comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit: iure iudicium discutientis dñi ꝑtimescit: At qui gram mi¬
sccłie. grate se meminit suscepisse: gauderis utiq iuditii discri¬
men expecꝰtat: Ileoq libera modulatione: conditori suo. miscdiã
et iudium cantat Uerum quia incertum est omĩbus. tẽpus uni¬
uersalis iudiciĩ incerta singulis su exitus hora. et poterat lon¬
gua uideri p̃sens afflictio. nescientibus. quando requies pro¬
missa ueniret: uoluit pius magister aliquib discipulorũ suorũ
adhuc incarne clegentibus. eterne reꝓmissionis gaudia p̾mons¬
trare quatenus & ipsi qui uidissent: et om̃s qui audire possent.
leuius aduersa presentia tolerarent. reducto sepius ad m̃tem
future retributionis munere. quod expectarent: Unde sequitui
Amen dico uobis sunt quidem de hit stantibus qui non gustabũt
mortem: donec uideant filium hominis uenientem in regno suo
Uenientem quippe in regno suo uiderunt discipuli. quia in ea

Expanded text:
nit, jure judicium discutientis Domini pertimescit. At qui gratiam minit, jure judicium discutientis Domini pertimescit. At qui gratiam misericordiae grate se meminit suscepisse, gaudens utique judicii discrimen exspectat, ideoque libera modulatione suo judici misericordiam et judicium cantat. Verum quia incertum est omnibus tempus universalis judicii, incerta singulis sui exitus hora, et poterat longa videri praesens afflictio nescientibus quando requies promissa veniret, voluit pius magister aliquibus discipulorum suorum adhuc in terra degentibus aeternae repromissionis gaudia praemonstrare: quatenus et ipsi qui vidissent, et omnes qui audire possint, levius adversa praesentia tolerarent, reducto saepius ad mentem futurae retributionis munere quod exspectarent. Unde sequitur: Amen dico vobis, sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt discipuli, quia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia qui in hominis natura minor est patre. ipse indi¬
uinitate unius eiusdẽq est głe cum patre uerus homo ꝑ
omĩa. uerus existens & deus Merito aut̃ letificat pios. me¬
rito terret contumaces: qd̾ sequit᷑: Et dunc reddet unituiq.
cdm opus eius: Quia qui nũc bona oꝑantes. pressuris maloꝵ
affligunt᷑ iniquis: letante nimirum animo tempus ex¬
pectant illud quando ꝑ iudicem iustum. non solum abin-¬
iustorum liberent᷑ iniuriis sedet iusticie ac patientie sue
mercedem recipiant: Qui uero male uiuentes patientiam
lice sententie: quod ait psalmista Miscdiam & iudicium:
cantabo tibi dñẽ Primo quippe miscd̾iam. ac deindȩ iudici¬
um se cantare ꝑhibet: quia nimirum dñs quad primo suo ad¬
uentu. depositum nob̃ benignus contulit. hoc in scđ̾o distric¬
tus exiget Sed ꝑuersus quisq qui miscd̃iam largientis contemp¬

Expanded text:
est, quia qui in hominis natura minor est Patre, ipse in diest, quia qui in hominis natura minor est Patre, ipse in divinitate unius ejusdemque est gloriae cum Patre verus homo, per omnia verus existens et Deus. Merito autem laetificat pios, merito terret contumaces, quod sequitur. Et tunc reddet unicuique secundum opera ejus: quia qui nunc bona operantes pressuris malorum affliguntur iniquis, laetanti nimirum animo tempus exspectant illud, quando per judicem justum non solum ab injustorum liberentur injuriis, sed et justitiae ac patientiae suae mercedem percipiant. Qui vero male viventes patientiam licae sententiae quod ait Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Primo quippe misericordiam, ac deinde judicium se cantara perhibet: quia nimirum Dominus, quod primo suo adventu dispositum nobis benigne contulit, hoc in secundo districtus exiget. Sed perversus quisque qui misericordiam largientis contem
Abbreviated transcription (Latin):
modo eternorum describit palmam premiorum: Ut auditis uideli-¬
cet agonum necessitatibis: meminerint siłi re quiem in hac
uita nequaquã. eẽ petendam: Audita rursum dulcedine
future retributionis: leuius ferant mala transeuntia. que bonis
sperauerint remuneranda ꝑpetuis: Cum enim suas suorũq pas-¬
siones. paulo suꝑius cõnmemorasset: confestim ea que modo
cum legeretur audiuimꝰ: ad iunxit dicens filius enim homin
uenturus est in gła patris sui cum angłis suis: & tunc reddet
nat examinis: quando inpotestate et marestate ueniet. iu¬
dicaturus de mundo: qui quondam in humilitate et abiecꝰti¬
one uenerat iudicandus amundo. quando cum iudiciaria
districtione queret oꝑum ꝑfectionem ab eis: quibus miscłi
reddens singłis scdm oꝑa eorum. elecꝰtos in regno patris sui
ꝑducet: reꝓbos aut̃ cum diabolo. in ignẽ reiciet sempit̾num
Et pultre dicitur: quia filius hominis uenturus est in gła
patris sui: filuis quippe hominis: in gła dei patris uenturus

Expanded text:
modo aeternorum describit palmam praemiorum: ut auditis videlicet agonum necessitatibus meminerint sibi requiem in hac vita nequaquam esse petendam; audita rursum dulcedine futurae retributionis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speraverint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in gloria Patris sui nat examinis, quando in potestate magna et majestate veniet judicaturus de mundo, qui quondam in humilitate et abjectione venerat judicandus a mundo, quando cum judiciaria districtione quaeret operum perfectionem ab eis quibus misericoreddens singulis secundum opera eorum, electos in regnum Patris sui perducet, reprobos autem cum diabolo in ignem rejiciet sempiternum. Et pulchre dicitur quia Filius hominis venturus est in gloria Patris sui. Filius quippe hominis in gloria Dei Patris venturus
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiare Ascendunt supra filium hominis angłi: cum docent
p̃dicatores. quia inprincipio erat uerbum. et uerbum erat apud
dñ. et deus erat uerbum Descendunt suꝑ filium hominis angłi:
cum adiungunt idem quia uerbum caro factum est: et habi¬
tauit in nobis Neq inmerito p̃dicatores scĩ typice angłi uo¬
cantur. quibus consuete deriuatum ab angłis nomen eirange¬
gelistarum conceditur: ut sicut hi nuntii. ita et illi. propt̾
idem sum me p̃dicationis officium: boni nuntii cognominent᷑:
Et notandum. quod dñs se ipse. filium hominis nuncupat:
nathanahel eimdem filium dei p̃dicat: Cui simile est: quod
apud alios euangelistas. ipse discipulos interrogat. quem eñ¬
dicant homines eẽ filium hominis: responditq petrus lues
ne actum est: ut cum utraq eiusdem mediatoris dĩ. et dñi
nr̃i. uel abipso dño. uel abhominȩ puro eẽt com memoranda

Expanded text:
nuntiare. Ascendunt super filium hominis angeli, cum docent nuntiare. Ascendunt super filium hominis angeli, cum docent praedicatores, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Descendunt super filium hominis angeli, cum adjungunt iidem, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Neque immerito praedicatores sancti typice angeli vocantur, quibus consuete derivatum ab angelis nomen evangelistarum conceditur, ut sicut hi nuntii, ita et illi propter idem summae praedicationis officium boni nuntii cognominentur. Et notandum quod Dominus seipsum filium hominis nuncupat, Nathanael eumdem Filium Dei praedicat. Cui simile est quod apud alios evangelistas ipse discipulos interroget: Quem dicunt filium hominis esse? Responditque Petrus: Tu es ine actum est ut cum utraque ejusdem mediatoris Dei et Domini nostri vel ab ipso Domino vel ab homine puro esset commemoranda
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ donum est. non exoꝑibus: ut ne quis glorietur: Sequitur:
sub sequenter aꝑit. futuram credentibus spondendo aꝑtionem regni
celestis et p̃dicandam mundo utramq unius sue naturam ꝑsone.
quod reuera multo excellentis est. archanum. quam quod nos
in peccati ad huc unbra positos. ase inluminandos p̃uidit Ma-¬
ius est. enim quod saluatos gratia sue cognitionis imbuit. quod
celi nobis gaudia pandit. quod p̃dicatores sue fidei in mundo.
dispersit: quã quod nos saluandos potentia sue maiestatis ante scła
p̃sciuit: Amen amen dico uobis: uidebitis celum aꝑtũ et angłos dĩ
ascendentes. et descendentes: supra filium hominis Iam comple-¬
tum cernimus: ꝓmissi huius effectum Uidemus et enim celũ.
aꝑtum: Quia postquam celum deus homo penetrauit. etiam
nobis in nomine eius credentibus. suꝑne patrie pate factum cog-¬
sublimitatem diuinitatis ap̃i. simul et humanitatis enis infirma:

Expanded text:
Dei donum est: non ex operibus, ut ne quis glorietur . Sequitur:Dei donum est: non ex operibus, ut ne quis glorietur . Sequitur:subsequenter aperit, futuram credentibus spondendo apertionem regni coelestis, et praedicandam mundo utramque unius suae naturam personae, quod revera multo excellentius est arcanum, quam quod nos in peccati adhuc umbra positos a se illuminandos praevidit. Majus est enim quod nos salvatos gratia suae cognitionis imbuit, quod coeli nobis gaudia pandit, quod praedicatores suae fidei in mundo dispersit, quam quod nos salvandos potentia suae majestatis ante saobis, videbitis coelum apertum, et angelos dei ascendentes et descendentes supra filium hominis. Jam completum cernimus promissi hujus effectum. Videmus etenim coelum apertum, quia postquam coelum Deus homo penetravit, etiam nobis in eum credentibus, supernae patriae patefactum cogsublimitatem divinitatis Christi simul et humanitatis ejus infirma
Abbreviated transcription (Latin):
ficum: comedit fructum eius Et qui custos est dñi sui: glorifi¬
cabitur: Sed quia primi parentes nr̃i. reatu preuaricationis
comfusi. de fici sibi foliis. suc cintoria fecerunt: potest arbor
fici non incongrue male dulcoratam generi humano consue¬
tudinem peccandi signare. sub qua positos adhuc electos suos.
sed nec dum edectionis sue grãm cognoscentes: quasi sub ficu
constitutum. nec se iam uidentem. dñs uidet nathanahel No¬
uit enim dñs: qui sunt eius. quorum saluationi: ipsum quoq
nomen nathanahel. aptissime conuenit: Nathanahel naniq :
do num dĩ int̾pretatur: Et nisi dono dei quisq uocatur: num¬
quam reatum prime trangressionis numquã male blandien¬
tia augefcentum cotidie peccatorum umbracula. euadit :
Numquam saluandus uenire meretur ad xp̃m: Unde dicit
apłs: Gratia enim estis saluati ꝑfidem: et hoc. non ex uobis

Expanded text:
ficum, comedet fructum ejus: et qui custos est Domini sui, glorifificum, comedet fructum ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur . Sed quia primi parentes nostri, reatu praevaricationis confusi, de fici sibi foliis succinctoria fecerunt , potest arbor fici non incongrue male dulcoratam generi humano consuetudinem peccandi signare, sub qua positos adhuc electos suos, sed necdum electionis suae gratiam cognoscentes, quasi sub ficu constitutum, nec se jam videntem, Dominus videt Nathanael; novit enim Dominus, qui sunt ejus . Quorum salvationi ipsum quoque nomen Nathanael aptissime convenit; Nathanael namque donum Dei interpretatur, et nisi dono Dei quisque vocatus fuerit, nunquam reatum primae transgressionis, nunquam male blandientia augescentium quotidie peccatorum umbracula evadit, nunquam salvandus venire meretur ad Christum. Unde dicit Apostolus: Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qui utilia preciperet. uerum etiam filium dĩ. qui celestia
dona tribueret: et regem isrł. id est populi dm̃ uidentis: religio¬
sa deuotione fatetur: ut hac confessione. suum quoq hunc regẽ.
et se eius regni militem significet: Potest aut̃ hec dñi sen¬
tentia: qua dixit se nathanahel priusquam uocaretur aphilippo.
cum esset sub ficum uidisse: suꝑ electione spiritalis isrł. id est populi
xp̾iani: mystice intelligi: quem dñs nec dum se uidentem. nec diur
ꝑ apłos eius. ad fidei grãm uocatum. sed subtegmine adhuc peccati
prementis abditũ. misericorditer uidere dignatus est: paulo at¬
testante. qui ait: Qui benedixit nos in om̃i benedictione spiritali
incelestibus in xp̾o. Sicut elegit nos in ipso ante mundi consti¬
tutionem. ut essẽmus scĩ et in maculati in conspec du eius: inca¬
ritate: Et quidem fici arbor. aliquando in scripturis: dulcedi¬
nem suꝑne dilectionis insinuat: Unde scriptum est: Qui serua

Expanded text:
qui utilia praeciperet, verum etiam Filium Dei, qui coelestia dona tribueret, et regem Israel, id est populi Deum videntis, religiosa devotione fatetur: ut hac confessione suum quoque hunc regem, et se ejus regni militem significet. Potest etiam Domini haec sententia, qua dixit se Nathanael, priusquam vocaretur a Philippo, cum esset sub ficu, vidisse, super electione spiritalis Israel, id est populi Christiani, mystice intelligi, quem Dominus necdum se videntem, necdum per apostolos ejus ad fidei gratiam vocatum, sed sub tegmine adhuc peccati prementis abditum, misericorditer videre dignatus est, Paulo attestante, qui ait: Qui benedixit nos in omni benedictione spiritali, in coelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate . Et quidem fici arbor aliquando in Scripturis dulcedinem supernae dilectionis insinuat; unde scriptum est: Qui servat
Abbreviated transcription (Latin):
migrare debere. Erat aut̃ phylippꝰ a bethsaida ciui¬
tate aupreȩ & petͥ. Non ÷ putandꝰ eungłista fortuitu.
ficio eẽt futurꝰ. quał etiã petrꝰ & andneas: ostendere
utiq erant : qͥ audiebant a dño. Uenite post me. & faciã
uos fieri piscatores hõiũ. Uenator & ille: qͥ & antequã ad
predicationis officium ordinaret᷑ a dño. qͣntũ capiendis
ad uitã aĩab eẽt intentꝰ : mox sponte p̃dicando monstra¬
uit. Inuenit enĩ nathanael: & dicit ei. Quẽ scripsit moy¬
dicationis macłis intextũ. inuento fr̃i circũdet: quẽ ad et̃¬
nã cupit ꝓuidꝰ captare salutẽ. Illum dic̃ inuentũ: quẽ mo-
tis sequendꝰ intelligat᷑. qͦ ipse sit cuiꝰ aduentui p̃conando
uniu̾sa ueterũ scripta seruierunt. Iħm nuncupat: qd̾ no¬
men xp̃i futurũ ꝓpħarũ oracła concinebant. Dicit nãq:¬

Expanded text:
migrare debere. Erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Non est putandus evangelista fortuito ficio esset futurus, quales etiam Petrus et Andreas ostendere utique erant, qui audiebant a Domino: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Venator et ille, qui antequam ad praedicationis officium ordinaretur a Domino, quantum capiendis ad vitam animabus esset intentus, mox sponte praedicando monstravit Invenit enim Nathanael, et dicit ei: Quem scripsit Moaedicationis vinculis intextum invento fratri circumdat, quem ad aeternam cupit providus captare salutem! Illum dicit inventum quem Mosetis sequentibus intelligatur quod ipse sit cujus adventui praeconando universa veterum scripta servierint. Jesum nuncupat, quod nomen Christi futurum prophetarum oracula concinebant. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
luerit iħc exire in galileã: uidelicet a iudea iͥ erat
iob baptitans: & testimoniũ illi ꝑhibend: qͦa eẽt
agnꝰ dĩ Duos ex discipłis suis ad eũ seqͦndũ ꝓuocautt
e qͦb unꝰ andreas. ad illũ etiã frẽm petrũ adduxit: Pa¬
tet iuxta sensũ spiritalẽ. ꝙ crebra expositione ur̃e sẽ¬

Expanded text:
e in Galilaeam, videlicet a Judaea, ubi erat Joannes baptizans, et testimonium illi perhibens quod esset agnus Dei, duos ex discipulis suis ad eum sequendum provocavit: e quibus unus Andreas ad illum etiam fratrem suum Petrum adduxit. Patet juxta sensum spiritalem, et crebra expositione ves
Abbreviated transcription (Latin):
che. qui ꝑ benedictionẽ uocatus est isrł. ad memoriam reducit:
Is namq conuolens inquodam loco requiescere. lapidem capiti
suo subposuisset : uidit in somnis scalẽm stantem suꝑ t̾ram. et cacu¬
men illuis tangens celũ. angelos quoq dĩ ascendentes et descenden-
tes. ꝑeam: et dñm innixũ scale dicentem sibi Ego sum dñs deus
abraham patris tui: &ds̃ ysaac Surgensq mane. et debito cum
pauore: Laudes dño reddens tulit ipsum lapidem. erexit intitu¬
lum: fundens oleum desuꝑ: hunis ergo loci dñs facit mentionẽ:
& de se ac suis fidelibus figuratum. manifestissime testatur: Scala¬

Expanded text:
chae, qui per benedictionem vocatus est Israel, ad memoriam reducit. Is namque, cum volens in quodam loco requiescere, lapidem capiti suo supposuisset, vidit in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelsuper eam, et Dominum innixum scalae, dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac . Surgensque mane, et debito cum pavore laudes Deo reddens, tulit ipsum lapidem, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Hujus ergo loci Dominus facit mentionem, et de se ac suis fidelibus figuratum manifestissime testatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
doli nesciꝰ incedit: iã ꝑdidere iudĩ nom̃ isrłitarũ. quã uis
carnalit̾ nati de isrł:. qͥa qͦtqͦt doloso corde incedt̃. a sim¬
plicitate sui patͥarchȩ degenerauerunt. Et adsciti sumꝰ ip¬
si in sem̃ isrłitarũ: qͥ qualibet aliis de nationib genꝰ car-¬
nis habentes. fide tanĩ ueritatis. & mundicia corporis ai
mentis uestigia seqͥm̃ isrł: ĩuxta illud apłi. Non enĩ õs qͥ¬

Expanded text:
doli nescius incedit, jam perdidere Judaei nomen Israelitarum, quamvis carnaliter nati de Israel, quotquot doloso corde a simplicitate patriarchae sui degeneraverunt; et adsciti sumus ipsi in semen Israelitarum, qui quamlibet aliis de nationibus genus carnis habentes, fide tamen veritatis et munditia corporis ac mentis vestigia sequimur Israel, juxta illud Apostoli: Non enim o
Abbreviated transcription (Latin):
gaudioꝵ animꝰ inflamat᷑. Et qui priꝰ flebat ne duceret᷑ ad
suppliciũ: postmodũ flere amarissime incipit. qͥa differ¬
t᷑ a regno. Qͦd ÷ de altero t᷑ture siue pullo columbino.
holocaustũ facere. Holocaustũ nãq: totũ incensũ dicit᷑. Et
holocaustũ se ipsũ dño facit: qui spretis oĩb terrenis. solo
suꝑne beatitudinis desiderio estuare. solã hanc ꝑ luctꝰ ac
lacrimas querere: dulce habet. Contemplat᷑ & enĩ mens
qͥ sit illi angłoꝵ chori. qͤ ipsa societas beatoꝵ spuũ. qͣ maies
tas et̃te uisionis dĩ: & ampliꝰ plangit qͥa abonis ꝑhennib deẽ
quã flebat priꝰ cũ mala et̾na metuebat. Utrãq aut̃ nr̃e cõ¬
lugentib atq afflictis. clem̃t̃ errata dimittit. & ꝑ ingressu
uitȩ celestis tota m̃tis intentione feruentes. ęt̾ne suȩ uisi¬

Expanded text:
ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae tas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae comlugentibus atque afflictis clementer errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visi
Abbreviated transcription (Latin):
lesti luce monstratur: et quia corternus sit indiuinitate pat
filius. celesti eiusdem patris uoce probatur: quatenis adueniente. ho-¬
ra passionis. minus morientem dolerent quem post mortẽ mox ono¬
rificandũ in hominerUerũ discipuli quasi carnales adhuc et¬
solatur. et erigit: Et descendentibus inquit illis de monte: p̃cepit
iħs dicens Nemini dixeritis uisionem: donec filius hominis amor¬
tuis resurgat: Uisionẽ ostencde sue maiestatis. ad tempꝰ taceri p̃ce¬
pit: ne si palam uulgaretur in popłos: aut dissipationem passio¬
nis illius idem popłi principib repugnando impedirent. et sic
humane salutis effectus qͥ ꝑsanguinem eiꝰ erat futurus retar¬
daretur: aut certe hiqui eandem uisionẽ audientes credidissẽt.
uiso crucis oprobrio: scandalizarent᷑: Oportunius aut̃ completa
passione. resurrectione. et ascensione eius incelum: repletis sp̃u

Expanded text:
coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post mortem mox glorificandum in homine, in disolatur et erigit. Et descendentibus, inquit, illis de monte, praecepit Jesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visionem ostensae suae majestatis ad tempus taceri praecepit, ne si palam vulgaretur in populos, aut dispensationem passionis illius iidem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat futurus, retardaretur; aut certe hi qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem completa passione, resurrectione et ascensione ejus in coelum, repletis Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
uiui inueniendi sunt incarne: qui utriq pariter in uno
eodemq momento rapti in nubibus obuiam dño in
aera: Mox ꝑacto iudicio. aduitam inducuntur et̾nam Quibus
apte conuenit: qd morses. et helias inmaiestatȩ uisi fuisse ꝑibent̾:
Per excellentiam namq maiestatis: insigne muneris quo sunt
coronandi monstratur Conuenit et hoc. quod excessum ȩius
quem conpleturus erat in iherłm dixisse memorantur: quia
nimirum dinica laudis materia. fidelib̾us. sui fit passio redẽp¬
toris: Qui quanto magis meminerint absq gr̾a illius se salua¬
semꝑ inpecꝰtore uersant deuota confessione testant᷑: Uerum
quia quo ampluis quisq uite celestis dulcedinem degustat
eo amplius fastidit omĩa quȩ placebant in infimis: me¬
rito petrus uisa dñi et scõrum eius maiȩstate repentȩ
aiticulo. et humanitas eius qualiter ꝑresurrectionem sit sublimanda.

Expanded text:
vivi inveniendi sunt in carne. Qui utrique pariter in uno vivi inveniendi sunt in carne. Qui utrique pariter in uno eodemque momento rapti in nubibus obviam Domino in aere mox peracto judicio ad vitam inducuntur aeternam. Quibus apte convenit quod Moyses et Elias in majestate fuisse visi perhibentur; per excellentiam namque majestatis insigne muneris quo sunt coronandi, monstratur. Bene convenit et hoc quod excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem, dixisse memorantur: quia nimirum unica laudis materia fidelibus suis fit passio redemptoris: qui quanto magis meruerint ejus se gratia esse semper in pectore versant, devota confessione testantur. Verum quia quo amplius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, merito Petrus, visa Domini et sanctorum ejus majestate, repente articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s. insuꝑ et et̾na carnis ac sp̃s beatitudine acluce re¬
ficiens Sequitur Ecce apparuit illis moyses et helias:
cum eo loquentes Quales apparuerunt. et quid locuti
sunt cum eo: lucas manifestius scribit dicens Erant aut̃
moyses. et helias uisi in maiestate: et dicebant excessum
eius quem conpletturus erat in iherłm: Moyses ergo et
helias. qui locuti sunt cum dño in montȩ. et passionem eiꝰ
ac resurrectionem dicebant: oracula legis et ꝓphecie de¬
signant que in dño completa et nunc doctis quibq
patet. et elecꝰtis om̃ib infuturo manifestius patebit: Qui
bene uisi in maiestatȩ dicuntur: quia tunc aꝑtius uideb
non solum sensus sed et sermo fuerit prolatus: quãuis in mo¬
yse et helia. om̃s qui cum dño regnaturi sunt recte possunt¬
ndelligi In moyse quidem qui mortuus ac sepultus est: hii
qui in iuditio resucitandi amorte sunt: In helia uero: qui
necdum mortis debitum soluit: hiiqui maduentu iudicis

Expanded text:
tus, insuper et aeterna carnis ac spiritus beatitudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Quales apparuerint, et quid locuti sunt cum eo, Lucas manifestius scribit, dicens: Erant autem Moyses et Elias visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem . Moyses ergo et Elias qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus ac resurrectionem dicebant, oracula legis et prophetiae designant, quae in Domino completa et nunc doctis quibusque patent, et electis omnibus in futuro manifestius patebunt. Qui bene visi in majestate dicuntur, quia tunc apertius videnon solum sensus, sed et sermo fuerit prolatus: quamvis in Moyse et Elia omnes qui cum Domino regnaturi sunt recte intelligi possunt. In Moyse quidem qui mortuus ac sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi a morte; in Elia vero, qui necdum mortis debitum solvit, hi qui in adventu judicis
Abbreviated transcription (Latin):
gelista marchus: quia facta sunt splendentia ac candida nimis
uelut nix: qualia fullo suꝑ terram non potest facere candicla:
Quia quod om̃ib patet. nemo est qui sine corruptione acdo¬
lore uiuere possit suꝑ terram. quod om̃ib rec te sapientib
patet. licet heretiei contra dicant: nemo est qui sine actacꝰ̾tu
alicuius peccati uiuere possit suꝑ terram: Sed quod fullo id es
doctor animarum siue mundator aliquis sin corporis exi¬
mius. suꝑ terrã non postest: dñs faciet incelo emundans

Expanded text:
ta sunt splendida candidaque nimis velut nix, qualia fullo super terram non potest candida facere ; quia quod omnibus patet, nemo est qui sine corruptione ac dolore vivere possit super terram. Quod omnibus sapientibus patet, licet haeretici contradicant. Nemo est qui sine attactu alicujus peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum sive mundator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo emundans
Abbreviated transcription (Latin):
& uita. Q credit in me: etiã si mortuus fuerit uiuet. Et
omĩs qui uiuit & credit in me non moriet᷑ in ȩternum.
S non minus t̾ribilit̃ sonat. quod p̾mittit᷑: ecẽ positus ÷
hic in ruinam. Infelix namq satis ÷ qui agnita resurrec¬
ionis gła deterius cadit. qui uisa luce ueritatis. graui¬
orib peccatoꝵ nebulis obcȩcat᷑. Unde curandũ nob̾ sũoꝑe ⁊
ut recta quȩ cognouimꝰ. oꝑando semꝑ exercere memineri¬
mꝰ: ne de nob̃ dicat᷑ illud apłi petri. Qͥa meliꝰ erat eis uiã
ueritatis ñ agnoscere: quã pꝰ agnitionẽ retrorsũ conuerti.¬
ab eo qd̃ traditũ ÷ ilł scõ mandato. E in signũ inqͥt: cui
contͣ dicet᷑. Signo dnĩcȩ crucis. multi sepe iudeoꝵ. exterius
multi contͣ dixere gentiliũ: multi qd ÷ grauiꝰ. falsi fr̃s. hoc

Expanded text:
us fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Sed non minus terribiliter sonat quod praemittitur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix namque satis est, qui agnita resurrectionis gloria deterius cadit, qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum nebulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam pab eo quod traditum est illis sancto mandato. Et in signum, inquit, cui contradicetur. Signo Dominicae crucis multi saepe Judaeorum exterius, multi contradixere gentilium; multi, quod est gravius, falsi fratres hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere uolumꝰ: mundemꝰ nos abom̃i inquinamento carnis & sp̃s. ꝑfi¬
cientes sc̃ificationẽ intimore dei : Si uocẽ dĩ patris audire. si consub¬
stantialis ei filii maiestatẽ desidamꝰ intueri: stucleamꝰ soluciti. ꝑ¬
uersa et inutilia mortalium uerba declinare. studeamꝰ asuꝑ uacuis
scłi fallentis ocłos auertere spectaculis. quatenus resurrectionis ur̃e

Expanded text:
mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desideramus intueri, studeamus solliciti perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursus. Beati lugentes: qm̃ ipsi consolabunt᷑. Meri¬
to gͦ t̾tur & columba dñõ offerunt᷑ in hostiã: qͥa nim¬
rũ simplex & pudica fideliũ conuersatio gratũ ÷ illi
sacrificiũ iusticiȩ. Quia qͥ laborat gemitu suo. qui la¬
crimis stratũ suũ singłas ꝑ noctes abluit : acceptissi
mã ꝓrsus dõ uictimã mactat. Cũ uͦ utraq auis ista
ꝓptꝰ consuetudinẽ gemendi. p̃sentes scõꝵ luctꝰ. & desideria
suꝑna designet. hoc tam̃ differunt qd turt᷑ soliuagus:
columba aũ gregatĩ ire consueuit. Q ob id: iste secre¬
tas orationũ lacrimas. illa publicos eccłe conuentꝰ insinu¬
at. Bene aũ puer Iħc primo çircũcidit᷑. ac sic int̾positiᷤᷤ
dieb Ihrłm cũ hostia defert᷑: qͥa & ipse iã iuuenis pͥ¬
us omnẽ carnis corruptionẽ. moriendo. ac resurgendo
calcauit: ac deinde int̾positis dieb cũ ipsa carne iã im-¬
mortali. quã ꝓ nr̃a salute hostiã dõ fecerat: ad gaudi¬

Expanded text:
m ipsi consolabuntur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam: quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae: quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissi mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
ad contemplandam ꝑpetuo głam regni eius. et ipsi promodu
suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: Unde dicit
apłs: Qui reformauit corpus humilitatis nr̃e: configuratum
corporis claritatis sue: Si aut̃ querit aliquis. qui uestim̃ta dñi
ysaias ait: Om̃ib his  uelut ornam̃to uestieris Et apłs Quot¬
quot enim inquit in xp̃o baptizati estis: xp̃m induistis Qui

Expanded text:
ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Si autem quaerit aliquis quid vestimenta Domini, Isaias ait: Omnibus his velut ornamento vestieris : et Apostolus: Quotquot enim, inquit, in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
poris głam qua ꝑresurrectionem. sint corpora futura ma-¬
nifestat Nani et de illis: alibi dicit: Tunc iusti fulgebunt
sic̃ sol: in regno patris ȩorum & hic in exemplũ futurẽ clarifi¬
cationis ipsius: resplenduit facies eius sic̃ sol Non quia dm̃
et scõrũ eius. ȩqualis possit eẽ cdaritas et gła cum et de
eisdem scĩs dicat apłs. stella aut̃ a stella differt inclari¬
tate. sic et resurrectio mortuorum: sed quia nichil sole
clarius uidere nouimus. non solum dñi. sed et scõrum in
resurrectione gła solis aspectui comparatur: quia darius sole
aliquid unde exemplum daretur hominibus. minime potuit
inueniri Hanc aut̃ glorificam dominici corporis maiestatem
hanc scõrum corporum claritatem: nullus in iudicio reproboꝵ
uidere putandus est Tantum uidebunt inquẽ tranffixerũt.
et plangent se suꝑ eum: om̃s tribus terre: At cum ꝑacto iu¬
dicio sub lati fuerint impii ne uideant głam dei: tunc iusti

Expanded text:
post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum , et hic in exemplum futurae clarificationiet sanctorum ejus aequalis possit esse claritas et gloria, cum et de eisdem sanctis dicat Apostolus: Stella autem a stella differt in claritate , sic et resurrectio mortuorum; sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum Domini, sed et sanctorum in resurrectione gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid, unde exeminveniri. Hanc autem glorificam Dominici corporis majestatem, hanc sanctorum corporum claritatem nullus in judicio reproborum videre putandus est. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes tribus terrae. At cum peracto judicio sublati fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi
Abbreviated transcription (Latin):
nit uir. Conticescat fotinꝰ. audiens: hic ÷ filius dei. AudiaNT
mansueti & letent᷑. quia uenit uir pꝰ ĩohannẽ. fortior ioħe:
biã recessimꝰ homines a .dõ. filiꝰ dĩ ꝑ miscd̾am factꝰ ÷ homo:
ut idem ipse & sdiuinitatẽ patri. & ꝑ humanitẽ congrueret
nobis. ꝑ humanitatẽ nr̃i similẽ. ꝓ nobis cũ hoste confligere:
ꝑ diuinitatẽ patri consubstantialẽ. ad imaginẽ nos dĩ &

Expanded text:
nit vir. Conticescat Photinus, audiens: Hic est Filius Dei. Audiant nit vir. Conticescat Photinus, audiens: Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem, fortior Joanne, erbiam recessimus a Deo, Filius per misericordiam factus est homo, ut idem ipse et per divinitatem Patri, et per humanitatem congrueret nobis; ac per humanitatem nostrae similem, pro nobis cum hoste confligere, per divinitatem Patri consubstantialem,
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾nũ. partim rediturus secedat. Manet quippe apd eos.
ut bonis insistant accib. uoluntariã pauꝑtatẽ diligant. man-
tiant iusticiã: miscd̃am. munditiã cordis. & tranqͥllitatẽ pa-¬
cis amplectant᷑. S & ꝓ obseruatione iusticie : per secutionem
pati non uereantur. Elemosinis. orationib. & ieiuniis. cet̾isq
spc̃ fructib insistere desiderent. Recedit autem ad tempus:
ne semper infirmos curandi. mortuos suscitandi. leprosos
mundandi. demones eiciendi. uel etiã ꝓpħandi: possint ha-¬
bere uirtutẽ. Manet semꝑ: ut mirabilit̾ ipsi uiuant. Hent
ad tempus: ut etiã aliis ꝑ miraculoꝵ signa. quales sint intꝰ
filius dei. Supra dixerat. pꝰ me uenit uir qui ante me factꝰ ÷
nunc testimoniũ ꝑhibet qͥa hic ÷ filius dei. Utrius q naturȩ
ueritatẽ. & humane uidelicet & diuine: in una eadẽq xp̃i ꝑ
sona manifeste designans. Erubescat manicheus. audiens: ue¬

Expanded text:
in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apin aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe aput bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansutiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, orationibus, jejuniis, ceterisque Spiritus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos smundandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi possint habere virtutem. Manet semper, ut mirabiliter ipsi vivant: venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa, quales sint intusbui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat: Post me venit vir, qui ante me factus est: nunc testimonium perhibet, quia hic est Filius Dei: utriusque naturae veritatem, et humanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona, manifeste designans. Erubescat Manichaeus, audiens: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
pater in nomine meo: ille uos docebit omĩa. & alio loco
rũ una ÷ in diuinitate substantia. in separabił oꝑatio. pa¬
tris. & filii. ꝙ ciusdẽ sp̃c scĩ. Nã & de ipso spũ quod sua
sponte ueniat ubi uelit. sua potestate operet᷑ quȩ uelit.
testatur filius ubi ait qd̃ & supͣ cõmemoraui: sp̃e ubi uult
diuidens singłis prout uult. Iccirco aut̃ suꝑ eũ in quo sẽꝑ
indiciũ. nequaquã se nͥ baptizatos aqua. sp̃c eiusdem posse
baptisma ꝓmereri. Querendũ int̾ea qͥmͦ speciale filii dei
agnoscendi signũ fuerit. quod suꝑ eũ descenderit. & man-¬
serit sp̃c: cũ etiã discipłis ipse ꝓmittat dicens. ꝙ ego roga¬
bo patrẽ. & aliũ paraclitũ dabit uobis. ut maneat uobiscũ
in et̾nũ: sp̃m ueritatis. Et paulo post. Qͥ a apd̃ uos manebit.
& in uob̾ erit. Si enĩ apd̾ seruos dĩ electos manet. & in illis
erit sp̃c. qͥd magni ẽ filio dĩ qͦd in ipso manere sp̃e astru¬

Expanded text:
Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Et in alio loco rum una est in divinitate substantia, insperabilis operatio Patris, et Filii, et ejusdem Spiritus sancti. Nam et de ipso Spiritu, quod sua sponte veniat ubi velit, sua potestate operetur quae velit, testatur Filius ubi ait, quod et supra memoravi: Spiritus ubi vult dividens singulis prout vult . Idcirco autem super eum, in quo semper indicium nequaquam se nisi baptizatos aqua, Spiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum interea quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Spiritus, cum etiam discipulis ipse promittat, dicens: Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit tum veritatis . Et paulo post: Quia apud vos manebit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astru
Abbreviated transcription (Latin):
II spũ scõ: non post multos hos dies. S diligentius intu-¬
endum ÷: quia cum dixisset. super quem uideris sp̃m descen¬
dentem: addidit & manentem suꝑ eum. Et in scõs enim eius.
sp̃c̃ descendit. Uerum quia quamdiũ sunt in corpore: pecca-¬
to carere nequeunt. quia celestium contemplationi. semper
oculum mentis intendere non sufficiunt: s sepius hunc ad
terrene curam conuersationis inflectunt: in eoꝵ ꝓcul dubio
cordib sp̃c aliquando uenit: aliquando recedit. Unde dictũ ÷.
Sp̃c ubi uult spirat. & uocem eius audis: s non scis unde ue¬
redeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatore
ullam inuenit. Mansit aut̃ totus in illo. non ex eo solũ tẽpore
quo hunc Ioħs suꝑ eum uidit descendentem: s ex quo homo

Expanded text:
in Spiritu sancto non post multos hos dies . Sed diligentius intuin Spiritu sancto non post multos hos dies . Sed diligentius intuendum est quia cum dixisset: Super quem videris Spiritum descendentem, addidit, Et manentem super eum; in sanctos enim ejus Spiritus descendit. Verum quia quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veredeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatore ullam invenit. Mansit autem totus in illo, non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo
Abbreviated transcription (Latin):
pedes discipłoꝵ. non di disi sed hominis serui implens offitium: et eues
quoq pedes humiliter abluens. cuius manus in sua traclitione nouerat
pcaciter & posiuencdas. Quod si altiori indagine /mysterra hoc ha¬
milimum nr̃i saluatoris ꝑtractare delectat: cena hec sacro. sn apo¬

Expanded text:
pedes discipulorum: non Dei Domini, sed hominis servi implens officium; et eis pedes discipulorum: non Dei Domini, sed hominis servi implens officium; et eis quoque pedes humiliter abluens, cujus manus in sua traditione noverat, procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectet, coena haec sacrosa
Abbreviated transcription (Latin):
illuis precepto ammoneat: ut quanto magni fumus. humiliemus nos¬
in om̃ib Homo namq erat uerus: qui hominum pedes tangere. ae
laciare ꝑ hominem tradi atq ab hominibus poterat ercicrfigi. D erat uer
cu omĩa detit pater in manus.qr adõ exiuuit. et ad dm̃ recdnt. Screbas gͦ
dns qr diabolus iam misisset se in cor iudȩ uit traderet eum: suebat
quia om̃ia dedit ei pat̾ in mantis. Intꝰ ꝙ̃ omĩa : et ipsum traditore et
eos quebus tradendus erat: et mortẽ quã traditus erat passurus: ut de
hii ᷤ om̃ib quie uellet faceret. maltimq eoꝵ sua potencia conuerteret inbo¬
num. sciebat: quia ꝑhumilitatẽ incarnationis adeo ęxiuit. et ꝑuictoriã
resurrectionis addm̃ erat rediturus. nec dm̃ cum inde exiret: nec nos
deserens cum rediret. Etiebat om̃ĩa hec: et tam̃ in magne sue inditiam.
in magne nrẽ etempłum humilitatis. surgit acena: ponit uestim̃ta. lauia

Expanded text:
illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae indiciin magnae nostrae exemplum humilitatis, surgit a coena, ponit vestimenta sua, lavat
Abbreviated transcription (Latin):
transierit iħs ex hoc mundo ad patrem pulero sermone
desienat euangelista. cum dicit. Cum dilexisset suos qui erant
in mindo: infinẽ dilexit eos. Id est intantũ dilȩxit: ut ipsa di¬
lectione. uitam ad tempis finiret corporalem mox demorte aduitam. de
hoc mundo transiturus ad patrem. Maiorem namq hac dilec tionem nemo
habet ut anumam suam quis ponat ꝓamicis suis. Unde recte uterq tͣn¬
situis. et legalis uidelicet et euangelicus: sanguine conseeratꝰ est. Ile eni.
est mhoistus. Iste sanguine fuso incruce: ille incrucis modim medio. li¬
mine et suꝑ liminari: mediis cͥpso inpostibus. Et cena inquit sasta:¬
scariothis sciens i ħs qr om̃ĩa dedit ei pater in manus. et qr adeo erie ma
ct ad am uadit surgit acena et ponit uestim̃ta sua. Locuturus de mace¬
rima humilitate assumpte humꝰpitatis. prnuis commemorat ec̃nitatẽ
diumn pntatatis. ut et ipsum tierum dm̃ hominemq demonstret. et nos

Expanded text:
s ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone s ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos , id est, in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem enim hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet, et evangelicus, sanguine consecratus est, ille agni molatus est Christus. Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum medio limine et superliminari medius asperso in postibus. Pascha non sis quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
cripturuss euangelista Ibhannes memo r̾abile alud dñi mi¬
sterium. quo disciptibi in pascha priusꝙ ad passionem iret.
pedes lauare dignatꝰ est: primo ipsum nomen pascho. quid
inystice signaret: aperire curauit ita incipiens. Ante dieui festũ
pasche sciens iħs qr uenit enus hora ut transeat ex hoc nundo as.
pathe cum dilexisset suos qui erant in miando infinẽ dilerit eos
Bascha quippe: transitus int̾pretatur. nomem exeo uetus habens. quoldo
tiansie it ueo dñs ꝑ egyptum ꝑcutiens primognita egypti. et filios
ifrł liberans. Et quod ipsi filii istł transierunt illa nocte de egypta
seruitite. ut uenirent ad terram ꝓmisse olim hereditatis et pa enu
mistice aut̃ significani. quod ineo dñs transiturus eeti exbos mũ¬
do a patrem: it quod eiuis exemplo fideles abiectis temporalibus
desideriis. abiecta uitioꝵ seruitute. continius uictutũ audul
transire debeant ao ꝓmissionẽ patriętio⁊ ꝙ celestis. Quiomo aĩ

Expanded text:
cripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini ministerium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavit, ita incipiens: Ante diem autem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem
Abbreviated transcription (Latin):
patiendi ꝓnobis: ipso passionis exercitio: sua menbra circundedit. Solet namq
ꝑlinteum quod multiphario torm̃torum labore conficitur: afflicꝰtio passio¬
num figurari. Et dñs ponens uestim̃ta linteo p̃cingiur: ut significet se
ibitum corporis quem induit. ñ sine p̾ssura doloꝵ sed longa cri
latione deponere. Misit aquã inpeluim. et cepit lauare pedes discipłorũ.
et extergere linteo quo erat p̃cinctus: quando defunctus incruce. aqua una
cum sanguine de latęre suo profudit interram. quib credentium oꝑa munda-¬
ret. Eademq oꝑa: non solum sue passionis sacram̃tis scĩficare: sedeiaiam eiꝰ

Expanded text:
patiendi pro nobis, in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta, linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profudit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ei
Abbreviated transcription (Latin):
quod i neuangelis pcedentiũ sequentiũq conlauclatur uoce turbarum. siaicel
aue in eiusder laueis ꝑ secutione subnungitur olanna id est salus siuie saluitica
inaltisimis ꝑspicue docet aduentũ dnĩ incarne ñ solũ humana generis in tra
sea et angłarii incelis eẽ salute. Quia dũ nos redempti ad suꝑna dicimur toꝵ
ꝓfecto numerus qui sathana cacdente erat minoratꝰ impletur hine et oiõi
pcuisus ait instaurari omĩa inxpͥo que incelis et que interra lun camoo
paectosi qitu ro fanna in altisimis menus iaude canitus: cuius tora incarnatis¬
huis cdis pensatio amo enca gla patrie celestis aderat. Proode dereñ. se p re
mei it acdpmissami nobis pacnam tota mentis deuotione tendamo. s. sqme test¬
cordantes ꝓtret si angusta e uia qua ingredim̃. beata est mansiorã dtia festi¬
namus. felicuis quuppe e ꝑͥ aspum iter ad regnum: qua ꝑammenun pla her
ad supolicium duci felictisie continentia carnis temporalis Edlicuru ꝑhen¬

Expanded text:
quod in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum Domini in carne, non solum humani generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . Recte igitur Hosanna in altissimis in ejus laudem canitur, cujus tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam festinamus. Felicius quippe est per asperum iter ad regnum, quam per amoenum planumque ad supplicium duci. Felicius est continentia carnis temporali gaudium peren
Abbreviated transcription (Latin):
ur. solet excellere liquorib Et apłs decaritate locuturus: ad
sibi qͥb hierosolimã petat p̃cepit ex̾iberi: figurate significans hoc qd̾ alibi dicit.
eodem psalmo: p̃mittitur. Lapidem quẽ reꝓbauerunt edificantel ⁊ hictactariem
incaput angcli. Quia indelicet xp̃s quẽ reꝓbatͣunt iudei eduisicantes suar und

Expanded text:
ur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhsibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit eodem psalmo praemittitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli; quia videlicet Christus, quem reprobaverunt Ju