comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trans acti fuerint reseruantur : Sed
quia sunt qui haec etiã intr̾poscãe ȩccłe
inter pretari desiderent quorũ uotis tan¬
tomagis oboediendũ est. quanto & eorũ
spiritali intelligentiae congaudendum :
Siquattuor decĩ per denarium ducimus
adcentesimũ & quad ragesimũ numerũ
ꝑuenimus Et recte uita scãe aecđe.¬
permultiplicata decẽ & quattuor. con¬
putatur : quia utrũq: testameritt̃
custodiens. & tam secundũ legis deca¬
logum quam scđm quattuor euanglii
librosuiuens usq: ad ꝑfectioNis cul¬
men extetiditur
Vnde & paulus apłs quamuis epłas quin dec̃i
scripserit scã tamen ecđa non amplius quã
quattuor decĩten & : ut exipso epłarũ numero
ostender&. qđ doctor egregius legis & euangłir

Expanded text:
transacti fuerint reservantur. Vet. XXV. 48. Sed transacti fuerint reservantur. Vet. XXV. 48. Sed quia sunt qui haec etiam in typo sanctae Ecclesiae interpretari desiderant, quorum votis tanto magis obediendum est quanto et eorum spiritali intelligentiae congaudendum, si quatuordecim per denarium ducimus, ad centesimum et quadragesimum numerum pervenimus. Et recte vita sanctae Ecclesiae multiplicata per decem et quatuor computatur, quia utrumque Testamentum custodiens, et tam secundum legis decalogum, quam secundum quatuor Evangelii libros vivens, usque ad perfectionis culmen extenditur. Unde et Paulus apostolus quamvis Epistolas quindecim scripserit, sancta tamen Ecclesia non amplius quam quostenderet quod doctor egregius Legis et Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
Sedeiusdem disparilitatis dampna nonsentit
qr tantũ sibi. quantũ ꝑ coeperit sufficit
Sororesergo cũ fr̃ib ad hereditatẽ ueniunt:
quia infirmi illuc cũ fortib admittuntur
Quatinus siquis pinfectionẽ non erit summus
abheruditatis ⁊ amer sorte . per humilitat ẽ
ponsit extraneus: Quas bene paulus mansio
Alia claritas solis. & alia claritas lunae. &¬
alia claritas stellarũ: Stella eaum abstella
differt inclaritate  SEEUITUR¬
ta annus & uidit filiossuos. & filios
filiorũ suorũ usq: ad quar tam gexerationẽ :¬
& mortuus est senex & plenus dierum
nscriptura sacra non facile plenius dierũ
ponitur : nisihis cuius ꝑ eandem scripturam
uita laudatur : Uacuus quippe dierum
est : quiquit inlib& multum uixerit
actatis suae tempora inuanitate
comsumit: At contra plenus dierum
dicitur. cui nequaquã dies sui pereunt¬
dequa transeunt : sed ex cotidiana mercede
bom operis. apud iustũ iudicẽ & post quã

Expanded text:
sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, quia tantum sibi quantum perceperit sufficit. Sorores ergo cum fratribus ad haereditatem veniunt, quia infirmi illuc cum fortibus admittuntur, quatenus si quis per imperfectionem non erit summus, ab haereditatis tamen sorte per humilitatem non sit extraneus. Quas bene Paulus mansion« Alia claritas est solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in claritate. Omnes qufilios filiorum suorum, usque ad quartam generationem, et mortuus est senex et plenus dierum. - In Scriptura sacra non facile plenus dierum ponitur, nisi in cujus per eamdem Scripturam vita laudatur. Vacuus quippe dierum est, qui, quamlibet multum vixerit, aetatis suae tempora in vanitate consumit. At contra plenus dierum dicitur, cui nequaquam dies sui pereundo transeunt, sed ex quotidiana mercede boni operis apud justum judicem et postquam
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & sequitur : Dedit que eis patersuus
hereditatem: inter fratres earum: Ipse¬
ergo experfectorũ merito speciose
memorantur : ipsȩ etiã quasi ex inper¬
fectoꝵ trpo. uelut in firme hereditatẽ
inter fratres accipiunt: Usus namque
uitȩ ueteris non habebat. ut heredita tẽ
femine intermasculos sortirentur : quia
legis seueritas forcia eligens. infirma
contempnens. districta pocius studiuit
quã benigna sanc cire : Sed pionro re¬
demptore ueniente : nullus infirmitatis suȩ
conscius. de sorcienda caelestis patrimonii
hereditate desper&: Pater enim noster
inter masculos. & iam feminis uira successio¬
nis tribuit : quia interfortes atq: perfectos
infirmos & humiles. ad sortẽ supernae
hereditatis admittit: Unde ipsa ueritas
in euangeliodicit: Indomũ patris mei:
mansiones multȩ sunt: Apud patrẽ quip¬
pe mansiones multȩ sunt : quia in illa
beatitudinis uita nondispari. unusquisꝗ
uxtadispar meritũ. locum disparem ꝑcipit:

Expanded text:
» etc. Sequitur: Deditque eis pater suus haereditatem inter fratres earum. ergo ex perfectorum merito speciosae memorantur, ipsae etiam quasi ex imperfectorum typo velut infirmae haereditatem inter fratres accipiunt. Usus namque vitae veteris non habebat ut haereditatem feminae inter masculos sortirentur, quia legis severitas fortia eligens, infirma contemnens, districta potius studuit quam benigna sancire. 1166 Sed pio nostro Redemptore veniente, nullus infirmitatis suae conscius de sortienda coelestis patrimonii haereditate desperet. Pater enim noster inter masculos etiam feminis jura successionis tribuit, quia inter fortes atque perfectos, infirmos et humiles ad sortem supernae haereditatis admittit. Unde ipsa Veritas in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Apud Patrem quippe mansiones multae sunt, quia in illa beatitudinis vita non dispari unusquisque juxta dispar meritum locum disparem percipit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur aduersa : sciendũ sumopere .ẽ. qđ oboedien¬
tia aliquan dosidesuo aliquid habeat. nulla. ẽ:
Aliquando autẽ si desuo aliquid non habeat: mi¬
Nima: Nan cũ huius mundi successus p̃cipit᷑.
cũ locis superior imperatur. is qui ad ꝑcipi¬
enda haec oboedit. oboedientiae sibĩ uirtu¬
tẽ euacuat : si ad hec etiã exꝓprio desiderio
anhelat: Neq: enise. sub oboedienti a diri¬
git : qui adꝑcipienda huꝰ uite ꝓspera. libidi¬
ni ꝓprie ambitionis seruit : Rursũ cum
mundi despectus precipitur. cuꝓbra adipis¬
ci &̃ cõtumelie iubentur. nisihec & in
sem& ipso animus appetat. oboedientia e
sibi meritũ minuit : qui ad ea que in hac
uita despecta sunt. inuitus nolensq des¬
cendit : Ad de trimentũ quippe oboedien¬
tia adducitur : cũ mentem ad suscipien¬
da ꝓbra huiꝰ scłi nequaquã ex parte ali¬
qua etiã sua uota comitantur: Debo
ergo oboedientia . & in aduersis ex suo

Expanded text:
tur adversa, sciendum summopere est quod obedientur adversa, sciendum summopere est quod obedientia aliquando, si de suo aliqaliquando autem, si de suo aliquid non habeat, minima. Nam, cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is, qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si ad hoc etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera, libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur cum probra adipisci, et contumeliae jubentur, nisi haec et ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, qui ad ea, quae in hac vita despecta sunt, invitus nolensque descendit. Ad detrimentum quippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi, nequaquam ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. Debet ergo et obedientia in adversis ex suo
Abbreviated transcription (Latin):
dientes remunerat non relinqu&. sciendũ uero est.
Neqeni mala in paradr̃so arbor extiat : quãd s̃ homi¬
ni necontinger& interdixit: Sedut ꝑ melius obox¬
dientiae meritũ. homobene conditus crescer& dig¬
nufuerat. ut hunc &iã a bonoꝓhibera& : Quatipus
tanto uerius hoc qđ ager& uirtus ess& quanto
& abonocessans. auctori suo se subditũ humilius
exhibera&: Sed notandũ quod illic dicitur: Ex
om̃i lignoparad r̃si aedite : deligno autẽ scientiae
boni & mali netetigeritis: Qui gñi ab uno qđ lib&
bono subiecꝰtos uetat. necesse .ẽ. ut multa conce¬
dat : ne oboedientis mens intereat. siabonis om̃ib
penitus repulsa ieuinat: Om̃s paradisi arbores.
ad aesũ dnis cessit. cũ ab una ꝓhibuit: ut crea¬
turã suã quã nolebat extingui. sed ꝓuehi. tan¬
to facilius ab una restringer&. quanto adcunc¬
nobis huiꝰ mundi prospera. nonnũ quã uero iuben¬

Expanded text:
dientes remunerat non relinquit. CAP. XV.-- dientes remunerat non relinquit. CAP. XV.-- Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit; sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi comedite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunat. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cuncnobis hujus mundi prospera, nonnunquam vero juben
Abbreviated transcription (Latin):
tate ñ discrep& : sed m̃ primus homo quia suã facere
uoluntatẽ uoluit. a parad ysigaudio exiuit scđs
ad redẽp̃tionẽ hominũ ueniens. dũ uoluntatẽ se
patris & nonsuã facere ostendit ꝑmanere nos.¬
intus docuit: Cũ igitur non suam sed patris uolupi¬
tatẽ facit. eosqui ad seueniunt foras non eicit.
qui adũ exemplosuo nos oboedientiae subicit.
uia nobis egressionis claudit: Hincrursũ ait :
Non possũ ego a meipso facere quif quã : sed sicut
audio iudico: Nobis quippe oboedientia usq ad
mortẽ seruandap̃cipitur : ipse autẽ sic̃ audiuit
iudicat : Tunc quoq oboedit : cũ udex uenit :
Neigitur nobis usq ad p̃sentis uite terminiũ
oboedientia l aboriosa appareat : redemptor
indicat: qui banc etiã cũ iudex uenerit
seruat ÷: Qlud ergomirũ sipeccator homo oboedi¬
entiae in p̃sentis uite breuitate se subicit:
quando hanc mediator di & hominiũ &euoboe

Expanded text:
tate non discrepet? Sed quoniam primus homo, qui suam facere tate non discrepet? Sed quoniam primus homo, qui suam facere voluntatem voluit, a paradisi gaudio exivit, secundus ad redemptionem hominum veniens, dum voluntatem se Patris et non suam facere ostenditintus docuit. Cum igitur non suam, sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit quia, dum exemplo suo nos obedientiae subjicit viam nobis egressionis claudit. Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Nobis quippe obedientia usque ad mortem servanda praecipitur. Ipse autem si sicut audit, judicat, tunc quoque obedit cum judex venit. Ne igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat quia hanc etiam cum judex venerit servat. Non ergo mirum si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc Mediator Dei et hominum et cum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe uictimis iure p̃fertur : qr ꝑuictimas aliena
caro. ꝑ oboedientiã uero. uoluntas ꝓpria mactat᷑:
Tanto igit᷑ quisq dincicius placat: quanto ante euis
oculos repressa arbitriisui suꝑbia. gladio p̃cepti
se immolat: Quo cõtra ario landi peccatũ. in oboe¬
dientia dicit᷑ ut quanta sit uirtus oboedienti a de¬
monstret᷑ : Ex aduerso ergo melius ostenditur
quid de eiꝰ laude senciatur : si enĩ quasi peccatum
nolle ad quiescere : sola .ẽ. que fid ei meritũ possid&.
qua sinequisq infidelis conuincitur. & ia si fidelis. ee¬
uideatur Hinc ꝑsalomonẽ : in ostensione oboedien¬
tiae dicit᷑ : Uir oboediens: loquitur uictorias
Hinc ineuangło : ueritasdicit: Eũ qui uenit adme
ñeiciam foras: quia descendi decelo. ñ ut faciam
uoluntatẽ meã. sed uoluntatẽ eiꝰ quimisit me:
Qui a eñi sisuã facer& eosqui ad se ueniunt reppulis¬
s&. quis autẽ nesciat qđ uoluntas filii. a patris uolur¬

Expanded text:
 per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur quid de eius laude sentiatur. Si enim "quasi ariolandi nolle acquiescere. Obedientia vero fidei meritum possidet: qua sine quisque infidelis convincitur, etiamsi fidelis evideatur. Hinc per Salomonem in ostensione obedientiae dicitur: « Vir obediens loquitur victorias hinc in Evangelio Veritas dicit: « Eum qui venit ad me non ejiciam foras, quia de coelo descendi, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatequid enim si suam faceret, eos qui ad eum veniunt repulisset? Quis autem nesciat quod voluntas Filii a Patris volun
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat oport& primũ ut hanc ñ cupi¬
ditas sed nec essi tas imponat: percenta
autẽ nec ꝓformidine deb& deseri
nec ex libidine amplecti. Ne aut peius
quis quasi ex humilitate suꝑbrat. sidi
abiciiat quo eũ suꝑ caetoros priuatũ regim
delestat: potestas ergocũ ꝑcipit᷑ non ex
libidine amanda ẽ. sed ex longanimitate
toleranda ut indetunc adiudicium
salubrit̃ leuis sit
unde nunc administeriũ patienter
grauis in notes cit :¬

Expanded text:
valeat, oportet primum ut hanc non cupivaleat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit
Abbreviated transcription (Latin):
cat cui quandoq: iudicis ipse de hisiudican¬
dus adsistat ut quantonunc ante eũ quẽ
non uida sollicitꝰ trepidat. tanto eũ cũ
uiderit securior cernat Pensa ergo qui
ad satis faciendũ districto iudici de sua
tantũ modo anima fortas se uox suf ficit:
& quot regendis sub ditis praesto .ẽ. redden¬
dȩ apudeũ rationis tẽpore ut ita dicam
tot solus animas hab& : quȩ nimirũ cogita¬
cio siad sidue mentẽ ex coquit: õmnẽ suꝑ¬
biȩ tumorẽ praemit & rector ꝓuidus.
tantoiã neq rex apostata neq: duxu
impius uocabit᷑: quanto ei cogitacione¬
sua sollicita. potestas quae accepta est
non honor sedonus aestimat᷑ : Nãcuieẽ
nunc iudicẽ lib&: huic uidere tunc iudi¬
cẽ non lib&: Numerari enĩ culpȩ neque¬
unt: quae habendȩ potestatis amore ꝑ¬
pe trant᷑: Tunc uero solũ potestas
bene gerit᷑ : cũ non amando sed tim̃¬
do retinee: quae ut ministrarirecte

Expanded text:
ciat, cui quandoque judici ipse de his judicanciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt, sollicitius trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. Rec. XVI. Penset ergo qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quia quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet. Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ pium eiusdẽ anĩ aduersionis m¬
tumescant Vt quaedã lenit correptatel¬
rent nec tam̃ disciplinȩ uincula eadem
lenitate dissoluant: Ut qua edã tolerando
dissimulent nec tam̃ eacrescere dissimi¬
lando ꝑmit tant : Laboriosa sare
istid & risi diuina grã fulciat ad
custodiendũ difficilia : Recte uero
de aduentu districti iudicis ꝑ sapien¬
tae librũ dicit᷑: horrende & cito appa¬
redi÷ qm̃iudiciũ durissimũ hisquiprȩs
fia: quia ergo plerũq ꝓpotestate regi¬
minis adculpã ꝓrumpit elationis
xt q apud districtũ iudicẽ ipsa elatio
impietas aestimat᷑  benedednõ ꝑhelru
dicit : Qui uocat duces impios: De ĩpsoquip¬
pe ducatu dũ suꝑbiurit exemplo suo sub¬
ditos adimpiȩ tatẽ trahunt : Vnde mag¬
nopere curandũ .ẽ ut qui regendis homi¬
nibus prȩfert apud se intra secrȩ tariũ
mentis incathe dra prae sideat humilita¬
tis : Cũq iudicantiei aceteris foris adsis¬
titur iuigilanti oculo inces sant̃ aspi¬

Expanded text:
 vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte ergo de adventu judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa elatio impietas aestimatur, bene de Domino per Eliu dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietatem trahunt. 55. Anopere curandum est ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis. Cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspi
Abbreviated transcription (Latin):
mea : Quibusudelic& uerbis. species dominice
pas sionis quasi iamtrans acta describitur
sed tam̃ adhuc longe post futura nuntiatur:
Hoc ergo loco ꝗd dicitur. cũ sublatus fuerit ti¬
mebunt angłi. nihil obstat intellegi: quia
sub faturi temporis modo. preterita descri¬
buntur: Nec recte intelligentiȩ sensũ
relinquimus : sic redamus leui athan isto
abarce beatitudinis cadente. in riuna ei
etiã electos angłos ex pauisse: Ut cũ istum
exillorũ numero superbiȩ lapsus eiecerit.
illos ad robusti us standum timor ipse soli

Expanded text:
mea . Quibus videlicet verbis species dominicae mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum timor ipse soli
Abbreviated transcription (Latin):
.e. qr nos illo ꝑsequente c̃ponimꝰ ipse fare &
semꝑpercutitur. & inuase utilinũ quã mitat᷑
Aiter nȩ illũ ꝑcussioni relinquimꝰ a nossigni
artificis manu. in eiꝰ tẽptatione ꝑcussi. pillu
quasi uascula formata transimus : Inipsocũ
tundimur sedut adusũ domꝰ suꝑne uenianus:
Ipse uero quasi incusstringitur quia & sinunto
tẽptando mundũ circuit . in infernotamea
positus. iamsubiectus sententiae . ñ uacatur
nunquã tẽpus preteritũ futurũq: ꝑmisc& ut
aliquando futuro ꝓpreterito aliquando uero
utat᷑ preterito ꝓfuturo : łuturo nãq: ꝓp̃terito
utitur : cũ iohanni mulier paritura masculũ
quiregat gentes inuirga ferrea demonstra tur:
Quod qui a incarnato dño ueniente. ĩatunc facꝰ¬
tũ fuerat : resgesta nuntiabatur : Rursum
prȩterito utitur ꝓfuturo : sicut ꝑ psalmistã
dñs loquitur dicens: Foderunt manus meas
& pedes meos : dinumerauerunt om̃ia ossa

Expanded text:
est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et semper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Aeternae illum percussioni relinquimus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus, jam sub ictu sententiae non vagatur. nunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur cum Joanni mulier paritura masculum, qui regat gentes in virga ferrea, demonstratur . Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa
Abbreviated transcription (Latin):
triturã uitȩ presentis. in quanunc triticũ sub
paleis gemit. ita illo extremiuidicii uentil abro.
int̾triticũ paleasq discer nitur : ut nec intriaci
hor reũ paleae transeant. nec in paltarũ ignem.
horrei granade bantur: Illa ergo fulmina locũ
aliũ nequa quã tangunt : & uidelic& ignesuo. non
grana. sed paleas incendunt: sed qr leuia than
istũ poena noncorrigit insinuat: dũ subiungit:
hostis ut lapis indurabitur &r nulla umquãco¬
uersionis penitentia mollietur : Qui quia
solis ictib aeternȩ ultionis ab tabitur. recte
malleatoris incus: Incudem qui ppe malle¬
ator solis aptã ꝑcussionib figit : Ab hocnaq
incus statuit᷑ : ut crebrisictib: feriatur:
Leuiathanergo ut malleatoris incus stringetur:
quia inferni uinculis coartabit᷑ ut aeter ni
supplicii c̃tipua ꝓcussione tundatur
tot ꝑeussionib inuas aliud ñ trans fe tero
Reste ergoltuiathan iste. incudie paratus

Expanded text:
trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illa ergo fulmina locum alium nequaquam tangunt, quia videlicet igne suo non grana, sed paleas incendunt. Sed quia Leviathan istum poena non corrigit, insinuat dum subjungit:hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis aptabitur, recte malleatoris incus. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus
Abbreviated transcription (Latin):
electosdĩ insuis uirib: effrenat᷑: ad augmentũ suae:
maliciae unitatẽ quoq inrȩꝓbis habere ꝑmitat᷑:
Ut tanto cõtranos robustius uiressuas exerat: quan¬
to non solũ nos ictu fortitudinis. sedmole etiã adu¬
nationis inpugnat: sed quis cõtra ista sufficiat :
Quemens ad tante elationis & cõpagispondera. ñ abppsa
cogitationũ radice cõtremescat : Unde qr trepi¬
dare nos ꝑinfirmitatẽ conspicit : ꝓtinus diuina
clem̃tia quid ꝑ sem & ipsã facit adiungit : Nã seqͥt᷑¬
Mittit contra eũ fulmixa: & ad locualiũ non se¬
rentur: Quid appellationẽ fulminũ. nisi trem̃¬
dȩ illi extremi ludicii sententiae designantur.:s
Quae ideir cofulmina uocant᷑ & nimirũ eosquos
feriunt. in ꝑpetuũ incendunt: Fulmennamq:
Qũe dñs iħs̃ int̃fici& spu orissui & destru& inlus¬
tratione aduentus sui Haec autẽ que in eũ mit¬
tunt᷑ fulmina. ad locũ aliũ non ferentur qr iustis
gaudentib: solos tunc rȩꝓbos feriunt : Nam post

Expanded text:
viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? adjungit. Nam seqMittet contra eum fulmina et ad locum alium non ferentur. - Quid appellatione fulminis, nisi tremendae illae extremi judicii sententiae designantur? Quae idcirco fulmina vocantur, quia nimirum eos quos feriunt in perpetuum incendunt fulmina ad Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Haec autem quae in eum mittuntur fulmina, ad locum alium non feruntur, quia justis gaudentibus, solos tunc reprobos feriunt. Nam post
Abbreviated transcription (Latin):
operarii iniqui tatis: Audiant illi. diuiciae
siaffluant nolite cor apponere : audiant isti.
quia fatue uirgines. que uaciuis uasculis ueni¬
unt ab int̃nis nuptiis excluduntur: Ruirsũ
q alit̃ tẽptari prelatos. atq: alit̃ subditos
prȩfati sumus: audiant illi. qđ ꝑquendã sapi

Expanded text:
operarii iniquitatis : » audiant illi: « Divitiae operarii iniquitatis : » audiant illi: « Divitiae si affluant, nolite cor apponere . » Audiant isti quae fatuae virgines, quae vacuis vasculis veniunt ab internis nuptiis excluduntur. Rursum quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus; audiant illi, quod per quemdam sap
Abbreviated transcription (Latin):
tib in est clamor in locutione. a maritu¬
do insilentio dissolutio inhilaritate fu¬
ror intristicia : in honestas in actione. ho¬
nef tas in imagine. erectio in incessu.
rancor in responsiorae: Horũ mens semꝑ est ad in¬
rogandas cõtumelias ualida : ad tolerandas infir¬
ma: Ad oboediendũ pigra : ad lacessandos uero
alios inportuna : Ad eaque facere deb& & pre¬
ual& ignaua: ad ea autẽ que facere nec deb&
nec p̃ual& semꝑ parata: haec ineo qđ sponte
ñ appetit. nullis exhortationib: flectitur :
ad hoc autẽ qđ latent̃ desiderat querit ut co¬
gat᷑: Quia dũ metuit ex desiderio suo uiles¬
cere: obtat uim in ipsa sua uoluntate tolera¬
re: Igit᷑ qui ahumanos animos alit̃ tẽp̃tari
exre b carnalib atq alit̃ ex spiritalib diximꝰ :
audiant illi . om̃is caro foenũ. & gła eiꝰ sic̃ flos
feni: Audiant isti : qđ quib dãpost miracula
dicit᷑: Nesciouos unde sitis: discedite a me

Expanded text:
tibus, inest clamor in locutione, amaritutibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur: quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: « Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . » Audiant isti quod quibusdam post miracula dicitur: « Nescio vos unde sitis. Discedite a me, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
loqui soleant. peius tacent : qr cũ peccan¬
tes aliquid de correctione audiunt.
in dignantes etiã responsionis uerbasus¬
pendunt : Cũhis quando aspere agitur:
sepȩ ad que rele uoces dehac ipsa aspe¬
ritate ꝓsiliunt : Cũ uero eos magistri
suiblande p̃ueniunt dehac ip̃sa hu¬
militate qua p̃uenti sunt grauius in¬
dignantur & tanto eoꝵ mens. uastius
accenditur. quanto c̃sideracius infir¬
ma iudicatur : Quia hii nimirum
humilitatẽ q uirtutũ mater . ẽ. nesci¬
unt . usũ suilaboris ꝑdunt. etiã siqua
bona sunt que oꝑari uideantur : quia
surgentis fabricȩ robusta celsitudo ñsi¬
gitur . que nequaquã ꝑfundamenti for¬
titudinẽ inpetra solidatur: Soli ergo
ruine crescit quod aedificant: qui ante
molẽ fabrice. humilitatis fundamina
ñ ꝓcurant: Quos bene ab intimis ꝑdimꝰ:
si paucis in exteriorib: ostendamus: Cunc¬
tis namq: suꝑba apud se cogitatione tumexi¬

Expanded text:
loqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccanloqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccantes aliquid de correctindignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt gravius indignantur, et tanto eorum mens vastius accenditur, quanto consideratius infirma judicatur. Hi nimirum, quia humilitatem, quae virtutum mater eunt, usum sui laboris perdunt; etiamsi qua bona sint, quae operari videantur, quia surgentis fabricae robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur; soli ergo ruinae crescit, quod aedificant, qui ante molem fabricae, humilitatis fundamenta non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superbia apud se cogitatione tumen
Abbreviated transcription (Latin):
Adtanta usq uesaniã deuoluuntur : ut dm
res humanas curarȩ ñ aestiment. qei qui
quasi imstis eybienditur ee. se cõmissos do¬
eciã contra iudicia conditoris intume scurh
& dũ pastor is uitã diudicant ipsa quoque
sapientia om̃ia disponentis in pugnant
Sarpe autẽ rectoris sui dictis ꝓterue obiu¬
ant & tandẽ uocis suꝑbiã libertatẽ uocant:
Pi quippelatiose quasi prectitudinȩ
libertatis obicit sic̃ sẽpe se timor ꝓhu
militate subponit : Namsic̃pleriq: re¬
tcent extimore. & tam̃ tacere se aefti¬
mant exhumilitate: ita ñnulliloquun¬
tur ꝑ inpacienti a elationis & tameti
loqui se credunt. ꝑ liber tatẽ rectitudi¬
nis: Aliquando aut̃em subditi ꝓt̃ua que
sentiunt. nequaquã ꝓdunt : & hii quoꝵ
loquacitas uix cõpescitur . non nũquã
ex sola a maritudine intimi rancoris
obmutescunt: Qui ꝑdolorẽ mentis.
pcacitatis sue uerba subtrahentes. cũ male

Expanded text:
ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos doetiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt: qui per dolorem mentis procacitatis suae verba protrahentes, cum male
Abbreviated transcription (Latin):
eosqui subiecti sunt ostendit : itaut nulłu iã
quasi dignũ respiciat. cui ae quanimiter
loquatur : Vnde & moxmentis tranquilli¬
tas. in ir̃a uertit᷑ & dũ cunctos despicit
dũ sensum uitãq om̃iũ sine moderatione re¬
p̃hendit tanto in refrenatius se in iracũdiã
dilatat quanto eos quisibi cõmissisunt. et̃.
sibi m& indignos putat: At c̃tra cũ subiectoꝵ
cor suꝑbia instigat. hoc sumopere agere
pituntur : ut sua acta c̃siderare funditus
neglegant. & semꝑtacitis cogitationib ret¬
toris sui iudices fiant: Quidũ in illo qđ re¬
p̃bendere debeant in portune respiciunt:
insem &ipsis qđ corrigant nũ quam uident:
Unde & tanto atrocuis pereunt. quanto a se
oculos auertunt : qr in huꝰ uite itinere ef¬
fendentes corruunt . dũ alibi intenidunt
Et quidẽ peccatores seasserunt: nec tam̃tantum
uttanoxie in regimirue ꝑsone traderentur
Q duei facta de spiciunt. du precepta contẽpnu

Expanded text:
eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃ summis celestibq uirtutib : Una tamen
eadeq antedĩ oculos agitur: quãuis adhuma¬
nacordaueniens. in eoꝵ obtutib: diuerso amid¬
tupallietur: Namcũhs quide t̃rena priusgła
suꝑbiebat. post modũ desc̃itate extollitur ne¬
quaquã cor eiꝰ elatio deseruit : sed ad eũ c̃sueta
ueniens ut cognosci nequeat uestẽ muta uit:
Sciendũ quoque est quod alit̃ haec p̃positos:
atq alit̃ subditos tẽptat: Frelatonam que
in cogitationib suggerit. qr solouitȩ merito
suꝑceteros excreuit : & siqua ab eo bene aliquã¬
dõ gesta sunt. hec in portune eiꝰ animo obicit:
Et cũ hunc dõ singularit̃ placuis se insinuat:
quo facile suggesta ꝑsuadeat . ipsã ad teftimo¬
niũ potestatis traditȩ retributionẽ uocat
dicens: Quia nisi omp̃sđ s. te his om̃ib meli¬
orẽ cerner& om̃s hos subtuo regimine ñ dediss&:
Eiusq mox mentẽ erigit. uiles atq in utiles

Expanded text:
alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veniens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placuisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles
Abbreviated transcription (Latin):
ficaui in domũ regni. in robore fortitudinis
meae ingłade coris mei sed hunc tumorẽ quã
c̃cĩta uindicta re presserit : ilico adiungit dicens:
Cũ adhuc sermo eis& inore regis : uox deceloruit:
Tibidicit᷑ nabuchodo nosor rex: Regnũ transi&
ate & abhominib te eicient: &cũ befais feris
erit habitatiotua : Eoenũ quasibos comedes :¬
& septẽ tẽ pora mutabuntur suꝑte : Ecce quia
tumor mentis usq: ad aꝑtaue ha se ꝓtulit :
pacientia iudicis: ꝑtinus usq: ad sententiã eru¬
pit : Tantoq hunc districtius ꝑculit : quanto¬
eiꝰ se suꝑbia in moderatius erexit : &q enume¬
rando bonadixit. in quib sibi placuit : enume¬
rata & mala in quib feriretur audiuit: Sci¬
endũ uero . ẽ. quod ipsa hec dequa tractamus
elatio alios expeb secularibus: alios uero
exspiritalib: possid& : Alt̃ namq intumescit
auro : alter eloquio: Alter infimis & terrenisreb

Expanded text:
ficavi in domum regni, in robore fortitudinis ficavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia iudicis protinus usque ad sententiam erupit tantoqejus se superbia immoderatius erexit; et quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intumescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus;
Abbreviated transcription (Latin):
litate agitur: eolacius ista dominat᷑:. Quis quis uero
eiꝰ in seꝰ.tyrannidẽ captiuamente susceperit : hoc
primud apnũ patit᷑. qđ clausocordis oculo: iudicu
aequitatẽ ꝑdit: Namcunctaque ab alis uł bene
geruntur displicent: & sola ei que ipse uł praue
egerit placent: semꝑaliena oꝑa despicit. semper
miratur qđ facit: & & quicquid egerit. egisse se
& ũ se incunctis transcendere ceteros aefamat:
platacogitationũ spacia secũ deambulans. laudes
suas tacitus clamat: Nonnũ quã uero ad tantã ela¬
tionẽ niens ducit᷑ : ut in eo qđ tum&. etiã ꝑosten¬
tatione locutionis effrenetur : sed tanto facilis
ruina sequitur : quanto apud se quisq inpudentius
exaltatur: Hinc enĩ scriptũ est : Ante riunam :¬
ex altaturcor: Hinc ꝑdanielẽ dicit᷑ In aula
babilonis de ambulabatrex : responditq &
ait : Non ne hec.ẽ. babilon magna. quã ego aedi¬

Expanded text:
litate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero litate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se ationem. Et cum se in cunctis transcendere ceteros ęstimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnumquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo, quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque inpudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. Hinc per Danihelem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Haec quel eui athanistius sensũ: feruescere sic̃ olla
facit : Vnde & humanas m̃tes in quodã feruore
insaniȩ c̃cutt : sed ꝑ aꝑta opera qualit̃ cõcussiani¬
mũ euertat ostendit: Intus nãq: prius ebullit
in elatione : qđ foras post modũ spumat in opere :
debemꝰ hanc subtilius sollicitiusq: discutere.
atq adhumanas mentes. quanta uł qualis ueni
at. & quib: qualit̃ subripiat demonstrare :
Alia quippe uicia eassolũ modo uirtutes in pe¬
tunt. quib: ipsa destruunt᷑ : ut uidelic& ira
pacientiam. castrimargia abstinentiam.
libido cõtinentiã expugr&: suꝑbia autem
crigit & quasi generalis & pestifer morbus corpus
om̃e corrupit ut quic quid illa inuadente agitur.
etia si et̃ uirtus ostenditur ñ ꝑhocdõ sed soli uatie
ciuitatẽ intercipit: cumentẽ suꝑbia inrũpit: Et
quodi ciorẽ quẽ quã corperit :eo indominio durior
ex surgie: Quia quo amplius res uirtutis sine humi¬

Expanded text:
Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam facit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam evertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmodum spumat in opere Vdebemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel qualis veniat, 1138 et quibus qualiterve subripiat, demonstrare. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet. Superbia autem, erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiam si esse virtus ostenditur, non per hoc Deo, sed soli vanae civitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humi
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus hoft̾is quasi de sublime om̃s uidere deseribit᷑:
Ted & multa de ostendendo humani generis in imico
⁊plata sunt ualde mens appetit. ut infine loquittio¬
nis dominicȩ. unũ aliquid manifestius exprimatur
unde menbra illius breui nobis designificatio ate
suꝑbiae Vt leuiathan iste incunctis que superius
dicta sunt cader& solase suꝑbia ꝑculit : Neq enĩ
ꝑillos tot uicioꝵ ramos arescer& nisi ꝑhanc prius
in radice putruiss& : Scriptũnamq est : In itiũ
Sedidcir co hanc dñs finisue loquutionis inseruit :
ut cĩ post mala omĩa leuiathan istius suꝑbiã dice¬
r& quid eẽt malis om̃ib: deterius indicar&
monstrat᷑ : sicut enĩ inferius radix tegitur.
sed ab illa rami extrinsecus expanduntur : ita
suꝑbia intrinsecuscelat. sed ab illa ꝓtinus apta
uicia pullulant: Nulla quippe mala ad publicũ
ꝓdirent : nisihȩc mentẽ in occulto constringer&:

Expanded text:
antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. Sed quia multa ad ostendendum humani generis inimicum prolata sunt, valde mens appetit, ut in fine locutionis dominicae, unum aliquid manifestius exprimatur, unde membra illius brevi nobis designatione bia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice putruisset. Scriptum est namque: Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaretmonstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret.
Abbreviated transcription (Latin):
batione int̃niexaminis reꝑbi. que lib& oꝑafaciant
in quib lib& uirtutib enitescant. humilitatis sensũ
coeperit : quasi de sublime cunctos inferius despi
cit : Notandũ uero ẽ. qđ leuiathanifte quiper
corporeãbestiã designat᷑. sublime uidere de¬
scribitur : quia uidelic& cordissuꝑbia. cum
exterius usq: ad corpus extenditur. ꝑoculos in¬
dica t᷑: Ipsi quippe ꝑfastũ tumoris inflati.
quasi ex sublime respiciunt : & quo sẽ de primunit aleiuꝰ
extollunt : Nisi enĩsuꝑbia peroculos quasi ꝑquasdã se
fenestras ostender& nequa quã dõ psalmista dixisse:
Popłm humilẽ saluũ facies: & oculos suꝑboꝵ humiliabis:
Nisi suꝑbia ꝑoculos funder& salomonquoq: de iudȩ
elatione ñ dicer&: Seneratio ciuꝰ excelsisunt oculi:
& palpebrȩ eiꝰ in alta subrectae : Quia ergopcorpo¬
reum animal. leuiathanis te signatur. & suꝑbi a
usq ad corpus ꝓdiens. aꝑtius oculis principatur :

Expanded text:
probatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, probatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, in quibuslibet virtutibus enitescant, humilitatis sensum ceperit quasi de sublimi cunctos inferius despiit.---Notandum vero quod Leviathan iste, qui per corpoream bestiam designatur, sublime videre describitur, quia videlicet cordis superbia cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque ad corpus prodiens apertius oculis principatur,
Abbreviated transcription (Latin):
malis. & illi ad augmentũ mali. utunt᷑ minimis
bonis: Isti quippe inde ꝑfectius in bono ꝓficiunt.
unde maloteptantur: illi autẽ inde ad maius
malũ deficiunt. unde debonogloriant᷑ : sic itaq:
malebono utit᷑ rȩꝓb & bene malo utitur ꝓbus
sic̃ sepe cõtingit. it alius ex crbosalutifero in¬
ordinate supto pestẽ languoris incurrat. aliuꝰ
ueneno serpentis in medicamine ordinate cõ¬
fectionis adhibito. languoris molestiã uincat:
lle ergo & cybosalutifero uti recte noluit.:
inde ꝑniciose morit᷑. unde alii salubrit̃ uiuuNt:
Iste autẽ qui uenenoserpentis caute ut studuit:
inde salubrit̃ uiuit . unde alii ꝑniciose mori¬
untur: Uenenũ uero serpentis ñ ipsã nequiciã
sed suggestionẽ nequiciae dicimus q nolentes sepe
renitentesq tẽptamur: Qđ tunc in medicamine
uertit᷑ cũ mens uirtutib: erecta. cõspectis contra
sẽ tep̃tationib humiliatur: Iniqui igit᷑. atq ab aꝓ¬

Expanded text:
malis, et illi ad augmentum mali utuntur minimis malis, et illi ad augmentum mali utuntur minimis bonis. Isti quippe inde perfectius in bono proficiunt, unde de malo tentantur; illi autem inde ad majus malum deficiunt, unde de bono gloriantur. Sic itaque male bono utitur reprobus, et bene malo utitur probus; sicut saepe contingit ut alius ex cibo salutifero inordinate sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vincat. Ille ergo qui cibo salutifero uti recte noluit, inde perniciose moritur, unde alii salubriter vivunt; iste autem qui veneno serpentis caute uti studuit, inde salubriter vivit, unde alii perniciose moriuntur. Venenum ergo serpentis 1137 non ipsam nequitiam, sed suggestionem nequitiae dicimus, qua nolentes saepe renitentesque tentamur. Quod tunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentationibus humiliatur. Iniqui igitur atque ab ap
Abbreviated transcription (Latin):
intentione semꝑ inspiciant : & ex eoiam se
quasiscõs aspiciunt. obliti maloꝵ om̃iũ que
c̃miserunt : unius sui tantũ modo boni memo¬
res. qd fortasse facere nec ꝓfecte potuerunt:
Sicit euenire eõtra electis sol&. ut cũ multarũ
urtutũ grãpolleant unũ ultenuis simũ uiciũ
ulde defatigans puls& quatinꝰ dũ exquadã parte
infirmari c̃siderant dehis uirtutib inquib pre¬
ualent. se minime extollant: Dũq deinfirmi¬
tate trepidant: hoc quoq ubi fortessunt humi¬
husseruant: sȩpe ergorȩꝓbi ꝑhoc quod unũ
ułminimũ bonũ suũ in caute conspiciunt. mala
multa & grauia in quib dimersi sunt ñ agnoscunt
Et saepe electi ꝑ boc qđ ad tenuissimu malũ suum
infirmitate trepidant : mira dispensatione
agit᷑ ut magnabona ad que ꝓuectis unt ñ amit¬
disponit. ut istos & mala adiuuent. illos & bona
grauent: dũ & isti ad ꝓuectũ boni. utunt᷑ leuib

Expanded text:
intentione semper inspiciant, et ex eo sese jam intentione semper inspiciant, et ex eo sese jam quasi sanctos aspiciant, obliti malorum omnium quae commiserunt, unius sui tantummodo boni memores, quod fortasse facere nec perfecte potuerunt, sicut evenire contra electis solet, ut cum multarum virtutum gratia polleant, unum eos vel tenuissimum vitium valde defatigans pulset, quatenus dum ex quadam parte sese infirmari considerant, de his virtutibus in quibus praevalent se minime extollant; dumque de infirmitate trepidant, hoc quoque ubi fortes sunt humilius servant. Saepe ergo reprobi per hoc quod unum vel minimum bonum suum incaute conspiciunt, mala multa et gravia in quibus demersi sunt non agnoscunt. Et saepe electi per hoc quod ad tenuissimum malum suum infirmari trepidant, mira dispensatione agitur, ut magna bona ad quae provecti sunt, non amitdisponitur, ut et istos mala adjuvent, et illos bona gravent, dum et isti ad provectum boni utuntur levibus