comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod neq scđm tempus aliquotiens. neq scđm subsis¬
tendi cohsequentiam nec seđm ordinem fit sđ quod¬
cunq p̃tiosius fuerit. priuseẽ uideatur. ut solluna
prior ÷ & anima corpore & ammus anima. hoc
uero tali argum̃to probat quod hi quialiquos ueneran¬
tur & hono rabiliores existimant dicant eos se eẽ priores
& hi qui in rebus publicis plurimũ possunt. priores dicunt᷑
abhis quieos maximine uenerant᷑ sđ ut ipse ait alienis si¬
mus modus ÷ a signficatione pͥoris. hic quartus qui nc̃
honorabiles & uenerabiles. ut uͦ priores dicantur ab ufio
potius quã ulla propri& as ÷. Qintus modus quem ip¬
se addidit huĩ modi ÷. Uid&ur aut̃ p̃ter eos quidicti
sunt. alt̃ eẽ prious modus. eorum. enimquȩ conuertun¬
tur scđm cẽntiȩ consequentiam quod altrius altr̃i quomlib&.
tione conũti. Q uod siuna earum quȩ conũtuntur altrĩ cau¬

Expanded text:
quod neque secundum tempus aliquoties, neque secundum subsisquod neque secundum tempus aliquoties, neque secundum subsistendi consequentiam, nec secundum ordinem sit, sed quodcunque pretiosius fuerit, prius esse videatur, ut sol, luna prior est, et anima corpore, et animus anima. Hoc vero tali argumento probat, quod hi qui aliquos venerantur, et honorabiliores existimant, dicant eos apud se esse priores, et hi qui in rebus publicis plurimum possunt, priores dicuntur ab his qui eos maxime venerantur. Sed ut ipse ait, alienissimus est a significatione prioris hic quartus qui nunc est venerabiliores et honorabiles, ut vero priores dicantur, abusio potius quam ulla proprietas est. Quintus modus quem ipse addidit hujusmodi est. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt, alter esse prioris modus. Eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, id quod alterius quolibet modo tione posse converti. Quod si una earum quae convertuntur alteri cau
Abbreviated transcription (Latin):
usq similit exordium narratione pͥus ÷ ordine . Tponit ter¬
ciam pͥoris significationẽ. ut in geomaria pͥoras inquit ele¬
mta descriptionib. elem̃ tauero ait quos termmnos apella¬
mus .÷. ubi quid punctum sit quid linea quid figura p̃di¬
cetur. hisenim cognitis & fidelit̃ animo comphensis postea
om̃s geometricę descriptiones fiunt quȩ problemata
uł theoremata dicuntur. Ergo qm̃ prius dicuntur ele¬
menta post ad deseriptiones ẽ transitus pͥoras̃ elem̃ta
descriptionib ordine sellic&: qm̃ ut descriptio possit intel¬
ligi pͥus elem̃ta traduntur : & in gramatica quoq prius
singulȩ traduntur litterȩ quã quȩ ex his sillabȩ coniuin
gantur. Quocireu ipsȩ ꝗꝗ ordine priores s̃sillabis.
Rethores uero non sepe anarratione sđ ab exordio age¬
re causas incipiunt idõ quod exordia narrationib
pͥoras ordine: Quare tercius modus pͥoris iste ÷ qui
scđm nexum cuĩdam ordims in qualib& arte ÷ consti¬

Expanded text:
 EST NARRATIONE, ORDINE. Ponit tertiam prioris significationem, ut in geometria priora sunt, inquit, elementa descriptionibus. Elementa vero ait quos terminos appellamus, id est ubi quid punctum sit, quid linea, quid figura praedicitur. His enim cognitis et fideliter animo apprehensis, postea omnes geometriae descriptiones fiunt, quae problemata et theoremata nuncupantur. Ergo quoniam prius discuntur elementa, post ad descriptiones est transitus, priora sunt elementa descriptionibus, ordine scilicet, quoniam ut descriptio possit intelligi, prius elementa traduntur, et in grammatica quoque prius singulae guntur, quocirca ipso quoque ordine priores sunt syllabis. Rhetores vero non saepe a narratione, sed ab exordio agere causas incipiunt, ideo quod exordia narrationibus priora sunt ordine, quare tertius modus prioris iste est qui secundum nexum cujusdam ordinis in qualibet arte est consti
Abbreviated transcription (Latin):
aliud antiquiu̾ dicimus aliud semus. Antiquiũ quidem in his quę
in animata s̃ ut porphirio plac&. Seniu̾ uͦ in is quȩ anima ñ caredđ.
ut siquis dicat antiquiũ fuisse. bella tebanoꝵ atq grecorum.
troiȩ excidio: iccirco quod temprẽ p̃ceclant. Fili namq ducum
qui tebano periere p̃lio troie p̃lus int̃fuer̃. ut diomedes trdei
filius & stenedius eqpaner. atq hoc quidem qm̃ ita ÷ in reb in a¬
nimatis antiquius dr̃. ut cum dicimꝰ antiquiorẽ eẽ dominatio¬
nem regum inciuitate romana quã consulũ magistratum:
Inreb uͦ ammatis senus dicimus. Semorẽ nãq dicimꝰ prchago¬
goram socrate. Socratẽ aristotele. id circo quod se tempribus
Prioris aut̃ quatuor fuere distantiȩ ut ipse aristoceles ait
cum dicit prius alcrum altro dr̃ quad ruplicat̃: easq sin¬
gulatim breuit̃ emimerat. ad quas ipse ad chdit quintam:

Expanded text:
aliud antiquius dicimus, aliud senius. Antiquius quidem in iis quae aliud antiquius dicimus, aliud senius. Antiquius quidem in iis quae inanimata sunt, ut Porphyrio placet, senius vero in iis quae anima non carent: ut si quis dicat antiquius fuisse bellum Thebanorum atque Graecorum Trojae excidio, idcirco quod tempore praecedat, filii namque ducum qui Thebano periere praelio, Trojae praeliis interfuerunt, ut Diomedes Tydaei filius, et Stenelus filius Capanei. Atque hoc quidem itanimatis quod antiquius dicitur, ut cum dicimus antiquiorem esse dominationem regum in civitate Romana, quam consulum et magistratuum. In rebus vero animatis senius vocamus. Seniorem namque dicimus Pythagoram Socrate, Socratem Aristotele, idcirco quod se temporibus prioris autem quatuor fuere distantiae, ut ipse Aristoteles dicit, cum ait: Prius alterum altero dicitur quadrupliciter. Easque sigillatim breviter enumerat, ad quas ipse addidit quintam,
Abbreviated transcription (Latin):
naiurt ud qsubt nerenus generib sunt Rursus Alia upsa
suntifener ut bonũ & malum. Voraq sunt genera sub se
brid oullillõ tenero subduntur Ponuntur enĩ subqualitute
Sđ uamticaliiinet banorum & malorum nionẽs. Alia generei
sunta Recte igitur bonum & malũ aliorũ particulariũ
bonorum malonumq: genera sunt tiumerata ⁊uare
rectissime dictum ÷ omiã contraria aut subeodem gnr̃e
ẽe ut album & ingrũ sub colore aut in contntriis gnr̃ib ut
ustitia atq iustitia subbono & malo aut ipsa eẽ gnña ut
e ipsum bonum & malũ quȩ gnra iustitiȩ & iniustitiȩ numera¬
ta sunt
altro & senius dicimus. NPostquam deoppositis disputationẽ
quantum ad p̃sens tempꝰ attinebat explicauit: nẽ quȩ pͥora
dici poss quȩ posteriora: disseruit & ait: primo quidem & ꝓpͥe
& quod in usu pͥus dicimꝰ hoc÷. quando alia res aliquã rẽ tempore
p̃cedit & supat. & dum ꝓpͥe loquim᷑ scđm tempr̃is p̃cessionem.

Expanded text:
niustitia sub contrariis generibus sunt. Rursus alia ipsa sunt genera, ut bonum et malum, utraque sunt genera sub se litia nulli alii generi subduntur, ponuntur enim sub qualitate. Sed particularium bonorum et malorum non esse alia genera, . Recte igitur bonum et malum aliorum particularium bonorum, malorumque genera sunt numerata. Quare rectissime dictum est omnia contraria, aut sub eodem esse genere, ut album et nigrum sub colore, aut in contrariis generibus, ut iustitia atque iniustitia sub bono et malo, aut ipsa esse genera, ut est ipsum bonum et malum, quae genera iustitiae atque iniustitiae numerata suntET SENIVS DICITVR. Postquam vero de oppositis disputationem quantum ad praesens tempus attinebat explicavit, nunc quae priora dici possint, quae posteriora disserit. Et ait, primo quidem et proprie, et quod in usu prius dicimus, hoc est quando aliquam rem alia res tempore praecedit, et superat, et dum proprie loquimur secundum tem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hunc ad didit. illa ꝗꝗ simul eẽ quȩ ȩquali diuisione sub
sionesfiunt᷑ illȩ species inc̾se aequeudȩȩ s̃. & si subhis ipsis
specieb quedam alia ponantur &iam ipsa in t̾se simul eẽ
natura dicuntur. diuidatur enĩgenus .i. animal: in uo¬
latile atq gressibile. & qm̃ sunt sub eodem gnr̃e simul
natrã sunt. & siquid horum in subiectas partes speciesq
soluatur ut uolatilis quidẽ in his auib quȩ seminib ues¬
curitur

Expanded text:
sunt hunc addidit, illa quoque simul esse, quae aequali divisione sub siones fiunt, illic species natura simul sunt, et si sub his ipsis speciebus quaedam alia ponantur, inter se etiam ipsa simul esse natura dicuntur. Dividatur enim genus, id est animal in volatile atque gressibile, et quoniam sunt sub eodem genere, simul natura sunt. Et si quid horum in subiectas partes speciesque solvatur, ut volatile quidem in his avibus quae seminibus vescuntur
Abbreviated transcription (Latin):
motui ÷ cominutacioni aliquid possit eẽ. contrarium quã questionẽ ita
ꝓponit: Rcliquo uero dehis quias signati sunt motuum non facile est as¬
signare quid sit contrarium: Videtur autem neque esse aliquid ei contra¬
rium. nisi siquis opponat scđm qualitatem quiete
trans lacioni contrarium . I ex similitudine motium. contrarietates quoc
quietem : qm̃omnis commutacio quae scđm aliquã passionem fit scđm qualita¬
tem commutatur : at que motui eius contrarietatem posuit quietem scđm
utsilapis. cum frigidus est suta permaneat
qualitas illa mansit & inquieuit: quod si tepeat : qualitas illa commutata est¬
& est ipsa commutacio contraria: quod factus idem motus est inteporem
lapidis seđm qual

Expanded text:
motui, id est commutationi, aliquid possit esse contrarium, quam quaestionem ita motui, id est commutationi, aliquid possit esse contrarium, quam quaestionem ita  Reliquo vero de his qui assignati sunt motui non est facile assignare quid sit contrarium, videtur autem neque esse aliquid ei contrarium, nisi quis opponat secundum qualitatem quietetatio. Ex similitudine motuum contrarietates quoque quietem, et quoniam omnis commutatio quae secundum aliquam passionem fit secundum qualitatem commutatur, motus eius contrarietatem posuit secundum qualut si lapis cum frigidus est, si ita permaneat, qualitas illa mansit et quievit, quod si tepeat, qualitas illa commutata est, et est ipsa commutatio contraria, et factus est quidem motus, et in tepore lapidis secundum qual
Abbreviated transcription (Latin):
c̃trariã: Hab& enĩ motus quietẽ c̃oariã : Singulis uͦ specieb motu¬
ũ : motus ipsi c̃trari sunt. ut generutioni corruptio. & cũ gene¬
qͦq diminutio c̃trcria c̃. Iuare diuersomͦ species motꝰ hanc
contrarietatẽ haberit : quã genꝰ dudũ hab̾e monstrauimꝰ alotꝰ¬
contrarii sunt : Vt generationi corruptio & crem̃to diminu¬
tio. Scđm locũ uͦ trans lationis c̃oanetas similis ẽ generi
Nã & ipsa ht̃ c̃trariã scđm locũ quietẽ Contrariũ naq ẽmoueri
Adoco adlocum & non moueri: & est non moueri quidem scđm locum quies
M oueriuero seđmlocum trans lacio Maxime autem inquit scđm locum. quie¬
a contraria est in contrarium locum permutacio. ut siqua ressur sum sit : atq
ibi maneat & sit quieta. Postea sit eimotus ut deorsum moueatur. quanquam
ft locum illi quiea contrarius. At que h quidem & inalus motib accidit ut si quis
ad dexteram sit sica motus sit in sinistram : in contrarium locum factus dr̃ motꝰ.

Expanded text:
trariam, habet enim motus quietem contrariam. Singulis vero speciebus motuum motus ipsi contrarii sunt, ut generationi corruptio, et cum genequoque diminutio contraria est. Quare diverso modo hae species motus contrarietatem habent, quam gencontrarii sunt, ut generationi corruptio et cremento diminutio, secundum vero locum translationis contrarietas similis est generi. Nam et ipsa habet contrariam secundum locum qude loco in locum, et non moveri, et est non moveri quidem secundum locum quies, moveri vero secundum locum translatio. Maxime autem, inquit, secundum locum mutationi contraria est in contrarium locum permutatio. Ut si qua res sursum sit atque ibi maneat, et sit quieta, postea sit ei motus talis, ut deorsum moveatur, quanquam  motui contrarius est. Atque hoc quidem et in aliis motibus accidit: ut si quis sit ad dexteram, si ei in sinistram motus sit, in contrarium locum factus dicitur mo
Abbreviated transcription (Latin):
tio meodem tempore ÷ ¶ Cum depͥoribus disputar&
illa propͥe pͥora eẽ contenderat quȩ scđm ium p̃cedentis
tempr̃is dicerentur. Quare cum dehis quȩ simulsunt : dis¬
fici& : Ait ergo simpliciter & propͥe dici simulea eẽ : quȩ
unius temporis ortuꝓlata sint: ut si illa sint antiquiora atq
pͥora. quȩcunq non ȩquali sđp̃cedenti temꝑe. ꝓferuntur.
quȩ se temp̃rib ñ p̃cedunt reltissime simuł eẽ ponuntur

Expanded text:
TVR SECVNDVM TEMPVS. Cum de prioribus disputaret, illa propria priora esse contenderat, quae secundum vim praecedentis temporis dicerentur, quare cum de his quae simul sunt disficiet? Ait ergo, et simpliciter et proprie dici simul esse ea, quae unius temporis ortu prolata sint, ut si illa sint antiquiora atque priora, quaecunque non aequali, sed praecedenti tempore proferuntur, quae se temporibus non praecedunt, rectissi
Abbreviated transcription (Latin):
sis duob includitur nec p̃ter duas unitates poterit eẽ bi¬
narius. quo circa siquis alcat binarium numerum eẽ posu¬
erit unum quoq: et consequitur. idcirco quod binarius
ut sit: indig& unitate. Atuero siquis ponat eẽ unitatẽ
nondum necesse ÷ eẽ binarium. Ergo abum tate subsistendi
consequentia non conũtitur. Posita enim unitate ne¬
cesse non fuit binarii numeri sub sequi quantitatem.
iccirco quod binario non indig&: umtas. sic̃ indigens
erat unitate binarius. Qua re pͥor ÷ unitas binario.
Quod si ita ÷ & quicquid ita fuerit ut ab eo subsistendi
consequentia non conũtatur prius aristotele auctore
probabitur. ut in eo quod ÷ homo & animal. cum dico
hominẽ mox dixi animal. Cum animal dixero: nihil
ad huc de homine dictum ÷. Om̃is enim homo animal non
om̃e animal homo. Tercio uͦ scđm quendamordinẽ pͥus¬

Expanded text:
sis duobus concluditur, nec praeter duas unitates poterit esse bisis duobus concluditur, nec praeter duas unitates poterit esse binarius. Quocirca si quis binarium numerum esse posuerit, unum quoque esse consequitur, idcirco binarius ut sit indiget unitate. At vero si quis ponat esse unitatem, nondum necesse est esse binarium. Ergo ab unitate subsistendi consequentia non convertitur. Posita enim unitate necesse non fuit binarii numeri subsequi quantitatem, idcirco quod binario non indiget unitas, sicut indigens erat unitate binarius. Quare prior est unitas binario: quod si ita est, et quidquid ita fuerit, ut ab eo subsistendi consequentia non convertatur, prius Aristotele auctore probabitur, ut in eo quod est homo et animal. Cum dico hominem, mox dixi animal; cum animal dixero, nihil adhuc de homine dictum est. Omnis enim homo animal est, non omne animal homo. TERTIO VERO SECVNDVM ORDINEM
Abbreviated transcription (Latin):
dubus pͥor est. Duobus enim
existentibus : max conseque is
est unum esse. Uno autem ex¬
istente : non necessaria. duo
eẽ : Idcirco non conuertitur
ab uno consequentia : ut sit
reliquum. Prius autẽ uidetur
illudesse a quo non conuerti¬
tur : in eo quod est esse
consequentia
Tercio uͦ scđm quendam or¬
dinem prius dr̃: quemadmo¬
dum & indisciplinis. & ĩnora¬
tionibus: Nam & indemons¬
tratiuis disciplinis:. est pͥus
& posterius ꝑ ordinem. Ele¬
m̃ta enim. pͥora sunt his
quȩ describuntur ꝑordinẽ:
Sed in gramatica : elem̃ta
priora sunt sillcibis. O in
oratione similiter. Pro¬
emiũ enim. pͥus est narra¬
tione ꝑordinem. Amplius.
Supra ea quȩdicta sunt.
qđ melius ÷ & honorabilius.
pͥus naturalit̾ ee uidetur.
Consuerunt aut̃ & plurimi.
honorabiliores & magis di¬
lectos a se: pͥoresdicere a¬
pud se: Est quidem & pęne
alienissimus pͥorũ hic mo¬
dus. Modi itaq qͥ dicti st̃¬
proponat unum quoq cẽ monstra uerit. unum enim inip¬

Expanded text:
duobus prior est, duobus enim existentibus mox consequens est unum esse, uno autem exISTENTE, non NECESSARIVM EST duo esse; IDCIRCO non convertitur ab uno consequentia VT SIT RELIQVVM; prius autem videtur illud ESSE a quo non convertitur IN EO QVOD EST ESSE consequentia. Tertio vero secundum quendam ordinem prius dicitur, quemadmodum et in disciplinis et in orationibus; NAM ET in demonstrativis disciplinis EST prius et posterius PER ordinem elementa enim priora sunt HIS QVAE DESCRIBVNTVR PER ordinem, SED et in grammatica elementa priora sunt syllabis, et in orationibus similiter PROOEMIVM enim prius est NARRATIONE PER ORDINEM. Amplius SVPRA EA QVAE DICTA SVNT, quod melius EST et honorabilius, prius NATVRALITER esse videtur; CONSVEVERVNT autem ET PLVRIMI HONORABILIORES et MAGIS DILECTOS A SE priores  dicere APVD SE; est QVIDEM ET paene alienissimus PRIORVM hic modus. MODI ITAQVE qui DICTI Sproponat, unum quoque esse monstraverit, unum enim in ip
Abbreviated transcription (Latin):
de signatur. ut a gramatica gramatic̃. amedicina
medicus & ctra hui modi. Quo cirea hoc quod suprao di¬
ximꝰ de contriarus aristoteles exemploꝵ planissima
in ductione firmauit. Illud quoq addidit mala ma
lis posse cẽ contraria. in paucissimis inuenire. Semꝑ aut̃
mala bonis eẽ contraria. Nam & in hns ipsis in quib mala
malis contrarias . in ÷ tam̃ ut a&iam simul boms contrina
ẽẽ udeantur. ut timiditas qm̃ temeritati contraria ẽ. si¬
mul aiam fortitudini contraria. Sđ ñ necesse ÷ quodcũq
malũ bono ÷ contrarium mox &iam mali eẽ contrarium. ut

Expanded text:
e signatur, ut a grammatica grammaticus, a medicina medicus, et caetera huiusmodi. Quocirca hoc quod supra diximus de contrariis, Aristoteles exemplorum planissima inductione firmavit. Illud quoque addidit mala posse malis esse contraria, in paucissimis inveniri, semper autem mala bonis esse contraria. Nam et in his ipsis in quibus mala malis contraria sunt, inest tamen ut etiam simul bonis contraria esse videantur, ut timiditas, quoniam temeritati contraria est, simul est etiam fortitudini contraria. Sed non necesse est, ut quodcunque malum bono est contrarium, mo
Abbreviated transcription (Latin):
quũ ubi possint semꝑ contraria uestigari. Oimã enim
quȩ st̃ contraria Aut sub codẽ genere sunt : Aut sub contraris
gonierib: aut ipsa st̃ generti. Sub eodẽ genere sunt contraria
ue album & nigrumꝰ subuno st̃ genere .i. colore. Colorenĩ albe¬
dinis acnigredinis ÷ genus: Hȩc igitur subuno st̃ genere
Alia uero contraria mcontraris generib: mueniuntur ut
iistiue & iniustiuti Iusticiȩ onimgeniis ẽ. bonũ in iusticiȩ

Expanded text:
st ubi possunt semper contraria vestigari, omnia enim quae sunt contraria, aut sub eodem genere sunt, aut sub contrariis generibus, aut ipsa sunt genera. Sub eodem genere sunt contraria, ut album et nigrum sub uno genere, id est colore, color enim albedinis et nigredinis est genus. Haec igtur sub uno sunt genere. Alia vero contraria in contrariis generibus inveniuntur, ut iustitia et iniustitia. Iustitiae enim genus est
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio scđm locum translatio. Inphysicis: aristoteles
cationem aliud motum & ꝑmutationis quidem duas ee speci
es generationu & corruptionis. Motus uͦ tres scđm quanti¬
tate scđm qualitatẽ scđm locũ. hic igitur qm̃ liber hic
ad introductionẽ quodã mͦ factus: noluit nimis diuisionis
actenuare rationẽ nein gredientium animos subtiliori
diuisione confundera. facit ig̃ diuisionẽ motus hoc mͦ.
Est enim una species motus seđm substantiã. alia scđm quan¬
titatẽ alia scđm qualitatẽ . alia scđm locũ: & scđm substan

Expanded text:
MILITER AVTEM ET IN ALIIS. In physicis Aristoteles e permutationem, aliud motum, et permutationis quidem duas esse species ait generationem et corruptionem. Motus vero tres secundum quantitatem, secundum qualitatem, secundum locum. Igitur, quoniam hic liber ad introductionem quodam modo factus est, noluit nimis divisionis attenuare rationem, ne ingredientium animos subtiliori divisione confunderet: facit igitur divisionem motus hoc modo. Est enim una species motus secundum substantiam, alia secundum quantitatem, alia secundum qualitatem, alia secundum locum. Et secun
Abbreviated transcription (Latin):
uid&ur eẽ aquo non conũtitur subsistenti consequentia
quentia. Namsiduȩ res itus eppositȩ ut si una sit necessesit
eẽ altrãm. si alia sit non necessesit eẽ aliam : illa priort̃
RIUS AUTEM
alterum altero dr̃
quadrupliciter
senius dicitur. In eo enim
quod tempus amplius est.
&̾ antiquius & senius dicitur:¬

Expanded text:
D ESSE A QVO NON CONVERTITVR ESSENDI CONSEQVENTIA. quentia. Nam si duae res ita sint oppositae, ut si una sit, necesse sit esse aliam, et si alia sit, non necesse sit esse aliam, illa prior est ius autem alterum altero dicitur quadrupliciter:senius dicitur, in eo enim quod tempus amplius est, et antiquius, et senius dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
non solum scđinbocum trans lacio sed etiã in contra rium locumtrans lacio:
scuio quulsc amm quoque quet nonsolum erit contrarietas scđm qualitatẽ
tran dacio sđ maxime in contrariam qualitatem commutacio: Ut siquid
cum est album sirubrum fiat : quiet quidem ei quȩ in albo colore poterat.
perma neun contrgria fuit qualitatis ipsa mutacio: ut ex albo mrubcũ
mutaretur Si quid eni ex alo uertatur in nigrum. illud maxime
permutatur & illud superiori quieo contrarium est quando per¬
mutatum est in contrariam qua litatem at que ħ est quod ait. qua
tis cranslacio. Id quoque aptissimo uulgatur exenplo : Iua re
qm̃ demotibus ex peditum est habendi aequi uo cacionem quȩ
sequitur explicem:¬
fieri adid quod ÷ nigrũ fieri:
Alteratur enĩ incontraria qͣ¬
litatis mutatione facta:

Expanded text:
non solum secundum locum quies, sed etiam in contrarium locum translatio, secundum qualitatem quoque mutationi non solum erit contraria secundum qualitatem quies, sed maxime in contrariam qualitatem commutatio: ut si quid cum est album, si rubrum fiat, quieti quidem ei quae in albo colore poterat permanere contraria fuit qualitatis ipsa mutatio, ut ex albo in rubrum mutaretur; si quid enim ex albo vertatur in nigrum, illud maxime permutatur, et illud superiori mutationi contrarium est, quoniam permutatum est in contrariam qualitatem. Atque hoc est quod ait: QVATIS MVTATIONE FACTA. Id quoque apertissimo vulgatur exemplo. Quare quoniam de motibus expeditum est, habendi aequivocationem quae sequitur explicemfieri ad id quod est nigrum fieri, alteratur enim in contrarium qualitatis mutatione facta.
Abbreviated transcription (Latin):
idem uł specie ł gnrẽ snata fieri contraria. Aegritudo nãq
ie sanitas circa corp̃ amimalis. albedo uͦ & ingredo simplicit
gnre eedem sint aut specie. aut gnr̃e. ut ÷ corpus quidẽ am¬
malis unũ sđm genus: om̃ium em̃ ammaliũ unum genꝰ ÷
& circa hoc egritudo uł sanitas inuenitur. Similit̃ &
cirea corpus om̃e indiscrete uł animalis ł mamimati. al¬
bedo a nigredo ÷ quod scilic& omẽ corpus & ipsum scđm
genus ÷ unum Namq his genꝰ ÷ substantia. Iustitia nãq
& iniustitia in anima ÷. Om̃is autẽ animaquȩ iuftitiã in iusti¬
amq suscipit : rationilis c̃ idẽ hominis. Sed om̃s homine s idem sunt :¬
scđm speuẽ Onm̃s igiur animȩ hȩ edẽ sđm speciem surit. Iustitia
ergo &inusticia circa ecisdẽ res scđm spetiẽ repperiuntur:

Expanded text:
idem vel specie vel genere nata sunt fieri contraria; aegritudo namque et sanitas circa corpus animalis, albedo vero et nigredo simpliciter genere eadem sint, aut specie, ut est corpus quidem animalis unum secundum genus, omnium enim animalium unum genus est, et circa hoc aegritudo vel sanitas invenitur. Similiter et circa corpus omne indiscrete, vel animalis vel inanimati, albedo et nigredo est, quod, scilicet omne corpus et ipsum secundum genus est unum, namque his genus est substantia. Iuset injustitia in anima est. Omnis autem anima quae justitiam injustitiamque suscipit, rationalis est, id est hominis; sed omnes homines idem sunt secundum speciem, omnes igitur animae eaedem secundum speciem sunt; justitia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
conũtitur. Potẽ enimeẽ anmal non tam̃ hõ. quocirca ad
imul es hominẽ ab animali ñ conũtitur sub fistentiȩ c̃seqntia
sublatũ secũ ꝗꝗ hominẽ toll&. illatũ uero uedicatur
eẽ animal non secũ statim infert hominẽ Posteriora uero
ediusos. illata eñ simulinfer̃. Sublata ñ aufer̃. dictus
qꝗ auferri. quod hoc nom̃ ammalis implurib ual&.
speciebus aptari. quod suta contingit suplato hominis nomine¬
ꝑmanebit animal. quocirca conclud tres eẽ species eoꝵ
inerat quidem motus. facere aut̃ & patip̃dica¬
m̃tis ad uinexerat. idcirco nune de motib tractat
& .UI. numero eẽ pronuntiat. Motus uero species s̃¬

Expanded text:
on tamen homo. Quocirca ab animali ad hominem non convertitur subsistentiae consequentia. enim sublatum secum quoque hominem tollet, illatum vero ut dicatur esse animale diverso sunt. Illata enim simul inferunt, sublata non auferunt. Dictus quoque auferri, quod hoc nomen animalis in pluribus speciebus valet aptari. Quod si ita contingit, sublato homine permanebit animal. Quocirca concludit tres esse species eoruminerat quidam motus, facere autem et pati praedicamentis adiunxerat, idcirco nunc de motibus tractat, et sex numero esse pronuntiat. DE SPECIEBVS
Abbreviated transcription (Latin):
ria : Iillȩ uero scđm
infinita contra¬
iacentes nomina
E uerba ut in
eo qđ est non ho¬
quasi negationes
sine nomineł ũ
Non sunt

Expanded text:
i. ILLAE VERO SECUNDUM INFINITA CONTRAS SUNT NOMINA VEL VERBA, UT IN EO QUOD EST 'NON-HOQUASI NEGATIONES SINE NOMINE VEL NON SUNT;
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Quare : in hisquȩ in finita sminꝰ ulla ueritas. falsitas¬
ue ꝑspicit᷑ : quã in his om̃ib: quȩs finita: ac multo magis
nibil adhucuerũ falsũue designat id qđ dicit᷑ Non ho¬
mo ł ñ currit : nisialiqͥdad dat᷑ qđ enunciationẽ possit effi¬
cere: Qđ aut̃ dic̃ qͣsi negationes sine nomine ł uerbo esse

Expanded text:
cant, quare in his quae infinita sunt; minus illa veritas falsitascant, quare in his quae infinita sunt; minus illa veritas falsitasve perspicitur, quam in his omnibus quae sunt finita. Ac multo magis nihil adhuc verum falsumve designat, id quod dicitur non homo, vel non currit, nisi aliquid addatur, quod enuntiationem possit efficere. Quod autem dixit, quasi negationes sine nomine et verbo es
Abbreviated transcription (Latin):
b loqueret᷑ ipse in finita nomina sola sumpsit : & dehis
qualiauideant᷑. eẽ ꝑtractat. Sermonũ inquit ꝓlatio¬
nes quȩ scđm c̃tra iacentia nomina ł uerba sibi opposi¬
tȩ sunt ut in eo qđ dicimꝰ. homoñ homo currit non
currit : quotiens finitũ in finito cõparat᷑ uident᷑ qͣsiquȩ¬
dã eẽ negationes. Sed ñita ÷ Omis nãq negatio ł uera
ł falsa : Qui aut̃ dic̃ñcurrit & ñ laborat᷑ & ñ homo:
neq uerũ aliquid enuntiauit neq falsũ. Et fortasse minꝰ
aliqͥdueri ł falsi significauit quã is qui finitũ nom̃ ponit
Nã qui nom̃ finitũ c̃stituit nihil qͥdẽ adhuc uerũ falsũ ue
enuntiauit. sed qm̃ qͥddã finitũ posuit ꝓpinquior ÷ huiꝰ¬
modiꝓlacio adueritatẽ quȩ aliqͥd finitũ ponit ea ꝓlatio
ne quȩ aliqͥd infinitũ : sic̃ illa quȩ aliqͥd significant ꝓpin¬
quiora sã denunciationẽ faciendã : his quȩ nihil signist¬

Expanded text:
bus ipse infinita nomina sola sumpsit, et de his qualia videantur esse pertractat. Sermonum, inquit, prolationes, quae secundum contrajacentia nomina vel verba sibi oppositae sunt, ut in eo quod dicimus, homo, non homo; currit, non currit, quoties finitum infinito comparatur, videntur quasi quaedam esse negationes. Sed ita non est, omnis namque negatio vel vera vel falsa est. Qui autem dicit non currit, et non laborat, et non homo, neque verum aliquid enuntiavit neque falsum, et fortasse minus aliquid veri vel falsi significavit, quam is qui finitum nomen ponit. Nam qui finitum nomen constituit, nihil quidem adhuc verum falsumve enuntiavit, sed quoniam quiddam finitum posuit, propinquior est hujusmodi prolatio aSicut illa quae aliquid signant propinquiora sunt ad enuntiationem faciendam his quae nihil signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quadã cõplexione ex lus qua scđm nullam cõplexioñe dicuntur :¬
uentas falsitasq cõficitur :Adfirinitionẽ nũt solam nimc aristoit les
qđ ad firmatio ante constituit : prius quidem scđm significatioñe : sed nõ
scđm genus qđ alio li que bit loco: maxime aũt mostraaris toteles
cõplexione affirmatio fit : Non enim rerum conplexione sit affirma¬
tio uł negatio sed sermonum Nec in reb est urritas & falsitas
sed ͫ ntellactib: at ꝙ opinionib: & post hec in uocib at ꝙ sermonib:
atq: hoc actenus Scđm coplexionẽ ergo sunt quae cuque ex integris
ut̃  intege ser moõ : & iunctus affirmationẽ fecit. At uero siquis
dicat flamiger uł multi sonus ł flctiuagus. sidm comple sioñe

Expanded text:
Ergo quadam complexione ex iis quae secundum nullam complexionem dicuntur vErgo quadam complexione ex iis quae secundum nullam complexionem dicuntur veritas falsitasque conficitur. Affirmationem autem solam nunc Aristoteles affirmatio ante constituit: prius quidem secundum significationem, sed non secundum genus, quod alio liquebit loco. Maxime autem monstrat Aristotelescomplexione affirmatio fit; non enim rerum complexione fit affirmatio vel negatio, sed sermonum, nec in rebus est veritas et falsitas, sed in intellectibus atque opinionibus, et post haec in vocibus atque sermonibus. Atermo est, et coniunctus affirmationem facit. At vero si quis dicat flammiger, vel multisonus, vel fluctivagus, secundum complexione
Abbreviated transcription (Latin):
que dictasunt ipsa quide scđm se ĩmulla ad firmatione dñr:
lorũ aũ ad se inincem complexione ad firmatio fit : Videtur
enim om̃is od firmatiođ falsi ẽẽ uł uera : Eorf aũt quir scđm nula
complexiont ẽs dñr net uerũ quic qu̾ã neq falsumest ut homo.
ad firmanoris inm non optinere : Si quis enim dicat homio: uł albũ
uł dec̃e uł quilibe sinplici modo ineo neq uerum quid inueniee. neq
salsum: sed om̃is ad firmatio uł uera uł falsa ÷ Igitur uniuersalit̃ p̃¬
dicamenta ꝓnuniat ad firm&ionis ratione : penitus non teneri S haec
eadem sio qͣuadã cõplexione cõuicta sint fieri ꝓpositiones nece ssẽe :
qua inse uerũ falsũq conineant. Sed non amãis cõplexio ꝓposirionẽ
facit: nec si docero socrates inforo idcircoiamꝓposicioesł, Sed siquis
dicat socrates inforo ambulat: tuncfit ꝓposico qua aut affirmatio
eẽ uł false : At ꝙ ideo qđ cũq neq uerõ neq fal sum Sillud ꝓpositio non ea:

Expanded text:
quae dicta sunt ipsa quidem secundum se in nulla affirmatione dicuntur, horum autem ad se invicem complexione affirmatio fit. Videtur enim omnis affirmatio vel falsa esse vel vera; eorum autem quae secundum nullam complexionem dicuntur neque verum quicaffirmationis vim non obtinere. Si quis enim dicat homo, vel album, vel decem, vel quidlibet simplici modo, in eo neque verum aliquid inveniet, neque falsum, sed omnis affirmatio vel vera vel falsa est. Igitur universaliter pdicamenta affirmationis ratione penitus non teneri: sed haec eadem si cum quadam complexione coniuncta sint, fieri propositiones necesse est, quae in se verum falsumve contineant. Sed non omnis complexio propositionem facit, nec si dixero, Socrates in foro, idcirco iam propositio est; sed si quis dicat, Socrates in foro ambulat, tunc fit propositio, quae aut affirmatiovel falsae; atque ideo quodcunque neque verum neque falsum est, illud propositio non est.
Abbreviated transcription (Latin):
paruutr nunc ÷̃ departione maxuna trastaturus ꝙ fit
⁊decem hanc eñi enuienaciono. ĩnaior pporest inuenir neq
eñi undecim p̃dicamenta p̃oterunt ĩ ueniri nec ultra detẽ:
ullo modo aliqu̾id geniis recte excogitari potest: Qudre fac̃
hiuf modi enumeracionẽ sed nondiuisiorẽ : dnimio namq
ferec generis ÷ species: p̃dicam̃toꝵ quꝗ̧ nonbabent dua¬
sio ẽẽ non potest sod pous enuineracio : ISunt quidam
qui contender᷑ recte enumieracione ñ ẽẽ dis posita : Aliiq uero :
ut superuacua quaedã demunt : Aliuit curto operi addunt : Ali
aũt ꝑmutant. quos nimirũ non recte sentire Alio nob̵ oꝑe
dicendun ÷: ait aũt torũ qua scđmi uula conplexionẽ dñr
adeo non dereb sedde uocib tractaturus est. ut dicero dñ
Resenim ꝓprie nondnt : seduoces & quod addit singulum
aũt di substancĩa sigificat late pato eum deuocib disputare
Nonenimn res sed uoces significant : Es aũt significantur:¬

Expanded text:
xima tractaturus, quae fit in decem; hac enim enumeratione maior non potest inveniri, neque enim undecim praedicamenta poterunt inveniri, nec ultra decem ullo modo aliquod genus recte excogitari potest quare facit huiusmodi enumerationem, sed non divisionem. Divisio namque fere est generis in species; praedicamentorum vero, quisio esse non potest, sed potius enumeratio est. Sunt vero quidam qui contendunt recte enumerationem non esse dispositam, alii namque ut supervacua quaedam demunt, alii ut curto operi addunt, alii vero permutant, quos nimirum non recte sentire alio nobis opere dicendum est; ait autem: Eorum quae secundum nullam complexionem dicuntur. Adeo non de rebus, sed de vocibus tractaturus est, ut diceret Dicuntur. Res enim proprie non dicuntur, sed voces: et quod addidit, singulum aut substantiam significat, late patet eum de vocibus disputare; non enim res, sed voces significant, significantur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ non possunt sined uob: status unius man&. Et
duob: extantib eẽ unum necesse . ẽ. Vnouero ap

Expanded text:
e non possunt, sine duobus status unius manet; et duobus exstantibus esse unum necesse est, uno vero ap
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in contrarus fieri in possibile ẽ: qđ uõ addidit. quȩ autẽ signi¬
ficantur ẽ eẽ contraria: tale. ẽ: Ipsȩ quidẽ ꝓpositiones contrariȩ
non sunt: significant tamen aliquando contraria: Siquis enĩ di¬
cat. homo albus ÷ & alius neget homo albus nõ ÷ Ipsȩ quidẽ contra¬
riȩ non sunt: Qđ autẽ dr̃ homo alb non ÷ potest quiddã signi¬
ficare contrarium : Nã designat hoc qđ dr̃ homo alb nõ ẽ &
rubri coloris. eẽ & pallidi. & fusei: designat &iã nigri. qđ ÷ al¬
do quiddã contrariũ significari pͥori ad firmationi. ut ĩ
sitiones non sunt. qm̃ possunt. eẽ utręq uerȩ : quȩ autẽ sig

Expanded text:
addidit, quae autem significantur est esse contraria, tale est: ipsae quidem propositiones contrariae non sunt, significant tamen aliquando contraria. Si quis enim dicat, homo albus est, et alius neget, homo albus non est, ipsae quidem contrariae non sunt. Quod autem dicitur, homo albus non est, potest quiddam significare contrarium. Nam designat hoc quod dicitur, homo albus non est, et rubri coloris esse et pallidi, et fusci, designat etiam nigri, quod est aldo quod dixit contrarium significare, priori affirmationi, ut in sitiones non sunt, quoniam possunt esse utraeque verae. Quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ficat iRlam id quod dicitur om̃is: illud ad quod p̃dicatur
colligit. atq in unũ corpus adducit: ut cũ dicitur om¬
nis homo iustus ÷. nullũ excipit hominẽ. sed totã colli¬
git umanitatẽ: Et fit dere uniuersali homine p̃dicatio
uniuersalis: cum dicimus om̃is homo Nacũ sit uniuer¬
sale homo: huic uniuersali uniuersalitatẽ consignificat

Expanded text:
am id quod dicitur omnis, illud ad quod praedicatur colligit, atque in unum corpus adducit, ut cum dicitur, omnis homo justus est, nullum excipit hominem. Sed totam colligit humanitatem, et fit de re universali, homine, praedicatio universalis, cum dicimus, omnis homo. Nam cum sit universale homo, huic universali universalitatem consignificat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ÷ salus & a egritudo horũ medium nihil .ẽ. Prop¬
ea queaut salutẽ necesse ÷ aut aegritudinẽ huma¬
na corpora retinere At uero illa quibus ÷ quidẽ

Expanded text:
t salus et aegritudo. Horum medium nihil est propterea quod aut salutem necesse est, aut aegritudinem humana corpora retinere. At illa quibus est quide
Abbreviated transcription (Latin):
gramatica aristarthi ł aliciũ hominis indiuidua gnama¬
tica: Illa eniro qraed qm̃ indiuidui hominis ÷: ipsa
quoq facta ÷ indiuidua & particularis: Ergo qm̃ quadã
starcus denulla subniecto dr̃ it quoq eiꝰ gramatica be
nullo subiecto p̃dicatur: Nonaũt dicit quod ipsagra¬
mutica particularis ÷: sed quod quaedã gramatica ÷ͦ
eliculus hominis indiuidui gramatica : quae :  in anima¬
Ponit aq̃ : aliuid eomplum corporale At emanin
particulare: sedq in in diunduũ corpus album uenit
Pbatur qq̃ particulare  insubiecto ẽe hoc modo Nã
color quodgñs ÷ albi : uł cuidã albi : in corpore & ut
insubiecto: Quare : cuiꝰ gñs. insubiecto ÷. ⁊̃ psum qq̃
insubiecto ÷ : Om̃s enĩ species & idiuidua : ꝓprio
gnẽ cominentur  eĩdem habent naturaro : Qm
uero. eẽ in aliquo  multis dr̃ modis : quod uelit
aliquid in loco : ut inforo uł intheatro: Dicimus

Expanded text:
t Aristarchi, vel alicuius hominis individua grammatica: illa enim quoniam individui hominis, ipsa quoque facta est individua et particularis; ergo quoniam quastarchus de nullo subiecto dicitur, ita quoque eius grammatica de nullo subiecto praedicatur. Non autem dicit quod ipsa grammatica particularis est, sed quod quaedam grammatica, id est alicuius hominis individui grammatica, quam ponit quoque aliud exemplum corporale; ait enim particulare, sed quod ad individuum corpus album venit. Probatur quoque particulare album in subiecto esse hoc modo, nam color quod genus est albi vel cuiusdam albi in corpore est, et est in subiecto. Quare cuius genus in subiecto est, ipsum quoque in subiecto est. Omnes enim species vel individua proprio genere continentur, et eiusdem habent naturam. Quoniam vero esse in aliquo multis dicitur modis, quid velit aliquid in loco, ut in foro vel in theatro. Dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
permiscuit dicens: ICorum quȩ sunt alia de subiecto
quodam dñr : insubiecto uero nullo sunt Iuolens scilic&
uniuersalem substantiã de monstrare : Nam qđ dixxit :¬
qe sibiecto dñr uniuersale ÷: Quod uero ait in sub¬
iecto nullo sunt : substantia : Ergo qđ ait quaedam
de subiecto dici. in sub iecto uero nullo. eẽ  uniuersalẽ
substantiam demonstrare contendit : Vt enim
sepius dictum ÷ : qđ de sub iecto dr̃ : un iuersalex
Quod innullo sub iecto s: substantia ÷: haet iũrio
ta. iđ desubiecto quodam dici. & in subiecto nullo
ẽẽ : un iuersalem substatiam monstrat: Post uniũ¬

Expanded text:
permiscuit dicens: Eorum quae sunt, alia de subiecto permiscuit dicens: Eorum quae sunt, alia de subiecto quodam dicuntur, in subiecto vero nullo sunt, volens scilicet universalem substantiam demonstrare. Nam quod dixit de subiecto dicuntur, universale est, quod vero ait in subiecto nullo sunt, substantia: ergo quod ait quaedam de subiecto dici, in subiecto vero nullo esse, universalem substantiam demonstrare contendit: ut enim saepius dictum est, quod de subiecto dicitur, universale est; quod in nullo subiecto est, substantia. Haec iuncta, id est de subiecto quodam dici, et in subiecto nullo esse, universalem substantiam demonstrant. Post uni
Abbreviated transcription (Latin):
predicitur: Nam qm̃ uniuersale x animal ł homo
desocrate pedicatur : & platone : Dr̃ & nim socrates:
animal atq homo: Q qm̃ uniuersale ÷ accidens
scientia : e dr̃ de subiecta gramatica: Gramatica
enim scientia ÷: Particularitas uero : qm̃ ipsa x
rerum ultima: dr̃ desubiecta gramatica: Grama
ticaenim: scientia ⁊ Particularitas uero qm̃ ipsae
rerum ultima  nichil ÷ illi fubiectum: denullo
subiecto predicatur: Nã qm̃ uniuersalitas desubiecto
predicatur : particularitas uero : uniuersalitas non t
Particularitas. desubiecto non predicatur: Ubienĩ
res discrepant: & diffinino discrepabit : Itaqq̃ in his
Nam qm discrapat substantia. & accidens: diffiniti¬
ones qq̃ etoꝵ discrepabunt: Vt qm̃ ÷ accidons in sub¬
iecto : erit substantia non in subiecto: Etqm̃ uniuer¬
salitas de subiecto predicatur. particularitas aũt ab
uniũ salitate discrepat : de subiecto non predicatur:
hAs igitur huius modi discreptiones : aristoteles ita

Expanded text:
praedicatur, nam quoniam universale est animal, vel homo, de Socrate praedicatur et Platone. Dicitur enim Socrates animal atque homo. Et quoniam universale est accidens scientia, dicitur de subiecta grammatica, grammatica enim scientia est. Particularitas vero quoniam ipsa est rerumtica enim scientia est. Particularitas vero quoniam ipsa est rerum ultima et nihil est illi subiectum, de nullo subiecto praedicatur; nam quoniam universalitas de subiecto praedicatur, particularitas vero universalitas non est, particularitas de subiecto non praedicabitur. Vbi enim res discrepant; et diffinitio discrepabit, ita quoque in his, nam quoniam discrepat substantia et accidens, diffinitiones quoque eorum discrepabunt. Vt quoniam est accidens in subiecto, erit substantia non in subiecto. Et quoniam universalitas de subiecto praedicatur, particularitas autem ab universalitate discrepat, de subiecto non praedicatur. Has igitur huiusmodi descriptiones Aristoteles ita
Abbreviated transcription (Latin):
uł deplatone R particularitas suscipi&& uniuersalitatis
predicatonis. Sed nonut uniuersalitas sit particulari¬
tas : nec rursus qđ particulare .x. uniũsalitas fiat : Ergo
Idsubstantiã. ẽẽ. dicens. qđ insubiecto non ẽet.
Accidens uero : qđ in sub iecto ẽẽc Om̃e nãq acci¬
dens in alicor. ut color incorpore. & scientia in ani¬
ma: & subiectam hab& substantiã : om̃e accidens
Siquis enĩ substantiã tollat: accidens nonerit: Qua re :¬
substantia locus quidã x accidentis ualeat natura consi¬
stere : Ipsauero substantia qm̃ ꝑseconstat: ideo dr̃ sab
stantia : atq. ñullo subiecto alio nituur. S od cunctis
ipsa subiecta: Alioquin si substantia in ullo subiecto eẽ
poss& : eẽt accidens: Om̃e enĩ accidens: in subiecto ÷
& quicꝗd in sub iectoẽ : illudẽ accidens. Quod si sub stan¬
tia eẽt in aliquo subiecto : continuo fier& accidens: Sed

Expanded text:
vel Platone, et particularitas suscipiet universalitatis vel Platone, et particularitas suscipiet universalitatis praedicationem, sed non ut universalitas sit particularitas, nec rursus ut quod particulare est universalitas fiat. Ergo qid substantiam esse dicens quod in subiecto non esset, accidens vero quod in subiecto esset. Omne namque accidens in subiecto est ut color in corpore, scientia in anima, et subiectam habet substantiam omne accidens. Si quis enim substantiam tollat, accidens non erit. Quare substantia locus quidam est ubi accidentis valeat natura consistere. Ipsa vero substantia per se constat, atque ideo dicitur substantia, nec ullo subiecto alio nititur, sed cunctis ipsa substantia est. Alioqui si substantia in ullo subiecto esse posset, esset accidens. Omne enim accidens in subiecto est, et quidquid in subiecto est, illud est accidens. Quod si substantia esset in aliquo subiecto, continuo fieret accidens, sed
Abbreviated transcription (Latin):
significat aut quantitatem. aut
qualitatẽ. aut adaliquid. aut
ubi. aut quando. aut situm.
aut habitum. aut facerȩ. aut
pati: est aut̃ substanti a ꝗdem
ut figuralit̃ dicatur. ut hõeqũ
quanttitas. ut bicubitum tricu¬
bitum Qualitas ut albũ ad ali¬
ꝗd uit duplũ maius: ubiuõ ut
in loco: Quando aut̃ ut heri
Situs uõ ut seda. iacet. habere
ut calciatꝰ armatꝰ: Facereiut
secare urere : Pati ut secari
uri. Singula gͥ eoꝵ quae dicta
s̃ ipsa quidẽ scdm se. innulla
affirmatione dñr: hox aut̃ ad
se inuicem cõplexione affirma¬
tio fit: Videt᷑ aut̃ om̃is affirmatio
accidens : uenit in substantiã: Idcirto iamcolor substantia x.:
Necqm̃ substantia: suscipit colorem Idcirco color substan¬
tiafit: Quare : neq substantia in accidentis. neq accidens
insubstantiae naturam transit:At uero nec particulari¬
tas. nec unuersalitas. inse transeunt: Nãq uniuersalitas
potest de particularitate predicari: ut animal desotrate.

Expanded text:
significat, aut quantitatem, aut qualitatem, aut ad aliquid, aut ubi, aut quando, aut situm, aut habitum, aut facepati. Est autem substantia quidem, ut figuraliter dicatur, ut homo, equus; quantitas ut bicubitum, tricubitum; qualitas ut album; ad aliquid ut duplum, maius; ubi vero ut in loco; quando autem ut heri; situs vero ut sedet, iacet; habere  ut calciatus, armatus; facere vero ut secare, urere; pati  ut secari, uri. Singula igitur eorum quae dicta sunt ipsa quidem secundum se in nulla affirmatione dicuntur, horum autem ad se invicem complexione affirmatio fit. Videtur autem omnis affirmatioaccidens venit in substantiam, idcirco color iam substantia est. Nec quoniam substantia suscipit colorem, idcirco color iam substantia fit. Quare neque substantia in accidentis, neque accidens in substantiae naturam transit. At vero nec particularitas, nec universalitas in se transeunt. Namque universalitas potest de particularitate praedicari, ut animal de Socrate
Abbreviated transcription (Latin):
currit Substantia aut̃ est q̃ue
dr̃ qua neque de subiecto dr̃ neq
equus ¶ Scđẽ aut̃ substant. e dñr
liquis ho in specie quid ẽ in hõe:
genus uõ speciei animal ẽ:
Scđȩ ergo substantiae dñrut¬

Expanded text:
i. Substantia est, quae ur, quae neque de subiecto praedicatequus. Secundae autem substantiae dicuntur liquis homo in specie quidem est in homine, genus vero speciei animal est; secundae ergo substantiae dicu
Abbreviated transcription (Latin):
Pur sus uł nogĩe snecies ÷ ut manimalibom
bone uitte finis beatitudo  siquil sit beatus : in
fine scilic& bone uite: Dicimꝰqã. eẽ. in aliquo
ut qͣuoliboe potente ut imporatore ẽe regimꝰ
ciuntitis. PDicimus q̃ uł ut formã in matoria. ut
ingnr̃e species ut inspecieb: gñs. ut infine. ut
in inperatore ut inmateria formam : Hoꝵ igitur
aris totiles trisola commemorat. sedduo in uno con¬
uncta : aliud separatum ait eni: In subiecto aũt
eẽ dico. ꝙ cum in aliquosit: nonsicut quedam
pars. in possibile ẽ. ẽẽ sineeo inquo ÷ Isensus aut
talis :: hoc inquiđ dico ẽ Accidens qđ sit in subies¬
to : iđ ꝙita sit in altero. ut pars eiꝰ nonsit : & sine
aliquo subiecto ẽẽ non possit. ut uerbigrã : Cdor
cum e incorpore nulla pars corporis e & si coloꝵ
acorpore separatur : color numquam e : Om̃is enim
color : in solo corpore &: Ergo illud ÷ accidens qͣs
semꝑ insubiectos altero: ut eiꝰ pars non sit &ł

Expanded text:
ut in genere species, ut in animali homo, bonae vitae finis beatitudo est, si quis sit beatus, in fine est, scilicet bonae vitae. Dicimus quoque esse in aliquo ut in quolibet potente, ut in imperatore esse regimen civitatis. Dicimus quoque velut formam in materia, ut in genere species, ut in speciebus genus, ut in fine, ut in imperatore, ut in materia forma. Horum igitur Aristoteles tria sola commemorat, sed duo in unum coniuncta, aliud separatum. Ait enim: In subiecto autem esse dico quod, cum in aliquo sit non sicut quaedam pars, impossibile est esse sine eo in quo est, uttalis est: Hoc, inquit, dico esse accidens, quod sit in subiecto, id est quod ita sit in altero, ut pars eius non sit et sine aliquo subiecto esse non possit, ut, verbi gratia, color cum in corpore nulla pars corporis est, et si color a corpore separatur, color nusquam est. Omnis enim color in solo corpore est. Ergo illud est accidens quod semper ita in subiecto est altero, ut eius pars non sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam: sed nonut substantia sit. Neq eñĩ coloꝵ qm̃ ꝗ x¬
&r animal ẽs diuersor ũgene¬
rũ & non sub alternañ positoꝵ
diuersȩ scdm̃ speciẽ .  differennae
sunt ut animalis & scientiae.
animalis quidem differentiae ̃ :
Superiora enĩ de subteriorib:
gneribus p̃dicant᷑ : Quare quȩ cũq
p̃dicat differentiae fuerint:
e edẽ ert̃ etiã subiecti sẽ o
quae scdm̃ nullã coplexionẽ
dñr singulũ aut substanti ã¬

Expanded text:
stantiam, sed non ut substantia fiat. neque enim quoniam stantiam, sed non ut substantia fiat. neque enim quoniam  animal. Diversorum generum et non subalternatim positorum diversae secundum speciem et differentiae sunt, ut animalis et scientiae; animalis quidem differentiae suntsuperiora enim de subterioribus generibus praedicantur, quare quaecumque praedicati differentiae fuerint, eadem erunt etiam subiecti. 4 Eorum quae secundum nullam complexionem dicuntur singulum aut substanti