comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biles st̃. Frugo mistice significat
suꝑbiã quȩ decorẽ uirtutũ obfus¬
cat. Tinea que uestes rodit latent̃
inuidiam. quȩ studiũ bonũ dilace¬
rat. ⁊ cõpactionẽ unitatis dissipat.
Fures st̃ heretiei ⁊ demones. qͥ ad
hoc intenti st̃ ut spũalibꝰ nos spo¬
lient. Demoliri ẽ. dissoluere ⁊ con¬
uce Rna corporis: est oculꝰ.
Si fuerit ocłs tuus simplex. totum
corpus tuũ lucidũ erit. Si aut̃ ocłs
sequitur. Lippientes solent uidere nu¬
merosas lucernas. simplex ocłs sim¬
plicia intuetur. Quod totũ tͣnsfert᷑
ad sensum. Quomͦ gͦ totũ corpus
si oculus ñ fuerit simplex ẽ. in tene¬
bris. ita si anima suũ fulgorẽ ꝑdat
totꝰ sensus in caligine cõmoratur.
Unde alibi. p̃cipitur. Omni custodia

Expanded text:
BAN. Aerugo mystice significat superbiam, quae decorem virtutum obfuscat; tinea quae vestes rodit latenter, invidiam, quae studium bonum dilacerat, et compactionem unitatis dissipat. Fures sunt haeretici et daemones, qui ad hoc intenti sunt, ut in spiritualibus nos spolient. Demoliri, est dissolvere et conucerna corporis est oculus. Si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus rosequitur. Lippientes solent videre numerosas lucernas, simplex oculus simplicia intuetur. Quod totum transfertur ad sensum. Quomodo ergo totum corpus, si oculus non fuerit simplex, est in tenebris; ita si anima suum fulgorem perdat, totus sensus in caligine commoratur. Unde alibi praecipitur: Omni custodia
Abbreviated transcription (Latin):
etiã de passionibꝰ ẽ. dictum. Eulosꝰ
cor habet in uentre. lascuius in ludi¬
cris. amator in libidine. auarꝰ in pec
aliquid: cũ inferiori miscet᷑ naturȩ
qr etiam de puro argento sordidat᷑
aurũ si misceat᷑. Ita ⁊ animꝰ nr̃ terre¬
noꝵ cupiditate sordescit. ꝗͣuis ipsa
t̃ra in suo genere munda sit. Si gͦ
thesaurꝰ est in t̾̃ra cor est deorsũ. Si
thesaurꝰ. illuc ⁊ cogitationis seqͣtur
affectus. Data gͥ ex xp̃i dilectione

Expanded text:
etiam de passionibus est dictum. Gulosus cor habet in ventre, lascivus in ludicris, amator in libidine, avarus in pecaliquid, dum inferiori miscetur naturae; quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur. Ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere munda sit. Si ergo thesaurus est in terra, cor est deorsum; si thesaurus, illuc et cogitationis sequatur affectus. Data igitur ex Christi dilectione,
Abbreviated transcription (Latin):
lum de pecuna. s etiã de cunctis
possessionib sẽciendũ est. qr ome
t̾renũ uł erugine consumit᷑ ut
aurum ⁊ argentũ. uel uermibus
⁊ putredine soluit᷑. ut uestes. uel.
qd̾ ab his immune est. a furibꝰ tolli¬
tur. ut lapides p̃ciosi. In his gͦ omẽ
genꝰ auaritiȩ rep̃hendit᷑. Celũ di.¬
cit ñ istud aereũ. s firmam̃tũ spũ

Expanded text:
lum de pecunia, sed etiam de cunctis possessionibus sentiendum est, quia omne terrenum vel aerugine consumitur, ut aurum, argentum, vel vermibus et putredine solvitur, ut vestes; vel quod ab his immune est, a furibus tollitur, ut lapides pretiosi. In his ergo omne genus avaritiae reprehenditur. Coelum dicit, non istud aerium, sed firmamentu
Abbreviated transcription (Latin):
ra intentione oꝑa dirigis ad dm̃ ad
quẽ omĩa referenda fc̃ ex debito. si¬
ne intentione st̃ oꝑa lucis. etiã si ñ
ita hominibꝰ uideatur. Si uͦ ꝑuersa
est intentio. pͣuũ est qͥcqͥd agis. etiã¬
si rectum uideat᷑. Idõ oꝑa tenebre
dicunt᷑. qr incertũ habent exitũ.
tio sordidat᷑ appetitu tẽporaliũ. te¬
nebre factoꝵ sordide:⁊ ualde tene¬
brose erunt. tũ ꝓpt̃ turpẽ. ⁊ cõfu¬
sum intentionis finẽ. tũ qr operis
exitꝰ in se dubiꝰ est. Qd̾ lucas ait si
corpꝰ tuũ totũ lucidũ fuerit. lucidũ
totũ erit sic intellige. Si omĩa oꝑa
lucis grã donaberis.

Expanded text:
ra intentione opera dirigis ad Deum, ad quem omnia referenda sunt, ex debito fine intentionis sunt opera lucis, etiamsi non ita hominibus videatur. Si vero perversa est intentio, pravum est quidquid agis, etiamsi rectum videatur. Ideo opera tenebrae dicuntur, quia incertum habent exitum. tio sordidatur appetitu temporalium, tenebrae factorum sordidae et valde tenebrosae erunt, tum propter turpem et confusum intentionis finem, tum quia operis exitus in se dubius est. Quod Lucas ait: Si corpus tuum totum lucidum fuerit, lucidum totum erit , sic intellige: Si omnia operlucis gratia donaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. cũ ⁊ ipse dñs eui ministrabãt
angħ ad informandã ȩccłam locu¬
los habuisse legatur. Le luii.
mosinas abscondite uobis. id ẽ. ad
cominodũ ur̃m in simi pauperis.
quaꝵ merces maneat in cȩlis. hoc

Expanded text:
vetur, cum et ipse Dominus cui ministrabant vetur, cum et ipse Dominus cui ministrabant angeli, ad informandam Ecclesiam, loculos habuisse legatur . L. 152Vemosynas abscondite vobis, id est, ad commodum vestrum in sinu pauperis, quarum merces maneat in coelis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ. s etiã in ipsis sordib Et qr
t᷑pissimum ẽ ungere caput. ad in
quȩ recte caput animȩ accipit᷑. fã¬
ciẽ lauat. qͥ cor mundat. ut dm̃ ui¬
dere possit. Qͥ aut̃ in ꝓfessione
xpĩana inusitato scalore ac sordibꝰ
utentos in se hoĩes facit sola uolũ¬
tate ñ necessitate cet̾is eiꝰ oꝑibꝰ pot̃
coniei qͣlis fuerit. Unde dñs pre¬
cepit lupos cauendos sub ouina pel¬
le.Ex fructibus inquit eoꝵ: cognos¬
cetis eos. Recte caput aĩe m̃tẽ accipi¬
mus qͦ cogitationes reguntur:
qr cõplacuit patri ur̃o dare uo¬
bis regnũ. Ne diffidatis in elemo¬
sina. in orõne. in ieuinio. q pat̾ cõ¬
placita bonitate dabit uob̾ regnũ.
Q̃ regẽ electoꝵ noĩat pusillũ. uł ob
cõparationẽ maioris numeri repro¬
boꝵ uel potiꝰ obhumilitatis deuotio¬
nem. qͣ peruenitur ad cęleste reg¬
endite que possidetis. &
date elemosinã. Qui pro cȩ¬
lo mundana omĩa spernit. uendat
que ht̃ ⁊ distribuat. qͥ ñ est tante

Expanded text:
corporum, sed etiam in ipsis sordibus. Et quia turpissimum est ungere caput, ad int ratione, quae recte caput animae accipitur. Faciem lavat, qui cor mundat, ut Deum videre possit. Qui autem in professione Christiana inusitato squalore ac sordibus intentos in se homines facit sola voluntate, non necessitate, caeteris ejus operibus potest conjici, qualis fuerit. Unde Dominus praecepit lupos cavendos sub ovina pelle. Ex fructibus eorum, inquit cognoscetis eos . Recte caput animae mentem accipimus, qua cogitationes reguntur. a complacuit Patri vestro dare vobis regnum. BEDA. Ne diffidatis in eleemosyna, in oratione, in jejunio; quia pater complacita bonitate dabit vobis regnum. Gregem electorum nominat pusillum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem, qua pervenitur ad coeleste regendite quae possidetis, et date eleemosynam. Qui pro coelo mundana omnia spernit, vendat quae habet et distribuat, qui non est tantae
Abbreviated transcription (Latin):
ħ gra ministͣnda erat. Uñ. Habemꝰ thesau¬
rũistui in uasis fictilibꝰ. Consulte ⁊ aque
bauilr⁊ dĩi domꝰ tacita st̃ uocabula. ut
cio suscipe q̃rentibꝰ facultas danda signet᷑.
Cenacłm magnui lex sp̃uał ẽ. quȩ deangu¬
stus littȩ eg̃diens insublimi loco recipit sal¬
uatore. ꝑlaqͥ adhuc lict̾am occidentẽ ser

Expanded text:
a. Unde: habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Consulte et aquae bajuli et Domini domus tacita sunt vocabula, ut cio suscipere quaerentibus, facultas danda signetur. Coenaculum magnum, lex spiritualis est, quae de angustiis litterae egrediens in sublimi loco recipit Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ testat᷑ .i. p̃dicit occultũ crim̃. ut uidẽs
ꝓditor se latẽ ñ posse. peniteat facti. Nec
tn designat eĩ ex noĩe. ne aꝑte coargutꝰ
impudentior fiat. Mittit gͦcrim̃ in niio.
ut conscius penitñtia agat / Turbatꝰ est
diis potestate. tͣnsfigurans in se actũ nre
Turbet᷑ animꝰ xͥanꝰ. n miseria s miscdia.
Quodeñ dñs turbat᷑ sp̃u. signif᷑ turban¬
dossp̃uales excaritate. cũ urget causa ri¬
⁊ ania atͥtico ante messe separare. iͦ clxui.¬
ceꝑunt contristari. ⁊ dic̃e singillatim.¬

Expanded text:
 est, praedicit occultum crimen, ut videns proditor se latere non posse, poeniteat facti, nec tamen designat eum ex nomine, ne aperte coargutus, impudentior fiat. Mittit ergo crimen in numero, ut conscius poenitentiam agat. Turbatus est Dominus potestate, transfigurans in se affectum nostrae Christianus, non miseria, sed misericordia. Quod enim Dominus turbatur spiritu, significat turbandos spirituales ex charitate, cum urgens causa zizania a tritico ante messem cogit separare. R. 162 M.perunt contristari et dicere singulatim
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dns nos uocatos iustificauit. qd̾
nos uidit iacentes sub umbra mor¬
tis. Quando uidit iacobscalam. ⁊
angłos ascendentes ⁊ descendentes
⁊ lapidem subpositũ capiti suo un¬
xit. significatio totum erat. Lapis
gͦ xp̃s intelligit᷑. angłi boni p̃dicato¬
res sunt in eccła. qͥ p̾dicando filiũ
hominis ascendunt ⁊ descendunt.
cũ sublunitate diuinitatis eiꝰ ⁊ huma¬
nitatis infirma nunciant. Ascendt̃¬

Expanded text:
quod Dominus nos vocatos justificavit, quam quod nos vidit jacentes sub umbra mortis. Quando Jacob vidit scalam et angelos ascendentes et descendentes, et lapidem suppositum capiti suo unxit, significatio totum erat . Lapis ergo Christus intelligitur. Angeli boni praedicatores sunt in Ecclesia, qui praedicando Filium hominis, ascendunt et descendunt, cum sublimitatem divinitatis ejus et humanitatis infirma nuntiant. ALBIN
Abbreviated transcription (Latin):
uia nathanahel Fiuide¬
ꝑitꝰ erat in scͥpturis qr ando au¬
diuit a nazareth. tũ ex illius nomi¬
nis int̾pretatione. tũ qr scͥpture ihe¬
sum nazarenũ uocant. statim erec¬
tus in spem dix̃. Anazarech potest
aliqͥd boni eẽ. Hoc bene potest ꝓnũ¬
ciari. suie sub int̾rogatione. siue ñ.
git̾. ut confunderet mundũ. Uł for¬
pocest aliquid boni ẽẽ Uidit iħs na¬
thanahel uenientẽ ad se ⁊ dieit de
eo. Ecce uere isrłita in qͦ dolus ñ ẽ.

Expanded text:
uia Nathanael petus erat in Scripturis, quando audivit a Nazareth: tum ex illius nominis interpretatione, tum quia Scripturae Jesum Nazaraeum vocant, statim erectus in spem, dixit: A Nazareth potest aliquid boni esse? Hoc bene potest pronuntiari sive sub interrogatione, sive non. Ngit, unde confunderet mundum. Vel forpotest aliquid boni esse? Vidit Jesus Nathanael venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Isra
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ sp̃s: signa miracłoꝵ intellige
sicut alibi uidei inqͥunt. Unde huic
sapientia hȩc ⁊ uirtꝰ: Sapientiã uide¬
licet ad doctrinam uirtutẽ uͦ ad
oꝑa referentes.

Expanded text:
tutem Spiritus, signa miraculorum intellige, sicut alibi Judaei inquiunt: Unde huic sapientia haec et virtus? . Sapientiam videlicet ad doctrinam, virtutem vero ad opera referentes.
Abbreviated transcription (Latin):
lippum ⁊ dixit ei. Sequereme. Erat
autẽ philippꝰ a bechsaida ciuitate an¬
dree & petri. G alilea int̾pretat᷑ tns¬
migͣtio facta uel reuelatio. Transini¬
grat hõ de uitiis ad uirtutes. ⁊ post
de uirtute in uirtutẽ. ⁊ sic fit ei re
dum. idest imitandũ se exiit a u¬
dea ubi erat ioħs baptizans in gali¬
leam. Loci noĩe innuens: ut sic̃ ipse ꝓ¬
ficiebat sapientia. ⁊ sic̃ ꝑ passiones
intͣuit in głam: sic ⁊ mmuitatores sui.
Bethsaida int̃pretat᷑ domꝰ uenatoꝵ
in qͦ notat᷑ animꝰ ⁊ officiũ istorum.
Uenatores enĩ di erant in capiendiᷤᷤ
animab. Unde philippꝰ anteꝗͣ fiat
apłs: uocat nathanahelẽ. Inuenit¬
s philippꝰ nathanahel:⁊ dicit ei. Quẽ
scͥpsit moy ses in lege ⁊ ꝓpħȩ. inueni¬
mus iħm a nazareth. &e dixit ei na

Expanded text:
lippum, et dicit ei: Sequere me. Erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Galilaea interpretatur transmigratio facta, vel revelatio. Transmigrat homo de vitiis ad virtutes, et post de virtute in virtutem; et sic fit ei revlos ad sequendum, id est, imitandum se, exiit a Judaea ubi erat Joannes baptizans, in Galilaeam, loci nomine innuens, ut sicut ipse proficiebat sapientia, et sicut per passiones intravit in gloriam, sic etiam imitatores sui. Bethsaida interpretatur domus venatorum, in quo notatur animus et officium istorum. Venatores enim Dei erant in capiendis animabus. Unde Philippus antequam fiat apostolus vocat Nathanaelem. Invenit Philippus Nathanael, et dicit ei: Quem scripsit Moyses in lege et prophetae, invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Qͥa cognouit nathanahel dñn
corporalit̃ absentẽ uidisse que ipse
in alio loco gesserat. so est qͦmodo
⁊ ubi sub qͣdam arbore fici uocatus
sit a philippo qd̾ est indiciũ dĩtatis
fatetur ñ solũ rabbi. id ẽ magistrũ.
qͦ ꝓbatur ẽẽ isrłita. id ẽ uir uidens
dni qͥ sine dolo erat. hoc ẽ. sine sumu¬
latione. Si enĩ peccata habebat. cõ¬
fitebat᷑ ea. P harisei uͦ dolosi sunt
qͥ se bonosp̃dicant cũ sint mali. In¬
uenimꝰ arborẽ fici maledictã qui
fructũ non habuit. Et cum adã &̾
eua peccassent de foliis ficulneis
succinctoria sib fecert̃. folia gͦ illa

Expanded text:
S. Quia cognovit Nathanael Dominum corporaliter absentem vidisse quae ipse in alio loco gesserat, id est, quomodo et ubi sub quadam arbore fici vocatus sit a Philippo, quod est indicium Deitatis, fatetur non solum Rabbi, id est magistrum, batur esse Israelita, id est, vir videns Deum, qui sine dolo erat, hoc est, sine simulatione. Si enim peccata habebat, confitebatur ea. Pharisaei vero dolosi sunt, qui se bonos praedicant, cum sint mali. Invenimus arborem fici maledictam, quia fructum non habuit . Et cum Adam et Eva peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt. Folia ergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
testatem ht int̾ra dimitt̾e pecca. ait para¬
litico. T̃dico surge. tolle lectum tuũ: i ua¬
de indomũtua. Utrum sint paralitico
pec̃ca dimissa. solus nou̾at qui dimitcebat.
Surge aũt ⁊ ambulare. manifestũ ÷ om̃ib
qui uidebant. fit gͥ ui sibile signũ. ut ꝓ¬
betur inuisibile. Lectum tolle. ut quod
fuit testimoniũ infirmitatis. sit ꝓbatio
sanitatis. Ut aũt sciatis & cet̾a usꝙ. illuc
ait paralitico u̾ba st̃ eũgłiste. qͣi dicat
lectorib eu̾głii. Illi murmabant deħ
qd̾ dix̾at dimittunt᷑ tͥ pecc̃atua. s egodi¬
co uob̾ eũ dixisse paralitico surge. ut ꝑ
sanationẽ eiꝰ sciatis qr filius hoĩs ⁊ tc̃ hũit

Expanded text:
tem habet in terra dimittendi peccata, ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surgere autem et ambulare, manifestum erat omnibus qui videbant. Fit igitur visibile signum, ut probetur invisibile. Lectum tolle, ut quod fuit testimonium infirmitatis, sit probatio sanitatis. Ut autem sciatis, etc., usque illuc, ait paralytico, verba sunt evangelistae, quasi dicat lectoribus Evangelii: Illi murmurabant de hoc quod dixerat, dimittuntur tibi peccata, sed ego dico vobis eum dixisse paralytico, surge, ut per sanationem ejus sciatis, quia Filius hominis et t
Abbreviated transcription (Latin):
uantur ut iob &e tobias ⁊ mres: aut ad
custodiam uirtutu ne suꝑbiant ut
paulus ait. Ne magnitudo reuelatio¬
num extollat me. datus ÷ mͥstimulus
carnismee angłs sathane qui me cola¬
fizet. Aut ad corrigenda pecc̃a. sicut ma¬
ria soror aaron inheremo obu̾ba tem̃i¬
tatis ꝑcussa ẽ. lepra.⁊ paraliticꝰ isteaut
ad głam dĩ saluantissine ꝑseipsii. suie
ꝑ famulos suos sicut cecꝰ natus qͥnec pec¬
cauit nec parentes eiꝰ. s ut manifesta-¬
rent᷑ oꝑadĩ in illo: ⁊ lazarꝰeuiꝰ infirmi¬
tas ñ fuit admortẽ. s ut głificaret᷑ filiꝰ
di ꝑeam. aut ad inchoationẽ dam nati
ochus ⁊ herodes qͥ afflictionũ miseria
ostndunt qd̾ passuri eent ꝑpetuo inge¬
henna. Qͥb congruit illud ꝓpħe. du¬
ꝑlici contricione contere eos. Et cepe¬
it̃ cogitare scͥbe ⁊ pharisei dic ñtes. Qs:
hic qͥloquit᷑ blasfemias: &s pot̾ dimitt̃e
pecẽa nͥ solus ds: Uerũdiet sebe qr ipseso¬

Expanded text:
vantur, ut Job et Tobias et mvantur, ut Job et Tobias et mcustodiam virtutum, ne superbiant, ut Paulus ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet ; aut ad corrigenda peccata, sicut Maria soror Aaron, in eremo ob verba temeritatis percussa est lepra , et paralyticus iste; aut ad gloriam Dei salvantis sive per ipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus, qui nec peccavit, nec parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo , et Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed ut glorificaretur Filius Dei per eum ; aut ad inchoationem damnationochus et Herodes, qui afflictionum miseria ostenderunt, quod passuri essent perpetuo in gehenna . Quibus congruit illud prophetae: Duplici contritione contere eos . Et coeperunt cogitare Scribae et Pharisaei, dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere pec
Abbreviated transcription (Latin):
turba: ascendunt supra tectum ⁊ ꝑ tegu¬
las sũmiserunt eũ cũ lecto in medium
añ iħm. Quoꝵ fidem ut uidit dixit. Cõ¬
fide fili. remittunt᷑ tͥ pecc̃a tua. Paraliti¬
cum quẽ sanauit ñ ꝑ sua fide cũ sensu
careret. s ꝓfide offerentiũ uocauit fili¬
um idõ qr dimissa st̃ ei pecca sua. Intuen¬
dum quantũ ualet fides ꝓpͥa. sitantũua¬
luit aliena. Qͥgͦ pecc̃o gͣuatur. adhibeat
eccłam que ꝓ eo pcetur. Hicdatur intelli¬
gi pleras corpoꝵ debilitates euenire ꝑꝑ
pecc̃a. Et id̾o forsitan pͥus dimittuntur
pecca. ut causis debilitatis ablatissanitaᷤᷤ
restituatur. Hincẽ qd̾ hic paraliticus in
lucauocat᷑ homo qͣi pecc̃or:⁊ alii paraliti¬
co adpiscinam dr̃. ecce sanus factus es.
iam noli peccare. nedet̾ius tͥ aliqͥd con¬
tingat. Quinq aũt st̃ diffẽntie causar̃.
ꝓqͥb in hac uita molestiis corꝑm affli¬
gimur. Aut eni adm̾ita augenda ꝑ
patientiã. uisti infirmitate corꝑis gra¬

Expanded text:
ba, ascenderunt supra tectum et per tegulas submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. » Paralyticum quem sanavit non pro sua fide cum sensu careret, sed pro fide offerentium vocavit filium, ideo quia dimissa sunt ei peccata sua. Intuendum quantum valet fides propria, si tantum valuit aliena. Qui ergo peccato gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetur. Hic datur intelligi plerasque corporum debilitates evenire propter peccata. Et ideo forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis sanitas restituatur. Hinc est quod hic paralyticus in Luca vocatur homo quasi peccator , et alio paralytico ad piscinam dicitur: « Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . » Quinque autem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimur. Aut enim ad merita augenda per patientiam justi infirmitate corporis gra
Abbreviated transcription (Latin):
tecto egerante iħm subinictit᷑: quia resera
subuili litt̾arii uelamine si sit qui reseret
lib desiłiis abstrahere. Dicit gͦ. Surge
detorpore negligentie: ⁊ corpꝰ incuiꝰ desi¬
deriis iacuisti in ex̃cicia bonoꝵ oꝑmat¬
tolle. ⁊ sic domũ habitationis etne ingre¬
dere. Ułire indomũ÷ redire in int̾nã¬

Expanded text:
tecto, aeger ante Jesum submittitur; quia reserattecto, aeger ante Jesum submittitur; quia reseratsub vili litterarum velamine, si sit qui reseret,libus abstrahere. Dicit ergo: Surge de torpore negligentiae, et corpus in cujus desideriis jacuisti, in exercitia bonorum operum attolle, et sic domum habitationis aeternae ingredere. Vel ire in domum, est redire ad int
Abbreviated transcription (Latin):
‸ficansdin. Et stupor apphendit omsi
‸magnificabant dm̃. & repletist̃ timore
dicentes. quia uidimꝰ mirabilia hodie.
Et głificauer̃t dm̃ qui dedit potestatẽ¬
talem hoĩbꝰ. Magna dĩ uirtus ostñdit᷑.
ubi sine mora salus inuissu eiꝰ complet.
Uñmito qui aderant relictisblasphemiiᷤ
stupentes adlaudem conu̾tunt᷑ tantȩ ma¬
iestatis nͥ timent sicred̾ent sane ⁊ dilig̾ent
ꝑfecte. Curatio para litici indicat anime
saluationem suspirantis adxp̃m. pꝰ illece¬
brocarnis inherciã. Que pͥmo indiget mi
antiam iusticiam appellant. Desid̾antib
paraliticũ offerre xͦ curba obsistit. quia
sepe anima pꝰcorꝑis desidiã suꝑ nagr̃are¬
nouari cupiens. pͥsca consuetudine pec¬
catoꝵ retardat᷑: sepe int̾ orones i suaue
colloquiũ cii dño. turba cogitõnũ aciem
domꝰ inqͣdoc xͦ ẽ asendendũ. id÷ sacre
scͥpture sublimitas appetenda: lexq do¬
minidie nocteq meditand̾a. Pate facto

Expanded text:
. Et stupor apprehendit omnes, et magnificabant Deum, et, repleti sunt timore, dicentes, quia vidimus mirabilia hodie. Et glorificaverunt Deum, qui dedit talem potestatem hominibus. Magna Dei virtus ostenditur, ubi sine mora salus in jussu ejus completur. Unde merito qui aderant, relictis blasphemiis, stupentes ad laudem convertuntur tantae majestatis, nec timerent, si crederent sane et diligerent perfecte. Curatio paralytici, indicat animae salvationem suspirantis ad Christum post illecebrae carnis inertiam. Quae primo indiget minerantiam, justitiam, appellant. Desiderantibus paralyticum offerre Christo, turba obsistit; quia saepe anima post corporis desidiam superna gratia renovari cupiens, prisca consuetudine peccatorum retardatur; saepe inter orationes et suave colloquium cum Domino, turba cogitationum aciem  docet, est ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas appetenda, lexque Domini die nocteque meditanda . Patefacto
Abbreviated transcription (Latin):
confortari etate humana intellige
Sapientia est ipsa diumnitas qͣ ple¬
nus erat. grã est conunctio diui¬
nitatis ⁊ humanitatis in unã ꝑso¬
nã. Simile scͥpsit ioħs. plenũ sci¬
licet gr̃a ⁊ ueritate. idẽ dicens ue¬
ritatem. qd̾ lucas sapientiã. &
ibant parentes eiꝰ ꝑ om̃s annos in
ierłm in die sollempni pasche.
Querit᷑ cũ timerent archelaũ qͦ¬
modo illuc ire audebant. Solutio.
Fieri pot̾at ut ꝑdiẽ festũ int̾ ingẽ¬
tẽ turbã latenter ascenderent mox
reu̾suri. Sic etiã illo die qͦ ascende¬
runt in tẽplum. cõpletis dieb pur¬
gationis. credunt᷑ latuisse herodẽ
qͥd sibi magi renunciarent expec¬
tantem. Uł tot ⁊ tantis occupa¬
tionib regia cura distendi pot̾at.
ut apueri inqͥsitione. uł auertere¬
tur uł ĩpediret᷑ herodes. Regnã¬
te uͦ archelao. de ꝑsecutione pueri
om̃s tacuert̃. Qd̃ gͦ lucas dicit. ꝑ
annos ibant in ierłm: tunc accipi¬
amus factitatum. cum iam ñ timeret᷑

Expanded text:
confortari aetate humana, intellige. Sapientia, est ipsa divinitas qua plenus erat; gratia, est conjunctio divinitatis et humanitatis in unam personam. Simile scripsit Joannes, plenum scilicet gratia et veritate , idem dicens veritatem, quod Lucas sapientiam. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem in die solemni Paschae. Quaeritur, cum timerent Archelaum, quomodo illuc ire audebant. Solutio fieri poterat, ut per diem festum inter ingentem turbam latenter ascenderent, mox reversuri. Sic etiam illo die quo ascenderunt in templum, completis diebus purgationis, creduntur latuisse Herodem, quid sibi magi renuntiarent exspectantem. Vel tot et tantis occupationibus regia cura distendi poterat, ut a pueri inquisitione vel averteretur, vel impediretur Herodes. Regnante vero Archelao, de persecutione pueri omnes tacuerunt. Quod ergo Lucas dicit, per omnes annos ibant in Jerusalem, tunc accipiamus factitatum, cum jam non timeretur
Abbreviated transcription (Latin):
ra capax possit eẽ totiꝰ diuine cogniti¬
onis. uel totius diuine bonitatis. sic̃
nec oĩpotentiȩ. Dicunt nãq ꝓ incon¬
ficari creatori. ut ab ipso tantã scien¬
tiam ħat. qͣntam ⁊ ipse creator. .Xiii.

Expanded text:
ra capax possit esse totius divinae cognitira capax possit esse totius divinae cognitionis, vel totius divinae bonitatis, sicut nec omnipotentiae. Ducunt namque pro inconficari Creatori, ut ab ipso tantam scientiam habeat quantam et ipse Creator. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus. grã ad utriusq salutem
Etate itaq proficiebat. sic̃ carnis est
etatis incrementa susciꝑe. Porro iuxta
qd̾ etate ꝓficiebat. dona gr̃ẽ que sib
mnerant ⁊ sapientiȩ magis ac magis
patefaciebat hominib qd̾erat sapiẽ¬
tia. ⁊ grã proficere ñ in se s in aliis.
apud dm̃ ⁊ homines. idest ad honorẽ
dĩ.⁊ salutẽ hominũ. In se aut̃ neqͣquã
ꝑ int̾ualla tẽpoꝵ. proficiebat sapien¬
tia uel grã. qui abhora conceptionis
plenus fuit grẽ ⁊ ueritatis. Nota doc¬
tores communit̃ affirmare animã
xp̃i ub uerbo dĩ unita est tantũ sa¬
pientiȩ ⁊ bonitatis suscepisse. qͣntũ
possibile fuit creaturã suscipere. In
ea enĩ ut ait apłs sunt om̃s thesau¬
ri sapientiȩ ⁊ scientiȩ. in ea omius
plenitudodiuinitatis inhabitat. Auĩ
euangłista datus est ñ ad mensuram
tam scientiã de omĩb habere. qͣntã
diumitas ipsa ht̃. ita scilicet qd̃ diui¬
nitas a se ñ ab alio sapiens est ꝑ natu

Expanded text:
salutem. Aetate itaque proficiebat, sicut carnis est, aetatis incrementa suscipere. Porro juxta quod aetate proficiebat, dona gratiae quae sibi inerant, et sapientiae magis ac magis patefaciebat hominibus, quod erat sapientia et gratia proficere, non in se, sed in aliis, apud Deum et homines, id est ad honorem Dei et salutem hominum. In se autem nequaquam per intervalla temporum proficiebat sapientia vel gratia, qui ab hora conceptionis plenus fuit gratiae et veritatis. Nota doctores communiter affirmare animam Christi ubi Verbo Dei unita est, tantum sapientiae et bonitatis suscepisse, quantum possibile fuit creaturam suscipere. In ea enim, ut Apostolus ait, sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, in ea omnis plenitudo divinitatis inhabitat . Aliis evangelista, datus est non ad mensuram tam scientiam de omnibus habere, quantam divinitas ipsa habet; ita scilicet, quod divinitas a se, non ab alio sapiens est per nat
Abbreviated transcription (Latin):
ipso proferri. Deinde ꝑ ioħem fit
uerbum dñĩ indeserto. d̾elicte ⁊ de¬
stitute uidee solatium redẽptionis
annuncians. Congregaturꝰ itaq
dĩ filius eccłam. primũ oꝑat᷑ in ser¬
uulo ut eccła ñ ab homine cepit.
s a uerbo. Ipsa quidẽ prius deser¬
ta. modo plures ht̃ filios. L. uii.m.uii.
regionẽ iordanis: p̃dicans bap¬
tismũ penitentiȩ in remissionem

Expanded text:
deinde per Joannem fit verbum Domini in deserto, derelictae et destitutae Judaeae solatium redemptionis annuntians. Congregaturus itaque Dei Filius Ecclesiam, primum operatur in servulo, ut Ecclesia non ab homine coeperit, sed a verbo. Ipsa quidem prius deserta, modo plures habet filios. L. 7I M. 7 R. regionem Jordanis, praedicans baptismum poeni
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. Ecce agnus dĩ. Unde ⁊
plusꝗͣ propħa dictus ẽ. Nerat ille
.lux: s ut testimonium ꝑhiberet
de lumine. Nerat ioħs lux. id est
ex se illuminabilis. ⁊ ad illuminat¬
dos alios ꝑse sufficiens. sicut illa lux
uera quam diximus. s ad hoc uenit
ut testimoniũ phiberet de illa luce
iã ut diximus facta lumine. Que
qͥdẽ lux anteꝗͣ fieret lum̃ nr̃m.
erat ab ȩt̃no lux uera. cuiꝰ est illu¬
minare. quemlib uere illuminan¬

Expanded text:
 dicens: Ecce Agnus Dei. Unde et plusquam propheta dictus est. Non erat ille lux, sed ut testimonium perbiberet de lumine. Non erat Joannes lux, id est ex se illuminabilis, et ad illuminandos alios per se sufficiens, sicut illa lux vera quam diximus; sed ad hoc venit, ut testimonium perhiberet de illa luce, jam, ut diximus, facta lumine. Quae quidem lux, antequam fieret lumen nostrum, erat ab aeterno lux vera, cujus est illuminare quemlibet vere illuminan
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ⁊ lisania ab iline tetͣrcha. sub pͥn¬
cipib sacerdotũ anna ⁊ car pha. fac-¬
tum est uerbum dñi. super iohem ⁊a¬
charie filium in deserto. Pilatꝰ duo¬
decimo anno tyberii cesaris uideam
missus ꝓcurationẽ gentis suscepit.
⁊ ibi ꝑ decẽ continuos annos p̃ses ꝑ
durauit. Annas ⁊ cayphas incipien¬
te p̃dicatione ioħis. pͥncipes fuere
sacerdotũ. s annasillum annũ ãmi¬
nistrabat. cayphas uͦ eum qͦ dñs eru¬
cẽ ascendit. Nulli tunc pontificatꝰ¬
cerdotium cui uolebat. Int̾annã &
cayphan tres alii sunt. pontificatu ꝑ¬
functi. ut refert iosephus. Ac ꝑ hoc
omne tẽpus quo dñs nr̃ in terris
dociusse describitur. intͣ quadrien¬
nii spatium cohartat᷑. in qͦ successio¬
nes pontificum qͣs iosephus memo¬
rat uix per annos singulos st̃ mini

Expanded text:
 sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filium, in deserto. Pilatus duodecimo anno Tiberii Caesaris in Judaeam missus, procurationem gentis suscepit; et ibi per decem continuos annos praeses perduravit. Annas et Caiphas, incipiente praedicatione Joannis, principes fuere sacerdotum. Sed Annas illum annum administrabat, Caiphas vero eum quo Dominus crucem ascendit. Nulli tunc pontificatcerdotium cui volebat. Inter Annam et Caipham tres alii sunt pontificatu perfuncti, ut refert Josephus. Ac per omne tempus quo Dominus noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatium coarctatur: in quo successiones pontificum, quas Josephus memorat, vix per annos singulos sunt mini
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ replebunt᷑ iuxta illd̾. Qui
emittit fontes in conuallib & rur¬
sum. & conualles habundabunt
frum̃to. Amontib namq aqua di¬
labitur. qr suꝑbas mentesueritas
doctrine deserit. Praua directa fi¬
unt cũ corda ꝑ iniusticiã distorta.
ad iusticias dirigunt᷑. ⁊ asꝑa m uiaᷤᷤ
planas ĩmutant᷑. cũ inmites & ira¬
cunde m̃tes ꝑ infusionẽ gr̃e ad mã¬
suetudinẽ redeunt. ut ibi p̃dica¬
tor planã uiã inueniat. uͥ priusper
asꝑitatẽ gressum ponere ñ pot̾at
Omiscaro. id est omĩs hõ salutare
dĩ uidebit in uidicio id est cristũ
in sede maiestatis. ut uisti remune¬
rentur.⁊ mali in ȩt̾num gemant.

Expanded text:
virtutum replebuntur, juxta illud: Qui virtutum replebuntur, juxta illud: Qui emittit fontes in convallibus ; et rursum, et valles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritas doctrinae deserit. Prava directa fiunt, cum corda per injustitiam distorta, ad justitiam diriguntur; et aspera in vias planas immutantur, cum immites et iracundae mentes, per infusionem gratiae ad mansuetudinem redeunt, ut ibi praedicator planam viam inveniat, ubi prius per asperitatem gressum ponere non poterat. Omnis caro, id est, omnis homo salutare Dei videbit in judicio, id est Christum in sede majestatis, ut justi remunerentur, et mali in aeternum gemant.
Abbreviated transcription (Latin):
rum ioħs p̃dicabat. hic ẽ enĩ dicẽ¬
te ysaia. uox clamantis.⁊ cet̾a. Si¬
cut prius sonat uox ⁊ postea in¬
tellectus concipitur.sic iohannis¬
p̃dicatio ante ibat aduentũ xp̃i nũ¬
est uerbi quod erat in principio apd̃
dm̃. qd̾ in iohe clamat ad uideos
surdos: ꝑ peccata longe positos. in¬
dignationis clamore dignos. Adui¬
deos obturantes aures fit uox ⁊ cla¬
mor in deserto. qr sine spũ dĩsunt
sine ꝓpħa. rege.sacerdote. Qͥd xp̃s ꝑ¬
diũ ꝑquã ds̃ ad nos descendit & nos
ad illum ascendimus. est fides. peni¬
tentia. dilectio. Semite. idẽ. intenti¬
ones recte sũt̃. si pure leuant᷑ ad dm̃
Curuantur aut̃. si ꝓterrenis facimꝰ
quȩ ꝓpt̃ dm̃ facienda sunt. P hiris
grece latine dr uisio. Inde ꝓpħa. idẽ¬
erunt praua indirecta.⁊ asꝑa in uiaᷤᷤ
planas. Et uidebit omĩs caro salu¬
Itare dĩ. Uallis humiles designat.
mons ⁊ collis superbos. Corda humi¬
lium eloquio sacre doctrine.⁊ grã

Expanded text:
rum Joannes praedicabat: hic est enim, dicente Isaia, vox clamantis. etc. Sicut prius sonat vox, et postea intellectus concipitur, sic Joannisedicatio anteibat adventum Christi nunest verbi, quod erat in principio apud Deum, quod in Joanne clamat ad Judaeos surdos, per peccata longe positos, indignationis clamore dignos. Ad Judaeos obturantes aures, fit vox et clamor in deserto, quia sine Spiritu Dei sunt, sine propheta, rege, sacerdote. Quper quam Deus ad nos descendit, et nos ad illum ascendimus, est fides, poenitentia, dilectio. Semitae, id est, intentiones rectae sunt, si pure levantur ad Deum. Curvantur autem, si pro terrenis facimus quae propter Deum facienda sunt. Phiris Graece, Latine dicitur visio. Inde propheerunt prava in directa, et aspera in vias planas. Et videbit omnis caro salutare Dei. GREG. Vallis humiles designat; mons et collis, superbos. Corda humilium eloquio sacrae doctrinae et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrtam partẽ plurimi pͥncipabant᷑
Apte quoq sacerdotes memorant᷑.
qr ioħs illum p̃dicabat qͥ rex & sa¬
cerdos erat. Factum est uerbũ dñi
uerba. Ioħs quoq mente ascen¬
ꝗͣ p̃dicabat. Audiuit ioħs auditu
m̃tis uerbum dñi sola gr̃a de suꝑ

Expanded text:
m partem plurimi principabantur. Apte quoque sacerdotes memorantur, quia Joannes illum praedicabat qui rex et sacerdos erat. Factum est verbum Dominverba . Joannes quoque mente ascenam quam praedicabat. Audivit Joannes auditu mentis Verbum Domini, sola gratia desuper
Abbreviated transcription (Latin):
ego dolentes querebamus te. & ait
ad illos. Qd est qd̾ me querebatis: heᷤ¬
ciebatis. qr in his que patris mei sunt
oportet meesse: Non qd̾ eũ qiͣ fili¬
um querunt. uituperat. s cogit eos
atcollere m̃tis ocłos ad querendũ qͥd
debeat ȩt̃no patri. ostendens tẽplũ
&e omĩa quȩ patris st̃ non minꝰ ad se
quã ad patrem pertinere. qͦrum iuua
est maiestas. Et ipsi ñ intellexerunt
u̾bũ qd̾ locutus ẽ. ad illos. Et descen¬
dit cũ eis ⁊ uenit nazareth. ⁊ erat sub¬
ditus illis. Qd̾ de sua diuinitate lo¬
quitur. ñ intelligunt parentes.⁊ tñ
ipse cum ilł descendit. ⁊ subdit᷑ illis.
ut impleat officiũ pietatis. Qͣntum
gͦ debemꝰ obedire do. qͣndoquidẽ ipse
ds̃ obedit hominib Et mat̃ eiꝰ con¬
in eorde suo. Omiã quȩ de dño. uel
a dño dicta uel facta cognouit. siue
ut tempore suo uniuersa. ꝓut ge¬
sta erant intelligeret: ⁊ quẽrentib
explicaret. At iħs ꝓficiebat sapien¬
tia etate ⁊ grã apud dm ⁊ homines

Expanded text:
bamus te. Et ait ad illos: Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Non quod eum quasi filium quaerunt vituperat, sed cogit eos attollere mentis oculos ad quaerendum quid debeat aeterno Patri, ostendens et templum et omnia quae Patris sunt, non minus ad se quam ad Patrem pertinere, quorum una est majestas. Et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos. Et descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Quod de sua divinitate loquitur, non intelligunt parentes: et tamen ipse condescendit et subditur illis, ut impleat officium pietatis Quantum ergo debemus obedire Deo, quandoquidem ipse Deus obedit hominibus. Et mater ejus conin corde suo. Omnia quae de Domino vel a Domino dicta vel facta cognovit sive iut tempore suo universa prout gesta erant, intelligeret, et quaerentibus explicaret. Et Jesus proficiebat sapientia et aetate, et gratia apud Deum et homi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ. in quo peccatoꝵ remĩ¬
sio fit: idẽ. baptismum. xp̃i. s pec¬
catoꝵ remissionẽ ioħs dare ñ po¬
tuit. Unde figura legis ẽ. que pec
grãm. Penitere autẽ est de p̃teri¬
tis malis dolere. ⁊ plangenda uel¬
le uitare. qd̾ facit amor di. & odi¬
um peccati. Agere uͦ penitentiã ẽ
pro peccatis satisfacere. Appropin¬
quat regnũ cȩloꝵ. id est regnare
in cȩlestib ꝑ xp̃i scilicet humilita¬
tẽ ⁊ obedientiam. sic̃ ꝑsuꝑbiã. atq
tͣnsgressionẽ ade: appropiauit morꝰ

Expanded text:
ntiae, in quo peccatorum remissio fit, id est baptismum Christi; sed peccatorum remissionem Joannes dare non potuit. Unde figura legis est, quae pegratiam. Poenitere autem est de praeteritis malis dolere, et plangenda velle vitare, quod facit amor Dei et odium peccati. Agere vero poenitentiam, est pro peccatis satisfacere. Appropinquat regnum coelorum, id est regnare in coelestibus per Christi scilicet humilitatem et obedientiam, sicut per superbiam atque transgressionem Adae a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eũ audiebant. suꝑ prudentiã ⁊
responsis eiꝰ ⁊ iudentes ammirat sut.
Fo amplius stupebant super prudẽ¬
tiam responsionũ. qͦ paucitatẽ uide¬
bant annoꝵ. Buimã lingua sapien¬
tiam prodebat. s infirmitatẽ huma¬
nã etas p̃tendebat.
t dixit mat̾ euis ad illũ. Fili qͥd

Expanded text:
 cum audiebant, super prudentia et responsis ejus. Et videntes admirati sunt. » Eo amplius stupebant super prudentia responsionum, quo paucitatem videbant annorum. Divinam sapientiam lingua prodebat, sed infirmitatem humanam aetas praetendebat. « Et dixit mater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
oe ñ inuenientes regressi sunt in
ierusalẽ reqͥrentes eũ. Siqͥs que¬
rat quomͦ parentes relinquert eũ.
iherosolumam euntib uel inde re¬
deuntib seorsum uiri. seorsũ ince¬
derent femine.⁊ pueri eũ qͦlibet
parente trent. Idõq Mari am
ioseph uicissim putasse: iħm cũ al¬
tero parente ẽẽ in reuersione. & fa
si fons sapientiȩ doctoꝵ medius
sedebat. s quasi exemplar humili¬
tatis prus interrogat: ⁊ audit quã
instruat. ne paruuli a semorib do¬
ceri erubescant.⁊ ne infirmus doce¬
re audeat. Post triduum repꝑitur
in templo dans indicium. qr post
triduum triumphalis passionis resur¬
geret qͥ mortuus credebatur. L. iiii.¬

Expanded text:
invenientes, regressi sunt in Jerusalem, requirentes eum. Si quis quaerat, quomodo parentes reliquerunt eum Ierosolymam euntibus, vel inde redeuntibus, seorsum viri, seorsum incederent feminae, et pueri cum quolibet parente irent, ideoque Mariam et Joseph vicissim putasse, Jesum cum altero parente esse in reversione. Et fasi fons sapientiae, doctorum medius sedebat, sed quasi exemplar humilitatis, prius interrogat et audit, quam instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, et ne infirmus docere audeat. Post triduum reperitur in templo, dans indicium, quia post triduum triumphalis passionis resurgeret, qui mortuus credebatur. L. 4II
Abbreviated transcription (Latin):
bi ad ȩtatẽ duodennẽ uenit. cepit
aꝑire quid patri cęlest deb̾et.⁊ quid
terrene matri. Etas autẽ duodennis
Recte gͦ in duodenario numero iu¬
bar ꝑfectionis eus ĩcipit declarari.
Remansit ierłm sine parentib ut
nos instrueret se dm habuisse pa¬
trẽ anteꝗͣ mundꝰ fieret. Et ñ cogno¬
uerunt parentes eius. Existimanteᷤᷤ
autẽ illum ẽẽ incomitatu it̃ diei. &

Expanded text:
bi ad aetatem duodennem venit, coepit aperire quid Patri coelesti deberet, quid terrenae matri. Aetas autem duodennis,Recte ergo in duodenario numero jubar perfectionis ejus incipit declarari. Remansit in Jerusalem sine parentibus, ut nos instrueret se Deum habuisse patrem antequam mundus fieret. Et non cognoverunt parentes ejus. Existimantes autem illum esse in comitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saducei int se contrariieẽnt. tñ pari m̃te
consensert ad temptandũ drim. quod legi¬
musfecisse heroden⁊ pilatũ innece dñi.
Phariseis sepe confutatis malicia ⁊ liuornu¬
trit impudentiã. Itaq nudi au̾itate multi¬
tudine se armauert. dicentes ap̃ se. Oiñs
loqͣmur ꝑunũ. ut si fu̾it uictꝰ ł solꝰ uideat᷑
confusus. Magrm uocat. cuiꝰn uult ẽẽ dis¬
cipłs. Simplicissimꝰ int̾rogator ⁊ malig¬
nissimꝰ insidiator. de magno mandatõ
int̾rogat qui nec minimũ obseruat. Illȩ
eni debet int̾rogare de maiori iusticia. qͥ
minorẽ compleuit. Ait illi iħc. Primũ om

Expanded text:
et Sadducaei inter se contrarii essent, tamen pari mente consenserunt ad tentandum Dominum, quod legimus fecisse Herodem et Pilatum in nece Domini. Pharisaeis saepe confutatis, malitia et livor nutrit impudentiam. Itaque nudi a veritate, multitudine se armaverunt dicentes apud se: Omnes loquamur per unum, ut si fuerit victus, videatur confusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator et malignissimus insidiator de magno mandato interrogat qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia qui minorem complevit. « Ait illi Jesus: Pri
Abbreviated transcription (Latin):
din. Intͥo rebus dilectio dĩ expͥmit᷑. ut nicħ
remaneat in hoĩe quodn diumȩ dilectioni
subdat᷑. Nã dũ dr. diliges dm ex toto corde
tuo oiscogitones indm̃ refendas pcepit.
addin referri uissit. dum uͦ adiecit extota
inte. om̃em rationẽ indicat humanã qua
intelligimꝰ ⁊ disc̾nimꝰ irebus diuinis ẽẽ
occupandã. Ubi aut dicit ex tota uirtute
bonũ ꝑseu̾antie iniungit. Itẽ duo st erga
sione foueat᷑. ⁊ nulla malicia ledat̾. hoc ẽ.¬
tis ut faciant uob̾ homines. ⁊ uosfacite illis.
utilit̾ p̃cauemꝰ: unũ tam̃ st̃ in radice carita¬

Expanded text:
is rebus dilectio Dei exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non divinae dilectioni subdatur. Nam dum dicitur: Diliges Deum ex toto corde tuo, omnes cogitationes in Deum referendas praecipit; ad Deum referri jussit. Dum vero adjecit « ex tota mente » omnem rationem indicat humanam, qua intelligimus et discernimus in rebus divinis esse occupandam. Ubi autem dicit « ex tota virtute » bonum perseverantiae injungit. Item duo sunt erga sione foveattis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis .utiliter praecaveamus, unum tamen sunt in radice charita
Abbreviated transcription (Latin):
gi. ut ⁊ galilea illic deputaret᷑. qr
⁊ ipsam ppłs isrł incolebat. due
aut̃ galileȩ st̃ una uicina tẏriis
de qͣ scriptum est galilee gentiũ
alt̾a circa tyb̃iaden ⁊ stagnũ gene¬
sareth. & ueniens habitaiit in
ciuitatẽ. que uocat᷑ nazareth. Ut

Expanded text:
gi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia gi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israel incolebat. Duae autem sunt Galilaeae, una vicina Tyriis, de qua scriptum est: Galilaeae gentium ; altera circa Tiberiadem et stagnum Genesareth. Et veniens habitavit in civitate, quae voca
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mortui putabant᷑. in et̾nitatis
enĩ ꝓfectũ. ꝑ martyrii glam effe¬
rebant᷑. Consolatio aũt rei amissa
erat prestanda. ñ auc̃te. Noluit
rat scõꝵ ablationẽ de hoc secło.
s tñ non uult consolari de hoc qr¬
ñ sunt. id est qr mortui st̃ ita: ut qͥ
seculum morte uicerunt. rursus
ad seculi certamina toleranda rede¬
autẽ herode. ecce appariut an¬
gelus in sompnis ioseph in egypto
dicens. Surge ⁊ accipe puerum ⁊
neti sunt enĩ qͥ querebant animã
pueri. Ex hoc loco intelligimuᷤ
accepit puerũ.⁊ matrẽ eiꝰ ⁊ uenit᷑
nitus in sompnis secessit in partes
uade in t̾ram ifrł. intellexit uideã
uocari terrã isrł. ꝑresertĩ cum ui¬
deret᷑ ei talẽ puerũ ñ alicubi debe
habitare nͥ in ierłm. uͥ erat tẽplũ
⁊ celebratio ꝓpħarum. Porro aut̃
postꝗͣ cõꝑit illic regnare arche¬
laum. noluit obicere se illi ꝑiculo
cũ poss terra isrł etiã sic intelli¬

Expanded text:
ant hi quia mortui putabantur. In aeternitatis ant hi quia mortui putabantur. In aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. Noluit rat sanctorum ablationem de hoc saeculo, sed tamen non vult consolari de hoc qn sunt, id est quia mortui sunt; ita ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi contamina secum toleranda redautem Herode, ecce apparuit angelus Domini in somnis Joseph in Aegypto, dicens: Surgncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus accepit puerum et matrem ejus, et venit nitus in somnis, secessit in partes vade in terram Israel: intellexit Judaeam vocari terram Israel, praesertim cum videretur ei talem puerum non alicubi debere habitare nisi in Jerusalem, ubi erat templum et celebratio prophetarum. Porro autem postquam comperit illic regnare Archelaum, noluit objicere se illi periculo, cum posset terra Israel etiam sic intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ue mormi dni sumꝰ. Tc̃ adimpletũ
dicentem. Nox in rama audita est
ploratus ⁊ ululatꝰ multꝰ rachel plo¬
ratusfilios suos .⁊ noluit consola¬
ri quia ñ sunt.
UERITUR quomodo rachel¬
dr plorasse filios suos. cũ tͥbus
uiia que bethleem tenebat. ñ de
ea. s de sorore sualia fuerit orta.So¬
lutio. Ñ tm̃ in bethleẽ. uerum etiã
in omib finib eiꝰ pueri st̃ trucidati
Trib aut̃ beniamin que de rachel
orta ẽ: ꝓxima fuit tribui uide. Un¬
de merito credi debet multos de ben¬
iamin stirpe fuisse occisos. qͦs ꝓgeni¬
agebantur. Rama ñ ẽ. hic nomen
loci qͥ ẽ. uixta gabaa. s qr rama int̾¬
p̃tatur excelsum. tał ẽ. sensꝰ. Nox in
excelso audita est. id est longe lateq
cuiꝰ uox ⁊ ploratꝰ auditus. Eccła au¬
tẽ plorat filios. ñ ideirco qr ꝑemp¬
tos doleret. s qr abhis ꝑi mebant᷑.
qͦs primogenitos filios retinere no¬
luit. S deniq se consolari noluit.

Expanded text:
ve morimur, Domini sumus. Tunc adimpletum ve morimur, Domini sumus. Tunc adimpletum a est, ploratus et ululatus multus. Rachel plorans filios suos, et noluit consolari quia non sunt . Quaeritur quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethlehem tenebat, non de ea, sed de sorore sua Lia fuerit orta. Solutio. Non tantum in Bethlehem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt trucidati. Tribus autem Benjamin quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet multos de Benjamin stirpe fuisse occisos, quos progeniagebantur. Rama non est hic nomen loci, qui est juxta Gabaa, sed quia rama interpretatur excelsum, talis est sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe latequcujus vox et ploratus auditur. Ecclesia autem plorat filios, non idcirco quia peremptos doleret, sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos retinere voluit. Sed denique se consolari noluit
Abbreviated transcription (Latin):
unc herodes
uidens. qd̾ illus us eẽt a magis:
ad se magis. iratꝰ fecit conteri naues
de tarso ciliciȩ. quib magi credebã¬
tur occulte rediisse. Et mutens oc¬
cidit om̃s pueros qͥ erant in bethle¬
ẽm ⁊ in omĩb finib eiꝰ. a bimatur ⁊
infra. scd̃m qd̾ exqͥsierat a magis¬
Ueri simile ẽ. cũ magi nichil hero¬
di renunciassẽt. qd̾ crediderit illos
uisione stelle deceptos.⁊ id̃o erubu¬
isse. redire ad se.⁊ ita qͥeuit. a pue¬
ri inqͥsitione. S iterũ cũ audiret
que gesta ẽẽnt in tẽplo qͥd symeo
dixerit. ⁊ qͥd anna prophauerit. se¬
illusum sensit a magis:⁊ in mortem
xpĩ ꝓperans. occidit pueros. in oĩ¬
bus finib bechleẽ a filio uniꝰ noctis
usq ad filios duoꝵ annoꝵ. Bimatꝰ
sio paruuloꝵ. passionẽ significat
om̃ĩum martyrũ. qͥ paruuli. id est
humiles ⁊ innocentes occisi st̃ ab
impiis. qͦs significat herodes. Qd̾
fidelib auferri. Siue enĩ uiuimꝰ. si¬

Expanded text:
unc Herodes videns, quia illusus esset a magis, ad se magis, iratus fecit conteri naves de Tharso Ciliciae, quibus magi credebantur occulte rediisse. Et mittens, occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem et in omnibus finibus ejus, a bimatu et infra sVerisimile est, cum magi nihil Herodi renuntiassent, quod crediderit illos visione stellae deceptos, et ideo erubuisse redire ad se; et ita quievit a pueri inquisitione. Sed iterum, cum audiret quae gesta sunt in templo, quid Simeon dixerit, et quid Anna propheillusum a magis; et in mortem Christi properans, occidit omnes pueros in omnibus finibus Bethlehem, a filio unius noctis usque ad filios duorum annorum. Bimatus sio parvulorum, passionem figurat omnium martyrum, qui parvuli, id est humiles et innocentes occisi sunt ab impiis, quos significat Herodes. Quodfidelibus auferri. Sive enim vivimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
‸te saluam fecit. Uade in pace ⁊ esto sana
a plaga tua. Adhuc eo loquente quidã
uenit ad archisinagogũdicens illi. Quia
‸mortua ⁊ filia tua. quid ultra uexas ma¬
gistrũ: Iħ̾e aut audito hoc u̾bo ait archi¬
sinagogo. Nlolitim̾e. crede tĩ ⁊ salua e¬
rit. Et ñ ad misit quenꝗͣ sequi se. nisi pe
uenisset indomuarchisinagogi. uidit¬
‸tibicines ⁊ turbam tumultuantẽ ⁊ flen¬
tes ⁊ eulantes multũ: ⁊ ingressus dice¬
bat recedite. Non ẽ enĩ puella mortua.
s dormit. Et deridebant eũ scientes g̾o
mortua eet. Ipse uͦ eiectis omib. assũp

Expanded text:
sto sana a plaga tua. Adhuc eo loquente, venit quidam ad archisynagogum, dicens ei: Quia mortua est filia tua, quid ultra vexas magistrum? Jesus autem, audito hoc verbo, ait archisynagogo: Noli timere. Crede tantum, et salva erit; et non admisit quemquam sequi se, nisi Pet Et cum venisset in domum archisynagogi, tibicines et turbam tumultuantem, et flentes et ejulantes multum. Et ingressus, dicebat: Recedite: non est onim mortua puella, sed dormit. Et deridebant eum, scientes quod mortua esset. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
nisillius peiora pͥoribꝰ. Melius qͥppe erat ei
uiam u̾itatis nagnosc̾e. quã pꝰagnitionem
retͦrsum reu̾ti. Hoc inuida traditore⁊
symone mago spetialit legimꝰ imple¬
tum. Quo hec parabła tendat. finis eiꝰ in¬
sinuat. Sic erit ignationi huic pessimȩ.
Io ÷ qd̾ de uno specialit narraui. hoc eue¬
niet ingente hꝰ ppłi. Immundꝰ sp̃c auid̃is¬

Expanded text:
s quippe erat ei, viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti . Hoc in Juda traditore et Simone mago specialiter legimus impletum. Quo haec parabola tendat, finis ejus insinuat Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno specialiter narravi, hoc eveniet in gente hujus populi. Immundus spiri