comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam eathecumini tantũ auaiunt: nec aum petiont. St̃
enĩ quasi hospites & uicini fideliũ. Deforis audiunt mi¬
steria. audiunt grãm: sea adbuc non appellant᷑ fiacles.
Competentes autẽ iã petunt. iã accipiunt iã catheciran¬
tur: ia est imbuunt᷑ instructione sacramentoꝵ. Istis
eiĩ salutare simbolũ tradit᷑. quasi cõmonitoriũ fidei
& sce confessionis inaiciũ. Quo instructi agnoseant q̃¬
les iã ad grãm xp̃i exhibere se debeant

Expanded text:
nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites, et vicini fidelium, deforis audiunt mysteria, et gratiam, sed adhuc non appellantur fideles. 2. Competentes autem jam petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est, imbuuntur instructione sacramentorum. Istis enim salutare symbolum traditur, quasi commonitorium fidei et sanctae confessionis indicium, quo instructi agnoscant quales jam ad gratiam Christi exhibere se debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
& regnũ in scĩs suis immortaliter ꝑmanebit. Iam uero
panis cotidianꝰ qui uel animȩ uł carni tribuit᷑. Hic expos¬
citur. Hic etiam post subsidiũ cibi uenia de exemplo fr̃nę
indulgentiȩ postulatur. hic ne in peccati tẽptationẽ in¬
cidamꝰ ex posciniꝰ. Nic post om̃ia ut a malis liberemur
dĩ auxiliũ imploramꝰ: illic autẽ istoꝵ. nichil ẽ. Hanc itas

Expanded text:
et regnum in sanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero et regnum in sanctis suis immortaliter permanebit. Jam vero panis quotidianus, qui vel animae, vel carni tribuitur, hic exposcitur; hic etiam post subsidium cibi venia de exemplo fraternae indulgentiae postulatur; hic, ne in peccati tentationem incidamus, exposcimus. Hic, post omnia, ut a malis liberemur, Dei auxilium imploramus. Illic autem nihil is
Abbreviated transcription (Latin):
pro osculo pacis. ut ꝑ caritatẽ reconciliationis inuicẽ dig¬
ne sacram̃to corꝑis & sanguinis xp̃i consocientur: quia
ñ recipit dissensionẽ cuiusqua xp̃i indiuisibile corpo.
Quinta deinde infertur illatio in scĩficatione oblationis
in qua etiam & ad dĩ laudẽ terrestriũ creaturarũ uir¬
tutũ q celestiũ uniu̾sitas ꝓuocatur. & osanna in excelsis¬
do usq ad excelsa ꝑuenerit. Porro sexta ex hinc sucedit
confirmatio sacram̃ti. ut oblatio quȩ dõ offertur. scificata
ꝑ sp̃m scm corꝑis ac sanguinis confirmetur. Harñ ulti¬
nia est oratio. qua dñs nr̃ discipłos suos orare instituit
septẽ petitiones continentur. S in trib pͥmis ȩterua
poscuntur. in sequentib quattuor temporalia. quȩ ta¬
men ꝓpter ȩt̃na adipiscenda petunt᷑. Nam cũ diciius
tua sic̾ in celo & in terra: hic quidẽ ista tria inuocant᷑.
sed in illa uita spantur. ubi scĩficatio am̃ & uoluntas

Expanded text:
pro osculo pacis, ut charitate reconciliati omnes invicem digne sacramento corporis et sanguinis Christi consocientur, quia non recipit dissensionem cujusquam Christi indivisibile corpus. Quinta deinde infertur illatio in sanctificatione oblationis, in qua etiam et ad Dei laudem terrestrium creaturarum virtutumque coelestium universitas prodi usque ad excelsa pervenerit. Porro sexta proinde succedit confirmatio sacramenti, ut oblatio, quae Deo offertur sanctificatasti corpori ac sanguini conformetur. Harum ultima est oratio, qua Dominus noster discipulos suos orare instituit,septem petitiones continentur; sed in tribus primis aeterna poscuntur: in sequentibus quatuor temporalia, quae tamen propter aeterna adipiscenda petuntur. 4. Nam cum dicimus: uidem ista tria inchoantur; sed in illa vita sperantur, ubi sanctificatio Dei, et voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
ris oȩ unguentũ moyses primu in exodo iubentẽ dõ
composuit & confudit: quo primi aaron & filii eiꝰ
in testimoniuꝰ sacerdotii & sci̾tatis ꝑuncti sunt. Deinde
quoq & reges eodẽ crismate sacrabant᷑. unde & xp̃i nun¬
cupant᷑ sicut scriptũ ẽ. Nolite tangere xp̃os ineos.
Eratq eodẽ tempore tantũ iñ regib & sacerdotib mistica¬

Expanded text:
istud Moyses primum in Exodo jubente Domino composuit, quo primi Aaron et filii ejus in testimonium sacerdotii et sanctitatis peruncti sunt. Deinde quoque reges eodem chrismate sacrabantur. Unde et Christi nuncupantur, ut illud: Nolite tangere Christos meos . Eratque eo tempore tantu
Abbreviated transcription (Latin):
aconoꝵ ordo a leui tribu accepit exordiũ. Precepit
enini añs moysi ut post ordinationẽ aaron sacerdo¬
tis & filioꝵ. eiꝰ rursꝰ leui trib in diumi cultus ministe¬
rio ordinaret᷑ & consecraret᷑ dño ꝓ om̃ib primogenitis
& seruiret ꝓ isrł corã aaron & filiis eiꝰ in tab̾naculo
dĩ excuibantes in templo die & nocte. ipsiq gestarent
archam & tabernaculũ & om̃ia uasa eiꝰ & in circuitu ta¬
bernaculo ipsi deponerent. rursus ipsi componerent.
a uiginti quinq autẽ annis & supra isde̾ in tab̾naculo
seruire mandatum ẽ. Qua regulam scĩ patres & in¬
nouo testam̃to constituerunt. In eugłio autẽ pͥmor¬
aia eoꝵ in actib apłoꝵ ita leguntur. Conuocantes au¬
tẽ duodecim apłi multitudinẽ discipuloꝵ dixerunt:
non placet nos relinquere uerbum di. & minstrare
mensis. Quid gͦ ẽ fr̃s: Considerate ex uobis ipsis uiros
boni testimonii septẽ plenos spũ scõ & sapientia. quos

Expanded text:
aconorum ordo a Levi tribu accepit exordium. Praecepit enim Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron sacerdotis et filiorum ejus rursus Levi tribus in divini cultus ministeriis ordinarentur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiisDei, excubantes in templo die ac nocte. Ipsique gestarent arcam et tabernaculum et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculo ipsi deponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis, et supra, in tabernaculo servire ipsis mandatum est. Quam Regulam sNovo Testamento constituerunt. In Evangelio primordia eorum in Actibus apostolorum ita leguntur: « Convocantes itaque XII apostoli multitudinem discipulorum, dixerunt: Non placet nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis. Quid ergo est, fratres? Considerate ex vobis ipsis viros boni testimonii VII, plenos Spiritu sancto et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ii sunt libri ueteris testam̃ti: quos ob amorẽ doctrinȩ
& pietatis legendos recipiendosq eccl̃arũ principes tra¬
diderunt. Prumi namq legis id ẽ moysi libri quinq
sunt. Genesis. exodꝰ. leuiticus. numeri. deuterononnum
Hos sequuntur hystorici libri.xuͦi. iħunaue scilicet. &
indicũ libri singuli siue ruth. regũ etiã libri quattu¬
or. paralipomenon duo. errȩ duo. tobi quoq & hester
sedecim sunt. ysaias. hicremias. Hiezechi el. & daniel libri
singuli. duodecim quoq ꝓpħaruͦ libri singuli. & hȩc
quidẽ ꝓpħica sunt. Post hȩc uersuũ octo libri habentur.
qui diu̾so apud hebreos metro scribunt᷑. id ẽ iob liber.¬

Expanded text:
 autem libri Veteris Testamenti, quos ob amorem doctrinae et pietatis legendos recipiendosque Ecclesiarum principes tradiderunt. 4. Primum namque legis, id est, Moysi libri quinque sunt. Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium. Hos sequuntur historici libri sedecim, Jesu Nave scilicet, et Judicum libri singuli, sive Ruth, Regum etiam libri quatuor, Paralipomenon duo, Esdrae duo, Tobiae quoque, et Esther, sedecim sunt, Isaias, Jeremias, et Ezechiel, et Daniel, libri singuli: duodecim quoque prophetarum libri singuli, et haec quidem prophetica sunt. 5. Post haec versuum octo libri habentur, qui diverso apud Hebraeos metro scribuntur, id est, Job liber
Abbreviated transcription (Latin):
a ñnullis eiꝰ ẽẽ negatur. s sub eiꝰ nomine ab alio dicta
primia a quibusdã eiꝰ eẽ asseritur. reliquȩ duȩ ioħs
cuiusdã pͦsbiteri existimantur. cuiꝰ iuxta bieronimi
sententiam alterum sepulchrͣu apud ephesum de¬
lucas composuit: sicut audiuit uel uidit. Apocalipsin
ioħs eugłista scripsit. eodẽ tempore quo ob eugłii p̾di¬
cationẽ in insula pathinos traditur alligatus. Hii sunt
scriptores sacroꝵ libroꝵ. diuina inspiratione loquen¬
tes. atq ad eruditionẽ nr̃am p̾cepta celestia dispensan¬
tes. Auctor autẽ earundẽ scripturarũ sp̃s sc̃s eẽ credit᷑.
tibi post psalmoꝵ originẽ atq hẏmnoꝵ post scoꝵ etiã
libroꝵ numerũ. postulata sequentia prenotabo.

Expanded text:
a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictattantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum depostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse ctibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuerunt. Librũ ȩccłasticũ cõposuit iħc filiꝰ sirach
hierosolimita nepos iħu sacerdotis de quo menunit in¬
racharia. Qui liber apud latinos ꝓpter eloquii simili¬
tudinẽ salomonis titulo p̾notat᷑. Preterea iudith & tobi¬
am siue machabeoꝵ libros qui auctores scripserint: mi¬
nime constat. In nouo autẽ testam̃to quattuor libros
engłioꝵ. quattuor eugłistȩ singulos scripserunt. quoꝵ
solus matħs hebreo scripsisse ꝑhibetur eloquio. ceteri¬
theo. tyto. & philemoni. Ad hebreos autẽ epła a pleris¬
q latinis eiꝰ esse incerta ẽ ꝓpter dissonantiam sermo¬
nis. eandẽq alii barnaban conscripsisse. alii a clem̃te
scriptã fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nomi¬
nis sui epłas quȩ catholicȩ nominant᷑. quarũ scd̾a a
quibusdã esse eiꝰ non creditur ꝓpter stili sermonisq
distantiam. Ia cobus suam scripsit epłam. quȩ & ipsa

Expanded text:
prohibuerunt. Librum autem Ecclesiasticum composuit Jesus filius Sirach prohibuerunt. Librum autem Ecclesiasticum composuit Jesus filius Sirach Hierosolymitanus, nepos Jesu sacerdotis, de quo meminit Zacharias. Qui liber apud Latinos, propter eloquii similitudinem, Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith et Tobiae sive Machabaeorum libros, qui auctores scripserint, minime constat. Novum autem Testamentum, quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt: quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse theo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
biter sacras scripturas conũtit. Cuiꝰ editione generalit᷑
om̃s ęccłȩ usquequaq utuntur: ꝓ eo qd̃ ueratior sit in
sententiis. & cdarior in uerbis. Librũ sapientię salo¬
mon scripsisse ꝓbatur testimoniis illis quib ibi legit᷑.
Tu me inquit elegisti regẽ in ppło tuo & dixisti edificare
templũ nomini sco tuo. & in ciuitate habitationis tuę.
Hoc opus hebrei ut quidam sapientũ meminit int̾ cauo¬
nicas scripturas recipiebant . s postqu̾a cõp̾hendentes
xpͣm interfecerunt memorantes in eodẽ libro tam eui¬
dentissima de xp̃o testimonia quib dicitur. dixert̃ inter
suscipiet illum. & liberabit eũ de manu contrarioꝵ. ac
aeinde. ut sciamꝰ reuerentiam illiꝰ. & ꝓbemꝰ patienti¬
am ipsis. morte turpissima condemnemꝰ eũ. collatio¬
ne facta. ne nr̃i eis ꝓ tam aꝑto sacrilegio derogarent.
a ꝓphiticis eum uoluminib reiecerunt. legendũq suis

Expanded text:
byter sacras Scripturas convertit: cujus editione generaliter byter sacras Scripturas convertit: cujus editione generaliter omnes Ecclesiae usquequaque utuntur, pro eo quod veneratior sit in sententiis, et clarior in verbis. Librum Sapientiae Salomon scripsisse probatur, testimoniis illis quibus legitur: Tu me, inquit, elegisti regem populo tuo, et dixisti aedificare templum nomini sancto tuo, in civitate sanctae habitationis tuae . Hoc opus Hebraei ut quidam sapientum meminit, inter canonicas Scripturas recipiebant. Sed postquam comprehendentes Christum interfecerunt, memorantes in eodem libro tam evidentissima de Christo testimonia quibus dicitur: Dixerunt inter suscipiet illum et liberabit illum de manu contrariorum. Ac deinde: Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum ; collatione facta, ne nostri eos pro tam aperto sacrilegio derogarent, a propheticis eum voluminibus reciderunt, legendumque suis
Abbreviated transcription (Latin):
prima int̾pretatio uera ac diuina hos libros meditari
om̃ium gentium ȩccłȩ primũ ceperunt. eosq de greco
in latinũ interp̾tantes primũ ȩccłarum ꝓuisores tra¬
diderunt. Post hȩc scdam editionẽ aquila. terciã & quar¬
tam theodotion & simmachus ediderunt. ambo iudei
ꝓseliti. Quintã uͦ & sextam editionẽ origenes repperit.
& cum ceteris supradictis editionib cõparauit. Hii sunt
itaq tantũ qui scripturas sacras de hebreo in grecu uer
pretũ qui de greco in nr̃o eloquio transtulerunt. ut me¬
minit sc̃s augustinꝰ infinitus ẽ numerꝰ. Sicui enĩ in¬
quit primis fidĩ temporib ad manꝰ uenit codex gre¬
cus atq aliquantulum sibi utriusq linguȩ peritiam
sensit : ausꝰ est statim interp̃tari. atq inde accidit
tam innumerabiles apud latinos extitisse interpretes.
De hebreo in latinũ eloquiũ tantũmꝰ hieronimꝰ pres¬

Expanded text:
fidem interpretatiofidem interpretatioomnium gentium Ecclesiae primum coeperunt, eosdemque de Graeco in Latinum interpretantes, primi Ecclesiarum provisores tradiderunt. Post haec secundam editionem Aquila, tertiam et quartam Theodotion et Symmachus ediderunt, ambo Judaei proselyti; quintam vero et sextam editionem Origenes reperit, et cum caeteris supradictis editionibus comparavit. Hi sunt itaque tantum, qui Scripturas sacras de Hebraeo in Graecum spretum qui de Graeco in nostrum eloquium transtulerunt, ut meminit sanctus Augustinus, infinitus numerus est. Si cui enim, inquit, primis fidei temporibus ad manus venit codex Graecus, atque aliquantulum esse sibi utriusque linguae peritiam sensit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. De Hebraeo autem in Latinum eloquium, tantummodo Hieronymus pres
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon scripsit ꝓuerbia. & eccłasten. & cantica canti-¬
coꝵ. Isaias scripsit libru suuꝰ. & hieremias scripsit libru¬
suum cum lamentationib suis. Uiri synagogȩ sapi¬
lem. & paralipomenon & hester. Exras scripsit librũ
suum. Om̃s autẽ hos libros idem ezras ꝓpħa scripsit.
post incensam legẽ a chaldeis dũ iudei regressi fuissent
in herłm. & diuino afflatus sp̃u reparauit. cunctaq
ꝓpħarũ uolumina quia fuerant a gentib corrupta.
correxit: totũq testamentũ in uiginti auos libros
constituit. ut tot libri essent in lege. quot & litterȩ
habent᷑. Primã post etram editionẽ de hebreo .lxx.
cessore alexandri. qui in legendo studiosus fuit. om¬
niũq libros gentium congregauit. Iste enĩ ab elea¬
zaro qui erat pͥnceps sacerdotũ multa dona nuttens
ad templũ. petiit ut senes de duodeci tribub isrł trans¬
nutterentur. qui interp̾tarent᷑ om̃s libros. Hȩc fuit

Expanded text:
Salomon scripsit Proverbia, et Ecclesiasten, et Cantica cantiSalomon scripsit Proverbia, et Ecclesiasten, et Cantica canticorum. Isaias scripsit librum suum, similiter et Jeremias cum Lamentationibus ejus. Viri Synagogae sapilem, et Paralipomenon, et Esther. Esdras scripsit librum suum. 3. Omnes autem hos libros idem Esdras propheta scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrcorrexit; totumque Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in lege quot habentur et litterae. Primum post Esdram editionem de Hebraeo in Grcessore Alexandri, qui in legendo studiosus fuit, omniumque libros gentium congregavit. Iste enim ab Eleazaro, qui erat princeps sacerdotum, multa dona mittens ad templum, petit ut senes de duodecim tribubus Israel transmitterentur, qui interpretarentur omnes libros eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑. quib etiam subiectȩ sunt.uii. catholicȩ epłȩ. Ia
om̃ium signaculũ ẽ apocalipsis ioħ̃is: qd̃ ẽ reuelatio iħu
xp̃i. qui om̃s libros & tempore concludit & ordine. Isti
sunt libri canonici.lxxii: & ob hoc moyses septuaginta
tuaginta duȩ linguȩ in hoc mundo erant diffusȩ. con
nes: quib ppłi & gentes ad ꝑcipiendã fidĩ grãm edificarent᷑.¬
habeutur. Primꝰ moyses scripsit pentatheucũ. iħu
naue edidit librũ suum. Iudicũ autẽ & ruth & sa¬
inuelis prima partẽ scripsit samuel. & sequentia sa¬
inuelis usq ad finẽ scripsit dauid. Malachim totum
edidit hieremias. Nam antea sparsus erat ꝑ singuloꝵ
regũ historias. Iob librũ hebrei scripsisse moysen pu¬
tant. alii unũ ex ꝓpħis. Psalteriũ uͦ scripserunt decẽ
ꝓpħȩ. id ẽ moyses. dauid. salomon. asaph. eman. ethan.¬
idithun. & filii chore. id ẽ aser̃. elana. abiatas. S unt qͥ
& ezram. & aggeum. & zachariam scripsisse dicant.

Expanded text:
quuntur. Quibus etiam subjunctae sunt septem catholicae epistolae, um, quorum omnium signaculum est Apocalypsis Joannis, quod est revelatio Jesu Christi, qui omnes libros et tempore concludit, et ordine. 7. Hi sunt libri canonici septuaginta duo, et ob hoc Moyses elegit tuaginta duae linguae in hoc mundo erant diffusae, congnes, quibus populi ad percipiendam fidei gratiam aedificarenthabentur: primus Moyses scripsit Pentateuchum, Jesus Nave edidit librum suum, Judicum autem et Ruth, et Samuelis primam partem conscripsit Samuel; sequentia Samuelis usque ad calcem scripsit David. Malachim autem in commune totum edidit Jeremias. Nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Job librum Hebraei Moysen scripsisse putant, alii unum ex prophetis. 2. Psalterium vero scripserunt decem prophetae, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, EthaIdithun, Eman et filii Core, id est, Asir, Elcana, Ephiasab. Sunt qui et Esdram, et Aggaeum, et Zachariam scripsisse dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
eiuniuni kalendarũ ianuariarum ꝓpter errorẽ genti¬
litatis instituit scã eccła. Ianꝰ quidã princeps paganoꝵ
fuit. a quo nomine mensis ianuarii nuncupat᷑. que imꝑi¬
ti homines ueluti dm̃ colentes in religionẽ honoris poste¬
ris tradiderunt. diemq ipsum schenis & luxuriȩ sacraue¬
runt. Nunc enum miseri bomines. & qd̃ peiꝰ est multi eti¬
am fideles sumentes species inonstruosas in ferarũ habitũ
transformantur. alii femineo gestu demutati uirilẽ uul¬
tũ effeminant. ñ nulli etiam de fanatica adbuc consue¬
tudine quib dã ipso die obseruationẽ auguriis ꝓfanant᷑.
ꝑstrepunt om̃ia saltantiũ pedib tripudiantiũ plausib.
qd̾q his turpiꝰ nefas. nexis inter se utriꝰq sexus choris.
aie huiusmodi sacrilegiis ac luxuriis insidere. statuerunt
in uniu̾so mundo ꝑ om̃s ȩccłas publicum ieruniũ ꝑagi.
ꝑ qd̃ agnoscerent homines in tantũ se agere praue. ut
ꝓ eoꝵ peccatis necesse sit oũb eccłiis ieiunare.

Expanded text:
Jejunium Kalendarum Januariarum propter errorem gentilitatis instituit Ecclesia. Janus enim quidam princeps paganorum fuit, a quo nomen mensis Januarii nuncupatur, quem imperiti homines veluti Deum colentes, in religione honoris posteris tradiderunt, diemque ipsum scenis et luxuriae sacraverunt. 410 2. Tunc enim miseri homines, et, quod pejus est, etiam fideles, sumentes species monstruosas, in ferarum habitu tranformantur: alii, femineo gestu demutati, virilem vultum effeminant. Nonnulli etiam de fanatica adhuc consuetudine quibusdam ipso die observationum auguriis profanantur; perstrepunt omnia saltantium pedibus, tripudiantium plausibus, quodque est turpius nefas, nexis inter se utriusque sexus choris, die hujusmodi sacrilegiis ac luxuriis inservire, statuerunt in universo mundo per omnes Ecclesias publicum jejunium, per quod agnoscerent homines in tantum se prave agere, ut pro eorum peccatis necesse esset omnibus Ecclesiis jejunare.
Abbreviated transcription (Latin):
in uolumine libri. & p̾cepit hieremias baruch dicens. Ingre¬
dere & lege de uolumine qd̃ scripsisti ex ore meo uerba
dni audiente ppło in domo dñi in die ieiunii legis. si for¬
te cadat oratio eoꝵ in conspectu dñi. & reũtat᷑ unusqͥsq
a uia sua mala. qm̃ magnꝰ furor dñi & indignatio qu̾a
locutus ẽ dñs aduersũ ppłm hunc. Et fecit baruch filiꝰ
neriȩ uxta om̃ia quȩ p̾ceꝑat hieremias ꝓpħ̃a legens
ex uoluinine sermones añi in domo ani. E actũ ẽ in ñse

Expanded text:
redere et lege de volumine, quod scripsisti ex ore meo, verba Domini audiente populo in domo Domini, in die jejunii legis, si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini; et revertatur unusquisque a via sua mala, quoniam magnus furor et indignatio, quam locutus est Dominus adversus populum hunc. Et fecit Baruch filius Neriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias propheta, legens ex volumine sermones Domini
Abbreviated transcription (Latin):
erit uobis. & huniliabitis animas ur̃as in ieiunio. Om̃is
amma quecũq se ñ huniliauerit in ipso die in ieiumo:
ext̃minabit᷑ ae ppło suo. & om̃is anima quȩ fecerit opus
in ipso die. peribit amna illa de ppło suo. Quo quidẽ¬
ieiunio usos fuisse antiquos. etrȩ liber menunit. Postqu̾a re
culoꝵ. lȩticiam magnã. De hinc conuenerunt in ieiunio.
in saccis. & humꝰ suꝑ eos. & steterunt & confitebant᷑ pec¬
cata sua & iniquitates patr̃u suoꝵ. & consurrexert᷑ ad stan
dum. & legerunt in uolumine legis dñi di sui. quat᷑ in die.
minꝰ de die. & nox eẽ inaior id ẽ octauo kalendas octobris.
quando equinoctiũ ẽ. Ido̾q & ieiunium habet᷑ in hoc mense.
quia ostendit᷑ in defectione solis & noctis augm̃to uita nr̃a de¬
ficere adueniente morte. quȩ mors iudicio dĩ & resurrectio¬

Expanded text:
erit vobis, et humiliabitis animas vestras in jejunio. Omnis erit vobis, et humiliabitis animas vestras in jejunio. Omnis anima quaecunque se non humiliaverit in ipso die jejunio, exterminabitur de populo suo; omnis anima quae fecerit opus in ipso die jejunii, peribit anima illa de populo suo. Quo quidejejunio usos fuisse antiquos Esdrae liber meminit. Postquam eniculorum laetitiam magnam, dehinc convenerunt in jejunio in saccis, et humus super eos, et steterunt, et confitebantur peccata sua et iniquitates patrum suorum, et consurrexedum, et legerunt in volumine legis Domini Dei sui, quater in die, minus de die, et nox esse major, id est, octavo Kalendas Octobris, quando aequinoctium est. Ideoque et jejunium habetur in hoc mense, quia ostenditur in defectione solis et noctis augmento vita nostra deficere, adveniente morte, quae mors judicio Dei et resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
tecosten alia die inchoatur. scdm qd̃ & moyses ait. iniciu
mensis hordearii facietis uobis ebdomadas septẽ. Hoc ie¬
iunium a plerisq ex auctoritate eugłii post ascensionem¬
am̃ cõpletur testimonium illud dm̃cũ historialit᷑ accipi¬
entib ubi dicit. nũquid possunt filii sponsi lugere qu̾a¬
ami cũ illis ẽ sponsꝰ: Uenient autẽ dies cũ auferet᷑ ab eis
sponsus. & tunc ieiunabunt. Dicunt enĩ post resurrec¬
tionẽ am̃i quadraginta illis dieb quib cun discipulis
postea legitur conu̾satus. ñ oportere uec ieiunare. nec
lugere. quia in leticia sumꝰ. postea uͦ cũ illud tempus
cessit. tunc indicendũ ieuiniũ ẽ. ut ꝑ cordis humilitatẽ
erciũ ieiuniũ ẽ qd̾ a iudeis agebatur post tab̾nacu-¬
loꝵ sollempnitatẽ. qd decimo die septembris mensis
ȩccła celebrabat. Hoc enĩ pͥmũ in lege a dño institutũ
ẽ. dicente dño ad moysen. Loquere filiis isrł dicens.
Decimꝰ dies septimi mensis dies exorationis uocabit᷑. sc̃s

Expanded text:
tecosten alia die inchoatur, secundum quod et Moyses ait: Initio mensis hordearii facietis vobis hebdomadas septem . Hoc jejunium a plerisque ex auctoritate Evangelii post Domini ascensionem completur, testimonium illud dominicum historialiter accipientibus, ubi dicit: Nunquid possunt filii sponsi lugere, quandiu cum illissponsus, et tunc jejunabunt . Dicunt enim post resurrectionem Domini quadraginta illis diebus quibus cum discipulis postea legitur conversatus, non oportere nec jejunare nec lugere: quia in laetitia sumus. Postea vero quam tempuscessit, tunc indicendum jejunium est, ut per cordis humilitatem ertium jejunium est, quod a Judaeis agebatur post tabernaculorum solemnitatem, quod decimo die Septembris mensis Ecclesia celebrat. Hoc enim primum in lege a Domino constitutum est, dicente ad Moysen: Loquere filiis Israel dicens: Decimo die mensis septimi, dies exorationis vocabitur. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
intiqua ꝑ moysen benedictio pandit & comꝓbat.
qua benedicere ppłos sub sacram̃to trinę inuocationis
iubet᷑. Ait enĩ dñs ad moysen. Sic benedices ppłm me¬
um. & ego benedicã illos. B enedicat te dñs. & custodi¬
at te. ostendat q dñs faciem suã tibi. & misereat᷑ tui.¬

Expanded text:
nique per Moysen benedictio pandit, et comprobat, qua benedicere populum sacramento trinae invocationis jubetur. Ait enim Deus ad Moysen: Sic benedices populum meum, et ego benedicam illos: Benedicat te Dominus et custodiat te. Illuminet Dominus faciem sua
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt genera clericoꝵ. Unum ȩccłasticoꝵ sub regi¬
mine. episcopali degentiũ: Alterũ acephaloꝵ. id ẽ
sine capite: quẽ sequant᷑ ignorantiũ. Hos nãq int̾ lai¬
cos scłariũ officioꝵ studia. neq int̾ clericos religio de¬
tentat diuina.s solutos atq oberrantes sola turpis ui¬
ta cõplectitur & uaga. Quiq dũ nullũ metuentes explen¬
do uoluptatis suȩ licentiã consectant᷑ quasi animalia
bruta lib̾tate ac desidĩo suo ferunt᷑. habentes signũ re¬
ligionis. ñ religionis officiũ. ypocentauris similes qui
neq equi nec homines mixtũq ut ait poeta genꝰ. pro¬
lisq biforiis quoꝵ sordida quidẽ atq infami numero¬
sitate satis suꝑq pars occidua pollet

Expanded text:
uo sunt genera Clericoum, unum Ecclesiasticoum sub regimine Episine capite, quem sequantur, ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina, sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga. 2. Quique dum, nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, Hippocentauris similes, neque equi, neque homines, mistumque ut ait Poeta genus prolesque biformis. Quorum quidem sordida atque infami numerositate satis superque nostra pars occidua pollet
Abbreviated transcription (Latin):
post annunciationẽ regni celoꝵ. quȩ in hac uita ꝑ utr̃uq
testam̃tũ mundo p̾dicatur. actionẽ ur̃am ñ esse ꝓfuturã
nisi in laude dĩ. Sic enim scriptum ẽ. B eati qui habitant
in domo tua dñe: in scła scłoꝵ laudabunt te. Hinc est
qd̾ liber psalmoꝵ in laudẽ concluditur: ut eadẽ post fi¬
nẽ scłi laus ęterna monstretur.

Expanded text:
post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque Testamentum mundo praedicatur, actionem nostram non esse futuram, nisi in laudem Dei, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Hinc est quod et liber psalmorum in laude concluditur, ut eadem post finem saeculi laus aeterna monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mysterio ioħs in apocalipsi refert sp̃u reuelante ui¬
aisse se aut audisse uocẽ celestis exercitus angłoꝵ tã¬
qua uocẽ aquarũ multarũ. & tamqua uocẽ ualidoꝵ
tomitruoꝵ dicentiũ alleluia. Ex quo nullꝰ debet am¬
bigere. cum hoc laudis mysterium digna fide & deuo¬
tione celebretur. angłis esse coniunctum. Alleluia au¬
tẽ sicut & am̃ de hebrea in aliam lingũa nequaquam
transferuntur. ñ quia interp̾tari minime queant .s:
sicut aunt doctores. seruatur antiquitas in eis. ꝓpter
sanctiorẽ auctoritatẽ. In affricanis autẽ regionib nͦ
surrectionis & letitiȩ. Uerum apud nos scđ̾m antiquã
hispaniarũ traditionẽ preter dies ieiunioꝵ uł qua¬
dragesimȩ om̃i tempore canitur alleluia. Seriptũ
est cuim: semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Qd̃ uͦ post consũ¬
mat̾a psalmoꝵ siue lectionũ p̾dicationẽ alleluia in fi¬
ne cantatur: hoc in spe futuri facit eccła. significans

Expanded text:
mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum, tanquam vocem aquarum multarumultarum, dicentium alleluia . Ex quo nullus debet ambigere, hoc laudis mysterium, si digna fide et devotione celebretur, angelis esse conjunctum. Alleluia autem, sicut et amen, de Hebraea in aliam linguam nequaquam transferuntur, non quia intepretari minime queant, sed, sicut aiunt doctores, servatur in eis antiquitas, propter sanctiorem auctoritatem. In Africanis autem regionibus non surrectionis et laetitiae. Verum, apud nos, secundum antiquam Hispaniarum traditionem, praeter dies jejuniorum, vel Quadragesimae, omni tempore canitur alleluia. Scriptum est enim: Semper laus ejus in ore meo. 4. Quod vero post consummatam psalmorum, sive lectionum praedicationem Alleluia in fine cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. curam scilicet gerens subditoꝵ. S copos quidẽ in¬
dilexerit. Qd̃ uͦ ꝑ manꝰ impositionẽ a pcessorib dĩ sa¬
cerdotib ep̃i ordinantur. antiqua ẽ institutio. Isa ac enĩ
patriarcha ponens manũ suam suꝑ caput iacob. bene¬
catus in ppłm isrł. Sic & suꝑ impletor legis & ꝓpħarũ¬
añs nr iħc xp̃c ꝑ manꝰ impositionẽ apłis benedixit.
sicut in eugłio lucȩ scriptum ẽ. Et deduxit illos trans
bethaniã. & eleuauit manꝰ suas & benedixit eos. factũ¬
q ẽ cum benedixit illis discessit ab eis. & ipsi reuersi sunt
in hierłm cũ gaudio magno Et in actib apłoꝵ ex p̃cepto
copatũ. & sic missi sunt ad eugłizandũ. Qd̃ autẽ a trigm¬
ta annis sacerdos efficitur. ab etate scilicet xp̃i sumptũ
est. ex qua idem orsus ẽ p̃aicare. Hȩc autẽ etas ꝓfectu

Expanded text:
tendit, curam scilicet eorum gerens. Scopos quidem indilexerit. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benecatus in populo Israel. Sic et superimpletor legis et prs Christus per manus impositionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum gaudio magno . Et in Actibus apostoet sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu
Abbreviated transcription (Latin):
s est sacerdotii fundamentũ. uel quo auctore ponti¬
ficalis ordo adoleuit in scło. initiũ quidẽ sacerdotu
aaron fuit. quãqu̾ã & melchisedech prior obtulerat sa¬
crificiũ & post hc̃ abrahã. ysaac & iacob. sed isti sponta¬
nea uoluntate non sacerdotali auctoritate ista fecert̃. Ce
ac loquente ad moysen. Accipe inquit aaron & filios eis
& applicabis ad ostiũ tabernaculi testimonii. Cũq laue¬
ris patrẽ cũ filiis aqua. inaues aaron uestimentis suis. id

Expanded text:
 est sacerdotii fundamentum, vel quo auctore pontificalis ordo adolevit in saeculo. Initium quidem sacerdotii Aaron fuit, quanquam et Melchisedec prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. Cac loquente ad Moysem : Accipe, inquit, Aaron et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris
Abbreviated transcription (Latin):
eam. & tͥ dabo claues regni celoꝵ. Hic gͦ ligandi soluen
diq potestatẽ primꝰ accepit. primꝰq ad fidẽ ppłm uir¬
tute suȩ p̾dicationis adduxit. Siquidẽ & ceteri apłi cũ
mundum in sedib apłicis. qui ñ iã ex genere carnis &
sanguinis eliguntur. sicut primꝰ scđ̾m ordine̾ aaron.
s: ꝓ uniuscuiꝰq uita meritoq qd̃ in eum gr̃a diuina
contulerit sicut etiam & hely dñs ꝓnuntiauit dicens.
Nec dicit añs ds isrł. Dixi. domꝰ tua & domꝰ patris tui
ꝑmanebunt coram me usq in eternum. Et nunc dicit
diis. Nequaqu̾a. Sed głificantes me glorificabo. qui me
ses. Alterum ꝑ hominẽ & dm. ut iosue. Terciũ tantũ

Expanded text:
eam, eam, dique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adduxit. Siquidem et caeteri apostoli cum mundum in sedibus apostolorum. Qui non jam ex genere carnis et sanguinis eliguntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerHaec dicit Dominus Deus Israel: Dixi. Domus tua, et domus patris tui permanebunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me ses; alterum per hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ges balteo. & pones thiatnrã in capite eiꝰ. & laminã scãm
suꝑ thiarã. & oleum unctionis fundes suꝑ caput eius.
atq hoc ritu conseciabitur. Filios quoq illis applicabis. &
maues tunicis lineis. cingesq balteo aaron & liberos eiꝰ &¬
Quo loco contemplari oportet aaron suminum sacerdotẽ
Fuerunt enini filii aaron & ipsi sacerdotes. quib merito
astare debuissent leuitȩ sicut suimno sacerdoti. Et hoc
fuit int̾ aaron sumu̾ sacerdotẽ & int᷑ filios eiusdẽ aaron
qui & ipsi fuerunt sacerdotes. qd̃ aaron suꝑ tunicã acci
suꝑ tunicas lineas cincti tantumꝰ & thiarati ita astabant
sacrificio dĩ. Sed forsitan querit᷑ & hoc ad euiꝰ figurã faci¬
ebat moyses. Si autẽ filii aaron p̾sbiteroꝵ. figurã facie¬
datus est pontificatus in eccła xp̃i. Sic enim loquit᷑ añs
ad eum. Tu es inquit petrus. & suꝑ hanc petr̃ã edifica¬
bo eccłam meam. & portȩ inferi nͨ p̾ualebunt aduersꝰ

Expanded text:
alteo et pones tiaram in capite eius et lamminam sanctam super tiaram et oleum unctionis fundes super caput eius atque hoc ritu consecrabitur filios quoque illius adplicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron scilicet et lQuo loco contemplari oportet, Aaron summum sacerdotem,Fuerunt enim filii Aaron et ipsi sacerdotes, quibus merito astare debuissent levitae, sicut summo sacerdoti. Sed hoc fuit inter Aaron summum sacerdotem et inter filios ejusdem Aaron, qsuper tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati astabant sacrificio Dei. Sed forsitan quaeritur et hoc, cujus figuram faciebat Moyses. Si enim filii Aaron presbyterorum figuram faciedatus est pontife Domino ad cum: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o necinia ephatur. qd̾ interp̾tationẽ habet purifi¬
cationis: a plurib nepthe uocatur. Inuenitur autẽ
in descriptionib hieremiȩ ꝓpħȩ: qd̃ uisserat acciꝑe

Expanded text:
ncto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet purifincto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet purificationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae, quod jusserit
Abbreviated transcription (Latin):
turi de patrio solo sacrum ne ꝑiret igne absconde¬
rant. Ueuientes autẽ ut patrum sermone ẽ ꝓditũ
non inuenerunt ignem. sed aquam. Et cum deeẽt
ignis quo adolerent altaria: haurire eos aqu̾a nee¬
inias sacerdos sibiq deferre. & asꝑgere suꝑ ligna
iussit. G unc uisum inirabile: cum eẽt cęlum intex¬
tum nubib. sol repente illuxit. Accensus ẽ maguꝰ
ignis: ita ut om̃s in tam euidenti am̃ gr̃a factũ stu¬
pentes. lȩtitia ꝑfunderentur. Orabat neemias. psal¬
lebaut sacerdotes canentes ymnũ dõ: utq consũp¬
tũ est sacrificium. iussit iterum neennas residua
aqua maiores ꝑfundi lapides. Quo facto flamina
aecensa est: lumen autẽ refulgens ab altari consũpti
lico est. Hoc patefacto indicio rex ꝑsidȩ eo loco in
quo ignis fuerat absconditus. & postea reꝑta ẽ aqua.
templum fieri mandauit: cui inferebantur dona
plurima. Appellauerunt autẽ illud. qui erant cũ

Expanded text:
turi de patrio solo, sacrum ne periret ignem abscondeturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. Venientes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam evidenti Domini gratia factum stupentes, laetitia perfunderentur. Orabat Neemias, psallebant sacerdotes hymnum Deo. Utque consumptum est sacrificium, jussit iterum Neemias residua aqua majores perfundi lapides: quo facto flamma accensa est, lumen autem refulgens ab altari consummatum illico est. 101. Hoc patefacto indicio, rex Persarum eo loco in quo ignis fuerat absconditus, et postea reperta est aqua, templum fieri mandavit, cui 133 inferebantur dona plurima. Appellaverunt autem illud qui erant cum
Abbreviated transcription (Latin):
Erat illic uelut puteus haud qͣꝗͣ patens. aquȩ secessu in¬
frequens. nec ppłari usui patens. ignoto & a barbaris re¬
moto loco: ibi obsignauert indicio sacro parit᷑ ac silentio
ignẽ reconditũ. Non illis studio fuit aurũ defodere. argen¬
tũ abscondere. qd̃ seruarent posteris suis. s int̾ extrema
sua honestatis curã babentes sacrũ ignẽ seruanaũ putart̃.
ne eum uł impuri contaminarent. uł defunctoꝵ
sanguis extingueret: uel deformiũ ruinarũ acer¬
uus aboleret. Abierunt itaq in ꝑsidem sola reli¬
gione liberi: qm̃ sola illis ꝑ captiuitatẽ extorque¬
ri nequiuit. Post uͦ plurimum temporis quando
placuit dõ. dedit hanc mentẽ regi ꝑsarũ. ut in¬
staurari in iudea templum. & legitimos reparari
bierosolimis ritus iuberet. cuiꝰ gr̃a muneris uee¬
miam sacerdotem rex ꝑsarum direxit. At ille se¬
cum deduxit illoꝵ sacerdotum nepotes: qui ꝓfec¬

Expanded text:
Erat illic velut patens puteus, aquae secessu inErat illic velut patens puteus, aquae secessu infrequens, nec populari usui patens, ignoto et ab arbitris remoto loco: ibi obsignaverunt indicio sacro pariter ac silentio ignem reconditum . Non illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut restaurari in Judea templum, et legitimos reparari Hierosolymis ritus juberet. Cujus gratia muneris Neemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum deduxit sacerdotum illorum nepotes, qui profec
Abbreviated transcription (Latin):
de uitiis tractant domoꝵ: tegenda an ꝓdenda a uen¬
ditore uideantur: nrͣ iste nec uitia filiȩ celanda ar¬
bitratus ẽ. Et certe ñ ipse affectabat. ut eã traderet:
causa. qu̾a rei uenalis pecunia: Consideremꝰ aliud.
qd̃ in captiuitate̾ gestũ suminu tenuit honestatis deco¬
rem. Nullis enim aduersis honestas impeditur. quę
in his eminet: & magis pͣcellit. qua in ꝓsꝑis. Inter
uincula itaq. inter arma. flaminas. seruitutẽ. quȩ̨ li¬
beris om̃i supplicio grauior ẽ. inter penas inorientiũ.
excidia patriȩ. uiroꝵ formidinẽ. sauguinẽ ꝑemptoꝵ:
non excidit tam̃ cura honestatis maiorib nr̃is. sed nnt̾
euersȩ patriȩ cineres & fauillas in affectib piis resplen¬
duit & refulsit. Nam cũ in ꝑsidẽ ducerentur patres
ur̃i. qui tunc dĩ om̃potentis cultores erant. acceptum
ignẽ de altari sacerdotes dñi occulte in ualle abscondert᷑.

Expanded text:
de vitiis tractant domorum, tegenda an prodenda a vende vitiis tractant domorum, tegenda an prodenda a venditore videantur: noster iste nec filiae vitia celanda arbitratus est. Et certe non ipse affectabat ut eam traderet, causa, quam rei venalis pecunia. 132 CAPUT XVII.quod in captivitate gestum, summum tenuit honestatis decorem. Nullis enim adversis honestas impeditur, quae in his eminet, et magis praecellit quam in prosperis. Inter vincula itaque, inter arma, flammas, servitutem, quae liberis omni supplicio gravior est, inter poenas morientium, excidia patriae, vivorum formidinem, sanguinem peremptorum, non excidit tamen cura honestatis majoribus nostris: sed inter eversae patriae cineres et favillas in affectibus piis resplenduit et refulsit. 99. Nam cum in Persidem ducerentur patres nostri, qui tunc Dei omnipotentis cultores erant, acceptum ignem de altari sacerdotes Domini occulte in valle absconderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iħm. primũ fulgorẽ diuinitatis. postea susceptionẽ
cariiis. in qua fide credere om̃s gentes ppłosq opor¬
rit. quasi reꝓbus flagellatur. sicut iste rex: qui qm̃
signis ñ credidit euidentib. postea flagellatus orabat.
ut ueniam mereretur. Quantus gͥ honestatis affect
eẽ debeat & his ꝓbatur: & ex eo maxime. qd̃ se obicie¬
bat ꝓ ppło dicens. ut remitteret ppło d̾s. aut certe de
tuos sepeliret. & ad cibos pauꝑis in ensȩ inuitaret io¬
pes. Naguel p̾cipue: qui contemplatione honestatis
cum rogaretur. ut filiam suam in coniugiũ daret.
uitia quoq filiȩ non tacebat. ue circumuenire petito¬
rem uideretur taceudo. Itaq cum tobias filiꝰ tobis
posceret. ut sibi daretur puella: respondit. lege qui¬
dẽ ipsi eam deberi tainqu̾a ꝓpinquo. sed dedisse se
quam ꝓpter inuitias eiꝰ extraneos ꝑiclitari. Quam
breuiter absoluit om̃s questiones philosophoꝵ. Illi

Expanded text:
Jesu primum fulgorem Divinitatis, postea susceptionem Jesu primum fulgorem Divinitatis, postea susceptionem carnis, in qua fide credere omnes gentes populosque oporrit, quasi reprobus flagellatur: sicut iste rex qui quoniam signis non credidit evidentibus, postea flagellatus orabat, ut veniam mereretur. Quantus igitur honestatis affectus esse debeat, ex his probatur, et eo maxime quod se objiciebat pro populo, dicens ut remitteret populo Deus, aut certe de tuos sepeliret, et ad cibos pauperis mensae invitaret inopes . Raguel praecipue, qui contemplatione honestatis, cum rogaretur ut filiam suam in conjugium daret, vitia quoque filiae non tacebat; ne circumvenire petitorem videretur tacendo. Itaque cum Tobis filius Tobis posceret ut sibi daretur puella, respondit lege quidem ipsi eam deberi tamquam propinquo, sed dedisse se quam propter nuptias ejus extraneos periclitari . 97. Quam breviter absolvit omnes quaestiones philosophorum. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
um sicut scriptũ est mansuetus & initis. Sciebat
qd̃ fidem rex ñ seruaret ꝓmissis: tam̃ honestũ pu¬
tabat ut rogatus oraret. lesus benediceret. appetitꝰ
remitteret. Proiecit uirgã. & serpens factus ẽ: qui
deuorauit serpentes egyptioꝵ. significans. qd̃ u̾bu
caro fieret: quȩ serpentis diri uenena uacuaret ꝑ
remissionem & indulgentiam peccatoꝵ. Uirga est
enim uerbũ directũ : regale. plenũ potestatis. insig¬
ne imꝑii. Uirga serpens facta est: qm̃ qui erat fi¬
lius dĩ. ex dõ patre natus. filiꝰ hominis factus ẽ. na¬
tus ex uirgine. Qui quasi serpens exaltatus in crucẽ.
medicinã uulnerib infudit humanis. Vnde ip̃se
dñs ait. Sicut moyses exaltauit serpentẽ in deser¬
to: ita exaltari oportet filium homunnis. Deniq & al¬
terum signũ ad dñm ihm ꝑtinet. qd̃ fecit moyses.
& erat sicut carnis humauȩ species: significans dñm

Expanded text:
um, sicut scriptum est, mansuetus et mitis. Sciebat um, sicut scriptum est, mansuetus et mitis. Sciebat quod fidem rex non servaret promissis; tamen honestum putabat ut rogatus oraret, laesus benediceret, appetitus remitteret . 94. Projecit virgam, et serpens factus est, qui devoravit serpentes Aegyptiorum : significans quod Verbum caro fieret, quae serpentis diri venena 131 vacuaret per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim Verbum directum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine: qui quasi serpens exaltatus in cruce, medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . 95. Denique et alterum signum ad Dominum Jesum pertinet, quod fecit Moyses: et erat sicut carnis humanae species ; significans Domini
Abbreviated transcription (Latin):
aqua fluminis in sanguinẽ: & nemo poterat bibere
aquam. om̃sq egyptii siti ꝑibant. sincera autẽ flu¬
enta patrib abundabant. Iactauerunt. fauillã in
cȩlum. & facta sunt ulcera & uesicȩ cadentes in ho¬
minib & quadrupedib. Deduxerunt. grandinẽ in
igne flamineo: contrita erant suꝑ omnem terrã
om̃ia. Rogauit moyses: & uniu̾sa in suã grãm re¬
uerterunt. Grando sedata est. sanata ulcera. pot¬
solitos flumina p̾buerunt. Iterũ caligantib tene¬
bris oꝑta est terra ꝑ triduum: ex quo moyses ma¬
nũ leuauerat. & tenebras infuderat. Moriebatur
om̃e pͥmogenitum egypti. cum hebreoꝵ om̃is eẽt in¬
offensa ꝓgenies. Rogatus moyses. ut his qͦq¬
exitus finẽ daret: orauit & impetrauit. In
illo p̾dicandũ. qd̃ a fraudis consortio temꝑauerit:
in hoc mirabile. qm̃ diuinitus intentata supplicia
uirtute ꝓpria etiam ab hoste detruserat. Uere mini¬

Expanded text:
aqua fluminis in sanguinem, et nemo poterat bibere aqua fluminis in sanguinem, et nemo poterat bibere aquam, omnesque Aegyptii siti peribant: sincera autem fluenta patribus abundabant . Jactaverunt favillam in coelum, et facta sunt ulcera, et vesicae candentes in hominibus et quadrupedibus . Deduxerunt grandinem in igne flammeo, contrita erant super terram omnia. Rogavit Moyses, et universa in suam gratiam reverterunt: grando sedata est, sanata ulcera, solitos potus flumina praebuerunt . 93. Iterum caligantibus tenebris operta erat terra per triduum, ex quo Moyses manum levaverat, et tenebras infuderat . Moriebatur omne primogenitum Aegypti, cum Hebraeorum omnis esset inoffensa progenies. Rogatus Moyses, ut his quoque finem exitiis daret, oravit et impetravit . In illo praedicandum, quod a fraudis consortio temperaverit: in hoc mirabile quoniam divinitus intentata supplicia virtute propria etiam ab hoste detorserit, vere nimi
Abbreviated transcription (Latin):
salutis turpẽ uitam subire ac sustinere. Itaq dum
honestati intendit: etiam uitã reseruauit. Quȩ si
id qd̃ sibi uidebatur ad uitã ꝓ pace tacuisset. nͨ tan¬
tã reportasset głam: imino etiam id qd̃ ñ solu̾ inuti¬
le s etiam ꝑiculosum foret. pęnam cri¬
minis forsitan ñ euasisset. Adũtimꝰ gͥ. quia qd
aux romanoꝵ cum ad eũ adũsarii regis medicus
uenisset: pollicens daturu se regi uenenũ. uinctũ
eũ ad hostem remiserit. Et reuera p̾clarũ: ut qui
uirtute certam̃ susceꝑat. nollet fraude uincere.
Non enim in uictoria hionestatẽ ponebat. sed ipsã:¬
nisi honestate quesitam uictoriam tͣpem ꝓnuntiauit.
edeamꝰ ad nr̃m moysen. atq in suꝑiora reũtam᷑.
ut quanto pͣstantiora. tanto antiquiora ꝓmamus.
Nolebat egypti rex ppłm dimittere patrũ. Dixit mo¬
yses sacerdoti aaron. ut extenderet uirgam suã suꝑ
om̃s aquas egypti. Extendit aaron. & conuersa est

Expanded text:
salutis turpem vitam subire ac sustinere. Itaque dum salutis turpem vitam subire ac sustinere. Itaque dum honestati intendit, etiam vitam reservavit: quae si id quod sibi videbatur ad vitam utile praeoptavisset, non tantam reportasset gloriam: immo etiam id quod non solum inutile, sed etiam periculosum foret, poenam criminis forsitan non evasisset . Advertimus igitur quia iddux Romanorum cum ad eum adversarii regis medicus venisset, pollicens daturum se regi venenum, vinctum eum ad hostem remiserit. Et revera praeclarum, ut qui virtutis certamen susceperat nollet fraude vincere. Non enim in victoria honestatem ponebat, sed ipsanisi honestate quaesitam, victoriam turpem pronuntiabat. 92. Redeamus ad nostrum Moysen, atque ad superiora revertamur; ut quanto praestantiora, tanto antiquiora promamus. Nolebat Aegypti rex populum dimittere patrum. Dixit Moyses sacerdoti Aaron, ut extenderet virgam suam super omnes aquas Aegypti. Extendit Aaron, et conversa est