comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bebat magnos comedens atq cõminuens:
& reliqua pedib suis conculcans:
Dissimilis autẽ erat ceteris bestiis quas ui¬
deram ante eam: & habebat cornua decẽ.
Considerabam cornua. & ecce cornu aliud
paruulũ ortum est de medio eoꝵ: & tria de
cornib pͥmis euulsa sunt a facie eiꝰ. Et ecce

Expanded text:
dens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans: dissimilis autem erat caeteris bestiis quas videram ante eam, et habebat cornua decem. Considerabam cornua, et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie
Abbreviated transcription (Latin):
testam & ferrum & es & argentum & aurum.
ds magnus ostendit regi que fit᷑a sunt post¬
ea: & uerum est sompnium. & fidelis inter¬
pretatio eius. Tunc rex nabuchodonosor cẽci¬
dit in faciem suam. & danielem adorauit: &
hostias & incensum p̃cepit ut sacrificarent
ei soquens gͦ rex: ait dameli. Uere deus ur
d̾s deorum est: & dñs regum. & reuelans
mysteria: q̃m potuisti aꝑire sacram̃tum hoc.
Tunc rex danielem in sublime extulit.⁊ mu¬
nera magna ⁊ mlta deditei ⁊ ostituit eũ prin¬
autem postulauit a rege. & constituit suꝑ oꝑa
ꝓuincie babylonis sydrach. mysach. & abde¬
nago: ipse autẽ damel erat in forib regis.

Expanded text:
testam, et ferrum, et aes, et argentum, et aurum. testam, et ferrum, et aes, et argentum, et aurum. Deus magnus ostendit regi, quae futura sunt postea, et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus. Tunc rex Nabuchodonosor cecidit in faciem suam, et Danielem adoravit: et hostias et incensum praecepit ut sacrificarent ei. Loquens ergo rex, ait Danieli: Vere Deus vester Deus deorum est, et Dominus regum, et revelans mysteria: quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. Tunc rex Danielem in sublime extulit, munera multa et magna dedit ei: Et constituit eum prinautem postulavit a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrach, Misach, et Abdenago: ipse autem Daniel erat in foribus regis.
Abbreviated transcription (Latin):
in quib habitant filii hõium & bestie agri
uolucresq celi dedit in manutua: & sub di¬
tione tua uniu̾sa constituit. Tu es ergo caput
imꝑabit uniũse terre. Et regnum quartũ:
erit uelut ferrum. Qmͦ ferrum cõminuit &
domat om̃ia: sic cõminuet oĩa hec ⁊ conteret
Porro qr uidisti pedum &e digitoꝵ partẽ teste
figuli & partem ferream: regnum diuisum
erit. Qd̃ tamen de plantario ferri oriet᷑ scd̾m
qd̃ iudisti ferrum mixtum teste & luto. et
digitos pedum ex parte ferreos & ex parte
fictiles: ex parte regnum erit solidũ. & ex
parte contritũ. Qͥa autẽ ui disti
ferrũ mixtum teste & luto. cõmiscebuntur
quidem humano semine. sẽd ñ adherebunt
dieb autem regnoꝵ illoꝵ suscitabit d̾s celi
regnum qd̵ inet̾num non dissipabit᷑: & reg¬
num eiꝰ popło alteri ñ tradetur. Cõminuet¬
autem & consumet uniũsa regna hec: & ip̃m
stabit met̾num. Scdm qd̾ uidisti qd̾ de mon¬
te abscisus est lapis sine manib & cõminuit

Expanded text:
bitant filii hominum: et bestias agri, volucres quoque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit; tu es ergo caput imperabit universae terrae. Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic comminuet omnia haec, et conteret. Porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli, et partem ferream: Regnum divisum erit, quod tamen de plantario ferri orietur, secundum quod vidisti, ferrum mixtum testae ex luto. Et digitos pedum ex parte ferreos, et ex parte fictiles: ex parte regnum erit solidum, et ex parte contritum. Quod autem vidisti ferrum mixtum testae ex luto, commiscebuntur quidem humano semine: Sed non adhaerebuntIn diebus autem regnorum illorum, suscitabit Deus coeli regnum, quod in aeternum non dissipabitur, et regnum ejus populo alteri non tradetur. Comminuet, et consumet universa regna haec: et ipsum stabit in aeternum. Secundum quod vidisti, quod de monte abscisus est lapis, sine manibus, et comminuit
Abbreviated transcription (Latin):
irłm & obsedit eam. et
tradidit dñs in manus
niꝰ ioachim regem iudee &
partem uasoꝵ domꝰ dei: & asportauit ea in
t̾ram sennaar in domũ dei sui. & uasa intulit
in domũ thesauri di sui. Et ait rex asfaner p̾posito

Expanded text:
 et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito
Abbreviated transcription (Latin):
dum: & contemplare uultꝰ nõs & uultꝰ pue¬
roꝵ qͥ uescunt᷑ cibo regio. & sicut uideris sic
facies cum seruis tuis. Q audito sermone huiꝰ¬
cemodi: temptauit eos dieb decem. Post dies
autẽ decem apparuerunt uultꝰ eoꝵ meliores &
corpulentiores pre omnib pueris: qͥ uesceban¬
tur cibo regio. Porro malasar tollebat cibaria
& uinum potꝰ eorum: dabatq eis legumina.
Pueris autem his dedit d̃s scientiã & discipli¬
nam: in om̃i libro & sapientia. Danieli au¬
tem: intelligentiam uisionum & sompniorũ
ompletis itaq dieb post qͦs dixerat rex ut in¬
troducerent᷑: introduxit eosppositꝰ eunuchoꝵ
in conspectu nabuchodonosor. Cumq loquutꝰ¬
eis fuisset rex: ñ sunt inuenti de unu̾isis taleˢ
ut daniel ananias. misael & ararias. Et ste¬
terunt in conspestu regis. & om̃e ubum sapi¬
entie & intellectus qd̃ sciscitatꝰ est ab eis rex:¬

Expanded text:
dum: Et contemplare vultus nostros, et vultus puedum: Et contemplare vultus nostros, et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio: et sicut videris, facies cum servis tuis. Qui audito sermone hujuscemodi, tentavit eos diebus decem. Post dies autem decem, apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malassar tollebat cibaria, et vinum potus eorum: dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. Completis itaque diebus, post quos dixerat rex ut introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Cumque eis locutus fuisset rex, non sunt inventi de universis tales, ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias: Et steterunt in conspectu regis: et omne verbum sapientiae et intellectus, q
Abbreviated transcription (Latin):
unde bibebat ipse. Et enutriti tͥb annis: post¬
ea steterunt in conspectu regis. fuerunt ergo
inter eos de filiis iuda. daniel ananias. misa¬
el. ararias. & imposuit eis p̾positꝰ eunuchoꝵ
nõia. danieli balthasar. & ananie sydrach.
mysaeli mysach: & azarie abdenago. Opo¬
suit autẽ daniel in corde suo ne pollueretur
de mensa regis neq de uino potꝰ eius. & ro¬
gauit eunuchoꝵ p̃positum ne contamina¬
retur. Dedit autem d̃s̃ danieli gr̃am & mise¬
ricordiam: in conspectu pͥncipis eunuchorũ.
Et ait pͥnceps eunuchoꝵ ad danielẽ. Timeo
ego dr̃m meum regem qͥ constituit uob̃ cibũ
& potum. qͥ siuiderit uultꝰ ur̃os macilentiores
pre ceteris adolescentib coeuis ur̃is: condemp¬
nabitis caput meum regi. Et dixit damel ad
malasar qͣm constituerat pͥnceps eunuchorũ
suꝑ danel. ananiam: misael &e azariã. Temp¬
ta nos obsecro seruos tuos dieb decem. & dent᷑
nob̾ legumina ad uescendũ & aqua adbiben¬

Expanded text:
se; Ut enutriti tribus annis, postea starent in conspectu regis. Fuerunt ergo inter eos de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias. Et imposuit eis praepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago. Proposuit autem Daniel in corde suo, ne pollueretur de mensa regis, neque de vino potus ejus, et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur. Dedit autem Deus Danieli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum. Et ait princeps eunuchorum ad Danielem: Timeo ego dominum meum regem, qui constituit vobis cibum et potum: Qui si viderit vultus vestros macilentiores prae caeteris adolescentibus coaevis vestris, condemnabitis caput meum regi. Et dixit Daniel ad Malassar, quem constituerat princeps eunuchorum super Danielem, Ananiam, Misaelem, et Azariam, Tenta nos, obsecro, servos tuos diebus decem, et dentur nobis legumina ad vescendum, et aqua ad biben
Abbreviated transcription (Latin):
musicoꝵ: cadentes om̃s popłi & tribꝰ & lingue
adorauerunt statuã auream qͣm statuerat na¬
buchodonosor rex. Statimq & in ipsotẽpore
accedentes uiri chaldei accusauerunt iudeos:
dixeruntq nabuchodonosor regi. Rex internũ
uiue. Tu rex posinsti decretum ut om̃is homo
qͥ audierit sonitum tube. fistule. & cythare. sã

Expanded text:
usicorum: cadentes omnes populi et tribus et lingue adoraverunt statuam auream: quam constituit Nabuchodonosor Rex. Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldei: accusaverunt Judeos. Dixeruntque Nabuchodonosor Regi. Rex in eternum vive. Tu Rex posuisti decretum: ut omnis homo qui audierit s
Abbreviated transcription (Latin):
te: qi sermonẽ regis apusti nob Post
hec damel ingressus ad arioch qͣm consti¬
tuerat rex ut ꝑderet sapiẽntes babylonis:
sic ei loquutꝰ est. Sapientes babylonis ne
ꝑdas. introduc me in conspectu regis: & so¬
lutionem regi narrabo. Tunc arioch festinꝰ
introduxit danielẽ ad regem: & dixit ei.
Inueni hominẽ de filiis transiigͣtionis
uide: qͥ solutionẽ regi annunciet. Respon-

Expanded text:
 regis aperuisti nobis. Post haec Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas; introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Juda, qui solutionem regi annuntie
Abbreviated transcription (Latin):
gocium ut qͤrerent miscłiam a facie dei
celi suꝑ sacramento isto: & non ꝑirent
damel & socii eiꝰ cum ceteris sapientibus
babylonis. Tunc dameli ꝑuisionẽ nocte
mysterium reuelatum est: & danel be¬
nedixit deo celi. & loquiitꝰ ait. Sit nom̃
dñi benedictum a scło & usq in scł̃m. qͥa

Expanded text:
erent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et us
Abbreviated transcription (Latin):
ut conuocarent᷑ arioli & magi & malefici
& chalder: ut indicarent regi sompnia sua.
Qͥ cum uenissent: steter̃t coram rege. Et
dixit ad eos rex. uidi sompnium: & mente
confusus ignoro qͥd uiderim. Responder̃tq
chaldei regi syriace. Rex in sempiternum
uiue. Dic sompniũ seruis tuis: & int̾pretati¬
onem eiꝰ indicabimꝰ. Et respondens rex: ait
chaldeis. Sermo recessit a me nisi indica¬
ueritis mͥ sompniũ & coniesturam eiꝰ ꝑibitiᷤ

Expanded text:
 arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et interpretationem eius indicabimus et respondens rex ait Chaldeis sermo recessit a me nisi indicaveritis mihi somnium et coniecturam eius peribitis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebas ita. donec abscisus est lapis sineᷤ
manib: & ꝑcussit statuam in pedib eiꝰ
ferreis & fictilib. & cõminuit eos.Tunc
nullusq locꝰ iiuentꝰ est eis. Lapis autẽ
qui ꝑcusserat statuam factus est mons mag¬

Expanded text:
onec abscisus est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et fictilibus et comminuit eos. Tuncnullusque locus inventus est eis; lapis autem, qui percusserat statuam, factus est magnus mo
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eiꝰ ueram loqͣmini. Nespondentes
g chaldei. coram rege dixerunt. Nonest
homo suꝑ terram: qͥ sermonem tuum rex
possit implere. Sed neq regum quisquam
magnꝰ & potens: uerbum huiꝰcemodi scisci¬
tat᷑ ab ommariolo & mago & chaldeo. Ser¬
mo enum qͤm tu rex queris grauis est. nec
reꝑietur quisqͣm qui indicet illum in con¬
spectu regis: exceptis diis quoꝵ ñ est cum
hominib conũsatio. Qͦ audito rex in firro¬
re & in ira magna p̃cepit: ut ꝑirent om¬
nes sapientes babylonis. Et egressa sen¬
dentia sapientes irterficiebant᷑. quereba¬
turq daniel & socii eius ut ꝑirent Tunc
damel reqͥsiuit de lege atq sententia ab
arioch pͥncipe militie regis qui egressus
fuerat ad interficiendos sapientes baby¬
lonis: & interrogauit eum qͥ a rege acce
delis sententia a facie ẽẽt regis egressa.
Cum gͦ rem indicasset arioch danieli. da¬
niel ingressus rogauit regem: ut tempꝰ
daret sibi ad solutionem indicandã regi.

Expanded text:
uoque ejus veram loquamini. Respondentes ergo Chaldaei coram rege, dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum, rex, possit implere: Sed neque regum quisquam magnus et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio quo audito rex in furore et in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavitdelis sententia a facie regis esset egressa. Cum ergo rem indicasset Arioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi.
Abbreviated transcription (Latin):
babylonis. Itaq nabuchodonosor rex misit ad
congregandos satrapas magistratꝰ. & iudices.
duces & tyrannos. & p̃fectos: omnesq princi¬
pes regionum. ut conuenirent ad dedicationẽ
statue qͣm erexerat nabuchodonosor rex. Tunc
congregati sunt satrape. magistratꝰ ⁊ iudices.
duces & tyranni & optimates qͥ erant in po¬
testatib constituti. & uniũsi pͥncipes regio

Expanded text:
taque Nabuchodonosor rex misit ad congregandos satrapas, magistratus, et judices, duces, et tyrannos, et praefectos, omnesque principes regionum; Ut convenirent ad dedicationem statuae, quam erexerat Nabuchodonosor rex. Tunc congregati sunt satrapae, magistratus, et judices, et duces, et tyranni, et optimates qui erant in potestatibus co
Abbreviated transcription (Latin):
dei. & aruspices. & sompniũ narraui in con¬
spectu eoꝵ. & solutionẽ eius ñ indicauerunt
mͥ: donec collega ingressus ẽ in ospectu meo
daniel cuiꝰ nomen balthasar sccl̃m nomen dei
mei qui h̃t sp̃m deorum scõꝵ in semetipso: &
sompnium corã ipso loquutꝰ sum. Baltha¬
sar pͥnceps arioloꝵ quem ego scio qd̾ spiritũ¬

Expanded text:
 narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet spiritum deorum sanctorum in semetipso: et somnium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolo
Abbreviated transcription (Latin):
balthasar. Putasne uere potes indicare
mͥ sompnium qd̃ uidi & int̾pretationẽ
eus: Et respondens damel corã rege ait.
Mysterium qd̾ rex int̾rogat. sapientes.
magi. & arioli & aruspices: ñ queunt in¬
dicare regi. Sed est d̃s in celis reuelans
mysteria. qͥ indicauit tͥ rex nabuchodono¬
sor: qͣ uentura sunt nouissimis tẽporib.
Sompniũ tuum & uisiones capitis tui
incubilituo: huiꝰcemodi sunt. Tu rex co
sunt. Qͥ qͦq non in sapientia que est in
me plusqͣm in cunctis uiuentib sacram̃¬
tum hoc reuelatum est: sed ut interpre¬
Statio regi manifesta fieret. & cogitatio¬
nes mentis tue scires Tu rex uidebas: &
ecce qͣsi statua una grandis. Statua illa

Expanded text:
 Putasne vere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Et respondens Daniel coram rege, ait: Mysterium, quod rex interrogat, sapientes, magi, et harioli, et aruspisces non queunt indicare regi. Sed est Deus in coelo revelans mysteria, qui indicavit tibi, rex Nabuchodonosor, quae ventura sunt in novissimis temporibus. Somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo, hujuscemodi sunt: Tu, rex, csunt. Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi stat
Abbreviated transcription (Latin):
Et qridem ꝓpħ̃a in sequentib ait suꝑ trib
impietatib & suꝑ qͣtuor ñ conũtam eum:
tercio peccatoꝵ indulgentiam d̾m dare pos¬
se significat. qͦm quarto eadem peccata ad¬
mittentib nec penitentib nͨ udulgentiã
dat᷑um nunciat. Nam ꝑ ignis similitudi¬
nem qͣm in p̃dictas gentes ĩmittendũ pre¬
dixit: grauem atq irreuocabilem dei irã
ram uoluit demonstrare.

Expanded text:
Et quia in sequentibus ait: 'in tribus impietatibus et super quattuor non convertam eum', tertio peccatorum indulgentiam Deum dare posse significat; quem quarto eadem peccata committentibus nec poenitentiam nec indulgentiam daturum denunciat. Nam per ignis similitudinem, quem in praedictas gentes mittendum praedixit, gravem et irrevocabilem Dei iram voluit demonstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
suo sermone complectitur. Psaincipit uer¬
su labitur: pedestri sermone finitur: Om̃sq
leges dialectice ꝓpositione. assumptione d¬
firmatione: conclusione determinat.Sin¬
gula ineo ũbaplena sunt sensib. Et ut de
ceteris sileam. resurrectionem corporum sic
ꝓphetat: ut nullus de ea sic manifestius uł

Expanded text:
suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur: omnesque leges dialecticae, propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat. Singula in eo verba plena sunt sensibus. Et, ut de caeteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat; ut nullus de ea vel manifestius, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dos se putabant: in ortis post ianuam in¬
trinsecus. Qͥ comedebant carnem suillam.
&e abhominationẽ & murem: simul consu¬
mentur dicit dñs. Ego autem oꝑa eorũ
& cogitationes eorum uenio ut congregẽ
cum omnib gentib & linguis. & uenient
& uidebunt głam meam: & ponam in eis
signum. & mittam ex eis qͥ saluati fiu̾int
ad gentes. in mari. in affrica. in lyddia: te.¬
nentes sagitam in ytaliam & greciã ad
insulas longe. ad eos qui ñ audierime ele
omnes fr̃es ur̃os de cunctis gentib donũ
ferant filii isrł munus in uase mundo
in domum dm̃i. & assimam ex eis in sa¬
cerdotes & in leuitas: dicit dñs. ua¬

Expanded text:
dos se putabant in ortis post januam indos se putabant in ortis post januam intrinsecus, qui comedebant carnem suillam, et abominationem et murem, simul consumentur, dicit Dominus. Ego autem opera eorum et cogitationes eorum, venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis: et venient et videbunt gloriam meam, et ponam in eis signum. Et mittam ex eis qui salvati fuerint, ad gentes, in mari, in Africa, in Lydia tendentes sagittam in Italiam, et Graeciam, ad insulas longe, ad eos qui non audierunt de omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum ferant filii Israel munus in vase mundo in domum Domini. Et assumam ex eis in sacerdotes et Levitas, dicit Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
lis ero ait dñs ds̃ tuus: Ietamini cũ irłm
& exultate in ea: omnes qui diligitis eã
Gaudete cum ea gaudio uniu̾si quiluge¬
tis suꝑ eam: ut sugatis & repleamini ab
ubere consolationis eiꝰ. ut mulgeatis & de¬
liciis affluatis ab omnimoda gloria eius.
Quia hec dicit dñs. ecce ego declinabo suꝑ
eam qͣsi fluuium pacis: & quasi torrentẽ
inundantem głam gentium qͣm sugetis:
Ab ubere portabimini: & suꝑ genua blan¬
dientur uob̃. Qͦ modo si cui mater blandi¬
atur ita ego consolabor uos: & in irłm con¬
solabimini. Uidebitis & gaudebit cor ur̃m.
& ossa ur̃a quasi herba germinabunt: &
cognoscetur manus dñi serius eius. & in¬
dignabit᷑ inimicis suis iua ecce d̃ns in
igne ueniet: & quasi turbo q̃uadrige eius.
Leddere in indignatione furorem suum:
& increpationem suam in flamma ignis.
suo ad omnẽ carnem: & multiplicabunt᷑
interfecti a dño. Qui scĩficabantur & mun¬

Expanded text:
lis ero ait Dominus Deus tuus laetamini cum Hierusalem lis ero ait Dominus Deus tuus laetamini cum Hierusalem et exultate in ea omnes qui diligitis eam gaudete cum ea gaudio universi qui lugetis super eam ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis eius ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria eius quia haec dicit Dominus ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis et quasi torrentem inundantem gloriam gentium quam sugetis ad ubera portabimini et super genua blandientur vobis quomodo si cui mater blandiatur ita ego consolabor vos et in Hierusalem consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa vestra quasi herba germinabunt et cognoscetur manus Domini servis eius et indignabitur inimicis suis quia ecce Dominus in ignreddere in indignatione furorem suum et increpationem suam in flamma ignis. suo ad omnem carnem, et multiplicabuntur interfecti a Domino. Qui sanctificabantur et mun
Abbreviated transcription (Latin):
ferat. Qui recordatur thuris: quasi qui be¬
nedicat ydolo. Hec omnia elegerunt in uiis
suis: & in abhominationib suis anima eoꝵ
delectata est. Unde & ego eligam illusiones
eorum: & que timebant adducam eis. Quia
uocaui & ñ erat qui responderet: loquutus
sum & ñ audierunt. feceruntq malum in
oculis meis: & que nolui elegerunt. Iudite
uerbum dñi: qui tremitis ad uerbum eius.
Dixerunt fratres ur̃i odientes uos & abicien¬
des ꝓpter nomen meum glorificetur dñs. &
uidebimus in leticia ur̃a: ipsi autẽ confun¬
uox dñi reddentis retributionem inimicis
siuis. Ante quam parturiret peꝑit: anteqͣ
ueniret partus eius peꝑit masculũ. Quis
audiuit unqͣm tale: Et quis uidit huic si¬
mile: Nunquid parturiet t̾ra in die una.
aut parietur gens simul. qi parturiuit &
peꝑit syon filios suos: Nunquid ego qui
alios parere facio ipse ñ pariam dicit dñs:
Si ego qui generationem cetis tribuo steri¬

Expanded text:
ferat. Qui recordatur thuris: quasi qui beferat. Qui recordatur thuris: quasi qui benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam illusiones eorum: et que timebuocaui et non erat qui responderet, locutus sum et non audierunt: feceruntque malum in oculis meis et quae nolui elegerunt. audite legem domini, qui tremitis ad uerbum eius: dixerunt fratres uestri odientes uos et abicientes propter nomen meum: glorificetur dominus, et uidebimus in laetitia uestra. ipsi autem confunvox Domini reddentis retributionem inimicis suis. Antequam parturiret, peperit, antequam veniret partus ejus, peperit masculum. Quis audivit unquam tale, et quis vidit huic similiter? Nunquid parturiet terra in die una, aut parturietur gens simul quia parturivit et peperit Sion filios suos? Nunquid ego qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego qui generationem caeteris tribuo, steri
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ impleat dies suos. qm puer centũ
annoꝵ moriet᷑: & peccator centum annoꝵ
maledictus erit. Et edificabunt domos¬
& habitabunt: & plantabunt uineas &s
comedent fructus earum. Non edificabunt:¬
& alius habitabit. Non plantabunt: & aliꝰ
comedet. Scd̃m enun dies ligni erunt dies
popłi mei: & oꝑa manuum eorum inuete¬
rabunt electis meis. Non laborabt̃ frustra
neq generabunt in conturbatione. quia
semen benedictorum dñi est: & nepoteᷤ eoꝵ
Lupus & agnus pascent᷑ suul. & leo &e
bos comedent paleas: & serpenti pulus pa¬
nis eius. ñ nocebunt neq occident inomni
meorum. Que est ista domꝰ quam edificabi¬
hec manus mea fecit: & facta sunt uniu̾sa
ista dicit dñs. Ad quem autem respiciam.
nͥ ad pauꝑculum & contritum sp̃u. & tre¬
mentem sermones meos: Qui immolat
bouem qͣsi qui interficiat uirum: qͥ mactat
pecus quasi qͥ excerebret canem. Qui offert
oblationem: quasi qͥ sanguinẽ suillum of¬

Expanded text:
qui non impleat dies suos. Nam puer centum qui non impleat dies suos. Nam puer centum annorum morietur: et peccator centum annorum maledictus erit. Et edificabunt domost habitabunt: et plantabunt vineas et comedent fructum earum. Non edificabunt: et alius hacomedet: Secundum enim dies ligni, dies erunt populi mei, et opera manuum eorum inveterabunt. Electi mei non laborabunt frustra, neque generabunt in conturbatione: Quia semen benedictorum Domini est, et nepotes eorum Lupus et agnus pascentur simul, leo et bos comedent paleas. et serpenti pulvis panis ejus: Non nocebunt, neque occident in omni meorum. Quae est ista domus, quam aedificabihec manus mea fecit: et facta sunt universa ista dicit Dominus. Ad quem autem respiciam nisi ad pauperculum et contritum spiritu: et trementem sermones meos. Qui immolat bovem: quasi qui interficiat virum. Qui mancat pecus: quasi qui excerebret canem. Qui offert oblationem: quasi qui sanguinem suillum of
Abbreviated transcription (Latin):
lui mei comedent: & uos esurietis. Etce ser¬
ui mei bibent: & uos sitietis. Ecce serui
mei letabunt᷑: & uos confundemini. Ecte
serui mei laudabunt pre exultatione cor¬
dis. & uos clamabitis pre dolore cordis: &
pre contritione sp̃s ululabitis. Et dimit¬
tetis nomen ur̃m in iuramentum electis
meis. & interficiet de dñs deus: & seruos
suos uocabit nomine alio. In qͦ qui bene¬
dictus est suꝑ terram: benedicetur in dño
amen. Et qui iurat in terra: iurabit in
deo amen. Qͥa obliuiom tradite sunt an¬
gustie pͥores: & qi abscondite sunt ab oculiᷤ
nr̃is cce enim ego creo celos nouos & ter¬
ram nouam. & ñ erunt in memoria pͥora.
& ñ ascendent suꝑ cor: sed gaudebitis &
exultabitis usq in sempit̾num in hisque
ego creo. Quia ecce ego creo irł̃m exultatio¬
nem: & popłm eiꝰ gaudium. Et exultabo
in irłm & gaudebo in popło meo. & non
audiet᷑ in ea ult᷑ uox fletus: & uox clamoris.
Non erit ibi ampliꝰ infans dierũ & senex

Expanded text:
e servi mei bibent, et vos sitietis; ecce servi mei letabuntur, et vos confundemini; ecce servi mei laudabunt pre exultatione cordis, et vos clamabitis pre dolore cordis et pre contritione spiritus ululabitis, et dimittetis nomen vestrum in iuramentum electis meis, et interficiet te Dominus Deus tuus et servos suos vocabit nomine alio in quo qui benedictus est super terram benedicetur in Deo amen et qui iurat in terra iurabit in Deo amen quia oblivioni traditae sunt angustiae priores et quia absconditae sunt ab oculis nostris ecce enim ego creo caelos novos et terram novam et non erunt in memoria priora et non ascendent super cor sed gaudebitis et exultabitis usque in sempiternum in his quae ego creo quia ecce ego creo Hierusalem exultationem et populum eius gaudium et exultabo in Hierusalem et gaudebo in populo meo et non audietur in eo ultra vox fletus et vox clamoris non erit ibi amplius infans dierum et s
Abbreviated transcription (Latin):
niatur granum in botro. & dicat᷑ ne dis¬
sipes illũd q̃m benedictio est: sic faciam
ꝓpter seruos meos ut ñ disꝑdam totum. &
educam de iacob semen & de iuda possiden¬
tes montes meos: & hereditabt̃ eam electi
mei. & serui mei habitabunt ibi. Et erunt
campestͥa in caulas gregũ. & uallis achior
incubile armentoꝵ poplõ meo: qui reqͥsi¬
obliti estis montem sc̃m meum. qͥ ponitis
fortune mensam & libatis suꝑ eam: nu¬
merabo uos in gladio. & om̃s in cede cor¬
ruetis: ꝓ eo qd̃ uocaui & non respondistis.
loquiitus sum & ñ audistis. & faciebatis

Expanded text:
niatur granum in botro et dicatur ne disniatur granum in botro et dicatur ne dissipes illud quoniam benedictio est sic faciam propter servos meos ut non disperdam totum et educam de Iacob semen et de Iuda possidentem montes meos et hereditabunt eam electi mei et servi mei habitabunt ibi ecampestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo, qui requisiobliti estis montem sanctum meum, qui ponitis fortunae mensam et libatis super eam: numerabo uos in gladio, et omnes in caede corruetis: pro eo quod uocaui et non respondistis, locutus sum et
Abbreviated transcription (Latin):
in ruinas. Nunqͥd suꝑ his continebis
de dñe. tacebis & affliges nos uehemen¬
ter. Quesierunt me qui ante ñ interro
gabant: inuenerunt qui ñ quesierunt
me. Dixi. Ecce ego ecce ego ad gentem qͦ
nesciebat me⁊ qͤ ñ inuocabat nom̃ meũ. Rxpan¬
di manꝰ meaᷤ tota die ad ppłm inc̾dulũ qͥ gͣdit᷑
in uia ñ bona: post cogitationes. suas.
Popłs qui ad iracundiam ꝓuocat
me: ante faciem meam semꝑ. Qui ĩmo¬
lant in ortis: & sacrificant suꝑ lateres.
Qui habitant in sepulchris: & in delu¬
bris ydolorum dormiunt. Qui comedunt
piques mͥ: qr inmundꝰ es. Isti fumus eĩt
in furore meo: ignis ardens tota die. Et¬
ce scriptum ẽ coram me. non tacebo sed red¬
dam & retribuam in sinu eorum iniqͥta¬
des ur̃as: & iniquitates patrum ur̃orum
simul dicit dñs. Qͥ sacrificauerunt super
montes. & suꝑ colles exꝓbrauerunt mͥ:
& remetiar opus eorum pͥmum in sinũ
eorum. ec dicit dñs. Qmodo si inue¬

Expanded text:
in ruinas. Numquid super his continebis in ruinas. Numquid super his continebis te, Domine, tacebis, et affliges nos vehemenLXV. Quaesierunt megabant, invenerunt qui non quaesierunt me: dixi: Ecce ego, ecce ego ad gentem, quae nesciebat me, et quae non invocabat nomen meum. Expandi manus meas tota die ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas. Populus qui ad iracundiam provocat me ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super lateres: Qui habitant in sepulcris, et in delubris idolpinques mihi quia inmundus es isti fumus erunt in furore meo ignis ardens tota die ecce scriptum est coram me non tacebo sed reddam et retribuam in sinu eorum iniquitates vestras et iniquitates patrum vestrorum simul dicit Dominus qui sacrificaverunt super montes et super colles exprobraverunt mihi et remetiar opus eorum primum in sinu eorum haec dicit Dominus quomodo si inve
Abbreviated transcription (Latin):
micis tius: a facie tua gentes turbarent᷑. Cũ
feceris mirabilia: ñ sustinebimꝰ. Descendisti.
a facie tua montes defluxerunt: a scł̃o ñ au¬
dierunt. neq aurib ꝑceꝑunt. Oculus ñ uidit
d̃s absq te: que preparasti expectantibus te.
Occurristi letanti & facienti iusticiã: inuiis
tius recordabunt᷑ tui. Ecce tu iratus es. & pec¬
cauimꝰ. In ip̃is fuimus semꝑ: & saluabim᷑.
Et facti sumꝰ ut inmundꝰ omnes nos quasi
pannus menstruate uniũ se iusticie nr̃e:
&e cecidimus qͣsi folium uniu̾si. & iniqͥtates
nr̃e quasi uentus abstulerunt nos. Non est
qui inuocet nom̃ tuum: qui consurgat &
teneat te. Abscondisti faciẽ tuam a nob̃.
& allisisti nos in manu iniquitatis nr̃e.
Et nunc dñe pater nr̃ es tu: nos uero lu
omnes nos. Ne irascaris dñe satis: &
ne ultra memineris iniqͥtatis nr̃e. Ecce
respice. popłs tuus omnes nos: ciuitas sc̃ã
patres nr̃i facta est in exustione ignis:
&e omnia desiderabilia nr̃a uersa sunt

Expanded text:
ie tua gentes turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. A saeculo non audierunt, neque auribus perceperunt: Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te. Occurristi laetanti, et facienti justitiam: in viis tuis recordabuntur tui: Ecce tu iratus es, peccavimus: in ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus omnes nos, quasi pannus menstruatae, universae justitiae nostrae: Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos: Non est qui invocet nomen tuum: qui consurgat, et teneat te: Abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. Et nomnes nos. Ne irascaris, Domine, satis, et ne ultra memineris iniquitatis nostrae. Ecce respice, populus tuus omnes nos. Civitas sancti patres nostri, facta est in exustionem ignis, et omnia desiderabilia nostra versa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Mhc in uob̾ est nisi forte reꝓbi estis: Sꝑo au¬
tem qd cognoscitis qi ñ sumus repbi. Oramꝰ
autem deum ut nichil mali faciatis nonut
nos ꝓbati pareamus sed ut uos qd boruum
es faciatis. nos autem ut reꝑbi sumꝰ. Non
enim possumꝰ aliquid adusus ueritatẽ. sed
ꝓueritate. Gaudemꝰ enim qͣndo nos infirmi

Expanded text:
 in vobis est? nisi forte reprobi estis. Spero autem, quod cognoscetis, quia nos non sumus reprobi. Oramus autem Deum, ut nihil mali faciatis, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est, faciatis: nos autem ut reprobi simus. Non enim possumus aliquid adversus veritatem, sed pro veritate. Gaudemus enim, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ alioꝵ sollicitudinem etiam ur̃e carita¬
tis ingenium bonũ comꝓbans. Scitis enim
factus est cum eẽt diues ut illiꝰ mopia uos di¬
uites eẽtis: & consilium in hoc do. Hoc enim
uob̾ utile est: qui ñ solum facere. sed & uelle
cepistis ab anno pͥore. Nunc uero & facto
ꝑficite. ut qͣmadmodum ꝓmptꝰ est animus
uoluntatis: ita sit & ꝑficiendi ex eo qd̾ habe¬
tis. Si enim uoluntas ꝓmpta est scłm id
qd̃ habet accepta est: ñ scd̾m id qd̾ non ħt.

Expanded text:
sed per aliorum sollicitudinem etiam uestrae caritatis ingenium bonum conprobans. scitis enim factus est, cum esset diues, ut inopia illius uos diuites essetis. et consilium in hoc do: hoc enim nobis utile est, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore. nunc uero et facto perficite, ut quemadmodum promtus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. si enim uoluntas promta, secundum id quod habet acce
Abbreviated transcription (Latin):
ne &e impudicitia qͣm gesserunt. Etce ter¬
cio hoc uenio ad uos. In ore duoꝵ ueltum
testium stabit omne uerbum. Predixi erũ
& p̃dico ut p̃sensbis & nunc absens his qͥ
ante peccauerunt & ceteris om̃ib: q̃m si
uenero itum ñ partam. An exꝑimentum
queritis eiꝰ qui m me loquitur xp̃s q̃ in uo¬
bie ñ infirmatur sed potens est in uobis:
Nam & si crucifixus est ex infirmitate ña
sed uiuit ex uirtute dei. Nam⁊ si nos infirmi
sumꝰ in illo seduiuemꝰ cum eo ex urrtute dei

Expanded text:
impudicitiam: quam gesserunt. Ecce tertio hic venio ad vos: et in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum. Predixi et predico: ut presens vobis: et nunc absens his qui ante peccaverunt et ceteris hominibus: quoniam si venero iterum, non parcam. An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus, qui in vobis non infirmatur, sed potens est in vobis? Nam etsi crucifixus est ex infirmitate: sed vivit ex virtute Dei. Nam et nos infirmi sumus in illo: sed vivemus cum eo ex virtute Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne eodem sp̃u ambulauimꝰ. ñne eisdẽ
uestigiis: Olim putatis qd extusemus nos
apuduos: coram deo in xp̃o loqͥmur. Om̃ia
autem carissimi: ꝓpt̾ ur̃am edificationẽ.
Timeo enim ne forte cũ uenero ñ qualeᷤᷤ uo
lo mueniam uos: & ego inueniara uobis
qualem ñ uultis. Ne forte contentiones. e¬
mulationes. animositates. dissensiones.

Expanded text:
nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem vestigiis olim putatis quod excusemus nos apud vos coram Deo in Christo loquimur omnia autem carissimi propter vestram aedificationem tilo inueniam uos et ego inueniar a uobis qualem non uultis : ne forte contentiones, aemulationes, animositates, dissens
Abbreviated transcription (Latin):
m̃minfirmitatib. in contumeliis. in necessi¬
tatib in ꝑsequntionib inangustiis ꝓ xp̃o.
Cum enim infirmor: tunc potenssum. Faclus
sum insipiens: uos me coegistis. Ego enĩ auob̾
debui cõmendari. Nichil enimminꝰ fui abhis
qͥ suto sup̃ modum apłi. tam & si nichil sim.
signa tamen apłatus mei facta sunt suꝑ uos
in om̃i patientia. signis & ꝓdigiis & uirtutib.
Qd est enum qd minus habustis pre ceteris
ecłiis nisi qd̃ ego ipse ñ grauauiuos. Donare
in hanc iniuriam. Ete tertio hoc paratꝰ sum¬
uenire aduos: & ñ ero grauis uob. Non erm
quero que uĩa sunt: sed uos. Net enim debent
filir parentib thesaurriare: sed parentes filis.
sgo dutem libentissime impendã. & suꝑimpen¬
dar ipse ꝓ animab ur̃is. Licet plus uos dili
gens: minus diligar. Sedesto. ego uos non
grauaui: sed cum ẽem astutus dolo uos cepi.
Numqͥd ꝑ aliqͤm eoꝵ qͦs misi ad uos circũ¬
uemi uos: Rogaui autemtytum: & misi
cum eofr̃em. Numqͥd tytus uos circũuenit:

Expanded text:
 in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo. Cum enim infirmor, tunc potens sum. Factus sum insipiens, vos me coegistis. Ego enim a vobis debui commendari: nihil enim minus fui ab iis, qui sunt supra modum apostoli: tametsi nihil sum: signa tamen apostolatus mei facta sunt super vos, in omni patientia, in signis, et prodigiis, et virtutibus. Quid est enim, quod minus habuecclesiis, nisi quod ego ipse non gravavi vos? Donate michi hanc iniuriam. Euenire ad uos, et non ero grauis uobis. non enim quaero quae uestra sunt, sed uos. nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis. ego autem libentissime inpendam et superinpendar ipse pro animabus uestris, licet plus uos digens, minus diligar. Sed esto: ego vos non gravavi: sed cum essem astutus, dolo vos cepi. Numquid per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos rogavi Titum et misi cum illo fratrem numquid Titus vos circumvenit
Abbreviated transcription (Latin):
mo contemptibilis. Hoc gͦ cogitet qͥ eius¬
modiest. qr quales sumus uerbo ꝑ epłas
absentes: tales & p̃sentes in facto. None¬
nim audemꝰ inserere aut comparare nos
quibo dam qui seipos commendant. s ipli
in nobis nosmet ipsos metientes & compa¬
rantes nosmet ipsos nob̾. Nos autem non
in ininensum głamur. sed scđ̃m mensurã
regłe qͣm mensus est nob̾ deus mensuram
ꝑtingendi usq ad uos. Non enim quasi ñ
ꝑtingentes ad uos suꝑextendimꝰ nos: usq
ad uos enim ꝑuenimꝰ in euangłio xp̃i Non
in inmensum głantes in alienis laborib.
spem autẽ habentes crescentis fidei ur̃e in
uob̾ magnificari scd̃m regłam nr̃am in ha-

Expanded text:
ntemptibilis: hoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales et praesentes in facto. Non enim audemus inserere, aut comparare nos quibusdam, qui seipsos commendant: sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsin inmensum gloriabimur sed secundum mensuram regulae quam mensus est nobis Deus mensuram pertingendi usque ad vos non enim quasi non pertingentes ad vos superextendimus nos usque ad vos enim pervenimus in evangelio Christi non in inmensum gloriantes in alienis laboribus spem autem habentes crescentis fidei vestrae in vobis magnificari s
Abbreviated transcription (Latin):
tu habentes ulcisci omnem inobedientiã.
Cum impleta fuerit ur̃a obedientia qͥsid̾m
faciem sunt uidete si qͥs confidit sibi xp̃i se
eẽ. hoc cogiter iterum apud se: qi sicut ⁊ ip¬
se xp̃i est ita & nos. Nam & si ampliꝰ ali¬
quid gloriatꝰ fuero de potestate nr̃a quam

Expanded text:
tu habentes ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit vestra obedientia. Quae secundum faciem sunt videte. Si quis confidit sibi Christi se esse, hoc cogitet iterum apud se: quia sicut ipse Christi est, ita et nos. Nam, et si amplius aliquid gloriatus fuero de potestate nostra, qu
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate cõmunicationis ur̃e in illos &
in omnes: & in ipsoꝵ obsecratione ꝓ uobis.
desid̾antium uos ꝓpt̃ eminentem gr̃am d̾i
in uob̾ gr̃as deo suꝑ menarrabili dono eiꝰ
pse autem ego paulus obsecro uos per
mansuetudinẽ & modestiam xp̃i. qͥ in fa¬
cie qͥdem humilis sum int̾ uos: absens
autem confido in uob. Nogo autem ne
p̃sens audeam ꝑeam̃ confidentiã qua exi¬
stimor audere inqͦsdam. qͥ arbitrant᷑ nos
eium ambulantes: ñ scłm carnem mili¬
tamus. Nam arma militie nr̃e non car¬
nalia sed potentia deo. ad destructionẽ mu¬
nitionum consilia destruentes. & omnem

Expanded text:
te communicationis in illos et in omnes et ipsorum obsecratione pro vobis desiderantium vos propter eminentem gratiam Dei in vobis gratias Deo super inenarrabili dono eius ipse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi qui in facie quidem humilis inter vos absens autem confido in vobis rogo autem ne praesens audeam per eam confidentiam qua existimo audere in quosdam qui arbitrantur nos enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes,
Abbreviated transcription (Latin):
tyti: q̃m exhortationem qͥdem suscepit. Sed
dum sollicitior ẽẽt: sua uoluntate ꝓfectus ẽ
ad uos. Misimꝰ etiam cum illo fratrẽ cuius
laus est in euanglio: ꝑ omnes eccł̃ias. Non
solum autem. sed ordinatus ab eccłiis comes
pegrinationis nr̃e in hac gr̃a que ministͣ¬
tur a nob̃ ad dm̃ gloriam: & destinatam uo¬
luntatem nr̃am. deuitantes hoc ne quis nos¬
uituꝑet in hac plenitudine que munstrat᷑
a nob̾. Puidemus enim bona ñ solum corã
deo: sed etiam coram hominib. Misimus

Expanded text:
exhortationem quidem suscepit sed cum sollicitior esset sua voluntate profectus est ad vos misimus etiam cum illo fratrem cuius laus est in evangelio per omnes ecclesias non solum autem sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia quae ministratur a nobis ad Domini gloriam et destinatam voluntatem nuituperet in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
mo enim nichil me minꝰ fecisse: a magnis
apłis. Nam & si imꝑitus sermone: sedl ñ
scientia. In omnib autẽ manifestatus sum
uob̾. Aut numqͥd peccatum feci meipsum
humilians ut uos exaltemin : Qm gratis
euangłium dei euangeliaui uobis. Alias
eccłias expoliaui accipiens stipendiũ ad mi¬
nisterium ur̃m: & cum eẽm apud uos &
egerem. nulli honerosus fui. Nam qd mͥ
deerat: suppleuerunt fr̃ẽs qͥuenerunt a ma¬
cedonia. Et in omnib sine honere me uob̃
onib achaie. Quare: Quiã diligo uos
deus scit. Qd̃ autem facio & faciam. ut ampu
niantur sicut & nos. Nam eiusmodi pseudo
figurat se in angelum lucis. Non est gͦ mag¬
num si ministri eius tͣnsfigurant᷑ uelut mini¬
stri iusticie: quoꝵ finis erit secundũ oꝑa eoꝵ.
terum dico ne quis me putet insipientem¬
ẽẽ. Alioquin uelut insipientem accipite me:
ut & ego modicum qͥd glorier. Qd̃ loquor non
loquor scđm deum: sed quasi in insipientiã
in hac substantia glorie. Qm̃ multi głantur

Expanded text:
il me minus fecisse magnis apostolis et si inperitus sermone sed non scientia in omnibus autem manifestatus sum vobis aut numquid peccatum feci me ipsum humilians ut vos exaltemini quoniam gratis evangelium Dei evangelizavi vobis alias ecclesias expoliavi accipiens stipendium ad ministerium vestrum et cum essem apud vos et egerem nulli ondeerat suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia, et in omnibus sine onere me vobisonibus Achaiae quare quia non diligo vos Deus scit quod autem facio et faciam ut amputeniantur sicut et nos nam eiusmodi pseudoafigurat se in angelum lucis non est ergo magnum si ministri eius transfigurentur velut ministri iustitiae quorum finis erit secundum opera ipsorum iterum dico ne quis me putet insipientem alioquin velut insipientem accipite me ut et ego modicum quid glorier quod loquor non loquor secundum Dominum sed quasi in insipientia in hac substantia gloriae quoniam multi gloriantur
Abbreviated transcription (Latin):
extollitur: si quis in faciem uos cedit. Scd̾m
ignobilitatem dico: quasi nos infirim fueri¬
mus in hac parte. In qͦ quis audet: In insipi¬
entiam dico: audeo & ego. Hebrei sunt ⁊ ego.
Israelite sunt & ego. Semen abrahe sunt &
ego. Ministri xp̃i sunt & ego. Ut minus sa¬
piens: dico plus ego. In laborib plurimis. in

Expanded text:
t. Secundum ignobilitatem dico: quasi nos infirmi fuerimus. Inquo quis audet in insipientiam dico. Audeo et ego. Hebrei sunt: et ego. Israelite sunt: et ego. Semen Abrae sunt: et ego. Ministri Christi sunt: ut minus sapiens dico: plus ego. In lab
Abbreviated transcription (Latin):
in multis sepe sollicitum ẽẽ. Nunc autẽ mul¬
to sollicitior est confidentia multa in uos. siue
ꝓ tyto qui est sociꝰ meus & in uos adiutor. siue
fr̃es nr̃i apł̃i eccłiarum glorie xp̃i. Ostensio¬
nem ergo que est caritatis nr̃e &e nr̃e glorie
ꝑ uob̃ in illo ostendite: in facie ecclesiarum.¬
Iam de ministerio qd fit in scõs: ex habun¬
dantia est mͥ scribere uob̃. Scio enim promp¬
tum animũ ur̃m ꝓ quo de uob̃ glorior apd̃
macedonas. q̃m & achaia parata est ab an¬
no p̃terito: & ur̃a emulatio ꝓuocauit plu¬
rimos. Misi autem fres. ut ne qd̃ gloriam᷑
de uob̃ euacuetur in hac parte. ut qͦmadmo¬
bescamꝰ nos ut ñ dicamꝰ uos in hac substantia.
Necessarium gͦ existimaui rogare fratres ut
p̃ueniant ad uos & p̃parent ꝓmissam bene¬
dictionem hauc paratamẽe. sic qͣsi benedictio¬
nem: non qͣsi auaritiam. Hoc autem dico:

Expanded text:
n multis saepe sollicitum esse, nunc autem multo sollicitiorem, confidentia multa in vos, sive pro Tito, qui est socius meus et in vobis adjutor; sive fratres nostri apostoli ecclesiarum, gloria Christi. Ostensionem ergo quae est charitatis vestrae et nostrae gloriae pro vobis, in illos ostendite in facie ecclesiarumit: De ministerio quod fit in sanctos ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedones. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito, et vestra aemulatio provocavit plurimos. Misi autem fratres: ut, ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte, ut quemadmobescamus nos ut non dicamus vos in hac substantia. Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut praeveniant ad vos, et praeparent repromissam benedictionem hanc paratam esse, sic quasi benedictionem, n
Abbreviated transcription (Latin):
Amen dico uob̃. qͥsquis ñ receꝑit regnum dĩ
uelut paruulꝰ: ñ intrabit in illud. Et com¬
plexans eos & imponens manꝰ suꝑ illos: be¬
nedicebat eos. Et cum egͦssus ẽẽt in uia: ꝓ¬
currens quidam genu flexo ante eũ rogabat
eum. Magister bone qͥd faciam ut uitã eter¬
namꝑcipiam: Iħ̃c autem: dixit ei. Qͥd me
dicis bonum: Nemo bonꝰ: nisi solus d̃s. Pre¬

Expanded text:
m dei uelut paruulus, non intrabit in illud. et complexus eos et inponens manus super illos benedicebat eos. et cum egressus esset in uiam, procurrens quidam genu flexo ante eum rogabat eum: magister bone, quid faciam, ut uitam aeternam percipiam? Iesus autem dixit ei: quid me dicis bonum? nemo bon
Abbreviated transcription (Latin):
ad herebit acd uxorẽ suam: & erunt duo in carꝰ¬
ne una. Itaꝙ iam ñ sunt duo: sed una caro.
Qd̃ ergo d̾s iunxit: homo ñ separet. Et un
domoiterum discipłi eius: de eodem interro¬
gauerunt eum Etdicit illis. Quicũq di¬
miserit uxorẽ suam & aliam duxerit: adul¬
terium cominittit suꝑ eam. Et si uxor dimi

Expanded text:
duo in carne una. itaque iam non sunt duo, sed una caro. quod ergo deus iunxit, homo non separet. et in domo iterum discipuli eius de eodem interrogauerunt eum. et dicit illis: quicumque dimiserit uxorem suam et aliam duxerit, adulterium committit super eam: et si ux
Abbreviated transcription (Latin):
tua letabitur rex: & in salutari tuo
exultabit uehementer. Hesiderium cordi
nam obriram. Uitam petiita te dedistier:
longitudinem dierum in scl̃m & ineter¬
num. Hagna gła eius in salutari tuo: glo¬
riam & decorem pones suꝑ eum. Pones e¬
num eum benedictiones in sempitnum: ex¬
hilarabis eum leticia apud uultum tuum.
si non decipietur. Inueniat manꝰ tua om̃s
inimicos tuos: dextera tua inueniet odien¬
tes te. Pones eos ut dibanum ignis: intem¬
pore uultus tui Dñs in furore suo precipi¬
hominum. Om̃ inclinauerunt super. te
malum: cogitauerunt scelus q̃d̾ non potu
tuos firmabis contra facies eoꝵ Exalta

Expanded text:
tabitur rex, et in salutari tuo exsultabit vehementer. Desiderium cordis nam obryzam. Vitam petivit a te, dedisti ei: longitudinem dierum in saeculum et in aeternum. Magna gloria ejus in salutari tuo: gloriam et decorem pones super eum. Pones enim eum benedictiones in sempiternum, exhilarabis eum laetitia apud vultum tuum, si non decipietur: Inveniet Al. Inveniat manus tua omnes inimicos tuos: dextera tua inveniet odientes te. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui: Dominus in furore suo praecipihominum, Quoniam inclinaverunt super te malum, cogitaverunt scelus quod non potuetuos firmabis contra facies eorum. Exal
Abbreviated transcription (Latin):
scđm cortuum: & omne consilium tuum
impleat. Iaudabit᷑ in salutari tuo: & in
nomne dei nr̃i deducemꝰ choros. impleat
de celo scõ suo. in fortitudinib salus dextere
sue. N in currib & hi in equis: nos autẽ
in nomine dñi dei nr̃i recordabimur. Ip

Expanded text:
m tuam h. omne consilium tuum  impleat. Laudabimus in salutari tuo, et in nomine Dei nostri deducemus. Impleat de coelo sancto suo, in fortitudinibus salutis dexterae suae. Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri recordabimur. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia. Iustifica pusillũ: & magnũ similit̃.
Noli fieri ꝓamico: inimicꝰ ꝑximo. Imꝓperi¬
um enim & contumeliã malus hereditabit:
& om̃is peccator inuidꝰ & bilinguis. Non te
extollas in cogitationem aĩe tue uelut taurꝰ.
ne forte elidatur uirtus tua ꝑ stulticiam: &¬

Expanded text:
tumelia. iustifica pusillum et magnum similiter. tumelia. iustifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri um enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae, velut taurus; ne forte elidatur virtus tua per stultitiam.