comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmati sunt ita:
quidam: deum ideo elegisse iacob
quia talem futurum presciuit. qui
in eum credet ⁊ ei seruiret. quod aliqñ
rita electus eẽt. iam non ex gr̃a esset
electio. Non gͦ ideo electus est a deo qr
tał futurus erat. s ex electione talis ẽ
factus ita dicens. disputans quid eleg̾¬
it deus in nondum nato. cui dirit ser-¬
uiturum cẽ. maiorem:⁊ quid ĩ eodem
maiore. similit̾ non dum nato reꝓba¬
uerit: ad hoc ꝑduxi ratiotinationem.
ut dicerem. Non gͦ elegit deus opera
cuiusquam in prescientia. que ip̃e da¬
turus est. ẜ fidem elegit in precientia ⁊
quem sibi crediturum eẽ presciuit
ip̃m elegit: cui sp̃m sanctum daret uͭ
bona oꝑando. etiam eternam uitam
consequeretur. Ecce hic aꝑte dicit nõ
ꝑꝑ oꝑa eum elegisse. s ꝑꝑ fidem. qua eum pre¬
uudit crediturum s quia ⁊ in fide meritum
ram qualis sit electio gratie. de qua dictt
apłs. reliquie ꝑ electionem gratie salue
cedit. ut iam quod dat᷑ non secundum

Expanded text:
ati sunt tamen quidam Deum ideo elegisse Jacob, quia talem futurum praescivit qui in eum crederet, et ei serviret; quod aliquanrita electus esset, jam non ex gratia esset electio. Non ergo ideo electus est a Deo, quia talis futurus erat, sed ex tali electione talis est tactus; ita dicens: Disputans ergo quid elegerit Deus in nondum nato, cui dixit serviturum esse majorem, et quid in eodem majore similiter nondum nato reprobaverit, ad hoc perduxi ratiocinationem, ut dicerem: Non ergo elegit Deus opera cujusquam in praescientia, quae ipse daturus est, sed fidem elegit in praescientia; et quem sibi crediturum esse praescivit, ipsum elegit cui Spiritum sanctum daret, ut bona operando, etiam aeternam vitam consequeretur. Ecce hic aperte dicit non opera eum elegisse, sed propter fidem qua eum praevidit crediturum. Sed quia et in fide meritum ram qualis sit electio gratiae, de qua dicit olus: reliquiae per electionem gratiae factae ecedunt, ne iam quod datur non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ malis que quisq commisit. Et̾ ioħs. Non p̃
quisquam gr̃am dei acciꝑe: nͥ purgatꝰ fu̾it.
ab omni peccatos penitentie confessionem ꝑ
bapuismum. It̾ augustinus. Agite penitẽtiam:
quał agitur in eccłia. Nemo dicat sͥ occulte ago
apud deum ago: nouit dens qui mͥ cognoscit.
bui in conspectu pͦpłi peccã mea confit̾i. It̃ amb̾r
Ueñiał ẽ culpa quam sequit᷑ ꝓfessio delictorum. s¬
It angustinus suꝑ illum locum. Hon absorbe¬
ẽ ꝓfunditas iniquitatis. in quam si cecidis ñ
claudet suꝑ te os suum. si tu ñ claudis os tu¬

Expanded text:
pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus fuerit ab omni peccato per Poenitentiae confessionem et per Baptismum. Item Aug.: Agite poenitentiam qualis agitur in Ecclesia. Nemo dicat sibi: Occulte ago, quia apud Deum ago, novit Deus qui mihi ignoscit, bui in conspectu populi peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Item August., super illum locum ps. 68: Non absorbeprofunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tu
Abbreviated transcription (Latin):
damur. Lazarꝰ ⁊̃ ñ priꝰ a monumento ẽ ab¬
ductus ⁊ pꝰ a domino suscitatꝰ. s intꝰ suscitatꝰ.
ꝓdiit foras uiuus. ut ostencdet᷑ suscitatio aĩe.
p̃cedẽ confessionem. Hemo enim p̾ confit̾i nͥ
suscitatꝰ. quia a mortuo uelut qui ñ ẽ perit
confessio. Nullus gͦ confitetur nͥ resucitatus.
Nemo uͥ resuscitatur nͥ qui a peccato soluit᷑
quia pectatum mors anime. ẽ. que ut ẽ uita
corporis. ita enis uita deus ẽ. His aliisq płib
auctoritatib añ confessionem ł satisfactio¬
nem sola conpunctione pecc̃m dimitti. Ꝙ
qui negant eas det̾minare laborant: nec ñ
in huuis sententie dep̃ssionem ⁊ sue opinio¬
nis assertionem auctorum testimonia indu¬
cunt. Ait enim dominus ꝑ ysaiam. Dic tu
mam lib̾at: confessio aꝑit paradisum.
Confessio spem salutis tribuit: quia ñ met᷑ iusti¬
Illa confessio uos lib̾at. que tit cum penitentia.
Penitentia u̾a ẽ dolor cordis. ⁊ amaritudo anime:

Expanded text:
onumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corporis, ius probatur ante confessionem vel satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas determinare laborant; nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu mam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justiIlla confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae
Abbreviated transcription (Latin):
primo enim querit᷑. utrum absq satis¬
factione ⁊ oris confesione ꝑ solam cordis
contritionem peccatum ancii dimittatur.
Secundo an auquando sufficiat confit̾i do
sñ sac̾dote. Percio an laico fideli ft̃a ualeat
confessio. In his enim ⁊ docti diu̾sa sẽtire
inuenuintur: quia suꝑ his uaria ac pene ad¬
uersa tradidisse uidentur doctores. Dñt enĩ
qͥdã sñ c̾fessione oris ⁊ satis factione oꝑis neminem a
peccato mundari: si tempus ille satiffacien-
factionem in cordis contricione peccm̃ di-¬
mitti. a deo: si tam̃ uotum confitendi hãt. uñ¬

Expanded text:
Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem a peccato mundari. si tempus illa faciendi habuet satisfactionem, in cordis contritione peccatum dimitti a Deo, si tamen votum confitendi habeat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tas mĩe a deo: ut ñ relinquatur usticie dis¬
cipline. It̾ ieronimꝰ Qui peccator ẽ. plangat
ꝓpt̾ peccã fu̾at egressus ⁊ dormiat in sacco. ut p̃ui¬
tas diuitias ꝑ quas deum offendat uite aus¬
Qui sententiȩ consentiendũ sit.

Expanded text:
tas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.: Qui peccator est, plangat propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae ausCui sententiae potius consentiendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
solum pat̾ non sit maior quam filĩ
s nec pater et filius simul maiꝰ aliqͥ
sint: quam sp̃c sanctus. aut q̃libet
p᷑ minꝰ aliquid sit: quam ip̃at̾nitas.
Qautem ita sit aliquo mͦ si fieri pͥ
demonstrandum. ẽ. Quantum gͦ ip̃e
creator adiuuat: attendamus inqͥt
augꝰ in eodem. quomͦ in hac tͥnitate:

Expanded text:
solum Pater non sit major quam Filius, sed nec Pater et Fisunt quam Spiritus sanctus, quaelibet persona minus aliquid sit quam ipsa Trinitas. Quod autem ita sit, aliquo modo, si fieri potest, demonstrandum est. Quantum ergo Creator ipse adjuvat, attendamus, inquit Aug., in
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ: quam illud .s. quod de pr̃e añ
temꝑa natus ẽs Iuud enim sincera ⁊ ca¬
tholica fides tenet. ac p̃dicat ut istud.
Qr̃ gͦ ait. dicamus uerius cum utrumq
parit̾ sit uerum. nͥ quia uolebat intel¬
ligi. hoc ad maiorem euidentiam ⁊ exp̃s¬
sionem ueritatis dici quam illud: his
etenim uerbis. omnis calumpniandi
uersutis ħeticis obstruitur aditus quib
tͥ secundum deitatem generatio sine
inicio. ⁊ sine fine: ẽẽ. ac ꝑfecte monstra¬
tur. Non autem adeo apte manitestat᷑¬

Expanded text:
natus est, quam illud, scilicet quod de Patre ante tempora natus est? illud enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimus verius, cum utrumque pariter sit verum? nisi quia volebat intelligi hoc ad majorem evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haereticis obstruitur aditus, quibus Christi secundum deitatem generatio, sine initio et sine fine esse ac perfecta monstratur. Non autem adeo aperte
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ⁊ tñ ut̃q ille nascendo. iste ꝓcedendo accep̃
ut ẽẽt t̾e̾ncia. Non enim ut᷑ ait hilariuꝰ
deo: deusẽ. s ex uirtute nature. in na¬
turam eandem natiuitate subsistit.
filius ex uirtute nature. in natutam

Expanded text:
ue, et ille nascendo, et iste procedendo accepit ut esset essentia. Non enim, ut ait Hilarius Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit Filius; et ex virtute naturae in nat
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate c̾e̾ncia ẽ. et sp̃s sanctus ꝓces¬
sione ẽ. c̾ẽntia. Cum alibi dicatur q n
pater co pater. ẽ. quo deus: nͨ filius eo fi¬
lius quo deus. nec sp̃s sanctus eo donum
quo deus. quia ut ait augustinus in. ou.¬
libro de tͥnitate. His nominib relatiua
eorum ostenduntur ñ eẽtia. Uñ pꝰ plemꝰ a¬

Expanded text:
 et Spiritus sanctus processione est essentia; cum cap. 2 dicatur quod nec Pater eo Pater est quo Deus, nec Filius eo Filius quo Deus, nec Spiritus sanctus eo donum quo Deus; quia, ut ait Aug., in lib. 7 de Trin., his nominibus relativa eorum ostenduntur, non essentia; unde post
Abbreviated transcription (Latin):
simpliut̃ dix̃ bono fine. ⁊ bona intentione. s ad-¬
dit quasi ⁊ uelut. quia talia ñ fiunt bono fine ⁊ bõa
intnͣtiõe s intñtione que uidetur bona ⁊ fine
qui putatur bonus s nõ ẽ nec iõ qui putatur¬
excep̃ augustinus ista ut aiunt. quin causas ha-¬

Expanded text:
simpliciter dixit, bono fine, bona intentione; sed addidit, quasi et velut, quia talia intentione, sed intentione quae videtur bona, et fine qui putatur bonus, sed non est. Nec ideo accepit August. ista, ut aiunt, quin causas ha
Abbreviated transcription (Latin):
de tam̃ quidam contendunt numꝗͣ bonã
tbuãt. ñ ꝓ bono ut aiunt furãt. Nõ it bonũ est
aliena pauꝑib dare. qui enim de rapina sacͥficũr.
in conspectu pr̃is uictimet uel satrificium ca¬
nis. deo offerat. ab ominaba nempe deo. ẽ impio¬
rum oblatio. Ita etiam ⁊ hominem ꝑ adult̾iũ
a morte lib̾are. malum. ẽẽ. dicunt:⁊ si boñ su ho-¬

Expanded text:
e tamen quidam contendunt nunquam habetribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrificium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bo
Abbreviated transcription (Latin):
edificatõnem anime ꝑtinet. alt̾a ad cor¬
ꝑis fom̃ta: alia ad ut̾usq subiisionem. sum gͥ
absq sacm̃tis quib ñ alligauit potñtia suã
ds̃. homini gr̃am donare p̾set p̃dicti decausiᷤᷤ
sacm̃ta instituit. Duo autem sunt in quibus
uocatio trinitatis. res: ut aqua. oleum ⁊ hmͦi.
⁊ huiusm᷑i. Eorum autem diffiam bñ augꝰ¬

Expanded text:
oris fomentum; alia ad utriusque subversionem. Cum igitur absque sacramentis quibus non alligavit potentiam suam Deus homini gratiam donare posset, praedictis de causis sacramenta instituit. Duo autem sunt in quibus rba, ut invocatio Trinitatis; res, ut aqua, oleum et hujuset hujusmodi. Eorum autem differentia
Abbreviated transcription (Latin):
ħ tͥa: etiam ad se ip̃a referuntur uͭ ait
augustinꝰ in .ix. libro de tͥnitate. Mens enĩ
amare se ip̃am ł meminisse non pot̾: nisi
etiam nouerit se. Nam quomͦ amat uelme¬
minit quod nescit: Miro itaq mͦ: tria ista
in seꝑabilia sunt a semet ip̃is. ⁊ tamen eo¬
rum singulum et simulomnia: una ce̾n¬
cia ẽ. cum & relatiue dicant᷑ ad inuicem.

Expanded text:
 tria etiam ad seipsa referuntur, ut ait beatus Augustinus in libro De Trinitate. Mens enim amare seipsam, vel meminisse non potest, nisi etiam noverit se. Nam quomodo amat, vel meminit quod nescit? Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis; et tamen eorum singula et simul omnia una essentia est, cum etiam relative dicantur ad invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
ponsio. ad quod respondemus. det̾mi-¬
nantes illam ꝓposicionem. qua sic piopo¬
nũt. Si deus pater genuit deum. aut
deum qui ds̃ pater: aut deum qͥ non est
ds̃ pater. hoc enim sane et praue intelli-¬
gi pot̾. ⁊ iõ respondendum ẽ ita. deusꝑ.
genuit deum qui ẽ ip̃e pat̾. ħ dicimus ẽẽ
um. qͥ non ẽ pat̾. nec tamen genuit alt̾m
quam pat̾. s unus deus cum pr̃e. Si uͦ ad¬
ditur genuit deum qui non ẽ ds̃ pater.
hic distinguimus. quia duppliciter pot̃
intelligi. genuit deum qui non ẽ deus
pater .s. deum filium. qui filus non ẽ pat̾
qui deus est. hic sensus uerus ẽ.Si uͦ intel¬
ligatur sic: genuit deum qui ñ ẽ deus pt
Onus enim ⁊ idem deus. ẽ. pat̾. filius ⁊ sp̃i

Expanded text:
psum. Ad quod respondemus determinantes istam propositionem, quam sic proponunt: Si Deus Pater genuit Deum, aut Deum qui est Deus Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Hoc enim sane et prave intelligi potest; et ideo respondendum est ita: Deus Pater genuit Deum qui est ipse Pater. Hoc dicimus eum qui non est Pater; nec tamen genuit alterum quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter potest intelligi. Genuit Deum qui non est Deus Pater, scilicet Deum Filium, qui Filius non est Pater, qui Deus est; hic sensus verus est. Si vero intelligatur sic: Genuit Deum qui non est Deus PUnus enim et idem Deus est Pater, et Filius, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
mali sunt. qui ea malo finc agunt. Item ⁊ illud
aliud .s. quod bonum opꝰ intentio facit. ⁊ intentio¬
nem fides dirigit: dct̾minant dicentes ibi bonũ
uocatum. quod remim̾abile ẽ ad uitam. non qd̃

Expanded text:
nt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minamus. ita. Qui auud docue¬
rit. uel ałr p̃dicauerit .i. contrarium do¬
cuerit. ł contrario mͦ p̃dicauerit anathe¬
ma sit. Aliud gͦ posuit ꝓꝰposito. qͣlit̾ et
apłs: in epła ad galathas. Si quis alid̃
euangelizauint .i. cont̾rium anathe-¬
ma sit. Non dicit si quis addid̾it. Ham
quib scribe bat. sicut ad thesalonicẽses:¬
ut suppleret: que illorum fidei deerãt.
ẜ qui supplet: quod minus erat addit
non quod merat tollit. Qui autem p̃t̾¬
gredit᷑. fid̃i reglam non accedit in uia.
s recedit. a uia

Expanded text:
determinamus: Qui aliud docuealiter praedicaverit, id est, contrarium docuerit, vel contrario modo praedicaverit, anathema sit. Aliud ergo posuit pro opposito, qualiter et Apostolus in Epistola ad Galat., c. 1: Si quis aliud evangelizaverit, id est contrarium, anathema sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam quibus scribebat, sicut ad Thessalonut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet quod minus erat, addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam non accedit ad viam sed recedit a via
Abbreviated transcription (Latin):
quedam nomina que ex tempe deo
conueniunt nec relatiue dicuntur. ut.
incarnatus. humanatus. et huiusmi.
Ecce .ui. nominum diffr̃ias assignaui¬
mus quib utimur loquentes de deo¬

Expanded text:
quaedam nomina, quae ex tempore Deo conveniunt, nec relative dicuntur, ut incarnatus, humanatus, et hujusmodi. Ecce sex nominum differentias assignavimus quibus utimur loquentes de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tingentia. Ꝙ enim in presenti . ẽ. determina¬
cum. ẽ. nec in potestate nr̃a ẽ. ut tunc sit uel
ẽ. s in futuro an ħ sit. uel illud ad potes¬
tatem lib̃i arbitrii spectat. Nec tamen om¬
nia fut ura sub potestate lib̾i arbitrii ue-¬
munt s ea tantum que ꝑ lib̾um atbitri¬
um possunt fieri uel non fieri. Si quis
tale quid uelit ac disponat facere: quod ĩ
eius nullatenus sit potestate. ł quod sñ ip̃iꝰ
disp̃one eque fieret. ĩ ħ ip̃e lib̃um ñ ht̃ arbi¬
Quod supradicta descriptio liberi
arbitrii ñ comuenit deo nee his qͥ glori

Expanded text:
sunt. Quod enim in presenti est determinatum, nec in potestate nostra est, ut sit vel ed in futuro an hoc sit, vel illud, ad potestatem liberi arbitrii spectat. Nec tamen omnia futura sub potestate liberi arbitrii veniunt, sed ea tantum quae per liberum arbitrium possunt fieri vel non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbiQuod supraposita descriptio liberi arbitrii non convenit Deo, nec his qui glori
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus tilius d̃ĩ pr̃is. Ꝙ autem ñ sit adopti¬
uus filius ⁊ tamen gr̃a sit filius. ex subditis ꝓbat᷑
De xͦ ib̃u scriptum ẽ. quia semꝑ cum pr̃e tuic et¬
fuius ñ fuit. nos añquam ce̾mus p̃destinati sumꝰ¬
⁊ tunt sp̃m adoptionis accepimꝰ. qñ credidimus in

Expanded text:
genitus Dei Patris. Quod autem non sit adoptivus filius, et tamen gratia sit Filius, ex subditis probatur o Jesu scriptum est quia semper cum Pfilius non fuit, nos antequam essemus praedestinati sumus, etc. Spiritum adoptionis accepimus quando credimus in
Abbreviated transcription (Latin):
ginis. aut gr̃a aut natura. aut utͦq mͦ. Si
nͭͣ natura: aut diuina aut humana .s. diuina ñ
Gaut humana natura aut ñ nͨ ẽ filiꝰ hominis.
minus ꝑ gr̃am. Si gͦ gr̃a filius uirginis ẽ ad¬
optiuus filius ẽẽ iudetur. ut idem sit natura ł
filius pr̃is. ⁊ adoptiuus tilius uirginis Ad qd̃
adoptionem .s. ꝑ unionem tuius uirginis ẽt̃
dr̃. Puius enim uirginis dicitur. eo q̃ ĩ uͥgĩe

Expanded text:
ginis, aut gratia, aut natura, vel utroque modo. Si vero natura, aut divina, aut humana: sed divina non; ergo aut humana natura, aut non natura est filius hominis. minus per gratiam. Si ergo gratia filius hominis est, adoptivus filius esse videtur; ut idem sit naturalis Filius Patris, et adoptivus filius Virginis. Ad quoadoptionem, sed per unionem filius Virginis esse dicitur. Filius enim Virginis dicitur, eo quod in Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
minis faius s: ñ alius. Itẽ cdĩ filius aliud de pr̃e aliua.
de mr̃e. Id in li pͥmo de trinitase. cum filus sit ⁊ ds̃

Expanded text:
minis filius: sed non alius. Item, Dei Filius, aliud de Patre, aliud de matre. Idem in libro primo de Trinitate: Cum Filius sit et Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
am secundum questionis articłm inspiciamꝰ.
s. utrum sufficiat peccata confit̾i. soli do. an opor¬
teat confit̾i sacerdoti. Quibusdam uisum ẽ
suffic̾e si soli deo fiat confessio sñ iudicio sac̃¬
dotali ⁊ confessione eccłȩ. quia. dd. dicit Dixi
confitebor domino ⁊ t.r. Non ait sacdoti.⁊ rñ¬
petrꝰ: quia culpa obrepsit ei. ñ inuenio quid
chix̃it. inuenio q̃ fleu̾it. Lacrimas eius lego
satifactionem ñ lego. S quod defendi non p:¬

Expanded text:
am secundum quaestionis articulum inspiciamus, scilicet, utrum sufficiat peccata confiteri soli Deo, an oporteat confiteri sacerdoti. Quibusdam visum est sufficere, si soli Deo fiat confessio sine judicio sacerdotali et confessione Ecclesiae, quia David dixit: Dixi: Confitebor Domino; et Petrus, quia culpa obrepsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Sed quod defendi non p
Abbreviated transcription (Latin):
sui ip̃i iudices fiant. ⁊ ueluti sue iniquitatiᷤᷤ
ultores ħ in se uoluntariam penam seu̾issi¬
me animaduersionis exccant. temporalibus
penis mutabunt et̾na supplicia: ⁊ lacͥmis
ex u̾a cordis contritione fluentib test̾ngunt
et̾ni ignis incendia.⁊ infra. Facilus sͥ dm̃̃
placabunt illi qui aut pͥis confessionibus
am ferunt. ⁊ ab altari cui ministrabant nõ
animo s officio seꝑati uitam suam quasi
mortuam plangunt. certi quod reconciliati
sͥ efficatis penitentie fructib a do ñ solum
piant gaudiã. his auctoritatib innitunt᷑
qui suffic̾e contendunt. deo confit̾i peccata
sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis
timens detegi culpam suam ap̃ homineᷤ
ne mñ obꝓbrio ħatur. ł alii suo exemplo ad
peccandum accingantur. ⁊ iõ taceat homi¬
ni ⁊ reuelet dõ consequitur ueniam. Qd̃
ñ sufficiat soli deo confit̾i tantũ si possit alteri.

Expanded text:
nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et infra, ibid.: Facilius sibi Deum placabunt illi, qui aut propriis confessionibus am ferunt: et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod, reconciliato sibi Deo, efficacis poenitentiae fructibus, non solum piant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit soli Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃e dicenti. Reuela uiam tuam añ dm gͣ tua
confit̾e pecc̃a ap̃ u̾um uidicem. cum oratione
delicta tua ꝓnuncia. ñ lingua s conscĩe tue
memoria. ⁊ tum demum sꝑace mĩam posse
consequi. si nũis pecc̃a tua in m̃te continue:
confundis alicui dr̃e: dicito ea cotidie ĩ aĩa
tua: ñ dico ut confitearis ea cum seruo tuo.
ut tͥ exꝓbret. dicito deo qui curet ea. Nec enĩ
si ñ dix̾is ignoret ea. Cum faciebas ea presto
erat. Cum admut̾es ea cognou̾at. ñquid ea
uult a te cognosc̾e: Peccare ñ erubuisti ⁊
confit̾i erubescis: Dicito in hac uita ut in alia
requiem ħas. Dicito inge miscens ⁊ lac̾mans
in codice scͥpta sunt peccã tua. Spongia pec-¬
iatorum tuorum: lacrime tue sunt. It ꝓsꝑ. Iiui¬
quorum pecc̃a humanam noticiam latint
ñ ab ip̃is confessa. nec ab aliis publicata. si ea
confit̾i ł emendare uolu̾int deum quem ht̃
testem. ⁊ ip̃m habiti sunt punitorem. Ꝙ si

Expanded text:
ophete dicenti: Revela viam tuam ante deum. Ergo tu confitere peccata, / aput verum iudicem cum oradone delicta tua pronunccia non ligua, sed consciencie tue memoria et tunc demum spera miseconsequi. Si habueris peccata tua in mente continue, confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. Item quorum peccata humanam notitiam latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ipsum habituri sunt et ultorema humanam notitiam latent,
Abbreviated transcription (Latin):
os⁊ ħ uidendum ẽ. qualit̾ primi parẽ¬
tes si non peccassent filios ꝓcreassent.
et quaies ip̃i filii nascerentur. Quidam pu-¬
tant ad gignendos filios pͥm̾s homines in
paradiso misceri non po tuis se nͥ post pec¬
catum dicentes concubitum sñ corruptio¬
ne uel macuia non pꝰse fi̾ s añ peccm̃ nͥ
corruptio. nec macula in homine eẽ. pot̾at
nali copula comurnissent:⁊ eẽt ibi thorus
immaculatus ⁊ commixtio sñ concupiscen¬
tia atq genitalib membris sicut cet̾is
imꝑarent ut ibi nullum motum illicitũ
sentirent. et sicut alia membra corporis
aliis admouemus. u manum ori sñ ardoreˢ
sine auqͦ pruritii carnis. Hec enim letał egͥtu¬
do membris humanis ex pecc̃o in hesit. Genuis¬
sent itaq fiios in ꝑadiso ꝑ coitum immacu¬

Expanded text:
 videndum est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse poteratnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immacu
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝑte dicu apłs xp̃m pp̃ ea eialtatum ꝑimpassibili¬
tatis głam quia t̃ humiliatuis ꝑ passionis obedi¬
entam. humilitas gͦ passionis mitum fuit exal¬
tauonis.⁊ eraltatõ pmium humuitatis. Un augꝰ¬
iłm tractans ait. Quid ⁊ q̃mium humilitas m̾eat᷑
ħ ostenłr. his testimoniis euidens fu. q̃ xͦ ꝑ hu-¬

Expanded text:
tatum per impassibilitatis gloriam, quia est humiliatus per passionis obedientiam. Humilitas ergo passionis, meritum fuit exaltationis; et exaltatio, praemium humilitatis. Unde Augu capitulum tractans ait: Quid et quantum humilitatis mereatur hic ostenditur. His testimoniis evidens fit quod Ch
Abbreviated transcription (Latin):
erum ut sup diximus uo¬
luntas dn diuersis modis accipit᷑. que
diuersitas in predictis uerb̾ si diligent no¬
tetur. nicħ ibi contradictionis repperietur.
Ubi enim dicit non fieri pret̾ uoluntatẽ¬
tius. etiam quod fit contra es uo luntatem

Expanded text:
erum, ut supra diximus, voluntas Dei diversis modis accipitur; quae diversitas in praedictis verbis si diligenter notetur, nihil ibi contradictionis reperitur. Ubi enim dicit non fieri praeter ejus voluntatem etiam quod fit contra ejus voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ea que maia sunt. que pͣt dei uoluntatem
tuit que ip̃e est . s non p̃t eius pmissidem
que ip̃e non ẽ. apellatur tamen ip̃a dei uo¬
luntas. quia deus uolens sinit maia fieri.
fiunt ⁊ contra eius preceꝑtionem uel ꝑtob

Expanded text:
e mala sunt, quae praeter Dei voluntatem fiunt, quae ipse est; sed non praeter ejus permissionem, quae ipse non est. Appellatur tamen ipsa Dei voluntas, quia Deus volens sinit mala fieri. Fiunt et contra ejus praeceptionem vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
est uidẽ. in qua re sit malum .s. an in re bo¬
na. an in re maia. Qui recte acuteq sap̃. ñ nͥ in
non pͥ eẽ. nͥ in re. bona. Sicut enim morb̾ ac uul¬
sanitas. ita ⁊ animorum quecumq sunt uicia
naturalium sunt pͥuationes bonorum Sd
ẽ enim aliud quod malum dicitur nͥ pͥu̾atõ
boni: bonum enim minui: malum. ẽ qͣuis
quamtiuncumq minuatur necẽẽ ẽ ut aliqͥd
temaneat. si adhuc natura . ẽ. Non enim consu
matur. Cum uͦ corrumpitur. iõ malum est eiꝰ
corruptio. quia cam qualicumq pͥuat bono.
Nom si nullo pͥuat bono: non nocet. Nocet autẽ.
adimit gͥ bonum. quamdui itaq natura cor-¬
rumpitur. inest ei bonum quo priuet᷑. ac ꝑ ħ
nullum ẽ quod dr̃ malum. si nullum sit
bonum: s bonum omnino malo carens
integrum bonum.ẽ. Cum uͦ inest malum:
conficitur ut quia omnis natura ĩ quamtũ¬

Expanded text:
est videre in qua re sit malum, scilicet an in re bona, an in re mala. Qui recte acuteque sapit, non nisi in otest esse nisi in re bona. Sicut enim morbis ac vulsanitas; ita et animorum quaecumque sunt vitia, naturalium sunt privationes bonorum. Quid est enim aliud quod malum dicitur, nisi privatio boni? Bonum enim minui malum est; quamvis quantumcumque minuatur, necesse est ut aliquid remaneat, si adhuc natura est. Non enim consummatur. Cum vero corrumpitur, icorruptio, quia eam qualicumque privat bono; nam si nullo bono privat, non nocet: nocet autem; adimit igitur bonum. Quamdiu itaque natura corrnullum est quod dicitur malum, si nullum sit bonum; sed bonum omnino malo carens, integrum bonum est. Cum vero inest malum, conficitur, ut quia omnis natura, in quantu
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ẽ u malum tẽ nͥ q̃ bonuntẽ. Hac cõ¬
tertione euident̾ insinuatur. malum ñ pꝰsi eẽ.
nisi in bona re. Ubi etiam licet absurdum ui¬
malus homo dicitur malum bonum

Expanded text:
malum esse nisi quod bonum est. Hac connexione evidenter insinuatur malum non posse esse nisi in re bona; ubi etiam, licet absurdum vimalus homo, dicitur malum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ad agͥẽndam penitentiam ñ sufficit mores ĩ
melius cominitare ⁊ a mał factis recedere.
nͥ de his que facta sunt. satisfaciat domino. ꝑ
penitentie dolorem. ꝑ humilitatis gemitum.

Expanded text:
ad agendam Poenitentiam non sufficit mores in melius commutare, et a malis factis recedere, nisi de his quae facta sunt satisfaciat Domino per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum,
Abbreviated transcription (Latin):
elomosina ẽ ueniam petentib omnino ig¬
noscẽ. Ex his aliisq p̃missis: iam facile .ẽ.
intellig̾e. que ꝓ uenialib sit exibenda satis¬
factio. Sufficit enim dominica oratio
cum ieiunio aliquo ⁊ elemosinis. sic tam̃
ut precedat contritio aliquantula. ⁊ addat᷑
confessio. si assit facultas de qua confessiõe¬

Expanded text:
eleemosyna est veniam petentibus omnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufcum jejunio aliquo, et eleemosynis; sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio si adsit facultas. Pro gravio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est hic notandum xp̃m de om̃i staui homis.
aliquid accepisse. qui omnes uenit saluare. St̃
enim quatuor statꝰ hominis pͥmꝰ añ peccm̃ ẜ pꝰ¬
peicatum.⁊ añ gr̃am. i̾tius sub grã. quartꝰ in gła.
nit suꝑ omnes ẽ. ditit. xp̃m uenisse desursum .i.
de altitudine huinane nauire añ peccm. quia
de illa altitudine assumpsit u̾bum di humãm
nͣm. dum ñ assumpsit culpam. c̃ assumpsit pt¬
nam S penam assumpsit de stati scdo.⁊ alioᷤ
affectus. de t̾cio uͨ gr̃e plenitudinem. De quarto
ñ posse peccare. ⁊ dĩ ꝑfectam contemplatõnem.
Hũit enim simł bona uie quedam ⁊ bona pat̾e.
sit̃ ⁊ quedam mala uie¬

Expanded text:
 est hic notandum Christum de omni statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: primus ante peccpeccatum, et ante gratiam; tertius sub gratia; quartus in gloria. nit, super omnes est, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam mala vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum dcus creans malum ⁊ faciens bonum.
Ecce ħ dicitur creasse:⁊ fecisse malum. s mali
nomine. pena intelligͥ. ñ peccm̃ sic̃ econũso.
cum dicitur deus ñ eẽ auctor malorum nomine
mau peccã intelliginitur. Iõ q augustinꝰ qͥ dix̾at

Expanded text:
Ego sum Deus, creans malum, et faciens bonum. Ecce hic dicitur creasse et fecisse malum; sed mali nomine poena intelligitur, non peccatum: sicut e converso, cum dicitur Deus non esse auctor malorum, nomine mali peccata intelliguntur. Ideoque Aug., qui dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. aꝑit dicens. Uidendum ẽ ne male in¬
telligatur quod dixi. deus mali auctor ñẽ. qui⁊
omnium que sunt auctor ẽ quia in qͣnitum st̃
in tantum bona sunt. Et ne hic putetur ñ ab
illo eẽ. penam malorum. que utiq malum ẽ his
mino dõ ẽ. Malorum gͥ pena q̃ a dõ ẽ. inalum
ut mali pumant᷑. ⁊ utiq bonum ẽ om̃e quod i̾tũ
ẽ Sic gͦ dicitur deus ñ fecisse mortem. quia ñ
fecit illud ꝓ quo mors infligitur .i. peccm̃. Lu¬
disti lector causam dictorum ex q̃ intelligentia

Expanded text:
alibi ita dicit: Videndum est ne male intelligatur quod dixi, Deus mali auctor non est, qui et omnium quae sunt auctor est, quia in quantum sunt, in tantum bona sunt; et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his mino Deo est . Malorum ergo poena, quae a Deo est, malum ut mali puniantur, et utique bonum est omne quod justum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem, quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est, peccatum. Audisti, lector, causam dictorum, ex qua sana intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ auud .s. mala delectatio uel aliquid aluid in
quo ñ debet uoluntas quiesc̾e. Finem bonum
datum ẽ. finis omnis consummationis est.¬
⁊ omnis bone uoluntatis ⁊ actionis. ad qͣ oẽ
p̃ceptum refendum ẽ Uñ augꝰ in ench̃idion.

Expanded text:
cet mala delectatio, vel aliquid aliud in quo non debet voluntas quiescere. Finem vero bonum datum est, finis omnis consummationis est, id est, omnis bonae voluntatis et actionis, ad quam omne praeceptum referendum est. Unde Aug., in Ench.
Abbreviated transcription (Latin):
i autem queritur utrum pꝰ creatiõẽm
conuersis aliquid couatum sit. ꝑ quod
conuert̾entur .i. diligerent deum. dicimꝰ
quia ẽ. tis collata gratia cooꝑans. sñ qua
non pͭͥ ꝓficere rationał creatura. ad meri-¬
tum uite. cadere enim pͭ ꝑ se s ꝓfic̾e nõ pͥ.¬

Expanded text:
i autem quaeritur utrum post creationem conversis aliquid collatum sit per quod converterentur, id est, diligerent Deum, dicimus quia est eis collata gratia cooperans, sine qua non potest proficere rationalis creatura ad meritum vitae. Cadere enim potest per se; sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am ab homine fi̾ bona ꝑ lib̾um aibitum
uͥ dicit hominesꝑ lib̾um arbitrium agtos co¬
lere domos edificare ⁊ alia plura bona fat̾e
ie grã oꝑante. Utrũ una eadẽq sit grã quȩ dr̃¬

Expanded text:
gratiam, ab homine fieri bona per liberum arbitrium, gratiam, ab homine fieri bona per liberum arbitrium, ubi dicit homines per liberum arbitrium, agros colere, domos aedificare, et alia plura bona facere ia cooperante. 9. Utrum una eademque sit gratia quae d
Abbreviated transcription (Latin):
delectabat. Attende hunc ordinem grarum qͥ
hic distinete assignat augustinis qualit᷑ .s.
intellectus bonorum p̃cedit ad concupiscen¬
tiam eorumdem ⁊ ip̃a concupiscentia delecta¬
tionem que fit ꝑ fidem ⁊ caritatem. qua habi¬
ta uere bona est uoluntas qua recte uiuitur.
Ip̃a q sidei comes est non preiua. qui uerba. abͦ.
premissa secundum hanc distinctionem consi¬
derat. nullam ibi repugnantiam fore: Animad¬
uertit. nõ ignorans etiam añ gr̃am p̃uenien¬
tem ⁊ oꝑantem. qua uoluntas bona preparatur
in homine precedere. quedam bona ex di gr̃a
nec gram qua iustificatur. Iilius enum gr̃e ꝓcipi¬
ende que uoluntatem hominis sanat. ut sanata
legem impleat nulla merita precedunt. Ipsa
e enim qua iustificatur impius .i. fit iustis qͥ
prius erat impuis. Meritis autem impii nõ
gratuita. datur autem gratuita quia nicħ bo¬
ni añ feceramus: uñ ħ mereremur. Non rega¬
mus tamen multa añ hane gr̃am ⁊ pret̾ hane

Expanded text:
delectat. Attende hunc ordinem gratiarum, quem delectat. Attende hunc ordinem gratiarum, quem hic distincte assignat August., qualiter scilicet intellectus bonorum praecedit concupiscentiam eorumdem, et ipsa concupiscentia, delectationem quae fit et per fidem et charitatem; qua habita, vere bona est voluntas qua recte vivitur. Ipsaque fidei comes est, non praevia. Qui verba Aug. praemissa secundum hanc distinctionem considerat, nullam ibi repugnantiam forte animadvertit, non ignorans etiam ante gratiam praevenientem et operantem, qua voluntas bona praeparatur in homine, praecedere quaedam ex bona Dei gratia nec gratiam qua justificatur. Illius enim gratiae percipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc mereremur. Non negamus tamen multa ante hanc gratiam, et praeter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lla autem cogitatio siue uouintas. que fi¬
dem ⁊ caritatem aliasq iustificationes p̃ced̾.
non sufficit ad salutem. nec recte iiuitur¬
ea. hac uoluntate concupiseit. illa bona
uoluntas que. ẽ magnum bonum Ista uͦ. non Alia gͥ
ẽ illa uoluntas siue cogitatio. alia ista⁊ sicut illa is¬
cam precedit ita illam preuenit istam. intellettꝰ.
Uñ augustinus ista distinguens suꝑ illum locum
psalmi concupiuit anima mea . d.iꝰ.t.a. ait. Con
cupiuit desiderare inquit non desicdaui. Ui¬
demꝰ enim ratione non num quam utiles
aut nullus affectus: scimus bonum. nec delectat
ag̾e ⁊ cupimus ut delectet. Sic iste olim desidate
concupiscebat que bona ẽẽ cernebat. cupiens
eorum hr̃e delectationem. quorum potuit uide
tationem. Ostendit itaq quib quasi gradibus
ad eas ꝑueniatur. Ruis enim ẽ ut uideatur qͣm
sint utiles. ⁊ honeste ⁊ dem̃: ut earum desideni¬
um concupiseatur. pꝰtremo enim ut ꝓficiente
gĩa. delectat cͥium oꝑatio quarum sola ratio

Expanded text:
lla autem cogitatio sive voluntas quae fidem et charitatem aliasque justificationes praecedit, non sufficit ad salutem, nec recte ea vivitur. Hac voluntate concupiscitur illa bona voluntas quae est magnum bonum, ista vero, non. Alia est ergo illa voluntas sive cogitatio, alia ista. Et sicut illa istam praecedit, ita illam praevenit intellectus. Unde August., ista distinguens super illum locum psal. 118: Concupivit anima cupivit desiderare, inquit, non desideravit. Videmus enim ratione nonnunquam quam utiles aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. Ostendit itaque quibus quasi gradibus ad eas perveniatur; prius enim est ut videantur, quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum sola ratio
Abbreviated transcription (Latin):
missam exp̃onem. Intelligentia enim dicto¬
rum ex causis: assumenda dicendi. quod ni
obuiat ueritati si quis dicat ip̃a que peccata

Expanded text:
missam expositionem. Intelligentia enim dictorum ex causis est assumenda dicendi. . 5. Quod nobis obviat veritati si quis dicat ipsa peccata
Abbreviated transcription (Latin):
nacarł ñ pot̃ orationib nec carnes agni
d̾e. Item. Si panes ꝓponis ab his qͥ urores
suas tetig̾ant. comedi ũ pot̾ant. quanto
mag̃ panis qui de celo descendit. ñ pͥ ab
his. qui conugalib paulo aũ heserunt.
complerib iolari. atq contingi: Non q̃
niptias condempnenius: s ꝗ eoꝰ temꝑe qͦ
tarnes agni manducaturi sumus. uacare
licebat sacra officia celebiare. atq mistĩa
ñ clatur. ut ił ait. Conubia legitima carĩt
quidem peccõ nͥ tamen temꝑe illo quo ꝯ¬
tionis obsequitur.

Expanded text:
vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare licebat sacra officia celebrare atque mysteria ntur. Connubia legitima carent quidem peccato, non tamen tempore illo, quo ctionis obsequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Non enim aluid quam deus sub¬
sistit. quod non alunde quam de do
subsistit. Ecce his uerbis aperitur quo¬
mͦ accipiendum sit illud de pr̃e ge¬
n̾atio. pt̃at ẽẽntiam fiuo. ⁊ de ut roq
ꝓcessio pr̃at ẽẽntiam sp̃ui sancto. Nõ¬

Expanded text:
ram. Non enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce his verbis aperitur quomodo intelligendum sit illud: De Patre generatio praestat essentiam Filio, et de utroque processio pra
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptrat fidem trinitatis teneat. q̃
trinitas in quolibet horum nominum
intelligr̃. Si antem aliquis ꝑu̾se cͥdñs
⁊ errorem inducẽ intendens unum de
trib tantum numcupet. ñ impleuit
mist̾ium. Ꝙ aũ ait nominatis tribus
uacuim ẽ mist̾ium. Si baptizans mi¬
sentiat de potentia alicuuis horum. ñ
credens unã potentiam hotͥum: intelli¬
gendum ẽ. ħ suꝑ eum qui ñ intẽtł nͨ cred̃
baptizare qui nõ tm̃ caret fide. s ⁊ ĩten¬
tionem baptrandi ñ ht̃. Qui gͥ bapurat
in nomine xͥ. baptizat in nomine trini¬
tatis. quando ibi intelligitur. Lutius ẽ

Expanded text:
qui baptizat fidem Trinitatis teneat, quae Trinitas in quolibet horum nominum intelligitur. Si autem aliquis perverse credens, et errorem inducere intendens, unum de tribus tantum nuncupet, non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans misentiat de potentia alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non habet. Qui ergo baptizat in nomine Christi, baptizat in nomine Trinitatis, quae ibi intelligitu
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ Sp̃u sancto tm numcupato nichil
desit ad mist̾ii plenitudiuem. Rationẽ
Et si p̃rem dicas filium eius & sp̃m oris eiꝰ¬
parit̾ indicas. si tam̃ id ⁊̃ corde comp̃hñ
ex quo indicat nos recte baptizari ĩ sp̃u

Expanded text:
ita etiam sancto Spiritu nuncupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Et rationem Et si Ppariter indicas, si tamen id etiam corde comprehendaex quo indicat nos recte posse baptizari in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ab eo quod ẽ ec̃ appeulatur eͥtͥntia:
ita abeo quod est subsistere subam
diatur. hoc enim de his reb tecte incelligͥ.
in quib subiectis sunt ea que in aliquo
subiecto ẽẽ dicuntur. sicut in corpore.
color aut forma. corpus enim subsistit.
⁊ ideo: sub̃a ẽ. Res ergo mutabiles neq
simplices. ꝓͥe dñr substantia. ds̃ autem
in eo alquid tamquam in subiecto ⁊ ñ
ẽ simplex. Nefas ẽ autem dr̃e. ut subsistã
deus. et subsit bonitati sue. atq illa bo¬
nitas non substantia sit. uel potiꝰ eẽntia.
neq ip̃e deus sit bonitas sua.s. in illa sit
tamquam in subiecto. Uñ manifestum
usitatiore: intelligatur ẽẽntia quod u̾e
ac ꝓͥe dicitur ita ut fortasse solum deum
dici oporteat eẽntiam ẽ enim u̾e solus: qr
incommutabilis esi.¬

Expanded text:
Sicut ab eo quod est esse appellatur essentia, ita ab eo quod est subsistere substae. Hoc enim de his rebus recte intelligitur, in quibus, ut subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. Res ergo mutabiles neque simplices proprie dicuntur substantiae, Deus autem in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non subsneque ipse deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur, ita ut fortasse deum solum dici oporteat essentiam. Est enim uere solus, quia incommutabilis es
Abbreviated transcription (Latin):
quit eucharistiã acciꝑe. nͨ laudo nͨ uituꝑo. om̃ib
tñ dominius dieb c̃minunicandum hortor Si tñ
mens ĩ affectu peccandi ẽ gͣuan dico mag̃ heu
charistie ꝑcepriõe q̃m purificari. Et ucet qͥs perc̃o
mordeat᷑. si peccandi tñ de cet̾o ñ hãt uoluntatẽ.
⁊ sutis faciat lacͥmis ⁊ oratiõib: accidat securus
s. de illo ħ dico quem mortalia pecca ñ gͣũãt qͦtiensinanno¬
i ñ frequentius saitem t̾ fabianus p¬

Expanded text:
quit, Eucharistiam accipere, nec laudo, nec vitupero; omnibus tamen dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas. de deo dicuntur secundum
substantiam. que autem secundum sub¬
stantiam de deo dicuntur: tͥb ꝑsoniᷤ
parit̾ conueniunt: una. ẽ. gͦ potentia.
sapientia. bonitas patris⁊ filii ⁊ sp̃c sc̃i.
tas. Unde aꝑitur in trinitate summa
esse ꝑfectio. Si enim ibi deẽẽt poten¬
tia: uel sapientia uel bonitas: ñ ẽẽt
suminum bonum: s quia ibi ẽ ꝑfec¬
ta potentia: infinita sapientia: incom¬
p̃hensibilis bonitas recte dicitur ⁊ cre¬
ditur summum bonum cumq unũ⁊
idem penitus sit in deo. potentia sapĩa
bonitas: in sacra tamen scͥptura: freq̃nt̃
solent hec nomina. distincte ad ꝑsonas
referri. ut patri potentia. filio sapientia:
sp̃ui sancto bonitas attͥbuatur ꝙ qr̃ fiat:
non ẽ. ociosum inquirere

Expanded text:
untur secundum substantiam. Quae autem secundum substantiam de Deo dicuntur, tribus personis pariter conveniunt. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas Patris, et Filii, et Spirittas. Unde aperitur in Trinitate summa esse perfectio. Si enim ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, Filio sapientia, Spiritui sancto bonitas attribuatur, quod quare fiat, non est otiosum inquirere
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ gͥgͣ. s quis urorem desponsau̾it ł subarra¬
u̾it. quamquam p̃ nium p̃ueniente
die moctis tuis nequiu̾it eam duce ĩ uro¬
tem tam̃ nulli de consanguinitate elͥ licz
acciꝑe eam ĩ coniugio ⁊ si inuentum fu̾it

Expanded text:
it vel subarrhaverit, quanquam postmodum praeveniente die mortis ejus nequiverit eam ducere in uxorem, tamen nulli de consanguinitate ejus licet accipere eam in conjugio; et si inventum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ulliis de consanguinitate eius candem
sͥ tollat ĩ uxorem ullo uiquam temꝑe
lam ceꝑit in coniugium᷑ anathenia sit
ip̃e⁊ omnes consentientes ei: quia .ẜ legem
dei mori ñ dec̾nitur. Nam diuine legis :
Et ĩ deut̾onomio. Si quis alt̾ius spõsam
in agro ł in quolibet loco oppresserit.ł
addur᷑it ĩ domum suam moriatur: qr
utorem ꝓximi sui molauit. ñ q̃ iam uppor
erat s que a parentib uror fĩ debebat̃.
x his colligit᷑ quod sponse quedam

Expanded text:
 ullus de consanguinitate ejus eamdem sibi tollat in uxorem ullo unquam temporlam ceperit in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. Nam divinae legis nEt in Deut.: Si quis alterius sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his coll
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqñ notat habitum aliqñ causam. cuius diftĩa¬
onis rationim diligent̾ lector animadutit atq
in sinum memorie iicondat. ne cuis confunda¬
tur sensui. cum de xͦ sermo occurterit.
secundum quod homo dicatur cẽ iub̃a rõnat

Expanded text:
aliquando notat habitum, aliquando causam. Cujus distinctionis rationem diligenter lector animadvertat, atque in sinu memoriae recondat, ne ejus confundantur sensus, cum de Christo sermo occurrerit. secundum quod homo dicatur substantia ration
Abbreviated transcription (Latin):
cã omnium malorum
Cum omnia mala sciantur. et presci¬
antur. adeo quod longe ẽ. a ueritate.
S i enim dei sientia uel prescientia ẽẽs
cã malorum. esset utiq ds̃ auctor ma¬
lorum. quod penitꝰ falsum est. Non gͥ
scientia uel p̃scientia dei cã ÷ omni¬
um: que ei subsunt.
Qd̾res fut᷑e non

Expanded text:
a omnium malorum, cum omnia mala sciantur et praesciantur a Deo; quod longe est a veritate. Si enim Dei scientia vel praescientia causa esset malorum, esset utique Deus auctor malorum, quod penitus falsum est; non ergo scientia et praescientia Dei causa est omnium quae ei subsunt. 3. Quod res futurae non
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sp̃e cerni aut tractari poterat .i. nomĩb
uisibilium rerum que iñ future erant ꝓpt̾
infirmitatem paruulorum qͥminꝰ idonei
sunt inuisibilia comp̃hendẽ. Et tunc erant
tenebre .i lucis abi entia. Non enun tenebre
aliquid sunt. s ip̃a lucis abs entia sicut s i¬
lentium. ñ auqua res÷. s uͥ sonꝰ non est. si¬
ientium dr̃ Etnu ditas. ñ auqua res est . s
in corꝑe uͥ tegumentum ñ ẽ nuditas dr̃. sic̃ ⁊
Quo sensu tenebre dicantur ñ tẽ. aliqͥd

Expanded text:
ari poterat, id est, nominibus visibilium rerum quae inde futurae erant, propter infirmitatem parvulorum, qui minus idonei sunt invisibilia comprehendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut et 4. Quo sensu tenebrae dicantur non esse aliq