comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
due tosi sixus e hincpsalmista erpohura¬
nigeneris loquer in t̃malignos sp̃s deprehen¬
sus dicit Inueteraui in tom̃s inimicos meos: Afer¬
uuba & enimentis uel int̃ immicos spiritales
uiuendi usu uederescimus : & ad sumptȩ nouita¬
tis spatiȩ fusamurs a qua tam̃l ueritato
cotidie sistudia circũ spectionis inuigilentꝰ
orido legendo bene uiuendo renouam̃ quia
uiti nrã dũ lacrimis laborat᷑ bonis laborib:
exerceẽ scĩs meditacionib: tendit᷑: ad noui¬
tatẽ suã sine cessatione reparat᷑: Beatus
igit᷑ iob sic sua narr& : ut nrã signific& : quia
scã aeccła cũ fideles suos conspicit. aduitȩ
ueteris culpasredire : eos quos nouitatem
mentis intuet᷑ ꝑ dere cogit᷑ plorare : Prȩ¬
dicator quippe egregius : discipulis dicit quȩ
ẽ enĩ nrã spes aut gaudiũ aut coronagłȩ
nonne uos ante dm̃n .. Sca ergo aeccła quasi
amissã głam deplorat : cũ fideles suos ad uitã
ueterẽ redire c̃ siderat : Ait enĩ . Dicebã gła

Expanded text:
ul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritalesvivendi usu veterescimus, et assumptae novitatis specie fuscamur. A qua tamen vetustate quotidie, si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur: quia vita nostra, dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
abea egressis dostrinȩ eiꝰ uerba despiciurit
nere : cũ canib: gregismei : quis ẽ. grex sc̃ȩ aet
clesiae nisi multitũ dofideliũ suel quialii huius
gregis canes uocant᷑ nisi doctores scĩ qui eorun¬
dẽ fideliũ custodes extiter̃ quidũ ꝓdño suo

Expanded text:
ab ea egressi sunt doctrinae ejus verba despiciunt, ab ea egressi sunt doctrinae ejus verba despiciunt, nere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Do
Abbreviated transcription (Latin):
cuit : ut nec disciplina de eẽt miscđae nex¬
miscđa disciplinae : Vnde hic quoque ĩuxta
utrãq: uirtutẽ dr̃ : Cũq: sederẽ quasi rex
circũ stante exercitu. erã tam̃ meren¬
tiũ c̃solator: Sederequippe circũ stante
exercitu: uigor ẽ ac disciplina regimi¬
nis merentiũ uero corda consolari. minis¬
teriũ ẽ piȩtatis : Sed quia int̃haeo neçes¬
se ẽ ut expositionis sermo ad spiritalẽ
& quanta afflictis ex hibuerit beneficia
piȩtatis cuiꝰ uidelic& disciplina & miscđa
tunc aleub: in ridet᷑ : Vnde & subditur :
re : Om̃s hereticiaetati un iuersalis aecđȩ
cõputati uniorestẽpore congrue ẽgrue¬
uocant᷑ quia ipsi abea non autẽ ipstc egres¬
saẽ abillis ude recte quoq ꝑ ioħm dicitur :
A nobis exier sed non erant ex nobis. Nã si fuis sent
ex nobis: ꝑ mansis sent utiq: nobiscũ : Iuniores
ergo tt̃pore scã maecđam inrident cũ hi qui

Expanded text:
cuit, ut nec disciplina deesset misecuit, ut nec disciplina deesset miseuxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et subditur:nes haeretici aetati universalis Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque per Joannem dicitur: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Juniores ergo tempore sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
runtq: indie illo quasi uigintitria milia
hominũ : Ecce qui uitã omniũ. etiã cũ sua
morte petue : paucoꝵ uitã gladio extinxit:
Intꝰ arsit ignibus amoris foras accensus ẽ. telo
seueritatis : Tanta fuit piȩtas ut se ꝓllis corã
dño morte offerri ñ dubitar& : tanta seue¬
ritas ut eos quosdiuinitus feriri timueras ipse
iudicii gladio ferir&: Sic amauit cosquib:
prȩfuit ut ꝓ eis nec sibi parcer& : & tamen
delinquentes sic ꝑ secutꝰ ẽ. quos amauit. ut
cos etiã dnõ parcente ꝓsterner&. Utrobiq:
logatꝰ fortis. ut robiq mediator ammirabilis
causã populi ad dm̃ precib: causã dĩ apud popłm
gladiis allegauit : in tus amans diuinȩ irae
supplicando obstitit : foris seuiens culpã serien¬
do consumpsit: Succurriteitius ommibus osten¬
samorte paucorũ di dcirco omp̃sds̃ fidelẽ famu¬
lũ suũ citius ex audiuit agentẽ ꝓ populo quia
uidit quid suꝑ populũ acturus eẽt ipse ꝓdrio
in regimine ergo populi. utrũq moxses mes¬

Expanded text:
runtque in die illo, quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret. Tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fcausam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit, quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses mis
Abbreviated transcription (Latin):
& tuno confitebor illis. quianũquã nou
uos : discedite ame quio peramini iniqui¬
tatẽ : Quanimirũ sententia quid datꝰ
intellegi. nisi ut in hominib: Karitatis humi¬
litas non autẽ debeant uirtutũ signa uene¬
rari. Unde nunc scã a eccła etiã si qua
funt hereticoꝵ miracula despicit : quia
haec scĩ tatis spetiẽ non eẽ cognoseit. ꝓbeto
quippe scĩ tatis non ẽ signa facere : sed
unũ quẽq ut se diligere: de dõ autẽ ussso
ut prximo uero melior& quã desem& ipsosas¬
tire : nã quia uera uirtusinamore ẽ ñ aut̃
inostensione miraculi : ueritas de monsta
quȩ ait: in hec cognoscent om̃s quia meie stis disci
puli si dilestionẽ habueritis adinuicẽ qui
ini onatt in hoc cagnoscet᷑ quia mei disei¬
oulusens si signa feceretis sedait sidilecti¬
onł labueritis adinincẽ apte indiuit quia
ueros di fam los ponmira cula sed sola caritas
ꝓbae łstimoniũ ergo suꝑni discipulatus est
donũ srat̃ nac dilectionis : quã uidelic& dileo¬

Expanded text:
confitebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei estispuli si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur, quia mei discipuli estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem; aperte indicat, quia veros Dei famulos non miracula, sed sola Dei charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectionis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
re constringit᷑ contra eiꝰculpas pensemꝰ quanto
zelorectitudinis accendat᷑ : Mox enĩ ut pe¬
ticione prima culpȩ ueniã nedelerentur
optinuit : ad cundẽ populũ ueniens ait sonat
uirgladiũ suꝑ fem suũ ite & redite deporta¬

Expanded text:
re populi constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto re populi constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim ut petitione prima, culpae veniam ne delerentur obtinuit, ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gladium super femur suum. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ut feriat : sit & sustenta cio baculiquȩ
sustent& : Sititaq: amor sed ñ emalliens sit
uigor sod non ex asperans : Sitrelus sed ñ in mode.¬
rate seuiens sit piae tas sed non plusquã expediat
cũ seueritate sociatã : uideamꝰamantẽ pe & distril¬
te scuientẽ  Certe cũ ifraheliticus populus ante
dĩ oculos pene in ueniabilẽ c̃traxisse offensam.
ita ut eiꝰ restor audiras descende peccauit popłs
tuus acsieidiuina uox dicer& qui intali pecca¬
tolapsus ẽ iã meus ñ ẽ atq: subiungera dimit¬
te me ut irascat᷑ furor ms c̃tra eos & deleã
eos faciãq te ingentẽ magnã: ille semel &ita¬
nũ ꝓpopulo cii prȩerat obicẽ se adimpetũ dĩ
irascentis obpenens ait: Aut dimitte eis
hanc noxã aut si non facis : deleme delibrotuo
quẽ scripsisti : pensemꝰ ergo quib: uis ceribus tundẽ
popłma mauit : ꝓcuiꝰ uita. de libro uite deleri
sepetiit : Sed tam̃ iste qui tanto eiꝰ populi amo¬

Expanded text:
quae feriat, sit et consolatio baculi quae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat cum severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamqrum pro populo cui praeerat obicem se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus amo
Abbreviated transcription (Latin):
misđa multũ destituit᷑ siuna sine altera te¬
ntat᷑ Sedcirca subditos suos in esse rectorib:
plina: hinc ẽ quod semiui iuillius uulnerib: qui
lsamaritano instabulã dustus ẽ & uinũ ad hi¬
let᷑ a oleũ ut ꝑ uinũ mordeant᷑ uulnera poleũ
foueant᷑ : quatinꝰ unꝰ quisq: quisa nandis uulne
ribus prȩest inuino morsũ districtionis adin¬
beat inoleo molliciẽ piactatis ꝑ uinũ munden¬
tur putrida poleũ sananda foueant᷑ : Miscenda
ẽ ergolenitascũ seueritate faciendũ quod dã
exutroq: tẽperam̃tũ : ut neq: multa as perita¬
te exulcerent᷑ subditi neq nimia benignita¬
te soluant᷑: hoc nimirũ illa taber naculi arta
significat inquacũ tabulis ⁊ urga simul & manna
est quia cũ scripturȩ sacrae suientia in boni
restoris pectore siẽ uirga districtionis sit
& manna dulcedinis: hinc etiã dauidait:
Virgatua & baculustuus : ipsa me c̃sola¬
tã sunt Virga enĩ ꝑcutimur : & baculo
sustentam᷑ : Siergo ẽ districtio uirgȩ

Expanded text:
storibus destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus ens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur; quatenus ribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae
Abbreviated transcription (Latin):
Scãitaq Aeccła auditoꝵ suoꝵ mentẽ &de
miscđȩ suȩ benignitate subleuat. & de uidicir
districtione ꝑ turbat quatinꝰ in predicatiet
sua dũbene utrũq ꝑmisc& electi eiꝰ nec de
exhibita iusticia presumant nec depraet¬
ta inquitate desperent. Sedhoc quodat¬

Expanded text:
itaque Ecclesia auditorum suorum mentem et de misericordiae benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate desperent. 14. In bo
Abbreviated transcription (Latin):
Sub audisdicebã : superiori quippe se¬
tentiȩ sconiungitur quod locutione
continua sub infertur÷ cũait Iicebaq
innidulo meo moriar: & sicut palma
multiplicabodies: Acdeinde subiun¬
git : Radix mea apta ẽ suꝑ aquas a ros
morabit᷑ in messione mẽa: Glamer
semp in nouabitꝰ & arcus ms inmanis

Expanded text:
Subaudis dicebam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabit
Abbreviated transcription (Latin):
& gaudebit corurm : & gaudiũ ur̃m nemotoll& auo¬
bis: Eauero quae descȩ aeccłae capite diximꝰ᷑ nihil
quippeordodoc ꝵ. quasi rex prȩsidaꝰ quẽ fidelium
suoꝵ turba circũstat : Quae scilico fideliũ multitu
do. reste quoq exercitꝰ dicit᷑ : quia in ꝓcinctubo no¬
rũ aperũ in desinent̃ cotidie. contra temptacionũ
belli preparat̃: corda quoq: merentiũ scaȩ tđa con¬
sola ẽ dũ prȩsentis peregrinationis erũna afflictas
mentes clestoꝵ pensat & has aeternȩ patriae
ꝓmissione laetificat: considerat etiã quod cogi¬
taciones fideliũ diuino sint timore ꝑuissȩ : a quos¬
a quosde dõ conspicit distrista audis se ut timeinl.
agit quoq quatinꝰ & mansuetudinẽ pietatis eius
cationis seriȩ. spem miscit & metũ : quatinꝰ nec in¬
aute demiscđa confidant. nec desperate iusticiã
timeant Nã uerbis sui capitis formidantes reforia
dicen : Molite timerẽ pusillus grex quia cõplacu

Expanded text:
et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Ea vero quae de sanctae Ecclesiae capite diximus, nihil quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat, quae scilicet multitudo fidelium, recte quoque exercitus dicitur, quia in procinctu bonorum operum indesinenter quotidie contra tentationum bella praeparatur. Corda quoque moerentium sancta Ecclesia consolatur, dum praesentis peregrinationis aerumna afflictas mentes electorum pensat, et has aeternae patriae promissione laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus cationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ formidantes refou& : cũ dic̃: Oues meae
uocẽ meã audiunt : &ego cognosco eas & secunt᷑
me acgo uitã aet̃ nã doeis & non peribunt in
Aet̃nũ & ñ rapi& eas quis quã demanum ea
Sed insem& ipsis prȩsum̃ tes. det̃r& dicenis
dabunt signa magna & ꝓdigia : itaut in
herrorẽ inducant᷑ si fieripo test et iãdecti
Formidantes refou&: cũ dicit: Qui ꝑ seue¬

Expanded text:
it: Oves meae vocem meam audiunt; et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis; et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea . Sed in semetipsis praesumentes deterret, dicens: Dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Formidantes refo
Abbreviated transcription (Latin):
Seqt: Cuq sederẽ quasirex circũstante exereprs
erã tam̃ merentiũ consolator: quasi rex dñsselis
incorde quia circũ strepentes regit ammoꝵ motꝰ
in nra cogitacione : Inmente quiope quã in habi¬
tat dũ torpentia excitat in quicta frenat
frigida accendit. accensa moderat᷑ emollit rigi¬
da fluxa restringit : ex ipsa hac diuersitate cogi¬
tacionũ quasi quidã illũ exercitꝰ circũstat:
Siue certe quasi rex sed a circũ stante exer¬
citii : quia presidentẽ illũ mentib: electorũ
circustat turba uirtutũ : quietiã merentiũ

Expanded text:
: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatda, fluxa restringit; ex ipsa hac diversitate cogitationum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidentem illum mentibus electorum circumstat turba virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris nr̃i uocib: congruunt. etiam
subiunc tatestant᷑ : cũ subdit᷑ Et lux uultꝰ
mei : noncadebat in t̃rã quid nãq terranisi
peccator uocat᷑. cui prima sententia dictũ
.ẽ terra es & int̃rã ibis : Lux ergo uultꝰ dñi
in t̃rã nequa quã cadit : quia uisionis eiꝰ cla¬
ritas non peccatoribus appar&. Scriptũ

Expanded text:
Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scr
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ meminer̃ & metuunt & certitudinẽ
sibi inse ꝓmittere ñ prȩsumunt: sed positi int̃
gaudiũ spei & tẽptacionis metũ c̃fidunt
&timent : Confortant᷑ & titubant & cer¬
tiorant᷑ & suspecti sunt : Bene ergo ꝑ uocẽ
electianẽ bri subfiguranrĩ capitis dicitur
siquando ridebã ad eos non credebant q̃uia
redemptorin rõ quasi ñ adridenti ñ credi
mus dũ multis iã donis testantib: & grãm
fauoris eiꝰ accipimꝰ & tam̃ ad huc subeius
iudicio denrã infirmitate titubamꝰ. Vide¬
claudens. potentiã suae maiestatis es¬
tenderat iã de eo ananiȩ dixerat uas
electionis mih ẽ iã ad t̃ciũ cȩlũ supra se¬
raptꝰ iã in para disoductꝰ archana uerba
quae dicere nom poss& audierat : & tam̃
ad huc timidus dic̃: Castigo corpus meũ
& inseruitutẽ redigo : neforte aliis prȩ¬
dicans ipse r ꝓbus efficiar Ecce adridenti sibi
diuinȩ grãe. & iã credit ꝑspẽ : necdũ tam̃ cre¬
didit ꝑ securitatẽ : Nã quia bene haec uerba

Expanded text:
itudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non cmus, dum multis jam donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. Hiclaudens, potentiam suae majestatis ostenderat ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est , jam ad tertium crat ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
rũq: ũdiximꝰ. & sepe uox capitis ad uocẽ coro¬
ris sepe uox corporis aduocẽ capitis transt
Qui enĩ sunt incarne una nil obstat ut su¬
ueniant etiã inuoce una : Dicat ergo ex uote
de electis suis dicata eccła: Siquandoride¬
bã adeos noncredebant: Nidere & enĩdĩ est:
scõꝵ uia sꝓsequenti fauore prosperari : Sicut
de his quoq: ꝑ usũ dr̃ : quos in hoc scł o felicitatis
blandim̃ta comitant᷑ arrisit illis tẽpus : Ude
&e contrario appellat᷑l iradñi abonis
astionib: infirmari : sicut scriptũ ẽ Nequi¬
do iras cat̃ dr̃s a pereatis deuia iusta : Si igi᷑ ins.¬

Expanded text:
 diximus, et saepe vox capitis ad vocem corporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere etenim Dei est sanctorum vias prosequenti favore prosperari, sicut de his quoque per usum dicitur, quos in hoc saeculo felicitatis 638 blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur iras
Abbreviated transcription (Latin):
niõ regiminihilaritatis frena laxamꝰ : quia
dũ nos quasi licnt̃lȩtos aspiciunt : audacit̃
uultus etiã lȩtus debeattimeri: Necesse ẽ.
ut ipse uultũ sui c̃ditoris sine cessatione
timeat. Illi& enĩmenti difficile de lacti¬
cia credie᷑ : qui quod se ꝓ amore dñi c̃tinue
affligit a subditis scitur: quienĩ inces santi
aestu spiritalis desiderii suꝑna appetit:
ualde deea indubiũ uenit. hoc quodali¬
quando ante homines hi larescit : Uide&
isdẽ beatꝰ iob: non longe postdicturus ẽ
cẽ suũ : quasi sub inminentes impetus
fluctuũ iã iãq: moriturus : Cuiꝰ ergo
itamentẽ meror duni timoris in fu¬
derat reste h laritati illius subditiñ
credebant quia cogebant᷑ ridenti non
credere cuiꝰ cor intimore conditoris
nouerant. quã continua mesticiam¬

Expanded text:
nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter ivultus etiam laetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Scem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam continua moesti
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta historiae uerba ꝑcipimꝰ credi necesse ẽ
quoduir sc̃s. talẽ se exhibuerit subditis ut etiã
ridens timeri debuis s&. Sed cũ superius patre
pauperũ uiduarũ uero consolatorẽ fuisse se¬
ꝑhib& magna ualde discretione res indig&.
quo modo intanto t̃rore regiminis tanta
quoq ad fuerit lenitas omansue tudopietatis
Sine magna enĩ benignitatis lonitate non fuit :¬
hoc quod se patrẽ pauperũ &iuduarũ c̃solato¬
rẽ dix̃ : Sedrur sũ sine magna seueritate
non potuit etiã ridenstimeri: quam
re quidaliud docem᷑ nisi quod talis deb&eẽ
dispensatio regiminis ut isqui prȩ est
ea secirca subditos mensura moderetur qua¬
tinus & ad ridens timeri debeat. &iratꝰamari:
ut eũ necinia lacticia uilẽ reddat: nec in mo¬
derata seueritasodiosũ. Sepe enĩ subiectos
frangimꝰ dũ plus iusto ingorẽ iusticiȩ tene¬
mus: qui ꝓfecto uigor iã iusticiȩ ñ erit.
sise subiustomoderamine ñcustodit : et
sepe adisciplinȩ metu resoluimꝰ subditos si

Expanded text:
juxta historiae verba percipimus, credi necesse est quod vir sanctus talem se exhibuerit subditis, ut etiam ridens timeri potuisset. Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis. Sine magna enim benignitatis lenitate non fuit hoc, quod se patrem pauperum et viduarum consolatorem dicit. Sed rursum sine magna severitate non potuit etiam ridens timeri. Qua in re quid aliud docemur, nisi quod talis debet esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si
Abbreviated transcription (Latin):
hacc faciunt in arido quid fi& : Ligũ oto
secus decursus a quarũ ẽ : quia frustũ a ꝓreo¬
tionẽ siui nobi sumbraculi ꝓferens apparutt
creator incarne : uthumanũ genus pre
surrectionẽ figer& quod ꝑ de fectũ cotide

Expanded text:
haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ intendit recte subuingit᷑. Radix
radix aperit᷑ : quando ad ꝑcipienda ueritatis
fluenta. latent̃ cogitacio mentis expandit᷑ :
Vt enĩ superiori libro iã diximꝰ : sola in sacro
eloquio radicis nomine occulta cogita ciode¬
signari : Radicẽ igit᷑ nram secus ciquasa pe¬
rimꝰ cũ in fusioni intimȩ. cogitacionẽ ta¬
deb& incarnatio redemptoris intellegi quȩ
uxtaaquas aꝑtaẽ : dũ ds in uisibilis ꝑ assump¬
tionẽ humanitatis suȩ . patuit aspectibus
uisionis piraẽ: Creator quippe qut indiuini¬
tate uideriñ poterat : assumpsit a nobis
unde uideret anobis Radix ergo saua ni
aperie : quia austor humanigeneris phui¬
nitatẽ suã hominib: demonstrat᷑ Vn
recit quoq: ꝑpsalmistã dr̃ . Et erit tande
ligũ quoo plantatũ ẽ secus decunsus
aquarũ : Decursus quippe aquarũ suns
cotidiani transitus deficientiũ popularin
& desem& ipsa ueritas dicit : Si inuiridi

Expanded text:
scientiae intendit, recscientiae intendit, recradix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem tadebet incarnatio Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non poterat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi
Abbreviated transcription (Latin):
ci usmagnaceleritate p̃dicant : Ambulant
& non deficiunt : quia in tellestus sui ueloci¬
tate retinent ut tardiorib: condescen¬
dant : incunctis uerobona quae accipiunt
quanto aliis libent̃ ad comodant : tanto ipsun¬
cõmuta biles innouitate ꝑdurant : Et qui tenu¬
es aradice inchoationis ex eunt : forte s incul¬
minis ꝑfectione conualescunt Dicat itaq
beatꝰ iob exꝑsonasua: dicat ex uoce scãe ȩcłȩ
ꝓhisquos pacis tẽpore. ad se conuersos habu¬
erat atq: in bonis morib: ꝓseueraturoscrede¬
bat: Dicebãq: innidulo meomoriar : & siorit
palma multiplicabo dies: quasi enĩ palma mul¬
tiplicare se diescredidit : quȩ mentes fideliũ
ad extremũ usq robustiores ex surgere puta¬
bat : Cũ enĩ multoꝵ corda ꝑsecutionis tẽpo¬
re ceperine las sata mollescere : dol& ram
inse quasi ad debilitatẽ tendere . quos mirat᷑
fortia ꝓposuisse : Et quia semꝑ mentẽ spiritali

Expanded text:
cibus magna celeritate praedicant. Ambulant cibus magna celeritate praedicant. Ambulant et non deficiunt, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ex voce sanctae Ecclesiae pro his quos pacis tempore ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia mente semper spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
desideria suꝑna languescunt : & qui robustt
acfortia ꝓposuerant debilia atq: infirma con¬
sũmant. Dũq aetatis augmento ꝓficiunt : quasi
flexibiles crescunt: palma uerosicut dictũ est.
uastioris insũ mitate ẽ. quã eẽ coeperit quali¬
tatis exradice : quia eleceoꝵ sepe c̃uersio plus
finiendo ꝑ agit : quã ꝓponit in choando &ssi
tepidius prima inchoat : feruentius ex¬
trema consũmat : Uidelic& semꝑ inchoare.¬
sepe aestimat & idcirco in fatigabilis innouita¬
te ꝑdurat. hancscilic& iustoꝵ constantiã
ꝓpheta intuens: ait. qui confidunt in dño
mutabunt fortitu dinẽ suã as sument pen¬
nasut aquilȩ current & ñ laborabunt. am¬
bulabunt & ñ deficient: mutant quippefor¬
titudinẽ : quia fortesstudent eẽ in spiritali
opere quidudũ fuerant fortesincarne: Ad su
munt autẽ pennas ut aquilȩ : quia contẽ plan¬
douolant : currunt & ñ laborant : qui a uelo¬

Expanded text:
desideria superna languescundesideria superna languescunac fortia proposuerant, debilia atque infirma consummant; dumque aetatis augmento proficiunt, quasi flexibiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastioris in summitate est quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semse aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens ait: « Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt; ambulabunt, et non deficient. Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spirituali opere, qui dudum fortes fuerant in carne Et munt autem pennas ut aquilae, quia contemplando volant. Currunt et non laborant, quia velo
Abbreviated transcription (Latin):
urã seruire inmunditiȩ & iniquitatiad iniqui¬
tatẽ i tanunc ex hibete mẽbra urã seruire
iusticiae in scĩ ficationẽ : Eoꝵ ꝓculdubio infirmi¬
tati condescendi t᷑: Acsieis aꝑte diceret᷑. Sine.¬
quaquã amplius potestis saltẽ tales estote in fruc¬
tubrnoꝵ operũ quales suistisdudũ in actione ui¬
tiorũ Nec debiliores uos habeat sã libertas
aeris quos incarne ualidos habuit usus terrenȩ
uoluptatis. Sunt uero non nulli quicũ cȩlestia
appetuntꝰ atq huiꝰ mundi noxia facta derebin¬
quunt ab inchoatione sua citidie in constantiȩ
pusilla nimitate deficiunt : Quibus hos nisiar-¬
bustisreliquis similes dixerim qui nequa quã
tales superius surgunt. quales inferius oriuntur
hiquippe in conuersatione uenientes. nontales
quale scȩperint ꝑseuerant : et quasi more ar-¬
borũ in inchoatione uasti sunt sed tenui suecres¬
cunt : quia paulisꝑ ꝑaugnenta tẽ poꝵ patiunt᷑
detrimenta uir tutũ Sensim quippe in eis

Expanded text:
iquitatem, ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem, eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae t.---Sunt vero nonnulli qui cum coelestia appetunt, 631 atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus hos nisi arbustis reliquis similes dixerim qui nequaquam tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales coeperunt perseverant, et quasi more arborum inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim quippe in eis
Abbreviated transcription (Latin):
conuertunt᷑ : dũ om̃squȩ sua sunt quȩr̃ Nonque
sunt iłni xp̃i. Scripta dĩ ubiq: reꝑta opponunt¬
oculis: sed hiet cognoscere homines de dignane᷑
pone nullus quȩrit scire : quod credidit: Multi¬
tudo ergobonoꝵ prȩcedentiũ. arcũ suũ des¬
trui doleat : quae sacra eloquium restaurari
semꝑ ꝑstudiũ precedentium credebat

Expanded text:
convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaerunt, non quae convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaerunt, non quae sunt Jesu Christi . Scripta Dei ubiqoculis, sed haec cognoscere homines dedignantur, pene nullus quaerit scire quod credit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium credebat
Abbreviated transcription (Latin):
& rosmorabit᷑ in messione mea : Glamea semꝑ
innouabit᷑ : & arcusm̃s in manumea instaura¬
bit᷑ : Quae uidelic& cuncta considerans: ne¬
quaquã spe cassa fallebat᷑: Nã ꝑfectiquiq
multos nunceiꝰ conspiciunt adiutores : sed poi¬
sant ꝓcul dubio quod e mergente ꝑsecutionis
articulo ex his pleriq: hostes illius fiunt qui
esse pacistẽ pore esse ciues uident᷑ : Non autẽ
de omnibus ita desperant : Sed tam̃ plerũq
contingit : ut hi de quib: maiorẽ fideifidutiã
habuẽx̃ ipsi eiusdẽ fidȩi hostes a trociores fiaut
Vt eos tuncuideant contra saera eloquia
agere : ex quoꝵ seoperatione crediderant
haec eadẽ sacra eloquit. ad prȩdicationis
gram restaurare : quae tam̃ tẽpora iãnunc
incho asse ingemiscimꝰ : cũ multos intra
aeccłam positos cernimꝰ : qui aut nolunt ope¬
rari quodin telligunt. aut hoc ipsũ quoque
sacrũ eloquiũ intelligere. aut nosse c̃tẽ pnunt
Auerieate autẽ auertente sauditũ ad fabulas

Expanded text:
sione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas
Abbreviated transcription (Latin):
UAMTIS MNEM SCIENTIA
atq: doctrinã scriptura sacra
ssine aliqua cõparatione trans¬
cendat ut taceã quoduera prȩdi¬
tat quod ad caelestẽ patria uaat
quod a ter¬
renis desideriis ad suꝑna
amplec¬
Atenda cor legentis in mu¬
tat. quod
dictisobscuriorib exerao
fortes &
paruulis humili sermont
blandit᷑
quod nec sic lausa ẽ ut pa¬
uescidebeat
net sic pat& ut ulescat
quodusufastidiũ tollit &s tanto amplus
diligit᷑ quanto am plius meditat᷑ qđ legen¬
tis animũ humilib: uerbis adiuuat subli¬
mib sensib: leuat. quod aliquo modo cum
legentib: crescit quod arudib: lostoribis
quasi recognoscit᷑ & tam̃ doctis semꝑnouã
repperit᷑ Vt ergo dererũ ponderẽ taceã
scientias tam̃ om̃s atq dostrinas ipsoetiã
locutionis suȩ more transcendit : quia
uno eodẽq: sermone . dũ narrat textem
ꝓdit misteriũ : Et sic scit preterita di¬
cere ut eo ipso nouerit futura predicare
Et non in mutatodicendiordine: eisdem

Expanded text:
uamvis omnem scientiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad caelestem patriam vocat, quod a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, quod dictis obscurioribus exercet fortes, de parvulis humili sermone blanditur: quod nec sic clausa est, ut pavesci debeat: nec sic patet, ut vilescat: quod usu fastidium tollit: et tanto amplius diligitur, quanto amplius meditatur: quod legentis animum humilibus verbis adiuvat, sublimibus sensibus levat: quod aliquo modo cum legentibus crescit: quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur. Ut ergo de rerum pondere taceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit: quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium: et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit futura pret non mutato dicendi ordine, eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
mentes det̃r& : dicens: cũ uenerit filius
hominis putas inueni fidẽ in t̃ra : Metued
refouet᷑ cũ latroni dr̃ : hodie mecũ eris. in pa¬
radiso : Sed t̃ret᷑ prȩsumens cũ iudas exapos¬
tolatꝰ gła in tartarũ labit᷑: De quo ꝑsententiae
definitionẽ dr̃ Duodecĩ uos elegi : & unꝰ e uobis
diabolus .ẽ. Formidantẽ reforos cũ dic̃ Sidimi¬
serituir uxorẽ suã & recedens ab ea dixeritinũ

Expanded text:
lius hominis, putas inveniet fidem in terra ? Metuentes refovet, cum latroni dicit: Hodie mecum eris in paradiso . Sed terret praesumentes, dum Judas ex apostolatus gloria in tartarum labitur. De quo per sententiae definitionem dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Formidantem refovet, cum dicit: Si dimiser
Abbreviated transcription (Latin):
inuenient̃ accipie᷑ cũ ꝑ fecte animae
corporib: abseractȩ uelud maturȩ segites
a t̃radecisȩ ad caelestta bor rea demigrant᷑
Quod quia non nrã uirtute. sed caclesti
grã largiente agit᷑ : beneait Et rosmora¬
bit᷑ in messione met Rosnãq de fuꝑcade
messis deorsũ colligit᷑ : Ergo rosmoratur
in messione : quia grã desuꝑ ueniens agt
ut dignisimꝰ quidẽ inferiorib colligam᷑. Ipsa
qui ppe nos de suꝑ infundente : fructũbonoꝵ
operũ scrimus. Nnde rectie quoq ꝑ paulũ hr¬
Crã dĩ sũ id quod sũ & grã eiꝰ inme uacua ñ fu
crescentẽ : Ait & grã eiꝰ in me uacuanon
fuit : sed abundatius illis omnib: labor

Expanded text:
accipitur, cum perfectae animae a corporibus abstractae, velut maturae segetes a terra decisae, ad coelestia horrea demigrant; quod quia non nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper infundente, fructum bonorum operum ferimus. Unde recte quoque per Paulum a Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuitcrescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus labor
Abbreviated transcription (Latin):
Terreno iudici toto etiã die ad sistere fortessuñ
inoratione uero corã dno uel unius horȩ mom̃¬
to lassant᷑ : sepe nuditatẽ deiectionẽ famẽ ꝓad
quirendis diuitiis atq: honorib: tolerant : &̃ earũ
rerũ se abstinentia cruciant adquȩ adipiscen¬
da festinant : Suꝑna autẽ laboriose quȩ rere
tanto magis dissimulant : quanto ea retribui
tardius putant : hi itaq: quasi aliarũ arborum
nore deorsũ uasti sunt sursũ angusti quia fortes
in inferiora subsistunt. sed ad superiora de ficiunt
At contra ex contrarietate palmarũ desig¬
nat᷑ ꝓficiens uita iustoꝵ. quinequaquã sunt
int̃renis studiis fortes & in caelestib: debiles
sed longius atq distantius studiosos se dõ ex hi¬
bent quã scło fuis se meminer̃ : nã cũ quibusdã
ꝑ predicatorẽ nrm̃ dicit̃. humanũ dico ꝓpt̃ infir

Expanded text:
terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur. Saepe nuditatem, dejectionem, famem, pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum dicitur: Humanum d
Abbreviated transcription (Latin):
timor idẽ occulta & repentina tẽptacio subre¬
patie somꝑ neces se e. ut fem᷑ nrm̃ suꝑ positꝰ custodiȩ¬
ensis prymat. Sci & enĩ uiri sic despe certisurat÷
ut tam̃ s semꝑ sint de temptacione suspecti :
quippe quib: dr̃ : Seruite dño intimore & exulta¬
tt ei cũ tremore : Vt & despe exultacio & de suspec
tione nascat᷑ tremor : quoꝵ uoce : iterũ psalmista
lctet᷑ ut timeat meminer̃ nãq: quã uis eoꝵ
astio pros peret᷑ quia adhuc in hac uita sunt:

Expanded text:
timor, id est occulta et repentina tentatio subretimor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, semper necesse est ut femur nostrum ensis premat. Sancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore, ut et de spe exsultatio, et de suspicione nascatur tremor. Quorum voce iterum Psalmista Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
in hacuita sunt : securitatis sibi confiden¬
tiã ñ ꝓmittunt horis enĩ omnib: contra
temptam̃ta suspecti occulti hostis insi¬
dias metuunt : quisietiã tempta ciones
cessant. uel sola grauit᷑ suspectione turbix¬
tur : Nã sepe multis graue periculũ in¬
auta securitas periculĩ fuit : ut callidi
hostis insidias non temptati. sed iã prostraa
cognos cerent Aigilandũ quippe semꝑ est
ut continuae sollicita nũquã relaxetur
intentione suꝑna & labor iosa de seruiꝗ
in cogita cionib: fluxis quasi in quibusdã ml¬
lib: stram̃tis iacens uenienti corruptoridu¬
bolomente resoluta ꝓstituat. Semꝑ ueroẽ
adcertam̃ aduersarii erigendus anim
semꝑ contra occultus insidias cautela
scriptũ ẽ: Statue tibi speculã ponedi
doari tudines qui euangelizas siot
hiuic ꝑ salomone dr. Beatꝰ iuir qui semꝑ el
uipetimores sunt insidiȩ temptacionisoc¬
culte tnsis autẽ suꝑfemur : est custodia iugi¬
lans carnis in lecebra prȩmens : Ne ergo noetꝰ nꝰ

Expanded text:
in hac vita sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem ppe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur, est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus
Abbreviated transcription (Latin):
tis incapite eiꝰ : Paulus quoq: ait.
caput uri xp̃s: oculi ergo sapientis
in capite eiꝰ sunt : durdemptoris suson
oꝑa quaeimitari debeat c̃tẽplat᷑ luxergi
uultꝰ huiꝰ int̃rã noncecidit q̃uia ea quae
terrenas ꝑ concupis centiã non asper¬

Expanded text:
. Paulus quoque ait: Caput viri Christus . Oculi ergo sapientis in capite ejus sunt, dum Redemptoris sui semper opera quae imitari debeat, contemplatur. Lux ergo vultus ejus in terram non cecidit, quia ea quae terrena sunt per concupiscentiam non aspe
Abbreviated transcription (Latin):
ne In manu & enĩ arcũ ten& quidiuina eloqui a quȩ
in tellectu cogioscit operatione ꝑficit : Instauratur
ergo arcusinmanu: dũ quicquid desaero eloquio stu¬
dendo cognoscit᷑. uiuendo cõplet᷑: hinc etiã salo mon
dũ fortesspiritalis pugnȩ describera bellatores
ait: om̃s tenentes glidios & adbella doctissimi :
Quid nãq: indiuina scriptura ꝑgladiũ figuraetur
paulus a peruit dicens: & gladiũ sp̃s : quod ẽ uerbũ
di : Salo monautẽ ñ ait om̃s habentes gladios
sed tenentes : qui uidelic& uerbũ di nonẽ mirabile
solu modoscire sed facere . hab& quippe sed ñ ten&
gladiũ : quidiuinũ quidẽ eloquiũ nouit sed scđmillud
uiuere neglegit : Et doctus eẽ adbella non ual&
qui spiritalẽ quẽ hab& gladiũ minime exor¬
c& : nã resistere tẽptacionib: omninsufficit
qui hunc uerbidĩ tenere gladiũ maleui¬
uendo post ponit. Scã itaq aecđã quae
subsequenti ꝑ secutione de primit᷑ maloꝵ

Expanded text:
ne. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretuPaulus aperuit, dicens: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Salomon autem non ait: Omnes habentes gladios, sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit, et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ quia scilicapalma inferius tactu e aẽ
dquasi aridis corti cibus obuoluta superius uero
aiisu & fructib: pulchra : Inferius corticũ suarũ inuo¬
lutionib: angustat᷑. sed superius amplitudine puldirȩ
uiriditatis ex pandit᷑ Sic quippe ẽ electoꝵ uita
despecta inferius superius pulcdra : In ima ista quasi¬
multis corticib: obꝰ uoluiturdũ in numeris tribula¬
tionib: angustatur : insũ mauero illa quasi pul.¬
cdrȩ uiriditatis folus. amplitudine retributionis
xpandit᷑ hab& quidẽ aliud palma : quocunctis
arboꝵ generibus differt : Omnis nãq: arbor infuo
robore iuxta t̃rã uasta subsistit: sed crescendo¬
su perius angustat᷑ : Eequanto paulisp sublimior:
tanto multũ subtłuor nedidi t̃: Palma uero
minoris altitudinis abimis incoat : a ouxta
ramos ac fructus ampliort robore ex surgit:
sucerescit . quib: itaq: alia ar busta nistara¬
rensme nad inuieniunt᷑ ẽ siniba inferus
uata siperius angustio quia nimirũ apos husꝰ¬

Expanded text:
r, quia scilicet palma inferius tactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta, superius vero et visu fructibus pulchra. Inferius corticum suarum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita despecta inferiusmultis corticibus obvolvitur, dum innumeris tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem aliud palma quo a cunctis arborum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram superius angustatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitudinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliore robore exsurgit; re ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur similia; inferius vasta, superius angusta. Quia nimirum omnes