comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dauid in nahioth. ĩ.r. locus ÷ in rama. ubi dauid sedit. rama
ad septemtrionalem plagam contra bothel. Meminit huius et ie-¬
remias. est aut̃ alia rama in tribu aser. ¶ Nahioth pulcͥtudo
his expletis conueniunt. quia ꝓpħaꝵ ddicta. et celsitudinem habẽt
Mistice aut̃ exemplum huius saulis. nuntioꝵq eius. in hac sentẽ¬
cia figurat. non nullos hereticos quialiquid boni de muneribus sc̃i
sp̃c habent. sic̃ testamenta legis. et euugłũ. sic̃ baptisii sacramentũ.
et cetera huius mõi. Qui cũ ad eccłiam catholicam uentunt. non ÷ in
eis iullo mͦ uiolancdum. aut quasi non habeant tradendium. s tñ eos
concedimus. si oportet eos cognoscere unitatem. et societatem uinculi
caritatis. si ne qua omnĩo quicquid habere potuerut. quamuis sit¬
sanctum. atq uenerandum. ipsi tñ nicłi sunt. tanto indigniores effecti
premio uite eterne. quanto illis donis non bene usi sunt que in hac uita:
que transitoria: acceperunt. ¶ Item exemplum atq imago huius

Expanded text:
etc. Najoth locus est in Ramatha, ubi David sedit. Rama ad septentrionalem plagam contra Bethel. Meminit hujus et Jeremias. Alia autem Rama est in tribu Aser, Najoth, pulchritudo his expletis, quia prophetarum dicta et celsitudinem habent Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribus sancti Spiritus habent, sicut testamenta legis et Evangelii, sicut baptismi sacramentum.cramentum. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo modo violandum, aut, quasi non habeant, tradendum; sed tamen ecredimus. 5. Sed oportet eos cognoscere unitatem, et societatem vinculi charitatis, sine qua omnino quidquid habere potuerunt, quamvis sanctum sit atque venerandum, ipsi tamen nihil sunt, tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. 6. Item exemplum, atque imago hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ri ceile qui ingrati beneficiis dauid extiterunt: cũ dauid eos de
manibus philistum eruerit. significant infidelitatem. seu incõstã

Expanded text:
ri Ceilae, qui ingrati beneficiis David exstiterant, cum eos ipse de manibus Philisthiim eruerit, significant infidelitatem seu inconsta
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo÷ ¶ Achis interpretatur quomodo:. ꝑ quod significat᷑
ignorantia. et uerbum mirantis. et non agnoscentis. quod in gente
iudeoꝵ impletum ÷. Qui dum uiderunt xꝑm non agnouerunt. corã
quibus mutauit os suum. et abiit. Erant enĩ ibi precepta legis carna¬
lia. erat sacrificium. scd̃m ordinem aaron. et postea ipse de corꝑe et
sanguine suo instituit sacrificium. scđm ordinem melchisedech. Oꝯu¬
cauit qͦ os suum in sacrificio. mutauit in preceptis dans aliud testam̃¬
tum. euacuata carnali oꝑatione. atq iñ collapsus in manibus eorũ
qñ eum conprehendentes crucifixerunt. Et ꝓcedebat ad hostium por-

Expanded text:
misit. Achis interpretatur quomodo est? per quod significatur ignorantia, et verbum mirantis, et non agnoscentis. Quod in gente Judaeorum impletum est, qui dum viderunt Christum, non agnoverunt: coram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad
Abbreviated transcription (Latin):
inde auctus ÷ gloriosiori tropheo. ita et iudei dum contra uoluntatem
dei xp̃m interficere nituntur. salutem gentrum in hoc egerunt. quo
enigenarum preputia attulit. et sic denuo filie saul nuptiis hesit. sig¬
nificabat quia xꝑc non prius sinagogam conubio suo coniungeret. nͥ
antea gloriosus fieret in gentibus. Prius enĩ in nationib carnis pollu¬
scriptum ÷ introierit plenitudo gentium. sic omnis isrł saluus fiet.
ue quia maior÷ numerus acquisicionis ppłi gentium: quam credentiũ

Expanded text:
inde auctus est gloriosiori tropaeo. Ita et Judaei dum contra voluntatem Dei Christum interficere nituntur, per id salutem gentium egerunt per quod enigenarum praeputia attulit, et sic denuo filiae Saul nuptiis haesit, significabat quod Christus non prius Synagogam connubio suo sponderet, nisi antea gloriosus in gentibus fieret. Prius enim in nationibus scriptum est, introierit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet .ve quia major est numerus acquisitionis populi gentium quam credentium
Abbreviated transcription (Latin):
Quando quidam legunt in scripturis. quod sc̃i nulli hostium parcant. ef¬
ficiuntur crudeles. et humanum sanguinem sicientes. dicunt quia iusti
ita ꝑcusserunt hostes. ut non relinquerentur ex his. qui saluus fieret. et nõ
intelligunt in his uerbis obumbrari misteria. et hoc magis nob̃ iundicari
ut pugnantes aduersus uicia nullum penitus ex his relinquere. s omĩa
iustus manebit. si ad huc aliquid pectati in semet ipso seruauerit sicut
li pecoꝵ. ad hominum regnum transfertur. Dicitur aut̃ dauid ip¬
se iħc ab ouib uidaice plebis ablatus. et in regnum gentium uere¬

Expanded text:
unt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium parcunt, efficiunturque crudeles, et humanum sanguinem sitientes, dicunt quia et justi ita percusserunt hostes, ut non relinqueretur ab his qui salvus fieret; et non intelligunt in his verbis adumbrari mysteria, et hoc magis nobis indicari, ut pugnantes adversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, justos manebit, si adhuc aliquid peccati in semetipso servaverit, sicut li pecorum ad hominum regnum transfertur. Noster autem David, ipse Jesus, a bobus Judaicae plebis ablatus est, et in regnum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
peticio. ¶ Saulpeticio int̾pretatur. qui fuit de stirpe beniamin.
hac generacionis serie. filius cys. filii abiel. filũ seor. filii bechor. Et
hec nomina bene exprimunt typum udeoꝵ. Beniamin quid̃ int̾pre¬
tatur filius dextere. eys durus. ł uomitus uiri. ł uomenuir. abiel
pater meus cłs. seor paruulus. siue turbulentus. bechor pͥmogenitꝰ

Expanded text:
erari. Saul petitio interpretatur, qui fuit de stirpe Benjamin hac generationis serie, filius Cis, filii Abiel, filii Seor, filii Bechorath. Et haec nomina bene exprimunt typum Judaeorum. Benjamin quidem interpretatur filius dextrae; Cis, durus, vomitus viri vel vomens vir; Abiel, p
Abbreviated transcription (Latin):
tum potest accipi. Utitur enĩ mͦ uirandi ꝑ uitam regis. et affirmat.
se non nosse unde sit. dauid. Hoc enim mͦ et in genesi ioseph patriarcha
contra fratres suos usus ÷. qñ dixit. ł salutem pharaonis nonegredie¬
mini hinc donec ueniat frater ur̃ minimus. uł hoc genere locutioĩs¬
potest istud dici quo dicitur: illud Benedixit naboth deo etregi. Ac
si diceret. Hon uiuat anima tua rex si noui. aut uideam mor¬

Expanded text:
ro non novi dictum accipi. Utitur enim modo jurandi per vitam regis, et affirmat se non nosse unde David sit. Hoc enim modo et in Genesi Joseph patriarcha contra fratres suos usus est, quando dixit: « Per salutem Pharaonis non egredimini hinc, donec veniat frater vester minimus . » CAPUT XVIIest quo dictum est illud: « Benedixit Naboth Deo et regi . » Ac si diceret: Non vivat anima tua, rex, si novi; aut: Videam mor
Abbreviated transcription (Latin):
eius doec idumeus. ¶ Doec iste idumeus qui cameloꝵ .i. infruc¬
tuosi gregis. et cortuosi custos erit. et interpretatur motus. siue
sollicitus. qui et ꝑcussit ab unelech sacerdotem magnum. abime¬
lech uero utterpretatur frater meus rex. in nomine et gestu ude¬
ꝓditoris ꝑsonam gestat. ꝑ quem contra redẽptorem nr̃m. qui uere
postea ꝑsecutionem eccł̃ia pateretur. et quam plurim discipuli xp̃i¬

Expanded text:
 Doeg autem iste Idumaeus qui camelorum, id est infructuosi gregis et tortuosi, custos erat, et interpretatur, motus sive sollicitus, qui et percussit Abimelech sacerdotem magnum: nam Abimelech interpretatur frater meus rex  in nomine Judae proditoris personam gestat, per quem fraude contra Redemptorem nostrum, qui vere postea
Abbreviated transcription (Latin):
sum nominat. qui alio nomine in libro uidicum gedeon ÷ nominatꝰ.
Et bedan. ipse ÷ sanson fortissimus. de quo in ptedicto libro refertur. ꝙ
isrł contra philistum defenderet. Et clamauit samuhel. a .d. filius ad¬
Pluiua in sc̃is scripturis uerba sunt euugłũ. siue legis. sic̃ moy ses
dixit. Expectetur sic̃ pluuia eloquium meum. et descendent sic̃ ros
tes colligi oportebat. ut sic frumentum in horreis. sic iutra eccdie sinum

Expanded text:
sum nominat, qui alio nomine in libro Judicum Gedeon est nominatus, et Bedan ipse est Samson fortissimus; de quo in praedicto libro refertur quod Israel contra Philisthiim defenderet. « Et clamavit Samuel ad Domisacris Scripturis verba sunt Evangelii sive legis, sicut Moyses dixit: « Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros est, quando gentes colligi oportebat: ut sicut frumentum in horreis, sic intra Ecclesiae sinum
Abbreviated transcription (Latin):
significauit. int̾pretatur enĩ manu fortis. siue desiderabilis. Et qͥd
fortrus leone illo de tribu suda qui uicit mundum: Et quid deside¬
rabilius illo de quo legitur. ueniet desideratus cunctis gentibus:
hysai maioribus. minimus etate electus ÷ ad regnum. quia spreto u-¬
petuo functus ÷ et in regem unctus. cuius regium non habet finem.
et cui omnes gentes lingue et cribus seruient. Ecce sp̃c dei malus. ⁊c̃¬
In hoc loco queri solet de sp̃u qui exagitabat saul. Si dñi cur malꝰ
si malus cur dñi dicatur: hec sententia duob uerbis comp̃hensa
÷. et in dño potestas iusta. et in diabolo uoluntas iniusta. Nam idem

Expanded text:
nim interpretatur manu fortis, sive desiderabilis. Et quid fortius leone illo de tribu Juda , qui vicit mundum? Et quid desiderabilius illo de quo dicitur: « Venit desideratus cunctis gentibus? Isai majoribus, minimus aetate electus est ad regnum. Quia spreto Jupetuo functus est, et in regem unctus, cujus regnum non habet finem, et cui omnes gentes, linguae et tribus servient. David ab In hoc libro quaeri solet de spiritu qui agitabat Saul: si Domini, cur malus; si malus, cur Domini dicatur? Haec sententia duobus verbis comprehensa est, et in Deo potestas justa, et in diabolo potestas injusta. Nam idem
Abbreviated transcription (Latin):
saulem compescebat. non quod eius cythara cantam uirtutem hr̃et¬
cantabatur. iam tunc sp̃c demonicos opprimebat.¶ Tropologi¬
ce aut̃ hoc facto dauid ad conpaciendum ꝓximo instriumur. Plerũ¬
q enĩ suꝑbus diues exhortacionis blandimento placandus : quia ple¬
rumq dura uuluera ꝑ lenia fõmenta mollescunt. et furor insanoꝵ se¬
pe ad salutem medico blandiente reducitur. Cũq eis in dulcedinẽ
condescenditur. langor insanie mitigatur. Neq enĩ negligenter intu
tium. et quid ꝑdauid innuitur. nisi humilis sc̃oꝵ uita᷑ Cumgͦ saul
ab inmundo sp̃u arripitur. eius uesania dauid¬

Expanded text:
Saulem compescebat: non quod ejus cithara tantam virtutem haberSaulem compescebat: non quod ejus cithara tantam virtutem habercantabatur, jam tunc spiritus daemoniacos opprimebat. Tropologice autem, hoc facto David ad compatiendum proximo instruimur. Plerumque enim superbus dives exhortationis blandimento placandus est: quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem, medico blandiente, reducitur; cumque eis in dulcedinem condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intutium? Et quid per David innuitur, nisi humilis sanctorum vita? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David ca
Abbreviated transcription (Latin):
tur. E utramq enĩ potestatem regalem uidł ac sacerdotalem. scissio ues-¬
timentoꝵ. facta ÷ ut stabilitatem regni. seu sacerdotii in ppło uideoꝵ fie¬
ri non posse demonstretur. qui uerum regem. et sacerdotem ad se uenien¬
sic sunt int̾pretati. Si meluis sic accipitur bono suꝑte. ut quia ille bonus

Expanded text:
r utramque enim potestatem, regalem scilicet et sacerdotalem, scissio r utramque enim potestatem, regalem scilicet et sacerdotalem, scissio t demonstretur stabilitatem regni seu sacerdotii in populo Judaeorum fieri non posse, qui verum regem et sacerdotem ad se veniensic sunt interpretati. Sed melius sic accipitur, « bono super te, » ut quia ille bonus
Abbreviated transcription (Latin):
num ab isrł de manu tua. et hoc intelligitur demanu tua. quod ÷ ab isrł.
Lopuli quoq isrł̃ ꝑsonam figurare gerebat. homo iste. qui ppłs regũ fue¬
regnaturo. De quo dum dicitur. et dabit illud ꝓximo tuo ad carnis cogna-¬
ad ancillam. et isrł̃ ad liberam ꝑtinentem. hec enĩ luo genera primum si¬
mul erant. uelut abraham adhuc adherebat ancille. cum sterilis ꝑ ap̃i
gr̃am fecundata clamaret. Sice ancillam et filium erus. Hel peccato
quidẽ salomonis regnante filio eius roboam. scimus isrł in duo fuisse
ibi ẽẽt et isrł. in quo dolus non erat. quasi lilium inter spinas. et frum̃tũ
pħa regem ꝓ mnobedientia. quia dñi mandatum explere non curauit. uñ¬
qui rcte regimen tenere nescit. Ille solus regimen rite tenet. qui se suꝑio¬
ri ꝑ humilitatem ad obediendum subicit. et inferiori ꝑ auctoritatem ad

Expanded text:
num ab Israel de manu tua; ut hoc intellegatur de manu tua, quod est ab Israel. num ab Israel de manu tua; ut hoc intellegatur de manu tua, quod est ab Israel. Populi ergo Israel personam figurate gerebat homo iste, qui populus regnum fueregnaturo. De quo cum dicitur: Et dabit illud proximo tuo, ad carnis cognaad ancillam et Israel ad liberam pertinentem. Nam ista duo genera primum simul erant, uelut Abraham adhuc adhaereret ancillae. donec sterilis per Christi gratiam fecundata clamaret: Eice ancillam et filium eius. Propter peccatum quidem Salomonis regnante filio eius Roboam scimus Israel in duo fuisse ibi esset et Israel, in quo non erat dolus quasi lilium inter spinas , et quasi frumentum pheta regem pro inobedientia qua Domini mandatum explere non curavit, qui rite regnum tenere nescit. Ipse enim regimen rite tenet, qui se superiori per humilitatem ad obediendum subjicit, et inferiori per auctoritatem ad
Abbreviated transcription (Latin):
suam uoluntatem facere uoluit. a gaudio paradisi exiuit. Secundus
aut̃ ad hominum redemptionem ueniens: dũ uoluntatem sẽ patris.
habet. Non reuertar inquit samuhel tecum. quia spreuisti uerbum dñi
et spernit te dñs ne sis rex suꝑ isrł. Et conuertit samuhel faciem suam.
ut abiret. et tenuit saul pinnulam displodis eius. et disrupit eam. Et di
nt ad eum samuhel disrupit regnum ab isrł. de manu tua hodie. et
dabit ꝓximo cuo bono suꝑte. Et diuidetur isrł induo. et non conuerte¬
tur. neq penitebit eum: qm̃ non ÷ sic̃ homo: ut peniteat eum. Ipse minat᷑¬
sin regni tempore. Intelligamus gͥ hoc iõ ipsi eẽ dictum quia nullus de eiꝰ
stirpe fuerat regnaturus. et respiciamus ad stirpem dauid. Uñ exortus est
scd̃m carnem mediator dei et hominum. homo xp̃c iħ̃c. Hon habet aut̃ scrip¬
tura quod in plerisq latinis coditib legitur. Disrupit dñs regnum isrł.
de manu tua. si sic a nob̃ positum ÷ inuentum in grecis. difrupit dñs reg¬

Expanded text:
suam voluntatem facere voluit, a gaudio paradisi exivit; secundus ad redemptionem hominum veniens, dum voluntatem se Patris, habet: « Non revertar, inquit Samuel, tecum, quia sprevisti verbum Domini, et spernit te Dominus, ne sis rex super Israel. Et convertit Samuel faciem suam ut abiret, xit ad eum Samuel: Disrupit Dominus dabit illud proximo tuo bono super te, et dividetur Israel in duo: et non convertetur, neque poenitebit eum; quoniam non est sicut homo, ut poeniteat eum . Ecce regni sui tempore. Intelligamus ergo hoc ideo ipsi esse dictum, quia nullus de ejus stirpe fuerat regsecundum carnem mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus. Non autem habet scriptura, quod in plerisque Latinis codicibus legitur: Disrupit Dominus regnum Israel de manu tua; sed sicut a nobis positum est inuentum in Graecis: Disrupit Dominus reg
Abbreviated transcription (Latin):
raus: de utroq ppło milites eligit crinitatis fide preclaros. et bonoꝵ actuũ
ꝑfectione precipuos. hostes suos fugat. et ꝑcutit eos glacdio sp̃s. ama ne
illuscentis fidei. usq dũ lumen scientie. et ardorem caritatis ꝑ totum or¬
bem eccł̃ie diffundat. in tres parces. in quo fides trinitatis significari pot̃.¬
tio cũ uere dilectionis copula. et unitate fidei non ungitur: ab inuicẽ
potentiam. sic̃ in animo. ita et in corꝑe sẽ uincti ab inuitem ubiq disper-¬
gerentur. Uñ ꝓpħa ad dũm dixit. Ecce inunici tui dñe ꝑibunt. et dis-¬

Expanded text:
rans, de utroque populo milites elegit Trinitatis fide praeclaros, et bonorum actuum perfectione praecipuos; hostes suos fugat, et percutit eos gladio Spiritus, a mane illucescentis fidei usque dum lumen scientiae, et ardorem charitatis per totam urbem Ecclesiae diffundat. Unde et tio cum verae dilectionis copula et fidei unitate non jungitur, ab invicem potentiam, sicut in animo ita et in corpore sejuncti, ab invicem ubique dispergentur. Hinc Propheta ad Dominum dixit: « Ecce inimici tui, D
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei mortem inferre S: dũ ile ab eis ad salutem gentium uiuus seces¬
uit solam duritiam mentis illoꝵ malicia eoꝵ lesit. Milit gͥ saus satel¬
domini. s tũ ad passionem eius ꝑtinet. Crucifixus enĩ xp̃c. et mortius.
et sepultus:. Erat enĩ illa sepultura tanquam domus ad quam custodi¬
endam nisit regnum uideoꝵ. qn̾ custodes adhibiti sunt sepuldme xi
refertur hoc ad corpus xꝑi. quia uiterficere ip̃m erat tollere no¬
men xp̃i. Neq enĩ crederetur in xp̃m s mendatium preualeret cus¬
todum. qui corrupti sunt ut dicerent. quia dormientibus nobis uene¬
runt discipuli eius. et abstulerunt eum. Hoc ÷ itaq uelle xp̃m utter¬
potuit regium iudeoꝵ efficere. ut memoria xp̃i deleretur: atq sal¬

Expanded text:
editati sunt ei mortem inferre. Sed dum ille ab eis ad salutem gentium vivus secessit, solam duritiam mentis illorum malitia eorum laesit. CAP. XIX. Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet: crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro ChrRefertur ergo ad corpus Christi, quia interficere Christum, erat tollere nomen Christi. Neque enim crederetur in Christum, si mendacium praevaleret custodum, qui corrupti sunt, ut dicerent: Quia dormientibus nobis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum: hoc est itaque velle Christum interpotuit regnum Judaeorum efficere, ut memoriam Christi deleret. Isti a
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus partim ꝑ paganos. partim ꝑ hereticos. partimꝑ falsos xͥ auos.
ꝓhibere studet. ne sut doctres in ecdia. qui sp̃alia arma fabricantes
accomodent pugnantib ap̃ianis. Lagani enĩ ut in historiis legimus ꝓ-¬
exilium traderent. quo facilius plebem pastore destituto a ueritate di-¬
uertere possent. Hunc cẽ idem hostis antiquus simili mͦ in pace eccł̃ie
eos qui ppłis presunt quoscunq potest ab instantia erudicionis auer¬
tere nititur. ne subditis dognia ueritatis inpendant. quatenus illos in-¬
cautos leuius decipere possĩt. ꝑ inuidiam enĩ diaboli: mors unuiersũ¬
orbem terrarum introuut. Imitantur aũ eum qui siit ex parte eius.
contendit. Chilistiim enĩ duplex riuna interp̃tatur. et hebrei cranse

Expanded text:
diabolus partim per paganos, partim per haereticos, partim per falsos Christianos prohibere studet ne sint doctores in Ecclesia qui, spiritualia arma fabricantes, accommodent pugnantibus Christianis. Pagani enim ut in historiis legimus prexsilium truderent, quo facilius plebem pastore destitutam a veritate avertere possent. Nunc etiam idem hostis antiquus simili modo in pace Ecclesiae eos qui populis praesunt, quoscunque potest, ab instantia eruditionis avertere satagit, ne subditis dogma veritatis impendant, quatenus illos incautos lenius decipere possit. « Per invidiam enim diaboli mors introrbem terrarum . » Imitantur eum enim qui sunt ex parte ejus. contendit. Philisthiim enim interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ dnice uocis increpationem nisi suꝑbia elati regis abicitur:
Quod quisq prelatus ad suam salubrter potent et debet correcti¬
onem conuertere. Cũ saul itaq pariuilum se in suis oculis estimaret
caput in tribubus isrł factus ÷. si fultus temporali potentia iã se par-¬
uulum non uidebat. Ceteroꝵ namq comparatione se preferens: quia plus
cunctis poterat magnum se pre omnib estimabat. Miro quidem mͦ cũ
saul apud se paruulus. apud dũm magnus. cũ uͦ magnus apud se appa-¬
ruit: apud dñm paruulus fuit. Sic gͦ plerumq dum ex subiectoꝵ af-¬
fluentia animus inflatur in luxum suꝑbie. ipso potentie fastigio: le-¬
tatem recte dispensat. qui sollicite nouerit sumere ex illa quod adiu-
uet. et expugnare quod temptat. et equalem sẽ cum ceteris cernere.
et cñ se peccantib zelo ultionis anteferre. Scriptum nanq ÷. ducẽ
te constituerunt. noli excolli. si esto in illis: quasi unus ex illis. Meli

Expanded text:
Quid per hanc increpationem, nisi superbia regis elati abjicitur? Quod quisque praelatus ad suam salubriter poterit et debet correpti est. Cum ergo Saul parvulum se in suis oculis aestimaret, caput in tribubus Israel factus est; sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Dominum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae, ipso potentiae fastigio letatem recte dispvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre . Scriptum namque est: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis .
Abbreviated transcription (Latin):
ferte satagebant. ¶onathas optime typum cenet eoꝵ qui ex
lictis omnibus que in mundo habere poterant. ipsum redemptorẽ
secuti sunt. Uñ et petrus apłs de se et sociis siuis dixit ad iħm. dñe
Quotquot possessores agroꝵ erant. ueniebant. et uendebant. et as¬
ferebant precia eoꝵ. ante pedes apłoꝵ. diuidebatur aut̃ . s. ꝓ ut.

Expanded text:
etc. Jonathas op time typum tenet eorum qui ex lictis omnibus quae in mundo habere poterant, ipsum Redemptorem secuti sunt. Unde et Petrus apostolus de se et sociis suis dixit ad Jesum: « Domine, um ita scriptum est: « Quotquot possessores agrorum erant, veniebant et vendebant et afferebant pretia eorum ante pedes apostolorum. Dividebatur
Abbreviated transcription (Latin):
egipto. quomͦ occurrerit tibi. et extremos agiins tui qui lassi residebãt
ciciderit. Lassos hic hebrei inmundos scd̃m legem extra castra manen-¬
tes intelligunt. Quos cicidisse amalech ita dñr. Quia sic̃ ipsi tradunt.
eoꝵ cutumcifionem amputauerunt. et subsanationem dei in celum:
ietro cognatus moysi. de cuius genere erant chananei. qui descende¬
rãt ad amalech. et habitabant cũ eo qui eoꝵ utiq erat consangiune.
et hereditatem in eius terra habebat. Misccłiam uͦ cineus cũ filiis isrł
fecisse dicitur. siue quia moysen fouit in terra madian. siue quia con-¬
silium dedit moysi. qualiter multitudinem ppłi gubernaret. Nõne¬

Expanded text:
Aegypto, quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui, qui lassi residebant, Aegypto, quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui, qui lassi residebant, ceciderit . » Lassos hic Hebraei immundos secundum legem extra castra manentes intelligunt: quos cecidisse Amalecitae dicuntur, quia sicut ipsi tradunt eorum circumcisionem amputaverunt et in subsannationem Dei, in coelum descenderant ad Amalec et habitabant cum eo, qui utique eorum consanguineus erat, et haereditatem in ejus terra habebat. Misericordiam vero Cinaeus cum filiis Israel fecisse dicitur, sive quia Moysen fovit in terra Madian, sive quia consilium dedit Moysi qualiter multitudinem populi gubernaret. In
Abbreviated transcription (Latin):
hic questio. cũ prius legatur edificasse altare. qñ a samuhele increpatus ÷.
cur hic dicatur. tunc primum cepit edificare altare dño. quod sic soluit᷑.¬
edificasse quidẽ aña legitur altare. si quia inobedienter illud edificauit.
non dño edificasse intelligitur. Hic aut̃ quia obedienter. et recte iltd̾
rantur. In quo manifeste patet. illum qui uoluptatib atq ille-¬
cebris mundi superatur: suffragiis iudigere sanctoꝵ. et fraternis ora-¬
cionib. quia quanto maiore ꝓt̾uia contra unanine consilium eccle-¬
siastice regule refragatus ÷. tanto maiore eget auxilio plurimoꝵ. ut
qui suo merito saluari non potest. alioꝵ deuotis precib reconciliatus
menta quidẽ amalech dñs iubet demoliri. ut uec in uinientis eius me¬
moria fieret. Dñs enĩ dixerat. sẽ delecurum memoriam a malech de sub
celo. Uñ precipitur sauli ut eum penitus ab homine usq ad iumenta
dicitur. Memento que fecerit tibi amalech in uia. qñ egrediebaris ex

Expanded text:
itaque, cum antea legatur aedificasse altare, quando a Samuele increpatus est, cur hic dicatur: « Tunc primum coepit aedificare altare Domino? » Aedificasse itaque antea legitur altare, sed quia inobedienter illud aedificavit, non Domino aedificasse intelligitur. Hic autem quia obedienter et recte illud ratum. Unde manifeste patet indigere illum qui voluptatibus atque illecebris mundi superatur, sanctorum suffragiis et fraternis orationibus, quia quanto majore protervia contra unanime consilium ecclesiasticae regulae refragatus est, tanto majore eget auxilio plurimorum: ut qui suo merito salvari non potest, aliorum devotis precibus reconciliatus menta Amalec Dominus jubet demoliri, ut nec in jumentis ejus memoria fieret Dominus enim dixerat se deleturum memoriam Amalec de sub coelo. Idcirco praecipitur Sauli ut eum penitus ab homine usque ad jumenta teronomii dicitur: « Memento quae fecerit tibi Amalec in via, quando egrediebaris de
Abbreviated transcription (Latin):
nitionis. ł domus agni. ¶ Bechchar int̾pretatur domus agnitionis
ł domus agni. Cum s̃. ꝑ predicatores euugłũ dñs suꝑ hostes sp̃ales into¬
nuit in fugam uersi corruerunt corã isrł .i. coram ppł̃o dĩ. et ꝑsecuti
sunt eos: usq in domum agnitionis .i. quousq omiris error expurge¬
ueterem. et uocauit nomen eius abeneger. quod ÷ latine lapis adu¬
torii. Et dixit usq adhuc adiuuit nos ndñs.  Massephat int̾pretat᷑
intencio. Lapis ille adiutorũ medietas ÷ saluatoris. ꝑ quem transeun¬
dum÷ a massẽphat ueteri ad nouam .i. ab uitencione. qua expectabat᷑
in carnali regno beatitudo falsa cariał:. ad intencionẽ qua ꝑ nouum

Expanded text:
ter Bethcar. » Bethcar interpretatur domus agnitionis vel domus agni. Cum per praedicatores Evangelii Dominus super hostes spiritales intonuit, in fugam versi corruerunt coram Israel, id est, coram populo Dei. Et persecuti sunt eos usque in domum agnitionis, hoc est, quousque omnis error expugneueterem, et uocauit nomen eius Abennezer, quod est Latine lapis adiutoris, et dixit: Usque hoc adiuuit nos Dominus. Massephat interpretatur intentio. Lapis ille adiutoris medietas est Saluatoris. per quem transeundum est a Massephat uetere ad nonam, id est ab intentione, qua exspectabatur in carnali regno b
Abbreviated transcription (Latin):
tes .q. ꝓ.p. d.cc.s. ⁊c̃. Peccasse dño. et comedisse cũ sauguine dicuutur. qr
mac tatis uictimis non obtulerunt ad sanctuariũ sacerdotib uixta le-¬
gis preceptum adiꝑem et sanguinem. cũ iuidt̃ scũarium secum haberẽt.
Quando uͦ locus sanctuarii ꝓcul fuerat. iubebatur sanguis uictimarũ
uͦ sanc tuarium presens erat: sanguis hostiarũ suꝑ altare dñi iubebatur
fudes in altari. carnib aut̃ ipse uesceris. Quod quia prefatus non fecit

Expanded text:
t ibi, » etc. Peccasse Domino et comedisse cum sanguine dicuntur, quia mactatis victimis non obtulerunt ad sanctuarium sacerdotibus, juxta legis praeceptum, adipem et sanguinem, cum videlicet sanctuarium secum haberent. Quando locus sanctuarii procul fuerat, jubebatur sanguis victimarum vero sanctuarium praesens erat, sanguis hostiarum super altare Domini jubebatur fundes in altari, carnibus autem ipse vesceris ; » quod praefatus populus non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
et in sequentib. ita scriptum ÷ .xl. annoꝵ erat hisbosech cũ regnare ce¬
piss suꝑ isrł. et duob annis regnauit. Si aut a moree heli simul om̃e
tempus concluctatur. quo samuhel. et postea saul isrł rex erat: inuenien
patet. quod qñ saul sccłm hanc computacionem regnare cepit. filium ha¬
buit unius anti.i. prumi anni. qui postea quã ile diem ultimum clausit.
regnum isrł duob annis tenuit. donec a latronib occisus. totum regnũ

Expanded text:
 annorum erat Isboseth cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit. » Si ergo a morte Heli simul omne tempus concludatur quo Samuel et postea Saul Israel rexerat, inveniunpatet quod quando Saul secundum hanc computationem regnare coepit, filium habuit unius anni, hoc est primi anni; qui, posteaquam ille diem ultimum clausit, regnum Israel duobus annis tenuit, donec, eo a latronibus occiso, totum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatur serperis. Annon: conpmens. ł coangustans ł ꝑpłs meroris. abeᷤ.
int̾precatur exsiccata galaad. aceriuiis testimonii. Naas gͥ seipens antiquꝰ.
oculos dextros.i. uisum. sane et ortodoxe fidei auferat. Sic enĩ uult eos
habere federatos. ut sinistrum oculum habentes. ea tm̃que praua sunt.
et ad sinistram ꝑtinentia sentiant. S exsiccata mens fidelium ab omnibus¬
quatinꝰ hosti nefanctissimo uirilit̾ earũ ꝓtectione muniti resistere ualeant.¬

Expanded text:
interpretatur serpens. Ammon, comprimens vel coangustans, vel populus moeroris. Jabes interpretatur exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Ergo Naas serpens antiquus oculos dextros, hoc est, visum sanae et orthodoxae fidei auferat. Sic enim vult eos habere foederatos, ut sinistrum oculum het ad sinistram pertinentia sentiant. Squatenus hosti nefandissimo earum protectione muniti viriliter re
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. licet potestatem tenuerit. iam nõ regimen impendere. s uitam ty¬
isrłiticarũ electa sunt ad pugnandum contra philisteos. quia hi solumꝰ
apti sunt ad sp̃alem militiam pugnando . s. contra hostes eccł̃ie qui trintra¬
tis fidem ꝑfectam habent. inqua suꝑiores hostib exiffere possunt.
in magmas. magnias uchusq uicus grandi s ostenditur. in finbus
helie antiquum nomen retinens . uiiͦi. ab ea milib distans. uixta uillã
ramam. et int̾pretatur humilitas. in gabaath beniamin. ciuitas ÷ intri¬

Expanded text:
cessit, licet potestatem tenuerit, jam non regimen impendere, sed magis tyIsraelitarum electa sunt ad pugnandum contra Philisthaeos, quia si solummodo apti sunt ad spiritalem militiam, ut pugnent contra hostes Ecclesiae, qui Trinitatis fidem perfectam habent, in qua superiores hostibus suis resistere possunt. in. » Machmas huc usque vicus grandis ostenditur in finibus Aeliae, antiquum nomen retinens, octo ab ea millibus distans, juxta villam Rama, et interpretatur humilitas. Gabaath
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a ꝓpħa uenientes .i. amoyse inuentas eẽ asinas ab eo audierant.
.i. bona terre conmessuros sẽ ẽẽ didicerant. a quo eis unctionis oleum
infusum. et regnigubernacła. futura predicta sunt. In quib fr̃es su¬
os ad tempꝰ de manib hostium suoꝵ eriꝑent. Ascende ante me. sic do-¬
ducit. ⁊ ibi illi refectionem p̃parat: significat moysen. et omnes ꝓpħas
doctrinis siuis ppłm hebreoꝵ semꝑ ad altiora ꝓuocasse. ut scientia sp̃ali
refecti inculmine uirtutum consisterent. nec relaberent᷑ in foueam ui
cioꝵ. et omnia ꝗ sunt in corde tuo. Erat in corde saul sic̃ hebrei tradũt
quod rex futurꝰ eẽt. quia uiderat ꝑ uisi se ui uertice arboris palie col¬
locari. Que uisio signum regale erat. Hunquid nõ filius. hic notatur

Expanded text:
ntes, hoc est, ad Moysen, inventas esse asinas ab eo audierant, hoc est, bona terrae comesuros esse didicerant, a quo eis unctionis oleum infusum, et regni gubernacula futura praedicta sunt, in quibus fratres suos ad tempus de manibus hostium suorum eriperet. Quod autem Saibi refectionem praeparat, significat Moysen et omnes prophetas doctrinis suis populum Hebraeorum semper ad altiora provocasse, ut scientia spiritali refecti, in culmine virtutum consisterent, nec relaberentur in foveam viinventae sunt, » etc. Erat in corde Saul, sicut Hebraei tradunt, quod rex futurus esset, quia viderat per visum se in vertice arboris palmae collocari. Quae visio signum regale erat. CAPUT X. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
timis uire preponitur: quia ꝑ uictimas aliena caro. ꝑ obedientiam uͦ:
uoluntas ꝓpria mactatur. Tanto gͥ quisq dm̃ cicius placat. quanto
eius ante oculos repressa arbitrũ sui suꝑbia gladio precepti se immo¬
lat. quo contra ariolandi peccandi in obedientia dicitar. ut quanta
sit uirtus obedientie demonstretur. Exaduerso enĩ melus ostendit᷑.

Expanded text:
timis iure preponitur, quia per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
offẽnso dõ constitutus ÷ rex suꝑ isrłiticum ppłm. tẏpum tenet ppłi iu¬
deoꝵ. Nam sic ipsẽ in regale culmen subleuatus unta conuenientes mo-¬
res eoꝵ qui petierunt suꝑ se eẽ regem. et mansuetudinẽ dñi sꝑnebant. du¬
rus et rigidus. ac suꝑbus effectus ÷. ita ut eos seruili honore magis p̾meret.
quã libertati donaret. Sic et ppłs uidaicus licet unctus in sacerdotib &
regib foret. tñ quia filius ancille erat: que in seruitutẽ generabat. nunꝗͣ
libertatem ꝑfectam ꝑ ipsam unctionem consequi potuit. Maxime quia
illum ad seuenientem qui uere rex erat. et mansuetus ad eos uenerat:
reciꝑe noluerunt. ꝑ cuius donationem liberi sĩ uellent: fieri potuissent:¬

Expanded text:
offenso Deo, constitutus est super Israelitas rex, typum tenet populi Judaeorum. Nam sicut ipse in regale culmen sublevatus juxta convenientes mores eorum qui petierunt super se esse regem et mansuetudinem Domini spernebant, durus ac rigidus ac superbus effectus est, ita ut eos servili onere magis premeret, quam libertati donaret: sic et populus Judaicus, licet unctus in sacerdotibus et regibus foret, tamen quia filius ancillae erat, quae in servitutem generabat, nunquam libertatem perfectam per ipsam unctionem consequi potuit: maxime quia illum ad se venientem, qui vere rex erat, et mansuetus ad eos venerat, recipere noluerunt, per cujus dominationem liberi, si mallent, fieri potuissent
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit ifrł. sicq reuertens in ramatha. ubi erat domus eus. ibi uidicauit
isrł. edificauitq ibi altare dño. nobis exenplum tribuens. Cũ sit nobis facien-¬
dum iudicium in domo di non ꝓt̾ue. ł inconsiderate. ł maliuola mente. s
uxta quod nobis sc̃a scriptura reuelat. et uitencione. et amore fr̃no: iudi-¬
ris nr̃i redeamus. ut contemplacioni di uacemus. et uitam nr̃am in nobis¬
met ipsis diuidicemus. quatinꝰ in altari ficd̃i hostias bonoꝵ actuũ ⁊ bone

Expanded text:
dicavit Israel. Sicque revertens in Ramatha, ubi erat domus ejus, ibi judicavit Israel, aedificavitque ibi altare Domino: nobis exemplum tribuens, cum consistit nobis faciendum judicium in domo Dei, non proterve vel inconsiderate, vel malivola mente, sed juxta id quod nobis revelat sacra Scriptura, et intentione bona, et amore fraterno judiribus nostris redeamus, ut contemplationi Dei vacemus, et vitam nostram in nobismetipsis dijudicemus, quatenus in altari fidei gratas hostias bonorum actuum et bonae
Abbreviated transcription (Latin):
re indifferent̾ accipitur. Nam ex uno greco quod÷ laos solet utriunq
cransferri. s mͥ uidr eẽ distantia. qud in priore cõmate uersiculi additũ
Quod ne pateretur in erodo ppłs. alonge stabat. et orabat. Solusq moy¬
miliario nono euntib ad elia diospolim. De hac fuit urias ꝓpħa quem int̾fec̃
ioathim in ihrłm. sicut ieremias scribit. S in paralipomenon filius sobal.¬
ficare pot̃. quam trans lationem testumenti dñi appło iudaico ad gentes.
quiacũ illi apatrum orbita deiuantes. carnali obseruantia. ⁊ pharisaicis

Expanded text:
re indifferenter accipitur: nam ex uno Graeco, quod est λαός solet utrumque transferri. Sed mihi videtur esse distantia quod in priore commate versiculi additum Quod ne pateretur in Exodo populus a longe stabat et orabat, solusque Moymilliario euntibus ab Elia Diospolim: Joachim in Jerusalem, sicut Jeremias scribit . Sed et filius Sobficare melius potest quam translationem Testamenti Domini a populo Judaico ad gentes? Quia cum illi a patrum orbita deviantes, carnali observantia, et Pharisaicis
Abbreviated transcription (Latin):
quo regni figura eẽt eterni. Uñ sic addidit. Et nc̃ regnum tuum ñ sta¬
bit tibi. Stecit aut̃ in eternum. et stabit. quod in illo significatum est.

Expanded text:
quo figura regni esset aeterni. Ideo ergo addidit: « Et nunc regnum tuum non staquo figura regni esset aeterni. Ideo ergo addidit: « Et nunc regnum tuum non stabit tibi. » Stetit ergo et stabit quod in illo significatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ustum obtulit. ⁊c̃. Hidetur quibusdã unculpabilit̾ saul obtulisse holo¬
caustum. cũ samuhel ab eo expectatus: iuxta placitum .uii. dierum in-
uenerit. Siquis aut̃ hunc locum bene distinxerit: inueniet eum non in¬
merito culpatum fuisse. et inobedientie iure redargui posse. Samuhel
offerendas oblationes. et in molandas uictimas pacificas. se ab eo eisdẽ .uii.
dieb uoluit expectari. Quod ille nequaquã fecit. et iõ merito culpatur.¬
et inobedientie redarguitur. Uñ locus hic ap̃ hebreos sic distinguitur.
Et descendes ante me in galgala. Ego quippe descendam ate. et postea in¬
fertur. ad offerendas oblationeᷤᷤ. et inmolandas uictimas pacificas.uii.
diebus expectabis donec ueniam ad te. et ostendam tibi que facias. Quod¬
si non egisses. ⁊c̃. Nonhoc sic accipiendum ÷ ac si ipsum saulem dñs ĩ
eternum parauerit regnaturum. et hoc dein noluerit seruare peccauti.
Neq enĩ eum peccaturum eẽ nesciebat. s prepatauerat regnum eius in

Expanded text:
uae facias. Videtur quibusdam inculpabiliter Saul obtulisse holocaustum, cum Samuel exspectatus ab eo, juxta placitum septem dierum non venerit. Quod si quis hunc locum bene distinxerit, inveniet eum non immerito culpatum fuisse et inobedientem redargutum. Locus autem offerendas oblationes, et immolandas victimas pacificas se ab eo eisdem septem diebus voluit exspectari. Quod ille nequaquam fecit; et ideo merito culpaturet inobedientiae redargutum. Locus autem hic apud Hebraeos ita distinguitur: « Et descendes ante me in Galgala, ego quippe descendam ad te. » Et postea infertur: « Ad offerendas oblationes, et immolandas victimas pacificas septem diebus exspectabis, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias.  Dominus; » non sic accipiendum est ac si ipsum Saulem Deus in aeternum paraverit regnaturum, et hoc postea noluerit servare peccanti: neque enim eum peccaturum esse nesciebat, sed praeparaverat regnum ejus, in
Abbreviated transcription (Latin):
luminati qui ante uidebat. s ad discernendum. quia ꝓhibita cetigerat.
Tunc enĩ casus ille sicut et adam: fecit illum attentum. rediditq confusũ.
Quo facto monetur. omnes illecebras uoluptatum in seculo debere contẽp¬
nere. Is qui deo nititur militare. et sp̃c sc̃i particeps iam factus sp̃alib cas¬
tris sẽ inserit pugnaturus. Quod bene ionathe nomen exprimit. Inter
uirilib animis concurrere: qui adhuc huius mundi negligit dulcedinem
declinare. Mel enĩ distillant labia meretricis .i. uoluptas carnalis: delec
tacionem ingerit illicitam. De qua putatur uixta misticos intellectus. nc̃
gustasse ionathan. et sorte depręn̾sum. uix prece ppłi liberatum. Dixit

Expanded text:
luminati, qui ante videbat; sed ad discernendum, quia vetita tetigerat. Tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum. Quo facto monetur omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere is qui Deo nititur militare, et Spiritus sancti particeps jam factus, spiritalibus castris se inserit pugnaturus. Quod bene Jonathae nomen exprimit. Interpbrarum, virilibus animis incurrere, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare: « Mel enim distillant labia meretricis , » hoc est voluptas carnalis delectationem ingerit illicitam, de qua putatur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum vix populi precibus liberatum.
Abbreviated transcription (Latin):
nullum delicti uigum trahunt. Nam sic̃ ille pignoꝵ affẽctib a recto itu̾ie
minue digresse sunt: ita sc̃i mundo renuntiantes. parentele obtentu non de:¬
bent a bono p̃pediri ꝓposito. Sic̃ et moyses ait. Qui dicunt patri suo. ⁊ mat̾.
ifrł. Ille etenĩ scire dm̃ familiariꝰ appetit. qui p̃ amore pietatis eius nescire de¬
sanies ciuitas : sacerdotał in cribu beiniamin. que usꝙ hodie demonstratur
de eleute ropoli ꝑgentib nichopolim in xͦ miliario contͣ orientalem plagam.
Bechsames : altera in tribu neptalun. inqua et ipsi cultores prinstim ꝑmansere.
indomum soł. in locum uił iusticie et ueritatis. Sethsames enĩ int̾pretat᷑ domus
soł. ec significat celestem ihrłm. ubi sol iusticie semꝑ lucet. Ibant aut̃ in directũ

Expanded text:
gum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentelae obtentu, non debent a bono praepediri proposito: sicut et Moyses ait, Qui dicunt patri suo et matri, Israel . Ille enim scire Deum famularius appetit, qui pro amore pietatis ejus nescire desamis civitas est sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usque hodie demonstratur de Eleutheropoli pergentibus Nicopolim, in decimo milliario contra orientalem plagam. Bethsamis altera in tribu Nephthalim, in qua et ipsi cultores pristini permansere. in domum solis, in locum videlicet justitiae et veritatis. Bethsamis enim interpretatur domus solis, et significat coelest
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̃ in exodo dictum ÷. Ecipe ait dñs. filiis ifrł. ut afferant ibi oleum
de arborib oliuaꝵ purissimũ. piloq contusum. ut ardeat lucerna semꝑ
in tab̃nacło dñi. et collocabunt eam a aron. ⁊ filũ eius. ut usq maue luce¬
at coram dño. Siue hoc &ẽ sig̾care pot̾. qd in cecitate sua ipse heli ꝑma-¬
nec doctrinã eiꝰ intento corde caꝑe poterant. donec ipsum sac̾dotium
simul cũ templo ⁊ ppło funditꝰ euerteret᷑. Samubel aũ: dormiebat . ĩ.¬

Expanded text:
di: « Praecipe, » ait Dominus, « filiis Israel ut afferant tibi oleum de arboribus olivarum purissimum, piloque contusum, ut ardeat lucerna semper in tabernaculo Domini, et collocabunt eam Aaron et filii ejus, ut usque mane luceat coram Domino . Sive hoc significat quod in caecitate sua ipse Heli permanec doctrinam ejus corde intento capere, donec ipsum sacerdotium simul cum templo et populo funditus everteretur. Interea Samuel dormiebat i
Abbreviated transcription (Latin):
solum. fractis eius omnib menbris. dorsum quippe fugani significat. Quicunq
enĩ fugiunt. ꝑsequentib dorsum dant. uñ et de hostib scriptum ÷. Qm̃ pones

Expanded text:
, fractis ejus omnibus membris: dorsum quippe fugam significat. Quicunque , fractis ejus omnibus membris: dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant. Unde et scriptum est de hos
Abbreviated transcription (Latin):
nobile municipiũ palestine ꝓuincie. et una de .u. ciuitatib allophiloꝵ. decreta
quid tribui ude. nõ retenta tñ ab ea. quia nequaꝗ̃ ueteres potuit accolas expeslere.
cus ille dr. ubi iddolum dagon consistebat. quia duentus arche ci in azotum ui¬
cendium erat. diaboli patris omniũ iniquoꝵ. dagon int̾pretat᷑ piscis tristicie. sĩg¬
nificans hostem antiquũ. qui in huius mundi mari positus deuorat peccatores.
que liber iob leuiathan. et uehemoth niunicupa ecce dagon iacebat. simili mͦ
ceptum possidebãt orbem: destructa sunt. Omnisq ertor similachroꝵ corruit.
p̃sentiam dñi ferre non sustinens. In manib uͦ dagon precisis: opus idolat̾e am¬
putatur. et incapite eius suꝑbia diaboli excisa significat᷑. a quo initium peccati
nosce. Limen enĩ fĩnem rei significat. ¶ Illud ẽ ad magnan ꝑtinet signifi¬
cationẽ. qd̾ in ipsa ruma dagon dĩ sui. atq fractura. dorsum illius inuenerũt¬

Expanded text:
ipium Palestinae provinciae, et una de quinque civitatibus Allophylorum, decreta quidem tribui Judae, non retenta tamen ab ea, quia nequaquam veteres potuit accolas expellere. cus ille dicitur, ubi idolum Dagon consistebat: quia adventus arcae Dei in Azotum, incendium erat diaboli, patris omnium iniquorum. Dagon interpretatur piscis tristitiae, significans hostem antiquum, qui in mare istius mundi positus, devorat piscatores. Quem liber Job Leviathan et Behemoth nuncupat. Sed quid est quod dum ceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praescisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significatur, a quo initium peccati ficat. Etiam illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon Dei sui, atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ascalon. geth. accaron. bene oẽ significant. illos uidł exprimentes. qui ext̾ioris.
fortitudo. ascalon: ignis infamis. aut ignis ignobił. geth. torcular: accaron:
eruditio tristicie. ł sterilitatis. Omnis enĩ concupiscentia infamis. atq igno¬
bilis ꝑ diabolum inflãmata. atq ꝑ contrarias fortitudines uistigata. et qͣsi
ꝑ corcular nequitie expressa: uinum ꝓfundit amaritudinis. In doctrina:
praua. et in oꝑatione ꝑuersa. Uñ neceẽ ÷ ut tendat ad mortem. ubi ÷ tͥsticia

Expanded text:
Ascalon, Geth, Accaron, illos scilicet exprimentes qui exterioris fortitudo; Ascalon, ignis infamis aut ignis ignobilis; Geth, torcular; Accaron, eruditio tristitiae vel sterilitatis. Omnis enim concupiscentia infamis atque ignobilis per diabolum inflammata, atque per contrarias fortitudines instigata, et quasi per torcular nequitiae expressa, vinum profundit amaritudinis in doctrina prava et in operatione perversa. Unde necesse est ut tendat ad mortem, ubi est tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
teum nͥ oris confessio designatur. que fit credentib ad salutem:
xꝑi .i. eccłiam dicit. cuiꝰ plebis ille sac̃dos : mediator dĩ ce hominũ. homo
xꝑc iħc. Huic aut̃ plebi dicit apłs petrus. Plebs sc̃a. genus electum. regale
sacdotium. In hac quid̃ partem sac̃dotalem. postulat comedẽ bucellã panis:
Quib uerb̃ ipsum sacrificiũ aꝑianoꝵ elegaut̾ expressit. De quo dicit sacer-¬
dos ipsẽ. Panis quẽ ego dabo caro mea ÷ ꝓ mundi uita. lysuinquippe ÷ sacer¬
docium. nõ scd̃m ordineni aaron. s scd̾m ordineni melchisedech. et tortam¬

Expanded text:
teum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem?  Ecclesiam dicit, cujus plebis ille sacerdos est mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, cui plebi dicit apostolus Petrus, Plebs sancta, regale sacerdotium . In hanc partem sacerdotalem, postulat comedere buccellam panis. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est, de quo dicit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita; ipsum quippe est sacrificium, non secundum ordinem Aaron, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
moaaron. Dixit domus cua. et domus patͥs cui transibunt coram me
coram illo transibit. Pot̃ et cransibit. de morte ad uitam intesligi. quod
dedomo dr̃ huius heli. s illius aaron. de qͦ usq ad aduentum iħu xꝑi
homines remanserunt. De quogñe cẽ hucusq non desunt qui ue
duit. ut upleatur in his qd homo d̃i locutus ÷. De quib aliꝰ ꝓpħa¬

Expanded text:
mo Aaron: « Dixi, domus tua et domus patris tui transibunt coram me or. Domus ejus coram illo transibit. Potest et « transibit » intelligi dde domo dicitur huius Heli. sed illius Aaron, de qua usque ad aduentum Iesu Christi homines remanserunt, de quo genere etiam nunc usque- dant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero