comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putas iueniet fidem non dubitat. sed arguit uerbo quippedubitatio¬
nis increpatur infidelitas non opinatur diuinitas. Nam & nos aliquan¬
do derebus quas certas habemus increpatiue uerbum dubitationis
ponimus cum corde non dubitemus. uelut si indigneris seruotuo.&
dicas contemnis me. considera forsitan dñstuus sum. &apostolus
ad quosdam contemptores suos. Puto autem inquit. quod & egospñ
dĩ habeo . quidicit. puto dubitare uidetur . sed ille increpabat non dubita¬
bat. ita ergo & dñs scitquidem omnia ꝑquem facta sunt omnia. & tamen
dubitando increpat infidelium corda. Pixit autem & ad quosdam

Expanded text:
Putas, inveniet fidem? non dubitat, sed arguit. Verbo quippe dubitatioPutas, inveniet fidem? non dubitat, sed arguit. Verbo quippe dubitationis increpatur infidelitas, non opinatur divinitas. Nam et nos aliquando de rebus, quas certas habemus, increpative verbum dubitationis ponimus, cum corde non dubitemus. Velut si indigneris servo tuo, et dicas: Contemnis me, considera forsitan, dominus tuus sum. Et Apostolus ad quosdam contemptores suos: Puto autem inquit et ego spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur. Sed ille increpabat, non dubitabat. Ita ergo et Dominus scit quidem omnia, per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat infidelium corda. Dixit autem et ad quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
si quem mouet. curdectidi seuindicare dep̃centur. quod &am mapocalyp¬
sin iohannis demartyrib: dicitur. cum aꝑtis sime moneamur. ut pronostris
mimicis & ꝑsecutorib oremus.: intellegendum ẽ eam uindictam ẽẽiustoꝵ
ut omnes mali pereant: pereunt autem duob: modis. aut conuersione ad
iustitiam. aut amissa ꝑ supplicium potestate . quanunc aduersus bonos
quandiu hoc ipsum bonis expedit. ueltem poraliter aliquid ualent. quẽ¬
non absurde uindictam desiderare dicuntur.: Uerum tamen filius ho¬
minis ueniens putas inueni& fidem in terra : : Quamuis omp̃s conditor sẽꝑ
electos suos ad seclamantes sit uindicare paratus. indie tamen iudicu qđ
trementi est cordi r&inendum. cumidem conditor in forma filii hominis
apparuerit tanta erit raritas electorum . ut ñ tam obclamorem fideliũ
miustedamnatoꝵ quam obeoꝵ torporem iustedamnandoꝵ totius iam¬
mundi sit acceleranda ruina: Quod autem dñs quasi dubitatiue dicit.

Expanded text:
si autem monet cur electi dei se uindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Iohannis de martyribus dicitur, cum apertissime moneamur, ut pro nostris inimicis et persecutoribus oremus: intellegendum est eam uindictam esse iustorum, ut omnes mali pereant. pereunt autem duobus modis, aut conuersione ad iustitiam aut amissa per supplicium potestate, qua nunc aduersum bonos, quamdiu hoc ipsum bonis expedit, uel temporaliter aliquid ualent. non absurde uindictam desiderare dicuntur. DE EO QVOD minis veniens putas inveniet fidem in terra? Quamvis omnipotens Conditor semper electos suos ad se clamantes sit vindicare paratus, in die tamen judicii quod trementi est corde retinendum, cum idem Conditor in forma Filii hominis apparuerit, tanta erit raritas electorum, ut injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnandorum totius mundi sit acceleranda ruina. Quod autem Dominus quasi dubitative dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut illud ita &illud: hocautem posterius his uerbis : si illud quanto magis
illud : autsiillud: quantominus illud: sed alicubi obscure. alicubi aperte
ista ponuntur : Hic ergo miquis iudex. non exsimilitudine . sed exdissi¬
militudine ad hibitus est . Nonenim ullomodo ille miustus iudex ꝑsonam
dĩ alligorice sustin& sed tam̃ quantum dr̃ quibonus & iustus est cur&
dep̃cantes hinc conici dñs uoluit. quod nec iniustus homo eos qui illum adsi¬
duis p̃cib tundunt. uel proptertedium deuitandum potest contemnere
Nam hoc est quod ait neueniens suggill& me. Ipsa uero uidua potest habere
similitudinem ecclesiae quod desolata uid&ur. donec ueniat dñs qui
tamen insecr&o &iam nunc curam eius gerit.
Dit autem dñs.: Audite quidiudex iniquitatis dicit. ds̃ autem non fa

Expanded text:
Sicut illud, ita et illud. Hoc autem posterius, his verbis: Si illud, quanto magis Sicut illud, ita et illud. Hoc autem posterius, his verbis: Si illud, quanto magis illud? Aut, si illud, quanto minus illud? Sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur. Hic ergo iniquus judex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet, sed tamen quantum Deus, qui bonus et justus est, curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos, qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum potest contemnere. Nam hoc est quod ait: Ne veniens suggillet me. Ipsa vero vidua potest habere similitudinem Ecclesiae, quod desolata videtur, donec veniat Dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam ejus gerit. Ait autem Dominus: Audite, quid judex iniquitatis dicit. Deus autem non f
Abbreviated transcription (Latin):
reputanda: Quia enim iustus sinemtermissione agit qua eiusta sint
perhoc sine intermissioe iustus orabit necum quam ab oratione cessabit
nisi iustus essedesistat : Iudexquidam erat inquadam ciuitate quidm̃ non ti¬
mebat. & hominem non reuerabatur : vidua autẽquaedam erat iciuitate illa
& ueniebat ad eum dicens. Vindica medeaduersario meo. & nolebat ꝑmul¬
tum tempus. Posthaec autem dixit intrase . & sidm̃ nontim eo nec homi¬
nem reuereor tamen quia molesta ẽ mihi haecuidua uindicabo illam
nem nouissimo ueniens suggill& me: Parabtilas dñs aut secundum simi¬
litudinem aliquam ponit. sicut dehomine qui habebat duos filios maiorẽ
magro sibi propinquantem minorem autem in longinquo luxdriantem.
aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat ueluti est illud. quod si fenũ
agri quod hodie est & cras inclibanum mittitur dr̃ sicuestit quantoma¬
gis uos modicȩ fidei : Itaq illud superius genus his uerbis adiungi potest

Expanded text:
reputanda. Quia enim justus sine intermissione quae justa sunt per hoc sine intermissione justus orabit, nec unquam ab oratione cessabit, nisi justus esse desistat. Judex quidam erat in quadam civitate, qui Deum non timebat, et hominem non reverebatur. Vidua autem quaedam erat in civitate illa, et veniebat ad eum, dicens: Vindica me de adversario meo, et nolebat per multum tempus. Post haec autem dixit intra se: Et si Deum non timeo, nec hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo veniens, suggillet me. Parabolas Dominus aut secundum similitudinem aliquam ponit, sicut de homine, qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem, aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat, veluti est illud: Quod si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mihitur, Deus sic vestit, quanto magis vos modicae fidei . Itaque illud superius genus, his verbis adjungi potest:
Abbreviated transcription (Latin):
istum : quia parabolam dñs qua semꝑ orare . & non deficere docebat¬
ita conclusit. ut dicer& ueniente iudice difficile fidem interra repperiendam
nequis sibi forte desuꝑuacua fides cognitione uel &iã confessione blandir&̃
mox altera iuncta parabola diligentius ostendit. adeo fidei ñ uerba excmi¬
nanda. sed opera interquȩ nimirũ opera maxime regnat humilitas : Vnde
& supra cum fidem grano sinapis minuto quidem sed ex contritione flagranti
cũ parar& quasi expomendo subiunxit cum feceritis omnia quȩ p̃cepta sunt
uobis. dicite serui inutiles sumus : Cui contra suꝑbi cum nequaquã omnia.
sed modicum quid eorum quȩ p̃cepta sunt faciant : non solũ mox desua iustitia
p̃sumunt. sed & infirmos quosq despiciunt : atq: ideo quasi fide uacui.
cumorauerint non exaudiuntur: Nuo homines ascenderunt inteplũ
ut orarent : unus pharisaeus & alterpubli canus. publicanus humiliter orans
adilla p̃satȩ uiduae . hoc est ecclesiae membra ꝑtin& : De quibus supradicitꝰ

Expanded text:
re et non deficere docebatita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent: unus Pharisaeus et alter publicanus, etc. Publicanus humiliter orans ad illa praefatae viduae, hoc est Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p&uaepacis obnubilat : huius ergodiei bonum ẽ desiderare praesentiam
Nectamen magnitudine desiderii nobis fingee somnia. quasi inst& dies

Expanded text:
uae pacis obnubilat. Hujus ergo diei bonum est desiderare praesentiam, nec tamen magnitudine desiderii nobis omnia fingere, quasi instet dies
Abbreviated transcription (Latin):
hocest deponentes mendacium. loqui ueritatem : & c&era quae ad no¬
ui hominis statum pertinent ore & corde & opere perficepe
Accepit senior iustus secundum legem & timoratus puerum ihm̃m am¬
ulnas suas ut signific& iustitiam operum quae exlege erat : Quis enim
nesciat opera permanus & brachia solere figurari: humili quidem
diebus septem uoluitur : duo decimuero ad perfectionem doctrinae a postolicȩ
pertinent: ideoq siue umuersalis ecclesia seu quadib& anima fidelis quae
totum uitae suae tempus apostolicis mancipare curat institutis quasi sextẽ.
sicut &iam tempus septem annorum quocum uiro suo manserat dominicae
in carnationis tempori decentissime congruit : septenario namq: numero¬
ut dixi. perfectio sol& temporis indicari ÷ sedibi propter dominicae priui
legium maiestatis quo in carne uersatus docuit. simplex septem annoꝵ
est numerus expressus hic obapostolicae culmen dignitatis septem anni.
perduo decim multiplicantur: Adrid& autem̃ etclesia mysteriis quod anna

Expanded text:
hoc est deponentes mendacium, loqui veritatem, et caetera quae ad novi hominis statum pertinent, ore, corde, et opere perficere. Accipit senior ulnas suas, ut significet justitiam operum, quae ex lege erant, quis enim nesciat opera per manus et brachia solere figurari. Humili quidem diebus septem volvitur. Duodecim vero ad perfectionem doctrinae apostolicae pertinent. Ideoque sive universalis Ecclesia, seu quaelibet anima fidelis quae totum vitae suae tempus apostolicis mancipare curat institutis, quasi septem Sicut etiam tempus septem annorum, quo cum viro suo manserat, dominicae incarnationis tempori decentissime congruit. Septenario namque ut dixi numero, perfectio solet temporis indicari. Sed ibi propter dolegium majestatis, quo in carne versatus docuit, simplex septem annorum est numerus expressus; hic ob apostolicae culmen dignitatis septem anni per duodecim multiplicantur. Arridet autem Ecclesiae mysteriis, quod Anna
Abbreviated transcription (Latin):
eo terrenorum corda feracius dictorum suorum guttis in ebrient:
unde bene moyses deecclesia disserens ait : Quia non est terra ad quã

Expanded text:
eo terrenorum corda feracius dictorum suorum guttis inebrient. Unde bene Moyses de Ecclesia mystice disserens ait: Quia non est terra, ad qua
Abbreviated transcription (Latin):
humilundos agnos cant Eccededi uobis potestatem calcandi
supra serpentes & scorpiones : & supraomnẽ uirtutem inimiei
& nihiluobis nocebit: Hocest omne genus in mundorum
spirituum deobsessis corporib: eiciendi : quamuis & ad licte  rectis si¬
me possit accipi: deniq & paulus auipera inuasus nihil aduersi
patitur : & io hannes ut historiatradit hausto ueneno non lȩditur:
Hoc sane inter serpentes quidente : & scorpiones qui cauda nocent
distare arbitror : qđ serpentes a perte sȩuientes : scorpiones
clanculo insidiantes uel homines uel demones significent: Ser¬

Expanded text:
humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit, hoc est, omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi, quamvis et ad litteram rectissime possit accipi; siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur. Et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent, distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines vel daemones, significent. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
ris habitum suscepi: Quiautem mespernit nolens credere dm̃ & filium
dĩ conculcans spernit eum qui me ÷ misit . quia ego & pater unum sumus
Neuersi sunt autem septuaginta duo cum gaidio dicentes: dñe &iam
daemonia subiciuntur nobis in nomine tuo : Benequidem confersi
sunt deferentes honorem nomini xp̃i : sed quia infirma adhucfide
guidebant in uirtutib uide quid iudiunt: Et ait illis: uidebam
satanan sicut fulgor decaelo cidentẽ : Non modo uideo sed prius
uidebim quando corruit: Quod autem ait. Si cutfulgor : uel p̃cipi¬
tem de supernis adima significit: uelqua deectus ad huetrans fi¬
gurat sem angelum lucis qui aergo discipulos designorum ope¬
ratione uidit elitos: exemplo eos terr& atq ad humilitium reuocat
cius qui primus superbiendo cecdit : utqui hunc ob superbum celo
recordaentur ciectum: multo magis sede terra editos si superbier int

Expanded text:
ris habitum suscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium ris habitum suscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus. Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Bene quidem confessi sunt, deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam, quando corruit. Quod autem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint
Abbreviated transcription (Latin):
atq uirtutib tantum habens priuilegum : maiorib: plecteris
supplicnis : quod his quoqi credere noluisti : & nequis putar&
hanc increpationem : illis tantum modociuitatib uel personis
quiedñm incarne uidentes spernebant : & ñ omnib: qui hodieq
euangelii uerba dispiciunt conuenire : consequenter ad¬
iunxit dicens : Qui uos audit : meaudit : & quiuos spernit
me ꝑspernit : Vt in audiendo quisq uel spernendo
cuangelii p̃dicatore nonuiles quisq personas. sed dnm̃ saluatorem : immo
ipsum patrem spernere seuel audire discer& : Nam sequitur : Qui autẽ
me spernit. spernit eum qui memisit: Quia proculdubio indiscipulo
magistor auditur : & infilio paterhonoratur: Potest &ita intellegi
quiuos spernit mespernit : qui ñ facit miseri cordiam uni defratrib:
meis minimis nec mihi facit : Quia & ipse pro his formam serui & paupe¬

Expanded text:
atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quia his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummodo civitatibus, vel personis, quae Dominum in carne videntes spernebant, et non omnibus qui hodieque Evangelii verba despiciunt, convenire, consequenter adjunxit, dicens: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ut in audiendo quisque vel spernendoEvangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum salvatorem, imo ipsum Patrem spernere se, vel audire, disceret. Nam sequitur: Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit, quia et ipse pro his formam servi et paupe
Abbreviated transcription (Latin):
hospites : sed proxp̃i fide carissimos ad naues usq ualefactura deducor&:
Sed quire nonolim his qui credere potuerunt : uerum iud eis qui cre¬
dere noluerunt. sit euangditatum : ipsius ẽ scire cuius uniuerse
uiȩ mistricordia Queritas : Sane quod dñs ait : Incilicio &
cinere sedentes poeniterent : Incͥlicio quod depilis caprarum
contexitur : Asperam peccati pungentis memoriam : qua in
die iudicii sinistra pars ẽ induenda significat : Incinereautẽ
mortis considerationem : ꝑ quam tota humani generis massa
inpuluerem ẽ redigenda de monstrat : Porro insessione humili
ationen propriȩ conscientiȩ designat : Dequa psalmista. sur¬
gite post quam sederitis: qđ est dicere humiliamini sub potenti
manu dĩ : ut uos exalt& intempore uisitationis : Et tu caphar¬
naum usq: incaelũ exaltata : usqi ad infernum di mergeris: d:¬
Qu la contrap̃dicationem meam superbissime restitisti: uel ideo
quia exaltata es usq inud caclum meo hospitio: ex meis signis

Expanded text:
hospites, sed Christi pro fide clarissimos, ad naves usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit evangelizatum, ipsius est scire, cujus universae viae, misericordia et veritas . Sane quod Dominus ait: In cilicio et cinere sedentes poeniterent: in cilicio, quod de pilis caprarum contexitur, asperam peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demonstraationem propriae conscientiae designat, de qua Psalmista: Surgite postquam sederitis . Quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, usque in coelum exaltata, usque ad infernum demergeris. Dquia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis
Abbreviated transcription (Latin):
uero paschȩ in quo immolatus ẽxp̃s. Nontantũ misterii . sed & temporis
ratione concord&. Decimamquit diemensis primitollat unusquisq
agnum ꝑ familias domussuae. iuxta quem ritum & hedum & seruabitis

Expanded text:
vero Paschae in quo immolatus est Christus, non tantum mysterii, sed et temporis vero Paschae in quo immolatus est Christus, non tantum mysterii, sed et temporis ratione concordet. Decima, inquit, die mensis primi tollat unusquisque agnum per familias domus suae. Juxta quem ritum tolletis
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc usq: hocagitur quod factum fuisse ꝑhib&ur cumdicitur : &estet
docens cotidie intemplo : Cum enim mentem fidelium ad cauenda mala
subtiliter crudit : cotidieueritas intemplodoc&: Principes autem
sacerdotum & scribae & principes plebis qua erebant illũ ꝑdere. & ñ
inueniebantquid facerentilli. Vel qui a cotidie n locebat.
uel quia latrones eriecerat detemplo. tielquiaueniens illo: quasi res
& dñs a tanta credentium turba laudem ymncaelestis accepit
inuidi principes eum perdere quaerebant : Omnis enimpopulus
suspensus erat audiens illum. Duob: modis potest intellegi
Quia timentes populi tumultum non inueniebant. quid facerent ihti
quem ꝑdere disposuerunt. uelideo ih mꝑdere qua erebant quia suo magis¬
terio neglecto plures ad eũ audiendum confluere cernebant : Lib&¬
* interecopaucis intueri. quam pulchrȩ legalis umbra paschae : nostro

Expanded text:
nunc usque hoc agitur quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat nunc usque hoc agitur quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Principes autem sacerdotum, et scribae, et principes plebis quaerebant illum perdere, et non inveniebant quid facerent illi. Vel quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Rex et Dominus a tanta credentium turba laudem hymni coelestis accepit, invidi principes eum perdere quaerebant. Omnis enim populus suspensus erat audiens illum. Duobus modis potest intelligi, vel timenter populi tumultum non inveniebant quid facerent Jesu quem perdere disposuerunt; vel ideo Jesum perdere quaerebant, quia suo magisterio neglecto plures ad eum audiendum confluere cernebant. Libet interea paucis intueri quam pulchre legalis umbra Paschae, nostro
Abbreviated transcription (Latin):
giuntur :: Iustitiã enim uendere est hanc pro proemii acceptione
seruare : ementes uero intemplosunt quidum hoc ꝑsoluere proxime
quod iustum ẽ nolunt dumqrem iure debitam facere contẽnunt.
Pato patronis proemio emunt peccatum: Quibus benedicitur
tiae suaegladiis occidunt. ubiuiuificare proximos orationis suae inter¬
cessione debuerunt : templum quoq & domus dĩ est ipsamens atq
conscientia fidelium quaesi quando inlaesione ꝓximi ꝑuersas cogita¬
tiones profert quasi inspelunca latrones resident & simplicitergra di¬
entes interficiunt. Quando in eos qui inullo rei sunt laesionis gladios
defigunt. Mens enim fideliũ noniam domus orationis. sed spelun¬
calatronis est : quando relictainnocentia & simplicitate sc̃ĩtatis. illud
conatur agere . Vnde ualeat proximis nocere : sed quia contra ꝑuersa hȩc
omnia uerbis redemptoris nr̃i ꝑsacras paginas. in desinenter instriumur

Expanded text:
giuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione giuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum haec persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio, emunt peccatum. Quibus bene diciturtiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud cognatur agere unde valeat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur,
Abbreviated transcription (Latin):
gere quos instituit suadeit quem signis ad probantib: dm̃ darescere
uident : Quib: ipseait: Dico uobis quia sihitacuerint lapides cla¬
mabunt : Crucifixo dño stabant omnes noti eius a longe dnm confite¬
ritimebant . quem fixum ligno uidebant. sed histacentib: lapides
& saxa regem quiuenit in nomine dñi magnoclamore canebant.
Emisit enim sp̃m & ecce terramotaẽ. & p&rie scissae sunq &monum̃ta
aperta sunt : Quemq homines ueltimore uel ꝑfidia confiteri trepidant
hunc durissima &iã elementa dm̃ mundi ac dnm aperto orep̃dicant
Uerum altiori misteriam gentium nationes incredulas aliquando
acduricordis. lapidum nominedemonstrat. Quib: ab lato corde
lapideo dedit corcarneum. hoc est sensibile & humanum quo dm̃¬
cretorem creatoremq suum credere laudare & cernere possent.
intemplosunt. qui hoc quod quib:dam iure comp&it ad proemiumlar¬

Expanded text:
gere, quos instituit, suadent, quem signis approbantibus Deum clarescere gere, quos instituit, suadent, quem signis approbantibus Deum clarescere vident. Quibus ipse ait: Dico vobis quia si hi tacuerint, lapides clamabunt. Crucifixo Domino stabant omnes noti ejus a longe, Deum confiteri timebant, quem fixum ligno videbant, sed, his tacentibus, lapides et saxa Regem qui venit in nomine Domini magno clamore canebant. Emisit enim spiritum, et ecce terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt: quemque homines vel timore vel perfidia confiteri trepidant, hunc durissima etiam elementa Deum mundi ac Dominum aperto ore praedicant. Verum altiori mysterio gentium nationes incredulas aliquando ac duricordes lapidum nomine demonstrat, quibus ablato corde lapideo dedit cor carneum , hoc est, sensibile et humanum, quo Deum Creatoremque suum credere, laudare, et cernere possent.in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium lar
Abbreviated transcription (Latin):
patri uerbum ꝑ quod facta sunt omna quod rexerseuoluit is rahel.digna¬
tio ẽ. ñ promotio miserationis indicium ẽ. non potestatis augmentum :
qui enimappellatus ẽrex interra iuda eorum. in caelis ẽdñs angeloꝵ.
Uerum quia xp̃s incarne totius mundi propitiatio & hominum uide¬
lic& & angeloꝵ iluxit: Pulchre sibi inuicem hi eaus laude dispensa¬
tionis caelestia simul & terrena concinunt : quo enim nascente caedestiũ
uirtutum agmina dm̃ laudantia decantant . Ce loria in excelsis dõ. &
interrapax hominib: Eodemundi principe trium phaturo mox que
secaelis reddituro. mortalis uicem laudis reponunt pax incaelo. & glo¬
ria mexcelsis: Et quidam pharisa eoꝵ d&urbis dixerunt adillũ:
Magister increpadiscipulos tuos. Mira inuidoꝵ dementiaqu ẽ magistrũ
appellandum non dubitant. quia uera docentem nouerant: huius ipsi dis¬
cipulos quasi melius edoct redarguendos autumant: eumq. corre¬

Expanded text:
Patri, Verbum per quod facta sunt omnia. Quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio, miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra Rex Judaeorum, in coelis est Dominus angelorum. Verum quia Christus in carne totius mundi propitiatio, et hominum videlicet et angelorum, illuxit, pulchre sibi invicem in ejus laude dispensationis coelestia simul et terrena concinunt. Quo enim nascente coelestium virtutum agmina Deum laudantia decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus, eo de mundi principe triumphaturo, moxque se coelis reddituro, mortales vicem laudis reponunt. Pax in coelo, et gloria in excelsis. Et quidam Pharisaeorum de turbis dixerunt ad illum: Magister, increpa discipulos tuos. Mira invidorum dementia, quem Magistrum appellandum non dubitant, quia vera docentem noverant, hujus ipsi discipulos, quasi melius edocti redarguendos autumant, eumque corri
Abbreviated transcription (Latin):
degalilea saluatorm. id est antequinq dies paschaehierus alem adisse.
sed anno praeterito mense septimo illic addiem festum scenophegiae
uenisse. sicut iohannes memorat. Et ex inde sex mensib: continuis. hoc
est usq ad dien paschae quo passus ẽ. Modo hierusolimis signa fecisse &
docuisse. Modo montem oliuarũ ascendisse. modo iuda eccex pulsũ
trans iordanen abisse. modo iciuitate deserti . quedicitur effrem man¬
sis se cum discipulis : Numquam ntamen id temporis galilect̃fuis se.
reuersum: suꝑ omnib: ergo quas eum tanto tempore fecis seuideraent.
Uirtutib turba edm̃ laudant dicentes. Benedictus quiuenitꝰ mnomine:

Expanded text:
de Galilaea Salvatorem, id est, ante quinque dies Paschae Jerusalem adisse, de Galilaea Salvatorem, id est, ante quinque dies Paschae Jerusalem adisse, sed anno praeterito, mense septimo, illic ad diem festum scenopegiae venisse, sicut Joannes memorat, et exinde sex mensibus continuis, hoc est, usque ad diem Paschae, quo passus est, modo Jerosolymis signa fecisse, et docuisse, modo montem Olivarum ascendisse, modo Judaea expulsum trans Jordanem abiisse, modo in civitate deserti, quae dicitur Ephrem, mansisse cum discipulis, nunquam tamen id temporis Galilaeam fuisse reversum. Super omnibus ergo quas eum tanto tempore fecisse viderant, virtutibus turbae Deum laudant, dicentes: Benedictus qui venit Rex in
Abbreviated transcription (Latin):
simul &ipse discendunt: quia humiliato sua spote misericordia e
auctore . Necesse ẽ eos quimis cricordia plurimũ indigent. humilita¬
tis eius uestigia quantum p̃ualent imitari. Neces seest in quam nos
intuentes quomodo ihs demonte oliueti discendit. Idest cum in
forma dĩ ess& humiliauit sem&ipsum factus oboediens usq. ad mor¬
tem mortem autem crucis. Numiliemur & ipsi subpatenti manueius
ut ex altari mereamur in tempore uisitationis. super ominib: quas
uiderant uirtutib: dicentes: Benedictus quiuenit rex in nami¬
ne dñi : Multas quidm uirtutes dñi uiderant. sed maximelatari
resurrationem qua enuper facta erat stupebant testimonium perhibente
turba quaeerat cumeo quando illum uocauit demonumento & sus citauit
amortuis : Nam & propterea obuiam uenit eiturba. quia audierunt eum
fecis se hoc signum.: Notandum ẽ enim non nunc primum uenientem

Expanded text:
simul et ipsae descendunt, quia humiliato sua sponte misericordiae simul et ipsae descendunt, quia humiliato sua sponte misericordiae auctore, necesse est eos qui misericordia plurimum indigent humilitatis ejus vestigia, quantum praevalent, imitari. Necesse est, inquam, nos intuentes quomodo Jesus de monte Oliveti descendit, id est, cum in forma Dei esset, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, humiliemur et ipsi sub potenti manu ejus, ut exaltari mereamur in tempore visitationis. Super omnibus quas viderant virtutibus dicentes: Benedictus qui venit Rex in nomine Domini. Multas quidem virtutes Domini viderant, sed maxime Lazari resuscitationem, quae nuper facta erat, stupebant, testimonium perhibente turba, quae erat cum eo, quando illum vocavit de monumento, et suscitavit a mortuis. Nam et propheta obviam venit et turba, quia audierunt eum fecisse hoc signum. Notandum est enim, non nunc primum venientem
Abbreviated transcription (Latin):
proprii secorporis exuentes amictu uiam simpliciorib: dĩ famulis suo
sanguine parant . Vt uidelic& in offenso gressu mentis hieru solima quo
ih̃s̃ ducit incedant . Ihs enim a sellum sedens hierus alem tendit : quan¬
do uel unius cuiusq. fidelis animam regens uidelic& iumentum suum.
ad pacis intimae uisi onem ducit: Uel &iam cum scaẽ ecclesiae uniuer¬
saliter p̃sid& eamq: in suꝑnae pacis desiderium accendit : Quia uero
iuxta alios euangelistas non discipulxtantũ. sed & plurimi de turba
sternebant uestimenta sua muia: Possunt ꝑ eos &iam hi designari
qui exempla martyrum secuti corpora sua ꝑ abstinentiam edomant
ut dño iter admentem parent uel exempla bona sequentib: p̃beant :
Etcumad propinquar& iam ad discensum montis oliu&i coeperunt
omnes turbae discendentium gaudentes laudare dm̃ uoce magna.
Discendente demonte oliuarum dño gaudentes laudantesq: turbae

Expanded text:
proprii se corporis exuentes amictu, viam simplicioribus Dei famulis suo proprii se corporis exuentes amictu, viam simplicioribus Dei famulis suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis, Jerosolyma quo Jesus ducit, incedant. Jesus enim asellum sedens Jerusalem tendit, quando vel uniuscujusque fidelis animam regens, videlicet jumentum suum ad pacis intimae visionem ducit, vel etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Quia vero juxta alios evangelistas, non discipuli tantum, sed et plurimi de turba sternebant vestimenta sua in via, possunt per eos etiam hi designari, qui exempla martyrum secuti, corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Et cum appropinquaret jam ad descensum montis Oliveti, coeperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Deum voce magna. Descendente de monte Olivarum Domino, gaudentes laudantesque turbae
Abbreviated transcription (Latin):
At illi dexerunt quia dns̃ eum neressarium hab&. & duxerunt illum a dihm̃
Qui soluendo pullum contradixerant. audito dñi nomine quiescunt. quia
magistri errorum qui uenientib: ad salutem gentium doctorib: obsistebant
eatenus suas tenebras defendere doneo miraculis attestientib: ueri possessoris
acdñi uirtus emicuit.. At postquam fide dominicae potestas apparuit.
cȩdentib: passim aduers ariorum quã erelis liber credentium co&us qui
dm̃ corde port& adducitur Et iactantes uestimenta sua suprapullũ
inposuerunt ih̃m. uestimenta apostoloꝵ ueldoctrina uistutum. uel
edis sertio scripturarum uelcerte ecclesi asticoꝵ dagmatũ uari&ates
intellegi possunt. quib: illi corda hominum antenuda & frigida quo xp̃o
sersore dignaficnt operiunt. Eunte autem illo substernebant uestimen¬
ta sua inuia portante dñm asinodiscipuli uestimenta iuia sternunt quia

Expanded text:
At illi dixerunt: Quia Dominus eum necessarium habet. Et duxerunt illum ad Jesum. At illi dixerunt: Quia Dominus eum necessarium habet. Et duxerunt illum ad Jesum. Qui solvendo pullo contradixerant, audito Domini nomine quiescunt, quia magistri errorum, qui venientibus ad salutem gentium doctoribus obsistebant, eatenus suas tenebras defendere, donec, miraculis attestantibus, veri possessoris ac domini virtus emicuit. At postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis, liber credentium coetus, qui Deum corde portet, adducitur. Et jactantes vestimenta sua supra pullum, imposuerunt Jesum. Vestimenta apostolorum, vel doctrina virtutum, vel edissertio Scripturarum, vel certe ecclesiasticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus illi corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna fiant, operiunt. Eunte autem illo substernebant vestimenta sua in via. Portante Dominum asino, discipuli vestimenta in via sternunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
saluabitur. & ingredi&ur &egredi&ur & pas cua inueni&: Quib: uitȩ pascuis
istepullus id est populus gentium carebat. Quando ad huc extrahanc uanuã
inbiuio ligatus stabat. & rectembiuio quid unam certus uitȩ fideiq uiamtene¬
bat sed plures dubios quisectarum calles sequebantur erroneos. De quibus
apte subiungitur : Soluentib: autem illis pullum dixerunt domini eius
ad illos Quid soluitis pullum : Multos quippehabebat dominos qui non uno
dogmati & super stitoni deditus. sed prolibitu inmundorum spirituum
aduarios diuersosq miser raptabatur errores. Adsimula era mutt pro¬
ut ducebatur incedens. Deniq uernacula quadam scriptura e consu&udine
communeessedicitur. quodmmundum ẽ. Sicut & ad p&rum uox decaelo
dicit: Quod ds̃ mundauit. tu commune nedixeris. quia qui scr̃ est solus dĩẽ.
Et cum nullaꝰ ei communis ẽ . Qui autem peccator est &mmundus multorumẽ:
Multienim daemones possident eum. &ideo communis appella tur.

Expanded text:
salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Quibus vitae pascuis iste pullus, id est, populus gentium carebat, quando adhuc extra hanc januam in bivio ligatus stabat. Et recte in bivio, quia non unam certus vitae fideique viam tenebat, sed plures dubiosque sectarum calles sequebatur erroneus. De quibus apte subjungitur: Solventibus autem illis pullum, dixerunt domini ejus ad illos: Quid solvitis pullum? Multos quippe habebat dominos, qui non uno dogmati et superstitioni deditus, sed pro libitu immundorum spirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores ad simulacra muta, prout ducebatur, incedens. Denique vernacula quadam Scripturae consuetudine commune esse dicitur quod immundum est, sicut et ad Petrum vox de coelo dicit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris . Quia qui sanctus est, solius Dei est, et cum nullo ei communis est. Qui autem peccator est et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, et ideo communis appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dispergendo ad illud sumptus facimus. si non habita colligamus ad istud sũp¬
tus facimus si & habita relinquamus : considerandum uero quod dicitur.
Nepostea quam posuerit fundamentum & non potuerit perficere omnes
qui uiderint incipiant inludere e dicentes. quia hic homo coepit aedificare
& non potuit consum mare : Quia iuxta pauli uocem spectaculum factisumus
mundo angelis & hominib: & momne quod agimus considerare occultos ad¬
uersarios nostros debeus. qui semꝑ nostris operib: intendunt semper ex
nostro defectu gratulantus. quos proph&aintuens ait. Ds meus inte con¬
fido non erubes cam. Neq mrideant me mimiq mei: in bonis enm operib:
intenti. nisi contra malignos sp̃s sollicite uigilemus ipsos mrisores patimur
quos ad malum persuastires habemus: Sed quia de construendo aedificio
comparatio dataest nunc exminori. ad maius similitudo subditur¬
ut ex rebus minimis maiorapensentur. Nam sequitur . Autquis rex iturus com¬

Expanded text:
dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus; ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Considerandum vero quod dicitur: Ne posteaquam posuerit fundamentum, et non poterit perficere, omnes qui viderint incipiant illudere ei, dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos adversarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditurut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus com
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ra quo incipit enumeratio &dr̃ ad quem peruenit connumerantur
& fit numerus lxxuii quo significatur omnium prorsus remissio &
abolitio peccatorum : Nã & huus numeri mentionem dñs fecit . cum

Expanded text:
pse Christus a quo incipit enumeratio, et Deus ad quem pervenit, connumerantur, pse Christus a quo incipit enumeratio, et Deus ad quem pervenit, connumerantur, et fit numerus LXXVIII, quo significatur omnium prorsus remissio et abolitio peccatorum. Nam et hujus numeri mentionem Dominus fecit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fuit matus ale qui fuit enoch. Pulchre generationum ordo gatis
ab aptitato dĩ filio usq ad dm̃ patrem ascendens : septua gesimo gradu
enoch hab& quidi lata morte translatus est in para disum : ut signific&¬
post absolutionem corporis a&ernam suscipiendos in requiem : Setua gena¬
rius quippenumerus propter septimam sabbati ad requiem eorum signi¬
ficandam qui iuuante xp̃i gratia decalogum legis impleuerint aptissime
congruit : & in tempor eresurrectionis indemuitibilidĩ sapientiae con¬
templandae per sđa monstrstesse iungendos:
Suifuit seth quifuit adam. qui fuit dĩ: Quia xp̃i aliqua iniquitas qui
nullam habuit. non est utiq coniuncta iniquitatibus hominum quas in
sua carne suscepit : Ideo numerus penes matheum excepto xp̃o est
quadragenarius quia uero iustitiȩ suȩ patrisq nos expiatos ab omni
peccato purgatos con iungit ut faciat quodait a postolus : qui autem
adher& dño unus spr̃ est : ideo in eonumero qui est penes lucam &pse

Expanded text:
Qui fuit Mathusalae, qui fuit Enoch. Pulchre generationum ordo a baptizato Dei Filio usque ad Deum Patrem ascendens, septuagesimo gradu Enoch habet, qui dilata morte translatus est paradisum, ut significpost absolutionem corporis, aeternam suscipiendos in requiem septuagenarius quippe numerus propter septimam Sabbati, ad requiem eorum significandam qui, juvante Christi gratia, decalogum legis impleverint, aptissime congruit et in tempore resurrectionis, indemutabili Dei sapientiae contemplandae per saecula monstret esse jungendos. Qui fuit Seth, qui fuit Adam, qui fuit Dei. Quia Christi aliqua iniquitas, qui nullam habuit, non est utique conjuncta iniquitatibus hominum, quas in sua carne suscepit; ideo numerus penes Matthaeum, excepto Christo, est quadragenarius. Quia vero justitiae suae Patrisque nos expiatos ab omni peccato et purgatos conjungit, ut fiat quod ait Apostolus: Qui autem adhaeret Domino, unus spiritus est , ideo in eo numero qui est penes Lucam, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tandum parum ẽ lege cõmemorat scripturas. & hoc puarũ st aperit
sensum : ut qõ legis intellagas: deide post commendatam sui corporis ueri¬
tatem : commendat ecclesia e unitatem: Et p̃dicari in nomine eius poeniten¬
tiã & remissionẽ peccatorum momnes gentes: incipientib: ab hieruso limis
Non latr& rabier her&icorum deangulo toto terrarũ orbe ecdesia
diffusa ẽ : om̃s gentes habent eclesiã : nemonos fallat ipsa ẽ uera ipsa ẽ
catholica : coepit ab hierus alem peruenit ad nos : & ibi ẽ & hic : Ñ enim ut
huc uenir& inde discessit: creuit ñ migrauit: & merito sic scriptum ẽ in ter
c&era dominicae pi&atis sacramenta & sic oportebat ut ministri sermonis
qui in nomin e xp̃i crucifixi & resuscitati a mortuis poenitentiam erant

Expanded text:
tandum. Parum est lege, commemorat Scripturas. Et hoc parum est, aperit tandum. Parum est lege, commemorat Scripturas. Et hoc parum est, aperit sensum, ut quod legis intelligas. Deinde post commendatam sui corporis veritatem, commendat Ecclesiae unitatem. Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, inNon latet pravitas haereticorum: de angulo toto terrarum orbe Ecclesia diffusa est. Omnes gentes habent Ecclesiam. Nemo nos fallat, ipsa est vera, ipsa est catholica; coepit ab Hierusalem, pervenit ad nos, et ibi est, et hic. Non enim ut huc veniret inde discessit: crevit, non migravit. Et merito sic scriptum est inter caetera Dominicae pietatis sacramenta, et sic oportebat ut ministri sermonis qui in nomine Christi crucifixi et resuscitati a mortuis poenitentiam erant
Abbreviated transcription (Latin):
sed cum illis in eadem mortalitate nonerat : &cum illir quidem postea quai
resurrexit fuit quad raginta dieb: ut legit᷑ exhibitione corporalis p̃sentiȩ
sed noncumillis fuit consortio infirmitatir humanae: Qm̃ necesseẽ ea
impleri ominia quae scripta sunt inlege morsi & proph&is & psalmis deme:
Vide quomod otulit omnes ambages: uisus est tactur est. manducauit upse
corte erat: tam̃ ne maliquosensus humanos ludificas se uid &ur misit manui
adscripturas : dicant pagani quicquid uoluit magus fuit potuit senc osten¬
dere :niumquid magus a. tequã natus potuit seproph&are descripturis
quia qõ uid &is ante prouisumẽ quod cernitis ante p̃dictum ẽ: audifilia &
uide : audip̃dicta : uide cõpl&a : Tunc a peruit illis iensũ ut intellegerent
scripturas & deit eii : qm̃ sic scriptum ẽ & sic oportelat p̃m pati & resur¬
gere amortuir dietertia . p̃b& seuidendũ oculis p̃b& manib contsa¬

Expanded text:
sed cum illis in eadem mortalitate non erat. Et cum illis quidem posteaquam sed cum illis in eadem mortalitate non erat. Et cum illis quidem posteaquam resurrexit fuit quadraginta diebus ut legitur exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et PsVide quomodo tulit omnes ambages, visus est, tactus est, manducavit, ipse certe erat. Tamen ne in aliquo sensus humanos ludificasse videretur, misit manus ad scripturas. Dicant pagani quidquid volunt, magus fuit, potuit sic se ostendere. Nunquid magus antequam natus, potuit sic se prophetare? Da scripturas, quia quod videtis, ante provisum est, quod cernitis, ante praedictum est: Audi filia et vide, audi praedicta, vide completa. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligsic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis die tertia. Praebet se videndum oculis, praebet manibus contrec
Abbreviated transcription (Latin):
asratus est tempore passionis suae: sed piscis assus fieridignatus ẽ ipassi¬
one : fauus mellis nobis exstitit inresurrectione : anqui inpisce asso figu¬
rari uoluit tribulationem passionis suae : in fauo mellis utramq: naturã
ex primere uoluit ꝑsonae suae : fauus quippe mel incȩraẽ : meluero in
cera ẽ diuinitas inhumanitate : sic autẽ suar edemptor indicat ut imitationis
uiã nobis sequentib sternat : Ecceenim in cibo suopisciasso coniungere
fauũ uoluit : quia uidelic& illos in suo corpore ad a ernam qui &em
suscepit : quicũ hic tribulationes prodõ sentiunt : ab amore internȩ
dulcedinis non recedunt : cũ asso pisce fauus sumit᷑ quia quihic afflictionẽ¬
proueritate suscipiunt illic dulcedine uera satiant᷑ : Et dixit adillor haec sunt
uerba quae locutus sũ aduoscumadhucessem uobiscũ: Id est cumadhuc es sem
incarne mortali : inqua estis &uos : tuncenĩ in eadem carne resuscitatus erat:

Expanded text:
assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurari voluit tribulationes passionis suae, in favo mellis in utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est. Mel vero in cera est divinitas in humanitate. Sic autem sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce enim in cibo suo pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Deo sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionepro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. Et dixit ad illos: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum adhuc essem in carne mortali in qua estis et vos. Tunc enim in eadem carne resuscitatus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
trib: israhel : Ita & hi propter exteras gentes destinarentur
imbuendas. seu qđ ipso p̃dicantium numero totus orbis per
euangelium sum mae & in diuiduȩ trinitatis in lustrandus inti¬
mabitur : sicut solem hunc constat triduanũ suaelucis ambitum
mundo ꝑ septia duas horas ad flare solitum : Nam & dñs ipse

Expanded text:
tribus Israel missi sunt, isti propter exteras gentes mitribus Israel missi sunt, isti propter exteras gentes miimbuendas; seu quod ipso praedicantium numero totus orbis per Evangelium summae et invididuae Trinitatis illustrandus intimabatur, sicut solem hunc constet triduanum suae lucis ambitum mundo per septuaginta duas horas afflare solitum. Nam et Dominus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nontiment : Etait adillum ihr: nemo mittens manum suam
in aratrum &aspiciens r&ro aptus ẽregno dĩ : Manum cuilib&
maratrum mittere est quasi quodam compunctionis instrum̃to.
& ferro dominicae passionis durnem sui cordis atterere . atq
ad ꝓferendos operum bonorum fructus aperire : quam siquis
excolere incipiens cum uxore loth ad ea quaereliquerat uitia
respicere delect&ur. futuri iam regni munge priuatur:
duo decim a postoli formam episcoporum exhibere simul &¬
p̃monstrare nemo qui dubit&: sic & hos septuaginta duos figurã
pres biterorum. Id est secundi ordinis sacerdotum
gessis se sciendum ẽ : tam &si primis eclesiae temporibus
ut a postolica scriptura testis ẽ. utriq presbiteri utriq uocabant᷑
epis copi : quorum unum sapientiae maturitatem : aliud indus¬
triam curae pastoralis significat : Beneautem septuaginta duo
mittuntur : siue quia totidem mundi gentib: euangelium p̃di¬
candum erat: ut quomodo duodecim primo propter duodecĩ

Expanded text:
non timent? Et ait ad illum Jesus: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Manum cuilibet in aratrum mittere est, quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro dominicae passionis duritiem sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quam si quis excolere incipiens cum uxore Lot ad ea quae reliquerat vitia respicere delectatur, futuri jam regni munere privatur.duodecim apostolpraemonstrare nemo est qui dubitet, sic et hos septuaginta duos figuram presbyterorum, id egessisse sciendum est. Tametsi primis Ecclesiae temporibus, ut Apostolica Scriptura testis est, utrique presbyteri, utrique vocabantur episcopi. Quorum unum sapientiae maturitatem, alterum industriam curae pastoralis significat. Bene autem septuaginta duo mittuntur. Sicandum erat, ut quomodo duodecim, primo propter duodecim