comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis. id est ñ ignoratur unde sit.
ut ⁊ pater de se ipso genuisse ⁊ filiꝰ
de ꝑatre se natum sepissime ꝓtestet᷑
Quod nullus omnino xͥanus ambi
dit. iam uidicatus ẽ. quia ñ credi¬
dit in nomine unigeniti filiĩ dei.
Item Ioħs eungłista dicit. Et uidioꝰ
głam eius. głam tamquam unige¬
niti a patre. Ergo professionẽ nr̃a
brtui sermone concludimus. di uere
sub̾a ñ ẽ: ingenitus gͦ ⁊ ip̃e ẽ. S quia
ingenitus ñ est. factura gͦ ẽ ut putat᷑
aliunde subsistens. si de patris sub̃a ñ
est. S absit hoc ita crebere. Nos enĩ
uniꝰ sube cum patre filium profitem᷑.
cletestantes sabellianam ħesim. q̃ ita
trinitatem confundit. ut tundem di¬
cat tt patrem quem filium. eundẽq
filiꝰ. ñ fieri posse unam candem q ẽt̃
sub̾am ingeniti atq geniti. cum u¬
tiq sicut ingenitus pater ẽ. ingenitꝰ
esset ⁊ filiꝰ. tunc magis diu̾sa possit
et̃ sub̾a. quia utius quisq a se ipso

Expanded text:
rabilis, id est non ignoratur unde sit, rabilis, id est non ignoratur unde sit, ut et pater de se ipso genuisse et filius de patre se natum saepissime protestetur, quod nullus omnino ambigit Chridit, iam iudicatus est, quia non credit in nomine unigeniti filii dei. Item Iohannes evangelista dicit: et vidimus gloriam eius, gloriam tamquam unigeniti a patre. Ergo professionem nostram breui sermone conolndimus. Si uere substantia non est, ingenitus ergo et ipse eet. Sed quia ingenitusnon est, factura ergo eet, ut putetur aliunde subsistens, si de patris substantia non est. Sed absit hoc ita credere. Nos enim unius substantiae cum patre filium profitemur, detestantes Sabellianam heresem, quae ita trinitatem confundit, ut eundem dkat esse patrem quem filium eundemque filius, non fieri posse unam eandemque esse substantiam geniti atque ingeniti - cum utique, si ut ingenitus pater est, ingenitus esset et filius, tunc magis diuersa posset esse substantia, quia unusquisque a ee ipso
Abbreviated transcription (Latin):
smpiterne atq ineffabiliter filiũ
genuisse. ñ extrinsecus. nĩ ex nichi
lo. ñ ex alia genuisse materia: s ex
d̾o natum esse. Et qui de d̾o natꝰ
ẽ: ñ aliud ẽ. quam id qd̾ pater est.
adinittit generis. Nam si alt̾ius
Est enim uerus filiꝰ sicut Ioħs ait. Ut
simus in uero filio eiꝰ. Hon ẽ aliunde
etiam degener: quia d̾s uerus de d̾o na¬
tus ẽ uero. sicut idem Ioħs e ungłista se¬
quit᷑ dicens. Hic ẽ uerus d̾s ⁊ uita e¬
terna. Et ipse dñs in eungłio. Ego sũ
uia u̾itas ⁊ uita. Ergo si aliunde
unde ẽ. am̃ unde est. in de sub̾am ha¬
beat necesse ẽ. Omnia enim ex nichi¬
lo: filiꝰ uero de patre. De duobꝰ eligat
quis quod uelit. Aut det ei sub̾am d¬
patre. aut fateat᷑ ex nichilo substitis
monium. Gñationem autem eiꝰ qͥs
enarrabit: ¶Um gͦ ñ dix̾im. enar¬
ra michi modum uł qualitatem diui¬
ne generationis ⁊ tanti secreti archa¬
norabilis. Nam usq adeo ñ ẽ igno¬

Expanded text:
sempiterne atque ineffabiliter filium sempiterne atque ineffabiliter filium genuisse: non extrinsecus, non ex nihilo, non ex alia genuisse materia, sed ex deo natum esse. Et qui de deo natus est, non aliud est quam id quod pater est, m non admittit generis. Nam si alteriusEst enim uerus filius, sicut Iohaanes ait: ut simus in uero filio eius Non est etiam degener, quia deus uerus de deo natus est uero, sicut idem Iohannes euangelista sequitur dicens: hic est uerus deus et uita aeterna; et ipse. dominus in euangelio: ego svm uia, ueritas et uita. Ergo si aliunde unde est; quoniam unde est, inde substantiam habeat necesse eat. Omnia enim ex nihilo, filius uero de patre; de duobus eligat quia quod uelit, aut det ei subpatre, aut fateatur ex nihilo substitissmonium: generationem autem eius quis enarrabit? Cum ergo non dixerim: enarra mihi modum vet qualitatem divinae generationis et tanti secreti arcanorabilis. Nam usque adeo non est igno
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã. s eius qui misit me. Et pr̃
si fieri p transeat a me calix iste. uł
de cruct dicit. d̾s d̾s meꝰ es tu quare
me deliquisti. Et it̾um ex ꝑsona filii
ꝓpħa dicit. De uentre matͥs mee ds meꝰ
estu. uł cum minor angłis indicat᷑.
Et ꝗͣ pła his similia q̃ studio b̃uita¬
tis ñ inseruimꝰ. Filiꝰ gͦ dĩ nulł con¬
dicionum necessitatibꝰ obstrictus. s
lib̾a diuinitatis potentia ita q̃ nr̃a
sunt mirabili pietate assumpsit.
ut a suis que diuina st̃ omnino
ñ destiterit. Quia diuinitas nͨ aug¬
mentum admittit. nͨ patit᷑ detͥmen¬
tum. Unde grãs agimꝰ dño nostro
salutem de celo descendit. sua passi¬
one nos redemit. sua morte uiuifica.¬
uit. sua ascensione głificauit. Qui
sedens ad dextͥam pr̃is. uentus est
uidicare uiuos ⁊ mortuos. iustis e¬
terne uite premium largit᷑us. im¬
piis atq incredulis merita suppli¬
cia redditurus. Profitem᷑ itaq pa¬
trem de se ipso. ħ ẽ de co qd̾ ipse t̃

Expanded text:
t me, et: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; uel cum de cruce dicit: deus, deus meus, quare me dereliquisti? etiterum ex persona fili propheta dicit: de uentre matris meae deus meus es tu, uel cum minor angelis indicatur, et quam plura his similia, quae studio breuitatis non inseruimus. Filius I ergo dei nullis condicionum necessitatibus obstrictus, sed libera diuinitatis potentia ita quae nostra sunt mirabili pietate adsumpsit, ut a suis quae diuina sunt omnino non destiterit, quia-diuinitas nec augmentum admittit nec patitur detrimentum. Unde gratias agimus domino nostro salutem de caelo descendit, sua passione nos redemit, sua morte uiuificauit, sua ascensione glorificauit; qui sedens ad dexteram patris uenturus est iudicare uiuos et mortuos, iustis aeternae uitae praemium largiturus, impiis atque incredulis merita supplicia redditurus. III, 5 Profitemur itaque patrem de se ipso, hoe est de id quod ipse est,
Abbreviated transcription (Latin):
olentem me paruo sub nectu naui¬
gu oram tranquilli littoris strm
sr̃ ca&iole laxare uela compellis. Reliccoq
opusculo qd int̾ manus habeo. de a dbreuia¬
accib q gothoꝵ abolim adusq nunc. per
genationes ⁊ reges descendentia. inuno
& hoc paruo libello coartem: dura satis
unpia et tanquam ab eo qui pondus opiꝰ
habens scire nolit imposita. Nec illud
aspicis. qđ tenuis mͥ est sp̃s ad implendã
eis tam magnificam dlicendi tubam.
eorumdẽ libroꝵ nob̾ dactir: qͣtinus eus
sensui inseruiamus: Sed ut ñ mentiar.
aa triduanam lectionẽ dispensatoris eiꝰ
beneficio. libros ipsos cite hoc relegi
Quorum quãuis uerba non recolo seus
tñ & res accas credo me integre retinẽ.
As quos & ñnullis historiis grecis ec lati¬
nis addidi comuenientia initium finẽꝙ.
& plura in medio mea diccione ꝑmiscens.
Quare sine contumelia qđ exegisti susci¬
pe libens. libentissime lege. Et siquid pa¬
rum dictum ẽ & tu ut uicinus genti cõ¬

Expanded text:
olentem me parvo subvectum naviio oram tranquilli littoris attinfrater Castali, laxare vela compellis, relictoque opusculo quod intra manus habeo, id est, De Breviaactuque Getarum, ab olim usque nunc per generationes regesque descendente, in unum et hoc parvo libello coarctem. Dura satis imperia, et tanquam ab eo qui pondus hujus operis scire nolit imposita. Nec illud aspicis quod tenuis mihi est spiritus ad implendam ejus tam magnificam dicendi tubam. eorumdem librorum nobis datur, quatenus ejus sensui inserviamus. Sed, ut non mentiar, ad triduanam lectionem dispensatoris ejus beneficio libros ipsos antehac relegi. Quorum quamvis verba non recolo, sensus tamen et res actas credo me integre tenere. Ad quos nonnulla ex historiis Graecis ac Latinis addidi convenientia, initium, finemque, et plura in medio mea dictatione permiscens. Quare sine contumelia quod exegisti suscipe libens, libentissime lege; et si quid parum dictum est, et tu, ut vicinus genti, com
Abbreviated transcription (Latin):
tinet omnia scĩam ht̃ uocis. Item
dauid dicit. Quo ibo a sp̃u tuo ⁊ ã
facie tua quo fugiam & Si ascen¬
dero in celum tu illic es. si descen¬
dero in infernum ades. Si sump
sero pennas meas diluculo ⁊ ha¬
bitauero in extremis maris. ermnĩ
illuc manus tua deducet me. ⁊
dominus iħc dicit in eungłio. ma¬
nete ĩme ⁊ ego in uob̾: probat hoc
memorat iohannes. Et ħ inquit sci¬
mus quia in nob̾ ẽ. quia de sp̃u su¬
o dedit nobis. Simiłr ⁊ paulus.
Nescitis quia templum d̾i estis ⁊
sp̃c d̾i habitat in uobis ẽ̾ Et itͥum di¬
cit. Glificate ⁊ portate d̾m in corꝑe¬

Expanded text:
ontinet omnia, scientiam habet uocis. Item ontinet omnia, scientiam habet uocis. Item Daiid dicit: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu illic es; si descendero in infesero pennas meas in directum et habitavero in extremo maris, etenim illuc manus tua deducet me et dominus Iesus dicit in evangelio: manete in me et ego in vobis, probat hoc memorat Iohannes: ex hoc, inquit, scimus quia in nobis est, quia de spiritu suo dedit nobis. Similiter et Paulus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in vobis? Et iterum dicit: glorificate et portate d
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło neq infuturo. Ecce t̾¬
ribili sentencia irremissibile dic̃
esse peccatum ei qui in sp̃m sc̃o
blaspemauerit. Compara huic sẽ¬
tincie illud quod scriptum est in
lbro regum. Si peccando peccaue¬
rit uir in uirum. orabit sac̾dos ꝓ¬
eo. Si aut̃ in dm̃ peccauerit. quis o¬
rabit pro eo e Si gͦ blasphema re
tus sit sp̃c sc̃s. unusquisq cognosc̃.¬
D̾s quod uͥq sit p̃sms ⁊⁊ impleat oĩa:.
ore discimus ysaie. Ego inquit d̾s
appreximans ⁊ ñ de longinquo. Si
absconditus fu̾it homo in abscondi¬
tis. ego ñ uidebo cum Nonne celũ
⁊ terram ego impleo e Quid autem
de sua p̃sentia uͥq saluator in eunͣ¬
głio e U̾cumq ait fu̾int duo uł treᷤ
collecti in nomine ieo. ibi ⁊ ego iN
medio eorum sum. De sp̃u eque sc̃o
qd̾ assit uͥq dicit ꝓpħa ex personad̾i.
Ego in uob ⁊ sp̃c meus stat in medio
ur̃m. Et Salomon ait. Sp̃c dñi re¬
pleuit orbem t̾rarum ⁊ hoc quod ꝯ¬

Expanded text:
in hoc saeculo neque in futuro. Ecce terin hoc saeculo neque in futuro. Ecce terribili sententia inremissibile dicit esse peccatum ei, qui in spiritum sanctum blasphemauerit Compara hnio sententiae illud, quod scriptum. est in libro Regnorum: si peccando peccauerit uir in uirum, orabunt pro eo; si autem in deum peccauerit, quis orabit pro eo? Si ergo blasphemare itus sit spiritus sanctus unusquisque cognoscDeus quod ubique sit praesens et impleat omnia, ore discimus Esaiae: ego, inquit deus, adproximans et non de longinquo: si absconditus fuerit homo in absconditis, ergo ego non videbo eum? nonne caelum et terram ego impleo? Quid autem de sua ubique praesentia salvator in evangelio ait? ubicumque fuerint duo vel tres collecti in nomine meo, ibi et ego sum in medio eorum. De spiritu adaeque sancto quod adsit ubique, dicit propheta ex persona dei: itus " meus stat in medio uestrum. Et Salomon ait: spiritus domini repleuit orbem terrarum, et hoc, quod c
Abbreviated transcription (Latin):
omnia sorutat᷑. etiam altitudines
dĩ. It̃ in eodem loco. Sic̃ nemo scir
hominum q̃ st̃ hominis nͥ sp̃c qł¬
in ipso ẽ : ita nemo scit q̃ st̃ dĩ. nͥ
proferamus. Uendid̾at possessio¬
nem ut scͥptum ẽ in actibꝰ apłorum
supp̾ssa parte pecunie dolosꝰ disci¬
putabat latere. S quid ad eum fe¬
dixit continuo beatus perrus: A¬
nania. quare sachanas repleuit
cor tuum ẽ ut mentireris sp̃tu sc̃o:
Et infra. Non es mentitus homini¬
bꝰ s d̾o. Atq ita ꝑcussus uirtute
eiꝰ cui mentiri uoluerat: expirauĩ.
Quid hic uult beatus petrus intel¬
dicit. ñ es mentitus hominibꝰs d̾o
Manifestum est gͦ qm̃ qui menti¬
tur sp̃ui sc̃o d̾o mencit᷑. Et qͥ cre¬
dit in sp̃m sc̃m. credit in d̾m. Ta¬
le aliquid immo forciꝰ quiddã dñs
in ẜ utigłio ostendit. Omne pecca¬
tum ⁊ blasphemia remittit homi¬
nib. Qui autem blasphemat ins
Sp̃m sc̃m. non remittetur ei neq.

Expanded text:
omnia scrutatur, etiam altitudines omnia scrutatur, etiam altitudines dei Item in eodem loco: sicut nemo scit hominum quae in ipso est, ita nemo scit quae sunt dei, proferamus. Uendiderat possessionem, ut scriptum est in actis apostolorum, suppressa parte pecuniae dolosus disciputabat latere. Sed quid ad eum dixit continuo beatus Petrus? Annania, quare satanas repleuit cor tuum, ut mentires spiritui sancto? Et infra: non es mentitus hominibus sed deo. Atque ita percussus uirtute eius, cui mentiri uoluerat, expirauit. Quid hic uult beatus Petrus inteldicit: non es mentitus hominibus sed deo. Manifestum est ergo, quoniam qui mentitur spiritui sancto, deo mentitur, et qui credit in spiritum sanctum, credit in deum. Tale aliquid, immo fortius quiddam dominus in euangelio ostendit: omne peccatum et blasphemia. remittitur hominibus; qui autem blasphemat in spiritum sanctum, non remittetur ei neque
Abbreviated transcription (Latin):
ostendamus quia uiuificat etiaor
sp̃c sc̃s. sicut pat̾ ⁊ filius. E quidom
de persona patͥs refert apłc. Lestor
in ꝯspectu dĩ qui uiuificat omnia.
uiuificat. Ecce una uiuificatio pa¬
esse ⁊ occultoꝵ cognitionem. licio
nemo xͥanus ignoret: tamen ex
Dameł libro monstrandum est.
Ds inquit qui occultorum cogni¬
tor es. Q p̃scius es. omnium: añꝗͣ
nascantur. ħ ead̾ p̃scientia t̃i sit᷑¬
in xͦ ẽ. sic̃ refert e unͣgłista. Ab ini¬
cio aut̃ sciebat iħo quis esset eum
traditurus: uł qui essent ñ cre¬
dentes in eum. Ꝙ sit aut̃ occul¬
torum cognitor. ex ħ manifestũ
e cum obscura consilia iudeorum
nfstauit. dicens ad aplos. Etm
uenerit sp̃e u̾itatis. docebit uoe
omnia. ⁊ uentura annuntiabit
uob̾. Qui uentura nuntiare ꝑ¬
hibetur. p̃scire omnia ñ dubitat᷑.
quia ipse scrucator altitudinis d̾i.
⁊ nouit omnia que in dõ st̃. sicut
memorat Paulus dicens. Sp̃c enĩ

Expanded text:
ostendamus, quia uiuificat etiam ostendamus, quia uiuificat etiam spiritus sanctus, sicut pater et filius. Equidem de persona patris refert apostolus: testor in conspectu dei, qui uiuificat omnia. est qui uiuificat. Ecce una uiuificatio paesse et occultorum cognitionem, licet nemo Christianus ignoret, tamen ex Danihelis libro monstrandum est. Deus, inquit, qui occultorum cognitor es, qui praescius es omnium antequam nascantur. Haec eadem praescientia in Christo est, sicut refert euangelista: ab initio autem sciebat Iesus quis esset eum traditurus uel qui essent non credentes in eum. Quod sit autem occultorum cognitor, - ex hoc manifestum est, cam obscura consilia Iudaeorumnifestauit dicens ad apostolos: cum uenerit spiritus ueritatis, docebit uos omnia et uentura adnuntiabit uobis. Qui uentura nuntiare perhibetur, praescire omnia non dubitatur, quia ipse scrutatur altitudines dei et nouit omnia quae in deo sunt, sicut memorat Paulus dicens: spiritus enim
Abbreviated transcription (Latin):
In erratura mim seruitus intelli¬
genda ẽ. In tͥcutate uͦ dominatio
ac libertas. Et ut adhuc luee clatiꝰ
unꝰ diuinitatis esse cum patre ⁊ fi¬
lio Sp̃m sc̃m doceamꝰ. Iohannis eunͣ¬
głistae testimonio conprobatur. A¬
it namq. Tres sunt qui testimoni¬
um ꝑhibent in celo. ẜ at̾. u̾bum ⁊¬
spc̃ Sc̾s. Et hii tres unum st̃. Nun¬
quid ait. tres indiffirenti equali¬
tate se iuncti. aut quibꝰlib diu̾si¬
tatum gradib. longo seperationi
interuallo diuisi: s tres inquit u
num sunt. Ut autem adhuc
⁊ filio una diuinitas in creandis
reb omnib demonstretur: habeᷤ
creatorem sp̃m Sc̃m in libro Iob pͥmo.¬
Sp̃c inquit diuinus ẽ qui fecit me
⁊ sp̃c omnipotentis qui docꝰ me. Et
dauid dicit. Emitte sp̃m tuum ⁊ c̾ã¬
buntur ⁊ renouabis faciem t̾re. Si
renouatio ⁊ recreatio per sp̃m erit:
sine dubio ⁊ pͥncipium creationis si¬
ne sp̃u ñ fuit. Post creationem gͥ

Expanded text:
in creatura enim servitus intellein creatura enim servitus intellegenda est, in trinitate vero dominatio ac libertas. Et ut adhuc luce clarius unius divinitatis esse cum patre et filio spiritum sanctum doceamus, Iohannis evangelistae testimonio conprobatur. Ait namque: tres sunt qui testimonium perhibent in caelo, pater, verbum ctus, et hi tres unum sunt. Numquid ait: Ctres in differentiae qualitate seiuncti aut quibuslibet diuersitatum gradibus longo separationis interuallo diuisi?\' sed tres, inquit, unum sunt. III, 12 Ut autem adhuc  patre et filio una diuinitas in creandis rebus omnibus demonstretur, habes creatorem spiritum sanctum in libro Iob: spiritus, inquit, diuinus eat qui fecit me, et spiritus omnipotentis quidocet me. Et Dauid dicit: emitte spiritum tuum et creabuntur, et renouabis faciem terrae. Si renouatio et recreatio per spiritum erit, sine dubio et principium creationis sine spiritu non fuit. Post creationem igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nos d̾s. ⁊ metuant eum õs fines t̾re.
QUam tͥnitatis unitatem. suꝑne
sabaoth indesinenti canentes ore:
in uniꝰ fastigium dominationis
głam eiꝰ exaltant. Q ut adhuc aꝑ¬
tius fidelium sensib inculcetur:
celestium mistiorum ꝯscium pro¬
ducimus paulum. Ait enim. di¬
uisiones autem donationum st̃. i¬
dem autem sp̃c. Et diuisiones mi¬
nistracionum st̃. idem autem dñ.
Et diuisiones oꝑationum st̃. idem uͦ
Es qui operatur omnia in omnibus.
Et cerit has diui isionum dift̾nti¬
as pro qualifate ac merito partiei¬
pantiura sp̃m sc̃m docuit operati:
oum ip̃arum gr̃arum differentias
partiretur in ultimis dicens. Hec
aut̃ omnia operat᷑ nus atq idẽ
sp̃c. diuidens ꝓͥa unicuiq prout
uult. Unde nullus ambiguitatis
relinquit᷑ lotus. qͥn clareat sp̃it
ꝓͥe uoluntatis arbitͥum diuine di¬
spensationis dona largiri aꝑtissime
demonstratur᷑ Quia uͥ uolunta¬
ria gr̃arum distributio p̃dicatur:
ñ potest uideri condicio seruitutis.

Expanded text:
nos deus et metuant eum omnes fines terrae. Quam trinitatis unitatem supernae ominus deus sabaoth' indesinenti canentes ore in unius fastigium dominationis gloriam eius exaltant. Quod ut adhuc apertius fidelium sensibus inculcetur, caelestium mysteriorum conscium producimus Paulum. Ait enim: divisiones autem donationum sunt, idem autem Spiritus, et divisiones ministeriorum sunt, idem autem dominus, et divisiones odans, qui operatur omnia in omnibus. Bt certe has diuisionum differentias pro qualitate ac merito participantium spiritum sanctum docuit operari: cum ipsarum gratiarum differentias partiretur, in -ultimis intulit dicens: haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. Urelinquitur locus, quin clareat spiritpropriae voluntatis arbitrium divinae dispensationis dona largiri apertissime demonstratur, quia ubi voluntaria gratiarum distributio praedicatur, non potest videri condicio servitutis:
Abbreviated transcription (Latin):
arguat pater. arguat filiꝰ. arguat
mo quadragesimo nono legitur. Pec¬
catori auter dixit d̾s. Et infra. Ar¬
guam te ⁊ statuam contra facit᷑ tuã
Dauid simiłr orans dicit ad xp̃m. Do¬
mine ne ira tua arguas me: quia ip¬
se uenturus ẽ arguere omnẽ carnẽ.
Quid uͦ de sp̃u sc̃o saluator in eum¬
głio: Cum uenerit in qͥt paracditꝰ.
ille arguet mundum de peccato. d̾

Expanded text:
arguat pater, arguat filius, arguatmo quadragesimo nono legitur: peccatori autem dicit deus; et infra: arguam te et statuam contra faciem tuam. Dauid similiter orans dicit ad Christum: domine, ne in ira tua argnas me: quia ipse uenturus est arguere omnem carnem. Quid uero de spiritu sancto saluator in euangelio? cum n enerit, inquit, paracletus, ille arguet mund
Abbreviated transcription (Latin):
Se utiq panem ẽẽ designans: cum dic̃.
Ego sum panis uiuus: qͥ de celo descẽ¬
di. De quo etiam ꝓpħa dauid dicit.
filii sub̾a. unitas ⁊ diuinitas. equali¬
tas q ostindatur: ip̃e in eungłio dic̃.¬

Expanded text:
se utique panem esse designans, cum dicit: se utique panem esse designans, cum dicit: ego sum panis uiuus, qui de caelo descendi; de quo etiam propheta Dauid dicit: filii substantiae unitas et diuinitatis aequalitas ostendatur, ipse in euangelio di
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt eo quod ñ sint homine ᷤ
Non audierunt uocem sube a uo¬
latilibꝰ celi usq ad pecora. Et rur¬
sum eos qui a professione unuus
sub̾e declinantes. in eadem fidei
suba stare noluerunt: increpat
dicens. Si stetissent in sub̃a mea.
auertissem utiq eos a uia sua ma¬
la.⁊ ã pessimis cogitationib suis.
Et iterum ñ extra sub̾am patriᷤᷤ
filium confitendum. s in eadem
fideliter mentis oculis ꝯtuendũ:
apertissime declaratur. dum dicit
ꝓpħa. Quiꝰ stetit in sub̾a domini
⁊ uidit uerbum eiꝰ  Patris ergo
sub̾am: filium ẽẽ ꝓpħicis iam olĩ
designatum ẽ oraculis. dicente Sa¬
lomone. Substantiam enum et
dulcedinem tuam quam hs̃ in fi¬
lios ostindebas. Quam in figura ⁊
imigine panis celestis ppło isrł ce¬
litus apparet profluxisse. quod ip̃e
dominus in eungłio exposuit dicens.
Non moyses dedit uobis panem de ce-¬
lo. s p̾t meus: dat uob̾ panem d̃ celo.

Expanded text:
fecerunt, eo quod non sint homines: fecerunt, eo quod non sint homines: non audierunt uocem substantiae a uolatilibus caeli usque ad pecora. Et rursum eos, qui a professione unius substantiae declinantes in eadem fidei substantia stare uoluerunt, increpat dicens: si stetissent in substantia mea, auertissem utique eos a uia sua mala et a pessimis cogitationibus suis. Et iterum non extra substantiam patris filium confitendum, sed in eadem fideliter mentis oculis contuendum apertissime declaratur, dum dicit propheta: quis stetit in substantia domini et uidit uerbum eius? Patris ergo substantiam filium esse propheticis iam olim designatum est oraculis dicente Salomone: substantiam enim et dulcedinem tuam, quam in filios habes, ostendebas, quam in figura et imagine panis caelestis populo Israhel caelitus apparet profluxisse. Quod ipse dominus in euangelio exposuit dicens: non Moyses dedit uobis panem de caelo, sed pater meus dat uobis panem de caelo,
Abbreviated transcription (Latin):
scm. uniꝰ credimus ẽe sube uel
essentie. quia ingeniti patͥs ⁊ geni¬
ci filii ⁊ ꝓcedentis sp̃c sc̃i una est
d̾itas. tres u̾o ꝑsonarũ ꝓͥetates. Et
quia contra hanc catholicam uł
apłicam fidẽ. exorta hesis nouitatẽ
qͣndã indux̾at. asserens filiũ ñ d̾
pr̃is sub̾a genitum. s ex nullis
extantibꝰ. id ẽ ex nichilo substi¬
tisse: ad hanc impietatis ꝓfessio¬
nem q̃ cont᷑ fidem em̾serat rese¬
lentlam ⁊ penitꝰ abolendã. omo¬
uryon sermo grecus positus ẽ
quod interp̃tatur unius sub̾e ᷤ
uł c̃ẽntie: significans filium nõ
ex nullis extantib. nec ex alia
putat omousyon auferendum:
ex nichilo uult asserere filium
extitisse. S si ex nͥlo ñ est. ex pa¬
tre sine dubio ẽ. Et recte omo
uniꝰ cum pr̃e sub̾e. his testimoniis
uocem in sua sub̾a manentẽ audire
noluerunt : dixit. Non audierunt
undem ꝓpħam loquitur dicenᷤ. Sr̃
montes accipe planctum ⁊ super se¬
mitam deserram luctum. quia de¬

Expanded text:
tum unius credimus esse substantiae uel essentiae, quia ingeniti patris et geniti filii et procedentis spiritus sancti . una est deitas, tres uero personarum proprietates. Et quia contra hanc catholicam uel apostolicam fidem exorta heresis nouitatem quandam induxerat, adserens filium non de patris substantia genitum, sed ex nullis extantibus id est ex nihilo substitisse, ad hanc impietatis professionem, quae contra fidem emerserat, refellendam et penitus abolendam omousion sermo Graecus positus est, quod interpretatur unius substantiae uel essentiae, significans filium non ex nullis extantibus nec ex alia putat omousion auferendum, ex nihilo uult adserere filium extitisse. Sed si ex nihilo non est, ex patre sine dubio est et recte omouunius cum patre substantiae, his testimoniis uocem in sua substantia manentem audire noluerunt, dixit: non audierunt undem prophetam loquitur dicens: super montes accipe planctum et super semitas deserti luctum, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
Egali imꝑio fidei¬
catholice quam te¬
nemus. p̃cipimur
reddere rõnem.
AIdeo q aggredimꝰ
pro nr̃arum uirium mediocrita¬
te diuino fulti acdiutorio. quod ere¬
dimus uł p̾dicamus b̃uiter intima¬
re. Pmum gͥ de unitate substanci¬
e pr̃is ⁊ filii. quod greci homousion
dicunt. exponendum nob̵ eẽ cogno¬
scimus. Patrem gͦ ⁊ filium ⁊ sp̃m
sc̃m ita in unitate łitatis proficemꝰ.
ut ⁊ patrem in sua pͥetatis persona
subsistere.⁊ filium nichilominus

Expanded text:
egali imperio fideicatholicae, quam tenemus, praecipimur reddere rationem; ideoque adgredimur pro nostrarum uirium mediocritate, diuino fulti adiutorio, quod credimus uel praedicamus, breuiter intimare. Primum igitur de unitate substantiae patris et filii, quod Graeci omousion dicunt, exponendum nobis esse cognoscimus. Patrem ergo et filium et spiritum sanctum ita in unitate deitatis profitemur, ut et patrem in sua proprietatis persona subsistere et filium nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
Creditis in d̾m ⁊ in me credite. Et ut
ad unitatem equalitatis demonstret:
ait. Nemo nouit filiũ nͥ pr̃. neq prẽ
quis nouit nͥ filiꝰ ⁊ cui uolu̾it filiꝰ re¬
uelare. Et sic̃ filiꝰ cui uult reuelat
prẽm. ita ⁊ pr̃ reuelat filium. sicut
ipse Petro ait confitenti eum xͫ filiũ
di uiui. Beatus es inquit SymoN
bariona. quia caro ⁊ sanguis ñ re¬
uelauit tͥ. s pr̾ meus qui ẽ in celis.
Et iterum filius dicit. Nemo uenit¬
ad prẽm nͥ per me. ⁊ nemo uenit ad ore
nͥ pr̾ qui misit me adtraxit eum.
Unde claret equalitatẽ patͥs ⁊ filii.
ad se inuicem credentes adduc̾e. Itt̃
dicit. Si cognouissetis me ⁊ patrem
duas in filio profitemur ẽẽ nat᷑as
id ẽ d̾m u̾m ⁊ hominẽ u̾m. corpꝰ ⁊
animã habentem: quicqͥd gͦ excel¬
lenti sublimitatis potentia de eo it¬
ferunt scͥpture. admirande eiꝰ diui¬
nitati tribuendum sentimus. Et qͥc¬
quid infra honorem celestis poten¬

Expanded text:
credite in deum, et in me credite. Et adhuc, credite in deum, et in me credite. Et adhuc, ut unitatem aequalitatis demonstraret, ait: nemo nouit filium nisi pater, neque patrem quis nouit nisi filius et cui uoluerit filius reuelare. Et sicut filius cui uult reuelat patrem, ita et pater reuelat filium, sicut ipse Petro ait confitenti eum Christum filium dei uiui: beatus es, inquit, Simon Bar Iona, quia caro et sanguis non reuelauit tibi, sed pater meus, qui in caelis est. Et iterum filius dicit: nemo ueuitad patrem nisi per me, et: nemo uenit ad me, nisi pater, qui misit me, adtraxerit eum; unde claret aequalitatem patris et fili ad se inuicem credentes adducere. Item dicit: si cognouissetis me, et patreduas in filio profitemur esse naturas, id est deum uerum et hominem uerum, corpus et animam habentem: quicquid ergo excellenti sublimitatis potentia de eo referunt scripturae, admirandae eius diuinitati tribuendum sentimus; et quicquid infra honorem caelestis poten
Abbreviated transcription (Latin):
tatem tantum mͦ uoluntatis. s ad u¬
nã refert᷑ eandemq sub̾am. quia
num sumus. Ex eo enĩ quod st̃. ñ
ex eo tm̃ qd uolunt: pat̾ne unitatiᷤᷤ
declaratur assertio. Item Ioħs eun᷑.¬
głista dicit. ꝓpt̾ea querebant eum
udei int̾ficere: quia ñ solum solue¬
d̾m: equalem se faciens d̾o. Quod u¬
tiq ñ ad iudeos penitꝰ ẽ referendũ:
quia eungłista ueraciter dixit de
filio. quia equalem se faciebat deo.
Item in łungłio scͥptum ẽ. Quec̃q
pr̃ facit : eadem ⁊ filius facit. Simi¬
liter. ⁊ sicut pr̾ suscitat mortuos ⁊
uiuificat:. ita ⁊ filiꝰ quos uult uiui¬
ficat. Item. ut omnes honorificent
filium. sicut honorificant patrem.
Equał enim honor. ñ nͥ equalibus
exhibetur. Item ibi filiꝰ ad pr̃e dic̃.
Omnia mea tua st̃ ⁊ tua mea. Item.
shilippe qui me uid. uidet ⁊ prẽ.
Q uomͦ tu dicis ostende nob̃ prẽm:
Hoo ñ dixisset: nisi patri ꝑ omnia fu¬
isset equalis. Item ipse dominus dic̃.

Expanded text:
ntummodo uoluntatis, sed ad unam refertur eandemque substantiam, quia num sumus\'. Ex eo enim quod sunt, non ex ee tantum quod uolunt, paternae unitatis declaratur adsertio. Item Iohannes euangelista dicit: propterea quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluedeum, aequalem se faciens deo. Quod utique non ad Iudaeos est penitus referendum, quia euangelista ueraciter dixit de filio, quia aequalem se faciebat deo. Item in euangelio scriptum est: quaecumque pater facit, eadem et filius facit similiter. Et: sieut pater suscitat mortuos et uiuificat, ita et filius quos uult uinificat. Item: ut omnes honorificent filium, sicut honorificant patrem; aequalis enim honor nonnisi aequalibus exhibetur. Item ibi filius ad patrem dicit: omnia mea tua sunt et tua mea. Item: Philippe, qui me uidit, uidit et patrem, quomodo tu dicis: ostende nobis patrem? Hoc non dixisset, nisi patri per omnia fuisset aequalis. Item ipse dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib appareat. exceptis pauci⁊ uaide pai¬
ois qͥ ob amissionẽ tante mutatudis que co¬
tidie ꝓna ruit ad cartara. tam breuis mũ
hñt᷑. ut eos qͦdãmodo uen̾abił mat̾ ecctła
quis me egregiã uitã hominib qͣẽ admirabi¬
mitas. qͦsi colupnis qͥbdã ac fułis salub̾ri¬

Expanded text:
ordinibus appareat, exceptis paucis, et valde paucis, qui ob amissionem tantae multitudinis, quae quotidie prona fuit ad tartara, tam brevis numeri habentur, ut eos quodammodo venerabiquis me egregiam vitam hominibus admirabiquasi columnis quibusdam ac fulcris saluberri
Abbreviated transcription (Latin):
brittannia reges: set tiannos. Iudices
ht̃: sed impios. sepe p̾dantes et contu¬
cientes. sed innocentes. Tindicantes
et patrocinantes. sed reos et lat̾nes.
Quampłimas comuges hñtes. sed scorta
ed adulteras. ¶rebro uirantes: et ꝑui¬
rantes. Touentes: I continico ꝓꝑe modũ
mentientes. Belligerantes. s ciuilia
⁊ iniusta bella agẽntes. Per regionẽ
quidem sures magnoꝑe insectantes. eos
lat᷑nes non solũ amantes. set eciã remit¬
nerantes. Elemosmas largiter dantes.
N eregione inmensũ mont̾em sceler ũ
exaggerentes. Insede arbitr̃ sedentes
s̃ raro rect̾i iuditu regłam querentes.
Innoxios humilesq dẽspicientes. san¬
guinarios. suꝑbos. parricidas. ad ult̃os¬

Expanded text:
Britannia, sed tyrannos; judices habet, sed impios, saepe praedantes et concutientes, sed innocentes; vindicantes et patrocinantes, sed reos et latrones; quamplurimas conjuges habentes, sed scortantes et adulterantes; crebro jurantes, sed perjurantes; voventes, et continuo propemodum mentientes; belligerantes, sed civilia et injusta bella agentes; per patriam quidem fures magnopere insectantes, et latrones non solum amantes, sed et munerantes; eleemosynas largiter dantes, sed e regione immensum montem scelerum exaggerantes; in sede arbitraturi sedentes, sed raro recti judicii regulam quaerentes; innoxios humilesque despicientes; sanguinarios, superbos, parricidas, co
Abbreviated transcription (Latin):
T pr̃ĩs hibnioux in cõbence pruma
has rõne sagax cliceũ ducit ad annẽ
N aues inautas ibi collocat ⁊ remorati
D um placide reoeant estatis tpra uissit
I pse suos eates hiemali epr̃e sec̃
Bindiciã duicit mansurꝰ ibiq morat᷑¬
A sꝑ ior solito languete pruma eo egit
Frigois atq famis pars max ina passa laboes
I nt̾it. i tante ores cunt incõmoda pestis

Expanded text:
ris hiberni dux incumbente pruina. Has ratione sagax Glycaeum ducit ad amnem: Naves et nautas ibi collocat; et remorari, Dum placide redeant aestatis tempora, jussit. Ipse suos equites hiemali tempore secum Bunditiam ducit mansurus, ibique moratuAsperior solito languere pruina coegit. Frigoris atque famis pars maxima passa labores, Interit, et tantae crescunt incommoda pestis
Abbreviated transcription (Latin):
Normanni solite memores ututis adarma
Concͦrunic cełes soliti q fagatibꝰ argi
E iabsi pedib reoeunt ꝑꝑant᷑ ad urbis
Menia larisse. qͣ clauiꝰ alexiꝰ ip̃e
Ñ ꝓcui auoebat tociens suꝑatꝰ abire
NI ec minꝰ ⁊ tutehi clanount᷑ incrbe fugacẽ

Expanded text:
Normanni solitae memores virtutis ad arma Concurrunt celeres, solitique fugacibus Argi Elabi pedibus, redeunt properanter ad urbis Moenia Larissae, qua clausus Alexius ipse Non procul audebat toties superatus abire; Nec minus et Turci clauduntur in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
exagesimus nspe
ut clarum ẽ ate¬
Annus. ex ee quo
ppłs ille crudelis a
Datis facili tnͣsitu ꝑ angustias ma¬
ꝑquor ħ magnum et spacioium
Sis senis milib angusto se limite
oartauit. Transions gͥ quanti¬
as uniu̾sa. calliditate Geserici du¬
Is. ut famam sue t̾ribilem fac̾et
Ieñri: ilico statuit omnem multi¬
Iudraem numerari usq ad illam

Expanded text:
exagesimus nunc, ut clarum est, agituannus . ex quo populus ille crudelis acdans facili transitu per angustias maaequor hoc magnum et spatiosum bissenis milibus angusto se limite coartauit. Transiens igitur quantitas uniuersa calliditate Geiserici ducis, ut famam suae terribilem faceret genti, ilico statuit omnem multitudinem numerari, usque ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
doco. cꝰ ut astra lucentia extant ꝗͣ
płima catholici dogmatis monim᷑¬
ta dc̃oꝵ. Et sat ẽ tͥ ut equiꝑes
doctnam doctoris. quia satis est di¬
sçipło ut sit quomodo magist᷑ eiꝰ.
Alium uideo timotheum ã cu¬
iabuł infantie sacris litt̾is erudi¬
um. nec non int̾ alios sublimem
q expeditum magist᷑ gentiu ly¬
cam arte medicum apłi Pauli di¬
scipłum. Ego namq iubentis im¬
ꝑio obedientie ceruicem submitte̾
que obuenerunt in partib affrica¬
nis debaccantib arrianis sensim
nꝰ oꝑariꝰ defatigatis ulnis. aurũ
colligam de antͥs occultis. Speciẽ
uͦ adhuc sordentem atq confusam
ñ cunctabor artifici iudicio igtu
epaminandam contrade. qͥ mone¬
tarios possit solidos picturate.d¬

Expanded text:
doco, cuius ut astra lucentia extant quam doco, cuius ut astra lucentia extant quam plurima catholici dogmatis monumenta dictorum. Et sat est tibi ut aequiperes doctrinam doctoris, quia satis est discipulo ut sit quomodo magister eius. Alium uideo Timotheum ab incunabulis infantiae sacris litteris eruditum, necnon inter alios sublimem atque expeditum magisterii gentium Lucam, arte medicum, apostoli Pauli discipulum. Ego namque iubentis imperio oboedientiae ceruicem submittens, quae obuenerunt in partibus Africanis debaccantibus Arrianis, sensimnus operarius defatigatis ulnis aurum colligam de antris occultis, speciem uero adhuc sordentem atque confusam non cunctabor artifici iudicio ignis examinandam contradere, qui monetarios possit solidos picturare.
Abbreviated transcription (Latin):
Uondam uet̾es ob su¬
dium sapientie enu¬
cleare atq sciscitari
assidue minime desistebant. que
forte uł qualia ꝓsꝑe uł secus. ꝓ¬
uincus. locis. aut regionib eue¬
nisent. de quib uł in qͥb exacu¬
erent stilum ingenĩ sui : atq re¬
dolentes magisterii flores ignaris
historus galathoꝵ offerrent. gratu¬
ito mun̾e ꝓpinatos. Dabant q o¬
ꝑam: ut nequaꝗͣ lat̾et in totum
ꝗ in parte forte fu̾at gestum. S
illi fastu mundi:s amoris inflati.
głam elationis sist̃. ionge lateq ge¬
stiebant laudabiit̾ diffamari. Ay
uͦ uenerabilitas studu tui historiã
texere cupiens: inquiris simili qͥdẽ
feruore. s dispari tamen amore. Et
illi ut laudarent᷑ in scło: ipse ut
p̃clarus appareas in futo. et dicas.
in dño laudabit᷑ anima mea. audi¬
ant mansueti et letent᷑. ꝑot̾is ut
uoluisti. quia omne datum optim̃
et omne donũ ꝑfectum celitꝰ accepi¬
sti. eruditꝰ a tanto pontifice totoq
laudis gen̾e p̾dicando beato dia¬

Expanded text:
uondam ueteres ob studium sapientiae enucleare atque sciscitari assidue minime desistebant, quae forte uel qualia prospere uel secus prouinciis, locis aut regionibus euenissent, de quibus uel in quibus exacuerent stilum ingenii sui atque redolentes magisterii flores ignaris historiae calathorum offerrent gratuito munere propinatos, dabantque operam ut nequaquam lateret in totum, quod in parte forte fuerat gestum. Sed illi fastu mundialis amoris inflati gloriam elationis suae longe lateque gestiebant laudabiliter diffamari. At uero uenerabilitas studii tui historiam texere cupiens, inquiris simili quidem feruore, dispari tamen amore; et illi ut laudarentur in saeculo, ipse ut praeclarus appareas in futuro et dicas: in domino laudabitur anima mea: audiant mansueti et laetentur. Poteris ut uoluisti, quia omne datum optimum et omne donum perfectum caelitus accepisti, eruditus a tanto pontifice totoque laudis genere praedicando beato Dia
Abbreviated transcription (Latin):
M ultiplici partẽ. p̃muniꝗt alexiꝰ ilã
Obice plaist̾riẽ: qũa ꝓuia planiciei
Ad ꝑuadenoã facut̃ iuena reddit
Ferrea c̃ tͥbusis om̃is s auanca iuarũ
Ppedit accessits. ut laxis bostis habetus
Dũ dimitiet eqͦs. pedibꝰ figat᷑ eqͥrũ

Expanded text:
Multiplici partem praemunit Alexius illam Obice plaustrorum, quam pervia planitiei Ad pervadendam facilem vicinia reddit, Ferrea cum tribulis omnes saliunca viarum Praepedit accessus, ut laxis hostis habenis, Dum dimittet equos, pedibus figatur equ
Abbreviated transcription (Latin):
Henricũ. cuiꝰ iam diudti obsesat urbẽ
T lurima barbaries. armis remorata duobꝰ
Altaq corm̃tis muroꝵ menia fregu
I tͤres multas inuiete diruit urbis

Expanded text:
Henricum, cujus jamdudum obsederat urbem Plurima barbaries annis remorata duobus, Altaque tormentis murorum moenia fregit, Et turres multas invictae diruit urbis
Abbreviated transcription (Latin):
Siscera corq ducis sub humariꝰsit idronti
Ferdita consiliis sẽꝑ prudentib uxor
⁊ mulcoreliquũ condiuit aromate corpꝰ
Hinc deportari uenusinã fecit adurbẽ
aͣ fuerant fratrũ constructa sepulchra pĩoꝵ¬
B os ꝓpe cũ magno duꝑxẽ sub humatꝰ honore
U rbs uenusindnicet tantis decorata sepuichs
A caroli magnił tpr̃t cesaris ũqͣm
Nullos t̾raparẽt ꝑduxit fr̃ibꝰ istis
H ic sub humatoꝵ fabricata uissibꝰ hoꝵ
E ccłia cuiꝰ. decor urbis penicet huiꝰ
D et uenie mimꝰ rex illis t̾mis ⁊ unꝰ.

Expanded text:
iscera corque ducis subhumari jussit Hydronti Praedita consiliis semper prudentibus uxor, Et multo reliquum condunt aromate corpus, Hinc deportari Venusinam fecit ad urbem, Qua fuerant fratrum constructa sepulcra priorum: Hos prope cum magno dux est subhumatus honore. Urbs Venusina nitet tantis decorata sepulcris. A Caroli Magni vel tempore Caesaris unquam Nullos terra pares produxit fratribus istis Hic subhumatorum fabricata jussibus horum Ecclesia cujus decor urbis praenitet hujus: Det veniae munus rex illi Trinus et Unus.
Abbreviated transcription (Latin):
C onsilium q petit ꝑuandũ nã q facet᷑.
N irecleat ꝓꝑe seuiris honore pat̾ui
Heredẽ ciuꝰ pat̾ hñc indixerat ẽẽ.
I lli ꝓmittunt om̃s se aorcle fideli
Sic̃ seriuerant pat̾ seruire paratos
Sitq quo adiutor transgressibꝰ eqͦris illis
U nanimes rogitant pplo fauet uie roganti
Se tii expectes. dum cephalonia petat᷑¬
S nsula qͥ socios dimiserat obsecrat om̃s
I nulliꝰ ait fidet me iure uocare
D eb̾et popis dimissis mobsidione
Ab soedeni eiꝰ ficast᷑ rtuisẽ nonc̃

Expanded text:
Consiliumque petit, privandum namque fatetur, Ni redeat propere, se juris honore paterni, Haeredem cujus pater hunc indixerat esse. Illi promittunt omnes se corde fideli, Sicut servierant patri, servire paratos, Sitque coadjutor transgressibus aequoris illis Unanimes rogitant; populo favet ille roganti. Se tamen exspectet, dum Cephalonia petatur Insula, qua socios dimiserat, obsecrat omnes. Et nullius, ait, fidei me jure vocare Deberet populus dimissus in obsidione, Abscedens ejus si castra revis
Abbreviated transcription (Latin):
Ac q̃sitoꝵ cognoscẽ mimꝰ abipso
Fecerat egregic ꝓc̃i torporis illos
Corpora clerident normanicaq breirora
Esse uidebant᷑ nec eoꝵ noĩa curant
St pote nec num̃o popłi nec uiribꝰ eqͥ:
Pcipe nor mamnis italas dimittẽ t̾ras
Abiectis armis patͥos reuist̃ fines
Q d̾ si noluerint nec fecła patis abipsis
S pẽ clabat is ita fex inclignissima gentis¬
S ens marchana ꝓbis digne repbata lacinis

Expanded text:
Ac quaesitorum cognoscere munus ab ipso.Fecerat egregie proceri corporis illos, Corpora derident Normannica, quae breviora Esse videbantur, nec eorum nuntia curant, Ut pote nec numero populi nec viribus aequi, Praecipe Normannis Italas dimittere terras, Abjectis armis, patriosque revisere fines. Quod si noluerint, nec foedera pacis ab ipsis Spem dabat his Italae faex indignissima gentis, Gens Marchana probis digne reprobata Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
Purpͤa pesdȩit᷑ decorat᷑ pellerubenti
ꝗͣ solet imꝑis qͥcͤam suscip̃ uti.
I ĩ uenit mulco uallatꝰ milite barũ
Argiroũ sꝑans ꝓmissis fallẽ posse
St collecta sius fieret c̃t᷑ monachi
I mꝑiũ gallos ⁊̃ sͥ pacifitare
Tempatabat quoꝵ si poss hr̃e iuuam̃
Cedẽ posse suis perabat uiribꝰ hostẽ
⁊ constantino facili diaclenta corone labore
U ñ furore gͣui plenꝰ qr sp̃tꝰ abibat
Q uatuor inpartes diuiso milice mandat
E gẽ p̃datũ circ̃ cͤsantib ipsis
E st hoiũ poccoꝵ pars maxima ducta tarencũ
A constancino sub eodẽ tpr̃e missus
Argiuos multis auri argenti q talentis
Normannos donans s postulat auxiliari
Auxiliis hoꝵ maniacꝰ ut occiclat hostis
Hoste tͥũphato pidotis asserit illos
Qᵈ s plures igit᷑ nor mannos ñ amor eris
S. ducis argiron maniaco redlidit hostes
Au̾se comites uiã cũ płib ultro
A duenere suis tã credifiliꝰ hoꝵ
Maxima spes a derat Giuilł acdaria paratꝰ

Expanded text:
pura, pes dexter decoratur pelle rubenti, Qua solet imperii qui curam suscipit uti. Inde venit multo vallatus milite Barum, Argyrum sperans promissis fallere posse. Ut collega suus fieret contra Monomachi Imperium, Gallos etiam sibi pacificare Tentabat. Quorum si posset habere juvamen, Caedere posse suis sperabat viribus hostem Et Constantino facili diadema labore Unde furore gravi plenus quia spretus abibat, Quatuor in partes diviso milite, mandat Pergere praedatum circumcursantibus ipsis. Est hominum, pecorum pars maxima ducta Tarento. A Constantino sub eodem tempore missis Argyrus multis auri argentique talentis, Normannos donans sibi postulat auxiliari, Auxiliis horum Maniacus ut occidat hostis Hoste triumphato pro votis asserit illos. Quamplures igitur Normannos non amor aeris Sed ducis Argyri Maniaco reddidit hostes. Aversae comites etiam cum pluribus ultro Advenere suis. Tancredi filius, horum Maxima spes, aderat, Guilielmus ad arma paratus,
Abbreviated transcription (Latin):
S recoꝵ uacuis loca pontis acdusq pp
Pontis ut auxilio tͣnsiri possit ab urbẽ
l onga indet᷑ giranti lutoris oras
N amq mari septũ maiori parte tarentũ
I nsuila mox fieret mocdicꝰ nͣ collis ad eĩt
Menibꝰ inclusos pugne giulermꝰ acbnos
S onserciere manꝰ ñ fluminis mipetꝰalli
Sic incantator studiosꝰ ꝑcapienda
Aspice. multimocda conat᷑ ut abstͣat arte
S iscerib t̃re. qͥb ab dita tuta morat᷑
Aurib b neqͥt gͣue sentiat obstriit unã
Affixa cauda. defigit᷑ alt̾a t̾re
Dissimulant danai gal. los audire cientes
Adpugnã positis q seris remorant᷑ murbe
S alli conspicrunt ⁊ menib incapiendis
Rurs argiroũs nec ñ teodoiꝰ atiste
I ticubans animo nẽ huc nc̃ fliecuat illeie
Urbe metu tandẽ imio pdire coatꝰ
Rupibꝰ ineisis uita maris alta locauit
Difficili fua castͣ loco. qͣpuꝰ ulli
N aditꝰ fieret scoplis herere carmas
Imposicas gͣdib faciens. ut pacificato

Expanded text:
s Graecorum vacuis, loca pontis ad usque prPontis ut auxilio transiri possit ad urbem, Longa videretur gyranti littoris ora; Namque mari septum majori parte Tarentum Insula mox fieret, modicus nisi collis adesset. Moenibus inclusos pugnae Guilielmus Achivos Conseruere manus; non fluminis impetus ulli Sic incantator studiosus pro capienda Aspide, multimoda conatur ut abstrahat arte Visceribus terrae, quibus abdita, tuta moratur; Auribus hic ne quid grave sentiat, obstruit unam, Affixa cauda, defigitur altera terrae. Dissimulant Danai Gallos audire cientes Ad pugnam, positisque seris remorantur in urGalli conspiciunt, et moenibus in capiendis Rursus et Argyrus nec non Theodorus; at iste Et titubans animo, nunc huc, nunc fluctuat illuc. Urbe metu tandem nimio prodire coactus Rupibus incisis juxta maris alta locavit Difficili sua castra loco; qua pervius ulli Non aditus fieret, scopulis haerere carinas Impositas gradibus faciens, ut pacificato
Abbreviated transcription (Latin):
Obseruat᷑um fidei seiura ꝑ̃hemnis
E ccłie sõe totus cui subiacet oͥbis
Romatu regni s̃ ꝓmisisse coronã
P apa ferebat᷑ qr rex bencicꝰ abillo
D amnatꝰ fuerat ꝑꝑ cõmissa uefandis
A ccumulaca mõdis nec enĩ ueñdare scãs
E ccłias ueritꝰ. ꝑtĩsũ dogna coleb̾at
S ymotiis. ⁊ nullũ donabat poncificali
Culmine. p̃t̃ eos qͥ maxima dona fi cissent
I ucestꝰ ĩ turpes ⁊ tͣpe subire
A nsis adult̾iũ uitã ducebat imiꝙͣ

Expanded text:
Observaturum fidei se jura perennis Ecclesiae sanctae, totus cui subjacet orbis: Romani regni sibi promisisse coronam Papa ferebatur, quia rex Henricus ab illo Damnatus fuerat propter commissa nefandis Accumulata modis; nec enim venundare sanctas Ecclesias veritus, perversum dogma colebat Simonis et nullum donabat pontificali Culmine, praeter eos qui maxima dona tulissent. Incestus etiam turpes, et turpe subire Ausus adulterium, vitam duceb
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ debritannia insula que insinu oc¬
ceam inter hispanias. gallias. & ger¬
manuiã sita ÷ ut potero paucis absoluã
Cuĩ licet magnitudinẽ olim nemo ut
fert liuius circũuectꝰ sit. multis tam̃
data ẽ uaria opinio de ea loquendi
Quam diu̾sis qͥdem armis maccessa ro¬
quesitis aꝑuit. ꝑuia de inde mercimo¬
nus alias q obcausas rusttis facta mor¬
talib ñ indiligenti que secuta ÷ etati
certius sui ꝓdidit situ. Que̾ ut igre¬
cis latinisq auctorib accepimꝰ ꝑ seque¬
mͦ. Triqͣdram eam plures clixere cũsi

Expanded text:
autem de Brittania insula, que in sino Oceani inter Spanias, Gallias et Germaniam sita est, ut potuero, paucis absolvam. cuius licet magnitudine olim nemo, ut refert Libius, circumvectus est, multis tamen data est varia opinio de ea loquendi. quae diu si quidem armis inaccensam Roquesitis aperuit: pervia deinceps mercimoniis aliasque ob causas multis facta mortalibus non indiligenti, quae secuta est, aetati certius sui prodidit situm, quem, ut a Grecis Latinisque autoribus accepimus, persequimur. triquadram eam plures dixer
Abbreviated transcription (Latin):
Agmina magna iegens cast᷑ rob̾tꝰ inilio
C arior et̃. fius cepit qi strenus armis
Consilio q sagax comes hac regiõe uorttꝰ
E i ab his pabitꝰ p̃sertĩ qͦs comicati
A lt̃ arenga ualens g̾enoa ad bella rog̾us
His sͥ concesse q̃dãdedit oppida t̾re:
Appuł hpͥnceps in firmans tpr̃e manclat
S nfredꝰ er̃ ueniat uelocit̃ acdse

Expanded text:
Agmina magna legens castro Robertus in illo, Charior esse suis coepit, quia strenuus armis Consilioque sagax comes hac regione vocatus Est, et ab his habitus, praesertim quos comitati Alter Arenga, valensque gerenda ad bella Rogerus. Hic sibi concessae quaedam dedit oppida terrae, Appulus hoc princeps infirmans tempore mandat Unfredus fratri veniat velociter ad se
Abbreviated transcription (Latin):
Exploratores posuit dux caludꝰ illũ
Ptor erat stephanꝰ barensis impiali
Miles erat bari cui decdec aduce qͥnciã
llatũ fuerat gͣue. partib exaliemis
Promtꝰ ad om̃e malũ ieuis urac̾s ⁊auaax¬

Expanded text:
Exploratores posuit dux callidus illum. Praetor erat Stephanus Barensibus imperiali Miles erat Bari, cui dedecus a duce quondam Illatum fuerat grave, partibus ex alienis Promptus ad omne malum, levis, iracu
Abbreviated transcription (Latin):
Pollicutꝰ iiltũ si dux occb̃et auri
Dedecoris memor illati cupidꝰq luc̾adi
Miles abit noctu: cirẽ spic̃ undiq cast

Expanded text:
Pollicitus multum, si dux occumberet, auri. Dedecoris memor illati, cupidusque lucrandi Miles abit noctu, circumspicit undique cast
Abbreviated transcription (Latin):
Crede seq̃ totã dño cõmitẽ cãm
N otarũ qr nullꝰ amor remouẽ ualebit
Nos abamore tuo tm̃ seruator a moris
Annis cota sui tͣb ẽ soluenda tͥbuti.
P accio dimdii: concessa ꝑnint̃ illis
His ita dimissis ꝓꝑat remeare sallernũ
Dumredit hostiles uicos ⁊ castͣ subacta
Donat mlitibꝰ faciebat p̃lia sepe
Diu̾sis dic̃sa locis forcuna fauouis
Auxiliũ p̃bebat ei qd dũ male fida
Ascoł appetit᷑ certamine captꝰ eq̃st
E st baidlitinꝰ castellũ nõis uic̃¬
S i capit hic gladio pͥuat᷑ iumine cuptꝰ¬
Carcẽ custodes qͥr faueat abagel
Puenit his gestis. qͦ cepat ire salla
I neducias ponit. sit sponsio auai t¬

Expanded text:
Crede sequi; totam Domino committere curam Natorum, quia nullus amor removere valebit Nos ab amore tuo. Tantum servator amoris Annis tota sui tribus est solvenda tributi, Pactio dimidii concessa perenniter illis; His ita dimissis properat remeare Salernum; Dum redit, hostiles vicos et castra subacta Donat militibus, faciebat praelia saepe Diversis diversa locis. Fortuna favoris Auxilium praebebat ei, cui, dum male fida Ascolus appetitur, certamine captus equestri Est Balduinus, castellum nomine Vicum Vi capit; hic Gradilo privatCarcere custodes, quia faverat Abagelardo. Pervenit his gestis, quo coeperat ire, Salernum. Inducias ponit; fit sponsio
Abbreviated transcription (Latin):
O m̃s hi pͥuare ducẽ conant᷑ bonore
ħ dissensio ñ loca concutit apła tm̾
S: calabris ĩ. ⁊ lucams regnat inhoris
Nec ñ campanis metꝰ ẽ. bostił uͥo
Latnum rapies passim bachat᷑ ⁊ dm̃s
P partes itasas raptoꝵ copia creuit
In parces ital as normãniea contio cendis

Expanded text:
Omnes hi privare ducem conantur honore; Omnes hi privare ducem conantur honore; Haec dissensio non loca concutit Appula tantum, Sed Calabris etiam ac Lucanis regnat in oris, Nec non Campanis, metus est hostilis ubique Latronum rabies passim bacchatur, et omnes Per partes Italas raptorum copia crevit, In parte