comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legimus. qd̾ ñ sint ociose post sẽparationẽ huiꝰ corporis
animȩ. neq nichil ñ sentiant cũ diues ille in inferno
cruciari se in flãma ad latarum pauꝑem clamat: et il¬
lud qd̾ de cruce dñs ad latronẽ dixit. hodie mecũ eris
animã nosset post separationẽ carnis uel prir:andam
sensu uel in nichilum resoluendam. Non enĩ caro eiꝰ
in paradiso. s anima erat ingressura cũ xp̃o. Quib
dictis ut idem doctor enuntiat manifeste probatur.
animas defunctoꝵ ñ solum suis sensib non priuari
s nec istis quidem affectib: id ẽ spe atq tristicia gau-¬
dio ac metu carere: et ex eisquȩ sibi in illo generali ex¬
amine reseruantur. quidam eas inciꝑe pregustare:
subsistere. deiq laudib intentiꝰ inherere. Nonne
ultra om̃is ineptiȩ ñ dicam fatuitatẽ. s insania
ẽ uel leuiter suspicari. illam p̃ciosiorẽ hominis
portionẽ. in qua etiam imago dei scd̃m beatum
apłm ac similitudo consistit. deposita hac qua re¬

Expanded text:
legimus quod non sint otiosae post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum pauperem clamet : et illud quod de cruce Dominus ad latronem dixit: Hodie mecum eris animam nosset post separationem carnis vel privandam sensu, vel in nihilum resolvendam. Non enim caro ejus in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis quidem affectibus, id est, spe atque tristitia, gaudio atque metu carere, et ex eis quae sibi in illo generali examine reservantur, quiddam eas jam incipere praegustare. subsistere, Deique laudibus intentius inhaerere . . . Nonne ultra omnes ineptias, non dico fatuitatem, sed insaniam esse, vel leviter suspicari, illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago Dei, secundum beatum Apostolum, ac similitudo consistit , deposita hac qua re
Abbreviated transcription (Latin):
incognita legentib demonstrarẽ. cũ multos ẽẽ¬
ñ dubitem harũ rerũ scientiã multipliciũ libro¬
rũ uoluminib didicisse. s potiꝰ ut sub uno collec¬
ta hic futuroꝵ ratio. m̃tes mortaliũ eo uehem̃tiꝰ
tang̾et. qͦ sine labore hic posita ꝑlegissent: et eo
compuncta mens redderet᷑ ad tempꝰ. qͦ facillime
hic illi cib occurrisset oblatus. hȩc gͦ librorum
ut et in hoc scło cito nr̃ sese animꝰ recognoscat.
Nam si id qd futuri sumus. sedula meditatione
ruminauerimꝰ: credo qđ aut raro aut nunquã¬
aliquando peccabimꝰ. Sic enĩ scͥptũ ẽ. Fili in om̃i-¬
b oꝑib tuis memorare nouissima tua: et in ȩt̾-¬
hȩc oblata formatio. siue placens. siue sit displicens.
aut censurȩ nr̃ȩ stilo meliore subeat palam. aut iu-¬
dicii ur̃i debeat publicari sententia.

Expanded text:
incognita legentibus demonstrarem, cum multos noincognita legentibus demonstrarem, cum multos non dubitarem harum rerum scientiam multiplicium librorum voluminibus didicisse; sed potius, ut sub uno collecta futororum ratio mentes mortalium eo vehementius tangeret, quo sine labore hic posita perlegisset, et eo compuncta mens redderetur ad tempus, quo facillime hic illi cibus occurrisset oblatus. Haec ergo librorum ut in hoc speculo noster sese animus recognoscat. Nam si id quod futuri sumus, sedula meditatione ruminaverimus, credo, quod aut raro aut nunquam peccabimus. Sic enim scriptum est: Fili, in omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeter librorum haec oblata formatio, sive placens, sive displicens sit, aut censurae vestrae stylo meliorem sui subeat palmam, aut judic
Abbreviated transcription (Latin):
Quod totũ sub uno uolumine in trib libris fore
c̃stituens. hoc principaliter huic libro uocabu-
lum dedimus: ut ex meliori et maiori parte
ꝓnosticum futuri scłi appelletur. In quo tantũ
non mea s maioꝵ exempla doctrinãq repperies.
Et tamen si alicubi parum aliquid uox mea in¬
sonuit: ñ aliud quam quod in eoꝵ libris legisse
me memini. ꝓprio stilo conscripsi. S ibi siqua
forsan aliter quam dicenda sunt dixi. aut alit̃
quã formanda erant temerator apposui: caritas
quȩ omĩa suffert ⁊ tolerat. confitenti mͥ ignoscat:
idq apud animos tuȩ sc̃itatis obtineat. ut qđ
imbecillitatis nr̃ȩ sensꝰ minꝰ doctȩ formauit. pru-¬
dentiȩ tuȩ supplem̃tum corrigat. elucidet et ex
ut qͥcqͥd in hoc oꝑe male caittus forsan delictoꝵ
contraxi. abolere iubeat cõmerciũ illud pii san¬
guinis dñi iħu xp̃i et saluatoris nr̃i. Hoc gͥ opꝰ
ñ ad hoc tantum formari mͥ ꝑplacuit. ut quasi

Expanded text:
Quod totum sub uno volumine in tribus libris fore Quod totum sub uno volumine in tribus libris fore constituens, hoc principaliter huic vocabulum libro dedimus, ut ex meliore et majore parte Προγνωστίκων futuri saeculi appellatur. In quo tamen non mea, sed majorum exempla doctrinamque reperies; et tamen si alicubi parum aliquid vox mea insonuit, non aliud quam quod in eorum libris legisse me memini, proprio stylo conscripsi. Sed et ibi si qua forsitan aliter quam dicenda sunt dixi, aut aliter quam formanda erant, temerator apposui, charitas quae omnia suffert et tolerat, confitenti mihi ignoscat: idque apud animum tuae sanctitatis obtineat, ut quod imbecillitatis nostrae sensus minus docte formavit, prudentiae vestrae supplementum corrigat, elucidet et exout quidquid in hoc opere male cautus forsan delictorum contraxi, abolere jubeat commercium illud pii sanguinis Jesu Christi et Salvatoris nostri. Hoc igitur opus, non ad hoc tantum mihi formare perplacuit, ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
conderetur de huiꝰ corporis morte. qui ticuloꝵ
simili distinctione conformatus precederet:
et legentis animũ immoderatȩ mortis metu
ꝑterritum. ad spem cęlestium erigeret gau-
quis et quantus sit scĩs animab ȩcernȩ bea-¬
Ytitudinis
fruccus. sequentium libroꝵ haberet᷑ preno¬
tatione expressus. Hȩc gͥ tota illo tunc deside¬
rabili die acta uel diffinita. mecũ ipse cogno¬
scis. At mͦ quia bellica ꝓfectio głosi principis.
ab urbe regia turbulentos cuneos popłoꝵ ꝓfec¬
turos secum abegit: quo credo accum eẽ. ut sa-¬
lum mentis nr̃ȩ. post turbines. placidis aurarũ
flatib inciꝑet sedari: et tui p̃cepti. et mei ꝓmis-¬
si recordari me contigit. Egi gͦ et si ñ ut debui.
saltim ut potui quȩ ꝓmisi: primũ librum de
origine humanȩ mortis. scđm quomͦ se animȩ
defunctoꝵ ante resurrectionẽ corporũ habeant.
tercium de ipsa resurrectione futura conformañ.

Expanded text:
conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, et legentis animum immoderato mortis metu perterritum, spe coelestium erigeret gaudiquis et quantus sit sanctis animabus aeternae beatitudinis fructus, sequentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine humanae mortis; secundum, quomodo se animae defunctorum ante resurrectionem corporum habeant; tertium de ipsa resurrectione conformans.
Abbreviated transcription (Latin):
tenuitatis meȩ uires. suauissimo familiarita-¬
tis imꝑio coegit: et indiuiduȩ societatis p̃cep-¬
to constrinxit: ut hȩc ipsa quȩ suꝑuis in questi.¬
one uenerant. et quȩ digesta tituloꝵ uob iam
formatione placebant. mox ut datum michi
diuinitus otium ꝑsensissem. uno et breui uo¬
lumine complicanda congererem: et quid ex
hoc maioꝵ auctoritas senserit. appositis eorum
sententiis demonstrarẽ: ut iam ꝑ inquisitionẽ
talium questionũ. numerositas libroꝵ queren¬
ti animȩ laboriosa ñ ẽẽt: s multiplicẽ lectoris
sitim. hec collecta breuitas satiaret. Insuꝑ qͦq
ut de resurrectione ultima corporũ. quante
possent causȩ uel questuinculȩ. memoriȩ nr̃e se
recolendo ingerere: simili tituloꝵ stilo p̃notanda
curarem. Extra hos gͥ duos libros. illud quoq
socio mestificati cordis affectu fieri censiumꝰ
ut his duob p̃cedentib libellis. primus liber

Expanded text:
tenuitatis meae vires suavissimo familiaritatenuitatis meae vires suavissimo familiaritatis imperio coegit, et individuae societatis praecepto constrinxit, ut haec ipsa, quae superius in quaestionem venerant, et quae digesta titulorum nobis jam formatione placebant, mox ut datum mihi divinitus otium persensissem, et uno tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis demonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quout de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoque socio moestificati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus liber
Abbreviated transcription (Latin):
ter et ueraciter de hoc negotio cogitantes. tan¬
to certius p̃sentia fugeremus: quanto futura
ex hoc negotio questiunculȩ quȩdam sunt: quȩ
diuersitate sui ñ leuiter nr̃oꝵ animos attigert̃.
S de his optimam solutionẽ uel diffinitionem
sensus breuitate ñ ualentes colligere: erectus
ẽ nr̃oꝵ pariter animus. ut qͥcquid de hac re¬
nobis in questionẽ uenisset. stilo ꝑcurrente an¬
notari deberet: sicq qͥd ex hoc ipso responden¬
dum ratio posceret. quid ue catholicoꝵ magistro-¬
rum sensu definitam existeret. memoria nob̃¬
sacrȩ lectionis exprimeret: nec libroꝵ tunc re-¬
uolutione continua s uiuȩ uocis id ageretur
recordationis industria. Tẽ gͦ nifallor urgen-¬
tib uob. accito notario. capitula de p̾missis
questuinculis eodem die in p̃sentia ur̃i quan¬
ta potiu breuitate collegi. S in diuinis rebus
impatiens ut assolet tuȩ sc̃ĩtudinis animus.

Expanded text:
ter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura ex hoc negotio quaedam quaestiunculae sunt, quae diversitate sui non leniter animos nostros attigerunt. Sed de his optimam solutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus,
Abbreviated transcription (Latin):
reicit librum: et solius mutuȩ contẽplationis
fecundari munere oꝑitur. Quis ibi diuinus
sapor nr̃orum animos attigit: quȩ suꝑnȩ cari¬
tatis dulcedo mentib mortalium se illapsa dif¬
fuderit: quis aut scriptis explicet. aut relatu
condignȩ uocis sufficiat explicare : Eras enim
tunc fateor mi dñe et frater scĩssime. podagri¬
ci doloris contorcionib tabidus: s multo am-¬
plius spe diuinȩ contemplationis erectꝰ. Credo
quod om̃is tibi tunc corporei cruciatus dolor¬
fugerit: cum diuinum illud inter nos cȩpit
colloquium agitari. Ibi tunc plenissime sensi.
quam bonum sit ac iocundum habitare fr̃s
nos forsitan tunc eramus descenderat. magneq
necessariȩ ꝑquisitionis nos accensione lustra-¬
bat. His gͥ ferculoꝵ dapib inuitati: cȩpimus
inter nos querere. quomodo se hab̾ent anmȩ
surrectionem: sicq collatione mutua nosceremꝰ:
quid futuri post hanc uitam eẽmus: ut uiuaci¬

Expanded text:
rejicit librum, et solius mutuae collationis rejicit librum, et solius mutuae collationis fecundari munere opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros animos attigerit, quae supernae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi domine et frater sanctissime podagrici doloris contortionibus tabidus, sed multo amplius spe divinae contemplationis erectus. Credo quod tunc omnis tibi dolor corporei cruciatus fugerit, cum divinum illud inter nos coepit colloquium agitari. Ibi tunc plenissime sensi quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres nos forsitan tunc eramus descenderat, magnae necessariaeque perquisitionis nos accensione lustrabat. His ergo ferculorum dapibus invitati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae surrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaci
Abbreviated transcription (Latin):
ris familiarissimo mͥ dño idalio
clara redemptoꝵ omniũ exceptione conspicuũ.
quo p̃senti anno pariter inurbe regia positi.
passionis dñicȩ festum. festiuo cordiũ ardore
suscepimus. quis recolendo dignisq affatibus¬
ualeat explicare : Illo tunc actum ẽ: ut con¬
grua tantȩ festiuitatis silentia expetentes.
remotiorem secreti locum intraremus. Illie
diuinȩ passionis compluendi hymbrib: dis-¬
cretis ambo stratib lectoꝵ excipimur. Ubi
dum et̾nȩ lucis speculo communtt̃ tangere¬
mur: sacra lectio in manib sumpta ẽ. Lectum
est indiuturno silentio dñicȩ tunc passionis
secreta. congestis ȩuangłioꝵ concordiis seru¬
tabamur. At ubi uentum ẽ ad quendam lec-¬
tionis desiderabilem locum. quem nunc recor-¬
dari ñ ualeo: concutimur: gemimus: suspira¬
mus. Sublime quoddam iubilum in nr̃is
mentib nascitur: et subito inquadam contẽ¬
plationis arce ꝑtrahimur. Sbortȩ lacrinȩ:
conatum lectionis auertunt. Cõmunis meror

Expanded text:
ris familiarissimo mihi in Domino Idalio,clara redemptorum omnium exceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum dignis valeat affectibus explicare? Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expetentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sacra lectio in manibus sumpta est. Lectum est in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secreta, congestis Evangeliorum concordiis, scrutabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concutimur, gemimus, suspiramus. Sublime quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam contemplationis arcem pertrahimur. Obortae lacrymae conatum lectionis avertunt, communis moeror
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ gregoriũ ita legimꝰ respondisse. Hoc neq
de om̃ib iustis fateri possumus: neq de om̃ib
negare. Nam sunt quoꝵdam iustoꝵ animȩ: quȩ
a celesti regno quibdam adhuc mansionibus
differuntur. In quo dilationis dampno. qͥd aliud
innuit᷑⁊ nisi qd de ꝑfecta iusticia aliqͥd minus
habuerunt: Et tam̃ luce clarius constat: quia
ꝑfectoꝵ iustoꝵ animȩ. mox ut huiꝰ carnis clau.¬
stra exeunt. in celestib sedib recipiunt᷑. Quod
et ipsa ꝑ se ueritas attestat᷑ dicens. Ubicunq
fuerit corpus: illuc congͥgabunt᷑ et aquile.
Quia ubi ipse redemptor ẽ corpore. illuc ꝓcul
dubio colligunt᷑ et animȩ iustoꝵ. Et paulus
negat. Qui etiam dissolutionẽ sui corporis atq¬
inhabitationem patriȩ celestis insinuans dic̃.
Scimꝰ qm̃ si t̾restris domus nr̃a huiꝰ habitati¬
onis dissoluatur. quod edificationẽ habea¬

Expanded text:
beatum Gregorium ita legimus respondisse: « Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur: in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quia de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarperfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa per se Veritas testatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae: quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus  in coelo negat. Qui etiam de dissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quoniam terrestris domus hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habe
Abbreviated transcription (Latin):
ita beatus augustinus eloquitur. Neq enĩ ait monst̃
quȩ nascuntur et uiuunt. quãlibet cito morrantur.
aut resurrectura negabuntur: aut ita resurrectura
credenda sunt. ac non potius correcta emendataq
natura. Absit enĩ. ut illum bimenbrẽ qui natus ẽ¬
nuꝑ in oriente. de quo fis fidelissimi quod eum uide¬
rint intulert̃. et scȩ memoriȩ iheronimus prb̃r scrip¬
tum reliquit: absit inquã ut unũ hominẽ duplicẽ.
ac ñ potius duos quod futurũ fuerat. si gemini nas¬
cerentur. resurrecturos existimemus. Ita cetera
quȩ singłi quiq partus uł amplius uł minus ali¬
quid habendo uł quadã nimia deformitate. mon¬
stra dicuntur. ad humanȩ naturȩ figurã resur¬
rectione reuocabuntur: ita ut singule animȩ
corporis castitatem: ꝑ exercitia iusticie ac miscđiȩ.
Que cum ita sint: quid ꝑ tot errores festinemus ad
mortẽ: qui tot uias accepimus ad saludem: ꝑ iħm¬
xp̃m dñm nrm qui cum patre et spu scõ uiuit.

Expanded text:
ita beatus Augustinus eloquitur : « Neque enim, ait, monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resucredenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animcorporis castitatem, per exercitia justitiae ac misericordiae. Quae cum ita sint, per tot errores festinamus ad mortem, qui tot vias accepimus ad salutem. plumbi adulterina permixtio, quandoque inter stagna
Abbreviated transcription (Latin):
nis gloria. contͣ ueram religionẽ simulatio. contra¬
conetuilationẽ inindia cont u̾ã caritatẽ odium ent̾
uratem iustȩ correptionis detractio. cont pasieml
factionẽ tumor. contra spũale gaudiũ scli tristitia. eot
uittis exercitiũ torpor uł ignauia. contra firma so¬
bilitatem disoluta uagatio. contra spei fidueiã desy¬
atio. contia mundi contẽptũ cupiditas. eont̾ misalia
obdiliratio. contͣ innocentiã fraus ⁊ furtũ. eont᷑ uitate

Expanded text:
nis gloria; contra veram religionem, simulatio; contrnis gloria; contra veram religionem, simulatio; contrdilectionem, invidia; contra charitatatem justae correptionis detractio, contra patienatisfactionem tumor, contra spirituale gaudium saeculi tristitia, contra virtutis exercitium torpor, vel ignavia, contra firmam stabilitatem dissoluta vagatio, contra spei fiduciam desperatio, contra mundi contemptum cupiditas, contra misericordiam obduratio, contra innocentiam fr
Abbreviated transcription (Latin):
clamat ꝑ orbem: atq in procincꝰtu fidei positis. nẽ
securitate torpeant dicit. Oñs qui pie uolunt
uiuere in xp̃o ihii. ꝑsecutionem patiuntur. Et ecce qr¬
xp̃ianitas in suis pͥncipibus iam religiosa iantq fidel̃
est. desunt pie uiuentibꝰ in xp̃o iħu uincula uerbera.
flagella. carceres. eculei cruces. et si qua sunt diu̾sorũ
sonuit. ut om̃s pie uiuentes ꝑsecutionem patiantur..
An forte nemo pacis tempore uult pie uiuere in xp̃o
iħu. et ideo desunt ista: Quis hoc uel desipiens dixe¬
rit: In hac ergo apłi sententia. ñ specialis quorundã.
s generalis omniũ ꝑsecutio debet intelligi. Et quidem
sunt multi intra sinũ matris ȩcclȩ constituti. qui pie
uiuentes in xp̃o contumeliis affitiuntur. obprobriis.
iniuriis. derisiõibꝰq lacessiunt᷑:. Ista ne ẽ ilła generalis ꝑse¬
cutio quam apls om̃s pie uiuentes pati descripsit: N
Dum enĩ contͣ humilitatẽ suꝑbia cont᷑ dĩ timorẽ ina¬

Expanded text:
charissime, atque in procinctu fidei positis, ne securitate torpeant dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo Jesu persecutionem patientur . Et ecce Christianitas in suis principibus jam religiosa, jamque fidelis est. Desunt pie viventibus in Christo Jesu vincula, verbera, flagella, carceres, equulei, cruces, et si qua sunt diversorumsonuit, ut omnes pie viventes, persecutionem patiuntur? An forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens dixerit? In hac ergo Apostoli sententia non specialis quorumdam, sed generalis omnium persecutio debet intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in Christo, contumeliis assumuntur, opprobriis, injuriis, derisionibus lacessuntur. Ista nec illa generalis persecutio, quam Apostolus omnes pie viventes pati descripserat, Dum enim contra humilitatem, superbia; contra Domini timorem, ina
Abbreviated transcription (Latin):
a. cont᷑ diseretã taciturnitatẽ multiloquiũ. cont car¬
cordis mundiciã spũalis fornicatio contia amorem patrie
adu̾sus conglobatas uitutũ acies deseuit: O quam
duris o qm amarus ẽ suꝑbiȩ congressus: quȩ angl̃os
de celo ꝓiecit. homines de paradiso minauit uiꝰ grer¬
citus atq armorũ conflictus: uicia sunt quȩ breuiter
comp̃hensa tetigimus. Sed uideamꝰ quẽ admodum
castra celi et inferni dimicent: arma xp̃i ⁊ diaboli
col lisa decertent. Suꝑbia namq dicit Certe mul¬
tis immo etiam pene om̃ibꝰ melieres u̾bo. scientia. diui-¬
tiis. honoribus. et cunctis quȩͣ carnalibꝰ uel spũalibus
suppetunt carismatibus. Cunctos gͦ despice: cuncᷤ¬
tis demet ipsum suꝑiorem at tende¬
S humilitas ue¬
ra respondit.

Expanded text:
 contra carcordis munditiam spiritualis fornicatio, contra amorem patriaeadversus conglobatas virtutum acies desaevit? O quam durus, o quam amarus est superbiae congressus! quae angelos de coelo projecit, homines de paradiso eliminavit; cujus exercitus, atque armorum conflictus vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus. Sed videamus quemadmodum castra coeli et inferni dimicent, arma Christi et diaboli consilia decertent. SUPERBIA DICIT: Certe multis imo etiam pene omnibus melior est verbo, scientia, divitiis, honoribus, et cunctis quae vel carnalibus vel spiritualibus suppetunt charismatibus. Cunctos ergo despice, cunctis temetipsum superiorem attende. HUMILITAS VERA RESPONDET
Abbreviated transcription (Latin):
tis: et indum̃to iusticiȩ circudedit me. Uestimentũ
salutis idem doctor ad carnẽ: indum̃tũ uͦ iusticie ad
animã referens. Item sequitur idem doctor. Quod
si ita ẽ et si conceditur resurgentes uestimentis usu¬
ros. nec talia illis erunt qualia fuisse legunt᷑ isrłiti¬
ca uestimenta: quia quãuis in quadraginta an¬
nos diuina uoluntate seruata sint. tam̃ solita uetus¬
tate consumpta sunt: nec qualia fuerunt in quibus
sunt. quȩ et ipsa in nichilum de quo erant ꝓ tempo¬
re sumpta soluta sunt. S forte talia erunt. qualibꝰ
dĩs resurgens uestib apparuit: si tam̃ et illa non
spiritaliuĩ corpoꝵ spiritalia erunt: ac sic et si nudi ñ ert̃:
cam̃ spiritales carnalib non egebunt. Hȩc siquidẽ iu¬
lianus pomerius. Ceterũ plurimorũ doctoꝵ ẽ eiudens
contestatur et astruit. quod in illa futura gła resur¬
rectionis ubi nulla corporib scĩs deformitas. nulla

Expanded text:
tis, et indumentis justitiae circumdedit me » , vestimentum tis, et indumentis justitiae circumdedit me » , vestimentum salutis idem doctor ad carnem, indumentum vero justitiae ad animam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta , quia quamvis in quadraginta annos divina voluntate servata sint, tamen solita vetustate consumpta sunt. Nec qualia fuerunt in quibus li visi sunt, quae et ipsa in nihilum, de quo erant pro tempore sumpta, soluta sunt; sed forte talia erunt qualibus Dominus resurgens vestitus apparuit : si tamen et illa non spiritalium corporum spiritalia erunt: ac sic etsi nudi non erunt, tamen spiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeterum plurimorum doctorum evidens contestatur, hoc astruit: « Quod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
manducandi ostenderet defuisse
Surimorũ doctorũ sententiis definitũ eẽ ñ ambigo.
quod in resurrectionis illius ultimȩ gła ñ sint cor¬
porib necessaria tegum̃ta: ubi nec infirmitas ulla
erit. unde possit caro incorruptibilis et immuta¬
bilis occidi: nec aliquod peccatũ unde cogatur ani¬
ma beata confundi: in tantũ ut maiores nr̃i defi¬
niunt eos qui talia credunt. id ẽ qui dicunt resus¬
citatos uestim̃tis egere: omĩa bona quȩ dicuntur
futura eosdem posse non credere. Et tam̃ si erunt
ibi ut quidam causantur quedã tegum̃ta uelami¬
ait. Si caro nr̃a non genere s qualitate mutata. neq sp̃c
s spiritalis effecta carnalia non requiret. aut nulla
in resurrectione uestimenta erunt: aut si erunt in¬
sui sollicitudine illius futurȩ beatitudinis securitate
distendant: aut forsan illius generis indum̃ta futu¬
ra sunt. qualib se indiitũ ꝓpħa sub ȩccłȩ typo gratu¬
latur et dicit. Quia induit me dñs uestimendo salu¬

Expanded text:
m ostenderet defuisse.Plurimorum doctorum sententiis definitum esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumenta velami« Si caro nostra non genere sed qualitate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt, insui sollicitudine in illius futurae beatitudinis securitate distendant: aut forsan illius generis indumenta erunt, qualibus se indutum propheta sub Ecclesiae typo gratulatur, et dicit: Quia induit me vestimento salu
Abbreviated transcription (Latin):
mũ digiti sui in aquã. & refrigeret linguã meã: qͥa¬
utriusq partis cumulus retributionis excrescit. ut
et boni amplius gaudeant qui secũ eos letari c̃spici¬
unt qͦs amauert̾: et mali dũcũ eis torquent᷑ quos in
hoc mundo despecto dõ dilexerant. eosñ solũ sua sed
etiã eoꝵ pena consumat. Eit aut̃ in electis quiddam
mirabilius. qͥa ñ solũ eos agnoscũt qͦs in hoc mundo
nouert̾: s etiã uelut uisos ac cognitos recognosct᷑
bonos qͦs nũquã uidert̃. Nam cũ antiquos patres in
illa eterna hereditate uiderint: eis incogniti ꝑ uisi¬
onẽ ñ eit̾. quos in oꝑe semꝑ nouert̃. Qaua enĩ illic om̃s
cõmuni claritate am̃ conspiciunt. quid ẽ quod ibi nes¬
ciunt. ubi scient̾ omĩa sciunt

Expanded text:
aquam, et refrigeret linguam meam aquam, et refrigeret linguam meam utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundetiam eorum poena consumuntur. Fit etiam in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt, quos in hoc mundo noverant, sed tanquam visos ac cognitos recognoscunt bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna hereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in operibus semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
lararũ ut intinguat extremũ digiti sui in aquã. et refri¬
geret linguã meã: quia crucior in hac flãma. Ecce quo¬
modo diuitis anima. larari pauꝑis sp̃m cognoscebat. Ex
quo ñ ẽ dubitandũ. qđ se defunctoꝵ sp̃c in illa regione
pariter recognoscant. Possunt enĩ et boni bonos: et mali
malos cognoscere. Si enĩut ait sc̃s gregorius abrahã lara¬
rũ minime recognouisset: nequaquã ad diuitẽ in torm̃tis
positũ de transacta eiꝰ contricione loqueret᷑ dicens. quod
mala receperit in uita sua. Ee si mali malos ñ recognos¬
cerent: nequaquã diues in torm̃tis positus. frm̃ suoꝵ eti¬
am absentiũ meminisset. Quomͦ enĩ presentes ñ posset ag¬
noscere: qui etiã pro absentiũ memoria curauit exorare:
li cognoscant bonos. Nam et diues ab abraha cognoscit᷑:
cui dictum ẽ. Recepisti bona in uitatua. Et electus
lararus a reꝓbo ẽ diuite cognitus: quẽ muti p̃catur
ex nomine aicens. Alude lararũ ut intinguat extrẽ

Expanded text:
rum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Ecce quomodo divitis anima Lazari pauperis spiritum cognoscebat. Ex quo non est dubitandum, quod se defunctorum spiritus in illa regione pariter recognoscant. Possunt enim et boni bonos, et mali malos recognoscere. « Si enim, ut ait Gregorius, Abraham Lazarum minime cognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? li cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat e
Abbreviated transcription (Latin):
angłisq eius eterno supplicio deputatis: quȩ nunc ẽ¬
etiã causa ut n orent scĩ homines ꝓ hominib infideli¬
b impiisq defunctis. qui de eis utiq quos etno depu¬
tatos supplicio iã nouert̃. ante illũ iudicis iusti con¬
spectũ. orationis suȩ meritũ cassari refugiunt. Quod
si nunc quoq uiuentes iusti mortuis & dãpnatis in¬
iustis minime cõpatiunt᷑: quando adhuc aliquid
iudicabile de sua carne se ꝑpeti et iã ipsi nouerint.
quanto districtius tunc iniquoꝵ torm̃ta respiciunt:
quando ab omĩuitio corruptionis exuti. ipsi iã iusti¬
ciȩ uicinius atq artius inherebt̃: sic quippe eorũ
m̃tes ꝑ hoc qđ iustissimo iudici inherent nos distric¬
tionis absorbet. ut omĩno eis ñ libeat qͥcqͥd ab illius

Expanded text:
io deputatis. Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quajudicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius
Abbreviated transcription (Latin):
nfernus dictus. eo qd̃ infera sint. latine appellatos¬
scimus. Sicut aut̃ scd̃m corpus si ponderis sui ordi-¬
nem teneant inferiora sunt omĩa grauiora: ita
scd̾m sp̃m inferiora sunt om̃ia tristiora. Unde
et in greca lingua. origo nominis qͦ appellantur

Expanded text:
nferi eo, quod infra sint, latine appellantur; sicut autem secundum . corpus si ponderis sui ordinem teneant inferiora sunt omnia grauiora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora: unde et in gr
Abbreviated transcription (Latin):
triã regredi: Quis ñ ad suos nauigare festinans.
uentũ ꝓsꝑum cupidius optaret: ut uelociter
caros liceret amplecti: Patriã nr̃am: paradisũ
cõputemꝰ. Parentes patriarchas hab̾e iã cepimꝰ.
filioꝵ frequens nos et copiosa turba desiderat:
iam de sua in columitate secura. adhuc de nr̃a sa-¬
lute sollicita. Adhoꝵ conspectum et cõplȩxum
uenire. quanta et illis et nob̃ in cõmune leticia
ẽ : qualis illic cȩlestiũ regnoꝵ uoluntas sine timo¬
re moriendi. et cũ ȩternitate uiuendi. quã sum
illic ꝓpħarũ exultantiũ numerus: illic martyr̃r
uenire contingat obtemus. Hanc cogitationẽ
nr̃am deus uideat : hoc ꝓpositũ mentis et fidei
xp̃s aspiciat: daturus eis caritatis suȩ ampliora
premia. quoꝵ circa se fuerint desideria maiora.

Expanded text:
triam regredi? Quis non ad suos navigare festinans, triam regredi? Quis non ad suos navigare festinans, ventum prosperum cupidius exoptaret, ut velociter liceret charos amplecti? Patriam nostram paradisum deputemus, parentes jam patriarchas habere coepimus. um, filiorum, frequens nos et copiosa turba desiderat: jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum conspectum et complexum venire, quanta et illis et nobis in commune laetitia est? Qualis illic coelestium regnorum voluptas sine timore moriendi, et cum aeternitate vivendi quam summaillic prophetarum exsultantium numerus, illic martyrum provenire contingat, optemus. Hanc cogitationem nostram Deus videat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat, daturus eis claritatis suae ampliora praemia, quorum circa se fuerint desideria majora.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣbinibꝰ obsesso: ut qui cernimꝰ cepiffe iam grauia.
et scumꝰ imminere grauiora: lucrũ maximum
cõputemꝰ. si istinc uelociꝰ recedamꝰ. Si in tab̃nacło
tuo parietes uetustate nutarent. tecta desuper
cremerent. domꝰ iam fatigata. iã lapsa edificiis
senectute labentib ruinã ꝓximã minaret᷑: ñne¬
cũ om̃i celeritate migrares: Si nauigante te. tur¬
bida et ꝓcellosa tempestas fluctib utolentius
excitatis. renuntiaret futura naufragia: ñne por-¬
tũ uelocit̾ peteres: Mundus ecce nutat et labit᷑.
et runã sui ñ iam senectute rerũ s fine testat᷑:
et tu ñ deo gr̃as agis. ñ tͥ gratularis. qd exitu matu-
riore subtractus. ruinis et naufragiis et plagis
imminentib exuaris : Itẽ amplectam᷑ diem qͥ
assignat singłis domicilia sua: qͥ nos istinc erep-¬
tos. et laqueis scłarib exsolutos. paradiso restitu-¬
it et regno. Quis ñ ꝑegre constitutus. ꝓꝑet in pa-¬

Expanded text:
turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia, nonne portum uelocius peteres? mundus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis, non tibi gratularis qriore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properet in pa
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus ad xp̃i sedem. et ad regnorũ celestium
claritatẽ. lugere ñ debet et plangere: s potius
scdm pollicitationẽ dñi. scđdm fidem ueri in pro¬
fectione hac sua et translatione gaudere. Item
eiꝰ ẽ in mundo diu uelle manere. quẽ mundus
oblectat: quẽ scłm blandiens atq decipiens. illece¬
bris terrenȩ uoluptatis inuitat. Porro cum
mundus oderit xp̃ianũ. quid amas eũ qui te
odit: et ñ magis sequeris xp̃m. qui te redemit
et diligit: Item m̃te integra. fide firma. uirtute
robusta. parati ad om̃em uoluntatẽ dei simus:
pauore mortalitatis excluso. immortalitatẽ quȩ
sequit᷑ cogitemꝰ. Hoc nos ostendamus ẽẽ quod cre-¬
dimus: nec caroꝵ lugeamꝰ excessum. Et cum accer-¬
sionis ꝓpriȩ dies uenerit: incunctant̾ et libenter
ad dñm ipso uocante ueniamꝰ. Quod cũ semꝑ fa-¬
ciendum fuerit dei seruis. nunc fieri multoma-¬
gis debet. corruente iam mundo. et maloꝵ instantiũ

Expanded text:
« Venturus ad Christi sedem, et ad regnorum coelestium « Venturus ad Christi sedem, et ad regnorum coelestium claritatem, lugere non debet et plangere, sed potius secundum pollicitationem Domini, secundum fidem veram, in sua profectione ac translatione gaudere . » Item: « Ejus est in mundo diu manere velle, quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens atque decipiens, illecebris terrenae voluptatis invitat. Porro cum mundus oderit Christianum, quid amas eum qui te odit, et non magis sequeris Christum qui te redemit et diligit ? » Item: « Mente integra, fide firma, virtute mentis robusta, parati ad omnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis propriae dies venerit, incunctanter et libenter ad Dciendum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium
Abbreviated transcription (Latin):
Docens et ostendens cũ cari quos diligimus de scło¬
exeunt: gaudendum potius sit quã dolendũ. Cuiꝰ
et dicit. Michi uiuere xp̃c ẽ: et mori lucrũ. Lu¬
chrũ maximũ computans. iam scłi laqueis non
teneri: iam nullis concupiscentiis et uiciis car¬
nis obnoxiũ fieri ⁊ exemptũ p̾ssuris angentib.
et uenenatis diaboli faucib liberatũ. ad leticiã
credimus. fidem uerbis. et ꝓmissis eius habeamꝰ:
et ñ morituri in ęt̾num ad xp̃m cum quo uicturi
et regnaturi semꝑ sumus. leta securitate ꝑuenia-¬
mus. Quod interim morimur. ad immortalitatem
morte transgredimur: nec potest uita ȩterna suc-¬
cedere: nisi hinc contigerit exire. Non ẽ exitus
iste s transitus: et temporali itinere decurso
ad ȩterna transgressus. Quis ñ ad meliora festi-¬
net: Quis ñ mutari et reformari ad xp̃i speciem.
et ad cȩlestis gr̃ȩ dignitatẽ citius exoptet: Item

Expanded text:
docens et ostendens, cum cari quos diligimus de sdocens et ostendens, cum cari quos diligimus de sexeunt, gaudendum esse potius quam dolendum. Cujus et dicit: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum : lucrum maximum deputans, jam saeculi laqueis non teneri, jam nullis concupiscentiis et vitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris urgentibus, et venenatis diaboli faucibus liberatum, ad laetitiam credimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: ut non morituri in aeternum ad Christum, cum quo et uicturi et regnaturi semper sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et tad aeterna transgressus. Quis non ad meliora festinet? Quis non immutari et reformari ad Christi speciem, et ad coelestis gratiae dignitatem citius exoptet? » Item:
Abbreviated transcription (Latin):
mas mundi: et ñ festinare potius ad gaudiũ
qd̾ nunquam possit auferri: Hoc autẽ fit.
ꝓmittit ds̃ qui uerax e: cuiꝰ sermo credentib
ȩt̾nus et firmus ẽ. Si tͥ uir grauis et laudabilis
aliqͥd polliceret᷑. haberes pollicenti fidem: nec te
falli aut decipi ab eo crederes. quẽ stare in sermo¬
nib atq in actib suis scires. Ds tecũ loquit᷑: et
tu m̃te incredula ꝑfidus fluctuas: Ds de hoc
mundo recedenti. immortalitatẽ atq et̾nitatẽ
pollicetur. et dubitas: Hoc ẽ om̃ino dm̃ ñ nosse
hoc ẽ xp̃m ñ credi. immo magis. peccato incre¬
dulitatis offendere: hoc ẽ in eccła constitutos fidẽ
in domo fidei ñ hab̾e. Quantũ ꝓsit exire de scło.
xp̃s ipse salutis atq utilitatis nr̃e magister osten¬
dit: qui cũ discpłi eius contristarent᷑. qd se iam
diceret recessurũ. locutus ẽ ad eos dicens. Si me
diligeretis: gauderetis utiq qm uado ad patrem.

Expanded text:
mas mundi et non festinare potius ad gaudium mas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numquam possit auferri. Hoc autem fit, promittit Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino non nosse, hoc est Christum credendi magistrum peccato incredulitatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis adque utilitatis nostrae magister ostendit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam uado ad patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
uidia concordiã rumpit: anuicitiã zelus absci¬
dit. Cogeris maledicere quod diuina lex ꝓhibet:
compelleris iurare. qd ñ licet. Tot ꝑsecutiones
animus cotidie patitur. tot ꝑicłis pectus ur¬
get᷑: et delectat hic int̾ diaboli gladios diu sta-¬
re.cũ magis ctincupiscendum sit et optandũ
ad xp̃m subueniente uelociꝰ morte ꝓperare: ipso
instruente et dicente nob̃. am̃ am̃ dico uob̃ qm̃
uos plorabitis et plangetis scłm aut̃ gaudebit.
uos tristes errtis. s tristicia ur̃a in leticiã ueni¬
et: qͥs ñ tristicia carere optet: Quis ñ ad letici¬
am uenire festinet: Quando aut̃ in leticia ue¬
niat nr̃a tristicia: dñs denuo ipse declarat di¬
cens. Iterũ uidebo uos et gaudebit oor ur̃m:
et gaudium ur̃m nemo auferet a uob̃. Cum gͦ¬
xp̃m uide gaude sit. nec possit ẽẽ gaudium
nr̃m. nͥ qͥs uiderit xp̃m÷ quȩ cecitas animi. qͦ¬
ue dementia ẽ amare p̃ssuras. et penas et lacri¬

Expanded text:
uidia concordiam rumpit, amicitiam zelus absciuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. cum m uidere gaudere sit nec possit esse gaudium nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue dementia est amare pressuras et poenas et lacri
Abbreviated transcription (Latin):
Regnũ dĩ fr̃s km̃i eẽ cepit in ꝑximo. Premiũ uitȩ
et gaudium salutis ȩt̃nȩ et ꝑpetua leticia. et posses¬
sio paradisi nuꝑ amissa. mundo transeunte iã ueni¬
unt: iam t̾renis cȩlestia. et magna paruis. et caducis
ȩc̃na succedunt. Quis hinc anxietatis et sollicitudinis
locus ẽ: Quis int̾ hȩc trepidus et mestus est. nisi
cui spes et fides deest: Item idem doctor post
aliqua. Quid aliud in mundo quã pugna aduersai̾
diabolum cotidie gerit᷑: qua aduersus iacula eiꝰ et
tela. conflictationib assidius dimicatur: sum
auaritia nob̾. cũ impudicia. cũ ira. cũ ambitione
c̃gressio ẽ. Cum carnalib uiciis. cũ illecebris scłari¬
b. assidua et molesta luctatio ẽ. Obsessa meris
hominis. et undiq diaboli infestatione uallata:
uix occurrit singłis. uix resistit. Si auaritia pro¬
strata ẽ: exurgit libido. Si libido cõpressa ẽ:
succedit ambitio. Si ambitio contẽpta est: ira
exasꝑat. Inflat suꝑbia: uinolentia inuitat. In¬

Expanded text:
res dilectissimi, esse coepit in proximo: praemium uitae et gaudium salutis aeternae et perpetua laetitia et possessio paradisi nuper amissa mundo transeunte iam ueniunt: iam terrenis caelestia et magna paruis et caducis aeterna succedunt. quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? quis inter haec trepidus et mcui spes et fides deest? » Item idem doctor post aliqua: « Quidiabolum cotidie geritur, quam aduersus iacula eius et tela conflictationibus adsiduis dimicatur? cum auaritia nobis, cum inpudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis, cum inlecebris sabus assidua et molesta luctatio est. Obsessa mens hominis et undique diaboli infestatatione vallata vix occurrit singstrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, in
Abbreviated transcription (Latin):
nos eorum. Paulus quoq apłs ita de arluentu iudicii
sui dicit. Ipse aut̃ dñs in iussu et inuoce archangłi
et in tuba dĩ descendet de cęlo. Ignis enĩ aute eum
psalmista p̃cmnente ardebit: et in circuitu eius dem¬
pestas ualida. Quia idem qui aliquando uenit ut iu¬
dicaretur occultus: tunc ueniet ut om̃s iudicet ma¬
gͥ ualde et pauendus aduemiet in die exammnatio¬
nis sue: quando cum angłis et archangłis. thro-¬
nis et dñationib. ceterisq uirtitib. cęlis quoq
ac terris ardentib cunctis in sui obsequii terrore
commotis. uisus fuerit in gła maiestatis

Expanded text:
entu judicii ita dicit: Ipse autem Dominus in jussu, et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . Ignis enim ante eum, Psalmista praedicente, ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida : quia idem qui aliquando venit ut judicaretur occultus, tunc veniet ut omnes judicet masigitur valde et pavendus adveniet in die examinationis suae, quando cum angelis et archangelis, thronis et dominationibus, caeterisque virtutibus, coelis quoque ac terris ardentibus, cunctis in sui obsequii terrore commotis, visus fuerit in gloria majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
damuis ñ sint corporalia uisa s similia corpora¬
lib quib animȩ corporib exute efficiunt᷑. feu bene
seu male. cũ et ipsȩ animȩ corporib suis similes si¬
bimet appareant: sunt tam̃ et uera leticia. et ue¬
ra molestia factȩ de substantia spiritali. Nam et
in somnis magna int̾ est utrũ in letis an incristib
simus: unde in reb quas concupierant aliqui in¬
uenti se uigilasse doluerunt. Et rursus grauib
terrorib atq cruciatib exagitati atq uexati. cũ exꝑ¬
gefacti eẽnt dormire timuert̾: ne in eadem mala reuo
carentur. E utiq dubitandũ non ẽ. qđ expressiora sĩt
illa quȩ inferna dicunt᷑. atq ob hoc uehementius senti¬
antur. Nam et qui subtracti sunt sensib corporis. minꝰ
quidẽ quã si omimodo morerent᷑: s tañ amplius quã
si dormirent expressiora se uidisse narrarc̃. quã
si somnia narrauissent

Expanded text:
mvis non sint corporalia visa, sed similia corporalibus, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene, seu male, cum et ipsae animae corporibus suis similes sibimet appareant, sunt tamen et vera laeta, et vera molesta, facta de substantia spirituali. Nam et in somnis magnum interest utrum in laetis an in tristibus simus. Unde in rebus quas concupierant constituti, se evigilasse doluerunt plurimi, et rursus gravibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque vexati, cum expergefacti essent, dormire timuercarentur. et utique dubitandum non est, quod expressiora sint illa, quae inferna dicuntur, atque ob hoc uehementius sentiantur. nam et qui subtracti sunt sensibus corporis, minus quidem quam si omni modo morerentur, sed tamen amplius quam si dormirent, expressiora se uidisse narrarunt, quam si somnia narrauissent