comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabat rex. Responditq & ait. Nonne hȩc ẽ baby lon magna: qͣm
ego edificaui indomum regni. irobore fortitudinis meȩ. ingła deconuiꝰ
mei : S hunc tumorem qͣm concita uindicta represserit: ileo adiuingit dicens. Cumꝰ
ac huc sermo eĩt inore regis: uor de cȩloruit. t ibi at nabugo donosor rex. Regnum da
siat ate: &o ad hominib te eicient: & cum bestiis feris ertt babitetio tuno. feionta qͥs
bos comecles: & septem tempora mutabuntur super te. E ece quia ⁊uemor ment. sus¬
q ad aoerta uerpa se pͥrotulit: pacientia iudicis pretiauis uisq ad seutentiam. erui¬
pit s. dutoq huio districtius perculit: quanto erus se suꝑbia immoderatius erex̃.
Q quia enumeranddo bona dix̃. inquib sibi placuit: enumertta malanus e¬
in quib teriretur audiuit. E ciendum uero ẽ. qo ipsa hec de qua trac bomuis ela¬

Expanded text:
ambulabat. Responditque rex et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ambulabat. Responditque rex et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni in robore fortitudinis meae, in gloria decoris ? » Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, illico adjunxit, dicens: « Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transibit a te, et ab hominibus et ejicient, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. » Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia judicis protinus usque ad sententiam erupit; tantoque hunc districtius perculit, quanto ejus se superbia immoderatius erexit; et quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, ela
Abbreviated transcription (Latin):
te agitur. eo latius ista dominatur. Quisquis uͦ eius inse tyrannidem cap¬
tiua mente susceꝑit: hoc primum dampnum patitur. ꝗd clauso cordis
ocło. iudicii equitatem perdit. N am cuncta quȩ ab aliis uel bene gerun¬
tur displicent: & sola ei que uel praue ipse egerit placent. Semper alze¬
na oꝑa despicit. semper muntur qd facit: quia & quicquid egerit. egisse
singulariter credit. atq in eo ꝗd exibet ꝑ gloue cupiditatem sibir
fauet ꝑ cogitationem & cum se incunctis transcendere ceteros estimat. ꝑ
lata cogitttionum spacia secum deambulans laudes suas tacitus clamat.
Nonnumqͣm uero ad tantam elationem mens ducitur. ut in eo qd̾ tumet
etiam ꝑ ostentationem locutionis effrenetur: s tantum facilis ruina seqͥt᷑
quanto apud se quisq impudentuis exaltatur. Hinc enim scriptum est.
Ante ruinam exaltatur cor. hinc ꝑ danelem dr. In aula babylonis de¬

Expanded text:
te agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem capte agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave egerit, placent; semper aliena opera despicit, semper miratur quod facit: quia et quidquid egerit, egisse se singulariter credit; atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationem; et cum se in cunctis transcendere caeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilior ruina sequitur, quanto apud se quisque impudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: « Ante ruinam exaltavit cor. » Hinc per Danielem dicitur: « In aula Babylonis de
Abbreviated transcription (Latin):
tat ostendit. Intus namq prius ebullit in elatione: qd foras postmodũ
debemus hanc subtilius solliticiusq discutere: atq ad humanas mentes
uanta uel qualis ueniat. & quib qualiter subripiat demonstrar
lia quippe uitia eas solumindo uirtutes impetunt quib ipsa destru¬
untur: ut uidelicet ira pacientia. castrimargia abstinentia. libido con
ntiam expugnet. suꝑbia autem. qͣm uitiorum radicem diximus.n¬
qͣm unius uirtutis extinctione contenta. contra cuncta animȩ meuhra se
erigit: & quasi generalis ac pestiter moib coipꝰ om̃e coirumpit. ut qͥc qͥd
illa inuadente agitur. &iam si eẽ uirtꝰ ostenditur: non ꝑ hoc deo s soli ua-¬
ne gle seruiatur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam ciuitatem in¬
tercipit : cum mentem suꝑbia irrumpit. Et quo ditiorem quemq ceꝑit.
eo in dominio durioi exurgit: quia quo amplius res uirtutis sine humilita¬

Expanded text:
vertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmodum vertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmodum debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel qualis veniat, 1138 et quibus qualiterve subripiat, demonstrare. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipsa destruuntur, ut vintiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamsi esse virtus ostendatur, non per hoc Deo, sed soli vanae gloriae servitur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia irrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exsurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilita
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie. Ut leuiatan iste incunctis qui suꝑius dicta sunt caderet: sola se
hanc enim ipse suceubuit: ꝑ hanc se sequentem hominem stcaisuie
Eo etenim telo salutem nr̃e ĩmmortalitatis impetiit: quo uitam sux
beatitudinis extinxit. S idcirco hanc dñs fine suȩ locutionis inserurt: ut cũ post
a omĩa leuiathan istius suꝑbiam diceret. quid eet malis om̃ib deteriu
dicare. qͣmuis etiã ꝑ hoc qd̾ inimo ponit᷑ uitioꝵ tadix eẽ monstrat᷑. Sic̃ enĩ inferiꝰ tadix tegit᷑. sed ab
illa rami extrinsecus expanduitur: ita se suꝑbia intrinsecus celat. s ab illa
rotinus aperta uitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum ꝑ¬
rent: nͥ hanc mentem in occulto constringeret. hec. ẽ. quȩ leuiat᷑an istus
sensum feruescere sicut ollam facit: unde & humanas mentes inquod̾a
iore insaniȩ concutit. s ꝑaperta oꝑa qualiter concussi animum e¬

Expanded text:
bia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se bia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se a . Per hanc enim ipse succubuit, per hanc se sequentem hominem stravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam facit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam e
Abbreviated transcription (Latin):
r: quia uidelicet coidis suꝑbia cũ exterius usq ad coipus extenditur. pr
ꝑ ocłos indicatur. Ipsi quippe ꝑ fastum tumous quasi ex sublum respieiunt.
e quo se deprimunt. altius extollunt. N isi enim superbia ꝑ ocłos quasi ꝑ qͣsd̾al
se fenestras ostenderit: nequaqm cdeo psalmista dixisset. Ppłm humilem saluũ
fticies: & ocłos suꝑborum humiliabis. Nisi se suꝑbia ꝑ ocłos funderet: salomon
quoq de iudee elatione nondiceret. Generatio cuius excelsi sunt ocłi: & pal¬
pebre eus malta subrecte. Quia gͦ ꝑ coiporeum animal leuiatan iste signat᷑
& suꝑbia usq ad coipus prodieis. apertius ocłis principatur.: antiquus hostiꝰ
quasi oe sublimi om̃s uidere describitur. S quia multa de ostendendo hn¬
mam generis inuico prolata sunit: ualde mens appetit. ut in fine loeuti onis
dominicȩ unum aliquid manifestius exprimatur: unde meubra illius bre¬
ui nobis designatione monstrentur. Seqr. Ipse ẽ rex suꝑ uniuersos filios¬

Expanded text:
ructus producat . Cordis superbia, cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque ad corpus prodiens apertius oculis principatur, antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. Sed quia multa ad ostendendum humani generis inimicum prolata sunt, valde mens appetit, ut in fine locutionis dominicae, unum aliquid manifestius exprimatur, unde membra illius brevi nobis designatione monstrentur. Sequitur: CAPUT XXIII. IBI
Abbreviated transcription (Latin):
Postqm autem locutꝰ e dñs uerba hȩc adiob: dixit adiely ꝑhar themanite. Iiratꝰ : str
por ins inte & induos amicos tuos: qm non estis locuti coiam me rectum. sieure sere¬
uus m̃s iob. S umite gͥ uobis septem tauros. & septem arietes. Site ad seriuu me¬
um iob: & offerte holo caustum pro uobis. Iobautem seruus m̃s oiabit pro uobis i
faciem eius suscipiam: ut ñ uobis imputetur stuaticia: neq enim locrati esis

Expanded text:
postquam autem loquutus est deus verba hec ad Iob, dixit ad Eliphan Temaniten: "Iratus est furor meus in te et in duos amicos tuos, quoniam non estis loquuti coram me rectum sicut se rvus meus Iob. Sumite ergo vobis septem tauros et septem arietes et ite ad servum meum Iob et offerte holocaustum pro vobis. Iob autem servus meus orabit pro vobis, faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia; neque enim locuti estis
Abbreviated transcription (Latin):
tunc in medicamine uertitur: eum mens inuirtitib erecta. conspectis contra se tẽp¬
tationib humiliatur. Iniqui gͥ atq approbatione interni examinis reprob.
quelibet oꝑa faciant : ut in quib libet uirtutib enitescant. humilitatis sen¬
sum penitus ignoiant. Qui miirum huius leuiathan menbra sunt: de qͦ suꝑ
da quos cȩꝑit. quasi de sublum cunctos inferuis despicit. Notandum uero ẽ¬

Expanded text:
tunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentationibus humiliatur. Iniqui igitur atque ab approbatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, in quibuslibet virtutibus enitescant, humilitatis sensum penitus ignorant, quia nimirum Leviathan hujus membra sunt, de quo supda quos ceperit quasi de sublimi cunctos inferius despicit. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
sura cdisponit: ut istos & mala adiuuent. illos & bona grauent: dum & isti ad ꝓuee¬
tũ bom utuntur leuib malis. & ill ad augmentũ mali utuntur minimis bonis.
sti qͥppe inde perfectus inbono proficiunt. unde malo temptantur: ili
inde ad maius malum deficiunt. unde de bono głantur. Sic ittiq male bono uts¬
tur reprob. & bene malo utitur prob. sicut sepe contingit. ut alius excibo saui¬
tifero moidinate sumpto. pestem languoris incurrat. alius ueneno serpentis me¬
dicamine oridinate confectionis adhibito languors molestiam uincat. Ille gͦ qͥa
cibo salutifero uti recte noluit. inde ꝑnitiose moutur. unde alii salubriter ui¬
uunt: iste autem quia ueneno serpentis caute uti studuit. inde salubriter uiuit.
unde alii ꝑmtiose mouuntur. Uenenum uero serpentis. non ipsam nequitiam
s suggestionem nequitiȩ dicimus: quanolentes sepe renitentesq temptami

Expanded text:
sura disponitur, ut et istos mala adjuvent, et illos bona gravent, dum et isti ad provesura disponitur, ut et istos mala adjuvent, et illos bona gravent, dum et isti ad provectum boni utuntur levibus malis, et illi ad augmentum mali utuntur minimis bonis. Isti quippe inde perfectius in bono proficiunt, unde de malo tentantur; illi autem inde ad majus malum deficiunt, unde de bono gloriantur. Sic itaque male bono utitur reprobus, et bene malo utitur probus; sicut saepe contingit ut alius ex cibo salutifero inordinate sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vincat. Ille ergo qui cibo salutifero uti recte noluit, inde perniciose moritur, unde alii salubriter vivunt; iste autem qui veneno serpentis caute uti studuit, inde salubriter vivit, unde alii perniciose moriuntur. Venenum ergo serpentis 1137 non ipsam nequitiam, sed suggestionem nequitiae dicimus, qua nolentes saepe renitentesque tentamur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
genus nature angłice condicione transcendit. Qmͣuis enim internȩ felici¬
cuius ad huc uirib humana omia suꝑat : licet scĩs hominib meritorum
suoꝵ deiectzone. subiaceat. Unde & eisdem scĩs contra hunc decertantib.
eo retributionis suȩ meritum crescit: quo ille ab eis uincitur. qͥ ꝑ naturȩ
potentia quasi iure se hominib suꝑ eẽ głatur. Seqr. Qui factus ẽ ut nul¬
re debuisset. timoie udelicet sobrio. timore securo. non timoie quem foras¬
Alicer᷑ enum tunet coniugem uxoi amans. aliter timet dum ancilia pecans.
seruant. Sepe gͥ reprob ꝑ hoc qd unum uel minimum bonũ suum in ceuite conspiei¬
unit: mala multa & grauia in quib dimersi sunt ñ agnoscunt. Et sepe elect ꝑ hoc qd̾
ad teninssimum malum suum infirmat trepidant: mira dispensatione agitur ut
magna bona ad quȩ prouect sunt. ñ amittant. Iusti itaq & occulti examinis men

Expanded text:
genus naturae angelicae conditione transcendit, licet sancgenus naturae angelicae conditione transcendit, licet sanccujus adhuc viribus humana omnia superat, licet sanctis hominibus meritorum suorum dejectione subjaceat. Unde et eisdem sanctis contra hunc decertantibus eo retributionis suae meritum crescit, quo ille ab eis vincitur qui per naturae potentiam quasi jure se hominibus superesse gloriatur. Sequitur: CAPUT XXItimere debuisset, timore Aliter enim timet conjugem uxor amans, aliter dominum ancilla peccans. servant. Saepe ergo reprobi per hoc quod unum vel minimum bonum suum incaute conspiciunt, mala multa et gravia in quibus demersi sunt non agnoscunt. Et saepe electi per hoc quod ad tenuissimum malum suum infirmari trepidant, mira dispensatione agitur, ut magna bona ad quae provecti sunt, non amittant. 45. Electos
Abbreviated transcription (Latin):
minime compatiuntur: qͣndo ad huc aliqͥd iudicabile de sua carne se ꝑpet & iã
ipsi nouerunt: quanto districtiꝰ tunc iniquoꝵ tormenta respiciunt: quan¬
do ab om̃i uitio corruptionis exuti. ipsi iam iusticie uicinius atq artiꝰ inhe¬
rebunt : Sic qͥppe eorum mentes ꝑ hoc qd iustissimo iudici in herent. uis dis¬
rictionis absorbet: ut omĩno eis ñ liceat quicquid ab illius eternȩ re
subtilitate discoidat. S quia suborto occasionis articło hec contra ougenia¬
nistas breuiter diximus: ad eum quem p̾termisimus exponendi ordinem
recuriamus. Postqm misericois dns callida machinamenta leuiatan istius
indicauit. a perte predicens ome qd electos exteriꝰ uehement᷑ oppͥmit: om̃e
qd interius suggestione sua reprobis blandienter infundit: mox imma¬
uȩ comparetur ez. Potestas eius super terram cunctis eminentior

Expanded text:
minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat. Sed quia, suborto occasionis articulo, haec contra Origenistas breviter diximus, ad eum quem praetermisimus exponendi ordinem recurramus. 1134 Postquam misericors Dominus callida machinamenta Leviathan istius indicavit, aperte praedicens omne quod electos exterius vehementer opprimit, omne quod interius suggestione sua reprobis blandienter infundit, mox immae comparetur ei. - Potestas ejus super terram cunctis eminentior
Abbreviated transcription (Latin):
uittr  potuerunt. At inquiunt. & ubi ẽ qd sel sunt . si pro uimien
suis. qͥ ꝯ tiuic ardert iuderint non oiaibtint: quib utiq dictum ẽ. pro
inimicis ur̃is orate S citius respondemus. Ornt pro inimicis suis eo temp̃e:
quo posfunt ad fructuosam pęnitentiam eoium corda conũtere. atq ipsa conuer¬
sione saluare. Quid enim aliud pro inimicis orandum. ẽ. nͥ hoc qd̃ ait
tenus possunt adiusticie oꝑa abiniquitate cominutari: Eadem quidem
causa ẽ cur non oietur tunc ꝓ hominib eterno igne dampnatis: quȩ muinc
etiam causa ẽ ut ñ oietur pro diabolo angłisq eius ȩterno supplicio deputa¬
tis. uel quȩ nunc &iam causa ẽ ut non orent sci homines ꝓ hominib infide
impiisq defunctis. qui de eis utiq quos eterno deputatos supplicio
nouerunt. ante illum uidicis iusti conspectum. orationis sue meritum cassarz
refugiunt. Quod si nunc quoq uiuentes ust. mortuis & dampnatis in iustis

Expanded text:
us non orant.---At inquiunt: Et ubi est quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint, non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate ? Sed citius respondemus: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare. ssunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis
Abbreviated transcription (Latin):
temptaturꝰ aggreditur. quia tanto fit feruentior ad seuitia quanto se uicin¬
orem sentit ad pęnam. Considert qͥppe qd iuxta sit. ut liceritiamti neo ulli¬
me libertatis amittat. ẜt quantũ breuitate temporis angustat᷑. tantũ multi¬
plicitate crudelitatis expanditur: sicut de illo uoce angłica ad iohannem d̃r.¬
Ne terre & mari: quia descendit diabolus aduos habens iram magnã. sciens qd
modicum tempus habet. T unc gͦ inmagne ire feruorem se dilatat. ne qui in
beatudine stare nonpotuit. indampnationis. foueam cum paucis ruat. Tinc
quicquid nequiter ualuerit. callidius exquirit. tunc ceruicem suꝑbie altꝰ
erigit. & ꝑ cdampnatum illum quem gestat hominem. om̃e qd tempoialit

Expanded text:
tentaturus aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se vicinitentaturus aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam . Considerat quippe qmae libertatis amittat; et quanto brevitate temporis angustatur, tanto multiplicitate crudelitatis expanditur. Sicut de illo voce angelica diciturVae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae furorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit. Tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem, omne quod temporalit
Abbreviated transcription (Latin):
uia ex hoc mundo corpus germus. uniuersitatisterm¬
num ex ea quȩ nos sumus parte pensemꝰ. Citius qͥppe oͦ¬
lis sit mundi finis agnoscimus. si sollicite aspicumus.
hoc qd de mundo gestamus. Necas eteni nĩa ꝑiuuerries
annos robustius uiget: insenili atem tempore crebrescen¬
tib morbis excoquitur. Et̃ dum diutrus
ostenclitur ut subsistat. morencl uice cotidie de ficit ꝑ momenta u̾iueri di.
Ita itiam mundi tempꝰ. dum uenientib annis augetaur. crebrescentib ria¬
lis afficitur. & unde ecaitis auginentũ ꝑcipit. inde salutis dispendium sen¬
tit. Tribulationes namq il eum tempornib erescunt. & eo dlecrimenta
uitȩ debilioi tolerat. quo quasi uitam prouectior durat. Totisenum cont̃ illui auti¬
quus hostis uirib soluitur. Qui qͣmuis nunc interut. pro eo qd suꝑne conditionis
beatitudinem amisit. tunc tamen plenius extinguitur. quando & atemptand
licentia abstractꝰ. et̾nis incendiis religatur. Unde & extrema mund atrocius

Expanded text:
uia ex hoc mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternis incendiis religatur. Unde et extrema mundi
Abbreviated transcription (Latin):
rumq diuini muneris manu retinentrr. qd̃ uoluntatis misere nullos effectꝰ
inueniunt. Cumq eorum uotis ualida contrarietos nascitar: plerumq ex
ipsa impossibilitate coiriguntur. Et miro internȩ disꝑotionis orcdine ꝑ con¬
sionem mutatio malȩ uoluntatis seqr: dum ꝑ infirmitatẽ ꝑ fect
gatur. Hinc ẽ enim qd̃ sub specie uniꝰcuiꝰq animȩ de infirmante iudea.

Expanded text:
rumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus rumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem perfectio denegatur. Hinc est enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de infirmante Judaea,
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. Quid enim collo leuiatan istius. nͥ elationis extensio designat
contra łm se erigens. cum simulatione scĩtatis. etiam tumore potestatis extol¬
litur: Quia enim ꝑ collum suꝑbia expͥmitur.: ỹ saias ꝓpħa testatur. qͥ iherłem
filias redarguit dicens. ambulauerunt extento collo. In collogͦ leuiathan istiꝰ
fortitudo demorari dr: quia elationi illius etiam subiuncta potentia sustra¬
gat᷑. Nam quicquid tunc suꝑbiȩ extollit᷑. quicquid callide machinatur:¬
etiam cum uirtute potentiȩ scłaris expͥmitur. Qd̃ daniel ꝓpħa intriens ait.
Dolus inmanu eius dirigetur. Dolus quippe ininanue. fiaus inuutute:
qͥa om̃e qd nequiter uolet. hoc ad tempus etiam fortit potest. Dolus uero eiꝰ
dirgidr. qͥa fraudis eius malitia nulla difficultate prepeditur. hoc enim le¬
uiatan iste uel uasa eius habere crebro proprium solent. qd ad iniquitatis
cum fortasse infirmantur electi. atq indesiderus illicitis ruunt: in hoc ple¬

Expanded text:
Quid enim collo Leviathan istus, nisi elationis extensio designatur? qua. contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quietiam sub virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta intuens ait: « Dolus in manu ejus dirigetur quia omne quod nequiter volet, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste, vel vasa ejus habere crebro proprium solent, qcum fortasse infirmantur electi, atque in desideriis illicitis ruunt, in hoc ple
Abbreviated transcription (Latin):
& quia cunctoꝵ opifex ds scit ad bonor custodiam bene uti &iam mala
actione reproboꝵ. iapsum uertit cadentium inprouectum marentium:
& unde punita ẽ culpa suꝑbientium. inde humilib angłis &r inuente.
& solidata sunt aliginenta meritoꝵ. Istis namq cadentib uuis in rumete
datum ẽ: ut cadere omino non possint. Seĩ enim angłi: dum inistis nature
ie cdampna conspieiunt: inseipsis iam cautius robustiusq consistuuit.
patriȩ. etiam ruinȩ suȩ dampna ꝓficiant: dum inde firmius constructa est:
eccłiȩ pro eo qd głam patriȩ celestis annuntiant: angłorum solet nominie de¬
signare: posfumus hoc loco angłos etiam scõs predicatores acciꝑpe. Hine ẽ enĩ
qd iohannes inapochalipsi septem ȩccłis seribens angełis eccliãrum loquit᷑:
rursum malachias ꝓpha loquitur dicens. Labia sacerdotis custodient scienti

Expanded text:
Et quia cunctorum opifex Deus scit ad bonorum custodiam etiam bene uti mala Et quia cunctorum opifex Deus scit ad bonorum custodiam etiam bene uti mala actione reproborum, lapsum cadentium vertit in profectum manentium; et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis et inventa et solidata sunt augmenta meritorum. Istis namque cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque consistunt.atriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit Ecclesiae, pro eo quod gloriam patriae coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis Ecclrursum Malachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tuturo: sicut ꝑ psalmistã dñs loqͥtur dicens. foderunt marius meas o pedes
nis qͣsi iam trans acta describitur: s tamen ad huc longe post futura nunti¬
atur. hoc gͦ loco qͦ dr. cum sublatꝰ fuerit timebunt angłi.: nichil obstcie¬
telligi. quia sub futur temporis modum preterita describuntur.
rectȩ incelligentiȩ sensum relinquimus: si credarus leuiathan isto ab arce
beatitudinis cadente in ruina eius &iam electos angelos ex pauisse. ut eum
istum ex illoꝵ numero suꝑbie lapsus eiceret: illos ad robustius standim
sunt: quia nimirum isto cum reptobis legionib exeunte: soli incelesti b se¬
dib qui beat inȩcernum uiuerent remanserunt. Nuius itaq lapsus.
eos terruit & purgauit: terruit. ne condiorem suum suꝑbi despicerent.
purgauit uero: quia exeuntib reprobis: actumẽ. ut elect soli remanierent.

Expanded text:
pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes assionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum sunt, quia nimirum isto cum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus sedibus qui beate in aeternum viverent remanserunt. Hujus itaque lapsus eos terruit et purgavit: terruit, ne conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia, excuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsauero cot ꝑcussionib inuas aliud non transfertur. Recte gͦ leuia¬
an iste incudi companitꝰ ẽ. quia nos illo ꝑsequente componin
se autem & semꝑ percutitur. & inuase util numqm̃ mutatur. E t̾nę¬
illum ꝑcussiomi telinquimus: & nos superni artificis manu inerus temptatione
ꝑcussi. ꝑ illum quasi uaseła formata transimus. Inipso enim trindimur: s ut ad
usum donis suꝑnȩ uemarus. Ipse uero quas incus stringitur: quia & si numc¬
mundum temptando mundum eircuit. in inferno tamen positꝰ subictu sen¬
purgabuntur. Seriptura sacra ita nonnumqm tempus preteritum fut᷑umq
ꝑmiscet: ut aliquando futuro ꝓ p̃terito. aliqũdo uͦ utat᷑ preterito ꝓ futuro.
Fturo namq pro preterito utitur: cum iohanni mulier paritura mascłm
regat gentes inuirga ferrea demonstrat᷑. Quod quia incarnato dño
ente iam tunc factum fuerat: res gesta nuntiabat. Rursum preterito utit᷑

Expanded text:
ipse vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviaipse vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est: quia nos illo persequente, componimur: ipse autem semper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Malleillum percussioni relinquimus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus, jam sub ictu senraret . Scriptura sacra ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur, cum Joanni mulier paritura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur
Abbreviated transcription (Latin):
solos tunc reprobos feruint. Nam post trituram uite presenti
tunc triticum sub paleis gemit. ita illo extremi iudicii uentilabro
inter triticum paleasq discernitur: ut nec intritici hoireum palee tͣn¬
. nec inpalearum ignem horrei grana delabantur. Illa gͦ fulm
alium locum ne quaqͣm tangunt: quia uidelicet igne suo non grana.
s paleas incendunt. S quia leuiathan istum
Cor enun antiqui hostis ut lapis indurab¬
itur: quia nu̾lla
umqͣm conuersionis pęnitentia mollietur.
Qui quia solis
ietib eternȩ ultionis aptabitur: recte proti¬
nus subinfertur.
Et stringetur. quasi malleatous incus. Incud̾e
quippe malleatoi
s aptum ꝑcussionib figit. Ao hoc namq incus statuitur: ut
ittib feriatur. leuiathan gͦ ut malleatons incus stringetur: quia infer
ni uinclis coartabitur: ut ęterni supplicii continua percussione tunda¬
tr. Qui mͦ quoq ꝑcutitur: dum uist quiq illo ininsidiis iu

Expanded text:
solos tunc reprobos feriunt. Nam post trituram vitae praesentsolos tunc reprobos feriunt. Nam post trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illa ergo fulmina locum alium nequaquam tangunt, quia videlicet igne suo non grana, sed paleas incendunt. Sed quia Leviathan istum Cor enim antiqui hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis aptabitur, recte protinus subinfertur: IBID.---Et stringetur quasi malleatoris incus. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris inni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique, illo in insidiis vi
Abbreviated transcription (Latin):
quia leuiatan iste tunc contra electos deunsuis uirib effrenatur: ad aug¬
mentum suiȩ malitiȩ unitatem quoq inreprobis habere ꝑmitcitur. ut
tanto contra nos robustius uires suas exerat: quantum non solum nos ic¬
tu fortitudinis. s mole etiam adunationis impu guat. S quis contra
ista sufficiat: quȩ mens tante elationis. & compagis pondera non abipsa
cogitationum radice conttemiscat: Unde quia trepidare nos ꝑ infirmi¬
at̾em conspicit: protinus diuina clementia qd ꝑ semetipsã fa
iungat. Nam seqr. Mittet contra eum fulmina. & ad locum alium non
ferentur. Quid appellatione fulminu: nͥ tremendȩ illȩ extremi iudicii
ntiȩ designantur: Quȩ idcirco fulmina uocantur: quia num
eos qͦs feriunt. inꝑpetuum incendunt. Fulmen namq suꝑer eum
paulus uenire conspexerat. cum dicebat: quem dns iħc interficiet spu
mittuntur fulmina ad locum alium non ferentur: quia iustis gaudenti

Expanded text:
ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? adjungit. Nam seqferentur. - Quid appesententiae designantur? Quae idcirco fulmina vocantur, quia nimirum eos quos feriunt in perpetuum incendunt. Fulmina namque super eum Paulus venire conspexerat, cum dicebat: Quem Dominus Jesus interficiemittuntur fulmina, ad locum alium non feruntur, quia justis gaudentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
si unitas desit bonis: ita ꝑuitiosius si non de¬
sit malis. Reprobor quippe unitas. bonoꝵ uiam tanto duriꝰ prepedit. qͣnto
pausus conspexerat. cum in medio saduceoꝵ phariseorumq deprehensus dice¬
bat. de spe & resurrectione mortuorum ego iudicor: qua nimirum uoce.
ꝑcussa protinus contra se uicissim audientium turba dissiluit. Cumq indu¬
as partes tumultuantium multitudo diuiditur. paulo uia ereptionis aꝑitꝰ
quia quem turba ꝑsequenttum imita constrinxerat. diuisa laxabat.
E ripiuntur & enim iusti. dum diuiduntur iniusti: & ꝑfectoꝵ uota ad
ꝑfectum ueniunt. dum reproboy agmina ꝑ discoidiam confunduntur. Quod
bene etiam maris rubri scissione signatur. Dum enim induas partes unda diui¬
itur. ab electo ppło ad terram repromissionis tenditur: quia dum mal
scinditur. bone mentes ad hoc qd appetunt. ꝑducuntur. Si maloꝵ unitas nox¬
ia non fuisset: nequaqͣm diuina prouidentia suꝑbientium linguas intanta

Expanded text:
si unitas desit bonis, ita perniciosius esit malis. Reproborum quippe unitas bonorum viam tanto durius praepedit quanto Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum Pharisaeorumque deprehensus dicebat: De spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Qua nimirum voce percussa, protinus contra se vicissim audientium turba dissiluit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo dividitur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur ergo justi dum dividuntur injusti, et electorum vota ad perfectum perveniunt dum reproborum agmina per discordiam confunduntur. Quod bene etiam maris Rubri scissione designatur . Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram repromissionis tenditur, quia dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc quod appetunt perducuntur. Si malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta
Abbreviated transcription (Latin):
Rectum quippe estimant eẽ qd agunt: & sicut excolende uututi¬
sic uitio ꝑseuerantiam iungunt. Rectum estimant᷑ qd̃ agunt. & ideireo suo iu¬
dicio enixius seruiunt. Nnle bene iheremias cum diceret. candidiores narari
cius nue. intidiores lacte. rubicundiores ebore antiquo. saffiro pulchriores. de¬
niguita e super carbones facies eorum. & non sunt cogniti in platers. ilico ae aros
ad hesit entis eorum ossib aruit. & facta ẽ quasi lignum. Quid enum noriareor
nomine. nͥ abstinentĩ s continentium uita signatur. qu̾ȩ niue o lacte ni¬
tidioi cr Nix enim ex aqua congelascit que desuper uenit. Lac aut̾ ex care¬
ne expͥmitur. quȩ in inferioub nutritar. Quid gͦ ꝑuiuem. nͥ candoi lute
clestis qͥd ꝑ lac nisi tempoialis dispensationis administratio demonstratꝰ:¬
Et quia plerumq continentes uiri in eccłia tam mira oꝑa facnute. uer ab

Expanded text:
Rectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtutRectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtutsic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores; denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, illico adjunxit: Adhaesit culis eorum ossibus, aruit, et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ agenda sunt. incauta precipitatio laudandi studii feruor credi¬
tur. & cum desideratum bonum intempestiua actione corrumpit᷑.
eo agi melius quo celerius estimatur. Sȩpe accelerandi boni tarditaᷤ
consilium putaitur: & cum expectat᷑ ut ex tractacione proficiat.
hoc insidians moia supplantat. Igitur cum culpa uelut uirtꝰ aspi¬
cit᷑. necessario pensandum e. quia tanto tardius mens uiciũ suum
deserit. quanto hoc qd perpettat non erubescit. Tanto tardius mens¬
uicium deserit. quanto ꝑ uitutis speciem decepta. premioium eciã
de eo retributionẽ querit. facile autem culpa corrigitur. que & eru¬
bescitur. quia eẽ culpa sentitur. Quia ittiq erroi cũ uirtꝰ credit᷑ diffic¬
us emencdatur: recte d̾r. cartillago eius quasi lammine ferre
heemoth enim iste qͦ sub p̃textu bomi calliditatẽ suam fraudulentiꝰ
exibet: eo inculpa mentẽ durꝰ tenet. Hinc ẽ qd nonnumqͣm hi. qͥ¬

Expanded text:
quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor crediquae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat Vet. XXIII. Igitur cum culpa velut virtus aspicitur, necessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem durius tenet. 46. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. quasi ex rect defensione głatur. Sepe in constantia quas
tractabilitas habetur: & qͦ qͥsq fidem integram nulli seruat. eo se ami¬
cum om̃ib estimat. Iliqͣndo timor incompetens humilitas creditur:
& cum temporali formidine pressus. quisq a defensione ueritatis ta¬
cet. arbitratur qd iuxta dĩ oidinem humilem se potentiorib exibet.
Iliquando uocis suꝑbia. ueri libertas estimatur. & cum ꝑ elationem
ueritati contradr. loquendi procacitas. ueritatis defensio putatur.
Plerumq pigritia. quasi continentia quietis attenditur. & cum gra¬
ius culpe sit. recta studiose non agere. magne uirtutis meritũ creditur.
a piaiua tantum actione cessare. Plerumq in quietudo sp̃c. uigilans
sollicitudo nominatur. & cum quietem quisq ñ tolerat agendo quȩ
appetit. uirtutis debite implere se exercitium putat. Sȩpe ad ea

Expanded text:
patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
tis tri malitia. tenta arte se palliat. ut plerumq ante decep ꝑreris
ocłoss eulpas iurtutes fingat. ut inde quisq quasi expeestet premid
unde eterna dignus ẽ inuenire tormenta. plerumꝙ enne nu ltis.¬
cendus uitiis crudelitas. S iusticra putatur: atq imodentta lłeri
iustieli meritum credituir. & cum atł statis morib peccant es slorig
ciuite dlebeanit: uiolenta inflexione franguntur. Pieru̾qi eni disoluta
temistio quasi mansuetudo ac pietas habetur. & dlum plus q̃m decet
delinquentib parcitur ad eterna supplicia ctudelit̾ reseruantur. Nonnũ
effusio miscdia credit᷑. & dum male seruari culpa sit. peius spargi
acceptum ẽ non timetur. Nonnumqͣm tenacia: parcitas putat᷑. & cum
graue sit uitium non tribuere. uirtꝰ creditur accepta retinere. Sepe ma¬
loium pertinatia constantia dr. & dum mens a prauitate sua flecti ñ

Expanded text:
enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exspectet praemia, unde dignus est aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decetbus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non
Abbreviated transcription (Latin):
a putrecinem propriĩ negligendo dilatare: Hee dum quas. consiulens
dicit ⁊ elum catitatis alimit. & om̃e bonum qd prodire ex corrrade pote¬
in. gladio suibintrocduct torporis extinguit. Si enum preximnos cͥ ali
sieuti nr̃o flagremus. Quia dum suauit consulit mentẽ ab intentti one
propria alienam reddit. recte c̃r ossa euis sicut fistule eris. Quatit ecti
ꝓ trotud ulenta consilia auclientis amimo blandum sonat. quasi eũ Ri stu
ła eris cantat. ut unde mulcet inde decipiat. S beemoth iste ualdie
aute clutiores temptationes excitat. quanddo aute temytati oelos rniqͥta¬
dis laqueos sub specie uirtutis occultat. Undde & recte subragenur
sumulatio eius accipitur⁊ Cartillago nanq ossis ostencuit. specieren h
ostis non habet firmitatem. Et sunt nonnulia uitia que ostenot̃
ule retitcidinis speciem: s ex p̃uitatis prodeunt infiraieate. hos

Expanded text:
et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim proximos sicut noitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, inde decipiat Vet. XXII. Seautem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjungitursimulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrasti: Qui gͦ tͥ plane ad beneuuuendum sufficis. alienum suꝑ te
udicium cur requiris: hec blandiens intimat. seorsum uero in uo¬
luntatib eius propriis exercende suꝑbiȩ causas parat. Et dum laudat
cori de intestina rectitudine. inuestigat callide ubi subruat inp̾uitate.
Ossa cius itaq sicut fistule eris sunt: quia clandestina eius consilia unde
Nlus ftactis plane uolutatib suis. multa iam uetust hominis uitra &e¬
inmutatione iritȩ & lamentatione penitentie excoxit. & tanto maiori ⁊elo
contra abiena peccata accenclitur. qͥnto sibimetipsi funditꝰ mortuus inim¬
quitatib propriis non tenetur. Hunc hostis caludus qͥa uelo uistiore etiã
ceteris prodẽe cognosert: quasi prosꝑa consulentib uerbis appetor dicensis
Quid te adasiena curanda dilatas: Utinam tua considerare conualescas.
Innon perpencdis. qͥa cum ad aliena extenderis. erga curancla quectade
funt minoi inueniris : St quid prodest alieni uulneris eruorem tergere

Expanded text:
s es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et dum laudat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus consilia unde jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere,
Abbreviated transcription (Latin):
ndas mentes. intanta insidiarum tergiuersatione se exibet. cĩ
ture. cuius sit conditionis audiamus. Neq enim tam mira uesiuma¬
ligna oꝑatione posset. si non ex magna conditione subsisteret. Unde
S mox mira pietate das. ac si causas tantȩ astutiȩ. tanteq fortitudi¬
si aꝑte diceret. Idcirco ad tam multa fortiter sufficit. quia in natura
rerum. hunc creando ꝑ substantiam conditor primum fecit. Quis
enim uias di. nͥ eius actiones accipimus: De quib ꝓpħa dicit. N¬
eni sunt uiȩ meȩ sic uiȩ ur̃ȩ. Et principium uiarum d beemoth
dr. quia nimirum cum cuncta creans ageret. hunc pͥmum condidit
quem reliquis angłis eminentiorem fecit. Huius primatꝰ eminentiã
conspicit ꝓpħa cum dicit. Cedri non fuerunt altiores illo inꝑatadi¬
so cł. abietes non adequauerunt summitatem eiꝰ. platani n fuert¬

Expanded text:
endas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus endas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudisi aperte diceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum fecit. Quid enim vias Domini nisi ejus actiones accipimus, de quibus per enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuer