comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificans lux & inluminaris. bonus & bonitas. Sp̃s rectus
sp̃s principalis. quiest dñs omnium mittensa postolos. sepa¬
rans sibiministros. templi sibi ipse constituens. inspirans
ubi uult. diuidens donitiones sp̃s prout uult. Sp̃s ad optio¬
nis sp̃s ueritatis. sp̃s sapientiae & intellectus. & scientiae. &
pietatis. & consilii & uirtutis &timoris dĩ. perquem pater
agnoscitur & filius glorificitur. & aquibus solis ipse
cognoscitur unus ordo unuscultus. una ueneratio. una
uirtus una perfectio & sc̃ificatio: & quidopus est plurib:
uerbis omnia quae paterest. hec est & filius. excepto co
& sp̃ssc̃s praeterhoc quod natus est filius. Sed haecnon
substantiã separant. sed erga substantiam discernuntur

Expanded text:
vivificans lux, et illuminans; bonus, et bonitas; Spiritus rectus, Spiritus principalis, qui est Dominus omnium; mittens apostolos, separans sibi ministros, templa sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens donationes Spiritus prout vult. Spiritus adoptionis, Spiritus veritatis, Spiritus sapientiae et intpietatis, et consilii et virtutis, et timoris Dei, per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur, et a quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo us, praeter hoc quod natus est Filius. Sed haec non substantiam separant, sed erga substantiam discernuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
caelo sunt iudeos. conueniens puto perquirere quinã
istisunt & ex qua captiuitate iudaei  qm̃ quidem illa quae
inaegypto fuerat uel in babylonia ab solutaiam fuerat
Romanis autem non dum uenerant in captiuitatem
licet etiam & ipsa immineret ultrix commissi desalua¬
tore piaculi. Superestergo ut illa intellegatus captiuitas
quae sub antiocho facta est. qua eutique non multis ante¬

Expanded text:
coelo est. Conveniens puto perquirere quinam isti sunt, et ex qua captivitate Judaei. Quoniam quidem illa quae in Aegypto fuerat vel in Babylonia, absoluta jam fuerat. Romanis autem nondum venerant Judaei in captivitatem, licet jam et ipsa immineret ultrix commissi de Salvatore piaculi. Superest ergo ut illa intelligatur captivitas quae sub Antiocho facta est, quae utique non multis ante
Abbreviated transcription (Latin):
non paoterat . & permediantem carnem sicut uelamine
quodam interposito alloqui non possit quidem ferres¬
incera diuinitatis eius naturam nonerat corruptibilis
huius nr̃ae fragilisq: naturae. Idurto ergo comiixta
uel temporali illud quodante omne tempus est uerum
etiam uirginitati partus inponitur. qm̃ & in passibili
passio conciliatur. & in mortali mortis poculũ propina¬
tur. Namqm̃ inimicus noster artem suam sofisticam
uincinon posse praesumpserat. sicut ipsenos spedece¬
perat deitatis promissae dicens. eritis sicut dii Itanuno
ipse carnis obiectione decipitur. & uelut hamo esce ad¬
operto dumadam carneum cupit uorare dm̃ intrinsecus
inuenit ad opertum. & ita nouus hicadam ueterem repi¬
rit & condeninatio prioris ab soluitur. dũciro procarne
restituitur. & pronrã morte mors redditur. Immo dum
permortem ipse auctor mortis punitur. & quidem ante¬

Expanded text:
non poterat, et per mediantem carnem sicut velamine quodam interposito, alloqui nos possit. Quoniam quidem ferre sinceram divinitatis ejus naturam non erat corruptibilis hujus nostrae fragilisque naturae, idcirco ergo incommixta vel tempori illud quod ante omne tempus est, verum etiam virginitati partus imponitur, et impassibili passio conciliatur et immortali mortis poculum propinatur. Seqvinci non posse praesumpserat, sicut ipse nos spe deceperat Deitatis promissae dicens: Eritis sicut dii , ita nunc ipse carnis objectione decipitur, et velut hamo esca adoperto, natura Adam carneum cupit vorare, Deum intrinsecus invenit adopertum: et ita novus hic Adam veterem reparat, et condemnatio prioris absolvitur; dum caro pro carne restituitur, et pro morte mors redditur, imo dum per mortem ipse auctor mortis punitur. » Et item in e
Abbreviated transcription (Latin):
&unus sp̃s sc̃s in quo omnia: hoc ipsum autem quod dici¬
mus ex quo & perquem & in quo nonnituram secamus:
Neque enim propositionum syllabae inmutate nature
ueritatem mutabant. sed unius naturae suicuius que
nominis proprietatem designant. quod mani festissi me
indicatur. ex eo quod inunum rursum reuocatur ista ipsa
diuersitas. Siquis tamen nontransitori e apud ipsum
apostolum legat illud quod scriptumest : cumdixit. quia
ex ipso & peripsum & in ipsosuntomnia. & addit ipsigloria
in saecula saeculorum paterergo paterest si ne initio. non
enimest aliud aliquid unde paterest.filius filius est sed
non absqueinitio. Depatre enimest. siue ro tempora le est¬
Spectas initium. &ipse si ne initioest. Creatornam que est
& ipsefilius non enim generatur sed procedit. Sita men¬

Expanded text:
itus sanctus, in quo omnia. Hoc ipso autem quod dicimus, Ex quo, et Per quem, et In quo, non naturam secamus, neque enim praepositionum syllabae mutatae naturae veritatem mutabunt, sed unius naturae sui cujusque nominis proprietatem designat. Quod manifestissime indicatur ex eo quod rursus in unum revocatur ista ipsa diversitas; si quis tamen non transitorie apud ipsum Apostolum legat illud quod scriptum est, cum dixit: Quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso omnia , et addidit: Ipsi gloria in saecula saeculorum enim est aliud aliquid unde Pater est. Filius Filius est, sed non absque initio; de Patre enim est. Si vero temporale spectas initium, et ipse sine initio est. Creator namque est et ipse Filius: non enim generatur, sed procedit, e
Abbreviated transcription (Latin):
loco calumniosi istiquinobis uelut seuerissimi quidam
discussores diuinitatis procedunt. accus antesea qua omni¬
ueneratione digna sunt & honore. tenebrosi etiam in luce
Imperiti erga sapientiam proquibus xp̃s gratis mortuus est
creaturae ingrate aduersum creatorem suum figmenta
zabuli exprobrantes dõ beneficusua. proptere a minos
est qua propterte humilis est. quia ad errantem ouem

Expanded text:
loco calumniosi isti, qui nobis velut severissimi quidam discussores divinitatis procedunt, accusantes ea quae omniveneratione digna sunt et honore? tenebrosi etiam in luce, imperiti erga sapientiam, pro quibus Christus gratis mortuus est, creaturae ingratae adversus Creatorem suum, figmenta diaboli, exprobrantes Deo beneficia sua. Propterea minor est, quia propter te humilis est? » Item in sermone de
Abbreviated transcription (Latin):
processisset exuirgineds in ea quam adsumpserat huma¬
namnaturam unumed uobus sibi inuicem contrariis exis¬
tens carne ac sp̃u. Aliud in dm̃ ad sumitur. aliud deitatis
gratia prestat. Onoua &inaudita permixtio. Omira &ex¬
quisita compago. quierat fit &creatur creator. & qui in¬
mensus est capitur. mediante anima dõ & carne. &ille
qui omnes diuites facit pauper efficitur. paupernãque¬

Expanded text:
processisset ex uirgine deus in ea quam adsumpserat humana natura, unum I e duobus sibi inuicem contrariis existens, carne ac spiritu, aliud in deum adsumitur, aliud in deitatis I gratiam praestat. o noua et inaudita permixtio, o mira et inexquisita conpago. qui erat, fit, et creator creatur, et qui inmensus est, capitur, mediante anima deo et carni, et ille qui omnes diuites facit pauper efficitur. item ru
Abbreviated transcription (Latin):
siuitacere tam quam intellegens quod tempus malum sit
quia recalcitrauerunt dilecti & facti sunt filii disceden¬
tes uitis quoq lieta palmitibus & uitis uera tota fructi¬
fera in amaritudinem uersa est. & diademidecoris
conuersum est inignominiam. Signaculum dexterae
meae & coronagloriationis in confusionem facta estinibi
Si uero quis alius audacter & fortiter huiuscemodi proe¬
liorum paratus est subirecertamina. Hunc ergo & beatũ

Expanded text:
siui et tacere tamquam intellegens quod tempus malum sit, siui et tacere tamquam intellegens quod tempus malum sit, quia recalcitrauerunt dilecti et facti sunt filii discedentes. uitis quoque laeta palmitibus et uitis uera, tota fructifera in amaritudinem uersa est et diadema decoris conuersum est in ignominiam; signaculum dexterae meae et corona gloriationis in confusionem facta est mihi. si .uero quis alius audacter et fortiter huiuscemodi proeliorum paratus est subire certamina, hunc ego et beatu
Abbreviated transcription (Latin):
caelũm concitans imbrem eliciens tonitrua mouenis
quis haec digne la mentabit & flebit hie remus nempe
aliquis nouãm lamentationem pronr̃a noua hac capturi¬
tate conscribens. exclamet iterum ad dnm & dicit
Parte dñe populotuo & nontradas i n obprobrium here¬
ditatemtuam ut dominentur gentes eorum quis
pronobis noe & dinihel & ioborabit ad dñm ut cesset &
quie scit parumpera nobis ista istatio : ut aliquindo
redeamus ad nos met ipsos uelut depulsi aboculis caligine
retagnoscamus quod unius patris filii quod fratressumus
non ut umulta populus dĩ iudas & israhel dicatur.
nec roboam & hieroboim. nec & hierusilem & samaria
quienunc incaptiuitatem traduntur necdumlamentan¬
tur & ego quidem fateor inualidissimum meesse
ad huuscemodi proelu. & propterea terga mededis se
confiteor. unde & uelans faciem meam confusione.
sedi singularis qui a maritudine repletus sum. & quae¬

Expanded text:
caelum concitans. imbrem eliciens, tonitrua mouens caelum concitans. imbrem eliciens, tonitrua mouens — quis haec digne lamen- tabit et flebit? 89. Hieremias nempe aliquis nouam lamentationem pro nostra noua hac captiuitate conscribens exclamet iterum ad deum et dicat: parce, domine, populo tuo et non tradas in obprobrium hereditatem tuam, ut domi- nentur eorum gentes. quis pro nobis Noe et Danihel et Iob orabit ad dominum, ut cesset et quiescat parumper a nobis ista uastatio, ut aliquando redeamus ad nosmet ipsos et uelut depulsa ab oculis caligine recognoscamus quod unius patris filii, quod fratres sumus, ut non iam ultra populus dei ludas et Israhel dicatur nec Roboam et Hieroboam nec Hierusalem et Samaria, quae nunc in captiuitatem traduntur, nunc domi lamentantur? 90. Et ego quidem fateor inualidissimum me esse ad huiusce- modi proelia et propterea terga me dedisse confiteor. unde et uelans faciem meam confusione sedi singularis, quia amaritu­ dine repletus sum. quae
Abbreviated transcription (Latin):
insurrexit ec desus pertimesco inquo est dubolipleni¬
tudo licet ignes minetur licet gladios intentiet & bes¬
tus. liceterũces & precipitia praeparet: Licet super
omnes quiante sefuerunt persccutores crudelior fut
Licet suppliciorum noua genera exquiret. unũmihi est
adomnium remedium ũnauictoria libenter mortem
sus cepisse proxp̃o. ad istud autem intestinumbellum
quidagam nescio quae nihi auxilu comparem. qui mihi
sapientue sermo succurrat. quod donum sp̃s inuocem
quibus armisspiritalibus aduersum diaboli astutiam
metircumdem quis moyses extensis in montẽ minib
& crucis umtunc simulacro prȩnuntins bellaista
cohibeat. quis ihs castrorum dĩ probabilis militue
princeps. quis diuid aut psallens incythara. aut in fun¬
dibulo pugnins. &a dõuirtute praecinctus adbellum
& digitos aptatos ad proelium quis helus orantibus

Expanded text:
insurrexit ecclesiis pertimesco — in quo inest .diaboli pleniinsurrexit ecclesiis pertimesco — in quo inest .diaboli plenitudo —, licet ignes minetur, licet gladios intentet et bestias, licet cruces et praecipitia praeparet, licet super omnes qui ante se fuerunt persecutores crudelior fiat, licet noua suppliciorum genera exquirat: unum mihi est ad omnia ista remedium, una uictoria, libenter mortem suscepisse pro Christo. 88. Ad istud autem intestinum bellum quid agam nescio, quae mihi auxilia conparem, qui mihi sapientiae sermo succur­ rat, quod donum spiritus inuocem, quibus armis spiritalibus aduersum diaboli astutias me circumdem, quis Moyses extensis in monte manibus et crucis iam tunc simulacra praenuntians bella ista cohibeat, quis Hiesus castrorum dei probabilis mili­ tiae princeps, quis Dauid aut psallens in cithara aut in fundi­ bulo pugnans et a deo uirtute praecinctus ad bellum et digitos aptatus ad proelium, quis Samuhel orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
certa men nr̃m in hocuenit ut uictoriam cipiamus in fa
mem ut tunc magis perdamus palmam. cum incerta¬
mine uicerimus: aut non legimus quianemo coronit᷑
nis ilegitime certauerit. certanti sola non sufficit
uirtus nisi & artis athleticae instituta serua uerit.
Tuautem ut uideo proxp̃o aduersum xp̃m pugnas. nom̃
enimdĩ peruos blasphematur intergentes. sicut scrip¬
tumest. Dae mones quidem us que adhuc cum in uocitur
nomenxp̃i contremescunt. & nen ra quidem malitia
euanescere fecit uirtutem tanti nominis & potestatẽ
& nos non reueremur hoc nomen. sedagimus omnu
ad iniuriam tanti nominis. & proeo quod minditun
habemus itaa gereutuidentes homines opera nr̃a bona
magnificent dm̃ patrem nr̃m qui incaelis est. nos uim
precepti in contrarium permutantes percontentiones
nrãs blas phemari facimus ingentibus nomendĩ & quidẽ
externabelli non metuo. nec istambestum quaenunc

Expanded text:
certamen nostrum in hoc uenit, ut uictoriam capiamus infa­ certamen nostrum in hoc uenit, ut uictoriam capiamus infa­ mem, ut tunc magis perdamus palmam, cum in certamine uicerimus. aut non legimus quia nemocoronatur nisi legi- time certauerit? certanti sola non sufficit uirtus, nisi et artis athleticae instituta seruauerit. tu autem, ut uideo, pro Christo aduersum Christum pugnas. nomen enim dei per uos blasphematur inter gentes, sicut scriptum est. 86. Daemones quidem usque adhuc cum inuocatur nomen Christi contremescunt, et ne nostra quidem malitia euanescere fecit uirtutem tanti nominis et potestatem; et nos non reuere- mur hoc nomen sed agimus omnia ad iniuriam tanti nominis, et pro eo quod mandatum habemus ita agere, ut uidentes homines opera nostra bona magnificent patrem nostrum qui in caelis est, nos uim praecepti in contrarium permutantes per contentioneS nostras blasphemari facimus in gentibus nomen dei. 87. Et quidem externa bella non metuo nec istam bestiam quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
animisui execrabilius quod criminatur accipiunt & qđ
deuno iamcrediderint id de omnib sentiunt & facti
sumus theatrum quod dim publicum non angelis. &
hominibus sicut athleta dĩ paulus dicebat. quiad uer¬
sum principatus & potestates a gone de sudabit. Sed he¬
atrum facti sumus abiectis hominibus & indignis. & ut
ita dixerim monstris & beluis peromne tempus &inomni
loco inplateis intabernis in conuiuiis. in conciliis. etiam
usque ad ipsam scerm quod cum lacrimis dico dedu¬
cimur & aturpissimis atque in pudicissimis histrionib
inridemur & nihiliamita dilectabilegeritur inminis
nihilita grate cantatus in commediis quamchristianis
Hoc autẽm nobis indedescendit dumnos inuicem in pug¬
namus. dumuidemur nobis nimis catholici nimis fideles
& zelodĩ excitari. Sed non sicut expedit excertare prodõ.
sed non sicut fas est nec ut lex certaminum continet. quia

Expanded text:
animi sui exsecrabilius quod crimina­ tur accipiunt, et quod animi sui exsecrabilius quod crimina­ tur accipiunt, et quod de uno iam crediderint id de omnibus sentiunt. et facti sumus theatrum quoddam publicum non angelis et hominibus, sicut athleta dei Paulus dicebat, qui aduersum principatus et potestates agones desudabat, sed theatrum facti sumus abiectis omnibus et indignis et, ut ita dixerim, monstris et beluis per omne tempus et in omni loco, in plateis in tabernis in conuiuiis in consiliis. etiam usque ad ipsam scaenam — quod cum lacrimis dico — deducimur et a turpissimis atque inpudicissimis histrionibus inridemur, et nihil iam ita delectabile geritur in mimis, nihil ita grate cantatur in comoediis quam Christianus. 85. Hoc autem nobis inde descendit, dum nos inuicem inpugnamus, dum uidemur nobis nimis catholici, nimis fideles et zelo dei excitari, sed non sicut expedit, et certare pro deo, sed non sicut fas est nec ut lex certaminum continet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tereaenim & mansuetum bellatorem iubet esse sp̃s sc̃s
Nonergo dehuius cemodibellatoribus dico. inquorum
numero me quoque cupio inueniri. Sed sunt quidam qui
ingentes rixas mouent exrebus uel sermonib: paruis. uel
etum non diuinis. sed humanis motibus incitati. hiquam
plurimos ad sciscunt insaniaesiue socios dum contentioni
atq: insollentuesiae magnificum & uenerabile omnib
fidei nomen in ponunt. foedissime intentionis suae causã
honestissimi huius uocabuli specie colorantes. ex hisergo
ut mihi uidetur &odio habemur intergentes & qđ est
grauius nechabemus fiduciam dicendi. quia dehis¬
commodamur. & his precipue qui uel honesti uel religi¬
osi uidentur implebe hienim cum mali quid aduersum
quempim de sacerdotibus uel ministrisdĩ culpabile. uel
reprehensibile abistis qui supra dorsum nr̃m fabrica¬
buntur audierint. Tam quam prohonestate acreligione

Expanded text:
terea enim et mansuetum bellatorem inbet esse spiritus sanctus. terea enim et mansuetum bellatorem inbet esse spiritus sanctus. non ergo de huiuscemodi bellato­ ribus dico, in quorum numero me quoque cupio inueniri. 83. Sed sunt quidam qui ingentes rixas mouent ex rebus uel sermonibus paruis, uel etiam non diuinis sed humanis motibus incitati. hi quam plurimos adsciscunt insaniae suae aocios, dum contentioni atque insolentiae suae magnificum et uenerabile omnibus fidei nomen inponunt foedissimae inten­ tionis suae causam honestissimi huius uocabuli specie colo­ rantes. ex his ergo, ut mihi uidetur, et odio habemur inter gentes et, quod est grauius, nec habemus fiduciam dicendi quia odecommendamur, et his praecipue qui uel honesti uel religiosi uidentur in plebe. 84. Hi enim cum aliquid aduersum quempiam de sacerdo­ tibus uel ministris dei culpabile uel reprehensibile ab istis qui supra dorsum nostrum fabricantur audierint, tamquam pro honestate ac religione
Abbreviated transcription (Latin):
lus quod aliquando in maledicti loco dicebatur. Aut
fortasse uulgus quidem ignobile &imperium urgue¬
tur his malis. nobiliores uero quique in populo &uas¬
tiores aliteragunt Quinimmo isti etiam manifestius
& ualidius inpugnant sacerdotes Sed fortassis qm̃etiam
istisaeculi homines sunt. adhuc idcirco haec facunt
Continentes uero nr̃i & in hoc ipsum ut dicunt uacantesdõ
quietius agunt. Isti uero etiamaptum bellum & terta
men inpudens aduersum sacerdotes gerunt ergo
magis quospecie religiosi habitus. facilius eiscredi:
uulgo etiam calumniantib: potest pracipue cum de fide
qua eest summa rerum quȩstiones mouent non illos
dico dequorum numero esse etiam egnopto & desidero
unus exipsis ficri qui integro & sano proposito certamen
proueritate suscipiunt qui profidedĩ ceruices suas &
animamponunt melior estenim talis pugni quedõ
proximum facit. quam pax illa quaese paratado. prop¬

Expanded text:
lus, quod aliquando in maledicti loco clicebatur. aut lus, quod aliquando in maledicti loco clicebatur. aut fortasse uulgus quidem ignobile et inperitum urguetur his malis, nobiliores uero quique in populo et uastiores aliter agunt. quin immo isti etiam mani- festius et ualidius inpugnant sacerdotes; sed fortassis, quoniam etiam isti saeculi homines sunt adhuc, idcirco haec faciant, continentes uero nostri et in hoc ipsum, ut dicunt, uacantes deo quietius agant. isti uero etiam apertum bellum et certa­ men inpudens aduersum sacerdotes gerunt eo magis quo specie religiosi habitus facilius eis credi a uulgo etiam calum- niantibus potest, praecipue cum de fide, quae est summa rerum, quaestiones mouent. non illos dico, de quorum numero esse etiam ego opto et desidero unus ex ipsis fieri, qui integro et sano proposito certamen pro ueritate suscipiunt, qui pro fide dei ceruices suas et animam ponunt; melior est enim talis pugna quae deo proximum facit quam pax illa quae separat a deo; prop
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio cummundus non dumerat peror dinem suum
species que dispositus sed cumerant confusa omnia
& in composita & potentem conditoris manum uirtutẽq
poscebant: Sumus ergo uelut in nocturno quodam proe¬
lio perexiguo lunae lumineutentes. & ipsa interdum
interuenientib: assiduis nubibus offuscata sociorum
& hostiumagnitio. nulla discretio uel sicut innauali cer¬
tamine cum & uentorum rabies perurguet. & fluctuũ
aestus attollitur inpulsiones cunctorum resultant. cla¬
mor nauticus intonat. fragor nauium concrepat.
uulneratorum gemitus &aeris ipsius confundit. uniuersa
mugitus. & necuirtuti tempus nec consilio locus est.
tanos quoque miseri in ruimus in alter utrum. & mor¬
demus inuicem aclaniamus. Scilicet ut ab inuicem
consumamur. Sed fortassis plebs quidem ita est. sacer¬
dotes uero aliter Immouero illud mihi nunc uidetur
impleriquod dictumest. factus est sacerdos sic ut popu¬

Expanded text:
ab initio, cum mundus nondum erat per ordinem suum ab initio, cum mundus nondum erat per ordinem suum speciesque dispositus, sed cum erant confusa omnia et inconposita et potentem conditoris manum uirtutemque poscebant. sumus ergo uelut in nocturno quodam proelio perexiguo lunae lumine utentes et ipso interdum inter­ uenientibus adsiduis nubibus obfuscato — sociorum et hostium agnitio nulla, nulla discretio — uel sicut in nauali certamine cum et uentorum rabies perurguet et fluctuum aestus adtollitur, inpulsiones contorum resultant, clamor nauticus intonat, fragor nauium concrepat, uulneratorum gemitus et aeris ipsius confun­ dit uniuersa mugitus et nec uirtuti tempus nec consilio locus est, ita nos quoque — miserum me! — inruimus in alterutrum et mordemus inuicem ac laniamus, scilicet ut ab inuicem consumamur. 82. Sed fortassis plebs quidem ita est, sacerdos uero aliter. immo uero illud mihi nunc uidetur inpleri quod dictum est: factus est sacerdos sicut popu
Abbreviated transcription (Latin):
& illos solos obtimos iudicamus: Non qui nec uerbum
quidem otiosum deore protulerunt propterti morẽdĩ
sed quicumq potuerit defratribus latius & a cerbius
obtrectare. uel certe qui subtiliter & figuraliter mo¬
morderint & sublinguasua posuerint laborem & dolo¬
rem. & uenenum aspidum sublabiis eorum. Obserua¬
mus inuicem diligenter non nostra sedaliena peccata
Non ut plangamus. sed ut imputemus & exprobremus.
nec ut curemus. sed ut amplius uulneremus malos autẽ
& bonos non ex moribus neque ex conuersatione. sed ex
comparibus iudicamus & eaquae placebant hodie mali¬
quo crastinosi fuerit partis alterius displicebunt & qui
laudabatur hesterno culpabitur hodie: Tum uero ea
qua e apud alios culpintur. apud nos in admiratione
habentur Ignoscimus autem omni facile. & libenter
fautoribus nr̃ĩs etiam siimpie committant ut in malis
benigniuideamur & magnifici. facta sunt omnia sicut

Expanded text:
et illos solos optimos iudicamus, non qui ne uer­ bum et illos solos optimos iudicamus, non qui ne uer­ bum quidem otiosum de ore protulerint propter timorem dei, sed quicumque potuerint de fratribus latius et acerbius obtrec- tare uel certe qui subtiliter et figuraliter momorderint et sub lingua sua posuerint laborem et dolorem, et uenenum aspidum fuerit sub labiis eorum. 80. Obseruamus inuicem diligenter non nostra sed aliena peccata, non ut plangamus sed ut inputemus et exprobremus, nec ut curemus sed ut amplius uulneremus. malos autem et bonos non ex moribus neque ex conuersatione sed ex partibus iudicamus, et ea quae placebant hodie in aliquo, crastino, si fuerit partis alterius, displicebunt, et qui laudabatur hesterno culpabitur hodie. tum uero ea quae apud alios culpantur apud nos in admiratione habentur. ignoscimus autem omnia facile et libenter fautoribus nostris, etiamsi inpie committantur, ut in malis benigni uideamur et magnifici. 81. Facta sunt omnia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
caligine bellum mouet. quomagis ad uersum se inuicem
dimicent membra. ut effugentur reliquue siquae
ille sunt caritatis dumnoua nomina nouis sacerdo tibus
adquiruntur & sicut scriptum est. effosum est obpro
brium superprincipes effugatus est timor omnis exan¬
mis. &ubioptinet in prudentia. Quicumq uoluerit sci¬
entie sibi uindicat summim & profunda sp̃s intraesse
deputat. Omnes autem ex hocdocti & catholici uolumus
uideri sialios reprehendamus & impios iudicemus in¬
terdum etim iudices eligimus dedõ eos qui ignorint dm̃.
& iactamus scã canibus & mittimus margaritas ante portos
pollutis uidelicet aurib & animis diuina mysteri publi¬
cantes. quod utiq exuoto cedit inimicus quib: eam etcle¬
siam nram adirenon liceat. pernos tamen sc̃anr̃a concul¬
cant A peruimus ergo omnib: non portas iustitiae. sed
maledicendi & obtrectandi animamatq in solentieuiã

Expanded text:
caligine bellum mouet, quo magis aduersum se inuicem caligine bellum mouet, quo magis aduersum se inuicem dimicent membra, ut effugentur reliquiae, si quae illae sunt, caritatis, dum noua nomina nouis sacerdotibus adquiruntur et, sicut scriptum est, effusum est obpro­ brium super principes. 79. Effugatus est timor omnis ex animis et ubique obtinet inpudentia. quicumque uoluerit scientiae sibi uindicat summam et profunda spiritus intra se esse deputat. omnes autem ex hoc docti et catholici uolumus uideri, si alios reprehendamus et inpios iudicemus. interdum etiam iudices eligimus de deo eos qui ignorant deum, et iactamus sancta canibus et mittimus margaritas ante porcos pollutis uidelicet auribus et animis diuina mysteria publicantes. quod utique ex uoto cedit inimicis, quibus cum ecclesiam nostram adire non liceat, per nos tamen sancta nostra conculcant. aperuimus ergo omnibus non portas iustitiae sed maledicendi et obtrectandi aditum atque insolen- tiae uiam.
Abbreviated transcription (Latin):
habere quod contemnerem & quibus xp̃m praeferrem
delectatus sum magis in uerbis dĩ. & effecta sunt mihi elo¬
quia eius. sicut fauus mellis & uocaui prudentum. & sipi¬
entiae dediuocem meam:. Sed neinceteris quidem neglexi
idestiracundiam cohercere frenare linguam. oculũ p̾udicus
agere. uentrem castigatius gubernire. calcare humanam
gloriam sed uelut insipiens loquor. dumnon a uobis celi¬
tum uolo quod in his quidem prout potuimus studium
gessimus. non satis esseceteris inferiores philosophari
secundum dm̃ & scire animarum gubernacula contineri
& praees seceteris hac regere alios. cumipserecte regentib:
oboedire non dum didicerim supra me essenegotium
duxi. precipue in hoc tempore in quouidemus homines
hucatq illuc conuerti & conturba re omnia ut nihiles se
melius uideatur quam fugere emedio & latere Omnia
enim inpugnat & perturbat inimicus. & uelut in cueca

Expanded text:
habere quod contemnerem et quibus Chri- stum praeferrem. habere quod contemnerem et quibus Chri- stum praeferrem. delectatus sum magis in uerbis dei et effecta sunt mihi eloquia eius sicut fauus mellis, et uocaui prudentiam et sapientiae dedi uocem meam. sed ne in ceteris quidem neglexi, id est iracundiam cohercere, refre- nare linguam, oculum pudicius agere, uentrem castigatius gubernare, calcare humanam gloriam. sed uelut insipiens loquor, dum non a uobis celatum uolo quod in his quidem prout potuimus studium gessimus non satis esse ceteris inferiores. 78. Philosophari uero secundum deum et scire animarum gubernacula continere et praeesse ceteris ac regere alios, cum ipse recte regentibus oboedire nondum didicerim, supra me esse negotium duxi praecipue in hoc tempore, in quo .uidemus homines huc atque illuc conuerti et conturbare omnia, ut nihil esse melius uideatur quam fugere e medio et latere. omnia enim inpugnat et perturbat inimicus et uelut in caeca
Abbreviated transcription (Latin):
& adquem festinamus: qualemoportet esse cum per
quem desiderantes animae accessum habere debent ad
illum quiquaeritur & desideratur : mihi quidem in gen
metus est ne etiam deipso thalamo sponsiforas proiciar
conligatis manib: pedibusq: uelut mihi qui non praepara¬
uerimꝰ in dumenta nuptiali . sed qui temere in repserim
in medium recumbentium & quidem ut prodam aliquid
eorum quae apud nos latent. & ego apueriti inuitatussũ
ado & in ipsumiactatus sum exutero. hac deuentremitri
donummaternae promissionis oblatus sum. & post hec
perpericula confirmatussum. & desideriumeius in me con¬
ualuit & inid omnia concurrerunt. Vnde etia mego obtuli
me in possessionem ei cui fueram excunabulis mancipatus.
& a quo fueram depericulis liberatus. obtulie & omnia
mea quaedico hoc quod haberesolum uidebar litteras & in¬
stituta liberalia ex quib: hoc solum lucri habui. ut uiderer

Expanded text:
et ad quem festinamus, qualem oportet esse eum, per et ad quem festinamus, qualem oportet esse eum, per quem desiderantes animae accessum habere debent ad illum qui quaeritur et desideratur? mihi quidem ingens metus est, ne etiam de ipso thalamo sponsi foras proiciar conligatus manibus pedibusque, uelut qui mihi non praeparauerim indumenta nuptialia, sed qui temere inrepserim in medium recumbentium. et quidem — ut prodam aliquid eorum quae apud nos latent — et ego a pueritia inuitatus sum a deo et in ipsum iactatus sum ex utero ac de uentre matris donum maternae promissionis oblatus sum, et post haec per pericula confirmatus sum et desiderium eius in me conualuit et in id omnia concurrerunt. unde etiam ego obtuli me in possessionem ei cui fueram ex incunabulis mancipatus et a quo fueram de periculis liberatus; obtuli ei omnia mea. quid dico omnia? hoc quod habere solum uidebar: litteras et instituta liberalia, ex quibus hoc solum lucri habui, ut uiderer
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit scientiam adiciet laborem. quia non tantum lacti¬
ficant eaquae inuenta sunt perscientiam. quantum con¬
tristant illa qua eeffugiunt & conprehendi non possunt
Sicut eueniresolet his quibus ad huc sicientibus abstrahi¬
tur poculum. Haec sunt quae mihi suadebant. melius esse
audire uocem doctorum. quam supraui res fieri doctorẽ
si altitudo caelestium & puritas supernorũ uix pos sunt
capere claritatem dĩ. cuius abyssus opertoriumest. cuius
tenebrae latibulũ cum lux ipsesit totus & lucem habitet
inaccessibilem qui i nomnib: est & extraomnes est. qui
omnebonumest & supra omnebonumest qui in lumi¬
nat mentem & effugit mentem. intantum secedens
quantumaccesseris sensuscilicet. ut dumipse ultra refu¬
git & abscedit. prouocet & enutriat. & ad interiora
amorem sui &ut amplius desideretur. dumim quasi
conprehensus elabitur. cumergo talis & tantus sit
quem quaerimus & quem desideramus quem sequimur

Expanded text:
diecerit scien­ tiam adiciet dolorem, quia non tantum laetificant ea quae inuenta sunt per scientiam, quantum contristant illa quae effugiunt et conprehendi non possunt, sicut euenire solet his quibus adhuc sitientibus abstrahitur poculum. 76. Haec sunt quae mihi suadebant melius esse audire uocem doctorum quam supra uires fieri doctorem: si altitudo caelestium et puritas supernorum uix possunt capere clari­ tatem dei, cuius abyssus opertorium est, cuius tenebrae lati­ bulum, cum lux ipse sit totus et lucem habitet inaccessibilem, qui in omnibus est et extra omnes est, qui omne bonum est et supra omne bonum est, qui inluminat mentem et effugit mentem in tantum secedens quantum accesseris sensu sci­ licet, ut, dum ipse ultra refugit et abscedit, prouocet et inuitet ad interiora amatorem sui et amplius desideretur, dum iam quasi conprehensus elabitur. 77. Cum ergo talis et tantus sit quem quaerimus et quem desideramus, quem sequimur
Abbreviated transcription (Latin):
nes uel ut longius abscederem perurguebant. Reuo¬
cauit autemme primo quidem desiderium uestri. &
magis illud quod desiderabar quam quod ego deside¬
rabam nihilenim tamualidum est ad dilectionem
quam si ex utraq: parte constet affectio : Secundo uero
maxima meacura & sollicitudo praecipua scõrum paren¬
tum ueneranda canities. qui prome migis quã proipsa
senectute laborabant. Abrahae meihuius capitis honor
& angeliciinstar aspectus & maris sarreq nosetiam
spiritali tergenuit ineuangelii fide debita reuerentia.
quibus necẽssarium erat baculum mesenectutis existere:
quorum comtem platione & ut eis debita officia pieta¬
tis ex soluere metiam filosophiaestudia contempsi.
quaemihi prȩciosa&cara supra omnes facultates affec¬
tusque ducebam: In quo utuerius dicam hoc ipso
philoso phatussum nephilo sophari uiderer
Nonergotuli effundimihi haec omnia & aboleriunius
occasionis obtentu neq: auferrimihi paternas benedictio¬

Expanded text:
nes ut longius abscederem perurguebant. reuones ut longius abscederem perurguebant. reuocauit autem me primo quidem desiderium uestri et magis illud quod desiderabar quam quod ego desiderabam. nihil enim tam ualidum est ad dilectionem quam si ex utraque parte constet aifectio. secundo uero maxima mea cura et sollicitudo praecipua sanctorum parentum ueneranda canities, qui pro me magis quam pro ipsa senectute laborabant: Abrahamei huius capitis honor et angelici instar aspectus et matris Sarrae, quae nos etiam spiritaliter genuit in euangelii fide, debita reuerentia, quibus necessarium erat baculum me senectutis existere. quorum contemplatione et ut eis debita officia pietatis exsoluerem, etiam philosophiae studia contempsi, quae mihi pretiosa et cara supra omnes facultates affectusque ducebam. in quo, ut uerius dicam, hoc ipsum philosophatus sum, ne philosophari uiderer. non ergo tuli effundi mihi haec omnia et aboleri unius occasionis obtentu neque auferri mihi paternas benedic­ tio
Abbreviated transcription (Latin):
gratius est supra solidamterram stanti exigui cespites
sulcis herbam frumenti requirere. &inegenis rebus tenu¬
em uitam ducere. quam peregrinas diuitis influctuum
periculis quaerere. fortiorib quidem & potentibus dim¬
numest non officia ad ministraremaiori. neq erga
plurimos exercere uir tutem sed in paruis rebus & modicis
cohortari uelut siquis ingentiluminis lam pade locum
parui conclauis in luminet. &ut arma potentia & uirilia
exiguo uelut corpori & ꝑuerilib membris inserere
Paruis autem tutius est paruumonus & nonsuprauires
eleuare. neuel derisui fiant simul & periculũ subeant.
Sicut neturrem quidem aedificare conuenit alii. nisiei
cui impensaquoq perficiendi praesto sunt. haec est
apologia & excusatio fugemeae. & haec causae sunt
quae me a uobis ofratres &amici carissimi separaue¬
rant uel abstraxerant. Tales nam que tunc me cogitatio¬

Expanded text:
gratius est supra solidam terram stanti exigui caespitis gratius est supra solidam terram stanti exigui caespitis sulcis herbam frumenti requirere et in egenis rebus tenuem uitam ducere quam peregrinas diuitias in fluctuum periculis quaerere. 101. Fortioribus quidem et potentibus damnum est non officia administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in paruis rebus et modicis coartari, uelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conclauis inluminet aut arma potentia et uirilia exiguo uelit corpori et puerilibus membris inserere; paruis autem tutius est paruum onus et non supra uires leuare, ne uel derisui fiant, simul et peri­culum subeant, sicut ne turrem quidem aedificare conuenit alii nisi ei cui inpensae quoque perficiendi praesto sunt. 102. 103. Haec est apologia et excusatio fugae meae et hae causae sunt quae me a uobis, o fratres et amici carissimi, separa­ uerant uel abstraxerant; tales namque tunc me cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
margarita. quod pax quodiustitia. quod scificatio
quod redemptio. quod homo quod seruus. quod pastor
quod agnus quod sacerdos. quod hostia. quod primo¬
genitusomnis creaturie. quod primogenitus exmor¬
tuis. quod resurrectio. Quis audeat Ante quam horũ
mihi singulas insemetipso ea explendo communi
cetxp̃o ac particeps eius in his singulis fut. ante quam
uacet & discat sapientiam dĩ inmysterio absconditũm.
ante quam factusuir destruat quae sunt paruuli. & ad¬
nu meretur iaminnu mero is rahelitico atq: in exercitu
dñi. Ante quam possit tollere crucem xp̃i & sequere eum
ac perdere animam suam proptereum. ut inuenit᷑team
inuita maeternam. & efficiatur inplenitudi nexp̃i
Quomodo potest audere quis accedere ad magisterii
gradum & docereea quae in semet ipso nondũ sentit
impleta: diceba mapud semetipsum nauigant alii
& gentium lucrorum spe subeant marina discrimina mihi

Expanded text:
marga­ rita, quod pax, quod iustitia, quod sanctificatio, marga­ rita, quod pax, quod iustitia, quod sanctificatio, quod redemptio, quod homo, quod seruus, quod pastor, quod agnus, quod sacerdos, quod hostia, quod pri­ mogenitus omnis creaturae, quod primogenitus ex mortuis, quod resurrectio. quis audeat, antequam horum oin his singulis in semet ipso ea explendo communicet Christo ac particeps eius in his singulis fiat, antequam uacet et discat loqui sapientiam dei in mysterio absconditam, antequam factus uir destruat quae sunt paruuli et adnumeretur iam in numero Israhelitico atque in exercitu dei, antequam possit tollere crucem Christi et sequi eum ac perdere animam suam propter eum, ut inueniat eam in uita aeterna et efficiatur in plenitudinem Christi — quomodo potest audere quis accedere ad magisterii gradum et docere ea quae in semet ipso nondum sentit inpleta? 100. Dicebam apud memet ipsum: nauigent alii et ingen- tium lucrorum spe subeant marina discrimina, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam contempletur sicut contem plari dignumest
delectationem dñi. & uisitettemplum eius immo potius
cognoscit ut possit scire diligentius a quodebeat rece¬
dere & quid debeat obtinere. qm̃ ueritas obtinetur. &¬
umbra pertransit. & ut integrepossit effugere auetus¬
tate littere & seruire innouitãte sp̃s. & ex integroseruire
ad gratum alegequa e completur spiritaliter indestruc¬
tione corporis : Ante quam peromnes sp̃s appellationes
uirtutesque decurrat per opera & scientia. Siue eorum
quae summa sunt seuquae propternos inferiora sunt eius
& nouissima idest scire quod ds̃est & quod filius dĩ. Scire
etum quomodo est quod imigo est quod uerbum quod
sapientia quodueritas. quod lux. quod uita quod uirtus
quod uapor. quod anõppoia. a porroia. quad splendor
quod creatorest. quod rex. quod caput quodlex quod
uia. quod ostium quod fundamentũ. quod petra. quod

Expanded text:
antequam contempletur, sicut contemplari dignum est, antequam contempletur, sicut contemplari dignum est, delecta- tionem domini et uisitet templum eius, immo potius cognoscat, ut possit scire diligentius, a quo debeat recedere et quid debeat obtinere, quoniam ueritas obtinet et umbra pertransit, et ut integre possit effugere a uetustate litterae et seruire in nouitate spiritus et ex integro transire ad gratiam a lege, quae conpletur spiritaliter in destructione corporis? antequam per omnes Christi appellationes uirtutesque decurrat per opera et scientiam siue eorum quae summa sunt seu quae propter nos inferiora sunt eius et nouissima? id est scire quod deus est et quod filius dei, scire etiam quomodo est, quod imago est, quod uerbum, quod sapientia, quod ueritas, quod lux, quod uita, quod uirtus, quod uapor, quod aporroea, quod splendor, quod creator est, quod rex, quod caput, quod lex, quod uia, quod ostium, quod fundamentum, quod petra, quod
Abbreviated transcription (Latin):
soluatur in tempore & repleatur exultatione. in psilmis
& canticis dñi ex surgens uelut plectrum matutinũ in psal¬
terio &cithara ex surgens diluculo &clamans ad dñm.
us que quo raucȩ fiant᷑ fauces mea. & adhereat lingua
mea faucibus meis. Prius quam supra petram stent
pedes mei & consummentur sicut cerui. ut dirigantur
secundum dm̃ gressus mei. ut non infirmentur. nec
paulominus effundantur uestigumea. prius quĩ omnia
membramea fiant arma iustitiae & omnis in me morta¬
audeat adire ad istum gradum antequam castis &igne
examinatis eloquiis dñi corde accendatur & mente. ut
a periatei scripturas ante quam describat eatripliciter in la¬
titudine cordissui. itaut sensum habeatxp̃i ante quam ab¬
sconditos ceteris inuisibiles atq: obscuros thesaurosscientie
ingredi mereatur. ita ut perceptis inde diuitiis possit etiã
ceteros ipseditare spiritalib: comparans spiritalia.

Expanded text:
soluatur in tempore et repleatur exultatione in psalmis soluatur in tempore et repleatur exultatione in psalmis et canticis domini exsurgens uelut plectrum matutinum in psalterio et cithara, exsurgens diluculo et clamans ad dominum usque quo raucae fiant fauces meae et adhaereat lingua mea faucibus meis? priusquam supra petram stent pedes mei et consummentur sicut cerui, ut dirigantur secundum deum gressus mei, ut non infirmentur nec paulo minus effundantur uestigia mea? prius­ quam omnia membra mea fiant arma iustitiae et omnis in me mortaaudeat adire ad istum gradum, antequam castis et igne examinatis eloquiis domini cor accendatur et mentem, dum adaperit ei scripturas? antequam describat ea tripliciter in latitudine cordis sui, ita ut sensum habeat Christi? ante- quam absconditos ceteris inuisibiles atque obscuros thesauros scientiae ingredi mereatur, ita ut perceptis inde diuitiis possit etiam ceteros ipse ditare spiritalibus conparans spiritalia?
Abbreviated transcription (Latin):
hostiamuiuam scãm placentem dõ. & ratio nabile suum
obsequium esset. & immolauit dõ sacrificium laudis. &
spm contribulatum quod solum sacrificium expetit
ds̃ ceteris omnibus abiectis atque contemptis quomodo
poteram audere ad sacrificium accedere. & adhostusoffe¬
rendas & imaginem ac figuram sacramentorũ caelestiũ
celebrandum. uel quomodohabitum sacerdotale nomenq
susciperem. qui non prius sciremme operibus scĩs con¬
summasse manus meas. qui nondũ oculũ docuissem recte
uidere creaturamdĩ. qui non auremm eam prius a peruis¬
semeru ditionidñi it aut mererer addimihiaurem quae
non grauiter audiret. & esset sardium pretiosum inauris
inaurem eo quod est sermo sapientis inaurem oboedientis
qui non prius os meuma perui & ad traxi sp̃m uel dilataui
osmeum ut spu repleretur ad proloquenda mysteria
& dogmata pietatis qui non optuli linguam meam ut

Expanded text:
hostiam uiuam sanctam placentem deo et rationabile suum hostiam uiuam sanctam placentem deo et rationabile suum obsequium gessit et immolauit deo sacrifi­ cium laudis et spiritum contribulatum, quod solum sacrifi- cium expetit deus ceteris omnibus abiectis atque contemptis, quomodo poteram audere ad sacerdotium accedere et ad hostias offerendas et imaginem ac figuram sacramentorum caelestium celebrandam? uel quomodo habitum sacerdotalem nomenque suscipere, qui non prius scirem me operibus sanctis consummasse manus meas, qui nondum oculum docuissem recte uidere creaturam dei, qui non aurem meam prius aperuissem eruditioni domini, ita ut mererer addi mihi aurem, quae non grauiter audiret, et esset sardius pretiosus inauris in aure mea, quod est sermo sapientis in aure oboedientis? qui non prius os meum aperui et adtraxi spiritum uel dilataui os meum, ut spiritu repleretur ad proloquenda mysteria et dogmata pietatis? qui non obtuli linguam meam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis sed neipsa quidem indumenta sacerdotalia
uel ministeruuasa cuilibet contingere saltim aut contrec¬
tare fas est. Ipsa quoque sicrificia non passi momnibus.
sed certi quibusq: indulgetur in su mere. & intracertũ
tempus & intra praefinitum locum. Sed necon positionẽ
quidemolei chrismatis imitari cuiquam fas est. neq mixtu¬
ram incensi & quidamplius dicam neipsum quidem tem¬
plum ingredisinitur qui non fuerit etiam minimis qui¬
busq: anĩma mundus &corpore. & quo modotemere
& in considerate inruimus in ipsa sc̃ascõrum. quo uni
solipontifici & ipsi semel in anno ingredifaserit. cuisoli
accedere ultra in terius uelum licebat. & artam testamenti
ac propitiatorium &cherubim uidere quae nunc omnes
sibi & uidere & contingere licitum putant: Haec igit᷑
ego sciens qm̃ nemodignus est summidĩ uel sacerdos ẽsse
uel sacrificium. qui non prius semetipsum exhibuit

Expanded text:
sacerdotis. sed ne ipsa quidem indumenta sacerdotalia sacerdotis. sed ne ipsa quidem indumenta sacerdotalia uel ministerii uasa cuilibet contingere saltim aut contrectare fas est. ipsa quoque sacrificia non passim omnibus sed certis quibusque indulgetur insumere et intra certum tempus et intra praefinitum locum. sed ne conpositionem quidem olei chrismatis imitari cuiquam fas est neque mixturam incensi. et quid amplius dicam? ne ipsum quidem templum ingredi sinitur qui non fuerit etiam in minimis quibusque anima mundus et corpore. et quomodo temere et inconsiderate inrui- mus in ipsa sancta sanctorum, quo uni soli pontifici et ipsi semel in anno ingredi fas erat, cui soli accedere ultra interius uelum licebat et arcam testamenti ac propitiatorium et Cherubin uidere, quae nunc omnes sibi et uidere et contingere licitum putant! 95. Haec igitur ego sciens et quoniam nemo dignus est summi dei uel sacerdos esse uel sacrificium, qui non prius semet ipsum exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
quidemidoneus ad intercedendum fuit. cumutiq pater
esset & sȩcundus postmoysen dõ honore sacerdotii propin¬
quaret. heliquoq sacerdos profiliorum iniquitate dam¬
natur. quod eos diuina sacrificia temerantes. minus seuera
animaduersione plectebat miserum nequidem coercuit
& quidem corripuit. sed lenitate & mansuetudine patris
non seueritate & auctoritate pontificis. Quid ozias ille
quiarcamtestamenti dñi cumiuuenc a foetus inpatiens
directilimitis orbi tam declinas set iamq lapsurã manu sedula
hac sollicita sustentasset. non ne tantũ modo prohocquod
scã tetigerat ado morte multatus est. Scioe gone corporis
quidem maculis insacerdotibus praȩtermitti. sed perscru¬
tari & requiri omnia perlegem. nequid corporalis uitii uel
hostia habeat uelsacerdos. qua eutique figurae sunt perfec¬
tionis eius & puritatis. quaeesse debet in corde & anima

Expanded text:
quidem idoneus ad interceden­ dum fuit, cum utique pater quidem idoneus ad interceden­ dum fuit, cum utique pater esset et secundus post Movsen deo honore sacerdotii propinquaret. Heli quoque sacerdos pro filiorum iniquitate damnatur, quod eos diuina sacrificia teme- rantes minus seuera animaduersione plectebat. miserum me et quidem cohercuit et quidem corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non seueritate et auctoritate pontificis. quid Oza ille, qui arcam testamenti domini, cum iuuenca fetus inpatiens directi limitis orbitam declinasset, iam iamque lapsuram manu sedula ac sollicita sustentasset, nonne tantum­ modo pro hoc, quod sancta tetigerat, a deo morte multatus est? 94. Scio ego ne corporis quidem maculas in sacerdotibus prae- termitti sed perscrutari et requiri omnia per legem, ne quid corpo­ ralis uitii uel hostia habeat uel sacerdos. quae utique figurae sunt perfectionis eius et puritatis, quae esse debet in corde et anima
Abbreviated transcription (Latin):
proximum fieridõ. nisi sit aliquis qualis moyses. qui
capere insemetipso possit glorum di. Sed ante acũ primũ
legis latio pararetur. ceteros quidem tuba rum sonus
& fulgora actonitrua perstrepant. Caligo quoque
& fumus montis ardentis & meatus hac terror horribilis
it aut uel bestia si montem contigis set lapidaretur &ita
procul adstantib magnũ eis erat uel sonitum uocis
audire & hoc sanctificatis cumomnidiligentia & cau¬
tela. moyses uero solus & monte mascendit & nubem
ingreditur & fligrantibus nus quam flimmis aduri¬
tur & tabulis suscipit. ad multitudinem quidem
uulgitabulas litterae. ad eos autem qui capiunt
quae sunt sp̃s tabulas inscriptas sp̃udĩuiui. nad ab uero
& abiud qm̃ alienum ignem ad incensum altaris obtule¬
rant. prohocsolo consumentur igni & eundem penae
& interitus quem culpe & impietatis habuere. & nearon

Expanded text:
proximum fieri deo, nisi sit aliquis qualis Moyses, qui proximum fieri deo, nisi sit aliquis qualis Moyses, qui capere in semet ipso possit gloriam dei. sed et antea, cum primum legis latio pararetur, ceteros quidem tubarum sonus et fulgura ac tonitrua perstrepebant, caligo quoque et fumus montis ardentis et metus ac terror horribilis, ita ut uel bestia, si montem contigisset, lapidaretur — et ita procul adstantibus magnum eis erat uel sonitum uocis audire, et hoc sanctificatis cum omni diligentia et cautela —, Moyses uero solus et montem ascendit et nubem ingreditur et flagrantibus nusquam flammis aduritur et tabulas suscipit, ad multitudinem quidem uulgi tabulas litterae, ad eos autem, qui capiunt quae sunt spiritus, tabulas scriptas spiritu dei uiui. 93. Nadab uero et Abiud, quoniam alienum ignem ad incensum altaris obtulerant, pro hoc solo consumuntur igni, et eundem paene locum poenae et interitus quem culpae et inpietatis habuere. et ne Aaron