comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus meꝰ exaudisti oratio¬
nem meã. dedisti heredi¬
tatẽ timentib nomen
tuir. Dies suꝑ dies regis
adicies annos eius usq
ui diẽ generatois ⁊ gña¬
tionis. Permanet in
et̾nũ in conspcũ dei. mise¬
ricordiã et ueritatẽ eius
quis requiret Sic psal¬

Expanded text:
xaudisti orationem meam  dedisti hereditatem timentibus nomen tuum. Dies super dies regis adicies: annos eius usque in diem generationis, et generationum  permanebunt in aeternum in conspectu Dei. Misericordiam et veritatem  quis requiret eorum. Sic psal
Abbreviated transcription (Latin):
audiet uocẽ meã. ¶ Sedi¬
met in ꝑace aĩam ineã.
ab hiis qui appropinquãt
mͥ. qm̃ intex multos erãt
mecum Exaudiet deus
⁊ huiliabit illos. qui ẽ añ
secula. Non eni est illis
cõmutatio et non timue¬
runt deũ. extendit ma¬
nũ suã in retribuendo.
Contaminauerũt te¬
stamentũ eius: duusi st
ab ira uultꝰ eus et appro

Expanded text:
diet vocem meam. Redimet in pace animam meam ab his qui appropinquant mihi, quoniam inter multos erant mecum. Exaudiet Deus et humiliabit illos, qui est ante saecula. Non enim est illis commutatio, et non timuerunt Deum: extendit manum suam in retribuendo. Contaminaverunt testamentum ejus, divisi sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
tua et exaudi me Deus
locutus est in scõ suo le¬
tabor ⁊ partibor siccimã
et cõuallem tabernacu¬
lorũ metibor Meus est
galaat ⁊ meus est ma¬
nasses. et effraim forti¬
tudo capitis mei. Iuda
rex mens: moab olla spei
mee. In idumeã ex¬
tendã calciamentũ me¬
um mͥ alienigene sub

Expanded text:
exaudi me Deus locutus est in sancto suo laetabor et partibor Sicima et convallem tabernaculorum metibor meus est Galaad et meus %est; Manasses et Effraim fortitudo capitis mei Iuda rex meus Moab olla spei meae in Idumeam extendam calciamentum meum m
Abbreviated transcription (Latin):
lũ deuenient tamꝙͣ de
currẽs: intendit arcũ su¬
ũ donec infirmentur.
Dicut cera que fluit
auferentur. super cecidit
ignis et non uiderũt so-¬
lem. Priusꝙͣ intellige¬
rent spine ur̃e ramnum
sicut uiuentes sic in ira
absorbet eos. LC etabit:
iustus cũ uiderit uindi¬
ctã. manus suas lauabit
in sanguĩe ꝑctoris Et

Expanded text:
um devenient tamquam aqua decurrens intendit arcum suum donec infirmentur sicut cera quae fluit auferentur supercecidit ignis et non viderunt solem priusquam intellegerent spinae vestrae ramnum sicut viventes sicut in ira absorbet vos laetabitur iustus cum viderit vindictam manus suas lavabit in
Abbreviated transcription (Latin):
cui resistere nemo p̃t. et sub
cũ eo. Qui etiã si hũero qͥdpi¬
am iustũ ñ respondebo: sed
et multiplicabit uulnera
mea etiã sine causa. Non
concedet requiesce spm̃ meũ.
et ĩplet me amaritudinibus
Si fortitudo q̃ritur robustissiꝰ
est: si equitas iudicii. nemo
audet pro me testioniũ dicere.

Expanded text:
 resistere potest, et sub cum eo? Qui etiam si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Non concedit requiescere spiritum meum, Et implet me amaritudinibus. Si fortitudo quaeritur, robustissimus est. Si aequitas judicii, nemo audet pro me testimonium dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s ñ ꝓiciet simplicẽ. nec por¬
riget manũ malignis: done
ĩpleatur risu os tuũ. et labia
tua iubilo. Qui oder̃t te inui-¬
dentur confusione: ⁊ tab̾na¬
culũ impioꝵ ñ subsistet. Et
rñdens iobait. Uere scio ꝙ ita
sit. et ꝙ ñ iustificetur hõ cõpa
ratus deo. Si uolu̾it ꝯtendere
cũ eo ñ poterit ei respondere
concucientur. Q̾ p̃cipit soli et
incõprchensibilia ⁊ mirabili¬
a: quoꝵ ñ est numerꝰ. Si ue¬
nerit ad me ñ uidebo: et si abi¬
erit ñ intelligã eum. Si repẽte

Expanded text:
non proiciet simplicem nec porriget manum malignis donec impleatur risu os tuum et labia tua iubilo qui oderunt te induentur confusione et tabernaculum impiorum non subsistet et respondens Iob ait vere scio quod ita sit et quod non iustificetur homo conpratus Deo. Si voluerit contendere cum eo, non poterit ei respondere concutiuntur. Qui praecipit soli, etincomprehensibilia, et mirabilia, quorum non est numerus. Si venerit ad me, non videbo: si abierit, non in
Abbreviated transcription (Latin):
daret uirtꝰ ostensa. et noua
facent qui noua p̃dicarent.
Unde nunc qͦ cũ fideliũ nu¬
merositas excreuit. intͣ scam
eccłam młti sũt qui uitã uir¬
tutũ tenent. et signa uirtutũ
ñ hñt: qr frustra miraculum
foras ostenditur. si deest qd̃ intꝰ
opetur. Nam iuxta magrĩ gen¬
tiũ uocẽ lingue insignũ sunt.
ñ fidelib sed infidelib. Et ait

Expanded text:
daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum tenent et signa virtutum non habent; quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt infidelib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne quisꝙͣ eoꝵ p̃ter eam qua
putaret sollicitus ne opꝰ eẽt
cũ ex illa ptãte pt̃ accipe. Qd̾
uero scom̃ marcũ ñ portari uł
heri duas tunicas. sed exp̃ssius
indui ꝓhibet dicens: et ne in¬
duerentur duabz tunicis. qͥd
eos monet. nͥ ñ dupplicit sed
simplicit̾ ambulare. R Spũs¬

Expanded text:
est, ne quisquam eorum praeter eam quam est, ne quisquam eorum praeter eam quam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: « Et ne induerentur duabus tunicis, » quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare?
Abbreviated transcription (Latin):
de manuũ suaꝵ laborib tnͣs¬
igebat. tie cuiꝙͣ grauis eẽt: s
ptãtem dedisse in qua scirẽt
sibi ista deberi. Cũ aũ a dño
aliquid ĩꝑatur: nͥ fiat inobe¬
dientie culpa est. Cũ aũ ptãs
datur licet cuiq ñ uti: ⁊ tanꝙͣ
de suo iure cedere. R upc̃ sc̃s̃ .iii.¬
oc gͦ ordinans dñs qd̃
eũ ordinasse dicit apłs¬
hiis qui euangeliũ anninci¬
ant de euangelio uiuere. illa
apłis loquebat᷑ ut securi non
possiderent nec portarent huie
uite necessaria. nec magna
nec minima: ideo posuit nec
uirgã. oñdens a fidelib sius
oĩa deberi mĩstris suis nulla¬
sr̃flua requirentib ac per hoc
addendo. dignꝰ ẽ enĩ oꝑarius
cibo suo. Prorsus aperuit et
illustrauit unde hec oĩa loq̃ret᷑
hanc gͦ ptãtem uirge noĩe si¬
gnificauit. cũ dicit ne quid
tollerent in uia nisi iurgã
tm. ut intelligatur quia ꝑ¬
noĩe significata est. etiã que
ñ portantur non deer̃t. hac ⁊
duab tunias intelligendũ

Expanded text:
de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset : sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est: cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Haec ergo Domioc ergo ordinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit nec uirgam ostendens a fidelibus suis omnia deberi misuperflua requirentibus, ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia pnomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt in corde suo sognatio
eorũ simul: quiesce faciamꝰ
om̃s dies festos dei a terra.
Signa nr̃a non uidi¬
mus iam non est ꝓpheta.
et nos nõ cognoscet ampliꝰ
sq quo deus imprope¬
rabit inimitꝰ. irritat adu̾¬
sariꝰ nomen tuũ in finẽ.
¶t quid auertis manũ
tuam. et dexterã tuã de me

Expanded text:
tio eorum simul, Quiescere faciamus omnes dies festos Dei a terra. Signa nostra non vidimus, jam non est propheta, et nos non cognoscet amplius. Usquequo, Deus, improperabit inimicus, irritat adversarius nomen tuum in finem. Ut quid avertis manum tuam, et dexteram tuam de me
Abbreviated transcription (Latin):
magnificatus est: equum
et ascensorẽ ꝓiecit in ma¬
re.Nortitudo mea et laꝰ
mea dñs: et fc̃s est mͥ in
salutẽ. I. ste deus meus
et glorificabo eũ deꝰ prĩs
mei es exalitabo eũ. Dñs
quasi uir pugnator. om¬
nipotens nomẽ eus ur¬
rus faraonis et exercitũ
eius ꝓiecit in mare. Efle¬
cti principes eiꝰ submersi

Expanded text:
uum et ascensorem deiecit in mare fortitudo mea et laus mea Dominus et factus est mihi in salutem iste Deus meus et glorificabo eum Deus patris mei et exaltabo eum Dominus quasi vir pugnator Omnipotens nomen eius currus Pharaonis et exercitum eius proiecit in mare electi principes eius submersi
Abbreviated transcription (Latin):
onustũ ⁊ impeditũ aĩal ꝑ
angustũ regni iter mͣsire
ñ poterit: sił etiã ut se esti¬
mat ꝑuenisse sarcinã eius
exigua porta ñ capiens re¬
ꝑcussa lĩie retrorsũ redire
cogetur. Tã enĩ angusta di
uiti est porta celestis: ꝙͣ est
camelo acus foram̃ exignũ.

Expanded text:
onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum;
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit eũ uincere sc̃ĩtate.
Si eñi te non lesit frĩs obse¬
quiũ: meret᷑ lit diligas. Qd̃
si forsitan lesit: magis obse¬
quiũ meretur ut uincas.
ma est: ut amantib uicis¬
situdinẽ. ledentib patĩam
rependamꝰ. Qui gꝰ fu̾it pa-¬
tientior ad iniuriã: poten¬
tior constituet᷑ in regno. Nõ

Expanded text:
vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. ma est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
se oporteat p̃uenire. Ait enĩ¬
dñs ꝑcunctantib discipulis
quis eoꝵ in regno celoꝵ maior
eẽt futurꝰ. statuto corã oĩb
puerulo. Quicũq hũiliau̾it
se sicut puer iste: hic maior erit
in regno celoꝵ. Uñ intelligimꝰ
ꝙ hũilitate ꝑuenit ᷑ ad regnũ:
simplicitate penetrat᷑ ad celũ.
Quilqͥs gͦ cupit dĩnitatis te

Expanded text:
se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisq
Abbreviated transcription (Latin):
Dex gloriose mar hyꝰ.¬
Utirum corona confi¬
tentiũ qui respuẽtes t̾rena
perducis ad celestia Au¬
rem benignã ꝓtinus appo-
ne nris uocib trophea satͣ.
pangimꝰ ignosce qd̃ deliqui¬
mus. ¶u uincis in mar¬
tirib ꝑcendo confessoribus
tu uince nr̃a crimina donã¬
do indulgentiã Deo prĩ¬

Expanded text:
ex gloriose martirum Corona confitentium Qui dispuentes terrea Perducis ad celestia Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus Tropeo sacro pangimus Ignosce quod deliquimus Tu vincis in martiribus Parcendo confessoribus Tu vincis nostra crimina Donando indulgentia Ali
Abbreviated transcription (Latin):
Nlnicti dei ꝙͣta passi
sunt tormenta rit
securi ꝓuenirent ad palmã
añ. Cũ palma ad regna per¬
uenerunt sc̃i coronas deco¬
ris meruerũt de manu dei
añ. Corpora scõꝵ in pace se¬
pulta sunt et uinent noĩa

Expanded text:
ta passi sunt tormenta, ut securi pervenirent ad palmam Ant. De palma ad regna pervenerunt sancti; coronas decoris meruerunt de manu Dei. Ant. Corpora sanctorum in pace sepulta sunt, et vivunt nomina
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem. qr in u̾itate ⁊ iudi¬
egimniꝰ recedentes a te. et deliqͥ
Dĩa ergo q̃ induxisti suꝑ nos.
et uniu̾sa que fecisti in nobis
uero iudicio fecistr. Oñisa

Expanded text:
rusalem. Quia in veritate et in iudiegimus recedentes a te: et deliquiOmnia ergo que induxisti super nos et universa que fecisti nobis: vero iudicio fecis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quare sub duplici specie
sumitur consb̾aliter unum
totũ sit xp̃e ut ostenderetur
totã hũanam naturã assũp¬
sisse ut totã redimeret. Panis
enĩ ad carnẽ refertur. uinũ ad
aĩam: qr uinũ oꝑatur sangͥ¬
nem in quo sedes aĩe a phisi¬
cis ẽẽ dicit᷑. Ideo gͦ in duab
specieb celebratur ut aĩe et
carnis susceptio in xp̃o. et ut̾¬
usq liberatio in nobis signi-¬
ficetur. Ualet eĩ ad tuitionẽ
corpis et aĩe qd̃ ꝑcipimꝰ. quia¬
caro xp̃ĩ pro salute corporis
sanguis uero ꝓ aĩa nr̃a offer¬
tur: sicut p̃figurauit moy.¬
ses. Caro inquit pro corpore
uero offertur: sanguis uero¬
pro aĩa. Sed tñ sub utraq
specie sumitur qd̃ ad xp̃m
ualet: qr sub utraq spẽ sum-¬
tur xp̃. Porro illa spẽs uisi¬
bilis sacramentũ gemine rei.
qr utrãq rẽ significat: et u¬
triusq rei silitudinẽ gerit ex¬
pressã. Nã sicut panis pre
ceteris sibis corpꝰ reficit et su
hoĩem plꝰ ceteris gratiis spũ-¬

Expanded text:
Sed quare sub duplici specie sumitur, cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Valet enim ad tuitionem corporis et animae quod percipimucaro Christi pro salute corporis sanguis vero pro anima nostra offertur, sicut praefiguravit Moyses. Caro, inquit, pro corpore nostro offertur, sanguis pro anima; sed tamen sub utraque specie sumitur; quod ad utramque valet, quia sub utraque sumiro. Porro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sushominem plus caeteris gratiis spiri
Abbreviated transcription (Latin):
Corte dicas. Quomodo uera
caro quoꝰ uerus sanguis. qui a¬
silitudinẽ non uideo carnis
ñ uideo sangiũs u̾itatẽ. Pmo
oĩm dixi tibi de sermone xp̃i qͥ
oꝑatur ut possit mutare ⁊ ton¬
uertere genera et insticrta na¬
ture. Deinde ubi ñ tuleĩt sermo¬
nem xp̃i discipłi eiꝰ: s audiẽ¬
tes ꝙ carnẽ suam daret man¬
du care et sanguinẽ ad biben¬
dũ recedebant. Solus autem
petrus dixit. uerba uite et̾ne
habes. et ego a te quoꝰ recedã:
Ne igr̃ plures hoc dicerent et
ueluti quidã esset horror cruo¬
ris sz maneret grã redẽptoris.
idro in silitudine quidẽ accipiᷤ
sacramentũ. s uere nature
glam uirtutẽq consequetis

Expanded text:
orte dicas, quomodo vera caro, quomodo verus sanguis, qui similitudinem non video carnis, non video sanguinis veritatem? Primo omnium dixi tibi de sermone Christi, qui operatur, ut possit mutare et convertere genera et instituta naturae. Deinde, ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, sed audientes, quod carnem suam daret manducare, et sanguinem suum bibendum, recedebant, solus autem Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et veluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemtoris, ideo in similitudine quidem accipis sacramentum, sed verae naturae gratiam virtutemque conseq
Abbreviated transcription (Latin):
nrã angustauit in carne. ce¬
pit hr̃e hũanã prĩam: cepit
ciuitatis iudaice ẽẽ cuus. Pa¬
rentes hẽre cepit. parentũ oĩm
ip̃e parens: ut inuitaret amor.
attraheret caritas. uinceret
affectio. suad̾e̾t hũanitas. qͦs
fugarat dñatio. metꝰ disꝑle¬
rat et fecerat uis ptãtis extor¬
res. Uenit in ciuitatẽ suã ⁊¬

Expanded text:
ngustiavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. Venit in ci
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ illoꝵ: dixit ꝑalitico. Con¬
fide fili: dimittunt᷑ t̾ pctã tua.
Audit ueniã et tacoꝑalititꝰ.
nec ullã rñdet grãm. qr plus
corꝑis ꝙͣ aĩe tendebat ad curã.
et tpãses erũpnas resoluti cor¬
poris sic deflebat. ut et̾nas pe¬
nas resolutioris aĩe ñ defleret.
gratiorẽ sibi uitã pñtem iu
dicans ꝙͣ futurã.

Expanded text:
fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam: et temporales poenas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret: gratiorem sibi praesentem vitam judicans, non futuram.
Abbreviated transcription (Latin):
ongregantes uero phili¬
stiim agiina sua in
preliũ: conuenert in sochoth
iude. et castra metati st̃ inter
sochoth ⁊ azecha in finib diũ
Porro saul et isis uiri congre¬
gati uener̃t in ualle terebinti.
et duxer̃t aciem ad pugnan¬
dũ contra philistiim. Et phi¬
listiim stabant suꝑ montẽ ex
listiim ex hac parte. et israel
stabat sr̃ montẽ ex alt̾a parte
uallis que erat inter eos. Et
egressus ẽ uir spuriꝰ de castris
philistinoꝵ noĩc golias de geth
alcitudi̾s sex cubitoꝵ et palmo.
Et cassis erea suꝑ caput eius:
⁊ lorica hamata induebatur.
Porro pondꝰ lorice eiꝰ. qͥnqz mi¬
lia siloꝵ eris: et ocreas ereas

Expanded text:
ongregantes vero Philistaei agmina sua in praelium, convenerunt in Socoth. Inde et castrametati sunt inter Socoth et Azecha in finibus Dommim. Porro Saul et filii Isrgati venerunt in valle terebinthi, et direxerunt acies ad bellandum contra Philisthiim. Et Philisthii stabant super montem ex altera parte, et Israel stabant super montem ex altera parte: vallisque erat inegressus est vir spurius de castris Philisthinorum nomine Goliath de Geth altitudinis sex cubitorum et palmo et cassis aerea super caput eius et lorica hamata induebatur porro pondus loricae eius quinque milia siclorum aeris
Abbreviated transcription (Latin):
tegebat humeros erꝰ. Hastile
autẽ haste eius qͣsi liciatoriũ
texentiũ. Ipm̃ autẽ ferrũ ha-¬
ste erꝰ sextentos siclos habebat
ferri. et armiger eiꝰ añcedebat
clamabat adũsus phalanges
isrł. et dicebat eis. Quare ueni¬
stis parati ad preliũ. Nunquid
serui saul. Eligite ex uob̾ uirũ.

Expanded text:
tile autem hastae ejus, erat quasi liciatorium texentium: ipsum autem ferrum hastae ejus, sexcentos siclos habebat ferri: et armiger ejus antecedebat clamabat adversus phalanges Israel, et dicebat eis: Quare venistis parati ad praelium? Numquid servi S
Abbreviated transcription (Latin):
men. Si quiuerit pugnare
mecũ et ꝑcusserit me: erimus
uobis serui. Si autẽ ego p̃ua¬
luero et passero eũ: uos serui
eritis. et seruietis nobis. Et aie¬
bat philistens. Ego exprobraui
agminib israelis hodie. Date
mͥ uirũ: et ineat mecũ singu¬
lare certamen. Audiens autẽ
saul et om̃s israelice. sermo¬
nes philistei huiuscemodi. stu¬
pebant et metuebãt nimis.lcõ
Dauid autẽ erat filius .iii.¬
uiri ephratei de qͦ supradictũ
est de bethleem iuda cui nom̃
erat ysai. Qui hẽbat octo filios:
et erat uir in diebz saul senex
t grandeuus int̾ uiros. Abier̃t
ergo tres filri eiꝰ maiores post
saul in preliũ. Et noĩa triũ
filioꝵ eius qui prexerunt ad¬
beslũ: helyab pͥmogenitus. et
scd̃s aminadab. t̾ciusq sãnaa
Dauid autẽ erat minimus
Trib ergo maiorib secutis sau¬
lem. abiit dauid et reuersus
ẽ a saul ut pasceret gregem
prĩs sui in bethleem. lectioiiii.¬

Expanded text:
gnare mecum, et percusserit me, erimus vobis servi: si autem ego praevaluero, et percussero eum, vos servi eritis, et servietis nobis. Et ajebat Philisthaeus: Ego exprobrabo agminibus Israel hodie: Date mihi virum, et ineat mecum singulare certamen. Audiens autem Saul, et omnes viri Israelitae sermones Philisthaei hujuscemodi, stupebant, et metuebant nimis. David autem erat filius viri Ephrathaei, de quo supra dictum est, de Bethnomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros abierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui pbellandum, Eliab primogenitus, et secundus Abinadab, tertiusque Samma. David autem erat minimus. Tribus ergo majoribus secutis Saulem, abiit David, et reversus est a Saule, ut pasceret gregem patris sui in Bethlehem. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hoĩb nil hrẽt: et nͥ ĩplesset
carns ordinẽ. carnis ĩ illo eẽt
ociosa susceptio. Sustinuit gͦ
has necessitates: ut hõ uer hũa¬
nis necessitatib ꝓbaret᷑. Ascen
nauẽ scł̃i fluctũ sẽꝑ mitigatu¬
rus ascendit: ut credentes ĩ se
ad celestẽ prĩam tnquilla na¬
uigatõe ꝑducat. et municipes
ciuitatis sue faciat. qͦs hũani¬
tati sus fecit cẽ consortes. Non
indiget xpõ. qr sine celesti gu
bernatõe nauis eccłe ꝑ mun-¬
danũ pelagꝰ per talia ⁊ tanta
discrimina ad celestẽ portũ ñ
ualet ꝑuenure. Hic diximus
frẽs qntũ ad intelligentiam
spũalẽ. uerũ ip̃iꝰ hystorie ordi¬
nẽ ꝓseqͣmur.

Expanded text:
cum hominibus nil haberet; et nisi implesset cum hominibus nil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit, aeculi fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat, et municipes civitatis suae faciat quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non indiget Christo, quia sine cbernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius historiae ordinem prosequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
actib diuina gessisse
nusteria. et in reb iusibilib
inuisibilia exercuisse nego¬
cia. lcõ hodierna monstrauit.
ascendit inq̃t in nauiculã: ⁊
tͣnsfretauit et uenit in ciuita¬
tẽ suã. Nonne ipẽ est qͥ fugatis¬
fluctib maris ꝓfunda nuda¬
uit: ut iscłiticꝰ ppłs int̾ stupẽ¬
tes undas sicco uestigio uelut
montiũ concaua tͣnsiret. Nõne
hic ẽ qui petri pedib marinos
u̾tices inclinauit: ⁊ it̾ liquidũ
hũanis gressib solidũ p̃beret
auxiliũ: Et quid ẽ qd̾ ip̃e sibi
maris lic denegat seruitutẽ.
ut breuissimi laci tnͣsitũ sub
m̾cede nautica tͣnsfretaret:
Ascendit inqͥt in nauiculã
tnstretauit. Et quid mirũ frẽs:¬
xp̃c uenit susciꝑe infirmita¬
tes nrãs: et sua nob̾cũ ferre
tedia. referre sanitates: quia
meditꝰ qͥ ñ fert infirmitates
curare nescit. et qui ñ fu̾it cũ
infirmo infirmatꝰ. infirmo
ñ pt̃ conferre sanitatẽ . R B̾ene¬
mansisset uͥtutib cõe

Expanded text:
actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qfluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio velut montium concava transiret ? Nonne ipse est qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut tunc liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod ipse sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fr venit suscipere infirmitates nostras, et sua nobis conferre medicamenta sanitatis, quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christumansisset virtutibus, commune
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oĩb filiis isrl̾: cũ ascenderẽt
de egypto. Et recessit cineus de
medio amalech. Pcussitqz saul
amalech ab eiula: donec ue-¬
niret assur q̃ est e regione e¬
gypti et app̃hendit agagregẽ
amalech uiuũ. Umne autẽ
uulgꝰ int̾fecit ore gladii. Et pe¬
que pulchea erant. nec uolue¬
runt disꝑdere ea. Quidqd uero
uile fuit et reprobũ. h demoliti
uerbũ dñi ad samuel dicens.
Penitet me ꝙ constitueri saul

Expanded text:
cum omnibus filiis Israel, cum ascenderent de Aegypto. Et recessit Cinaeus de medio Amalec. Percussitque Saul Amalec, ab Hevila, donec venit ad Sur, quae est regionis Aegypti. Et apprehendit Agag regem Amalec vivum: omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pequae pulchra erant, nec voluerunt disperdere ea: quidquid vero vile fuit, et reprobum, hoc demoliti verbum Domini ad Samuel, dicens: Poenitet me quod constitui
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in uia et ait. Uade ⁊ int̾fi¬
ce petõres amalech: et pugna¬
bis contra eos usq ad interni¬
tionẽ eoꝵ. Quare gͦ ñ audisti
uocẽ dñi sed u̾sus es ad predã.
⁊ fecisti malũ in ocłis dñi. Et
ai saul ad samuelẽ. Immo
audiui uocẽ diuĩ: et ãbulaui
in uia ꝑ quã misit me dñs.
Et adduxi agag regẽ amalech
et amalech int̾fcci. lectio qͣnta
¶Culit autẽ ppls de preda.
ouẽs et bones. primicias eoꝵ
q̃ cesa sunt ut s̃molaret dño
deo tuo in galgasis. Et au sa
ut obediatur uoci dñi. Mleli¬
or est eĩ obedientia ꝙͣ uictime:
auscultare magis ꝙ offerre

Expanded text:
Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum inait Saul ad Samuelem: Imo audivi vocem Domini, et ambulavi per viam qua misit me Dominus, et adduxi Agag regem Amalech, et Amalech interfeci. 19. Quaulit autem populus de praeda oves et boves, primitias eorum, quae caesa sunt, ut immolet Domino Deo tuo in Galgalis. T. XXXVIut obediatur voci Domini? Melior est enim obedientia quam victimae, et auscultare magis quam offer
Abbreviated transcription (Latin):
mea oꝑe ñ impleuit. Contri¬
statusqz est samuel. ⁊ clamauͥ
ad dñm tota nocte. Cumq de
nocte surrexisset samuel. ut
iret ad saul mane. nunciatũ
est samueli eo qd̃ ueniss saul
in carmelũ et erexisset ibi for¬
nicem fumphalẽ. et reu̾sus
transisset. descendisset qz ĩ gal¬
gala. Uenit ergo samuel ad sa¬
ul. et dixit saul. Bñdictus tu
a dño: impleui uerbũ domini.
mentoꝵ quã ego audio. Et ait
saul. De amalech aduxer̃t ea.
peꝑcit eĩ ppłs meliorib ouib
et armentis ut ĩmolaret dño
deo tuo reliqua ñ occidimꝰ .iiii.
it samuel ad saul. Sine
me et indicabo t̾ q̃ locutꝰ
sit dñs ad me nocte. Dixit q ei
Loquere. Et ait samuel. Nõne
cũ paruulus eẽs in ocłis tuis¬

Expanded text:
a opere non implevit. Contristatusque est Samuel, et clamavit ad Dominum tota nocte. Cumque de nocte surrexisset Samuel, ut iret ad Saul mane, nuntiatum est Samueli, eo quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset sibi fornicem triumphalem, et reversus transisset, descendissetque in Galgala. Venit ergo Samuel ad Saul, et dixit ei Saul: Benedictus tu Domino, implevi verbum Domini. mentorum quam ego audio et ait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo reliqua vero occidimus dixit autem Samuhel ad Saul sine me et indicabo tibi quae locutus sit Dominus ad me nocte dixitque ei loquere et ait Samuhel nonne cum parvulus es
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ne sis rex suꝑ isrł. Et con¬
uersus ẽ samuel ut abiret.
Ille autẽ app̃hendit sũmitatẽ
palliieiꝰ. q̃ et scissa est. Et ait
ad eũ samuel. Scidit dñs re¬
gnũ isrł a te hodie: et tradidͭ
illud ꝓximo tuo meliori te.
Porro triũphator ĩ isrł ñ ꝑcet.
et plenitudine non flectetur.
Neq eĩ hõ est ut agat penĩam.
at ille ait Peccaui. S nunc
honora me corã semorib ppsi
mei. et corã isrł. et reuert̾e mecũ
ut adorẽ dnm̃ deũ tuũ. Reu̾suᷤ¬
est ergo samuel. setutꝰ ẽ saulẽ;
et adorauit saul dñm.¬

Expanded text:
sis rex super Israhel et conversus est Samuhel ut abiret ille autem adprehendit summitatem pallii eius quae et scissa est et ait ad eum Samuhel scidit Dominus regnum Israhel a te hodie et tradidit illud proximo tuo meliori te porro Triumphator in Israhel non parcet et paenitudine non flectetur neque enim homo est ut agat paenitentiam at ille ait peccavi sed nunc honora me coram senibusmei, et coram Israel, et revertere mecum, ut adorem Dominum Deum tuum. Reversus ergo Samuel secutus est Saulem, et adoravit Saul Dom
Abbreviated transcription (Latin):
de egypto. Nũc ergo uade et
ꝑcute amalech ⁊ demolire uni¬
inffice a uiro usq ad mulie¬
rem: et paruulũ atqz lactan¬
tem bouẽ. et ouẽ camelũ et
asinũ. Precepit itaq saul
ppło et retensuit eos qͣsi agnos
ducenta milia peditũ ⁊ decẽ
umqz uenisset saul ad ci¬
uitatẽ amalech. tetendit insi

Expanded text:
ypto. Nunc igitur vade, et percute Amalec, et demolire uniinterfice a viro usque ad mulierem, et parvulum atque lactantem, bovem et ovem, camelum atque asinum. Praecepit itaque Saul populo, et recensuit eos quasi agnos: ducenta millia peditum, et decem umque venisset Saul usque ad civitatem Amale
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñe supplicib tuis.
et spem suã in tua mĩa
collocantes tuere ꝓpitius: ut a
pctõꝵ labe mundati. ĩ sancta
eu̾satione ꝑmaneant. ꝑ. Meͣ¬

Expanded text:
desto, Domine, supplicibus tuis, et spem suam in tua misericordia collocantes tuere 108 propitius; ut a peccatorum labe mundati in sancta conversatione permaneant, e
Abbreviated transcription (Latin):
mentis sius ornauit se. Cui
dñs etiã contulit splendorẽ
qr oĩs ista compositio ñ ex li¬
bidine s ex uirtute pendebat
et ideo dñs hanc in illã pul¬
critudinẽ ampliauit. ut in¬
comparabił decore oĩm ocłis
appareret. Imposuit itaq abre
sue ascopã uini ⁊ uas olei et
polentã et lapates ⁊ panes ⁊
saseũ: ⁊ profecta est. Ecm̃ est¬

Expanded text:
mentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palathas, et panes, et caseum, et profecta est. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
te mee. Cor autẽ holofemis
concussũ est: erat eĩ ardens
in concupiscentia eiꝰ. Et dixit
ad eã holofernes. Bibe ⁊ accũ¬
be in iocunditate: qm̃ grãm
inuenisti cora me. Et dixit iu¬
dich shibã dñe qm̃ magnifica¬
ta ẽ aĩa mea hodie pre oĩbus
diebz meis. Et aceepit ⁊ man¬
ducauit et bibit corã ipõ ea q̃¬
p̃parauerat illi ancilla eius.
Et autẽ sero fom̃ est festinaue¬
runt serui illiꝰ ad hospicia su¬
a: et conclusit uago ostia cu¬
biculi et abiit. Etant aũ õs
fatigati a uino: erat qz iudich
sola in cubiculo. Porto holofer¬
nes iacebat in lecto. nimia
ebrietate solutus. Dixitq iu¬
dich puelle ut staret foras
añ subiculũ et obseruaret
mis orans. et labioꝵ motu ĩ
silentio dicens. Confirma

Expanded text:
ejus. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius eut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret m lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisisti ihxłm ciuitatẽ tuã
erigas et hoc qd̾ credens ꝑ te
posse fieri cogitaui ꝑficiam.
Et cũ hec dixisset accessit ad
colũpriã que erat ad caput
lectuli eiꝰ: et pugionẽ qui ĩ
ea ligatꝰ pendebat exsoluit.
Cũq euaginasset illũ appre¬
hendit comã capitis eius et
ait. Confirma me d̾o isrł in
hac hora: et ꝑcussit bis in cer¬
uicẽ eius. ⁊ abscidit caput eiꝰ
Et abstulit conopeũ eius a co¬
truncit.

Expanded text:
misisti, Jerusalem civitatem tuam erigas; et hoc, quod credens per te posse fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit conopeum ejus a cotr
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est in quarto die holofer¬
nes fecit cenã seruis suis et
dixit ad uago eunuchũ. Dade
et suadere hebece illi ut sponte
consentiat hĩtare mecũ . Tũc¬

Expanded text:
factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
iudich clamare ad dnm: sur¬
rexit de loco suo in quo iacue¬
rat prostrata dño. uocauitq
abram suã et descendens in
domũ suã abstulit a se cilitiũ:
et exuit se uestim̃to iuduita¬
tis lue et lauit corpꝰ suũ. et
uuxit se mirro optimo.⁊ dis

Expanded text:
et clamare ad Dominum, surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino, vocavitque abram suam et, descendens in domum suam, abstulit a se cilicium et exuit se vestibus viduitatis suae, et lavit corpus suum et unxi
Abbreviated transcription (Latin):
partim meruit infirmos
curare. Dedit illi dñs clari¬
tatem magnã cecos illuĩa¬
re et demones effugare.ꝟ.
Ecte homo sine querela ue¬
rus dei cultor abstinens se
ab oĩ opere malo et ꝑma¬
nens in innocentia sua. De

Expanded text:
ruit infirmos curare. Dedit illi Dominus claritatem magnam, caecos illuminare et daemones effugare. Vers. Ecce homo sine querela, verus Dei cultor, abtinens se ab omni opere malo, et permanens in innocentia sua. De
Abbreviated transcription (Latin):
possunt bono aĩo et simplici
corde sine uicio ꝯcupiscentie.
quicũq hũani cibi indifferẽt᷑
sumi: prohibet apłs iudicarĩ
eos qui carnibz uescebantur
et uinũ bibebant ab eis qui
se huiꝰ modi alim̃tis tẽpera¬
bant. Qui manducat inqͥt
ñ manducantẽ non sꝑnat:
et qͥ non manducat mandu¬
cantẽ non iudicet. Ad hoc ꝑ¬
tinet etiã illud qd̃ alio loco di¬
cit. Nolite añ tempꝰ iudicare:
quoadusq ueniat dñs et illu

Expanded text:
possunt bono animo et simplici corde, sine vitio concupiscentiae, quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant: Qui manducat, inquit; non manducantem non spernat; et qui non manducat, manducantem non judicet . Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deficẽre docebat ita cõclu¬
sit. ut diceret ueniente iudi¬
ce difficile fidẽ in t̾ra reꝑi¬
endã. ne quis sibi forte de su¬
peruacua fidei cognitõe uel
etiã confessione blandiretꝰ.
mox altera iuncta parabola
diligentius ostendit a deo fi¬
dei ñ uerba examinanda s
oꝑa. Int̾ que nimirũ opera:
maxime regnat humilitas.
Duo hoĩes ascender̃t in tẽplũ
ut orarent: unꝰ ph̾iseus et
alt̾ publicanꝰ. Publicanus
hũilit̾ orans ad illa prefate
uidue hoc est eccle mẽbra per¬
tinet. de quib supͣ dicit᷑: d̾s
aũ non faciet uindictam
electoꝵ suoꝵ clamantiũ ad
se: pħ̾iseus autem merita

Expanded text:
eficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas.Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est Ecclesiae, membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dacũ desuꝑ credunt. ac¬
pro suis se accepisse m̾itis
putant. aut certe cũ iactãt
se hr̃e qd̾ ñ habent. aut de¬
spectis cet̾is singłarit̾ ud̾i
appetunt hr̃e qd̃ heñt. Qua
phĩseus iste iactantie peste
laborasse dep̃henditur: qui
idarco de templo absq iu¬
stificatõe descendit. qr bono¬
rũ operũ merita sibi quasi
singularit̾ tribuens orãti¬
se publicano p̃tulit. Ieiu¬
no bis in sabb̃o: decumas do
oĩm que possideo. Ihezechiel
ꝓpheta de ostensis sibi celi
aĩalib scribit. Et totũ corpꝰ
plenũ oculis: in circuitu
ip̃oꝵ qͣtuor. Corꝑaqͥppe aĩaliũ
idcirco plena oculis descri¬
buntur: qr scõꝵ actio ab
omni parte circũspecta est
desid̾abilit̾ bona prouidens.
ed nos sepe dũ aliis reb
intendimꝰ. fit ut alia
negligamꝰ. et ubi negligimꝰ
ibi ꝓculdubio oculũ ñ hẽmꝰ
Nam ecre phũseus ad exhi¬
bendã abstinentiã ⁊ ad ĩpen¬
s ad hũilitatis custodia ñ
hẽbat. Et quid prodest ꝙ etͣ

Expanded text:
datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit. Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, ed nos saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus. Et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impensed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ: Qui recte quoq iuga¬
boũ uocati st̃: qr in utͦq sexu
geĩnantur. Qui uidelz cor¬
porales sensꝰ qͥ int̾na comp̃¬
hendere nestiunt. s sola ext̾io¬
ra cognoscunt: et deserentes
intima ea que extĩora st̃ tã¬
gunt. recte per eos airiositas
designatur: q̃ dũ alienã q̃rit
uitã discutere semꝑ sua inti¬
ma nesciens. studet exteriora

Expanded text:
oque juga vocati sunt; quia in utroque sexu geminantur: qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur, quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquasse iã cernimꝰ finẽ
seculi. Quo eĩ pensamꝰ quia
nichil est qd̾ restat: eo debemꝰ
ꝑtimescere ne tpũs grẽ quod
presto est pereat. Idcirto aut̾
hoc conuiuiũ dei ñ prandiũ
sz cena noĩatur: qr post pran¬
diũ cena restat. pꝰ cenã ꝯui¬
uiũ nullũ restat. Et qr eter¬
nũ dei conuiuiũ nob̃ in extͤ¬
mo p̃parabr̃: rectũ fuit ut hoc
ñ prandiũ sed cena uocaret᷑
S quis per hunc seruũ qui
a prẽfamilias ad inuitandũ
mittitur: nisi p̃dicatoꝵ ordo
signatur. De quo uidelz ordi¬
ne ꝙͣuis adhuc indigni existi
ago. Seruꝰ eĩ sũmi prĩsfami¬
lias cũ uos admoneo a con¬
temptu scł̃i: inuitare uos ue¬
nio ad cenã dei.RGła prĩ. lc̃
t ceperunt simł õs .ixͨ.
excusare. Offert d̾s qd̾
rogan debuit: ñ rogatꝰ dare
uult qd̃ uix sꝑari pot̾at: quia
dignaretur largiri postulatꝰ.
Contẽptorib uero paratas
delicias refectoĩs eterne denũ¬

Expanded text:
pinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam ernum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio at coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur vero paratus, delicias refectionis aeternae denun
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne dñs
et redemptor nr̃. mł̾tos
dispensacoĩs sue testes p̃mi¬
sit et nuntios: qui diu̾sis
tpĩb diu̾sis israelicice plebis
tribub orti. ñ diuersa fide. s
uno eodẽq ꝑ oĩa sensu eiusdẽ
incarnatoĩs mĩstiũ ꝓphetãdo
p̾cinerent. Hoꝵ ultunꝰ et qͣsi
lii figure et ueritatis ihẽs ap¬
paruit. Dño attestante qͥ ait.
eo regnũ dei euangelisatur
Unde etiã plusꝙͣ ꝓpheta dcõ
est. qr quẽ ceteri a longe pro¬
phetando solũ predixerant:
ille et pmo uenturũ ꝓphãn-¬
do signauit. et mox uenien¬
tem ostendendo monstͣuit.
Qui certe grã dispensatoĩs
non solũ iustus: s et de pon¬
tificali stirpe ortis parẽtib
natꝰ asseritur

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando raecinerent. Horum ultimus et quasi lii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur
Abbreviated transcription (Latin):
bus sederis uoluisset intrare.
repente lapides descendẽtes
clauser̃t seinuicẽ. et fc̃ est
paries unꝰ. Cũq mirarent
attoniti nimoq merore cõ¬
stricti. respicientes in altum
flãmeo fulgore resplendere.
in manib: stetit sr̃ portã et
sacram̃ta ꝑ hunc aditum
selli terga inisedens cultorib
sius hũilitatis exẽplũ reliqͥt¬
diit. Tunc ĩꝑator gaudens
in dño de uisitatu angelico

Expanded text:
us, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum,s in coelo, flammeo fulgore resplendere. in manibus, stetit super portam et sacramenta per hoc aditum selli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliqit. Tunc imperator gaudens in Domino de visu angelico,
Abbreviated transcription (Latin):
d sepulcrũ ergo dñicũ
cũ uoluisset accedere
territus rediit: s tñ ligni sa¬
lutaris partẽ quã religiosa
regina ibi in testimoniũ
uirtutis reliquerat asporta¬
uit. Secerat nãq sibi turrĩ
argenteã in qua int̾ lucen¬
tib gẽmis thronũ extruxat
aureũ. ubi solis quadrigã¬
solis et lune uł stellaꝵ yma¬
ginẽ collocauerat. atq per
occultas fistulas aq̃ meatꝰ
adduxerat: ut qͣi d̾s pluiua
desuꝑ uideret inf̾undere ⁊ dũ
sub traneo specu equis in
circuitu trahentib ctũacta
turris fabrica moueri uide¬
batur qi quodamodo rugitũ
tonitru uix̃ possibilitatem
artificis m̃tiebat᷑. In hoc itaq
loco sedẽ libi parauerat. atq
posuerat: filioq luo regno
tradito ip̃e in fano hmodi re¬
deditꝰ totꝰ tñ erat in fide catho¬
licꝰ et erga dei cultores supplex

Expanded text:
Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi rededitus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex,
Abbreviated transcription (Latin):
prĩmonio et uita acceptie a
te pautis obsidib dabo. Sin
aũ aliud egeris: mox gladio¬
meo int̾ibis Cũq ille neqqmͣ
atqesceret eracdeꝰ abstracto gla¬
dio caput illius ãpucauit:¬

Expanded text:
patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit
Abbreviated transcription (Latin):
uellent transcend̾e: s ef uo
luntarie cũ oĩ familia sua¬
atq prole exacdio se subderẽt
tã ptãte ꝙͣ fide. Quos ille beni¬
gne suscipiens in hoc illis cle¬
mentiã prestitit.: ut õs ad ba¬
ptismũ ꝯuolarent. Qd̃ ita
le facturos eẽ os̃ parit᷑ spopõ¬

Expanded text:
nt transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spopon
Abbreviated transcription (Latin):
Pse autẽ xp̃ĩanissimꝰ
princeps cũ suo tm̃ ex̾citu re¬
gna que cosdroe tenuerat tir¬
cũ qua ꝑlustuͣs ad sedẽ ipliꝰ
uenit. et cũ paucis ad eũ ascẽ¬
dit: sedentẽ q eũ in throno an¬
reo reꝑit. Nullꝰ nãq de eius
ex̾atu erat qui er euentũ bel¬

Expanded text:
pse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei e
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ ꝑgens filiꝰ cosdroe etra
eracliũ uxta danbiũ
sedit extercitu. Tandẽ inspi¬
rante dei clem̃tia saluatoris
cuit ut ip̃i singuli in medio
ponthe flũis dunicaturi con¬
fligerent. i cui sors uictoriã
contulisset. ip̃e sñ dampno
utusq ext̾itꝰ ĩperiũ usurparet
Cũq utriq ppło hec pactio pla¬
cuisset. inuicẽ ut dem̃ ẽ dum¬
medii st̾ congressi. Tandem
eodẽ memoratꝰ pͥnceps attentiꝰ
ꝯmendauerat fideli suo era
clio xp̃ concessit de hoste triũ¬
phũ. Tantaq m̃tis mutatio
cosoroe inuasit excitũ. ut ñ

Expanded text:
r filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium sedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, cuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparetCumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimmedio sunt congressi. Tandem eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in tantã ꝓrũpere ausus
ẽ ꝓteruiã. ut ab incolis uici¬
naꝵ gentiũ quas ĩpetu ua¬
stans barbarico suo nefando
subiugauit dñio coli se iube¬
ret ut deũ. et uocari se regem

Expanded text:
qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ illo postꝙͣ astantino
augusto contra maxentiũ
tyranũ ꝓꝑanti ad bellum
signũ crutis celitꝰ fuisset o¬
stensũ. et ip̃o felicit̾ obtinẽte
triũphũ. ab helena iã dicti
pͥncipis mr̃ scã crux fuisset
inuenta. atq per sanitatẽ
egroti et resuscitatoẽm mor¬
tui fuisset euidenti indicio
u̾tutis declarata. regina uo¬
ti cõpos effecta ita salutare
lignũ fecit secari ꝑ mediũ
ut i crucẽ constantinopolim
deferret ad filiũ. et crucẽ ihe¬
rosolimis thecis argenteis cõ-
fu̾at m̃bris dñicis aptata
supplicio ibidẽ glĩticata uene¬

Expanded text:
e illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis condifuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica vene