comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rebatoccisi cuius pedes uiuentes tenuerat. loquitur dñ s& dicit Nolime tangere tibi
enim nondumascendi ad patremineum & est sensus quando mortuum quaeris uiuen¬
tem tangere me non mereris sime necdumputas ascendisse ad patrem. sed hominum
fraude sublatum: meo tactu indignaes. Hoc autem dicebat non ut studium quaerentis
obtunder& sed utdespensationem carnis ad sumpte indiuinitatis gloriam scir& ẽẽ mu¬
tatam. Et nequaquam corporalit̃ uell& eẽ cumdño: quemspiritaliter credere debe¬
r& regnare cum patre unde&apłi maioris fidei sunt. quiabsq angelorũ uisu. absq ipsius
saluatoris aspectu: postquamcorpuseius in monumento non repererant: crediderunt
eumab inferis resurrexisse aliiputant primumeẽ qđ ab iohanne narratum est uenisse
mariam magdalenae ad sepulchrum & uidisse reuolutum lapidem . & postea regresta

Expanded text:
rebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi rebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam
Abbreviated transcription (Latin):
non confessione uere fidei saluatoremuocat. sedhumilitate &timore orto la nodefert
obsequium: & uide quanta ignorantia quem custodiebat: Cohors militum cuius sepul¬
chro angeli p̃sidebant ab uno ortolano arbitratur ablatum: &ignorans in becillitate
femineam tantarum seuirium repromittit. ut corpus uiri & perfectae aetatis. quod¬
utcetera taceam Centum libris murrae circum anitum a estimar& ab una & pauida
muliere posse portare. Cumq ihs appellass& eamatq dixiss&. maria utquem facie
non agnoscebat uoce intelleger&. Illa merrore persistens. nequaquam dñm sed rab¬
boni idest magistrum uocat. Et uidequanta turbatio quae horto lanumputans dñm
nuncu parat dĩfilium resurgentem. magistrumuocat. Itaq querebat uiuentẽ cummor¬
tuis quȩ errore femineo &inbecillitate muliebri huc illucq currebat & corpusque¬

Expanded text:
non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequaquam dominum, sed \'\'rabboni\',idest magistrum, uocat. et uide, quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, tuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quae
Abbreviated transcription (Latin):
& fidem miraculis territa quasi incaligine possidebat. ut neangelorum quidem p̃sentiũ
pescio inquit ubi posuerunteum. quomodonescisquem paulo adorasti. cumq uider&
angelos & quo scernebat ignorar&. & stupore perterrita hucadq illuc faciem circum¬
ferr& nihilaliud nisi dñm uidere desiderans. Conuersaq retrouidit ihm̃ stantem &
nesciebat quia ihs̃ erat nonquo iuxta manicheum & alios hereticos formamdñs uultũq
mutass& & prouo luntate diuersos acuarios uideretur sedquomaria obstupe facta mira¬
culo horto lanumpu tar& quemtanto studio requirebat. Itaq & dñs isdem uerbis quib
& angelus loquitur ad eam mulier quid ploras additq desuoquemqueris a tillares¬
pondit dñesitu sustulistieum dici tomihi ubi posuistieum & ego eum tollam. Hic dnm̃

Expanded text:
 fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium  fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\'
Abbreviated transcription (Latin):
terat uenit ad sepulchrum. Cumq lapidem quomonumentum clausum fuerat ui¬
diss& sublatum cucurrit ad symonem petrum & ad alium discipulum quemihsana¬
bat plurimum. & diciteis. tulerunt dnm meum demonumento. Frrormulieri scum
pi&ate sociatus est pi&as in eo erat. quod desiderabat eumcuius nouerat marestatem
introeuntes sepulchrum uidissent linte amina separata & sud arium quo capuddm̃
fuerat inuolutum seor sumpositum & resurrexisse crederent cuiuscorpus uoninue¬
nirent in sepulchro. Maria stabat ad monumentum forisplorans. Cumq se inclinis¬
s& uidit duos angelos in albis. ut subtante custo diȩ dignitate noncreder& ab homin¬
bus potuisse furari quiministris angelis seruabatur dicuntq: ei angeli quoscerne¬
bat. Mulierquid ploras secundum illud quod dñs loquitur admatrem quidmihi&
& dicerent quidploras. Intantum autem maria magdalena obstupefactator puerat¬

Expanded text:
terat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uiterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum dpietate sociatus est. Pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cujus noverat majestatem. um Petrus, et Joannes introeuntes sepulcrum vidissent linteamina separata; et sudarium quo caput Domini fuerat involutum, seorsum positum; et resurrexisse crederent, cujus corpus non invenerant in sepulcro: Maria stabat ad monumentum foris plorans. Cumque se inclinassitum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihiet dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et
Abbreviated transcription (Latin):
tertiam mariam mariam mater ia cobi &ioseph. Quartam mariam magdalenam liea:
aliimatremia cobi & ioseph. materteram eiꝰ fuisse contendant non nulli ut seliberat
questione. in marco uolunt unam eẽ demariis. sed non additum cognomen magdalenae
& ex superfluo scriptorum. Inoleuis seuitio quod primum euangelista non scribitur.
nobis autem simplex uidetur & a pertares ponsio scãs feminas xp̃iabsentiam nonreso¬
centes ꝑtotam noctem. non semel. oecbis. sed crebro adsepulchrum dñ icucurris se pre¬
sertun cum terre motus & saxa disrupta. & solfugiens & rerum natura turbata & quodis
maius est desiderium saluatoris somnum rupit feminarum.
uomodo iuxtamattheum maria magdalene uespere sabbatticum alteramaria
ad uoluta pedibus saluatoris. secundum iohannem mane unasabbatti. audit adño noli
me tangere quae prius uiderat dñmresurgentem cum altera maria & eius pedibus
fuerat obuoluta. pestea reuersa pernoctem domienim desiderio eius manere norpo¬

Expanded text:
tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum. Quomodo iuxta Matheum Maria Magdalene uespere sabbati cum altera Maria ameum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non po
Abbreviated transcription (Latin):
quiomne quam mihi patercrediderat portione profusa necdummea genitori genua
sum misi Necdumcoepi prioris ame luxuriae blandimenta depellere. & quia
paululum nontam dese siue auiciis quam coepi uelle desinere. nunc me nouis diabo
ius retibus legat. Nunc noua impedimenta proponens. maria undiq circumdant
& undiq pontum. nunc inmedio constitutus elementorum nec regrediuolo nec
progredi possum superest ut oratuuestrosc̃ĩ sp̃s aura me proueat . & ad portum

Expanded text:
qui omni quam mihi pater crediderat portione profusa necdum me ad genitoris genua qui omni quam mihi pater crediderat portione profusa necdum me ad genitoris genua submisi, necdum coepi prioris a me luxurię blandimenta depellere. Et quia paululum non tam desiui a uitijs, quam coepi uelle desinere, nunc me nouis diabolus ligat rethibus, nunc noua impedimenta proponens maria undique circumdat et undique pontum. Nunc in medio consprogredi possum. Superest ut oratu vestro Sancti Spiritus aura me provehat, et ad portum
Abbreviated transcription (Latin):
uamuellem nunc ur̃o intereẽ conuentui & ad mirandum consortium. lic& istioculi non
mere antura spicere totacum exultatione conplecti exspectarem desertum omnia moeni¬
orem ciuitate uidere desolata ab accolis loca quasi ad quoddam para disi instar scõrum
coetibus obsideri uerum quia hoc mea facere delicta ne consortio beatorum insereretur
obsessum omnicrimine caput. Idcirco obsecro quia uos impetrare posse non ambigo. ut
me existius saeculi tenebris ur̃o liberetis oritu. & antedixeram praesens. & nunc per
litteras uotum indicare non cesso quod mens mea omniad studium cupiditate rapiatur.
Nunc uestrum est utuo luntatem sequatur effectus. meum est ut uellimobsecrationũ
ur̃ arumstud& uellem & possimego ita sum quasi a cuncto genere morbida aberrans
ouis. quod nisi mebonus pastor ad suastabula humeris inpositum reportar&. lauabunt
gressus & in ipso conamine uestigia concidenta surgentis egosum ille prodigus filius

Expanded text:
uam uellem nunc uestro interesse conuentui et. admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur aspicere, tota cum exultatione conplecti! spectarem desertum, omni amoeniorem ciuitatem, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum coetibus obsideri. uerum ++ quia hoc mea fecere delicta, ne consortio beatorum insereretur obsessum omni crimine caput, idcirco obsecro, quia uos impetrare posse non ambigo, ut me ex istius saeculi tenebris uestro liberetis oratu. et ante dixeram praesens et nunc per litteras uotum indicare non cesso, quod mens mea omni ad id studium cupiditate rapiatur; nunc uestrum est, ut uoluntatem sequatur effectus. meum est, ut ueluestrarum est ut uelim et possim. Ego ita sum quasi a cuncto grege morbida aberrans ouis. Quod nisi me bonus pastor ad sua stabula humeris impositum reportarit, lababunt gressus et in ipso conamine uestigia concident assurgentis. Ego sum ille prodigus filius,
Abbreviated transcription (Latin):
idestcrucis pictura signauerat: Exultemus itaq ad crucis similitudiem: scas incelũ
leuemus manus cumsicnos armatos demones uiderint. opprimentur : quandomorse
erectas habebat manus uincebatur amalech : si paululum illi conciderant inualesce¬
bant: at partenauium & uelorum cornua : subfigura nr̃ae crucis uolitant: Aues quoq
ipsȩ quando in sublimiora tolluntur extendent peraerem extensis alis imitantur
crucem : sed & trophea ipsa & uictoria triumphorum ornate.: Cruces sunt quas non
solum infrontibus sed& in manibus quoq nr̃is habere debemus. utcumsic fuerimus
armati calcamus superaspidum &basiliscum in xp̃o Calcamus ihũ. cui est gloria¬

Expanded text:
id est, crucis pictura servaverat. Exsultemus itaque ad crucis similitudinem: sanctas in coelum id est, crucis pictura servaverat. Exsultemus itaque ad crucis similitudinem: sanctas in coelum levemus manus: cum sic nos armatos daemones viderint, opprimentur. Quando Moyses erectas habebat manus, vincebatur Amalech: si paululum illae conciderant, invalescebat. Antennae navium et velorum cornua, sub figura nostrae crucis volitant. Aves quoque ipsae quando in sublimiora tolluntur et pendent per aerem, extensis alis imitantur crucem. Sed et trophaea ipsa et victoria triumphorum ornamenta crucis sunt: quam non solum in frontibus, sed in manibus quoque nostris habere debemus: ut si sic fuerimus armati, calcemus super aspidem et basiliscum, per Dominum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
nisi solus ds̃: Siue hodie uatus dñs ds̃.  Siue hodie babtiratus est : diuersa quippeopinio
fertur inmundo & protraditionum uari&ate sententia est diuersa : Nobis illud constat
dĩfilius non habebat necessarium ut nasceretur ut baptiz aretur. neq enimpeccatũ
fecerit quodei remitteretur inbaptismo: Sed illius humilitas nr̃a sublimitas est :
Iluscrux nr̃a uictoria est : Illius patibulum: nosterest triumphus Gaudentes
leuemus hoc signum in humeris nris: uictoriarum uexilla portemus. in mortale
labrum portemus in frontibus : Cum hoc signum diabolus inpostibus nr̃is aspexerit.
contremescͥt : qui aurata capitolia nontim& : Crucemtim& : qui contempn& sceptra
eniq in herechihelem prophetam: Cumomnes quimissi fuerant angelds occidiss&
& interfectio caepiss& a sc̃is : Illitantum modo sospites reseruantur. quo itav. littera

Expanded text:
nisi solus Deus. Sive hodie Dominus Jesus natus, sive hodie baptizatus est, diversa quidem opinio nisi solus Deus. Sive hodie Dominus Jesus natus, sive hodie baptizatus est, diversa quidem opinio fertur in mundo, et pro traditionum varietate, sententia est diversa. Nobis illud constat Dei Filius non habebat necessarium, ut nasceretur, ut baptizaretur. Neque enim peccatum fecerat quod ei remitteretur in baptismo: sed illius humilitas, nostra sublimitas: illius crux, nostra victoria est: illius patibulum, noster triumphus est. III. Gaudentes hoc signum levemus in humeris nostris: victoriarum vexilla, et immortale lavacrum portemus in frontibus. Cum hoc signum diabolus conspexerit in frontibus nostris, contremiscit. Qui aurata Capitolia non timent, crucem timent. Qui contemnunt sceptra Denique in Ezechiele propheta, cum omnes qui missus fuerat angelus occidisset, et interfectio coepisset a sanctis, illi tantummodo sospites reservantu, quos Thau littera,
Abbreviated transcription (Latin):
odie uerussol ortus est mundo : hodie intenebris saeculi lumen ingressumest : ds̃ fac¬
tus est homo ut homods̃ fier& formam serui dñ saccipit : ut seruus uerte retur indño cae¬
lorum habitator & conditor habitabit interris: ut homo colonus terrae migrar& adcȩ
los: Odies omnisole lucidior : Otempus cunctis saeculis expectantius : quod praesto laban¬
tur angeli. quod seraphin &cherubin. & caelorum mysteria nesciebant : hoc in nostro
tempore reuelatum est : quod illi uidebant perspeculum & perimaginem : nos cernimus
inueritate : quilo quebatur is raheliticopopulo. ꝑ esaiam. hieremiam . & ceteros prophetas.
nunc nobis ꝑfilium loquitur: Videte quid sit interuetus testamentum & nouum: in illo
loquebatur pernebulam : nobis loquitur perserenum: Ibi ds̃ uidebatur in rubo : Hic
de uirgine nascitur ds̃: Ibi igniserat populi peccata consumens: hic homo est populi pec¬
catadimittens: Ibi dns ignoscens seruissuis nemo enim potest peccata dimittere

Expanded text:
odie verus sol ortus est mundo: hodie in tenebris saeculi lumen ingressum est. Deus factus est homo, ut homo Deus fieret. Formam servi Dominus accepit, ut servus verteretur in Dominum. Coelorum habitator los. O dies omni sole lucidior! O tempus cunctis saeculis expetitum! Quod praestolabantur angeli, quod cherubim et seraphim et coelorum mysteria nescierunt, hoc in nostro tempore revelatum est. Quod illi videbant per speculum, et per imaginem, nos cernimus in veritate. Qui loquebatur Israelitico populo per Isaiam, Jeremiam et caeteros prophetas, nunc nobis per Filium loquitur. Videte quid intersit inter Vetus Testamentum et Novum. In illo loquebatur per nubilum; nobis loquitur per serenum. Ibi Deus videbatur in rubo; hic de virgine Deus nascitur. Ibi ignis erat populi peccata consumens; hic homo est populi peccata dimittens; imo Deus ignoscens servis suis. Nemo en
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Si scandalitaremus unum de minimis istis undequia tam pastoris labor
quam gregis fecunditas. tamubertas mensium quam agricole studium dñi horreis
p̃parantur totonisi aclabore tendamus ut digniefficiamur aduentum paschae

Expanded text:
venire, si scandalizaverimus unum de minimis istis. Unde tam labores pastoris, venire, si scandalizaverimus unum de minimis istis. Unde tam labores pastoris, quam gregis fecunditas: tam ubertas messium, quam agricolae studium, Domini horreis praeparentur. Toto nisu ac labore tendamus, ut digni efficiamur adventu paschae,
Abbreviated transcription (Latin):
submergatur. Ibi pereant aequi &ascensores eius ibi fremens aduersarii necetur exer¬
citus non murmuremuraduersus dnm neadño percutiamur. Nonde trahamus sacer¬
dotibus nr̃is. & magis auiciis i eiunemus quamacibis. lic& &cyborum abundantia sit
fomenta uiciorum. Siaa ron& maria contra morsen murmurantes dĩ proseruosuo
sensere uindictam quanto magissialiquis ur̃m propositum suum uiperino ore lace¬
rauerit diuina sententia puni&ur sed & sacerdotibus simpliciter p̃cauendum est
neduplicimente sint nededñiambigant potestatem. Sietiam morses & a aronquiad
aquam contradictionis uisi sunt. fluctuare non meruerunt terram repromissionis
intrare utiq multomagis nosquipeccatorum ponidere premimur. nanualebimusl
fluentum transire lordanis & ad locum circum cisionis uenire. id est ad galgala per¬

Expanded text:
submergatur. Ibi pereant equi et ascensores eorum: ibi fremens adversarii necetur exersubmergatur. Ibi pereant equi et ascensores eorum: ibi fremens adversarii necetur exercitus. Non murmuremus adversus Dominum, ne a Domino percutiamur. Non detrahamus de sacerdotibus nostris: et magis a vitiis jejunemus quam a cibis: licet et ciborum abundantia sint fomenta vitiorum. Si Aaron et Maria contra Moysen murmurantes, Dei pro servo suo senserunt vindictam: quanto magis si aliquis nostrum praepositum suum vipereo ore laceraverit, divina sententia punietur! Sed et sacerdotibus simpliciter praecavendum est, ne duplici mente sint, ne Domini ambigant potestatem. Si etiam Moyses et Aaron qui ad aquam contradictionis visi sunt fluctuare non meruerunt terram repromissionis intrare: utique multo magis nos qui peccatorum premimur pondere, non valebimus fluentum Jordanis transire: et ad locum circumcisionis, id est, Galgala per
Abbreviated transcription (Latin):
uersi pellis & nequam. quanto magis nos decipere nontimebit si contradĩfilium & figu¬
lum suum uas perditum repugnauit quanto magis contranos qui inferiores abeonaturȩ
quodñsnr decipi potueritadiabolo sed qui formam serui acceperat In omnibus setribu¬
ere uoluit exemplum ut nemosibi in sanctitate confidat cũ etiam ille temptator
quem non possunt temptamenta superare. hoctotum id circo replicabimus fr̃s Rm̃i ut
sollicitamente caueamus. Neexeuntes deaegrpto. & sic ꝑ quad raginta dies quasi perquo¬
draginta annos ad repromissiones terram ꝑheremum festinantes desideremus carnes
& ollas a egrpti. & a serpentibus mordeamur exiuimus de aegrpto qui nobiscuma egrp¬
tiis erbis qui habemus caelestempanem terrena alimenta cur quaerimus. reliquimus
pharaonem inuocemus auxilium dñi ut nobis aegrptius rex incredentium baptis mate

Expanded text:
versipellis et nequam: quanto magis nos decipere non timebit! Si contra Dei Filium et figuversipellis et nequam: quanto magis nos decipere non timebit! Si contra Dei Filium et figulum suum, vas perditum repugnavit: quanto magis contra nos qui inferioris ab eo naturae snt ? Non quo Dominus noster decipi potuerit a diabolo, sed quo formam servi acceperit, in omnibus se tribuere volens exemplum, ut nemo sibi in sanctitate confidat, cum etiam ille tentatur, quem non possunt tentamenta superare. III. Hoc totum idcirco replicamus, fratres charissimi, ut sollicita mente caveamus, ne exeuntes de Aegypto, et per quadraginta dies, quasi per quadraginta annos ad repromissionis terram per eremum festinantes, desideremus carnes et ollas Aegypti, et a serpentibus mordeamur. Exivimus de Aegypto: quid nobis cum Aegyptiis cibis? Qui habemus coelestem panem, terrena alimenta quid quaerimus? Reliquimus Pharaonem, invocemus auxilium Domini: ut nobis Aegyptius rex in credentium baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo miles semper exerc&ur ad proelium & simulati ictus ueris postea
uul neribus praeparantur. It aomnis quidem xp̃ia norum uita indig& abstinen¬
uialn sedmaxime quando hostis prop eest & praeparatum aduersũmnos exerciti
ducit inimicus omnibus seruisdi tempore leiunandumẽ. sedtuncam plius cum
adimmolationem agni admrsterium bptismi. ad xp̃i carnem& sanguinem preparamur
statimenimutoues quon dam suas recedere uelle de proprio grege diabolus uiderit fremit
lrascitur furit & toti saduer sum eam uiribus commouetur perire sibi aestimans quicquid
xp̃osaluatur &mori sinagogȩ suae quicquid eclesiae uiuificatur quia ego fr̃s Rm̃iad
dñi sacramentum quad raginta dierum iei unio p̃paramur. Ieiune mus totdiebus pro
uitem quia scit dĩfilios uellefieri. pronter ea xpugnare nititur. & quasi serpens lubricus
nostros inuoluere pedes neascendere ualeamus ad caelum. Siergo dñm̃tẽptare ausus est

Expanded text:
Quomodo miles semper exercetur ad praelium, et simulatis ictibus, veris postea vulneribus praeparatur: ita omnis quidem Christianorum vita indiget abstinentia: sed maxime quando hostis prope est, et praeparatum adversum nos exercitum ducit inimicus. Omni servis Dei tempore jejunandum est: sed tunc amplius cum ad immolationem agni, ad mysterium baptismatis, ad Christi carnem et sanguinem praeparamur. Statim enim ut oves suas recedere velle de proprio grege viderit diabolus, fremit, irascitur, furit, et foris adversus eas viribus commovetur, perire sibi existimans quidquid Christo salvatur: et mori synagogae suae, quidquid Ecclesiae vivificatur. II. Quia ergo, fni sacramentum quadraginta dierum jejunio praeparamur, jejunemus tot diebus pro autem quia scit velle filios Dei fieri, propterea expugnare nititur, et quasi serpens lubricus nostros involvere pedes, ne ascendere valeamus ad coelum. Si autem Dominum tentare ausus est
Abbreviated transcription (Latin):
ueni s ae a dabim lech sacer dotem interrogatur simundisunt pueri atq responindit
abhnis quiaroressuas tetigerant comedi quantomagis panis ille quidecaelo descendit
non potest abhis qui coniugibus paulo ante hesere complexibus uiolari atq contingi.
non quo nubtias condem pnemur hocdicimus sed quo eotem pore quocarnes agniꝰ
manducaturi sumus uacare a carnisoperibus debeamus. Quodautem sequitur & cal¬

Expanded text:
t his qui uxores suas tetigerant comedi non poterant , quanto magis panis ille qui de coelo descendit, non potest ab his, qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! Non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnis operibus debeamus. CAP. 88. -
Abbreviated transcription (Latin):
tatuimẽẽ seduespere : quamquam consuetudo humaniser monisteneat serononuȩsperũ
significare sed tarde. Solemus enimdicere sero uenisti idest tarde Itque sacere ante
dehueras fac saltimsero idesttarde. Siautem illud obicitur quomodo eadem maria
quae prius uiderat dnm̃re surgentem postea ad sepulchrum eius flere referatur. hoc
dicendumẽ quod& sola &cum altera siuecum aliis mulier ibus me morhenificiorum
quae in sedñs contulerat ad sepulchrumeius frequenter eucurrorit & nuncadoraue¬
it quemuidebat  uncfleuerit quem querebat absentem. lic& quidam llaas marias
magdalenas decodemuico magdala fuisse contendant & altera c̃ẽquae in mattheo eumuider
resurgentem. Altera quae in hio hannem eumquerebat absentem.
Quartuor autemmarias fuisse in euangeliis legimus unam matremdñi saluatoris. alterim

Expanded text:
etatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum etatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis appellas se nominibus Matheu senim scribit. uesperes abbatti. id est sero non in¬
cipiente nocte sediam profunda. & magnaex parie trans acta. apparuis sed ñm maria e
nagdaler e apparuis se uespere sablatti inluciscentis inuna sabbatti sei psum interp̃tans
quid dixis se uespere sabbarti idestadprapinqu ante iamluce sequentis diei. &io hanrem
non absolute dixisse una autem sabbarti uenit maria magdalenȩ mane ad sepulchru
sed addidisse cumadhuc essent tenebrȩ . eiusdem igitur atq unius temporis id est medio
uoctis & gallarumcantus alterum finem. alterum dixisse principium. mihiq uidetur
cuangelista maitheus qui euangelium hebraicosermone conscripsit non tamuespere
dexisse quamsero & eum qui interp̃tatus ẽ uerbi ambiguitate deceptũ non sero interp̃¬

Expanded text:
diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non indiuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati uenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpr
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene utquiue spere sabbacti iuxtamattheum rexurrexeritmane. prima s abbata
uerta marcum apparuit mariae magdalene quod quidem &tohannes euangelista sig¬
nificat manc eum alterius dieiui sumeẽ de monstrans:
uo modo iuxtamattheum uespere s abbatimaria nigdalenae uiditdñmresur gentem
a ichannes euangelistatesert maneuna sabbattieam iuxta sepulchrum flere una sabbati
diedominico intellegenda est quia omnes ebdomadas insabbattum & in primam & secun¬
dam &e tertiam & quartam & quintam & sextanisabbatidiuiditur quam & huicuidolo¬
rum elemontorum nominibus appellant. Deniq. apostolus collectam pecuniam quae
indigentilus p̃paratur inuna sabbatti p̃cipit congregandam nec putandam est mattheum
&iohannem diuersa sensisse sedunumatq idem tempus media noctis. & gallorum cantus

Expanded text:
Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans. Quomodo iuxta Matheum uespere sabbati Maria Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quaecausa sit ut deresur rectione & apparitionedñi eu angelistae diuersa narraueris
in quibus primumquaeris curmattheus dexerit uespere sabbati in luciscente inunã
abbattidñ iresurrexisse. M arcusmanere surrectionem factameẽ commemorat itascribens.
cumautemresurrȩxiss& una sabbatimane. Cuius questiones duplex solutio est. autenim non¬
ecipimus marcitestimonium quod in raris fertur euangeliis omnibus grecis libris pene
hcccapitulum infinem non habentibus. p̃sertuncum diuersa atq contraria euangelistis
ietrris narrare uideatur. Aut hoc respondendum quod uterq uerum dixerit: Matheus
quando dñ sresurrȩxit idestuespere sabbatti. marcus autem quando eumuiderit maria
magdalenae Id est mane in prima sabbatti. Itaenim distinguendum est distinctio. cũ autẽ
surrexiss& & parum ꝑsp̃uco artati inferendum prima sablatti mane apparuit mariȩ

Expanded text:
Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione domini euangelistae diuersa narrauerint. — In quibus primum quaeris, cur Matheus dixerit uespere sabbati inlucescente in una sabbati dominum surrexisse et Marcus mane resurrectionem eius factam esse commemoret ita scribens: cum autem resurrexisset, una sabbati mane apparuirecipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis omnibus Graeciae libris paene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est mane prima sabbati. ita enim distinguendum est: cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
stratum atq mundatum & accipiamus ab eo sursum calicem nouitestamenti ibiq cũco
comede s qui& comeditur illus bibim̃us sangiunem & sineipso potare nom possumꝰ
& cotidie in sacrificus eiꝰ degenimine uitis uere &iuincȩ sorech quae interp̃tatur elita
rubentia musta calcamus & nouum ex hisuinum bibimus in regnopatris nequaquam in
uetus tate litterae sed in nouitate sp̃s canentes canticum nouũ quod nemo ꝑ otest caneri
nisi inregno etclesiae quod regnum patris est. Hunc panem & ia cobpatriarcha comedt
adoperiendum quot quot enim xp̃o baptizamur x p̃m induimur & panem comedim
angelorum &audiuimus dñm predicantem meuscrbus est ut faciam uoluntatemei
qui memisit & impleam opusei. Faciamus igitur uoluntatem eius qui nos misit penis
& impleamus opus illius & xp̃s nobiscumbib& in regno eclesiae sanguinem suum

Expanded text:
stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcad operiendum. quotquot enim in Christo baptizamur, Christum induimur et panem comedimus angelorum et audimus dominum praedicantem: meus cibus est, ut faciam uoluntatem eius, qui me misit, et impleam opus eius. faciamus igitur uoluntatem eius, qui nos misit, patris et impleamus opus illius et Christus nobiscum bibet in regno ecclesiae sanguinem suum.
Abbreviated transcription (Latin):
mone a postolus comp̃hendit dicens quae indiliciis ẽ uiuens mortua est : łt ros inbr
libellis quos ad futuriam & saluinam scripsimus plenius dictumpitamus
QUIDSIT QUODIN MATTNTO SCRIBIT
Ii coautem uobis nonbibam amodo dehocgenimine uitis usq indiemillum quo illid
bibum uobscum nouum inregno patris mei. Exboclo coquiddam mille annorum filu¬
instruunt Inquibus x pm regnaturum corporalit̃ eẽ contendunt & bibitu umum̃
quod ab illo tempore usq ad consuma uonem mundi non biberit. posautem audiamis
pite & comeditẽ hocest corpus meum. & calicem illumee de quoiterum loquutus est
dequo in propheta legitur. Calicem salutaris accipiam & nom̃ dñi inuocabo Et alibi
cipulis dedit sanguis illius est nouitestamenti quie ffusus ẽ in remissionem ommnium
peccatorum iudicus fabellas repellamus & a scendamus cuindño caenaculummagnũ

Expanded text:
mone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus mone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptum est: dico autem uobis: non bibam a modo de hoc genimine uitis usque in diem illum, quo novum vobiscum in regno Patris mei . Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus ccipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est:de quo in Propheta legimus: Calicem salutaris accipiam . Et alibi:cipulis dedit, Sanguis peccatorum, Iudaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
nudos natura profudit hoc una appellanda est tunica Etquicquid in praesentibus
alimentis peces sarium est: hoc unius diei uictus appellatur. unde preceptum est
necogit&is inquit dec rastino. hoc est defuturo tempore Eta postolus habentesinquit
uictum &uestitum hiscontenti sumus siplus habesquam tibi aduictum uestetumq
necessarium est illuderoga In illo debitricem eẽ tenoueres. A namas & saphirra
a postoli meruere sementiam quia suatimide seruauerunt. Ergone inquies puniȩnduse
quia suanondederit minune puniti sunt quia mentiri uoluer̃ sp̃uiscõ. Et reseruant
necossaria uictui suo quosi perfecti s aeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantit
alioqum lic& libere ueldare uel nondare quamquamei quicu piat eẽ pe fectus p̃iens
pertas futuris diuitiis compensanda sit quemedo autẽ uidua iiuere debeat breuist¬

Expanded text:
nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei uictus appellatur. unde praeceptum est: ne cogitetis de crastino, hoc est de futuro tempore, et apostolus: habentes, inquit, uictum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui ser
Abbreviated transcription (Latin):
uis eẽ perfecta & in primostare fastigio dignitatis. fac quod fecerunt apostoli uende
omnia quaehabes &dapauperibus & sequere s aluatorem ut nudam solamq uirtutẽ
nuda sequaris & sola nonuis eẽꝑfecta sed secundae gradum tenere uirtutis. dimit te
omniatua quae habes dafiliis da propinquis nemotere prehendit sunferiora sec¬
teris dum modo illam scias tibiiure p̃latam quae elegerit primadicis hoc a postoloꝵ¬
est &uirorum mulierem autem nobilem nom posse omnia uendere quae multis adiu¬
mentis uitaehuius indigeat. Audiigitur a postolum commonentem nonut alus resti¬
gerium uobis autem tribulatio. sedexaequalitate ur̃a abundantia illorum sustin&
Inopia ut& illorum abundantia urãe in opiae sit supplimentum unde & dr̃squi
niues quaenonduabus & tribustunicis seduix pecudum pellibus rep̃pelluntur. quid¬
quidergo corpora nr̃adefendere potest & humane succumbere inbecillitate. quos

Expanded text:
uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque uirtutem nuda sequaris et sola. non uis esse perfecta, sed secundum gradum tenere uirtutis ? dimitte omnia tua, quae habes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure pest, et virorum: mulierem autem nobilem non posse omnia vendere, quae multis adjumentis hujus vitae indigeat. Audi igitur Apostolum commonentem: Non ut aliis refrigerium, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate, vestra abundantia, illorum sustentet inopiam; ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Unde inquit Dniues, quae non duabus et tribus tunicis, sed uix pecudum pellibus repelluntur ? quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrere inbecillitati, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ana prae grauabatur habeat iuirore auri quod interp̃tatur insensu. Etalas deargen¬
tatas quae intelleguntur in eloquio scripturarum & regnumdi intrare poterimusud
Dicunt a postoli seomnia quae sua fuerant dimississe. & mercedem prohac uirtute audas¬
ier exposcunt quibus responditdmñs. Omnis quireliquiddomum aut fratres. autsorores
recipere aeterna probreuibus promorituris semperuiuentia & habere dñm debi¬
torem Siqua autem uidua hab& liberos. & maaime si nobilis familiae est. aegentes
filios pondimittat sed ex aequalitate ut meminer& primum animae suae &ipsa
puta tẽdefiliis & partiatur potius cum liberis quam omnia filiis derelinquat. immo
x pm̃filiorum suorum faciat coheredem respondebis difficile durum est contrana¬
turam seddñmtibi audies respondentem qui potest capere capiat. Et siuis eẽ ꝑfecta
non tibi uigum necessitatis in ponit sed potestatituae liberum concedit arbitrium

Expanded text:
cina premebatur, habeat nitorem auri, quod interpcina premebatur, habeat nitorem auri, quod interptatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet esse de filiis et partiatur potius cum liberis, quam omnia filiis derelinquat, immo Christum liberorum suorum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
nocaelorum. non dixit in possibile sed difficile lic& exemplum pusuerit in possibili¬
tatis. Facilius camelum perforamenacus transire quamdiuitem introire in regno
caelorum. Hoctam non difficileẽ quam in possibile numquam enimfieri potest came¬
lus transeat ꝑforamenacus. Num quam igitur diues intrare poterit in regnum caclor
sed camelus tortuosus. &curcus est & graui sarcina pregrauator Et nos ergo quando
prauas ingredimur semitas & rectamuiam dimittimus & honoramur mundidiuitius¬
siue pondere delictorum regnumdĩ ingredinonualemus. quod sideponamus grauissi¬
nam sarcinam & adsumamus nobispennas columbae uolabimus & requiescimus &di¬
citur nobis sidormiatis intermedios cleros pene columbȩ deirgentate & posteriora
dorsi eius inuirore auri. Dorsum nostrum quod primum informeerat & grauis sar¬

Expanded text:
 intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posuerit inpossibili intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posuerit inpossibilitatis: facilius camelus per foramen acus transire. poterit quam diues in re g na caelorum. hoc autem non tam difficile est, quam inpossibile; numquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et onsive pondere delictorum, regnum Dei ingredi non valemus. Quod si deponamus gravissimam sarcinam, et assumamus nobis pennas columbae, volabimus, et requiescemus, et dicetur nobis: Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Dorsum nostrum, quod prius informe erat, et gravi sar
Abbreviated transcription (Latin):
mus. atq: ita congregamus carbones supercaput eorum de quibus scribit. Sagitte
potentes acute cum carbonibus desolatoriis ut quomodo de altaria seraphim carbo pro¬
latus prophete labia purgauit: Ita & inimicorum nr̃o rumpeccata purgentur. & uincan
in bono malum & benedicamus maledicentibus & imitemur patrem qui solem suun
orire facit superbo nos & malos. Igiturtuquia paucos non habes filios habesplurimos fic
tibi amicos deiniqua mamona quiterecipiant inae terna tabernacula. pulchredixit
deiniquo. Omnes enim diuitiae deiniquitate descendunt: Etnisi alter proderit. alter
non potest inuenire unde illa uulgata sententia mihi uidetur eẽ uerissima. Diues
aut iniquus dut iniꝗ heres quod cum legis doctor audiss& & serse non poss&. quia habe¬

Expanded text:
imus atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae imus atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, ut uincamus, in bono malum et benedicamus maledicentibus et imitemur patrem,I qui solem suum oriri facit super iustos et iniustos. igitur et tu, quia paucos non habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habe
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei & haecdicimus non quo in pauperes iudeos siuegentiles & omnino cuius¬
lib& gentis sint pauperes prohibeamus faciendam elemosinam sed quox p̃ianus &cre¬
dentes pauperes incredulis proferamus & inter ipsos xp̃ianos sit multa diuersitas.
ut rum peccator ansc̃ssit. unde &a postolus in omnes passiuam in omnes misericordiuã¬
probans infert maxime indomesticos fidei. fidei est qui eademtibi religione conuin¬
gitur quema consortio fraternitatis peccata non separant. quod sideinimicis quoq
nobis precipitur ut sie surierit demus escrbos. si sitierint demus eis potum. quantoma
haec enim faciens carbones ignis congeris supercaput eius. inmalam partem accipiendu
est sedinbonam quando eniminimicis nr̃is prebemus beneficia malitia eorum nra
bonitate superamus & mollibus duritiam. Iratumq animum ad necessitatem fleco¬

Expanded text:
patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuspatris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec fahaec enim faciens carbones ignis congregabis super caput eius, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus et mollimus duritiam iratumque animum ad necessitudinem flect
Abbreviated transcription (Latin):
peribus pascitur quicum diues ess& pronobis pauꝑfactus ẽ. quiloquitur lntrices imo
quadraga simips almideco ex ordium est. Bcatus qui intellegit super aegenum & puupere
intel legentiae opus est postintellegentiambeatitudinem. quisitegenus & pauper
ut utiq. ille qui mendicitate & squalore coopertus est & tamen non recedit autai
sed de quibus a postolis loquitur tantum. pauperes memores essemus obquorum rehi¬
geria laborant paulus & barnabas in ecclesia gentium ut collecta fiant proprimin
sabbatti & hancipsam oblationem non peralios sed persedeferre festinant hisqu
suas proxp̃o amisere substantias qui persecutiones passi sunt quidixerunt patrisuo
& matri uxoribus & liberis non nouimus uos hi impleuerunt uoluntatem dĩ &ud¬
erunt dicente dño saluatore matermea & fratresmei hi sunt qui faciunt uolunte

Expanded text:
n pauperibus pascitur: qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; qui loquitur in tricesimo n pauperibus pascitur: qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; qui loquitur in tricesimo quadragesimi Psalmi de eo exordium est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelnon utique ille, qui mendicitate et squalore coopertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria laborant Paulus et Barnabas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpleuerunt uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem