comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uita improꝵ sibidepit. iustoꝵ at̃t nonꝑit sech ꝓsicit.
dũ mali eos ꝑtribulationis exercitiũ ad p̃sentẽ odiendã
uitã. et suturã desiderandã erudiunt. Int̃dũ eni ꝓdest
etad regna cȩloꝵ requirenda molestia tẽꝑali impellunt.
Pbat̃ hoc exemplo isrłiticȩ plebis quetunc durius agebat᷑
inegypto. quando o portebat eũ ꝑ moysen ad t̾rã reꝓmis¬
sionis uocari. & exmalis quȩ megypto patiebant̃ disceđẽ.
&lad ꝓmissã patriã festinare. Iniquidũ constantiã iusti
in ꝑsecutionib ss aspitiunt. menti consusione tabescunt
assumunt. quib dũ ꝓsꝑita elucet iactant̃ desuis me¬
ritis głantur. & bonoꝵ att iustoꝵ afflictionib detraunt.
Dũq eis adũsa contigerit. mox adblasphemiã pusillanimitate

Expanded text:
icit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam, et futuram desiderandam erudiunt. Interdum enim prodet ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt, d
Abbreviated transcription (Latin):
Eeutidũt ilhe apud dm̃ condemnat᷑. quiadũsus inno cent̃
falsc̃o testimonũ uł dicit uł dicentib credit iã.
non sodũ tlleibsis ẽ qui salsũ dealio ꝓfert: sed etisis
sibi celit ꝓuocat.squraplus ꝑtimescit hominẽ.
quacdiunsa: trepidet indignationẽ. Beat cũius
restiionio in nociꝰ abscelert obnecto. purgat᷑.

Expanded text:
entem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qsibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur;
Abbreviated transcription (Latin):
t simendatiũ gratis dr̃. quantomagie Nedĩtestibo.
siuenale quȩratur: Neq em̃ideerit multiplex
conuentus falsoꝵ : sitantũ p̃stuti sit nũmorũ.
Testis falsidicus. tribus ẽ ꝑsonis obnorius. Frimudõ.
que ꝑ urando contennit. sequent̃ iudici. quẽ men¬
tiendo fallit. postremo in nocenti. qũc falso testimonio
ledit. Testib falsis coniunctis. tardem̃dicii fasitas
reꝑitur. Qdsi separati suerint examine iuidicantis.¬
citomanifestant᷑̃. Nã sicut inunitate prauoꝵ grandis ẽ
fortitudo. itainse paratione maior insirmitas. frau¬
bent: oqui falsitatẽ promit. & qui supprimit ueraatẽ
quia adillo ẽo uult aliste ꝓclesse non uult. Reior ẽ aũt
tẽst̾i quilcdit quã qui p̃stare nolit. Ñille malignus ẽ:¬

Expanded text:
t si mendacium gratis dicitur, quanto magis si venale quaeritur? Neque enim deerit multiplex conventus falsorum, si tantum praesentia sit nummorum. 2. Testis falsidicus tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; secundo judici, quem mentiendo fallit; poslaedit. Testibus falsis convictis, tarde mendacii falsitas reperitur: quod si separati cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraubent, et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse non vult. Pejor est testis qui laedit quam qui p
Abbreviated transcription (Latin):
nis debet habere studiũ. Nã alt̾m sine alt̃o. nfac̃
ꝓfectũ. sed p̃cedit iustũ bñ agere: ut sequent̃ bñ
possit docere. sicut innumis metallũ ⁊ figura et
pondus inꝗrit̃. Ita inomĩ doctore aeccłastico ꝗd
sequat̃ ꝗd doceat. qm̃o uiuat. ꝑ qualitatẽ igitur
metalli: doctrinã. ꝑfigurã: similitudo patrũ.
ꝑpondus humilitas designat᷑. Qgͦ ab his trib dis¬
crepauit ñmetallũ sed t̾raerit. male uiuunt.¬

Expanded text:
nis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit. 325 CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ut eaq̃st̃ destrueret. negłet̃ om̃is carohoc ÷ car.¬
nał potentia corã illo. Un enĩ dñs equalit̾ et
dominis fert c̃sultũ. ⁊ ẜuis. Melior ⁊ͥ subiecta ẜ¬
uitu̾tif. quã elata lib̾tas. Multi enĩ inueniunt̃ dõ
libere seruientes subdominis c̃stituti flagitiosis

Expanded text:
uae sunt, destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus, aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus, quam elata libertas. Multi enim inveniuntur libere servientes sub dominis constituti flagitiosis
Abbreviated transcription (Latin):
exquirere debent peccata ppłor ⁊ sagaci solli¬
citudine unũ quẽq ꝓhare iuxtatestimoniũ dñi
ad hieremiã loquentes. Probatorẽ inꝗt dedite
inppłomeo robustũ ⁊ scies ⁊ ꝓbabis iuias eoꝵ
sacerdotes studio corrigendi facta p̃scrutari
debent subiectoꝵ. ut em̃datos lucri facẽ p̾sint.
ðic̃ aut̃ peccatorẽ c̃uenit argui: itaiustũ exulce¬
rari. Sacerdotes curã debent habere dehis
ꝗ pereunti ut eoꝵ regargutione aut corrigant᷑
apeccatis. asit si incorruptibiles existunt. ab aec¬
cła separent᷑. Atrocit᷑ arguunt᷑ ꝗdecipiendo¬
p̃cipitati. Atrocit̃ iterũ arguunt̃ ꝗ peccantẽ
non recipiunt. sed disꝑntiunt ⁊ sꝑnunt nec al¬
terius delictũ tãquĩ ꝓpͥũ ingemescunt.

Expanded text:
exquirere debent peccata populorum, et sagaci solliexquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad 334 Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robusto, ut scias probare vias eorum . 3. Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. 4. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut eorum redargutione aut corrigantur a peccatis, aut, si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. 5. Atrociter arguuntcipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt̃ necuerent᷑ cuiusq inimicitiaꝵ molestias.
sed opp̃ssores pauꝑũ palã arguunt. increpant.¬
et ex cõmunicant. minusq metuunt. eoꝵ nocendi
oues custodire solet. ita ⁊ dĩ sacerdos sr̃ gregẽ xͥ
sollicit᷑ eẽ debet nemimicus uastet: ne ꝑsecutor
infestet. nepotentioris cuiusꝙ eraꝓpiditas uitã
pauꝑũ inꝗetet. Praui aũt pastores ñhabent cu¬
rã deouib. sed sic̃ legit᷑ in euangłio demercena.
riis. Uidentes lupũ uenientẽ ⁊ fugiunt. Tc̃ it
fugiunt quo potentib tacent: ⁊ mał restere
aut peccantes ñ arguant. Testantedño ad pro¬
pħam. S peculatorẽ dedite domuiisrł siñ fueris
locut᷑ ut secustodiat impius auiasua ille ininiꝗ
tatesua morietur. sanguinẽ aut̃ ciꝰ demanu
tua reꝗrã. Sic enĩ ȩli sacerdos ꝓfilioꝵ iniꝗtate
dampnatus ÷ ⁊ liceteos delinquentes admonuit
sedtm̃ non ut oportebat redarguit. Sacerdotẽ

Expanded text:
ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant; minusque metuunt eorum nocendi oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicriis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistere aut peccantes non arguant, testante Domino per prophetam: Speculatorem dedi te domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via surietur; sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est; et licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . 2. Sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
cłȩ instruat adsũmũ usq iustitiae ꝑuenire cũ dic̃.
Suꝑmontẽ excelsũ ascende ꝗeuangelizas syon.
Scilicet ut ita p̃mineat merito sic̃ ⁊ gradu seq̃nt̃
neforte debeat adocenditimore restringi audit.
exalta infortitudine uocẽtuã ⁊ nolitimere. Uñ
⁊ hieremiae dñsita ait. Accinge lũbostuos ⁊ sur-¬
Multi enĩ sacerdotes metu potestatis ueritatẽ oc-¬
cultant. ⁊ abono oꝑe uł aiustitiae p̃dicationeregi.
Alicuius formidine aut potestate t̾rente aũtunt᷑.
sedeu ꝓdolor indemetuunt. ꝗa ł amore rerũ
scłariũ inplicant̃. ł ꝗa aliquo facinori sopore con-¬
fundunt᷑. Multi p̃sules accłaꝵ tim̃tes ne ami¬
citiã ꝑdant. et molestia odioꝵ incurrant. pec¬
cantes ñ arguunt. ⁊ corripe pauperũ oppresso¬
res uerentur. nec ꝑtimescunt deseueritate reo¬
dende rationis ꝓeo ꝙ c̃ticescunt deplebib sibi
cõmissis. Qño apotentib pauꝑes obp̃munt̃:
adersendos eos boni sacerdores ꝓtectioni auxiliũ

Expanded text:
nstruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surMulti enim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, vel quia aliquo facinoris opere confunduntur. 3. Multi praesules Ecclesarium, timentes ne amicitiam perdant, 333 et molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ innrĩs delictis clem̃tes sum. inalieno peccato
rigorẽ tenere nequaquã debem̾. Multi alioꝵ utia
cernunt non aspitiaint: et cũipsi maximis criminib
obnoxii teneant̃ minorapeccata frĩb ñ dimittunt.
ẏpochrite trabẽ inoculosuo õsistentẽ ñsentiunt:
⁊ herentẽ fistucã in lumine frĩs intendt̃. facilius
rep̃hendim uitia aliena quãnr̃a. Nã sepe q̃ ꝑũsa in
aliis uiriclicam̾. in nob nocibilia eẽ min̾ sentimꝰ. et ꝙ
inaliis rep̃hendim agere ipsi ñcrubescim̾. facilius
uitia unius cuiusq quãuͥtute̾ intendimꝰ. Nec ꝗd boni
ꝗsꝙ gesserit agnoscere : sed ꝗdmali egerit ꝑscru¬

Expanded text:
enim nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt. Et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. 21. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. 22. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus; et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali egerit, perscru
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste debeat em̃dari. Manifesta peccata ñ s̃
occulta correctione purganda palã enis arguendi
ꝗ palã nocent utdũ aꝑta obiurgatione sanant᷑. hiiꝗeo̾
imitando deliquerant corrigant᷑. Edũ unꝰ corripit᷑

Expanded text:
manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrig
Abbreviated transcription (Latin):
erroris. sed confssionis miseratione. Scilicet
ut ita uitia alienafleret quẽ admodũ sitali ⁊ ipse in¬
plicaret̃ errore. Boni pastorẽ pͥpdebent delicta
deflere. et toto seplanctib tradere mitantes
hieremiã ꝓpħam dicentẽ. Quisdabit capitimeo
aquã ⁊ ocł meis fontẽ lacrimaꝵ.⁊ plorabodie acnocte.¬
int̃fectos pͥpmei taquã ꝓpͥa igit᷑ delicta pleb pec¬
cata sacerdos flere debet. sed affectu c̃patiendi ñ ac¬
tione c̃missi. Nonnulli p̃sules gͦgi quosdã ꝓpeccato
a cõmunione eitiunt ut peniteant. sedqͣli sorte uiuẽ
debeant ad melius exortandũ ñiusitant. Ꝙb c̃grue
curandos suscipiunt fut qũone incipiant medicine
obiectũ qͣdã p̃sentia añco . Ita ⁊ doctore̾ boni sic
ea q̃male actast̃ resecant. Q q̃ admitti posst̃ neꝑ
ũbo castigat᷑ ñcorrigit̃. acriui hecesse : arguat᷑.
Madmonit̾ secrete corrigi deperdito neglegit.
publice arguendus ÷ ut uuln̾ꝙ occulte sanarinescit:

Expanded text:
erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymai mei ? Tanquam propria igitur delicta plebis peccata sacerdos flere debet, sed affectu compatiendi, non actione commissi. 8. Nonnulli praesules gregis quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant, sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne uQui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
auotoritas aderit potestatis. neꝑtumorẽ cordi
seueritas existat inmoderationis. hec ÷ indĩ sacer
suma eẽt humilitas. Locotm necessario libere
trans gressores iustitiae increpabant. Aliqnõ
etiã subditis nosoportet animo eẽ humiliores.
Uerũ heccaritas nonconditio exigit:
diuersa exortatio corrigit erit doctoꝵ. Nam
quosdã increpatio dura quosdã uõ exortatio
corrigit blandã. Sic̃ perit meditia aduarios
corporis morbos diũso medicamine seruiunt.
ita ut iuxta uulnerũ uarietates medicina diũsa-
ꝓsexu ac ꝓfessione adnuntiabit. Non omĩb
ea quȩst̃ clausa aꝑiendast̃. Multist̃ enĩ ꝗ caꝑe
non posst̃. ꝗb siin discrete manifestent᷑: statim
aut detrahunt aut neglegt̃. Prima quippe pru-
dentiae uirt᷑ ÷. eã quã docẽ oporteat existima-
re ꝑsonã. Rudib ppłis seucarnalib plana atq
cõmunia ñ summa atq ardua p̃dicandast̃: ne in-¬

Expanded text:
auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dsumma esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. 2. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, verum hoc charitas, non conditio exigit. diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Rdentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua, praedicanda sunt, ne imm
Abbreviated transcription (Latin):
sed adrogantes existunt. ꝗꝙ ipsa recta que p̃dli-¬
di sed extumore suꝑbiendi docent. nec ut ꝓsint
sapientes sunt. sedut sapientes uideant᷑ doceren
student Est imitatio pͣua adrogantiũ sacerdotũ
ꝑquã imitant̃ seõs rigore discipline ⁊ seqnegle¬
gunt caritatis affectione uideriuolunt rigidi
seueritate ⁊ formã humilitatis prãre neq̃unt.
ut magistri terribiles quãmites aspitiantur. Suꝑbi
doctores uulnerare potius quã em̃dare nouerint.
salomone testante. Inore stulti uirgã suꝑbiae ꝗa
increpando rigide feriunt. et conpati humilit̃
nesciunt. Bñ aliena peccati curanda uitia suscipit.
ꝗ hoc excordis dilectione ⁊ humili c̃scientia fac̃
ceterũ ꝗdelinquentẽ suꝑbo uł odioso animo
ror ÷. non dilectio corrigentis.
se debet ut nonsolũ auctoritate uerũ etiã humi¬
litate clarescat. Sedtm itaerit in eou̾t᷑ humilita¬
tis neclissoluat̃ uita subditoꝵ inuitiis. Atq ita

Expanded text:
sed arrogantes existunt, quique et ipsa recta quae praediandi, sed ex tumore superbiendi docent; nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. 5. Est imitatio prava arrogantium sacerdotum, per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectione: videri volunt rigidi severitate, et formam humilitatis praestare nequeunt, ut magis terribiles quam mites aspiciantur. 6. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, 329 Salomone attestante: In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo ror est, non dilectio corrigentis. se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd ÷ se ipsũ abnegare. nisi uoluptatib ꝓpͥis renun¬
tiare : ut ꝗ suꝑb erat sithumilis. ꝗ iracundus ÷ eẽ¬
neget semetipsũ. Detẽpore monachor.
ui non rigida intentione
monachi ꝓfessionẽ sectant᷑. Quanto suꝑni amo¬
ris ꝓpositũ dissolute appetunt. tanto ꝓcliuius
admundi amorẽ denuo reducunt᷑. Nam ꝓfessio
non ꝑfecta. p̃sentis uitȩ reppetit desideria. Inꝗͥb
nisi placentia ꝓprie mbecillitatis. iniustitię fecundi
⁊ steriles u̾itatis. Ceci ad contuendã lucẽ: ⁊ oculati
adtenebraꝵ aspitendũ errorẽ. Corda re ꝓboꝵ
lubricast admale c̃sentiendũ ⁊ fluxũ. Adbñ con¬
sentiendũ durissima. ꝓbat salomon ⁊ iusti em̃da¬
tionẽ correpti. ⁊ stulti obstinationẽ admoniti
dic̃s. Docete iustũ ⁊ festinabit acciꝑe. Destulto
et adsui sceleris solatiũ usurpant. siuł falso c̃pere¬
rint ꝙ infamã bonoꝵ obitiant. sic̃ ÷ illud exsalo¬
mone. Bona inmalũ c̃ũtit impius. et inelectos in¬

Expanded text:
st semetipsum abnegare, nisi voluntatibus propriis renuntiare? ut qui superbus erat, sit humilis; qui iracundus, T XX. De tepore monachorum. 1. Qui non rigida intentione monachi professionem sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclivius ad mundi amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accipere. De stulto et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis im
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ds̃ stetit in synagogadõꝵ inmedio aũt
ds̃ discernit. Qđ si afide exorbitaũĩt rector tẽ
erit arguendus a subditis. ꝓmorib uõre probis iu¬
tolerandus magis quã distringendus aplebe est.
ꝑrabiem furoris discipline modũ ad inmanitatẽ.
crudeł conuertunt. ⁊ un em̃dare subdito̾ potant
inde potius uulnerant. Idõ sine m̃sura ulciscit̾ cul.¬
pas. P̃posit̾ iracundus: ꝗacorei disꝑsũ in rerũ
curis. non colligunt̃ inamorẽ unius dĩtatis. Menis
em̃ soluta indiu̾sis. catena caritatis ñ adstringit̃:
sed male laxata male ad omnẽ occasionẽ mouet̃.

Expanded text:
Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . 6. Quod si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis; pro moribus vero reprobis tolerandus magis distringendus a plebe est.rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, sed male laxata, male ad omnem occasionem movetur.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipseͥuerax doctrina uilescit. et ꝗñuiuit sic̃
docet. ipsã quã p̃dicat ueritẽ c̃tẽptibilẽ fac̃
Arcus ꝑuersus ÷ lingua magistroꝵ docentiũ
bñ ⁊ iuuentiũ male. ⁊ idõquasi exꝑũso arcu
sagittã emittunt. Dũ suã pͣuauitã ꝓpriae lin¬
guȩ ictu c̃fodiunt: ꝗbũ docet ⁊male uiit tã¬
manet in sensualis. Qr bñ doc ⁊ male uiuit :¬
sicut sacerdos quisi digne se agit ut sacerdotẽ decet
ministeriũ eiꝰ ⁊ ipsi ⁊ aliis utile est. Indigne aũt ui.¬
uens aluis ꝗdem utił ÷ loquendo: seaut int̃ficit
pͣue uiuendo. hac ꝑ hoc qd̃ in illomortuũ ÷ ꝓpͥũ¬

Expanded text:
a vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanmanet insensualis. Qui bene docet, et male vivitSicut sacerdos, qui si digne se agit, ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est, indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo; ac per hoc quod in illo mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ hismisericordis ĩ roget ẜuitutẽ. Et licet ꝑpec¬
catũ humane originis t̾m ȩquũ ds̃ idõ discreuit
hoĩb uitã. alios ẜuos õstituens. alios dnõs: utlicen¬
tia male agendi ẜuoꝵ potestate dnãntiũ restrin¬
electieent st̃ ut t̃roresuo ppłos amalo cohercerent.
atq adrecte uiuendũ legib subderent. Quantũ
adtinet ad orationẽ. ñ ÷ ꝑsonaꝵ acceptio ap̃dm̃¬

Expanded text:
tem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restrinelecti sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ c̃depnet᷑: quãꝑunius licentiã młti ꝑiclitentur.
lutẽ uboꝵ ĩcrepaciones asꝑgẽ lenitatẽ tm̃ cordis
opͦ ÷ retinere. Doctore nõnũquã duriferiunt incre
rectofit animo. Nontantũ abomĩ pontifice ue¬
hem̃t̃ ut tanto cautius erga cõmissos agat quanto

Expanded text:
us condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. lutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increprecto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commisso
Abbreviated transcription (Latin):
docere. Ingeniũ bonidoctoris ÷ incipientes
alaudib eoꝵ quossalubrit̃ obiuirgatos corri¬
gere cupiunt. Sicuti apłs adcorinthios facit
quos al audib inchoat. ⁊ increpationib ꝓbat.
S ed erant ap̃corinthios. ꝗ ⁊ laude et increpatione
loqt̃. ut om̃iũ utraq conuenire uideant᷑
Iromalo De silentio doctoꝵ
mpotestate diuina c̃sistit: cuiuelut ds̃ doctrine
aut ꝓ audientis fit merito. ut meritomõ ꝓcul¬
pa pleb̾ auferat̃ sermo doctoris mõuo ꝓutilib
meritis tribuat᷑. Nã ⁊ bonus docetbonũ. ⁊ malu̾s
scđm salomonis sententiã dicentis. Temp̾tacendi.
Ppt̃ maloꝵ incorruptibilẽ iniꝗtatẽ. nonnũquã
electos oportet adoctrina cessare Int̾̃dũ doc
di accip̃ offitiũ. int̃dũ ad tẽpꝰ facta ꝓximitaceat.
q̃statim corrigere nequaquã existimant. nam
si corriꝑe potest ⁊ dissimulat. uerũ ÷ ꝙ c̃sensũ
erroris alieni habeat. Pleriq scĩ doctores ꝓ

Expanded text:
docere . Ingenium boni doctoris est incipere docere . Ingenium boni doctoris est incipere a laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpatione loquitur, ut omnibus utraque convenire videantur. CAPUT XLIV. De silentio doctoruIn potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malussecundum Salomonis sententiam dicentis: « Tempus tacendi, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctdi accipit officium, interdum ad tempus facta proxime taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerique sancti doctores pro
Abbreviated transcription (Latin):
animis nec altanimis decelestib nect̃rena c̃uenit
p̃dicare sed mediocrit̃ ut initiaeoꝵ moresq de¬
siderent edoceri Coruus dumsuos pullo uiderit
albicoloris nulł eos cib alit. sedtantũdẽ ad ter¬
dit donec pat̃no colore nigrescant. et sic illos
frequenticibo refitiat. Ita aeccłȩ doctor strenuuꝰ⁊
nisieos quos docet uiderit ad suã similitudinẽ
poenitentiae confessionẽ nigrescere: ⁊ nitore
scłari deposito lam̃tationis habitũ depeccati
recordatione induere: ut pote adhucextioris
hoc÷ carnalib ñ aꝑit intellegentiae sp̃alis p¬
fundiora misteria: nedũ audita ñcapiunt. pͥus
incipiant contẽpnere quã uenerari mandata
cȩlestia. Alit̃ ⁊ agendũ ergaeos ꝗnr̃o cõmit¬
tuntur regimini si offendt̃. Atq alit̃ cũ hisꝗ
piendist̃. nontm cũ se uitate sic̃ hi ꝗnob regen
di cõmissist. Prius docendift̃ seniores pleħ ut
ꝑeos infra positi facilius doceant̃. Uñ ⁊ apłi.

Expanded text:
animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare, sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edocere. 5. Corvus, dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit, sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit; ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et, nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, upote adhuc exterioribus, hoc est, carnalibus, non aperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his piendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
quod amant intendant. Non ÷ itaq iudicandus
paplebe rector mordinat᷑. dũmagis nouerint ppłi.
sui fuisse meriti ꝑusi regim̃ suscepisse pontificis.
N ammeritis plebium disponit̾ adõuita rectoꝵ.
Exẽplo dauit peccanti ad cõparationẽ pͥncipũ ꝗ
exmerito pleb p̃uaricant̃. Sententia dãpnant̃
diunt. Sic̃ chã ꝗ patris pudenda ñoꝑuit. sed de¬
ridenda monstrauit. habituri sem meritũ et
iatheth ꝗreuerent̃ oꝑuit. que patriessuos exces¬¬
sisse corgnosẽt sitm patrũ facta ñdiligant sedtantũ
rint eẽ intentos. siuł parũ iãipsi despalib co¬
aũt subditis. nequaquã iudicandi st̃. Ex ẽplodnĩ

Expanded text:
quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur rodunt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum rint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritualibus coautem subditis nequ
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ corrũpunt : hisꝗ substantias alioꝵ p̃diaq
decipiunt. Qm̃ diuitie houm mores eoꝵ sunt.
Multũ ergo distant dãp̃namoꝵ adãpnis tẽporaliũ
p̃positi mundana et exteriora sectantegodũ
tp̃alib reb se totos inpendt̃. sp̃ales tuitiorẽ
uitã contẽplationis exerceant ꝗadurast̃. ꝗcte
uiuere uolentiũ sarcina curarũ ep̃aliũ ꝓuide¬
⁊ sepe ds̃ curis deditos scłarib. Ad susceptionẽ
regiminis ut dũ hu exteriora sine tedio ꝓcu¬
rant sp̃alib reb interiorib sine impedim̃to
iterũ terrenaꝵ deseruiant. Dĩ gͦ ordine accu¬
sat aquo instituunt᷑. qui ep̃s c̃ dẽpnant. Dũ
minus spalia sedmagis t̾rena sectant᷑. Exdi¬
uini cnũĩ tabemiaculi dispositione obiniurias mundi
deferendas et turbines quosdã institui. Epos scła
m̃br curis insistentes uthii ꝗuiteriu̾. suꝑna desi¬
derant. nullo t̾reno obsistente negotio liberius hoc

Expanded text:
bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque decipiunt, quoniam divitiae hominum mores eorum sunt. Multum ergo distant damna morum a damnis temporalium praepositi, 327 mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spirituales tutiorem vitam contemplationis exerceaivere volentium sarcinae curarum episcopalium. Providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis, ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spirituales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. 2. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
De exẽpliprauoꝵ sacerdotũ
E pe ꝑ quos iustitia docet᷑. ꝑipsos peccati morib
in repit. etmors adplebes ꝑtransit. Scilicet uł dũ
existunt. ꝗmbonis exẽplũ eẽ debuer̃. huenĩ quo¬
cumq exẽplo male conũsationis suȩ ꝑdt̃. de ilł
rationẽ sinedubio rediturist̃. Ex carnaliũ p̃posi-¬
tor exẽplo plerũq fit uita deterior subditoꝵ
et plebis merito fiunt tales sacerdotes ꝗ exẽplo
deteriori ppłm distruant. ñ edificent. Ex meri¬
to enĩ pleb̾ nonnũquã epĩ depͣuant̃. quatenus
pcliuius corruant ꝗsequunt᷑. Capite languente
ceta corporis mẽbra infitiunt᷑. Uñ ⁊ scriptũ :
Omẽ caput languidum ⁊ omẽ cormerens. uplanta
pedis usq aduerticẽ non ÷ ineo sanitas. Cap̃ e̾nĩ
languidũ doctor ÷ agens peccatũ. Cuius malũ
ad corp̾ ꝑuenit̃: dũ eo uelpeccante uł pͣue docente
pestifer languor ad plebes subiectas trans fert̃.
Deteriores st̃ ꝗsiue doctrinis siuexẽplis uitã more̾q

Expanded text:
De exemplis pravorum sacerdotum. 1. Saepe per quos justitia docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit, scilicet, vel duexistunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. 3. Ex carnalium praepositorum exemplo plerumque fit vita deterior subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. 4. Capite languente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doctrina, sive exemplis, vitam moresque
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucẽ fidei scientiaeq ꝑuenit ꝓphetice aũt die̾ scientiã
diuine legĩ significat. Nox uõ agnorantiae cecitatẽ. scđm
osee ꝓphetiã. qui dicit. Nocte assimilaui matrẽ tuã. fac̾t
est ppłsim̃s tãquã ñ haben scientiã.Itẽ ñ nũqua dies ꝓs¬
ꝑitite significit scłi. nox uõ adu̾sitatẽ. fastidie̾ s̃ in quib
iũs fatur. idest dr̃. ut ne fasti quib ñ dr̃. feriati dies. in ꝗb
duuna reẜ. fit: ⁊ abstinere homines alitib oportet. Pfesti
ifesti c̃trarii. id est sine religione. festi tantNndiẽ ocii ⁊
religionĩ s̃. Atri diẽ s̃. ꝗ ⁊ cõmune̾ uocant̃. Syderales
Tinquib sẏdera mouent̃. ⁊ hões anauigationib

Expanded text:
ad lucem fidei scientiaeque pervenit. Prophetice autem dies scientiam ad lucem fidei scientiaeque pervenit. Prophetice autem dies scientiam divinae legis significat, nox vero ignorantiae caecitatem secundum Osee prophetam, qui dicit: Nocti assimilavi matrem tuam, factus est populus meus tanquam non habens 4 scientiam. Item nonnunquam dies prosperitatem significat saeculi, nox vero adversitatem. 4. Fasti dies sunt quibus jus fatur, id est, dicitur, ut nefasti quibus non dicitur. Feriati dies, in quibus res divina fit, et abstinere homines a litibus oportet. Profesti, festis contrarii, id est, sine religione; festi tantumdem otii et religionis sunt; atri dies sunt qui et communes vocantur. Siderales, in quibus sidera moven
Abbreviated transcription (Latin):
soł orienti p̃sentia quo usq ad occasũ puenit Die
gemine appellari solet. ꝓpͥe asoł or tu donec rurs orut
ab usiue a soł ortu usquequo ueniat ad octasũ: spatia diei
duo s̃: mtõdianũ.⁊ noctnũ. ⁊ est dies horaꝵ. xxiiii. spa¬
tũ horaꝵ xxii: Part̾e ab usiue di ei tre s mane. ⁊ meri¬
fic. ⁊ suprema. Initia diei aliia  ortu putant: alii ab occasu.
aliramedia noctb̃. INã chaldei ab soł exortu. diei in nũ
fatiunt: totũ id spatiũ unũ diẽ appellantẽ. Egyptu aũt
ex initio noct̾i seqñtiꝰ. diei originẽ: tͣdunt. Rominũ sũt ame¬
dio noct̃ oriri diem uolunt: ⁊ in medio nocti finiri. Dĩes in
pͥncipio oꝑũ dĩ alumine habebat exordiũ. ad significin¬
dũ hõis lapsũ. Nc̃ aut atenebr̾i adlucẽ. ut ñ dies ob¬
scurẽt in noctẽ. sed nox lucescit indie: sic̃ scriptũ ÷: de te¬
nebr̾i lum̃ claresceret: Ia adelictoꝵ tenebris libatus hõ

Expanded text:
s orientis praesentia, quousque ad occasum perveniat. Dies gemine appellari solet: proprie a solis exortu, donec rursus oriatur, abusive a solis ortu, usquequo veniat ad occasum. Spatia diei duo sunt, interdianum et nocturnum; et est dies horarum XXIV; spatium, horarum XII. 2. Partes abusivi diei tres sunt: mane, meridies, et suprema. Initia diei alii a solis ortu putant, alii ab occasu, alii a media nocte. Nam Chaldaei a solis exortu diei initium faciunt, totum id spatium unum diem appellantes. Aegyptii autem ex initio noctis 3 sequentis diei originem trahunt. Romani autem a medio noctis oriri diem volunt, et in medio noctis finiri. 3. Dies in principio operum Dei a lumine habebat exordium ad significandum hominis lapsum. Nunc autem a tenebris ad lucem, ut non dies obscuretur in noctem, sed nox lucescat in diem, sicut scriptum est de tenebris lumen clarescere, quia a delictorum tenebris liberatus homo
Abbreviated transcription (Latin):
aluna quae soł ⁊ splendore: ⁊ magnitudine ꝓxima :
⁊ exeo muruat lum̃. Tertiũ astella marti: quae uesꝑ uo¬
cat᷑. Quartũ astella mercurii. quã ꝗdã candidũ cͥculũ
dicunt. Quintũ astella ioiu: quã fhegton dicunt. Sextũ
aueneri stella: quã luciferũ asser̃ : quae int̃ om̃a sydera
płu̾ luci habet. Septimũ astella sat̃ni qu&e sexto celo
locata: triginta annĩ fert̃ explere cursũ suũ. in aũt¬
gentilẽ exhi septẽ stelli̾ nõa dierũ deder̃: eo quod
ꝑ eãdẽ aliꝗd sibi effici extimarent. Dicente̾ habere
lingiũ ⁊ sipientũ: exuenere uoluptatẽ: ex marte feruo¬
se. et ioue teperontiã ex sat̾no tarditatẽ. Tat aꝑpe

Expanded text:
endore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatur. 3. Quartum a stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum a stella Jovis, quam Phaethonta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata, triginta annis fertur explere cursum suum. 4. gentiles ex his septem stellis nomina diebus dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent dicentes: habere linguam, et sapientiam, ex Venere voluptatem, ex Marte fervorem, ex Jove temperantiam, ex Saturno tarditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sdomada apud grecõ ⁊ romano septẽ dierũ cursut
hel de septuaginta ebdomadib. Ebdomada uũt septe
ferũ c̃stat. feria quoꝙ a fando dicta ÷ qͥspsip
uocabula. Apud romĩno aũt hi dieraplanet̾i iđ erratic̾i
stelł nõa acceper̃. frimũ enĩ diẽ asole uotatũ ꝙ pͥnceps.¬

Expanded text:
Hebdomada apud Graecos et Romanos septem dierum cursu clarat hoc Daniel de septuaginta hebdomadis. Hebdomada autem septem feriis constat. Feria quoque vocabula. Apud Romanos autem hi dies a planetis, id est erraticis stellis nomina acceperunt. Primus enim dies a sole vocatus,
Abbreviated transcription (Latin):
na pedes discipuloꝵ lauit. ꝓpt̃ humilitatis for¬
mã cõmendandã qũa docendã uenerãt. sic̃
ipse consequent̃ exposuit. quod etiã decebat
potissimũ. ut facto doceret quod obseruare di¬
seipuło p̃moneret. Hinc ẽ qd̾ eodẽ die altaria
tẽpliq parietes: ⁊ pauim̃ta lauant̃. uasaq pu¬
rificant᷑ quȩ st̃ dño consecrata. quodie ꝓ inde etiã
sacrũ chrisia confuit̃. ꝗa ante biduũ paschȩ
maria caput ac pedes dñi unguendo ꝑfudisse ꝑ¬
hibet̃. Unde dñs ⁊ saluator discipulis suis dixit.
scitis ꝗa post biduũ pascha fiet. ⁊ filius hõĩs tradetur

Expanded text:
na, pedes discipulorum lavit propter humilitatis forna, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et Filius hominis tradetur
Abbreviated transcription (Latin):
a sellũ sedisse ꝑhibetur. Tunc gradiens cũ ramis pal¬
maꝵ multitudo plebiũ obinã ei clamauerunt
Inramis enĩ palmaꝵ significabat᷑ uictoria qua
lo aut quẽ sedendũ hrłm uenit indicabat sim¬
plicia corda gentilitatis quȩ p̃sidendo atq re¬
gendo ꝑducebat aduisionẽ pacis. hoc aũt die
symbolũ cõpetentib tradit̃ ꝓpt̃ consinẽ dñicȩ
pasche diẽ sollenitatis. Ut ꝗa iam addĩgrãm ꝑcipi¬
enda festinant. fidẽ quã confiteant̃ agnoscat
Uulgus aũt idõ eũ diẽ. capito lauiũ uocant. quia
tc̃moris ẽ lauandi capitis infantũ ꝗunguendist̃
ne forte obseruatione quadragesime sordidata
quando dñs ⁊ saluator nr̃. post typicũ illud
pascha cõpletũ aduerũ pascha transiens. miste¬
riũ corporis ⁊ sanguinis sui primũ apłis tradi¬
dit qnđo post sacram̃ta celestia discipulus fal¬
lax ⁊ ꝓditor p̃ciũ auideis accepit. ⁊ xp̃i sangni¬
nẽ uen didit. Eo etiã die saluator surgens ace¬

Expanded text:
asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamabat: Ossrael . In ramis enim palmarum significabatur victoria, qua lo autem, quem sedendo Jerusalem venit, indicavit simplicia corda gentilitatis, quae praesidendo atque regendo perducebat 395 ad visionem pacis. Hoc autem die symbolum competentibus traditur, propter confinem dominicae paschae solemnitatem; ut quia jam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem quam confiteantur agnoscant. Vulgus ideo eum diem capitilavium vocant, quia tunc moris est lavandi capita infantium qui ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit , quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit . Eo etiam die Salvator surgens a coe
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit gentib epiphania nuncupatur. Epipha¬
nia enĩ grece apparitio uł ostensio dr̃. Trib igit᷑
ex causis hic dies hoc uocabulũ sũpsit. siue quod
eadie sideris ortu magis ẽ ꝓdit̾. siue quod primo
signo ꝑaqua inuinũ conuersã multis ẽ manife¬
stat̾. Refert aũt cassianus apud egyptios natiuitatis
diẽ ⁊ epyphanioꝵ sollenitatẽ. ñbifarie ut inoccidius
piuntiis. sed diei unius festiuitatẽ celebrari. Epsto¬
le qq̃ pontificis alexandrini aduersus egypti ec¬
d̃as uł monasteria dirigunt᷑. quib ⁊ initium
quad ragesime ⁊ dies pasche denimtiatur.

Expanded text:
apparuit gentibus, Epiphania nuncupatur. Epiphaapparuit gentibus, Epiphania nuncupatur. Epiphania enim Graece, Latine apparitio vel ostensio dicitur. Tribus igitur ex causis hic dies hoc vocabulum sumpsit sive quod tea die sideris ortu magis est proditus, sive quod primo signo per aquam in vinum versam multis est manifestatus. 3. Refert autem Cassianus apud Aegyptios Nativitatis diem, 394 et epiphaniorum solemnitatem non bifarie, ut in occiduis provinciis, sed sub diei unius festivitate celebrari. Epistolae quoque pontificis Alexandrini per universas Aegypti Ecclesias vel monasteria diriguntur, quibus et initium Quadragesimae, et dies Paschae denuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nib apparere̾. ⁊ peccatores sanaret. qui idõ in ho¬
minẽ uenit ꝗaꝑse ipsũ ab hominib cognosci ñ
potuit. Utaũt uideret̃ uerbu caro factũ ẽ assum̃¬
docarnẽ. non mutatũ in carne. Assũpsit enĩ huma¬
nitatẽ. non amisit diuinitatẽ. Itaidẽ ds̃ ndẽ ho¬
innatura dĩ equaliꝰ patri. innatura hominis fac̾t
mortalis in nobis ꝓnobis. denob̾ manens qd̾ erat.
suscipiens qd non erat ut liberaret qd̾fecerat. Hȩc
lis dr̃. Quẽq idõ obseruare ꝑreuolutũ circulum
anni festa sollenitate colimus. ut in me moria
radorauer̃ eũ offerentes ei cõpotentia mimera
trimitatis. Aurũ. tus. ⁊ mirrã regidõ. atcppassuro
dõ ergo diẽ hunc annua celebritate sacrauer̃t.
ut mundus agnoscat chĩm. quẽ elem̃ta celit̾ ꝓdi¬
der̃. Si quidẽ eodẽ die idẽ iħs etiã iordanis laua¬
monio. di ẽẽ filius declarat̃. Cuĩ dieinom̃ exeo qd̃

Expanded text:
nibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in honibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatein natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis, in nobis, pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. Haec itur; quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam adoraverunt eum, offerentes ei competentia munera Trinitatis, aurum, thus, et myrrham, regi Deo atque passuro. Ideo ergo diem hunc annua celebritate sacraverunt, ut mundus agnoscat Dominum, quem elementa coelitus prodiderunt. Siquidem eodem die idem Jesus etiam Jordanis lavamonio Dei esse Filius declaratur ; cujus diei nomen, ex eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sabbatũ aũt prionppło corporalit inp̾tio celebran
dũ ut figura eẽt inreꝗẽ. Unde ⁊ sabbatũ reꝗes
pit habere festiuitate suã. Ipse eñi dies primus
qui p̾septimũ reperit̃ octauus. Vnde o meclesi asten.
adduoꝵ testam̃toꝵ significationẽ dr̃ illi sept̃e ⁊ illi
octo. Pmmo eni solũ celebrandũ sabbatũ traditũ ẽ.
ꝗerat antea reges mortuoꝵ. n Resurrectio aũt nul¬

Expanded text:
oraliter celebratum legimus, ut figura esset in requiem, unde et sabbatum requies , et ex illo coepit habere festivitatem suam. Ipse est enim dies primus, qui post septimum reperitur octavus, unde et in Ecclesiaste ad duorum Testamentorum significationem dicitur: Illi septem, idem illi octo. Primo enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum, resurrectio autem nul
Abbreviated transcription (Latin):
Matutinȩ sollẽnitatis officiũ nouo ad hic tẽpr̃ insti¬
tutũ primit̾ inbethleem monasterio ubi chñsmr iħs¬
xp̃c predẽptione hnmanȩ salutis ex uirgine nasci
dignat ẽ. Sicq exillo ꝑ uniũsũ mundũ eisdẽ cele¬
brationis inualuit consuetudo. Diluculo aũt ꝓinde
orat᷑. ut resurrectio xp̃i celebret᷑. Matutinan
rexit. quando caepit oriri fidelib lux quemo¬
riente xp̃o occiderat peccatorib siquidẽ :⁊ eodẽ
tp̃r cunctis spes future resurrectionis creditur
cũ iusti& om̃s abhac tẽporalia morte quasi a sopore
ꝗa eodie redẽptor nr̃ amortuis resurrexit. Quiꝙ
ideo dominicus appellat̃. ut meo at̾renis oꝑibꝰ
uel amundi illecebris abstinentes. tantũ diuini
cultib seruiam: dantes scilicet dicihui honore:¬
ipse dñs iħs xp̃s ⁊ saluatormr̃ tertia die resurrexit
amortius. ita nos resurrecturos innouissimosela

Expanded text:
matutinae solemnitatis officium, novo adhuc tempore instimatutinae solemnitatis officium, novo adhuc tempore institutum, primitus in Bethleem monasterio ubi Domihumani generis ex virgine nasci dignatus est. Sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. 2. Diluculo autem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur; matutina enim feris resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux quae, moriente Christo, occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi et omnes ab hac temporali morte, quasi a sopore quia in eodem Redemptor noster a mortuis resurrexit. Quique ideo Dominicus dies appellatur, ut in eo a terrenis operibus vel mundi illecebris abstinentes, tantum divinis cultibus serviamus, dantes scilicet huic diei honores Christus et Salvator noster tertia die resurrexit a mortuis, ita et nos resurrecturos in novissimo saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
distribuunt. utdũde nstoiuditio tẽporalialucra
non appetunt p̾mio et̃noditent̃. Omis ꝗrecte iudicat

Expanded text:
distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗtatis misteriũ oꝑari illũ adfirmat etiã añ quãreue¬
muttendi: Ergo ibt̃ inerrorẽ titubationis admodicũ
pmultitudine pdigioꝵ : ñ tam̃ dciciendis . Abstabilit at
suar. eproꝵ inpulsu. atq signoꝵ. Vnde ⁊idõ ponit̃
Siseri porest.: ꝗ electi pne ñposst. Sed cito resipiscente
iilł ratio. ꝑ quã scient in deceptione re ꝓboꝵ e cdec¬
tori pbatione eadẽ fieri signia. Inqͥ tpr ꝑpaticntũ¬

Expanded text:
itatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam revemittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitate sua, terrorum impulsu, atque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest: quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes in illis ratio, pro qua scient in deceptione reproborum, et electorum probatione eadem fieri signa, in quo t
Abbreviated transcription (Latin):
saluatori xp̃iano ÷ ꝑsecuta. Sũ imartires adiabolus
iã excreuerit magnã crudelitatẽ . etiã ligat᷑ crudelior
lã sitanta ligat̾ fact̃ potuit: qͣnta solut᷑ faciet.
Quanto. ꝓpm̾qus fine mundi diabulus uidet i tanto
crudelius ꝑsecutionẽ exercet. Ut ꝗa se c̃tinuo dãnandũ

Expanded text:
anos esset persecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior lvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnan
Abbreviated transcription (Latin):
seruus adũsitãte ulla ñ frangit᷑. Demartirio. An¬
sed ꝓuenitati defensionȩ ultro se certamini offert.
⁊ qst̃ ordine postremi: fiunt ñnũ quã incertaminẽ pͥmi
Airsc̃s ultrose inagone ꝓcertaminȩ deb offerre iusti¬
tiȩ. Sitam̃ agonis fructũ uidet uberrimũ: ñ debet
ubimaximũ aẽ lucrũ uidit. Et sapierit̃ se apiculo.
abstulit in qͦ poriorẽ labor ÷ quã lucrũ eẽ p̃spex̃. ue
se paulus ap̾effeiũ ꝑicuł obtulit: ꝗapotiorẽ lucrũ¬

Expanded text:
servus adversitate ulla non frangitur, sed pro veritatis defensione ultro se certamini offert, edunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt nonnunquam in certamine prianctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet ubi maximum animarum lucrum vidit; et sapienter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, qui