comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alterum. Quomodo enim ut restis fiat additur
spartum sparto. non autem in rectum t sed
torquetur: sic omĩa praua facta quae sunt pec¬
cata cum adduntur sibi. & addendo peccato pec¬
catum. Apeccatũ ad peccatum ad nectitur : fit restis
longa. quorum semitae prauȩ & flexuosi gress
eorum. Quo ual& autẽ ista restis. nisi unde ligen¬
tur ei manꝰ & pedes. & ꝓiciatur quisq intenebras
exteriores: meministis enĩ dictũ dequodã pec¬
catore in euangłio: ligate illi manꝰ & pedes. &
ꝓicite eum intenebras exteriores ibi eric fletus.
de stridor dentium. Non ess&e unde illi ligarent᷑
manus & pedes: nisi ipse sibi restem fecisset
Unde aꝑtissime alio loco scriptum ẽ : criniculis
peccatoꝵ suoꝵ unusquisq constringitur ł rgo
quia depeccatissuis homines uapulant: ideo
dñs flagellum de resticulo fecit: & inde expu¬
tem plo ut dixi rogitur ds̃. & ex audit in spũ &

Expanded text:
alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt peccata cum adduntur sibi, et de peccato peccatum, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictum de quodam peccatore in Evangelio: «Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» . Ergo quia de peccatis suis homines vapulant, ideo Dominus flagellum de resticula fecit, et inde exputemplo, ut dixi, rogatur Deus, et exaudit in spiritu et
Abbreviated transcription (Latin):
intẽplodĩ orat qui orat inpace aeccłae. in
unitate corporis xp̃i: Quod corpus xp̃i constat
ex multis credentib in toto orbe terrarum: & ideo
ex auditur: quia orat intẽplo. Ipse enim orat in
sp̃u & ueritate : qui orat inpace aeccłae. Non in
illo templo ubi figura erat: scđm figurã enim dñs
ex clusit homines. detẽplo. illos qui sua quȩrebant.
idẽ qui ꝓpter uendendum & emendũ ibant in
templum: Si autẽ figura erat illud templum.
manifestum .ẽ. quia &e corpus xp̃i quod ẽ. uerum
tẽplum cuiꝰ illa imago erat. habet ꝑmixtos emen¬
tes & uendentes.: idest sua quȩrentes nonquae
iħu xp̃i. Sed excluduntur inde. deflagello resti¬
culae. Restis enimpeccata significat. sicut dicitur
ꝑꝓphetã: ue cis qui trahunt peccata uelut restem
longam: Illi autem trahunt peccata sicut restem
longam : qui addunt peccata peccatis: Qui cum
fecerint unum peccatũ. ut cooperiant illud faciun

Expanded text:
in templo Dei orat, qui orat in pace Ecclesiae, in in templo Dei orat, qui orat in pace Ecclesiae, in unitate corporis Christi; quod corpus Christi constat ex multis credentibus in toto orbe terrarum: et ideo exauditur, qui orat in templo. Ipse enim orat in spiritu et veritate, qui orat in pace Ecclesiae; non in illo templo ubi figura erat . 2. Secundum figuram enim Dominus exclusit homines de templo, illos qui sua quaerebant, id est, propter vendendum et emendum ibant in templum. Si autem figura erat illud templum, manifestum est quia et corpus Christi, quod est verum templum cujus illa imago erat, habet permixtos ementes et vendentes, id est sua quaerentes, non quae Jesu Christi . Sed excluduntur inde flagello resticulae. Restis enim peccata significat, sicut dicitur per prophetam: «Vae eis qui trahunt peccata velut vestem longam» . Illi autem trahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
credunt in xp̃m. & sic credunt ut diligant. Hoc
est enim credere in xp̃m diligere xp̃m Non
quomodo demones credebant sed nondiligebaN:
Et ideo quam uis crederent dicebant: Quid
nobis & tibi ͤ filidĩ. nos autem sic credamus
ut in ipsum credamꝰ diligentes eum. & non
dicamus quid nobis & tibi . ẽ. sed dicamꝰ potius
adte pertinemꝰ. tu nos redemisti. Om̃s ergo qͥ
sic credunt: tinquam lapides sunt uiui deqͥb
templumdĩ aedificatur. & tanquã ligna im-¬
putribilia quib arca illa compacta ẽ quae
indilu uio mergi non potuit. Hoc autẽ tẽplũ.
est idem ipsi homines. ubi rogatur ds̃ & ex-¬
audit. Quisquis enim p̃ter templum dĩ oraue¬
rit dm̃: non exauditur ad illam pacẽ suꝑ nã
hierusalem: Et exauditur adquȩdam tẽpora¬
lia. quae ds̃ & paganis donauit. Nam & ipsi
dęmones exauditi sunt: ut irent inporcos
Exaudiri aduitam aeternã aliud.ẽ: nec con¬
ceditur. nisiei qui intẽplu dĩ orat. Ille autem

Expanded text:
edunt in Christum, et sic credunt ut diligant. Hoc est enim credere in Christum, diligere Christum: non quomodo daemones credebant , sed non diligebant; et ideo quamvis crederent, dicebant, «Quid nobis et tibi est, Fili Dei» ? Nos autem sic credamus, ut in ipsum credamus, diligentes eum, et non dicamus, «Quid nobis et tibi est?» sed dicamus potius, Ad te pertinemus; tu nos redemisti. Omnes ergo qui sic credunt, tanquam lapides sunt vivi, de quibus templum Dei aedificatur ; et tanquam ligna imputribilia, ex quibus arca illa compacta est, quae in diluvio mergi non potuit . Hoc autem templum est, id est ipsi homines, ubi rogatur Deus, et exaudit. Quisquis enim praeter templum Dei oraverit Deum, non exauditur ad illam pacem supernae Jerusalem, etsi exauditur ad quaedam temporalia, quae Deus et Paganis donavit. Nam et ipsi daemones exauditi sunt, ut irent in porcos . Exaudiri ad vitam aeternam aliud est, nec conceditur nisi ei qui in templo Dei orat. Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
litas seruidĩ & fidelis: cuius uoce cantatur. qđ
.ẽ uniuersum corpus xp̃i. Sȩpe enim ammoniu¬
mus caritatem urãm. nonquasi unius hominis
cantantis uocem accipi debere: sed omnium
qui sunt inxp̃i corpore: Et quia in illius cor¬
pore sunt om̃s: tanquã unꝰ homo loquitur.
& ipse ẽ. unus qui & multi sunt Multi enĩ sunt
inseipsis: unus sunc in illo. qui unus ẽ. Ipsũ
.ẽ autẽ etiam tẽplum dĩ: dequo apłs dicit

Expanded text:
i et fidelis, cujus voce cantatur, quod est universum corpus Christi. Saepe enim admonuimus Charitatem vestram, non quasi unius hominis cantantis vocem accipi debere, sed omnium qui sunt in Christi corpore. Et quia in illius corpore sunt omnes, tanquam unus homo loquitur: et ipse est unus qui et multi sunt. Multi enim sunt in seipsis, unus sunt in illo qui unus est. Ipsum est autem etiam templum Dei, de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Defructu operũ tuoꝵ satiabitur terra. Quidest
defructu operũ tuoꝵ: Nemoglouet᷑ in operibus suis:
Sigrã dicit̃: gratisdatur. Si operib reddit̃: merces
reddit᷑. Gratisgͦ accipe: qͥa impius iustificaris. Defruc

Expanded text:
«De fructu operum tuorum satiabitur terra.» Quid est, «De fructu operum tuorum satiabitur terra.» Quid est, «De fructu operum tuorum?» Nemo glorietur in operibus suis; Si gratia dicitur, gratis datur: si operibus redditur, merces redditur . Gratis ergo accipe, quia impius justificaris. «De fruc
Abbreviated transcription (Latin):
possis dare uocẽ tuã: accipe illũ & uide rigari de supe¬
riorib. & effluere in inferioribus : Audihoc & in uno
loco. Siuẽ inqͥt m̃te excessimꝰ dõ: siue t̾eperantes sumꝰ
uobis. Qd̾ait m̃te excessimꝰ: uoscapere ñ potestis.
Excessimꝰ enĩ omĩa ista carnalia: uos adhuc carnales
estis. Dõ ergo m̃te exccessimꝰ. Et qđ uidemꝰ cũ mente
excedimꝰ: Effari ñ possumꝰ. Ibienĩ audiuit in effa-¬
bilia uerba: quȩ ñ lic& hominiloqui. Quidaͦ in¬
quiunt illi carnales illilepores: Nosñ rigabimur:
bunt aquae: Ad hoc qͦ ꝑtin&. siue t̾eperantes sumꝰ
uobis. Undehoç quẽ imitam᷑: Caritas inquit xp̃i
co pellit nos. Iu particeps uerbi: & si hodie spiri-¬
talis heri carnalis. ad carnales de dignaris descen¬
qͥ rigat montes desuperiorib suis Ande ueni&̃ rigatio
ad t̾ra: inde enĩ & humilia saciabunt᷑. Seqͥt᷑ enĩ.

Expanded text:
possis dare vocem tuam; accipe illum, et vide rigari de supepossis dare vocem tuam; accipe illum, et vide rigari de superioribus, et effluere in inferioribus. Audi hoc et in uno loco: «Sive,» inquit, «mente excessimus Deo, sivi temperantes sumus vobis.» Quod ait, «mente excessimus;» vos capere non potestis: excessimus enim omnia ista carnalia, vos adhuc carnales estis. Deo ergo mente excessimus; et quod videmus cum mente excedimus, effari non possumus: ibi enim «audivit ineffabilia verba, quae non licet homini loqui» . Quid ergo, inquiunt illi carnales, illi lepores, nos non irrigabimur? bunt aquae? Ad hoc ergo pertinet, «Sive temperantes sumus vobis.» Unde hoc? quem imitamur? «Charitas,» inquit, «Christi compellit nos» . Tu particeps Verbi, etsi hodie spiritualis, heri carnalis, ad carnales dedignaris descendelaudemus eum qui rigat montes de superioribus suis. Inde veniet irrigatio ad terram, inde et humilia satiabuntur: sequitur enim,
Abbreviated transcription (Latin):
odo siadnos uenerit gentilis.¬
homo incircũcisus. crediturus xp̃o: damꝰ eibaptismũ.
nec reuocamꝰ ad illa oꝑa legis. Et sinos int̾roget iudxus.
qͣre ita faciamꝰ : sonamꝰ depetra. dicimꝰ hoc fecit paulus.
Ile autẽ petra ipse petrus. mons magnꝰ. qͣndo orabat
& illuuisũ uidebat: desuperiorib rigabatur. Paulus
apłs dicit gentibus. Si cireũ cidamini: xp̃c uobis nichil
ꝓdderit. Dicit hoc paulus t̾a qu̾a mons: indenosdicimꝰ
sonantes depetra. Riget dñs ipsã petrã desuperiorib
suis. Nacũ adhuc ista petra. cẽt. in infidelitate aspera:
uolenscã rigare desuperiorib suis. ut fluer& aqua
in conualle: clamauit. Saule saule. qͥdme ꝑsequeris:
Ñ eilegit ꝓpħam. ñ ẽilegit alterũ apłi. Om̃ia enĩ ista.
contẽpner& mons magnus. Rigauit illũ de superiorib
suis. Estatĩ rigatꝰ. & manare ia uolens. dñe ait. qͥd
me iubes facere: Accipe illũ montẽ uł petrã unde

Expanded text:
odo si ad nos venerit homo gentilis incircumcisus, crediturus Christo, damus ei Baptismum, nec revocamus ad illa opera Legis. Et si nos interroget Judaeus quare ita faciamus, sonamus de petra, dicimus, Hoc fecit Petrus, hoc fecit Paulus: Illa autem petra, ipse Petrus mons magnus, quando orabat et illum visum videbat, de superioribus rigabatur. Paulus apostolus dicit Gentibus: «Si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit» . Dicit hoc Paulus, tanquam mons: inde nos dicimus, sonantes de petra. Riget Dominus ipsam petram de superioribus suis. Nam cum ista petra adhuc esset in infidelitate aspera, volens eam rigare de superioribus suis ut flueret aqua in convalle, clamavit: «Saule, Saule quid me persequeris?» Non ei legit prophetam, non ei legit alterum apostolum; omnia enim ista contemneret mons magnus: rigavit illum de superioribus suis; et statim rigatus et manare jam volens: «Domine,» ait, «quid me jubes facere» ? Accipe illum montem vel petram, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Vtrum uerbd̃ exprobrantib an uerbũ respon¬
debo : ambiguum est. Sed quod libet eorum
xp̃msonot: ip̃sum enim nobis e ꝓbrant aquib
est crucifixus. uel scandalum uel stultitiã: igno¬
rantes quia uerbum carofactum .ẽ: & habita¬
uit innobis. Quod uerbũ inprincipio erat.
& apuddm̃ erat. & ds̃ erat. Sed& si non ipsi
uerbum exprobrant quod eis latoe: quia diuini¬
tas eiꝰ abeis noncognoscitur aquib eiꝰ infirmi¬
tas incruce contẽpnitur : nos tamen uerbum
respondeamꝰ nec exprobratione terreamtir.
aut confundamur. Uerbum enimsi cognouis¬
sent: nunquã dñm głae crucifixissent. Ille
autem respond& uer̃bum exprobrantib. suꝑ
quẽ uenit miscđia dĩ. hoc est ipsum salutare
eius: Uenit ut ꝓtegat. non ut conterat. Nam
suꝑ quosdam conterendos uenturus est: qui nc̃
in eum dũ sꝑnunt eiꝰ humilitatẽ. offendendo
quassantur. Sic enĩ dicit in euangłio. Quice¬
ciderit suꝑ lapidem istum conqu̾assabitur.

Expanded text:
trum, «verbum exprobrantibus;» an, «verbum respondebo,» ambiguum est: sed quodlibet eorum Christum sonat. Ipsum enim nobis exprobrant, quibus est crucifixus vel scandalum, vel stultitia : ignorantes quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; quod Verbum in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat . Sed etsi non ipsi Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ille autem respondet Verbum exprobrantibus, super quem venit misericordia Dei; hoc est, ipsum salutare ejus venit ut protegat, non ut conterat. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis: saluuseris. Corde enĩ creditur
ad iustitiam : ore autem confessio fit ad salutẽ
Parum est gͦ incorde habere xp̃m. & nolle confi¬
teri. Dumtimetur obprobrium: sed expro¬
brantib respondendum est uerbum: Vt autẽ
hoc martires possent: ꝓmissũ est eis & dictun
Non enim uos estisquiloquimini: sed sp̃s patris

Expanded text:
enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
perbiam. in qua ipsi correpti sunt: Quid ergo
uultis antelucem surgere : inuanum .ẽ. uobis
Exaltari uultis: antequam humiliemini. Dñs
ipse ur̃ qui ẽ. lux ur̃a. humiliatus. ẽ: ut ex-¬
altaretur. Audite paulum dicentẽ: Qui cum
informa dĩ ess&: non rapinam arbitratus. ẽ. ẽẽ.
aequalis dõ. Quare illi non erat rapina.: quia
natura erat: quia in hõcnatus erat. ut eẽt. ae¬
qualis illi: a quo genitus. ẽ: Sed quid fecit:
ꝓpt̃ nos sem& ipsum ex in aniuit formã serui
accipiens. insimilitudinẽ hominũ factus. et¬

Expanded text:
perbiam in qua ipsi correpti sunt. Quid ergo perbiam in qua ipsi correpti sunt. Quid ergo vultis «ante lucem surgere? In vanum est vobis.» Exaltari vultis, antequam humiliemini? Dominus ipse vester, qui est lux vestra, humiliatus est ut exaltaretur. Audite Paulum dicentem: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed quid fecit? Propter nos «semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tationem significat: Sessio: humilitatẽ signi¬
ficat. Aliis locis intelligitur sessio in honore
iudicandi: aliis locis humilitatem ostendit
Quomodo in honore iudicandi sessio : sedebitis¬
inquit super duodetim sedes: iudicantes
xiiͣ trib isrł. Quom̃odo in signo humilitatis
sessio. hora sexta dñs fatigatus sedit adpu¬
teum. Fatigatio dñi. infirmitas dñi fuit. infir¬
mitas uirtutis. infirmitas sapientiae : sed ipsa
infirmitas humilitas. Ergo si sedit ex infirmi¬
tate : sessio illa humilitatem significat: Et ipsa
sessio ip̃sius. id .ẽ. humilitatis ipsius : ipsa
nos fecit saluos. quia quod infirmum est dĩ.
fortius. ẽ. quam homines. Ideo dicit inquodã
psalmo: Dñe tũ cognotusti sessionem meam.
& resurrectionẽ meam: Idẽ humilitatem
antẽ lucem uultis ex altãri. o filii ⁊ ebedei:
Sic enim alloquamur. & ipsos potius
nominemꝰ qui non nobis irascuntur: quia ideo
deillis ista conscripta sunt. ut alii cauerent su-¬

Expanded text:
tationem significat, sessio humilitatem significat. Aliis locis intelligitur sessio in honore judicandi, aliis locis humilitatem ostendit. Quomodo in honore judicandi sessio? «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Quomodo in signo humilitatis sessio? «Hora sexta Dominus fatigatus sedit ad puteum» . Fatigatio Domini, infirmitas Domini fuit, infirmitas virtutis, infirmitas sapientiae: sed ipsa infirmitas, humilitas. Ergo si sedit ex infirmitate, sessio illa humilitatem significat. Et ipsa sessio ipsius, id est humilitas ipsius, ipsa nos fecit salvos; quia, «Quod infirmum est Dei, fortius est quam homines.» . Ideo dicit in quodam psalmo: «Domine, tu cognovisti sessionem meam, et resurrectionem meam» ; id est humilitatem ante lucem vultis exaltari, o filii Zebedaei? Sic enim loquamur, et ipsos potius nominemus, qui non nobis irascuntur; quia ideo de illis ista conscripta sunt, ut alii caverent su
Abbreviated transcription (Latin):
Viue gͦ bene. iam inuia positus
es : iam audisti quid agere debeas. quid sꝑare
Quid aliud excipit: qm̃ conaris & superaris.
Sedentes in tenebris & simbra mortis : com¬
peditos in mendicitate & inferro. Vnde

Expanded text:
ve ergo bene; jam in via positus es, jam audisti quid agere debeas, quid sperare. Quid aliud excipit, quoniam conaris et superaris? «Sedentes in tenebris et in umbra mortis, compeditos in mendicitate et ferro.» Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cum ut auferret ame molestum epi tẽma: quod
mihi apposuerat: Sed audiuĩ uocem medici
& dixit mihi. Sufficit tibi. gr̃a mea: nam uirtꝰ
in infirmitate ꝑ ficitur. Ego noui quid apposu-¬
erim : ego noui unde ȩgrotes łgonoui unde
extolli magnitudine reuelationũ. nisi accipe¬
ret angłm satanȩ qui se colafizaret. quis dese
possit. ẽẽ. securus. tutius uidetur ambulare:
qui minꝰ accepit: Sed si non ꝑuerse quaerat
quod recte non accepit: quęrat sinequo non
potest ẽẽ incorpore xp̃i. aut sinequo male
.ẽ. illi. Tutior est enim incorpore digitus sanꝰ.
quam lippiens oculus Digitus exigua quȩ¬
dam res.ẽ corporis : oculus magnifica mul¬¬
tũ potest. Ettamen melius. ẽ. digitum. ẽẽ. &
sanum eẽ: quã oculũ eẽ. & ꝑturbari. lippire.
&excȩcari Non ergo quęrat quisq incorpore
xp̃i: nisi sanitatem. Scđ̾m sanitatẽ. habeat fidẽ
Ex fide mundatur cor eiꝰ. exmundatione cor

Expanded text:
cum, ut auferret a me molestum epithema quod cum, ut auferret a me molestum epithema quod mihi apposuerat. Sed audi vocem medici: «Et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quid apposuerim, ego novi unde aegrotes, ego novi unde extolli magnitudine revelationum, nisi acciperet angelum satanae qui se colaphizaret; quis de se possit esse securus? Tutius videtur ambulare qui minus accepit, sed si non perverse quaerat quod recte non accepit: quaerat sine quo non potest esse in corpore Christi, aut sine quo male est illic. Tutior est enim in corpore digitus sanus, quam lippiens oculus. Digitus exigua quaedam res est; oculus magnifica, multum potest: et tamen melius est digitum esse et sanum esse, quam oculum esse et perturbari, lippire, excaecari. Non ergo quaerat quisque in corpore Christi nisi sanitatem. Secundum sanitatem habeat fidem; ex f
Abbreviated transcription (Latin):
tantu m damnũ se passurum: non effuder&
in terra p̃cium. quo redẽptus. ẽ. genus huma¬
num. Sitergo angelus ille satanę̃ quasi liben¬
t̃ permissus. ẽ. colafizare apostolum: sed tamen
apłs curabatur. Et quia illud quod medicus
apposuerat molestũ erat infirmo: rogauit me¬¬
dicum ut auferr&: quomodo cũ medicus appo¬
nit uiscerib aliquod forte epi tema molestũ
& ardens. inde tamen curandus . ẽ. ille. cuiꝰ uisce¬
ra tumebant: Cum. ardere coeperit & crucia-¬
ri medicam̃to: rogat medicum ut auferat.
medicus autẽ consolatur. mon& cũpacientia.
quia nouit quam sit utile quod apposuit: ita
& apostolus sequitur & dicit Cum dixisset
datus . ẽ. mihi stimulus carnis meae: angelus
satane qui me colafit&: p̃dixit autem q̃uare
Ne magnitudine reuelationum extollar. datꝰ
.ẽ. mihi stimulus carnis meae. angłs satanę
qui me cola fiz& ap̃t quodter dñm rogaui ait.
ut auferret ame ẽũ hooẽ. dicere: rogaui medi¬

Expanded text:
tantum damnum se passurum, non funderet in terram pretium quo redemptum est genus humanum. Sic ergo ille angelus satanae quasi libenter permissus est colaphizare Apostolum; sed tamen Apostolus curabatur. Et quia illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit quam utile sit quod apposuit. Ita et Apostolus sequitur et dicit, cum dixisset, «Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Praedixit autem quare: «Ne magnitudine revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi,» ait, «ut auferret eum a me.» Hoc est dicere, Rogavi medi
Abbreviated transcription (Latin):
tis auia iusta. Quia nisi in conspectu dñi eẽt.
uia iusta noness& Nam hunc timorẽ &tre¬
morẽ: apostolus etiam paulus imponit eis
quib dicit. Cum timore & tremore : urãm
ipsoꝵ salutẽ oꝑamini &cur homo dixerit
aperiens : ds̃ẽ. enim inqt qui oꝑatur in uob̃.
& uelle & operari ꝓbona uoluntate: Ad hoc
sunt gͦ in conspectu dñi uiae iustoꝵ : ut diri¬
gat gressus eorum. qm̃ ipsae sunt uiae dñi¬
quae adextris sunt uiae dñt Dequib scrip¬
tum est in prouerbis : maf autẽ quae adex¬
trifsunt nouit dñs Peruersae autem sunt
dicturꝰ .ẽ. non noui uos Porro ut ostender&
quo fructu uias quae addextris sunt. idẽ.
iustoꝵ nõuerit dñs: continuo subiecit. Ipse
enim rectos faci& curs tuos. & itinera tua
inpace ꝓduc&. Ecce quare ait etiam iste.
Custodiui mandata tua: & testimonia tua. &
uelut quȩreremꝰ hoc unde potuerit: quia

Expanded text:
tis de via justa» : quia nisi in conspectu Domini esset, tis de via justa» : quia nisi in conspectu Domini esset, via justa non esset. Nam hunc timorem et tremorem apostolus etiam Paulus imponit eis quibus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini:» et cur hoc dixerit aperiens, «Deus est enim,» inquit, «qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona» «voluntate» . Ad hoc sunt ergo in conspectu Domini viae justorum, ut dirigat gressus eorum, quoniam ipsae sunt viae de  sunt viae de quibus scriptum est in Proverbiis, «Vias autem quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae autem sunt,» inquit, dicturus est, «Non novi vos» . Porro ut ostenderet quo fructu vias quae a dextris sunt, id est justorum, noverit Dominus, continuo subjecit: «Ipse enim rectos faciet gressus tuos, et itinera tua in pace producet» . Ecce quare ait etiam iste, «Custodivi mandata tua et testimonia tua.» Et velut quaereremus hoc unde potuerit: «Quia
Abbreviated transcription (Latin):
spectu tuo dñe. Idest inquit custodiui man¬
data tua & testimonia tua: quia om̃s uiae meȩ
in conspectu tuo. Tanquã dicer& Si auertis¬
ses a me faciemtuã fierem conturbatꝰ: nec
tua mandata & testimonia custodirem: Cus¬
todiui ergo : quia om̃s uiȩmeae in conspecᷤ¬
tutuo: Propicio quippe & adiuuante conspec¬
tu. uoluit intelligi dm̃ uidere uiassuas: sic̃
orauit qui dixit. Ne auertas faciemtuã ame
Nam utiq facies dñi . ẽ. & suꝑ facientes mala:
sed ut ꝑdat det̾ra memoriã eoꝵ. Non sic ꝓfec¬
to iste dixit uiassuas abillo uideri : sed sicut
nouit dñs uias iustoꝵ & sicut ait moysi:
scio te p̃omĩb Nam si hoc eum ñ adiuuar&e
gradientẽ qđ eiꝰ uiae sunt inconspectu dñi. ñ
dicer& ideo se custo disse mandata & testimo¬
nia eius: quia om̃s uiae suae in conspectu sunt¬
dñi Nouit er̃go audire: seruite dño intimo¬
re. & exultatẽ ei cũ tremore. Apprehendite
disciplinam. nequando irascatur dñs.: & perea¬

Expanded text:
spectu tuo, Domine.» Ideo, inquit, «custodivi madata tua et testimonia tua; quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Tanquam diceret: Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire,  exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et perea
Abbreviated transcription (Latin):
mari. Istos ergo iã redẽptos: intelligimꝰ in toto or¬
be terrarũ Populus hic dĩ demagna & lata aegrp¬
to liberatus. tanquã ꝑmare rubrum ducitur.
ut inbaptismũ finiat inimicos. Sacram̃to enim
tanquã rubri maris. baptismo scilic& xp̃isangui¬
ne consecrato. in sequentes aegyptii peccata delen¬
tur. te euadente. nullus qͥte p̾mebat relinquitur
qm̃ducitur iste popłs dĩ. quid agatur in congre¬
gatione omniũ gentium redẽpta ꝑ xp̃m: Nonquasi
simul contingant haec quaecantantur in omĩb¬
gentib sed insingulis quibq credentib Inpo¬
pulo autẽ illo: aliter. Totus enimpopłs. tota
illagens exsemine abrahae scđm cartiẽ. Tota mul¬
titudo domus isrł semel educta ẽ exaegrpto:
semel ꝑmare rubrum ducta. semel ad t̾ram pro¬
missionis ꝑducta. Simul enĩ om̃s erant: inquib
haec contingebant. Haec autẽ infigura continge

Expanded text:
mari.» Istos ergo jam redemptos intelligimus in toto orbe terrarum. Populus hic Dei de magna et lata Aegypto liberatus, tanquam per mare Rubrum ducitur, ut in Baptismo finiat inimicos. Sacramento enim tanquam rubri maris, Baptismo scilicet Christi sanguine consecrato, insequentes Aegyptii, peccata delentur; et te evadente, nullus qui te premebat, remanet tres, quoniam ducitur iste populus Dei quid hic agatur in congregatione omnium gentium redempta per Christum: non quasi simul contingant haec quae cantantur, in omnibus, sed in singulis quibusque credentibus; in populo autem illo aliter. Totus enim populus, tota illa gens ex semine Abrahae secundum carnem, tota multitudo domus Israel semel educta est ex Aegypto, semel per Rubrum mare ducta, semel ad terram promissionis perducta; simul enim omnes erant in quibus haec contingebant: «Haec autem omnia in figura continge
Abbreviated transcription (Latin):
in uocaui. Distant quippe diesmei : adiebus dñi
mei. Dies meos dico quos ipse mihi feci pͥuata
audacia qua deserui eum: łt qm̃ ubiq ipse regnat.
& ẽ. omp̃s atq omĩtenens: merui carcerem. id est
ignorantiae tenebras. & compedes mortalitatis
accepi. In his diebus meis inuocaui. qui a ego
et alibiclamo. educdecar rere animam meam
Et qm̃ indie salutis quem mihi pręstitit adiuuit
me: intrat in conspectu eiꝰ gemitus compeditoꝵ
In his enim diebus meis. Circũ dede¬

Expanded text:
invocavi.» Distant quippe dies mei a diebus Domini invocavi.» Distant quippe dies mei a diebus Domini mei. Dies meos dico, quos ipse mihi feci privata audacia, qua deserui eum: et quoniam ubique ipse regnat, et est omnipotens atque omnitenens, merui carcerem; id est, ignorantiae tenebras, et compedes mortalitatis accepi. «In» his «diebus meis invocavi;» quia ego et alibi clamo, «Educ de carcere animam meam» : et quoniam in die salutis, quam mihi praestitit, adjuvit me; intrat in conspectum ejus gemitus compeditorum . In his enim diebus meis, «Circumdede
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic comm̃dauit in nobis dilectionem suam.
mihi annuntiarent speciosi pedes eorum qui
annuntiauerunt pacem. qui annuntiauer¬
& indiebus meis inuocaui: Et qui sunt dies tui.
qm̃ dixisti indiebus meis inuocaui. Anforte illi
quibus uenit plenitudo tẽporis. & misit ds̃ filiũ
suum qui iã dixerat. tempore acceptabile exau¬
diui te. & indie salutis adiuuite: audisti
ex ore predicatoris uenientis ad te pedib specio¬
sis. ecce nunc tempus acceptabile. ecce nunc
dies salutis. & credidisti. & indib tuis inuocasti
et dixisti: o dñe. erue animã meã. Sunt quidem
ista: Sed & dies meos magis inquit possum dicere
dies miseri ae meae. dies mortalitatis meae. dies
scđm adam plenos laboris et sudoris : dies scđ̾m
uetustatem putredinis ł go enim iacens. infixꝰ
in limo ꝓ fundi. Et in psalmo alio exclamaui.
ecce ueteres posuisti dies meos In his diebus meis

Expanded text:
Et sic commendavit in nobis dilectionem suam, Et sic commendavit in nobis dilectionem suam, mihi annuntiarent speciosi pedes eorum qui annuntiaverunt pacem, qui annuntiaver«et in diebus meis invocavi.» 3. Et qui sunt dies tui, quoniam dixisti, «In diebus meis invocavi?» an forte illi quibus venit plenitudo temporis, et misit Deus Filium suum , qui jam dixerat, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te» ? Audisti ex ore praedicatoris venientis ad te pedibus speciosis, «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» : et credidisti, et in diebus tuis invocasti, et dixisti, «O Domine, erue animam meam.» Sunt quidem ista: sed dies meos magis, inquit, possum dicere dies miseriae meae, dies mortalitatis meae, dies secundum Adam, plenos laboris et sudoris, dies secundum vetustatem putredinis. Ego enim jacens, «infixus in limo profundi» , et in alio psalmo exclamavi, «Ecce veteres posuisti dies meos» : «in» his «diebus meis
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid ipsa dili
cationis meae. ac non pocus aut ideo diligi¬
mus quia exaudiuit. aut ideo diligimus ut
exaudiat:: quid .ẽ. gͦ dilexi. qm̃ ex audi&.
Anquia dilectionem spes solet accendere dilexis¬
se sedix̃. qm̃ sperauit se ex auditurum dm̃
rauit.: Qm̃ inclinauit inquit aurem suã
mihi. & indieb meis inuocaui Ergo ideo
humana. qđ inclinauit ds̃ auremsuam tibi.
nisidicas credidi: manent gͦ tria haec: fides
spes. caritas. Quia credidisti: sperasti. Quia
sperasti. iam dilexisti. lam siquaeram unde
crediderit anima inclinasse sibi aurem dm̃
suum. nonne respondebit quia prior dilex̃
nos & filio ꝓprio non peꝑcit. sed ꝓnobis omĩb
tradidit eum: q uomodo enim in uocabunt
inquẽ noncredider̾: ait doctor gentium: Aut
quomodo credent. quem non audier̃: quomo¬
do autẽ audient. sine p̃dicante. Aut quomodo
p̃dicabunt. nisi mittantur. Cum haec omĩa
gesta ergit me cernerem. quomodo noncrede¬
rem qđ inclinauit dñs aurem suam mihi.

Expanded text:
Numquid ipsa diligm deprecationis meae?» ac non potius aut ideo diligimus quia exaudivit, aut ideo diligimus ut exaudiat? Quid est ergo, «Dilexi, quoniam exaudiet?» An quia dilectionem spes solet accendere, dilexisse se dixit, quoniam speravit exauditurum Deumravit? «Quoniam inclinavit,» inquit, «aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi.» Ergo ideo humana, quod inclinavit Deus aurem suam tibi, nisi dicas, Credidi? Manent ergo tria haec, fides, spes, charitas : quia credidisti, sperasti; quia sperasti, dilexisti. Jam si quaeram unde crediderit anima inclinasse sibi aurem Deum suum; nonne respondebit: Quia «prior dilexit nos, et Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum» ? «Quomodo» enim «invocabunt in quem quomodo credent quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? aut quomodo praedicabunt, nisi mittantur» ? Cum haec omnia gesta erga me cernerem, quomodo non crederem quod inclinavit Dominus aurem suam mihi?
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓpt̃ aliquam noxam ligantur ferro adomi-¬¬
nis suis. Quia autem dixit erigit elisos: occurre¬
rit nobis aliquis. aut offendens & cadens. aut
equo lapsus Est alius casus. sunt aliae cõpedes:
quo modo sunt aliae tenebrae. & alia lux. In
eo quod dixit sapientes facit cȩcos: noluit dicere
illuminat cȩcos. ne & hoc carnalit̃ intelligeres.
sicut illum inatꝰ.ẽ. adño. cuiꝰ oculos luto de sputo
facto in unxit. & saluum eumfecit. Netale ali¬
quid sꝑares. cum desp̃italib loquitur: ostendit
quandam lucem sapientiae. qua illuminantur
cȩci. Ergo quomodo illuminantur cȩci luce
sapientiae : sic soluuntur cõpediti. sic erigunt᷑
elisi. Vnde sumus ergo cõpediti. unde elisi : cor¬
pus nr̃m: ornamentũ nobis fuit: Peccauimus:
& compedes inde accepimꝰ. Quae sunt cõpedes
nr̃ae: mortalitas ipsa: Audi apostolũ paulum:
quia & ipse adhuc in hac peregrinatione cõpeditꝰ

Expanded text:
te propter aliquam noxam ligantur ferro a domite propter aliquam noxam ligantur ferro a dominis suis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo facto inunxit, et salvum eum fecit : ne tale aliquid sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam lucem sapientiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantur caeci luce sapientiae, sic solvuntur compediti, sic eriguntur elisi. Unde sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩscam seruat dilectis suis: si habent aliã famẽ:
habent & aliam ȩscam. Quaeramus primo famẽ
ipsorum: & inuememꝰ ȩscam ipsorũ Beati qui
esuriunt & sitiunt iustitiam : qm̃ ipsi satura¬
buntur. Famelicidĩ eẽ debemus Ante ianuã
conspectus illius. in orationib mendicemus.
Ipsedat ȩscam estrtentib Quid ẽ quod te herẽ¬
tice iactas. quia tu soltis. tu erigis. tu in lumi-¬
nas: uidelic& quia tu iã liberatus es. & tu stas
& tu lumen es: absit. Superiũs attendo
N olite confidere in principes: & infilios hominũ
inquib non ẽ. salus. Nonipsi dant salutẽ. Ergo
recedant heretici demedio. Dñs soluit cõpedi¬
to sadñs erigit elisos. Dñs sapientes facit
cȩcos. Id ẽ. eos qui ceci sunt: facit sapientes
Optime ꝑhanc sententiã ex posuit nobis om̃s
superiores. neforte cũ dixiss&. dñs soluit com¬
peditos: ad illos compeditos referremꝰ qui for¬

Expanded text:
escam servat dilectis suis? Si habent aliam famem, escam servat dilectis suis? Si habent aliam famem, habent et aliam escam. Quaeramus primo famem ipsorum, et inveniemus escam ipsorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Famelici Dei esse debemus: ante januam conspectus illius in orationibus mendicemus; ipse «dat escam esurientibus.» Quid est quod te, haeretice, jactas quia tu solvis, tu erigis, tu illuminas? Videlicet quia tu liberatus jam es, et tu stas, et tu lumen es? Absit. Superius attende: «Nolite confidere in principes, et in filios hominum, a quibus non est salus.» Non ipsi dant salutem. Ergo recedant haeretici de medio. «Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos;» id est, eos qui caeci sunt facit sapientes. Optime per hanc sententiam exposuit nobis omnes superiores: ne forte cum dixisset, «Dominus solvit compeditos,» ad illos compeditos referremus, qui for
Abbreviated transcription (Latin):
num: Quod tũ suadendo facis: hoc ꝑ secutor
occidendo nonfecit: Subte uiuit homo: qui
neggat se ẽẽ xp̃ianum. Negat: & uiuit. Perdit
iam uitã: cadauer tibi loquitur. Qui ꝑcussus
.ẽ. gladio ꝑ secutoris. cecidit: & uiuit. Cui lo¬
queris : stat & cecidit. haec faciens: quicquid
passurus fueris in iuriã nonerit. Nolo tibi blan¬
diaris. Si haec iniusta sunt omĩa quaefacis:
quicquid pateris iustumerit. Cui autem facit
iudicium. qui custodit ueritatẽ in aeternum:
cinationib illis tuis bonis. & quasi acutis &
subtilib: quia tu pascis & dic. Famelicus potest
pascerẽ : idẽ. peccator potest dare. Sc̃m famelicꝰ
potest pascere. languidds potest sanareełigatos
potest soluere.: I sta sunt ueluti magna &e subti¬
lia: quib decipiunt imperitos. Claudat illos psal¬
mus iste: dante m aescam esurientib Ecce nihil
ate expecto: Dat ds ȩscam esurientibus. Quib
lib. omib hominib. ipsedat ȩscam. Et nullam

Expanded text:
num: quod tu suadendo facis, hoc persecutor occidendo non fecit. Sub te vivit homo, qui negat se esse christianum. Negat, et vivit? Perdidit jam vitam; cadaver tibi loquitur. Qui percussus est gladio persecutoris, cecidit, et vivit: cui loqueris, stat, et cecidit. Haec faciens, quidquid passus fueris, injuria erit? Nolo tibi blandiaris: si haec injusta sunt omnia quae facis, quidquid pateris justum erit. Cui autem facit judicium, «qui custodit veritatem in aeternum? cinationibus illis tuis bonis, et quasi acutis et subtilibus, quia tu pascis; et dic: Famelicus potest pascere? id est, peccator potest dare sanctum? Famelicus potest pascere? languidus potest sanare? ligatus potest solvere? Ista sunt veluti magna et subtilia, quibus decipiunt imperitos. Claudat illis os psalmus iste: «Dantem» «escam esurientibus.» Ecce nihil a te exspecto; Deus «dat escam esurientibus.» Quibus libus, omnibus hominibus ipse dat escam; et nullam
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur uobis a nobis Ipsa amatur anobis.
ipsa ut a uobis ametur optamus. Adillã pacem
ꝑueniunt: qui&e hic pacifici fuerint. Iili sunt
& hic pacifici qui & ibi. qui circũ eunt mensã
dñi tanquã nouellatio oliuarum. ut non sit
sterilis arbor. qualis fuit illa ficulnea. ubi fruc¬
tum non inuenit esuriens dñs Et uidetis quid
ei contigerit: Folia sola habebat: fructum non
habebat. Sic sunt qui uerba habent. & facta
non habent. Ueniens esuriens dñs. nonibi in¬
uenit quod manduc&: quia fidem nr̃am &
facta bona esurit dñs Pascamꝰ autem illum
bene uiuendo: & pasc& in aeternum nobis
uiuere donando

Expanded text:
dicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habennon habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donando
Abbreviated transcription (Latin):
Prope ẽ. dñs omĩb in uocantibus eũ łtubiẽ
illud. Erit enim cum inuocabunt me: & non
ex audiam eos. Ergo uide quid sequitur. Om¬
nib qui inuocant eum inueritate. Nã multi
eum inuocant: non inueritate. Aliud ab illo
querunt. & ipsum nonquer̃. Quare amas dm̃:
quia dedit mihi sanitatẽ Istud manifestum. ẽ.
ipse dedit. Non enim abullo.ẽ ulla salus:
nisi abipso. Quia dedit mihi inquit uxorẽ
diuitẽ. quinihil babebam: & seruientem
mihi. Et hoc ipse dedit: uerum dicis. Dedit
inquit filios & multos & bonos. dedit familiã.
dedit omĩa bona. Ideo amas. ideo nihil amplius
quaeris: esto esuriens. adhuc pulsa ad ianuam
patris familias. habet adhuc quod det. In mendi¬
citate es cumomib his quae accepisti: & nescis
Pannosã carnim mortalitatis adhuc portas: stolã
illã immortalitatis głae nũquid accepisti. &
quasi iam saciatꝰ non rogas: B eatiqui esuriunt
& sitiunt iustitiã. quia ipsi saturabuntur Ergo

Expanded text:
Prope est Dominus omnibus invocantibus eum.» Et ubi est illud, «Erit enim cum invocabunt me, et non exaudiam eos» ? Ergo vide quod sequitur: «Omnibus qui invocant eum in veritate.» Nam multi eum invocant non in veritate. Aliud ab illo quaerunt, et ipsum non quaerunt. Quare amas Deum? Quia dedit mihi sanitatem. Istud manifestum est, ipse dedit: non enim ab ullo est ulla salus, nisi ab illo. Quia dedit mihi, inquit, uxorem divitem, qui nihil habebam, et servientem mihi. Et hoc ipse dedit; verum dicis. Dedit, inquit, filios, et multos et bonos, dedit familiam, dedit omnia bona. Ideo amas? Ideo nihil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibus his quae accepisti, et nescis. Pannosam carnem mortalitatis adhuc portas; stolam illam gloriae immortalitatis numquid accepisti, et quasi jam satiatus non rogas? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iste ame Et ut impleret quam uis non acciꝑet
quod petere indebatur. ꝑsingulos dies benedi¬
cã te: uerum non quod ego uolo ait. sed quod tũ
Et si nondas aliquandilũ das lamendas in opor¬
docȩdit & quando curat: iustus.ẽ.: Apud eum
iniquitas non ẽ: Deniq oms scĩ intribulationib
constituti. prius iustitiã eiꝰ laudauer̃. & sic be¬
neficia petiuer̃. Prius dixer̃. iustum. ẽ. quod
facis. Sic rogauit danihel. sic alii scĩ Iusta sua
iudiciatua. bene passi sumus. recte passi sumꝰ
Nondederunt dõ iniustitiã: non ei deder̃ iniqͥta¬
tem & insipientiã. Laudauer̃ primũ flagellan¬
tẽ: & sic senser̃ cibantem. Iustus dñs in omĩb¬

Expanded text:
iste a me.» Et ut impleret, quamvis non acciperet iste a me.» Et ut impleret, quamvis non acciperet quod petere videbatur, «Per singulos dies benedicam te: Verum non quod ego volo,» ait, «sed quod tu Etsi non das aliquando, das tamen in oppordo caedit, et quando curat, justus est, et apud eum iniquitas non est. Denique omnes sancti in tribulationibus constituti, prius justitiam ejus laudaverunt, et sic beneficia petiverunt. Prius dixerunt: Justum est quod facis. Sic rogavit Daniel, sic alii sancti: Justa sunt judicia tua, bene passi sumus, recte passi sumus . Non dederunt Deo injustitiam, non ei dederunt iniquitatem et insipientiam. Laudaverunt primo flagellantem, et sic senserunt cibantem: «Justus D
Abbreviated transcription (Latin):
num inisto scło. Quiddicam: reuera cõparandus
apostolꝰ diabolo: Apostolus rogat & non accipit.
diabolus petit & accipit. Sed non accepit apłs
tionẽ suã. Deniq ipse iob accepit sanitatem in
oportunitate di latãtus tam̃ ut ꝓbaretur. &
du sedit inuulnere: & multa dixit. Et rogabat
dm̃ ut auferrentur abeo ista. & ds̃ non aufere¬
bat. Cicius diabolum exaudiuit adeũ tẽptan¬
dum̃: quam ipsum iob ad sanandum: Discite
ergo nonmurmurare aduersus dm̃. & quan¬
do non exaudimini : ne deficiat in uobis qđ
supra scriptum. ẽ. persingulos dies benedicam
tẽ. Ipse unicus. ipse filius. patiutiq uenerat.
soluere quod nondebebat: mori inmanibus
petcatorũ. sanguine suo delere crrographum
mortis nr̃ae. Adhoc uenerat: & tamen ut osten¬
deret exemplum pacientiae. transfigurauit cor¬
pus humilitatis nr̃ae. conforme corpori głae
suae: pater inqͥt si fieri potest. transeat calix

Expanded text:
num in isto saeculo. Quid dicam? Revera comparandus num in isto saeculo. Quid dicam? Revera comparandus Apostolus diabolo? Apostolus rogat, et non accipit; diabolus petit, et accipit. Sed non accepit Aposttionem suam. Denique ipse Job accepit sanitatem in opportunitate. Dilatus tamen, ut probaretur, et diu sedit in vulnere, et multa dixit; et rogabat Deum ut auferrentur ab eo ista, et Deus non auferebat. Citius diabolum exaudivit ad eum tentandum, quam ipsum Job ad sanandum. Discite ergo non murmurare adversus Deum, et quando non exaudimini, ne deficiat in vobis quod supra scriptum est, «Per singulos dies benedicam te.» Ipse Filius, ipse Unicus, pati utique venerat, solvere quod non debebat, mori in manibus peccatorum, sanguine suo delere chirographum mortis nostrae; ad hoc venerat: et tamen ut tibi ostenderet exemplum patientiae, transfiguravit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae . «Pater,» inquit, «si fieri potest, transeat calix
Abbreviated transcription (Latin):
lis in oportunitate. Prorsus tanquã reficiens
aegrotum in oportunitate. quando debet acciꝑe
tunc das: & qđ deb&e hoc das ltaq aliquando de¬
sideratur ab illo: & nondat. Nouit horamdandi.
qui curat. Quare ista dicofr̃s. nequis quando
forte nonfuerit exauditus. aliquid iustum
petens adõ. Nam quando iniustum aliqͥd petit.
inpoenam suã exauditur. Sed aliqͥdiustũ
petens. si forte nonfuerit exxauditus: nonmunia¬
tur auimo. non deficiat. expettent oculi eius
ad aescam: quam illedat inoportunitate. Quan¬
do nondat: ideo nondat: ne obsit quod dat.
N eq enĩ aliquid in iustũ petebat apostolꝰ: quan¬
do rogau̾it ut auferretur abeo stimulꝰ carnis.
angłs sathanȩ a quo colafizabatur. ł ttam̃ roga¬
uit & non accepit: quia tẽpus adhuc erat exer¬
cendae infirmitatis. non ȩscae oportunitatis
& accepit. Attendite fr̃s mei magnũ mysterium
discendum. repetendum. tenendum animo. nun¬
quã obliuiscendum ꝓpter abundantiã cẽptatio¬

Expanded text:
lis in opportunitate.» Prorsus tanquam reficiens aegrotum in opportunitate, quando debet accipere, tunc das; et quod debet, hoc das. Itaque aliquando desideratur ab illo, et non dat: novit horam dandi, qui curat. Quare ista dico, fratres? Ne quis quando forte non fuerit exauditus aliquid justum petens a Deo: nam quando injustum aliquid petit, in poenam suam exauditur; sed aliquid non injustum petens, si forte non fuerit exauditus, non minuatur animo, non deficiat; exspectent oculi ejus ad escam, quam ille dat in opportunitate. Quando non dat, ideo non dat ne obsit quod dat. Neque enim aliquid injustum petebat Apostolus, quando rogabat ut auferretur ab eo stimulus carnis, angelus satanae a quo colaphizabatur: et tamen rogavit, et non accepit; quia tempus adhuc erat exercendae infirmitatis, non escae opportunitatis. diabolus, et accepit . Attendite, fratres mei, magnum mysterium, discendum, repetendum, tenendum animo, nunquam obliviscendum, propter abundantiam tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo & foris & intꝰ:
Foris sicut uestim̃tum. intus sicut aqua: quia
in eius incidit iudicium. qͥ potest et corpus &
animã occidere ingehennã. Corpus foris: ani¬
mã intus: E tsicut oleum in ossibus eius
Ostendit eum cũ delectione malefacere. & compa¬
rare sibi inaledictionem. hoc ẽ. poenã aeternã.
quia benedictio uita aeterna est Modo quippe:
malefacta delectant: sicut aqua in interiora eiꝰ.¬
& sicut oleum in ossib eius. Sed ideo maledic¬
tio uocatur : quia talib ds̃ torm̃ta p̾dixit: Tan¬
quam in ossib autem oleum est maledictio:
cum homines inde sefortes putant. quia lic& eis
mala tanquã impune cõmittere. łiat ei sicut
łiat ei sicut
uestimentum quo operitur

Expanded text:
Ergo et foris et intus; foris sicut vestimentum, intus sicut aqua: quoniam in ejus incidit judicium, qui potest et corpus et animam occidere in gehenna ; corpus foris, animam intus. «Et sicut oleum in ossibus ejus.» Ostendit eum cum delectatione malefacere, et comparare sibi maledictionem, hoc est, poenam aeternam; quia benedictio vita aeterna est. Modo quippe malefacta delectant, sicut aqua in interiora, et sicut oleum in ossibus; sed ideo maledictio vocatur, quia talibus Deus tormenta praedixit. Tanquam in ossibus autem oleum est maledictio, cum homines inde se fortes putant, quia licet eis mala tanquam impune committere. 21. «vers. 19. Fiat et sicut vestimentum quo operitur
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Cordis dilatatio. iustitiae. ẽ. delectatio
Hoc munus. ẽ dĩ ut inp̃ceptis eius nontimore teme¬
rȩ pęne angustemur: sed dilectione & delectati¬
one iustitiae delectemur. Hanc enim nobis pro¬
mittit latitudinẽ: dicens habitabo in eis & de¬
etiã dictum. ẽ.: & inplateis tuis discurrant
aquae tuae. Platea quippe deuerbo greco
alatitudine nom̃ accepit: qm̃ grecẽ platĩn.
dicitur latum. hae sunt autem aquae. dequib
dñs clamat siquis sitit ueniat adme Qui
credit in me : flumina aquae uiuae fluent
deuentre eiꝰ It exponens euangelista quid
possent deista cordis latitudine: sed huius
sermonis iam contra dicitur longitudine¬

Expanded text:
meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in eis, et deetiam dictum est, «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae» : platea quippe de verbo graeco a latitudine nomen accepit; quoniam graece πλατὺ dicitur latum. Hae sunt aquae de quibus Dominus clamat, «Qui sitit veniat ad me. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus:» et exponens Evangelista quid possent de ista cordis latitudine, sed hujus sermonis jam contradicitur longitudin