comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deuita ñ qͦd eoꝵ eloqͥũ ꝑse saluti obee̾t. s qͦd frequentatũ ex obliqͦ qͦrdã
simplicitatẽ corrũꝑe poss. ⁊ multa reꝑies in canonicis instituciõib
in hc̃ modũ. Similit̾ in mobiles ꝑhibitiones stͥ q̃ adu̾s uicia loqunt᷑.
qͣlia st̃ ñ occides ñ mechab̾is ⁊ cet̾a. & hec stͣ illa minima p̃cepta de
quib dñs dic̃. qr qͥ ea solu̾it isic docuerit in regno celoꝵ minimꝰ erit. .i.
qͥ uꝰ obseruau̾it. ñ statĩ regno dĩ dignꝰ erit. q in cohantia st̃ hȩc

Expanded text:
uium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt: Non occides; Non moechaberis : et caetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt h
Abbreviated transcription (Latin):
salꝰ adqͥrit᷑ ł in qͥb neglectis mors indubitata ꝯseqͥt᷑. nulla ÷ admit¬
tenda dispensatio s ita st̃ omia mandata ł int̾dicta seruanda. sic̃
pot̾ pͣcede auctoritate p̃sidentiũ dilignt̃ delib̾ata disensatio.
Multa ii talia in eugłica historia. mactib apłoꝵ. in gestis cõcilioꝵ
cognouimꝰ. Assumamꝰ itaq pͥmũ exemplũ de cugłio. Iñs quippe mit¬
tens discipłos ad p̃dicandũ int̾dix̃ eis ⁊ perã ⁊ saculũ & qr uita dñi chu
xp̃i in t̾ris disciplina mor fuit instante tp̃r passionis suę ⁊ perã reddidu

Expanded text:
salus acquiritur vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio; sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historiacognovimus. Assumamus itaque primum exemplum de Evangelio. Dominus quippe mittens discipulos ad praedicandum, interdixit eis et peram et sacculum . Et quia vita Domini Jesu in terris disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ĩ ipsa sacͥficii oblatioẽ errat᷑: Audiuimꝰ ii qdã seismatia abitioe
det̾ntos ꝯtͣdiuinos ordines ⁊ aplicas institucioẽs lac ꝓnino ĩdiuinis sac̾¬
porrige. Qdã exp̃ssũ unũ ĩ sacm̃to oñici calicis offerre. Alios u pannũ
lineũ m̃to intĩctũ ꝑ cotũ annũ reseruare: ⁊ incẽꝑe sacͥficii aqua partẽ ciꝰ
tudini ȩccłasticȩ adu̾sũ. ũ difficile abipso fonte ilitatis ꝓbabit᷑. aqͦ ordi¬
nata ipsa sacͣm̃toꝵ mist̾ia ꝓcessert̾. Cũ ii magist u̾itatis uerũ salutis
nc̃ȩ sacͥficium siuis ꝯĩdaret discipłis ñlui lac s panẽ tãtũ ⁊ calicẽ sub
ħ sacͣm̃to cognoscinꝰ dedisse. Legit᷑ it ĩcu̾glica u̾itate. Accep̃ iħe panẽ
⁊ calicẽ ⁊ bsidicens ded̾ discipłis suis. Cesset gͦ lac scĩficando offerri. qͥa

Expanded text:
psa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacriam expressum vinum in sacramento Dominici calicis offerre: alios vero pannum lineum musto intinctum per totum annum reservare, et in tempore sacrificii aqua partem ejus tudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis commendaret disgnovimus dedisse. Legitur enim in evangelica veritate Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset ergo lac sacrificando offerri, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aũ manente in se sacm̃to regen̾atiõis ex cõmunicat᷑. quisqͥs re: c̾minis. nec
illo sacͤm̃to caret. ⁊̃ sinũꝗͣ reconciliet  uiro. Carebit aũ simortuꝰ fui̾t uir eiꝰ.¬
Reus u̾ exconmmunicatiõis iõ ñꝗͣ carebit regen̾ationis sac̾mento. ⁊̃ ñ recõ¬
Nec tn nͥ inciuitate dĩnr̃i ĩ mõte sc̃o eius. tał: causa cum uxore. Cetm alit̾
licuit. nec nc̃ licet. nec umꝗͣ licebit. Apostatare quippe ab uno dõ. ⁊ ire ialt̾iꝰ

Expanded text:
s. Sicut enim, manente in se sacramento regenerationis, excommunicatus quis reus criminis nec illo sacramento caret, etiamsi nunquam reconcilietreus uero excommunicatus ideo numquam carebit regenerationis sacramento etiam non reconNec tamen nisi in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus, talis est causa cum uxore. Caeterum selicuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius
Abbreviated transcription (Latin):
mechat᷑. ẜt qͥ dimissã dux̾it. mechat᷑. Sola fornicatioẽ. que uxoris uĩcit
affectũ. ĩmo cũ illa unã carnẽ in aliã diuiserit. Et se fornicatiõe seꝑau̾it.
a marito nõ debet tenĩ. nec uirũ qͦ sub maledicto faciat. dicente scͥpt᷑a. qͥ
libe urordimittat᷑. Et quia pot̾at accide. ut aliqͥs calũpniã fac̾ in no¬
centi ⁊ ob sco̾am copd̾lã nupciaꝵ. uet̾i cͥm̃ inping̾s. sspͥorẽ dimitere

Expanded text:
it, maechatur . Sola fornicatio est quae uxoris vincit affectum, id est cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura: Qui libere uxor dimittitur, et quia poterat accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
sedẽ apłicã ueniens. detulit a te nob̾ directã epłam. qͣ indagare stud tusti.
eũ anoimannis nuꝑĩme captũ sinistre manꝰ digitũ hr̃e abscisti. scis ci
tanssihic ad eccłasticũ ordinẽ ualeat ꝓmou̾i annon. Qd ⁊ nos repiẽtes
qͥa sollercia mag̾ stiꝑ hoc sollicita a sede apłica doc̾i flagitat. norinã ĩticiȩ
sẽꝑ seqͥ exoptãs. studiũ sci̾tatis tue mito collaudamꝰ reu̾entiã tuã scire uo.¬

Expanded text:
sedem apostolicam veniens, detulit a te nobis directam epistolam qua indagare studuisti, cum a Northmannis nuperrime captum sinistrae digitum manus haberet abscissum, tans si hic ad ecclesiasticum ordinem valeat promoveri, an non. Quod etiam nos reperientes, quia solertia tua magis super hoc sollicita a sede apostolica edoceri flagitat normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito collaudamus, reverentiam tuam scire vo
Abbreviated transcription (Latin):
Derqͥrendũ ÷ si aliqͣ femina sit que ꝑ quȩdã maleficia ⁊ incantaciões
mĩtes hoi̾ũ se inmnutare posse dicat .i. ut de odio maꝑcũ amorẽ. aut
de amore in odiũ conu̾tat. ut bona homiñ aut dampny. aut subripiat.
Et si aliqua est quȩ se dicat c̃ demoñ tͣba insimilitudinẽ mulier̃ tͣnsfor¬
matã c̾tis noctib equitare suꝑ qͣsdã bestias &. in eorũ consorcio annu

Expanded text:
erquirendum si aliqua femina sit quae per quaedam maleficia et incantationes mentes hominum se immutare posse dicat, id est, ut de odio in amorem, aut de amore in odium convertat, aut bona hominum aut damnet aut subripiat. Et si aliqua est quae se dicat cum daemonum turba in similitudine mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias et in earum consortio annu
Abbreviated transcription (Latin):
Illud qu oq absurdũ. qd̾ ñ putant querendũ eẽ. quis sit ille
qui bap tirauerit. eo qd̾ qut bapeuastus sit gr̃am ꝯsequi po¬
tuerit. Inuocata tͥninate uominũ patͥs ⁊ filii ⁊ sp̃c sc̃i. Ue¬
inoe łi erit sapientia quã scribis paulus ẽẽ. in his qui ꝑfecti
st̃ ut qui est in eccła ꝑfectꝰ ⁊ sapiens. ħ aut defendat aut cre¬
dat. qd̾ inuocatio ħ nominũ nuda sufficiatad remissionẽ
sp̃u ꝯstitutũ. S dic̃t eũ qͥ qͦmͦ cũq foris baꝑtitat᷑ iñte ⁊ fide
sua. baytisiui gram ꝯsequi posse. qd̾ ⁊ iꝑsũ sine dubio ridicu¬
lũ ÷. quasi de celo adduce̾ ad se possit. Aut m̃s praua iustoꝵ
sc̃ificationẽ. aut fides falsa credentiũ uitatẽ. Hõ om̃s aũ qui
nom̃ xͥ inuocant audiri ⁊ inuocationẽ suã ꝯseqͥ aliqͥd gr̃e posse.
dñs ipse manifestat diceis. Iulti uenient ĩ noĩe meo dicentes.
ego sũ xp̃e. ⁊ multos fallent. hulla quippe differentia: int̾ pseu

Expanded text:
Illud quoque absurdum quod non putant quaerendum esse quis sit ille qui baptizauerit, eo quod qui baptizatus sit gratiam consequi potuerit inuocata trinitate nominum patris et filii et spiritus sancti. deinde haec erit sapientia quam scribit Paulus esse in his qui perfecti sunt, ut qui est in ecclesia perfectus et sapiens hoc aut defendat aut credat, quod inuocatio haec nominum nuda sufficiat ad remissionem dicunt eum qui quomodocumque foris baptizatur mente et fide sua Baptismi gratia consequi posse. Quod et ipsum sine dubio ridiculum est quasi de coelo adducere ad se possit aut mens prava justorum sanctificationem aut fides falsa credentium veritatem. Non omnes autem qui nomen Christi invocant audiri et invocationem suam consequi aliquid gratiae posse Dominus ipse manifestat dicens: Multi venient in nomine meo dicentes: Ego sum Christus; et multos fallent . Nulla quippe differentia est inter p
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si aliquis illud opponit ut dicat eandem nouatia¬
num legem tenere. quam catholicam eccła teneat. eodẽ
eũ potestatẽ baptitandi posse. qd uideat᷑ in ĩterrogationem
baptismi a nob̾ ñ discrepare: sciat quisq hoc opponendũ pu¬
rec pͥmũ non eẽ. unã nob̾ ⁊schismaticis simboli legem. neq
eandẽ in terrogationem. Nã cũ dicũt credis in remissio
t̾rogatione. qnͣ ñ habeant ęccłam. Tonc deinde uoce
uare tales potest. Nã ⁊ chore ⁊ dathan ⁊ abiron c̃ sacer¬
dote aãron ⁊ moysen eundẽ dm̃ nouerant pari lege
⁊ religione uiuentes. unũ ⁊ uerũ dm̃ qͥ colendꝰ atq
ĩuocandus fuerat ĩuocalant: tam̃ quia loci sui minis¬
terium transgressi ꝯtra aãron sacerdotẽ qͥsacerdotiũ
legięnũ dignatiõe dĩ atq ordinatiõe acceꝑat. sacficã

Expanded text:
Quod si aliquis illud opponit ut dicat eamdem Novatianum legem tenere quam catholica Ecclesia teneat, eodem eum potestatem baptizandi posse quod videatur in interrogatione Baptismi a nobis non discrepare, sciat quisquis hoc opponendum putat primum non esse unam nobis et schismaticis symboli legem neque eandem interrogationem. nam cum dicunt credis in remissionterrogatione, quando non habeant ecclesiam. tunc deinde uoce uare tales potest. nam et Core et Dathan et Abiron cum sacerdote Aaron et Moyse eundem Deum nouerant, pari lege et religione uiuentes, unum et uerum Deum qui colendus adque inuocandus fuerat inuocabant: tamen quia loci sui ministerium transgressi contra Aaron sacerdotem qui sacerdotium legitimum dignatione Dei adque ordinatione
Abbreviated transcription (Latin):
thematis uinculo eum innodauit. & nisi resipisceret. bona
eius publicari p̃cepit.
Ad exemplũ beati adriani apłicȩ sedis ep̃i. qui dño karolo
uictorissimo regi francorum ⁊ longobardorum patͥciatꝰ dignitatẽ
sedis & inuestit᷑am ep̃oꝵ concessit. ego qͦ leo seruus seruoꝵ dĩ ep̃is. cũ
cuncto elero. ac popło romano constituimꝰ. ꝯfirmamꝰ. & corrobo¬

Expanded text:
thematis vinculo eum innodavit, et nisi resipisceret, bona thematis vinculo eum innodavit, et nisi resipisceret, bona ejus publicari praecepitad exemplum beati Adriani apostolicae sedis episcopi, qui, domino Carolo victoriosissimo regi Francorum et Longobardorum, patriciatus dignitatem episcoporum concessit. Ego quoque Leo, servus servorum Dei episcopus, cum cuncto clero ac populo Romano, constituimus et corrob
Abbreviated transcription (Latin):
onniali hñt u̾itatẽ in labiis. & in corde ñ hũt. taniꝗͣ siqͥs dolose
ostñdat uiã sciens in ea e̾ẽ latͦnes & dicat. si hac ieris alatronib¬
tutꝰ eris & contingat ut u̾e ibi non inueniant᷑ latͦnes uerũ ille lo¬
drianꝰ papa. romã uenire Karoliĩ regẽ ad defendendas
res ecesiȩ postulauit. karoł uͦ romã ueniens. papiã obsedit.
ibiq relicto ex̾citu. in sc̃ã resurrectione ab adriano papa
rome honorifice suscept᷑ est. Post scãm uͦ resurrectionẽ reu̾sꝰ papiã
cep̃ desidium regem. deinde roma reu̾sꝰ constituit ibi sinodũ cum
adriano papa in patͥarchio lat̾ani in eccłia sc̃i saluatoris. Que sy.
aũ papa cũ uniũ sa synodo tͣdidert̃ karolo us. ⁊ potestatem
eligñdi pontisicẽ. & ordinandi apłicã sedẽ. Dignitatẽ qͦ patͥ¬
inuestiturã acciꝑe disfimunt. & ut nͥ arege laudat᷑. & inuestiat᷑
ep̃c. a nemine consecret᷑. Et quicũq contͣ hoc decretum eẽt anã.¬

Expanded text:
Nonnulli habent veritatem in labiis, et in corde non habent, tanquam si quis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat: Si hac ieris, securus eris a latronibus, et contingat ut vere non inveniantur latrones. Verum ille lodrianus papa Romam venire Karolum regem ad defendendas res ecclesie postulavit. Karolus vero Romam veniens Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano pape Rome honorifice susceptus est. Post sanctam resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem. Deinde Romam reversus constituit ibi synodum cum Adriano in patriarchio Lateranensi in ecclesia sancti Salvatoris, que synoautem papa cum universa synodo tradiderunt Karolo ius et potestatem eligendi pontificem et ordinandi apinvestituram accipere diffinivit, et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur, et quicunque contra hoc decretum ageret, ana
Abbreviated transcription (Latin):
eo inuestiturã suscipiant. conseerationẽ aũ uñ debent exceptis
cuiꝰcumꝰq ł teligiositatis eligendi ł patricium. siue pontificẽ sũmȩ sed̾¬
apostolicȩ. aut quencumq episcopum ordinandi habeat faculta-¬
tem. absq consensu ipsius imꝑatoris. qui tamen fiat absq om̃i pe-¬
cunia. et ut ipse sit patricius et rex. Quod si aclero ⁊ popło quis
ep̃c eligatur. nisi a supͣdicto rege laudetur ⁊ inuestiat᷑ non con-¬
secretur. Siqͥs contͣ hancapłicam auctoritatẽ aliqͥd moliatur.
hc̃ ex conmunicationi subiacere decreuimꝰ. & nisi resipuerit.
in reuocabili exilio potiri. uel ulsimis soppliciis¬

Expanded text:
 suscipiant, consecrationem autem, unde debent, exceptis scunque dignitatis vel religiositatis eligendi, vel patricium sive pontificem summae sedapostolicae, aut quemcunque episcopum ordinandi habeat facultatem, absque consensu imperatoris ipsius, qui tamen fiat absque omni pecunia, et ipse sit patricius et rex. Quod si a Deo et populo quis episcopus eligatur, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc apostolicam auctoritatem aliquid moliatur, hunc excommunicationi subjacere decrevimus, et nisi resipuerit, irrevocabili exsilio puniri, vel ul
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimoꝵ discentiũ ex script᷑is dĩficis cõtinent: ut mĩto om̃s
scismaticos qui ad catholicã eccłam uoluerĩt uenire ñ añ in¬
gredi nͥ exorcizati ⁊ baptirati prius fuerĩt. exceptis hissane
qui in eccłia catholica suerint ante baptizati. ita tũ ut per
Quietus aburuc dixit. Qui fide uiuimꝰ. obsequiisq instruendis
nõb̾ añp̃dicta sunt. credula obseruacione debemꝰ. Nã scͥptũ ap̃ salo¬
monẽ. Qui baptrrat᷑ a mortuo. quid ꝓfic̃ lauacio eiꝰ : Qd utiq de his
qͥ ab ħeticis tingunt᷑. ⁊ de tinguentib loqͥt᷑. Si enĩ qui ap̃ illos bapti¬
⁊ant̾ ꝑ remissionẽ peccatoꝵ uitã et̾nã cõsequẽt᷑. cur ad eccłam ue¬
niũt : Siuͦ amortuo salutis nichil accipit᷑. ac ꝓpt̾ea cognito errore
pristino. ad ui̾tatẽ cũ penitẽtia reuertunt᷑ : uno uitaliba ptis¬
mate qd̾ in eccła catholica ÷ scificari debebũt.

Expanded text:
scendentium ex scripturis deificis continent, ut merito omnes ticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcizati et baptizati prius fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati: ii tamen per Quietus a Buruc fi.rit: Qui: fide uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam. scriptum est aput salomonem: qui bapti: atur a mortuo quid proficit lauatio eius? quod utiqqui ab haereticis tinguntur et de tingentibus loquitur. Si enim qui apud illos baptizantur per remissionem peccatorum vitam aeternam consequuntur, cur ad Ecclesiam veniunt? Si vero a mortuo salutis nihil accipitur, ac proptera agnito errore pristino ad veritatem cum poenitentia revertuntur, uno vitali Baptismate, quod in Ecclesia catholica est, sanctificari debebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgisihenũ inidebiez ut ten audiã. ñ uo ea. ut tuo furore uñ monear. ut
tuabelli ñ patiar. Ne mecapiat ocuł met̾eis. nec forma pidc̾rima ad illicitos du¬¬
cat aplexꝰ.Respandebis ħ ñ÷ pugnare s fug̾e. Scainatie. adu̾sariis armacus
obsiste ut pꝰꝗ uicͥis. coroneris. faceor in becillitatẽ meã. Nolo spepugnare uictorie
ne ꝑdã aliqñ uictoriã.

Expanded text:
emum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut ua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾atio fideliũ licent sibi iungantur. Item ipse ioħs dicit.
erũ pꝰmultũ tẽꝑis afelice messalie sicilie p̃sule requisitꝰ. utrum
augtino gregorius scripserit ut angloꝵ uii. gn̾ationẽ contracta
mat̾monia mnume solu̾ent᷑: humillimꝰ pat̃ gregoriꝰ int̾ cet̾a talẽ ratio.
daristuo: de consangumitatis coniunctione. ipsi ⁊ angloꝵ genti q̃ nu
ad fidẽ uen̾at. ne abono qͦs ceꝑat metuendo abst̾iora recedae. sp̃alit̾ ⁊
Ñ qn̾alit c̃tisime scͥpsisse me cognoscas. Uñ ⁊ mͥ oĩs romana eutitas tes.¬
tis eenstic. nec ea intũciõẽ halis scͥpsi mandata ut pꝰꝗͣ firma radice in
fide fugrant solidati simfra ꝓpͥã comangiunitatẽ inuenti fuerint n
separent᷑ aut insta affinitatis lineãi usq ad septi ore. tu mã guatidẽ

Expanded text:
atione fideles licenter sibi jungantur. Item Joannes dicit: Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus, utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus pater Gregorius inter caetera talem dedit daris, tuo, de consanguinitatis conjunctione ipsi et Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit, nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separe
Abbreviated transcription (Latin):
conmunica. Accusator aũ eiꝰ si nũqͣ dieb cause dicende defu̾it. acõ¬
munione ñ remoueat᷑. Siuͦ aliqñ defui̾t subtrahens se restituto in cõ-¬
munione ep̃o. ipse remoueat᷑ a ꝯmunione accusator. ita tm̃ ut nec ipsi
adimat᷑ facultas cause ꝑagñde. sise addiẽ osticutũ occurre̾ ñ uoluisse. s ñ
potuisse ꝓbau̾it. Illud uͦ placuit. ut cũ ag̾e ceꝑit in ep̃oꝵ iudiciosi fu̾it accu

Expanded text:
tor autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit, subtrahens se, restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator: ita tamen, ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem occurrere non voluisse sed non potuisse probaverit. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis infamia nimiis dolorib ꝯquerunt᷑. ⁊ scm̃ nom̃ uendicãdo
uictꝰ forsitan ab accusantib se clericis defend̾e̾ possit. digna tandẽ
aliqñ p̾sentatꝰ ep̃̾ali iudicio p̃nũciatiõis ꝯgrue feriri sentn̾cia uidi-¬
camꝰ. ꝗͣ ꝗͣ illi cũ ħ docta fu̾int. sciamꝰ huiꝰ nõis iacturã c̾e̾ quipudorẽ
nũꝗͣ habuisse sac̾docũ ꝓhibet᷑. ⁊ locũ suũ ne modico ꝗd cp̃r custodisse.

Expanded text:
civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando convictus forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praesentatum episcopali judicio pronuntiationis congrue feriri sententia judicamus, quanquam illi cum haec docta fuerint sciamus hujus nominis jacturam esse, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modico quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ sepe decdinãdo credidit illudendũ dare sentñciã. aliqͥs p̃to qͥ forsi
maliumꝰ int̾capedine t̾pr̃is data differri. cũ ⁊̃ ħ eiꝰ accusatores assere¬
rent. De cuiꝰ intñcio̾ib & morib sit decretũ maximũ tanto mag̃ d̃p.¬
nãda cõmitt̾e. ꝗͣto tardiꝰ se constituto iudicio p̃sñtaret. Quẽ maniche.
oꝵ inuolutũ caligine arguũt. tͦpiq secta olim ita eũ itañ posse ablu-¬
ere aĩam in sordida in ꝑbatione. obiectaq ei gesta si nodalia ꝓferñtes.
& cõmissis inuolutũ undiq flagitiis nullũ eũ sanitatis habuisseres¬
pectũ. quẽ furore & insana tem̾itate ad scłariũ qͦ udiciũ tͥbunalia
subsidiũ questioni qͦd inuili ꝑsonat᷑pissimũ÷ obic̾ent. Puenisse eũ
adhomicidũ dãpna assert̃. gestis ꝓbatis inmediũ. Ꝙ hc̃ talẽ pꝰtãta
taliaq cõmissa ep̾atꝰ adhucs nom̃ insuis latibuł uendicare. ĩ ꝓpͥe

Expanded text:
cium saepe declinando credidit illudendum, ferre sententiam. Ac ne alimaluimus, intercapedine temporis data, differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus sit securum, Maximum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se coorum involutum caligine arguunt, turpique secta facta olim eum ita non posse abluere, animam in sordida probatione objectaque ei gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis, nullum eum sanitatis habuisse respectum quem furore et insana temeritate ad saecularium quoque judicium tribunalia subsidium quaestioni, quod in vili persona turpissimum est, objicerent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, improprie
Abbreviated transcription (Latin):
respõdeat. si adee̾ neglex̾it. dilationẽ sentñciȩ de absentia ñ lucret᷑.
Nã manifestũ ÷ ꝯfcci̾ eũ de cͥmine qͥ indulto ⁊ eociens de legato iudicio.
purgandi se occasione ñ utit᷑. Hicħ enĩ ĩcer ẽ utrũ in p̃senti examine
const& absent̾ia. Nos aũ ꝑ om̃s ꝑuincias litt̾as dirigłmꝰ. ne excusatio
nẽ sibi ignoratiõis obcendat. ut ad ꝑuinciã uenire cogat᷑. ⁊ illic

Expanded text:
 dilacionem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato iudicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in presenti examine constet abnem sibi ignorationis obtendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ ⁊ qͥ ab arbaris aut dñs stultis fu̾i̾c castti. ⁊ morib digni fu̾int uisi
hoscanon &̾ mittat ad dericatꝰ officiũ ꝓmoui. Siqͥs aũ sanꝰ ñ ꝑ disciplinã re¬
ligioĩs ⁊ abstinẽtiȩ. s ꝑ abscisionẽ plasinati ad eo corꝑis existimãs posse a se car¬
nales.xupiscentias amputari castͥuerte se: ñ cũ admittit dec̾nimꝰ ad alicitiꝰ
dericatꝰ officiũ. qͦd suã añfuerat ꝓmotꝰ ad clerũ ꝓhibitꝰ asuo minist̾io deponat᷑.

Expanded text:
similiter et qui a barbaris aut dominis stultis fuerint castrati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscisionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium; quod si etiam jam fuerat promotus ad cler
Abbreviated transcription (Latin):
unctio ꝗ̃ diu̾sis corꝑis ur̃i adhibita partib diu̾sũ incellectũ de¬
signat ꝓut dñs donare dignatꝰ ÷ int̾p̃tati sumꝰ. cũ ostñdimꝰ uos
ꝑ oleũ scĩficatioĩs ad auditũ plenȩ fidi p̃ꝑatos ⁊ boñxͥ odorẽ uo-
catos extoto corde ad abreñtiandũ diabolo eẽ c̾monitos. Nc̃ uͦ
de int̾iorib iã mist̾iis locut᷑i sumꝰ. q̃ in ipso scõ fonte celebrata st̃.
fõtẽ redẽptiõis. fontẽ scĩficatũ uirtute cęlesti. Itẽ. In ħ gͦ fonte
añꝗͣ uos toto corpe tingeremꝰ int̾rogauimꝰ. Cred̾ indm̃ patrẽ

Expanded text:
unctio quae, diversis corporis vestri adhibita partibus, diversum intellectum designat, prout Dominus donare dignatus est interpretati sumus, cum ostenderimus vos per oleud renuntiandum diabolo esse communitos. Nunc vero de interioribus jam mysteriis locuturi sumus, quae in ipso sacro fonte celebrata sunt. fontem redemptionis, fontem sanctificatum virtute coelesti. Item: in hoc fonte antequam vos toto corpore intingeremus, interrogavimus: Credis in Deum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
teni ep̃i. Itẽ opuscła beati basilii capadoceni ep̃i. Itẽ. opuscula beati
athanasii alexandrini ep̃i. Itẽ. Opuscula beati ioħis ꝯstantinopolitani ep̃i

Expanded text:
zeni episcopi. Item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi. Item opuscula beati zeni episcopi. Item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi. Item opuscula beati Athanasii Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Joannis Constantinopolitani epi
Abbreviated transcription (Latin):
regłarit̾ suscipimꝰ. ⁊̃ has susciꝑe ñ ꝓhibet scͥpt᷑as. Scãm synodũ
niceã cecxuiii. patrũ mediante maximo constantino augcsto. ĩ qͣ
theo dosio seniore augusto. in qͣ machedoniꝰ ħeticꝰ debitã dãpnatiõẽ
excep̃. Scãm synodũ ephisinã. in qͣ nestoriꝰ dampnatꝰ: cũ ꝯsensu bea
tissimi celestini pape. mediante cirillo alexandrinȩ sedis antistite. ⁊
herchadio ep̃o ab italia destinato. Scãm synodũ calcedonensem. medi¬
ante marciano augusto. ⁊ anatholino constantino politano ep̃o. in qͦ
nestoriana. ⁊ heuthichiana heresis simul cũ dioscoro eiꝰq cõplicib
dãpnatȩ sunt. S ⁊ si qͣ st̃ ꝯcilia ascĩs patͥb hactenꝰ instituta p̾ser is
toꝵ .iiii. auctoritatẽ ⁊ custodienda ⁊ recipienda decreuimꝰ. lã nc̃ subia¬
ciendũ : oe opꝰcuł scoꝵ patrũ quȩ in eccła eatholica recipiunt᷑. Op̾cula
bĩ cipͥani mr̃is. ⁊ carthaginensis epĩ. Itẽ. Opuscula bĩ gregorii. nata-¬

Expanded text:
regulariter suscipimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas. Sanctam synodum Nicaenam 318 Patrum, mediante maximo Constantino Augusto, in quaTheodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damtissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus institutatorum quatuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Jam nunc subjiciendum de opusculis sanctorum Patrum, quae in Ecclesia catholica recipiuntur. Opuscula i Cypriani martyris et Carthaginensis episcopi. Item opuscula beati Gregorii Nazian
Abbreviated transcription (Latin):
duci .u. Scd̾m ut aliquẽ ledat in iuste. Quod tale. ut ⁊ nulli ꝓsit. ⁊ ob¬
sit alicui .iii. T̃ciũ qd̾ ita ꝑdest alt̾i. ut obsit alt̾i. ꝗͣuis ñ ad inmũdiciã
obsit corꝑalẽ. Quartũ sola m̃tiendi fallendiq libidine. Qd̃ nur̃ ÷ m̃¬¬
daciũ. Quintũ qd̾ sit placendũ cupiditate de suauiloqͥo. His om̃ib pe¬
nitꝰ euitatis atq reiectis. seqr̃ sextũ gñs. q ⁊ ñlli obaest. ⁊ ꝑ d alicut.
uelut siqͥspiã pecuniã alicuiꝰ in iuste tollendã sciens. uͥ sit nescire se

Expanded text:
dum ut aliquem ledat iniuste, quod tale est ut nulli prosit et obsit alicui. Tertium quod prodest alicui, ita ut obsit alteri, quamvis non adt sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste tollend
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑. Uñ ⁊ quarto digito anuł inserit᷑ .i. qͦd in eo uena quedã in fert᷑
rãtes tã mares quã feminȩ: ñ ligaturam aureã łargñteã aut
ex quolib metallo compositam qñ nupcialia fed̾a ꝯtͣht̾. in capitib deferũt.
ase anillo insignitã despondit. docẽq utͥq placitã. spõsꝰ q ei cũ scͥpto p¬
actũ hoc ꝯtinente corã inuitatis ab utͦq parte tͣdidit. aut mox. aut apto
lia fed̾a ꝑducunt᷑. & pͥmũ quid̃ ineccła dñi cum oblationib quas offerre
debent dõꝑ sac̾ docis manũ statuunt᷑. sicq demũ bñdictionẽ & uelam̃ cȩ¬
leste suscipuint

Expanded text:
t in quarto digito annulus inseritur, ideo quia in eo vena quaedam, ut fertur, em tam mares, quam feminae, non ligaturam auream, vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptilia foedera contrahunt in capitibus deferunt: a se annulo insignitam desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ejus cum scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque tradiderit, aut mox aut apto tlia foedera producuntur, et primum quidem in Ecclesia Domini cum oblationibus quas offerre debent Deo per sacerdotis manum, statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
t nulłꝰ fidelis cuiꝰẽq ꝯditioĩs sit occulte nupcias faciat. s bñdictiõe a
sac̾dote accepta publice nubat in dño
bliciꝰᷤ nupciis qͥs quã nub̾e ł uxorẽ duce p̃sumat. nouellar̃ ꝯstitutioñ. ꝙ̃i
iqͥs diuiniᷤᷤ tactus scͥpt᷑is uirau̾it mulieri se eã legitimã uxorẽ
habit᷑ũ . a ł si in oratorio tale sacm̃tũ dedit. sit illa legitima uxor qͣuis
nulla dos nulla scͥpta alia int̾posita sit. ⁊ fidorus deosritiis libͦu. ꝙ̃ xuii.¬
uitta candido pͣpureoq colore ꝑmiscet᷑. Candor quippe : mundicia
uitȩ. p̃pura ad sanguinis ptitatẽ adhibet᷑. ut ħsigno ⁊ continentia ⁊

Expanded text:
t nullus fidelis, cujuscunque conditionis sit, occulte nuptias faciat, sed benedictionem a sacerdote accepta publice nubat in Dominblicis nuptiis quisquam nubere vel uxorem ducere praesumat. CAP. VIII. Quiquis divinis tactis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura alia interposita sit. CAP. VIII. Quare femin quod eadem vitta candido purpureoque colore permiscetur, candor quippe ad munditiam vitae, purpura ad sanguinis posteritatem adhibetur, ut hoc signo et continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa appellatioĩs ⁊ pene ꝯstitutȩ st̃. ut qͥc̃q apd̾iudicẽ qui causã
eiꝰ audiuit appellare. ⁊ ad aliũ iudicẽ ꝓuocare uoluerit. Ifrau
dies appellat. & in his ipsis dieb .u. adiudicẽ ad quẽ ꝓuocau̾it siñ
aliqua dissimulatioẽ ꝑueniat. ⁊ ipse dies in qͦ accep̃ litt̾as in his.u.
dieb spualit̃ cõputet᷑. Quod silongiꝰ it̃ sit exceptis his .u. dieb spa¬
ciũ dierũ quo it̃ agi possit oputet᷑¬

Expanded text:
d judicem qui causam ejus audivit, appellare, et ad alium provocare voluerit, infra dies appellet, et in his ipsis diebus V ad judicem ad quem provocaverit sine aliqua simulatione perveniat, et ipse dies in quo accepit litteras, in his V diebus specialiter computetur. Quod si longius iter sit, exceptis his V diebus, spatium dierum quo iter agi possit, computet
Abbreviated transcription (Latin):
bisto die in antea istamtuã coniugẽ. nom̃ ilł. ꝗͣ iniuste dimiseras.
tea teneb sic̃ ꝑrectũ maritꝰ suã deb hr̃e coniugẽ in dilectione
ce debita cdisciplina. Nec eã ꝑ uilũ malũ ingeniũ ate seꝑab̾ nec ea uiuẽ¬
te aliã accipies. sicte deus adiuir. deeab Re¬
mͦ in an̾a istũ tuũ maritũ quẽ iniꝰte dimiseras. ita teneb & amplexa¬¬
b̾is. ⁊ ei inseruitio ⁊ in amore. ⁊ intimore ita eris subdita ⁊ ob ediens
sic̃ ꝑrectũ uxor debet suo subiecta ee̾ marito. Nec umꝗͣ ab eo te seꝑab.
nec illo uiuente alt̾iuiro te sociab̾. nec conuigio aut adult̾io. sic te deus
E

Expanded text:
isto die in antea istam conjugem tuam N., quam injuste dimiseras, ita tenebis, sicut per rectum maritus suam debet habere conjugem in dilectione, et debita disciplina. Nec eam per ullum malum ingenium a te separabis, nec ea vivente aliam accipies. Sic te Deus adjuvet. CAP.  in antea istum tuum maritum quem injuste dimiseras ita tenebis et amplexaberis, et ei in servitio, in amore et in timore ita eris subjecta et obediens, sicut per rectum uxor suo debet subjecta esse marito, nec unquam ab eo te separabis, nec illo vivente alteri viro te sociabis, nec conjugio aut adulterio: sic te Deus E
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥstinos gͣdꝰ canon redire p̃cepit. qͦs penitñcie p̃cesserit satis factio. ł cõ¬
digna peccatoꝵ ꝯfessio. at cõtͣ hi qͥ neq auicio corruptiois em̃dãt᷑. atq hip
sũ carnale delictum qͥ amatũt. ⁊̃ uẽdicare qͣdã suꝑsticiosa tem̾itate nicũt᷑.¬
sentñcia. ut necesse sit ulos restaurari in loco honoris qͥ ꝑpenitñuã ĩ recõ¬
ciliationẽ ment᷑ diuinȩ pietatis. hi ñ inm̾ito ꝯseqͤnt᷑ adepte dignitatis sta
cũ qͥ ꝑem̃dationẽ penitñciȩ recepisse noscũt᷑ remediũ uite. Idaũ ne forte¬

Expanded text:
istinos gradus canon redire praecepit, quos poenitentiae praecesserit satisfactio, vel condigna peccatorum confessio. At contra hi, qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt, etiasententia: ut necesse sit illos restaurari in loco honoris, qui per poenitentiam reconciliationem meruerunt divinae pietatis. Hi nec immerito consequuntur adeptae dignitatis statum, qui per emendationem poenitentiae recepisse noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc adult̾os qͦs uł baptismate ab lutos. uł penitũcia credimꝰ eẽ sa¬
natos.e. Hec cͥmina in ueti lege dĩ nulł sacͥlegiĩs mundabant᷑: q̃ noui
testam̃ti sanguine sine dubitacio̾e mundant᷑. nõ tunc õimꝰ ꝑhi
bitũ ee̾ ab alio ꝯtaminatã uiro reciꝑe uxorẽ. Quãius s sauł filiã
quã pat̾ eiꝰdẽ mulieris ab eo seꝑatã oederat alt̾i. tamꝗͣ noui testam̃ti
ligit ñ deb̾e ignosce̾ maritũ. ꝗ uidet ignouisse deuꝰ amboꝵ. nec iã se
deb̾e adult̾am dice̾. cuiꝰ penitñtis cͥm̃ diuina credit miseratione delecũs¬
regni celoꝵ ñ dubitat᷑ sieri remissio peccoꝵ. ñ ut pꝰ uiri diuorciũ¬

Expanded text:
amus adulteros quos vel baptismate ablutos, vel poenitentia credimus esse sanatos? Haec crimina in veteri Dei lege nullis sacrificiis mundabantur, quae Novi Testamenti sanguine sine dubitatione mundantur, et ideo tunc omnibitum est ab alio contaminatam viro recipere uxorem, quamvis David Saulis filiam, quam pater ejusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri , tanquam Novi Testamenti legat debere ignoscere maritum, quod uidet ignouisse dominum amborum nec se iam debere adulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deleturegni coelorum non dubitatur fieri remissio pecc
Abbreviated transcription (Latin):
cͥsmate fu̾it uncta fornicatiõis ꝑpetrau̾it scelꝰ. legitimã tm̃ si habu¬
erit ñ dimitt̾e̾ cogatur uxorẽ. ex ccło cabilonẽsi. le ħ cp̃ uui.
ictũ ĩ nob̾: quasdã feminas desidiose. quasdã uꝰ fraudulent̃
ut auiris suis separent᷑ ꝓͥos filios corã ep̃is ad cõfirmãdũ teriuate.
Uñ nos dignũ duximꝰ. ut siqͣ mulier filiũ suũ desidia aut fraude aliqͣ
diuuiuat penitñciã agat auiro tñ suo non separetur. ex ccło oras¬

Expanded text:
erit uncta, fornicationis perpetravit scelus; legitimam tamen, si habuerit, non dimittere cogatur uxorem. Ex concilio Cabilonensi. Dictum est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium amdiu vivat, poenitentiam agat; tamen a viro suo non separetur. Item Joa
Abbreviated transcription (Latin):
singłoꝵ magistratuũ siue iudicũ leges q̃ usq ad duomilia pene libros
tarũ uocabulo nũcupauit. Quatuor ⁊̃ institucioñ libͦs inqq buit᷑ uniu̾saꝵ¬
legũ tȩxtꝰ c̃p̃hndit᷑ nouit̃ ꝯposuit. Nquas qͦ leges qͦs ipse statuerat ĩ uñ
uolum̃ redactas codicẽ nouetlat᷑ appellari sanctiuit. Itẽ. Tc̃ ap̃ c̃stantino¬
polĩ pͥscianꝰ cesariensis gͣmaticȩ artis ꝓfunda rimatꝰ :¬

Expanded text:
singulorum magistratuum sive iudicum leges, quae usque ad duo milia pene libros tarum vocabulo nuncupavit. Quattuor etiam institutionum libros, in quibuslegum textus comprehenditur noviter composuit. Novas quoque leges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimat
Abbreviated transcription (Latin):
queq gn̾ationis gͣdũ qui unꝰ ꝓculdubio dicendꝰ: diuidunt atq ipite
nim̾ ando ꝓgenẽ desecare contendt̃. Qui nimirũ neqͣꝗͣ in huiꝰ fe¬
toris rictus pestuent̃ irruꝑent. si sacre paec̾int i bulũ scͥpture
uuacis ingenii faucib ruminarent. Nã qͦs i damꝰ. Si duoꝵ frm siue
nepotũ. ł deinceps utrinq descendñtiũ ge liatori in na̾tiones ñ di¬
u̾se dici s eodẽ aut sub uno noiẽ debeantim: uniformit̾ appel¬
tatores autumant dũ iosep ex utͦq filio effraim scł ⁊ manasse. nepotes hr̾ec.
neqͥqͣ scͥptura drẽt qi uidit filios esfraim usq ad t̾ciã s usq ad sertã gen̾a.¬
tionẽ. Item. Beatꝰ qͦ gregoriꝰ dũ suꝑangloꝵ coniugigiis scͥb̃. ħ fere u̾ba

Expanded text:
quemque generationis gradum, qui unus procul dubio dicendus est, dividunt, atque imperite quemque generationis gradum, qui unus procul dubio dicendus est, dividunt, atque imperite numerandam progeniem desecare contendunt. Qui nimirum nequaquam in hujus fetoris ructus pestilenter irrumperent, si sacrae pabulum Scripturae vivacis ingenii faucibus ruminarent. Nam quod duorum fratrum, sive nepotum, vel deinceps utrinque descendentium generationes, non diversae dici, sed eodem ac sub uno nomine debeant uniformiter appeltatores autumant, dum Joseph ex utroque filio, Ephraim scilicet et Manasse, nepotes haberet, nequaquam Scriptura diceret, quia vidit filios Ephraim usque ad tertiam, sed usque ad sextam generatione
Abbreviated transcription (Latin):
ii copulares filiũ tuũ & neptẽ exfilia id ut accipiat sorotis
suȩ filiã. In t̾roga nominsi legionẽ. nẽpe auuncłus iste ĩ ss¬
illius. Illa huiꝰ neptis uocat᷑. Itẽ. Quid: quod dubitari queat cũ lex¬
diuina ⁊̃ fr̃s patruelos ꝓhibeat conuenire in conuigalẽ copulã. qͥ sibi
quarto copulant᷑ ꝗͣdu: Hic aũ gͣdus t̾cius ẽ qͥ ⁊̃ ciuili ture a cõsortio
e parentelȩ gͣdib famose tã questionis apus uios. scrupulũ nuꝑ ĩ init̃
uos em̾sisse cognouimꝰ. suꝑquã ñ ũllos ꝑniciosos int̾p̃tes ac dispu¬¬
tatores cont᷑ u̾itatis regłam sanãq doctͥnã dogmatitare dolenꝰ
Sedentes enĩ in cathedra pestilentiȩ dictant iura q̃ nesciunt. ⁊ doꝰ¬
cent ula quȩ nullatenꝰ didicerunt. Nã ut fertur ita gn̾ationes a
duob fr̃ib altrinsecus ꝓdeuntes enuni̾ant. ut eor̃ inuicẽfilios.iiii.¬
nepoces. Ui ꝓnepotes. Uiiii. generationẽ ẽẽ ꝑhibeãt. hoc ttaq mͦ unũ¬

Expanded text:
 copulares filium tuum et neptem ex filia, id est ut accipiat sororis suae filiam. Interroga nominum legionem, nempe avunculus iste illius, illa hujus neptis vocatur. Item, quod dubitari queat cum divina etiam fratres patrueles prohibeat convenire in conjugalem copulam qui sibi quarto copulantur gradu, hic autem gradus est, qui etiam civili jure a consortio De parentelae gradibus tam famosae quaestionis apud illos scrupulum nuper etiam inter vos emersisse cognovimus; super qua nonnullos perniciosos interpretes ac disputatores contra veritatis regulam sanamque doctrinam dogmatizare dolemus. Sedentes enim in cathedra pestilentiae dictant jura quae nesciunt, et docent illa quae nullatenus didicerunt. Nam, ut fertur, ita generationes a duobus fratribus altrinsecus prodeuntes enumerant ut eorum invicem filiosnepotes octavam generationem esse perhibeant. Hoc itaque modo unum
Abbreviated transcription (Latin):
iles cũ obediens potestati sub qͣ legitime constitutus: hominẽ occidit
tĩatq cõtẽpti :. Qd̃ si sua sponte atq auctoritate feciss. cͥm̃ esfusi hu¬
mani sanguinis incidissz. Itaq uñ punit᷑ si fec̃ in iꝰsus. iñ peniet᷑ nͥ fe¬
ñ ꝑsequit᷑ iste. s dilig̃. Nã si ut qͥdẽ putant nemo aut repͥm̃dꝰ a malo
ne retͣhñdꝰ ad boñ÷ humanas acdiuinas leges necẽe̾÷ euacuari. que ⁊
mał penã. ⁊ bonis p̃mia iꝰticia suadente ꝯsticuunt. Malũ aũ scismas. ⁊ͣ¬

Expanded text:
iles cum obediens potestati sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, ti atque contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit injussus, inde punietur nisi fenon persequitur iste. sed diligit. Nam si. ut quidam putant, nemo aut reprimendus a malo, aut retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia justitia suadente constituunt; malum autem schisma es
Abbreviated transcription (Latin):
ł longe seꝑatis ab eccła domib ñllomꝰ abscedant. s in ħ scõ .xxx. passuũ
nũo absq domoꝵ extͣneaꝵ receptaculo ꝓgͣdientei adicũ obtinebt̃. ut adqͥ¬
site nat᷑e usũ debitis exeant locis. ⁊ ñlo teneant᷑ euentu necessitudinis.
qͥ se dñĩcis defendendos cõmisert̃ claustͥs. Siqͥs aũ ħdecretũ iuolare tẽp¬
tau̾it. eccłasticȩ excõmunicatiõi subiaceat. ⁊ seu̾itatis regiȩ ferat᷑ sentñ

Expanded text:
passuum numero, absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut ad inquisitae naturae usum debitis exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis qui se Dominicis defendendos commiserint claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit, ecclesiasticae excommunicationi subjaceat,
Abbreviated transcription (Latin):
lud: ii. picturã adorare. aliud ꝑpicture historiã qͥd sit
adorandũ addiscere. Nam q legentib scͥt᷑am. ħ idiocis pacet pictam
cernentib quia in ipsa ignorantes uident qͥd seqͥ debeant. In ipsa legt
d̾is. ferocib aĩs scandalũ gn̾ares. frangi gͦ ñ debuit qd ñ adorandum
inexcłiis s adinstituendas solũ mͦ m̃tes fuit nescientiũ collatũ: qr
in locis uen̾abilib scõꝵ depingi historias ñ sine roe uetustas admisit.
si telũ discͤtiõe ꝯdidisses sñ dubio ⁊ ea ꝗ̃ intñdebas salubͥt obtine̾. ⁊ col¬
lectũ g̾gẽ ñ disꝑge̾. s pociꝰ pot̾as ꝯg̃gare ut pastoris intrm̾atũ excei¬

Expanded text:
im picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt dereris, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condidisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed potius poteras congregare, ut pastoris intemeratum nome
Abbreviated transcription (Latin):
p̃decessoꝵ nr̃oꝵ alioꝵ q scõꝵ patrũ auctoritate dec̾nimꝰ. atq statuimꝰ. ut
gentissimasimul ꝯsid̾atiõe tͣctantes. moxsͥ dericos cardinales adhibeant.¬
sicq reliq̃ clerꝰ ⁊ pͦpłi ad cõsensĩ nouȩ electiõis accedant. ut ni mirũ ne
uenalitatis morib qualib& occasioẽ subrepat. reliogiosissimi regni turi
atq legitimꝰ hic electiõis ordo ꝑpendit᷑. si ꝑspectis diu̾soꝵ patrũ regłis siue
gestis. ⁊̃ uia beati p̃decessoris leonis sentencia recolat᷑. Nulla inqͥt rõ sinit
ut int̾ ep̃os hãnt᷑. qͥ nec aclericis st̃ electinec aplebib exp̾etiti nec aꝯꝑ¬

Expanded text:
strorum aliorumque sanctorum patrum auctoritate decernimus atque constituimus, ut gentissima simul consideratione tractantes, mox sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum Patrum regulis seu gestis, etiam illa beati Leonis sententia recolatur: « Nulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebib
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis cuncta ꝗ̃ docuerit lexposuerie referat: nec peccat. nec errat.
cũ saluti ꝑrimoꝵ consulens. adsu sacͥs insticuciõib debitũ ꝑuenire

Expanded text:
aritatis cuncta quae docuerit vel exposuerit, referat, nec peccat, nec errat: cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
i: qͥ ht̃ ꝗ ordinat᷑. Sic̃ i baptitatꝰ si ab unitate recesserit
sacͣm̃tũ baptismi ñ amitit. sic ⁊ͣ ordinatꝰ si ab unitate recesserit
sac̾m̃tũ dandi baptismi ñ amittit. Nulii ii. sac̾m̃to iniuria fa¬
cienda ÷ si discedit amał utrũq discedit. si ꝑmanet. in malis
utrũq ꝑmanet. Sic̃ gͦ acceptat᷑ bapcismꝰ ꝗ̃ ñ potuit amitt̾e

Expanded text:
ate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amitte
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ł auiã ⁊ nepotẽ. ⁊ usq ad infinitũ. Et si tales ꝑsone int̾ se coiest̃¬
mat̾monio iungi. intantũ ut ⁊̃ dissoluta adoptione idẽ uiris maneat.
iungunt᷑. ẽ qͤdã simił obseruatio s ñ tanta. Sane .ii. ĩt̃ fr̾ẽ sororẽq nup¬
nuciȩ ꝓhibitȩ sunt. si ab eodẽ patre ab eadẽq matre nati su̾a̾nt. siue
ex alterutro eorũdẽ. Et siqͣ ꝑ adoptionẽ sorortibi eẽ ceꝑit. quãdiuqͥdẽ
constat ad optio sane int̾te neã nupciȩ ꝯsistere ñ possunt. filiã uxorẽ
duce̾ ñ licet. S nec neptẽ fr̃ĩs ł sororẽ duce̾ qͥs pot̃. qͣuis quarcus gͣdꝰ sit.¬

Expanded text:
filium vel aviam et nepotem et usque ad infinitum: et si tales personae inter se coiepossint inter se matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneat: junguntur, est quaedam similis observatio, sed non tanta. Sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre, ab eademque matre nati sunt, sive ex altero eorumdem: sed, si quae per adoptionem soror tibi esse coeperit, quandiu quidem constat adoptio, sane inter te et eam nuptiae consistere non possunt, filiam uxorem ducere non licet, sed nec neptem fratris vel soror
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ali neq ciuili iuretͥ coniungit᷑. Duoꝵ aũ frm̃ soror ue libi
uł fr̃is ł sororis uingi ñ possunt. Itẽ. Amitam licet adoptiuã uxo
uxorẽ Affinita ta: uiro itis qͦ uen̾atione quoroã nupcũs abstinere
nece̾e̾:. ut ecce pͥuignã aut nurũ uxorẽ duce̾ ñ licet qr utręq siliȩ lo¬¬
co sunt. Itẽ ssariti aũ filiꝰ ex alia uxore. ⁊ uxoriᷤ filia ex alio marito. ł et .
matͥmoniũ recte contrahunt. Licet hant frẽm ł sororẽ exmatͥmonio pꝰea
contraceo : si uxortua pꝰdiuorcĩ exalio filiã ꝓcreau̾it hec quidẽ ñ pri-¬
ugnatua. Itẽ. Si adu̾sus ea q̃ diximꝰ aliqͥ corren nec uir necuxor nec

Expanded text:
 civili jure tibi conjungitur. Duorum autem fratrum sororumve liberi, vel fratris et sororis jungi non possunt. Item. Amitam licet adoptivam, uxoducere. Affinitanecesse est, ut ecce privignam, aut nurum uxorem ducere non licet, quia utraeque filiae loco sunt. Item. Mariti autem filius ex alia uxore, et uxoris filia ex alio marito vel contra, matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem vel sororem ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec quidem non est privigna. Item. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec vir, nec uxor
Abbreviated transcription (Latin):
fierigͦ debteit qñ potuit ut existente copia uñ ducerent᷑ urores q̃ iã
nerant sorores. ut ñ solũ illuo fieret ut nulla necessitas eẽt qͦd huma no
ipsa mali exorrere licentiã. sicq adu̾setur. quasi nũꝗͣ lice̾ potu̾t. Copu¬
paruĩs ctuitatis. Cȩlestis uͦ ciuitas opꝰ ht̃. ut noxã gn̾ationis euadai

Expanded text:
Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla necessitas esset, quod humanipsa malit exhorrere licentiam, sicque adnarium est caritatis; coelestis vero civitas opus habet, ut noxam generationis evad
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ salub̾s amultis correptio. nͥ cũ ille corripr̾ qͥ ñ ht̃ sociã multitudinẽ.
Cũ uͦ id morb plurimos occupauerit. nicħ aliud bonis restat ꝗͣ dolor
⁊ gemitꝰ ut ꝑ illd̾ signũ ꝗ erechieli scõ reuelat᷑. illesi ab illoꝵ euade¬
⁊ inana st̃. ⁊ ꝑniciosa atq saclega. Quia ⁊ ĩpia ⁊ supba fiunt. ⁊ plus ꝑt¬
bant infirmos bonos ꝗͣ corrigant aĩmosos malos. Infra. Turba aũ ini¬
qͦꝵ cũ facultas : plurimoꝵ ꝓmendi sermonẽ gn̾ali obiurgatiõe feri¬
enda ẽ. ⁊ maxime si occasionẽ atq oportunitatẽ p̃buerit aliqđ flagellũ¬

Expanded text:
e salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. cum uero idem morbus plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto reuelatur, inlaesi euadet inania sunt et perniciosa, atque sacrilega, quia et impia et superba fiunt et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. Infra: Turba autem iniquorum, cum facultas est populorum promendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellu