comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulus iuda eorũ dicens: Neq. enĩ fraudaturus ÷ dñs
patrẽ abraam: cui ꝓmisit tanta desemine eius Et
faciebaNit omnia mala tanquã securi depollici¬
tacionedĩ : quia NoNpro illorũ meritis quiscele¬
ra faciebant: sed ꝓmeritis abraae par cer& eis.
& qualescumq malos filios abraae congregar& in
domum suam: ad uitam aeternam: Sed quidio han¬
nes. & Generatio inquit uiperarũ : Quando adil¬
lũ uener̃ ipsi filii abraae. ut baptiZarentur iN
aqua penitentiae. Non eis dixit generatio abraae.
sed uiperarũ: Tales enim erant : quales quos imi¬
tabantur. Nonfilii abraae. sed filii amorrei. & chana nei.
gergessei. & gebusei: ⁊ omnium qui offender̃ dm̃ Ipso¬
rum filii erant: quia ipsorũ facta sectabantur Gene¬
ratio iuperarum. quis ostendit uobis fugere auen¬
tura ira.& facite ergo fructum dignum paenitenciae.
& nedixeritis patrem habemus abraam Potenis ÷ enim

Expanded text:
pulus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus pulus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. Sed quid Joannes? «Generatio,» inquit, «viperarum.» Quando ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «viperarum.» Tales enim erant, quales quos imitabantur; non filii Abrahae, sed filii Amorrhaei, Chananaei, Gergesaei, Jebusaei, et omnium qui offenderunt Deum: ipsorum filii erant, quia ipsorum facta sectabantur. «Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poenitentiae. Et ne dixeritis, Patrem habemus Abraham. Potens est enim
Abbreviated transcription (Latin):
non in habiteris: miser eris: Insua potestate eẽ uoluit filius
ille quidixit : damihi partem patrimonii quae me tangit :
Bene seruabatur apud patrem : necũ meretricib dissipare¬
tur: Accepit. facta ÷ in eius potestate. profectus in regionẽ
longinquam : effudit om̃a cum meretricibus: Passus est
tamen famem. recordatus ⁊ tam̃ patrem: reuersus est
ut pane saturaretur Ergo intra ut inhabiteris: &
non quasi tuussis: sed illius. in trabimus intabernacu¬
la eius adorabimus in loco ubi ste ter̃pedes eius.
cit quia deb& adorari: Ad orabimus in loco: ubi steter̃
pedes eius Preter quam domum suam: non exaudit
đs ad uitã aeternam: Ille enim addomum di ꝑtin&.
qui ẽ in caritate cõpaginatus lapidib uiuisQui
autem caritatẽ non habuerit: rumam facit: Et illo
ruente : domus stat: Nemo enĩ minetur domui ubi
eẽ quasi lapis coepit. si ruere uoluerit quasi aliquid
domui noceat: Sic enim superbierat & primus po¬

Expanded text:
non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco ubi stcit quia debet adorari. «Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, non exaudit Deus ad vitam aeternam. Ille enim ad domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus po
Abbreviated transcription (Latin):
uita finita fuerit: tunc redimus ad patriam: Currant:
extendant se: Quot quot ergo ꝑfecti hoc sapiamus. &
siquid aliter sapitis: hoc quoq uobis ds̃ reuelauit: Si
forte erras in aliquo. quare non redis ad lac matris. o¬
Quia si non ex tollimini. quia si ñ ex altatis cor ur̃m.
qui a sinon ingredimini inmĩ in rabilib suꝑuos. sed
seruatis humilitatem reuelauit uobis ds̃ quod alit̃
⁊ contra pacem aeccłae fit uobis maledictũ hoc
quod dixit. Suꝑ matrem cum estis & foris alacte
separamini. foris auis cerib matris fame moriemi¬
ni: Si aut̃ ꝑseueratis in pace catholica. siquid forte
alit̃ sapitis quod oport& sapere : ds̃ uobis reuela¬
uit humilibus: Quare. & Quia ds̃ suꝑbis resstit:
sed ali quando aeternitatem. quia aeternum
duobus modis intelligitur: Usq in aet̾num. id ÷ aut semꝑ
sinefine : aut quousq ueni amus ad aeternitatẽ : Hoc er¬

Expanded text:
via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter et contra pacem Ecclesiae; fit vobis maledictum hoc quod dixit: super matrem cum estis et foris a lacte separamini, foris a visceribus matris fame moriemini. Si autem perseveratis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? Quia Deus superbis resistit, sed aliquando aeternitatem; quia aeternum duobus modis intelligitur; usque in aeternum, id est, aut semper sine fine, aut quousque veniamus ad aeternitatem. Hic er
Abbreviated transcription (Latin):
ante sunt extentus: scđm intencionẽ sequor ad palmã
suꝑnae uocationis dĩ: in xp̃o iħu Audio uocẽ dĩ desuꝑ.
⁊ curro ut app̃hendam Non enim dimisit me in iuio
remanere : qui ñcessat alloqui me Ergo fr̃s. ñcessat
ds̃ allo qui nõs Nã sicessat. quid ÷ qđ agimus & quid ÷
qđ agunt lectiones diuinae. ⁊ cantic diuina Obli¬
uiscimini ergo quae retrosunt: ⁊ in ea quae antes uos ex¬
tendite: Sic sugite lac: ut crescatis ad cybũ: Cũ ergo
ad palmam supernae uocationis Dicit enim. Quot quot
ergo ꝑfecti: hoc sapiamus: Nonloquor inquit imꝑfectis.
quibus adhuc non possum lo qui sapientiam: qui adhuc
lacte potantur. non solido cibo pascuntur. sed illos dico
qui iam manducant solidum cibum. iam uidentur ẽẽ
ꝑ fecti. quia intelligunt aequalitatẽ uerbi cũpatre:
Adhuc ñsic uident. quomodo uidendum ÷ facie ad faciem:
adhuc exparte in enigmate: Currant ergo. quia cum

Expanded text:
ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu.» Audio vocem Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo ad palmam supernae vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
lettio apostolica. si hesit in memoria ur̃a: quomodo ille
qui accepit caͦlafum. ne extolleretur in reuelationib
Quanta ei reuelabantur. Propt̃ ipsamagnitudinem
reuelationum : quia poterat extolli. nisi acciper&
angłm satanae Et tam̃ cui tanta reuelabantur. quid¬
aitꝰ. c Fratres: ego meipsum
ego meipsum ñ arbitror app̃hendisse.
Paulus dicit: fratres ego meñ arbitror app̃hendisse: Qui
adhoc accepit colafiz ante angłm satanae: neextollere¬
tur in magnitudine reuelationũ suarũ: Quis aud& dice¬
re qui cõphendit. c Ecce paulus non app̃hendit. & dic̃
non me arbitror app̃hendisse. Et quid agis opaule .c¬
Adhoc curro inquid ut cõp̃hendã: Ad huc paulus in uia
ẽ. ⁊ tute putas in patria.S Unũ aut̃ inquit quae re¬
tro sunt: oblitus Hoc fac: & tu Uita p̃teritã ma¬
lam: obli uiscere: Si te delectauit aliquando uanitas.
non te delect&: Quae retro oblitus inquit. in ea quae

Expanded text:
o apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille o apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quidatres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.» Paulus dicit, «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse;» qui ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
facio inquit o Sic remanebo.o Sed quaep̃ cepit
tibi dñs: illa cogita semꝑ Quae tibi p̃cipit
dñs.  fac misericordiam : pacem aeccłae nolidi¬
mittere. in homine spem noli ponere Desideran¬
do miracula noli temptare dm̃: Si iam ÷ inte
fructus. cognoscis quia cum bonis toleras ZiTa¬
nia. usq ad messem. quia cum malis potes
esse: non in aeternum Palea hic tibi mixta
Ẽin hoc tempore in area: in orreo tecũ non
erit: A aec quae tibi precepit dñs illa cogitet
semꝑ. a lacte non separaberis. quo adusq sup
mat̾rem tuam es neprius fame moriaris.
antequã panem manducare idoneus sis
Cresce łrunt ualidae uires tuae. & uidebis quod non poteras.
& capies quod non capiebas Quid ergo : cum uidero quae
non poteram uidere. & cepero quaenon poteram capere.
lam securus ero. perfectus ero. Non. Quandiu uiuis hic:
ipsa ÷ ꝑfectio nr̃a humilitas: Audistis quod conlusit modo¬

Expanded text:
facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit mod
Abbreviated transcription (Latin):
uendum fratres ⁊ timendum ÷: nequis ante tem¬
pus ablactetur Nam om̃is grandis puer: sepa¬
ratur alacte. Sed nequis tunc alacte separe¬
tur quando adhuc suꝑ matrem suam ÷: Cũ
aut̃ portatur manib matris. quiportatus ÷ utero.
Portatus ÷ enim utero ut nasceretur. Portatur mani¬
bus ut crescat: Lacte opus hab& adhuc suꝑmatre
suam÷: Non ergo uelit exaltare tunc animã
suam: cum forte minus idoneus ẽ : ad capiendũ
cibum Sed impleat p̃cepta humilitatis. hab&
ubi se exerceat: Credat in xp̃m: ut possit intel¬
ligere xp̃m Uidere uerbum non potest. capere
non potest aequalitatem uerbi cumpatre:
Aequalitatem sp̃s scĩ: cum patre ⁊ uerbo Non¬
dum potest uidere : credat. hoc ÷ su gat:
Securus ÷ quia cum creuerit manducabit.
quod non poterat antequam suggendo cresce¬
ret. ⁊ hab& ubi se extendat:
d÷ adquae capienda minus idoneus es: Et quid

Expanded text:
vendum, fratres, et timendum est ne quis ante temvendum, fratres, et timendum est ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. tatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
quia sensũ non fuiparuulus. si non humilit̾ sentiebam
sed ex altaui animãmeã: retribuatur mihi quod re¬
tribuitur paruulo qui ablactatur a matre. ut
iam panesi idoneus manducare. Et haec ergo
fratres sententit non displic& : quia non ÷ contra
fidem: Al oue me tam̃ quia non tantum dic¬
tum ÷. Quam admodum qui ablactatus est a
lacte : sic retributio in anima mea. Sed additũ.
quem ad modum qui ablactus est alacte suꝑ
matrem suam. sic retributio in animamea:
Dic mihi nescio quid tale occurrit: ut uideam quia
maledictum ÷ Ablactatur enim non infans:
sed grandius culus Qui autẽ in firmus ÷ prima
infantiat. quae uera infantia ẽ: suꝑ matrẽ suã ẽ
iforte fuerit alacte ablactatus . extin guitur
Nion frustra ergo additum ÷. suꝑ matrem suã:
Ablactari enim om̃s possunt crescendo: Qui
crescit. & si ablactatur : bonum illi ẽ: Qui aut̃
adhuc suꝑ matrem suam ⁊: ꝑ nitiosum: Ergo ca¬

Expanded text:
quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem sim idoneus manducare. 13. Et haec ergo, fratres, sententia non displicet, quia non est contra fidem. Movet me tamen, quia non tantum dictum est, «Quemadmodum sed additum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Hic mihi nescio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo ca
Abbreviated transcription (Latin):
te. dum dicitur mihi cotidie ubi ÷ ds tuus.¬
Ut autem in uenir& dm̃ suum. quid elegit . o¬
Hec meditatus sum inquit & effudisuꝑ
me ANimã meam: Ut in uenir& dm̃
effudit super se animam suam: Non ergo
sictibi
dicitur humilis esto : ut non
sapias: Humilis esto propter suꝑbiam.
Altus esto ꝓpter sapienciam: Audi euidentẽ
sententiam: dehac re Nolite pueri effici m̃ti¬
bus : sed malicia infantes estote : ut mentib ꝑfec¬
ti sitis: Certe explicatum ÷ fratres mei : ubi nos
uoluit ds̃ eẽ humiles : ubi altos. Humiles potꝰ
cauendam suꝑbiam: altos. ꝓpt̾ capiendam sapi¬
Sic cresce: ut panem manduces:
Cum enim
coeperis panem manducare : ab¬
lactaberis. Id ÷¬
ian non tibi opus erit lacte.
sed solido cibo Et hoc uidetur dixisse. Sin on humilit̾ sentie¬
bam. sed exaltaui animãmeam. Id ÷ siñmente. sed ma¬
licia paruulus fui: Quod significans: dixit superiora

Expanded text:
te, dum dicitur mihi cotidie: Ubi te, dum dicitur mihi cotidie: Ubi Ut autem inveniret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapi crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora
Abbreviated transcription (Latin):
quasi int̾ uallis locorum. quomodo ꝑ interualla
loc alciora sunt: Nam sitalis altitudo
quaerenda ẽ: uincunt nos aues addm̃: Ergo
intus ds̃ altus÷. & spiritaliter altus. nec pueniet
anime ut contingat eum: nisi transierit
se: Nam quicquid de dõ sentis scđm corpus:
multum erras: Multum in fans es: sisentis dedõ¬
etiam scđm animam humanam.
qđ ds̃ aut obli uis¬
catur. aut ita sa piat aut desipiat. aut faciat aliquid
& peniteat eum: Omã enim ista posita sunt inscriptu¬
ra. ut nobis lactantibus commenda retur ds̃. Non ut
proprie deillo sic audiamus ista ⁊ intelligamus quasi
perteat dm̃ & modo aliquid discat quod non nouerat.
& in telligat quod non intelligebat. & reminiscatur
quod oblitus erat : lalia enim animae sunt: non dĩ
lisi ergo transierit & modum animae suae: non
uidebit quia ds̃ ÷ quod ẽ qui dixit : egosum quisũ:
te sunt mihi la crimae meae panes die ac noc¬

Expanded text:
quasi intervallis locorum, quomodo per intervalla quasi intervallis locorum, quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Detiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poeniteat Deum, et modo discat aliquid quod non noverat, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui sum» . t vero mihi lacrimae meae panes die ac noc
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib. & coram dõ inuenies grãm: Sedrursus
sunt qui dam hominum. qui cum audierint quia hu¬
miles eẽ debent dimittunt se. nihil uolunt discere.
putantes quia si aliquid didicerint suꝑbi erunt. &
remanent insolo lacte Quos reprehendit scriptu¬
ra dicens. Et facti estis opus habentes lacte: non so¬
lido cibo Sic enim nos ds uult nutriri lacte. ut non
ibi remaneamus. sed crescendo ꝑlac: ad solidũ cibũ
ꝑ ueniamus: Ergo non deb& hõmo ex tollere cor suũ
insuꝑbit̃ : sed deb& leuare in doctrinam uerbi
dĩ: Nam si leuanda anima non ess&. non dice¬
retur alia uoce psalmi. Ad tedñe leuaui anmã
meam: Et nisi se ipsa anima suꝑse effundat: non
ꝑuenit ad uisionem dĩ. & agnitionem substanciae
illius in cõmutabilis: Nam modo cum adhuc in car¬
ne ẽ dicitur ei ubi ÷ ds̃ tuus. & Sed intus ÷ ds̃ eius.
& spiritalit̾ intus. ⁊ spiritalit̾ excelsus est: non

Expanded text:
in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur ei: «Ubi est Deus tuus?» Sed intus est Deus ejus, et spiritualiter intus est, et spiritualiter excelsus est; non
Abbreviated transcription (Latin):
parens mortalil. ut in eo finiretur mors. ⁊ ñ aber¬
raremus a uerbo : credentes in carne. quod factũ ÷
uerbum: Hinc crescamus. ipso lacte nutriamur
Antequã ualidisimus ad capiendũ uerbũ. non rece¬
damus a fide lactis nr̃i: Illi aut̃ heretici uolentes
disputare de eo quod non poterant capere: dixerꝰ
tiae: non est unus ds̃ sed tres dii Disputantes ergo
quod capere non poterant. elatisunt insuꝑbiã. &
factum ẽ in eis : quod dicitur inpsalmo. SiRon hu¬
milit̃ sentiebami sed ex altaui animã meã : quẽ ad mo
dirm qua ablactatus est alacte super matr̃e
suipmu sic retributio in anima mea
Mater enim aeccła dĩ ẽ. unde illi separiti sunt
ubi nutriri & lactari debebant. ut crescerent
ista tractauerunt: & aliet sentencit. & alius intellectu
in his uerbis. quem non tacebo caritatiurãe. Hoc
ma humiliare. ne dõ displiceat. ⁊ toto corde intueri
quod dictum ÷. quanto magnus es tanto humilia te

Expanded text:
parens mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberparens mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis nostri. Illi autem haeretici volentes disputare de eo quod non poterant capere, dixerunsubstantiae; non est unus Deus, sed tres dii. Disputantes ergo quod capere non poterant, elati sunt in superbiam; et factum est in eis quod dicitur in isto psalmo, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi aui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Mater enim Ecclesia Dei est, unde illi separati sunt: ibi lactari et nutriri debebant, ut crescerent ista tractarunt, et alia sententia, et alius intellectus in his verbis, quem non tacebo Charitati vestrae. Hoc e humana anima humiliare, ne Deo displiceat, et toto corde intueri quod dictum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te
Abbreviated transcription (Latin):
reris uel amicis uel iudiͤ ᷝ  hoc dicis iudici. con¬
scidit me: Non dicis conscidit bỹrrũmeum.
sed conscidit me: Si potuit & meruit dici uestis
tu  quae non es tu sed uestis tua. quanto po-¬
tius meruit audire caro xp̃i. templũ uerbi u¬
nitũ cũ uerbo. ut quic quid in carne pateretur
ds ipse pateretur. quã uis uerbũ nec mori potiit
nec corrũpi. nec mutari nec occidi.sed quiequid
horum passus ÷ in carne passus ẽ. Et noli mi¬
rari. quia uerbum nihil pas¬
sum est: nec anima hominisubru
potest pati aliquid oceis
carne dicente ipso dño : Nolite timere eos qui occidunt cor¬
pus animã aut̃ non possunt occidere: Si anima ñ potest
occidi uerbũ dĩ poterat occidi Et tam̃ quid dicit oꝰ
ł lagellauit me: colafi⁊ auit me. percussit me : dilani¬
auit me: Totũ hoc nonfit in anima: & tam̃ ñ dicit ni¬
sime. ꝓpter unitatem consortii ipsius: Dñs ergo nr̃

Expanded text:
reris vel amicis vel in judicio, hoc dicis judici, Conreris vel amicis vel in judicio, hoc dicis judici, Conscidit me: non dicis, Conscidit birrum meum; sed, Conscidit me. Si potuit et meruit vestis tua dici tu, quae non est tu, sed vestis tua; quanto potius meruit audire caro Christi, templum Verbi unitum cum Verbo, ut quidquid in carne pateretur, Deus ipse pateretur: quamvis Verbum nec mori potuerit, nec corrumpi, nec mutari, nec occidi; sed quidquid horum passum est, in carne passum est? Et noli mirari quia Verbum nihil passum est: nec anima hominis potest pati aliquid occisa carne, dicente ipso Domino, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Si anima non potest occidi, Verbum Dei poterat occidi? Et tamen quid dicit? Flagellavit me, colaphizavit me, percussit me, dilaniavit me: totum hoc non fit in anima; et tamen non dicit, nisi, me, propter unitatem consortii ipsius. 11. Dominus er
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ꝑ quod facta sunt om̃a. qui cũ informa di ẽer
non rapinam arbitratus ÷ eẽ se aequalem dõ. qualẽ
te infirmus ⁊ carne in uolutus iacer& in terra. nec
poss& ad eum ꝑuenire panis caelestis. ut panẽ angłoꝵ
manducar& homo. & manna descender& ad ueri¬
orem populum isra hel : uerbum caro factum ÷ & habitauit
in nobis: Qua propt̃ ipsis infirmis paulus apostolus hoc di¬
cit. quos dicit animales ⁊ carnales: Num quid dixime
uerbum. & uerbũ erat apud dm̃ ⁊ ds̃ erat uerbĩ
Et quia ipsum uerbum caro factum ÷. & ipsum uer¬
bum crucifixum ẽ. sed non ẽ mutatum inhominem.
homo in illo mutatus ẽ Mutatus ÷ homo in illo. ut
melior fier& quam erat. non ut in ipsam substantia
uerbi conuerter&ur: Per id ergo quod homo erat
hominem assumendo: sed non ÷ mutatus in homi¬
nem: Quomodo non potes dicere non te passum in¬
iuria si uestis tua conscindatur. & quan do quae¬

Expanded text:
Patrem, per quod facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, Patrem, per quod facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem tem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales : «Numquid dixi me Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat,hominem assumendo; sed non est mutatus in hominem: quomodo non potes dicere non te passum injuriam, si vestis tua conscindatur. Et quando que
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis. qui cum essent animales & carnales. defenden¬
do sentencias suas prauas. quas falsas ẽẽ non potuer̃ uide¬
re: exdusi sunt de catholica: Dicam caritati urãe quoqͥ
possum: Dns noster iħs xp̃s. nostis quia uerbũ dĩ ÷ scđm
illud iohannis. In principio erat uerbum. & uerbũ erat¬
apuddm̃ & ds̃ erat uerbum. Hoc erat in principio apud
dm̃ Om̃a enimꝑ ipsum facta sunt & sineipso factũ ÷ nihil
Panis ergo ÷. Inde uiuunt angłi: Eccepanis paratus ÷ tibi:
Sed cresce depane lacte : ut ad panem ꝑuenias: Itquomo¬
do inquis cresco delacte. Quod tibi factus ÷ xp̃s ad fir
modo ergo mater cum uiderit filium minus idoneũ:
ad capiendum cebum. ipsos &bos eidat: sed traiectos
ꝑ carnem suam Ham ipse ÷ panis quo in fanspascit᷑
idoneus ÷: Panis ergodemensa traicitur ꝑ matris mã¬
milla ut sic ꝑueniat idem alim̃tũ ad paruũ infan¬
tem: Sic dñs noster iħs xp̃s cum ess& uerbũ apud

Expanded text:
haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendenhaereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati vestrae quod possum. Dominus noster Jesus Christus nostis quia Verbum Dei est, secundum illud  Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus amodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascituidoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem. Sic Dominus noster Jesus Christus cum esset Verbum apud
Abbreviated transcription (Latin):
quem admodum qui ablactatus est alac¬
te super matrem suam
sic retribu¬
tioNanima
mea.
Uidetis enim uelut maledicto se obligans obstrinxisse.
quomodo alio loco inpsalmo dicit. Dñe ds̃ meus si
feci istud. si ÷ iniquitas in manib meis. Si reddidi re¬
tribuentib mihi mala : decidã merito ab inimicis
meis in anis. & c&era: sic uidetur ⁊ hic dixisse : si
non humilit̃ sentiebam sed exaltaui animam meã:
Age. quasi dicturus es. Ilud mihi contingat : quomo¬
do & ibi Si reddidi retribuentibus mihi mala: con¬
tingat mihi illud Quid. o decidam merito ab ini¬
dam infirmis dicit apostolus. Lac uobis potum de¬
di non aescam. Nondũ enĩ poteratis: sed nec adhuc
quidem potestis. Sunt enĩ infirmiqui ñs̃ idonei ualido
cibo uolunt se tendere ad id quod citpere non possunt: Et
si aliquid ut cumq coeperint. aut uisi sibi fuerint capere
quod non coeper̃. extolluntur inde ⁊ suꝑbiunt inde
uidentur sibi quasi supientes: Hoc aut̃ contingit om̃ib

Expanded text:
quemadmodum qui ablatus» «est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Videtur enim velut maledicto se obstrinxisse. Quomodo alio loco in psalmo dicit, «Domine Deus meus, si feci istud; si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala; decidam merito ab inimicis meis inanis» , et caetera: sic videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inidam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cultus & sil uester dicitur Nam & quidam codices.
Ain campis siluae habent: Qui ergo erant campi
saltuum. nisi gentes incultae. Qui erant cãpisaltu¬
um.nisi ubi adhuc uepres erant idolatriae : ibi n¬

Expanded text:
cultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, cultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum, nisi ubi adhuc vepres erant idololatriae? Si
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Quaeramus ergo quid÷ eufrata ubi audiuit: ita
quaeramus quid sint campisaltus ubi inuenit Eufrata
uerbum ebreum. in t̾p̃tatur latine speculũ. sicut tradide¬
runt qui uerba ebrea inscripturis posita. in aliãlingũa
transtulerunt. ut ad nos peruenir& intellectus Nam ex
ebrea transtulerunt in grecam: Ex greca translata sunt
nobis in latinam: Fuerunt enm qui uigilarent inscrip¬
turis Si ergo eufrata speculum: illa domus quae inuen¬
ta ẽ in campis saltus in speculo audita ÷ Speculũ
immaginem hab&: Omĩs ꝓphetia: imago futurorũ.
Domus ergo dĩ futura: in imagine ꝓphetarum p̃dica¬
ta ẽ Audiuimus enim illam inspeculo. id÷ audiuimꝰ
in eufrata : in uenimus in campis saltus: Quid sunt
campi saltuum. Campi siluarum: Nonenim quem¬
admodum uulgo dicitur saltus ille. uerbi grã
centurias hab & tot Saltus propͥe. Locus adhuc in¬

Expanded text:
invenit? Quaeramus ergo quid sit «Ephrata,» ubi audivit; item invenit? Quaeramus ergo quid sit «Ephrata,» ubi audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interpretatur latine, Speculum, sicut tradiderunt qui verba hebraea in Scripturis posita in aliam linguam transtulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum imaginem habet: omnis prophetia imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivimus in Ephrata. Invenimus in campis saltuum.» Qui sunt campi saltuum? Campi silvarum. Non enim quemadmodum vulgo dicitur, Saltus ille, verbi gratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
habentes Quã diuergo habemus hostem cũ quo pugne¬
mus: taberNaculum dõ faciamus: Cũ aut̃ transierit
tempus pugnae.⁊ uenerit pax illa quae p̃cellit om¬
nem intellectum sic̃ dicit apostolus. & pax xp̃i quae
p̾cellit omnem intellectum. Quantũ cũq enim cogi¬
taueris depace illu minus eam capi& animus adhuc
mista corporis grauedine constitutus: cũ illa uenerit
patriet iam domus erit. nullus ad uersarius tẽpta¬
bit : ut ad tabernaculum uocetur: Non ꝓcedemus
ad pugnaNidum: sed ꝑmanebimus ad laudandum:
Quid enim dicitur deilla domo. & beati quihabitant in
domo tua: in scłat scłorũ laudabuntte: In tabernacu¬
lo adhuc gemimus: in domo laudabimus: Quare o
Quia gemitus ẽ peregrinantiũ: laudatio iam in pa¬
tria cõmanertium: Hic primo quaeratur taber
Quam eam. c Sedem dñi audiuimus in eufrata:.
inuenimus eam in campis saltus : Audiuim
Ibi audiuit : ubi inuenit. An alibi audiuit. & alibi

Expanded text:
habentes et habitantes. Quamdiu ergo habemus hostem cum quo pugnehabentes et habitantes. Quamdiu ergo habemus hostem cum quo pugnemus, tabernaculum Deo facimus. Cum autem transierit tempus pugnae, et venerit pax illa quae praecellit omnem intellectum, sicut dicit Apostolus, «Et pax Christi quae praecellit omnem intellectum» ; quantumcumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tentabit, ut tabernaculum vocetur. Non procedemus ad pugnandum, sed permanebimus ad laudandum. Quid enim dicitur de illa domo? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Quare? Quia gemitus est peregrinantium, laudatio jam in patria commanentium. Hic primo quaeratur tabernQuam «eam?» Sedem Domini. «Audivimus in Ephrata. Invenimus eam in campis saltuum.» vit, ubi invenit; an alibi audivit, et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
occulos. Tempora circu occulos sunt : ueluti somnus
futurus. grauedo temporum ÷: Nã omnib: dormitu¬
ris : grauari tempora incipiunt & cum senserit sibi
e oculis: Dat requiem temporib suis: & uenit somnꝰ.
Si non dederit requiem tẽporib suis: ñ ueni& som nꝰ
Cum ergo ceperit te aliquid tẽporale deleccari ad pec¬
catum ĩam grauantur tibi tẽpora: uis ggiliare.
& nec dormire nec dormire. nolite credere tali
delectacioni: maiores dolores habebit Quã suauita¬
tes ista delectacione quasi confricans frontem: ex¬
cutis somnum & paras locum dño.
donec in ueniam locũ dño: tabernaculũ dõ iacob.
Quam quã aliquando dicitur domus dĩ tabernaculum dĩ.
a eccłae caelestis ierus alem quo ibimus: Taberna culũ
enim tãquã militar itium & pugnantium: taberna¬
cula militum in prociNctu. in expeditione . unde con¬
tubernales dicunitur milites : quasi tabernacula eadem

Expanded text:
oculos. Tempora circa oculos sunt. Veluti futurus oculos. Tempora circa oculos sunt. Veluti futurus somnus, gravedo temporum est. Nam hominibus dormituris gravari tempora incipiunt; et cum senserint sibi est oculis, dant requiem temporibus suis, si non dederint requiem temporibus suis, non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Quanquam aliquando dicitur tabm Ecclesia coelestis Jerusalem, quo ibimus. Tabernaculum enim tanquam militantium et pugnantium: tabernacula militum in procinctu, in expeditione; unde contubernales dicuntur milites, quasi tabernacula eadem
Abbreviated transcription (Latin):
erit : sic oma ista uana huius scłi de quibus homines gaudent:
insomno gaudent: eiugilabunt quando nolunt. si non mo¬
do euigilant quanido utilis ÷: & inuenient somnia fu¬
isse illa. & transire sicut dicit scriptura. ueluti somniũ
exurgentis : Et alio loco. Dormierunt somnum suum &
nihil inuenerunt om̃s uiri diuiciarũ in manib suis:
Dormierunt somnum suũ: finitus ÷ somnus. & nihil
in uenerunt in manib suis: qui in somnis uidebant
diuicias transituras Iste ergo qui uult in uenirelocũ
dño : dixit: Etiam sidedero somnum occulis meis: SuNT
autẽ quidam. qui non dormiunt sed dormitant: ali¬
quantum retrahuntsͤab amore temporaliũ. ⁊ rursus
reuoluurtur iNeum: quasi dormitantes caput
crebro inclinant : Euigila. ex cute somnũ : dor¬
mitando casurus es Non uult psalmus oculis suis
dare somnum. nec palpebris dormitacionem: eum
tẽporib meis A requie tẽporum : somnus uenit ad

Expanded text:
erit: sic omnia ista vana hujus saeculi, de quibus homines gaudent, erit: sic omnia ista vana hujus saeculi, de quibus homines gaudent, in somno gaudent: evigilabunt quando nolunt, si non modo evigilant quando utile est; et invenient somnia fuisse illa, et transisse, sicut dicit Scriptura, «veluti somnium exsurgentis» : et alio loco, «Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis» . «Dormierunt somnum suum,» finitus est somnus, «et nihil invenerunt in manibus suis;» quia in somnis videbant divitias transitorias. Iste ergo qui vult invenire locum Domino, dixit etiam, «Si dedero somnum oculis meis.» Sunt autem quidam qui non dormiunt, sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum «temporibus meis.» A requie temporum somnus venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
maueris : claudis contra illum: Suipsum amaueris. ape¬
ris illi: Siaut̃ aperueris ⁊ intrauerit. Non peries aman
caro : Et quid÷ alter homo & altera caro: Ettam̃
caro diues: extendit se contrit carnem pauperem
quasi liquid illa caro attulerit quando Nata ÷.
aut aliquid auferat quando moritur: Ad hocplus
habuit : ut plus tumer&. Iste aute qui uult in¬
uenire locũ dño : dicit Si ascendero supra lectũ
eNuim cum dormiunt: Non faciuNt locũ dño:
Tales excitat apostolus: Surge qui dormis. exur¬
ge a mortuis: & in lumiNabit te xp̃s Et alio loco:
Nos autem qui diei sumus: uigilemus & sobru
simus : Nam qui dormiunt nocte dormiunit.
& qui ebriantur: nocte ebrii sunt Noctem
dicit iniquitatem in qua illiꝰ dormiunt: cu pien¬
do ista terrena. Et om̃s istae felicitates quae
uidentur scłi: somnia sunt dormientiũ.
Et quomodo qui uid& tesauros iNsomnis
dormienis diues ÷. sed euigilabit pauper

Expanded text:
maveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, apemaveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, aperis illi: si autem aperueris et intraverit, non peries amandCaro. Et quid est alter homo? Altera caro. Et tamen caro dives extendit se contra carnem pauperem; quasi aliquid illa caro attulerit quando nata est, aut aliquid auferat quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. Iste autem qui vult invenire locum Domino, dicit, «Si ascendero super lectum enim cum dormiunt, non faciunt locum Domino. Tales excitat Apostolus: «Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus» ; et alio loco, «Nos autem qui diei sumus, vigilemus, et sobrii simus: nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt» . Noctem dicens iniquitatem, in qua illi obdormiunt cupiendo ista terrena. Et omnes istae felicitates quae videntur saeculi, somnia sunt dormientium. Et quomodo qui videt thesauros in somnis, dormiens dives est; sed evigilabit, et pauper
Abbreviated transcription (Latin):
dño Quare. o Quia ipseeris locus dñi: & cũ his
qui fuerint locũ dñi unum eris: Abstineamus er¬
go nos fratres apossessione rei priuatae. Aut aba¬
more si non possumus apossessione: & faciamus lo¬
cum dño Multum ÷ adme ait aliquis. sed uide
quid sis facturus: locum dño Si uell& hospiciũ
a pudte. habere aliquis senator. non dicosenator¬
sed procurator alicuius magni scđm saeculũ. et dicer&
loffendit me quidam indomo tua. etsiamares hoc:
auferresi tamen ne eum offenderes. ad cuius amici¬
tiami ambires: Etquid tibi ꝓdest hominis amicitia:
forte ibi nonsolum nullum auxilium. sed etperi¬
culum in uenires : Nam multi non pericli¬
tabantur. antequam maioribus un gererit᷑¬
& exoptarunt maiorum amicicias. ut maiora pericula in cur¬
rerent: Securus obtti amicici ã xp̃i. hospitari apud te uult:
fac illi locum: Noli amare teipsum: Illum ama: Site a¬

Expanded text:
Domino? Quare? Quia ipse eris locus Domini, et cum eis Domino? Quare? Quia ipse eris locus Domini, et cum eis qui fuerint locus Domini, unum eris. 6. Abstineamus ergo nos, fratres, a possessione rei privatae; aut ab amore, si non possumus a possessione; et facimus locum Domino. Multum est ad me, ait aliquis. Sed vide quis sis, facturus locum Domino. Si vellet apud te hospitium habere aliquis senator, non dico senator, procurator alicujus magni secundum saeculum, et diceret, Offendit me quiddam in domo tua; etsi amares hoc, auferres tamen ne eum offenderes, ad cujus amicitiam ambires. Et quid tibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nullum auxilium, sed et periculum invenires. Nam multi non periclitabantur antequam majoribus jungerentur; exoptarunt majorum amicitias, ut majora pericula incurrerent. Securus opta amicitiam Christi: hospitari apud te vult; fac illi locum. Quid est, fac illi locum? Noli amare teipsum, illum ama. Si te a
Abbreviated transcription (Latin):
& ea quae erant ceterorum ipsius facta sunt: In¬
tendat caritas ur̃a: quiu ꝓpt̾ illa quae singulipos¬
sidemus. existunt lites. inimi ciciae. discordiae. bella inter
homines. tumultus. dissensiones. aduersum sescanda¬
la. peccata. iniquitates. homicidia. Propter quae .o
propt̃ illa quae singuli possidemus: Nũquid ꝓpter
istit quae cõmuniter possidemus. litigamus. o̾ Aerẽ
istum cõmunit̃ ducimus. solem cõmunit̃ om̃s uide¬
mus: Beati ergo qui sic faciunt locum dño: ut priuato
suo non gaudeant: Talem ergo describebat iste qui
dicebant. Si introiero in taberna culum domus meae
Priuatum hoc erat. sciebat priuato se impediri.
ne faceret locum dño. & ea cõmemorat: quae ad
seipsumptinebant Non introibo in tabernaculũ
domusł meae: donec inueniam: Quid cũ inue¬
neris locum dño.  In trabis in tabernaculũ tuũ : an
ipsum erit tabernaculũ tuũ: ubi in ueneris lo cum

Expanded text:
 ea quae erant caeterorum, ipsius facta sunt. In ea quae erant caeterorum, ipsius facta sunt. Intendat Charitas vestra: quia propter illa quae singuli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia. Propter quae? Propter ipsa quae singuli possidemus. Numquid propter ista quae communiter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaudeant. Talem ergo describebat iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus meae.» Privatum hoc erat. Sciebat privato se impediri, ne faceret locum Domino, et ea commemorat quae ad seipsum pertinebant: non introibo «in tabernaculum domus meae, donec inveniam:» quid? cum inveneris locum Domino, intrabis in tabernaculum tuum? An ipsum erit tabernaculum tuum, ubi inveneris locum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ doc&. qui a om̃s credentes unum locum dñofaci
unt. In corde enim hab& locum ds̃. quia unũ cor ÷ om¬
nium in caritate copulatorum: Quam multa milia
crediderunt fratres mei. quando precia rerum suarũ
posuerunt ante pedes apostolorum. & Sedquid deillis di¬
cit scriptura. Certe facti sunt templudĩ: non tantũ tem
dño: Et ut noueritis quia unus locus factus ÷ dño in
om̃ib: scriptura dic̃ Erat illis anima una: ⁊cor unũ
in dño: Multiaut̃ nefaciant locum dño : sua quaerunt.
sua diligunt. potestate sua gaudent : priuatum suum
concupiscunt: Quiaut̃ uult facere locũ dño: non de
priuato sed decõmuni deb& gaudere hoc illi fecerunt
de reb suis priuatis. fecerunt illas cõmunes: Quod
habebat suum. nũquid amiserunt. o Sisolihaberent.
unus quisq suum haber&. hoc solũ haber& quod suum
habebat : Cũ aut̃ quod ꝓprium erat cõmune facit.¬

Expanded text:
quem docet: quia omnes credentes unum locum faciunt quem docet: quia omnes credentes unum locum faciunt Domino. In corde enim habet locum Dominus; quia unum cor est omnium in charitate copulatorum. 5. Quam multa millia crediderunt, fratres mei, quando pretia rerum suarum posuerunt ad pedes Apostolorum! Sed quid de illis dicit Scriptura? Certe facti sunt templum Dei; non tantum teDomino. Et ut noveritis quia unus locus factus est Domino in omnibus, Scriptura dicit: «Erat illis anima una et cor unum in Deum» . Multi autem ne faciant locum Domino, sua quaerunt, sua diligunt, potestate sua gaudent, privatum suum concupiscunt. Qui autem vult facere locum Domino, non de privato, sed de communi debet gaudere. Hoc illi fecerunt de rebus suis privatis; fecerunt illas communes. Quod habebant suum, numquid amiserunt? Si soli haberent, et unusquisque suum haberet; hoc solum haberet quod suum habebat: cum autem quod proprium erat, commune fecit; et
Abbreviated transcription (Latin):
tendite uotum hoc: id ÷ quod uouerat. Quo ardore
uouerit. quo amore. quo desiderio . & tam̃ ad hoc
implendum dnm depretatus ÷ dicens : Mem̃to
dñe dauid: & om̃is mansuetudinis eius In hanc
mans uetudinem uouit uotum : ut sitdomus
dĩ: si introiero in tabernaculũ domus meae
sia scendero supra lectum stratus mei.
si dedero som num occulis meis:
Parum uisum ẽ dicere samnum oculis meis : &
palpebris meis dormitacionem: Etrequiem
temporibus meis sidedero: quo adusq inueniã locũ
domino tabernaculũ deo iacob:
Ubi quaerebat locum dño. Si mansuetus erat: inse quaerebat
Q uomodo ÷ enim locus dñi. o audi ꝓphetam: Suꝑquem requi¬
escit sp̃s meus. c suꝑhumilem & quietum ⁊ trementẽ uerb
mea Uis ergo eẽ locus dñi: Esto humilis & quietus. &
tero: Quid tibi prod ẽ.e Operatur quidem ds̃ aliquando ꝑ
euuangelistam salutem alterius: tantum si ipse dicit &
non facit. & fit per lingam eius in alio locus dño Si aute¬

Expanded text:
tendite votum hoc, id est, quod voverat quo ardore voverit, quo amore, quo desiderio; et tamen ad hoc implendum Dominum deprecatus est dicens. «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus.» In hac mansuetudine vointroiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei. Si dedero somnum oculis meis.» Parum visus est dicere, «somnum oculis meis: Et palpebris meis dormitationem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domini? Audi prophetam: «Super quem requiescet Spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» . Vis esse locus Domini? Esto humilis, et quietus, et tero quid tibi prodest? Operatur quidem Deus aliquando per evangelistam salutem alterius tantum, si ipse dicit et non facit; et fit per linguam ejus in alio locus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& si custodierint filii eorum. ⁊ ipsi sedebunt suꝑsedem
tuam. sed ait si filii tui custodierint: & filii eorũ sedebunt
suꝑ sedem tuam. Nisi quia filios hic uoluit intelligi fruc¬
tus ipsorum: Di filii tui inquit custodierint legem me

Expanded text:
et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem me