comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apło abscondente parit̾ & reuelan
adam in para diso. s serpens cap¬
tiuitatis eius causa exftitit: & fec̃
ut eiceretur siue de ihrłm siue de
paradiso: & ueniret in locũ hunc
lacrimarum. Serpens hostis ẽ
contrarius ueritati. Contrarius
aut̃ non a principio creatus ẽ.
neq statim suꝑ pectus & uentrẽ
suũ ambulauit. nec fuit abini¬
tio maledictus: Sicut adam &
eua non statim ut facti sunt pec¬
cauerunt: ita & serpens fuit
aliquando non serpens cum in
paradiso delitiarũ moraretur:
Unde pꝰea corruens ob peccata.
meruit audire. Tu es signacłm
similitudinis. corona decoris. in
paradiso di natus es: donec in¬
uenta ẽ iniquitas inte. ambula¬
sti immaculatꝰ in om̃ib uiis tuis
De quo etiam iob memorat. quia
in conspectu om̃ipotentis d̃i suꝑ¬
bierit. Cecidit quippe de cęlo
tiam ꝓpħici euangeliciq sermo¬
nis. ꝓ ph̃a dicit. Cecidit decelo
lucifer qui mane oriebatur contri¬
tus ẽ suꝑ tr̃am. Ih̃e loquitur. Ui¬
debam sathanan. quasi fulgur

Expanded text:
Apostolo abscondente pariter et revelantAdam in paradiso, sed serpens captivitatis ejus causa exstitit, et fecit, ut ejiceretur sive de Jerusalem, sive de paradiso, et veniret in locum hunc lacrymarum. Serpens hostis est contrarius veritati. Contrarius autem non a principio creatus est, neque statim super pectus, et ventrem suum ambulavit, neque fuit ab initio maledictus. Sicuti Adam et Eva non statim ut facti sunt, non peccaverunt: ita et serpens fuit aliquando non serpens, cum in paradiso deliciarum moraretur. Unde postea corruens ob peccata meruit audire: Tu signaculum similitudinis, corona decoris in paradiso Dei natus es, donec inventa est iniquitas in te, ambulasti immaculatus in omnibus 884 viis tuis . De quo etiam Job memorat, quia in conspectu omnipotentis Dei superbierit: Cecidit quippe de coelo tiam prophetici Evangelicique sermonis. Prophetes dicit: Cecidit de coelo lucifer, qui mane oriebatur, contritus est super terram . Jesus loquitur: Videbam Satanam, quasi fulgur
Abbreviated transcription (Latin):
S sit forsitan aliquis. qui ipso
nomine irȩ offensus criminetur
eã indeo. Cui respondebimus
non tam ͥ ram ẽẽ irã di: quam ne¬
cessariã dispensationẽ. Audi quod
sit opus irȩ dĩ. ut arguat. ut cor¬
ripiat. ut emendet. Dñe ne in ira
tua arguas me: neq in furore tuo
corripias me. Qui hȩc loquitur.
scit furorẽ dĩ non ẽẽ in utilem
ad sanitatẽ. s adhoc ad hiberi ut
curet egrotantes. ut emundet eos
qui sermonẽ eius audire comtẽp¬
serint. & iccirco nũc de precatur.
ne talib remediis emendetur: ne
cũ penali medela recipiat sani¬
tatem pristinã. quasi si seruus
iam inter flagella positus dnm̃
facturum & dicat. Dñe ne in ira
tua arguas me. neq infurore tuo
corripias me. O mia quȩ di sunt.¬

Expanded text:
 si forsitan aliquis, qui ipso nomine irae offensus criminetur eam in Deo. Cui respondebimus, non tam iram esse iram Dei, quam necessariam dispensationem. Audi quod sit opus irae Dei, ut arguat, ut corrigat, ut emendet: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Qui haec loquitur scit Dei furorem non esse inutilem ad sanitatem, sed ad hoc adhiberi ut curet aegrotantes, ut emendet eos, qui sermonem ejus audire contempserunt. Idcirco nec deprecatur ne talibus remediis emendetur, ne cum poenali medela recipiat pristinam sanitatem, quasi si servus jam inter flagella positus, 880 facturum, et dicat: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Omnia quae Dei sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
effrem. in extremã ut diximus
a daquilonem ẽ dan. Et olla
quam ueritate. S unt autem &
hodie inuero isrł idẽ inȩccłia qui¬
dam pseudo ꝓphȩ & falsi magistri:
quib hȩc sermo p̾nuntiat. Si me
quia aduersũ me aliqua dicunt᷑.
qui uideoe doctor eccłiȩ debeota¬
cere. uerũ michi metipsi non parcẽs
cuncta reuelabo quȩ dicta sunt.
ut conuertar auitiis: & sim iã
non exhis quos seriptura non cor¬
ripit. s exhis qui sermonẽ dei
uerissime pͣdicantes in eccłia ex¬
stiterunt magistri. Propha: suꝑ¬

Expanded text:
Effrem, in extremo, ut diximus, Effrem, in extremo, ut diximus, ad Aquilonem Dan. Et ollaquam veritate. Sunt autem et hodie in vero Israel, id est, Ecclesia, quidam pseudoprophetae, et falsi magistri, quibus hic sermo praenuntiat. Si me quia adversum me aliqua dicuntur, qui videor doctor esse Ecclesiae, debeo tacere: verum mihimetipsi non parcens, cuncta revelabo, quae dicta sunt, ut convertar a vitiis, ut fiam non ex his quos Scriptura nunc corripit, sed ex his qui sermonem Dei verissime praedicantes, in Ecclesia exstiterunt magistri. Propheta su
Abbreviated transcription (Latin):
se commixtionẽ materiȩ uilioris.
Argentum inquit commixtum
facti estis: & tanquã granum¬
deuua reꝓbum argentum facti
estis. Quando enim creaturȩ
di quȩ abinitio bona ẽ suꝑ induei¬
mus de malitiis nr̃is uicia ac
passiones: tunc auro & argento.
necessariꝰ cignis ad purganbũ
adignem istum securi transeamꝰ
incendio quam ꝓbemur. Ecce
spͣc auferens ueniebat abaquilo¬
ne. &hoc quod abaquilone ueni¬
ebat sp̃c auferens & postea redit.
habet rationẽ. Ab aquilone quip¬
pe exardescent mala suꝑ habitan¬
tes t̾ram. Aquilo uiolentissimus
uentus quem alio nomine dex¬
trum uocamus. qui inquatuor
cardinib cȩli dequib uenti spi¬
rare dicuntur frigidior ẽ. atq
uehementior. N ec non & illud
quod de ordine castrorum apud
isrł innumeris scribitur. huiꝰ
rei obtinet figuram. Nouissima
enim castra ad aquilonem po¬
nuntur. dan. prima castra iuda
contra orientem. deinde pone
eum ruben: postea scđm mare

Expanded text:
se commixtionem materiae vilioris. se commixtionem materiae vilioris. Argentum, inquit, commixtum facti estis, et tamquam granumde uva reprobum argentum facti estis . Quando enim creaturae Dei, quae ab initio bona est, superinducimus de malis nostris vitia ac passiones: tunc argento et auro aes, necessarius est ignis ad purgandum.ad ignem istum, securi transeamus incendio, quam probemur. Ecce spiritus auferens veniebat ab Aquilone. Et hoc quod ab Aquilone veniebat spiritus auferens, et postea redit, habet 895 rationem. Ab Aquilone quippe exardescunt mala super habitantes terram. Aquilo violentissimus ventus, quem alio nomine Dextrum vocamus, qui in quatuor cardinibus coeli, de quibus venti spirare dicuntur, frigidior est atque vehementior. Nec non et illud quod de ordine castrorum apud Israel in Numeris scribitur , hujus rei obtinet figuram. Novissima enim castra ad Aquilonem ponuntur Dan; prima castra Juda ad Orientem, deinde pone eum Ruben, postea secundum mare
Abbreviated transcription (Latin):
aufert a nobis mala ds: spũ &o
igne. Si boni & intenti ad precep¬
ta eius sumus. & sermonibus
eius erudimur. sp̃u mala nr̃ã
aufert: iuxta illud quod scͥp¬
tum ẽ. Si aut̃ sp̃u mala carnis
mortificatis uiuetis. S in uero
sp̃c mala non abstulerit anob̾:
purgatione ignis indigemus.
Iccirco diligenter obserua con¬
iunctiones singulas. Prima
conunctio ẽ sp̃c & nebulȩ. se¬
cumda ignis & luminis. t̾cia
electri & splendoris: ac singła¬
queq quȩ quasi tristia uident᷑
iocuindorum uicinitate ꝑ en¬
santur. Siue enim sp̃c oritur
statim sequitur nebula: siue
ignis apparet adiunetum est
ei lumen: siue electrum pͣcedit
splendor in circiutu eius ẽ Opor¬
tet quippe nos quasi aurum infor¬
nace & electrum uehementissi¬
mo igne conflari. & in hoc ꝓpha
quem nunc exponimus habes
& conflantem eos qui mixti sunt
argento & stagno. & eramento &
plumbo: & querula uoce cau¬
santem dehis qui habebant in

Expanded text:
aufert a nobis mala Deus, spiritu et aufert a nobis mala Deus, spiritu et igni. Si boni et intenti ad praecepta Dei simus, et sermonibus illius erudiamur, spiritu mala aufert, secundum illud, quod scriptum est: Si autem spiritu opera carnis mortificaveritis, vivetis. Si vero spiritus mala non abstulerit a nobis, purgatione ignis indigemus . Idcirco diligenter observa conjunctiones singulas. Prima conjunctio est spiritus et nebulae, secunda ignis et luminis, tertia electri et splendoris, ac singula, quae quasi tristitia videntur, jucundiorum vicinitate pensantur. Sive enim spiritus oritur, statim sequitur nebula: sive ignis apparet, adjunctum est ei lumen: sive electrum praecedit, splendor in circuitu ejus est. Oportet quippe nos quasi aurum in fornace, et electrum vehementissimo igne conflari. Et in hoc propheta, quem nunc exponimus, habes usalem, et conflantem eos, qui mixti sunt argento et stanno, et aeramento, et plumbo, querula voce causantem de his, qui habent in
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt inspicere quia tristia
queq prima dicuntur: & scda
quȩ leta sunt. Quid nunc ista me¬
moramus: ᷤ U idelicet ut mani¬
tere. & edificare optima. eradicare.
uitia quasi agricolam bonum:
ut inpurgato campo uberrima.
gatus fueris ab auferente spũ in
tantũ ut auferat᷑ ate om̃e malũ.
& om̃e quod intua anima nequi¬
tiȩ uersatur: tunc incipies etiã
magna nebula frui: que inspũ
auferente consistit. Quȩ nebula
ꝓxima ẽ ei nebulȩ quã meuangłio
nebula magna in eo: pꝰea splendi¬
dissimũ lumen in circiutu eius.
Ablatũ ẽ ate malũ. data ẽ tibi ne¬
bula magna. ut pluat ymbrem
suꝑ uineã tuã scdm ullud quod
alibi dicitur. mandabo nubib
ne pluant suꝑ eam ymbrem. suꝑ
pessimã scilicet uineã. Si aut̾ hoc
de mala iubetur: haut dubium
ẽ quin econtrario si bona uinea
fueris pluat suꝑ te nebula. Et
splendor incircuitu eius. deinde
ignis fulgens. & in medio eius
quasi uisio electri. Du pliciter

Expanded text:
volunt inspicere, quia tristia volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manitere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima vgatus fueris ab auferente spiritu, tantum ut auferatur omne malum a te, et omne quod in tua anima nequitiae versatur, tunc incipies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio nebula magna in eo, postea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtrario si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter
Abbreviated transcription (Latin):
& disꝑdere. & edificare. & plan¬
tare. Benignus ẽ ds. dans ser¬
mones aderadicandũ. Uerum
quid ẽ quod eradicari debeat¬
& subuerti: Si qua plantatio¬
mala in animo ẽ. siqua secta neqͣ:
hanc eradicat. hanc subuertit
sermo ꝓpħicus. Utinam aut̃ con¬
tingat ut & mͥ talis sermo donetur.
qui eradicet hereticoꝵ semina. &
doctrinã exrabuli fonte mane̾ntẽ:
qui de eius anima qui nunc pͥmũ
ȩccłiam ingredit᷑ idolatriȩ auferat
plantationẽ. Dedi sermones meos
i os tuũ. ecce constitui te eradicare
& suffodere scilicet ut siqͣ edificatio
pessima ẽ destruatur. Quã uelim
& ego suffõdere quicquid martion
in aurib deceptoꝵ edificauit. era¬
dicare & subuert̾e & disꝑdere. &
iacob disꝑdit idola. usq adhodi¬
ernũ diem. & disꝑdere & edifica¬
re. Heretici disꝑdere. & subuertẽ
tantũ audierunt: in edificationis
aut & plantadionis sermone sur¬
das aures auerterunt. Neq enĩ

Expanded text:
et disperdere, et aedificare, et planet disperdere, et aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeatt subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal xp̃i: ut repoetet unus¬
quisq ꝓpria corporis sui quȩ
gessit siue bona siue mala. Hȩc
inꝓemio de interpretationib
uisionum estuans animus est
locutus et ambigens quȩ sileat
quȩ ꝓferat. quȩ leuit̾ tacta dimit¬
tat. quȩ ex his manifestius. quȩ
obscurius exponenda sint: sita¬
men potuerimꝰ implere quod
cupimus. Primũ ergo uidetur
sp̃c auferens. Id quod paulo ante
diximus quia ds nrͣ ignis consu¬
mens sit. etiam nunc repetimus:
& dicimus huic testimonio con¬
gruere qud̃modo ponitur sp̃c
ab anima mea: ut merito aufe¬
rens predicetur: Utiq mala:
tuncq sentio bonitatẽ eius si ame
pessima queq sustulerit. Neq
uero putandũ ẽ finẽ eẽ beatitu¬
dinis. si amalis liberem᷑. Initiũ
felicitatis: ẽ carere peccato. & in
in iheremia scribit᷑: om̃ia quip¬
pe quȩ in ꝓpħis scripta sunt.
clementissimi dĩ udico. E cce
dedi sermones meos inos tuuͣ.
ecce constitui te hodie suꝑgentes
& regna eradicare & suffõdere.

Expanded text:
tribunal Christi, ut reportet unusquisque propria corporis sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo videtur spiritus auferens: id quod paulo ante diximus, quia Dominus noster ignis consumens sit, etiam nunc repetimus, et dicimus huic testimonio congruere. 893 Quomodo ponitur spiriab anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonitatem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a malis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur omnia quippe quae in Prophetis scripta sunt clementissimo Deo vendico: Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecce constitui te super gentes et regna eradicare, et suffodere,
Abbreviated transcription (Latin):
rectione ꝑfecta nemo adhuc re¬
surrexit de nobis. Ueruntam̃
resurreximus paulo dicente:
consepulti sumus. xp̃o ꝑbaptis¬
ma. & consurreximus ei. Non gͦ
resurrexerunt. hoc ẽ nec dũ bap¬
tuma resurrectionis consecuti st̃
falsi ꝓph̾ȩ & falsi magistri:. qui
dicerent indie dñi uidentes falsa.
neq aliquando possunt conspicẽ.
ueritatẽ. Accipe exemplũ. Qui
scripturã legit & alit̾ eam quã
scripta ẽ. accipit. scripturã men¬
dacit̾ uidet qui uero audit scͥp¬
turã. & ut se ueritatis intellectus
habet. sic eã int̾pretatur: uidet
ueritatẽ. & scĩ quidẽ ñ diuinant.
non enĩ diuinatio ẽ in iacob pec¬
catores uero. diuinant falsa di
eos. Audi hereticos. quomodo
craditionẽ apłoꝵ habere se dicant:
audi falsos magistros. quomodo
affirment doctrinã suã dñi eẽ
doctrinã. sensũ suũ sensui congru¬
ere ꝓpħarum. & dicunt hȩc dicit
dñs. & dñs non misit eos. & ce¬
perunt suscitare sermonẽ. ñ uisionẽ falsã

Expanded text:
rectione perfecta nemo adhuc resurrexit de nobis. Verumtamen resurreximus, Paulo dicente: Consepulti sumus Christo per baptisma, et consurreximus ei. Nondum ergo resurrexerunt, hoc est, necdum resurrectionis baptisma consecuti sunt falsi prophetae, et falsi magistri, qui dicerent, In die Domini, videntes quae falsa neque aliquando possunt conspicere veritatem. Accipe exemplum: qui scripturam legit, et aliter eam, quam scriptum est accipit, scripturam mendaciter videt. Qui vero audit scripturam, et sicut veritatis intellectus habet, sic eam interpretatur, videt veritatem. Et sancti quidem non divinant: « Non enim divinatio in Jacob ; » peccatores vero divinant falsa, dieos. » Audi haereticos, quomodo traditionem apostolorum habere se dicant; audi falsos magistros, quomodo affirment doctrinam suam, Domini esse doctrinam, et sensum suum, sensui congruetarum, et dicunt: Haec dicit Dominus, et Dominus non misit eos. Et coeperunt suscitare sermonem. Non visionem falsam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs castigat: flagellat autem
omnẽ filiũ quem recipit. Argue
nos dñe : uerũ iniuidicio & non
in furore. Ista correptio popłi dĩ
ẽ. Correptio peccatoris & alieni
illa ẽ: quam iustus rennuit
dicens. Dñe ne inira tua arguas
me. neq infurore tuo corripias
me. Defalsis itaq magistris &
& pseudo ꝓpħis dicit᷑. In discipli¬
na ppłi mei non erunt. neq in
scriptura domus isrł scribentur.
sieut & alibi. Deleantur delibro
uiuentiũ. & cum iustis non scri¬
bantur. & nunc in scriptura
ait domus isrł non scribent᷑:
& int̾ram isrł non intrabunt.
Extra repmissionis t̾ram heretici
morabuntur. quȩ ẽ tr̃a ualde
bona. & in quã ut introducam᷑
oramus. in libro uiuentiũ ante
conscripti a xp̃o iħ̃u: cui ẽ gła

Expanded text:
Dominus castigat: flagellat autem Dominus castigat: flagellat autem omnem filium, quem recipit . Argue nos, Domine, verum in judicio, et non in furore: ista correptio populi est. Correptio peccatoris et alieni illa est, quam justus renuit dicens: Domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me . De falsis itaque magistris, et de pseudoprophetis dicitur: In disciplina populi mei non erunt, neque in scriptura Domus Israel scribentur. Sicut et alibi: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. Et nunc Scriptura ait: In domum Israel non scribentur, et in terram Israel non intrabunt. Extra repromissionis terram haeretici morabuntur, quae est terra valde bona, et in quam, ut introducamur, oramus, in libro viventium ante conscripti a
Abbreviated transcription (Latin):
falsi. Licet quidam homines igno¬
ratioẽ iudicii eos asserant falsos:
dñs non dicat. & recte nobiscuͣ
agetur: Si uero milia hominum
eos dixerint ueros. iudicio porro
dĩ fuerint falsi: quid michi ꝓ¬
derunt: Dicunt & martionite
magistri sui ueros ẽẽ sermones:
dicunt & ualentiani robustissi¬
mã sectam qui fabularũ eius
cõmenta suscipiunt. Quȩ utili¬
tas quia plurimȩ eccłiȩ heretica
prauitate decepte in eoꝵ conspi¬
rauere sententiã. Hoc ẽ quod quȩ¬
ritur. ut dñs sermonũ meorum
cestis assistat: ut ipse comꝓbet
quȩ dicuntur scarũ testimonio
scripturarũ. Propt̾ hoc ecce ego
aduos dicit adonay dñs. & exten¬
Idam manũ meã ad ꝓpħas qui
Iuident mendatia. Hȩ cõmina¬
tiones sunt aduersum falsos
magistros. & eos qui loquuntur
mendatia. Uideamus aut̃ qͥd
eis cõminet᷑. In disciplina ppłi
mei non erunt. N on unomodo
adeo. fili ne neglexeris discipli¬
nam dñi: neq fatigeris dũ abeo¬
argueris. Quem enĩ diligit

Expanded text:
falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii eos asserant falsos, Dominus non dicat, et recte nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica pravitate decepti in eorum conspiravere sententiam, hoc est quod quaeritur, ut Dominus sermonum meorum testis assistat, ut ipse comprobet quae dicuntur sanctarum testimonio Scripturarum. Propter haec ergo ad nos dicit Adonai Dominus: Extendam manum meam ad prophetas, qui vident mendacia. Hae comminationes sunt adversum falsos magistros, et eos, qui loquuntur mendacia. Videamus autem quid de his comminetur: In disciplina 904 populi mei non erunt. Non uno modo r alienus ab eo: Fili, ne neglexeris disciplinam Domini, neque fatigeris, dum argueris ab eo. Quem enim diligit
Abbreviated transcription (Latin):
pienda cuncta quȩ feci: tantoma¬
gis custodire me debeo utinam
quidaẽ ab om̃ib peccatis sin aut̃
hȩc non possum: saltẽ amaximis
audite sermonẽ dñi. Hȩc dicit
adonay dñs. Ue eis qui ppħant
de corde suo. qui ambulant pꝰ
spm̃ suum. Duo peccata unum
cordis. & aliud sp̃e. Primumde
meliori parte uideamus: ut possi¬
mꝰ etiã ea quȩ contraria sunt con¬
siderare. Apłs loquitur. Orabo
sp̃u. orabo & sensu qui sensus ht
incorde habitaculũ: psallam spũ.
psallam sensu. Igitur & sp̃c ẽ &
sensus in nobis: & quomodo sẽs
orat spu. orat & sensu. psallit spũ.
psallit̾ sensu: sic iste qui ẽ falsus
uersat᷑ in eo pꝰquem ꝓcul sit ut ego
ambulem: s intelligens sp̃m scm̃¬

Expanded text:
pienda cuncta quae feci, tanto mapienda cuncta quae feci, tanto magis custodire me debeo: utinam quidem ab omnibus peccatis, sin autem hoc non possum, saltem queam a mAudite sermonem Domini, haec dicit Adonai Dominus, vae iis, qui prophetant de corde suo, qui ambulant post spiritum suum. Duo peccata sunt, unum cordis, aliud spiritus. Primum de meliori parte videamus, ut possimus etiam ea, quae contraria sunt, considerare. Apostolus loquitur: Orabo spiritu, orabo et sensu. Qui sensus in corde habet habitaculum: Psallam spiritu, psallam sensu . Igitur et spiritus est et sensus in nobis. Et quomodo sanctus orat spiritu, orat et sensu: psallit spiritu, psallit et sensu: sic iste qui est falsusversatur in eo, post quem procul absit ut ego ambulem; sed intelligens sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dicat in quib iustus sim. & in
quib sermonib condempnandꝰ.
Quod aut̃ insermonib facit:
hoc idem faciet in gestis. Neces¬
inquib iusti ficemur: & alia in
quib condempnemur. Nap enĩ
sic ꝑfectus sum ut om̃ia facta ha¬
beam in quib iustus existam: naꝵ
sic peccator ut talia cuncta fecerĩ.
quȩ me ex om̃i parte condẽpnent.
Esse aut̃ & alia facta istiuismodi.
& alia istiusmodi. ex hoc manife¬
stum ẽ. quod dicitur. quorumdã
hominũ peccata manifesta sunt
precedentia adiudiciũ: quoꝵd̃ã
aut̃ & subsequunt᷑ similit̾ aut̃
& bona facta manifesta sunt. & q̃¬
se alit̾ habent latere non possunt.
E que de intellectib. Propt̾ quod
& int̾ se inuice̾ cogitationũ accu¬
santiũ siue satifacientiũ indiciũ
me exspectat de om̃ib quȩ facio.
que intelligo. quȩ loquor & incer¬
tus opꝑior quid naͣ michi in illo
uidicio sit futurũ. quantoq ma¬
gis timor dĩ michi incutit᷑ ad reci¬

Expanded text:
dicat in quibus justus sim, et in dicat in quibus justus sim, et in quibus sermonibus condemnandus. Quod autem in sermonibus facit, hoc idem facit et in gestis. Necesin quibus justificemur, et alia in quibus condemnemur. Neque enim sic perfectus sum, ut omnia facta habeam, in quibus justus existam: neque sic peccator, ut talia cuncta fecerim, quae me omni ex parte condemnent. Esse autem et alia facta istiusmodi, 900 et alia istiusmodi, ex hoc manifestum est quod dicitur: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium: quorumdam autem et subsequuntur . Similiter autem et bona facta manifesta sunt, et quae aliter habentur, latere non possunt. Aeque de intellectibus. Propter quod et inter se invicem cogitationum accusantium, sive satisfacientium judicium me exspectat de omnibus, quae facio, quae intelligo, quae loquor, et incertus opperior, quidnam mihi in illo judicio futurum sit. Quantoque magis timor Dei mihi incutitur ad reci
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ. In iustificationem qui¬
dem michi erunt quȩ benedicta
sunt: in condempnationẽ uero
ea quȩ secus quã ueritas poscit¬
sunt explanata. Exsermonib¬
tuis inquit iustificaberis. & exser¬
monib tuis condempnaberis qͣsi¬
non habenti om̃s sermones deqͥb
iustificaret᷑: neq rursũ om̃s sermo¬
nes dequib condempnaretur.
Si aliquis fuerit asermonibus
purus alienis. & eis qui sunt pꝰea
reprehendendi ex sermonib suis
Iustificabitur & non condempna¬
bit᷑. Si aut̃ nunquã recte locutꝰ
ẽ. s semꝑ ꝓtulit praua: ex sermo¬
nib suis condempnabit᷑ & ñ iu-
stificabit᷑. Uerum quia nos qui ñ
sumus ex om̃i parte ꝑfecti: neq
sic dicimus ut semꝑ iustificemur.
neq sic econtrario sumus peccato¬
res ut semꝑ condempnem᷑. & ha-¬
bemus alia uerba exquib iusti¬
stificemur. & alia exquib condẽp¬
nem: ds̃ suꝑ staterã suã utraq
ponens expendit diligent̾: &. iu¬

Expanded text:
nationem meam. In justificationem quinationem meam. In justificationem quidem mihi erunt, quae benedicta sunt: in condemnationem vero, ea quae secus quam veritas poscit explanata. Ex sermonibus, inquit, tuis justificaberis et ex sermonibus tuis condemnaberis : quasi habenti non omnes sermones, de quibus justificaretur, neque rursum omnes sermones, de quibus condemnaretur. Si aliquis a sermonibus purus est alienis, et eis qui possint reprehendi, ex sermonibus suis justificabitur, et non condemnabitur. Si autem numquam recte locutus est, sed semper protulit prava, ex sermonibus suis condemnabitur, et non justificabitur. Verum quia nos, qui non sumus ex omni parte perfecti, neque sic dicimus ut semper justificemur, neque sic econtrario sumus peccatores, ut semper condemnemur, et habemus alia verba ex quibus justificemur, et alia ex quibus condemnemur: Deus super stateram suam utraque ponens, expendit diligenter, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
nos aut̃ sensũ xp̃i habemus.
ut uideamꝰ ea quȩ adeo donata
sunt nobis. Cum aut̃ & suꝑ me
uenerit qui dicor eccłiasticus.
qui accipio librũ scm̃ & nitor
eũ int̾pretari. hoc quod debe¬
reticis intelligi pot̾ queso au¬
dientes ut diligenter attendatł̃.¬
& accipiant grãm sp̃c de quo
dictum ẽ discretiones spũum:
ut ꝓbati traperete facti diligent̾
obseruent quando falsus magi¬
ster sim. quando uere predicem
quȩ sint ueritatis ac pietatis.
Si itaq inuenio inmoyse & in
nichil congruũ inueniens mi¬
chimet ipse confingo quȩ loquar
fluctuans insermonib qui sunt
alieni adeo. de meo potius corde
quã de dĩ sensib loquor. Propħa:
quasi sub coͬmentario scripto
non abhominib s ab angelis
dĩ sic ꝓferre sermonem. Nõui
quippe quia cũ iniudicio ille
ordo consederit dequo ppħauit dani¬
mei conatus. om̃s meȩ expositio¬
nes ꝓferent᷑ in medio: siue in
iustificationẽ. siue in condemp¬

Expanded text:
Nos autem sensum Christi habeamus, Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attent accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Prophetaquasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Danimei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium, sive in justificationem, sive in condem
Abbreviated transcription (Latin):
batur: sic eodem spũ opus ẽ ei
qui exponere cupit ea quȩ laten¬
ter significata sunt. ut monstret
nunc adeũ fieri ꝓpħiam qui con¬
tra di docet uoluntatẽ Qui pro¬
plice qͥd̾e intellectũ quid̃a ꝓpħarũ
dediuino spũ loquentes non de
suo corde locuti sunt. s de sen¬
su di: quidã uero simulantes
se ꝓpħas. atq dicentes. hȩc dicit
dñs. dño non loquente in eis:
pseudo ꝓpħȩ ex stiterunt. Potest
aut̃ & suꝑ eos qui docent in
ȩccłiis si aliter quam poseit
ueritas docent: presens sermo
loquitur quo locutus ẽ ipse qui
docuit. non de corde suo s despũ
si consentit scĩ sp̃e uoluntati eius
qui in apłis locutus ẽ: non decorde
qui ẽ locutus in paulo. qui locutꝰ
inpetro: qui & incet̾is apłis est
locutus. Siquis uero legens euan¬
geliũ ꝓpriũ sensũ aptat eugłio
non ita incelligens ut dñs locutꝰ
ẽ. iste falsus ꝓpħa ẽ loquens de
corde ꝓprio. in euangłio. & de
hereticis quid̃e nichil absurdũ

Expanded text:
videbantur: sic eodem spiritu opus est ei, qui exponere cupit ea, quae sunt latenter significata, ut monstret, non ad eum fieri prophetiam, qui contra Dei docet voluntatem, qui proplicem quidem intellectum quidam prophetarum de divino Spiritu loquentes, non de suo corde locuti sunt, sed de sensu Dei. Quidam vero simulantes se Prophetas atque dicentes: Haec dicit Dominus, Domino non loquente in eis pseudoprophetae exstiterunt. Potest autem et super eos, qui docent in ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo sensu, quo locutus est ipse, qui docuit, non de corde suo, sed de SpSi consentit Sanctus spiritus voluntati ejus, qui in Apostolis locutus est, non de corde qui est locutus in Paulo, qui est locutus in Petro, et in caeteris apostolis est locutus. Si quis vero legens Evangelium, proprium sensum aptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio frumentũ frumentum ẽ.¬
Hic uero intua potestate positũ
ẽ. ut sis palea uel frumentũ. Hȩc
docere nos debẽt ut si aliquando
aliquis in congregationib nr̃is
uiderit peccatorẽ non scandaliret᷑.
neq dicat. ecce peccator incetu
scõꝵ ẽ. Si hoc licet sie hoc con¬
ceditur: quare & ego non peccẽ:
Dum in presenti scło sumus .u.
in area & insagena. & bona &
mala meocontinentur. Quando

Expanded text:
bitrio frumentum est bitrio frumentum est hic vero in tua potestate positum est ut sis palea, vel frumentum. Haec nos docere debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris viderit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto est. Si hoc licet, si hoc conceditur, quare et ego non peccem? Dum in praesenti saeculo sumus, id est in area et in sagena, et boni et mali in ea continentur. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑ sagene quȩ omniũ ge¬
nus pisciũ capiunt: non posst̾
uniuersa bona eẽ quȩ incidunt
in eas. Ait quippe saluator. Cũ
extraxerint eã & secus litus sede¬
rint. eligent quide bona inuas
culis: mala uero foris ꝓicient.
O portet ergo in sagena totius
ȩccłiȩ ẽẽ & bona & mala. Si iã
uniuersa munda sunt. quid
aerelĩquimus iudicio d̃iͦ &
uixta aliã parabolam. & fru¬
mentũ & paleȩ in area conti¬
nentur: cũ frumentũ tantum
in xp̃i horreis congregandum
sit & discernantur paleȩ ab eo-
Ctus uentilabrũ inmanu
eius ẽ & mundabit aream suã.
& congregabit frumentũ suũ
inhorreum: paleas uero consu¬
met igni in extinguibili. Neq¬
uero nunc assero aream totum ẽẽ
mundũ: s aream intelligo cetũ
quȩq cũscribit᷑ & ẽ plena fru¬
mento. uel paleis. nec totum fru¬
mentũ ẽ. nec totũ rursum paleȩ.
sic in ȩccłiis t̾restrib aliusẽ fru¬
mentũ. alius paleȩ. Uerum ibi
non sur causa. nec ꝑuoluntatem

Expanded text:
referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Ecclesiae esse et bona et mala. Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus judicio Dei? Et juxta aliam parabolam, et frumentum et paleae in area continentur, cum frumentum tantum in Christi horrea congregandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim assero aream totum esse mundum, sed aream intelligo esse cque area circumscribitur, et est plena frumento, vel paleis, nec totum frumentum est, nec totum rursum palea: sic in Ecclesiis terrestribus alius est frumentum, alius est palea. Verum ubi non sua causa, nec per voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
nus annus imminet iã udeis.
& primus mensis apud eos ano¬
m anni numerat᷑ exordio. alter
aut pascha numero no nus annꝰ
principiũ mensiũ : iste erit uob̃
inmensib anni. Abhoc anno nu¬
mera mͥ quartũ mensem: & intel¬
lige baptitatũ iħm inquarto men¬
se noui anni. Eo enĩ mense qui
apud romanos ianuarius nun¬
cupatur baptismũ dñi factũ eẽ
cognoscimus: qui ẽ mensis quar¬
tus ab anno nouo. iuxta supputa¬
tionẽ hebreoꝵ. & quia de quatuor
elementis mundi subsistens cor¬
pus assũpserat. recipiens etiam
sensus humanos: ideo forsitan
& in quarto mense & inquinto
die mensis ͤ intuitus uisionem.
W ego eram in medio captiuitatis.
Uidetur miebi hẏronicos dietũ.:
& ego eram in medio captiuitatis.
& ego. Quasi si dicat uixta hi¬
storiam quidem ꝓpħa: & ego qͥ
non detinebar inpeccatis ppłi.¬
ego eram in medio captiuitatis.

Expanded text:
vus annus imminet jam Judaeis, vus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis:
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur quod int̾pretat᷑ contẽp¬
tus. Siue uenias adhereticos &
audias eos sꝑnentes & ꝓnichilo
ducentes creatorẽ. & insuꝑ etiã
criminantes: uidebis iuxta illos
contemptissimi ereatoris filiũ
quis reluctatur & non uult hȩc
quȩ exponimꝰ quasi ꝓpħiam reci-¬
ꝑe: queram abeo cur scriptũ sit
in tricesimo anno uitȩ ierechielis
aꝑtos fuisse cęlos: & uidisse euͣ
eas uisiones quȩ inlibro eiꝰ con¬
tinent᷑. Quid michi ꝓdest annoꝵ
numerus. nisi hoc ut discam
tricessimo annos saluatori & ꝓpħe
cȩlos fuisse reseratos: & sp̃ualib
sꝑu̾alia cõnparans. cognoscam
uniuersa quȩ scripta sunt eiꝰdẽ
eẽ dĩ sermones:ᷤ Quippe uerba
sapienciũ ut stimuli & quasi
claui inaltũ confixi: qui
pungentib dati sunt apastore
uno. Ego & hoc quod dicitur
inquarto mense in quinta men¬
sis. uuta possibilitatẽ sensus
mei in uestigans: precor adeo ut id
possim intelligere quod scriptura¬
rũ eius congruit uoluntati No¬

Expanded text:
scribitur, quod interpretatur, contemptus. Si venias ad haereticos, et audias eos spernentes, et pro nihilo ducentes Creatorem, et insuper etiam criminantes, videbis juxta illos contemptissimi Creatoris Filium quis reluctatur, et non vult haec, quae exposuimus, quasi prophetiam recipere, quaeram ab eo cur scriptum est, in trigesimo anno vitae Ezechielis apertos fuisse coelos, et vidisse eum eas visiones, quae in libro ejus continentur. Quid mihi prodest annorum numerus, nisi hoc ut discam, trigesimo anno et Salvatori, et prophetae coelos fuisse reseratos, et spiritalibus spiritalia comparans, cognoscam universa, quae scripta sunt, ejusdem esse Dei sermones? Quippe verba sapientium ut stimuli, et quasi clavi in altum confixi quia compugentibus dati sunt a pastore uno . Ego et hoc quod dicitur, in quarto mense, quinta mensis, juxta possibilitatem sensus mei investigans, precor a Deo, ut idipsum possim intelligere, quod Scripturarum ejus congruit voluntati. No
Abbreviated transcription (Latin):
infirmam̃to: s dilexerunt mo¬
uere pedes suos. Est au̾t hoc
grande peccatũ saltẽ paululũ
pedes mouere: ut dauid psalmista¬
canit. Quam bonus isrł d̃s̃
rectis corde: mei uero pene moti
sunt pedes. Beatus ille multũq
felix. cui robustissime consistenti.
firmos animȩ pedes habere conces¬
sũ ẽ: qui audire adeo dignus est:
tu uero ipse sta mecũ. Uerum non
tales pseudo ꝓpħe. non tales falsi
magistri. N eq enĩ steterunt in
firmamento. s congregabant gre¬
ges suꝑ domũ isrł quos docent.
quos instituunt sibi heretici dog¬
ma impiũ predicantes. siue falsi
magistri decipientes eos quorum
aures pruriunt. colligunt greges
scimatũ aduersus eccłiam di: Ad¬
uersũ domũ ifrł. non surrexerunt.
qͥ dic̾ent indie dñi Uidentes falsa. hii

Expanded text:
in firmamento, sed dilexerunt moin firmamento, sed dilexerunt movere pedes suos. Est autem et hoc grande peccatum saltem paululum 902 pedes movere, ut David psalmistacanit: Quam bonus Israel Deus rectis corde: mei vero pene moti sunt pedes. Beatus ille multumque felix, cui robustissime consistenti firmos animae pedes habere concessum est, qui audire a Deo dignus est: Tu vero sta mecum. Verum non tales pseudoprophetae, non tales falsi magistri; neque enim sic steterunt in firmamento. Et congregabant greges filiorum Israel, quos docent, quos instituunt sive haeretici dogma impium praedicantes, sive falsi magistri decipientes eos, quorum aures pruriunt, colligunt greges schismatum adversum Ecclesiam Dei, adversum domum Israel. Non surrexerunt qui dicerent, In die D
Abbreviated transcription (Latin):
bo mirabilia delege tua. Uideamꝰ
aut̾ & aliũ sermonẽ ꝑquẽ pseudo
eͣ. Dicite ait saluator. uulpi isti.
Ecce sanationes ꝑficio hodie & cras:
& tc̃ia die consũmor. Has uulpes
necessarias habuit aduersum
alienigenas sanson. Quarum
caudis cum igne iunctis trecentas
enĩ ceꝑat: inꝑditionẽ eas frugũ
misit hostilium. Istiuis modi sunt
falsi magistri: uersuti. maligni. &
bestiis similes. Si talis sum uulpes
sum. s non simplicit̾ uulpes.
uerũ uulpes in desertis: uulpes
inparietinis. uulpes inrupibus.
Continent᷑. uersi pelles isti & neqͣ
semꝑ indesertis: semꝑ in solitudi¬
nib morantur. Ubicumq enim
penetrare. non ualet eoꝵ sermo ꝑ¬
rumꝑe. Ubi aut̃ solitudo. xp̃oẽ. ubi
Si considerare uolueris falsos¬
magistros: uidebis in firmos. in¬
stabiles. non ualentes dicere. sta¬
tuit supra petram pedes ineos.
& direxit gressus meos. & quia
non sunt tales ut stent robusta
radice fundati. ideo non steterunt

Expanded text:
bo mirabilia de lege tua . Videamus bo mirabilia de lege tua . Videamus autem et aliuest. Dicite, ait Salvator, vulpi isti: Ecce sanationes perficio hodie, et cras, et tertia die consumor . Has vulpes necessarias habuit adversum alienigenas Samson, quarum caudis cum igne vinctis trecentas enim ceperat in perditionem eas frugum misit hostilium. Istiusmodi sunt falsi magistri, versuti, maligni, et bestiis similes. Si talis sum, vulpes sum, sed non simpliciter vulpes, verum vulpes in desertis, vulpes in parietinis, vulpes in rupibus, continentur. Versipelles isti et nequam semper in desertis, semper in solitudinibus morantur. Ubicumque enim penetrare, nec valet eorum sermo perrumpere. Ubi autem solitudo Christi, ubi Si considerare volueris magistros, videbis eos infirmos, instabiles, et non valentes dicere: Statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos : et quia non sunt tales ut steterint, robusta radice fundati: ideo non steterunt
Abbreviated transcription (Latin):
di. quam suũ quod grece dicitur
ambigua exsermone sententia.
Siue enĩ ea quȩ sunt generalia
quadam ex parte conspiciant. siue
quod egoͣ rͬeor om̃ino non uident.
licet sibi uideantur exquadam
parte uidere. Alii quippe innobis
oeuli sunt meliores his quos habe¬
mus incorpore: qui oculi aut
iħ̾m dñm uident qui eos adse
intuendum creauit. aut certe¬
om̃ino cȩci sunt. Si peccator sũ
nichil udeo: nec possum ueritatis
lumen aspicere. In iudiciũ quippe
ait inmundũ istũ ueni. ut non
uidentes uideant. & uidentes cȩci
fiant. Sin aut̃ sum ustus. acci¬
pio grãm adeo. & deme quoq dr̃
uidens. Propħȩ enĩ uocabantur
antea uidentes. & qui uides ait.
uade descende int̾ram iudara.¬
& ibi cõmorare. & ibi ꝓpħabis: in
bethel aũt iam non adities ut ꝓ¬
phetires. & rursum alibi. Uisio
quã uidit ysaias filius amos.
Beatus cui reuelauit dñs oculos
adudenda mirabilia delege d̃i:
iuxta obsecrationẽ ꝓpħȩ dicentis.
Reuela oculos meos. & considera¬

Expanded text:
 omnino, quod Graece dicitur ambigua ex sermone sententia. Sive enim ea, quae sunt generalia quadam ex parte conspiciant, sive quod ego melius reor omnino non vident, licet sibi ex parte quadam videantur videre. Alii quippe in nobis oculi sunt meliores his, quos habemus in corpore. Qui oculi aut Jesum Dominum vident, qui eos ad se intuendum creavit, aut certecaeci sunt. Si peccator sum, nihil video, nec possum veritatis lumen aspicere. In judicium quippe, ait, 901 in mundum istum veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Si autem justus, accipio gratiam a Deo, et de me quoque dicitur videns. Prophetae enim vocabantur ante videntes. Et: Qui vides, ait, vade, descende in terram Juda, et ibi commorare, et ibi prophetabis. In Bethel autem, jam non adjicies ut prophetes . Et rursum alibi: Visio quam vidit Isaias filius Amos . Beatus cui revelabit Dominus oculos ad videnda mirabilia de lege Dei, juxta obsecrationem prophetae dicentis: Revela oculos meos, et considera
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ suũ. Uenit sermo di
ad eũ qui deuirgine nascebat᷑
idẽ hominẽ̾ sermo semꝑ inpatre
manens. ut fierent utraq unũ:
& consociaret᷑ homo quam obsa¬
ẽ sermo dñi adierechiel filiũ buci
sacerdotẽ int̾ra caldeoꝵ. Caldei
de cęlestib disputant: caldei nati¬
uitates hominũ ratiocinant᷑. Int̾ra
caldeoꝵ: quasi si dicat eoꝵ qui as¬
serunt fatum. qui causas uniuer¬
sitatis astroꝵ cursui uendicant
Iste ergo nune error & ista mentis
ꝑuersitas: figuralit̾ in caldeorum
t̾ra significatur. Intra caldeorum
secus flumen chobar. & facta ẽ
& uidi uisiones. Aliqua ꝑstrin¬
gam: & licet ꝓangustia temporis
ea quȩ dixi possint sufficere: tamͣ
etiam de toto corpore uisionis sum¬
ma quȩq libabo. & uidi & ecce
spc surgens ueniebat ab aquilone.
Diligent̾ considera rerũ numerũ
ce duo. & splendor ieireui tu

Expanded text:
intellectum suum: venit sermo Domini intellectum suum: venit sermo Domini ad eum, qui de Virgine nascebatur, id est, hominem, sermo semper in Patre manens, ut fierent utraque unum, et consociaretur homo, quem ob saet ldaeorum. Chaldaei de coelestibus disputant: Chaldaei nativitates hominum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt fatum, eorum qui causas universitatis astrorum circuitu vendicant. Iste ergo nunc error, et 891 ista mentis perversitas figuraliter in Chaldaeorum terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta esEt vidi visiones. Aliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum ce duae. Et splendor in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
fas ẽ etiam suspieari: s iuxta
abusionẽ dicimus. audaetaer
ꝓfecto dicam multo maiore̾ in
ueteri testamento ostendi huma¬
nitatẽ quã in nouo. Ego dixi
dii estis. & filii altissimi om̃s.¬
Ait non om̃s quidã dii estis: & qͥ¬
dã non estis: uerũ om̃s dii estis.
Si aut̃ peccaueritis. ausculta
quod sequit᷑. Uos uero ut homi¬
nes moriemini. Non ẽ hic culpa
uocantis ad salutẽ. non ẽ ipse
causa mortis qui inuitat addi¬
unitatẽ. & adcelestis naturȩ
adoptionẽ. s in nr̃o peccato &.
in nr̃o scelere consistit qđ dicit᷑.
uds aut̃ ut homines moriemi¬
ni. & quasi unus deprincipib
cadetis. Multi principes eratł̃.:¬
& unus exeis corruit. Dequo
& ingenesi scribit᷑. Scce adam
factus ẽ non quasi nos: s quasi
unus ex nobis. E rgo quando
peccauit adam. tunc factus ẽ
quasi unus cadens. Ee factus
est sermo dñi ad ierechiel fili¬
‸um buxi. Etiam si desaluatore
hȩc dicta uolueris intelligere.
netimeas: habet & sic allegoria

Expanded text:
fas est etiam suspicari, sed juxta abusionem dicimus, audacter profecto dicam, multo majorem in veteri Testamento ostendi humanitatem, quam in novo: Ego dixi, Dii estis et filii altissimi omnes. Non ait, quidam dii estis, et quidam non estis: verum omnes dii estis. Si autem peccaveritis, ausculta quid sequitur: Vos vero ut homines moriemini. Non est haec culpa vocantis ad salutem, non ipse causa mortis, qui invitat ad divinitatem, et ad coelestis naturae adoptionem, sed in nostro peccato, et in nostro scelere consistit quod dicitur: Vos autem ut homines moriemini, et quasi unus de principibus cadetis. Multi principes erant et unus ex eis corruit, de quo et in Genesi scribitur: Ecce Adam factus est, non, quasi nos, sed quasi unus ex nobis . Ergo quando peccavit Adam, tunc factus est quasi unus. Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi. Etiamsi de Salvatore haec dicta volueris intelligere, ne timeas, habet et sic allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
sti timentib te. Legis & ꝓpharum
ds abscondit multitudi nẽ boni¬
tatis suȩ non diligentib s timentib
se. Pariuili quippe sunt nec posst̃
cũ emolumento suo discere quod
amantur a patre: ne dissoluantur.
ne despiciant bonitatẽ dĩ. Qua¬
ppt̾ cum audieris deppłi captiui¬
tate erede quidẽ uere accidisse eã
iuxta historiȩ fidem: s insignum
rei alterius precessisse. & subsequeis
significasse misteriũ. Nam qui
& tu uocaris fidelis qui conspicis
pacem. xp̃c quippe pax nr̃a ẽ: in
ihrłm cõmoraris. Si aut̃ peccaue¬
ris derelinquet te uisitatio dei . &
traderis captiuus nabugodosor.
& traditus duceris inbabilonem.
Gũ enĩ confusa fuerit anima tua
a uitiis & ꝑcurbationib: ab duceris
inbabilonẽ: qm̃ babilon confusio
int̾pretatur. & si rursũ peniten¬
tiam egeris. & ꝑ conuersionem
ueri cordis miscd̃iam adeo impe¬
traueris: mittłair dibi et dras qͥ
te reducat & edificare faciat ibrłm.

Expanded text:
sti timentibus te. Legis et Prophetarum sti timentibus te. Legis et Prophetarum Deus abscondit multitudinem bonitatis suae non diligentibus, sed timentibus se. Parvuli quippe sunt, nec possunt cum emolumento suo discere quod amentur a Patre, ne dissolvantur, ne despiciant bonitatem Dei. Quapropter cum audieris de populi captivitate, credere quidem vere accidisse eam juxta historiae fidem, sed in signum rei alterius praecessisse, et subsequens significasse mysterium. Nam et tu, qui vocaris fidelis, qui conspicis pacem, Christus quippe pax nostra est, in Jerusalem commoraris. Si autem peccaveris derelinquet te visitatio Dei, et traderis captivus Nabuchodonosor, et traditus duceris in Babylonem. Cum enim confusa fuerit anima tua a vitiis, et perturbationibus, abduceris in Babylonem, quoniam Babylon confusio interpretatur. Etsi rursum poenitentiam egeris, et per conversionem veri cordis misericordiam Dei impetraveris, mittitur tibi Esdras, qui te reducat, et aedificare faciat Jerusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
ardente: & uorabit tanquã fenum
siluã. & rursũ. E mittet dñs saba¬
och intuũ honorẽ contumeliã. &
intuã głam ignis ardens accendet᷑.
idẽ ut tu głificeris emictit᷑ ignis
inoꝑa peccatoꝵ tuoꝵ. Uis adhuc a
upħis discere quia tormenta boni dĩ sint
adutilitatẽ eoꝵ qui ea sustinent
constituta:  Ausculta eundem
ꝓpħam dicentẽ: habes carbones
ignis. suꝑ eos sedebis: hi erunt
cibi in adiutorio. Hȩc oportebat
abscondere. & in mediũ ñ ꝓferre.
s heretici nos impellunt ut ce¬
landa ꝓferamus inpublico. quȩ
tecta sunt utilit̾ apud eos qui
ad huc paruuli iuxta ȩtatem ani¬
mȩ sunt. qui metu indigent ma¬
gistroꝵ. qui minis & terroribus
corripiendi sunt ut possint con¬
sequi sanitatẽ: ut ꝑamara reme¬
dia auulnerib pecotorum ali¬
quando desistant. Semꝑ enĩ¬
sacramenta dĩ ꝓpt̾ paruulos au¬
ditores uelaminib quib dam oꝑi¬
untur. Quã magna multitudo
dulcedinis tuȩ dñe: quã abscondi¬

Expanded text:
ravit tanquam fenum silvam . Et rursum: Emittit Dominus Sabaoth in tuum honorem contumeliam, et in tuam gloriam ignis ardens accenditur, id est, ut tu glorificeris emittitur ignis in opera peccatorum tuorum. Vis adhuc a Propheta discere, quia tormenta boni Dei sint ad utilitatem eorum, qui ea sustinent, constituta? Ausculta eumdem prophetam dicentem: Habes carbones ignis, sedebis super eos: ii erunt tibi adjutorio . Haec oportebat abscondere, et in medium non proferre, sed haeretici nos impellunt, ut celanda efferamus in publicum, quia tecta sunt utiliter apud eos, qui adhuc parvuli juxta animae aetatem sunt, qui metu indigent magistrorum, minis et terroribus corripiendi sunt, et possint consequi bonitatem, ut per amara remedia a vulneribus peccatorum aliquando desistant. 883 Semper enisacramenta Dei propter parvulos auditores velaminibus quibusdam operiuntur. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondi