comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si et cognoscunt recta que sequi
debeant: et tamen sequi despicls
que cognoscunt. Iuminis ergs
rebelles sunt: quia sua desideria
soquando bonun despiciunt qd̵ no¬
uerunt. Quia ergo non ꝑ ignorã¬
tiam s ꝑ suꝑbiam delinquunt: ela¬
tionis sue scutum. iaculis ueritatis
obiciunt. ne salubriter in corde fe¬
riantur. Ex qua uidelicet eoꝵ su¬
ꝑbia agitur. ut quia nolunt face¬
te que cognoscunt. qui a cognoscãt
iam bona que faciant. s sua cos
ceritas aueritatis lumine funditꝰ
runt uias eius: nec reuersi sunt
ꝑsemitas illius. Qui enim prius
sciendo rebelles sunt: post modum
cecantur ut nesciãt iꝰte. Sic̃ de qui¬
bdam d̾r. Quia cum cognouis¬
sent deumsño sicut deum glorifi¬
tauerunt: aut grãs egerunt .
De quib paulo post ad ditur.
Tradidit illos deus in reꝓbum sen¬
lum: ut faciant que non ẽs con¬
ueniunt. Quia enim glorificare
noluerunt quem cognouerunt:
reꝓbo sensui traditi. ad hoc relicti
sunt. ut nescirent iam pensare

Expanded text:
si et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine frunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas ejus. - Qui enim prius sciendo rebelles sunt, postmodum sequuntur ut nesciant, sicut de quibusdam dicitur: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt . De quibus paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt . Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverant, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt, ut nescirent jam pensare
Abbreviated transcription (Latin):
tione: alii quinquageni. alii aũt
centeni discumbunt: Qm̃ sunt
nõ nulli qui iam aprauis actib
habent requiem oꝑis. Et sunt nõ¬
nulli. qui aꝑuersis cogitationib.
habent iam requiem mentis. He¬
retici igitur. quia ꝑuersis sepe hu¬
ius mundi potentib ad herentes.
bonoꝵ sotialem uitam atq concor¬
diam ꝑsequuntur: recte nuntis
De ciuitatib fecerunt uiros g¬
mere. Quos recte beatus iob̃ n¬
morat uiros. quia illos mas
heretici extinguere ambiunt.
qui ꝑfectis gressib. ꝑ uiamdi
non fluxe et eneruiter. s uin¬
ter currunt. Qui cum uulaes
ꝑ fidie. ingeri in paruuloꝵ fidis
mente conspiciunt: semꝑ ad fla¬
morem et gemitum redeunt.
quippe anima iustoꝵ: cũ fidesti¬
batur infirmoꝵ. Quib iam
hoc ip̃m clamare est: de alieu
lapsu tabescere. S multũ abi
non patitur quia et si iusto
dine. in iustum aliquid fier per¬
mittit: inultum tamen abire
non sinit in iustum. qd̾ fieri iibe

Expanded text:
tione, alii quinquageni, alii autem tione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Heretici igitur, quia, perversis saepe hujus mundi potentibus adhaerentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum, quod fieri permisit
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dr. ĩt aceritoᷤ eoꝵ meridĩaci
sunt. qui calcatis tor cularib si¬
tiunt. quia eoꝵ se multitudini ad¬
sungunt. quos iam uident grauia
agers et ad huc sitire grauiora.
Quoꝵ feruor dum eoꝵ delideria
satiat. in toꝵ actib quasi in meri¬
diȩ quiescunt. Sequitur. De ciui
28
ciuitates a cõ uiuentib populis ap¬
pellantur. non in merito ciuitatũ
noĩe. uere sunt fidei eccłie designa¬
te: que insingulis mundi partib
posite. unam catholitam faciunt:
in qua fideles om̃s. de deo recta senti¬
entes. concorditer uiuunt. Hanc
satiaturus de quinq panib popu¬
los. quinquagenos ꝑturmas. uł.
centenos. discunbere precepit: Ut
uidelicet turba fidelium: escam
suam et locis disiuncta. et mori¬
b coniuncta ꝑciperet. Iubilei qͥppe
requies: quinquagenarii numeri
misterio continctur. Et quinqua¬
genarius bis ducitur: ut ad cente¬
narium ꝑducatur. Quia ergo
prius a malo quiescit oꝑe. ut post
anima plenius quiescat in cogita¬

Expanded text:
 Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, qu2. civitates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in singulis mundi partibus positae, unam catholicam faciunt, in qua fideles omentes concorditer vivunt. Hanc satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinqmysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogita
Abbreviated transcription (Latin):
de ad quam ꝑducti sunt. plus appe¬
tunt ꝑscrutari quam capiunt:
amplius ꝓfecto calent. quam ca¬
lere debuerunt. Sene gͦ de hoc ꝑu̾so
quolibet ꝓphetantis dũ taxat sentan¬
ha nõ optantis d̾r. ad nimiũ calorẽ.
transcat. ab aquis niuiũ. Ac si aꝑte
diceretur. Qui humiliter sub disci¬
pline uincula nõ restringitur: ab
ꝑianoderatam sapientiã in erro¬
ran labatur. Unde bene quoq egre¬
gius predicator. a discipuloꝵ suoꝵ
cordib hunt exquisite sapientie
nimiũ calorem deuitans. ait. Non
plus saꝑe quã oportet saꝑe; s saꝑe
ad sobrietatem. Ne fortasse nimius
calor interimeret: quos prius aque
niuiũ. id ẽ infidelitatis uł torpentium
actionũ frigora morituros tenebãt.
Et quia ualde difficile ẽ. ut his qui
sesapientem estimat. mentem ad
humilitatẽ redutat. et recta predi¬
cantib credat. sensumq sue ꝑuersi¬
tatis abiciat: recte sub iungitur.

Expanded text:
de ad quam perducti sunt, plus appede ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab frigore, per immoderatam sapientiam in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uium. Id circo iniquitas frigor
cõparatur:. quia pettantis menti
tor pore constringit. Unde scriadl
est. Sicut frigidam facit estir¬
na aquam suam. sic frigidamsi¬
cit malitiam suã. Quo conta
caritas calor est. quia uidelicet ii¬
tem accendit. quã replet. S au
calore scriptũ ẽ. Sabundabit i¬
quitas: refrigescet caritas mnl¬
toꝵ. Et sunt nõ nulli. quidũ iniquita¬
tũ suarũ frigora declinant: ad ueram
fidemuł ad sc̃itatis habitũ ueniunt.
S qr plusquam necesse ẽ de suis sensi¬
b presumunt: sepe infide quã accipiũt
ea que non capiunt. ꝑscrutari uo¬
lunt. ut ratione magis in deo quam
fide teneantur. Quia uero humana
mens. ꝑscrutari nõ ualet: diuina
sccreta. om̃e qd ratione ꝑ scrutari nõ
possunt. credere cõtempnunt. Et ꝑ
inquisitionẽ nimiam. in errorem
labuntur. Hii itaꝙ cum nec dũ cre¬
derent. uł ad huc iiquitatis oꝑa
uacarent. aque niuiũ fuerunt: s
tum carnalia facta deserentes infi¬

Expanded text:
ile. --Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suafidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fi
Abbreviated transcription (Latin):
deo spiritaliter. inherens. et ei qua¬
si in quodam amoris thalamo cõ¬
iuncta. cum ꝑuersis ꝑ suasionib
ad prauitatem. dogmatis ducitur:
quasi aliena conũx a corruptore
maculatur. Dene autem subditur.¬
em suam adulter oꝑit: ne cognos¬
catur. Om̃is autem qui sentiendo
uel agendo nequiter uiuit. uultũ
suũ oꝑit. quia ad hoc ꝑuersitate
dognatis uł oꝑis tendit. ut ab om¬
nipotente deo. iniuditio recognosci
non possit. Unde quibdam infi¬
ne dicturus est. Nunquam noui
uos: discedite a me qui oꝑamini
iniquitatem. Quid autem uultus
cordis humani est. nisi similitudo
dei:᷑ Quem uidelicet uultum per¬
uersus oꝑit. ut cognosci nequeat:
cum uitam suam uł malis actib
uł ꝑfidie errore cũ fundit. S ta¬
lis quisq cum ꝓsꝑitate uite pre¬
sentis iustos fulciri conspicit: eis
ꝑuersa suadere minime p̾sumit.
Si qua uero illis ꝓcella ad u̾sitatis
rreuenerit. ad uerba protinus pest¬

Expanded text:
Deo spiritaliter inhaerens, et ei quaDeo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Bene autem subditurem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pest
Abbreviated transcription (Latin):
indebit ocłs. Hoc etiam iuxta lit¬
teram nil ostat intellegi: ut qui ad¬
ulterium ꝑpetrare desiderat. tene¬
bras exquirat. S quia contra he¬
reticos sententia ꝓmitur: dignũ
est ut hoc qd̾ d̾r mistice sentiatur.
Nam paulus dicit. Non eñi sumꝰ
sicut plurimi ad ulterautes uerbũ.
Adulter quippe: in carnali coitu.
nõ ꝓlem s uoluptatem querit.
Et ꝑuersus quisq. ac uane głe ser¬
filios gignere. s suam sententiam
desiderat ostentare. Quem enim
libido głe ad loquendum trahit:
uoluptati magis. quã oꝑationi
ꝑam impendit. U̾bi et apte sub¬
ditur. Non me uidebit ocłs: quia
adulterium quod in mente agitur.
ualde difficile est. ut ab humano
minib uideri non nietuit. quos
trubescat. Sciendum quoq est.
qr sicut his qui ꝑ ad ulterium car
nale alienã coniugem sibi mlicite
nonꝰ iungit: ita ian om̃s heretici.
cum fidelem animam in suo erro¬
re rapiunt. quasi cõiugem alie¬
nam tollunt. Quia uidelicet mens

Expanded text:
ici. --Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, quia qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirit. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est ut hoc quod dicitur 529 mystice sentiantur. Nam Paulus ait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serfilios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano minibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit, ita omnes haeretici, cum fidelem animam in suum errorem rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens
Abbreviated transcription (Latin):
rant sibi: quia cum iustos conspi¬
cerent ꝓsꝑitatis luce claruisse.
qm̃ loqui non poterant: ad malig¬
na solum modo contra eos consilia
cum uero eos ad ryͣgende potesta
uiderint culmen erumꝑe. ꝑtutla¬
tur. metuunt. afflictionib taies¬
cunt. Unde et subditur. Si sii¬

Expanded text:
rant sibi, quia cum justos conspirant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco domoꝵ noie. nisi conscientie
designanturz inquib habitamus
cum tractando quid agimus : Unde
cuidam sanato d̾r. Uade in domũ
tuam ad tuos: et ad nuntia illis quã¬
ta tibi dñs fecerit. Id est. apeccati iã
uitio. securus ad conscientiam reuer¬
tere: et inuocem predicationis extita¬
re. Iusti itaq cum in presenti scło die
ꝓsꝑitatis clarescunt: eis erroꝵ magis¬
triꝑuersa suadere metuunt. s consi¬
lia exquirunt. Deiectionem ꝓsꝑitatis
eoꝵ sum inoꝑe prestolantur. ut in ad¬
uersitatis tenebris. eoꝵ mentes sua¬
dendo ꝑfodiant: quib ꝓsꝑe uiuen¬
tib ꝑuersa loqui minime audebãt.
quos mox ut inaduersitate uiderint.
insurgunt. Et non nisi expetati me¬
rito talia illos ꝓpeti adserunt: quia
sole̾m presentis uite głam diligentes.
flagellum dampnationis credunt.
Intenebris ergo domos ꝑfodiunt.
qr bonoꝵ mentes ex ip̃a eoꝵ corrũp¬
pere aduersitate moliuntur. Se¬
ne autẽ d̾r. Sicut in die condixe¬

Expanded text:
hoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixe
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Uia naniq uinearũ: ast nt¬
tudo eccłarũ. Qua in re siue len¬
ticum seu carnalem quẽ pianm
ostat intelligi: quia uia ninmi
id ẽ rectitudo eccłarum. amitati
dũ uł fides recta. uł rectitudo iie¬
cie non tenetur. Ille namꝙ ꝑi
uinearũ ambulat: qui sc̃e uniut¬
salis eccłie predicationẽ pensanla
q afidei. neq a bonoꝵ actuũ nti¬
tudine declinat. In uia quippeu
nearum ambulare est. sc̃e erclie
patres uł ut dependentes lotros
aspicere: quoꝵ uerbis dum inte¬
dit. in labore itineris. amore debua¬
tur eternitatis. Sequitur. Adu

Expanded text:
arum. Via namque vinearum est rectarum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive etici cum seu carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
renda sunt sequuntur: ex posteriori¬
b eleuantur. et in enteriorib cadũt.
Qui recte quoꝙ stipule ante faci¬
em uenti conparantur: qui ir ru¬
ente aura temptationis. dũ nulla
subnixi sunt ratione grauitatis. ele¬
uati corruunt. Et sepe eo alicuius
meriti existere alii existimant: quo
cos in alta flatus erroris portat.
Sequitur. Maledicta sit pars ciꝰ
in terra: nec ambulet pes eius suꝑ¬
terram uinearum. Quisquis in ui¬
ta presentif recta agit. et ad uersa
substinet. laborare quidem ad u̾sitate
cernitur. s ad benedictionem here¬
ditatis ꝓperue consuminatur. Quis¬
quis uero ꝑuersa agit. et tamen
ꝓsꝑa recipit. seq amalis actib nec
donoꝵ largitate compescit. ꝓspari
quidem conspicitur. s reatu ꝓpetue
maledictionis ligatur. Unde recte
nunt d̾r. Malcdicta sit pars ai
interra: quia et si quasi ad tẽpl
benedicitur: in reatu tamen mal¬
dictionis tenetur. De quo aptel
ditur. Nec ambulet ꝑ uiamuse¬

Expanded text:
renda sunt sequuntur, ex posteriorirenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Seqin terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit et adversa sustinet, laborare quidem in adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vine
Abbreviated transcription (Latin):
choat. et imitando multi subsequãn¬
tur. S eius principaliter culpa ẽ.
qui ꝑuersa sequentib exempla pre¬
buit iniquitatis. Unde et ad illum
redit crebro sententia: qui auctor ex¬
titit inculpa. Aque autem suꝑfa¬
cies huc illutq aura impellitur: et
nulla stabilitate solida. passim mo¬
uetur. Iniqui igitur mens. plus¬
quam aque suꝑficies leuis est.qͥa
quelilet hanc aura temptationis
atrigerit. sint tarditate aliqua
retractationis trahit. Si enim cor
fluxum. cuiuslibet ꝑuersi cogitamꝰ
quid aliud quam inuento positam.
aque suꝑficiemsternimus nunc
aura luxurienunt aura inuidie. nũc
fallatie ꝑtrahit. Suꝑ faciem ergo
aque leuis est. is quem̃ cum libet er¬
roris uentus uenerit. impellit. Unde
bene quoq ꝑ psalmistam d̾r. Deus
meus pone illos ut rotam: et sicut
stipulam ante faciem uenti. Ut rota
quippe ponuntur iniqui qͥ incir¬
cuitu laboris missi. dum ea que an¬
te sunt negligunt et ea que dese¬

Expanded text:
choat, et imitando multi subsequunchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae dese
Abbreviated transcription (Latin):
Peruersa et enim mente. gaudent
nfacinorib ꝑ culpam suam coti¬
die ad supplicium trahuntur. et
lecuri sunt. Unde et ꝑ salomonẽ
d̾r. Sunt impii. qui ita securi sũt:
quasi iustoꝵ facta habeant. De
quib rursum scriptũ est. Qui
letantur cum male fecerint. et
exultant in reb pessimis. Sic ita¬
q intenebris quasi in luce. ambu¬
lant: qui ita gaudent in nocte pet¬
tati. ac si eos lux iustitie circun¬
fundat. Uel certe tenebre uitam
presentem nõ in conuenienter ex¬
primunt. inqua aliene conscientie
non uidentur. Cux uero nr̃a. patria
eterna est. in qua dum uultus aspi¬
cimus. corda in nobis nostra. uicissim
uidemus iniqui autem quia uitã
presentem ita diligunt. atq eͣxilii
temporaᷤ conplectuntur. ac si iam
inpatria regnent. recte dr. Sic in
tenebris quasi in luce ambulant.
Quia sic inpresenti cecitate leti sunt:
ac si iam eterne patrie luce ꝑfruan¬
aquesaplurali numero ad singula¬
rem redit: qr plerũq unus mala in¬

Expanded text:
Perversa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplsecuri sunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . » De quibus rursum scriptum est: « Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruan--A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala in
Abbreviated transcription (Latin):
replicat absq uestitu. S aliu
est nudum ẽẽ aliud nudum me.
Om̃is enim qui nec bona net ma¬
la oꝑatur: nudus est et otiosul.
Qui autẽ mala agit nudus in¬
cedit: quia sine uelãmine lomi al
ꝑiter prauitatis ꝑgit. Suint li
non nulli qui malum sue nequi¬
cieaognocentes. satiari pane iusti¬
cie festinant. ꝑcipere satri eloquii
dicta desiderant. Qui quotiens pa¬
trum sententias. ꝓ edificandis men¬
tib in cogitationem uersant. qua¬
si de bona segere spicas portant.
heretiti igitur. nudis et incedenti¬
b absq uestitu. et esurientib
spicas tollunt: quia siue quidem
ociosi sint. et in nullis se bonis ex¬
erceant. seuꝑiter inpudentie. ab¬
sq uelamine boni oꝑis ꝑgant.
itiam si quando iam ad peniten¬
tiam redire cupiunt. et pabulũ
uerbi concupiscunt: eis esurien¬
tib spicas tollunt. quia in eoꝵ
mente. ꝑnitiosis ꝑsuasionib pa¬
trum sententias destriuint. Nec
imerito ꝑ spicas signari pa¬
trum sententias dicimus: quia dũ

Expanded text:
replicat, absque vestitu; sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur, nudus est et otiosus; qui autem mala agit, nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signare Patrum sententias dicimus, quia saepe
Abbreviated transcription (Latin):
namq ad mortem est. pͥeccãtiun
usq ad mortem ẽ quia scilicet petca¬
tum. qd̾ hic nõ corrigitur. eius ue¬
nia frustra postulatur. De quo ad¬
nunt iustũ non timet. post inue¬
nire non ualet misericordem. Que
ninuirũ sententia. nõ solum ei inten¬
ditur. qui uere fidei predicamenta
deserit. s etiam qui infide recta po¬
situs. carnaliter uiuit: qr ultio et̾¬
ne animadu̾sionis nõ euaditur.
utrũ infide an in oꝑe peccetur. Nã
et si dampnationis dispar est cali

Expanded text:
namque ad mortem est peccatum usque ad mortem, quia scilicet peccatum quod hic non corrigitur, ejus venia frustra postulatur. De quo adnunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est quali
Abbreviated transcription (Latin):
huc sunt teneri in tra scãm adli
constituti quoꝵ uitam miseria
pater moriendo seruauit. qui al
bonam iam uitentionem dedut
sunt. s ad huc in bonis actib na¬
la uirtute roborantur. Herait
igitur deprec̾antes pupillos un
faciunt. quia contra infirmas fͥ¬
delium mentes. uerboꝵ et opur
uiolantia crassantur uulgila¬
tem pauꝑ. est populus indoctisi
qui si ueras sapientie diuitias ha¬
beret. uestimentum sue fida nr¬
quaquam amiteret. Quasiqu¬
dam quippe intra lcãm eccłiam sapa¬
tores. sunt uiri doctores: qui eum
scientiam incorde multiplicant. ie¬
ris apud se diuitus ab undant.
S heretici uulgus pauperumho¬
liant: quia dum doctos non pi¬
ualent. in doctos quosꝙ auelua¬
ne fidei predicatione pestifera dem¬

Expanded text:
huc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam huc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non praevalent, indoctos quosque a valamine fidei praedicatione pestifera den
Abbreviated transcription (Latin):
men accipimus: quo quisq tegi¬
tur.ut ante om̃ipotentis dei ocu¬
los. prauitatis eius feditas oꝑiat᷑.
Unde scriptum est. Beati quoꝵ
remisse sunt iniquitates et quoꝵ
tecta sunt pectata. Quos autẽ
lapidum noĩe. nisi fortes intra
scãm eccłiam uiros accipimus.
quib ꝑprimũ pastorem d̾r.
Et uos tanquam lapides inui
suꝑ edificamini: Hii itaq qui de
nullo oꝑe suo confidunt. ad sc̃oꝵ
martirum protectiõnem curr̃t:
at ad sacra coꝵ corpora. flectib in¬
sistunt. ꝓmererise ueniam eis in¬
tercedentib depretantur. Quid gͦ
isti in hat humilitate faciunt: nisi
quia bone actionis uelamen non
habentes. lapides amplexantur:
tes pupillos ⁊ Et uulgus paupe¬
uite presentis heretici. n̾o habent.
in firmis mentib uerbis blandio¬
rib ꝑ uersa ꝑsuadent. Si qua uͦ
illis ꝓsꝑitas temporis presentis ar¬
riserit: etiam trahere quos p̾ua¬
lent. non desistunt. Pͥupilloꝵ
itaq noĩe designantur. hii quiad¬

Expanded text:
men accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentis Dei oculos pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . » Quos autem nomine lapidum, nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus. Quibus per primum pastorem dicitur: « Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . » Hi itaque, qui de nullo opere suo confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam eis intercedentibus deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur. tes pupillum, et vulgum paupevitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuadent. Si qua vero illis prosperitas temporis praesentis arriserit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui scãm eccł̃iam ꝑsecuntur:
quid aliud quam torcular calcãt:
Qd̃ diuina magis dispensatione
ꝑmittitur. ut animarũ botri. in
sp̃ale uinũ defluant. que carne.
corruptibili exute. ad regna celestia.
uelut inapotecam cu rrunt. Nam
dum in iusti iustos deprimunt: qua¬
si botros sub pedib mittunt. Con¬
pressi autem botri. ad suꝑni conui¬
lii satietatem exuberant: qui priꝰ
quasi in huius aeris libertate pende¬
bant. Unde dauid ppħa. sc̃e eccłie
afflictionem conspiciens: psalmũ
ꝓtortularib scribit. S om̃s qui
uitam fidelium ꝑsecuntur. calcant
et sitiunt: quia agendo crudelia for¬
tiores fiunt. Et impietatis sue me¬
ritis sẽcati. eo ambiunt grauiora fa¬
cere. quo iam grauia fecerunt. He¬
retici autẽ. cum ꝓ se potestatem ꝑ¬
secutionis non habent: huius scli

Expanded text:
Omnes qui sanctam Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. Unde David propheta, sanctae Ecclesiae afflictionem conspiciens, psalmum pro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam fidelium persequuntur, calcant et sitiunt, quia agendo crudelia, ferociores fiunt, impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis non
Abbreviated transcription (Latin):
est ista que ꝓgreditur. quasi auro.¬
ra consurgens: Quo igitur uis¬
tus quisq iusticie luce in radians.
in presenti uita honorib sublimat᷑.
co ance ꝑuersoꝵ ocłos. tenebre mor¬
tis funt. qui peruer se egisse me¬
minerunt. corrigi ꝑtimescunt.
Semꝑ namq desiderant in suis pra¬
uitatib relaxari: in correcte uiuere.
et de tulpa gaudium habere. Quoꝵ
ip̃a letalis leticia. conuenient̾ expri¬
mitur: cum ꝓtinus sub in fertur.¬

Expanded text:
est ista quae progreditur quasi auroest ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionem fidelium expectan
cos q intribulatione uidere dli¬
rant. Et intenebris domas ꝑ¬
diunt. dum cor innocentiũ aba¬
deiectionis tempore. pessima cume¬
locutione corrumpunt. S plte¬
rumq contingit. ut dum bonis
quosq indeiectione conspiciut
subito oculta dispensatione diu¬
na iustus quispiam qui uudant
obpressus. aliqua seculi potesti¬
sentis arrideat. quem prius adi¬
sitatis tenebre premebant. Q
nimirũ ꝓsꝑitatem illius cum
ꝑuersi conspiciunt: sicut p̾dt¬
tum est ꝑturbantur. Mox el
acorda sua redcunt. ante mendl
ocłos reuocant. quicquid soꝑus¬
se egisse memsnerunt: uindia¬
ri inse om̃e uitium formidant.
Et unde ille lucet qui potestat̾
suscepit. inde ꝑuersus quisꝙ a
corrigi metuit. intristicia tenebrescit.
dene gͦ d̾r. si subito apparuerit auro¬
ia. arbitrantur umbram mortis.
Aurora quippe mens iusti est.que
pectati siui tenebras deserens. ad lu¬
cem iam grumpit eternitatistꝰSi¬
cut de scã quoq eccłia dicitur. Que

Expanded text:
afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentidejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestaitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sancta quoque Ecclesia dicitur: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓfecto u̾bis. quid aliud
qmͣ desideriũ p̃stolari mecliatoris
innuitur: De quo ioh̾es ait. Ec¬
ce agnus dei ecce qͥ tollit pcc̃a mũ¬
di. Uel cerce abhumano genere.
tunc pec̾m plene toll i tur: cũ
ꝑ incorruptionis głam nr̃a cor¬
ruptõ ꝑmutatur. Esse nãq a
culpa liberi nequaqmͣ possumꝰ:
quousq incorpore mortis tene¬
iur. Redemptoris gͦ grãm uł
resurrectionis soliditatẽ desid̾at.
qui iniquitatẽ suã auferri fun¬
ditus sperat. Uñ mox et penã ꝙͣ
ex origine meruit. et udicium
ꝙ expp̃a actione ptimescit: ad¬
puluere dormiam: et si mane
me quͤsieris ñ subsistã. Peccanti
pͥmo homini dictũ est. Puluis
es et inpulu̾em reu̾t̾is. Mane
autẽ dr᷑ illa tunc manifestatõ
mentiũ. q̃ in aduentu iudicii.
aꝑtis cogitationib qiͣ post noc¬
tis tenebras demonstranir. De qͦ
autem dei est: homine subtili
interrogatiõe discutere. aut cdi¬
stricte discutiendo iudicare. B̾s
gͥ iob humane deiectionis dãp¬

Expanded text:
Quibus profecto verbis quid aliud quam desiderium praestolati Mediatoris innuitur? de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi . Vel certe ab humano genere tunc peccatum plene tollitur, cum per incorruptionis gloriam nostra corruptio permutatur. Esse namque a culpa liberi nequaquam possumus, quousque in corpore mortis tenemur. Redemptoris ergo gratiam, vel resurrectionis soliditatem desiderat, qui iniquitatem suam auferri funditus sperat. Unde mox et poenam quam ex origine meruit, et judicium quod ex propria actione pertimescit adpulvere dormiam, et si mane me quaesieris non subsistam. - Peccanti primo homini dictum est.: « Pulvis es, et in pulverem ibis . » Mane autem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adventu judicis, apertis cogitationibus quasi post noctis tenebras demonstratur. De quoautem Dei est hominem subtili interrogatione discutere, et districte discutiendo judicare. Beatus igitur Job humanae dejectionis dam
Abbreviated transcription (Latin):
igitur fugit om̃e ꝙ ceruitur.
to quia uentus est uita mea: ñ¬
reu̾tetur oculus mens ut uideat
bona. Cursum quippe p̾sentiũ
contemplatus: ait memento qr
uentus est uita meas eternitatẽ
uero sequentiũ considerans: adiũ¬
xit. Nec reu̾tetur oculus meus:
ut uideat bona. ubi apte quoq
uniũsi humani gn̾is a redemp¬
tionis mun̾e destituti: uocẽ pro¬
tinus sumit. dicens. Nec aspici¬
pe hominis est mĩa redemptoris:
que in sensibilitatis nr̃e durici¬
am cum respicit emollit. Unde
teste quoꝙ euuangłio dr᷑. Respe¬
xit iħc petrũ. et recordatus petrꝰ¬
u̾bi ꝙ dix̾at iħc : egressus foras
fleuit amare. Exutam u̾o carne
anumã. nequaqmͣ iam uisus ho¬
minis aspicit: quia post mortẽ
non liberat.quẽ ante mortẽ grã
adueniam ñ reformat. Hinc et¬
etum paulus dicit. Ecce nũc tẽ¬
pus acceptabile: ecce nunc dies
salutis. Hinc psalmista ait. Qm̃
rũ quẽ nequaquã modo mĩa
eripit: sola post p̾sens seculum

Expanded text:
igitur fugit omne quod cernitur, igitur fugit omne quod cernitur, nto quia ventus est vita mea, nrevertetur oculus meus ut videat bona. » Cursum quippe praesentium contemplatus, ait: « Memento quia ventus est vita mea. » Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: CAPpe hominis est misericordia Redemptoris quae insensibilitatis nostrae duritiam cum respicit, emollit. Unde teste quoque Evangelio dicitur: Respexit Jesus Petrum, et recordatus equod dixerat Jesus: et egressus foras, flevit amare . » Exutam vero carne animam nequaquam jam visus hominis asnon liberal, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc psalmista ait: quonrum, quem nequaquam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
tior.⁊ tam̃ ad huc de uenturo ui¬
dicio. grauiorẽ mortẽ. districtõ¬
nis tue sententiã. ꝑtuesco. In¬
terctũ ꝓ culpa sustineo: s ad¬
huc ad iudiciũ ueniens culpas
restituo. ⁊ post int̾itũ formido
Ext̾iorẽ gͦ mortẽ considerana
dicat ecce nũc in puluere dor¬
niam sinteriorẽ metuens: ad¬
ris. non subsistã. Quantalibet
enim iusticia polleant. uequao
Sͥad innocentiã uel electi suffu¬
unt: si in iuidicio districte reqͥ¬
rantur. S hoc nunc ad solati
sue ereptionis inueniunt. qͦd
nequaquã se posse sufficere. hi¬
uulit̾ sciunt. Subhumilitatis
gͦ tegmine agladio se tante
animadũsionis abscondunt.
et quo terrorẽ uenturi indicis
p̃stolantes. continuo timore
trepidant. eo indesignent̾ agit᷑
ut paratiores fiant. Sequitur

Expanded text:
huc de venturo judicio graviorem mortem districtionis tuae sententiam pertimesco. Interitum pro culpa sustineo, sed adhuc in judicium veniens, culpas restitui, et post interitum formido. Exteriorem ergo mortem considerans, dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam; interiorem etiam metuens adris, non subsistam. Quantalibet enim justitia polleant, nequaquam sibi ad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, et quo terrorem venturi judicis praestolantes continuo timore trepidant, eo indesinenter agitur, ut paratiores fiant. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
citur. quanto nunc ad repara¬
tionis grãm. nec ꝑ dona reuocat᷑
Unde et notanclum sumoꝑe est:
ꝙ ñ ait. neq cognoscet amplius
locum suũ. s ait. neq cognos¬
cet eum ampliꝰ locꝰ eius. Dũ enĩ
cognitio ñ hõi s loco tribuit᷑. pa¬
tenter ip̃e conditor loci uoĩe de¬
signatur.: qui listrictus ad ex a¬
men ultimũ ueniens. in iniqui¬
tate durantib dicit. nescio uos
unde sitis. S electi quiq quo dis¬
tricte reꝓbos repelli considerant:
eo semetip̃os cotidie a ꝑpetrate ne¬
quitie sordib. sollicitius purgãt.
Cumq paͣrituros alios. frigesc̾e
a uite amore conspiciunt. stulio¬
se se ad penitentie lamenta suc
meo. Ori etenun suo pareit. qui
confiteri malũ ꝙ fecit erubescit.
Inlaborem quippe os mittere.
est hoc ad confessionẽ ꝑpetrate¬
ini quitatis occupare. Sz iustus ori
suo non parcit: quia iram iudicis
clistricte p̾ueniens. u̾bis contra se
ꝓpͥe confessionis seuit. Hinc psal

Expanded text:
citur, quanto nunc ad reparacitur, quanto nunc ad reparationis gratiam nec per dona revocatur. Unde et notandum summopere est quod non ait: Neque cognoscet amplius locum suum, sed ait: Neque cognoscet eum amplius locus ejus. Dum enim cognitio non homini, sed loco tribuitur, patenter ipse conditor loci nomine designatur, qui, districtus ad examen ultimum veniens, in iniquitate durantibus dicet: Nescio vos unde sitis . Sed electi quique quo districte reprobos repelli considerant, eo semetipsos quotidie a perpetratae nequitiae sordibus sollicitius purgant. Cumque perituros alios frigescere a vitae amore conspiciunt, studiose se ad poenitentiae lamenta succmeo . Ori etenim suo parcit, qui confiteri malum quod fecit erubescit. In labore quippe os mittere est, hoc ad confessionem perpeiniquitatis occupare. Sed justus ori suo non parcit, quia nimirum iram judicis districte praeveniens, verbis contra se propriae confessionis saevit. Hinc Ps
Abbreviated transcription (Latin):
Locus quippe hominis. s ñ loca¬
lis. ip̃e scilicet conclitor extitit:
qui hũc ut insemetip̃õ consiste¬
tet. creauit. Quẽ nimirũ locũ
tunc homo deseruit:cum sedue¬
toris uerba audiens. a conclito¬
ris amore discessit. S cum oĩ¬
potens deus reclimendo se homi¬
ni eriam corporalit̾ ostendit.
ip̃e ut ita dixerim fugitiui sui
uestigia sb̃sequens. ad retinen¬
dum que admiserat hominem.
locus uenit. Si enun appellari
locus uequaqmͣ couclitor poss.
deum laudans psalmi¬
sta non diceret. Filii seruoꝵ tuo¬
ium inhabitabunt ibi. Ibi enĩ
ñdicimꝰ : nisi enĩ cũ locum specia¬
lit designamus. S suut pleriꝙ
qui etiam post ꝑceptũ redemptio¬
nis auxilium. ad desperationis
tenebras deuoluuntur. ⁊ tanto
nequius pereunt. qnͣto ⁊ oblata
remeclia mĩe. contempnunt. Rec¬
te ergo de dampnato hoĩe dicit᷑.
neq cognoscet eũ ampluis locus
eius: qr a conclitore suo tanto tũc
cliftrictius in iudicio non cognos¬

Expanded text:
Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum quem amiserat hominem locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Deum laudans Psalmista non diceret: Filii servorum tuorum habitabunt ibi . Ibi enim non dicimus, nisi cum locum specialiter designamus. Sed sunt plerique qui etiam post perceptum Redemptoris auxilium ad desperationis tenebras devolvuntur; et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnato homine dicitur: Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, quia a conditore suo tanto tunc districtius in judicio non cognos
Abbreviated transcription (Latin):
angusta in intimis latet: ⁊ pro¬
grediendi runas difficulter in¬
ueniens. foras angustior exsu-¬
dat. Plerũꝙ minima in abscõ¬
ditis oritur Cumq patenter
qua exeat inuenit. ex largo fo¬
ramine tenuis ꝓceclit: magni¬
ꝙ se ineatus duatãt. s ñ ẽ qͦd
funidant. Plerũꝙ u̾o ampla
inabsconditis surgit. s angꝰ¬
tis pͥssa meatib tenuissima ꝓ¬
fauit. Sic itaꝙ in aliis os pa-¬
tens emanat. ꝙ largꝰ inge¬
ni fons ministrat: in aliis in

Expanded text:
angusta in intimis latet, et proangusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlata audiunt. Hec qiͣ sr̃ ĩp¬
sitũ pondus ferunt. ꝙ de se a¬
te badachsuites inclicat. dicas
Usqͣ loqueris talia: Qui enĩ
iam portare ñ possit. ostendit
cũ corrigi iniqui despiciunt: i¬
ne prosata cruuinantur. unde
et protinꝰ adiungit. Et sp̃e mł
tiplex sermonis oris tui. Cum
multiplicitas in sermone iepre¬
henditur: ẽẽ ꝓ cul clubio intel¬
ligentie grauttaẜ. insensu dene¬
gatur. uis quippe ⁊ sũma lo¬
quentium: quadrifari a quali¬
tate distinguitur. Nam sunt
ĩnulli quos sentiendi ac dlicẽ¬
ii amplitudo dilatat. Et sunt
ñnulli quos sẽtienli simul et
dicencli in opia augustat. qũt
ñ nulli qui efficatiam dicendi
habent. s acumen sentienli ñ
habent.Et sunt ñ nulli qui a¬
cumine sentiendi subnixi sunt.
s ex inopia locutionis ob mu¬
tescunt. Hoc namq usho mi
sensibilib uidem̾. Nam plerũq
et habundans aqua. ab intimis
ducitur et largis in suꝑficiem
meatib diriuatur. P̃lerumq

Expanded text:
prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et sunt nonnulli quos sentiendi simul et dicendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in homisensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
laboriosas tolerat: quia eoꝵ iu¬
tam et retributio subsequens nul¬
la remunerat. ⁊ p̾sens tribulatõ
angustat. Recte autẽ nequaꝙͣ
dies: s in eis mensea uacuos. hr̃e
ꝑhibet. Mensiũ quippe noĩe: die¬
rum collectio et sũma signatur
ꝑdiem ergo una queq ratio ex¬
finis innuitur. Et sepe cũ ĩ hoc
mundo aliquid agimus. in ten¬
ta spei ala critate suspensi. Hoc
ip̃m ꝙ agunus uacuũ ñ puta¬
mus: s post ꝙͣ ad actionũ t̾mi¬
nũ ꝑuenimꝰ. non obtinentes
q̃ appetimꝰ. laborasse nos in ua¬
cuum dolemꝰ. Nõ solũ gͥ dies.
s menses uacuos ducunus: cũ
nos interrenis actionib. sine
fructu laborasse. non exactionũ
pͥncipio. s fine pensamꝰ. Cum
eiũ labores nr̃os adu̾sitas seqͥ¬
menses arguuntur: qr excom
plectione actionũ. agnoscitur.
qmͣ fructra inactionib suda¬
batur. S quia insacro eloq uio
ñ nũꝙͣ nox ꝓ ignorantia po¬
nitur. paulo attestante. qͥ uen¬

Expanded text:
laboriosas tolerat; quia eorum vilaboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exfinis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principium, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequmenses arguuntur, quia ex actionis completione agnoscitur quam frustra in actionibus subdebatur. Sed quia in sacro eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui ven