comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latro ferens loculos omnia portabat: ĩ eis
uelud totius congregationis communia.
et minister cõmunis singulorum necc̃ita¬
tibus prouidebat. Ex hoc edocti ap̃li et fi¬
deles. post xͥ ascensionem: nichil omnino
suum esse dicebant: sed erant illis omnia
cõmunia. et singulis diuidebatur. prout
unicuiq opus erat. Sic uos carissime fi¬
lie: et si liceat habere aliquid tp̃ale: ut uic¬
tum et tegumentum: que duo plene suffi¬
ciunt xp̃iano: nihil horum alicuius sit
ur̃m: sed cõmune. quodcunq ẽt mĩmis
quibusq puellulis distribuatur ut decet.
De eligendo sorores ad recipiendum. et mi¬
nistrandum bona monasterii. Caplm.iii.

Expanded text:
latro, ferens loculos, omnia portabat in eis latro, ferens loculos, omnia portabat in eis veluti totius congregationis communia: et minister communis, singulorum necessitatibus providebat. Et ex hoc edocti apostoli et fideles post Christi ascensionem nihil omnino suum esse dicebant: sed erant illis omnia communia: et singulis dividebatur prout unicuique opus erat. Sic et vos, charissimae filiae, et si liceat habere aliquid temporale, ut victum et tegumentum; quae duo plene sufficiunt Christiano: nihil horum alicujus sit vestrum, sed commune quodcumque etiam minimis puellulis quibusque distribuatur ut decet. CAPUT III. De eligendo sorores ad recipiendum et administrandum bona monasterii. I
Abbreviated transcription (Latin):
porales diuitias. Hic attendite filie diligẽ¬
ter. hic ꝑiculum om ne est. hic int̾itus. hic
mors et̾na. Qui iam renunciauerũt omi¬
bus que possident: qui relictis omnibus
que habebant in seculo: ad xp̃m imitan¬
dum pauꝑculum: qui ubi capud reclinet
non habet: concurrentes ex uoto. sub iura¬
menti pollicitatione promiserunt: nichil
lum: non solu m possidere. sed nec ẽt appetẽ
que iam dimiserunt.tenere uelquerere
debent. Hinc xp̃s aplĩs non portare saccu¬¬
lum. neq peram: neq es in zonis mandat.
ut ex hoc intelligant eorum uite sectato̾es.
ꝙ nichil proprium in monastiis licet habere.
certe non tu nicam que ex neccitate portatur
non caligam. neq aliud minimum qđ cun¬
no᷑ hoc q. Uerum et sixp̃us et apli aliqua que sibi
dabantur ex necc̃ĩtate tenebant. nulli sin¬
gulorum licebat aliquid ex his contingere
tanꝗͣ suum. Sed pessimus ille proditor atq

Expanded text:
porales divitias. Hic attendite, filiae, diligenporales divitias. Hic attendite, filiae, diligenter: hic periculum omne est, hic interitus, hic mors aeterna. Qui jam renuntiaverunt omnibus quae possident: qui, relictis omnibus quae habebant in saeculo, ad Christum imitandum pauperculum, qui ubi caput reclinet, non habet, concurrentes ex voto, sub juramenti pollicitatione promiserunt, nihil lum, non solum possidere, sed nec etiam appetere, quae jam dimiserunt, tenere vel quaerere debent. Hinc Christus apostolis non portare sacculum, neque peram, neque aes in zonis mandat: ut ex hoc intelligant eorum vitae sectatores, quod nihil proprium in monasteriis licet habere. Certe non tunicam, nisi quae ex necessitate portatur: non caligam, nec aliud minimum quodque. Verum et si Christus et apostoli aliqua quae sibi dabuntur, propter necessitatem tenebant, nulli singulorum licebat aliquid ex his contingere tamquam suum: sed pessimus ille proditor atque
Abbreviated transcription (Latin):
Noͣ Nulla uita pro certo det̾ior ꝗͣ simul degere
corpore et non mente. et uere infelices sũt
quibus non inest una sed diu̾sa uoluntas.
Sit itaq uobis semper unus affectus una
ditas una tristitia.: ne quod alt̾e placeat dis¬
pliceat alt̾e: quo gaudeat alta: alt̾a contri-
stetur. et sic habere pot̾itis religionis pro¬
positum: si unanimes in domo dei hĩtetis.
hec uera uita dei non dyaboli. uere monasti¬
um non infernus.uere uita religiosa non
gelium illud appareat stolidissimi
uiri illius exemplum qui edificium suum
quod summo oꝑe perfecerat. ingruentibus
fluminibus: flantibus uentis et imbribus
inundantibus pluuiarum: totum amisit ĩ
casura: qm̃ edificatum fuerat in sabulo. Nec
mirum carissime: firmum quidem aut sta¬
bile: in mobili quidem diu manere non p̃t.¬
o ͣ E dificat fatuus ille in sabulo: qui in uita a¬
postolica: et religionis proposito. appetit tẽ¬

Expanded text:
no. Nulla vita pro certo est deterior, quam simul degere no. Nulla vita pro certo est deterior, quam simul degere corpore et non mente. Et vere infelices sunt, quibus non inest una, sed diversa voluntas. Sit itaque vobis semper unus affectus, unaditas, una tristitia: ne quod alterae placet, displiceat alterae: quo gaudet altera, tristetur et altera. Et sic habere poteritis religionis propositum, si unanimes in domo Dei habitetis. Haec vera vita Dei, non diaboli: vere monasterium, non infernus: vere vita religiosa, nons semper evangelicum illud appareat stolidissimi viri illius exemplum: qui aedificium suum quod summopere fecerat, ingruentibus fluminibus, flantibus ventis, et imbribus inundantibus pluviarum, totum amisit in casura: quoniam aedificatum erat in sabulo. Nec mirum, charissimae; firmum enim quid aut stabile, in mobili diu manere non potest. Aedificat fatuus ille in sabulo, qui in vita apostolica et religionis proposito appetit tem
Abbreviated transcription (Latin):
culosissima est: et ardua. Et si bona. et ꝗͣ plu¬
ries deo uicina: tñ eque secura non est. ut
simul hĩtantes in uinculo dilectionis: et ca¬
ritatis affectu. qui sibi inuicem per tempta¬
menta deficientibus auxiliantur: sibi in ui¬
cem ad ministrãt pietatis et caritatis obse¬
quia. Sed certe si frẽs aut sorores simul
in unum non hĩtent: non iam bonum: sed
malum est. Nichil bonum diuisum. Om
in ꝗͣtum unitatis attinẽs sue nẽ. Qđ si si¬
gulum unum in tota mundi machina cre¬
atum per se creatum est bonum: non tñ est
optimum. nisi cet̾is connexum. Propt̾ea
in exordio mundi: uidit deus ꝙ cuncta q̃
fecerat: erant ualde bona: idcirco carissiẽ
in aplica uita uobis de seculo adunatis. ꝑ
corpora: sit corunum: et aĩa una in domĩo.
Unde de ap̃lis: et de ipsis aplicis uiris: in acti¬
bus eorum legitur. Multitudinis enĩ cre¬
dentium erat: cor unum et aĩa una in dño.¬

Expanded text:
culosissima est et ardua: et si bona et quampluculosissima est et ardua: et si bona et quampluries Deo vicina, non tamen aeque secura est, ut simul habitantium in vinculo dilectionis et charitatis affectu. Qui sibi invicem per tentamenta deficientibus auxiliantur, sibi invicem administrant pietatis et charitatis obsequia. Sed certe si fratres aut sorores simul in unum non habitent: non jam bonum, sed malum est. Nihil bonum divisum. Omnin quantum unitatis attinens suae naturae. Quod si singulum unum in tota mundi machina per se creatum est bonum: non tamen est optimum, nisi caeteris nexum. Propterea in exordio mundi vidit Deus, quod cuncta quae fecerat, erant valde bona. Idcirco, charissimae, in apostolica vita vobis de saeculo adunatis per corpora, sit cor unum, et anima una in Domino, velut de apostolis et de ipsis apostolicis viris in Actibus eorum legitur: Multitudinis enim credentium erat cor unum et anima una in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibus: qͣqͣ ad omnia pietas ualeat:dum¬
modo caritas desit. Hec itaq sola reddit
hominem deo uiuentem. hec religiosos: hec
monachos facit. sine hac monastia sũt tar¬
tara: hĩtatores sunt demones.cum hac u̾o
sunt paradisus in t̾ris: et in eis degentes st̃
angeli. Ideoq mee dilecte filie: licet longa
macerent iciunia: abiecta et nigra uestis de¬
formet: longa officiorum et operum texa¬
tur series: siintus desit caritas: ad infimũ
religionis gradum peruentum est. Propte
ctionis apicem. Si u̾o relatiua est caritas:
circo neccesse est ꝙ plures sint: qui se mu¬
tuo ex caritate diligant. ut dicatur iuxta
ꝓpħam bonum et iocundum hĩtare fres ĩ
unum. Quod satis approbat sapia dicens.
Frater qui simul iuuatur a frẽ: quasi ciuitas
firma. Et iterum. Si fuerint duo simul se¬
fouebunt mutuo. sed si unus graditur et ca¬
dit. ue soli. qm̃ subleuantem non ht̃. Propte¬
rea solitariorum uita ꝗͣ satis exꝑtus sum ꝑi¬

Expanded text:
ibus, quamquam ad omnia pietas valeat, dummodo charitas non desit. Haec itaque sola reddit hominem Deo viventem, haec religiosos, haec monachos facit: sine hac monasteria sunt tartara, habitatores sunt daemones. Cum hac vero sunt paradisus in terris: et in eis degentes sunt angeli. Ideoque, mihi dilectae filiae, licet longa vos macerent jejunia, abjecta et nigra vestis deformet, longa officiorum et operum texatur series: si intus desit charitas, ad infimum nondum religionis gradum perventum est. Propterctionis apicem. Si vero relativa est charitas, circo est necesse quod plures sint, qui se mutuo ex charitate diligant, ut dicatur juxta prophetam: Bonum et jucundum est habitare fratres in unum . Quod satis approbat Sapientia dicens: Frater qui simul juvatur a fratre, quasi civitas firma . Et iterum: Si fuerint duo simul,se mutuo: sed si unus gradiatur et cadat, vae soli, quoniam sublevantem non habet . Propterea solitariorum vita quam satis expertus sum, peri
Abbreviated transcription (Latin):
sient ẽt iniquo non nocebit iniꝗtas sua.
a die quo se ab iniquitate conuerterit.
Nec sanctus ergo scurus esse debet ꝗͣ diu
in huius uitẽ agone u̾satur. nec despera¬
re peccator qui secundum p̃dictam ꝓphe
tie snĩam una die iustum se efficere potest.
Sed totum quo tenditurꝰ spacium uite tue:
Tut peragere possis iusticiam: neͤ de p̃t̾ita
iusticia confidens remissior efficiaris.
sed sicut dicit aplus: posti̾ora obliuiscẽs
ad ea aũt que inc̾iora sunt me extendens
ad destinatum persequor brauium suꝑne
uocationis: sciens esse scriptũ cordis inspe-¬
ctorem deum: et idcirco satagit. ut aĩam
mundam a pecc̃o. Propter quod scͥptum
est. Omni custodia serua cor tuum. et ite¬
rum. Diligit dominus corda munda: ac¬
cepti sunt aũt ei omnes immaculati. Idͥ¬
coage ut ordines relliquum tp̃s uite tue.
sine offensa:ut possis secure canere cum
ꝓpħa: Perambulabam in innocentia cor¬

Expanded text:
sicut etiam iniquo non nocebit iniquitas sua sicut etiam iniquo non nocebit iniquitas sua a die, quo se ab iniquitate conuerterit. nec sanctus ergo securus esse debet, quamdiu in huius uitae agone uersatur, nec desperare pecctae sententiam, uno die justum se efficere potest; sed totum, quo tenditur, spatium vitae tuae est, ut peragere possis justitiam, nec de praeterita justitia confidens remissior efficiaris. Sed, sicut dicit Apostolus, Posteriora obliviscens, ad ea autem quae anteriora sunt me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis, sciens scriptum esse cordis inspectorem Deum. Et idcirco satagit, ut animam mundam habeat a peccato. Propter quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum. Et iterum: Diligit Dominus munda corda. Accepti autem sunt ei omnes immaculati. Idco age, ut ordines reliquum tempus uitae tuae sine offensa, ut possis secure canere cum propheta: perambulabam in innocentia cor
Abbreviated transcription (Latin):
nistram cius erunt. Discedite a me male
dicti in ignem et̾num quem preparauit
pat̾ meus dyabolo. et angelis cius. nescio
uos operarii iniquitatis. ibi erit fletus
et stridor dentium. Illi utiq omnes plã¬
gent. illiq lugebunt. qui ita se curis ui¬
te pñtis inuoluunt. ut obliuiscantur
futuram. quos somno quodam ignorã¬
tie et male securitatis oppressos fluctibꝰ
dni comprehendet aduentus. unde ip̃e
in euangelio ait. Attendite uobis ne
forte grauentur corda ur̃a in crapula et
ebrietate: et curis huius uite: ne forte sr̃¬
ueniat in uos repentina dies illa. Tanqͣla
queus enim suꝑueniet in omnes qui se¬
dent super faciem omnis t̾rae. Et rursũ.
Uigilate et orate: nescitis enim qñ tp̃s sit.
Beati sunt qui ita expectant: ita illum spo¬
culantur diem: ut se quottidie p̃parent.
qui non de pret̾ita sibi iusticia blandiẽ¬
tes secundum apłm per dies singulos ĩ
uirtute renouantur. Iusticia enim nõ
prederit el a qua die iustus esse desierit.

Expanded text:
ius erunt: discedite a m e, m a le di c t i, . in ignem aeternum, quem praeparauit pater meus diabolo et angelis eius. nescio uos, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium. illi utique omnes plangent illique lugebunt, qui ita se curis uitae praesentis inuoluunt, ut obliuiscantur futuram, quos somno quodam ignorantiae et malae securitatis oppressos fluctibus domini comprehendet aduentus. unde ipse in euangelio ait: attendite uobis, ne forte grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis huius uitae, ne forte superueniat in uos repentina dies illa; tamquam laqueus enim superueniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae, et rursum: uigilate et orate;nescitis enim, quando tempus sit.. Beati sunt, qui ita expectant, ita illum speculantur diem, ut se ad eum cotidie praeparent, qui non de praeterita sibi iustitia blandientes secundum apostolum per dies singulos in uirtute renouantur. iustitia enim non proderit ei, a qua die iustus esse desierit,
Abbreviated transcription (Latin):
illud: quia querens querit illud dñs
deus abste: et erit tibi in pec̃em. Aut
ergo debitam honorificentiam uiro
ex hibe: ut ex utroq domino debitum qđ̃
uouisti reddere possis: de cuius conscien¬
tia non diffidimus: si paululum expec¬
tasses: non quo tea bono castitatis retra.¬
hamus. sed huius animum ad castitatis
oraculum totis uiribus incitemus: ut uo¬
luntarium sacrificium offerat deo. in o.¬
dorem suauitatis: ut exuta mens a cũ¬
ctis retinaculis mundanis:atq corpo¬
ralibus uoluptatibus sit. et uaseatis ple¬
nius inherere dominicis preceptis. qđ
tñ ne quid a nobis negligent̾ esse dictũ
arbitreris diuinarum scripturarũ te-¬
stimonus edocuimus: sicut ẽt apostolũ
dicit. Et erunt duo in carne una. iam
non una caro: sed unus sp̃us. Hoc sacͣ¬
mentum magnum est. arduumq iter
est castitatis: sed magna sunt premia
ocatq nos deus in euangelio dicens. i¬
Uen ite benedicti patris mei. possidete p̃¬

Expanded text:
illud, quia quaerens quaeret illud dominus illud, quia quaerens quaeret illud dominus deus tuus abs te et erit tibi in peccatum. ait ergo: debitam honorificentiam uiro exhibe, ut ex utroque domino debitum, quod uouisti, reddere possis. de cuius conscientia non diffidimus, si paululum expectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed huius animum ad castitatis oraculum totis uiribus incitemus, ut uoluntarium sacrificium offerat deo in odorem suauitatis, ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis atque corporalibus uoluptatibus sit et ualeatis plenius inhaerere dominicis praeceptis. quod tamen, ne quid a nobis negligenter esse dictum arbitreris, diuinarum scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam apostolus dicit: et erunt duo in carne una; iam non una caro, sed unus spiritus. Hoc sacramentum magnum est arduumque est iter castitatis, sed magna sunt praemia uocatque nos dominus in euangelio dicens: uenite, benedicti patris mei, possidete p
Abbreviated transcription (Latin):
ea castitate firmius est: quidue tutius: ꝗͣ
que ex duorum cepta snĩa: ab utroq uel
in cõmune seruatur: nec de se tm̃ pars al¬
tera sollicita mutuo se ad u̾tutis ad monet
ꝑseu̾antiam: Hoc enim sicut alia quoq
bona non tm̃ cepisse: sed perfecisse laudan¬
dum est. lamdudum: ut intelligis sco¬
puloso difficiliq in loco u̾satur or̃o: nec
audet in alt̾utram declinare partem dũ
equalit̾ utrunq formidat. Sed ex nr̃a
difficultate tuum agnosce discrimen. e.¬
Maluimus enim contristare te forsitan
u̾o dicendo: ꝗͣ ficta adulatione ducere.
duplex ut uides malum: equale et an¬
ceps ꝑiculum est. ex utroq artaris ex
utroq constringeris. Contemnere oĩ¬
castitatem: et deo non reddere quod ꝓ¬
miseras: timendum atq metuendũ ẽ.
ut uulgo dicitur: facile de amico ini¬
micum facies: cui promissa non reddas.
Sicut enim ꝓscͥptura dicit: ꝙ si uotum
uoueris dño deo. ne moreris reddere

Expanded text:
ea castitate firmius est quidue tutius, quam ea castitate firmius est quidue tutius, quam quae ex duorum coepta sententia ab utroque uel in commune seruatur nec de se tantum pars altera sollicita mutuo se ad uirtutis admonet perseuerantiam ? hoc enim sicut alia quoque bona non tantum coepisse sed perfecisse laudandum est. iam dudum, ut intellegis, scopuloso difficilique m loco uersatur oratio nec audet in alterutram declinare partem, dum aequaliter utrumque formidat, sed ex nostra difficultate tuum agnosce discrimen; malumus enim contristare te forsitan uera dicendo quam ficta adulatione decipere. duplex, ut uides, malum, aequale et anceps periculum est: ex utroque artaris, ex utroque constringeris. contemnere omnicastitatem et deo non reddere, quod promiseras, timendum atque metuendum est. ut uulgo dicitur, facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. sic enim scriptura dicit: quodsi uotum uoueris domino deo, ne moreris reddere
Abbreviated transcription (Latin):
ta pro nuptiarum parte dicendo uideret᷑
excludere castitatem sequitur. Nisi for¬
te ex consensu ad tempus: ut uacetis orõ¬
ni. Et statim quasi recuset hoc quod dixit
ad tp̃us. ne non tam perpetuam ꝗͣ tp̃alem
et breuem continentiam docere uideatur:
ait: propt̾ incontinentiam ur̃am. Hoc ãt
dico secundum indulgentiam: non secun.¬
dum imꝑium. Unde hoc quod dixit ad
tempus. docet meditationem debere fieri:
castitatis: ut per certa int̾ualla tp̃orum: qͣi
ex ploratis continentie sue uiribus sine
periculo ut̾q promittant: quod semper
est ab utroq seruandum. Quid absolute
uelit. manifeste dicit. Uolo aũt omnes ho¬
mines esse sicut meipsum: idest in iugi
et perpetua castitate. Uidesne ꝗͣ caute ꝗͣ
prouide: ꝗͣ sine ullius occasione scanda¬
li magister firmau̾it de castitate snĩam.
nolens tantum bonum in unius temeri.¬
tate nutare. quod ligare et confirmare
debet consensus amborum. Et re uera qͥd

Expanded text:
ta pro nuptiarum parte dicendo uideretur ta pro nuptiarum parte dicendo uideretur excludere castitatem, sequitur: nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. et statim quasi recusat hoc, quod dixit, \'ad tempus\', ne non tam perpetuam quam temporalem et breuem continentiam docere uideatur. ait enim: propter incontinentiam uestram; hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. unde hoc, quod dixit, \'ad tempus\' docet meditationem debere fieri castitatis, ut per certa interualla temporum quasi exploratis continentiae suae uiribus sine periculo uterque promittant, quod semper est ab utroque seruandum. quid absolute uelit, manifeste dicit: uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum, id est in iugi ac perpetua castitate. Uidesne, quam caute, quam prouide, quam sine ullius occasione scandali magister firmauerit de castitate sententiam nolens tantum bonum in unius temeritate nutare, quod ligare et confirmare debet consensus amborum? et re uera quid
Abbreviated transcription (Latin):
continentiam oꝑi nuptiarum: nec cũ ma¬
nicheo condemnat. Ita uas electionis et
magister gentium. int̾ utrumq tempera¬
tus incedit ac medius: ut et remedium
incontinentie indulgeat: et ad premiũ
ꝓuoret continentiam. Totusq in hac cã
cius hic sensus est: ut ex utriusq senten¬
tia proponatur castitas: aut certe ab utͦq
debitum cõmune soluatur. Sed ipsa iã
apli u̾ba ponamus. totamq hanc causã
a sui principio retractemus. Loquitur ad
corinthios. De quibus aũt scripsistis mi¬
chi. bonum est homini mulierem non tan¬
gere. Et quanꝗͣ hic laudau̾it castitatem:
tamen ne aliquibus uideatur prohibere cõ¬
iugia subiungit. propt̾ fornicationem ãt
unusquisq suam uxorem hãt. Uxori uir¬
debitum reddat. similit̾ aũt uacor uiro.
Mulier sui corporis põtatem non ht̃: seduir.
et uir sui corporis põtate nõ ht. sed mulier.
Noliter fraudari inuicem:Ac rursus: ne tã¬

Expanded text:
continentiae opera nuptiarum nec cum Macontinentiae opera nuptiarum nec cum Manicheo cmagister gentium inter utrumque temperatus incedit ac medius, ut et remedium incontinentiae indulgeat et ad praemium prouocet continentiam. totusque in hac causa eius hic sensus est, ut ex utriusque sententia proponatur castitas aut certe ah utroque debitum commune soluatur. Sed ipsa iam apostoli uerba ponamus totamque hanc causam a sui principio retractemus. loquitur ad Corinthios: d e quibus autem scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere. et quamquam hic laudauerit castitatem, tamen, ne aliquibus uideatur prohibere coniugia, subiungit: propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat et udebitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier autem sui corporis potestatem non habet, sed uir, et uir sui corporis potestatem non habet, sed mulier. nolite fraudare inuicem. ac rursus, ne tan
Abbreviated transcription (Latin):
Uxor inquit sui corporis põtatem non habet
sed uir. Similit̾ autem et uir potestatem
q̃ĩ oblita federis nuptialis pactiq huius.
ac iuris immemor: in consulto uiro uoui¬
sti domino castitatem. Sed periculose ꝓ¬
mittitur: quod adhuc in alt̾ius põtate est.
et nescio ꝗͣ sit grata donatio: si unus offe¬
rat rem duorum. Multa iam per huiusce
modi ignorantiam: et audiuimus et uidi¬¬
mus scissa coniugia. quodq recordari pi¬
get occasione castitatis adult̾ium perpetra¬
Etum: nam dum una pars se ẽt alicitis abs¬
tinet. alt̾a ad illicita delapsa est. Et nescio
in tali causa quis magis accusari: quis am¬
plius culpari debcat: utrum ille qui repul¬
sus a coniuge fornicatur: an illa que repel¬
lendo a se uirum eum fornicationi quodã
modo obicit. Atq ut super hac causa qͥd
u̾itas hãt agnoscas: pauca michi de diuĩa
auctoritate ponenda sunt. Apostolice do¬
strine regula: nec cum iouiniano equat

Expanded text:
uxor, inquit, sui corporis potestatem non habet, uxor, inquit, sui corporis potestatem non habet, sed uir. similiter autem et uir potestatem quasi oblita foederis nuptialis pactique huius ac iuris immemor inconsulto uiro uouisti domino castitatem. sed periculose promittitur, quod adhuc in alterius potestate est, et nescio, quam sit grata donatio, si unus offerat rem duorum. multa iam per huiusce modi ignorantiam et audiuimus et uidimus scissa coniugia, quodque recordari piget, occasione castitatis adulterium perpetratum. nam, dum una pars se etiam a licitis abstinet, altera ad illicita delapsa est. et nescio, in tali causa quis magis accusari, quis amplius culpari debeat, utrum ille, qui repulsus a coniuge fornicatur, an illa, quae repellendo a se uirum eum fornicationi quodam modo obiecit. atque, ut super hac causa, quid ueritas habeat, agnoscas, pauca mihi de diuina auctoritate ponenda sunt. apostolicae doctrinae regula nec cum louiniano aequat
Abbreviated transcription (Latin):
tis tegi. sed immederato cultui et nimis ex¬
quisito int̾dicit ornatui: simplicemq cõ¬
mendat ornatum atq hĩtum. de quo et
uas electionis ait. Similiter aũt et mulie¬
res in hĩtu ornate cum u̾ecundia et sobri¬
etate. ornantes se: non in tortis crinibus
aut auro aut margaritis uel ueste p̃ciosa.
sed quod decet mulieres promittentes ca¬
stitatem per oꝑabona. Reperi u̾o. et te
miro fidei ardore succensam: aliquot iã
ante annos continentiam proposuisse. et
relliquum uite tue tp̃us pudicitie conse¬
crasse. Magnum hocaĩ signum: et ꝑfecte
u̾tutis indicium est: renunciare subito
experte uoluptati: fugere notas carnis
illecebras: et calentis adhuc etatis flãmas
fidci ardore restinguere. Sed illud quoq
simul didici: quod me non mediocriter an.¬
git ac stimulat: te uidelicet tantum hocbo.¬
num absq consensu et pacto uiri seruare ce¬
uiro: sed ẽt uirum uxoris subicit potestati.

Expanded text:
tis tegi; sed immoderato cultui et nimis extis tegi; sed immoderato cultui et nimis exquisito intmendat ornatum atque habitum, de quo et uas electionis ait: similiter autem et mulieres in habitu ornato cum uerecundia et sobrietate ornantes se, non in tortis crinibus aut auro aut margaritis uel ueste pretiosa, sed, quod decet mulieres promittentes castitatem, per opera bona. Repperi uero te mirae fidei ardore succensam aliquot iam ante annos continentiam proposuisse et reliquum uitae tuae tempus pudicitiae consecrasse. magni hoc animi signum et perfectae uirtutis indicium est renuntiare subito expertae uoluptati, fugere notas carnis illecebras et calentis adhuc fidei ardore restinguere. sed illud quoque simul didici, quod me non mediocriter angit ac stimulat, te uidelicet tantum hoc bonum absque consensu et pacto uiri seruare coeuiro sed etiam uirum uxoris subiecit potestati.
Abbreviated transcription (Latin):
tu magnum illum tua humilitate demon¬
stra: tanto ip̃a honoratior futura. ꝗͣto illũ
corpus ornatur. ꝗͣ ex capitis dignitate.i.
Unde idem alibi dicit. Mulieres subdite esto¬
te uiris sicut opportet in domino. Sed et
dite sint uiris. ut siqui non credunt u̾bo
per mulierum conu̾sationem sine uerbo
lucrifiant. Si ergo ẽt gentibus maritis
debetur honor: iure coniugii. ꝗͣto magis
reddendus est xͥanis: Atq ut ostendam
quibus ornamentis et uiris iuncte femĩe
decorari debeant. ait. Quarum sit non ex-¬
trinsecus capillatura. aut circundatio au.¬
ri: aut uestimentorum cultus: sed qui ab
sconditus cordis est homo in incorrupti¬
bilitate quieti et modesti spũs. quod est ĩ
conspectu dei locuples. Sic enim aliq̃n et
Esc̃ẽ mulieres sperantes in domino ornabãt
se subiecte propriis uiris: sicut sara obedi¬
ebat abrahe dominum suum illũ uoxans.
Hec aut precipiens non cas iubet squalore
sordibus: et horrentib pannorum assũmẽ¬

Expanded text:
tu magnum illum tua humilitate demonstra, tanto ipsa honoratior futura, quanto illum corpus ornatur quam ex capitis dignitate. unde idem alibi dicit: mulieres, subditae estote uiris, sicut oportet in domino. sed et ditae sint uiris, ut et si qui non credunt uerbo per mulierum conuersationem sine uerbo lucrifiant. si ergo etiam gentilibus maritis debetur honor iure coniugii, quanto magis reddendus est Christianis? Atque ut ostendat quibus ornamentis etiam uiris iunctae feminae decorari debeant, ait: quarum sit non extrinsecus capit latura aut circumdatio auri aut uestimsconditus cordis est homo, in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, qui est in conspectu Dei locuples. Sic enim aliquando et sanctae mulieres sperantes in Domino ornabant se, subjectae propriis viris, sicut Sara obediebat Abrahae, dominum suum vocans. Haec autem praecipiens, non eas jubet squalere sordibus, et horrentibus pannorum assumen
Abbreviated transcription (Latin):
transmisso uacuum portare uentrem. si pa¬
riter obruatur. Si compensatur saturita¬
te iciunium: ilico mens saturitate repleta
torpescit: et irrigata humus spinas libidinũ
germinat. Siqn senseris ext̾iorem hoĩem
florem adolescentie suspirare. et accepto ci¬
bo cum te in lectulo compositam dulcis li¬
bidinum pompa concusserit: arripe scutũ
fidei in quo ignite dyaboli extinguantur
sagute. Omnes adulantes qĩ clibanus cor¬
da eorum: at tu xp̃i comitata uestigus et ẜ¬
monibus eius intenta dic. Nonne cor no-¬
strumardens erat in nobis in uia:cum api¬
lud. Difficile est hũanam aĩam aliqͥd
non amare.: et neccesse est in quoscunque

Expanded text:
transmisso, vacuum portare ventrem, si patransmisso, vacuum portare ventrem, si pariter obruatur, si compensetur, saturitate jejunium. Illico mens repleta torpescit, et irrigata humus spinas libidinum germinat. Si quando senseris exteriorem hominem florem adolescentiae suspirare, et accepto cibo, cum te in lectulo compositam dulcis libidinum pompa concusserit, arripe scutum fidei, in quo ignitae diaboli exstinguuntur sagittae. « Omnes adulterantes, quasi clibanus » corda eorum. At tu Christi comitata vestigiis, et sermonibus ejus intenta, dic: « Nonne cor nostrum ardens erat in via, cum aperilud » . Difficile est humanam animam aliquid non amare, et necesse est, ut in quoscumque
Abbreviated transcription (Latin):
plena conuiuus. Clerici ipsi quos magi
pita osculantur matronarum.et ẽtenta
manu benedicere eos putes uelle si nescias.
p̃cia accipiunt salutandi. Ille int̾im que
sacerdotes suo uiderint indigere: erigñ
lib̾tatem. caste uocantur. et non ne post¬
ant. quibus pallor in facie est. quas etas
ꝓbauit et uita. que quottidie in cordib¬
suis canunt. ubi pascis. ubi cubas in me¬
ridie: que ex affectu dicunt cupio dissol¬
ui et esse cum xp̃o. Esto subiecta parenti¬
bus. imitare sponsum tuum. rarus sit ĩ
tur in cubiculo tuo. Nunꝗͣ causa decrit
ra sis. Sit tibi moderatus cibus. et nun¬
ꝗͣ uent̾ expletus. Plures quippe sunt q̃ no᷑
cum uino sint sobrie: ciborum largitate
sunt ebrie. Ad orõnem tibi nocte sur¬
genti: non indigestio ructum faciat. sed
inanitas. crebrius lege. disce ꝗͣplui̾ma
dentem faciem pagina sca suscipiat. Sĩt
tibi quottidiana ieiunia: et refectio satieta¬
tem fugiens. Nihil prodest biduo triduoq

Expanded text:
plena conviviis. Clerici ipsi, quos in mplena conviviis. Clerici ipsi, quos in mis, osculantur capita matronarum, et extenta manu, ut benedicere eos putes velle, si nescias, pretia accipiunt salutandi. Illae interim, quae Sacerdotes suo viderint indigere praesidilibertatem, castae vocantur et nonnae ant, quibus pallor in facie est, quas et aetas 1 probavit et vita, quae cotidie in cordibus canunt: Ubi pascis? ubi cubas in meridie? Quae exi affectu dicunt: Cupio dissolui et esse cum Christo. Esto subiecta parentibus, imitare sponsum tuum. Rarus sit egntur in cubiculo tuo. Nunquam causa deerit ra sis. Sit tibi moderatus cibus, et nunquam venter expletus. Plures quippe sunt, quae cum vino sint sobriae, ciborum largitate sunt ebriae. Ad orationem tibi nocte surgenti, non indigestio ructum faciat, sed inanitas. Crebrius lege, disce quamplurima. dentem faciem pagina sancta suscipiat. Sint tibi quotidiana jejunia, et refectio satietatem fugiens. NIHIL PRODEST BIDUO triduoque
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ex uno semine castitatis. Nolo hẽ
as consortia matronarum: nolo ad no¬
bilium domos accedas. nolo frequenter¬
te uidere quod contemnas Uirgo ẽe uo¬
luisti. Sic solent applaudere mulier cule:
de iudicibus uiris: et in aliqua positis
dignitate. Si ad imꝑatoris uxorẽ con¬
currit ambitio salutantium:cur tu facis
iniuriam uiro tuo: Ad hominis cõiu
suꝑbiam sanctam: scito te illis esse melio.¬
rem. Neq u̾o earum tantum te cupio de¬
clinare congressus que maritorum inflã¬
tur honoribus: quas eu nuchorum grege
scpiunt: et in quarum uestibus attenuata
in filum auri metalla texuntur. sed etiã
eas: quas uiduas neccitas fecit. non quo
data occasione pudicitiam libent̾ non ac¬
ceꝑint. Nunc u̾o tm̃ ueste mutata: pri¬
stina non mutatur ambitio.: p̃cedit caue¬
as bastarnarum ordo semuirorum. et
rubentibus buceis: cutis farsa disten¬
ditur. ut eas putes maritos non amisisse.
sed querere. plena adulatoribus domus.

Expanded text:
ctus de uno sunt semine castitatis. Nolo hctus de uno sunt semine castitatis. Nolo has consortia matronarum: nolo ad nobilium domos accedas: nolo te frequenter videre, quod contemnens, virgo esse voluisti. Sic sibi solent applaudere mulierculae de judicibus viris, et in aliqua positis dignitate. Si ad Imperatoris uxorem concurrit ambitio salutantium, cur tu facis injuriam viro tuo? Ad hominis conjugsuperbiam sanctam: scito te illis esse meliorem. Neque vero earum tantum te cupio declinare congressus, quae maritorum inflantur honoribus, quas eunuchochorum greges sepiunt, et in quarum vestibus attenuata in filum auri metalla texuntur; sed etiam eas fuge, quas viduas necessitas fecit, non voludatam occasionem pudicitiae non libenter acceperint. Nunc vero tantum veste mutata pristina non mutatur ambitio. Praecedit caveas Basternarum ordo semivirorum: et rubentibus buccis, cutis farta distenditur, ut eas putes maritos non amisisse, sed quaerere. Plena adulatoribus domus,
Abbreviated transcription (Latin):
runt alienorum speciale solacium: ut
domi hant carnale cõmercium. Istius
ignem: et uestimenta eius non combu
his que nolunt esse uirgines sed uidei.
nunc ad te michi omnis dirigatur or̃o.
que ꝗͥto prima romane urbis uirgo no¬
bilis esse cepisti: tanto tibi amplius la¬
borandum est. ne pñtibus bonis careas
et futuris. Et quidem molestias nuptia¬
rum et incerta coniugii de exemplodo-
mestico didicisti. cum soror tua blesilla.¬
etate maior: sed proposito minor:post
acceptum maritum septimo mense uidu-¬
ata est. O infelix hũana condicio et fu-¬
turi nescia. et u̾ginitatis coronam: et
nuptiarum ꝑdidit uoluptatem. Et qͦꝗͣ
secundum pudicicie gradum teneat: tñ
quas illam per momenta sustinere estiãs
cruces expectantem quottidie in sororoq
ipsa ꝑdiderit: et cum difficilius experta ca¬
reat uoluptate: minorem continentie ha.¬
bere mercedem sit tñ secura illa. sit et ga-¬
udens. centesimus et sexagesimus ẽ fru¬

Expanded text:
runt alienorum spiritale solatium, ut runt alienorum spiritale solatium, ut domi habeant carnale commercium. Istiusmignem, et vestimhis, quae nolunt esse virgines, sed videri, nunc ad te mihi omnis dirigitur oratio, quae quanto prima Romanae urbis virgo nobilis esse coepisti, tanto tibi amplius laborandum est, ne et praesentibus bonis careas et futuris. Et quidem molestias nuptiarum et incerta coniugii de domestico exemplo didicisti, cum soror tua Blesilla aetate maior, sed proposito minor, post acceptum maritum septimo mense viduata est. O infelix humana condicio et futuri nescia! Et virginitatis coronam et nuptiarum perdidit voluptatem. Et quamquam secundum pudicitiae gradum teneat, tamen quas illam per momenta sustinere aestimas cruces spectantem cotidie in sorore, quod ipsa perdiderit, et, cum difficilius experta careat voluptate, minorem continentiae habere mercedem? Sit tamen et illa secura, sit gaudens: centesimus et sexagesimus fru
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Et consequent̾. tali enim proposito
crulorum nutibus: adolescentium greges
post se trahunt. que semper audiunt per
ꝓpħam. Facies meretricis facta est tibi im¬
pudorata es tu. Purpura tm̃ in ueste sit te¬
nuis: et laxius ut crines decidant ligatũ
et solutis genubus fractus incessus. Hace
est apud illos tota u̾ginitas. Habeat iste¬
huiusmodi laudatores suos. ut sub u̾giã¬
li nomine:citius pereant. Libent̾ talibus
non placemus. Pudet dicere per nefas
triste. sed uerum est. Unde in eccłas aga¬
petharum pestis introiuit: unde sine nu¬
ptus aliud nomen uxorum: ymo un no¬
uum concubinarum genus: Plus infe¬
ram. ũde meretrices uniuire. que eadẽ
domo: eodem cubiculo. sepe uno tenent᷑
et lectulo: Et suspiciosos nos uocant. si
aliquid existimamus. Frater sororem
u̾ginem deserit celebem: sꝑnit u̾go ger¬
manum frem: querit extraneum. et cũ
in codem proposito se fore simulent. que¬

Expanded text:
cant, et consequenter; I tali enim proposito cant, et consequenter; I tali enim proposito oculorum nutibus adulescentium gregem post se trahunt, quae semper audiunt per prophetam: facies meretricis facta est tibi, inpudorata es tu. purpura tantum in ueste sit tenuis et laxius, ut crines decidant, ligatum haerentes et solutis genibus fractus incessus: haec est apud illas tota uirginitas. habeant istiusmodi laudatores suos et sub uirginali nomine lucrosius pereant: libenter talibus non placemus. Pudet dicere, pro nefas! triste, sed uerum est: unde in ecclesias agapetarum pestis introiit? unde sine nuptiis aliud nomen uxorum? immo unde nouum concubinarum genus? plus inferam: unde meretrices uniuirae? eadem domo, uno cubiculo, saepe uno tenentur et lectulo, et suspiciosos nos uocant, si aliquivirginem deserit, coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum, et cum in eodem proposito esse se simulent, quae
Abbreviated transcription (Latin):
q uiduas: ante ꝗͣ nuptas. infelicem con-¬
scientiam mentita tantum ueste ꝓtegere:
quas nisi tumor uti: et infantũ prodideĩt
uagitus: erecta ceruice et ludentibus pe¬
dibus incendunt. Alie u̾o sterilitatem p̃¬
bent. et necdum nati hominis homicidium
faciunt. Nonnulle cum senserint cõcepis¬
se de scelere abortiui uenena meditantur.
et frequent̾ et ipse cõmortue: trium crimi¬
num reae. sic ad inferos ꝑducuntur. homi¬
cide sui: xp̃i adulte̾.: et necdum nati filii
parricide. Iste sunt que solent dicere om̃a
munda mundis: sufficit michi consciẽtia
mea. cor mundum desyderat deus. Cur
me abstineam acibis quos deus creauit
ad utendum: Et si qñ festiue et lepide uo¬
lunt uiuere: et se mero ingurgitauint: eb̾e¬
tati sacrilegium copulantes auint. Absit
ut ego me a xp̃i sangͥne abstineam. Et si
quam uiderint tristem atq pallentem:
miseram et monacham et manicheam uo¬¬

Expanded text:
que uiduas ante quam nuptas infelicem conque uiduas ante quam nuptas infelicem conscientiam mentita tantum ueste protegere, quas nisi tumor uteri et infantum prodiderit uagitus, erecta ceruice et ludentibus pedibus incedunt. aliae uero sterilitatem prbibunt et necdum sati hominis homicidium faciunt. nonnullae, cum se senserint concepisse de scelere, aborti uenena meditantur et frequenter etiam ipsae commortuae trium criminum reae ad inferos perducuntur, homicidae sui, Christi adulterae, necdum nati filii parricidae. istae sunt, quae solent dicere: \'omnia munda mundis. sufficit mihi conscientia mea. cor mundum desiderat deus. cur me abstineam a cibis, quos deus creauit ad utendum?\' et si quando lepidae et festiuae nolunt uideri et se mero ingurgitauerint, ebrietati sacrilegium copulantes aiunt: \'absit, ut ego me a Christi sanguine abstineam.\' et quam uiderint tristem atque pallentem, miseram et monacham et Manicheam uo
Abbreviated transcription (Latin):
in dalile mollescit amplexibus. Dauid
secundum cor dñi electus: et qui uentu¬
rum xp̃m scõ sepe ore cantau̾at: postꝗͣ de¬
ambulans super tectum domus sue ber.¬
sabee: captus est nuditate. adultio iun¬
xit homicidium. Ubi et illud breuiter No¬
attende:. quod nullus et̃ in domo sit tut
aspectus: quapropt̾ ad dominũ penitẽs
loquitur. Tibi soli peccaui et malum corã
te feci. Rex enim erat: alium non time¬¬
bat. Salomon per quem sececinit ipsa sa¬
pientia. qui disputabat a cedro libani.:usq̃
ad ysopum que exit per parietem recessit
a domino: quia amator mulierum fuit.
Et ne aliquis sibi de sangͥnis propinqͥtate
confideret: in illicitum thamar sororis
amon frater exarsit incendium. Piget et¬
dicere. quot quottidie uirgines ruant. ꝗͣ¬
tas de suo gremio mat̾ ꝑdat ecclia: suꝑ q̃
sydera superbus inimicus ponat thronũ
suum. quot petras excauet: ut hĩtet colu-¬
ber in foraminibus earum. Uideas pleras¬

Expanded text:
in Dalilae mollescit amplexibus; Dauid in Dalilae mollescit amplexibus; Dauid secundum cor domini electus et qui uenturum Christum sancto saepe ore cantauerat, postquam deambulans super tectum domus suae Bersabee captus est nuditate, adulterio iunxit homicidium. ubi et illud breuiter adtende, quod nullus sit, etiam in domo, tutus aspectus. quapropter ad deum paenitens loquitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. rex enim alium non timebat. Salomon, per quem se cecinit ipsa sapientia, qui disputauit a cedro Libani usque ad hysopum, quae exit per parietem, recessit a domino, quia amator mulierum fuit. et ne aliquis etiam de sanguinis sibi propinquitate confideret, in inlicitum Thamar sororis Amnon frater exarsit incendium. Piget dicere, quot cotidie uirgines ruant, quantas de suo gremio mater perdat ecclesia, super quot sidera superbus inimicus ponat thronum suum, quot petras excauet et habitet coluber in foraminibus earum. uideas pleras
Abbreviated transcription (Latin):
mulierisq genitalia: immutatis sunt
appellata nominibus. Unde et de lũbis
dauid. super sedem eius promittit᷑ esse
sessurus: et septuaginta quinq aĩe intro¬
ierant egyptum q̃ exxierunt de femore ia¬
cob et postꝗͣ luctante domino latitudo
femoris eius emarcuit. a liberorum oꝑe
cessauit. et qui pasca facturus est: accin¬
ctis mortificatisq lumbis facere p̃cipit᷑.
Et ad iob dicit deus. accinge sicut uir lũ¬
bos tuos. Et iohannes zona pellicea con¬
cingitur: et apłi iubentur: accinctis lũ¬
bis habere in manibus euangelii luc̾nas.
Ad hierusalem u̾o que resꝑsa sanguine ĩ
campo inuenitur erroris: in ezechiele
dicitur. non est precisus umbilicus tuꝰ
Omnis igitur adu̾sus uiros dyaboli uir¬
tus in lumbis est. omnis in umbilico:
contra feminas fortitudo. Uis scire ita
esse ut dicimus: Arripe exempla. San¬
son leone fortior. saxo durior. et qui u¬
nus nudus mille ꝑsecutus est armatos:

Expanded text:
mulierisque genitalia immutatis sunt mulierisque genitalia immutatis sunt apDauid super sedem eius promittitur esse sessurus; et septuaginta et quinque animae introierunt Aegyptum, quae exierunt de femore Iacob, et postquam conluctante deo latitudo femoris eius emarcuit, a liberorum opere cessauit; et qui pascha facturus est, accinctis mortificatisque lumbis facere praecipitur; et ad Iob dicitdeus: accingere sicut uir lumbos tuos; etIohannes zona pellicia cingitur; et apostoli iubentur accinctis lumbis habere in manibus euangelii lucernas. ad Hierusalem uero, quae respersa sanguine in campo inuenitur erroris, in Ezechiel dicitur: non est praecisus umbilicus tuus. omnis igitur aduersus uiros diaboli uirtus in lumbis est, omnis in umbilico contra feminas fortitudo. Vis scire ita esse, ut dicimus? accipe exempla. Sampson leone fortior, saxo durior et qui unus et nudus mille est persecutus armatos,
Abbreviated transcription (Latin):
tri magis obediens ꝗͣ deo: in hanc lacͥma¬
rum deicctus est uallem. et ipsum dnm. fa-¬
me sathanas temptau̾it in deserto. et apo¬
stolus clamitat esca uentri: et uent̾ escis.
deus aũt hunc et hanc destruet. et de lu¬
xuriosis quorum deus uenter est.⁊.
id enim colit unusquisq quod diligit.
Ex quo sollicite prouidendum est: utꝰ qͦs
esuries. Quod si uolueris respondere te
nobili stirpe generatam semꝑ in delicus
semper in plumis: non posse auino, et es¬
culentioribus cibis abstinere: nec his legi¬
bus uiuere districtius: respondebo. Uiue
ergo lege tua que dei non potes: non quo
deus uniu̾sitatis creator et dñs intestiõ¬
rum nr̃orum rugitu et inanitate uẽtris
pulmomĩq delectetur ardore: sed quia
alit̾ pudicitia tuta esse non possit. Iob
deo carus et testimonio ipsius immacu
latus et simplex: audi quid de dyabolo
suspicetur. Uirtus cius in lumbis eius:
et potas eius in umbilico. Honeste uiri

Expanded text:
tri magis obediens, quam Deo, in hanc lacrymatri magis obediens, quam Deo, in hanc lacrymarum dejectus est vallem. Et ipsum Dominum Satanas fame tentaverit in deserto. Et Apostolus clamitet: esca uentri et uenter escae, deus autem et hunc et illa destruet, et de luxuriosis: quorum deus uenter est. id enim colit unusquisque, quod diligit. ex quo sollicite prouidendum est, ut, quos esuries. Quodsi uolueris respondere te nobili stirpe generatam, semper in deliciis, semper in plumis, non posse a uino et eculentioribus cibis abstinere nec his legibus uiuere districtius, respondebo: uiue ergo lege tua, quae dei non potes\'. non quo deus, uniuersitatis creator et dominus, intestinorum nostrorum rugitu et inanitate uentris pulmonumque delectetur ardore, sed quo aliter pudicitia tuta esse non possit. Iob deo carus et testlatus et simplex, audi quid de diabolo suspicetur: « Virtus ejus in lumbis, et potestas 96 ejus in umbilico » . Honeste viri
Abbreviated transcription (Latin):
suctudinem non habebat. sed farina desu-¬
per iactata amaritudinem dulcorauit
eadem sp̃us u̾tute: qua moyses mutau̾at
myrram. Necnon ad illos qui ad comp̃¬
hendendum eum uenerant. oculis ac mẽ¬
te cetatos: cum samariam nescios induxis¬
set qualibus epulis eos refici imꝑauit.
ausculta. Pone eis inquit panem et aquã.
manducent et bibant: et remittantur ad
dominum suum. Potuit et damieli de
reguis ferculis opulentior mensa transfer¬
ri: sed abacuch messorum ei prandium
portat ut arbitror rusticanum. Ideoq¬
et uir desyderiorum appellatus est. quia
panem desyderu non manducauit:et ui¬
num concupiscentie non bibit. Innu̾a¬
bilia sunt de scripturis diuina responsa
que gulam damnent: et simplices cibos
positum de ieiunus disputare. et uniu̾¬
sa exequi: sui est tituli et uoluminis. hec
sufficiant pauca de plurimis. Alioquĩ
ad exempla horum potis tibi ip̃a collige̾.
quomodo primus de paradiso homo. uẽ¬

Expanded text:
suetudinem non habebat, sed farina desusuetudinem non habebat, sed farina desuper iacta amaritudinem dulcorauit eadem spiritus uirtute, qua Moyses mutauerat Merra. necnon et illos, qui ad se conprehendendum uenerant, oculis pariter ac mente caecatos, cum set, qualibus eos epulis refici imperaverit, ausculta, « Pone eis, inquit, panem et aquam; manducent, et bibant, et remittantur ad Dominum suum » . Potuit et Danieli de regiis ferculis opulentior mensa transferri; sed Abacuc ei messorum prandium portat, arbitror rusticanum. Ideoque et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupiscentiae non bibit. 10. Innumerabilia sunt de Scripturis divina responsa, quae gulam damnent, et simplices cibos positum de jejuniis disputare, et universa exequi, sui et tituli sit et voluminis, haec sufficiant pauca de plurimis. Alioquin ad exemplum horum, poteris tibi ipsa colligere, quomodo primus de paradiso homo, ven
Abbreviated transcription (Latin):
concitantur. Manducauit enim ppls
et bibit. et surrexͥunt ludere. Loth a¬
micus dei in monte saluatur. et de tot
milibus populis solus inuentus est iustus.
inebriatur a filiabus suis. et ꝓutarẽt ille licet
genus hominum defecisse: et hoc facerẽt
esse facturum. deniq quid fecit ignorauit.
et qͦꝗͣ uoluntas non sit in crimine: tñ errõ
in culpa est. Inde nascuntur moabite: et
ammonite inimici israel: qui usq ad quã¬
tam et decimam gn̾ationem: et usq in et̾¬
num: non ingrediuntur in ecclesiam dei.
Helyas cum iezabel fugeret: et sub quercu
fessus iaceret in solitudine: ueniente ad se
angelo suscitatur: et dicitur ei. Surge. et
manduca. Et respexit. et ecce ad capud
tere: et electos cibos et carnes contusioẽ
mutatas: Helyseus ũo filios propħarũ:
inuitat ad prandium: et herbis agrestib
eos alens: consonum prandentium audit
clamorem. mors in olla homo dei. Non
iratus est cocis: lautioris enim mense cõ¬

Expanded text:
concitantur. « Manducavit enim populus, concitantur. « Manducavit enim populus, et bibit, et surrexerunt ludere » . Lot amicus Dei in monte salvatus , et de tot millibus populi solus justus inventus, inebriatur a filiabus suis; et licet illae putarent genus hominum defecisse, et hoc facerent esse facturum. Denique quid fecerit, ignoravit: et quanquam voluntas non sit in crimine, tamen error in culpa est. Inde nascuntur Moabitae, et Ammonitae, inimici Israel, qui usque ad quartam et decimam progeniem, et usque in aeternum, non ingrediuntur in Ecclesiam Dei. 9. Elias cum Jezabel fugeret, et sub quercu jaceret lassus in solitudine, veniente ad se Angelo suscitatur, et dicitur ei: « Surge, et manduca. Respexit, et ecce ad caput tere, et electos cibos, et carnes contusione mutatas? Elisaeus filios Prophetarum 95 invitat ad prandium, et herbis agrestibus eos alens, consonum prandentium audit clamorem: « Mors in olla » . Homo Dei non iratus est cocis, lautioris enim mensae con
Abbreviated transcription (Latin):
noli inquit aquam bibere. sed uino mo¬
dico utere propter stomachum tuum
et freqntes tuas infirmitates. Uide quibꝰ
causis uini potio conceditur: ut ex hoc
stomaci dolor et frequens medeatur in¬
firmitas. Et ne nobis forsitan de egrota¬¬
tionibus blandiremur: modicum p̾cepit
esse sumendum: medici potius consilio:
Et ne tymotheus imbecillitate corporis¬
suꝑatus: euangelii predicandi nõ possit
implere discursus. Alioquin se dixisse
meminerat: uinum in quo est luxuria
et bonum est homini uinum non bibẽ.
et carnes non manducare. Noe uinũ
bibit. et inebriatus est. Post diluuiũ
rudi adhuc seculo: et tunc primum plã¬
tata uinea in ebriare uinum forsitan ne¬
sciebat. Et ut intelligas scripture in oĩ¬
bus sacramentum: margarita quippe ẽ
sermo dei. et ex omni parte forari potest
post ebrietatem nudatio femorum subse¬
cuta est. libido iuncta est luxurie. Pri
us uent̾ extenditur. et sic cet̾a membra

Expanded text:
noli, inquit, aquam bibere, sed vinum monoli, inquit, aquam bibere, sed vinum modico utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates » . Vide quibus causis vini potio concedatur, ut ex hoc stomachi dolor, et frequens mederetur infirmitas. Et ne nobis forsitan de aegrotationibus blandiremur, modicum praecepit esse sumendum, medici potius consilio, t ne Timotheus imbecillitate superatus, Evangelii praedicandi non posset implere discursus: alioquin se dixisse meminerat: « Vinum in quo est luxuria » Et, « bonum est homini vinum non bibere, et carnem non manducare » . Noe vinum bibit, et inebriatus est . Post Diluvium, rudi adhuc saeculo, et tunc primum plantata vinea inebriare vinum forsitan nesciebat. Et ut intelligas Scripturae in omnibus sacramentum, Margarita quippe est sermo Dei, et ex omni parte forari potest, post ebrietatem nudatio femorum subsecuta est, libido juncta luxuriae. Prius enim venter extenditur, et sic caetera membra