comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Perquos dum scai accła
regitur : plerũq de
quib dc̃i suis infirmis
actib etiã electi
iudicantur
Et sunt non nulli. qui
tantaidĩ ac ꝓximi di¬
lectione plenisuNT:
ut cHfRubio iure
nominentur
Quia enĩ ut p̃fati
sumus cherubim ple¬
nitudo scientiȩ dr̃
et paulo dicenite
didicimus: quia ple¬
nitudo legis ẽ caritas:
Om̃s qui dĩ et ꝓximi
caritate caeteris¬
omĩb amplius pleni
sunt: meritorũ suorũ
sortem inter cherubĩ

Expanded text:
Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubin plenitudo scientiae dicitur, et, Paulo dicente, didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes, qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubi
Abbreviated transcription (Latin):
titudine ꝑdeina queq
requirens: inuerit tã¬
dem in uertice montis
inforibz cuiusda assiste
spelunce. Iraq ꝑmotus
cur soluiagus incederet.
arrepto arcu appetit illũ
sagitta toxicata. que ue¬
lut uenti flamnc retor¬
ta: cum a quo iactata ẽ
mor reucisa ꝑcussit.

Expanded text:
devia quaeque requirens, invenit tandem in vertice montis foribus cuiusdam adsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussit.
Abbreviated transcription (Latin):
ris templiue. festiuita¬
tẽ colipus si fideliter
etdiligent̃ adcenidi¬
mus. et uiste ac scẽ ui¬
uimus. quicquid in
templis manufac¬
tis agitur. totũ in
nobis spirittili aedi¬
fioctione cõpletur:
Non enĩ mentitus est
ille. qui dixit: Te¬
plũ enĩ dĩ sc̃m est:
qđ estis uos: Et iterũ:
Nescitis quia corporti¬

Expanded text:
pli festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpor
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuscũq potentis ho¬
mitus. nemo prȩsu¬
mit cũ uestib conscis¬
iracundię furore re¬
pletus cũ reuerentia
ethumilitaite subtra¬
here: Propter
Vade prius reconcilica¬
ri frĩ tuo : et tunc of¬
fers munus tuũ: Et¬
iterũ: Amice. quo¬
modo huc intrasti.
non habens uestem
enĩ ħabet textus
a eungelicȩ lectio¬
nis. quod quidã fe¬
cerit nuptias filio suo.
et intrauerit ut uideret
simul recũbentes : et ui.¬
deus ibi homit̃. none
habentẽ uestẽ nuptia¬
lem. dixit adeum:
Unice quomodo huc in¬
trasti. non habens ues¬
tẽ: nupticilẽ : At illo
omutiscente : dixit
muuistris: Ligate
illi manus et pedes:
et ꝓicite eũ intenebras
exterores. ibi erit fletꝰ
et stridor dentium:
Ecce qualem seutentiã
merebit᷑ audire : qui
ad conuuiũ nuptia¬
lemaz id est ad altare
diũ. aut ebriosus aut
adulter. aut odium
incorde retiuens. pre¬
sumit accedere : Auer
mala ista. aut nũquã
uelimus admit
.aut si ammissa fuerint.

Expanded text:
cujuscunque potentis hocujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscisiracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtrahere, propter vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc offer munus tuum iterum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertamala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ meruimus fieritẽ
nobis ipsis inuenuat:
qđ oculos sucie maies¬
tatis offendat Sed
habitticulũ cordis nri.
euacuet᷑ uitiis: et
uirtutib repleatur:
Elaudatur dicibolo:
itti laboremꝰ : ut no¬
bis bonorũ operum
clauib. ianucĩ reg¬
Nicdestis aperire᷑
possimus: Sicut enĩ
malis operib quasi
quib: dc̃ seris ac uectib
uitȩ nobis ianua clau¬
ditur : itti absq dubio.
quisq consideret cons¬
cientiã suc̃ et quaui¬
do sẽ aliquo crimine
uulneratũ eẽ cogno¬
uerit : prius orationib:
studecit mundare
conscientiã suã : et
sic eucharistiã pre¬
sumat accipere Si
enũ agnoscetis reatũ
suũ ipse sẽ adiino
altari subduxerit.
tat humilicibitur. ĩ ta
econtrario. qui se humi
licit ex altabitur:
Qsui erum sicut dixi ag¬
noscens retitũ suum ipse
sc̃ humilit̃ ab altari
I uitae remouere uolu¬
erit: abactno illo et
caelesti conuiuio. ex cõ¬
murucari poenutus
nontimebit : Rogo
uos fr̃s diligent᷑ ad¬
tendite. si ad menscĩ

Expanded text:
Dei meruimus fieri temnobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque duquisque consideret conscientiam suam, et quando se antiquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, tat humiliabitur, ita econtliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari  vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
paremur : Haec ergo
ttĩ pacifici. ad istũ alta¬
re dõ auxilicunte stu¬
detimus accedere : ut
ab illo act̾no alttri.
non meritim᷑ excludi:
Qui euit̃ adistud altare.
castos corpore. et muns¬
do corde. cũ secura et
munda conscientia
uenerit : ad illud al¬
tare quod in caelis est.
felici transmigratio¬

Expanded text:
are. Haec ergo rii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratio
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui noli adquieui¬
rtbis ãmonitus. locũ-
adirit celerius: aquotũ
se sart egrediendũ nui¬
latenus priusꝙͣ ꝑficeut
quod fiuirat iissus. Ali
cuius fidei confirmati¬
oncui monstratͤ ctiã
bidem usqz in preseus
petra quasi digitohoĩs
inscripta: suꝑ quã me¬
moratus ep̃c resedit qͦ¬
adusq opus ad finci
adduxit. Pertuntanti
igitur ep̃o qui edificati¬
oni congrius posset
uider locus: angelica
in hunt modum est res¬
ponsionc dictatum. it
loco coedificarctur cdeᷤ
quo ĩcrat taurus ab

Expanded text:
ut qui non acquieverat bis admonitus, locum adiret celerius, a quo tamen se sciret egrediendum nullatenus, priusquam perficeret quod fuerat jussus. Ad cujus fidei confirmationem monstratur etiam ibidem usque in praesens petra quasi digito hominis inscripta, super quam memoratus episcopus resedit, quousque opus ad finem adduxit. Percunctanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus ab
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ꝑpetualit̃ in
beatissimi uichatls
archanigli ꝑsistereñ
famulatu: quãuis pon eidẽ
numeri in eodẽ loco
a successorib: beati
uiri sint derici cons¬
tituti. Simul etiã
de epis copiosuo. eidẽ
loco seruientib uillas
coutredidit.: indelie&
iã dictã ⁊ uilld itium

Expanded text:
tionibus perpetualiter in tionibus perpetualiter in beatissimi Michaelis archangeli persisterent famulatu, quamvis non ejusdem numeri in eodem loco a successoribus beati viri sint clerici constituti. Simul etiam de episcopio suo eidem loco a servientibus villas contradidit, videlicet jam dictam villam Icium
Abbreviated transcription (Latin):
quippe quae sibi di
in hoc qđ beatũ mi¬
chatitor archange¬
lũ caedestis miliciae
principẽ merebant᷑
obtinere signiferũ :
Cognoscentes etiã
signa et mirabilia
quae dũs ꝑministrũ
suum operatur mor¬
talib ita ut ꝑhuius
itineris spatia du¬
odecim caeci in lu¬
minati. pluresq di¬
uersif infirmittiti¬
b acti pristinae
redditi sint sanitati
t qđ his adderidũ . c̃.
mulier quaedc̃i orba¬
ta luminib deuilla
quae dr̃ asteriacꝰ
dũ ꝓsequit᷑ precio¬
sissima munera
summi archanigeli.
planitiem arenãq
maris. diuinutus fac¬
detenebris in lucẽ
muttitt̃i. Sed et
usq hodie ꝑ summũ
ministrũ suũ. haec
eadẽ dñs cotidie
ad laudem etgłam
nominis sui. in eodẽ
loco operari non
desit t¬
Incriudol cõpleta tẽ¬
pli dedicatione : uirdiũ
aunirtus postꝗ saga¬
cit̃: omti subiordine
disposuit officiti quoq
seriuentiũ lericorũ
constituit: de puctins
hos inibi. subnumero
consistere duodecim.
qui legitimis obserua¬

Expanded text:
quippe quia sibi divin hoc quod beatum Michaelem archangelum coelestis militiae principem merebantur obtinere signiferum; cognoscentes etiam signa et mirabilia quae Dominus per ministrum suum operatur mortalibus, ita ut per hujus itineris spatia duodecim caeci illuminati, pluresque diversis infirmitatibus acti pristinae sunt redditi sanitati. Et quod his addendum est, mulier quaedam orbata luminibus, de villa quae dicitur Asteriacus, dum prosequitur pretiosissima munera summi archangeli Miplanitiem arenae maris divinitus factenebris subito in lucem mutatam. Sed et usque hodie per summum ministrum suum haec eadem Dominus quotidie ad laudem et gloriam nominis sui in eo loco operari non desinitneranda completa templi dedicatione, vir Domini Autbertus postquam sagaciter omnia sub ordine disposuit, officia quoque servientium clericorum constituit, deputans hos inibi sub numero consistere duodecim, qui legitimis observa
Abbreviated transcription (Latin):
ferente dõ edificatũ :
mauente anaio. pro¬
inde quica cernebait
sibi de esse scĩ archan¬
geli pignortua: bea¬
tus eundem sacerdo¬
nuit. uti fr̃s celerri¬
me usq ad locũ quo
memorica uenie¬
rabiliter colitur scĩs¬
simi archangłi diri¬
geret ingargano :
et etĩ quã angło
patrocinante reffer
¶sui benugnissime ab
abbate loci illius sus¬
cepti. uestib:q mutti¬
tis. ac tauiti fatigatio¬
ti : cuncta quȩ suae
contigertuit regioni
simulq ad quod ue¬
neraut pandunit
Iucie uerba cũ ipsi¬
lisset antistiti: uber¬
rimcis omĩ potenti
dõ laudes uterq re¬
tulit. qui ꝓlapsis
naturȩ fragilicate i¬
terrigenus: adsisteuti¬
cũ sibi ministrorũ dig¬
natur prebere suffro¬
inc cũqua decebat
ueneratione. sumptis
a loco piguorib. quo
becitus archangelus
sui memoria fidelib
cõmendauerat. par¬
tẽ scilicet rubei palli¬
oli quod ipse memo¬
ratus archangelus
in moute gargatio
supra alttire qđ ip¬

Expanded text:
ferente Deo aedificatum, ferente Deo aedificatum, manente anxio, proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdonuit, uti fratres celerrime usque ad locum quo memoria venerabiliter colitur sanctissimi archangeli, dirigeret in Gargano, et eam quam angelo patrocinante referrqui benignissime ab abbate loci illius suscepti vestibusque mutati, ac tanti itineris fatigatioti, cuncta quae suae contigerant regioni, simulque ad quod venerant pandunt. Quae verba cum ipsilisset antistiti, uberrimas omnipotenti Deo laudes uterque retulit, qui pro lapsis naturae fragilitate terrigenis assistentium sibi ministrorum dignatur praebere suffrainc cum qua decebat veneratione sumptis a loco pignoribus, quo beatus archangelus sui memoriam fidelibus commendaverat, partem scilicet rubei pallioli quod ipse memorandus archangelus in monte Gargano supra altare quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
tom̃s in cõmune con¬
lciudantes dm̃
scm̃q archangelum
tentius insistebant
operi
umq iã dictus ep̃s
de magnitudine con¬
struendę fabricae ad¬
huc dubius cogitaret
nocte medici sicuti
quondã gedeonu insig¬
nũ uictoriae. ros iacuit
supra uerticẽ montis
Ibi aut̃ funda mentr
loccuda erant : sicci¬
tas fuit
ade et sicut signa¬
tũ uideris fundam̃ta
Qui statim omiui poten
faibricã non
culminie subtilitatis
celsc̃ sed inmodum
criptȩ rotundã. centũ
ut estimatur hominũ
capacem.
llius in monte gcirgani
uolens ex equare for¬
mã in monte prerup¬
ti silicis angłico appa¬
ratu facta terrige¬
nis adlciudem etglo¬
riam dĩ habitatione.
manifes¬
te docenis semꝑ incae¬
lestib diuini mune¬
ris opem esse posceu¬
dam
Alitiq contem plati¬
onis intuitu penetra¬
re aetheris astra:
non terrenis limo¬
sisq paludib ro¬
tautia hominum
ponere corda
Quod cũ non post mul¬
tũ tempus esset opẽ

Expanded text:
At omnes in commune At omnes in commune laudantes Deum sanctumque archangelum tentius insistebant operi. Cumque jam dictus episcopus de magnitudine construendae fabricae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, Vade, et sicut signatum videris, fundamenta Qui statim omnipotenti fabricam non culmine sublimitatis celsam, sed in modum cryptae rotundam, centum ut aestimatur hominum capacem, illius in monte Gargani volens exaequare formam, in modum praerupti silicis angelico apparatu facta terrigenis ad laudem et gloriam Dei habitatione: manifeste docens semper in coelestibus divini muneris opem esse poscendam, altoque contemplationis intuitu penetrare aetheris astra, non terrenis limosisque paludibus rotantia hominum ponere corda. Quod cum post non multum tempus esset opem
Abbreviated transcription (Latin):
triuisse
ost haec quoq iussum
est : ut suo prereptus do¬
minio. restituere tur
taurus
Ueuercibilis uero ep̃s
deui sioue certissimꝰ:
cũ hymnis et laudib
predictũ locũ ingres¬
sus. exercere impera¬
tũ opus ad gressus est
Congegattiq rusti¬
corũ maxima mul¬
titudine. locũ pur¬
gauit: atq inspatiũ
complcinauit
ncuius medio. duae
preminebant ru¬
pes: quais operantiũ
multorũ mouere
non potercuit manus.
nec a suo diuellere
ui cũ diuherererit.
nec omninio quid fa¬
cerent inueniretI:
nocte in secuto uisio
apparuit cuidam
homini nomine
atus : maignũ inter
suos teuebat dignita¬
tis locum
Dic ergo ꝑuisum monu¬
tus ut cũ laboranti¬
b et ipse labori ini¬
sisteret. festinus ad
locũ cũ filiis uerut.
impleturus quod fu¬
erat iussus
Quicũ ꝑuenusset. Fretꝰ
auxilio sci mrichatus
archcinigłi qđ humana
non poterat uirtus
mirũ inmodũ tam
facile molem tautae
magnutudinis remo¬
uit. ut nullũ pondus
in ibi. eẽ. uideretur

Expanded text:
trivisse. Post haec jussum est ut suo praereptus domino restitueretur taurus. Venerabilis ergo episcopus, de visione certissimus, cum hymnis et laudibus praedictum locum ingressus, exercere imperatum opus aggressus est: congregataque rusticorum maxima multitudine locum purgavit, atque in spatium complanavit: in cujus medio duae praeeminebant rupes, quas operantium multorum movere non poterant manus, nec a suo divellere Qui cum diu haererent, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio apparuit cuidam homini nomine atus magnam inter suos tenebat dignitatis gloriam. Hic ergo per visum monitus ut cum laborantibus et ipse labori insisteret, festinus ad locum cum filiis venit, impleturus quod fuerat jussus. Quo cum pervenisset, fretus auxilio sancti Michaelis archangeli, quod humana non poterat virtus, mirum in modum tam facile molem tantae magnitudinis removit, ut nullum pondus inibi esse videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tit cũ grege cõmisso
auxiliũ. utqui quori¬
dã ꝓduxerat sicien¬
ti populo depetra
poculũ ipse aseruissuis
amouere dignaret᷑ aquȩ
pediurici : tandẽ ange¬
lica ostensione locũ
didicit. ubi in prerũp̃¬
to silice dũ concauũ
foram̃ excidit᷑ : mirum
immodũ aqucirũ mox
habundantici reppe¬
ritur: quae possit ha¬
bittuitib cõpetentẽ
prebere usũ: Eadẽ
uero aqua ꝓfluetis.
qđ sit haustu salubris.
multis ẽ. ostensũ modis
quotienis desideriũ
prouer ierit
sumendi¬

Expanded text:
 cum grege sibi commisso auxilium, ut qui quondam produxerat sitienti populo de petra poculum, ipse a servis suis amovere dignaretur aquae penuriam; tandem angelica ostensione locum didicit, ubi in praerupto silice dum concavum foramen exciditur, mirum in modum aquarum mox abundantia reperitur, quae possit habitantibus competentem praebere usum. Eadem vero aqua profluens quod sit haustu salubris, multis est ostensum modis. quoties desiderium provenerit sumend
Abbreviated transcription (Latin):
uuntii repedan¬
tesͦ: post multai it.¬
ineris spcitia ad lo¬
cũ quo digressi fue¬
rait. ipso die quo
inmoaete ⁊ic̃t dicto
in occiduis pcitib
quast uouũ ungres¬
si sunt orbem: quẽ
primũ uepribim
densicate. relique¬
raut. plenũ
incunctanter sacer¬
dos dñi ATBIRTOS
mortalib: deuehit
ꝓfuturei p̃sidia
Sici uero nou potest.
quarito in adueni¬
tu ut it dicam
augelico circum.¬

Expanded text:
nuntii repedantes, post multa itineris spatia, ad locum quo digressi fuerant, ipso die quo in monte jam dicto in occiduis partibus, quasi novum ingressi sunt orbem, quem primum veprium densitate reliquerant plenum. inquant, sacerdos Domini Autbertus mortalibus devehit profutura praesidia. Dici vero non potest quantum in adventu ut ita dicam angeli circum
Abbreviated transcription (Latin):
tsicute ornatas stu¬
diosius eiusdẽ eccłȩ
parictib. plurib ac¬
censis lumincirib: am¬
plificato numero
lectionũ additu
psalmorũ melodic.
letis noctẽ uigilus
exmore trans egimꝰ
itti etiã penetraliũ
cordiũ nr̃orũ semꝑ
necessariis bonorum
operũ decoremus
ornatib. Semꝑ in
nobis flamma di¬
uinȩ paritet. eut
fratorne caritutis
augescat.emꝑ
insanctuaro pecto¬
ris nrĩ. calestium

Expanded text:
t sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in sanctuario pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
enuor paltretai ordine.
de uideri difficile a
scõ censuit expetttin¬
dũ archangło a quae
scilicit edem̃tũ sincqͦ
constare nequit uita
mortaliũ: Suꝑhȩc

Expanded text:
uo patrata ordine, de videri difficile, a sancto censuit expetendum archangelo, aquae scilicet elementum, sine quo constare nequit vita mortalium. Super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelicet formã
uirtutis quã naturu
duce puer obseruat.
iuuanite rationis
industria. sequanit᷑ :
Sedqui& se inpueris
recipi docebat. uideli¬
cet quasi caput in

Expanded text:
ut videlicet formam virtutis, quam natura duce puer observat, juvante rationis industria, sequantur. Sed quia se in pueris recipi docebat, videlicet quasi caput in
Abbreviated transcription (Latin):
ia ĩsfana precũ. ĩtrant
ianuã anstralẽ: et ecte
longa porticus in aqui¬
loñc porrectta. atq illã
atfigens posterusã ext̃
qũa uestigia marinori
diximus ĩpressa. S pri

Expanded text:
na instantia precum intrant regiam australem, et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed pri
Abbreviated transcription (Latin):
IcUT IT
paruulus cuius
uobis exemplum
tribuo non ꝑseue¬
rat in iracuridia.
non lesus meminut.
non uideris pulchrã
mulierem delec tuturꝰ
non aliud cogitat et
aliud loquitur : sic
etuos nisi talem ha¬
bueritis in nocentiam.
et animi puritatem.
regiia caelorum
non poteritis intrare:
Siue aliter
Quicũq ergo humilia¬
uerit se sicut paruulus
iste: hic est maior
in regna caelorum
Qui imitta tus me¬
fuerit et se in exem¬
plũ mei humiliauerit.
quantũ ego de ieci
cacloruo
paruulus in discendo
non contrudicit
doctorib: neq rationes
etuerba comporut
aduersum eos resistens
sed fidelit̃ suscipit
quaedocetur. et cum
metu. ob temperat
etdiscit : itu etrios
oboedienido simplicit̃
et sine ulla retractio¬
ne uerbu domitu
facere debemus

Expanded text:
icut iste parvulus cujus vobis exemplum tribuo non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat et aliud loquitur: sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Sive aliter: Quicumque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus fuerit me, et se in exemplum mei humiliaverit, quantum ego dejeci coelorum parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere deb
Abbreviated transcription (Latin):
discepitibant dicen¬
tes. quare introisti
aduiros preputium
habentes et mandu¬
casti cũ illis. Stanss
aut̃ zacheus. dixit
addnm̃: Ecce di¬
:midiũ bonorũ meo¬
rũ dnẽ do pauperibus

Expanded text:
disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zacchaeus, dixit ad Dominum: Ecce, dimidium bonorum meorum, Domine, do paupe
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo. et extota
anima tuai. et in totti
mente. tuc: et diliges
pocimũ tuũ. sicut te
ipsum quii quo uicini¬
us preseritẽ dĩ uultũ
cernunt. eo se ardenti¬
us eius dilectioni totos
imperidunt: Quo
ꝓocimos suos om̃s cẽ.
electos acdõ dilectos
agnoscunit : quo corda
illorũ nonminius quã
suca sincero amore
refferta ꝑspiciunt:
eo illos uionminus ipsiꝗ
sc ipsos amare delectan
tur: Sed ethoc no¬
ttindũ quia exposita
dedicatione acfestiui¬
tate sub secuta. ita scrip¬
tura condusit. et dimi¬
benedicentes regi:
ꝓfecti sunit in taberna¬
cula suci lettuites et
alcicri corde suꝑ om̃ib
quae fecerat dñs bonis
dauid seruo suo. et isrł
popło suo: Dimit¬
tet cnĩ ꝑacto resurrec¬
tionis munere dñs.
clectos suos in act̾nar
tabernacula letantes :
non eos utiq ulterius
a suci presentia remo¬
uens. sed a discrimine
iudicii. quod inciere fu¬
turum apło docente
nouimus. ab in habitati¬
one patriȩ caelestis in¬
mittens: ut ꝓsuis quiq

Expanded text:
o et ex tota anima tua et in tota mente tua; et diliges proximum tuum, sicut te ipsum: quia quo vicinius presentem Domini vultum cernunt, eo se ardentius eius dilectioni totos inpendunt; quo proximos suos omnes esse electos ac Deo dilectos agnoscunt, quo corda illorum non minus quam sua sincero amore referta perspiciunt, eo illos ipsi non minus quam se ipsos amare delectatur. Sed et hoc notandum, qui exposita dedicatione ac festivitate subsecuta, ita Scriptura conclusit: Et dimibenedicentes regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacrquae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo . Dimittet enim peracto resurrectionis munere Dominus electos suos in aeterna tabernacula laetantes; non eos utique ulterius a sua praesentia removens, sed a discrimine judicii, quod in aere futurum Apostolo docente novimus, ad inhabitationem patriae coelestis immittens, unde pro suis quisque
Abbreviated transcription (Latin):
tate conditoris sui. in¬
cõparabili arderit amo¬
re specicili nomine
seraphim id est arden¬
tes uel incendentes apꝑ¬
ergo dedicationis tẽpli.
ignis ecelo descendens :¬
oblactas dnõ hosticis de¬
uorat. quici expleto
tempr nraẽ resurret¬
tionis. cũ introierint
ingaudiũ dñi sui fide¬
angelicae uirtutes in¬
flãmanit᷑ eorũ quoq
menites uisa specie
sui redẽptoris absor¬
bet : Quici quidem
face dilectionis etiã
ncõ plurimos electorũ
insuꝑna illa ciuitate.
pleneab sortos non
dubium est : sed tunc
nimirũ hoc multo ꝑfec¬
tius adimplebit᷑ cũ re¬
cepta sua carne in¬
morttli. receptis in e¬
andẽ beatitudinẽ con¬
seruis suis ot fratribus
cũnictis. quos adhuc in
terris certare conspi¬
ciunt: non habebunt
ultra quo intuitũ co¬
gitationes suae fortis.
uel ad modicũ mittañ:
Habentes secũ uitus dm̃.
decuius uisione sempi¬
bentes : et pocimos quo¬
rũ felicitati sempit̃¬
nȩ gaudeant :bi

Expanded text:
tate Conditoris sui intate Conditoris sui incomparabili ardent amore speciali nomine Seraphim, id est ardentes vel incendentes ergo dedicatione templi ignis e coelo descendens oblatas Domino hostias devorat, quia expleto tempore nostrae resurrectionis, cum introierint in gaudium Domini sui servi fideangelicae virtutes inflammantur, eorum quoque mentes visa specie sui Redemptoris absorbentur. Qua quidem facie dilectionis etiam nunc plurimos electorum in superna civitate plene absorptos esse non dubium est. Sed tunc nimirum hoc multo perfectius adimplebitur, cum recepta sua carne immortali, receptis in eadem beatitudine servis suis et fratribus cunctis quos adhuc in terris certare conspicimus, non habebunt ultra, quo intuitum cogitationis suae foras vel ad modicum mittant, habentes secum intus Deum, de cujus visione sempibentes et proximos, quorum felicitate sempiterne congaudeant, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pus dominicũ. quod ꝑ
templũ figurtibatur:
mutero uirginali ꝑfici
oportebat: E uod
annos caelebrari san¬
citũ est. hoc ꝓfecto
nos ammonet. ut me¬
moriã et dominicae
resurrettonis quam
ic̃ facitm. credimus.
etnr̃ȩ quã futuram
spercimus. semꝑ animo
agtimus nos ut non ad
iudiciũ. sed sicut dn̾s
his quibona egerint
ꝓmisit : resurgere me¬
retimur aduittĩ: Nec
sine discussione ÷ p̃tere¬
undũ : qđ dedicans
templũ salomon ubi
cõpleuit preces descen¬
dit ignis decaelo et
deuorauit holo caustã
etuictimas: Holo¬
causta nãq etuicti¬
mȩ ueri salomonis:
nos sumus:Holo¬
calistt etuictime
summi regis: omriss
decti oius sunt: De
quib ait apłs petrus:
lestis. feruor est eximi¬
ꝑnȩ ciues patriae. et
insua alterutrũ beati¬
tudine. et insui condi¬
toris conspecta clari¬
tate semꝑ ardere lae¬
tant᷑ Hinc est enĩ:
qđ quaedã cadestiũ
uirtutũ agm̃inci quȩ
exsingulari ꝓpinqui¬

Expanded text:
pus Dominicum, quod per pus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod annos celebrari statutum est, hoc profecto nos admonet ut memoriam dominicae Resurrectionis, quam jam factam credimus, et nostrae, quam futuram speramus, semper in animo agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocausta et victimae summi Regis omnes electi ejus sunt; de quibus ait apostolus Petrus: lestis fervor est, que cives patriae, et in sua alterutrum beatitudine, et in sui Conditoris conspecta claritate semper ardere laetantur. Hinc est enim quod quaedam coelestium virtutum agmina, quae ex singulari propinqui
Abbreviated transcription (Latin):
serante construitur.
qđ ab idolatriis coiti¬
quincitũ denuo suꝑnȩ
pietatis auxilio muni¬
datur. uarios sccĩe aec¬
desicce insinucit euen¬
tus. quae nunc infide¬
liũ ꝑsecutione p̃mitur.
hostis antiqui periclita¬
tur insidus. nunc instan¬
te sollertia doctorũ fi¬
deliũ quos adhortĩ per¬
dere uidebat᷑: ꝑpęniten¬
tiã iam castigatos reci¬
pit: Quod uero scđo
templo quad raginta
et sexannis aedifica¬
tũ est. ad significaitio¬
nẽ dominici corporis.
quod deuirgine assũp¬
sit. specialit̃ respicit:
De quo ipse iuidȩis: Sol
uite templum hoc : in¬
quit. et in trib: diebus
uidelicet solutũ paissi¬
one corpus suũ : pse
dic tercia resuscitauit
aduitã :Ferunt
siquidem quia corpus
hominis. quadragesimo
sexto die post concepti¬
onis initiũ. in metibro¬
rũ distinctione forme¬
tur. atq non casu gestũ.
sed diuinitus ꝓcuratũ
est: ut eo annorũ nume¬
ro. templũ ȩdificaret᷑.
quodierũ numero cor¬

Expanded text:
serante construitur; serante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit. Quod vero templum secundum quadraginta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis quod de Virgine assumpsit spiritaliter respicit; de quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc et in tribus diebus videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit vitam. Ferunt siquidem physici quia corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorum numero templum aedificaretur quo dierum numero cor
Abbreviated transcription (Latin):
Templũ qđ acdificauit :¬
catholica eius ȩccła est.
quanido uniuersis per
orbem credeatib qua¬
si deuiuis lapidib in
unã sucie fidei etca¬
rittitis conpagẽ aggre¬
gat: Quod aut̃ sep¬
tem annis aedificatũ
est templũ : significat
quia ꝑtotũ huius scłi
tempus. quod septẽ di
est. etcadeberrima il¬
la ac maxima sollẽpni¬
tas ascilomone rege.
cunctis filiis isrł tempr
cõplete dedicationis
exhibita: isinuat
mystice. quici ꝑfecto
in fine mundinume¬
ro electorũ. diu desi¬
derate inmortalita¬
tis est. secutura festi¬
.uitts: E t ꝑacto uni¬
uersalis resurrectionis
miraculo : mox omnes
qui adpacifici regis.
ueri scilicet salomonis.
regniũ ꝑtinent . aet̃¬
na cũ eogaudia pa¬
triae caelestis intra¬
burt. Namquia
post septimã sabbati
resuscitari amorte uo¬
luit : Recte nume¬
rus octonarius. nraẽ qͦq
resurrectionus festa
uentura designat
Quod tẽplũ abhostib in¬
censum. rursum dño mi¬

Expanded text:
Templum quod aedificavit Templum quod aedificavit catholica ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus, in unam suae fidei et charitatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem dieest, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis secura festivitas erit, et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino mi
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃quos et mat̾ illa sep¬
tẽ filiorũ merito ftr¬
mosci nobilissimã ꝓdño
cũ sobole martirui coro¬
dãs machabeus cũ eẽt¬
degenere sacerdotali.
collecto exercitu iusto¬
rũ aduersus antiochi
duces arma corripiens.
eos quae de udeti ex¬
pellenis ꝑsecutionisȩus
simę finẽ imposuit
ctemplũ idolorũ ima¬
ginib: emundanis no¬
ua rursus altariaa. et
cetert uasa uł orna¬
menta faciens atq
intemplo reponetis.
dedicauit eti simul
cũ templo qđ purifica¬
uit. et renouaiuit uice¬
sima quinta die mensis
noni : qui apudnos ap¬
pellautur december:
Et adhiemẽ ꝑtinere nul¬
li dubiũ constat: Sta¬
tuitq decretũ ut p̃dxi¬
enceniorũ : id ÷ in noua¬
tionis. ac dedicationis
factai sunt nrĩ et ꝓpt̃
uos utiq scriptt. id eoq
spiritali ratione dis¬
cutierida: Salo¬
mori quippe rex qui
int̾pretat᷑ pacificus ip¬
sum redemptorẽ nr̃m
trpice designat. De
quo escuas ait: Multi¬
plicabit᷑ cius imperiũ :
et pacis nonerit fidus:

Expanded text:
quos et mater illa septem filiorum merito famosa nobilissimam pro Domino cum sobole martyrii merdas Machabaeus cum de genere esset sacerdotali , collecto exercitu Justorum adversus Antiochi duces, arma arripiens, eosque de Judaea expellens persecusimae finem imposuit, ac templum ab idolorum imaginibus emandans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicavit ea simul cum templo. Quod purificavit et renovavit vicesima quinta die mensis noni, qui apud nos appellatur December, et ad hiemem pertinere nulli dubium constat. Statuitque decretum, ut praedixiEncaeniorum, id est, innovationis et dedicationis facta sunt nostri, et propter nos utique scripta, imoque spiritali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
possit ascetidit : dũ
quilibet humilis. et
ꝓpride conscius in¬
firmitaitis. confidetis
in drõ: ꝓclamat: Mihy
aut̃ absit gloriari: ni¬
si incruce dtũ nr̃i ihũ
si comoro. transeuntẽ
ꝓpe dnm̃ cernit. quia
ꝑhanc laudabilem fa¬
tuitaitẽ. et sinecdum
ut est solide iam tam̃
raptum. et quasi in
transitu luciscipientię
caelestis intendit:
Etcũ uenis set ad locũ:
suspicienis ihe̾ uidit
illum : Peram¬
bulanis Ahierico¬
saluator uent ad
locũ ubi precurreusgi
⁊acheus : si comorum
consceriderat. quia
li credeatiũ nationũ
corde quiescere: ¶s đ
.aut̃ descendere desy¬
comoro ⁊acheus. et sic
indomosua xpõ man¬
sionẽ preparare iube
sienĩ mortuus est ex
infirmitate : sed ui¬
uit. exuirtute dĩ
Et cũ uiderent om̃si
murmurabaut di¬
centes: quod ad ho¬
munẽ peccatorum

Expanded text:
possit, ascendit, dum possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nissycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans JericSalvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quiali credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zacchaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetsi enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei. Et cum viderent, omnes murmurabant, dicentes: quod ad homin
Abbreviated transcription (Latin):
uator attulit : par¬
ticipare cupiebat:
Sed in olitti uitiorũ
consuetudo nead
uotũ ꝑueniret. obsti¬
terat: E adẽ nc̃q
turba noxiae consue¬
tuditus quȩ supra cęcũ
damantẽ ne lumebi
peteret increpabat. etiã
suspicientẽ publicnũ.
ne ihm uideat tar¬
dat: Sed sicut cę¬
cus turbarũ uoces ma¬
gis ac magis claman¬
do deuicit. ita pusil¬
lus necesse est turbȩ
mentis obstaculũ al¬
tiora petendo tranis¬
cenidat. terrena re.¬
linquat : arborem
crucis asceridat. Sy¬
comorus nãq est
arbor folus moro si¬
milis : sed altitudiue
prȩ stans: Vnde.
et alcitinis celsaa nun¬
cupcitur. ficus fatuai
dicitur: Et eadẽ
dominica crux. creden¬
tes alit ut ficus. ab in¬
credulis irridetur. ut
fatua: Nos aut̃
predicamus inquit¬
uidaeis quidem sccin¬
dalũ. gentib autẽ
stulticiã: psis ue¬
ro uocatis uidȩis atq
tutẽ. et dĩ sapientiã:
Quã uidelicet arborẽ.
pusillus secitura za¬
cheus quo excilttri

Expanded text:
vator attulit, parvator attulit, particsed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus ChriJudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. Ipsis vero vocatis Judaeis atque tutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari
Abbreviated transcription (Latin):
mansiones sunt indo¬
mo patris mei: Be¬
ne aut̃ dicitur. quia
benedicentes regi ꝓ¬
fecti sunt in taberna¬
culai suci. quia hacc ẽ.
nimirũ sola actio qui¬
etissima. acfelicissima¬
ciuiũ suꝑnorũ: Hrm¬
nos gratiarũ suo dice¬
re conditori : Hinc
et eiũ scriptũ est:
Beati. qui habiteuit in
laudaibunt te : Hinc
idem ꝓphetci: Vlti¬
mos septẽ psalmos. in
laudis diuinȩ suauita¬
te cõpleuit: Porro
ocituũ antefinẽ psal¬
terii. deuictoria pug¬
nȩ qua gigaatẽ stra¬
uerat. dñm benedi¬
cendo confecit: bi
aꝑte indicat quica
omis qui hic maligru
hostis icertamina su¬
peranit. illic in requie
uerã laudem sui re
tib populũ significat:
Quĩ queuito curis secu¬
larib occupatior: tan¬
to flagicus de primens¬
tib erat factus humi¬
lior : Sed ablutus
est. sed scĩ ficatus. sed
iustificatus in nomine
ui intrantẽ hicrico
salucitorem uide¬
re quaerebat: sed
preturba non pote¬
rat. qui gratiaie fi¬
dei quẽt̃ mundo sal¬

Expanded text:
mansiones in domo Patris mei . Bene autem dicitur, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissimacivium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Retibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nominequi intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Sal
Abbreviated transcription (Latin):
fũdamenta iace. Qui
statim onmpotenti do¬
mino gratias agens.
sanctiqz implorans ã¬
geli michaelis auxiliũ
scdui modũ cripte rotũ¬
dam.centum ut estime¬
tur hominum capace
illius inmonte gargi¬
ni uolens cxequare fo¬
ti silicis. angelico appa¬
ratu facta terrigenis al
laudem et gloriam deiha¬
bitatione: manifeste do¬
cens seꝑ in celestib dui¬
ni muneris opem esse
poscendaii. altaqz cont̃¬
plationis intuitu peni¬
trare ctheris astra. non
terrcis limosisqz pa¬
ludibz rotantia hoĩm
ponere corda. Quodcũ
non post multũ tẽpu
esset opem ferente dee
Sꝓuide quia cerus¬
t sibi dcesse sanctar¬
Mngeli pignor bear
¶em saccidot micha
nonint. ati fratirẽ
o memoria uencra¬
ter colitur sanctissi
archangeli duiget
argano: et cam
ani angelo patroci¬
Site referrent bene
ma exciꝑet gratulatiõc

Expanded text:
fundamenta jace. Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelis auxilium,sed in modum cryptae rotundam, centum ut aestimatur hominum capacem, illius in monte Gargani volens exaequare foti silicis angelico apparatu facta terrigenis ad laudem et gloriam Dei habitatione: manifeste docens semper in coelestibus divini muneris opem esse poscendam, altoque contemplationis intuitu penetrare aetheris astra, non terrenis limosisque paludibus rotantia hominum ponere corda. Quod cum post non multum tempus esset opem ferente Deo proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdotem Michael admonuit, uti fratres quo memoria venerabiliter colitur sanctissimi archangeli, dirigeret in Gargano, et eam quam angelo patrocinante referrent benedma exciperet gratulatio
Abbreviated transcription (Latin):
gantes normani. pͥcepai¬
q regali firmauerant a
ne peticioni: astruo⁊cor¬
roboro. quofinetenus in
eo quonunc pollet per¬
mancat mõchili ordint.

Expanded text:
gantes normam, præceptoque regali firmaverant, qne petitioni, adstruoroboro, quo fine tenus in eo, quo nunc pollet permaneat monachili ordin
Abbreviated transcription (Latin):
si circũ scriptus es ł
angelicus sp̃s. summud
taimen sp̃s ipse qui
ds̃ est : circũ scriptus
non erł
Augl̃i itaq missi fa¬
quia quolibet missi
ueruent. intra ipsũ
currunit

Expanded text:
si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi aquia quolibet missi veniunt, intra ipsum currunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qinde et ꝑ psalmistã¬
dicitur.
Qui facit angłos suos
spiritus : Acsi patedit̃
dicat: Sui eos quos
semꝑ habet sp̃s: etiã
cũ uoluerit angłos fac̃:
Hi aut̃ qui minima
nuntiant angłi: qui uͦ
summa ad nuntiant
archarigłi uocantur
inc est cnĩ qđ ad
MARIAM uirginem
non quilibet angelus:
sed ONRE archangłs
mittitur
Ad hoc quippe ministe¬
riũ . summũ angłm
uerure dignum fue¬
rat : qui summũ om̃iũ
nunciubat
Qui id circo etiam pͥ¬
uatis nominib: cen¬
sentur : ut sigretur
ꝑuocabula. etiã in
operatione quid
ualeatt
Neq enĩ in illa scã
ciuitaite quã dsuisi¬
one omĩpotentis dĩ
plena scientia per
niominib scre non pos
Sed cũ adnos aliquid
minis traturi uenuiN.
aministerus trahuñ:¬

Expanded text:
nde et per Psalmisdicitur: Qui facit angelos suos spiritus . Ac si patenter dicat: Qui eos quos semper habet spiritus, etiam cum voluerit, angelos facit. Hi autem qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in civitate, quam visione omnipotentis Dei plena scientia perfnominibus sciri non possint: sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, a minister
Abbreviated transcription (Latin):
satione cunctt regen¬
tis dĩ susteritabantur.
presbitero quodã deuil
rente auxiliũ iii:¬
am iut illis sine quo
humcua non potest
exigi uita de erat uicͦ¬
tus. fumo signifero dis¬
currente altaq cęli
petente. onerabat
asellũ dcipib dilec¬
tione uera farcitis sicq
duce inuisibili p̾uio
ꝑ locci ibat inuiai ac re¬
dibat. ferens dñĩ iussc.
illisq nec essaria
ed quia hic locus nutu
dĩ futuro parabatur
miraculo . scĩq sui ar¬
charigeli ueuerationi:
mare qđ longe dista¬
bat. paulatim ad sur¬
gets omnẽ silue  mcig¬
nitudinẽ uirtute cõ¬
planauit sua. et in a¬
renae sucie formam
cuncta redegit. p̃bens
iter popło terrae
ut enarrent mirabi¬
lia dĩ¬
am uero ad illud ue¬
niendũ est qualiter
idem beatorũ princeps
sp̃uũ. angelica reuela¬
tione dedicauerit pre¬
dictum locum:¬
PIAAVGELICAM RTUE¬
VODAO TTOPORE
cum religiosis¬
simus etdõ ama¬
bilis prefatae urbis
antistes. ATBIRTUS
nomine. sopori sese de¬

Expanded text:
satione cuncta regensatione cuncta regentis Dei sustentabantur, presbytero quodam de vilrente auxilio. Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta redegit, praebens iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dam vero ad illud veniendum est, qualiter idem beatorum princeps spirituum angelica revelatione dedicaverit praedictum locumper angelicam reveuodam tempore cum religiosissimus et Deo amabilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine sopori sese de
Abbreviated transcription (Latin):
let actio mundialis.
his solis congruus ex¬
tat locus qui xp̃m
sedulo uenerari dis¬
ponunt. et hos suscipit.
quos ad acthera ardens
uirtutũ amor ȩuebuti
Copici tantũ piscium
ibidem repperitur :
quae plerũq fluminũ
marisq infusione con¬
geritur
rocul uero cernentib.
nil fore aliud quam
spẽciosa quaedã im¬
mo speciosa turris
uidetur
Sed et mare recessu
suo. deuotis popłis bis
indie desideratũ iter
prebet: beati petentib
limina archaugeli
Qui primũ locus sicut
aueracib cognoscere
potuimus narratorib
opacissima clauidebat᷑¬
sildeo. longe ab oceani
ut estimatur estu mi¬
lib disitins sex. ab¬
tissima prebens lati¬
bulci ferarũ
Et quia secretiora cęli
ꝑ contemplationis sub¬
tilitcitẽ rimari uolen¬
tib. gratissima. eẽ
solent remotiora hȩ¬
remi loca: inibi olim
in habitcsse cõperimꝰ
monachos. ubietiã usq
nunc ducie extant acc¬
clesicie : priscorũ manu
constructȩ
Nam ipsi moncichi ibidẽ
dno seruientes. dispen¬

Expanded text:
let actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui Christum sedule venerari disponunt: et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, quae plerumque fluminum marisque infusione congeritur. Procul vero cernentibus nihil aliud fore quam spatiosa quaedam, imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archangeli qui primum locus, sicut a veracibus cognoscere potuimus narratoribus, opacissima silva claudebatur longe ab Oceani ut aestimatur aestu millibus distans sex, altissima praebens latibula ferarum. Et quia secretiora coeli per contemplationem subtilitatis rimari volentibus gratissima esse solent remotiora eremi loca, inibi olim inhabitasse comperimus monachos, ubi etiam usque nunc duae exstant ecclesiae priscorum manu constructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispen
Abbreviated transcription (Latin):
acceptis uirtutib etĩã
electorũ hominum
merita transcendun
Cũq etbonis meliores
sunt: electisquoq frib
principaratur
Quo ergo isti sortẽ suc̃i
nisi inter principatuũ
numeros acceperuNt.
Et sunt non nulli. qui sic
insemetipsis cunctis.
uicus om̃ibq deside¬
riis dominaantur: ut
ipso iure mundiciae.
dii inter homines
Vnde et admoyser
dicitur
Ecce constitui tẽ : dm̃
pharaonis
Quo ergo isti quorum
comparatione cȩteri
homines ut itti dixe¬
rim serui sunt: nisi
inter numeros domi¬
ncitionũ currur̃
cura dominant᷑ : dũ se
sollicito intentione
discutiuñ : diuino timo¬
ri semꝑ inherentes.
hoc inmunere uirtu¬
tis accipiunit. ut uidi¬
ccire rectȩ et alios possiñ:
Quorũ ꝓfecto mentib.
dum. diuina contem¬
platio presto est : in
his uelut inthrono suo
dñs prȩsidens. aliorũ
factti examinat: et
cunicta mirabiliter
de suci sede dispenisat:
Quid ergo isti. nisi thro¬
ni sui conditoris suñ.

Expanded text:
acceptis virtutibus etiam acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli, qui sic in semvitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum comparatione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, nisi inter numeros dominationum currunt? cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt?