comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
historiae uerba testant᷑. cũ dr̃ : Addidit
parabola similitudo nominat᷑ aꝑte
constat quod ꝑ exterioꝵ uerboꝵ formã
mysteria loquit᷑ qui adloquendum
parabolã. ad sumpsis se memorat᷑ : Cũ &¬
enĩ sua narrat. quȩq: sunt scȩ̃ a eccłȩ uentu¬
radenuntiat & ꝑ hoc quod ipse patitur :
indicat quidilla patiat᷑ : Nonnũ quã
uerosic suȩ historiȩ uerba ꝑmisc&. ut
nihil allegoricũ in son& : Nonnũ quã
sic suos dolores loquit᷑. acsi ex uoce
dolentis a ecđȩ loquat᷑ In hac uero
ultima sui parte sermonis ultimũ
tẽpus designat ȩccłe : quando ad uer¬
sarios suos idẽ carnales quosq: uel he¬
reticos uel gentiles. quofnunc studo
sapientiȩ auctoritate cõprimere.
effrenata i actantia elatos cogitur
inrisa tolerare . Vnde in hoc quoq ser¬
mone : dr̃ : Nunc autẽ derident me
iuniores tẽpore : quoꝵ ñ dignabar
patres ponere cũ canib: gregis mei . Et

Expanded text:
historiae verba testantur, cum dicithistoriae verba testantur, cum dicitparabola similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone dicitur: Nunc autem derident me juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei . Et
Abbreviated transcription (Latin):
cordistio sereta ꝑscrutare Si dm̃¬
tatimer deprehendis ꝓfecti con¬
paequiahac sapienta enuseo
Quãsi adhuc cognoscere nonpotes
quid sit inseiã cognoscis int erĩqud
st inte: Que eniapudie atanaus
Quia hanc habere te certũ .ẽ. sitimere
dm̃n incertũ nonẽ : h inc etiã ꝑpsalmistã
dr̃ initiũ sapientiȩ timordñi : quia tunc
penetrare cor ineoat cũ hoc extremi iudicii
pauore ꝑturbat: Ad prauitatẽ igitur
nrãm sermo diuinꝰ se ad trahit sicut pater
cũ paruulo filio loquit᷑. ut ab opos sit in¬
tel legisi sponte balbutit : quia enĩ naturã
sapientiȩ penetrare non possumꝰ quid sit
inse: ex condescensione dĩ audiuimꝰ quid sit
innobis cũ dr̃: Eccetimordi: ipsa .ẽ. sapi¬
entia : Sed quia ille ueracit᷑ uim diuini
timoris intelligit . quise acunctis prauis
operib: custodit : recte subdit᷑ : Et recedere
amalo intelligentia : Eaigit᷑ quȩ sequun¬
turquia ꝓphetiȩ spũ plena sint : ipsa sacrae

Expanded text:
cordis tui secreta cordis tui secreta te timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentia. Ea igitur quae sequuntur, quia prophetiae spiritu plena sunt, ipsa sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciat sidiligitis eũ : id ẽ ut scire uos
faciat Tunc ergo cũ legẽ pluuuspone¬
r& hoc ẽ mandatũ custodiae prȩdicato¬
rib: dar& hanc in carnatã sapientiã
uideri & enarraria prȩdicatoribus
prȩparari & inuestigari ab auditorib:
fec̃ Sibi quippe illã prȩparat : quis¬
quis illã bene uiuendo in diẽ iudicii
ꝓpitiã parat : & notandũ : quȩ deca
quatuor dictasint Ut enĩ uidit : ẽnar¬
rauit prȩparauit in uestigauit :
Vidit naq: qui a speties ẽ Enarrauit.
quia uerbũ : prȩparauit ÷ quia reme¬
diũ : Inuestigauit : quia occultum :
Sedhoc quod a eterna dĩ sapientia.
speties patris & uerbũ dr̃ quando ab
humana mente penetratur : quis
nãq: intellegat uel uerbũ sine tẽpo¬
re. uel spetiẽ sine circũ scriptione : Si¬
cendũ ergo erat aliquid: quod de illa
homo cognoscer& inse : Vnde apte sub¬
ipsa ẽ sapientia & recedere ama¬
lonitalligentia : Acsiapte dicerꝰ¬
tur Adtem& ipsu homoreuertere

Expanded text:
ut sciat si diligitis eum , » id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus dare, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in viam judicii propitiam parat. Et notandum quae de ea quatuor dicta sint. Ait enim, vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte subipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere,
Abbreviated transcription (Latin):
cuilicnt̃ dicã : Opaule in caelo iã đm conspicis
& int̃ra adhuc hominẽ fugis in para dysũ duce¬
ris secreta dĩ uerba cognoscis. & adhuc
a satanȩ angło tẽptaris unde sic fortis
ut ad caelestia rapiaris unde sic infirmꝰ
ut in t̃ra hominẽ fugias & adhuc asata¬
nȩ angło aduersa toleres nisiquia
ipse quite subleuat. rursũ te subtilissi¬
mamensura moderat᷑ ut & in miracu¬
listius nobis prȩdicesuir tutẽ dĩ &rur¬
sũ intimore tuo reminiscinos facia finfir¬
mitatisnrãe : quȩ tam̃ in firmitas ne
in desperatione nos ꝑtrahat cũ pulsat.
dũ de infirmitate tua dñm̃n rogares.
quia auditꝰ ñ es nobis quoq locutꝰ es quid
audisti : Sufficit tibi grãmea nã uirtus in
infirmitate ꝑficit᷑: A ꝑta ergo dĩ uoceos¬
tondit᷑ : quia cuscos ẽ uirtutis infirmitas:¬

Expanded text:
Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae? Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos
Abbreviated transcription (Latin):
etiã simulatio religionis plangit᷑ : quia
non nulli etiã nunc xp̃ianieẽ non appe¬
tunt sed uideri : his uidelic& ds inpublico
est : non in secreto : Sed scã aeccła dm̃
in secre tohabere desiderat : quia illos
uere fideles respicit quos ad uitã sidei
corde pleno ꝑ manere cognoscit: quae
iuxta exteriorẽ quoq: uigoris sui recti¬
tudinẽ : dicit : Quando erat omp̃s metũ :
&incireuitu meo puerimei Pueri scilieuo
cant᷑ qui cael estib: mandatis in serutie
Unde ꝑ ꝓphȩtã dñs dic̃ : Ecce ego &̃puerm
quas mihidedit ds : Et rursũ in eugł Pn
nũ quid pulmentariũ habetis : Nunc inen
in circuitueiꝰ sunt pueri : quia incunctisp
regentib: repperiunt᷑ qui caelestia manl
custodiunt spiritalis discipline regilis
sequunt᷑: Qui ꝓfecto tunc ad obsequi ũ piler
de erunt : quando praui qui reꝑti fuerir
spiritalia eiꝰ mandata contempnunt. Se¬

Expanded text:
etiam simulatio religionis plangitur, quia etiam simulatio religionis plangitur, quia nonnulli etiam nunc Christiani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in publico est, non in secreto. Sed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desidervere fideles respicit, quos ad fidei vitam corde pleno permanere cognoscit. Quae juxta exteriorem quoque vigoris sui rectitudinem dicit: Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei. Pueri scilicet vocantur, qui coelestibus mandatis inserviunt. Unde per prophetam Dominus dicit: Ecce ego et pueri mei quos mihi dedit 615 Deus . Et rursus in Evannunquid pulmentarium habetis ? Nunc ergo in circuitu ejus sunt pueri, quia in cunctis fere gentibus reperiuntur qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad obsequium pueri deerunt, quando pravi qui reperti fuerint spiritalia ejus mandata contemnunt. Se
Abbreviated transcription (Latin):
puerimei : Om̃s autẽ qui diuina prȩcepta
metuunt : dĩ tabernaculũ fiunt Unde ut
supͣ iã diximꝰ : ꝑ sem& ipsa ueritas dicit de eo
qui illius mandatacus todit: ego & pat̃ m̃s
ueniemꝰ : & mansionẽ apud eũ faciemꝰ : quo
contra ꝑ uersi quiq: dũ int̃na ñ appetunt : in
suis se cogitacionib: foras fundunt : Vnde eis¬
&rursũ. Uae qui cogitatis inutile : Et in acti¬
onib: quippe suis uerent᷑ homines quoscorpora¬
lit̃ uident : dm̃sibi presentẽ ñ aestimant eẽ
quẽ non uident : Quo c̃tra in laude iustidicit᷑:
dũ a egrpti regẽ c̃tempner& . & dĩmanda¬
sustinuit quia abciꝰ timoris in tuitu. mentis
oculũ non deflexit : Scã itaq: aecła in mag¬
nistunc tribulationibus de prehensa cũ mul¬
tos adõ conspicit praua cogitacione discede¬
re : uid& ꝓfecto mentis eoꝵ habitaculum
discedente dõ uacuũ remanere. & iure de¬
plorans dic̃ : Quando secreto dserat inta¬
bernaculo meo : quib: uerbis non in merito

Expanded text:
ulant.---Omnes autem qui divina praecepta metuunt, Dei tabernaculum fiunt. Unde, ut supra jam diximus , per semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibad cor . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile . In actionibus quippe suis verentur homines quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse quem non vident. Quo contra in laudem justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandasustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habidiscedente Deo vacuum remanere, et jure deplorans, dicit: Quanto secreto Deus erat in tabernaculo meo. Quibus verbis non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores. quibonoꝵ operũ pinguedine
eplent᷑: Vt enĩ & supra iã diximus uix
ipsa prȩdicatio sine aliquo transitur
admisso : Nã quilib& prȩdicans. aut
aliquantulã cũq: indignationẽ tra¬
hitur si contempnitur aue quantulã¬
cũq: głam siabaudientibus ueneratur
Unde & apłis podes loti sunt: ut aquã libo
prauocontagio in ipsa prȩdicatione
contracto quasi a quoda itinere col¬
lecto puluere. mundarent᷑. Et beatus
ia cobus dicit Nolite plures magistrifieris
fr̃s met : & paulo post : in multis enĩ ofser¬
dimꝰ om̃s: pedes ergo lauant᷑ butrro
quia pinguedine bonioperis infunditur
stipendia c̃ferunt᷑ : & quos fatigat in iunos
predicationis labor exhibita adiscipulis
pinguȩdobonioporis fou&. Non quodides
prȩdicent ut alant᷑ sedidet alane at pe¬
dicent idẽ ut predicare subsistant: pn
ut intentione sum̃ diuictus transe atacas¬

Expanded text:
dicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Etenim, ut supra jam diximus , vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam, si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mundarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes . Pedes ergo lavantur butyro, quia pinguedine boni operis infunditur stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare subsistant, non ut in intentionem sumendi victus transeat a
Abbreviated transcription (Latin):
rũ fuit. ut seniores inporta consisterent & cau¬
sas incroeuntiũ iudicarent : quatinꝰ tanto essa
pacificus popłsurbis quanto adhanc discor des
ingredinonlicer& : Sed nos sacrã historiã uone¬
rantes haec egisse beatũ iob. ꝓcultu iusticue
certũ tenemꝰ: atq ad indaganda allegoriae
misteria ducim᷑ : quid ergo ꝑciuitatis portam
nisibona quȩq: actio de signat᷑ ꝑ quã anima ad
conuentũ regnicae lestis ingredit̃ : Vnde ꝓphe¬
taiait : qui exaltasme deportis mortis ut adnun¬
tiẽ om̃s laudestuas in portis filiȩ sion: porte
quippe mortis sunt astiones prauȩ quȩ adinte¬
ritis trahunt : qul autẽ sion speculatio dr portis
sunactines bonas accipimꝰ ꝑquas suꝑna patrtam

Expanded text:
rum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ uidelic& uerba cũ blandit̃ suadqs
pluuiae sunt : Cũ uero terribilia deuor¬
turo iudicro intonant : sonantos ꝓcelle
Et notandũ quod pluuis lexponte ut
uia ꝓcellis sonantibus aperiat᷑ Lex quis¬
pe ẽ. ipsis prȩdicatoribus posita : ut ui¬
uendo impleant. quod loquendo sua¬
dere festinant : Nã loquendiauctori¬
tasꝑdit᷑ : quando uox opere nonadiu¬
uatur : hinc enĩ ꝑpsalmistã dr̃ pecca¬
tori autẽ dix̃ ds̃ : Quare tu enarras
iusticias meas & assumis testam̃ tũ meũ
postuũ : Tu uero odisti disciplinã: & pie¬
cisti sermones meos postte : Sermones
quod dicit facere contẽpnit. Quando
autẽ dictis eiꝰ alt̃ oboedi& dũ ipse respu¬
it opere quod prȩdicat uoce. & dissimu¬
lat audire quod narrat. De ista predica¬
tionis lege: scriptũ aẽ: Qui soluerit unu
demandatis istis minimis & docuerit sic
homines : minimus uocabit᷑ in regnꝰcae
lat : dequa scriptũ ẽ: & colbi gent deregno
eiꝰ oma scandala : Insuꝑ no& enĩ regrio

Expanded text:
Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit stitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Sermones hoc quod dicit facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, 610 et docuerit sic homines, minimus vocabitur in lat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno
Abbreviated transcription (Latin):
entia ẽ dictũ abscondita est aboculis
omniũ uiuentiũ recte subiungit᷑: Volu¬
cres quoq caeli : lata quia in hac corruptibi¬
li carne constituti nature eiꝰ potentiã ipsi
quoq: uidendo ñ pene erant : quiiã ꝑ meritũ
scȩ contẽplationis uolant : Ubi apte subiun

Expanded text:
est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres coeli quoque latet, quia in hac corruptibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant, ubi apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
&s corporalit̃ exhib& : &spiritalte ex inbere ne
cessat : Nã pauperẽ uoci ferante liberat: uui
catori ueniã deprecanti easquas cõmiserte V
relaxat: Detalib: quippe pauperibus dr̃. Beatia¬
supillũ uero cuinon ẽ. adiutor liberat : dũ
unus quisq: mortuo antiquopatre diablo al
scãe a ecđȩ sinũ currens in ea exhorta cions
adiutoriũ inuenit qua iã desideria mundi p¬
sequenti fugit : Pot est pupilli nomine. fidelis qus¬
que etiã ꝓpt̃ mortẽ boni patris in tellegi: uꝰ
ad tẽ pusuisione dostitutus ẽ quã iussolatio
destitu tꝰ nonẽ : Benedictio perituri suꝑeã ue¬

Expanded text:
 exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat. Nam et pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti, eas quas commiserat culpas relaxat. De talibus quippe pauperibus di. Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi persequentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni patris intelligi, cujus ad tempus visione destitutus est, quamvis solatio destitutus non est. Benedictio et
Abbreviated transcription (Latin):
uida ex se ꝑ secutione cogente in firmorum
multos cadere : quos nuno ut mat̃ in tra pacis
sinũ paruulos fou& & intranquillas fideiciñ as
contin& : quia admixti fortibus ipsa fide
tranquilli tate nutriunt᷑ : Tunc uero talis
multi casuri sunt & ꝑuiscera caritatis quic¬
quid indampno par uuloꝵ sustin&. sẽ ꝑ peti
animus ꝑfectoꝵ dol& : Infirmoꝵ & enĩ dampne¬
ꝑ paulũ dr̃ : Quis infirmat᷑ & ego ñ ifir mor
quis scandalitat᷑ & ego non uror: lanto
enĩ quisq ꝑfectus ẽ: quanto ꝑfeste sentit
dolore salienos : Vnde scã aecđa infirmis
tunc cadentib: angustata cũ horũ remins¬
cit᷑ trpoꝵ iure diccura ẽ: Scđm diesi quib
ds̃ custodiebat me: quia se tunc in illis aes

Expanded text:
videt ex se persecutione cogente infirmorum videt ex se persecutione cogente infirmorum tumultus cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et in tranquillas fidei cunas continet, qui admisti fortibus ipsa fidei tranquillitate nutriuntur. Tunc vero tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damnper Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor, quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tali& sc̃a a ecđã dolorib pressa dicti¬
ra ẽ : Tantis quipe illã futurũ ẽ tribulat¬
onibus angustari : ut haec tẽpora cũ mag¬
nosuspirio desidera quȩ noscũ magnodolo
tribuat. ut simiuxta mensespristinos : Quia
enĩ statutus dierũ numerus menses uoan¬
tur quid nomine signat mensiũ. Nisicol¬
lestiones animarũ : Dies quippe dũ colligun¬
tur in mensib: subtra huntur : Quia & hoc
tẽpore scã a ecła dũ ueritatis luce res¬
plentes anima scolligit : in in timis abscondit
Aliquando etiã menses ꝓꝑfectione colligiu¬
tur : sicut ꝓphȩta ait : Erit mensis exm̃ se
ꝑfectio uidelic& eis inrequiẽ. quib: nuncͥ par¬
fectio fuerit in operatione : Reminiscat᷑
onib: dicat : Qui smihi tribuat. ut simiuxta
menses pristinos : in quibus ꝓfecto mensibus
qualis fuerit enumerando subiungit dicen
Scđm dies quib: ds̃ custo diebat me : quando
splendebat lucerna eiꝰ suꝑ caput meũ & ad
lumeneiꝰ ambulabã intenebris : Tunc quippe

Expanded text:
enim talia sancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore tribuat ut sim juxta menses pristinos? Quia enim statutus dierum numerus menses vocantur, quid aliud nomine signat mensium, nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur in mensibus, subtrahuntur, quia et in hoc tempore sancta Ecclesia, dum veritatis luce splendentes animas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione ponitur, sicut propheta ait: Erit mensis ex mense ; perfectio videlicet eis in requie, quibus nunc perfectio fuerit in operatione. Vet. IX. Reonibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto mensibus qualis fuerit, enumerando subjungit, dicenm dies quibus Deus custodiebat me, quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. - Tunc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
facie dñi parare uias eiꝰ: quisquis enĩ prȩdican¬
do sordibusuitioꝵ corda audientiũ mundat
uenienti sapientiae : uiã prȩparat . hab& ergo
uiã ista sapientia : hab& & locũ Uiã quauenit :
locũ quo man&: Sicut ipsaait : Siquis diligit me
sermonẽ meũ seruabit & pat̃ms dilig& eũ & ad
eũ ueniemꝰ & mansionẽ apud eũ faciemꝰ. Viaẽ

Expanded text:
faciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicanfaciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum fac
Abbreviated transcription (Latin):
tis transitũ nescit : quia igit᷑ quando ꝑ carnẽ
apparer& hominib: incertũ fuit rect c̃nunc
dicit᷑ : Ds intellegit uiã eiꝰ & ipse nouit locũ
illius. Acsia ꝑte diceret᷑ . humanȩ cogitaci¬
oni occulta sunt uel quando ꝑcarnẽ ad
homines sapientia ueniat : uel quomodo apud pa-¬
trẽ inuisibilis. etiã cũforis apparuerit ꝑsistat:¬
Quã uis hoc intellegi : & alit̃ potest : Nã uia eiꝰ
non in c̃uenient̃ accipit᷑ . hoc ipsũ quod uenit
adcor soseq nobis intrinsecus in fundit:
Locus uero eius sit cor : ad quod ueniens pͥma¬
n&. De hac quippe uia illius dicie᷑ . Vox damap¬
tis in deserto : parate uiã dño : idẽ in corde
ur̃o uenienti sapientiȩ aditũ reseruate:
Sicut alias dicit᷑ : Iter facite ei quia scendit
suꝑ occasũ . Iter facite fuit a scendere ĩpsam
mortẽ quã ꝑtulerat resurgendo superasse:
Ait ergo : Ei qui ascendit suꝑ occasũ i ter faci¬

Expanded text:
tis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem tis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis, etiam cum foris apparuerit, persistatQuamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: « Vox clamantis in deserto: Parate viam Doditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter faci
Abbreviated transcription (Latin):
egrediens ab hieri co : dñs transiebat : Duo autẽ
ceci sedente siuxta uiã : clamauer̃ dicentes Dñẽ
miserere nrĩ : filidđ Ad quoꝵ uocẽ sicut illic
scriptũ ẽ stetit iłis. & lum̃ reddidit: quidẽ autẽ
transeundo audire stando lum̃ restituore. nisi¬
id quod ꝑhumani tatẽ suã nobis misertus ẽ. qui
ꝑdiuinitatis potentiã a nobis mentis nrae
tenebras exclusit : Quod enĩ ꝓpt̃ nosnatus
& pas sus ẽ qui re surrex̃ ascendit in caelum
quasi transit cħs : quia haec nimirũ actio
tẽporalis ẽ Sed stans eos tetigit & inlumina¬
uit quia non sicut illa dispensatio tẽpora¬
lis ita uerbi a et̃nitas transit. quȩ in se
manen sin nouat omnia : Stare enĩdeiẽ
incomutabili cogitacione mutabiliaa
cuncta disponere: Qui ergo uoces peten¬
tiũ transien audiuit stans lum̃ reddidit :
quia &si ꝓpt̃ nos tẽporalia ꝑtulit inde tam̃
Nobis luce tribuit unde habere mutabilita¬

Expanded text:
egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sicut illic scriptum est, stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilita
Abbreviated transcription (Latin):
repugnantes : Sicut intelligietiã de
eisdẽ malignis spiritib: potest : quod
łamã ergo sapientiae . malignis spiria¬
bus audisse ẽ sed eandẽ sapientiam
non uidisse : & eiꝰ potentiã ex uirtute
cognoiusse & tamen sub ea humilit̃ stare
noluis se : Vnde ueritatis uoce. de ipso
malignoꝵ spirituũ capite dr̃: Ille homi¬
cida erat abinitio : & inuerita te ñste¬
cũ uerosiquis intelligat : non localẽ
Nã tenericorporalit̃ non potest ds̃ sed¬
sicut dictũ ẽ. locus intelligit᷑ non localis :
Locus sapientiȩ pat̃ .ẽ. locus patris sapi¬
entia sicut ipsa sapientia at testante dr̃ :
Ego in patre : & pat̃ in me : Alit̃ ergo sa
pientia hab& uã : atq alit̃ locũ Uiam
phumilitatis transitũ : locũ uero ꝑsta¬
tũ diuinitatis : Inde enĩ non transit unde
act̃ na ẽ sed inde transit. unde ꝓpt̃ nosa pparuit
tt̃poralis: Sic nãq: in eugło scriptũ est : quia

Expanded text:
repugnantes, sicut intelligi etiam de repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus potest, quod Famam ergo sapientiae malignis spiritibus audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stecum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum vero per flatum diaeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nomine nisi malignisp̃s designant᷑ qui in¬
uentoresmortis & ꝑditionis extiter̃ : sicut
supbia sp̃s de hac sapientia quae ds̃ ẽ dicunt
aurib: nr̃is auditumꝰ famã eiꝰ : quia nimirũ
uisionẽ illius plena beatitudine habene
Nequiuer : Udere quippe ꝑfecte coaet̃nã dõ sapi¬
entiã hoc ẽ quod habere : Vnde adiħm demune¬
reuincentis dr̃. Dabo tibi calculũ candidũ & in
calculo nom̃ nouuim scriptũ quod nemo scit nisi
qui accipit: In hac & enĩ uita scire aliquid uel
uidere possumꝰ : etiã quod ñ &cepimꝰ habere
Nom̃ uero nouũ in calculo scriptũ idẽ in ȩt̾no
premio noticiã dĩ humanis mentibus in usitatũ¬
ẽ quã scire non potest : pisi quihanc etiã acce¬
perit habere : Quia itaq: ut diximꝰ uidere dm̃
hoc est quod habere : ideo iniquisp̃s hanc sapientiã
ñ uident quia repulsi ꝑ suꝑbrã. nequaquã eã
habere potuerun : AAlucẽ quippe eius
clauser̃ oculos cordis: suꝑ fusis eius radus

Expanded text:
nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe entiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo tibi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit. In hac enim vita scire aliquid, vel videre possumus, etiam quod non accipimus. Nomen vero novum in calculo scriptum est in aeterno praemio notitiam Dei humanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui accipit, habere. Quia itaque, ut diximus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippeulos cordis, superfusis ejus radiis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtas caelos aperit seseq illi iħs de sublimis oston¬
dit : Quilum̃ corporis ad tẽ pus ꝑdidit : lum̃ cordis
in ꝑpetuũ accepit : Ada naniã mittitur : uas
elestionis uocat᷑ : & tam̃ deciuitate eadẽ quã
post uisionẽ iħu ingressus fuerat. fugiens re¬
cedit : sicut ipse testat᷑ diceNs: Damasciprȩ¬
positus arethȩ regis. custo diebat uuitatẽ da¬
masce noꝵ : ut me cõprehender& : Et ꝑ fenestra¬

Expanded text:
etas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostenetas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci praepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damasceno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ potentiã dĩ & rursũ quadã mensura moderati
sinꝰ ꝓ infirmitatẽ suã : in illis uirtutib: heli as
quid de dõ acceperat : inistis in firmitatibus
quid dese poterat a gnoscebat : Illa potentia
uirtus fuit ista infirmitas custos uirtutis
In illis uirtutib: ostendebat quid acceperat:
in istis infirmitatib: hoc quod acceperat custo di¬
ebat : Mira culis monstrabat᷑ helras in in firmi¬
& latronũ ciuitates & solitudines maris ac
terrae pericula sustinentẽ. frenantẽ ieiun¬
is ac uigiliis corpus. sustinentẽ frigoris acnudita¬
tis erumnã. ad a ecclefiarũ custodiã uigilant̃ se
acpastoralit̃ exercentẽ. ad t̃ciũ caelũ raptũ
rursũq: eũ in para diso raptũ & audisse archa¬
na uerba quȩ non lic& homini loqui : & tame
satanȩ angelo ad tẽptandũ concedit᷑ orat ut
eximidebeat & uom exaudie : cuiꝰ cũ ipsa initia
conuersionis aspicio : ꝑpendo quod ei suꝑ napi¬

Expanded text:
per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint quid de Domino acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentiae virtus fuit: ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmiet latronum, et civitatis, et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem, frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur. Orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio,
Abbreviated transcription (Latin):
mensura uirtutũ : hinc ẽ & enĩ quod
helnas dũ tot uirtutib: in alta ꝓfecissal
quadã mensura suspensus ẽ : dũ ie zabel
post modũ quã iis reginã . tam̃ mulierai¬
lã fugit. ꝓpendo quippe hunc mirȩ uir¬
tutis uirũ ignẽ decaelo trahere & scđo quin¬
quagenarios uiros. cũ suis omnib: peticione
subita concremare: uerbo caelos apluuus
daudere. uerbo caelos a pluuias aperire.
suscitantẽ mortuos uentura quȩq: preui¬
dentẽ & ecce rursus animo occurrit
quo pauore ante uinã mulierculã fugerit:
Considero uirũ timore ꝑculsũ. demanu dĩ
mortẽ petere. nec accipere : demanumu¬
leris mortẽ fugiendo uitare quȩrebat
enĩ mortẽ dũ fuger& : dicens Sufficit mi
hid ñe tolle animã meã : Neq: enĩ meliorsũ
quã patresmei: Uide ergo sic poten. ut tot
illas uirtutes faciat. unde sic infirmus.
ut ita feminã ꝑtimescat Nisi quia aque appendun¬
tur mensura ut ipsi scĩdĩ homines & multũ ualeant

Expanded text:
mensura virtutum. Hinc est enim quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considero virum timore perculsum de manu Domini mortem petere, nec accipere: de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem, dum fugeret, dicens: Sufhi, Domine, tolle animam meam. Neque enim melior sum quam patres mei .» Unde ergo sic potens illas virtutes faciat? unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat, nisi quia aquae appenduntur mensura, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant
Abbreviated transcription (Latin):
Canisunt autẽ sensus hominis & actas senectutis
uita in maculata : Vnde recte quoq: : ad morsn
dñs dic̃ : Congregamihi septuaginta uͥros desenio¬
rib isrł. quostu nosti quod senes populi sunt in qubi
quid aliud. quã senec tꝰ mentis requirit̃. cũ tales
iubent᷑ eligi. qui senes sciunt᷑.: sienĩ senectus i ncis
corporis quȩreret᷑. atantis sciripoterant.
aquantis uideri : Dũ uero dr̃. quostu nosti. quod
snes populi sunt : ꝓfestoliqu&. quia senestusm̃ ts
non corporis eligenda nuntiat᷑ Scã mergo¬
aeccłam uident nunc iuuenes & absconduntus.
senesue ei ad surgentes ad sistunt : quia uigort̃
ei atq restitudinẽ inmaturiformidant gau¬
deuiglo rificant: leuesquique sunt fugiunt
graues uero atq ꝑfecti hanc uitȩ suȩ meritis
Ad surgendo uenerant̃: Disciplinã qui ppe illi us

Expanded text:
t sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Unde recte quoque Dominus ad Moysen dicit: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sunt . In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi qui senes esse sciuntur? Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur: Quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, eligenda nuntiaturnc juvenes, et absconduntur, senes vero ei assurgentes assistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illiu
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc depetra hacriuusolei fundit : quations a scõ
spũ ungondis mentib: auditoꝵ. ea quae in libris
ueterib: dexp̃odicta sunt explanant᷑ : Et riui
uoant᷑ olei : quia decurrunt & ungunt : Inqui
psalmista ait : Sicut adipe & pinguedineu
repleat᷑ anima mea : potest nomine deuipsa
sci sps unctio de signari ũ de quoꝑ ꝓrphȩtã dicitꝰ:
Cõ putrescit iugũ a facie olei : Iugã quippe
a facie olei cõputrescit : quia dũ scĩ sp̃s grã iuin¬
gimur ã captiui tatis nraẽ seruitute libera
mur : Dumq: malignisp̃s dominagio suꝑ ba repel¬
litur iugũ conterit᷑ : quo libertatis nrã e colla
primebant᷑. De hoc rursus oleo : scriptũ sest
unea facta ẽ dilectomeo in corinu filio olei
tis ergo tunc scã a ecła tribulationib: de¬
pressa dona sp̃s & mira quae nunc hab& pre¬
dicam̃ta ad memoriã reuoc& : & suummi
silentiũ deplor& dicers. Petra fundebat
mihiriuos olei ꝑ quib: uerbis: congrue subiẽ¬

Expanded text:
adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungunt. In quibPsalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Potest nomine olei ipsa sancti Spiritus unctio designari, de qua per prophetam dicitur: Computrescit jugum a facie olei . Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum sancti Spiritus gratia ungimur, a captivitatis nostrae servitmur, dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis npremebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei tis ergo tunc sancta Ecclesia tribulationibus depressa, dona Spiritus, et mira quae nunc habet praedicamenta, ad memoriam revocet, et suum silentium deploret, dicens: Petra fundebat mihi rivos olei. Quibus verbis congrue sub
Abbreviated transcription (Latin):
frenne uut pondere & uircute rations
tegunt cuncta quae contra fidẽ uerã ꝓponore:
falsa moliunt᷑ : horũ ergotẽ parũ sequenti
tribulatione deprehensa reminiscens a eccła :
deplorat dicens: Quando ꝓcedebã ad portã
ciuitatis & inplatea parabant cathedrã mihi :

Expanded text:
frenantur pondere, et virtute rationis. frenantur pondere, et virtute rationis. tegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram
Abbreviated transcription (Latin):
et fusa contentiodr̃: quia suis sibi uicissi alligat¬
onib contradicunt: Arrius quippe tresꝑsonasindi¬
uinitate suscipiens tresetiuã deos credidit : quẽ
cintra sabellius unũ dm̃ suscipiens unã credidit
predicans cosseaniabelliũ asserit : & tresper¬
sonas asserens unũ dm̃ contra arriũ c̃fitet᷑:
Quia autẽ in sacro eloquio manioheus uirgi¬
nitatẽ laudari cõperit: coniugia dã pna¬
uit : At contraiorumanus quia concediconiu¬
gia cognouit : uirginitatis munditiã des¬
pexit̃ Ude fit ut semꝑhȩre ticis ꝑuersa intel¬
legentia confusis. uicissim sibieoꝵ nequitia.
dinata pace gradit᷑ & sic scitbona superiora sus pice¬
nt ut nouerit etĩ instriora uenerari : Quatinus
ne sũma aequ& infimis Necrursũ ima despiorat.
iũ suma uenerat᷑ : Nunc ergohereticarũ plebium
sẽ reprimi sed uitutis manũ significant :
Vocẽ suã ducos cohibent quia nimirti hi qui
postse errantes populas trahere conant pe
loquiꝑuersa punc audeant & austoritatis

Expanded text:
e affusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. XXIII. Arius quippe tres personas in Divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius, unum Deum suscipiens, unam credidit a Sabellium asserit; et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus, quia concedi conjugia cognovit, virginitatis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia, dinata pace graditur, et sic scit superiora bona suscipere, ut noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
docatholicã a eccłam. non solũ iustis uocibus sed
etiã crudelib plagis prement: Ab ad uersa¬
rus quippe sius duob: modis a ecda ꝑsecutionem
patitur scilic& aut uerbis aut gladiis. Sed cum
rogladiis : exercee eiꝰ patientia : Sed uerborũ
ꝑsecutiones : Abhereticis nunc etiã cotidie toleramꝰ
cũ ipsiheretici linguis nobis subdolis & falsa humili¬
tate blandiunt᷑ : Persecutiones uero gladioꝵ iux¬
ta finẽ mundi secuturȩ funt : ut grana caelestibus
horreis recondenda tanto uerius apeccatoꝵ pa¬
lis exuant᷑ quanto artius affligunt᷑: Tuncelecti
oñs qui illa fuerint tribulatione cõprehensi. re¬
pacẽ ten& & suꝑba hercti oꝵ colla cõprimit. Non
potentatu culminis sed iugo rationis : Reminis¬
cant᷑nri : qui quiȩta fidȩitẽpora duximꝰ qui& si
inbellis coartam gentiũ : non tam̃ indictis ex¬
pugnam᷑ patrũ : Beatꝰ ergo iobscãe aecđe typum
tene quaȩ tunc in angustus inuenit᷑ & tam̃ n r̃ȩ¬

Expanded text:
do catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis persequentur. Ab adversariis namque suis duobus modis Ecclesia persecutionem patitur, scilicet aut verbis aut gladiis. Sed cum ro gladiis, ostenditur eorum patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici nobis subdola et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt. Grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuuntur, quanto arctius affliguntur. Tunc coelestes omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi, repacem tenet et superba haereticorum colla calcat, non potentatu culminis, sed cuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qui inortis sepultura plantatꝰ arbor
magna sur rexꝰ: Granũ nãq: fuit oũ more¬
retur arbor cũ resurger& : Granũ ꝑhum¬
litatẽ carnis arbor ꝑpotentiã maios¬
tatis Granũ quia iuidimꝰ eũ & nonerat
aspestꝰ arbor autẽ quia spetiosus for maprȩ
res sunt : Et uideamꝰ : quã late tendantur
Quid enĩ dehis dr̃ : In omnẽ t̃rã exiuit sonis
eoꝵ & infinosorbis t̃rȩ uerba eoꝵ Inistis
ramis uolucres requiescunt : quia scãe ani¬
cogitacione se subleuant in eoꝵ dictisatq:
consolationib: abhuiꝰ uitȩ fatigatione

Expanded text:
qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret. Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem, quia speciosus forma prae late tendantur. Quid enim de eis dicitur? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . In istis ramis volucres requiescunt, quia sanctae anicogitatione se sublevant, in eorum dictis atque consolationibus ab hujus vit
Abbreviated transcription (Latin):
ecerit cuimplatea parat᷑ cathedra quia nnis¬
nȩ austoritatis latitudine sui magistenu
exhib& libertatẽ : quȩ enĩ recta quȩ senrte
publica uoce predicat qua sinplate cathedra edo
cũ nullũ desua predicatione metuit. pullius prosi
terroribus subsilentio abscondit : An nor inpili¬
co ad docendũ presid&. quã simul & sentiendiuer¬
tas & docendi potostas fulcit: Sedcũ ad pora
ꝓceder& & ipplatea cathedrã seder& quid alcu¬
bus quidue a grauibus ageret᷑: adiungit dicen
Videbant meiuuenes & abscondebant᷑ & senes
adsurgentes stabant : Si historiȩ intendimus
quae dix̃ credimꝰ: Si allegoriae quae predixit
uidemꝰ Iuuenes pãq: dici solent : qui nulla csilu
grauitate de primunt᷑ : Senes uero non eosscris¬
tura sacra uocare consueuit qui sola quantitate
tẽporũ: sedmoꝵ grandeuitate maturi sunt.

Expanded text:
exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjungit diVidebant me juvenes et abscondebantur, et senes assurgentes stabant. - Si historiae intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent, quia nulli consilii gravitate deprimuntur; senes vero non eos Scriptura vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oculis dĩ : Omnia enĩ sicut scriptũ ẽ puda & aper¬
ta sunt oculis eiꝰ : Et sepe in ex teriori opere
ante oculos hominũ in ordinati apparere
metuimꝰ : a in interiori cogitacione illius respectũ
nonme tuimꝰ quẽ uidentẽ omnia nonuidemus
Multo enĩ magis intrinsecus dõ : quã extrinsecus
hominib: conspicabilessumꝰ : Unde & scĩ om̃s. foris se
in tusq circũ spiciunt: & uel reprehendentes se
ex terius uel in iquos se interius uidere inuisibi¬
lit̃ timent : hinc ẽ quod animalia quae ꝑ ꝓphȩtã
uident᷑ incircuitu. & in tꝰ. plena oculis eẽ me¬
morant᷑ : quisquis enĩ exteriora sua honeste
disponit sed interiora neglegit : in circuitu
obtutibus parant & incircuitu oculos. & intꝰ
Sed quia exteriora sua etiã iprephensibilia custodit
iure de ea subdidit : in fimbris aureis c̃ircũ¬
amicta uarietate : Et ut pulchra in tus
sibisit & aliis foras & seꝓuehens ꝑ int̃nã głam¬

Expanded text:
oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperoculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in innon metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo, quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde sancti omnes intusque circumspiciunt, et vel reprehendendos se exterius vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per Joannem videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur. Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu obtutibus parant, et in circuitu oculos et intus Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se provehens per internam g
Abbreviated transcription (Latin):
uala reminiscit᷑ fecunditatis antiq: dicen: Si cut¬
sui indieb: adolescentiȩ meȩ : quã in spost cosdẽ
quib: deprimit᷑ iã tam̃ circa ipsũ finẽ
tẽpoꝵ grandi prȩdicationis uirtute
roborat᷑ : Nã susceptis ad plenũ gentibus
omnẽ i sraheliticũ popłm qui tunc in uen¬
tẽpora er̃ dies in quib: ab aduersariis uide¬
centiȩ meȩ : quando secreto ds̃ erat in taberna¬
culo meo : quidhoc tabernaculũ nisi habitacionẽ
mentis accipimus quia ꝑ omne quod cogitando agimꝰ
in consilio cordisnrĩ habi tamꝰ : quis quis autẽ manda¬
tadĩ tacitus cogitat : secretods̃ illi in tabernaculo
est habitacionẽ & enĩ cordissui antedĩ eẽ oculos
uiderat : qui dicebat : Et meditacio cordismei : in
conspectutuo semꝑ : Ex teriora nãq: oꝑa patent
oculis hominũ : Longe uero in cõparabilit̃ in te¬
riores ac subtilis sime cogitaciones nr̃ȩ patent

Expanded text:
vult, reminiscitur fecunditatis antiquae, dicens illuvult, reminiscitur fecunditatis antiquae, dicens illues quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboratur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum qui tunc inventempora erunt dies in quibus ab adversariis paucentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Quid in hoc loco tabernaculumentis accipimus? quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cest. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent