comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm ei restituatur hr̃ditas. est
enim hũiꝰ rei exemplũ eape exẽ
Antistiaᷤ decedens titium hrdẽ
instituit. ⁊ lib̾tatẽ ded̃. albie
directã. ei qͣ filiam ꝑ fideico¬

Expanded text:
m ei restituatur hereditas. est enim huius rei exemplum capere ex Antistia decedens Titium heredem instituit et libertatem dedit albinae directam eique filiam per fideico
Abbreviated transcription (Latin):
itũs. añ q̃onẽ de ẜꝯmilia habi¬
atem adieĩt. uł qd eonum q̃ se¬
natus cõnsulto ꝓhibentur fe¬
cit. ac ꝑ hoc publicata fu̾it here¬
ditas fiscus cumsius honẽ i
ñdicatẽ adqrit qͣrt cõmodũ
qͣite qd̃ erat habiturus heres
insticutus. uoadfiscum ꝑtur
et ex trebelliano actiones t̃ra¬

Expanded text:
 de familia habiatem adierit vel quid eorum quae senatus consulto prohibentur fecerit ac per hoc publicata fuerit hereditas, fiscus cum suis oneribus hereditatem adquirit. quare commodum quartae, quod erat habiturus heres institutus, id ad fiscum pertinet et ex Trebelliano actiones tra
Abbreviated transcription (Latin):
ut ur̃s institutus nolit adiẽ
hroitatemnnitus n edampno.
affic̾et᷑. ꝓspectũ est ut si fider ͣ¬
cõmissari dic̾et suo ꝑiculo a:¬
dire. ⁊ restituisibi uelocoga̾t.
ins ĩstitutus ap̃tore adux et
restitu̾e hr̃ditatẽ qd̾ si fu̾it fa

Expanded text:
ut heres institutus nolit adire hereditatem ueritus, ne damno adficeretur, prospectum est, ut, si fideicommissarius diceret suo periculo adire et restitui sibi uelle, cogatur heres institutus a praetore adire et restituere hereditatem. quod si fuerit fa
Abbreviated transcription (Latin):
corumnõ ẽ necessaĩa. ¶ M̾em¬
misse autẽ oporteb de hr̃de in¬
stituto senatum lõqui. idc̃q tcͣ¬
tatum ẽ. apd̃ inlianum ad ĩte¬
statos locum hãt. s ẽ u̾ius. ecq
iure utimr. ut hoc senatus ꝯ¬
sultũ ad intestatos quoq p̾ti.¬
ueat. siue leg itimisine honoa¬
ru sint successores/ s ⁊ adͦfiliũ¬
quimpotestate ẽ. uoc senatusꝯ¬

Expanded text:
orum non est necessaria. Memnisse autem oportebit de herede instituto senatum loqui: ideoque tractatum est apud Iulianum, ad intstatos locum habeat. sed est verius eoque iure utimur, ut hoc senatus sultum ad intestatos quoqneat, sive legitimi sive honorarii sint successores. Sed et ad filiupotestate est hoc senatus
Abbreviated transcription (Latin):
essent relicta. ccc. u̾o legatau̾
sarius.tres partes legararius
Qd̃ si suspecta dicta sit heclitaᷤ
et nõ sponte hr̃s adut. ⁊ restit.¬
uit .c. qdem de quadringentis
que lubiturus ess. ħẽs residẽt
apd̃fidicõmissañm iureliqs
aut trecentis. eatẽ distributõ
fiet. ut exbis qͣtuor pãtes hãt
fideiconimissariꝰ reliqͣs tres le¬
gatari. MNaminiqssimũ ẽ plꝰ
terrelegatũum. idõ quia suspͦ¬
ta deĩ est hroitas qm laturus
ess si sponte addita fuiss. ¶Qd̃

Expanded text:
o legata, ut sarius, tres partes legatarius. quod si suspecta dicta sit hereditas et non sponte heres adiit et restituit, centum quidem de quadringentis, quae habiturus esset heres, resident apud fideicommissarium, in reliquis autem trecentis eadem distributio fiet, ut ex his quattuor partes habeat fideicommissarius, reliquas tres legatarius: nam iniquissimum est plus ferre legatarium ideo, quia suspecta dicta est hereditas, quam laturus esset, si s
Abbreviated transcription (Latin):
ar pot᷑. senatusconsultum loc
uł auiisuccessores. ex trebellia¬
no Restitueͣ potuerunt hr̃ditu¬
tẽ. ¶ D̾ ĩo q̃ritur anis cuiex
cã fide icommissi restituta est
pĩditas extrebelli. mo senatu.
dacõsulto. iẜ̃e quoq restituẽdoex e¬

Expanded text:
ari potest, senatus consultum locum vel alii successores ex Trebelliano restituere potuerunt hereditatem. De illo quaeritur, an is, cui ex causa fideicommissi restituta est hereditas ex Trebelliano senatus consulto, ipse quoque restituendo
Abbreviated transcription (Latin):
nerãta slibstituticẽ. Nami ⁊ si
legitimus hẽs fu̾it is cuifide¬
cõmissaĩa hr̃ditas relicin ẽ. ꝑ̾¬
anr. ¶ Siqs. alĩo̾ locorestitue hẽ¬
ditatẽ iussit. ⁊ suspectam eam.
rdicat: iinanus scribcegenoñͣ

Expanded text:
nerata substitutione: nam et si legitimus heres fuerit is, cui fideicommissaria hereditas relicta est, i quis alio loco restituere hereditatem iussus sit et suspectam eam dicat, Iulianus scribit cogendum
Abbreviated transcription (Latin):
ein ancipatus incestatipatris.
boꝵ possõnẽ acceꝑit. nepos ex
eodeminfamina retentus. sem¬
issẽ hr̃ditatis. cum emolurãto
collatioĩs habeb̾/ Gtẽ nepos si
postea possõ. intestatipanis acc¬
ipiat. fri. post emancipationez
prĩs q̃sito. ⁊ infamilia retento
bcũ sua conferre cogͤet᷑.
pato petente bõrũ poss. ccͣ tabł.¬

Expanded text:
emancipatus intestati patris bonorum possessionem accepit. nepos ex eodem in familia retentus semissem hereditatis cum emolumento collationis habebit. idem nepos si postea possessionem intestati patris accipiat, fratri post emancipationem patris quaesito et in familia retento bona sua conferre cogetur. pato petente bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
tione datus aut emancipatus.
q̃sc̃q cegnationes. affinitates¬
qr habiuit retim. adoptiois uĩa
ꝑ adoptioẽmuenit/ nemo ẽ illi
cegͣtus. p̃t̾ prẽ. cosue quib̾ agñ¬
scitur. ¶ affinis aut̾ ciomĩno
in earũ famis nẽmõ ẽ. ¶ Sc̃ a¬

Expanded text:
tionem datus aut emancipatus quascumque cognationes adfinitatesque habuit, retinet, adgnationis iura per adoptionem uenit, nemo est illi cognatus praeter patrem eosue, quibus adgnascitur: adfinis autem ei omnino in ea familia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
copłatus ⁊ altera ad alterius
ocgnationis finem accedit/ Nã¬
q coniungẽ. de affinitutis cr̃c
fit eximptiis. Nominau̾o eoꝵ
lec sunt. Scc̃. socrꝰ. Geñ̾ nuris.
nou̾ca. ingricus. priuignꝰ. prim¬
gna. ¶Gradus autẽ affinitatis
nullisunt. ¶Et qd̃uin pr̃ uxoris

Expanded text:
copulantur et altera ad alterius cognationis finem accedit: namque coniungendae adfinitatis causa fit ex nuptiis. Nomina vero eorum haec sunt: socer socrus, gener nurus, noverca vitricus, privignus privigna. Gradus autem adfinitati nulli sunt. Et quidem viri
Abbreviated transcription (Latin):
aius. ¶ Radus cog¬
nationis. auisupioris
orclinis sunt. aliunferioris. a¬
lii ex transuso. sine exlate. Si¬
ꝑioris ordinis sunt: parentes.
ĩnfioris libĩ. extransu̾so siue
ex late̾. frs ⁊ sorores. libiq eoꝵ¬

Expanded text:
ale.Gradus cognationis alii superioris ordinis sunt, alii inferioris, alii ex transuerso siue a latere. superioris ordinis sunt parentes. inferioris liberi. ex transuerso siue a latere fratres et sorores liberique eo
Abbreviated transcription (Latin):
tor ꝓspexĩt. ne duminfauorem
partus possõnẽ polliceatur. aliis
p̃de occasionemprebeat. idcircoꝯ
stituat accocminmulierẽ que ĩ
alium hanc possõnẽ dolo malo
transtulit. Nõ solummulierẽ
p̃tor cohercet uum eum quoq ĩ
ciuus potestate ea fũrit scilz sido¬
loip̃oꝵ alius inpossõne fuĩt ad¬
misso. act̾oemq intantum polli¬
cetur. in eos quantunt̾fũit eius
qui exꝑit᷑. ¶ necc̃io p̃tor adiecit.
ut qui ꝑ dolumpenit inpossoe
cogat᷑ decede. Coget autẽ eum de¬
cedẽ. nõ p̃toria potãte uł manu
missione. s melius ⁊ ciuiliꝰ faci
um remifit. int̾est aut̃ eius. ut¬
qui cxpit᷑ aomissũ aliuminposs¬
essõnẽ nõ fuisse cum forte bona
fide fructus ꝑceptos cõsumpẜit.
fructus ꝯsequinõ possit: qr sol¬
undonõ est. ¶ H actõ etiam post¬

Expanded text:
tor prospexit, ne, dum in fauorem partus possessionem polliceatur, aliis praedae occasionem praebeat: Idcirco constituit actionem in mulierem, quae in alium hanc possessionem dolo malo transtulit. non solum mulierem praetor coercet, uerum eum quoque in cuius potestate ea fuerit, scilicet si dolo ipsorum alius in possessionem fuerit admissus, actionemque in tantum pollicetur in eos, quanti interfuerit eius qui experitur. Necessario praetor adiecit, ut, qui per dolum uenit in possessionem, cogatur decedere: coget autem eum decedere non praetoria potestate uel manu ministrorum, sed melius et ciuilius faciet, um remiserit. Interest autem eius qui experitur admissum alium in possessionem non fuisse, cum forte bona fide fructus perceptos consumpserit, fructus consequi non possit, quia solvendo non e
Abbreviated transcription (Latin):
nõtm̃ que ĩ possõnẽ uenientẽ. nõ
ꝓhib. s q̃ cirtũ sc̾bendi alicuius
ĩpossoẽm in troducat. ¶ Si et pa¬
tris et filic fc̃m arguet᷑ in alt̾r
quẽ accor uelit reddenda ẽ accõ
tus litis/ eã factos. inutil eĩt hec¬

Expanded text:
non quae in possessionem venientem non prohibet, sed quae circumscribendi alicuius in possessionem introducat. Si et patris et filiae factum arguetur, in alterum quem actor velit reddenda est actio. tus litis causa factos inutilis er
Abbreviated transcription (Latin):
infeminis ẽ. Nammanifestũ ẽ
id qd̃ filia parit. nõ auos ⁊̃ pat̾
suo eẽ hon̾i/ nisi pat̾ aut nõ sit
tis suis aduari debeãt/ idq
ius pluĩmis principũ cõstituti¬
onib manifestat᷑. De inspiciẽ
orũ fr̃m cumhoc indidiss. ũ maĩ¬
tus qd̃ p̾gnantẽ mulierẽ dice̾t
uxor negaret. consultiualerio
pͥstiano p̃toĩ urbano rescripser̃
inhecu̾pa nouamrẽ desiterare
nitilius seniis iud̾t ut uxori qͥ¬

Expanded text:
s est: nam manifestum est id quod filia parit non avo, sed patri suo esse oneri, nisi pater aut non sit tis suis adiuvari debeant. idque ius ita plurimis principum constitutionibus manifestatur. IV orum fratrum cum hoc incidisset, ut maritus quidem praegnatem mulierem diceret, uxor negaret, consulti Ualerio Prisciano praetori urbano rescripserunt in haec uerba: 'Nouam rem desiderare Rutilius Seuerus uidetur, ut uxori, q
Abbreviated transcription (Latin):
et apud quẽ ecducct᷑ cã cognita
cẽgfrituat sapud quẽ educab̾rq
natiimẽit qd̾ ad tum m̃siumsit
bis mm̃se ex eotempe. qd̾ ad sex
m̃sium sit semelinm̃se. a sex m̃¬
sib quo ad anniculus fiat altẽ¬
nis mensib ab aninculo: quo.l.
ffrũ possit semel inscxm̃sib. ibi
siuok ostendat. ¶Sic umutrez
inspici custodirine adcẽ pastuili¬
citum. nõ erit faccumue qd eĩt.
quominus ita ea fiant uti suꝑra
cõp̾hẽnsũ ẽ ei qd̾ natum erit põs¬
sessionẽ causa cognit. i nõ dabo.
suic qd natumerigut supͣcautũ
ẽ. inspicinonleuit̾ quas utiq a¬
ctiones me daturum polliceoraᷤ
quib ex eclictomo bonoꝵ. possõ
data sitꝰ cas simichi iusta ẽ a uide¬
manifestũ eclictum p̃toris. attũ
nõ ẽ negligendamtͣp̃tatõ eius
denunciareig mulierez op̃ortet
his scil quorumnt̾ ẽ partumỹ¬

Expanded text:
quem educetur, causa cognita constituam. is apud quem educabitur quod natum erit, quoad trium mensum sit, bis in mense, ex eo tempore quoad sex mensum sit, semel in mense, a sex mensibus quoad anniculus fiat, alternis mensibus, ab anniculo quoad fari possit, semel in sex mensibus ubi volet ostendat. Si cui ventrem inspici custodirive adesse partui licitum non erit factumve quid erit, quo minus ea ita fiant, uti supra comprehensum est: ei quod natum erit possessionem causa cognita non dabo. Sive quod natum erit, ut supra cautum est, inspici non licuerit, quas utique actiones me daturum polliceor his quibus ex edicto meo bonorum possessio data sit, eas, si mihi iusta causa videmanifestissimum edictum praetoris, attamen non est neglegenda interpretatio eius. Denuntiare igitur mulierem oportet his scilicet, quorum interest partum
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit q̃reret u̾itas. ancx eo pre¬
gnans fu̾it. alti enimnec ꝓdest
nec noci iusiurand̾ int̾ alios fa¬
ccũ. nec. partuug noceb̃. ⁊ hoc edi
dã/ mulris untͥs nomine/ ita ca¬
lumpniã ciꝰ inpunitã nõ relĩq̃re
ꝑ calumpniã autẽ in possoẽ fuis¬
se uidt que sciens pudensq se

Expanded text:
perit, quaeretur veritas, an ex eo praegnas fuerit: alteri enim nec prodest nec nocet iusiurandum inter alios factum, nec partui igitur nocebit. Et hoc edicdam mulieri ventris nomine, ita calumniam eius impunitam non relinquere. Per calumniam autem in possessione fuisse videtur, quae sciens prudensq
Abbreviated transcription (Latin):
actione p̃ciutubrditatis amuliẽ
exig̃. s antecedusitͣ legata. cet̾a¬
q hoña hr̃ditatis uidend̾ ⁊ mich
uid̾t᷑ posse dicilegatanos poquis
cummuliere usuros hac accione
quia et ipõrumint᷑fuit. adiihẽ¬
ditatẽ. lib̾tatiplaẽ sbueĩẽd̾ eĩt.aid

Expanded text:
ditatis a muliere exiget. Sed an decedant legata ceteraque onera hereditatis, videndum. et mihi videtur posse dici legatarios potius cum muliere usuros hac actione, quia et ipsorum interfuit adiri hereditatem. Libertati plane subveniendum erit ad
Abbreviated transcription (Latin):
parituram se putat deminciat᷑. hi
ad quos eares ptim ꝓcuratorib¬
ue eorũut mittant siuelint qui
untiẽ custodiant in quo cõc lari
mulier paritura ess sibi ne płes
additus sint quamunus. ⁊ si ert̃
exntraq parte tabulis p̃figant᷑
siuolent idante ꝓspiciant. ⁊ eos
quiintroien̾it excuciant. Custe¬
des quiante ꝯclane positierũt
si uolunt omnes qui conelaue
aut doniũ introier̃. excuciant.
Mmłr cum parturiye incipiat. iᷤ
ad quos cares ꝑtinri. ꝓcuratõib¬
ue corum tenunciet. ut mittãt
qͥb p̾sũtib pariat. Mittantur
imiliẽs lir̃e dumtaxat quinq
ita ut p̃t̾ obstetrices duas in co
conclam/ne plures mulieres li¬
dẽ sint quã decemancille qm.ui.
excuciãt᷑õs in eocõclauineq p̃g¬
nans sit t̾alumina nec minus
ibi sint scil quia tenebre ad sub¬
iciend̾ apciores sunt qõnatũ caͣt
is adquos cares ꝑtinz. ꝓcurato¬
rib̾uc eorum siinspic̾e uolent o¬
stentut᷑. apud eumcducatꝰ a pd̾

Expanded text:
parituram se putat, denuntiet his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum, ut mittant, si uelint, qui uentrem custodiant. in quo conclaui mulier paritura erit, ibi ne plures aditus sint quam unus: si erunt, ex utraque parte tabulis praefigantsi uolent, id ante prospiciant et eos qui introierint excutiant. custodes, qui ante conclaue positi erunt, si uolunt, omnes qui conclaue aut domum introierint excutiant. mulier cum parturire incipiat, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum denuntiet, ut mittant, quibus praesentibus pariat. mittantur mulieres liberae dumtaxat quinque, ita ut praeter obstetrices duas in eo conclaui ne plures mulieres liberae sint quam decem, ancillae quam excutiantur omnes in eo conclaui, ne qua praegnas sit. tria lumina ne minus ibi sint', scilicet quia tenebrae ad subiciendum aptiores sunt. 'quod natum erit, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum, si inspicere uolent, ostendatur. apud eum educatur, apud
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. nõ obstet parium. Q le
est enĩsiquid ex his que leuit̾ o¬
bsuanda p̃tor eclix̾. nõ sit factũ
mos regionis inspiciendus est
todiendo pãtu de rogatoriũ ẽ crũ
qd̃ ad carboniam detretiꝰ exẽplũ
cõparatum c̃. s hoc aliqũ remit¬
t̾e p̃tordeb. sinõ malitia s ĩpi¬
.tia mulieris factum fuit ne uẽ¬
ter inspic̾et᷑. aut partus custod

Expanded text:
it, non obsit partui. Quale est enim, si quid ex his, quae leviter observanda praetor edixit, non sit factum, mos regionis inspiciendus est,todiendo partu derogatorium est eius, quod ad Carboniani decreti exemplum comparatum est. Sed hoc aliquando remittere praetor debet, si non malitia, sed imperitia mulieris factum fuerit, ne venter inspiceretur aut partus custod
Abbreviated transcription (Latin):
uitum d̃sierat. Quppe. cum hxẽstĩ
sit patrono. lib̾ta concubinã ꝙͣ
tu hr̃e posse sũmetucͥminisl ĩ q̃¬
dmpnatã adult̾u in cõcubinatu
habiĩt nõ puto lege iuł de adu

Expanded text:
itum deserat, quippe cum honestius sit patrono libertam concubinam quatu habere posse sine metu criminis, in qmnatam adulterii in concubinatu habuit, non puto lege Iulia de ad
Abbreviated transcription (Latin):
me femine domum inqua dom¬
itiauemiet ⁊ ibitres obstetrices
ꝓlutest artis ⁊ fidei q̃ at̾e assũpte
fui̾nt. eaminspiciant⁊ siqd̾ nel
om̃s uł dũe renunciauint p̃gñ¬
si pp̃a hoc d̾siterass. Qd̾ sienixañ
fu̾it. sciat maritus adinuidia.
estimatõnẽq suamꝑtiñe ut nõ
imn̾ito possit uidi captasse hoc
ad aliqͣm inulieris iniuriã Si ã
ut om̃s ut plures nõ eẽ grauldã
renunciau̾it. nulla causacustod¬
iendierit. ¶ Ex hoc rescͥpto eui¬
dentissime apparet senatus cõsu¬
lta delib̾is agnoscendis Igcumñ
habuisse. Simułr dissimular⁊
se p̃gnantẽ uł etiamnegaret.
nec min̾ito partus enĩ anteqͣ¬
⁊ edat᷑ nuulieris porͣcio ẽ uł uiscẽ
post editũ plane partum amsĩ¬
ereliampot̃ maritus iure suo
filiũ ꝑ it̾dictũ d̾siderare. aut
ẽxhib̾i sibaũ duce ꝑmitti ex̃ or¬
dinẽ. Igͥ princeps incausane¬
euocarimułr ad p̃torẽ pot̾itiet
Quidergo sinõ renditant ñue¬

Expanded text:
mae feminae domum, in qua Domitia ueniat, et ibi tres obstetrices probatae et artis et fidei, quae a te adsumptae fuerint, eam inspiciant. et si quidem uel omnes uel duae renuntiauerint praegnasi ipsa hoc desiderasset: quod si enixa non fuerit, sciat maritus ad invidiam existimationemque suam pertinere, ut non immerito possit videri captasse hoc ad aliquam mulieris iniuriam. Si autem uel omnes uel plures non esse grauidam renuntiauerint, nulla causa custodiendi erit'. Ex hoc rescripto euidentissime apparet senatus consulta de liberis agnoscendis locum non habuisse, si mulier dissimularet se praegnatem uel etiam negaret, nec immerito: partus enim antequam edatur, mulieris portio est uel uiscerum. post editum plane partum a muliere iam potest maritus iure suo filium per interdictum desiderare aut exhiberi si‹bi› aut ducere permitti. extra ordinem igitur princeps in causa neeuocari mulier ad praetorem poterit Quid ergo, si non responderit aut non ue
Abbreviated transcription (Latin):
s quia instec̾did̃ uł nimio noto
lib̾orũ suscipiendoiũ luctus est
uł ipã cumillerat: ut cred̾e̾t qd̃
ꝯstante m̾u̾no hoc fingebat/ eq¬
ssimumerit ignosci marito ox¬
minisse autẽ oportet tp̃s nõ esse
p̃stitutu rescͥpto. quamius ĩ se¬
natus cõsultis de libei̾s agnoscẽ¬
dis .xxx.lies p̃stituant᷑ mulieri.
Quid gͦ semꝑdicemus marito
lice. uxorẽ ad p̃toreiuoearc am¬

Expanded text:
 nimio voto liberorum suscipiendorum ductus est vel ipsa eum illexerat ut crederet, quod constante matrimonio hoc fingebat, aequissimum erit ignosci marito. Meminisse autem oportet tempus non esse praestitutum rescripto, quamvis in senatus consultis de liberis agnoscendis triginta dies praestituantur mulieri. Quid ergo? semper dicemus marito licere uxorem ad praetore
Abbreviated transcription (Latin):
cobercentu. Quid gͦ simt̾rogata.
clix̾it se p̾gnante ordo senatus
cõsulti expositus sequet᷑. Qd̾ si
negaint tunc secundu hoc res¬
cͥptum p̃tor debeb̾ obstetrices .i.¬
dhibẽ ⁊ notandum qd̾ nõ pmitꝰ¬
titur maĩto uł mulicri obstetri¬
cẽ adhibe̾ s om̃s ap̃tore adhib¬
ende sunt ¶itẽ p̾cor domum hõe.¬
ste. matrondelig̾e deb inq̃mu¬
lier uenictꝭ ut possit inspici. qd
gͦ siispicise nõpaciatur uł addo¬
mumnõ ueniat eque p̃toris au¬
ccoritas int̾ueniet. ¶Siomnes
uł plures renunciauint. p̃gnͣtẽ
nõ cẽ anmułr possit. iniurias ex¬
piriex hac eãti mag̃ puto ag̾e cã
iniurias posse. sic tñsimiurie fa.¬
ciende cĩ idmaritus d̾sideranit.

Expanded text:
coercenda. Quid ergo, si interrogata dixerit se praegnatem? ordo senatus consultis expositus sequetur. Quod si negaverit, tunc secundum hoc rescriptum praetor debebit obstetrices adhibere. Et notandum, quod non permittitur marito vel mulieri obstetricem adhibere, sed omnes a praetore adhibendae sunt. Item praetor domum honestae matronae eligere debet, in qua mulier veniat, ut possit inspici. Quid ergo, si inspici se non patiatur vel ad domum non veniat? Aeque praetoris auctoritas interveniet. Si omnes vel plures renuntiaverint praegnatem non esse, an mulier possit iniuriarum experiri ex hac causa? Et magis puto agere eam iniuriarum posse, sic tamen, si iniuriae faciendae causa id mar
Abbreviated transcription (Latin):
corũ debẽ pr̃aĩ. s et lib̾tus mat̾nꝰ
alẽ fog. ¶ Siqs alib̾ti lib̾to alii
se d̃sidet uł ab eoquẽ ex cũ fidei¬
cõmissi manumisit quẽq suis
nũmis redemit nõ deb audĩut
et marcellus scͥb̃. exeq̃tq eũ. qui
m̃cetes exhibendoius lib̾torum
am̾misit. s et patronis filiꝰ qui
capitis accusauit lib̾tum pat̾nũ
negat exhibend. s et lib̾ta cogit

Expanded text:
libertus maternus alere cogitur. Si quis a liberti liberto ali se desideret vel ab eo, quem ex causa fideicommissi manumisit quemque suis nummis redemit, non debet audiri, ut et Marcellus scribit, exaequatque eum, qui mercedes exigendo ius libertorum amisit. Sed et patroni filium, qui capitis accusavit libertum paternum, negat exhibendum. Sed et l
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ alim̃torũ dec̾tum tollẽt. ribẽ¬
tofacłtatẽ quomimis p̃idicio
cͥtare possit. si lib̾tum se neget.
alim̃ta aut̃ ꝓmõ facultatũ erãt
p̃benda. egentib scil patronis
Cetͥum si sit unde seex hibeant. ce¬
ssabunt partesniudicis Utrum
aut̃ tñt patroni alendi sunt an
etiã patronorũ lib̾i tractaĩpot̃. ⁊¬

Expanded text:
tamen alimentorum decretum tollet liberto facultatem, quo minus praeiudicio certare possit, si libertum se neget. Alimenta autem pro modo facultatium erunt praebenda, egentibus scilicet patronis: ceterum si sit unde se exhibeant, cessabunt partes iudicis. Vtrum autem tantum patroni alendi sint an etiam patronorum liberi, tractari pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb necc̃io filiamtuam exhibuis¬
ti aprẽ: eius pr̃ari oporteat. iudi¬
ces estimabunt nec im̃petrũde¬
tes ea que exigente mat̾no affe¬
ccu ĩfiliã tuam erogatura eẽf. etiã¬
si apatre suo educ̾et᷑. ¶amilite qͦ
filio quim facultatib sit exhi¬
bendos parentes eẽ. ꝑietatis exi¬
stimat rõ. ¶ Parens quamuis a¬
es alienum eius nõ ẽẽ cogend̾ eͦx¬
Ssolũc filium rescͥptumẽ. hẽdes fi

Expanded text:
 necessario filiam tuam exhibuisti, a patre eius praestari oporteat, iudices aestimabunt, nec impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam tuam erogatura esse‹s›, etiamsi a patre suo educ‹a›retur'. A milite quoque filio, qui in facultatibus sit, exhibendos parentes esse pietatis exi‹gi›t ratio. Parens quamuis aaes alienum eius non esse cogendum exsoluere filium rescriptum est. I
Abbreviated transcription (Latin):
dos aparentib et iuce mutua a
sexus parentes alẽ coganiur.
gamur alc̃ uidend̾ ⁊ mg̃ est. ut
utrobiq se iudex int̾põnat qro¬
rũtum necci̾tatib faciliꝰ⁊ succũ¬
surus quorũdã egritudim/ cu
ex equitate ħreᷤ descẽat cñtate¬
q sanguinis singuloꝵ d̾sideria
ppent̾e iudicc̃ oportetidẽ in ubĩ
quoq ex hibendis aparentib.
dicend̾ ẽ Ergo murẽ cogem: p̃sc̃¬

Expanded text:
dos a parentibus et vice mutua alsexus parentes alere cogamur, gamur alere, videndum. Et magis est, ut utrubique se iudex interponat, quorundam necessitatibus facilius succursurus, quorundam aegritudini: et cum ex aequitate haec res descendat caritateque sanguinis, singulorum desideria perpendere iudicem oportet. Idem in liberis quoque exhibendis a parentibus dicendum est. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
petentes inclices/ alite apatre trͦ
cumopificẽ te eẽ dicas mca na
litucline es ut õpis suꝑfic̾e nõ
possit.: ¶ Suit parens negat fi¬
liũẽe idcco que ałe senõ detẽ cõ

Expanded text:
petentes iudices ali te a patre tuo cum opificem te esse dicas, in ea valetudine es, ut operis sufficere non possis". Si vel parens neget filium idc
Abbreviated transcription (Latin):
ris agnoscendis duas spẽs ꝯple¬
ctit᷑ unameorũqui agnoscunt.
aliã eoꝵ quẽ falsum partum su¬
biciunt. ꝓm̾ittit ig mułri purẽ¬
tiue incuius potãt̾e ẽ. uł eicui c¬
manͣdutũ ab eis ẽ/ siputet p̃gnã

Expanded text:
ris agnoscendis, duas species complectitur, unam eorum qui agnoscunt, aliam earum quae falsum partum subiciunt. Permittit igitur mulieri parentive in cuius potestate est vel ei cui mandatum ab eis est, si se putet pra
Abbreviated transcription (Latin):
qr deco partumnõuidt̾ sentire.
quimt᷑ diẽ. tͥcesimũ nascat᷑/ qꝑ¬
stituit senatus. s hunc rc̃. nõ fa.¬
ce p̾iuditium partui. arbitror q̃¬
admod̾ ꝑ̃ bõtrau̾m simaritus
uxore demuinciante custodes mi¬
fitꝭ mullum p̃iuditiũ sibi facit
liceb̾ igͥ ei pãtum eclitũ ex sene¬
gare. nec einoceb̃ qd̾ m̃it̾rẽ. custo¬
Ait enunsius quis neget uxorẽ
suis ex se p̾gnantẽ. sine p̃iiditõ
recte muctet᷑ custodes imaxiẽ si
missurus id ip̃m ꝑtͥestẽt᷑. ¶ Iur¬
cõp̾hẽsũs ẽ. Simułr uirodenũ¬
cui̾tse ex eoconcepissel is cui
denunciatũ eiͣt custodes aduẽt᷑¬

Expanded text:
eo partu non videtur sentire, qui intra diem trigesimum nascatur: qustituit senatus. Sed hanc rem non facere praeiudicium partui arbitror. Quemadmodum per contrarium si maritus uxore denuntiante custodes miserit, nullum praeiudicium sibi facit. Licebit igitur ei partum editum ex se negare nec ei nocebit, quod ventrem custoait enim, sive quis neget uxorem sive ex se praegnatem, sine praeiudicio recte mittet custodes, maxime si missurus id ipsum protestetur. Iucomprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uent
Abbreviated transcription (Latin):
pora h̃t. Somũ acciꝑe debemius
hospicium. simquitate mar̾icat.
ncipio illic ubilarẽ mm̾io colt¬
ocaret᷑. deimtiare aut̃ hoc tm̃n
eẽ mulicrẽ ex eo p̃gntẽ. nõ ergo
hoc dentinciat ut mittat custodᷤ
maritus: suffic̃ enimmulieri hꝰ
notũfac̾e qd̃ sit prẽgnans. Mari¬
ti ẽ iam aut nuitẽ custodes. anͣt.
demintiare qd̃ nõ sit ex se p̃gnꝰ.
¶Hoc autẽ uł ipĩmarito ut alui
nomine eius fac̾e ꝑmittit᷑ pẽa
aut̃ mariti ea estzut nisi aut cr¬
stodes p̃mifit añcontͣ deruinci¬
au̾it nõ esse ex se p̃guantẽ cog¬
Sat̾ maritus partum agsiosce̾. et̾

Expanded text:
at. Domum accipere debemus hospitium, si in civitate maneat: nicipio, illic ubi larem matrimonio collocarent: Denuntiare autem hoc tantum esse mulierem ex eo praegnantem. Non ergo hoc denuntiat, ut mittat custodes maritus: sufficit enim mulieri hoc notum facere, quod sit praegnas. Mariti est iam aut mittere custodes aut ei denuntiare, quod non sit ex se praegnas: hoc autem vel ipsi marito vel alii nomine eius facere permittitur. Poena autem mariti ea est, ut, nisi aut custodes praemiserit aut contra denuntiaverit non esse ex se praegnatem, cogatur maritus partum agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓbatũ sit contumelus patͦ¬
nos. alib̾tis eẽ miolatos/. ut illa¬
ta manuatrociꝰ sepulsatos. aut
et minist̾iũdominip̃bẽ cogi sĩ¬
eã que se uxorẽ fuisse diẽ anͣcil¬
lamẽẽ ꝓbare. patus sit alim̃ta
Sinaut̾ constitit cã ẜuanfuisse
nicħ ei qui pascendos curauit. ex
hoc p̃iuditiumgenerare. re

Expanded text:
Cum probatum sit contumeliis patronos a libertis esse violatos vel illata manu atroci esse pulsatos aut eet ministerium dominis praebere cogi: sieam quae se uxorem fuisse dicit ancillam esse probare paratus sit, alimenta sin autem constiterit eam seruam fuisse, nihil ei, qui pascendos curauit, ex hoc praeiudicium generare re
Abbreviated transcription (Latin):
eamrẽ p̾iuditiumnõ fac̾e ũitati
Nec enimhoc ꝓnunciat᷑ filiũ eẽ
sit. Siquis ex hiis ale detrectet.
ꝓm̃o facultatũ alim̃ta cõstituẽt
Qd̾ siño p̃stent̾ pĩgnorib captiᷤ
et distractis: cogetur sñtencie sa¬
tisfac̾e. i demiidex estimare deb
nim hãt. aliquid parens. uł pr̃
qd̃ m̾itofilios suos nolit alere.
Trebatio deniq marino rescͥptũ
est m̾ito patrẽ eumnone ałe qͣd
eumi detulerat. ñ tam̃ alim̃ta ue¬
rũeriã cet᷑a quoq hõnera liberoꝵ
patrẽ abiudice cogi p̃bẽ rescͥsti
ꝯtinet᷑. ¶ Sunpures sit fulius
emancipatus. patreminopẽ alẽ
coget᷑ iniꝗssumũ enĩ quis m̾ito
dix̾it/ patrẽ eg̾e cumfiliꝰ sit ĩ fac¬

Expanded text:
eam rem praeiudicium non facere veritati: nec enim hoc pronuntiatur filium esse, sit. Si quis ex his alere detrectet, pro modo facultatium alimenta constituentur: quod si non praestentur, pignoribus captis et distractis cogetur sententiae satisfacere. Idem iudex aestimare debet, num habeat aliquid parens vel an pater quod merito filios suos nolit alere: Trebatio denique Marino rescriptum est merito patrem eum nolle alere, quod eum detulerat. Non tantum alimenta, verum etiam cetera quoque onera liberorum patrem ab iudice cogi praebere rescriptis continetur. Si impubes sit filius emancipatus, patrem inopem alere cogetur: iniquissimum enim quis merito dixerit patrem egere, cum filius sit in fac
Abbreviated transcription (Latin):
ditinsit agnosce sit neceẽ nõ
eo ꝑtinet ut siquis agnosce̾ se
filiumdicet suum hrdẽ raberet.
qmuis exalio conceptus sit. qñ¬
eniminquit cep̃ cã agi grande
puiditiũ affert ꝓfilio confessio¬
prĩs idẽ ꝑ contrãum quoq at.
Simułr diuorcio facto nõ feten.
ca que senatus ꝯsulto p̃cipiunt᷑

Expanded text:
editum sit agnoscere sit necesse, non ertinet, ut, si quis agnoscere diceret, suum heredem haberet, quamvis ex alio conceptus sit: enim, inquit, coepit causa agi, grande udicium adfert pro filio confessioris. Idem per contrarium quoque ait, si mulier divortio facto non fecerit ea, quae senatu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ scd̃mdiuipu rescͥptũ. siũ ma¬
ritus neglex̾it face que ex sena¬
planc si denunciante mulie̾ ne¬
gai̾nt ex se eẽ p̃gnantẽ tam̃ sicꝰ¬
todes nõmiẜit: nõ eiĩt᷑ab̃ quo

Expanded text:
dem secundum divi Pii rescriptum: sive maritus neglexerit facere, quae ex senaPlane si denuntiante muliere negaverit ex se esse praegnatem, tametsi custodes non miserit, non evitabit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃drantem remansat. nõ ef¬
ficit pãtẽ dimidiã h̃ditatis
an exincrem̃to ⁊ frurtib eiꝰ
sũme que supͣ q̃ drantẽ bõrũ
penes cõsobrinã meamrema¬
sit. suppłe eiꝰdebeã. dumtaxat.

Expanded text:
drantem remanserat, non efficiet partem dimidiam hereditatis, an ex incremento et fructibus eius summae, quae supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remansit, supplere ei debea
Abbreviated transcription (Latin):
hrditas ꝑ fideicõmisstun relis¬
tafiit. suspectã eamint̾im nõ
posse adiri. oiuus piꝰ cassĩo ad¬
anorescͥpsit cumnõ pot̃ n̾oũ
libo hĩditas restitui. nec rͣsus

Expanded text:
hereditas per fideicommissum relicta fuerit, suspectam eam interim non posse adiri diuus Pius Cassio Hadriano rescripsit, cum non potest nondum libero hereditas restitui: nec rursus
Abbreviated transcription (Latin):
falcioie uł testĩutat᷑. ut si nor
putau̾it. restituat totam hrdi¬
tattune honera patiatur ¶Si
quis boi sua uł omnia sua ro¬
gau̾it restitũe. fideicõmi fsairͣa

Expanded text:
Falcidiae uel testamenti utatur uel, si non putauerit, restituat totam hereditatem, ne onera patiatur. Si quis 'bona sua' uel 'omnia sua' rogauerit restituere, fideicommissaria
Abbreviated transcription (Latin):
Heres ex asse er̃at instituta ꝯ¬
sobrina mea ⁊ eius fideicõmis¬
sum. ut partẽ dimidiã hrdit¬
atis. statim publio meniore
et cetiꝰ legata solida accepant
et similit̾ de restituendo qd̾ ã¬
tua consobrinamea. publi
menius desid̾at si bialt̾am ꝑ¬
tem hr̾ditatis cumͦ fructib ͣ
restimi ¶Qroitaqͣr qͣntum eis
restitu̾e de beamutrum qd̃ sͣ
qͣd̾ntẽ bonorũ. penes cõsohri

Expanded text:
Heres ex asse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem dimidiam hereditatis statim Publio Maeuio ret ceteri legata solida acceperant et similiter de restituendo quod amtua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui. quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobri
Abbreviated transcription (Latin):
cno cxtit̾it anfructus p̃tis fu᷑
restitue̾ sibi deleã. nõ inm̾ito
dubitalut᷑. ⁊ plerisq placet ñ
cẽ eos p̾standos. quia nec ab
hr̃de prarent᷑. sisua sponte ãdi¬
ss. Suffic̃ aut̃ ius cuuĩintegr̃¬

Expanded text:
cio extiterit, an fructus partis tuae restituere tibi debeam, non immerito dubitabatur. et plerisque placet non esse eos praestandos, quia nec ab herede praestarentur, si sua sponte adisset, sufficiat autem ius tuum tibi integr
Abbreviated transcription (Latin):
Scuius constitutõnis u̾ba retuli
sed̾o loco factum. licet in coc̾ta¬
rũ reꝵhĩs scriptus sit. iure ua¬
iere pinde ac sic̾tarumrerum
m̃tio fcã nõ ess. s ccmͣ hr̃dem

Expanded text:
cuius constitutionis uerba rettuli, secundo loco factum, licet in eo certarum rerum heres scriptus sit, iure ualere, perinde ac si rerum mentio facta non e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntitatẽ. pãtis dimidichi di¬
tatis. que mortis temꝑe fuis
.nõ minuet. totũm ꝑilisc q̃¬
menio restituẽd̃/ nec̃ exꝰ ifipe¬
ulatione. abhis quib legat᷑¬
soluta sunt/ repeti quicꝙ pot̃
Siu̾o fructus qͣntitatẽ pãtis

Expanded text:
quantitatem partis dimidiae hereditatis, quae mortis tempore fuit, non minuet, totum Publio euio restituendum: nec ex stipulatione ab his, quibus legatsoluta sunt, repeti quicquam potest. si uero fructus quantitatem partis
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾ si ea pena in eum statutaᷤ
fu̾it que irrogat seruitutẽ. qr
seruitus morti assimilatur.
¶auł.i .uii. In facto ꝯsistẽtes
conditiones uaĩetatẽ babent
.et qͣĩ triptitũ recipiunt diui¬
sicẽmut qd det᷑. ut qͥd fiat. ut
qd obtingat. uł recro ne det᷑.
ne fi̾at. ne obtingat. ex his dã¬
di faciendi. que condc̃ones ĩ ꝑ¬
sonas collocanturz aut ĩpõrum
q̃b qd relinquit᷑ꝰ aut alioru
tͣciã spẽs in cũntuponetur. ¶fi¬
scus hisdẽ ꝯdcõnib parẽ deb.¬

Expanded text:
cendum, si ea poena in eum statuta fuerit, quae irrogat seruitutem, quia seruitus morti adsimulatur.apiam.In facto consistentes condiciones uarietatem habent et quasi tripertitam recipiunt diuisionem, ut quid detur, ut quid fiat, ut quid optingat, uel retro ne detur, ne fiat, ne optingat. ex his dandi faciendique condiciones in personas collocantur aut ipsorum, quibus quid relinquitur, aut aliorum: terti‹a› species in euentu ponetur.Fiscus iisdem condicionibus parere deb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtreau̾it. nichomin eqm adle¬
gatũ admiti. ¶ Cu̾idã nõ solid
capienti: ampli legi concesse
portionis relicte est. si hẽdi ãlid
impłnde cã dederat. consequi
.ex cã legati possit qiͣ nõ capiat
id̃ qd̃ deroget: anũo id extrasit
nec ideomagis ex bonis testat.¬
oris amplius capiat qm capt᷑¬
us ess. si sine conditione lega¬
tum essi ⁊ iulianus rectissim̃
scrib̃. tanto ampliꝰ. cum capt̃ũ.
q̃ntũ conditionis ĩplende cã

Expanded text:
reauerit, nihilo minus eam ad legatum admitti.Cuidam non solidum capienti amplius leg‹e› concessae portionis relicta est, si heredi aliquid implendae causa dederat, consequi ex causa legati possit quasi non capiat id quod ‹e›roget an uero id extra sit nec ideo magis ex bonis testatoris amplius capiat, quam capturus esset, si sine condicione legatum esset. et Iulianus rectissime scribit tanto amplius eum capturum, quan tum condicionis i
Abbreviated transcription (Latin):
sit nupus eius iste titius. dic¬
d ͦ ͬ sendũ est. posse eambeñfitio le¬
gis cuilib nubẽ. q̃ enimtitio q̃¬
nubẽ iubetur/cetĩs omnib̾ nu

Expanded text:
sit nuptiis eius iste Titius, dicendum est posse eam beneficio legis cuilibet nubere. quae enim Titio nubere iubetur, ceteris omnibus nu
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ. quia possit manumissa
cesẜit. cuilegatũ ẽ sub condcõe.
ate esse d̾sicrit. puta alicuile¬
gatum siconsul fũit. ⁊ his in
insulã deportatͣus ẽ. Nũqd nõ¬

Expanded text:
esse, quia possit manumissa cesserit, cui legatum est sub condicione. ate esse desierit? puta alicui legatum "si consul fuerit" et is in insulam deportatus est: numquid no
Abbreviated transcription (Latin):
D .i.s. Siqͣs seruum lib̾m eẽ
iusẜ̾it si heredirationes redd¬
idĩss. posteaq eumrões redd̾e
uetuerit qiͣ puram factus lib̾¬
tatẽ ꝯpetit. ex tesꝑam̃to lib̾tas

Expanded text:
is Si quis servum liberum esse iusserit, si heredi rationes reddidisset, posteaque eum rationes reddere vetuerit quasi puram facturus libertatem, competit ex testamento libertas
Abbreviated transcription (Latin):
liborum legau̾it dubitari pot̾̃
ui de his dunitarat. filuis senqͣ¬
siss testator. quipost mortẽ ei
natiꝰ fuisset̃. an ⁊ de his quiuiuͦ.
et abeo suscepti fuisset. post

Expanded text:
liberorum legaverit, dubitari potest, an de his dumtaxat filiis sensisset testator qui post mortem eius nati fuissent an et de his, qui vivo eo ab eo suscepti fuissent post
Abbreviated transcription (Latin):
qm temporis demr̃atõe. ¶Di¬
ob eadẽ res. sibi hr̃di .c. dedis¬
sent. legata ẽ. si alt̾ ex his qu¬
qͣginta dedit. paͣtemlegatĩ cõ¬
seqͥuat᷑. ⁊ pãs ei quino ded̾it.
alteri cum sua cõditioẽ ad esci
testĩ factic̃ẽ nõ babebat. duce¬
ta dediss: conlitioni parere

Expanded text:
ationem. Duobus eadem res, si heredi centum dedissent, legata est: si alter ex his quinquaginta dederit, partem legati consequetur et pars eius, qui non dederit, alteri cum sua condicione adcrescitestamenti factionem non habebat, ducenta dedisset: condicioni parere
Abbreviated transcription (Latin):
stipulati essent uł promisiss
qd si societas int̾ eos nulla fu¬
iss. impengentieẽ inutriusq.
bonis computari oporteat. id
qd deletur. uł ex cuius bons
detrahi. ¶Corpora siqua sunt
Saffectu ⁊ utilitate singuloꝵ. s
ꝯmunit̾ funguntur. nec eni
fuiss. s nec ille quifiliũ alie¬
putri m̃it̾c p̃õt̃. nec expectand̾.
i quo nõ qua flli ͭ Aliciuns. s quã hõ
estimatur eadẽ xͥã ẽ eius ẜuiꝰ
quinoramnõcuit. nec enĩ d̾e¬
linq̃ndo quisq p̾ciosior fit s
nec hrdcm post morgintestato¬
ris institutum serium. tanto
pluris esse quo plui̾s ucuire
pot᷑. pedĩ scrrib ẽst emĩ ab sũd̾.
ipini ne hr̃deminstitutũ. ñ eẽ ñ
locupleciorẽ. antcqͣm ad cã. siͣ

Expanded text:
stipulati essent uel promisissent: quod si societas inter eos nulla fuisset, in pendenti esse, in utrius bonis computari oporteat id quod debetur uel ex cuius bonis detrahi.Corpora si qua suntaffectu nec utilitate singulorum, sed communiter funguntur. nec enim fuisset. sed nec ille, qui filium alie potest, nec exspectandum , non qua filius alicuius, sed qua homo aestimatur. eadem causa est eius serui, qui noxam nocuit: nec enim delinquendo quisque pretiosior fit. sed nec heredem post mortem testatoris institutum seruum tanto pluris esse, quo pluris uenire potest, Pedius scribit: est enim absurdum ipsum me heredem institutum non esse locupletio
Abbreviated transcription (Latin):
ert. ⁊ tota el legau̾it. nicħ lega¬
tarus ꝓdest. siante additam ħ̾¬
u reditatẽ ꝓ ẜuos hr̃ditaĩos. au̾
expãtu aicuiarum hereditari¬
arũ aut ex fetupẽtorum tãtũ
accesserit hr̃ditan. ut .c. lega.¬
toꝵ nomine eregatis. habitu
sit hr̃s qͣrtam partemi s neͣcͣc̃e
atis detrabat᷑. ẽt ex diu̾sis. sĩcr
cẽtũ seꝑtnaginta qͥnq legan¬

Expanded text:
erit et tota ea legauerit, nihil legatariis prodest, si ante aditam hereditatem per seruos hereditarios aut ex partu ancillarum hereditariarum aut ex fetu pecorum tantum accesserit hereditati, ut centum legatorum nomine erogatis habiturus sit heres quartam partem, sed necesse atis detrahatur. et ex diuerso, si ex centum septuaginta quinque lega
Abbreviated transcription (Latin):
nob cͥte cumadierit eẽ autẽ p̃¬
post̾um ante nos locupletes
diciꝰqm adqsiei̾mus. ¶ Enuiꝰ
debitor. solu̾̃ndo nõ est. tm̃ht
in bonis. qnͣtum ẽxig̾e pot. Q̃¬
nullant. am̃ p̃cib uarietatem.¬

Expanded text:
nobis certe cum adierit, esse autem praeposterum ante nos locupletes dici, quam adquisierimus.Cuius debitor soluendo non est, tantum habet in bonis, quantum exigere potest.Nonnulla
Abbreviated transcription (Latin):
Apureb̾ utputa iͥnannos sĩgn¬
los legati mrelictum ẽ. q̃indi¬
ufalcoia ñ dum locum hadĩ.ĩ¬
tegre pensibnes amme dabũt᷑.
S enĩ si annus uen̾it. fit ut ceͣ¬

Expanded text:
apparebit. ut puta in annos singulos legatum relictum est: quamdiu Falcidia nondum locum habet, integrae pensiones annuae dabuntur: sed enim si annus uenerit, quo fit, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
dituri cuius gen̾is cautiore¬
cessaĩa uideatur. ⁊ si quib̾da
ẜuis cod̾ testam̃to sub ꝯdcc̃e
lib̾tas datasit. quorũ pretia
condcõe existente. bonis detrͣ¬
huntꝰ mdien elictalegata
alt̾ius eẽ uuiisͣ palamiest᷑ cũ
eã omĩmõ: tam ipĩ legataĩo.¬

Expanded text:
ditu iri.Cuius generis cautio necessaria uidetur et si quibusdam seruis eodem testamento sub condicione libertas data sit, quorum pretia condicione exsistente bonis detrahuntur.In diem relicta legata alterius esse iuris palam est, cum ea omnimodo tam ipsi legatario
Abbreviated transcription (Latin):
bent. Nec ea res dampnosa ẽ.
to testam̃to nicħ conseqͣntur
.cumhrde in portiõem legatoꝵ
pacisci. ¶Magna dubit᷑atõ fi¬
it dehis quorum conditio mõ¬
tis tempore pendi .i. anqd̃ sũ
cõdcc̃e debe̾t instipulatoris bo¬
nis adim̾etur. ⁊ꝓmissoris
bonis detrahat᷑. s bor iurenti¬
mur. ut qͣnti eas res õbligõiꝰ
uenire possit. intantũstipuia¬
toris qdẽ bonis accede̾ uidea¬
tur. ꝓmissoris u̾o decedẽ. aut
cautionib res explicari pot̃
.ut duorum alfunfi̾at aut
ita rõ habeatur tamꝙͣ pure
debeat᷑. cuit ita tãq̃mnich de¬
beat᷑. in de hr̃des ẽ legatarii ĩt̾
se caueant. ut existente ꝯtoõe
cõsecutisint¶ S ⁊ silegata q̃dã
pure. q̃dam sub condicioẽ re¬
licca efficiant. ut existente ꝯ¬
dcõe. lex falcidialocum habeat.¬

Expanded text:
bentur. nec ea res damnosa est hto testamento nihil consequantur, cum herede in portionem legatorum pacisci.Magna dubitatio fuit de his, quorum condicio mortis tempore pendet, id est an quod sub condicione debetur in stipulatoris bonis adnumeretur et promissoris bonis detrahatur. sed hoc iure utimur, ut, quanti ea spes obligationis uenire possit, tantum stipulatoris quidem bonis accedere uideatur, promissoris uero decedere. aut cautionibus res explicari potest, ut duorum alterum fiat, aut ita ratio habeatur, tamquam pure debeatur, aut ita, tamquam nihil debeatur, deinde heredes et legatarii inter se consecuti sint.Sed et si legata quaedam pure, quaedam sub condicione relicta efficiant, ut exsistente condicione lex Falcidia locum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
cuidã amplĩ legatum fit. qm̃
ei caꝑe licet.⁊ lex falcidia locuz
hub̾et prius falcidie rõ habẽda
est. scilicet ut subducto eo ꝙ łx
falcidia exceꝑit. reliquun sino
excetut statutam legiportiõer
C redicatum computatiomi᷑ in
ulpianus scrib̾at aprimacta¬
teus ad annim uicesimũ qnͣ

Expanded text:
cuidam amplius legatum sit, quam ei capere liceret, et lex Falcidia locum haberet, prius Falcidiae ratio habenda est, scilicet ut subducto eo, quod lex Falcidia exceperit, reliquum, si non excedat statutam leg‹e› portionem, omputationi in Ulpianus scribit, ut a prima aetate usque ad annum uicesimum quanti
Abbreviated transcription (Latin):
inum ẜuolib̾tatem dediss. eiꝰ¬
qnsugifructũ eis legass. aut
¶Eiꝓpetatemꝑ fidercõmissũ reli.¬
tuostichumaib̾tatẽ q̃stichi fiꝑ¬
dei eiꝰ ꝯimisit. lex falcidia min
q̃uit legata relim̾e᷑ abhr̃de par ͦ¬
tem de̾bes. ꝙ̃ admod̾ sitibi utr̃ ch¬
molum̃tum. cius legis heres s
stituet hr̃dem.⁊ dodrantem leg

Expanded text:
uo libertatem dedisset eiusque usum fructum ei legasset, aut ei proprietatem per fideicommissum relintuo Stichum, libertatemque Stichi fidei eius commisit. lex Falcidia minuit legata: redimere ab herede partem debes, quemadmodum si tibi utrumolumentum eius legis heres costituerit heredem et dodrantem leg
Abbreviated transcription (Latin):
niexistit. q̃ris cuius tempoxis
petunum oputanoporteat in
faacidia legesplenq pntant ͥ
qd̃tune in petulio fuerim cũ
ego dũbito qͣm mortis tps ⁊̃
Uaniõe legis falciõ. meundap¬

Expanded text:
ri exstitit: quaeris, cuius temporis peculium computari oporteat in Falcidia lege. plerique putant, quod tunc in peculio fuerit, cum ego dubito, quoniam mortis tempus in ratione legis Falcidiae ineunda
Abbreviated transcription (Latin):
puit pat̾ cuiexhis pocius relĩ¬
q̃ret s hac ratione nemo ĩfalda¬
cidie rõne quicꝙͣ deducet. ꝙ
uidend̾ neoure constituatuir.
ũtiq eniminalieno ere hab¬
uit fundũ necc̾itate quippe
gata sunt ⁊ iudex legis facid
rios habeat. uiuoquitemtitio
tanti militem estimare debecito nt¬
qntiuenut ih legatũ pot̾ in
inc̾to posito. qͣmdiu  cͥtussit¬

Expanded text:
uit pater, cui ex his potius relinqueret. sed hac ratione nemo in Falcidiae ratione quicquam deducet. quod uidendum, ne dure constituatur: utique enim in alieno aere habuit fundum, necessitate quippe egata sunt et iudex legis Falcidrios habeat, uiuo quidem Titio tanti litem aestimare debeat, quanti uenire id legatum potest, in incerto posito, quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
ritus alicuilegau̾it. ut uxo¬
ri restituat᷑ nͣꝯ habe̾ legẽ fai¬
cid̾. iccum dicend̾ ẽꝵ sane in
plerisq ita obẜuatur ut o¬
missa entrositicapientis ꝑso¬

Expanded text:
ritus alicui legaverit, ut uxori restituatur, non habere legem Falcidiam locum dicendum est. et sane in plerisque ita observatur, ut omissa interpositi capientis
Abbreviated transcription (Latin):
quinealegata/aquib heres
summou̾e excepcione petit᷑oẽ
pot̃ pet̾c. ĩ qͣitamei ĩpudent᷑ nͦ.
sum ꝑueniss legatumut ac
uagtiociꝰ denegoretur. Marcell
Trecem instituit libtus cu
ouceritos auyeos ꝓꝑ bnĩs hãb¬
ati qd̃ extranet p̾stat᷑. legatitp
ꝓsicit fuio. ad ꝯseq̃nda solid
.Quc ei legatasunt ¶q̃tum q exp

Expanded text:
quin ea legata, a quibus heres summouere exceptione petitorem potest, in quartam ei imputentur nec sum peruenisset legatum, ut actio eius denegaretur. 52 Marcellheredem instituit libertus, cum ducentos aureos in bonis habati, quod extraneo praestat legatum, proficit filio ad consequenda solida, quae ei legata sunt.Quacumque ex
Abbreviated transcription (Latin):
cidie decessuram. passulus cas¬
suĩ sentẽtia utimur. nam i⁊ dut¬
us pis rescripsit: seruocomĩ
fideicõmissũ datum totum ad
seciumptine. ¶Int̾d̾ eucnt ꝓp

Expanded text:
cidiae decessuram. Paulus. Cassii sententia utimur: nam et diuus Pius rescribsit seruo communi fideicommissum datum totum ad socium pertinere. Interdum euenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cen ꝑcepta fuerant. qd sifru¬
ccus muslihabuit eoꝵ p̃cia e¬
tantũ restitui sacis eiͣt ¶ Si di¬
us senus. bonorumtacite relic¬
toꝵ citra distinctõemtempori.
fructus dunitaxat debẽ. nõ et̃
ufas eorũbenigne decreuit. qͣ
iurx utimur. ¶ Sonis uniu̾si
excã tam ficeicõmissi fisto re¬
stitutis hẽdem honus eĩs. ali

Expanded text:
ercepta fuerant: quod si fructus in usu habuit, eorum pretia tantum restitui satis erit. sed diuus Seuerus bonorum tacite relictorum citra distinctionem temporis fructus dumtaxat deberi, non etiam usuras eorum benigne decreuit: quo iure utimur.Bonis uniuersis ex causa taciti fideicommissi fisco restitutis heredem onus aeris ali
Abbreviated transcription (Latin):
et tutoris fides excusata esse
debi lec qsqmiudicum cabõ¬
pma nocauit tugorẽ. quinõ¬
 suis simultatibꝰ actusatioe¬
⁊ sub nomine pupillũstituit.
S cegente forte. m̃re pupilli

Expanded text:
et tutoris fides excusata esse debet. nec quisquam iudicum calumnia notabit tutorem, qui non suis simultatibus accusationem sub nomine pupilli instituit, sed cogente forte matre pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ pupillus puen̾it. nõ o¬
portet diciint̾ pupi am
meũ senatus consultũ incid¬
isses discreta sunt enimiura
deuen̾unt. Aliud tutoris. alii
nisi aprincipe conẜuatasint.
peunt. a deo illẽ est accusato¬
ris d̾fensor.⁊ qua si patronus
idẽ ⁊ sabinus libris ad intel¬

Expanded text:
tatem pupillus peruenerit, non oportet dici in T‹ur›pillianum eum senatus consultum incidisse. discreta sunt enim iura, deuenerint, aliud tutoris, ali‹unisi a principe conseruata sint, pereunt: adeo ille est accusator, is defensor et quasi patronus. idem et Sabinus libris ad Uitel
Abbreviated transcription (Latin):
lis scd̃is. pat̾ impubifiio fus.
filios. coheredib da̾tis substit¬
uiss. ac substituti frĩs filupost
mortempũerimatrẽ eiꝰ. pate
subiecti reampo̾stulassent. ut
hr̃ditatẽ pãtrui legitimã obti

Expanded text:
ndis pater impuberi filio fratris filios coheredibus datis substituisset ac substituti fratris filii post mortem pueri matrem eius partus subiecti ream postulassent, ut hereditatem patrui legitimam opti
Abbreviated transcription (Latin):
cuit que se nõ patroniconcu
testõ cocceicassiam claĩaimir
ni. qui rufinã ingenuã honłore
pleno dilex̾at obrimꝰ. maxi¬
iq principes nr̃i uidicau̾unt.
cuius fuia ꝙͣ alũpnã testõ cas¬

Expanded text:
cubto Coccei Cassiani clarissimi uiri, qui Rufinam ingenuam honore pleno dilexerat, optimi maximique principes nostri iudicauerunt: cuius filiam quam alumnam testa
Abbreviated transcription (Latin):
reman⁊ foꝵ qͣmin qͣntitate
dotis. ¶ Nogatus hr̃ditatem
restitue sep̃titio. cum eiͣt aniꝰ
xx. Int̾r.a fundos quos d̾fũctꝰ
pignora titio xiilitio ad̃b¬
itore conuentus decessit hr̃e

Expanded text:
ret, foret quam in quantitate dotis.Rogatus hereditatem restituere Septicio, cum erit annis uiginti, interea fundos, quos defunctus pigneraticia iudicio a debitore conuentus decessit he
Abbreviated transcription (Latin):
sam hr̃ditatem restitue mĩnxĩ¬
isse dicebat. his quib fideicõ¬
missũ debebat᷑ restituit. postea
reptis instrum̃tis. apparuit¬
quadruplo ampliꝰ inlũditat᷑¬
suo hĩs extitit. ⁊ fideicõmiss.ĩ
stituit. mox abstunẽt pat̾nal x̃¬
ditate optio d̾ferendua ẽ. fideicõ¬
miss. aĩo ut aut portiõc quoq
pupilli agnoscat. ant totodisc¬
edͥit. aut omĩmõ bẽn uendẽtu.
sunt. ut ids qd suꝑflinmest

Expanded text:
sam hereditatem restituere, minisse dicebat, his quibus fideicommissum debebatur restituit: postea repertis instrumentis apparuitquadruplo amplius hereditatsuo heres extitit et fideicommissam stituit, mox abstinetur paterna hereditate: optio deferenda est fideicommissario, ut aut portionem quoque pupilli adgnoscat aut toto discedat. aut omnimodo bona vendenda sunt, ut id quod superfluum