comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ltem disciplina ÷ meubrorũ omniũ motus ordinatꝰ. ⁊ dispositio decens
in omni habitu ⁊ ac̾tione. Audistis qͥd sit disciplina. nunc attendite ꝙͣ.
utilis ⁊ qͣm necessaria sit de utilitate discipline.
isciplina ÷ compes cupiditatis. malorũ desideriorũ carcer. frenum
ascuue. elationis uigum. uinculum iracundie. que domat intemꝑ¬
antiã. leuitatẽ ligat. ⁊ om̃s in ordinatos motꝰ mentis atq illicitos
appetitus suffocat. Sicut enĩ de inconstantia mentis nascitur in ordina¬
ta motio corꝑis. ita qͦq dum corpꝰ ꝑ disciplinã stringitur: animꝰ adcon¬
stantiã solidatur. ⁊ paulatim intrinsecꝰ mens ad quietem componitur: cũ
ꝑ discipline custodiam mali motꝰ eiꝰ foras fluere non sinuntur. integritas
ergo uitutis ÷ qͣndo ꝑ int̾nam mentis custodiã ordinate reguntur menbra
corporis. Interior nãq ÷ custodia. que ordinata setuat extert menbra corꝑis

Expanded text:
Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habitu et actione. Audistis quid sit disciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
considerat quid egerit ꝑ noctẽ. in nocte qnͣdo cubatũ uadit cosi¬
derat quid egerit ꝑ diẽ. quantũ ad bona agenda solito alacͥor. qͣn¬
tum ad mala uincenda solito constantior: si quid exhis que agen¬
da non erant p̃sump serit. si ialiqͦ oꝑe suo insidiis inunici supplan¬
tatus sid: qͣlit̃ demũ ꝑ indiciũ transacte deceptionis futurã illius frau¬
dem cauere possit. qͣtuiꝰ eũ nec suꝑueniens tẽptatio imꝓuidũ ad malum
opus deiciat: neq indis cretũ inbono oꝑe p̃sens negligentia fallat. Quis¬
quis cor suũ inbuiꝰmodi studio exercet. existimo quod cito ad illã bonam
nitatẽ psalmista d̾ar sibi postulauit. Restat igitur nunc ut ea quoq que
de disciplina uobis demonstranda sunt ꝓferamus. de disciplina.
ocebimꝰ gͦ uos pͥmũ quid sit dnciplina. deinde qͥd ualeat: postre
isuplina ÷ conũsatio bona ⁊ honesta. cui parum ÷ malũ ñ fac̃e:
s studet etiã inhis qtie bene agit ꝑ cuncta irrep̃hensibisis apparere.

Expanded text:
erat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis quae agenda non erant praesumpserit, si in aliquo opere suo insidiis inimici supplantatus sit, qualiter demum per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere possit, quatenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam sciplinam et bonitatem psalmista dari sibi postulabat. Restat igitur nunc ut ea quoque, quae de disciplina nobis demonstranda sunt, proferamus. Docebimus ergo vos primum quid siest conversatio bona et honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere.
Abbreviated transcription (Latin):
da : caro. qͣn calor incentiui eiꝰ ꝑcibũ amplius excitatꝰ ÷. Sic ⁊ festi
dies aliud studiũ. ⁊ aliũ ꝯũsationis modũ exigunt: atq aliũ hi in
oratione diutius ꝑseuerare. habitu. actu. ⁊ incessu matorẽ deuo¬
tionẽ erga cultũ diuinũ demonstrare. nichil ñ sc̃m. nichil ñ diuinũ.
nichil non ordinatũ agere. linguã a uaniloquio cohibere. pedes ab
excursu ⁊ discursu stringere. oculos cõpͥmere. uultũ inclinare. m̃tẽ
erigere omnẽ deniq accũ ⁊ omnẽ motũ cordis parit̾ ⁊ corporis mini¬
stenio diuino mancipare. atq ut ita dicã qͣdã conũsationis nouitate
festos dies honorare. In cet̾is uero dieb in quib opari licet. nullus omi
elegerit oꝑe quãtũ icientie ⁊ uiriũ suarũ p ossibilitas supped
debet excicere. Quantũ enĩ decoris addit dieb festis dͥes uacitis

Expanded text:
nda est caro, quando calor incentivi ejus per cibum amplius excitatus est. Sic et festi nda est caro, quando calor incentivi ejus per cibum amplius excitatus est. Sic et festi dies aliud studium et alium conversationis modum exigunt, atque alium ii in oratione diutius perseverare, habitu, incessu et acte majorem devotionem erga cultum divinum demonstrare, nihil non sanctum, nihil non divinum; nihil non ordinatum agere, linguam a vanitoquio cohibere, pedes ab excursu et discursu stringere, oculos comprimere, vultum inclinare, mentem erigere, omnem denique actum et omnem motum cordis pariter et corporis ministerio divino mancipare, atque ut ita dicam quadam conversationis novitate festos dies honorare. In caeteris vero diebus quibus operari licet, nullus omnielegerit, opere quantum scientiae et virium suarum possibilitas suppetit sese debet exercere. Quantum enim decoris addi
Abbreviated transcription (Latin):
laboris ⁊ motionis ⁊ oꝑis. In nocte secũ debent ẽẽ homines.
⁊ aut fessa menbra sompno reticere: aut orationib uł meditationib
scĩs in silentio ammũ exercere. In die uͦ de secreto suo in unũ coeunt. ⁊ ad¬
inuicẽ rursũ uidendas se ⁊ imitandos ostendunt. Tunc exẽpla bonorũ
Uunc qͥ alienos actus scrutat᷑. impudens iure dicitur. ⁊̃ unc qͥ alienos
actus quantũ expedit imitari dissimulat: torpens ⁊ inutilis merito
nominatur. S nec eadẽ debet ẽẽ facies nr̃a pͦquã refecti sumꝰ: que fu¬
it pͥusqͣm cibum sumpsimꝰ. Aute sũptũ cibũ magis hilares nos ẽẽ cor¬
uenit: ne ip̃a nr̃a abstinentia grauis ⁊ molesta uideatur. Post uͦ
magis modestos ⁊ tacitos: ne ꝑ gule uiciũ crapula nos inflam masse
exercendus animus dũ ad huc ad studiũ sp̃uale leuis ÷: ⁊ tunc repͥm̃¬

Expanded text:
laboris, et motionis, et operis. In nocte secum debent esse homines, laboris, et motionis, et operis. In nocte secum debent esse homines, et aut fessa membra somno reficere, aut orationibus vel meditationibus sanctis in silentio animum exercere. In die vero de secreto suo in unum coeunt, et mutuo videndos se et imitandos ostendunt. Tunc exempla bonorum alio licet. Tunc qui alienos actus scrutatur, impudens jure dicitur; tunc qui alienos actus quantum expedit imitari dissimulat, torpens et inutilis merito nominatur. Sed nec eadem esse debet facies nostra postquam refecti sumus, quae fuit priusquam cibum sumpsimus. Ante sumptum cibum magis hilares nos esse convenit, ne ipsa nostra abstinentia gravis et molesta videatur; post vero magis modestos et tacitos, ne per gulae vitium crapula nos inflammasse exercendus est animus, dum adhuc ad studium spiritale levis est, et tunc reprime
Abbreviated transcription (Latin):
tus. alius foris. aliꝰ insecreto: asiꝰblico. Et qͣmuis in nullo loco disci¬
plinã suã homo deser̾e debeat. diligentiꝰ tam̃ ⁊ magis sollicite ibi con¬
seruanda ÷: ubi uł neglesta plurib generat: scandalũ. uelbene cu¬
stodita bñ imitationis p̃bet exemplum. Discernendũ ÷ gͥ q̃sint illa q̃
incustodienda disciplina nusqͣm int̾mitti possunt. ⁊ q̃ rursũ illa sint q̃
ꝓloco ⁊ tẽpore nunc in termitti nunc exerceri uolunt. Sepe tam̃ ⁊ illa
q̃ inpublico necessaria sunt. quendã pͥus insecreto exercitationis usũ
exposcunt: quia si ea ꝓrsus inocculto negligimꝰ. uti pͦ modũ eis dũ opꝰ ÷ ĩ
publico ñ ualemꝰ. ⁊ tunc aut ꝓrsus a disciplina deficientes intuentib
scandalũ facimꝰ: aut in epte id ꝙ. in nobis ñ ÷ simulare conantes. ir
utndi in nocte: aliꝰ indie. Nox ÷ tẽpꝰ silentũ ⁊ qͥetis dies tẽpus

Expanded text:
tus, alius foris, alius in secreto, alius in publico. Et, quamvis in nullo loco discitus, alius foris, alius in secreto, alius in publico. Et, quamvis in nullo loco disciplinam suam homo deserere debeat, diligentius tamen et magis sollicite ibi conservanda est, ubi vel neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae imitationis exemplum. Discernendum est igitur quae sint illa quae in custodienda disciplina nusquam intermitti possunt, et quae rursum illa sint quae pro loco et tempore nunc intermitti, nunc exerceri volunt. Saepe tamen illa quae in publico necessaria sunt, quemdam prius in secreto exercitationis usum exposcunt, quia si ea prorsus in occulto negligimus, uti postmodum eis dum opus est in publico non valemus. Et tunc aut prorsus a disciplina deficientes intuentibus scandalum facimus, aut inepte id quod in nobis non est simulare conantes, irrendi in nocte, alius in die. Nox tempus est silentii et quietis. Dies tempus
Abbreviated transcription (Latin):
citũ. qͣm deuotũ ac religiosũ indi seruicio ħo se exhib̾e debeat: qͣm spon¬
taneũ. qm hilarẽ. qm paratũ offerre in subleuandis necessitatib ꝓrimorũ.
qͣm parcũ qͣm modestũ. ⁊ qͣm nulli importunũ inhis q̃ ad se ꝑtinent q̃rendis
ac ꝑficiendis prestare. ut semꝑ ⁊ s sit parcus: ⁊ ꝓximo ꝓmptus ⁊ do deuotꝰ.
Qualit̾ assuescat suas in omĩb uoluntates frangere. ⁊ alienis se uoluntatib
qntũ fas ⁊ decẽs ẽẽ ꝯsticerit ꝑ omnia discat inclinare. Qualis sedens. qͣlis
iacens. qͣlis stans. qͣlis ambulans. qͣlis loquens. qͣlis tacens. qͣlis comeden
qͣlis ieuinans. qͣlis deniq aliquid agens: ⁊ qualis uacans ẽẽ debeat.¬
s etiã in qͦ loco qͥd ag̾ẽ debeat: ꝯsideret necesse ÷. Aliꝰ÷ modus
bendi in eoloco ubi deus adoratur. aliꝰ in eo uͥ corpꝰ reficitui aliꝰ
in eo qͥlocutioni deputatus ÷. aliꝰ in eo uͥ silentiũ custoditur. aliꝰ deniq in¬

Expanded text:
devotum ac religiosum in Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaneum, quam hilarem, et quam paratum offerre in sublevandis necessitatibus proximorum. Quam parcum, quam honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac perficiendis praestare, ut semper et sibi sit parcus, et proximo promptus, et Deo devotus! Qualiter assuescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia discas inclinare. Qualis sedens, qualis jacens, qualis ambulans, qualis loquens, qualis tacens, qualis comedens, qualis jejunans, qualis denique aliquid agens, et qualis vacans esse debeat. etiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus reficitur. Alius in eo qui locutioni deputatus est, alius in eo ubi silentium custoditur. Alius denique in
Abbreviated transcription (Latin):
um amara. ⁊ omnẽ eiꝰ głam atq decorem qͣsi stercora reputatis. Intrate uiã
ip̃m sunt scientia. disciplina. bonitas. ꝑ scientiã itur ad discipliua. per
disciplinã itur adbonitatẽ. ꝑ bonitatem itur ad beatitudinẽ. Hoc ⁊ ꝑꝑ
quod uobiscũ loqui cepimꝰ. ut quantũ dñs donauerit de hac uita qͣ ad ip̃m
rimum gͥ scire debetis. quod hanc scientiã q̃ ad institutionẽ re¬
cte ⁊ honeste uiuendi ꝑtinet. multis mͦis hoĩe colligere ⁊ cõpara¬
re tͥ oꝑtet: partim ratione. partĩ doctͥna. partĩ exẽplo. partĩ me¬
ditatione scãrũ scripturarũ. partĩ inspectione oꝑũ ac morũ suorũ.¬

Expanded text:
um amara, et omnem gloriam atque decorem quasi stercora reputatis. Intrate viam um amara, et omnem gloriam atque decorem quasi stercora reputatis. Intrate viam ietis. Via ad ipsum sunt scientia, disciplina, bonitas; per scientiam itur ad disciplinam, per disciplinam itur ad bonitatem, per bonitatem itur ad beatitudinem. Hoc est propter quod vobiscum loqui coepimus, ut quantum Dominus dederit, de hac via qua ad ipsum Primum igitur scire debetis quod hanc scientiam quae ad institutionem recte et honeste vivendi pertinet multis modis hominem colligere et comparare sibi oportet, partim ratione, partim doctrina, partim exemplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione o
Abbreviated transcription (Latin):
datis cuis crediddi. Acsidiceret. ⁊ea Ido docere me aebes q̃ualg bibi
teriure debeo: quia p̃ceptis tuis iamꝑ ꝯtumaciã ũ restisto. Creno bo¬
nũ ẽẽ ꝙ p̃cipis. credouerũ ẽẽ quod ꝓmittis. Ad quietu iam ꝓpẽtẽ.
mea relinquere. ⁊ idcirco q̃so ꝑte merear tuabona obtinere. quia
mandatis cͣtedidi. Sic ⁊ uos fr̃s gr̃a di iã credidistis mandatis eiꝰ
ꝑsua uenire ad ip̃m. Credidistis mand̾atis eius dicentis. Si ab
thesaurum incelo. fecistis quod p̃cepit. sperastis ꝙ ꝓmisit. petite nunc
ab ip̃o ꝙ ad id obtinendũ expedit. Nullus iam carnalis affectus a ꝑcipien¬
da gr̃a eiꝰ uos impedit. Reliqͥstis patrem ⁊ matrẽ. fr̃s ⁊ sorores. cognatos ⁊ af¬
fines: ⁊ p̃cinxistis uos ad currendam uiã eiꝰ. Nichil iã amori eiꝰ p̃ponitis. illum
solũ q̃ritis. ꝓ quo lucrificando omnia buiꝰ mundi blandimenta qͣsi absinthi¬

Expanded text:
ndatis tuis credidi , » ac si diceret: Deo. Ideo docere me debes qualiter tibi ndatis tuis credidi , » ac si diceret: Deo. Ideo docere me debes qualiter tibi servire debeo, quia praeceptis tuis jam per contumaciam non resisto; credo bonum esse quod praecipis, credo verum esse quod promittis; acquievi jam propter te mea relinquere, et idcirco quaeso per te merear tua bona obtinere, « quia mandatis tuis credidi. » Sic et vos fratres gratia Dei jam credidistis mandatis ejus, ejus dicentis: « Si vis thesaurum in coelo . » Fecistis quod praecepit, speratis quod promisit, petite nunc ab ipso quod ad id obtinendum expedit. Nullus jam carnalis affectus a percipienda gratia ejus vos impedit, reliquistis patrem et matrem, fratres et sorores, cognatos et affines, et praecinxistis vos ad currendam viam ejus. Nihil jam amori illius praeponitis, illum solum quaeritis pro quo lucrificando omnia hujus mundi blandimenta quasi absinthi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuntutẽ adbeatitudinẽ ꝑducit. hHanc uiã ⁊ hanc patͥã tunc etiã uis¬
derat: cũ dicebat. Bonitatem ⁊ disciplinã. ⁊ scientiam doce me. Con¬
siderauit namq quod ꝑbonitatẽ uenitur adbeatitudinẽ. adq ideo
bonitatẽ doceri se pecit: quia ꝑhanc ad illam ꝑtingẽ concupiuit. S
qͥa rursũ uidit ꝙ adbonitatẽ obtinendã disciplina necessaria eẽt.
adunxit ⁊ dixit. Disciplinã aoce me. Paratꝰ enun erat disciplina serua¬
re. ⁊ ñ solũ adillã seruandã spontaneum se obtulit: s ut illam ꝙͦ acci¬
pe mereretur supplicauit. Postremo quia uidit neminẽ posse seruare:
disciplinã boni oꝑis. qͥ ñ habet icientiã uere discretionis. hanc ꝙͦ ĩ
dari qͣsi qddã fundamentũ ⁊ pͥncipiũ scẽ ꝯu̾sationis postulauit. Bo¬
nitatem inquit ⁊ disciplinã ⁊ scientiam doce me. Et ut se idoneumi
a hec discenda ostenderet: nouissime secutus adinare. Qui mb¬

Expanded text:
virtutem ad beatitudinem perducit. Hanc viam et hanc patriam tunc etiam viderat cum dicebat: « Bonitatem et disciplinam et scientiam doce me . » Consideravit namque quod per bonitatem venitur ad beatitudinem, atque ideo bonitatem doceri se petit, quia per hanc ad illam pertingere concupivit. Sed quia rursum vidit quod ad bonitatem obtinendam disciplina necessaria esset; adjunxit et dixit: « Disciplinam doce me. » Paratus enim erat disciplinam servare, et non solum ad illam servandam spontaneum se obtulit, sed ut illam quoque accipere mereretur, supplicavit. Postremo quia vidit neminem servare posse disciplinam boni operis, qui non habeat scientiam vere discretionis, hanc quoque sibi dari quasi quoddam fundamentum et principium sanctae conversationis postulavit. « Bonitatem, inquit, et disciplinam, et scientiam doce me. » Et ut se idoneum ad haec discenda ostenderet, novissime secutus adjunxit: « Quia ma
Abbreviated transcription (Latin):
religiosissime demonstrent. plusq ueluit sc̃a ꝯu̾satione eximiisq morib
quam ornatu uestiũ fulg̾e. Si em̃ more ꝯiugatorũ an se ordinandis nitore
uestium. faleris equorum cet̾isq humane uanitatis reb abusi fuerint:
scł ut se similib uti deb̾e ꝯtendant. in qͦ eorũ ꝯu̾satio a laicorũ dista¬
re uidebit᷑: Decet porro ut eorũ talis sit uestiũ cultꝰ. qͥ occasione uani¬
tatis careat. ⁊ nichil nouitatis. nchil suꝑfluitatis redoleat. nichilq
rep̃hensionis aut deccionis babeat. Non enĩ specialit̾ p̃sumi debet ab
aliquo. ꝙ ñ generalit̃ teneatur ab omĩb .i. ne plus iusto cultior uestis.
nec in solita atq deformis. quia in utroq illorũ aut elationis. aut certe
simulationis nora patescet. Iter utruimq enĩ uiitus discretionis mode¬
rantissime teuenda ÷. Que plenissime in uita beati anõ in laudem illius

Expanded text:
religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensionis, aut detractionis habeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter teneatur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita beati Augustini , in laudem illius
Abbreviated transcription (Latin):
tractioni locũ det: s magis imitabise se cunctis exhibeat. Hanc gͥ geminã
pastionẽ p̃lati sibi cõmissis ouib impendere instant̃ ꝓcurent. ut pote ꝓ
sũmo pontifici secũ intrem̃di examinis die illesas p̾sentantes. ñ cũ repbis ⁊
diuina ultione feriendis dampnent᷑ s potius cum elestis pastorib ꝑͥ petua
felicitate a dño remunerentur. Querere potꝰ dm̃ cultu cordis quam corꝑis
euidentib scͥpture sc̃e patet indiciis. Piñ canonicis totis uirib elaboran¬
dum ÷. ut ⁊ indum̃ta uirtutũ habeant intenꝰ. ⁊ ꝑ immoderatũ cultum ca¬
ueant dehonaestare religionis dignitatẽ exterꝰ. Qua ꝑꝑ oportet canonicos
siarũ scͥpturarũ auctoritati parere. scõrũq patrũ docum̃ta uigilanter ꝑpen¬
dere. lit humilitatẽ qͣm corde gestant. actu. habitu. incessu. ipia ⁊̃ eqͥtatione

Expanded text:
tractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam tractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter procurent, utpote prosummo pontifici, secum in tremendi examinis die illaesas praesentantes, non cum reprobis et divina ultione feriendis damnentur, sed potius cum electis pastoribus perpetua felicitate a Domino remunerentur. CAPUT CXXIV. Ut cevidentibus Scripturae sanctae patet indiciis. Proinde canonicis totis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et per immoderatum cultum caveant debosanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ decͣctionib ⁊ cet̾is uiciorum illecebris incũbant. s potius aut orationi. aut
ocio sus existens stipendia eccłie inofficiose accipiat. ut cotidie ad colla¬
gant. ⁊ ꝓ admissis ueniam postulent. ⁊ sententiam ꝓ qͣlitate ad missi
ꝑ cipiant. Ubi ⁊̃ de cõmuni ꝓfectu iutilitate eccłie ꝑtractent. ut om̃s in
dormitorio nͥ quẽ infirmitas aut senectus id facere ꝓhibuerit dormi¬
ant. In refectorio cotidie una reficiantur. nͥ forte quẽ necessitas ab ẽẽ com¬
pulerit: ⁊ ħ ñ sine licentia magistri fiat. Illis quoq comedentib ⁊ silentiũ re¬
ligiose tenentib ꝯtinuatim legatur lectio. ⁊ abhis intentissime audiatur:¬
ut uicissim in refectorio ⁊ cet̾is cõmunib necessitatib sibi frat̃nitatis officio
seruiant. ut nullus foras nͥ ꝑ licentĩa regrediatur. egressus qͦ nullũ dese de¬

Expanded text:
non detractionibus, et caeteris vitiorum illecebris, incumbant; sed potius aut orationi, aut non detractionibus, et caeteris vitiorum illecebris, incumbant; sed potius aut orationi, aut ut otiosus existens, stipendia Ecclesiae inofficiose accipiat. Hanc igigant, et pro admissis veniam postulent, et sentent am pro qualitate admissi suscipiant: ubi etiam de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una reficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraternitatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se de
Abbreviated transcription (Latin):
moda ÷ sollicitudine gerenda. sł quia ⁊ terrena subsidia diligenter
illis p̃ħe. ⁊ exemplar u̾tutis simul cũ ũbo p̃dicationis debent sollicite
impende. Qua ꝑꝑ stucdeat unusqͥsq p̃latꝰ ut familie. xͥ annona sp̃ualẽ¬
carnalẽq fidelit̾ subministret: ut effici mereat᷑ ille euangłicus seruus
de qͦ dr̃. fidelis seruus ⁊ prudens. quẽ constituit dñs sr familiã suã. ut
det illis in tp̃r tͥcici m̃sura. Sͦ sic̃ subditis necessaria tͥbuunt. ita nichilomuꝰ
studere debent. ut idẽ religiosissime ordinẽ canonicũ seruẽt. ⁊ p̾latis suis
ac magistris honorẽ debitum humilit̾ impendant. ut horis canonicis diu¬
nũ officiũ deuotissim e expleant. intꝰ forisq ñ solũ habitu ⁊ actu. s ⁊̃ ip̃o
in cessu irrep̃hensibiles existant. ut ñ ocio uacent. ñ uamiloquiis inseruiãt¬

Expanded text:
imoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter imoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalecarnalemque firvus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram . Ergo, sicut subditis necessaria corporis tribuunt, ita nihilominus studere debent, ut iidem religiosissime ordinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non va
Abbreviated transcription (Latin):
sidue muniant. ne lupus mnuisibilis aditũ inueniant. quo ouile
dñi ingredi ⁊ aliqͣm ouiũ subriꝑe q̃ at. Et quãqͣm ab his instantissi¬
me spualit fieri oꝑteat: necesse : tam̃ ut claustra q̃ cdero sibi cõmisso ca¬
nonice uiuendũ ÷ firmis undiq cͥcundñt munitionib. ut nulli om̃ino
intrandi aut exeundi nͥ ꝑ portam pateat aditus. Sint ĩ interiꝰ corma¬
torm. refectoria. cellaria. ⁊ cet̾e habitationes usib fr̃m in una societate
agere renuerit: impar minꝰq idoneus ad cet̾a eccłiastica officia ꝑ agencda
habendus ÷. Et ꝗͣ quã diuina ultione sit dignꝰ: synodali tamen ⁊ senten¬
iuuendũ informent. fixoq corde tenendũ ne eos qͣsi pͥos. ħ at domun¬
sui gregem tractare meninerint: iux᷑ illd̾ ꝙ. petro dicitur. Si diligis
me pasce oues meas. Meas inquid ñ tuas. Et ħ iõ dicimꝰ. qͥa sunt nonnulli
gilant᷑ ꝑ pendłe debent. q̃ eadẽ pastio gregis dñici nonuni formis s mula¬

Expanded text:
o ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustra in quibus clero sibi commisso canonice vivendum est, firmis undique circumdet munitionibus, ut nulli omnino intrandi aut exeundi, nisi per portam, pateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes, usibus fratrum in una societate agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sentenvivendum informent: fixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Dominsui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt nonnulligilanter perpendere debent, quod eadem pastio gregis Dominici, non uniformi, sed mult
Abbreviated transcription (Latin):
ilł nicħomiinꝰ cauẽd̾ ẽ. ne errata. dlĩq̃ntiũ alicꝰ liuore feriãt. s ũ ait beatꝰ auoꝰ.¬

Expanded text:
illis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant, sed potillis nihilominus cavendum est, ne errata delinquentium alicujus rei livore feriant, sed pot
Abbreviated transcription (Latin):
gationib nͦ dũ paruennt. fiat ꝓ eis ab omni ꝯgregatione cõmunis oratio. ut a¬
dño sanentur. Postremo si prorsus ine mendabiles ⁊ in¬
corrigibiles
exaterint. ne ꝑ plures eorũ dira serpant contagia:
necesse ÷
ut a cet̾orũ societate ut pote oues morbide secreti. aute p̃sentiã deducãt᷑
ep̃i: ut ab eo cauouica auctoritate publice dãpuentur. Si uͦ quis incolle¬
gio canonicorũ culpã cruniualem admiserit. huic nulla ÷ danda dilatio.
quin aut sponte penitentiã ꝓ admisso cͥmine gerat. aut si id agerẽ refu¬
tau̾it: coram ep̃o deducatur. ut ab eo publica multetur penitentia. eemiuit¬
sit correptio. ut nͣ uiciũ desidie molescat. nͨ correptio. mansuetudinis mo¬
dum excedat. ne ut ait beatꝰ maximꝰ aut solucior lenitas cohibentiã p̃beat
peccanti: aut immoderata seueritas a lapsu ñ reuocet delinquentẽ. S ⁊ ħ

Expanded text:
gationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut pgationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis oratio, ut postremo sanentur a Domino. Si prorsus inemendabiles et incorrigibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum soepiscopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso cltaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica multetur poenitentia. Meminissit temperata, ut nec vitium desidiae inolescat, nec correptio mansuetudinis modum excedat, ne ut ait beatus Maximus aut solutior lenitas cohibentium licentiam praebeat peccanti, aut immoderata severitas a lapsis non revocet delinquentem. Sed et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituto stare cogat᷑: ut saltim rubore sequestrationis emendetur. Dei̾
sihis modis correptiis incorrgibilis exciterit. ⁊ etas ꝑmiserit. quia iurta
castigatio. qͥb ut pote filiꝰ ũberet᷑ quatinꝰ scđm beati ẽb̃. sententiã qui iuber¬
tis uerba ñ audiunt ũberib ad moneantur. u ad bona desideria pene tra¬
hant: quos p̃mia ñ inuitant. Cet̾m sitalis fuerit. quem ais etas aus qualitas
ꝑsone uereran ñ si nerit: publica obuirgatione. ⁊ieuiniorul continuer affustio
ne. ⁊ sequestrationis tubore huicemodi cornpiaturusq dũ digna penitentie
satisfactione ueniã ꝯseqͣtur. Si uͦ uterq iqui flagellatur. ⁊ quem flagellar
etas aut qualitas ꝑsone ꝓhibet. adhuc incorngibiles excicerint: sit locus intͥ
cdaustra canonicorũ sicut multis in locis noscitur ẽẽ. quo ad dempus retrudas¬

Expanded text:
constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Deinde constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Deinde si his modis incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, ut ait beretur; quatenus secundum beati Gregorii sententiam: « Qui jubentis verba non audiunt, verberibus admoneantur, ut ad bona desideria poenae trahant, quos praemia non invitant. » Caeterum si talis fuerit, quem aut aetas una, qualitas personae verberari non siverit, publica objurgatione et sequestcorripiatur, usque dum digna poenitentiae satisfactione veniam consequatur. Si vero uterque, et qui flagellatur, et quem flagellari aetas aut qualitas personae prohibet, adhuc incorrigibiles exstiterint, sit locus intra claustra canonicorum, sicut multis in locis noscitur esse, quo ad tempus retrudan
Abbreviated transcription (Latin):
ad collationẽ uenire distulerit. obedientiã a magistris sibi iniunctam ꝙ¬
ires studiũ ñ exhibuerit. ad mensam ñ necessitate s uicio tarde occurres
e claustris sinelicentia exierit. ꝑlicentiã uͦ egressus extra ꝯstitatũ sibi placi¬
tum moras fecerit. inplateas ire aut in biuiis residere temptau̾tt. inlor¬
sent frib caritatis officio obedient̾ seruire neglexerit. discordiã quã dicen¬
te scͥptura di anima decestaturint̾ fr̃s seminauerit. ⁊ huic instititaom ꝯ¬
tumax. aut saꝑb aut murmurans. seu maliqͦ ꝯtrarius extitent. ⁊cet̾a huiꝰ¬
publica obuirgatione corripiatur. Quod si ⁊ renisus fuerit: cec̾is sibi ali¬
mentis interdictis. pane tantũusq ad dignã satisfactionem utaturia
qua. Siu nͭ sic se correcerit: separetur a mensa ⁊ a sociecate fr̃m. a choro
psallentiũ remoueatur. ⁊ seorsũ inlocohuꝰcemodi negligentib a placis

Expanded text:
ad collationem venire distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam aad collationem venire distulerit; obedientiam a magistris sibi injunctam ainis juxta vires studium non exhibuerit; ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit; et claustris sine licentia exierit; per licentiam vero egressus, extra constitutum sibi placitum moras fecerit; in plateis ire, aut in biviis residere temptaverit; in dorserit; fratribus charitatis officio obedienter servire neglexerit; discordiam quam dicente Scriptura Dei anima detestatur, inter fratres seminaverit; et huic institutioni contumax, aut superbus, aut murmurans, seu in aliquo contrarius, exstiterit; et caetera hujuspublica admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis inaqua. Si vero nec sic correxerit, separetur a mensa, et a societate fratrum, et a choro psallentium removeatur, et seorsim in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lati circa delinquentes medici ꝑitissimi imitentut factũ. scił ut adhibita
magna disiretionis cura: quid cui congruat. qͥd ue ꝯueniat ꝯsiderent. Hoc
sũmoꝑe ꝑpendentes. ut uix᷑ quantitatẽ uulnerũ exhibeant fomenta cu¬
rationũ. quatinꝰ nͨ alt̃i dent qͦd noceat: nͨ alt̾i subtrahant quod uiuat.
Omissis gͥhis qͦrũ etati delinquenti parcendũ ñ ÷. s pocius uxͦ salonionem
eorũ latera ne indurascant uirgis assidue tundenda sunt: qualit̾ erga cet̾os
delinq̃ntes iut᷑ autoritatẽ diuinã. ⁊ sc̃orũ patrũ exẽpla traditionesq fieri io¬
oporteat strictim breuiterq osteudat᷑. Sermo cuius supra.¬
iquis frat̾ incongregatione ca nonica constitutꝰ horas canonicas
frequentare. neglexerit. eccłiamq ñ religiose s pompatice uel
in composite intrauerit. ⁊ opus di exsecutus negligenter fuerit.

Expanded text:
praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec alteri subtrahant quod juvat. Omissis igitur his, quorum aetati delinquenti parcendum non est, sed potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinam, et sanctorum Patrum exempla traditionesque id fieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Si quis frater in congregatione canonica constitutus, horas frequentare neglexerit; ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite intraverit, et opus Dei neglegenter exsecutus fuerit;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suꝑbe s humilit̾ debitas dño laudes ꝑsoluant. ⁊ suauitate lectionis ac me¬
lodie ⁊ doctos demulceant.⁊ minꝰ doctos erudiant. plusq uelint in lectione
uł cantu popłi edificationẽ: qͣm popłarẽ uanissimã adulationẽ. Qui uͦ docte
gressores episcopali p̃cipue iudicio plestendi sunt: qͣ pena ut ait beatus
illis dignitate inferiores ẽe noscunt᷑. in locis sibi cõmissis in quib canonice
uiuitur erga subiestos qͦ delinquentes. ⁊ ea q̃ ꝓͥe ad eorũ ꝓ positũ ꝑtinent ob¬
seruare nolentes: adhibere debeant correptionis modum. S quia omnis etas
uł unꝰ cuiꝰq intelligentie capacitas pͥas debet habere mensuras: ⁊ iuxͦ modũ
culparum mensura extendenda ÷ correptionũ. Ethec omĩa iure inp̃latorũ
pendent iudicio: quo ⁊ discretissime temꝑanda sunt. Necesse ÷ aũ ut idem

Expanded text:
non superbe, sed humiliter, debitas Domino laudes persolvant, et suavitate lectionis ac menon superbe, sed humiliter, debitas Domino laudes persolvant, et suavitate lectionis ac melodiae doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero m episcopali praecipue judicio plectendi sint, qua poena ut ait beatusillis dignitate inferiores esse noscuntur, in locis sibi commissis, in quibus canonice vivitur, erga subjectos quosque delinquentes, et ea quae proprie ad eorum propositum pertinent, observare nolentes, adhibere debeant correptionis modum. Sed quia omnis aetas, vel uniuscujusque intelligentiae capacitas, proprias debet habere mensuras, et juxta modum culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dubitare licet. uͥ corꝑis ⁊ sanguinis dñici geruntur mistĩa: suꝑnorũ ci¬
uiũ adẽẽ ꝯuentus. Uñ studndũ sollerter ÷. ut cũ eccłam uł ad discipline¬
soluenda diuine laudis debita. uł ad agenda missarũ solẽpnia intraius.
semꝑ augelice p̃sentie momores. cum timore ⁊ uen̾atione cõpetenti celeste. cõ¬
pleamꝰ officiũ. ne si qͦd absit id negligent̾. aut in honeste uł tepide. expleue¬
nmꝰ. ⁊ ad ꝑficiendũ pigri ꝑuen̾imus: insententiã qͣ dicit᷑ maledictus homo qͥ
opus dñi fec̃it negligent̃ miserabilit̾ labamur. oͦ sollerti in dustria nobis
obseruaudũ ÷. ne quid in eccłia di ineptũ. ne qͥd ꝑuersũ. ne qͥd in decens aut
cogitatione. aut uerbis. aut actib ꝑ petremꝰ. qͣtinus ⁊ ꝯspectu angłorũ digni
efficiam᷑: ⁊ dñs ad nos ueniens ñ quod ꝯdẽpnet in nob̾ s potꝰ qͦd remuneret
inueniat. Tales ad legndũ. cantandũ. ⁊ psallendũ in eccłia ꝯstituantur. qui

Expanded text:
orum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficiamur, et Dominus ad nolendum in ecclesia constituantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
g suꝑbit puluis ⁊ cinis. fumꝰ euanescens. ⁊ uapor admodicũ parens:
Quid÷ homo nisi pticredo. ⁊ filius hominis uermis. Hermis ipse. ⁊ ciermis
hereditas eiꝰ. hereditabit enim ħo uermes. bestias ⁊ serpentes. Quantũcũ¬
q excolatur. ornetur. qͥd ÷ aliud caro qͣm caro: Qͥd gͥ ꝓdest inhabitu qui
est ⁊ semꝑ manet non considerare: ꝓpterea debent amatores re¬
ligionis oꝑe demonstͣre qntũ ipsi terrena despiciunt. ne carnẽ
que moritura ÷ cultu suꝑsticioso excolere. s pompe ornamentorũ
morũ ornamenta anteferre uideantur. uestimenta plus uilia
qͣm p̃ciosa. plus grossa qͣm subtilia. plus asꝑa qͣm mollia. plus
fusca qm uitida. plus negleste qͣm accurate composita uel ad¬
Doterant enĩ hec fortassis bene uolentib aderudicionẽ modestie
i humilitatis suffic̾e. s scio duros
l rebelles ammos nisi

Expanded text:
parens? . Quid est homo nisi putredo, et filius hominis nisi vermis? Vermis ipse, et vermis haereditas ejus, haereditabit enim homo vermes, bestias, serpentes . Quantumcunque excolatur et ornetur, quid est aliud caro quam caro? Quid igitur prodest in habitu qui est et semper permanet, non considerare? Propterea debent amatores religionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adPoterant haec fortassis benevolis ad eruditionem modestiae et humilitatis sufficere, sed scio duros et rebelles animos, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ceptã que laudatur in actib apłoꝵ deserit: a uoto suo cadit. ã ꝓfei¬
sione scã cadit. Ob seruet iudicem: s dm non me. Ego ei non aufero
clericatũ. Quantũ sit ꝑidm ante oculos eiꝰ posui: faciat q uult. No¬
ui.ix. qr si aliquẽ hoc facientẽ degͣdare uoluero. non ei deerunt pa¬
trom. non ei ddeerunt suffragatores. & ħ & apd̃ ep̃os: qui dicant. Qđ
mali fecit: Non potest tecũ tolerare istã uitam. Extͣ ep̃m uult ma¬
nere. de ꝓpͥo uult iuiuere. ideone debet ꝑdere clericatum: Ego scio
quantũ mali sit ꝓfiteri scm aliqͥd nec implere. Uouete inquid &
reddite dño do uestro. Et melius ÷ non uouere. qͣm uouere & non red¬
monasterio ⁊ deseruit. & tam̃uͥ̾go est: dimidia ruit.Sic & dericus
Quas res ꝓfessusest. & sc̃ĩtatẽ ⁊ clericatũ. Interrꝰscitatẽ. Nã clerica¬

Expanded text:
ceptam, quae laudatur in Actibus Apostolorum, deserit, a voto suo cadit, et a profesceptam, quae laudatur in Actibus Apostolorum, deserit, a voto suo cadit, et a professione sancta cadit. Observet judicem, sed Deum, non me. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffragatores, et hic et apud episcopos qui dicant, Quid mali fecit? Non potest tecum tolerare istam vitam: extra episcopium vult manere, et de proprio vivere, ideone debet perdere clericatum? Ego scio quantum mali sit profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, inquit, et reddite Domino Deo vestro : et, Melius est non vovere, quam vovere et non redmonasterio, et deseruit, et tamen virgo est; dimidia ruit. Sic et clericus duas res professus est, et sanctitatem, et clericatum: interius sanctitatem; nam clerica
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ manent. ut qͥcũq habet aliqͥd aut uendat aut eroget. aut
ddonet: aut cõmune illud faciat. ꝑccłiã habet ꝑ quã nos ds pascit
Et dedilationẽ usq ad epiphaniã ꝓptꝰ eos qͥ uł cum tr̃ib suis diui¬
serunt. & dimiserunt qͣ habent apd fr̃s suos. uł non dũ de re
sua aliqͥd egerunt. qi expectabatur etas legittima: faciant inde
quod uolunt. dũ tamen sint pauꝑes mecum. simul expectemus
miscłiã łi. Si autẽ nolunt qui forte nolunt. certe ego sum qui
statuerã sicut nostis nullũ ordinare clericũ nͥ qͥ mecũ uellet manere.
ut si uellet discedere a ꝓposito recte illi tollerem clericatũ: qͥa dese¬
rexet scẽ societatis ꝓmissũ. ceptũq ꝯsiliũ. Ecce in ꝯspectu di ⁊ ur̃o mu
eiꝰ: maneant ubi uolunt. ⁊ uͥ possunt. Non eis aufero clericatũ. No¬
lo habere hipocritas. Qalũ est. Quis nesciat: Malũ est cadere a

Expanded text:
mecum manent, ut quicunque habet aliquid, aut vendat, aut eroget, aut mecum manent, ut quicunque habet aliquid, aut vendat, aut eroget, aut donet, aut commune illud faciat. Ecclesiam habet, per quam nos Deus pascit. Et dedi dilationem usque ad epiphaniam, propter eos qui vel cum frserunt, et dimiserunt quod habent apud fratres suos, vel nondum de re sua aliquid egerunt, quia exspectabatur aetas legitima. Faciant inde quod volunt: dum tamen sint pauperes mecum, simul exspectantes misericordiam Dei. Si autem nolunt, qui forte nolunt: certe ego sum qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere; ut si vellet discedere a proposito, recte illi tollerem clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et sua, maneant ubi volunt et ubi possunt, non eis aufero clericatum, nolo habere hypocritas. Malum enim esse quis nesciat? Malum est cadere a
Abbreviated transcription (Latin):
tam multi gemunt. tam multi nos inopes interpellant. ut plures
en thecam. propter naufragiũ ergo hoc uitando feci non donanło
Nemo inde me laudet s nemo ⁊̃ uituꝑet. Plane quando donauifi¬
lio. qd iratꝰ p̃r moriens abstulit benefeci. laudant qͥ uolunt. par¬
cant qͥlaudare noluit. Quiq̃ pluris fr̃s mei: quicumq uult ex ħe¬
d̾ato filio heredẽ facere eccłiã. querat alterũ qui suscipiat non ad
guttinꝰ imnio dͥo ꝓpitio neminẽ inueniat. Quam laudabilȩ factũ
sc̃i ⁊ueuerandi episcopi aurelii charhaginensis: Quomͦ imple¬
uit dns omnib qui sciunt os laudib dei : Qdam cũ filios non ha¬
beret neq sꝑaret. res suas omnes retento sͥ usu fructu donaurt
eccłie. Hati sunt illi filũ. ⁊ reddidit ep̃c nec opinanti que illi cona¬
uerit. In potestate habebat ep̃c non reddere. s iure fori: non iure
celi. Sane etiã hoc nouerit caritas ur̃a dixisse me fr̃ib meis. qui

Expanded text:
tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant; ut plures tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant; ut plures on habemus ergo enthecam. Propter naufragium ergo, hoc vitando feci, non donando. Nemo ibi me laudet, sed nemo etiam vituperet. Plane quando donavi filio, quod iratus pater moriens abstulit, bene feci. Laudent qui volunt, parcant qui laudare nolunt. Quid plura, fratres mei? Quicumque vult exhaeredato fgustinum: imo, Deo propitio, neminem inveniat. Quam laudabile factum sancti et venerandi episcopi Aurelii Carthaginensis, quomodo implevit os omnium qui sciunt laudibus Dei? Quidam cum filios non haberet, neque speraret, res suas omnes, retento sibi usufructu, donavit Ecclesiae. Nati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In potestate habebat episcopus non reddere: sed jure fori, non jure coeli. Sane etiam hoc noverit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
b dam reb. iã uolunt bonitatẽ meã uł comendationẽ fame mẽe
in aliud uertere: ut in alio mͦ me rep̃hendant. qͥa oblationes deuo
torũ hominũ nolo susciꝑe. Considerent ꝙͣ multa susceꝑĩ. Quid opꝰ :
cnumerare : Ecce unam dico. Hlũ uliam hereditatem s uscepr
ouam quia sine filus defunctꝰ est. Bonfati beditatẽ susciꝑe no¬
lui non misccłia: s timore. Hauiculariã nolui esse eccłia xͥ. Multi suii
quidẽ qͥ etiã dde nauib adquirant. lamen una temptatio siessec.
siiret nauis & naufragaret. homines ad torm̃ta daturi eramus.
ut tle submetsione nauis scłm ꝯsuetud inẽ quererentur: ⁊ torq̃r¬
tur a iudice. qͥ essent dde fluctib liberati. s non eos daremꝰ. Hullo
pacto enimhoc facere deceret de eccłia. Onꝰ enĩ fiscale ꝑsolueret. Sec
undde ꝑsolueret: En thechã nobis habere non licet. Non: ep̃i seruare

Expanded text:
quibusdam rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae quibusdam rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae in aliud vertere, ut alio torum hominum nolo suscipere. Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Ecclesiam Christi. Multi sunt quidem, qui etiam de navibus acquirunt. Tamen una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et torquerentur a judice qui essent de fluctibus liberati? Sed non eos daremus. Nullo pacto enim hoc facere deceret Ecclesiam. Onus ergo fiscale persolveret? Sed unde persolveret? Enthecam nobis habere non licet. Non est enim episc
Abbreviated transcription (Latin):
monium habet. Uenit filius hominis manducans ⁊ bibens: & di¬
cunt. Ecce homo uorax & potator uini. & amicꝰ publicanorũ. Quid
ergo facio inter illos qui parant me rephendere.⁊ dentes in me
ducere: Si susceꝑo hereditates eorũ. qͥ filios suos irati exheredaat iterum
quid sũ facturus eis qͥb canto ⁊ nolunt saltare: Qui dicunt eore
quare nemo donat eccłie ẏpponiensi aliqͥd. eccẽ quare non eã
landando enim mordent. labiis mulcent & dentẽ. figunt: do¬
nat totũ non suscipit. Plane suscipio. Profiteor me susciꝑe ob¬
lationes bonas. oblationes scas. Si quis autẽ irascitur in filio suo.
& moriens exheredat eũ. si uiuerer nõne eũ plac. rem: Hõu ei filiũ
reconciliare deberem: Quomͦ ergo cũ filio suo uolo ut habeat pacem.
cuiꝰ appeto hereditatem: s plane si faciat qđ sepe hortatꝰ sum: unũ
filiũ habet. putet xp̃m alterũ. Duos habet: pucet xp̃m tertiũ. Se¬
cẽ habet: xp̃m uñdecimũ faciat. & suscipio. Quia ergo fecihoenr

Expanded text:
hominis manducans et bibens, et dicunt, Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ego facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Iterum quid sum facturus eis quibus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: ecce quare non eam e sua laudando enim mordent, labiis mulcent, dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filium suum et moriens exhaeredat eum, si viveret, non eum placarem? non ei filium suum reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane, si faciat quod saepe hortatus sum; unum filium habet, putet Christum alterum; duos habet, putet Christum tertium; decem habet, Christum undecimum faciat, et suscipio. Quia ergo feci hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
imformatur postremo adiunguntur demptationes. quib exercitatus ꝑ
rotiamna etpientia dͥe uentate p̃ceptorũ cercior efficitur. Ꝙ ꝑłe sc̃am r̃

Expanded text:
informatur. Postremo adjunguntur tentationes, quibus exercitatus per informatur. Postremo adjunguntur tentationes, quibus exercitatus per quotidianam experientiam de veritate praeceptorum certio
Abbreviated transcription (Latin):
ceori quasi deorlũ pressa iacent. Qudo uͦ talia oꝑantũt. que humanas m̃¬
tes in aqmiratione sui ꝑtrahunt: qͣli qͣscͥam in se eminentes sculptu¬
ras ostendunt. Qã gͦ in illis eminet in nobis introssum recondi debet
⁊ qd inillis de preltum ÷ in nobis ÷ erigendum. Quia cum nos facta
lioru ad intͥtationẽ trahimꝰ. sublimia quidẽ inabscondito ⁊ abiesta in
ilanifasto facere debem: ne uelilla si ostendantur. ꝑ amorẽ accepti fauo¬
msinam qłe seruure incipiant. uel ista si abscondantur: ꝑtimorẽ uilitatis
psium recributionis amittant. Nescio quã homo deinceps habeat extusa¬
cione ignorantie. cui tot iam uie demonstrantur: quib possit adscientiã
ueritatis ꝑuenire. Ecce post discretionẽ rationis ꝓprie ꝑ qͣm dingitur.
post doctrina sapientũ ꝑ qͣm eniditur. post exẽpla bonorũ quib instrui¬
tur adduntur etiã p̃cept᷑a scrpturarũ. quib ad omnẽ uiuentli rationẽ

Expanded text:
um pressa jacent. Quando vero talia operantur quae humanas mentes in admirationem sui pertrahunt, quasi quasdam in se eminentes sculpturas ostendunt. Quod ergo in illis eminet, in nobis introrsum recondi debet, et quod in illis depressum est, in nobis est erigendum, quia nos cum facta eorum ad imitationem trahimus, sublimia quidem in abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae servire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retributionis amittant. Nescio quam homo deinceps habeat excusationem ignorantiae, cui tot jam viae demonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. Ecce post discretionem rationis propriae per quam dirigitur, post doctrinam sapientium per quam eruditur, post exempla bonorum quibus instruitur, adduntur etiam praecepta Scripturarum, quibus ad omnem vivendi rationem