñ ad ꝓpͥetatẽ accipiendȩ sunt. s in eis
qui hoc putat tropicis etiã tã multis locutionib om̃ib potest hanc
importare calũpniam. ita ut et ipsa quȩ appellat᷑ metafora. hoc est

Expanded text:
fectus super omnes caelos non tamen deseruit discipulos suos. propter hoc significandum futurum diuinitus factum ad praesens illud est humanitus fictum. et ideo significatio uerax in illa est fictione praemissa, quia in hac profectione illius est significationis ueritas subsecuta. ille igitur contendat Christum mentitum esse fingendo, qui negat eum quod significauit implesse faciendo. Non est ergo mendacium, cum silendo absconditur uerum, sed cum loquendo promitur falsum. Iacob autem quod matre fecit auctore, ut patrem fallere uideretur, si diligenter et fideliter attendatur, non est mendacium, sed mysterium. quae si mendacia dixerimus, omnes etiam parabolae ac figurae significandarum quarumque rerum, quae non ad proprietatem accipiendae sunt, sed in eis omnino. nam qui hoc putat, tropicis etiam tam multis locutionibus omnibus potest hanc inportare calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur metaphora, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
siam. diuino studeant sacrare conspectui
orro qd̾ dicitis diuerso more. id est uel sex uł septem eb¬
domadibus ꝑ non nullas proiuntias quadragesimam cele¬
brari: una tatio idetnq ieiuniorum modus. diuersa ebdomada.¬
rum obseruatione concluditur. Hi etiã sex ebdomadarum sibi
obseruantiã p̃fixerunt: qui putant die quoq sabbati ieuinandũ.
Sex in ebdõmada gͦ ieunia ꝑsoluunt. quȩ eosdem sex & tri-¬

Expanded text:
s diuino studeant sacrare conspectui. Porro quod dicitis diuerso more, id est sex uel septem ebdomadibus per nonnullas prouincias Quadragensimam celebrari, una ratio idemque ieiuniorum modus diuersa ebdomadarum obseruatione concluditur. hi enim sex ebdomadarum sibi obseruantiam praefiierunt, qui putant die quoque sabbati ieiunandum. sex ergo in ebdomade ieiunia persoluunt, quae eosdem sex et tri
Abbreviated transcription (Latin):
tit medicinã: alios bortatꝰ est ut sꝑarent dicens. Uissanꝰ
fieri: Aliis non spetantib ultro ingessit auxiliũ. alioꝵ desi¬
đia priusquã uoluntati eoꝵ satis faceret explorauit
dicens Qd uultis ut faciã uobis : Alii ignoranti uiã
qua id qd concupierat optineret benignus ostendit. si
credideris inquiens uidebis głam dĩ Inter alios ita uirtu¬
tẽ curationis affluent̃ effudit. ut debis euuangelista com¬
memoret. & curauit om̃s languidos eoꝵ Int̾ alios uero

Expanded text:
tit medicinam. Alios hortatus est ut sperarent, dicens; Vis sanus tit medicinam. Alios hortatus est ut sperarent, dicens; Vis sanus fieri ? Aliis non sperantibus ultro ingessit auxilium. Aliorum desideria priusquam voluntati eorum satisfaceret exploravit, dicens: Quid vultis ut faciam vobis ? Alii ignoranti viam qua id quod concupierat obtineret, benignus ostendit: Si credideris, inquiens, videbis gloriam Dei . Inter alios ita virtutem curationum affluenter effudit, ut de eis evangelista commemoret, Et curavit omnes languidos eorum . Inter alios vero