comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sapientiã. Sapientia autẽ & ꝓuidentia patris est filiꝰ.
ꝑ quẽ omĩa facta sunt & ꝓuisa. Quia ꝓuidentia ẽ: egit
rationabilit̾. Quia sapientia ẽ: egit sapient. Et qͥa ds̃
extitit : peccare ñ potuit. Missꝰ ẽ gͥ filiꝰ qui cũ esset ꝓui.
dentia rationabilit᷑ egit. cũ esset sapientia: sapient᷑ omĩa
ꝑtractauit. cũ esset ds̃: peccare ñ potuit. S rationi con

Expanded text:
. Sapientia autem et prudentia Patris est Filius, per quem omnia facta sunt et provisa. Quia prudentia est, egit rationabiliter; quia sapientia est, egit sapienter; et quia Deus exstitit, peccare dentia, rationabiliter egit, cum esset sapientia, sapienter omnia tractavit; cum esset Deus peccare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ticipatione eius uocamini dii. Uñ ꝑ spsalmistã. Ego dixi dii es.¬
tis .i. f.e .o. & ad moysen ait de eo qͥ ad uiram̃tũ deducendus ẽ.
applica illũ ad deos .i. ad sac̾dotes. S qͥd ualet honor iste. ista sub¬
rali honore susfulti foras uident᷑ surg̾e. ĩtꝰ cadt̃. Hinc it̃m dic̃.
deficientes ut fumꝰ deficient. fumꝰ quippe ascendendo defic̃
& se dilatando euanescit. Sic ẽ sublimatꝰ dũ suꝑbit. qr ũn
ostendr̃ ut altꝰ sit. in agit᷑ ut ñ sit. ⁊ itm. pone illos ut rotã. Ro.

Expanded text:
ticipatione dii vocamini, unde per Psalmistam: Ego dixi: Dii estis ; et ad Moysen ait: De eo quod ad juramentum deducendus est, applica eum ad eos, id est ad sacerdotes: sed quid valet honor iste, ista subrali honore suffulti foras videntur surgere, intus cadunt; hinc iterum dicit: Deficientes ut fumus deficiant . Fumus quippe, ascendendo deficit, et se dilatando evanescit, sicut est sublimatus dum superbit, quia unde ostenditur ut altus sit, inde agitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
infudit᷑. ut sp̃s sõs qͥ ꝑ oleũ designat᷑. in oꝑib ꝯsectionis eoꝵ descen.¬
dat. Alba eoꝵ qͣ induti st̃ q̃ delino ẽ:mũditiã ꝯtinentiȩ desig¬
nat. q̃ cincta debet e̾ẽ. qr ꝓpositũ suũ firmũ ĩ ꝯtinentia debet̾
dñicis ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. ⁊ pͥncipał ꝯuiua ostendit᷑. Orariũ defert
i stolã qr iugũ orandi ⁊ p̃dicandi recip̃. Srariũ collũ ⁊ pectus
debet ut qd ore ꝑfert: m̃te obtineat. Ut ait apłs. Orabo spũ. ora

Expanded text:
secrationis eorum descendit. Alba eorum, qua induti sunt, quae de lino est, munditiam continentiae designat, quae cincta debet esse, quia propositum suum firmum debet cis, ut superius dictum est, et principalis conviva ostenditur. Orarium defert, id est stolam, quia jugum orandi et praedicandi recipit. Orarium collum et 858 pectus debet, ut quod ore profert, mente obtineat, ut ait Apostolus: « Ora
Abbreviated transcription (Latin):
uase. mũdo linteo corpꝰ dñi tractate. ne de uilitate hospitii irascat᷑
di reliquias. In romanis uͦ ĩqͥt partibꝰ ⁊ totiꝰ occidentis oĩno ĩtole.¬
rabile ẽ atq saclegiũ. si scõꝵ corꝑa tang̾e fortasse qͥsqm uoluerit.
Naq eo cũ qͥddã cͥca beatissimũ beati pauli corpꝰ meliorare uolui.
qr necesse erat ñ iuxta sepulcrũ illiꝰ altiꝰ effodiri debrusset: p̃po-
uare p̃sũpsit atq ĩ alio loco tͣnpon̾e: apparentib qͥhusdã signis
subito sepulcrũ ił ignorantib aꝑtũ ẽ.  hi qͥ p̃sentes erant. atq labo-
rabant monachi ⁊ manstonarii qui corpꝰ martyris iuderunt. om̃s
tractandȩ. De penitentib similr male agitis. qͥ ñ peccã hoĩũ ĩqͥritis.
 ĩqͥsita ñ corrigitis. nenob ostenditis. S ego dico uob̃ ĩ sp̃u dĩ egoli¬
berabo aĩam meã. s ds̃ de manu ur̃a reqͥret. qͥa tios ꝯsentitis. Dic̃ am-

Expanded text:
ase, mundo linteo corpus Domini tractare, ne de vilitate hospitii irascatur di reliquias. « In Romanis ait partibus et totius Occidentis omnino intolerabile est, atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam voluerit. Namque ergo cum quidam circa beatissimum B. Pauli corpus meliorari voluit, quia necesse erat ut juxta sepuvare praesumpsit atque in alio loco ponere, apparentibus quibusdam signis subito sepulcrum illius ignorantibus  al., ignrabant, monachi et mansionarii, qui corpus ejustractandae. De poenitentibus similiter male agitis qui non peccata 470 hominum inquiritis, et inquisita non corrigitis, nec nobis ostenditis. Sed ego dico vobis in Spiritu Dei, ego liberabo animam meam, sed Deus de manu vestra requiret quia vos consentitis; dicit eni
Abbreviated transcription (Latin):
cor. qui cam ñ habuit. boni sitie maliꝰ ful̾it: ꝑfecte ᷤ e̾ẽ boni ñ posst̃.
qr minime pͣgant᷑. ħ ẽ malꝰ bono qd̃ fornax auro. hinc dr̃. ⁊ ma-¬
maxime seruiuit. qr maiorẽ coronã donauit. Nolite itaq. f.k. ꝑse
riꝑe. ꝯu̾tendo qͦsdã ad uitã ꝯtẽplatiuã. qͦsdã ad actiuã. Imitami.¬
ni iacob qͥ hu̾it duas uxores rachelẽ ⁊ liã. S pͥꝰ liã deiñ rachelẽ. lia
erat lipꝑa ⁊ rachel formosa: de lia multos. de rachele paucos filios
uirgas populeas ⁊ decorticabat ĩ parte ita qd uariȩ erant. ⁊ po-¬
nebat ĩ canalib ubi effundebat᷑ aqͥ in ꝯspectu pecoꝵ. ut cũ ꝯci¬
ꝑent: fetus e̾ent similes uirgis. Itaq plura erant uaria. alba ł
hystoria spectat ad uos. ⁊ ostendit qͥd debeatis fac̾e̾. Laban diabo¬

Expanded text:
 habuerit. Boni, si sine malis fuerint, perfecti esse non possunt, quia minime purgantur; hoc est malus bono, quod fornax auro; hinc dicitur: Et mamaxime servivit, quia majorem coronam donavit. Nolite itaque, fratres onvertendo quosdam ad vitam contemplativam, 472 quosdam ad activam. Imitamini Jacob qui habuit duas uxores Rachel et Liam, sed prius Liam, deinde Rachel. Lia erat lippa, et Rachel formosa; de Lia multos, de Rachel paucos filios virgas populeas, et decorticabat eas in parte, ita ut variae essent, et ponebat eas in canalibus ubi effundebatur aqua in conspectu pecorum, ut, cum conciperent. fetus essent similes virgis; itaque plura erant varia quam albhistoria exspectat vos, et ostendit quid debeatis facere: Laban diabo
Abbreviated transcription (Latin):
qr ego sc̃s sũ dñs ds̃ ur. Quantomagis gͦ hi sacdotes ex die ordina¬
tionis suȩ seruare debent pudiciciã. qui sac̾dotiũ sin e successioẽ
hñt ⁊ assidue seruint. Et cũ apłs dicat laicis. abstinete uos ad
tẽpꝰ ut uacetis orõm. multõmagis sac̾dotes qͥb orandi ⁊ sacͥficandi
iuge officiũ: debent a luxitria iugit᷑ abstin̾e. Ueñ qͣdã die dd̃ ad¬
abimelec sac̾dotẽ esuriens. ⁊ ait. Damͥ aliqͥd cibi. At ille. ñ habeo

Expanded text:
 ego Dominus Deus vester . Quanto magis igitur hi sacerdotes ex die Ascensionis suae servare debent pudicitiam qui sacerdotium sine successione habent, et assidue serviunt; et cum Apostolus dicat laicis: Abstinete vos ad tempus ut vacetis orationi , multo magis sacerdotes, quibus orandi et sacrificandi juge officiuAbimelech sacerdotem, esuriens, et ait: Da mihi aliquid cibi. At ille: Non habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
dat lingua nũmũ ꝯfessioĩs. ⁊ accip modũ ĩ cerreptionet
copia i eth artatione. efficatiã ĩ ꝑsuasione. Talib ungentꝰ
ꝯpositis dũ ad monum̃tũ simulueniunt colloquuntur
aricẽ ⁊ dicunt. Quis reuoluet nob̾ lapidẽ ab.h.m. Lapis
iste ẽ ut nimia tristitia. uł pigritia. seu duritia. qui
dũ cordis acditũ obstruit. frustra ad unguendu moetu¬
umens uł manꝰ uł lingua. cũ qͥbuslibet aromatib uenit.

Expanded text:
Dat lingua nummum confessionis, et accipit modum in correctione, copiam in exhortatione, efficaciam in persuasione. 2. Talibus unguentis compositis, dum ad monumentum simul venerint, colloquuntur invicem, et dicunt: Quis revolvet nobis lapidem ab osiste est, vel nimia tristitia, vel pigritia, vel duritia: quae, dum cordis aditum obstruit, frustra ad ungendum mortuum mens, vel manus, vel lingua cum quibuslibet aromatibus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
li mortuus ac sepultꝰ immortał dĩ filiꝰ. S ecce tcia die resur.¬
rexit a mortus:⁊ qui agnꝰ extit̾at in passione. leo factꝰ ẽ
ĩ resurrectione. Surrexit ⁊ uicit leo de tribu uida. qr
mortẽ nrãm qmͣ ex ĩfirmitate nr̃a ꝑtulit ex u̾tute sua
aꝑuit. qr nimirum ex auctoritate sacrȩ scͥpturȩ qd̃ u̾e dõ
esset manifeste ĩnotuit. Uñ scͥptũ ẽ. Exaltare suꝑ celos
dd̃. ⁊ suꝑ omnẽ t̾rã gła tua. Sẽptẽ qͦq eiꝰdẽ libri signacu.¬
la soluit. qñ ĩtellectũ sacͥ eloqui fideliũ m̃tib reserauit.
⁊ qͥoqͥd de myst̾iis suis lex ⁊ ꝓpħȩ p̃dix̾ant sub allegoriis.
in se ac ꝑ se ꝯpleta. luce clariꝰ ĩdicauit. ¶ Quid ẽ autẽ¬
qd̾ pꝰ mortẽ eius tres illȩ sc̃ȩ mulieres emert̃ aromata.
ut in monum̃to positũ ung̾ent eũ e quidĩ sua actione
nob reliquert᷑ unitandũ ⁊ Res  gesta ut ait beatꝰ ggͣ¬
tuũ .i. fidẽ xͥ mortuũ ĩ corde cuiꝰpiã fr̃is senserimus: dan.

Expanded text:
rtuus ac sepultus immortalis Dei Filius. Sed ecce tertia die resurrexit a mortuis: et, qui agnus exstiterat in passione, leo factus est in resurrectione. Surrexit et vicit leo de tribu Juda; quia mortem, quam ex infirmitate nostra pertulit, ex virtute sua aperuit, quia nimirum ex auctoritate sacrae Scripturae, quod Deus esset, innotuit manifeste. Unde scriptum est: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua : Septem quoque ejusdem libri signacula solvit, quando intellectum eloquii sacri fidelium mentibus reseravit: et quidquid de mysteriis suis lex et prophetae sub allegoriis pin se ac per se completa, luce clarius indicavit. SERMO post mortem ejus tres illae sanctae mulieres emerunt aromata, ut in monumento positum ungerent eum? Quid in sua actione nobis reliquerunt imitandum? Res enim gesta, ut ait beatus Gisti mortuam in corde cujuspiam fratris senserimus, danda
Abbreviated transcription (Latin):
cula eiꝰ . uii. signacula st̃. tp̃rał natiuitas. legalis cir¬
cũcisio. matris purgatio. fuga in egẏptũ. carnis necessi¬
tudo. baptismꝰ. passio. Itȩx siquidẽ sunt u̾e q̃dã humani¬
tatis insignia. quibꝰ seteneri ac ligari uoluit ĩ carnata dĩ sap̃ia
psa quippe ẽ tcia ẽ in tͥnitate ꝑsona:⁊ licce eandẽ ĩcarnatio¬
lii.a quo neut̾ eoꝵ poterat seꝑari. s impleuit maiestate non
susceptione. Iõq filiꝰ ostendit in carne potentiã patris ꝑ opa
exhibuit bonitatẽ spc scĩ remittendo peccã.⁊ quod suum
nacula. facta ẽ gͥ res mira ⁊ obstupenda. Infirmata est
uirtꝰ sũma. ⁊ut ita dicã si diciliceat qd̾ tñ reu̾ent᷑ dico. qͣ¬
si infatuata ẽ sapĩa. Nec erubesco dic̾e. qm ñ erubuit doc¬
tor gentiũ doce̾. Sic nẽpe cdlidit ⁊ sic docuit. ⁊ sic scͥptũ re¬

Expanded text:
cula ejus Septem signacula sunt, temporalis nativitas, legalis circumcisio, matris purgatio, fuga in Aegyptum, carnis necessitudo, baptismus, passio. Haec siquidem sunt vera quaedam humanitatis insignia, quibus se teneri ac ligari voluit incarnata Dei Sapientia. Ipsa quippe est secunda in Trinitate persona: et licet eamdem incarnatiolii, a quo neuter eorum poterat separari; sed implevit majestate, non susceptione. Ideoque Filius ostendit in carne potentiam Patris per opera, exhibuit bonitatem Spiritus sancti remittendo peccata; et quod suum nacula. Facta est igitur res mira et obstupenda. Infirmata est virtus summa, et ut ita dicam, si dici liceat, quod tamen reverenter dico quasi infatuata est sapientia. Nec crubesco dicere, quod non erubuit Doctor gentium docere. Sic nempe credidit, sic docuit, sic scriptum re
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ ꝑ domos tͥbuũ. ouẽsũ uicio. ꝑfectũ mascłm anuicłm erit uobis.
ab agnis ⁊ ab hedis accipietis. ⁊ occident eũ õẽuulg synagogȩ silioꝵ isrł.
ĩ quib comedet carnes ipsa nocte assatas igni. ꝯarima cũ pĩguedine
n intestinis. nicħ d̾elinq̃tis ex bis ĩ mane. & os ñ cõfrĩgetis ab eo. Quȩ aũ¬
relicta fuerũ de eo usq ĩ mane. illa crem̃tur. Si c aũ comedetis eum.
iudi. ap̃ ysaiã. Expandimanꝰ meas tota die ad plebẽ cõtumacẽ u
contͣdicentẽ mͥ. qui ambulant uias ñ bonas s pꝰ peccã sua. S Itẽ ap̃
iereniã. Uenite mittamꝰ lignũ ĩ panẽ esꝰ. ⁊ eradamꝰ at̾ra uitã eiꝰ. Itẽ
ĩ deutõnomio. & erit pendens uita tua añ ocłos tuos. ⁊ timebis die ac no-¬
cte.⁊ ñ credes uitȩ tue. Itẽ ĩpsalmo xxi. Effudert̃ manꝰ measiꝑ .in.¬

Expanded text:
ouem per domos tribuum, ouem sine uitio, perfectum, masculum, anniculum erit uobis. ab agnis et haedis accipietis, et occident illum omne uulgus synagogae filiorum Israel in quibus comedent carnes ipsa nocte assatas igni: et azyma cum pigidiis et inter reneis nihil derelinquentes ex eis in mane, et os non confringetis ab eo. Quae derelicta fuerint de eo usque in mane igni cremabuntur. Sic autem comedetis eum; Judaei, apud Isaiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud ieremiam: Venite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius. Item in Deuteronomio: Et erit pendens uita tua ante oculos tuos, et timebis die et nocte et non credes uitae tuae. Item in psalmo XXI: Effoderunt manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
uale̾ confirmat. ⁊ iõ prudentie ponit᷑ loco. qr plenitudo leg̃ est dilectio
Et qr m̃tib bñ cõpositis. ⁊ diuino cultui mancipatis freqñt̾ surrepͦ
accidia: oportet ut ad cam freqñt̾ det̾gendã diligens adhibeatur uigila̾¬
tia. qua ab oclis em̾gens tali sepe mũdet᷑ punita. uñ ĩ simstia manu
ponit᷑ q̃dã mappula. q̃ sepe fluentẽ ocłoꝵ punitã t̾gat. ⁊ ocłoꝵ lippitu.¬
amẽ remoueat. ħ qͥrpe ornam̃ta ut dictũ est ñ st̃ ipse uirtutes. s uir-¬
tutũ insignia. quib tãꝗͣ scͥpt̾is admonent᷑ utentes. qͥd debeant appet̾e.
qͥd debeant uitare. ⁊ ad qm finẽ sua facta dirige̾. Adiciendũ est supͣ-¬
qr euangłm ñ deby t̾renis cõmodis ĩniti. nec omiã euanglica sacram̃ta

Expanded text:
e confirmat. Et ideo prudentiae ponitur loco, quia plenitudo legis est dilectio , et quia mentibus bene compositis, et divino cultui mancipatis, frequenter subrepit acedia, oportet ut ad eam frequenter detergendam, diligens adhibeatur vigilantia, qua ab oculis cordis emergens talis saepe mundetur pituita. Unde in sinistra manu ponitur quaedam mappula, quae saepe fluentem oculorum pituitam tergat, et oculorum lippitudinem removeat. Haec quippe ornamenta, ut dictum est, non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis admonentur utentes, quid debeant appetere, quid vitare, et ad quem finem sua facta dirigere. Adjiciendum est supraquia Evangelium non debet terrenis commodis inniti, nec omnia evangelica ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
gelia ĩ om̃i parte mũdi p̃dicait. Hic ornatus solius erat pon¬
tificis. sic̃ ⁊ nc̃ est ap̃ eos quib eo uti ꝯcessũ est. ꝑꝑ distantiã maioꝵ
n minoꝵ sac̾dotũ. Ita ornato pontifice. supponitur capiti eiꝰ mit᷑.
q̃ alio nomiue cydaris ł tyara nomiuatur. qua regnũ .u. sen-¬
suũ quo p̃minere pontifex debet intelligitur. In capite enĩ
usus habetur om̃iũ corꝑaliũ sensuũ. qui cũ bñ regitur caput
supponitur. cui insculptũ est di nom̃. qd̾̃ hebrei uocant ĩ effa¬
biłe. ut ꝑ ħ intelligatur am̃ sic̃ omĩũ conditorẽ ita eẽ rectorẽ.

Expanded text:
ontificis, sicut et nunc est apud eos, quibus eo uti concessum est, propter distantiam majorum et minorum sacerdotum. Ita ornato pontifice, superponitur capiti ejus mitra, quae alio nomine cidaris vel tiara vocatur, qua regnum quinque sensuum, quo praeeminere pontifex debet, intelligitur. In capite enim usus habetur omnium corporalium sensuum quod cum bene regitur, caputsuperponitur cui insculptum est nomen Dei, quod Hebraei vocant Ineffabile: ut per hoc intelligatur, Deum sicut omnium conditorem, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tis castigationib & qblationib ad candorẽ ꝑueniunt. sedes
gͦ pulu̾e fedati pͥꝰ aqͣ lauant᷑. denide linteo ext̾ͥguntur. Sic
redigo. Eodẽ mͦ ministri manꝰ lauant & tergunt. cum
omem terrenã concupiscenciã de t̾renis oꝑib excutiunt.
iaconoꝵ ordo sexto sequit᷑ loco. ñ sine aliqͦ senarii¬

Expanded text:
tis castigationibus et ablutionibus adtis castigationibus et ablutionibus ad pulvere foedati prius aqua lavantur, deinde linteo exterguntur. Sic redigo » Eodem modo ministri manus lavant et tergunt ter, cum omnem terrenam concupiscentiam de operibus suis excutiunt. Diacono
Abbreviated transcription (Latin):
quia. xp̃i sanguine sumus redempti. ⁊ aqua bap¬
tismi a peccatis abluti.
iinto loco ordinantur subdiaconi qui iam
ministĩo altaris approrimant. quia uasa
corꝑis ⁊ sanguinis. xp̃i portant. Unde lex ꝯtinentiȩ
eis imponitur. quatinus impleant illud prophȩ.
Mundamini qui fertis uasa domini .i. ut se ipsos
quib munstratur corꝑi domini deferant. ad altare.
⁊ referant ab altari ad głam domim. s ut fugiant
omnẽ cariis inmunditiam. Isti ministrant oficnis le¬
uutarum. ⁊ intemplo domini oblationes suscipiunt.
apłis ad istorum ꝑuisionẽ ꝑtinet tantũ de oblatiõib
ualuiã. &e calicẽ uacuũ de manu ep̃i: De mami uͦ archidiaconi
usus est dñs qñ facta cena cũ discipłis. linteo se p̃cinxit. &¬
mittens aquã ĩ peluĩ pedes discipłoꝵ lauit. ⁊ linteo exter-¬
sit. una est sig̾co lintei & manuit̾gii. que de lino funnt. & mul¬

Expanded text:
quia Christi sanguine sumus redempti, et aqua bapquia Christi sanguine sumus redempti, et aqua baptismi a peccatis abluti . Quinto loco ordinantur subdiaconi, qui jam ministerio altaris approximant, quia vasa corporis et sanguinis Christi portant. Unde lex continentiae eis imponitur, quatenus impleant illud Prophetae: « Mundamini, qui fertis vasa Domini: ; » id est ut equibus ministratur corpus corpori Domini, deferant ad altare, et referant ab altari ad Dei gloriam, scilicet ut fugiant omnem carnis immunditiam. Isti ministrant officiis Levitarum, et in templo Domini oblationes suscipiunt à populis. Ad istorum provisionem pertinet, tantum de oblationibus vacuam, et calicem vacuum de manu episcopi. De manu vero archidiaconi,usus est Dominus, quando facta coena cum discipulis, linteo se praecinxit: et mittens aquam in pelvim, pedes discipulorum lavit, et linteo extersit. Una significatio est lintei et manutergii, quae de lino fiunt: et mul
Abbreviated transcription (Latin):
bete potestatẽ ponendi manũ suꝑ energuminũ. siue eatheu¬
minũ. Hoc officio usus ẽ dñs q̃n saluia sua tetigit aures mu
tali sacͣm̃to apiri debere aures p̃cordioꝵ ad intelligendũ. ⁊ os ad
suũ. ¶ Quarto loco succed̾t accoliti. qui latine dñr ceroferari.
qr accensos cereos defert̾ dũ legit᷑ euangłm. ł dũ offertur sac̾¬
ficiũ. ñ ut tenebras huiꝰ aeris illuminent. s ob hoc ut sic̃ uisi¬
bile lum̃ manib gestant. ita oꝑa lucis ꝓxinus ostũdant. ⁊ more
lucis errantib uiã. in tenebͥs palpantib ducatũ p̾beant. Hoc
fuerint ab ep̃o qualit̾ ĩ officio suo ag̾e debeant: accipiunt ab ar¬
chidiacono candelabrũ cũ cereo. ut sciant se ad acceudenda
luminaria mancipari. acciprunt ⁊ urceolũ uacuũ. ad ĩ fuu-¬
dendũ aꝗͣ ĩ calicẽ. quo consee̾ndus est sanguis xͥ. ubi fit cõ¬
memoratio sanguinis de xp̃i latere p̾rofluentis: ⁊ aqͦ
inde procedentis. Quȩ duo idcirco incalice ꝯmiscentur

Expanded text:
e potestatem ponendi manum super energumenum sive catechumenum. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures surtali sacramento aperire debere aures praecordiorum ad intelligendum, et os ad suum. Quarto loco accedunt acolyti, qui Latine dicuntur ceroferarii, quia cereos accensos deferunt dum legitur Evangelium, vel dum offertur sacrificium, non ut tenebras hujus aeris illuminent, sed ob hoc ut sicut visibile lumen manibus gestant, ita opera lucis proximis ostendant, et more lucis errantibus viam in tenebris palpantibus ducatum praebeant. Hoc fuerint ab episcopo qualiter in officio agere debeant, accipiunt ab archidiacono candelabrum cum cereo: ut sciant se ad accendenda luminaria mancipari. Accipiunt urceolum vacuum ad infundendam aquam in calicem, quo consecrandus est sanguis Christi. Ubi fit commemoratio sanguinis de Christi latere profluentis, et aquae inde procedentis. Quae duo idcirco in calicem commiscentur,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. d̾ łypice catulũ leonis appellat. Tanꝗͣ leonina ortũ ꝓsapia indelicet
cherrime arridet dñce dormitioi. qui tͥb dieb dormiens ad patrẽ
tͥit̃phando euexit. Qui ut leo n qͣsi leena accubauit. qr qͥ dormire ꝑ
carnẽ ĩ sepulchro uoluit. qͣsi leo uictor de hostib triũphaũ. Qd̾ aũ
sub iuĩgit qͥs suscitab̾ eũ. subauait᷑ qͥs nͥ pat̾. d s ad̾ cũ resurrexiss

Expanded text:
eum . » Typice catulum leonis, Dominum Salvatorem appellat tanquam leonina ortum prosapia, videlicet cherrime arridet Dominicae dormitioni, qui tribus diebus dormiens, ad Patrem exit. Qui ut leo, et quasi leaena accubavit, quia qui dormire per carnem in sepulcro voluit, quasi leo victor de hostibus triumphavit. Quod autem subjungit: « Quis suscitabit eum? subauditur, quis nisi Pater? » Quod cum resurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
faciat ĩ alntudinẽ sacͣm̃ti ad̾ ꝙlocutꝰ est ĩ qͥt clñs ad moysen xaa ron
dicens. lsta difhiuctio ieg̃ q̃ c̃q ꝯstituit dns. ꝓculdubio ñ est distin¬
ctio . nͥ int̾ aliqͣ duo ł plura. Nã distĩnctionẽ singłaritas ñ requirit.
nec distinctionẽ cꝰ lib rei cõmemoraũ. s addid̾ leg̃. slec cuiꝰcq legis
hio uꝰ cũ dixiss ħ est distinctio legis. secutꝰ ad iũxit. q̃cãq cõstituit
magna est ista distinctio. ⁊ recte intelligͥ auo testam̃taᷤ a̾estinguere.
Eadẽ qͥppe st̃ in uet̾i. nouo. ibi obũbrata. hreuelata. ibi p̃fig᷑ata. hͥ

Expanded text:
faciat in alfaciat in alProcul dubio non est distinctio, nisi inter aliqua duo vel plura. Nam distinctionem singularitas non requirit, nec distinctionem cujuslibet rei commemoravit, sed addidit, legis; nec cujuscunque legis, ro cum dixisset. « Haec est distinctio legis, » secutus adjunxit: « Quaecunque constituit magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic
Abbreviated transcription (Latin):
demestrares ꝰ. ẜñ ⁊ hecꝰ. qr ꝑ eiꝰ mortẽ auctor peccati agnoseit᷑ iugulatus.
⁊ erdiũ sacͥ ficiũ ar turt᷑ ⁊ colũba. turturẽ carnẽ xͥ eẽ manifestũ est sa
passionis saefieiũ ło ĩ odorẽ suauitatis. Ista tͥa sacͥficia offert hõ a. xͦ i hẽ
uce figurã p̃mntians. ꝗ̃ ex cõuenientib m̃b̾s qͣsi simila ex multis
credentiũ gͣnis collecta est. ⁊ l̃egis ⁊ euangłoꝵ moła int̾ litram ⁊ sp̃m¬
seꝑat. ⁊ aquã ⁊ baptismatis adiu̾cta. cͥsmatis oleo ꝑunsta. scĩ spẽ igne
solidata. ꝑ bumilitatis sp̃m &̾o hostia placens effecta. heȩ st .iiii. obla¬
rẽ ad aꝗͣ asꝑsionis. eoꝵ & mũdonẽ qͥ mortuũ tetig̾unt ꝓfic̾e̾ lex mau¬
dauit: nec tac̾e ꝑmittim᷑. Euidentissimũ .ii. signũ noui testam̃ti ĩ¬
ea p̃fig̾atur. nec sats digne festinantes arẽ de tanto sacm̃to ualemꝰ
Pmo .n. qd̾ ita cep̃ de hac re loqͥ scͥptaᷤ. quẽ ñ moueat. ⁊ intensimũ

Expanded text:
gulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur et columba; turturem carnem Christi manifestum est esse, passionis, sacrificium Deo in odorem suavitatis. Ista tria sacrificia offert homo, id est, Chlicae figuram pronuntians, quae ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mola inter litteram et Spat. Per aquam enim baptismatis adjuncta, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, per humilitatis spiritum Deo hostia placens effecta. Hae sunt quatuor oblarem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefiguratur — nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento ualemus. primo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
misit seruos suos cõuocaris cũ excelsa p̃dic̃e ad c̃terã dicens. Quie̾ ĩsipies
aeclinet ame egentib sensu dic. uenite edite de panib meis. ⁊ bibite
umũ  miscui uob̾: Serełi qͥte ĩsipientia ⁊ qrite prudentiã. ⁊ corrigite
seiẽ intelligentiã. qd̾ d̾̃s uenturꝰ eẽt illuminator gñs humani.⁊ salua¬
tor ap̃ ysaiã legit᷑. Como lamini pusillammes. nolite tinie. d̾s iuditiũ
ret᷑buet ipẽ ueniet n saluab̾ uos. t c̃ aꝑient᷑ ccłi cecoꝵ. ⁊ aures surdoꝵ¬

Expanded text:
convocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: Qui est insipiens, declinet ad me; et egentibus sensu dicit: Venite, edite de panibus meis, et bibite vinum, quod miscui vobis. Derelinquite insipientiam, et quaerite prudentiam, et corrigere scientiae intelligentiam . » Quod Deus venturus esset illuminator generis humani et Salvator, apud Isaiam: « Consolamini, pusillanimes, nolite timere: Deus judicium retribuet, ipse veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdo
Abbreviated transcription (Latin):
missis.: addamꝰ aliqͣ de eisdẽ atictorib ꝓlata. xͥ passionẽ u refurrectio¬
nẽ p̃loq̾ntia. hiseramꝰ.⁊ pͥncipalia uet̾ũ sacͥficia q̃ ĩ ext̾iori tab̾naculo
offerebant᷑. ĩ idipsũ cõsonantia. ut deĩceps cõmodiꝰ aptare possimꝰ sac̾do¬
cio uet̾i. ⁊ euangłice u̾itati nrã sacram̃ta. Primo itaq qͣ in genesi ĩ mor¬
te abel mors xͦ p̃siguratar. qr sic̃ ille a frẽ maiore occidit᷑ ĩ cãpo. ita xͦͨ¬

Expanded text:
 passionem et resurrectionem praeloquentia. Inseramus etiam principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evangelicae veritati nostra sacramenta. Primo itaque Genesi morte Abel , mors Christi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Chr
Abbreviated transcription (Latin):
pono alicui necessitatẽ. qui uult sae̾dos ẽẽ ip̃e se uestiat. ipse castitate¬
se mumat. Igitur ipsi assumamꝰ feminalia. ipsi nrã uereciuda oꝑi-
neq lamina illa aurea s tm̃ pod̾is ⁊ mit᷑. n zona. qͣ stͥngitur tunica
bissina. fũngunt᷑ tñ sac̾dotio. s ñ in illa sublimitate qua fungunt᷑
qui om̃ib octo indum̃tis derorant᷑. Noui qͦ testañtt sac̾dotes non oĩb
illis utuntur indum̃tis. qr nec duab utunt᷑ tunienꝰ. nec rõnali.
p̃ter solos. pontifices nulli aũ lamina aurea. qr sic̃ dic̃ beatꝰ ieronim̃

Expanded text:
pono alicui necessitatem. Qui vult sacerdos esse ipse se vestiat, ipse se castitate muniat. Igitur ipsi assumamus feminalia, ipsi nostra verecunda veneque lamina aurea, sed tantum poderis, et mitra, et zona, qua stringatur tunica byssina. Funguntur tamen sacerdotio, sed non illa sublimitate, qua funguntur, qui omnibus octo indumentis decorantur. Novi quoque Testamenti sacerdotes non omnibus illis utuntur indumentis, quia nec duabus utuntur tunicis, nec rationali, praeter solos pontifices: nulli autem lamina aurea, quia, sicut dicit B. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. quatinus ꝑ ext̾iorem habitum discaut quales uitͣ se ẽẽ de-
beant. qui uices illuis ueri summiq pontificis gerunt in quo
fuit oinnis plenitudo uirtutum quani ꝓfitentur extiora ornamenta
S iam adid quod posiumius ueniamus:
moyses aaroni filios eius domino iubente
ordinauĩt. ⁊ pꝰ ea induerit. uideamus. Sic enim legr̃ in leuitico. Et
fecit moẏses sicut p̾cepit ei dominus. ⁊ conuocau̾it synagogam.
adianuam tab̾naculi testimonii. ⁊applicuit moyses aaron fra-¬
trem. suum ⁊ filios eius. ⁊ lauit eos aqua ⁊ uestunt eum tumca.
⁊ pͣcmxit eum Rona. ⁊ uestiuit eum tunicam int̾iorem. ⁊ impo
⁊ imposuit suꝑeum longion. ⁊ suꝑ longion manifestationem ⁊ u̾tatẽ
faciem eus laminam auream in qua sculptum᷑ erat nom̃ domini.
Notandus ẽ. ordo uerborum. Licet enim de consti tuendo¬
tuendo
pontifice p̃cepisset dominus ⁊ elegisset:
tamen

Expanded text:
ficatur, quatenus per exteriorem habitum discant quales intra se debeant ficatur, quatenus per exteriorem habitum discant quales intra se debeant esse, qui vices illius veri summique pontificis gerunt, in quo fuit omnis plenitudo virtutum, quam profitentur exteriora ornamenta Sed jam ad id, quod proposuimus, veMoyses, 266 Aaron et filios ejus, Domino jubente, ornaverit, et postea induerit, videamus. Sic enim legitur in Levitico: « Et fecit Moyses, sicut praecepit ei Dominus: et convocavit synagogam ad januam tabernaculi testimonii, et applicuit Moyses Aaron fratrem suum et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, et praecinxit eum zona, et imposuit super eum logion, et super logion manifestationem et veritatfaciem ejus laminam auream, in qua scriptum erat nomen Domini . » Notandus est ordo verborum. Licet enim de constituendo pontifice praecepisset Dominus, et elegisset, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
um rius amorse sumpsit exordium. quamuis xp̃iana reli¬
gio plus intenta rebus quam figuris sacerdotes suos non oĩb
alis uet̾ibus induat ornamentis. Inspitiamus gͦ pͥus uet̾m orna¬
m̃ta ponificum. uel quo ordine eis utebantur. uel cum ordinarent᷑
uł cum thumam̃ta oblaturi scã scorum ingrederentur. Deide nr̃a
cum illorum indumentis conferentes quod simile quod dissimile
inter se hãnt. quomodo etiam in rebus significatis ꝯueniant at-¬
tendamus. Duo enim cherubin propitiatorium aspitiunt. quia
sac̾menta utriusq testamenti ad diuine propiciationis finem in¬
tendunt. quȩ insacerdotio uet̾i sub multiplici ẽ sacͥfitiorum uela¬
mine adumbrata innouo autem testamento ꝑunum uerum ꝑfec-¬
tumq sacͥfitium ẽ. ꝯpleta. Inornam̃tis itaq utroruniq sac̃̾dotum:
⁊ subłruntas sac̃dotii ꝯmendatur. ⁊ sac̾dotum casta dignitas figu-¬

Expanded text:
um ritus per Moysen sumpsit exordium: quamvis Christiana relium ritus per Moysen sumpsit exordium: quamvis Christiana religio plus intenta rebus quam figuris, sacerdotes suos non omnibus illis veteribus induit ornamentis. Inspiciamus ergo prius veterum ornamenta pontificum, vel quo ordine illis utebantur, vel cum ordinarentur, vel cum thymiama oblaturi, Sancta sanctorum ingrederentur. Deinde nostra cum illorum indumentis conferentes, quid simile, quid dissimile inter se habeant, et quomodo etiam in rebus significatis conveniant attendamus. Duo enim Cherubim propitiatorium aspiciunt , quia sacramenta utriusque Testamenti ad divinae propitiationis fidem intendunt, quae in sacerdotio veteri sub multiplici est sacrificiorum velamine adumbrata: in Novo autem Testamento per unum verum perfectumque est sacrificium completa. In ornamentis itaque utrorumque sacerdotum et sublimitas sacerdotii commendatur, et sacerdotum casta dignitas signi
Abbreviated transcription (Latin):
talis officii. ꝑ ꝙͣ cotidie in altari xͥ passio celebrat᷑. ⁊ reus qͥsq a
peccatis ꝯuersus: dõ reconciliat᷑. Quib omĩb de sac̾dotali ordi¬
ne br̃ ꝑtractatis. ã monẽdi st̃ xͥ sac̾dotes. qͣtmnꝰ sic̃ excellt̾ ordinis
aignitate. sic excellant uitȩ scĩtate. ut plebs eis cõmissa. eoꝵ dis¬
ad sac̾dociũ ꝓmoueri debeant ꝑsonȩ. ĩ suꝑiori sermo¬
ne br̃ ex aplica nstitutiõe cõmemorauimꝰ s in quo
uabitũ or amari. ł ad altare accedere debeant. ili sermoni non¬
non inseruimus. De ina̾um̃tis gͦ sac̃dotalib ut pontificalib.
doi gent ꝯsicderandum est quod in morib sacdodunt sigensiet
ila uar ietas uestium quod fulgor auri. quod intor gͦenimarũ
dum nchil ibi debeat esse ratione carens. s forma scĩtatis⁊ oen¬
mu menago uirtutum. Sicit enim bona domus in ipso uesti¬
bulo agnoscitur. sic xp̃i sacdos cultu sacrarum uestium offend
extius. qualis apud se debeat ẽẽ int̾us. Iste aũt sac̾rum uesti¬

Expanded text:
ti passio celebratur, et reus quisque a peccatis conversus Deo reconciliatur. Quibus omnibus de sacerdotali ordine breviter pertractatis, admonendi sunt Christi sacerdotes, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, sic excellant vitae sanctitate, ut et plebs eis commissa, eorum disad sacerdotium promoveri debeant personae, in superiori sermone breviter ex apostolica institutione commemoravimus: sed in quo habitu ordinari vel ad altare accedere debeant illi sermoni non inseruimus. De indumentis ergo sacerdotalibus, vel de pontificalibus diligenter considerandum est quid in moribus sacerdotum significet illa varietas vestium, quid fulgor auri, quid nitor gemmarum: cum nihil ibi debeat esse ratione carens, sed forma sanctitatis et omnium imago virtutum. Sicut enim bona domus in ipso vestibulo agnoscitur, sic Christi sacerdos cultu sacrarum vestium ostendit exterius, qualis apud se esse debeat interius. Iste autem sacrarum vesti
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ fatentur. ħ ꝓ ut ns instituit imitentur. Que gͦ diximꝰ.
appositis testimoniis ostñdamꝰ. ut pͥmo ũbrã cũ u̾itatẽ consonare
uidẽamꝰ. Ac pͥmo ueniat moyses in mediũ. ĩ rubo succenso ⁊ nõ
cõbusto cũ do loqñs. qͦ facto figurat᷑ qr de pło iudaico peccatoꝵ
spinis obsito ille erat exiturꝰ. qui ĩ igne ditatis carnis nr̃e pecc̃ã
so humore de carne uirginis genitus amaxitudinẽ passionis in
carne. tãꝙͣ in cortice ꝑtusit. ⁊ scõꝵ m̃tes int̾ne dulcedinis suȩ. tãꝗͣ¬

Expanded text:
futurum fatentur, haec prout Dominus instituit, imitentur. Quae ergo diximus, appositis testimoniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare videamus. « Ac primo veniat Moyses in medium, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, so humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in carne tanquam in cortice pertulit, et sanctorum mentes internae dulcedinis sua
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ p̃loqu̾nt᷑. ⁊ confirmande u̾itati euangłioȩ contestantur.
ra. moyses dic̃. In nouissimis dieb circũcidet d̾s cor tuũ. ⁊ cor se¬
tibi cultellos petnos nimis acutos ⁊ cͥcũ cide scdo filios ir᷑ ł. Itẽ ap̃ ie-¬
uitatẽ ⁊ seminat̾itis ĩ spmis. cͥc̃cidite uos do urõ. ⁊ cͥcũcidite p̃pu¬
cia cordis ur̃i. ne exeat sic̃ igius uia mea. ⁊ñ sit qͥextinguat. ꝗd lex
qui siguãt legẽ. ne discant. ⁊dices expecto dñm. qͥ aũtit faciẽ suã a

Expanded text:
itati evangelicae contestantur. ra, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor setibi cultellos petrinos nimis acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeuitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uos deo uestro et circumcidite praeputium cordis uqui signant legem, ne discant. et dices: expecto Deum, qui auertit faciem suam a
Abbreviated transcription (Latin):
stis gce pod̾is. i altaris appellat᷑. q a collo usq ad talos extendit᷑. ⁊ ita est arta
& mbͥs corꝑis contẽꝑata. ut sua forma testificetur sac̾dotẽ nicħ hr̃e dis¬
solutũ. nicħ remissũ. s ad ome opꝰ bonũ eẽ expeditũ. Hes ead̾e uestis
circa renes zona forti astͥngatur. ut castitas sac̾dotis nullo incentinoꝵ
estu dissoluat᷑. Id̾ bñ sig̾cat᷑ ĩ iiͦiiͬ. colorib quib erat rona illa illa
nificaut᷑. quoꝵ cõplexioẽ nat᷑a humana ꝯstat. ⁊ quoꝵ distẽ ꝑantia fluxus
carnis gen̾at. nͥ medicinali colibeat᷑ continentia. laliũ enĩ conie¬
ctores naturaruĩ ꝑ bissũ qr de t̾ra orit᷑: terram ꝑ purpuram
fluos humores. ⁊ illicitos motꝰ gen̾at. qui nͥ freno parsimonie repͥmãt᷑.
castitatis elignitas in eis facili ĩpulsu ꝑiclitat᷑. Ubi aũ maior pungna:
maior ẽ adhibenda custodia. Inde est ꝙ int̾ indum̃ta pontificalia ad¬

Expanded text:
id est talaris, appellatur, quia a collo usque ad talos extenditur: et ita est arcta, et membris corporis contemperata, ut sua forma testificetur sacerdotem nihil habere dissolutum, nihil remissum, sed ad omne opus bonum esse expeditum. Haec eadem vestis circa renes zona fortius astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu dissolvatur. Quod bene significatur in quatuor coloribus, quibus zona illa variata nificantur, quorum complexione natura constat humana, quorum distemperantia fluxus carnis generat, nisi medicinali cohibeatur continentia. Talium enim conjectores naturam, per byssum, quia de terra oritur, terram; per purpuram, me superfluos humores, pravi humores illicitos motus generunt, qui nisi freno parcimoniae reprimantur, castitatis dignitas in eis facili impulsu periclitatur. Ubi autem major est pugna, major est adhibenda custodia. Inde est quod inter indumenta pontificalia ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne iniquitatis rei moriant᷑. Ex his om̃ib colligit᷑ qͣnta sit ãigni¬
tas sac̾dotalis minist̾ii.⁊ qͣnta eẽ debeat scĩtas m inistroꝵ. quã qui
habuerit. sacerdocii n̾uto ñ carebit. Qui uͦ ñ hu̾ĩt. ⁊ sac̃ dotii offi¬
ciũ usurpabit: mito eũ supͣmemoratis p̃sũptorib int̾ibit. Multa
de sac̾dotali dignitate. multa de indum̃toꝵ sac̾dotaliũ mistica pul¬
eͥtudine. uitantes ꝓlixitatẽ sermonis p̃teruiimꝰ. hot intendentes
qr ad ed̃ificonẽ nioꝵ ⁊ ad utilitatẽ audientrũ ista suffiqunt.
DE CONUEHENTIA UetERIS ⁊ NOUI Sac̃dOtI c̃ supͣ.
Penefitia q̃ ꝓ saluandoꝵ salute reconciliatiõe saluator
in terris exhibuit. longe añ patarcharũ eniginatibus
nenpsignata. ꝓpħarũ uisionib ⁊ oracłis p̃mntiata. ex parte
cd̃meniorare ꝓposiii. q̃ licet eccłã dĩ suis tẽpib annuia celebtate
recordetur. in c̾tłdianis tũ miissarũ sacramentis ead̾e pia cõmemo

Expanded text:
lligitur quanta sit dignitas sacerdotalis ministerii, et quanta esse debeat sanctitas ministrorum: quam qui habuerit, sacerdotii merito non carebit. Qui vero non habuerit, et sacerdotii officium usurpaverit, merito cum supra memoratis praesumptoribus interibit. Multa de sacerdotii dignitate, multa de indumentorum sacerdotalium mystica pulchritudine, vitantes prolixitatem sermonis, praeterivimus: hoc intendentes, qe convenientia veteris et novi sacrificii. Beneficia, quae pro salvandorum reconciliatione Salvator in terris exhibuit, longe ante patriarcharum aenigmatibus praesignata, prophetarum visionibus et oraculis praenuntiata, ex parte commemorare proposui, quae licet Ecclesia Dei suis temporibus annua celebritate recordetur, in quotidianis tamen missarum sacramentis, eadem pia devo
Abbreviated transcription (Latin):
patͥarcharũ. ui. ĩ uno. & ui. ĩ alt̾o. quoꝵ alt̾ suꝑpositꝰ erat dextro
qͣm semꝑ in exempłii bonoꝵ oꝑm hr̃e debemꝰ a dextͥs ⁊ a sinistris .i.
de sculpitur. uix aut nũqͣm inde aboletur. Neq illd̾ uacat a mist̾i̾o
tot colorib intextũ. non est tã p̃ciosis gẽmus redmutũ: nil refert. cum
xꝑiana relligio u̾itati seruiens. cõpendiosis figuris idem intelligi faciat
qd uitus obseruantia sũptuosis. Postꝗͣ pontificis uerenda uelata st̃ suis
tus est: imponit᷑ rõnale pectori pontificis. qd̾ g̾ce legion ar. ꝑ qd̾¬

Expanded text:
patriarcharum, sex in uno, et sex in altero: quorum alter superpositus erat dextro quam semper in exemplum bonorum operum habere debemus a dextris et a sinistris, de sculpitur vix aut nunquam inde aboletur. Nec illud vacat a mysterio, tot coloribus intextum, nec est tam pretiosis gemmis redimitum, nihil refert, cum Christiana religio veritati serviens, compendiosis figuris idem intelligi faciat, quod vetus observantia sumptuosis. Postquam pontificis verenda velata sunt suis tus est, imponitur rationale pectori pontificis, quod Graece logion d
Abbreviated transcription (Latin):
sacro sancti crismatis unctione ⁊ int̾im cantatur antipħa.
intelligamus plenitudinẽ gre̾ quȩ p̾cesfit incapite.⁊ pꝰ ea
refulsit incorpore. cuminisso desuꝑ spũ data ẽ apłis mani

Expanded text:
sacrosancti chrismatis unctione, et interim cantatur antiphona: « sacrosancti chrismatis unctione, et interim cantatur antiphona: « intelligamus plenitudinem gratiae, quae praecessit in capite, et postea refulsit in corpore, cum misso desuper spiritu, data est apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
fert incensum quod significat orationes scõrum. scđ̾mn quod
ioh̃es dicit. de angło quod data sunt ei incensa multa. ut
daret de orationib scõrum suꝑ altare qd̾ ẽ inconspectu dm̃.
Post esfusionem ergo aquȩ adbasim altaris: extergitur
altare lintheo. ⁊ offertur incensum quia necesse ẽ ut sacͥ¬
dos qui salutem populi sibi ꝯmissi domino ꝯm̃dat. ⁊ per
afflictionem corporis: ꝑ intentionẽ illud agat. pie int̾cessiõis.
Smde ⁊ dominus. pꝰquã discipulos patͥ ꝯm̃dauit. mor subit᷑us
oleum suꝑ altare. in medio altaris. cruce̾ exeo faciens. ⁊
suꝑ quatuor altaris angulos. Et quidem satis congrue
ordo seruatur. ut pꝰ emundationẽ ꝑ aquã ⁊ reliqua qͦuȩ dic¬
ta sunt ꝑfundatur altare oleo. quia ⁊ sca̾ eccła pͥꝰ aqua¬
mundatur in fonte baptisinatis. ⁊ sic unctioẽ insignit᷑ ꝑma
torum ad diligendum dm̃ ⁊ pximum. De hinc insignitur altare

Expanded text:
fert incensum, quod significat orationis sanctorum, secundum quod fert incensum, quod significat orationis sanctorum, secundum quod Joannes dixit de angelo, quod « data sunt ei incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum super altare , » quod est in conspectu Domini. Post effusionem ergo aquae ad basim altaris, extergitur altare linteo, et offertur incensum, quia necesse est ut sacerdos, qui salutem populi sibi commissi Domino commendat, et per afflictionem corporis et per intentionem illud agat piae intercessionis. Unde et Dominus, postquam discipulos Patri commendavit, mox subiturus oleum super altare, in medio altaris crucem ex eo faciens et super quatuor angulos altaris. Et quidem satis congrue ordo servatur ut post emundationem per aquam et reliqua quae dicta sunt perfundatur altare oleo, quia et sancta mundatur in fonte baptismatis, et sic unctione insignitur per torum ad diligendum Deum et proximum. Dehinc insignitur altare
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ gͣgis sibi cominissi facere. Quod aut̃ iuires suas excedit
domino deuotissime comiñdare. Quã formã pͥmus pastor
pastoribus reliquit : cũ passioĩ appropinquãs patri dixit.
Pat᷑ serua eos uinomine tuo quos dedisti michi. sic ⁊ paulus
inarticulo uite presentis quasi ad basim altaris aquam
fundens discipulos domino om̃dabat dicens. Et nunc ꝯm̃¬
do uos domino in u̾bo gr̃ȩ eius. Qd̾ ⁊̃ innuit antpha. Dic̃
enim se introiturũ ad altare dĩ .i. ad illud altare qd̾ sig¬
nificatur ꝑ istud uisibile. adꝙ non penetrat oculus carnis.
s płura intentio mentis ⁊ hoc quod sequit᷑ addm̃ qui leci-¬
de terra magno labore ortum ad candorẽ ꝓducit᷑. ita caro
sioĩs ꝑuenit adonorem resurrectionis. Doctor itaq qͣsi
linteo altare detergit. cum unitationẽ dnĩce passionis au-¬
Dum gͦ doctor talia fecit: quasi altare madidum labore hu¬

Expanded text:
tem gregis sibi commissi facere; quod autem vires suas excedit, tem gregis sibi commissi facere; quod autem vires suas excedit, Domino devotissime commendare. Quam formam primus pastor pastoribus reliquit, cum passioni appropinquans, Patri dixit: « Pater, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi . » Sic et Paulus in articulo vitae praesentis, quasi ad basim altaris aquam fundens, discipulos Domino commendabat, dicens: Et nunc commendo vos Domino, et verbo gratiae ejus. Quod etiam innuit antiphona, dicit enim se introiturum ad altare Dei, id est ad illud altare, quod significatur per istud visibile ad quod non penetrat oculus carnis sed pura intentio mentis; et hoc est quod sequitur, « ad Deum qui laetide terra ortum, magno labore ad candorem perducitur. Ita caro assionis pervenit ad honorem resurrectionis. Doctor itaque quasi linteo altare detergit, cum imitationem Dominicae 272 passionis auestigia ejus . » Dum ergo doctor talia facit, quasi altare madidum labore hu
Abbreviated transcription (Latin):
Hec tunc bñ pontifer agit. cum omnia bona quȩ inchoat.
ꝑ dei auxilium cõsuminari postulat. Unde his ꝑactis ponti-¬
fer so adorationem confert. petens ut om̃s qui eandem domũ
oraturi int̾uerint: exauditos se eẽ gaudent. ut ostñdat põ¬
tifer se om̃ium subcͣoͥum curam cũ paulo gerere. ⁊ eorũmemo¬
riam se iom̃b suis freqnͣtare. Completa expiatiõe couuarꝰ
pontifex ad altare incipiens antipħam. Introibo ad altare dei:
cũ p̃smo. ⁊ siidit quid remansit de aqua purificatiõis ad ba¬
sim altaris. qr quod ipse nequit domino humilit᷑ cõmitcit.
purgationẽ scił subiectorum cui ipse tamꝗͣ homo cooperari.
⁊ collaborare pot̾. Int̾ior aut̃ ⁊ ꝑfecta mundatio solius ẽ dei.
in cornibus altaris ponebatur. uł aquib hostus digito sacer¬
dotis contͣ dominũ asꝑgebatur.⁊ qd̾ reliquũ erat adbasim al-¬
taris fundebatur. Quia sac̾dotũ ẽ. qͥcqͥd possunt adutilita-¬

Expanded text:
ec tunc bene pontifex agit, cum omnia bona quae inchoat, per Dei consilium consummari postulat. Unde his peractis, pontifex se ad orationem confert, ut omnes, qui eamdem domum oraturi intraverint exauditos se esse gaudeant, ut ostendat pontifex se omnium subditorum curam cum Paulo gerere, et eorum memoriam se in orationibus suis frequentare . Completa expiatione, pontifex convertitur ad altare, incipiens antiphonam: « Introibo ad altare Dei , » cum psalmo, et fundit quod remansit de aqua purificationis, ad basim altaris, quia quod ipse nequit, Domino humiliter committit, purgationem scilicet subditorum, cui ipse tanquam homo cooperari et collaborare potest: interior autem et perfecta mundatio, solius est Dei. in cornibus altaris ponebatur, vel ex aliquibus hostiis digito sacerdotis contra Dominum aspergebatur, et quod reliquum erat, ad basim altaris fundebatur. Quia sacerdotum est, quidquid possunt, ad utilita
Abbreviated transcription (Latin):
unt. quȩ ĩ modũ sustñtacłoꝵ dextr̃ latꝰ munit ⁊ sinistrum.
ut ꝑ hoc intelligant se ꝑ arina iusticiȩ a dextͥs ⁊ a sinistris eẽ
nunitos. ut eos nec adu̾sa fatigent. nec ꝓsꝑa ex tollant. Accipũt᷑
⁊ calicẽ cũ uino. ⁊ patenã cũ bostiis de manu epi. quatinꝰ his in¬
strumĩtis potestatẽ accipiant placabiles do̾ hostias offerendi. Hoc

Expanded text:
extrum latus munit et sinistrum: ut per hoc intelligant se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostia de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem accipiant placabiles hostias Deo offerendi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs qd̾ planeta sig̾cat niumatur cumulet᷑ : potẽ in quã ita ornatꝰ intra
dĩ tempłu qd̾ ip̃e est. uerũ hr̃e sac̾dotiũ. Qui aũ nec sacͥs uestib ĩduti. nec
honestis morib ornati. ad altare d̃i acced̾e p̃sũpserint: sic̃ filii aaron
nadab ⁊ abui igue alieno quẽ offerebãt añ dnĩ cõsũpti st̃. ita isti ñ aiui-¬
na ordinatiõe. s. sua p̃sũptiõe sac̾dociũ sibi usurpantes. eũ his qui ad
regales nuptias sĩ ueste nuptiali intrauert̃. et̾nis ignib cruciandi st̃.
Uñ dr̃ in leuitico. & dix̃ dñs ad moysen. Loquere ad aaron frem tiuiꝰ

Expanded text:
ientiae, quam planeta significat, cumuletur, potest, inquam, ita ornatus, intra Dei templum, quod ipse est, verum habere sacerdotium. Qui autem nec sacris vestibus induti, nec honestis moribus ornati, ad altare Dei accedere praesumpserint, sicut filii Aaron, Nadab et Abihu, igne alieno, quem offerebant ante Dominum, consumpti sunt : ita isti non divina ordinatione, sed sua praesumptione sacerdotium sibi usurpantes, cum his, qui ad regales nuptias sine veste nuptiali intraverunt, aeternis ignibus sunt cruciandi . Unde dicitur in Levitico: « Et dixit Dominus ad Moysen: Loquere ad Aaron fr
Abbreviated transcription (Latin):
libido ⁊ furor dnãtur. Non turpe lucrũ sectantes. ne de spũ¬
ali ministĩo terrena luc sectentur. Post ħ subiecit. hi aut̃
ꝓbentur pͥmum ⁊ sic ministrent nullum crimen hnͣts.
ħi utiq sicut ep̃i aut ordinationem examinari debent.¬
⁊ si digni inuenti fuerint ad sacrum miniftium siant.
applicͤandi. hoc officio usus ẽ. dominus. quando pꝰ cenã
propͥo ore ⁊ propriis manibus sacm̃ta comfecta dispensa
cum ordinatur. solus ep̃ẽ ei manus imponit quia
ad ministium non ad sacdotium applicant᷑. Ponttur
es orartiũ ab ep̃o. suꝑ simstrũ huierũ. ut ꝑ hoc cognoscant se accepis¬

Expanded text:
libido et furor dominatur; non turpe lucrum sectantes, ne de spiritulibido et furor dominatur; non turpe lucrum sectantes, ne de spirituali ministerio terrena lucra sectentur. Post haec adjecit: Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi itaque sicut episcopi ante ordinationem examinari debent, et si digni inventi fuerint, ad sacrum ministerium sunt applicandi. Hoc officio usus est Dominus , quando post coenam proprio ore et propriis manibus sacramenta confecta dispensavcum ordinantur, solus episcopus eis manus imponit, quia ad ministerium ad sacrificium, non ad sacerdotium applicantur. Ponitur eis orarium ab episcopo super sinistrum humerum, ut per hoc agnoscant se accepis