comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opealiine rei paratos.¬
¶ Predia ut instructast
cum dotib ⁊ reliquis co¬
pus ⁊ pecore omnilega¬
uit. ⁊ peculiis. ⁊ cumac to
re quesitumẽ an reliq̃co¬
lonoꝵquefinita ꝯductõ¬
cione int̾posita cancio¬
ne decolonia decesserant
ex uerbis sup̃scriptisle¬
deri tehis peliquis et cogi¬
tatum. ¶ Idem q̃siit mͦ
actore legato an uxor ⁊
filia legato cedunt. cu
actornon inpdiis. s ĩci¬
untate moratur nare¬

Expanded text:
aliiue rei paratos. Praedia ut instructa sunt cum dotibus et reliquis copiis et pecore omni legauit et peculiis re: quaesitum est, an reliqua colonorum, qui finita conductione interposita cautione de colonia discesserant, ex uerbis supra scriptis lederi de his reliquis esse cogitatum. Idem quaesiit in actore legato, an uxor et filia legato cedant, cum actor non in praediis, sed in civitate moratus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fundũ iegatum. uerũ
nonampliꝯdeberiqua
incodicilequos sane pr
boliuione testam̃tarie
scripture fecisset. instruer¬
ti appellacione ꝯtineri. se¬
uelle manifeste ostendis¬
set. ¶lib̃to suo quida p̾¬
uctisunt cumdotib et

Expanded text:
undum, legatum, uerum non amplius deberi, quam in codicillis quos sane post obliuionem testamentariae scripturae fecisset instructi appellatione contineri uelle se manifeste ostendisset. Liberto suo quidam pructi sunt cum dotibus et
Abbreviated transcription (Latin):
ranne sorori mee fun¬
du men gracianũcũ
stabulo⁊ instro rustico
omni relinquo. Queri¬
cur anfundi appellaci¬
one ⁊ pascua queadeuz
simulcum fundo prie¬
nerint. et que semꝑ in
erat. legato cederet. N. Si
prata fundo gracianor
fundi applloe hrentur.
ea quoq deberi. ¶ Inste¬
uctis comib legatis g¬
rabatus argentoꝰ a auro
cextus. mortisticie tp̃r
set inhoreo tantis ꝑ ⁊dic¬
ẽẽ solet ⁊ quo tutore loco
hrecur. interim ĩ horreo
prandum. ¶Quod ad

Expanded text:
rannae sorori meae fundum meum Graecianum cum stabulo et instrumento rustico omni relinquo.' quaeritur, an fundi appellatione etiam pascua, quae ad eum simul cum fundo peruenerint et quae semper in uerat, legato cederent. respondit, si prata fundo Graeciano fundi appellatione haberentur, ea quoque deberi. Instructis domibus legatis crabattus argento inaurato tectus mortis Titiae tempore sed in horreis tantisper condiesse soleret et quo tutiore loco haberetur, interim in horreo praestandum. Quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
amina. ⁊ uesticulamhab
ent. ¶Domu instruc¬
cam iegauit cum omni¬
bus affixis. queritur de
instrumentis debitorn
anealegatariꝯ hr̃e põt

Expanded text:
amina et uesticulam habent. Domum instructam legauit cum omnibus adfixis: quaeritur de instrumentis debitorum, an ea legatarius habere pot
Abbreviated transcription (Latin):
legato cere colores similia
qħoꝵ iegato cedunt. Item
peculi et᷑ cautoria. ⁊ conche¬
rie. ¶ Instr̃o pistcatorio cõ¬
tineriaristoait.nauicellas
que piscium capiendorũ
causa conꝑate sunt. set et
spiscatores ꝯtineri ueriꝯ
est. ¶ Instrumĩtobalneato¬
rio legato dictumẽ balne¬
atorem. sic instrum̃to cõ¬
tineribalneario quoṁo
instr̃o fundi saltuariũ. et
copiariu ⁊ instrõcaͥponio
institorez cum balnee. sine
scemtacarne m̃saspontera
ferranĩta que lamende car¬
nis causa sunt parata. Itez
trumitinas cultrostolabra
um̃to legato aliquanto ⁊
psonas legancium necẽe
e inspici. ut ecce pistorioin¬
stro legato ita ip̃i pistores
ineẽ uiteri possunt. Si pat̾¬

Expanded text:
legato cerae colores similiaque horum legato cedunt, item peniculi et cauteria et conchae. Instrumento piscatorio contineri Aristo ait naucellas, qucausa comparatae sunt: sed et piscatores contineri uerius est.Instrumento balneatorio legato dictum est balneatorem sic instrumento contineri balneario, quomodo instrumento fundi saltuarium et topiarios, et instrumento cauponio institorem, cum balneae sine semota carne mensas pondera farramentaque laniandae carnis causa praeparata, item trutinas cultos dolabras mento legato aliquando etiam personas legantium necesse est inspici. ut ecce pistorio instrumento legato ita ipsi pistores inesse uideri possunt, si pat
Abbreviated transcription (Latin):
cestõrinproniaam sit ꝓ¬
fectꝰ.anea mancipia q̃
post fectone eins aut in¬
ortez sine cuiꝰ qua iucto¬
ritate sponte sua ad parẽ¬
tes ⁊ notos sibihomines
infundo legatotransire¬
ut legato cecent. N. non
iegatos eos qui forte ne¬
liticomeantes cransiss¬
¶ Pamphile lib̾te mee fun

Expanded text:
to in prouinciam sit profectus, an ea mancipia, quae post profectionem eius aut mortem sine cuiusquam auctoritate sponte sua ad parentes et notos sibi homines in fundos legatos transiere, legato cedant. respondit non legatos eos, qui forte ueluti commeantes transissent. 'Pamphil
Abbreviated transcription (Latin):
sihrs erit ꝑẜcepcionem
decerat instructos. cu
suis mil cis ⁊ reliquis co¬
ion oꝵ ⁊ codicilł ita scrip¬
sit preamichiuenit in
mente scie fundos ꝯuos
reliqurita ut sunt instr¬
ucti rustico instrõ suppe

Expanded text:
ceptionem dederat instructos cum suis uilicis et reliquis colonorum et codicillis ita scripsit: 'postea mihi uenit in mentem: Seiae fundos quos reliqui, ita ut sunt instructi rustico instrume
Abbreviated transcription (Latin):
disint.tñ uiderieos solos ẽẽ¬
eifundus.⁊omma que ĩeoᷤᷤ
solitasunt eẽqueq ibi ma¬
iore parte anui ma̾rent. et
hiiqui mneum manendicã
recipere seꝯsueuerunt lega
mularetur. ea ñ uidentur.¬
eẽ legata. ¶Quidam cum
italegͦasset uilla mea itaut
ego ipe possedi. cum suppel¬
lectili mensis mantipiis q̃
ibiceputabuntur. urbanis
et rusticis unuis que indie
mortis mee ibierunt.⁊ .x.
aureis. et qͥreretur cum ĩdie
mortis ibi libros. ⁊ lin teaia¬

Expanded text:
di sint, tamen uideri eos solos leei fundus et omnia, quae in eo solita sunt esse quaeque ibi maiore parte anni morari et hi, qui in eum manendi causa recipere se consueuerunt, legamularetur, ea non uidentur legata esse. Quidam cum ita legasset: 'uillam meam ita ut ipse possedi cum suppellectile mensis mancipiis, quae ibi deputabuntur, urbanis et rusticis, uinis, quae in diem mortis meae ibi erunt, et decem aureis', et quaereretur, cum in diem mortis ibi libros
Abbreviated transcription (Latin):
oniclm initrd legatus est.
ant instroctdotebitur
oestllamdesiterant tam ni¬
uequar agri custodiam il¬
lic nequis uicim aut agri
aut fructimm occupent.i
hic neqiro eteraꝵ rerum
que iuillaꝯtinentur. uilla
aũt sine ulladubitacione ꝑ¬
pars fundi habetur. Ulp̃.

Expanded text:
nto legatus esset aut instructo continebitur, o est: nam desiderant tam uillae quam agri custodiam, illic, ne quid uicini aut agri aut fructuum occupent, hic, ne quid ceterarum rerum quae in uilla continentur: uilla autem sine ulla dubitatione pars fundi habetur. 16
Abbreviated transcription (Latin):
focum pendet.hic aqua ad po¬
tandumcalescit. isllis pulm¬
nez scrutari.s in primis ꝗdẽ
testator demonstrare nolue¬
rit.teinde inqua presũcione
sunt qui ĩq̃z regione comorã¬
tur. ¶ Cum de uissico q̃re ret᷑¬
⁊ an instrum̃to in eẽt ⁊ dubi
moleretur. eam quoq debl
Est añt meta inferior pars
mole.cati llꝯ suꝑior. ¶D
bones eius fũdiaratores pa¬
sceret. quereretur deberi.¶B¬
eputatorib quoq ita R. si¬

Expanded text:
focum pendet: hic aqua ad potandum calefit, in illis pulmnem scrutari, sed in primis quid testator demonstrare uoluerit, deinde in qua praesumptione sunt qui in quaque regione commorantur. Cum de uilico quaereretur et an instrumento inesset et dubitmoleretur, eam quoque deberi. Est autem meta inferior pars molae, catillus superior. De boues eius fundi aratores pasceret, quaereretur, deberi. De putatoribus quoque ita r
Abbreviated transcription (Latin):
disse aiebat. palos ꝑticas
rastrosuigones instrume
⁊ instructus ẽẽt inquo ip̃e ha¬
bitabat iegauit/ Consultus
demalierib lanificis anin¬

Expanded text:
disse aiebat palos perticas rastros ligones instrumen instructus esset, in quo ipse habitabat, legauit. consultus de mulieribus lanificis an in
Abbreviated transcription (Latin):
.f. pͥistinũ exercuerit na
plurimũint̾ est instrum̃¬
tum pistorib anpistinũ
patuzsit. ¶asinamolẽda¬
riam⁊ molamnegat nera¬
tiꝰ instrõ fundicontineri.¬
Itemcacabos ⁊ papate nas
iiustrõ fundi eedicimꝰ quia

Expanded text:
 pistrinum exercuit: nam plurimum interest, instrumentum pistoribus an pistrino paratum sit.Asinam molendariam et molam negat Neratius instrumento fundi contineri.Item caccabos et patinas in instrumento fundi esse dicimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fectirestĩ potestate obtinet.
Nam militis testm̃ soła ꝑ¬
ficitur uoluntate quiq p¬
lura ꝑdies uarios scribit. se¬
exasse hrs partẽ dimidiam
castrensiu tonoꝵ⁊ n castrẽ¬
siu diu̾sis brdib institiiti
postea castrensiũ bonoꝵ a
los hrtes instituit. priori¬
b tabur tm̃ abstulisse nte¬
tur. qñtu in posteriores cõ¬
et si priorib tabuł unus
hrs scriptꝯ fuisset. ¶Miles
insup̃pmis ordinandis ig¬
narꝯ uxorem eẽ pregnan¬
tez uentris ñ habuerit m̃¬
cione. post mortez patris
filia natacruptũ eẽ testmñ
apparuit. n legata deteri
Siqua uero medio tp̃rscri¬
ptus ꝓrs iegata soluiss.u
tililaccionib filiedatis ob
inꝓuisum casu eẽ renocã¬
da nec institrita cuiz cone
fiderpossessor fuerit ꝙ inde
ẜuari ñ potuisset prestabit¬
¶peterano moriens testiṅi¬

Expanded text:
rfecti testamenti potestatem optinet: rfecti testamenti potestatem optinet: nam militis testamentum sola perficitur uoluntate: quique plura per dies uarios scribit, saeex asse heres partem dimidiam castrensium bonorum et non castrensium diversis heredibus institutis postea castrensium bonorum alios heredes instituit. prioribus tabulis tantum abstulisse videtur, quantum in posteriores conetsi prioribheres scriptus fuisset.Miles in supremis ordinandis ignarus uxorem esse praegnatem uentris non habuit mentionem. post mortem patris filia nata ruptum esse testamentum apparuit neque legata deberi. si qua uero medio tempore scriptus heres legata soluisset, utilibus actionibus filiae d‹a›tis ob impro‹u›isum casum esse reuocanda nec institutum, cum bonae fidei possessor fuerit, quod inde seruari non potuisset, praestar‹e›.Ueteranus moriens test
Abbreviated transcription (Latin):
cestm̃ fecit. ⁊ omisit postum̃
ex hrdat᷑um. deinde postu¬
mus prmorte auiuiuo ad¬
huc filio .i. patre suo natus
fuerit. omni mo rũpet illig
testm̃. S siquitẽ paganor
ia illo facto natꝯ sit. nec cõ¬
ualesceret ruptu Siuero.
militante. idhuc natꝰ fuerit
rũpetur. teinde sinoluerit
ratũ illd eẽ pat̾. ꝯualescet aiͣ
uo nascatur. postum hic ñ
rũpet ꝯtimo patris testmñ¬
Ssi supuixerit. pr morte
ani. niuo ad huc patrerũper
ꝙ nouus itli nũc prim hrs
agnascitur. itatñ ut muriꝙͣ
possit. duoꝵ sinul testã rũꝑe.¬
ius mintis quidoloris inpa¬
ciencia. uł tedio uite mori mͣ¬
nit testin ualere. uł intest¬
atibona abis quilege nocã¬
tur uedicarionnis adrianꝰ
rescripͣsit. ¶ Milicia missus
intra annutestiñfacere po¬
ssit. cepit n ꝑficere potuit. pot
rebitur. distrinctõ. na quo¬
cumq modo testm̃ fece̾rit. no¬
uissima nouintate rescinde
q̃t scriptura que ꝓ fectur. ꝑ¬

Expanded text:
entum fecerit, et omiserit posthumum adhaeredatum, deinde posthumus post mortem avi vivo adhuc filio, id est patre suo, natus fuerit; omnimodo rumpet illius testamentum. Sed si quidem pagano jam illo facto natus sit, nec convalescet ruptum. Si vero militante adhuc natus fuerit, rumpetur. Deinde si voluerit ratum illud esse pater, convalescet sic, vo nascatur posthumus, hic non rumpet continuo patris testamentum. Si supervixerit post mortem avi vivo adhuc patre, rumpet; quod novus illi nunc primum haeres adnascitur. Ita tamen, ut nunquam possit duorum simul testameius militis, qui doloris inpatientia uel taedio uitae mori maluit, testamentum ualere uel intestati bona ab his qui lege uocantur uindicari diuus Hadrianus rescripsit.Militia missus intra annum testamentum facere coepit neque perficere potuit: potest bebitur distinctio: nam quocumque modo testament‹um› fecerit, nouissima uoluntate rescindetquat, scriptura quae profertur pe
Abbreviated transcription (Latin):
tis hrdib alter omiserit m̾r
annũ qͥnẽ missus ẽ decesse¬
anmi ⁊ ideo sihrdi ful io sub¬
stituitur. nichil inter qnͣdo
filiꝯ moriatur. Sufficit eĩ
Mules testin fecerat.deind

Expanded text:
tis heredibus alter omiserit hereannum quam missus est decesseannum. et ideo si heredi filio substituerit, nihil interest, quando filius moriatur: sufficit enim Miles testamentum fecerat, deind
Abbreviated transcription (Latin):
iã milite scriptꝰ ħrs sua spõ¬
te adierit hrditate. et rogatꝯ
totam hrditate restituit. ext¬
retelliano transeunt iccione̾
¶Mues testõ suo manumit¬
cendo. nichil efficit. in eocuiꝯ
impediatur. ¶ E dictu pto¬
ris quo ius iurandũ hrdib
institutis iegatarus qr remi

Expanded text:
 milite scriptus heres sua sponte adierit hereditatem et rogatus totam hereditatem restituerit, ex Trebelliano transeunt actiones. Miles testamento suo manumittendo nihil efficit in eo, cuius impeditur. Edictum praetoris, quo iusiurandum heredibus institu
Abbreviated transcription (Latin):
ut nellet. ad huc islud testm̃
nase. ualiturũ illud qĩ rursũ
alindꝰ fcm̃ si modo militaret
ad huc eo tp̃r quo nasceref᷑
illi postumꝰ. ¶ S si filiꝰ. fa.
miles fecisset testm̃. deinde pͥ¬
ꝑstite nasceretur ei postumꝰ

Expanded text:
ut vellet adhuc illud testamentum valere, valiturum illud, quasi rursum aliud factum, si modo militaret adhuc eo tempore quo nasceretur illi postumus. Sed si filius familias miles fecisset testamentum, deinde poperstite nasceretu
Abbreviated transcription (Latin):
dacione adimi ñ possit¶ Si
pater afilio .f. militeexcas¬
trensi peculio ħrs institiitꝰ.
omissacã testĩ aliquid expe¬
culio possicebit. colo ue ma¬
io fecerit quommꝰ possite¬
ret. datur ineum iegatorũ
accio. ¶ Similes testm̃ ĩ mi¬
licia fecerit. codiculos post
miliciam. et intraannum
missionis moriatur. płisq
placet incodicillis uiris ciui¬
lis reguiam spectaritetere.¬

Expanded text:
edatione adimi non possit. Si edatione adimi non possit. Si pater a filio familias milite ex castrensi peculio heres institutus omissa causa testamenti aliquid ex peculio possidebit dolove malo fecerit, quo minus possideret, datur in eum legatorum actio. Si miles testamentum in militia fecerit, codicillos post militiam et intra annum missionis moriatur, plerisque placet in codicillis iuris civilis regulam spectari debere
Abbreviated transcription (Latin):
banoꝵ predioꝵ aliũ rustico¬
rum. aliumceterarum rerũ.
uabebit institutõ. ꝑindeq ha¬
rebitur. atq si sine partib
hrdes eos instituisset. resq
om̃s suas ꝑprecepcione ui¬
q leg anto distribuisset. ¶ni¬
hanꝰ. ⁊ ait siquis alium cas¬
trensium reꝵ alium ceteraꝵ
scripsisset. quasiduoꝵ homi
teneatur qui castrensium
rerum ħ̃rs institutꝰ eẽtsex¬
tra castra s̃to erealieno isso¬
lus obligetur. Quiceteraꝵ
rerum hrs scripiꝰ eẽt cui sci¬
licet ꝯueniens nicetur res¬
pondisse. ut exquacũq cã
deteatur militirnic hrdi
uł illi ip̃o inre debeatur.ꝯ
uod si alterutra pars bono¬
rum ere alieno ꝙ exeacansa
pendebit non sufficiat. et ꝑꝑ
hoc isqui ex ea par tebrs in¬
stitutꝰ ẽ non adierit alterũ
quiadisset cõpeslendũẽẽ.aũ
defendere totam hroitate
aut totam creditorib solue¬
re. ¶ Sieotemtestõ miles
si scripserit ãdempta uide¬
tur hrditas cum in pagano¬
rum testõ sola h̃rditas ex ħr¬

Expanded text:
 rusticorum, alium ceterarum rerum, ualebit institutio perindeque habebitur, atque si sine partibus heredes eos instituisset resque omnes suas per praeceptionem cuique legando distribuisset.Iulianus etiam ait, si quis alium castrensium rerum, alium ceterarum scripsisset, quasi duorum hoteneatur, qui castrensium rerum heres institutus esset, extra castra contracto aere alieno is solus obligetur, qui ceterarum rerum heres scriptus esset. cui scilicet conueniens uidetur respondisse, ut ex quaqua causa debeatur militi, uel huic heredi uel illi ipso iure debeatur. quod si alterutra pars bonorum aer‹i› alieno, quod ex ea causa pendebit, non sufficiat et propter hoc is qui ex ea parte heres institutus est non adierit, alterum qui adisset compellendum esse aut defendere totam hereditatem aut totam creditoribus soluere.Si eodem testamento miles em scripserit, adempta uidetur hereditas, cum in paganorum testamento sola hereditas exher
Abbreviated transcription (Latin):
siciu̾s priusꝙͣ tribumis iegi¬
onis factus ẽet. testam̃tus
fecit. et post ea cicto man¬
ente eotem defũctꝰ ẽ. Q ro.a
tribunatu fecisset. nisi po¬

Expanded text:
itius priusquam tribunus legionis factus esset, testamentum fecit et postea Cinctus manente eodem defunctus est: quaero, tribunatum fecisset, nisi po
Abbreviated transcription (Latin):
institirit. ⁊ Pea codicilł.
scripris hoc amplius eile¬
gauit. quamꝙ hrdemeũ
instituit: repetitam inde¬
ri ꝯdicione emãcipacroĩs
⁊ in legato ꝙuis ⁊ inlega¬
to nullam uti in hrditate
substitucionẽ fecisset. ¶d.¬
us his esto si ticius ħrs e¬
reditateꝵ põt menius su¬
o arbitrio adire. ⁊ quarta
doti ꝓ mississ neq petis¬
set neq ex egisset puto
siuir denunciasset ceteriᷤ
yrdibus ꝑse nonstare qu¬
ominus acceptum face¬
ret. id quod exdote sibi
deberetur. stitum cum hr¬
dem futuru. Quod si so¬
lum iirdem insticuisseet.
intaliꝯdicione nic ħomi¬
nus puto euinstatim
ñ scripta accipienda est.
Siquis hrditariũ ẜuu
iussus ẽ manumittere.
et hrsẽẽ quamus si ma¬
numisserit. nicħagat.
tũ hrs erit. neru est eĩ
eum manimnisisse: set
post adicione lib̾tas ẜ¬
ẜuodata scom nolunta¬
ter cestatoris connales¬
cit. ¶ Siquis te h̾rde ita
instituit. si se hrdem ins¬
tituisseᷤ aut ꝯmei legas¬

Expanded text:
instituit et postea codicillis scriptis hoc amplius ei legauit quam quod heredem eum instituit, repetitam uideri condicionem emancipatonis etiam in legato, quamuis in legato nullam, ut in hereditate, substitutionem fecisset. us heres esto': si Titius suspereditatem, potest Maeuius suo arbitrio adire et quartam doti promisisset, neque petisset neque exegisset. puto, si uir denuntiasset ceteris heredibus per se non stare, quo minus acceptum faceret id quod ex dote sibi deberetur, statim eum heredem futurum. quod si solus heres institutus esset in tali condicione, nihilo minus puto statim non scripta accipienda est. Si quis hereditarium servum iussus est manumittere et heres esse, quamvis, si manumiserit, nihil agaterum est enim eum manumississe: sed post aditionem libertas servo data secundum voluntatem testatoris convalescit. Si quis te heredem ita instituit, si se heredem instituisses aut quid sibi legas
Abbreviated transcription (Latin):
statiexitum facere impa
⁊ inpaganoꝵ testĩs indul¬
gendumeẽt:⁊ placet non
sine distinccione ħ fierus
siquidem uino testatore. et
sciente decessissent. nich̾no¬
uistatuendũ ẽ sinaũt ig¬
norante. aut post mortem

Expanded text:
stati exitum facere imper paganorum testamentis indulgendum esset: et placet non sine distinctione hoc fieri, sed, si quidem vivo testatore et sciente decessissent, nihil novi statuendum, si autem ignorante aut post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
pud hrdem. non tñ fuffiens
arͣta eordem legatoꝵ ꝙ eite¬
est detrahetur.his solis ꝗb
bat iam factum testm̃. aliud
fecisset. ⁊ meo cop̃hendisset
fide ibrdum cõmittere. ut pͥ¬
ores tabule ualerent. quid
us ex presserit. Nec suꝑius rũpe
tur cum ⁊ exparte hrtem in¬
stituere possit. hoc e ex parte
testato. ⁊ ex ꝑte intestato dece¬
deret. quimo. ⁊ sicodicillos a¬
ante fecerat. poterit eos per
testamentu sequens cauen¬
co in potestatem institõnis
redigere. ⁊ efficere directam
institutõne. que erat preca¬
ria scd̃m hec in ꝓposito refere
mictitur ut ualeat᷑ prins tes

Expanded text:
pud heredem, non tamen sufficiens quartae eorundem legatorum: quod ei deest, detrahatur his solis, quibat iam factum testamentum, aliud fecisset et in eo comprehendisset se fidei heredis committere, ut priores ta expresserit, nec superius petur, cum et ex parte heredem instituere possit, hoc est ex parte testato, ex parte intestato decedere. quin immo et si codicillos ante fecerat, poterit eos per testamentum sequens cauendo in potestatem institutionis redigere et efficere directam institutionem, quae erat precaria. secundum haec in proposito referebmmittatur, ut ualeat prius tes
Abbreviated transcription (Latin):
re nolebat castrensia bona
hrdi scripto. set qr depat̾mᷤ
testari uolebat. et. al ĩ hrd̃
scribere. S si ia neteramis
decessit. um̾sa cona ⁊ pa
¶Deportati et fere om̃s ꝯ
te hrdes institui possunt. S
si ẜuum pene nrdem scrib¬
at. institutõ non ualebit. S
si mortis tp̃r inciuitate in¬
ueniatur. instituto incipit.
ꝯualescere.quasi mic data
hrditate ⁊ generaliter ino¬
mnib id poterit diciquos
miles scribit hrces. ut ins¬
titutõ incipiat iires hre.
si mortis tpr talio mueni¬
atur. ut amilite institin¬

Expanded text:
re uolebat castrensia bona heredi scripto, sed quia de paternis testari uolebat et alium heredem scribere. Sed si iam veteranus decessit, universa bona etiam ri. Et deportati et fere omnes, te heredes institui possunt. sed si servum poenae heredem scribat, institutio non valebit: sed si mortis tempore in civitate inveniatur, institutio incipit convalescere quasi nunc data hereditate. et generaliter in omnibus id poterit dici quos miles scribit heredes, ut institutio incipiat vires habere, si mortis tempore talis inveniatur, ut a milite instit
Abbreviated transcription (Latin):
inciderit. muuꝯ erit mom̃
llauerit. ⁊ mox ualere uolu¬
it. ualebit exͥ pp̃ma uolunt¬
ate.et ideo cum miles indu¬
xisset testĩnsuum. moxan¬
ullo suo signasset: qui sup
ea recogniturꝯ erit. ꝯsitera¬
bit. quo ꝓposito id fecit. Na
si mutate nolũtatis enin
penituisse ꝓbabitur. reno¬
uatum testm̃ intelligitur
Quod siuero ne ea que scri¬
pta fuerant legi possinit. cã
irriti facti iudicii pocioreri¬
stimabitur. ¶ Test̾m̃ante i¬
iliciam factum amilite sim
milicia decesserit iuremilit¬
bat hrdem intestm̃ mlitis ñ
remittitur ei senatꝯ ꝯ sulti
pena. ¶Miles ad tõs hrdez
facere põt ⁊ alium post tẽpr
lexcondicione.uł inꝯdiccio¬
ne. ¶ Item tamsibi ꝙͣ filio
iure militari testm̃ põt face̾.
et soli filiotãsi⁊ sibi ñ fecerit.
ꝙ testm̃ ualebit. Si forte pa¬
ter uł ĩmilicia. uł intra annũ
milicie tecesserit. ¶Bonoꝵ
possom ultra tp̃i edictodeter¬
minata. nec militis tosseag

Expanded text:
us erit momenti: llauerit et mox ualere uoluerit, ualebit ex supr‹em›a uoluntate. et ideo cum miles induxisset testamentum suum, mox anulo suo signasset, qui super ea re cogniturus erit considerabit, quo proposito id fecerit: nam si mutatae uoluntatis eum paenitu‹i›sse probabitur, renouatum testamentum intellegetur: quod si ideo, ne ea quae scripta fuerant legi possint, causa irriti facti iudicii potior existimabitur.Testamentum ante militiam factum a milite, si in militia decesserit, iure militbat heredem in testamento militis, non remittitur ei senatus consulti poena.Miles et ad tempus heredem facere potest et alium post tempus uel ex condicione uel in condicionem.Item tam sibi quam filio iure militari testamentum facere potest: et soli filio, tametsi sibi non fecerit: quod testamentum ualebit, si forte pater uel in militia uel intra annum militiae decessit. Bonorum possessionem ultra tempora edicto determinata nec militis posse ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ n pfectos n tribunos a¬
aut ceteros qui successoribꝰ
acceptis militare desimĩt
hoc priuilegiũ habituros.¬
pite mimitutꝯ fuerit. łem
ancipatꝰ.ł inadopcioneda¬
tus apatre suo testm̃ eio na¬
let quasi ex noua uolutate
.f.iniles decastrensib reb
dumtaxat testatꝰ. ad arro¬
gandũ secederit. Siuerom¬
iu̾s ia m hoc fecerit: non u¬
ut utiq priꝰ ꝯstare tebeat

Expanded text:
 praefectos neque tribunos aut ceteros, qui successoribus acceptis militare desinunt, hoc priuilegium habituros.pite minutus fuerit, uel emancipatus uel in adoptionem datus a patre suo, testamentum eius ualet quasi ex noua uoluntatemiles de castrensibus rebus dumtaxat testatus adrogandum se dederit: si vero missus iam hoc fecerat, non vut utique prius constare debeat
Abbreviated transcription (Latin):
demerit dicendum. ⁊ si nato fi¬
lio inuo se manuuit eotem tes¬
tõdurante tecetere. namiri¬
detur iire militari refe¬
cisse testiñ ut ẽ rescriptũ
adiuo.pio. in eoquicum eẽt
paganis fecit testam̃tu.

Expanded text:
e erit dicendum et si nato filio uiuo se maluit eodem testamento durante decedere: nam uidetur iure militari refecisse testamentum: ut est rescriptum a diuo Pio in eo qui cum esset paganus, fecit testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
tist. ⁊ ideoq in his legatis q̃
testõdatasunt. legi falcidie lo¬
cum ñẽẽ. at in his q̃ codicił
scripta sunt. locũ eẽ. Tripħ
tamque tespõquamque co¬
dicillis datasunt. ultradod
aũt idstatuetur. ut exumi

Expanded text:
ti sunt. ideoque in his legatis, quae testamento data sunt, legi Falcidiae locum non esse, at in his, quae codicillis scripta sunt, locum esse. Tryphtam quae testamento quam quae codicillis data sunt, ultra dodautem id statuetur, ut ex uni
Abbreviated transcription (Latin):
haberipostonam successor eiꝰ
incastrauenerit. iteo coĩ iure
ciuium roanoꝵ codicillieius
intelligitur milicie tp̃r fm̃
uelnti u tabula incid̾it. ⁊ le¬
gerit testĩn. acursus suo sig¬
no signauerit. impliꝯ. ⁊ si
aliquid int̾lenerit. ꝑduxe¬
rit. adiecerit emendauerit
Q uodsi nicħ̾hoꝵ incuderit.

Expanded text:
haberi, postquam successor eius in castra uenit, ideo communi iure ciuium Romanorum codicilli eius intellegitur militiae tempore factum, ueluti si tabulas inciderit et legerit testamentum ac rursus suo signo signauerit, amplius si et aliquid interleuerit perduxerit adiecerit emendauerit: quod si nihil bonorum inciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
x militari delcto capited̃¬
natis testin facere licet.su¬
ꝑ bonis dumtaxat castre
andimi⁊ sit. namcũei qĩ
militi tribuatur ins testã¬
di.consequens erit dr̃e i
iure militari eum stand̾
ꝙ ita intelligi oportet. si ñ
sacramenti fites rpta sit.
¶Similes inc̾tus ansui ni¬
ter sinis uiuat testm̃ fece¬
rit. testĩneius ualebit. ¶ Si
filio .f. ignorans patrem su¬
um decedasse decastrensi pecu

Expanded text:
x militari delicto capite damnatis testamentum facere licet super bonis dumtaxat castrenandum sit: nam cum ei quasi militi tribuatur ius testandi, consequens erit dicere iure militari ei testandum. quod ita intellegi oportet, si non sSi miles incertus, an sui iuter suus uiuat, testamentum fecerit, testamentum eius ualebit.Si filius familias ignorans patrem suum decessisse de castrensi pecu
Abbreviated transcription (Latin):
las testĩdandambonor posse¬
ssionez partis cebue placet.
ex ceptishis reb quas incas¬
tris acasisset. qͣrlib̾ami testĩ¬
mnles ticio ⁊ seio ẜuum lega¬
uit. ⁊ en ticius manumissis¬
set delib̾ante seio. moxq is
sec. deinde legatariꝯ repudi

Expanded text:
amenti dandam bonorum possessionem partis debitae placet exceptis his rebus, quas in castris adquisisset, quarum liberam testmiles Titio et Seio seruum legauerit et eum Titius manumisisset deliberante Seio moxque is set, deinde legatarius repudi
Abbreviated transcription (Latin):
ripõt.Siergo miles decuiꝰ
ad hoc honinib ut uosun¬
tatem suam testarẽtur. ita
iocutus ẽ. ut decluaret quẽ
ueliet sibi h̾rdemẽẽ. et cuili¬
bertatẽ tribueret. põt uideri
scripto hoc modo ẽẽ testatꝰ.
et uoluntas rata hñda est.
bus fieri solet. dixit alicuie

Expanded text:
is ergo miles de cuius ad hoc hominibus, ut voluntatem suam testaretur, ita locutus est ut declararet quem vellet sibi esse heredem et cui libertatem tribuere, potest videri sine scripto hoc modo esse testatus, et voluntas eius rata habenda est. bus fieri solet, dixit alicui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nasceret in potestateeius
ñ ꝑueniret. ñ uidetur suus
brs agnasciac nec auo ꝗ dez
hunc suo ne pote postumu.
cũ uiuo filio nasceretur suũ
hrde ꝓtinꝰ agnaschet ideo
nec aui testmñ rũpi qm̃ lic¬

Expanded text:
 nasceretur, in potestate ejus non perveniret; non videtur suus haeres agnosci, ac ne avo quidem suo hunc nepotem posthumum, cum vivo filio nasceretur, suum haeredem protinus adnasci. Et ideo nec avi testamentum rumpi, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
malo ꝙ arcere milites so¬
letz aut a iuero millero¬
minu dictum agrecõ
uerbo tractum. data tag¬
mate. Namgreci mille
hominũ muititudine
triagina appellant. quasi
millesmñ quẽq dictũ.
apacõ appellant. Exercitꝯ

Expanded text:
malo, quod arcere milites solent, aut a numero mille hominum, ductum a Graeco verbo, tractum a tagmate: nam Graeci mille hominum multitudinem τάγμα appellant, quasi millensimum quemque dictum: ίαρχον appellant. exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
luti sialexandria ierit
filiꝯ. hrs esto. Isq rome
decessit. an uero que po¬
tuit ⁊ extremo uite mo¬
mento impleri ueluti si
ticio .x. dederit. filiꝯ hrs
mine filii paliu imple¬
ri potest. Nam suꝑior q¬
tem species ꝯdicionis. ad¬
mittit unuo filio ne poteᷤᷤ
ad ħrditate. Quisi nemi¬
ner substitutu uret: dũ
moritur. legitimꝯ patri
hrs exstiterit. argum̃to¬
q ẽ quod apud ẜuni qu¬
oq relatumẽ.Quendam
eĩ refert ita hrdeminsti¬
tutum. si incapitoliu as¬
centerit. quod si ñ ascen¬
disset. legatũ eidatũ. eñ¬
q antequa ascenderet.
ente eo legati diem cessi¬
sse Altera uero species cõ¬
diciõis: uiuo filio ñ ad¬
mittit ne potes adhrdi
andatis inseri cepit capi
testati fuissẽt. rata eẽt e¬

Expanded text:
luti 'si Alexandriam ierit, filius heres esto' isque Romae decessit, an uero quae potuit etiam extremo uitae momento impleri, ueluti 'si Titio decem dederit, filius heres mine filii per alium impleri potest. nam superior quidem species condicionis admittit uiuo filio nepotes ad hereditatem, qui si neminem substitutum haberet, dum moritur, legitimus patri heres exstiterit, argumentoque est, quod apud Seruium quoque relatum est: quendam enim refer‹t› ita heredem institutum, si in Capitolium ascenderit, quod si non ascendisset, legatum ei datum, eumque antequam ascenderet ente eo legati diem cessisse. altera uero species condicionis uiuo filio non admittit nepotes ad herediandatis inseri coepit caputestati fuissent, rata esse
Abbreviated transcription (Latin):
scripserit. fuius mens si
ticiu dadoptauerit hrs
dare:erit filiꝯꝰ hrs qͣiex¬
erba hec publiꝰ menius
tat. Nam ĩ uoluntaria
lrdis ꝑsona frustraad¬
duntur.cum ⁊ si ñfuer¬
int ad̾ita. inuitus non
efficiturhrs. Iulianꝰ.¬
rit: n ħrditas neq lega¬
tum anteracquiri pote¬
rit. quasi post impletã
condicione id egerit sc̾¬
ptꝯ hrs nellegatariꝯ.ꝑ
quod hrditas aut lega¬
tumaconiri solet. ¶Larc̃¬

Expanded text:
scripserit: 'filius meus si Titium adoptauerit, herdare, erit filius heres qerba haec: 'Publius Maeuius,tat: nam in uoluntaria heredis persona frustra adduntur, cum, etsi non fuerint addita, inuitus non efficitur heres. 13 Iulianurit" neque hereditas neque legatum aliter adquiri potest, quam si post impletam condicionem id egerit scriptus heres vel legatarius, per quod hereditas aut legatum adquiri solet. Marc
Abbreviated transcription (Latin):
i quis subrdicione intes
instituisset.si inuicem
cauissẽt se legata eo te¬
stõ relicta reddituros.
placet remitti eis ꝯdici¬
onem qr ad frantemle¬
gum respicerent.q̃ ne¬
taret. quosdam iegata

Expanded text:
i quis sub condicione heredes instituisset, si invicem cavissent se legata eo testamento relicta reddituros, placet remitti eis condicionem, quia ad fraudem legum respiceret, quae vetarent quosdam legata
Abbreviated transcription (Latin):
te irsesto. anͣt mibit al¬
ceriant ñ uult mibe. cõ¬
sobrina qui erhis duxit
uxorem habebit dodran¬
tem.erit alteriꝯ q̃drans.
uxorem ñ qr ip̃i ducere
noluerunt. s qr illa mi¬
bere noluerit. ambo inꝑ
tes equales admittũtur.
rem duxerit. sidederit. si
fecerit. ita accipi oportetꝰ

Expanded text:
te heres esto". aut nubit alteri aut non vult nubere. consobrinam qui ex his duxit uxorem, habebit dodrantem, erit alterius quadrans. uxorem, non quia ipsi ducere noluerunt, sed quia illa nubere noluerit, ambo in partes aequales admittuntur: rem duxerit", "si dederit", "si fecerit" ita accipi oportet,
Abbreviated transcription (Latin):
futue ualere institucio
cauentẽ coh̾rdi implere
ꝯdicionem. Ceterum si so¬
ius hrs scriptꝯ sit. subĩ¬
possibilicondicione h̾rdẽ
inscitutum uiderique¬

Expanded text:
nstitutioncauentem coheredi implere condicionem: ceterum si solus heres scriptus sit, sub impossibili condicione heredem institutum uideri
Abbreviated transcription (Latin):
dicionehrs institũtus
fuerit. condicioni etiã
sine tutoris auctorita¬
te parere põt. Idemq est.
⁊ silegatum ei sub dicio¬
ne relictum fuerit quia
ꝯdicione expleta ꝓeo ẽ.
quasi pure eihrditas e
legatum relictu sit. od̾¬

Expanded text:
ione heres institutus fuerit, condicioni etiam sine tutoris auctoritate parere potest. idemque est et si legatum ei sub condicione relictum fuerit, quia condicione expleta pro eo est, quasi pure ei hereditas vel legatum relictum sit. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
piciendu ẽ. ne homo ꝗ
talem ꝯdicione posuit.
n compos mentis Eẽtt
gitur si ꝑspicus raciombo
hec supicio amoueri põt.
nullo modo legitimꝰ hrs
dehrditate ⁊trouersiam
it. codicilascripsit cõdi¬
cionem Quero anei pa¬
rere necẽe hateat. Modst

Expanded text:
iendum est, ne homo, qui talem condicionem posuit, neque compos mentis esset. igitur si perspicuis rationibus haec suspicio amoueri potest, nullo modo legitimus heres de hereditate controuersiam it, codicillis adscripsit condicionem: quaero, an ei parere necesse habeat.Modest
Abbreviated transcription (Latin):
rum forte restituturũ
ꝙ accepit.opdrtebit ita¬
q remitti cancione.
¶Siquis sub niris uirã
diꝯdicione ⁊ pretẽa so
aliasit institutꝯ. huic
uidendũ ẽ an remitta¬
tur condio. Et magisẽ
ut remiti iuris uiran¬
di ꝯdicio debeat. licer a¬
lii ꝯdiciom᷑ parendum
randi ꝯdiciore sit insti¬
ut aut pareat ⁊ dicioi
ant iuret. a ludquid
uidendu mĩquid ei re¬
mitti ꝯdicio non tebeat

Expanded text:
turum quod accepit: oportebit itaque remitti cautionem. Si quis sub iurisiurandi condicione et praeterea sub alia sit institutus, huic videndum est an remittatur condicio: et magis est, ut remitti iurisiurandi condicio debeat, licet alii condicioni parendum randi condicione sit instiut aut pareat condicioni aut iuret aliud quid, uidendum, numquid remitti ei condicio non debet
Abbreviated transcription (Latin):
desmere uale̾ testmn. cum
resi puisset. qr iã poss sibi
cestam̃tu facere. Et eĩ mni¬
quũ incipit fierioñfici¬
um principis. sit. adinic
id ualeredicamus aufe¬
ret eĩ testĩfaccione hoĩs
anem̃tis. Igitur ⁊ agna¬
cione sui hrdis. dicendu
ẽrũpis uostitucione. Qui¬
a nicħ interẽaliu hrdem
institueret ip̃e filiꝰ postea
an uire hreceꝑit suum
hrdem. Nec eĩant patrez
ant principem dehocca

Expanded text:
desinere ualere testamentum, cum resip‹u›isset, quia iam posset sibi testamentum facere: etenim iniquum incipit fieri beneficium principis, si adhuc id ualere dicamus: a‹u›ferret enim testamenti factionem homini sanae mentis. igitur etiam adgnatione sui heredis dicendum est rumpi substitutionem, quia nihil interest, alium heredem institueret ipse filius postea an iure habere coepit suum heredem: nec enim aut patrem aut principem de hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
ni subatitutus ẽ fuio ĩpu¬
bereces meto. eaque tes¬
tatorrenq̃rit praredete¬
re, necadre. sus arihec
uerba q uod sig. ius se¬
tus mich mh̾rdes erit. imc
dari uolo crm ue uz it
immnorres. inscitu cili
oħrde. filiam exħroauit.¬
decessiss. filiam eidẽ sub¬
scituit. s fine si anteꝙͣ nu¬
beret cecessisset. uxorem
suam ite sorore suã sub¬
stituit. Q uero cum filia ꝑ¬
ubes prior decesẜit deince
fratereis ĩpubes. an fi¬
iii hroitas aduxorem et
sorẽ testatoris mresuosti¬
tutõis ꝑtineat. N.ẜ. eaq̃¬

Expanded text:
substitutus est, filio impubere defuncto ea quae testator reliquit praestare debere: nec aduersari haec uerba 'quod si Gaius Seius mihi heres erit, tunc dari uolo', cum uerum sit impuberes, instituto filio hered‹e› filiam exheredauidecessisset, filiam eidem substituit: sed filiae, si antequam nuberet decessisset, uxorem suam, item sororem suam substituit. quaero, cum filia impubes prior decesserit, deinde frater eius impubes, an filii hereditas ad uxorem et sororem testatoris iure substitutionis pertineat. re
Abbreviated transcription (Latin):
seqntib uerbis libertate
illi ꝯpetere. cum unisgra
iet exsubstitutõne sticho
rii nec excã legati intelli
bis sihrs nonerit sticho
istet. hoc aũt ꝙ sentimis

Expanded text:
entibus uerbis libertatem illi competere: cum unus graipiet substitutione Stichusrii, nec ex causa legati intellegbis: 'si heres non erit, Stichus istet. hoc autem, quod sentimus
Abbreviated transcription (Latin):
rius ẽ nõ defecisse ꝯdicio¬
nem nisi eutentissimis
ꝓbacionibus cestatorẽ
uoluisse apparint. ꝓhac
doicione hec nba in serin¬
sse. Sitotus ẜuus ĩ diño
eiꝯ remanserit. tũc eni
parte alienata ꝯdicio de¬
hrdes instituti. primus
⁊ scõs simeierunt cum
moriat. et liberiihrtes
sunto. et alt̾ ex his sit ali¬
enatus: celsus recte pu¬
tat sic accipiendũ atq sin
singulos seꝑatim sub

Expanded text:
rius est non defecisse condicionem, nisi euidentissimis probationibus testatorem uoluisse apparuerit pro hac condicione haec uerba inseruisse 'si totus seruus in dominio eius remanserit': tunc enim parte alienata condicio dedes instituti: "Primus et Secundus, si mei erunt cum moriar, liberi et heredes sunto" et alter ex his sit alienatus, Celsus recte putat sic accipiendum, atque si singulos separatim sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicione qd accepit. ant
omittento ⁊dicionem
ꝑderet hrditatem lega¬
timne au̾ cogereturcur¬
piter accipiendo ꝯdicio¬
nem iurare. uoluit er¬
go. eumciri sub iurisin¬
Cum eĩ faciles sint ñ¬
milli hominuz adnir¬

Expanded text:
d accepit, aut omittendo condicionem perderet hereditatem legatumue aut cogeretur turpiter accipiendi condicionem iurare. uoluit ergo eum, cui sub iurisiucum enim faciles sint nonnulli hominum ad i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicio que prior exsti¬
terit. occupabit insti
sit. et si hrs non exstite¬
rit. legatum acceꝑit. ĩ
legato repetitam uide
riꝯdicione diuus pius
rescripsit hac racione
⁊ pap̃. scribit cũ an ia ne¬
pore subrdicione emã¬
cipacionis ꝓ parte nrdẽ

Expanded text:
dicio, quae prior exstiterit, occupabit institsit et, si heres non exstiterit, legatum acceperit, in legato repetitam videri condicionem divus Pius rescripsit. Hac ratione et Papinianus scribit, cum avia nepotem sub condicione emancipationis pro parte heredem
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Et enĩ potuit. isꝗ
uoluit. factũꝙ religio¬
nis condicione astrin¬
igitur.sub ꝯdicione fa¬
ciendi relinq̃re.Ita em̃
homines aut facientes
ad miteretur.aut nõ
facientes deficeretur⁊
dicione. ¶Hoc ⁊ adleg¬

Expanded text:
nit. etenim potuit is, qui voluit factum, quod religionis condicione adstringit sub condicione faciendi relinquere: ita enim homines aut facientes admitterentur aut non facientes deficerentur condicione. Hoc edic
Abbreviated transcription (Latin):
tutõne ualere. milloni¬
re iupe diente. ¶ Siquẽ
ita institutũ ponamus
ille seius ꝙ̃ codicilł ħrde
scripsisset ħ̾rs esto. ualet
potestate ẽ cum nulla
sit ꝯdicioque in p̾teritũ
confertur. uelque in pre¬

Expanded text:
tutionem ualere nullo iure impediente. Si quem ita institutum ponamus: 'ille, se eum codicillis heredem scripsi, heres esto', ualet potestate est, cum nulla sit condicio, quae in praeteritum confertur uel quae in pr
Abbreviated transcription (Latin):
rabuł sibi e filior si intra
pub̾tate decessisse .g.aiu
seium frẽm suu suostitu¬
it. deinde tictu gaio seio.
Et postea sic dixit. Quod
si gaiꝯ seius frat meus pͥ¬
m̾o loco suostitutꝰ ħrs mͥ
eẽt. tunc ticio fidei ꝯmiss¬
um relinquo. Quero cũ
filiꝰ patris h̾rs exstiterit
eoq intraq pubertatem
mortuo: frater testatoris
exsubstitutõ neħrs sit.i
anficei ꝯmissã cebeitur
cuita relictu sit. sigaiꝰ
seius rrat̾ suus sibi 2 ex¬

Expanded text:
 sibi vel filio, si intra pubertatem decessisset, Gaium Seium fratrem suum substituit, deinde Titium Gaio Seio, et postea sic dixit: "quod si Gaius Seius frater meus primo loco substitutus heres mihi esset, tunc Titio fideicommissum relinquo". quaero, cum filius patri heres exstiterit eoque intra pubertatem mortuo frater testatoris ex substitutione heres sit, an fideicommissum debeatur, cum ita relictum sit, si Gaius Seius frater suus sibi he
Abbreviated transcription (Latin):
cem substituit. Ticiamis
turalem fremexcã subs¬
titutõnis ꝑtineat an ue¬
ro ad matre. R. ad primũ
casũ uonexistentiu hr¬
dum. substitucione deq̃¬
qr ꝑtinere. no ad seqntẽ.
Siquis eoꝵ postea deces¬
sisset intra pubertatem.
cũ in naturalis filii ꝑso¬
na duplex substitutio

Expanded text:
t: Titianus turalem fratrem ex causa substitutionis pertineat an vero ad matrem. respondi ad primum casum non existentium heredum substitutionem dertinere, non ad sequentem, si quis eorum postea decessisset intra pubertatem, cum in naturalis filii persona duplex substitutio
Abbreviated transcription (Latin):
ticio centũ ita lego. ut
stichũ manuittat. n¬
a mortuo sticho nemo
dicet submouendum
eũ. ñ uidetur enĩde fec¬
tus condicione. si pare¬
re ꝯdicioni ñ possit. Im¬
plenda ẽ enĩ uolutas
si põt. ¶De hoc iure iu¬
rando remitendo. nõ
ẽ necẽe adire pretore.
apretore missumẽ. nec
ꝑ singula remittendũ.
Et iocuco exqrdies lega¬
ticessit remissum ude¬
tur er ignorante scrip
gatariꝯ debeat is eins
cui hrs exstiteratp au.
mores in seruntur rem¬
ittende s̃ uelutisiab ho¬
stib patrẽ suũ ñ redem¬
erita si parentib suis
patronis uealimta non

Expanded text:
tio centum ita lego, ut Stichum manumittat". nam mortuo Sticho nemo dicet summovendum eum: non videtur enim defectus condicione, si parere condicioni non possit: implenda est enim voluntas, si potest. De hoc iureiurando remittendo non est necesse adire praetorem: a praetore remissum est nec per singulos remittendum. et idcirco ex quo dies legati cesserit, remissum videtur etiam ignorante scriptgatarius, debeat heres cui heres exstiterat. Paulmores inseruntur, remittendae sunt, veluti "si ab hostibus patrem suum non redemerit", "si parentibus suis patronove alimenta non
Abbreviated transcription (Latin):
rabit. legata quoq q̃ asub¬
stituto ei fuii data sunt.
harebat mutu puberem
mpetrait aprincipe. ut
muco substitue reeilice¬
ret ⁊ substicuit riciu. m¬
utus ouxit urorez post
mortem patris.⁊ nascit᷑.
ẽdem principalia. ip̃i prĩ¬
cipes solent inter precari.
uerii uoluntate princi¬
pis inspicientib põt di¬
ci.ea tenus io cõ tribue¬
re noluisse. quatemis fi¬
liꝯ eiꝰ meade ualitudine
ꝑseuerassets ut ꝙ̃. ad mo¬
dum iure cuini ꝓuterta¬
imitatus sit ius meo ꝯ¬

Expanded text:
rabit: legata quoque, quae a substituto eius filii data sunt, habebat mutum puberem, impetravit a principe, ut muto substituere ei liceret, et substituit Titium: mutus duxit uxorem post mortem patris et nascitur uidem principalia ipsi principes solent interpretari: verum voluntatem principis inspicientibus potest dici eatenus id eum tribuere voluisse, quatenus filius eius in eadem valetudine perseverasset, ut, quemadmodum iure civili pubertaimitatus sit ius in
Abbreviated transcription (Latin):
dato restituere placuitmñ¬
ec aliud ẜuanduzcum sb̃¬
stitõnis ꝯdicio. puberem
etate uerbis precaris eg¬
reditur.¶Que ita iocu hã¬
bebunt. si patris testmn iu¬
reualuit. Alioqu si nonu
hrditatis afilio datu.citra
falcidie racione debeb̾r.i
Qui discretas porciones
pucti plurib seꝑatim
dedit. ac possõm institucõ¬
nis ordinem ita scripsit.
hos lirdes meos muicem
substituo. Comuncto pri¬
moioco ince mutua sub¬
stituere uidetur quib in¬

Expanded text:
dato restituere placuit, nec aliud seruandum, cum substitutionis condicio puberem aetatem uerbis precariis egreditur. quae ita locum habebunt, si patris testamentum iure ualuit: alioquin si noneditatis a filio datum citra Falcidiae rationem debebitur. Qui discretas portiones coniunctis pluribus separatim dedit ac post omnem institutionis ordinem ita scripsit: "quos heredes meos invicem substituo", coniunctos primo loco vice mutua substituere videtur: quib
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ¶ Cum pater impub̾i
filie que nouissima diem
suũ obisset tabulas scd̃as
fecisset. et inpubes filia
suꝑstite sorore pubere ui¬
ta decessisset. irritamẽe f¬
actam substitucionem
placuit. In ꝑsona qdẽ pri¬
oris: qr ñ nonissimadece¬
ssisset. In alteriꝯ uero. qr
Pubere etatẽ ꝯplenit.n¬
¶ Nom intericum uicio fac¬
tam substitutõne his uer¬
bis placuit. ille filiꝯ mens
siꝙ ab hominor intra pu¬
bertatis annos decesserit.
tunc in locu partẽne eiꝯ¬

Expanded text:
rit. Cum pater impuberi filiae, quae novissima diem suum obisset, tabulas secundas fecisset et impubes filia superstite sorore pubere vita decessisset, irritam esse factam substitutionem placuit, in persona quidem prioris, quia non novissima decessit, in alterius vero, quia puberem aetatem complevit. Non videri cum vitio factam substitutionem his verbis placuit: "ille filius meus si quod abominor intra pubertatis annos decesserit, tunc in locum partemve ei
Abbreviated transcription (Latin):
rdes relmq̾rat. ita subs¬
iteinde pueri pt mortẽ
Patris si mul pierunt.d¬
ne hereditates substitu¬
to deferuntur. S ⁊ si dm̾¬
sis tp̃ib uta decedant.
inh̾rditate nouissimir
puerreius fris quiañ
mortuns ẽ urditate sb̾¬
stitutus inueniret . s in

Expanded text:
des reliquerat, ita subsdeinde pueri post mortem patris simul perierunt: du‹ae› hereditates substituto deferuntur. sed si diuersis temporibus uita decedant, in hereditate nouissimi pueri eius fratris, qui ante mortuus est, hereditatem substitutus inueniet: sed in
Abbreviated transcription (Latin):
et ei substituit filios. Q¬
situmẽ an institutõ ux¬
oris nulliꝯ mom̃ti sit. eo
ꝙ ab eogradu filii ñ eẽnt
aquo filii p̾teriti sunt. n¬
ulliꝯ eẽ mom̃iti Et ideo c̾
idem substitutiꝓponan¬

Expanded text:
et ei substituit filios: quaesitum est, an institutio uxoris nullius momenti sit eo, quod ab eo gradu filii non essena quo filii praeteriti sint, nullius esse momenti et ideo, cum idem substituti proponan
Abbreviated transcription (Latin):
em orarõne oiuz parrez
⁊ filiu substitutõi cohro
miscuisset.an ea scrip¬
turamad ceteros o ms trã¬
nstulisset. O. nod magis
uerisimile uidetur ꝓpspe¬

Expanded text:
emoratione omnium patrem et filium substitutioni coheredum miscuisset an eam scripturam ad ceteros omnes transtulisset: quod magis uerisimile uidetur p
Abbreviated transcription (Latin):
ex fidei comissario adierit.
ta. et lib̾tates. secundas ta
tes impureres habebat. s
alterumeoꝵ inpotestate
cessisset. ad alterum partẽ
eius trans ferre.exꝯsilio la
Roms offiuii cesellii. trebatii
eum ꝙ̃ inpotestate habeb¬
at. solum hrdem fecit.⁊ ab
eo alterii dimidia partẽ
ħrditatis cum in sua tute¬
lam uenisset. legauit. Q d̾
si isqui in porefrate suaeẽt
impubes cecessisset. alterũ
hrcem substituit. ¶Filio ĩ¬
nullꝰ filiꝯ fuerit. ⁊ aliꝯ si
filiꝯ fuerit. ⁊ inputes mor¬
tuus fuerit hrs sit.¶ꝯ¬

Expanded text:
ex fideicommissario adierit, ta et libertates, secundas tamtes impuberes habebat, sed alterum eorum in potestate,cessisset, ad alterum partem eius trbeonis Ofilii Cascellii Trebatii eum quem in potestate habebat solum heredem fecit et ab eo alteri dimidiam partem hereditatis, cum in suam tutelam uenisset, legauit: quod si is, qui in potestate sua esset, impubes decessisset, alterum heredem ei substituit. Filio imnullus filius fuerit, et alius, si filius fuerit et impubes mortuus fuerit, heres sit.
Abbreviated transcription (Latin):
erit hrs. ticius substitua¬
tur. fiuoh̾rde existente ti¬
ciumominimoco. Id est
etiam si ne posnatꝯ ñ fue¬
rit exchudi .R.¬

Expanded text:
erit, Titius substituatur, filio herede existente Titium omnimodo, id est etiam si nepos natus non fuerit, excludi r