comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus dedit romane ȩccłȩ. Lxuiꝰ. presidet. Hic constituit scdam missam in dero.
Hic etiam scd̾m instituta maiorum suoꝵ decreuit. ut si qͥ uiri uł mulieres
suos ipsi filios quoc̃q mͦ de sc̃o lauachro susceꝑint: separentur abinuicem. ł
pabulũ salis sacrati usq ad septimum donũ sp̃c scĩ in coniugium duxerit
separentur. mulier tam̃ maritalem dotem recipiat. ⁊ pꝰ expletum annum al¬
teri si uult nubat. S ẽs̃ Columbanus a theodico rege instinetu brunichildis
auie expelliteir francia. qͥ post relicto gallo discipło suo in alemannia: cenobiũ
bobium construxit in italia. ẽs amandus elnocensis ꝑ gallias miracłorũ
⁊ pͣdicationis gr̾a clarescebat. Allouuinus etiam qui ⁊ bauo ꝑ eum ex p̃do¬
ne conuersus. et gaudaui solitarie reclusus: sanctitatis exẽplũ erat omnibus.
Edilfredus rex nordanimborum regem scotorũ ean cum omnib pene suis
in bello extinguit. Hec calamitas scotis contigit scđ̾m uaticiniũ augustini

Expanded text:
Deus dedit Romanae aecclesiae 65u s presidet. Hic constituit secundam missam in clero. Hic etiam secundum instituta majorum suorum decrevit, ut si qui viri vel mulieres suos ipsi filios quocumque modo de sancto lavacro susceperint, separentur ab invicem; vancti, quod est pabulum salis sacrati, usque ad septimum donum Spiritus sancti in conjugium duxerit, separentur; mulier tamen maritalem dotem recipiat, et post expletum annum alteri, si vult, nubat. Sanctus Columbanus a Theoderico rege instinctu Brunichildis aviae expellitur Francia. Qui post, relicto Gallo discipulo suo in Alemannia, coenobium Bobium construxit in Italia. Sanctus Amandus Elnonensis per Gallias miraculorum et predicationis gratia clarescebat. Allowinus etiam, qui et Bavo, per eum ex predone conversus et Gandavi solitarie reclusus, sanctitatis exemplum erat omnibus. Edilfridus rex Nordanymbrorum regem Scottorum Ean cum omnibus pene suis in bello extinguit. Haec calamitas Scottis contigit secundum vaticinium Augustini
Abbreviated transcription (Latin):
deodatus. Ixauꝰ. romanȩ eccl̃iȩ presidet. Osyui nordaninborum rege de¬
functo: egfridus filius eiꝰ regnat annis.xu.Grimoaldus rex langobardoꝵ
c̃ nono die pꝰ flebotomũ accepto arcu colũbam ꝑcutere nisus. eẽt. uena brachii eiꝰ
dirupta ẽ. ⁊ suꝑponẽtibꝰ ei medicis uenenata medicamina defunctꝰ. ẽ. At ꝑtharith
filius ariperth regis diuinitꝰ a ꝑegrinatiõe reuocatꝰ. ⁊ a langobardis in regnum
relocatus regnat annis. xuii. Hoc tp̃re claruit sc̃s preiectꝰ auernensis ep̃c et
ciuis. qui ȩtiã martiriratus ẽ. ab ipsius urbis primoribꝰ in ultionẽ hectoris massi-¬
liensium patricii. ab hildexico francorum rege ꝑempti. ꝑꝑ inusticias aruer¬
nensi ȩecliȩ ab eo illatas. In territorio cameracensi uirgo dĩ maxelendis ꝓ uo-¬
to uirginitatis harduinũ amatorẽ suũ fugiens ab eo martiritat᷑. qͥ mox exce¬
catus per triennium ab ea illuminatur.

Expanded text:
deodatus 74u s Romanae aecclesiae presidet. Oswi Nordanymbrorum rege defuncto, Egfridus filius ejus regnat annis 15. Grimoaldus rex Langobardorum, cum nono die post fleotomum accepto arcu columbam percutere nisus esset, vena brachii ejus disrupta est, et superponentibus ei medicis venenata medicamina, defunctus est. At Pertarith filius Ariperth regis, divinitus a peregrinatione revocatus et a Langobardis in regnum relocatus, regnavit annis 18. Hoc tempore claruit sanctus Prejectus Arvernensis civis et episcopus, qui etiam martirizatus est ab ipsius urbis primoribus in ultionem Hectoris Massiliensium patricii, ab Hildrico Francorum rege perempti propter injustitias Arvernensi aecclesiae ab eo illatas. In territorio Cameracensi virgo Dei Maxelendis pro voto virginitatis Harduinum amatorem suum fugiens, ab eo martirizatur. Qui mox excecatus, post triennium ab ea illuminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uero tenuer unt castellum donec rex francie adueniens liberauit eos.
Postea uero rex francie ⁊ rex Wlł̃s concordati sunt. Rex autem scotoꝵ
melcold predatus est in nord herbre usq adtine predam maximam.
multosq homines in uincłis secum reduxit. Nex quoq Wlłs sedicio¬
ne militari agens contra rob̾tum filium suum primogenitum apud
gerberrie quod est castellum infrancia: equo suo propulsus est. et Wlls
filius eius uulneratus. et multi ex suis occisi. Maledixit gͥ rox rob̾to
linie. in quodam placito pacifice statuto iuxta tinam. et centum hoiẽs
cumeo. Henricus imperator saxones grauissimo p̾lio iuncit. eosq
iterata expeditione ꝑurgens. cunctos eoꝵ pͥncipes. ep̃os. duces. co¬
mites. ceterosq potentes ad deditionem coegie. Hungari contra
imperatorem rebellant. regemq suũ salomonem regno deturba¬
tum sub diutina custodia excruciant.xx¬

Expanded text:
viriliter, donec rex Franciae adveniens liberavit eos. Postea vero rex Franciae, et rex Willielmus concordati sunt. Rex autem Scotorum Melcolm praedatus est in Nordhumbre usque ad Cine: et praedam maximam, multosque homines secum in vinculis reduxit. Rex quoque Willielmus seditione militari agens contra Robertum filium suum apud Gerberei, quod est castrum in Francia, equo suo propulsus est: et Willielmus filius suus vulneratus est, et multi ex suis occisi. Maledixit autem rex Roberto lmiae, in quodam placito pacifice statuto juxta Tinam, et centum homines . Heinricus imperator Saxones gravissimo prelio vincit, cosque iterata expeditione perurgens, cunctos eorum principes, episcopos, duces, comites ceterosque potentes, ad deditionem coegit. Ungari contra imperatorem rebellant, regemque suum Salomonem regno deturbatum, sub diutina custodia excruciant.
Abbreviated transcription (Latin):
Maxentius herculii filius maximiani a pretorianis militibuᷤᷤ
rome augustus appellatur.
Seuerus cesar a galerio maximo contra maxentiũ missus
Herculius marimianus a filia fausta detectus qđ dolũ const ccc a¬
antino uiro suo pararet:inassilie fugiens occiditur.
mola ad collũ ligata e ponte p̃cipitatus in flum̃ dutissime
suꝑ natauit.⁊ cũ spectantibꝰ collocutꝰ ne sui terrerent᷑ exẽplo:

Expanded text:
Maxentius Herculii Maximiani filius, a praetorianis militibus Romae Augustus appellatur. Severus Caesar a Galerio Maximiano contra Maxentium missus Herculius Maximianus a filia Fausta detectus, quod dolum Constantino viro suo pararet, Massiliae fugiens occiditur. 3 mola ad collum ligata, e ponte praecipitatus in flumen, diutissime supernatavit et cum spectantibus collocutus, ne sui terrerentur exemplo,
Abbreviated transcription (Latin):
Arelato urbe galliarum capta a sarracetus ⁊ omnib circ̃quaq demolitis. karolꝰ
adscito sibi ad auxiliũ liutprando rege langobardoꝵ eis occurrit. eosq terrores
nominis sui in fugam uertit. Sic sarracenis qui totã penẽ asiam. totã libiam. mul-¬
tamq partem europe inuaserant. karolus dei auxilio. sua industria francoꝵq
fortitudine omnẽ sp̃e inuadendi gallias abstulit.
kasamundus dux spoleti contra liutprandũ rebellans ad romanos confugit.
Tuitprandus rex pro refugio trasamunqi romam grauiter uexat. E subiugat:
Rarolus sapones tributarios sibi fac̃. Signa ĩ sole ⁊ luna ⁊ stellis apparent.¬

Expanded text:
Arelato urbe Galliarum capta a Saracenis, et omnibus circunquaque demolitis, Karolus ascito sibi ad auxilium Liuthprando rege Langobardorum eis occurrit, eosque terrore nominis sui in fugam vertit. Sic Saracenis, qui totam paene Asiam, totam Libiam multamque partem Europae invaserant, Karolus Dei auxilio, sua industria Francorumque fortitudine omnem spem invadendi Gallias abstulit. Transamundus dux Spoleti contra Liuthprandum rebellans, ad Romanos confugit. sibi subjugat. Liuthprandus rex pro refugio Trasamundi Romam graviter vexat. 740. Karolus Saxones sib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatam inuenit. statim beniuolentia fua bene om̃ia cõposuit. ⁊ cũ langobardis
in uinginti annos ꝑacẽ firmauit. hic libros dialogorum gregorii de latino ĩ
ipse regem designauerat a langobardis reꝑbato: Rachis regnat pꝰ eũ annis. uii.
ipinus princeps hunaldo duci aquitanie sibi rebellanti obuiat. Rarlomannꝰ uͦ
Sc̃s Bonefacius archiep̃c maguntiȩ cenobiũ fuldense ĩ boconia silua fundat:¬
arlomannꝰ saxoniã petit. castrũ hoscoburch capit. Theodericum saxonẽ pacis
obsidem accipit. Egdilo duxbaioarie rapta sorore pipini contͣ eũ rebellat.
quem pipinus pugna quamus dampnosa superat.¬

Expanded text:
Langobardis invenit, statim benivolentia sua bene omnia composuit, et cum Langobardis in 20 annos pacem firmavit. Hic libros Dialogorum Gregorii de Latino in ipse regem designaverat, a Langobardis reprobato, Rachis regnat post eum annis 7. Pipinus princeps Hunaldo duci Aquitaniae sibi rebellanti obviat; Karlomannus veMaguntinus coenobium Fuldense in Baconia silva fundatrlomannus Saxoniam petit, castrum Ostoburch capit, Theodoricum Saxonem pacis obsidem accipit. Egdilo dux Bajoariae rapta sorore Pippini contra eum rebellat: quem Pippinus pugna quamvis damnosa superat.
Abbreviated transcription (Latin):
Harolus aliennionẽ gallie urbem a sarracenis dolo ⁊ consensu maruntii ꝓuin¬
tie ducis captã obsidet. eaq fortit̾ recepta sarracenos usq ad ĩternetionẽ delet:¬
biit sc̃s hocbertus. Abhinc regnũ anglorum annotare ñ suꝑsedeo. quia
historias maiorum quas sequar habep.
Sarracenorum rege athima obsesso intra gallie urbem narbonam a Rarolo
sarraceni ex hispania c̃ alio rege amorei occurrunt subsilio. Qui cong̾ssi
Karolo ambobꝰ regibꝰ ꝑemptis ⁊ ciuitate recepta ab eo: ultimo pene attriti st̃
exterminio: eumq insequentẽ fugientes residui dimersi sunt in ꝓfundo.
Harolus nemausum. agathen. aliasq gothice regioi̾s urbes a sarracenis inuasas cap̃.
⁊ solotenꝰ destruit. S c̃s Erminus ep̃c ⁊ abbas lobiensis cenobiĩ obiit¬

Expanded text:
arolus Avenionem Galliae urbem, a Saracenis dolo et consensu Maruntii provinciae ducis captat. Abhinc regnum Anglorum annotare supersedeo, quia hystorias majorum, quas sequar, non ha. Saracenorum rege Athima obsesso intra GalliSaraceni ex Hispania cum alio rege Amor, ei occurrunt subsidio. Qui congressi Carolo, ambobus regibus peremptis, civitate recepta, ultimo pene attriti sunt exterminio, eumque insequentem fugientes residui dimersi sunt in profundo. arolus Nemausum, Agatnen, abasque Gothicae regionis urbes a Saracenis invasas capit, et solotenus destruit. Sanctus Erminus episcopus et abbas coenobii Lobi
Abbreviated transcription (Latin):
Milites transalpini corpus imꝑris defuncti cum insignib imꝑii
ad galliam referentes crebris italoꝵ incursib lacessiti armis sibi
uiam parant. S cum iam res intuto ẽẽ putaretur: dux baioarie hen¬
ricus iniuriato heriberto coloniensium archiep̃o. a cuius ore om̃s
pendebant. insignia regni abeo uiolenter extorsit. quasi uire here¬
ditario sibi competentia. Erat quippe filius henrici ducis qui fuit
genitus de henrico fr̃ẽ primi octonis imꝑatoris. Henricus gͥ dux
conciliatis sibi animis quorundam pͥncipum regni unguitur in
regem a willigiso maguntino arthiep̃o. ⁊ imꝑauit annis .xx.ii.¬

Expanded text:
Milites transalpini corpus imperatoris defuncti cum insignibus imperii ad Galliam referentes, crebris Italorum incursibus lacessiti, armis sibi viam parant. Sed cum jam res in tuto esse putaretur, dux Bajoariae Heinricus, injuriato Heriberto Coloniensium archiepiscopo, a cujus ore omnes pendebant, insignia regni ab eo violenter extorsit, quasi jure hereditario sibi comgenitus de Henrico fratre primi Othonis imperatoris. Henricus igitur dux, conciliatis sibi animis quorumdam principum regni, ungitur in regem a Vuilligialso Moguntino episcopo, et imperat. an. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
inuentionis eius. qͣm gr̾a mulaculoꝵ ꝓsequente ubiq deus mirificauit. Unde
plura augustinus. multo plura scripsit cuodius. Honorius pacto federe cũ
gothis: aquitaniam tͣdidit eis. Uuallia placidiam ab atanulpho captã reddit
honorio fr̃i. honorius eam dat uxorẽ constantio comiti. ex qͦ placidia ualentinia¬
nũ genuit. qui post honorium regnauit.

Expanded text:
inventionis ejus, quam gratia miraculorum prosequente ubique Deus mirificavit. Unde plura Augustinus, multo plura scripsit Evodius. Honorius, pacto foedere cum Gothis, Aquitaniam tradidit eis. Wallia Placidiam ab Atauulfo captam reddit Honorio fratri; Honorius eam dat uxorem Constantio comiti, ex quo Placidia Valentinianum genuit, qui post Honorium regnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Saxones uirtute karoli conterriti reddunt se ap̃i ⁊ regis fidelitati.
arolus rex xp̃ianã religionẽ scẽ ac pie colens. eccłias dĩ oĩmodis honorabat.
et ornabat. sacris uestib ac uasis. edicens ut nec ianitorib quidẽ liceret cõ¬
muni habitu in eccłia ministrare. Extruxit etiã aquisgrani basilicam
plurime plurime pulchritudinis. ad euiꝰ struęturã a roma ⁊ Rauenna colũp¬

Expanded text:
Saxones virtute Karoli conterriti, reddunt se Christi et regis fidelitati. Karolus rex christianam religionem sancte ac pie colens, aecclesias Dei omnimodis honorabat, et ornabat sacris vasis ac vestibus, edicens, ut ne janitoribus quidem liceret communi habitu in aecclesia ministrare. Extruxit etiam Aquisgrani basilicam plurimae pulchritudinis, ad cujus structuram a Roma et Ravenna colu
Abbreviated transcription (Latin):
Iemingꝰ rex danorum morit᷑. pꝰ que duo inter se de regno contendentes bello cot¬
liduntur. in quo pene undecim milia danorum ꝑimuntur.
Maguntie pons quingentorum passuũ longitudinis transrhenũ que harolus
imꝑator ꝑ decem annos ingenti labore ⁊ mirabili oꝑe de lignis construxerat.
ita ut ꝑpetuo durare posse uidẽtur. in trib horis conflagrauit. ut ne una qͥde

Expanded text:
Hemingus rex Danorum moritur. Post quem duo inter se de regno contendentes bello colliduntur, in quo paene 11 milia Danorum perimuntur. Moguntiae pons quingentorum passuum longitudinis trans Rhenum, quem Karolus imperator per decem annos ingenti labore et mirabili opere de lignis construxerat, ita ut perpetuo durare posse videretur, ita tribus horis conflagravit, ut ne una quidam
Abbreviated transcription (Latin):
oħs pp̃ amilitib s uidonis marchionis captus. et in custodiam
trusus. ceruicali suꝑ os eius posito. pessime strangulatus est.
in cuius loco alter iohannes. cxxiuiꝰ. subrogatus ẽ. fr̃ albici romã
expulso hugone regentis. Alibi legitur hoc in loco papa presedisse.
encerlaus princeps boemie arege henrico in praga urbe
obsessus. sed et urbem regi dedit. ⁊ impositam boemie multam¬
peccumam cributi soluit. xii¬

Expanded text:
s papa a militibus Guidonis marchionis captus et in custodiam trusus, cervicali super os ejus posito pessime strangulatus est. In cujus loco alter Johannes subrogatus est, frater Alberici, Romam expulso Hugone regentis. Alibi legitur hoc in loco Leo papa presedisse. Vencezlaus princeps Boemiae, a rege Henrico in Praga urbe obsessus, se et urbem regi dedit, et impositam Boemiae multam tributi solvit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cassiodorus senator pꝰ monachꝰ ddoctor mirabił. Arator poeta. priscianꝰ gͣmmaticus.
uictor capuanus ȩp̃c. qͥ cyclos paschales scribens uictorii errores redarguit. Gregorsꝰ
lingonensis. Nicetꝰ treuerensis. domitianus tungrensis florent. G ilemer ꝑhunens
hidericũ regem annis quinq regnat pꝰ eũ suꝑ wandalos. qͥ tante er udelitatis fuit:¬
s ũt nec parentib parceret¬
Corpꝰ antonii monachi diuina reuelatione inuentũ. ⁊ alexandriam.ẽ. delatum.

Expanded text:
Cassiodorus senator, post monachus, Arator poeta, Priscianus grammaticus, Victor Capuanus episcopus, qui cyclos paschales scribens Victorii errores redarguit, Gregorius Lingonensis, Nicetius Treverensis, Domitianus Tungrensis florent. Gylemer, perimens Hildericum regem, annis 4 regnat post eum super Wandalos; qui tantae crudelitatis fuit, ut nec parentibus parceretCorpus Antonii monachi divina revelatione invent
Abbreviated transcription (Latin):
oħs nomane ȩccłe. Luuꝰ. presidet. Franci extorquent de manu athalarici quicqͥd
galliarum auꝰ eiꝰ Theodericꝰ rex italie tenuerat. In affrica quidã ortodoxi ep̃i
linguis sibi excisis radicitꝰ a uuandalis postmodũ clare loquendo multis mira-¬
cło fuere. qͦd miracłm unus eor̃ auxit. qui in elationẽ uersus statĩ ꝑͥuatꝰ dino
Athalarico rege italle ⁊ ostrogothorum mortuo. almalsuinda mat̾ eiꝰ theodatum
theoderici patris sui ex sorore nepotem adsciscit secum in regnum. Clodoal¬
dꝰ filiꝰ clodomiris regis fr̾ibꝰ suis ĩpie a patruo suo lothario olim extinctis mun¬
danam nobilitatẽ transferens ad nobilitatẽ diuine seruitutis in clericali gradu
pͣminet exemplo scĩtatis. Sẽs̃ uedastus pͥmꝰ atrebatensiũ ep̃c ordinat᷑ a sc̃o remigio.

Expanded text:
s Romanae aecclesiae 53u s presidet . Franci extorquent de manu Athalarici, quicquid Galliarum avus ejus Theodericus rex Italiae tenuerat. In Africa quidam orthodoxi episcopi, linguis sibi excisis radicitus a Wandalis, postmodum clare loquendo multis miraculo fuere; quod miraculum unus eorum auxit, qui in elationem versus, statim privatus di. 40. 3. 6. 8. Athalarico, rege Italiae et Ostrogothorum mortuo, Amalsuinda mater ejus Theodatum, Theoderici patris sui ex sorore nepotem, asciscit secum in regnum. Chlodoaldus filius Chlodomeris regis, fratribus suis impie a patruo suo Lothario olim extinctis, mundanam nobilitatem transferens ad nobilitatem divinae servitutis, in clericali gradu preminet exemplo sanctitatis. Vedastus primus Atrabatensium episcopus ordinatur a sancto Remigio.
Abbreviated transcription (Latin):
desscribit. Solis facta defectio.
Bellũ ꝑsicũ nocturnum apud singaram. in quo haud dubiam sccel¬
uictoriã militum stoliditate ꝑdidimus. Heq uero ullũ constan-¬
tino ex nouem grauissimis preliis contra ꝑsas grauius bellum¬
fuit. Nam ut alia omittã nisibim obsessa byrabde ⁊ amide
capte SUNt¬

Expanded text:
scribit. Solis facta defectio. Bellum Persicum nocturnum apud Syngaram, in quo haud dubiam victoriam militum stoliditate perdidimus. Neque vero ullum Constantio ex novem gravissimis praeliis contra Persas, gravius bellumfuit; nam ut alia omittam, Nisibis obsessa, Bizabdae et Amida captae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si. FRitigernus qui suꝑ wisigothoᷤᷤ
aliquandui regnauerat. ab hoc an-¬
no tribus annis regnauit. Ostro¬
gothis in patrio solo sub hunoꝵ
dominio remorantibus. preerat
Winitharius. eisq ab hoc anno
usq ad mortem attile per annos
runt. reguli gentis sue. Balãber.
hunis imperabat. qui et post eũ
mundruch pater attile. octar.
⁊ Rugila fratres eius. Bleda et at.¬
tila frater eius. ab hõc anno usq
ad mortem martiani imperatoris
regnauerunt annis plus minus
scđ̾m dionisium. Olimpiade. ceͣ.¬
tem impii ualentis: imperant Gra¬
tianus et ualentinianus. Sapor.

Expanded text:
si. Fritigernus, qui super Wisigothos si. Fritigernus, qui super Wisigothos aliquandiu regnaverat, ab hoc anno 3 annis regnavit. Ostrogothis in patrio solo sub Hunorum dominio remorantibus preerat Winitharius; eisque ab hoc anno usque ad mortem Attilae per annos runt reguli gentis suae. Balamber Hunis imperabat, qui, et post eum Mundzuch pater Attilae, Octar et Rugila fratres ejus, Bleda et Attila, frater ejus, ab hoc anno usque ad mortem Martiani imperatoris regnaverunt annis plus minus undum Dionisium, Olimpiadis 289.tem impii Valentis imperant. 381. 1. GRATIANUS ET VALENTINIAN
Abbreviated transcription (Latin):
fere octoginta laborauerunt. ad con¬
cussionem et riunam mundi. ab
hac ergo uictoria usq ad mortem
attilȩ regnum eorum in hoc oꝑe-¬
re annotabimus.
xtra has et alie gentes fuert̃.
que romanum imperium
dilacerauerunt. id est gepides.
plures.que omnes ab aquiloniͤ
plaga exierunt. ut super hoc for¬
tasse uideatur dictum per proph¬
etam. ab aquilone pandetur ma¬
lum super uniuersam terram:
Rdiamur ergo telam nar.¬
rationis nostrȩ. ab annodo¬
mortem ualentis. Ualentinianus
minor et gratianus filii maioris
Ualentiniani incipientes simul
regnare regnauerunt annis sex.
Ab hoc anno sapor qui diu impe¬
rauerat persis: imperauit annis
imperio romano fuerunt annis¬
Wandali cum rege suo modigisi¬
lo per gallias crudeliter debacha
Super francos in sicambria com-¬
morantes: regnabat priamus.
Alii scribunt perisse eum in bello
quo ut diximus franci nimis attri¬
ti sunt. ab exercitu prioris ualenti¬
niani. et de sicambria exire cõpul¬

Expanded text:
fere octoginta laboraverunt ad confere octoginta laboraverunt ad concussionem et ruinam mundi. Ab hac ergo eorum victoria usque ad mortem Attilae regnum eorum in hoc annotabimus opere. Extra has et aliae gentes fuerunt, quae Romanum imperium dilaceraverunt, id est Gepides, plures, quae omnes ab aquilonis plaga exierunt; ut super hoc fortasse videatur dictum per prophetam: Ab aquilone pandetur malum super universam terram. Ordiamur ergo telam narrationis nostrae ab anno Domortem Valentis Valentinianus minor et Gratianus, filii majoris Valentiniani, incipientes simul regnare, regnaverunt annis 6. Ab hoc anno Sapor, qui diu imperaverat Persis, imperavitannis imperio Romano fuerunt annisWandali cum rege suo Modigisilo per Gallias crudeliter debaSuper Francos in Sicambria commorantes, regnabat Priamus. Alii scribunt eum periisse in bello, quo, ut diximus, Franci nimis attriti sunt ab exercitu prioris Valentiniani, et de Sicambria exire compul
Abbreviated transcription (Latin):
parati. ceruicibus firmis. ⁊ suꝑbia
semper erecti. Hi uero sub homi¬
num figura uiunt beluina seuitia.
Tali ergo stirpe proereati huni.
cunctis uicinis gentibus erant hor¬
rori et formidini. Horum potenti¬
am auxit uictoria de gothis manen.¬
tibus trans ripas meotide paludis.
qui in sithia pollebant gloria sin-¬
gularis potentiȩ et fortitudinis.
Quam uictoriam hoc modo huni
adepti sunt. Uenatores hunorũ
sequentes uestigia cerue meotidas
paludes transeuntes quas imper-
uias hactenus esse putabant. sithi¬
am regionem diligenter ex plorãt.
explorata omnia hunis nuntiant.
ad transeundum eos animant.
Horum ducatu paludibus tran¬
sitis: uelut quidã turbo subito in¬
cubuerunt. gentibus scithicis. eas¬
q omnes subiugauerunt. sibi. ip.¬
sosq gothos ceteris imperitantes
aut preminentes expulerunt sedi¬
bus sius. Hoc felicitatis successu
huni inter ceteras scithie gentes
elati ꝑ uictoriam de gothis ꝑ annõ

Expanded text:
parati, cervicibus firmis, et superbia parati, cervicibus firmis, et superbia semper erecti. Hi vero sub hominum figura, vivunt belluina saevitia. Tali ergo stirpe procreati Huni, cunctis vicinis gentibus erant horrori et formidini. Horum potentiam auxit victoria de Gothis, manentibus trans ripas Meotidis fluminis, qui in Scythia pollebant gloria singularis potentiae et fortitudinis. Quam victoriam hoc modo Huni adepti sunt: Venatores Hunorum, sequentes vestigia cervae Meotidas paludes transeuntis, quas inpervias esse hactenus putabant, Scythicam regionem diligenter explorant, explorata omnia Hunis nuntiant, ad transeundum eos animant. Horum ducatu paludibus transitis, velut quidam turbo subito incubuerunt gentibus Scythicis, easque omnes subjugaverunt sibi, ipsosque Gothos caeteris imperitantes aut preminentes expulerunt sedibus suis. Hoc felicitatis successu Huni inter caeteras Scythiae gentes elati per victoriam de Gothis, per annos
Abbreviated transcription (Latin):
ferocissimum ediderunt. Quo fu.¬
it primum inter paludes meotidas
minutum. tetrum. atq exile qͣsi
hominum genus. nec alia uoceno.¬
tum. nisi quod humani sermonis
imaginem assignabat. Et quos
bello forsitan minime suꝑabant:
uultus sui terrore minium ꝑauo-¬
rem ingerentes terribilitate fuga¬
bant. eo quod erat eis species pauẽ.¬
de nigredinis.⁊ uelut quedam si
dici fas est deformis offa non facies.
habensq magis puncta quam lu¬
mina. Quorum animi fiduciam
toruus prodit aspectus. Qui etiam
in pignora sua primo die nata dese¬
uiunt. Ham maribus ferro genas
seccant. ut antequam lactis nutri¬
menta percipiant. uulneris cogan.¬
tur subire tolerantiam. Hinc im¬
berbes senescunt.:⁊ sine uenustate
ephebi sunt: quia facies ferro sul¬
cata: tempestiuam pilorum grãm
cicatrice absumit. Exigui quidẽ
forma. sed arguti. motib expediti.
⁊ ad equitandum promptissimi:
Scapulis latis. ⁊ ad arcus sagittasq

Expanded text:
ferocissimum ediderunt, quod fuferocissimum ediderunt, quod fuit primum inter paludes Meotidas; minutum, tetrum atque exile quasi hominum genus, nec alia voce notum, nisi quod humani sermonis imaginem assignabat, et quos bello forsitan minime superabant, vultus sui terrore nimium pavorem ingerentes, terribilitate fugabant: eo quod erat eis species pavendae nigredinis, et velut quaedam, si dici fas est, deformis offa, non facies, habensque magis puncta, quam lumina. Quorum animi fiduciam torvus prodit aspectus. Qui etiam in pignora sua primo die nata desaeviunt. Nam maribus ferro genas secant, ut, antequam lactis nutrimenta percipiant, vulneris cogantur subire tolerantiam. Hinc imberbes senescunt, et sine venustate effaebi sunt; quia facies ferro sulcata, tempestivam pilorum gratiam cicatrice absumit. Exigui quidem forma, sed arguti, motibus expediti, et ad equitandum promptissimi, scapulis latis, et ad arcus sagittasque
Abbreviated transcription (Latin):
in omni pene sithia tene¬
bat principatum. ipsa gẽ¬
tis barbaries me silere faceret.
nisi illud famosum galliarum
⁊ltalie excidium me loqͥ cog̾et.
quando ꝑ attilam eorũ regem
iudicium dei se longe lateq ef¬
fudit. quem quasi gladiũ lima¬
tum et eracuatum de uagina¬
sue indignationis suꝑ peccatri¬
ces gentes deus distrĩxit. De eoꝵ
ergo origine que in antiquorũ
leguntur historiis aperiã ꝑau-¬
cis. filimer getharum rex gan-¬
darici magni filius. qui pꝰ egres¬
sum scanthie insule iam quinto
loco tenens principatum gecha-¬
rum. cũ terras sithie cũ sua gẽ¬
te introiit: repperit in populo
suo quasdam magas mulieres
quas gethico sermone alirunnaᷤᷤ
dieunt. easq habens suspectas
de medio sui proturbat. longeq
ab exercitu suo fugatas in solitu¬
dine coegit errare. Quas siluestres ho¬
mines quos nonnulli faunos ficarioᷤ
uocant. ꝑ desertum uagantes dum
uidissent: et earum complexibus se
in coitum miscuissent: genus hoc

Expanded text:
in omni paene Scythia tenebat principatum, ipsa gentis barbaries me silere faceret, nisi illud famosum Galliarum et Italiae excidium me loqui cogeret, quando per Attilam eorum regem judicium Dei se longe lateque effudit, quem quasi gladium limatum et exacutum de vagina indignationis suae super peccatrices gentes Deus distrinxit. De eorum ergo origine quae in antiquorum leguntur historiis, aperiam paucis. Filimer, Gothorum rex, Gadarici magni filius, qui post egressum Scantiae insulae jam quinto loco tenuit principatum Getarum, et terras Scythiae cum sua gente introiit, repperit in populo suo quasdam magas mulieres, quas Gothico sermone Alirunnas dicunt; easque habens suspectas, de medio sui proturbavit, longeque ab exercitu suo fugatas in solitudine coegit errare. Quas silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant, per desertum vagantes dum vidissent, et earum complexibus se in coitu miscuissent, genus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
de obseruatione pasche ꝑ centũ annos digestũ. qũẽ laterculum uocauit ab hoe
anno in choauit. hoc ẽ a primo consulatũ theodosiĩ. D amasus paꝑa instituit¬

Expanded text:
de observatione paschae per centum annos digestum, quem laterculum vocavit, ab hoc de observatione paschae per centum annos digestum, quem laterculum vocavit, ab hoc anno incohavit, hoc est a primo consulatu Theodosii. Damasus papa
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Qđ ut om̃ibꝰ clarũ fieret ipsum psalterium distinxit ꝑ asteriscos idẽ. stellã.
et ꝑ obelos idẽ. uirgam iacentem.. docens ea que continent᷑ sub asteris¬
cheodotionis aumtarat translationẽ. Hoc psalteriũ damasus papa rogatu iero
m galicanis eccłis cantari instituit ⁊ propt᷑ hoc gallicanum uocat᷑ romanis
psasterium sed̾m. Exi. retinentib sibi: propt̃ qd̾ romanũ uocatun. Hec duo psal¬
taria ẽ non sufficerent ad ꝓponenda testimonia de xp̃o contra uideos q ñ recipi¬
unt nisi ea que habentur in hebreo. addidit ⁊ terciũ quod uocat᷑ hebraicum
pro eo qđ̃ rogatu sophronis uiri sapientis transtulit ilud de hebraica uerita¬
te in latinum uerbo aduerbũ. quod psalterium ⁊ alia ieronimi opuscła idẽ so¬
phronius de latino in grecum transtulit. Theopbiltis alerandrie ep̃c es elũ

Expanded text:
ret. Quod ut omnibus clarum fieret, ipsum psalterium distinxit per asteriscos, id est stellam +, ret. Quod ut omnibus clarum fieret, ipsum psalterium distinxit per asteriscos, id est stellam +, et per obelos, id est virgam jacentem ÷, docens ea quae continentur sub asterisTheodotionis dumtaxat translationem. Hoc psalterium Damasus papa rogatu Hieronimi in Gallicanis aecclesiis cantari instituit, et propter hoc Gallicanum vocatur; Romanis psalterium secundum LXX retinentibus sibi, propter quod Romanum vocatur. Haec duo psalteria cum non sufficerent ad proponenda testimonia de Christo contra Judaeos, qui non recipiunt nisi ea quae habentur in Hebreo, addidit et tertium, quod vocatur Hebraicum, pro eo quod rogatu Sophronii viri sapientis transtulit illud de Hebraica veritate in Latinum verbo ad verbum. Quod psalterium et alia Hieronimi opuscula idem Sophronius de Latino in Grecum transtulit. Teophilus Alexandriae episcopus cyclum
Abbreviated transcription (Latin):
hrodosius a Gratiano magister militum oedinatꝰ. in¬
credibili celeritate ⁊ mira felicitate deuictis multis barba¬
ris gentibꝰ lassam rem publicam in orientis partibꝰ reꝑaũ.
Clarebant eo tempore. Damasꝰ rome.xiii. papatꝰ annũ
agens. Didimꝰ alexandrinꝰ qui acuneto etatis anno
lumine captus. qͣmuis eẽt elem̃torũ ignarꝰ tam̃ in littera¬
rum seientia etiam philosophus mirabilis. Teronimus totꝰ diuine scripture
incũbens. G regorius nisenus. Gregorius natantenus. Martinus turonẽsis
nus ep̃e: ꝑ hoc clarior quod theodosius in summis preuidit se ab eo indui clami¬
mnperii faeit. Paula inter nobiles romanoꝵ matronas prenobilis abrentiat
mundo. Psalterrum quod scdłm. lxx. interpretes in om̃ib eccłiis cantaba
turr eorrexit. quo iterum uitiato: psalterium nouum composuit. quod et
alxa. interpretum editione ñ multũ discordaret ⁊ ẽ hebraieo multũ concordes¬

Expanded text:
heodosius a Gratiano magister militum ordinatus, incredibili celeritate et mira felicitate devictis multis barbaris gentibus, lassam rem publicam in orientis partibus reparavit. Clarebant eo tempore Damasus Romae, 13u m papatus annum agens; Didimus Alexandrinus, qui a quarto aetatis anno lumine captus, quamvis esset elementorum ignarus, tamen in litterarum scientia etiam philosophis erat mirabilis; Hieronimus, totus divinae scripturae incumbens; Gregorius Nisenus, Gregorius Nazanzenus, Martinus Turonensis episcopus, per hoc clarior, quod Theodosius in somnis previdit, se ab eo indui clamiimperii facit. Paula inter nobiles Romanorum matronas prenobilis, abrenunciat mundo. Psalterium quod secundum LXX interpretes in omnibus aecclesiis cantabatur, Hieronimus correxit. Quo iterum vitiato, psalterium novum composuit, quod et a LXX interpretum editione non multum discordaret, et cum Hebraico multum concorda
Abbreviated transcription (Latin):
Alexandrine ȩccłiȩ .xuiꝰ. pꝰ theonam ordinat᷑ ep̃c petrus. qͥ pꝰea Iccc i¬
nono ꝑsecutionis anno gloriose martẏrium perpetrauit.

Expanded text:
Alexandrinae Ecclesiae XXI post Theonam, ordinatur episcopus Petrus, qui postea IX persecutionis anno gloriose martyrium perpetravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur autem muros ecolesine urbis ante faciem eius corruisse.
Amalricus filius alarici fugiens in hispaniam regnat ibi annis sexdecim.
Sigismundus mortuo patre suo Gundebaudo: regnat in burgundia. Esua illustđ.¬
ipsius mauri scm̃ benedictum claruisse temporibus iustini senioris ⁊ hẏlderici wã-¬
dalorum regis. addens qͦd eo tempore rex theodericus syminacũ ꝑatriciũ ⁊ loħm
paꝑam occiderit. Scribit quoq eũdem benedictum hoc eodẽ anno quo maurꝰ ad gal¬
lias tendebat obisse.xii. Rł. aprił hora diei quasi tercia. quo eo anno in sabbato
pasche proueniens primum pascha fuisse demonstrat. Se quoq dic̃ in gallias
uenisse temꝑe regis theodeberti nepotis clodouei regis. Quia gͦ ille scripsit que
uiderat. quomodo hoc consequentie hẏstoriarum conueniat: qui ualet adu̾tat.
⁊ qui aduerterit exponat:¬

Expanded text:
Fertur etiam muros Ecolismae urbis ante faciem ejus corruisse. Fertur etiam muros Ecolismae urbis ante faciem ejus corruisse. Amalricus filius Alarici fugiens in Hispaniam, regnat ibi annis 16. Sigismundus, mortuo patre suo Gundebaudo, regnat in Burgundia. Gillius Mauri, S. Benedictum claruisse temporibus Justini senioris et Hilderici Wandalorum regis; addens, quod eo tempore rex Theodericus Simmachum patricium et Johannem papam occiderit. Scribit quoque, eundem Benedictum hoc eodem anno, quo Maurus ad Gallias tendebat, obiisse, 12 Kal. April., hora diei quasi tertia; quod eo anno in sabbato paschae proveniens, primum pascha fuisse demonstrat. Se quoque dicit in Gallias venisse tempore regis Theodeberti, nepotis Ludowici regis. Quia ergo ille scripsit, quae viderat, quomodo hoc consequentiae hystoriarum conveniat, qui valet advertat, et qui advertit, exponat
Abbreviated transcription (Latin):
Clodoueus ⁊ alaricus reges confederantor.
Quintianus rutenensis episcopꝰ ⁊ maxentius pictauensis abbas clarent in gallia¬
Uitalianus instinctu populi insurgit in imperatorem anastasium propter euti¬
cianam heresim deo ⁊ hominibus exosum:¬
Hormisda Romane eccłiȩ. Lꝰ. presidet. Hic clerum composuit. ⁊ psalmis erudiuit
Clodoueuls rex signis diuini auxilii animatlis ad bellandum. turonis quippe tn¬
siens equũ suũ sco martino misit. quẽ centũ solidis redemptũ reciꝑe ñ potuit.
missis aliis centũ solidis recepit. credens illum bonũ. eẽ. in auxilio. qͥ tã carꝰ erat
i negotio. Insuꝑ accepto uictoriȩ presagio: a clericis cantantibꝰ p̾cinxisti me
uirtute ad bellum. alarico wisigothorum regi congreditur. coq ꝑempto qͥcquid
galliarum uisigothi possidebant ad partes francorum transtulit. et inuadens to¬
losam sedem regni gothorum. usq ad pẏreneos montes regnũ francoꝵ dilatauit.

Expanded text:
Ludowicus et Alaricus reges confoederantur. Quintianus Rutenensis episcopus et Maxentius Pictavensis abbas clarent in GalliaVitalianus instinctu populi insurgit in imperatorem Anastasium, propter Eutitianam heresim Deo et hominibus exosumHormisda Romanae aecclesiae 50u s presidet. Hic clerum composuit, et psalmis erudivit. cus rex signis divini auxilii animatus ad bellandum--Turonis quippe transiens, equum suum Sancto Martino misit; quem centum solidis redemptum recipere non potuit, missis aliis centum solidis recepit; credens illum bonum esse in auxilio, qui tam carus erat in negotio--insuper accepto victoriae presagio a clericis cantantibus: Praecinxisti me virtute ad bellum, Alarico Wisigothorum regi congreditur, eoque perempto, quicquid Galliarum Wisigothi possidebant, ad partes Francorum transtulit; et invadens Tolosam sedem regni Gothorum, usque ad Pyrineos montes regnum Francorum dilatavit.
Abbreviated transcription (Latin):
torie tutuͤle cõmissam exiliat. eaq ñ multo pꝰ in balneo strangulata ĩmissu the-¬
odati solus suꝑ ostrogothos anno uno regnat. Qui sciens ꝓ hoc se iram imꝑato¬
ris incurrisse agapitum papam constantinopolim misit ꝓ impetranda hꝰ facti
impunitate. Agapitꝰ inueniens ibi ant̾emiũ constantinopolitanũ ep̃m euticia¬
ne.ẽẽ. hesis. excõmunicato eo ⁊ exiliato menam fec̃ ibi fubstitui. Agapitꝰ ibi mo¬
rit᷑. romamq refertur. Iustianus imꝑator cõstantinopoli eccłam scẽ sophie
incõꝑabili oꝑe edificat. Basiliariꝰ patriciꝰ a Istiniano imꝑatore ex iussu dĩ ad
laffricam liberandã de manu wandaloꝵ missus. noctu c̃ plaustris rusticorum

Expanded text:
toriae tutelae commissam exiliat, eaque non multo post in balneo strangulata immissu Theodati, solus super Ostrogothos anno uno regnat. Qui sciens per hoc se itam imperatoris incurrisse, Agapitum papam Constantinopolim misit, pro impetranda hujus facti impunitate. Agapitus inveniens ibi Anthemium Constantinopolitanum episcopum Eutitianae esse heresis, eo excommunicato et exiliato, Menam fecit ei substitui. Agapitus ibi moritur Romamque refertur. Justinianus imperator Constantinopoli aecclesiam S. Sophiae iae 54t u s presidet. Bilisarius patritius a Justiniano imperatore ex jussu Dei ad Africam liberandam de manu Wandalorum missus, noctu cum plaustris rusticorum
Abbreviated transcription (Latin):
duoꝵ. ab hoc etiã anno dionisiꝰ abbas orditur cyclum suũ cydoꝵ quinq decenno.¬
ualium. Et quia scd̾s annus oꝑis hꝰ concordare debet in ratione cõpoti primo an¬
no natiuitatis xp̃i: debet tricesimus quintꝰ annus &ͥ eycli dionisii concordare in ra-¬
tione cõpoti tricesimo t̾cio anno natiuitatis. &ͥ. scilicet ut quarta decima luna apͥt̃¬
uͦi hł aprił: in dñica die. S qͥa non ita occurrit. s luna.xiii. apͥł occurrit eo an-¬
probatur quia repugnat euuangłice ueritati.
ustinianus imꝑatoꝵ libros legum romanarũ abbreuiauit in uno uolumine qđ¬

Expanded text:
b hoc etiam anno Dyonisius abbas orditur ciclum suum ciclorum quinque decennovennalium. Et quia secundus annus operis hujus concordare debet in ratione compoti primo anno nativitatis Christi, debet 35u s annus cycli Dyonisii concordare in ratione compoti 6 Kal. Aprilis in dominica die. Sed quia non ita occurrit, sed luna 14ma Aprilis occurrit eo anprobatur, quia repugnat evangelicae veritati. Justinianus imperator libros legum Romanarum adbreviavit, in uno volumine, q
Abbreviated transcription (Latin):
.c.xl.uiiꝰ. presidet. Northinanni frisiam infestantes tele op¬
pidum incendunt. Henricus imꝑator mettis urbem obsidet.
ꝓpter deodericum frẽm uxoris sue contra se rebellantẽ. qui ep̃atũ
ipsius urbis usurpauerat. Dux enim mosellanorum deodericꝰ post
frẽm suum alberonem dato ep̃atu metensium filio suo adhuc pue¬
ro. tutorem ei substituit ipsum deodericum. qui puero urbe exluso
⁊ ep̾atu usurpato. ipsum etiã deodericũ ducem bellocepit. Urbe gͦ
per obsidionem pene desolata: tandem pax conuenit.

Expanded text:
. 2, m. 9. Normanni Frisiam infestantes Tilae oppidum incendunt. Henricus imperator, Metis urbem obsidet, propter Deodericum fratrem uxoris suae, contra se rebellantem: qui episcopatum ipsius urbis usurpaverat. Dux enim Mosellanorum Deodericus post fratrem suum Alberonem, dato episcopatu Metensium filio suo adhuc puero, tutorem ei substituerat ipsum Deodericum: qui, puero urbe excluso et episcopatu usurpato, ipsum etiam Deodericum ducem bello cepit. Urbe ergo per obsidionem pene desolata, tandem pax convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i filias tres. Quarum una nomine einma edelredo regi anglorum nup¬
sit. de qua idem rex eduuardũ ⁊ aluredum godoini comitis longo post
dolis interemptum ꝓcreauit. Scd̾a uero haduis nomine Gonfrido bri-¬
tannorum comiti iuncta alanum et eudonem duces progenuit. Tercia
etiam duos filios ⁊ totidem filias ex concubinis. quorum unus Gode¬
fridus. alter uero dicebatur Willmꝰ. Horum prior comes fuit aucensis
Quo defuncto: accep̃ fr̃ eius eundem comitatum. quem adhuc
leb̾tus filius predicti Godefridi eundem comitatum parumꝑ tenue

Expanded text:
atque filias tres. Quarum una nomine Emma, Edelrodo regi Anglorum nupsit, de qua idem rex Edwardum et Aluredum, Godwini longo post dolis interemptum procreavit. Secunda vero Hadvis vocata Goiffredo Britannorum comiti juncta, Alanum et Eudonem duces progenuit. Tertia etiam duos filios et totidem filias ex concubinis. Quorum unus Godefridus, alter vero dicebatur Willelmus. Horum prior comes fuit Aucensis. Quo defuncto, accepit frater ejus eumdem comitatum quem adhuc lebertus filius Godefridi co
Abbreviated transcription (Latin):
Itto imꝑator pentecosten aquis grani celebrauit concurrentib
ibi afrancia sorrorib suis regina uidelicet francorum Gerberga matre
lotharii regis. ⁊ karoli ducis. ⁊ hauiide uxore. hugonis pariensium co¬
mitis. quorum filius fuit hugo qui postea regnauit in francia. uͥ omĩs
illa regalis ꝓsapia tanto adinuicem congratulationis iubilo ẽ. affecta. ut
mn omni uita eorum uix aliquid gaudu huic leticie potuit coequari.
tto italiam repetit.
B runo dux et archiep̃c infranciam ꝑgens ad pacificandos nepotes
suos lotharium regem ⁊ filios huzonis: ubi compendium uenit. febre
correptus remis redit. ibi quicquid habuit in re mancipi ꝑtestamentũ
ecclesiis scõrum delegato. mortuus ẽ. corpꝰ eius a deoderico metensi ep̃o
coloniam refertur

Expanded text:
tto imperator pentecosten Aquisgrani celebravit, concurrentibus ibi a Francia sororibus suis, regina scilicet Francorum Gerberga, matre Lotharii regis et Karoli ducis, et Hathuide uxore Hugonis Parisiorum comitis, quorum filius fuit Hugo, qui post regnavit in Francia. Ubi omnis illa regalis prosapia tanto adinvicem congratulationis jubilo est affecta, ut in omni vita eorum vix aliquid gaudii huic laetitiae potuerit equiperari. Otto Italiam repetit. Bruno dux et archiepiscopus in Franciam pergens ad pacificandos nepotes suos, Lotharium regem et filios Hugonis, ubi Compendium venit, febre correptus Remis redit; ibi quidquid habuit in re mancipi, per testamentum aecclesiis sanctorum delegato, mortuus est. Corpus ejus a Deoderico Mettensi episcopo Coloniam refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nacedonius artis plumariȩ in locũ pauli ab arrianis epͣis sub¬
rogat᷑. a quo nunc heresis macedemoniana.
Paulus crudelitate pͣfecti philippi nam fautor macedonii par¬
tium erat.⁊ arrianorum insidiis strangulatur.
Maximus treuerorũ ep̃c clarꝰ habet᷑. a quo athanasius alexãdrie cccx lo¬
ep̃c. cũ a constantio quereretur ad penã: honorifice susceptꝰ. ẽ.

Expanded text:
acedonius artis plumariae, in locum Pauli ab Arianis episcopus subrogatur, a quo nunc haeresis Macedoniana. Paulus crudelitate praefecti Philippi nam fautor Macedonii partium erat et Arianorum insidiis strangulatur. 6 Maximinus Trevirorum episcopus clarus habetur, a quo Athanasius Alexandriae episcopus, cum a Constantio quaereretur ad poenam, honorifice susceptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
trabis maxime ꝑ quatuor menses apparuit. Colboldus in
Colboldus in
episcopatu leodicensi baldrico succedit.

Expanded text:
trabis maximae per 4 menses apparuit. 1018. 16. 22. Guolbodo in episcopatu Leodicensium Baldrico succedit.
Abbreviated transcription (Latin):
sexies. et ualentiniani iterũ: totũ
meum.ẽ. Quo fine contentꝰ. reliqũ
temporis Gratiani et theodosii lati¬
oris historiȩ stilo reseruaui. ñ qͦ
de uiuentib timuerim libere & uere
scribere: timor. enim dei timorem
hominũ expellit. sed qm̃ de bachan¬
tibus adhuc in terra nr̃a barbaris
incerta sunt omnia.

Expanded text:
VI et Valentiniani iterum, totum VI et Valentiniani iterum, totum meum est. Quo fine contentus, reliquum tempus Gratiani et Theodosii latioris historiae stylo reservavi; non quo de viventibus timuerim libera et vere scribere: timor enim Dei hominum timorem expellit; sed quoniam, debacchantibus adhuc in terra nostra Barbaris, incerta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
Tres referent. Quos c̃ possim meo uire
reꝑcutere. ut si displicet ñ legant:
malo breuit̾ placatos dimutere. ut ⁊
grecoꝵ fidem suo auetori assignent.
& que noua inseruimꝰ: de aliis ꝓbatis¬
suis uiris libata cognoscant. Scien¬
dũ et enĩ. ẽ. me et int̾pretis et scͥptoris
ex parte officio usum. quia et greca
fidelissime exp̾ssi. et ñ nulla q̃ michi
intermissa uidebantur adieci: in ro¬
mana maxime historia qũã fusesiꝰ
huiꝰ conditor libri nõ tã ignorasse
ut pote eruditus. qua ut grece scͥbẽs
parum suis necessariam ꝑstrmxisse
michi uidetur. Itaq a Nino. et abra.¬
ham usq ad troie captiuitatẽ: pura
greca translatio. ẽ. Atroia usq ad
uicesimum constantini annũ nẽ
addita. nc̃ mixta sunt plurima:
q̃ de tranquillo et cet̾is illustribꝰ his¬
toricis curiosissime excerpsimꝰ. A
constantini autẽ supͣdicto anno usq
ad consulatũ augustoꝵ. ualentis

Expanded text:
ores referent. Quos cum possem meo jure ores referent. Quos cum possem meo jure repercutere, ut si displicet, non legant: malo breviter placatos dimittere, ut et Graecorum fidem, suo auctori assignent, et quae nova inseruimus, de aliis probatissimis viris libata cognoscant. Sciendum etenim est, me et interpretis et scriptoris ex parte officio usum, quia et Graeca fidelissime expressi, et nonnulla quae mihi intermissa videbantur, adjeci in Romana maxime historia, quam Eusebius, hujus conditor libri, non tam ignorasse, utpote eruditissimus, quam ut Graece scribens, parum suis necessariam perstrinxisse, mihi videtur. Itaque a Nino et Abraham usque ad Trojae captivitatem pura Graeca translatio est. A Troja usque ad vicesimum Constantini annum nunc addita, nunc mixta sunt plurima, quae de Tranquillo, et caeteris illustribus Historicis curiosissime excerpsimus. A Constantini autem supradicto anno usque ad consulatum Augustorum Valentis
Abbreviated transcription (Latin):
tercia designabitur. Octaua qͦ ut qͥr¬
ta. apparente linea bicolori. Cũ uͦ
nec in numeris nec in explanatione
historiȩ ullũ horũ q̃ prediximꝰ sig¬
norũ fuerit. nona linea qđ annotatũ
fuerit uendicabit. Non tam̃ om̃s hꝰ¬
modi requirendi sunt necessario.
cũ minor. ẽ. numerus linearũ. Unde
p̃monendũ puto ut ꝓut queq scͥp¬
ta sunt etiam colorũ diuersitates ser¬
uent᷑. ne quis irrationabili estimet
uoluptate ocłis tantũ rẽ. ẽẽ. q̃sitam.¬
tum erroris intexat. Id enĩ elucubra¬
tũ. ẽ: ut regnorum tramites qͥ ꝑ uici¬
nitatem nimiã pene mixti erant dis¬
tinctione minii separentur. et eundẽ
coloris locũ qũe prior menbrana
seruaret. Nec ignoro multos fore qͥ
scribit. et huic uolumingenuinũ
dentẽ infigant. Calũpniabunt᷑ rẽꝑa.
conu̾tent ordinẽ. res arguent. sillabas
uentilabunt. et qͦd accidere plerunq
solet neglegentiam librarioꝵ ad auc-¬

Expanded text:
tertia designabitur, octava quoque ut quartertia designabitur, octava quoque ut quarta apparenti littera bicolori. Cum vero nec in numeris, nec in explanatione historiae ullum illorum, quae praediximus, signorum fuerit, nona linea quod annotatum fuerit, vendicabit. Non tamen omnia hujusmodi requirenda sunt necessario, cum minor est numerus linearum. Unde praemonendum puto, ut prout quaeque scripta sunt, etiam colorum diversitates serventur, ne quis irrationabili aestimet voluptate oculis tantum rem esse quaesitam,thum erroris intexat. Id enim elucubratum est, ut regnorum tramites, qui per vicinitatem nimiam pene mixti erant, distinctione minii separarentur, et eumdem coloris locum quem prior membrana servaret. Nec ignoro multos fore, qui scribit, huic volumini genuinum dentem infigant. Calumniabuntur tempora, convertent ordinem, res arguent, syllabas eventilabunt. Et quod accidere plerumque solet, negligentiam librariorum ad auct
Abbreviated transcription (Latin):
ria referenda ẽ: pͥmã litterã ĩ expla-¬
natiõe historie cõtẽplet᷑. Et si qͥdẽ eã
ex minio uidĩt: illi tempori applicã.¬
dam uł anno sciat. que suggesserit nu.¬
merus similiter eodẽ minio figatus.
Si uͦ numerũ ñ puro minio s mixto
numero debet᷑ historia. Si autẽ t̾cio
numorã ordini applicandũ.ẽ. qd̾
fuerit asscriptũ: mediũ puro minio
numerũ et partẽ reliquã ex solo ni.¬
gro exp̾ssari conspicabit᷑. Quarta
numeri linea nichil habebit ex mi¬
no. sed rit indicio qđ sibi historia
debeat᷑. c̃ minio facta littera in pͥnci.¬
pio enodatione historiȩ q̃ etiã suꝑi¬
oribꝰ signis subdenda. ẽ. nichilominꝰ
apparebit. nullo suꝑiꝰ memoratol
signorũ in numeris respondente sin
q littera fuerit exp̃ssa. refulgens ex
rubro numerꝰ in qͥntã numerorũ
lineam poterit aduerti. Et ita sexta
linea numeri ut scd̾a. septima ut

Expanded text:
ria referenda est, primam litteram in explaria referenda est, primam litteram in explanatione historiae contempletur: et siquidem eam ex minio viderit, illi tempori applicandam, vel anno sciat, quem suggesserit numerus similiter eodem minio figuratus. Si vero numerum non puro, sed mixto numero debetur historia. Si autem tertio numerorum ordini applicandum est, quod fuerit ascriptum, medium puro minio numerum, et partem reliquam ex solo nigro expressam conspicabitur. Quarta numeri linea nihil habebit ex minio, sed indicio erit, quod sibi historia debeatur, cum minio facta littera in principio enodationis historiae, quae etiam superioribus signis subdenda est, nihilominus apparebit, nullo superius memoratorum signorum in numeris respondere. Sin que littera fuerit expressa, refulgens ex rubro numerus in quintam numerorum lineam poterit adverti. Et ita sexta linea numeri et secunda, septima ut