comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit salutis: ñ ut apłorum simplicitaᷤᷤ
corporali uisu sui saluatoris ab eter¬
ne salutis petitione retardata: sed ob¬
staculo ꝓprie cupiditatis ab intui¬
tu dominice uoluntatis impedita.
Quid autem pͥncipaliter petendum
ac sine ulla dubietate eis qui fidelit̾
inpetendo ꝑstiterĩt sit sperandum
a patre.dominus subdendo mani¬
festat dicens. Petite ⁊ accipietis.
ut gaudium ur̃m sit plenum. Or¬
do quippe sensꝰ est. Petite ut gaudi¬
um ur̃m sit plenum. ⁊ accipietis.
Plenum ergo gaudium: beatitudi¬
nem ꝑpetue pacis appellat am ut
taceamus de gaudio reproborum
quo sͥ luctum mercantur eternũ.
Habent sc̃i etiam in p̃senti gaudiũ
de spe celestium bonorum: cum pro
domino terrenis exercentur aduer¬
sis. Habent gaudium: cum amore
fr̃nitatis suadente discunt gaudere
cum gaudentib. flere cum flentib.
S ñ est plenum gaudium: quod fle¬
tu uariante miscetur. Plenum qͥppe
gaudium fit: ubi nemine flente.

Expanded text:
tit salutis, non ut apostolorum simplicitas tit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum, cum pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente,
Abbreviated transcription (Latin):
oramus. ⁊ si eorum saluationẽ im¬
petrare nequimus nequaqͣm tam̃
fructu precis nr̃e priuamur: quia ⁊¬
si illi ñ sunt digni saluari: nos tam̃
amoris quem illis impendimus mer¬
cede donabimur. Sicq intali quoq
petitione implebitur nobis illa do¬
mini ꝓmissio qui ait: siquid petie¬
ritis patrem in nomine meo dabit
u bis. Intuendum enim quia nõ
ait. simpliciter dabit. sed dabit in¬
quit uobis: quia ⁊ si ñ eis ꝓ quib
petimus dabit: nobis tamen cum
pro aliorum erratibus misericordit̾
interuenimus. p̃mium nr̃e benig¬
nitatis restituet. Sequitur. Usque
modo ñ petistis quiequam in noie
meo. Non petierunt eatenus in no¬
mine saluatoris. quia dum ipsum
saluatorem uisibili p̃sentia contem¬
plarentur: minus ad inuisibilia sa-¬
lutis dona mentis intuitum erexe.¬
rant. Sed ⁊ nr̃a fragilitas patrem pe¬
tens ñ in nomine ihu idest saluato¬
ris petit. dum contra rationem sue pe¬

Expanded text:
oramus, et si eorum salvationem imoramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Intuendum enim quia non ait simpliciter dabit, sed dabit, inquit, vobis, quia etsi non eis pro quibus petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae pe
Abbreviated transcription (Latin):
orbem totum ad fidem xp̃i conuer¬
terent. tot ac tanta ꝓ xp̃i nom ine
passionum certamina ꝑtulerunt
donec ipsa etiam suꝑborum colla
ꝑsecutorum suauissimo xp̃i iugi
cum sua nos inspiratione ad diligi¬
dam eius uisionem accendit: cum
illum patri in diuinitate equalem
eẽ credendum fidelium cordib im¬
mat. Quia de meo inquit accipit
pit sp̃c sc̃s. unde accipit filius: q
de nullo natus sit. de nullo ꝓcedit¬
pater ẽ solus. Omnia q̃ habet pa
De his dixit que ad ipsam patris
illi est equalis. Omnia que habe
⁊ filio erat accepturus. quod ait ll
meo accipiet: sed utiq de pr̃e de qͦ
ꝓcedit sp̃c. de quo natus ẽ ⁊ filius¬
pia ꝓuisione nr̃i conditoriᷤᷤ constat
ac titari ut uidelicet desideria nr̃e.
deuotionis dilatione crescant: ⁊ cre¬
mento cotidiano magis magisꝙ ꝓ¬
uecta tandem ꝑfectius capiant gau¬
ilia que requirunt. Inter que no¬
tandum quia cum pro peccantib

Expanded text:
orbem totum ad fidem Christi converorbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo hristum, cum sua nos inspiratione ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, pit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quide nullo natus sit, de nullo Pater est solus. Omnia quaecunque hDe his dixit quilli est aequalis omnia quae habet  est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filiuspia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor nr̃ ĩminente passionis¬
sue articulo discipulis ⁊ głam ascẽ¬
sionis qua ip̃e post mortem ⁊ resur¬
rectionem erat clarificandus ⁊ aduẽ¬
ium sp̃c sc̃i quo illi erant illustran¬
di patefecit: quatinus instante ho¬
ra passionis eiusdem minus ꝓ illiuᷤ
morte dolerent quem post mortem
ad celos subleuandum ñ dubitarent:
minus de sua desolatione trepidarent
quos abeunte licet domino sp̃e sc̃i gͣ¬
tia consolandos ẽẽ sperarent. Uado ĩ¬
quit ad eum qui me misit:⁊ nemo
ex uobis interrogat me quo uadis.
Acsi aꝑte dicat. Reu̾tor ascendendo
ad eum qui me incarnari constitu¬
it: ⁊ tanta tamq erit manifesta eiꝰ
dem ascensionis claritas. ut nemi¬
ni ur̃m opꝰ sit int̾rogare quo uadã:
uidentib cunctis quia ad celos per¬
gam. Bene autem cum deascensione
sua dixisset uado ad eum qui me mi¬
sit addidit: ⁊ nemo ex uob̃ int̾rogat
me quo uadis. Suꝑius namꝙ cum

Expanded text:
r, imminente suae passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte licet Domino, Spiritus sancti gratia consolandos esse sperarent. Vado, inquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius
Abbreviated transcription (Latin):
consentiendo subcumbere. so regendo
preesse nouerunt. Et ecce quidam legiᷤᷤ¬
peritus surrexit: temptans eum ⁊ di¬
cens. Magister. quid faciendo uitam et̾¬
nam possidebo: Legis ꝑitus qui deuita
eterna dominum temptans inter rogat.
occasionem ut reor temptandi de ip̃is
domini sermonib sumpsit ubi ait:
gaudete autem quod nomina ur̃a.¬
scripta sunt in celo: sed ip̃a sua tempta¬
tione declarat quam uera sit illa domi¬
ni confessio qua pr̃i loquitur. quod ab-¬
scondisti hec sapientib ⁊ prudentibus.
⁊ reuelasti ea paruulis. At ille dixit ad
eum. In lege quid scriptum ẽ. quomͦ
legis: ille autem respondens dixit. Di¬

Expanded text:
consentiendo succubuere, sed regendo consentiendo succubuere, sed regendo promoverunt: Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de viteterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem quod nomina vescripta in coelis sunt, sed ipsa sua tentatione declarat, quam vera sit illa Domini confessio, qua patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ proximus fuisse illi qui incidit ĩ
latrones: At ille chexit. Qui fecit mi¬
sccłiam in illum. Iuxta litteram mani¬
festa est domini sententia: nullum no¬
bis amplius quam qui misereatur ẽẽ
ꝓximum. S iherosolimite ciues. ñ
sacerdos. ñ leuita. ex eadem gente im¬
mo in eadem urbe nati ⁊ nutriti: s
externe gentis accola quia magis mi¬
sertus ẽ fc̃s ẽ proximus. Sacrattore
autern intellectu qm̃ nemo magis ꝓxi¬
mus quam qͥ uulnera nr̃a curauit:
diligamus eum quasi dominũ deum
nr̃m. diligamus quasi ꝓximum. Ni¬
chil enim tam proximum qͣm caput
membris. Diligamus etiam eum qͥ
imitator ẽ xp̃i. Hoc ẽ enim qua:
quitur. Et ait illi ihec. Uade ⁊ tus
similiter: idest ut uere te proximꝰ
sicut te ip̃m diligere manifestes q¬
tali necessitate subleuanda. deuoiꝰ

Expanded text:
se illi qui incidit in latrones? At ille dixit: Qui fecit misericordiam in illum. Juxta litteram, manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, si Jerosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum. Nihil enim tam proximum quam caput membris. Diligamus etiam eum, qui imitator est Christi. Hoc est enim, quod sequitur: Et ait illi Jesus: Vade, et tu fac similiter. Id est, ut vere te proximum, sicut teipsum, diligere manifestes, qtali necessitate suble
Abbreviated transcription (Latin):
autem est eccłia presens uibi resiciunt᷑
uiatores. de ꝑegͥnatione hac in eternam
patriam redeuntes. Et bene iumento
impositum duxit instabulum: quia
nemo nisi baptizatus nisi corpori xp̃i
acdunatus eccłiam intrabit. Et altera
die protulit duos denardos. ⁊ dedit
stabulario ⁊ ait. Curam illius habe.
Altera dies ẽ post domini resurrecti¬
onem: nam ⁊ ante quidem ꝑ euanglii
sui grãm illum in auerat his gͥ in
tenebris ⁊ in umibra mortis sedebãt.
sed potior resurrectione celebrata.ꝑ¬
ꝑtue lucis splendor effulsit. Duo de¬
narii duo sunt testamenta: in q̃b
eterni regis nomen ⁊ imago conti¬
nenter. Finis enim legis xp̃c. Qui alte¬
ra die ꝓlati dantur stabulario: quia
tune aꝑuit illis sensum ut intellige¬
rent scripturas. Altera die stabulariꝰ
denarios quorum precio uulneratum
curaret accepit: quia sp̃s sc̃s adueni¬
ens docuit aplos omnem ueritatem:
quo gentibus erudiendis instare:

Expanded text:
autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbsed potior resurrectione celebrata perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni regis nomen et imago continetur. Finis enim legis est Christus, qui altera die prolati dantur stabulario, quia tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare
Abbreviated transcription (Latin):
suisusie fẽs est consolatione uicinu.
Et appropians alligauit uulnera eiꝰ:
infundens oleum ⁊ uinum. Peccata
que in hominib inuenit redargu¬
endo cohibuit: sp̃e uenie penitentibꝰ.
terrorem pene peccantib incutiens.
Alligat enim uulnera dum precipit
penitentiam agite. infundit oleum
dum addit appropinquauit enim
regnum celorum: infundit ⁊ uinum
dum dicit omnis arbor que ñ facit
fructum bonum. excidetur ⁊ in ignẽ
mittetur. Et imponens eum in iumentũ
suum duxit in stabulum: ⁊ curam eiꝰ
egit. Iumentum eius caro. in qua ad
nos uenire dignatus ẽ: in quo sauei¬
um imposuit. quia peccata nr̃a porta¬
uit in corpore suo suꝑ lignum: ⁊ iuxta
aliam parabolam inuentam que erra-¬
uerat ouem. humeris suis impositã
reportauit ad gregem. Itaq imponi ĩ¬
iumento ẽ in ip̃am incarmationem xͥ
credere. eiusꝙ misteriis inrciari siml
⁊ ab hostis incursiꝰ ne tutari. stabulũ¬

Expanded text:
misericordiae conlatione uicinus. misericordiae conlatione uicinus. Et alligauit uulnera eius infundens oleum et uinum. multaquae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est. In quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento est in ipsam incarnationem Christi credere ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursi
Abbreviated transcription (Latin):
iuinere fedatus. Accidit autem ut
n cun eẽt secus eum ⁊ uideret eum.
minsit. Sacerdos ⁊ leuita qui uiso sau¬
uo transierunt. sacerdotium ⁊ mini¬
sterium ueteris testamenti ẽ: ubi per
iagis decreta mundi languentis uulne¬
ra monstrari tantum si autem curari
pterant.: quia impossibile erat ut
apls ait sanguinem uitulorum ⁊ ag¬
norum ⁊ hircorum auferri peccata. Sa¬
maritanus autem quidam iter tran¬
siens uenit secus eum: ⁊ uidens eum
miscl̃ia motus ẽ. Samaritanus qui
interp̃tatur custos dominũ significat:
tui rectissime ꝓph̾a ne hos latrones pos¬
sit incurrere supplicat custodi me in-¬
quiens a laqueo quem statuerunt mͥ.
labscandalis operantium iniquitatẽ:
qui ꝓpter nos homines ⁊ꝓpter nr̃am
salutem descendens de celo uite p̃sentiᷤᷤ
ser arripuit.⁊uenit secus eum qͥ
uulneribus tabescebat inflictis: id
E in similitudinẽ hominum fc̃s
fhabitu inuentus ut homo: compas¬
Onis nr̃e susceptione finitimus. ⁊

Expanded text:
vulnere foedatus. Accidit autem, etc. vulnere foedatus. Accidit autem, etc. ta, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutemiter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo, compasnostrae susceptione finitimus et
Abbreviated transcription (Latin):
incidit in latrones. Latrones dialo¬
lum ⁊ angelos eiꝰ intellige: in quos cu
descendebat incidit. Nam nisi prius
intus intumesceret: foris temptatꝰ
tam facile ñ caderet. Uera est enumsi¬
tis sententia que dicit. ante ruinam
exaltabitur cor. Qui etiam despolta¬
uerunt eum: głã uidelicet immor¬
talitatis ⁊ innocentie ueste priuar̾t.
Hec ẽ prima stola. qua iuxta aliam¬
parabolam luxuriosꝰ filius ꝑ penitensl
rediens ornatur: ⁊ protoplasti amisi
cognouerunt se ẽẽ nudos. tunicasq il¬
licias nature mortalitatis indutisĩt
sunt quib na¬
ture humane integritatem uiolis¬
do. se minarium quoddam uc itill¬
in angł augendo mortis fesis int¬
e iisceribus. Abierunt autem
insidiis aliquatenus cessando:
prasuindem insidiarum fraudes
siluierunt. Ex qua enim parte sape
ioscere deum potest uuius ẽ hõ:
i qua uero peccatis contabescit ⁊ mise¬
qi deficit. mortiuuis idẽ. letiferoq est

Expanded text:
incidit in latrones. Latrones diaboincidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec eparabolam luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur , et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pellicias naturae mortalis induti sunt sunt, quibus naturae humanae integritatem violando seminarium quoddam, ut ita dicam, augendae mortis fessis indidere visceribus. Abierunt. Abierunt autem non ab insidiis aliquatenus cessando, sed ad earumdem insidiarum fraudes valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest vivus est homo, ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. sed quia ñ humiliari cum par¬
uulis xp̃i sed seip̃m iustificare desiderat:
beatos oculos columbarum innocentie
lacte lotarum quib xp̃i archana uide¬
re posset accipere recusa Cui ꝓfecto
dominus ita responsum temperauit
suum. ut ⁊ omnem qui miscaiam
ceret cuilibet proximum docert
tamen hec eadem parabola specali
proximus fieri dignatus ẽ desigu
Neq enim ita proximum quem b
nos diligere iubemur: bi iur lnt¬
xp̃o interpretari debenius: ut mor
mutue fraternitatis instituta sĩ i¬
legorie regulis extenuare ⁊ auferre
nemur. Suspiciens autem ihc. tht
Homo quidam descendebat ab iess
in iherico. Homo iste adam intella¬
tur in genere humano: ierłm ciu¬
tas pacis illa celestis: acuius beatm¬
dine lapsus in hanc mortalem mis¬
ramq uitam deuenit. Quam bñ
iherico que luna interpretatur sign¬
ficat: uariis uidelicet defectuum lau¬
ribus erroribusq semꝑ incerta. Et

Expanded text:
in lege, sed quia non humiliari cum parin lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter manitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bus uiribus tuis ⁊ ex omni mente
tua: ⁊ proximum tuum sicut teip̃m
Dum legisꝑito respondit ꝑfectum no-¬
bis saluator iter uite celestis ostendit:
cui primo de dilectione d̾i ⁊ proximi
legis scͥpta ꝓponenti dicit recte respõ¬
disti: hoc fac ⁊ uiues. deinde post ĩduc¬
tam parabolan respondit. illum fuis¬
se proximum walnerato qui fecit mi¬
scd̃iam in illir. ni: adicit uade ⁊ tu fac
similiter id ẽ tali miscdie studio ꝓxi¬
mum tiur a necesse habentem dilige¬
re ⁊ suste atare memento:aꝑtissime
declara ais solam ẽẽ cdilectionem ⁊ ip¬
sam ĩ u̾botenus ostentatam sed oꝑis
executione probat. im: que ꝑpetuã du¬
car ad uitam. Ille autem uolens iusti¬
ficare seipsum: dixit ad ih̾me Et quis¬
ẽ meus proxinaus: Quanta manis gle
dementia. segisꝑitus obuulgi fauorẽ
captandum quasi sapienter respon¬
disse iactaret᷑: primum se legis fate¬
tur ignorare mandatum:uere iuxta
saluatoris sententiam sapiens ⁊ prudẽs

Expanded text:
bus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento, apertissime declarans solam esse dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatam sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quisest meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑ impudentiam plus offenderet. qͣm
impetraret. Solet enim citius mereri
indulgentiam: qui uerecundius dep̃¬
catur. In omni igitur culpa ante flen¬
dum est. sic precandum. Scimus iam
hoc exemplo: quemadmodum nr̃a pec¬
cata curemus. Ecce nichil nobis apłs no¬
cuit quod negauit: ⁊ plurimũ profu¬
it quod emendauit. Deniq imitem᷑
eum dicentem alibi. Cum enim ter¬
cio int̾rogaretur a domino symon a¬
mas me: respondit tercio. Domine:
tu scis quia diligo te. Ait dñs. Pasce
oues meas. ⁊ hoc tercio. quod quidẽ
dictum ad compensationẽ prioris ꝓfi¬
cit erroris. Quienim dominũ tercio ne¬
gauerat. tercio confitetur: ⁊ quotienᷤ
culpam delinquendo contraxerat:toci¬
ens grãm diligendo conquirit. U̾ide¬
te ergo. quantum fletus ꝓfuerit pe¬
tro. Antequam fleret lapsꝰ est: postea¬
quam fleuit electus est. Et qui an¬
te lacrimas preuaricator extitit. post
lacrimas pastor assumptus est: ⁊ ali¬

Expanded text:
tio per impudentiam plus offenderet quam tio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et ali
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊tacuit: quia quod defleri solet
ñ solet excusari: ⁊ quod defendi non po¬
test:ablui potest. Lauat enim lacrima
delictum: quod uoce pudor ẽ confiteri.
Cacrime ergo uerecundie consulunt
pariter ⁊ saluti: nec erubescunt in petẽ¬
do. ⁊ impetrant in rogando. Lacrime in¬
quam tacite quodammodo preces sunt:
ueniam ñ postulant ⁊ merentur. Cau
si quod utiliores lacrimarum preces sunt
quam sermonum: quia sermo in preo¬
cando forte fallit. lacrima omĩno non
fallit. Sermo enim interdum ñ totũ
ꝓfert negotium. lacrima semꝑ totum
ꝓdit affectum: ⁊ ideo petrus iam non
utitur sermone quo fefellerat. quo
peccauerat. quo fidem omiserat: ne ꝑ
id ei ñ credatur ad confitendum. quo u¬
sus fuerat ad negandum: ac ꝑ hoc ma¬
urdt ⁊ causam suam flere quam dice¬
re.⁊ quod uoce negauerat lacrimis con¬
fiteri. Inuenio autem ⁊ aliud cur tacu¬
erit petrus: ne tam cito uenie postula¬

Expanded text:
vit et tacuit, quia quod defleri solet, vit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; caussi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postula
Abbreviated transcription (Latin):
petri: quam ade preuaricatio. Citius
enim apło: quam ꝓtoplasto subuenit᷑.
Hunc etenim deus ad uesꝑum requi¬
rit errantem: illum dominus pulloꝵ
cantu denegantem. Adam reus fc̃i nu-¬
dus erubuit: petrus conscius dicti cor-¬
rectus ingemuit. Ille tamqͣm dep̃hen-¬
sus festinat ad latebras: hic tamqͣm em̃¬
datus ꝓrumpit ad lacrimas. Uelut latẽ¬
ti enim ⁊ celanti se a diuinitate ade cdi¬
citur. Adam ubi es: ñ quod adam con¬
spectum domini latere potuerit:sed
quod peccatri ei conscientie nullus locꝰ
tutus uel certus sit. dum metuit dep̃¬
hendi. Respexit dominꝰ petrum: ⁊ aper-¬
tis oculis eius emendauit errorem. Rec¬
te oculis emendat. quia scriptum est.
Oculi domini suꝑ iustos: ⁊ aures eius
in preces eorum. Ergo petrus ꝓrupit
ad lacrimas: nichil uoce precatur. Inue¬
nio enim quod fleuerit: ñ inuenio qͥd
dixerit. Lacrimas eius lego: satisfac¬
tionem ñ lego. Recte plane petrus fle¬

Expanded text:
Petri, quam Adae praevaricatio; citius Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominus Petrum, et apertis oculis ejus emendavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus fle
Abbreviated transcription (Latin):
iximus fr̃s quod ad si die.¬
militudinẽ eue petrum oftiaria
mulier quoq deceperit:⁊ sicut adam
femina circunscͥpserit: ita ⁊ apłm fĩ
mina circumuenerit. Usitatus enim
ad decipiendum sexus ẽ: fraudis sue
uasculum in ostiaria diabolus recog¬
nouit: fideles uiros ñ nisi ꝑ mulie¬
rem oppugnare consueuit. Ibi adã
ꝑ euam superat: hic petrum uincit
ꝑ ostiariam. fuit enim sicut legimil
in paradyso delitiarum diabolus: b
defuit sicut intelligimus in pretoris
iudeorum. Ibi imminebat sathanas
ser pens: hic iudas coluber ꝑurgebat.Est
ergo eadem similitudo deceptionis in pe¬
tro que in adam fuit: qm̃ eadem est et
similitudo mandati. Accepit enim a do¬
mine uterq mandatum: adam ne tan-¬
geret: ⁊ apl̃s ne negaret. Ille ne lignũ
scientie p̃sumeret: hic ne crucem sa pi¬
entie preteriret. Sed transgrediens
uterq preceptum: parimodo delinqũt.
Gustat ille quod ñ licet. loquitur iste
quod ñ decet: ⁊ tamen facilior negatio

Expanded text:
iximus, fratres, quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio
Abbreviated transcription (Latin):
timenda nulla remanebit: testante
postolo iohanne. qui eiusdẽ suꝑne dsi¬
tatis cdaritatem describens dicit ne
alia. ⁊ templum ñ uidi in ea. Domisꝰ¬
enim omĩpotens templum illius e
⁊ agnus. S bene nouerat quial lun¬
ret cum ait. domine bonũ ẽ. nobs¬
hic ẽẽ: quia reuera solum homine
bonum est intrare in gaudium do¬
mini sui. ⁊ huic contem¬
ꝓlando ineternum assistere.
Unde merito nichil unqͣm ueri b
habuisse putandus ẽ: cui reatu su
exigente contingit. numqͣm sui fu¬
iem uidere creatoris. Quod si beatuz
petrus głificatam xp̃i humanitaten
contemplatus tanto afficitur gaub
ut nullatenus ab eius intuim uelie
secerni: quid putamus frẽs kiñi¬

Expanded text:
timenda nulla remanebit, teste timenda nulla remanebit, teste apostolo Joanne qui ejusdem supernae civitatis claritatem describens, dicit inter aliaenim omnipotens templum illius est, et agnus . Sed bene noverat quid diceret, cum ait: Domine, bonum est hic esse; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris. Quod si beatus Petrus glorificatam Christi humanitatem contemplatus, tanto afficitur gaudio, ut nullatenus ab ejus intuitu velit secerni, quid putandum est illi
Abbreviated transcription (Latin):
lya transfiguratã in monte homius
xp̃i speciem uid̾e bonum maximũ
duxit. qͥs smo explicare. quis senlis
ualet comp̃hendere. quanta sint. gal¬
dia iustorum. eum accesserint adi¬
on monteni ⁊ ad ciuitatẽ dei uiuenss
ierłm. ⁊ multoꝵ milium angłoꝵ
frequentiam: ip̃mq ciuitatis eiid
artificem ⁊ conditorem deum s̃ ꝑll̃
culum ⁊ in enigiate sicut nunc so
facie ad faciem conspererint: de qual
sione dicit ip̃e petrꝰ. loquens dedmis

Expanded text:
l., transfigurati in monte hominis Christi speciem videre bonum maximum duxit, qui sermo explicare, quis sensus valet comprehendere, quanta sint gaudia justorum cum accesserint ad Sion montem, et ad civitaet multorum millium angelorum frequentiam, ipsumque civitatis ejusdem artificem, et conditorem Deum non per speculum, et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem conspexerint? De qua visione dicit ipse Petrus, loquens de Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa ⁊ inutilia mortalium uerba
declinare: studeamus a suꝑuacius
seculi fallentis oculos aduertere
spectaculis: quatinus resurrectionis
nr̃e gła choruscante.⁊ ip̃i quidẽ que
modo nequinus magnalia nr̃i con¬
clitoris uidere simul ⁊dicere merea

Expanded text:
perversa et inutilia mortalium verba perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae gloria coruscante, et ipsi quidem quae modo nequimus, magnalia nostri conditori
Abbreviated transcription (Latin):
uisionem. donec filius hominis a mor¬
tius resurgat. Uisionem ostense sue
maiestatis ad tempꝰ taceri precepit:
ne si palam uulgaretur in pplos. aut
dispensationem passionis illius hiidẽ
ppłi principib repugnando impedi¬
rent. ⁊ sic humane salutis effectus
qui ꝑ sanguinẽ eius erat futurus
retardaretur: aut certe hii qui eandẽ
uisionẽ audientes credidissent. iu¬
so crucis obprobrio scandalizarent᷑.
Oportunꝰ autẽ completa passione.
resurrectione. ⁊ ascensione eius ĩ celũ
issent edicere. uerum etiam et̾nitatẽ
diuine natiuitatis qͣm a patre au¬
clierant cunctis pariter credendam
amandamq preclicarent. Exposita
subeamus in montem uͥtutum: si
ad uestimenta domini candidissima
ꝑtinere uolumus: mundemus noᷤ
ab omni inquinam̃to carnis ⁊ sp̃s.
ꝑficientes sanctificationẽ in timore
dei: si uocem dei pr̃is audire. si consub¬
stantialis eius filii maiestatem desi¬
deramus intueri: studeamus solliciti

Expanded text:
visionem, donec Filius hominis a morvisionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visionem ostensae suae majestatis ad tempus taceri praecepit, ne si palam vulgaretur in populos, aut dispensationem passionis illius iidem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat futurus, retardaretur; aut certe hi qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem completa passione, resurrectione et ascensione ejus in coelum, issent ediscere, nec non et aeternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amandamque praedicarent. Exposita subeamus in montem virtutum. Si ad vestimenta Domini candidissima pertinere volumus, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desideramus intueri, studeamus solliciti
Abbreviated transcription (Latin):
lietis. uixta omnia quecumꝙ lo¬
cutus fuerit uob̾. Neq enim moysen
⁊ helyam. idest legen ⁊ ꝓphas audiri
uetaret. s omnib his auditionẽ filii.
qui legem ⁊ꝓphas uenit adimplere
p̃ferendam insinuat: cunctis ueteris
instrumenti typis ⁊ enigmatib lu¬
cem euangłice ueritatis ante ponen¬
one fides discipulorum ne crucifyeo
domino titubet solidatur. dum im¬
minente crucis articulo ⁊ humani.¬
tas eiꝰ qualiter ꝑ resurrectionẽ sit su¬
blimanda. celesti luce monstrat᷑. ⁊ qr
coeternus sit in diuinitate patri fi¬
lius celesti eiusdem prĩs uoce ꝓbatur:
quatinus adueniente hora passiõis
minus morientẽ dolerent. quẽ post
mortẽ mox glorificandum in homine.
indiumitate autem semꝑ a deo pr̃e
glificatum meminissent. Uerum
discipuli quasi carnales ad huc substã
quasi pius ꝑ omnia magister. uerbo
simul eos ⁊ tactu consolatur et erigit.
Et descendentibz inquit illis de monte.
precepit ih̾c dicens. Nemini dixerttiᷤ

Expanded text:
audietis juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Neque enim Moysen et Eliam, id est legem et prophetas, audiri vetat; sed omnibus his auditionem Filii, qui legem et prophetas venit adimplere, praeferendam insinuat, cunctisque veteris instrumenti typis et aenigmatibus lucem evangelicae veritatis anteponenone fides discipulorum, ne crucifixo Domino titubet, solidatur, dum imminente crucis articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post mortem mox glorificandum in homine, in divinitate autem semper a Deo Patre glorificatum meminissent. Verum discipuli quasi carnales adhuc  Al., adquasi pius per omnia magister, verbo simul eos et tactu consolatur et erigit. Et descendentibus, inquit, illis de monte, praecepit Jesus, dicens: Nemini dixeritis
Abbreviated transcription (Latin):
nesa obumbrauit eos: ⁊ ecce uox de
ii slicens. Hic ẽ fialius meus dilec¬
N in quo mͥ bene complacui: ip̃m
dite. Quia tabernacula facere q̃re¬
nsuelucis obumbratione ꝓteget Qͥ
diem sol. ne luna ureret ꝑ noctem.
quadraginta annos expandit nubẽ
in protectionẽ eoꝵ: quanto magis in¬
babitantes in tab̾naculo regni celestiᷤᷤ
in secula. suarum uelamento ꝓteget
alarum: Scimus enim dicente apło.
quia si terrestris domus nr̃a huius
habitationis dissoluatur. quod edifica¬
conem ex deo habenius. domũ ñ manu-¬
factam eternan in celis. Quia uero
resplendentem filii hominis faciem cer-¬
nere desiderabant. affuit pater ĩ uoce
arens eũdẽ ẽẽ filium suum dilectum ĩ
quo sͥ bene complacuisset: ut discerẽt
ab humanitatis eiꝰ gła quam uidebãt.
d iliuinitatis qua equalis ẽ illi con¬
emplandã. suspirare p̃sentiam. Quod
autem ait uox pat̾na de filio. in quo
ni bene complacui hoc ẽ. quod idem
llius alibi testatur. ⁊ qui me misit

Expanded text:
bumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Quia tabernacula facere quaerena suae lucis obumbratione protegit. diem sol, nec luna ureret per noctem, quadraginta annos expandit nubem in protectionem eorum, quanto magis inhabitantes in tabernaculo regni coelestis in saecula sanctarum velamento proteget alarum? Scimus enim docente Apostolo: Quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Quia vero resplendentem Filii hominis faciem cernere desiderabant, adfuit Pater in voce, docens eumdem esse Filium suum dilectum, in quo sibi bene complacuisset: ut discerent ab humanitatis ejus gloria quam videbant, ad divinitatis qua aequalis est illi contemplandam suspirare praesentiam. Quod autem ait vox paterna de Filio, In quo mihi bene complacui, hoc est quod ejus Filius alibi testatur: Et qui me misit,
Abbreviated transcription (Latin):
opra futura manifestat. Nam ⁊ de
N alibi dicit. Cunc iusti fulgebunt
suic sol in regno prĩs eoꝵ. Et hic in
remplum future clarificationis ip̃iꝰ.
nplenduit facies eius sicut sol: ñ quia
nmnini ⁊ sanctorum eiꝰ equalis possit ẽẽ

Expanded text:
aemonuit. Nam et de illis alias ait: Tunc justi fulgebunt sicut sol, in regno Patris eorum . Et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius, resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domni, et sanctorum ejus, aequalis possit esse
Abbreviated transcription (Latin):
nari: sine quib ad contemplandẽ
conditoris sui maiestatem quilꝙs¬
Quia enim dominꝰ sex dieb rerum
creaturam formauit. septima reqͥcut
ab oꝑib suis: recte ꝑ sex dies opea
bona quib ad requiem uenite deleani
exprmuntur: ⁊ quia qui deum uide
qui ad głam beate resurrectionis pea¬
tingere concupiseit debet agere hons
que nouit. recte post dies sex głan a
regni quam spopondit discipul e sal¬
tor ostendit. dequitur. Et tunsig¬

Expanded text:
 sine quibus ad contemplandam Conditoris sui majestatem quisQuia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, et septima requievit ab operibus suis ; recte per sex dies opera bona, quibus ad requiem pervenire debemus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, et ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit; recte post dies sex, gloriam sui regni quam spopondit discipulis, Salvator ostendit. Lucas tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
riam sue maiestatis in montem disci¬
pulos ducit: ut discant ip̃i. discant¬
omnes qui banc uidere sitiunt. nõ
eam sibi in huius scli ꝓfundo. s i m¬
no suꝑne beatitudinis eẽ querendo
Et bene cum diceret. quia duct ilos
in montem excelsum. addidit seoaisi
quia iusti ⁊ nunc cum prauorum ui¬
cinitate p̃muntur. animo tañ st̃
toto atq intentione fidei separati ah
illis ⁊ in futuro funditus seorsum
abducuntur ab eis: cum abscondet
eos in abdito uultus sui a conturbi¬
tione hominũ. ꝓteget eos in tab̾na¬
culo suo a contradictione linguarum
Quod autem ptꝰ dies sex ex quo ꝓm¬
sit discipulis claritatem sue uisions
ostendit: significat sc̃os in die iudie.
regnum ꝑcepturos. quod eis ꝓmist
qui ñ mentitur deus ante temporale¬
cularia. Tempora quippe secularia se
etatib constant: quib completis. au¬
dient ip̃o dicente. Uenite benediẽti pe¬
tris mei: possidete paratum uobis n¬

Expanded text:
riam suae Majestatis, in montem disciriam suae Majestatis, in montem discipulos ducit, ut discant ipomnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, sed in regno supernae beatitudinis esse quaerendam. Et bene cum diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, proteget eos in tabernaculo suo a contradictione linguarum. Quod autem post dies sex ex quo promisit discipulis, claritatem suae visionis ostendit, significat sanctos in die judicii regnum percepturos quod eis promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia. Tempora quippe saecularia sex aetatibus constant, quibus completis audient ipso dicente: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis r
Abbreviated transcription (Latin):
monte. in qua ꝑacto iudicio ab oib
scĩs in regno suo uidebitur: s quod
mortales adhuc ⁊ corruptibiles disci¬
pulorum oculi sufferre nequiuerũt:
tunc ꝑ resurrectionẽ iam factam in¬
corruptibilis potenter tueri sufficiet
omnis eccł̃ia scõrum. de qua scͥptũ
est. Regem in decore suo uidebunt ceu¬
li eiꝰ. Et post clies sex. assumpsit ihc
petrum ⁊ iacobum ⁊ iohannem frẽm
eius: ⁊ ducit illos in montem excel¬
sum seorsum. Ostensurꝰ głam suã
discipłis in montem eos ducit ex el¬
sum ut doceat omnes qui hanc ui¬
dere desiderant ñ in infimis iacere
uoluptatib. ñ illecebris seruire car¬
nalib. ñ cupiditatib adherescere ter¬
renis: s eternorum amore ad suꝑna
semꝑ erigi. angelice mundicie. pie¬
tatis. pacis. dilectionis. ⁊ iusticie ui¬
tam: quantum mortalib possibile ẽ.
semꝑ imitari debere: iuxta eum qui
dixit. nr̃a autem conu̾satio in celis ẽ:
unde etiam saluatorem expectamus

Expanded text:
monte, in qua peracto judicio ab omnibus monte, in qua peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc et corporales discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis potenter tueri sufficiet omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ejus . Et post sex dies assumpsit Jesus Petrum et Jacobum, et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum. Ostensurus gloriam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis, sed aeternorum amore ad superna semper erigi: angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, quantum mortalibus possibile est, semper imitari debere juxta eum qui dixit: Nostra autem conversatio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspectamus
Abbreviated transcription (Latin):
cium discutientis deim ꝑtimescit.
At qui gr̃am misccłie gratis se me¬
minit suscepisse gaudens utiꝙ iu¬
dicii discrimen expectat: ideoq libe¬
ra modulatione suo iudici in isccł̃i¬
am ⁊ iudicium cantat. Uerum
quia incertum est omnib tempꝰ
uniu̾salis iudicii. incerta singulis
sui exitus hora ⁊ poterat longa uide¬
ri presens afflictio nescientib qͣndo
requies ꝓmissa ueniret: uoluit piꝰ
magister aliquib discipuloꝵ suoꝵ
adhuc in terra degentib. eterue ꝓ¬
missionis gaudia premonstiare.
quatinus ⁊ ip̃t qui uid ifsent ⁊ õt̃
qui audire possint. Seuius aduersa
p̃sentia tolerarent: reducto sepius ad
mentem future retributionis mune¬
re quod expectarent. Unde sequitur.
Amen dico uobis. sunt quidam de hic
stantib qui sĩ gustabunt mortẽ: do¬
nec uideant filium hominis ueniẽ¬
tem in regno suo. Uenientem qͥppe
in regno suo uiderunt discipuli: qr
in ea claritate uiderunt fulgentem i

Expanded text:
cium discutientis Domini pertimescit. cium discutientis Domini pertimescit. At qui gratiam misericordiae grate se meminit suscepisse, gaudens utique judicii discrimen exspectat, ideoque libera modulatione suo judici misericordiam et judicium cantat. Verum quia incertum est omnibus tempus universalis judicii, incerta singulis sui exitus hora, et poterat longa videri praesens afflictio nescientibus quando requies promissa veniret, voluit pius magister aliquibus discipulorum suorum adhuc in terra degentibus aeternae repromissionis gaudia praemonstrare: quatenus et ipsi qui vidissent, et omnes qui audire possint, levius adversa praesentia tolerarent, reducto saepius ad mentem futurae retributionis munere quod exspectarent. Unde sequitur: Amen dico vobis, sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt discipuli, quia in ea claritate viderunt fulgentem in
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑfectionem ab eis. quib mi
lãm munerum: quando reddens
ngulis secundum oꝑa eorum. elec¬
s in regnum pr̃is sui ꝑducet. reꝓ
Mautem cũ dyabolo in ignem rei
sempit̾nam. Et pulchre dicitu
la qui in hominis natura minor
omnia uerus existens ⁊ d̃s. Merito
autem letificat pios: merito terret
contumaces quod sequitur. Et tunc
reddet unicuiq secundum opus
eius: quia qui nunc bona oꝑantes p̃s¬
suris malorum affliguntur iniquis:
letante nimirum animo tempus
expectant illud. quando ꝑ iudicem
iustum. ñ solum ab iniustorum li¬
berentur iniuriis: s ⁊ iusticie ac pa-¬
tientie sue mercedem ꝑcipiant. Qui
uero male uiuentes patientiã iudicis
negligentiam putant: iusta sero peni
feriuntur. Conciit huic euangłice
sententie quod ait psalmista. Mise¬
ricordiam ⁊ iudicium cantabo tͥ domi¬
ne. Primo quippe miscłiam ac de¬
inde iudicium se cantare ꝑhibet:
quia nimirum dominꝰ quod pͥmo
suo aduentu depositum nobis be¬

Expanded text:
perum perfectionem ab eis quibus misperum perfectionem ab eis quibus misgratiam munerum, quando reddens singulis secundum opera eorum, electos in regnum Patris sui perducet, reprobos autem cum diabolo in ignem rejiciet sempiternum. Et pulchre dicituquia qui in hominis natura minor omnia verus existens et Deus. Merito autem laetificat pios, merito terret contumaces, quod sequitur. Et tunc reddet unicuique secundum opera ejus: quia qui nunc bona operantes pressuris malorum affliguntur iniquis, laetanti nimirum animo tempus exspectant illud, quando per judicem justum non solum ab injustorum liberentur injuriis, sed et justitiae ac patientiae suae mercedem percipiant. Qui vero male viventes patientiam judicis negligentiam putant, juste  Al. justferiuntur. Concinit huic evangelicae sententiae quod ait Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Primo quippe misericordiam, ac deinde judicium se cantara perhibet: quia nimirum Dominus, quod primo suo adventu dispositum nobis be
Abbreviated transcription (Latin):
uia dominus ac redemptor ñr.
electos suos ꝑ huius uite la¬
hores ad illam que laborem
iat uitam future beatitudinis
adlucere disposuit: modo ꝑ euã¬
sium suum sudores certaminiͣs
mporalium: modo eternorum descͥ¬
it palmam premiorum: ut auditis
idelicet agonum necessitatib. me¬
ninerint sibi requiẽ in hac uita ne¬
qaquã ẽẽ petendam: audita rursũ
dulcedine future retributionis. leuiꝰ
serint mala transeuntia. que bonis
serauerint remuneranda ꝑpetuis.
sum enim suas suorumq passioneᷤᷤ
puilo suꝑius commemorasset: con¬
fitim eaq̃ modo cum legeretur au¬
ilumus. adiunxit dicens: filius
enm hominis uenturus ẽ. in gła pr̃is
sui cum angelis suis. ⁊ tunc reddet u¬
ncuiq secundum opus eius: ubi a-¬
tissime diem extremi designat exami¬
nis. quando in potestate ⁊ maiestate
ueniet iudicaturus demundo. qui
quondam inhumilitate ⁊ abiectione
uienerat iudicandus a mundo: qͣndo
um iudiciaria districtione queret o¬

Expanded text:
uia Dominus ac Redemptor noster electos suos per hujus vitae labores ad illam, quae laborem nescit, vitam futurae beatitudinis introducere disposuit, modo per Evangelium suum sudores certaminum temporalium, modo aeternorum describit palmam praemiorum: ut auditis videlicet agonum necessitatibus meminerint sibi requiem in hac vita nequaquam esse petendam; audita rursum dulcedine futurae retributionis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speraverint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in gloria Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opetissime diem extremi designat examinis, quando in potestate magna et majestate veniet judicaturus de mundo, qui quondam in humilitate et abjectione venerat judicandus a mundo, quando cum judiciaria districtione quaeret o