comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisciunt detrinitate quȩ ds. ẽ. ꝑfecta sentire:
Notandũ uero .ẽ q iste trecentorũ numerus. in
tau litera continetur: quae crucis speciem ten&:
Euisi suꝑ transuersamlineam. id quod in cruce
emin& ad deretur non iam crucisspeciȩs sed ipsa
crux ess& : Quia iste ergo trecentorũ numerus
intaulit tera continet᷑. & ptau litteram sicut di¬
ximus spe cies crucis ostenditur : non in merito
inhis trecentis gedeon sequentibus illi designatis
quibus dictum est: Siquis uult post me uenire
abneg& sem& ipsũ & tollat crucem suã & sequat᷑
me. Quisequentes dñm. tanto uerius crucẽ
tollunt : quanto acrius & se edomant. & erga pximos
suos caritatis compassione cruciantur : Unde & ꝑiex echi
el ꝓpham dicitur: Signa tau suꝑ frontes uirorũ gemei¬
tium & dolentium : Vel certe inhis trecentis qui intau
lit tera continentur hoc exprimitur : qđ ferru hostium

Expanded text:
qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequame . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde et per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super frontes virorum gementium, et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in Tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã. om̃ia circũplectitur: & tam̃ ꝑdis¬
pensationis grãm. intra uterũ uirginis ueaut:
Quidẽ ergo circuiens inutero. nisiꝰ om̃psds̃ sua
dispensatione nos redimens. diuinitate cuncta
copectens & humanitatẽ intra uterũ sumens:
In quo utero & in carnatus ess&. et clausis non eĩt:
qd & intra uterũ fuit ꝑinfirmitatis substantiã
& extramundũ ꝑ potentiam maiestatis: Madian
uera inter p̃tatur de uiditio Ut enihostes cius
repellendi destruendiq essent. non de uicio re¬
pellentis : sed de iuditio iuste iudicanitis fuit:
& ideir code iudiciouocantur: quia alieni agr̃ã
redẽptoris iustȩ dãpnationis meritũ &ĩa inuo¬
cũ trecentis ꝑgit ad pręlium : Sol& incentenario
numero : plenitudo ꝑfectionis intelligi: Quidergo
ꝑiñ̾ductũ centenariũ numerũ designatur. nisi
perfecta cognitio trinitatis : Cumhis quippe dñs
nr̃ aduersarios fidei strauit : cũhis ad p̃dicationis
hella descendit. quipos sunt diuina cognoscere :

Expanded text:
potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis suae gratiam intra uterum Virginis venit. Quid est ergo circuiens in utero, nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? In quo utero et incarnatus esset, et clausus non esset? quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur, de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit. Et idcirco de judicio vocantur, quia alieni a gratia Redemptoris, justae damnationis meritum etiam in vocum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere,
Abbreviated transcription (Latin):
dignã increpationẽ non exercuit uoce . cum ꝓfecto
futurũ eẽt ut in mortis supplicio. &istosreatus
flagicii: & illũ silentii poena multar&: In terhȩc igit᷑
cumuł ꝓ quoser modetur uł ꝓpt̃ quem subtrahitur igno¬
ramꝰ. unũ . ẽ. salubre reme diũ: nec de hisquȩ illis mauis
accipimus nosin& ipsos extollere. nec de eo alterũ quõd
minus acceperit irridere : sed fixohumilitatis pede.
grauiter & constanter incedere : Quia in hacuita
tanto ueraciusdoctisumus quanto doctrina nobis a nob̃¬
m&ipsis suppetere non posse cognoscimus : Curergo
quilib & de doctrina suꝑbiat. quȩ occulto iudicio uł
cuiquando det᷑ ułquando cui subtrahitur igniorat
Quamius eni securitati timor semꝑlonge uideat᷑ ab ęsse :
nobistam̃ nihil.ẽ. securius qua sub spe semꝑtimere.
Ne incautamens aut desperandose inuicus deiciat: aut ex¬
tollendo dedonis ruat: Ante districti eni ac piiudicis

Expanded text:
dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet de doctrina superbiat, qui occulto judicio vel cui quando detur, vel quando cui subtrahatur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis
Abbreviated transcription (Latin):
succenseat : ne fortasse doctoris lingua. non prosua
sed ꝓauditoris reprobatione torpescat : ꝥro auditoris
potuerunt pharisaeis suꝑpetere uerba p̃dicationis
dequib: scriptũ est : Omia ergo quecũq: dixerint
uobis: seruate & facite: Sc d̾m oꝑa uerotorũ: nolite
facere: Propt̃ auditorũ uero rȩꝓbationẽ. bonis etiã
doctoribus sermosubtrahitur : sicut adiezechielem
contra isrł dicitur : Linguamtuã adherescere faciã
palatotuo & erismutus nec quasi uir obiurgans. quia
domus ex asperans est: Aliquando autẽ predicationis
sermo ꝓpt̃ utrosq: datur : aliquando ꝓpt̃ utrosq subtra¬
hitur: Propt̃ utrosq enĩdatur : sicut diuina uoce
paulo apud chorinthios dicitur : Nolitimere : sedlo¬
quere : & paulo post: Quia popłs multus ẽ mihi : in
hac ciuitate: Propt̃ utrosq uero subtrahitur : sicut
heli sacerdos & prauam filior ũ cognouit actiotĩe. &

Expanded text:
succenseat; ne fortasse doctoris lsuccenseat; ne fortasse doctoris lsed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et
Abbreviated transcription (Latin):
rit eligendũ: Et siutriusq expositionis intelli¬
gentiam fortasse despexerit. libenter ipse
lectorẽ meũ subtilius ueriusq sencientẽ. uelud
magistrũ discipłs sequor : quia mihi ꝓprie dona¬
tu credo quic quid illũ me melius sentire
cognoseo: Om̃s enimqui fide pleni dedõaliquid
sonare nitimur : organa ueritatissumus
& in euisdẽ ueritatis potestate ẽ utrũ ꝑ meson&
alteri. anꝑalterũ mihi: Ipsa quippe in mediũ
nr̃i &ia non ȩque uiuentibus: om̃ib eque est:
ł t sepe aliũ tangit ut bene audiat. quod ꝑaliũ
ipsa sonuerit: sȩpe uero aliumtangit ut bene
quod ab aliis audiatur son& : Saepe doctori¬
uerbũ ꝓgrã tribuitur auditoris: & sepe ꝓpt̃
auditoris culpa subtrabitur sermo doct ori:
nhisergo quȩ ubertim p̃dicat doctor nulla
se elatione efferat nefortasse non prosua
sed pauditor is grã. eiꝰrepleatur lingua:
Ꝙ iibis que doctor strilit̃ dicit auditor rioni

Expanded text:
rit eligendum. Et si utriusque expositionis intellirit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse lectorem meum subtilius veriusque sentientem, velut magistrum discipulus sequar, quia mihi proprie donatum credo, quidquid illum me melius sentire cognosco. Vet. XXXV. Omnes enim qui fide pleni de Deo aliquid sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostri, etiam non aeque viventibus omnibus aequa est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. verbum pro gratia tribuitur auditoris, et saepe pro auditoris culpa subtrahitur sermo doctoIn his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla se elatione efferat, ne fortasse non pro sua, sed pro auditoris gratia ejus repleatur lingua. Et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non
Abbreviated transcription (Latin):
n suam dncocon uiuium magnũ fecit: Mon sitaq
ta huui onagro uirentes pascuȩ herbas protulit:
qua aeforis eũconiuuio. & intus epulis uirtutũ
piuit Quod adhuc plenissimȩ expletur: cũ
eru deserit: &uirentia quȩq ꝑ quirit
Apintia namq: cordasunt hominum: que in huꝰ
sdi spe peritura plantata. aeternitatis fiduciã
ñbabent: Virentia autẽ: quȩ illihereditati in¬
herent dequa petrus apłsdicit: In hereditatem
in corruptibilem. & incontaminata: & in marces¬
cibilem: Lanto eni quiq uere uirentes sunt :
quanto in hereditatis in mar cescibilis sorte. cogita¬
cionis radicem figunt: Suisquis itaq intrinsẽcꝰ
arere formidat: arentia extrinsecus mundihuiꝰ
desideria fugiat: Iuisquis adño ꝑquiri desiderat .¬
aeternã patriam appetens . in interna cordis
plantatione uiridescat: Haec autẽ deonagro
exposita subduplic⁊ intellectu sufficiant: lecto
ris uero uiditio relinquendũ est. quid magis duxe¬

Expanded text:
mum suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque mum suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas protulit, quia et foris eum convivio, et intus epulis virtutum pavit. Quod adhuc plenissime expletur, cum enim deserit, et virentia quaeque perquirit. Arentia namque corda sunt hominum, quae in hujus saeculi spe peritura plantata, aeternitatis fiduciam non habent. Virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extridesideria fugiat. Quisquis a Domino perquirere desiderat aeternam patriam appetens, interna cordis plantatione viridescat. Haec autem de onagro exposita duplici intris vero judicio relinquendum est quid magis duxe
Abbreviated transcription (Latin):
datus . ẽ. petrus uerbi dñi sicut dixit. qr priusqua
gallus cant& terme negabis : & egressus foras fle¬
uit amare : & sicut salomonait : Rex qͥsed &
insolio udicii: dissipat omne malũ intuitusuo:
De hoc respectu montium :rursũ ꝑpropħam dicitur
Montes sicut cera fluxerunt: a facie drũ: Quia
post ꝑuersitatissuae duriciã diuina formidine
lique facti : ab illoprius rigidotumore substratis¬
Intuendũ etiam quod nonait inspicit. sed circũ¬
spicit montes pascuȩ suae: Inuidea qui ppe i¬
carnatus est dñs. quȩ posita in medio gentiũ fuit
atq id o circũspexit montes quia elatos huiꝰ
scłicir cũquaq positos exgentilitatis uniuersi¬
tate collegit Inhis itaq montib pascitur
quiabonis oꝑib conuersorũ. quasiberbis uirera¬
aoritacionis honȩ : Mons epuiquidam matheus
ficrat quando inthelonei lucris tumebat: De uo
slcriptuest qua post qua credidit inuitato indo¬

Expanded text:
i sicut dixerat: Quia priusquam i sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substratiIntuendum etiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis virencogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo et scriptum est quia postquam credidit, invitato in do
Abbreviated transcription (Latin):
Montes accipimus om̃s electos huꝰscłi : qui incor¬
desuo altitudinȩ terrena tumuerunt:
Sedqr etiã tales dñs aecłȩ suae corpori conuer¬
sos inuiscerat. eosq: a priori elatione cõmu¬
tans insua menbra transformat. isti montes
pascuȩ eiꝰ sunt qr nimirũ de conuersione er¬
rantium & desuꝑborũ humilitate saciat᷑.
sicut ipse ait: Meus cybus est iut faciã uolu¬
tatẽ eius quimisit me: Et sicut apłis ad p̃dica¬
tionẽ misis: prȩcipit dicens: Operanuni non
cybuquiperit : sed qui ꝑman& inuitã aeternã
Dehismontibus: ꝑ propħam dicitur: Non repell&
dñsplebemsuã : qm̃ in manu eiꝰ sunt om̃s fines
terrae. & altitudines montiũ ipse conspicit:
Altitudines eñi montium : elationes sunt utiq
supborũ : Quas dñs conspicere dicitur: ĩ dest
ab iniquitate sua in melius commutare : Con¬
uertit namq eũ : quẽ conspicit dñs: Unde scrip¬
tu est Conuersus dñs respexit petrũ: &recor

Expanded text:
Montes accipimus omnes elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudine terrena tumuerunt. Sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corpori conversos inviscerat, eosque a priori elatione commutans, in sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur, sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis praecepit, dicens: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . De his montibus per Prophetam dicitur: Non repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, et altitudines montium ipse conspicit . Altitudines enim montium elationes sunt utique superborum. Quas Dominus conspicere dicitur, id est ab iniquitate sua in melius commutare. Convertit namque Dominus eum quem conspicit. Unde scriptum est: Conversus Dominus respex
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid uol & rinocerus serure tibi : sub audis ut¬
mihi. quieũ prȩdicamentis quidẽ hominũ diuresis¬
tere ꝑtuli. sed tam̃ repente cum uolui miraculis fera¬
ui: Acsi aptius dicat: Nũquid qui fatua elatione
suꝑbiunt. sine meis adiutoruis tuae p̃dicationi sub¬
duntur : Ferque itaq p̃ualeas considera : & in om̃e
qt prtuales sensuelationis inclina: Velcerte ad
beati iob noticia ꝓhumili anda tꝰuir tute deducit᷑.
qua mira quandoq papłos agantur : quimundũ deo
to aggrgaridõ. tam difficiles animas ꝑalios uidap
Dicat ergo : Numud& rinocerusser uire tibi subu¬
dis sicit peos quos miseroseruit mibi Sequitur
Aut merabitu adpresepe tuum: Praesepehoclocs
ipsa seriptara s acra non in conuenien ter accipitur
inqua uerbipabudo animalia sc̃ã saciantir

Expanded text:
Nunquid volet rhinoceros servire tibiNunquid volet rhinoceros servire tibimihi, qui eum praedicamentis quidem hominum diu resistere pertuli, sed tamen repente, cum volui, miraculis stravi. Ac si apertius dicat: Nunquid hi qui fatua elatione superbiunt sine meis adjutoriis tuae praedicationi subduntur? Per quem itaque praevaleas considera praevales elationis sensum inclina. Vel certe ad beati Job notitiam pro humilianda ejus virtute deducitur, quam mira quandoque per apostolos agantur, qui mundum Deo to aggregari Deo tam difficiles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunquid volet rhinoceros tibi? Subaudis: Sicut per eos quos misero serviet mihi. SeAut morabatur ad praesepe tuum? - Praesepe hoc loco ipsa Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta satiantur
Abbreviated transcription (Latin):
uentilata. & quasi funditus interimenda ꝑcussa ẽ:
sed diuina gr̃a dispensante. & illa moriendo uiuifi¬
cata conualuit : & cornusuũ rinocerus iste
feriendo lassatus inclinauit : Quodq: in possibi¬
le hominibus fuit. dõ difficile non fuit : quipo¬
testates huꝰ mundi rigidas. non uerbissed miracu-¬
lisfregit : Ecce enicotidie seruire rino cerotas
agnoscimus : dũ potentes huiꝰ mundi qui uiribus
suis fatua dudũ fuerant elatione confisi. dõ
subditos iamuidemus: Iuasi de quodam indo¬
mito rinocerote dñs loquebatur cũ dicer& :
Diues difficile intrabit in regnũcȩlorũ : Cuicũ
responsum ess&. & quis poterit saluus fieri.
ilico adiunxit : A pud homines hoc inpossibile est:
apud dm autem om̃ia possibili a sunt : Acsidicer&:
Rinocerus iste humanis uirib mansuescere non potest :
sedͥtam̃ diuinis subdi miraculis potest: Undehicquas
aptebeato iob scȩ aeccłae tr̃pumtenenti dicitur:

Expanded text:
ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. Sed divina gratia dispensante, et illa moriendo vivificata convaluit, et cornu suum rhinoceros iste feriendo lassatus inclinavit; quodque impossibile hominibus fuit, Deo difficile non fuit, qui potestates hujus mundi rigidas non verbis, sed miraculis fregit. Ecce enim quotidie servire rhinocerotes agnoscimus, dum potentes mundi hujus, qui in viribus suis fatua dudum fuerant elatione confisi, Deo subditos jam videmus. Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus loquebatur, cum diceret: Dives difficile intrabit in regnum coelorum . Cui cum responsum esset: Et quis poterit salvus fieri? Illico adjunxit: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Ac si diceret: Rhinoceros iste humanis viribus mansuescere non potest, sed tamen divinis subdi miraculis potest. Unde hic quoque apte beato Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ex t̃renȩ intentionis pondere more suis. ad superiora
non respicit: Quod secutus ex posuit dicens : Mulier
pulchra & fatua : idest doctrina heretica pulchra ꝑuer
accipitur frequenter ꝓpħa at testante didicimus qui
ait : Dixi iniquis nolite inique facere : & delinquentib
nolite exaltare cornu : Quidergo mrinocerõte hoc nisi
potentes hiuꝰ scłi designantur. uel ipse in eo sũ mȩ principa¬
tium potestates: Qui typo fatuȩ iactacioniselaiti. dum
falsis exterius inflantur honorib ueris miseriis iri¬
tus in anescunt: Quib benedicit᷑: Iuid supbit
terra &cinis In ipsis uero initus nascentis a ecdẽ
dũ contra illam diuitũ se potestas extulerat. at q̃:
in eiꝰ nece in mensitate tantȩ crudelitatis anhelara
dũ tot cruciatib anxia. tot ꝑsecutionib pressa
succumber& quistunc credere potuit quodilla
Diuquippe in exor diissus rinocerotis huius cornu

Expanded text:
ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua, id est doctrina haeretica, pulchra per accipitur, 996 Propheta attestante didicimus, qui ait: Dixi iniquis, nolite inique agere, et delinquentibus, nolite exaltare cornu . Quid ergo in rhinocerote hoc nisi potentes hujus saeculi designantur, vel ipsae in eo summae principatuum potestates, qui typho fatuae jactationis elati, dum falsis exterius inflantur honoribus, veris miseriis intus inanescunt? Quibus bene dicitur: Quid superbis, terra et cinis ? In ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam divitum se potestas extolleret, atque in ejus necem immensitate tantae crudelitatis anhelaret, dum tot cruciatibus anxia, tot persecutionibus pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod illaDiu quippe in exordiis suis rhinocerotis hujus cornu
Abbreviated transcription (Latin):
obscupuere miracula : Unde mex pauidi ad sua corda
redeuntes ex timuerunt scĩtatẽ inmiraculis: quam
desperant in p̃ceptis : Ser infirma ergo confusa sunt
forcia quia dũ inueneratione uita surgit humilium :
diis nascentis aeccłae potentes huiꝰ scłi lene eius iugũ
suscipere. crassa cordis ceruice recusarent : dicat:
domitȩ om̃inonaturȩ est. ita ut si quando captus fuerit.
teneri nulla tenus possit: In paciens quippe ut fertur :
ili comoritur : Eiuis uero nomen latina lingua inter¬
p̃tatum sonat ignare cornu: & quid aliud ignare.
nisi fatuitas : Quid incornu. nisielatio designatur :
Namquia mnare fatuitas sol& intelligi: salomone
attestante didicimus quiait : Circulus aureus
trinã nitore uidit eloquu resplendefe. nec tam̃ sapien¬
tiae apto intellectu congruere : & ait : Circulus aureus
innarib: suis id est pulchra & circũ plexalocutio in sen¬
sib mentis stultȩ : Cui exeloquio aurũ pend& sedta men

Expanded text:
obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis, quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgit humilium, diis nascentis Ecclesiae, potentes hujus saeculi leve ejus jugum suscipere crassa cordis cervice recusarent, dicat:indomitae omnino naturae est; ita ut si quando captus fuerit, teneri nullatenus possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomine Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare, nisi fatuitas, quid in cornu, nisi elatio designatur? Nam quia in nare fatuitas solet intelligi, Salomone attestante, didicimus qui ait: « Circulus aureus trina nitore videtur eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere. Ait ergo: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumplexa locutio in sensibus mentis stultae: cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus inuidens. suꝑbiae uulnus inflixit : ut qui
mortẽ non acceperat᷑ constitutus mereret᷑ elatus:
Ded quia diuinȩ potentiae subpetit non solũ bona
de niinlo facere. sed etiã exmalis quae diabolus per¬
petrauerat reformare: contraboc inflictũ uulnus
suꝑbientis diaboli. medicina apparuit interho¬
mines humilitas đ ⁊̃ Ut auctoris exemplo humili¬
ac surgerent : qui imutatione hostis elati cecider̃:
Contra ergo suꝑbientẽ diabolu: apparuit inter ho¬
mines homo factus humilis ds. Hunc potentes iuo
crdiderunt : quo humilem conspexerunt: Uulnus
enieordis coru quanto magis tumuit: anto amplius
medicamtũ mite despexit: Repulso igitur uulne¬
re suꝑberũ. medicina nr̃a ꝑuenit aduulnus humi¬
lium Infir maquippe mundi elegit d s̃ ut confundat
sorcia: Actũq est cum pauperibus quod post &iã diuites
elatimirarentur: Namdumnouas in illis uirtutes aspi¬
ciunt eoꝵ quoꝵ prius contẽpsere uitam. post modum

Expanded text:
inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humiliati surgerent, qui imitatione hostis elati ceciderant. Contra ergo superbientem diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus. Hunc potentes hujucrediderunt, quo humilem conspexerunt. Vulnus enim cordis eorum quanto magis tumuit, tanto amplius medicamentum mite despexit. Repulsa igitur a vulnere superborum medicina nostra pervenit ad vulnus humilium: Infirma quippe mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites erati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
do seruauit : Unde & aintiquus bostis quia non
cybũ. sederbi concupiscentiam. ẽẽ. causa damp¬
nationis intelligit & primũ sibi hominẽ noncar
ne selpomo subdidit. & seđm non carne sed
ane ttemptauit: hinc est quod plerumq adã
culpa cõmittitur: etiam cũ abiecta & iulia
sumuntur: Neq eni adam solus ut aueaito se
pomo suspender&: p̃ceptũ ꝓhbitionis accepit:
Namcũ alimenta quaedam saluti nrãe ds̃ contraria
indicat: abhisnos quasi ꝑsententiã uetat: Et cũ
concupiscentes noxia ãttingimus. ꝓfecto quid
aliud quãuetita degustamus : Faitaq sumen¬
dasunt quae naturae necessitas quȩrit : & non
quȩ edendi libidosuggerit: Sed magnus disereti¬
onis labor est. huic ex actori & aliquid inpendere
tio subinfertur cũ dicitur : Clamorẽ exactoris
non audit : Sermonamq huiꝰ exactoris est : ne¬
cessaria postulationaturȩ : Clamor uero eiꝰ est
mensura necessitatis transiens appetitus gulae,

Expanded text:
do servavit . Unde et antiquus hostis quia non do servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationine, sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit. Hinc est quod plerumque Adae culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat: et dum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita degustamus? Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido suggerit. Sed magnus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, tio subinfertur, cum dicitur: Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae.
Abbreviated transcription (Latin):
rds e nstioie mirabilittr soluit. Esurirteni
scirt lasescert tentri flagellari erucifigi
n ꝓmortalitatis iunculũ fuit:. Sedcure pleta
mert monunta panderentur inferniclauftra
patisarent. quid aliud tot argumentis tantȩ
uir tutis ostenditur. nisi quod illa infirmitatis
nre uincula soluebantur. ut isqui ad suscipi¬
endã serui formã ueaerat in ipsa serui forma
abinser niuinculis absolutius adcelũ etiam cum
menbris libere redir&  Dequib ei unculis :
it : post qua dicta sunt soluta eiꝰ uincula apte sub¬
patriar cha non fuit. ꝓpħa non fuit: ad intelligen¬
dũdm̃ qui ratione uteretur pene non fuit homo:
Dehac solitudine ꝑesaiamdicitur: Letabitur
deferta & inuia. & exultabit solitudo. & florebit

Expanded text:
it. Esurire enim, sitire, lassescere, teneri, flagellari, crucifigi, nostrae mortalitatis vinculum fuit. Sed cum expleta petrae, monumenta panderentur, inferni claustra patescerent; quid aliud tot argumentis tantae virtutis ostenditur, nisi quod illa infirmitatis nostrae vincula solvebantur, ut is qui ad suscipiendam servi formam venerat, in ipsa servi forma ab inferni vinculis absolutus, ad coelum etiam cum membris liber rediret? De quibus ejus vinculis Peest, postquam dicta sunt soluta ejus vincula, apte subpatriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et floreb
Abbreviated transcription (Latin):
parturio : donec xp̃s formetur in uobis: Vellẽ¬
apud uos eẽ .modo & mutare uocem meam:
qm̃ confundor inuobis: Ecce mutare uult uo¬
cem in partusuo : ut p̃dicationis sermo inrugitũ
uertatur doloris : Mutare uult uocem : quia
quos in p̃dicando pepererat : reformando gemens
iterũ parturiebat : Qualem rugitũ hȩc cerua
pariens emitebat. quando eisdem postse redeun¬
tib exclamare cogebatur dicens. Oinsensati
galathȩ quis uos fascinauit : & sic stultiestis
ut cũ spu coeperitis. nunc carne cõsummamini :
Uelcerte currebatis bene. quisuos impediuit
ueritati non oboedire: Qualis in huꝰceruae
parturugitus fuit. quaẽ diu conceptos filios
cum tot difficultatib peperit. & quandoq:
partos ad maliciae uterũ redisse cognouit
Consi deremus quid doloris habuerit. quidla¬
boris quae & post quã potuit concepta edere:
rursum conpulsa est extincta suscitare :

Expanded text:
parturio, donec formetur Christus in vobis, velleparturio, donec formetur Christus in vobis, velleesse apud vos modo, et mutare vocem meam; quoniam confundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugitum vertatur doloris; mutare vult vocem, quia quos jam praedicando pepererat, reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens emittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit! et: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini? Vel certe: Currebatis bene; quis vos impedivit veritati non obedire ? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandoque partos ad malitiae uterum redisse cognovit? Consideremus quid doloris habuerit, quid laboris, quae et postquam potuit concepta edere, rursum compulsa est extincta suscitare?
Abbreviated transcription (Latin):
ceptu scãe p̃dicationis menses uirtutũ fuint :
Quosmexses dñs solus dinumerat : qui a eadẽ bona
in eorũ cordib non nisi qui dedit pensat : &quia
iux tamensurã uirtutũ effectus &ia subsequit᷑
partus earum : sub audis ut ego quidũ in co
gitatione uirtutũ menses dinumero quando
hoc qđ implere appetunt parere ualeant scio.&
Quia nimirũ dũ cordis occulta conspicio : futurũ
foras effectu operis. intus in pondere cogitationis
dumꝑincuruationẽ suam in conuersatione lucis
auditorũ animas gignunt : quia ab aeternis nos
supplicis remouere. nisi dolendo & flendo noni
possunt: Fraedicatores eni sc̃i. nunc in lacri¬
mis seminant : ut sege tem post modũ gaudiorũ
metant: Nunc quasi ceruae indolore partus
sunt : ut spiritali ꝓle post modũ sint foecundę:
Ut eni unum de multis loquar: uideo paulũ quasi
quanda ceruã in partusuo. magni doloris rugitꝰ
emittentẽ : Ait enĩ: Filiolimei quos iterũ

Expanded text:
ceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. ceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur partus earum? 46. Vigitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum foris effectum operis intus in pondere cogitationis dum per incurvationem suam in conversatione lucis auditorum animas gignunt, quia ab aeternis nos suppliciis removere nisi flendo et dolendo non possunt. Praedicatores enim sancti nunc in lacrymis seminant, ut segetem postmodum gaudiorum metant. Nunc quasi cervae in dolore partus sunt, ut spiritali prole postmodum sint fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs predicatorib: non solũ fructus ex terioꝵ operũ
sed ipsas diutinas cogitationes numero quia & ad retri¬
&ia multiplicatae uirtutes intellegi: In mensibus
quoq: luna renascitur : nihilq: obstat. si ꝑmeni ses
noua regenerationis creatura signetur : De qua
quid ual& neq: prepucium : sed noua creatura :
Sc̃igitur uiri cumse ad p̃dicandũ parant. priusse
interius uirtutib: in nouant : ut ad hoc qđ loquen¬
do docent. uiuendo concordent : Prius sua int̾na
considerant: atq acunctisse uicioꝵ sordib: emũ¬
dant: Curantes sumoꝑe. ut contrairã pacientiȩ
luce resplendeant contra carnis iuxuriã. etiam
cordismunditia fulgescant: Contratorporem
⁊ elocandeant : contra confusos p̃cipitatiorus
motus. serena grauitate rutilent: Contra suꝑ¬
biã uera humili tate luceant: contra timorem
radiis auctoritatis clarescant: Quia ergo
tanta prius studia inse congerunt quasi in cori¬

Expanded text:
sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sed ipsas diutinas cogitationes numero, qui et eas ad retrietiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur, nihilque obstat si per menses novae regenerationis creatura signetur. De qua quid valet, neque praeputium, sed nova creatura . Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in con
Abbreviated transcription (Latin):
la quaedicenda sunt differunt & aptũ suis exhor¬
tationib tempus quȩrunt : uelut a partu quẽ fieri
appetunt in mens iũ ꝓlixitate dilatantur : Et
saepe dũ quȩdã quaesentiunt intempestiue dicere
audientib: nolunt: in ipsa tarditate ꝓferendȩ sentẽ¬
tiae. siue adhaec quae suadenda sunt siue ad illa
quae in crepanda consilio altiore firmantur :¬
& dũ cogitatur uita filioꝵ. nec tamen ante tẽpus
lingua consiliũ meritis eicit : quasi ĩa concepta
soboles intra uterũ crescit. ut ad auditoꝵ noticiã
tunc sententia cordis exeat : quando ꝓlata utiliter
quasi ꝓ congruum partũ uiuat : Et qr hȩc homines
in magistrorũ mente. quando ułquomodo agantur
ignorant. ds uero ad retributions gloriã non solũ
effectũ considerat. sed & iãmomenta cogitationũ
signat : recte adbeatũ iob dicitur : Dinumerasti
menses conceptus earũ.: sub audis ut ego. qui in

Expanded text:
la quae dicenda sunt differunt, et aptum suis exhorla quae dicenda sunt differunt, et aptum suis exhortationibus tempus quaerunt, velut a partu quem fieri appetunt in mensium prolixitate dilatantur. Et saepe dum quaedam quae sentiunt, intempestive dicere audientibus nolunt, in ipsa tarditate proferendae sententiae, sive ad haec quae suadenda sunt, seu ad illa quae increpanda, consilio altiori firmantur. Et dum cogitatur vita filiorum, nec tamen ante tempus lingua consilium mentis ejicit, quasi jam concepta soboles intra uterum crescit, ut ad auditorum notitiam tunc sententia cordis exeat, quando prolata utiliter quasi per congruum tempus partus vivat. Et quia haec homines in magistrorum mente quando vel quomodo agantur ignorant, Deus vero ad retributionis gloriam non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
firmi: quantus sit eis dolor decadentib. quan¬
tus dẽ stantib: timor. quoferuore alia adipisci
appetunt: quo pauort alia adepta conseruant:
Qui aergo paucorũ est ista pensare: bene ei dicitur:
U el par turientes ceruas obseruasti: Nihil uero obs¬
tat qđ uerbad s̃de doctorib faciens. ñceruorũ
sed ceruarũ eosspecie designat : qui a nimirum
illiuere doctores sunt. quicum ꝑiuigore discipline
patres sint: ꝑ pietatis uiscera esse matres
runt : Quil ab ores scãe conceptionis tolerant: &
ꝓferendos filiosdõ. intra uterũ caritatis portant
In edemda ple amplius matres laborant : quae cres¬
centẽ intra uterũ conceptionẽ. longomers iũ tẽpore
sustinent. & quae exutero ꝓcedentẽ nonsi ne mag¬
nis dolorib: deponunt : Unde & hic : apta considera¬
carum  Sc̃ieni uiri. cũ dȩꝓfecti auditoꝵ cogitant.
quasi inutero conceptionẽ portant : Sedcũ non nul¬

Expanded text:
firmiter, quantus sit eis dolor, de cadentibus quanfirmiter, quantus sit eis dolor, de cadentibus quantus de stantibus timor, quo fervore alia adipisci appetunt, quo pavore alia adempta conservant. Quia ergo perpaucorum est ista pensare, bene ei dicitur: vel parturientes cervas observasti? Nihil vero obstat quod verba Deus de doctoribus faciens non cervorum, sed cervarum eos specie designat, quia nimirum illi vere doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sint, per pietatis viscera esse matres noverunt, quae labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda centem intra uterum conceptionem, longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt. Unde et hic apta considerairi cum de profectu auditorum cogitant, quasi jam in utero conceptionem portant. Sed cum nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: Ut ego. qui ideir coelectoꝵ foctus uiua¬
ces facio. quia prȩscito intẽpore ꝓduco : Benie
autẽ expleto foetu auditorũ: subditur: Uel
parturientes ceruas obseruasti: Parturientes
enĩ ceruas obseruare est: ĩpsos labores patrũ
qui spiritales filios generant. cauta considera¬
tione pensare : Sollerter quippe intueridũ est.
quod hic sermotamuigilanter in primitur : ut
dicatur obseruasti: Quia utiq ꝑpaucorũ est
pensare. quilaborsit in p̃dicationib: patrũ : quani¬
tis dolorib: quasi quib dã conatibus infide animas
& conuersatiore parturiunt : Quã cauta se obser¬
uatione circũ spiciunt : ut sint fortes in p̃ceptis.
compacientes in firmitatib : Inminis terribi¬
les in exortationib: blandi: In ostendendo ma¬
gisterio humiles: in rerũ temporaliũ contẽptu
dominantes : In tolerandis aduersitatib rigidi.
& tam̃ dum uires suas sibi m& non tribuunt iN¬

Expanded text:
dicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivadicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivaces facio, quia praescito in tempore produco. Bene autem expleto fetu auditorum subditur: Vel parturientes cervas observasti? Partenim cervas observare est: illos labores patrum, qui spiritales filios generant, cauta consideratione pensare. Solerter quippe intuendum est, quod hic sermo tam vigilanter imprimitur, ut dicatur, observasti? Quia utique perpaucorum est pensare, qui labor sit in praedicantionibus patrum, quantis doloribus quasi quibusquam conatibus animas in fide et conversatione parturiunt: quam cauta se observatione circumspiciunt, ut sint fortes in praeceptis, compatientes in infirmitatibus, in minis terribiles, in exhortationibus blandi, in ostendendo magisterio humiles, in rerum temporalium contemptu damnantes, in tolerandis adversitatibus rigidi: et tamen dum vires suas sibimet non tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ plene in cogitatione formata. ante huma¬
nos oculos ꝓdeunt. uelud abortiua moriuntur:
Bona quippe tenera adhuc. plerũq: humana lingua
dii iam quasi forcia laudat: extinguit : Tanto
eni celerius occidunt : quanto ad fauoris noticiã
in tempestiue ꝓrumpunt: Non num qua uero in ꝑ¬
fecta nr̃a cogitacio nec dũq roborata ducitius
hominib ostenditur : resistentium aduersitate dissipa¬
tur: &cũ conatur ante tẽpus uideriquiasit: agit
ut nonsit: Sci autẽ uiri qr cuncta quae bene cogi¬
tant student ut occulte conualescant. & quasi ꝓces¬
suros foetus prius intrauterũ mentis formant.
recte beatus iobde tẽpore partus discutitur qđ ui¬
delic& unicuiq quandosit congruum : nisi acreato¬
re nescitur: Quidũ penetrabilia cordis aspicit:
quando adhumanã noticiã bonaprã congruenas¬
cantur ad prehendit:: Bene itaq: dicitur: Nũquid
nosti partus tempus ibicum in petris: Acsi aꝑte

Expanded text:
necdum plene in cogitatione formata ante humanecdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quanto ad favoris notitiam intempestive prorumpunt. Nonnunquam vero imperfecta nostra cogitatio necdum roborata, dum citius hominibus ostenditur, resistentium adversitate dissipatur; et cum conatur ante tempus videri quia sit, agit ut non sit. Sancti autem viri, quia cuncta quae bene cogitant student ut occulte convalescant, et quasi processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job de partus tempore discutitur, quod videlicet unicuique quando sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetralia cordis aspicit, quando ad humanam notitiam bona nostra congrue nascantur, apprehendit. Bene itaque dicitur: Nunquid nosti tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta corde conspicimus : nonstatim quasi iam
solide cogitata parturimus: Vnde & beatus iob
non departu i bicũ. sed de tẽpore partus inqui¬
ritur : qđ uidelic& tempus. in nobis m&ipsis
uix conp̾hendimus. multo magis in aliena men¬
te nescimus : Prius eñi suꝑnitimoris semina
utero cordis excepta. ꝑmeditationẽ studii coa¬
gulantur : ut maneant post modũ stricta inten¬
tione cogitationis ad fixa ᷑. dũ ad diftrictionem
rationis tendunt : quasi in menbrorũ distinctio¬
ne formantur: Dehinc usupseuerantiae cõfir¬
mata. uelud insoliditate ossuũ ueniunt: adex¬
tremũ uero ꝑfecta auctoritate roborata. quasi
in partũ ꝓcedunt : Quae in crem̃ta diuiiorũ
seminũ. nullus in aliena m̃te considerat : nisi
ipse quicreat: Nam & si quẽ lib& iamium suꝑnę
concupiscentiae concepisse. quarumdã rerumꝰ
a testatione cognoscimus quando tam̃ in partu
semina. ꝑuenire ad ꝑfectionẽ nequeunt : quia
oriendo. tempus partus ante cedunt: & quia

Expanded text:
praecepta corde concipimus, non statim quasi jam solide cogitata parturimus. Unde et beatus Job non de partu ibicum, sed de tempore partus inquiritur. Quod videlicet tempus si in nobismetipsis vix comprehendimus, multo magis in aliena mente nescimus. Prius enim superni timoris semina utero cordis suscepta per meditationem studii coagulantur ut maneant, postmodum, stricta intentione cogitationis affixa, dum ad discretionis rationem tendunt, quasi in membrorum distinctionem formantur; dehinc, usu perseverantiae confirmata velut in soliditatem ossium veniunt; ad extremum vero, perfecta auctoritate roborata, quasi in partum procedunt; quae incrementa divinorum seminum nullus in aliena mente considerat, nisi ipse qui creat. Nam etsi quemlibet jam vim supernae concupiscentiae concepisse quarumdam rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in partu semina pervenire ad perfectionem nequeunt, quia oriendo tempus partus antecedunt. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ra aduersa formidare : Qui incerta mala dum
quasi cauti prospiciunt inpeccatorũ suorũ uincu¬
lis. in cauti retiuentur: Multa eni ante oculos
ponunt : quȩ eissi in conuersatione eueniant.
subsistere non posse formidant: De quib bene
salomonait: Iterpigrorum : quasi sepis spina¬
rũ: Hancũ uiam dei appetunt : eosuelut spinȩ
obstantium sepium sic formidinũ suarũ opposite
suspiciones pungunt: Quod quia electos prȩpedint
non sol&: bene illic secutus adiunxit: Uia uisfo¬
rum: absq offendiculo : iusti quippe in conuersat¬
one sua. quod lib& eis aduersitatis obui auerit
non inpingunt : quia temporalis aduersitatis
obiectacula. aeternȩ spei & internȩ contem¬
plationis saltu transcendunt: Soluit itaque
ds̃ onagriuincula : quando abelecti uniuscitiusq
animo inrernarũ cogitationũ nodos erumpit:
& ꝓpicius dissipat. omne quod electam mera

Expanded text:
ra adversa formidare. Qui in certa mala dum ra adversa formidare. Qui in certa mala dum quasi cauti prospiciunt, in peccatorum suorum vinculis incauti retinentur. Multa enim ante oculos ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, subsistere se non posse formidant. De quibus bene Salomon ait: Iter pigrorum, quasi sepes spinarum . Nam cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obstantium sepium sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt. Quod quia electos praepedire non solet, bene illic secutus adjungit: Via justorum absque offendiculo . Justi quippe in conversatione sua quodlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Solvit itaque 980 Deus onagri vincula, quando ab electi uniuscujusque animo infirmarum cogitationum nodos rumpit, et propitius dissipat omne quod illectam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
animabus ur̃is : Iugũ enimmeũ suaue est : & honus
meũ leue: Asperũ quippe iugũ. &durȩ sicut dixi¬
mus seruitutis pondus est : sub eẽ. temporalibus
ambire terrena. retinere labentia. uelle stare
in non stantibus: Appetere quidẽ transeuntia. sed
cum transeuntibus nolle transire : Dũ enim cõtra
uotũ cuncta fugiuint : quȩ prius mentẽ exdeside¬
rio ad eptionis afflixerant. post ex pauore amis¬
sione prȩmunt : Liber ergodimittitur : ꝙ calca
tis terrenis desideriis. ab appeticione rerũ tẽpo¬
ralium securitate mentis exhoneratur
& uincula eius quis soluit. subaudis nisi ego: Soluun
rio interna desideriorũ carnalium retina cula
difrumpuntur : Cum eñipia uitentio ad conuersi¬
onẽ uocat. sed adhuc abhac intentione cariis in¬
firmitas reuocat : quasi quibusdã uinculis anima
ligata praepeditur: Multos eni sepe uidemus uiã
quidẽ scȩ conuersationis appetere : sed ne hanc
assequi ualeant. modo irruentes casus modo futu¬

Expanded text:
is. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavore amissionis premunt. tis terrenis desideriis appetitu onerum temporalium, securitate mentis exoneratur: et vincula ejus quis solvit? subaudis, nisi ego. Solvuntrio interna desideriorum carnalium retinacula dirumpuntur. Cum enim pia intentio ad conversionem vocat, sed adhuc ab hac intentione carnis infirmitas revocat, quasi quibusdam vinculis anima ligata praepeditur. Multos enim saepe videmus vitam quidem sanctae conversationis appetere; sed ne hanc assequi valeant, modo irruentes casus, modo futu
Abbreviated transcription (Latin):
Onager enĩqui insolitudine cõmoratur non in¬
congrue eorũ uita significat : qui remot ⁊
a turbis popularibus conuersantur : Qui apte
eciam liber dicitur: quia magna est seruitus secu¬
larium Negociorũ. quib mens uehementer at teri¬
tur. quamuis intis sponte desudetur : Cuiꝰ serui¬
tutis conditionẽ carere est: inmundo iam nihil
concupiscere: Quasi enĩ quodã iugoser uicu
premunt prospera dum appetuntur : praemunt
aduersadum formidantur: At si quis semel ado¬
minatione desideriorũ temporalium colla
mentis excusserit : quadã iam etiã in hac uita
libertate ꝑfruitur dũ nullo felicitatis desiderio
afficitur . nullo aduersitatis terrore coartatur:
Hoc graue seruitutis iugũ dñs uidit seculariũ
ceruicibus impressum cum dicer&: Uenite
ad me om̃s quil aboratis & honerati estis: & egouos
reficiam : Tollite iugũ meũ supuos. & discite a me¬

Expanded text:
Onager enim, qui in solitudine commoratur, non incongrue vitam eorum significat, qui remoti a turbis popularibus conversantur. Qui apte etiam liber dicitur: quia magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt adversa dum formidantur. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur, dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis terrore coarctatur. Hoc grave servitutis jugum Dominus vidit saecularium cervicibus impressum, cum diceret: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum sup