comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perfecta sanitas: nec inipso corpore. Nonsuas
ergo illae diuitiae. sed mendicitas. quia quan¬
tomagis abundant. tantõ crescit in opia et
auaritia. Non est ista salus corporis : sed in¬
firmitas far ego Rizamur cotidie medi¬
camentis dĩ quia manducamus & bibimus.
medicam̃ta ipsa sunt. quae nobis opponunt᷑
Fr̃s siuultis uidere qualis morb nos habeat: qͥ
ieiinat septẽ dieb fame consumitur Ergo
illa fames: ibiẽ : Sed ideo illam non sentis.
quia cotidie illã curas Ergo nec ipsa sanitas.
nobis. ẽ ꝑfecta. Intendat caritas ur̃a. quomo¬
do nos incelligamus inopes: ut gaudeamus
adeum. & leuemus orulos ad eum qͥ habitat
in caelo: Non sunt illae uerae diuitiae. Plus
augent cupiditatem̃ eis qui eas possident. Non
.ẽ. illa uera corporis sanitas : quia portatur in¬
firmitas ubiq defectiua. Quocũq se uerterit
deficit: in ipso ad iutorio non inuenies firma¬
mentum: Lassatur stando : sedere uult. Num¬
quid uel sedendo durabit: q̃uod sibi elegit ut

Expanded text:
perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut
Abbreviated transcription (Latin):
Non es orphanus: non ĩnuidua numeraris.
A micum habes. Si deillo p̃sumpseris & dm̃dimi-¬
seris: non es destitutus. habes haec omĩa. non
inde presumis. noninde suꝑbis: pupillus dĩ es.
& uidua dĩ Suscepit ergo destitutos: hoc dix̃
suscepit pupillum: suscipit & uiduã¬

Expanded text:
non es orphanus, non in vidua numeraris. non es orphanus, non in vidua numeraris. Amicum habes: si de illo praesumpseris, et Deum dimiseris, non es destitutus. Habes haec omnia; non inde praesumis, non inde superbis? Pupillus Dei es, et vidua Dei. Suscipit ergo destitutos; hoc dixit: suscipit pupillum, suscipit et vidua
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Pupillus enim scđm homines : mortuo
patre fit Et si uerũ quęratis fr̃s: quia anima
nonmoritur uiuunt patres nr̃i. & magis
absentib patrib sunt pupilli: Qui pupilli st̃:
si mali fuerint inpęnis uiuunt: si boni fuerint
inrequie uiuunt. Omĩa integra sunt creatori
Tamennos quandu sumꝰ incorpore hoc. et pe¬
regrinationis locum in colimus : absens est
pater nr̃ adquem clamamus. pat̃ nr̃ qui es in
caelis Ideo aeccła uidua quasi absente sponso.
absente uiro: ueniet ille qui illam modo ꝓtegit
nonuisus. sed desideratus. Magno enim deside¬
rio rapimur: & amore eiũs: quem̃ non nõuimũs
desideramꝰ Inherebimꝰ amplexib uisu: si non¬
dum̃ uĩsi. fide detinemꝰ Ergo & pupillũ & uiduã
quid uoluit intelligi fr̃s : destitutos omĩ ope
& auxilio. Destituta anima in scło: ipsa sibi
speret adiutorium dĩ Quicquid hic habueris.
aurũ habeas. p̃sumisti: inde iã non es ꝓselitus-

Expanded text:
tuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo tuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo patre fit. Et si verum quaeratis, fratres, quia anima non moritur, vivunt parentes nostri; et magis absentibus patribus sunt pupilli, qui pupilli sunt: si mali fuerint, in poenis vivunt; si boni fuerint, in requie vivunt: omnia integra sunt Creatori. Tamen nos quamdiu sumus in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem clamamus, «Pater noster, qui es in coelis» . Ideo Ecclesia vidua, quasi absente sponso, absente viro. Veniet ille, qui illam modo protegit, non visus, sed desideratus. Magno enim desiderio rapimur, et amore ejus quem non videmus, desideramus. Inhaerebimus amplexibus visi, si nondum visi fide detinemur. Ergo «et pupillum et viduam» quid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, aurum habeas; praesumpsisti inde? Jam non es proselytus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ dissolur a cõpedib mortalitatis  tamen
miscđia adhuc uolebat. eẽ. incõpedib: ꝓpt̾ alios
Dñs erigit elisos. Quare elisi sunt: quia erecti
erant: Quare eriguntur: quia humiliati sunt.
Cecidit atq elisus ẽ. adam ille cecidit: xp̃c descen¬
dit. Quare descendit qui noncecidit. nisi ut leua¬
retur qui cecidit: dñs sapientes facit cȩcos.
nus iusti: quẽ admodum habes. Dñs custodit
ꝓselitos. Proseliti: aduenae sunt. Omĩs aeccła
gentium: ꝓselita. ẽ. Aduenticia. ẽ enĩ ad patres:
nondecarne eorum nata. sed imitando filia
Dñs tamen custodit: non aliquis homo Orꝑha¬
num & uiduam suscipi&. Nemo put& quasi
pupillum ꝓpter hereditatẽ: aut uiduã ꝓpter
nescio quod negotium suum. Equidem & istis
ds̃ opitulatur. & in o mĩb officus generis hu-¬
mani. bonum opus facit quipupillo consoͬlaͥt.
qui uiduã non deserit: Sed scđm quendã modũ
om̃s pupilli sumus : absente patre non mor¬

Expanded text:
Quid est, «dissolvi?» A compedibus mortalitatis. Et tamen misericordia adhuc volebat esse in compedibus, propter alios t. «Dominus erigit elisos.» Quare elisi sunt? Quia erecti erant. Quare eriguntur? Quia humiliati sunt. Cedidit atque elisus est Adam: ille cecidit, Christus descendit. Quare descendit qui non cecidit, nisi ut levaretur qui cecidit? «Dominus sapientes facit caecos; nus justi? Quemadmodum habes, «Dominus custodit proselytos.» Proselyti, advenae sunt. Omnis Ecclesia Gentium, proselyta est. Adventitia enim est ad patres, non de carne eorum nata, sed imitando filia. Dominus tamen custodit, non aliquis homo. «Orphanum et viduam suscipiet.» Nemo putet quasi pupillum propter haereditatem, aut viduam propter nescio quod negotium suum. Equidem et istis Deus opitulatur, et in omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui viduam non deserit: sed secundum quemdam modum omnes pupilli sumus, absente patre, non mor
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Quae grecus habet martiria: quod tacen¬
dum non fuit ꝓpterdulcissimũ martyrum
nomen Qui ꝓcul dubio quando tanta ꝑsequen¬
tium crudelitas sȩuiebat ut aeccła paulominꝰ
consũmaretur int̾ra: nullo modo dĩ marty¬
ria custodirent. nisi fieret eis quod hic oratũ
ti sunt enim ne amando uitã negarent uitã.
& negando uitã amitterent uitam. Ac sic
qui puita ueritatem deserere noluer̃. morien¬
do ꝓueritate uixerunt¬

Expanded text:
tui:» quae graecus habet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis quod hic oratum e.» Vivificati sunt enim, ne amando vitam, negarent vitam, et negando vitam, amitterent vitam: ac sic qui pro vita veritatem deserere noluerunt, moriendo pro veritate vixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
lidit me. Non ergo quicquam uiribus suis
licuisse arbitretur. fremitus impiorum. Non
haber&e istampotestatem : nisi sibi datum ess&
desuꝑ. Sȩpe filium̃ pat̃ familias ꝑnequissi mos
seruos emendari iubet: cum illi hereditatem
illis compedes p̃par& Quae. ẽ ista hereditas.
auri .ẽ. an argenti. an gemmarũ. an fundoꝵ
amoenorumq prediorum. uide qua intratur.
& cognosce quid sit. Aperite inquit mihi por¬
tas iustitiae. Ecce audiuimus portas. quid
.ẽ. intus Ingressus inquit ineas confitebor
dño Illa confessio laudis est : admirabilis
usq addomũ dĩ inuoce exultationis & cõn¬
fessionis: soni festiuitatem celebrantis. hȩc¬

Expanded text:
idit me. Non ergo quidquam viribus suis licuisse arbitretur fremitus impiorum; non haberet istam potestatem, nisi sibi data esset desuper. Saepe filios paterfamilias per nequissimos servos emendari jubet; cum illis haereditatem, illis compedes praeparet. Quae est ista haereditas? Auri est, an argenti, an gemmarum, aut fundorum, amoenorumque praediorum? Vide qua intretur, et cognosce quid sit. 14. «vers. 19. Aperite,» inquit, «mihi portas justitiae.» Ecce audivimus portas. Quid est intus? «Ingressus,» inquid, «in eis» «confitebor Domino.» Illa confessio laudis est «admirabilis usque ad domum Dei, in voce exultationis et confessionis, soni festivitatem celebrantis»
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa scilic& dequib
loquebatur. Omiã quae ꝑtinent adhunc
diem. seruiunt tibi: Impiiquippe dequib
terra ut fundata ꝑmaneat : atq subiecit.
Nisi quod lex tua meditatio mea est: tunc
forsitan perissem in humilitate mea

Expanded text:
Omnia» scilicet de quibus loquebatur; «omnia» quae pertinent ad hunc diem, «serviunt tibi.» Impii quippe de quibus terra, ut fundata permaneat; atque subjecit, «Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea
Abbreviated transcription (Latin):
mauit terram suꝑ aquas. Item quia sc̃rip̃
auri sapientiae etscientiae absconditi. haec
autem duo idẽ. sapientiã & scientia distare in¬
ter se aliquid. alia quoqscripturarũ testantur
eloquia. maxime loquente scõ iob ubi quodã¬
modo singula definiuntur ixit autẽ homi
ligimus sapientiam incognitionem & dilectiõ¬
nem eiꝰ quod semper.ẽ. atq in cõmutabiliter
manet qđ ds̃ est Nam & quod ait ecce pietas.ẽ.
sapientia : theusebia dicta. ẽ ingreco Quod ut
totum latine exprimatur: dicultus dici potest.
Abstinere autem amalo quoddixit. eẽ. scientiã.
quid. ẽ. aliud quam inmedio nationis tortuo¬
sȩ & ꝑuersae. tanquam innocte huius scłicau¬
te prudenterq uersari. ut abstinendo quisq
abiniquitate non confundatur tenebris. ꝓ̃prus.
muneris luce discretus. cum ergo quodã loco
apłs concordet & gr̃arum dĩ uariẽtatẽ in homini

Expanded text:
mavit terram super aquas.» Item quia scriptummavit terram super aquas.» Item quia scriptumauri sapientiae et scientiae absconditi» ; haec autem duo, id est sapientiam et scientiam, distare inter se aliquid, alia quoque Scripturarum testantur eloquia, maxime loquente sancto Job, ubi quodammodo singula definiuntur; ait enim, «Dixincongruenter intelligimus sapientiam in cognitione et dilectione ejus quod semper est, atque incommutabiliter manet, quod Deus est. Nam et quod ait, «Ecce pietas est sapientia,» θεοσέβεια dicta est in graeco: quod ut totum latine exprimatur, Dei cultus dici potest. «Abstinere autem a malo,» quod dixit esse scientiam, quid est aliud, quam in medio nationis tortuosae et perversae, tanquam in nocte hujus saeculi, caute prudenterque versari ; ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris luce discretus? Cum ergo quodam loco Apostolus concordem gratiarum varietatem in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
terram. super aquas esse fundatam: quod
aquis circũfluentib suꝑ eminet. Non enim
quȩ dr̃ litoralis ciuitas supermare fundata.
ita sub eam mare. ẽ. quẽ ad modum sunt aquae
subspeluncarum cameris aut subnauib suꝑ¬
natantib: sed ideo suꝑmare dicitur. quia infe¬
riori mari super enunet. Sicdictus.ẽ. pharao.
exisse suꝑ aquam. Ita enim hab& grecus: qđ
quidã latini habent ad aquam. Sic dñs super
puteum sedebat: qu od ambo superiores eẽnt.
quam flumen etputeus Ille iuxta flum̃: iste
iuxta puteum. Si autẽ etiamaliud aliqͥd
quod adnos magis ꝑtin& istadicta significant.
fecit ds̃ caelos in intellectu sp̃itales scõs suos.
quib nontantum credere: uerum etiã intel¬
ligere diuina donauit. Hoc qui nondum
possunt et solam fidem firmissimã tenent.
tanquam infra caelos t̾rae nomine figuran¬
tur: Et quiꝰ in baptis mo quẽ acceper̃ inconcus¬
u sacredulitate consistunt. ideo dictum .ẽ. fir¬

Expanded text:
terram» , super aquas esse fundatam, quod terram» , super aquas esse fundatam, quod aquis circumfluentibus supereminet. Non enim tur littoraria civitas super mare fundata, ita sub ea mare est, quemadmodum sunt aquae sub speluncarum cameris, aut sub navibus supernatantibus; sed ideo super mare dicitur, quia inferiori mari supereminet. Sic dictus est Pharao exisse «super aquam:» ita enim habet graecus, quod quidam Latini habent, «ad aquam» ; sic Dominus «super puteum sedebat» : quod ambo superiores essent quam flumen et puteus; ille juxta flumen, iste juxta puteum. 8. Si autem etiam aliquid aliud, quod ad nos magis pertinet, ista dicta significant: «fecit Deus coelos in intellectu,» spirituales sanctos suos, quibus non tantum credere, verum etiam intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Fir
Abbreviated transcription (Latin):
fecit caelos in intellectu. qui fundauit terrã
suꝑ aquas. ut & hic sub audias in intellectũ.
qui fecit luminaria magna solus. solem in
potestatem diei. Lunam & stellas inpotestatẽ
noctis. utiq in intellectu: quomodo ergo solꝰ
si hoc ẽ. in intellectu uel in intellegentia quod
.ẽ. insapientia. idẽ in uerbo unigenito: An
quia trinitas non sunt tres dii. sed unus ds.
adid refertur quod solus ds̃ fecit. quia nõn
.ẽ: quia t̾ra grauior uidetur ut non portari
aquis. sed aquas potius portare credatur.
De qua re ne aduersus eos qui se putant ista
certis rationib comperisse. contentiose scrip¬
turas scãs defendere uideamur. siue illud
ita uel aliter sit: habemus quod de ꝓximo
intelligamus. Terrã quae habitatur ab homi¬
nib & t̾restria contin& animalia. quȩ alio
modo inscripturis arida dicitur sicut scrip¬
tum .ẽ. appareat arida. & uocauit ds̃ aridã

Expanded text:
fecit coelos in intellectu, Qui fundavit terram fecit coelos in intellectu, Qui fundavit terram super aquas;» ut et hic subaudias, «in intellectu: Qui fecit luminaria magna solus, solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis;» utique, «in intellectu?» Quomodo ergo «solus,» si hoc est «in intellectu,» vel «in intelligentia,» quod est «in Sapientia,» id est, in Verbo unigenito? An quia Trinitas non sunt tres dii, sed unus Deus, ad id refertur quod solus Deus fecit, quia non est; quia terra gravior videtur, ut non portari aquis, sed aquas potius portare credatur. De qua re ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse, contentiose Scripturas nostras defendere videamur; sive illud ita, sive aliter sit, habemus quod de proximo intelligamus, terram quae habitatur ab hominibus et terrestria continet animalia, quae alio modo in Scripturis arida dicitur, sicut scriptum est, «Appareat arida, et vocavit Deus aridam
Abbreviated transcription (Latin):
Uniuersam igitur creaturã. nonutiq ds̃ per
aliquã creaturã: sed solus fecit. Cuiꝰ creaturȩ
quasdam partes excellentiores cõmemorauit.
ex quib uniuersa cogitaremꝰ. intelligibiles
caelos et uisibilem terram Et qm̃ sunt etiã
caeli uisibiles: commemoratis eorũ lumina¬
rib totum cęleste corporeum ut abipso factũ
acciperemꝰ ammonuit: Quãquã in id quodait.
qͥ fecit caelos inintellectu. uel sicut alii inter¬
p̃tati sunt in intelligentia utrum caelos in¬
telligibiles significare hoc modo uoluerit.
an insuo intellectu uel in sua intelligentia
fecisse caelos. hoc.ẽ. in sua sapientia. sicut alibi
scriptum .ẽ. omĩa in sapientia fecisti. eomodo
in sinuans unigenitum uerbum: quęri potest.
Sed si ita est ut in suo intellectit accipiamꝰ dm̃
fecisse caelos. cur tantum decaelis hoc ait. cũ
omĩa in eadem sapientia fecerit: Anibi tan-¬
tum exprimendũ fuit. ut inceteris etiam
tacitum possaẽ intelligi. ut iste sensus sit. qui

Expanded text:
Universam igitur creaturam, non utique Deus per aliquam creaturam, sed solus fecit. Cujus creaturae quasdam partes excellentiores commemoravit, ex quibus universa cogitaremus, intelligibiles coelos et visibilem terram: et quoniam sunt etiam coeli visibiles, commemoratis eorum luminaribus totum coeleste corporeum ut ab ipso factum acciperemus, admonuit. 6. Quanquam id quod ait, «Qui fecit coelos in intellectu,» vel, sicut alii interpretati sunt, «in intelligentia,» utrum coelos intelligibiles significare hoc modo voluerit, an in suo intellectu, vel in sua intelligentia fecisse coelos, hoc est in sua Sapientia, sicut alibi scriptum est, «Omnia in Sapientia fecisti» , eo modo insinuans unigenitum Verbum, quaeri potest. Sed si ita est, ut in suo intellectu fecisse accipiamus Deum coelos, cur tantum de coelis hoc ait, cum omnia in eadem Sapientia fecerit? An ibi tantum exprimendum fuit, ut in caeteris etiam tacitum posset intelligi: ut iste sit sensus, «Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit filius hominis in maiestate sua: ltẽ alio
loco Non enĩ nubent neq uxores ducent: cũ
sint filii resurrectionis. Ergo generatio & gene¬
ratio. laudabit opera tua: Laudamus nunc̃ oꝑa
dĩ: cum in hac mortalitate uiuimus Et si lauda¬
mus cõpediti. quomodo laudabimus coronati:
Ergo haec nunc attendamꝰ in hac generatione oꝑa
dñi : incuius laude dicitur. genẽratio et genera¬
tio laudabit oꝑatua : qm̃ magnitudinis tuae
non est finis: O peratua intueri licet. ut tu laudẽ¬
ris: qui talia oꝑaris.
Et uirtutemtuã annun

Expanded text:
ederit filius hominis in majestate sua» . Item in alio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si laudamus compediti, quomodo laudabimus coronati! Ergo haec nunc attendamus in hac generatione opera Domini, in cujus laude dicitur, «Generatio et generatio, laudabit opera tua;» quoniam magnitudinis tuae non est finis. Opera tua intueri licet, ut tu lauderis qui talia operaris. 7. «Et virtutem tuam annun
Abbreviated transcription (Latin):
timadĩ. uindi ca in affectiones nr̃as. quacũq̃.
ierimus. & quocũq ꝓgressi fuerimꝰ agnosci¬
mur. Tanquam ergo dep̃hensus fugitiuus
loquitur: semitãmeã & limitem meũ in uesti¬
gasti. Quid . ẽ. semitã meam: qua ꝓfectus sũ
Q uid ẽ limitem meum: quousq perueni. Semi¬
tãmeam & limitem meũ inuestigasti. Limes
meus ille longinquus. non fuit longe abocu¬
lis tuis. Multũ ieram: et tu ibi eras. Semitã
Antequam eas irem. antequã eas ambularem.
p̃uidisti eas. & ꝑmisisti me in labore ire uias
meas. ut si nollem laborare: redirem inuias
tuas ¶m̃ non est dolus in lingua mea Quare

Expanded text:
tima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque tima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fuerimus; tanquam ergo deprehensus fugitivus loquitur: «Semitam meam, et limitem meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem meum?» Quo usque perveni. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum ieram, et tu ibi eras. «SemitamAntequam eas irem, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare
Abbreviated transcription (Latin):
pater inmentẽ. & uoluit redire. & sic ait: Sur¬
gam & ibo ad patrem meũ. Surgã dixit. sederat
enim. Hic ergo eius uocem agnosce dicentis: tu
cognouisti sessionem meã. & resurrectionem
meã. Sedi inegestate. surrexi indesiderio pa-¬¬
nis tui Intellexisti cogitationes meas alonginqͦ
Longe enim ꝓ fectus eram Sed ubi non est quem
deserueram. In tellexisti cogitittiones meas de
longinquo P ropt̾ea sic dicit dñs in euangelio.
quia occurrit illi pater uenienti Uere quia
intellexerat cogitationes eiꝰ delonginquo. Se¬
mitã meam & limitẽmeũ inuestigasti. Semitã
inquit meã. Quamnisi malã. quaille ambula¬
uerat ut patrẽ deserer&e. quasi occultus esse
posset aboculis uindicantis : Aut uero in illa
egestate contereretur. aut porcos pascere
poneretur. nisi pater uellet flagellare longin¬
quum. ut reciper& ꝓpinquum: Ergo tanquã
dep̃hensus fugitiuus sequente se uindicta legi¬

Expanded text:
in mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surin mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cognovisti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Longe enim eram profectus; sed ubi non est quem deserueram? «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Propterea sic dicit Dominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semitam,» inquit, «meam:» quam, nisi malam, quam ille ambulaverat, ut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut porcos pascere poneretur, nisi pater vellet flagellare longinquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legi
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ delonginquo: cum adhuc inperegrinatione
sum. antequam ad illã patriam ueniã: cog¬
nouisti cogitationem meã. Attende illũ filium
minorẽ : quia ipse etiam factus .ẽ. corpus xp̃i.
aeccła degentib ueniens Ierat quippe in lon¬
ginqua. filius minor Duos eum filios
habebat quidam pater familias Maior non
longe ierat. sed in agro oꝑabatur. & signi¬
ficat scõs inlege facientes opera. & p̃cepta legis
Genus autem humanũ quod defluxerat inidoloꝵ
cultura : in longinquo fuerat peregrinatum
Quid tam longe abeo qui fecit tẽ. quã figm̃tum
quod tibi ipsefecisti: ꝓfectus. ẽ. ergo filius
minor in regionem longinquam portans
secum substantiam suã. & sicut nouimus
in euangłio. dissipauit eam uiuens ꝓ dige
cum meretricib Et fame passus applicuit se cui-¬
dam principi regionis illius. et ille eum porcis
pascendis p̃posuit. Dequorũ siliquis cuptebat
saturari: & nonpoterat. Post laborem & tritu-¬¬
ram. & tribulationem & ȩgestatem: uenit illi

Expanded text:
e longinquo?» Cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad illam patriam veniam, tu cognovisti cogitationem meam. Attende illum filium minorem; quia ipse etiam factus est corpus Christi, Ecclesia de Gentibus veniens. Ierat quippe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, portans secum substantiam suam, et sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit illi
Abbreviated transcription (Latin):
Undedicit apłs. Qui p̃ascit gregem. & delac¬
te gregis non ꝑcipit. Quidat pecorib ȩscam
ipsorum: & pullis coruorum qui inuocant
eum: hoc forte putabimus. quia corui inuo-
cant dm̃: ut det eis ȩscam. Ne hoc cogitetis.
in rationclem animã inuocare dm̃ Non nouit
inuocare animadm̃: nisisola rationalis . Infigu¬
ra accipite dictum̃. Neputetis sicut impii quidã
dicunt reuolui animas humanas ad pecora.
adcanes. adportos. ad coruos: hoc acordibus
ur̃is excludite. & afide ur̃a: Anima humana
facta .ẽ. ad imaginẽ dĩ. nondabit imaginẽ suã
rum qui inuocant eum.: qui sunt pullicoruoꝵ.
isrłitae sesolos iustos dice bant. qui legem
acceperant:Cȩteros om̃s omnium gentiũ homi¬
nes: peccatores dic ebant. Et uere õm̃s gentes
inpeccato in idolatria. in adoratione lapidum
atq lignorum erant: Sed nũquid sic remanser̃.
Etsi non ipsi corui parentesꝰ tamen pulli coruoꝵ

Expanded text:
Unde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacUnde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc cogitetis, irrationalem animam invocare Deum; non novit anima invocare Deum, nisi sola rationalis. In figura accipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit imaginem suam rum qui invocant eum?» Qui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos esse dicebant, quia Legem acceperant; caeteros omnes monium gentium homines peccatores dicebant. Et vere omnes gentes in peccato, in idololatria, in adoratione lapidum atque lignorum erant; sed numquid sic remanserunt? Etsi non ipsi corvi patres nostri, tamen pulli corvo
Abbreviated transcription (Latin):
daret exemplũ montib & parerent foenũ. nec
contra pluuiã sterilitatem redderent. p̃cidite
ergo aliquid. & deputate aliquid fixum. uel
exannuis fructib uel ex cotidianis quȩstib urĩs
Nã quasi de uiuõ uideris dare. & necesse. ẽ: ut
trepidet manus tua quando porrigis: ad id
quod non deuoueras. Exime aliquam partem:
redituũ tuoꝵ. Decimas uis. decimas exime:
quanquã parum sit. Dictũ . ẽ. enim quia pha-¬
risei decimas dabant: ieiuno bis in sabbato.
decimas do omniũ quae possideo. Et quid ait
dñs. nisi abundauerit iustitia ur̃a plusquam
scribarũ & phariseoꝵ: non intrabitis in regnũ
caelorũ Et ille suꝑ quem debet abundare iusti¬
tia tua : decimas dat: Tu autẽ nec millesimã
das. Quomodo eum superabis. cui nonȩquaris:
qui cooꝑit caelum nubib. qui ꝑat terrae plu¬
uiam. qui exoriri facit in montib foenũ. et
N on fraudat ds̃ gregẽ suum ȩsca sua: ꝑ homi¬
nes quorum seruituti herbam facit exoriri

Expanded text:
daret exemplum montibus, ut parerent fenum, ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite ergo aliquid, et deputate aliquid fixum, vel ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus vestris. Nam quasi de vivo videris dare, et necesse est ut trepidet manus tua, quando illam porrigis ad id quod non devoveras. Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei decimas dabant: «Jejuno bis in subbato, decimas do omnium quaecumque possideo» . Et quid ait Dominus? «Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum» . Et ille super quem debet abundare justitia tua, decimas dat; tu autem nec millesimam das. Quomodo superabis eum cui non aequaris? «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit in montibus fenum, et Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri.
Abbreviated transcription (Latin):
inbibite. hoc uobis decorde nullus excutiat. ne
habeatis zelum dĩ sed nonscđm scientiam. neignoran¬
tes dĩ iustitiam. et urãm uolentes constituere. legẽ.¬
iustitiae dĩ non sitis subiecti: Uerba certe apłi ag¬
malus. Sp̃s tuus bonus deducet me interrã

Expanded text:
imbibite, hoc vobis de corde nullus excutiat; ne imbibite, hoc vobis de corde nullus excutiat; ne habeatis zelum Dei, sed non secundum scientiam; ne ignorantes Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justitiae Dei non sitis subjecti . Verba certe Apostoli agmalus: «Spiritus tuus bonus deducet me in terra
Abbreviated transcription (Latin):
O confessio.
o p̃scriptio: qm̃ tues inquit ds̃ meus Ad aliũ
cu rrorefit i. si ab alio factus sum. Tues totum
meum: quia tues ds̃meus. Patrem quaerã ꝓpt̃
hereditatem: tues ds̃m̃s. Honsolum dator he¬¬
reditatis. sed ipsa hereditas. Dñs pars heredi¬
tatis meae: dñm quȩram ꝓpt̃ redẽptionem. tu
es dĩms. Patronumquaeram ꝓpt̃ liberationem:
tues dĩms Postremo creatus recreari cupio:
tues ds̃ meus qui creator ms̃ Qui creasti me
per uerbum tuum: & recreasti me ꝑ uerbumtuũ.
Sed creasti ꝑuerbum. dm̃ manentem apud te.
recreasti peruerbum: caroᷤ factus ꝓpter nos
Doce ergome ut faciam uoluntatẽ tuã : qm̃tues ds̃
meus: Si non me docueris. faciam uoluntatem meã.
et deseret me ds̃meus Doceme utfaciam uolun¬
tatem tuam: qm̃tues ds̃meus Doce me. Nonenĩ
tues dĩmeus: & egoero magister meus. Uidete
quẽ ad modum grã cõmendatur. Hoc tenete. hoc

Expanded text:
O confessio, o praescriptio! «Quoniam tu es,» inquit, «Deus meus.» Ad alium curram refici, si ab alio factus sum. Tu es totum meum; «quia tu es Deus meus.» Patrem quaeram propter haereditatem? «Tu es Deus meus,» non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas: «Dominus pars haereditatis meae» . Dominum quaeram propter redemptionem? «Tu es Deus meus.» Patronum quaeram propter liberationem? «Tu es Deus meus.» Postremo creatus recreari cupio? «Tu es Deus meus,» qui Creator meus, qui creasti me per Verbum tuum, et recreasti me per Verbum. Sed creasti me per Verbum Deum manentem apud te; recreasti per Verbum carnem factum propter nos. «Doce» ergo «me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus.» Si non me docueris, faciam voluntatem meam, et deseret me Deus meus. «Doce me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus. Doce me:» non enim tu es Deus meus, et ego ero magister meus. Videte quemadmodum gratia commendetur. Hoc tenete; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
putamus quia choros faciunt dracones. etlau¬
dant dm̃ abrssi: Seduos considerantes draco¬
nes. attendite artificem draconũ: creatorẽ
dricconum Et cũ miramini dracones & dicitis.
magnus ds̃ qui haec fecit: dracones laudant
dm̃ deuocib urĩs: Dracones: & oms abrssi

Expanded text:
putamus quia choros faciunt dracones, et lauputamus quia choros faciunt dracones, et laudant Deum? Absit. Sed vos considerantes dracones, attendite artificem draconum, creatorem draconum; et cum miramini dracones, et dicitis, Magnus Deus qui haec fecit, dracones laudant Deum de vocibus vestris: «Dracones et omnes abyssi
Abbreviated transcription (Latin):
enimcogitare quid accepit diabolus: sedquid
ꝑdidit: Omĩa ergo ista: uidetis qualia sunt.
M utabilia. turbatã. terribilia. corruptibilia. tam̃
habent locum suũ. habent ordinem suũ. implea
& ipsa uniuersi pulchritudinem ꝓ modo suo.
& ideo laudant dñm. Conuersus ergo adillam:
tanquã exhortans & ipsa immo exhortans nos
ut eorum consideratione laudemus dm̃ Sic
enim laudant dm̃. cum considerata pariunt
laudem dĩ: Coepit dicere. Laudate dñm det̾ra.
dracones & om̃s abrssi. Dracones circa aquã
uer santur. despeluncis ꝓcedunt. feruntur
in aere concitatur propt̃ eos aer. Magna
quaedã sunt animantia dracones: maiores
latentium: unde fontes. unde flumina ꝓcedunt.
& alia ꝓcedunt ut fluant suꝑt̾rã : alia occulta
subt̾ eunt. Et hoc totum atq omĩs ista umida
natura aquarum. simul cum mari & isto in¬
fimo aere abyssus uel abrssi uocantur.
ubiuiuunt dracones. & laudant dm̃. Quid

Expanded text:
enim cogitare quid accepit diabolus, sed quid enim cogitare quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo ista videtis qualia sunt, mutabilia, turbata, terribilia, corruptibilia: tamen habent locum suum, habent ordinem suum, implent et ipsa universi pulchritudinem pro modo suo, et ideo laudant Dominum. Conversus ergo ad illa, tanquam exhortans et ipsa; imo exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Dominum sic enim laudant Deum, cum considerata pariunt laudem Dei, coepit dicere, «Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi.» Dracones circa aquam versantur, de speluncis procedunt, feruntur in aera; concitatur propter eos aer: magna quaedam sunt animantia dracones, majora nlatentium, unde fontes, unde flumina procedunt; et alia procedunt, ut fluant super terram, alia occulte subter eunt: et totum hoc, atque omnis ista humida natura aquarum, simul cum mari et isto infimo aere, abyssus vel abyssi vocantur, ubi vivunt dracones et laudant Deum. Quid?
Abbreviated transcription (Latin):
fieri deisto humido & caliginoso aere. totũ
hoc terrae nomine appellauit: quta nĩmis
mutabile. ẽ atq mortale. Nisi forte putatis
qui a pluit sursum stellis: omĩa ista hic fiunt
ꝓpe ad terrã: Et aliquando sunt homines in ca-¬
cuminib: montium. & nubes subse uident.¬
& fiunt plerũq pluuiae: & ap̃paret bene
intentis omĩa ista quae ꝑturbato aere conci¬
tantur hic fieri inista mundi parte infima:
Propt̃ea ad ista caliginosa. id ẽ ad hunc aerem
tanquã ad carcerem. dãpnatus ẽ diabolus.
de apparatu superioꝵ angłorum lapsus cũ ange¬
lif suis Nam apłs hocdẽillo dicit: scđm prĩn¬
cipem potestatis aeris huiꝰ. qui nunc operatur
infiliis diffidentiae. Et alius apostolus dicit
Sienim ds̃ angelis peccantib non pepercit. sed
carcerib caliginis inferni retrudens tradidit
in iudicio puniendos seruari infernum hoc
appellans: quod inferior pars mundi sit. Noli

Expanded text:
per terras de isto humido et caliginoso aere, totum per terras de isto humido et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et apparent bene intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potestatis aeris hujus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae» . Et alius apostolus dicit, «Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradidit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
le corpus. Induit se ubi ꝓte moreretur : in¬
duet te ubi cumillo uiuas. Ubi se induit mortẽ:
inuirginitate matris Ubite induit uitã. In
aequalitate patris: E legit hic sibi thalamum
castum: ubi coniungeretur sponsus sponsȩ
Uerbum caro factum. ẽ : utfieret caput aeccłae
Uerbum enĩ ipsum nonẽ. pars aeccłae: sed ut eẽt
caput aeccłae. carnẽ assũpsit. Quiddam nr̃m
iã sursum ẽ qđ hic accepit: ubi mortuus est.
ubi crucifixus. ẽ: Iam quaedã primitiae tuȩ
p̃cesser̃. dubitas quia secuturus es: Ergo con¬
uertat se & ad aeterna: quia iam dixit laudes
cȩlestium:. Laudate dñm deterra Superius
enim unde caepit. Laudate dñm decaelis.
& en arrauit caelestia: modo audi terrestria
Dracones & oms abyssi Abrssi ꝓfunditates
aquarum sunt: maria omĩa. Nubilosus iste aer:
ad abyssum ꝑtinet: Ubi nubes. ubiuenti. ubi
tempestates. ubi pluuiae. coruscationes. tonitrua.

Expanded text:
le corpus: induit se ubi pro te moreretur, inle corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. Verbum caro factum est , ut fieret caput Ecclesiae. Verbum enim ipsum non est pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus est, ubi crucifixus est: jam quaedam primitiae tuae praecesserunt, et dubitas quia secuturus es! 9. vertat se et ad terrena, quia jam dixit laudes coelestium. «Laudate Dominum de terra.» Superius enim unde coepit? «Laudate Dominum de coelis;» et enarravit coelestia: modo audi terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt: maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua,
Abbreviated transcription (Latin):
deilla regione bona: & in regione nr̃a ꝑtulit
mala: Promisit nobis tamen quod ibi futuri
simus: unde uenit & ait. Pater uolo ut ubi
ego sum: & ipsi sint mecũ. Tanta p̃cessit dilatio.
quia ubi nos eramꝰ fuit nobiscum : ubi ipse ẽ.
erimus cum illo. Quid tibi ꝓmisit ds̃. o homo
mortalis: quia uicturꝰ es in aeternum Non
credes : crede. plus. ẽ iam quod fecit: quã quod
promisit quid fecit : Mortuus ẽ ꝓte quid
promisit: ut uiuas cum illo. Incredibilius. ẽ
quod mortuus: aeternus. quam ut in aet̃num
uiuat mortalis.: lam quod incredibilius. ẽ. tene¬
mus. si ꝓpt̾ hominẽ mortuus. ẽ. ds̃. non . ẽ. uicᷤ¬
turus homo Cum dõ non. ẽ mortalis uicturꝰ
in aeternum. ꝓpt̾ quem mortuus . ẽ qui uiuit
in aeternum Sed quomodo mortuus . ẽ. ds̃.
& unde mortuus . ẽ. ds̃: It potest mori ds̃.
Accepit exte: unde moreretur. ꝓte Nonposset
mori: nisi caro Non posset mori: nisi morta¬

Expanded text:
de illa regione bona, et in regione nostrapertulit de illa regione bona, et in regione nostrapertulit mala. Promisit tamen nobis quod ibi futuri simus unde venit; et ait: «Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid tibi promisit Deus, o homo mortalis? Quia victurus es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, quam quod promisit. Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incredibilius est quod mortuus est aeternus, quam ut in aeternum vivat mortalis. Jam quod incredibilius est tenemus. Si propter hominem mortuus est Deus, non est victurus homo cum Deo? non est victurus mortalis in aeternum, propter quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi morta
Abbreviated transcription (Latin):
Si ad nos attendamꝰ. quid sumꝰ. Si adillum:
qui fecit hominẽ exnihilo: Aut uero pro
minimo habet ds̃ hominẽ. ꝓpt̃quem mori
uoluit unicum suũ : Attendamꝰ ad indicium
dilectionis ꝓmissionis dĩ. tales arras accepi¬
mus Tenemus mortẽ xp̃i: tenemꝰ sanguinẽ
xp̃i. Quis mortuus.ẽ : unicus ꝓ quib mor¬
seruat iustis. nisi uitam suã: ł rigat se ergo
humana fragilitas. non desperet. non se colli¬
dat. non se auertat: nondicat. non ero. Quid
ꝓmisit ds̃: Est : & uenit ut promitter& Ap¬
paruit hominib: uenit suscipere mortẽ nr̃am.
ꝓmittere uitam suã Uenit ad regionẽ peregri¬
nationis nrãe : accipere hic quod abundat᷑.
no: crucem mortẽ. Haec abundant in regionẽ
nr̃am: ad talia cõmertia uenit. Quid hic̃ dedit.
quid hic accepit: Dedit exhortationẽ. dedit
doctrinã. dedit remissionẽ peccatoꝵ: accepit
contumelias. mortem. crucẽ: Attulit nobis

Expanded text:
Si ad nos attendamus, quid sumus? si ad illum,Si ad nos attendamus, quid sumus? si ad illum,qui fecit hominem ex nihilo? aut vero pro minimo habet Deus hominem, propter quem mori voluit Unicum suum? Attendamus ad indicium dilectionis. Promissionis Dei tales arrhas accepimus; tenemus mortem Christi, tenemus sanguinem Christi. Quis mortuus est? Unicus. Pro quibus morservat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desperet, non se collidat, non se avertat, non dicat, Non ero. Qui promisit, Deus est: et venit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nostram, promittere vitam suam. Venit ad regionem peregrinationis nostrae, accipere hic quod hic abundano, crucem, mortem. Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit contumelias, mortem, crucem. Attulit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa superiora. uirtutes om̃s atq angłos. ciui¬
tatẽ quandam suꝑnã. bonam. scãm. bẽatam.
unde qm̃ peregrinamur. miseri adhuc sumꝰ.
& quo redituri inspe beati. & quo cum redierimꝰ
putatis habere caelestia & angłos scõs: quale
p̃ceptum illis dedit ds̃: quale nisi laudent illũ
beati . quoꝵ hocẽ negotium laudare dm̃.: non
arant. non seminant. non molunt. non quoquenđ .i
Opera enim sunt ista necessitatis: ibi necessitas
non ẽ. Nonfurantur. non dep̃dantur. non ad¬
ulterantur. oꝑa enim sunt ista iniquitatis.
ibi iniquitas non ẽ. Nonfrangunt panẽ esuri¬
enti. non uestiunt nudum. non suscipiunt
peregrinũ. non uisitant ȩgrocum. non concor¬
dant litigiosum. n on sepeliunt mortuũ. opera
enim sunt ista miscđiae : ibi nulla miseria. ẽ. in
qua fiat miscđia: Obeati putamus erimꝰ nossic:
heia. suspiremus: & desuspirio gemamꝰ. Et qͥd
sumus ut illuc simus: mortales ꝓiecti. ab¬
iecti. terrascinis. Sed qui ꝓmisit: omp̃s est

Expanded text:
omnia superiora, virtutes omnes atque Angelos, civitatem quamdam supernam, bonam, sanctam, beatam: unde quoniam peregrinamur, miseri adhuc sumus; et quo redituri, in spe beati; et quo cum redierimus, putatis habere coelestia et Angelos sanctos? quale praeceptum dedit illis Deus? Quale, nisi ut laudent illum? Beati quorum hoc est negotium, laudare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non furantur, non depraedantur, non adulterantur: opera enim sunt ista iniquitatis; ibi iniquitas non est. Non frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant aegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliunt mortuum: opera enim sung ista misericordiae; ibi nulla miseria est in qua fiat misericordia. O beati! Putamus, erimus et nos sic? Eia, suspiremus, de suspirio gemamus. Et quid sumus, ut ibi simus? Mortales, projecti, abjecti, terra et cinis. Sed qui promisit omnipotens est.
Abbreviated transcription (Latin):
uerit dauid. et in eo etiã nos ipsos agnoscentes.
quia &e nos menbra illius corporis sumus
Agnoscamus ergo hic uocẽ aeccłae. simulq
gaudeamus. quod in ea. eẽ. meruimꝰ. cuiꝰ uocẽ
cantantis audiuimꝰ Totus titulus est ipsi
dauid Uideamus er¬

Expanded text:
centes, quia et nos membra sumus illius corporis. Agnoscamus ergo hic vocem Ecclesiae, simulque gaudeamus quod in ea esse meruimus, cujus vocem cantantis audivimus. Totus titulus est, «Ipsi David.» Videamus er
Abbreviated transcription (Latin):
latum mandatum tuum ualde. Intrauerat
quippe insanctuarium dĩ: & intellexerat in
nouissima. Omĩs autem consũmatio. mihi ui¬
detur hoc loco intelligenda usq admortem ꝓ
ueritate certare. & ꝓstmmo ac uero bono mala
omĩa tolerare: cuiꝰ consummationis finis est
excellere in regno xp̃i quod non hab& finem.
& habere ibi sine morte. si ne dolore. & cum
magno honore uitam: morte huiꝰ uitae ac
dolorib & opꝓbrus adquisitam. Quod autẽ
addidit. latum mandatum tuum ualde: non
intelligo nisi caritatem: Quid enim ꝓfuiss&
quactinq morte imminente. & inter quanta¬
cũq torm̃ta illa martyria confiteri. si cari¬
latitudo est: inqua sine angustus uia quoq
ambulatur angusta. donante illo cui dictũ
est. Dilatasti gressus meos subt̃ me: & non
sunt infirmitta uestigia mea. Latum est gͦ
mandatũ caritatis : mandatum illud geminũ.
quo iubetur ds̃ & ꝓximus diligi Quid autẽ
latius. quam ut ibi pendeat totalex & om̃s
ꝓphetae :¬

Expanded text:
latum mandatum tuum valde.» Intraverat quippe in sanctuarium Dei, et intellexerat in novissima . Omnis autem consummatio mihi videtur hoc loco intelligenda, usque ad mortem pro veritate certare , et pro vero ac summo bono mala omnia tolerare: cujus consummationis finis est excellere in regno Christi, quod non habet finem; et habere ibi sine morte, sine dolore, et cum magno honore vitam, morte hujus vitae ac doloribus et opprobriis acquisitam. Quod autem addidit, «Latum mandatum tuum valde;» non intelligo nisi charitatem. Quid enim profuisset quacumque morte imminente, et inter quantacumque tormenta illa martyria confiteri, si charilatitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos subter me, et non sunt infirmata vestigia mea» . Latum est ergo mandatum charitatis, mandatum illud geminum, quo jubetur Deus et proximus diligi. Quid autem latius, quam ut ubi pendeat tota Lex et omnes Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
domus patris nr̃i Nonnos delectent siliquȩ
porcorum. doctrinae dȩmonioꝵ Ecce tũ
dñe cognouisti omĩa nouisstma mea & anti¬
qua Nouissima quo ꝑueni: antiqua ubite
offendi
Tu finxistime. & posuisti suꝑ me

Expanded text:
domus patris nostri; non nos delectent siliquae domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti supe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixit: quia ecce fateor tibi ambulaui
semitam meã. factus sum longinquus atẽ. disces¬
si ate cum quo mihi erat bene. & bono meo
male mihi fuit sine tẽ Nam si mihi bene. eẽt.
sinete: nollem forsitan redire adtẽ Ergo iste
confitens & peccata s̃uadicens. corpus xp̃i iusti¬
ficatum non inse sed iillius gr̃adixit. non est
sima mea: quando porcos paui. Cognouisti
antiqua mea: quando ate substantiae meae¬
partem expetiui. Antiqua mihi fuer̃ exordia
quando lapsi sumus: nouissima pęna quan¬
do in istam mortalitatem laboriosam periculosãq
ꝑuenimus. Atq utinam nobis ista sit nouisũ¬
ma ł rit ista nouissima : si iam redire uoluerimꝰ
Est enim alia quib dam impus nouissima:
quib dicetur: ite inignem aeternum. qui p̃¬
paratus.ẽ. diabola & angelis eiꝰ: Nos autem
fr̃s. hucusq deseruimus dm̃. usq ad huiꝰ uitȩ
mortalitatem sufficiat labornr̃. Recordemꝰ
panem patris nr̃i : recolamus beatitudinem

Expanded text:
hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, «Non estsima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia quando lapsi sumus; novissima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia obliti sunt
orauer̃ sculptile hoc utiq tam inmani scelere
& incredibili impietate : digni fuerant qͥ peri¬
rent. Dixit gͦ ut disꝑder& eos.
Si nonmoy.¬
ses electus eiꝰ. stetiss& in confractione in
conspectu esͦ

Expanded text:
Quia obliti sunt oraverunt sculptile, hoc utique tam immani scelere et incredibili impietate, digni fuerant qui perirent. «Dixit» ergo «ut disperderet eos; si non Moyses electus ejus stetisset in confractione in conspectu e
Abbreviated transcription (Latin):
usq in sempit̾nũ
Ds̃ hoc reputauit sacerdo¬
ti suo in iustitiã. nonsolum quandui generatio
est sedusq in sempit̾nũ : quicor scrutatur &
nouit appendere quanta id factũsit populi
caritate

Expanded text:
usque in sempiternum.» Deus hoc reputavit sacerdoti suo in justitiam, non solum quamdiu generatio est, sed «usque in sempiternum;» qui cor scrutatur, et novit appendere quanta id factum sit populi charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uilis materia est. Illud quod ualde amant.
uel quod ualde honorant. Dico idola gentiũ
aurum. ẽ. Numquid quia lucet argentum.
luc&e aurum. ideo oculos habent & non
uident sc qtromodo argentum .ẽ: quomodo

Expanded text:
ilis materia est: illud quod valde amant, vel quod valde honorant dico, «Idola Gentium st; numquid quia lucet argentum, lucet aurum, ideo oculos habent et vident? Sic, quomodo argentum est, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃nũ testam̃tum suum Sed quod nisi nouum.
cuiꝰ heres quisquis esse uolueris: nolo te fallas.
neo t̾ram trahentem lac & mel carnalit̃ cogites:
non amoena predia. non ortos fructiferos & opa¬¬
cos. nontale aliquid mediteris adipisci. quale
solet hic oculuis auaritiae concupiscere. Cum
da est ut hic consume̾tur. non differenda ut ibi
sacietur. Primo poenas fuge gehennas deuita:
antequam desideres ꝓmittentem dm̃: caue mi-¬
iantem Sc̃m enĩ & tribile nomeneius

Expanded text:
num Testamentum suum.» Sed quod, nisi Novum? Cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, non amoena praedia, non hortos fructiferos et opacos, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere. Cum da est ut hic consumatur, non differenda ut ibi satietur. Primo poenas fuge, gehennas devita: antequam desideres promittentem Deum, cave minantem. «Sanctum» enim «et terribile nomen ejus