comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudata commixtio. s immundiora & sceleratiora fla¬
gitia denotata sunt. quam si illicite feminis s tamen
naturaliter uterent᷑. Panẽ uͦ & uinũ sic non reprehen¬
dimus propter luxuriosos & ebriosos. quomͦ nec au¬
rum propter cupidos & auaros. Quo circa commix¬
tionem quoq honestã conuigum. non reprehendimꝰ
ꝑpter pudendam libidinẽ corpoꝵ. Illa enim posset ẽẽ.
nulla precedente ꝑpetratione peccati. de qua non eru¬
bescerent coniugati. Hec autem exorta est post pec
catum. quam coacti sunt uelare confusi. Unde re¬
mansit posterioribꝰ coniugatis. quamuis hoc malo
bene & licite utentibꝰ menis modi oꝑe humanum
uitare conspectũ. atq ita confiteri quod pudendũ
ẽ. cũ debeat neminem pudere quod bonũ est. Sic
insiuantur hȩc duo. & bonũ laudandȩ comuncti¬
onis unde filii generentur. & malũ pudendȩ libidi¬
nis. unde qui generant᷑ regenerandi sunt. ne damnen¬

Expanded text:
laudata commixtio, sed inmundiora et sceleratiora flalaudata commixtio, sed inmundiora et sceleratiora flagitia denotata sunt, quam si inlicite et feminis, sed tamen naturaliter uterentur. Panem uero et uinum sic non reprehendimus propte. luxuriosos et ebriosos quomodo nec aurum propter cupidos et auaros. quocirca commixtionem quoque honestam coniugum non reprehendimus propter pudendam libidinem corporum. illa enim posset esse nulla praecedente perpetratione peccati, de qua non erubescerent coniugati; haec autem exorta est post peccatum, quam coacti sunt velare confusi. Unde remansit posterioribus conjugatis, quamvis hoc malo bene et licite utentibus, in ejusmodi opere humanum vitare conspectum, atque ita confiteri quod podendum est, cum debeat neminem pudere quod bonum est. Sic insinuantur haec duo, et bonum laudandae conjunctionis, unde filii generentur; et malum pudendae libidinis, unde qui generantur, regenerandi sunt ne damnen
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in adam scdo quiest x p̃c̃ regenerentur. Q d̾ autem
ait apłs de improbis. relicto naturali usu feminȩ exarse¬
runt in desideria sua in inuicem. masculi in masculos
turpitudinẽ operantes. non dixit usum coniugalẽ s na¬
turalem. eum uolens intelligi. qͥ fit m̃briᷤᷤ ad hoc c̾atis
ut ꝑea possit ad generandum sexus uterq misceri. Ac
ꝑ hoc cum eisdem membris etiam meretrici quisq mis¬
cetur. naturalis est usus. nec tamen laudabilis. s culpa¬
bilis. Abea uͦ parte corporis quȩ non ad generandum
est instituta. si & coniuge quisq utatur. contra naturã ẽ
et flagitiosũ. Deniq prius idem apłs de feminis dix̃.
Nam feminȩ eoꝵ immutauer̃ nat᷑alẽ usũ. in eũ usũ
qui est contra naturam. Deinde de masculis in mascu¬
los turpitudinẽ oꝑantibꝰ relicto usu feminȩ naturali.
Nongͦ isto nomine idest usu naturali coniugalis est

Expanded text:
nisi in Adam secundo, qui est Christus, regenerentur. quod autem nisi in Adam secundo, qui est Christus, regenerentur. quod autem ait apostolus de inprobis: relicto naturali usu feminae exarserunt in desideria sua in inuicem, masculi in masculos turpitudinem operantes, non dixit usum coniugalem, sed naturalem, eum uolens intellegi, qui fit membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generandum sexus uterque misceri. ac per hoc cum eisdem membris etiam meretrici quisque miscetur, naturalis est usus, nec tamen laudabilis, sed culpabilis. ab ea uero parte corporis, quae non ad generandum est instituta, si et coniuge quisque utatur, contra naturam est et flagitiosum. denique prius idem apostolus de feminis dixit: nam feminae eorum inmutauerunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam, dein de masculis in masculos turpitudinem operantibus relicto usu femineo naturali. non ergo isto nomine, id est usu naturali coniugalis est
Abbreviated transcription (Latin):
qui modũ tenet. bonobene utit᷑. Qui modũ nonte¬
net: bono male utitur. Quid dicis gͦ inquit itanup¬
tiarum bonum malo originali quod inde trahitur
non potest accusari. sicut adult̾ioꝵ malũ bono natura¬
li quod inde nascitur non potest excusari: hissermo¬
nibus inquit qd negaueras concessisti. quod concesseras
sustulisti. Nichil magis laboras quam ut parum in¬
telligaris. Ostende sine cõmixtione nuptias corpora¬
pondisti utiq bona te diffinire coniugia. Si conngi¬
um bonũ. si homo fructus coningii bonus. si hic fruet᷑
opus dei. malus ẽẽ non potest. qui ꝑbonũ ex bono nas¬
citur. Ubigͥ originale malum. quod tot p̃iudiciis
interemptum ẽ: Adhec respondeo non solum filios
ex conugio uerum etiam ex adult̾io bonũ aliquod
ẽẽ scd̾m opus dei quo creati sunt. scđm autẽ origina¬
le peccatum indamnatione nasciex adam primo. ñ
solum si de ad ułt̾io. uerũ etiã si de coniugio generent᷑.

Expanded text:
qui modum tenet, bono bene utitur; qui modum non tequi modum tenet, bono bene utitur; qui modum non tenet, bono male utitur. quid dicis ergo\', inquit, \'ita nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accusari, sicut adulteriorum malum bono naturali, quod inde nascitur, non potest excusari?\' his sermonibus\', inquit, \'quod negaueras concessisti, quod concesseras sustulisti et nihil magis laboras, quam ut parum intellegaris. ostende sine commixtione nuptias corporapondisti utique bona te definire coniugia: si coniugium bonum, si homo fructus coniugii bonus, si hic fructus opus dei malus esse non potest, qui per bonum ex bono nascitur, ubi igitur originale malum, quod tot praeiudiciis interemptum est?\' Ad haec respondeo non solum filios ex coniugio uerum etiam ex adulterio bonum aliquod esse secundum opus dei quo creati sunt, secundum autem originale peccatum in damnatione nasci ex Adam primo non solum si de adulterio uerum etiam si de coniugio generentur,
Abbreviated transcription (Latin):
turalem eẽ. et ꝓ suo mͦ laudabilẽ. flagitiũ autem
ex uoluntate ꝓpria exerceri contra institutionis
pudorẽ. Merito itaꝙ inquit & in bene utentibꝰ genꝰ
concupiscentiȩ modusq laudatur. & in turpibꝰ exces¬
sus eius punitur. Deniq eo tempore ds abrabe et sa¬
re marcentia euo membra uegetauit. quo in sodomis
ipsis igneo imbre puniuit. Sigͥ putas inquit accu¬
sandũ membroꝵ uigorem. qm̃ ꝑꝰ ipsum sodomitȩ fla¬
giciis obuoluti sunt. accusabis etiam creaturam pa¬
nis &e uini. qm̃ hinc quoq eos peccasse scriptura di
ritate panum & abundantia uini. fluebant ipsa &
filii eius: & manus pauꝑis & egentis non adiuua¬
bant. Elige iã inqͥt tͥ utr̃ mauis. aut reputa diumno
oꝑi commixtionẽ corpoꝵ: aut creaturã panis & uini
similit̾ malam eẽ defini. Quod sifeceris aꝑte mani¬
cheus eẽ conuinceris. Concupiscentiȩ autem naturalis

Expanded text:
turalem esse et pro suo modo laudabilem, flagitium autem turalem esse et pro suo modo laudabilem, flagitium autem ex uoluntate propria exerceri contra institutionis pudorem. merito itaque\', inquit, \'et in bene utentibus genus concupiscentiae modusque laudatur et in turpibus excessus eius punitur. denique eodem tempore deus Abrahae et Sarrae marcentia aeuo membra uegetauit, quo in Sodomis ipsa igneo imbre puniuit. si igitur putas\\ inquit, \'accusandum membrorum uigorem, quoniam per ipsum Sodomitae flagitiis obliti sunt, accusabis etiam creaturam panis et uini, quoniam hinc quoque eos peccasse scriptura diuritate panum et abundantia uini fluebant ipsa et filiae eius; et manum pauperis et egentis non adiuuabant. elige iam\', inquit, \'utrum mauis: aut reputa diuino operi commixtionem corporum aut creaturam panis et uini similiter malam esse defini. quod si feceris, aperte Manicheus esse conuinceris. concupiscentiae autem naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur si in xp̃o non renascant᷑. & in eiꝰ regnũ ꝑ
grãm facta uasa miscdiȩ transferant᷑. Contra istam
fundatissimã ueniens ueritatẽ. ne uniu̾sam xp̃i ȩccle¬
siam oppugnare uideat᷑ quasi me unũ alloquitur. et
uelut corripiens atq admonens dicit. etiã te d̃s fecit.
s quod fatendũ est grandis error infecit. Sane quod
me d̃ fecerit agnosco &e grãs ago. qui tamen cũ ire
uasis ꝑissem. si tantũ ex adam me fecisset. & in xp̃o non
refecisset. Quod cũ possessus pelagiana impietate non
credit. sin tanto malo infinẽ usq ꝑdurat. non ipse
s catholici uideant qualis & quantꝰ eũ error non
infecerit. s plane interfecerit. Attende sequentia.
liter honi sunt: apło dicente discamꝰ qui ait de imꝑ-¬
bis. Relicto naturali usu feminȩ ex arserunt inde
sideria sua in inuicẽ. masculi in mascłos turpitudi
nem oꝑantes. Ostendit gͦ inquit usũ feminȩ. et na¬

Expanded text:
nascuntur, si in Christo non renascantur et in eius regnum per nascuntur, si in Christo non renascantur et in eius regnum per gratiam facta uasa misericordiae transferantur. cofundatissimam veniens veritatem, ne universam Christi Ecclesiam oppugnare videatur, quasi me unum alloquitur, et velut corripiens atque admonens dicit: Etiam te Deus fecit; sed, quod est fatendum, gravis error infecit. Sane quod me Deus fecerit agnosco, et gratias ago: qui tamen cum irae vasis perissem, si tantum ex Adam me fecisset, et in Christo non refecisset. Quod cum possessus Pelagiana impietate non credit, si in tanto malo in finem usque perdurat, non ipse, sed Catholici videant, qualis et quantus eum error, non infecerit, sed plane interfecerit. CAPUT XIX. 34. Attende sequentia: liter boni sunt, Apostolo dicente discamus, qui ait de improbis: Relicto naturali usu feminae, exarserunt in de sideria sua, invicem masculi in masculos nem operantes. ostendit ergo\'. inquit, \'usum feminae et na
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ. cuiiꝰ auctor d̃s est. In quantum autem cum pec¬
cato nascunt᷑. ꝑituri qui non renascuntur. ad semen
ꝑtinent maledictũ abinitio. illiꝰ antiquȩ in obedi¬
entiȩ uicio. Quo tamen bene utitur factor etiam
uasoꝵ ire ut notas faciat : diuitias głȩ sue in uasa
mi scdĩȩ. ne meritis suis tribuat se ad eandẽ massã
qͥsq ꝑtinens grã lib̾et᷑ s qui gloriat᷑ in dnõ gloriet᷑.
Ab hac fide apłica atq catholica ueracissima & fun¬
datissima. cũ pelagianis iste discedens non uult
nascentes eẽ sub diabolo. ne paruuli portent᷑ ad xp̃m.
ut eruant᷑ a potestate tenebrarũ & in regnũ ipsius
tranfferant᷑. Ac sic accusat ȩccłiam toto orbe diffusã:
inqua ubiq om̃s baptizandi infantuli. ñ obaliud
ex sufflantur nisi ut ab eis princeps mundi mittat᷑
foras. aquo necesse est uasa irȩ possideant᷑: cũ ex adã

Expanded text:
turae, cuius auctor est deus; in quantum autem cum pecturae, cuius auctor est deus; in quantum autem cum peccato nascuntur, perituri, si non renascuntur, ad semen pertinent male dictum ab initio illius antiquae inoboedientiae uitio. quo tamen bene utitur factor etiam uasorum irae, ut notas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, ne meritis suis tribuat, si ad eandem massam quisque pertinens gratia liberetur, sed qui gloriatur, in domino glorietur. Ab hac fide apostolica atque catholica ueracissima et fundatissima cum Pelagianis iste discedens non uult nascentes esse sub diabolo, ne paruuli portentur ad Christum, ut eruantur a potestate tenebrarum et in regnum ipsius transferantur. ac sic accusat ecclesiam toto orbe diffusam, in qua ubique omnes baptizandi infantuli non ob aliud exsufflantur, nisi ut ab eis princeps mundi mittatur foras, a quo necesse est uasa irae possideantur, cum ex Adam
Abbreviated transcription (Latin):
lus luti ex eadẽ massa facere aliud uas in honorem.
aliud in contumeliã: Nunqͥd gͦ uasa irȩ negat is¬
te eẽ sub diabolo. aut quia sub diabolo sunt alius
ea quã ipse facit. quia & uasa miscđiȩ facit aut
aliunde non ex eadem massa facit: hic itaq dicat.
Ergo d̾s uasa diabolo facit. quasi nesciat ds̃. sic
eis uti ad oꝑa sua iusta & bona. sicut ipso utitur
diabolo. anuero filios ꝑditionis hedos sinistrȩ par¬
tis diabolo pascit. diabolo nutrit et uestit. quia fa¬
cit solem suũ oriri suꝑ bonos et malos. & pluit suꝑ
iustos et iniustos: Sic itaq creat malos quomͦ pas¬
cit &e nutrit & malos. qͥa quod eis creando tͥbuit ad
nateͣ ꝑtinet bonitatẽ. & quod eis pascendo & nutri¬
endo dat incrementũ. ñ utiq maliciȩ illoꝵ. s eidẽ
bonȩ nat̾e quam creauit bonã. bonũ tribuit adiu¬
mentum. In quantũ enĩ homines sunt. bonũ est na¬

Expanded text:
lus luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem, lus luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem, aliud in contumeliam? numquid ergo uasa irae negat esse iste sub diabolo? aut quia sub diabolo sunt, alius ea quam ille facit, qui uasa misericordiae facit? aut aliunde et non ex eadem massa facit? hic itaque dicat: ergo deus uasa diabolo facit, quasi nesciat deus sic eis uti ad opera sua msta et bona, sicut ipso utitur diabolo. An uero filios perditionis haedos sinistrae partis diabolo pascit et diabolo nutrit et uestit, quia facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos? sic itaque creat malos, quomodo pascit et nutrit malos, quia quod eis creando tribuit ad naturae pertinet bonitatem et quod eis pascendo et nutriendo dat incrementum non utique malitiae illorum, sed eidem bonae naturae quam creauit bonus bonum tribuit adiumentum. in quantum enim homines sunt, bonum est na
Abbreviated transcription (Latin):
Bonitate sua ds facit homines. & primos sine pecra¬
to. & exteros sub peccato. in usus profundarum cogi¬
tationũ suarũ. Sicut enim de ipsius diaboli ma¬
licia nouit ille quid agat. & qd̃ agit iustũ est et
bonum. quamius sit de quo agit iniustus & malꝰ.
nec eum propterea creare noluit quia malũ fu¬
turũ esse p̾sciuit. ita de uniu̾so genere humano.
quamuis nullus hominũ sine peccati sorde nas¬
catur. bonũ ille qui summe bonus est oꝑatur. alios¬
faciens tanquã uasa miscdiȩ quos gr̃a disceruat
ab eis qͥ uasa sunt ure: alios tanquã uasa ire. ut no¬
tas faciat diuicias głe suȩ inuasa miscdiȩ. Cat is¬
te nc̃ & aduersus apłm cuiꝰ ista sententia ẽ argumen¬
tetur. immo aduersus ipsũ figulũ cui responderi
prohibet apłs dicens. O homo tu qͥs es qui responde¬
as deo: Nunquid dͥicit figmentũ ei qui se finxit.
quare sic me fecisti: An non habet potestatẽ figu¬

Expanded text:
bonitate sua deus fecit homines, et primos sine peccabonitate sua deus fecit homines, et primos sine peccato et ceteros sub peccato, in usus profundarum cogitationum suarum. sicut enim de ipsius diaboli malitia nouit ille quid agat et quod agit iustum est et bonum, quamuis sit de quo agit iniustus et malus, nec eum propterea creare noluit, quia malum futurum esse praesciuit: ita de uniuerso genere humano, quamuis nullus hominum sine peccati sorde nascatur; bonum ille qui summe bonus est ofaciens tanquam vasa misericordiae, quos gratia discernat ab eis qui vasa sunt irae; alios tanquam vasa irae, ut notas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. eat iste nunc et aduersus apostolum, cuius ista sententia est, argumentetur, immo aduersus ipsum figulum, cui respondere prohibet apostolus dicens: o homo, tu quis es, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum ei qui se finxit: quare me sic fecisti? annon habet potestatem figu
Abbreviated transcription (Latin):
Quam ꝓfecto si amiserat. quid opus fuit eũ diuini¬
tus admoneri. ut abraham non misceretur uxoriͤ
S sanatum dicit. qͥa domꝰ eius ab illa peste sanata
est. Iam nc̃ tunc illa tria uideamꝰ. quoꝵ trium quod¬
libet dixerimus. nichil ait dici posse profamus. qd̾
hominẽ d̃s aut nonfecerit. aut diabolo fecerit. aut
certe diabolus dei sit imaginẽ hoc est hominẽ fabri¬
catus. Hoꝵ trium primum ce nouissimũ. non dici a
nobis etiã ipse siñsit excors. aut nimium ꝑuicax.
confitetur. De illo questio ẽ. quod scđo medioq loco po¬
suit. Ubi sic fallitur. ut a nob̃ sic estimet dici quod
diabolo ds̃ hominẽ fecerit. tanquã in hominibus
quos ds̃ ex hominibꝰ parentibꝰ creat. hoc intendat
hoc curet. hoc sui oꝑis ratione ꝓuideat. ut habeat
diabolus seruos quos ipse sibi facere non potest. Ab¬
sit ut hoc qualiscũq uel puerilis pietas suspicetur.

Expanded text:
quam profecto si amiseiat, quid opus fuit eum diuiniquam profecto si amiseiat, quid opus fuit eum diuinitus admoneri, ut Abrahae non misceretur uxori? sed -sanatum dicit, quia domus eius ab illa peste sanata est. Iam nunc illa tria uideamus, quorum trium quodlibet dixerimus, nihil ait dici posse profanius: quod hominem deus aut non fecerit aut diabolo fecerit aut certe diabolus dei sit imaginem, hoc est hominem fabricatus. horum trium primum et nouissimum non dici a nobis etiam ipse, si non sit excors aut nimium peruicax, confitetur. de illo quaestio est, quod secundo medioque loco posuit, ubi sic fallitur, ut a nobis hoc existimet dici, quod diabolo deus hominem fecerit, tamquam in hominibus quos deus ex hominibus parentibus creat, hoc intendat, hoc curet, hoc sui operis ratione prouideat, ut habeat diabolus seruos, quos ipse sibi facere non potest. absit, ut hoc qualiscumque uel puerilis pietas suspicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
luit. : S pęna fuit ut parere non possent. beneficiũ
uͦ ut parere possent. more huiꝰ corruptibilis corporis.
Non enim tale beneficiũ d̃s conferret corpori mortis
huius. quale non haberet nisi corpꝰ uitȩ illiꝰ in parady¬
so ante peccatũ: ut et conceptꝰ ꝓueniret sine libidine
pruriente. & partꝰ sine dolore cruciante. Cur autem
non intelligamꝰ quando quidẽ dicit scͥpt᷑a aforis omnẽ
uuluã fuisse conclusam. aliquo dolore factũ ẽẽ ut ñ
possent feminȩ concubitum ꝑpeti. qui dolor dõ suscitan¬
te fuisset inflictus. miserante detractus: Nam si ad
impedioentũ serendȩ ꝓlis eẽt libido detrahenda. uiriᷤ
utiq eẽt detrahenda non feminis. femina enim posset
uoluntate concumbere: etiam desistente libidine qua
stimularet᷑. siuiro non deesset qua excitaretur. Nisi
forte quia scͥptũ est. & ipsum abimelech fuisse sana¬
tum: uirilem dicturus est ei libidinem redditam.

Expanded text:
luit? sed poena fuit, ut parere non possent, beneficium luit? sed poena fuit, ut parere non possent, beneficium uero, ut parere possent more huius corruptibilis carnis. non enim tale beneficium deus conferret corpori mortis huius, quale non haberet nisi corpus uitae illius in paradiso ante peccatum, ut et conceptus proueniret sine libidine pruriente et partus sine dolore cruciante. cur autem non intellegamus, quoniam quidem dicit scriptura aforis omnem uuluam fuisse conclusam, aliquo dolore factum esse, ut non possent feminae concubitum perpeti, qui dolor deo suscitante fuisset inflictus, miserante detractus? nam si ad inpedimentum serendae prolis esset libido detrahenda, uiris esset detrahenda, non feminis. femina enim posset uoluntate concumbere etiam desistente libidine, qua stimularetur, si uiro non deesset, qua excitaretur. nisi forte, quia scriptum est, et ipsum Abimelech fuisse sanatum, uirilem dicturus est ei libidinem redditam.
Abbreviated transcription (Latin):
frumentoꝵ prout uult oꝑatur in t̾ra. beatis matribꝰ
sine libidinosa uoluptate concipientibꝰ. sine erumno¬
sogemitu parientibus. quando quidem in illa felicita¬
te & in corpore nondum mortis hunis. s uttȩ illiꝰ. non
eẽt feminis in excipiendis seminibus quod puderet.
sicut non ẽẽt in edendis fetibus quod doleret. Quis¬
quis non credit uel credere non uult hominibꝰ ante
omne peccatum in illa paradisi felicitate uersantibꝰ
hoc potuisse dei uoluntate & benignitate concedi:
non optande fȩcunditatis laudator. s pudendȩ uo¬
luptatis amator ẽ. Item aliud ex libro diuno testi¬
monium quod posuit de abimelech. & dõ uolente clau¬
sa omĩ uulua indomo eiꝰ ne mulieres eiꝰ parerent. atq a¬
ꝑta rursus ut parerent quid ad rem ꝑtinet. quid habet
de illa pudenda libidine de qua nunc questio est. Nun¬
quid ipsam d̃s detrarit illis feminis. reddiditq cũ uo¬

Expanded text:
frumentorum prout uult operatur in terra, beatis matribus frumentorum prout uult operatur in terra, beatis matribus sine libidinosa uoluptate concipientibus, sine aerumnoso gemitu parientibus, quandoquidem in illa felicitate et in corpore nondum mortis huius, sed uitae illius non esset feminis in excipiendis seminibus quod puderet, sicut non esset in edendis fetibus quod doleret? quisquis non credit uel credi non uulthominibus ante omne peccatum in illa paradisi felicitate uersantibus hoc potuisse dei uoluntate et benignitate concedi, non optandae fecunditatis laudator, sed pudendae uoluptatis. amator est. Item aliud ex libro diuino testimonium, quod posuit de Abimelech et deo uolente clausa omni uulua in domo M eius, ne mulieres eius parerent atque aperta rursus ut parerent. quid ad rem pertinet? quid habet de illa pudenda libidine, de . qua nunc quaestio est? numquid ipsam deus detraxit illis feminis reddiditque cum uo
Abbreviated transcription (Latin):
s de frumentis illa dixisse hinc admoneremꝰ unde re¬
futaret᷑ non religiosȩ uoluntatis. s libidinose uolup¬
tatis prudens nominator. & impudens p̾dicator. De
ipsis quippe seminibꝰ quȩ inagris agricolȩ seminant.
potest iste redargui. Cur enĩ non credamꝰ dm̃ potuisse¬
& in paradiso dm̃ concedere homini beato desuo se¬
mine quod concessum uidemꝰ agricolis de tritici semi¬
ne. ut eomͦ illud sereret᷑ sine ulla pudenda libidine
ad uoluntatis nutũ membris obsequentibꝰ genitali-¬
bus. sicut hoc seritur sine ulla pudenda libidine ad
uoluntatis nutũ agricolarum obsequentibꝰ manibꝰ.
honestiore in parentibꝰ gignendoꝵ desidĩo filioꝵ quȩ
est implendoꝵ in arantibus horreoꝵ: Ac deinde crea¬
tor omp̃s inconraminabili ubiq presentia & creatri¬
ce potentia de seminibꝰ hominũ ꝓ ut uellet quod et
nunc facit operaretur in femina. sicut de seminibus

Expanded text:
sed de frumentis illa dixisse, hinc admoneremur, unde resed de frumentis illa dixisse, hinc admoneremur, unde refutaretur non religiosae uoluntatis, sed libidinosae uoluptatis pudens nominator et inpudens praedicator. de ipsis quippe seminibus quae in agris agricolae seminant, potest iste redargui. cur enim non credamus deum potuisse in paradiso concedere homini beato de suo semine, quod concessum uidemus agricolis de tritici semine, ut eo modo illud sereretur sine ulla pudenda libidine ad uoluntatis nutum membris obsequentibus genitalibus. sicut hoc seritur sine ulla pudenda libidine ad uoluntatis nutum agricolarum obsequentibus manibus, honestiore in parentibus gignendorum desiderio filiorum, quam est inplendorum in arantibus horreorum, ac deinde creator omnipotens iijcontaminabili ubique praesentia et crea:trice potentia de seminibus hominum prout uellet,. quod et nunc facit, operaretur in femina, sicut de seminibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificat᷑. s hominẽ de tuo semine ds̃ oꝑat᷑. tanquã
ab apło media illa que pretͥmisit iste non sint dic¬
ta atq ita se habeat eiꝰ sententia. uelut de humano
semine loqueretur. insipiens tu quod seminas non uiui¬
ficatur: ds̃ autẽ illi dat corpus prout uult. & unicuiq
seminũ propriũ corpus. Deniq post hȩc apłi uerba.
sic infert sua. Sigͥ d̾s inquit humano semini quod
nemo negat uel prudentiũ uel pioꝵ. propriũ sicut om¬
nibus rebus corpus attribuit. quasi apłs de humano
semine in illo testimonio sit locutꝰ. De qua fraude qͥd
ad iuuaret᷑ eiꝰ intentio cũ aliquanto attentiꝰ cogita¬
rem. nichil potui reꝑire. nisiquia testẽ uoluit adhi-¬
bere apłm quo probaret dm̃ quod et nos dicimꝰ de hu¬
manis seminibꝰ operari. E cum ei testimoniũ nullũ
occurreret isto abusus est fraudulenter. timens utiq
ne forte si appareret apłm non de humanis seminibus.

Expanded text:
uiuificatur, sed hominem de tuo semine deus operatur, tamquam uiuificatur, sed hominem de tuo semine deus operatur, tamquam ab apostolo media illa, quae praetermisit iste, non dicta sint atque ita se habeat eius sententia. uelut de humano semine loqueretur: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur; deus autem illi dat corpus prout uult et unicuique seminum prhumano semini, quod nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit\', quasi apostolus de humano semine in illo testimonio sit locutus. De qua fraude quid adiuuaretur eius intentio, cum aliquanto adtentius cogitarem, nihil potui reperire, nisi quia testem uoluit adhibere apostolum, quo probaret deum, quod et nos dicimus, de humanis seminibus hominem operari. et cum ei testimonium nullum occurreret, isto abusus est fraudulenter. timens utique, ne forte, si adpareret apostolum non de humanis seminibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt uel non recordant᷑. Deniq non solũ istã sen¬
tentiam decurtauit ut non adderet nͥ moriat᷑. uerũ
seminibꝰ loqueret᷑. Ait enĩ apłs. & quod seminas.
non corpus quod futurũ est seminas. s nudũ granũ.
fere tritici aut alicuiꝰ ceteroꝵ. his p̃termissis. iste
contexuit quod inde dicit apłs. Ds̃ autẽ illi dat cor¬
pus prout uult. & unicuiq seminũ ꝓpriũ corpꝰ tanqͣm
de comcũbente homine dixerit apłs. insipiens tu qd̾
seminas non uiuificat᷑. ut intelligeremꝰ non ab homi¬
ne concubitu filios seminante. s adõ uuunficari se¬
men humanũ. Sic enĩ fuerat p̃locutꝰ. Quia uolun¬
tas illa non explet oꝑationis uicẽ.s de thesauris
nature offert dõ. unde ille dignetur hominẽ opera¬
ri. & subiunxit testimoniũ quasi hoc dixerit apłs.
Insipiens tu qd̾ seminas non uiuificat᷑. hoc ẽ non ate

Expanded text:
nesciunt uel non recordantur. denique non solum istam sennesciunt uel non recordantur. denique non solum istam sententiam decurtauit, ut non adderet: nisi moriatur, ueseminibus loqueretur. ait enim apostolus: et quod seminas, non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum. his praetermissis iste contexuit quod deinde dicit apostolus: deus autem illi dat corpus prout uult et unicuique seminum proprium corpus, tamquam de concumbente homine dixerit apostolus: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur, ut intellegeremus non ab homine concubitu filios seminante, sed a deo uiuificari semen humanum. sic enim fuerat praelocutus, quia \'uoluptas illa non explet operationis uicem, sed de thesauris naturae offert deo, unde ille hominem dignetur operari\', et subiunxit testimonium, quasi hoc dixerit apostolus: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur, hoc est non a te
Abbreviated transcription (Latin):
quit utrũ naturaliter malũ dici debet quod interdũ
aufert ex asꝑatus ds. redditq placatus. Ipse inquit
ad naturã ꝑtinet. quȩ deo gaudet auctore: qd̾ autẽ
impñ sunt᷑ ad studioꝵ prauitatẽ. quȩ unicuiq de li¬
bera uoluntate contingit. his omnibꝰ quȩ tã multa
dixit respondemꝰ. nichil diumis testimoniis quȩ int̾¬
posuit eẽ dictũ de pudenda libidine. quã dicimꝰ ñ
fuisse in corpore beatoꝵ. quando nudi erant et ñ con¬
fundebant᷑. Nam pͥmũ illud apłi de seminibꝰ dictũ
ẽ frumentoꝵ. quȩ priꝰ moriunt᷑ ut uiuificant᷑. Quã
sententiã scilicet apłicam. qͦ consilio nescio noluit
iste complere. Nam eã huc usq cõmemorauit. Insipi¬
ens tu quod seminas ñ uiuificat᷑. Apłs autem addi¬
dit nͥ prius moriat᷑. S iste quantũ existimo quod
de frumentis dictum est. de humano semine accipi
uoluit abeis qui hec legunt. et scͥpturas scãs uel

Expanded text:
quit, \'utrum naturaliter malum dici debet, quod interdum quit, \'utrum naturaliter malum dici debet, quod interdum aufert exasperatus deus redditque placatus. ipse\', inquad naturam pertinet, quae deo gaudet auctore, quod autem inpii sunt, ad studiorum prauitatem, quae unicuique de libera uoluntate contingit. His omnibus, quae tam multa dixit, respondemus nihil diuinis testimoniis, quae interposuit, esse dictum de pudenda libidine, quam dicimus non fuisse in corpore beatorum, quando nudi erant et non confundebantur. nam primum illud apostoli de seminibus dictum est frumentorum, quae prius moriuntur, ut uiuificentur. quam sententiam scilicet apostolicam quo consilio nescio noluit iste conplere; nam eam huc usque commemorauit: insipiens, tu quod seminas non uiuificatur. apostolus autem addit: nisi moriatur. sed iste, quantum existimo, quod de frumentis dictum est, de humano semine accipi uoluit ab eis, qui haec legunt et scripturas sanctas uel
Abbreviated transcription (Latin):
tur abimelech rex illius ꝓuinciȩ adduxisse eã in noctis
usum. S łs cuicuix erat honor sc̃ẽ mulieris. in som¬
nis abi melech ueniens. regiã frenauit audatiã. com¬
minatꝰ int̾itũ. si ꝑgeret uiolare coniugiũ. Tunc abi¬
melech ait. Nunquid dne gentẽ ignorantẽ & iustam
ꝑdes: Nonne ipsi dixerunt se germanitate coniunctos:
Surrexit gͦ abimelechmane. & accepit mille didrag¬
mas argenti et oues. & uitulos. & pueros. & ancillas.
& dedit᷑ abrahȩ. atq ase mulierem remisit intactã.
Orauit nͦ dm̃ abraham. ꝓ abimelech. & sanauit d̃s
abimelech. et uxorẽ eiꝰ. & ancillas eiꝰ. Cur autẽ hec
tanta ꝓliritate narrauerit. accipe breuiter in his
quȩ secutꝰ adiuuxit. Ds̃ inquit orante abraham.
curauit potentia dispensationis secretȩ ad mota ue
recundissima uiliũ feminarũ. quia concluserat d̾s
a foris omnẽ uuluã a domo abimelech. Uide gͦ in¬

Expanded text:
tur Abimelech rex illius prouinciae adduxisse eam in noctis tur Abimelech rex illius prouinciae adduxisse eam in noctis usum. sed deus, cui curae erat honor sanctae mulieris, in somnis Abimelech ueniens regiam frenauit audaciam comminatus interitum, si pergeret uiolare coniugium. tunc Abimelech ait: numquid, domine, gentem ignorantem et iustam perdes? nonne ipsi dixerunt se germanitate coniunctos? surrexit ergo mane Abimelech et accepit mille didragma argenti et oues et uitulos et pueros et ancillas et dedit Abrahae atque a se mulierem remisit intactam. orauit uero deum Abraham pro Abimelech; et sanauit deus Abimelech et uxorem et ancillas eius\'. cur autem haec tanta prolixitate narrauerit, accipe breuiter. in his enim quae secutus adiunxit \'deus\', inquit, \'orante Abraham curauit potentia dispensationis secretae, quae nota est uerecundis uilium feminarum, quia clauserat deus aforis omnem uuluamin domo Abimelech. uide ergo\', in
Abbreviated transcription (Latin):
quit humano semini quod nemo negat uel pruden¬
tium uel pioꝵ ꝓprium sicut in om̃ibus rebꝰ corpꝰ attͥ¬
buit. unde quenquã reũ natũ ꝓbabis: Tandem oro
respicias quibꝰ laqueis peccati naturalis suffocetur
assertio. Uerum age inquit tecũ p̃eor mitiꝰ. Michi
crede etiã te ds̃ fecit. s qd̾ fatendũ est grauis error
infecit. Quid enĩ potest ꝓfamꝰ dici. quã quod ds̃ homi¬
nẽ aut nonfecerit. aut ut dicis diabolo fecerit. aut
certe diabolus dei sit imaginẽ hoc est hominẽ fabr¬
catus. qd̾ non minꝰ stultum dinoscit᷑ eẽ quã impiũ:
Ergo tã in ops inqͥt tã inuerecundꝰ ds̃ est. ut non
habuerit quod in premiũ scĩs hominibꝰ daret. nisi
quod deceptis diabolus infudit inuicio: Uis
autem scire qͦd etiã in his qui scĩ non sunt. hanc
generationũ potentiã ds̃ tͥbuisse ꝓbetur: Eo gͥ
tempore quo abrahã metu ꝑterritus gentis bar¬
barȩ. saram quȩ uxor erat sororẽ suã dixit. refer¬

Expanded text:
quit, \'humano semini, quod nemo negat uel prudentium uel piorum, proprium sicut omnibus rebus corpus adtribuit, unde quemquam reum natum probabis? tandem oro respicias, quibus laqueis peccati naturalis suffocetur adsertio. uerum age\', inquit, \'tecum, precor, mitius. mihi crede, etiam te deus fecit, sed, quod fatendum est. grauis error infecit. quid enim potest profanius dici. quam quod deus hominem aut non fecerit aut, ut dicis, diabolo fecerit aut certe diabolus dei sit imaginem, hoc est hominem fabricatus, quod non minus stultum dinoscitur esse quam inpium? ergo tam inops\', inquit, \'tam inuerecundus deus est, ut non habuerit quod in praemium sanctis hominibus daret, nisi quod deceptis diabolus infudit in uitio? uis autem scire, quod etiam in his, qui sancti non sunt, hanc generationum potentiam deus tribuisse probetur? eo igitur tempore, cum Abraham metu percussus gentis barbarae Sarram, quae uxor erat, sororem suam dixit, refer
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ cum uoluptate. Utrum autẽ utriusq sexus
semina in muliebri ut̾o cũ uoluptate misceant᷑. uideriit
feminȩ. quid in secretis uisceribꝰ sentiant. nos dedecet
inaniter usq ad ista ẽẽ curiosos. Libido tamen illa e¬
rubescenda unde pudenda ipsa appellata sunt mem
bra. nonfuit in corpore uitȩ illiꝰ. quȩ in paradiso fuit
ante peccatũ. s cȩpit eẽ in corpore mortis huius. retͥ
poterat opus fieri conuigũ in generatione filioꝵ. sicut
multa oꝑa fiunt obedientia cȩteroꝵ sine illoꝵ ardore
membroꝵ. quȩ uoluntatis nutu mouentur: non estu
libidinis concitantur. Attende cęt̾a. Hoc etiã inquit

Expanded text:
tuntur cum voluptate. Utrum autem utriusque sexus tuntur cum voluptate. Utrum autem utriusque sexus semina in muliebri utero cum voluptate misceantur, viderint feminae quid in secretis visceribus sentiant: nos non decet inaniter usque ad ista esse curiosos. Libido tamen illa erubescenda, unde pudenda ipsa appebra — non fuit in corpore uitae illius, quae in paradiso fuit ante peccatum, sed coepit esse in corpore mortis huius retribpoterat. opus fieri coniugum in generatione filiorum, sicut multa opera fiunt oboedientia ceterorum sine illo ardore membrorum, quae uoluntatis nutu mouentur, non aestu libidinis concitantur.. Adtende cetera: \'hoc etiam\', inquit
Abbreviated transcription (Latin):
atq ait. Quod si dixeris usus in eis uigebat. et
fȩtus non erat. respondebo. quẽ conditor promi¬
sit. conditor dedit. non concubitꝰ. s dĩ opus est qͥ¬
nascit᷑. Qui enĩ primũ hominẽ fecit ex puluere.
om̃s fabricat᷑ ex semine. Sicut gͦ tunc limꝰ qui assũp¬
tus ẽ mat̾ia non auctor hominis fuit. ita nc̃ ius illa¬
unde ille hominẽ dignetur oꝑari. Hȩc omĩa quȩ dixit
excepto qd̾ ait. a uoluptate semina confici. atq misce¬
ri. recte diceret. si eis catholicum sensũ defendere ni¬
teretur. Qina uͦ scimꝰ quid ex his moliatur efficere. pro¬
fecto dicit etiã recta ꝑu̾se. Illud itaq quo excepto cȩtera
uera ẽẽ non abnuo. ideo non ẽ uerũ. quia uoluptas illa
concupiscentiȩ carnalis non conficit semina. s ea quȩ
iam sunt in corporibꝰ auero đo ꝯdita a qͦ ⁊psa condun¬
t & corpora. non fiunt uoluptate. s. excitant᷑ aut emit¬

Expanded text:
atque ait: \'quodsi dixeris: usus in eis uigebat et atque ait: \'quodsi dixeris: usus in eis uigebat et fetus non erat, respondebo: quem conditor promisit, conditor dedit, non concubitus, sed dei est opus qui nascitur. qui enim primum hominem fecit ex puluere, es fabricatur ex semine, sicut ergo tunc limus qui adsumptus est matunde ille hominem dignetur operari. Quexcepto quod ait, a voluptate semina confici atque misceri, recte diceret, si in eis catholicum sensum defendere niteretur. Quia vero scimus quid ex his moliatur efficere, profecto dicit etiam recta perverse. Illud itaque, quo excepto caetera vera esse non abnuo, ideo non est verum, quia voluptas illa concupiscentiae carnalis non conficit semina; sed ea quae jam sunt in corporibus a vero Deo condita, a quo et ipsa conduntur corpora, non fiunt a voluptate, sed excitantur et emit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ semine. ñ tamen dicere ausus ẽ cũ libidine. Qua¬
re. nͥ quia nominare erubescit. quam laudare non
erubescit: Munꝰ autẽ pioꝵ ꝓpagatio ẽ fecunda
filioꝵ. ñ cõmotio pudenda mẽbroꝵ: quã non habe¬
ret in generandis filiis nat̾a sana. nc̃ autẽ ha¬
bet eã natura uiciata. Et ꝑ hoc et qui inde nascit᷑
indiget renasci. ut sit membrũ xp̃i: & de quo nas¬
citurꝰ siam renatꝰ est indiger liberari ab eaquȩ in
corpore mortis huiꝰ est lege peccati. Quȩ cũ ita e¬
sint. quom adiungit & dicit. confitearis gͦ neces¬
se est origniale quod finxeras interisse peccatũ. Non
ego finri originale peccatũ. quod catholica fides
credit antiqͥtꝰ s tu qui hoc negas sine dubio es nouuᷤᷤ
hereticꝰ. Sub diabolo autem sunt iudicio dĩ om̃s
cũ peccato generati. si non fuerint in xp̃o regenera¬
ti.S qͥa de abraham loquebat᷑ & sara: subiunxit

Expanded text:
\'cum semine\', non tamen dicere ausus est \'cum libidine\'. qua\'cum semine\', non tamen dicere ausus est \'cum libidine\'. quare, nisi quia nominare erubescit, quam laudare non erubescit? munus autem piorum propagatio est fecunda filiorum, non commotio pudenda membrorum, quam non haberet in generandis filiis natura sana, nunc autem habet eam natura uitiata. ac per hoc et qui inde nascitur indiget renasci, ut sit membrum Christi, et de quo nascitur, si iam renatus est, indiget liberari ab ea quae in corpore mortis huius est lege peccati. quae cum ita sint, quomodo adiungit et dicit: \'confitearis ergo necesse est originale quod finxeras interisse peccatum?\' non ego finxi originale peccatum, quod catholica fides credit antiquitus; sed tu, qui hoc negas, sine dubio es nouus haereticus. sub diabolo autem sunt iudicio dei omnes cum peccato generati, si non fuerint in Christo regenerati. Sed quia de Abraham loquebatur et Sarra, subiunxit
Abbreviated transcription (Latin):
minis. ex qͦ est institutꝰ. Non quod ante circũcisionem
iusticia fidei nulla erat. nã cum adhuc eẽt in p̾putio
ex fide iustificatꝰ ipse abraham. pat̾ gentiũ. quȩ fidem
ipsius fuerant sectature. s suꝑioribꝰ temporibꝰ omni
modo latuit sacramentũ iustificationis ex fide. Eãdẽ
tamen fides mediatoris saluos iustos faciebat antiqͦs.
pusillos cũ magnis. non uetꝰ testamentũ qͦd in serui¬
tutẽ generat. non lex quȩ non sic est data quȩ posset
sicut nos mortuũ. ita illimoriturũ. sicut nos resurre¬
le defendendo impediat a salute naturã. quia om̃s sub
peccato nascim᷑ & ꝑ unũ qui solus sine peccato natꝰ
est uberam᷑. Ista inqͥt corpoꝵ cõmixtio cũ calore.
cũ uoluptate. cũ semine. a deo facta & ꝓ suo mͦ lau
dabił approbat᷑. quȩ ali quando etiã amplũ efficitꝰ
munꝰ pioꝵ. Dixit cũ calore. dixit cũ uoluptate. dyx̃

Expanded text:
minis, ex quo est institutus, non quod ante circumcisionem minis, ex quo est institutus, non quod ante circumcisionem iustitia fidei nulla erat — nam cum adhuc esset in praeputio, ex fide iustificatus est ipse Abraham, pater gentium, quae fidem ipsius fuerant sectaturae — sed superioribus temporibus omni modo latuit sacramentum iustificationis ex fide. eadem tamen fides mediatoris saluos iustos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, non uetus testamentum quod in seruitutem generat, non lex quae non sic est data, quae possetsicut nos mortuum, ita illi moriturum, sicut nos resurrele defendendo inpediat a salute naturam, quia omnes sub peccato nascimur et per unum solum, qui sine peccato natus est, liberamur. \'Ista\', inquit, 'corporum commixtio cum calore, cum uoldabilis adprobatur, quae aliquando etiam amplum efficitur munus piorum\\ dixit \'cum calore\', dixit \'cum uoluptate\', dixit
Abbreviated transcription (Latin):
daciter diceret. Tunc gͦ dissipauit testamentũ dei. non
hoc de imꝑata cutũcisione. s illud de ligni prohibitione.
quando ꝑunũ hominẽ peccatũ intrauit᷑ in mundũ. et
ꝑ peccatũ mors. ita in om̃s homines mors ꝑtransit. in
quo om̃s peceauerunt. E hoc in illo significabatur ex¬
piari eurũcisione octaua die. hoc ẽ sacramento media¬
toris in carne uenturi. qͥa ꝑeandem fidem uenturi in
carue arp̃i e mouturi ꝓ nob esr tcio die qͥ post septmũ
sabbati erat futuruis octauus resurrecturi etiã iusti
saluabant᷑ antiqͥ. Traditꝰ est enĩ ꝓpt̾ delicta nr̃a: &
resurrexit ꝓpter iustificationẽ nrãm. Ex qͦ enĩ ins¬
tituta ẽ circũcisio in popło dei. quod erat tunc sig¬
nacłm iusticiȩ fidei. ad significationẽ purgationis
ualebat et paruulis. originalis uet̾isq peccati. sicut
& baptismꝰ ex illo ualere cepit ad innouationẽ ho¬

Expanded text:
daciter diceret. tunc ergo dissipauit testamentum dei, non daciter diceret. tunc ergo dissipauit testamentum dei, non hoc de imperata circumcisione, sed illud de ligni prohibitione, quando per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. et hoc in illo significabatur expiari circumcisione octaui diei, hoc est sacramento mediatoris in carne uenturi, quia per eandem fidem uenturi in carne Christi et morituri pro nobis et tertio die, qui post septimum sabbati fuerat futurus octauus, resurrecturi etiam iusti saluabantur antiqui. traditus e st enim propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. ex quo enim instituta est circumcisio in populo dei, quod erat tunc signaculum iustitiae fidei, ad significationem purgationis ualebat et paruulis originalis ueterisque peccati, sicut et baptismus ex illo ualere coepit ad innouationem ho
Abbreviated transcription (Latin):
as. quȩ ꝓcul dubio merat in corpore mortis huiꝰ s: fȩcim¬
ditas defuit cuiꝰ auetor est d̾s & ipsa donata ẽ quando
uoluit ds̃. Absit autem ut dicamꝰ quod nos putauit eẽ
dicturos: ysaae sine concubitꝰ calore generatũ. S ipse
lam dicat quare interiret anima eiꝰ de genere suo si circũ¬
cisus die non eẽt octauo. qͥd ipse peceasset. quid offendis¬
set dm̃. ut de aliena in se negligentia tam seuera sententia
puniretur. sinullũ est originale peccatũ. De enrcũciden¬
dis enm d̃s sic mandat infantibꝰ Masculus qͥ non circũ¬
cidetur carne p̃putĩ sui octauo die. disꝑiet anima illa
de genere suo. quia testamentũ meũ dissipauit. Dicat
iste. dicat si potest. quomꝰ puer ille testamentũ dei dis¬
sipauit. Oeto dierũ quantũ ad ipsũ ꝓprie attinet. inno¬
cens est infans. Eitamen nullomꝰ d̃s uel scã scͥptura id men¬

Expanded text:
deus, quae procul dubio inerat in corpore mortis huius; sed fecundeus, quae procul dubio inerat in corpore mortis huius; sed fecunditas defuit, cuius auctor est deus, et ipsa donata est quando uoluit deus. absit autem, ut dicamus, quod nos putauit esse dicturos, Isaac - sine concubitus calore generatum. Sed ipse iam dicat, quare interiret anima eius de genere suo, si circumcisus die non esset octauo, quid ipse peccasset, quid offendisset deum, ut de aliena in se neglegentia tam seuera sententia puniretur, si nullum esset originale peccatum. de circumcidendis enim deus sic mandauit infantibus: masculus qui non circumcidetur carnem praeputii sui octauo die, disperiet anima eius de genere suo, quia testamentum meum dissipauit. dicat iste, si potest, quomodo puer ille testamentum dei dissipauit octo dierum, quantum ad ipsum proprie adtinet, innocens infans, et tamen nullo modo deus uel sancta scriptura id men
Abbreviated transcription (Latin):
inobedientibus reddita. huiꝰ nos pudet. et merito pudet.
Nlam sihoc nonẽẽt. quid nobis eẽt ingratuis. quid irreligiosiꝰ
sim mẽbris nrĩs non de uicio. uel de pena nr̃a. s de dĩ confun¬
deremur opibus: Dicit etiã iste multa frustra de abrahã
& sara. quomodo ex reꝑmissione acceꝑint filiũ. & tandẽ con¬
eupiscentiã nominat. non tamen addit carnis. quia ipsa
pudenda est. In concupiscentiȩ autem nomine aliquando
gloriandũ est. quia est &e concupiscentia sp̃s aduersus car¬
nem q est concupiscentiȩi sapientie. Ait gͦ. Certe hanc
concupiscentiã sine qua nulla fȩcunditas est. malã natu¬
raliter definisti. Unde gͦ ꝑ donũ celeste in senibꝰ excitat᷑:
Astrue iam hoc si potes ad opus diaboli ꝑtinere quod
dm̃ uides conferre ꝓmunere. Iͥta hoc dicit quasi concupis¬
centia carnis illis ante defuerit. & hanc eis donauerit

Expanded text:
inoboedientibus reddita. huius nos pudet et merito pudet. inoboedientibus reddita. huius nos pudet et merito pudet. nam si hoc non esset, quid nobis esset ingratius, quid inreligiosius, si in membris nostris non de uitio uel de poena nostra, sed de dei confunderemur operibus? Dicit etiam iste multa frustra de Abraham et Sarra, quomodo ex repromissione acceperint filium, et tandem piscentiam nominat, non tamen addit carnis, quia ipsa pudenda est. in concupiscentiae autem nomine aliquando gloriandum est, quia est et concupiscentia spiritus aduersus carnem, est et concupiscentia sapientiae. ait ergo: \'certe hanc concupiscentiam, sine qua nulla fecunditas est, malam naturaliter definisti. unde ergo per donum caeleste in senibus excitatur? adstrue iam hoc, si potes, ad opus diaboli pertinere, quod deum uides conferre pro munere\'. ita hoc dicit, quasi concupiscentia carnis illis ante defuerit et hanc eis donauerit
Abbreviated transcription (Latin):
extorta confessio. Propheta gͦ ut ex primeret fidem operũ
ꝓpe ꝑiculum pudoris accessit. quia dixit erunt duo in
carne una. ubi cõmixtionẽ maris et femine intelligi uo¬
denda eẽ non debent. s plane glorianda & diuina pu-¬
denda sunt: Ita ne uero in eloquendis & exprimendis
opibꝰ dei non honorat uit ꝓph̃a uel amor uellabor. s
ꝑielitatur pudor: Quidenim ds potuit facere qd̃ eius
p̃dicatorem pudeat dicere. & quod est grauiꝰ pudeat
hominem alicuiꝰ oꝑis quod nonhomo s ds̃ fecit in ho¬
mine. cum om̃s opifices quanto possunt labore & indus¬
tria idagant ne desuis oꝑibus erubescant: S ꝓfec¬
to illud nos pudet. quod puduit primos illos homines
quando pudenda texerunt. Illa ẽ pena peccati. illa plaga
uestigiumq peccati. illa illecebra fomesq peccati. Iula sex
in membͥs repugnans legi mentis. illa ex nobis ipsis ad¬
uersum nos ipsos in obedientia. iustissimo reciprocatu

Expanded text:
extorta confessio! propheta ergo, ut exprimeret fidem operum, extorta confessio! propheta ergo, ut exprimeret fidem operum, prope periculum pudoris accessit, quia dixit: erunt duo in carne una, ubi commixtionem maris et feminae intellegi uodenda esse non debent, sed plane glorianda, et diuina pudenda sunt? itane uero in eloquendis et exprimendis operibus dei non honoratur prophetae uel amor uel labor, sed periclitatur pudor? quid enim deus potuit facere, quod eius praedicatorem pudeat dicere et, quod est grauius, pudeat hominem alicuius operis, quod non homo, sed deus fecit in homine, cum omnes opifices quanto possunt labore et industria id agant, ne de suis operibus erubescant? sed profecto illud nos pudet, quod puduit primos illos homines, quando pudenda texerunt. illa est poena peccati, illa plaga uestigiumque peccati, illa inlecebra fomesque peccati, illa lex in membris repugnans legi mentis, illa ex nobis ipsis aduersus nos ipsos inoboedientia iustissimo reciprocatu
Abbreviated transcription (Latin):
sius bonitate cuiꝰ auctor ẽ ds̃. qͥ neq abipsa uiciata de¬
prauataq natura suã abstinuit bonitatẽ. ut aufer-¬
ret hominũ fȩcunditatẽ. uiuacitatẽ. sanitatẽ. ipsamq
substantiã animi &e corporis. sensus atq rationem.
alimenta. nutrimenta. incrementa. qui etiã facit ori¬
ri solem suũ suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ iustos
et in iustos: & quicqͥd boni est nature humane adeo bo¬
no. etiam inillis hominibus qui non lib̃abuntur a malo.
Uoluntatem tamen iste & hic dirit. qͥa potest uoluntas
&e honesta ẽẽ. non dixit carnis concupiscentiã uellibidi¬
nem quȩ pudenda est. S in consequentibꝰ aꝑuit uere¬
cundiam suam. nec dissimulare potuit ab eo qd̃ iuiolent̾
ipsa natura prescribit. & illud inquit: ꝓpter hoc reli¬
quet homo patrem et matrẽ. & adherebit uxorisuȩ. &
erunt duo in carne una. Eẜ post hȩc dei uerba. sua ipse

Expanded text:
sius bonitate, cuius auctor est deus, qui neque ab ipsa uitiata desius bonitate, cuius auctor est deus, qui neque ab ipsa uitiata deprauataque natura suam abstinuit bonitatem, ut auferret hominum fecunditatem, uiuacitatem, sanitatem ipsamque substantiam animi et corporis, sensus atque rationem, alimenta, nutrimenta, incrementa, qui etiam facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos et quidquid boni est naturae humanae a deo bono etiam in illis hominibus qui non liberabuntur a malo. Voluptatem tamen iste et hic dixit, quia potest uoluptas et honesta esse, non dixit carnis concupiscentiam uel libidinem, quae pudenda est. sed in consequentibus aperuit uerecundiam suam nec dissimulare potuit ab eo, quod uiolenter ipsa natura praescripsit. 'et illud\', inquit, \'propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, et post haec dei uerba sua ipse