comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tin obtulit. Qͥd sibi uult
amixtio aque racione
accipe. Primo omniũ
sigur fuit que ante p̾¬
cessit tp̃re moysi. Quia
inuenir nõ posset iussit
dñs moysi ut tangent
petrã cũ uirga. ẽ ct̃igit
petrã et petra undã maxi¬
mã fudit sicut apls̃ dicit.
consequenti eos petra. Ui¬
de misteriũ. Moyses hoc ẽ
propheta uirga hoc ẽ uer¬
bũ dei. Sacerdos u̾bo dei
tangit petrã et fluit aqͥ
et bibet populus dei. Tã¬
git ergo sacerdos calicẽ.
redũdat aqua in calice.¬
et salit in uitã eternã ⁊
bibit ppls̃ dei qui dei gra¬
ciam consecutus est. In¬

Expanded text:
 obtulit? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecessit tempore Moysi, quid invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut apostolus dicit: consequente petra. de mysterium. Moyses, hoc est Propheta; virga, hoc est verbum Dei. Sacerdos verbo Dei tangit petram, et fluit aqua, et bibit populus Dei. Tangit ergo sacerdos calicem, redundat aqua in calice, salit in vitam aeternam, et bibit populus Dei, qui Dei gratiam consecutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ciboꝵ quia possunt bono
aĩo et simplici corde sine
uicio concupiscencie qͥ¬
cũq humani cibi in¬
differenter sumi prohi¬
bet apls̃ iudicare eos qͥ
carnibz uescebantur et
uinũ bibebãt ab eis qͥ
se huiusmodi alimen¬
tis temperabant. Qui
manducat inquit nõ
manducantẽ non sper¬
nat. et qui non mãdu¬
cat manducantẽ non
iudicet. Ad hoc pertinet
eciã illud qd̃ alio loco
dicit. Nolite antetpus
usq ueniat dñs qui ⁊

Expanded text:
 quia possunt bono animo, et simplici corde, sine vitio concupiscentiae, quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicare eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non judicet . Ad hoc pertinet etiam illud, quod alio loco dicit: Nolite ante tempus usque veniat Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
est qualis futurus sit. qͥ
nũc uel malus uł bonꝰ
apparet. dimittite et di¬
mittemĩ. date et dabitꝰ
uobis. dimittere ũuriaᷤ¬
nos dare bñficia iubet
ut nobis pctã dimittã¬
tur et uita detur eterna.
breui sed eximia
cũcta qũa latissime de
uersãdo cũ ũimicis mã¬
dauerat. reprehẽdendo ĩ¬
cludit. Mensurã bonã
et cõfertã et coagitatã⁊
supeffluẽtẽ dabunt in si¬
num nr̃m. hinc silẽ est
qd̃ alibi dic̃ ut ⁊ ip̃i reci
piãt uos ĩ et̾na tab̾nacda.
Non erũ pauperes xp̃i.
sed xp̃s mercedẽ hiis qui
elanosimã fecere reddi¬
turus est. quã tamen
insinũ dare dicũtur qͥa
promerende illius occa¬
sionẽ dedere cũ uel egen¬
tes misere et imprõbe
seuientes forciores sũt
et tolerati pacĩa et bene¬
ficiis sustentati et ad
ip̃am aliquociens fidẽ
dulci gr̃a ꝓuocati. Eadẽ
quippe mensura qua
mensi fueritis remecie¬
tur uobis. Nonũ Re. de

Expanded text:
est, qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite et dimittemini, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vob
Abbreviated transcription (Latin):
et prepuciũ figurãt qͣs
bene ils iuidisse ꝑhibet
quia in utroqz populo
nouit dñs qui sũt eius
eoꝵq cor a fluctib sclĩ
huius ad future uite
tranquillitatẽ quasi
ad soliditatẽ lictoris iu¬
dendo hoc est misericordi¬
teruisitando prouehit.

Expanded text:
eputium figurant: quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit.
Abbreviated transcription (Latin):
petrã. Nec iuisus ea ꝙͣ
stultus stulte fabrica¬
uit ideo cecidit quia plꝰ¬
sata erat tempestatib
sed quia suꝑ harenã
posita erat. ũtraq enĩ
equaliter aduersitas
feriens temptauit sed
uni firmitas funda¬
menti coronã perseue¬
rancie tribuit alterã
fragilis stiucture stul¬
on enĩ profectũ boni
emulatoris casus
aliquis uel a dyabolo ul
ab hoĩe improbo ul gene¬
rali rerũ labenciũ turbi¬
ne illatus ledere potest.
boni emulatores lesos eẽ
ab aliis. dũ in ueritatis
ꝙͣ diligũt scĩa male ĩsti¬
tuuntur. Quantos enĩ
catholice in deũ credere et
recte in ecclesia uiuere cu¬
pientes. amii uesania ꝙͣ¬
tos sabelli anoꝵ hereticoꝵ
ncquicia nescientes sedu¬
rit. Lege librũ iohĩs criso¬
stonni qui scupsit de eo
neminẽ posse ledi aba¬
lio nisi a scmnetip̃o. Scd̾¬

Expanded text:
petram. Nec rursum ea quam petram. Nec rursum ea quam stultus stulte fabricavit, ideo cecidit quia pulsata tempestatibus fuit, sed quia super arenam posita erat. Utramque etenim aequaliter adversitas feriens tentavit, sed uni firmitas fundamenti coronam perseverantiae tribuit, alteram fragilis structurae stuln enim perfectum boni aemulatorem casus aliquis, vel a diabolo, vel ab homine improbo, vel generali rerum labentium turbine illatus, laedere potest. boni aemulatores laesos esse ab aliis, dum in veritatis quam diligunt scientiam male instituuntur. Quantos enim catholice in Deum credere, et recte in Ecclesia vivere cupientes, Arii vesania, quantos Sabellii, aliorumve haereticorum nequitia nescientes seduxit? Lege librum Joannis Chrysostomi, quem scripsit de eo: Neminem posse laedi ab alio nisi a semetipso. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
et persecutores nr̃os si
penitere noluerint di¬
gno plectendos ẽẽ sup¬
plicio. Si uero penitue¬
rint nos quoq pro ip̃oꝵ
salute ꝙͣ deprecamura
dño coronã iuste con¬
gratulatioĩs acceptos.
tquis est qui iiii.¬
nobis noceat si bo¬
ni emulatores fueritis
de hiis dicit que nob̾ ab
aduersariis per uerba
contumeliosa ꝑ damp¬
na rerũ tpr̃aliũ pertor¬
menta corporis accedũt.
hec enĩ et huiusmodi
oĩa cũ fidelib irrogant᷑.
hiis dũ tarat quĩ boni
emulatores sunt et hoc
quã nocere possũt sed
palmã magis penitẽ¬
cieequanimiter tolle¬
rantib afferũt et cõtͣ
illis qui irrogãt penã¬
ac accumulando eternã
iquis aũt huins¬
cemodi aduersus
uictis deficit non hinc
ille qui malũ intulit
sed ip̃se sibi qui hec paci¬
enter feire recusauit
nocuit. Neq enĩ domꝰ
quã uirsapiens edifi¬
cauit deo non cecidit
quia uiolencias tem¬
pestatũ non pertulit s
quia fundata erat supͣ

Expanded text:
et persecutores nostros, si et persecutores nostros, si poenitere noluerint, digno plectendos esse supplicio: si vero poenituerint, nos quoque pro ipsorum salute, quam deprecabamur a Domino coronam justae congratulationis accepturos. Et quis est qui vobis noceat, si boni aemulatores fueritis? De his dicit, quae nobis adversariis per verba contumeliosa, per damna rerum temporalium, per tormenta corporis accedunt. Haec enim et hujusmodi omnia cum fidelibus irrogantur, his duntaxat, qui boni aemulatores sunt, et hoc aquam eis nocere possunt, sed palmam magis poenitentiae aequanimiter tolerantibus afferunt. E contra illis qui rogant poenam accumulando aeternam quis autem hujusmodi adversis victus deficit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui hoc patienter ferre recusavit nocuit. Neque enim domus quam vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit quia violentias tempestatum non pertulit, sed quia fundata erat super
Abbreviated transcription (Latin):
condiciones et serus cõ¬
grua sibi discrecione do¬
cebat iam nũc õs coĩter
ãmonet in fidei dñice
causa unũ cor et unã
habere aĩam quia ĩ hoc
Quocati estis ut bñdictio¬
nẽ hereditate possideatis
dicente uidelicet iudice.
uenite benedicti patris
mei percipite regnũ .ii.¬
otest benedictio he¬
reditatis et illa ĩ¬
telligi quã ecclĩa in fu¬
tura uita perpetuo bene¬
dicit. unde eciã nũc spe
futuroꝵ gratulabñda
canit. exaltabo te deus
meus rex et benedicã no¬
men tuũ in sclm̃ et in se¬
culũ scl̃i. Qd̃ ergo quisq
in futuro inuenire deside¬
rat hoc in pñti meditan
et agere satagat et cõdi¬
torẽ uidelicet et proximũ
sincera uoce benedicere et
dñi suꝑ iustos et aures
eius in preces eoꝵ. uul¬
tus aũt dñi suꝑ facien¬
tes mala¬
uia beatus petiuͤ
dicentibz benedicere ius¬
serat. recte prophetico te¬
stimonio astruit super¬
na inspectione et bonos
semp uidere et malos
quãtinus memineri
premio remu nerandã

Expanded text:
conditiones, et sexus congrua sibi discretione docebat, jam nunc omnes communiter admonet in fidei dominicae causa, unum cor et unam habere animam. Quia in hoc vocati estis, ut benedictionem haereditate pDicente videlicet judice, venite, benedicti Patris mei, percipite regnum. Potest benedictio haereditatis et illa intelligi, qua Ecclesiam in futura vita perpetua benedixit, unde etiam nunc spe futurorum gratulabunda canit, exaltabo te, Deus rex meus, et benedicam nomen tuum in aeternum, et in saeculum saeculi. Quod ergo quisque in futuro invenire desiderat, hoc in praesenti meditari et agere satagat, et conditorem videlicet, et proximum sincera voce benedicere et Domini super justos, et aures ejus in preces eorum: vultus autem Domini super facientes malauia beatus Petrus dicentibus benedicere jusserat, recte prophetico testimonio astruit superna inspectione et bonos semper videri et malos, quatenus meminerimpraemio remunerandam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid feci. Nũquid nõ
uerbu est. Et decdinauit
paululũ ab eo ad aliũ.
dixitq eundẽ sermonẽ.
Et respondit ei populuᷤ
uerbũ sicut prius. Au¬
dita sũtaũt uerba que
loquutus est dauid et
annũciata in conspcũ
saul. Ad quẽ cũ fuisset
adductus loquutus est
ei. Non concidat cor cuius
sũ philisteum. Et ait sa¬
ul ad dauid. Non uales
resistere philisteo isti na
pugnare aduersus quia
puer es. hic aũt nir bella¬
tor ab adolescencia sua.
Dixitq dauid ad saul.
Pascebat seruus tuus
prĩs sui gregẽ et uenie¬
bat leo et uisus tollebãt¬
q arietẽ de medio gregis
et sequebar eos et pcucie¬
bã eruebãq de ore eorũ.
Et illi consurgebãt ad¬
uersũ me et apprehende¬
bã mentũ eoꝵ et suffoca¬
bã interficiebãq eos. Nã
et leonẽ et uisũ interfeci
qui ausus est maledi
Et ait dauid. Dñs qui
eripuit me deore leonis et
de manu ursi ip̃e lib̾abit
me de manu philistei huiꝰ.¬

Expanded text:
quid feci numquid non quid feci numquid non verbum est et declinavit paululum ab eo ad alium dixitque eundem sermonem et respondit ei populus verbum sicut et prius audita sunt autem verba quae locutus est David et adnuntiata in conspectu Sauadductus, locutus est ei: Non concidat cor cujusqsus Philisthaeum. Et ait Saul ad David: Non vales resistere Philisthaeo isti, nec pugnare adversus eum: quia puer es, hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. Dixitque David ad Saul: Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum, et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque eos. Nam et leonem et ursum interfeci qui ausus est maledicEt ait David: Dominus eruit me de manu leonis, et de manu ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei hu
Abbreviated transcription (Latin):
ca frẽs suoz. Cũ aũt adhuc
ille loqueretureis. appa¬
ruit ille uirspurius as¬
cendens golias nomine
philisteus de geth ex cas¬
tris philistinoꝵ. Et locp̃¬
te eo hec eadẽ uerba audi¬
uit dauid. Omnes aũt
israelite cũ uidissent in¬
rũ fugerũt a facie eius
timentes eũ ualde. Et
dixit unusquispiã de
isrł. Nũ uidistis uirũ
hunc qui ascendit: Ad
exprobrandũ eñ israedi
ascendit. uirũ ergo qui
percussent eui ditabit
rex diuiciis magnis
filiã suã dabit ei et dom̃
probriũ de isił. Quis est
euim hic philisteus in¬
cirruncisus qui exꝓbrauit
aciem dei uiuentis: Refe¬
rebat aũt ei et ppls̃ eundẽ
sennont dicens. Hec dabũ¬
tur uiro qui percussenit
eũ. Qd̃ cum audiss he¬
lyab frater eius maior
loquente eo cũ aliis ira¬
tus est contra d auidet
ait. Quare uenisti et
quare dereliquisti pau¬
culas oues illas ĩ deserto.
Ego nom superbiã tuã
et nequiciã cordis tui
quia ut uideres preliũ
descendisti. Et dix̃ dauid.

Expanded text:
atres suos cumque adhuc ille loqueretur eis apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine Philistheus de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo haec eadem verba audivit David omnes autem Israhelitae cum vidissent virum fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domumprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ego novi superbiam tuam et nequitiam cordis tui quia ut videres proelium descendisti et dixit David
Abbreviated transcription (Latin):
irruerent uerbũ dei et ip̃e
stabat secus stagnũ gene¬
sareth. Stagnũ genes areh
idẽ dicunt esse qd̃ mare gu¬
lilee uel mare tyberiadis
sed mare galilee ab adi¬
acente prouĩcia dictum.
mare tyberiadis a pron¬
ina ciuitate que olim
ab herode tetrarcha ĩstau¬
rata in honorẽ tyberii ce¬
sans. tyberias est appella¬
ta. Porro genesar alaci
ipsius natura qua cus¬
pantibz aquis de scipso
sibi excitare aurã ꝑhibe¬
tur greco uocabulo qͣsi
generans sibi aurã dr̃.
stagni morẽ sterm¬
tur aquã sed frequẽtib
aurs spirantib agita¬
tur. haustu dulcis ⁊ ad
potandũ abilis. Sed he¬
braice lingue consuetu¬
quarũ siue dulcis siue
salsa. mare nũcupatur.
Qui lacus interfluente
iordane centũ quadragĩ¬
ta stadiis in longitudiẽ
et quadraginta extẽdit
in latitudine. Quia gͦ
stagnũ siue mare pns¬

Expanded text:
irent verbum Dei, et ipse stabat secus stagnum Genesareth. Stagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae et mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesar a laici ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consueturegatio sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus, interfluente Jordane, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare p
Abbreviated transcription (Latin):
auidaũt erat filiꝰ
uiri euphratei de
quo supradictũ est de
bethleem iuda cui erat
nomen ysai qui hẽbat
octo filios et erat uir in
diebz saul senex et grã
perrexerũt ad bellũ. lx¬
lyab primogenitus et
scd̃s aminadab tercius¬
qz semina. Dauid aũt
erat minimus. Tribus
ergo maiorib secutis
saulẽ abiit dauid et re¬
uersus est a saul ut pas¬
ceret gregẽ prĩs sui in
bethleem. Procedebat
uero mane philisteus
et uespere et stabat qua¬
draginta dieb. Dixit
aũt ysai ad dauid filium
suũ. Accipe fratribz tuis
ephipolente et decẽ panes
istos et cune ad castra ⁊
te agant et cũ quibz or¬
dinati sũt disce. Saul
aũt et illi et õs filii isrł
in ualle terebinchi pug¬
nabant aduersũ philis¬
tiim. Siurexit itaq dd̃
mane et cõmendauit gre¬
gem custodi et honustus
abiit sicut precepat ysai.
et uenit ad locũ magula
et ad exercitũ qui egressꝰ
ad pugnã uociferatus
erat in certamine. Dire¬
rerat enĩ aciem isił. S

Expanded text:
avid autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Iuda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandperrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad te agant et cum quibus ordinati sint disce Saul autem et illi et omnes filii Israhel in valle Terebinthi pugnabant adversum Philisthim surrexit itaque David mane et commendavit gregem custodi et onustus abiit sicut praeceperat ei Isai et venit ad locum Magala et ad exercitum qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine direxerat enim aciem Israhel sed
Abbreviated transcription (Latin):
quedã fc̃a media
que ignoramus quo a¬
nimo fiant et quia et
bono et malo fieri pos¬
sunt de quibz temerari¬
uin est indicare maxi¬
me eciã ut cõdẽpnemuᷤ.
horũ aũt ueniet tp̃s ut¬

Expanded text:
aedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem veniet t
Abbreviated transcription (Latin):
unc rex una cum
uxore sua et duob
ciuitatis sue et incina¬
ad regnũ eius pertinebãt.
credentes baptizati sunt.
Et deposito de capite dya

Expanded text:
us rex, una cum uxore sua et duobuscivitatis suae et vicinaad ejus pertinebant regnum, credens, baptizatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ciatũ est regi qd̃ d̃ suu
uualdach cecidisset. et
minuatim abisset. Tc̃¬
scidit rex purpureã ue¬
stẽ qua indutus erat

Expanded text:
tiatum est regi quod Deus ejus Waldach cecidisset et minutatim abiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua indutus erat
Abbreviated transcription (Latin):
tare setũ publicũ fugiẽs.
arentibus obediẽs
et subditus oĩbus
benignus et gratus domi
simplex et quietus foris
rarus et ultra quã credi
possit uerecundus nus¬
quã multũ loqui amãs.
deo deuotus ut purã sibi
puericiã suã conẜuarit
litterarũ eciã studio de¬
ditus per quas in scrip
turis deũ disceret et cog¬
nosceret. In quo quantũ
in breui profecenit et qmͣ
perspicacẽ in discernendo
induenit sensũ ex eo qd̃
subiungimus aduerti
puerulus graui
capitis dolore uexaretur
decidit in lectũ. Adducta
aũt ad eũ est muliercła
quasi dolorẽ mitigatura
curminibz. Quam cum
ille appropinquantẽ senti¬
net cũ carminalib instru¬
mentis quib hominibz
de uulgo illudere consue¬
uerat cũ indignatõe ma¬
qua exclamans a se repu¬
lit et abiecit. Nec defuit
puen sed continuo sensit
uirtutẽ et in ip̃o impetu
sp̃s surgens ab om̃i dolo¬

Expanded text:
itare secum, publicum fugitans, itare secum, publicum fugitans, arentibus obediens et subditus, omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et, ultra quam credi possit, verecundus, nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram ei pueritiam suam conservaret; litterarum etiam studio deditus, per quas in Scrturis Deum disceret et cognosceret: in quo quantum in brevi et profecerit, et quam perspicacem in discernendo induerit sensum, ex eo quod subjungimus, adverti puerulus gravi capitis dolore vexaretur, decidit in lectum. Adducta autem ad eum est muliercula, quasi dolorem mitigatura carminibus. Quam 1064 cum ille appropinquantem sentiret cum carminalibus instrumentis, quibus hominibus de vulgo illudere consueverat, cum indignatione magna exclamans a se repulit et abjecit. Nec defuit pueri: sed continuo sensit virtutem, et in ipso impetu spiritus surgens, ab omni dolo
Abbreviated transcription (Latin):
lo tam sublimia ꝓmit¬
tebantur. Qd̃ et factũ est.
ox enĩ ut felici ui.
partu edidit non
modo eũ ohtulit dño dõ
sicut de aliis agere cõsue¬
uerat sed sicut legitur
de scã anna mr̃e samue¬
lis que petitũ a dño et ac¬
ceptũ filiũ in tab̾naculũ
eius destinauit perpetuo
seruiturũ sic et ip̃a eum
in ecclĩa dei acceptabile
obtulit munus. unde et
quãcicius potuit ĩ eccł̃a
castellionis q̃ postinodũ
ip̃ius bernardi opera a se¬
culari conuersatione in
ordinẽ regulariũ canoni¬
corũ promota cognoscitꝰ
magistris litterarũ tra¬
dens erudiendũ egit quic¬
quid potuit ut in eis pro¬
et ingenio natura
li pollens. cito in hoc desi
deriũ matris impleuit.
Nam in litterarũ quidẽ
studio supra etatẽ et pre
coetaneis suis ꝓficiebat.
sed in rebus secularibus
iam mortificationẽ fu¬
tu ce perfectionis uelut
naturaliter in cohabat.
Erat quippe simplicissimꝰ
in secularib amans hĩ¬

Expanded text:
lo tam sublimia promitlo tam sublimia promittebantur: quod et factum est. Mox enim ut felici partu edidit, non modo obtulit eum Deo, sicut de aliis agere consueverat; sed, sicut legitur de sancta Anna matre Samuelis, quae petitum a Domino et acceptum filium in tabernaculo ejus destinavit perpetuo serviturum : sic et ipsa eum in Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus. 3. Unde et quam citius potuit, in ecclesia Castellionis quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem regularium canonicorum promota cogoscitur magistris litterarum tradens erudiendum, egit quidquid potuit, ut in eis proet ingenio nli pollens, cito in hoc matris desiderium implevit. Nam in litterarum quidem studio supra aetatem et prae coaetaneis suis proficiebat; sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans hab
Abbreviated transcription (Latin):
ec cũ in ordine fili¬
orũ terciũ bernar¬
dũ haberet in utero sõp¬
niũ uidit presagium
futuroꝵ catellũ scilicet
totũ candidũ. totũ in
dorso subrufũ et latran
tem se habere. Sup quo
territa uehementẽr cum
religiosũ quẽdam uirũ
consuluisset continuo il¬
le sp̃m prophecie cõcipiẽs
quo dauid de scĩs predica¬
torib dño dixit. Lingua
canũ tuoꝵ et micis. tre¬
pidanti et anxie respon¬
dit. Ne timeas bene ues
agitur. Optimi catuli
mater eris qui domus
dei custoz futurus mag¬
nos pro ea contra mimi¬
cos fidei editurus est lat̾¬
tus. Erit erũ egregius
predicator et tanꝙͣ bo¬
nus canis gr̃a lingue
medicinalis in multis
multos morbos curatu¬
rus est aĩarum. lc̃o u̾.¬
uo responso mu¬
lier pia et fidelis
quasi a deo suscepto le¬
ta efficitur et iam tunc
in amorẽ nundũ nati
tota transfunditur co¬
gitans sacris eũ litteris
erudiendũ tradere scd̃m
modũ uisionis et inter¬
pretationis qua ei de il¬

Expanded text:
ec cum in ordine filiorum tertium Bernardum haberet in utero, somnium vidit praesagium futurorum, catellum scilicet totum candidum, in dorso subrufum, et latrantem in utero se habere. Super quo territa vehementer, cum religiosum quemdam virum consuluisset, continuo ille spiritum prophetiae concipiens, quo David de sanctis praedicatoribus domino dicit, Lingua canum tuorum ex inimicis ; trepidanti et anxiae respondit: « Ne timeas, bene res agitur, optimi catuli mater eris, qui domus Dei custos futurus, magnos pro ea contra inimicos fidei editurus est latratus. Erit enim egregius praedicator, et tanquam bonus canis, gratia linguae medicinalis in multis multos morbos curaturus est animarum. » Quo responso mulier pia et fidelis quasi a Deo suscepto, laeta efficitur, et jam tunc in amorem nondum nati tota transfunditur, cogitans sacris eum litteris erudiendum tradere secundum modum visionis et interpretationis, qua ei de il
Abbreviated transcription (Latin):
emardus¬
burgundie partib
fontanis opido pris sui
oriundus fuit parentib
lars scd̃m dignitatem
sdi sed digniorib ac no¬
ligionis pietatẽ. Pater
eius tecelmus uirantiq̃
et legitime milicie fuit
cultor dei iusticie tenax.
Euuangelicã nãq secũ¬
dũ instituta precursoris
dñi miliciã agens nemi¬
nẽ concuciebat. nemini
faciebat calũpniã cõtẽp
ic consilio et arimᷤ
seruiebat tp̃ralib
dñis suis. ut eciam dño
deo suo nõ negligeret nd¬
dere qd̃ debebat᷑. Mat̾ u̾o
a alez ex castro cui nom̃
mons barrus et ip̃a in
ordine suo aplĩcam re¬
gulã tenens subdita ui¬
ro sub eo scd̃m timorem
dei domũ suã regebat . o¬
peribus mĩe insistens
filios enutriens in om̃i
eptẽ quippe liberos
genuit non tam
uiro suo ꝙͣ deo. sex marẽ
femin ã unã mares aũt¬
om̃s monachos futuros
feĩam sanctimonialẽ.

Expanded text:
ardusBurgundiae partibus, Fontanis oppido patris sui oriundus fuit, parentibus claris secundum dignitatem saeculi, sed dignioribus ac noligionis pietatem. Pater ejus Tescelinus, vir antiquae et legitimae militiae fuit, cultor Dei, justitiae tenax. Evangelicam namque, secundum instituta Praecursoris Domini, militiam agens, neminem concutiebat, nemini faciebat calumniam, contentuonsilio et armis serviebat temporalibus dominis suis, ut etiam Domino Deo suo non negligeret reddere quod debebat. Mater ejus Alaidis ex castro cui 1236 nomen Mons-Barrus, et ipsa in ordine suo apostolicam regulam tenens, subdita viro , sub eo secundum timorem Dei domum suam regebat, operibus misericordiae insistens, filios enutriens in omni eptem quippe liberos genuit, non tam viro suo quam Deo; sex mares, feminam unam; mares omnes monachos futuros, feminam sanctimonialem.
Abbreviated transcription (Latin):
ante rei considera¬
tione cõmonitus
ne infructuosus erga te
uiderer existere fratemi¬
satis tue peticionẽ nulla
ptuli ratione post ponere.
proinde scd̃m postulati¬
onis tue desideriũ pallii
tensu qd̃ intra ecclesiã
tuã habere debeas. ad sa¬
cra tantũ missaruĩ solẽ¬
nia celebranda deo auc¬
tore pre uidimꝰ honoradũ.
dandũ eẽ decreuimꝰ
si prius ꝑ synodi diffini¬
tionẽ emendari promi¬
seris. que corrigenda mã¬
dauimus quia dignũ
profecto ẽẽ credimus. ut
cũ mentis grauitate q̃
te deo propicio pollere di¬
dicimus. habitus quoq
exterioris clarior ĩ te cul¬
tus accresceret. presertĩ
cũ id te nõ ad superflue
elationis pompã. sed ꝓ
gemo et honore tue arbi¬
t̾retur ecclĩe petiuisse .S.

Expanded text:
ae rei consideraae rei consideratione commonitus, ne infructuosus erga te viderer existere, fraternitatis tuae petitionem nulla pertuli ratione postponere. Proinde secundum postulationis tuae desiderium pallii te usu, quod intra ecclesiam tuam habere debeas, ad sacra tantum missarum solemnia celebranda, Deo auctore, praevidimus honorandum. dandum esse decrevimus, si prius per synodi definitionem emendare promiseris quae corrigenda mandavimus, quia dignum profecto esse credidimus, ut cum mentis gravitate qua Deo te propitio pollere didicimus, habitus quoque exterioris clarior in te cultus accresceret, praesertim cum id te non ad superfluae elationis pompam, sed pro genio et honore tuae arbitremu
Abbreviated transcription (Latin):
agistra bonoꝵ ł.pͣ.
om̃n caritas que
nichil sapit extraneum
nichil asperũ nil confu¬
sũ. Ita exercendo corda
corroborabat. ut nil gra
proprium nutrire
concordias seruare cõpo¬
sita dissociata cõungere
praua dirigere et untu¬
tes ceteras perfectionis
sue munimine solidare
quisquis in eius radi¬
ces seinserit. nec a uiri¬
ditate deficit nec a fruc
tibus marcessit quia
humorẽ fecũditatis opͥ
efficax nõ amittit. lc̃ iiiͣ.¬
tq ideo multum
tibi dilectissime frater in
dũo condelector atqz con¬
gaudeo qd̃ sit eadẽ carita
te preditũ multoꝵ testi¬
ficatione cõperio ut et ip̃e
que sacerdotis sunt decẽ¬
ter exhibeas et aliis te
laudabiliter imutandũ
ua igitur in p̾̃di¬
cationis oꝑe quã
diu cogitans anglorũ
gentis per augustinũ
quondã monasterii ma
prepositũ nunc frẽm et
dui ita sollicitũ ac deuo¬
tum adiutorẽq in om¬
nibus te ut oportuit fu¬
isse cognouimus. ut ml¬
tum me sibi frat̾nitas
tua hac de re faciat debi¬

Expanded text:
agistra bonorum omnium karitas, que nichil sapit extraneum, nichil asperum, nichil confusum, ita exercet corda atque corrobora, ut nil grau cum sit proprium nutrire concordiam, seruare composita, dissociata coniugere, praua dirigere et uirtutes ceteras perfectionis sue munimine solidare: quisquis in eius radice se ingerit, nec a uiriditate detibus inanescit, quia humorem fecunditatis opus efficax non amittit. Atque ideo multum tibi, dilectissime frater, in Domino condelector atque congaudeo, quod sic eadem charitate te praeditum multorum testificatione comperio, ut et ipse quae sacerdotis sunt decenter exhibeas, et aliis te laudabiliter imitandum a igitur in praedicationis opere, quam diu cogitans Anglorum genti per Augustinum tunc monasterii mei praepositum, nunc fratrem et dui, ita sollicitum atque devotum adjutoremque in omnibus te, ut oportuit, fuisse cognovimus, ut magnum me sibi fraternitas tua hac de re faceret debi
Abbreviated transcription (Latin):
illi dic nobis signa eius
po carne candida. oculos
grandes nares equales
et rectas aures coopertas
crine capitis barbã proli¬
xã habens. parũ canus

Expanded text:
ei: Dic nobis signum , caro ejus candida, oculi sunt grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens paucos canos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a sibi uendicat. et deos
nr̃os confringit. Cumq
hecflentes referrẽt. ecce et
aliarũ ciuitatũ põtifices
indignatus misit
nulle uiros armatos cũ
pontificib et ubicũq in¬
uenirent apłm̃ uinctũ¬

Expanded text:
nostra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices indignatus, misit mille viros armatos cum pontificibus ut ubi invenirent apostolum, vinctu
Abbreviated transcription (Latin):
ndye tres esse ab
hystoriographis
piã mittit. Scd̃a que ad
finẽ facit. Nam ex uno
latere tenebrarũ regionẽ
gerit. et ex alio latere ma¬

Expanded text:
ndiae tres esse ab historiographis piam mittit, secunda ad finem facit; quia ex uno latere habet regionem tenebrarum et ex alio mare
Abbreviated transcription (Latin):
chil in sacrificiis maiuᷤ
esse potest quã corpus ⁊
sanguis xp̃i nec ulla ob¬
laciõ hac pocior est. Sed h
om̃s precellit que pura
consciencia dño offenda
est. et pura mente sumẽ¬
da atq ab oĩb uenerãda.
t sicuti pocior est iĩ.¬
ceteris ita pocius
extolli acuenerari debet.
Tnforme est corpus dñi.
Pars oblata in calicem
missa. corpus xp̃i qd̃ iã
resurrexit mõstrat. Pars
comesta ambulans ad¬
huc suꝑ terrã. Pars in
altari usq ad finẽ mis¬

Expanded text:
hil in sacrificiis majus esse potest, quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit, quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli et venerari debet.forme est corpus Domini. Pars oblata in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit monstrat, pars comesta ambulantem adhuc super terram; pars in altari usq
Abbreviated transcription (Latin):
reuit aũt saiuel
et dũs erat cũ eo
et non cecidit ex oĩbus
uerbis tins in terram.
ismael adam usq bersa¬
propheta eẽt dñi. Et ad¬

Expanded text:
revit Samuel, et Dominus erat cum eo; et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram. omnes a Dan usque Bersapropheta esset Domini . Et
Abbreviated transcription (Latin):
Credere ĩ ihm̃ xp̃m. hoc
est mãducare panẽ uiui
Qui credit manducat ĩ¬
uisibiliter saginatur.qr
inuisibiliter renascitur.

Expanded text:
Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum; qui credit, manducat; invisibiliter saginatur, quia et invisibiliter renascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aro inquit pro cor¬
pore nr̃o offeitur
sanguis ueropro aĩa.
Sed tñ sub utraq specie
sumitur. qd̃ adutrũq
ualet quia subutraq¬
Porro illa species uisibi¬
lis sacramentũ ẽ gemi¬
ne rei. qui a utrãq rem
significat et utriusq rei
silĩtudinẽ gerit expressã.
Nã sicut panis pre cetĩs
cibis corpus reficit ⁊ sus¬
tentat. et uinũ hoĩem le¬
tificat et inebriat sic ca¬
ro xp̃i interiorẽ hominẽ
plus cetens graciis spũ¬
alib reficit ẽt saginat.
dẽ eucharistia id
est bona gr̃a quia in hoc
sacramento nõ modo est
auginentũ uirtutis et
gr̃e. sed ille totus sumit ᷑.
qui est fons et origo to¬
tudinẽ cũ remistica qd̃
est unitas fideliũ qͥa sic̃
ex multis granis cõficit᷑
unus panis et ex plibus
uius uinũ ĩ unũ cõfluit.
apls. unus panis ⁊ unũ
pro eo qd̃ sicut unus pa¬
nis ex multis granis⁊
unũ corpus ex multis
mebris cõpoĩtur. sic ecc̃a¬

Expanded text:
aro, inquit, pro corpore nostro offertur, sanguis pro anima; sed tamen sub utraque specie sumitur; quod ad utramque valet, quia sub utraqPorro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat.er Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totudinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, autem unus panis et unum pro eo quod sicut unus panis ex multis granis et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
um frangiturho¬
stia dũ sanguis de calice
in ora fidelium fundit.
quid aliud ꝙͣ dñici cor¬
poris in cruce ĩmolacio
eiusq sanguĩs de latere
effusio designatur. Pa
nis et calix non quali¬
bet sed certa consecratõe
nascitur proinde qd̃ ita
panis et calix alimẽtũ
est resurrectionis. Ante¬

Expanded text:
ur frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, qui aliud quam Domini corporis in cruce immolatio ejusque sanguinis de latere effusio designatur? CAnis et calix non qualibet, sed certa consecratione nascitur. » Proinde quod ita panis et calix, alimentum est refectionis, n
Abbreviated transcription (Latin):
gosum inquit iiͣ.
panis uiuus qui
de celo descenidi. Sed caro
non descendit de celo quo
uitatis et corporis et tu
accipis camẽ diuine eiꝰ
substancie in illo ꝑtici¬
pas alimento. Qͥa pas¬
sus est pro nobis dũs cõ¬
mendauit nobis ĩ isto
sacramento sanguine
suũ et corpus. qd̾ etiã fe¬
cit nosmetipõs. Nã ⁊ nos
corpus ip̃ius fã sumꝰ¬

Expanded text:
go sum, inquit, panis vivus, qui de caelo descendi. Sed caro non descendit e cęlo, hoc nitatis et corporis. Et tu, qui accipis carnem, divinę eius substantię in illo participaris alimento. Qui masus est pro nobis, commendavit nobis in isto sacramento sanguinem suum et corpus, qui etiam fecit nosmetipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sum
Abbreviated transcription (Latin):
ut comederetis pͥmicias
omĩs sacrificii isrł pplĩ
mei. propterea ait dñs
deus israel: loquens lo¬
quutus sũ in domo tua
ut domus prĩs tui mi¬
nistraret in conspcũ me¬
o usq in sempiternum.
Nunc aũt dicit dñs. Ab¬
sit hoc ame. Sed quicũq
glorificauerit me glori¬
ficabo eũ. Qui aũt con¬
tempnunt me erunt
ignobiles.
cce dies ueniunt
et precindã brachi¬
um tuũ et brachiumdo¬
mus prĩs tui ut nõ sit
senex in domo tua et iu¬
debis emulũ tuũ in tẽ¬
plo in uniuersis prospe¬
rs israel et nõ erit sene
in domo tua oĩb dieb.
uerũptamen nõ aufañ
penitus uirũ ex te ab al
tari meo sedut deficiãt
oculi tui et tabescat aĩa
tua et pars magna do¬
mus tue morietur cũ
ad uirilẽ etatẽ ꝑuen̾it.
hoc aũt erit tibi signũ
qd uenturũ est dũob
filiis tuis ophin ⁊ phi¬
nees. In die uno morien¬
turambo. Et suscitabo
michi sacerdotẽ fidelem
qui iuxta cormeũ et a¬

Expanded text:
ut comederetis primitias ut comederetis primitias omnis sacrificii Israhel populi mei proDeus Israel: Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui ministraret in conspectu meo, usque in sempiternum. Nunc autem dicit Dominus: Absit hoc a me: sed quicumque glorificaverit me, glorificabo eum; qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. cce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui, ut non sit senex in domo tua. Et videbis aemulum tuum in templo, in universis prosperis Israel et non erit senex in domo tua omnibus diebus. Verumtamen non auferam penitus virum ex te abtari meo, sed ut deficiant oculi tui, et tabescat anima tua, et pars magna domus tuae morietur, cum ad virilem aetatem venerit: hoc autem erit tibi signum quod venturum est duobus filiis tuis Ofni et Finees in die uno morientur ambo et suscitabo mihi sacerdotem fidelem qui iuxta cor meum et a
Abbreviated transcription (Latin):
fenore qd̃ cõmodasti dño.
Et abierũt in locũ suũ.
Uisitauit ergo dñs ãnã
et concepit et peperit tres
filios et duas filias et
magnificatus est puer
samuel apuddñm. hely
aũt erat senex ualde et
audiuit oĩa q̃ faciebant
filii sui uniuerso isracli.
et quomodo dormiebant
cũ mulierib que obser¬
uabant ad ostiũ taber¬
naculi et dix̾eis. Quare¬
uirũ plãcari ei poterit
deus. Si aũt in dñm
peccauerit uirquis ora¬
bit pro eo. Et nõ audie¬
runt uocẽ prĩs sui quia
uoluit dñs occide̾ eos .iiͣ.¬
ueraũt samuel
proficiebat atq¬
crescebat et placebat tam
quid nõ aꝑte reuelatuᷤ
sũ domui prĩs tui cum
eẽn in egipto in domo
pharconis. et elegi eũ
ex omĩb tribub israel
michi in sacerdotẽ ut as¬
cenderet ad altare meũ
et adoleret michi ĩcensũ
et portaret ephoch corã
ne. et dedi domui prĩs
abicitis uictimã meã
et munera mea que p̾¬
cepi ut offerentur in tẽ¬
plo et magis honoras¬
ti filios tuos quã me.

Expanded text:
fenore quod commodasti Domino. Et abierunt in locum suum. Visitavit ergo Dominus Annam et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli autem erat senex valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi, et dixit eis: Quavirum, placari ei potest Deus: si autem in Dominum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Et non audierunt vocem patris sui: quia voluit Dominus occidere eos. Puer autem Samuel proficiebat, atqucrescebat, et placebat tam quid non aperte revelatus sum domui patris tui cum essent in Aegypto in domo Pharaonis et elegi eum ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotem ut ascenderet altare meum et adoleret mihi incensum et portaret ephod coram me et dedi domui patrisabicitis victimam meam et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo et magis honorasti filios tuos quam me
Abbreviated transcription (Latin):
eniqz cũ addit᷑ uni¬
genitus filius qui
est in sinu prĩs ip̃e narra¬
bit. menciuĩ magis quã
oculoꝵ uisio declaratur.
Species enĩ uidetur. uir¬
tus uero narratur illa
oculis hec mente cõpre¬
henditur. Itẽ bt̃s̃ augu¬
stinus in libro de uiden¬
do deo deeadẽ disputans
questione. Proinde in qͥt
narrante unigenito qͥ
est in sinu prĩs narratõe
meffabili creatura racio¬
nabilis munda et scã.¬
impletur dei uisione ĩ
corporis sensib nota deũ
nemo uidit unꝙͣ. qm̃ si

Expanded text:
enique cum additur, Unigenitus filius qui est in sinu patris, ipse enarrabit, mentium magis quam oculorum visio declaratur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. Item beatus Augustinus in libro de Videndo Deum, de eadem disputans questionae: Proinde, inquit, narrante unigenito qui est in sinu patris, narratione ineffabili, creatura rationabilis munda et simpletur dei uisione inecorporis sensibus nota, deum nemo uidit umquam, quoniam. si
Abbreviated transcription (Latin):
iohẽs echortando subiũ¬
dilecit nos. et nõs debemꝰ¬
aut sequitur. deum ne¬
mo uidit unꝙͣ. maio¬
ri disputatõe indiget
cũ dñs et hominibus
nuindo corde deũ uide¬
dũ promittat. et descĩs
aũt sentenciã et ibi in
enangelio suo pouit
idem iohẽs ubi eciã quo¬
modo deus uideri possit
consequenter ad iũgit
dicens. Unigenitus fi¬
lius qui est in sinu pa¬
tris ipie narrabit. Qd̃
bt̃s pr̃ ambrosius ita
exposuit. Et ideo deum
uemo conspexit. nemo
cõprehendit. uidit enĩ
ad utrũq referendũ ẽ.¬

Expanded text:
ando subjundilexit nos, et nos debemautem sequitur: Deum nemo vidit unquam, majore disputatione indiget, cum Dominus et hominibus mundo corde Deum videndum promittat, et de sanctautem sententiam, et in Evangelio suo ponit idem Joannes, ubi etiam quomodo Deus videri possit consequenter adjungit, dicens: Unigenitus filius qui est in sinu patris ipse narrabit. Quod beatus pater Ambrosius, ita ex posuit. is nemo conspexit, nemo conprehendit; uidit enim ad utrumque referendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio prĩs unde
probata est in
nobis. Quia filiũ suũ
unigenitũ misit mori
pro nobis. sicut paulus
apls̃ ait. Qui proprio
filio suo nõ pepercit sed
pro nobis omnib tra¬
didit illũ. Quomodo ñ
eciã cũ illo omnia nob̾

Expanded text:
ilectio Patris inde probata est in nobis, quia Filium suum unicum misit mori pro nobis. Sic et Paulus apostolus ait: Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non etiam cum illo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
t in hoc est lectio iii.¬
nos dileximus deũ. sed
qm̃ ip̃e dilexit nos . Nõ
illũ dileximus prius.
Nã ad hoc nos dilexit ut
diligamus eũ. Gracia¬
quippe hoĩem preuenit.
ut diligat deũ qua dilec¬
tione operetur bona. Un¬
de psalmista. Deus m̃s
uiet me. Et misit filiũ
suũ propiciationẽ pro

Expanded text:
 In hoc est dilectio,nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. quippe hominem praevenit, ut diligat Deum, qua dilectione operetur bona. de Psalmista: « Deus meus, niet me . » « Et misit Filium suum propitiatorem pro
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs. Luctator aũt sacri¬
ficator est. Sa crificauit
enĩ filius dei ꝓ pctis nñs
nõ hostias pecudũ sed
seip̃m offerendo. Unde
paulus ãmonens ait.
Estote ergo imitatores
dei sicut filii kini et am¬
bulate in dilectõe sicut
et ip̃s dilexit nos et tra¬
didit semetipm ꝓ nob

Expanded text:
is. Litator autem sacrificator est. Sacrificavit enim Filius Dei pro peccatis nostris non hostias pecudum, sed seipsum offerendo. Unde bene Paulus admonens ait: Estote ergo imitatores Dei sicut filii charissimi, et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ petere nossemus. mi¬
sit filiũ suũ ad nos qui
nobis in se credentibus
ultro ueniã daret nos¬
q ad prne glorie societa¬
tem uocuretur. In qͥbus¬
dã codicib hic uersus
ita legitur. Et nusit fili

Expanded text:
ris eum petere nossemus, misit ille Filium suum ad nos, qui nobis in se credentibus ultro veniam daret, nosque ad paternae gloriae societatem vocaret. In quibusdam codicibus hic versiculus ita
Abbreviated transcription (Latin):
urora iã spargit
polũ terris dies il¬
labitur lucis resultat
speculũ discedat omne
lubricũ. Hantasma
noctis decibat mentis
reatus sĩtbruat quicqͥd
tenebris horridũ nox at¬
tulit culpe cadat. Et
mane iftud ultimũ gd̃
prestolamur cemui. ⟦t
lucẽ nobis effluat dũ
boc cãnore cõcrepat. De¬

Expanded text:
urora iam spargit polum Terris dies inlabitur Lucis resultet spiculum Discedat omne lubricum Fantasma noctis decidat Mentis reatum subruat Quicquid tenebris orrida Nox adtulit culpe cadat Ut mane illut obtimum Quod prestolamus cernui In luce nobis effluat Dum hoc canora concrepat Gl
Abbreviated transcription (Latin):
plendor p̃rne glĩe
de luce lucẽ profe¬
rens lux lucis et fons lu¬
minis dies diẽ illiũans.
Terusq sol illabere mi¬
cans nitore parpetira iu¬
sensib Totis uocemus
ete pr̃em pr̃em perhennis
gloric prẽm potentis gr̃e
culpã releget lubricam.
Confõrmet actus stre¬
nuos dentõirtondat in¬
uĩdi casus fecundet aspe¬
ros douet gerendi grãm.
Mentẽ guberẽt et ie¬
gat casto fideli corpore fi¬
des calore ferueat fraudiᷤᷤ
uenena nesciat. N̾p̃sq
nobis sit cibus potusq
nr sit fides leti bibamus
sobriam ebrietatem sp̃s.
Ietus dies hic transe¬
at pudor sit ut diluculs
fides uelut meridiẽ crepus¬
culũ mẽs nesciat. Nu

Expanded text:
plendor paterne glorie De luce lucem proferens Dux lucis et fons luminis Dies diem inluminans Verusque sol inlabere Micans nitore perpetim Iusensibus Votis vocemus te Patrem Patrem perhennis glorie Patrem potentis gratie Culpam releget lubricam. Informet actus strenuos, Dentes retundat invidi, Casus secundet asperos, Donet gerendi gratiam. Mentem gubernet et regat, Casto fideli corpore, Fides calore ferveat, Fraudis venena nesciat. Christusque nobis sit cibus, Potusque noster sit fides, Laeti bibamus sobriam Ebrietatem Spiritus. Laetus dies hic transeat, Pudor sit ut diluculum, Fides velut meridies, Crepusculum mens ne
Abbreviated transcription (Latin):
quid lucidius eo qd̃ ait
ad eũ petrus. tu es xp̃s
filius dei uiui. Rinrsus
si audire delectat quãtũ
hec fides ualeat quid aper¬
cius eo qd̃ ait dñs deeccl̃a
que super eũ edificanda
erat. et porte inferi non
preualebunt aduersus
ex ordine lectionẽ dñicã
primo uideamus deloco
in quo hĩtasse memora¬
tur uenit inquit ih̃s ĩ
partes cesaree philippi.
Philippus ut lucas tes¬
tatur erat tetrarcha ytu¬
rie et trachonitidis reg¬
onis hic ergo statuens
ciuitatẽ in loco ubi ior¬
danis ad radices oritur
libani montis et est ter¬
minus iudee contra sey¬
tẽtrionẽ appellauit eam
cesareã philippi in mẽo¬
nam iudelicet sui noĩs
pariterq honorẽ tyberis
cesaris sub quo ip̃e reg¬

Expanded text:
od ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse reg
Abbreviated transcription (Latin):
no maius nichil a ma¬
lo nunus efficitur sacer¬
dote quia nõ ĩmerito cõ¬
secrãtis sed in uerbo effi¬
citur crratoris et ĩ u̾tute

Expanded text:
no maius, nec a malo minus perfici credimus sacerdote ; quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
dabo tibi ant¶tollar
a te. Dixitq helyseus.
Obsecro ut fiat duplex
sp̃s tuus in me. Qui
respondit. Nem diffi¬
cilem postulasti. Ac tñ
si uideris me quando
tollar a te erit qd̃ peti¬
sti.Si aũt nõ uideris
rent et incedentes ser¬
mocinarentur ecre cur¬
rus igneus et equi ig¬
nei diuiserũt utrũq
et ascendit helyas per
turbinẽ in celũ. helyseꝰ
aũt uidebat et clama¬
bat. Pater mi p̃r mi
currus isrł et auriga
eius.Et nõ uidit eũ
ãplius. Apprehenditq
uestimenta sua ⁊ sci¬
dit illa ĩ duas partes.
Et leuauit palliũ he-¬
lye qd̃ ceciderat ei. Re¬
uersusq stetit super
ripã iordanis ⁊ pallio
helye qd̃ ceciderat ei. ꝑcussit
aquas et nõ sũt diuise.
Et dixit. Ubi est ds̃ helix.
Eciã nũc. Percussitq a¬
quas et diuise sũt. huc
atq illuc et tran siit he¬

Expanded text:
am tibi: antequam tollar a te. Dixitque Heliseus. Obsecro ut fiat duplex spiritus tuus in me. Qui respondit. Rem difficilem postulasti. Attamen si videris me quando tollar a te: erit quod petisti. Si autem non videris: rent: et incedentes sermocinarentur: ecce currus igneus et equi ignei diviserunt utrumque: et ascendit Helias per turbinem in celum. Heliseus autem videbat: et clamabat. Pater mi. Pater mi. Currus Israel: et auriga ejus. Et non vidit eum amplius. Apprehenditque vestimenta sua et scidit illa in duaEt levavit pallium Heliae quod ceciderat ei. Reversusque stetit super ripam Jordanis, et pallio Heliae quod ceciderat ei, percusserat aquas, et non sunt divisae. Et dixit: Ubi est Deus Heliae, etiam nunc? Percussit aquas, et divisae sunt huc atque illuc, et transivit He
Abbreviated transcription (Latin):
dñs misit me usqz betha.
Cui ait helyseus. uiuit
dñs et uiuit aĩa tua
quia nõ derelinꝙͣ te.
Cũ aũt descendissent
bethel. egressi sũt filii
prophetarũ qui erãt
in bethel ad helyseũ et
dixerũt ei. Nunquid
nosti quia dñs hodie

Expanded text:
me usque Bethel. Cui ait Heliseus. Vivit Dominus et vivit anima tua: quia non derelinquam te. Cumque descendissent Bethel egressi sunt filii Prophetarum qui erant in Bethel ad Heliseum et dixerunt ei. Numquid nosti quia hodie