comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq gestam fratres
dilectissum ad me¬
moriam concitemus
confessoris. ut cunctȩ
proles diulgantes
restaurent eccłas.
quia pastor gre¬
gis &e doctor
istud despexit
scłm. laudes
terrenas.
munera
regalia. decus principis. & aulam xp̃i
diligens. penetrauit regna polorum :¬
cũ soõrum nulib lętus pastor cũ oui¬
li lȩtus portans fructus. Nlam quos
elegit & amauit. non dereliquit post¬
tergum. Pius utiq antistes. furseus.
largus & humilis. qui cum esset ex
regali regiuine affabilis. ad congre¬
gandum promptus efficax in opere
om̃ia sibi commendata deo diligenter
se & om̃ia propria sua. inmunus de¬
talit saluatori. Om̃ia hȩc ut au¬
diuimus & credidimus pro intuutu
amoris dei. uel transmarinis ad mm¬
pleuit documenta. partibus. ac pos¬
tremo meruit audire uocem dñi di¬
centis. uenite ad me om̃s qui labora¬
tis & honerati estis. & ego reficiam

Expanded text:
adque gestam, fratres dilectissimi, ad memoriam concitemus confessoris, ut cunctae proles divulgantes restaurent ecclesias, quia pastor gregis et doctor istud despexit saeculum, laudes terrenas, munera regalia, decus principis et aulam Christi diligens, penetravit regna polorum cum sanctorum milibus: laetus pastor cum ovili laetos portans fructus. Nam quos elegit et amavit, non reliquid postergum. 2. Pius utique antistis Furseus largus et humilis, qui cum esset ex regali regimine decore affabili, ad congregandum promptus, efficax in opere, omnia sibi commendata Deo diligenter, se et omnia sua propria in munus detulit salvatori. Omnia haec, ut audivimus et credimus, pro intuitu amoris Dei ultramarinis adimplevit documenta partibus ac postremo meruit audire vocem Domini dicentis: Venite ad me omnes qui laboratis et honerati estis, et ego reficiam
Abbreviated transcription (Latin):
tes. conspicit duos uenerabiles uiros
illius prouinciȩ in qua uir domini
furseus. hȩc uidens quasi obisse puta¬
bat᷑. Prȩsules uero cunctorũ memoria
usq ad nr̃a tempora cȩlebratos. propi¬
us ad se accedentes. ac familiariter
propria ȩdicentes. nomina. qui uoca¬

Expanded text:
. Conspecit duos venerabiles viros illius provinciae, in qua vir Domini Furseus haec videns quasi obisse credibatur, praesules cunctorum memoria usque ad nostra tempora clebratos, propius ad se accedentes ac familiariter propria edicentes nomina, qui
Abbreviated transcription (Latin):
te uenio. uiuũ & uerũ dm̃. qui cũ
scła scłorũ am̃. Cumq complesset
oracionẽ. ita om̃is extinctus ẽ ut
nec tepor incendii remaneret. Iunc
aspasius urbis romȩ prȩfectus popłi
sedicionẽ non ferens. inguitur eius
exitu sui sanguinis roseo rubtre ꝑ-¬
fusam. xp̃c sibi &e sponsam ae martẏ¬
rem dedicauit. Parentes uero eius
nullam pęnitus tristiciam habentes.
cũ om̃i gaudio abstulerunt corpus
eius. & posuerunt in predium suũ.
non longe aburbe roma in uia quȩ
dicit᷑ nimentana. Ubi cũ om̃is tur¬
ba xp̃ianorũ concurreret. insidias
apagãnis perpessi sunt: & uidentes
populũ infideliũ suꝑ uenientẽ armatũ
om̃s fugerunt. aliquanti uero lapi-

Expanded text:
te venio vivum et verum Deum, qui cum te venio vivum et verum Deum, qui cum saeculorum, amen. 14. Cumque complesset orationem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus exitu, roseo sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lapidu
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ copiosũ accendi. & in medio eã
prȩcepit iactari flammarũ. Quod
cum fuisset impletũ. statim in duas
partes diuisȩ sunt flammȩ. & hinc
atq illinc sediciosus populus exure¬
bat. ipsam autem̃ in nullo contigebat
incendium. & magiois hoc artibus
dabant fremitus intra se populi. &
infinitos clamores ad celũ. Tunc beata
agnes extendens manꝰ suas in medio¬
lãme ignis. his uerbis oracionem fudit ad
benedico te: quia ꝑfiliũ tuũ euasi
minas hominum impiorũ. & spur¬
citias diaboli impolluto calle transiui.
Ecce & nunc ꝑ scm̃ spm̃ rore cęlesti ꝑfusa
diudit᷑. &e ardor incendii huius ad eos
a quib ministrat᷑ effundit᷑. Benedico
te pater prȩdicande. qui ętiã inter flam¬
mas intrepidam me ad te uenire ꝑmuit¬
tis. E cce quod credidi iam uideo. quod
sꝑaui iam teneo. quod cupiii iam cõ¬
plector. Te confiteor labiis. te corde.
te totis uiscerib concupisco. Ecce ad

Expanded text:
ignem copiosum accendi, et in medium eam ignem copiosum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibusdabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem fudit ad benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. Ecce nunc sancti Spiritus rore coelesti perfusa, dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad
Abbreviated transcription (Latin):
itiuenẽ suscitauit. Qui egressus foras.
cȩpit uoce publica clamare & dicere.
Inus ẽ. ds in cęlo &e interra &e in ma¬
re. qui ẽ. as xp̃ianorũ. Nam om̃ia
templa uana sunt. & dii qui colunt᷑
om̃s uani sunt. & penitus neo sibi
possunt nec aliis aliquod auxiliũ
exhibere. Ad hanc uocẽ om̃s auruspices
ae templorũ pontifices conturbabant᷑.
& fit ꝑ eos uehementior quã fuerat
sedicio populorũ. atq om̃s una uoce
clamabart. tolle magam. tolle male¬
ficam. quȩ mentes nutat. & animos
alienat. Prȩfectus autẽ uidens
tanta mirabilia obstupuit. Sed ue¬
ritus ꝓscriptionem. si contra temploꝵ
pontifices ageret. & agnem contra
suas sententias defensaret. uicarrũ
ad sedicionem populi uidicẽ de reliqͥt
pse autẽ tristis abscessit. quod eam
non potuit post resuscitacionem
filii sui liberare. Iunc incarius
aspasius nomine. populi sedicionem
non ferens. iussit in conspectu om̃iũ

Expanded text:
, juvenem suscitavit. Qui egressus foras , juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana sunt: dii qui coluntur, omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere. ipse in eũ potestatẽ accepit.
Quare autẽ qui adme ingressisunt
derunt honorem deo: qui mihi¬
misit angłm suũ. qui &e induit
me hoc indumento miscđie suȩ &
custodiuit corpus meũ quod ab-
ipsis cunabulis xp̃o consecratũ. ẽ.
ae oblatũ. Uidentes aut̃ splendo¬
rem angłicum adorabant om̃s &
abscede bant illesi. hic aut̃ impu¬
dens statun ut ingressus est. senire cępit¬
& fremere. Cumq manũ suã ad me
contingendam aptaret. dedit ei angłs
quia non magicis artib ista gesisti.
si deprecata fueris ipsum angłm tuũ
ut restituat mihi filiũ meũ sanum.
Cui beata agnes respondit. Licet fides
ur̃a hȩc impetrare ñ mereat᷑ a dño.
tam̃ quia tempus ẽ. ut ante hanc¬
festet᷑. egredimini foras. ut solito me¬
in oracione offeram. Cumq om̃s fu
issent egressi. prosternens se in oracio
nem suscitaret. Orante autẽ illa.
eam flentẽ. & confortans animũ eius¬

Expanded text:
perficere, ipse in eum potestatem accepit. perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, derunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedit eum angelquia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen quia tempus est ut festetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem venem suscitaret. Orante autem illa, eam flentem, et confortans animum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
occupatũ. Et ingrediens unus de
iuuenib qui ei familiarior erat. qua¬
si congratulaturus insultationi eius.
& mortuũ eũ inueniens. exclama¬
uit uoce magna dicens. Piissimi ro¬
mani succurrite. magicis artibus
ista meretrix. prefecti filiũ in terfe.¬
cit. Fit repente concursus popłorũ
ad theatrum. & uaria furentis po-¬
puli adclamatio. Alii dicebant
magam. alii nocentem: alii sacri-¬
legam. conolamabant. Prȩfectus
autẽ audiens filium suum
interisse. cũ in genti tumultu.
ac luctu uenit ad theatrũ. & in¬
gressus locũ in quo corpus filii sui ia¬
cebat ex anime.cũ ingenti clamore
dicebat beatissimȩ uirgini. Crude¬
lissima om̃tum feminarũ .: adfiliũ meii
uoluisti apodyxen tuȩ artis magicȩ
demonstrare. Et cũ talia atq hu
uscemodi uerba repeteret. & causas
mortis eius ab ea uehement̃ inqui¬
reret: ait ad eũ beatissima uirgo ag¬
nes. Ille cuius uoluntatẽ uolebat

Expanded text:
occupatum. Et ingrediens unus ex occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque alia hujuscemodi innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat
Abbreviated transcription (Latin):
natali dum ad confessionem petra
apłi oraret. ab insidiantib paganis ar¬
tatur. duciturq ad patronũ regionis
naumachiȩ. & compellitur martis sta¬
tunculo quod illic stabat guttam incen.¬
dere. Cui illa respondit. Mulierem
marti sacrificare compellis. ut ostendas
martẽ ur̃m muliebria delectari. sed ille
impudicissime ueneri potuit pudorem
eripere. michi uero tropheum fidei in
fronte portanti. non poterit prȩualere.
Non enun ego meis contra eum uirib
luctor: sed in dñi mei ihũ xp̃i uirtute
tione &e ingenti ueneratione ȩgressos.
cȩpit impudenter arguere atq ua¬
nos & molles ac miseros iudicare. Et
irridens eos. locum ubi uirgo orabat
auedac̾ter ingressus est: & uidens tan¬
tũ lum̃ circã eam . ñ. dedit honorem
deo. sed irruens in ipso lumine prius¬
qũã eam manu contingeret. cȩcidit
infaciem suam. & prȩfocatus adiabo¬
lo expirauit. Uidentes autẽ socii
eius quod moras intus in necꝰteret.
putabant obscenis eum operibus

Expanded text:
natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum viribus luctor; sed in Domini mei Jesu Christi virtute tione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicens eũ ac faciens catecuminũ abiit.
Tunc congregatis om̃ib prb̃is & diaco¬
nib eũ uniuerso elero: indixit ieiuniũ
om̃i ȩccłȩ dicens. Si niniuite in predi¬
catione ionȩ ꝑtriduanũ ieuiniũ iram
dĩ pro offensa que ꝓmiserat his debita
euaserunt : quantomagis in predicatio

Expanded text:
dicens eum ac faciens catechumenum. Tunc congregatis omnibus presbyteris, et diaconibus, cum universo clero, indixit jejunium omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum jejunium, iram Dei offensamque quam promiserat, his debita evas
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgine ut nos renasceremꝰ ex ȩccłȩ
uirginis utero tẽptatus ẽ. ut nos a tẽp¬
tatione liberaret. tentus ut nos dimit.¬
teremur. ligatus. ut nos a nodo male¬
dictionis absolueremur. Illusus ẽ. ut
ut nos exaltaret. Captus ẽ. ut nos a
captiuitate demonũ auferret. Spolia¬
tus ẽ. ut nuditas primi hominis ꝑ¬
quã mors ingressa ẽ tegeretur. Spinis
coronatus ẽ. ut spinis aculeos nobis
primȩ maledictionis auferret. Felle
cibatus ẽ & aceto potatis. ut faceret
in terra lac̾te & melle manante intra¬
re. Postremo in altari crueis sacrifica¬
tus ẽ. ut totius mnundi peccata deleret.
Hic defecit argumentũ diaboli. qui
uitulũ contra uitulũ & hircũ contra
hircũ faceret. agnũ contra agnũ im¬
tuus ẽ. ut mortis captiuaret imꝑiũ. Se¬
pultus ẽ. ut sepulturas scõꝵ benedice
non solũ paradysũ quẽ amiserat resti¬
Sed & nunc ad dexterã patris residet.¬

Expanded text:
ex Virgine, ut nos nasceremur ex Ecclesiae virginis utero: tentatus est, ut a tentatione liberaret; tentus, ut dimitteremur; ligatus, ut nos a nodo maledictionis absolveremur: illusus est, ut ut nos exaltaret: captus est, ut nos a captivitate daemonum auferret: spoliatus equam mors ingressa est, tegeretur; spinis coronatus, ut spinas ac tribulos primae maledictionis a nobis auferret; felle cibatus et aceto potatus, ut nos in terram lacte et melle manantem introduceret; postremo in altari crucis sacrificatus, ut totius mundi peccata deleret. Hic defecit argumentum diaboli: qui vitulum contra vitulum et hircum contra hircum fecerat, agnum contra agnum imtuus est, ut mortis captivaret imperium. Sepultus est ut sepulcra sanctorum benedicernon solum paradisum, quem amiserat, restiSedet nunc ad dextera
Abbreviated transcription (Latin):
alexander iratus. iussit sc̃am in carcerẽ
trudi. Impulsa autẽ gr̃a dĩ ambulabat
dicens. Diligã tabernacula tua dñe. de¬
uiuentẽ in scła. Custodi me a laqueo quẽ
statuerunt michi. & ab scandalis oꝑantiũ
iniquitatẽ. Doce animã meã dñe iustifi¬
cationes mandatoꝵ tuoꝵ. & miserere mei
scd̾m magnã misericordiã tuã. Et intro¬
iuit in carcerẽ głificans dm̃. Et erat cũ
sc̃is triũphans & gaudens atꝙ festa agers

Expanded text:
astianus iratus iussit eam in carcere trudi. Ipsa autem ambulabat dicens: «Diligam tabernacula tua, Domine, .uiuo, in secula custodi me a laqueo, quem statuerunt mihi et ab scandalis operantium iniquitatem. Doce animam meam ponere in iustificationes mandatorum tuorum, et miserere mei secun- dum magnam misericordiam tuam». Et introiuit in carce- rem glorificans Deum; et erat cum angelis triumphans et gau- dens atque festa agens
Abbreviated transcription (Latin):
ctoriȩ de cȩlo ministrentur. Quẽ eũ
rex alacri animo & uultu placidissimo
suscepisset : omĩa illa que ei facta sunt
hensũ exposuit. Post finẽ uero narra¬
tionis suę ꝑcunctatus qui isti essent dii
petrus & paulus qui illũ uisitassent: &¬
obquã causã salutis suȩ eius latebrã
detexissent. Cui siluester ep̾s. Ds¬

Expanded text:
ctoriae de coelo ministrentur. Quem cum rex alacri animo et vultu placidissimo suscepisset, omnia illi quae facta, hensum exposuit. Post finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent. Sylvester res
Abbreviated transcription (Latin):
apłi xp̃i. Qm̃ flagitiis imposiusti termi¬
nũ. & effusionẽ innoxii sanguinis horru-¬
tibi sanitatis recuꝑandȩ consiliũ. Audi
ergo monita nr̃a : & om̃ĩa quecũꝙ indi¬
camꝰ tibi. Siluester ep̃s ciuitatis romanȩ¬
ꝑsecutiones tuas fugiens eũ clericis suis¬
latebrã fouet. hunc cũ ad te adduxeris.
dũ tertio merserit. om̃is ualitudo te de se¬
ret leprȩ. Quod dũ factũ fuerit. hanc
uicissitudinẽ tuo saluatori conpensa:
ut om̃s iussu tuo ꝑ totũ orbẽ romanũ¬
eccłȩ restaurentur. Tu autẽ teipsũ in
hac parte purifica: ut relicta om̃i su
tingas. Eoeurgens igitur a sũno con-
sc̃s siluester in euiusdã xp̃iani agro ꝑse¬
cutionis causa cũ suis clericis receptus. le¬
ctionib & orationib insistebat. Cũ ergo
se amilitib conuentũ uidit: credidit ad
martyrii coronã uocari. Et conuersus
ad clerũ omnẽ qui cũ eo erat dixit. Eece
nune tẽpus acceptabile. ecce nunc dies

Expanded text:
am flagitiis tuis posuisti terminum, et effusionem innocentum sanguinis horrutibi sanitatis recuperandae consilium. Audi ergo monita nostra, et fac omnia quaecunque indicabimus tibi. Silvester episcopus civitatis Romansecutiones tuas fugiens, in cavernis petrlatebram fovet. Hunc cum ad te adduxeris, te tertio merseris, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo Salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totuecclesiae restaurentur. Te autem ipsum in hac parte purifica, ut relicta omni sutingas. Exurgens igitur a somno, sanctus Silvester in cujusdam Christiani agro persecutionis causa cum suis clericis receptus, lectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari; et conversus ad clerum omnem qui cum eo erat, dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sicut manducatũ est ab adam sua¬
dicti sunt : ita ieiunatũ est a dño. ut
om̃s qui ꝑ eũ nascuntur uitę restituan
tur. Nunc ergo sicut mortẽ non inue¬
niunt nisi qui nati fuerint ex carne a¬
dȩ & sanguine. ita uitã non inueniunt.
nisi qui renati fuerint ex aqua & sp̃u scõ:
& carnẽ xp̃i & sanguinẽ suȩ carni &
sanguini sociauerunt. Qui uicit diabo¬
lũ paradisũ restituit. & uitȩ ȩternę

Expanded text:
nim manducatum est ad Adam, suadicti sunt; ita jejunatum est a Christo, et omnes qui per eum renascuntur, vitae aeternae te. Et sicut mortem non inveniunt nisi qui nati sunt ex carne Adae, ita vitam non inveniunt nisi qui renati fuerunt ex aqua et Spiritu sancto, et carnem Christi et sanguinem suae carni et sanguini sociaverunt, qui vicit diabolum, paradisum reddidit, et vitae aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
quando pietas ab impietate uincitur.¬
ergo pietas in isto congressu. Bene enĩ¬
om̃iũ aduersantiũ poterimꝰ esse uicto¬
res: si a sola pietate uincamur. O m̾iũ
seruũ se ostenderit pietatis Cũ ad istã¬

Expanded text:
ur si pietas ab impietate vincatur.os pietas in isto congressu. Bene enim adversantium omnium poterimus esse victores si a sola pietate vincamur. Omnium servum se monstraverit pietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sed & aliis episcopis & diaconib tunc murano
epõ deirabenti scõ uiro. retuli exitum presbit̾i
superius memorati. quod ille de alio dictum de
se oraculum maturo sui exitu comprobauit. Nã
de eodem loco in quo iacebat. cum subito uulne¬
re ingenti esset ꝑcussus. aliens manib ad lec¬
tum usq adpoitatus ẽ: atq inde ad domũ in
tes qui tunc audierant. ammirati sunt. Unde
hortor & obsecto omne̾ hominẽ̾ qui hunc librũ
legent. ut imitetur uitam uiri. laudet dĩ grãm.
declinet detrabentium linguas. si uult magis consor¬
tium habere cum ambrosio in resurrectionẽ uite: quã
cum derrahentib subire suppliciũ: quod nullus sa-¬
piens non declinet. Tuam etiam p̾cor beatitudinẽ pat̾.
ut pro me humillimo & peccatore paulino. cumom¬
to uiro non sum dignus habere consortium. a deptus me¬
orũ ueniam peccatoꝵ. sit michi premiũ fugisse supplitũ.

Expanded text:
sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano episcopo detrahenti Sancto viro retuli exitum presbyteri superius memorati: quod ille de alio dictum, de se oraculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo jacebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in tes qui tunc aderant, admirati sunt. 55. Unde hortor et obsecro omnem hominem, qui hunc librum legerit, ut imitetur vitam sancti viri, laudet Dei gratiam, et declinet detrahentium linguas; si vult magis consortium habere cum Ambrosio in resurrectione vitae, quam cum detrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. Tuam etiam precor beatitudinem, pater Augustine, ut pro me humillimo peccatore Paulino cum omto viro non sum dignus habere consortium, adeptus meorum veniam peccatorum, sit mihi praemium fugisse supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem inquit aduersus fratrem suũ. & detra-¬
bentem occulte ꝑsequebar: et alibi. noli dili-¬
gere detrahere. ne eradicens. ut quicumq for-¬
te huniusmodi captus ẽ consuetudine cum lege-¬
nit. qualit᷑ in his qui scõ uiro detrabere ausi sũt
fuerit inndicarum. ipse euam in aliis emendetur.
Igitur donatus quidam natione afer. prb̃t ta¬
men eccłe mediolanensis cum in coninino posi¬
tus in quo erant nonnulli militantes uiri re¬
ligiosi. detraheret memorato sacerdoti. asper-¬
nantib illis & deserentib linguã nequam su-¬
bito uulnere ꝑcussus graui de eodem locom
quo iacebat alienis manib subleuarus in lec¬
tulum situs ẽ: atq inde usq ad sepulchrum
deductus. In urbe etiam chartaginensi. cum apd
fortunatũ diaconum. fraitem uenerabilis uiri au-¬
relii epiͣ. ad conuiuiũ conuenissẽ una cum uin-¬
centio colositano epoͣ. murano etiã epõ uolitano.

Expanded text:
Sedentem adversus fratrem suum et detrahSedentem adversus fratrem suum et detrahentem occulte, persequebar ; et alibi: Noli diligere detrahere, ne eradicemini ; ut quicumque forte hujusmodi captus est consuetudine, cum legerit qualiter in iis qui sancto viro detrahere ausi sunt, fuerit vindicatum, ipse etiam in aliis emendetur. 54. Igitur Donatus quidam natione Afer, presbyter tamen Ecclesiae Mediolanensis, cum in convivio positus, in quo erant nonnulli militares viri reliogiosi, detraheret memoriae Sacerdotis, adspernantibus illis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus, in lectulum positus est, atque inde ad sepulcrum usque perductus. In urbe etiam Carthaginensi, cum apud Fortunatum diaconum fratrem venerabilis viri Aurelii episcopi, ad convivium convenissem una cum Vincentio Colossitano episcopo, Murano etiam episcopo Bolitano,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. aui eodem die tacto loculo in quer. scc̃e¬
scoꝵ. reliquiȩ portabantur lumen accepit: eo qđ¬
ꝑ uisum noctis uidisset nauem ad ꝓpinquantẽ
litton. in qua erat multitudo albatoꝵ uiroeum.
quib descendentib ad terram cum unũ de turba
dep̃caretur ut scirent qui e̾ent uiri. audient am¬
brosium eiusq consortes. quo audiro nomine. cũ
depͣcaretur ut lum̃ reciperet. audient ab eo. Per¬
ge mediolanum & occurre sr̃b meis qui illo uen¬
turi sunt designans diem et recipiens lumen.
Erat enim uir ut ipse asserebat de lutore dalma-¬
teno. nec se ante uenisse in ciuitatẽ asserebat.
priusquam recto itinere reliquiis scoꝵ occurris¬
sset. nondum uidens. sed tacꝰto loculo uidere
cepisse. His itaq decursis non arbitror graue
uiden. si paululũ ꝓmissi nuͣ metas excesseri-¬
mus. ut domim dictum quod per os scorũ
ꝓpharum dictum ẽ. impletum ẽę doceamus.

Expanded text:
mus, qui eodem die tacto loculo, in quo sancmus, qui eodem die tacto loculo, in quo sanctorum reliquiae portabantur, lumen recepit, quod per visum noctis vidisset navem appropinquantem littori, in qua erat multitudo albatorum virorum; quibus descendentibus ad terram, cum unum de turba precaretur, ut sciret qui essent ii viri, audierit, Ambrosium ejusque consortes. Quo audito nomine, cum deprecaretur ut lumen reciperet, audivit ab eo: Perge Mediolanum, et occurre fratribus meis, qui illo venturi sunt, designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore Dalmatino, nec se ante venisse in civitatem asserebat priusquam recto itinere reliquiis sanctorum occurrisset, nondum videns: sed tacto loculo, videre coepisse. 53. His itaque decursis, non arbitror grave videri, si paululum promissi nostri metas excesserimus, ut Domini dictum quod per eos sanctorum prophetarum locutus est, completum esse doceamus:
Abbreviated transcription (Latin):
cerel. ꝑcutiens in tertã senis baculo quo rege¬
batur tertio. hac enim illi spetie apparuerat
ait. hic. hic. hic. signans locum. deditq intel¬
lec̾tum uiro. quem iusitatione dignum sue¬
rat arbitratus: ut agnosceret se ipso loco.in
quo scmͣ domini uiderat sacerdotẽ. die tertia
uicꝰtoriam a depturum. atq ita securus & bel¬
lum inchoauit. et consummauit. Nos tamͣ
ea mediolanũ positi ipso mascorile referente
cognouimus. Nam & in hac ꝓuintia in qua
nime positi scripsimus. plurimis hoc ipsum
retulinus sacerdotib quib etiam referentib
secunius hec ante nobis cognita huic libro
adiungere arbitran sumus. Sisimni enam &
alexandri martirũ qui ntis temporib hoc ẽ
post obitum scĩ uiti ambrosii. in anaunie
partib ꝑsequentib gentilib unis manini
coronam adepti sunt. cum teliquias medio¬
lani summina cummi deuotione susciperemus.
aduemente quodã coemo & referente didici¬

Expanded text:
cezel, percutiens terram senex baculo quo regecezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victoriam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea Mediolani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia, in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec nobis cognita huic libro adjungere arbitrati sumus. 52. Sisinnii etiam et Alexandri martyrum, qui nostris temporibus, hoc est, post obitum sancti Ambrosii in Anauniae partibus, persequentibus gentilibus viris martyrii coronam adepti sunt, cum reliquias Mediolani summa cum devotione susciperemus, adveniente quodam caeco et referente cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
epłã quȩ directa ẽ. qua lecta inueniinus diẽ
c̾e quo ille defunctus ẽ. Intra tusciã enim in
se sepius uisitaturũ. frequenter ad altare qđ
est in basilica ambrosiana quȩ ibidem ab ipso
constituta ẽ uisum orare ipso scoͣ sacerdore ⁊ eno¬
bio referente didicimus. In eadem eriam domo
in qua declmans engeniũ mansit. tempore quo
raga daissus supradictã ciuitatẽ obsidebat. cũ
iam penitus desꝑassent uni ciuitatis ipsusper
usum cinidam apparuit. & ꝓmisit alio die salu¬
tem illis adfuturã Quo referente. cunũ am¬
ini sunt erecti. Nam altero die adueniente
stilicone tunc comite cum exercitu. facta est de
hostib uictona. Hȩc pansosia religiosissima
matre pueri pansosi referente cognouimus.
Mascerili etiam desꝑanti de salute sua uel
ex̾ercitus quem ducebat contra gallonẽ. ba¬
culum tenens manu in uisu noctis apparuit.
ata cum ꝓuolueretur ad pedes sci uiti. mas¬

Expanded text:
epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus est. 50. Intra Tusciam etiam in saepius visitaturum, frequenter ad altare quod est in basilica Ambrosiana, quae ibidem ab ipso constituta ebio referente, didicimus. In eadem etiam domo, in qua declinans Eugenium mansit, tempore quo Radagaisus supradictam civitatem obsidebat, cum jam de se penitus desperassent viri civitatis ipsius, per visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu, facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mas
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes uidere non poterant. emundatos oculos
non habebant: plurimi autẽ stellam supra cor-¬
pus ens se uidere narrabant. S lucescente die dm̃¬
ca cum corpus ipsius ꝑ actis sacramentis diuinis
de ęccłia leuaretur. portandum ad basilicã ambra¬
sianan in qua positus ẽ. ita ibi demonũ turba cla-¬
plurimis ꝓuintiis usq in hodiernũ manear. lacta-¬
banr etiam turbe uirq ac mulieruni orana uel semi¬
cinchia sua. ut corpus sem̃ aliquatenus ab ipsis con-¬
tingeretur. Erat enim exequiarũ turba innumera¬
solũ rpianoꝵ. sed euam iudeoꝵ & paganoꝵ: maiore
tamen gratia ordo precedebat e& qui fuerant bap¬
neati. Padem tamen qua obiit die.sicut textus eple
loquitur que a successore ipsius uenerabili
uiro simplitiano suscepta ẽ de partib orientis
ad ipsum tamquã̾ adhuc nobiscũ uitientẽ di¬
recta qua nunc usq mediolam habetur: in mo
lis & imponens illis manũ. habet enim diem

Expanded text:
videntes videre non poterant, quia mundatos oculos videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba claplurimis provinciis usque in hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerasolum christianorum, sed etiam Judaeorum et paganorum; majore tamen gratia ordo praecedebat eorum qui fuerant baptizati. 49. Eadem vero qua obiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monalis, et imponens illis manus; habet enim diem
Abbreviated transcription (Latin):
tus etiam sacerdos eccłȩ uerzellensis cum in suꝑi¬
ora domus se ad quietẽ composuisset. tertio uocẽ
uocantis se audiuit: dicentisq sibi. Surge. festina
quia modo ẽ recessurus. Qui descendens obrulit
scoͣ. dñi corpus : quo accepto ubi deglutiuit emi¬
sit spm : bonum uiaticũ secum ferens: ut in uir¬
tute ascȩ animȩ refectus. angeloꝵ nunc consortio
quoꝵ uita uixit in tͣris & helie societate letetur:
quia ut helias numquã regib uel ullis potestatib
ita & iste ꝑ dei timorẽ loqui ueritus ẽ:atq inde
ad ęccłam maiorẽ ante lucanam horã qua de¬
functus ẽ corpus ipsius portatum eͣ. ibiq eãdẽ
fuir nocte qua uigilauimus in pascha. quãplu¬
rimi infantes baptirati. cum ã fonte uenirent.
uiderunt ita ut aliqui sedentẽ in cathedra in
tribunal dicerent: alii uero ambulantẽ suis pa¬
rentib dicerent uel digito ostenderent: sed illi

Expanded text:
tus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superitus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi
Abbreviated transcription (Latin):
uoce audita: ex pauescentes fugerunt. Oefuncto
tameneo non alius successit ei in sacerdotiũ. insi isquẽ
ille dominum senem trina uoce signauerat. Cui sĩ¬
plitiano uencrius quem supͣme morauimus succes¬
sor fuit : felix uero nunc usq hononiensem regit ec¬
clesiam. Castus autera uel polemius nutriti ab am-¬
brosio bonȩ arbotis bom fructus in ȩccła mediola¬
nensi diaconii funguntur offitio. En codem tamen
loco sicut referente scõ bassiano epõ laudonsis ȩccłe
qui ab eodem audierat didicimus cum oraret una
cum supͣdicto sacerdote uiderat dñm ihm aduenisse
ad se & anidentem sibi. nec multos post dies ablatus
est. sed et eodem tempore quo a nobis inigrauit ad do-¬
minum ab hora cutit᷑ undecima diei usq ad illam
horam qua emisit spiritum expansis manib tamo¬
dum crucis orauit. nos uero labia illius tantũ moueri
uidebamus. uocẽ autẽ non audiebamus. Honora¬

Expanded text:
voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honora
Abbreviated transcription (Latin):
sis. incidit iinfirmitatẽ. qua plurimis dieb cũ
detineretur in lectulo. comes stilico dixisse fertur
quo tanto uiro decedente de corpore. interitus
immineret italie. Unde conuocatis ad se nobilissi¬
mis uiris illius cuntatis. quos diligi a scõ sacerdo
ꝑgerent ad scm̃ sacerdotẽ. suaderentq illi. ut sibi
uiuendi a domino peteret commeatũ. Quod ille
ubi ab eis audunt. respondit. Non ita inter uos uix
ut pudeat me uiuere: nec timeo mori. quia bonuͣ
dũm habemus. Pidem tempus cum in extrema
parte porticus in qua iacebat in uno positi. castus.
polemius. uenenus. & felix. tunc diaconi secum tͣc¬
tarent. uoce ita pͣssa ut uix se inuicem audirent.
qui post obitum illius ep̾s ordinandus ẽȩt. atq
cum de nomine sci loquerentur simplitian tã¬
quam interee̾t tractatui cum longe positus ab ip¬
sis iaceret. approbans exlamauit tertio. senex sed
bonus. Erat enim simplitianus eui maturus. Qua

Expanded text:
si, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus si, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdotpergerent ad sanctum Sacerdotem, suaderentque illi, ut sibi vivendi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tur. requiri fecit atq ꝑduci ad se. Quem cum int̾¬
rogasset & deprehendisset auctorẽ tanti flagiii. ait.
Oportet illum tradi sathane in interitum carnis: ne
talia in posterum audeat cõmittere. Quẽ eodẽ mo¬
mento. cum adhuc sermo eẽt in ore sacerdoris. sp̃s
immundus arreptũ discerpere coepit. Quo uiso.
non nunmo timore repleti sumus. & ammiratione.
Multos etiam dieb ipsis imponente illo manus et
imꝑante ab spiritib immundis uidimus esse pur-¬
gatos. Pidem tempus nicentius quidam ex tribu¬
no & notano. qui ira pedum dolore tenebatur ut
raro in publico uderetur. cum ad altare accessis¬
set ut sacram̃ta ꝑciper& calcatusq casu a sacerdote
exclamasset. audiuimus uade & amodo saluus eris.
nec se amplius doluisse pedes. Tempore quo sc̃s
sacerdos de hac luce migrauit lacrimis testabatur
sed post dies hos ordinato sacerdore eccłȩ ticinen¬

Expanded text:
tur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum intetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum tradi satanae in interitum carnis, ne talia aliquis in posterum audeat admittere . Quem eodem momento cum adhuc sermo esset in ore Sacerdotis, spiritus immundus arreptum discerpere coepit: quo viso, non minimo timore repleti sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, lacrymis testabatur. 45. Sed post dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinen
Abbreviated transcription (Latin):
scripture diuinȩ. quod ego obtime renuebaͣ:
nam scribendi uel dictandi ipsa die finem
fecit: siquidem ipsum psalmum ex plere nͣ
potuit. Ego uero id quod iusum a me fuerat.
honorabili uiro casto diacono sub cuius cura
degebã statim retuli. At ille repletus grã
spiritus sciͣ. aduentũ eiusdẽ me in illo in¬
disse edocint. ex lec tione ac tuum apłorũ.
Suꝑiorib autem dieb cum stiliconis tunc comuis
seruus qui demonio laborauerat. cum in ambro¬
siana basilica insanus maneret. commendatus a
domino suo. ferebatur enim quod libent᷑ ab eodẽ
haberetur. faceret falsas epistolas tribunatus. in
tantum ut tenerentur homines qui ad adminis¬
trandum ꝑgebant. S ubi ad ꝑsonam serui sui ꝑ¬
uenit. comes stilico. ipse in seruo noluit uindicare:
homines etiam qui ab eo decepti fuerant. intͣuentu
sacerdotis dimisit. Deipso uero sacerdoti questus est
quem uir sc̃s cum de eccłia ambrosiana egredere¬

Expanded text:
Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dictandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: at ille repletus gratia Dei, Spiritus sancti adventum me in illo vidisse edocuit lectione Actuum apostolorum. Superioribus autem diebus cum Stiliconis tunc comitis servus, qui daemonio laboraverat, in Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad personam servi sui pervenit comes Stilico, noluit in eum vindicare. Homines etiam qui decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus est. Quem vir sanctus cum de basilica Ambrosiana egredere
Abbreviated transcription (Latin):
secundum apłm petra ẽ. quȩ omnes ad se allisos
interimit. Ipsa auten inuiolabilis manens nec
reum facieus euni qui ad se alliserit nequissimi
uteri deteriores partus. sed innocentẽ. ita ut se¬
curus possit dicere. portio mea dominus: quia
cui nichil in sȩculo est. illi uere portio xp̃c est:
& qui contempserit parua. multa ꝑcipiet. &¬
insuꝑ uitam aternam possidebit. Ante pau-¬
cos uero dies quam lectulo detineretur. cum
quadragesimũ tertium psalmũ diclaret. me
excipiente & uidente. subito inmodum scuri bre¬
uis ignis caput eius cooꝑut: atq paulatim ꝑ
os ipsius tainquam in domum habitator in¬
gressus ẽ. post quod facta est facies eius tam¬
quam nir: postea uero reuersus ẽ uultus eius.
ad speciem suam. Quod cum fieret. stupore
ꝑculsus obrigui: nec potui scribere que ab illo
dicebantur. nisi postea quam uisio illa iran¬
siit. Dicebat enim in tempore testimoniũ

Expanded text:
secundum Apostolum petra est, quae omnes ad se allisos secundum Apostolum petra est, quae omnes ad se allisos interimit, ipsa inviolabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42. Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejus cooperuit, atque paulatim per os ipsius tamquam in domum habitator ingressus est: post quod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ueniendi illi apud illos grauissimus labor esset.
quia omnia p̾tio distrahebantur. Quȩ res omne
malum prinio inuexit. italiȩ: & exinde omnia uer¬
guntur in peuis. Et quid dicam. si in huiuscemo¬
di ꝑsonis ita rabiem suam exercet: qui solent aut
filiorum aut ꝓpinquorũ causas pretendere. ad ex¬
cusandas excusationes in peccatis. quandoquidem
plerosq cȩperit etiam celibes sacerdotes. uel leuitas
quib portio dominus ẽ: ut illam exiam ipsi appe¬
tant. Et ue nobis miseris. qui nec fine mundi ꝓuoca¬
mur: ut tam graui iugo seruitutis liberari uelimꝰ.
quod demergit usq: ad ꝓfundum inferni. ut facia¬
mus nobis amicos de manimona iniquitatis. qui
nos recipiant in xterna tabernacula. At ramen
beatus ille. qui quandoq conuersus distuptis iun¬
culis. atq ꝓiecto iugo huiusmodi dominationis.
tenebit & allidet paruulos enis ad petram. hoc
est omnes intentiones eius allidet ad xp̃m. qͥ

Expanded text:
veniendi illi apud illos gravissimus labor esset, veniendi illi apud illos gravissimus labor esset, quia omnia pretio distrahebantur. Quae res primo omne malum invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in pejus. Et quid dicam, si in hujusmodi personis ita rabiem suam exercet, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas praetendere: Ad excusandas excusationes in peccatis ; quandoquidem plerosque ceperit etiam coelibes sacerdotes vel levitas, quibus portio Deus est, ut etiam ipsi illam appetant ? Et vae nobis miseris! quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi jugo servitutis liberari velimus, quod demergit ad profundum inferni; ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo hujusmodi dominationis, tenebit, et allidet parvulos ejus ad petram , hoc est, omnes intentiones ejus allidet ad Christum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit a ꝓpłia scõ. dimissum cͣ peccatum tuũ. hu¬
milior factus e in emendanone peccati. ita ut ci¬
nerem sicut panem manducaret. & potum suũ
cum fletu miscerer. Flebat enani amarissime. quo¬
tienscumq forte nuntiatum illi fuerat de cuiuscũq
sci obitu sacerdotis. intantum ut nos illum consolari
uideremur. ignorantes pium affectum uii. nec qua
ranone na fleret inrelligentes. Quib ille huius¬
modi responsum reddebat ñ se flere quia de-¬
cesserat qui fuerat mortuus nuntiatus. sed quia
pͣcesserat: uel quia difficile ee̾t inuenite uirũ
qui summo sacerdorio dignus baberetur. ly¬
se autem de sua morte ante pͣdixit quod usa:
in pascha nobiscum futurus eẽt. Qđ quidem
meruit. dñm obsectando: quo matunus libe¬
raretur. Ingemiscebat enim uelement᷑. cuni
magis magisq increscere in hominib & maxime
in his qui in potestatib erant constituti. ita ut inter¬

Expanded text:
audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; huaudivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu misceret . 40. Flebat etiam amarissime quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo maturius hinc liberaretur. 41. Ingemiscebat enim vehementer cum magis magisque increscere in hominibus, et maxime in iis qui in potestatibus erant constituti; ita ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
tem criminũ quas illi confitebantur nulli nisi dño
soli apud quem intercedebat loquebatur: bonũ
relinquons exemplum postens sacerdorb ut intͣ¬
cessores magis apud deum sint. quam accusatores
apud homines. Nam & sȩcundum. apłm circa
huiusmodi hominem confirmanda caritas est.
quia qui ipse sui accusator e̾. nec exspectat ae¬
cusatorem sed pͣuenit. ut confitendo suum alli¬
get ipse delicꝰtum: nec habeat quod aduersa¬
nus criminetur. Ideoq scnptura dicit. lu̾stus in
principio sermonis accusator eͣ sui. Uocem enim
eripit aduersatio. &. quasi dentes quosdam para¬
tos ad pͣdam criminationis infestę peccato suoꝵ
confessione confringit. dans honorem deo cui
nuda sunt omnia: & qui uult uitam peccatorũ¬
magis quam moitẽ. Nam & ipsi penitenti noñ
sufficit sola confessio. nsi subsequatur emendatio
facti. ut penitens penitenda non faciat: humili&¬
etiam suam animam sicut dauid sc̃sͣ. qui postquã

Expanded text:
tem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino tem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusatores apud homines. Nam et secundum Apostolum , circa hujusmodi hominem confirmanda charitas est; quia ipse sui accusator est, nec exspectat accusatorem, sed praevenit; ut confitendo suum allevet ipse delictum; ne habeat quod adversarius criminetur. Ideoque Scriptura dicit: Justus in principio sermonis accusator est sui . Vocem enim eripit adversario, et quasi dentes quosdam paratos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessione confringit, dans honorem Deo, cui nuda sunt omnia , et qui vult vitam magis peccatoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non suff, ut poenitens poenitenda non faciat, sicetiam animam suam sicut David sanctus, qui postquam