comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex ncpte ex filio. aut ex ne¬
pote ex filia descendunt. aut ex
nepote exfilio. aut ex nepte ex
filia ꝓpigantur. ¶Qitogradu
ꝑsone contĩntur octognita.
ab auus cunus mtellectus ne
octopsonas porrigͥ. est enim
singulos duplicimo intellig.¬
endos diximius. aut paie iu¬

Expanded text:
 ex nepote ex filio aut ex nepote ex filia descendunt, aut ex nepte ex filio aut ex nepte ex filia propagantur.Quarto gradu personae continentur octoginta. abauus, cuius intellectus in octo personas porrigitur: est enim singulos duplici modo intellegendos diximus, aut proauiae pa
Abbreviated transcription (Latin):
matris amiculus. maior. et
numus idẽ. ⁊ ꝑsonarũ expositõ
eademq supra hoc dumt. reat.
amita maior. Cet̾aut in pat¬
ruomaximo. inmutato hoc
abam soror ¶Matteramaxiã
est abame soror patͥs ut mat᷑
matt̾a maior. Eet̾a ut supra
ad extremu dumtaxat. ꝓa
Hos om̃s quos apatru. om̃¬
ximo ꝓposiumus. ¶Q dãbi
nominib d̾sigͣnt. ab patruus
alauuncłs. abamita. ab ma¬
t̃tera. Itaq ⁊ nos in diffenter
hos ponenius. Quos aut̃ ego
appello. ab patruos. abanun¬
culos. ab amitas. ab mat̾teraᷤᷤ
illi demonstrant. mefrĩs soro¬
nsq ab nepotẽ. ¶Patriumaio¬
ris filiꝰ filia. hiisunt ꝓaulfr̃¬

Expanded text:
matris avunculus maior: et numerus idem et personarum expositio eadem quae supra hoc dumtaxat immamita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc abavi soror. matertera maxima: ea est abaviae soror, patris vel matris matertera maior: cetera ut supra ad extremum dumtaxat pro hos omnes, quos a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abavunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. quos ego autem appello abpatruos abavunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. patrui maioris filius filia: hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
meratione sicduct.a. ut ĩ. uͦ.
Sgͣcdu cum patrinmmaiorẽ d̾¬
mõstremus. fecimus adiecto
dumtarat / filio. fuia. qr filiꝰ
patriii maioris totid̾. necẽe ẽ
psoĩs ꝯplectat᷑. quot parriniꝰ
maior .i. ecco. Totidem ex filia
pscãs computatis. is mͣs e.¬
fficiet᷑. quẽ supͣ exposuimus.
¶Amĩte maioris filius filia.
huͥ sunt ꝓaui sororis filiꝰ fuiꝰ¬

Expanded text:
meratione sic ducta ut in quinto gradu, cum patruum maiorem demonstraremus, fecimus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas complectatur, quot patruus maior, id est octo. totidem ex filiae persona computatis is numerus efficietur, quem supra posuimus. amitae maioris filius filia: hi sunt proavi sororis filius fi
Abbreviated transcription (Latin):
continebt̃. ¶atnepos. atuep¬
tis. hii sunt ab nepotis. uł ab¬
nept̃. filius filia ꝓnepotis. ł
ꝓneptis. Nepos neptis. nepo¬
tis uł neptis. ꝓnepos ꝓneptis
fiuiut filie. abneos ab nepti
num̾abũt᷑ subhac appellatõe

Expanded text:
continent. adnepos adneptis: hi sunt abnepotis vel abneptis filius filia, pronepotis vel proneptis nepos neptis, nepotis vel neptis pronepos proneptis, filii vel filiae abnepos abneptis: numerabuntur sub hac appellat
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. hic ꝓximo nomine
diffimitũ. parenti suosobrmm
ut trebatiꝰ ait. Rom̃q nomĩs
hãc reddid̃. qd ultum cogtioñ
gradi sobrinorũ fieint. Itaq
sob̾ni filium. recte ꝓxinĩ nom̃.
ab eo ipõ. hui sobrim filiꝰ dicet᷑.
et ido̾ eos qui ex sobrĩs natist
int̾ se ꝓximũ nonĩ appellare.o
Nos eisĩ nullũ ꝓpͥũ habe̾ nom̃
quo int̾ seuoc̾ent᷑. patruima

Expanded text:
natus est: hic proximo nomine definitur parentis sui sobrinus, ut Trebatius ait, rationemque nominis hanc reddit, quod ultimi cognationum gradus sobrinorum fiunt itaque sobrini filium recte proximum nomen. ab eo ipso huius sobrini filius dicetur, et ideo eos, qui ex sobrinis nati sunt, inter se proximum nomen appellare: hos enim nullum proprium habere nomen, quo inter se vocentur.
Abbreviated transcription (Latin):
singuł patruoꝵ ꝑsoĩs dupłi.
pneptis. ex nepote. uł ex nepre
filia natis. consobriicõsobrĩe
filiꝰ filia. Num̾us roẽ ẽ. ¶ anim¬
culi nepos neptis. hñst̃ amori
eptis. Cet̾a eadẽ quempatrui
nepote uł nepte. his ommnib
quos de patri ne pote ꝓposuic̃

Expanded text:
i proneptis ex nepote uel nepte filia natis, consobrini consobrinae filius filia: numerus idem est. auunculi nepos neptis: hi sunt aui eptis: cetera eadem, quae in patrui nepote uel nepte. his omnibus, quos a patrui nepote proposuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ua fũs codẽ patre nati nep̃tis
ex filio. ncptis ex filia frĩs ali
parre. eademq mĩr uati. nepti
ex filio. neptis exfilia. eadẽq
cãe .uiii. ꝑsone efficientur. ut
alie octo accedant ox soroe na
nepos. neptisq mee patruũma¬
gnũ appellant. frm sororũq¬
meaꝵ. nepotes neptesq. Item
nĩ int̾ seꝯsobrim sunt ab nep¬
os. ab neptis. Hu. sunt ꝓnepo¬
tis ꝓnepotis filiꝰ filia. nepotis
nepͣtisue. nepos neptis. filuiue
fiui ꝓnepos ꝓneptis. nepote ł
ut ad singulas ꝑsoãs gradꝰ
descẽdamus. Sic filius nepos¬
ꝓnepos. abn epos. filius nepõ¬
ꝓnepos a bneptis fuius. nep¬

Expanded text:
tre nati neptis ex filio neptis ex filia fratris alio patre eadem matre nati neptis ex filio neptis ex filia eademque causa octo personae efficient, ut aliae octo accedunt ex sorore namei nepos neptisque me patruum magnum appellant: sororum nepotes neptesque, item mei inter se consobrini sunt. abnepos, abneptis: hi sunt pronepotis proneptis filius filia, nepotis neptisue nepos neptis, filii filiaeue pronepos proneptis, nepote ueut ad singulas personas gradu descendamus sic. filiusneposproneposabnepos filiusneposproneposabneptis f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnepos. ⁊ cum abauus octies
octies ꝯputatis. sup̃scͥptum
numeꝵ efficiunt. patriuma¬
ioris neptis. It auunclima¬
ioris. nepos. ueptis. eadẽ rõe¬

Expanded text:
pronepos et cum abauus octies octies computati supra scriptum numerum efficiunt. patrui maioris neptis item. auunculi maioris nepos neptis eadem r
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. Ideo aut̃ fr̃em ꝓauie nũa¬
tes. añ abauũ ponimuis. qd̃ ut
sup̃ significauimus. nõ alit̾ ꝑ¬
uenitur ad eũ de quoq̃rit᷑. mii
peos transitum fui̾t ex quib
nascit. ¶Ab aiuncłs maioris

Expanded text:
sitis. ideo autem fratrem proaui enumerantes ante abauum ponimus, quod, ut supra significauimus, non aliter peruenietur ad eum de quo quaeritur, nisi per eos transitum erit, ex quibus nascitur. ‹au›unculus maior
Abbreviated transcription (Latin):
c. ocrazĩta q̃tuor. Actauus .s.
uus. an ameqz panus. patris
uł mr̃is abauus. huius apper
ueniamus. Pat̾. anus. ꝓauũ¬
abanus. atcanus. pat̾ auus¬
ꝓanus. ab auia. attauuls.

Expanded text:
auus est uus, aui auiaeque proauus, patris uel matris abauus: huius appellueniamus. paterauusproauusabauusatauus paterauusproauusabauiaatauus
Abbreviated transcription (Latin):
Cx fir autẽ ⁊ sorore. amitinos.
amitinas. Eos u̾o easue qui
cõsororinos. S płiq hos om̃s
consobrinos uecant. si c̃ trelu¬
tius. Subhac appelsõe nomiñ
psone cadunt .xu. hee patrin
fui. Item filiabifaĩam sic̃ sup̃
num̾antur. Namꝑatͥs mĩ fr̃eẽ¬

Expanded text:
ex fratre autem et sorore amitinos amitinas: eos vero et eas, qui consororinos: sed plerique hos omnes consobrinos vocant, sicut Trebatius. sub hac appellatione nominum personae cadunt sedecim hae. patrui filius, item filia bifariam sicut supra numerantur nam patris mei fr
Abbreviated transcription (Latin):
ad trineptẽ. Ultrahos postĩce̾ᷤ
uccantur. ¶ Sunt exlateribus
incipiẽs ẽcuius de cognatõe q̃ri¬
mus. ¶ Et si ex infĩorib aũ su¬
piorib gradib esti ret̾talineaꝰ
sũsumuersũ. uł deorsumtend¬
entium facile nuenim grad̾¬

Expanded text:
ad trinepotem: ultra hos posteriores vocantur. Sunt et ex lateribus incipiendum est cuius de cognatione quaerimus: et si ex inferioribus aut superioribus gradibus est, recta linea susum versum vel deorsum tendentium facile
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq parntes ut libos ⁊ filios
leges ẜuiles cognatoẽs nõ ꝑ¬
tinet᷑. ¶Cognatioĩs ꝯrigo. ⁊
ꝑ feminas solas cõting. frat̃
ũ est. ⁊ qui ex eademmr̃e tñnat᷑¬

Expanded text:
itaque parentes et filios leges seruiles cognationes non pertinent. Cognationis erigo et per feminas solas contingit: frater enim est et qui ex eadem matre tant
Abbreviated transcription (Latin):
intelligend ẽ. ex patre uł matͤ.
amapat̾ua mea nupsit pr̃itro.
pepit te. aut ania pat̾natuauy¬
psit patrimeo pepit me. egotͥ
patrius sum. ⁊ timuchi. ¶d
euenit simulieres alt̾a altius
filionupsit. Namqui ex. his
masculim natisurit. inuicẽ pa¬
trui st̃. Que femine inincẽma¬
nite. Itẽ masculim. femininiᷤ
Si nuir⁊ must ule filiameiꝰ dux̾¬
it. illa filiociꝰ nupsent. qui ex
pa̾te atolescẽtis uati er̃ ex mr̃e
puelle. natos frĩs filios. illie¬
os patruos. ⁊ amitas appellabt̃
fieatẽe quamꝑarruodiximus
conting̃. ¶ Si duouiri alt̾ al¬
t̾ius fiuamdux̾it. qui exhis
masculiati erunt initẽ auũ¬
culi que femĩe inuicẽ mat̾t̾e
er̃. ⁊ eadem rõe masculi puelliᷤᷤ
anuncłi. ⁊ ille ⁊ ilł er̃ mat̾tere.

Expanded text:
intellegendus est ex patre uel matre. auia paterna mea nupsit patri tuo, peperit te, aut auia paterna tua nupsit patri meo, pepe‹ri›t me: ego tibi patruus sum et tu mihi. id euenit, si mulieres altera alterius filio nupserit: nam qui ex his masculi nati fuerint, inuicem patrui sunt, quae feminae, inuicem amitae, item masculi feminis iliam eius duxerit, illa filio eius nupserit: qui ex patre adulescentis nati erunt, ex matre puellae natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. ficatione, qua in patruo diximus contigit. si duo viri alter alterius filiam duxerint, qui ex his masculi nati fuerint, invicem avunculi, quae feminae, invicem materterae erunt, et eadem ratione masculi puellis a
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ⁊ hoc u̾umputo. s hoc ãpliꝰ
ait. debe̾ te prius qͣmiunditium᷑
accipiat᷑ denuntiareh̃rdr. Nazͥ
si alit̾ fet̾is. agenti ex testõ op
Tumstichus ⁊ dama lib̾i sunto
⁊ fundũ illum sibihabeto. si al¬
t̾um ex his post test̾m factum. S¬
dominus alieuass uł manum

Expanded text:
puto. sed hoc amplius ait debere te, priusquam iudicium accipiatur, denuntiare heredi: nam si aliter feceris, agenti ex testamentotum Stichus et Dama liberi sunto et fundum illum sibi habento". si alterum ex his post testamentum factum dominus ali
Abbreviated transcription (Latin):
auit. supp̃mauoluntas pocior
habet᷑/ nemõ enimeam sibi pot̃
si speciałr dix̾it prioris uolũta¬
tis sibi penituisse. ⁊ uoluisse u̾
legatãius plura legattiaccipi¬
at. ¶Miles ineumꝰ ex militarͣ
delicto capitali dieta snĩa ꝑmi
missi relinq̃ndipotãtẽ cõseqt᷑.¬
icti añꝙ̃ morafiat idicomussai¬
apfecto testamtolegataui ficei¬
recuioũ ẽ dcet enimtanteor¬
gestati eas ẜuareleges:/ quib:

Expanded text:
rit, suprema uoluntas potior habetur: nemo enim eam sibi potessi specialiter dixerit prioris uoluntatis sibi paenituisse et uoluisse, ut legatarius plura legata accipiat.Miles in eum ex militari delicto capitali dicta sententia,missi relinquendi potestatem consequitur.icti, antequam mora fiat, fideicommissarfecto testamento legata vel fideierecundum est: decet enim tantae maiestati eas servare leges, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tichus lib̾estoꝵ⁊ ut eumheres.
Dartifitiũ doceatunde setueĩpo¬
ꝯisu ssit peto pegasus mutile. fidei¬
g cõmissũ eẽ ait. quia genus ar¬
do tificii a diectumnõ ess Is p̃tor

Expanded text:
tichus liber esto: et ut eum heres artificium doceat, unde se tuepossit, peto". Pegasus inutile fidemissum esse ait, quia genus artificii adiectum non esset: sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
mam debĩ maxime cuminco¬
dicillꝰ filie eiinicirucħ legatũ
lium hermmupũ ex dõdate filiar
ticianam ex qua dranre heredes
institaerat. ⁊ ꝑ̃diacerta singulis
p̃legau̾at p̃tcrea si sine libe̾ris ħ¬
inifpus moreretur alarapossõe
filie daĩ iusẜrit post testam̃tum
scis cohcul filie c̾ra p̃dia dedera.
eam qͥ his contẽntam eẽ uoluit¬
reli q̃rat herimppi bona ad fisẽ
puenerant titiana sorori fideiꝰ¬
missiru petebat q̃rebatur utrũ
ꝓhr̃ditate tantum.an ⁊ phis q̃
post mortenfr̃ rogatus erat re¬
stituẽ eam pat̾ uoluiss accipe ea
q̃ codicuł reliq̃rat. mĩ ¶Hi aboĩ
uoluntate recessuiutebat᷑ pl¬
acuit humanius int̾p̃tiĩ ea so

Expanded text:
mam deberi, maxime cum in codicillis filiae callinici nihil legatum lium Hermippum ex dodrante, filiam Titianam ex quadrante heredes instituerat et praedia certa singulis praelegaverat: praeterea, si sine liberis Hermippus moreretur, aliam possessionem filiae dari iusserat: post testamentum factis codicillis filiae certa praedia dederat eamque his contreliquerat: Hermippi bona ad fiscum pervenerant: Titiana soror fideicommissum petebat. quaerebatur, utrum pro hereditate tantum an et pro his, quae post mortem frater rogatus erat restituere, pater eam voluisset accipere ea quae codicillis reliquerat. mihi ab omni voluntate recessum videbatur. placuit humanius interpretari ea so
Abbreviated transcription (Latin):
tampecuninuheres m̃s seio da¬
toid legatimputat labeo qd̾ac¬
ceptimn tabłis sis exea here¬
ditate testatorretuliss. c̾cumne¬
gat. cam̃dum Hr̃di alegatario
siqd forte poste. enis hrrecditatiᷤ
nomine heres daitipnatus esset.

Expanded text:
tam pecuniam heres meus Seiae dato", id legatum putat Labeo, quod acceptum in tabulis suis ex ea hereditate testator rettulisset: ceterum negat cavendum heredi a legatario, si quid forte postea eius hereditatis nomine heres damnatus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sufficiat excitisse tabulas.
mortis temꝑe patris. ex q̃b
neutrũ postea secutũ sit. uł se¬
qui potuit. Namsiul õs inst¬
ituti. substituti. añ testatorẽ
decesẜ̃int. uł is scͥptus hr̃s sit.
cum quo testõ factionõ fuit.

Expanded text:
ut sufficiat exstitisse tabulas mortis tempore patris, ex quibuneutrum eorum postea secutum sit uel sequi potuit: nam si uel omnes instituti substitutique ante testatorem decesserint uel is scriptus heres fuit, cum quo testamenti factio non fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
itus ess. si inpotãtemansisset.
et si ue emancipotus. siueis ꝗ
inpotestate mansit. sine ĩ ado:¬
oͣpciõe datus ex minima ꝑteli
res scͥptus sit. nd relig. adea
porticẽm ex qua institutus est.
tus ẽ. nicħ int̾est. Narnhor so¬
uu q̃rit᷑ anin ꝯdoptina fam

Expanded text:
 si in potestate mansisset: et ideo siue emancipatus siue is qui in potestatem mansit siue in adoptionem datus ex minima parte heres scriptus sit, non redigitur ad eam portionem, ex qua institutus est, tus est, nihil interest: nam hoc solum quaeritur, an in adoptiua fam
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ea parte testam̃ti data cont̃
et ex eo nepotemm potestate
habebat. filiũm adoptic̃ẽ dede¬
rit nepote retento inpot̾ate: po¬
stea filiꝰ emancipatus apatre
adoptino decessit. extraneis
hrdib institutis filiꝰ hꝰ quiin
pot̾ate aui remansit. cc̃ tabłaᷤ
huiꝰ aut  deoͣ debuisse ĩpot̾ate
esse uideat᷑ꝰ. Namsi air obser¬
uat᷑. nec si emancipatus fuit
est si emancipatofilio. nepos
exeo inpot̾ate auiremarsit.
et postea prĩ suo madopcionẽ
da̾tus fu̾it fitẽ cẽ tabłas aui

Expanded text:
ta ea parte testamenti data, contret ex eo nepotem in potestatem habebat, filium in adoptionem dedit nepote retento in potestate, postea filius emancipatus a patre adoptiuo decessit extraneis heredibus institutis: filius huius, qui in potestate aui remansit, contra tabulas ideo nec debuisse in potestate esse uidetur. nam, si aliter obseruatur, nec si emancipatus filius est, si emancipato filio nepos ex eo in potestate aui remanserit et postea patri suo in adoptionem datus fuerit: id est contra tabulas aui
Abbreviated transcription (Latin):
acccpiss. Ut haccenꝰ det̾iorem
cãnisuam fecerit qd̾ si ex mĩo¬
re ꝑte sit institutus/ eam du¬
taxat retin̾e possit qd ext̾ran¬
eis quoq legatap̃stare cegatũ.
Qd̾ siis quimpotestate hrs est
institutus sit. qmnecessams he.
.si mõ hrditatise ñ immiscuerit.
Tc enimqrinditiũ patris cum¬
tꝓbasse id̃t᷑in eodẽ leco quo e.¬
⁊doptiua famili auxore clucta
filium substulit. cumq p̾ mõ¬
tempatris adoptiui emancipa¬
pato adregand̃ se decłit. ⁊ m̃or¬
tuo adoptino patre d̾cesẜit. ⁊ cͣcͣ¬

Expanded text:
accepisset: ut hactenus deteriorem causam suam fecerit, quod, si ex minore parte sit institutus, eam dumtaxat retinere possit et quod extraneis quoque legata praestare cogatur. quod si is qui in potestate est heres institutus sit, quoniam necessarius heres si modo hereditati se non inmiscuerit: tunc enim, quia iudicium patris comprobasse uidetur, in eodem loco quo eadoptiua familia uxore ducta filium sustulit eumque post mortem patris adoptiui emancipapato adrogandum se dederit et mortuo adoptiuo patre decesserit, et c
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑau̾it uiunte qd̾ filio nepos
nõ ueniet/ post mortẽ auit̃ eiꝰ
ad bq̃rũ posscẽm aui ueniret.¬
Nepote qͣq solo emancipato
state auino exiss. ¶filioemã¬
cipato si nepõs retũtus sit. ⁊u
triq p̾t̾iti. utriq accipient bo¬
norũ possoẽm. ¶Si filius emaz¬
ãpatus in adoptiua familla c¬
nepotẽ substulit. nec nepos ꝗ¬
dẽ. adbõrum possoẽm aui naͣli
uemi̾et. ¶S⁊ si emancipat̾ sit

Expanded text:
ipauerit, uiuente quidem filio nepos non ueniet, post mortem autem eius ad bonorum possessionem aui ueniet.Nepote quoque solo emancipato si potestate aui non exisset.Filio emancipato si nepos retentus sit et utrique praeteriti, utrique accipient bonorum possessionem.Si filius emancipatus in adoptiua familia nepotem sustulerit, ne nepos quidem ad bonorum possessionem aui naturalis ueniet. sed et si ema
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ate qui exhrdatus noĩatiz
fu̾it/ nõ ẽ uocatus adbõrñ po¬
pãite edicti quanitestato pr̃ẽ
mortuo emancipatus ad bõꝵ
possoẽma dmissus. ad collati¬
oẽm com̃pelłr. Quia ⁊ sifr̃ ab ĩ¬
testato hereͣs sit emancipatus.

Expanded text:
tim fuit, non est uocatus ad bonorum poparte edicti, qua intestato patre mortuo emancipatus ad bonorum possessionem admissus ad collationem compellitur, quia etsi frater ab intestato heres sit, emancipatus
Abbreviated transcription (Latin):
tum emancipato ap̃tore. ccͣ ta
błas bonorum possõẽ. nom̃ fri
hr̃dis adeptus ẽ. ¶ Legata tñ.
ex ꝑte suaiste emaucipatus li¬
bis ⁊ parentib p̃stare coget̾. ñ
solidis demimuita. in dimidi¬
um̃ qd̃ relinquit᷑. mam̃ntiin
potate. ¶S nec adũsꝯeũ cõsti¬
tuẽde actionis. legatorñ ratio
esti qui mͬeo iure intestatohr̃s

Expanded text:
tam emancipato a praetore contra tabulas bonorum possessionem nomen sui heredis adeptus est.Legata tamen ex parte sua iste emancipatus liberis et parentibus praestare cogetur non solida, sed deminuta in dimidium, quod relinquitur manenti in potestate. sed nec aduersus eum constituendae actionis legatorum ratio est,
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sꝯ filiiisuũ exisse hr̃dẽ.
cipar̃p̃tor in parte dimidia tu¬
catur. ¶ Erit ergo. uenͣale be¬
ñfitium scripti heredis extͣ¬
nei. ut cumiso iure hr̃ditatiꝰ.
nicħsit cõsecit̾us adeundo re¬
pellat. filiuminpot̃ate heli¬
ccũ. p̃stetq assẽ. emancipa¬
to fiuo iure coͣ tabłas bonoꝵ

Expanded text:
us filium suum ex asse heredem cipatum praetor in parte dimidia tueatur. erit ergo uenale beneficium scripti heredis extranei, ut, cum ipse iure hereditatis nihil sit consecuturus, adeundo repellat filium in potestate relictum praestetque assem emancipato filio iure contra tabulas bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptibr̃des extranei adiẽit.
brditatẽ. repellend̃ ẽẽ filium
qui mansit inpot̃ate. ¶Si d̾
si hi repudiau̾int hr̃ditate.
qd̃ facilesunt facturi. nichil
diaturi ex hr̃ditate. p̃t̾ eumaq̃¬

Expanded text:
scripti heredes extranei adierint hereditatem, repellendum esse filium, qui mansit in potestate. quod si hi repudiauerint hereditatem quo‹d› facile sunt facturi nihil laturi ex hereditate propter eum
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs secutumsit. nec enĩ cman¬
çipatũ silegatum accepit adm
tabłas petiorint acceꝑint. ¶S
illd̃ obẜuãdai ut p̾tor eum q
hr̃s institutus adiexit. in ea.

Expanded text:
ris secutus sit: nec enim emancipatum, si legatum acceperit, admtabulas petierint, acceperit. sed illud obseruandum, ut praetor eum, qui heres institutus adierit, in eam
Abbreviated transcription (Latin):
nepotib quẽ aũ emancipau̾at.
ind̃ em̃ ancipato d̾cesẜit. equus
ciͣt nepoti quim locum filu ue¬
n̾it succri.⁊ intres ꝑtes hr̃oit.¬
tẽ decduci. ut unamhabeat qui
inpot̾ate remanẜit. alt̾am nep¬
os adoptatus in locum fiuitt̾ã
cinancipitus cumfilio suo qui
nepotis leco fu̾it. S ⁊ simortuo
filio alt̾ ex ncpotib ĩ lctum filu
adoptatus fuit tres pͤtes ĩboĩᷤ
fict̃. cum sit equius eum quum
locum fllu adoptatus ẽ. ñ minꝰ

Expanded text:
nepotibus, quem ante emancipauerat, inde emancipato decesserit, aequius erit nepoti, qui in locum filii uenerit, succurri et in tres partes hereditatem diduci, ut unam habeat qui in potestate remanserit, alteram nepos adoptatus in locum filii, tertiam emancipatus cum filio suo, qui nepotis loco fuerit. sed etsi mortuo filio alter ex nepotibus in locum filii adoptatus fuerit, tres partes in bonis fient, cum sit aequius eum, qui in locum
Abbreviated transcription (Latin):
pẜit filium quenmn potestate
hibebat. ⁊ alt̾um quẽ madopcio¬
ne dederat. ex quo cluos nepo¬
tes infamiliareliq̃rat. qui et
mansit. ꝓ parte t̾cia is quiinꝗd¬
optioẽm datus ẽ. ⁊ filueius sinir
habebunt. itant sextns patri¬

Expanded text:
it, filium quem in potestate habebat et alterum quem in adoptionem dederat, ex quo duos nepotes in familia reliquerat, qui et mansit, pro parte tertia qui in adoptionem datus est et filii eius simul habebunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
libiꝰ quicontra tabulas hab̾e̾ñ
possut iec pãrtm faciunt.
s ꝑ alios ꝯmittatur elictum
Qd̃ enim bomiiẽ eis fauere.
ut pãtẽ faciant. nicħ̾ habitis¬
Ex hedati libi. quẽadmod̾ edi¬
ctumnõ cora̾mictunt᷑. itanec̃
cõmisso ꝑ alios eclicto cumilr
ueriunt ad bõꝵ possõe. Una¬
q eis q̃rela suꝑest. side inof¬
ccͣ tabulas possurit. Cumenĩ
semel bñfitio aliortmi. ad idb̾¬
ñfitium fu̾nt a d mssi nõ cuͣt.¬
ant. petant iluinec ne posso̾nẽ

Expanded text:
qui contra tabulas habere non possunt, nec partem faciunt, si per alios committatur edictum: quo enim bonum est eis fauere ut partem faciant, nihil habituris?Exheredati liberi quemadmodum edictum non committunt, ita nec commisso per alios edicto cum illis uenient ad bonorum possessionem unaque eis querella superest, si de inofcontra tabulas possunt: cum enim semel beneficio aliorum ad id beneficium fuerint admissi, iam non curant, petant illi nec ne
Abbreviated transcription (Latin):
tris sui tribuat qͣm habitĩ eẽn
si soli fuissent cuppe sifns
quimporestate pr̃is est. ex du¬
odetima partehrs scubatur em¬
ancipato p̾t̾ito. oimidiã ꝑtẽ
bñfitio emancipati occupat. ꝙ
siemancipatum frẽmnõ hab̾et.
ouodecimã pãtem habit̾us ess.

Expanded text:
tribus suis tribuat, quam habituri essent, si soli fuissent: quippe si filius qui in potestate patris est ex duodecima parte heres scribatur emancipato praeterito, dimidiam partem beneficio emancipati occupat, qui, si emancipatum fratrem non haberet, duodecimam partem habiturus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
Si ⁊ si sp̃e scͥptus no sit. s aliũ
qui ei acquirẽ hr̃oitatẽpot᷑. nõ
est inea cã it eum ad bonorũ
possõnẽ cc̃ tabulas admittach¬
Ut autẽ admittant᷑. ad boñoꝵ
possõnẽ. ex libis esse eos oꝑi.
Cet̾um si adoptinũ fulium de¬
diin adopcionẽ ⁊ hrdẽ scͥpsi ꝯ¬
eograduhr̃s sc̃ptus sit. cẽ ꝙ̃¬

Expanded text:
sit, sed alius, qui ei adquirere hereditatem potest, non est in ea causa, ut eum ad bonorum possessionem contra tabulas admittamus.Ut autem admittantur ad bonorum possessionem, ex liberis esse eos oportet. ceterum si adoptiuum filium dedi in adoptionem et heredem scripsi, ceo gradu heres scriptus sit, c
Abbreviated transcription (Latin):
ait iuranaturalia in eo p̃uale
traneo marcellisni ã ꝓbat. ut
exhr̃datio eius arrogato post᷑a
nõ noceat. ꝑostlimuino aut̃ re¬
ũso fuio dicend̾ est exbr̃datõt̃
aut̃ fc̃amnocẽ. ¶Si fuliũ inad
ñat exhrdau̾it. deim̃ sit filius
reces institutisint. Et hoc iusti¬
ssime eum fecisse. labo ait. nec
enuĩ intantũ extrancisunt. Ei¬
gosi fuint hrdes scͥpti. accipĩe

Expanded text:
ait iura naturalia in eo praeualere: traneo Marcelli sententiam probat, ut exheredatio ei adrogato postea non noceat.Postliminio autem reuerso filio dicendum est exheredationem ante factam nocere.Si filium i exheredauerit, deinde sit filius redes instituti sint, et hoc iustissime eum fecisse Labeo ait: nec enim in totum extranei sunt. ergo si fuerunt heredes scripti, accipie
Abbreviated transcription (Latin):
mum sum filioimpubi possit
qs substifueͣ. ¶ S siquis ita fu¬
ent testatus. sifilius m̃s intra
qͣrtũ decimũ annun decesẜit. seiꝰ
hr̃s esto. deinde filius h̃s esto.ui¬
let substitutio. l comĩsa sc̃ptuaͣ
filii testmn fec̾it s suta sc̃pserit

Expanded text:
mum suum filio impuberi possit quis substituere. Sed si quis ita fuerit testatus: 'si filius meus intra quartum decimum annum decesserit, Seius heres esto', deinde: 'filius heres esto', ualet substitutio, licet conuersa scriptura filii testamentum fecerit. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
pub̾tatem defunctus ẽ. seiũ ad¬
mittendꝰ recte in decu. ut nͥõ qr¬
to scͥptue s ordo successionis.
spettet᷑. qd̃ igͥ dictũ ẽ. singur li¬
borum substitue̾ lic̃e. idõ adiec¬
tũ est. ut declaretur nõ eẽ afilii
testõ incipiend̃ imꝑ ub̾is.

Expanded text:
pubertatem defunctus est, Seius admittendus recte uidetur, ut non ordo scripturae, sed ordo successionis spectetur. Quod igitur dictum est singulis liberorum substituere licere, ideo adiectum est, ut declaretur non esse a filii testamento incipiendum impuberis.
Abbreviated transcription (Latin):
si fr̾ adiss. stichus ⁊ pamphilꝰ
hr̃des nõ erint. quos eo ãpluiᷤᷤ
noluit hr̃des eẽ. si fr̃ priusquã
hr̃ditatem adiret decessiss ub̾is
relictis. Napꝓrudẽs ꝯsiliumte¬
stantis aiadutit᷑. Nõ cnĩfrẽ soc¬
lum hrtẽ p̃tulit substitutis. s¬

Expanded text:
 Stichus et Pamphilus heredes non erunt: quos eo amplius noluit heredes esse, si frater prius quam hereditatem adiret decessisset liberis relictis. nam prudens consilium testantis animaduertitur: non enim fratrem solum heredem praetulit substitutis, s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pot̃. cum aut̃ semel hĩs extit̾¬
it seruus. nõ pot̃ adiectus eff̾ic̾¬
ut qui semel hr̃s extͣitit. desinat
uocomuni leget᷑ pure. sine ub̃¬
tate hoc legatum nõ cõnstitit. p̃l
ede recte sub cõdcõne legat᷑ Q̃re
etiã hr̃s institusine lib̾tate. ut

Expanded text:
cum autem semel heres exstiterit seruus, non potest adiectus efficut qui semel heres exstitit desinat hseruo communi legetur pure sine tate, hoc legatum non constitit. planrede recte sub con dicione legatur. quare etiam heres institui sine libertate ut
Abbreviated transcription (Latin):
nius testĩ uolimtatẽ eod tp̃e dou
sollempnit̾ cõpleuit. Si qͣsdam¬
tubulas inpublico d̾positas ab¬
stulit atq deleuit. que iͥut ge¬
sta sunͣt p̾stimcum excet̾is tͥabꝰ¬
uł qͣs nõ abstulit res gesta de¬
clarat nõ constituẽt᷑ lirita. par¬
lus notu̾t. S sint intestat̾ mor

Expanded text:
nius testamenti uoluntatem eodem tempore dominus sollemniter compleuit. si quasdambulas in publico depositas abstulit atque deleuit, quae iure gesta sunt, praesertim cum ex ceteris tabulis quas non abstulit res gesta declaretur, non constituentur irrita.Paulus notat: sed si, ut intestatus mor
Abbreviated transcription (Latin):
patus mĩcõstitutioẽ ad eos qui ᷑¬
scͥpti fu̾int ꝑtin̾e ñ uidetur ssit ma pint
aduocatis fiseroĩ. uos habeti s. imet hĩro¬
NRogo domine imꝑator audras
mc pacient᷑. delegatis quid star¬

Expanded text:
patris mei constitutionem ad eos qui scripti fuerint pertinere non uidetur.' et aduocatis fisci dixit: 'Uos habetis iudice'Rogo, domine imperator, audias me patienter: de legatis quid sta
Abbreviated transcription (Latin):
Proxime incognitioẽ principi
cumqdam hr̃dumnoĩa induxi¬
ss. ⁊ bona eius ut caduea.afisco
uñdicͤarent᷑ diurenim d̾legati
dubitatum ẽ. ⁊ maxiẽ de his leg
atis que asc̾pta erant his. quoꝵ
institutio fuerat inducca/ plen¬
q etiã legataĩos excludendos ex¬
istimabant. qd̃ sane seq̃nduma¬

Expanded text:
Proxime in cognitione principis cum quidam heredum nomina induxisset et bona eius ut caduca a fisco vindicarentur, diu de legatis dubitatum est et maxiatis, quae adscripta erant his, quorum institutio fuerat inducta. plerique etiam legatarios exclud‹e›ndos existimabant. quod sane sequendum
Abbreviated transcription (Latin):
supscͥpsit. induxisse se manebͣt
et si adẽmit. ñ erunt adempta.¬
¶s silẽgiũ possunt. q̃ incõsulto
dieta sunt. dicend̾ ẽ nõ deberi
s hoc ita demum si añ cõsumati¬
onẽ testĩ factũm ẽ. ¶ Si cõsulto
qd̃ deleta exceͣpcione petentes.
repelluntur. inconsulto u̾o nõ
repelluntur siue legi põssunt
ꝯsine nõ põssunt.¶Qm̃̾si totume
etestm̃nõ ex̃t̾et. cõstat uale̾ oĩa
que in eoscriptasunt ⁊ siqdẽ illd̾
as. si forte sit substititus iure
ditas semel data adimi facile ng
pot̾it. s qĩ nõ data. ¶Siqs codiꝰ¬
cillos. intestõ cõfĩmauit. ⁊ codici¬
ir aliquid ascͥpsit. mox deleuit.
itaut appaͬreat aniͣdebeat᷑. ⁊ põpꝰ.
scͥb̃ coditillos deletħs nõ ualere.

Expanded text:
superscripsit induxisse se, manebunt et si ademit, non erunt adempta.Sed si legi non possunt quae inconsulto del‹e›ta sunt, dicendum est non deberi, sed hoc ita demum, si ante consummationem testamenti factum est. Sed consulto quidem deleta exceptione petentes repelluntur, inconsulto vero non repelluntur, sive legi possunt sive non possunt, quoniam, si totum testamentum non exstet, constat valere omnia quae in eo scripta sunt. et si quidem illud as, si forte sit substitutus, iureditas semel data adimi facile non potest, sed quasi nec data. Si quis codicillos in testamento confirmavit et codicillis aliquid adscripsit, mox delevit ita ut appareat, an debeatur? et Pomponius scribit codicillos deletos non valere.
Abbreviated transcription (Latin):
numbẽdẽ fac̾e dixerat. ⁊ id postea
testin signatum est q̃rebat᷑ d̾ui¬
se cancellasse dix̾at. Dicebam si
ꝗdẽ unius ex hẽdibo. nom̃ indi¬
uit. siñ dubiõ cetãs partes cesti̾.
uale. ⁊ ipĩ soliꝰdenegare actiones
S legata ab eonominatĩ relicta
debebuntur. si uolim̃tas ea fuit
tutus emolum̃tũ hr̃ditatis. nõ

Expanded text:
num heredem facere dixerat: id postea testamentum signatum est. quaerebatur de uise cancellasse dixerat. dicebam, si quidem unius ex heredibus nomen induxerit, sine dubio ceteram partem testamenti ualere et ipsi soli denegari actiones: sed legata ab eo nominatim relicta debebuntur, si uoluntas ea fuit tutus emolumentum hereditatis non
Abbreviated transcription (Latin):
se id fecisse. qr unian hr̃ dẽ offen¬
sumhabuit mulcum int̾eẽ ar¬
bitror utrũillum tantũ fraud¬
are uolust hrditate. anũo cail¬
lius totimtestam̃tu infirmart
ut licet᷑ iliiuis inductionis eq̃¬

Expanded text:
se id fecisse, quia unum heredem offensum habuit, multum interesse arbitror, utrum illum tantum fraudare uoluit hereditate an uero causa illius totum testamentum infirmare, ut licet unus inductionis
Abbreviated transcription (Latin):
accipiend̃ ẽ. nõ intenligi. s õcllli
pcip̃i q̃ sũt scͥpta Cet̾um si extrinꝰ¬
sẽcꝰ intelligunt᷑ nõ uidebunt᷑ le.¬
gi posse. Suffic̾ autẽ silegibilia
sũt incõsulto deleta. siue ab ipo.
siue abalio. ¶ S nolũtib indu

Expanded text:
non intellegi, sed oculis perspici quae sunt scripta: ceterum si exstrinsecus intelleguntur, non uidebuntur legi posse. sufficit autem, si legibilia sint inconsulto deleta siue ab ipso siue ab alio, sed nolentibus. 'indu
Abbreviated transcription (Latin):
ego qd̾ adire pot̾o Iamenĩ ꝑꝑ in
¶stituti ꝑsonama quo postumꝰ
exhr̾datus ẽ. in cu̾ius lecũ substi¬
tutus uocatur. aquo postumus.
exhr̃datus ñ ẽ: ruptum est cesta:¬
Si si ego ⁊ ticius in icẽ sub̃stitut
sumus. quamuis in partẽ subst̾¬
situtioĩs exhr̃datus nõ sit. mõtro
uł repudiante ticioᷤ. meposse a¬
tñ spẽ ⁊ si uirat ticius. nec ego sũfi
illo. nec ille sine me adirẽ poterit.¬

Expanded text:
ego quidem adire potero: iam enim propter instituti personam, a quo postumus exheredatus est, in cuius locum substitutus uocatur, a quo postumus exheredatus non est, ruptum est testamentum.Sed si ego et Titius inuicem substituti simus, quamuis in partem substitutionis exheredatus non sit, mortuo uel repudiante Titio me posse aen specie et si uiuat Titius, neque ego sine illo neque ipse sine me adire poterit
Abbreviated transcription (Latin):
.et si priorib tabulis unus hĩs
scͥptus fuiss. ¶ Miles in suppr̃¬
nantẽ. uñtris nõ habuit m̃cicẽ.
post mortempatris filia nata. c¬
ruptumeẽ testam̃tũ apparuit.
n legata debi. Siqua citrome¬
dio temꝑe scͥptus hr̃s legata so

Expanded text:
etsi prioribus tabulis unus heres scriptus fuisset. Miles in suprenatem ventris non habuit mentionem. post mortem patris filia nata ruptum esse testamentum apparuit neque legata deberi. si qua vero medio tempore scriptus heres legata so
Abbreviated transcription (Latin):
intestatus eẽ malunt. hr̃dũeẽ
institutioẽs. ac substitutões in
eodẽ statumansisset. placuit. le¬
gata u̾o petentes excepticẽ doli
mali secund̾ ius comunr subm¬
om̃i. Cuius exceptionis iures
exꝑsona petentis estimantur.
Et alioꝗn pociorẽ in re paĩ cã po¬
sso̾ris. ¶Mues iure comuru te¬
status. postea testõ iure militie.
suꝑ bonis omnib facto. postã¬
nummilitie uita decesẜit pͥoris
dintegrã uires consticit.
scͥptis ñdib. alt̾ omisit hr̃di¬
tatẽ ꝓ ea ꝑte intestatils uidebi
d̃functus d̾cessisse. quia miles
et ꝓ ꝑte testaripot ⁊ competit pa
uelli totã redire hr̃ditatẽ.

Expanded text:
intestatus ess‹e› maluit. heredum institutiones ac substitutiones in eodem statu mansisse placuit, legata uero petentes exceptione doli mali secundum ius commune summoueri, cuius exceptionis uires ex persona petentis aestimantur: et alioquin potior est in re pari causa possessoris.Miles iure communi testatus postea testamento iure militiae super bonis omnibus facto post annum militiae uita decesserat: prioris dintegrari uires constitit. scriptis heredibus alter omiserit hereditatem, pro ea parte intestatus videbitur defunctus decessisse, quia miles et pro parte testari potest, et competit patvellet totam redire hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ filiꝰ moriat᷑. suffice̾ enĩintrͣ
iure militaĩ ancomuniiure test¬
atus ẽ. ⁊ siqd̃ comuni iure cestatꝰ
est: nulla dubitatio ẽ qn ualeat.
Si si ut miles feciss test̾m agita.¬
recep̃. qñ assumptus fuiss post¬
annũ anpost annũ. Cognonũt᷑
annũ eũ assumptũ. gͦ sic cumad¬
huc iũre militariualeri. rũsꝰ cod̃
iurc poss testaiͣ ¶ Nũꝗd etiã põ
annũ eo mortuo testiualeat.

Expanded text:
 filius moriatur: sufficit enim patrem iure militari an communi iure testatus est. et si quidem communi iure testatus est, nulla dubitatio est, quin valeat. sed si ut miles fecisset testamentum, agitare coepi, quando adsumptus fuisset, postannum an post annum: cognovi intra annum eum adsumptum. ergo si, cum adhuc iure militari valeret, rursus eodem iure posset testari, numquid etiam post annum eo mortuo valeat
Abbreviated transcription (Latin):
miles. testĩnita fec̃. pamphplas¬
uamea ex asse michi hr̃s esto. alio
deinde capite sempronio comilito¬
ri suo eandẽ pamphilã reliquit
cuiꝰ fideicominsit ut eamniar̃¬
mitt̾et. q̃ro anhr̃s cẽt pamphila
atq si directo accepiss ub̾tatẽ R
ex ea substitutioẽ. ⁊̃ uib̾tatẽ ei cõ¬
pet̾e Et idõ sine cã postea. acõmil¬
itone petisse. ut eantẽ m anii¬
tr̾et. cum ex priore scͥptura uibã
et hĩs fcã ẽ. postea nullo p̃iudicõ
uoluntati frustra fcõ. legata est

Expanded text:
miles testamentum ita fecit: 'Pamphila serua mea ex asse mihi heres esto': alio deinde capite Sempronio commilitoni suo eandem Pamphilam reliquit, cuius fidei commisit, ut eam manumitteret: quaero, an heres esset Pamphila atque si directo accepisset libertatemex ea institutione etiam libertatem ei competere et ideo sine causa postea a commilitone petisse, ut eandem manumitteret: cum ex priore scriptura libera et heres effecta est, postea nullo praeiudicio voluntati facto frustra legata est
Abbreviated transcription (Latin):
nir claissimus adeatursqui pro¬
sua religione estimet. q̃ possũt:
alien ari. obligariue debeant.
.Mam̃nte pupillo actione si p̾ea
Si comunis res exit ⁊ maiorso¬
cius ad diuisionẽ ꝓuoei. aut si
creclitor quipignoragrũ. ꝓparẽ¬
te pupimi accepit ius exseqͣtu
nich nouand̾censeo ¶Si dfũc¬
tus dumuiu̾et res uenales ha¬
strrihẽnt᷑. abstm̃nd̾ erit u ordi¬
tioni. nõ enimutiq qd ipẽ uo¬
liũt undẽ. itẽ etiã postea distra
p̃ciũ solũet᷑ essent pignon ob¬
ligata unditori. nõ putopignꝰ
uałe̾. Nã ubi dominiũ q̃sitũ est.
minori. cep̃ nõ posse obligari.
si afiscõ eͣmit. nec dubitatio est

Expanded text:
uir clarissimus adeatursua religione aestimet, quae possunt alienari obligariue debeant, manente pupillo actione, si postea si communis res erit et socius ad diuisionem prouocet, aut si creditor, qui pignori agrum a parente pupilli acceperit, ius exsequetur, nihil nouandum censeo'. Si defunctus dum uiueret res uenales hastraherentur, abstinendum erit uendition‹e›: non enim utique qui ipse uoluerit uendere, idem etiam postea distrahpretium solueret, essent pignori obligata uenditori, non puto pignus ualere: nam ubi dominium quaesitum est minori, coepit non posse obligari.si a fisco emerit, nec dubitatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ ⁊ utiliorẽ ¶In primis igit᷑
quociẽs d̾sideratum ab ecuit ꝑ¬
mittat distrahiꝑquirẽ debet
eum quiseinstruat defortimis
pupuli. nec nimiunturoribꝰ
sui lucri gr̃a assencrare p̃tori
solent. neceẽ eẽ distrahi possoe¬

Expanded text:
iorem et utiliorem. In primis igitur quotiens desideratur ab eo, ut remittat distrahi, requirere debet eum, qui se instruat de fortunis pupilli, nec nimium tutoribus lucri sui gratia adseuerare praetori solent necesse
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs suiꝰ filus resticuẽ ante diẽ.
fidercommnissicẽdẽtẽ/ ne qd̾ ex ro¬
mutate eorũ posserestituere. his
ĩpot̾ate patris agẽntibꝰ. cumpo¬
ssit die fideicõmssi cedẽte suun-¬
ris constitutis apĩs debe̾ resticui
.uł si aliqs exhis. intedecessei̾t.
nõ omnib idemprincipes rescͥꝑ¬

Expanded text:
ris sui filiis restituere, ante diem fideicommissi cedentem ne quidem ex voluntate eorum posse restituere his in potestate patris agentibus, cum possit die fideicommissi cedente sui iuris constitutis ipsis debere restitui vel, si aliquis ex his ante decesserit, no
Abbreviated transcription (Latin):
qm id fĩ uelint nisuinucĩt ꝑso¬
na. cuius respẽctuboc atestatore
dispositũ ẽ. nullius eẽ mom̃iti
q̃nt. quis talẽ legem testõ nõ
possunt drẽ. Qd s ub̃is aut po¬
stĩs. aut lib̾tis au̾hr̃dib̾. aut a¬
lus qbdã ꝑ sonis consulentes
eimoĩ uoluntatẽ significaret̃.
b. n fisco fraudi eẽ Nã sisñd̾.¬

Expanded text:
m id fieri uelint, nisi inuenitur persona, cuius respectu hoc a testatore dispositum est, nullius esse momenti querint, quia talem legem testamento possunt dicere: quod si liberis aut posteris aut libertis aut heredibus aut aliis quibusdam personis consulentes eiusmodi voluntatem significarent, bus neque fisco fraudi esse: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
tcdũ ⁊̃ cumlucrohr̃dis moritur.
ẜuus legatus. uł ꝑ fidei cõmissỹ¬
s relictus. uelutisi alienus. uł ꝙ
dum capiat .s. si sine culpa here¬
dis mortuus sit.

Expanded text:
tiam cum lucro heredis moritur seruus legatus uel per fideicommissum relictus, ueluti si alienus uel lidum capiat, scilicet si sine culpa heredis mortuus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
milia relinq̃ret ⁊ filius decedẽs
duos hr̃des instituit. t̾cium ex¬
hr̃dau̾it. eun fid̾ extraneo le¬
gauit diui seu̾us ⁊ antoninus
resc̃pserunt. uum eẽ nõ paruis¬
se uoluntati d̾ funcciꝰ filiuni sẽd̾
ret si cumduos exhr̾dauit. iñ
hr̃tẽ instituit. fund̃ extraneo
legauit. utputat marcelluᷤ po¬
sse exhĩdatos pet̾e fidei comissu¬
os emancipass. ⁊ postea fund

Expanded text:
milia relinqueret, et filius decedens duos heredes instituit, tertium exheredauit, eum fundum extraneo legauit, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt uerum esse non paruisse uoluntati defuncti filium.Sed et si, cum duos exheredauit, unum heredem instituit, fundum extraneo legauit, ut putat Marcellus posse exheredatos petere fideicommissuos emancipasset et p
Abbreviated transcription (Latin):
id uidt᷑ necessarus impensis ꝯtin̾
Qd̾ si amaĩto commissu sit urdex
tanti eum dampnab. qͣntimulie¬
ris int̾fu̾it eas impensas fiꝰ. S et¬
ies gesta ẽ. Itaq si fulẜit ĩsulãri¬
ẽtẽ. eãq exustasit ĩpẽsa ꝯseqt᷑.
Si nõ fec̾it deusta ea nicħ prãb.
sic eit accipient̾ ut et põp̃. ait. nõ
ut ip̃e res corporałr diminuant᷑. ũ
puta fundꝰ uł qd̃cumq aliudcõ

Expanded text:
id uidetur necessariis impensis contineri, quod si a marito omissum sit, iudex tanti eum damnabit, quanti mulieris interfuerit eas impensas fieri. sed homale gesta est: itaque si fulserit insulam ruentem eaque exusta sit, inpensas consequitur, si non fecerit, deusta ea nihil praestsic erit accipiendum, ut et Pomponius ait, non ut ipsae res corporaliter deminuantur, ut puta fundus uel quodcumque al
Abbreviated transcription (Latin):
¶ius. De militis restõ ĩtõ sepa¬
uit ex constitutõnib princip¬
alib. ppriaatq singulariau¬
renuntiauit Nec ẽdendꝰ ẽ qsꝙͣ
gen̾us testandi elig̾e adimpo¬
guanda sua iidina. s mag̃ utͦq
gen̾e uoluis:e pꝑ foriuitos casꝰ¬

Expanded text:
.De militis testamento ideo sepauit ex constitutionibus principalibus propria atque singulariarenuntiauit, nec credendus est quisquam genus testandi eligere adgnanda sua iudicia, sed magis utroque genere uoluisse propter fortuitos cas
Abbreviated transcription (Latin):
T. Oilites etiam his qui hr̃des
eis extitunti possunt substituẽ
ihis duintaxat q̃ sunt ex te¬
umputͥmoniũ intestatus d̾cessis
Ducs enim ꝓ parte cestatus po¬
test deced̾e̾ ꝓparte incestatus.

Expanded text:
.Milites etiam his, qui heredes exstiterunt, possunt substituere in his dumtaxat, quae sunt ex teum patrimonium intestatus decessisset: miles enim pro parte testatus potest decedere, pro parte intestatus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aius. ¶git᷑ si qd̾ inbroitate sit
nomine postulabr̃ tp̃s ad delibe¬
randũ. an expediat eumhrditarẽ
retin̾e.⁊ hoc datumsit. suustacã
ec̃ uidebr̃ bona int̾ea diminui
nisi cã cognita boniuiri arbitͣtr
uetabo. ¶ Mito p̃torimped̃ int̾i
diminutõe q̃idiunomine ꝑu¬
puri pcͣtit t̃po ad delib̾md ¶qd̃¬

Expanded text:
ale.Igitur si quidem in hereditate sit no mine postulabitur tempus ad deliberandum, an expediat eum hereditatem retinere, et hoc datum sit: si iusta causa esse uidebitur, bona interea deminui nisi si causa cognita boni uiri arbitratu uetabo'.Merito praetor impedit interim deminutionem, quamdiu nomine pupilli petitur tempus ad delib
Abbreviated transcription (Latin):
diminui pͥmittet. ¶ S ⁊ ubi ułt¬
get ex aluis quoq caĩs ꝓmitt̾e
eum oporti. ut eclifitia sartiãt᷑.
ne agrimculti sint. si q̃ pecina
.sub pena debetur. ut restituat᷑
ne pignoradistrahant᷑. ¶Exa¬
luis queq iustis caĩs p̃tor adit̾
dimi nutõe ꝑmittet. ni enuĩ siñ
pmissu eiꝰ debi diminutio fi¬

Expanded text:
mittet. sed et ubi urguet, ex aliis quoque causis permittere eum oportet, ut aedificia sarciantur, ne agri inculti sint, si qua pecunia sub poena debetur ut restituatur, ne pignora distrahantur. ex aliis quoque iustis causis praetor aditus deminutionem permittet: neque enim sine permissu ei
Abbreviated transcription (Latin):
p̃finiendo tp̃e deliberationis edi¬
habebat. hr̃dẽ euminsticuat. de¬
inde ita scͥpłat. Simich̾filius
nullus eĩt quim suamtũtela
ueniat. cũcdumas ẜuus. liber¬
ds et hr̃s esto. is filius pupillꝰ et
mblibtinus erat. Q rebãt si damaᷤᷤ
lib̾ ess. trebacius negat. qr filii
appelloe lib̾tinus queq contiẽt̃
.labeo cẽ quia eo lecou̾um filiu

Expanded text:
finiendo tempore deliberationis edihabebat, heredem eum instituerat, deinde ita scripserat: "si mihi filius nullus erit, qui in suam tutelam veniat, tum dama servus liber esto": is filius pupillus libertinus erat: quaerebatur, si dama liber esset. Trebatius negat, quia filii appellatione libertinus quoque contineretur: Labeo contra, quia eo loco
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ¶Posteau̾o primus drup
ticius dedit. ¶Post hos. tomit¬
anus. ¶Postea duuis nerua.
plenissimã indulgentiã tumil¬
ites contulit. ¶Eaiq ⁊ trala¬
nus secutus e. ⁊ exrade mãnduͣt
tis. cumĩnotitiã meĩ platũ sit.
cta ꝓfem. q̃ possint ĩcontioũsi¬
amͥ decluci. siad diligentiã leg̃
r eu ccent᷑.obẜuantiã secutus
arminĩ nitegͥtudinẽ. erga o¬
optimos fid̾lissimosq cõmili¬
tones. simplicitan eorum cõsu᷑¬
lend̾ existunaui. ut quoquomtꝰ
testatifuissent. rata ess corumi
uoluntas. faciant igͥ testã quõ
sufficiatq ad bonorũ suorũ li¬
nisionẽ faciendam: nuduuolũ¬
ultitudine. ¶Aut amalo. qd̃
aicere muites soli. ¶ aut anu¬
nĩo nulle hominũ dictum auẽ¬

Expanded text:
erat. postea uero primus diuus Titus ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: eamque et Traianus secutus est et exinde mandatis notitiam meam prolatum sit cta proferri, quae possint in controuersiam deduci, si ad diligentiam legum reuocentur et obseruantiam: secutus animi mei integritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicitati eorum consulendum existimaui, ut quoquomodo testati fuissent, rata esset eorum uoluntas. faciant igitur testamentsufficiatque ad bonorum suorum diuisionem faciendam nuda uolunultitudine, aut a malo, quod arcere milites solent, aut a numero mille hominum, ductum a Gr
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ .i. .ii. de testis:. ad̾. Siquis itaͤ
scͥpẜit. ticius ex parte cdimidiac
his esto. idemticius exaltera pã¬
te climidia. Sinauis ex asia ue¬
fit hr̃s .s. etiã condooẽ d̾ficiente. c̃¬

Expanded text:
toris urbani. Si quis ita scripserit: 'Titius ex parte dimidia heres esto: idem Titius ex altera parte dimidia, si nauis ex Asia uefit heres, scilicet etiam condicione deficiente, c
Abbreviated transcription (Latin):
tine ant susũfructũ t̾cie pãtis bo¬
noꝵ suoꝵ. um ex heredib leg.¬
reb diuisis sex̃m estimatiõem
dis esse electioẽm utrumroꝵ ar
estim̃atioĩs uslĩfrc̃tũ p̃stare ui¬
lli stẽ q̃situm ẽ tributa p̃c̃a. q̃¬
uł ꝓp̃diisaut mo̾ũndib de¬
b̾i. ⁊ reddi neccẽ est. ancxiiuida
sint ex qͣntitate. ut reliq̃ dian¬
taxat petii̾e si hoc hãs eleg̾it.
reddi debeat iꝑdi reliq̃ pecunic¬

Expanded text:
tis bonorum suorum uni ex heredibus legarebus diuisis secundum aestimationem dis esse electionem, utrum rerum an aestimationis usum fructum praestare uellet.Item quaesitum est, tributa pradiis aut mouentibus deberi et reddi necesse est, an eximenda sint ex quantitate, ut reliquae dumtaxat pecuniae, si hoc heres el‹e›gerit, reddi debeat. respondit reliquae pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
cutum sinõcontendĩs cũ herede
meo s peciꝰ cõcordau̾is si. ⁊ tu hẽs
omia fac ut amicisitis. Hoc ẽĩ
uob̾ ex̃peclit. Q̾situm ẽ anuiuẽ¬
te hĩde exig̾e possit. felix fundi.
Ipͥetas fundi ꝓlegatauid̾et᷑. ¶ fili¬
os ex sei. ⁊ filiamex aliomaĩto hẽ¬
des instituit. equis portionib.
et mr̃i italegauerat. elie dorca¬
dimatrimee dariuoloquo adi
uuet. usũfructu bonorũtneoꝵ.
itant post obitũ eiꝰ ad libos moᷤ
urad eumquiexhis uuet ꝑtinea ͭ
filii post additã hr̃ditatẽ decesse¬
runt. q̃sitũ ẽ. mortua matre. suꝑ¬
stite fllia testatoris. ususfructus
utrũ ad solamfiliam anu̾o ꝓpõ¬
os redire. apud quos pprietas
essi. Clau̾dius no creͣdit. ipsum¬
¶ usũ fructũ inuicẽ porcionũ hẽdi

Expanded text:
urum, si non contenderis cum herede meo, sed potius concordaueris: sed et tu, heres, omnia fac, ut amici sitis: hoc enim uobis expedit': quaesitum est, an uiuente herede exigere possit Felix fundi pproprietas fundi legata uideretur.Filios ex Seio et filiam ex alio marito heredes instituit aequis portionibus et matri ita legauerat: 'Aeliae Dorcadi matri meae dari uolo, quoad uiuat, usum fructum bonorum meorum, ita ut post obitum eius ad liberos meos aut ad eum, qui ex his uiuet, pertineat'. filii post aditam hereditatem decesserant: quaesitum est mortua matre superstite filia testatricis usus fructus utrum ad solam filiam an uero pro poros redire, apud quos proprietas esset.Claudius: non credidit ipsum usum fructum in uicem portionum heredi
Abbreviated transcription (Latin):
re. idẽ uiris eẽ. ⁊ mhis specieb. q̃
postea ioiauntur ꝗd̾iueͬctiga¬
lib dependendis rensumẽ. ideo¬
qd̾ hoc honus ad fructuanum᷑ ꝑ
muticẽ. ex ꝑsona legataru pe

Expanded text:
 idem iuris esse et in his speciebus quae postea indicuntur, quod in uectigalibus dependendis responsum est: ideoque hoc onus ad fructuarium peinutione ex persona legatarii pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmo ea que uinus p̃stabamd
dariuolo. is crã habitabat in
testatoris coiiliiiͦ. que uni cx
heredib p̃legata erat. Qsitu
ẽan habitatio quoq debrat᷑. R

Expanded text:
o ea, quae uiuus praestabam, dari uolo': is etiam habitabat in testatoris domo, quae uni ex heredibus praelegata erat: quaesitum est, an habitatio quoque debeatur. r