comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erectus de fouea cãpi mollis planitiẽ rece¬
pisset. Est oꝑe preciũ: de quodã cadauere
rẽ uiuã ꝓferre. Cũ ad ciuitatẽ uenetis
ipse uir apłicus accessisset: unus de obse¬
quentib iam conu̾sus adolescentulus quẽ
ꝓ qualitate morũ pecułariꝰ diligebat. eo
in loco defunctus ẽ atq sepultꝰ. Cuiꝰ post
annũ corpusculũ. psallendo ad ꝓpria
reuocabat. Tunc remorante eo ꝑ causa
uoluerunt seruientes pͥus corpꝰ moue¬
re quã sacerdos occurreret. Sed tanto
pondere fit gralatũ. ut antea pocuissent
gygantea m̃bra pensare. quã puerile cor¬
pus sufferre dũ adhuc cadauer insepul¬
tũ crederet᷑ iam marmore p̃mi: cũ nec eqͥ
gressũ pot̾ant ꝓmou̾e̾. ac si puluis eiꝰ de se uĩ¬
cula generasset. donec antistes rediens ora¬
tione solueret: quos tacente uoce confixit.
Hoc iterũ non minus ẽ p̃dicandũ mira¬
culũ. Cũ in tincillacensi monasterio gen¬

Expanded text:
ereptus de fovea campi mollis planitiem receereptus de fovea campi mollis planitiem recepisset. 41 Est operae pretium de quodam cadavere rem vivam proferre. Dum ad civitatem Venetis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequentibus iam conversus adolescentulus, quem pro qualitate morum peculiarius diligebat, eo in loco defunctus est atque sepultus, cuius post annum corpusculum psallendo ad propria revocabat. 42 Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret, sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea membra pensare quam pueruli corpus sufferre, dum adhuc cadaver insepultum crederetur iam marmore premi, cum nec equi gressum poterant promovere, ac si pulvis eius de se vincula generasset, donec antestis rediens oratione solveret quos tacente voce confixit. 43 Hoc iterum non minus est praedicandum miraculum. Cum in Tincillacense monasterio Gen
Abbreviated transcription (Latin):
tifici regẽ uenationis causa de ciuitate
in crastinũ eẽ discessurũ. Mandat: se ut
dignũ duceret expectandũ. Sed quia be¬
atũ albinũ corporalis infirmitas p̃pedi¬
uit: ad eius presentiã p̃dictus rex oceur¬
rere maturauit. Qui donec ꝑ illã uiã
quȩ ad sacerdotẽ ducebat incessit: felicit᷑
ꝓperauit. Cũ uero in quõdã triuiũ ꝑ¬
uenisset. uelletq alibi deuiare. equus eiꝰ
acsi metallũ fusile gressũ mouere ñ ua¬
luit. Suspicans rex culpã eẽ equi magis
quã causȩ: alterũ sibi fecit sterni. Quẽ
dũ ꝑ ipsũ iter gradi cõpelleret. ac si mu¬
ro ĩpediente cesus ire ñ ualuit. Intelli¬
gens rex nichil ꝓfecisse mutasse uehicũ¬
lũ nisi mutaret occursũ: cȩpit ab equo
discere qd̃ homo peccaret. & humanꝰ in¬
tellectus ñ haberet qd̾ pecus corrigeret.
Deflectens in uã quȩ ad sacerdotẽ du¬
ceret: ea cepit alacritate discurrere. acsi

Expanded text:
tifici regem venationis causa de civitate tifici regem venationis causa de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat ut se dignum duceret expectandum. Sed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad eius praesentiam praedictus rex occurrere maturavit, qui donec per illam viam quae ad sacerdotem ducebat incessit, feliciter properavit. 39 Cum vero in quoddam trivium pervenisset velletque alibi deviare, equus eius ac si metallum fusile gressum movere non valuit. Suspicans rex culpam esse equi magis quam causae, alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi conpelleret, ac si muro inpediente caesus ire non valuit. 40 Intellegens rex nihil profecisse mutasse vehiculum, nisi mutaret occursum, coepit ab equo discere quod homo peccaret et humanus intellectus haberet quod pecus corrigeret. Deflectens in viam quae ad sacerdotem duceret, ea coepit alacritate discurrere, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt pontificis. & uniꝰ pena fecit
alios ĩmunes a culpa. Nec prius a mu¬
liere discessit. quã dato regi p̃cio ipse eã
liberaret. Sic uno mom̃to. & salus fuit
supplici: & moes extitit p̾sũptori. Nec
id quidẽ ẽ omittendũ. qd tradi memoriȩ
fit uotiuũ. In uicũ cuiꝰ uocabulũ ẽ al¬
biuia. piȩ deuotionis studio sc̃s pater
accessit. Ubi dũ quidã cȩcus ab eo opẽ
miscdĩȩ postularet: cȩpit idem qua du¬
dũ captus fuerat infestatione demonii
corporis uexatione toequeri. Tunc in
orationẽ cui semꝑ animi scã intentio¬
ne uacabat. corpus etiã ꝓstrauit: rap¬
tũq lumen pristinũ reddidit ocłis. s
pestẽ ĩmundi sp̃c effugauit. O ineffabi¬
lis grã pietatis: a qua dũ substantia sola
petit᷑ triplex remediũ optinet᷑. Uictu pa¬
uit egenũ. munerauit uisu cȩcatũ. reddi¬
dit libertati captiuũ. Itẽq occurrente
eo regi childebto parisius: nuntiat᷑ pon¬

Expanded text:
habuerunt pontificis et unius poena fecit habuerunt pontificis et unius poena fecit alios inmunes a culpa nec prius a muliere discessit quam dato regi pretio ipse eam liberaret. Sic uno momento et salus fuit supplici et mors extitit praesumptori. 36 Nec id quidem est omittendum quod tradi memoriae fit votivum. In vicum cuius vocabulum est Albivia piae devotionis studio sanctus pater accessit. Vbi dum quidam caecus ab eo opem misericordiae postularet, coepit idem, quia dudum captus fuerat infestatione daemonii, corporis vexatione torqueri. 37 Tunc in orationem, cui semper animi sancta devotione vacabat, corpus etiam prostravit raptumque lumen pristinum reddidit oculis et pestem inmundi spiritus effugavit. O ineffabilis gratia pietatis, a qua dum substantia sola petitur, triplex remedium obtinetur, victu pavit egenum, muneravit visu caecatum, reddidit libertati captivum. 38 Itemque occurrente eo regi Childeberctho Parisius, nuntiatur pon
Abbreviated transcription (Latin):
rabile supra palpebras eius extendit balista
fortissuna penetratis tenebris crux post se
cȩco lumen inuexit. Itẽ cũ marcellinꝰ cir¬
citer decẽ annos transigens in nubilo cȩ-¬
citatis tractus ad beatũ pontificẽ ꝑuenis¬
set: ubi signũ adorandȩ crucis suꝑ ocłos
eius extendit. statĩ erũpente sanguine ef¬
fugatis tenebris lux intrauit. Illud enĩ
nobis ẽ factũ memorabile recensen¬
dũ. Cũ illustris ȩtheria iussione regia ꝑ¬
sequente in dullacensi uilla militũ custo¬
dia teneret᷑ obsessa: tunc oui ꝑiclitanti
succurente sc̃o pastore. solus ut a nullo cog¬
nosceret᷑. ad ipsã ingredit᷑. Quo uiso am¬
plectens eius uestigia. lugens mulier in he-¬
rebat. Tunc infelicis custodis insana ꝓca¬
citas dumuult eam quasi lupus
a ueste pastoris euellere. iniuriã uir sc̃s
excepit. Tunc insufflans in eiꝰ faciẽ teme¬
rator sacerdotis celeri morte multatus ẽ.
ħ inc terrore urgente reliqui reuerentiã

Expanded text:
rabile supra palpebras eius extendit, velut balista fortissima penetratis tenebris crux post se caeco lumen invexit. 32 Item cum Marcellinus circiter decem annos transigens in nubilo caecitatis, tractus ad beatum pontificem pervenisset, ubi signum adorandae crucis super oculos eius extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris lux intravit. 33 Illud etiam nobis est factum memorabile recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione regia persequente in Dullacense villa militum custodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanti succurrente sancto pastore, solus ut a nullo cognosceretur ad ipsam ingreditur: quo viso amplectens eius vestigia lugens mulier inhaerebat. 34 Tunc infelicis custodis insana procacitas dum vult eam quasi lupus a veste pastoris evellere, iniuriam vir sanctus excepit. Tunc illo insufflante in eius faciem temerator sacerdotis celeri morte multatus est. 35 Hinc terrore urguente reliqui reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
psallentiũ ad sc̃m sepulchru ꝓgredit᷑
in loco ꝑ quẽ ẽ eductus: palã tres¬
paralitici iã diu desꝑati redditi sunt
sanitati. ac nerui p̃mortui uiuificari
didicerunt. de meritis sepulti. Statĩ¬
q duo cȩci sunt parit̾ illuminati. tandẽ
aliquando sumentes lumina diei ab um¬
bra defuncti. nimirũ agnoscentes eiꝰ ã¬
miniculo se posse lum̃ consequi. cuiꝰ uir¬
tute potusset paries fenestrari. His &
consequentib infinitis miraculis. & si sũ¬
mi pontificis m̃bra recubant in sepul¬
chris. at tam̃ ꝑ creatoris gr̃ãm in ȩcerna
scła uiuunt merita confessoris.
ic itaq cęlesti dono uenerandis flori¬
bus adornatus. uiginti anniᷤ & sex
mensib pontificalẽ apicẽ ȩccłiastica re-¬
gularit̾ censura gub̃nans. uitȩ autẽ octo¬
gesimo auno illud ꝓpheticũ in potentati¬
bus beatitudinis culmine felicit̾ explens
animã deo carissimã ereptã de scło. man-¬
surã cũ xp̃o angłis plaudentib kalendis

Expanded text:
psallentium ad sanctum sepulchrum progreditur, in loco per quem est eductus palam tresparalytici iam diu desperati redditi sunt sanitati ac nervi praemortui vivificari didicerunt de meritis sepulti, statimque duo caeci sunt pariter inluminati tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra defuncti, nimirum agnoscentes eius adminiculo se posse lumen consequi, cuius virtute potuisset paries fenestrari. 58 His et consequentibus infinitis miraculis, etsi summi pontificis membra recubant in sepulchris, attamen per creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt merita confessoris. 59 Hic itaque caelesti dono venerandis floribus adornatus, viginti annis et sex mensibus pontificalem apicem ecclesiastica regulariter censura gubernans, vitae autem octogesimo anno, illud propheticum in potentatibus beatitudinis culmine feliciter explens, animam deo karissimam ereptam de saeculo, mansuram cum Christo angelis plaudentibus Kalendis
Abbreviated transcription (Latin):
Qua incũbens: diitiꝰ orauit. Dũ pal¬
lesceret iacens sacerdos in puluere. ani¬
mȩ uiuacitas rubescebat in corpore. do¬
nec pulsato cęlo. patefacto tartaro. iuue¬
nis reuocaret᷑ a funere. sacerdos a prece.
einde cũ asiacũ monasteriũ
paterna sollicitudine uisitasset:
quidã ut ei succurreret iã fide illumina¬
tus cȩcus exclamat. Cui ut sc̃ẽ crucis me¬
dicamentũ imposuit: tã fuit illi lumen
cito reciꝑe. quã quesisse. Itẽ andecauis
cũ quidã maurilio clausis ocłis lumen
sibi restitu postularet. tũ pontifex se ad
nota arma conu̾tens: mox ut signũ uene

Expanded text:
quo incumbens diutius oravit. Dum palquo incumbens diutius oravit. Dum pallesceret sacerdos in pulvere, animae vivacitas rubescebat in corpore, donec, pulsato coelo, patefacto Tartaro, juvenis revocaretur a funere, sacerdos a prece. einde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam, ut ei succurreret, jam fide illuminatus, caecus exclamat: cui sanctae crucis medicamentum imponens, tam fuit illi lumen cito recipere, quam quaesiisse. Item Andegavis cum quidam Maurilio clausis oculis lucem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox ut signum vene
Abbreviated transcription (Latin):
uisitatione languentiũ. in redẽptione
p̃buit captiuors. ut beata uniꝰ actio ge¬
nerale fieret saluamentũ. Quib ex stu
quedã mulier grata nomine. sed debili¬
tate contractȩ manꝰ ingrata neruis. stu-¬
pescentib occurrisset signũ crucis suꝑ
infirmã dexterã fecit. Hinc p̃ mortuȩ
palmȩ prius se uiuax tepor infudit. Itẽ
sequenti die in ipso loco ut ab eo signaret᷑
se optulit. Quo facto. cȩꝑunt uenȩ suos
excursus agnoscere. Tercia uero die ubi
suꝑ eam sigillũ crucis imp̃ssit. statim se
arentiũ digitoꝵ fila laxauert̃: & recepto
ministerio. mulier in xp̃i nomine redi-¬
uiua dextera se signauit.
uacła uice cũ ad uicũ geminã p̃te¬
riens accessisset. ad olescentẽ alabau-¬
dũ nomine amisso uitȩ iam repꝑit mu¬
nere. Audiens autẽ a parentib extremã
filii mortẽ deplorari occurrit. & ut mor¬
cuũ uiuũ erigeret se in orationẽ ꝓsternit.

Expanded text:
visitatione languentium, in redemptione visitatione languentium, in redemptione praebuit captivorum, ut beata unius actio generale fieret salvamentum, quibus ex studcum ei quaedam mulier, Grata nomine, sed debilitate contractae manus ingrata, nervis stupescentibus occurrisset, signum crucis super infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit; item sequenti die in ipso loco, ut ab eo signaretur, se obtulit, quo facto, coeperunt venae suos excursus agnoscere; tertia vero die, ubi super eam sigillum crucis impressit, statim se arentium digitorum fila laxaverunt, et, recepto ministerio, mulier in Christi nomine rediviva dextera se signavit. 11. Quadam vice, dum ad vicum Geginam praeteriens accessisset, adolescentem, Alaubaudum nomine, amisso vitae reperit jam munere. Audiens autem a parentibus extremam filii mortem deplorari, occurrit, et ut mortuum vivum erigeret, se in orationem prostravit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib annors circiter uiginti. & qͥn¬
q monasterii rector & pius pat̾ eligitur:
quippe qui suo splendore ad se traxerat
dignitatẽ. Interea sub magistri censura
congregationis disciplina uernabat: ubi
seueritate districta licentia peccandi peri¬
erat. Peruebat ergo pietatis intuitꝰ: exul¬
tabat psallendi concentus. Choruscabat
inter fr̃s obedientiȩ radius. p̃cellebat sc̃ȩ
caritatis ornatus. quia sicut erat ad uicia
eradicanda sollicitꝰ. ita ad inserenda dona
celestia circunspectꝰ. In quo abbatis offi¬
cio ꝑ uginti & quinq annos congrega¬
tionẽ sibi cõmissã felicit̾ gub̾nauit᷑.
t cũ tanti meriti fama sepulta non
lateret: sed felicib penius cuncta ꝑ¬
tatẽ pastoris gub̃natione nudari. Cunc
dio resistente ad pontificalẽ gradũ duce
xp̃o concordant̾ eligit᷑. Qui honorẽ de¬
bitũ sacerdotii consecutus. ita se in elemo¬
sinis pauꝑum. in defensione ciuiũ. in

Expanded text:
tibus, annorum circiter triginta et quintibus, annorum circiter triginta et quinque monasterii rector et pius pater eligitur, quippe qui suo splendore ad se traxerat dignitatem. Interea sub magistri censura congregationis disciplina vernabat, ubi, severitate districta, licentia peccandi perierat. Fervebat ergo pietatis intuitus, exsultabat psallendi concentus, coruscabat inter fratres obedientiae radius, praecellebat sanctae charitatis ornatus, quia sicut erat ad vitia eradicanda sollicitus, ita ad inferenda dona coelestia circumspectus. In quo abbatis officio rexit per quinque annos congregationem sibi commissam, feliciterque gubernavit. 9. Et quia tanti meriti fama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pavam civitatem pastoris gubernatione nudari. Tunc dio resistente, ad pontificalem gradum, duce Christo, concordanter eligitur. Qui honorem debitum sacerdotii consecutus, ita se in alimoniis pauperum, in defensione civium, in
Abbreviated transcription (Latin):
blicũ. eẽt infra carcerẽ sui coedis semꝑ in¬
clusus. Nec aliud extra se respiciendũ pre¬
tulit quã xp̃m: quẽ in pectore fidelis por¬
titor baiulauit.
is gͥ studiis occupatus in tantã uitȩ
claritatẽ ꝑuenit nteiꝰ deuotũ seruitium.
mundo dñs ꝑ miracula testaret᷑. Deniq
cũ adhuc puerulus ꝑ pagũ in abbatis
sui ꝓficisceret᷑ obsequiũ: applicante eo
apud quendã. tanta detonuit uiolentia
tẽpestatis. tantusq se pluuialis ymber effu¬
dit: ut ipsã domũ nec sua tecta defend̾ent.
Cũ ergo p̃ magnitudine pluuiȩ casa pro
campo constaret. madefactis om̃ib qui
nũ. tunc ymber tangere expauit: quia
ubi flãmã fidei sensit. ne iniuriã faceret
se gutta detorsit. Quo comꝑto conscien¬
tiȩ scĩtas quȩ celabat᷑ in annis. innotuit
meritis: eo qd̾ in flore adolescentiȩ uirtutis
odore fraglaret.
De hinc cęlestib donis cũ ȩtate crescen¬

Expanded text:
blicum, esset infra carcerem sui cordis semper inblicum, esset infra carcerem sui cordis semper inclusus; nec aliud extra se respiciendum praetulit, quam Christum, quem in pectore fidelis portitor bajulavit. 7. His igitur studiis occupatus in tantam vitae claritatem pervenit, ut ejus devotum servitium mundo Dominus per miracula testaretur. Denique cum adhuc puerulus per pagum in abbatis sui proficisceretur obsequium, dum applicuissent apud quemdam hominem, tanta detonuit violentia tempestatis, tantumque se pluvialis imber effudit, ut ipsam domum nec sua tecta defenderent. Cum ergo prae magnitudine pluviae casa pro campo constaret, madefactis omnibus, qunum tunc imber tangere expavit, quia ubi flammam fidei sensit, ne injuriam faceret, se gutta detorsit. Quo comperto, conscientiae sanctitas, quae celabatur in annis, innotuit meritis, eo quod in flore adolescentiae virtutis odore fragraret. 8. Dehinc coelestibus donis cum aetate crescen
Abbreviated transcription (Latin):
quereret apparere qd̾ ñ erat. Proficiebat
deniq in eo exercitationis cotidianȩ ꝓces¬
sus: ita ut ultra se semꝑ ascendens meritis
non reliquos uinceret: sed edomito cor¬
pore de se ipso potiꝰ triumpharet. Qls
enĩ expediet quã fuerit in ieiunioꝵ par¬
citate p̃cipuus. in uigiliarũ delectatione
ꝓpensus. in orationis assiduitate lauda
bilis. in miserationis oꝑe singłaris: ut &
hostẽ qui sibi repugnabat extingueret. &¬
unde se solus affligeret. cunctis spes maxi¬
ma subueniret᷑. Erat enĩ ad obediendũ
ꝓmptus. ad uicia calcanda maturus: ita
ut in ipso iuuenili tyrocinio iam senib
eẽt exemplũ. Hoc solũ habens cũ homine
cõmune qd̾ natus ẽ: cęterũ totũ uoluit
eẽ qd̾ xp̃i uixit. Non oculũ uoluptati.
non aurẽ ludibriis. ñ animũ accõmodans
leuitati. sed semꝑ se regens anchora gra¬
uitatis: talẽ se intra monasterii septa tra¬
ctauit: ut uel si quando ꝓcessit ad pu¬

Expanded text:
quaereret apparere quod non erat. 6. Proficiebat quaereret apparere quod non erat. 6. Proficiebat denique in eo exercitationis quotidianae processus, ita ut ultra se semper ascendens meritis, non reliquos vinceret, sed edomito corpore de seipso potius triumpharet. Quis enim expediet quam fuerit in jejunorium parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis assiduitate laubilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat extingueret et unde se solus affligeret cunctis spes maxima subveniret? 16 Erat enim ad oboediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita ut in ipso iuvenili tyrocinio iam senibus esset exemplum, hoc solum habens cum homine commune quod natus est, ceterum totum voluit quod vixit. Non oculum voluptati, non aurem ludibriis, non animum accommodans levitati, sed semper se regens anchora gravitatis, talem se intra monasterii septa tractavit, ut vel, si quando processit ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
Srtur albinus epe ueneucȩ
regionis occeano brittannico. confinis in-¬
digena. ñ exiguis parentib oriundꝰ. immo
digni germinis dignissima ꝓles emergens.
decus qd̾ sũpsit ex genere felicis uitȩ am¬
pliauit. dũ in illo. & qd̾ głificaret xp̃c
elegit. & qd uniu̾sus ueneret᷑ mundꝰ efful
sit. Qui int̾ ipsa nouellȩ uuentutis ex¬
ordia tanto fidei feruore flagrauit: ut
parentes ad quors desideriũ solet infan-¬
tia festinant̾ requirere: ꝓ caritate xp̃i ma¬
gis iste uoluntariȩ reliquisset: & uelut
hostes animȩ carnales affectus effugisset:
credens sibi sufficere si omnẽ dilectionem
in solo cȩlesti patre plantaret.
ox in tincillacensi monasterio. tan¬
ta animi humilitate dño placitu¬
rũ se subdidit: ut salua moꝵs honestate.
nichil sibi de ingenuitatis p̾riuilegio
uendicaret. Ybi quẽ origo liberũ genu¬
it famulũ uoluntas addixit: intelligen¬
do magis ẽẽ laudabile ut amore xp̃i no¬
bilitas inclinaret qd̾ erat: quã cũ fastu

Expanded text:
tur Albinus episcopus Veneticae regionis oceano Britannico confinis indigena, non exiguis parentibus oriundus, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumpsit ex genere felicis vitae meritis ampliavit, dum in illo et quod glorificaret Christus elegit et quod universus veneretur mundsit. Qui inter ipsa novellae juventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes, ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere, pro charitate Christi magis iste voluntarie reliquisset, et, velut hostes animae, carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo coelesti Patre plantaret. Mox in Cincillacense monasterio tanta animi humilitate Domino placiturus se subdidit, ut, salva morum honestate, nihil sibi de ingenuitatis privilegio vindicaret: ubi quem origo librum genuit, famulum voluntas addixit, intelligens magis esse laudabile ut amore Christi nobilitas inclinaret quod erat, quam cum fastu
Abbreviated transcription (Latin):
am pro debitis laudibus exsoluendis deisa-¬
cerdos aduenisset: uulgi diuersitate cum se¬
curi hominem actendente. in oratione uir
dei pronus incumbit Et ita reus non susti¬
nens cruciatus. magnis clamoribus perstre

Expanded text:
facto mane debitis laudibus exsolvendis Dei sacerdos venisset, vulgi diversitate cum securi hominem intuente, in orationem vir Dei pronus incumbit: et ita repente reus, non sustinens cruciatus, magnis clamoribus perstre
Abbreviated transcription (Latin):
seratis cum ferro dentibus: stillam uini
iam magna ex parte premortuo sensus red
duntur amissi: et in omnem uigorem pris¬
ita prouenisse. ab ipso qui pertulit et sideli¬
lio post tempore reddito terris occasu di¬
do impetu. id est arcus. aras. lucernas.
putarent discipuli totam ecclesiam fondi-¬
tus euersam terrȩ. Et cum pauore nuio¬

Expanded text:
seratis cum ferro dentibus stillam vini, jam magna ex parte praemortuo redduntur sensus amissi, et in vigorem prisem ab ipso qui pertulit et fidemulto post reddito terris occasu dido impetu, arcus, aras, lucernas putarent discipuli ecclesiam funditus ever
Abbreviated transcription (Latin):
ne pro ipsis celum penetrans domino fun¬
obtineret pro plebe. quod hic certius¬
sentem. quam interris positus labore fo¬
uebat indesinenti. sed ilico spiritu prope¬
rat uisitare. quam corpore reliquerat non
affectui. Et ita repente uariis infirmitati¬
bus salutem reddendo se procdidit. esse pre¬
sentem. ut quasi celitus lumen ostensum.
aut radius quidam solis erumpens. totũ
orbem claritate superni luminis illustraret.
immensȩ multitudines uelut ad aream
tempore triticeȩ messis. ita ad ecclesiam
populi congregabantur. Et non solum de
diuersis miraculis sanitatum uicinas ci¬
uitates. uerum uniuersa regna terrarũ
tamquam uolatu pennigero fama clarissi¬
ma conlustrauit. Et nisi basilica ipsa ma¬
gna ex parte ampliata fuisset. capacitate
titudinem recipere nequiuisset. De quibꝰ¬

Expanded text:
nem pro ipsis coelum penetrans divinis obnem pro ipsis coelum penetrans divinis obpelleret pro plebe, quod hic possentem quem in terris positus labore foverat indesinenti, sed illico spiritu properat visitare quem corpore reliquerat non affectu. Et ita repente variis infirmitatibus salutem reddendo se prodidit esse praesentem, ut quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret: immensae multitudines velut messium tempore ad areas triticum, ita ad ecclesias populi congregabantur. Et non solum de diversis miraculis sanitatum vicinas civitates, verumetiam universa regna terrarum, tanquam volatu pennifero fama clarissima refulsisset. Et nisi basilica ipsa magna ex parte ampliata fuisset, capacitate titudinem recipere nequivisset. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
omnesq plateȩ. Intantum deniq incre¬
uerunt. ut nisi auxilium beati ad fuisset
antistitis: pars maxima populi contrita
sub pedibus. in abrupto spiritu constipa¬
tione tantȩ mulcitudinis necaretur. Erat
omnium planctus immensus. meror in¬
tolerabilis. tancoq gemitu lugentes afficie
sos profunderent fletus. Nescio an fuisset
ibi quis tam crudelis et rigidus: qui se
a lacrimis abstinere potuerit. Tantus ete¬
nim plangentium increpuit fragor. ut locꝰ
ille quasi magno tonitruo concuti puta¬
retur. Et cum esset omnium infinitus
meror clericorum tamen animos interrũ¬
canere sinebat. et tantummodo inter sin¬
gultus uerba dolentium gemitus extorqͤ¬
bat. Heu grex desolate quid agis: En amis
basilicam ubi nunc dei sacerdos glorioso
core iacet humatus. quam quidem ipse
tum corpus in latum esset sepulcro. plebs
uniuersa pastoris absentiam grauissime fe
quasi absentem quem non amiserant. sed
premiserant. nescientes plane quod legatio¬

Expanded text:
omnesque plateae, intantum denique ut nisi auxilium adfuisset beati antistitis, pars maxima populi contrita sub pedibus, vi obrupto spiritu, constipatione tantorum necarentur. Erat omnium planctus immensus, moeror intolerabilis, tantoque gemitu lugentes erumpebasos profunderent fletus. Nescio an fuisset inibi quis tam crudelis et demens, qui se a lacrymis revocare potuisset. Tantus etenim vocum increpuit fragor, ut locus ille quasi a magno tonitruo concuti putaretur. Et cum esset omnium infinitus animae moeror, clericorum prorsus interru sinebat: ea tantummodo inter singultuum verba dolentium gemitus extorquebat: Heu, grex desolate, quid agis? en amissbasilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso core jacet humatus, quam quidem dudum ipse su. Corpus illatum sepulcro, plebs universa pastoris absentiam sustinere non quasi absentem, quem non amiserant, sed praemiserant; nescientes plane quod legatio
Abbreviated transcription (Latin):
pernoctare ad ecclesiam pergeret. humani
generis hostem infestissimum sibi et toto¬
inuenit. Et dirȩ aduersarius frendens ab
itinere boni operis dei seruum ititur re¬
uocare. Afffctum que cedibus multis. semi¬
uiuum pene reliquit et exanimem. Et
mane facto. solo prostratus. repperitur a plu¬
rum suorum amiserant famulatum. Tunc
sanctus dei procul forte ab urbe discesserat.
Et cum post triduum fuisset regressus rep¬
perit eum semiuiuum: et flagris male mul¬
tatũ. Tunc iuxta fratris menbra se prosternes.
ingemuit fortiter. Iussusq eius dentibus rese¬
ratis. sacrificium in ore eius propriis mani¬
bus dei sacer infundit. Et mirum inmodũ
spectantibus omnibus ita repente appre¬
hensa manu eius. in faciem sacerdotis sur¬
rexit incolumis: acsi nichil icommodita¬
tis pertulisset. et ubiq saliens benedicebat
repta manu securi. nefario opere temerauit
sacrilega cute siccata cum neruis: securis
uitur: sacrilegii eius temeritatem arida

Expanded text:
pernoctare ad ecclesiam pergeret, humani generis hostem offendit sibimet em: et ira adversarius frendens, ab itinere boni operis coepto Dei servum nititur revocare, afflictumque caedibus multis semivivum reliquit pene et exanimem; et mane solo prostrato reperto a plui amiserant famulatum. Tunc sanctus Dei procul ab urbe discesserat, et cum post triduum fuisset regressus, reperit eum semivivum, et flagris male mulctatum. Tum juxta membra fratris se prosternens ingemuit fortiter, vique dentibus reseratis, sacrificium in ore ejus propriis manibus Dei sacerdos infudit. Et miro stupore spectantibus omnibus, ita repente, apprehensa manu ejus, in faciem sacerdotis surrexit incolumis, ac si nihil mali habuisse putaretur; et ubique saliens benedicebat repta manu securi, nefario polluit opere resacrilega, cute siccata cum nervis, securis u
Abbreviated transcription (Latin):
se. Nam & pauor immensus: arripu¬
it uniuersos. Interea sacrilega manus
nerui. suis replentur humoribus. securis
nosus uberes fletus. peccatum fatetur.
ꝙ absoluitur: domum remeat absolutus.

Expanded text:
us. Nam et pavor immensus arripuit universos. Interea sacrilega manus nervi suis replentur humoribus, securis nosus uberes fletus, peccatum fatetur et absolvitur, domi remeat absolutus.
Abbreviated transcription (Latin):
ritus in diuinis canticis persistebat. parui
unquam in prosperis constantior fuerit nec
securior. Tandem inuidus anguis cum suo
exercitu in una se mole comglomerat. et
putans grauioribus ictibus sonitusq incõ¬
cussam uiri dei constantiam deterrere. im¬
menso tu multu perstrepens. ante faciem
contritum. Ipsi quidem duu actoniti et ti-¬
midi permanserunt. Glor iosus uero sacer-¬
nendo deuincens. in spiritualibus canticis
perseuerat. Tum discipulos redarguit. cur
relictis hymnis minis fantasticis cdeterriti

Expanded text:
r in divinis canticis persistebat, parvi ut in prosperis nunquam constantior fuisset nec clarior. Tandem invidus anguis cum suo exercitu in una se mole conglomerat, et putans gravioribus ictibus sonituque intemeratam constantiam deterrere, immenso tumultu perstrepens ante faciem contritum. Ipsi quidem diu attoniti permanserunt: gloriosus vero sacerulnerans, in spiritualibus canticis perseverat. Sane discipulos arguit, cur, relictis canticis, minis phantasticis deterriti
Abbreviated transcription (Latin):
His gestis preclarissimi pontificis. et si indig¬
nunc tempore congruo terminum dare
disponiius. ori manum imponimus.
introrsus. ad conscientiam redire festina-¬
mus. Et quia imitari non possumus

Expanded text:
His gestis clarissimi viri, etsi indignunc tempore congruo terminum dare disponimus, ori manum imponimus, introrsus ad conscientiam redire festinamus. Et quidem quem imitari non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
menbra abstrahere nitit᷑.s agnito ex a¬
nimi.beato pontifici nuntiat. Rursũ
ille terrȩ ꝓstratus ingemuit. fundit pre¬
ces. diu in suspirus ꝑmanet. Surgensq¬
ab oratione. suꝑ exanimis ossa calidã
iubet infundere aquã. Interea di sacer-¬
dossine int̾iissione ꝓ eocdẽ tonso pecto¬
ossa redire. donec ꝑmanente beato pon¬

Expanded text:
membra retrahere nititur agnitoque examembra retrahere nititur agnitoque exanimi beato pontifici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem, tunso pectoossa redire. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pene omnẽ prouintiã depopulata ẽ. pu¬
er quidam a fame p̃mortuus tenui spũ
misereat᷑ exorat. Cuius misertus uir pie¬
tate plenus respiciens ad eum qui p̃erat
ortui: hunc ille inquit sum mo tibi studio
cut p̃cipiebat. adhibiturũ se diligentiam
pollicet᷑. Et dum huc atq illuc occupatio¬
nibus uariis teneret᷑. paulo indulgentius
habere inopem cȩpit. Qui frigore inediaq
consumptus. in fornacẽ sebalneariã iniecit.
Et cũ sp̃u tenui menbra imbecilla retra¬
here nequiuisset: tandẽ ex animatus inte¬
riit. Percunctatis om̃ibus quandoq mini¬
trans: nusquã indicia de puero repperi t.
Antistes uero beatus. a ministro reposcit cõ¬
mendatũ. At ille eius pedibꝰ aduolutus: eũ
se ꝑdidisse fatetur. Protinus uir beatus in¬
greditur cellulam: ꝓsternitur terrȩ fun-¬
dit uberes flecus. geminat alta suspiria.¬
ni iudicis. anima defuncti de eius mani¬
bus requireret᷑. Interea cuius erat offici
um ad fornacẽ ꝓperat succendendam:

Expanded text:
incias populata est, puer quidam fame praemortuus, genibus misereretur, exorat. Cujus misertus vir pietate plenus, respiciens ad eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo studio cut praecipiebat adhibiturum se diligentiam pollicetur: et dum huc atque illuc occupationibus variis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balnearum injecit, et cum spiritu tenui membra jam fessa trahere nequivisset, tandem exanimatus interiit. Percunctatisque omnibus aliquando minit nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes beatus a ministro reposcit commendatum. At ille ejus genibus obvolutus, eum se perdidisse fatetur. Protinus vir beatus ingreditur cellulam, prosternitur terrae, fundit uberes fletus, geminat alta suspiria,ni Judicis anima defuncti de ejus manibus requireretur. Interea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam
Abbreviated transcription (Latin):
eritiȩ rudimenta: hic ludus infantiȩ eiuserat:
talis in eo coalebat erga dm̃ affectus.
Pocte quadã in eccłia de qua diximꝰ cũ duo¬
bus pueris uigilans. atq in oratione ꝓnius mni
ret. sp̃c teterrimi et unmanes ethiopũ uulti¬
bꝰ similes. app̃hensos singłi pueros ab eccłia uio¬
lenter trahere nitebantur. Tandẽ uirdei pꝰ
tergũ insequens. magnis clamoribꝰ eiulans. rep¬
perit suos. Intuetur tetros: eleuatq manum
contra adu̾sarios. lamq pueris ui abstractis
cũ foras gressũ p̃riperent. dĩ famulus in eos sig¬
nũ depͥmit crucis. Ilico tetris cruentisq fuga¬
tis demonibꝰ. pueri sospites remanserunt.
Ex eo igit᷑ tp̃r ille totius bonitatis emulus.
et ueritatis inimicus. salutisq humane ho¬
militẽ dĩ uersans. quẽ mente corrũpere non
ualuit. minis fantasticis nisus ẽ deterrere:
nis. & miracłis. adornari. Nã et egros inse¬
culari positꝰ habitu. oratione curabat: et de-¬

Expanded text:
erilia rudimenta, hic ludus ejus infantiae, talis in eo coadolevit erga Dominum affectus. 6. Nocte quadam in Ecclesia de qua diximus, eo cum duobus pueris vigilante atque iritus duo teterrimi immanes, Aethiopum vultui similes, apprehensos singuli pueros ab ecclesia violenter trahere nitebantur. Tandem vir Dei post tergum magnis clamoribus ejulantes reperit suos. Intuetur tetros, manum elevat contra adversarios, jamque pueros vi abstrahentes cum foras egressum praeriperent, Dei sacer vexillum depromit crucis. Illico tetris cruentisque elapsis, pueri sospites remanserunt. Ex eo igitur tempore ille totius bonitatis aemulus et veritatis inimicus, salutisque humanae homilitem versans, quem mente corrumpere non valuit, minis phantasticis nititur deterrere. pit miraculis adornari. Nam et aegros in saeculari adhuc positus habitu oratione curabat, et dae
Abbreviated transcription (Latin):
um in profundo cuiusdam noctis silen-¬
basilicam: ut reliquũ noctis spacium usq
ad matutinos in diuinis laudibus inibi de-¬
cerna preiret. iamq fores basilicȩ contigis¬
set. ingerens se funestus demon in speciem
perpendens. scio inquit quis sis minister an¬
tiquȩ malignitatis: nec te latere permittis
cui persecutorem nequissimum te iugiter
ostendis. Tunc manum eleuat cum signa

Expanded text:
cum in profundo cujusdam noctis silenbasilicam, ut reliquo noctis spatio usque ad Matutinas in divinis laudibus inibi ecerna praeeunte jam fores basilicae contigisset, ingerens se funestus daemon forma valiesta pendens: Scio, inquit, qui sis, antiqui serpentis minister, nec te latere permittis, cui persecutorem nequissimum pene jugiter te ostendis. Tandem manum elevante eo
Abbreviated transcription (Latin):
sunc episcopi sanctis prostratus uestigiis: ue
plenus indulget ei omnia. et usibus tribu¬
it necessaria. monens ut potius petat quã
um unus ex discipulis de ordine leuitarũ
repeclandi ad propria licentiam sibi ab eo¬
postularet. ille dilectionis affectu ne aliqͥd¬
ei aduersi longioris casu itineris accideret
libertatẽm ei abeundi non tribuit. Hic ue¬
ro spiritu armatus superbiȩ. cuiusdã noc

Expanded text:
discussus, sanctis prostratus vestigiis postplenus indulget, et usibus tribuit necessaria, monens saepe ut potius petat quam at? 30. Cum unus ex discipulis de ordine levitarum repedandi ad propria licentiam postularet, ille dilectionis affectu, ne aliquid casu longaevi itineris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit. Hic vero spiritu armatus superbiae, cum vix c
Abbreviated transcription (Latin):
citatis ꝑcutitur iaculo: ut huc atq illuc ꝑ
totam noctem incertus uano labore discur.¬
reret. Reddito terris die. cursu incassum
comsumpto. in loco ipso de quo iter festus¬
arripuerat. se consistere cernit. Ad sacerdo¬
chil eum lateret. ueniam facinoris petit.
genibus adheret scĩs. gesta suȩ temeritatis¬
ꝑ ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate

Expanded text:
citatis percutitur supplicio, ut huc atque illuc per totam noctem incertus vacuo labore discurreret. Reddito terris die, cursu incassum consumpto, in loco in quo festinus iter arripuit, se consistere cernit. Ad sacerdohil puto lateret, veniam facinoris petit, genibus adhaeret sanctis, gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ũ. ad uocẽ pontificis uelocit̾ surgit inco¬
tur gressib. Quodã tempore quidã
de optimatib nomine theodegisilus uisen¬
di grã ad beatũ uenit antistitẽ. Cui dilec¬
tionẽ adhibet. quã nouerat congruenta¬
libus imꝑtiri. Cumq eẽt hyems nimia

Expanded text:
sic ad vocem antistitis velociter surgit incoeat gressibus. 20. Quodam tempore quidam de optimatibus, nomine Theodegisilus, visendi gratia ad beatum venit antistitem. Dilectionem adhibet quam noverat omnibus impertiri; et cum esset hiems, nimia
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione dñm iugiter p̃caretur. et
eosposse intrare in regnum dĩ quãsi ue¬
risolis id ẽ. xp̃i in eorũ corda resplenduis¬
sent radii. obstupescentes. ac reuelata facie
dei głam intuentes antiquos pęnicentes
errores. fideli cũ confessione uenientes. ab
ipso pontifice baptizatisunt. Diuino igit᷑
munere bellator egregius. gladio uerbi dĩ¬
predã inimico abstraxit. et auctori restitu¬
it: et de penetralibus cordis eoꝵ. infidelitatis¬
nim post tempus tanta in eum uircutum
grã augebatur. ut minus ꝑ eum signa quã
dudũ ꝑ apłos fierent Nam demones ab ho

Expanded text:
num jugiter precaretur, ac eos posse intrare in regnum Dei; quasi veri solis in eorum corda resplenduissent radii, obstupescentes, ac revelata facie Dei gloriam contuentes, antiquos poenitentes errores, fideli cum confessione venientes, ab ipso pontifice baptizati sunt. Divino igitur munere bellator egregius praedam inimico abstraxit, Auctori restituit, de penetralibus cordis Christinim post tempus tanta in eo virtutum gratia augebatur, ut non minus per eum signa quam dudum per apostolos fierent. Nam cum paulo
Abbreviated transcription (Latin):
cet urbis pͥmȩ aquitaniȩ sedem. Dei etenm
santes inter se populos et animo dissidentes.
ad amorem pontificis uelox conuersio re-¬
uocaret: et subito in uno consensu federaret.
Decus igitur pontificale nactus: honeri suc¬
cubuit non honori. F actus est deniq om̃ibꝰ
omĩa. non querens que sibi utilia essent: s
quod multis ut salui fierent. Et subito ue¬
lut lampadã clarissimã: sacerdotẽ suũ dñs¬

Expanded text:
t primam Aquitaniae sedem. Dei enim santes inter se populos et animos dissidentes ad amorem pontificis velox conversio revocaret, et subito in uno consensu foederaret. 13. Decus igitur pontificale nactus B. Sulpicius, oneri succubuit non honori; factus est denique omnia omnibus, non quaerens quae sibi utilia essent, sed quae multis, ut salvi fierent. Et subito velut lampadem quamdam sacerdotem suum D
Abbreviated transcription (Latin):
sent. ut scd̃m illarum sacrilegam nefandi
symonis sectam celestem gratiã contra fas
iusq preriperent. nr̃i uero quibus saluator
loquitur. nolite timere pusillus grex. quia
complacuit patri ur̃o dare uobis regnum.
poscerent sulpiciũ sacerdotẽ nichilominus
tenuem cũ paucis uerbis. legationis formu¬
lam mittunt. et ꝑ unum de quib dicit᷑
beati pauperes sp̃u. qm̃ ipsorũ est regnũ
celorum. regis auribꝰ patefaciunt. Cũq¬
idem rex ut solet plerumq humanitas.
cupiditatis ueneno infectus. ad copiosam
illatãm pecuniã animum inflexũ habe¬
ret. uxor eius amore succensa diuino eũ
ammonebat. dignum iustumq clamitanᷤᷤ
fore. post talis tantiq uiri excessum. hunc
suȩ succedere sedi. qui par meritis. ac mi¬
raculoꝵ signis. et uirtutum gr̃a. decore si¬
regina aduiri memoriam reuocabat:
suorũ eum pauloante de mortis retraxe
dño ꝓcurante episcopalis apicis emeruit

Expanded text:
secundum illam sacrilegam infandi Simonis sectam, coelestem gratiam contra jus fasque praeriperent; nostri vero, quibus Salvator loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum aposcerent sacerdotem fore; nihilominus tenuem cum paucis verbis legationis formulam mittunt et per unum de quibus dicitur: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsum est regnum coelorum , regis auribus patefaciunt. Cumque is ut solet plerumque humanae cupiditatis veneno infectus, ad copiosam illatam pecuniam animum haberet inflexum, uxor ejus, amore succensa divino, virum suum monebat, dignum justumque clamitans fore, post talis tantique viri excessum hunc suae permittere sedi, qui pari merito ac miraculorum signis et virtutum gratia, esset decore siad viri memoriam revocabat, sua eum paulo ante de mortis traxeratcurante episcopalis apicis meruit
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimꝰ uir sulpitius ortus claris¬
simis parentib. ciuiũ pene pri¬
orib. castris regalib altus bi¬
gregius: et nunc głoso excessu
ne suscepit: et intantũ in capescendȩ reli¬
gionis propositũ. adhuc puerulus uir be¬
atus ex arserat: ut ita dicã. si ꝑsecutionis
num lectionibꝰ et eruditionibꝰ sidei semet¬
ipsũ insegnit̃ mancipare. Deniq pro iu¬
uenilib reprimendis cupiditatib. et sa¬
pientiȩ ꝓfectibus ad ipiscendis orationi¬
bus sese et abstinentiȩ frenis constringebat.
bas. de fide nr̃e religionis sciscitantes. ñ so¬
lum ad fidẽ conu̾teret. uerũ etiã ꝑfectȩ ui¬
tȩ institutionib informaret. Nanfeste au¬
te omĩa p̃cepta euangłica. et uocẽ saluato¬
ris. sũmo amore et studio implencda cense¬
bat. Nam etsi iuuenilis quidẽ et minꝰ ꝑfec¬
ti sensus fortasse uideret᷑. tamen ꝑfectissimȩ
castitatis ornamentũ continens. tanquam
fundamentũ quoddã pͥmũ. ita ipsã sibi in¬

Expanded text:
eatus igitur Sulpicius ortus claris parentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, Biet nunc glorioso excessu tione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis num mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. Denique pro juvenilibus reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; bas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem converteret, verum etiam perfectae vitae institutionibus informaret. 3. Manifeste aute omnia, praecepta evangelica et vocem Salvatoris summo amore et studio implenda esse censebat. Nam etsi juvenilis quidem et minus perfecti sensus fortasse videretur, sed perfectissimae castitatis indicium continens, velut fundamentum quoddam primu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq unum expueris mente et conuer¬
satione simplicem ansulfum pro fratrum
& pauperum necessario uictu exhibendo¬
ad locum quendam ire precepisset. et ille¬
cum suis complicibus se ei obuium intulit.
Quem de uehiculo deiecit: eumq male
cum ob iniuriam sancti sulpicii quȩ gesta
cum dentibus decumbere. ut neq aquȩ
guttam quisquam posset interius fundere.
Interea uir dei ea quȩ de eo inspiritu senserat.

Expanded text:
itaque unum ex pueris mente et conversatione simplicem, Ansulfum nomine, pro fratrum et pauperum victu necessario exhibendo locum ad quemdam ire praecepisset, cum suis apparitoribus se ei obvium intulit: quem de vehiculo ejecit, eumque male cum ob injuriam S. Sulpicii, quae gesta cum dentibus, ut nec aquae guttam aliquis posset interius fundere. Interea vir Dei id quod spiritu senserat,
Abbreviated transcription (Latin):
oleo et aqua cõmisceri tubet: et benedicenᷤ
Sanaui aquas has: et non erit in eis ultͣ
set: subito pessimꝰ hostisita ex eodẽ loco fu¬
uersi transeant: et pisciũ copiã ad littus
ꝑtrahant. et nemo periculũ sentiat. Red¬
tur. non minꝰ clarior uirtus.
um unus ex rusticis obmitigandum
estiuũ calorẽ ulteriorẽ se miecisset in flu¬
men: ilico sathanȩ laqueis uinctus. uitã
uolenter amisit. Hic locus non longe a
nu ministris. qui in conspectu beati an¬

Expanded text:
oleo et aqua commisceri modica  Al., modicum jubet: et benedicens,nus: Sanavi aquas has, et non erit in eis ultrafuisset, subito pessimus hostis ita fuversi transeant, et piscium copiam in littore trahant, et nemo periculum sentiat. Reditur longe clarior virtus. Cum unus ex rusticis ob mitigandum aestivum fervorem ultroneus se projecisset in flumen, illico Satanae laqueis vinctus, vitam violenter abrupit. Hic locus non longe a nu ministris qui conspectu an
Abbreviated transcription (Latin):
dies adest: uotis omniũ expectata. Sacer¬
dotis ꝓmissa complent᷑: regi uelox medela
tribuit᷑. omniũ uocibꝰ glorioso triumpho
sacerdos attollit᷑. et regali conuiuio cũ ma¬
gnis honoribꝰ aduocatur. Erat quippe ꝑ hȩc
carus omnibꝰ et acceptus. Igit᷑ cum de eius¬
chro decore uernaret: et uelut quidã splen-
dor luminis mundo huic illuceret. et odo¬
ris sui fraglantia longe lateq ferueret:
lo superiꝰ fecimus mentionẽ. glorioso exces¬
num: atq alius de alio ut fieri solet inta¬

Expanded text:
dies adest votis omnium exspectata: sacerdies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc charus omnibus et acceptus. 11. Et quchro decore vernaret, et velut splendor quidam luminis mundo huic effulsisset et odoris sui fragrantiam longe lateque complesset, lo superius fecimus mentionem glorioso excesnum, atque alius de alio ut fieri solet cum ta
Abbreviated transcription (Latin):
iulsa monilia ꝓicit. uestimenta disrũpit.¬
crines genasq dilacerat. et iam quasi amis
sum coniugẽ deflet. Turbatur domꝰ: iungun¬
tur planctib dominȩ. lacrimȩ famularũ.¬
Tum ad beatissimũ uirum concurrunt. ge¬
nibus adherent. fusis lacrimis pedes rigãt:
ut ꝓ salute regia pius sacerdos orationem
dño funderet. Is aut̃ cuius spes in om̃ipo¬
tenti dõ consistebat. irrigat flecibus uul¬
tum. ac pectore tonso egra suspiria ꝓtra¬
hit. uigiliis ieiuniisq continuat iuges fun¬
denᷤ preces ꝓ egroto. Pactis diebus quinq.
tem. Tunc a consodalibꝰ sacerdos rogatur. ut¬
nem: ciborũ capiat aliquam quantitatem.
Non comedam inquit: donec sospitatem
principis obtinere queam axp̃o dño cuiser
et pene ex animẽ clamitarent. frustra pro¬
gere: ille cuius salus in dño fortiter ꝑdurabat.
pollicet᷑. diebꝰ septem expletis. et regi pristi¬
ceterisq sodalibꝰse cibũ esse sũpturũ. Itaq

Expanded text:
ercussa, monilia projicit, vestimenta dirupit,ercussa, monilia projicit, vestimenta dirupit,crines genasque dilacerat, et jam amissum quasi conjugem deflet. Turbatur domus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, genibus adhaerent, sanctis lacrymis pedes rigant, ut regia pro salute pius sacerdos orationem Domino funderet. Is autem, cujus spes in omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigilias jejuniaque continuat, jugiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque itur. Tum a consodalibus sacerdos rogatur, utm ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinere queam a Christo Domino, et pene exanimi, longaeva inedia frustra cogere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristicaeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ bonitatẽ tacita quadã predicatione
sereret᷑: cũq plerũq ut assolet. alios uere¬
lucis splendor pie credentes accenderet. ali¬
os impie derogantes ꝑfidiȩ nebulosȩ tetra
caligo suffunderet: ita ut cõpletũ uideret᷑.¬
ẽẽ tunc qđ scriptũ ẽ in exodo: qͥa egxptiis
erant tenebrȩ densȩ ac palpabiles. filiis aut̃
isrł erat lux in om̃ibꝰ suis: ꝑgit nichilominus
ds̃ nr̃ magnificari inscõsuo. et ceptȩ opus¬
uircutis ꝓsperioribꝰ surcessibꝰ ꝓpagare. Cũq
repente fama de eo longe lateq respersa
ricȩ urbis ep̃o a theoderico pͥncipe. ut sibi li¬
do conuolaret ppłi. nec mora regia defert᷑ auc¬
toritas. ut decisa cesarie clericatuᷤ susciperet
magis magisq signorũ insigniis cingebatur.
Et cũ a fidelibꝰ clotario regi hoc fuisset sua
sui salute ꝑmicteret᷑ ut uir beatus in suis
castris abbatis officio fungeret᷑. Tandẽ euo
ꝑurget. Interea regina repentino luctu ꝑ¬

Expanded text:
um bonitatem tacita quadam praedicatione eretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat lux in omnibus suis , pergit nihilominus Deus noster magnificari in sancto suo, et coeptae virtutis opus prosperioribus successibus propagare. 8. Cumque repente fama de eo longe lateque respersaricae urbis episcopo a Theoderico principe, ut sibi liines convolarent; nec mora, regia defertur auctoritas ut, decisa caesarie, clericatus susciperet magis magisque signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suassui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique festinat. Interea regina, repentino luctu p
Abbreviated transcription (Latin):
comites uł ministri fuere: nicħ aliud inscłari
adhuc positus habitu uisus ẽ agere. quã mo-¬
nasteria construere. basilicas nouo oꝑe extolle
re. ȩcclias dirutas restaurare. miseris auxilium
ferre. pauꝑibus et egenis de suis opibꝰ necessa¬

Expanded text:
ites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extollere, opere novo ecclesias restaurare dirutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessa