comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus calcata. abassũptis no¬
bis in cliuinitatis suȩ clarita¬
te conspicitur: Nunc aut̃
a carnali cogitacione animũ
infusi sp̃c gr̃a subleuat: s in
conteptu rerum pretereunti¬
um exaltat: totũq mens qͦd
appetebat in infimis despi¬
cit: atq ad suꝑna desideria
ignescit: & conteplationis su-¬
e uia extra carn̾e tollitur:
quȩ corruptionis suȩ ponde¬
re adhuc in carne retinetur:
Incirc̃uscripti luminis iubar
intueri conatur & ñ ual&:
qͦd infirmitate pressus ani-¬
mus & nequaqua penetrat.
& tam̃ repulsus amat: iam
namq de se conditor ꝑ qͦd
ametur ostendit: sed uisio¬
nis suȩ speciem amantibus
subtrahit: Sola ergo eius
uestigia conspicientes gra-¬
dimur: qui hunc ꝑ donor
suor signa sequimur. qũe
quibue modis ueniant eiꝰ
sp̃c dona nesciuntur : ueri¬
tate attestante quȩ ait
sp̃c ubi uult spirat: & uoc̃e
eius audis: sed nescis unde
ueniat. & quo uadat:. UIIII.
In retributionis aute culmi¬
ne. reperiri om̃ps ꝑcontem¬

Expanded text:
 calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In retributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contem
Abbreviated transcription (Latin):
pe ut diximꝰ flagelli tempe.¬
ratur. cũ culpa cognoscitur:
quia & tanto quisq patien-¬
tius ferramentu medici to¬
lerat. quanto putridũ esse¬
conspicit qͦd secat: Qui igi¬
tur multiplicitatem legis
intelligit : cuncta quȩ pati-¬
tur. quam sint minora per-¬
pendit : quia per hoc quod
culpe pondus agnoscitur.
afflictionis pena leuigatur:¬
Sed uter hec scienłu ẽ. quia
sine magna iniquitate non
fuerit. quod sophar uirum
iustũ usq ad obiectionem
iniquitatis increpauit: un¬
de & eoꝵ audaciam ueritas
iuste redarguit. sed benigne
ad gram reducit: quia apud
misericordem iudice nequa¬
quam sine uenia culpa relin.¬
quitur. cũ ꝑferuorem zeli
Sepe nãq magnis hoc docto.¬
rib mirandisq contingit.
ut quo alta caritate feruent.
modu correctionis exagge.¬
rent: & lingua aliqͥd quod
nͣ deb&e dicat: quia ment̾e
dilectio quantũ deb& in.¬
fłamat: Sed uerbo prola¬
te contumeliȩ tanto citius
parcitur: quanto ex ea qua
Vnde bene ꝑ moysen dñs pre¬

Expanded text:
pe, ut diximus, flagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigaturSed inter haec sciendum est quia sine magna iniquitate non fuerit quod Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua Unde bene per Moysen Dominus prae
Abbreviated transcription (Latin):
ctu tuo: Qui beati iob dic¬
tor meminit: quam falso
hoc uoci illius impingatur.
agnoscit: Quomͦ enim mun¬
dum se dicere potuit. qͥ ait.
si iustificare me uoluero
os meum condẽpnabit me:
Sed hab& hoc prauor mali-¬
tia. ut cũ uera in se flere
mala renuit. fingat alie¬
na: nam quasi solatio faci¬
noris utitur. si falsis uocib
& uita corripientis inqui
tenus bona optant. ut ma¬
la esse quȩ in presentibus
habentur ostendant: & qͥsi
fauentes prospera expe¬
tunt. ut benigni uidean¬
tur: Unde & sophar ꝓtinꝰ
subicit dicens: Atq utiña d¬

Expanded text:
t. --Qui beati Job dictorum meminit, quam falso hoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquintenus bona optant, ut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
taq cȩlo ẽ: quia ipsi quoꝙ
decti sp̃c. uisionem tantȩ cel¬
ltudinis ꝑfecꝰte ñ penetrant:
Pofundior inferno ẽ: quia ma¬
lignoꝵ sp̃uum astutias. longe
subtilius qũa ipsi putauerant.
uidicans dampnat. Terra lon¬
por: quia longanimitatem
uram patientia diuine longa¬
nimitatis exsuperat: quȩ nos¬

Expanded text:
i ipsi quoque electi spiritus, visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverunt, judicans damnat. Terra longior. Quia longanimitatem nostram, patientia divinae longanimitatis exsuperat. Mari
Abbreviated transcription (Latin):
itir: eumq extincti ꝓximus
eu inuenerit ñ occidit: quia
sese nobis per naturȩ nr̃ae
mortium iunxit. ab eo ꝓcul
ibio uindictam de culpȩ re
n ñ expetit: quem sub eius
nia. spes. fides. & caritas abs¬
ndit: Citius ergo culpa di-¬
atitur: quȩ nequaqu̾a mali
studio perpetratur: Unde
sphar iniquum uocat qũe
luditur: quia ad uerba contu-¬
eliȩ diuini amoris zelo ꝑmo¬
ui proeo qͦd beati iob merita
Anagnoscit: ex imperita ad¬
iuc irrisione subiungit dicens:

Expanded text:
netur, eumque exstincti proximus netur, eumque exstincti proximus cum invenerit non occidit. Quia se pro nobis per naturae suae consortium conjunxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae renon expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem cluditur, quia ad verba contumeliae divini amoris zelo promoQui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subjungit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
& lignͣu securis fugerit man
rumq lapsum de manubrio
cu eius ꝑcusserit & occideri
hic ad unam supradicꝰtari
apprehendat eum. & ꝑcutiua
animam eius: Ad siluam qͥ
cũ amico imus: quotiens e
quolib&e proximo ad intuen
delicta nr̃a conuertimur s
pliciter ligna succidimus: eñ
delinquentium uitia piamter¬
tione resecamus: Sed secues
manu fugit: cũ sese increptia
plus qũa necesse ẽ in asperitait
ꝑtrahit: ferrũq de manubria
prosilit: cũ de correptione ln¬
mo durior excedit: & amicut
ꝑcutiens occidit: quia aucito¬
rem suum prolata contumiela
ab sp̃u dilectionis interficr
Correpti namq mens repente as
odium proruit: si hanc uma¬
derata increpatio plus qu̾a de¬
buit addicit: Sed is qui ineai¬
de ligna ꝑcutit. & proximun
extinguit. ad tres necesse est
urbes fugiat. ut in una earum
defensus uiuat : quia si ad pe¬
nitentiȩ lamenta conuersis
unitate sacramenti. sub spe
de &caritate absconditur. re¬
sherpetrati homicidii non te

Expanded text:
 lignorum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum apprehendat eum et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide ac charitate absconditur, reus perpetrati ho
Abbreviated transcription (Latin):
mina salutis putant: Re¬
cte ergo nunc dr̃. hec mihi
sit consolatio. ut affligens
me dolore ñ parcat. acsi
apte diceretur: Quia idõ
hic quibusdã parcit ut eos
in ꝑpetuum feriat. ideo
hic me feriat. ut nͣ parcen
do in ꝑpetuum parcat:
spem salutis ex uulnere
certus reddor: Qd quia
nͣ tumenti sed humili m̃te
edidit. subiungendo ut
p̃diximꝰ patefecit. dicens:
nec contradicam sermo¬
uerba dĩ non sunt clicto¬
rum sonitus: sed effectꝰ
oꝑationum. In eo enim
nobis loquitur. qͦd erga
nos tacitus operatur:
Beatus igitur iob sermoni¬
b d̾i contraclicer&: si
de eius ꝑcussionib mur¬
murar&. sed quid de ꝑ¬
cussore suo sentiat inli¬
cat. qui sicut ĩa diximꝰ.
quem ferient̾e tolerat.
sanctum uocat:Ul¬

Expanded text:
mina salutis putant. Remina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcen in perpetuum parcat, spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumente, sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, patefecit, dicens: « Non contradicam sermoverba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui sicut jam diximus quem ferientem tolerat, sanctum vocat. S
Abbreviated transcription (Latin):
mͣtem metus & dolor eru¬
diat: ne in hac peregrina.¬
tionis uia hoste ex insidii
erumpente sua eam dete¬
rius securitas sternat.
Hinc psalmysta ait: Proba
me dñe. & tempta me
Hinc iterũ dicit : Ego ad
flagella paratꝰ sũ: Quia
eni sc̃ȩ m̃tes suȩ corruptio¬
nis uulnus sine putredine
ñ esse considerant. libenter
se submanu medici ad secti¬
ones parant: ut aꝑto uul¬
nere uirus peccati exeat .
quod sana cute intꝰ occide
bat. Uncde & adhuc subdi¬
tus : Et hec mihi sit conso¬
latio: ut affligens me do¬
lore ñ parcat : Electi quip¬
pe cũ perpetrasse se inlici¬
ta nouerint. sed ꝑscrutan¬
tes inueniunt. quia nulla
pinlicitis aduersa ꝑpessi
stͣ ui immense formicli¬
nis tabescunt pauore es¬
tuant: sinistris agitati su-¬
spicionib laborant. ne in
tributio nulla castigat.
Timent ne ultio quȩ suspen¬
ditur. grauior infine ser¬
uetur: feriri paterna cor-¬
reptione desiderant: &
dolorem uulneris medica¬

Expanded text:
mentem metus et dolor erumentem metus et dolor erudiat, ne in hac peregrinationis via, hoste ex insidiis erumpente, sua eamdem deterius securitas sternat. Hinc Psalmista ait: Proba me, Domine, et tenta me . Hinc iterum dicit: Ego ad flagella paratus sum . Quia enim sancti mentis suae correptionis vulnus sine putredine non esse considerant, libenter se sub manu medici ad sectiones parant, ut, aperto vulnere, virus peccati exeat, quod sana cute intus obat. Unde et adhuc subditur: « Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat. » Electi quique, cum perpetrasse se illicita noverunt, sed prescrutantes inveniunt, quia nulla pro illicitis adversa perpessi sunt; vi immensae formidinis tabescunt, pavore aestuant, sinistris agitati suspicionibus laborant; ne in tributio nulla castigatiment ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medica
Abbreviated transcription (Latin):
ne desertũ me aduersa¬
rio ad contritionem tra¬
dat. Ubi & apte subdit᷑:
soluat manũ suam &
succidat me: Sepe naq
fidutia longe ꝓsperita¬
tis inflati in quodã fastu
elationis erigimur: cũ.¬
q nos extolli conditor
conspicit: si amorem su¬
um erga nos ꝑuerbera
ñ exerc&. quasi ad feri¬
enda nr̃a uicia manũ
ligatam ten& Annon
affectus sui manũ liga.¬
uerat: cũ peccanti popus
dicebat. iam ñ irascar tibi
& zelus m̃srecessit a te
subiungitur. & succidat
me: Cũ enim securos nos
ac de uirtutũ affluentia
elatos repentinus uel fla¬
gelli dolor. uel infirmita¬
tis temptacio ꝑcutit. ꝓti¬
nus abstatus sui uertice
m̃tis nr̃e elatio succisa ca¬
dit. ut de sem&eipsa nihi
audeat: sed infirmitati¬
sue ictu ꝓstrata manum
leuantis quȩrat: Hinc ẽ
qͦd scĩ uiri cũ deocculta en¬
ga se dispositione suspect
sunt: plus prospera ipsa ꝑ¬
timescunt. Temptari ap¬
petunt. flagellari concu¬
piscunt. quatenꝰ incaut̃a

Expanded text:
nec desertum me adversanec desertum me adversario ad contritionem tradat. Unde et bene subditur: « Salvat manum suam, et succidat me. » Saepe namque fiducia longae prosperitatis inflati, in quodam statu elationis erigimur. Cumque nos extolli Conditor conspicit, si amorem suum erga nos per verbera non exercet, quasi ad ferienda nostra vitia manum ligatam tenet. An non affectu sui manum ligaverat, cum peccanti populo dicebat? « Jam non irascar tibi, et zelus meus recessit a te subjungitur: « Et succidat me. » Cum enim securos nos, ac de virtutum affluentia elatos repentinus vel flagelli dolor, vel infirmitatis tentatio percutit, protinus ab status sui vertice mentis nostrae elatio succisa cadit, ut de semetipsa nihil audeat, sed infirmitatis ictu prostrata manum levantis quaerat. Hinc est quod sancti viri, cum de occulta erga se dispositione suspecti sunt, plus prospera ipsa pertimescunt. Tentari appetunt, flagellari concupiscunt, quatenus incautam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui foris ẽ nͣr homo corrũ¬
⁊ pitur. tamen is qui intꝰ
Se̾ renouatur dedie in¬
⁊ diem. Sc̃s igitur uir qui
appropinquare dõ &iam
ꝑ flagella desiderat : ꝑ
sp̃m humilitatis dicat
qui cepit ipse me conte¬
contricionem in nobis
cu mens ex ipso exordio
ꝓuectus extollitur.
cũq se iam quasi de uir¬
tutib erigit: seuienti
contra se aduersario
aditum pandit: Qui
cordis intima penetrans
om̃e qͦd in eodem ꝑ studi¬
um bonȩ inchoationis
inuenerit confringit:
tantoq se uehementiꝰ
in eiꝰ confractione exib&
quanto & grauius quia
uel ad modicũ fuerat pro¬
iectus dol&. Inde & te¬
ste euglĩo uoce ueritatis
ad neglectam domi con-¬
scientie. sp̃e qui solus exi-¬
it. cu spiritib sept̾e redit.
Ne ergo post diuine correp¬
tionis exordia antiquus
hostis subripiat. atq ad
uir tutu confractionem
trahat. sc̃suir congrue
exorat dicens. qui cepit
ipse me conterat. acsi
aperte dicat: Noc quod
inme exorsus ẽ ꝑficere
feriendo non desinat :

Expanded text:
qui foris est noster homo, corrumpitur: tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem Sanctus igitur vir, qui appropinquare Deo etiam per flagella desiderat, per spiritum humilitatis dicat: « Qui coepit, ipse me contecontritionem in nobis cum mens ex ipso exordio profectibus extollitur, et se jam quasi de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit; qui cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus confractione exhibet, quanto et gravius, quia vel ad modicum fuerat projectus, dolet. Unde et teste Evangelio voce veritatis, ad neglectam domum conscientiae spiritus qui solus exiit, cum spiritibus septem redit . Ne ergo post divinae correptionis exordia antiquus hostis subrepat, atque ad virtutum confractionem trahat; sanctus vir congrue exorat, dicens: « Qui coepit, ipse me conterat. » Ac si aperte dicat: Hoc quod in me exorsus est, perficere feriendo non desinat,
Abbreviated transcription (Latin):
one piȩ utilitatis car&e:
Si ergo ratio de ocioso ser¬
mone exigitur: pensan¬
dum ualde ẽ. quȩ pe¬
na illud multil oquium
sequitur. in quo &iam
per superba uerba pec
catur Sciendũ quoq
est. qͦd ab om̃i rectitudi¬
nis statu depereunt:
qui per noxia uerba di¬
labuntur: Humana &¬
enim mens aquȩ more
& circũclusa ad superi¬
ora colligitur. quia il¬
lud repetit. unde des¬
cendit. & relaxata
deperit: quia se per in¬
fua inutiliter spar¬
git: Quot enĩ superua¬
cuis uerbis asilentii sui
censura dissipatur:
quasi tot riuis excra
se ducitur: unde &
redire interius ad sui
cognitionem non suffi¬
cit : quia per multilo¬
quium exterius spar¬
sa. uim intine consi-¬
derationis amit tit:
Totam se igitur insidian¬
tis hostis uulneribus
detegit: quia nulla se mui¬
nitione custodiȩ circum

Expanded text:
one piae utilitatis caret. one piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae verba pecSciendum quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circum
Abbreviated transcription (Latin):
cens: Aqua profunda: uer¬
ba ex ore uiri:. Qui ergo
dimittit aqu̾a. caput ẽ
iurgiorũ: quia qui lingũa
ñ refrenat. concordiam
dissipat Unde ediuerso
seriptũ ẽ. Qui imponit
stulto silentium : iras
mitigat: Quia autem
multiloquio quisq serui
Hinc ysaias ait: Cultus
‸iusticiȩ silentium: uide¬
lic& indicans. quia men¬
tis iusticia desolatur.
quando in moderatȩ
locutioni non parcitur:
Hine iacob dicit: Si quis
‸putat se religiosum esse
ñ refrenans linguam su¬
am sed seducens cor su¬
um: huius uana ẽ reli¬
gio : Hinc rursum ait:
Sit aut̾e omĩs homo ue¬
loox ad audiendũ: tar¬
dus aut̾e ad loquendũ:
Hinc iterũ adiungit.
Lingua inquietum ma¬
‸ lũ : plena ueneno mor¬
‸ tifero: Hine per sem&¬
ipsam nos ueritas am¬
‸ mon&e dicens: Om̃e uer¬
bum ociosum qͦd locu¬
‸ ti fuerint homines: red¬
‸ die iudicu: Ociosum
quippe uerbũ ẽ quod
aut ratione iuste ne¬
cessitatis. aut intenti¬

Expanded text:
citur: Aqua profunda, vercitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque servinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, red die judicii . Otiosum quippe verbum est quod aut ratione justae necessitatis, aut intenti
Abbreviated transcription (Latin):
tem erigit: consideratio
infirmitatis propriȩ in
humilitate custodit.
Culpas quippe delinquen¬
tium & si ex alto inere¬
pantes feriunt : sem&ip¬
sos tamen apud se subti¬
lius iudicantes quasi in
abiectis ponunt: & quo
praua in aliis insequunt
eo adreprimendos se a¬
trociores redeunt: rur¬
sumq quo sibu & meli¬
ora agentib nequaqu̾a
parcunt : eo uigilantius
aliena facta reprehen¬
dunt: Quid enĩ de hu¬
mana potentia mirari
exterius poterunt: qui¬
peruenimus: ut prius lo¬
qui aliena libeat: & post¬
modũ detractionib. eoru
uit̾a de quib loquitur lin¬
gua mordeat: quandoq
aute usq ad apertas contu¬
melias erumpat: Hinc se
minantur stimuli irȩ: o¬
riuntur rixȩ: accendun¬
tur faces odiorũ: pax to¬
ta extinguitur cordium:
Inde bene per salomonem
dicitur: Qui dimittit a¬
qũa : caput est iurgiorũ:
Aqũa quippe dimittere ẽ:
lingũa in fluxum eloquii
relaxare: Qd contra &¬
inbona part̾e asserit di¬

Expanded text:
tem vocis erigit, consitem vocis erigit, consiinfirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, quipervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumeminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum di
Abbreviated transcription (Latin):
facta est sicut prius fue¬
rat: Quia enim superbia
gignere uirtutes nescit.
quanta ex humilitate
ꝓdiit uox increpationis
ostenditur. quam signa
comitantur: Quomodo
nathan contra dauid re¬
gem per uerba increpa¬
tionis tumuit: qui cum
increpanda culpa deess&.
in terram se eius conspe
ctui pronus strauit. siẽ
scriptum ẽ nuntiauer̾t
regi dicentes. ad est na
than ꝓph̃a: cũq intro¬
iss& ante conspectu re¬
gis. adorauit pronus in
terram: Quomodo moy¬
ses regi egyptio libere
resistens. eum despicere
potuit : qui do familia-¬
riter colloquens. sequen¬
tem se ietro cognatum
humilis adorauit : Cuius
&iam consilio tantam obe¬
dientiam prȩbuit: ut post
secreta dĩ colloquia mag¬
num lucrum ducer&. qͥ
foris ab ore hominis audi¬
r&e. Ex aliis ergo sc̃oꝵ fac¬
tis discimus : quid de aliis
pensare debeamus: Sc̃i
& enim uiri nec ex elatio¬
ne sunt liberi: nec ex ti¬
more summissi : sed cum
rectitudo eos ad liberta¬

Expanded text:
facta est sicut prius fuefacta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentthan propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad liberta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m suum impleuit sic:
qͦs ad uit̾a miscdĩter tra¬
Sigitur. & conuertimini
dere naaman ex elatio¬
ne noluit : qui non solu
se conspici. sed teneri eti.¬
am amuliere ꝑmisit
de qua script̾ii ẽ. cumq
ueniss& ad uirum di in
‸montem apprehendit
pecles eiꝰ. & accessit gy¬
ezi ut amouer&e eam.
& ait homo d̾i. dimitte
illam: anima enim eiꝰ
‸in amaritudine est
Quomodo helyas superbo
regi increpationis uer¬
ba per tumorem intulit.
qui ante eius currum
humiliter cucurrit. siẽ
‸scriptũ est. accinctisq
lumbis. currebat ante
ahab: Quomͦ uir dĩ
iheroboam presentiam
ex elatione despexit:
dextera saluti pristinȩ
ꝓtinus ex pietate repa-¬
rauit. sicut scriptũ est.
cũq audiss&r rex sermo¬
nem hominis di quem
inclamauerat contra al¬
tare in bethel. extendit
manũ suam de altari di¬
cens. apprehendite eum.
& ex aruit manus eius:
& paulopost. orauit uir
‸ dĩ faciem dñi. & reuersa
e manus regis ad eum. &

Expanded text:
Christum suum, implevit sic . Christum suum, implevit sic . Quos ad vitam misericorditer tra igitur et convertimini,dere Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in 238 montem, apprehendit pedes ejus; et accessit Giezi, ut amoveret eam, et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ter indicant: quia factis di.¬
ctisq aliis & quanta humi¬
litate polleant. & erga eos
quos redarguunt. quanta
caritate ferueant manife¬
stant: Suꝑbia qͥppe odium
generat : humilitas amor̃e:
Ierba itaq quȩ amor exas¬
perat: profecto ex fonte
humilitatis manant: Quo¬
modo ergo sts ꝑNANꝰ
ꝓferre increpationẽ per
elationem potuit: qui pro
eisdem quos increpauerat.
ad deteriora crescentibus.
seq lapicdantib. flexis ge¬
nib orauit dicens. dñe
ne statuas illis hoc peccatũ
Quomodo paulus contra
gentis suȩ sacerdotem ac
principem asperitatis uer¬
ba superbiens intulit: qui
humilitate se &iam disci¬
pulorũ seruitio subster¬
nit dicens. non enim nos¬
m&ipsos predicamꝰ. sed
Quomodo petrus ꝑ elationẽ
principib restitit: quoru
errori cõpatiens. reatum
uelut excusat dicens. scio
quia ꝑ ignorantiam feci-¬
stis. sicut & principes ur̃i:
d̃s aut̾e qui p̾nuntiauit
ꝑos om̃ium ꝓpharũ pati

Expanded text:
ter indicant qui factis diter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens, intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed Quomodo Petrus per elevationem principibus restitit, quorum errori compatiens, reatum velut excusat, dicens: Scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. Deus autem, qui praenuntiavit per os omnium prophetarum pati
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad me: Hinc ẽ qͦd
petrus cũ eum sacerdo¬
des ac principes etiam
ꝑflagella seuientes. in
ih̃u nomine loqui pro¬
hiberent: cũ magna pro¬
tinus auetoritate res¬
pondit dicens: Si iustu¬
S est in conspectu d̾i uos
potius audire qũa d̾m.
iudicate : non enĩ possum
quȩ uidimꝰ & audiuimus
non loqui: Bzinc est quod
paulus cum resident̾ẽ con¬
tra ueritate sacerdotum
principem cerner&. eumq
minister illius alapa ꝑcus¬
siss&e. non maledictũ ptur¬
batus intulit: sed repletus
sp̃u sc̃o libera uoce propheta¬
uit dicens: Percutiae te d̃i
paries dealbate: & tu sedens
iudicas me scd̃m legem: &¬
& contra legem iubes me per¬
cuti: Hinc est quod sie¬
PNANUS contra uim per¬
sequentium auctoritatem
uocis exerere. nec moritu.¬
rus expauit dicens: Pura
ceruice & incircumcisi cor¬
‸ dib & aurib uos semꝑ sp̃ui
uerba tantȩ altitudinis re.¬
lo ueritatis. non autͬe uitio
elationis exiliunt. Ipsi paten.¬

Expanded text:
tur ad me . Hinc est quod tur ad me . Hinc est quod Petrus cum eum sacerdotes et principes, etiam per flagella saevientes, in Jesu nomine loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit dicens: Si justum est in conspectu Dei, vos pjudicate. Non enim possumus, quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu sancto libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate, et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi paten
Abbreviated transcription (Latin):
cens. tues ille qui contur¬
bas ysrł:. helyas protinus
superbi regis stulticiam
obiurgationis libere au¬
ctoritate percussit. di¬
cens: Non ego turbaui
ysrl: sed tu. & domus pa-¬
tris tui. qui dereliquistis
mandata dnͣi & secuti¬
⁊ estis ba alym : Hinc est
qͦd helyseus uer̃a magistri
cel situdinem sequens.
eundem ahab ad se cum
iosapharh rege uenient᷑e
ex reatu perfidiȩ con¬
fundit dicens: Quid mͥ¬
& tibi est: Uade ad pro¬
‸phãs patris tui. & matris
‸tuȩ. &. uiuit dñs exer¬
‸ cituum in cuiꝰ conspectu
sto: qͦd si non uultu iosa¬
‸pharh regis iude erubes¬
‸ cerem: nec attendissem
quidem te nec respexissẽ:
Hinc est quod idem uir
naaman ad se cum equis
& currib uenient̾e ante
& talentoꝵ copia ac ues¬
tium fulto non occurrit.
non ianuam domus ape¬
ruit. sed ut lauari sep¬
ties in iordane debuis¬
s&r per nuntium iussit:
uncde & idem naaman
iratus recedebat dicens.
putabam qͦd egredere¬

Expanded text:
cens: Tune es ille vir, qui conturcens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalimquod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid tibi et mihi? Vade ad prophetas patris tui et matris tuae. Et: Vivit Dominus exercituum in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod idem vir Naaman ad se cum equis et cunibus venientem ante t talentorum copia ac vestium fulto non occurrit, non januam domus aperuit, sed ut lavare septies in Jordane debuisset per nuntium jussit. Unde et idem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egredere
Abbreviated transcription (Latin):
non uis subici mihi: Dimit¬
te poplm meum: ut sacrifi¬
cee mihi: Cui dum plagis
pressus pharao dicer&. ite
sacrificate dõ in terra hac.
aucta protinus auctoritate
respondit. non potest ita
fieri: abominationes enim¬
egyptiorum im molabimus
dño do nr̃o. Hinc est quod
peccantem regem nathan
aggrediens. eui prius simi.¬
litudinem perpetratȩ pre.¬
uaricationis obiciens. eũq
reum per proprii iudicii uo¬
cem tenens. protinus adiun¬
git dicens. tu es ille uir qui
fecisti hanc rem: Hinc ẽ
qͦd uir d̾i ad destruendã
ydolatriam samariam
missus. iheroboam rege
super altare thura iaci.¬
ente. non regem ueritus.
non formidine mortis
pressus. contra altare in¬
trepidus. auetoritatem
libere uocis exercuit. di¬
‸cens: Altare altare. hec
dicit dñs: Ecce filius na¬
scetur domui dauid. iosy¬
as nomine. & immolabit
suꝑ te sacerdotes excel¬
soru: hinc est qͦd ahab
superb. idoloꝵ seruitio
subactus. cum increpare
helyan presumerae di¬

Expanded text:
non vis subjici mihi? Dimitnon vis subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi . Cui dum plagis pressus Pharao diceret: Ite, sacrificate Deo vestro in terra ista , aucta protinus auctoritate respondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam ololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, di
Abbreviated transcription (Latin):
los mentis attollere: &
electi di exterius oppressi
quantȩ intrinsecus arci
prȩsicdeant uidere: Cun¬
cta quippe quȩ foris emi-¬
nent : occultis eorũ obtut¬
bus per despectum iacent.
Nam super se interius rapti.
in alto animũ figunt. &
quȩq in hac uita patiuntur
quasi longe infra labentia
atq a se aliena conspiciunt
atq ut ita dixerim dum
mente extra carnem fieri
decertant. pene ipsa quae
tolerant. ignorant : In horu
ꝓfecto oculis. quic qͥd tempo¬
raliter emin&: alt̾u n est
Nam uelut in magni uertice
montis siti. presentis uite
plana despiciunt : seq ipsa
per sp̃ualem celsitudinem trans.¬
cendentes. subiecta sibin &e
intus uident. quȩq per carna¬
lem glãm foris tument. Unde
& nullis contra ueritat᷑e po¬
testatib parcunt : sed quos
at tolli per elationem conspi
ciunt. per sp̃s auctoritatem
premunt: Hinc est enĩ qͦd
adeserto moyses ueniens. e¬
gypti regem ex auetoritate
iggreditur dicens: Hȩc di¬
cit dñs d̾s hebreoꝵ. Usque qͦ

Expanded text:
los mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tumen nullis contra veritatem potestatibus parcunt, sed quos attolli per elationem conspciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
pocritȩ ꝑibit . Non ei
placebit uecordia sua
& sicut tela aranearũ
fiducia eiꝰ Innitetur
suꝑ domũ suam & ñ sta
bit: fulciet eam. & ñ
consurg&: Humectus
uidetur ante qũa ue¬
niat sol: & in ortu suo
germen eiꝰ egreditur:
Suꝑ aceruum petrarum
radices eius densaburi¬
tur: & inter lapides cõ¬
morabitur: Si absorbu¬
erit eũ de loco suo: ne¬
gabit eum. & dico. non
noui te: Hec est enim
lȩticia uite eiꝰ : ut rur¬
sum de terra alii germi¬
nentur: Ds non proici¬
et simplicem: nec por¬
rigit manũ malignis
donec impleatur risu osn
um: & labia tua iubilo
Qui oder̃t te induentur
fusione. & tabernaculum
impioꝵ non subsist&.¬

Expanded text:
pocritae peribit: Non ei pocritae peribit: Non ei placebit vecordia sua, et sicut tela aranearum fiducia ejus. Innitetur super domum sbit fulciet eam et non consurget humectus videtur antequam veniat sol et in horto suo germen eius egreditur super acervum petrarum radices eius densabuntur et inter lapides commorabitur si absorbuerit eum de loco suo negabit eum et dicet non novi te haec est enim laetitia viae eius ut rursum de terra alii germinentur Deus non proiciet simplicem nec porriget manum malignis donec impleatur risu os tuum et labia tua iubilo qui oderunt te induentur confusione et tabernaculum impiorum non subsist
Abbreviated transcription (Latin):
meum : & quare ñ aufers
inqͥtatem meam: Ecce
nunc inpuluere dormi-¬
am. & si mane me quesi¬
eris ñ subsistam: Respon
ris talia: & sp̃e multiplex
sermones oris tui : Num¬
quid ds̃ supplantat iu¬
dicium: & omps subuer¬
tit qͦd iustũ ẽ: Eiam
si filu tui peccauerunt
ei & dimisit eos in manu
iniquitatis suȩ. tu tam̃
si diluculo consurrexe¬
ris ad dm̃. & om̃ipoten¬
tem fueris deprecatus:
si mundus & rectus in¬
cesseris. statĩ eiuigilabit
ad te: & pacatũ redd&
habitaculum iusticiȩ
tuȩ: in tantũ ut priora
tua fuerint parua. &
nouissima tua multi¬
plicentur nimis : Inter
roga enim generatione
pristinam. & diligent᷑
inuestiga patr̃u memo¬
riam : hesterni quippe
sumꝰ : & ignoramus qͣm
sicut umbra dies nrͣi
sunt suꝑ tͣram: & ipsi
docebunt te: loquen¬
tur tibi. & decorde suo
ꝓferent eloquia: Nũqͥd
uiuere potest scirpus ab
sq humore: aut crescere
om̃s herbas arescit Sic
uiȩ om̃ium qui obliuis¬
cuntur dm̃: & spes hy¬

Expanded text:
eum, et quare non aufers iniquitatem meam? Ecce, nunc in pulvere dormiam: Et si mane me quaesieris, non subsistam. RESPONDris talia, et spiritus multiplex sermones oris tui? Numquid Deus supplantat judicium: et omnipotens subvertit quod justum est? Etiam si filii tui peccaverunt ei et dimisit eos in manu iniquitatis suae tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum et Omnipotentem fueris deprecatus si mundus et rectus incesseris statim evigilabit ad te et pacatum reddet habitaculum iustitiae tuae in tantum ut priora tua fuerint parva et novissima tua multiplicentur nimis inroga enim generationem pristinam, et diligenter investiga patrum memoriam: hesterni quippe sumus, et ignoramus quoniam sicut umbra dies nostri sunt super terram. Et ipsi docebunt te: loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Numquid virere potest scirpus absque humore? aut crescere omnes herbas arescit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hy
Abbreviated transcription (Latin):
& ex necessitate laxa¬
ri : quatenus os discre¬
tum & congruo tepo¬
re uox aperiat: & rur¬
sum congruo tacrtur¬
nitas claudat: Ql quia
uel amici beati iob. uel
om̃s heretici quorum hi
spetiem tenent seruare
nesciunt : in uentum ue¬
ba proferre perhibentur
quia nimirũ dicta quȩ
liscretionis pondus non
solidat. aura leuitatis

Expanded text:
et ex necessitate laxaet ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes haeretici, quorum hi speciem tenent, servare nesciunt, in ventum verba proferre perhibentur, quia nimirum dicta quae discretionis pondus non solidat aura levitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ose lingua submagni
moderaminis libratio.¬
ne frerianda est. non
insolubiliter obligan¬
da: ne aut laxat᷑a ni
mium defluat : aut
restricta &iam ab uti-¬
litate torpescat
Hinc namq per quenda¬
sapientem dicitur:
Sapiens tacebit usq ad
tempus: ut nimirum
cum oportunũ conside¬
rat. postposita censura
silentii loquendo quȩ
congruunt. in usu se uti-¬
litatis impendat: Hinc
salomon ait: Tempus
tacendi: & tempus lo¬
quendi: Discrete quip¬
pe uicissitudinũ pen¬
sanda sunt tempora:
ne aut cum restringi
lingua deb& per uer-¬
ba se inutiliter soluat:
aut cum loqui utiliter
potest. sem&ipsam pi¬
gre restringat: Quod
bene psalmysta consi
derans.breui postula¬
tione cõplexus est di¬
cens: Pone dñe custodi¬
am ori meo: & ostium
circumstantiȩ labiis
meis: Ostium namq
aperitur : & claudit᷑:
Qui ergo ori suo nequa¬
quam poni obstaculũ
sed ostium petiit : a¬
perte docuit. quod &
per disciplinam reti¬
neri lingua debeat.

Expanded text:
ose lingua sub magni ose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utilitepotest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista conderans, brevi postulatione complexus est, dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis. Ostium namque aperitur, et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam ponit obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: cumq os corpo¬
ris claudit: quantum se
uitiis suꝑbiendo aperiat
non agnoscit : Linguam
aenu premit : cogitaci¬
onem erigit : & cũ se per
negligentiam minime
considerat : tanto apud
se cunctos liberius. quan-¬
to & secretius accusat:
cũ non nulla iniusta pati¬
untur: eo in acriorem do¬
lorem prodeunt. quo ea
quȩ sustinent nonloquin¬
tur: Nam si illatas moles
tias lingua tranquille
dicer&. aconscientia do¬
lor emanar&. Uulnera
enim clausa plus cruti-¬
ant : quia cum putredo
quȩ intrinseeris feruet
eicitur. ad salutem dolor
aperitur : Plerumq ni¬
mis taciti dum quorum¬
dam mala respiciunt. &
tam̃ in silentio linguam
premunt : quasi conspe¬
ctis uulnerib. usum me.¬
dicaminis subtrahunt:
& eo mortis auetores fi¬
unt: quo uirus quod
poterant eicere loquen¬
do noluerunt: Unde
& in moderat᷑u silentiũ
si inculpa non ess&: pro¬
ph̃a non dicer&. Ue
michi. quia tacui: Qͥd
ergo inter hȩc. nisi studi¬

Expanded text:
conspicit. Cumque os corpoconspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et scum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas mtias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui . ergo inter haec, nisi studi
Abbreviated transcription (Latin):
‸murorũ ambitu. sic uir
qui non potest in loquen¬
do cohibere sp̃m suum.
Quia enim murum silenti
non hab&e : pat& inimici
iaculis ciuitas mentis:
& cum se per uerba extra
sem&ripsam eicit : aꝑtam
se aduersario ostendit.
quam tanto ille sine labo¬
re superat : quanto & hȩc
eadem quȩ uincitur con¬
tra sem&r ipsam per mul¬
tiloquium pugnat.
Sed inter hȩc sciendũ est
quia cum pauore nimio
a locutione restringimue
interdum plus quam ne.¬
cesse est intra claustra si¬
lentii coartamur: & dũ
linguȩ uitia in caute fu¬
gimus: occulte deterio¬
rib implicamur: Nam
sepe dum ab eloquio in.¬
moderate cõpescimur
graue multiloqui um in
corde toleramꝰ : ut eo plis
cogitaciones in mente
frueant. quo illas uiolenta
ustodia indiscreti silentii
angustat. & plerũq tanto
atius defluunt. quanto
E esse securius estimant:
quia foris areprehensorib
non uidentur Unde mens
non nũqu̾a in suꝑbiam at¬
tollitur: eosq quos loquen¬
tes audit. quasi infirmos

Expanded text:
murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pugnat.Sed inter haec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ¬
dam
mͣtes
plus
flagel¬
la qua
cruti¬
ant: quorumclã
uero plus conuitia quam
flagella castigant. Nã sepe
contra nos quib lib& pęnis
durius torm̃ta ũborũ seui¬
unt: cũq nos ad defensionẽ
erigunt. in impatientiam
sternunt. Unde beato iob
ne deesse tẽptacio ulla po¬
tuissae. ñ solũ hunc flagel¬
la desuꝑ feriunt: s graui¬
ora plagis amicoꝵ colloquia
affligunt: ut sc̃i uiri anima
binc inde pulsata. ad mo¬
uixerat. ꝑcontumatiam
suꝑbe locutionis inquina¬
r&. S tactꝰ plagis gr̃as
retulit:. lacessitus uerbis
recta respondit: & ꝑcus¬
sus innotescit. qũa pro
minimo salutͬe carnis ha¬
buerit: loquens quoq
indicat. quam sapiens
ed quȩda eius uerbis ad¬
mixta sunt. quȩ apud
humana iudicia patien¬
tiȩ limitem transire ui¬
deantur: quȩ nos uere
intelligimꝰ. si superni sen¬
tentiam iudicis in eorũ
examinatione pensemꝰ.
Ipse qͥppe beatũ iob & prius
contra aduersarium p̾tu¬
lit dicens uidisti seruu

Expanded text:
uorumdam mentes plus flagella, quam cruciant; quorumdam ero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad movixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens ed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium praetulit, dicens: Vidisti s
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ: recte se asserit en¬
rum substantia non inci¬
gere: Hereticorũ quipe
substantia carnalis sapit¬
tia non inconuementes
accipitur : qua dum per-¬
uerse fulciuntur. qual
in uerbis se diuites ostei¬
dunt: quam eo sc̃a ȩcsil
non quęrit. quo hanc sp̃uali in¬
cellectu transcendit: Sȩpe
uero heretici cũ peruersa de
fide asserunt: non nulla
contra antiquum hoste̾ sub¬
tilia de carnis t̾eptacionib
loquuntur: Nã non m̃iqu̾a
eo in se quasi sana membra
operationis ostendunt: quo
in fide uulnerati serpentis
morsu in capite tenentur :
Sed sc̃a ecclĩa audire ab his
subtilia de teͬptacionib ñ
uult: quia dum uera quȩ¬
dam de conuersatione as¬
serunt. ad falsa perfidiȩ
recte dicitur: Numquid
dixi. afferte michi. & de¬
substantia ur̃a donate mͥ:
uel liberate me de manu
hostis. & de manu robusto¬
rum eruite me: Manum¬
quippe hostis satanȩ forti.¬
tudin̾e uocat. & manum
robustorum. uires maligno¬

Expanded text:
diximus, recte se asserit eodiximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte misubstantia vestra, et donate mihi, vel, liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? quippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et manum robustorum, vires maligno