comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abstĩnere uos a carnalib desi¬
deriis: que militant adu̾sus
animã. Conu̾sationẽ ur̃am int̾
gentes habentes bonã: ut in eo
quod detractant de uob̾ tanqͣm
de malefactorib ex bonis operi¬
bus uos consiclerantes: glori¬
ficent deum in die uisitationis.
Subiecti estote humane crea
p̾cellenti. Siue ducib tanqͣm
ab eo missis: ad uindictam ma¬
lefactoꝵ. laudem uẽro bonoꝵ.

Expanded text:
esideriis, quae militant aduersus animam. conuersationem uestram inter gentes habentes bonam, ut in eo quod detractant de uobis tamquam de malefactoribus, uos ex bonis operibus considerantes glorificent deum nostrum in die uisitationis. subiecti estote omni humanaepraecellenti, siue ducibus tamquam ab eo missis ad uindictam malefactorum, laudem uero bon
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi domine uocem meam
qua clamaui ad te alleluia tibi
clixit cor meum quesiui uultum
tuum uultum tuum domine re¬
quiram ne auertas faciem tuam
a me alleluia alle luia. p̃

Expanded text:
xaudi, Domine, vocem meam qua clamavi ad te, alleluia; tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me, alleluia, alleluia. Psal.
Abbreviated transcription (Latin):
tationes separant a deo. ꝓba¬
ta autem uirtus: corripit in¬
sipientes. Qm̃ in maliuolã
animam ñ introibit sapien¬
tia. nec inhabitabit in corꝑe
subdito peccatis. Sanctus
enim sp̃c discipline effugiet
fictum. et auferet se a cogita¬
tionib que sunt sine intel¬
lectu: et corripietur a suꝑue

Expanded text:
parant a Deo, probata autem virtus corripit insipientes: quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec inhabitabit in corpore subdito peccatis. Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, et aufert se a cogitationibus quae sunt sine intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
dicat sacerdos¬
laceat tibi domine
sancta truntas ob¬
sequium seruitutis mee
ficium quod oculis maie
statis tue indignus obtuli
tibi sit acceptabile. michi¬
q et ommbus pro quibus
illud obtuli sit te miseran¬
te propiciabile. Per omĩa¬

Expanded text:
 SACERDOS.--Placeat tibi, sancta Trinitas, obsequium servitutis meae, ificium, quod oculis tuae majestatis indignus obtuli, tibi sit acceptabile, mihique, et omnibus, pro quibus illud obtuli, sit, te miserante, propitiabile. Per
Abbreviated transcription (Latin):
ertus sum fr̃es mei et ego
ipse de uobis. qm̃ et ipsi
pleni estis dilectione. Reple¬
ti om̃i scientia ut possitis alt̾¬
utrũ monere. Audaciꝰ autem
scripsi uob̾ fres ex parte. tan¬
qͣm in memoriam uos redu¬
cens ꝓpt̾ grãm que data est
michi a deo. ut sim minister
euangłium clei. ut fiat obla¬
tio gentiũ accepta sc̃ificata

Expanded text:
em sum, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam 40 et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tanquam in memoriam vos reducens, propter gratiam, quae data est mihi a Deo, ut sim minister Evangelium Dei, ut fiat oblatio gentium accepta et sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
minus ñr pacificare et custodi¬
re dignetur toto orbe terrarũ
subiciens ei pͥncipatꝰ et potesta¬
tes. detq nobis quietam et
tͣnquillam uitam de gentib
glorificare deum patrem om¬
nipotentem. Oremꝰ.s
gentib reuelasti. custodi oꝑa
misccłie tue. ut eccła tua toto
orbe diffusa.stabili fide in con

Expanded text:
acificare et custodire dignetur toto orbe terrarum, subjiciens ei principatus et potestates, detque nobis quietam et tranquillam vitam degentibus glorificare Deum Patrem omnipotentem. Oremus. gentibus revelasti, custodi opera misericordiae tuae, ut Ecclesia, toto orbe diffusa, stabili f
Abbreviated transcription (Latin):
b om̃i reatu nos q̃s do eͭ¬
mine sc̃a que tractamꝰ
soluant. ut eadem muniant
uino munere purificatis me¬
tibus perfruam᷑. ꝑ¬

Expanded text:
b omni reatu nos Domine, sancta quae tractamus absolvant, et ad eadem muniant elictis et divino munere purificatis mentibus perfruamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ ergo eis iħe. Am̃ amen di¬
co uobis. ñ moyses dedit uob̃¬
Panis enim dei est qui descen¬
mundo. Dixer̃t gͦ ei. Domine.
semꝑ da nobis hunc panem.

Expanded text:
amen dico vobis, non Moyses dedit vobpanis enim Dei est, qui de comundo. Dixerunt ergo ad eum: Domine, semper da nobis hunc panem.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as benignus. et reno¬
ua celestib sacram̃tis. ut con¬
sequenter et corpoꝵ et anima¬
rum p̾sens pariter et futu¬
rum capiamus auxiliũ.ꝑ. fes¬

Expanded text:
tras benignus, et renova coelestibus sacramentis, ut consequenter et corporum praesens pariter et futurum capiamus auxilium. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ec nos cõmunio dñe qͣS
purget a crimine. et ani
tribuat cõsortium. ut ante
t᷑hnuĩgłe xp̃i tui segregata cũ dex¬
tris. nichil cõmune habeat
cum sinistris. ꝑ¬

Expanded text:
ec nos communio, Domine, purget a crimine, et animtribuat consortium, ut ante thronum gloriae tuae segregatae cum dextris, nihil commune habeant cum sinistris.
Abbreviated transcription (Latin):
cuerũt ab inicio mundi. et eoꝵ
tur. et quoꝵ hic noĩa et reli-¬
quie habent᷑. ut illis ꝓficiat
ad honorem. nob̾ autem ad sa¬
lutẽ. ut illi om̃s ꝓ nob̾ int̾ced̾e

Expanded text:
cuer>unt ab initio mundi <et eor>tur et quorum <hic no>mina et <reliquiae habentur> ut illis <proficiat ad honorem> nobis autem ad salutem ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit deus celi terre mariũ. Tu suꝑ
tiquas foturus numen tuũ expan¬
disti spũs. Tu aĩab unuficandis
aquas fecundas. Tu aspirando das
spiritales esse hoĩes. Tu diuisum
per linguas mundũ et ritus aduna¬
sti dñe. Idolatras ad cultũ dei reuo¬
cas magistroꝵ optime. Ergo nos
supplicautes sibi exaudi propicius
sancte spũs. Sine quopreces omẽs
quasse creduntur et indigne dei au¬
rib. Tu qui oĩm seculoꝵ sanctes.
Tui muneris docinsti instinctu am¬
plettandospũs. Ipse hodie apostolos
xp̃i. Donans muere insolito et
cunctis in audito seculis. Hunc diẽ
gloriosum fecisti alla.

Expanded text:
us, coeli, terrae, marium, Tu super aquas, foturus eas, numen tuum expandisti spiritus. Tu animabus vivificandis aquas fecundas. Tu aspirando das spirituales esse homines; Tu divisum per linguas mundum et ritus adunasti, Domine; Idolatras ad cultum Dei revocas, magistrorum optime. Ergo nos supplicantes tibi exaudi propitius, sancte Spiritus, Sine quo preces omnes cassae creduntur, et indignae Dei auribus. Tu qui omnium saeculorum sanctos tui numinis docuisti instinctu amplectendo, Spiritus, Ipse hodie apostolos Christi donans munere insolito et cunctis inaudito saeculis, Hunc diem gloriosum fecisti. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
cendit Nam quadraginta postꝙͣ
xandi crimina. Et misit eos in
mundũ baptizare cunctas aĩas
In patris et filii et spũs sancti de¬
mencia. Et cõuescent precepit eis
ab iherosolums. Ne abirent sed
expectarent pronussa munera.
No post multos enĩ dies mictã
uobis sp̃m paraclitum in terrs
Et eritis michi testes in ihrlm̃
nidea siue maria. Et cum hoc
dixisset uidentib illis eleuatus
est et nubes clara. Suscepit
eum ab eoꝵ uniculis intuentib
illis aera. Ecte lr ere amicti duo
in ueste alba. Luxta dicentes qͥd
admiramini poloꝵ alta. Ihũs
eĩ hic qui assumptus est a uobis
ad patris dexterã. Ut ascendit
ita ueniet querẽs talenti com¬
muissi lucra. O deus maris poli
arua hoĩem quẽ creasti ꝙͣ fraude
subdola. Hostis epulit paradiso
et captinatũ lecũ traxit ad tarta¬
ra. Sangiñe proprio quẽ redeĩ¬
corruit paradisi in cola; Iu dex cũ

Expanded text:
cenderat. Nam quadraginta postquam xandi crimina, Et misit eos in mundum baptizare cunctas animas. In Patris, et Filii, et Spiritus sancti clementia. Et convescens praecepit eis ab Hierosolymis Ne abirent, sed exspectarent promissa munera. Non post multos enim dies mittam vobis Spiritum paraclitum in terris. Et eritis mihi testes in Hierusalem, Judaea, sive Samaria. Et cum hoc dixisset, videntibus illis elevatus est, et nubes clara Suscepit eum ab eorum oculis, intuentibus illis in aera. Ecce stetere amicti duo viri in veste alba Juxta dicentes: Quid admiramini coelorum alta? Jesus enim hic qui assumptus est a vobis ad Patris dexteram, Ut ascendit ita veniet, quaerens talenti commissi lucra. O Deus mari, poli, arvi, hominem quem creasti; quem fraude subdola Hostis expulit paradiso; et captivatum secum traxit ad tartara; Sanguine proprio quem redemicorruit paradisi gloria. Judex, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ abunclanter ministrabi¬
tur uob̃ introitꝰ in et̾num regnũ
ꝓpter quod incipiam uos semꝑ
cõmonere de hiis equid̃ scientes
et confirmatos in p̾senti ueri¬
tate. Iustum autem arbitror
qͣm liu sum in hoc tab̾naculo
suscitare uos in cõmunione.
Certus sum qd̾ uelox est depo¬
sitio tab̾naculi mei: sccłm qd̾¬

Expanded text:
enim abundanter ministrabitur vobis introitus in aeternum regnum propter quod incipiam vos semper commonere de his et quidem scientes et confirmatos in praesenti veritate iustum autem arbitror quamdiu sum in hoc tabernaculo suscitare vos in commonitione certus quod velox est depositio tabernaculi mei sec
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem: et dixerũt ei. Rab¬
bi qui erat tecum tras iorcla¬
nem cui tu testimoniũ ꝑ hibu¬
isti. ecce hic baptizat. et om̃s
ueniũt ad eũ. Respondit io¬
hannes: et dixit. Non potest
homo accipere quicqͣm: nisi
fuerit ei datum de celo. Ipsi¬

Expanded text:
ad Joannem, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum. Respondit Joannes et dixit: Non potest homo accipere quidquam, nisi ei fuerit datum de coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
dium meũ impletũ est. Illũ
oportet crescere: me autem
minui. Qͥ desursum uenit:
suꝑ om̃es est. Qͥ autẽ est de
terra de terra est: et de terra
loqͥtur. Qͥ de celo uenit suꝑ
om̃s est. et quod uidit et au¬
diuit hoc testatur. et testimo

Expanded text:
Illum oportet ait crescere, me autem minui. Qui desursum uenit, supra omnes est. Qui est de terra, de terra est et de terra loquitur. Qui de caelo uenit, supra omnes est. Et quod uidit et audiuit, hoc testatur. III 2
Abbreviated transcription (Latin):
epleti ali¬
monia ce¬
lesti. et spiritali poculo recre
maligno defendas. quos per
lignum sc̾e crucis filii tui ar¬
ma iusticie ꝓ salute mundi
triumphare iussisti. Qͥ tecũ.

Expanded text:
epleti alimonia lesti, et spiritali poculo recreamaligno defendas quos per lignum sanctae crucis Filii tui, arma justitiae pro salute mundi, triumphare jussisti. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
congrega ppłm tu et aaron
fr̾ tuus: et loqͥmini ad petrã
corã eis. et illa dabit aquas.
Cumq eduxeris aquam de
petra: bibet om̃is multitudo
et iumenta eiꝰ. Tulit igitur
moyses uirgam que erat in con¬
spectu dñi. sicut p̾ceperat ei:
congregata multitudine ante

Expanded text:
congrega populum tu et Aaron frater tuus et loquimini ad petram coram eis et illa dabit aquas cumque eduxeris aquam de petra bibet omnis multitudo et iumenta eius tulit igitur Moses virgam quae erat in conspectu Domini sicut praeceperat ei congregata mult
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aque largissime. ita ut
ppłs biberet et ium̃ta. Dixit q
dñs ad moysem et aaron. Qͥa
ñ credidistis michi ut sanctifi¬
caretis me corã filiis isrł: non
introducetis hos ppłos. in ter¬
ram quam dabo eis. Hec est
a qua contͣclictionis ubi iurga¬
ti sunt filii isrł contra dñm: et
sanctificatus est in eis.

Expanded text:
largissimae ita ut et populus biberet et iumenta dixitque Dominus ad Mosen et Aaron quia non credidistis mihi ut sanctificaretis me coram filiis Israhel non introducetis hos populos in terram quam dabo eis haec est aqua Contradictionis ubi iurgati sunt filii Israhel contra Dominum et sanctificatus est in e
Abbreviated transcription (Latin):
postoli tui pauli precibus
dñe plebis tue dona ui¬
uifica. ut que tibi tuo grata
sunt instituto. gratiora fiãt
patrocinio supplicantis. ꝑ.¬

Expanded text:
postoli tui Pauli precibus, Domine, plebis tuae dona sanctifica, ut quae tibi tuo grata sunt instituto, gratiora fiant patrocinio supplicantis.
Abbreviated transcription (Latin):
enim placuerũt quidam: an¬
gelis hospicio receptis. Memẽ¬
tote uinctoꝵ tanqͣm simul uĩc¬
ti. et laborantium tanqͣm et
ipsi in corpore morantes. Hono¬
rabile conubium in om̃ibus:
et thorus immacłatus. Forni¬
catores et adulteros: iudica¬
bit deus. Sint mores sine aua¬
ricia: contenti p̾sentib. Ipse
enĩ dixit. Non te deseram neq
derelinqͣm: ita ut cõfidenter¬

Expanded text:
 placuerunt quidam, angelis hospitio receptis. Mementote vinctorum, tamquam simul vincti; et laborantium, tamquam et ipsi in corpore morantes. Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus. Fornicatores enim, et adulteros judicabit Deus. Sint mores sine avaritia, contenti praesentibus: ipse enim dixit: Non te deseram, neque derelinquam. Ita ut co
Abbreviated transcription (Latin):
mine ecce nna tua: quam ha¬
bui repositam in sudario. Ti¬
mui enim te: quia homo au¬
sterus es. tolles quod ñ posu¬
isti. et metis quod ñ seminas¬
ti. Dicit ei. De ore tuo te ui¬
dico serue neqͣm. Sciebas qd̾
ego austerus homo sum. tol¬
lens quod ñ posui. et metens
quod ñ seminaui. Et quare
non dedisti pecuniam meã
acd mensam. et ego ueniens
cum usuris utiq exegissem

Expanded text:
a: quam habui repositam in sudario. Timui enim quia homo austerus es: tollis quod non posuisti: et metis quod non seminasti. Dicit ei. De ore tuo te judico serve nequam: sciebas quia ego austerus homo sum: tollens quod non posui: et metens quod non seminavi: et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam: et ego veniens cum usuris utique exe
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui. Et acceclam ad uos in
iudicio. et ero testis uelox male¬
ficis et adulteris. et ꝑ iuris et qͥ
calũpniantur mercedem mercen¬
narii. uiduas et pupillos. et
oppͥmunt ꝑegrinum: nec timu¬

Expanded text:
Et accedam ad uos, inquit, in iudicio et ero testis uelox maleficis et adulteris et periuris et qui calumniantur mercedem mercennarii, uiduas et pupillos et opprimunt peregrinum, nec timu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ et ubiq nos p̃ueni.
ut misteriũ cuiꝰ nos participes
esse uoluisti. et puro cernamꝰ
intuitu. et digno percipiamus
effectu. ꝑ¬

Expanded text:
er et ubique nos praeveni, ut mysterium, cujus nos participes esse voluisti, et puro cernamus intuitu et digno percipiamus effectu.
Abbreviated transcription (Latin):
te uidei lapiclare. et iterum
uadis illuc: Respondit iħe.
Nõne duocdecim hore sunt di¬
ei: Siquis ambulauerit in lie
ñ offendet: quia lucem huiꝰ
munli uidet. Si autem am¬
bulauerit in nocte offendet:
quia lux ñ est in eo. hec ait:
et post hec dicit eis. Lazarus
amicꝰ noster dormit: s uado
ut a sompno excitem eũ. Dixe¬
runt gͦ discipuli eiꝰ. Dñe. si dor

Expanded text:
e: et iterum vadis illuc? Respondit Jesus. Nonne duodecim hore sunt diei. Si quis ambulaverit in diem non offendet: quia lucem hujus mundi videt? Si autem ambulaverit in noctem: offendet quia lux non est in eo. Hec ait et post hec dixit eis. Lazarus amicus noster dormit: sed vado ut a somno suscitem eum. Dixer
Abbreviated transcription (Latin):
ens autẽ ih̾c: dix̃ eis. In firmi¬
tas hec ñ est ad mortem s ꝓ
gła dei. ut glorificet᷑ filius d̾i
ꝑ eam. Diligebat autẽ ihesus
martham: et sororem eiꝰ mari¬
am et lazarum. Ut gͦ audi-¬
uit quia infirmatur: tunc
quidem mansit in eodẽ loco
duob dieb. Seinde post hec:
dicit discipłis suis. Eamus in
uideam iterũ. Dicũt ei disci

Expanded text:
Infirmitas hec non est ad mortem: sed pro gloria Dei: ut glorificetur filius Dei per eum. Diligebat autem Jesus Martham et sororem ejus Mariam et Lazarum. Ut ergo audivit quia infirmatur: tunc quidem mansit in eodem loco duos dies. Deinde post hec dixit discipulis suis. Eamus in Judeam it
Abbreviated transcription (Latin):
candelas tua benedictione
ꝑfuncle. quatinus fidelis po¬
pulus tuus eas manib portãs
nõ solum exteriori lumine
gaudeat. s cecitate cordis ex¬
pulsa. sic lumen quod in tẽ¬
nebris est apprehendat. ut
nequaqͣm a uia ueritatis ab¬

Expanded text:
candelas tua benedictio + ne perfunde: quatenus fidelis populus eas in manibus portans: non solum exteriori lumine gaudeat: sed cecitate cordis expulsa: sic lumen quod in tenebris lucet apprehendat: ut nequaquam a via veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cabat t̾ram. Et p̾parabitur in
misccłia solium. et sedebit eũ
in ueritate in tab̾naculo dauid.
Iudicans et querens iudicium:
et uelociter reddens quod iustũ

Expanded text:
Ys. XVI: Et preparabitur in misericordia solium, et sedebit super eum in veritate in tabernaculo David, indicans et querens iuditium et velociter reddens quod iustum
Abbreviated transcription (Latin):
Tu es qui uenturus es. an aliũ
expectamus: In ipsa hora cura¬
uit młtos a langorib et plagis.
et spiritib ĩmundis: et cecis
mltis donauit uisum

Expanded text:
Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? In ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus. łmitte agnum
dñe dñatorẽ terre de petra de¬
serti ad montem filie syon. Et
erit sieut auis fugiens et pul¬
li de nido aduolantes: sic er̾t
filii moab in transcensu arnõ.
Ini consiliũ coge conciliũ: pone
quasi noctem umbrã tuam in
meridie. Absconde fugientes:
et uagos ne ꝓclas. Habitabũt.
apud te ꝓfugi mei: moab esto

Expanded text:
s. Emitte agnum dominatorem terre: de petra deserti ad montem filie Syon. Et erit sicut avis fugiens: et pulli de nido advolantes. Sic erant filie Moab in transgressu Arnon: ini consilium: coge concilium. Pone quasi noctem umbram tuam in meridie. Absconde fugientes et vagos ne prodas: habitabunt apud te profugii mei. Moab e
Abbreviated transcription (Latin):
uauerit: mortẽ nõ uidebit in
et̾num. Dixerũt gͦ iudei. Nũc
cognouimus: quia demoniũ
habes. abraham mortuuis est
et ꝓphete. et tu dicis. si quis
sermonem meũ seruauerit
mortẽ non gustabit in eter¬
num: Nunquid tu maior
es patre nr̃o abraham qui
mortuus est: Et ꝓpħe: mortui
sũt. Quem te ipsum facis:
R espondit iħc. Si ego glori

Expanded text:
idebit in eternum. Dixerunt ergo judei: Nunc cognovimus quia demonium habes. Abraham mortuus est et prophete, et tu dicis si quis sermonem meum servaverit mortem non gustabit in eternum. Nunquid tu major es patre nostro Abraham qui mortuus est et prophete mortui sunt, quem te ipsum facis. Res
Abbreviated transcription (Latin):
labimꝰ regnũ clei. aut cui pa¬
rabole comparabimꝰ illud. Si¬
cut granũ sinapis quod cum
seminatũ fuerit in terra minꝰ
est om̃ib holerib que sunt
in terra. Et cũ seminatũ fue¬
rit ascendit et fit maiꝰ om̃ib
holerib. Et facit ramos mag¬
nos: ita ut possint sub umbra
eiꝰ aues celi habitare. Et talib
multis parabolis loquebatur

Expanded text:
labimus regnum Dei aut cui parabolae conparabimus illud sicut granum sinapis quod cum seminatum fuerit in terra minus est omnibus seminibus quae sunt in terra et cum seminatum fuerit ascendit et fit maius omnibus holeribus et facit ramos magnos ita ut possint sub umbra eius aves caeli habitare et talibus multis parabolis loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ascendit. Dixit autem uiro
suo. Non uaclam donec ablac¬
tetur infans et ducã eum. et
appareat ante cõspectum dñi:
et maneat ibi iugiter. Et ait
donec ablactes eũ: precor q
ut impleat dñs uerbum suũ.
Mansit gͦ mulier et lactauit
filiũ suum. donec amoueret

Expanded text:
non ascendit: dixit enim viro suo: Non vadam, donec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat ante conspectum Domini, et maneat ibi jugiter. Et ait donec ablactes eum: precorque, ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ergo mulier, et lactavit filium suum, donec amoveret
Abbreviated transcription (Latin):
et auariciã que est ycloloꝵ ser¬
uitus. Propter que uenit ira
dei: suꝑ filios incredulitatis
in quib et uos ambulastis ali¬
quando cũ uiueretis in illis.
Nũc autẽ deponite: et uos om¬
nia. Iram. indignationẽ. ma¬
liciam. blasphemiã. turpis ser¬

Expanded text:
auaritiam, quae est idolorum seruitus: propter quae uenit ira dei super filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpem ser
Abbreviated transcription (Latin):
salutis eoꝵ ꝑ passionẽ cõsum¬
mari. Qͥ enim sanctificat et qͥ
sanctificant᷑: ex uno om̃s. ꝓpter
quam causam ñ confunditur:
fratres eos uocare dicens. Nar¬
rabo nom̃ tuum fratrib meis:
in medio ecclesie laudabo te.
Et iterum. Ego ero fidens in eũ.
Et iterũ. Ecce ego et pueri mei:
quos dedit michi deus. Quia
ergo pueri cõmunicau̾nt car¬
ni et sanguini: et ipse similit̾
participauit hiisdem. Ut per
mortem destrueret eum qui
habebat mortis imꝑium idest
diabolum: et liberaret eos qͥ
timore mortis ꝑ totam uitam
obnoxii erant seruituti. Nus¬
qͣm enim angelos app̾hendit:
s semen abrahe apprehendit.
Unde debuit ꝑ om̃ia fratrib
similari ut misericors fieret:
et sidelis pontifex ad deum.
ut reꝓpiciaret delicta ppłi. In
eo enim in quo passus est. ipse
temptatus: potens est et eis qͥ
tres sanci uocationis celestis
participes: considerate apłm
et pontificem cõfessionis nr̃e¬

Expanded text:
 consummare. Qui enim sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae laudabo te. Et iterum: Ego ero fidens in eum. Et iterum: Ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eisdem: ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium, id est, diabolum: et liberaret eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti. Nusquam enim angelos apprehenditmen Abrahae apprehendit. Unde debuit per omnia fratribus similari, ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi. In eo enim, in quo passus est ipse et tentatus, potens est et eis, qutres sancti, vocationis coelestis participes, considerate apostolum et pontificem confessionis n
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ dñi appropinqͣuit. Nolite
ingemiscere fr̃es in alt̾utrum
ut ñ iudicemini: ecce iudex ante
ianuam assistit. Exemplum ac¬
cipite fr̾es laboris et patientie
ꝓpħas qui locuti sunt in nõie

Expanded text:
ventus Domini adpropinquavit nolite ingemescere fratres in alterutrum ut non iudicemini ecce iudex ante ianuam adsistit exemplum accipite fratres laboris et patientiae prophetas qui locuti sunt in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ens quia om̃ia dedit pater in
manus. et quia a deo exiuit
et ad deum uadit: surgit a
cena et ponit uestim̃ta sua
Et cũ accepisset lintheum: pre¬
cinxit se. Deinde misit aquã

Expanded text:
esus quia omnia dedit pater in manus eius et quia a deo exiuit et ad deum uadit, surrexit a caena, et posuit uestimenta sua, et cum accepisset linteum, praecinxit se. deinde misit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pͥncipes gentium et qui
dominantur suꝑ bestias que
sunt in terra᷑. Qui in auibus
celi illudunt. qui argentum
thesaurizant. et aurum in qͦ
confidunt homines: nõ est finis
possessionis eoꝵ. Qͥ argentum
fabricant et solliciti sunt. nec

Expanded text:
sunt principes gentium et qui dominantur super bestias que sunt super terram? Qui in avibus celi ludunt, qui argentum thesauriçant et aurum, in quo confidunt homines, et non est finis cquisitionis eorum? Qui argentum fabricant et solliciti sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
eus incõmutabilis uirtꝰ
et lum̃ eternum. respice
ꝓpiciꝰ. et totuis eoclesie mirabi¬
le sacram̃tum. et cla famulis
tuis ut hoc quod deuote agi¬
mus. etiam rectitudine uite

Expanded text:
eus, incommutabilis virtus et lumen aeternum, respice propitius ad totius Ecclesiae mirabile sacramentum, et da famulis tuis ut hoc quod devote agimus etiam rectitudine vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ ueritatis euangłm
salutis ur̃e in quo credentes
signati estis in spũ ꝓmissionis
sancto. qui est pignus heredi¬
tatis nr̃e in redemptionẽ acqͥ¬
sitionis in laudem głe ipsus.
ꝓ pt̾ea et ego audiens fidem

Expanded text:
erbum veritatis, Evangelium salutis vestrae, in quo et credentes signati estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem acquisitionis, in laudem gloriae ipsius. Propterea et ego, audiens fidem
Abbreviated transcription (Latin):
hester dicens. Dñe mi qui rex
nr es solus: adiuua me solita¬
riam. et cuiꝰ preter te nullus
auxiliator est alius. pericłm
meũ in manib tiuis est. Audi¬
ui a patre meo qd̾ tu dñe tu¬
lisses isrł de cunctis gentib et
patres nr̃os ex om̃ib retro ma¬
iorib suis. ut possideres here¬
ditatem sempiternã fecisti eis.
sicut locutus es. Peccauimꝰ in
cõspectu tuo: et idcirco tradi¬
difti nos in manib inimicoꝵ
nr̃oꝵ. Coluimꝰ enim deos eoꝵ.
Iustus es dñe: et nũc nõ eis
sufficit qd̾ clurissima nos op¬
primũt seruitute. s robur ma¬
nuũ suarũ ydoloꝵ potentie
deputantes: uolunt tua mu¬
tate ꝓmissa. et delere heredi¬
tatem tuã. et claudere ora lau¬
dantiũ te. atq extinguere glo
lem regem in sempit̾num.
Ne traclas dñe sceptrũ tuum
hiis qui ñ sunt dii: ne ride¬
ant ad riunã nr̃am. S con¬
uerte cõsiliũ eoꝵ suꝑ eos: et
eũ qui in nos cepit seuire dis¬
ꝑde. Memento dñe et osten¬

Expanded text:
el, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere glorlem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
gitis mane ad ebrietatem
sectandam: et potandũ usq
ad uesꝑam ut uino estuetis.
Cythara et lyra. et timpanũ.
et tibia et uinũ in cõuiuiis
ur̃is: et opus dñi nõ respicitis.
nec oꝑa manuum eiꝰ conside¬

Expanded text:
gitis mane ad ebrietatem sectandam et potandum usque ad uesperam, ut uino ęstuetis! Cythara, et lyra, et tympanum, et tibia, et uinum in conuiuiis uestris; et opus Domini non respicitis nec opera manuum eius consyde
Abbreviated transcription (Latin):
is. Nolite timere pusillus grex:
quia complacuit patri uestro
dare uob̾ regnũ. Hendite que
possidetis: et date elemosinã.
facite uob̃ sacculos: qui non
ueterescunt. Thesaurum non
deficientem in celis quem fur
nõ appropiat: neq tinea cor¬
rumpit. Ubi est thesaurus u̾r:

Expanded text:
is. nolite timere, pusillus grex, quia complacuit patri uestro dare uobis regnum. uendite quae possidetis et date elemosynam. facite uobis sacculos, qui non ueterescunt, thesaurum non deficientem in caelis, quo fur non adpropiat, neque tinea corrumpit. ubi enim t
Abbreviated transcription (Latin):
mps et misericors ds̃
qui nos sacramẽtoꝵ
tuoꝵ et participes efficis: et
riano ensdẽ proficiamus
et fidei cõsorcio et digno ser

Expanded text:
s et misericors Deus, qui nos sacramentorum tuorum et participes efficis et in iisdem proficiamus et fidei consortio, et digno ser
Abbreviated transcription (Latin):
ei om̃ia que egerant et docu¬
erant. Et ait ill̾. Henite seor¬
sum in desertum locũ: et reqͥ¬
escite pusillum. Erant enim
qͥ ueniebant et redibant
multi: nec manducãdi spaci¬
um habebãt. Et ascendentes
in nauim: abierunt in deser¬
tum locum seorsum. Et uide¬
runt eos abeuntes et cogno¬
uerunt multi: et pedestres de
om̃ib ciuitatib conuenerunt
illuc et preuenerunt eos. Dmͣc.

Expanded text:
illi omnia quae egerant et docuerant et ait illis venite seorsum in desertum locum et requiescite pusillum erant enim qui veniebant et rediebant multi et nec manducandi spatium habebant et ascendentes in navi abierunt in desertum locum seorsum et viderunt eos abeuntes et cognoverunt multi et pedestre et de omnibus civitatibus concurrerunt illuc et praevenerunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. sabbati habens iter. Et
cũ introissent in cenacłm: as¬
cenderũt ubi manebant. petrꝰ
et ioh̾es. iacobus et andreas.
philippus et thomas. bartholo¬
meus et matheus. iacobꝰ alfei.
et symon zelotes. et uidas ia¬
cobi. hii om̃es erant ꝑseueran¬
tes unanimit̾ cum mulierib.¬

Expanded text:
em sabbati habens iter et cum introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant perseverantes unianimit
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli. Nouissima hora est.
Et sicut audistis quia anti¬
facti sunt. Inde scimus qm̃
nouissima hora est: ex nobis
ꝓlierũt. s ñ erant ex nobis.
Nͥam si fuissent ex nobis. per¬
mansissent utiq nob̾cum. S
ut manifeste sint: qm̃ sunt
om̃s ex nob̾. S uos unctionẽ
habetis a sancto: et nostis om¬
nia. Non scripsi uob̃ quasi
ignorantib ueritatem: sed
quasi scientib eam. Et qm̃ om
ne mẽdacium: ex ueritate nõ
trem et filium. Om̃is qui ne¬
gat filium: nec patrem habet
Qͥ confitetur filium: et patrem

Expanded text:
ilioli novissima hora est et sicut audistis quia antifacti sunt unde scimus quoniam novissima hora est ex nobis prodierunt sed non erant ex nobis nam si fuissent ex nobis permansissent utique nobiscum sed ut manifesti sint quoniam non sunt omnes ex nobis sed vos unctionem habetis a Sancto et nostis omnia non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem sed quasi scientibus eam et quoniam omne mendacium ex veritate non trem et Filium omnis qui negat Filium nec Patrem habet qui confitetur Filium et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
rum tuoꝵ numerus sacratus
ꝑfectione careret beati mathie
electione supplesti. p̾sentia mu¬
nera sanctifica. et ꝑ ea nos gr̃e
tue uirtute confirma. ꝑ.¬

Expanded text:
rum 184 numerus sacratus perfectione careret, beati Matthiae electione supplesti, praesentia munera sanctifica, et per ea nos gratiae tuae virtute confirma.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos claniel. Separate eos
abinuicem ꝓcul. et duudica¬
bo eos. Cũ ergo diuisi essent
alt̾ ab altero: uocauit unum
de eis: et dix̃ ad eũ. In uetera¬
te dierũ maloꝵ: nũc uener̾t
peccata tua que operabaris
prius. uidicans iudicia iniꝰta.¬

Expanded text:
ad eos Daniel: Separate illos ab invicem procul, et dijudicabo eos. Cum ergo divisi essent alter ab altero, vocavit unum de eis, et dixit ad eum: Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata tua, quae operabaris prius, judicans
Abbreviated transcription (Latin):
uir in babylone: et nom̃ eius
ioachim. Et accepit uxorẽ no¬
mine susannã filiam helchie:
pulchram nimis et timentem
dñm. Parentes enĩ illiꝰ cum es¬
sent iusti: erudier̃t filiam suã
scdłm legem moysi. Erat autẽ

Expanded text:
 in Babylone, et nomen ejus Joacim: Et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helciae, pulchram nimis, et timentem Deum: parentes enim illius, cum essent justi, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi. Erat aut
Abbreviated transcription (Latin):
et filiis: et uniu̾sis cognatis
suis. Flebant gͥ sui: et om̃s
qui nouerant eam. Consur¬
gentes autem duo pb̃ri. in
medio ppłi: posuerunt manꝰ
suꝑ caput eius. Que flens sus¬
pexit in celum. łrat autem
cor eius. fiduciã habens in do

Expanded text:
et filiis, et universis cognatis suis. Flebant igitur sui, et omnes qui noverant eam. Consurgentes autem duo presbyteri in medio populi, posuerunt manus suas super caput ejus. Quae flens, suspexit ad coelum. Erat enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
a ficu: discite parabolam. Cũ
iam ramꝰ eius tener fuerit: et
nata fuerint folia: cognoscitis
quia in ꝓximo sit estas. Sic et
uos cum uideritis hec fieri: sci¬
tote qd̃ in ꝓximo sit in hostiis.
ista fiant. Celum et t̾ra transi¬
bunt: uerba autẽ mea ñ tran-¬
sient. De die autẽ illo uel hora
nemo scit. neq angłi in celo.

Expanded text:
A ficu autem discite parabolam. Cum jam ramus ejus tener fuerit: et nata fuerint folia: cognoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiis. ista fiant. Celum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt. De die autem illa vel hora. Nemo scit: neq
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł sequendo uoluptates
suas & desidia carnis. dõ derelicto eiꝰq spreto
templo inmontib & incollib sacrificabant
idolis: eisq tumiama hoc est incensum sua¬
uitatis offerebant: ibiq ꝓpt̾ amenitatẽ lo¬
corum. comedebant: bibebant: dormmiebãt:
luxunabant᷑. Eademq loca: excelsa uocabãt
Ideo autem ista faciebant: qm̃ excelsum dm̃
non habebant. De quib excelsis: legimus in
actib regum. Uerumptam̃ excelsa non abstu
suaꝵ adorabant. Et hoc exconsuetudine¬
sicut reor serpentis instipite eleuati Subtꝰ
quertũ & popłm ⁊ terebintum

Expanded text:
Filii Israel sequendo voluptates suas et desideria carnis, Deo derelicto, spretoque ejus templo, in montibus et in collibus sacrificabant idolis, eisque thymiama id est, incensum suavitatis incendebant, ibique propter amoenitatem locorum comedebant, bibebant, dormiebant, et luxuriabantur, eademque loca excelsa vocabant. Ideo autem ista faciebant, quoniam excelsum Deum non habebant. De quibus excelsis legimus in actibus Regum: Verumtamen excelsa non abstulsuarum adorabant, et hoc ex consuetudine, ut reor, serpentis in stipite elevati. « Subtus quercum, et populum, et terebinthum
Abbreviated transcription (Latin):
uł etiam auxilum & protectio diuina:
que omma heretici uel sacerdotes praui.
apopło sibi credito. male uiuendo tol¬
lunt
Mulieres populi mei eiecistis de do¬
mo delitiarim suarum: a paruuilis meis
tulistis laudem meam imꝑpetuum.

Expanded text:
 etiam auxilium et protectio divina. Quae omnia haeretici vel sacerdotes pravi a populo sibi credito, male vivendo tollunt. « Mulieres populi mei ejecistis de domo deliciarum suarum: a parvulis earum tulistis laudem meam in perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui alioꝵ ad quiescebant auctoritati con¬
uertistis in bel lum: ut non reciꝑent
edicta magistroꝵ ne suis doctorib credent
Sed et nobis moralit̾ p̃cipitur ÷ ne nos in hoc
putemus placere deo: siu̾ba eius inscͥptu¬
ris legamus. Tunc enim bona sunt u̾ba dm̃
et ꝓsunt legentib si oꝑe impleant᷑: si cor
& labia consentiant. Tumca autẽ & palliũ.
indumenta sunt uirtutum: Dicente apło.¬

Expanded text:
qui aliorum acquiescebant auctoritati, convertistis in bellum, ut non reciperent edicta magistrorum, ne suis doctoribus crederent. Sed et nobis moraliter praecipitur, ne nos in hoc putemus placere Deo, si verba ejus in scriptis legamus. Tunc enim bona sunt verba Domini et prosunt legentibus, si opere impleantur, si cor et labia consentiant. Tunica et pallium indumenta sunt fidei et virtutum, dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
babel id est auxilium saluatoris: qui de ftr¬
pe zorobabel nascetur. Lapis autem uocat᷑:
obfortitudinem insuꝑabilem. Quare aittẽ
lapis stagneus : Stagni naturam dicunt:
ut alia metalla defendat abigne. Cum enĩ
sint duriora ꝑ naturam es. ferrum. ceteraꝙ
si absq stagno fornaci fuerint tradita
uruntur ⁊ sic angłorum & hominum for¬
titudo. si non habuerit diuinum auxiliu:
fragilis et inbecillis est. Lapis ergo stagneus
uocatur. xp̃c÷ quia suuit stagnum metalla
mixta et adulterata dissotiat: ita dñs et
saluator de quo ꝓpħ̃a dicit. sedebit con¬
flans et emundans argentum : bonorum
oꝑum aurum et argentum ab ere plum-¬
boq uitiorum secernit: ut purum au

Expanded text:
a, » id est auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe nascitur. Lapis autem vocatur ob fortitudinem insuperabilem. Quare autem lapis stanneus? Stanni naturam dicunt, ut alia metalla defendat ab igne. Cum enim sint duriora per naturam aes, ferrum, caeteraque, si absque stanno fornaci fuerint tradita, uruntur. Sic et angelorum et hominum fortitudo, si non habuerit divinum auxilium, fragilis et imbecillis est. Lapis ergo stanneus vocatur Christus, quia sicut stannum metalla mixta et adulterata dissociat, ita et Dominus Salvator, de quo propheta dicit, Sedebit conflans et emundans argentum bonorum operum, argentum et aurum ab aere plumboque vitiorum secernit, ut purum au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾a.Iuxta litteram omnia hec uel de ba-¬
biloniea uel de romanoꝵ captiuitate di¬
cuntur. T̃unc enim exꝑti sunt diem amarã
qui dm̃ ad amaritudinem ꝓuocauerunt: et tn¬
bulati sunt ibi fortes et potentes. fuit dies illa
ire: quia sepe quidem antea sustinuerant irã
dñi : sed non consũmationem. Hec autẽ ira
finis eoꝵ fuit: quia ꝑdiderunt locum. regnũ.
& gentem: & in omnes mundi t̾minos dis¬
persi sunt. Possunt hec tropo logice refer¬
n ad consũmationem seculi: quando ent
uox amara: que dirgetur ad eos qui insinistris
erunt ite inignem eternum: et rel. Tribulabit᷑
ibi foitis: quia etiam scĩ pauore soluentur: et
uirtutes celorum mouebuntur: erit quoq dies
ire tublationis et angustie: quando plangent
om̃s gentes: & nullus ert estugii locus nullus
tenebre : qui dum male agerent odio habebãt
lucem. Ent dies tube et clangoris: quia ut
apł̃s ait fiet iuditium inmomento iniccu
oculi: in nouissima tuba. Hec autem omnia

Expanded text:
 Juxta litteram omnia haec vel de Babylonica, vel de Romana captivitate dicuntur. Tunc enim experti sunt diem amaram, qui Deum ad amaritudinem provocaverant. Tribulati sunt ibi fortes et potentes, fuit dies illa dies irae, quia saepe quidem antea sustinuerant iram Dei, sed non in consummatione. Haec autem ira finis eorum fuit, quia perdiderunt locum, regnum, et gentem, et in omnes mundi terminos dispersi sunt. Possunt haec tropologice referri ad consummationem saeculi, quando erit vox amara, quae dirigetur ad eos qui in sinistris erunt, « Ite in ignem aeternum, » etc. Tribulabitur ibi fortis, quia etiam sancti pavore solventur, et virtutes coelorum movebantur. Erit quoque dies irae, tribulationis et angustiae, quando plangent omnes gentes, et nullus erit effugii locus, nullus tenebrae, qui dum male agerent, odio habebant lucem. Erit « dies tubae et clangoris, » quod ut Apostolus ait fiet judicium in momento, in ictu oculi, in novissima tuba. » Haec autem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & effraim in captiuitatem: & redacta ẽ.¬
terra eorum in solitudinem. Principes uda
qui flere debuerant et suum populum
cohortari ut recederent ab idolataia ne &
pateret sibi terra eoꝵ ad possidendum latiꝰ.
Et facti sunt quasi assumentes t̾minos isra-¬
helis transeuntes fines suos: & in regnis
quondam eoꝵ. regnum suum et possessio¬
nem dilatare cupientes. Quam obrem sub
ditur.
.Suꝑ eos effundam quasi aqͣm irã
meam

Expanded text:
raim et Israel in captivitatem, et redacta terra eorum in solitudinem, principes Juda qui flere debuerant, et suum populum cohortari ut recederent ab idololatria, nepateret sibi terra eorum ad possidendum latius: et facti sunt 56 quasi assumentes terminos Israel, transeuntes fines suos; et in locis quondam eorum regnum suum et possessionem dilatare cupieditur: « Super eos effundam quasi aquam iram meam
Abbreviated transcription (Latin):
Sanccificate ieiunium. Ieiunium enim sc̃ifi¬
care est: ad iunctis aliis bonis. acunctis uiciis
abstinere. Postqͣm gͦ int̾rogauerunt ꝑsaꝵ
pͥncipes ꝑ legatos quos miserant: fit sermo
dñi ad ꝓpħ̃am: imꝑans ut loquatur ad
omnem popłm. Loquebatur etiam ad sacer¬
Cum ie
ieiunastis michi:

Expanded text:
Sanctificate jejunium. » Jejunium sanctifiSanctificate jejunium. » Jejunium sanctificare est adjunctis aliis bonis, a vitiis abstinere. Postquam ergo interrogaverunt Persarum principes per legatos quos miserant, fit sermo Domini ad prophetam, imperans ut loquatur ad omnem populum. Loquebatur etiam ad sacercum ieiieiunastis mihi
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos dicitur casleu: apud nos uo¬
catur december. Incuius mensis quarta
die miserunt ad templum dnĩ quod iam
instauratum erat azorobabel et iħu: saresar.
& rogomelech. qui ut hebrei autumant pͥn¬
cipes erant ꝑsarum dm̃ timentes : ut quia
audierant a sacerdotib in stauratum templũ
quererent a sacerdotib et ꝓpħis. utrum se¬
cundum consuetudinem pristinam flere de-¬
berent et ieiunare: anluctum in leticiam et
gaudium conuertere. Numquid flendum
michi est in mense quinto: Quinto mense
qui apud romanos uocatur augustus: sub uer¬
sa est ierłm anabuchodonosor. Ob quam
causam usq ad illud ad tempus ieiunaue¬
rant: desolationẽ templi luctu et merore
consolantes. Nunc uͦ quia templum restrac¬
tum uidebant. et causam non suꝑ ẽẽ tusti¬
cie: in terrogant utrum nunc hoc facere
sc̃ificare me debeo: ieiunium enm uocant
uoluptatib abstinebant: & bonis oꝑib atq
elemosinis uacabant. Unde ꝓph̃a dicit

Expanded text:
apud Hebraeos dicitur Casleu, apud nos vocatur December. In cujus mensis quarta die miserunt ad templum Domini, quod jam instauratum erat, ad Zorobabel et Jesum Sarasar et Rogommelech, qui ut Hebraei autumant principes erant Persarum Dominum timentes, ut quia audierant instauratum templum, quaererent a sacerdotibus et prophetis, utrum secundum consuetudinem pristinam flere deberent et jejunare, an luctum in laetitiam et gaudium convertere. « Nunquid flendum mihi est in mense quinto? » Quinto mense, qui apud Romanos vocatur Augustus, subversa est Hierusalem a Nabuchodonosor. Ob quam causam usque ad illud tempus jejunaverant, desolationem templi luctu et moerore consolantes. Nunc vero quoniam templum restructum videbant, et causam non superesse tristitiae, interrogant utrum hoc nunc facere sanctificare me debeo, sicut feci jam voluptatibus abstinebant, et bonis operibus atque eleemosynis vacabant. Unde et propheta dicit, «
Abbreviated transcription (Latin):
queantur. Num quid aufereretur laqueus
de terra antequam quid ceꝑit : Non. Si clan
Si clanget tuba in ciuitate & populus ñ
expauescet.

Expanded text:
que aucupe? Numquid auferetur laqueus de terra antequam quid ceperit? Si clanget tuba in civitate, et populus non expavescet
Abbreviated transcription (Latin):
diuitie quoq: eoꝵ inquitate et nimia sol¬
licitudine quesite. non poterunt liberare
dominos et possessores suos: quia ignis ire
dñi deuorabit eos: et omnẽ t̾ram regni illoꝵ
faciet autem dñs consum mationẽ cum festi¬
summatio cum festinatione. Sed et in mundi
fine tribulabuntur impii homines. id est
carnales. et qui scđm hominem uixerant.:
et ambulabunt ut ceci: quia lumen tiertum¬
ꝑdidennt. Quod uͦ sequitur. effundetur san¬
guis eorum sicut humus: in die iudicii non
pot̾it effundi sanguis: cum iam erunt immor¬
talra corpora. Eirgo nomine sanguinis. illud
debemnus acciꝑe quo uegetatur et uiuit am-¬
ma : fidem uidelicet spem. et caritatem : cete¬
iasq iurtutes: inquib est uita amime. Qui
gͦ hunc sanguinem fudent: id est qui ho-¬
minem malo exemplo uel ꝑu̾sa doctna ne-¬
cauent: fundeturin die iudicii sanguis
eius: id est siquid uitale in boms oꝑib tude¬
batur habere. cogetur amittere

Expanded text:
Divitiae quoque eorum iniquitate et nimia sollicitudine quaesitae, non poterunt liberare dominos et possessores suos, quia ignis irae Domini devorabit eos et omnem terram regni illorum. Faciet autem Dominus consummationem cum festist cum festinatione. Sed et in mundi fine tribulabuntur impii homines, id est carnales et qui secundum hominem vixerunt, et ambulabunt ut caeci, quia verum lumen perdiderunt. Quod vero sequitur: « Effundetur sanguis eorum sicut humus, » in die judicii non poterit effundi sanguis, cum jam erunt immortalia corpora. Ergo nomine sanguinis illud debemus accipere, quo vegetatur et vivit anima, fidem videlicet, spem, et charitatem, caeterasque virtutes, in quibus est vita animae. Qui ergo hunc animae sanguinem fuderit, id est qui hominem malo exemplo vel perversa doctrina necaverit fundetur, in die judicii sanguis ejus, id est si quid vitale in bonis operibus videbatur habere, cogetur amittere
Abbreviated transcription (Latin):
quos nisi filios abiecte et clau¬
dicantis: petrum iudelicet et paulum et reli¬
quos scõs quorum nomina cum gloria mag¬
nificant᷑ ꝑecclias toto orbe diffusas: Hoc autẽ
fiet cum adducet et suscipiet filios afflicte: et̃t
sicut et de patientia iob gloriabat᷑ contra dia-¬
bolum. Tunc uidebunt ẽẽ felices: quos in
p̃senti putabant eẽ miseros. Tunc cernent
captiuitatem eorum reduci incelestem ierłm.
ingloriam et̾nam. Se autem resurgere in
Gb eus propħa Qui festinus uel sol

Expanded text:
 nisi filios abjectae et claudicantis: Petrum videlicet, Paulum, et reliquos sanctos, quorum nomina cum gloria magnificantur per ecclesias toto orbe diffusas. Hoc autem fiet, cum ad ducet et suscipiet filios afflictae, us Dominus, sicut et de patientia Job gloriabatur contra diabolum. Tunc videbunt esse felices, quos in praesenti putabant miseros. Tunc cernent captivitatem eorum reduci in coelestem Hierusalem in gloriam aeternam, se autem resurgere in aeus propheta, festivus vel sol
Abbreviated transcription (Latin):
Pudam designantur due trib sibi comunc¬
te: trib scilicet beniamin. et trib sacerdo¬
talis: id est leuitica. Propt̾ tribum enim
iuda exqua reges qui eisdem tribub pre-¬
fuere duxerunt originem: ipse due trib et¬
iam nomine uide censebantur. Amaiori
autem parte. decem trib nom̃ pristinum
israhelis retinent: quia et ante diuisionem
decem et duaꝵ tribuum generaliter om̃s
hoc nomine uocabantur. Qui gͦ ditusi erãt.
ꝓmitaitur eis quod congregandi sint in
tribub. qui reu̾si fuerunt de captiuitate
unus inmedio eoꝵ dauid sertius m̃s. Uel
ꝑ isrł possumus intelligere gentiles: ꝑ
uidam iudeos credentes. Siue ꝑ isrł here¬
ticos: ꝑ uidam catholicos uiros. Qui om̃s
adunitatem fidei xp̃iane conuersi. po

Expanded text:
udam significantur duae tribus illae conjunctae, tribus scilicet Benjamin, et tribus sacerdotalis, id est Levitica; propter tribum enim Juda, ex qua reges qui eisdem tribubus praefuere, duxerunt originem, ipsae duae tribus etiam nomine Judae censebantur. A majori autem parte decem tribus nomen pristinum Israelis retinent, quia et ante divisionem decem tribuum et duarum, generaliter omnes hoc nomine vocabantur. Qui ergo divisi erant, promittitur eis quod congregandi sint in tribubus, qui reversi fuerant de captivitate,unus in medio eorum, David servus meus. Vel per Israel possumus intelligere gentiles, per Judam Judaeos credentes: sive per Israel haereticos, per Judam catholicos viros. Qui omnes ad unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
phetie ꝓmerebat᷑. Qui enim
lauat manus inter in nocen
et excutit manus ab omni munere: meret᷑
non fit sermo dñi
Dilexi uos dicit dñs.
et dixistis. In quo dilexisti nos : nõne
frater erat esau ia cob ⁊ dilexi iacob esau

Expanded text:
phetiae promerebatur. Qui enim phetiae promerebatur. Qui enim lavat inter innocentes, et excutit manus ab omni munere, mereturnon fit sermo Domini. « Dilexi vos, dicit Dominus, et dixistis: In quo dilexisti nos? Nonne frater erat Esau