comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dãds p̃cipit diligi. Et ii diligat᷑. piũ quidĩto
diligit nͥ benũ. Ip̃as dcctio abõi mundana diłone
discta. Quam distinguens dñs aitsiait ailenuos.
quio i nͥ tñi dilent ĩ nobis: Nonquẽ habebamus
si ut br̾emlis. sic̃ medicꝰ egtos ⁊ quid ineis dilig̃
rasisalutem quam alp̃ renocore ñ mortũ ꝗ̃ uenit
eapelłe: Sic̃ mos ĩliicem dibgamꝰ. ut qnt̃ possumꝰ ⁊

Expanded text:
Deus praecepit diligi; et qui diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum p
Abbreviated transcription (Latin):
mur cognitis: inquib ip̃is ꝓp̾ se uoluntaᷤᷤ
delectata conqͥescit. Utim̾ uͦ eis. que ad
illd̃ referimus quo fruend᷑: Item quidin¬
t̾ sit int̾ fruice uti alit̾ qua suꝑͣ aug̃ ĩ

Expanded text:
mur cognitis in quibus ipsis propter se voluntas delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus, quo fruendum est. 3. Item quid intersit inter frui et uti aliter quam supra.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua sunt quoꝵ usus om̃is ÷ insignificãdo
ñ ĩustificando .i. quib nõ utim̃ nͥ aliqͥd sig¬
nificandi gr̃a. ut aliqua sacͣm̃ta legalia alia
q̃ solum ñsignificant. s ꝯferunt quod tͣt̾ius
aduuet. sic̃ euangelica sacram̃ta. Exquo a¬
ꝑte intelligitur: que hic appellentur signa.
res ille iudelicet q̃ ad significandũ aliquid
adhibentur. Om̃e gͥ signum o̾e res aliqͣ÷ qd¬
quia nõ adhibetur ad significandum aliqrud
Cumq his intenderit theologoꝵ speculat̾o
studiosa atq modesta diuin̾ã scͥptura foem̾a
p̾scͥptam indoctͥna tenere adu̾tet. De his nob
additum ad res diuinas aliqͣtenus intellig̾e̾¬
das. dõ duce aꝑire uolentib. dissẽndũ est.

Expanded text:
in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est:
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus ait. Quodres alie sunt quib
fruendum⁊. alie quib utendum. alie qͥfru¬
untur et utunt᷑. Ille quib fruendum ÷. nos
beatos faciunt. Istis quib utẽdum. tendentes
ad beatitudinem adiuuamur. & qĩ aminicłã¬
mut ut ad illas res que nos beatos faciunt ꝑ¬
frui aũt est:amore in herere alicui
n̾uti. Nam usus illicitus: abusus ħ abusio¬

Expanded text:
uibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pFrui enim est amore inhaerere alicui est. Nam usus illicitus abusus potius
Abbreviated transcription (Latin):
abet̾no ꝯmuntt̾ ac simul ꝓcedit apatre. ⁊ filio
ita ot intemꝑe ꝯmunit᷑: ⁊ simł abutͦtu ꝓcedit
adcrentur̾a. ñ diuisim apatre infiliũ ⁊ a
intate ait. Sp̃s sc̃s nõ depatre ꝓcedit ĩ fi¬
liũ. ⁊ defilio ꝓcedit ad sanctificanda̾ creatã
ꝓcessione beda momelia do agttur¬
minice pͥme pꝰ ascensioẽm i taloqͥt᷑¬

Expanded text:
aeterno communiter ac simul procedit a Patre et Filio, ita et in tempore communiter, et simul ab utroque procedit ad creaturam non divisam a Patre in Filium, et a nitate ait: Spiritus sanctus non de Patre in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturaocessione Beda in homilia Dominicae primae post Ascensionem ita loq
Abbreviated transcription (Latin):
suũ fact̾ exmuliere uͥ satis ostendit eo
ip̃o missũ filiũ quo factũ exmuliere ꝓm̃
mitti apatͤ sine spũ scõ n̾o potuit. Quia pat̾
intelłr mississe eum c̃ fecit ex femina ꝙ
utiq ñ fec̾ sine spũ suo. E cce hħ dicit filiũ

Expanded text:
 ubi satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
missus ÷ id filius quia apatres au̾boeuis
factũ ÷ ut mitt̾etur .i. incarnatꝰ hominib
appareret. Hõ em̾ missus÷ mutado loc̃ qr̾ ĩ
mundo erat. Quapp pat̾ inuisibił. unac̾fi¬
lio secum iuisibili. eund̃ filiu iuisibile fa¬
ciendo mississe eum dictus ÷ qui si tta uisibrł
sub̾am uisibił u̾bi increatura̾ uisiiłe mutata
⁊ transiens uͥteret᷑ ita missus apatre. intelli¬
ut maneres ĩ ꝯmutabił forma di. mtiniffest̾ :
ꝗ apatre ⁊ filio ñ a parentib factũ sit quad
apparet. infilio .i. ab inuisibili patre cum ĩ

Expanded text:
bo ejus factum est ut mitteretur, id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis nuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intelleut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in
Abbreviated transcription (Latin):
÷ nobis. Quic̃ sit maccessibilis nat᷑a. recep¬
tute omĩa. s qui solus participetur. iustis
simplex fubã opulensq uirtutib unicͥq
p̾sens diuidens de suo singulis. ⁊ uͥq totus
angłi ad paucos mittebantur. sp̃s aũt sc̾s po
nũ sit quod infunditur simulpłib nec u

Expanded text:
a, receptute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique totus.Angeli ad paucos mittebantur, Spiritus sanctus anum sit quod infunditur simul pluribus, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphãm. a quodatꝰ sit filiꝰ oste̾dit᷑ datꝰ
gr̃ã trmitatis. ut ⁊̃ ip̾e filus dedi̾t. Ecce ħ
dicit ꝙ filius se dedit quia tͥnitas eũ misit
Siã filius a se datus : ase qͥmissus ÷ ⁊a se
dicamus ñ a se ip̃o missum eẽ filiũ qr¬

Expanded text:
am, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a sedicamus etiam a seipso missum esse Filium, q
Abbreviated transcription (Latin):
dicia. ꝓceslio uidetur abeis ꝓcedere sp̃i sc̃s
ł micti. s creator acreatura nõ ꝓcedit. ł mit¬
discipuloꝵ xͥ dedit spm̃ scm̃ orabant quippe
ut uenret meis inquib manum imipone¬
bant. ñ ip̃i eu̾ dabant. ꝙ̃ moẽẽ insuis posteris

Expanded text:
dicta processio, videtur ab eis procedere Spiritus mitti; sed Creator a creatura non procedit, nec mitius dedit spiritum sanctum. orabant quippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem morem in suis praepositis
Abbreviated transcription (Latin):
fe. sti. accipi possunt. seculariũ rerum ꝗͣ¬
ius. llicite ꝯcessarum tales cupiditates. ut
amitt sn̾ anim dolore ñpossint. hec gͦ
edificat is. qͥ cogitat. que mundi sunt.
quomͦi placeat munlo. quicͥca aiuicias

Expanded text:
et stipula, accipi possunt secularium rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplectam᷑ ħtria neq occurit animo quia
suꝑ emmentia diumitatis insitati eloqͥi
faculratem excedit. Ueriꝰ n cogitat᷑ p̾ater
queramus. quid ꝯmune han̾t no̾ enim pos¬
sunt dici trespatres quia tantũ pat᷑ ibi
pat̾ est nec tres filiĩ c̃ nec pater ibi sit

Expanded text:
complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usitati eloquii facultatem excedit. Verius enim cogitaturquaeramus, quid commune habeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit
Abbreviated transcription (Latin):
ntidiffe̾rem tam̃ natura ꝓfessio docet. Unꝰ
est n infilio pat̾. ꝑ nature unit̾a similitu¬
dinem. Unimm sunt enim natus & pu̾aus
unĩ sunt nece unus. nontaq solitarius
filius est nec singularis nec dispar. Ite̾ ĩ eł
sic̃ mpatre ifili o cred̾e duos deos impiũ :
inchilalienum ncħ seꝑabiles. de ħꝰ aũp¬

Expanded text:
ndifferentem tamen naturam professio docet. Visus est enim in Filio Pater per naturae unitam similitudinem. Unum sunt enim natus et generans; unum sunt, neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium esnihil alienum, nihil separabile est.
Abbreviated transcription (Latin):
imidꝰ. uł solicarius. ꝯfitendusid̾s. quiasĩ¬
gułaritas uł solitudo pͦ pluralitatẽ ex¬
cludit. ⁊ diuersttas unitatẽ oentietollit di¬
u̾sitas inducit seꝑationem diuinitatis. S̾in¬
gularnas adimit distrinct̾oem trinitatis
filiũ ꝙ ꝯfundens: nec iuxta arianos patrẽ
filiumq secernens. Pat̾ enm & filius distĩ¬

Expanded text:
s, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Trinitatis.Filiumque confundens; nec, juxta Arianos, Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius disti
Abbreviated transcription (Latin):
ferentia. nͨ ulla diu̾sctas. Alioquin qͥmͦmu̾̃
deuidiximus diu̾sitas enimpłes facit.
Constat s̃ exp̃dntis quia intruntate milla
est diuersitas. Sitamꝰ aligñ inscͥptura . ĩ.¬
ĩ. ñ eit dicendus d̾s multiplex ẜ trĩ
& simplex. Uñ ambł inlibid detrinitate

Expanded text:
ferentia, nec ulla diversitas; alioquin quomodo unum Deum dicimus? diversitas enim plures facit. Constat ergo ex praedictis quia in Trinitate nulla est diversitas: si tamen aliquando in Scriptura invideo non est dicendus Deus multiplex, sed Trinus et simplex. Unde Ambros., in lib. 1 de Fide
Abbreviated transcription (Latin):
uanec̾itate nonsolum latinus sermo
esed etiã g̾cus ead̃ pene suꝑhac re la¬
borans nominu̾ penuria coarratatur
Un augustimis quida grecis inł alatinis
nec̾itate demeffabilitrimtate dictu sit
aperians mani. li. detri. ait. hoquendic̾a¬
de meffabilib ut fari aliquo modo posse¬

Expanded text:
ua necessitate non solum Latinus sermo, sed etiam Graecus eadem pene super hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiensde ineffabilibus ut fari aliquo modo posse
Abbreviated transcription (Latin):
tet intelłi Sic enim illi dñt tres sub¬
stantias unu̾ ee̾ntiã .i. tres ypotases unam
usiam quem admod̾ nos dm̃is tres ꝑs una̾¬
sicut dñt tres sub̾as tras ypostases. posse̾t
dice̾ trespͣs. tria ꝓsopa. illud au̾t maluer̃¬

Expanded text:
tet intelligi. Sic enim illi dicunt tres substantias unam essentiam, id est, tres hypostases unam usiam, quemadmodum nos dicimus tres personasicut dicunt tres substantias, tres hypostases, possent dicere tres personas tria prosopa. Illud autem maluer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequens est u̾c̃ꝙ nominatur unus si cut pat̾ ⁊filiꝰ
tanta pace umadhẽns intelligatur⁊ immp̃ayax¬
ꝗͣ nõ ꝯmemoretur. Uno̾ gͦ istaꝵ nominato. ⁊̃ reliqͥ
iꝑtelligunt᷑ qd̾ inpłib scͥpture locis occurit.
te qͥb loquentes de trimtate acunitate in¬
esfabiliutimur: deinde ostenddũ ⁊ qͥb mõis de
ea aliquiddicat᷑. Illud qͥ pͣcipue teneamus qͥdã
c̾ẽ nonima distunte ad singulas ꝑs ꝑtinentia. ut

Expanded text:
consequens est ut ubicumque nominatur unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni adhaerens intelligatur etia commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturae locis occurrit.te, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ sollindinem excludimus nõdiu̾stta¬
tem uł multiplicitatem. ibi pominus
quasi dr̃etur sine solitudine ac singula¬
ritate pͦs ꝯfitemur. Un̾ hylarus in im. li
decrinitate sicait. dix̃ dens faciamnns
hominem a dinaginem ⁊ similitudine̾
nrãm. Quero numo ansolumdm̃ sibilo¬
cutũ existimes. au hic sermonem eĩ
intelligas ad altet᷑ ettͣisse. Si solum tuisse
dicis: ipͥiꝰ uoce argneris dicentis facia¬
tuis ⁊ nrãm. Sustulit singularitatis ac
solitudims. intelligentiam ꝓfessio ꝯsor¬
cũ. quia aliquod ꝯscetiũ et̃ nõ pot᷑ ip̃i so¬
litano neꝙ solitudo solttarũ recipit
faciamus. nͨ alieno ase dr̾et nrãm accẽde
ralitat̾e sigc̾auit. ꝓfestios̾ ꝯsorcu : ptes¬

Expanded text:
tudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitate personas confitemur. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. sic ait: Dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram. Quaero nunc an solum Deum sibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, ralitatem significavit; professio
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ est quod ip̃e ut q̃ĩ particeps eius ⁊ de¬
sit alioquin maice eẽt illa magnitudo ꝗͣ deusẽ
D̾oau̾t non est aliquid maiꝰ Eag̃ magnitudĩe m̃¬
magnus est: quaip̾e est. Ioq nontresmagnitu dm̃¬
dines dm̃s s unam magintudinem. nͥ tres
magnoss unum magnu quia nõ participati

Expanded text:
quae non est quod ipse, ut quasi particeps ejus sit; alioquin major esset illa magnitudo quam Deus. Deo autem non est aliquid majus; ea ergo magnitudine magnus est, qua ipse est. Ideoque nec tres magnitudines dicimus, sed unam magnitudinem; nec tres magnos, sed unum magnum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
habemus quia nõ soluspat̾ dicendꝰ: e̾e solus¬
solus dͣs.¬
E̾e aut̃ solum deum dicamus patr̾e ⁊ filrũ ⁊
dici solus dens. Atꝙ ħ solum mpatre subiecti. tm̃
acciꝑe quidamuolunt. inparte u̾pͣ. si sit ꝯadũt

Expanded text:
us Pater dicendus est essolus sEsse autem solum Deum dicamus Patrem, et Filium,dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
nnitatem ꝑ id̾ assumptꝰ filiꝰ d̾i unigenitꝰ
ẽẽt. uñ ħ meruit. Qd bonum eiꝰ p̃cessit᷑.
uadhanc in efabilem excellentiam ꝑ¬
ueniret. Faciente acsuscipiented̾o u̾ro
ipẽ ħo ex qͦ eẽ cep fili di unicꝰ eẽ cep̾. Item
ħ̾o qͥ cunq ita gr̃a fit xͥanꝰ siõ gr̾a ab in¬

Expanded text:
unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo quicumque ita gratia fit
Abbreviated transcription (Latin):
netur. Quod si est gͦ nonpotest c̾e ut no
seluetur. Inhuiꝰ questionis solutione̾
mallemali os audire quam doceie
diciust̾ñdesp̾fcientia similit̾
posse moueri qul ationem ioꝰ tamh
quam hic ibi unam faciꝰ responsioe
dicentes. det̾minandum fore illudc᷑
tus. abet̾no eministe p̾destinatus. difłi¬
tus hoc enim &e ꝯuinitim ⁊ disiu̾ctim
intelligi potest no̾ enimp᷑ e̾ ut ab eĩ¬

Expanded text:
netur. Quod si ergo, non potest esse ut non salvetur. In hujus quaestionis solutione mallem alios audire quam docere. Dicimus tamen de praescientia similem posse moveri quaestionem. Ideoque tam hic quam ibi unam facimus responsionem, dicentes determinandum fore illud cui tus; ab aeterno enim iste praedestinatus est. Distitus; hoc enim conjunctim vel disjunctim intelligi potest. Non enim potest e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̾desimauri. ita ꝯceditur a quibda a
⁊ modo pot̾ d̾s eum no p̾destinisse abe¬
terno. gͦ pot̾dens nonp̾destinasse eum. gͦ
potest iste nonfuisse p̾destinatus suiero
n̾o fuisset p̾destinatus nec eẽt p̾destinat᷑¬

Expanded text:
non praedestinare, ita conceditur a quibusdam quod et modo potest Deus eum non praedestinasse, ab aeterno ergo potest Deus non praedestinasse eum; ergo potest iste non fuisse praedestinatus: si vero non fuisset praedestinatus, nec modo esset
Abbreviated transcription (Latin):
ficationis sue n̾o largitur nobhos eos obdu¬
rare dr̃. quia nõ eoꝵ miseretur non quia in¬
pellit ut peccent. eoꝵ aũt nõ miseret᷑. quib
grãm non et p̾bendam equitate ocoultissi¬
ma: nabhumanis sensib remotisina in

Expanded text:
ficationis suae non largitur, et ob hoc eos obdurare dicitur, quia non eorum miseretur, non quia impellit ut peccent, eorum autem non miseretur quibus gratiam non esse praebendam aequitate occultissima et ab humanis sensibus remot
Abbreviated transcription (Latin):
onis meritũ obdurationis misericordie.
uacuctur siño gratis datur: Obdurat au
scdm iudicium quod mĩtis. redditur Uñdat᷑
intelligi ut sicut replatio d̾i ⁊ nolle mit¬
reri ita obduratio di set nõ misereri ut
nõ abillo irrogetur aliguid quo set homo
det̾ia s tam̃ quo sit melior. ñ erogotut. Ex
his apte ostenditur quid miãm quid obdu¬

Expanded text:
ed iam, quae gratis datur. Obdurat autem secundum judicium, quod meritis redditur. Unde datur intelligi, ut sicut reprobatio Dei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Ex his aperte ostenditur quid per
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dest̾o᷑ effectus illa gr̾a est qua imp̃senti
iustificant at ꝙ ad recte iuendum ñ
i bono ad ꝑ seuerandum ad inamiur n
illa qua infuturo beatisicabimur. Itare¬
ꝓbatiodei qua abet̾no nõ eligendo quosda̾
rẽ hoc inquit. regula inꝯcusse tenenda:
pecatores in pectaus p̾scitos eẽ reꝓb n̾o
pparatos penam au̾t ẽẽ p̾paratam᷑. p̾paraui¬

Expanded text:
lla gratia est qua in praesenti justificamur, atque ad recte vivendum et in bono perseverandum adjuvamur, et illa qua in futuro beatificamur; ita reprobatio Dei, qua ab aeterno non eligendo quosdam rium: Hec, inquit, regula inconcusse tenenda est peccatores in peccatis prescitos esse non preparatos, penam autem esse preparatam. Item Fu
Abbreviated transcription (Latin):
ita reꝓbano dei p̾sci̾a malice inquibdã
no fimendum.. ip̃paratio pene nont̾mi¬
nande:. isic̃ p̾desturationis affectus est gr̾e
appositio: ita repbatõis et̾ne q̃uodam ifi
sunt nͦ mentur. pocuis ut imꝑtiatur.

Expanded text:
entia malitiae in quibusdam non finiendae, et praeparatio poenae non terminandae. Et sicut praedestinationis effectus est gratiae appositio, ita reprobationis aeternae quodammodo sunt, nec merentur; potius ut non impartiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ quibc̃q donat ꝓcul dubio se donatu
non quod hunrana iniquitas amtiteret. N
enim sicut p̾parauit sc̃os adusticiam ꝑci¬
piendam. sic p̃ꝑant ininuos adiusticiã di¬
aduttendam. quia pͣuitatis p̃pator nĩ̃
fuit. Sicut q̃ ydestimatio dei ꝓprie ast pid̃a

Expanded text:
et quibuscumque donat, procul dubio se donaturnon quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam; quia pravitatis praeparator nunquam fuit. Sicut ergo praedestinatio D
Abbreviated transcription (Latin):
sibile nõ ẽe uł nonfuisse quod factũ :
uł dutum. referentes possibilitatẽ uł
impossibilitatem: ad naturam rei enste̾
ad potentiã dei referrur. que semꝑed
fuit ⁊ est quia p̾destinatio. ⁊ p̾sci̾a po¬
tenita unum ind̾o est Quid sit repitbatio

Expanded text:
sibile est non esse vel non fuisse quod factum est vel dictum, referentes possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existenad potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est. 4. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
i̾tat̾ẽ facit indicto. iimp ossibilitat̾e
inuero. Snuero simplicit̾ intelligat᷑
impossibilitas no̾ admiteitut ut cum
modi locutio̾ib extoe dicti diuidicanda ÷
sententia dictionis. alia namq fit inta¬
ligentia siꝑ ꝯuinctionem Inc accipiãt
dicta. atq alra siꝑ difiunctionem. itt
supͣ cum dep̾sciaagebatur: p̾caxatũ est
Si em̃ cũ dicis p̾destinatus nõ pͦ dampna¬
N intelligas ita: i. nonpotest ẽẽ ut p̾des¬
tinatꝰ sit n damꝑnetur uerũ dicis quia
ꝯuimstim intelligis. fals aũt sidisuĩc¬
tim ut sintelligas istum nõ posse dãp¬
nari quim dico pͥdestinatur. Potuit em̃
nõ c̾e̾ p̾destinatus ⁊ ita damꝑnaretur.

Expanded text:
possibilitatem in vero. Si vero simpliciter intelligatur, impossibilitas non admittitur; ut cum jusmodi locutionibus, ex ratione dicti dijudicanda est sententia dictionis. Alia namque fit intelligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest damnari, intelligas ita, id est, non potest esse ut praedestinatus sit et damnetur, verum dicis, quia conjunctim intelligis; falsum autem, si disjunctim, ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
sine mito ⁊ miserieadie u̾ba. nc accipit᷑
p̃destinatio ⁊ p̾cipue p̃destinationis effettꝰ.
obduminonis uͦ nõ ipͥa di etana repbatio
effectus. Accipitur tam̃ aliq̾n ie ꝓbato. ꝙꝓ
obduratione sicut ⁊ p̾destinatiõ. ꝓsuo estic¬
tu. qui ẽ gñ apposit. Gr̃a enim appouitur¬

Expanded text:
bo hic accipitur praedestinatio, et praecipue praedestinationis effectus; obdurationis vero non ipsa Dei aeterna reprobatio,effectus. Accipitur tamen aliquando reprobatio pro obduratione, sicut et praedestinatio pro suo effectu, cui e
Abbreviated transcription (Latin):
deis aliqͣ poss enst̾e mĩta
Ita nec repbationis quaabet̾no quosdam p̾sciũ
fitłos malos &e dampnandos. sicut elegit iacob

Expanded text:
, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos, sicut elegit Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
uł minui. adhoc ant̾ obicunt quidã inten¬
tes ꝓbare nũm electoꝵ posse augen uł
minu sic posset d̾s no̾ apponere gr̃ã qͥb
apponit. iposset sustrahere quib nõ suft̾it
Quod si fieret utiq dampnarent᷑. possent
utiq dampnari istiqui utiꝙ dampuabunt᷑
augeti cima posset appomã. quib ñ aponte᷑.
ꝑ quam saluarent᷑ posse̾t gͦ saluari habi¬
tagt̃a qui tam̃ sine ea dampna buntur
Posset ttaq angerinũs electoꝵ quibi res¬
pondemus exende dictum ẽẽ ⁊ uerum e̾e
numerum elctoꝵ nonposse augeri uł

Expanded text:
inui. Ad hoc autem objiciunt quidam, nitentes probare numerum electorum posse augeri et minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, r quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum. Quibus respondemus ex ea ratione dictum esse et verum esse numerum electorum non posse augeri vel
Abbreviated transcription (Latin):
fit̾m nͦ fĩ pͥ ut eandem dilectionem ñ p̃cipne
diligamꝰ qua fre̾m diligimus. qm̾ deus di¬
lect̾o est. Item qui nõ diligit frẽm nͥ est in
dilectõt. ⁊ qui ñ est indilectõe nõ est in dõ
quia deus diloctõ est. Ecce aꝑtissime dicit
frat̾nam dilectonem. deum eẽ. Quod fr̾na

Expanded text:
fieri potest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus, quoniam Deus dilectio est. Item: Qui non diligit fratrem, non est in dilectione; et qui non est in dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Ecce aperte dicit fraternam dilectionem Deum esse. Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem in fr̾is dilectõ̾e posurit. Namĩqͦ
scandalum nõ est: utiq ꝑfectus : Et tam̃ i¬
decur dilectonem d̾i tacuisse quod numꝙͣ
quia dilectio exdco: ⁊ om̃is qui diligit ex
deo natus est. ⁊ conouit dm̃. Qui nõdilig̃
nõ cognonit deñ. quia deus dibecto est. Ista¬
ꝯtexio satis aꝑte declarat eand̃ ipam fr̃nã
dilectionẽ. Nan fratna dilectõ est.: qua di¬
lignnus mincem. nololum exdo s ⁊ deun¬

Expanded text:
n fratris dilectione posuerit. Nam in quo scandalum non est, utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunququia dilectio ex Deo est, et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit non cognovit Decontexio satis aperte declarat, eamdem ipsam fraternam dilectionem nam fraterna dilectio est qua diligimus invicem non solum ex Deo, se
Abbreviated transcription (Latin):
quod ip̃a sit ista s quia ista exdo̾ sunt Oocur
qued̾i digna sit nomine. Sed quod doñ
sit dei sic̾ dictum est dõ tu es pacientia
mȩa nõ utiq ĩo dictũ est quod dei subã ÷
allibiabip̃o est patientia nr̃a. hunc enun
sensum facile reffelit scͥpturaꝵ ip̃a locuti¬
o. Tale est enin ⁊ uespacientia mea quale
÷ domine spes mea ⁊ d̾s meus miscda mea ⁊
młta sumlia. Nõ ÷ addictũ domine caritas
mea aut tues karitas mea. ant d̾s cartias
mea. s itadictum ÷ d̾s laritas ⁊ sicut dictũ
⁊ deusspiritus ÷ ħ qui nõdiscernit intelletũ¬
a domino nõ expone̾ queraᷤ a uobis. ħenim

Expanded text:
quod ipse sit ista, sed quia ista ex eo sunt, occurrquae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei, sicut dictum est de eo: Tu es patientia mea . Non utique dictum est, ideo quod Dei substantalibi: Ab ipso est patientia mea . Hunc enim sensum facile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale est: domine, spes mea et: deus meus misericordia mea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, sicut dictum est: deus spiritus a Domino, non expositionem quaerat a nobis; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nobis qui ⁊ diligit ipãm dilect̾oem qͣ
diligit ꝓtimum. meo ip̃o deumdiligit
sacͥs actoritatib qd̾ dictũ est corro
cob. deus dilect̾o est. ut ait ioħes apłs. ut
quad gͦ ĩmus ce carrinras i sublina calo¬
i ima t̾raꝵ ⁊̃ ri que rentes eum qui est
apud nos : sinos ce̾ uolumus apud eũ. ne.¬
modicat nõnoui quid diligam. diligat
frc̃m ⁊ diligat eand̃ dilectionem. Magis.i.
quia interiorẽ. quia cercioeem. amplecte̾
dilectione deũ i dilectoem ampletẽ deum
ip̃a est dilectio q̃ om̃s bonos angło̾s ⁊ om̃s d̾i
seruos ꝯsociat iunculo sanctitatis. Quantogͥ
dilecto̾e plemores. Et qͦ nisi do̾ est pleuus.
qui plemis est dilect̾oe: hisu̾bis satis ost̾aũs
quod dilect̾o ip̃a quadiligimus deum: ⁊
ꝓximum deus est. Si ad huc aꝑtuis in ędẽ
libro subdit dicens. dilectõem fr̾nam quant̾¬

Expanded text:
ri nobis; et qui diligit ipsam dilectionem qua diligit proximum, in eo ipso Deum diligit, sacris auctoritatibus quod dictum est corrobeodem: Deus dilectio est, ut ait Joannes Apostquid ergo imus et currimus in sublimia coelort ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diligat eamdem dilectionem. Magis enim quia interiorem, quia certiorem. Amplectere dilectionem Domini, et dilectione amIpsa est dilectio quae omnes bonos Angelos, et omnes Dei servos consociat vinculo sanctitatis, nosque etdilectione pleniores: et quo, nisi Deo plenus est, qui plenus est dilectione? At enim quod dilectio ipsa, qua diligimus Deum et proximum, Deus est. Sed adhuc apertius in eodem libro subdit, dicens: Dilectionem fratrum qua
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ostendẽ: qm sp̃f sc̃s mittat᷑ siue det᷑ nob̾
accend̾it eum. ad diligendum deum iꝓpci¬
mũ ⁊ͥ pse dilectio ÷ Hõ enim ht̃ ho u̾nde
diligat deum nͥ eid̃o. Ecce qͦmͦ dat᷑ ł mitrit᷑
donim augustinus com̃dans explanat aꝑtiꝰ
quomͦ detͣ. in eod̃ libro. Dilectio inquid dei
diffusaest incordib nr̃is ut appłs att. ꝑ¬

Expanded text:
 detur nobis. accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel mittitur  Augustinus commendat, explanans apertius quomodo detur in eodem libro. Dilectio, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
eo .i. sine eiꝰ uoluntate. qr ñ eiꝰ uolunta¬
te fit peccatum. ñ gͦ d̾o uolente ⁊ nolen¬
te s ñ uolente stunt mala. qr ñ sub ẽ d̾i
uoluntati. ut malũ fiat ł ñ fiat. s ut ñ¬
fieri sinat qr bonũ ẽ siuere mala fieri
o̾ utiq uolens sut. ñ uolens mala. sus
lens sinere sinit ut ipsa fiant qr nec mala
s̃ bona nec ea fieri ł ẽẽ bonũ est. Quomͦ¬
bonofier nͣ hoc eẽt bonũ ut ea eẽnt. ea
racione dictum ẽẽ asserunt qr ex malis
quȩ fiunt ds bona elicit. nec ipẽ ꝑmute¬
ret ea fieri nisi deeis bene aliꝗd face̾t

Expanded text:
est, sine ejus voluntate, quia non ejus voluntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fiant, quia nec mala sunt bona, nec ea fieri vel esse bonum est. 7. Quombono fieri, nisi hoc esset bonum, ut ea essent, ea ratione dictum esse asserunt, quia ex malis quae fiunt Deus bona elicit; nec ipse permitteret ea fieri nisi de eis boni aliquid faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
certum ẽ ñ posse fieri mala ł ẽẽ nͥ eo
oss ab aliquo malum fieri. eũ scriptũ
sit uoluntati eiꝰ quis resistSupͣ etĩa
diẽ aũs. quia necesse ẽ fier si uolue¬
rit. s uult mala fieri aut ñ fieri. Si
uult ñ fieri ñ fiunt. fiunt aũt. nult
gͦ fieri. It bonũ ẽ mala eẽ t̃ fieryali¬
oquin summe bonꝰ ñ ꝑmuter ea fieri
na tñ ut ñ solũ bona s ⁊̃ sit ⁊ mala boñ
ullomͦ ẽẽ sinerent᷑. ab oĩpotenti bono
cũ ꝓculdubio quã facile ẽ qd uult
facere tã facile ẽ qd̃ ñ uult ẽẽ ñ sini̾e.
hoc nͥ credamꝰ ꝑiclitatur nr̃a ꝯfessio¬

Expanded text:
certum est non posse fieri mala vel esse nisi eo osset ab aliquo malum fieri, cum scriptum sit Rom. 9: Voluntati ejus quis resistet? Supra etiam dixit Aug. quia necesse est fieri si voluerit. Sed vult mala fieri aut non fieri. Si vult non fieri, non fiunt: fiunt autem, vult ergo fieri. Item bonum est mala esse vel fieri, alioquin summe bonus non permitteret ea fieri. na, tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum ullo modo esse sinerentur ab omnipotenti bono; cui proculdubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Haec nisi credam
Abbreviated transcription (Latin):
subam dicimis. sitam̃ di̾s dignum ÷ ut d̾s
dicat᷑ subsiste̾. ħ enim deliis reb rectae in¬
telligitur: in quib fubiectis sunt ea q̃ maliqͦ
sub̾t̾o ẽe dñr. sicut incorpore color. aut for¬
dice̾ ut subsistit deus. ⁊ subsit bonitati sue: deꝙ
illa bonitas nõ sub̾a sit. ł pocius eẽntia neꝙ ip̃t¬
maniffestum ⁊ dm̃ abusiue subam uocari:¬

Expanded text:
si tamen dignum est ut Deus dicatur subsistere. Hoc enim de his rebus recte intelligitur, in quibus, ut subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut fordicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipmanifestum est Deum abusiue sub
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũt innatura dĩtatis nulla sit ac¬
cidentium diu̾sttas. nullaq penitꝰ muta¬
bilitas. sedꝑfecta simplicctas. ostendit au̾s
num. sine quantuate magnis. sine indulge̾¬
cia creatorem : sine situ p̾sident̾e. sine habitu
omĩa ꝯtmne̾t̾e. sine loco uͥꝙ totu̾. sine teꝑe¬
totum sempit̾iũ. sine ulla su mutatione mu¬
tabilia faciente nichil ꝙ patiẽt̾e. Quisqͥs dm̃
tra cogitat: isinꝰod nõ pͭ om̃io inuenire quid sit.
pie tam̃ caueat qͣnt̃ potest. aliqd de illo semti¬
re qd nonsit. E cce si subtilit̾ uitendaf ex his att
p̾dictis aꝑitur illa p̾dicam̾ta artis dialetice:
dei nature minitat ꝯuenut. que nullis subiecta
tendit. nilibro .uii. detͥmitate. sic̃ ab¬

Expanded text:
uod autem in natura Deitatis nulla sit accidentium diversitas nullaque penitus mutabilitas, sed perfecta simplicitas; ostendit beatunum, sine quantitate magnum, sine indigentia Creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnino invenire quid sit; pie tamen caveri quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjecta ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
io cũ fit aliquid inꝗͣuis exigua particłã cor¬
porrs quod sentiat. amina:qͣmius ñ fiat in tori
corpore. illa tam̃ totasentit. quia totam no̾
Cũ enim aliud sit artificiosum ẽẽ. aliud ĩ ert̾e.
aliud a citu̾aliud memorem ẽe : aliud eupi¬
ditas aliud timor. aliud letistia. aliud tͥsticia
łossintrq ħ ⁊ alia huiꝰ modi innuma̾bilia in
maiꝰ & alia mius: Maniffestum ÷ no̾ simpli¬
cem s młtiplice̾ e̾e naturam. Hichil enim
simpler muttabile est. Om̃is aũt creatura

Expanded text:
ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possitque haec et alia hujusmodi innumerabilia in magis et alia minus; manifestum est non simplicem, sed multiplicem esse naturam. Nihil enim simplex mutabile est; omnis vero creatura
Abbreviated transcription (Latin):
insequenti ostendetur. Pount quedã u̾ba
libro ꝯͣ maximuu̾. qui asserebat patrẽ po
ad qͥdͣ respondens an̾ꝯ dice̾ iuditur: quod fi¬
lius &̃ potuit gign̾e̾. uolens ostend̾e patr̾e
nõ ẽẽ potentiorem filio: his u̾bifabsit ut
io potentior sit pat̾ filio. sic̾ pat̾ sil pu¬
tas. quia creatorem genuit pat̾. filuis au̾t
non genuit creatorẽ. neq enĩ nõ potuit. sed
tutt. Quare aut̾ non oꝑtuit: subdit dicens.
Inmod̾ata enĩ ee̾t diuna gen̾atõ: si geni¬
tus filius nepotem gigneret patri. quia
ceretur. Simiłr. ille sinepotem non
gigneret auosua & ꝓnepotem ꝓauo suo:
nõ a nob appellaretur om̃potens. nuno
mpleret᷑ gen̾atois series. si semꝑ alteri ex
altero nasceretur. nec eam ꝑfic̾e̾t ullus. si ñ
suffi cẽt unus om̃ips. Itaq oĩpotet̾e ge¬
nuit filium ꝑatris natura: nõ fecit. Oppo

Expanded text:
ba lib. contra Maximinum, qui asserebat Patrem potAd quod respondens Aug. dicere videtur quod Filius etiam potuit gignere, volens ostendere Patrem esse non potiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatonon genuit creatorem. Neque enim non potuit, sed ortuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia ceretur. Similiter etiam ille si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus omnipotens. Itaque omnipotentem genuit Filium Patris natura, non fecit. 3. O
Abbreviated transcription (Latin):
cadem .ii. potentia ÷ infilio. qua potuit gia
gigni. quia aliud ⁊ gignere: aliud gigni. hic
se gignere ⁊ aliud posse gigni. aliam si gnifi¬
ces potentiam. qua pat̾ ÷ potens singuere. ⁊
aliam qua filius ⁊ potens gigni: falsus ⁊ in¬
tellectus. Siau̾t dicas patrem posse hr̾e aliã
ꝓprietate᷑ siue nocionem qua genitor ⁊ cifiliu̾
aliã quagenitus ÷: uerus÷ intellectus. aliã

Expanded text:
potuit gigngigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic  est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam
Abbreviated transcription (Latin):
prudent̾ dictum ÷. qd̾ ds pat̾ nͨ uolens
nec nolcus ÷ deus. nec nolens nͨ uolens ge¬
nuit filium. siue uoluntate suic nec̾itate:
extali sensu mͥ uidentur accipi ertda ut uo¬
luntatem p̾cedent̾e. ł accedentẽ intelligamꝰ.
⁊sapiens genuit ⁊ huiꝰ modi. Si enim pat̾
sapiens & bonus dr᷑ genuisse filiu̾. c̃ nõ¬

Expanded text:
prudenter dictum est quod Deus Pater nec volens nec nolens est Deus, nec nolens nec volens genuit Filium, sive voluntate, sive necessitate, ex tali sensu mihi videntur accipienda, ut voluntatem praecedentem vel accedentem intelligamus, et sapiens genuit et hujusmodi. Si enim Pater sapiens et bonus dicitur genuisse Filium, c
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ⁊: Hõ enim n̾o potuit gignere:
s nõ oportuit. qĩ potuit. s nõ oportuit.
hõ ⁊ nobis ꝑspicuum aꝑire: quomodo sit hoc
uerum.. uo subsilentio pocius ẽe p̾tereũd̾
insime suꝑ hoc aliquid loqui cog̾e̾t instan¬

Expanded text:
enim non potuit gignere, sed non oportuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instan
Abbreviated transcription (Latin):
ue minfernum dunersus sit: sue non: cre¬
dibile est. non eum habere faeultatem.
accedendi ad nos. Quani habebit in temꝑe
anticrim. in quo frau dulenter ac iuolẽ¬
ter operabitur. & icleo foide dt᷑ teͥ soluen¬
dus: quia tunc dabrtur ei adeo potestas
tẽp tandi homines quam modo non ht.¬

Expanded text:
n infernum demersus sit sive non, credibile est eum non habere potestatem accedendi ad nos, quam habebit in tempore Antichristi; in quo fraudulenter ac violenter operabitur, et ideo forte dicitur tunc solvendus, quia tunc dabitur ei potestas a Deo tentandi homines, quam modo non ha
Abbreviated transcription (Latin):
rigenes. p̃uto in quid sane quia sãeti
repugnantes aduersus astos incentoies
et uincentes miriuãt exertitum demonu̾
ueluel conplurimos eoꝵ intorimant. nͥ
ultra fas sit illi spiritur ⁊ spiritum ql ab a¬
liquo sõcto. caste. ex pudiee uiuendo uie¬
tus sit: inpugnare iterum alium homine̾
hoc autem quidam putand intelli gend̾
tm ele illo uatio: in guo superatus e it.

Expanded text:
ejusd.: Puto, inquit, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autum de illo tanto vitio, in quo superatus est, u
Abbreviated transcription (Latin):
opinantur qd ibi religatus sit. et ad uos
fueruit mille anni. soluetur sachanas
tẽpore qo tẽp tauit uͦ. in oleserto. uel
ni passione. et uictus est ab eo. Ipsum
putant primum hominem tẽptasee t

Expanded text:
opinantur quod ibi relegatus sit, et ad nos fuerint mille anni, solvetur Satanas tempore quo tentavit Christum in deserto. vel in passione; et victus est ab eo. Ipsum putant primum hominem tentasse, et
Abbreviated transcription (Latin):
uult. ẽꝑ eum mens hominis afficiatur
motus ł affectio mentis ad credend̃ ut
seand̾ si c̃ addiligend : Adꝙ sane dici pot̾
quia alios actus atq motus iurtirtum
uirtutib qr actꝰ suittut pote fidei ac
spe. P fidem enim & sp̾e. p̃dictos oꝑat᷑
actꝰ. diligendi uͦ spem actum: ꝑ se tantum
sine alicusꝰ uirtutis medio oꝑatur .i. dili¬
gere. Ałr gͦ hunc actũ oꝑatur quam alios
uirtutum actus. Iõ different̾ deħ. ⁊ de
alio lo quitur scriptura. qͣ istum sp̃alit̃
caritati tribuit. Est gͦ caritas uere sp̃s¬
libro. caritat᷑e dicit eẽ bonum. quo nil
seꝑat. ꝗ e̾e̾ nõ solum melius s ⁊̃ certius
hec bono pot̾ s Ecce diẽ quia caritate in

Expanded text:
um per eum mens hominis afficiatur motus vel affectio mentis ad credendum vel sperandum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici potest quia alios actus atque motus virtutum uarum actus sunt, utpote actum fidei, id spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter de hoc et de aliis loquitur Scriptura, quae istum specialiter charitati tribuit. Est ergo charitas vere Splib., charitatem dicit esse bonum, quo nil separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Ecce dicit quia charit
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ caritas di.: diffundi incordibus ur̃is: non
est dicta carctas qͣdiliq̃ nos s qͣ facitnos dili¬
gere .i. nõ ibi appellatur caritas dei eo ꝙ
ds nos ea diliquat. si eoꝙ. en nos sui dilestoros
facit. ⁊ qd ea rõe possit dici caritas d̾i quia
nos ea dilig̾ẽ facit. ex simili gen̾e locutio¬
nis ostendit. sicut dr̃ iusticia dĩ qua nos
iustisicat. ⁊ dominꝰ salus qua nos saluat:¬

Expanded text:
 Charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genere locutionis ostenditur, sicut dicitur justitia Dei qua nos justificat, et Domini salus qua nos salvat
Abbreviated transcription (Latin):
dei dicta est diffundi incordib nr̃s. nõ qua
ip̾e nos diligit: s qua nos diligere racit
ic̃. hisu̾bis nõ diuiditur nec diuisa ostendt̃
caritas qua dsnos diligitabea q̃ nos diligimꝰ
Si pocius cum sit ima n eas caritas. ⁊ dicat᷑
ip̃a di caritas diu̾sis decansis ⁊ racionib di¬

Expanded text:
t diffundi in cordibus nostris, non qua ipse nos diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et ra
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾e sit ea uistus: s quia nos ea iustos fa¬
cit. Simiłt ⁊ fides ce salus: sit iudet᷑¬
ẽẽ dicta caritasdĩ. que ÷ unob̾ nonqnod
ip̃e ea diligat: s quia eanos diligere
quanos eum. s qua nos ip̃e dilextt musit
filium suum littatorem ꝓ peccatis nr̃is ⁊c̃.
Ecce ⁊ hic uidet᷑ maniffestt duudere. dilce¬
cionem qua nos diligius deum: ab eaqͣ
ip̾e diligit nos Si ꝯ inquiunt sp̃s sc̾s dilec¬
cio: qua deus diligit.⁊ qua nos diligmus:
dupplex ÷ dilecto imo duo du̾sa. ꝙ absur

Expanded text:
 justos facit, similiter et fides et salus, sic videtur dicta Dei charitas, quae est in nobis, non quod ipse ea diligat, sed quia ea nos diligere non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos, et misit Filium suum liberatorem pro peccatis nostris. Ecce et hic videtur manifeste dividere dilectionem qua nos diligimus Deum, ab ea qua ipse diligit nos. Si ergo, inquiunt, Spiritus sanctus dilectio est qua Deus diligit, et qua nos diligimus, duplex dilectio est, imo duo diversa est,
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ. uͥ at dilectoẽm dĩ ꝯme¬
morari. non quanos eum s qua ipe
dilexit nos. Ac si diceret. ꝯmemorat dilec¬
asp̃u scõ aquo fides. sic̃ gͦ fides non est sp̃s
sq̃s. a quo est: ita nͨ caritas. Qͦ modo enim
caritas sp̃s.s. ÷. si abip̾o est Nam si ab ip̃o¬

Expanded text:
auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilecancto, a quo fides Sicut ergo fides non est Spiritus sanctus a quo est, ita nec charitas. Quomodo ergo Spiritus sanctus est, si ab ipso est? Nam si ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
enim eẽt innob̾. isi diffundẽtur in coerdi¬
b ꝑ sp̃m. Caritas aut di dicta⁊ diffundi ĩ
cardib nr̃is. ñ qͣnos rꝑ̾e diligit.s qua nos
facit dilectores. suos. si c̃iusticia eius dr̾:
qua nos iusti eiꝰ munere efficinuir.⁊ ⁊ do¬
mini salus. qua nos saluat. ⁊fides xͥ. qͣ¬

Expanded text:
tur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et
Abbreviated transcription (Latin):
uuit. ita seꝑ ł uoluntatem mutat quam huit. ita¬
si ñ quam aliqua potentia sua priuat᷑
Ho est gͦ pͥuatus potentia ĩ carnandi
ł resurgendi. lic ñ possit m̃ inearra¬
ri t restirgere. Sic̃. it potuit olim in¬
carnari. ita ⁊ pousit mͦ incarnat᷑ eẽ
ĩquo euisd rei potencia monstrat᷑. Utat
olim sciuit se resurrecturum.⁊ modo¬
seit se resurrexisse. ñ ẽ alia scientia. illd
olim sciisse. ⁊ hoc mͣ scires eas omni¬
no. ⁊ sicut uoluit olim resurgerermͦ
resurrexisse. ĩ quo uniꝰ rei uoluntas
exprummitur. ita potuit olim naser y
b̾. ⁊ diuersis ad iuncta aduerbus. eumn¬
dem faciunt sensum.ut mͦ locuientes
dm̃s. iste potest legere bodie. cras aũ
aut̃ diuersis tꝑib ioquentes. eiusa
tp̃is u̾bis.⁊ aduerbus utamur.dicen¬
des. hodie iste pͥ legere hodie. ⁊dice¬
ntes cras. iste potẽst hodie legeren
tuit .i. habere omnẽ illam potenti¬
am qͣ semel hũit. ⁊ illius omnis re
posse facere. omne ilid̾ quod aliqñ

Expanded text:
amittit, vel voluntatem mutat quam habuit; itanec unquam aliqua potentia sua privatur. Non est ergo privatus potentia incarnandi vel resurgendi, licet non possit modo incarnari vel resurgere. Sicut enim potuit olim incarnari, ita et potest modo incarnatus esse; in quo ejusdem rei potentia monstratur. Ut enim olim scivit se resurrecturumit se resurrexisse. Nec est alia scientia illud olim scivisse, et hoc modo scire, sed eadem omnino. Et sicut voluit olim resurgere, et modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas exprimitur; ita potuit olim nasci et bus, et diversis adjuncta adverbiis, eumdem faciunt sensum, ut modo loquentes dicimus: Iste potest legere hodie, cras auteautem diversis temporibus loquentes, ejusdem temporis verbis et adverbiis utamur, dicentes hodie: Iste potest legere hodie, et dicentes cras: Iste potest hodie legere, non tuit, id est, habere omnem illam potentiam quam semel habuit, et illius omnis rei posse facere omne illud quod aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
eandem multiplicitatẽ recipit. nec
mutabilitatẽ quȩ ĩ expleta esse ñ pͣ. de
qua ꝓpħa ait. Omnia q̃ eũq uoluit dñs
fecit. Et apłs. uoluntati eius quis resi¬
stet: Et alibi ut ꝓbetis quȩ sit uolun¬
tas d̾i bona ⁊ beneplacens ⁊ ꝑfecta ⁊ ħ¬

Expanded text:
est, nec multiplicitatem recipit, nec mutabilitatem, quae inexpleta esse non potest. De qua Propheta ait: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit . Et Apostolus: Voluntati ejus quis resistit? Et alibi ait: Ut probetis quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens
Abbreviated transcription (Latin):
struosi ammantium partꝰ. ⁊ his similia
quoꝵ niħ fit. nidi d̾i uoluntate. s in
plerisq ñ aparz. Iõ placuit uanitati phi¬
losophoꝵ etiam aliis causis ea tribuere: cũ
omnino uidere ñ poterant suꝑiorem
ceteris omnibꝰ causam .i. uoluntatem
dei. Ita q ñ nisi d̾i uoluntas cã pͥma
ẽ sanitatis egriudinis. p̃mioꝵ atq pe¬

Expanded text:
antium partus, et his similia quorum nihil fit, nisi Dei voluntate, sed plerisque non apparet. Ideoque placuit vanitati philosophorum etiam causis aliis ea tribuere, cum omnino videre non possent superiorem caeteris omnibus causam, id est voluntatem Dei. Itaque non nisi voluntas Dei causa prima est sanitatis, aegritudinis, praemiorum, poe
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit fac̾e̾ celum ⁊ t̾ram. maiꝰ aliqd q̃¬
rit. ꝗͣ est uoluntas d̾i. Nicħ aut̃ maiꝰ in¬
ueniri pͣ. Compescat se gͦ humana te¬
m̾itas. ⁊ id qd̾ ñ ẽ ñ quęrat ne id qd̾
ẽ in ueniat Ecce his auctorrtatibꝰ. aꝑ

Expanded text:
voluit facere coelum et terram? majus aliquid quaerit quam est voluntas Dei, nihil autem majus inveniri potest. Compescat se ergo humana temeritas, et id quod non est non quaerat, ne id quod est non inveniat. Ecce his auctoritatibus ape