comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oblitis. auide ac sine horrore tanquam
ueris poculis utebantur. qͣrum cruentis¬
simi atq immanissimi scordiscierant.
has itaq ut dixi. claudius pellere mace¬
doniȩ finib attemptauit. magnisq se
maloꝵ molib obiecit. Unde cũ animo
eger & curis circũ septus. morbo insuper
corraptus ẽẽt. interiit. hutus successor scͥ¬
bonius attemptatarum suꝑiore bello lo¬
co gentiũ iĩ declinans in dardaniam ar-¬
ma conuertit. eãq suꝑauit. Publius ue¬
ro seruilius ex consule. ciliciam & pam¬
philiam crudelissime adortus. dũ subde-¬
re studet: pene deleuit. Liciam & urbes
euis. obsesfas. obp̃ssas ꝙ cepit. Preterea
olyppũ montem ꝑuagatus. fasidem e¬
uertit: coricũ diruit tauri quoq mon
tis latera in ciliã uergentia ꝑscrutatus.i¬
sauros bello fractos. indeditionem rede¬
git. Primus romanoꝵ ꝑ taurum durit
exercitum. ac limitẽ itineris fecit. Triemno

Expanded text:
oblitis auide ac sine horrore tamquam oblitis auide ac sine horrore tamquam ueris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordisci erant — has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello adtemptauit magnisque se malorum molibus obiecit: unde cum animo aeger et curis circumsaeptus, morbo insuper correptus esset, interiit. huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit. Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit. praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem eutis latera in Ciliciam vergentia perscrutatus, Isauros bello fractos in deditionem redegit. Primus Romanorum per Taurum duxit exercitum, ac limitem itineris fecit. Triennio
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse commemorat. Postea uero hyr¬
tuleius cũ metello congressus. apđ itali¬
cam beticȩ urbem .xx. milia militũ ꝑdi¬
dit. uictusq in lustamã cũ paucis refu¬
git. Pompeius belgidam nobilem celtibe¬
rie urbem cepit. Sertorius deinde cũ pom¬
peio congressus. x milia militum eius inter¬
fecit ex alio cornu iuncente pompeio. tan¬
tundem pene ipse ꝑdidit. Multa inter eos
preterea p̃lia gesta sunt. Meminius ques¬
tor pompen. idemq uir sorioris eius occisu
est. hyrtuleii fr̃es interfecti ꝑpenna qui
se sertorio iunxerat cõminutus ẽ. postre¬
mo ipse sertorius ac sine mora ꝑ deditionẽ
recepit aut euertit. Interea macedonicum
bellum claudius sortitus. uarias gentesꝗͣ
rodopeis montib circũ fusȩ sunt. actunc
macedoniam crudelissime populabant᷑.
quȩ in captiuos agebant. raptis. cũ po¬
culo opꝰ eẽt humanoꝵ capitum ossib
cruentis cruentis capillatisq ad huc. ac
ꝑ interiores cauernas male effosso cerebro

Expanded text:
habuisse commemorat. postea nero Hirtuleius cum Metello congressus apud Italicam Baeticae urbem uiginti milia militum perdidit uictusque in Lusitaniam cum paucis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio tantundem paene ipse perdidit. multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, comminutus est. postremo ipse Sertorrecepit ac evertit. Interea Macedonicum bellum Claudius sortitus, varias gentes, quae Rhodopeis montibus circumfusae sunt, ac tunc Macedoniam crudelissime populabantur,quae in captivos agebant, captis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus, us cruentis capillatisque adhuc ac per interiores cauernas male effosso cerebro
Abbreviated transcription (Latin):
& uiui cineres de tumulis salient.
Ibimus gͦ om̃s alia regione locandi.
Ibinꝰ ad patͥam qͦs ꝑegrina tenent.
Qͦ ndo placet figulo uasa soluta ruunt.
Qd iubet omp̃s non possumꝰ. ẽẽ. rebelles.
Cuius & ad nutũ sidera t̾ra tremunt.
Ipse creat hominẽ: qͥd dicere possumꝰ idem.
Qd dedit & recipit: cͥmina nulla gerit.
Illiꝰ ecce sumꝰ figmentũ & sp̃s inde .ẽ.
Cũ iubet hinc mius qͥ sumꝰ eiꝰ opꝰ.

Expanded text:
Et vivi cineres de tumulis salient. Et vivi cineres de tumulis salient. Ibimus ergo omnes, alia regione locandi, Ibimus ad patriam, quos peregrina tenent. Quando placet figulo, vasa soluta ruunt. Quod jubet Omnipotens, non possumus esse rebelles, Cujus ad intuitum sidera, terra tremunt. Ipse creat hominem, quid dicere possumus? idem Qui dedit, et recipit, crimina nulla gerit. Illius ecce sumus figmentum, et spiritus inde est, Cum jubet, hinc imus, qui sumus ejus opus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicmͥ qͥd p. oterunt augusti aut culmina regũ.
Menbra creatoris cũ iacuere petͥs
b̾ rachia ñ retraunt fortes neq p̾pura reges.
lir qͦcũq uenit puluere puluis erit.
Nascim᷑ ȩquales morimͦ ȩqualiter omnes.
una ex adã ẽ. mors xp̃s & una salus.
Duersa. ẽ merces sumus tamen om̃ib unũ.
Infantes uuenes sic moriere senes.
Ergo qd̾ hic facimus nc̃ te rogo celsa potestas.
Cũ nchil auxilii possumꝰ. ẽẽ. rei.
Ploranius gemimus sed nec ꝑdẽe. ualemus.
Luctus ad est oculis. ẽ neq fructus opis.
Ussera torqͤntur lacerant᷑ corda tumultu.
St̃ Rari extincti flendo cadunt oculi.
Ecce uocat᷑ amor neq iã reuocatur a morce.¬
Iuis damantẽ refugit mors surda nec audit.
hscit in affectũ dura redire pium.
Ibimus hinc om̃s nemo s in de redit.
Donec in aduentũ dñi caro mortua uiuat.
Surgat & ex ꝓpͥo puluere rursꝰ homo.
Ceꝑit &ͥ  tegere arentes cutis uda fauillas.

Expanded text:
dic mihi, quid poterunt Augusti aut culmina regum, dic mihi, quid poterunt Augusti aut culmina regum, membra creatoris cum iacuere petris? brachia non retrahunt fortes neque purpura reges, vir quicumque venit pulvere, pulvis erit. nascimur aequales morimurque aequaliter omnes: una ex Adam est mors, Christus et una salus. diversa est merces, funus tamen omnibus unum: infantes, iuvenes, sic moriere senes. ergo quid hinc facimus nunc te rogo, celsa potestas, cum nihil auxilii possumus esse rei? ploramus, gemimus, sed nec prodesse valemus: luctus adest oculis, est neque fructus opis. viscera torquentur, lacerantur corda tumultu; sunt cari extincti, flendo cadunt oculi. ecce vocatur amor neque iam reQuamvis clamantem refugit mors surda, nec audit: Nescit in affectum dura redire pium. Ibimus hinc omnes, nemo nec inde redit: Donec adventu Domini caro mortua vivat, Surgat et ex proprio pulvere rursus homo, Coeperit ut tegere arentes cutis uda favillas,
Abbreviated transcription (Latin):
Melchisecdech etiã dñi sacer ore sacerdos.
Iob qͦ seu geniti sic habiere sui.
Legifer ipse iacet moyses aaronq sacerdos.
Alloquioq dei dignus amicus obit.
Successor q suus popħ dux inclitus iħs.
Qs legitis uerbis libris occubuere patres.
Q a gedeon sanson uel qͥsqͥs m ordine udex
ꝙortẽ sub dnõ iudice nemo fugit.
srahelita potens daiud rex atq ꝓph̾a
E st situs in tumulo cũ salomone suo
ysaias danihel samuhel ionasq beatus.
iuens sub pelago stat mͦ pressus humo.
pͥ nceps claue petrꝰ pͥmus qͦ doginate paulus.
dͥuiis celse animȩ corpora t̃ra tegit.
s emine ab humano qͦ nullus maior habetur.
Uir baptista potens ipse ioħs obit.
s noch heliasq hoc adhuc expectat uterq
Qͥ natus homine. ẽ. & ir oriturꝰ erit.
Ipse creator ouans surgens cũ xp̃s ab ũbͥs.
hic qͥ natus homoẽ. carne sepultꝰ homo. ẽ¬
&s rogo ñ moritur mortẽ gustante salute.
Dũ ꝓ me uoluit hic mea uita mori.

Expanded text:
Melchisedech etiam, domini sacer ore sacerdos, Melchisedech etiam, domini sacer ore sacerdos, Iob quoque seu geniti sic abiere sui. legifer ipse iacet Moyses Aaronque sacerdos, alloquiisque dei dignus amicus obit. successorque suus, populi dux inclitus Iesus, quos legitis libris occubuere patres, quid Gedeon, Samson vel quisquis in ordine iudex? morti sub domino iudice nemo fugit. Israhelita potens David rex atque propheta est situs in tumulo cum Salomone suo. Esaias Danihel Samuel Ionasque beatus, vivens sub pelago, stat modo pressus humo. princeps clave Petrus, primus quoque dogmate Paulus, quamvis celsae animae, corpora terra tegit. semine ab humano cui nullus maior habetur, vir baptista potens ipse Iohannes obit. Enoch Heliasque hoc adhuc spectat uterque: qui satus ex homine est et moriturus erit. ipse creator ovans surgens cito Christus ab umbris, hic quia natus homo est, carne sepultus humo. quis, rogo, non moritur, mortem gustante salute? dum pro me voluit hic mea vita mori?
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑa conditio & sors iuo cabilis horȩ.
auã generi humauo tͥstis origo decdit.
Cũ suadens coluber ꝓiecit ab ore uenenum
Morsu serpentis mors fuit eua nocens.
Sumpsit ab ipso extunc adã patre t̾ra dolor̃
Et de matre gemens mundus amara capit.
Preuaricando duo ꝓbro dampnant᷑ acerbo
Ille labore dolet. hec generando gemit.
Mors uenit inde uorax tͣnsmissa nepotib ipss
Neredesq suos tollit origo necis.
Ecce hoctͥste nefas nob̾ genuere parentes.
Ceꝑat unde prius hinc ruit omne genꝰ.
Pmꝰ abel cecidit miserando uulnere cȩfus.
Ac fr̃na sibi sarcula menbra fodit.
Pꝰ qͦq seth obiit sub abel uice redditus isdem
& ꝗͣuis redut. non sine fine fuit.
d noe memorẽ laudatũ uoce tonantis
Quẽ leuis archa tulit. nõ grauis arua p̃unt.
Sic qͦ semi & iafeth iustissima deniq ples.
Scã & ꝓgenies tale cucurrit iter.
Qd patriarcha habrahã uł y saac iacob qͦ dgi
Cũ de lege necis nemo solutus ab est.

Expanded text:
a conditio, et sors irrevocabilis horae, Quod generi humano tristis origo dedit: Cum suadens coluber projecit ab ore venenum, Morsu et serpentis mors fuit Eva nocens. Sumpsit ab ipso ex tunc Adam patre terra dolorem, Et de matre gemens, mundus amara capit. Praevaricando duo probro damnantur acerbo, Ille labore dolet, haec generando gemit. Mors venit inde vorax, transmissa nepotibus ipsis, heredesque suos tollit origo nocens. ecce hoc triste nefas nobis genuere parentes: coeperat unde prius, hinc ruit omne genus. primus Abel cecidit miserando vulnere caesus, ac fraterna sibi sarcula membra fodent. post quoque Seth obiit, sub Abel vice redditus isdem, et quamvis rediit, non sine fine fuit. quid Noe memorem, laudatum voce Tonantis? quem levis arca tulit, nunc gravis arva premit. sic quoque Sem et Iafeth, iustissima denique proles sancta et progenies tale cucurrit iter. quid patriarcha Abraham vel Isac, Iacob quoque dignus, cum de lege necis nemo solutus adest?
Abbreviated transcription (Latin):
Demq iob natos septẽ uno tͥste subictu.
Amittens: laudes reddidit ore deo.
Dauid psalmographus genitũ cũ amisit amatũ.
Mox tumulo posuit. prãdia festa dedit.
Gemina bis felix pia mat̾ machabeor.
Natos septẽ uno funere leta tulit.
Stantes ante dmñ uelut aurea uasa decoris.
Aut ceu candelabris pulchra lucerna nitens.
Immacłatȩ animȩ radiantes semꝑ honore.
I iuoꝵ retinent in regione locum.
In que domo diũ plantati lumine uernant.
Candida ceu rubeis lilia mixta rosis.

Expanded text:
Denique Job natos septem uno triste sub ictu, Amittens, laudes retulit ore Deo. David psalmographus, genitum cum amisit amatum, Mox tumulo posuit, prandia festa dedit. Femina bis felix, pia mater Machabeorum, Natos septem uno funere laeta tuliStantes ante Deum, velut aurea vasa decoris, Aut quasi candelabris pulchra lucerna nitens. Immaculatae animae, radiantes semper honore, Vivorum retinent in regione locum. Inque domo Domini plantati lumine vernant, Candida ceu rubeis lilia mista rosis.
Abbreviated transcription (Latin):
entem. ce de multimodis utrunq confringendo
miserus.
Qualiter alexander monarchiam obtinuerit. & in¬
ter quos regnum crudeliter adeptũ diuiserit. quȩ
etiam pars unicuiq euenerit. xxui¬
Mortuo alexandro rege macedone. duces eius mu¬
tuis se bellis consumpserunt.x¬

Expanded text:
entem, et de multimodis utrinque confligendo entem, et de multimodis utrinque confligendo miseriis.Qualiter Alexander monarchiam obtinuerit, et inter quos regnum crudeliter adeptum diviserit; quae etiam pars unicuique obvenerit. Mortuo Alexandro rege Macedonum, duces ejus mutuis se bellis consumpserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sena sacerdotio. qui duxerat uxorem filiam satra¬
pe samarie que occafione edificatum ẽ. templũ
in monte garram ad instar hierosolimitani.
Quib dieb alexander regnũ adeptꝰ mace xxii¬
donum defuncto patre quanta ce qualia infra su¬
tens. hierosolimam ꝑuenit. intactumq templũ re¬
ligmuñib honoratum. iterũq duob p̃liis copigᷤ
partoꝵ delens. demũ interemit darium. in alie¬
nis crudelissimꝰ. & in ppximis impiꝰ existensxxͥ¬
git᷑ constructa alexandria in egipto. destruc.E¬
toq ꝑsarum imꝑio ꝑ qͥnquenniũ alexander mo¬
nachiam optinuit orb̾ plurimas. deuincens gen-¬
tes. indiam petens subiugauit. ceterasqi natio¬
nes maccessibiles circa occeani littora. fitas bes¬
lo opp̃ssit & cepit. demum in baby loniam res¬
digens. hausto ueneno interiit
XXIIII.
De bellis inter romanos & samntes. atq gal¬
los eo temꝑe gestis. quo alexander uastabat ori¬

Expanded text:
sem a sacerdotio, quia duxerat uxorem filiam satrasem a sacerdotio, quia duxerat uxorem filiam satrapae Samariae. Qua occasione aedificatum est templum in monte Garzirim, ad instar HierosolymitaQuibus diebus Alexander regnum adeptus Macedonum, defuncto patre, quanta et qualia intra suHierosolymam pervenit intactumque templum reliquit muneribus honoratum, iterumque duobus praeliis copias Parthorum delens, demum interemit Darium, in alienos crudelissimus, in proximos impius existensIII. Constructa Alexandria in Aegypto, destructoque Persarum imperio, per quinquennium Alexander monarchiam obtinuit orbis, plurimas devincens gentes, Indiam petens subjugavit, caeterasque nationes inaccessibiles circa Oceani littora sitas bello oppressit et cepit. Demum Babyloniam rediens, hausto veneno interiitXXIV. De bellis inter Romanos et Samnites atque Gallos eo tempore gestis quo Alexander vastabat Ori
Abbreviated transcription (Latin):
Regnante artarxerre qui ce ochus dicebatur
suum in templo interfecit. ꝓ qͦ scelere multa
passi sunt iudei grauia.
Quib dieb pestilentia ingens roman crude¬
liter uastauit. t̾raq murbe dehisdens. curciũ
uirũ equestrem obsorbuit uiuũ. tunc etiam
galli contra romanos conspirantes ter deuicti
De hoc qđ nor longior solito facta ẽ. &e uerila¬
pides e cęlo ruentes. t̾ram grauiter adtͥuerunt.
ce hoc actum ẽ. quando magnꝰ alexander ma¬
cedo nascitur. quib diebꝰ aristoteles celebrat᷑¬
Quod regnante xerxe. nomanoꝵ matronȩxix
in scelere uenefico sunt dep̃̾hensȩ. philippus
autem macedonũ rex. pat̾ alexandri magni bel.¬
la plurima ꝑegit. nationes innumeras ꝑdonu¬
De grauissimis pͣlus inter samnites atq roma¬
nos: illis dieb gestis. quib ce romani a samnitib
uicti. x in iugũ seruitutis missi. iterumq roma¬
ni uictores ꝑ papiriũ ducẽ eoꝵ sãmtes uicerunt
& tugũ reposuert̃.

Expanded text:
Regnante Artaxerxe, qui et Ochus dicebatur, suum in templo interfecit. Pro quo scelere multa passi sunt Judaei gravia. Quibus diebus pestilentia ingens Romam crudeliter vastaverit, terraque in Urbe dehiscens, Curtium virum: equestrem absorbuerit vivum. Tunc etiam Galli contra Romanos conspirantes, ter devicti De hoc quod nox longior solito facta est, et veri lapides e coelo ruentes terram graviter attriverunt. Et hoc factum est quando Magnus Alexander Macedo nascitur. Quibus diebus Aristoteles celebratQuod regnante Arxe, Romanorum matronae in scelere venefico sunt deprehensae. Philippus autem Macedonum rex, pater Alexandri Magni, bella plurima peregit, civitates De gravissimis praeliis inter Samnites et Romanos illis diebus gestis. Quibus et Romani a Samnitibus victi, et sub jugum servitutis missi, iterumque Romani victores per Papyrium ducem suum Samnites vicerunt et jugum deposuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
De discordia sytiliensium .i. int̾cathemenses ce
firacusanos. qi ayxilia petentes a lacedemomis
atq atheniensib ñ solũ occasione sicilia. sed &to¬
ta gretia grauissimis bellis attrita . ẽ.xii¬
Qualit̃ artarrerres contra frẽm suũ scylicet cy¬
rum dimicauerit ce uicerit. &e de t̾remotu siciliȩ
atq graui ȩstu ethnȩ de peste etiam quȩ athem¬
ensib contigit. laboribq romanoꝵ.xiii¬

Expanded text:
De discordia Siciliensium, id est, inter Catinenses et Syracusanos, qui auxilia petentes a Lacedaemoniis atque Atheniensibus, non solum hac occasione Sicilia sed et tota Graecia gravissimis bellis attrita est. IQualiter Artaxerxes contra fratrem suum, scilicet Cyrum, dimicaverit et vicerit; et de terraemotu Siciliae atque aestu gravi Aethnae; de peste etiam quae Atheniensibus contigit, laboribusque Romano
Abbreviated transcription (Latin):
uero. iĩi. mił. habuisse in exercitu fertur. cui leo¬
ne eum uicit. deinde themistocles atheniensiũ
nauali p̃lio exercitum enis suꝑauit. xerres uic¬
tus amissis copiis turpit̾ refugit in patriam.
Artarrerxe regnante libri phitagorȩ in uII.¬
censi sunt ab atheniensib ce memoriale philiso¬
phoꝵ qui tunc fuert̃ .i. milesii ypocratis me¬
diciac socratis¬
git. & de pͥmo agone rome acto. ac de magna
pestilentia quant romanas uires pene con¬
sumpsit. c cetera quȩ tunc gesta sunt apd̃

Expanded text:
vero tria millia habuisse in exercitu fertur, cui Leo, et pene eum vicit. Deinde Themistocles Atheniensium dux navali praelio exercitum ejus superavit. Xerxes victus, amissis copiis, turpiter refugit in patriam.Artaxerxe regnante libri Pythagorae incensi sunt ab Atheniensibus. Et memoriale philosophorum qui tunc fuerunt, id est, Milesii, Hippocratis medici ac Socratisgit, ac de primo agone Romae acto et de magna pestilentia quae Romanas vires fere consumpserat, et caetera quae tunc gesta sun
Abbreviated transcription (Latin):
Darius ꝑsarum rer tercius scytis bellum
intulit. asiam macedoniamꝙ edomuit. & in
campis marathoniis cũ atheniensib conflixit.
ubi cc. milia sui exercitus amisit. uictusq in ꝑsas
refugit. capł.i¬
Quo regnante brutus ce conlatinus post depul¬
sionem regũ pͥmi consules apł romanos consti¬
tuuntur. ce ea quȩ illis dieb cũ romanis gesta
res. iterumq consules iura rei publicȩ admini¬
strata sunt.
citer in sicilia dimicauit. domũq reuersus ꝓpͥa
manu se interemit.Iiii¬
De esdra qͣliter grãm xexxisregis adeptus hiero¬
solimam cũ magna turba iudeoꝵ &e munerib
plurimis sit reuersus.

Expanded text:
Darius Persarum rex quartus Scythis bellum intulit: Asiam Macedoniamque edomuit, et in campis Marathoniis cum Atheniensibus conflixit, ubi ducenta millia sui exercitus amisit, victusque in Persas refugit. Quo regnante, Brutus et Collatinus post depulsionem regum primi consules apud Romanos constituuntur, et ea quae illis diebus cum Romanis gesta res, iterumque consules, jura reipublicae administrata sunt. citer in Sicilia dimicavit, domumque reversus propria manu se interemit.De Esdra, qualiter gratiam Xerxis regis adeptus, Hierosolymam cum magna turba Judaeorum et muneribus plurimis sit reversus.
Abbreviated transcription (Latin):
De p̃liis quȩ tarentini contra romanos una cũ
pyro epirotarũ rege qui prius elefantes in ita¬
liam secũ duxit gesserunt. & a romanis uicti atq
edomiti. & de portentis diuersimodis quȩ eo tẽ¬
ꝑe contigerunt. ce qđ italia tunc uniuersa sit ro

Expanded text:
De praeliis quae Tarentini contra Romanos, una cum Pyrrho Epirotarum rege, qui primus elephantes in Italiam secum duxit, gesserunt, et a Romanis victi atque edomiti; et de portentis diversimodis quae eo tempore contigerunt. Et quod Italia tunc universa sit Ro
Abbreviated transcription (Latin):
elamitas qui ꝑsarum sunt pͥncipes dere¬
liquit. assur autem ninũ instituit cruita¬
tem: qui nunc chaldei uocantur. Arpha¬
sat aut̃. arfaxatheos nominauit: cũ pͥn¬
ceps eoꝵ esset. Aram uero arameos institu¬
it: quos greci siros appellant. Quos autẽ
nunc lidos uocant: lud. tunc ludas nomi¬
nauit. Aram uero filiis quatuor existen¬
tib: hus quidem instituit traconitidẽ
ce dasmascum. quȩ est media palestinȩ
sirieq coniuncta: armeniam uero
otrus: gether bactriancis: mes aut̃
mesaneos:quȩ nunc arax uocatur
ab omnib Arfaxat aut̃ filius fuit
sala. de quo natus est eber. a quo iu¬
deos. prius hȩbreos uocauerunt. Heber
autem iectan genuit & falec. Iecta uero
qui filius fuit heber. habuit filios hel-¬
modat. saleph. asormot. iare. adurã. uz al.
decla ebal. abimael.sapha. & ophir. &e e¬
bila. & iobap. Iti a flumine cophino in¬
diȩ. & posita circa syriȩ loca quedam in¬

Expanded text:
Helamitas, qui Persarum sunt principes, reHelamitas, qui Persarum sunt principes, reliquit. Assur autem Ninum instituit civitatem, qui nunc Chaldaei vocantur. Arfaxat autem Arfaxateos nominavit, cum princeps eorum esset. Aram vero Aram eos instituit quos Graeci Siros appellant. Quos autem nunc Lidos vocant, Luth, tunc Ludas, nominavit. Aram vero filiis quatuor existentibus, his quidem instituit Traconitidem et Damascum, quae est Media Palaestinae Syriaeque conjuncta. Armeniam vero Otrus, Geter Bactrianos, Mes autem Mesaneos, quae nunc Arax vocatur ab omnibus. Arfaxat autem filius fuit Sala, de quo natus est Heber, a quo Judaeos prius Hebraeos vocaverunt. Heber autem Jectan genuit, et Falech; Jecta vero, qui filius fuit Heber, habuit filios Helmodat, Saleth, Asormoth, Jare, Aduram, Usal, Deda, Ebal, Abimael, Sapha, et Ophir, et Ebila, et Jobab. Isti a flumine Cophenae Indiae, posita circa Syriae loca quaedam in
Abbreviated transcription (Latin):
ra. & usq ad garam ꝑgentib sodomã.
ce gomorram. ce ad aman. & seboim usquȩ
filii cham. hoc est medii filii noe. quattu¬
or &e nepotes quinq ex uno eius filio. ꝓne¬
potes tluo. ex nepote uno. fit eoꝵ summa
undecim. Quib enumeratis. hic reditur
ad aliũ filium cham qui uocabatur meͤ¬
raim. & cominemorant᷑ quos genuit. non
tanquã singłi homines. sed nationes sep¬
tem: ce de sexta uelut de serto filio. gens
cominemoratur exisse. quȩ appellatur
philistiim. unde fiunt octo. Inde iterum
ad canaam reditur. in quo filio maledic¬
tus est cham. &e quos genuit undecimno¬
minantur. deinde usq ad quos fines ꝑ¬
uenerint. cõmememoratis quib damci¬
uitatib dicitur. ac ꝑ hoc in filiis nepotib¬
q cõputatis. de ꝓgenie cham triginta
unus geniti referuntur Semuero t̾tio
noe filio quinq fuerunt nati. qui usq
ad oceanum seorsum habitant asiam. ab
eufrate facientes initium. Elam siquidem.

Expanded text:
ra, et usque ad Gazam pergentibus Sodomam ra, et usque ad Gazam pergentibus Sodomam et Gomorrham, et Adamam, et Seboim, usque filii Cham, hoc est, medii filii Noe quatuor, et nepotes quinque, ex uno ejus filio pronepotes duo, ex nepote uno fit eorum summa undecim. Quibus enumeratis, hic reditur ad alium Cham, qui vocabatur Mesraim: et commemorantur quos genuit, non tanquam singuli homines, sed nationes septem, et de sexta, velut de sexto filio, gens commemoratur exisse, quae appellatur Philistiim: unde fiunt octo. Inde iterum ad Chanaan reditur; in quo filio maledictus est Cham, et quos genuit undecim nominantur. Deinde usque ad quos fines pervenerint commemoratis quibusdam civitatibus dicitur ac per hoc in filiis nepotibusque computatis, de progenie Cham triginta unus geniti referuntur. Sem vero tertio Noe filio quinque fuerunt nati, qui usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Eufrate facientes initium. Helam siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis labaim a quib libies postea nomi¬
nati sunt. qui prius petei uocabant᷑. ce cas¬
lou qui deinceps philistiim appellati st̃.
quos nos corrupte palestinos dicimꝰ. cȩterȩ
sex gentes ignotȩ nobis sunt. qͥa bello ȩtͥi¬
nopico subuerse. usq ad obliuionẽ p̾teri¬
toꝵ nominũ ꝑuenerunt. Possederunt aũt
t̾ram a gara usq ad extremos fines egipti.
Canaam aut genuit sidonẽ pͥmogenitũ
gergesseum. & eueum. & aratheum. sineũ.
de aradium samariten &e amatheum. De ca¬
naam pͥmus natus ẽ. sidon: a quo urbsin
fenice. sidonuocatur. Aratheus qui ar¬
chas condidit oppidum in radicib libani¬
situm. Aradii sunt qui aradum insulam
possederunt. angusto freto fenicis littore
separatam Samarii emissa nobilis syriȩ
celes ciuitas. Hanc macedones qui post
alexandri mortẽ regnauerunt. epiphani¬
am nuncupauerunt. Et fuit t̾minus cha¬
naneoꝵ a sidone. donec ueniatur in gera¬

Expanded text:
ceptis Labaim, a quibus Libyes postea nomiceptis Labaim, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Putei vocabantur, et Casloim, qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos non corrupte Palaestinos dicimus. Caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae, usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Possederunt autem terram Agazi usque ad extremos fines Aegypti. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum Gergesaeum, et Evaeum, et Arachaeum, Sinaeum et Aradium, Samariten et Amathaeum. De Chanaan primus natus est Sidon, a quo urbs in Phoenice Sidon vocatur. Arachaeus, qui Archas condidit, oppidum in radicibsitum. Aradii sunt qui Aradam insulam possederunt, angusto freto Phoenicis littore separatam. Samaria emissa nobilis Syriae Coeles civitas, hanc Macedones, qui post Alexandri mortem regnaverunt, Epiphaniam nuncupaverunt. Et fuit terminus Chananaeorum a Sidone, donec veniatur in Gera
Abbreviated transcription (Latin):
fluuius. usq in presens fut dicitur. om̃ĩsq
circa eum regio futensis dicitur. Modo ta¬
men in una climatis eiꝰ parte. antiquum
libiȩ nomen residet. & reliqua t̾ra uocat᷑
affrica. Porro canaam optinuit terrã quã
iudei deinceps possederunt eiectis canane¬
is. filii chus. saba. & euila. sabata. & rhema¬
ce sabathaca. id est saba a quo sabei. Cuila¬
getuli. in parte remocioris affricȩ. heremo
coherentes. Sabatheni. qui nunc astaueri
nuncupant᷑. Nema uero ce sabataca. pau¬
latim antiqua uocabła perdiderunt. et
quȩ nunc ꝓ ueterib habeant ignoratur.
os: interp̃tatur nunc saba arabia. In sep¬
tuagesimo pͥmo psalmo. ubi nos habemus
reges arabum ce saba munera offerent. in¬
hebreo scriptũ ẽ. reges saba. Dadai gens ẽ.
ethiopiȩ. inoccidentah plaga. At uero mes¬
raim genuit ludim: & anamim. & balabĩ.
neptium. &e petrusim. ce ceslium. de quib
egressi sunt philistiim ce chapturim. Ex¬

Expanded text:
fluvius usque in presens Futh dicitur, omnis autem fluvius usque in presens Futh dicitur, omnis autem circa eum regio Futensismen in una tantum climatis ejus parte antiquum Libya nomen residet, et reliqua terra vocatur Aphrica. Porro Chanaan obtinuit terram quam Judaei deinceps possederunt. Ejectis Chananaeis filii Chus Saba et Evila, Sabatha et Regina. Sabatacha, id est, Saba, a quo Sabaei, Getuli in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabatacha, paulatim antiqua vocabula perdidere, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur. os. Interpretatur ergo nunc Saba Arabia. Nam in septuagesimo primo psalmo, ubi nos habemus, Reges Arabum eHaebraeo scriptum est reges Saba. Dadam genus est Aethiopiae, in Occidentali plaga. At vero Mesraim genuit Ludim et Anamim, et Laabim, Neptuim, et Petrusim, et Cesluim. De quibus egressi sunt Philistiim, et Chapturim, ex
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupati. Aiano autem iaphet filio. et
ipso tres habente filios. helisas quidem he¬
lisȩos uocauit eos. quoꝵ pͥnceps fuit quinc̃
sunt elolii. Gharsis uero thirsos. sic enĩ
antiquitus. cilicia uocabatur. Gharsus
enim apd̃ eos maxima ciuitatũ metropoli
appellatur. tau littera ꝓteta mutata. E tchim
autẽ citimam insulam habuit. quȩ nunc
dicitur ciprus: &e ab ea om̃s insule &e mari¬
tima loca. citim hebraice nominant᷑. Testiꝰ¬
ẽ. enim sermonis mei. una incypro ciuita¬
tũ. quȩ antiquam appellationem maluit
retinere. Citis enim abhis qui ei grecũ nom̃
imposuerunt. uocatur: neq sic fugiens ei¬
thi nomen. Iafet itaq filii seu nepotes. haᷤ
habuere gentes. & alias quȩ forsam nunc
ignorant᷑. Omnes tamen pene insulas. &
totiꝰ orbis littora. terrasq mari uicinas qͥb
possederunt brittannicum. filii cham
chus. & mesraim. fut. & canaam. Chus. ho¬
die ab hebreis ethiopia nuncupatur. Mes¬

Expanded text:
nuncupati. A Jano autem Jafeth filio, et nuncupati. A Jano autem Jafeth filio, et ipso tres habente filios: Helisas quidem Helisaeos vocavit eos, quorum princeps fuit, qui nunc Aeolici. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cythimam insulam habuit, quae nunc dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima loca, Cythym Hebraice nominantur. Testis enim sermonis mei una in Cypro civitatum, quae antiquam appellationem valuit retinere. Cythis enim ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Jafeth itaque filii seu nepotes has habuere gentes, et quae forsan nunc ignorantur. Omnes tamen ptotius orbis littora terrasque mari vicinas, Graepossedere Britannicum. Filii autem Cham, Chus, et Mesraim et Phuth et Chanaan. Chus die ab Hebraeis Aethiopia nuncupatur, Mes
Abbreviated transcription (Latin):
marȩionicũ appellatur. Condidit autẽ
iobel iobelos. qui nr̃is temporib hibe¬
res. qui & hispani. a quib postea celtibe¬
ri nuncupati sunt. Mogauero pͥmũ
dicebat᷑ quȩ postea capadocia. nunc aũt
cesarea a romanis hoc uocabło sortitur.
id est a cęsare. Moscunt uero. mosocum
plantati sunt: qui nunc capadoces nun¬
cupant᷑ Quoꝵ antiquȩ appellationis sig¬
num ostenditur. Nam ciuitas ẽ. apd̃ eos.
quȩ hactenus moscha dicitur: ostendens in¬
telligere ualentib eo qđ aliquando om̃es
gentes regionis ipsius ita uocatȩ sunt: Thi¬
ras autem. thyrenses appellauit suos. qͦrũ
pͥnceps fuit: quib tragium nomen cõmuta¬
uerunt. Tantȩ siquidem gentes ꝑ iafet filioᷤ
institutȩ s. unt. Comer autẽ habens tres fi¬
lios. astenegas quidem. astenegas instituit:.
qui nunc regini uocantur a grecis. Riphat
autẽ ripheos. qui dicuntur paflagones. Gi¬
gram uero tigrameos. qui friges a grecis st̃

Expanded text:
mare Ionium appellatur. Condidit autem mare Ionium appellatur. Condidit autem Jobel Jobelos, qui nostris temporibus Hyberes, qui et Hispani; a quibus postea Celtiberi nuncupati sunt. Moga vero primum dicebatur, quae postea Cappadocia, nunc autem Caesarea a Romanis hoc vocabulum sortitur, id est, a Caesare. Moscini vero a Mosochum plantati sunt, qui nunc Cappadoces nuncupantur. Quorum antiquae appellationis signum ostenditur; nam civitas est apud eos quae hactenus Moscha dicitur, ostendens intelligere valentibus, eo quod aliquando omnes gentes regionis ipsius ita vocatae sunt. Thyras autem Thyrenses appellavit suos, quorum princeps fuit, quibus Graeci Trachium nomen commutaverunt. Tantae siquidem gentes per Jafeth filios institutae sunt. Gomer autem habens tres filios. Astinegas quidem Astinegas instituit, qui nunc Regini vocantur a Graecis. Riphat autem Riphaeos, qui dicuntur Paphlagones. Tygram vero Tygraneos, qui Phryges a Graecis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
condiderit gentes. & quas partes obtinu¬
erit orbis. ex iosepphi atq iheronuni libriꝰ
decerꝑe libuit. Fuerunt autem filiis noe
filii. quoꝵ ꝓpt̾ honorẽ gentib quas condi¬
derunt. imposuerunt &e t̾ris nõmina quas
app̃hendẽ potuerunt. Iaphet ergo noe fi¬
lius habuit filios septem. habitauerunt
isti regionem. a tauro & aman montib in¬
cipientem. & ꝑtingentẽ in asiam. usq ad
flumen thanai. In europa uero t̾ra garimoꝵ
cũ nullus eoꝵ qui supradicti sunt ibidẽ
habitatoi existeret. gentes eius diuersisse
nominib appellabant. qui nunc a greci
galathȩ nuncupant᷑. olim uero dicti sunt
gomanicȩ. quos gomer instituit. Magon
uero. magogas a se nominatas instituit.
Isti a grȩcis scitȩ sunt appellati. Itt̃ filioꝵ
iaphet. madeus &e ianus fuerunt. Ex ma¬
deo quidem sunt gentes. quȩ a grȩcis me¬
di uocantur. Aiano uero omnes ionii hel¬
ladiciq descendunt: qui ce greci. unde &

Expanded text:
condiderit gentes, et quas partes obtinucondiderit gentes, et quas partes obtinuerit orbis, ex Josephi atque Hieronymi libris decerpere libuit. Fuerunt autem filiis Noe filii, quorum propter honorem gentibus quas condiderunt imposuerunt nomina, et terris quas apprehendere potuerunt. Jafeth ergo Noe filius habuit filios septem. Habitaverunt isti regionem a Tauro et Amano montibus incipientem, et pertingentem in Asiam usque ad flumen Tanaim. In Europa vero terra Gazzimorum, cum nullus eorum qui supradicti sunt ibidem habitator existeret, gentes ejus diversis se nominibus appellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem sunt gentes, quae a Graecis Moedi vocantur; a Jano vero omnes Ionii. Helladicique descendunt, qui et Graeci: unde et
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Deide ꝓpt̾ uirtutes & glo̾sas utilita¬
tes quas iugit̾ ꝑscrutabant᷑. idest astro¬
logiam. ce geometricã. deus eis ampliora
uiuendi spatia condonauit. quȩ nunc haud
e discere potuissent. nisi sexcentis uiuerent
annis. Per tot enim annoꝵ curricula.
magnus annus implet᷑ Gestes autẽ isti
sunt: om̃es qui antiquitatẽ apd̃ grecos
& barbaros conscrib̾e maluerunt. Nam
&e manechon qui descriptionẽ fecit egip¬
tioꝵ. & berosus qui chaldaica deflorauit.
& mochus. &e aetius. ad hec & ieromimus e¬
giptiꝰ qui phenicam cõpofuit. concordant
cũ meis dictis. Isiodus quoq & agathens.
& hellanecus. & accusiuaus. & int̾hos epho¬
rus. & nicholaus. in hystoriis suis memo¬
riam faciunt antiquoꝵ. annis mille. iuuen¬
ilii autem noe. fuerunt sem. chãm
&e iaphet. Ex his enim post diluuiũ
disseminatȩ sunt gentes ꝑ uniuersas t̾ras.
atq insulas maris. Sed quas unusquisq

Expanded text:
bant. Deinde propter virtutes et gloriosas utilitabant. Deinde propter virtutes et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam, et geometriam, Deus eis ampliora vivendi spatia condonavit, quae haud edissere potuissent, nisi sexcentis viverent annis. Per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Testes autem isti sunt omnes, qui antiquitatem apud Graecos et barbaros conscribere maluerunt. Nam et Manechon, qui descriptionem fecit Aegyptiorum, et Berosus, qui Chaldaica defloravit, et Mochus, et Aetius, ad haec et Hieronymus Aegyptius, qui Phoenicam disposuit, concordant cum eis dictis. Hesiodus quoque et Agathaeus, et Heslanicus, et Acusivaus, et inter hos Ephorus, et Nicolaus, in historiis suis memoriam faciunt antiquorum annis mille vivenilii autem Noe fuerunt Sem, Cham et Jafeth. Ex his enim post diluvium disseminatae sunt gentes per universas terras, atque insulas maris. Sed quas unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur. in quo multos fugientes sermo
est diluiui tempore lib̾atos̃: & quendam
simul in area deuectum. in socile montis
uenisse summitatem. lignoꝵq reliquias
multo temꝑe ibi conseruatas ferunt. fuit
autemiste quem etiam moyses tudeore
legis lator scripsit.
nos trecentos quinquaginta. & fac¬
ti sunt omnes dies noe ann nongentiqͥn¬
quaginta. Ergo si cuilibet incredibile ui¬
detur tantȩ diuturnitatis uitam antiqͦrũ
hominum fuisse. iosephi assertionẽ am¬
maduertat. Dicit enim. Nullꝰ autẽ ad ui¬
tam modernam & annoꝵ b̾uitatẽ quib
nunc iuumꝰ. uitam comparans antiqͦrũ
putet falsa quȩ de illis sunt dicta. & eo qđ
nunc uita tanto non duatur tempore.
credat neq illos ad uitȩ illius longitudi¬
nem peruenisse. Illi namq cũ essent reli¬
giosi. & ab ipso deo facti. cũq eis pabula
oportumora. ad maius tempus existerent
p̃parata: tantoꝵ annoꝵ circulis recte uiue¬

Expanded text:
pellatur, in quo multos fugientes sermo pellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii tempore liberatos, et quemdam simul in arca devectum, in Siciliae montis venisse summitatem, lignorumque reliquias multo tempore ibi conservatas ferunt. Fuit autem ista arca quam etiam Moses Judaeorum legislator scripsit. nos trecentos quinquaginta. Et facti sunt omnes dies Noe anni nongenti quinquaginta. Ergo si cuilibet incredibile videtur tantae diurnitatis vitam antiquorum hominum fuisse, Josephi assertionem animadvertat. Dicit enim: Nullus autem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum circulis rite vive
Abbreviated transcription (Latin):
sis. quem locũ egressoriũ armenii uocant.
Illic enim arcͥȩ solute reliquias. ꝓuincialeᷤ
ostendunt. Huius enim diluuii indiciũ.
hactenus uidemus in lapidib quos in re¬
motis montib concis ce hosteis congrega¬
tos. sepe etiam cauatos aquis uisere solemꝰ.
At tamen quid de hac arca atq hoc dilu¬
uio gentium hystoriographi sapientesq
eoꝵ scripserunt. paucis innotescere cura¬
bo. Quoꝵ unꝰ berosus chaldeus. narrans
de diluiuo. taliter ẽ. effatus. Dicitur autẽ
& nauis eius quȩ in armeniam uenit. cir¬
ca montem cardieum. & aliqua pars ad huc¬
esse. & quoslam bitumen ex inde tollere.
quo maxime homines ad expiationes u¬
tuntur. Meminit aut̃ hoꝵ & iheronimꝰ
egiptiꝰ. qui antiquitatẽ phenicȩ noscitur
conscͥpsisse. Set & manasseas damascenus
in nonagesimo sexto hystoriarũ libro. ita
de hoc diluuio dicit. Est & suꝑ muniadam
excelsus mons in armeniam qui baris ap¬

Expanded text:
sis. Quem locum egressorium Armenii vocant, sis. Quem locum egressorium Armenii vocant, illic enim arcae solitae reliquias provinciales ostendunt. Hujus enim diluvii indicium hactenus videmus in lapidibmotis montibus conchis et ostreis scabros, saepe etiam cauatos aquis uAttamen quid de hac arca atque hoc diluvio gentium historiographi sapientesque eorum scripserint, paucis referre curabo. Quorum unus Berosus Chaldaeus, narrans de diluvio, taliter est effatus: Dicitur autem et navis ejus, quae in Armeniam venit, circa montem Cardicum, et adhuc aliqua pars est, et quosdam bitumen exinde tollere, quo maxime homines ad expiationes utuntur. Meminit autem horum et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem Phoenicae noscitur conscripsisse. Sed et Manaseas Damascenus in nonagesimo sexto historiarum libro ita de hoc diluvio dicit: Est et super muniadam excelsus mons in Armenia, qui Baris ap
Abbreviated transcription (Latin):
nes aliqua alimenta ibi fuisse. quȩ om̃ib
conuenirent. Nouimus enim quã multa
animalia. quib caro cyb est. qđ frugib
pomisq uescantur: &e maxime ficu atq
castaneis. Quid ergo mirũ. siuir ille sapi¬
niam preparauit & condidit: Quid est
autẽ qđ uesci non cogeret fames. Aut qͥd
suaue ac salubre facere non posset deus. qͥ
etiam potuit ut sine cybo iuuerent. diui¬
na facilitate.
cepit. ẽẽ. diluuiũ suꝑ terram. Inde autem
usq ad pͥmi hominis conditionẽ. erant
anni transactiduo milia ducenti qua-¬
draginta duo. Ergo ut quedam ꝑstrinxi¬
mus libando. ita pͥmũ se habuit seculũ.
Noe uero cũ filiis. sem. cham. & iaphet uro¬
ribq eoꝵ ingressus in arcam mense secun¬
do septimadecima die mensis impetu uio¬
lentium aquarum in sublime sublatus
est. Arca autem residente in uertice mon¬
tis armenie egressus est dño monente ex
ea mense scdo septima &e uicesima die men¬

Expanded text:
nes aliqua alimenta esse potuerint, quae omnibus nes aliqua alimenta esse potuerint, quae omnibus conuenirent. Nouimus enim quam multa animalia, quibus caro cibus est, frugibus pomisque uescantur et maxime fico adque castaneis. Quid ergo mirum, si uir ille sapiniam praeparauit et condidit? Quid est autem, quo uesci non cogeret fames? aut quid non suaue ac salubre facere posset Deus, qui etiam, ut sine cibo uiuerent. diuina facilitate coepit esse diluvium super terram. Inde autem usque ad primi hominis conditionem erant anni transacti duo millia ducenti quadraginta duo. Ergo ut quaedam praestinximus libando, ita primum se habuit saeculum. Noe vero cum filiis Sem, Cham et Jafeth, uxoribusque eorum ingressus in arcam mense secundo, septima decima die mensis, impetu violentiae aquarum in sublime sublatus est. Arca autem residente in vertice montis Armeniae, egressus est, Domino monente, ex ea, mense secundo septima et vicesima die men
Abbreviated transcription (Latin):
rint quȩ in domib eẽ. consuerunt. sine
ulla numeri diffinitione. ẽẽ potuisse. Aut
simisteriũ sacratissimum qđ agebatur. et
tante rei figura. etiam ueritatẽ facti aliter
non posset impleri. nisiut omnia ibi certo
illo numero essent quȩ uiuere in aquis na¬
.tura ꝓhibente non possunt. non fuit ista cu¬
ra illius hominis. uel illoꝵ hominum. sed di¬
uina. Non enim ea noe capta introducebat.
sed uenientia & intrare uolentia ꝑmittebat.
Ad hoc enim ualet qđ dictum est intrabt̃
ad te. non scilicet hominis actu sed dei nu¬
tu. ita sane ut non illic fuisse credenda sint.
quȩ sexu carent. uel ea etiam quȩ ex diuer¬
genera escarũ illic habere potuerant
anunalia. quȩ non nisi carnib uesciputan¬
tur. utrũ pret̾ numerũ ibi fuerint anima¬
lia. sine transgressione mandati. quȩ alioꝵ
alendarum necessitas illic coegisset indu¬
di:anuero ut potiꝰ credendum preter car¬

Expanded text:
rint, quae in domibus esse consuerunt, ne rint, quae in domibus esse consuerunt, ne ulla numeri deffinitione esse potuisse. Aut si mysterium sacratissimum quod agebatur, et tantae rei figura etiam veritate facti, aliter non posset impleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae vivere in aquis natura prohibente non possunt, non fuit ista cura illius hominis, vel illorum hominum, sed divina. Non enim ea Noe capta intromittebat, sed venientia, et intrare volentia, permittebat. Ad hoc enim valet quod dictum est: Intrabunt ad te, non scilicet hominis actu, sed nutu; ita sane ut non illic fuisse credenda sint quae sexu carent, vel ea etiam quae ex divergenera escarum illic habere poterant animalia quae non nisi carnibtur, utrum praeter numerum ibi fuerint sine transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi; an uero, quod potius est credendum, praeter car
Abbreviated transcription (Latin):
dunt causas: ut quȩ hominib ꝓfutura
ẽẽnt. de his plura conseruarentur in arca.
ut haberet noe post egressum arcȩ unde
gratificas dño offerret hostias. XIii
solet. & de minutissimis bestiolis.
non solum quales sunt mures &e stellio¬
nes. uerũ etiam quales locuste. scarabei.
musce. deniq & pulices utrũ nã amplio¬
ris numeri in arca illa fuerint. quã qui ẽ¬
difinitus. cũ hoc imꝑaret deus. Prius
ammonendi sunt quos hȩc mouent. sic
accipiendum eẽ. qđ dictum est quȩ rep¬
tant suꝑ terram. ut necẽẽ non fuerit con¬
seruari in arca. quȩ possunt in aquis ui¬
uere: non solum mersa sicut pisces. uerũ
etiam suꝑ natantia. sicut multȩ alites. De¬
inde qđ dicitur. masculus &e femina erunt.
ꝓfecto intelligitur. ad reꝑandũ genus di¬
ci. Ac ꝑ hoc nec illa necẽe fuerat ibi esse.
quȩ possunt sine concubitu de quibq re¬
b uelrerũ corrruptionib nasci. isel si fue¬

Expanded text:
dunt esse causas, ut quae hominibus profutura dunt esse causas, ut quae hominibus profutura essent, de his plura conservarentur in arca, et ut haberet Noe post egressum arcae unde gratificas Domino offerret hostias. CAPUTsolet et de minutissimis bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, verum etiam quales locustae, scarabaei, muscae denique, et pulices, utrum non amplioris numeri in arca illa fuerint quam est diffinitus cum hoc imperaret Deus, prius admonendi sunt quos haec movent, sic accipiendum esse quod dictum est, quae reptant super terram, ut necesse non fuerit conservari in arca quae possunt in aquis vivere, non solum mersa sicut pisces, verum etiam supernatantia sicut multae alites. Deinde quod dicitur Masculus et femina erunt, profecto intelligitur ad reparandum genus dici, ac per hoc nec illa necesse fuerant ibi esse, quae possunt sine concubitu de quibusque rebus vel rerum corruptionibus nasci; vel si fue
Abbreviated transcription (Latin):
&e tristega. qđ alia transiatio bicamerata.
&e tricamerata uoluit nominare: ita ut qͥn¬
q habitationes distinctas in ea. eẽ aduerta¬
mus. inferiora loca stercorib ẽẽ. deputata.
& contigua bicamerata quȩ conseruarent
pabula animaliũ. In hos ergo usus tradunt
fuisse inferiores partes distinctas. suꝑiores
uero partes que tricamerate dicunt᷑. pri¬
mo ad habitacłm bestiarum. uel inmitiũ
animalium. serpentiũq hinc contigua in
suꝑiorib loca mitiorib animantib stabła
fuisse. supra uero in excelso omnia auibus
& hominib sedem locatam. ut pote sicut
honore &e sapientia homo antecedit om̃ia.
ita & loco cuncta p̃celleret animalia: ac si
quinq mansiones in eadem arca fuisse in¬
telliguntur. Prima stercoraria. scd̃a a pothe¬
caria. tercia feris animantib. quarta man-¬
suetis. quinta hominib.¬
uod autem de inmundis animan
mundis uero septena & septena. has eẽ. tra¬

Expanded text:
et tristega, quod alia translatio bicamerata et tristega, quod alia translatio bicamerata et tricamerata voluit nominare, ita ut quinque habitationes distinctas in ea esse advertamus: inferiora loca stercoribus esse deputata et contigua bicamerata, quae conservarent pabula animalium. In hos ergo usus tradunt fuisse inferiores partes distinctas; superiores vero partes quae tricameratae dicuntur, primo ad habitaculum bestiarum, vel immitium animalium serpentiumque: hinc contigua in superioribus loca mitioribus animantibus stabula fuisse; supra omnia vero in excelso avibus et hominibus sedem locatam, ut pote sicut honore et sapientia homo antecedit omnia, ita et loco cuncta praecelleret animalia, et sic quinque mansiones in eadem arca fuisse intelliguntur. Prima stercoraria, secunda apothecaria, tertia feris animantibus, quarta mansuetis, quinta hominibQuod de immundis animantmundis vero septena et septena, has tra
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo fuerunt non nulli impossibile
putantes. ut tot genera animalium.¬
uolucrum. repentiũ. hȩc archa caꝑe potu¬
isset: & ea quȩ sibi ꝓ solatio uite forent ne¬
cessaria. ꝑ tantum temꝑis spacium. Qui
non adtendunt. moysem omni egiptiaca
eruditum sapientia. & cubitũ geometͥchȩ
disciplinȩ quo utuntur egiptii tantum ua¬
lere quantum sex cubita quib utimur. Qui
autem dicunt tantȩ molis fabricam huma¬
no fieri non posse ingenio. spatium centum
annoꝵ considerent. qđ constructionis gr̃a
acceꝑat noe. hominũq fortitudinem quapͥ¬
mo uigebant scło. cũ sciant inmensas urbẽ
fuisse constructas. Nisi forte lapis lapidi ad¬
here potest sola calce coniunctus. ut mu¬
archa non curuis s: rectis lineis longe lateq
porrecta: quã nullus in mare mittat cona¬
tus hominum . s leuet unda cũ uenerit
naturali ordine ponderum magisq dii
na ꝓuidentia quã humana prudentia.
Legitur etiam. hȩc habuisse archa cȩnacła

Expanded text:
rgo fuerunt nonnulli impossibile putantes ut tot genera animalium, repentium, haec arca capere potuisset, et ea quae sibi pro solatio vitae forent necessaria, per tantum temporis spatium. Qui non attendunt Mosen in omni Aegyptiaca eruditum sapientia, et cubitum geometricae disciplinae quo utuntur Aegyptii tantum valere, quantum sex cubiti quibus non utimur. Qui autem dicunt tantae molis fabricam humano fieri non posse ingenio, spatium 100 annorum considerent, quod constructionis gratia acceperat Noe, hominumque fortitudinem, qui primo vigebant saeculo, cum sciant immensas urbes fuisse constructas, nisi forte lapis lapidi adhaerere potest, sola calce conjunctus, ut muarca non curuis, sed rectis lineis longe lateque porrecta, quam nullus in mare mittat conatus hominum, sed leuet unda, cum uenerit, naturali na providentia, quam humana prudentia. Legitur etiam haec habuisse arca coenacula
Abbreviated transcription (Latin):
rii non fuit in filiis cham. sed in filiis
sem repperitur: qui fuit noe maximꝰ
filius Unde apparet. de ꝓgenie se. m ex¬
ortos fuisse qui postea regnũ gigantis
illius optinerent. & inde ꝓcederent. atq
alias conderent ciuitates.x¬

Expanded text:
rii, non fuit in filiis Cham, sed in filiis rii, non fuit in filiis Cham, sed in filiis Sem reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent et inde procederent adque alias conderent ciuitates