comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolentium. qd̃ deus oĩpoteritis uolũ¬
tas semꝑ iuicta est.que mala esse
nunqmͣ potest. que ⁊̃ dum maia irro¬
gat iusta est ⁊ ꝓfectio que iusta
rat nec iniq̃ aliquid facit nec. nͥ
uolens quicqͣm facit. ⁊ omnia qui¬
cumq uult facit

Expanded text:
volentium quam Deus, omnipotentis voluntas semper invicta est, quae mala esse nunquam potest, sive etiam dum mala irrogat justa est; et profecto quae justa rat, nec inique aliquid facit, nec nisi volens quidquam facit, et omnia quaecumque vult facit.
Abbreviated transcription (Latin):
p se. sicut celum ⁊ t̾ram ꝑ se fecit quia
eam oꝑa ͦ tur. Sicut ꝑ hõies facit do¬
mos ⁊ hꝰmodi artificiaus. ⁊ deus qui¬
dem ex se ⁊ ꝑ se popotest. Homo ãui
asequi estase. filius ã qr ñ est ase. s apa
nec opetur ase. pot̾ tñ ⁊ opatur ꝑse. sic̃¬

Expanded text:
icut coelum et terram per se fecit, quia eam operatur; sicut per homines facit domus, et hujusmodi artificia. Et Deus quidem ex se, et per se potest; homo autema se, qui est a se; Filius autem, quia non est a se, sed a Patnec operetur a se, potest tamen et operatur per s
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ⁊cͥ tam ample ⁊ gen̾aut̾ accepit
nult potest. ñ negaint eum posse ⁊ ea q̃
ml̃ta uelie: que si pot̾at. affirmat eum
posse an qͥcquid iurt facere. an quicqͥd
feri. Si .N. dicas pͥmio oĩpotentem uo¬
cari qr pot̾ quicquid iunt. se posse gͦ

Expanded text:
possit, etc., tam ample et generaliter accepit vult potest; non negat eum posse etiam eamulta velle quae non poterat, affirmat eum posse, an quicquid vult facere, an quicquid vult fieri? Si enim dicas ideo omnipotentem vocari, quia potest quicquid vult se posse; ergo
Abbreviated transcription (Latin):
niss eungelium alt̾ sine alt̾o crediait
Intelligas ne quid dicam: attende ut rem
ip̃am aiugencius explanem. Efece duo ⁊¬
iugec unuius inficelitatis fũnt qñ ꝯuinc¬
ti st̃. Nulla de hĩis q̃o est que ꝑtineat ad

Expanded text:
nisset Evangelium, alter sine altera credidit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis fuerunt quando conjuncti sunt; nulla de his quaestio est quae pertineat ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ ad se inuicem dñr. qr notant
relationes que ñ sunt deo accidentaieᷤ
s in ip̃is ꝑsonis ab et̾nonõ sunt ĩmuta¬
bilit̾ ut nõ mͦ appellationes sint rela¬
tiue. s ⁊̃ ĩp̃e relationes siue notiones

Expanded text:
sunt, et ad se invicem dicuntur, quia notant relationes quae non sunt Deo accidentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appellationes sint relativae, sed etiam relationes sive notiones
Abbreviated transcription (Latin):
ritur int̾ eos. Quo illa executi sumꝰ
omni alioꝵ quoꝵdã ad iectione quib
cesse est. Nunc de auit que ꝑsonas illegit¬
uimas penitꝰ faciunt addendũ ⁊ pͥmũ
te opdine.

Expanded text:
itur. Duo illa executi sumus cum aliorum quorumdam adjectione quibus necesse est. Nunc de illis qui personas illegitimas penitus faciunt, addendum est, et primum de Ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo apłs dicit quia dñs reuelauit illiscid̃¬
.s. dum fecit oꝑa in quib artificis aliqͥ¬
est. ⁊̃ ainsibslis poss sciriopus fecit. qd̾
opificem. insibilitate sui manifestauit
ut ꝑcertum in c̾tum poss sciri⁊ ssled̾s
omniũ eẽ crederet᷑. quihec fecit quod ab
homine in possibłe est fieri. potuerunt
gͦ cognoscere. sine cognos̾int uttra om¬
nem creaturam ẽẽ illum qui ea fecit q̃
niula treaturaum facere. ist destruere
potest. Accedat quecumq uis creatura
⁊ faciat tale celum. ⁊ talemt̾ram. ⁊clicã
quia deus est s quia nulla creatura ta¬
ua facere ualet consta supra omnem
creaturã c̃ẽ illum qui ea fecit acꝑ hoc sliũ

Expanded text:
olus dixit: Quia Deus revelavit illis, scilicet, dum fecit opera, in quibus artificis aliquest, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit quod ab homine impossibile est fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qnulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, ac per hoc illum
Abbreviated transcription (Latin):
fiant lminaria infirmam̃to celi
⁊ omident diem ac noctem. Inpͥcedentitͥ¬
duo disposita est uniu̾tatis hiꝰ mũdi
machina ⁊ ꝑtib sus distributa forma¬
ta .n. luce pͥma dio que unu̾sa illusfͣret
duos sequentes dies attributi sunt i̾p¬
preme ⁊ infine ꝑti mundi firmam̃to
.ẜaeri t̾re ⁊ aque. nam scd̃a die firmam̃¬
tum de suꝑ expensum. t̾cia u̾o aquarũ
molib intra receptacła sua collectist̾ra
est reuelata. atq aer serenatus.iii. gͥ
mundi elem̃ta nus dieb suis locis dis¬
tincta sunt. ⁊ ordinata. trib a sequentib
dieb ornata sunt illa quatuorelem̃ta
auarta .n. die ornatum est firmañitũ.
sole⁊luna ⁊ stelus. quinta aer uola¬
tilib. ⁊ aque inpiscib ornam̃ta acce¬
perunt. sexta accepit t̾ra uinita. ⁊ rep¬
tilia ⁊ restias. postq oĩa factus est hom

Expanded text:
Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi, firmamentoaeri, terrae, et aquae. Nam secunda die firmamentum desuper expansum est. Tertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
tempora nͣ ante ẽẽ. qmͣ natum. nͨ ante
natũ qmͣ ẽẽ. qr nasci qd̾ erat. iam nõ¬
tm̃ nasciest. s se ip̃m de mutare nascẽ¬
do. hoc ã hũanum sensũ.⁊ intelligenci¬
am ur̃am exceclit. Non hoc capit ratio
hũane intelligencie s prudencie fide¬
lis ꝓfessio est.

Expanded text:
nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligentiae, sed prudentiae fidelis professio est.
Abbreviated transcription (Latin):
amittit. uł uoluntatem mutat potuit:
qmͣ hũit ĩ omĩa sꝑ potest que aliq̃ñ
potuit. nec unqmͣ aliq̃ sua potentia pͥ
uatur. Nõ est gͥ pͥuatus potentia incar¬
nandi. ur resurgendi. licz ñ possit mo¬
do incarnariuł resurgere. Sicut .a. po¬
tuit olim incarnari. ita ⁊ pot̃ modo ẽẽ¬
in carnatus. in quo incarnatus rei po¬
tentia monstratur. ut .n. olim sciuit
se resurrecturs̃. ita ⁊mͦ scit se resurrex¬
isse. nec est alia sc̃ia illud olim sciuisĩe.
⁊ ħ modo scire s eadem oĩo. ⁊̃ sicut olim
uoluit resurgere ⁊mͦ resurrexisse in
quo uniusrei uolantas expͥmitur ita
natus fuisse ⁊resurrexisse. ⁊est ensdem
reipotentia. Si .n. mͦ poss nassi ⁊ resur
sensum Utmͣ loquentes dñis. Iste pͭ
leg̾e hodie. cras ã dicemus. Iste pot̾ legiᷤᷤ
se ut potuit lege heri. Y unius rei mõ
gͥ dm̃ sp̃ posse quicquid semel potuit.
.i. hre omẽm itiam potentiam qmͣ se¬
mel potuit ⁊ nius omĩs rei potentiã

Expanded text:
amittit, vel voluntatem mutat quam habuit; ita omnia semper potest quae aliquando potuit, nec unquam aliqua potentia sua privatur. Non est ergo privatus potentia incarnandi vel resurgendi, licet non possit modo incarnari vel resurgere. Sicut enim potuit olim incarnari, ita et potest modo incarnatus esse; in quo ejusdem rei potentia monstratur. Ut enim olim scivit se resurrecturum, et modo scit se resurrexisse. Nec est alia scientia illud olim scivisse, et hoc modo scire, sed eadem omnino. Et sicut voluit olim resurgere, et modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas exprimitur; ita natus fuisse et resurrexisse, et est ejusdem rei potentia. Si enim posset modo nasci et resurgsensum, ut modo loquentes dicimus: Iste potest legere hodie, cras autem dicemus: Iste potest legisse, vel: Potuit legere heri; ubique unius rei monsergo Deum semper posse quidquid semel potuit, id est, habere omnem illam potentiam quam semel habuit, et illius omnis rei potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tudinemire młtiplicitatẽ in deo po¬
nere. Quid gͦ ista ibisig̃cent ip̃o de
quo loquimur aꝑiente. insinua¬
re curemus.
cludantiũ ea q̃ nõ sũt

Expanded text:
ltitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. cludendum ea quae non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bita ñ amittitur. Exordia u̾o ca¬
ritatis aliqñ crescũt. aliqũ defici
qui palolã illam inteiugit. sic ẽ reg
num dei. quemadmod̾ si iaͤtet hõ se¬
men int̾ra. ⁊ cormiat. ⁊ exurgat sem̃
caritas sic radicata est us anfecta
nequeat ur ĩcipiens tñ ⁊ ꝓuecta
amiti pot᷑. ⁊ sepe amittit᷑. s dum hẽ¬
tur ñ st̃ hñtem criminalit peccare.
ñ posit̃. nͥ una radicitꝰ emilsa fu̾it
alia plantari ñ potest. sine c̾a co¬
natur aliquis ramos incid̾e. si ra¬
dicem ñ ꝯtendit euellere.

Expanded text:
bita non amittitur. Exordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiuqui parabolam illam intelligit, Marc. 4: Sic num Dei, quemadmodum si jactet homo semen in terra et dormiat, et exurgat semen charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens tamen et provecta amitti potest, et saepe amittitur; sed dum habetur, non sinit habentem criminaliter peccare.non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere.
Abbreviated transcription (Latin):
et in quiet heticus. omne
d natum est ut eẽt. Nemo ambigit
quin que in reb humanis nata sunt.
aliqñ non fu̾int. s auum est est ex eo
nasci quod non fuit auum ex eo na¬

Expanded text:
ed inquiet haereticus: Omne a in id natum est ut esset. Nemo ambigit quin ea quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint. Sed aliud est ex eo nasci quod semper non fuit, aliud est ex
Abbreviated transcription (Latin):
intius ꝯsiderari. atq subtilit̾ inqͥri
oportet utrum ppͥetates ꝑsonaꝵ quib
ip̃e ꝑsone det̾minantur. sint ip̃e ꝑsone
⁊ sint deus .i. cliuina eẽnti a anita sĩt
inꝑsonisut ñ sint ꝑsone. ac ꝑ hoc nec
cdiuina eẽntia. qd̃ .n. in ꝑsonis ñ suit
ꝓprietates nemo inficiari audiat

Expanded text:
interius considerari atque subtiliter inquiri oportet, utrum proprietates personarum quibus ipsae personae determinantur, sint ipsae personae, et sint Deus, id est, divina essentia; an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, n
Abbreviated transcription (Latin):
ea que facie deus non pot̾ melioraposse.
astruere conantur Art . a. ã. in uibro
nuit. qm̃ meliorem se gen̾are ñ potuit
nil .a. deo melius genuit eqͣlem. Si .n.
uoluit ⁊ ñ potuit. in firmus est. Si po¬
tuit ⁊ noluit inuidus. Ex quo ꝯficit᷑
eqͣlem genuisse fiuum. Asmili nolũt
dr̃e qd̾ si pot̾ deus remmeliorem facere
qmͣ facit. inuidus est. S ñ ual huius
Rederi de posco cun clicãt

Expanded text:
ea quae facit Deus, non potest meliora astruere conantur; ait enim Aug. in lib. nuit, quoniam meliorem se generare non potuit nihil enim Deo melius, debuit aequalem. Si enim voluit et non potuit, infirmus est; si potuit et noluit, invidus. Ex quo confirmatur aequalem genuisse Filium. A simili volunt dicere quod si potest Deus rem meliorem facere quam facit, invidus est. Sed non valet hujus onderi deposco cur dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
reducta est iex nuptiaꝵ ad priorem ho
ꝑfectione uite. ⁊ in scinceritate sciencie
⁊ uͥginitas ferunditati p̾fertur. ⁊ sacer¬
dotib ꝯtinentia inlicitur. de uginitate

Expanded text:
reducta est lex nuptiarum ad priorem honperfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas fecunditati praefertur, et sacerdotibus continentia indicitur. 5. De virginitate
Abbreviated transcription (Latin):
tesligentie capacitatem quofine nllo
etinetur excedit mͥ .gͦ. labesest insensu
intelligentia stuporest. In sermone uͦ¬
niam infirmitatem. s ilencium ꝯfi¬
teror ꝑiculosum nimus est de reb tanti
te ꝓferre ut ult̾ p̾finitionẽ dei sermo
dedeo sit forma. si deicerta est. nongͦ ad
adcendum .s modus ꝯstituendus au¬
dacie quicquid ultͣ q̃ritur ñ intelug̾i

Expanded text:
telligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelligencia stupor, in sermone non iam infirmitatem, sed silencium confitebor. Periculosum nimis est de rebus tantite proferre, ut ultra prefinicionem dei sermo de deo sit. Forma dei certa est; non ergo addendum est, sed modus constituendus audacie; quicquit ultra queritur, non intelli
Abbreviated transcription (Latin):
rigenes uero suꝑ iere. cdicit qd̾ filius
semꝑ gen̾atur a pr̃e hiis u̾bis. Salua¬
tor ñt est sap̃ia dei. Sapĩa u̾o est. splen¬
dor et̾ne lucis. Saluator gͦ ñr splendor
est claritatis. splendor ã non semel nasci¬
men. ex quo splendor oritur tociens ori¬
tur splendor claritatis. Sic gͦ saluator sẽ¬
gunt: gen̾auit hiis u̾bis aꝑte ostendit
origen. sane dici posse ⁊ debere. filius sem¬
ꝑ nascitur qd̃ uidetur contͣrium illi u̾bo

Expanded text:
iam dicit quod Filius semper generatur a Patre, his verbis: Salvator noster est sapientia Dei; sapientia vero est splendor aeternae lucis; Salvator ergo noster splendor est claritatis. Splendor amen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor claritatis. Salvator gunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur; quod videtur contrarium illi verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tonem illam qͣlit̾ ꝑfecta sit ordĩe.
ꝓseqͣmur sex dieb sicut docet scͥptura
genesis distinxit d̾s. ⁊ informas rede¬
git ꝓprias cuncta que simul iat̾ialit̾
fecerat. ꝑfecitq opus suum dre septimo
⁊ sic. dre deinde septimo requient ab
creat᷑am fac̾e. sex .n. dieb. sex rer gen̾a
distinxit nichilq postea fecit. qd̾ in a¬
li quo illoꝵ ñ ꝯtineatur. oꝑatus est tñ
post ea. sicut u̾itas in ennͣgelio art. p̃r

Expanded text:
onem illam qualiter perfecta sit ordine prosequamur. Sex diebus, sicut docet Scriptura Genesis, distinxit Deus, et in formas redegit proprias, cuncta quae simul materialiter fecerat. Perfecitque opus suum die sexto; et sic deinde die septimo requievit ab creaturam facere. Sex enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangelio ait: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ hũanitatis nat᷑am qũohũ ana
in eo rezciliant᷑ dininis. Nam ip̃e ne¬
niens prius in se hũana soci auit
diuinis ꝑ utͥusq nature ꝯunctõem
inuna ꝑsona dem̃ õs fideles per
mortem reꝯciliauit deo dum sana¬
ti st̃ ab impietate quic̾q hirmilita¬
tem xͥ credendo dilexerunt. ⁊ diligen¬
do imnitati st̃¬

Expanded text:
propter humanitatis naturam, quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se humana sociavit divinis per utriusque naturae conjunctionem in una persona. Deinde omnes fideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati s
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ duo extrema qr meclius ẽẽ ñ poi
nͥ int̾ aliqua. Mediator est gͥ inqnͣt̃
homo. Nam in qnͣtum d̾s ñ media¬
tor. s equalis patri est. ħ idem ꝙ pat̃
cũ pr̃e unus d̾s. mediat gͦ int̾ hõies
⁊ dm̃ tͥnitatem scd̃m hõis naturam

Expanded text:
inter duo extrema, quia medius esse non potest nisi inter aliqua. Mediator est ergo, in quantum homo. Nam in quantum Deus, non Mediator, sed aequalis Patri est hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
qua apr̃e ⁊ filio ad sc̃ificandam crea¬
munit̾. ⁊ simul ab utroq ꝓcedit. ad¬
creaturam. non diuisim ap̃re. infiliũ
⁊ a filio ad creaturam. Uñ aug̃. inxu
in filium. ⁊ de filio ꝓcedit ad sc̃ificã¬
dam creaturam. s simul de utroq

Expanded text:
 procedit ad sanctificandam creagunt; sed simul ab utroqcreaturam, non divisim a Patre in Filium, et a Filio ad creaturam. Unde Aug., in in filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque
Abbreviated transcription (Latin):
fnlius. an sepe mittatur. Si .N. missio
fulii ip̃tͦtm̃ incarnatio est. cum semei
dm̃incarnatus sit ⁊ semel tm̃ uidr᷑mi¬
incarnatro. s q̃ est illa. Nũquit et̾na
genitura missio eius dicenda ẽ. an ⁊̃
alia missio querenda est. Qd̾ duobr¬
modis dr̃ filiꝰ mitti.

Expanded text:
Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur miincarnatio. Sed quae est illa? Numquid aeterna genitura, missio ejus dicenda est, an etiam alia missio quaerenda est? 10. Quomodis dicitur Filius mitti.
Abbreviated transcription (Latin):
est. utrum ꝓsc̃os
⁊ beatos croauit d̾s angłos. an mise pfc̃o¬
ros ⁊ in ꝑfectos. ad qd̾ dici potest qd̾
nec inbeatrtudine. nec inmiseria trea¬
ti sunt. Miseri .n. añ peccatum ẽẽ nõ
potuerunt. qr ex peccato miseria est.
Nam siñ fuiss peccm̃. nulla eẽt miseria
beati quo nunqmͣ fuerunt: qui cecide¬
runt.qr. sui. euentus ignari fu̾nt .i. pͦ
um p̾scierunt. aut urtare uoluerunt.
s ñ potuerunt. ⁊ ita erant miseri. aut
nitio eoꝵ.que futura erant super eos
boni u̾o ⁊ qui ꝑstiterunt forte sue be¬
atitudinis p̾scii fu̾nt. Uñ ãs suꝑ gen̾¬

Expanded text:
est utrum perfectos et beatos creavit Deus angelos, an miseros et imperfectos. Ad quod dici potest quod nec in beatitudine, nec in miseria creati sunt. Miseri enim ante peccatum esse non potuerunt, quia ex peccato miseria est. Nam si non fuisset peccatum, nulla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus ignari fuerunt, id eum praesciverunt, aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut nitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis praescii fuerunt. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
t suꝑ ħ ab̃. ambigue loquit᷑ mo¬
iet nos inquit. si pͥmi hõĩes non
peccasient ut̃r tales filios eẽnt ħiti¬
xi. qui nec lĩgua nec manib utent᷑¬
Nam ꝓpt̾ ut̾i necͣcitatẽ forte netͣce erat
t̾at õipotentia creatoris mox natir gnͣ¬
des fac̾e s ut ħ omittam. pot̾at certe
pulli: qmͣuis sint ꝑuulr tñ mox ut
nascunt᷑. currunt ⁊ mnr̃em secunt᷑.
Ece hõi nato nͨ ad ĩ cessum pedes ydone¬
i sunt. ñ manis saltem ad scalpend̾
habiles ⁊ mxͣ se mãmis positis nas¬
centes magis possunt esurientes fle
tis ꝯgrut ħ infimitas carnis. hus
u̾bis uidetur in sinuari ꝙ filii ⁊̃ par¬
uuli officus m̃broꝵ uaierent uti.

Expanded text:
tinus ambigue loquitur. Movet nos, inquit, si primi homines non peccassent, utrum tales filios essent habituri, qui nec lingua, nec manibuNam propter uteri necessitatem, forte necesse erat terat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe pulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flertis congruit haec infirmitas carnis. His verbis videtur insinuari quod filii etiam parvuli officiis membrorum valer
Abbreviated transcription (Latin):
angłi singłis hõibr. an unus płro ad
custodiendam. irł ad excercituum de¬
putatus sit. s cum electi tot sint qͦt
⁊ roni angłi sunt płes ꝯstat eẽ. om̃s
simul bonos. ⁊ malos hõies. qmͣ uoni
angeli sint. ⁊ cum tot sunt electi. quot
mali ples qr sint hõies mali. qmͣ bo¬
ni. ñ est ambignum płes eẽ bonos ho¬

Expanded text:
angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum p
Abbreviated transcription (Latin):
uicem respondent uocabulis ut sicut
drͣ. pat̾filii. pat̾ ⁊ filius pris filius ita di¬
relatiuis. ñ .n. omĩa que relatiue dñr
suis ad seuicissim respondent uocabu¬
lis. Uñ as̃. hoꝵ elidens opinionem. in

Expanded text:
sibi respondent vocabulis; ut sicut dicitur Pater Filii pater, et Filius Patris filius, ita direlativis. Non enim omnia quae relative dicuntur, suis ad se invicem respondent vocabulis. Unde Aug. horum elidens opinionem, in
Abbreviated transcription (Latin):
uelle possimꝰ. sic̃ gͦ aĩa nr̃a nunc ht̃
nolle infeucitatẽ. ita nolle in iqui¬
tatem semꝑhitura ẽ. s ordo seruã¬
dus fuit. quos d̾s ostend̾e̾. qmͣ boñ
sit aĩal rõnale qd̾ ⁊ peccare possit ꝙ̃¬
nĩs melius sit. qd̾ peccare ñ pos̃it.

Expanded text:
elle possimus. Sicut ergo anima nostra nunc habet nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam peccare possit, quamvis sit melius quod peccare
Abbreviated transcription (Latin):
tredit᷑ ⁊ in telugit᷑ auod est sũmum bo¬
num. qud pͣgatissimis m̃tib cernitur.
Mentis enim humane acies malida in
tam excellenti luce nõ figit᷑ nisi ꝑiusticiã
⁊̃ non mundos multa scire u̾a. de hac gͥ
re. sũma ⁊ extellentisuma cum modestia¬
nec ꝑicłosus alicui errat᷑ nec laboriosi¬
us aliquid queritur. nec fructuosius a¬
liquidinuenit᷑. ꝓ inde omnis qui audit.
⁊ legit. ea. que de meffabili. ⁊ in accessibi
li. cliuinitatis luce. añrstudeat imitari.
ato seruare. quod uenerabslis doctor. agͦ
in li .i. det̾ de se. ip̃o ait. Non pigebit me
in quid. sic ubi hesito querere nec pude¬
bit. sicubi. gͦ discere quisquis gͦ ħ aud
it.ue legit ubi parit̾ certus est ꝑgat me¬
umcognoscit. redeat ad me.ubi me um
tum est querite faciem eius semꝑ. Qui¬
trastatores. ut in eodense¬

Expanded text:
reditur et intelligitur; quae est summum bonum, quod purgatissimis mentibus cernitur. Mentis enim humanae acies invalida, in tam excellenti luce non figitur, nisi per justitiam etiam non mundos multa scire vera. De hac re ergo summa et excellentissima, cum modestiaculosius alicubi erratur, nec laboriosius aliquid queritur, nec fructuosius aliquid invenitur -  legit ea quae de ineffabili et inaccessibili luce Divinitatis dicuntur, studeat imitari atque servare quod venerabilis doctor August. in 2 lib. de Trin. de seipso ait: Non pigebit me, inquit, sicubi haesito quaerere; nec pudebit, sicubi erro, discere. Quisquis ergo audit hoc vel legit, ubi pariter certus estum cognoscit, redcat ad me; ubi meum tum est: Quaerite faciem ejus semper . Otractatores, ut in eode
Abbreviated transcription (Latin):
e ã mirem᷑. ⁊ inteliectu tͣbemur au
mundatis diu̾saꝵ siłidinũ induc-¬
tone id posse fĩ. insinuat as. in li.
pucium ꝑ cͥcumcisionẽ aufertur ma¬
net m̃ in eo quem genunt cͥcumcisi:
qũo ⁊̃ palea. que oꝑe hũ ano tanta
diligentia seꝑatur manettũ in fruc
manet meis quos genu̾nt. ex hoc¬

Expanded text:
em miremur et intellectu turbemur audmundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. r circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quo modo et palea quae humano opere tanta diligentia separatur, manet tamen in fructmanet in eis quos genue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exħ ꝙ innonitate ꝓmouit eos int̾
filios dei. Non .n. generant pentes fi¬
uos scd̃m iliam gen̾ationem. qua
denuo sunt nati. s pocius scdm eam ꝙͣ
carnaut᷑ ⁊ ip̃ipͥmum sunt gen̾ati.

Expanded text:
 quod in novitate promovit eum inter filios Dei. Non enim generant parentes filios secundum illam generationem qua denuo sunt nati, sed potius secundum eam qua carnaliter et ipsi primum sunt generati.
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. ⁊licet oiumitatis eqͣtitatem ꝯ¬
cupiuit. ñ tñ adeo exarsit. nec tanta
est affectus ambitione. sicut mulier
que suõ fieri posse putauit. ⁊ ideo
magis ilid̾ ambiendo suꝑbiuit. ui¬
rum ã aliqua sub reptio forte am¬
bitionis subreptio mouit. s ñ ita

Expanded text:
novit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; sed non ita,
Abbreviated transcription (Latin):
N eodem quor ꝑadiso mulierem forma¬
uit ds ce costa uł suba uiri. sicut post
plantatum ꝑaclisum hoemq in eo po¬
situm. ⁊ post umũsa aĩalia ad eum duc¬
ta suisq nõib designata sub nectit scͥp¬

Expanded text:
n eodem quoque paradiso mulierem formavit Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post abiert̃ retro. s ħ dixit ꝓpt̾
iusticiam cui de sermebãt qr boni
erant. frequent̾ .a. añ st̃ mali. qui
fut᷑i st̃ boni. ⁊ aliquociens st̃ boni
qui fut᷑i it ⁊ ꝑmansuri mali ẜ qd̃¬

Expanded text:
t post abierunt retro. Sed hoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali,
Abbreviated transcription (Latin):
dere apre ⁊ non a filio. qd ideo dicunt
auia u̾itas in eunͣgelio fidem in tegre
ꝯtinentem de ꝓ ressione sp̃c loquens: so¬
lum pr̃em ꝯmemorat dicens. sp̃c qui
ꝯciliis que a pd̃ nos celebrata sunt. ita
simbola eoꝵ subiũctis anathematib
sãccita sunt. ut nłłi de trinitatis fide
alium docere. uł alit̾ p̾dicare. qmͣ ibi
ꝓcedere adclunt. a natathem a incurr̃t
uñ ⁊ nos arguũt anath̾atis reos. Adclũt
⁊̃ ad assertionem sue opionis. ⁊ intes¬
timoniũ nr̃e dampnationis de simbo¬

Expanded text:
dere a Patre, et non a Filio; quod ideo dicunt, quia Veritas in Evangelio fidem integre continente de processione Spiritus loquens solum Patrem commemorat, dicens: Spiconciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbo
Abbreviated transcription (Latin):
tatetria sunt unum diligenseum
qui de illo est. ⁊ unus diligens eum
de quo est ⁊ ip̃a dilectio. ⁊ ñ estauquiᷤ
eoꝵ duoꝵ quo genitus agignente
diugitur. ⁊ genitorem suum diligͥ
quib u̾bis aꝑte sigͣcatur. pr̃em. fi¬
uum ⁊ filium pr̃em. diligere ea. ⁊ di
lectione. que ñ est aliquis eoꝵ s tm̃¬
ee. quo .mͦ. dicitur pat̃ui fuius non
ẽẽ ea dilections qua alter. alt̾m dili¬
git. cum iõ pat̾ negetur separe sapi¬
entia. qm̃ genuit ne ea. ẽẽ intelligaᷤ¬

Expanded text:
tate tria sunt, unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio; et non est aliquis duorum quo genitus a gignente diligitur, et genitorem suum diligit. Quibus verbis aperte significatur Patrem Filium, et Filium Patrem diligere, ea scilicet dilectione quae non est aliquis eorumesse, quomodo dicitur Pater vel Filius non esse ea dilectione qua alter alterum diligit, cum ideo Pater negetur sapere Sapientia quam genuit, ne ea esse intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
um uir. ⁊ mulier legittime ult̾ium¬
riuncti st̃ ꝯstat alt̾m alt̾o mcte ad
aliam ñ posse transire copulam alioqͥn
ad uit̾ium ꝯmittit. de quo clemens p̃pͣ. ait.
inpenis tenet locũ quem pͥmum hñt¬
ilui qui ab errant a deo gͣuissime gͥ peccãt
ad uit̾i ⁊ gͣuit̾ forncarii s cunctis hiis gͣ¬
uius incestuosi. qͦs om̃s tnͣscendunt contͣ
nat᷑am delinquentes. Uñ ab̃. adult̾ũ ma
tu peius .n. est cũ matre. qm̃ cũ aliena uxo
retrice. s exetrabiuꝰ fit muxore. de illi¬

Expanded text:
um vir et mulier legitime conjuncti sunt, constat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens papa ait, inhabent qui aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinquentes. Unde Atu; peius enim est cum matre quam cum aliena uxorretrice, sed exacrabilius in uxore,
Abbreviated transcription (Latin):
ypostases differre nuo ñ natura
in eo qdñ differe natura ait u̾issi¬
me ⁊ sinscrupulo loquitur. Exu̾o di

Expanded text:
ypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ me : ut ip̃iꝰ passio ⁊ mors tibi ẽẽt
forma ⁊ c̃a. forma u̾tutis ⁊ hurmilita¬
tis. cã głie ⁊ lib̾tatis. forma deo us
ad mortem obecliendi. ⁊ cã tue lib̾a¬
tionis ac beatitudinis.meruit .n.no¬
bis ꝑ mortis ac passionis tollerantiã

Expanded text:
me? Ut ipsius passio et mors tibi esset forma et causa. Forma virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e homo deifiuus. qr ñdum erat hõ.
It̃ in eodem pͥus qmͣ mũdus eẽt nec
er ille creau it stellas. ⁊t dicit se esse
timꝰ ⁊ hoĩem illũ inqnͣtum homo:
cepisse. inqnͣtum u̾bum est sꝑ̃ fuis¬
se. ħ .ii. abs distinctiõe ñ est refe̾nda

Expanded text:
ipse homo Dei Filius, quia nondum erat homo. Item idem in eodem: Priusquam mundus esset nec er ille creavit stellas. Et Christus dicit se esse cimus hominem illum in quantum homo est, coepisse; in quantum Verbum est, semper fuisse. Hic enim absque dist
Abbreviated transcription (Latin):
malos ad custodiam. uł ad extercicrũ
destinatos. set̾um siue ita sit. siue nõ.
non est dubitand̾ unumꝙ̃q hr̃e ange¬
lum sͥ ceputatum sine pu̾b simul des¬
tinatus sit. siue uni singłr. Nec ẽ mi¬
randũs unum angłm pl̾ib hõib ad
custodiam deputari cum uni hõi płia
custodia deputetur. ita ⁊ eoꝵ quisq
suum dicatur

Expanded text:
custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus hominibus ad custodiam deputari, cum uni homini plurium custodia deputetur, ita ut eorum quisque suum dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hr̃et uelle ñ ꝯlentire suademi. deo in¬
uante. ⁊ est głiosus ñ ꝯ sentire qmͣ
temptari ñ posse. Morient᷑ ⁊̃ quidã
dicentes. cur creanit ds quos ⁊utͣos
malos p̃sciebat: qr p̃uidit quid bõi
de malis eoꝵ eẽt fact᷑us. sic .ii. eos fec̃
ut relinq̃ret eis uñ aliquid fac̾ent.
⁊ si culpabiłr aliquid fac̾e̾nt iliumꝰ

Expanded text:
ntire suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid f
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sciebat malos fut᷑os. sciebat .n. bomis
ꝓfut᷑os. ⁊ iuste ꝓ mala uoluntate
pumencos aodunt ⁊talem hoĩem
deberet fac̃e qui nollet oĩo peccare. ⁊ce¬
dimus quidem meliorem nat᷑am ẽẽ qͦ
oĩo peccare nollet.ꝯcedant ⁊ ip̃i nõ ẽẽ
malamr que talis fc̃a est. ut poss ñ pecca¬
re. si uellet ⁊ iuste punitam. que uo¬
luntate ñ necͣcitate peccauit. Cum gͦ
ħ uona sit illa melior. cur: nõ utram
faceret ut nb̃̾ ius lau daretur de utraz.
Illan. de scĩs angelis ħ de hominib
est. It in quiunt. si d̾s uellet. ⁊ itu bõi
it. ut ꝙ uellent ẽẽnt ⁊ bom quidem ñ

Expanded text:
os; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni it, ut quod vellent essent; et boni qu
Abbreviated transcription (Latin):
ãs̃ nich rõnabilius ꝙͣ ut sangu̾is siłiu¬
dinem sumamꝰ ut ita ⁊ u̾itas ñ desit ⁊
ridiculũ nullũ fiat apaganis. ꝙ cruo¬
rem occisi hõis bibamꝰ. ne gͥ ħ fieret. ⁊ ne
ueluti quidã horror ẽet cruoris. insiłru¬

Expanded text:
ationabilius, quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, et ne veluti quidam horror etiam cruoris n
Abbreviated transcription (Latin):
uirõ pocius. qmͣ uigilanti de cracta est
costa de qua mulier in adiutorium ge¬
n̾ationis uiro est formata. s ut nullã
in eo sensisse penam monstͣretur. ⁊ omine
simul potentie opus mirabile ostendetur.
que hoĩs dormientis latus aꝑuit nec
eum tũ a quiete soporis excitauit. de
sient mulier de lat̾e uiri dormientis for¬
mata est. ita eccͣa ex sacram̃tiss⁊ que de
lat̾e xp̃i in cruce cormientis ꝓfluxerũt¬

Expanded text:
iro potius quam vigilanti detracta est costa, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In a sicut mulier de latere viri dormientis formata est, ita Ecclesia ex sacramentis quae de latere Christi in cruce dormiente profluxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
.n. hñs uquorem. liquor est nec corpus¬
nec color nec aĩa est sap̃ia. Ecce qnͣta est
idemtitas. qnͣta est unitas in mutabi¬
litat. simpucitas puritas liuine sub¬
stantie. iuxͣ. in firmitati. ñre ualitudi¬
nem assignauimus¬

Expanded text:
pus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divinae substantiae, juxta infirmitatis nostrae valetudinem assignavimus
Abbreviated transcription (Latin):
quod non est inea aliquid qd nonsit
ip̃a s idem est hñs ⁊ qd̾ uetur. unde hy¬
In inuii.li. detͥ. ait. Non excompositis
dens ꝯminta est subsistit neq qui in¬
tutꝰ est ex in firmis continetur nec qͥ
lux est ex obseuris coaptatur nec qui
meo ẽ unmest. Idem in uiii .li. de tri.
Non hũano modo ex compositis est
dens ut m eo aliquid sit qd̾ abeo ħet᷑
⁊ aliud sit ip̃e qui hat. s totum un a
est natura s. ꝑfecta. ⁊ infinita. ⁊ non¬
ex disꝑib constituta. s inuens ip̃a per
dotum. de hoc eodem boecius. in .i.li. de.tͥ.
ait Quo circa hec uere unum in quo
In dei sub̾a non est aliquid d̾ nonsit
accidat sube. s quicquid ibi intelligi

Expanded text:
quod non est in ea aliquid quod non sit ipsa, sed idem est habens et quod habetur; unde Hilar. in lib. 6 de Trin. ait: Non ex compositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qin eo est, unum est. Idem in lib. 8 de Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum una est naturaex disparibus constituta, sed vivens per totum ipsa. De hoc eodem Boetius in primo lib. de Trin. ait: Quocirca hoc vere unum est, in quo In Dei substantia non est aliquid accidat substantiae; sed quidquid ibi intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ista nominum trinitas sñ sõsistentia
ꝑsonaꝵ. sicut sabelliam putau̾nt. s ideo
simplex dr qr est hoc qd̾ ht̃ excepto qd̾
relatiue quoq ꝑsona ad alteram dr. nͣ¬
est ip̃a. Nam utiq p̾rht filium ad qͤm¬
pr̃em. nec tñpr̃ est ip̃e. In quo non ad se¬
met ip̃m dr̃ non ad alterum ħ est qd̾ ħt

Expanded text:
 ista nominis trinitas sine substantia personarum, sicut sabelliani putauerunt, sed ideo simplex dicitur quia est hoc quod habet, excepto quod relatiue quest ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad qutrem, nec tamen est pater. In quo uero ad semetipsum dicitur, non ad alterum, hoc est quod habet;
Abbreviated transcription (Latin):
e sẏ̃moniacis u̾o ñ ambigendũ
quin sin hetici qui tñ añ sñiam
de gradationis ⁊orclinant ⁊ꝯsetrant.
lic sẏmoniaci ꝓprie dicant᷑ quui ad in¬
star simonis magi inp̾ciabilẽ grãm
p̾tio ꝯclucere nount ⁊ qui ꝓminist̾io
sacro p̾cium recipiunt in modũ gyea
byezite uocancdi st̃ om̃s tñ ⁊ cantes ⁊ ac¬
cipientes sỹmoniacidñr ⁊ utriq ead

Expanded text:
e simoniacis vero non est ambigendum quin sint haeretici; tamen ante sententiam degradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique ead
Abbreviated transcription (Latin):
uarie de hiis locunt᷑ doctores. Quide
l̾o añt eadem satram̃ta ab pericis pre¬
cisis celebrari que a catholicis si ab iuis for¬
ma eccłie seruetur ⁊ ab eis celebrata u̾aẽe
⁊ rata qnͣtum ad se qnͣtum u̾o ad effect̃
faisa eẽ ⁊ in ania. ⁊ in hus qui maie tractãt

Expanded text:
ie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui male tracta
Abbreviated transcription (Latin):
rap̃i quidem danli ius retinere s ñ hr̃e
facultatẽ tribuendi sacros ordines uł e¬
nes facnitatẽ tñ bapti⁊ ancli ñ amisit.
qni ñ sũia cccłia s prauitate sensus sui
a fitei u̾itate. ac doctrine imitate diui

Expanded text:
aptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, connes; facultatem tamen baptizandi non amisit. qui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi
Abbreviated transcription (Latin):
remissionis s ut muimist̾. nec tñ sine
re.ata in must̾ĩo br̃et int̾ius mundare.
⁊ sic̃ uid̾ facit deo auctore qui cũ eo ⁊ in eo¬
oꝑat᷑ iud̾ ext̾ius. ita int̾ius mundaret d̾o
auctore qui eiꝰ u̾bo uelud quocã minit¬
t̾io itetur. Ita ⁊̃ poss d̾s ꝑ aliquẽ creare

Expanded text:
remissionis, sed ut minister, nec tamen sine ta in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe me uirit. ꝙ non uult deus.
ne dei uoluntati pietas niuis pocĩ
aliud uolentis. qm̃ huius in ex põite

Expanded text:
Nempe ille vult quod non vult Deus, nae Dei voluntati pietas illius potius aliud volentis, quam hujus idem vole
Abbreviated transcription (Latin):
quiescit ħ intantarerum questione
addit. Si pat̾uitas. ⁊ filiatio indeo
sue incliuina eẽntia sunt. eadem gͥ res
sͥ pat̾ est. uł fuius. Nlam in quo p̾rnitaᷤ
est pat̾. est ⁊ in quo. filiatio fiuius. si gͥ¬

Expanded text:
quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Nam in quo paternitas est, Pater est; et in quo filiatio est, Fili
Abbreviated transcription (Latin):
dicam ⁊c̾. quidam referunt adłxticos qr
ab etcłia p̾cisi st̃ ⁊ ad excõicatos quoꝵ
bñclic des fiunt malelictões hiis qui
ficant ⁊ c̾. sr õs illos sac̾dotes exponunt.
p̾sumunt ligare. uł souiere. s nullus of¬
ficio sac̾dotis uiti debet nͥ inmunis sit ab
illis que in aiiis iudicat alioquin: se¬
ita cucens sat̾dos cui oĩs offert᷑ pectator
añ quem statuit᷑ oĩs langor in nullo
eoꝵ fit iudicandꝰ que in alio uidicare

Expanded text:
dicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui ficant, etc., super omnes illos sacerdotes exponunt, e vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacerdotis uti debet, nisi immunis sit ab illis quae in aliis judicat; alioquin secap. 20: Sacerdos cui omnis offertur peccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare
Abbreviated transcription (Latin):
piurus debeat dici:
solet queri heda supͣ tale iuram̃tũ
tarius orientalum seluã carxit ser¬
mo pñs nr̃i sophronii sigcat ꝙ me¬
lus ẽ urantẽ ꝑ urare. qmͣ sernare
sacram̃tũ infractione sc̃aꝵ ymagi¬

Expanded text:
urus debeat dici, solet quaeri. Beda, supra, tale juramentum pharius orientalium sedium dixit: Sermo Patris nostri Sophronii significat quod melius est jurantem pejerare, quam servare sacramentum in fractione sanctarum imagi
Abbreviated transcription (Latin):
otest tñ uate dimittere qr infideus est
fornicatio si ñ corporis tñ m̃tis cãm enĩ
fornicationis dñs excepit fornicatõem u̾o
gen̾alem ⁊ uniũcalem intellig̾e coginur
dirt qui nolu̾t ñ diittat pot̾ inde uci¬

Expanded text:
otest tamen licite dimittere, quia in infideli est fornicatio, si non corporis, tamen mentis. Causam enim fornicationis Dominus excepit. Fornicationem vero generalem et universalem intelligere cogimurdi, ut qui voluerit non dimittat: pote
Abbreviated transcription (Latin):
qibdam reb magno malo inqͥb¬
dam ꝑuo in quib dã mirio fallimur
Inquib reb nich̾ int̾ est ad capestend̾̃
der regnũ utr̃ credant᷑ an ñ. uł utr̃ u̾a
putant᷑ an f. siue sint sũñ. in hiis er¬

Expanded text:
ibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur an non, vel utrum vera putentur an fals
Abbreviated transcription (Latin):
annos. qũo accipiend̾ sit queri solet.
ñ fu̾it. Iõr t̃ꝑa que fu̾it ꝑsic̾a non spa¬
cia moraꝵ. s icissitudinẽ aere qlita¬
tis debemus acciꝑe. qr talia motrb sỹ¬
d̾um fiunt sicut dies ⁊ anni aͦs usitate
nouimus. sic̃ .n. in signa serenitatis. et

Expanded text:
annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet.  sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥcam ñ crecli nͥ priꝰ intelligant᷑
⁊ ip̃a ꝑ fidem ampliꝰ intelligi nec
ea priꝰ creduntur ꝯm̃ intelsigant᷑¬
nec penitꝰ ignorant᷑ cũ fides sit ex
auditu igorant᷑ tñ ex ꝑte. qr non
sciunt᷑. credit᷑ gͦ ꝙ ignoratur. Unde
diligi gͦ ꝙ nescit᷑ q̃ro utr possit siñ
ubi ã st̃ illatria. fides. spes. caritas
⁊ ipante ⁊ amante ꝙ credit. ama¬
tur gͦ ⁊ ꝙ ignoratur. s tũ credit᷑.
De fide antiquorũ

Expanded text:
et quaedam non credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen ex parte, quia non sciuntur. Creditur ergo quod ignoratur, sero quod nescitur, quaero utrum possit. Si non Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, sperante et amante quod credit? Amatur ergo et quod ignoratur, sed tamen creditur. DE FIDE ANTIQUORU
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo ignoratur. que ip̃a ad sensum
sit ñ tñ ad eũ sensũ corporis ꝑtinet.¬
sensum corꝑis qm̃ cordis est res is¬
ta: ñ corꝑis. q̃ deum gͦ fide creduntur
que indelligunt᷑ nat᷑ali rõne. q̃dam
tinguit alia st̃ inqͥt que nͥ intelli¬
gant᷑ ñ credimꝰ. alia q̃ nͥ credamꝰ. nõ
intelugemus. Nemo tñ pot̾ cretere
indm̃ nͥ aliqͥd intelligat cum fides
sit ex auditu pdicationis. Ĩ dem. in
u. det̾. certa fices urtũq in choat
nitio: fides p̾cedit. Ex hiis appa¬
ret aliqͣ crelique ñ intelliguntur

Expanded text:
ino ignoratur; quae ipsa ad sensum sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinetquoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam ergo fide creduntur, quae intelliguntur naturali ratione; quaedam tinguit. Alia sunt, inquit, quae nisi intelligamus, non credimus; alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis. Idem in Trinit.: Certa fides utcumque inchoat nitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
lius qmͣ facit .i. alia sap̃ia ut maiori
sap̃ia. Nrl .R. sapiencius pot̾ facere ꝙͣ
facit. si u̾o referatur modus ad rem
melior pot̃ ẽẽ modus ⁊ scd̃m ħ ꝯcedipͣ.¬
qr ea que facit. pot̃ facere melnas. ⁊ ałr
qm̃ facit. qr pot̾ quib dam meliorem
modum existendi p̃stare. ⁊quibrdam
alium. Uñ ãs. in .xii.li. de. t̾ dicit. Ꝙ fu¬
it ⁊ auus modus nr̃e litatiomi possibil
teo qui omĩa pot̃ s ntłus auus nr̃e mi¬

Expanded text:
lius, quam facit, id est alia sapiencia vel maiori sapiencia. Nichil enim sapiencius potest facere quam facit. Si vero referatur modus ad rem melior possit esse modus, et sic concedi ea quae facit, potest facere melius, et aliter quam facit; quia potest quibusdam meliorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis possibilis Deo, qui omnia pot
Abbreviated transcription (Latin):
ior esses. ex ħ uidetur qd̾ deus ñ possit
Sicut .n. uoluntas ñ est maior potentie
tta nec potentia maior est uoluntate.
edad ħ̃ dm̃s qr nec uoluntas potentia
nec potentia uoluntate maior est.qr
luntate. nec hac auctoritate negatur
iecta eiuspotentie qmͣ uoluntati. fatea¬
mur itaqz deum ml̃ta posse facere que
ñ mlt. ⁊ posse dimitere que facit. Q d̃
in cercius firmius q teneatur: scͥpture
testimoniis asseramus deum pła fac̾e

Expanded text:
 Deus non possit Sicut enim voluntas non est major potentia, ita nec potentia major est voluntate. Sed ad hoc dicimus quia nec voluntas potentia, nec potentia voluntate major est, quia ntia voluntate. Nec hac auctoritate negatur subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneatur, Scripturae testimoniis asseramus Deum plura
Abbreviated transcription (Latin):
No ꝙ dicimꝰ. qr lic eua in ħ ꝑ ignorã¬
tiam deliquerit ꝙ purtauit ũm ẽe.
ꝙ diabłs suadebat ñ tñ in ħ quin no¬
u̾it ilid̾ dei ẽẽ mandatum. ⁊ pecc̃m ẽe
cont̃ agere. ⁊ ĩo excusari apecc̃o ꝑ igno¬
Ꝙ ignorantia

Expanded text:
od dicimus quia, licet Eva in hoc per ignorantiam deliquerit, quod putavit verum esse quod diabolus suadebat, non tamen in hoc quin noverit illud Dei esse mandatum, et peccatum esse contra agere. Et ideo excusari a peccato per ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
in li. de correctione. ⁊gr̃a usqz adeo deus
coopatur inbonsi ut si qurhoꝵ deuiant
⁊ ex orbitant. ⁊ ħ ip̃m eis faciat ꝓficere
inbonum. qr humiliores redeunt atq
doctiores ut petrus. Ina ⁊̃ mala que au
iniquis fideles pie ꝑferunt. ut art ãs
in li. detͥ. Ip̃is utiq ꝓsunt. uł ad dem̃¬
ta peccata ur̃ ad extercendam ꝓbantam¬

Expanded text:
. 9, usque adeo Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt, atque doctiores, ut Petrus. Illa etiam mala quae ab iniquis fideles pie perferunt, ut ait Aug., in lib. de Trin., ipsis utique prosunt, vel ad delenda peccata, vel ad exercendam
Abbreviated transcription (Latin):
manet int̾ uiuentes uincłm ꝯigale. ut
⁊̃ int̾ueniente diuortio fornicacõis c̾ã ⁊
iugalis uincłi firmitas ñ soluat᷑ uͥ u̾o ñ
int̾ legntimas ꝑsonas ꝯtrahitur ꝯingi¬
um ñ ad est nuis ronũ ꝙ dr sacram̃tum

Expanded text:
manet inter viventes vinculum conjugale, ut etiam interveniente divortio fornicationis causa, conjugalis vinculi firmitas non solvatur . Ubi vero non inter legitimas personas contrahitur conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
ad est ꝯiugib. quicam .n. pari uoto ꝯti¬
nentiam seruant. alii ꝓ etatis defectu. ł
alt̾ius reicã gen̾are ñ ualent. nec om̃s nu
tem successionem. ut cũ quis h̾edes t̾rene pos¬
sionis hre desid̾at s spes. ac desid̾ium quo

Expanded text:
gibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes ilriam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sisꝑsonis ꝯuenire ñ possunt qd̃ ãs.
licet obscure in eodemubro. ita dicit. ħ
possumus uti ad ostendend̾ unum
de uno qd̾ simł ambob ñ ꝯuenit sicut
ũbum nec ymago de ymagine. nͨ filius¬

Expanded text:
is convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum; nec imago de