comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos hortamur uacare ñ sinant. Quã qm enĩ
testem inuoco suꝑ animã meam. q̃m qͣntum
attinet ad meũ cõmodum multo mallem ꝑ
singulos dies certis horis qnͣtum in bene mode¬
ratis monasteriis ostitutum ẽ aliquid manib
oꝑari. ce ceteras horas habere ad legendũ. ce o¬
randum. ce ad aliqͥd de diumis litteris agen¬
dum liberas: qͣm tumultuosissimas ꝑplexita¬
tes causarum alienarum pati de negociis se¬
cularib uel iudicando dirimendis. uel inter¬
ueniendo p̃cidendis: quib nos molestiis i dẽ
afflixit apłs. ñ utiꝙ suo s eius qui ꝑ eum loq̃¬
batur arbitrio. quas tñ eũ ꝑpessum fuisse ñ le¬
gimus. Aliter enĩ se habebant apostolatus
sui discursus: nec dixit. secularia ꝙ iudicia si
habueritis. ad nos deferte. aut nos ostituite
ad idicandum: s eos qui contemptibiles sunt
in eccła hos inquit collocate. Ad reuerentiã
uobis dico. Sic ñ est inter uos quisqͣm sapiens

Expanded text:
uos hortamur, uacare non sinant. quamquam enim uos hortamur, uacare non sinant. quamquam enim testem inuoco super animam meam, quoniam, quantum ad meum adtinet commodum, multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendum liberas, quam. tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus uel iudicando dirimendis uel interueniendo praecidendis: quibus nos molestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui per eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostolatus eius discursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiam uobis dico. sic non est inter uos quisquam sapiens,
Abbreviated transcription (Latin):
eftileam pullulare. Tonne gͣ mflãmamim
relo dei: Nonne calescit cor ur̃m intra uos. ce
in meditatione ur̃a exardescit ignis. ut istoꝵ
mala oꝑa bonis oꝑib ur̃is ꝑsequamini. ut
eis amputetis occasionem turpium nundi¬
narum quib existimatio ur̃a leditur. & infirmis
offendiculũ ponitur: Miseremini gͦ ce cõpa¬
timini: ee ostendite hominib nos uos in otio
facile uictum s ꝑ angustam ce artam uiam
huiꝰ ꝓpositi regnum dĩ querere. E adem uobis
causa ẽ que apło fuit. ut amputetis occasionẽ
his qui querunt occasionem: ut qui illorũ pu¬
torib p̃focantur in odore bono ur̃o reficiant᷑.
Non alligamus onera grautia ce ur̃is humeris
imponimus: que nos digito atting̾e nolumꝰ.
Querite ce cognoscite labores occupationum
nr̃arum. & in aliquib nr̃oꝵ etiam corporum
infirmitates. ce ecclarum quib seruimus ta¬
lem iam ꝯsuetudinem. ut nos ad illa oꝑa ad q̃

Expanded text:
Africam pullulare. nonne ergo inflammamini Africam pullulare. nonne ergo inflammamini zelo dei? nonne calescit cor uestrum intra uos, et in meditatione uestra exardescit ignis, ut istorum mala opera bonis operibus persequamini, ut eis anputetis occasionem turpium nundinarum, quibus existimatio uestra laeditur et infirmis offendiculum ponitur? miseremini ergo et conpatimini et ostendite hominibus non uos in otio facilem uictum, sed per angustam et artam uitam huius propositi regnum dei quaerere. eadem uobis causa est, quae apostolo fuit, ut amputetis occasionem his. qui quaerunt occasionem, ut qui illorum putoribus praefocantur. in odore uestro bono reficiantur. Non alligamus onera grauia et uestris umeris inponimus, quae nos digito adtingere nolumus. quaerite et cognoscite labores occupationum nostrarum et in aliquibus nostrorum etiam corporum infirmitates et ecclesiarum, quibus seruimus, talem iam consuetudinem, ut nos ad illa opera, ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
dias: quia bonam famã urãm. tam bontĩ xp̃i
odorem. ne dicant anime bone post odorẽ un-¬
gentoꝵ. tuoꝵ curremus. ce sic laqueos eiꝰ eua-¬
dant: omĩmͦ cupiens obscurare putorib suis
tam multos hypocritas sub habitu monacho¬
rum usqueqͣq disꝑsit. circumeuntes ꝓuincias.
nusqͣm missos. nusqm fixos. nusqͣm stantes.
usqm sedentes: Alii membra martyrũ si tñ
martyrũ uendicant. alii fimbrias ce philate¬
ria sua magnificant. alii parentes uel con¬
sangumeos suos in illa uel in illa regione se
audisse uiuere. ce ad eos ꝑgere mentiunt᷑: or
oñs petunt. om̃s exigunt. aut sumptus lucro¬
se egestatis. aut simulate p̃cium scĩtatis: eũ
interea in malis factis suis ubicumꝙ dep̃hen¬
l suerint uel quoqͣmodo innotuerint. sub ge¬
uirali nomine monachoꝵ ur̃m ꝓpositum blas¬
pbematur. tam bonũ. tam scm̃: quod in xp̃i no
nine cupimus. sicut ꝑ alias t̾ras sic ꝑ totam

Expanded text:
dias, qui bonam famam uestram, tam bonum Christi dias, qui bonam famam uestram, tam bonum Christi odorem, ne dicant animae bonae: post odorem ungentorum tuorum curremus, et sic laqueos eius euadant, omni modo cupientes obscurare putoribus suis, tam multos hypocritas sub habitu monachorum usquequaque dispersit, circumeuntes prouincias, nusquam missos, nusquam fixos, nusquam stantes, nusquam sedentes. alii membra martyrum, si tamen martyrum, uenditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant; alii parentes uel consanguineos suos in illa uel in illa regione se audisse uiuere et ad eos pergere mentiuntur. et omnes petunt, omnes exigunt aut sumptus lucrosae egestatis aut simulatae pretium sanctitatis, cum interea in malis factis suis ubicumque deprehensi fuerint uel quoquo modo innotuerint, sub generali nomine monachorum uestrum propositum blasphematur, tam bonum, tam sanctum, quod in Christi nomine cupimus, sicut per alias terras, sic per totam
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic nos pascet ille ce uestiet quẽ admodum
aues ce lilia que nichil oꝑantur huiꝰ modi.
um autem possumus. ñ debemus temptare
nũm dm̃ nr̃m: quia ce hoc qͦd possumus eius
munere possumus: ce cum hinc uiuimus illo
largiente uiuimꝰ. qͥa largitus ẽ ut possimus.
St ideo de istis necessariis sollictti ñ sumꝰ: qͥa
cm hec possumꝰ agere. ille nos pascit ce uestit
i quo aues pascunt᷑ ce lilia uestiunt᷑: qm̃ nos
pluris sumus illis. Quaꝓpter in ista milicia
ña nec in crastinũ cogitamus. qͥa ñ ꝓpterista
amporalia quo ꝑtinet crastinus. s ꝓpt̃ illa
sempiterna ubi semꝑ hodiernus ẽ nos illi ꝓ¬
baimus: ut ei nullis negotiis sclarib m-¬
plicati placeamus. Que cũ ita sint: sine me
siluciam. eos ipsos alloqui filios ce fr̃s nr̃os: quos
nouui qͣnta nobiscum dilectior arturias. donec
in eis apłica disciplina formet᷑. O serui dĩ. milites
xp̃i. itane dissimulatis callidissimi hostis insi¬

Expanded text:
 sic nos ille pascet et uestiet, quemadmodum aues et lilia, quae nihil operantur huius modi, cum autem possumus, non debemus temptare deum nostrum, quia et hoc, quod possumus, eius munere possumus et, cum hinc uiuimus, illo largiente uiuimus, qui largitus est, ut possimus. et ideo de istis necessariis solliciti non sumus, quia, cum haec possumus agere, ille nos pascit et uestit,a quo aues pascuntur et lilia uestiuntur, quoniam nos pluris sumus illis. quapropter in ista militia nostra nec in crastinum cogitamus, quia non propter ista temporalia, quo pertinet crastinus, sed propter illa sempiterna, ubi semper hodiernus est, nos illi probauimus, ut ei nullis negotiis saecularibus inplicati placeamus. Quae cum ita sint, sine me e magnam fiduciam — eos ipsos adloqui filios et fratres nostros, quos noui quanta nobiscum dilectione parturias, donec in eis apostolica disciplina formetur. o serui dei, milites Christi, itane dissimulatis callidissimi hostis insi
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑib anm: quib esca que statim sumi pos¬
sit in agͥs ñ inuenitur: Quisqͥs aliqͥd domũ qͦd
sͥ coquendo p̃paret auferie temptauerit: sedm
istoꝵ intellectum audiet ex eugłio. Pone: hoc
aues ñ faciunt. Uerum & hoc concedamꝰ toto
uertente anno posse in agͥs repperiri. uel ex fru¬
gib uel ex herbis uel ex quibuscũꝙ radicib
quod mn escam sumi possit incoctum. aut cer¬
te tanta exercitatio corꝑis adhibeat᷑. ut ea que
coquenda s̃ etiam cruda assumpta ñ noceant:
possit etiã hiemalib qͥbuslibet asꝑitatib ad
pabula ꝓcedi. atq ita fiat ut nichil p̃parandũ
auferatur. nichil in crastinum reponatur: nõ
poterunt ista seruare qui se ꝑ multos dies a cõ¬
spectu hominũ seꝑatos. &e nulli ad se p̃bentes
accessum. meludunt se ipsos uiuentes in magna
intentione orationũ. Hii enĩ facillima quidem
atꝙ uilissima secũ tñ includere alim̃ta ꝯsuert̃:

Expanded text:
temporibus anni, quibus esca, quae statim sumi postemporibus anni, quibus esca, quae statim sumi possit, in agris non inuenitur? quisquis aliquid domum quod sibi coquendo praeparet auferre temptauerit, secundum istorum intellectum audiet ex euangelio: pone; hoc enim aues non faciunt. Verum et hoc concedamus, toto uertente anno posse in agris reperiri uel ex arbore uel ex herbis uel ex quibusque radicibus, quod in escam sumi possit incoctum aut certe tanta excitatio corporis adhibeatur, ut ea, quae coquenda sunt, etiam cruda adsumpta non noceant possitque etiam hiemalibus quibuslibet asperitatibus ad pabula procedi, atque ita fiat, ut nihil praeparandum auferatur, nihil in crastinum reponatur: non poterunt ista seruare, qui se per multos dies a conspectu hominum separatos et nulli ad se praebentes accessum includunt se ipsos uiuentes in magna intentione orationum. hi enim facillima quidem atque uilissima, secum tamen includere alimenta consuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tate ce ex aqͥs qͣntum satis est capere: qͣm ab ho¬
minib apposita ce apparata sumere. Prom¬
de rursus istos alio sublimiore gradu iusticie
suꝑabunt: qui se ita ostituerint ut cotidie
in agro tamqͣm in pastum ꝑgant. & quo dem¬
pore uenerint carpant: ac posita fame reuer
sͥ plane ꝓpter agroꝵ. custodes qm bonũ eẽt
si etiam pennas dñs largiri dignaretur: ut
serui dĩ in alienis agͥs inuenti ñ tamqm fu
quam capere uenator ñ poterit. S ecce con-¬
cedant om̃s serui dĩ. ut cum uolunt in eoꝵ.
agros exeant. atq inde securi refectiq disce¬
dant: sicit ppło isrł̃ ꝑ legem p̃ceptum ẽ ut in
agris suis furem nullus teneret. nisi qui secum
aliquid uellet auferre. Nam qui nichil aliud
attigisset qm id qͦd comedisset: liberũ impum¬
tumq abire sinerent. Unde etiam spicas uellen¬
tib discipłis dm̃: de sabb̃o potius qm de furto ca
lumniati s̃ iudei. S quiderit agendum de his

Expanded text:
rtate, et ex agris quantum satis est capere, quam ab hortate, et ex agris quantum satis est capere, quam ab hominibus apposita et apparata sumere. 28. Proinde rursus istos alio sublimiore gradu justitiae superabunt, qui se ita instituerint, ut quotidie in agros tanquam in pastum pergant, et quo tempore invenerint carpant, ac sopita fame revertantur. Sed plane propter agrorum custodes quam bonum esset, si etiam pennas largiri Dominus dignaretur, ut servi Dei in agris alienis inventi non tanquam furquem capere venator non poterit. Sed ecce concedant omnes servis Dei, ut cum volunt in eorum agros exeant, atque inde securi refectique discedant: sicut populo Israel per legem praeceptum est ut in agris suis furem nullus teneret, nisi qui secum aliquadtigisset quam id quod comedisset, liberum inpunitumque abire sinerent. unde etiam spicas uellentibus discipulis domini de sabbato potius quam de furto iudaei calumniati sunt. sed quid erit agendum de his
Abbreviated transcription (Latin):
nis afferunt. hauriunt: ce reponunt. Hoc uo¬
latilia ñ faciunt. S si hoc placet: studeant
etiam bomi fideles. ce regis ȩterni deuotissimi
ꝓuinciales. fortissimis enus militib usꝙ ad
ista seruire. ut sͥ nequã qͣm implere cogant᷑:
si iam etiam illos qui tunc erant iherosolime no¬
uo gradu iusticie suꝑgressi s̃. Nam illis fame im¬
minente. ce ꝑ ꝓphas qui tunc erant ante p̃dicta.
boni fideles ex grecia frumenta miserunt: ex
quib credo quod illi sͥ panem fecerunt. aut cer¬
te faciendum curauerunt. Quod aues ñ faciunt.
Sed si iam isti ut dicere ceꝑam etiam illos aliqͦ
gradu iusticiȩ tnsierunt. & omnino in his que
ad tnͣsigendam istam uitam ꝑtinent. sicut uo¬
lucres agunt: ostendant nobis homines ser¬
uire uolucrib sicut sͥ seruiri uolunt nisi cap¬
tis ce mnelusis: quib fides ñ habetur ne uo¬
lantes ñ redeant. Et tñ ille malunt frui lib̾

Expanded text:
nis aut puteis hauriunt et reponunt: hoc uonis aut puteis hauriunt et reponunt: hoc uolatilia non faciunt. sed si hoc placet, studeant etiam boni fideles et regis aeterni deuotissimi prouinciales fortissimis eius militibus usque ad ista seruire, ut sibi nec aquam inplere cogantur, si iam etiam illos, qui tunc erant Hierosolymae, nouo gradu iustitiae supergressi sunt. nam illi fame inminente et per prophetas, qui tunc erant, ante praedicta boni fideles ex Graecia frumenta miserunt, ex quibus credo quod illi sibi panem fecerunt aut certe faciendum curauerunt: quod aues non faciunt. sed si iam isti, ut dicere coeperam, etiam illos aliquo gradu iustitiae transierunt et omnino in his, quae ad transigendam istam uitam pertinent, sicut uolucres agunt, ostendant nobis homines seruire uolucribus, sicut sibi seruiri uolunt, nisi captis et inclusis, quibus fides non habetur, ne uolantes
Abbreviated transcription (Latin):
e fecit: ne impediret᷑ ipsum eugłm. Et tñ si eos
xipsis eugłii uerbis scdm eorum intellectum ui¬
lore cogamus: pͥores nobis suadere conabunt᷑.
quod ñ ita sint intelligenda ut intelligunt:
late enĩ ꝓpterea se dicunt oꝑari ñ debere. quia
uit uolueres celi seminant neq metunt: de
quib nobis dñs similitudinem dedit. ne de
alib necessariĩs cogitemus. Cur gͦ ñ attendt̃
quod sequitur: Neq hoc tantummꝰ dictum ẽ
quia ñ seminant neq metunt: s additum ẽ
iu congregant in apotheca sua. A potheç
autem uel uerbum ex uerbo repositoria dici
possunt. Cur gͦ isti manus ociosas ce plena
repostoria uolunt habere: Cur ea que sumũt
ex labore aliorum recondunt ce seruant:
unde cotidie sumant: Cur deniq molunt
ce coquunt: Hoc enim aues ñ faciunt. Aite
si reꝑiunt quib hoc opus quoq ꝑsuadeant
ut eis ꝑsingulos dies escas afferant p̃paratas:
saltem sͥ aquam uel de fontib uel de cister¬

Expanded text:
et fecit, ne impediretur ipsum Evangelium. Et tamen si eos ex ipsis Evangelii verbis secundum eorum intellectum vivere cogamus, priores nobis suadere conabuntur, quam non ita sint intelligenda ut intelligunt. Certe enim propterea se dicunt operari non debere, quia nec volucres coeli seminant, neque metunt, de quibus nobis Dominus similitudinem dedit, ne de talibus necessariis cogitemus. Cur ergo non attendunt quod sequitur? Neque enim tantummodo hoc dictum est, quia non seminant neque metunt, sed adiectum est: neque congregant in apothecas. apothecae autem uel horrea uerbum ex uerbo repostoria dici possunt. cur ergo isti manus otiosas et plena repostoria uolunt habere? cur ea, quae sumunt ex laboribus aliorum, recondunt et seruant, unde cotidie proferatur? cur denique molunt et coquunt? hoc enim aues non faciunt. aut si reperiunt, quibus hoc opus quoque persuadeant, ut eis per singulos dies escas adferant praeparatas, saltem sibi aquam uel de fontibus adferunt uel de cister
Abbreviated transcription (Latin):
nentis ꝓfectionis usq ad medium noctis ser¬
mo ꝓtractus ẽ. una sab̃b̃i erat: qui dies dñi¬
cus dr̃. Unde intelligimus eum ñ fuisse cũ
iudeis s cum xp̃ianis: qnͣdo etiam dicit ipse
narrator ad frangendum panem fuisse colle¬
ctos. Et ipsa ẽ optima gubernatio. ut omĩa
suis temꝑib distributa ordme gerant᷑: nec
animum humanũ turbulentis implicati¬
onib inuoluta ꝑturbent. Ibi etiam dicit᷑ qͥd
oꝑabatur apłs. Posthec inquit egressus ab
athenis: uenit corinthum. Et cum inuenisset
quendam iudeũ nomine aquilam ponticũ
genere recens uenientem ab italia. &e pͥscillã
uxorem eiꝰpsius ꝓpterea quod iussisset claudiꝰ
Discedere om̃s uideos a roma: accessit ad illos
&e ꝓpter artis similitudinẽ mansit apud il¬
los opus faciens. Erant enĩ tabernaculoꝵ.
artifices. Hoc si conati fuerĩt allegorice in¬
terpretari: ostendunt quomodo ꝓficiunt in

Expanded text:
nentis profectionis usque ad medium noctis sernentis profectionis usque ad medium noctis sermo protractus est, una sabbati erat, qui dies dominicus dicitur: unde intellegimus eum non fuisse cum iudaeis, sed cum christianis, quando etiam dicit ipse narrator ad frangendum panem se fuisse conlectos. et ipsa est optima gubernatio, ut omnia suis temporibus distributa ex ordine gerantur, ne animum humanum turbulentis inplicationibus inuoluta perturbent. Ibi etiam dicitur quid operabatur apostolus. posthaec, inquit, egressus ab Athenis uenit Corinthum. et cum inuenisset quendam iudaeum nomine Aquilam, Ponticum genere, recens aduenientem ab Italia, et Priscillam uxorem ipsius, propterea quod iussisset Claudius discedere omnes iudaeos ab Roma, accessit ad illos et propter artis similitudinem mansit apud illos opus faciens; erant enim tabernaculorum artifices. hoc si conati fuerint allegorice interpretari, ostendunt, quomodo proficiant in
Abbreviated transcription (Latin):
putatas: Namq apud athenas cum eẽt. qͥa
sudiosissimos rerum inquisitores inuenerat:
ta de illo scͥptum ẽ. Disputabat gͥ cum iudeis
in synagoga. ce gentib in uiculis ce foro per
omnem diem: ad eos qui aderant. Non enim
in synagoga ꝑ omnem diem. ubi mos: erat sab¬
bato sermocinari. s in foro inquit ꝑ omnẽ diẽ.
ꝓpter studia utiq atheniensium. Sic enĩ seqͥtur.
Auidam uero epicureorum ce stoicoꝵ. philoso¬
phorum conferebant cum illo. Et paulopost
dicit. Athenienses autẽ ce aduene hospites ad
lichil aliud uacabant: qm dicere aliquid no¬
ii aut audire. Futemus apłm illis omib die¬
Eropter hoc enĩ ce ex macedonia supplebatur
eius indigentia: sicut dicit ad corinthios. Do
bat ce amimo ce corꝑe. S cum athenis exisset:
uideamus quid dicit scͥptura. Disputabat in¬
quit in synagoga. ꝑ om̃e sabbatum. hoc apd̾
corinthum. In troade gͦ ubi necessitate imini¬

Expanded text:
putatas? namque apud Athenas cum esset quia putatas? namque apud Athenas cum esset quia studiosissimos rerum inquisitores inuenerat, ita de illo scriptum est: disputabat igitur iudaeis in synagoga et gentibus in uiculis in foro per omnem diem ad omnes qui aderant. non enim in synagoga per omnem diem. ubi mos erat sabbato sermocinari, sed in foro, inquit, per omnem diem; propter studia utique Atheniensium. sic enim sequitur: quidam uero epicureorum et stoicorum philosophorum conferebant cum illo. et paulo post dicit: Athenienses autem et aduenae hospites ad nihil aliud uacabant quam dicere aliquid noui aut audire. putemus apostolum illis omnibus diepropter hoc enim et ex Macedonia supplebatur eius indigentia, sicut dicit in secunda ad Coribat et animo et corpore. sed cum Athenis exisset, uideamus quid dicit scriptura. disputabat, inquit, in synagoga per omne sabbatum: hoc apud Corinthum. in Troade ergo, ubi necessitate inmi
Abbreviated transcription (Latin):
onnes possunt. cur sub hoc obtentu om̃s uaca¬
et uolunt: qͥmqm ce si om̃s possent. uicissitudi¬
ne facere deberent: ñ solum ne ceteri a necessa-¬
sis oꝑib occuparent᷑. s qͥa etiam sufficit ut au¬
dientib plurib unus loquatur: Seinde ipsi
apło quomodo uacaret oꝑari manib suis: ni¬
s ad erogandum uerbum dĩ certa temꝑa consti¬
tuerit: Neq hoc etenĩ ds̃ nos latere uoluit.
Nam ce cuiꝰ artis opifex fuerit. ce quib temꝑib
uacatet dispensando eugłio: sc̃ã sc̃ptura ñ tacu¬
it. Nam cũ eũ die ꝓfectiõis urg̾et in troade ꝯstitutũ:
inam in una sabb̃i congregatis frĩbꝰ ad frangen-¬
dum panem tanta fuit intentio ce tam neces-¬
saria disputatio. ut sermo ꝓduceret᷑ usq ad no¬
etis medium: tamqm excidisset eis quod eo die
ñ ẽt ieumum. Qñdo autẽ in aliquo loco com¬
moraturus cotidie disputauerit: quis dubita¬
uerit eum horas habuisse ad hoc officium de¬

Expanded text:
omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacaomnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad erogandum uerbum dei certa tempora constitueret? neque enim et hoc deus latere nos uoluit. nam et cuius artis opifex fuerit et quibus temporibus uacaret dispensando euangelio, sancta scriptura non tacuit. nam cum eum dies profectionis urgeret in Troade constitutum, etiam in una sabbati congregatis fratribus ad frangendum panem tanta fuit intentio et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur usque ad medium noctis, tamquam excidisset eis quod eo die non esset ieiunium; quando autem in aliquo loco inmoraturus cotidie disputabat, quis dubitauerit horas eum habuisse ad hoc officium de
Abbreviated transcription (Latin):
solari. An ignoramus opifices in quib uantai¬
b os plerumq etiam durpitudinib teathricarimn
fabularum donent corda ce linguas suas: cũ ma¬
nus ab oꝑe ñ recedant: Quidgͣ impedit serum
dĩ manib oꝑantem in lege dm̃ meditari crpsil¬
lere nomini dñi altissimi: ita sane ut ad eadil¬
cenda que memoriter recolat habeat seposita
tempora᷑ Ad hoc enĩ ce illa bona oꝑa fidelium
subsidio stipendioꝵ. necessarioꝵ. deesse ñ debẽt
ut hore quib ad erudiendũ animum ita uael¬
tur ut illa corꝑalia geri ñ possint ñ oppͥmantis
egestate. Qui autẽ dicunt uacare se lectioni.
ei uacare: & ut quod bonum ẽ diutius legalls
alicui sermo erogandus ẽ. &e ita occupat ut mani¬
bus oꝑari ñ uacat: numqͥd hoc om̃s in monaste¬
no possunt. uenientib ad se ex alio genere uite
sib uel diuinas lectiones exponere: uel de ali¬
quib q̃stionib salubriter disputare: Qnͣdo gͥñ

Expanded text:
consolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitaticonsolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit seruum dei manibus operantem in lege domini meditari et psallere nomini domini altissimi? ita sane ut ad ea discenda, quae memoriter recolat, habeat seposita tempora. ad hoc enim et illa bona opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc suppleatur ex oblationib laborantium sũ¬
lium. quod laborantib ce aliquid unde uieum
exigant oꝑantib. ꝓpter infirmitates tñ comalo
aliquorum ce ꝓpter eccł̃asticas occupations us
cruditionem doctrine salutaris deesse pitu¬
putauerunt. Quid enĩ agant qui oꝑari complt
nolunt. cui rei uacent: scire desidero. Orationbi
inquiunt ce psalmis: ae lectioni ae uerbo dĩ su
plane uita: ce xp̃i suauitate laudabilis. Ssiab
his auocandi ñ sumus. nec manducandum ẽ.
nec ipse esce cotidie p̃parande ut possint appo-¬
ni ce assumi. Si autẽ ad ista uacare seruos di
certis interuallis temporum ipsius infirmita¬
tis necessitas cogit: cur ñ ce p̃ceptis apłitis eb¬
seruandis aliquas partes temporũ demutant
Citus enĩ exauditur obedientis una oratio: q̃
decem milia contemptoris. Cantica erũ diuna
cantare etiam manib oꝑantes facile posset
ce ipsum laborem tamqm diuino celeumatã

Expanded text:
hoc suppleatur ex oblationibus bonorum fidehoc suppleatur ex oblationibus bonorum fidelium. quod laborantibus et aliquid unde uictum transigant operantibus, propter infirmitates tamen corporales aliquorum et propter ecclesiasticas occupationes uel eruditionem doctrinae salutaris deesse putauerint. Quid enim agant, qui operari corporaliter nolunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec manducandum est nec ipsae escae cotidie praeparandae, ut possint adponi et adsumi. si autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praeceptis apostolicis obseruandis aliquas partes temporum deputamus? citius enim exauditur una oboedientis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate
Abbreviated transcription (Latin):
onis ur̃e in eugl̃m xp̃i. &e simplicitatẽ cõmu-¬
nicationis in illos ce in om̃s oe in ipsorum p̃¬
dicatiõne ꝓuobis. desiderantium uos ꝓpter
excellentem grãm dĩ in uobis: grãs dõ suꝑ
menarrabili dono eiꝰ. Quanta pinguedine
scẽ leticiȩ sit ꝑfusus apłs. dum loquit᷑ de alt̾¬
no supplemento indigentie ꝓuincialium xp̃i.
binc de reb carnalib in illos. inde autem de
spũalib in istos: ut exclamaret. ce tamqͣm scõ¬
rum gaudiorum sagina eructaret dicens. Grãs
agens cor eiꝰ. exhortari fideles. qui haberent
buiusmodi substantiam. utt nichil deesset ne¬
cessitatib seruoꝵ dĩ. qui celsiorem sc̃tatis qui
in ȩccłã tenere uoluerunt: ut spei selars iu¬
cula cuncta p̃ciderent. &e animũ liberũ A
milicie dedicarent: sic debent ce ipsi p̃ceptos s
obedire ut compatiant᷑ infirmis. ce amore pr¬
te rei ñ illigati manib sius in commune iau¬
rare. p̃positis sius sine murmure obtempar

Expanded text:
i et simplicitate communicationis in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter excellentem gratiam dei in uobis. gratias deo super inenarrabili dono eius. quanta pinguedine sanctae laetitiae sit perfusus apostolus, dum loquitur de alterno supplemento indigentiae prouincialium Christi, hinc de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamaret et tamquam sanctorum gaudiorum sagina eructaret dicens: gratias et inplens et agens cor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus seruorum dei, qui celsiorem sanctitatis gradum in ecclesia tenere uoluerunt, ut spei saecularis uincula cuncta praeciderent et animum liberum diuinae militiae dedicarent: sic debent et ipsi praeceptis eius oboedire, ut compatiantur infirmis, et amore priuatae rei non inligati manibus suis in commune laborare, praepositis suis sine murmure obtemperare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
istorum intellectum ex eugłicis uerbis. anfor¬
te quo sunt scĩores eo sunt uolucͥb dissimilio¬
res. qͥa reponant sͥ escas in plurimos dies: in-¬
eludere se ita ut faciunt ñ ualebunt: Et utiq
nobiscũ audiunt: nolite gͦ seruare in crastinũ.
Quaꝓpter ut breuiter complectar. isti qui ex e-¬
uangelio ꝑuerso intellectu tam manifesta apł¬
ca p̃cepta ꝑuertere moliunt᷑: aut ñ cogitent in
crastinũ sicut uolatilia celi. aut obtemperent
apłõ sicut filii dilecti: mimo utrũq faciant.
quia utrumq concordat. Neq enĩ contraria do¬
in eugłio. ut nolitis oꝑando manib ur̃s us
tegumentumq ꝓcurare: nil etiam reponats ns

Expanded text:
istorum intellectum ex euangelicis uerbis? an forte quo sunt sanctiores, eo sunt uolucribus dissimiliores, quia nisi reponant sibi escas in plurimos dies, includere se ita, ut faciunt, non ualebunt? et utique nobiscum audiunt: nolite ergo cogitare in crastinum. Quapropter, ut breuiter conplectar, isti, qui ex euangelio peruerso intellectu tam manifesta apostolica praecepta peruertere moliuntur, aut non cogitent in crastinum, sicut uolatilia caeli, aut obtemperent apostolo, sicut filii dilecti; immo utrumque faciant, quia utrumque concordat. neque enim contraria doin euangelio, ut nolitis operando manibus uestris uictum tegumentumque procurare, nihil etiam reponatis in
Abbreviated transcription (Latin):
postolum possint. excepto istorum ociosis cor-¬
iuptisq sermonib quos iudicare ꝑ imꝑitũ
ypcinium ñ ualeant. in eandem labẽ pesti-¬
sũm apłicam normã uuentium: s etiã insul-¬
tantes meliorib. tamqm conseruatricem ȩugłis
ilicantes pigritiam tamqm p̃uaricatͥcem mise-¬
opatur erga animas infirmorũ qui fame bone
seruoꝵ dĩ consulit: qm erga corꝑa egentium qͥ
panem esurientib frangit. Quaꝓpter isti utinã
qu uacare uolunt manib: omnino uacarent
e linguis. Neq enĩ tãmłtos adimitationẽ ĩuitarẽ.
sies ñ tantũ exempla pigra s etiã muta ꝓpo¬
nerent. Nunc uero contra apłm xp̃i recitant

Expanded text:
postolum possint, excepti istorum otiosis corpostolum possint, excepti istorum otiosis corruptisque sermonibus, quos iudicare per inperitum tirocinium non ualeant, in eandem labem pestifsecundum apostolicam normam uiuentium, sed etiam insultantes melioribus, tamquam conseruatricem euangelii praedicantes pigritiam, tamquam praeuaricatrioperatur erga animas infirmorum, qui famae bonae seruorum dei consulit, quam erga corpora egentium, qui panem esurientibus frangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! neque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, sed etiam muta proponerent. Nunc uero contra apostolum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
excusare ñ possunt. Preterite quippe uite osis¬
tudine si conuincuntur.: umbraculo male dis¬
pline se contegunt: ut male intellecto eugl̃s
precepta apłica ꝑuertere meditent᷑: uolatilia
celi s ꝑsuꝑbiam se in altum extollendo: & fi¬
num agri s catnaliter sentiendo. Contigi ds
qt: quod in uiduis iuniorib indisciplinatis
auendum idem apls dicit. Simul enĩ ce otio¬
se eẽ discunt. Non solum autem ociose s etiam
cutiose ce uerbose: loquentes quod ñ oporteat.
Hoc ille de malis feminis dicebat. qͦd nos etiã
i malis uiris dolemus ce plangimus. qui ad¬
iersus eũ ipsum in cuiꝰ epłis ista legimus ociosi
e uerbosi que ñ oportet loquunt᷑: ce qui sunt
inter eos qui eo ꝓposito ad scãm miliciam ue¬
nerunt ut placeant cui se ꝓbauerunt: cum ita
iugeant uirib corꝑis ce integritate ualitudi¬
ns ut ñ solum erudiri s etiam oꝑari scđ̾m a¬

Expanded text:
excusare non possunt praeteritae quippe uitae consueexcusare non possunt praeteritae quippe uitae consuetudine conuincuntur — umbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto euangelio praecepta apostolica peruertere meditentur: uere uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentiendo. Contigit enim eis, quod in uiduis iunioribus indisciplinatis cauendum idem apostolus dicit: simul enim et otiosi esse discunt; non solum autem otiosi, sed etiam curiosi et uerbosi, loquentes quae non oporteat. hoc ille de malis feminis dicebat, quod nos etiam in malis uiris dolemus et plangimus, qui aduersus eum ipsum, in cuius epistulis ista legimus, otiosi et uerbosi quae non oportet loquuntur. et qui sunt inter eos, qui eo proposito ad sanctam militiam uenerint, ut placeant cui se probarunt, cum ita uigeant uiribus corporis et integritate ualetudinis, ut non solum erudiri, sed etiam operari secundum a
Abbreviated transcription (Latin):
Debitores eorũ dixit apłs. ex gentib xp̃ianos.
Debitores inquit eorum s̃. Et addidit quare. Si
enim sp̃ualib eoꝵ. inqͥt cõmunicauerunt gen¬
tes: debent &e in carnalib ministrare eis. Nunc
ueniunt plerumq ad hanc ꝓfessionem seruttitas
dei. ce ex conditione seruili. uel etiam liberti. ul
ꝓpter hoc a dnĩs liberati siue liberandi. & exi¬
ta rusticana. ce ex opificum ȩxertitatione ce ple¬
beio labore. tanto utiq felicius qnͣto fortius ei¬
cati: qui si ñ admittantur graue delictum est
Multi enĩ ex eo numero. uere magni ce imitani
euacuentur: ut ñ głetur omnis caro coram dõ
Hoc itaq pia ce scã cogitatio facit: ut etiam
tales imitentur qui nullum afferant mutate
in melius uite documentum. Nseq enĩ apparti
utrũ ex ꝓposito seruitutis dĩ uenerint. anutã
mopem & laboriosam fugientes uacui pasci at¬
q uestiri uoluerint: ce insuꝑ honorari ab eis a
gͥ se quo minus oꝑent᷑. de infirmitate corporis

Expanded text:
debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto utique felicius quanto fortius educati: qui si non admittantur, graue delictum est; multi enim ex eo numero uere magni et imitandi euacuentur, ut non glorietur omnis caro coram deo. haec itaque pia et sancta cogitatio facit, ut etiam tales admittantur, qui nullum adferant mutatae in melius uitae documentum. neque enim adparet utrum ex proposito seruitutis dei uenerint, an uitam inopem et laboriosam fugientes uacui pasci atque uestiri uoluerint et insuper honorari ab eis, a  ergo quoniam se, quo minus operentur, de infirmitate corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ce barnabas ad gentes irent: illi autẽ m circũ¬
cisionem. Hoc tñ eum p̃cepisse eis qui ñ habebãt
euusmodi potestatem: ea que iam multa dicta
sunt. manifestant. Isti autẽ fr̃s nr̃i demere sibi
arrogant qͣntum estimo: quod eiusmodi habe¬
ant potestatem. Si enĩ eugłiste s̃: fateor habẽt.
Si ministri altaris. dispensatores sacram̃toꝵ:
bene sͥ istam ñ arrogant. s plane uendicant
potestatem. Si saltam habebant aliquid in hoc
seculo quod facile sine opificio sustentarent i¬
tam istam. quod conuersi ad dm̃ indigentib ui¬
ꝑtiti sunt: ce credenda ẽ eorum infirmitas &e f¬
renda. Solent enĩ tales ñ posse ñ melius sicit
multi putant. s quod ẽ uerum languidius edui¬
cati: laborem operũ corꝑaliũ sustm̾e ñ posse. ẽ als
fortasse multi erant in iherosolima. Nam &e scͥp¬
tum est quod p̃dia sua uendiderunt. ce preciasia
ante pedes apłorum posuerunt. ut distribueret

Expanded text:
et Barnabas ad gentes irent, illi autem in circumet Barnabas ad gentes irent, illi autem in circumcisionem. hoc tamen eum praecepisse his, qui non habebant eius modi potestatem, ea quae iam multa dicta sunt manifestant. Isti autem fratres nostri temere sibi adrogant, quantum existimo, quod eius modi habeant potestatem. si enim euangelistae sunt, fateor, habent; si ministri altaris, dispensatores sacramentorum, bene sibi istam non adrogant, sed plane uindicant potestatem. Si saltem habebant aliquid in hoc saeculo, quo facile sine opificio sustentarent istam uitam, quod conuersi ad deum indigentibus dispertiti sunt, et credenda est eorum infirmitas et ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur
Abbreviated transcription (Latin):
uacat s quia sic errat lugendus ẽ. Hic exorit᷑
alia questio. fortasse enĩ dicat. Quid gͦ: ceteri apl̃
aut afferebant impedimentũ eugłio: qͥa dix̃
beatus paulus ideo se ñ usum hac potestate. ne
quod impedimentũ daret eugłio xp̃i: Sienim
peccauerunt quia nec oꝑati s̃: ñ gͦ acceꝑant po¬
testatem ñ oꝑandi s de euglio uiuendi. Si au¬
tem acccꝑant hanc potestatem ordinante dño¬
dõ. ut qui eugłm annuntiarent ex euglio uiue¬
rent. ce dicente. dignus ẽ oꝑarius cibo suo. qua
potestate paulus erogans aliquid uti noluit:
ñ utiq peccauerunt. Si ñ peccauerunt: nul¬
lum impedim̃tum dederunt. Neq enĩ opor-
ẽ: ce nõbis inquiunt liberum ẽ uti ce ñ uti hac
potestate. Hanc questionem breuiter soluerẽ:
si dicerem quia &e iuste dicerem credendum eẽ
apło. Ipse enĩ sciebat cur in eccl̃iis gentium
quia inter se distribuerant ꝓculdubio commo

Expanded text:
uacat, sed quia sic errat, lugendus est. Hic exoritur uacat, sed quia sic errat, lugendus est. Hic exoritur altera quaestio. fortasse enim dicat: quid ergo? ceteri apoaut adferebant inpedimentum euangelio, quia dixit beatus Paulus ideo se non usum hac potestate, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi? si enim peccauerunt, quia non operati sunt, non ergo acceperant potestatem non operandi, sed de euangelio uiuendi. si autem acceperant hanc potestatem ordinante domino, ut qui euangelium adnuntiarent, ex euangelio uiuerent, et dicente: dignus est operarius cibo suo - qua potestate Paulus amplius aliquid erogans uti noluit — non utique peccauerunt. si non peccauerunt, nullum inpedimentum dederunt. neque enim nullua est, et nobis, inquiunt, liberum est et uti et non uti hac potestate. Hanc quaestionem breuiter soluerem, si dicerem, quia et iuste dicerem credendum esse apostolo. ipse enim sciebat, cur in ecclesiis gentium quia ita inter se distribuerant procul dubio adm
Abbreviated transcription (Latin):
aut si p̃clarissima luce ueritatis urgentur
intelligant &e obediant: aut si obedire uel no¬
lunt uel ñ possunt. saltem illos qui uolunt. qͥ
Aluid est enim corꝑis infirmitatem uel uerã
allegare uel falsam p̃tendere: alud autem sic
decipi ce sic deciꝑe ut insuꝑ ideo uideatur in
seruis dĩ maior eẽ iusticia. qͥa potuit inter i¬
ꝑitos regnare pigritia. Qui enĩ uerã infirm̃i
est. Qui autem falsam p̃tendit ee coniunciñ
potest: deo dimittendus ẽ. Neuter tñ eorum
ꝑnitiosam regulam figit: quia bonus seruus
dĩ ce manifesto ifirmo srĩ suo seruit. ce fallen¬
ti cũ eredit. quia malum eum ñ putat. ñ imi¬
tatur ut malus ñ sit: e ñ si ei credit fallacem
putat. ac nichilominꝰ ñ imitat᷑. Ab illo uero
qui dicit. hec ẽ uera iusticia ut nichil corꝑalit̃
oꝑando imitemur uolatilia celi. qm̃ qui aliqͥd
tale fuerit oꝑatus contra eugłm facit: quisqͥs
animo infirmus hec audit ce eredit. ñ qͥa sic

Expanded text:
aut, si praeclarissima luce ueritatis urgentur, intellegant et oboediant: aut, si oboedire uel nolunt uel non possunt, saltem illos, qui uolunt, mealiud est enim corporis infirmitatem uel ueram allegare uel falsam praetendere, aliud autem sic decipi et sic decipere, ut insuper ideo uideatur in seruis dei maior esse iustitia, quia potuit inter inperitos regnare pigritia. qui enim ueram corporis est; qui autem falsam praetendit et conuinci non potest, deo dimittendus est. neuter tamen eorum perniciosam regulam figit, quia bonus seruus dei et manifesto infirmo fratri suo seruit et fallenti cum credit, quia malum eum non putat, non imitatur ut malus sit, et non si ei credit, fallacem putat. ac nihilominus non imitatur. ab illo uero, qui dicit: haec est uera iustitia, ut nihil. corporaliter operando imitemur uolatilia caeli, quoniam qui aliquid tale fuerit operatus contra euangelium facit, quisquis animo infirmus haec audit et credit. non quia sic
Abbreviated transcription (Latin):
qnnia sua uendita distribuerant. &e iheroso¬
unis habitabant in scã communione uite.
⁊ dicentes aliquid ꝓprium. quib erant om¬
ma communia. ce anima ce cor unũ in dm̃:
ab eccłus gentium necessaria conferri p̃cipit¬
a srhortatur. Inde ẽ illud ad romanos. slũc

Expanded text:
nia sua uendita distribuerant et Hierosolymis habitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant omnia communia, et anima et cor unum in deum, ab eccet hortatur. Inde est et illud ad Romanos: Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
de: ñ ex tͥsticia aut ex necessitate. Hilarem enĩ
omnẽ sufficientiam habentes abundetis in õe
opus bonũ. sicut scͥptumẽ. Disꝑsit dedit pau¬
ꝑib: iusticia eiꝰ manet meternum. Qui autẽ
subministrat semen seminanti. ce panẽ in escã
subministrabit &e multiplicabit seminationẽ
urãm. & augebit crescentes fruges iusticiȩ ur̃ȩ:
ut in omnib ditati in omnẽ simplicitatem
que oꝑatur ꝑ nos grãrum actionem dõ: qm¬

Expanded text:
de, non ex tristitia aut necessitate: hilarem enim de, non ex tristitia aut necessitate: hilarem enim abentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. qui autem subministrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit et multiplicabit seminationem uestram et augebit crescentes fruges iustitiae uestrae — ut in omnibus ditati in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo, q
Abbreviated transcription (Latin):
dam necessitatem ñ ad pascendam pigritiam.
ministratione que nunc ꝑtitum tͣnsmitteba¬
tur: ut comitem ꝑegrinationis sue ꝓpter hoc
cõmemoraret ordinatum ab ȩccłiis boni te
natum comitẽ sͥ ut deuitaret hominũ rep̃¬
rio socioꝵ scõrum. tamqͣm s̃ acciꝑe ce in suos si¬
nus conuertere ab infirmis ce impiis putare¬
tur que accipiebat ad supplendas necessitates
sit in scĩs: ex abundanti ẽ m scͥbere uob̾. Scio
ꝓmptum eẽ animũ ur̃m. de quo glorior pro
uobis apud macedonas. qͣm achaia parata ẽ
ab anno priore: ce que ex uobis ẽ emulatio irri-
quam habemus in uobis euacuetur in hac par¬
te. ut sicut dixi parati sitis: ne cum uenerint.
mecum macedones &e inuenerint uos impa¬
ratos. confundam᷑ nos. ut ñ dicam uos in hac
substantia. Necessarium gͦ existimaui rogare
autem dico. Qui parce seminat parce ce metet:
ce qui seminat in benedictione de benedictio-

Expanded text:
dam necessitatem, non ad pascendam pigritiam —dam necessitatem, non ad pascendam pigritiam —ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni tenatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprerio sociorum tamquam sibi accipere et in suos sinus conuertere ab infirmis et inpiis putaretur. quae accipiebat ad supplendas necessitates fit in sanctos ex abundanti est mihi scribere uobis. scio enim promptum esse animum uestrum, de quo glorior pro uobis apud Macedonas, quoniam Achaia parata est ab anno priore, et quae ex uobis est aemulatio inritastra quam habemus in uobis euacuetur in hac parte, ut, sicut dixi, parati sitis, ne cum uenerint mecum Macedones et inuenerint uos inparatos, confundamur nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare autem dico, quia qui seminat parce, parce et metet, et qui seminat in benedictione de benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
illorum mopiam: ut ce illoꝵ abundantia ur̃e¬
mopie sit supplementum. ut fiat ȩqualitas.
sicut scͥptum ẽ. Qui multũ habuit ñ habun¬
dauit: ce qui modicum ñ defuit illi. Gratias
autẽ dõ qui dedit idem studium ꝓ uobis in
corde titi: qui consolationem quidem suscep̃.
Studiosior autẽ cum eẽt: sponte exiit ad uos.
Misimus autem cũ eo frẽm: cuiꝰ laus in eugłio ẽ ꝑ
omnes ȩcclesias. Non solum autẽ s ce ordinatꝰ
p̃hendat in hac plenitudine que ministratur
a nobis. Prouidemus enĩ bona. ñ solum coram
dõ: s etiam coram hominib. In his uerbis ap¬
paret qͣntum ñ solum curãm scãrum plebiũ
ẽẽ uoluerit. ministrare necessaria scĩs dĩ seruis.
consilium in hoc dans: quia hoc magis illis
qui hoc faciebant ꝓderat. qm illis erga quos¬
hoc faciebant. Illis enĩ alud ꝓderat. idest hoc
erga se obsequio fr̃m suorum scẽ uti: nec ꝓpter
hoc dõ seruire: nec ista sumere nisi ad supplen¬

Expanded text:
illorum inopiam, et illorum abundantia m, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in euangelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatprehendat in hac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplen
Abbreviated transcription (Latin):
solatur. Labora inquit sicut bonus milta pi
iħu. Nemo militans dõ implicat se negoi¬
is scl̃arib: ut ei placeat cui se ꝓbauit. aam
qui in agone ꝯtendit: ñ coronatur nisileq¬
time certauerit. Hic ne ille angustias pater¬
tur dicens. fodere ñ possum mendicare cõfin¬
dor: adiunxit. Laborantem agͥcolam pͥmũ
qm: Qͥs plantat uineam ce de fructu ens ĩ
edit: Quis pascit gregẽ. ce de lacte gregis ñ
cipit: fecit itaq securum castum euglista
tem s potestatem quod necessarium sͥ sumebs

Expanded text:
consolatur. labora, inquit, sicut bonus miles Christi consolatur. labora, inquit, sicut bonus miles Christi Iesu. nemo militans deo inplicat se negotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit. nam qui in agone contendit, non coronatur nisi legitime certauerit. hic ne ille angustias pateretur dicens: fodere non possum, mendicare confundor, adiunxit: laborantem agricolam primum quam? Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit ? Fecit ita securum castum evangelistem; ut intelligeret, quod necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
tem ce nr̃i bonis oꝑib preesse ad necessarios
suos: ne sint infructuosi. Thimotheum etiã
quem dixit germanissimũ filium. quẽ sciebat.
corꝑe infrimũ. sicut ostendit monens eum ne
aquam biberet s modico uino uteretur ꝓpter
stomachum ce frequentes infirmitates suas.
quia in oꝑe corꝑali laborare ñ poterat. ne for¬
te cum moligere nollet uictu cotidiano. ab e
reret quib animi eus implicaretur intentoe
aliud est enĩ corꝑe laborare animo libero. qb
opifex si ñ sit fraudulentus. ce auarus. & pn¬
uate rei auidus: aliud autẽ ipsum animum
occupare curis colligendȩ sine labore corpie
pecunie. sicut s̃ uel negociatores. uel ꝓciurats¬
res. uel conductores. cura enĩ p̃sunt ñ manb.
oꝑantur. ideoq ipsũ animũ suũ occupant
habendi sollicitudine: timotheum gͦ nonti
lia meideret. qͥa ꝑ infirmitatẽ corpis nnb
oꝑari ñ poterat: sic exhortat᷑. &e monet.am

Expanded text:
tem et nostri bonis operibus praeesse ad necessarios tem et nostri bonis operibus praeesse ad necessarios us us, ne sint infructuosi. Timotheum etiam, quem dicit germanissimum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam biberet, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidiano, ab eiquaereret, quibus animi eius inplicaretur intentio — aliud est enim corpore laborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim praesunt, non manibus operantur ideoque ipsum animum suum occupant habendi sollicitudine —: Timotheum ergo, ne in talia incideret, quia per infirmitatem corporis manibus operari non poterat, sic exhortatur et monet et
Abbreviated transcription (Latin):
apud corinthios eẽt & egeret. nemini qui¬
dem eorum apud quos erat grauis fuit:
s sane quod illi deerat suppleuerunt fr̃s
qui uenerunt ex macedonia. Nam ce ipsiͤ
ꝓpter euismodi necessitates scõꝵ. qui qm¬
ius p̃ceptis eius obtemꝑent ut cũ silentio
oꝑantes suũ panẽ manducent: possunt
tñ multis ex causis indigere supplem̃tis ł¬
aliquo talium sustentationũ: cum dixisset
talia docens ce p̃monens. his autem qui
eiusmodi sunt pcipimus ce obsecramus in
dño iħu xp̃o. ut cum silentio oꝑantes panẽ
suum manducent: ne illi qui habebant
unde necessaria seruis dĩ p̃berent hac occa¬
sione pigrescerent: p̃uidens continuo sub¬
iecit. Uos autẽ fr̃s nolite infirmari benefaci¬
entes. Et ad titum cum scͥberet dicens. renã
legis ꝑitum ce apollo sollicite p̃mitte ut nicħ
illis desit: ut ostenderet unde illis nichil de¬
esse deberet. continuo subiunxit. Discant an¬

Expanded text:
apud Corinthios esset et egeret, nemini quiapud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sunt praecipimus et obsecramus in domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent, ne illi qui habebant unde necessaria seruis dei praeberent, hac occasione pigrescerent, praeuidens continuo subiecit: uos autem, fratres, nolite infirmari benefacientes. et ad Titum cum scriberet dicens: Zenam legis peritum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit, ut ostenderet, unde illis nihil deesse deberet, continuo subiunxit: discant au