comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
micus ineum: & quid lamat: attende.
ab oculis meis munda me dñe
Dauid ille clectus sedm eor. ille que
ꝓmisit ds̃ facturum om̃s uoluntates
suas ille quem unxit in regem.
donauit: stupens in obreptione
peccaminum clamat ad dñi: & ut
aboculis suis mundetur implorat.
Et dicitur ciadño in alio loco: Non
aelificabis domum nomini meo: co
quod sis uit bellator: & sanguinem.
fuderis. quasi uero sordiũ abolicione
cunctarum ua t̾mundare ne quiuerit.
ut dignum digno operi p̃parar& :
Dauid usq ad mortẽ non emundatur.
sed prelato incẽpli structione sibi filio
scipse condemnat et goliath cum
armigero suo cabumniatur: mibi
cur dñe non faciat in eo quod nunquã
fecit in scło: Dicit & ecelesiastes
nihil sub sole nouum. nec ualo
quisquã dicere Eece hoc recens est.
iameñ p̃cessit in sȩculis quaer
fuerunt Ante nos. & nouorum dog¬
matum instructor affirmat. potest

Expanded text:
micus in eo : et quid clamet, attende: micus in eo : et quid clamet, attende: Ab occultis meis munda me, Domine . David ille electus secundum cor , ille quem promisit Deus facturum omnes voluntates suas , ille quem unxit in regem, ficatione donavit, stupens in obreptione peccaminum, clamat ad Dominum, ut ab occultis suis mundetur implorat, et dicitur ei a Domino, in alio loco: Non aedificabis domum nomini meo, eo quod sis vir bellator, et sanguinem fuderis ; quasi vero sordium abolitione cunctarum ita emundare eum nequiverit, ut dignum digno operi praepararet. David usque ad mortem non emundatur, sed praelato in Templi constructione sibi filio se ipse condemnat: et Goliath cum armigero suo calumniatur mihi, cur Dominus non faciat in eo, quod numquam fecit in saeculo? Dicit Ecclesiastes: Nihil sub sole novum, nec valet quisquam dicere, ecce hoc recens est, jam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos : et novorum dogmatum instructor affirmat, potest
Abbreviated transcription (Latin):
abalienis parte seruo tuo: Si enim
mihi ñ fuerint dominati: tunc im¬
maculatus cro: Infelix ego homo:
Delicta quȩ ñdum intelligo. quan¬
do uitabo: Petrus diligit xp̃m:
nec unquam a dilectione declinat.
Testimonio dilectionis dñi. nunc
petra fundam̃ti eccłae constituitur:
nunc sathanȩ uocabulo deprauat᷑:
Unus atq idem semper operanti
nunc dicitur. non reuelabit
hoc tibi caro & sanguis: sed pat̃
m̃s qui est incęlis. Uunc tor sus
ingericur: non sapis quae dĩ
sunt sed quae sunc hominum:
Apłs diligendo electiis est dili¬
gendõ confusus. habens ꝑnimio
amore peccatum: Siquidem annun¬
cianti de passione sua dño. a moris
in pacientia dixerat: Propicius
tibi esto dñe non eric istud tibi:
Omiseria miserorum: Si petrus
in aliquo xp̃m amando pecca uit
D elicta quis intellegit Clamat.
ille dequo dixtrat dĩs. manus mea
auxiliabitur ei. & brachium meũ
confortabit eum. & nhil ꝑfici& mi¬

Expanded text:
ab alienis parce seruo tuo. si enim ab alienis parce seruo tuo. si enim mihi non fuerint dominati, tunc inmaculatus ero. infelix ego homo delicta, quae nondum intellego, quando uitabo? Petrus diligit Christum nec umquam a dilectiontestimonio dilectionis Domini, nunc petra fundamenti Ecclesiae constituitur , nunc Satanae vocabulo depravatur . Unum atque idem semper operanti, nunc dicitur: Non revelavit hoc tibi caro et sanguis, sed Pater meus, qui est in coelis ; nunc rursus ingeritur: Non sapis quae Dei sint, sed quae sunt hominum . Apostolus diligendo electus est, diligendo confusus: habens pro nimio amore peccatum. Siquidem annuntianti de passione sua Domino amoris impatientia dixerat: 612 Propitius tibi esto, Domine, non erit illud tibi . 24. O miseriam miserorum! Si Petrus in aliquo Christum amando peccavit, delicta quis intelligit ? Clamat ille, de quo dixerat Dominus: Manus mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum, et nihil proficiet ini
Abbreviated transcription (Latin):
indexterã. neq insinistram Uia
trem: lgitur qui sine macula atq
lȩpra. nec conuiolatus abhis quorũ
sermo serpit ut cancer: uenerandae
głam trinitatis: Audit. credit. in¬
telligit: Beatus infide. immacula¬
tusq consistit: Ex quo etiã dicit
ad abraam: Ambula coram me.
& estosine macula: Necessario enim
abraham qui credidit dõ. & reputa¬
cum est ei adiusticiam. ut sit in co
quem credidit uidit & gauisus est
ꝑfectus ac sine macula cõmonet᷑.
multarum gentium pat̃ constitut᷑
infide & fidelium sinus in requie.:
ut simus om̃s qui speramus in dõ
cum fideli abraham: Beati immacu¬
lati inuia scriptum est: Perfidem
cnim ambulamus: ñ ꝑspeciem.
At uero siuis de immaculato qualẽ
dauid orans quȩrit audire.: unã
possibilitatis cuae. Depone fiduci¬
am. & prostratus in p̃cibus cũ ꝓpħa
oratione coniungere Flensparit̃
acdicens. Delicta quis incellegit:
Aboccultis meis munda me dñe: &

Expanded text:
in dexteram neque in sinistram. uia in dexteram neque in sinistram. uia trem. igitur qui sine macula atque lepra nec conuiolatus ab his, quorum sermo serpit ut cancer, uenerandae gloriam Trinitatis audit credit intellegit, beatus in fide inmaculatusque consistit. ex quo etiam dicitur ad Abraham: ambula coram me et esto sine macula. necessario enim Abraham — qui credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam; ut sit in eo quo credidit, uidit et gauisus est — perfectus ac sine macula commonetur, multarum gentium pater constitutus in fide et fidelium sinus, in requie ut simus omnes, qui speramus in Deo cum fideli Abraham. beati inmaculati in uia, scriptum est; per fidem enim ambulamus non per speciem. at uero si uis de inmacalato qualem Dauid orans quaerit audire, uanam possibilitatis tuae depone fiduciam, et prostratus in precibus cum propheta oratione coniungere, flens pariter ac dicens: delicta quis intellegit? ab occultis meis munda me, Domine, et
Abbreviated transcription (Latin):
sim: Talis & zachatias homosine
querela: Dignus honore hominũ.
dignus testimonio scripturarum.
quem aliqua iam ut arbitror ex hoc
inflatio titillabat. incipiebatq: plus
credere famã quã conscientiam
ꝑ corripientẽ angłm nota in fidelita¬
tis arguitur. & tẽporario silencio
castigatur: Undẽ & paulus
dicit: Itaq qui se casistimat stare:
uideat necadat: Etquasi forma
hominum de se ipse ꝓnunciat dicens.
Castigo corpus incum & inseruitutt̃
redigo: ne forte cum aliis p̃dicaue¬
tim ipse rẽprob efficiar: Ita sine
crimine dici quẽquam & sine quere¬
la non est ꝑfectionis: testimonium:
sed conuersationis exemplum:
De immaculato aut̃ ubicunq scrip¬
tura ꝑnunciat. sicut dauid ait.
B eati in maculati in uia. qͥ ambulaN
in lege dñ: Sana doctrina traditũ
reor. quia uere beati sint qui sunt
limmacula inuia. hoc est ꝑfecta
fide inueritate gradientes. non de-¬
clinantes heretica prauitate. neq

Expanded text:
sim? Talis et Zacharias, homo sine sim? Talis et Zacharias, homo sine querella, dignus honore hominum, dignus testimonio Scripturarum, quem aliqua iam, ut arbitror, ex hoc inflatio titillabat, incipiebatque plus credere famae quam conscientiae, per corripientem angelum nota infidelitatis arguitur et temporario silentio castigatur. unde et Paulus dicit: itaque qui se existimat stare, uideat ne cadat. et quasi forma hominum de se ipse pronuntiat dicens: castigo corpus meum et in seruitutem redigo: ne forte, cum aliis praedicauerim, ipse reprobus efficiar. ita sine crimine dici quemquam et sine querella non est perfectionis testimonium sed conuersationis exemplum. De inmaculato autem ubicumque Scriptura pronuntiat; sicut Dauid ait beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege Domini, sana doctrina traditum reor, quia uere beati sint qui sunt inmaculati in uia, hoc est perfecta fide in ueritate gradientes, non declinantes haeretica prauitate neque
Abbreviated transcription (Latin):
passionumq eius in carnẽ p̃ missio
ꝓuido consilio dĩ confusionẽ diaboli
atrogantis operata est: Vedũ bomo
de honore creatoris ipso dño ꝓbante
laudatur. infidelitatis notã declinas
angelus puniretur: Rursus autẽ
ne famulo suo grauiorẽ plagam
facer& dumsanar&. & ꝑ curã carnis
animae uulnus infliger&: hoc est
ne beatus iob tinta tẽptatione supe¬
rata. duplicatisq om̃ibus. & restitu¬
tis insuꝑbiam elatus. iniudicium
indicer& diaboli: admonetur
ab oculis suis: Ut& si aforis de ius.¬
ticia laudaretur. intus tamen ei
enim adeum dñs: Quis est quicęlat
me consilio. concinens sermones in
corde. & me putat latere: Accinge
tanquã uir lumbos tuos: int̾rogabo.
cuaut̃ responde mibi: ubi eras
cum fundarem terram: Indica mͥ
si nosti scientiam: Et post multam
docendo cor reptionẽ uł corripiendo
doctrinam: Respondiens iob dño dix̃:
Quid gͦ. iudicor cõmonitus & inere.¬
picus a dño audiens tilia cum nibil

Expanded text:
passionumque eius in carnem permissio passionumque eius in carnem permissio prouido consilio Dei confusionem diaboli arrogantis operata est, ut, dum homo de honore creatris ipso Domino probante laudatur, infidelitatis notam declinans angelus puniretur. rursus autem ne famulo suo grauiorem plagam faceret, dum sanaret, et per curam carnis animae uulnus nfligeret, hoc est, ne beatus Iob tanta temptatione superata duplicatisque omnibus et restitutes in superbiam elatus in iudicium incideret diaboli, admonetur ab occultis suis, ut etsi a foris de iustitia laudaretur, intus tamen ei enim ad eum Dominus: quis est hic qui celat me consilium, continens sermones in corde, et me putat latere? accinge tamquam uir lumbos tuos. interrogabo, tu autem responde mihi. ubi eras, cum fundarem terram? indica mihi, si nosti scientiam. et post multam docendo correptionem uel corripiendo doctrinam respondens Iob Domino dixit: quid ego iudicor commonitus et increpitus a Domino, audiens talia cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Subuno ticulo isdemq ꝑsonis. ecce sine
crimine. ecce delictum unde declarat
non statim sine dilacto asseri: quem
uideas sine crimine nominari: Dixit
cnĩ & diis iħs uenit iohannes noN
manducans neq bibens: Et iterum
scriptum est. Isca illius erat locusta.
& mel siluestre: Numquid ex alterutro
aut iohannẽ non manducasse: a ut.
dni s fellisse credendus est: Sed econtra¬
rio. in utroq ueritas est: Quia & iohan¬
nes insubstantiam carnis escȩ aliquid
sumpserit. & rursum uere dixerit
dñs in iohannẽ. nec cumceteris nec id
manducasse quod ecteros. ꝓbansse
scripturasq scãs occultati sȩpe scien¬
tia dĩ hominũ manifestare sententias
Quã obrem obsequenter accipitur.
quocienscunq scriptura cõmemorat
& iustum sine querela: ꝓ cap tẽporis.
scđm ultimum iudicium dĩ: cum
uni uersorũ consciencu subicitur. &
lingua om̃ium conficean: Deniq liqui-¬
do intellige: quia iustificatio iob

Expanded text:
sub uno titulo iisdemque personis ecce sine sub uno titulo iisdemque personis ecce sine crimine, ecce delictum: unde declarat, non statim sine delicto adseri quem uideas sine crimine nominari. dixit enim et Dominus Iesus: uenit Iohannes non manducans neque bibens. et iterum scriptum est: esca illius erat locusta et mel siluestre. numquid ex alterutro aut Iohannes non manduoasse aut Dominus fefellisse credendus est ? sed e contrario in utroque ueritas est, quia et Iohannes in substantiam carnis escae aliquid sumpserit et rursum uere dixerit Dominus in Iohannem, nec cum ceteris nec id manducasse quod ceteros, probans se Scripturasque sanctas occultata saepe scientia Dei hominum manifestare sententias. quamobrem obsequenter accipitur, quotiescumque Scriptura commemorat et iustum et sine querella, pro captu temporis  ultimum indicium Dei, cui uniuersorum conscientia subicitur et lingua omnium confiteatur. Denique liquido intellege, quia instificatio Iob
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̃ sȩpissime dictitari: adpbandũ
hominẽ sine peccato posse. ẽẽ. quia
fuerit. hoc est quia & iob testimonio
dĩ homo sine crimine est dictus. & uerax
zacharias sine querela in euangelio
ꝓbatus: ostenditur: Dixit dns de iob.
homosine crimine. Nunquid dixit
sine peccato seccatum enĩ cogitatio
concipit: crimen uero non nisi actus
ostendit: Isse etiam sine querela cors
cognitioni. iudicioq asscribitur. quib
inpromtu est: infacie quidem mansue¬
tudinem aspicere. sed cordis bella
nescire:. Unde & paulus confidenter
iub& dicens: O port& enim ep̃msine
crimine esse: Etalibi generale dat
testimonium corinchiis. atq asserit:
ita ut non indigeatis inulla gr̃a expec¬
crimine. Ecce paulus quos testimonio
suo usq infinẽ confirmat ẽẽ sine crimi¬
ne: mox cosdem in eadẽ epła corripit
scribens. lam quidem omĩno delictũ est
in uobis: quod iudicia habeatis int̃uos:

Expanded text:
a nobis saepissime dictitari ad probandum a nobis saepissime dictitari ad probandum hominem sine peccato posse esse, quia fuerit, hoc est, quia et Iob testimonio Dei homo sine crimine est dictus et uerax et Zacharias sine querella in euangelio probatus ostenditur —: dixit Dominus de Iob homo sine crimine, numquid dixit sine peccato\'? peccatum enim cogitatio concipit, crimen uero non nisi actus ostendit. esse etiam sine querella eorum cognitioni iudicioque adscribitur, quibus in promptu est, in facie quidem mansuetudinem aspicere sed cordis bella nescire. unde et Paulus confidenter iubet dioens oportet enim episcopum sine crimine esse;- et alibi generale dat testimonium Corinthiis atque adserit: ita ut non indigeatis in ulla gratia, expec finem sine crimine. ecce Paulus quos testimonio suo usque in finem confirmat esse sine crimine, mox eosdem in eadem epistula corripit scribens: iam quidem omnino delictum est in uobis, quod iudicia habeatis inter uos.
Abbreviated transcription (Latin):
& corpori suo peculiare largitur:
Paulus apłs ad corinchios seribit.
dĩ quae data est uobis inxp̃o ihũ: qr
in om̃ib diuites facti estis in illo. in
om̃i uerbo & in om̃i sciencia. sicut testi¬
monium xp̃i confir matũ est inuobis:
ita ut nihil uobis desit inulla grã:
Etiterum: Iustificatiꝰ ex fide. pace̾ habe¬
ista ꝑ quã stamus & gloriamur:
Unde & petrus apłs ammon& dicens:
Recipientes fidem fidei urãe : salucem
animarum: Dequa salute exquisicrun
atq scrutati sunt ꝓpħȩ: qui defutura
in nos gr̃a dĩ ꝓpħauerunt: Ex quo
euidentissime declaratum est: nemini
hominum dĩ de eẽ. Adiutorium:
praesertim cũ & seductor insistat.¬
& insit infirmitas c̃fusa. ł uacuata ca¬
lumnia est cȩci arguentis qui ait. for.¬
ce tu dĩ adiutorium negas: Sed qm̃
de iobfecimus intionẽ. & superiori
cestimonio recensum est: dño dicente:
Homosine crimine uerax dĩ cultor
abstinensse Abom̃i malo. Sol & enim

Expanded text:
et corpori suo peculiare largitur. et corpori suo peculiare largitur. Paulus apostolus ad Corinthios scribit: Dei, quae data est uobis in Christo Iesu: quia in omnibus diuites facti estis in illo, in omni uerbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis: ita ut nihil uobis desit in ulla gratia. et iterum: iustificati igitur ex fide pacem habeista, per quam stamus et gloriamur. unde et Petrus apostolus admonet dicens: reoipientes finem fidei uestrae, salutem animarum. de qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophetae, qui de futura in nos gratia Dei prophetauerunt. ex quo euidentissime declaratum est, nemini hominum Dei deesse adiutorium, praesertim cum et seductor insistat et insit infirmitas. Confusa euacuataque oalumnia est caeci arguentis, qui ait: forte tu Dei adiutorium negas?\' sed, quoniam de Iob fecimus mentionem et superiori testimonio recensum est Domino dicente homo sine crimine, uerax Dei cultor, abstinens se ab omni malo — solet enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enim: Nonnetu circũ¬
sepisti quaesunt extradomũ
& intra domũ eius: Expeten¬
te inimico. famulum suũ dsspoliat
ꝑ tẽptacionẽ nonnudat. Au fert
substantiam: & dat gram: Ecce inqͥt
omĩa quȩcunq hab& do inmanutua.
sed ipsum noli tangere: Parum est
hoc: inuidus furit: morte̾ conatur
inducere: Sed econtrario dispensati¬
one di amouetur gratia. ñ aufertur.
Expetica predoni prȩda ꝓmittitur:
& rursus prȩdȩ suȩ. custos adhibetur:
Dicitur enĩ ad cũ: ecce trado eum
tibi: tantũ animã ipsius custodi:
Nemo ex hoc estim& diabolum cedse¬
ducendum in corpore tantũmodo
animam laborare: nisi etiam obipso
corpore uellendam si non saucium
infir mũq hominẽ miscrentis ditutela
muniret: & obuia cunctis in sidiarum
cius conatib semꝑ occurrer&: habes
ut arbitror etiamingentib sufficien¬
tem co operantis gr̃ȩ ꝓbationem. Ac¬
cipe manifestam quoq significationẽ
de illo prȩcipuo dono: quod a eccłae

Expanded text:
dicit enim: nonne tu circumdicit enim: nonne tu circumsaepsisti quae sunt extra domum et intra domum eius? expetente inimico famulum suum Deus spoliat per temptationem, non nudat, aufert substantiam et dat gratiam: ecce, inquit, omnia quaecumque habet do in manu tua, sed ipsum noli tangere. parum est hoc. inuidus furit, mortem conatur inducere, sed e contrario dispensatione Dei mouetur , gratia non aufertur; expetita praedoni praeda permittitur et rursus praedae suae custos adhibetur. dicitur enim ad eum: ecce trado eum tibi, tantum animam ipsius custodi. nemo ex hoc aestimet diabolum ad seducendam in corpore tantummodo animam laborare nisi etiam ab ipso corpore uellendam, si non saucium infirmumque hominem miserentis Dei tutela muniret et obuia cunctis insidiarum eius conatibus semper occurreret. Habes, ut arbitror, etiam in gentibus sufficientem cooperantis gratiae probationem: accipe manifestam quoque significantiam de illo praecipuo dono, quod Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagrabat. atq ad seducendum &
disꝑdendum bumanũ genus incessa¬
bili maliciȩ suȩ sollicitudine ferebat᷑
Itaq cumu deas hominib ignaris
tantam diaboli in disꝑdendum incu-¬
buissẽ nequiciã. nullã ne credis dĩ
in custodiendo grãm p̃fuissȩ: Aut
forte frustra dictum putas. Dñi est
terra & plenitudo eius. orbis trarũ
& uniuersi qui babitant in cos
Aut uero ut adẽt adiutorium dñi:
& ꝑsingula & ꝑsingulos manifesti¬
us probem: en ipse diabolus dum
cestatur de uniuersitate: de uno
interrogatur. Animaduertisti in¬
quit ds̃ inpuerum meumiob. quia
non est quisquam Similis illi super
terram: nouit specia tim unũ quemq
dñs. nouit & diabolus: Ille pocesta¬
te nacurẽ. iste labort nequicia e:
Iste uc tẽpt&. ille uc prob&: lob.
contradicente aduersanio. Acreitore
laudatur: uult cnĩ dñs opus iudi¬
cate hominis quod ipse oꝑat᷑
ineo: At uero deadiutorio
&iam diabolus confitetur

Expanded text:
peragrabat atque ad seducendum et peragrabat atque ad seducendum et disperdendum humanum genus incessabili malitiae suae sollicitudine ferebatur. itaque cum uideas hominibus ignaris tantam diaboli in disperdendum incubuisse nequitiam, nullamne credis Dei in custodiendo gratiam praefuisse? aut forte frustra dictum putas: Domini est terra et plenitudo eius, orbis terrarum et uniuersi qui habitant in eo. at uero, ut adesse adiutorium Dei et per singula et per singulos manifestius probes, en ipse diabolus dum testatur de uniuersitate, de uno interrogatur: animaduertisti, inquit Deus, in puerum meumlob, quia non est quisquam similis illi super terram? nouit speciatim unumquemque Dominus, nouit et diabolus; ille potestate naturae, iste labore nequitiae; iste ut temptet, ille ut probet. Iob contradicente aduersario a creatore laudatur. uult Dominus opus iudicare hominis, quod ipse operatur in eo, at uero de adiutorio etiam diabolus confitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in sinu terrȩ cultor absconderit: non
hab& ultra qđ facicit nisi ut oculos
tendat ad celum: oret ñ terrã cui
cõmisit. sed dm̃ cui credidit ut labo¬
ris eius uel matutino uel sefotino
imbre fecund&. Et ut sp̃itali testimo¬
nio &iã ad cõmunes usus ꝑfruar.
neq qui plantat. neq qui rigat
manifestũ nobis. c̾e̾t quemusq
infinẽ cauere & que si necessatione
inuocare debeamus: Diabolus
interrogatur adnõ. unde ad es:
Atille respondens. Circumiens terrã
& peragrans quae subcȩlo sunt.
adsum: Rogo te sollicitudo ista
diaboli bonȩ uoluntatis anmale
est: fatearis necesse est. omnino
malȩ hoc enĩ & sequens ex postula¬
tio eius ostendit Manifestatio ista
diaboli tẽpore iob facta est. scilicoe
tẽpore morsi: Certe tunc nulla
iudȩa. nulla hicrus alem: nulla
ꝑ orbem aeccła erat. Adhuc uniuer¬
sa gentilitas dĩ noticiam ñ habebat.
etiã tam̃ diabolus circumiens
terrã. omia quae subcelo sunt

Expanded text:
in sinu terrae cultor absconderit, non in sinu terrae cultor absconderit, non habet ultra quod faciat nisi ut oculos tendat ad caelum, oret non terram cui commisit sed Deum cui credidit, ut labores eius uel matutino uel serotino imbre fecundet. et ut spiritali testimonio etiam ad communes usus perfruar, neque qui plantat neque qui rigat manifestum nobis esset, quem usque in finem cauere et quem sine cessatione inuocare debeamus. Diabolus interrogatur a Domino: unde ades? at ille respondit: circumiens terram et peragrans quae sub caelo sunt adsum. rogo te: sollicitudo ista diaboli bonae uoluntatis an malae est? fatearis necesse est: omnino malae. hoc enim et sequens expostulatio eius ostendit. manifestatio ista diaboli tempore Iob facta est, scilicet tempore Moysi. certe tunc nulla Iudaea, nulla Hierusalem, nulla per Orbem Ecclesia erat. adhuc uniuersa gentilitas Dei notitiam non habebat et iam tamen diabolus circumiens terram omnia quae sub caelo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
piorum dogmatũ natura concusa
est: in solo naturali bono & inlibtro
arbitrio generalit̾ uniuersis unam
Dicit enĩ scriptura: Qui facit solem
suũ oriri suꝑ bonos & malos. At tu
forte respondes: Ordinẽ suum cõ¬
posita bene natura custodit. ac ꝑ boc
ds̃ clem̃tarus semel cursib c̃stitutis.
facit inde quia fecit: Quid ergo de
illa sententiae parte quae sequit᷑
opinaris: Dat pluuiam suꝑ iustos
& iniustos. utiq quidat: cum uult
dat. & ubi uultdat: uel dispensan¬
do dispositã c̃stitutionẽ. uł effun¬
dendo ꝓpriam largitatẽ. Acne
scđm am̃tiã impietatis tuae etiam
hoc euacuare mediteris: audi ꝓ¬
ph̃am suꝑ hac ueritate testantem:
Qui aduocat aquas maris & effundit
eas suꝑ faciem terrȩ: dñs nom̃ est illi:
Quid uero dicã despe uit̾ra generis
humani: qua om̃is quiarat inspe
arat: Sperare aut̃ ñ est possibilitatis
ꝓpriȩ sed largitatis alienȩ: Cum
aut̃ qui seminauerit iactanq sem̃tẽ

Expanded text:
piorum dogmatum natura contusa piorum dogmatum natura contusa est — in solo naturali bono et in libero arbitrio generaliter uniuersis unam dicit enim Scriptura: qui facit solem suum oriri super bonos et malos. at tu forte respondes: ordinem suum conposita bene natura custodit ac per hoc Deus elementariis semel cursibus constitutis facit inde, quia fecit\'. quid ergo de illa sententiae parte, quae sequitur, opinaris? dat pluuiam super iustos et iniustos. utique qui dat, cum uult dat et ubi uult dat, uel dispensando dispositam constitutionem uel effundendo propriam largitatem. ac ne secundum amentiam impietatis tuae etiam hoc euacuare mediteris, audi prophetam super hac ueritate testantem: qui aduocat aquas maris et effundit eas super faciem terrae, Dominus nomen est illi. quid uero dicam. de spe uera generis humani, quia omnis qui arat, in spe arat. sperare autem non est possibilitatis propriae sed largitatis alienae. cum autem quis seminauerit iactamque sementem
Abbreviated transcription (Latin):
noscit. quo die qua hora. quo mo¬
mento ultimam sedem ultra quam
ñsit alia plenissimȩ sc̃itatis intra.¬
bit: At forsitan reclamat & loqͥtur
Recte mͥ haec am̃tiae ut ñ dicam suꝑbiȩ
ingererentur obꝓbria sidicerẽ sine
adiutorio hominẽ posse cẽ. sine
peccato: Nunc aut̃ adiucoriũ adicio
nibil difficile assero. antufortassis
dĩ ad iutorium negas Concedo
paulisꝑ calumniae tuae: ut dum
quod ince conuincere uolo. inme ui¬
dear de cegere inuenia mur si mul
& ego in mei defensione purgatior
& tu in tua c̃fusione maniftstior:
Mea semꝑ haec est fidelis atq in dubi¬
tata sencentia: Ds adiutorium suum.
ñ solũ incorpore suo. quod est ȩccła:
cuispecialia obcredentiũ fidem
grãe suȩ dona largicur: uerũetiã
uniuersis in hoc mundo gentibus
ꝓpt̾ longanimem sui acternãq clem̃¬
cim suministrat: ñut tuasseris cũ
discipulo tuo eelestio cui iã apud
a fricana sinodum occulta illa im-¬

Expanded text:
noscit quo die, qua hora, quo monoscit quo die, qua hora, quo momento ultimam sedem, ultra quam non sit alia plenissimae sanctitatis, intrabit! Aut forsitan reclamat et loquitur: Crecte mihi haec amentiae, ut non dicamsuperbiae, ingererentur obprobria, si dicerem sine adiutorio hominem posse esse sine peccato ; nunc autem adiutorium Dei, cui nihil difficile, adsero. an tu fortassis Dei adiutorium negas? \' concedo paulisper calumniae tuae, ut, dum quod in te conuincere uolo in me uidear detegere, inueniamur simul et ego in mei defensione purgatior et tu in tua confusione manifestior. mea semper haec est fidelis atque indubitata sententia, Deum adiutorium suum non solum in corpore suo, quod est Epclesia, cui specialia. ob credentium fidem gratiae suae dona largitur, uerum etiam uniuersis in hoc mundo gentibus propter longanimem sui aeternamque clementiam subministrare, non — ut tu adseris cum discipulo tuo Caelestio, cui iam apud Africanam synodum occulta illa im
Abbreviated transcription (Latin):
co grãm repensemus: głam solo illicre
quem posuit d̃s ꝓpitiatore insangui¬
ne suo : ut in nomine eius ome genu
curuetur. celestium & terrestrium &
infernorum: Quem in illa p̃dicta po¬
testate iudic&. Om̃is caro uideat. & cui
om̃is lingua fateatur: Vnde & apł̃s
ait. Idõ contendimus siue absentes
siue p̃sentes placere illi: Om̃s enim nos
manifestari oport& ance cribuna lxp̃i.
ut referat unusquisq propria corporis
pro ut gessit. siue bonum siue malum:
Et alibi: Om̃s cñi stabimus ante tribunal
di: Paulus apłs dixit: & iam se staturũ
ante tribunal di: & ꝓpria corporis
ꝓut gessit cumceteris redditurum:
contta aut̃ pelagius confident̃ aud& dicere:
Ita consumo uniuersam incane ꝑfectio¬
nem. ut de iudicis bonitate nihil spe¬
rem: lusti in illa die iudicis operum
suorum glorias audiences: adhuc
tam̃ uelut ignorantes introgabunt:
Dñe. quando te uidimus & haec fecimꝰ
tibi: & hic nr̃ scientissimus legis ag¬

Expanded text:
to gratiam repensemus gloriam solo illi creato gratiam repensemus gloriam solo illi creaisto, quem posuit Deus propitiatorem in sanguine suo, utinnomine eius quern genu curuetur caelestium et terrestrium et infernorum, quem in illa praedicta potestate iudicantem omnis caro uideat et cui omnis lingua fateatur. unde et apostolus ait: ideo contendimus siue absentes siue praesentes placere illi. omnes enim nos maut referat unusquisque propria corporis prout gessit siue bonum siue malum; et alibi: omnes enim stabimus ante tribunal Dei. Paulus apostolus dixit etiam se staturum ante tribunal Dei et propria corporis prout gessit cum ceteris redditurum; contra autem Pelagius confidenter audet dicere: cita consummo uniuersam in carne perfectionem, ut de iudicis bonitate nihil sperem. iusti in illa die iudicis operum suorum glorias audientes, adhuc tamen uelut ignorantes, interrogabunt: Domine, quando te uidimus et haec fecimus tibi? et hic noster scientissimus legis ag
Abbreviated transcription (Latin):
re. putasne nullam in deserendo paci-¬
etur offensam: Autsi is cui doctrina
indocendo commissa est. side arrogan¬
tia castigetur putasne nullã assumit
in humilitate fallaciam: aut fatile
arbitraris. ut simplex scurrilitate
careat: Letus uerbo. sollicitus iracun-¬
dia. paciens neglegentia. mitispigni.¬
cia: doctus iactantia. summus inuidia.
extra illam quae est omĩum bonorum
operum caligo gentralis uanae głoriȩ
concupiscentiam Quodsi hoc piescẽ q
intelligitur: unusquisq nr̃m adsumat
cõparationẽ uͥt magis sem& ipsum in
melioris p̃latione condepn& quam in
minoris despectione iustificet: Ita demũ
inuicem membra sociabit: precipue
si una caritas ueluti pelle ossa circum¬
dante. neruisq iunctis indigentia sui
conscius homo hanc ipsam quambab&
grãm. donũ intelligat c̃ẽ. ñ debitum:
& magis exeo unde accepit głȩtur
ricordiae ꝓpt̃ clem̃tiam dñi: nihil
dñe ñ accepto querelam. sedde accep¬

Expanded text:
re, putasne nullam in disserendo patire, putasne nullam in disserendo patietur offensam ? aut si is, cui doctrina in docendo commissa est, si de arrogantia castigetur, putasne nullam adsumit in humilitate fallaciam? aut facile arbitraris, ut simplex scurrilitate careat, laetus uerbo, ollioitus iracundia, patiens neglegentia, mitis pigritia, doctus iactantia, submissus inuidia, extra illam, quae est omnium bonorum operum caligo generalis, uanae gloriae concupiscentiam. quodsi hoc pie sancteque intellegitur, unusquisque nostrum adsumat conparationem, ut magis semet ipsum in melioris praelatione condemnet quam in minoris despectione iustificet. ita demum inuicem membra sociabit, praecipue si, una caritate ueluti pelle ossa circumdante neruisque iunctis indigentia, sui conscius homo hanc ipsam quam habet gratiam donum intellegat esse non debitum et magis ex eo unde accepit glorieturicordiae propter clementiam Domini, nihil Domino de non accepto querellam sed de accep
Abbreviated transcription (Latin):
alieno: Unde & dñs in euangelio Ait:
Etsi ipsa lux quae in nobis est. tenebre
quantulumcunq lum in deficientiusq
infinem uigore ꝑmancat: Idem donũ
illud quod sortitus est. specialis grãe
non amictat Alioquinsi plenitudo
lucis ad sistit in coto. caligo ñ reman&:
Caliginem aut̃ dico insipientiae: de
peccati sordibus accidentem:
Quodsi com̃petens ratio est. ut quantũ
de luce defuerit. tantum de caligine
suꝑsic: Porro aut̃ difficillimum est:
ut offendiculum caligo ñ babetit.
Necesse est homim in quanticate luminis.
& in reliquis caliginis constituto.
uolentibonum & ñeffugienti malum:
& subsistere adiutorium & nonde esse
peccatum. Quodsi cuiquã obscure
dictum uidetur accipiat exemplum
conuersationis humane: Duo Singuli.
habent dona diuersa: Unus ut sit hu-¬
milis insilencio: Alt̃ ut sit suadibilis
in docendo: Ille cui silencium cordi est
si forte poscatur rationẽ de fide redde¬

Expanded text:
alieno. unde et Dominus in Euangelio ait: alieno. unde et Dominus in Euangelio ait: et si ipsa lux, quae in nobis est, tenebraequantulumcumque lumen est, indefioienti usque in finem uigore permaneat, id est donum illud, quod sortitus est specialis gratiae, non amittat — alioquin plenitudo lucis adsistit in toto, caligo non remanet: caliginem autem dico insipientiae de peccati sordibus accidentem - quid si conpetens ratio est, ut quantum de luce defnerit tantum de caligine supersit? porro antem difficillimum est, ut offendiculum caligo non habeat. neoesse est homini, in quantitate luminis et in reliquiis caliginis constituto, uolenti bonum et non effugienti malum, et subsistere adiutorium et non deesse peccatum. quod si cuiquam obscure dictum uidetur,, accipiat exemplum conuersationis humanae. duo singuli habent dona diuersa, unus ut sit humilis in silentio, alter at sit suadibilis in docendo. ille, cui silentium cordi est, si forte poscatur rationem de fide redde
Abbreviated transcription (Latin):
habet adipsum custodiendum alieno
eget auxilio: qua rogo amentia sibi
de plenicudine ꝓmittit: qui insin¬
gularitate ñ sufficit: De dño euan-¬
gelista testatur: Frat aut̃ lux uera:
quae illuminat om̃em bominem
uenientem in hunc mundum: Bicit
uero dñs apłis suis: Uos estis
lux hulus mundi: Ibunsolo dño.
lux tota: quia uera hic. incunctis
apłis lux quidem. sed de luce quae
tota est: Et cũ hoc in apłis ita est.
in quorum electionẽ uniuersum
aeccłae corpus ad sũptum est:
quid nos nos inquam & singuli
quid post cos uideri possumus. nisi
scđ̾m apłm petrum. homines ignari
credentes cantum ꝑfidem euangelico
ꝓpheticoq sermoni. tanquam lucernȩ
lucenti in caligoso loco: Quasi illus¬
trati etiam ipsi ꝑsuademur: ut p̃paratȩ
in operibus bonis sinc lucernae arden-¬
tts inmanibus nr̃is: quae multimo dis
temptationibus fatigatȩ. & defectu
semꝑ ꝓprio. & uerbere periclitantur

Expanded text:
habet, ad ipsum custodiendum alieno habet, ad ipsum custodiendum alieno eget auxilio: qua, rogo, amentia sibi de plenitudine promittit, qui in singularitate non sufficit? de Domino euangelista testatur: erat autem lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. dicit uero Dominus apostolis suis: uos estis lux huius mundi. ibi in solo Domino lux tota, quia uera: hic in cunctis apostolis lux quidem, sed de luce quae tota est. et cum hoc in apostolis ita est, in quorum electione uniuersum Ecclesiae corpus adsumptum est, quid nos — nos, inquam, et singuli — quid post eos uideri possumus, nisi secundum apostolum Petrum homines ignari credentes tantum per fidem euangelico pheticoque sermoni, tamquam lucernae lucenti in caligoso loco? quasi inlnstrati etiam ipsi persuademur, nt praeparatae in operibus bonis sint lucernae ardentes in manibus nostris, quae multimodis temptationibus fatigatae et defectu semper proprio et uerbere periclitantur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat: Diuisiones uero grarũ sunt.
idem aut̃ sp̃s: Et diuisiones operati.¬
onum sunt. idem uero ds̃. qui oꝑat᷑
omĩa in om̃ibus: Et post enumerati-¬
ones plurimas grãrum acq uirtu¬
tum subicit: Haec aut̃ om̃ia oꝑatur
unus atq idem sp̃s. diuidens singu¬
lis ꝓut uult: Deinde ꝑcõparationẽ
membrorũ in corpore hominis
manifestac corpus unitas aeccłae
ex disparib: operũ modis inunã
ꝑfectionis conuenire concordiam:
Probans nullam penitus c̾e. membro-¬
rum. qđ nonegeat alterius opere
atq compage. ipso dño capite consti¬
tuto. in quo sunc om̃s sensus. Ac
thesauri sapientiae acscientiae abs¬
conditi: Unde & nobis dedit sensũ:
ꝑquẽ sciremus. qđ est uerbũ inx p̾o
ih̃u. in quo est om̃is plenitudo diuini¬
tatis corporalit̾: in quẽ iuxta testimo¬
nium iohannis descendens sp̃s sẽs.
rͣuit: ltaq si & nemo hab& nisi qui
ate petit. & nemo nisi scđm diuisionẽ
mensurãq accipit. & qui acceptum

Expanded text:
um sunt, idem autem Dominus; et diuisiones ministrationum sunt, idem uero Deus qui operatur omnia in omnibus, et post enumerationes plurimas gratiarum atque uirtutum subicit: haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, diuidens singulis prout uult. deinde per conparationem membrorum in corpore hominis manifestat corpus unitatis Ecclesiae ex disparibus operum modis in unam perfectionis conuenire concordiam, probans nullam penitus esse membrorum, quod non egeat alterius ope atque conpage, ipso domino capite constituto, in quo sunt omnes sensus ac thesauri sapientiae ac scientiae absconditi. unde et nobis dedit sensum, per quem sciremus, quod est Verbum in Christo Iesu, in quo est omnis plenitudo diuinitatis corporaliter; in quem iuxta testimonium Iohannis descendens Spiritus Sarauit. itaque si et nemo habet, nisi qui a te petit, et nemo nisi secundum diuisionem mensuramque accipit et, qui acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
manifestetur immortali corpore
eius. qui dicit dm̃ aliquã malam
uł hominis uel cuiusq rei c̃didisse
naturam: uł qui liberũ in aliquo tol¬
lit arbitrium. cumscriptum legerit
om̃iꝰ quaecunq fecit ds̃ bona ualde.
et de libero hominis arbitrio scriptũ
est: Ds creauit hominẽ in ext̃minabi¬
lem: et reliquit eum in manu consilu
sui. Cȩce et maligne alit enĩ tibi loqͥ
nequeo sensum dominicae auctorita.¬
tis. sensum ꝓpriȩ fragilitatis. sẽnsum
cõmunis intelligentiae ñ babenti:
nos naturã bominis in fir mam
dicimus. c̃ẽ: ñ malam: Namsi mala
ess&. bonũ omnino ñ caperoe:
N unc uero cumgenuino affectu con-¬
cupiscat bonum: & ad hȩreat bono:
malumq omnino fugiat. ubi in ea
malum dicendum est eẽ. substantiã:
Dñs clamat: Sp̃s quidem ꝓitus.
caro aut̃ infirma: Clamat abrahã.
ego aut̃ terra et cinis: Clamat iob:
h omoputredo: et filius hominis
uermis Clamat isaias O miser

Expanded text:
manifestetur in mortali corpore manifestetur in mortali corpore eius, qui dicit Deum aliquam malam uel hominis uel cuiusque rei condidisse naturam, uel qui liberum in aliquo tollit arbitrium, cum scriptum legerit: omnia quaecumque fecit Deus, bona ualde. et de libero hominis arbitrio scriptum est: Deus creauit hominem inexterminabilem et reliquit eum in manu consilii sui. caece et maligne — aliter enim tibi loqui nequeo, sensum dominicae auctoritatis, sensum propriae fragilitatis, sensum communis intellegentiae non habenti —, nos naturam hominis infirmam dicimus esse, non malam. nam si mala esset, bonum omnino non caperet; nunc uero cum genuino affectu concupiscat bonum et adhaereat bono malumque omnino fugiat, ubi in ea malam dicendum est esse substantiam? Dopiinus clamat: spiritus quidem promptus, caro autem infirma. clamat Abraham: ego autem terra et cinis. clamat lob: homo putredo et filius hominis uermis. clamat Esaias: o miser
Abbreviated transcription (Latin):
dominȩ suae ubi dixisti: Contempta
frequent domina ꝓprii oris adolescenti
tendit insidias: secretũ acsine cestib
manu impudens app̃bendit: in o¬
portunã historiã obscenissimo ser¬
mone c̃texens: Quãqua hoc qđ ñeq abte.
neq decore dr̃ cibi impucari ñ debeamꝰ:
Cuineq natales deder ut honestiorib
studus erudireris. neq naturaliter
ꝓuenit ut saperes: sed illis dictato¬
rib cuis. qui miserũ sensum miser¬
rimo sermone c̃scribunt. It te le-¬
gendum cachinnis quasi citulum
consionis exponunt: Inter haec
ergo huiusmodi sensum in eadem
epła indigestis sermonib eructasti:
quod pleriq nr̃orum dicerent diñ
malam hominibus condidisse natu-¬
ram: Quod etiam ille sine ęstiuis
pede tẽptim nobis tẽptauit incendere.
unde breuiter primũ ꝑficeor. dem-¬
de respondeo: Ante tribunal xp̃i
indextera inter agnos dĩ non sit
dignus adsistere nec merea tur
nec in gła resurrectionis uita ihu

Expanded text:
dominae suae, ubi dixisti, contempta dominae suae, ubi dixisti, contempta frequenter domina propiores adulescenti tendit insidias, secretum ac sine testibus manu inpudens adprehendit, nopportunam historiam obscenissimo sermone contexens; quamquam hoc quod neque apte neque decore dicitnr, tibi inputare non debeamus, cui neque natales dederunt, ut honestioribus studiis erudireris, neque naturaliter prouenit, ut saperes , sed illis dictatoribus tuis, qui miserum sensum miserrimo sermone conscribunt et te legendum cachinnis quasi titulum confusionis exponunt. inter haec ergo huiusmodi sensum in eadem epistula indigestis sermonibus eructasti, quod plerique nostrorum dicerent, Deum malam hominis condidisse naturam. quod etiam ille Phineus tuus pedetemptim nobis temptauit intendere: unde breuiter primum profiteor, deinde respondeo. ante tribunal Christi in dextera inter agnos Dei non sit dignus adsistere nec mereatur unec in gloria resurrectionis uita Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
demoniũ saltẽ responsio sola suffi.¬
cer&. qui ꝓpria dampnati consci-¬
encia uociferantur addñm: Quid
tibi et nobis fili dĩ: Quid uenisti ance
tẽpus ꝑdere nos: Quos cum intelligas
de constitutione iudicii confitentes:
cape certissimum ipsius contrate ex¬
emplum: Si illos in oppressione
miserihominis cõp̃hensos. ultimo
cunc iudicio incelligis. eẽ. damnatos:
Accipe & tripsum hic in ꝑcurbabili
emundatione purgandum: Sin aut̃
uc legitur pacientia dĩ adhuc illis
liberum indulg& arbicrium: ad¬
huc & te crede cẽptandum: Nunc
ad aliam strictm transeo questionẽ:
quã tu aduersus om̃s catholicos ui¬
brare sȩpius diceris: Nam etiam
in epła sua illa lucubratissima
haec ipsa intelligere uix potuimꝰ:
ita isti inquã ad demetriadem puel¬
lam ut audio sacram & Scãm: Homo
ucrecundissimus scribere ñ erubuisti:
docens ut credo reuerentiam castitatis:
substrophaioseph & luxuriantis

Expanded text:
daemonum saltim responsio sola suffidaemonum saltim responsio sola sufficeret, qui propria damnati conscientia uociferantur ad . Dominum. quid tibi et nobis, fili Dei ? quid uenisti ante tempus perdere nos? quos cum iQtellegas de constitutione iudicii confitentes, cape certissimum ipsius contra te exemplum. si illos in oppressione miseri hominis conprehensos ultimo tunc iudicio intellegis esse damnatos: accipe et te ipsum hic inperturbabili emundatione purgandum; sin autem, ut legitur, patientia Dei adhuc illis liberum indulget arbitrium: adhuc et te crede temptandum. Nunc ad aliam strictim transeo quaestionem, quam tu aduersus omnes catholicos uibrare saepius diceris. nam etiam in epistula tua illa lucubratissima haec ipsa uel intellegere uix potuimus. ita ista, inquam, ad Demetriadem puellam, ut audio, sacram et sanctam homo uerecundissimus scribere non erubuisti, docens, ut credo, reuerentiam castitatis sub stropha Ioseph et luxuriantis
Abbreviated transcription (Latin):
per&. & numerũ mundus impler&:
Ectuuis iam: Ecce ego cum dolore
miscđiae loquor: Tu inquã uis õ
homo similis inei ut tibi homines
in hoc p̃senti tẽpore qđ nunquã ancea
dictum in sacris uoluminib inuenit᷑:
quem quã sine peccato. t̾e. respondeant:¬
& si in hoc forte consenserint: de
die mom̃toq subscribant. Nouam
calũnix machinam instruens. ut qđ
nonfieri dicimus. ñ posse fieri dixisse
uideamur: Et inquo p̃cipue operante
indispositione quam statuit om̃ĩpoten¬
tiam p̃dicamus. ne in pacient̃ infama¬
re inpotenciã iudicemur: Uanum
quaeso te furorẽ abice. qm̃ hoc ipsũ
ad peccatum ꝑficit: De quo abstergen¬
do possibilitatẽ tẽporis. ñ clem̃tiam
iudicis cogitasse: ha çtenus de poten¬
tia di quam p̃dicamus et colimus.
et deprefinitione tẽporũ quae pro¬
fundissimo ipsius sunt statuta c̃silio:
dixisse sufficiat: Dequa & si plura
quae sunt Scõrum scripta ñ essent:

Expanded text:
peret et numerum mundus inpleret. peret et numerum mundus inpleret. et tu nis iam — ecce ego cum dolore misericordiae loquor — tu inquam uis, o homo similis mei, ut tibi homines in hoc praesenti tempore, quod nusquam antea dictum in sacris uoluminibus inuenitur, quemquam sine peccato esse respondeant et, si in hoc forte consenserint, de die momentoque subscribant, nouam calumniae machinam instruens, ut, quod non fieri dicimus, non posse fieri dixisse uideamur, et in quo praecipue operantem in dispositione quam statuit omnipotentiam praedicamus, ne inpatienter infamare inpotentiam iudicemur? uanum, quaeso te, furorem abice, quoniam hoc ipsum ad peccatum proficit, de quo abstergendo possibilitatem temporis, non clementiam iudicis uideris cogitasse. Hactenus de potentia Dei, quam praedicamus et colimus, et de praefinitione temporum, quae profundissimo ipsius sunt statuta consilio, dixisse sufficiat; de qua, etsi plura quae sunt sanctorum scripta non essent,
Abbreviated transcription (Latin):
plusquã duodetim legiones angłorũ:
sed quomodo cõplebuntur scripturȩ
quia sic oport& fieriꝰ Uides gͦ.
quia operator tẽporis teperat uir-¬
tutes. & ratio dispositionis misco
potentiae pacientiam: Deinde ait
dñs: Reconde gladium in teca:
fieri enĩ ñ pocest: & calicem quem de-¬
dit mihi pat̃. ñ bibam illum: Et̾tam̃
ds̃ nihil ñ potest. nec est quicqua in
quod ñ faciat. nisi forte qđ nolit.
ñ oporteat ñꝑponat: Loquitur
paulus ad thesalonicenses: significais
de aduentu antichristi: Non retinetis
quod cum adhuc essem apud uos
haec dicebam uobis: & nunc quid
detineat scitis: ut reueletur in suo
cẽpore: Iancauis est decreti
dei. & tam in reuolubilis status
constitucorum. in suis quibusq
causis temporum: ut ꝓpt̃ electos
suo dies scłi ad breuiari dixerit
dñs ñ auftrri. & ut facer&
tt̃porum stacutorum ꝓ maiestate
plenitudinẽ. ꝓ pietatẽ breuitatem.
simulq & compendium miscđia ca¬

Expanded text:
plus quam duodecim legiones angelorum? plus quam duodecim legiones angelorum? sed quomodo conplebuntur Scripturae, quia sic oportet fieri? uides ergo, quia operator temporis temperat uirtutes et ratio dispositionis miscet potentiae patientiam. deinde ait Dominus: reconde gladium in theca. fieri enim non potest, ut calicem quem dedit mihi Pater non bibam illum. et tamen Deus nihil non potest, nec est quicquam quod non faciat nisi forte quod nolit, non oporteat, non proponat. loquitur Paulus ad Thessalonicenses, significans de aduentu Antichristi: non retinetis, quod cum adhuc essem apud nos, haec dicebam nobis? et nunc quid detineat scitis, ut reueletur in suo tempore. tanta nis est decreti Dei et tam inreuolubilis status constitutorum in suis quibusque causis temporum, ut propter electos suos dies saeculi adbreuiari dixerit Dominus non auferri; ut faceret temporum statutorum pro maiestate plenitudinem, pro pietate breuitatem, simulque et conpendium misericordia ca
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum exꝓbrauit: & tamen an-¬
te mortem remisit. quem ob hanc
culpam mori iussit. ne terram
repmissionis intrauit: Audi gͦ.
salomonẽ suꝑ ordinatione teporum
& dĩ constitutionẽ testantẽ: Omĩa
tẽpus habent: & suis spatus transe.¬
unt uniuersa subcaelo: Tempus
na scendi: & tempus moriendi: Tempꝰ
plancandi: & tempus euellendi qđ
plantatum est: Tempus occidendi:
& tẽpus sanandi: Deinde Alio loco dicit:
Uidi subsole in loco iudicii impieta¬
tem: & in loco iusticiat iniquitatem:
Et dixi in corde meo: lustũ & impiũ
iudicabit ds̃: & tẽpus om̃is rei cunc
crit: Quã obrem o homo uacue.
siquã fiduciam habes. pacient ex pec
fecerat legem: Audi ipsum tibi
dicentem: Non est urm scire cẽpora:
quae pat̾ posuit insua potestate:
Aut siuis aꝑcius acciꝑe testimoniũ:
quia cum utiq possit ds̃: tam̃ ꝓ ipsa
sui ordinatione ñ faciat: Dicit ad pe¬
trum: Aut putas ñ posse me modo
rogare patrẽ meũ. & ex hibebit mihi

Expanded text:
peccatum exprobravit, et tamen anpeccatum exprobravit, et tamen ante mortem remisit: quem ob hanc culpam mori jussit, ne terram repromissionis intraret. Audiat ergo Salomonem, super ordinatione temporum et Dei constitutione testantem: Omnia tempus habent et suis spatiis transeunt universa sub coelo: Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi, et tempus sanandi . Deinde alio luidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo: iustum et impium iudicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. quamobrem, o homo uacue, si quam fiduciam habes, patienter expectfecerat legem. audi ipsum tibi dicentem: non est uestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. aut si uis apertius accipere testimonium, quia cum utique possit Deus tamen pro ipsa sui ordinatione non faciat, dicit ad Petrum: an putas non posse me modo rogare Patrem meum, et exhibebit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ih̃m xp̃m in ipsum scdm ꝓpositum
in quo habemus redẽptionẽ per
sanguinem cius remissionem pecca¬
torum scđm diuitias gr̾ae eius quae
suꝑhabundauit in nobis: in omĩ
sapientia & prudentia. ut notum
facer& nobis sacram̃tum uoluntatis
suae. scđm bonum placitum cius:
quod disposuit in eo dispensatione
plenitudinis cẽporum restaurare
interra sunc Hicit petrus insalutẽ
paratam reuelari intẽpore nouissi¬
mo: testatur & paulus. quod ꝓposuit
in eo dispensatione plenicudinis tem¬
porũ instiurare omĩa in xp̃o: & hunc
nobis nescio quis quasi rana ecęno
emergit. & ꝑsonat: quid mihi est
ex pectare tẽpus expectare iudiciũꝰ
D s̃ si potest: scmꝑ potest:. Si semper
potest: ꝑsonarum acceptor ñ est.
Pocest gͦ: & modo potest: & in me
uere ꝑsonarum acceptor ꝓbandus
siquod i nom̃ib pocest. & utiq actu¬
rus intẽpore suo est: Ince solo ance
tẽpus facer&. qđ neq in moyse fecit.
cui unum tantũmodo in ha uita

Expanded text:
 Christum in ipsum secundum propositum in quo habemus redemptionem per sanguinem eius remissionem peccatorum secundum divitias gratiae eius quae superabundavit in nobis in omni sapientia et prudentia ut notum faceret nobis sacramentum voluntatis squod disposuit in eo, in dispensationem plenitudinis temporum, restaurare in terra . 28. Dicit Petrus: in salutem paratam revelari in tempore novissimo; testatur et Paulus, quod proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo; et nunc nobis nescio quis quasi rana e coeno emergit et personat: « Quid mihi est exspectare tempus, exspectare judicium? Deus si potest, semper potest: si semper potest, personarum acceptor non est. » Potest ergo, et modo potest, et in te vere personarum acceptor probandus, si quod in omnibus potest, et utique acturus in tempore suo est, in te solo ante tempus faceret, quod neque in Moyse fecit, cui unum tantummodo in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
dr ds̃ auc quod colitur: iuxta hunc
qui se iam comparat incoȩquationem
unicifilii di: Agnus dĩfilius dĩ : ut ac¬
cipiat librum de manu patris: p̃fert
scigmata passionis: ñ iudicans ꝑ pe¬
tratam nisi morte atq in resurrectio¬
ne uictoriam: Et anamartetus meus
uenire sibi posse ꝑfectionem uitae
nium cer diabolus temtans. terq
superatus reliquit. & non reliquit in
ꝑpetuum sed ad cempus: quẽ de manu

Expanded text:
dicitur aut quod colitur Deus, iuxta hunc dicitur aut quod colitur Deus, iuxta hunc qui se iam conparat in coaequationem unici filii Dei. agnus Dei, filius Dei, ut accipiat librum de manu Patris, praefert\' stigmata passionis, non iudicans perpetratam nisi in morte atque in resurrectione uictoriam; et ἀναμάρτητος mens uenire sibi posse perfectionem uitae nium ter diabolus temptans terque superatus reliquit et non reliquit in perpetuum sed ad tempus acrior u