comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d cõstituimꝰ obseruand̾ quod ecc̃astiti ca¬
nones dec̾uerunt ⁊ lexromana ꝯstituit
ut ab eccłie atriis uł domo ep̃i eos abstra¬
here õionon liceat. s nec alt̾i desig¬
nare. nͥ ad euangłia datis sacramentis
de morte et debilitate et om̃i penaꝵ ge
sacͣmenta sua ꝯuictus fu̾it uiolasse: reͦ
ꝑuirii. nõ solum a cõione ec̃ce uel om̃i

Expanded text:
d constituimus observandum quod ecclesiastici canones decreverunt et lex Romana constituit, ut ab ecclesiae atriis vel domo episcopi reos abstrahere omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis de morte et debilitate et omni poenarum sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione Ec
Abbreviated transcription (Latin):
u̾endas ecc̃e sine iudicõ uł ꝯsensu ep̃i alicui
tribuat ĩmosic̃ in sanctis canonib ꝯsti¬
tutum animaꝵ cura. ⁊ ꝑ sonaꝵ eccłiastica¬
rum dispensacio in ep̃i iudicõ ⁊ potestate
ꝑmaneant. Siquis aut̃ ꝯͣ hoc facere aut
potestatem que ad epm̃ ꝑtinent sͥ uendi

Expanded text:
endas aecclesiae sine juditio vel consensu alicui tribuat, immo sicut sanctis canonibus constitutum est, animarum cura et rerum aecclesiasticarum dispensatio, in aepiscopi juditio et potestate permaneat. Si quis contra hoc facere aut potestatem quae ad aepiscopum perti
Abbreviated transcription (Latin):
imos hrticos et antixp̃os non mimni
habeatur. et sic̃ nicena srnod̾ de symo¬
niacis censuit ⁊ qui dat ep̃c ⁊ qui recip¬
iunt ab eo laiti siue p̾cio siue uñ ficio
et̾ui incendn ignib deputent᷑. ¶ tẽ¬

Expanded text:
imos hereticos et antichristos non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deputentur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
latronũ. Et arbitror ꝯueĩre u̾bum deuendi¬
odnib colũbaꝵ eis qui tradunt eccͣs aua¬
ris et tyrannicis ⁊ indisciplinatis et irre¬
si ĩ quib sedũt ⁊ bendũt om̃s cathedras
columbaꝵ ⁊ tradunt eas talib prepõitis
filii enĩ sunt insipientes ⁊ non ĩtelligẽtes
Sapientes aut̃ sunt ad malefaciend̾ uene

Expanded text:
a: § 3. Et arbitror convenire verbum de venditoribus columbarum eis, qui tradunt ecclesias avaris, et tyrannicis, et indisciplinatis, et irresi, in quibus sedent, et vendunt omnes ecclesias columbarum, et tradunt eas talibus praepositis, Filii enim sunt insipientes, et non intelligentes: sapientes sunt ad male faciendum, bene
Abbreviated transcription (Latin):
ei ut ep̃o seu albati audiencia ꝯcedatur
insuꝑ ⁊ grãm bĩ petri et introitũ eccłie
int̾dicimꝰ quous locum ꝙ̃ sub crimine
uulit̾ ⁊̃ de inferiorib ecc̃asticis digͥtatib
ꝯstituimus. It̾ si quie imꝑatoꝵ regũ du¬
cum marchionũ comitum uł quil scl̃a¬
rium potestatũ aut ꝑ sonaꝵ ĩnestiturã

Expanded text:
ei ut episcopo aut abbati audientia concedatur, insuper ei gratiam beati Petri et introitum Ecclesiae interdicimus, quousque locum quem sub crimine militer etiam de inferioribus et ecclesiasticis dignitatibus, constituimus. » Item: « Si quis imperatorum, regum, ducum, marchionum, comitum, vel quilibet saecularium potestatum aut personarum investituram
Abbreviated transcription (Latin):
csi non sint botri ad manducand̾ primo
et qui corrigat ĩ omnib hoĩb nonẽ. Et cũ
intellex̾is iħ̾m dicentẽ talia. et lugentem
pcc̃a ur̃a aspice simł et illd̃ ex in eunͣgelio
scribit᷑ cum uidiss ierłm fleuit super eam¬

Expanded text:
 non sunt botri ad manducandum primoet qui corrigat in hominibus non est. Et quum intellexeris Jesum dicentem talia, et lugentem peccata nostra, adspice simul et illud, quod in evangelio scribitur: Quum vidisset Hierusalem, flevit super eam
Abbreviated transcription (Latin):
carnem militãtes quiet dom̃ or̃onis
de lapidib uiuis ꝯstructam faciũt spe¬
lincam latronũ eẽ actib suis non ecc̃a
dei dignis s spelũca latronũ. Qui enim
ꝯsid̾at in multis ecc̃iis caliũ xp̃ianorũ
pcc̃a qui arbitrant᷑ questũ esse pietatem
et cũ deberent de eunͣgłio uiu̾e scd̃m qd̃
uiu̾e dec seruos d̾i hoc nõ faciũt s diui¬
cias ⁊ młtas possõnes acquirãt nonie

Expanded text:
carnem militantes, qui et domum orationis de lapidibus vivis constructam faciunt speluncam esse latronum, actibus suis non ecclesia Dei dignis, sed spelunca latronum. Qui enim considerat in multis ecclesiis talium Christianorum peccata, qui arbitrantur quaestum esse pietatem, et quum deberent de evangelio vivere, secundum quod vivere decet servos Dei, hoc non faciunt, sed divitias et multas possessiones acqui
Abbreviated transcription (Latin):
manus. ⁊ faciunt ceruicilia. sub capite
tib adulat᷑. puluillum ł ceruical sb̾ capite
ł cubito iacentis ponit. ut qui corriperit
ex culpa debuat in ea laudib fultꝰ mollit̾
quieseat. Hinc rinsumscriptum. Apͥse
edificabat pietem. illi aut̃ liuebant eum
Parietie quippe nomine pẽci duricia desig¬
natur. Edificare ergo parietem ẽ ꝯͣ se quẽ¬
piam obstatula ꝑcc̃i cõstruere. s ꝑiecẽ lmiñt¬

Expanded text:
manus, et faciunt cervicalia sub capite tibus adulatur, pulvillum sub capite, vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem lin
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendi nõ sũnt. qr dun ineccastico
habitu non dissiłr quam priꝰ uixe¬
rant uiuũt neqͣquam student seculũ
fug̾e s mutare. Qd̾ ⁊̃ si tales quiz mo¬
nasteriũ petunt suscipiendi ulło modo
sũt nͥ prius a negociis ł rõnib publiciᷤ¬

Expanded text:
cipiendi non sunt, quia dum in ecclesiastico habitu non dissimiliter quam vixerant vivunt, nequaquam student saeculum fugere, sed mutare. Quod si etiam tales quoque monasterium petunt, suscipiendi nullo modo sunt, nisi prius actionibus publici
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in lege homicidiũ ꝓ hi¬
buit dicens non occides. It
in euͣngłio. Onnis qui gladiũ acce¬
perit gladio peribit. Itẽ ausͦ. ad¬
cos ꝑtis conati. quos de yponẽsi ciuitate

Expanded text:
nus in lege homicidium prohibuit dicens: Non occides. Item in evangelio: Omnis qui gladium acceperit, gladio peribit. Item Aucos partis Donati, quos de Hipponensi civitate
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ nũcupand̾. uł nec seuiendi
relaxat᷑ audacia. nͨ peuitendi salutariᷤ¬
medicina sb̾trahitur. Imple xp̃iane
uidex pii patris offm̾ sic succendere ĩ iqui¬
tati ł ꝯsułẽ humanitati meminis. ut
adhibeas uolũtatẽ. Noli ꝑdere pat̾nã
diligẽtiam qͣm imipsa ĩquisicõne ser¬
uasti. qñ tantoꝵ scelerum ꝯfessionẽ
ñ extendendo ĩ ecculeo nõ sultantibus
ungłis nõ urentib flãmis s uirgaꝵ
u̾berib eruisti. Quimodꝰ cohercõnis
et a magistris artium liberaliũ et au

Expanded text:
supplicium nuncupandum, ubi nec saeuiendi relaxetur audacia nec paenitendi medicina subtrahatur? Imple, Christiane iudex, pii patris officium, sic suscense iniquitati, ut consulere humanitati memineris neadhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de oculo eiꝰ effosso et digito p̾ciso suisse
ꝯfessos. uñ michi sollicitudo maxima
ĩcussa ẽ ne forte sõlimitas tua cense¬
at eos. tanta legũ seu̾itate ẽẽ plectẽ¬
dos. at qͣlia fec̾unt: talia patiant᷑
teritu dissimulare possemꝰ: qr non accꝰ¬
antib nr̃is s illoꝵ notoriis. ad quos tu¬
ende publite pacis uigilancia ꝑtinebat
p̃sentati uideant᷑ examini uolumꝰ tñ
passiones seruoꝵ dei qͣi in aliene partis
supplicas mudicari. ñ ꝙ celestis hõtb

Expanded text:
 de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. teritu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis h
Abbreviated transcription (Latin):
hioent. leges. leges ergo diuie ħ agẽ¬
tes et eos qui ex eis prodeunt. nõ solum
patres nostros ĩ famia eos notamus et
ĩfames ẽẽ cessemus. qr infamie mascirł
sinit asꝑsi. nec eos uiros nec accusacõnes
eoꝵ quas leges seculi abiciunt. suscipere
hereditate suscipiunt nec repelłe possut¬
Idẽ fabianis papa. affines in quinta
generacione copulari possũt in.iiiͣi.

Expanded text:
hibent leges. Leges enim divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt, non solum patres nostros infames esse censemus, quia infamiae maculis sunt aspersi, nec eos viros, nec accusationes eorum, quos leges saeculi rejiciunt, suscipere hereditate suscipiunt, nec repellere possunt. C. III. Affines in quinta generatione copulari possunt; in
Abbreviated transcription (Latin):
Otum sit cue fr̃ne caritati quod iste preb̾r
gencia ꝑ tres ĩces ĩquificõne fc̃a nuilla ĩ se
neq de fornicacõnis crimĩe neq de homicidis
ꝯfeissione reꝑiri culpa potuit: nisiqr sure
pauꝑtatis cã que patebant᷑. aut ꝯsentire
noluit. aũ adimpłe non potuit. qd̾ suns
tñ emulus ultroneus egit. qui eiꝰ eccłiam
rante gyeritica cupiditate ꝑacta ẽẽ iudẽt᷑.¬

Expanded text:
otum sit tuae fraternae charitati quod iste presbytgentia per tres vices inquisitione facta, nulla in se neque de fornicationis crimine, neque de homicidii nisi quia suae paupertatis causa quae petebantur aut consentire noluit, aut implere non potuit. Quae suus tamen aemulus ultroneus egit, qui injuste illirante, Gieziaca cupiditate peracta esse vident
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pondꝰ humaui testimonii ꝑdide¬
rũt. adu̾sus eosqui inecc̃a eẽ uidentur
nͨ adu̾sus eosdẽ eccłiastice auctoritatis
pondus hr̃e poterunt qui abeun fide
discessisse ꝓbati sunt. atqid̾o ab eõca
funt ꝯdempnati. In hrticum autem¬

Expanded text:
i testimonii perdiderunt adversus eos, qui in ecclesia esse videntur, nec adversus eosdem ecclesiasticae auctoritatis pondus habere poterunt qui ab ejus fide discessisse probati sunt, atque ideo ab ecclesia sunt condemnati. In haereticum autem
Abbreviated transcription (Latin):
exequcõ. płmq officii potestas uł ac¬
cipit᷑ ueluti a monachis ĩ sac̾cotali
tib potestas non adimit᷑ sicut receun¬
tib non reddit᷑. ne non homini s sacra-¬
mento ĩiuria fieri uideat᷑. unde ab hr¬

Expanded text:
exsecutio. Plerumque officii potestas vel accipitur, veluti a monachis in sacerdotali tibus potestas non adimitur, sicut redeuntibus non redditur, ne non homini, sed sacramento injuria fieri videatur. Unde ab h
Abbreviated transcription (Latin):
inposicionẽ manus p̾stabit᷑ untꝰ sacra¬
menti que exͣ eccl̾iam nulli docet᷑ eẽ colla¬
ta. eum ergo utra potestas in hrticis
remaneat. Si hr̃ticus catholicũ ł aliũ
hr̃ticũ excõicauerit. ut in cõionẽ sue
hrsis illũ deducat qr iiqͣest sĩa pondẽ¬

Expanded text:
impositionem manus praestabitur virtus sacramenti, quae extra ecclesiam nulli docetur esse collata. Quum ergo utraque potestas in haereticis remaneat, si haereticus catholicum vel alium haereticum excommunicaverit, ut in communionem suae haeresis illum deducat, q
Abbreviated transcription (Latin):
mnta cõione huc usq ꝑdurant. quia
neminẽ deic̾e uł remouere pot̾at qui
p̃dicans calia citubabat. Incellexisti
imꝑator ex supͣ memoratis nõ potuisse
ut nõ dicamus saltem p̾latum suũ quẽ¬

Expanded text:
nt et huc usque perdurant, quia neminem dejicere vel removere poterat, qui praedicans talia titubabat. Intellexisti, imperator, ex supra memoratis non potuisse ut non dicamus praelatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ad indicand̾ recepti fũt cum scd̃ apos¬
tolicos canones sine ꝯmẽdatiois litt̾is
incoione sola recipi ꝓ hibeant᷑ ab sud̃
em̃ est. ut cui ñ lic t̾ cum nũmis iuxta
satras regulas cõicare liceat eit̃ de suis¬
pene maiorib iudicare. ¶ Hiis auc

Expanded text:
ad judicandum recepti sint, cum secundum apostolicos canones sine commendatitiis litteris in communione sola recipi prohibeantur. Absurdum etenim est ut cui non licet etiam cum minimis juxta sacras regulas communicare, liceat penes vos etiam de majoribus judicare.
Abbreviated transcription (Latin):
antistitis seucłici dignitare hũc ĩ nr̃a
cõione ⁊ durasse ⁊ durare maĩsestum ẽ
nec iudicanꝰeum eẽ remotũ quia non
se p̾buerat ẽẽ remouend̾.  d̾ ad clerũ
ꝯstantinopolicanũ
ꝑte inquid sedis nr̃e sanxit auctori
eiꝰ similib ex quo talia p̾dicare ceꝑũt¬

Expanded text:
antistitis, seu clerici dignitate; hunc in nostra communione et durasse et durare manifestum est. Nec judicamus eum remotum: qupraebuerat ipse removendum. Item idem ad clerum Constantinopolitanum aperte inquit : Sedis nostrae sanxit auctoritejus similibus, ex quo talia praedicare c
Abbreviated transcription (Latin):
do ĩeo tibi iuuend sit editꝰ ad nepociañ lib̾
docere tepot̾it. minc monachi cumbu la
mores q discutimus ⁊ eiꝰ monachi qui li¬
beralib studiis eruditus ĩ adolescñcia iu¬
gum xp̃i collo suo imposunt. pͥmũq tͣctan¬
dum ẽ ntrũ solus an cum aliis ĩ monast̾io

Expanded text:
n eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. Nunc monachi incunabula moresque discutimus, et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum Christi collo suo imposuit. Primumque tractandum est utrum solus an cum aliis in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
uita alicuiꝰ. cum abͣham desdẽdens ĩ egipt̃
rogau̾at sairam ut sororẽ eius se ẽẽ m̃ti¬
retur dicens. Noui qͣmpulcra sis młier
et qd̾ cum uiderint ceegypcii dicti sunt
uxorillꝰ est. et int̾sicient me. ⁊ te reserua¬
bunt. Sic gͦ obsecro de qd̾ soror mea sis
ut bñ sit michi pp̃ de. et uiu aĩa mea

Expanded text:
ita alicujus, quum Abraham descendens in Aegyptum rogaverit Saram, ut sororem ejus se esse mentiretur, dicens: Novi, quod pulchra sis mulier, et quod, quum viderint te Aegyptii, dicturi sunt, uxor illius est, et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis, ut bene sit mihi p
Abbreviated transcription (Latin):
Rophecirauit qd̾ ignorabat ip̃e solut
dicponebat redire in molato filio. Set
Capciose .n. loq̃batur cum seiuul. ne
encie q̃rimꝰ sic̃ abraham a do temptatꝰ
legitur. cũ iussus ẽ inmolare filrũ qu̾e
lart a patre filium nec impłi ħ munꝰ
uolebat. qui ouẽ immolandam pro fi¬
lio obtulit. s temptabat affectũ ꝑatͥs
si dei p̾cepta p̾ferret filio tin fra. Nõ
mittas ĩquit manũ in pu̾m neq faci

Expanded text:
rophetavit quod ignorabat . Ipse solus disponebat redire, immolato filio: sed Captiose autem loquebatur cum servulis, nentiae quaerimus, sicut Abraham a Deo tentatus legitur, quum jussus est immolare filium, quem ari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit, sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio. Et infra: Non injicias, inquit, manum in puerum, neque faci
Abbreviated transcription (Latin):
diu rõnis etas eoꝵ capax eẽ nou pot̾ suffi¬
cere ad salirtẽ pecc̃o. ¶ Ex eo aut̃ quod in
fine huiꝰ auctoritatis dr̃ qͣm diu scilicet
aut dat᷑ intelligi. ulłi post bapt̾m peccata
imputari siue sit adultus sine impubes
nsi rõnis sit capax. unde et de brutis anim¬
alib eadem rõ ab aug̃. in eodem libro red¬

Expanded text:
diu rationis aetas eorum capax esse non potest, sufficere ad salutem. Gratian. Ex eo autem, quod in fine hujus auctoritatis dicitur: Quamdiu scilicet er datur intelligi, nulli post baptismum peccata imputari, sive sit adultus sive impubes, nisi rationis sit capax. Unde etiam de brutis animalibus eadem ratio ab Augustino in eodem lib
Abbreviated transcription (Latin):
citas ignorancie simił est. Ex utraq em̃
quedam simtt que imputant᷑. quedam
uero que nimine. cecus nanq si debitũ
sue uxoris se credens readere afienã poluit
non ẽ reus adult̾n. Si autem ludo exer
tur. Mens uero alienata furore cum sui
ꝯpos nõ fit eoꝵ que cõmittit reatum nou
ꝯͣhit. qr facultatem delib̾andi nõ habuit¬
homini in maleficiis sb̃uenit᷑ ut non
eis inputant᷑ ad penam q̃ exmentis

Expanded text:
Ex utraque enim quaedam fiunt, quae imputantur, quaedam vero minime. Caecus namque, si debitum suae uxori se credens reddere alienam polluit, non est reus adulterii. Si autem ludo, vel tur. Mens vero alienata furore, quum sui compos non sit, eorum, quae admittit, reatum non contrahit, quia facultatem deliberandi non habuio in maleficiis subvenitur, ut non eis imputentur ad poenam quae ex mentis
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. s simulatur. Si autẽ u̾acicer
agit᷑ non remutetur peccatum nsi res¬
tituatur ab latum. si ut dixi restitui p̾t.¬
płmq .n. qui aufeit au̾itit siue paciendo
malos sine ip̃e male uiuendo. nec aliud
ht̃ unde restituat. huic c̾te nõ possimmis
tias corꝑales reddere conpellit᷑ peccati quo
minime restituant᷑ aliena. s ne frustra
hõ in honimẽ seruiat. et paulo post. ilio̾
⁊ qui ad se ꝯsugientẽ. quantum honeste
pot̾ ad recdendum ñ ꝯpellit sociũ ẽẽ flau¬
dis & criminis iudicamꝰ. Nam miseri¬
cordius opem nrãm talib subtrahimus
qͣm imꝑendimꝰ. nõ .n. opem feit qui ad pec¬
cand̾ adiuuat. ac non pocius aduunat set
nũquid noł idõ aut exig̾e̾ aut exigendũ
iudiciũ ꝯminantes. nolentes aut̃ recdẽ
quos nonimꝰ male abstulisse ⁊ uñ reddãt
hr̃e. arguimꝰ increpamꝰ obtestamꝰ. quos¬
damclam quosdam palam. sic̃ diu̾sitas
ꝑ sonaꝵ diu̾sam uidet᷑ posse uł uelle ac¬

Expanded text:
agitur, sed simulatur. Si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum si, ut dixi, restitui potmque enim qui aufert amittit, sive alios patiendo malos, sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus tias corporales reddere compellitur, peccati quo mhomo in hominem saeviat. Et paulo post: § 3. Iet qui ad se confugientem quantum honeste potest ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. Nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus quam impendimus. Non enim opem fert qui ad peccandum adiuuat ac non potius subuertit numquid ideo nos aut exigere aut exigendum iudicium comminantes. nolentes autem reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicut diuersitas personarum diuersam uidetur posse re
Abbreviated transcription (Latin):
usq adeo peccatum uolũtariũ malũ ÷
ut nlło modo sit pot̾m nsi sit uolunta¬
rium. Et hoc quid̃ adeo manifestum ẽ
ut mlła hinc doctoꝵ pautitas. nlła indoc¬
toꝵ turba dissenciat. Qrͣ autẽ negaud̾

Expanded text:
usque adeo peccatum voluntarium malum est, ut nullo modo sit peccatum, si non sit voluntarium; et hoc quidem ita manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum
Abbreviated transcription (Latin):
cendim qd̾ ip̃ca dem̃ ÷ at hac diffrnicio¬
ne uolens auolente onderueretur. ¶ Ex
uolintate itaq pcc̃a ꝓcedunt que lib̾o
mẽtis arbitrio et delinquentis ꝓpõito ꝯmit
nis. Infirmitas aĩ est ignorautia. caruis

Expanded text:
c definitione volens a nolente discerneretur. § 1. Ex voluntate itaque peccata procedunt, quae libero mentis arbitrio et delinquentis proposito comnis. Infirmitas animi est ignorantia; carnis
Abbreviated transcription (Latin):
S qͣntum decet eccliam admonẽdo u̾ bũ
int̾cessionis ad hibendo quib ualetis suc¬
cuite ⁊ ecc̃e ut aliis opem feratis ⁊ opi¬
nionẽ sc̃e ecc̃e non inquinetis. ¶ furti
fectu furantis ꝯsiderat᷑.  nde Ierꝵ ĩ episto
rib ⁊̃ iudicatur. non .n. qd̾ fuito ab latũ
ẽ s metis furantis atcẽditur quomodo in
fornicacõne non idtico diu̾sa sit fornica¬
cio. si inułr pulcra aut deformis an an¬
cilla aut ingenua ꝑauꝑa añ opulenta.
i furto qͣntũq quis abstulerit furci cͥmẽ¬

Expanded text:
 quantum decet Ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non inquinetis. IV. Parsfectu furantis consideratur. Unde Hieronymus in epistoribus judicatur. Non enim quid furto ablatum est, sed mens furantis attenditur. Quomodo in fornicatione non idcirco diversa est fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla aut ingenua, 314 pauper aut opulenta. in furto, quantumcunque quis abstuleri
Abbreviated transcription (Latin):
et quod tñ facit cũ uat uiuere si quisꝙͣ
nisi fec̾it mortem minetur. Wlt ergo
facere qr uult uiu̾e. Et i deo non ꝑse
possint ista dici pecrata nolenciũ qualia
hic dicunt᷑ peccata expienda. nam si dili¬
gent̾ inspiciatur forte ip̃m p̾care nemo
uelit. set ꝓpt̾ aliud quod uult peccat.
quodnon licuellent lit̾e usq ado ip̃m
reccare nemo aretit. pp̃ hoc ip̃m pec̾cm¬
s up̃ illud quod exqnͦo ꝯsequitur. hec si ita
se habent non sunt poc̃a nolenciũ nisi noꝰ¬
cientium que disc̾mint᷑ a pec̃cis uolenci
et facere posse. Sane sunt quidam qui
facere non possunt ut puta furiosus et
erit dic̾e. hos siue pulsant. sine ꝯnicium
dicant ĩiuriam fecisse non uideri ¶ Itaq
pati quis ĩuuiam ⁊̃ si non ꝯsenciat pot̾
faceie. nemo u̾o nsiquis scit se ĩiuriam
liberũ occiderit dum putat ẜuum suum
in ca causa ẽ. ne iniuriaꝵ teneat᷑. ¶ Nũc
palam ẽ illa inputari. s carins insirmi¬
tas dupłr incelligit᷑. Est .n. langor nate

Expanded text:
t et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo facere, quia uult uiuere, et ideo non per se possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter aliud fit, quod uult qui peccat.quod non licet, vellent licere: usque adeo ipsum peccare nemo appetit propter hoc ipsum, sed propter illud quod ex eo consequitur. Haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium, nisi nescentium; quae discernuntur a peccatis volentiet facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, ut puta furiosus et erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri. Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam liberum caeciderit, dum putat servum suum, in ea causa est, ne injuriarum teneatur. Gratian. palam est illa imputari. Sed carnis infirmitas dupliciter intelligitur. Est enim languor naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
andequib dũs ait apłis extra synogopã
factent nos qr arbitrantur obsequium
igͣnorancia excusat. Ex carnis i̾armita¬
doepcedunt que nature langore fũt que
na imputarentur ad penam nequaquã
apło iege carnis gͣuatus dic̾et. intenx
agos dino quis ine lib̾abit de coree nior¬

Expanded text:
istus ait apostolis: Extra synagogam facient vos, quia arbitrabuntur obsequium ignorantia excusat. Ex carnis infirmitate procedunt quae naturae languore fiunt, quae, nisi imputarentur ad poenam, nequaquam Apostolus lege carnis gravatus diceret: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mor
Abbreviated transcription (Latin):
cã sit uẽtilanda. Quinto an sibi negã¬
ti purgõ sit deferenda. Sexto an eiꝰ ꝯfõ
cruciatib sit extorq̾nda. septimo an
absq synodati audiencia ep̃c ualeat
sacerdotem dampnare. Octauo si sponte
ꝯfessus aũ ab aliis ꝯuinctus fu̾it quod¬

Expanded text:
a sit ventilanda? Quinto, an sibi neganti purgatio sit deferenda? Sexto, an ejus confessio cruciatibus sit extorquenda? Septimo, an absque synodali audientia episcopus valeat sacerdotem damnare? Octavo, si sponte confessus aut ab aliis c
Abbreviated transcription (Latin):
li sui usurpare p̾sumat. s n salariũ axp̃i¬
anis scĩs locis oblatum causa amicitie. ul
cere p̾sumpserit ep̃c ux sagrtos canonican
sine dubio subeat ulcionem. Et qd̃ eccłie
iniuste ablatum ẽ roddere compellat᷑ itant
deuiceps nullas uires ꝓhiis adiitigandũ
uł possidend̃ habere possint. Itẽ ex hystoria¬
irricum sit qd̃ datum ẽẽ ꝯstit̾it scd̾m can¬
onem sanctoꝵ apłoꝵ qui dicit omnium᷑
ecłiasticaꝵ rerum ep̃c habeat sollicitudid¬
nem ⁊ dispenset eas tanqͣm d̾o ꝯtemplãte

Expanded text:
li sui usurpare praesumat, sed neque salarium a Christianis sanctis locis oblatum causa amicitiae, vecere praesumserit episcopus vel sacerdos, canonicam sine dubio subeat ultionem, et quod ecclesiae injuste ablatum est reddere compellatur, ita ut deinceps nullas vires pro his ad litigandum vel possidendum habere possit. C. XIirritum sit quod datum esse constiterit, secundum canonem sanctorum apostolorum qui dicit: Omnium ecclesiasticarum rerum episcopus habeat sollicitudinem, ut dispenset eas tanquam Deo contemplante
Abbreviated transcription (Latin):
inquiblib urbib non modica impẽsa
sustentat᷑. qua lege om̃s custodes astrin¬
gant᷑. ut donator assensatoruenditor hoꝰ¬
norem ꝑdat. ⁊ qui sb̾scripserit anathema
sit cumeo qui dedit uł qui receꝑit usi re¬
stituatur. liceat ⁊̃ quib lib ec̾casticis ꝑso¬
nis ꝯͣditere. ⁊ cũ fructib alienata repos¬
cere qd non modo in apłica seruandum ẽ
ndigne ad altare dñi ꝓperare ꝑmittitur.
qui res eccłiasticas audet inuad̾e aut
ĩ uiste possidere aũ iniusta ⁊ iniqua de¬
aut ĩ iuste ablatas relinz equitate patro¬
cumq uł pro remedio pecc̃oꝵ uł ꝓ salute
⁊ requie ammaꝵ suaꝵ. unus quisq ue¬
nerabili ecc̃e contulerit aũ ceite relique

Expanded text:
in quibuslibet urbibus non modica impensa sustentantur. Qua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honorem perdat. Et qui subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatur. Liceat etiam quibuslibet ecclesiasticis personis contradicere, et cum fructibus alienata reposcere. Quod non modo in apostolica servandum est nim ad altare Domini properare permittitur, qui res ecclesiasticas aut audet rapere aut iniuste possidere. Qui vero in hac iniqua deaut injuste ablatas retinet, aequitate patrocunque vel pro remedio peccatorum, vel salute aut requie animarum suarum unusquisque venerab
Abbreviated transcription (Latin):
pñia huiꝰtemodi inuasorib atq p̾doni-¬
bus qui uasa satra ⁊ reliqua d̾mo cultui
dedicata pollutis in anib arripuit iqͣsi
profama ꝯtractant sit indicenda.
cholaus pp̃ diffinit scribens aͥ rep̃o fonta
rabie in sana cõmotus dyabolicis se irreti-¬
re lequeis nõ dubitauit atq gentilium
u̾bi dei uacua hõĩm corda reficientib atq
laudabile salutis ꝓprie desiderĩ hñtibus

Expanded text:
ntia huiuscemodi invasoribus atque predonibus, qui vasa sacra et reliqua divino cultui dedicata pollutis manibus arripiunt et quasi profana contrectant, sit indicenda, Nicolaus papa diffinit scribens Furrario arabie insana commotus, diabolicis se irretire laqueis non dubitavit, atque gentilium ualis verbi vacua hominum corda reficientibus, atque laudabile propriae salutis desiderium habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad pñam qñ reuerti accelerauerint
uno anno extra eccłiam dei consistere cuius
anno ante fores ecc̃e sine cõmumone man¬
eant. Terciou̾o annoeccłiam dei ingrediã¬
tur ⁊ int̾ audientes adstent sine oblacõe
non manducantes carnem nz bibentes
uinũ preter natał tresiureccõnss om̃ice dies¬

Expanded text:
cum ad penitentiam reverti acceleraverint, uno anno extra ecclesiam dei consistere cuius anno ante fores ecclesie sine communione maneant. Tertio vero anno ecclesiam dei intrent et inter audientes astent sine oblatione, non manducantes carnem neque bibentes vinum, preter natalis et resurrectionis dominice die
Abbreviated transcription (Latin):
sacrum altare sacraq dominici corporis
& sangũis uasa insuꝑ ⁊ scm̃ crisma porlu¬
tis arripere manib quasi iulia ⁊ ad usũ¬
cõmunẽ apta p̾sumpserit dileccõ nos ur̃a
ꝯsuluit ⁊ sup̃e uł qui cũeo uitam impio ⁊

Expanded text:
sacrum altare sacraque Dominici corporis et sanguinis vasa, insuper et sanctum chrisma pollutis arripere manibus, quasi vilia et ad communem usum apta, praesumpserit, dilectio nos vestra consulit, si ipse vel qui cum eo in tam impio et
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sacriportione a calice sacrati
cruoris abstineãt qui ꝓculdubio qm̃ ne¬
cio qua suꝑsticõne docent᷑ astricti aut
ĩtegra sacram̃ta ꝑcipiant. aũ ab iute¬
gris arceantur. qr diuisio uniꝰ eiꝰdemq
mist̾ii sine gͣndi sacrilegio ñ ꝑt̾ ꝑuẽrre.¬

Expanded text:
corporis sacri portione, a calicis sacri cruore abstineant. Qui procul dubio nescio qua superstitione docentur obstringi; aut integra sacramenta percipiant, aut ab integris arceantur, quia divisio unius ejusdem mysterii sine grandi sacrilegio non pote
Abbreviated transcription (Latin):
deĩceps d̾mo altario sacrificiũ oblatutꝰ
accesserit ⁊ se a cõĩone suspend̾it ab ip̃a
q̃ se euident̃ priuabit gr̃a cõionis ano
uno repulsũ se nou̾it. nam qͣie erit
sacrificiũ cui nec ip̃e sacrificans parti¬
ceps eẽ omoscit᷑. ergo mod̾ omnib tenẽ¬

Expanded text:
icium oblaturus accesserit, et se a communione suspenderit, ab ipsa, qua se indecenter privavit, gratia communionis anno uno repulsum se noverit. Nam quale erit illud sacrificium, cui nec ipse sacrificans particeps esse cognoscitur? Ergo modis omnibus e
Abbreviated transcription (Latin):
racionis auctoritate que a decessorib
nostris utilit̾ decisa fuerint roborate
⁊q̃ a temerariis p̾fumpta fuĩt ĩpmp¬
tu nichilomimis ulcisci. reũ q iuppe
ante ꝯspectum diuimi in dicii seno¬
luerit esse qui nititur utilit̾ finita
rescindere aut roborata quol ausu
uiolare. Eccłiastici quippe iycoris ordo
ꝯfundit᷑ aũ dem̾e illicita p̾sumantur

Expanded text:
rationis auctoritate, quae a praedecessoribus nostris utiliter decisa fuerint roborare, et quae a temerariis praesumpta fuerint in promptu nihilominus ulcisci. Reum quippe ante conspectum divini Judicis se noverit esse, qui nititur utiliter finita rescindere ac roborata quolibet ausu violare. Ecclesiastici quippe vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur
Abbreviated transcription (Latin):
liter data ẽ. nec ꝑ appellacionẽ infͣ certũ
terminum reuelata. apparet quodue¬
quaqͣm priora ꝯiugia sunt reindegͣn¬
da hus ita respondetur. aliud ẽ senten¬
ciam rescindere ⁊ r̾onabilit̾ decisa tur¬
bare. atq aliud q̃ perreptionẽ eueu̾it¬
a quol illicite ꝯmutunt᷑ siue a deces¬
soribus admissa inueniuntur ĩme¬
lius reuocari oz. porro illicite ⁊ uxore
a uiro seꝑata est. ⁊ illo uiuẽte alii co¬
pulata eit dũs solius fornicacionis
Sicut gͦ si aliqͣ eius uir putaret᷑ dofũc¬
quẽ relinqͣnt. tũ si post triẽnium uir̃
sic eũ deprehenduntur nõ fuisse ꝯsan¬
gumei qui cã ꝯsangũitatis ab ĩucẽ
separati sunt prioris ꝯsorcii fed̾a sunt¬

Expanded text:
liter data est, nec per appellationem intra certum terminum relevata, apparet, quod nequaquam priora conjugia sunt redintegranda. His ita respondetur: Aliud est sententiam rescindere et rationabiliter decisa turbare, atque aliud quae per subreptionem obvenia quolibet illicite committuntur, sive a praedecessoribus admissa inveniuntur, in melius revocari oportet. Porro illicite uxor a viro suo separata est, et illo vivente alii copulata, quum Dominus solius fornicationis Sicut ergo, si aliqua, cujus vir putaretur defuncquem reliquerat, tamen si post triennium virumsic, quum deprehenduntur non fuisse consanguinei qui causa consanguinitatis ab invicem separati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uero que ꝯpetunt ad ordinacionem poni¬
tificis erogacõne nr̃a decreuimꝰ esse pen¬
sandam. Siquid forte sb̃ annuã mane¬
bit expensa electo ẏdoneo abutraq parte
custode credat᷑ ehincis. ut si maior emsi̾t
sabricasit sõfidio quod diu̾si tempis dili¬
gencia potu̾it custodiri aũ certeꝰ ematur
possessio que utilitates respiciat cõmu¬

Expanded text:
e competit ad ordinationem pontificis, erogatione vestra decernimus esse pensandam. Si quid forte sub annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode, tradetur enthecis, ut, si major emerserit fabrica, sit subsidio quod ex diversi temporis diligentia potuerit custodiri, aut certe ematur possessio, quae utilitates respiciat commu
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit pariter ⁊̃ ex fidelium oblacõne
faciend̾ est ut qͣctam cłicis eroget ꝓ ꝯside¬
racõne sue eleccõnis antistes fabricaꝵ ĩ
porcio ep̃o sciente ⁊ disponẽte uestra trog¬
acione pendat᷑. quatinus nicħ penitus in
detrimentum alicuiꝰ ret paciamini gene¬

Expanded text:
cognoscit. Pariter etiam ex fidelium oblatione cognoscit. Pariter etiam ex fidelium oblatione faciendum, ut quartam clericis eroget, pro consideratione suae electionis, antistes: fabricarum etiam portio episcopo sciente et disponente, vestra erogatione pendatur, quatenus nihil penitus in detrimentum alicujus rei patiamini gene
Abbreviated transcription (Latin):
pens supͣdictis cõionem sacram ministre
presumpsit cum nõ potuit ignorare sen¬
tenciam ꝓprii sacͤeidotis ab offõ procins
eccłiastico repellatur. ut nlłs ec̃ce mĩstroꝵ
Un lat̾ane ec̃c̃e actus uł patrimonium
id̾ hactemis cõperimꝰ destitutum uł post
dampnacionẽ encharisti quo fuerat de¬
prauante disꝑsum cure ur̃e decermimit
eẽ delegandum ut diligencia qua uos
ꝑ utilitatib ecc̃e estimanus ẽẽ nigilan¬
tee. ꝓredia culture restituatis antique ͤ re-¬
uocetis si qua sunt nendita aut donata
mancipra possones ⁊̃ quas ab eumacio
p̾dia alienari nullo pot̾u̾int cõn̾to nicħ¬
ominꝰ reuocent᷑ sit emptorib ad eũ recur¬
sus qui p̾sumpsit aliquin de eccłie ueb
illicita irendicõne disteahere ⁊taut pen¬
siones annuas ad pontificẽ deferatis cui
pͥuiłiasua inregra ꝯuenit omni racõne
seruari. ut eius dispensarõe porciones pro¬
ne distribuat ꝓut cuiꝰq locum. m̾itum

Expanded text:
pens, supradictis communionem sacram ministrare praesumpsit, cum non poterit ignorare sententiam proprii sacerdotis, ab officio protinus ecclesiastico repulteranae, ecclesiae actus vel patrimonium, quod hactenus comperimus destitutum, post damnationem Eucharisti, quo fuerat depravante dispersum, curae vestrae decrevimus esse delegandum, ut diligentia qua vos pro utilitatibus ecclesiae existimamus esse vigilantes praedia culturae restituatis antiquae, et revocetis si qua sunt vendita aut donata mancipia. Possessiones etiam, quas ab Eumanciopraedia alienari nullo potuerunt commento, nihilominus revocentur. Sit emtoribus ad eum recursus, qui praesumsit aliquid de ecclesiae rebus illicita venditione distrahere, ita ut pensiones annuas ad pontificem deferatis, cui privilegia sua integra convenit omni ratione servari, ut ejus dispensatione portiones prone distribuat, prout cujusque locum meritumque
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ab ip̃o fonte u̾itatis ꝓ babit᷑
a quo ordinata ipsa sacramentor mi
insteria ꝓcesseunt. ẽum .n. magister
u̾itatis uerũ salutis nr̃e sacrificiũ fuit
cõmendaret discipul ul̾ lac s panem

Expanded text:
n difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis comme
Abbreviated transcription (Latin):
an liceat cłicis uł laicis a quol usuraᷤ
ex petere. Quinto: anelemosine deu¬
suris fier possint E exto an usurarii
uis ꝑfectus ẽẽ: uade et uen¬
de omnia que habes et da pauperibus
Quia ergo isti iter ꝑfeccõnis amipiunt
non licet eis sua hẽe. Multo ergomitur
licet eis repetere qr non deb repeti qd pos¬
sideri non licet q̃tẽ siquis uołut cunicã
tuam tollere et in iudicõ tecum ꝯtendere
dimitte ei ⁊ paltium. Itẽ apłs in episto¬

Expanded text:
an liceat clericis vel laicis a quolibet usuras expetere? Quinto, an eleemosynae de usuris fieri possint? Sexto, an usurariivis perfectus esse, vade et vende omnia, quae habes, et da pauperibus. Quia ergo isti iter perfectionis arripiunt, non licet eis sua habere. Multo ergo minus licet eis repetere, quia non debet repeti quod possideri non licet. § 1. Item: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et in judicio tecum contendere, dimitte ei et pallium.
Abbreviated transcription (Latin):
questionem mouẽt depre¬
dus. Testes ex fratribꝰ suis
emolumenta acciperent. Hic primum
querit᷑ an liceat eis sua repetere. Secun¬
do an illi testes sint audiendi. Tercio

Expanded text:
quaestionem movent de praediis; testes ex fratribus suisemolumenta acciperent. Hic primum quaeritur, an liceat eis sua repetere? Secundo, an illi testes sint audiendi? Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
buta xp̃c cesari mouet reddi qr ꝓpt̾ bel¬
la necessario nlici stipendium p̾betur
Ordo autẽ ille natinał mortaliũ patiac¬
cõmodatus ħ poscit. at sus cipiẽdi belli
auctoritas atq ꝯsilium penes pͥncipes
sit. S si humana cupiditate beslũ ge¬
ritur non noc scĩs inquos ñ hñt quis¬
qͣm potestatẽ nisi desuꝑ datam non enĩ¬
ergo uir iustus si forte ⁊̃ sub rege homĩie
sacrilego nũst recte pt̾ illo ibente bel¬
lare sũ uice pacis ordinẽ seruans qd si
ẽ. uł utrũ sit c̾tum non ẽ. ita ut fortasse
reũ faciat regẽ iniquitas imꝑandi ut
ĩnocentẽ aut nilidẽ ostẽdat ordo seriuẽ¬
nulitare pcc̃m est. nec rem publicam
gerere cͥminosum ẽ. s ideo agere rem

Expanded text:
buta Cesari monet reddi, que propter bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste naturalis, mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes sit. Sed si humana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos non habet quisquam potestatem, nisi desuper datam. Ergo vir iustus, si forte etiam sub rege homine sacrilego militet, recte potest illo iubente militare, si vicem pacis ordine servans, quod iest, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo servienlitare, peccatum est. Nec rempublicam gerere, criminosum est; sed ideo agere rem
Abbreviated transcription (Latin):
non religiosoꝵ. Nocendi cupiditau.
ulciscendi crudelitas implacatus at
Hec sũt que in belł iure culpant᷑ que
psinq ut etiam iure puniant᷑ adu̾¬
sus iuolencias resistẽcium siue deo
sũ aliquo łimo imꝑio iubente gerẽ¬
da ipsa bella suscipunt᷑ a bonis cum

Expanded text:
non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atquhaec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum
Abbreviated transcription (Latin):
erit ĩ se quicquid inałio non resecau̾it in¬
ueniet qd̾ ut deinceps possit denaciꝰ cus¬
todiri. di placet om̃s sentẽtias ⁊ subscrip¬
ciones ꝓorias comodare ut synodali iu¬
dicio aditꝰ clandat᷑ illicitis. ¶dẽ g̾g̾. sce¬
semꝑ ꝯfilii mod̾acione ꝯcipitur. tante
ut recͣctart possit ł ut mutanda scd̾m te

Expanded text:
erit in se quidquid in alio non resecaverit, inveniet. Quod ut deinceps possit tenacius custodiri si placet sententias omnes, et subscriptiones proprias commodatae ut synodali judicio aditus claudatur illicitis. Ab univesemper consilii moderatione concipitur, tanta ut retractari possit, vel immutanda se
Abbreviated transcription (Latin):
rege uł seculari principe uł ab ep̃ĩs inni¬
tis seu abbatib aut aliquib eccłiaꝵ recto¬
tenuerit nisi eadem predia eccłiis restitu̾it
inseruiant. Qua p̃õ ab omnib illuis usur¬
pacionis ꝯtumelia depellenda est. ne predia
usib secretor celestium dedicata a quibrdã

Expanded text:
rege vel seculari principe vel ab episcopis invitis seu abbatibus aut aliquibus ecclesiarum rectoretinuerit, nisi eadem predia ecclesiis restituerit, inserviant. Quapropter ab omnibus illius usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia usibus se
Abbreviated transcription (Latin):
apicib iudicass quosdam de cło tuo ⁊ ma¬
xinie parrochiaꝵ ad te ꝑtiuencium nõ pau¬
ca sacrata uasa uł minist̾ia distraxisse. et
conpetenti sollicitudĩe debeat insequił ul¬
cisci. nostre p̾ceptõnis auctoritade cupis cõ¬
mumiri. Qua de rep̾sentib mandamꝰ astã iꝗ¬
tib ut cõpetenti uiuacitatis instancia qͥc¬
ꝑeris sine cuiusqͣm more int̾uentu exigere
nõ dinnitas. ⁊ eccłiasticis usib reformare.

Expanded text:
apicibus indicasset, quosdam de clero tuo, et maxime parochiarum ad te pertinentium, non pauca sacrata vasa vel ministeria distraxisse, et competenti sollicitudine debeat insequi vel ulcisci, nostrae praeceptionis auctoritate cupis communiri. Qua de re praesentibus mandamus affatibus, ut competentis vivacitatis instantia quieris, sine cujusquam morae interventu exigere non dimittas et ecclesiasticis usibus reformare.
Abbreviated transcription (Latin):
lencie nr̃e mẽse nouembrio p̾sentis ãm
tium a gremio sc̃e romane ec̃ce transm¬
iccumiis ut fratrib eiꝰdem ꝓuincie ĩ unũ
ꝯg̾gatis emunitas ⁊ p̃sumpcõ ⁊ sacrilegi
iͥ regnante talia p̃sumant. ¶ tẽ ense¬

Expanded text:
lentiae vestrae mensae Novembrio praesentis anni, lentiae vestrae mensae Novembrio praesentis anni, opum nostrum a gremio sanctae Romanae Ecclesiae transmittemus, ut fratribus ejusdem provinciae in unum congregatis, emunitas, et praesumptio, et sacrilegiuibi regnante, talia praesumant. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sciam decelesti nita atq remedio anme
sue sedulo cogitare culpam me ꝯmitt̾e
uehement̾ extimo. si ea que ꝓ timore om¬
ipotentis dei st̃ sugg̾enda siluero. et te
sanctissimam de eccłiastica pace seduloñ
xime tum ullle sue uidelic ec̃ce auequit¬
simis p̃donib sint dep̾date atq nocturnis
incendiis more furũ conbuste ⁊ dũ idem
maligni uxta nr̃i p̃decessoris bonifacii
dec̾ta ꝓ emunitate illud emẽdare uolue
Siquis manu armata usq ad quatuor
homines ĩ uicũ alterius ad malefaciend̾
dam in quadruplum restituat s scłi le¬
ges talem iusticiam hr̃e uolunt. lex di¬
uina cur inferior eẽ debebit cum in ipsius
u̾itatis p̾sencia a zacheo collaudatum sit¬
ut si aliquẽ defraudaret ĩ quadruplũ res¬
titueret. Et qr sũmũ in reb bonum est
re. ⁊ in ib̾ditos non smn̾e qd̾ potestatis ẽ fi̾.
s qd̃ equi ẽ custodiri. quod ⁊ uos dilig̾e
⁊ omnino ꝯfidimus stude. quapp̃ excel¬

Expanded text:
sciam de coelesti vita atque remedio animae suae sedulo cogitare, culpam me committere vehementer existimo, si ea, quae pro timore omnipotentis Domini sunt suggerenda, siluero, et te sanctissimam de ecclesiastica pace sedulo noxime cum villae suae, videlicet ecclesiae, a nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae; et dum iidem maligni juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta, pro immunitate illud emendare noluer« Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendumro in quadruplum restituant. » Si saeculi leges talem justitiam habere voluerint, lex divina cur inferior esse debebit? Cum in ipsius veritatis praesentia a Zacchaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in quadruplum restitueret. Et quia summum in regibus bonum estre, et in subjectos non sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri; quod vos et diligere et omnino confidimus studere. Quapropter excel
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes aliqua de rebus ecc̃e dedisse noscũ¬
tur. an hus qui eaᷤ acceꝑint aliquafirmi¬
tate ꝯstabt̃ qd̾ res ecc̃e nullo modo distrahi
possunt ⁊ distracte possideri młtis auctori-¬
tatib probatur. Ait enim stepħe papa.

Expanded text:
cerdotes aliqua de rebus ecclesiae dedisse noscuntur, an his, qui eas acceperunt, aliqua firmitate constabunt? Quod res ecclesiae nullo modo distrahi possint et distractae possideri, multis auctoritatibus probatur. Ait enim Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
iunge. Non .n. eos homicidas arbitra¬
mur quos adu̾sus excõicatos catholice¬
delo matris ardentes aliquos eoꝵ truci¬
dasse ꝯting̾it. ne tñ eiusdem ecc̃e matͥs
disciplina deserat᷑ tenore scd̃m quem
se cõplacare ualeant. si forte quid du¬
plicitatis ꝓ humana fragilitate in

Expanded text:
unge. Non enim eos homicidas arbitramur, quos, adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, aliquos eorum trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem ecelesiae matris disciplina deseratur, eo tenore, quem se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in
Abbreviated transcription (Latin):
cultas relicta principali cathedra. ad
aliqͣm eccłiam in dyocesim ꝯstitutam
se cõferre. ł inre ꝓpria diuans qm oꝑcet
ꝯstitutũ curam uł frequentacionẽ ꝓprie
cathedre neglig̾e. ¶tem ex eodem.¬
onstitutum ẽ ut uulli ĩter. nõ liceat.¬
cessori sit licitum cathedram cui int̾res¬
uł sedicõnib uel uisidiis petinere. s dare
operam ut intͣ annum enͣdem ep̃m pre¬
uideat. qd̾ si neglexit anno exempto int
eccłiastica custodientes recesserint ab
ecclesia sua sine pbrsiue dyaconus uł in
quoꝯ eccłiastico ordine p̾rositi fuerunt
cegantur. ut redeant ad eccłiam suam.¬

Expanded text:
cultas relicta principali cathedra, ad aliquam ecclesiam in dioecesi constitutam se conferre, vel in re propria diutius quam oportet constitutum curam vel frequentationem propriae cathedrae negligere. onstitutum est ut nulli intercessori licitum sit cathedram, cui intercesum studiis vel seditionibus retinere, sed dare operam ut intra annum eisdem episcopum provideat; quod si neglexerit, anno exempto intta custodientes, recesserit ab Ecclesia sua sive presbyter sive diaconus, vel in quocunque ecclesiastico ordine positi fuerint, cessitate cogantur, ut redeant ad Ecclesiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
deseita sua ecc̃a ad aliam cranseundum
ẽẽ crediderit ⁊ ibi paulatim temptz quo
migrauit ꝓpetuo ꝑmanere. ult̾ius min-¬
istrare ñ deb. p̃sertim si ab ep̃o suo ad re¬
uertendum fu̾it exortatus. oro ⁊ si post
uocacionei sui ep̃i non obedierit. sel¬

Expanded text:
deserta sua ecclesia, ad aliam transeundum esse crediderit, et ibi paulatim tentet, quo migravit, perpetuo manere, ulterius ministrare non debet, praesertim si ab episcopo suo ad revertendum fuerit exhortatus. Quod si post evocationem sui episcopi non obedierit, se
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ ꝑ exorcistas uoce humana et
potestate diuina flagellat᷑ iuritur
⁊ torq̃tur dyabołꝰ. et eũ exirese ⁊ hoĩes
dimitc̃e sepe dicat. in eotsi qd̃ dix̾at
fallat ⁊ id qd̃ ꝑ pharaonem prius ge¬
tum ẽ. eodem modo obstinacionis et

Expanded text:
er exorcistas uoce humana et potestate diuina flagelletur et uratur et torqueatur diabolus, et cum exire se et homines Dei dimittere saepe dicat, in eo tamen quod dixerit fallat et id quod per Pharaonem prius gestum est eodem mendacio obstinationis et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾. ualebit sacramẽtui adetꝰ tute¬
lam adu̾sus ꝯͣrias potestates ⁊ tm̃ na.
hac uita migrau̾it ꝑ ip̃m satͣmentũ¬
dempnacõne que ꝑ unũ hominem
ĩtranit ĩ mimidum xͥano adintorio:
liberetur. Qui ħ non credit ⁊ fi̾non
posse arbitret᷑ ꝓfecto ĩfideł est ⁊̃ si hãt
fidei sacramentum. longeq melior ẽ
iste ꝑuulus qiui⁊̃si fidem non habeat
ĩ coguicõne non tñei obicem ꝯtrarie
cogitacionis opponit. uñi sacrament̾

Expanded text:
non potest, valebit sacramentum ad ejus tutelam adversus contrarias potestates; et tantum hac vita emigraverit, per ipsum sacramentudemnatione quae per unum hominem intravit in mundum, Christiano adjutorio liberetur. Hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum; longeque melior est ille parvulus qui etiamsi fidem nondum habeat in cogitatione, non ei tamen obicem contrariae cogitationis opponit, unde sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
uaptirat᷑ uł furaũ ñ erit: nescio utrũ
audeat̃ aliquidic̾ẽ aliquid hoꝵ. erit
r nõ erit. sic̃ mͥ sine dubitacone respõ¬
minꝰ adiuuet: ut qd postulas possim¬
solu̾e. Nempe sepe ita loquinuir. ut
ante aunos młtos passus sit. nec oĩo
nnsi semł ipsa passio fc̃a est. Nempe ip̃o
die dñico dicimus. hodie dñs sucrexit
cũ ex quo resurrexit tot anm tͣnsierũt
cur nemo tã iueptus ẽ ut ĩnos loquen¬
tes arguat ẽẽ m̾itos. nisi qr istos dies

Expanded text:
r? nescio, utrum audeat dicere aliquis, aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione responminus adjuvet, ut quod postulas possim. Nempe saepe ita loquimur, ut, am multos annos passus sit, nec omnino, nisi semel, ipsa passio facta sit. Nempe ipso die dominico dicimus: hodie Dominus resurrexit, quum ex quo resurrexit tot anni transierunt. Cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidia demoratus cam diu resist̾e po¬
tuit ⁊ p̾ualere. donec ad aqͣm ueniret
quo cũ ueniss ⁊ uictus ẽ ⁊ extinctus ma
re illd sacramentũ bapti fuisse declarat
beatꝰ apłs paulus dicens. Nolo .ii. uos
ignorare fratree qr patres ñiomines

Expanded text:
fidia demoratus tamdiu resistere potuit et praevalere donec ad aquam veniret: quo cum venisset, et victus est et extinctus. Mare autem illud sacramentum Baptismi fuisse declarat beatus apostolus Paulus dicens: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nos