comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos rarusculos habeat: et dextrorsũ ressexos. C orona rotun¬
da ce spaciosa: capillo sub nigto et clenĩt intorto. sub auri¬
cilȩ mediũ ꝓpendente.Fronte spaciosa elatisq et longis.
sed patulis. s occularibꝰ plenis. naso aradice uergentiũ clioꝵ
subtilit̾ directo. Circa mediũ latiore: deinde paululum
recuruo. & inextremo patulis naribꝰ p̃minente ore rubeo:
crassis ce subdiuidiuis labiis. genis compositis. m̃to a consi¬
nio maxillarũ decibilit̾ ꝓminente. colore aquilino et
manibꝰ pulcris. teretibꝰ digitis. &. habilibꝰ ad scribendum.
Preterea planeta suꝑ dalmaticã castanea. E uugłiũ insinis¬
tia. modus crucis indextera. Pallio medioeri adextro ui¬
delicet humero. sub pectore suꝑstomacũ circulatim deduc¬
toᷤ. deinde sursũ ꝑsinistrũ humerũ. pꝰ cergũ deposito: cuius
pars altera suꝑ eundẽ humerũ ueniens ꝓpria rectitudine

Expanded text:
nos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda, et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto, sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed patulis, subocularibus plenis; naso a radice vergentium superciliorum subtiliter directo, circa medium latiore, deinde paululum recurvo, et in extremo patulis naribus praeminente; ore rubeo, crassis et subdividuis labiis, genis compositis, mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino, etmanibus pulchris, teretibus digitis, et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto; deinde sursum per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem humerum veniens propria rectitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
ra plena. facies rotunda quid̾e et candida.ẜ senio iam rugosa: quã
ipsa quoq senectus pulcherrimã fuisse sigificat. Oedis glaucis &
grandibꝰ suꝑciliis modicis. labellis uenustis. uultu hilaris. fe¬
tens incapite matronalem mȩtram. candentis prandei raritatẽ¬
bismblatã: duobꝰ dexterȩ digitis signado crucis se munire uelle
p̃cendens. insinistra uͦ patens psalteriũ retinens. in quo
hoc scriptũ est. Uiuet anina mea et laudabit te. et udicia
tua adiuuabunt me. Adextro uͦ cubitu usq ad simstrũ
circa scapulas uersus ascendens inflectitur. qui ita se ha
sea depictus ostenditur: statura iuxta et bene formata facie
de paternȩ faciei longitudine. &e maternę rotunditate.
ita medie temꝑata: ut cũ rotunditate quadã decentissime
uideat᷑ eẽ deducta. Barba pat̾no more sub alba fulua
&e modica. ita caluat᷑ ut inmedia fronte gemellos cinem¬

Expanded text:
ra plena, facies rotunda quidem et candida, sed senio jam rugosa, quam ra plena, facies rotunda quidem et candida, sed senio jam rugosa, quam ipsa quoque senectus pulcherrimam fuisse significat; oculis glaucis et grandibus, superciliis modicis, labellis venustis, vultu hilaris, ferens in capite matronalem mniblatam; duobus dexterae digitis signaculo crucis se munire velle praetendens, in sinistra vero patens psalterium retinens, in quo hoc scriptum est: Vivit anima mea, et laudabit te, et judicia tua adjuvabunt me . A dextero vero cubito usque ad sinistrum circa scapulas versus ascendens reflectitur, qui ita se habsea pictus ostendde paternae faciei longitudine, et materna rotunditate, ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta; barba paterno more subfulva, et modica; ita calvaster, ut in medio fronte gemellos cincin
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. ita fidelit̾ p̃stolaretur inlatinitatis cultũ fauente dño
denio reuersurũ. In cuiꝰ uenerabilis monasterii atrio. iussu gre¬
gorii iuxta nimphiũ duȩ yconȩ ueterrimȩ artificialiter
sedens. conspicit᷑ stantẽ gordianũ regionatiũ patrẽ iuide
licet gregorii manu dextera ꝑ dexterã nichilominꝰ suscepis.¬
se. Cuiꝰ gordiani habitus castanei coloris. planeta ẽ. sub plane¬
ta dalmatica. inpedibꝰ caligas. statura longa. facies deducta.
uirides oculi. harba modica. capilli condempsi. uultus gra-
uelamine adextro humero talit̃ contra sinistra reuoluto con-¬
tecta. ut sub eo manꝰ tanquã deplaneta subdiicat. & circa pec¬
tus subgula. inferior tunica pseudo lactei coloris appareat.
quȩ magno sinuamine suꝑ pedes de: fluat. duabꝰ toniss ad
similitudinẽ dalmaticarũ. s latioribꝰ omĩno distincta. Statu¬

Expanded text:
sum, ita fsum, ita fni, cap. 83. In venerabilis monasterii atrio jussu Gregorii juxta Nymphium duae iconiae veterrimae artificialiter stolus sedens conspicitur, stantem Gordianum regionarium, videlicet patrem Gregorii, manu dextera per dexteram nihilominus suscepisse. Cujus Gordiani habitus castanei coloris planeta est, sub planeta dalmatica, in pedibus caligas habens, statura longa, facies deducta, virides oculi, barba modica, capilli condensi, vultus gravisvelamine a dextro humero taliter contra sinistram revoluto contecta, ut sub eo manus tanquam de planeta subducat, et circa pectus sub gula inferior tunica pseudolactini coloris appareat, quae magno sinuamine super pedes defluat; duabus zonis ad similitudinem dalmaticarum, sed latioribus, omnino distincta; statu
Abbreviated transcription (Latin):
descelerato qͦcũq laico crederent᷑. & quia int̃ diuersa mala
aliquos etiã sermones scripsit. atq eos ex nr̃o nomine titula¬
uit.: et suspecti sumꝰ ne eos alicubi transmiserit fiñitas ur̃a
sollicitudinẽ gerat. & si quid tale reppererit. eos excindi. et
omnino faciat aboleri: ut qđ imꝑitus luterarũ & scripturȩ
diuinȩ nescius. nr̃o sic̃ diximꝰ nomine p̃notauit. quorundã
animos ñ possit inficere. Nam nos nec grece nouimꝰ: nec
a gregorio insaxoniã missi st̃. scĩ benedicti regulȩ fuerint
mancipati. inter alia etiam illud ostendit: qđ exipsius dis¬
cipulis uix potest in illis partibꝰ monachus aliqͥs inueniri:
aquo ñ obseruetur tam imꝓposito quã in habitu regła scĩ
benedicti. Quappt̃ sic̃ constat gregorianũ monasteriũ. a laci-¬
nitate in grecinitatẽ nece̾scitate potiꝰ quã uoluntate eonuer¬

Expanded text:
de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et omnimodo faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam animos non possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nevero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conver
Abbreviated transcription (Latin):
sebio thessalonicensi ep̃o scribers. Lator p̃sentiũ cheodorus
paulũ in clusus fuerat. res &e cartas quas detulit ut reuera
olim noto in nocent̃ deposuit. credens qd̾ mens ipsius sicut
ce nos ante putaueramꝰ cũ habitu concordaret. S tantȩ ille
prauitatis inuentus est. ut si eiꝰ stuliciȩ sub inclusionis spe¬
cie. paulo ad huc ampliꝰ licuisset. multoꝵ animas maliciȩ suȩ
falsitate decipet. & quocũq potuisset ñ leuia scandala gene¬
raret. Nam int̾ alia quȩ istlem andreas pessime cogitauit. et
fecit. eam quoq quã ad nos misistis dũ apud ipsũ ap̃facto lec¬
tore eẽt deposita. in falsauit epłam: ut quicũq eã legeret uos
nec catholica nec recta sapere euident̾ argueret. Exqua re
contigit. ut dũ ueritatẽ studiose quereremꝰ. eiusq̃ latebat᷑
ini quitas uulgaretut. et tanta in eo sunt reꝑta quanta nec

Expanded text:
sebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, sebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec
Abbreviated transcription (Latin):
gillatim considerata. & antiquitatẽ uiri. & mediocritatẽ
habitus. & speciẽ regularis ꝓpositi. signis ꝑspicius rep̃sen¬
tant. Nam in eo qd̾ palluim eiꝰ bisso candendetite con-¬
textũ nullis fuisse cernit᷑ acubꝰ ꝑforatũ si ipsũ circascapulas
obuolutũ fuisse ñ aut̃ confixũ dignoscitur. sicuti uetustisi¬
mis usibꝰ uel picturis ostenditur. Qđ aut̃ reliquiarũ filac¬
litate baltei quȩ uniꝰ pollicis mensurã numquã excedit. se¬
ciem ꝓpositi regularis olim a scõ benedicto statiti. cuiꝰ ipse
uitã describens indialogo regulã qͦq laudauerat. eũ seruasse
luce clarius manifestat. Presertim cũ idẽ uenerabilis doctor
gregoriꝰ grecã linguã nescierit. & sui monasterii monachos
benedicti utiq regulis mancipatos. insaxoniã destinauerit
Siquidem qd̾ grecã linguã nescierit ipse testat᷑ in epła. eu¬

Expanded text:
gillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem gillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente cotextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylaclitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eu
Abbreviated transcription (Latin):
do. qd̾ faciant: istis aꝑio confitendo qđ parcant. I.lis uer¬
borũ medicamenta ñ subraho: istis laceracionẽ uulnerũ
ñ abscondo. Igit᷑ queso. ut qͥsqͥs hȩc legerit apud districtũ
iudiccẽ solatiũ mͥ suȩ orationis impendat. & onine qd̾
in me sordidũ dephendit. fietibꝰ diluat. Orationis aut̃ atq
expositionis uirtute collaecta. lector m̃s in recompensati¬
one me suꝑat. si cũ ꝑme uerba accipit. ꝓme lacrimas red¬
dit. Huiꝰ beatissimi gregorii uenerabile corpꝰ. agregorio qrͣ¬
to sedis apłicȩ p̾sulȩ. pꝰ annos circit̾ quinquaginta trais¬
latũ: ante nouellũ secretariũ const̾uctis absidibꝰ. siruti
modo cernitur. sub altare sui nominis collocat᷑ũ. quo eiꝰ
aniuersaria sollẽpnitas. cunctis certatim ꝑ noctantibus.
ueneratione gratissima celebratur. inqua palliũ eius & pbi¬
lacteria. s et balteus consuetudinalit̾ osculant᷑. Quȩ sim¬

Expanded text:
do quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verdo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, pro me lacrymas reddit. » 80. Hujus beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae si
Abbreviated transcription (Latin):
intentionẽ nr̃am quȩ soli dõ placere appetit. ñ numquam
intentio minꝰ recta quȩ de donis dĩ placere hominibꝰ querit.
insidiando comitatur. Si aut̃ dehis diuinitꝰ districte dis¬
cutim᷑: quis int̾ ista remanet salutis locus. quando ⁊ ma¬
la nr̃a pura mala st̃. &. bona que nos habere credimꝰ. pura
bona eẽ nequaquã possunt : S hoc mͥ oꝑe p̃ciũ credo. qd̾
fr̃nitatis ur̃e auribꝰ om̃e qd̾ inme latent̃ ipse rep̃hendo:
incunctant̃ aꝑio. Quia enĩ exponendo ñ claui qd̃ sensi.
confitendo ñ abscondo qd̾ patior. ꝑ expositionẽ patefeci
dona: ꝑconfessionẽ de tego uulnera. & quia in hoc tam
magno humano genere. nec parui desunt. qui dictis
meis debeant instrui. nec magni desunt qui cognitȩ meȩ
debeant infirmitati misereri. ꝑhȩc utraq aliis fr̃ibꝰ quan¬
tũ possũ curam confero. ab aliis quero. Illis dixi exponen-¬

Expanded text:
intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponen
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ me bene dixisse ꝓfiteor. Nam adme intrinsecꝰ rediens
pꝰ positis uerboꝵ foliis. p̾positis sententiarũ ramis. dũ ipse
subtilit̾ radicem meȩ intentionis inspicio.: dõ qͥdẽ exea
me sũmoꝑe placere uoluisse cognosco. S eidem intentio¬
ni qua dõ placere studeo. furtim se nescio quomodo in¬
tentio humanȩ lauidis int̾serit. Qđ cũ iam pꝰmodum
tarde que discerno. inuenio me alit̾ agere. qd̾ scio me
alit̾ in choasse. Sic enĩ sepe intentionẽ nrãm dũ ante dĩ
ocłos recte incipitur: occulte sub iuncta. & eã uelut initi¬
nere comp̃hendens. intentio humanȩ laudis assequit᷑. sicut
ꝓnecessitate quidem cybus sumit᷑. s in ipso esu dũ furtun
gula subrĩpit. edendi delectatio ꝑmiscetur. Unde pleruq
contĩgit. ut refectionẽ corporis quã salutis causa ceꝑimus:
causa uoluptatis expleam. facendũ ẽ gͥ qd̃ tectã quidem

Expanded text:
minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam velut in itinere comprehendens, humanae pro necessitate quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subrepit, edendi delectatio permiscetur. Unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus Fatendum est igitur quod rectam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
satis ut opinor monstratũ ẽ. infirmitatẽ suã qualit̃ cogno¬
uerit in extrent libro moraliũ manifestat. cũ dicit. Exple¬
to itaq hoc oꝑe: adme mͥ uideo eẽ redeundũ. Multũ quippe
mens nr̃a etiã cũ recte loqui conat᷑. extrasemet ipsam spar¬
gitur. Integritatem nanq animi dũ cogitant᷑ u̾ba qualit̃
ꝓferantur: quia trahunt extrinsecus. minuunt interius.
Igit᷑ apublico locutionis redeundũ ẽ adcuriã cordis: ut
quasi in quodã concilio consultationis. ad meipsũ discer¬
nendũ conuocẽ cogitationẽ mentis: quatinꝰ ibi uideam.
ne aut incaute mala. aut bona ñ bene dixerim. Tunc
enĩ bene dr̃ bonũ: cũ his qui dicit. soli ei aquo accipit ꝑ
id appetit placere qd̾ dicit. Et quidẽ mala me aliqua et¬
si dixisse ñ inuenio. tam̃ quia omnino ñ dixerim ñ defendo.
Bona uͦ siqua diuinitꝰ accipiens dixi: meo uidelicet iucio

Expanded text:
satis, ut opinor, monstratus est infirmitatem suam cognosatis, ut opinor, monstratus est infirmitatem suam cognoverit, in extremo libro Moralium manifestat, cum dicit: « Expleto itaque hoc opere, ad me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur eẽ faciendũ: quia hoc qd̾ uos ꝓcaritate faciatis. pos¬
sunt quidã quantũ adme ẽ uane głę deputare. Ideoq corã
extraneis antiquors dicta legite.: ex quoꝵ auctoritate uale¬
ant qui audiunt informari. Item ioħi subdiacono rauennȩ
p̾multa. Iilud inquit quod ad me quordã relatione ꝑlatũ ẽ.
quia reuerentissim̃ fr̃ &e coep̃s m̃s marianꝰ legi comenta beati
iob publicȩ ad iugilias faciat. ñ grate suscepi: quia ñ ẽ illud opꝰ
populare. et rudib auditorib impedimentũ magis quam
ꝓuectũ generẽt. S dic ei ut cõmenta psalmoꝵ legi ad uiglias
Neq enĩ uolo dũ in hac carne sũ si qua dixisse me contigit.¬
ea facile hominibꝰ innotesci. Quanta sane consideratione
gregorius. ad culinen regiminis humilit̾ ꝑuenisse. ad hoc
opus ꝑueniens bene uixisse. bene uiuendo recte docuisse

Expanded text:
videtur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, posvidetur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, possunt quidam, quantum ad me est, vanae gloriae deputare. Ideoque coram extraneis antiquorum dicta legite, ex quorum auctoritate valeant qui audiant reformari. » Item Joanni, subdiacono Ravennae, post multa: « Illud, inquit, quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverentissimus coepiscopus meus Marinianus legi commenta beati Job publice ad vigilias facit, non grate suscepi, quia illud opus non est populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legat ad vigilNeque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit,ea facile hominibus innotesci. » 79. Quanta sane consideratione Gregorius, qui ad culmen regiminis humiliter pervenisse, ad hoc opus perveniens bene vixisse, bene vivendo recte docuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
modi orationes eẽ reor. quas iheronimꝰ concinas rethoꝵ de¬
clamationes appellat. At gregoriꝰ humilitatis suȩ cautela
cõmonitꝰ ñ solũ facundię suȩ redolentiã contempnebat.
uerũ etiã incõparatione tractatus alterius. dictatum suum
furfurẽ nominans. libros suos legi quã diu uiueret. uehe-¬
mentissime ꝓhibebat: in nocentio p̃fecto affricȩ. int̾cetera
scribens. Quod in expositione scĩ iob transmitti uob̃ codicem
uoliustis. ur̃o omĩno studio congaudemꝰ: qm̃ illi rei eminen¬
tiã uram̃ studere conspicimꝰ. quȩ nec totos uos foras exire
ꝑmittat. & ad cor iterũ scłaribꝰ curis disꝑsos recolligat. S si
delicioso cupitis ꝑ abulo saginari. beati augustini cõpatͥote
ur̃i opuscula legite. & ad comparationẽ siliginis illiꝰ nr̃m
quod aliqua de his quȩ scripsisse me memini. fr̃nitas ur̃a
ad mensam suã cotidie coram extraneis legi faciat. qd̾ mͥ ñ

Expanded text:
smodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum desmodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes appellat. » 78. At Gregorius humilitatis suae cautela commonitus, non solum facundiae suae redolentiam contemnebat, verum etiam in comparatione tractatus alterius dictatum suum furfurem nominans, libros suos legi quamdiu viveret vehementissime prohibebat, Innocentio praefecto Africae inter caetera scribens: « Quod in expositione sanctivoluistis, de vestro omnino studio gaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis vestri opuscula legite, et ad comparationem siliginis illius nostrum quod aliqua de his quae scripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃ existimo: ut uerba cęlestis oracłi. restringam sub
regulis donati. Neq enĩ hȩc ab ullis int̾pretibꝰ. inscripturȩ
sacrȩ auctoritate seruata sunt. Exqua nimirũ qͥa nr̃a expo¬
sitio oritur. dignũ ꝓfecto ẽ. ut quasi edita soboles speciem
suȩ matris imitetur. In quibꝰ uerbis agnoscitur gregorium
ñ studuisse locucioni pompaticȩ: s expristina scłaris exercitis
consuetudine. potius incurrisse. Cuius facundiȩ consonan
supta inquit st̃ hȩc ab auctoribꝰ. Origene. Uictorino. ambro¬
sio. hieronimo. Cassiano. augustino. fulgentio. aͥnr̃ĩs tempo¬
ꝓposuit dicens. Beatus iob dõ soli sibiq cognitꝰ. intẽptatiõe
ad nram noticiam ꝑducendꝰ. tactus ẽ uulnere. ut odorem
suarũ uiriũ tanto latius spargeret. quanto more aromatũ
meliis ex sui uexatione ftaglaret. Quo scemate ipse qͥ hoc
dix̃ beatus papa gregorius sepiꝰ usus fuisse cognoscit᷑. & huiꝰ¬

Expanded text:
vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati; neque enim haec ab ullis interpretibus in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua re nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. » In quibus verbis agnoscitur Gregorius non studuisse locutionem pompaticam, sed ex pristina saecularis exercitii consuetudine potius incurrisse. Cujus facundiae consonantSumpta, inquit, sunt, ab auctoribus haec Origene, Victorino, Ambrosio, Hieronymo, Cassiano, Augustino, Fulgentio, ac nostris tempoproposuit, dicens: « Beatus Job Deo soli sibique cognitus, in tentatione ad nostram notitiam perducendus, tactus est vulnere ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex intentione fragraret. Quo schemate ipse, qui hoc dixit, beatus papa Gregorius saepissime usus fuisse cognoscitur; et huju
Abbreviated transcription (Latin):
mis sententiis editi. quã luculentissimo rethoricȩ facundiȩ
stilo compositi ueracit᷑ doceantur. eos beatus gregorius
exhumilitatis suȩ dulcedine in cultos ꝑhibet. leandro ep̃o
int̾ cetera scribens. Queso ut huiꝰ oꝑis haud dubiũ qͥn mora¬
liũ dicta ꝑcurrens. inhis uerboꝵ folia ñ requiras. qͥa ꝑ sacra
doquia ab eoꝵ tractatoribꝰ infructuosȩ loquacitatis leuitas.
studiose compescitur: dũ intemplo dĩ plantari nemꝰ ꝓhibe¬
tur: & cuncti ꝓculdubio scimꝰ. quia quotiens infoliis malȩ
letȩ segetis culmi ꝓficiunt: minori plenitudine spicarum
grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem. quam
magisteria disciplicͥȩ exterioris in sinuant. seruare despexi.
Nam sic̃ huiꝰ quoq epłȩ tenor enuntiat. ñ metacismi collisi¬
onẽ fugio: ñ barbarismi confusionẽ deuito. hiat̾ motusq
etiã p̃positionũ casusq seruare contempno. qͥa indignũ

Expanded text:
mis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae mis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae stylo compositi veraciter doceantur, eos beatus Gregorius ex humilitatis suae dulcedine incultos perhibet, Leandro episcopo inter caetera scribens: « Quaeso ut hujus operis haud dubium quin Moralium dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur. Et cuncti proculdubio scimus quia, quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem quam magisteria disciplinae exterioris insinuant servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, hiatus motusque etiam et praepositionum casus servare contemno: quia indignum
Abbreviated transcription (Latin):
tate transiitti. si tam̃ ad me ipse ñ ꝓficisceris:
diacono. quȩ ꝑ inquisitionẽ atq responsionẽ ꝓculerat.
expositionis alteriꝰ studiũ interrumpens. sola nominum
p̃notatione distĩxit. &e inter quatuor libros ordinauit. At
sic̃ in libris expositionũ suarũ quibꝰ eẽt uirtutibꝰ insudan¬
dũ docuerat: ita etiam descriptis scõꝵ miracłis. quȩ uir¬
tutũ fuisset earun dem claritas luce clarius ostentaret.
sermone doctissimꝰ. temporibꝰ constantini imꝑatoris.
post annos ferme centũ septuaginta quinq ingrecam¬
latinamq linguam conuertens. orientalibꝰ eccłiis dẽ uul¬
gauit. quãuus astuta grecoꝵ ꝑuersitas in cõmemoratione
sp̃s sci apatre ꝓcedentis. nom̃ filii suatim radens abstu-
lias uiginti & duas destinguens. quantũ lucis intus habeañ
demonstrauit. Et inhis. tractandi sic̃ suꝑiꝰ patuit finẽ fecit.
Qui libri dum adoctoribꝰ sequentis temporis tam rectissi¬

Expanded text:
tate transmitti, si tamen ad me ipse non proficisceris. » diacono quae per inquisitionem atque responsionem protulerat expositionis altius studium interrumpens, sola nominum praenotatione distinxit, et in libros quatuor ordinavit: ut, sicut in libris expositionum suarum quibus esset virtutibus insudandum docuerat, ita etiam descriptis sanctorum miraculis quae virtutum fuisset earumdem claritas luce clarius ostentaret. eco Latinoque sermone doctissimus, temporibus Constantini imperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam linguam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum perversitas, in commemoratione Spiritus sancti a Patre procedentis, nomen Filii suaptim radens abstulelias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant demonstravit; et in his tractandis, sicut superius patuit, finem fecit. 77. Qui libri dum a doctoribus sequentis temporis tam rectissi
Abbreviated transcription (Latin):
uennatẽ ȩccłam honorare desidero. S quicũq quodlibet ex-
suꝑbia arripiat. hoc ego tolerare ñ possum. Tam̃ hac dere iã
diacono constantinopolim scripsi. ut ꝑ om̃s qui sub se etiam
tricenos quadragenos epos habent requirere debeat. sic tibi iste
usus ẽ. ut in letaniis cũ palliis ambularent: absit ut ꝑ me ho¬
ꝑius dixi fr̃ Rm̃e recogita. diem tuȩ uocationis adtende. quam
rationẽ de sarcina ep̃atus tui redditurus es considera. Emenda
illos mores notarii: uide quid in lingua: quid in actu ep̃m de¬
ceat. Esto totus purus fr̃ib tuis. non aliud loquaris. aliud
in corde habeas: nec appetas ultra uideri quã es. ut possis ultra

Expanded text:
vennatem ecclesiam honorare desidero. Sed ut quicumque quodlibet ex vennatem ecclesiam honorare desidero. Sed ut quicumque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum: tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent, requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, absit ut per me hoissime, recogita; diem tuae vocationis attende; quas rationes de sarcina episcopatus redditurus es, considera. Emenda illos mores notarii; vide quid in lingua, quid in actu episcopum deceat. Esto totus purus fratribus tuis. Non aliud loquaris, aliud in corde habeas; nec appetas ultra videri, quam es, ut possis ultra
Abbreviated transcription (Latin):
de usu pallii extra ȩccłam qd̾ temporib decessoꝵ meoꝵ num-¬
sicut responsales nr̃i testant᷑. excepto si ñ reliquiȩ conderent᷑.
Quod tam̃ de reliquis unꝰ tantũmͦ potuit inueniri. qui diceret
meis diebꝰ in despectu meo cũ sũma audatia ñ solũ faciebat. s
etiã frequentabat. Ex quib omĩb inuenio. quia honor ep̃at᷑
totus foras in ostensione ẽ ñ inmente. Et quidẽ ago omĩpo¬
tenti dõ grãs. quia eo tempore quo adme hoc ꝑuenit. qd̾
ad aures decessoꝵ meoꝵ numquã ꝑuenerat. longobardi iit̃
me et rauennatẽ ciuitatẽ positi fuerunt. Nam ostendere for¬
sitan hominib habui: quantũ scio ẽẽ districtus. Ne autem
credas. quia ego ȩccłam tuam in aliquo grauari aut minui
uolo: recordare in missarũ romanarũ sollepnua ubi rauennas
diaconꝰ stabat. et require ubi hodie stat. et cognosces quia ra¬

Expanded text:
de usu pallii extra ecclesiam, quod temporibus decessorum mede usu pallii extra ecclesiam, quod temporibus decessorum meles nostri testantur, excepto nisi reliquiae conderentur: quod tamen 126 de reliquiis unus tantummodo potuit inveniri qui diceret, meis diebus in despectum meum, cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia honor episcopatus vestri totus foras in ostensione est, non in mente. Et quidem ago omnipotenti Deo gratias, quia eo tempore, quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decessorum meorum nunquam pervenerat, Langobardi inter me et Ravennatem civitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui, quantum scio esse districtus. Ne autem credas, quia ego ecclesiam tuam in aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanarum solemnibus, ubi Ravennas diaconus stabat, et require ubi hodie stat: et cognosces quia Ra
Abbreviated transcription (Latin):
ed enĩ ioħes abinanis głȩ ambitione freno. apłicȩ modera¬
tionis cohercitus: ad detractionẽ pontificis totus conuerti¬
tur. Unde prudentissimꝰ pontifex. sic eũ ammonet dicens. Pri-¬
mũ me hoc contristat. quia mͥ fr̃nitas tua duplici corde seri¬
bit: et alia blandimenta in epłis sius exibet alia in lingua sua
scłarit᷑ ostendit. Deinde graue mͥ ẽ. quia irrisiones illas quas
habere notarii adhuc pueri solent. usq hodie frͣ m̃s ioħs inlin¬
gua sua retinet: mordent̃ loquitur: et quasi de tali astucia leta-¬
tur.: amicis p̃sentib blanditur: de absentib obloquit᷑. Tercio
graue mͥ. et omnino execrabile ẽ. quia seruis suis qua hora fuerit¬
iratus turpia crimina imponit. ut effeminati. et ad huc gra-¬
uit̾ hoc aꝑtius uocentur. Post hoc accessit qd̾ disciplina ad ui-¬
tam clericoꝵ custodiendã nulla ẽ: s tantũ mͦ clericis suis dñiũ
exhibet. Ultimũ uͦ ẽ. qͦd tam̃ pondere elationis primũ qͥa

Expanded text:
ed idem Joannes ab inanis gloriae ambitione, freno apostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usque hodie frater meus Joannes in lingua sua retinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile est, quia servis suis, qua hora furit, turpia crimina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post haec accessit quod disciplina ad vitam clericorum custodiendam nulla est, sed tantummodo se clericis suis dominum exhibet. Ultimum vero est, quod tamen pondere elationis primum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
no pontifici oblatũ ẽ. s nullus umquã ẽoꝵ hoc singularitatis
nomine uti consensit nedũ priuatũ aliqͥd daret᷑ uni. honore
debito sacerdotes priuaretur uniu̾si. Quid ẽ gͦ qd̾ nos huiꝰ
uocabuli głam et oblatã ñ querimꝰ: et alt̃ sibi hanc arripere
etiã ñ oblatam p̃sumit. Ille gͦ ma̾ius ẽ piissimoꝵ dñoꝵ p̃cep¬
tione fiectendus. qͥ p̃ceptis canonicis obedientiã p̃bere concep¬
nit. Ille cohercendus ẽ qͥ sc̃ȩ uniuersali eccłȩ in iuriã facit:
Qui corde tumet. qui gaudere de nomine singularitatis
suꝑ ponit. Ecce om̃s hac dere scandalũ patimͣ. Ad uiã igit᷑
rectã reuertatur auctor scandali: et omĩa sacerdotũ iurgia ces¬
sabunt. Ego enĩ cunctoꝵ sacerdotũ seruus sum: in quantum
ipsi sacerdotalit̃ uiuunt. Nam qui contra om̃potentem
erigit. in omĩpotente dño confido. quia meã sibi nec cum

Expanded text:
no pontifici oblatum est; sed nullus eorum unquam hoc singularitatis no pontifici oblatum est; sed nullus eorum unquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatim aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam, et oblatam, non quaerimus, et alter sibi hanc arripere etiam non oblatam praesumit? Ille ergo magis est piissimorum tione flectendus, qui praeceptis canonicis obedientiam praebere contemnit. Ille coercendus est, qui sanctae universali Ecclesiae injuriam facit, qui corde tumet, qui gaudere de nomine singularitatis cabulum superponit. Ecce omnes hac de re scandalum patimur. Ad vitam ergo rectam revertatur auctor scandali, et omnia sacerdotum jurgia cessabunt. Ego enim cunctorum sacerdotum servus sum, in quantum ipsi sacerdotaliter vivunt. Nam qui contra omnipotentem cervicem erigit, in omnipotenti Domino confido, quia meam sibi nec cum
Abbreviated transcription (Latin):
et cinere flentes iacere debuerunt. uniuersitatis sibi nomina
expetunt. et nouis ac ꝓfanis uocabulis głantur. Nunquid
salis eccte quero. Quis iste ẽ. qui contra statuta euuangłica
contra canonuĩ decreta. nouũ sibi nom̃ usurpare p̃sumit:
Utinã uel sine imminutione unĩus sit. qͥ et̃ appetit uniu̾sus.
Et certe multos constantinopolitanȩ ȩcdȩ in hereseos uoraginẽ
cecidisse nouimꝰ sacerdotes. et ñ solũ hereticos. s etiã heresiarchas
factos Inde qpꝑe nestorius qͥ mediatorẽ dĩ et hominũ xp̃m iħm
duas eẽ ꝑ sonas existimasis quia dm̃ hominẽ fieri potuisse ñ
credidit: usq ad iudaicã ꝑfidiã erupit. Inde macedonius: qͥ con¬
illud nom̃ in ea ȩccła sibi quisquã arripuit unde tot heresiar¬
che ꝑ disse noscuntur: uniu̾sa gͦ ecc̾a qd̾ ab sit astatu suo corruit.
ad imitur: dũ ab uno sibi dement̃ arrogat᷑. Certe ꝓbeati petri
apłoꝵ principis honore. ꝑuenerandã calcedonensem si nodũ roma¬

Expanded text:
et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis gloriantur. Nunquid salis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta, novum sibi usurpare nomen praesumit? Utinam vel sine aliorum imminutione unus sit, qui vocari appetit universalis. Et certe multos Constantinopolitanae Ecclesiae in haereseos voraginem incidisse novimus sacerdotes, et non solum haereticos, sed etiam haeresiarchas factos. Inde quippe Nestorius, qui Mediatorem Dei et hominum Jesum Christum duas esse personas existimans, quia Deum fieri hominem potuisse non credidit, usque ad Judaicam perfidiam erupit. Inde Macedonius, qui conillud nomen in ea ecclesia sibi quisquam arripuit, unde tot haeresiarchae prodiisse noscuntur: universa ergo Ecclesia, quod absit, a statu suo corruit, adimitur, dum ab uno sibi dementer arrogatur. Certe pro beati Petri apostolorum principis honore, per venerandam Chalcedonensem synodum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
decet eẽ conciues. Iterũ gͦ interrogat: qđ nom̃ haberet ipsa
ꝓuincia. Mercator respondit. Prouinciales illi deiri uocan¬
tur. Et gregorius. Bene inquid deiri. quia deira eruendi:
uocatur: Mercator respondit. Elle uocatur. Et gregorius
alludens ad nom̃: dixit. Bene: quia rex elle uocatur: Alleliua
enĩ in laude creatoris. oportet illis inpartib decantari
ox itaq accedens ad benedictũ apłicę¬

Expanded text:
decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt erununcupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. Alleluia etenim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari . 22. Mox itaque accedens ad Benedictum, ap
Abbreviated transcription (Latin):
confluxissent: contigit et gregoriũ uirũ dõ dignissimum
p̃terire. Qui cernens inter alia pueros corpore candidos.
forma pulcherrimos. uultu uenustos. capilloꝵ quoq nitõ
re ꝑspicuos eẽ uenales: interrogauit mercatorẽ de qua patͥa
illos attulisset. Ille respondit. Debrictannia insula. cuius in¬
colarum omĩũ facies. simili candore fulgescit. Gregorius
dixit. Yp̃ĩani sunt idem insulani: an adhuc paganis errori¬
bus implicantur: Mercator respondit. Non sunt xp̃iani:
s paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc gregorius grauit̃
ingemiscens. heu ꝓdolor inquit. quã splendidas facies
princeps tenebrarum nunc possidet: tantaq frontis specie
uacuã abinterna dĩ grã mentẽ gestat. Rursus interroga¬
bat. qd̾ eẽt uocabulũ gentis illius. Rursus mercator respon¬
dit. Angli uocantur. Atille. Bene inquit angli quasi
angłi. quia angłicos uultus habent: &e tales in cęlis angłoꝵ

Expanded text:
confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
lius etiam fr̃ in eodem monasterio merulus dicebatur:
nerabilis doctrina intentus. Psalmodia uͦ exore illiꝰ. pene
nullo tempore cessare consueuerat: excepto cũ aut alimentũ
corpori. aut menbra dedisset sopori. huic nocturna uisio¬
ne apparuit: quia exlilii florib corona de cȩlo. in caput
illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus.
cũ magna securitate animi atq hylaritate defunctus ẽ. Ad
cuiꝰ sepulchrum. dũ post annos quatuordecim. petrus qui
pontificatus istiꝰ gregorii tempore. monasterio eidem p̃fuit
sibi sepulturam facere uoluisset: tanta de eodem sepulchro
frĩs meruli fraglantia suauitatis emanauit: ac si illic florũ¬
om̃ium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste
patuit: quia uerũ fuit. qđ ꝑ nocturnã uisionẽ. tanti patͥs
discipulus uidit¬
aduenientib nuꝑ negotiatoribꝰ. multa uenalia inforũ
romanȩ urbis fuissent ꝓposita: multiq ad emendũ undiq

Expanded text:
lius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, nerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic floruomnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus viditadvenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc namq inter reges gentiũ et rei publicȩ imꝑatores distat. quod
reges gentiũ dñi seruoꝵ sunt. Imꝑatores uͦ rei publice dni liberoꝵ:¬

Expanded text:
Hoc namque iHoc namque ireges gentium domini servorum sunt, imperatores vero reipublicae domini libero
Abbreviated transcription (Latin):
uehit: et ꝑ eiꝰ miscdĩȩ uiscera. in cunctoꝵ m̃tibꝰ exultationis suę
grãm infundit. De qua exultationis habundantia irroborari
nos citiꝰ credimꝰ: qͥ benignitatẽ ur̃ȩ pietatis. ad imꝑiale fastigium
ꝑuenisse gaudemꝰ. Letentur cęli et exultet tr̃a: et debenignis ur̃is
actib uniuersȩ rei publicȩ popłs nc̃ usq uehem̃t᷑ afflictus. hyla¬
Releuent᷑ ur̃a miscdia contriti. ac dep̾ssi animi subiectoꝵ. Uirtus
celestis gr̃ȩ inimicis uos t̾ribiles faciat. pietas subditis benignos. Qui-¬
escat felicissimis temporib ur̃is. in uniu̾sa re publica ꝓlata sub
causarũ imagine p̃da pacis: cessent testamentorũ in sidiȩ. dñationũ
grẽ iuolent̃ exacte. Redeat cunctis in rebꝰ ꝓpͥis secura possessio: ut
sine timore habere se gaudeant. quȩ ñ sunt ab eis fraudibus ad¬
quisita. Reformetur iam singulis sub iugo pii imperii libertas sua.

Expanded text:
rovehit, et per ejus misericordiae viscera in cunctorum mentibus exultationis suae rovehit, et per ejus misericordiae viscera in cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilareleventur vestra misericordia contriti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis benignos. Quiescat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt ab eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo pii imperii libertas sua.
Abbreviated transcription (Latin):
SITUR septimo Ralendarũ maiarũ indictione sexta imago
foce et leontie augustoꝵ cũ emdẽ fauoralib litteris romã delata
est. Et postquã aclero et senatu adclatnatũ ẽ eis inbasilica iu-¬
lii iussu gregorii. in oratorio scĩ cęsarii. lateranensi palatio cons-¬
tituto reponit᷑. Qui etiã focȩ imꝑatori ita rescripsit. Gła in ex-¬
celsis dõ. qͥ iuxta qd scriptũ ẽ mutat tempora. et transfert regna:
dicens. quia dñat᷑ excelsus in regno hominũ: et eui uoluerit ipse.
dat illud. In omĩpotentis qͥppe dĩ in cõp̃hensibilis dispensatione
alterna uitȩ mortalis st̃ moderamina: et aliquando cũ multoꝵ
peccata ferienda sunt. unꝰ erigitur. ꝑ cuiꝰ duriciã tribulationis
iugo subiectoꝵ colla depͥmantur: qd̾ nos in nr̃a diutiꝰ tͥbulatione
ꝓbaumꝰ. Aliquando uͦ cũ misericors ds̃ merentia multoꝵ corda
sua decernit consolatione refouere. unũ ad regiminis culmen ꝓ¬

Expanded text:
itur septimo kalendarum Maiarum, indictione sexta, imago Phocae et Leontiae, augustorum, cum eorumdem favorabilibus litteris Romam delata est, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescripsit: « Gloria in excelsis Deo, qui, juxta quod scriptum est, Mutat tempora et transfert regna ; dicens: Quia dominatur excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud. In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione alterna sunt vitae mortalis moderamina, et aliquando cum multorum peccata ferienda sunt, unus erigitur per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur, quod in nostra diprobavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum ad regiminis culmen p
Abbreviated transcription (Latin):
sito uestiario. alia sex nũmismata dari p̃cipiens: cognouit
in uestiario nihil uũinismatũ unde posset consolari naufra¬
gũ remansisse. Quid facerae: nesciebat. Estuabat dõ deuoti
pet toris pietas: ñ sufferens uacuã ꝓxximi reliquisse miseri¬
ã. Rursus uestiariũ suũ. si forte uas qd libet aut uesti¬
m̃tũ haberae int̾rogans: audiuit nil penitꝰ remansisse. p̾¬
t᷑ matris argenteã. quȩ cũ infusis leguminib mitti solita
erat scutellam. Mox alacrior facꝰtus. ergo inquit frꝰ hãc
defer: ne tristis abeat qui consolari querit pauiꝑ. Itaq de¬
latã scutelła. gregorio satis hylarit̾ tribuente. pauꝑ q
putabat᷑ letus amplectit᷑: ñ iam ad expetenda. s ad confe¬
renda suffragia rediturꝰ Aquo uidelicet angłicȩ uisita¬
cionis tẽpore. tantis miraculis. tantis ẽ uirtutib publi¬
catꝰ. ut om̃ib secũ uiuentib ex emplo fuerit & t̾rori:

Expanded text:
sito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit sito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori,
Abbreviated transcription (Latin):
drara. aut legeret. aut scriberet. aut dictarae. .Ix.
n huiꝰ sacri monasterii penetralibꝰ. idem uir om̃poten¬
tis dei gregoriꝰ. a matre siluia tune tẽporis uixta
portã beati pauli aplĩ. loco qui dicit cella noua. quo
ac tenꝰ oratoriũ nomini eiꝰ declicatũ. et famosũ. seĩ sa¬
be confessoris dep̃i monasteriũ. cuiꝰ laus ẽ in sexta et
septima sy nodo. cõstitutũ uidet᷑. degente crudis legumi¬
nibus pascebatur
bi hunc de more quedã scribentẽ angłs dñi reppe-¬
riens: misereri sibi flebilit naufragi sub habitu. p̃cib
postulabat. Cui gregoriꝰ ex intimo corde cõpatiens: bis
t̃nis nũmisiatib datis. abire p̃cepit. Nec multo post. eadẽ
die idẽ naufragꝰ rediit: seq multa ꝑdidisse. pauea uͦ sus¬
ecpisse ꝑhibuit. A quo pari mͦ senis nũmismatib sũptis: abi
gꝰ importunis uocib reqͥrebat. Cui liberalissiꝰ pat̾ accer.¬

Expanded text:
o minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. o minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetgus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accer