comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmincians qd̾ uere d̃s in nob̾tit. Qͥd
gͦ ẽ frẽs: Cum ꝯuenitis unusquisq
ur̾m psalmum ht̃. doctrinam. habet
apcalipsin ht. lingisa ht̃: int̾preta¬
tõneni ht̾. Omta ad edificationem
fiant. Siue lingira quis loquit᷑ scd̾m
duos audut multum tres ⁊ per parteᷤꝰ
⁊iius int̾pretet᷑. Si aũ ñ fuerit int̾¬
pres: in ecclesia taceat. Sibi aũ loqͣt᷑¬
tum fuerit sedenti: prior taceat. Po¬
Non enim dissensionis ẽ ds̃ s pacis:
sicut in omnib eccłiis sc̃oꝵ doceo. mu¬
lieres in eccłiis taceant. Non i. ꝑmit¬

Expanded text:
ntians quod vere Deus in vobis sit. Quid ergo est, fratres? Cum convenitis, unusquisque vestrum psalmum habet, doctrinam habet, apocalypsim habet, linguam habet, interpretationem habet. Omnia ad aedificationem fiant. Sive lingua quis loquitur secundum duos, aut, ut multum, tres et per partes, et unus interpretetur. Si autem non fuerit interpres, taceat in ecclesia; sibi autem loqtum fuerit sedenti, prior taceat. Poctus est. Non enim dissensionis est Deus, sed pacis; sicut in omnibus ecclesiis sanctorum doceo. Mulieres in ecclesiis taceant: non
Abbreviated transcription (Latin):
usmoriatur. Et qͦd seminas. ñ corpꝰ
qͦd futurum e̾ seminas. s nudum
granum. utputa tritici. aut alicu¬
tus ceteroꝵ. Deus aũ dat illi corpus
sicut uult: ⁊ unicuiq seminũ ꝓpͥum
corpus. slon omnis caro eadem caro:
s alia hominu̾. alia pecoꝵ. alia uo¬
lucrum. alia aũpiscium. Et corpora
celestia: ⁊ corpora terrestria. S alra
quidẽ celestrum gła: alia aũ t̾restri¬

Expanded text:
ius moriatur. Et quid seminas? Non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum, ut puta tritici aut alicuius cęterorum. Deus autem dat illi corpus, sicut uult, et unicuique seminum proprium um. Non omnis caro, eadem caro; sed alia hominum, alia pecorum, alia volucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria; sed alia quidem coelestium gloria, alia aute
Abbreviated transcription (Latin):
in doctrina: tñ que sine aninra st̃
uocem dantia. siue tẏbia siue citba¬
ra ñ distinctõnem sonituũ dederintꝰ
scietur qͥdcanit᷑. aud qͦd cytharizatur.
Etenim si incertã uocem det tuba qͥs
parabit se adbellum. Ita ⁊ uos ꝑlin¬
guã nisi manifestũ sermon̾e ded̾itꝰ
quomͦ scietur id qͦd dicit᷑. Eritis enim¬

Expanded text:
inducens ait: Quae sine anima sunt uocem dantia, siue tibia sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur quod canitur aut citharizatur? Etenim si incertam uocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et uos per linguam, nisi manifestum sermonem dederitis, quomodo scietur id q
Abbreviated transcription (Latin):
fueritut ⁊ ego eam: mecum ibunt.
ueniam aũ ad uos: cum macedoniã
ꝑtransiero. Nam macedoniam ꝑtͣn¬
sibo. Apud uos aũ forsitan mranebo.
uel ⁊ hiemabo: ut ⁊ uos deducatisme

Expanded text:
fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, uel
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ si bñdixeris spu quis supꝑlet
Locum idiote: Quomͦ dicet am̃ sr̃ tuã
bñdictonem: Qm̃ quid dicas nescit.
Nam tu quidẽ bñ gr̾as agis: s alter
ñ edificatur. Grãs ago deo meo quod
ommũ ur̃m lingua loquor. S in e¬
clefra uolo qͥnq uerba sensu mõ lo¬
qui ut alios instruam: qͣm decẽ mi

Expanded text:
eterum si benedixeris spiritu: qui supplet locum idiotae, quomodo dicet, Amen, super tuam benedictionem? quoniam quid dicas, nescit. Nam tu quidem bene gratias agis, sed alter non aedificatur. Gratias ago Deo meo, quod omnium vestrum lingua loquor. Sed in Ecclesia volo quinque verba sensu meo loqui, ut et alios instruam: quam d
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ. portate ligna ⁊ edificate
domum ⁊ acceptabił mͥerit: ⁊ glo¬
rificabor dicit dñs. Nespexistis ad
ampliꝰ. ⁊ ecce fcm ẽ minus. Et intu¬
listisin domum: ⁊ exsuffłam illud.
Qiram obcausam dicit dñs ex̾citu¬
um. Qura domus mea deserta est:
⁊ uos festinatis unusquisq in donu
suam. ꝓpt̾ hoc sr̃ uos prohibiti sr̃ ce¬

Expanded text:
ficate domum: et acceptabilis mihi erit, et glorificabor, dicit Dominus. Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus: et intulistis in domum, et exsufflavi illud: Quam ob causam? dicit Dominus exercituum; quia domus mea deserta est, et vos festinatis unusquisque in domum suam. Propter hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Hec dicit dñs exercitinm. Int̾ro¬
ga sacerdotes legem dicens.Si triłit
lomo carnem sc̃ificatam in ora ue¬
stim̃ti suicitetig̾it de sũmitate eius
panem aut pulmñtum aut uinum
aut oleum aut omnẽ cibum nũqͥd
scĩficabr᷑: Nespondentes aũ sac̾doteᷤᷤ
dixerunt. slon. Et dixit aggeꝰ. Si te¬
tig̾it̾ pollutus in amima ex omnib
his nũquid ꝯtamurabr᷑. d responde¬
runt̾ sacerdotes ⁊ dixerunt. Stami¬
nabr᷑. Et respondit aggeus. ⁊ dixit.
Sic ppłs iste ⁊ sic gens ista añ faciem
meam dicit dñs: ⁊ sic omne opꝰ ma¬
nuum eoꝵ ⁊ omnia que obtułit
ibi otaminata erunt. Et ñc ponite
cordaur̾a a die hac ⁊ supra anteqͣm
poneret᷑ lapis sr̾ lapidem in templo
dñi. cum acced̾ets ad aceruum. xxͣ.
modioꝵ ⁊ fierent dece. intraretis ⁊ o
torcilarut expͥmeretis . i lagenas. ⁊

Expanded text:
cens haec dicit Dominus exercituum interroga sacerdotes legem dicens si tulerit homo carnem sanctificatam in ora vestimenti sui et tetigerit de summitate eius panem aut pulmentum aut vinum aut oleum aut omnem cibum numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes et dixerunt contaminabitur et respondit Aggeus et dixit sic populus iste et sic gens ista ante faciem meam dicit Dominus et sic omne opus manuum eorum et omnia quae obtulerint ibi contaminata erunt et nunc ponite corda vestra a die hac et supra antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini cum accederetis ad acervum viginti modiorum et fierent decem intraretis ad torcular ut exprimeretis quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
culis urĩs: Ꝙ nc̃ ꝯfortare ⁊ orobabel
dicit dñs. ⁊ ꝯfortare ihesu filuosedech
sacerdos magne. ⁊ ꝯfortare omnis ppłe
terre dicit dñs exercituum: ⁊ facite qͦ¬
nram egouobiscum sum dicit dñs

Expanded text:
vestris? Et nunc confortare Zorobabel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum: & facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spũ. slam mardocheum cuiꝰ fide et
bñficiis inuimꝰ ⁊ ꝯsortem regni nostͥ
hester cum omni gente sua: nouis qͥ¬
bdam atq inauditis machinis expe¬
tunit in mortẽ. ⁊ hoc cogitans ut illis
in̾fectis insidiaret᷑ n̾re solitudini: et
regnũ ꝑsaꝵ tranfferret in macedonaᷤᷤ
Nos aũ a pessimo mortalium uideos
neci desturatos in nulla penitꝰ culpa
repperimꝰ: s eꝯtrario iustis utentes le¬
gib ⁊ filios altissimi ⁊ maximi sẽper¬
q inuentis dei cuiꝰ bñficio ⁊ pr̃̾ib no¬
stris ⁊ nobis regnum e̾ traditum. et
usq hodie custodit᷑. unde eas litteras
quas sub nomine n̾ro ille direxerat
scratis esse irritas. ꝓ quo scelere añ por¬
tas huiꝰ urbis id est susis ⁊ ip̃e qͥ machi¬
natus e̾ ⁊ omnis cognatõ eius pendet
in patibulis: ñ nob̃ s deo ei reddent e
qͦdm̾uit. Hoc aũ edictum qͦdñc muti¬
mus in cunctis urbib ꝓponat᷑. ut li¬
ceat iudeis uti legib suis quib debeti

Expanded text:
u. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis
Abbreviated transcription (Latin):
semper annectens rogo ut ubic̃q sẽꝑ
p̃cedentes iirgulas inderitis: scratis
ea que subita sunt in hebraicis uolu¬
minib ñ haberi. porro uͥstelle mmago
p̃fulserit ex hebreo in sermone n̾o̾ ad¬
dita sunt. i mon ⁊ illa que haberi uide¬
bantur uta corrupta erant ut sen¬
sum legentib tollerent orantib uob̃
magno labore correxi magis utile
quid ex odio meo eccłasticus xp̃iuen¬
turum ratus qͣm ex alioꝵ negocio.
Incip liber iob

Expanded text:
semper annectens, rogo, ut ubicumque semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis utile quid ex otio meo Christi Ecclesiis venturum ratus, quam ex aliorum negotio. INCIPIT LIBER JOB
Abbreviated transcription (Latin):
i studiosum semagis qͣm maliuolũ
i aut fiscellam iunco te¬
xerem aut palinaꝵ folia
oplicarem in insudore
uultus mei comet̾em ꝑa¬
nem etuentris opͦ sollici¬
tamente tractarem: nullus morde¬
ret. nemo reprebent̾et. Nc̃ aũ qr uixͣ
sentenctam saluatoris uolo oꝑari
cibum qui ñ perit ⁊ antiqita diui¬
noꝵ uoluminũ uiam sentib uir¬
saplerisq uicta placeant: dũ magiꝰ
pulchros habere uolunt codices qͣm
bello calathis. sporteslis q munuscu¬
lis monacboꝵ spiritalia hec ⁊ man¬
sura tona susciꝑite.: ⁊eatum iob qͥ
ad huo apud latinos iacebat inst̾core
⁊t̾imib scatebat erroꝵ: integrũ ĩma¬
custatum q gaudete. Quom ii. post
ꝓbationem atq uictoriam duplicia¬
ei uniu̾sa sunt reddita: ita egoĩtin¬
guam nr̃am ut autacter loguar fe¬
cieum habere que amiserat. Igit᷑ iuoꝰ
⁊ unũqũeq lectorem solita prefatio
neꝯmoneor in principiis libroꝵ ead̾e

Expanded text:
et studiosum me magis, quam malevolum et studiosum me magis, quam malevolum i aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia omplicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum viam, sentibus virsa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quabello, calathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem
Abbreviated transcription (Latin):
sa aut certe scriptoꝵ incio depͣuata
manifestiora n̾ra intpretatõne fie¬
rent:qͥ ihebreum sermonẽ ex parte
didicimus ⁊ inlatino pene abipsis
cunabulis int̾ gramaticos ⁊ rethoreᷤ
⁊ philosophos detriti sumꝰ. Qd̾ si apd̾
urangelio choruscante uideꝰ aquila:
⁊ simmadus ac theodocion uitarã
tes heretici sunt recepti qui multa
misteria saluatoris subdola int̾pre¬
exaplois hn̾tur apud eccłas ⁊ expla¬
nantur ab ecc̃asticis uiris: qͣntoma¬
natus. ⁊ uexillum crucis inm̃a froz¬
te portans. cinus stiroium fiit omĩ¬
ea repetere. deprauata corrig̾e. ⁊ sa¬
cram̃tu ecce puro ⁊ fideli aꝑtre smo¬
ne. uel a fastidiosis uel amalignis
lectorib ñ debeorepbari. habeant qui
uolunt uet̾es libros uel in m̃bramꝰ
ppureis auro argento q descriptos.
uel uncialib uo uulgo aiunt litte¬
ris onera magis exarata qͣm codi¬
ces. dum mͦ michi meisq ꝑmittant
pauꝑes habere scedulas: ⁊ ñ tam pul¬
lata e̾. Cligat imnusquisq qͦduult:

Expanded text:
depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmates haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interprehabentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto manatus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pullata est. Eligat unusquisque quod vult:
Abbreviated transcription (Latin):
de theodocione sũptos tͣnsłomi anti¬
q inseruit. ꝓbans defuisse qͦd addi¬
tum e̾. Discant gͥ obtrectatores nĩ
recipere in toto quod inpartib sus¬
ceꝑunt: aut int̾pretatõnem meã
cum asteriscis suis rad̾e. Neq emĩ
fieri potest ut qͦs plura int̾misisse
prospexerint ñ eosdem ⁊̃ in quibdã
errasse fateantur: p̃cipue miob. Cui
si ea que sub asteriscis addita sunt
subtraxeris: pars maxima uolumi¬
ns detruncabr᷑. ⁊hoc dumtaratapd̾
grecos. Ceterũ ⁊ apudlatinos ante
eam transłonem quam sub asteriꝰ¬
cis ⁊ obelis nuꝑ edidimꝰ septingn̾ti
ferme aut octingenti u̾sus st̾ desunt
ut decurtatus ⁊laceratus corrosus¬
ꝙ liber feditatẽ su publice legenti¬

Expanded text:
e sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errassesi ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos ante eam translationem quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt: ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legenti
Abbreviated transcription (Latin):
re examẽtri u̾sus sunt dactilo spon¬
deoq currentes.⁊ ꝓpt̾ lingue idioma
crebrorecipientes ⁊ alios podes si eaꝵ¬
qͦ rithimus ip̃e dulcis ⁊ timiulus fer
tur. numeris lege solutis: qͦdmetͥti
magis qͣm simꝑlex lector intelligt̃.
A supradr̃o aũ u̾su usq ad finem li¬
bri paruum coma qͦdremanet: ꝓsa
orõne ꝯtexitur. Qd̾ si cui uidet᷑ incre¬
dulum metra scilicet ẽẽ apd̾ hebreos.
⁊ inmorem nr̃i flacci greciq pinda¬
ri⁊ alchei ⁊ sappbo. uel psalt̾ium uel
lam̃tatõnes sherennie uel om̃ia f̾me
scripturaꝵ cantica ꝯprehendi: legat
philonem. iosephũ. origenẽ cefari¬
ensem eusebium t eoꝵ testimonio
meuerum dicere ꝯprobabit. audiã
quappt̾ canes mei ideurome in hoc
uolumine laborasse ñ ut int̾pretati¬
onem antiquã reprebend̾em. s ut ea¬

Expanded text:
re: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earquoque rhythmus ipse dulcisumeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehend
Abbreviated transcription (Latin):
in ospectu leonis: ⁊ tͣnffer corilliꝰ in
odium hostisnr̃i. ut ⁊ ip̃e pereat ⁊ cet̾i
qui ei osentiunt. Nos aũlib̾a manu
cũcisoꝵ ⁊ omnis alienigene. Tuscis ne
tem in dieb silentiimei. ⁊ qd̾ ñ come¬
derim inm̃sa auran. nͨ mplacuerit
ꝯuiuium regis. ⁊ ñ biberim umum
libraminum. ⁊ nũqͣm letata sit an¬
cilla tua ex quo huc translata sum
usq in present̾e diem nͥ in te dñe ds̃ abͣ¬
bam. Ds̃ fortis sr̃ omnes exaudi uocem
eoꝵ qui nullam altam sꝑem hñt esli¬
bera nos demaniuniquoꝵ:⁊erue me
a timore meo. Hec qͦ addita repperi in
editione uulgata

Expanded text:
in conspectu leonis, et transfer cor illius in in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu cumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis netem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Haec quoque addita reperi in editione Vulgata
Abbreviated transcription (Latin):
minemi qui rex nr̃ es solus adiuuame
solitariam: ⁊ cuiꝰ pret̾ te nullus auxi¬
liator e̾ alius. ꝑiculum meũ in mani¬
b meis e̾. Audiui a pr̾e meo qd̾ tu dñe
tulisses ifrael de cunctis gentib ⁊ ꝑr̾es
nr̾os ex omnib retro maiorib suis.
ut possideres hereditat̾e sempit̾iram:
fecistiq eis sicut locutus es. Pecrauimꝰ
in ospectu tuo: ⁊ idcirco tradidisti nos
enim deos eoꝵ. Iustus es dñe. Et ñc ñ
eis sufficit qͦd durissima nos oppͥmũt
seruitute.s robur manuũ suax itolo
rum potentie deputantes uolunt tua
mutare ꝓmissa. ⁊ delede hereditatẽ tu¬
am. ⁊ claudere ora laudantiũ te atq
extinguere gl̾am templi ⁊ altaris tui
ut aperiant ora gentium.slaudent y
regem in sempit̾num. Ne tradas dñe
re disꝑde. Mem̃to dñe ⁊ ostende te nob̾
in tẽpore tribułonis nre: ⁊ mͥ dafidu
ctam ret deoꝵ ⁊ uniu̾se dñe potestatis
Tribue sermone ꝯpositum in ore meo

Expanded text:
mine mi, qui rex noster es solus, adjuva me mine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos luimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum potentiae deputantes,  volunt tua mutare promissa, et delere hereditatem tuam, Et claudere ora laudantium,  atque extinguere gloriam templi et altaris tui, Ut aperiant ora gentium, et laudentt carnalem regem in sempiternum. Ne tradas Domine re, disperde. Memento Domine, et ostende te nobis in tempore tribulationis nostrae,  et mihi  rex deorum, et universae potestatis: tribue sermonem compositum in ore meo
Abbreviated transcription (Latin):
lia ⁊ aliqua głe cupiditate fec̾im hoc
ut ñ adorai̾um aman suꝑbissimum
lirenter enini ꝓsalute ifrael ⁊ uestigi¬
apedum eiꝰ deosculari paratus essem:
s trmui ne honorẽ dei mei transferrẽ ad
homin̾e. ⁊ ne qũeqͣm adorarem excepto
deo meo. Et nc̃ dñe rex abrabam misere
ppłitui: qr uolunt nos inimici nostri¬
ꝑtere. ⁊ hereditatem tiram delere. Ne
despicias partem tuam: qũa redemi
sti de egypto. Exaudi dep̾cationẽ meam
⁊ ꝓpicius esto sorti ⁊ funiculo tuo. Et
ꝯũteluctum nr̃m in gaudu̾r. ut uuĩe¬
tes laudemꝰ nom̃ tuum dñe. ⁊ ñ cdaudã
ora canentium de. Omnis qͦ tirł pari
m̃te ⁊ obsecratõne cdamauit ad dñm.
q deposuisset uestes regias: fletib ⁊ lu¬
u apta indum̃ta suscepit. ⁊ proun¬
guentis itariis cmere ⁊ st̾core impleu̾
caput. ⁊ corpus suũ humiliauit ieui¬
niis. Omnia q loca in quib an̾ letari
ꝯtueuerat crinum laceratone ꝯ pleũ
⁊ dep̃cabatur dnm̃ deum isrł dicens. Do¬

Expanded text:
lia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, que deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Do
Abbreviated transcription (Latin):
scematismenos. dumq aliud loqr᷑
aliudagit: ire si uelis anguillam
uel murrenułã strictis tenere ma¬
nib qͣnto fortius presseris tanto crnꝰ
elabitur. Meminime obintelligen¬
tiam huius uoluminis liddeum
quẽdam p̃ceptorem qui apud hebre¬
os primus haberi putabatur ñ par¬
uis redemisse nũmis: cuius doctrina
an aliquid ꝓfecerim nescio. hoo unũ
scio: ñ potuisse me int̾pretari nͥ quod
ante intellexerã. A pͥncipio iͣq uolu¬
minis usq ad u̾ba iob: apud hebreos
ꝓsa oratõ e̾. porro au̾bis iobin quib

Expanded text:
 dumque aliud loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Jo
Abbreviated transcription (Latin):
leticia ut impost̾um cognoscant᷑ õs
qui fidelit̾ ꝑsis obediunt digna ꝓfide
reciꝑe m̾cedem: qui aũ insidiant᷑ reg¬
no eoꝵ ꝑ ire ꝓscelere. Omnis aũ ꝓuincia
⁊ ciuitas que noluerit sollẽpnitatis huiꝰ
ẽẽ particeps gładio⁊ igne ꝑeat.⁊ sic delea

Expanded text:
etitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic delea
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. siex aũ qͦd gestũ erat: scͥpsit
momtariis. S imardocheꝰ rei memori¬
amlitt̾is tradion. precepit ꝙ eirer. nt
in aula palaciimoraretur. datis ei pro
delations munib Amanu filiꝰ ama¬
dathi bugeꝰ erat głosissimꝰ cota rege.i
uolint nocere mardocheo ⁊ ppło eius: ꝓ
duob regis eunuchis qui fuerant in¬
t̾fecti hucuiq ꝓemium. Que secunͦ
in eolocoposita erant u̾scciptum e̾ mn
uolumine. ⁊ diripuerunt bonauel

Expanded text:
quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cellemat ⁊ erat post regẽ scd̾s aman noĩ
indicauit mͥ in toto orbe t̾raꝵx populũ
ẽẽ disꝑsum: qui nouis ut̾etur legib
⁊ ꝯtra omnium gentium ꝯsuetudiñ
faciens regum nissa ꝯtẽpneret. ⁊ uni¬
u̾sax acordiam nationum sira dissen¬
sione uiolaret. Qͦd cum didicissemus
uidentes unam gente rebellem adu̾fũ
omne homiũ genꝰ ꝑu̾sis uti legibus
omnib ꝓunciis p̃positus e̾ ⁊ scd̾s are¬
ge ⁊ que patris loco colimꝰ monstiũit.
cum ꝯiugib acliberis teleant᷑ ab ini¬
sentis: ut nefaris homines uno die ad
inferos descendentes reddant ĩperio nr̃o
pacem qu̾a tuibauerant. hucusq e¬
xemplai epłe. Que secunt᷑ post eũlccũ
scripta repperi nͥ legr᷑. pergens q mar¬
docheus feci omnia que ei p̃ceꝑat hester¬

Expanded text:
s, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus,omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inisentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, feci
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrant᷑ se posse fug̾e sentenciam.
sti tantũ uefame ꝓrũpunt ut eos
qui credita sibi officia diligent̾ obs¬
uant ⁊ta cuncta agunt ut omniu̾
laude dignisint m̃dacioꝵ fumiculis
conantur eu̾tere. dum aures princi¬
pum simplices ⁊ exsita natura ali¬
os estimantes callida fraude decipi¬
unt. Queres ⁊ ex uet̾ib ꝓbat᷑ hysto¬
riis. ⁊ exhis quegerunt᷑ cotidie: quomͦ
malis quoꝵdam subgestionib regum
studia depͣuent᷑. Uñ ꝓuidendu̾ e paci
omnium ꝓuinctaꝵ. slec putare debe¬
tis si diu̾sa iubeamus ex animi nr̃i
uenire leuitate: s ꝓ qualitate ⁊ nece̾¬
sitate tẽpoꝵ ut reipublice poscit utili¬
tas ferre sententiam. &ui manifestiꝰ
qͦd dicimus intelligatis aman filius
amadathi animo ⁊ gente macedo ali¬
enusq apersax sanguine.:⁊ pietatẽ
nr̾am sia crudelitate ꝯnraculans ꝑe¬
grinus a nob̾ susceptus e̾. ⁊ tantã mse¬

Expanded text:
e posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptus est a
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ in pallorem colore mutato lassũ
sĩ ancillam reclinauit caput. Su̾nt
festinus acmetuens exiliuit de solio.
⁊ sustentans eam uluis suis donͦ redi¬
ret ad sehiis uerbis blandiebat᷑. Qͥd
habes hester: Ego sum frater tuus:
Noli metuere: s̃ morieris. Non enim

Expanded text:
it, et, in pallorem colore mutato, lassum it, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Converfestinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
axmor inquit esto dierũ humilitatis
tue quomͦ nutrita sis in manu mea
qr aman scd̃s a rege locutus e̾ ꝯtra nos
in mortẽ. & tu inuoca dñm ⁊ loq̃re
regi ꝓ nob̃: ⁊ libera nos demorte. Necñ
⁊ ista que subdita sunt in editione
suit uestim̃ta ornatus sui: ⁊ curũda¬
ta e̾ gła sua. Cum q regio fulgeret
habitu ⁊ inuocasset omniũ rector̾e ⁊
saluatorẽ deum: assũꝑsit duas fa¬
mulas.⁊ sr̾ unam qͥdem inintebat᷑
qͣsi pre deliciis ⁊ minia den̾itudine
corpus suum ferre nͥ sustinens. alt̾a
au famulaꝵ sequebat᷑ dnam deflu¬
entia in humum indum̃ta susten¬
sa ⁊ gratis ac intentib ocłis: tristẽ
celabat anmũ ⁊ numotimore ꝯtra¬
ctum. Ingressa gͥ cuncta ꝑ oromem
ostra. stetu ꝯtra regem uͥisle residebat
sr̃ solium regni sui indutus uestib
regiis auroq fulgens ⁊ preciosis lapi¬
dib: erat q terribilis aspectu. Cũq
eleuasset faciem ⁊ ardentib ocłis furo¬
rem pectoris indicasset: regina corru¬

Expanded text:
Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die suit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustensa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corru
Abbreviated transcription (Latin):
go dominꝰ deus u̾r. Non facietis y
dolum ⁊ scuptile. nec titulos erige¬
tis: nec insignem lapidem ponetis
in terra ur̾a. i adoretis eum. Egou.
sum dñs deus u̾r. Custodite sabbata
mea: ⁊ pauete ad scũarium meum.
Ego dñs. Si inpreceptis meis ambu

Expanded text:
go Dominus Deus vester non facietis vobis idolum et sculptile nec titulos erigetis nec insignem lapidem ponetis in terra vestra ut adoretis eum ego enim sum Dominus Deus vester custodite sabbata mea et pavete ad sanctuarium meum ego Dominus si in praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ta mea.⁊ si spreu̾itis leges meas ⁊ iu¬
dicia mea ꝯtẽpseritis ut ñ faciatis ea
que a meꝯstituta sunt. ⁊ ad irritum
ꝑducatis pactum meum: ego qͦ hec
faciam uob̾. Uisitabouos uelociter in
egestate ⁊ ardore: qui ꝯficiat oculos
uros. ⁊ ꝯsumat anmas ur̃as. frustra
seretis sem̃tem: que ab hostib deuora¬
bitur. Poiam faciem meam ꝯtrauos
⁊ corruetis coram hostib ur̃is: ⁊ subi¬
ciemini his qui od̾unt uos. fugietis¬
q: nemine ꝑsequente. Sinaũ nec sic
obedieritis michi addam correptõnes
ram eneam. Consumetur in cassum
labor uester. ñ ꝓferet terra g̾men nec
arbores ponra prebebunt. Si ambłau̾i¬
tis ex adu̾somͥ. nec uolueritis airoire
me: addam plagas ur̃as usq in sep¬
tuplum ꝓꝑter peccata ur̃a. emittam

Expanded text:
s meas et iudicia mea contempseritis ut non faciatis ea quae a me constituta sunt et ad irritum perducatis pactum meum ego quoque haec faciam vobis visitabo vos velociter in egestate et ardore qui conficiat oculos vestros et consumat animas frustra seretis sementem quae ab hostibus devorabitur ponam faciem meam contra vos et corruetis coram hostibus vestris et subiciemini his qui oderunt vos fugietis nemine persequente sin autem nec sic oboedieritis mihi arram aeneam. Consumetur incassum labor vester; non proferet terra germen, nec arbores poma praebebunt. Si ambulaveritis ex adverso mihi, nec volueritis audire me, addam plagas vestras usque septuplum propter p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolator ꝯu̾tens anima meam. fc̃i st̾
filii mei ꝑditi: qm̃ mniraluit inimicͦ
phe. Exꝑandit syonmanus suas. ⁊ ñ
is inter eos. Sa de. Iustus ẽ dñs: qr os eiꝰ
ad iracundiam ꝓuocauit. Audite ob¬
secro uniu̾si ppłi ⁊ uidete dolorẽ meum
Uirgines mee ⁊ iuuenes mei abierunt
in captiuitatẽ. coph. Nocaui amicos
meos: ⁊ ipsi decepert̃ me. Sac̾dotes mei
⁊ senes mei murbe ꝯsũpti sunt: quia
amaritudine plena sum. forisint̾¬
ficit gładiꝰ: ⁊ domimors similis ẽ.
Sin. Audierunt quia ingemisco ego
⁊ ñ est qui ꝯsoletur me. Om̃s inimici
mei audiert̾ malum meum: letati
grediat᷑ omne malum eoꝵ coram te.
⁊ uindemia eos sicut uindemiastime

Expanded text:
eam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non is inter eos SADE iustus est Dominus quia os eius ad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem meum virin captivitatem.  Coph.  Vocavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia amaritudine plena sum. foris interficit gladius, et domi mors similis est.  Sin.  Audierunt quia ingemisco ego, et non est qui consoletur me; omnes inimici mei audierunt malum meum, laetatigrediatur omne malum eorum coram te: et vindemia eos, sicut vindemiasti me
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ obscuratũ e̾ aurum mutatꝰ
ẽ color optimꝰ: disꝑsi sunt laꝑites
scuariim capite omiũ plateaꝵ. beth
filii syon inclia ⁊ amicti auro pͥmo qͦ¬
mͦ reputati sunt in uasa testea opus
manuum figuli. Gimel. S ilamie
mdau̾unt nr̃amãs. lactau̾unt catu¬
los suos. filia ppłi mei crudelis qͣsi stru¬

Expanded text:
o obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum?  Beth.  Filii Sion inclyti, et amicti auro primo: quomodo reputati sunt in vasa testea, opus manuum figuli?  Gimel.  Sed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos: filia populi mei crudelis, quasi stru
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo filia syon:Magna e̾ em̃uelut
mare ꝯtritiotua. quis medebit᷑ tui:
sum. ꝓphete tui inderunt tͥ falsa et
stuita: nec aperiebant iniqͥtat̾ẽ tuã.
Samech. ꝑlauserum sr̃ te manib õs
transeuntes ꝑuram: fibilau̾unt et
mou̾unt capita sua si̾ filiam ierłm.¬

Expanded text:
uirgo filia Sion. magna est enim uelut uirgo filia Sion. magna est enim uelut mare contritio tua. quis medebitur Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam,  Samech.  Plauserunt super te manibus omnes transeuntes per viam: Sibilaverunt, et moverunt caput suum super filiam Jer
Abbreviated transcription (Latin):
niculũ suũ. ⁊ñ au̾tit manũ suam a
ꝑditione. Luxit q añmurale: ⁊ murꝰ
parit̾ dissipatus e̾. treth. Defire st̾ in
terra porte enis. ꝓdidit ⁊ ꝯtrunt uectes
eiꝰ. regẽs enis ⁊ pͥncipes eius in gentib
son estlex. ⁊ ꝓphete eiꝰ ñ inuenerunt
unsionem a dño. Ioth. Sederunt in
terra ⁊ ꝯticuerunt senes filie syon:
osperserunt cinere capita sua unrgine̾¬
iherłm. Accinctesunt ciliciis: abiecert᷑
in t̾ram caꝑita sua uirgines uida. cap̃
Defecerunt pre lacrimis oculi mei otur¬
bata sunt inscera mea effusum ẽ in ter¬
raiecur meum se. teriõne filie popuili
mei. cum deficeret paruuꝰ ⁊actens
in plateis opꝑioi. lamech matribus
sius dixerunt uͥ est triticũ iumum:
cum deficerent quasi urulnerati ĩpla¬
teis ciuitatis. cum exalarent ammaᷤ
suas in sinu mum̾ suaꝵ. men Cuiꝯ
parabote uel cui assimilabote filia
sherłm: Cui dequabote ⁊ ꝯsolabor te

Expanded text:
niculum suum et non avertit manum suam a niculum suum et non avertit manum suam a perditione luxitque antemurale et murus parterra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in gentibus non est lex et prophetae eius non invenerunt visionem a Domino IOTH sederunt in terra conticuerunt senes filiae Sion consperserunt cinere capita sua accincti sunt ciliciis abiecerunt in terra capita sua virgines Hierusalem CAPH defecerunt prae lacrimis oculi mei conturbata sunt viscera mea effusum est in terra iecur meum super contritione filiae populi mei cum deficeret parvulus et lactans in plateis oppidi LAMED matribus suis dixerunt ubi est triticum et vinum cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum MEM cui parabo te uel cui assimilabo te filia Hierusalem: cui exequabo te: et consolabor te
Abbreviated transcription (Latin):
Confregit in ira furoris sun c̃e cormuis¬
rael: au̾tit retrorsum dexteram siram
a facieimiici. ⁊ succendit in iacob qͣsi
ignem flãme deuorantis in gyro. delech
ĩetendit arcum suum qͣsumiicus:
firmauit dexteram suam qͣsi hostis. ⁊
occidit omne qͦd pulchrũ erat uisu in
tab̾naculis filie syon: effudit qͣsi ign̾e
indignatõnem suam. he. fõs est dñs
uelut inimicus p̃cipitauit ifrł. p̃cipi¬
tauit omnia menia eius. dissipauit
munitõnes eiꝰ: ⁊ reꝑleuit in filia iuda
humiltatum ⁊ humiltatã. uay Et dis¬
sipauit qͣsi ortum tentorium suum.
demolitus e̾ tab̾naculum suũ. obliui¬
om tradidit dñs in syon festiuitatem
⁊ sabd̃m: ⁊ in obprobrium ⁊ indigna¬
tõnem furoris sin regem ⁊ sac̾dotem.
⁊ai. Reppulit dñs altare suum male¬
dixit dñs sc̃ificatõni sue. tradidit in
manus inunici muros turrium eiꝰ.
uocem dederunt in domo dñi: ficut in
die sollẽpm. heth. Cogitauit dñs diꝰ¬
sipare murum filie syon. tetendit fu¬

Expanded text:
furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis in gyro.  Daleth.  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia eius dissipavit munitiones eius et replevit in filia Iuda humiliatum et humiliatam VAV et dissipavit quasi hortum tentorium suum demolitus est tabernaculum suum oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem et sabbatum et obprobrio in indignatione furoris sui regem et sacerdotem ZAI reppulit Dominus altare suum maledixit sanctificationi suae tradidit in manu inimici muros turrium eius vocem dederunt in domo Domini sicut in die sollemni HETH cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion tetendit fu
Abbreviated transcription (Latin):
pes eiꝰ uelut arietes ñ inuemientes paᷤ¬
cua: ⁊ abierunt absq fortitudine añ
faciem subseq̃ntis. ⁊ ai. Et recordata
e̾ ilxrłm dierum afflictionis sue.⁊
p̃uaricatõnis ominiũ desiderabilium
suoꝵ quehabuerat a dieb antiquis.
cum caderet ppłs euis in manu bostili:
⁊ñ esset auxiliator. Uidert eam hostes:
⁊ deriserunt sabbata eiꝰ. hech pecratũ

Expanded text:
nvenientes pascua: et abierunt absque fortitudine ante faciem subsequentis.  Zain.  Recordata est Jerusalem dierum afflictionis suae, et praevaricationis omnium desiderabilium suorum, quae habuerat a diebus antiquis, cum caderet populus ejus in manu hostili, et non esset auxiliator: viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus.  Heth.  Peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
sicnescis opera dei qui fabrica tor est
ominum: Mane semina sem̃ tuum.
⁊ uespere ne cesset manꝰ tua qr nescis
quidmag̾ oriatur hoc aut illud: ⁊ si
utrũq simul melius erit. Dulce lum̃
⁊ delectabile ẽ oculis uidere solem. Si
amus multis uixerit homo ⁊ in his
omnib letus erit meminisse debet
tenebrosi temporis ⁊ dierũ multoꝵ:
qui cumuen̾im uanitatis argim¬
tur p̾terita. Letare gͦ uiuenis in ad¬
olescentra tira. ⁊ in bono sit cortuum
in dieb iuuentutis tue ⁊ ãbula in
te deus in iudicium. Aufer iram a
corde tuo ⁊ amoue maliciam a car¬
ne tua. Adolescentia enim ⁊ uolup¬
tas uana sunt
em̃to creatoris tui in diebus iu
uentutis tue: anteqͣmueniat
tempꝰ afflictionis. ⁊ appropinquent
anni de quib dicas ñ michi placent.¬
Anteqͣm tenebrescat sol ⁊ lumen et
luna ⁊ stelle:⁊ reu̾tantur nubes post
pluuiam. Qñ ꝯmouebunt̃ custodes
domus ⁊ nutabunt uiri fortissimi ⁊
ocioseerunt molentes in minut o

Expanded text:
tis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum mqui, cum venerint, vanitatis arguentur preterita. Letare ergo, iuvenis, in adolescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tue et ambte deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris uentutis tuę, antequam ueniat tempus afflictionis tuę et propinquent anni, de quibus dicas: non miAntequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in minuto
Abbreviated transcription (Latin):
fimis argenteus. ⁊ recurratuita aũ¬
rea ⁊ oteratur hẏdria sr̃ fontem ⁊ con¬
fringatur rota super disternam et
reuertat᷑ pulius in terram sua uñ
erat. ⁊ sp̃e redeat ad deum quiredit il¬
lum. Uanitas uanitatum dixitt
eccãstes. ⁊ omniauanitas. Cunq
esset sapientissimus ecrͣastes docuit
ppłm ⁊ enarrauit que fecerat: ⁊ iue¬
stigans ꝯposuit paraboras multas.
Quesunt uerba utslra ⁊ oscripsit ser¬
mones rectissimos ac u̾itate plenos
Uerba saꝑientium sicut stimuli. et
quasi daui in altum defixi. queper
magr̾oꝵ ꝯsilium data sunt a pastore
imo. his amplius filimi ne reqͥras
faciendi plures libros nullus ẽ fiñis.
freq̃ns q meditatõ carnis est affuctõ¬

Expanded text:
funis argenteus et recurrat vitta aurea et conteratur hydria super fontem et confringatur rota super cisternam et revertatur pulvis in terram suam unde erat et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum vanitas vanitatum dixit Ecclesiastes omnia vanitas cumque esset sapientissimus Ecclesiastes docuit populum et enarravit quae fecerit et investiganQuaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis aff
Abbreviated transcription (Latin):
pes uescuntur in t̾epore suo ad refici¬
endum ⁊ ñ adluxuriam. In pigͥciis
humiliabr᷑ ꝯtignatõ: ⁊ in infirmita¬
te mranuum perstullabit domꝰ. In ri¬
su faciunt panem ⁊ uinum: ut epłen¬
tur bibentes. Et pecume obediunt oĩa
In cogitatõne tua regine detrahas:⁊
insecreto cubiculi tui ne maledixeris
diuiti. qr ⁊ aues celi portabt̃ uoc̾e turam
⁊ qui h̾t pennas annunciabit senten
ute ꝑanem tuum st̃ A tram
transeuntes aquas: qr post mul¬
tã tẽpora inuenies illum. Da partem
seꝑtem i on ⁊ octo: qr ignoras quid
futurum sit mralise̾ t̾ram. Si replete fu¬
erint nubes: imbrem sr̃ t̾rã effundent.
Si cecid̾it lignum ad austrum aui
ad aquilonem: in quocũq loco cecto̾it
ibierit. Qui obseruat uentũ ñ semi

Expanded text:
pes vescuntur in tempore suo ad reficipes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua regi ne detrahas et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti quia avis caeli portabit vocem tuam et qui habet pinnas adnuntiabit sentente panem tuum super transeuntes aquas: quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
positum stũltum in dignitate sõumi
⁊ diuites sedere deorsum. Uidiseruoᷤᷤ
in equis ⁊ pͥncipes ambłantes qͣsi ser¬
uos sr̾ t̾ram. Quifodit foueã incidet
meam. ⁊ qui dissipat sepẽ mordebit
eum coluber. Qͥ transfert lapides
affligetur in eis: ⁊ qui scindit lig¬
na uulnerabr᷑ ab eis. Si retusũ fuerit
ferrum ahocn̾ut pris hebetatũ fuerit
multo labore exacuetur: ⁊ post indu¬
strram sequetur sapi̾a. Si mordeat
serpens in filentio. nichil eominꝰ habet
qui occulte detrahit. Herba oris sapi¬
entis gr̾a: ⁊ labia insipientis p̃cipi¬
deibunt eum. Inicium u̾boꝵ eiꝰ stuiti¬
cra: ⁊ nouissimum oris illius error
pessimꝰ. Stultus u̾ba multiplicat. Ig¬
norat homo quid añ se fu̾i̾t.⁊ qͦd post
futurum e̾ quis ei pot̾it indicare. Labor
stultoꝵ affliget eos: qui nesciunt in
urlẽ pergere. Uetͥ t̾ra cims rex puer est.¬
⁊ cuius principes mane comedunt. Be¬
ata terra cuiꝰ rex nobilis est.⁊ cuiꝰ pͥnci¬

Expanded text:
itate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum e adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius princi
Abbreviated transcription (Latin):
chil nou̾unt ampliꝰ. nͦ hñt ultra m̾¬
cedem: qr obliuioni tradita est memo¬
ria eoꝵ. Amor qͦ ⁊ odium ⁊ inuidie
simul perierunt: nec hñt partemin
hoc scło ⁊ in opere qͦd sub solegeritur.
Uade gͦ ⁊ comedemleticra panem tu¬
um. ⁊ bibe cum gaudio uinũ tuu̾
qr deo placent operatua. Oĩ t̾epore
sint uestim̃ta tira candida. ⁊ oleu̾
de capite tuo ñ deficiat. Perfruere
uita cum uxore qũa diligis cunctis
dieb uite instabilitatis tue qͥdati st̾
t̃ subsole: omni tẽpore uanitatis tue.
hec est em̃ pars in uita. ⁊ in labore tuo
quolaboras subsole. Qtcũq potest

Expanded text:
unt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest
Abbreviated transcription (Latin):
malo. mundo ⁊ ĩmundo. ĩ molanti ui¬
ctimas ⁊ sacrificta ꝯtẽpnenti. Sicut bo¬
nus sic ⁊ peccator: ut ꝑuirus ita⁊ille
qui uerum deierat. Hoc ẽ pessimũ̃ int̾
omnia que subsole fiunt: quia eadẽ
cunctis eueniunt. Uñr ⁊ corda filioꝵ ho¬
minum ĩplentur malicia ⁊ ꝯtẽptu
inuitasua: ⁊ posthecadinferos dedu¬

Expanded text:
immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post
Abbreviated transcription (Latin):
tur homines tẽpore malo cũ eis extĩplo
suꝑuen̾̃it. Hanc qͦ sub sole idi sapi¬
entiam: ⁊ ꝓbaui maximam. Ciuitaᷤ
parua: ⁊ paucun eauiri. Uenit ꝯtra
eam rexmagnus ⁊ uallauit eam.
extruxit q munitõnes per gyrum: et
ꝑfecta ẽ obsidio. Inuentus q in ea
uir pauper ⁊ sapiens liberauit urbẽ

Expanded text:
tur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, liberavit urbem