comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damnauit. grã lib̾auit. Mundꝰ enim quamius ꝓ tẽꝑe
ex quo factꝰ. ẽ. cȩꝑit. in illa diune p̾sencie luce faciendus¬
nullũ potuit hr̃e pͥncipium. Et quanticumq uel exadã
usq in hodiernũ diem homines natisunt. uel post
etatem nrãm generationis sunt ꝓpagine nascituri. ap̃¬
dm̃ &e nati sunt. & qui decurso totiꝰ uite temꝑe transier̃
in illo nichilominus diini obtutꝰ lumine ꝑm anentes
Is̃ enim qui nec loco claudit᷑. nec temꝑe p̾uenitur. omĩũ
rerum tam p̃teritarum memoria quam inminentium
sciencia plenꝰ ẽ. Nec reminiscens uoluit᷑ in p̃teritum
nec sꝑans tenditur in futurũ. Et quecumq omĩno st̃
quȩ temꝑe mouentur. agitant᷑ ab eo principio in quo
erat uerbum. & u̾bũ erãt ap̃ dm̃. & d̾s erat u̾bum . usq
infiuem omĩum sclõꝵ. De quo fine cum diceret beatꝰ
ad huc. nec sꝑantur futura. nec p̃terita transierunt.

Expanded text:
damnavit, gratia liberavit. Mundus enim quamvis pro tempore damnavit, gratia liberavit. Mundus enim quamvis pro tempore ex quo factus est cnullum potuit habere principium: et quanticunque vel ex Adam usque in hodiernum diem homines nati sunt, vel post nostram aetatem generationis sunt propagine nascituri, apud Deum nati sunt jam, et decurso totius vitae tempore transierunt, in illo nihilominus divini obtutus lumine permanentes. Deus enim qui nec loco clauditur, nec tempore praevenitur, omnium rerum, tam praeteritarum memoria, quam imminentium scientia plenus est: nec reminiscens volvitur in praeteritum, nec sperans tenditur in futurum. Et quaecunque omnino sunt, quae temporum motibus agitantur, ab eo principio in quo erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , usque in finem omnium saeculorum. De quo fine cum diceret beatusadhuc nec sperantur futura, nec praeterita transierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
putare. Quod uͦ sequit᷑ quem uult indurat. ibi paululũ
humane mentis. intencio u̾bi nouitate confidit. S non
ita intelligendum ÷ quasi ds̃ in homine ipsam que non
quam dĩ obuare mandatis: Unde illud beatꝰ stephanus
pitat ꝓpt̾ quod dictum ẽ. quẽ uult indurat. ipsũ p̃uari¬
cationis intueatur exordium. & dõ dante mandatum. qͥ
transgressionis culpam in uecorde fuerit oꝑatꝰ attendat
quamuis ne ab ipsõ quidem sinegaret assensum potuit
temptatore compelli. Ergo quicquid pͭ. illam p̃uaricatio¬
nem natꝰ supplicii homo patit᷑. iuste reddi m̾itoq fateat᷑
Indurare enindr̃ ds̃ eũ quem mollire noluerit. Sic etiã
excecare dicendus ẽ. eum quem illuminare noluerit. sic
etiam repellere etim quem uocare noluerit. Quos enm
p̃destinauit. illos & uocauit. & quos uocauit: illos et iͦti¬
ficauit. Ipse enun dedit ut simus. ipse ut boni eẽ. possimꝰ

Expanded text:
putare. Quod vero sequitur, Quem vult indurat; ibi paululum putare. Quod vero sequitur, Quem vult indurat; ibi paululum humanae mentis intentio verbi novitate confunditur. Sed non ita intelligendum est, quasi Deus in homine ipsam, quae non quam Dei obviare mandatis? Unde illud beatus Stephanus putat, propterea quod dictum est, Quem vult indurat; ipsum praevaricationis intueatur exordium, et Deo dante mandatum, qui transgressionis culpam in corde fuerit operatus attendat: quamvis ne ab ipso quidem, si negaret assensum, potuit tentatore compelli. Ergo quidquid post illam praevaricationem natus supplicii homo patitur, juste reddi meritoque fateatur. Indurare enim Deus dicitur eum quem mollire noluerit: sic etiam excaecare dicendus est eum quem illuminare noluerit: sic etiam repellere eum quem vocare noluerit. Quos enim praedestinavit, illos et vocavit: et quos vocavit, illos et justificavit . Ipse dedit ut simus, ipse ut boni esse possimus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in ipsos om̃s sicut ait a płs peccauerunt. & ipsa iam in
pͥncipio unde descendimꝰ massa dampnata ẽ. nullus de du¬
ritia sua nullus de ꝑena conqueri audeat. Quȩ &e. ñ exi¬
gentib peccatis ꝓpͥis. sola nascendi conditione debet᷑. Quod
uͦ ds̃ aliis gratuita uocatione conu̾sis miscłiam largit᷑ inde¬
bitã. non ad dispensatoris iniusticiam. s ad donantis mi¬
sericordissimã libertatem ueritatis rõne referendum est.
An audebit debitor creditorem iniquitatis arguere. si alteri
donans ab eo quod debeat exigerit: Si gͦ inter contraaꝰ
homintim nullꝰ ex hoc prescriptionis locus ẽ. ut se di¬
cat debitor iniuste exigi. quia scit alii debitori ab eodem
quod debeat creditore donatum. quis in tantã in samani
ꝓphane uocis erumpat. ut iiusticie dm̃ arguat. sium ĩ¬
debitam donauerit grãm. alt̾i reddiderit debitã pęuam:

Expanded text:
quoniam in ipso omnes, ut ait Apostolus, peccaverunt , et ipsa jam a quoniam in ipso omnes, ut ait Apostolus, peccaverunt , et ipsa jam a principio unde descendimus, massa damnata est; nullus de duritia sua, nullus de poena conqueri audeat, quae etiam non existentibus peccatis propriis, sola nascendi conditione debetur. Quod vero Deus aliis gratuita vocatione conversis, misericordiam largitur indebitam, non ad dispensatoris injustitiam, sed ad donantis misericordissimam largitatem, veritatis ratione referendum est. An audebit debitor creditorem iniquitatis arguere, si alteri donans, ab eo quod debebat exegerit? Si ergo inter contractus hominum, nullus ex hoc praescriptionis locus est, ut a se dicat debitor injuste exigi, quia scit alii debitori ab eodem quod debeat creditore donatum: quis in tantam insaniam profanae vocis erumpat, ut injustitiae Deum arguat, si uni indebitam donaverit gratiam, alteri reddiderit debitam poenam?
Abbreviated transcription (Latin):
penas iuste reddat. a ut misccłiter clonet. Uiciate enĩ ra¬
dicis. maculaita ꝓpaginis traduce ꝑ gn̾ationũ sar men¬
ta diffusa. ẽ. ut ne infans quidẽ uniꝰ diei a culꝑa sit pͥme
p̃uaricationis alienus. nisi ꝑ in debitam saluatoris grãm:
fuerit liberatꝰ. Quod si nec quidem sine peccato ẽ. qui ꝓpͥũ
ad huc hre̾ non potuit. conficit᷑ ut illud traxerit alienũ
intrare mors ñ potuit: nisi intrante peccato. Et qm̃ mors
ñ nature conditio s pena ẽ. peccati sequat᷑ necesse ẽ. pęna¬
peccatum. Quod uͦ it om̃s homines mors ꝑtransiit. in os
necesse ẽ. ꝑtransisse peccatum. Peccatũ quom cum paruulis
or iginale nascat᷑. carnis oculis uid̾e̾ non possumꝰ. Quia nͦ os̃
to pena minime sequeret᷑. quã ut nulla cõmunicatione
peccati partem sumat pene qui non ht̃ culpe. Si gͦ ut ap¬
paruit de p̃uaricationis semine om̃s nascimur debitores.

Expanded text:
poenas aut juste reddat aut misericorditer donet. Vitiatae enim rapoenas aut juste reddat aut misericorditer donet. Vitiatae enim radicis macula ita propaginis traduce per generationum sarmenta diffusa est, ut nec infans quidem unius diei a culpa sit primae praevaricationis alienus , nisi per indebitam Salvatoris gratiam fuerit liberatus. Quod si nec hic quidem sine peccato est, qui proprium adhuc habere non potuit; conficitur ut illud traxerit alienum, intrare non potuit, nisi intrante peccato. Et quoniam mors non naturae conditio, sed poena peccati est, sequatur necesse est poenapeccatum. Quia vero in omnes homines mors pertransiit, in omnes necesse est pertransisse peccatum. Peccatum quomodo cum parvulis originale nascatur, carnis oculis videre non possumus. Quia vero omnes to, poena minime sequeretur, quam ut nulla communicatione peccati partem sumat poenae, qui non habet culpae. Si ergo, ut apparuit, de praevaricatoris semine omnes nascimur debitores
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt c̃ dentem. regentẽ atq seruantẽ dĩ sapientiã huma¬
ne sapientiȩ pendat arbitrio. de qua idem apłratt. Nuia sa
stulticia ẽ. ap̃din: Non ẽ gͦ de illa maiestate diuine sapien¬
tiȩ humane uanitatis arbitrio disputandum. Si quis enĩ
bie blandiente decipit᷑. ut dicat quod non nullos dictu¬
ros statim uidi beatꝰ apłs subuuixit enim. dicet aliquis
si eui uult miseretur. & quem uult indurat. quid ad huc
querit᷑. uoluntati eiꝰ quis resistit: nouerit hac plus nos
ad humilitatem ac pietatem cogi artariq sentencia. Cñ
enim totum ad dm̃ referens hũmanis uirib neget doctor
am plissimus. quid aliud qmͣ in dm̃ toto corde suspensi ab
eo salutis auxilium postulemꝰ hortatur. Quen gͦ mouec
hȩc diuine grẽ dispensationis diu̾sitas. & iniustum putat
negari alteri. qͦd alter acceꝑit. intelligat quem ad modum

Expanded text:
quae sunt condentem, regentem atque servantem Dei sapientiam, humaquae sunt condentem, regentem atque servantem Dei sapientiam, humanae sapientiae pendat arbitrio? De qua idem apostolus dicit, stultitia est apud Deum . Non est ergo de illa majestate divinae sapientiae humanae vanitatis arbitrio disputandum. CAPUT III. 3.erbiae blandiente decipitur, ut dicat, quod nonnullos esse dicturos statim vidit beatus Apostolus: subjunxit enim, Dicet aliquis: Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Noverit hac plus nos ad humilitatem ac pietatem cogi arctarique sententia. Cum enim totum ad Deum referens, humanis viribus neget doctor amplissimus, quid aliud quam ut in Deum toto corde suspensi, ab eo salutis auxilium postulemus, hortatur? Quem ergo movet haec in divinae gratiae dispensatione diversitas, et injustum putat negari alteri quod alter acceperit; intelligat quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
bis. studiosis ꝓponit scrutatorib eisq ꝑ ipsam loquit᷑ u̾¬
tatẽ. Sentenciam quidem in dĩ grã precedente latissi¬
ma & robustissima disputatione confectam ita conclu¬
dens ait. Ergo cui uult miseret᷑. & quem uult obdurat. Cũ
in alia epła de diuina beniuolentia ipsedicat. Qui uult
om̃s hommes saluos fieri. & ad agnitionẽ ueritatis uenire
inde cur rursus induret alios misertꝰ alioꝵ. aut quomͦ¬
om̃s uelit saluos fieri homines cum ipse non nullos ne
saltient᷑ induret. hȩc quantum ad humanã iusticiã in iꝰ¬
trĩ. S quis ita desipiat. uel potiꝰ quis ita blasphemet ut
dicat. de iusticia dĩ legehumane iusticiȩ dispittandũ
q̃ ꝑrofecto si austicie dĩ adu̾sat᷑ in iusticia ẽAb illo enĩ
qui sũme iustꝰ ẽ. omẽ qͦd qualit̃ cumq iustum e̾ manere
certum ẽ. Quid gͦ ent sun conmutabilit̃ manentẽ. & omiã

Expanded text:
rbis, studiosis proponit scrutatoribus, eisque per ipsam loquitur verbis, studiosis proponit scrutatoribus, eisque per ipsam loquitur veritatem. Sententiam siquidem in Dei gratia praecedente, latissima et robustissima disputatione confectam ita concludens, ait, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult indurat ; cum in alia Epistola de divina benevolentia, ipse sic dicat: Qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire inde cur rursus induret alios, misertus aliorum: aut quo modo omnes salvos fieri velit homines, cum ipse nonnullos ne salventur induret. Hoc quantum ad humanam justitiam vitum. Sed quis ita desipiat, vel potius quis ita blasphemet, ut dicat de justitia Dei lege humanae justitiae disputandum? Quae profecto si justitiae Dei adversatur, injusta est. Ab illo enim qui summemanifestum est. Quis ergo erit qui incommutabiliter manentem, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ui sacrum uoluminib litterarum seu
seu p̃teritorum historica ueritate narranti¬
b feu uitȩ monita aplica auctoritate tra¬
cdentib. aliqua ueluti cliuersa sonante sẽ
tencia. uel mouetur lestoriuel sollienrit᷑¬
auditor. certa & inconcussa fide cognita teneri debet uniꝰ
atq eiusdem sp̃s. et eiꝰ p̃ter quam nichil ẽ. u̾itatis. aꝑtiꝰ alibi
parilo occultiꝰ alibi sonare misteria. ac proinde si quid occui¬
ta significatione suspensum. aut cum scribente breuit̃ in¬
dicatum in inusq quam humani cordis obtonsio posce¬
bat expositum ẽ. hic lucidiꝰ apparere. ibi alias latere. nus
bili uoluntate omĩpotentis dĩ diu̾sum sonet. canonice
austoritatis ut̃q sentencia ita sunt omĩa ad pietatis głam
uoluerit non ualuerit explicare. in concussa diffinitione
meritatẽ male libera colla luxurient. questionis huiꝰ qnͣ¬
tum donante dño possumꝰ occulta memoremꝰ. Qnam bea¬
tus apłis pausꝰ diuersis locis ñ parum &̃ discrepantib ũ¬

Expanded text:
 sacrarum voluminibus Litterarum, seu iantibus, seu praeteritorum historica veritate narrantibus, seu vitae monita apostolica auctoritate tradentibus, aliqua veluti divetentia vel movetur lector, vel sollicitaauditor, certa et inconcussa fide cognitum teneri debet, unius atque ejusdem spiritus, et ejus praeter quem nihil est veritatis, apertius alibi, paulo occultius alibi sonare mysteria: ac proinde si quid occulta significatione suspensum, aut a conscribente breviter indicatum, minusque quam humani cordis obtunsio poscebat, expositum est, hic lucidius apparere, ibi altius latere, nusqbili voluntate omnipotentis Dei diversum sonet canonicae auctoritatis utraque sententia: ita sunt omnia ad pietatis régulam voluerit non valuerit explicare, inconcussa definitione temeritatem male libera colla luxurient, quaestionis hutum donante Domino possumus, occulta rimemur, quam beatus apostolus Paulus diversis locis
Abbreviated transcription (Latin):
tum suꝑbias. o liberi defensor arbitrii. audiens paulum
de suis laborib głantẽ. adtende quod sequit᷑. Non ego aũ
s grã dĩ mecum. Puto sane quod nulluꝰ de iis qui contͣ
dĩ grãm exaltato aute riunam sic̃ scriptum ẽ. corde blaᷤᷤ¬
pħ emant tantũ arrogantie inpudentis assumat. ut
beati ꝓpħe dauit m̾itis aut equ̾andũ se aut &ẽ estimet
p̃ferendum. Cuiꝰ ut de illa pͥma remuneratione quã

Expanded text:
tum superbias, o liberi defensor arbitrii, audiens Paulum tum superbias, o liberi defensor arbitrii, audiens Paulum de suis laboribus gloriantem: attende quod sequitur: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Puto sane, quod nullus de his qui contra Dei gratiam exaltato ante ruinam, sicut scriptum est, corde blasphemant, tantum arrogantiae impudentis assumat, ut beati prophetae David meritis aut aequandum se, aut etiam existimet praeferendum. Cujus, ut de illa prima remuneration
Abbreviated transcription (Latin):
& isrł non intendit mͥ. Exeat nunt lib̾i contra dĩ gra¬
tiam defensor arbitrii. audiat dicentem apłm cũ de
Qucdiat dĩ uocem in psalmo. de iis quos d eseruerat
dicentem. Et dimisi eos scđm desid̾ia cordis eoꝵ ibunt
in uoluptatib suis. Audiat unũ eundemq apłm de
uite sue uariis temꝑib sibi tantum mala. gr̃e aut em
bat᷑ quia sufficit sibi sicũt dictum ẽ. ad nequitiã nat᷑a
lib̾tatis humane. Cũ uͭ de p̃sentis tutȩ beatitudine lo
quo miseretur ds̃ uocando. miseretur deinceps in rectis
conatib adiuuando sicut serie psalmi narratũ atq di
ĩnordine quȩ passim excerpta memoraui testimo¬
nia relegantur. ita sequuntur. Grã dĩ inquit sum
id quod sum. ħ ẽ. pͥma miscd̃ia quam libere uoluntatis
oꝑa consequuntur. S ut apłi pauli uocationẽ bona
oꝑa sequerentur quiait : A grã eiꝰ in me uacua ñ fuit.
Qu̾id enim fecisti: Plui inquit omĩb laboraui. Ne mul¬

Expanded text:
et Israel non intendit mihi. 13. Exeat nunc liberi contra Dei graet Israel non intendit mihi. 13. Exeat nunc liberi contra Dei gratiam dAudiat Dei vocem in Psalmo, de his quos deseruerat dicentem, Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum, ibunt in voluntatibus suis . Audiat unum eumdemque apostolum, de vitae suae variis temporibus sibi tantum mala, gratiae autem batur: quia sufficit sibi, sicut dictum est, ad nequitiam natura libertatis humanae. Cum vero de praesentis vitae beatitudine loqquo miseretur Deus vocando, miseretur deinceps incoeptis conatibus adjuvando, sicut serie Psalmi narratum atque diin ordine, quae passim excerpta memoravi, testimonia relegantur, ita sequuntur: Gratia Dei, inquit, sum id quod sum. Haec est prima misericordia, quam liberae voluntatis opera consequuntur. Sed ut apostoli Pauli vocationem bona opera sequerentur, quid ait? Et gratia ejus in me vacua non fuit. Quid enim fecisti? Plus, inquit, omnibus laboravi. Ne mul
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ discipulis suis in euanglio dñs dixerat. Nolite cogi
lit ut omnẽ tribulationis necessitatem libent᷑ ꝓ uerita¬
te suscipent. penes se aũt ꝓmisit effectum. Libero gͦ¬
qui lol reseruatur arbitrio uͥ sine dĩ ad iutorio ad explẽ¬
clum quod uoluit rõnabili dignitate suffulta sibi ipsa
sufficiat humana natura. continuo psalmus ꝯftendit
& non audruit popłs mens uocem meã. & istł non in¬
tendit michi. Quid dixerat qñ uocaret : Audi populꝰ
tib audientium: Ds̃ ds̃ tius ego sum. Quid etiã
ab ipsĩs fieri iusserat quos de terra egipti & ignoran¬
tiȩ cenebris lib̾atos in luce mandatorũ suoꝵ s̃plendore
uocationis eduxerat: Dilata os tuũ in quit. Statiq
quasi diceret. s dilatare te deserente me nichil ꝓderit.
ita addidit. & ad implebo illud. Quid gͦ ille quiuoca¬
uerat & uocatos docuerat querula dẽ eisclem uoce sub¬
uingit: Et non audiuit inquid popłi m̃s uocẽ meã

Expanded text:
etiam discipulis suis in Evangelio dixerat: Nolite cogitetiam discipulis suis in Evangelio dixerat: Nolite cogitlit, ut omnem tribulationis necessitatem libenter pro veritate suscipe rent, penes se autem promisit effectum. Libero erqui locus servatur arbitrio, ut sine Dei adjutorio ad explendum quid voluerit rationali dignitate suffulta, sibi ipsi si non sufficiat humana natura, Et non audivit populus meus vocem meam, et Israel non intendit mihi. Quid dixerat, cum vocaret: Audi, popule tibus audientium? Dominus Deus tuus ego sum. Quid etiam ab ipsis fieri jusserat, quos de terra Aegypti et ignorantiae tenebris liberatos, in luce mandatorum suorum splendore vocationis eduxerat? Dilata, inquit, os tuum. Statimque quasi diceret, Sed dilatare te deserente me, nihil proderit; ita addidit, et adimplebo illud. Quid ergo ille qui vocaverat, et vocatos docuerat, querula de iisdem voce subjungit? Et non audivit, inquit, populus meus vocem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
audire illos quib cũ contestatione loquebatur: Quid itti¬
q nisi mandata uitȩ : Sicut aliꝰ ꝓpħa dicit. Audisrł
mandata uite. S quȩ sint ista mandata. psalmus sub¬
iungit et sequit᷑. Ego enim sum dñs ds̃ tuus qui eduxi
te de terra egypti. Et hȩc ẽe. mandata uitȩ in orõne qͣ
Idiscipłos suos patͥ dñs conmendabat ostendit dicens:
Henim uita ẽ. eterna. ut cognoscant te solũ uerum dm̃
& quem misisti iħm xp̃m. Post hanc uocõnẽ illud seqͥt᷑ꝰ
qͦd & uult ad conatꝰ hominum ꝑtinere & ostendit sine se
mus uellȩ. quia uocat & illuminat. Ab ipso ꝑfic̾e̾. qm̃
ad nos ꝑtinet conari bona quȩ ae uelle donauit. Nec in¬
catos docuerat dicens. ego enim sum dñs ds̃ tuus qui
ad implebo illud. Hic aliquid rursus apparet homini
fuisse seruatum. qͦd ꝑ liberũ facere deberet arbitrium.
ilatare enim iubet᷑ os tuum. s ds se implere ꝓmitrit. Sic̃

Expanded text:
audire, quibus cum testificatione loquebatur? Quid utiaudire, quibus cum testificatione loquebatur? Quid utique, nisi mandata vitae? sicut alius propheta dicit, Audi, Israel, mandata vitae . Sed quae sint ista mandata vitae, Psalmista subjungit, et sequitur: Ego enim sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Et haec esse mandata vitae, in oratione qua discipulos suos Patri Dominus commendabat, ostendit dicens: Haec est enim vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Post hquod et vult ad conatus hominum pertinere, et ostendit sine se mus velle, quia vocat et illuminat; ab ipso perficere, quoniam ad nos pertinet conari bona, quae et velle donavit. Nec incatos docuerat, dicens: Ego enim sum Dominus Deus tuus,tuum, et ego adimplebo illud . Hic aliquid rursus apparet homini fuisse servatum, quod per liberum facere debeat arbitrium. Dilatare enim jubetur os suum, sed Deus se implere promittit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
serebor cui miserebor. & miscdiam p̾stabo cui misericors
fuero. ut pͥmã adõ miscdiam uocatione credamꝰ hoĩb
p̃rogari. quȩ sola ad reste uiuendũ non sufficit. si deerat
quiuocauit. Idõq adiditum ẽ. & miscdiam prestabo cui
mi sericors fuero. ut a dõ accipi manifestũ sit &ẽ ipsa
hoc testimonium curass inserere: Si quem uͦ mouet
qm̃ non om̃s cẽ de hiis qui iam uocati sunt ad sccłam g̾rã.
id ÷ ad reste iuuendi donũ ꝑuenire mereant᷑. sicut dñs
in euangelio dicit. Multi uocati. pauci uͦ elesti. hinco
intelligat quale sit quod contra dĩ grãm defensare mo¬
litur qui de lib̾o sibi blandit᷑ arbitrio. Quicumq enĩ
diuine uocationis munere derelicto ad impiã rursus
defluxere ꝑfĩdiam. ipsis dĩgrã deserente ad implendũ
quod uolueruit suffic̃ arbitrium. Uide enim quem
di inquit populꝰ mĩs & testificabor tibi. quid ds̃ uolebat

Expanded text:
sereor cujus miserebor, et misericordiam praestabo cui misericors sereor cujus miserebor, et misericordiam praestabo cui misericors fuero : ut primam a Deo misericordiam vocatione credamus hominibus praerogari, quae sola ad recte vivendum non sufficit, si deserat qui vocavit. Ideoque additum est, Et misericordiam praestabo cui misericors fuero: ut a Deo accipi manifestum sit etiam ipshoc testimonium curasset inserere. Si quem vero movet quod non omnes, etiam de his qui jam vocati sunt, ad secundam gratiam, id est, ad recte vivendi donum pervenire mereantur, sicut Dominus in Evangelio dicit, Multi sunt vocati, pauci vero electi : hinc intelligat, quale sit quod contra Dei gratiam defensare molitur, qui de libero sibi blanditur arbitrio. Quicumque enim divinae vocationis munere derelicto, ad impiam rursus defluxere perfidiam, ipsis, Dei gratia deserente, ad implendum quod voluerant suffecit arbitrium. Vide enim quemadi, inquit, popule meus, et testificabor tibi. Quid eos volebat
Abbreviated transcription (Latin):
pietate subiunxit. Non ego aut̃. s grã dĩ mecum. Iam cͦs
& uocato & uocationem ꝑ oꝑa iusticiȩ subsequuto. quid
suꝑerat aliud nisi ut lib̾atꝰ de corꝑe mortis ad iliꝰ alterius
uitȩ quȩ sc̃is omĩb ueritatis ore ꝓmissa ÷ beatitudinem
ꝑueniret : Quod nullis humanis m̾itis reddi. s dĩdonan¬
tis grã largiente donari sibi ipse respondet pꝰ gemitꝰ quib
dixerat. Miser ego homo. quis me lib̾abit dẽ corꝑe mortis¬
distributionem qua diximus. adõ homines nullis exsis¬
tentib m̾itis uocari. & uocatos ut boni aliquid oꝑent᷑
dĩ adminiculis adiuuari : sũpto de ueterib litt̾is apłs
monstrat exemplo. Postquam illã de duob geminis elec¬
tionem omĩ repulsa laude m̾itoꝵ ad dĩ grãm uiditiũq
retulerat uidens quod impia poss blasphemare gar
plo. Sic enim intelligi uoluit qͦd moy ses dixerat. mi¬

Expanded text:
pietate subjunxit, Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Jam ergo pietate subjunxit, Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Jam ergo et vocato et vocationem per opera justitiae subsecuto, quid supererat avitae, quae sanctis omnibus Veritatis ore promissa est, beatitudinem rveniret? Quod nullis humanis meritis reddi, sed Dei donantis gratia largiente donari, sibi ipse respondet, post gemitus quibus dixerat: Miser ego homo, quis liberabit me de cordistributionem, qua diximus a Deo homines nullis existentibus meritis vocari; et vocatos, ut boni aliquid operentur, Dei adminiculis adjuvari, sumpto de veteribus Litteris Apostolus monstrat exemplo: postquam illam de duobus geminis electionem, omni repulsa laude meritorum, ad Dei gratiam judiciumque retulerat, videns quid impia posset blasphemare garrplo. Sic enim intelligi voluit quod Moyses dixerat, Mi
Abbreviated transcription (Latin):
recedentes. atq in peccati durissimã molẽ lib̾o ã iusticiauo¬
luntatis arbitrio defluentes. scdm suam iusticiam dere lin¬
quit. eos si qui uocationis munꝰ congrua pietate suscepint
qui carnalib non subiugantur illecebris. qui iactanciȩ
uitio auaritiȩ facib uento suꝑbie caruerint. & quantũ ĩ
homine ẽ. dĩ inse mandata seruantes ad spũalia exercicia
omẽ studium contulerint. & in agone huiꝰ uitȩ certantes ad¬
uiuat. & coronas iuncentib largit᷑ eternas. Ipse rursus de¬
linquentes deserit. resiftentes indurat. c̃teninentes con-
de cuiꝰ u̾bis orta ÷ questio. quam sidñr assit enodare cona-¬
mur. ut eiꝰ sensib ꝑ cliuersa uolumina uaria quidẽ locu¬
tione. s una eademq intentione cligestis. si quod in hoc
latet. alteriꝰ sentencie collatione reseretur. Uocatum adõ
apłm paulũ. uel ineo libro legimꝰ. uͥ eoꝵ gesta canonica

Expanded text:
recedentes, atque in peccati durissimam servitutem libero a justitia vorecedentes, atque in peccati durissimam servitutem libero a justitia voluntatis arbitrio defluentes, secundum suam justitiam derelinquit. Eos vero qui vocationis munus congrua pietate susceperint, qui carnalibus non subjugantur illecebris, qui jactantiae vitio, avaritiae facibus, vento superbiae caruerunt, et quantum in homine est, Dei in se dona servantes ad spiritualia exercitia omne studium contulerunt, et in agone hujus vitae certantes adjuvat, et coronas vincentibus largitur aeternas: ipse rursus delinquentes deserit, resistentes indurat, contemnentes condede cujus verbis orta est quaestio; quam, si Dominus adsit, enodare conamur, ut ejus sensibus per diversa volumina, varia quidem locutione, sed una atque eadem intentione digestis, si quid in hoc loco latet, alterius sententiae collatione reseretur. Vocatum a Deo apostolum Paulum vel in eo libro legimus, ubi ejus gesta canonica
Abbreviated transcription (Latin):
głan. Ne uͦ rursus homo in ultimã fecem desidie re¬
solutꝰ. ardiuim uirtutis it̃. & quamuis adiuuante dĩgrã
non nisi labore gradiendi inerti sibi crederet posse de¬
ferri. & nulliꝰ laboris industriã studio sui ꝓfectꝰ adhi¬
beret. ita & inter se atq homines d̃s̃ temꝑa officiaq
distribuens ordinauit. ut uocatione ipsiꝰ bonoꝵ pͥncipia
sumeremꝰ. uocati aut̃ atq illuminati. uias mandatoꝵ
eiꝰ rationis uigente intelligentia nosceremꝰ. & eas lib̾o
uel eligeremꝰ. uel relinqueremus arbitrio. Quas tam̃ si ipsiꝰ
fulti adiutorio. continua deuotione sequerem. in fine rursꝰ
ñ repugnantem mandatis suis subiectam in nobis obedi¬
entiam coronaret. Lib̾um uͦ qͦd ab eo habemꝰ arbitriũ ꝓno
ad nequitiam lapsu fluit. & cum aduirtitis indolem cdĩ au¬
xilio deserente nichil possit ad genus omẽ peccati idonea
fultum uirtute subsistit. Trahit enim lex inmenbris na¬
ta peccati. & ds̃ alienos iugo mandatorũ suoꝵ leuiq sarcina

Expanded text:
Ne vero rursus homo in ultimam faecem desidiae resolutus, arduum virtutis iter, et quamvis adjuvante gratia Dei, nonnisi labore gradiendum, inerti sibi crederet posse deferri, et nullius laboris industriam studio sui profectus adhiberet, ita inter se atque homines Deus tempora officiaque distribuens ordinavit, ut vocatione ipsius bonorum principia sumeremus; vocati autem atque illuminati, vias mandatorum ejus rationis ingenitae intelligentia nosceremus, et eas libero vel eligeremus vel relinqueremus arbitrio. Quas tamen si ipsius fulti adjutorio continua devotione sequeremur, in fine rursus non repugnantem mandatis suis, subjectam in nobis obedientiam coronaret. Liberum vero quod ab eo habemus arbitrium, prono ad nequitiam lapsu fluit; et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nihil possit, ad genus omne peccati idonea fultum virtute subsistit. Trahit enim lex in membris nata peccati, et Deus a leni jugo mandatorum suorum levique sarcina
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. in alios ꝓ fluente grã scripturȩ illiꝰ sententiã fuisse
conpletam qua dicit ds̃ pharaoni. In hoc ipsum excita¬
it te ut ostendam in te uirtutẽ meam. & ut annuncietur
nomen meum in uniu̾sa terra. Utente enim dõ bene etiã
malis induratione phardonis. flagellis egipti & tot ac tan¬
tis in illagente miraculis parit̃ aceruatimq ꝑfestis. Qd
aliud ges: tum ẽ. quam ut dĩuirtꝰ ap̃ se magna inse ple¬
na. ad humani gn̾is noticiã ꝑueniret. non dõ s ipsis re¬
legentib & credentib ꝓfutura: Pharaonem ñ eẽ. mutan¬
dum. & illam omẽm gͣentem que pt tot u̾b̾a iuxsibi eru
ta illa ꝓuidentie suȩ ds̃ luce p̾sciuit. s ꝑituroꝵ interitum
p̃ destinatis a se uasiꝰ miscdiȩ salutis eẽ. uolunt argumẽ

Expanded text:
titia, in alios gratia profluente, Scripturae illius sententiam fuisse titia, in alios gratia profluente, Scripturae illius sententiam fuisse completam, qua dicit Deus Pharaoni, In hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Utente enim Deo bene etiam malis, induratione Pharaonis, flagellis Aegypti, et tot ac tantis in illa gente miraculis pariter acervatimque peractis, quid aliud gestum est, quam ut Dei virtus apud se magna, in se plena ad humani generis notitiam perveniret, non Deo, sed ipsis relegentibus et credentibus profutura? Pharaonem non esse mutandum, et illam omnem gentem, quae post tot verbera vix sibi erutta illa Deus providentiae suae luce praescivit. Sed periturorum interitum praedestinatis a se vasis misericordiae saluti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem pie querens aliquid desid̾at inuenire. illum
atq ita coreiꝰ aͣdore diuine caritatis ig̾niuit. ut in cons¬
pectu regum sicut dauid dic̃. testimonia eiꝰ sine confu¬
sione loqueretur. & ibi inueniet hoc totum quod in¬
durare ds̃ pharaonis cor ꝓmituit. ñ ad oꝑationẽ dĩ sed
ad p̃sentiam ꝑtinere. Loquens enĩ dñs de rubo sic dic̃
Ego aut scio quod ñ dimittet uos pharao rex egipti. nisi
in manu forti. S extendens manum meã ꝑcutiam
es yptios in omĩb mirabilib quȩ faciã. & postea di¬
mittet uos. Hec pͥma uox dĩ ẽ. qua futurã uoluntatẽ
pharaonis sicut p̃uidat indicabat. Fost ea iam inter¬
ipsos miraculoꝵ imbres dixisse legitur. Ego aut̃ indura¬
bo cor pharaonis ne climittat popłm. Ubi iam aꝑte intel¬
ligitur pͥmã intrasse sentenciam. Quid. ẽ. enim indura¬
bo cor. nͥ non molliam: Apparet enim in alios manente iuis¬

Expanded text:
Qui autem pie quaerens aliquid desiderat invenire, illum Qui autem pie quaerens aliquid desiderat invenire, illum atque ita cor ejus ardore divinae charitatis ignivit, ut in conspectu regum, sicut David dicit, testimonia ejus sine confusione loqueretur ; et ibi inveniet totum hoc, quod indurasse Deus cor Pharaonis praemittit, non ad operationem Dei, sed ad praescientiam pertinere. Loquens enim Dominus de rubo, sic dicit: Ego autem scio quod non dimittet vos Pharao rex Aegypti, nisi per manum magnam. Sed extendens manum meam, percutiam Aegyptios in omnibus mirabilibus quae faciam, et postea dimittet vos . Haec prima vox Dei est, qua futuram voluntatem Pharaonis, sicut praeviderat, indicabat. Postea jam interipsos miraculorum imbres dixisse legitur, Ego autem indurabo cor Pharaonis, ne dimittat populum. Ubi jam aperte intelligitur primam iterasse sententiam. Quid est enim, indurabo, nisi, Non molliam? Apparet enim in alios manante jus
Abbreviated transcription (Latin):
liam. õ homo tuquis es qui respondeas dõ: Quia cui
uuit miseret᷑ & quem᷑ uit inclurat. S priꝰqmͣ ad huius¬
modi conclusionem beatus apłi disputationis ordine ꝑ¬
ueniret. Hoc potissimum de ueterib litteris sumꝑxit
exemplũ. in quo indurationẽ quȩ adõ fieri dr̃ edoce¬
ret. Dicit in quit scriptura pharaoni. quia in hoc ip¬
sum excitaui te ut ostendam in te turtutem meam.
&e ut annuncietur nom̃ meum in uniu̾sa ⁊ terra. In¬
durasseaut eor eiꝰ ds̃ in eadem scriptura aꝑtissime dr̃.
cũ moysi designis quȩ in egyptios ꝑeum facienda fue¬
rant loqueretur. Sic enim dicit. Ego aũt indurabo
cor pharaonis. ne dimiitat popłm. H uc iam ꝑ aꝑta
se iastans calũpniator astutus. iusticiam dĩ ad suum
libret arbitrium. & quanta pͥ. uociferatione responde¬
at. si cui uult miseret᷑. & quem uult inclurat quid ad¬
huc queritur. uoluntati eiꝰ quis resistit: H uiꝰ elatio¬
ni apłis dicat. O homo tuquis es qui respondeas dõ:

Expanded text:
 homo, tu quis es qui respondeas Deo, quia cujus vult miseretur, et quem vult indurat? 7. Sed priusquam ad hujusmodi conclusionem beatus Apostolus disputationis ordine perveniret, hoc potissimum de veteribus Litteris sumpsit exemplum, in quo indurationem quae a Deo fieri dicitur, edoceret. Dicit, inquit, Scriptura Pharaoni: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra . Indurasse autem cor ejus Deus in eadem Scriptura apertissime dicitur, cum Moysi de signis quae in Aegyptios per eum facienda fuerant loqueretur. Sic enim dicit: Ego autem indurabo cor Pharaonis ne dimittat populum . Hinc jam per aperta se jactans calumniator astutus, justitiam Dei ad suum libret arbitrium, et quanta potest vociferatione respondeat, Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, Quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Hujus elationi Apostolus dicat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
s paulus apłs. Nichil quidem amibo meruerunt. S hãbet
uoluntatẽ figulus litti ex eadẽ massa fac̾e̾ aliud quidem
uas in honorem. aliud uͦ in contumeliam. Dicturꝰ es. Qre:¬
Quiditii huiꝰ diu̾sitas tam confusa dicturꝰ: Rursus hãc
p̃sumptionẽ illȩ confittet & licat. O homo tu quis es qͥ
respondeas dõ: Maxime quia ad illam humanoꝵ astuũ
conꝑationem rursus intentio conu̾sa respondet inusti¬
ciȩ non posse argui creditorẽ. qui de duobꝰ debitorib ta¬
le uoluerit hrȩ̃ iuditium. ut uni donet ab alio exrigat¬
quodab utrisq debetur. Est certe in om̃ib humane con¬
u̾sationis actib atq contractib ad discernendum aliquid
ad duindicandum hoc qͦd iudem᷑ aliquam ꝓbare iusticiã
ex illa in effabili diuine iusticiȩ plenitudine in huma

Expanded text:
sed Paulus apostolus, Nihil quidem ambo meruerunt, sed habet sed Paulus apostolus, Nihil quidem ambo meruerunt, sed habet potestatem figulus luti, ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud itas? Rursus hanc praesumptionem ille confutet, et dicat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Maxime quia ad illam humanorum actuum comparationem rursus intentio conversa respondet, injustitiae non posse argui creditorem, qui de duobus debitoribus tale voluerit habere judicium, ut uni donet, ab alio exigatquod ab utrisque debetur. Et certe in omnibus humanae conversationis actibus atque contractibus ad discernendum aliquid, ac dijudicandum, hanc qua videmur aliquid probare justitiam ex ineffabili divinae justitiae p
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo fines eorum fecit eẽ. diuersos. nisi quod unus
manum clĩ sentiens in recordatione ꝓͥe iniquitatis inge¬
muit. alt̾ lib̾o contra clĩ misclissimã ueritatem pugn̾a¬
uit arbitrio: hic quicumq respondet illi ut mutaret᷑
hoc contendit iniustũ. ꝓpt̾ quod rerum ipsarum fines ĩ
dĩ uoluntate constituens clixit apłi. Cui uult miseretur
& quem uult inlurat. dicente & dño sine me nich poteftu
facere: intelligat ista omĩa ł adiuuante dnõ ꝑfici. ł dese¬
rente ꝑmitti. ut nouerit tam̃ nolente eo nichil ꝓrsus ad¬
mititi. S redit᷑ ad paruulos. redit᷑ ad geminos. Parumẽ.
qͦd dixi. reditur ad necdum natos. qui & eodẽ concubitu
seminati. & eodem mom̃to in lucẽ ferant ꝓferendi. Cis dis¬
crepant. diu̾sumq iuditiũ diuinȩ uoluntatis apparens
sensus hominis de uoluntate dĩ suꝑbe nuniũ disputan-¬
tis. magnitudo questionis obturbat. Exaltã iam uirib

Expanded text:
Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens, in recordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit arbitrio? Hic quicumque respondet, illi ut mutareturm, et hoc contendit injustum; propter quod rerum ipsarum fines in Dei voluntate constituens, dixit Apostolus, Cujus vult miseretur, et quem vult indurat : dicente Domino, Sine me nihil potestis facere : intelligat illa omnia, vel adjuvante Domino perfici, vel deserente I. 18. Sed reditur ad parvulos, reditur ad geminos: parum est quod dixi, reditur ad necdum natos, qui et eodem concubitu seminati, et eodem momento in lucem fuerant proferendi. Eis discrepans diversumque judicium divinae voluntatis apparens, sensus hominum de voluntate Dei superbe nimium disputantes, magnitudo quaestionis obturbat. Exalta jam viribus
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ qualis fut uiꝰ. ẽ. quamuis eum nonsic fecerit
ds̃. qm̃ si cogit ẽẽ. hoc utiq cogit quod non ẽ. Porro
peccatis suis in de blandittr. qͦd ds eum peccatorem eẽ
trinsetꝰ uocatione pulsatꝰ tantum quispiam flagel¬
letur. Unde nabuchodonosor ꝑenitenciã meruit̃ fruc¬
tuosam. Nonne pot̾ in numeras pietates flagelatꝰ
penititi. & regnum qͦd ꝑdiderat rursis accepit. Pha-¬
rao autem ip̃sis flagellis durior effestꝰ ꝑiit. Hic mͥ¬
rõnẽ reddat. cur dirimi consilii nimium alta sapi¬
entia corda diuidat. cur in edicamentũ uniꝰ medici
confestum. alii. ad interitum. alii ualuent ad
salutem. nisi quia bonus odor. auis odor uitȩ inuitam. aliis¬
.ẽ. odor mortis in mortem: Quantum ad naturã ambo ho¬
mines erant. quantum ad dignitatẽ ambo reges. Quan¬
tũ ad causam ambo captiuum dĩ populũ possidentes.
Quantum ad penam ambo flagellis clement᷑ ad moniti

Expanded text:
futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit Deus. Quem si cogeret esse, hoc utique cogeret quod non est. Porro peccatis suis inde blanditur, quod Deus eum peccatorem futuntrinsecus vocatione pulsatus, tantum quispiam flagelletur. Unde Nabuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam ? Nonne post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis est durior effectus, et periit . Hic monem reddat, qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem: nisi quia Christi bonus odor, aliis est odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant: quantum ad dignitatem, ambo reges: quantum ad causam, ambo captivum populum Dei possidentes: quantum ad poenam, ambo flagellis clementer admoniti.
Abbreviated transcription (Latin):
meritis suis aliquid glorient᷑. nec hiis qui indurati
atq damynati sunt excusationẽ culpe ex hoc hre se pos
se credant. quod nullã qua conuerterentur suit miscd̾iã
consecuti. Hanc gͦ pharao miscdiam non accepit. & idõ
ei ad ꝑeundum lib̾um suffecit arbitrium. Quẽ quidẽ
nullus ita ignarꝰ diuinarum scripturarũ erit quod au¬
deat dicere illa omiã in iuste cẽ. ꝑpessum. Anforte si
pie de dnõ sicut expedit senciamꝰ &̃ pharaoni datã mi¬
sericordiam reꝑimus: Paciencia enim dei ualere ei de¬
buit ad salutem. quia differens iustũ m̾itumq suppli¬
cium. miracłoꝵ u̾ba crebra densabat. Numquid ñ po-¬
tuit sicut flagellis cedens expulit popłm ita miracuł
credens tante uirtutis dm̃ agnoscere: S dr̃ iam pha¬
raonẽ non potuisse mutari. quia eum pͣscierat ds̃
ñ eẽ. mutandum. Respondetur dĩ p̃sentia non cog̾e̾
hominẽ ut talis sit qualem p̃sciuit ds̃. s p̃scire t̾alẽ

Expanded text:
de meritis suis aliquid glorientur; nec hi qui indurati atque damnati sunt, excusationem culpae ex hoc habere posse se credant, quod nullam qua converterentur, sint misericordiam consecuti. Hanc ergo Pharao misericordiam non accepit, et ideo ei ad pereundum liberum suffecit arbitrium: quem quidem nullus ita ignarus divinarum Scripturarum erit, qui audeat dicere illa omnia injuste esse perpessum. An forte si pie de Deo sicut expedit sentiamus, etiam Pharaoni datam misericordiam reperiemus? Patientia enim Dei valere ei debuit ad salutem, qua differens justum meritumque supplicium, miraculorum verbera crebra densabat. Numquid non potuit, sicut flagellis cedens expulit populum, ita miraculis credens Deum tantae virtutis agnoscere? Si dicitur jam Pharaonem non potuisse mutari, quia eum praesciverat Deus non esse mutandum: respondetur, Dei praescientiam non cogere hominem ut talis sit, qualem praescivit Deus; sed praescire talem
Abbreviated transcription (Latin):
hereditare in terram istam bonã. Non ꝓpt̾ iusticiã
tam neq ꝓpt̃ scĩtatem corcdis tui intrus heredltare¬
terram eorum s ꝑꝑt̾ iniquitatẽ gentiũ istarũ dñs disꝑsit
eos a facie tua. Ecce quam antiquũ diuini sp̃s dogia ñ
uelle p̃sumptionis. impietas conat᷑ eu̾tere. Clare siqui¬
dẽ inuno atq in eodem scripture loco. bonitatẽ & seueri¬
tatẽ dĩ ꝓpħa beatꝰ ostendit dicens. ñ ꝓpt̾ iusticias suas
nit᷑ iniquitas. in istis gratis nulla iusticia muneratur
d̾et quod adiunxit. unde eos omĩ bono monstraret indig¬
nos. Se quitur enim post illud quod supͣ memoraui mꝰ
Et scias hodie quia non ꝓpt̾ iusticias tuas dñs ds̾ tuus
dat tͥ terram bonã hereditare. qm̃ popłs dure ceruicis es
cu. Quis hic scđm debitum p̃cedentium m̾itoꝵ mercedẽ
redditam debitam dicat. Quiͤ ñ grãm fateatur indebi¬

Expanded text:
haereditare terram bonam istam. Non propter justitiam haereditare terram bonam istam. Non propter justitiam tuam, neque propter sanctitatem cordis tui intras haereditareterram eorum, sed propter iniquitatem gentium istarum Dominus disperdet eas a facie tua. Ecce quam antiquum Spiritus sancti dogmavellae praesumptionis impietas conatur evertere. Clare siquidem in uno atque eodem Scripturae loco, bonitatem et severitatem Dei Propheta beatus ostendit, dicens, non propter justitias suas nitur iniquitas; in istis gratis nulla justitia muneratur. deret quod adjunxit, unde eos omni bono monstraret indignos. Sequitur enim post illud quod supra memoravimus: Et scies hodie quia non propter justitias tuas Dominus Deus tuus dat tibi terram istam bonam haereditare, quoniam populus durae cervicis es tu . Quis hic secundum debitum praecedentium meritorum mercedem redditam dicat?
Abbreviated transcription (Latin):
tita cẽ. si ꝑmittamꝰ diuinum paruulis. uel auertisse. ł
conciliasse p̃sidium. seu bona seu mala circa geminam
ꝓlem que eodem concepta concubitu. eodemq. in luce
ꝑiecto momento est eẽ. paria debuerunt. Quod si futuros
generalit̃ dixerit non ex oꝑib ibi & p̃terea intelligi uo¬
luit ce futura. Preterita scilicet quȩ nulla erant. futura
minori. Et nẽ forte uasa in honorẽ p̃destinata suis ali
quid iurib tribuendo negarent głaan creatori. alia ea¬
etiam moyses in deuteronomio dic̃ ad popłm. Ne dicas
in corde tuo fortitudo mea & potencia manꝰ meȩ fecit mͥ
iuitutem meam. Hãc memorabis &̃ dnĩ dĩ uiui. quia
ipse tibi dat fortitudinẽ. fãcere uirtitẽ. ut statuat
testamentum suũ qͦd uirauit ꝑatrib nrĩs. Item pau¬
lopost ibidem adeos. Ne dicas inquit in corde tuo
c̃ concũserit dũs ds tuus gentes istas ante faciem
tuam dicens. Propt̃ iusticias meas duxit me dñs.

Expanded text:
rita, etiamsi permittamus divinum parvulis vel avertisse vel rita, etiamsi permittamus divinum parvulis vel avertisse vel conciliasse praesidium, seu bona, seu mala, circa geminam prolem, quae eodem concepta concubitu, eodemque in lucem projecta momento est, paria esse debuerunt. Quod si futuros generaliter dixerit, Non ex operibus; ibi et praeterita intelligi voluit, et futura; praeterita scilicet quae nulla erant, futura minori. Et ne forte vasa in honorem praedestinata aliquid suis viribus tribuendo negarent gst . Beatus etiam Moyses in Deuteronomio dicit ad populum: Et ne dicas in corde tuo, Fortitudo mea et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc: sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem, facere virtutem, ut statuat testamentum suum quod juravit patribus vestris . Item paulo post ibidem ad eos: Ne dicas, inquit, in corde tuo, cum consumpserit Dominus Deus tuus gentes istas ante faciem tuam dicens: Propter justitias meas induxit me Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uine potestatis in hominũ electione iuditiũ paulo añ
c̃memorans beatꝰ apłs robustissimis demonstrauit exẽ¬
plis. cum de rebecce partu adhuc intͣ uterum constitu¬
to totum ad dĩ grãm referens loqueret᷑. Sic enim ait.
 ot rebecca ex uno concubitu hñs ysaac patris nri cum
nũdum nati fuissent neq aliquid egissent boni. aut
mali. ut scđm electionem ꝓpositum dĩ maneret. non
ex oꝑib s exuocante dictum ẽ. quia maior seruiet mino¬
ri sicut scriptum ẽ. Iacob dilexi olio aũt esau habui
tenciam suspensa referant᷑ &e relata soluant᷑. qua
negauit ap̃dm̃ eẽ iniquitatem. S hic qui gerit apłice dis¬
pitrationis intentio satis ad modum claret. Non solum in qͥt
uit. ut qm̃ innundũ uatis nundumq aliquid oꝑatis nul¬
la eẽ pot̾ant momenta m̾itoꝵ. ne exparentum quidẽ
m̃itis quȩ diu̾so temꝑe uaria eẽ. potuerunt aliquid contͣ
grãm reliqueretur obstaculi. Quȩ utiq parentum me¬

Expanded text:
inae potestatis in hominum electione judicium paulo ante commemorans beatus Apostolus robustissimis 39 monstravit exemplis, cum de Rebeccae partu adhuc intra uterum constituto totum ad Dei gratiam referens loqueretur. Sic enim ait: Sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri, cum nondum nati fuissent neque aliquid egissent boni aut malitum est, Quia major serviet minori: sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. tentiam suspensa referantur, et relata solvantur, qua negavit apud Deum esse iniquitatem. Sed hic quid egerit apostolicae disputationis intentio, satis admodum claret. Non solum enim frravit: ut quoniam in nondum natis nondumque aliquid operatis nulla esse poterant momenta meritorum, ne ex parentum quidem meritis, quae diverso tempore varia esse potuerunt, aliquid contra gratiam relinqueretur obstaculi. Quae utique parentum me
Abbreviated transcription (Latin):
te decem miraculis lib̾ati. cui lex data cuiꝰ saluti ora
ꝓpħarum omĩum militarunt. ex quib factꝰ scđm carnẽ
& ad quos missus ẽ .xͦ. nisi quia cecitas ex parte in isrł
fasta ẽ. donec isrł adoptatꝰ. ex plenitudine gentium ĩ¬
traret in regnum & conclusit in incredulitate om̃s dñs
ut om̃s indigerent miscłia saluatoris. Cuiꝰ diuni con¬
silii sacramenta ꝑstringens. & maiestatis misterium
qͦd quamius magnit udine reuelationũ nouerat. tam̃
ꝑ humana infirmitate succumbens &̃ illȩ qui ꝓꝑ secu

Expanded text:
te decem miraculis meruit liberari, cui lex data est, cujus saluti ora te decem miraculis meruit liberari, cui lex data est, cujus saluti ora Prophetarum omnium militarunt, ex quo factus secundum carnem et ad quos missus est Christus; nisi quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec Israel adoptatus ex plenitudine gentium, intraret in regnum; et conclusit in incredulitate omnes Dominus, ut omnes indigerent misericordia Salvatoris? Cujus divini consilii sacramenta perstringens, et majestatis mysterium, quae quamvis magnitudine revelationum noverat, tamen pro human
Abbreviated transcription (Latin):
tionis oblitꝰ diuini sensus archana discutiat. ut cum
ipse pęnam m̾ito fuerit consequutꝰ. querat᷑ cur alius
electionem non m̾itis reddi. s sola uoluntatis munt¬
ficencia donari hominib. moẏ ses iam tunc quãius
carnalem popłm doceret ostendit. Sic enĩ in deuterono¬
mio dicit ad popłm. Ecce cdiuĩ dĩ tui glũ & celum celi
t̃ra ce omĩa quȩ sunt inea. Uerũtam en patres urõs
elegit dñs. diligere eos. & elegit semen eoꝵ post eos.
uos p̾omĩb gentib & abiecit. Circumcidimini gͦ a
duritia cordis urĩ & ceruicem urãm ne induretis ãpliꝰ
S hanc in eis mansisse duriciam cordis sicut iam supͣdixi¬
mͦ. Beatꝰ stephanꝰ cum uideos increpat ostendit. In actib
enim apłoꝵ ipse sic dixit. Dura ceruice & incircumcisi cor.¬
de & aurib. uos semꝑ sp̃ui scõ resististis. Ande dura cer¬
uix in eo populo qui ex omĩmũdo elestꝰ ẽ. qui de seruitu¬

Expanded text:
tionis oblitus, divini sensus arcana discutiat, ut cum tionis oblitus, divini sensus arcana discutiat, ut cum ipse poenam merito fuerit consecutus, queratur cur alius electionem, non meritis reddi, sed sola voluntatis munificentia donari hominibus, Moyses cum jam tunc quamvis carnalem populum doceret ostendit. Sic enim in Deuteronomio dicit ad populum: Ecce domini Dei tui coelum, et coelum coeli, terra et omnia quae sunt in ea. Verumtamen patres vestros elegit Dominus diligere eos, qui elegit semen eorum post ipsos, vos prae omnibus gentibus . Et adjecit: Circumcidimini ergo a duritia cordis vestri, et cervicem vestram ne induretis amplius . Sed hanc in 101 eis mansisse duritiam cordis, sicut supra jam dixi, beatus Stephanus cum Iudaeos increpat ostendit. In Actibus enim apostolorum ipse sic dicit: Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis . Unde dura cervix in illo populo, qui ex omni mundo electus est, qui de servitu