comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit in ca uirga fortis scep¬
trum dominantium. Plãc¬
tus est: et erit in planctum.
in decima mensis: uencẽt
uiri de semorib isrł ut in¬
terrogarent dñm. et sederĩt
coram me. Et factus ẽ se¬
mo dñi ad me dicens. fi¬
li hominis. loquere senori¬
bus isrł: et dices ad eos.
hec dicit dñs deus. Num
ad interregandum me uos
uenistis: Diuo ego quia
non respondebo uobis: ait
dñs deus. Si uidicas eos
si uidicas fili hominis.
abhominationes patrum
corum ostende eis. et dices
ad eos. Lec dicit dñs deus.
In dic die qua elegi isrł et
leuaui manum pro stupe
domus iacob. et apparu
eis in terra egipti. ⁊ leuau
manum mcam pro eis di¬
cens. Ego dñs deus ur:in
die illa leuaui manũ mcã
pro eis ut educerem eos de
terra egipti. in terram qͣm
prouideram eis fluentem
lacte et melle. que est egre¬
gia inter omnes terras: et
dixi ad eos. Unusquisq ot
fensiones oculorum suorũ
abiciat: et in ydolis egipsi
nolite pollui. Ego dñs deus

Expanded text:
fuit in ea virga fortis, scepfuit in ea virga fortis, sceptrum dominantium. Planctus est, et erit in planctum. in decima mensis: venerunt viri de senioribus Israel, ut interrogarent Dominum et sederunt coram me et factus est sermo Domini ad me dicens fili hominis loquere senioribus Israhel et dices ad eos haec dicit Dominus Deus num ad interrogandum me vos venistis vivo ego quia non respondebo vobis ait Dominus Deus si iudicas eos si iudicas fili hominis abominationes patrum eorum ostende eis et dices ad eos haec dicit Dominus Deus in die qua elegi Israhel et levavi manum meam pro stirpe domus Iacob et apparui eis in terra Aegypti et levavi manum meam pro eis dicens ego Dominus Deus vester in die illa levavi manum meam pro eis ut educerem eos de terra Aegypti in terram quam provideram eis fluentem lacte et melle quae est egregia inter omnes terras et difensiones oculorum suorum abjiciat, et in idolis Aegypti nolite pollui: Ego Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tum adducere. Et desola ta
est terra et plenitudo eius:
a uoct rugitus illius. Et
conuenerunt aduersus eñ
gentes undiq de prouinci.
ẽt expanderunt super eum
rete suum. In uulneribus
carum captus est: et mise¬
runt cum in caueam. in
cathenis adduxerunt cum
ad regem babilonis. mise¬
runtqz eum in carcerem:
ne audiretur uox eius ul¬
tra super montes israel.
Mater tua quasi uinca:
in sanguine tuo super a¬
quam plantata. Fructus
eius et frondes eius creue¬
runt ex aquis multis: et
facte sunt ei uirge solide
in sceptra dominantium.
Et exaltata est statura eniᷤ
inter frondes: et uidit al¬
titudinem suam in mul¬
titudine palmitum suoꝵ.
et cuulsa est in ira in ter¬
ramqz proiecta. Et uentus
uirns siccauit fructũ eius
martuerunt et arefacte sũt
iurge roboris eius: ignis
comedit eam. Et nunc trãs¬
plantata est in desertum:
in terra inuia et sicienti.
Et egressus est ignis de uir¬
ga ramorum cius: qͥ fruc¬
tum eius comedit. Et non

Expanded text:
tum adducere: Et desolata tum adducere: Et desolata est terra, et plenitudo ejus, a voce rugitus illius. Et convenerunt adversus eum gentes undique de provinciis, et expanderunt super eum rete suum, in vulneribus earum captus est. Et miserunt eum in caveam, et in catenis adduxerunt eum ad regem Babylonis: Miseruntque eum in carcerem, ne audiretur vox ejus ultra super montes Israel. Mater tua quasi vinea in sanguine tuo super aquam plantata: fructus ejus, et frondes ejus creverunt ex aquis multis. Et factae sunt ei virgae solidae in sceptra dominantium, et exaltata est statura ejus inter frondes: Et vidit altitudinem suam in multitudine palmitum suorum. Et evulsa est in ira, in terramque projecta, et ventus urens siccavit fructum ejus: Marcuerunt, et arefactae sunt virgae roboris ejus: ignis comedit eam. Et nunc transplantata est in desertum, in terra invia et sitienti. Et egressus est ignis de virga ramorum ejus, qui fructum ejus comedit: Et non
Abbreviated transcription (Latin):
domus isrł. et non magis
uie ur̃e praue: Iccirco unũ¬
quemq iuxta uias suas
iudicabo domus ifrł: ait
dũs deus. Conuertimini
et agite penitentiam ab
ominib iiquitatib ur̃is:
et non erit uobis in ruinã
miquitas. Proicite a uobiᷤ
et facite uobis cor nouum
moriemini domus isracl.
Quia nolo mortem mori
sume planctum suꝑ prin¬
cipes isił: et dices. .xui.¬
Quare mater tua leena
inter leones cubauit: In
medio leunculorum enu¬
triuit catulos suos: et edu¬
xit unum de leunculis su¬
is. Leo factus est: et didicit
capere predam. hominẽq
comedere. Et audierunt de
eo gentes: et non absq uul¬
ncrib suis ceperunt cum.
et adduxerunt eum in ca¬
thenis in terram egipti.
Que cum iudisset qm̃ in
firmata est et periit expec¬
tatio eius: tulit unum
de leunculis suis. leonem
constituit eum. Qui in¬
cedebat inter leones. et fac¬
tus est leo: et didicit predã
capere. et homines deuora¬
re. Didicit uiduas facere:
et ciuitates earum in deser¬

Expanded text:
us Israhel, et non magis uiae uestrae prauae? idcirco unumquemque iuxta uias suas iudicabo, domus Israhel, ait dominus deus. conuertimini et agite paenitentiam ab omnibus iniquitatibus uestris, et non erit uobis in ruinam iniquitas. meet facite uobis cor nouum moriemini, domus Israel? Quia nolo mortem moriesume planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos? Et eduxit unum de leunculis suis? leo factus est; et didicit capere praedam, hominemque comedere. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus suis ceperunt eum, et adduxerunt eum in catenis in terram Aegypti. Quae cum vidisset quoniam infirmata est, et periit exspectatio ejus: tulit unum de leunculis suis, leonem constituit eum. Qui incedebat inter leones, et factus est leo: et didicit praedam capere, et homines devorare: Didicit viduas facere, et civitates eorum in deser
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uniuersa detestanda
hec feccrit: morte morietur.
Sangius cius in ip̃o erit.
Quco si genucrit filium
qui uidens omnia pectata
patris sin que fecit. timue¬
rit. et non fecerit simile eiͤ.¬
super montem non come¬
derit. et oculos suos non le¬
uauerit ad idola domus
isrl. et uxorem proximi
sui non uiolauerit. et in¬
rum non contristauerit.
pignus non retinuerit. et
rapinam non rapuerit.
panem suum esurienti de¬
derit. et nudum operuerit
uestimento. a pauperis n¬
iuria auerterit manum
suami. usuram et superha¬
bundantiam non accepe¬
rit. iuditia mea fecerit. in
preceptis meis ambulaue¬
rit. hic non morietur in
iniquitate patris sui: sed
uita uiuet. Pater eius qͥa
calumpniatus est et ium
fecit fratri. et malum ope¬
ratus est in medio populi
sui: ecce mortuus est in mi¬
quitate sua. Et dicitis.
Quare non portabit filius
miquitatem patris: Bide¬
licet quia filius iuditiũ
et iusticiam operatus est:
omnia precepta mea cus¬
todiit et fecit illa. uita

Expanded text:
Cum universa detestanda Cum universa detestanda hae fecerit, morte morietur, sanguis ejus in ipso erit. Quod si genuerit filium, qui videns omnia peccata patris sui quae fecit, timuerit, et non fecerit simile super montem non comederit, et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel, et uxorem proximi sui non violaverit, et virum non contristaverit, pignus non retinuerit, et rapinam non rapuerit, panem suum esurienti dederit, et nudum operuerit vestimento, a pauperis injuria averterit manum suam, usuram et superabundantiam non acceperit, judicia mea fecerit, in praeceptis meis ambulaverit, hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet: pater ejus quia calumniatus est, et vim fecit fratri, et malum operatus est in medio psui: ecce mortuus est in iniquitate sua. et dicitis: quare non portauit filius iniquitatem patris? uidelicet quia filius iudicium et iustitiam operatus est et omnia praecepta mea custodiuit et fecit illa: uita
Abbreviated transcription (Latin):
in montibz non comederit.
et oculos suos non leuaue¬
nt ad idola domus isrł̃. et
urorem proximi sui non
uolauerit. et ad mulierem
menstruatam non accesse¬
rit. et hominem non cõtri¬
staurit. pignus debitori red¬
diderit. per uim nichil rapu¬
crit. panem suum ecsuricnti
dederit. et nudum operuerit
uestimento. ad usurã non
cõmodauerit. et amplius
non acceperit. ab mniquita¬
te auerterit manum suã.
iuditium uerum feccrit
inter uirum et uirum. in
preceptis meis ambulaue¬
rit. et iudicia mea custodie¬
rit ut faciat ueritatem: hic
iustus est. Uita uiuet ait
Quod si genuerit filiũ
latronem effundentẽ san¬
guinem. et feccrit unũ de
istis. et hec quidem omnia
non facientem. sed in mon¬
tib comedentem. et uxorem
prorimi sui polluentem. c¬
genum et pauperem contri¬
stantem. rapientẽ rapinas.
ꝑignus non reddentem. et
ad idola leuantem cculos
suos. abhominationcm fa¬
cientem. ad usuram dantt̃
et amplius accipientem. nũ¬
quid unct: Non uiuet.

Expanded text:
 non comederit et oculos non leuauerit ad idola domus Israhel et uxorem proximi sui non uiolauerit et ad mulierem menstruatam non accesserit et hominem non contristauerit, pignus debitori reddiderit, per uim nihil rapuerit, panem suum esurienti dederit et nudum operuerit uestimento, ad usuram non commodauerit et amplius non acceperit, ab iniquitate auerterit manum suam, iudicium uerum fecerit inter uirum et uirum, in praeceptis meis ambulauerit et iudicia mea custodierit, ut faciat ueritatem, hic iustus estQuod si genuerit filium latronem effundentem sanguinem, et fecerit unum de istis: Et haec quidem omnia non facientem, sed in montibus comedentem; et uxorem proximi sui polluentem: Egenum et pauperem contristantem, rapientem rapinas, pignus non reddentem, Et ad idola levantem oculos suos, abominationem facientem: Ad usuram dantem, et amplius accipientem: Numquid vivet? Non vivet.
Abbreviated transcription (Latin):
considerat gressus suos.
Sapiens timet et declinati
a malo: stultus transilit
et confidit. Impatiens
operabitur stultitiam: et
uir uerbosus odiosus est.
possidebunt paruuili stul¬
tiam: et astuti expectabũt
scientiam. I acebunt ma¬
li ante bonos: et impii ante
portas ustorum. Etiam
proximo suo pauper odio¬
sus erit: amici uero diuitũ
multi. Qui despicit proxi
mũ suum peccat: qui au¬
tem miscretur pauperi bea¬
rant qui operantur malũ.
Miscricordia et ueritas:
preparant bona. In om̃i
opere bono erit habũdan¬
tia: ubi autem u̾ba sunt
plurima: ibi frequenter
egestas. Corona sapienti¬
um diuitie corum: fatui¬
tas stultorum impruden¬
tia. Liberat animas testis
fidelis: et profert mendatia
uersipellis. In timore dñ
fidutia fortitudinis: et fi¬
liis cius crit spes. Tinor
dm̃ fons uite: ut declinẽt¬

Expanded text:
considerat gressus suos. considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui demum suum, peccat: qui autem miseretur pauperi, bearant qui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vit
Abbreviated transcription (Latin):
despicitur ab eo qui infa¬
mi graditur uia. In ore
stulti uirga superbie: labia
autem sapientium custodi¬
unt cos. Ubi non sunt boueᷤ
presepe uacuum est: ubi au¬
tem plurime segetes. ibi ma¬
infesta fortitudo boum. Tes¬
tis fidelis non mentietur:
profert autem mendatium
dolosus testis. Querit deri¬
sor sapientiam et non mue¬
niet: dectrina prudentium
facilis. Uade contra uirum
stultum. et nescit: labia
prudentie sapientia. Cal¬
lidi est intelligere iuam
suam: et imprudentia
stultorum errans. Stultꝰ.
illudit peccatum: et inter
iustos morabitur gratia.
Cor quod nouit amaritu¬
dinem anme sue: in gau¬
dio cius non miscebitur
extraneus. Domus impio¬
rum delebitur: tabernacu
la iustorum germĩabũt.
Est uia que xxxi.¬
iudetur homini iusta: no¬
uissima autem cus dedu¬
cunt ad mortem. Risus
dolore miscebitur: et extre¬
ma gandii luctus occu¬
pat. Uiis suis replebitur
stultus: et super eum erit
uir bonus. Innocens cre¬
dit omni uerbo: astutus

Expanded text:
despicitur ab eo, qui infadespicitur ab eo, qui infami graditur via. In ore stulti virga superbiae: labia autem sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus
Abbreviated transcription (Latin):
Lex sapienti fons uite: ut
declinet a ruina mortis.
Doctrina bona dabit gr̃am:
m itincit contemptora
uorago. Astutus ommia
agit cum consilio: qͥ antõ
fatuus est. aperict stulticiã
Nuntius impn cadet ĩ ma¬
lum: legatus fidelis sanitaᷤᷤ.
Egestas et ignomima ci qͥ
descrit disciplinam: qui aũt
acquiescit arguenti glorifi¬
cabitur. Desideruur si com¬
plcatur delectat amimam:
detestantur stulti cos qui fu¬
guint mala. Qui cum sa¬
pientib graditur sapiens
erit: amicus stultorum effi¬
caictur similis. pectatores ꝑ¬
scquitur malum: et iustis
retribuentur bona. Bonuᷤ
relinquet heredes filios et ne¬
potes: et custeditur iusto
substantia peccatoris. Mul¬
ti cibi in noualib patrũ:
et alii congregantur absq
iuditio. Quĩ parcit uirge
odit filium suum: qui au¬
tem diligit illum instant
erudit. Iustus comedit et
replet animam suam: uẽ¬
n ter autem impiorum in
ens extructam quoq destru¬
et manibz. Ambulans rec¬
to itinere et timens deum:

Expanded text:
pientis fons vite: ut declinet a ruina mortis. Doctrina bona dabit gratiam: in itinere contentorum vorago. Astutus omnia agit cum consilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. Desiderium si compleatur: delectat animam: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur: sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retrelinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, et replet animam suam: venter autem impiorum insens exstructam quoque destruet manibus. Ambulans recto itinere, et timens Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ui custodit os suum
custodit animam suam:
qui autem inconsideratus
est ad loquendum. senciet
emala. Uult et non uult
ipiger anima autem operã¬
tium impingnabitur. Uer¬
bũ mendax iustũ detestabr̃.
impius autem confundit
et confundetur. Iustitia
custodit innocentis uiam:
impietas uero peccatorem
supplantat. Est quasi di¬
ues cum nichil habeat: et
est quasi pauper cũ in mul¬
tis diiciis sit. Redemptio
amme uiri duntie sue: qui
autem pauper est increpatio¬
nem non sustinet. Lux u¬
storum letificat: lucerna au¬
tem impiorum extinguetur.
Inter superbos semper iurgi¬
a sunt: qui autem aguñt
cuncta cum consilio. regun¬
tur sapientia. Substantia
festinata minuctur: que au¬
tem paulatim colligitur ma¬
nu multiplicabitur. Spes
que differtur affligit aĩam:
lignum uitt desiderium ue¬
mens. Qui detrahit alicui
rri. ip̃e se in futurũ obligat:
qui autem tunet preceptum

Expanded text:
ui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praece
Abbreviated transcription (Latin):
pacientie. que mis¬
teria suo sermone¬
non complectitur.
prosa incipit. uersu labitur.
pedestri sermone funtur. õs¬
tionem. assumptionem. con¬
firmationem. condusionẽ.
determinat. singula in ca
uerba: plena sunt sensib.
Et ut de ceteris sileam. resur¬
rectionem corporum sic pro¬
phetat: ut nullus de ca sic
manifestius uel cercius scͥp¬

Expanded text:
patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnestione, adsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scrip
Abbreviated transcription (Latin):
grapha le¬
gitur. curꝰ
auctoritas roboranda illa
que nn contentionem ue¬
nunt. minus ydonea ui¬
dicatur. chaldeo tamen
sermone conscriptus: in¬
ter hystorias computatur
Scd quia hunc librum
synodus incena in nume¬
ro sc̃arum scripturarum
legitur computasse. ad qͥe¬
eui postulationi ur̃e. ĩmo
ter artabar. huic unam
lucubratiunculam dedi.¬
et magis sensum e sensu.
quam ex uerbo ucrbum
transferens. Multorum co¬
dicum uarietatem uicio¬
sissimam amputai: so¬
la ea que intelligentia i¬
tegra in uerbis chaldeis in¬
uenire potui. latinis expres¬
si. Accipite iudith uiduã
castitatis exemplum: et
triumphali laude perpetur
cam preconus declarate.
Hanc enun non solum
feminis. sed et iuris mu¬
tabilem dedit. qui castita¬
tis eius iremimerator.ur¬
tutem talem tribuit: nt
inuictum hominibz om¬
nibus uinceret et insupta¬
bilem superaret.

Expanded text:
crypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo ter arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remuneratortutem talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, insuperabilem superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
et ducerent cum in bethu¬
liam. et traderent eum ĩ
manu filiorum isrl. Et
accipientes cum serui ho¬
lofernis: profecti sũt per
campestria. Sed cum ap¬
propinquasset ad mon¬
tana: exicrunt contra eos
fundibalarii. Illi autem
diuertentes a latere mon¬
tis: ligauerunt achior
ad arborcin manibz et pe¬
dib. et sic unctum de re¬
stib dimiserunt cum: et
reuersi sunt ad dñm suũ.¬
Porro filii isil descendentes
de bethulia: uencrunt ad
cuni. Quem soluentes:
duxerunt ad bethuliam.
atq in medio populi illu
statuentes. pertunctati sũt
quid rerum esset: qd̃ illũ
iunctum assyrii reliquis¬
sent.

Expanded text:
et ducerent eum in Bethuet ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel. Et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria; sed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii. Illi autem, divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt ad dominum suuPorro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Lactum est autem cũ
cessassent loqui: indigna¬
tus holofernes uchenient̾.
dixit ad achior qm̃ pro¬
phetasti nobis dictus. qd̃
gens ifrł̃ defendatur a deo
suo. ut ostendam tibi qͥa
non est deus nisi nabu¬
chodonosor: cum percusse¬
rimus eos omnes sicut
hominem unum. tunc
et ip̃e cum illis assyrioꝵ
gladio interibis: et om̃is
isrł tecum. perditione dis¬
perict. et probabis qm̃
nabuchodonosor dñs sit
unmerse terre. Tñcq gla¬
dius milicie mec transi¬
et per latera tua. et confi¬
rus cades inter uulnera¬
tos isrł. et non respirabiᷤ
ultra donce exteraneris
cum illis. Porro autem
si profetiam tuam ucrã
cxistimas. non concidat
uultus tuus: et pallor
it abscedat a te: si uerba
mea hec putas impleri
non posse. Ut autem
noucris quia simul cũ
illis hec experieris. ecce ex
hac hora illorum populo
sotiaberis: ut dum dig¬
nas mei gladii penas ex¬
ciperint. ip̃se simul ultio¬
ni subiaceas. Tunc holo
fernes precepit seruis suis
ut comprchenderẽt achior:

Expanded text:
actum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, it, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. fernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior
Abbreviated transcription (Latin):
sine ip̃o: et uestiri purpu¬
ra. et uti fibula aurea. Qͥ
autem fecerit extra hec. aut
irritum fecerit aliquid ho¬
rum: reus erit. Et compla¬
cuit omni populo statuere
symonem: et facere scd̃m
uerba ista. Et suscepit sy¬
mon. et placuit ut sũmo
sacerdotio fungeretur. ⁊ ẽẽt
dux et princeps gentis iude¬
orum et sacerdotum: et pre¬
esset omnib. Et scripturã
istam dixerunt ponere in
tabulis ereis. et ponere eas
in peribulo scõrum. ĩ loco
celebri: exemplum autem
eorum ponere in erario ut
habeat symon et filii cuis.
Et misit rex luii.

Expanded text:
sine ipso et vestiri purpusine ipso et vestiri purpura et uti fibula aurea qui autem fecerit extra haec aut irritum fecerit aliquid horum reus erit et conplacuit omni populo statuere Simonem et facere secundum verba ista et suscepit Simon et placuit ut summo sacerdotio fungeretur et esset dux et princeps gentis Iudaeorum et sacerdotum et praeesset omnibus et scripturam istam dixerunt ponere in tabulis aereis et ponere eas in peribolo sanctorum in loco celebri exemplum autem eorum ponere in aerario ut habeat Simon et filii eius et misit rex Anti
Abbreviated transcription (Latin):
in ea uiros udeos. tutamẽ¬
tum regionis et ciuitatis:
et exaltauit muros in ilx¬
rusalem. Et rex demetrius
statuit illi summũ sacer¬
dotium. Scd̃m hec fecit eũ
amicum suum: et glorifi¬
cauit eum gloria magna.
Audiuit enum quod appel¬
lati sunt iuudei a romanis
amici. et socii. et fratres. et
quia susceperunt legatos
symonis gloriose: et quia
uidei et sacerdotes eorum
consenserunt eum esse du¬
cem suum. et summum
sacerdotem in eternum. do¬
nec surgat propheta fidelis.
et ut sit super eos dux: et
ut cura esset illi pro scĩs.
et ut constitueret prepositos
super opera eorum. et super
regionem. et super arma.
et super presidia: et cura sit
illi de scĩs. Et ut audiatur
ab omnib. et scribantur ĩ¬
i nomine eius om̃s con¬
scriptiones in regione: et
ut operiatur purpura et
auro. et ne liceat ulli ex
populo. et ex sacerdotibus
irritum facere aliquid hoꝵ
et contradicere his que ab
eo dicuntur. aut conuocare
conuentũ in regione

Expanded text:
in ea viros iudaeos tutamenin ea viros iudaeos tutamentum regionis et civitatis et exaltavit muros Hierusalem et rex Demetrius statuit illi summum sacerdotium secundum haec fecit eum amicum suum et glorificavit eum gloria magna audivit enim quod appellati sunt Iudaei a Romanis amici et socii et fratres et quia susceperunt legatos Simonis gloriose et quia Iudaei et sacerdotes eorum consenserunt esse eum ducem suum et summum sacerdotem in aeternum donec surgat propheta fidelis et ut sit super eos dux et ut cura esset illi pro sanctis et ut constitueret praepositos super opera eorum et super regionem et super arma et super praesidia et cura sit illi de sanctis et ut audiatur ab omnibus et ut scribantur in nomine eius omnes conscriptiones in regione et ut operiatur purpura et auro et ne liceat ulli ex populo et ex sacerdotibus irritum facere aliquid horum et contradicere his quae ab eo dicuntur aut convocare conventum in regione
Abbreviated transcription (Latin):
nauit pro gente sua. et crõ¬
gauit multas pecunias:. et
armauit uros iurtutis gẽ¬
tis sue. et dedit cis stipendia.
et mumuit ciuitates uidee.
et bethsuram que erat in
finib iudce. ubi crãt arma
hostium antea: et posuit
illic presidium uiros iude¬
os. Et ioppen munuit que
erat ad mare. et gazaram.
que est in finib azoti. i
qua hostes ante hĩtabant:
et collocauit illic udeos. et
quecumq apta erant ad
correctionem corum posuit
in cis. Et iudit populus ac¬
tum sỹmonis et gloriam.
quam cogitabat fãceit genti
sue. et posuerunt cũ ducẽ
suum. et principem sacer¬
dotum. coquod fecerit hec
omnia. et iusticiam et fidẽ
quam conseruauit genti
sue. et exquisunt om̃mino¬
Do exaltarc populum suũ:
et in dieb cius prosperatũ
est in manibz eius. ut tol¬
lerentur gentes de regione
ip̃orum. et qui in cuutate
daiuid erant in ihrlm m
arte. de qua precedebant et
contaminabant omnia
que in curtuitu sc̃or sunt.
et inferebant plagam mag¬
nam castitati. Et collocauit

Expanded text:
navit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua hostes antea habitabant et conlocavit illic Iudaeos et quaecumque apta erant ad correptionem eorum posuit in eis et vidit populus actum Simonis et gloriam quam cogitabat facere genti suae et posuerunt ducem suum et principem sacerdotum eo quod ipse fecerat haec omnia et iustitiam et fidem quam conservavit genti suae et exquisivit omni modo exaltare populum suum et in diebus eius prosperatum est in manibus eius ut tollerentur gentes de regione ipsorum qui in civitate David erant in Hierusalem in arce de qua procedebant et contaminabant omnia quae in circuitu sanctorum sunt et inferebant plagam magnam castitati et conlocavit
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad iheremie uaticm¬
um se ultro aduersariis
tradidissent: et uiderent
adhuc urbem iherosolimã
stare. quam ille casuram
esse predixerat. Tricesimo
autem ctatis sue anno.
et captiuitatis quinto. eror¬
sus est ad concaptinos lo¬
qui: et codem tempore li cet
posterior hic in caldea. ilx¬
mias in uidea prophetaue¬
runt. Sermo eius nec sa¬
tis disertus. nec ad modũ
rusticus est: sed ex utro
medic temperatus. Sacer¬
dos et ip̃e sicut iheremias.
principia uolumns et fi¬
nem magnis habens obsau¬
ritatib inuoluta. Sed et
uulgata eius editio: non
multum distat ab hebral¬
co. Unde sacis miror. que
cause extiterit: et si eosdem
in uunuersis libris hẽmus
interpretes. in aliis cadem
in aliis diuersa transtule¬
rint. Legite igitur et huns
iuxta translationem nr̃au.
quia per cola scriptus. et cll¬
nata manifestiorem sensũ
legentib cribuit. Si autul
amici mei et hũc subsan¬
naucrunt: dicite illis quod
nemo eos compellat ut scri¬
bant. sed uereor ne illud

Expanded text:
quod ad Jeremiae vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed vereor, ne illud
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam quando inter se
dicuntur. Nam in octauo
et tricesimo anno. tempo¬
rib ptolonei euergetis ix¬
gis postquam perueni in
egiptum et cum multũ
tẽmporis ibi fecissem: ĩuc¬
n libros irlictos nõ parue
neqz contempnende doctri¬
ne. Itaq bonum et neces¬
sarium putaui. et ip̃e ali¬
quam adderc diligentiã.
et laborem interpretandi
istum librum: et multa
uigilia actuli doctrinam
ni spatio temporis ad illa
que ad finem ducũt librũ
dare. et illis qui uolunt
animum intende. et dis¬
cere quemadmnodum opor

Expanded text:
rentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum opor
Abbreviated transcription (Latin):
credas te in toto corde .xxiiii.
Lonora patrem tuum:
et gemitus m̃ris tue ne ob¬
liuiscaris. Memento enim
qm̃ nisi per illos natus nõ
fuisses: et retribue illis quo¬
modo et illi tibi. xxu.¬
n tota anima tua time
deum: et sacerdotes illius
scĩfica. In omni uirtute
dilige cum qui te fecit: et
ministros eius non delin¬
quas. Honora deum ex
tota anima tua: et honori
fica sacerdotes et propurga
te cum brachiis. Da illi par¬
tem sicut man datum est
tibi primitiarum et purga¬
tionis: et de negligentia
purga te cum paucis. da¬
tum̃ brachiorum tuorum
et pauperi porrige manum
tuam. ut perficiatur propi¬
ciatio et benedictio tua. gr̃a
dati in conspectu om̃is iu¬
uentis. xxui.

Expanded text:
credas te in toto corde. Honora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris. Memento enim quoniam nisi per illos natus non fuisses; et retribue illis, quomodo et illi tibi. In tota anima tua time Deum, et sacerdotes illius sanctifica. In omni virtute dilige Deum, qui te fecit; et ministros ejus non derelinquas. Honora Deum ex tota afica sacerdotes, et propurga te cum brachiis; da illis partem, sicut mandatum est tibi, primitiarum et purgationis, et de negligentia purga te cum paucis. Datum bsanctorum, et pauperi porrige manum tuam, ut perficiatur propitiatio, et benedictio tua: gratia dati in conspectu omnis viventis. » Si
Abbreviated transcription (Latin):
omnes deos. exaudi uocem
eorum. qui nullam aliã
spem habent: et libera nos
de manu iniquorum. et
cruc me a timore meo. Hec¬
i. quoq addita reperi in editi¬
one uulgata.

Expanded text:
omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Haec quoque addita reperi in editione Vulgata.
Abbreviated transcription (Latin):
siones iniquas: et ne dixe¬
ris. est michi su fficiens ui¬
ta. Nichil enim prederit in¬
tempore uindicte et obdus¬
tionis. Non sequaris in for
titudine tua concupiscen¬
tiam cordis tui: et ne dixe¬
ris. quomodo potui. aut
quis me subiciet propter
facta mea: Deus enĩ uin¬
dicans undicabit. Non
dixeris. peccaui. et quid ac¬
cidit michi triste: Altissi¬
mus enim est patiens et¬
redditor. De propitiato pec¬
cato noli esse sinc metu:
neq aditias peccatum su¬
per peccatum. et ne dicas.
miscratio dei magna est:
multitudinis peccatorum
incorum miserebitur. Mi¬
scricordia crũ ⁊ ira ab illo cito
proximat: et in peccatores
respicit ira illius. xiiii.¬
Lon tardes conuerti

Expanded text:
siones iniquas, et ne dixeris: Est michi sufficiens vita; nichil enim prtempore uindictae et obductionis. non sequtitudine tua concupiscentiam cordis tui: et ne dixeris: Quomodo potui? aut quis me subjiciet propter facta mea? Deus enim vindicans vindicabit. Ne dixeris: Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propiciato peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum. Et ne dicas: Misericordia Dei magna est, multitudinis peccatorum meorum miseretur. Misericordia enim et ira ab illo cito proximant, et in peccatores respicit ira illius. Non tardes converti
Abbreviated transcription (Latin):
ces a fundamentis moue¬
buntur cum aquis: petre
sicut cera liquescent ante
fatiem tuam. Qui autẽ
timent te: magni erunt
apud te per omnia. Ue
genti in surgenti super ge¬
nus meumi. Deus enim
omp̃s uindicabit in eis.
in die iuidicii uisitabit
et uermes in carnes eoꝵ:
ut urantur et sentiant
usq in sempiternũ. Et
factum est post hec: omĩs
populus post uictoriam

Expanded text:
es a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in eis, in die judicii visitabit et vermes in carnes eorum, ut urantur, et sentiant usque in sempiternum. Et factum est post haec, omnis populus post victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Benedictio illius
quasi fluuius mundabit.
et quomodo cathaclisinus
aridam mebriauit. sic ira
ip̃ius gentes que non exqͥ¬
sicrunt cum hereditabit.
Quomodo conuertit aqͥs
in siccitatem et siccata est
terra. et iuc illius niis illor
dixcte sunt: sic peccatorib
offinsiones in ira eus. So¬
na bonis creata sunt ab ini¬
tio: sic nequissims bona
et mala. c.uiii.

Expanded text:
rentur benedictio illius rentur benedictio illius quasi fluvius inundavit et quomaridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona et mala. Initi
Abbreviated transcription (Latin):
eius enarrabunt gentes: et
laudem eius enuñtiabit et¬
desia. Si permanserit nomẽ.
et si requicuerit proderit illi.
Adhuc consiliabor ut enar¬
rem: ut furore cuim repletus
tata super riuum aquarũ
fructificate. Quasi libanus
odorem suauitatis habete.
florete flores quasi lilium.
date odorem et frondete in
gr̃am. et collaudate canti¬
cum: et benedicite dñm in
operib siuis. Date nomini
eius magnificentiam: et
confitemm illi in uoce la¬
biorum ur̃orum. In canti¬
cis labiorum et ꝙtharis: et
sic dicetis in confessione.
opera dm̃ uniuersa bona
ualde. In uerbo eius stetit
aqua sicut congeries. et in
sermone oris illius sicut
exceptoria aquarum. qm̃
in precepto ip̃ius placor fit.
et non est minoratio in sa¬
lute illius. Opera omnis
carnis coram illo: et non
est quicquam absconditũ
ab oculis eius. A scło usq
in scculum respicit: et ruchil
est mirabile in conspectu ciꝰ
Non est dicere. quid est hoc.
aut quid est illud. Omĩa
cium in tempore suo que¬

Expanded text:
narrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim repletus tata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odorem suavitatis habete florete flores quasi lilium date odorem et frondete in gratiam et conlaudate canticum et benedicite Dominum in operibus suis date nomini eius magnificentiam et confitemini illi in voce labiorum vestrorum in canticis labiorum et cinyris et sic dicetis in confessione opera Domini universa bona valde in verbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius a saeculo usque in saeculum respicit et nihil est mirabile in conspectu eius non est dicere quid est hoc aut quid est illud omnia enim in tempore suo quae
Abbreviated transcription (Latin):
apientiam omnium
antiquorum exquiret sa¬
piens: et in prophetis ua¬
cabit. Narrationem uiroꝵ
nominatorum conseruabit:
et in uersutias parabolarĩ
simul introibit. Occulta ꝓ¬
uerbiorum exquiret: et in
absconditis parabolarum
conuersabitur. In medio
magnatorum ministrabit:
et in conspectu presidis appa¬
rebit. In terram aliengena¬
rum gentium transiet: bo
na eñim et mala in homi¬
nib temptabit. Cor suum
tradet ad iugilandum di¬
luculo ad dñm qui fecit
illum: et in conspectu altis¬
simi deprecabitur. Aperiet

Expanded text:
apientiam omnium antiquorum exquiret sapiens, et in prophetis vacabit. Narrationem virorum nominatorum conservabit, et in versutias parabolarum simul introibit. Occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur. Et in medio magnatorum ministrabit, et in conspectu praesidis apparebit. In terram alienarum gentium pertransna enim et mala in hominibus temptavit cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illum et in conspectu Altissimi deprecabitur a
Abbreviated transcription (Latin):
illum. et ip̃se tanꝙͣ imbres
mittet eloquia sapientie
sue: et in oratione confitt¬
bitur dño. Et ip̃c diriget
consilium eius et discipli¬
nam: et in absconditis suis
consiliabitur. Ipse palam
faciet disciplinam doctrine
sue: et in lege testamenti
dñi gloriabitur. Collauda¬
bunt multi sapientiam ciꝰ.

Expanded text:
am imbres mittet eloquia sapientiae suae et in oratione confitebitur Domino ipse diriget consilium eius et disciplinam et in absconditis suis consiliabitur ipse palam faciet disciplinam doctrinae suae et in lege testamenti Domini gloriabitur conlaudabunt multi sap
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Suspendit autem n¬
canoris caput in summa
arce. cuidens ut esset: it ma¬
nifestum sit auxilium der
Itaq onmes cominum con¬
silio decreucrunt. nullomo¬
do diem istum absoꝑ celebra¬
tate preterire. habere autem
celebritatem tertia decima
dic mensis adar. qd̃ dicitur
uoce syriaca pridie mardo¬
chei die. Igitur his erga ni¬
cauorem gestis. et ex illis
finem faciam scimonis. et¬
si quidem benc et ut histo¬
lim. Si autem minus
digne: concedendum ẽ mͥ.
sicut enim iunum semper
bibere. aut semper aquam.
contrarium est. alternis
autem uti delectabile: ita
elegentib si semper exactu
sit sermo. non erit gratu.
hic ergo erit consimimatꝰ¬

Expanded text:
it suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebrtate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanofinem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut histolim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummat
Abbreviated transcription (Latin):
feccrunt. Capilli tui sicut
grex caprarum: que apparu¬
runt de galaad. Dentes tui
sicut grex ouium que ascẽ¬
derunt̃ de lauacro: omnes
gemellis fctib. et sterilis nõ
est in eis. Sicut corter ma¬
li punici: sic gene tue absq
eccultis tius. Sexaginta sũt

Expanded text:
ear. Capilli tui sicut grex caprarum quae apparuerunt de Galaad, dentes tui sicut grex ovium quae ascenderunt de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis non est in eis. Sicut cortex mali punici genae tuae absque occultis
Abbreviated transcription (Latin):
onuocatis autem ma¬
chabeus septem milibus
qui cum ip̃o erant. roga¬
bat ne hostib reconcilia¬
rentur: neq metuerent
nuq uenientium aduce¬
sum se hostium multitu¬
dinem. sed fortiter conten¬
derent. ante oculos haben¬
tes contumeliam. que in
loco scõ ab his iniuste ãt
illata: iteinq et ludibuo
habite cuitatis miam.
adhuc ctiam ucterum i¬
stituta conuulsa. nã

Expanded text:
onvocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam
Abbreviated transcription (Latin):
quinqz milia uirorũ. Ui¬
dens autem lysias suorum
fugam. et uideorum auda¬
tiam. et quod parati sunt
aut uiuere aut mori forti¬
ter. abiit antiochiam. ⁊ cle¬
git milites: ut multiplica¬
ti rursus uenirent in iudeã
Dixit autem uidas et fratre
cius. Ecce contriti sũt mi¬
mici ñi: ascendamus nũc
mundare scã et renouare.
Et congregatus est omĩs
exertitus. et ascenderunt ĩ
montem syon: ct iniderunt
scĩficationem desertam. et
altare prophanatum. ⁊ por¬
tas exustas. et in atriis
uirgulta nata. sicut in
saltu uel montib: et pasto¬
phoria diruta. sciderut ues¬
timenta sua. et planrerũt
planctu magno. et impo¬
sucrunt cinerem super ca¬
faciem super terram. et ex¬
clamauerunt tubis signo¬
rum: et clamaueruit i

Expanded text:
quinque milia virorum viquinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem efaciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt i
Abbreviated transcription (Latin):
ciauerunt lysie uniucsa
que acciderant. Quibz au¬
ditis ille: consternatus am
mo deficiebat. quod non
qualia uoluit. talia con¬
tigerunt in isrł: et qualia
mandauit rex. xii.¬
t scquenti anno con¬
gregauit electorum uiroꝵ
seraginta milia. et equitũ
quinq milia: ut debellaret
eos. Et uencrunt in uidcã:
et castra metati sunt in
bethoron. Et occurrit illis
iuidas cum decem milibus
uiris: et uiderunt exertitũ
fortem. Et orauit uidas:¬
et dicit. B̾enedictus es sal¬
uator isrl̃. qui contruusti
impetum potentis. in ma¬
ni seri tui dauid: et tra¬
didisti castra aliengenare
i manu ion athe filii saul.
et armigeri eius. Conclude
ccercitum istum in manu
populi tui isrł: et confun¬
dantur in exercitu suo. et
cquitibz. Da illis formidi¬
nem et tabefac audatiam
uirtutis corum: et cõmo¬
ueantur contritione sua.
Duce eos gladio diligentiũ
te. et collaudent te omnes
qui nouerunt nomen tuũ
in hymnis. Et cõnuserunt:
et ceciderunt de exercitu lisie

Expanded text:
tiaverunt Lysiae universa tiaverunt Lysiae universa quae acciderant quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae
Abbreviated transcription (Latin):
zoti. et iamnie. Et cecider̃t
ex illis usqz ad tria milia
iurorum. Et reuersus est
iudas: et exercitus eius se¬
quens cum. Et dixit ad
populum. Non concupis¬
catis spolia. quia bellum
contra nos est. et gorgias¬
et exercitus eius prope nos
in monte. Sed state cõtra
mimicos nr̃os. et expugna¬
te eos: et post hoc sumctis
spolia. et adhuc loquente
uida: ecce apparuit pars q̃¬
dam prospiciens de monte
Et uidit gorgias quod in
fugam conuersi sunt sui:¬
et succensa sunt castra
Fumus enim qui uideba¬
tur: declarabat qd̃ factum
est. Quib illi conspectis
timuerunt ualde. aspicũ¬
tes simul et iudam et extr¬
citum in campo paratum
ad prelium. et fugerunt
omnes in campo alienige¬
narum: et uidas reu̾sus
est ad spolia castrorum.
et acceperunt aurũ mul¬
tum. et argentum. et ia¬
cinctum. et purpurã ma¬
rinam: et opes magnas.
Et conuersi hymnum ca¬
isił. in illa die. Quicũq
autem alienigenarũ eua¬
serunt: uenerunt et nun¬

Expanded text:
zoti et Iamniae et ceciderunt zoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgiaset exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum caIsrahel in illa die quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nun
Abbreviated transcription (Latin):
cum trib milib iurorum
tantum: quia alii tegu¬
menta et gladios non ha¬
bebant. Et uiderunt castra
gentilium ualida. et lorica¬
t̾a. et cquitatus in circuitu
corum: et hi docti ad p̾lium
Et ait uidas uiris suis qui
secum crant. Ne tumueritis
multitudinem eorum: et
impetum coꝵ ne formidetis.
Mementote qualiter sa lui
facti sunt patres nr̃i ĩ ma¬
ri rubro: cum sequeretur
cos pharcio. cum exercitu¬
multo. Et nũc clamenus
in celum. et miserebitur¬
testamenti patrum nr̃orũ.
et conteret exercitum istũ
ante faciem nr̃am hodie:
et scient omnes gentes qͥa
est qui redimat et liberet
isrł. Et leuauerunt. alie¬
nigene oculos suos. et uide¬
ruit eos uenentes ex ad¬
uerso. Et crierunt de castris
in prelium. Et tuba cecine¬
runt hi qui fuerant cum
iuda. et congressi sunt: et
contrite sunt gentes. et fu¬
gerunt in campum. No¬
uissimi autem ceciderunt¬
in gladio. Et persecuti sũt
eos usq gazeron: et usq
in campuin idumee. et a¬

Expanded text:
cum tribus milibus virorum cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et miserebitutestamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et A