comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u puribu enpristun es uures refceme aediscis sos artus sine
ulla sibi cieatricis offensione restitua cilisalis seseins simeic̃¬
adõihũ uade qm̃uus electionis mihue Merito ergo liocutu
nomeri ẽ. xp̃i. Velociter spolia detrahe todiuide: quia priusq
scut puer uocare patrẽ aut matrẽ accipia unutem damaschi
dspoliusstimariȩ contra regem assricq. Ergorias foriorum
eoum scilic& quos uanos ꝑfidia fecerat: Amisit spoli quletene¬
batie laterum cognoscas quia spolia xp̃s adicebolo qui edam
ule inuaserit uindicicuit & sabun uiri excelsi ad noubiũ abati
dim cuptiurtatẽ. Ideo caput enus abstulit ut ipse caput. eet eot o¬
ris intempti merito nuncgentes toto orbe caput sret ude os ee oi¬
fes quici membra sunt xp̃i. : Cognouisti denationibus cognosee cia
deiudais quibus ansuhñ absulit spoliai. hoc ẽ regnũ celerum pbstu
de adedl gent fuccienti fructum eius. Abstulit uis tute m soanis

Expanded text:
 in pristinas vires reformet, ac discissos artus sine ulla sibi cicatricis offensione restituat. 6. De litteade, quoniam uas electionis mihi est. merito ergo uocatum nomen est Christi uelociter spolia detrahe, cito diuide, quia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae in Adam ille inuaserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput regale circumferunt, quia membra sunt Christi. Cognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus dominus Iesus abstulit spolia, hoc est regnum caelorum abstulit et dedit gent
Abbreviated transcription (Latin):
mini autẽ in uisceribus ur̃is: Coangus tari in paulo non potant.
in quo erat altitudo sapientiae et fidei latitudo : quomodo enim
poterant coartari in eo qui erat uas electionis aeterne: sed co¬
artabantur in semetipsis : quia improbus in seipso coartatur
malitiae sue luqueis strangulatur: Constituemihi auarũ
uillarũ cotidie terminos proferentem excludentẽ uicinos
Vtrũ is tibi dilatari inco angustari uidetur. quẽ terra ipsa nor
capit: quanta cũq spatia domussue porrexerit : cluuditur
angustis opinionis suae finibus cui quodhabet non ẽ sactis. Sed
nontalis ẽ. qui pot ẽ dicere e ingrediebar in latitudine. Addit
etiam cuusam : quia testimonia inquit tua exquisiui
EILo quegar inrestimonus tuis inconsrecturequ
EΠNON CONPVNDEBAN

Expanded text:
mini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei latitudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inprobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquit, tua exquisiui. Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundeba
Abbreviated transcription (Latin):
terra : quicdñi ẽ terr etplenitudo eius ipse suꝑmaria fundauit
eã & suꝑ flumina p̃parauit illã : Et enim ꝑ ecłum. in om̃s gentes
diffusa ẽ misericordicdñi : in om̃sgentes diffusa ẽ. fides. Fortasse

Expanded text:
terra, quia domini est terra et plenitudo eius. ipse super maria fundauit terra, quia domini est terra et plenitudo eius. ipse super maria fundauit eam et super flumina praeparauit illam. etenim per ecclesiam in omnes gentes diffusa est mis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i quam futurcm p̃uidens quacsi p̃missam proph&a
concelebrat: Proph&is enim ea quaeuentura sunt p̃uidentib¬
moris. ẽ ut quasi im decursa memorentur. quaepos terioris
xtatissunt. Plena ẽ ergo terra musericordiaedm̃ : qui a om̃ib:
data ẽ remissio peccatorũ. Suꝑ om̃s soloriri iubetur. : Et
ho quidem sol: cotidie suꝑ om̃s oritur mysticus autẽ solille
uis titiȩ om̃ibus ostus. ẽ: om̃ibus uenit . om̃ibus passus ẽ. et om̃ib
resurrex  Ideo autẽ passus. ẽ : ut toller& peccatũ mundi: Si
quis autẽ non credit inxpm : generali beneficio ipse sefraudat.
Vtsiquis cluusis fenestris radios solis excludat: nonidem sol
nonostus . ẽ. om̃ibus. quia culore eius se ipse fruudauit.: Sed
quod solis .ẽ. p̃rogatiuam sucm seruat : quod in prudentis. cõ¬
munis ase gratiam lucis excludit. suꝑ om̃s pluuia. ẽ. Et hoc diu¬
nae misericordiae deputetur : qui a pluit suꝑ iustos &iniustos.
Aut ceste sic interp̃tundum. quod di uinae misericor diae plenasit

Expanded text:
 quam futuram praeuidens quasi praemissam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae uentura sunt praeuidentibmoris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem sol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis aut si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est omnibus, quia calore ejus se ipse fraudavit: sed quod solis est, praerogativam suam servat: quod imprudentis est, communis a se gratiam lucis excludit. Super omnes pluvia est, et hoc divinae misericordiae deputatur; quia pluit super justos et injustos. Aut certe sic interpretandum, quod misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
gmata & legis mysteria reueluuit. solus scientiȩ cla
detulit. & dedit aperire nob̵. Dicunt se uidaei habere clauem scien¬
tientiae. sed non habent. Namsihaberent : ipsi in grederentur.
ipsi agnoscerent penecralia scripturarum.: Nunc autẽ uae uob
scribae et pharisaei qui abstulistis cluuem scientiae : & ipsi non in¬
troistis et in troeuntes prohibuistis. quomodo enĩ clauem potestis
habere scientiae. quiscientiȩ negitis auctorem: Et ideo ad ipsum con¬
uersus . ait dauid. tume inquit doce iustificationes tuas : quia tues
uera iustitia. Tudoce quaescpienter dicta sunt : quia tues sapientia
tua peri cormeũ. qui aperuisti librũ tuaperi illud ostiũ quod in
caelo ẽ: quid ipse es ianua. ꝑtesiquis introierit : regnum illud
possidebit in aternum ꝑtesiquis in trauerit non decipi&ur : qui a
falli non pot ẽ. quicumque domiciliũ fuerit ueritatis ingressus¬

Expanded text:
aenigmata et legis mysteria reuelauit, solus scientiae clauem aenigmata et legis mysteria reuelauit, solus scientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. Dicunt se Iudaei habere clauem scientiae, sed non habent; nam si haberent, ipsi ingrederentur, ipsi agnoscerent penetralia scripturarum. nunc autem uae uobis, scribae et Pharisaei, qui abstulistis clauem scientiae et ipsi non introistis et introeuntes prohibuistis! quomodo enim clauem potestis habere scientiae qui scientiae negatis auctorem? et ideo ad ipsum conuersus Dauid ait: t u me, inquit, doce iustifica tiones tuas, quia tu es uera iustitia, tu doce quae sapienter dicta sunt, quia tu es sapientia, tu aperi cor meum, qui aperuisti librum, tu aperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es ianua. per te si quis introierit, regnum illud possidebit aeternum, per te si quis intrauerit, non decipietur, quia falli non potest quicumque domicilium fuerit ueritatis ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
dit affectu : quisolus magister ẽ uerus. quomodo potest enim¬
homo quasiuerum docere quod nesciat cumipse sit mendax:
meritoque ait dns. ut nemo suꝑ terrã uoc& sibi quẽ quã magistrũ.
quia unus ẽ. magis ter omnium. : Et quomodo dauid posset aliũ
doctorẽ quaerere cum ipse dedõ dixerit. quidocet ominem scien
nis daritatem infundit. Situ aperis ostiatui cordis. & caeles¬
tis gratre recipias cluritatẽ : quando dubitas diligenter inqui¬
res quienim quaerit inuenit et quipulsat aꝑitur ei. Multa ob¬
scuritus inscripturis proph&icis. Sed siquidem mentis tuae
scripturarum i nuam pulses & ea quae sunt occulta diligent̃
examines paulatim incipis rationem colligere dictorũ: & a peri¬
et urtibi non abalio sed adĩ uerbo dequo legisti in apocalyp¬
sin . quod agnus librum signatum a peruit quem nullus ante ape¬
rire poterat . quia solus dñs ihs̃ in euangłio suo proph& arum

Expanded text:
dit affectu, qui solus magister est uerus. quomodo enim potest dit affectu, qui solus magister est uerus. quomodo enim potest homo quasi uerum docere quMeritoque ait Dominus, ut nemo super terram vocet sibi quemquam magistrum; quia unus est magister omnium . Et quomodo posset David alium doctorem quaerere, cum ipse de Deo dixerit: Qui docet hominem scienis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit, et ei qui pulsat, ascuritas in scripturis propheticis. sed si manu quadam mentis tuae scripturarum ianuam pulses et ea quae sunt occulta diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum et aperietur tibi non ab alio, sed a dei uerbo, de quo legisti in Apocalypsi, quod agnus lib rum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat, quia solus dominus Iesus in euangelio suo prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
angłi amauerunt filias hominum : eo quod temenis capti detineaNT
in lecebris princeps mundi istius acministrieius. in quibus neqͥtia
spiritalis uenenis quibusdam curnis huius imbuta. & humanis
sit infecta criminibus. Ideoq dns in euangłio suo ait. fiat uoluntas
tua sicut incaelo & interra. Noneadem illic iniquitas: uicinum posses¬
sionis finitimorure depellere uiduam hereditatis fraudere con¬
pendis minores consortu iure detrudere intralignum. Deniq
uod cumque argenti atque auri ł aeris metallum. ue
effigiam quandam caelestis concludere potestatis. Hat cũ sint
mcexime plena sacrilegu : in caelis uacant. Interris frequen¬
tantur. Verbo dñi caelifirmati sunt : non terra firmata ẽ : Et
ideo iustificationes dĩ ab ipsodño uult doceri : quia difficile . ẽ.
interra magistrum huius modi reperire. qui ea doceat quatip¬
se nonuiderit. atillum igitur doctorẽ. in timo proph&a conten¬

Expanded text:
angeli amauerunt filias hominum, eo quod terrenis capti detineantur angeli amauerunt filias hominum, eo quod terrenis capti detineantur inlecebris princeps mundi istius ac ministri eius, in quibus nequitia spiritalis uenenis quibusdam carnis huius inbuta et humanis sit infecta criminibus. ideoque dominus in euangelo suo mt: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. 25 non eadem illic iniquitas uicinum possession is finitimo rure depellere, uiduam hereditatis fraudare conpendiis, minores consortii iure detrudere, intra lignum denique et quodcumque argenti atque auri uel aeris metallum uelut effigiem quandam caelestis includere potestatis. haec cum sint maximi plena sacrilegii, in caelis uacant, in terris frequentantur; uerbo enim domini caeli firmati sunt t, non terra firmata est. Et ideo iustificationes dei ab ipso domino uult doceri, quia difficile est in terra magistrum huiusmodi repperire, qui ea doceat quae ipse non uiderit. ad illum igitur doctorem intimo propheta conten
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sunt &iam spiritules nequitiae incelestibus sedõn illu cedcõ¬
munẽ eius indulgenticm dĩ. remissionemq petinent peccatatũ
quibus ignisseruatur eternus: Et illa quaecelestiũ minis terior¬
tanta indigent misericordia. quanta ea quae sunt inferiora
atque terrena: Nonenim illa curnis uolucro uestiuntur.
Inqua ẽ frequentis illecebra erroris. Ideoq in suꝑioribus ait
idem proph&a: quia ds̃ dedit caelum caelidnõ terã autẽ filuis
hominum.: Vnde &calũ purius et defecatius ab omĩ labe pec¬
cati ẽ: longeq semotius ab illo dequo scriptũ . ẽ. sicut uolutilia
caeli : Hoc enĩ caelum. uelut medius quidam itercaelum & t̾ram
aerius locus dicitur : in quosunt &iã spiritales nequitiae incaeles¬
tibus. Nam in illo non appellatiuo seduero caelo &ã si diabolũ
legerimus in conspectudĩ angłorum nonde fuisse concilio: puto
tumennulla operari tẽptamenta nequitiae.⁊ Deniq scriptũ. ẽ. qͥa

Expanded text:
spiritales nequitiae in caelestibus?\' sed non illae ad commune ius indulgentiae dei remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis seruatur aeternus, et illa, quae caelestium tanta eius indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis inuolucro uestiuntur: in qua est frequentis erroris inlecebra. ideoque in superioribus ait idem propheta, quia deus dedit caelum caeli domino, terram autem filiis hominum. unde et caelum purius et defaecatius ab omni labe peccati est longeque semotius ab illo de quo scriptum est: sicut uolatilia caeli. hoc enim caelum uelut medius quidam inter caelum terram aerius locus dicitur, in quo sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus. nam in illo non appellatiuo, sed uero caelo, etiamsi diabolum egerimus in conspectu dei angelorum non defuisse concilio, puto tamen nulla operari temptamenta nequitiae. denique scriptum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
amor iste non sc̃s uideatur : quia suntꝰ ignaua formidine ꝑti-¬
mescunt. & hebeti trepidant m&u : addidit. & cus todientium
mandatatua. ut ostender& se scĩ timoris esse consortem. Aut
sic pot .ẽ. quidem timere deuotus corde sed oꝑe piger utsit relgi¬
osus affectu otiosus actu. Nontumen pot ẽ. piger. eẽ : quidñi
manduta custodit. quiergo timet : custodit. Ergo eius. ẽ. custodi¬
re : quitim eat.: Sc̃s itaque hocdicit. Ego autẽ mihi hoc usurpar
non possum. Quanti enun sunt quitimeant dm̃ & non illis cõpatior.
Quaerunt opem: & ferre nolo : Misericordia indigent : sumptu
non aduiuo. quisquis autem hec fucit: ipse potest dicere. se ti¬
mentium xp̃m. eẽ. consortem UIII. Mis ΕRΙCΟRDIACΙ¬

Expanded text:
mor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignaua formidine pertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium mandata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem timere corde deuotus, sed opere piger, ut sit religiosus affectu, otiosus actu; non tamen potest piger esse qui domini mandata custodit. qui ergo timet, custodit; ergo eius est custodire qui timeat. sanctus itaque hoc dicit; ego autem mihi hoc usurpare non possum. quanti enim sunt qui timeant deum, et non illis conpatior, quaerunt opem: et ferre nolo, misericordia indigent, sumptu non adiuuo! quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse consortem. Misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
quodta ꝓhibeas pedestuos alapsu. Ideo hoc meruit dauid utds̃ alap¬
su pedes eius erueret : qm̃ pedessuos ipse ꝓhibebat. nep̃cipiti atque
in cacuto peccatorum laberentur uestigio: Vnde & potuit uerba
cus todire diuina: Nonenim cus todire quis poterit: nisi potuerit
prius sture: Cũ autem cus todierit ipse : incipit ei dĩ uerbum
ferre custodiã Prohibito pedestuos auiu maligna bene dicit.
qui xpm̃ eẽ. uiam nouit..
Aiudiciis tuis nordeclina ui

Expanded text:
quod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapquod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapsu pedes eius erueret, quoniam pedes suos ipse prohibebat, ne praecipiti atque incauto peccatorum laberentur uestigio, unde et potuit uerba custodire diuina. non enim custodire quis poterit, nisi potuerit prius stare. cum autem custodierit, ipse incipit ei dei uerbum ferre custodiam. prohibitos pedes suos a uia maligna bene dicit qui Christum esse uiam nouit. A. iudiciis tuis non declinaui
Abbreviated transcription (Latin):
quimentis piae plerumq obsecuntur arbitrio: Neque enim ꝓhiben¬
disunt cum ꝓdeunt addĩ templum: uidue opem ferre festincerta
impium puenire. supplantare aliquẽ fruudulentum. Alius gitꝰ e
pes qui iure ꝓhib&ur. qui ille sit ipse ꝓpheu nosdoceatuNon uenid¬
et inquit mibi pes suꝑbrae: Est &ium pes iniquitutis quicito labitꝰ
&sture non potest: sicut pes ꝑfidorum ẽ. Dequibus scriptum .ẽ.
lbi ceciderunt operantes iniquitatem : expulsi sunt nee potuen
stare. Prohibe ergo pedes tuos necudis: Sunt enim non solum
criminum sed &icm in firmitatis pedes : & uidendum netudecũ
Eduderis tibi fo situn benestare: sed dicit tibi paculuso utu
quistus uide necudas: Diligenter attende uiam tuam: ut au¬
dias : Tuautem bic stum ecum: St ansenim cumdo : lapsuno tone¬
renon poteris Stans cumdõ poteris dicere eruit pedesmeos
alapsu sedita aruit dñspedestuos ab om̃i lapsu : si cognouerut

Expanded text:
qui mentis piae plerumque obsecuntur arbitrio. neque enim prohibendi sunt, cum prodeunt ad dei templum, uiduae opem ferre festinant, impium praeuenire, subplantare aliquem fraudulentum. alius igitur est pes qui iure prohibetur. qui ille sit, ipse propheta nos doceat: non ueniat, inquit, mihi pes superbiae. est etiam pes iniquitatis, qui cito labitur, stare non potest, sicut pes perfidorum est, de quibus scriptum est: ibi ceciderunt operantes iniquitatem, expulsi sunt nec potuerunt stare. prohibe ergo pedes tuos, ne cadas; sunt enim non solum criminum, sed etiam infirmitatis pedes, et uidendum ne cadas. et uideris tibi forsitan bene stare, sed dicit tibi Paulus: et tu qui stas uide ne cadas. diligenter attende uiam tuam, ut audias: tu autem hic sta mecum. stans enim cum deo lapsum timere non poteris, stans cum deo poteris dicere: eruit pedes meos a lapsu. sed ita eruit dominus pedes tuos ab omni lapsu, si cognouerit
Abbreviated transcription (Latin):
uptilẽ secõrum : coagulatum ẽ. uero edrsu ꝑboque su
ubrenon licc natura supuerum spercosas d catqu e sn¬
gerũ esedcorruptione coaceseit : siementis cecae dis humani
certue spura sincera ꝑspicuac ẽ rerius quã uitiquaettam¬
mixtione coacescat. Coagulato eue a ote fra queđ aih cnn¬
crerioiomet suuutatẽ habens eandem recepatiũ Vtauh omoi¬
nes quidnte sedulitate gratie suciuttate uerbarũs boctes spe¬
cien proferebant. nulla inuidia coerruptasibisicoeperite
iem idere coagulatur inuitium coreorũ &i fit desuaiun ato
amitte a maritudo maliuolentia̧. & insuciuas quid audbor¬
oonerecione uitiurunt: Iniquorum ergo corcougdd gtuba
costosetione bumiliatur legis precepta meditando qui habe
humilitatis magis terium. Sequitur uersus. uI¬

Expanded text:
ubtile cor sanctorum, coagulatum est uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum atque sincerum est, sed corruptione coacescit, sic mentis et cordis humani natura pura sincera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate gratia suauitate uerborum lactis speciem praeferebant nulla inuidia corruptam, hi si coeperint inuidere, coagulatur in uitium cor eorum et fit de suauitate amicitiae amaritudo maliuolentiae et insuauis quidam horconcretione uitiarunt. iniquorum ergo cor coagulatur, iustus autem humiliatur legis praecepta meditando, qui habet humilitatis magisterium. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
bens quihofuit ati mondeiciat animum neque steto ⁊et. set
mag s humnliando lo rosclat Qut suꝑbum bemlot ttrsud inti¬
reẽ li solmls mnor um̃o se ueritate confundat. Contumelio sol
patt dispendu a uurgu intentione delutat: Scoetum leristi qua
iuiscifiscoetdi sapientiaa filiisuis : dumap̃s seoftson eu pplicio
deslif ionusis  porsubducit obpbrius peca confusione sputetũ
auer aimfucism sat ideatid eo om̃s patientia sua instruxit
etdiuore scnciuit. Sequitur uersus ViIi. bonuo M

Expanded text:
sed magis humiliando proficiat, ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum seueritate confundat, contumeliosos tate dispendii a iurgii intentione deducat. sic enim legisti, quia iustificata est sapientia a filiis suis, dum Christus se offert supplicio, dedit iniuriis, non subducit obprobriis nec a confusione sputorum auertit faciem suam; et ideo omnes patientia sua instruxit et liuore sanauit. Sequitur uersus octauus: bonum m
Abbreviated transcription (Latin):
sedmagis &iam crucifixus proꝑsequentibusse : piȩ intercessionis apud
parem auxilium deferebat dicens Pater dimitte illis sonenim sciu
quid fcciunt. Hec igitur quis quis fecerit legis iudicia remuneratione
donatur axp̃o Sed quis iudiciadĩ docere pot. ẽ nisi qui anim ã suan
intenderit semꝑ ad dnm̃ : Quipot ẽ dicere IV
niora cnea icoauiibus tuis semper: eile¬
Geortuato nonsuo oplitus

Expanded text:
sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud sed magis etiam crucifixus pro persequentibus se piae intercessionis apud patrem auxilium deferebat dicens: pater. dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt. haec igitur quisquis fecerit legis iudicia, remuneratione donatur a Christo. Sed quis iudicia dei doceri potest nisi qui animam suam intenderit semper ad dominum, qui potest dicere: av ima mea in manibus tuis semper, et legem tuam non sum oblitus
Abbreviated transcription (Latin):
de eo qui patris domum turpi macularat incefitu. quiputris salutem
parricidalibus proelus app&ebut. pius tamet pater. diceret ad proe¬
lium ꝓfecturis: Parcitemihi filiomeo abessalon: Tacebat imꝓbi¬
tatis scelus : pi&atis autẽ gradũ & nomen necessitudinis p̃ferebat.
Vt pugnaturi non aduersarium regis sed filium cogitantes : dolorem
lese pi&atis inhiberent: Et post mortem eius operuit fuciem suã.
& magna uoce clamabat dicens: Filius ms̃ ab essalon filius m̃s: Hanc
ideo dicebat & iudiciatua doceme : quia iudicia dĩ sicut abyssus
multa & inscrutabilia ut apłsdicit Ideo nom poterat ea. nisi xp̃o
docente cognoscere quicunus magister omnium xp̃s. ẽ. Haec autẽ
xp̃i iudicia sunt : ut his qui nob insidiati fuerint. nouerimus nonui¬
cem in iurie rependendam sed ꝓiniuria iagis deferendam gratiã
Denique maledicentibus nonremale dix̃. ꝑcutientes non reꝑcussit

Expanded text:
de eo. qui patris domum turpi macularat incestu, qui patris salutem de eo. qui patris domum turpi macularat incestu, qui patris salutem parricidalibus proeliis adpetebat, pius tamen pater diceret ad proelium profecturis: parcite filio meo Abessalon. tacebat inprobitatis scelus, pietatis autem gradum et nomen necessitudinis praeferebat, ut pugnaturi non aduersarium regis, sed filium cogitantes dolorem laesae pietatis inhiberent. et post mortem eius operuit faciem suam et magna uoce clamabat dicens: filius meus Abessalon, filius meus. hanc ideo dicebat: et iudicia tua doce me,. quia iudicia dei sicut abyssus multa et inscrutabilia. ut apostolus dicit. ideo non poterat ea nisi Christo docente cognoscere, quia unus magister omnium Christus est. haec autem Christi iudicia sunt, ut his qui nobis insidiati fuerint nouerimus non uicem iniuriae rependendam, sed pro iniuria magis deferendam gratiam. denique maledicentibus non remaledixit. percutientes non repercussit,
Abbreviated transcription (Latin):
inultus Denique quiddicer et nesciebat: Quae ergo uoluntiria oris
sui dño dauid placere desiderat : Elegi abiectus eẽ in domo dñi magis
quam habitare in tabernaculis peccatorum Audiam quid loquour
inmed̃s ds̃ Aperiam in parabolis osimneum loquar ꝓpositiones abinitio
scbi Paraui lucernam xp̃omeo : Corpus suum quod erat antelimosum
& ceno hereditariȩ colliuionis obstructum. ut oleum spiritale reciꝑpe
uiuum: Xp̃oparauerat mentem : cumde eo a quo frequenter ad mortẽ
fuerat appectus dicer&.. Nonmihi contingat adño: si fecero hoc uerbũ
dñomeo xp̃odñi. inicere manũ meã : Cummaiorẽ haberet causam tuen¬
de salutissuae utoccid&̃ ꝑsequentem : &iam alios qui s ua debant in imico
non eẽ parcendum quem dnis iuxta ꝓmissum suũ inmanus ipsius tradi¬
diss& ab eius neccendi cupiditate reuocabat: X p̃o lucebat ꝓphe&acum

Expanded text:
inuitus. denique quid diceret nesciebat. Quae ergo uoluntaria oris inuitus. denique quid diceret nesciebat. Quae ergo uoluntaria oris sui domino Dauid placere desiderat? elegi abiectus esse in domo domini magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. audiam quid loquetur in me dominus deus. aperiam in parabolis os meum. loquar propositiones ab initio saeculi. paraui lucernam christo meo. corpus suum quod erat ante limosum et caeno hereditariae conluuionis obstructum, ut oleum spiritale recipere eum uiuum. \'Christo parauerat mentem. cum de eo, a quo frequenter ad mortem fuerat adpetitus. diceret: non mihi contingat a domino, si fecero hoc uerbum, domino meo, christo domini inicere manum meam. cum maiorem haberet causam tuendae salutis suae, ut occideret persequentem, etiam alios qui suadebant inimico non esse parcendum, quem dominus iuxta promissum suum in manus ipsius tradidisset, ab eius necandi cupiditate reuocabat. Christo lucebat propheta, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuuenior sum ego. Hoc ẽ probibuit eum iuuenclis etatis contẽpla¬
none uiressuas perpendere : cui fides caniciem sapientie minis trarit
Seiterum inposterioribus cum dixis s& id ẽ proph&a. Seduxistime dñẽ
eseductussum & dixi Non nominabo nomeneius & non loquar in nomi¬
ne eius ultra : addidit & factus ẽ incordemeo ut inis ardens : flam¬
mans in ossibusieis & dissolutussum undeque & ferre non possum:
Aduertimus igitur. quod his &iã qui excusandum aut officium suum
certa aliqua cicusc negandum putauerint. Dñs tamea nr̃ autratione
ꝑsucedeat. aut cupiditate ꝓph&ice reuelationis in spiret : ut adsub¬
eundum officium uoluntate coneursant nonpeues ouenei conscerod ue
quomer ces adeos integrȩ deuotionis possit plenior ꝑueopo susrophe¬
quumt secesip has : quiccexpedit unum hominem meri propaeblotur
Sed hoc uoluntarium orisminis terium nonerat: quia loquebator

Expanded text:
, juvenior sum ego, hoc est, prohibuit eum juvenilis aetatis contempla, juvenior sum ego, hoc est, prohibuit eum juvenilis aetatis contemplatione vires suas perpendere, cui fides canitiem sapientiae ministraret. Et iterum in posterioribus cum dixisset idem propheta: Seduxisti me, Domine, et seductus sum . . . Et dixi: Non nominabo nomen ejus, et non loquar in nomine ejus ultra; addidit: Et factus est in corde meo, ut ignis ardens, flammans in ossibus meis et dissolutus 4 sum undique et ferre non possum. aduertimus igitur quod his etiam, qui excusandum aut officium suum certa aliqua causa negandum putauerint, dominus tamen noster aut rationem persuadeat aut cupiditatem propheticae reuelationis inspiret, ut ad subeundum officium uoluntate concurrant, non necessitate concedant, quo merces ad eos integrae deuotionis possit plenior peruenire. prophetauit et Caiphas: quia expedit unum hominem mori pro populo, sed hoc uoluntarium oris ministerium non erat. quia loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
merat Sedna luit enim eum spontanee oblationis non fraudare
mercede : qui utipse seofferret prestolatus ẽ : Et quamuis eius sciro
se fecto expeciauit tamen uocem ut cumular& graticum. Vnde
se offerens esaus : ait : Ecce gomit teme Et sic postea ẽmissur ao
populum Ideo deo dictum ẽ : quia deesaias audet &dicit: Etemin
dec otiost hoc positum puto : quia uoluntaria orissui placcere desde¬
ratdõ : oultipphee : sed hon in om̃ibus oris uolunturia placent: Excu¬
saben breremias dicens: Quies dominator dñe : ec cenestio loqui qua
iuuemor sum ego : Et dixeidns : Quocumque miserotibi abibis : & sedm
omnia quecumquemandauero tibi loqueris: Verecunde ꝓph&ca ata
tem cau oacis ptendebat : Ne exequendis caelestibus imperatis. imnpar
eo idulescentie dep̃hender&ur. Sed ds̃ qui mor um mcigis. quam an¬
ritatem robustȩ scpientiȩ insuo seruulo preuidera. Ait: Nolidicere¬

Expanded text:
nerat, sed luit eum spontaneae oblationis non fraudare nerat, sed luit eum spontaneae oblationis non fraudare mercede, Qui ut ipse se offerret praestolatus est. et quamuis eius sciret affectum, expectauit tamen uocem, ut cumularet gratiam. unde se offerens Esaias ait: ecce ego, mitte me et sic postea est missus ad populum. ideo de eo dictum est, quia Esaias audet e t dicit. etenim impleuit. Nec otiose hoc positum puto, quia uoluntaria oris sui placere desiderat domino. multi prophetae, sed non in omnibus oris uoluntaria placent. excusabat Hieremias dicens: qui es dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenior sum e g o, et dixit ei dominus: quocumque misero te abibis et secundum omnia quaecumque mandauero tibtem corporis praetendebat; ne exsequendis coelestibus imperatis impar esse adolescentia deprehenderetur. Sed Deus ut qui morum magis quam anritatem robustae sapientiae in suo servulo praevideret, ait: Noli dicere
Abbreviated transcription (Latin):
minis trar& in uinculis euangłii: Sedsine consilio tuo nihiluo lui
faccere : Neuelut ex necessi tate bonumtuum e& sed uoluntarium :
nuconsedulus sucusor: quicum eẽ uaselectionis diuinȩ consortium con¬
qlii nonde dignabatur alieni Nealterum fructum uoluntatis pose
defraudaret. Recte ergo decuid ait quacsi proph&io. uolunttarts quꝰs
mei compro badnẽ. Orisui offerensdõ scccrificium uoluntarium : eo
quod uit epis illa profecica bonos flores colliger eore consueuerit fa¬
uos ore fingere mella ora componere & exherbis suauibus orefilios
legere: Quaecunsit inquit robore infirma : scpienti e praedicutione
subs tantiesuae producit &etatem Quidsit istud uoluntarium oris sacri¬
ficium recog nosce Immoladõ sucrificium laudis : Ex pectat diñs uo¬
lunta rios ministros: Denique in libro esaiedicit dñs: Quẽmittamo
tique seruulo suo poterat imperare : Quemdignũ quimit ter&iur inue¬

Expanded text:
ministraret in uinculis euangelii, sed sine consilio tuo nihil uolui ministraret in uinculis euangelii, sed sine consilio tuo nihil uolui facere, ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. quam sedulus suasor. qui cum esset uas electionis diuinae, consortium consilii non dedignabatur alieni, ne alterum fructu uoluntatis propriae defraudaret! recte ergo Dauid ait quasi propheta: uoluntaria oris mei conproba, domine, oris sui offerens domino sacrificium uoluntarium, eo quod ut apis illa prophetica bonos flores colligere ore consueuerit, fauos ore fingere, mella ore conponere et ex herbis suauibus ore filios legere, quae, cum sit, inquit, robore infirma, sapientiae praedicatione substantiae suae producit aetatem. quod sit istud uoluntarium oris sacrificium, recognosce: imola deo sacrificium laudis. Expectat dominus uoluntarios ministros. denique in libro Esaiae dicit dominus: quem mittam? utique seruulo suo poterat imperare, quem dignum qui mitteretur inue
Abbreviated transcription (Latin):
uise humiliat : uiuificatur iuxta ꝓmissumndĩ Quiui uefien¬
tur spudi: uoluntarius ẽ minister Elure numenuqucefert
utrumex uoluntate quid fccias anexnecese orenuoro le¬
ceatuo Dcique uoluntarius minister haeb& preuimu Co¬
uolens loungo mercedem habeo⁊ Siautem inunus. dlistensa¬
todms loredita ee dide uoluntarum seccuseem celestis
tiobibrur labererat exom̃ibus &om̃ium seruuse fitetus uolun¬
aabi trutious non neces sitate. utplurumos lao seretubulNisqo
quilezis uincilonherenti. qua si subleer eusce bobubu ⁊t fir¬
inflrmu sstutus e utin firmos. assumptionem enfirmit tedit̃s
sus tirers : Om̃ib om̃a fuctus ẽ. non legitima necessitare seduo¬
luntttis obsequio Aperuitmihi huius altitudinem consili uep
epistolu adpbulenonen scripta. quia quo dipse ed aliuie E uelle
episios untide potiuos quam necessitate detuli sedño uiderdir
Ituq proonesimo interuemens : sic ait : Tucutem illum utmea¬
uiscera suscipe : quem ego uolueram mecum detinere ut ꝓte mibi

Expanded text:
ui se humiliat, uiuificatur iuxta promissum dei, qui uiuificatur spiritu dei uoluntarius est minister. plurimum enim refert. utrum ex uoluntate quid facias an ex necessitate. quod placeat deo. denique uoluntarius minister habet praemium, couolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus. dispensatio mihi credita est. uide uoluntarium executorem caelestis arbitrii. liber erat ex omnibus et omnium seruus est factus — uoluntate utique, non necessitate —, ut plurimos lucraretur. his quoque, qui legis uinculo tenerentur, quasi sub lege esset infirmus factus est; ut infirmos assumptione infirmitatis propriae sustineret. Omnibus omnia factus est, non legitima necessitate, sed voluntatis obsequio. Aperuit 1149 mihi hujus altitudinem consilii in epistola ad Philemonem scripta; quia quod ipse esset, alium esse vellet; ut voluntate potius quam necessitate detulisse Domino videretur. Itaque pro Onesimo interveniens, sic ait: Tuuiscera suscipe; quem ego uolueram mecum detinere, ut pro te mihi
Abbreviated transcription (Latin):
grauiora putans arma ꝑfidiȩ. eẽ. quampugnae. : Nemo enĩ graui
hostis om̃ium quã qui om̃ĩũ ledit auctorem. Ideo ergo ⁊elomagno
adquisitus ẽ populus nationum : qm̃ asuods̃ populo negabatur .
Haet enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinã tenere uirtutis
qui memoriam p̃ceptorũ caelestium non tenebant. Sle adum depa¬
ra doso ciectus sic populus iud aeorum de p̃rogutiuae electionis exel

Expanded text:
grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior hostis omnium quam qui omnium laedit auctorem. ideo ergo zelo magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis excl
Abbreviated transcription (Latin):
Et mulier telotrpa in mulierem fidelem iure rep̃henditur : Ad uer¬
timus  quod mensura quaedam et disciplina sit ⁊ eli: sicut disciplina
uirtutis ⁊ Etideo beatus qui zeli nouerit disciplinã : &oderit eos
qui dñi gratiã relinquentes salutem propriam deserant. errorẽ
sibi fraudis ad sciscant : Ideoq ait. Qm̃ obliti sunt uerbor ũ tuorũ
inimicimei: Qui sunt isti inimici: Si populus iudaeorum. Quomodo
inii : erant sub eius imperio constituti: Dauid enim iudaos om̃s
regͥo proprio gubernabat . Sigentiles quo modo obliti uerborum
dĩ quilegem d̃ nesciebant : Nemo enĩ nisi id quod acceperit. obliuis
potest.: Illi ergo in imicimei. qui inimicitui. quid ñm propriae insua
uenientem nonerantrecepturi. hos graues hostes hos ininicos suos
proph&a testatur . non qui sibi essent sed qui xpo rebelles. Denique
alibi dicit & suꝑ in imicostuos tabescebam. Iiusto odio oderã illos.

Expanded text:
et mulier zelotypa in mulierem fidelem iure reprehenditur. adueret mulier zelotypa in mulierem fidelem iure reprehenditur. aduertimus ergo, quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina uirtutis. et ideo beatus qui zeli nouerit disciplinam et oderit eos, qui domini gratiam relinquentes salutem propriam deserant, errorem sibi fraudis adsciscant. Ideoque ait: quoniam obliti sunt uerborum m tuorum inimici mei. qui sunt isti inimici? si populus Iudaeorum, quomodo inimici erant sub eius imperio constituti Dauid enim Iudaeos omnes regno proprio gubernabat. si gentiles. quomodo obliti uerborum dei qui legem domini nesciebant? nemo enim nisi id quod acceperit obliuisci potest. illi ergo immici mei qui inimici tui. qui dominum proprie in sua uenientem non erant recepturi. hos graues hostes, hos inimicos suos propheta testatur, non qui sibi essent, sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elo uindicatur hierusalem. Telo eccła congregatur: ⁊ elo
fides adquiritur. ⁊ elo pudicitia possidet᷑. Dñs quoq ihsait¬
⁊ elus domus tuae comeditme : increpans iud aeos quod domũ oratio¬
nis fecerint speluncam latronum. fecerint & domumꝰ gotiatio¬
nis: Sed nonsolum locum ecclesie zelare debemus : sed hane qͦq
in terior ẽ ĩ nob domũdĩ. nesit domum negotiationis. aut spelunca
latronum: Sienĩ lucra quaestus pecunie etemolum̃ta accu¬
pemur : Domum negotiationis fecimus: Si inuadamus alienas
possessiones fines uiduae uelminorum : fecimus speluncam lutro¬
num : Ergo ueniat uerbum dĩ : & dehcdomo ꝓiciat fuȩes direp¬
tores. cuupones. ut mundum sit cortuũ pectus tuũ.: Sed .ẽ. ⁊elus
adculpam : ẽ. zelus ad gratiam : Nam &ipse dauid ait ⁊ Zelaui
inpeccatoribus pacem : Et in ecclesiastico scriptũ ẽ : Non eles
mulierem sinus tui : neostendat suꝑte malitiam doctrine nequam

Expanded text:
t. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo t. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo fides adquiritur. zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non solum locum ecclesiae zelare debemus, sed hanc quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possessiones, fines uiduae uel minorum, fecimus speluncam latronum. ergo ueniat uerbum dei et de hac domo proiciat fures direptores caupones, ut mundum sit cor tuum, pectus tuum. Sed est zelus ad culpam, est zelus ad gratiam. nam et ipse Dauid ait: zelaui in peccatoribus pacem, et in Ecclesiastico scriptum est: non zeles mulierem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam m,
Abbreviated transcription (Latin):
euomere exoremeo: Quiadicis quod diuessum & ditutus. &nul¬
lius egeo & nescis qđ tues miser & miserabilis & mendicus & nudus
& caecus: Consulo tibi : ut emas ame aurum. igne probatum
Hic ẽ dĩ zelus: hoc ẽ. fidei uapor deuotionis que feruor. quinos uelut
suauem cibum uixp̃o remollit & format: Quanta dñi gratia
in suo ore constituat et quastam meritorum nr̃orum epul&ur dapes
Acsi meremur deuor& si nr̃i sibi suauitatibus delecͥtur: Beatus quẽ
sapientia deuorauerit : quem uirtus hauserit . quem iustitia rece¬
perit : Culpa in eo habere non potest portionem : quẽ absorbuerit
inuxo peccutorum: Vbieum error inueniat quem in tegritas
inmaculata susceperit : Et quid miremur si angłi eum habent
Ipseds̃ paterait: Telans telabo hierusclem ⁊ elomagno ÷
Quic magnus ds̃ : Ideo & telus magnus ẽ : & pro unius cuius que
potentia equalitate : Itac zelus aut medioeris aut magnus ẽ¬

Expanded text:
euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et ditatus et nuleuomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et ditatus et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueniet quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo Hierusalem zelo magno. quia magnus deus, ideo et zelus eius magnus est et pro uniuscuiusque potentiae qualitate ita zelus aut mediocris aut magnus es
Abbreviated transcription (Latin):
apprebendit populum ineruditum: Qm̃ populus quierat eruditus
inlege Nullum fidei habebat ardorem: contulitse zelus adgen¬
tes: Cuius tanta ẽ. gratia : ut electionis p̃rogutiuã uicerit ute¬
ruditionis industriam superarit.: Deque app̃hendens populum
ineruditum : fecit eẽ meliorem : Itaque ea gratia operata ẽ
inpopulo nationum uthereditatem dñi mere&ur qua operatus ẽ dñs
ut eccłam sibi exnationibus copular&: Telus ergo caritas ẽ
eniq ualida ẽ sicut mors eccritas : durus sicut inferizelus iDurus
relus : quẽ uite buius nullu uincit illecebra: Durus sicut inferi
ꝑquẽ peccato morimur. ut uiuamus dõ :Angłi quoque sine zelo
nibil sunt : & substantiae suae amittunt p̃rogatiuam nisi eam ⁊ eli
ardor e sustentent : Deniq in apoculipsi iohannis. dns̃ adangłm
laodiciȩ dicit: Scio oꝑcitua. Neque frigiduses neq calidus¬
itinam frigidus esses ł calidus: Sed quia tepidus es : incipium te

Expanded text:
adprehendet populum ineruditum. quoniam populus. qui erat eruditus adprehendet populum ineruditum. quoniam populus. qui erat eruditus in lege, nullum fidei habebat ardorem. contulit se zelus ad gentes. cuius tanta est gratia, ut electionis praerogatiuam uicerit. ut eruditionis industriam superarit. denique adprehendens populum ineruditum fecit esse meliorem. itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huiusper quem peccato morimur; ut vivamus Deo. 14. Angeli quoque sine zelo nihil sunt, et substantiae suae amittunt praerogativam, nisi eam zeli ardore sustentent. Denique in Apocalypsi Joannis Dominus ad Angelum Laodiciae dicit: Scio oUtinam frigidus esses, aut calidus! sed quia tepidus es, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
uit inquit zelus domustue : Vides quia zelus digratia E quigao
Nit quisuꝑuenit. quise iusti in fundit peccatori: Zelusdĩ uita ẽ.
Denique añs uit: Zelus domustuae deuorauitme Secut enĩ ante
adade uor auerat hominem mors p̃ualens: Ita zelus deuor auit
quẽ uiui ficauit inxp̃o.: Telum habuit helias: &ideo raptus ẽ
adcelum: ⁊ elans inquit ⁊ elauidñm : Telum mecthias butanus.
quiaduersus sacrilegia antiochi excitauit dĩplebẽ : Zelum qui
hubent: om̃s sibi inimicos suos putant. quisi nt hostesdĩ. Quecmuis
patrem fratrẽ sor or es : de omib dicit in hostes faccti sunt mihi sic̃ đd
ait : Quidmulta : Apłs quoque dñi hoc declaratus ẽ. Nomine ut iu¬
das telotes dicer&ur : sicut legimus in euangłio ⁊elo fidei popu¬
lus gentilium uitam sibi ad qui siuit aeternaem: quam neglegentia
at que desidia iud eorum populus amisit: Ideoq scriptũ .ẽ. ⁊ Zelus

Expanded text:
uit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, quuit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Mattathias Butanus, qui aduersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. zelum qui habent omnes sibi inimicos suos putant qui sunt hostes dei, quamuis patrem fratres sorores; de omnibus dicit: in hostes facti sunt mihi, sicut Dauid ait. quid multa ? apostolus quoque domini hoc declaratus est nomine, ut Iudas Zelotes diceretur, sicut legimus in euangelio. Zelo fidei populus gentilium uitam sibi adquisiuit aeternam neglegentia atque desidia Iudaeorum populus amisit. ideoque scriptum est: zelus
Abbreviated transcription (Latin):
lcudat. sed non hoc sentit a missis teneris parens liberis. Noninma¬
turo nupte uiduatus consostio non eger indolore. Non naufragus
inpericulo Nonreus in uidicio. Non captiuus in laqueo &lamat tam̃
hieremias cum futurae ad nuntians populis captiuitatis aerũ nam
inluta uoragine ne turpi necundus in luuiae merger&ur. Iustus
esdñs. Elaomat iterum cum uicte pleb miserandis seruituis auge¬
reur iustus esdñs quia oseius adiracundiã inritaui Ita foris sine
filiis fecit &intusmoris Clament hȩbrei cumpropter uirtutem
deuotionis &fidei gratiã fornacis ardentis ambirentur incendiis
lustuses in om̃ib quaȩ fecisti. Et ideo meruer ut in lȩsi inibus dñi
iustitias predicarent : Danihel quoque proph&a ÷secundo in
lacũ missus leonum &immanium ferarum seuitia atque hor rore
circumdatus. Rectac omnia in conspectu eẽ dñ in ꝑterrito clamore

Expanded text:
laudat. Sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non immalaudat. Sed non hoc sentit amissis teneris parens liberis, non immaturo nuptae viduatus consortio, non aeger in dolore, non naufragus in periculo, non reus in judicio, non captivus in laqueo. Clamabat tamen Hieremias, cum futurae annuntians populis captivitatis aerumnam, in luti voraginem turpi necandus illuvie mergeretur: Justus es, Domine : Clamabat iterum cum victae plebis miserandis servitiis angeretur. Justus est Dominus; quia os ejus irritavit. . . . A foris sine filiis fecit, et ab intus mors . Clamabant Hebraei cum propter virtutem deuotionis et fidei gratiam fornacis ardentis ambirentur incendiis: iustus es in omnibus quae fecisti et ideo meruerunt, ut inlaesi ignibus domini iustitias praedicarent. Danihel! quoque propheta secundo in lacum missus leonum et inmanium ferarum saeuitia atque horrore circumdatus recta omnia in conspectu esse domini inperterrito clamore
Abbreviated transcription (Latin):
ereiustus uir quilacrimis proflueastEM TUAMUΙMIS¬
in uolutus aerũnis graui supplicio delictu ꝑsoluens Nontedio
uncitur. Nonin&u frungitur. Non labore lassatur. Non ingrar
auttristis ẽ. Plerum que enim uulgus hominum sua delicta non
repeteas iniuste seputat tolerari quae patit᷑. Atuero uiriustus
quise ipsum statim in exordio sermonis accusat Iustitiã dñ p̃dicat
quodmeritis suis digna patiatur. Dicendo autem iustum dm̃ de sua
quidem iniuistitia ante pronuntiat sed de iustitic dñĩ sperat & ue¬
niã Iustus enĩ non semꝑ irascitur. sicut ultor culpȩ itti moderator ẽ
penȩ. sicut uindex peccatorũ . Ita remunerator ẽ. uirtutum optim&rũ
que meritorum. Qui uult dare p̃mium. debet specture cestamex
quia nemo si necestamine coronatur. Sinit ergo nosscepe temptari uo¬
lens uiste p̃mia dare lucttnti utique nondor mienti Non dec& redi¬
mitũs floribus corona sedpuluerulentus. nec molles dilicus sedlabore

Expanded text:
ere iustus uir qui lacrimis profluens, inuolutus aerumnis, graui supplicio delicta persoluens non taedio uincitur, non metu frangitur, non labore lassatur, non ingratus aut tristis est. plerumque enim uulgus hominum sua delicta non reputans iniuste se putat tolerare quae patitur. at uero uir iustus, qui se ipsum statim in exordio sermonis accusat, iustitiam domini praedicat, quod meritis suis digna patiatur. dicendo autem iustum deum de sua quidem iniustitia ante pronuntiat. sed de iustitia domini sperat et ueniam. iustus enim non semper irascitur; sicut ultor culpae, ita moderator est poenae, sicut uque meritorum. Qui vult dare praemium, debet spectare certamen; quia nemo sine certamine coronatur. Sinit ergo nos saepe tentari, volens juste praemia dare luctanti utique, non dormienti. Non decet redimitos floribus corona, sed pulverulentos: nec molles deliciis, sed duro
Abbreviated transcription (Latin):
eius testimonia eiꝰ depraemiis castitutis etrelinquat uicus
concupiscentiae sequatur uias xp̃i et habebit laudem ineis:
Si contemplatus dom̃ ihm contenit carnis ardorẽ : flammã
libidinis quasi quodam fonter estinguat : allidut teneras
et in firmat cupiditates ad petrã xp̃i : Cogitetergupriina
ut eadem rep&cm quẽ cdmnodũ uideat quẽ a d modum lo qt
Bene cogitauit quidix̃ . ponednẽ custodiã orimeo. Ne forte dũ
mens inflammat ardorem: lingua sermone labutur. aut mub¬
tiloquio incecuto &iã quod mens non cogitauit in currat loquendi
fcccilitate: Cogitet quẽ ad modũ pedem suum dirigat. ma¬
num afferat : ne in p&u indignationis inpulsus cũ repellere
debeat inuiriã ipse alteri actũ notabilis cȩdis illidat: Cogi¬
tundum ẽ igitur quid geramus: ubienim p̃cedit cogita¬
to maturitas operationis adhibetur.. Ituq. pes iste. fidei
uestigiũ ẽ: quẽ meditatione ꝑpensa acorporalibus motib

Expanded text:
eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uias Christi et habebit laudem in eis, si contlibidinis quasi quodam fonte restinguat, allidat teneras et infirmas cupiditates ad petram Christi. 35. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum videat, quemadmodum loquatur. Bene cogitavit qui dixit: Pone, Domine, custodiam ori meo ; ne forte dum mens inflammat ardorem, lingua sermone labatur, aut multiloquio incauto etiam quod mens non cogitavit, incurrat loquendi facilitate: cogitet quemadmodum pedem suum dirigat, manum afferat; ne impetu indignationis impulsus, cum repellere debeat injuriam, ipse alteri jactum notabilis caedis illidat. Cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. Itaque pes iste fidei vestigium est, quem meditatione perpensa, a corporalibus motibus