comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maioris auo aue cẽ eiꝯ decuiꝰ co¬
gnatõne queritur. fr̾ib et sorori¬
bͦ eoꝵ ꝯsobuni ꝯsobrine ue sunt.
at patri matriq eiꝯdem fratrib¬
brinꝰ.patrui magni. ne pos uł ne¬
pris amite magne. nepos neptis
auuncłi magni nepos uł neptis.
ma t̾tere magne. nepos lirneptis.
otis bifariam geminatur is mĩs.
nepote dum taxat auumerato. et
q̃druplatur is qui geminasuf era
dupucatur. ⁊ nepte ꝯpntata. ⁊ tan¬

Expanded text:
io, auo auiae‹ue› eius, de cuius cognatione quaeritur, fratribus et sororibus eorum consobrini consobrinaeue sunt: at patri matrique eiusdem fratribubrinis. patrui magni nepos uel neptis, amitae magnae nepos vel neptis, avunculi magni nepos vel neptis, materterae magnae nepos vel neptis: otis bifariam, geminatur is numerus nepote dumtaxat adnumerato et quadruplatur is qui geminatus erat: duplicatur etiam nepte computata. Et tan
Abbreviated transcription (Latin):
lantur.⁊ alt̾a alt̾iꝯ cognatõiꝰ
finem accẽdit namq ꝯum¬
gende affinitatis cã sit exnu¬
ꝑciis. ¶ nõia uero eoꝵ ħ sũt
au̾t eoꝵ iocrus appellatur. c¬
oris nutrus. fiue nero uir ge¬
ner appellantur. uxor liberis
tis intricꝰ appellatur. eor ut̾¬
q natos aminde prinignos pͥ¬
ingnasq uocant. pot ⁊ sic dif
fimiri. Gocer est uxoris m̃e. iu¬

Expanded text:
lantur et altera ad alterius cognationis lantur et altera ad alterius cognationis finem accedit: namque coniungendae adfinitatis causa fit ex nuptiis. Nomina uero eorum haec sunt: autem eorum socrus appellatur, cor nurus, filiae uero uir gener appellatur. uxor liberis tis uitricus appellatur: eorum uterque natos aliunde priuignos priuignasque uocant. potest etiam sic definiri. socer e‹s›t uxoris meae pa
Abbreviated transcription (Latin):
onfacile aũt quĩ ad nr̃m uiꝰ
ittinet cum de naturali cog¬
natõne queritur. septimu
gradum quis excedit. quate¬
nꝯ uitra eun fere gradũ reꝵ
natura. cognatoꝵ. inta ꝯsist̾e
non patitur. cognati ab eo di¬
ciputantur ꝙ quasi una din¬
uint̾ ue nati.uił ab cotem orti
ꝓgeniti ne sunt. ¶Cognatõ¬
nis suba bifariam as̾ romã os
intetugitur. nam q̃dam cog¬
natõnes uire ciuili q̃dam na¬
turali ⁊ nectuntur. non nun¬
uireꝯcurrente et naturali et
cinili copulatin cognacio. et
oudem natural cognacio. pse
sme ciuili cognatõne intem¬
gitur. que ꝑteminas tescẽdit.
rał quitem cognatõ lic ip̃a
quoqz ꝑse plenissime. hoc no¬
mine uocetur. ꝓprie tñ agna¬
cio uocatur. intelicet qͥ per
iura inter affines quoq uer¬
santur non auenz est hoc
loco teaffimb quoq brem¬
ter dissere. ¶affines sũt un¬
ri ⁊ uxoris cõgnati dicti ab
eo ꝙ due cognatõnes q̃ diu̾se
inter se sunt pnupcias copu¬

Expanded text:
on facile autem, quod ad nostrum ius attinet, cum de naturali cognatione quaeritur, septimum gradum quis excedit, quatenus ultra eum fere gradum rerum natura cognatorum uitam consistere non patitur. Cognati ab eo dici putantur, quod quasi una communiterue nati uel ab eodem orti progenitiue sint. Cognationis substantia bifariam apud Romanos intellegitur: nam quaedam cognationes iure ciuili, quaedam naturali conect‹u›ntur, nonnumconcurrente et naturali et ciuili copulatur cogn‹a›tio. et quidem naturalis cognatio per se sine ciuili cognatione intellegitur quae per feminas descendit, autem cognatio licet ipsa quoque per se plenissime hoc nomine uocetur, proprie tamen adgnatio uocatur, uidelicet quae per iura inter adfines quoque uersantur, n‹on› alienum est hoc loco de adfinibus quoque breuiter disserere. adfines sunt uiri et uxoris cognati, dicti ab eo, quod duae cognationes, quae diuersae inter se sunt, per nuptias copu
Abbreviated transcription (Latin):
2ͣ .t. ꝑꝑ ea que alienata ur mor¬
tis caconata sunt non fecit.
Hec accõ in ꝑpetuum datur.
num exasse hrdem institu¬
tu uolente. faniana accõe
uti pretor ad mittit. qr erat
iniquu excludi eu afamiañ
qr non sponte adiit hroita
cessit. patronꝰ adeundo hrdi¬
tatem eius reuocat. ꝑcalin
quo ampliꝯ aliquid ⁊ aliena

Expanded text:
ter ea quae alienata uel mortis causa donata sunt, non fecit. Haec actio in perpetuum datur, onum ex asse heredem institutum uolentem Fauiana actione uti praetor admittit, quia erat iniquum excludi eum a Fauiana, qu‹i› non sponte adiit hereditcesserit, patronus adeundo hereditatem eius reuocat per Caluquo amplius, aliquid etiam aliena
Abbreviated transcription (Latin):
milladubitatõ ẽ quindies ei
non posse amitte.s si cum initõ¬
cognouisset eum intestatum
de cessisse. pꝯea qͣi certõre nuntõ
allato dubitare ceꝑit nũqd
testatus decesẜit. nł mĩquid
serat. Idem ⁊ in p̃ctu accipii
põt. ut qui ignorauit ĩmitẽ
uł pꝯea scire incipiat. ¶dies
sessionũ numcrabunt᷑.si mo
tit potuit. ¶ exuos srea qnetãe
cognitone ꝓtribinali tesite¬
rat. uel que tecretum ex pos¬
cit. sessiones erunt nobis
putante. quib sedit isa bra.¬

Expanded text:
lla dubitatio est, quin dies ei non posse admittere: scilicognovisset eum intestatum decessisse, postea quasi certiore nuntio allato dubitare coeperit, numquid testatus decesserit vel numquid serat. idem et in contrarium accipi potest, ut qui ignoravit initio, postea scire incipiat. Dies bsessionum numerabuntur, si mti potuit. quod si ea, quae causae cognitionem pro tribunali desiderat vel quae decretum exposcit, sessiones erunt nobis computandae, quibus sedit is
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ne pater. patrus aũt is est
patris fr̃ ⁊ ip̃e duplicit̾ incelli¬
gendus ẽ expatre ur matre a¬
uia pat̾na mea mipsit patri tu¬
o. pepit te. ant ama paterna tu¬
.a. impsit patri meo. peꝑit uie.
ego tibi patruꝯ sum ⁊ tu micħ.
Id euenit si mulieralt̾a alteriꝰ
filio nupsit. Nam qui ex his ma¬
sculi nati sunt in uicem patriu
Itẽ masculi femiis si miłr patr¬
in femine ill amite. Si uir et
et mułr ille filiam eiꝰ duxerit.
illa filio euis nupẜit qui exꝑte
adolescentis natierunt. qui ex
matre puesse mat̾is fr̃is filio illi
eos patruos ⁊ amitas appellabunt.
riꝯ filiam duxerit qui ex his ma¬
scili nati fuerint ĩ uice auim¬
culi. ã femine in ucem mat̾ne
erunt. et catem rõne masculi
puelł auunculi. et ille ilł ersit.
mat̾rere. ¶Amita ẽ patris soror.
sic supra accipienda ẽ. ¶ Mat̾t᷑a¬

Expanded text:
mate‹r›nae mater. patruus, is autem est patris frater et ipse dupliciter intellegendus est ex patre uel matre. auia paterna mea nupsit patri tuo, peperit te, aut auia paterna tua nupsit patri meo, pepe‹ri›t me: ego tibi patruus sum et tu mihi. id euenit, si mulieres altera alterius filio nupserit: nam qui ex his masculi nati fuerint, inuicem patrui item masculi feminis similiter patrui, feminae illis amitae. si uir et mulier ille filiam eius duxerit, illa filio eius nupserit: qui ex patre adulescentis nati erunt, ex matre puellae natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. rius fili‹a›m duxerint, qui ex his masculi nati fuerint, inuicem auunculi, quae feminae, in uicem materterae erunt, et eadem ratione masculi puellis auunculi et illae illis erunt materterae. amita est patris soror sicut supra accipiendi. mat
Abbreviated transcription (Latin):
nam .xxxii. trinepos ⁊plet.toti¬
dem trineptis abnepote eĩ ñs
q̃druplus inse efficit .xxx. duo
it̃o nepote duas significantes
ne pote .xui. his accedunt tͥnep¬
os. trineptis. uua ex at nepote
er ne pote ꝑsingulos aũt gradꝰ
iõgeminatõ fit. qr marib ad¬
iciuntur. femine exab pximꝰ

Expanded text:
nta duo trinepos complet, totidem trineptis. Ab nepote enim numerus quadruplatus in se efficit triginta duo, ipso nepote duas significante, nepote sedecim: his accedunt trinepos trineptis, una ex adnepote e. Per singulos autem gradus ideo geminatio fit, quia maribus adiciuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nepos. adiri pot̾it extesto ħr¬
filio. Qr qui non obstat iure
intestati inre testati udetur
obstitisse. ¶ Non sic parenti¬
bus liboꝵ ut libis. parentũ
debetur hrditas. parentes ad eor̃¬

Expanded text:
ento hermortuo: quare qui non obstat iure intestati, iure testati uidebitur obstitisse. Non sic parentibus liberorum, ut liberis parentium debetur hereditas: parentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑsonaꝵ ex posicio eadem que
amitamaxima ẽ abani soror pa
amita tris uł matris maior. cetera ut
inpatruo maximo. mimuitato
hoc tm̃ ut ubi ẽ. abaui fr̃ propona¬
tur abam soror. ¶Mat̾tera maxi
ma ẽ abame soror patris uł mat̾s
apatruo magno ꝓposimiꝰ. qda
his nõib designant᷑. ab hus patr¬
uus ab amincułs.ab amitra. aba¬
mat̾tera. Itaq ⁊ nos indifferen¬
ter hos ponemꝰ. quos aũt ego a¬
ppello ab patruos abami abau̾m¬
culus abamitas. ab mat̾teras. il
n demonstrant me sororis fr̃is q
abneptem. ¶ patrui maioris fili¬
us filia. hii sunt ꝓaui fr̃is filius¬

Expanded text:
et personarum expositio eadem quae Amita maxima: ea est abavi soror, matris amita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc tantum, ut ubi est abavi frater ponatur abavi soror. Matertera maxima: ea est abaviae soror, patris vel matris a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abavunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. Quos ego autem appello abpatruos abavunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. Patrui maioris filius filia: hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtꝰ ẽ. mat̾tere iumerata eũ¬
mꝰ. hii õs eius de cuiꝯ cogna¬
cione q̃ritur. ꝯsobrinoꝵ nepo¬
tes neꝑtes ne sunt fr̃is sororiᷤ¬
tis apparere põt. ¶ẽ rinepos tri¬
neptis. hii sunt filii filie ue at¬
nepos atneptis nepos ab nepos

Expanded text:
positus est, matertera enumerata eunemus. Hi omnes eius, de cuius cognatione quaeritur, consobrinorum nepotes neptesve sunt. Fratris sororistis apparere potest. Trinepos trineptis: hi sunt filii filiaeve adnepos adneptis, nepotis neptis
Abbreviated transcription (Latin):
patrui amite auuncłi. mat̾tere
dñr. ita frĩs ⁊ sororis fiios filia¬
sqr nom̃ sp̃ale cognatõnis ñre s
ita temonstrari fr̃is sororisa fi¬
nos fiuias. ꝙ a tem ⁊ inaliis acci¬
dere ex ꝑꝯf̾iorib appareoit p̃ne¬
pos quoq et ꝓneptis qͣdrifãiter
intelliguntur. uł em̃ ex nepo¬
te ex filio uł ex nepote exfiuade¬
scendunt. aut nepte ex filio uł
exnepte exfilia ꝓpagantur. Q¬
uarto gradri ꝑsone ꝯtinentur
.ixxx. abauus cuiꝯ intellectus
in .uIII. ꝑsonas porrigitur. Est
quos singuios or puci modo ĩ¬
telligendos oiximꝰ. aut ꝓauie

Expanded text:
auunculi materterae dicuntur, ita fratris sororisque filios filias nomen speciale cognationis habere, sed ita demonstrari fratris sororisque filios filias: quod quidem et in aliis accidere ex posterioribus apparebit. pronepos quoque et proneptis quadrifariter intelleguntur: aut enim ex nepote ex filio aut ex nepote ex filia descendunt, aut ex nepte ex filio aut ex nepte ex filia propagantur. Quarto gradu personae continentur octoginta. Abavus, cuius intellectus in octo personas porrigitur: est quos singulos duplici modo intellegendos diximus, aut proaviae
Abbreviated transcription (Latin):
utroq parente eodem s me nu¬
meru non auget. ꝙ nichil dif¬
fert hic ab eo qui cunte patrẽ
cognatos
enire solet in his qui diu̾sis pa¬
rentib nati sunt. ut qui meo
fr̃i fr̃ sit. meꝯ ꝯgnato non sit. po
illi in t̾ se frẽs sunt nichit alter
cognato non ẽ. hii sorori si musr
mmerantur. ut fr̃ ne pos quo
duplicit̾ intelligitur ex fiuo

Expanded text:
utroque parente eodem. sed hic numerum non auget, quod nihil differt hic ab eo, qui eundem patrem cognatos enire solet in his, qui diuersis parentibus nati sunt, ut qui meo fratri frater sit meus cognatus non sit. ponilli inter se fratres sunt, mihi alter cognatus non est. soror similiter numeratur ut frater. nepos quoque dup
Abbreviated transcription (Latin):
quero post mortem nbti pa¬
tronꝰ utrum cum seio du
ꝯiad illu res ꝑuenis. acciodat᷑
cu õẽ negotiu ꝙ eiꝯ uoluntate
ratur. nec põt uidi id pr̃atum. si¬
ꝙ aliꝯ possidet cu accõne man
ip̃e patrono restituat. aut eũ
cum quo mandatum Soerit
mus quin oĩ moto cu eo agi
non possit. quid eĩ non põt
uideri dolo fecisse qui fidem
sua amico ꝯmodauit q̃ tã
aliqua sibi exlibti fraude
te imꝑnbe adoptando. ut
quarta aden ꝑtineat q ad¬
optatꝯ est. S et rona eius¬

Expanded text:
quaero, post mortem liberti patronus utrum cum Seio dumtsi ad illum res peruenerit, actio datur, cum omne negotium, quod eius uoluntate ratur. nec potest uideri id praestaturus quod alius possidet, cum actione manipse patrono restituat aut eum cum quo mandatum contraxmus, quin omnimodo cum eo agi non possit. quid enim non potest uideri dolo fecisse, qui fidem suam amico commodauit quam alii quam sibi ex liberti fraudee impubere adoptando, ut quarta ad eum pertineat qui adoptatus est: sed et bona ei
Abbreviated transcription (Latin):
bita parte adierit hrditate.
oum ignorat aliqua notu
infraudem sua alienasse .iii¬
deamꝰ an succurri ei ignorã¬
ti nus tebeat. nec decipiatur

Expanded text:
bita parte adierit hereditatem, dum ignorat aliqua libertum in fraudem suam alienasse, uideamus, an succurri ignorantiae eius debeat, ne decipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
est patruus magnꝰ filiꝯ eiꝰ nẽpo
eiustem ex filio item neptis toti¬
dem ⁊ eadem rõne exponuntur
matris noĩe ante posito.i. ut aui
mat̾ni fr̃s. nepotes et neptes con¬
putemꝰ. Item inamita magna .i.
aui soris ne pos neptesq enune¬
rabimꝰ. id̾q in auunculo mag
hii om̃s paui ui panie eiꝯ d̾ cu¬
iꝯ cognatõne q̃ritur prone po¬
tes et ꝓ neptes eiꝯdem aui ani¬
magna. Erunt aũt par mater¬
ne eoꝵ eisce fr̃s q et sorores

Expanded text:
est patruus magnus – filia eius – nepos eiusdem ex filia – item neptis totidem et eadem ratione exponuntur matris nomine anteposito, id est ut avi materni fratris nepotes et neptes computemus. Item in amita magna, id est avi sororis, nepotes neptesque enumerabimus: idemque in avunculo magnhi omnes proavi aut proaviae eius, de cuius cognatione quaeritur, pronepotes et proneptes, eiusdem avi avimagna: erunt autem pater materve eiusdem fratresque et sorores
Abbreviated transcription (Latin):
tum ante quam iuberet u
rit et ita ip̃e nouus ub̾tus
aut enitor hrdes extit̾it. nͥ¬
bis edicti non prohibetur
possessorias accõnes tebeat.
si fraude edicto eiꝯ facere uo¬
luit. ut precio liberiore pre¬
cepto. uel tacita paccõne ⁊
hrditatis ex institutõne de¬
late ꝯmodũ. et bonoꝵ posse¬
ssionis ꝯtra .t. habet. facilior¬
ꝙ sus peccio ꝑfilium script᷑
hrdem quam uis emancip¬
atum ad eundem libti hrdi¬
tatem ip̃m patronu hrẽ.
cum oĩa que nr̃a sunt libis
nr̃is ex uoto paremꝰ. Si tm̃¬
ubti cum ignoraret iudici
suo fecit a.i mota fraudis
suspicione suo iure bonoꝵ

Expanded text:
men antequam iuberet lirit et ita ipse nouus libertus aut emptor heredes extiterint, uerbis edicti non prohibetur possessorias actiones debeat, si fraudem edicto eius facere uoluit, ut pretio uberiore percepto uel tacita pactione etiam hereditatis ex institutione delatae commodum et bonorum possessionis contra tabulas haberet? faciliorque suspicio per filium scriptum heredem quamuis emancipatum adeuntem liberti hereditatem ipsum patronum habere, cum omnia, quae nostra sunt, liberis nostris ex uoto paremus. Si trti, cum ignoraret iudiciusuo fecit, amota fraudis suspicione suo iure in bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ana. sufficere eĩ ꝙ infraudẽ
patroni fcm̃ sit. magis enĩ
fraude rei non ꝑsone acci¬
pimꝰ. In hãc actõne ⁊ fruc¬
n tꝯueniunt. qui sunt pr li¬
te ꝯtestata ꝑcepti. Marciaꝰ.

Expanded text:
anam: sufficere enim, quod in fraudem patronatus factum sit: magis enim fraudem rei, non personae accipimus. In hanc actionem etiam fructus ueniunt, qui sunt post litem contest
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ indebitur obstitissocimꝰ
p mortem legitima de fert᷑
cum et ip̃e fuerat in põte.
n pater cum inhac successi¬
one preuenerit.aloquin si
ne suus ħrs ẽ quo iure his

Expanded text:
pater uidebitur obstitisse, cuius post mortem legitima defertur cum et ipse fuerit in potestate neque pater eum in hac successione praeuenerit. et alioquin si non suus heres est, quo iur
Abbreviated transcription (Latin):
adii ẽ. qm̃ patris uł matris per¬
sona ꝑ quos ꝯiungitur prior
mĩetur. gradus uero dicti sũt
ad similitudine scalarũ iocoꝵ¬
ue ꝓs̾linu quos uta ingredi
meum qui quasi exeo nascit᷑.¬

Expanded text:
iam patris uel matris persona, per quos coniungitur, prior numer‹a›tur. Gradus autem dicti s‹u›nt a similitudine scalarum locorumue procliuium, quos ita ingredim, id est in eum, qui quasi ex eo nascit
Abbreviated transcription (Latin):
taui gradus agñato iure
legittimi hrois sine extitit
hrs possõ tefertur. ut ꝓximo
aũt cognato quãuis extitit
hrs non deferturffr̃is filiꝰ ꝓ
parte hrs institutꝰ cum patrũ
surdum ẽẽ ꝯtenderet.atq id̃¬
o testm̃ facere non potuiss

Expanded text:
taui gradus adgnato iure legitimi heredis, etsi non extiterit heres, possessio defertur: ut proximo autem cognato, quamuis extiterit heres, non defertur. Frat‹r›is filius pro parte heres institutus, cum patruum surdum esse contenderet atque ideo testamentum facere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit iudicrum ub̃ti ⁊
qr spreuit. et quasi damp¬
uit eam possessõnez. longe
oistã ab hoc patroni fulius
quam ubtꝯꝰ arrogauit et
ex minore ꝑte hidem scri¬
psit cum nemo ex famili¬
hic ip̃o iure suus hrs depre¬
hendatur.si tñ se non mini¬
scuit hroitati. ut patris set
trono c̾tam pecuniam depi¬
sset. is usus est ad uersus hr¬
dem petente debitu doli

Expanded text:
gnouit iudicium liberti et quia spreuit et quasi damnauit eam possessionem. Longe distat ab hoc patroni filius, quem libertus adrogauit et ex minore parte heredem scripsit, cum nemo ex familiippe suus, heres deprehendatur, si tamen se non immiscuit hereditati ut patris, sedtrono certam pecuniam lisset isque usus est aduersus heredem petentem debit
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾iꝯ patroni filiꝰ ⁊ hoc ꝯtĩg̾
patrui uita cet̾m si ule non
eẽt nich ei ꝑdeẽt assignatio
patroni filii posse aũt et nepo¬
tiassignare certu ẽ ⁊ prefer¬
ri filio nepotez assignatoris
constat. Uñ queri põt an si fi¬
num ħt et exeo ne potez pos¬
sit quasi duos hãt in põte. ius
senatꝰ ꝯsulti induce. In qua
sp̃ecum placeat ⁊ ei ꝗ in põte

Expanded text:
alterius patroni filius, et hoc contingit alterius patroni filius, et hoc contingit patrui uita: ceterum si ille non esset, nihil ei prodesset adsignatio patroni filii. Posse autem et nepoti adsignari certum est et praeferri filio nepotem adsignatoris constat. Unde quaeri poterit, an, si filium habeat et ex eo nepotem, possit, quasi duos habeat in potestate, ius senatus consulti inducere. in qua specie cum placeat etiam ei, qui in pote
Abbreviated transcription (Latin):
hrdatus. non semꝑ exhrdaci¬
o adimet assignationẽ. nͥ hoc
aĩo facta sit. S si is cuiassigͣti
ẽ repudiauerit. puto ueriꝰ
ꝙ et marcellꝰ scripsit. posse
ad mitti fr̃s eiꝰ. ¶ Si sit ex imio¬
patrono filiꝰ unꝯ exalt̾o duo.
et uni eoꝵ lib̾tꝰ assignatꝰ est.
uidendu quot ꝑtes fiãt hr¬
ditatis libti. utru tres aut
ouas hant iscui assignatus
est. Id ẽ suam et fr̃ĩs anuero
equales ꝑtes fiant. qm̃ ꝑ assi¬
gnatõne aliꝯ excluditur. et
ut bessem hichant qui frẽm
uiuat uł ad mitti potuit ad
iegittima hroitate ce t̾m si
fuerit capite mimitꝰ eq̃les
sset. relicto fuio. et frẽm᷑ alte¬
riꝯ patroni filio. semissẽ ħitu¬
ru eum nepotẽ qm eẽt filius
meꝯ. is qui niuit hit̾us. si e¬
go eum ubtũ non assignassẽ.
dem erit dicendum N¬
⁊ si is qui filiu ⁊ ne pote habe¬
uit. nepoti ub̾tu assignaue¬
rit.ad mittetur nepos ad le¬
gittima hrditate. licet sit

Expanded text:
datus, non semper exheredatio adimet adsignationem, nisi hoc animo facta sit. Sed si is cui adsignatus est repudiauerit, puto uerius, quod et Marcellus scripsit, posse admitti fratres eius. Si sit ex patrono filius unus, ex altero duo et uni eorum libertus adsignatus est, uidendum, quot partes fiant hereditatis liberti, utrum tres, ut duas habeat is cui adsignatus est, id est suam et fratris, an uero aequales partes fiant, quoniam per adsignationem alius excluditur. et ut bessem hic habeat, qui fratrem uiuat uel admitti potuit ad legitimam hereditatem: ceterum si fuerit capite minutus, aequasset relicto filio et fratre et alterius patroni filio, semissem habiturum eum nepotem, quem esset filius meus is qui uiuit habiturus, si ego eum libertum non adsignassem.dem erit dicendum et si is, qui filium et nepotem habebat, nepoti libertum adsignauerit: admittetur nepos ad legitimam hereditatem, licet sit
Abbreviated transcription (Latin):
p repudiacione.⁊ sequẽs erit
ab intestato posse peti incip¬
dicere debeamꝯ ab intestato
nichominꝰ posse repeti. ut
eĩ suo ioco ostendimꝰ non

Expanded text:
 repudiationem, consequens erit, ut ab intestato posse peti incipdicere debeamus ab intest‹at›o nihilo minus posse peti: ut enim suo loco ostendimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
p. petere possit. ¶Quero an
siticia patroni filia iactat tici¬
um patrem suum priusqua
moreretur litteras ad se fecis¬
se quibz adiceret libtos suos
maleficiis appetitum easq li¬
tteras secutam pꝰmorte pat̾s
lib̃tos accusare aut aliquid ei
poeẽ possit hec accusatõ. pau¬
lis s̾. eam que ex uoluntate.
patris accusauit non debere
um iudiciu. s auenu ex se¬
cuta ẽ. ¶patroni fuiꝰ epsam
talem libto emisit. sempro¬
mꝯ solo nbto scio salutem. ob
merita tua fidemq tuã. quã
micħ semꝑ exibusti. ꝯceto
an patroni filio nchil relin

Expanded text:
 petere possit. Quaero, an, si Titia patroni filia iactat Titium patrem suum, priusquam moreretur, litteras ad se fecisse, quibus adiceret per libertos suos maleficiis appetitum easque litteras se secutam post mortem patris libertos accusare, an aliquid ei prodesse possit haec excusatio. Paulus respondit eam, quae ex uoluntate patris accusauit, non debere um iudicium, sed alienum exsecuta est. Patroni filius epistulam talem liberto emisit: 'Sempronius Zoilo liberto suo salutem. ob merita tua fidemque tuam, quam mihi semper exhibuisti, concedo an patroni filio nihil relin
Abbreviated transcription (Latin):
co cuiꝰ boꝵ .p.agitur fuerit
stabit aii. n ip̃e ad mittetur
qr neq fuerit ꝓrimꝯ cogna¬
tus ei quo uiuo nonour aĩal
fuit. ¶ Si qua pregnans dece¬
ut matris sue .u. p. accipe po¬

Expanded text:
agitur fuit stabit alii neque ipse admittetur, quia non fuit proximus cognatus ei, quo uiuo nondum animax fuerit. Si qua praegnas deceut matris suae accipe
Abbreviated transcription (Latin):
uiteamꝰ ⁊ quidem dieb fine¬
ri põt set repudiari eam non
Rursꝯ pꝯea auam decreta est
tum est repudiari non pot si
intia centesimu diem mor¬
cuus sit prior statim sequens
ad mitti pot. Q uod dicimꝰ in¬
tra dies centu .u.p. nõpeti pos

Expanded text:
uideamus. et quidem diebus finiri potest: sed repudiari eam non rursum posteaquam decreta est, tum est repudiari non potest. Si intra centensimum diem mortuus sit prior, statim sequens admitti potest. Quod dicimus 'intra dies centum bonorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
i patroni quid dedit an adu̾¬
sus me iudiciu fauiamim
ꝯpetat. uideamo et michi
ur sufficere aduersꝰ me pa¬
tremq arbitrioq iudicis
tineri tam id ꝙ in rem u̾sꝯ
est ꝯdempnandi ꝙͣ id ꝙ inpe¬
culio. S si uissu patris ⁊trac¬
tum cu filio ẽ. pater utici

Expanded text:
m patroni quid dederit, an aduersus me iudicium Fauianum competat, uideamus. et mihi uidetur sufficere aduersus me patremque arbitrioque iudicis contineri tam id, quod in rem uersum est, condemnandi, quam id quod in peculio. Sed si iussu patris contractum cum filio est, pater
Abbreviated transcription (Latin):
finii a patre milicie p̃teriti
pro exhrdatis hãnt. tñ nõ
eo us scilenciu patris eisis
nocere debe ut et abonis li¬
btoꝵ anitoꝵ repelli debeãt

Expanded text:
filii a patre milite praeteriti pro exheredatis habeantur, tamen non eo usque silentium patris eis nocere debere, ut et a bonis libertorum auitorum repelli debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
restituere. non alias restitu.
et ꝗ si p̃cium ꝙ numeranit
recipiat. quid ergo sitelegatꝰ.
ncet preciui adaliu ꝑuenit
qui soluendo non est Giam
et si acceptu preciu lib̾tus
ꝓdegisset dice mꝰ nichominꝰ
qui enm dedit. recipe debe ꝙi
nelit ab emptõe oncedere ¶ Si
mutua pecuma lib̃tꝰ infra¬
nte patroni acceꝑit. an faui¬
qui remediu in hoc est accepit¬
ciuna mutua. siꝙ accepit tonaui
ꝯuenit en patronus cui do¬
nauit ub̃to s accepit et ꝓde¬
git non cebet prode̾ ꝙ mu¬
tuu cedit. nec ei imputari
curdedit. plane si non acce¬
pit et spopondit scipulãti.
erit famane locus ¶ Si fide¬
iussit ap̾ me ub̃tꝰ uł re suã
palio pignori dedit in necez
patroni an fauiana iocum
hat iuteamꝰ et nũquid cum
dampno meo non debeat pa¬
tcono subueneri. Neq ei do¬
nanit aliquid mͥ. Si ꝓaliquo
int̾uenit. qui non fuit solu
tur creditor non poterit fa
cõ qr donacionis ca int̾uenit.

Expanded text:
restituere, non alias restituet, quam si pretium quod numerauit recipiat. quid ergo, si delegatus licet pretium ad alium peruenit, qui soluendo non est: nam et si acceptum pretium libertus prodegisset, diceremus nihilo minus eum qui dedit recipei mutuam pecuniam libertus in fraudem patroni acceperit, an Fauiquod remedium in hoc est? accepit mutuam: si quod accepit donauit, conuenit eum patronus cui donauit libertus: sed accepit et prodegit: non debet perdere qui mutuum dedit, nec ei imputari, cur dedit. Plane si non accepit et spopondit stipulanti, erit Fauianae locus. Si fideiussit apud me libertus uel rem suam pro alio pignori dedit in necem patroni, an Fauiana locum habeat, uideamus et numquid cum damno meo non debeat patrono subueniri: neque enim donauit aliquid mihi, si pro aliquo interuenit, qui non fuit soluetur creditor non poterit Fautio, quia donationis causa interuenit,
Abbreviated transcription (Latin):
debitam porcione actin satis¬
faciat in uito tñ aliquid extor¬
q̃re conetur. quid statuendu
ẽ q̃ritur. Quid eĩ si expte de¬
bita instituto .x. preterea lege
ẜuo non dare. & ꝑte debitaac¬
cepta. et eͥlegato temperare. et
ubtatem imponere non cogi.
nec ẜuũ forte dese male tntum
cogatur manumuttere. Quid
ergo si hrce solo eodem institu¬
to idem libtꝰ pecierit si substi¬
nitu ꝑabebit. eque decreti re¬
mediu põt recedere ut accept̾
debita porcione ce tera ꝑsad sub¬
stitutu ꝑueniat. ita. ut si forte
ẜuus redini potusset pretur

Expanded text:
debitam portionem attinet, satisfaciat, inuito tamen aliquid extorquere conetur, quid statuendum est, quaeritur. quid enim, si ex parte debita instituto decem praeterea legeseruo non dare: sed parte debita accepta et legato temperare et libertatem imponere non cogi, ne seruum forte de se male meritum cogatur manumittere. quid ergo si solo eodem herede instituto idem libertus petierit? si substitutum habebit, aeque decreti remedium poterit procedere, ut accepta debita portione cetera pars ad substitutum perueniat ita, ut, si forte seruus redimi potuisset, praestar
Abbreviated transcription (Latin):
sꝯ fauiana non teneri. Itez
q̃ri pot manumisso uł mor¬
tuo ł alienato ẜuo.an intra
ãnumagendu sit. et ait si¬
sonam est non nirem et in
hrdem ⁊ petit et inceteros s¬
successores et hrdi et ceteris
successorib patroni et non
fraudem patroni aliquid te¬
terit. deinde de functo patͦ¬
no uiuo libto filiꝰ acceꝑit

Expanded text:
iste Fabiana non teneri. Item quaeri potest, manumisso uel mortuo uel alienato seruo an intra annum agendum sit. et ait Posonam est, non in rem, et in heredem competit et in ceteros successores, et heredi et ceteris successoribus patroni, et nonfraudem patroni aliquid dederit, deinde, defuncto patrono uiuo liberto, filius pat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pure roges fundum dare ei¬
q sub ꝯdicione tm̃dem iege
inꝯdicione fide i ꝯmissu red¬
igitur. perit tm̃ et hic ꝙ mo¬
ueat. honerabitur eñi patro¬
no satisoatione fidei ꝯmissi sid
dicendus ẽ ab eo fidei missario
cauendu aquo patrono lega¬
tum est ut undiq patronꝰ
suum ushat ĩminutu patͦ¬
nꝯ ħrs institutꝯ iegato ei ẜuo
ꝑquam suppieretur debita ci
porcio non pet̾et xͣ.t .u.p. quã

Expanded text:
eique sub condicione tantundem leges, in condicionem fideicommissum redigitur. erit tamen et hic quod moueat: onerabitur enim patronus satisdatione fideicommissi. sed dicendum est ab eo fideicommissario cauendum, a quo patrono legatum est, ut undique patronus suum ius habeat imminutum. Patronus heres institutus legato ei seruo, per quem suppleretur debita ei por
Abbreviated transcription (Latin):
adunere assignatõne. et̃ mi
da uoluntate pot̾it.S et si ex¬
ħ̾rdato filio lib̾tum quis assi¬
gnauerit. ualet assignacio. nec
nocet ei nota ex hroatõis quã¬
tum ad nos nis patronatꝰ.S¬

Expanded text:
Adimere adsignationem etiam nuda uoluntate poterit. Sed et si exheredato filio libertum quis adsignauerit, ualet adsignatio, nec nocet ei nota exheredationis quantum ad ius patronatus
Abbreviated transcription (Latin):
patronu qui ticio proparte di¬
midia hrde institut᷑a substitu¬
atem. nicħ ei qui adut hroita¬
tem abstulisset. non magis quã
si sub ddicione fuisset institutꝰ.
ergo ticio delibante. res inc̾to
erit utrum ne semis ex suosti¬
tucione inpossessione ꝯutatur
anticio ad eunte singul ħroi¬

Expanded text:
patronum, qui Titio pro parte dimidia hered‹i› instituto substituatem, nihil ei, qui adit hereditatem, abstulisse, non magis quam si sub condicione fuisset institutus. igitur Titio deliberante res in incerto erit, utrumne semis ex substitutione in possessionem conuertatur an Titio adeunte singuli
Abbreviated transcription (Latin):
ciis queatos inpõte habet.de
lb̃tolib̾ta ue sua sigcasset.cu¬
ius et libis suis enm libtum
eã ne lib̃tam eẽt uellet. is eaue
sit. inter uiuos. uł testõ inci
M ulli eẽnt ceteris eiꝰ qui liberis
qui manumisit. ꝑinde oĩa uira
ẜuentur.ac si nicħ de eo lib̾to
eaue lib̾ta. is parens sigͥcasset.
posse assignari. certumẽ. Is
quoq libtꝰ qui apd̾ hostes
ẽ assig̃ri pot. assignare aũt ꝗs

Expanded text:
state haberet, de liberto libertaue sua significasset, cuius ex liberis suis eum libertum eamue libertam esse uellet, is eaue,sit inter uiuos uel testamento, ri ulli essent, ceteris eius liberis qui manumisit perinde omnia iura seruentur, ac si nihil de eo liberto eaue liberta is parens significasset'.posse adsignari certum est. Is quoque libertus, qui apud hostes est, adsignari potest. Adsignare a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ utiq sic diximendu ẽ. ut
uiuo fino donec in põte eiis
ubi manent. non aonuttun
seqͣntur. Sin aut emancipati
APatre fuerint.uł alio modo
sui uiris effecti si ñ aliquo im¬

Expanded text:
 utique sic dirimendum est, ut uiuo filio, donec in potestate eius liberi manent, non admittantsequantur, sin autem emancipati a patre fuerint uel alio modo sui iuris effecti, sine aliquo im
Abbreviated transcription (Latin):
agni legati qͣtinus uidentur.
qd amaiebant agnũ duxtar¬
at. sex m̃sium esse. set uñ̾is est
eos legatos ẽẽ qu minores ag¬
niculieent. ¶Seruus ⁊ ancitiꝰ
urbamis legatis agasonẽ mun¬
one legato nonꝯtmeri.preos
pater.f. circum se ip̃m sui cultꝰ
cãhr̃et. ¶Lanalino pupurai
reliquisset. ex quib pater .f. uen¬
ꝓbaretur eum qui testin feciss
partempenus uendere solitu
opus eẽt hrs. legatario darent
simichi placet in lana fieriait
exeaꝙ adusum amium mulieriᷤ
satiseẽt eam sumeret.Nondeduc

Expanded text:
agni legati quatenus viderentur, quidam aiebant agnum dumtaxat sex mensum esse: sed verius est eos legatos esse, qui minores anniculis essent. Servis et ancillis urbanis legatis agasonem mulionem legato non contineri res familias circum se ipse sui cultus causa haberet. Lana lino purpura reliquisset, ex quibus pater familias uenprobaretur eum qui testamentum fecisset partem penus uendere solitum opus esset, heredes legatario darent. sic mihi placet et in lana fieri, ut ex ea quod ad usum annuum mulieri satis esset, ea sumeret: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
estiariis uł cibariis relictis
n hitacione n uestiariu
n calciariuzdeberi palam
ẽ. qm̃ decibo cantum test¬
acorsensit. Caleñt.¬
um alim̃ta ꝑfidei ꝯmissũ
relicta sunt non adiecta
qͣnͣtate. ante oĩa inspiciẽ¬
dumest. quede functo so¬
litus fuerat ei pr̃are.demd̃
quid ceteris eiudemordimͦ
reliq̾rit Sine ntrumappa¬
ruerit. tunc ex facultatib
defuncti⁊ caritate einscui
fideicomissu datumerit.
modus statui debebit. ¶ꝙ
frĩs sui lib̾tis alimenta debe¬
bat. i testo uineas cũ bac
adrectõne reliq̾rat. ut ha¬
beant unde sepasceit.Siꝓ
alim̃tis uineas reliquisset
nõ alit̾ eis exfidei comissi
caeas prare debere qua si
testĩ obligone hrdes ubas¬
sẽt. aut si omissum fuisset
et postea extestõ agerent.
toli .ii. excepcione tutum
hrdem futurum .s. si ñ minꝰ
ualent uineequa alimito¬
rum estimacio Illamantẽ
adiecione ut hant m̾isep¬
ascant. magis adcãm prele

Expanded text:
iariis vel cibariis relictis neque habitationem neque vestiarium neque calciarium deberi palam est, quoniam de cibo tantum testator sensit. Valens lum alimenta per fideicommissum relicta sunt non adiecta quantitate, ante omnia inspiciendum est, quae defunctus solitus fuerat ei praestare, deinde quid ceteris eiusdem ordinis reliquerit: si neutrum apparuerit, tum ex facultatibus defuncti et caritate eius, cui fideicommissum datum erit, modus statui debebit. Qui fratris sui libertis alimenta debebat, his testamento uineas cum hac adiectione reliquerat 'ut habeant, unde se pascant'. si pro alimentis uineas reliquisset, non aliter eis ex fideicommissi causa eas praestari debere, quam si testamenti obligatione heredes liberassent: aut, si id omissum fuisset et postea ex testamento agerent, doli mali exceptione tutum heredem futurum, scilicet si non minus ualent uineae quam alimentorum aestimatio. illam autem adiectionem 'ut habeant unde se pascant' magis ad causam praeleg
Abbreviated transcription (Latin):
exusn .f. receptum eẽt. ei
reiprandu fufficeret ¶M¬
ater filio hrde instituto ꝑ
fideiꝯ missum. lib̾tate pã¬
phyloẜuo dedit. eidemci¬
barioꝵ nõie legauit qui¬
nos aureos. ⁊ nestiarimo
mine insingulos annos
qnquagenos. sicum filio
ens moraretur. q̃ro filio
defuncto an alimentade

Expanded text:
u receptum esset, ei rei praestandae sufficeret. Mater filio herede instituto per fideicommissum libertatem Pamphilo servo dedit: eidem cibariorum nomine legavit quinos aureos et vestiarii in singulos annos quinquagenos, si cum filio eius moretur: quaero, filio defuncto an alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
nali ⁊ lib̾is ntrumabħr¬
de instituto. anare .p. ciba
ria ⁊ uestiariaque niuus
dabat prari deberent. N. po
Assebenigna uoluntatis in
uio. eniso fideicomis it ut
exredditu fundi prestar
pamphile. ⁊ sticho ãnuos
cetenos nũmos queadiu¬
uent. Queroan mortuo
menio hrs alunta debeat

Expanded text:
nali et libertis utrum ab herede instituto an a re publica diaria et uestiaria, quae uiuus dabat, praestari deberent. respondit posse benigna uoluntatis intuio eiusque fidei coex reditu fundi praestaret Pamphilae et Sticho annuos centenos nummos quoad vivent: quaero, an mortuo Maevio heres alimenta debeat
Abbreviated transcription (Latin):
snestiarii relictumẽ . 1. si cõ¬
dicione exstisset. nichilꝓpo¬
nicur non posset abhroib
stichum manumitti nolu¬
it eiq sicu seio moraretur
cibaria ⁊ nestiaria prarias¬
eio. deinde ħ uerba ad iecit.a
licia eiꝯpares. Sitñ tean¬
te ñ reliquerit. Quesicum
est sticho statim lib̾tatem
lona sei ꝑuenerunt. mili¬
cia stico ⁊pari debet ⁊ si pla¬
cet deberi utrum stati mi¬
dam. non ante deberiquar
id temp cessisset. ¶ post¬
umis hrdib insticutis. ⁊
patre ⁊ matre. ⁊ substituci¬
onem fcã antores manumi¬
isit. ⁊ peculiaeis leganit.
⁊ anunacertis lib̃tis sinsle¬
gata ⁊ aliis ex teris plura.¬

Expanded text:
si condicio exstitisset, nihil proponi, cur non possent. Ab heredibus Stichum manumitti voluit eique, si cum Seio moraretur, cibaria et vestiaria praestari a Seio: deinde haec verba adiecit: litiam ei compares, si tamen te ante non reliquerit'. quaesitum est, Sticho statim libertatem bona Seii pervenerunt, militia Sticho comparari debet? et si placet deberi, utrum statim midam, non ante deberi, quam id tempus cessisset. Postumis heredibus institutis et patre et matre, et substitutione facta actores manumisit et peculia eis legavit et annua et certis libertis suis legata et aliis exteris plura
Abbreviated transcription (Latin):
admitteretur. aliter uero
non. ¶Basilice libte.x.
put etate ampliauerit
Quesitum est ancumex
alio capite. quo genera¬
aria ⁊uestiaria ⁊ hitacio¬
nem reliquit. ⁊ basilice
tinauerat alim̃tis eius
usuras pecuniequas speci

Expanded text:
admitteretur, aliter uero non. Basilice libertae prout aetatem ampliauerit: quaesitum est, an ex alio capite, quo generaaria et uestiaria et habitationem reliquit, etiam Basilice tinauerat alimentis eius usuras pecuniae, quas speci
Abbreviated transcription (Latin):
nuasicum matre morab¬
uitur ꝑficeicõmssũ de¬
dit. Mater filiotrienmo su¬
ꝑuixit. n cibaria n uestia
ria prestitit. cum inpetici
matri hrs exstitit. quo adin
dehis soluendis non ẽ. &¬

Expanded text:
nua, si cum matre morabuntur, per fideicommissum dedit: mater filio triennio superuixit neque cibaria neque uestiaria eis praestitit, cum in petitimatri heres exstitit, quoad uixde isdem soluendis non est.
Abbreviated transcription (Latin):
naprabam abhrdeb mis
meis ex uolinitate patro¬
ni negocu sui gracia qua¬
driemino antediez mortis
abfuit ex hac cansa cibar¬
aqueante acce ꝑat. morti
tp̃re non accepit. cuitam̃
.u. dederat. Quesitum est
an istiquoq cibaria ⁊ renqͣ
queceteri nb̃tis legata
sunt debeantur.n. curñ.¬

Expanded text:
abam ab heredibus meis rtis ex voluntate patroni negotii sui gratia quadriennio ante diem mortis afuit: ex hac causa cibaria, quae ante acceperat, mortis tempore non accepit: cui tamequinque dederat. quaesitum est, an isti quoque cibaria et reliqua, quae ceteris libertis legata sunt, debeantur. r
Abbreviated transcription (Latin):
quieo tp̃e quo societas in¬
ter eos ꝑmansit. manu¬
missi abutrisq ⁊ cões lib̾¬
tifactisunt. eaque auinẽ¬
te ꝑcipiebant.solida ex fi¬
tei cõmisso petere prsint.

Expanded text:
qui eo tempore, quo societas inter eos permansit, manumissi ab utrisque et communes liberti facti sunt, ea quae a vivente percipiebant solida ex fideicommisso petere possint.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃is .i. messis. ⁊ arearum.
et cibaria concubine per
mancipiis rusticis prare
modoquod apud testato¬
remfuerint. ⁊ apud ꝯcu¬
bina futuram legauit.
non debebuntur eiustẽ¬
poris dequo qs itum ẽ ciba¬
ria ueru siuelut ĩmini¬
steriuurbanũ ab his trã¬
sferentur.debebuntur.
est cum trib solis eotp̃e
quod uxit sicut raciom
botinebatur. cibaria ue
staria p̃stiterit. an hrs ei¬
us acceteris quoq hib̾cis
cõueniri possit. an uero
trib tm̃ sit obuoxius q
ronib priꝰ cibaria ip̃iꝯ¬
⁊ uestiaria accepisse rep
suis dedit. Quesitum est
an quia nõiati amodera
lib̾tis lib̾tabq funtdos.
qͣsitum ẽ an adealegata

Expanded text:
id est messis et arearum, et cibaria concubinae pro mancipiis rusticis praestmodo, quo apud testatorem fuerunt, et apud concubinam futura legauit, non debebantur eius temporis, de quo quaesitum est, cibaria: uerum si uelut in ministerium urbanum ab his transferentur, debebuntur. est, cum tribus solis eo tempore, quo ea uixit, sicut rationibus continebatur, cibaria et uestiaria praestiterit, an heres eius a ceteris quoque libertis conueniri possit, an uero tribus tantum sit obnoxius, qui rationibus ipsius cibaria et uestiaria accepisse repesuis dedit: quaesitum est, an, quia nominatim a Moderatlibertis libertabusque fundos: quaesitum est, an ad ea legata
Abbreviated transcription (Latin):
tutone legatu deducta
t̾cia ꝑteqͣtitatis legatorũ
testodatoꝵ conputaride¬
beat. ut due ꝑtes qͣntitati
debeantur. preter codicil
grumex tabur substituci¬
onis deberi. ¶Cibariaet
uestiaria ꝑficei cõmissum
decerat ⁊ ita adiecerat qu¬
os lib̾tos meos ubi copus
meu positum fuerit. ibi
eos morari ibeout ꝑabs¬
enciam fiuioꝵ mearum

Expanded text:
tutione legatum deducta tertia parte quantitatis legatorum testamento datorum computari debeat, ut duae partes quantitatis debeantur, praeter codicillgrum ex tabulis substitutionis deberi. Cibaria et vestiaria per fideicommissum dederat et ita adiecerat: "quos libertos meos, ubi corpus meum positum fuerit, ibi eos morari iubeo, ut per absentiam filiarum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eeruos adcustodiam tẽpli
reliq̾rat.⁊ his ab hrde leg¬
auerat his uerbis. peto fi¬
ceiq tuecomitto ut des
pedicessetis meis quos ad
curam templi reliqur su¬
gulis m̃strua cibaria.⁊ an¬
nua uestiaria certa. Que¬
sicum est. cum tẽplu nõ¬
dum eẽt extructum. exdi¬
e mortis annero exeo tez¬
pore quo tẽplu explicitũ
fuerit ꝑcipere ẜuiceteant

Expanded text:
eruos ad custodiam templi reliquerat et his ab herede legauerat his uerbis: 'peto fideique tuae committo, ut des pedisequis meis, quos ad curam templi reliqui, singulis menstrua cibaria et annua uestiaria certa'. quaesitum est, cum templum nondum esset extructum, ex die mortis an uero ex eo tempore, quo templum explicitum fuerit, percipere serui debeant
Abbreviated transcription (Latin):
desbretintencione qde
defuncti primafacie ref¬
ragari. s aliud ꝓbari nõ
oporteret. Quid enĩ sice¬
teros hrdes suos euitai̾nt¬
⁊ quietam ac uerecundiã
atq ⁊ ydoneam libtis con¬
qui.⁊ ideo abomnib hrdi¬
b hrdis. alpnenta pr̾abũ¬
tur. Uerbis fideicomissu
pure manumisso p̃teriti
qud tẽporis alim̃ta redtẽ
dasunt.quã ius tardius

Expanded text:
beret, intentionem quidem defuncti prima facie refragari, sed aliud probari non oportere: quid enim, si ceteros heredes suos euitauit et quietam ac uerecundam atque etiam idoneam, libertis conluit? et ideo ab omnibus heredibus heredis alimenta praestabuntur. Uerbis fideicommissi pure manumisso praeteriti quoque temporis alimda sunt, quamvis tardius
Abbreviated transcription (Latin):
legaui. cuidare uolin peto
ab his uti t̾çiam partem.
recunie filie mee reddan¬
pupillaris substicucione
impnberib libertis ꝯuib¬
apparentibo lib̾tates ce¬
dedit eo ampliꝯ alterum
mero pretercibaria ⁊ nes¬
tiaria dari uoluit. Q uesi¬
cumest cum suꝑniriss fi¬
lia cestõ aꝑto ⁊ codicillis.
postea au̾t decesserit. ⁊ fid̃i¬
comissumdatumeide re¬
stituenda tercia parte ad
hrdes suos trans miserit.

Expanded text:
legaui cui dari uolui, peto ab his, uti tertiam partem Petinae filiae meae reddanpupillari substitutione impa parentibus libertates dedit, eo amplius alterum nummo praeter cibaria et vestiaria dari voluit. quaesitum est, cum supervixisset filia testamento aperto et codicillis, postea autem decesserit et fideicommissum datum ei de restituenda parte tertia ad heredes suos transmiserat,
Abbreviated transcription (Latin):
uuo testatore seꝑ mãcip¬
ia rustica cp̃r messiu ⁊ ar¬
earum delegata fuerint.
⁊ exeo tprcibaria ex raci¬
onecominisui mũquam
accepint excepto custod̾
p̃dioꝵ anhrs quoeius

Expanded text:
vivo testatore semper mancipia rustica tempore messium et arearum delegata fuerint et eo tempore cibaria ex ratione domini sui numquam acceperint excepto custode praedii, an heres eius
Abbreviated transcription (Latin):
umiq suscipias ⁊ tuearis.
Quesitum ẽ. an seia post¬
ꝯm̃egatum suu accepit
sinoluit pecuniam alũp¬
no relictam suscipere. uel
insuscipienda eacessanit.
honera alimentoꝵ exdie
mortis testatoris conpel¬
lendasit agnoscere. n se¬
cundu ea qͦue ꝓponerẽtur.
ꝯpellendam prare. cũfid̾i¬
comissumsit.Ide q̃ siit ã
hres quoq seie in annos
.xx. alimita pr̃are debeat.
bine mançipia rustica n¬

Expanded text:
umque suscipias et tuearis'. quaesitum est, an Seia, postquam legatum suum acceperit, si nolit pecuniam alumno relictam suscipere uel in suscipienda ea cessauerit, onus alimentorum ex die mortis testatoris compellenda sit adgnoscere. respondit secundum ea quae proponerentur compellendam praestare, cum fideicommissum sit. idem quaesiit, an heres quoque Seiae in annos uiginti alimenta praestare debeat. binae m
Abbreviated transcription (Latin):
mimis plus mortis tp̃e.
ul contra: ad huc erit dic¬
endum eam pracionem
seq̃ndam. q̃ nouissimia fu¬
it. ¶ Quidam lib̾tis suis
gione affrice.uł forte e¬
giptires agi ꝓponebatur.
ubi aqua uen alis ẽ.dice¬
bam igiturẽe emolum̃¬
tum ficeicomissi. siue q
issu quasi ẜuitute p̃di nͤ
possessori uicine possõms
relictas Nam ⁊ si haustꝰ
e ad frumta ceteraq legimin¬
tima exprim̃da utendi. ħ
eñaqua ꝑsone relinqtur.

Expanded text:
plus mortis tempore, vel contra? adhuc erit dicendum eam praestationem sequendam, quae novissima fuit. Quidam libertis suisgione Africae uel forte Aegypti res agi proponebatur, ubi aqua uenalis est, dicebam igitur esse emolumentum fideicommissi, siue qumissum quasi seruitute praedii non possessori uicinae possessionis relicta: nam et haustus ae ad frumenta ceteraque legumina exprimenda utendi. haec enim aqua personae
Abbreviated transcription (Latin):
ptaerant ei sũme.que ĩ
eumcodicuł transferre
uis uerbatestĩ ita se habe¬
ant. ut quo ad eumc lauo¬
io iusto moratieent his
alimenta. ⁊ uestiariales¬
ata sint. tñ hanc fuissei
defuncte cogitacionem
int̾pretator. ut et post in¬
orte iusti eatem nob pre¬
stare uoluerit .iꝵ.eiusm¬
odiscriptura ita accipi
ut necc̾itas alimentispͥ¬
standis ꝓpetuo maneat.
Ite ꝯsultus detali scrip¬
tura ⁊ tecum sint sẽpno
lo.Querocu manuinis¬
si abhrde cum quodin
morati sunt. s obgrauio¬
rem ẜuitute ab eo dissẽ¬
serint. an alumta his defe¬
antur. que negat t sepre¬
stare nisi uice yuitutis.
ela ait. Si puero uł puei¬
le alimenta relinquetur
usꝙ ad pub̾tate deberis
hoc uerum nõ est. tam di¬
ueni debentur.tonecte¬
stator uoluit sinonapp¬
areat quid sentiat. ꝑtotu
tẽpus uite sue derebun¬
tur. ¶Certe suisq ad pu

Expanded text:
pta erant ei summae, quae in eum codicillis transferebe. 'Quamuis uerba testamenti ita se habeant, ut, quoad cum Claudio Iusto morati essetis, alimenta et uestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cogitationem interpretor, ut et post mortem Iusti eadem uobis praestari uoluerit.' respondit eiusmodi scripturam ita accipi, ut necessitas alimentis praestandis perpetuo maneat. Item consultus de tali scriptura 'et tecum sint semper uolo': quaero, cum manumissi ab herede cum eo morati diu sint, sed ob grauiorem seruitutem ab eo discesserint, an alimenta his debeantur, quae negat se praestare, nisi uice seruitutis ela ait, si puero vel puellae alimenta relinquantur, usque ad pubertatem deberi. sed hoc verum non est: tamdiu enim debebitur, donec testator voluit, aut, si non paret quid sentiat, per totum tempus vitae debebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
decimuz annuzalantur.
⁊hanc formã abadriano
datam obẜuandam ẽẽ
imp̃r. nr̃ rescripsit S et¬
sigenerater pub̾tas non
sic̃ diffinitur tñ pietatis
intuitu insolas pecie alim̃¬
coꝵ hoc tẽp etatis eẽ obẜ¬
⁊ sialimenta q̃uinus pr̃a¬
bat reliq̃ rit: q̃ mortis cp̃e¬

Expanded text:
decimum annum alantur, et hanc formam ab Hadriano datam observandam esse imperator noster rescripsit. sed etsi generaliter pubertas non sic definitur, tamen pietatis intuitu in sola specie alimentorum hoc tempus aetatis esse obsd si alimenta, quae vivus praestabat, reliquerit
Abbreviated transcription (Latin):
iquis libtis alim̃ta reliq̃¬
rit.⁊ si legati fuerint ym
⁊ rogati legatarii manu¬
mitere ad fidei comissũ
ad mictuntur. ut dinia
pserunt ⁊ licet ad ficum
bonafuerint deuoluta.
ex quibralmmtadebeãtur.
pranda sunt sicutiad ꝙ
libet successore transissẽt

Expanded text:
quis libertis alimenta reliquerit, et si legati fuerint serui et rogati legatarii manumittere, ad fideicommissum admittuntur, ut et diui pserunt. Et licet ad fiscum bona fuerint deuoluta, ex quibus alimenta debeantur, praestanda sunt, sicuti si ad quemlibet successorem transissent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcipiatis cecernan̾t fiscus
enim se eo nõie quid abeo
uobis teberetur.exem¬
plum sequetur. Iam numc
sciatis.partes eoꝵ quisol¬
uendo ẽe cesiterint. non
ꝑtinere ad honus reliqu¬

Expanded text:
cipiatis, decernent. fiscus enim, si eo nomine quid ab eo uobis deberetur, exemplum sequetur. iam nunc sciatis partes eorum, qui soluendo esse desierint, non pertinere ad onus reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
um tam ĩredditib quã
incibariis erit. hoc ad li¬
bertos ꝑtinet. ꝙ si deces¬
serit fidei comissarius an¬
tediem fideicomissi cedẽ¬
tempars eius adceteroᷤᷤ
fidei comissarios ꝑtinet.¬

Expanded text:
um in reditibus quam in cibariis erit, hoc ad libertos pertineat. sed et si decesserit fideicommissarius ante diem fideicommissi cedentem, pars eius ad ceteros fideicommissarios pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
tis nrĩs cibaria prabitis
parbitrio ur̃o. non igno¬
rantes quos exhis caros
habuerim Ctem aliolo¬
co ꝑtinum policronum
haipacinum cõmentont
⁊ uobiscumsint. ⁊ cibaria
pretis peto. quero anom¬
nib cibaria debeant ari.
an his quos comẽdanit.
ria relicta ꝓponi. quoru

Expanded text:
tis nostris cibaria praestabitis pro arbitrio vestro, non ignorantes, quot ex his caros habuerim". item alio loco: "Prothymum Polychronium Hypatium commendo: ut et vobiscum sint et cibaria praestetis, peto". quaero, an omnibus cibaria debent dari an his quos commendavit ria relicta proponi, quorum