comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maleposita subuersurũ. Nepos¬
sint sacrilega contra dm delu¬
bra construere: Quida urbes
aiuda munitas. in bona parte
accipiunt. & illud qđ huic sensui
ut postqua uenerit quoa pfe
est: id quod exparte est desmuc
Q uod iuxta lxx int̾ praetes iꝰ¬
gimus. & in assyriis inmunda
comedent: Inȩbituco non haes¬
tur : Et id circo oboelo praeo¬
tandũ est: Possumus aute
dicere : quod desi derantes
aegyptu is rahelite : captiul
as syrus ibi inmunda com¬
derint: Iuxta hiezechiel: qu
eos incal dea idolotita come¬
dis sedescribit: Et in tantum
idolorũ polluta sordibus:
ut humano stercori conpa¬
rentur: Naer&ici quoquȩ
quorũ principes sunt assini
dequib crebro diximus ame¬
dunt apud eos in munda lin
illorũ sordibus in quinaru.
Noli l&xari isrł: noli exilta
sicut popłi: quia for nicatses¬

Expanded text:
male posita subversurum, ne posmale posita subversurum, ne possint sacrilega contra Deum delubra construere. Quidam urbes a Juda munitas in bonam partem accipiunt, et illud quod huic sensui ut postquam venerit quod perfectum est, id quod ex parte est, destruatur. Quod juxta LXX interpretes legimus, ÷ et in Assyriis immunda comederunt, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est. Possumus autem 91 dicere, quod desiderantes Aegyptum Israelitae, capti ab Assyriis, ibi immunda comederint, juxta Ezechielem, qui eos in Chaldaea idolothyta comedisse describit : et in tantum idolorum polluta sordibus, ut humano stercori comparentur. Haeretici quoque, quorum principes sunt Assyrii de quibus crebro diximus, comedunt apud eos immunda, dum illorum sordibus inquinantur. Noli laetari, Israel: noli exsultare sicut populi: quia for
Abbreviated transcription (Latin):
dedi amore retessisse. & uisita¬
ta eorũ essepeccata: non est
conuersus ad dñm. sed in urbi¬
um mnunitione confisus est.
quin iuda signific&. lic& quida
fundam̃ta eorũ idest urbium
ante baptismu cõmi simus. &
quae nobis inbaptis mate sunt
dimis sae Peccata aut̾e̾ quȩ
post baptis mu gelsimus. deqͥ¬
bus & in psalmo scriptum est:
Deati quorũ remissaesunt ini¬
quitates: & quorũ tecta sunt
peccata Quae omia reputa¬
buntur haereticis. ut & u& eres
iniquitates. & Noua eis peccata
reddantur: Quieni deegipto
exierant ꝑconfessi one apͥi. ꝑfi¬
dia inaegiptũ sunt reuersi.
Oblitus est isrł factoris sui. &
creatore contepto. alium sibi
finxitdm: Iudas quoq idest
uir ȩcclesiasticus. inmalis opi¬
bus uel in sc̾arũ scripturarum
int̾pr&ationep uersa: aedisi¬
cauit sibi urbes munitas : Non
auxilio di: sed arti fici men
censurum essedicit & deuora¬
turũ. Bapeic eius idest mag¬
nas & in modum turrium aedi¬
sicatas domos & funda menta

Expanded text:
Dei amore recessisse, et visitata eorum peccata esse, non est conversus ad Dominum, sed in urbium munitione confisus est, Al. Juda significet: licet quidam fundamenta earum, id est, urbium ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoris sui, et Creatore contempto, alium sibi finxit dominum. Judas quoque, id est, vir Ecclesiasticus, in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbes munitas, non auxilio Dei, sed artifici Al. censurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas et in modum turrium aedificatas domos: et fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
Ette ꝓfunde inscelere peccaue¬
rit. sicq inimpi&atis bara thru
sit demersus : ut uincat scelus.
quod conda gestumest iagabaa
quando uxore leuitȩ reuerten¬
tis deb&hleem inlicito Niecaue¬
re concubitu: Possumus dies
gabaa: & illud tempus acciꝑȩ.
quando ꝓdõ elegerunt sibi rege̾
deurbe gabaa idest saul:
Et multo Nucͥ eos dicit maiora
peccasse: elige&do hierobo am
& adorando idola: qua eotem¬
pore quo elegerunt seul.. hicenĩ
sesmaticis: &ia idolatria copula¬
taest. Ibi erum dĩ cultus ꝑmansit
inpopulo: Ideo recordabitur lnu¬
quita tis eorum: quidunc ꝑpati¬
entiam putatur oblitus: Quistib
scrutans historias: Inuenire nonps¬
popłos seduxisse. praeter eos qusa¬
cerdotes ado posia fuerant & ꝓpho
idest spetulatores. Isti ergo ueruarꝰ
In la queum tortuosum : In omibis
locis ponentes scan dalum: Utqu
& semitis tortu osis ad praecipitu
deferatur: Hisunt specula tors
ephreum: qui insaniam indomo

Expanded text:
et tam profunde in scelere peccaveet tam profunde in scelere peccaverit, sicque in impietatis barathrum sit demersus, ut vincat scelus, quod quondam gestum est in Gabaa, quando uxorem levitae revertentis de Bethleem illicito necavere concubitu . Possumus dies Gabaa et illud tempus accipere, quando pro Deo elegerunt sibi regem de urbe Gabaa, id est, Saul. Et multo nunc eos dicit majora peccasse, eligendo Jeroboam et adorando idola, quam eo tempore, quo elegerunt Saul: hic enim schismati etiam idololatria copulata est: ibi vero Dei cultus permansit in populo. Ideo recordabitur iniquitates eorum, qui nunc per patientiam putatur oblitus, et visitascrutans historias, invenire non posDomini populus seduxisse, praeter eos qui sacerdotes a Deo positi fuerant et prophetae, id est, speculatores. Isti ergo vertuntur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum, ut quiet semitis tortuosis ad praecipitia deferatur. Hi sunt speculatores Ephraim, qui insaniam in domo
Abbreviated transcription (Latin):
de pecca uerunt: sicut lridieb
gabaa. Recordabitꝰ inuquita¬
tis eorũ: & uisi tabit peccata eot¬
etrum. Ilxxx: Speculator eplira¬
im cum do. proph&a laqueus
tortuosus. suꝑ om̃s uias eius: in¬
saniam ilidomodi confixerunt:
Corrupti sunt sicut dies collis.
Recor dabitur Iniquitatis eorũ.
ulcis c&ur suꝑ petcata eorum:
Iduirco ds principes dedit: ut po¬
płm corrigerent delinquentem.
&arectũ iter r&raherent .
Unde & adiet̃e chelam loquitur:
Spetulatore tededi domui isrł.
łrgo & hero boam quasispeculator
datus inpopulo est: & quasi ꝓph&a
cũ domeo: hoc est cũdo quihaet
osee loquitur: Atille iuxta id qđ
supra scriptũ est. laqueus ftic tiestis
speculationis. & r&e expansum suꝑ
tabor: & uictimas declinastis in ꝓͥ¬
fundũ: &iam nunc populi isrł la¬
queus appellactur. eo quod om̃s
in laqueos eius corruant. maxime
cum insaniam indomo di posue¬
rit si ue confixerit Idestim
b& hel uitulum aureum fecerit:
Hoc enũ interpr&atur domus di.

Expanded text:
caverunt: sicut in diebus Gabaa, recordabitur iniquitates eorum, et visitabit peccata eorum. LXX: Speculator Ephraim cum Deo propheta: laqueus tortuosus super omnes vias ejus, insaniam in domo Dei confinxerunt: corrupti sunt secundum dies collis: recordabitur iniquitates eorum, ulciscetur super peccata eorum. Idcirco Deus principes dedit, ut populum corriperent delinquentem, et ad rectum iter retraherent: unde et ad Ezechiel loquitur: Speculatorem te dedi domui Israel . Ergo Jeroboam quasi speculator datus in populo est, et quasi propheta cum Deo meo, hoc est, cum Deo, qui haec Osee loquitur. At ille juxta id quod supra scriptum est: Laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et victimas declinastis in profundum, etiam nunc populi Israel laqueus appellatur, eo quod omnes in laqueo ejus corruant, maxime cum insaniam in domo Dei posuerit, sive confinxerit, id est, in Bethel vitulum aureum 97 fecerit, hoc enim interpretatur domus Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
dante: stulta & insanumuo¬
das: Iuxta illud qđ inramoth
ua ad principes locuti sunt ad
hra. Quiduenit adte istae ue¬
limis: Igitur ꝓpt̾ multitudĩ
qr miquitatũ tucru quibus in
sidere dibacchatus es: Non pro¬
il&amseum. sedtu in sanum. ẽe
onosce. Quia adhoc laborasti:
u mea uerba calcares: ꝓ amen¬
qia nos uel ira cumdic uelme¬
noriam doloris in locti possumus
aere: Diem ultionis & r&ribu¬
conis: quida interpr&antur
dem uditu. quando ad flig&ꝰ
irhel: quiniunc dm uidereseiac¬
aemonico in partes uarias circũ
alium dm̃ bonũ : alium dt̃ mun¬
diasserunt creatorem. Quorũ
insania multiplex est: quia & iniqͥ¬
tates fuere qua plurimȩ Qu̾e
Et ne eade sepe repetantes uide¬
amur lectoris prudentiam diffi¬
dere : breuiter admonemus: Qiuic¬
quid deis mhele & de ephraim
In hoc ꝓph&a dicitur: adhaer&icos
essereferendum. qui uere lrisani¬
entes. contra dm̃ loquuntur men¬
datia: ss Speculator ephitum
cũ dõmeo.: ꝓph&a laqueus ru¬

Expanded text:
ancto, stultum et insanum vocabas, juxta illud quod in Ramoth Galaad principes locuti sunt ad Jehu: Quid venit ad te iste vesanus ? Igitur propter multitudinem 96 iniquitatum tuarum, quibus in scelere diu debacchatus es, non prophetam meum, sed te insanum esse cognosce, qui ad hoc laborasti, ut mea verba calcares. Pro amenquam nos vel iracundiam, vel memoriam doloris, in Latino possumus dicere. Diem ultionis et retributionis, quidam interpretantur diem judicii, quando affligetur Israel, qui nunc Deum se videre jacdaemoniaco in partes varias circumfalium Deum bonum, alium mundi asserens creatorem: quorum vesania multiplex est, quia et iniquitates fuere quamplurimae. Quem Et ne eadem saepe repetentes, videamur lectoris prudentiae diffidere, breviter admonemus, quidquid de Israel et de Ephraim in hoc propheta dicitur, ad haereticos esse referendum, qui vere insanientes, contra Deum loquuntur mendacia . Speculator Ephraim cum Deo meo: propheta laqueus ru
Abbreviated transcription (Latin):
medunt sacrifitia Neclibut
dño uinũ. quo inȩbriatisum ha
luxuriam: & non placent ei
uertentur in fl&um. Nec aidis
poterunt. Beati lugentes. qi
ipsiconsolabuntur : Sed etoncitso
audiant: Vȩridentibus qua
ipsilugebunt: Quic quid osfeas
oederit uictimis. contamina
facti: infouetm ducuntur
ras. Quicquid fecerint. delici¬
plcausa fatient. ut popłm decipi
adomos deuorar̃ uiduarũ:
dceluctus. pos sumus dicere
la mortifera: quib miquita¬
en loquuntur contradm. Qui
uns: non ingreditur indomodñi:
uaerdi corũ erum conciliabula.
uendomus di appellacͥtur. sed spe¬
dincae latronum.  Quid faai

Expanded text:
erunt sacrificia: nec libant Domino vinum quo inebriati sunt in luxuriam, et non placent ei  faciunt vertentur in fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur ; sed econtrario audient: Vae ridentibus, quia ipsi lugebunt . Quidquid offeruncomederit victimis, contaminabitur, Caeci in foveam ducentur a caecis. Quidquid fecerint, deliciarum causa faciunt, ut populum decipiant, ut domos devorent viduarum. Panem luctus possumus dicere, verba mortifera, quibus iniquitatem loquuntur contra Dominum: qui panis non ingreditur in domum Dei: haereticorum enim conciliabula, non domus Dei appellantur, sed speluncae latronum. Quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
guit Pestius modi anima dicit᷑
afcerilis inmaculata: quaenion
s̃ on habere cumuirtute. Exiniquo
es encabitu: semen peribit: Itcem
lnssuerint temporis: reputa bdntur
imicnli. & ignobilis in nouis simiserit
bestus eorum: Setunda epii impioꝵ
nititudo: ad nihili est utilis. Neq

Expanded text:
istiusmodi anima dicitur: Beata sterilis immaculata, quae non os non habere cum virtute. Ex iniquo enim concubitu semen peribit : et cum longi fuerint temporis, reputabuntur in nihilum et ignobilis in novissimis erit senectus eorum: fecunda enim impiorum multitudo ad nihilum est utilis; neq
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uenicet ad te oratio mea: ad
templum sc̃m tuum: lxx similũ
Idurco in tribulatione dñras
dutus sum: ut oratio mea dees¬
tremo mari. & de scis suris moi¬
tium conscendut ad celos. utue¬
niat ad templum sc̃m tuum is
quo tu eternu fruebaris beadas¬
dine : Et considerandum: quad
demplum dei : Petit autem.
quui pontifeꝵ. ut un corpore
qupopuius liberetur: Qui cus¬
adunt uunitutes: frustra
asidiam suum derelinquent:
Qui custodiunt uuna & m̃¬

Expanded text:
Ut veniat ad te oratio mea, ad templum 413 sanctum tuum. LXX similiter. Idcirco in tribulatione Domini recordatus sum, ut oratio mea de extremo mari, et scissuris montium conscendat ad coelos, et veniat ad templum sanctum tuum, in quo tu aeterna frueris beatitudine. Et considerandum quod cendat ad templum Dei. Petit autem quasi pontifex, ut in corpore suo populus liberetur. Qui custodiunt vanitates frustra, misericordiam suam derelinquent. LXX: Qui custodiunt vana et m
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebam me clausum utero &tor¬
spes mea dominus erat: Ea qub
dis cimus iuxtu hex. eo tempor
bere aliam cogituti onem uita
nisi ad eum qui & incorpore & q¬
tra corpus nr̃ est dominꝰ: Supe
saluutoris uero persona: non di
difficilis interprectitio: qui diet

Expanded text:
idebam me clausum in uspes mea Dominus erat. Ex quibus discimus juxta Septuaginta eo tempore bere alio cogitationem vertere, nisi ad eum, qui et in corpore et extra corpus noster est Dominus. Super Salvatoris vero persona non est difficilis int
Abbreviated transcription (Latin):
culoro se offerentẽ: perdimus &
rlinquimus: Et non dixit qui
ftiunt uanitutes: uanitus quip¬
qi uanitutum omĩa uanitus. ne
dimpnare uideretur uni uersos.
iuncto generi humano miscdic̃
incgare. sed qui custodiurit ua¬
inutes. fiue mendutium: qui tran¬
eunt in affectum cordis: qui
insolum fatiunt sed itu custo¬
unit uunitt tes quasi diligant:
athes aurum inuenisse se putant:
mulq cerne: magnani mitutẽ
ꝓphetȩ. In profundo maris. in
uentit tuntȩ bestię: eterna noc¬
a coopertus: non cogitat de pe¬
iculo suo. sed de natura rerũ
gitierali sententia philo sophutur:
lidĩam inquit suã: derelinquent:
t osfensa sit miscłia. quem nos
possumus in telligere deum. mi¬
sericors enim & miserator dominus.

Expanded text:
ultro se offerentem perdimus et relinquimus. Et non dixit, qui faciunt vanitates Vanitas quippe vanitatum, et omnia vanitas ne damnare videretur universos, et cuncto generi humano misericordiam denegare; sed qui custodiunt vanitates, sive mendacium, qui transierunt in affectum cordis: qui non solum faciunt, sed ita custodiunt vanitates, quasi diligant, et thesaurum invenire se putent. Simulque cerne magnanimitatem prophetae, in profundo maris, in ventre tantae bestiae aeterna nocte coopertus, non cogitat de periculo suo, sed de natura rerum, generali sententia philosophatur. Misericordiam, inquit, suam derelinquent. Licet offensa sit misericordia, quam nos possumus ipsum intelligere Deum  Misericors enim et miserator Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea: ad dm̃ recordutus sũ:
Cum inquit nullum aliũ spera¬
rem auxilium: recordutio dñi
michi saluti fuit: Iuxtu illud
Recordatus sum dm̃: & letutus
sum Et in alio loco Recorda¬
tus sum dierum antiquorũ
nichil me de uitu sperare ꝑmo¬

Expanded text:
ma mea, Domini recordatus sum. ma mea, Domini recordatus sum. Cum, inquit, nullum aliud sperarem auxilium, recordatio Domini mihi saluti fuit, juxta illud: Recordatus sum Domini, et laetatus sum . Et in alio loco: Recordatus sum dierum antiquorum,ihil me de vita sperare
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionem sed templum: Quod
si in upostoli ad corinthios senten¬
tiam trahimur: in quu corpus
diciturspiritule: ne contentiosi
uide amur: dicimus id ipsum qui¬
dem corpus. & eandem carnęm
resurgere que sepultu est: que
in humo condita: sed mucire
eam gloriam: non muture natu¬
ram : Oportet enim corruptiuum
hoc induere in corruptionẽ: & mor¬
tule hoc in duere in mortulitu tẽ:
Quundo hoc dicitur: quodam mͦ
duobus digitulis comprehensũ:
rimur: hoc quod timent recipere
qui puniendi sunt. hoc quod uirgi¬
tus ex pectut ad premium: adul¬
terium formidut ad penam:
Super iona autem ita intelligi po¬
test: quod qui inuentre coeti iux¬
tu naturam corporum corrumpi
de buerat: & in cibos bestie profi¬
cere. ac per uenas artusq diffun¬
di : sospes & in teger manserit:
Porro quod ait domine deus meus:
blandientis affectus est. quod com¬
munem om̃ium dm̃. b eneficii mag¬
nitudine. suum & quusi ꝓprium
in me anima mea. dñi recordu tus
sum :lxx: Cum deficeret ex me ani¬

Expanded text:
uisse, sed templum. Quod si in Apostoli ad Corinthios sententiam trahimur, in qua corpus dicitur spirituale , ne contentiosi 412 videamur, dicemus idipsum quidem corpus, et eamdem carnem resurgere, quae sepulta est, quae in humo condita; sed mutare eam gloriam, non mutare naturam: Oportet enim corruptivum hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Quando dicitur, hoc, quodammodo duobus digitulis comprehensum rimur, hoc quod timent recipere qui puniendi sunt, hoc quod virginitas exspectat ad praemium, adulterium formidat ad poenam. Super Jona autem ita intelligi potest: Quod qui in ventre ceti juxta naturam corporum corrumpi debuerat, et in cibos bestiae proficere, ac per venas artusque diffundi, sospes et integer manserit. Porro quod ait: Domine Deus meus, blandientis affectus est, quod communem Deum omnium, beneficii magnitudine suum et quasi proprium in me anima mea, Domini recordatus sum. LXX: Cum deficeret ex me ani
Abbreviated transcription (Latin):
medunt Ipse eiũ ⁊ aqua ⁊ panis est qͥ delcendit de¬
cȩlo. Ergo qd̵ in qͥbusdam exẽplaribꝰ legit᷑s emite
⁊ bibite. ab imperitis scripcoribꝰ immutatũ ẽ.
qͥ putauert̃. eẽ. consequentiꝰ sibiberent᷑ potiꝰ aquȩ
qͣm comederent᷑. Est aũt ⁊ pecunia pessima siue
argentũ qd̵ repbat scͥptura dicens. Pecunia q̃
dat᷑ cũ dolo dat᷑ qͣsi testa reputabit᷑. Et in alio loco.
Argentũ ur̃m repbũ. Et ẽ. argentũ qͦd dei elo¬
quiis cõparat᷑. Cloqͥa diũ eloqͥa casta. argentũ
igne eraminatũ cerrȩ purgatũ sepcuplũ Spre¬
co gͥ illo argento.⁊ petunĩs qͥbꝰ aquas dñie
inere ñ possumꝰ: ꝑgamꝰ ad eũ qͥ tenen calicẽ
sac̾ramenti discipłis loq̃bat᷑ Accipite ⁊ bibite
hic ẽ sanguiᷤᷤmeus qͥ pro uobis effundet᷑ in
remissionem pec catoru. Qͦd uinũ miseuit

Expanded text:
pse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum . Spreto igitur illo argento et pecuniis, quibus aquas Domini emere non possumus, pergamus ad eum, qui tenens calicem Sacramenti, discipulis loquebatur: Accipite et bibite, hic est sanguis meus, qui pro vobis effundetur in remissionem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
nes meos inostirum: eede constituite
horlie suꝑ gentes & suꝑ regna: cradi¬
care & suffodere. & disꝑdere & xedifica¬
re & planctare: Destruitur adifica¬
tio pessima: ut postea bona adifi¬
catio c̃struatur: Eradicatur iniqua
planctatio: ut planctatio iuxta po¬
natur : Vnde & in salomone legimꝰ:
Melius ẽst habitare subdiuo: quam
in calcelitis cũ iniquitate: & indomo
noua: Quasi bonꝰ ergo ds̃ domos
eorum qui erant defixi in faecibus
suis : & dixerant incorde. non faciet
bene dñs & non faci& male destruit:
nec eos in lepsis & inmundis domib
habitare ꝑmittit: Nec facit ut bi bens
uinũ deuineis. quas plantauerant:
Dienĩ plantassent uineam soretꝰ. &uineã
electam totam ueram. bibis sent
uinũ suum: & in ebriati ẽẽnt. cum
patriarcha noe. & ioseph in meridie
Sed quia dixerant. non faci& bone
dñs & non faci& male: & de uinea
sodomorũ erat uinea eorũ. & ꝓpago

Expanded text:
nes meos in os tuum: ecce constitui tenes meos in os tuum: ecce constitui tehodie super gentes, et regna: eradicare, et suffodere, et disperdere, et aedificare, et plantare . Destruitur aedificatio pessima, ut postea aedificatio bona construatur: eradicatur iniqua plantatio, ut plantatio juxta ponatur. Unde et in Salomone legimus: Melius est habitare sub divo, quam in calce litis cum iniquitate, et in domo nova . Quasi bonus ergo Deus domos eorum, qui erant defixi in faecibus suis, et dixerant in corde suo: Non faciet bene Dominus, et non faciet male, destruit, nec eos in leprosis et immundis domibus habitare permittit: nec facit ut bibant vinum de vineis, quas plantaverant. Si enim plantassent vineam Sorec, et vineam electam totam veram, bibissent vinum suum, et inebriati essent cum patriarcha Noe et Joseph in meridie ; sed quia dixerunt: Non faciet bene Dominus, et non faciet male , et de vinea Sodomorum erat vinea eorum, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
nexq uasttite : nec ultra eos distu¬
lerit patientia di: Sed cum dicerent
ad ꝓphetas. hoc intempꝰ erit & iN
dies longos: uenerit eis dies dru
magnus &uelox nimis : Iuxca tropo¬
logiam autẽ. cũ uenerit tẽpus iudicu
siue unius cuiꝰq mortis. & egressio¬
nis escło : tunc omis fortitudo eorũ
indireptionẽ erit: Ut quod male
ualebat. &crigebatur aduersum
dm̃: infirmũ fraccũq uertatur
ad mlius : uelut si quis forcitudinẽ
litronis &piratȩ & furis diripiat.
in firmosq cos reddat : ꝓdest illis
sua infirmitas Debilitata enim
menbra. quib prius ñbene abute¬
bantur : amalo oꝑe cessabunt: Qđ
autẽ sequitur. & domos eorũ indeser¬
tũ: multi sunt in aeccła xdificantes
sron insanguine: & hierusalem
in iniquitate: quibus ꝓdest tales
domos destrui: Legamꝰ leuiticum¬
ubi lȩꝓs domus destrui iubetur.
& quia lepra ꝑ manens est & diffundi
tale quid scribitur : Ece dedi sermo¬

Expanded text:
neaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distuneaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distulerit patientia. Sed cum dicerent ad prophetas, hoc in tempus erit, et in dies longos, venerit eis dies Domini magnus et velox nimis. Juxta tropologiam autem cum venerit tempus judicii, sive uniuscujusque mortis et egressionis a saeculo: tunc omnis fortitudo eorum in direptionem erit, ut quod male valebat, et erigebatur adversus Dominum, infirmum, fractumque vertatur ad melius. Velut si quis fortitudinem latronis et piratae et furis 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirmitas: debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Quod autem sequitur: Et domus eorum in desertum, multi sunt in Ecclesia aedificantes Sion in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, quibus prodest tales domus destrui. Legamus Leviticumubi leprosa domus destrui jubetur . Et quia lepra permanens est et diffundittale quid scribitur, Ecce dedi sermo
Abbreviated transcription (Latin):
anti: sed in conceptores: dequibus
datir & mabacuc: Videte contẽp¬
ots&e aspicite: Et in alio loco:
luant respicis ad contẽptores : ac dei¬
l. Qui autẽ arrogans est. & con¬
inptor: uir suꝑbus & cetera: Suꝑ
is fid ulcio: quia custodias dnĩ
non seruauerunt : & dicunt in cordi¬
ł suis: Non faci& dñs bene : & non
patitur: Alioqum: & scalpellus
inedici malus erit: quia resecat uul¬
nro. a putridas amputat carnes:
Ctpit̃ malus cedens filium: ut aui¬
nis corrigat Et magister malus:
corripiens discipulũ ut erudiat:
Omis enĩ disciplina ad prȩsens non
uidedur gaudii eẽ. sed tristitiae.
postea autem fru ctũ pacificum.
bis quiꝑ eam eruditi sunt reddet:
Et erit fortitudo eorũ indireptionem:
&domus eorũ indesertũ Et adifi¬
cabunt domos & non ĩhabitibunt:
uinũ earũ: luxta est dies dni mag¬
nus: iuxtt & uelox nimis : Ixx. E¬
Manifestum est: quod iuxtai utramꝰq.
captiuitatẽ : omis eorũ sit caesus
exercitus & domꝰ dirutae : Ragri ui¬

Expanded text:
 sed in contemptores, de quibus dicitur in Abacuc: Videte contemptores, et aspicite ; et in alio loco: Quare non respicis ad contemptores; Ac deinde: Qui autem arrogans est, et contemptor, vir superbus, et caetera. Super his fiet ultio, qui custodias Domini non servaverunt, et dicunt in cordibus suis: Non faciet Dominus bene, et non patitur. Alioquin et scalpellus medici malus erit, quia resecat vulnera, et putridas amputat carnes. Et pater malus, caedens filium, ut a vitiis corrigat, et magister malus, corripiens discipulum ut erudiat: Omnis enim disciplina ad praesens non videtur gaudii esse, sed tristitiae: postea autem fructum pacificum his qui per eam eruditi sunt, reddet . Et erit fortitudo eorum in direptionem, et domus eorum in desertum. Et aedificabunt domos, et non inhabitabunt: agnus: juxta et velox nimis. Manifestum est quod juxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dirutae, et agri vi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt oñs suꝑbi. & om̃s facientes impi¬
etatẽ stipula & inflamabit eos dics
ueniens dicit dñs exercituum: qua
non reliqu& eis radicem & germen:
Et orictur uobis tim̃tib nomen meum
sol iustitiae : & sanitois inpinnis eius:
Egediemini & salietis sic̃ uitulus de
armento: & calcabitis impios Et cũ
fuerint cinis supplanta pedũ ur̃orũ.
indie qua ego fticio dicit dñs exercitu¬
um : Lxx: Quia ecce dies uenit ardens
sicut clibanꝰ: & conbur& eos Et erun
onis alienigenȩ. & uniuersi qui faciunt
quetur in eis radix neq ramus: Et
erit uobis quitimetis nomen meum
sol iustitiae: & sanitas inpinnis eius:
Et egrediemini & salietis. sicut uituli
deiuinculis: sed laxati . & conculcabitis
iniquos: & erunt cinis inter pedes
impii insermonib suis: & dixerunt:
Omis qui facit malũ bonꝰ est in conspec¬
tu dñi. & tales ei placent: & uanus ẽ

Expanded text:
erunt omnes superbi, et omnes facientes impierunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem, stipula: et infveniens dicit Dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen. Et orietur vobis timentibus nomen Domini sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egrediemini, et salietis siitis impios cum fuerint cinis sub planta pedum vestrorum, in die qua ego facio, dicit Dominus exercituum. LXX: Quia ecce dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt  non relinquetur in eis radix neque ramus. Et orietur uobis, qui timetis nomen meum, sol iustitiae, et sanitas in pinnis eius, et egrediemini et salietis sicut uituli de uinculis relaxati; et coniniquos, et erunt cinis subter Al. impii in sermonibus suis, et dixerunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: et, vanus
Abbreviated transcription (Latin):
dicere : ad tendit dñs & audiuit. & scrptꝰ
ẽ liber monum̃ti corã eo: tim̃tib &
cogitantib nom̃ eius Qt cũ dies iudi¬
cii uenerit: reddat & blasphemantibus
poenas: & tim̃tib p̃mia Liber autẽ
scriptꝰ ẽ : dequo indanihele legimus:
Throni positi sunt: & libri aꝑti sunt. Et
erunt dño exercituũ inpeculiũ : tim̃¬
tes dñm indie qua iudicii tẽpꝰ ad ue¬
nerit: Propeculio: in habraico legit᷑
Tim̃tes igit᷑ dnĩm : qͥlocuti s̃ cũꝓximo
suo. & ad blasphemiae responderunt:
siliũ suũ seruientẽ sibi: In quo duplex
affectus ẽ: Et pietatis infiliũ: & seru¬
cutis infamulũ: Et tunc qͥnc̃ blasphe¬
matis & dicitis. qđ emolum̃tũ quia
custodiuimꝰ p̃cepta eiꝰ. & abulaui mus
tristes corã dño: ex illorũ electione
&beatitudine : & urã miseria cognosce¬
tis: &uersi in poenitentiã. uidebitis qdđ
sit iustum &impium : & int̃ seruientẽ
do& non seruientem ei:Ecce enim
dies ueniet succensi quasi caminꝰ: &

Expanded text:
divit, et scriptus est liber monumenti coram eo, timentibus, et cogitantibus nomen ejus: ut cum dies judicii venerit, reddat et blasphemantibus poenas, et timentibus praemia. Liber autem scriptus est, de quo in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Et erunt Domino exercituum in peculium timentes Dominum, in die qua judicii tempus advenerit. Pro peculio in Hebraeo legitur Timentes igitur Dominum, qui locuti sunt cum proximo suo, et ad verba blasphemiae responderunt, filium suum servientem sibi. In quo duplex affectus est, et pietatis in filium, et servitutis in famulum. Et tunc qui nunc blasphematis et dicitis: Quod emolumentum, quia custodivimus praecepta ejus, et ambulavimus tristes coram Domino? ex illorum electione et beatitudine, et vestram miseriam cognoscetis, et versi in poenitentiam, videbitis quid sit inter justum et impium, et inter servientem Deo, et non servientem ei. Ecce enim dies veniet, succensa quasi caminus, et
Abbreviated transcription (Latin):
hensa enim fraus deauratoni uni¬
lorũ regis isrł litteris indicatur: aꝰ
unde seplacere aestimaueram inde
uel maximae confunduntur: Et
sed fraude regum atq consilio ha
ẽẽ ꝑfectum: Legimus inregum
uolumine. regem isrł manaem
regi assyriorũ phul mille argtinte
mississe. ut esset manus eius cimes
idest ut ei praeber& auxilium
ter quae non nulli arbitrantis
&iam uitulos aureos eẽ dinttos
Pro iarib inp̃senti loco: srmiuaba
interpretatus est : x̃nepaaxas

Expanded text:
hensa enim fraus deauratorum vihensa enim fraus deauratorum vitulorum regi Israel litteris indicatur, et unde se placere aestimaverant, inde vel maxime confunduntur, et sed fraude regum atque consilio hoc esse perfectum. Legimus in Regum volumine, regem Israel Manahen regi Assyriorum Phul mille argenti talenta misisse, ut esset manus ejus cum eo, id est, ut ei praeberet auxilium, inter quae nonnulli arbitrantur etiam vitulos aureos esse directos. Pro Jarib in praesenti loco Symmachus interpretatus es
Abbreviated transcription (Latin):
non uitulos sexus masculini: sed
uarcas id est feminas appellauit:
Ut uidelic& isrł non solũ deos uitu¬
los : seddeas uaccas coler& Et
ut ostender& uaccas bethauea
unum in bethel uitulũ sentiendum:
non intulit luxit suꝑ eis popłs
sed suꝑ eo. Idest: uitulo aureo
Si autem luxit populus. quare xdi¬
tui eius suꝑ ͤ exultauerunt ͦ Ira¬
dunt haebraei uitulos aureos
a sacerdotib fusto esse
sublatos: & ꝓhis aneos & deauratos
repositos Cum igitur lugeret popłs
tempore necessitatis & angustiae.
&iam uitulos aureos inter munera
cetera assyriis regib. & maximae
regi sennacherib ab isrł rege ẽẽ di¬
rectos: exultabant aedituĩ : quod
fraus corum nequaquam pos
argui uel deprehendi :S h
quod ait. aeditui eius idess
citur. ꝑspicuax sequens uersis olti¬
dit: Si quidem ipse inassur del¬
tus est munera regi ultori: &t
que sequitur: Confusio ephium
capi&: & confundetur isrł inuoli¬
tate sua : siue in consilio suo: D¬

Expanded text:
non vitulos sexus masculini, sed non vitulos sexus masculini, sed vaccas, id est, feminas appellavit: ut videlicet Israel non solum deos vitulos, sed deas vaccas coleret. Et ut ostenderet vaccas Bethaven, unum in Bethel vitulum sentiendum, non intulit, luxit super eis populus, sed, super eo, id est, vitulo aureo. Si autem luxit populus, quare aeditui ejus super eo exsultaverunt? Tradunt Hebraei vitulos aureos a sacerdotibus 111 furto esse sublatos, et pro his aeneos et deauratos repositos. Cum igitur lugeret populus tempore necessitatis et angustiae, etiam vitulos aureos inter munera caetera Assyriis regibus et maxime regi Sennacherib ab Israel rege esse directos, exsultabant aeditui, quod fraus eorum nequaquam posset argui vel deprehendi. Et hoc est quod ait, aeditui ejus, id esdicitur, perspicue sequens versus ostendit: Siquidem ipse in Assur delatus est, munatimque sequitur: Confusio Ephraim capiet, et confundetur Israel in voluntate sua, sive, in consilio suo. Depre
Abbreviated transcription (Latin):
Aquattuor uentis caeli: ueni sp̃s: Vt
celeri cursu auaros insidiantium sco¬
pulos transeuntes: merces dominicas
exomi parte soeuientt naufragio
ad portus tutissimos ꝑ stramus.
coluerunt habitatores sa¬
mariae: quia luxit suꝑ eum po¬
pulus cius: & aeditui eius suꝑ eum
exultauerunt ingloriaeius:
quia mĩgrauit abeo:¬
Siquidem &ipse in assur delatus est.
munus regi ultori Confusio epbraĩ
capi&: & confundetur isrł inuolim¬
tate sua : lxx: Apud uitulum
domus ori morabuntur qui habitan
insamaria : quia luxit populus
eius suꝑ cum: Ec sicut irritiuer̃
illum: gaudebunt suꝑ gła eius.
quia trans lata est abeo: Et ipsum
in assyrios ligantes : tulerunt mune¬
ra regi arib indono: Ephraim
silio suo: Quaesit bethauen ꝓqua
lxx transtulerunt domum or. &
quisit rex iarib qui interpretatur
ultor: supra plenius disputauimꝰ:
In bethauen igitur idest bethel.
uaccas aureas coluerunt habitato¬
res samariae: quascum inrisione

Expanded text:
A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut celeri cursu varios insidiantium scopulos transeuntes, merces Dominicas, ex omni parte saeviente naufragio, ad portus tutissimos perferamus. unt habitatores Samariae, quia luxit super eum populus ejus: et aeditui ejus super eum exsultaverunt in gloria ejus, quia migraSiquidem et ipse in Assur delatus est, munus regi ultori: confusio Ephraim capiet, et confundetur Israel in voltate sua. LXX: Apud vitulum domus Ὦν morabuntur qui habitant in Samaria: quia luxit populus ejus super eum. Et sicut irritaverunt illum, gaudebunt super gloria ejus: quia translata est ab eo, et ipsum in Assyrios ligantes, tulerunt munera regi Jarib in domo. Ephraim silio suo. Quae sit Bethaven, pro qua LXX transtulerunt, domum Ὦν, et qui sit rex Jarib, qui interpretatur ultor, supra plenius disputavimus. In Bethaven igitur, id est, Bethel, vaccas aureas coluerunt habitatores Samariae, quas cum irrisione
Abbreviated transcription (Latin):
ON IGNORO
PAMMAChi :
difficillimum me
un ficitiam ꝓdere: Sed quia tibi
ufonti immo imperanti: negare
piil possumus quia ꝓ offerentium
dutis duo mulieris pauꝑis aera
siꝑatnt: quic quid pos sumus. pri¬
num dõ deinde tibi quidĩ ese offerimꝰ:
lusq semꝑ uersiculi: recordamur:
llie xipse fcit noua carmina:
i aptũ factorẽ ꝓ iure amititiae
tce gaudeam: cacitũ eruditionis
ue iudicium ꝑtimesco: Magisq te
iudantemꝰ quam aduersarios detra¬
ritis metuo: Illis eñĩ aemulatio
aeta fidem: & nontam iudices s¬
qul acusatores uocandi sunt: Tu
editra pmi sisse sententiam: quam¬
qum aimor reciput errorem Pul¬
Quod tullius: magis ad sensum quã ad
uerbum interpretatus ẽ: Tr MAON
id est amantium caca iudicia sunt:
At tamen in istam partẽ peto magis
ut labaris: non odio sedamore: Ter¬
tium mosee ꝓphetam dictamꝰ librũ:
& aduaccas bethauen usq ꝑuenimus:
N obisq interp̃tationis uel apandentib :
tũ debes illud ꝓpheticũ dicere:

Expanded text:
on ignoro, Pammachi, difficillimum me quam scientiam prodere. Sed quia tibi hortanti, immo imperanti, negare nihil possumus, et pro offerentium divitias duo mulieris pauperis aera superarunt : quidquid possumus, primum Deo, deinde tibi, qui Dei es, solvimus: illiusque semper versiculi recordamur: Pollio et ipse facit nova carmina. Cumque apertum fautorem pro jure amicitiae esse te gaudeam, tacitum eruditionis tuae judicium pertimesco: magisque te laudantem, quam adversarios detrahentes metuo. Illis enim aemulatio detrahit fidem, et non tam judices quam accusatores vocandi sunt. Tu sed rerum promis sententiam: quamquam et amor recipiat errorem, pulquod Tullius magis ad sensum, quam ad verbum interpretatus est, τυφλὸν id est, amantium caeca judicia sunt. Attamen in istam partem peto magis ut labaris, non odio, sed amore. Tertium in Osee prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque pervenimus: nobisque interpretationis vela pandentibus, tu debes propheticum illud dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis fuit inore eius: & imquras
non est inuenta in labiis eius: Inps
dirigens ambulauit mecũ. Smelos
conuertit ab iniquitate. qm̃ labia sacer¬
dotis custodient scientiam: & lex reqͥ¬
retur exore eius: quia angłs dñi omi¬
potentis est: Describitur exꝑsona dĩ
ꝑfecti officium sacerdotis: qualis eẽ.
debeat : & qualem eum eẽ uoluerit
qui eẽ precepit: Supra enĩ dixerat.
ut esset pactũ meũ cũ lcui dicit dñs
exercituum: & ꝑ leui patriarchen
ꝑuenit adposteros. a aron eleatarũ.
phynees. & ceteros quide eius stirpe
generati sunt: Nunc infine ait: irri¬
tum fecistis pactũ leui dicitꝰ exercituũ:
Ex quo ꝑspicuum est: omne qđ dicitur
ꝑleui ad sacerdotes. & specialiter ad
ꝑpontificem ꝑtinere: Legimꝰ in nume¬
ris dephynees : qui zamri cum scorto
madianitide pugione ꝑcussit: Phi¬
nees filius eleazar filii aaron sacerdo¬
tis: requiescere furorem meũ a filiis isrł:
Qm̃ amulatus ẽ. zelum meũ contra eos.

Expanded text:
veritas fuit in ore ejus, et iniquitas non est inventa in labiis ejus. In pace dirigens ambulavit mecum, et multos convertit ab iniquitate. Quoniam labia sacerdotis custodient scientiam, et lex requiretur ex ore ejus: quia angelus Domini omnipotentis est. Describitur ex persona Dei, perfecti officium sacerdotis, qualis esse debeat, et qualem eum esse voluerit, qui esse praecepit. Supra enim dixerat: Ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum; et per Levi patriarcham pervenit ad posteros, Aaron et Eleazarum, Phinees et caeteros, qui de ejus stirpe generati sunt: nunc in fine ait: Irritum fecistis pactum Levi, dicit Dominus exercituum. Ex quo perspicuum est, omne quod dicitur per Levi, ad sacerdotes et specialiter ad pontificem pertinere. Legimus in Numeris de Phinees, qui Zamri cum scorto Madianitide pugione percussit: Phinees filius Eleazar, filii Aaron sacerdotis, requiescere fecit furorem meum a filiis Israel, quoniam aemulatus est zelum meum contra eos,
Abbreviated transcription (Latin):
filiis isrł: Uitr autẽ testamentum
siue pactũ. non huius arbitremur.
qua nobis cũ bestiis & cunctis animan¬
tib communis est: sed illius quae dicit:
Egosum uita : Et enĩ uita nra cũxp̃o
abscondita est indo: dequo possumꝰ dicere:
qđ & ipse pax nr̃a sit apło confirmante:
Ipse est enĩ: pax nr̃a: Dedit ergo ds̃ leui

Expanded text:
 11. Vitae autem testamentum, sive pactum, non hujus arbitremur quae nobis cum bestiis et cunctis animantibus communis est, sed illius quae dicit: Ego sum vita . Etenim vita nostra cum Christo abscondita est in Deo : de quo possumus dicere, quod et ipse pax nostra sit, Apostolo confirmante: Ipse enim est pax nostra . Dedit ergo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ omnium: & benedictiones cori
uertat in maledictionẽ : qui sanitit
abutantur inlibidinem: edinia d
uertunt inluxuriam: bonãq famam
sordida conuersatione deturpant: hu
benedictiones dĩ mutant in maledictionẽ:
Uelcerat quia ad sacerdotes ꝓpriae manda¬
cũ est: uertuntur benedictiones eorum
in maledictionẽ: Quando ñ benedicuÑ
scis ex integro cordis affectũ: sic̃ isa ac
iacob & iacob patriarchis. & morses
duodecĩ tribubus : sedꝑ dulces sermones
& benedictiones. decipiunt corda in no¬
centium: Et qui iniq agunt: benedi¬
cuntur ab eis: adulanturq peccatorib:
dũ modo diuites sint atq eorũ uitiis
blandiunt᷑. de quib: dicitur: Populus
ñs qui beatos uos dicunt: seducunt uos:
& semitas pedũ ur̃orum supplanttunt:
Ecce ego ꝓiciam uobis brachium: & disꝑ¬
gam suꝑ uultũ ur̃m stercus sollẽpnitatũ

Expanded text:
bonorum omnium, et benedictiones eorum, bonorum omnium, et benedictiones eorum, vertat in maledictionem. Qui sanitate abutuntur in libidinem, et divitias vertunt in luxuriam, bonamque famam sordida conversatione deturpant, hi benedictiones Dei mutant in maledictionem. Vel certe, quia ad Sacerdotes proprie mandatum est, vertuntur benedictiones eorum in maledictionem, quando non benedicunt sanctis ex vero cordis affectu, sicut Isaac Jacob, et Jacob patriarchis, et Moyses duodecim tribubus , sed per dulces sermones et benedictiones decipiunt corda innocentium , et qui inique agunt benedicuntur ab eis, adulanturque peccatoribus dummodo divites sint atque eorum vitiis blandiuntur, de quibus dicitur: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum supplantant . Ecce ego projiciam vobis branchium, et dispergam super vultu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & apł s̃ prȩcipit : Volo ergo uiros
orare in omĩ loco. leuantes scãs manus:
sine ira & disceptatione: Pastorq cogi¬
tationũ nr̃ãrum atq uircutũ sensus ẽ.
dequo incentesimo psalmo dicitur:
Benedic anima mea dño: & omã qua
intrame sunt nomini scõ eiꝰ: Quisi
gregẽ suum bene rexerit: inpletur
in eo illa benedictio Benedicta ar¬
menta boum tuorũ: & greges ouium
tuarũ: Sin autẽ habens naturalicti
masculum: id est forte rigidum. ac robu¬
stum. immol& uel nimia mollicia fe¬
mineum atq lasciũi. uel diuersis ani¬
ma ꝑturbationib debile atq corrup¬
tum: senti& in se conpletum eẽ quod
scriptũ est: Potences: tormenta pati¬
entur: Et cui plus dederint: plus exi¬
gent abeo: Unde ꝓpria sacerdetib
dicitur: Quod si audire nolutrint.&
corde retinere. ut dent głam nomini
rio nomen illius propt̃ cos maledieat᷑
ingentib: mittat in illos egestitem

Expanded text:
Unde et Apostolus praecipit: Volo ergo viros Unde et Apostolus praecipit: Volo ergo viros orare in omni loco, levantes sanctas manus sine ira et disceptatione . Pastorque cogitationum nostrarum atque virtutum sensus est, de quo in centesimo secundo Psalmo dicitur: Benedic, anima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Qui si gregem suum bene rexerit, impletur in eo illa benedictio: Benedicta armenta boum tuorum, et greges ovium tuarum . Sin autem habens naturaliter masculum, id est, forte, rigidum ac robustum, immolet leve vel nimia mollitia femineum atque lascivum, vel diversis animae perturbationibus debile atque corruptum, sentiet in se completum esse quod scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur . Et: Cui plus dederint, plus exigent ab eo . Unde proprie sacerdotibus dicitur, quod si audire noluerint, et corde retinere, ut dent gloriam nomirio nomen illius propter eos maledicatur in gentibus, mittat in illos egestatem
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundi: & omniũ ꝓphecarũ
uaticinatione cõmonitus. ut immo¬
lar& atq susciper& arietẽ qui herebat
excornib inuirgulto sabec: hoc fa¬
cere noluit Sed immolat debile
dño: crucifigens saluatorẽ & eligens
baraban: latrocinii & sedictionis
auctorẽ : Qui iuxta mixticos intel¬
lectus refert᷑ addiabolũ: Illisq con¬
tempnentib & preferentib diabo¬
lum saluatori: nomen xp̃i horri¬
bile est ingentib qui passionẽ dñi
susceperunt: & eum forͣ doloso
honore uenerant᷑: De nobis quoq dici
potest: sicreati adõ sapientes. habentes¬
q. naturam satis congruã disciplinis.¬
nr̃m in genium & nos: dedamꝰ uitiis
atq luxuria: Et habentes masculũ:
immolemꝰ debile dño Debilis autẽ
est & maculatti nr̃a oratio: quando
ira. inuidia inimicitiis & alia animi
ꝑturbatione corrũpitur: Si offerentes
munus ad altare. & recordati qđ aliqͥd
ad altare ꝑgimꝰ. ut satis ei ficimus:

Expanded text:
peccata mundi , et omnium prophetarum peccata mundi , et omnium prophetarum vaticinatione commonitus, ut immolaret atque susciperet arietem, qui haerebat ex cornibus in virgulto Sabec , hoc facere noluit; sed immolat debile Domino, crucifigens Salvatorem, et eligens Barabbam latrocinii et seditionis auctorem , qui juxta mysticos intellectus refertur ad diabolum: illisque comtemnentibus, et praeferentibus diabolum Salvatori, nomen Christi horribile est in gentibus, quae passionem Domini susceperunt, et eum formidoloso honore venerantur. De nobis quoque dici potest: Si creati a Deo sapientes, habentesque naturam sacris congruam disciplinis ingenium, et nos dedamus vitiis atque luxuriae, et habentes masculum, immolemus debile Domino. Debilis autem est, et maculata nostra oratio, quando ira, invidia, inimicitiis, et alia animi perturbatione corrumpitur: si offerentes munus ad altare, et recordati quod aliqu pergimus, et satis ei facimus .
Abbreviated transcription (Latin):
& tenuittitem rei ftimiliaris: audite
qđ infero: Maledictus dolosus: qͥ
hab& ingrege suo masculũ : & uotũ
faciens immolat debile dño: Si
non habes masculũ: nihil tibi noc&
maledictio: Haec autẽ dicendo : os¬
tendit eos habere quae optima sunt:
& offerre qua mala sunt: Ad uos igit᷑
o sacerdotes: hoc mandatũ est Fecistis
qđ impium ẽ : in contẽpt̃umei: Sed
quia malo poenitentiã peccatoris
quã mortẽ: etiam nc̃ dico Si me
audire nolueritis. nec intelligere.
ut detis nomini meo głam. quod est
horribile ingentib: ueram in uos
mittam penuriam: ut nequaquam
mentientes: sed omniũ rerũ coacti
egestaite : dicatis uos non habere op¬
tima quae offeratis Et maledicam
inquit benedictionib ur̃is: hoc est
enĩ qđ dicit: Non posuisti suꝑ cor:
Possumus maledictum &dolosum ac¬
cipere popłm iudaeorũ: quicũ habe¬
r& ingrege suo masculũ dñm salua¬
torem: & in maculatũ agnũ. qui tollit

Expanded text:
et tenuitatem rei familiaris: audite et tenuitatem rei familiaris: audite quod infero: Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino. Si non habes masculum, nihil tibi nocet maledictio. Haec autem dicendo, ostendit eos habere quae optima sunt, et offerre quae mala sunt. Ad vos igitur, o sacerdotes, hoc mandatum est, fecistis quod impium est in contemptum mei. Sed quia malo poenitentiam peccatoris, quam mortem, etiam nunc dico: Si me audire nolueritis, nec intelligere, ut detis nomini meo gloriam, quod est horribile in gentibus, veram in vos mittam penuriam, ut nequaquam mentientes; sed omnium rerum coacti egestate, dicatis vos non habere optima, quae offeratis. Et maledicam, inquit, benedictionibus vestris, hoc est, enim quod dicitur: non posuistis super cor. 955 Possumus maledictum et dolosum accipere populum Judaeorum, qui cum haberet in grege suo masculum Dominum Salvatorem, et immaculatum agnum, qui tollit
Abbreviated transcription (Latin):
aduos mandatũ hoc̃ o sacerdotes
si nolueritis audire: & si nolueritis
ponere suꝑ cor : ut detis głam no¬
mini meo. Ait dñs exercituum:
Et maledictus qui erat potens: & ha¬
uos õ sacerdotes. si non audientis
& si non posueritis in cor ur̃m: ut
detis gloriam nomini meo dris
si pabo benedictionẽ ur̃am: & non
erit in uobis quia uos inponitis
in cor ur̃m: Hoc qđ scriptum est
& dissipabo benedictionẽ urãm:
alxx additũ ẽ: & in haebraico non
babetur: Quicquid potest in ex¬
tusationem peccati sui humanus
animus inuenirt. & falsa se satis facti¬
one defendere: hoc preuidens sermo
diuinus corripit atq condẽpnat Et
est sensus: Quia offertis caxetũ. claudũ
& languidũ. & oc ipsum non de ur̃o.
sedderapinis & despoliis. fletibq mi¬
serorũ. & insuꝑ dicitis. delabore &
pauꝑtate offerimꝰ qđ habemus: ꝓpt̃¬
ea ego dico generaliter: ut uos arguat
ꝓprĩa conscientia Certe obtenditis
pauꝑiem. & captiuitatis in iuriam.

Expanded text:
os mandatum hoc, o sacerdotes: Si nolueritis audire, et si nolueritis ponere super cor, ut detis gloriam nomini meo, ait Dominus exercituum: Et maledictus qui erat potens, et havos, o sacerdotes, si non audieritis, et si non posueritis cor vestrum, ut detis gloriam nomini meo, dicisipabo benedictionem vestram ÷ et non erit vobis; quia vos non ponitis in cor vestrum. Hoc quod scriptum est, et dissipabo benedictionem vestram, a LXX additum est, et in Hebraico non habetur. Quidquid potest in excusationem peccati sui humanus animus invenire, et falsa se satisfactione defendere, hoc praevidens sermo divinus corripit atque condemnat. Et est sensus, quia offertis caecum et claudum et languidum, et hoc ipsum non de vestro, sed de rapinis, et spoliis fletibusque miserorum, et insuper dicitis, de labore et paupertate offerimus quod habemus: propterea ego dico generaliter, ut vos arguat propria conscientia. Certe obtenditis paupertatem et captivitatis injuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : nec possumꝰ illud implere qđ
preceptũ est: Leuate oculos ur̃os: &
uidete: Sed stercore uitiorũ habe¬
mus litas facies. atq pollutas: & dici¬
mus : Putruer̃ & corruptȩ sunt cica-¬
trices mea: a fticie insipientiae mea:
Unde & omã illa instercus uersa sunt:
dicente scriptura: Et assum& uos secũ.
stercus uidelicet: quolita sunt facie
nr̃a: Quidebueramꝰ pleni ac mun¬
di uentre in sollẽpnitatib dĩ. & uel
carnes agni comedere caltiati. uel
expletis septem ebdomadib fructus
oꝑum nr̃orum offerre dõ. uel intaber¬
naculis huius scłi uiuere transeuntes
& dicere. Aduena sum ego & peregrinus
sicut om̃s patres mei: Et quia ꝓeo qđ
subicit᷑ intelligentia: qđ postquã turpi¬
tudine &ignominia cooꝑti fuerint sa¬
cerdotes: & intellexerint peccatũ suum
&egerint panitentiam : tunc assumant᷑
adño Et huic sensui: conuenire quod
sequitur: Et cognoscitis quia ego misñ

Expanded text:
nostra , nec possumus illud implere quod nostra , nec possumus illud implere quod praeceptum est: Levate oculos vestros et videte ; sed stercore vitiorum habemus litas facies atque pollutas, et dicimus: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Unde omnia ista in stercus versa sunt, dicente Scriptura: Et assumet vos secum stercus, videlicet quo litae sunt facies nostrae, qui debueramus pleni ac mundi venire in solemnitatibus Dei, et vel carnes agni comedere calciati , vel expletis septem hebdomadibus, fructus operum nostrorum offerre Deo vel in tabernaculis hujus saeculi vivere transeuntes, 958 et dicere: Advena sum ego et preregrinus, sicut omnes patres mei . Et quia pro eo quod subjicitur intelligentia, quod postquam turpidutine, et ignominia cooperti fuerint sacerdotes, et intellexerint peccatum suum, et egerint poenitentiam, tunc assumantur a Domino, et huic sensui convenire quod sequitur: Et cognoscetis quia ego miserim