comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnis itaq scõrũ auctoritas lhi¬
rum. hoc nobiscum ait. ut recte
dedeo credamus. eumq tota animud
tentione amemus. sed mentis huma ss
uisio ualida est. ad aspiciendã diumꝰ
maiestatis excellentissimam lucen
nisi iustitia fidei et dilectionis. diu¬
na donante grã in lustretur spler¬
dore : qua ꝓpter diuina uotis om̃
postulandi est grã. ut mundetur oculis
cordis aduidendum quam ꝓprie trinitas
sit unus & solus et uerus deus. et quã recte
tocorde attingere poterit: Dicente
ipsa ueritate : Beatimundo corde: qm̃
ipsi deum uidebunt : Haec uero uisio.
non carnalib aestimanda . ẽ. oculis cer¬
nere posse: sed purae mentis intuitu
Consideranda. ẽ: secundum quod scĩ
causa est deus. et horum da¬
tor et creator. et non est
dedit. nec alicui creaturae partem
suae substanticae dedit : & cum ipse
sit inmutabilis. mutabilia sine succ
mutabilitate creauit: Ideo in illo hym¬
no laudabiliquem ꝑ acta caena mysti¬
ca coram discipulis suis in laudem pa

Expanded text:
mnis itaque sanctorum auctoritas librorum hoc nobiscum agit, ut recte de Deo credamus, eumque tota animi intentione amemus. Sed mentis humanae visio invalida est ad aspiciendam divinae majestatis excellentissimam lucem, nisi justitia fidei et dilectionis, divina donante gratia, illustretur splendore. Quapropter divina votis omnibus postulanda est gratia, ut mundetur oculus cordis ad videndum, quam proprie Trinitas sit unus, et solus et verus Deus; et quam recte to corde, attingere poterit: dicente ipsa Veritate, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Haec vero visio non carnalibus aestimanda est oculis cerni posse; sed purae mentis intuitu consideranda est, secundum quod sanctcausa est Deus, et horum dator et creator. Et non est dedit. Nec alicui creaturae partem suae substantiae dedit, et cum ipse sit immutabilis, mutabilia sine sui mutabilitate creavit. Ideo in illo hymno laudabili, quem peracta coena mystica coram discipulis suis in laudem Pat
Abbreviated transcription (Latin):
et loca. et tempora. et pati: ꝓprie.
sed trans latiue persimilitudinẽ di¬
cuntur indõ: Namet sedere super
cherubindicitur. quod ad sitũ . Et
abyssum tam quã uestimentũ amict
quod habitum : Et annitui nonde¬
ficient quod ad tempus: Et si a scen¬
dero incaelum tuibi es. quod adlo¬
cum pertinet : Dicitur et dedeo
penitet enim me quod hominẽ fecis¬
sem. uel &iam labor aui sustinens
Neq aliquid deus patitur. quantũ
passibilis : substantia est: dum aliae
om̃s substantiae capiunt accidentias.
accidere non potest : & ideo sola .ẽ. iN¬
commutabilis substantia uel essentia
quae dei . ẽ. cui ꝓfecto ipsum esse unde
essentia nominata est maxime acue
ait. Non est in illo est & non.sed est in
quantulũ dictantẽ ammon&: ut liberio¬
ri sensu ea quae deinde dicenda sunt. in

Expanded text:
et loca, et tempora, et pati non proprie, sed translative per similitudines dicuntur in Deo; nam et sedere super Cherubin dicitur , quod ad situm; et abyssum tanquam vestimentum amictus , quod ad habitum; et, anni tui non deficient , quod ad tempus; et, Si ascendero in coelum, tu ibi es , quod ad locum pertinet. Dicitur et de Deo, Poenitet me hominem fecisse ; vel etiam: 714 Laboravi sustinens. Neque enim aliquid Deus patitur, quantum passibilis substantia est; dum aliae omnes substantiae capiunt accidentia, qaccidere non potest, et ideo sola est incommutabilis substantia vel essentia, quae Deus est. Cui profecto ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac vait: Non est in illo est et non, sed est in quantulum dictantem admonet, ut liberiori sensu ea quae deinde dicenda sunt, ing
Abbreviated transcription (Latin):
utrumuentorum spũ aquae erigantur anluna recursu increscat ansole trahente decres¬
cant hoc solido cognitum cuius & opus mundus est soliq: omnis mundiratio nota est
Oceam autem magnitudo in comparabilis & intrans meabilis lattudo perhibetur. quod
etiam demensdiscipulus apostolorum uisus est indicare cumdicit Oceanus intransme¬
abiusest hominibus & hiqui ultra eosunt mundi. Philosophiautem aiunt quod post
occinumterranullasit sed solo denso aere nubium contineantur. mare sicut &terra supa¬
rius Ideo & lucanus cummare conuoluit gentescum littora testis naluit ulla pati celo
contemptatenere tum quoq tantamaris molis creuiss& in astra nisi superum rector
pressiss& nubibus undas

Expanded text:
utrum ventorum spiritu aquae erigantur, an lunari cursu increscant, an sole trahente decresutrum ventorum spiritu aquae erigantur, an lunari cursu increscant, an sole trahente decrescant, hoc soli Deo cognitum est, cujus et opus mundus est, solique omnis mundi ratio nota est. 3. Oceani autem magnitudo incomparabilis, et intransmeabilis latitudo perhibetur. Quod etiam Clemens discipulus apostolorum visus est indicare, cum dicit: Oceanus intransmeabilis est, et hi qui ultra eum sunt mundi. Philosophi autem aiunt quod post Oceanum terra nulla sit, sed solo denso aere nubium contineatur 56 mare, sicut et terra subterius, ideo et Lucanus: Cum mare convolvit gentes, cum littora Thetys Noluit ulla pati coelo contenta tenere, Tunc quoque tanta malis moles crevisset in astra, Ni superum rector pressisset nubibus undas.
Abbreviated transcription (Latin):
sorbuimus atq inde languescens morbo corpus. autulceribus tetris. aut percussione
subita examinatur . sicut enim caelinouitate uel aquarum corpora aduenientium temp¬
tari consueuerunt adeo ut morbum concipiat. Ita etiam aer corruptus exaliis caelipar¬
aiunt in profundis oceani eẽ quosdam meatus uentorum spũ uelutimundinaris ꝑquas
emissi anhelitus uelretracti alterno accessu quaenunc euaporante spũ effluent maria.
uuncre traente reducant. quidam autem uolunt cum augmento lunari crescere oceanum
& tamquam eius quibusdam spirationibus retrorsum trahatur. &iterum eiusdem inpul¬
su acretractu in mensuram propriam refundaitur. Aliiquoque deo ceaniundis sidera
dicunt solem quoq deoceano aquam haurire ignibus suis & circa omnia sidera fundere
utea temperit quia sunt ignea indedicunt quiacum haurit und& erigit se oceanos. sed

Expanded text:
sorbemus, atque inde languescens morbo corpus, aut ulceribus tetris, aut percussione sorbemus, atque inde languescens morbo corpus, aut ulceribus tetris, aut percussione subita exanimatur. Sicut enim coeli novitate, vel aquarum corpora advenientium tentari consueverunt, adeo ut morbum concipiant, ita etiam aer corruptus ex aliis coeli paraiunt in profundis Oceani esse quosdam ventorum spiritus, veluti mundi nares per quas emissi anhelitus, vel retracti alterno accessu recessuque, nunc evaporante spiritu efflent maria, nunc retrahente reducant. Quidam autem volunt cum augmento lunari crescere Oceanum, et tanquam ejus quibusdam spirationibus retrorsum trahatur, et iterum ejusdem impulsu ac retractu, in mensuram propriam refundatur. 2. Alii quoque Oceani undis alii sidera dicunt, solemque de Oceano aquam haurire ignibus suis, et circum omnia sidera fundere, ut ea temperet, quia sunt ignea. Unde dicunt quia cum haurit undas, erigit Oceanum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Mestilentia est morbi late uacans. & contagiosuo quate tigerit polluens haccenim aegri¬
tudo non habet spacium temporis quo aut uita speretur aut mors sed repentinus languor
simul cum morte uenit quaes set uero causa huius pestilentiae quidam dixerunt: quando
propeccatis hominum plaga & corruptio terris inicitur tunc aliqua ex causa id est
aut siccitas autcalor. aut pluuiarum intemperantia Aera corrum puntur. sicquae
naturalis ordinis perturbata temperie inficiuntur elementa & fitcor ruptio aeris
& aura pestilens &oritur pernicies & corruptela uitium in homines ceteraq animan¬
tia Vnde & uirgilius corruptum caelitractu mi serandaq uenit arboribus ꝗ satisq
lues Item aliiaiunt pestifera semina rerum multa ferre inaerem atq suspendi
& in externas caeli partes autuentis aut nubibus transportari. de indequaqua feruntur
aut cadunt perloca. & germina cuncta adanimalium necem corrumpuntur. aut sus

Expanded text:
e pestilentia. 1. Pestilentia est morbus late vagans, et contagio suo, quaeque tetigerit, polluens. Haec enim aegritudo non habet spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. Quae sit vero causa hujus pestilentiae 54 quidam dixerunt: Quando pro peccatis hominum plaga, et correptio terris injicitur, tunc aliqua ex causa, id est, aut siccitatis, aut caloris vi, aut pluviarum intemperantia aer corrumpitur. Sicque, naturalis ordinis perturbata temperie, inficiuntur elementa, et fit corruptio aeris, et aura pestilens, et oritur pernicies, et curruptelae vitium in homines, et caetera animantia. Unde et Virgilius: Corrupto coeli tractu miserandaque venit, Arboribusque satisque lues. 2. Item alii aiunt pestifera semina rerum multa ferri in aerem, atque suspendi, et in externas coeli partes, aut ventis, aut nubibus transportari. Deinde quaqua feruntur, aut cadunt per loca et germina cuncta ad animalium necem corrumpunt; aut s
Abbreviated transcription (Latin):
untates diuitias suas uincere nequeant nr̃aediliciae sint inleged ñimeditare dieacnocte
pulsare ianuam non patentem panis trinitati saccipere & saeculi fluctus dño precunte
calcare. Saluta blesillam & eustochium trrunculas nr̃as. Saluta felicianem uere carnis
& sp̃s uirginitate felicem. Saluta reliquis castitatis chorum & domesticamtuam ecclesiam
cuiomnia etiam quaecuta sunt timeonedormiente patre familias. in imicus homo trza¬
niam supersemin& quamui senim dicere audeant egociuitas firma ciuitasquae nonop¬
pugnatur nullus hostili exercitu. obsidente securus est uemo utbeatus eyprianus ait satis tutus
periculo proximus. exemplar epistole siaccipere uoluerit. ΦIADΙTΟΝNΟTΑTħ nostram
marcella tribuito & mementote mei obsecrans. ur dñsi ħsconterat satanan subpedibus nr̃is

Expanded text:
luptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, luptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemplar epistulae, si accipere uoluerit ptXoitovoto\'tt nostra Marcella, tribuito et memento mei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
manus intelleguntur inopere cor & disciplina inter pr&atur insensu quianihil facere
possumus nisi prius quae facienda sint scrremus. Quinta conexio est exipsis aeternum
idiuterium hoc explanatione non indig&. &omniluce manifestius ẽ ex scripturis. & det̃na
subsidia ministrari. Sexta conexio est. hab& fonssiue oculosoris iustitia secundum illud
quod intertio numero exposiumus. Septima conexio est quae extrema quo in ipso septe
rariopumero sit mysticus intellectus uocatio capitisdentium signa perdentes articulata
uox exprimitur & his signis ad caput omnium quix p̃sest ꝓuenitur: Orote quidhoc
sacratius sacramento quid hac uoluntate iucundius qui cibi quimella sunt dulciora
dĩ scire prudentiam in adyta eius intraresensum creatoris inspicere & sermone sdñitui
qui ab huius mundi sapientibus diridentur plenus docere sapientia spiritali habeant sibi

Expanded text:
sciplinae\'. manus intelleguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere sciplinae\'. manus intelleguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi prius, quae facienda sunt, scierimus. Quinta conexio est \'ex ipsis aeternum adiutorium. hoc explanatione non indiget et omni luce manifestius est ex scripturis aeterna subsidia ministrari. - Sexta conexio habet \'fons\' siue \'oculus oris iustitiae\' secundum illud, quod in tertio numero exposuimus. Septima conexio est, quae et extrema, quo et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, \'uocatio capitis dentium signa\'. per dentes articulata uox promitur et his signis ad caput omnium, qui Christus est, peruenitur. Oro te, quid hoc sacratius sacramento? quid hac uoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora dei scire pruqui ab hujus mundi sapientibus irridentur, plenos discere sapientia spiritali? Habeant sibi
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina siue cordis aiem exipsis Num sempiternum ł a mech adiutorium Ain
ade iustitia Cof uocatio Rhes capitis Sen. dentium ł hau signa postinter pretations
elementorum intellegentiae ordo discernendus est Prima connexio est doctrina domis
plenitudotabularum Ista quo uidelic& doctrina eccdesiaeq: domusdi est in librorum
repperiatur plenitudinediumorum. Secunda conexio est haecuita: quaeemim alia
potesteẽ uita sinescientia scripturarum perquas etiam ipsexp̃s agnoscitur qui est¬
qui est uita credentium Tertia conȩxio habet bonum principium quia quamuis nunc sciam
uniuersa quae scripta sunt tamenex parte cognoscimus & exparte prophetamus & nunc
ꝑspeculum uidemus inenigmate. Cum aute meruerimus eẽcum xp̃o & similes angelis
fuerimus tunc librorum doctrinacessauit. Quarta conexio est manus cordis disciplina

Expanded text:
\'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', A\'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post interpretationem elementorum intellegentiae ordo dicendus est. Prima conexio est \'doctrina domus plenitudo tabularum ista\', quo uidelicet doctrina ecclesiae, quae domus dei est, in librorum repperiatur plenitudine diuinorum. Secunda conexio espotest esse uita sine scientia scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? Tertia conexio habet \'bonum principium\', quia, quamuis nunc sciamus uniuersa, quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate; cum autem meruerimus esse cum Christo et similes angelis fuerimus, tunc librorum doctrina cessabit. Quarta conexio est \'manus cordis\' siue \'di
Abbreviated transcription (Latin):
hocordine incipere sed falsa eorumopinio est. habes & in lamentationibus hierema
quatiuor AIFA BETA equibus duo prima quasi saffico metro scripta sunt quuits
uersiculos qui sibi conexi sunt & ab una tantum littera incipiunt eroici comma concludit
ertiumuero al fabetum trimetrum scriptum est & ternis litteris sed eisdem terni
uersus incipiunt. Quartum al fabetum simile est primo & secundo prouerbia quoq
salomonis extremum concdudit al fabetum quod tetram&rum suꝑputatur. quomodo dut
ita& inscripturis diuinis non ualemus eaquae maiora sunt nosse. nisi &hice habuerimisx¬
ordium secundum illud quod prophetadicit amandatistuis intellexi. quo uidelica pest
operacoeperithaberescientiam secretorum uerumiam complendum est quod p&usti
ut sensum uniuscuiusq elementi interpretatio ad nera signific& A lepoh. interpre¬

Expanded text:
hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartum alfabetum simile est primo et secundo. Prouerbia quoque Salomonis extremum eludit alfabetum, quod tetrametro supputatur. Quomodo auteita et in scripturis diuinis non ualemus ea, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH interpre
Abbreviated transcription (Latin):
ligiquae sequerentur. Idemtidem flagitasti ut tibi inter pr&ationes singularum edier
laterarum dixi fateorrerum quia propterbarbariem lingue memoriae labitur omi
quod ditimus desideras commentariolum fieri ut sun aliquo ferte titubaueris obliuer
letio consol&ur: acprius quam de singulis disseram sciredebesquattuor psalmos seu¬
dumordinem hebreorum incipere elementorum. Centesimum decimum &conte¬
mum undecimum & huncde quonunc scribimus & centesimumquadragesimumquotũ
uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiculos qui metro iambico constatũ
subnixos. Inferiores uero tetrametro iambito constare. utdeutero nomii canticum sep¬
tum est. Incentesimo octauodecimo singulas litteras octoni uersus sequuntur. incente sno
quad ragesimo quarto singulis litteris singuliuersus deputantur. Sunt& qui alios piuien

Expanded text:
tellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem tellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hebraeorum incipere elementorum: centesimum decimum et centesimum undecimum et hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum, uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos, inferiores uero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est; in centesimo octauodecimo in singulas litteras octoni uersus secuntur; in centesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli uersus deputantur. sunt, qui et alios putent
Abbreviated transcription (Latin):
Vudius tertius cumcentesimo octauo decimo psalmo tibi in sinuare m& dicerem omnem
moralem locum in eo eẽ conprehensum quomodo phrlosophi solerent disputationes suas
clesiaste. autdemoribus ut iñ prouerbiis & in omnibus sparsim libris. autdelorea proquo
nr̃i t heo lorcen sibiuindicant ut incantica canticorum & in euangeliis lic& a postolus
saepe proponat ad sumat confirm& atq concludat quae propriae artis dialectice st̃
studiosissimeꝑ quisisti quid sibi uellent hebreae litterȩ quae psalmoquem lege bamus
uideluntur inserte. Responde secundumordinem litterarum eẽ compositum quiuideliu&
quiuidelic& eaprima littera qua ea pudecs uocatur aleph. viii. ersos inciperent. Rursis
ex sequentibus. Seth. totidem uersos exordium sumerent. Ac postea exgimel idensi¬
merus compler&ur atq itausq ad thau. qua e a pudeos extrema littera est spsalnu na
consriptum & singulis quibusq elementis. secundum inter p̃tationemeorum debeceia¬

Expanded text:
udius tertius, cum centesimum octavum decimum Psalmum tibi insinuare conarer, et dicerem, omnem moralem locum in eo esse comprehensum; et quomodo Philosophi solent disputationes suas insi, et in Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Proverbiis, et in omnibus sparsim libris, aut de Logica, pro qua 147 nostri Theoricen sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et in Evangeliis licet Apsaepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere in
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo loquitur scriptura defilio &quinq nam FILIUS NOMINATUR
uelut sola non numquamdĩtas eius significatur. & conse xent̃ intellegitur carnis ad sumptio
ut est unigenitus filius quiest in sinu patris. Nonnumquam uero solus homo ab eosusceptus
& deitas consequenter ut est nouissimȩ loquutus est nobis infilio nonnumquam simulutrĩq
ad corpus uidentur dicta quaead deitatem sunt principaliter referenda. ut est filius homi¬
nisquiestincaelo rursus diuinitati non numquam uidentur ad scripta. qt i aẽ specialiter
referuntur ad carnem ut est Sienim cogno uissent numquã dñmn gloriae crucifixissent
Quarehis quinq modis loquitur scriptura defilio. listincte quidem ideo secundum
naturas loquitur ut in confusas eorum propri& a tesostendat. Communiter ideo utasse¬
rat unitatem alternat uero human adiuinis. & diuina humanis ut utrumq unius ꝑsonae
indiuisumq monstr&ur. AQuot modissol& filii significare personam ADuobus

Expanded text:
Quot modis loquitur Scriptura de Filio? M. Quinque. Nam velut sola nonnunquam deitas ejus significatur, et consequenter intelligitur carnis assumptio, ut est: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris . Nonnunquam vero solus homo ab eo susceptus, et deitas consequenter, ut est: Novissime locutus est nobis in Filio . Nonnunquam simul utrumque, ad corpus videntur dicta, quae ad deitatem sunt principaliter referenda, ut est: Filius hominis quidem in coelo . Rursus divinitati nonnunquam videntur adscripta quae specialiter referuntur ad carnem, ut est: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . D. Quare his quinque modis loquitur Scriptura de Filio? M. Distincte quidem ideo secundum naturas loquitur, ut inconfusas eorum proprietates ostendat; communiter, ideo ut asserat unitatem. Alternat vero humana divinis et divina humanis, ut utrumque unius Personae indivisumque monstretur. D. Quot modis solet Filii significari Persona? M. Duobus:
Abbreviated transcription (Latin):
QUOD MODIS SIGNIFICATUR PERSONASẼS SCI¬
uero & gratia quamipse largtor quae &ipsa similiter sc̃i sp̃s dicitur ut est sp̃sic̃s super
pm̃ sem̃significat. Consequenter quia quic quid horumdicamus etiam personã sc̃ĩ sp̃s
autcooperatricem aut consubstantialem intellegimus consequenter
PERSONAETRINITATIS

Expanded text:
Quot modis significatur Persona Spivero et gratia quam ipse largitur, quae ipsa similiter sanctus Spiritus dicitur, ut est: Spiritus sance Persona Spiritum sanctum significat consequenter; quia quidquid horum dicamus, etiam Personam sancti Spiritus aut cooperatricem aut consubstantialem intelligimus consequenter.Personae Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
non audisse idestȩx pressam uerborum significantia quapos sint intellegere quod sona¬
bat Ac perinde idcircodiuersauice &utaudisse & non audisse referuntur quia
quantum ad sonum ptin& audierunt quantum ꝗduerba non audierunt : Quare
prius communis uocabatur qui putaretur inmundius & Quoda ntra naer dictum
tun cdi i n commune ceteris pariter hominibus qui inciborum discretione legis obserun¬
tiam non tenebant perquam iudaei partemdĩ eẽ iactabant purificatus ẽ autemetiam
ad ño dicente ad petrum quaed s̃ purificauit tu commune nedixeris
Quidilludest quod inactibus a postolorum duo decim illi qui io hannis baptismo baptiz¬

Expanded text:
non audisse, id est, expressam uerborum significantiam qua possint intellegere, quod sonanon audisse, id est, expressam uerborum significantiam qua possint intellegere, quod sonabat. ac perinde idcirco diuersa uice et audisse et non audisse referuntur, quia quantum ad sonum pertinet, audierunt, quantum ad uerba, non audierunt. Y. Quare prius communis cibus uocabatur qui putaretur inmundus ? Quod contra interdictum tunc dei in commune ceteris pateret hominibus qui in ciborum discretione legis obseruantiam non tenebant per quam Iudaei partem dei se esse iactabant. purificatus est autem etiam domino dicente ad Petrum: quae deus purificauit ne tu commune dixeris. Quid illud est, quod in actibus apostolorum duodecim illi qui Iohannis baptismo baptiz
Abbreviated transcription (Latin):
intulerunt quantum narrathistoriam. barcholo meus in indus. thomas tetendit
ipartos: Mattheus & hropes Andreas scit is predicationem obtulit. Iohannes asiã
diuino sermone correxit. Petrus cappadotiam atq galatiam brtrniam pariter
& pontum prouincias atq confinis dumiudaeis predicans circum ut postremume
romam inlustraturus accessit paulus hierusalem.is iliricum cum e uangeliore ple¬
uissa tamin numeris acdisparis nationes preceptis tamquam armis uictor edocus
Cuminactibus a postolorum primum legatur. uiriautem qui comitabantur cũeo. hocẽ
cumapostolostabant stipentes audientes quidem uocem neminem uidentes quo modo
postea a postolusdicit & qui mecumerant lumenquidem uiderunt uocem autem
non audierunt eius quiloquebatur mecum. R Superius subaudisse uocem refe¬
runtur adõ nonuocem sed cognitum sonum uocis acceperunt. uteos posteadicat uocẽ

Expanded text:
intulerunt? Quantum narrat historia, Bartholomaeus in Indos, Thomas tetendit intulerunt? Quantum narrat historia, Bartholomaeus in Indos, Thomas tetendit in Parthos, Matthaeus Aethiopes, Andreas Scythas praedicatione molliuit, Iohannes Asiam diuino sermone correxit, Petrus Cappadociam atque Galatiam, Bithyniam pariter et Pontum prouinciasque confines, dum Iudaeis praedicans cirumit, postremo Romam inlustraturus accessit. Paulus ab Hierusalem usque Illyricum cum euangelio repleuisset, tam innumeras ac dispares nationes praeceptis tamquam armis uictor edomuit. Cum in actibus apostolorum primum legatur: uiri autem qui comitabantur cum eo, hoc est cum apostolo, stabant stupentes, audientes quidam uocem, neminem autem uidentes, quo modo postea apostolus dicit: et qui mecum erant lumen quidem uiderunt, uo- . cem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum? Superius ubi audisse uocem referuntur a deo, non uocem sed inconditum sonum uocis acceperunt, ut eos postea dicat uocem
Abbreviated transcription (Latin):
optionis infundere secundum quod & tunc cumeis saluatore sp̃s insufflaretur dictũ fuerat.
Quorum remis seritis peccata remittuntur eis & quorum tenueritis retenta erunt. At
uero posta scensionem multo maiorem scisp̃s̃ gratiam perce perunt inoperationẽ uirtutũ.
sed & gratiae sanitatum &diuersarum perceptione linguarum. iuxta illud quodeis deeodem
die promis sum fuerat. ut baptitarentur spũscõ & induerentur uirtute quae euangelioxp̃i
uectus non conpugnantium diuersitas scripturarum. & aliter quare bisdatus sit sp̃s scs
egregius quidam doctor exposuit dicens. de eo quem primum hic saluator perseipsum dedit¬
& decaelis postea misit ut significaretur dilectio proximi & dilectio dĩ quae in cordibus scõ
Quidatus ẽ eis adeuangelitandum dĩuerbum quia postoli quibus seorbis partibus

Expanded text:
optionis infundere; secundum quod et tunc, cum eis a saluatore spiritus insufflaretur, dictum fuerat: optionis infundere; secundum quod et tunc, cum eis a saluatore spiritus insufflaretur, dictum fuerat: quorum remiseritis peccata remittentur eis et quorum retinueritis retenta erunt. at uero post ascensionem multo maiorem sancti spiritus gratiam perceperunt in operatione uirtutum et gratia sanitatum et diuersarum perceptione linguarum iuxta illud, quod eisdem eodem die promissum fuerat, ut baptizarentur spiritu sancto et induerentur uirtute qua euangelium Christi rofectus, non compugnantium diuersitas scripturarum. et aliter, quare bis datus sit spiritus sanctus, egregie quidam doctor exposuit dicens de eo, quem primum hic saluator per se ipsum dedit et de caelis postea misit, ut significaretur dilectio proximi et dilectio dei, quae in cordibus sanctqui datus est eis. A.d euangelizandum dei uerbum qui apostoli quibus sese orbis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia omnis p̃uaricatio & inoboedientia accipit iuxta operis atq mercedis retributione¬
ic sequitur deepistola adhebreos. Quid haec sequitur quod a postolus dicit fide iacob
moriens singulos filiorum loseph benedixit. adorauit fastidium uirge eius &
Sceptri significatio est accipienda peruirgam & per hoc regni potestatisq uerfastigiũ
inquo xp̃s legitur adoratus quae uidelic& futurum erat & regni hebreorũ caput¬
uidindicat illud quod legimus sabbati habens iter. Rld estmille passus. sabbatto autemusq
admontem oliueti lreiudaeis liatumerat uelcerte sicubi fiuss& tantos patio ambulandi
gelistam iohannem a postolis insufflatur. cum secundum actus a postolorum postdecimũ
ascensionis diem in a postolos missussit R Multae sc̃ĩsp̃s gratiarum donationes sunt secundũ
secundum eundem spm Alii gratiae sanitatum in unc spũ. &cetera igitur ante a scensionem
gratia sc̃ĩ sp̃s acceperunt qua possent peccata dimittere. & baptizare credentibus spm̃ ad¬

Expanded text:
operis atque mercedis retributionem. AD HEBRAEOS. Quid in hoc sequimur, quod apostolus dicit: fide Iacob moriens singulos filiorum Ioseph benedixit et adorauit fastigium uirgae eius? Sceptri significatio est accipienda per uirgam et per hoc regni potestatisque. fastigium in quo Christus intellegitur adoratus, qui uidelicet futurus erat regni Hebraeorum caputindicat illud, quod legimus: sabbati habens iter? Id est mille passus; sabbato autem usque ad montem Oliueti ire Iudaeis licitum erat, uel certe sicubi fuissent, tanto spatio deambulgelistam Iohannem apostolis insufflatur, cum. secundum actus apostolorum post decimum ascensionis diem in apostolos missus sit? Multae sancti spiritus gratiarum donationes sunt secundum scientiae secundum eundem spiritum, alii gratia sanitatum in uno spiritu, et cetera. igitur ante ascensionem gratiam sancti spiritus acceperunt qua possint peccata dimittere et baptizare et credentibus spiritum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut purpura exeadem lana impe¬
riali maiestati tantum modo
digna fuisset. qua nullus alius
indueretur. nisi angustabi pre¬
ditus dignitate. Ita spiritus
sanctus suꝑ ueniens inbeatam
uirginem & uirtus altis simi obũ¬
brauit eam: Ut lana fieret
diuinitate purpurata: solum¬
modo imperatori in du dignissi¬
ma: Et sic facta est beatissima
uirgo maria teotocos: sicut et
fuerunt aliae inpopulo dei xp̃o¬
tocae. id est xp̃orum genetrices.
Non tamen uirgines. nec spiritu
sancto et uirtute altissimi obũ¬
bratae : ut dignae deum generare
inuenirentur: Haec autẽ exxp̃o
mi concipiens. ac sic glorificata ut
deum dei filium coaeternum etean¬
substantialem patri generaret:
Mirgo ante partum. uirgo in par¬
tu uirgo post partum: dignũ
enim erat. uedeo nascente meritũ
cresceret castitas. ne ꝑ eius aduen¬
tum uolarentur in tegra. quiue¬
nerat sanare corrupta: Mec reg
omnium creaturarum implet
latitudinem Cui angelorum mi¬

Expanded text:
ut purpura ex eadem lana, impeut purpura ex eadem lana, imperiali majestati tantummodo digna fiat, qua nullus alius induitur, nisi augusta praeditus dignitate: ita Spiritus sanctus superveniens in beatam Virginem, et virtus Altissimi obumbravit eam, ut lana fieret divinitate purpurata, solummodo aeterno imperatori indui dignissima. Et sic facta est beatissima virgo Maria Θεοτόκος, sicut et fuerunt aliae in populo Χριστοτόκαι, id est, christorum genitrices, non tamen virgines, nec Spiritu sancto, et virtute Altissimi obumbratae, ut dignae Deum generare invenirentur. Haec autem et Χρισmi concipiens, ac sic glorificata, ut Deum Dei Filium coaeternum et consubstantialem Patri generaret. Virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum: dignum enim erat, ut Deo nascente, meritum cresceret castitatis, ne per ejus adventum violarentur integra, qui venerat sanare corrupta. Nec regnomnium creaturarum implet latitudinem, cui angelorum mi
Abbreviated transcription (Latin):
UIRGINE ET Incaratione uerib
Seatus euuangelista ut propis¬
Itatem unius per sonae in
ostender&: ait: Uerbum caros
tum est: uerbum quod erat ap
deum antequam mundus ess
per quod mundus factus est
uerbum quod non amisit aes¬
tatem suam: quãmuis intens¬
re ex uirginali utero carnen
ad sumendo: homo fieri uoluis
quod uerbd per omni potentio
suam uoluit hunc hominẽ qri
ad sumpsit hoc fieri ex tempes
quod ipse semper fuit sine as¬
pore : idẽ prius filius der iꝰ
possint dici duo filii dei. Alius ante
tempora genitus. et alius natus ex
tempore: sed unus dei filius pro¬
prius et perfectus: dominus autẽ
iħs cristus quem beata uirgo ma¬
ria salua in tegritate suicorpo¬
ris deum edędit ethominem:
quȩ fuit luna mundissima etuir¬
ginitate clarissima etinco paralis
um uersis quȩ erant sub caelo uir¬
ginibus. Eratq talis ac tanta.
utsola digna fieret diuinitatẽ
inse recipere filii dei. Sicut con¬
cilii sanguinem lana susci peret

Expanded text:
Virgine, et incarnatione Verbi Dei. Beatus evangelista ut proprietatem unius personae in Christo ostenderet, ait: Verbum caro factum est . Verbum, quod erat apud Deum, antequam mundus esset, per quod mundus factus est; Verbum quod non amisit aeternitatem suam, quamvis in tempore ex virginali utero carnem assumendo homo fieri voluisset. Quod Verbum per omnipotentiam suam voluit hunc hominem quem assumpsit, hoc fieri ex tempore, quod ipse semper fuit sine tempore, id est, proprius Filius Dei, ut non possint dici duo Filii Dei, alius ante tempora genitus, et alius natus ex tempore, sed unus Dei Filius proprius et perfectus Dominus noster Jesus Christus. Quem beata virgo Maria, salva integritate sui corporis, Deum edidit et hominem, quae fuit lana mundissima, et virginitate clarissima, et incomparabilis universis quae erant sub coelo virginibus, eratque talis ac tanta, ut sola digna fieret divinitatem in se recipere Filii Dei. Sicut enim conchylii sanguinem lana suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
talis. passibilis. et inpas sibilis
ldeo deum gloriae dixit apol
crucifixum : quamuis sola hun¬
nitas passionibus sub iacere
cruci fixus est ergo dei filius a
secundum carnem: Sicut in au
loco Idem ait apostolus : Nosi
predicamus cristum crucifgi¬
ui deis quidẽ scandalum. gentis
Aut stultitiam: Ipsis aut̃ uocis

Expanded text:
rtalis, passibilis et impassibilis. rtalis, passibilis et impassibilis. Ideo Dominum gloriae dixit Apostolus crucifixum , quamvis sola humanitas passionibus subjaceret. Crucifixus est ergo Dei Filius, sed secundum carnem, sicut in alio loco idem ait Apostolus: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam ; ipsis aut
Abbreviated transcription (Latin):
PERSONARUM. NONNATINE
eque dei filius deus acternus
expatre. deum deseruit patrẽ.
quamuis homo factus esset ex
matre: sed idem qui gerebat quȩ
hominis sunt in terris idem ipse
gerebat incaelis quȩ dei sunt.
sicut ipse ait in euuangelio : Nemo
ascendit incaelum nisi qui descen¬
dit de caelo: filius hominisqͥẽ¬
incaelo: Quam uis intunͥus
corpusculi uideretur latu¬
isse Angustia. tam̃ omniũ
creaturarum regebat lati¬
tudinem: nec alius est per
quem omnia creatasunt.
alius quicreatus est homo:
sedldem ipse creator. & creatura:
Creator indiuinitate. creatura
inhumanitate: Non alius. sed
aliud quia non una natura
meo. sed una est omni modis
persona : Nonita in sancta
trinitate dicendum est: uel in¬
tellegendum: Non enim fasẽ.
dicere de patre et filio & spiritu
sancto aliud. quia una horũ
est natura: sed alius . quia per¬
sonarum distantia est in eis:
in xristo itaq non est ꝑsonarũ
distantia: sed naturarum :
ad quod idem mortalis etinmo¬

Expanded text:
personarum, non naturae. Neque Dei Filius, Deus aeternus ex Patre, Deum deseruit Patrem, quamvis homo factus esset ex matre: sed idem qui gerebat quae hominis sunt in terris; idem ipse gerebat in coelis quae Dei sunt. Sicut ipse ait in Evangelio: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominisin coelo. Quamvis in unius corpusculi videretur latuisse angustia, tamen omnium creaturarum regebat latitudinem. Nec alius est per quem omnia creata sunt; alius qui creatus est homo; idem ipse creator et creatura: creator in divinitate, creatura in humanitate. Non alius, sed aliud, quia non una natura in eo, sed una est omnimodis persona. Non ita in sancta Trinitate dicendum est vel intelligendum; non enim fas est dicere de Patre et Filio, et Spiritu sancto, aliud, 731 quia una horum est natura; sed alius, quia personarum distantia est in eis. In Christo itaque non est personarum distantia, sed naturarum; est atque idem mortalis et immo
Abbreviated transcription (Latin):
turbine procellarum. &ui fulminum tonitruumq. sonantium: qm̃ certis distinctio¬
Gibus uicissitudinis temporum iux tapriorum diffinitiones pertrinximus. nunc qua¬
liter eadem tempora naturalibus circulis sibi inuicem conligantur expediamus. Ver
quippeconstat exhumore &igne Aestas. exigne & siccitate. Autumnus. ex sicci¬
tate & frigore Hiemis ex frigore & humore: unde etiam sunt tempora. a cõmunionis
tentes diebus. CCC Lxv. Haecitaq secundum naturalem temporum differentiam ceteruĩ
iuxta alligoriam. hiemis temporalis intellegitur tribulatio quando tempestates & turbines
saeculi incumbunt Aestas est fidei persecutio. quando doctrina perfidiae ariditatem
siccatur: Uer autem nouitas est fidei siue pax quando posthiemis tribulatione tran¬
quillitas ec lesiae redditur. quando menses nouorum. Idest pascha agnicaelebratur
quando terra floribus Idest ecclesia scõrum coetibus decoratur

Expanded text:
turbine procellarum, et vi fulminum tonitruumque sonantium. 4. Quoniam certis distinctioturbine procellarum, et vi fulminum tonitruumque sonantium. 4. Quoniam certis distinctionibus vicissitudines temporum juxta priorum definitiones perstrinximus, nunc qualiter eadem tempora naturalibus circulis sibi invicem colligantur, expediamus. Ver quippe constat ex humore et igne, aestas ex igne et siccitate, autumnus ex siccitate et frigore, hiems ex frigore et humore. Unde etiam sunt tempora commotionis tem dies CCCLXV. Haec itaque secundum naturalem temporum differentiam. 6. Caeterum juxta allegoriam hiems temporalis intelligitur tribulatio, 15 quando tempestates et turbines saeculi incumbunt. Aestas est fidei persecutio, quando doctrina perfidiae ariditate siccatur. Ver autem novitas est fidei, sive pax, quando post hiemis tribulationem tranquillitas Ecclesiae redditur, quando mensis novorum, id est, pascha agni celebratur, quando terra floribus, id est, Ecclesia sanctorum coetibus decoratur
Abbreviated transcription (Latin):
aeris reducit atq fouensomnia repetendus cogit in partus. ut terra germin&. autuel
resoluta sulcis semina reui ui scant atq omnium generumq: interris uelaquis sunt
ansiuis fetibus successi o pro pagetur Aestas est cumsol inseptemtrionẽ se subigit¬
& spatia diurna producit. Noctesuero artat. & astringit. Itaquoq magis usu assiduo
aere huic copulatur atq miscetur eo amplius. aerem ipsumuaporat & humore ex sic¬
catoterram fete scit inpuluerem. & ad olescere facit semina. & tã quam sucus uiridis ma¬
turescere. Erit poma siluarum tunc quiasol aestiuus flagrat ardoribus. minores
umbras facit in meridianum qm̃ exaltohunc inluminat locumł Autumnus ẽ . dum
rursussol a summo caeli descendens infringit aestuum magnitudinem : & paulis per
relaxato acreposito calore. prestat temperiem sequentitem pestate uentorum. &

Expanded text:
aeris reducit, atque fovens omnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, ac aeris reducit, atque fovens omnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, ac resoluta sulcis semina reviviscant, atque omnium generum quae in terris vel aquis sunt annuis fetibus successio propagetur. 3. Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere facit semina, et tanquam succos virides maturescere cogit poma silvarum. Tunc, quia et sol aestivis flagrat ardoribus, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc illuminat locum. Autumnus est, dum rursus sol, a summo coeli descendens, infringit aestuum magnitudinem, et, paulisper relaxato ac deposito calore, praestat temperiem, sequente tempestate ventorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
icut sc̃s ambrosius. tempora sunt uices mitationum inquibus solcerto cursus suidem¬
nutione anni orbem in confusa uari&ate distinguit. tempora autema motum side¬
&dies Idestinaliquo mutabilimotu . cuius aliud posterius preteriuit & quod simul
cẽ non possint Tempus iuxta hebreos integer annus est. Secundum illud indanihelo.
tempus & tempora &dimidium tempus pertempus annum significans. pertempora
duos perdimidium menses sex Iuxta latinos autem unius anni quattuor tem pora
ad scribuntur. Hemis uernus Aestus atq autumnus. Hiem łs est : cumsolmeri¬
dianis partibus inmoratur : Tuncenim sollongius ẽ terra : aqua friges cit geluatq
stringitur & prolixiora sunt spatianoctis quamdiei: hinccausa oritur. uthibernis
flatibus nimiauis niuium pluuiarumq fundatur. Uerest cumsol ex meridianis
decidens partibus superterrã redit & noctis ac diei exaequat tempora. & temperiem

Expanded text:
icut ait Ambrosius, tempora sunt vices mutationum, in quibus sol certa cursus sui dimensione anni orbem diffusa varietate distinguit. Tempora autem motus sidedies, et annos, id est, in aliquo mutabili motu, cujus aliud prius, aliud posterius praeterit, eo quod simul esse non possint. Tempus juxta Hebraeos integer annus est, secundum illud in Daniele: Tempus, et tempora, et dimidium temporis. Per tempus annum significat, per tempora duos, et per dimidium menses sex. 2. Juxta Latinos autem unius anni quatuor tempora ascribuntur: hiemis, veris, aestatis, atque autumni. Hiems est cum sol in meridianis partibus immoratur, tunc enim sol longius abest, terraque rigescit gelu, atque stringitur, et prolixiora sunt spatia noctis quam diei. Hinc causa oritur, ut hibernis flatibus nimia vis nivium, pluviarumque fundatur. Ver est, cum sol ex meridianis decedens partibus super terram redit, et noctis ac diei exaequat 14 tempora, et temperiem
Abbreviated transcription (Latin):
d alius ordoinalio Rinaliothesauro dĩ. Isti autemomnesthesauri unum habent thesaurũ
inquo sunt thesauri sapientiae & scientiae absconditi. & quomedoponideos unrorure aois
innuonimi grestums ipoplures alias margaritas. Sicuenio aedhestiurum tne faurorum domi¬
nundiominorum & regemregum cumdignus fuero spiritibus in dẽches auris comgnorant om¬
numndomimndie ntos de theharerissi es i n faitu atus estominis homo abseientia. Scort shomo
infatiats astabscientia ex paulus homo est paulus infatuatus est scientia. expurteenum
cognoscimus s exparte prophetamus. infatuatus est abscientia. uidens perspeculaum dr¬

Expanded text:
Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiositam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauris commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis . Infatuatus est omnis homo ab scientia . Si omnis homo infatuatus est ab scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est ab scientia. Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus ab scientia, videns per speculum
Abbreviated transcription (Latin):
thesauri utiq in eo in quosunt thesauri sapientiae & scientiae absconditi in xp̃osedem
habent inde oriunturhi sp̃s ut alius sapiens sit alius fidelis. alius eruditus. & alius qđ¬
cumq donorum dĩpossideat. alu enim perspm̃datursermo sapientiae alii sermoseien¬
tie iuxta eundem spm̃. alu fides in eodem spũ eduxitergonubes ab extremoterrae: fulgo
inpluuiamfecit &eduxit uentosdethes aurissuis: Et nosiux tamiseri cordiamdĩ ad hos
thes auros occur surosputamus: & quia plures sunt thesauri. fortae iuxta ordinem resurgen¬
tium erit & requies inthesauri sdĩ quod autem dicoistius modiest resurrectiomortuorũ
in quibus damor dinibus futura est : A it quippe apostolus unus quis autem resurge insuo
indine & nomut libi miscentur ordines re surgentium. Aliu s ordo erit in illo &illothesaur

Expanded text:
thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum: alii fides in eodem spiritu . Eduxit ergo nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro
Abbreviated transcription (Latin):
baruch nubeserant sermociuentur inuicem. & uidebis rutilare fulgores. potes& tuipse
descripturis scĩs in hunc modum nubium inuenire concursus ex quibus ignis emittantur
ut autem ad nouem testamentum ꝑueniamus. paulus & siluanus duaenubes in unum conue¬
nerunt & eccetotum mundum epistolae earum fulgor in. luminat. falgora in pluuiam
fecit &eduxit uentos dethesaurissuis. Ergone hiuenti qui s uperterras perflant inthes¬
auris dĩsunt & non horumnatura manifestaest quomodo & quaratione subsistant. Sed
sunt quidamuentorum thesauris spirituum sp̃s sapientiae. sp̃s̃ consilu& uirtutis. Sp̃s¬
scientiae & pi&atis sp̃itimoris dñi fortitudinis dilectionis. & caritatis. potes&ipsede
scripturis hosuentos congregare. & istorum spirituum inuenire thesauros. ubis unt isti

Expanded text:
Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, spscientiae et pietatis, spiritus timoris Domini, fortitudinis, dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti
Abbreviated transcription (Latin):
Siqui sergo sc̃s custodiens preceptum saluatoris. factus fuerit in hac uita nouissimus. Iste fitnu¬
enim pauperes qm̃ uestrum est regnum caelorum. Videsquomodo ab extremis educatdĩ
omnium fiamus. & tamaffectu quamo peredicamus. pdto enimds̃ nosa postolos nouissimos
astendit: quosi non suma postolus lic& tamen mihi fieri extremo uteducens nubes ab extre¬
moterrae educat &ine & fulgora in pluuiam faciat. Aiunt naturalium causarum seruta¬
tores quia fulgora ex nubium conlisione generentur. in modum silicum duriorum quoscum
tonitriuim scilic& sonitum indicante concursus & fulgore excussi luminis claritatem. Si
intellexistiexemplum. considera nunc nubes rationales: Morses nubes erat. lesus naue
nubeserat. istesi secum colloquantur ex sermonib: eorũ fulgoramicant. Hieremias. &

Expanded text:
Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Domini Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste fit nuSi quis ergo sanctus custodiens praeceptum Domini Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste fit nuenim pauperes, quoniam vestrum est regnum coelorum . Vides, quomodo ab extremis terrae eduomnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione generentur, more silicum duriorum: quos cutonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et