comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenario illo numero felicium ma¬
chabeorum: ita etiam septenuꝰ nr̃e
congregationis numerus. nullũ
inueniet detrimentum. Nam si
negauero eum ⁊ ipse negabit me
quia ab ipso dictum est. Qui me
negau̾it coram hominib. nega
bo ⁊ eum coram pr̾e meo qui ẽ in
celis. Et qui me confessus fu̾it co¬
ram hominib. conficebor ⁊ ego e¬
um coram pr̃e meo qui ẽ in celis.
PRoducti itaq cum festinatione
ad nauale supplicium pro uolun¬
tate nefandi regis uł crudelium
ministrorum. extensis manib ⁊
pedib clauati frrunt᷑ pociꝰ quã
ligati. Qui dum ignis fuiss lig¬
nis iniectus: statim imperio diui¬
no uidentib cunctis extinctus ẽ.
Et dum sepius renouaretur nutͥ¬
entib pabulis. ittrum atq it̾um
magis tirannus furore simul ẽẽc
⁊ rubore repletus: iussit eos remoꝵ
uectib enecari ⁊⁊ ita singłos in mo¬
dum canum cerebris comminu¬
tis extingui. Qui tali gen̾e̾ mortis

Expanded text:
tenario illo numero felicium Matenario illo numero felicium Macchabeorum, ita etiam septenus nostrae congregationis numerus nullum inueniet detrimentum. Nam si negauero eum, et ipse negabit me, quoniam ab ipso dictum est: qui me negauerit coram hominibus, negabo et ego eum coram patre meo, qui est in caelis; et qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram patre meo, qui est in caelis\'. VI Perducti itaque cum festinatione ad naualem supplicium pro uoluntate infandi regis uel crudelium ministrorum, extensis manibus et pedibus clauati feruntur potius quam ligati. Qui dum ignis fuisset lignis iniectus, statim imperio diuino uidentibus cunctis extinctus est; et dum saepius renouaretur nutrientibus pabulis, iterum atque iterum magis tyrannus furore simul esset et rubore repletus, iussit eos remorum uectibus enecari et ita singulos in modum canum cerebris comminutis extingui. Qui tali genere mortis
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationum. s pocius moriam᷑
pro gͦ. quomodo ⁊ ipse mortuus est
ꝓ nobis redimens nos pretio R
sanguinis salutaris. Unum tamen
uehementi conatu qui inter eos in¬
tantuius uidebatur. nomine maxi¬
ꝑium. cupiebant auctores maloꝵ
a sc̃orum consorcio seꝑare. dicentiᷤ.
Infantule quid festinas ad mortem.
dimitte eos si insaniunt ⁊ audi ꝯ¬
silium nr̃m. ut possis inuenire ui¬
te remedium ⁊ tanti regis adire
palacium. Tunc ille etate quidẽ
puerili. senili tamen maturitate
clamabat. Nemo me separat a sc̃o
pr̃e meo lib̾ato abbate.⁊ a fr̃ibus
meis qui me in monasterio nutͥc¬
runt. Cum ipsis sum in timore
dei conuersatus. cum ipsis desid̾o
passionem suscipere. cum quib
credo me ⁊ futuram głam inueni¬
re. Nolite putare quia potestis
se ducere puericiam meam. simł
nos dominus septem uoluit con¬
gregare. simul dignabitur om¬
nes uno martirio coronare. Quo¬
modo nemo perire potuit cle sep¬

Expanded text:
tribulationum, sed potius moriamur tribulationum, sed potius moriamur pro Christo, quomodo et ipse mortuus est pro nobis, redimens nos pretio sui sanguinis sanguinis. Unum tamen uehementi conatu, qui inter eos infantulus uidebatur, nomine Maximum, cupiebant auctores malorum a sanctorum consortio separare dicentes: infantule, quid festinas ad mortem? dimitte eos, insaniunt, et audi consilium nostrum, ut possis inuenire uitae remedium et tanti regis adire palatium. Tunc ille, aetate quidem puerili, senili tamen maturitate, clamabat: nemo me separat a sancto patre meo Liberato abbate et a fratribus meis, qui me in monasterio nutrierunt. Cum ipsis sum in timore dei conuersatus, cum ipsis desidero passionem suscipere, cum quibus credo me et futuram gloriam inuenire. Nolite putare, quia potestis seducere pueritiam meam: simul nos dominus septem uoluit congregare, simul dignabitur omnes uno martyrio coronare. Quomodo nemo perire potuit de sep
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑat lignoꝵ aridoꝵ manipuł ad¬
impleri. atq in ead̾ omnib alliga¬
tis in medium pelagus igne supposi¬
to concremari. Eductis q illis de
custodia multitudo popłi cłi bellato¬
res trinitatis. quasi agnos in nocuoᷤ
ad uictimam deducebat. ⁊ rugen¬
tium pondera cathenarum quasi.
quedam monilia peruidebat. qui¬
a sĩ fuerunt illa uincula. s pociuᷤ
ornamenta. Incelebant q cum fi¬
ducia ad supplicium quasi ad epu¬
las currentes. una uoce per ambi¬
tus platearum domino decantan¬
tes. bloria in excelsis do̾ ⁊ in t̾ra
pax hominibus bone uoluntatis.
Uotiua nob̾ hec dies est ⁊ omni sol¬
umpnitate festiuior. Ecce nunc
tempus acceptabile. ecce nunc dieᷤ
salutis. quando pro fide domini
di nr̃i proferimur ad p̾paratum
supplicium: ne amittamus adqui¬
site fid̾i indumentum. S ⁊ ppłis
publica uoce clamabant. Ne ti¬
meatis o ppłi dei. neq formidetis
minas atq terrores presentium

Expanded text:
imperat lignorum aridorum manipulis adimperat lignorum aridorum manipulis adimpleri atque in eadem omnibus alligatis in medium pelagus igne supposito concremari. V Eductisque illis de custodia multitudo populi dei bellatores trinitatis quasi agnos innocuos ad uictimam deducebat, et rugientium pondera catenarum quasi quaedam monilia peruidebat, quia non fuerunt illa uincula, sed potius ornamenta. Incedebant itaque cum fiducia ad supplicium, quasi ad epulas concurrentes, una uoce per ambitus platearum domino decantantes: \'gloria in excelsis deo et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. Uotiua nobis haec dies est et omni sollemnitate festiuior. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis, quando pro fide domini dei nostri proferimur ad praeparatum supplicium, ne amittamus adquisitae fidei indumentum\'. Sed et populis publica uoce clamabant: \'ne timeatis, o populi dei, neque formidetis minas atque terrores praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ nr̃is. melius est temporalia ad mo¬
dicum sufferre supplicia. quam et̾¬
na pendere ⁊ subire tormenta. Ha¬
bete que promittitis cum ipsis di¬
uiciĩs post paululum perituri.
bit euellere: quod in uno baptisma¬
te artisex trinitatis dignatus est
titulare. Quid multa: Dumta¬
li constancia diuinitus munirent᷑.
iussi sunt carcerali custodie man¬
cipari. Et ita crudelius honerati
terri poncłib. tenebrosis deputati
sunt locis: uͥ nulla miseratio arri¬
deret lenitatis. S ppłs ille memo¬
rate urbis in domino semper fide¬
lis: bato munere carctrariis. die ac
nocte xͥ martires frequentabat ⁊¬
ita ab eis doctrina ⁊ uirtute fidei
roborabatur. ut talia etiam ipsi
pro xͥ nomine plena delec tacͥoͥne ꝑ¬
ferre cuꝑent ⁊ capulo ꝑsequentie
facile supponerent colla. Hoc autẽ
tirrannicas peruenit ad aures. Qu
ebrietate furoris accensus. uib tos
adhuc inauditis suppliciis adigi⁊
maioribus uincuł honerari. naue

Expanded text:
bus nostris: melius est temporalia ad mobus nostris: melius est temporalia ad modicum sufferre supplicia, quam aeterna pendere et subire tormenta. Habete quae promittitis, cum ipsis diuitiis post paululum perituri. bit euellere, quod in uno baptismate artifex trinitatis dignatus est titulare'. IV Quid multa? Dum tali constantia diuinitus munirentur, iussi sunt carcerali custodiae mancipari, et ita crudelius onerati ferri ponderibus tenebrosis deputati sunt locis, ubi nulla miseratio adrideret lenitatis. Sed populus ille memoratae urbis, in domino semper fidelis, dato munere carcerariis die ac nocte Christi martyres frequentabat et ita ab eis doctrina et uirtute fidei roborabatur, ut talia etiam ipsi pro Christi nomine plena delectatione perferre cuperent et capulo persequentis facilia subponerent colla. Hoc autem tyrannicas peruenit ad aures; qui ebrietate furoris accensus iubet eos adhuc inauditis suppliciis adigi et maioribus uinculis onerari, nauemque
Abbreviated transcription (Latin):
nachus. Septiminus monachꝰ.⁊ ma¬
ximus monachus. in numio scilio
machabeorum germanoꝵ: quos u¬
na mater eccła catholica genuerat.¬
⁊ per uiscera fontis eterni salubrit̾
pepertrat. de territorio eapensis ciui¬
tatis. cui p̃erat Sc̃s uindemialis sa¬
cerdos egregius ⁊ xͥ fidelis antistes.
Qui adtracti ad urbem carchagi¬
nensem. primo eis illecebrosis blan¬
dimentis serpens uoluit sibilare. ꝓ¬
mittens honores caducos ⁊ diuitias
ingentium uoluptatum. nͥnon et
regis amicicias. uł alia multa que
solent insipientium animas aucu¬
pante diabolo uisco mundiali cap¬
tiuare. S ħ omnia milites d̃i aesi ꝯ¬
tagia respuerunt. clamantes uno
ore. Unus dominus. una fides. unũ
baptisma. tiͦ poterit in nob̃ adiuuã¬
te domino it̾ari: quod in sc̃o sunͣgłio
semel p̾ceptum est dari. Quia qui
semel ẽ lotus. non ht̃ necesse itepũ
lauari: quia mundꝰ est totus. Faci¬
te quod uultis. inferte penas corpori¬

Expanded text:
nachus, Septimus monachus et Manachus, Septimus monachus et Maximus monachus, in numero scilicet Macchabeorum germanorum, quos una mater ecclesia catholica genuerat et per uiscera fontis aeterni salubriter pepererat, de territorio Capsensis ciuitatis, cui praefuit sanctus Uindemialis sacerdos egregius et Christi fidelis antistes. Qni adtracti ad urbem Carthaginiensem, primo eis inlecebrosis blandimentis serpens uoluit sibilare, promittens honores caducos et diuitias ingentium uoluptatum nec non et regis amicitias uel alia multa, quae solent insipientium animas aucupante diabolo uisco mundiali captare. Sed haec omnia milites dei acsi contagia respuerunt, clamantes uno ore: \'unus dominus, una fides, unum baptisma. Nec poterit in nobis adiuuante domino iterari, quod in sancto euangelio semel praeceptum est dari; quia qui semel lotus est, non habet necesse iterum lauari, quia mundus est totus. Facite quod uultis, inferte poenas corpori
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑmiserat dominus cibari eos pa¬
ne lacrimarum ⁊ potari eos in lacri¬
mis in mensuram. aut forsitan sine
mensura. Et si reperta ẽ exiens de ar¬
cha inhians cadeu̾i̾b mortuis pars
aliqua ꝑeuntium coruoꝵ. maior ẽ
tamen in nomine trinitatis nume¬
rus felicium columbarum. Quan¬
ti nobiles ⁊ optimi uiri. ampli ⁊ la¬
ti cespitis dñi terram cum celo con¬
mutauerunt. ⁊ simul corpus cum
sub̾a tradid̾unt. atq delicate ⁊ nobi¬
lissime contra uerecunidiam nat᷑e
expetente uulgo uirgis cese. uariisq
tormentis cruciate. uictricia trophe¬
a portarunt. quanti infantuli ir¬
ridentes edicta ferocia. Ante mund̾
ꝯtempserunt. pͥus quam illecebrosã
eiꝰ semitam introirent. Tnc app̃
ad concordiam dñice seruitutis iN
monasti̾o habitantes in unum : qͥa
bonum ẽ ⁊ iocuncdum habitare fr̃s
in unum. id est. Bonefacius diaco nꝰ.
seruus subdiaconus. Rusticus subdi¬
aconus. lib̾atus abba. Rogatus mo¬

Expanded text:
quia permiserat dominus cibari eos paquia permiserat dominus cibari eos panem lacrimarum et potari eos in lacrimis in mensuram aut forsitan sine mensura. Etsi reperta est exiens de arca inhians cadaueribus mortuis pars aliqua pereuntium coruorum, maior est tamen in nomine trinitatis numerus felicium columbarum. Quanti nobiles et optimi uiri, ampli et lati cespitis domini, terram cum caelo commutauerunt et simul corpus cum substantia tradiderunt, atque delicatae et nobilissimae feminae contra uerecundiam naturae spectante uulgo uirgis caesae uariisque tormentis cruciatae uictricia trophea portarunt! quanti infantuli inridentes edicta feralia ante mundum contempserunt, priusquam inlecebrosam eius semitam introirent! III Tunad concordiam dominicae seruitutis in monasterio habitantes in unum, quia bonum est et iucundum habitare fratres in unum, id est Bonifatius diaconus, Seruus subdiaconus, Rusticus subdiaconus, Liberatus abba, Rogatus mo
Abbreviated transcription (Latin):
rannus ut erat docibilis ⁊ ferus serpen¬
tinã suggestionem. feralibꝰ edcĩs uno tẽ¬
pore totam cepit africam ꝯmouere. ꝑ¬
mo sacerdotum ⁊ ministroꝵ copiosissimã
⁊ maximam turbam in longinquis ⁊
extremis regionibꝰ exilio crudeli decru¬
sit. Quib bis acutum genus frumenti
quod iumentis solis ełe concessum ẽ:
ne quaquam industria molari contri¬
tum. s manente furfuris cortice lori¬
catum. pro miseratione dari prece¬
pit. Post uͦ crescente impietatis insa¬
nia. etiam ħ auferri crudelissimus
imperauit. Post modicum quoq tẽ¬
poris uniuersas simul eccłas preiuidi¬
catis uenerabilib. portaͥs cementis in¬
gentib claudi mancdauit. Uniuer¬
sa namq monastia uiroꝵ uł puella¬
rum sc̾arum. gentilib id est mauriᷤ.
cum habicatorib donari p̃cepit.U¬
nus fuit omnib eiulatus. unꝰ pro xͦ
moriendi integer ⁊ plenus affectus.
Paria currebant flumina lacrimarũ.

Expanded text:
rannus, ut erat ducibilis et ferus, serpenrannus, ut erat ducibilis et ferus, serpentinam suggestionem, feralibus edictis uno tempore totam coepit Africam commouere. Primo sacerdotum et ministrorum copiosissimam et maximam turbam in longinquis et extremis regionibus exilio crudeli detrusit: quibus bis acutum genus frumenti, quod iumentis solis edere concessum est, nequaquam industria molari contritum, sed manente furfuris cortice loricatum, pro miseratione dari praecepit; post uero crescente impietatis insania etiam hoc auferri crudelissimus imperauit. Post modicum quoque temporis uniuersas simul ecclesias praeiudicatis uenerabilibus portis caementis ingentibus claudi mandauit : uniuersa namque monasteria uirorum uel puellarum sanctarum gentilibus id est Mauris cum habitatoribus donare praecepit. Unus fuit omnibus eiulatus, unus pro Christo moriendi integer et plenus affectus. Paria currebant flumina lacrimarum,
Abbreviated transcription (Latin):
gesta sunt auxiliuor
exposco diuinum: ut qui ilł p̃stitit
superandi uictoriam. michi indig¬
no ⁊ inmerito quantulacumq ilbo¬
rum porrigat ornamenta. Tunc et¬
enim ualebo que desiderata sunt in¬
dicare. si ipsi dignentur ꝓ me miso
dño supplicare. Septimus namq¬
agebatur annus crudelissimi atq
impiissimi regis hunerici. ⁊ ecce an
stro usus ẽ: subu̾tens ⁊ optinens a¬
nimum regis cruenti. ut ita suad̾et
ñ posse eum pacatum atq longruũ
optinere regnum: nͥ nomen ꝑd̾et in¬
nocentum. Qui tamen di iudicio pꝰ ñ
multos dies turpissima morte p̃uentꝰ
sateris u̾imibꝰ expirauit. In sec tari cep̃
ore cruento omnem catholicoꝵ multitu¬
dinẽ. que ꝑ totam ꝓuinciam africanã
ut eam rebaptizationis sauciarit mache¬
ra. atq stolam illam singłaris ⁊ puri ba¬
ptismatis quam xͦ uino carnis sue pu.
rificans prelo ex pͥmens crucis fecerat
dealbatam. tetre nigredinis turparet
illuuit sordulenta. Accipiens quoq ti¬

Expanded text:
gesta sunt auxilium gesta sunt auxilium exposco diuinum, ut qui illis praestitit superandi uictoriam, mihi indigno et inmerito quantulacumque uerborum porrigat ornamenta. Tunc etenim ualebo quae desiderata sunt indicare, si ipsi dignentur pro me misero domino supplicare. II Septimus namqagebatur annus crudelissimi atque impiissimi regis Hunerici, et ecce antstro usus est; subvertens et obtinens animum regis cruenti, ut ita suaderet non posse eum pacatum atque longaevum obtinere regnum, nisi nomen perderet innocentum. Qui tamen Dei judicio post non multos dies turpissima morte praeventus scatens vermibus exspiravit. Insectari coepit ore cruento omnem catholicorum multitudinem, quae per totam provinciam Africanam,ut eam rebaptizationis sauciaret machaera, atque stolam illam singularis et puri baptirificans praelo exprimens crucis fecerat dealbatam, tetrae nigredinis turparet inluuie sordulenta. Accipiens quoque ty
Abbreviated transcription (Latin):
Tu sc̃e paule gentium magistꝰ. cog¬
ani ⁊ filii tui gemunt lugendo cap¬
tim. Uniu̾siq ingemiscite sc̃s simł
ꝓ nobis apłi. S scimus quia iN¬
dignum ẽ uob̾ ꝓ nob̾ orare. qui a
bebantur. S ⁊ ꝑro malis orate iã
filiis. quia ⁊ a ͤ orauit etiam ꝓ inimi¬
cis suis uidris. Sufficiant castiga¬
tioni que iuste illata st̃ nob̾. etiam
iamq delinquentib uenia postu¬
letur. Dicatur angło pertutienti.¬
sufficit. iam cohibe manum tuam.
datis d̾i ⁊ in lege eiꝰ nolentib ambu¬
lare ꝰ S ꝓstrati rogamus ut ñ sꝑ¬
natis ur̃os miseros peccatores. qͥ uos
Hunericus dominationem regni an¬
mortem ꝯsummans. Nam putre¬
fãs ⁊ ebulliens u̾mibꝰ. ñ corpus s par¬
tes corporis eiꝰ uident᷑ esse sepulte. S
ille legislata ex tranu̾so Rex donationoꝵ
heresim ad eos ueniens quondã Nicasius
inbreui simili morte perut:¬
rum martyram qui aput cartagi¬
toꝵ. ad enarranda q̃

Expanded text:
Tu, sTu, sani, et filii tui gemunt lugendo captivi: universique ingemiscite sancti simul pro nobis apostoli. Sed scimus quia indignum est vobis pro nobis orare, quia iebebautur. Sed et pro malis orate iam filiis, quia et Christus oravit etiam pro inimicis Iudaeis. Sufficiant castigationi quae iuste inlata sunt nobis et iam iamque delinquentibus venia postuletur: dicatur angelo persufficit, iam cohibe manum tuam. datis dei et in lege eius nolentibus ambulare? Sed prostrati rogamus, ut non spernatis uestros miseros peccatorus, per eumHuniricus dominationem regni anmortem consummans. Nam putrefactus et ebulliens uermibus non corpus, sed partes corporis eius uidentur esse sepultae. Sed ille legis datae transuersor ex Donatianorum heresim ad eos ueniens quondam Nicasius in breui simili morte perRUM MARTVRUM QVI APUD CAR- THAGIm ad enarranda quae
Abbreviated transcription (Latin):
U̾gines ⁊ iuuenes eiꝰ in aulis edu¬
cati monasti̾oꝵ. abierutit in cap¬
tiuitate mauroꝵ. dum lapides sc̃i
eiꝰ disꝑguntur. Not tantum in ca¬
pitib omnium platrarum: s etiã
in locis squalidis metella̾roꝵ. Di¬
cit d̾o nr̃o susceptoͬriꝰ habentes fi¬
uenter illiꝰ turbatꝰ ẽ a fletii eiꝰ. qui
sedit inter grntis ⁊ requim ñ in¬
uenit. nͥ ẽ qui ꝯsoletur eam. Qsi¬
uit a patrib orientis qui simul ꝯ¬
⁊ ñ inuenit. dum manducaret in es¬
ca sua fel ⁊ in siti sua potaretur ace¬
to. sponsi ⁊ domini sui passioneᷤ imi¬
tando. qui idcͥco passus ẽ ꝓ ea: ut se¬
quam antea uaticinante preconio
cecinistis. Estoti apłi suffragatoreᷤ
ciꝰ. quam ut cong̾garetis uniu̾sum
orbem ascendente in uob̾ domino uͭ
e qui uelocissimi cursitastis. Preci¬
pue tu petre beate quare siles pro
ouibꝰ ⁊ agnis. a ꝯmuni dño magna
tͥ cautela ⁊ sollicitudine ꝯmendatis :

Expanded text:
uirgines et iuuenes eius, in aulis eduuirgines et iuuenes eius, in aulis educati monasteriorum; abierunt in captiuitate Maurorum, dum lapides sancti eius disperguntur, non tantum in capitibus omnium platearum, sed etiam in locis squalidis metallorum. Dicite deo nostro susceptori eius, habentes fiuenter illius turbatus est a fletu eius, quia sedit inter gentes et requiem non inuenit, nec est qui consoletur eam. Quaesiuit a partibus Orientis qui simul cnon inuenit, dum manducaret in esca sua fel et in siti sua potaretur aceto, sponsi et domini sui passiones imitando, qui idcirco passus est pro ea, ut sequam antea uaticinante praeconio cecinistis; estote apostoli suffragatores eius, quam ut congregaretis, uniuersum orbem ascendente in uobis domino ut equi uelocissimi cursitastis. Praecipue tu, Petre beate, quare siles pro ouibus et agnis a communi domino magna tibi cautela et sollicitudine conmendatis?
Abbreviated transcription (Latin):
ista c̃ dies quam expectabamus. inue¬
nimus. uidimus. A destote angłi d̾i
mei. qui nunꝗͣ deestis ꝯstituti in mi¬
nist̾io ur̃o. ꝓpt̾ eos qui hecditatem ca¬
pessuri st̃ etͥne salutis. ⁊ uidete afri¬
cam totam dudum tantarum eccła¬
rum cuncis fultam. nc̃ ab homini¬
bꝰ desolatam. Tantis ordinibꝰ sac̾dotũ
ornatam: mͦ sedentem uiduam ⁊
abiectam. Sac̾dotis ⁊ senioris in de¬
sertis locis ⁊ insuł defecerunt que¬
rendo sͥ escas ad manducandum ⁊ ñ
inueniunt. Consid̾ate ⁊ uidete. qͥ a
sẏon ciuitas d̾i nr̃i fc̃a ẽ uilis. fc̃a ẽ
quasi polluta menstruis int̾ inimi¬
cos suos. Manum suam misit ho¬
stis ad omnia desid̾abilia eiꝰ. quia
uidit gentes inuad̾e ⁊ ing̾di atria
sua. de quib p̃ceperas ne introirent
in eccłam tuam. Uie eiꝰ lugent. co
ꝗ nemo ꝯueniat in die festo. Egreᷤᷤ.¬
sus ẽ a facie eiꝰ omnis decor ⁊ delicie:
didicerunt uias asꝑas ambulare.

Expanded text:
ista est dies quam expectabamus : inueista est dies quam expectabamus : inuenimus, uidimus. Adeete, angeli dei mei, qui numquam deestis constituti in ministerio uestro propter eos, qui hereditatem capessari sunt aeternae salutis, et uidete Africam totam, dudum tantarum ecclesiarum cuneis fultam, nunc ab omnibus desolatam, tantis ordinibus sacerdotum ornatam, modo sedentem uiduam et abiectam. Sacerdotes eius et seniores in desertis locis et insulis defecerunt, quaerendo sibi escas ad manducandum, et non inueniunt. Considerate et uidete, loquia Sion ciuitas dei nostri facta est uilis, facta quasi polluta menstruis inter inimicos suos. Manum suam misit hostis ad omnia desiderabilia eius, quia uidit gentes inuadere et ingredi atria sua, de quibus praeceperas ne introirent ecclesiam tuam. Uiae eius lugent, eo quod nemo conueniat in die festo. Egressus est a facie eius omnis deoori et deliciae. Didicerunt uias asperas ambulare
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ꝯoupiscit sr̃ dolorem uulnerũ me.¬
oꝵ ⁊ gratulatur cotidie malis meis.
Nolo nolo ego extraneum. s fr̾num q̃¬
ro affectum. Nolo filioꝵ alitnoꝵ. quo¬
rum os locutum ẽ uanitatẽ ⁊ dext̾a
eoꝵ dextera iniquitatis. Qa filii
alieni semꝑ mentiti st̃ mͥ. q iͥnuetͥa¬
uerunt ⁊ claudicau̾nt a semitis suis.
Isti clicunt mͥ cotidie uͥ ẽ d̾s tius: dũ
agni comparatus. Int̾ quoꝵ oꝓpbͥa
ego ad flagella paratus. cantare nĩ
desisto dño flagellanti. Amoue a me
flagella tua. quia defeci. nĩ a fortitu¬
dine manꝰ tue. s a ꝑsecutione hesiᷤ
arriane. Adueniant õs qͥ mecum
anguste uie carpunt iter. ⁊ ꝓpt̾ uͥ¬
ba labioꝵ d̾i uias custodiunt du¬
ras: ⁊ uideant si ẽ dolor sicut do¬
lor meus. qm̃ uindemiatus sum ĩ
die iro furoris dñi. Aperuerunt sr̃
me os suu̾s omnes inimici mei. si¬
bilauerunt ⁊ fremuerunt dentibꝰ.
Dixerunt. dtuorauimꝰ eam. Et

Expanded text:
dere concupiscit super dolorem vulnerum meodere concupiscit super dolorem vulnerum meorum et gratulatur cotidie malis meis. Nolo, nolo ego extraneum, sed fraternum quaero adfectum, nolo filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis: quia filii alieni semper mentiti sunt mihi, qui inveteraverunt et claudicaverunt a semIsti dicunt mihi quotidie: Ubi est Deus tuus ? dum sanguine comparatus. Inter quorum opprobria ego ad flageldesisto domino ftagellanti: amoue a me flagella tua, quia de feci non a fortitudine manus tuae sed a persecutione heresis Arrianae. Adueniant omnes, qui mecum angustae uiae carpiunt iter et propter uerba labiorum dei uias custodiunt duras, et uideant si est dolor sicut dolor meus, quoniam uindemiata sum in die furoris domini. Aperuerunt super me os suum omnes inimici mei, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deuorauimus eam: enim
Abbreviated transcription (Latin):
scopalis. quare suspencdia. quare
ignes. quare ungule. simł ⁊ cruceᷤ:
Quart arrianoꝵ serpentina ꝓles.
contra innocentes gn̾a talia tormẽ¬
toꝵ inuenit. qualia nͨ ipse mez en¬
tius exquisiuit : Dumicauit ꝯͣ in¬
nocentiam cupiclitas furoris ⁊ aua¬
ricia crudelitatis. ut ⁊ animas ꝑ¬
deret ⁊ substanciam arpagaret.
Si collacio de siderabatur. quare ra¬
pine rerum alienarum. ñ tantũ
sacerdocum. u̾m etiam omnium
laicoꝵ  S illi expoliati lerati st̃.¬
⁊ rapinam rerum suarum cum
cio: adsit obsecro omnis turba: catholi¬
ei nominis. que gremio mat̾no toto or¬
pe gestatur: quia solum g̾manum cõ¬
modare nouit affectum. q̃ didicit lau¬
lo magistro ⁊ gaudentibꝰ conletari. et
cum lugentibꝰ lamentare. Conueni¬
ant simul ad domum nr̃i doloris ⁊⁊
paribꝰ ocuł fundamꝰ flumina lacͥma¬
rum: quia cause ⁊ fid̾i nr̃e unum ẽ
negocium. Nulłm uolo ad ꝯdolend̾
mecum heticum ꝯuenire. qͥ forte ad¬

Expanded text:
scopalis, quare suspendia, quare scopalis, quare suspendia, quare ignes, quare ungulae simul et cruces? quare Arrianorum serpentina proles contra innocentes genera talia tormentorum invenit, qualia nec ipse Mezentius exquisivit? Dimicavit contra innocentiam cupiditas furoris et avaritia crudelitatis, ut et animas perderet et substantiam arpagaret. Si conlatio desiderabatur, quare rapinae rerum alienarum non tantum sacerdotum, verum etiam omnium laicorum? Sed illi expoliati laetati sunt et rapinam rerum suarum cum cio: adsit, obsecro, omnis turba catholici nominis, quae gremio materno toto orbe gestatur, quia sola germanum commodare novit adfectum, quae didicit a Paulo magistro et gaudentibus conlaetari et cum lugentibus lamentari: conveniant simul ad domum nostri doloris et paribus oculis fundamus flumina lacrimarum, quia causae et fidei nostrae unum est negotium. mecum haereticum convenire, qui forte ad
Abbreviated transcription (Latin):
gitis ⁊ eos in ꝯdempnatione ur̃a a-
liqñ laudastis. discutite nomen
⁊ intelligite mores. Nunquid a¬
lio ꝓͥo nomine uocitari pot̾ant.
nisi uc barbari dic̾entur. feroci¬
tafis utiq ⁊ crudelitatis ⁊ terroris uo¬
cabulum possidentes: Quos quantiᷤ
ueris: illi aliud nesciunt. nͥ inuidere
Romanis. Et quantum ad eoꝵ adci¬
net uoluntatt̃: semper cupiunt splẽ¬
dorem ⁊ genus romani nominis ne¬
bulare. nec ullum omnino romano¬
rum desiderant uiuere. Et uͥ ad¬
huc noscunt᷑ parc̾e subiectis. ad u¬
tendum seruicus illoꝵ parcunt. nã
nullum dilex̾unt aliqñ romanũ.
Si disputare nitebat᷑ de fide nob̾t̃
barbara ferocitas. ⁊ hesis arriana
rõnabiliter disputarer & S qñ te¬
nuit rõnem. que a patre d̾o.d̾m fi¬
lium separat saluatorem sͥ Quare
dolis ⁊ oalumpniis egerunt. ⁊ ue¬
lut sp̃c tempestatis. procella sui fu¬
roris totum subu̾tere uoluerunt.
Si disputacio necessaria fu̾at epi¬

Expanded text:
gitis et eos in condemnationem vestram gitis et eos in condemnationem vestram aliquando laudatis, discutite nomen et intellegite mores. Numquid alio proprio nomine vocitari poterant nisi ut barbari dicerentur, ferocitatis utique, crudelitatis et terroris vocabulum possidentes? Quos quantisciis, illi aliud nesciunt nisi invidere Romanis: et quantum ad eorum adtinet voluntatem, semper cupiunt splendorem et genus Romani nominis nebulare nec ullum Romanorum omnino desiderant vivere. Et ubi adhuc noscuntur parcere subiectis, ad utendum servitiis illorum parcunt; nam nullum dilexerunt aliquando Romanum. Si disputare nitebatur de fide nobiscum barbara ferocitas, et haeresis Arriana rationabiliter disputaret – sed quando tenuit rationem, quae a patre deo deum filium separat salvatorem? – quare dolis et calumniis egerunt, et velut spiritus tempestatis procella sui furoris totum subvertere voluerunt? Si disputatio necessaria fuerat epi
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ singulos imꝑat reuocari. S nͨ e¬
rant qui reu̾t̾entur. dum ut̾q se¬
pulturam suã in uultu portarent.
Et idcͥco forte maior rebaptizatoꝵ ꝑ
ditio potuit ꝓuenire: qͥa dum ꝓtnit¬
tit᷑ ab arrianis p̃sentis tnͣsactio ui¬
te. nͨ ilid̾ obuenit: ⁊ mors sequens
pͥmam. sccłam p̾uenit. In tantũ sͥ
deuastans uindicauit fames dñiũ:
ut loca fi nulla admod̾ ppłosa. habi¬
tatorib extinctis alto nc̃ silentio pa¬
⁊ s ulliane eloquentie fluuiꝰ sicca¬
retur. ⁊ Salustiꝰ elinguis oĩmodis
reman̾et. Et ut alienos indignos
gerrt Eusebiꝰ ad ħ opꝰ idoneꝰ. aut eiꝰ
tnͣsiator g̾ce facundie latinisq flo¬
Et quid multa : Non ambrosi. ñ
Ieronimus. nͨ ipse n̾r suffic̾et No¬
gustinꝰ. Audite ħ omnes gentes.
aurib ꝑcipite õs qui habitatiᷤᷤ or
bem. Quiq t̾rigene ⁊ filii homi¬
num. simł in unum diues ⁊ pau¬
per. Non nulli qui barbaros dili-¬

Expanded text:
bus singulos imperat reuocari; sed nec ebus singulos imperat reuocari; sed nec erant qui reuerterentur, dum uterque sepulturam suam in uultu portarent. Et idcirco forte maior rebaptizatorum perditio potuit prouenire, quia dum promittitur ab Arrianis praesentis transactio uitae, nec illud obuenit et mors sequens primam secunda prouenit. In tantum sibi deuastans uindicauit fames dominium, ut loca nonnulla et admodum populosa habitatoribus extinctis alto nunc silentio paet Tullianae eloquentiae fluuius siccaretur et Sallustius elinguis omnimodis remaneret. Et ut alienos indignos geret Eusebius ad I hoc opus idoneus, aut eius translator Graecae facundiae Latinisque flot quid multa? — non Ambrosius, non Hieronimus, nec ipse noster sufficeret Augustinus. Audite haec omnes, auribus percipite omnes qbem, quique terrigenae et filii hominum, simul in uuum dives et pauper. Nonnulli qui barbaros dili
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ ipsi pꝰ paululum morituri. Cu¬
piebant singłi lib̾tatem suam filioꝵ¬
q suoꝵ ꝑpetue seruituti redigere ⁊ ñ
poterant inuenire. Montes ⁊ colles
platit ciuitatum. uie uł semite. u¬
num omnibꝰ fec̾ant uͥq sepulorũ.
quib inedia depascens denegau̾at
uictum. Quandali autem ipsi qͦs
⁊ pꝰea frequens multarum ꝓuinciar̃
spolia ⁊ retencio africe. pͥmo frcerant
diuitis. maiore magis inopia torque¬
bant᷑. Et quanto s uidebant᷑ seruoꝵ
adiectiont suꝑbi: tanto ampliꝰ de¬
ficiebant fame torquente defecti.
fecit. aut nunꝙͣ omnino rediuit.
Urgebatur infelix multitudo ad ip¬
sam se urbem carthaginem ꝯgͥga¬
re. Et dum illuc animata cadauã¬
cateruatim confluerent: uͥ rex ĩ¬
ferendarum mortium uidit stra¬
ges. pelli urbe omnes ilico iubet.
ne contagio deficientium ꝯmune
pararet etiam ex̾citui eiꝰ quoq se-¬
pulcrum. Suis gͦ ꝓuinous ⁊ dooni¬

Expanded text:
te et ipsi post paululum morituri. Cute et ipsi post paululum morituri. Cupiebant singuli libertatem suam filiorumque suorum perpetuae seruituti redigere, et non poterant inuenire. Montes et colles, plateae ciuitatum, uiae uel semitae unum omnibus fecerant ubique sepulchrum, quibus inedia depascens denegauerat uictum. Uuandali autem ipsi, quos et postea frequens multarum prouinoiarum spolia et retentio Africae primo fece. rant diuites, maiore magis inopia torquebantur: et quanto sibi uidebantur seruorum adgestione superbi, tanto amplius deficiebant fame torquente defecti. fecit aut numquam omnino rediuit. Urguebatur infelix multitudo ad ipsam se urbem Carthaginem congregare: et dum illuc cateruatim aanuc animata cadauera confluerent, ubi rex inferendarum mortium uidit strages, pelli urbe omnes ilico iubet, ne contagio deficientium communem pararet etiam exercitui eius quoque sepulchrum. Suis ergo prouinciis et domi
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Et quia urgente famis inꝯmͦ
neq ꝯmertia ut fati sumꝰ fu̾ant ꝯso¬
etudini. neq cultura reddebat᷑ d̾bi¬
ta t̾ris. IUuenum. senum. adolescen
potuerant. quomͦ pot̾ant. passim dif¬
fundebantur: cͥcutuntes opida. ii¬
cos. uł singłas urbes. Conu̾si st̃ ĩ
arcum ꝑu̾sum. atq irritantes d̾m
ad aquam ꝯͣdictionis famem pa¬
ciebantur ut canes. ñ ut ꝯmede̾nt
panem: s ut infensam sentirent ꝗͣ
negau̾ant tͥnitatm. Alĩ diffusi ꝑ
campos. alii siluarum secreta pete¬
bant. antiquas radices ħbaruo
Uł quisquilia aliqua requirentes.
in ipso limine corruentes cat̾uatim fa¬
me debellante cadebant. Strate uͦ uł
semite cadauibꝰ replete. exalantium fe¬
tore mortuoꝵ gradientes uiuos omni
ex parte necabant. Nec deerant cotidi¬
e uͥq expirantum funera. ⁊ ñ fu̾at
uͥtus que miserationis impendit se¬
pulturam. Neq enim sufficiebant
ad sepeliendum uiui fame dominan¬

Expanded text:
bat. Et quia urguente famis incommodo bat. Et quia urguente famis incommodo neque conmercia ut fati sumus, consuetudini, neque cultura reddebatur debita terris, iuuenum, senum, adulescentpotuerant, quomodo poterant, passim diffundebantur, circum. euntes oppida, uicos uel singulas urbes. Conuersi enim in arcum peruersum atque inritantes deum ad aquam contradictionis famem patiebantur ut canes, non ut comederent panem, sed ut infensam sentirent quam nega. uerant trinitatem. Alii diffusi per campos, alii siluarum secreta petebant, antiquas radices herbarum el quisquilia alia requirentes. in ipso limine conruentes cateruatim fame debellante cadebant; stratae uero uel semitae. cadaueribus repletae exalantium fetore mortuorum gradientes uiuos omni ex parte neoabant. Nec deerant cotidie ubique expirantium funera et non fuerat uirtus, quae miserationis inpenderet sepulturam; neque enim sufficiebant ad sepeliendum uiui, fame dominan
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpħa. Bonus es tu domine ⁊⁊
bonitate tua doce me iustificõnes
tuas. De se autem ipse unigenitꝰ.
Ego sum pastor bonus. De sp̃u eq̃
sc̃õ dauid in ꝑsalmo dicit. Sp̃c tuuꝰ
minum. fontium q crispantes per-¬
hennitate subtracta pariter siccaue¬
tant uene. Qes ⁊ boues yniuersi.
insuꝑ ⁊ pecora campi. simłq bestie sil¬
uarum. inedia ꝯsumente nusꝙͣ peni¬
tꝰ uisebantur. Et uͥ forte graminos
cespes humida tunc in ualle locatus
pallentem pociꝰ ꝙͣ uirentem nascentis
feni ceꝑat ꝓferre colorem: ilico urets
⁊ igneus flatus aderat totum torren¬
do desiccans. quia puluerta tempestaᷤᷤ
arido sub aere decoquens cuncta. om¬
nem nebulauerat locum. Nullum
gestum ẽ tꝑ̃e illo ꝯmercium. nlłm ce¬
spitem terre iuuencis tͣhentibꝰ scindis
u̾tit aratrum. quia nͨ boues suberãt.
nͦ rastra omnino remanserant. S ⁊
rusticoꝵ manꝰ alia int̾ierat. ⁊ sub i nd̾
q̃ forte suꝑerat iam sepulcurã q̃re¬

Expanded text:
Dicit propheta: bonus es tu, domine, et in bonitate tua dooe me iustificationes tuas. De se autem ipse unigenitus: ego sum pastor bonus. De spiritu aeque sancto Dauid in psalmo dicit: spiritus minum, fontiumque crispantes perennitate subtracta pariter siccauerant uenae. Oues et boues uniuersi, insuper et pecora campi simulque bestiae siluarum inedia consumente nusquam penitus uisebantur. Et ubi forte graminosus cespis humida. tunc in ualle locatus pallentem potius quam uirentem nascentis foeni coeperat proferre colorem, ilico urens et igneus flatus aderat, totum torrendo desiccans, quia puluerea tempestas arido sub aere decoquens cuncta omnem nebulauerat locum. Nullum gestum est tempore illo conmercium; nullum cespitem terrae iuuencis trahentibus scindens uertit aratrum, quia nec boues suberant nec castra omnino remanserant. Sed et rusticorum manus alia interierat, et subinde quae forte supererat, iam sepulturam quaere
Abbreviated transcription (Latin):
atione disponeret: sacramentũ
trinitatis ostendit dicens. facia¬
mus hominem ad imaginem ⁊ simi¬
litudinem nr̃am. Cum dicit nr̃a.
ostendit utiq ñ uniꝰ. Cũ uͦ imagi¬
nem ⁊ similitudinem profert: eqͣli¬
tatim distinctionis ꝑsonarum insi¬
nuat. ut in eodem opere sit aꝑta co
sequentia sic loquunt᷑. Et dixit d̾s ⁊
fecit. ⁊ bñdixit d̾s. Et necesse ẽ ut ca¬
tionis tociꝰ auctor. d̾s unus sit. Quã
fid̾i rõnem antiqua deniq ꝑ moysẽ
bñdictio pandit ⁊ ꝯprobat: qua bñ¬
dic̾e popłm sacramento trine inuo¬
cationis iubetur. Ait dñs ad moy¬
sen. Sic bñdices ppłm meũ ⁊ ego bñ¬
dicam illos. Bñdicat te dñs⁊ cͦtodi¬
at te. Illumiaz dñs faciem suam sr
te.⁊ misereatur tui. Attollat dñs
faciem suã suꝑ ee ⁊ det tͥ pacem.¬

Expanded text:
atione disponeret, sacramentum atione disponeret, sacramentum trinitatis ostenderet dicens: faciamus hominem adimar ginem et similitudinem nostram. Cum dicit nostram, ostendit utique non umue; cum uero imaginem et similitudinem profert, aequalitatem distinctionis personarum insinuat, ut in eodem opere sit trinitatsequentia sic loquuntur: et dixit deus et fecit et benedixit deus, Et necesse est ut creationis totius auctor deus unus sit. Quam fidei rationem antiqua denique per Moysep benedictio pandit dicere populum sacramento trinae invocationis jubetur. Ait enim Deus ad Moysen: Sic benedices populum meum, et ego benedicam illos: Benedicat te Dominus et custodiat te. Illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u oris eiꝰ omnis uͥtꝰ eoꝵ. Wide ꝙͣ
plena sit breuitas ⁊ quam clare in
sacramentum unitatis recrit. Pa¬
trem in dño. u̾bi signific̃õne filiuo
ponens. Sc̃m sp̃m ex ore altissimi nũ¬
cupauit. Et ne uocis edicio acciꝑe¬
tur in u̾bo: celos per cum asserit ẽt
firmatos. Ne autem flatu in sp̃u
reputet᷑: celestis in eo uͥtutis pleni¬
tudinem demonstrauit. Nam uͥ
uͥtus. ibi necesse ẽ persona subsisit̃ ᷤ
uͥ omnis ñ ablata a patre ⁊ filio. s
ꝯsummata sig̾catur in sp̃u sc̃o. nõ
Ut solus habeat qđ in patre ⁊ filio
ẽ. s ut totum habeat cum utꝰ q
ait. Euntes docete omnes gintis
baptizantes eos in nomine pr̃is ⁊
filii ⁊ sp̃c scĩ. Et ittrum cum cele¬
stia corinthiis p̃cat᷑ apłe dicene.¬
ꝯmunicatio scĩ sp̃c. cum omnib
uob̾. Et ut apertiꝰ in hac tͥnita¬
te unitatem sube fateamur: iud̾
etiam nob̾ ẽ intuendum. quomͣ
ds cum de mundi ⁊ hominis cre¬

Expanded text:
spiritu oris eius omnis nirtus eorum. Uide quam spiritu oris eius omnis nirtus eorum. Uide quam plena sit breuitas et quam clare in sacramentum unitatis recurrit: patrem in domino, uerbi significatione filium ponens, sanctum spiritum ex ore altissimi nuncupauit. Et ne uods . editio acciperetur in uerbo, caelos per eum adserit esse firmatos; ne autem flatus in spiritu reputetur, caelestis in eo uirtutis plenitudinem demonstrauit. Nam ubi uirtus, ibi necesse est persona subsistens; ubi omnis, non ablata a patre et filio, sed consummata significatur in spiritu sancto, non ut solus habeat quod in patre et filio est, sed ut totum habeat cum utroqueait: euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti. Et iterum caelestia Corinthiis precatus apcommunicatio spiritus sancti cam omnibus uobis. Et ut apertius in hac trinitate unitatem substantiae fateamur, illud etiam nobis est intuendum, quomodo deus, cum de mundi et hominis cre
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis tam ⁊ si ht̃ plitatem te¬
stimoniorum. pluralitate tam̃ nõ
indiget: qm̃ credenti pauica suffi
tamenti libris. pꝰ etiam noui pa¬
trem ⁊ filium ⁊ Sp̃m sc̃m uniꝰ do¬
cebimus esse sub̾e. libro genesis
sic inchoante. In pͥncipio fecit b̾s
celum ⁊ t̾ram. Terra autem e¬
rat inuisibilis ⁊ incomposira :¬
tenebre erant super abissum ⁊ spc̃¬
d̾i ferebatur super aquas. Iue
principium qui iudeis quis eẽt
interrogantib dixit : pͥncipium
quod ⁊ loquor uobis. Superfere¬
batur autem di sp̃c super aquas.
ut pote creator uirtutem poten¬
tie sue continens creaturam. ut
ex his uiua omnia product᷑us.
ip̃e rudib elementis ignis propͥi
fomenta p̾staret. Et iam tunc mist̾io
enicante baptismatis. uͥtutem seĩ¬
ficonis liquoris nat᷑a perciperet :
pͥma q ad uitam corpora animata
produceret. Dauid ꝓ inde aspirante
testatur. U̾bo dñi celi firmati st̃ ⁊

Expanded text:
maiestatis, tametsi habet pluralitatem temaiestatis, tametsi habet pluralitatem testimoniorum, pluralitate tamen non indiget, quoniam credenti pauca sufficistamenti libris, post etiam noui, patrem et filium et spiritum sanctum unius docebimus esse substantiae, libro Genesis sic inchoante :. in principio fecit deus caelum et terram; terra antem erat inuisibilis et inconposita, ettenebrae erant super abyssum, et spferebatur super aquas. Ille principium, qui Iudaeis quis esset interrogantibus dixit; principium quod et loquor uobis. Superferebatur autem dei spiritus super aquas utpote creator, uirtute potentiae suae continens creaturam, ut ex his uiua omnia producturus ipse rudibus elementis ignis proprii fomenta praestaret, et iam tunc mysterio emicante baptismatis uirtutem sanctificationis liquoris natura perciperet, primaque ad uitam corpora animata produceret. Dauid proinde deo aspirante testatur: uerbo domini caeli firmati sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
stincta sit: non tamen ob ħ a se at¬
q a sua et̾nitate discrepare creden¬
da est. s manens ante scła diuini
sa in unam personam tͥnitas ipsa ꝯ¬
fundi. Hec fides plena. ħ nr̃a credu¬
litas Est. Idcͥco deos nͨ existimare pa¬
timur nec uocari. s unũ dm̃ in pre¬
dictis personis ac nominib confi¬
temur. Inenarrabił enim duuni¬
tas ut ñ concludi aut adp̾hendi uł
uocabulis poss intra nomina ꝑso¬
nasq se presticit. s ut id qd̾ erat
ẽẽ nosceretur. intelligentiam sui
ex parte quam capere humane m̃¬
tis angustie p̾ualebant. credentib
dedit. ꝓpħa dicente. Nisi credid̾itis ñ
intelligetis.Una est gͦ tͥnitatis d̾i¬
tas ⁊ in hꝰ uocabuli appellatione si¬
ne. Ad quam rem fidelibꝰ conpro¬
bandam. in testimonium sui diui¬
nitas ipsa multis ⁊ creberrimis ee¬
centestationibꝰ semꝑ ad fuit. Laceat
gͦ ob breuitatis compendium ex mł¬
tis pauca ꝓfirre. qm̃ uere probatio

Expanded text:
stincta sit, non tamen ob hoc a se atstincta sit, non tamen ob hoc a se atque a sua aeternitate discrepare credenda est; sed manens ante saecula diuinitsa in unam personam trinitas ipsa confundi. Haec, fides plena, haec nostra credulitas est. Idcirco deos nec aestimari patimur nec uocari, sed unum deum in praedictis personis ac nominibus confitemur. Inenarrabilis enim diuinitas, non ut concludi aut adprehendi uel uocabulis posset, intra nomina personasque se praestitit; sed ut id quod erat esse nosoeretar, intellegentiam sui ex parte, quam capere humanae mentis angustiae praeualebant, credentibus dedit propheta dicente: nisi credideritis, non intellegitis. Una est ergo trinitatis deitas et in huius uocabuli appellatione sinius personae. Ad quam rem fidelibus conprobaodam in testimonium sui diuinitas ipsa multis et creberrimis contestationibus semper adfuit. Liceat ergo ob breuitatis conpendium ex multis pauca proferre, quoniam uerae probatio
Abbreviated transcription (Latin):
tendum accepimus. Si gͦ inefficientia
uisibił ac muridani luminis. tale a¬
liquid ñ inuenitur. ut lume̾ne ex lu¬
mine sumpto ⁊ per quandam gña¬
tionis natiuitatem ex orto. ipsar lu¬
minis originem q̃ ex se lumen alid̾
dedit. nͨͥ minui. nͨ ullum omnino s̾¬
trimentum ministrati ex se luminiᷤ
perpeti potuit. quanto rectiꝰ ⁊ meliꝰ
de diuini ⁊ ineffabił luminis nat᷑a
credendum ẽ. que ex se ipsa lumen
generans. minui omnino ñ potuit:
Uñ equalis est patͥ filiꝰ. ñ natus ex
tempore. s gignenti coeternꝰ. sicut splẽ¬
dor ab igne genitꝰ. gignenti manife¬
stetur equeuus. Hec de patris ⁊ fi.¬
lii equalitate uł de sub̾ae unitate
quantum breuitatis ratio siuit di¬
xisse sufficiat. Super est ut de
sp̃u sco quem patri ac filio consub¬
stantiuum credimus. coequalem
⁊ coet̾num dicamus. ⁊ testimoniis
approbemus. Lic enim ħ uen̾an¬
da trinitas ꝑsonis ac nominib di¬

Expanded text:
tendum accepimus. Si ergo in efficientia tendum accepimus. Si ergo in efficientia uisibilis ac mundani luminis tale aliquid non inuenitur, ut lumine ex lumine sumpto et per quandam generationis natiuitatem exorto ipsam luminis originem, quae ex se lumen aliud dedit, nec minui nec ullum omnino detrimentum ministrati ex se luminis perpeti pateat: quanto rectius et melius de diuini et ineffabilis luminis natura credendum est, quae ex seipsa lumen generans minui omnino non potuit! Unde aequalis est patri filius, non natus ex tempore sed gignenti coaeternus, sicut splendor ab igne genitus gignenti manifestatur aequaeuus. Haec de patris et fili aequa- Ilitate uel de substantiae unitate, quantum breuitatis ratio siait, dixisse sufficiat III, 9 Superest ut de spiritu sancto, quem patri ac filio consubstantiuum credimus, coaequalem et coaeternum, dicamus et testimoniis adprobemus. Licet enim haec ueneranda trinitas personis ac nominibus di
Abbreviated transcription (Latin):
cipere ñ possemus. nͥ humani ut̾i
prouacarem᷑ uocabulo. ut ambigi
ultra ñ possit de d̾i sub̾a natum ẽẽ.
quem constat de patris utero exti
sam eẽ in filio. aut diminutioneo
pertulisse in patre.⁊ ꝑ hoc passio¬
nis potuisse uicio subiacere. Absit
enim a nob̾ ut talia uł opinemur.
uł cogitemus de do. quia nos per¬
fectum patrem. ꝑfectum filiũ. sñ
dimunutione. sine aliqua deriua¬
tione. sine omni omnino passioni
infirmitate genuisse fideliter pro¬
fitemur. Nam qui obicit d̾o. qui
de se ipso genuit diuisionis uiciũ
pertulit : potest dic̾e. quia ⁊ labo¬
rem sensit quando uniu̾sa condi¬
dit. ⁊ ob ħ die septima ab omni o
pere suo requieuit. S nͨ in ge¬
nerando de se ipso passionem uel.
diminutionem aliquam sensit. nͨ
in condendo uniu̾sa fatigationẽ
aliquam pertulit. Namq ut ⁊ e.¬
uidentiꝰ nobis diuine gn̾ationis
impassibilitas insinuaretur. dm̃
ex d̾o. lumen ex lumine. filium ꝓfi¬

Expanded text:
ercipere non possemus, nisi humani uteri ercipere non possemus, nisi humani uteri prouocaremur uocabulo, ut ambigi ultra non possit, 4e dei substantia natum esse, quem constat de patris utero extitsam esse in filio aut diminutionem pertulisse in patre et per hoc passionis potuisse uitio subiacere. Absit enim a : nobis ut taiia uel opinemur uel cogitemus de deo, quia nos perfectum patrem perfectum filium sine sui diminutione, sine aliqua deriuatione, sine. omni omnino passionis infirmitate genuisse fideliter profitemur. Nam qui obicit deo, quia, si de se ipso genuit, diuisionis uitium pertulit, : potest dicere quia et laborem sensit quando uniuersa condidit, et ob hoc die septima ab omni suo opere requieuit. Sed nec in generando de se ipso passionem uel diminutionem aliquam sensit nec in : condendo uniuersa fatigationem aliquam pertulit. Namque at et euidentius nobis diuinae generationis inpassibilitas insinuaretur, deum ex deo, lumen ex lumine filium profi
Abbreviated transcription (Latin):
est. idem ⁊ dei patris uirtus ẽ. Dẽ¬
piternus gͦ propter uͥtutis eterni¬
tatem. inseparabił ꝓpt̾ claritudiniꝰᷤ
unitatem. Et hoc est quod nos fi¬
deliter profitemur. filium de pr̃is
sub̾a natum. sicut ipse pater ds. a¬
pertissimum phibet testimoniũ.
Qui ut de sua ineffabilis nature
straret: ad instruendam fragilita¬
tis nr̃e imꝑitiam. ut nos ex uisibi¬
lib ad inuisibilia erigeret: terre¬
ne natiuitatis uocabulum. ad di¬
uine generationis tͣxit ixemplum
dicens. Ex utero ante luciferum
genui te. Quid clarius. quid lu¬
culentiꝰ effari diuinitas dignare¬
tur. quib indiciis. quib existen¬
tium rerum exemplis ꝓͥeratem
generationis potuit intimare. quã
ut per uteri appellationem ꝓͥetateor
generationis ostenderere Non quia
corporeis compositus est menbris. aũ
aliquibꝰ artuum linamentis dis¬
tinctus. s quia nos aliter u̾itatẽ
diuine gn̾ationis auditu mentiꝰ ꝑ¬

Expanded text:
est, idem et dei patris uirtus est; semest, idem et dei patris uirtus est; sempiternus ergo propter uirtutis aeternitatem, inseparabilis propter claritudinis unitatem. Et hoc est quod nos fideliter profitemur, filium de patris substantia natum, sicut ipse pater deus apertissimum perhibet testimonium. Qui ut de sua ineffabilis naturaeenuisse monstraret, ad instruendam fragilitatis nostrae imperitiam, ut nos ez uisibilibus ad inuisibilia erigeret, terrenae natiuitatis uocabulum ad diuinae generationis traxit exemplum dicens: ex utero ante luciferum genui te. Quid clarius, 25 quid luculentius effari diuinitas dignaretur quibus indiciis, quibus eisiStentium rerum «xemplis proprietatem generationis potuit intimare, quam ut per uteri appellationem proprietatem generationis ostenderet? non quia corporeis conpositus est membris aut aliquibus artuum liniamentis distinctus; sed quia nos aliter ueritatem diuinae generationis auditu mentis p
Abbreviated transcription (Latin):
subsistins. commnunem sub̾am cum
altero ñ haberit. Cum uero ingeni¬
tus pater de se ipso. id ẽ de eo quod
ip̃e est. si quid illud est. aut dici po¬
test. utimo quia ut est dici omnino
ñ potest filium grnerauit. apparet
unam ft̃ gignentis geniti q sub̾am:
quia d̾m de d̾o. lumen de lumine. fi¬
lium ẽt̃ ueraciter profitimur. N ã
lucem esse patrem ioħs apłs testatꝰ
Et uita erat lux hõminum ⁊Lux
in tenebris lucet ⁊ tenebre eam n
comp̃henderunt. Et infra erat.
NUmen uerum quod illuminat
omnem hominem uenientim in hc̃
mundum. Uñ apparet patrem ⁊ fili¬
um uniꝰ esse sube. dum lucis ⁊ lumi
que de se gignit ⁊ que de gignente
existit. Deniq ne aliquis inter pr̃ẽ
⁊ filium diuersitatem naturalis lo
dum luci splendor semꝑ ẽ coeterniꝰ.
dum splendor a lumine nunꝗͣ est
separatus. dum splendor a lucis na¬
ture sub̃a nunquam potest ẽẽ li¬
uersus. Qui enim splendor lucis

Expanded text:
subsistens communem substantiam cum subsistens communem substantiam cum altero non haberet –: cum uero ingenitus pater se ipso, id est de id quod ipse est si, quid illud est, aut dici potest, immo quia, ut est, dici omnino non potest filium generauit, apparet una esse gignentis genitique substantia, quia deum de deo, lumen de lumine filium esse ueraciter pro- Stemur. Nam lucem esse patrem Iohannes apostoluset uita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non conprehenderunt. Et infra: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. Unde apparet patrem et filium unius esse substantiae, dum lucis et lumin scilicet quae de se gignit et quae de gignente existit. Denique ne aliquis inter patrem et filium diuersitatem naturalis lumrdocetur, dum luci splendor semper est coaeternus, dum splendor a lumine numquam eat separatus, dum splendor a luce natura substantiae numquam potest esse diuersus. Qui enim splendor lucis