comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
editionem. ⁊ cheodotionem: maston quod in¬
t̃pretat᷑ ub̃um. Ero quo simmachus u̾tit acha¬
ties quod dilectionem sonat. Illud gͥ cempus
erat quando pꝰsunt mulieres uiris sociari ⁊ susti¬
nere coitum maritalem. At camen misericors
ds̃ expandit alas suas suscepit eos ⁊ in humeris
siuis portauit eos: uixta illud quod in eũgłio
scriptum est. Quotiens uolui congregare filios
tuos sicut gallina congregat pullo suos sub alas
suas & uoliusti. Siue amictum expandit proalis.
ad pedes dormiens boor. Et iora id est pytri¬
tyon uestim̃ti nr̃i iubemur iacinetinas fimbri¬
as alligare. Hȩc aut̃ fecit ut oꝑiret ignominiã
ierłm: genitale feminarũ sub hoc noĩe corpus
ostendens. Et enim uxta apłm in honesta cor¬
poris uri: maiore honore circũdamꝰ Unde et
psalmista canit. Deati quorum remisse st̃ iniqͥ¬
tates: & quorũ tecta sunt peccata. Iuȩ cham

Expanded text:
onem et Theodotionis, μαστῶν, quod interpretatur uberum: pro quo Symmachus vertit ἀγαπῆς, quod dilectionem sonat. Illud igitur tempus erat, quando possunt mulieres viris sociari, et sustinere coitum maritalem. Attamen misericors Deus expandit alas suas, et suscepit eos, et 150 in humeris suis portavit eos, juxta illudoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti . » Sive amictum expandit pro alis. ad pedes dormiens Booz, et in ora, id est πτερυγίω vestimenti nostri jubemur hyacinthinas fimbrias alligare. Haec autem fecit ut operiret ignominiam Jerusalem, genitale feminarum sub hoc nomine corpus ostendens: Etenim juxta Apostolum, « inhonesta corporis nostri majore honore circumdamus . » Unde et Psalmista canit: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
.lxx. Et cransini ꝑ te: et uidi te.⁊ ecce tempꝰ cuũ.
tempꝰ deu̾tentium. Et expandi alas meas suꝑ
te: & oꝑui ignominiã tuam. Quanta clem̾tia.
Nlon suffecerat semel uidisse eam conculcatã in
sanguine. & ad penitentiã ꝓuocasse: s peccã¬
tem rursus inusitat. Et que erat nuda ⁊ con

Expanded text:
: Et transivi per te, et vidi te, et ecce tempus tuum, tempus divertentium: et expandi alas meas super te, et operui ignominiam tuam. Quanta clementia! Non suffecerat semel vidisse eam conculcatam in sanguine, et ad poenitentiam provocasse: sed peccantem rursum invisit, et quia erat nuda, et co
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. nec surrexerunt ipsi. nec alios suscitare potuert̃
sedque cumq egerunt & agunt. plena mendtuᷤ
sunt. Quodq sequit᷑.&. ceꝑunt suscitare sermonẽ.
ullud significat quod uelint quidem consurgere ꝙ
se ad excelsa sustolłe. s quod cupiant implere non
possunt. Diciturq eis. Nontie uisionem falsam
uictistis . & diuinationes uanas locitti estis. Quodq
sequit᷑. &. dicebatis dieit dñs. &. ego non sum loentꝰ:
in septuaginta non habet᷑. Paopt̃ea hȩc cdic lñs¬

Expanded text:
Israel: nec surrexerunt ipsi, nec alios suscitare potuerunt; Israel: nec surrexerunt ipsi, nec alios suscitare potuerunt; sed quaecumque egerunt et agunt, plena mendaciis sunt. Quodque sequitur: Et coeperunt suscitare sermonem, illud significat, quod velint quidem consurgere, et se ad excelsa sustollere; sed quod cupiant, implere non possint: diciturque eis: Nonne visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis? Quodque sequitur, et dicebatis, dicit Dominus, et ego non sum locutus, in Septuaginta non habetur. Propterea h
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulentiã ac nequitiã uulpium similes st̃:
de quib saluator loquit᷑. Uulpes foueas hñt:
& uolucres celi nidos. Et de herode scͥptum est:
dicite uulpi huic. Et de eisdem uulpib qͣ par¬
uulos simplicesq decipiunt. & populant᷑ ui¬
neam xp̃i: salomon loquit᷑. Capite uob̃ uulpe ᷤ
paruulas: dissipantes uineas. Et in psalmo suꝑ
iis qui eors fraudulentia supplantant᷑ canitur.
Incroibunt ininferiora t̾re tradent᷑ in manꝰ gla¬
dii partes uulpium erunt. Li ꝓpħ̃e qui uualpi¬
um similes sunt: non steterunt in firmam̃to.
nec cũ petro audire meruerunt. lues petrus:.
& suꝑ hanc petram eclificabo eccłiam ineã. Nec
moysi similes sunt: cui dictum ẽ. Tu uͦ hic sta
octauo decimo psalmo legimꝰ. Cȩli enarrant glam
dĩ: & oꝑamanuum eiꝰ annuntiat firmam̃tum.
sti congregauert̃ irr̾onales qͦsq. & irimiã ꝓpter
innocentiam pecudum similes. contra dĩ domum.
Unde nunc dr̃ & congregauerunt greges suꝑdomũ

Expanded text:
entiam ac nequitiam vulpium similes sunt, de quibus Salvator loquitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos . Et de Herode scriptum est: Dicite vulpi huic . Et de eisdem vulpibus quae parvulos simplicesque decipiunt, et populantur vineam Christi, Salomon loquitur: Capite nobis vulpes parvulas, dissipantes vineas . Et in psalmo super his qui eorum fraudulentia supplantantur canitur: Introibunt in inferiora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Hi prophetae qui vulpium similes sunt, non steterunt in firmamento; nec cum Petro audire meruerunt: Tu es Petrus: et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nec Moysi similes sunt, cui dictum est: Tu vero hic sta octavo decimo psalmo 125 legimus: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Isti congrinnocentiam pecudum similes, contra domum Dei. Unde nunc dicitur: Et congregaverunt greges super domum
Abbreviated transcription (Latin):
mamillas eiꝰ. ut a tenero tumore clesistant. &
pulchritudinẽ custodiant urginalem. Cumaũ
ad etatem uenerit pub̾tatis: dicet᷑ de ea. Nũqͥd
obliuiscet᷑ sponsa ortiatꝰ sui. aut uirgo fascie
peccorał sue. Sequit᷑. Et in aqua non es lota in
salutem. Cruenta infantum corpora. statim
ut emittunt᷑ exut̾o: lauari solent. Ita &e gene¬
ratio sp̃uał: lauacro indiget salutari. Nullus
enim mundꝰ a sorde: ne si uniꝰ quidẽ diei fue¬
rit uita eiꝰ. Et in psalmis legimꝰ. Ininiquitatib
conceptꝰ sum: ꝙ. indelictis concepie me mat̃¬

Expanded text:
mamillas ejus, ut a tenero tumore desistant, et mamillas ejus, ut a tenero tumore desistant, et pulchritudinem custodiant virginalem. Cum autem ad aetatem venerit pubertatis, dicetur de ea: Numquid obliviscetur sponsa ornatus sui: aut virgo fasciae pectoralis suae ? Sequitur: Et in aqua non es lota in salutem. Cruenta infantium corpora, statim ut emittuntur ex utero, lavari solent: ita et generatio spiritualis lavacro indiget salutari. Nullus enim mundus a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Et in Psalmis legimus: In iniquitatibus concept
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus & sathanas. et decipit orbem t̾rarum:
adu̾sum uiros uirtutem ht̃ in lumbis adu̾sus
feminas in umbilico. h oc autem significat cle
ierłm. quod non statim legem acceꝑit nec ei puden¬
de natiuitatis exordia sint abscisa: s gentilem pri¬
mum uixerit uitam. Pro quo septuaginta int̃pre¬
tati sunt: in die qua nata es nom alligauerunt
mamillas tuas. hanc habente scͥptura sc̃a con-¬
suetudinem. ut ꝓ corde pectusculũ siue pectus
& mamillas nominet. ut unicuiq loco congru¬
um udit. Sacerdotes in quib clebet eẽ. doctͥna.
& legem requirunt ex ore eorum: accipiunt pec¬
tu sculum. Ioħs suꝑ pectꝰ recubuit dñi: ut de
fonte ub̃rimo hauriat fluenta sapientie. Uir¬
ginis in cantico canticoꝵ due mamille sunt. qͦsi
duo hinnuli gemini capreẽ qui pascunt᷑ inliliis
donec respiret dies. & moueant᷑ umbre. Mat̃
cdiligens. statim ut nata fuerit infantula. ligat

Expanded text:
diabolus et Satanas, et decepit orbem terrarum, diabolus et Satanas, et decepit orbem terrarum, adversus viros virtutem habet in lumbis, adversus feminas in umbilico. Hoc autem significat de Jerusalem: quod non statim legem acceperit, nec ei pudendae nativitatis exordia sint abscisa: sed gentilem primum vixerit vitam; pro quo Septuaginta interpretati sunt: In die qua nata es, non alligaverunt mamillas tuas , hanc habente Scriptura sancta, consuetudinem, ut pro corde, pectusculum sive pectus , et mamillas nominet: ut unicuique loco congruum viderit. Sacerdotes in quibus debet esse doctrina, et legem requirunt ex ore eorum, accipiunt pectusculum. Joannes super pectus recumbit Domini, ut de fonte uberrimo hauriret fluenta sapientiae . Virginis in Cantico Canticorum duae mamillae sunt, quasi duo hinnuli gemini capreae, qui pascuntur in liliis, donec respiret dies, et amoveantur umbrae . Mater diligens, 146 statim ut nata fuerit infantula, ligat
Abbreviated transcription (Latin):
ut faceret tͥ unum de his misertꝰ tui: s ꝓiecta
es suꝑ faciem t̾re in abiectionẽ aĩe tue in chie
qñ nataes.lxx. Et generatio cua in die qua
nata es non ligauert mamillas tuas.ꝙ. in aqͦ¬
ut facerem tͥ unum ex om̃ib istis. & pateretur
quippiam suꝑte. & ꝓiecta es suꝑ faciẽ campi
prauitate anime tue: indie qua nata es. Iux¬
ca ordinem lectionis. de singłis disseramꝰ Quan¬
do nata est ierłm de patre amorreo & macre
cechea. & esfusa ex utero: non est p̃cisus umbilicꝰ
eius quo fȩtus alunt᷑ in uentre instar arborum
& uirgultorũ. quȩ ꝑradices humore terre nu¬
triunt᷑ occulto. Et quomͦ uirorũ seminarium
significat᷑ in lumbis: ita genitalia feminarum
honesto sermone uxta consuetudinẽ scriptu¬
rarum umbilicus uocant᷑. cestimonio iob qui
sub figura draconis loquit᷑ de diabolo. Uirt̃ eiꝰ
in lumbis eiꝰ. & fortitudo illiꝰ in umbilico uenis.
Iste enim draco coluber antiquus qui uocatur

Expanded text:
aceret tibi unum de his, misertus tui: sed projecta es super faciem terrae, in abjectionem animae tuae, in die qua nata es. LXX: Et generatio tua, in die qua nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et umbpateretur quidpiam super te, et projecta es super faciem campi pravitate animae tuae in die qua nata es. Juxta ordinem lectionis de singulis disseramus. Quando nata est Jerusalem de patre Amorrhaeo et matre Chethaea, et effusa ex utero, non est praecisus umbilicus ejus, quo fetus aluntur in ventre instar arborum et virgultorum, quae per radices humore terrae nutriuntur occulto. Et quomodo virorum seminarium significatur in lumbis: ita genitalia feminarum honesto sermone juxta consuetudinem Scripturarum umbilicus vocantur, testimonio Job, qui sub figura draconis loquitur de diabolo: Virtus ejus in lumbis ejus: et fortitudo illius in umbilico ventris . Iste enim draco coluber antiquus, qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
nere. & his que ꝓposuerimꝰ explanationes cde¬
bitas coaptare. Sub ꝑsona mulieris meretricis
que pͥmum uiri fuerit consortio copulata. ierłmn
& ortus. et educatio. & pub̾tas. & nuptie. ⁊ ad ul¬
terium. & repudium. ⁊ rursum reuocatio con¬
texitur. ut & dementia uiri atq iudicium. et
adulteir atq meretricis scelera cognoscantur.
dum pꝰuniuersa supplicia suscitat ei pactũ sempi¬
& non sit ultra aꝑire os p̃confusione sua: cum
placatus fuerit illi in om̃ib quȩ fecerat. Multũq
ꝓdest peccatorib scire quid fecerint. Unde & pe¬
nitens loquit᷑. Qm̃ iniqͥtatem tneam ego cognos¬
co: & peccatũ meum contra me ẽ. semꝑ. Quatu¬

Expanded text:
nere; et his quae proposuerimus, explanationes denere; et his quae proposuerimus, explanationes debitas coaptare. Sub persona mulieris meretricis quae primum viri fuerit consortio copulata, Jerusalem et ortus, et educatio, et pubertas, et nuptiae, et adulterium, et repudium, et rursum revocatio contexitur; ut et clementia viri atque judicium, et adulterae atque meretricis scelera cognoscantur, dum post universa supplicia suscitat ei pactum sempiet non sit ei ultra aperire os prae confusione sua, cum placatus fuerit illi in omnibus quae fecerat. Multum namque prodest peccatoribus scire quid fecerint. Unde et poenitens loquitur: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum coram me e
Abbreviated transcription (Latin):
ratione qͥppe p̃uaricatoris & eiꝰ qui confessũ
pͥꝰ negau̾it dm̃: leuior pena ẽ. eorum qͥ nunqͣm
dĩ habuere noticiam. Ligna aut̃ saltuum siue
siluarum. scdm uarietatem credentium hñt in
magna domo aliquam utilitatem. in qua non
solum uasa aurea & argentea sunt. s et lignea.
& ficcilia. alia in honorem. alia aut̃ in cõtumeliã.
t factus ẽ. serino dñi ad me dicens. fili hominis.
notas fac ierłm abominationes suas & dices.
iniquitates suas. & dices ad eam. Hȩc dicit ado-¬
naẏ dñs. I N quib breuis erat singłarũ ꝓphe¬
tiarum circũscͥptio tota capitula posuimꝰ quid
nob̾ uidet᷑ ilico subicientes. Hic aut̃ quia longꝰ
ad ierłm sermo dirigit᷑ testificantis & docentis
eam peccata quȩ fecerit. & pene usq ad ducen¬
torum u̾suum numerũ extendit᷑. uaticinium.
usq ad eum uidelieet locum inquo scͥptum ẽ.
cũ placatꝰ fuero tͥ in om̃ib que fecisti dicit dñs
ds̃: necesse habemꝰ omnẽ ꝓphetiã ꝑ partes po¬

Expanded text:
ratione quippe praevaricatoris, et ejus qui contessum prius negaverit Deum, levior poena est eorum, qui numquam Dei habuere notitiam. Ligna autem saltuum, sive silvarum, secundum varietatem credentium, habent in magna domo aliquam utilitatem; in qua non solum vasa aurea, et argentea sunt, sed lignea et fictilia; alia in honorem, alia in contumeliam . Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, notas fac iniquitates suas, et dices ad eam: Haec dicit Adonai Dominus. In quibus brevis erat singularum prophetiarum circumscriptio, tota capitula posuimus, quid nobis videretur illico subjungentes. Hic autem quia longus ad Jerusalem sermo dirigitur testificantis et docentis eam peccata quae fecerit; et pene usque ad ducentorum versuum numerum extenditur vaticinium, usque ad eum videlicet locum in quo scriptum est: Cum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, dicit Dominus Deus, necesse habemus omnem prophetiam per partes po
Abbreviated transcription (Latin):
educant filios suos & filias. et captiui huc ue¬
nient. hoc est inbabilonem & in chaldeam.
Ht eum uid̃itis eos &. oꝑa ipsore. ꝑspexetitis:
tunc intelligatis iuste eos captos. & meam iustam
fusse sencentiã. & hãt consolationem ur̃ã capti¬
uitas. dum intelligitis iccͥto me eos de gladio. fa¬
me: bestiis. et pestilentia lib̃asse. ut eorum ꝑu̾sitate
gladius. fames. bestie. pestilentiaq consũpse¬
rint. Hec dicta sint de illa ierłm. cui ꝓpħante
et echiele apud chaldeos apꝓpinquabat capti-¬
uitas. Ceterum &. suꝑ nrãm t̾ram cui dr̃ terra
ricatores meruerint appellari: inducet᷑ fames.
non fames panis neq sitis aque. s fames audi¬
endi u̾bum dñi. Inducet᷑ &. gladiꝰ. de quo legimꝰ.
Tradent᷑ in manus gladii. partes uulpiũ erunt.

Expanded text:
educant filios suos et filias; et captivi huc veeducant filios suos et filias; et captivi huc veniant, hoc est, in Babylonem, et in Chaldaeam, ut cum videritis eos, et opera ipsorum perspexeritis, tunc intelligatis juste eos captos, et meam justam fuisse 139 sententiam, et habeat consolationem vestra captivitas; dum intelligitis idcirco me eos de gladio, fame, bestiis, et pestilentia liberasse, ut eorum perversitate gladius, fames, bestiae, pestilentiaque consumpserint. Haec dicta sint de illa Jerusalem, cui prophetante Ezechiele apud Chaldaeos, appropinquabat captivitas. Caeterum et super nostram terram cui dicitur: Terra ricatores meruerint appellari, inducetur fames; non fames panis, neque sitis aquae, sed fames audiendi verbum Dei. Inducetur et gladius, de quo legimus: Tradentur in manus
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse in peccatis illiꝰ mortuus ẽ. Quod si aliqñ
ꝓpt̾ ab raham et dauid in posteros eorum miscd̾̃iã
suã cdñs pollicet᷑: notandum quod non iis par¬
cat. qui in scelerib ꝑseuerant. s qui agunt pe¬
nitudinem. ut merita patrum. filioꝵ adiuu&
conu̾satio. Cum inquit hec se itahañt. et t̾ram
peccatricẽ a singłis plagis tantoꝵ uiroꝵ ñ sal¬
uet dep̾catio: sic dicit dominꝰ. Quuia ierłm ne¬
fanda peccauit: quatuor simul plagas inducã
suꝑ eam. Gladium quo abhostib trucidatur.
& famem qũa in obsidione sustinet. & bestias
quib fugientes in desertis & saltib deuorant᷑.
& pestilentiam que semꝑ famem ac penuriã
sequit᷑: ꝓ qua uuslgata editio mortem tnͣstulit.
Hec aut̃ inquid inducã super eã. ut nec hoĩes
in ea remaneant nec um̾ta: & tam̃ ꝓmea cle¬
mentia quatuor simul ĩminentib plagis et
cuncta uastantib relinquam in ea aliquos qͥ

Expanded text:
et ipse in peccatis illius mortuus est . Quod si aliquando et ipse in peccatis illius mortuus est . Quod si aliquando propter Abraham et David in posteros eorum misericordiam suam Dominus pollicetur: notandum quod non his parcat, qui  Al. si in sceleribus perseverant; sed qui agunt poenitudinem, ut merita patrum, filiorum adjuvet conversatio. Cum, inquit, haec se ita habeant, et terram peccatricem a singulis plagis tantorum virorum non salvet deprecatio: sic dicit Dominus Deus, quia Jerusalem nefanda peccavit, quatuor simul plagas inducam super eam: gladium, quo ab hostibus trucidatur; et famem, quam in obsidione sustinet; et bestias, quibus fugientes in desertis, et saltibus devorantur; et pestilentiam, quae semper famem ac penuriam sequitur. Pro qua Vulgata editio mortem transtulit. Haec autem, inquit, inducam super eam, ut nec homines in ea remaneant, nec jumenta. Et tamen pro mea clementia quatuor simul imminentibus plagis, et cuncta vastantibus, relinquam in ea aliquos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
filios lib̾auit. Alii dicunt quia hi tantum¬
conspexerunt: iccuro parit̾ nominatos et
hoc latent̾ significari: ut quomͦ illi & bona
& mala et rursum leta uidunt: sic s popłim
isrł qui prius bonis fruitꝰ fuerat. & pꝰea captiui¬
tatis sustinuit iugum: si egerit penitentiã redi
re ad pͥstinam felicitatem. Quod si noe et clamel
&. iob parit̾ congregati. et in uno loco positi. pec
catricem t̾ram hoc est eos qui in t̾ra habitant. ñ
possunt ire dĩ subtrahere. quid dicendum ẽ. de
his qui putant merito parentum atq uirtutib
posse filios peccatores de gehenne ignib lib̾ari:
lib̾are. nec sc̃ẽ conu̾sationis mat̃ impudice filiȩ
cdabit p̃mia pudicitie. Et econtrario parentum
& carne ꝑegrinus. uxorem quia post tergũ res¬
pexerat non lib̾auit: s tantum filias quȩ forsitã
non peccau̾ant. Et iosias uiR sc̃s non solum pec¬
catorem popłm suis urtutib non saluauit: sed

Expanded text:
filios liberavit. Alii filios liberavit. Alii conspexerunt, idcirco pariter nominatos, et hoc latenter significari, ut quomodo illi bona et mala, et rursum laeta viderunt, sic et populum Israel, qui prius bonis fruitus fuerat, et postea captivitatis sustinuit jugum, si egerit poenitentiam, redire possit ad pristinam felicitatem. Quod si Noe, et Daniel, et Job, pariter congregati et in uno lcatricem terram, hoc est, eos qui in terra habitant, non possunt irae Dei subtrahere: quid dicendum est de his, qui putant merito parentum atque virtutibus posse filios peccatores de gehennae ignibus liberari? liberare; nec sanctae conversationis mater, impudicae filiae dabit praemia pudicitiae. Et econtrario, parentum et carne peregrinus, uxorem quia post tergum respexerat, non liberavit: sed tantum filias, quae forsitan non peccaverant . Et Josias vir sanctus, non solum peccatorem populum suis virtutibus non salvavit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fames. bestie. glacliꝰ. pestilentia. Quarum single.
si ꝑpartes inducte fuerint singłis regionibus
&. tres uri iꝰsti noe. et damiel.& iob. quorum tͦti¬
cia script᷑arum uocib p̃dicat᷑. ꝓt̾ra pȩccattice
fuerint dep̃cati. non solum illam saluare non
poterunt. s ne filios quidẽ ꝙ filias suas. si t̾re
peccatricis oꝑa ꝑpetrarint: s se ipsos tantũ mͦ
poterunt lib̾are. Querit᷑ cum & abraham &
ysaac et iacob. moyses qͦ ꝙ cet̾i patriarche et ꝓ¬
phete iusti fueruit: cur horum tantummꝰ fiat
mentio. Quod facile soluit᷑. Noe enim imun¬
nens orbi tr̾arum diluunũ. quia om̃is terra
polluerat uias dñi: differre non potuit. sed
filios qui forsitan eiꝰdem uirtutis erant. obse¬
minarium humani gen̾is hũit reseruatos.
Daniel qͦ ĩmiuentẽ captiuitatẽ popłi iudeoꝵ:
nullis fletib mitigauit. S et iob non ob pec¬
cata s obꝓbationẽ flagellat᷑. nec cdomum uec

Expanded text:
fames, bestiae, gladius et pestilentia, quarum si singulae fames, bestiae, gladius et pestilentia, quarum si singulae per partes inductae fuerint singulis regionibus, et tres viri isti Noe et Daniel et Job, quorum justitia Scripturarum vocibus praedicatur, pro terra peccatrice fuerint deprecati, non solum illam salvare non poterunt, sed ne filios quidem et filias suas, si terrae peccatricis opera perpetrarint, sed seipsos tantummodo poterunt liberare. Quaeritur cum et Abraham et Isaac et Jacob, Moyses quoque et caeteri Patriarchae et Prophetae justi fuerint, cur horum tantummodo fiat mentio: quod facile solvitur. Noe enim imminens orbi terrarum diluvium, quod omnis terra polluerat vias Domini, differre non potuit, sed filios, qui forsitan ejusdem virtutis erant, ob seminarium humani generis habuit reservatos. Daniel quoque imminentem captivitatem populi Judaeorum, nullis fletibus mitigavit. Sed et Job non ob peccata, sed ob probationem, nec domum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ilib̾abunt filios neq filias. s ipsi soli lib̃̾abũ¬
⁊ tur. Si aut̃ & pestilentiã ĩmisero suꝑ t̾ram
illam. et effudero indignationẽ meã super
eam in sanguinem. ut auferã ex ea hominẽ
I & ium̃tum: et noe. & daniel. ⁊ iob. fuerint
in medio eiꝰ. uiuo ego dicit dñs ds̃. quia
filium et filiam non lib̾abunt. s ipsi iusticia
sua lib̃abunt animas suas. Qm̃ hec dicit dñs
ds̃. Quod si et quatuor iudicia mea pessima.
gladiũ et famen .&. bestias malas & pestilentiã
misero in ierłm. ut int̾ficiam d eea hominem
& pecus. tam̃ relinquet᷑ in ea saluatio: edu-¬
centium filios & filias. Ecce ipsi egredientur
ad uos: & uidebitis uiam eorum. & adinuentio¬
nes eorum. et consolabimini suꝑ malo quodin¬
duxi in iełm in om̃ib quȩ importaui suꝑ eam.
Et consolabunt᷑ uos cum iuditis uiam eorum. &
adinuentiones eorum: & cognosceris quod non
frustra fecerim omĩa que feci in ea ait dñs ds̃.
Quatuor plage inclucunt᷑ suꝑ t̾ram p̃uaricatri

Expanded text:
liberabunt filios neque filias sed ipsi soli liberabuntur si autem et pestilentiam inmisero super terram illam et effudero indignationem meam super eam in sanguine ut auferam ex ea hominem et iumentum et Noe et Danihel et Iob fuerint in medio eius vivo ego dicit Dominus Deus qfilium et filiam non liberabunt: sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas. Quoniam haec dicit Dominus Deus: Quod si et quatuor judicia mea pessima, gladium, et famem, ac bestias malas, et pestilentiam, misero in Jerusalem, ut intet pecus, tamen relinquetur in ea salvatio educentium filios et filias. Ecce ipsi egredientur ad vos, et videbitis viam eorum et adinventiones eorum, et consolabimini super malo, quod induxi in Jesusalem in omnibus quae importavi super eam, et consolabuntur vos, cum videritis viam eorum, et adinventiones eorum, et cognoscetis quia non frustra fecerim omnia, quae feci in ea, ait Dominus Deus. » Quatuor plagae inducuntur super terram praevaricatric
Abbreviated transcription (Latin):
Non est enim uolentis neq curtentis: s miseren¬
tis dĩ. Quod si afferentes fructũ purgam᷑a pa¬
tre ut fructꝰ ampliores afferamꝰ: oftendit᷑ omnẽ
nr̃m conatum adiutorio dĩ ꝑuenire ad finem.
dicit. nͥ forte seꝑatio axp̃i corpore. pena ꝑpe¬
tua ẽ. ⁊ int̾itus. Quod in uinea &. iuite intellexi

Expanded text:
Non est enim volentis neque currentis, sed miserenNon est enim volentis neque currentis, sed miserentis Dei . Quod si afferentes fructum, purgamur a Patre, ut fructus ampliores afferamus, ostenditur omnem nostrum conatum, adjutorio Dei, pervenire ad finem, dicit: nisi forte separatio a Christi corpore, poena perpetua est, et interitus. Quod in
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ipso miseriarũ p̾ssi pond̾e me eẽ. dnm̃ re¬
cognoscent. cũ posuero siue offirmau̾o faciem
meã suꝑ eos. & dedero illos in et̾nam solitudinẽ
tores extiterunt. Aliud ẽ. enim negligere quod
ignores. aliud contẽpnere quod colueris. Possu¬
mus uiueam & ierłm iuxta intelligentiam sp̃ua-¬
lem intelligere credentium mułtitudinem. Iue
si negligens suerit. & culturam pͥstine religionis
amiserit. nec attulerit fruges uirtittum. nec iuinũ
fecerit quod lecificat cor hominis: et̾nis tradetur
ardoribꝰ. & in tuichilum reputabit᷑. Seruiis enim¬
qui scit uoluntatem dñi sui &. nonfac̃ eam: ua-¬
pulabit muitis. Lale quid et dñs loquit᷑ meuͣ¬
&. non fac̃ fructum. tollet illum pat̃. Et om̃is
qui affert fructum purgabit eum: ut fructũ
plꝰ afferat. Sin aut̃ saluator uitis ẽ: & nospal¬
uamꝰ. semꝑ excolim᷑ et cultura nr̃a purgatio ẽ.

Expanded text:
rint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum rerint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent: cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae siamiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. « Serqui scit uoluntatem domini sui et non facit eam, uapulabit multum. et non facit fructum, tollet illum Pater. Et omnis qui affert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Si autem Salvator vitis est, et nos palvamus, semper excolimur, et cultura nostra purgatio est:
Abbreviated transcription (Latin):
in tantum inutił ẽ. ut nec paxillus exea possit
fieri. de quo aliquid pendeat. Cumq malleo¬
los excidis. utrãq pardẽ eoꝵs pͥmum ignis
arripit de in flãma confuiuit: tantumq
nichil ꝓdest cum redacta fuerit in fauillã.
ut etiam cum integra sit absq frugib nul¬
lam p̃beat utilitatem. Ambiguitas autem
u̾bi hebraici. sene. quod trib litteris scribit᷑.
sin. & nun. et ioth. silegat sene. duos significat.
si sane annos. Unde factum ẽ. ut ꝓduab sũm¬
eiꝰ .lxx. int̾pretarent᷑ annuam purgationem eiꝰ
cum aquila dixerit duo nouissima eiꝰ. simma¬
chus & theodotionduas sũmitates eiꝰ. Et ẽ. ordo.
Sicut uitis infructuosa incendio tradit᷑ in nul¬
lam utilitatem: sic & ierłm immo habitatores
eiꝰ tradent᷑ ardorib ut egrediant᷑ de igne. & ig¬
nis cõsumat eos. id ẽ. si etiam de urbe euaserĩt
foris hostili gladio consument᷑. Et qui remanse¬

Expanded text:
intantum inutilis est, ut ne paxillus quidem ex ea possit intantum inutilis est, ut ne paxillus quidem ex ea possit fieri, de quo aliquid pendeat. Cumque malleolos excideris, utramque partem eorum primum ignis arripit, deinde flamma consumit: tantumque nihil prodest cum redacta fuerit in favillam, ut etiam cum integra sit, absque frugibus nullam praebeat utilitatem. Ambiguitas autem verbi Hebraici SENE   quod tribus litteris scribitur, SIN et NUN et JOD ; si legatur SENE, duo significat; si SANE, annos. Unde factum est, ut pro duabus summinta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanse
Abbreviated transcription (Latin):
omnem ueram. Quomͦ conu̾sa es in amaritu¬
dinem uitis aliene: Et in ysaia. Plantaui in qͥt
uineam sorech: quod electam et pulchr̃a sonat.
Et in psalmis legimus. Uineam ex egipto tͣns¬
tulisti. eiecisti gentes & plantasti eam. Dux
itineris fiusti in conspectu eiꝰ. Et manifestiꝰ
discimꝰ scriptura dicente. Uinea aut̃ dñi sa¬
baoth. domꝰ isrł est. Hec uinea quadiu affero
fructus in om̃ib lignis saltuum: nichil ea
preciosius est. Sin autem uuas habere desierit.
in nullo utilis erit: nisi ut cum radice &. ꝓpa¬
ginib suis tradat᷑ incendio. Cetera ligna silua¬
rum ut de pomiferis arborib taceam. quar̃
& scͥptura mͦ nullam facit mentionem: cũ po¬
ma non hañt. succisa plurimã p̃bent utili¬
tatem: ut in omnem agͥculturã. & in usum
armoꝵ ꝓficiant. dum attenuant᷑ in scuta.
radunt᷑ in hastilia. claudunt᷑ forib. continent
tilem. Uitis aut̃ si semel uuas afferre cessau̾it:

Expanded text:
omnem veram: quomodo conversa es in amarituomnem veram: quomodo conversa es in amaritudinem vitis 141 alienae? Et in Isaia: Plantavi, inquit, vineam sorec , quod electam et pulchram sonat. Et in Psalmis legimus: Vineam ex Aegypto transtulisti: ejecisti gentes, et plantasti eam: Dux itineris fuistidiscimus, Scriptura dicente: Vinea autem Domini sabaoth domus est Israel . Haec vinea quamdiu affert fructus, in omnibus lignis saltuum nihil ea pretiosius est; sin autem uvas habere desierit, in nullo utilis erit: nisi ut cum radice, et propaginibus suis tradatur incendio. Caetera ligna silvarum ut de pomiferis arboribus taceam, quarum et Scriptura modo nullam facit mentionem cum poma non habeant, succisa plurimam praebent utilitatem, et in omnem agriculturam, et in usum armorum proficiunt: dum attenuantur in scuta, raduntur in hastilia, cludunt foribus, continent tilem. Vitis autem si semel uvas afferre cessaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod nos int̃pretati sumꝰ utramq partẽ eiꝰ con¬
sumet ignis. & medietas eꝰ redacta ẽ: in fauillã.
septuaginta transtulerunt. annuam purgatio¬
nem eiꝰ consumit ignis. & dimitait infinem.
Rursum uͥ diximꝰ cum posuero faciem meã in
eos: illi uerterunt. cum offirmauero. Preuaricatio¬
nem qͦ delictum int̾pretati sunt. Uariis autẽ sim¬
litudinib quas greci parabolas uocant p̃nuntiat᷑
subu̾sio urb̃ ierłm. Et quomͦ supra in sartagine
in qua carnes popłi frigebant᷑. & inlatere in qͦ
mi nim̃ta & aggeres arietum ac uinearum ma¬
chine pingebant᷑. eiꝰdem urbis obsessio. famesq
descripta ẽ: & pꝰea in hoc eodem lecturi sumus.
in ieremia qͦ scriptum ẽ. ollam quȩ afacie aqͥlo¬
nis accendit᷑ significare urbem ierłm. saltusq
nagep &. theman ⁊ daron succ issus hoc ipsũ pre¬
nuntiat: sic in p̃senti loco eadem ierłm uinee
& uiti frugifere comparat᷑. de qua in alio loco
scͥptum ẽ. Ego te plantaui uineam frugiferam

Expanded text:
i sumus: utramque partem ejus comsumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam, Septuaginta transtulerunt: Annuam purgationem ejus consumit ignis, et dimittit in finem. Rursum ubi nos diximus: Cum posuero faciem meam in eos, illi verterunt, cum obfirmavero. Praevaricationem quoque delictum interpretati sunt. Variis autem similitudinibus, quas Graeci parabolas vocant, praenuntiatur subversio urbis Jerusalem. Et quomodo supra in sartagine, in qua carnes populi frigebantur, et in latere in quo munimenta, et aggeres arietum ac vinearum machinae pingebantur, ejusdem urbis obsessio famesque descripta est, et postea in hoc eodem lecturi sumus: in Jeremia quoque scriptum est , Ollam quae a facie Aquilonis accenditur, significare urbem Jerusalem; saltusque Nageb, et Theman, et Darom, succisus, hoc ipsum praenuntiat: sic in praesenti loco eadem Jerusalem vineae et viti fructiferae comparatur. De qua in alio loco scriptum est: Ego te plantavi vineam frugiferam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ididi habitatores ierłm. & ponã faciẽ meã in eos.
De igne egreclient᷑. & ignis consumet cos. Et scie¬
Itis quia ego dominꝰ: cum posuero faciem meã
Imeos. & dedero t̾ram inuiã & desolatam. eo qͦd¬

Expanded text:
dam habitatores Jerusalem, et ponam faciem meam in eos. dam habitatores Jerusalem, et ponam faciem meam in eos. De igne egredientur, et ignis consumet eos. Et scietis, quia ego Dominus, cum posuero faciem meam in eos
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia genuerint negligentes: saluare non pote¬
runt. Et tamen apłs loquit᷑. Si cuius opꝰ arserit:
ipse saluus erit. sic tamen quasi ꝑignem. Manꝰ
autem suꝑt̾ram p̃uaricatricem extendit᷑. ut uir¬
ga siue fortitudo panis conterat᷑. que extenta
minat᷑ plagas nolente qui eam extendit & sub¬
leuat peccantes ꝑcutere. s extensione teriere.
Sex om̃ib lignis nemors quȩ sunt inter ligna
siluarum: Nunquid tollet᷑ de ea lignum uͭ siat
opꝰ. aut fabricabit᷑ de ea paxillus. ut dependeat
Ntramq partem eiꝰ consũpsit ignis: & medietas
eiꝰ redacta ẽ. in fauillam. Nunquid utile erit ad
opꝰ. Etiam cum eẽt. integrũ non erat aptũ ad opꝰ.¬
I quantomagis cum ignis illuo deuorauerit et
Icombusserit nicħ exeo fiet oꝑis: P roptẽa hȩc di¬
Icit dñs ds̃. Quomͦ lignum uitis inter ligna sil¬
uarum quod decli igni ad deuorandum: sic tra¬

Expanded text:
Ecclesia genuerint, si fuerint negligentes, salvare non poteEcclesia genuerint, si fuerint negligentes, salvare non poterunt, et tamen Apostolus loquitur: Si cujus opus arserit, ipse salvus erit: sic tamen quasi per ignem . Manus autem super terram praevaricatricem 140 extenditur, ut virga siveminatur plagas, nolente qui eam extendit, et sublevat percutere peccantes, sed extensione terrere, ex omnibus lignis nemorum quae sunt inter ligna silvarum? nunquid tolletur de ea lignum, ut fiet opus, aut fabricabitur de ea paxillus, ut dependeat ignis, et medietas ejus redacta est in favillam. Numquid utile erit ad opus? Etiam cum esset integrum, non erat aptum ad opus. Quanto magis cum ignis illud devoraverit, et combusserit, nihil ex eo fiet operis? Propterea haec dicit Dominus Deus: Quomodo lignum vitis inter ligna silvarum, quod dedi igni ad devorandum, sic tra
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ip̃e sibi flãmarum succendit ardores. pa¬
ratq supplicia: dum non uult penitudine
errata corrigere. s ꝑmanet in errorib qͥ flam¬
marum merent᷑ incendium. Et factus
est sermo dñi ad me dicens. Fai hominis. t̾r̾a
cum peccau̾it mͥ ut p̃uaricet᷑ p̾uaricans: extẽ¬
⁊ dam manũ meã suꝑeam. ee conterã iurgam¬
⁊ panis eiꝰ .& inmittã in eã famem: & int̃ficiã¬
I de ea hominẽ ⁊ iumenta. Et si fuerint tres¬
‸ uiri isti in medio eiꝰ. noe. damel . &. iob: ipsi
Siusticia sua lib̾abunt animas suas ait cdñs
exercituum. Quod si & bestias pessimas in¬
duxero suꝑ t̾ram ut uastem eã .&. fuerit in¬
Suia eo quod non sit ꝑtransiens ꝓpt̃ bestias.
Itres uiri isti qui fuerint in ea uiuo egodi¬
cit dñs ds̃. qͥa nec filios nec filias lib̾abunt.
Is ipsi soli lib̾abunt᷑. t̾ra autẽ desolabitur.¬

Expanded text:
enim ipse sibi flammarum succendit ardores, paenim ipse sibi flammarum succendit ardores, paratque supplicia, dum non vult poenitudine errata corrigere, sed permanet in erroribus, qui flammarum meretur incendium. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis: terra cum peccaverit mihi ut ptendam manum meam super eam, et conteram virgam panis ejus, et immittam in eam famem, et interficiam de ea hominem, et jumenta: et si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, et Daniel, et Job, ipsi justitia sua liberabunt animas suas, ait Dominus exercituum. Quod si et bestias pessimas induxero super terram ut vastem eam, et fuerit invia, eo quod non sit pertransiens propter bestias, tres viri isti qui fuerint in ea, vivo ego, dicit Dominus, quia nec filios nec filias liberabunt: sed ipsi soli liberabunt
Abbreviated transcription (Latin):
homo cum in honore. ee̾t. non intellexit. compa¬
ratꝰ ẽ. iumentis insipientib & simił factꝰ÷ illis:¬
non st̃ homines homnes. s hoĩes st̃ ium̃t a.
Rursum qui in eũgłio audiunt. serpentes. geni¬
mina iuꝑarum. quis ostendit uob̾ fugere auen¬
tura ira. non sunt homines hoĩes. s homineᷤ¬
atq serpentes. Et de quib scriptum ẽ: uulpes
foueas hñt. & uolucres cęli nidos. ac de herode¬
dicite uulpi huic: non sunt homines hominẽ
sed homines uulpes. Qui uͦ utrumq hominis
uocabulum possident. si errauerint. ideo ꝑsup¬
plicia corrigunt᷑: ut intelligant quod ipse sit
dominus. Llȩc non quod iuxta .lxx. posuimus.
homo qui abalienatꝰ fuerit ame. & posuerit
cogitationes suas in corde suo. et tormentũ
siue supplicium iniquitatis sue ante faciem
suam: illi testimonio conuenit quod in ysaia
scriptũ ẽ. Ambulate in lumine ignis ur̃i:
& in flamina quam succendistis. Unꝰquisq

Expanded text:
Homo cum in honore esset, non intellexit, compaHomo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibnon sunt homines homines, sed homines sunt jumenta. Rursum qui in Evangelio audiunt: « Serpentes, genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? » Non sunt homines homines, sed sunt homines serpentes. Et de quibus scriptum est: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos , » et de HerodeDieite vulpi huic , » non sunt homines homines, sed homines vulpes. Qui vero utrumque hominis vocabulum possident, si erraverint, ideo per supplicia corriguntur, ut intelligant quod ipse sit Dominus. Nec non quod juxta LXX posuimus: Homo, qui abalienatus fuerit a me, et posuerit cogitationes suas in corde suo, et tormentum, sive, supplicium iniquitatis suae ante faciem suam, illi testimonio convenit quod in Isaia scriptum est: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis . Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suam quia simił erroris &. penaconsimił sit.
ut tamille qui int̾rogat quam ille qͥ introgat᷑ por¬
tent iniqͥtatem suam. & ne quaquã domus isrł
eorum qui dĩ uerba audire uoluerint gu̾sis ua¬
ticinationib illudat᷑: s sit popłs dĩ. et ip̃e dñm¬
dm̃ hab̾e mereatur. In eo quod dixit ego cdñsde¬
cepi illum: salomonis u̾ba consentiunt. qui de
eo disputans ait. Et illusorib illudet. Illudq testi¬
monium. Si ambulauerint ad me ꝑu̾si. & ego am¬
bulabo contra eos: in furore ꝑu̾so. Quodq secło
dicit᷑ homo homo filiors isrł et aduenarũ qui
iuncti sunt eis: duplicem in nob̃ uxta apłm osten¬
dit hominem. exceriorem & int̾iorem. Multienĩ
hñtes hominis faciem corporalem: cliu̾sarum
bestiarum assumunt imagines. quas dissipari
ꝓph̃a cupiens dep̃catus. Dñe. inciuitate tua ima¬
ginem eorum dissipabis. Illi de quib scriptum ẽ.

Expanded text:
itatem suam, quia similis erroris, et poena consimilis sit: itatem suam, quia similis erroris, et poena consimilis sit: ut tam ille qui interrogat, quam ille qui interrogatur, portent iniquitatem suam: nequaquam domus Israel, eorum qui Dei verba audire voluerint perversis vaticinationibus illudatur; sed sit populus Dei, et ipse Dominum habere mereatur. In eo quod dixit: Ego Dominus decepi illum, Salomonis verba consentiunt, qui de Deo disputans, ait: Et illusoribus illudet : illudque testimonium: Si ambulaverint ad me perversi; et ego ambulabo contra eos in furore perverso . Quodque secundo dicitur, homo homo filiorum Israel, et advenarum qui juncti sunt eis, duplicem in nobis juxta Apostolum ostendit hominem, exteriorem et interiorem . Multi enim habentes hominis faciem corporalem, diversarum 136 bestiarum assumunt imagines, quas dissipari propheta cupiens, deprecatur: Domine, in civitate tua imaginem eorum dissipabis . Illi de quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit & locutꝰ fuerit u̾bum. ego dñs decepi
ꝓpham illum: nion putetus de uero ꝓpħa
appellat᷑. Et de illo script᷑arum loco solu pot̾:
quando achab rex isrł uadens ad p̾lium ñ uult
consiliis ad quiescit. Dicitq micheas quod uide¬
rat dñm sedentem insolio: et erroris sp̃m ultro
se obtulisse ad decipiendum regem. Diabolus qͦ
in uolumine iob circummiens t̾ram stare dr̃ in
conspectu dĩ.ꝙ. in fub̃am pͥmo iob. de in in corpꝰ
eiꝰ acciꝑe adomino potestatem. S et balaamario¬
lus a clño mittit᷑. ut decipiat balac filium beor.
Hoc aut̃ totum dr̃. ne pseudo ꝓpħarum fortitudi¬
ni reputet᷑ quod decipit᷑ populꝰ. et magis uult
audire mendatium qũa u̾itati aurem accõmo¬
dare: s qͦd dĩ uꝵ sit ut ꝑu̾sus popłs et incredulꝰ
magis pseudo ꝓpħas aud̾ĩat quam ꝓpħas Demq
extendit magis manum suam suꝑ eum subaudit᷑
ꝓpħam &. delet᷑ de medio popłieiꝰ. ut portet iniqͥ¬

Expanded text:
ecepi prophetam illum. Non putemus de vero propheta a appellatur. Et de illo Scripturarum loco solvi potest, quando Achab rex Israel, vadens ad praelium, non vult consiliis acquiescit: dicitque Michaeas, quod viderit Dominum sedentem in solio et erroris spiritum ultro se obtulisse ad decipiendum regem . Diabolus quoque in volumine Job, circuiens terram, stare dicitur in conspectu Dei, et in substantiam primo Job, deinde in corpus ejus accipere a Domino potestatem . Sed et Balaam ariolus a Domino mittitur, ut decipiat Balac filium Beor . Hoc autem totum dicitur, ne pseudoprophetarum fortitudini reputetur, quod decipitur populus, et magis vult audire mendacium, quam veritati aurem accommodare: sed quod Dei irae sit, ut perversus populus et incredulus magis pseudoprophetas audiat, quam prophetas. Denique extendit manum suam super eum, subauditur prophetam, et deletur de medio populi ejus, ut portet iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Hec dicit dñs ds̃. Conu̾timini & recedite ab ilo¬
Ilis ur̃is .&. ab uniu̾sis contaminationib ur̃ĩs añ¬
tite facies ur̃ãs. Quia homo homo de domo
isrl̃ & de ꝓselitis quicũq aduena fuerit in isrł.
si alienatꝰ fuerit a me. & posuerit idola sua incor¬
Ide suo. & scandalum mniquitatis sue statuerit
Icontra faciem suam. & uenerit ad ꝓpħam ut in
t̾roget ꝑeum me: ego dominꝰ respondebo ei ꝑ
me. & ponã faciem meam suꝑ hominẽ illum.
et faciã eum in exemplum &. in ꝓu̾bium. &. dis
Iꝑdam eum de mediopopli mnei & scietis quia ego
I dñs. Et ꝓpħa cum errau̾it et locutus fuerit uer¬
bum: ego dominus decepi ꝓpħam illũ. Et ex¬
tendã manũ meam suꝑ eum. et delebo eum de
medio popłi mei ifrł. & portabit inquitatẽ suã.
uxta iniquitatẽ int̾rogantis sic imquitas ꝓpħe

Expanded text:
 convertimini et recedite ab idolis vestris et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras quia homo homo de domo Israhel et de proselytis quicumque advena fuerit in Israhel si alienatus fuerit a me et posuerit idola sua in corde suo et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam et venerit ad prophetam ut iterroget per eum me: ego Dominus respondebo ei per me. Et ponam faciem meam super hominem illum; et faciam perdam eum de medio populi mei: et scietis quia ego Dominus. Et propheta cum erraverit, et locutus fuerit verbum: ego Dominus decepi prophetam illum: Et extendam manum meam super illum, et delebo eum de medio populi mei Israel. Et portabunt iniquitatem suam: juxta iniquitatem interrogantis, sic iniquitas prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
suo. & tormentũ inquitatis sue posuerit ante
faciem suam. & uenerit ad ꝓpħam ut int̾roget
eum in me: ego dñs respondebo ei in eoquo
tenet᷑. et offirmabo faciem meã suꝑ hominem
illum. &. ponam eum in desertum ꝙ. in ext̾mi¬
nium. et auferam eum de medio popłi mei: &.
cognoscetis quia ego dñs. Et ꝓpha si errauerit¬

Expanded text:
iniquitatis suae posuerit ante faciem suam; et venerit ad prophetam ut interroget eum in me: ego Dominus respondebo ei in eo quo tenetur, et obfirmabo faciem meam super hominem illum: et ponam eum in desertum, et in exterminium: et auferam eum de medio populi mei: et cognoscetis quia ego Dominus. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
um .lxx. Et factus ẽ. sermo dñi adme. dicenͦ.
fili hominis uiri isti posuerunt cogitationes
suas in cordib sius: & tormentũ iniquitatũ
suarum posuerunt ante faciem suam. Si tes¬
pondens respondebo eis. Propt̾ea loquere
eis . & dic ad eos. Hȩc dicit adonay dñs. hõ
homo de lomo isrł qui posuerit cogitatio

Expanded text:
m meam. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 133 Fili hominis, viri isti posuerunt cogitationes suas in cordibus suis: et tormentum iniquitatum suarum posuerunt ante faciem suam: si respondens respondebo eis? Propterea loqueris eis: et dic ad eos: Haec dicit Adonai Dominus: Homo homo de domo Israel qui p
Abbreviated transcription (Latin):
pytagoras &. Teno. a quo stoiei indorum brag¬
manes & ethiopum gimnosophiste. qui obuictꝰ
continentiã miracłm suis gentib tribuunt. recteq
dicunt᷑ parietem lint̾re. & aliquam fortitudinẽ
polliceri. S quia xpisti non hñt condimentũ:
uranus ẽ: eorum labor et ꝑitura edificatio. Nisi
enim dominus ecdificauerie domum: inuanũ
laborauerunt qui edificant eam. Alii aut̃ uo¬
luptatum libidinisq doctores dicunt᷑ consue¬
re puluillos & ponere sub om̃i cubito manꝰ.
epicurei. et pirronii. & apud nos iouiniatius.
& eunomiꝰ qui dicunt manducemꝰ et bibamꝰ.
cras enĩ moriemur. Iubet᷑ gͦ ꝓpħa ponere si¬

Expanded text:
Pythagoras et Zeno, a quo Stoici, Indorum bracPythagoras et Zeno, a quo Stoici, Indorum brachmanes et Aethiopum Gymnosophistae, qui ob victus continentiam miraculum sui gentilibus tribuunt. Recteque dicuntur parietem linire, et aliquam fortitudinem polliceri, sed quia Christum non habent condimentum, vanus est eorum labor, « et peritura aedificatio. « Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, qui aedificant eam . » Alii autem voluptatum libidinisque doctores dicuntur consuere pulvillos et ponere sub omni cubitu manus, Epicurei et Pyrrhonii, et apud nos Jovinianus et Eunomius, qui dicunt: « Manducemus et bibamus, cras enim moriemur
Abbreviated transcription (Latin):
dño scriptũ ẽ. facies diũ suꝑfacientes mala. ut
disꝑdat de t̾ra memoriam eorũ. Sicut enun
liquescit cera a facie ignis. sic peccatores ꝑeunt¬
a facie dei. Scdm quem sensum in hoc eocdem
ꝓpha dicit᷑. siũ hominis offirma faciem tuam

Expanded text:
no scriptum est: Facies Domini super facientes mala, ut disperdat de terra memoriam eorum . Sicut enim 131 liquescit cera a facie ignis: sic pereunt peccatores a facie Dei. Secundum quem sensum in hoc eodem propheta dicitur: Fili hominis, obfirma faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
chño missoseẽ. se dicunt cũ non sint missi abeo.
& ꝑseuerant in erroribꝰ. &. suum cupiunt firmare
sermonem: arguunt᷑ qͦd om̃ia sint cassa quȩ p̃di¬
cast. suum mendatiũ cdñi sermonẽ eẽ. dicenteᷤ.

Expanded text:
Domino missos esse se dicunt, cum non sint missi ab eo, Domino missos esse se dicunt, cum non sint missi ab eo, et perseverant in erroribus, et suum cupiunt firmare sermonem; arguuntur quod omnia sint cassa quae praedicant, suum mendacium Domini sermonem esse dicentes.
Abbreviated transcription (Latin):
locutus: Dicamus pͥmum iuxta hebraicum.
ꝓpħe isrł uulpium similes sunt. cotidie domesti-¬
carum auium furta facientes. qui habitant uxta¬
aquilam & scpͤtuaginta in desertis. uixta simma¬
chum & theodotionẽ in parietinis atq ruinosis.
qui non possunt ascend̾e exadu̾so. neq murum
ꝓ domo isrł opponere. Legimꝰ aaron adũsum
ignem ifrłis popłm deuorantẽ occurrisse. ꝙ ste¬
tisse medium: & opposuisse se murũ ꝑ saluce
contra iram eiꝰ: orationis ꝑseuerantia. Sicut
enĩ murꝰ hosti opponit᷑. &. adu̾sario occurri
solet exadu̾so. contraq uenienti: tta dĩ sententia
sanccorũ p̃cib frangit. Uncle ꝙ moysi dr. Dimtite
me. & delebo popłm istium. Cui enĩ cdr̃ climitte me:
ostendit᷑ quod tenendi hãt facultatẽ. Isti stare nõ
possunt in p̃uo in die dñi. ut ꝓpopło p̃cib dumi¬
cent. & resistant obsecrationib sententiȩ di. Iuia
gͥ uana conspiciunt &. diuinant mendatiũ. & a

Expanded text:
locutus. Dicamus primum juxta Hebraicum. Prophetae Israel vulpium similes sunt, quotidie domesticarum aAquilam et Septuaginta « in desertis, » juxta Symmachum atque Theodotionem « in parietinis et ruinosis, » qui non possunt ascendere ex adverso, neque murum pro domo Israel opponere. Legimus Aaron adversum ignem Israel populum devorantem, occurrisse et stetisse medium, et opposuisse se murum pro salutcontra iram ejus orationis perseverantia. Sicut enim murus hosti opponitur, et adversario occurri solet ex adverso contraque venienti, ita Dei sententia sanctorum precibus frangitur. Unde et Moysi dicitur: Dimitte me, et delebo populum istum. Cui enim dicitur: Dimitte me , ostenditur quod tenendi habeat facultatem. Isti stare non possunt in praelio in die Domini, ut pro populo precibus dimicent et resistant obsecrationibus sententiae Dei. Quia igitur vana conspiciunt, et divinant mendacium, et a
Abbreviated transcription (Latin):
rum patr̃e uoluerit reu̾ti. restituam te sic̃ fuisti
qũ nata es. Cuiꝰ tanta nobilitas ut urb̃ ierłm. quȩ
de abraham isaãc & iacob stẏrpe descendens. dm̃
hũit patrem: Et tamen qͥa peccauit. et uerum
reliquit parentem: meret᷑ audire. Radix tua &
generatio tua. de t̾ra chanaan. Pat̃ tuus amorreus:
& mat̃ tua cechea. Si illa hoc audiuit. quid de
nob̾ fiet qui uocati ex gentiũ sordibꝰ omnẽ ma-¬
culã in lauachro saluatoris amisimꝰ. si pollue¬
rimꝰ indum̃tum xͥ. & non habuerimꝰ in cõunuo
uestem nuptialem: Utiq illud. ut uinctis ma¬
nib pedibꝰq et̾nis cradam᷑ ardorib in quib est
fletꝰ ocłors. & stridor dentium. Et quandona

Expanded text:
rit patrem reverti: Restituam te sicut fuisti quando nata es. Cujus tanta nobilitas, ut urbis Jerusalem quae de Abraham, Isaac et Jacob stirpe descendens Deum habuit patrem? et tamen quia peccavit, et verum reliquit parentem, meretur audire: Radix tua, et generatio tua de terra Chanaan: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chethaea. Si illa hoc audivit: quid de nobis fiet qui vocati ex gentium sordibus, omnem maculam in lavacro Salvatoris amisimus, si polluerimus indumentum Christi, et non habuerimus in convivio vestem nuptialem? Utique illud, ut vinctis manibus pedibusque, aeternis tradamur ardoribus, in quibus est fletus oculorum et stridor