comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliter quis quã potestueraciter ad ecclesiȩ mebra ꝑtingere :
redidicerit: Uarius autem colorum decor quo eadẽsuNT
cortinȩ distinctȩ. uariarum ÷ gratia uis tutum quib: scã
exclesia mirabiliacprorsus cȩlestia ste cõposita in cons¬
pectusui resplend& auctoris: Qua ꝓfesto uari&ate &
quasi opereplumario : Beatus p&rus tab̵naculum di
aedificare studuit : Cũait : Alnusquisq: sicutaccipit
gratiã inalterutrũ illã administrantes. sicutbonidis¬
pensatores multi formes gratiȩ dĩ : Hancineẽ cor¬
tinis tabernaculi. hocest mentib: fidebium. uidit
paulus cũdicit : Alii quidem ꝑspmꝰditꝰ sermosa pientia

Expanded text:
aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, re didicerit. Varius autem colorum decor, quo eadem sunt cortinae distinctae, variarum est gratia virtutum, quibus sancta Ecclesia mirabili ac prorsus coelesti arte composita, in conspectu sui resplendet auctoris: qua profecto varietate, et quasi opere plumario beatus Petrus tabernaculum Dei aedificare sturatiam, in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Hanc inesse cortinis tabernaculi, hoc est mentibus fidelium, vidit Paulus, cum dicit: Alii quidem per Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
culi longitudinis habens cubitoscentõ. latitudinis
quinquaginta. Hisergo dilucidandigrati abreuit̃ prȩbi¬
bitis: uideamus i psa uerba historiȩ. quo ꝑhacaltiu satq
aptius adsensũ allegoriȩ ꝑ uenire quȩ amus : Cũ mousi
dñs secũ in monte sinai. quad raginta dieb: ac noctib: con¬
stituto legis cerimonias &ritũ uiuendi trader&:
brsso r&orta & hia cineto acpurpura coccoq bistincto
uariata sopereplumario facies: Tab naculum dni fit ex
cortinis diuersa colorum speciȩuariatis : Quia sc̃ã uniuer¬
salis eclesia exmultis clectorũ ꝑsonis. exmultis ꝑ orbem
ecclesis exuarusuistutũ floribus aedificatur
uius omnis ꝑfectio in denario Numero contin&ur : Quia
qua quauer su mecclesia ꝑmundũ indiuersis gentib & tri¬
bubus & populis & linguis diffusa : tota in solađi & ꝓximi
dilectionequad eca logo legis : comphensa subsistit: Neq

Expanded text:
culi longitudinis habens cubitos centum, latitudinis culi longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquaginta. His ergo dilucidandi gratia breviter praelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad sensum allegoriae pervenire queamus. Cum Moysi Dominus in monte Sinai secum quadraginta diebus ac noctibus constituto, legis caeremonias et ritum vivendi traderet, bysso retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Dcortinis diversa colorum specie variatis; quia sancta universalis Ecclesia ex multis electorum personis, ex multis per orbem Ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedificatur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetur; quia quaqueversum Ecclesia per mundum in diversis gentibus, et tribubus, et populis, et linguis diffusa est: tota in sola Dei et proximi dilectione, quae decalogo legis est comprehensa, subsistit. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tate ultima huius pari & susq: ad pari&is alterius sũ mita¬
tẽ: Cui costinȩ tab̵ naculi & tectum incumbere Ubi&
tentor iumerat quinq: columnis suspensum: Tegebatur
autẽ domus & desuꝑ &undique cortinis. mirauari&ate
contextis quod ꝓpriȩ tab̵ naculumuocabit᷑ : tegebatur
& hocundiq: sagis clicinisusq: ad terrã ꝑtingentibus ::
sed &operimentũ aliud tecto depellib: ari&ũ rubricatis¬
factumest : & suꝑ hocrursum aliudo perimentũ deiacia¬
thinis pellib : Erat&iam &uclumopere plumario uari¬
atũ colũnis quat tuor appensum Quoscũariũ & scũarii
scũa riadiuidebantur: Intra quod positaeratarc ates¬
tamenti. & contra arcim extrauelũ alta rethimia matis:
I temin inedio ipsius scũarii cande labrum in paste austra¬
li mensa uero stabit in septentrionali alta reholocausti
forisante ingressum scuarii: Labium aeneum inter
hoc altare & tab̵naculum: Ecirea omnia atriũ tab̵na¬

Expanded text:
tate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatisFactum est et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumario variatum, columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte australi. Mensa vero stabat in septentrionali; altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii; labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum. Et circa omnia atrium taberna
Abbreviated transcription (Latin):
mendatum : Neq: enim nob̵ aliter sermo ille a postolicus
potestconuenire quoait. Uosenĩ estis templũdĩ uiui.
sicut dicitdĩ : Qnm̃ in habita bomillis. &intercoscombu labo
Et quodiohannes audiuit uocẽ magnã dexhrono dicentem:
tab nacuili si u&em plimaterialẽ religiosiꝰ mundi cordis & corpo¬
riscultu imitemur : Sed &cestius despiritali sensu dissera¬
mus primo deipso materia litextu litterȩ. paulis ꝑ uidea¬
mus : Erat tab naculũ domusdño consecrata. Habens lon¬
gitudinqͥs cubitos .XXx. latitudinis .x. altitudinis aeq x.
tectũ habensaequale ꝑ totũ : quomodo inȩgepto & pales¬
tina domu̾s morus÷ ȩdificandi: Cuius quidẽ parietes
tresaustralis septentrionalis & occidentalis d&abulis s̃
conpacti ligneis ab utroq: lateredeauratis: Porroporiex¬
tali paste. unusuectiserat unde in troitus fuit qui ꝑ medi¬
as tabula sabangulo usq: ad angulũ ꝑuenir& Id ÷ a sũmi¬

Expanded text:
mendatum. Neque enim nobis aliter sermo ille apostolicus mendatum. Neque enim nobis aliter sermo ille apostolicus potest convenire, quo ait: Vos enim estis templum Dei vivi , sicut dicit Deus: Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo . Et qtabernaculi sive templi materialem religioso mundi cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeque decem, tectum habens aequale per totum, quomodo in Aegypto et Palaestina domos moris est aedificandi. Cujus quidem parietes tres, australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summi
Abbreviated transcription (Latin):
degentib structores suntenis exorti. ad coutipsequoq: cuan¬
gelista lucas &timotheus. acoitus. uiria postoliai deuocatione
gentiũ ad p̃sulatumcius ꝑuenerint : Uerum sidiligentius
singula in spiciamus utriusq: domus ȩdificatio & totius eo¬
desiae p̃sentis statũ mustiaȩ describit: Quȩ abinitio
mundinȩ conditionis. usq: adultimũ quinfinȩ sȩculi
Nasciturus est electum. semꝑ aedificari Nondesinit
Et futurȩ quoq gloriãuitȩ. quanuncex paste fruitur:
ed posthuius terminum sȩculi. Inomnib: suis membris inȩ¬
ternõ fruitura : mirabili figurarũ ueritate depingit:
Vndenos aliqua de& abernaiculo dñoopitu lantedicturi primo
ipsũ inuocantes. humili&iã prȩce deposcimus reuelareo co¬
los cordis nõ ut consid erarequea muis miirabilia delege eius
tin p̃ciosorũ decorem & illorũ Acues tim̃ torũ intelleganꝑ
ornatũ nobis morũ. fid eac deuotione fulgentiũ cẽ com¬

Expanded text:
de gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evande gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evangelista Lucas, et Timotheus ac Titus, viri apostolici de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius singula inspiciamus, utriusque domus aedificatio totius Ecclesiae praesentis statum mystice describit, quae ab initio mundanae conditionis usque ad ultimum qui in fine saeculi nasciturus est electum, semper aedificari non desinit: et futurae quoque gloriam vitae, qua nunc ex parte fruitur, sed post hujus terminum saeculi, in omnibus suis membris in aeternum fruitura est, mirabili figurarum veritate depingit. Unde nos aliqua de tabernaculo, Domino opitulante, dicturi, primum Ipsum invocantes, humili etiam prece, deposcimus revelari oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in perniciosorum decore metallorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse com
Abbreviated transcription (Latin):
uihinctrans latiabsq: ullius labore tarditatis. suis quisq: or¬
dinib: inserantur.: Et sibim& alterutrũ copula diuinȩ
simul&x ꝓpriȩ dilectionis iungant᷑: Item figura utriusq
scũarii potest ita generaliter distingui: Opustab naculi.
temp sinago ge hocest antiquȩdĩ plebis Opus uerotem¬
pli. xcclesiamid ÷ illamelectorũ multitudinem. quȩ post
in carnationẽ dominicã ad fidemuenit signi fic&:
Quõ uidelic& tab̵ naculũ mox sescum sola hebreorũ plebecon¬
sumauit: templũ uero salomon collecta ꝓselitorũ mubitu¬
dine ꝑfecit Adiuuante &iam regeturio cũastificib: ssus¬
quineq natura iudei. Neq ꝓfessione fucrunt : Constateni
quia prioridi populo doctores. non nis exipsa eorũ gente
p̃suerunt . Atuero ȩcclessȩ rectores. primiquidẽ fuere
dehebreis uerũmox erescenteca. acdilatata ꝑ orbem &iam

Expanded text:
qui hinc inde translati, absque ullius labore tarditatis, suis quique orqui hinc inde translati, absque ullius labore tarditatis, suis quique ordinibus inserantur, et sibimet alterutrum copula divinae simul et propriae dilectionis jungantur? Item figura utriusque sanctuarii potest ita generaliter distingui. Opus tabernaculi, tempus synagogae, hoc est antiquae Dei plebis: opus vero templi, Ecclesiam, id est, illam electorum multitudinem, quae post incarnationem dominicam ad vitam venit, significet: quoniam videlicet tabernaculum Moyses cum sola Hebraeorum plebe consummavit: templum vero Salomon collecta proselytorum multitudine perfecit, adjuvante etiam Tyrio rege cum artificibus suiqui neque natura Judaei, neque professione fuerunt. Constat enim, quia priori Dei populo doctores non nisi ex ipsa eorum gente praefuerunt; at vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum mox crescente ea ac dilatata per orbem, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Illicautem in uissone ac ꝑceptione uere pacis consũmatur:
Unde bene in tem pliconstructionedictum ÷ quod malleus
& securis &omne ferramentũ non sunt audita ineo cũ ȩ¬
dificareur Prȩparatis extrahieru salẽ cunstis lapidib:
aclignis atq in positione mordinis suidecenteraptatis:
Quȩ ibi facillime atq: indubitanter. suo quo que locored¬
dita auteremento Necterentur autelatus, Quia uidelic&
in pace suꝑ nȩbeatitudinis. non ÷ tribalitionib: nr̃a exa¬
minanda fide sautuita ꝓbanda Sed quȩ in p̃sentiiam sȩco¬
lo castigata & cȩlestib: erat sedib: regulariteraptata.
ibiglutine & uinculis mutuȩ caritatis Neꝑ p&uodis solui
queat. In conspectu&iam sui conditoris acregis adinuicẽ
copulanda : Nos tracũ in hacuita multitudini scredentiũ
fiat cor &animauna. & sunt illis omnia cõmunia: Ouidni¬
si lipide suiui inȩdificum futurȩ domusdũi quadrantur:

Expanded text:
illic autem in visione ac perceptione verae pacis consummatur. illic autem in visione ac perceptione verae pacis consummatur. Unde bene in templi constructione dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in eo, cum aedificaretur, praeparatis extra Hierusalem cunctis lapidibus ac lignis, atque in positionem ordinis sui decenter aptata esse: quae ibi facillime atque indubitanter suo quaeque loco reddita, aut cemento necterentur, aut clavis; quia videlicet in pace supernae beatitudinis non est tribulationibus nostra examinanda fides, aut vita probanda, sed quae in praesentibus saeculo castigata, et coelestibus erat sedibus regulariter aptata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissolvi queat, in conspectu etiam sui conditoris ac regis ad invicem copulanda. Nam cum in hac vita multitudinis credentium fiat cor et anima una, et sint illis omnia communia, quid nisi lapides vivi in aedificium futurae domus Domini quadrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
abernaculum quod fecre dũomor ses.
in solitudine sicut & templũ quod fecit salomor in hierisa¬
lem stitumuniuersilis ȩcdesiȩ designat: Ouȩ pastinũ
cumdẽo regnat in cȩlis. pastim in p̃senti adhuctuta dece¬
dentib: ac succedentib: sibim& mẽbrissuis peregrinat᷑
adnõ: Et quidemin utriusq: constructione domus haec
principalis sol&cẽ. distantia fugurarũ: Quod tab̾ nacu¬
lum p̃sentis edificium ȩcdesiae quocotidiȩ in laboribus
exerc&ur Templũ futurȩ requiẽ design& quȩ cotidiana
animarum hinep labores excuntium receptione ꝑfictur
Quia nimiruin tabnaculũ mox sescũ populodi inuia adhuc
positus qua ad t̃ram reꝓmissionis ꝑgebat condidit
Salomon autẽ templũ ispsu amterra reꝓmissionis. Et
regno incapotitus construx̃, Mor sestabniculum in so¬
litudine salo montem plũ inhieru salẽ quȩ interp̃titur
uisio pacis Qnm hicquide mȩcclesix in laborc&erumna
uitȩ labentis Insiti&e suriȩ regni ꝑennis ȩdi ficat᷑

Expanded text:
abernaculum quod fecit Domino Moyses in solitudine, sicut et templum quod fecit Salomon in Jerusae universalis Ecclesiae designat, quae partim jam cum Domino regnat in coelis, partim in praesenti adhuc vita, decedentibus ac succedentibus sibi membris suis, peregrinatur a Domino. Et quidem in utriusque constructione domus, haec principalis solet esse distantia figurarum, quod tabernaculum praesentis aedificium Ecclesiae, quo quotidie in laboribus exercetur, templum futurae requiem designat, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur; quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum, ipsa terra repromissionis, et regno in ea potitus, construxit. Moyses tabernaculum in solitudine, Salomon templum in Hierusalem, quae interpretatur visio pacis; quoniam hic quidem Ecclesia in labore et aerumna vitae labentis, in siti et esurie regni perennis aedificatur:
Abbreviated transcription (Latin):
tes electorũ omnispeacdesiderio cȩlestua quȩrentes
significat : Cuius nobis coloris sicramentum cõmendins
a postolus ait  Sicon resurrexistis cumxp̃o quȩ fr
Purput quia colorem singuinis ostendit exuera quoq
purpura concͣpliorũ sangun& in g̃it᷑ : de uota eonũ corda
de signat. quidicere cuma postolo possunt a Ego Nonso¬
lumalligari sed & mori in hierusalem paratus sum ꝓptꝰ

Expanded text:
tes electorum, omni spe ac desiderio coelestia quaerentes tes electorum, omni spe ac desiderio coelestia quaerentes significat. Cujus nobis coloris sacramentum commendans Apostolus ait: Si conresurrexistis cum Christo, qua. Purpura quia colorem sanguinis ostendit, et vera quoque purpura conchyliorum sanguine tingitur, devota eorum corda designat, qui dicere cum Apostolo possunt: Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
estitur ina pocalipsi iohannes dicens: Qua uenerunt nip¬
tiȩ agni &uxoreius p̃parauitse. &ditum ÷ illi ut cooperat
iohanne sunius coloris figunam exponens: c&eros&ia
figuraliter interp̃tandos insinuat: Bussusergo
quȩ dxerra quidem oritur. sederuta d&nx. longo ex¬
estito siccandi tundendi. purgandicoquendi & nendi.
gramineum sol& pendere & candidum inse se reci¬
perecolorem Corpora de signat castitatis. nitidadeco¬
re: quȩcum carnis quidem in lecebris nascentia mag¬
nocontinentiȩ labore. quasinatiuum exsudanit humo
rematq: ad decoremdo digne puritatis sollest icit¬
Niorũ &ingilurũ orationũ. & lectionis patientia e:¬
& humilitatis instantia ꝑueniunt. De quib recte¬
brssus incortinas tab̵naculi : Qũo non modo lumboscar¬
nis uerum &iã paros ad mon& lumbos mentis noȩ
in sobri&ate succingimus. Utuidelic& & carnem alis¬
ciuis motib: & cor ab in lecebrosis refrenemus cogitatib:
HXacinctinis quo aeris &x geli speciem imitat᷑ corundẽ men¬

Expanded text:
estatur in Apocalypsi Joannes, dicens: Quia venerunt nuptiae Agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est illi ut cooperiatjus . Verum Joannes unius coloris figuram exponens. caeteros etiam figuraliter interpretandos insinuat. Byssus ergo, quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra, longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi, et nendi gramineum solet perdere, et candidum in sese recipere colorem, corpora designat castitatis nitida decore: quem cum carnis quidem illecebris nascentia magno continentiae rem, atque ad decorem Deo digne puritatis solerti jejuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, patientiae et humilitatis instantia pebyssus in cortinas tabernaculi, quoniam non modo lumbos carnis, verum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae in sobrietate succingimus . Ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis refrenemus cogitationibus. Hic accinctus quoniam aeris et coeli speciem imitatur, eorumdem men
Abbreviated transcription (Latin):
blandiendo extollant autilla terrendo conturbent
Non solidum sedmanȩ & ciuum in trinsecus faciesillud: Idorco
bere locum ubiuelignem sacro scm & ligna adignem uel holo¬
ciusta quiignierant consumenda reciper& Incuics exemplũ

Expanded text:
blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies illud. Idcirco beret locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem vel holocausta quae igni erant consumenda reciperet, in cujus exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
nis aencis. Uectes quib: altare portabator doctores sunt
quie clesum scam quasi portare solem dum fidem ac sacra¬
menta ueritatis ueleis quine soebint p̃dicantes. uel ineis
quiiam nouerant & acceperant confirmantes roboran:
las secuti sed cognitam clesti oraculo uist inemdñi nostri
nundo notam faciunt  Apteuectes ut porta requeant altaremit
cĩs doctorib: corda fidelium ꝑ uerba sciẽuangelii quȩ çȩlo & terra
transeuntib: non p̃teribunt exortando erigere: Duo autẽ
sunt uectes ut utriq: populo &iudeo uidelic& & gentili uerbũ
prȩdic&ur: quodipsum sequentibus quoq: uerbis astruiturcum
subinfestur: Eruntq: eutroq: latere altaris ad postandum
Cruntenim doctores qui iudeam : Grunt quigentilitatem in unã
candemq: fidei gratiam consonoore xopere cduocent : Uel
ceste exutroq: latere altaris ad portandum erunt uectes
in concussam tenerecistutum constantiam docent: Ne aut hec¬

Expanded text:
nis aeneis. Vectes quibus altare portabatur doctores sunt, nis aeneis. Vectes quibus altare portabatur doctores sunt, qui Ecclesiam sanctam quasi portare solementa veritatis, vel eis qui nesciebant praedicantes, vel in eis qui jam noverant et acceperant confirmantes, roborant. las secuti, sed cognitam coelesti oraculo virtutem Domini nostri mundo notam faciunt. Apte vectes, ut portare queant altare, misanctis doctoribus corda fidelium per verba evangelii, quae nec coelo et terra transeuntibus praeteribunt, exhortando erigere. Duo sunt autem vectes, ut utrique populo, et Judaeo videlicet et gentili, verbum praedicetur. Quod ipsum sequentibus quoque verbis astruitur, cum subinfertur: Eruntque ex utroque latere altaris, etc. Erunt enim doctores, qui Judaeam; erunt qui gentilitatem in unam eamdemque fidei gratiam consono ore et opere advocent. Vel certe ex utroque latere altaris ad portandum erunt vectes,inconcussam tenere virtutum constantiam docent, ne aut h
Abbreviated transcription (Latin):
liganorũ aduersus gratiã dĩ sed diligenter a periamus ea¬
& quasi plurimis simul patefactis ianuis sedali dep̃cemor ut ꝑ
ounia quȩ inchoamus uelageredesideramꝓ bona quas ꝑ singula
uictimarum enus fust xx suanos misericordia inlustrare & inamo¬
remipsc suũ accendere dign&ur: Namq: pelaguni quis ne gratia
dĩ saliquid boni ꝑficerepos& p̃sumunt nonin alta risui cor¬
dis maculosã instar iis graticulã ignisacroscõ suꝑ ponunt
aenei qui ꝑ totidem anulos altaris ficriubentur. Quat tuor eua¬
geliorum libri quiapte anulis assimilantur. quia ꝑperia aud¬
torib: suiscoronam uite pmittunt : Apte aenei sunt quia mom¬
nemterrã exiuit sonus corũ: Apte ꝑquattuor angulos altaris
positi i to edesũ fidelium ꝑom̃s mundi plagas diffusã uerbo
fidei &ueritatis confirmenT: Apte subterarulam altaris
infixi : Vtanimos humibũ minimine suȩ conslitionis illeue

Expanded text:
lagianorum adversus gratiam Dei; sed diligenter aperiamus ealagianorum adversus gratiam Dei; sed diligenter aperiamus eat quasi plurimis simul patefactis januis seduli deprecemur; ut per omnia quae inchoamus, vel agere desideramus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem ipse suum accendere dignetur. Namque Pelagiani, qui sine gratia Dei se aliquid boni perficere posse praesumunt, non in altari sui cordis maculosam instar retis craticulam igni sacro superponunt; aenei, qui per totidem annulos altaris fieri jubentur, quatuor sunt Evangeliorum libri, qui apte annulis assimilantur, quia perpetuam auditoribus suis coronam vitae promittunt. Apte aenei sunt; quia in omnem terram exivit sonus eorum. Apte per quatuor angulos altaris positi, ut Ecclesiam fidelium per omnes mundi plagas diffusam, verbo fidei et veritatis confirment. Apte subter arulam altaris infixi, ut animos humilium munimine suae consolationis allevent.
Abbreviated transcription (Latin):
putamus. Hab&ergo alta redĩ inmedio sui graticulũ ad susci¬
pienda holocaiusta paratã. Quia p̃parant electi locumdno
inintimo sui cordis affectu ubideuotas ei cogitationes comlo¬
cent: Hab& arulam subter graticulam inqualigna &idem
holo austorum suscipiat. Ouia eadem ipsa dectorum corda
receptaculum in sep̃parant auditu uerborumce lestium quib:
ale facti immo &inflamati ꝑ donum sc̃i sp̃s gratadõ reddaNt
uota cogitationum piarũ : Lignanamq: arule altiris sacer¬
dos inponit . Cum doctor quisq: desiderantib: atq: in hunter
quȩrentib: fideliũ mentib: scarum testimonia scripturarum
quib: amplius infide acdilectione confirmentur ingerit:
Addit &ignem lignis camin lectum uerb atq: efficaciam
crebras illu saꝑtura signis subpositus ad consumenda som̃s
hostiarum pastes libere pen&r&, sic&enim sic &l om̃a necesse
÷ ut nequa qua obduremus corda nra neq: obsȩram ꝓ more pȩ¬

Expanded text:
putamus. Habet ergo altare Dei in medio sui craticulam ad suscipienda holocausta paratam: quia praeparant electi locum Domino, in intimo sui cordis affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet arulam subter craticulam, in qua ligna et ignem holocaustorum suscipiat, quia eadem ipsa electorum corda receptaculum in se praeparant auditui verborum coelestium, quibus calefacti, imo et inflammati per donum sancti Spiritus, grata Deo reddant vota cogitationum piarum. Ligna namque arulae altaris sacerdos imponit, cum doctor quisque desiderantibus atque inhianter quaerentibus fidelium mentibus sanctarum testimonia Scripturarum, quibus amplius in fide ac dilectione confirmentur, ingerit. Addit et ignem lignis, cum intellectum verbi atque efficaciam crebras illius aperturas ignis suppositus, ad consumendas omnes hostiarum partes libere penetret. Sic etenim et omnino necesse est, ut nequaquam obduremus corda nostra, neque obseramus more Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Dumsuã quisq: dexterã inuniuersa quȩ ual& in signia uistutũ dila¬
tare sitagit : Et beneidem rationale. Tamin longitudine quã in
lititudine mensurã palmi habere p̃cipitur. Quia siue in longi¬
tudinemuite &nȩ desiderpĩmentis erigat : seu in lititudinem
aaritatis erga curã pximisuũ indin& affectum Necesse ÷ per
omã corsacerdotalene quaqu ã segne & desidiosũ manere sedardente
semꝑstudio extendi ad conp̃hendendũ bra Nũ suꝑnȩ uocationis dĩ
inxpoihũ, Ponesq: inco quattuor ordines lapidũ : In primo uersu
eritlapis sardius &topazius & sinaragdus : In setundo carbunculus
sapphirus & aspis : Intestio ligirius achates & amehiscus¬
n quarto era solitus onichinus &berillus : Inclusi uroerunt ꝑ ordina¬

Expanded text:
dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum diladum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale tam in longitudine quam in latitudine mensuram palmi habere praecipitur; quia sive in longitudinem vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio extendi ad comprehendendum bravium supernae vocationis Dei ine ponesque in eo quattuor ordines lapidum in primo versu erit lapsapphirus et jaspis. In tertio lygurius, achates, et amethystusn quarto chrysolithus, on
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhȩc duplicitio uestis in legalis pectore sacerdotis. txpicenos amo¬
n& utrationem nõi eximinis &mu sibilis intus arbiterꝓb& & nũ¬
quã humana foris exis tinatiomerito condem&: seuces teduplex
inpectore ferimu s rationale iudicii: Quando &ea quȩ de fide ueritatis
acuita inuisibililo quim᷑ autcogitamus ratione fixa subsistunt : & ea quo¬
q quȩ ui sibiliteragimus Autigenda disponimus acque iudicio ius tȩ
dscr&ionis ꝓbantur eẽ librata: Quodiutẽmen surã palmi habe¬
bat ꝑ quadrũ : conatum in fatigabilemac ꝑp&iũ piȩintentionisostendit
Quienim pelno ali quidmaitor : sũmoutiq conamine dis pansis digi¬
tis manũ extendit Ut possit mensurã qui queritplenȩ & cbsq: scru¬
pulo dubi&atis tenere : Vnde merito sicat ꝑ manum operitio : ita
ꝑ palmum ex primit᷑ipsa mflexibilis contentiobonȩ operationis

Expanded text:
Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admoSed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et nunquam humana foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore ferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritatis, ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit mensuram quam quaerit plene, et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis,
Abbreviated transcription (Latin):
&busso raorta. Qua drangu lumerit &dupl&x mensurã palmiha¬
bebit tamin longitudine quã in lititudine : Opere polxmito
opere multi fariodict sicut autẽ in su ꝑhumerali operũ ꝑfectio
Itamrationa le iudici quo pectus sacer dotis tegebatorsimul&orna¬
batur cordis & cogitationium cius astitas ex primit᷑ : Etbene post suꝑ
humeralerationale iudicii sequitur : Utcum antehomines quis
in nocens manib: apparuerit : multo magis inconspectu summi
iudicis mundus corde ad sistere contendat: Omnia gensindustru
ut quicqud fori serga pximos agitautiudicat : Totum exregula
suꝑnȩ rationis ꝓbatũa suo conditor placitũ folgeat. Item rau¬
onileiudicii sacer idosmpectore ferre p̃apit᷑: Quiadeb& rector
subtil semꝑ eximinebona maliq: discernere: & quȩ uel quib:
quando uel qualiter congruant studio secogitare: Du plex au¬
tẽ factumest rationale : ut facilius lapidũ ponđ sustiner& :

Expanded text:
et bysso retorta. Quadrangulum erit et duplex. Mensuram palmi haet bysso retorta. Quadrangulum erit et duplex. Mensuram palmi habebit, tam in longitudine, quam in latitudine . Opere polymito, opere multifario dicitur. Sicut autem in superhumerali operum perfectio, ita in rationali judicii, quo pectus sacerdotis tegebatur simul et ornabatur, cordis et cogitationum ejus castitas exprimitur. Eerhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret.
Abbreviated transcription (Latin):
in fimȩ litere flatatur: Faces &uncmnos exiuro &dias catena¬
Vncinos quosdictin sip̃mis erantangulis suphumeralis fabre ad fixi
Citenule autem quas sibiungit noninipso suꝑ humerali sed potios
in rationali heo ÷ insuperiorib: enis angulis ꝑ anulos aureos uiden¬
tor fuisse adexȩ. Ut cũinduer&᷑ pentifexcitenule quȩderationa¬
lipendebint possent cũ uncinis su ꝑ humeralis adesti Quatenos
utraq sibimutuo firma positione cohererent: Scriptũ namque ÷
aꝑtiu sin posteriorib: feceruntin rationali &citenulas sib inuicem co¬
herentes deauro purissimo & duos uncinos totidemq: anulos aure¬
os Porro anulos posuerunt mutroq latererationalis equib: pende
rentduȩ catene aureȩ quas in serueruntuncinis quin suꝑ humeralis
angulis eminebant : De quorum figura melius inrationalis exposition
turã suꝑ humeralis exauro hi acmtho & porpara coccoq bistincto

Expanded text:
infimae latere flectatur Facies et uncinos ex auro, etc. Uncininfimae latere flectatur Facies et uncinos ex auro, etc. UncinUncinos quos dicit, in supremis erant angulis superhumeralis fabre affixi. Catenulae autem quas subjungit, non in ipso superhumerali, sed potius in rationali, hoc est in superioribus ejus angulis, per annulos aureos videntur fuisse annexae, ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent. Scriptum namque est apertius in posterioribus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi invicem cohaerentes de auro purissimo, et duos uncinos, totidemque annulos aureorent duae catenae, quos inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositioneturam superhumeralis, ex auro hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto,
Abbreviated transcription (Latin):
condiri : Auronamq ue lintellectos ut supraditum ÷ uelceste
aritas insinuatur : Qua sicutiurũ m&allis ita caritasuistutib: prȩs¬
titocteris: Includuntur uero auro lipides &cirtum dintur p̃tiosi
cũo peratioustitũ adeopuro undiq: uer sumintellectu cirtũ spictur
Vt nibilineis uitiorum litere mlremanere sordidũ ꝑmittatur
Cumipse uistetesita uinculo caritatis continentur ut nulla mutabi¬
litate a suostatu decidere : Numquã dechabito sacerdotis. torpentim̃¬
tis custodia ualcant ꝓ trahi. Bene autẽ sequit᷑. Postabitq: aaron
nomina eorũ corumdũo suꝑutrumq humerũ obrecordationem:
Sacerdos numq obrecordationẽ nomina patrũ suꝑ utrũq portat hu¬
merũ : Cundiligent̃ ommi hora p̃cedentiũ scõrum uitã ꝑpendens & V
aduersis & ꝓsperis uistutũ sẽper ornamento munitur:
Quatenus iuxta uocem pauli. ꝑ armaiustitie adotris sinistrisq
gradiens. Cũ ad solads anteriora suntnitit᷑ in nullo hlectationis

Expanded text:
ntur. Auro namque vel intellectus ut supradictum est, vel certe charitas insinuatur, quia sicut aurum metallis, ita charitas virtutibus praestat caeteris. Includuntur vero auro lapides et circumdantur pretiosi, cum operati virtutem adeo puro undique versum intellectu circumspicitur, ut nil in eis vitiorum latere, nil remanere sordidum permittatur, cum ipsae virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitate, a suo statu decidere, nunquam de habitu sacerdotis, torpente mentis custodia valeant prolabi. Bene autem sequitur: Portabitque Aaron nomina eorum coram Domino, super utrumque humerum ob recordationem. Sacerdos namque ob recordationem nomina patrum suerum, cum diligenter omni hora praecedentium sanctorum vitam perpendens, et in adversis et prosperis virtutum semper ornamento munitur; quatenus juxta vocem Pauli: Per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae anteriora sunt nititur, in nullo dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tas & gratia bonorum operũ : quib prȩfata scõrum fides &espes
& caritas confirmata refulg&. Quod autẽ in rationali quattuor
ordines fucrint : &horum singulitrẽs habuere lapides. quida¬

Expanded text:
tas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fides, spes tas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fides, spes et charitas confirmata refulget. Quod autem in rationali quatuor ordines fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, quid
Abbreviated transcription (Latin):
designat: Ouȩ concordi seriȩ disposita imacerdotis. deb& corde set
ꝑapparere : singuliautẽ lipides. singulis pactrõ nominib: in scribu¬
tur : dums cõrumuitam rector inspiciens : quib: maxme uistutũ
operib: floruerunt sedilam quistione scuitat᷑. Et hacccuneta mibo¬
tis sui pestoris meditando colligere atq: operando ꝓferre satag
Uequeenim sinecestiratione sacram̃ti itautraq uestis lapidib p̃tu¬
sis redimita ac patrũ nominib: insignita :÷ utipsa nomina in suꝑ ho¬
merali quidẽ duob: lapidib: unius eius dẽq: generis Inrational
uero .xii. nominib: diuersi generis inscripta sint . sed quod patres
in lapidib: p̃tiosisunus atq dissimilis generis sculptis̃ significat ap¬
te quoduna fides indm̃ eadem caritas: cõmunis spẽ s uitȩ celesti s omi¬
um corda patrũ repler&, Quoduero diuersi generis lapidibus
idem in scripi sunt Denuntiat figurate quia multi plox ÷ uarie¬

Expanded text:
rationem designat, quae concordi serie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum operibus floruerunt, sedula inquisitione scrutatur; et haec cuncta in abditis sui pectoris meditando colligere, atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacramenti, ita utraque vestis lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominibus insignita est; ut ipsa nomina in sumerali quidem duobus lapidibus unius ejusdemque generis, in rationali vero duodecim nominibus diversi generis inscripta sunt; sed quod patres in lapidibus pretiosis, unius atque indissimilis generis sculpti sunt, significat aperte, quod una fides in Deum eadem charitas, communis spes vitae coelestis, omnium corda patrum repleret. Quod vero diversi generis lapidibus iidem scripti sunt, denuntiat figurate, quia multiplex est varie
Abbreviated transcription (Latin):
do ceas eos. Daturus ergo legẽ moysi dñs primo illum
in uerticẽ montis ẽuocat. ut in alto secũ demoratus
liberius audiat quae ad inferiora rediens populum
p̃cepta doceat: simulq ex altitu dine loci colligat
quã celsa quã tum ue ab humanis secroea doc trinissit
lex quã accipit. & qm̃ ab illis solũ modo perfecte
intelligi uel custo diri possit: qui sese a terrenis con¬
tagiis sublimius ac ꝑfectius uiuendo reparauerint:
Unde & populũ in inferiorib ex pectare. donec
moyses redeat p̃cipit. ut insino& tipice quam
caelestia quidẽ archana suae legis & quae aꝑfec¬
torib tantũ capiant᷑ nẽc tamen infirmis occasio¬
salutis

Expanded text:
ontem, etc. Daturus ergo legem Moysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat; simulque ex altitudine loci colligat quam celsa quantumve ab humanis secreta doctrinis sit lex quam accipit, et quomodo ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspectare, donec Moyses redeat, praecepit; ut insinuet typice, quia coelestia quidem sint arcana suae legis, et quae a perfectioribus tantum capiantur, nec tamen infirmis occasiosalutis
Abbreviated transcription (Latin):
doceas eos. Daturus ergo legẽ moysi dñs primo illum
in uerticẽ montis ẽuocat. ut in alto secũ demoratus
liberius audiat quae ad inferiora rediens populum
p̃cepta doceat. simulq ex altitu dine loci colligat
quã telsa quã tum ue ab humanis seeroea doc trinissit
lex quã accipit. & qm̃ ab illis solũ modo perfecte
intelligi uel custo diri possit: qui sese a terrenis con¬
tagiis sublimius ac ꝑfectius uiuendo reparauerint:
Un de & populũ in inferiorib ex pectare. donec
moyses redeat p̃cipit. ut insi nuae tipice quam
caelestia quidẽ archana suae legis & quae aꝑfec¬
tiorib tantũ capiant᷑ nec tamen infirmis occasio
salutis

Expanded text:
em, etc. Daturus ergo legem Moysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat; simulque ex altitudine loci colligat quam celsa quantumve ab humanis secreta doctrinis sit lex quam accipit, et quomodo ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspectare, donec Moyses redeat, praecepit; ut insinuet typice, quia coelestia quidem sint arcana suae legis, et quae a perfectioribus tantum capiantur, nec tamen infirmis occasio salutis
Abbreviated transcription (Latin):
luti exdiuersis pratis flores lec¬
tos ad manum facimus & pauca de
multis breuiter constringentes
pleraq & iã adicientes. uel aliqua
ex parte mutantes. osserimus
onsolũ studiosis. sed & iã fistidiosis
toribus. quorũ nimia longitu
rmonis obhorret. Breuiem̃

Expanded text:
luti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraque etiam adjicientes, vel aliqua ex parte mutantes, offerimus non solum studiosis, 260 sed etiam fastidiosis lectoribus, qui nimiam longitudinem sermonis abhorrent.
Abbreviated transcription (Latin):
sistidium. Prolixa eñĩ
ta littera a nobis sermo tatus
contextus est : nec esse est it p̃ceden¬
te historiae fundamento. Mllegorie
sensus sequatur. Nam figurabt̃ qui¬
dã ex his intelliguntur uere tãqua
ꝓphetica inditia prȩcedentia futi
obtegunt᷑: sed ꝓhis quȩ aliquid sign¬
ficant. & iã quenichil significatio no¬
tuntur. Sicut enĩ incicharis &. hi¬
ius nodi organis musicis. Non qͥdẽ
om̃a quȩ tanguntur canorũ aliqͥd
resonant sed corde. cetera tamen in
toto cytharȩ corpore idõ facta sunt
ut ess& ubi conecterentur. & quo ten¬
derent᷑ illa quȩ ad cantilenae suaui¬
tat̃e modulaturus est artifex: ita
m his ꝓpheticis narrationibus quae
significatione futurorũ. aut sinil so¬
nant. ad hoc interponuntur. ut sit un¬
de illa significantia. tanquã sonantia
conectantur Has autẽ rerũ gestarũ
siguras lemisticis thesauris sapienti¬
um ut p̃diximus deꝓmentes. inima
formã cõpendio breui satis contra¬

Expanded text:
stidium. Prolixa enim ejuxta litteram a nobis sermo totus contextus est, necesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurobteguntur; sed pro his quae aliquid significant, etiam quae nihil significant connent. sicut enim in citharis et huiuscemodi organis musicis non quidem omnia, quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, cetera tamen in toto citharae corpore ideo fabricata sunt,. ut esset, ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae, quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus. est artifex: ita in his propheticis narrationibus, quaesignificationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tanquam sonantia connectantur. 5. Has autem rerum gestarum figuras de mysticis thesauris sapientium, ut praediximus, depromentes, in unam formam compendio brevitatis contra
Abbreviated transcription (Latin):
astidium. Prolixa eni
ta litter̃a a nobis sermo tatus
contextus est: necesse est it p̃ceden¬
te historiae fundamento. alegoric
sensus sequatur. Nam figurabt̃ qui¬
dã ex his intelliguntur uere tãqu
ꝓphetica inditia prȩcedentia futi¬
rorũ Sane non om̃a quȩ inlege &¬

Expanded text:
astidium. Prolixa enimjuxta litteram a nobis sermo totus contextus est, necesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum. 4. Sane non omnia quae in lege
Abbreviated transcription (Latin):
luti exdiuersis pratis flores lec¬
tos ad manum facimus & pauca de
multis breuiter constringentes
pleraq & iã adicientes: uel aliqua
ex parte mutantes. osserimus.
onsolũ studiosis. sed & iã fistidiosis
toribus. quorũ nimia longitu
rmonis. obhorret. Breuiem̃¬

Expanded text:
luti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraque etiam adjicientes, vel aliqua ex parte mutantes, offerimus non solum studiosis, 260 sed etiam fastidiosis lectoribus, qui nimiam longitudinem sermonis abhorre
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. Sicut em̃ incicharis & hu¬
ius modi organis musicis. Non qͥdẽ
om̃a quȩ tanguntur canorũ aliqd
resonant: sed corde. ceteratamen in
toto cytharȩ corpore idõ facta sunt
ut ess&. ubi conecterentur. & quo ten¬
derent᷑ illa quȩ ad cantilenae suaui¬
tat̾e modulaturus est artifex: ita
mhis ꝓpheticis narrationibus quae
significatione futurorũ. aut sinil so¬
nant. ad hoc interponuntur. ut sit un¬
de illa significantia. tanquã sonantia
conectantur. Has autẽ rerũ gestarũ
siguras demisticis thesauris sapienti¬
um ut p̃diximus deꝓmentes. inuna
formã cõpendio breui satis contra¬
ximus. inquib: lector non nostra
leget

Expanded text:
nt. sicut enim in citharis et huiusce modi organis musicis non quidem omnia, quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, cetera tamen in toto citharae corpore ideo fabricata sunt, ut esset ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus est artifex: ita in his propheticis narrationibus, quaesignificationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tanquam sonantia connectantur. 5. Has autem rerum gestarum figuras de mysticis thesauris sapientium, ut praediximus, depromentes, in unam formam compendio brevitatis contraximus; in, quibus lector non nostra leget
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineret ad p̾figurationis misterium̃
tam multiplex umbra rerum gestarũ.
nsi docens apłs diceret. Lex figurã habet
futurorum bonorum. non ipsam imagi¬
ñẽ rerum. Proinde quȩdam quȩ in ea
figuratim dicta uel facta sunt & ple¬
na mysticis sacramentis. adiuuante
suꝑna gratia in hoc opusculo exequẽ¬
tes inteximus. Ce terum ecclesi¬
asticorum sententias congͣantes. ue

Expanded text:
pertineret ad praefigurationis mysterium tam multiplex rerum umbra gestarum, nec docens Apostolus diceret: Lex umbram habet futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. 2. Proinde quaedam, quae in ea figuratim dicta vel facta sunt, et sunt plena mysticis sacramentis, adjuvante superna gratia, in hoc opusculo exsequentes intexuimus, veterumque ecclesiasticorum sententias congregantes, ve
Abbreviated transcription (Latin):
no bello uastaretur. & ido abs¬
& ido absalon pa¬
tris pax
dicitur: quia pat᷑ habuit ꝯ¬
habuit
Ipacẽ quã ille non habuit

Expanded text:
no bello vastaretur: et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit
Abbreviated transcription (Latin):
uelpaenitentiae uel doctrinae. di&ertia id est
na uniuersa uasic illius pollutaerunt. id est her&io¬
uniuersus populus septem diebus. id est donec paeni¬
tintiam egerit. & donec crediderunt indoctrinam sep

Expanded text:
vel poenitentia, vel doctrina. Die tertia, id est vel poenitentia, vel doctrina. Die tertia, id est na. Universa vasa ejus polluta erunt, id est huniversus populus septem diebus, id est donec poenitentiam egerit, et donec crediderit in doctrinam sep
Abbreviated transcription (Latin):
cendum. perpellem utilitas licterae demonstratur
per carnes mandata carnalia. quae ad actualem ur
pertinent. persanguinem marcrrium. perfimum
cegritas mysteriorum. perflammas ignis sp̃s scĩ
Aliter perpellem mortalitas ostenditur. percarnes
uitia uel peccata carnalia. persanguinem fidem passi¬
nis demonstrat. perfimum suspicationes malas deco¬
porexp̃i perlignum cedrinum. fidem lignicrucis uel
opus sublimum. per hisopum humilitatem. percoccun
perlotas uestes operamunda. peruesperum. paeniten¬
tiam uel occisionem prosperitatis. peruirum mundum
unum quem que scm. percineres exempla scõrum. sed
quando haec adxp̃m referuntur. peruirum mun¬
dum ioseph qui corpus xp̃i potest intellegi locum pu¬
rissimum ecclesia. cadecuer hominis occisi. id est pecca¬
cum septem diebus fuerit inmundus. id est doneo
impleuerit paenitentiam. exaqua id est exbaptismi

Expanded text:
Dominum. Per pellem, utilitas litterae demonstratur; Dominum. Per pellem, utilitas litterae demonstratur; per carnes mandata carnalia, quae ad actualem vitam pertinent; per sanguinem, martyrium; per finum, integritas miserorum; per flammas, ignis Spiritus sancti. Aliter per pellem mortalitas ostenditur, per carnes vitia vel peccata carnalia; per sanguinem, fidem passionis demonstrat; per fimum, suspicationes malas de corpore Christi; per lignum cedrinum, fidem ligni crucis, vel opus sublime; per hysopum, humilitatem; per coccum ae; per lotas vestes, opera munda; per vesperam, poenitentiam vel occisionem prosperitatis; per virum mundum, unumquemque sanctum; per cineres, exempla sanctorum. Sed quando haec ad Christum referuntur, per virum mundum, Joseph, qui corpus Christi potest intelligi; locum purissimum, Ecclesia; cadaver hominis occisi, id est peccatum. Septem diebus fuerit immundus, id est, donec impleverit poenitentiam. Ex aqua, id est ex baptismo,
Abbreviated transcription (Latin):
lebant mundari. sicutnunc ꝑbaptismum mundantur fidel
ccum autem bislinctum figuram sacri sanguinis habere
ion in congruum est per quod peccatores abluuntur. bistinc
duenientesp̃ssc̃i gratia septi formi. Moraliter autem uac¬
aruste cuius cinis expiatio populi est. Anima est quat iugo
eccati non grauatur . & inuirum perfectũ uenit. Rufa aut
ad cuius exemplum &iam postmortem aliuinstruuntur
lsic offerri poterit indonadi. haecquoq om̃a quaexp̃ocon¬
enire p̃diximus unicuique xp̃iani conueniunt. imitandũ
um credentium ueluirtutum bonarum: & intinguens
digitũ. id est dum p̃dicat desanguine xp̃i implens opere san¬
uinem aspergens contrafores tabernaculi. id est contra sen¬
us corpus sui perfidem septi formis sp̃s. ut combur& illam
perignem conpunctionis uidentibus cunctis. hoc est eredentib¬
tam pelle usque traditis tradatse integrepassionis imit

Expanded text:
solebant mundari, sicut nunc per baptismum mundantur fideles. solebant mundari, sicut nunc per baptismum mundantur fideles. Coccum autem bis tinctum, figuram sacri sanguinis habere non incongruum est, per quod peccatores abluimur. Bis tinctdveniente Spiritus sancti gratia septiformi. Moraliter autem, vacca rufa, cujus expiatio populi est, anima est, quae jugo peccati non gravatur, et in virum perfectum venit. Rufa autead cujus exemplum etiam post mortem alii instruuntur, et sic offerri poterit in domo Dei. Haec quoque omnia quae Christo convenire praediximus, unicuique Christiano conveniunt, imitando Cnium credentium, vel virtutum bonarum. Et intingens digitum, id est, dum praedicat de sanguine Christi, implens opere: sanguine aspergens contra fores tabernaculi, id est contra sensus cordis sui, per fidem septiformis spiritus: ut comburat illam per ignem compunctionis, videntibus cunctis, id est credentibTam pelle usque traditis. Tradat se integre passioni, imitando