comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et mala. Uirtutis autem remunerationem a deo ẽẽ manife¬
ste fateatur. quia dulcis est & bona: cum ds nullius mali.
set totius boni auctor sit. huic dicendum est quia offen
sio & si homini est mala cdum penam ingerit. apud tłm est
iusta dum peccata punit. Quod autem iustum est. bonũ
est: p̾destinatio igitur ultionis. quia iusta est & bona.
Unde fons & origo boni ꝑ ysaiam sic loquit᷑. Ego dñs for¬
mans lucem & creans tenebras. faciens pacem & creans malũ.
Quasi dicatur. Ego dñs faciens pacem ex me tͥ. creans malũ
ex te tͥ. Pro peccatis enim tuis bellum t tribuo quod mere¬
ris. quod & si apud me sit iustum ex te tamen fit tͥ malum.
⁊ua ñ ex me. s ex te peccasti & ꝓ peccato peccati penam tͥ creo.
que apdu me est iusta: tibi autem mala. Huiꝰmodi gͦ malũ¬
creat deus. quod ꝑ se sibi fit uistũ. ex homine fit homini
malum. Una enim eademꝙ res aliter atꝙ aliter inter homi¬

Expanded text:
et mala; virtutis autem remunerationem a Deo esse manifeet mala; virtutis autem remunerationem a Deo esse manifeste fateatur, quia dulcis est et bona: cum Deus nullius mali, sed totius boni sit auctor. Huic dicendum est, quia ultio offensionis etsi homini est mala, dum poenam ingerit; apud Deum est justa, dum peccata punit. Quod autem justum est, bonum est. Praedestinatio igitur ultionis, quia justa est, et bona. Unde fons et origo boni per Isaiam sic loquitur: Ego Dominus formans lucem et creans tenebras; pacem faciens, et creans malum . Quasi dicat: Ego Dominus faciens pacem ex me, creans malum ex te tibi. Pro peccatis enim tuis bellum tibi tribuo, quod mereris: quod etsi apud me sit justum, ex te tamen tibi fit malum; quia non ex me, sed ex te peccasti; et pro peccato poenam tibi creo, quae apud me est justa, tibi autem mala. Hujusmodi ergo malucreat Deus, quod per se sibi sit justum, ex homine fit homini malum. Una eademque res aliter atque aliter inter homi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia homo peccauit. Ecce ex homine peccatum: in hominẽ
mors. Est qui tlicat. quomodo possit ẽẽ pectatum causa pre-¬
destinationis: cum e̾et predestinatio anteqͣm peccaret homo.
Ille aucdiat. quia om̃ia anteqͣm fiant. d̾s quasi facta ꝑtractat
⁊ siue sint punienda. siue muneranda. in prescientia sua di¬
iudicat. Etce homo infelix alligatur morti. ñ ꝑ dei predesti-¬
nationem. s ꝑ suam offensionem. Quamuis enim p̾destinatio
offensionem precurrat temꝑe. offensio tamen predestinationem
precedit effectione. Nam preclestinatio ñ fieret. nͥ offensio fut᷑a
e̾e̾t. quam offensionem qui presciuit. ẽẽ offensionis ultionem
ut iustus uidex predestinauit. Ex prescientia gͥ offensionis
predestinatio emanat ultionis. sicut ex p̾scientia uirtutis
predestinatio fieri solet remunerationis. Unde apłs ad
qui dubitat ultionem offensionis a deo ẽẽ. quia grauis est

Expanded text:
Quia homo peccavit. Ecce ex homine peccatum, et in homine Quia homo peccavit. Ecce ex homine peccatum, et in homine mors. 4. Est qui dicat: Quomodo possit esse peccatum causa praedestinationis, cum esset praedestinatio antequam peccaret homo? Ille audiat, quia omnia antequam fiant, Deus quasi jam facta pertractat; et sive sint punienda, sive muneranda, in praescientia sua dijudicat. Ecce homo infelix alligatur morti, non per Dei praedestinationem, sed per suam offensionem. Quamvis enim praedestinatio offensionem praecurrat tempore, offensio tamen praedestinationem praecedit effectione. Nam praedestinatio non fieret, nisi offensio futura esset: quam offensionem qui praescivit esse, offensionis ultionem ut justus judex praedestinavit. Ex praescientia igitur offensionis, praedestinatio emanavit ultionis: sicut ex praescientia virtutis, praedestinatio fieri solet remunerationis. Unde Apostolus ad qui dubitet ultionem offensionis a Deo esse, quia gravis est
Abbreviated transcription (Latin):
am: ñ tamen uim faciens in homine ꝑ potentiam. ut du¬
ceret eum ad mortis sententiam. Ergo predestinatio hiuius¬
mocłi ñ ab solute causa est mortis. s peccatum causa pre¬
destinationis ⁊ mortis. Non enim sic ilicit̾ de hominis mor¬
te. ut de celi uolubilitate. Interroganti enim alicui. qͣre
celum uoluit. respondemus. quia cło predestinauit. hec
responsio absoluta est. nec aliam querit. Si antem ali¬
quis intetrogat. quate homo moritur. ñ ab solute responde¬
re possumus qͥa ło pretestinauit. Non enm predestinaret.
nisi eum peccaturum prescuret. Decatum quippe in homi¬
ne. in des intitat relum uisticie. Telus tero iusticie. pre¬
destinationem. predestinatio antem attrahit morteru. ⁊ brũ
concatenationis mitium ꝙ finis in homine est. Quare¬
enim homo moritur: Quia d̾s predestinanit. Quare ds pre¬
destinauit: Quia uistus ẽ & iuste facit. Quare iuste fatit:

Expanded text:
am: non tamen vim faciens in homine per potentiam, ut duam: non tamen vim faciens in homine per potentiam, ut duceret eum ad mortis sententiam. Ergo praedestinatio hujusmodi non absolute est causa mortis, sed peccatum causa praedestinationis et mortis. Non enim sic dicitur de hominis morte, ut de coeli volubilitate. Interroganti enim alicui, quare coelum volvitur: respondemus, Quia Deus praedestinavit. Haec responsio absoluta est, nec aliam quaerit. Si autem aliquis quaerit quare homo moritur: non absolute respondere possumus, Quia Deus praedestinavit; non enim praedestinaret, nisi eum peccaturum praesciret. Peccatum quippe in homine, in Deo incitat zelum justitiae; zelus vero justitiae praedestinationem; praedestinatio autem attrahit mortem. Et hujus concatenationis initium et finis in homine est. Quarenim homo moritur? Quia Deus praedestinavit. Quare Deus praedestinavit? Quia justus est, et juste facit. Quare juste facit?
Abbreviated transcription (Latin):
stretur. Creauit cłs celũ e t̾ram. solem & lunã. diẽ & noctẽ
Dredestinauit insuꝑ ut celũ semꝑ uolueret᷑. t̾ra immobi¬
lis cecuuolrienti ceio loco centri haberet᷑. sol⁊ luna diei nodi¬
Qͦ pcent. dies ⁊ nox certis temꝑib uicissim succederent
ħe prectestinationes: potentie sunt ⁊ alligationis. Unũq̃de
enim eoꝵ q̃ p̾diximꝰ sic alligatũ ÷ suo oꝑi ꝑ p̾destinationẽ.¬
ut ab eo c̾imoueri ñ possit. Creauit cdłs hominẽ ac p̾desti¬
nauit ut si obettiens eet. ac agustu uetiti pomi se abstine¬
ret in uita ꝑmaneret. sin autẽ in obectiens ee̾t sententiã mor¬
tis subiret. Hec predestinatio conditionis est. & iuisticie.
Non enini tło ante casum hominis. sit eum ꝑ potentiam
aligationis predestinauit morti. ut netesse e̾et eum mori. B
sub ea conditione si pectaret. Quia gͥ peccauit homo iustũ
erat nt mereret᷑. Si ñ peccaret nullo uinculo predestinatio¬
conctitione fiea fuit in deo. ꝓpter casus humani prescienti¬

Expanded text:
lunam, diem et noctem; praedestinavit insuper ut coelum semper volveretur, terra immobilis circumvolventi coelo loco centri haberetur; sol et luna diei noctique praeessent; dies et nox certis temporibus vicissim succederent. Hae praedestinationes potentiae sunt et alligationis. Unumquodque enim eorum quae praediximus, sic alligatuut ab eo dimoveri non possit. Creavit Deus hominem, et praedestinavit ut si obediens esset, ac a gustu vetiti pomi se abstineret, in vita permaneret; sin autem inobediens esset, sententiam mortis subiret. Haec praedestinatio conditionis est et justitiae. Non enim Deus ante casum hominis sic eum per potentiam alligationis praedestinavit mori, ut necesse esset eum mori; sed sub ea conditione, si peccaret. Quia igitur peccavit homo, justum erat ut moreretur; si non peccaret, nullo vinculo praedestinatioconditione fixa fuit in Deo, propter casus humani praescienti
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sit ubi talis & tanta beatitudo ꝑsistit. aliter dici ñ po¬
dest. nisi qͥcqͥd boni ẽ. ibi ẽ: & qͥqͥd mali ẽ. nusqͣm ẽ. Quod:
felicitatẽ multis scłi diuitiis constipatus dauid anhela-¬
bat cũ diceret. Qid mͥ restat in celo: & a te qͥd uolui super
bor dũ manifestabit᷑ gła tua. His ita decursis qͣmqͣm mul
monstraui qͥb pie uiuentes in xp̃o iħu ñ desinit inpug¬
nare. s nͨ his contẽptus ad alia conu̾tit᷑ argum̃ta. dum
qͥbtam in sompnis sepius uera ꝓnuntiat. ut eos qͣndo ꝙ
ad falsitatẽ ꝑtrahat. cũ dormientes ante horã excitat. ut
orantes quolibet pacto ab spiritali opere retrahens in anes
efficiat. Tu autem homo dĩ uigilanti stuctio attende que
e predestinatione di locuturi. anxie¬
tatib qͥbusdam inuoliuim᷑. quia dum
conscientiam nr̃e stoliditatis ꝑscrutam᷑.
ab appetitu tam ardue disputationis repruminur.
S dum ad om̃ipotentiã illiꝰ qͥ ꝑ os asine irrationa¬

Expanded text:
ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit, aliter dici non potest, nisi quidquid boni est ibi est, et quidquid mali est ibi nusquam est. Quod felicitatem multis saeculi divitiis constipatus David anhelabat, cum dicebat: « Quid mihi restat in coelo, et a te quid volui super bor, dum manifestabitur gloria tua monstravi, quibus pie viventes in Christo Jesu non desinit impugnare: sed nec his contentus ad alia convertitur argumenta, dum quibusdam in somnis saepius vera praenuntiat, ut eos quandoque ad falsitatem pertrahat, dum dormientes ante horam, vel tempus exsuscitat, ut os quolibet pacto a spiritualibus operibus retrahens inanes efficiat. Tu autem, homo Dei, vigilanti studio attende quae e praedestinatione Dei locuturi, anxietatibus quibusdam involvimur: quia dum conscientiam nostrae stoliditatis perscrutamur, ab appetitu tam arduae disputationis reprimimur. Sed dum ad omnipotentiam illius qui per os asinae irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
ea neq de ipsis criminib quãlibet magnis remitten¬
Idis in sc̃a ecełia di miscdra desperanda est. agentib
penitentiã scm modũ sui cuiꝰq ꝑeccati. In actione
autẽ penitentiȩ ubi tale cõmissũ e. ut is qͥ cõmrisit
mensura tẽꝑoris quã doloris. Cor enĩ contritũ & hui¬
miliatuꝰ ds ñ spernit. Uerũ qͥa plerũq dolor alteriꝰ
cordis occultꝰ est alteri. nec in alioꝵ noticia ꝑ uerba
uel qͥcũq alia signa ꝓcedit. cũ sit cora illo cuidic it.
gemit᷑ meus ñ est ab iconditꝰ a te: recte constituure ab
bis qͥ ecclesiss presunt tẽpora penitentie. utt satisfi

Expanded text:
ed neque de ipsis criminibus quamlibet magnis remittendis in sancta Ecclesia, Dei misericordia desperanda est agentibus poenitentiam secundum modum sui cujusque peccati. In actione autem poenitentimensura temporis quam doloris, Cor autem contritum et humiliatum Deus non spernit. Sane quia plerumque dolor alterius cordis occultus evel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus a te non est absconditus ; recte constituuntur ab his, qui Ecclesiis praesunt, tempora poenit
Abbreviated transcription (Latin):
sepulture in matrẽ omͦiũ: ut etiã paruulos uide¬
amꝰ post lauacrũ regenerationis. diuersoꝵ maloꝵ
afflictione cructari. ut intelligamꝰ totũ qđ salutarib¬
agit᷑ sacram̃tis. magis ad spẽ uenturoꝵ bonoꝵ. quã re
tentionẽ uł adeptionẽ p̾sentiũ ꝑtinere. Multa etiã hic
uident᷑ ignosci. & nullis suppliciis uindicari: s eorũ
pene reseruant᷑ in posterum.

Expanded text:
n matrem omnium ; ut etiam parvulos videamus post lavacrum regenerationis diversorum malorum afflictione cruciari: ut intelligamus, totum quod salutaribagitur Sacramentis, magis ad spem venturorum bonorum, quam ad retentionem vel adeptionem praesentium pertinere. Multa etiam hic videntur ignosci et nullis suppliciis vindicari; sed eorum poenae reservantur in posterum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iubent᷑. s spiritali consilio uouent᷑. ex qͥb unũ est. bonũ ẽ ho¬
mini mulierẽ ñ cangere: tunc recte fiunt. cũ referunt᷑ ad di
mortales corda mortaliũ. Tunc aute illuminabit d̃ns abscon-¬
dita tenebrarũ. & manifestabit cogitationes cordis. & laus¬
erit unicuiq a do: qͥa id laudabit᷑ & dibget᷑ a ꝓximo in ꝓn¬
mo. qđ ne lateat ab ipso illuminabit᷑ do. Einuit᷑ autẽ cupidi¬
tas caritate crescente: donee ueniat hic ad tanta magnitudi¬
ne᷑. qͣ maior eẽ ñ possit. Maiorẽ eniꝰ caritate᷑ nemo habet:
qͣnta erit: ubi cupiditas qͣm uel cohercendo suꝑet. nullaerit.¬

Expanded text:
n jubentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad dimortales corda mortalium, tunc autem illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; erit unicuique a Deo, quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod, ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. 10. LANFR. tudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, t quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ sumina sanitas erit: qͣndo contentio mortis nulla erit.
utrũ enchiridion uel appellare debeas. uel habere. Ego tam᷑
cũ spernenda tua in xp̃o non putarẽ. bona de te credens in
adiutorio nr̃i redẽptoris ac sperans. teq in eiꝰ menbris plu¬
rimũ diligens: librũ ad de. sicut ualui. utina᷑ tam commodũ
qͣm ꝓlixũ. de fide & spe & caritate cot IScripeeN:¬

Expanded text:
m summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit. utrum Enchiridion vel appellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans, teque in ejus membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe et Charitate conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & liquido appara. quando pͥmo acceperunt discipli¬
corpꝰ & sanguinẽ dñi: non eos accepisse ieiunos. Num quid
tamen ꝓpt̾ ea calumniandum e̾ uniuersali ecclesie. quod aie¬
iunis semꝑ accipit᷑. ⁊ Ex hoc enim plcͦuit sp̃ui scõ
ut in honorem tanti sacramenti. prius m os xp̃iam
dominicum corpꝰ intrar&: quam ceteri cybi. Nam ideo ꝑ
uniuersum orbenus iste obseruat᷑. Neq enim quia id post

Expanded text:
um. Liquido apparet quando primo acceperunt discipcorpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. Nunquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intraret, quam caeteri eibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. sic̃ papia auctor ⁊ hireneꝰ ⁊ tertullianꝰ ⁊ lactantiꝰ
adqͥescunt. Deq post mille annos post resurrectionẽ xp̃i
regnũ in t̾ra futurũ. ⁊ scõs cũ illo in deliciis regnat᷑os
speremꝰ sic̃ nepos docuit. qͥ pͥmã iustoꝵ resurretionẽ¬
gentes ignorantes dm ĩ angulis t̾rarũ ĩ carne seruandas.¬
Que post mille annos regni in terra iustoꝵ ĩstigante diabolo
mouende st̃ ad pugnã. ⁊ contͣ iustos repugnantes. ⁊ dũo
ꝓ iustis pugnante. imbre igneo conpescendas. atꝙ ita mor¬
tuas. cũ ceteris in ĩpietate mortius. ad eterna sripplicia
in incorruptibili carne resuscitandas.
ullũ credimꝰ ad salutẽ: nͥ do ĩuitante uenire. Nullũ ĩ ui¬
tatũ: salutẽ suã nͥ do auxiliante oꝑari. Nullũ nͥ orantẽ
auxiliũ ꝓmereri. Nullũ d̃i uoluntate ꝑire. s ꝑ se ipsũ
ꝓ electione arbitͥ: ne ingenuitatis libertas at potestas

Expanded text:
pertinet, sicut Papia auctore Terrenus et Tertullianus et Lactantius pertinet, sicut Papia auctore Terrenus et Tertullianus et Lactantius acquiescunt: neque per mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sanctos cum illo in deliciis regnaturos speremus, sicut Nepos docuit qui primam justorum, et segentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne servandasae post mille annos regni in terra justorum, instigante diabolo, movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes, et, Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas; atque ita mortuas cum caeteris in impietate ante mortuis ad aeterna supplicia in incorruptibili carne resuscitandas.itante venire; nullum invitatum salutem suam nisi Deo auxiliante operari; nullum nisi orantem auxilium promereri; nullum Dei voluntate perire, sed per seipsum pro electione arbitrii, ne ingenuitatis libertas atque potestas
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a cõmissus÷. ⁊ cogitandi acceꝑat facultatẽ. scientiã boru
uertit ad malũ: ⁊ multa cogitando. factꝰ est ĩuentor mali.
Qđ in se ꝑdiderat. ĩuidit ĩ alios: nͨ ꝯtentꝰ solus ꝑire. suasi
aliis. ut qͥ eẽt suȩ malicie auctor ⁊ inuentor. fieret ⁊ ali¬
oꝵ auctor. Q ex hoc. malũ uel malicia ꝑcucurrit int̾
ceteras rationales creaturas.
Nde cognoscimꝰ nichil eẽ nat᷑a ĩmutabile. nͥ solũ đm. patrẽ

Expanded text:
creatura, commissus est, et cogitandi acceperat facultatem; scientiam boni vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali, et quod in se perdiderat invidit in aliis; nec contentus solus perire suasit aliis, ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia percurrerit inter caeteras rationabiles creaturas. Unde cognoscimus nihil esse natura immutabile, nisi solum Deum Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
mã creari ⁊ infundi. ut uiuat homo ĩ utero. ex anima con¬
stans ⁊ corpore: ⁊ egͤdiat᷑ uiuuꝰ ex ut̾o plenꝰ humana substanti.
eq duas animas dicimꝰ ĩ uno homine. sic̃ iacobꝰ ⁊ alii¬
guini. ⁊ alterã sp̃ualẽ. q̃ rationẽ ministret: s dicimꝰ unam
eãdẽ animã ĩ homine. q̃ ⁊ corpꝰ sua sociecate uiuificet. ⁊ se¬
metipsã sua ratione disponat. habens in se lib̾tade᷑ arbihͥi
ut in sua substantia eligat cogitatione qđ uult.
Solũ hominẽ credimꝰ habere anima substantiuã. q̃ exuta
corpoꝵ uiuit. ⁊ sensus suos atq ingenia uiuacit̾ tenet. Non
cũ corpore morit᷑. sic᷑ arabs asserit. neq post modicũ int̾¬
uallũ sic̃ zenon dicit : qͥa substantialit᷑ uiuit.
Animaliũ uͦ animȩ ñ sunt substantiue. s cũ carne

Expanded text:
mam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima conmam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, eNec duas animas esse credimus in uno homine, sicut multiguini; et alteram spiritualem, quae rationem ministret. Sed dicimus unamemque animam in homine, quae et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in sua substantia eligat cogitationem quam vult.Solum hominem credimus habere animam substantialem, quae et exuta corpore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet: neque cum corpore moritur, ut Arabs asserit: neque postmodum interituram, sicut Zenon dicit: quia substantialiter vivit. Animalium vero animae non sunt substantiae: sed cum carne
Abbreviated transcription (Latin):
Iost refurrectionẽ & iudiciũ ñ cradamꝰ restitutionẽ fut᷑am
quam origenes delirat: ut demones uel ĩpii homines. post
tormenta qͣsi suppliciis expurgati. uł illi ĩ angłicã qͣ ereati st̃
redeant dignitatẽ: uł isti iustoꝵ societate donent᷑. eo qd̾ diuinȩ
comueniat ꝑietati: ne qͥd ex rationalib pereat creat᷑is. s qͦlibet
mͦ saluent᷑. Nos credamꝰ ipsi iudici om̃iũ. ⁊ retͥbutori iusto.
qͥ dixit. ibunt ĩpii in suppliciũ ęt̾nũ. iusti autẽ in uitã ȩt̾nã
ut ꝑcipiant fructũ oꝑum suorum.
tenebre ipsã aqͣm ocułtarent. ⁊ aqͣ t̾rã absconderet. facti st̃
angłi. ⁊ om̃s çelestes uirtutes: ut ñ e̾e̾t ociosa di bonitas s
haberet ĩ qͥb ꝑ multa aute spacia. bonitatẽ suã ostenderet.
O ita hic uisibił mutidꝰ ex his qͥ creata fuerãt. c̾c factꝰ: ⁊ ornatus.

Expanded text:
Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, quam Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam, qua creati sunt, redeant dignitatem, vel isti justorum societate donentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salvetur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui dixit: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , ut percipiant fructum operum suorum.tenebrae occultarent, et aquam terra absconderet, facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset ociosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spacia bonitatem suam ostenderet: et ita hic visibilis mundus ex his quae creata fuerant, factus est, et ornatus.
Abbreviated transcription (Latin):
mniũ hominũ erit resurrectio. Si omniu̾ erit: gͦ om̃s mori¬
pͥuilegiũ in año. qđ de eo specialit̾ dicit᷑. ñ dabis sc̃m cuũ iude¬
re corruptionẽ. Hanc rationẽ maxima patrũ tͦba tͣdente susce¬
pimꝰ. Nerũ qͥa sc̃ ⁊ alii eque catholici ⁊ eruditi uiri. qͥ credunt
amma ĩ corpore manente. ĩmutandos ad ĩcorruptionẽ. ⁊ ĩmor¬
talitatẽ. eos qͥ in aduentu dñi. uiui ĩueniendi st̃: ⁊ hoc eis re
deponant ñ mortẽ. Quolibet qͥs adqͥescat mͦ. ñ ÷ hereticꝰ nisiȩ
contentione hereticꝰ fiat. Sufficit in ecclesiastica lege: carnis
resurretione credere futurã de morte.
Quod autẽ dicimꝰ in simbolo. ĩ aduentu dñi. uiuos ac mor¬
tuos iudicandos. ñ iustos ⁊ peccatores iudicare. sic̃ diodorus
significari putat: s uiuos eos qͥ ĩ carne ĩueniendi st̃ dicit. qͥ ad¬
huc morituri credunt᷑. uel ĩmutandi fẽ. ut alii uolunt: ut sus¬
citati continuo uł reformati. cũ ante mortuis iudicent᷑.

Expanded text:
mnium hominum erit resurrectio. Si omnium erit, ergo omnes moriprivilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. Hanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri qui credunt, anima in corpore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis repdeponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi ex contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lresurrectionem credere futuram de morte. Quod autem dicimus in symbolo, in adventu Domini vivos ac mortuos judicandos, non justos et peccatores judicare, sicut Diodorus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt, ut suscitati continuo vel reformati cum ante mortuis judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tate. patͥ filiꝰ. homousion ꝑatͥ ⁊ filio sp̃s sc̃s. homousion do
⁊ homini unꝰ filiꝰ. manens ds in homine suo. ĩ gła patͥs. deside¬
blasphemat: s homo in do. ⁊ in homine ds.
instoꝵ ⁊ scda ꝑeccatoꝵ. ut fabula ẽ sõꝑniatoꝵ. s una om̃iũ
qͥa si id resurgere dicit᷑ qđ cadit. caro gͦ nra ĩ uerttate resur¬
git. sic̾ in ueritate cadit: ⁊ ñ scdm origenẽ ĩmutatio corꝑoꝵ
erit .i. aliud ñ nouu̾ corpꝰ ꝓ carne: s eadẽ caro corruptibilis

Expanded text:
tate Patris Filius, homousion Patri et Filio Spiritus sanctus. Homousion. Deo et homini unus Filius manens Deus in homine Deo in gloria Patri, desideblasphemat, sed homo in Deum et Deus in homine.justorum, et secunda peccatorum, ut fabula est somniatorum; sed una omnium. Et si id resurgere dicitur, quod cadit, caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit. Et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne: sed eadem caro corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
ut mathedoniꝰ. Nichil corporeũ: ut mellito ⁊ tertullianꝰ. Nichil
corporalit̾ effigiatũ. ut antͦponiorfus ⁊ uadianꝰ. Nichil sibi ĩuisibi¬
le: ut origenes. Nichil creat᷑is uisibile: ut fortunatꝰ. Nichil mori¬
b uel uoluntate diuersũ. ut martion. Nichil ex tͥnitatis essentia
ad ereaturarũ nat᷑am deductũ: ut plato ⁊ tertullianꝰ. Nichilof¬
ficio singulare. nec alteri cõmunicabile: ut origenes. Nichil con¬
fusũ. ut sabelliꝰ: s cotũ ꝑfectũ. qͥa totũ ex uno. ⁊ unũ ñ tantũ

Expanded text:
ut Melito et Tertullianus, nihil corporaliter effigiatum, ut ait Anthropomorphus; nihil sibi invisibile, ut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus et voluntate diversum, ut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius; sed totum perfectum, quia 5 totum ex uno, et unum ex toto:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dđm. qͥa mutatio uł uersibilitas nat᷑e. ⁊ diminutionẽ ⁊ absoluti¬
onẽ substantiȩ facit. Credit᷑ a nob̾ sine confusione cõiuncta
sc̃a tͥnitas. sine separatione distincta. Natꝰ est gͦ d̾i filiꝰ ex homi
neq deoccesi .i. putatuie imaginat᷑: s corpꝰ uerũ ñ tantũ carnẽ
ex carne sic̃ martianꝰ. s uerꝰ ds ex diuinitate. ⁊ uerꝰ homo excarne.
unus filiꝰ in diuinitate u̾bũ patͥs: ⁊ ds in homine anima⁊
caro. Amma ñ absq sensu ⁊ ratione: ut apolliuaris: neq caro
absꝙ anima ut eunomiꝰ: s anima cũ rõne sua. ⁊ corpꝰ cũ sensib
suis. ꝑ qđ sensus ueros in passione ⁊ ante passionẽ sue caini dlcees

Expanded text:
 diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei filius ex homine, neque putative imaginatum, sed corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate et verus homo ex carne, unus Filius; in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et corpus cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem suae carnis dolores
Abbreviated transcription (Latin):
dic arctir n susficit sola uoluntas hominis. si ñ sit eciã m isesia
dti Non gͦ susficit co sola mised̃ia di: si ñ sit ecia uoluntos sepe¬
minis. ae ꝑ hoc si recte dictũ ẽ. ñ uolentis hominis Einiseren¬
tiest di qd id uoluntas hominis sola ñ amꝑlet. leiur non
econtrario recte dicit᷑. nꝰ miserentis di s uolentis ẽ hominis.
qđ i mniscd̃ia cłi fola ñ implet. Porrosłic nullus dicere ap̃i¬
An auaebit ñ miserentis di s uolentis c̃ hominis. ne apło
aꝑtissime contradicat: restat ut ꝓpterea recte dictũ intel¬
ligat n uolentis neq currentis s miserentis ẽ di. ut totũ
det᷑ d̾o. qͥ hominis uoluntatẽ bonã &e p̃parat ad iuuandũ
& adiuuat p̃paratã. Precedit enĩ bona uoluntas hominis multa d̃i
dona: s ñ om̃ia. Qͤ autẽ ñ p̾cedit: ipsa in eis est & ipsa. Nã utrũq¬

Expanded text:
t etiam misericordia Dei: non ergo sufficit sola misericordia Dei, si non sit etiam voluntas hominis: ac per hoc si recte dictum est, non volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet, quare non et e contrario recte dicitur: Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, quia id misericordia Dei sola non implet? Porro si nullus dicere Christianus audebit, Non miserentis Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum detur Deo, qui hominis volut adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia: quae autem non procedit ipsa, in eis est et ipsa. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ a peccato liberatꝰ. iusticiȩ ceperit eẽ seruus. Ipsa ẽ uera li
dicto & uendito: nͥ redimat cuiꝰ illa uox est: siuos filiꝰ libera¬
llerit. tunc uere liberi eritis: Qđ ante qua fieri in homine
inciꝑiat: qͦmͦ qͥsquã de libero arbit̾o in bono gloriat᷑ oꝑe. qͥ
n̾dũ ẽ liber ad operandũ bene: nͥ se. uana suꝑbia inflatus
excollat: Quã cohibet apłs dicens. Gr̃a salui facti estis ꝑ¬
fidẽ. E ne ipsã sibi saltẽ fide̾ sic arrogarẽt ut nͨ intellig̾ent
diuinitꝰ eẽ donataᷤ: sicut idẽ apłs alio loco se dicit. ut fidelis
ee̾t miscdiam consecutũ: hic quoq ad iunxit. atq ait. W hoc
ñ er uobis s d̃i donũ ẽ ñ ex oꝑib. ne forte qͥ siexcollat. es¬

Expanded text:
nisi a peccato liberatunisi a peccato liberatudito et vendito, nisi redimat eum, cujus illa vox est: « Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis fidem ; et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misericordiam consecutum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc n ex vobis, sed Dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta disponit. Uerũ hec pars generis humani. eui liberationẽ
oͦs regnũ ꝓmittit ȩtͥnũ: nũqͥd meritis operũ suoꝵ reparari po¬
test: Absit. Qͥd enĩ boni oꝑat᷑ ꝑditus: nisi quantũ fuerit a
ꝑditione reparatus: Nũqͥd libero uoluntatis arbitͥo: s hoc absi
am libero arbitͥo male utens homo: & se ꝑdidit & ipsũ. Si¬
cut en iꝰ qͥ se occidit. utiq uiuendo se occidit. s se occidendo
ñ uiuit. nec se ipsũ poterit fuscitare cũ occiderit: ita cũ libe¬
ro peccaret᷑ arbitͥo. uictore peccato. amisiũ est liberũ arbicriũ.
Aqͦ enĩ qͥs deuictꝰ est. huic & seruus addictꝰ est: petri certe apłi
est ista sententia. Q cũ uera sit. ꝗͣlis queso potest
serui addicti eẽ libertas: nͥ qͦndo eũ peccare delec¬
tat: liberalit̾ eniꝰ seruit. qͥ sui dñi uoluntate᷑ li¬
benter facit. Ac ꝑ hoc ad peccandu liber: qͥ pec¬
cati seruus est. Unde ad iuste faciendũ liber ñ erit:

Expanded text:
tia. Verum haec pars generis humani, cui liberationem Deus regnumque promisit aeternum, numquid meritis operum suorum reparari potest? Absit. Quid enim boni operatur perditus, nisi quantum fuerit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et hoc absit: nam libero arbitrio male utens homo, et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe apostoli est ista sententia: quae cum vera sit, qualis, quaeso, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis ab homine dici digna ñ possint. Qͥs eniꝰ hoc solũ¬
congruentib eiplicet u̾bis. qđ u̾bũ caro factũ ẽ o habitauit ĩ nob̃.
ut etederemꝰ inãi ꝑats om̃ipotentis unicũ filiũ. natũ. de sp̾u sẽẽ
Q uirgine maria: Ita qͥppe u̾bũ caro factũ ẽ a diuunitat e carne
suscepta: ñ in catnẽ diuiitate mutata. Carnẽ porro hie hominẽ
debem acciꝑxe. a parte totũ significante locutione. sicut dictũ ese
qũier opib legiiñ iustificabit᷑ om̃is caro: id ẽ omĩis horois. ꝑa¬
nichil naturȩ humanȩ in illa fusceptione fas est dicere defuisse
s natẽ ab om̃i peccati nexu. omni mͦ libere. ñ qͣlis de itroq
seru nascit᷑ ꝑ concupiscentiã carnis. cũ obligatione delicti euiꝰ¬
reatꝰ regeneratione dilu it᷑ s qlẽ de inrgine nasci oportebat. quẽ
giitas ñ iã ille de uirgine nasceret᷑. eũq fallo. ꝗdl ablit natũ ode
maria uirgine. tota conficeret᷑ eccłia. q̃ imitans eiꝰdẽ matie. coti¬

Expanded text:
quamvis ab homine dici digna non possint. Quis enim hoc solucongruentibus explicet verbis, quod Verbum caro factum est, ut habitaut credamus Dei Patris omnipotentis unicum Filium, natum de Spiritu sancto et Virgine Maria? Ita quippe Verbum caro factum est, a divinitate carne suscepta, non in carnem divinitadebemus accipere, a parte totum significante locutione, sicut dictum est: Quoniam ex operibus legis non justificabitur omnis caro , id est, omnis homo. nihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse, sed naturae ab omni peccati nexu omnimodo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis, cum obligatione delicti, cureatus regeneratione diluitur, sed qualem de virgine nasci oportebat, quem ue falso, quod absit, natum de virgine Maria tota confiteretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quoti
Abbreviated transcription (Latin):
ent ea qno a nslo laplo atq dãpnato. ceteri ꝑpagasi sun. ut os
sicite horoanes originale malũ obuoxe suecessionis uinclis
obligart. atq uniu̾sos traheret ad debitas pe¬
nas: s eo qͥ diabolus factꝰ est cũ sociis rpnecitis
elato & ipsa cũ eis elatione ꝓstrato. ceteri pia
N habuerunt certã scientiã qua eẽnt de sua seias¬
plrebuaa n ũquã casura stabilitate securt. pla cuto ta uir¬
pattio ne tem aner et . q̃i autc eũ do illa deserende ꝑslaiterdit. a iea
fua cortisume sogueta. sc̃ꝑ fucura felicitate gauderet: ¶rasu¬

Expanded text:
enim ex uno angelo lapso atque damnato caeteri propagati sunt, ut eos sicut homines originale malum obnoxiae successionis vinculis obligaret, atque universos traheret ad debitas poenas: sed eo qui diabolus factus est, cum sociis impietatis elato, et ipsa cum eis elatione prostrato, caeteri pia d illi non habuerunt, certam scientiam, qua essent de sua sempiterna et nunquam casura stabilitate securi. CAPUT XXIperditione remaneret; quae autem cum Deo illa deserente perstiterat, de sua c
Abbreviated transcription (Latin):
mus eniꝰ & nos nat᷑a filii irȩ: sicut & ceteri. In hac ira cũ eẽnt
homines. ꝑ originale peccatũ. tanto grauius & ꝑniciosiꝰ. qͣnto
maiora uel plura insuꝑaddiderunt: necessariꝰ erat mediator
hoc e̾ reconciliator. qͥ hanc irã. sacrificiĩ singularis. euiꝰ erant
umbrȩ om̃ia sacrificia legis & ꝓpħatũ. oblatione ꝑ lacaret.
Unde dicit apłs. Si enĩ cũ inimici essemꝰ. reconciliati sumꝰ
d̃o ꝑ mortẽ filii eiꝰ. multomagis ncͦ reconciliati in sanguine
nificat᷑ ꝑtbatio qͣlis est in animo irascentis hominis: s ex
humanis motib translato uocabulo. uindicta eiꝰ. q̃ nͦ nisi
iusta ẽ. ire nom̃ accepit. Qđ gͦ ꝑ mediatorẽ reconciliam᷑ do

Expanded text:
mus enim et nos natura filii irae, sicut et caeteri . In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus: Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis rnificatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis, sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. Quod ergo per mediatorem r
Abbreviated transcription (Latin):
fallerem᷑ in aliqͦ uel animi uł corporis sensu: si ia uera illa
debet loqͥ qd animo gerit. siue illud ueruᷤ sit. siue pucet᷑ꝰ
& ñ sit. Omuis autẽ qͥ mentit᷑. contra id qđ animo sentit
loqͥt᷑ uoluntate fallendi. Ꝙ utiq u̾ba ꝓpterea sunt in¬

Expanded text:
falleremur in aliquo vel animi vel corporis sensu, si jam vera illa falleremur in aliquo vel animi vel corporis sensu, si jam vera illa debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
eq eni ab hac uia deuiat in geminis filiis. gratꝰ ille paren¬
tib error. aut ab hac uia deuiabat apłs petrus. qͣndo se
existimans uisũ uidere. aliud ꝓ alio sic putabat. ut a corpoꝵ
imaginib in qͥb se eẽ arbitꝰbat᷑. uera in qͥb erat corpora ñ
dinosceret: nisi cũ ab illo angłs ꝑ quẽ fuerat liberatꝰ abcessit.
Aut ab hac uia deurabat iacob pat̾archa: qͣndo uiuentẽ
filiũ a bestia credebat occisũ. In his atq huimodi falsitatib
salua fide qͦ in d̾m nobis est fallin᷑. & uia ñ relicla q̃ adillũ¬
nos ducit erramꝰ. Qͥerrores etiã si peccata ñ sunt : tam̃ in huiꝰ
malis uitȩ deputandi sunt. Qͤ ita subiecta est uanitati
ut approbent᷑ hic falsa ꝓ ueris. respuant᷑ uera ꝓ falsis. te¬
neant᷑ incerta ꝓ certis Quãuis enĩ hec ab hac fide ab sint ꝑ
quã uerã certãq ad ȩt̾naᷤ beatitudinẽ cendimꝰ. ab ea tamen
miseria ñ absunt in qua adhuc sumus. Nullo mͦ qͥppe

Expanded text:
e enim ab hac via deviabat in geminis filiis gratus ille parentibus error: aut ab hac via deviabat apostolus Petrus, quando se existimans visum videre, aliud pro alio sic putabat, ut a corporum imaginibus, in quibus se esse arbitrabatur, vera in quibus erat corpora non dignosceret, nisi cum ab illo angelus, per quem fuerat liberatus, abscessit: aut ab hac via deviabat Jacob patriarcha, quando viventem filium a bestia credebat occisum . In his atque hujusmodi falsitatibus, salva fide, quae in Deum nobis est, fallimur, et via non relicta quae ad illum ducit, erramus: qui errores etiamsi peccata non sunt, tamen in malis hujus vitae deputandi sunt, quae ita subjecta est vanitati, ut approbentur hic falsa pro veris, respuantur vera pro falsis, teneantur incerta pro certis. Quamvis enim haec ab ea fide absint, per quam veram certamque ad aeternam beatitudinem tendimus; ab ea tamen miseria non absunt, in qua adhuc sumus. Nullo modo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
gant. qͥcũq in eis uiciosa & deformia menbra gestarunt: in reqͥ¬
rendo laborare qͥd opꝰ est: Neq eniꝰ fatigare nos debet incerta
eoꝵ habitudo. uel pulchritudo: qͦrũ erit certa & sempit̾na dãyna¬
tio. Nec moueat qͦmͦ erit in eis corpus incorruptibile. si dolere
poterit: aut qͦmͦ corruptibile. si mori nͨ poterit. Non ẽ enĩ uera ui¬
ta. nisi ubi felicit᷑ uiuit᷑: nec uera corruꝑtio. nisiubi salus nullo
dolore corrũpit᷑. Ubi autẽ infelix mori nͨ sinit᷑. ut ita dicaᷤ. mors ipsa
nͦ morit᷑: & ubi dolor ꝑpetuus ñ interunit s affligit. ipsa corruptio
nͦ finit᷑. hec in scĩs scriꝑturis. scd̾a mors dicit᷑. Nec pͥma tnͦ qua suu̾
corpꝰ anima relinq̃re cõgit᷑: nec scda qͣ penale corpꝰ anima

Expanded text:
nque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur; haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur. Nec prima tamen, qua suum corpus anima re
Abbreviated transcription (Latin):
iopt᷑ qđ dictũ ẽ. caro & sanguis regnũ di ñ possidebunt: & tan¬
quã exponens qͥd dixerit. neq corruptio inqͥt incorruptionẽ
possidebit. Qđ̃ priꝰ dixit caro & sanguis hoc posteriꝰ dixit corruptio.
& qd prtus regnũ d̃ĩ: hoc posterius incorruptionẽ. Quantũ au̾
attinet ad substantiã: etiã tunc caro erit. Propt᷑ qđ & post re¬
surrectionẽ corpꝰ xp̃i caro appellatũ ẽ: s ideo ait apłs. seminat᷑
corpꝰ an umnale. resurget corpꝰ spiritale. qm tanta erit tunc con¬
cordia carnis & spͥs uiuificante sp̃u. sine sustentaculi alicuiꝰ
indigentia subditã carne̾: ut nichil nobis repugnet ex nobis. s
sicut foris neminẽ. ita nec intꝰ nos ipsos ꝑatiam᷑ inimicos. lni

Expanded text:
opter quod dictum est: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Et tanquam exponens quid dixerit: Neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit. Quod prius dixit, caro et sanguis, hoc postea dixit corruptio; quod prius, regnum Dei, hoc posterius incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit; propter quod et post resurrectionem corpus Christi caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale , quoniam tanta erit tunc concordia carnis et spiritus, vivificante spiritu sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis, sed sicut foris neminem, ita nec intus nos patiamur ipsos ini
Abbreviated transcription (Latin):
ue sint autẽ leuia. q̃ grauia ꝑeccata. ñ humano s diuino
sunt pensanda iudicio. Uidemꝰ en ĩ ꝗͦdã ab ipsis qͦq apłis
ignoscendo fuisse concessa: qle illud ẽ qđ uenerabilis paulus
misceri scilieet coniugi ñ filioꝵ ꝓcreandoꝵ causa. qđ bonuꝰ est
nuptiale: s carnalis etiã uoluptatis: ut fornicationis siue ad¬
ulterii. siue cuiꝰquã alteriꝰ inmnunditie mortiferũ malũ. qđ tͦpe
est etiã dicere. Quo potest tẽptante sathana libido ꝑtrahere: in-¬
continentiũ deuitet infirmitas. Posset gͦ ut dixi hoc ꝑutari
ñ eẽ peccatũ: nisi addidisset. hoc autẽ dico scãm ueniã: ñ scd̃m¬

Expanded text:
e sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus misceri scilicet conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem dico secundum ind
Abbreviated transcription (Latin):
apłs de qͥbdã. ne forte dec illis ds penicentiã. &ẜ ut petrus ama¬
re fleret. p̃misit euuangelista & ait. Respexit eũ dñs. Qͥ uͦ in
ecelia remitti peccata ñ eredens. concẽpit tantã diuini mu¬
neris lagitatẽ. & in hac obsti natione mentis diẽ claudit extre¬
libello: enueleatissime quantũ potui disputaui.

Expanded text:
s de quibusdam: Ne forte det illis Deus poenitentiam . Et ut Petrus amare fleret, praemisit evangelista et ait: Respexit eum Dominesia remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extrelibello enucleatissime, quantum potui, disputavi.
Abbreviated transcription (Latin):
Ion tua in his ꝑsuasio. s apłi seq̃nda ẽ p̃ceptio. qͥ de hac
sententia dilectũ discipłm ãmonuit dicens. Seniorẽ ne in¬
crepaueris. s obsecra ut patrẽ. uiuenes ut fr̾s. anus ut ma¬
tres. uiuenculas ut sorores. in om̃i castitate. Et rursum.
Seruũ inqͥt dñi ñ oportet litigare. s mansuetũ e̾ẽ ad om̃s.
doctorem patientẽ. cũ modestia corripientẽ eos qͥ resistunt.
Rursũ q. argue. obsecra increpa: in om̃i patientia & doctrina.¬
Malum ꝓteriue deterius plerũq subditos qͣm p̃latos nocet.
Sepiꝰ enim contingit. ut leniter ac cũ caritatis dulcedine ꝓla¬
tam correptionẽ sꝑnant: & contͣ humilitatis u̾ba. despectionis

Expanded text:
on tua in his persuasio, sed Apostoli sequenda est praeceptio, qui de hac sententia dilectum discipulum admonet, dicens: « Seniorem non increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fratres, anus ut matres, juvenculas ut sorores, in omni castitate . » Et rursum: « Servum, inquit, domino non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes: doctorem patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt. » Rursumque: « Argue, obsecra, increpa, in omni patientia et doctrinamalum proterviae deterius adhuc subditis quam praelatis nocet; saepius enim contingit ut leniter ac cum charitatis dulcedine prolatam correptionem spernant, et contra humilitatis verba despectio
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dñi ẽ regnũ. & ipse dominabit᷑ gentiũ. Hac eccłae
dilatatione. etiã suꝑbi. hocẽ diuites t̃rȩ adducti sunt ut
manducarent. & quãuis ñ saturati : tam̃ ad orant. Hunc
quippe orditĩ ꝓphetia psalmi hocloco tenuit. quẽ uidemꝰ
impleri: adiungit autẽ. In conspectu eiꝰ ꝓcidunt om̃s qui
descendunt in t̾ra: id est om̃s bona amando t̾rena. nꝰ incȩlũ
dunt. hoc ẽ. ꝓpse uid &. nonubi homines uident qͥ eos excel

Expanded text:
mini est regnum et ipse dominabitur gentium. hac ecclesiae mini est regnum et ipse dominabitur gentium. hac ecclesiae dilatatione etiam superbi. hoc est diuites terrae adducti sunt. ut manducarent, et quamuis non saturati tamen adorant. hunc quippe ordinem prophetia psalmi hoc loco tenuit, quem uidemus impleri. adiungit autem: In conspectu eius procident omnes, qui descendunt in terram, id est omnes bona amando terrena non in caelum dent, hoc est ubi ipse uidet, non ubi homines uident, qui eos excel
Abbreviated transcription (Latin):
eccła usquequaq diffusa. ꝑmoti & ip̃siueniunt ad m̃sã.
manducant & ad orant. non tam̃ saturant᷑. qͣ non esuriunt
& sitiunt iustitiã. Tales enĩ saturabunt᷑. quã quã ꝑfect a
saturitas in illa uita ȩt̾naerit. cũ ex ista ꝑegrinatione
uenerimꝰ exfide ad spetiem. abspeculo ad faciem. ab
ñ solũ tẽꝑant̃ contẽpnit bona : uerũ etiã patienter susti¬
n& mala. Tales fuert̃ piscatores & publicani. qͥa abiecta
huiꝰ mundi elegit. ut confunder& fortia. Dehis dictũ est.
edent pauꝑes & saturabunt᷑. Sed qͣ istã saturitatẽ nͥ apud
seipsos tenuert. quodãmͦ enĩ ructantes. dm̃ lauda uert̃
hocẽ p̃dicauert̃: quȩ rentes eũ. hoc ẽ non sua quȩ rentes.
sed in eũ karitate flagrantes. eoꝵ p̃dicatione cõmotꝰ est
mundus: ut cõmemorent᷑ & conũtant᷑ ad dnm̃ uniũ si
fines t̾rȩ. & ad orent in conspectu eiꝰ uniũse patriȩ gentiũ¬

Expanded text:
ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, manducant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab non solum temperanter contemnit bona, uerum etiam patienter sustinet mala. Tales fuerunt piscatores et publicani, quia abiecta huius mundi elegit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauerunt. hoc est praedicauerunt quaerentes eum, hoc est non sua quaerentes sed in eum caritate flagrantes. eorum praedicatione commotus est mundus. ut commemorentur et conuertantur ad dominum uniuersi fines terrae et adorent in conspectu eius uniuersae patriae gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
entes iustitiã. misericordes. mundo corde. pacifici. & qͥ
ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiã. quib p̃dicationib sin¬
gillatĩ beatitudinẽ adiuirxit Contragͦ diuites t̃rȩ. hoc
loco suꝑbi intelligendi st̃. Neq. enĩ frustra ita distinctist̃.
ut depauꝑib supradiceret᷑. Eaent pauꝑes & sat᷑abunt᷑.
hicuꝰ manducauert̃ & ad orauert̃ om̃s diuites terrȩ :¬
Etipsi quippe ad ductist̃ adm̃sã xp̃i. & accipiunt de
corpr̃e &. sanguine eiꝰ sed adorant tantũ. non etiam
saturantur. qm̃ non imitant᷑. Manducantes enĩ pauꝑem.
li auit sem& ipsũ factus obediens usq ad mortẽ. mortẽ autẽ
crucis. asꝑnant᷑ diuites. & similia ꝑpeti respuunt. tumore
ñ magnitudine. infirmitate gͦ n̾sanitate: Sed qđ ds̃ eum
excitauit amortuis & donauit illi nom̃ qđ ẽ suꝑ om̃e nom̃.
ut in nomine illũ om̃e genu flectat᷑. cȩlestiũ. t̾restrium.
& infernoꝵ: fama celsitudinis eiꝰ. & gła nominis eiꝰ. in

Expanded text:
entes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem adiunxit. contra ergo diuites terrae hoc loco superbi intellegendi sunt. neque enim frustra ita distincti sunt, ut de pauperibus supra diceretur: Edent pauperes et saturabuntur, hic uero: Manducauerunt et adorauerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad mensam Christi et accipiunt de corpore et sanguine eius, sed adorant tantum, non etiam ur, quoniam non imitantur. manducantes enim pauperem iauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis, aspernantur diuites et similia perpeti respuunt tumore non magnitudine, infirmitate ergo non sanitate. sed quia deus eum excitauit a mortuis et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu flectatur omne genu caelestium, terrestrium et infernorum, fama celsitudinis eius et gloria nominis eius in
Abbreviated transcription (Latin):
singłe anime singła sua corpora obtineant. nullis coherentib
etiã q̃cũq coherentia nata fuerant. s seorsũ sibi singł̃is sua m̃bra
gestantib qͥb humani corporis conpletur integritas. AlUniu¬

Expanded text:
singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas. CAPUT L