comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultũ namq differt inter eũ qui metu gehen¬
ne. uel spe retributionis future. uitioꝵ inse ex¬
tinguit incendia : & eũ qͥ diuine caritatis affecꝰtu
ipsam malitiã & inmundiciã ꝑhorrescit. ac puri¬
tatis possidet bonũ amore tantũ & desiderio carita-¬
tis: nec iã remunerationẽ future ꝓmissionis aspiciens.
sed p̃sentis boni delectatus conscientia agit om̃a: nec
contẽplatione penarũ. sed delectacione uirtutũ: Hic
nãq status. nec submotis cunctoꝵ hominũ testimoni¬
is abusa occasione peccati nec occultis cogitationũ
uiolari oblectationib potest: dũ affectũ uirtutis
ipsius medullitus retinens. qͥcqͥd illi contrarium
ẽ non solũ corde ñ recipit: uerũ etiã su̾mo detestat᷑
horrore Aliud nãq est p̃senti bono delectatum¬
quẽpiã odio habere uicioꝵ carnis contagia: aliud
future remunerationis intuitu illicitas concupiscen¬
tĩas refrenare aliudq ẽi. p̃sens metuere detrimentum:

Expanded text:
ultum namque differt inter eum qui metu gehennae, vel spe retributionis futurae, vitiorum in se exstinguit incendia, et eum qui divinae charitatis affectu ipsam malitiam et immunditiam perhorrescit, ac puritatis possidet bonum amore tantum et desiderio castitatis, nec jam remunerationem futurae promissionis aspiciens, sed praesentis boni delectatus conscientia, agit omnia, nec contemplatione poenarum, sed delectatione virtutum. Hic namque status nec, submotis cunctorum hominum testimoniis, abuti occasione peccati, nec occultis cogitationum violari oblectationibus potest, dum affectum virtutis ipsius medullitus retinens, quidquid illi contrarium est, non solum corde non recipit, verum etiam summo detestatur horrore. Aliud namque est, praesenti bono delectatum odio habere uitiorum carnisue contagia, aiind futurae remunerationis intuitu inlicitas concupiscentias refrenare, aliudque est praesens metuere detrimentum
Abbreviated transcription (Latin):
cłe principes ab illa districtione laxati st̃. Non nulli enim
existimantes id quod uidebant gentib pro infiriitate con¬
cessum. sibi etiã licitũ: nichil detrim̃ti se ꝑpeti crediderunt.
Hi autẽ quib apłicus ad huc in erat feruor. memores illius
pristinȩ ꝑfectionis. descendentes a suis ciuitatib illoꝵq consor

Expanded text:
clesiae principes ab illa districtione laxati sunt. nonnulli enim, clesiae principes ab illa districtione laxati sunt. nonnulli enim, existimantes id quod uidebant gentibus pro infirmitate concessum sibi etiam licitum, nihil se detrimenti perpeti crediderunt, hi autem quibus adhuc apostolicus inerat feruor, memores illius pristinae perfectionis, discedentes a ciuitatibus suis illor
Abbreviated transcription (Latin):
enim possessores agrorum aut domorũ erant. uendebant. af
ferentes pretia eoꝵ que uendebant. & ponebant ante pedes
apostoloꝵ Diuidebat᷑ autem singulis pro ut cuiq opus erat:
Talis inquam erat om̃is tunc ȩccła quales nunc per paucos
in cȩnobiis inuenire difficile est Sed cũ post apostoloꝵ ex ces¬
sum tepescere cępisset credentiũ multitudo ea uel maxime
quȩ adfidem xꝑi de alienigenis ac diuersis gentib conflue¬
bat. a quib apłi pro ipsis fidei ruoimentis & inueterata gen¬
tilitatis consuetudine. nichil amplius expetebant. nisi ut ab
tẽperarent. atq ipsa libertas quȩ gentib propt̃ infirmita¬
tẽ primȩ credulitatis indulta est. etiam illius eccłę perfec
tionem quȩ iherosolymis consistebat paulatim contatnina¬
re cȩpisset. & crescente cotidiȩ uel indigenarũ numero uł
aduenarũ. primȩ illius fidĩ frigesceret feruor: non solum bi
qui adfidẽ xꝑi confluxerant. uerũ etiam illi qui erant ec¬

Expanded text:
em possessores agrorum, aut domorum erant, vendebant; et afferentes pretia eorum quae vendebant, ponebant ante pedes apostolorum. Dividebatur autem singulis prout cuique opus erat . Talis, inquam, erat tunc omnis Ecclesia, quales nunc perpaucos in coenobiis invenire difficile est. Sed cum post apostolorum excessum tepescere coepisset credentium multitudo, ea vel maxime quae ad fidem Christi de alienigenis ac diversis gentibus confluebat, a quibus apostoli pro ipsis fidei rudimentis ac inveterata gentilitatis consuetudine nihil amplius expetebant, nisi ut ab ine temperarent , atque ista libertas quae gentibus propter infirmitatem primae credulitatis indulta est, etitionem quae Hierosolymis consistebat paulatim contaminare coepisset, et crescente cotidie uel indigenarum numero uel aduenarum primae illius fidei refrigesceret feruor, non solum hi qui ad fidem Christi confluxerant, uerum etiam illi qui erant ec
Abbreviated transcription (Latin):
anachoritaꝵ numerus. qui prius in cȩnobis constituti. iãq
in actuali conuersatione ꝑfecti. solitudinis elegere secreta
Cuiꝰ professionis quoq nos optamus esse participes Tercium
reprebensibile sabaitarum est: de quibus sigillatim ꝑ ordinẽ
plenius disseremus. Harũ gͥ trium professionũ ut diximꝰ funda¬
tores primũ debetis agnoscere. Nã profecto ex hoc ipso. uel
odiũ ꝓfessionis illius nasci poterit quȩ uitanda ẽ. ueleius desi¬
derrum quȩ sequenda: qm̃ necesse est. unamquãq uiam ad illui
finẽ suum trahere sectatorem: ad quem arictor ipsius inuentor¬
q ꝑuenerit. Itaq cęnobitarum disciplina: a tempore p̃dicati¬
onis apłicȩ sũpsit exordium: Nam talis extitit iherosolymis
om̃is illa credentium multitudo: quȩ in actibus apostolorum¬
ita describitut Multitudinis autẽ credentiũ erat cor unum¬

Expanded text:
anacboretarum, qui prius in coenobiis instituti iamque anacboretarum, qui prius in coenobiis instituti iamque in actuali conuersatione perfecti solitudinis elegere secreta: cuius professionis nos quoque optamus esse participes. tertium reprehensibile Sarabaitarum est. de quibus singillatim per ordinem plenius disseremus. harum igitur trium professionum ut diximus fundatores primum debetis agnoscere. nam profecto ex hoc ipso uel odium professionis illius nasci poterit quae uitanda est uel eius desiderium quae sequenda, quia necesse est unamquamque uiam ad illum finem suum pertrahere sectatorem, ad quem auctor ipsius inuentorque peruenit. Itaque coenobiotarum disciplina a tempore praedicationis apostolicae sumpsit exordium. nam talis extitit in Hierosolymis omita describitur: « Multitudinis autem credentium erat cor e
Abbreviated transcription (Latin):
facile in id usq propellet: ut etiã illa que maxime utilia at¬
q saluberrima sunt. suꝑflua ei ac noxia uideant᷑. atq ita
p̃sũptioni eius callidus hostis illudit. ut irrationabilib dif¬
fintconib suis ꝑtinaciter in herendo. hoc solũ modo sibi sc̃o
esse persuadeat. Qđ rectũ atq iustissimũ suȩ tantũ obstina¬
ꝓfessionis nr̃ȩ quem ad modũ uel unde descenderit: primum
debetis agnoscere Iunc & enĩ poterit quis desid̾atȩ artis effi¬
catius assequi disciplina. & ad exercendã eam ardentius inci¬
tari. cũ auctoꝵ ac fundatoꝵ eiꝰ agnouerit ueritatẽ
Ria sunt
in egypto genera monachoꝵ. quoꝵ duo sunt optima. ter¬
tium tepidũ atq omĩno euitandũ Primũ ẽ cęnobitarũ. qui
scilicet in congregatione pariter consistentes. unius senioris
indicio pariter gubernantit: Cuius generis maximus nu¬
merus monachoꝵ. ꝑ uniuersã egyptum cõmoratur. Scłm

Expanded text:
facile in id usque propellit, ut etiam illa quae maxime utilia atque saluberrima sunt, superflua ei videantur et noxia. Atque ita praesumptioni ejus callidus hostis illudit, ut irrationabilibus definitionibus suis pertinaciter inhaerendo, hoc solummodo sibi sanctum esse persuadeat, quod rectum atque justissimum suae tantum obstinaprofessionis nostrae, quemadmodum vel unde descenderit, primum debetis agnoscere. Tunc enim poterit quis desideratae artis efficacius assequi disciplinam, et ad exercendam eam ardentius incitari, cum auctorum et fundatorum ejus agnoverit dignitatem. Tria sunt in Aegypto genera monachorum, quorum duo sunt optima, tertium tepidum atque omnimodis evitandum: primum est coenobitarum, qui scilicet in congregatione pariter consistentes, unius senioris iudicio gubernantur: cuius generis maximus numerus monachorum per uniuersam Aegyptum commoratur. secundum
Abbreviated transcription (Latin):
his uidelicet qͥ de egypto ac thebaida obcatholicȩ fidĩ ꝑseueran¬
tiam. metallis ponti atq armeniȩ fuerant relegati. licet cenobi¬
oꝵ isciplinã in quibusdam ciuitatib rarissimã uicłemꝰ: anacho¬

Expanded text:
his videlicet qui de Aegypto ac Thebaida fuerant ob catholicae fidei perseveranhis videlicet qui de Aegypto ac Thebaida fuerant ob catholicae fidei perseverantiam metallis Ponti atque Armeniae relegati, licet coenobiorum disciplinam in quibusdam civitatibus rarissimam viderimus, Anacho
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ut quẽ admodũ sui. ita eoꝵ etiam quȩ ꝓprio sudore conqui¬
runt potestate conquirunt priuent᷑. abrenuntiationis primȩ fer¬
uorem dũ cotidie semet ipsos laboris sui fructib nudant iugit̃
in nouantes: isti autẽ in eo ipso qd̃ aliquid pauperib largiunt᷑
elati. inpreceps cotidie collabunt᷑. Illos autẽ pacientia atq distric¬
tio quasic deuote in hac quã semel arripuere ꝓfessione perourant
ut numquã suas expleant uoluntates. erucifixos huic mundo co-¬
tidie uiuosq martires facit: hos arbitrii sui tepor uiuos ad infer¬
na demergit. Hȩc gͥ duo genera monachoꝵ. in hac quidẽ prouintia¬
equali prope modũ inter se numerositate contendunt: Ceterũ
re illud terciũ satabaitaꝵ genꝰ habundare ac prope solũ esse cog¬
ẽmporib siquidẽ lucii qui artianȩ perfidiȩ
eꝑc fuit sub ualentis imꝑio. dũ diaconiam nr̃is ft̾ib deferreoꝰ

Expanded text:
rant, ut quemadmodum sui, ita etiam eorum quae proprio sudore conquirant, ut quemadmodum sui, ita etiam eorum quae proprio sudore conquirunt potestate priuentur, abrenuntiationis primae feruorem, dum : cotidie semet ipsos laboris sui fructibus nudant, iugiter innouantes: isti autem in eo ipso quod aliquid pauperibus largiuntur elati in praeceps cotidie coniabuntur. illos patientia atque districtio, qua sic deuote in hac quam semel adripueruat professione perdurant, ut numquam suas expleant uoluntates, crucifixos huic mUDdo cotidie uiuosque martyras facit, hos arbitrii sui tepor ad : inferna demergit. haec igitur duo genera monachoram in hac quidem prouincia aequali propemodum inter se numerositate contendunt. ceterum are, istud tertium Sarabaitarum genus abundare ac prope solum esse cogTemporibus siquidem Lucii qui Arianae perfidiae episcopus fuit, sub Valentis imperio cum diaconiam nostris fratribus deferremus,
Abbreviated transcription (Latin):
uastoꝰ hȩremi reressus penetrare non timeant. ad unitationẽ scili¬
cet ioħis baptistȩ qui in heremo tota ętate permansit. heliȩ quoq
& hęlisei. atq illoꝵ de quib apłs ita cõmemorat Circuierunt in
melotis. & pellib caprinis. angustiati. afflicti. egentes. quib dignꝰ.¬
prebete eis aut non possit aut nolit: Illi hoc om̃ib expetunt uotis
isti ut om̃ium copiarũ affluentiã consequantur Illi obhoc cȩr¬
tatim statutũ canonẽ transcendẽ diuinis oꝑib elaborant. uͣt¬
ratis proabbatis dispendat᷑ arbitrio: isti uͦ ut quic qͥd cotidiane
suꝑfuerit gulȩ. aut ꝓfusiori proficiat uoluptati aut certe uitto¬
philargiriȩ recondatur. Postremo ut concedamus. ab ipsis quo¬
que hȩc quȩ ñ ab optimo proposito congerunt᷑. melius quã dirxi¬
mus possedistribui. nec sic quidẽ aduirtutis ullius ac perfectionis

Expanded text:
uastos heremi recessus penetrare non timeant, ad imitationem sciliuastos heremi recessus penetrare non timeant, ad imitationem scilicet Iohannis Baptistae, qui in heremo tota aetate permansit, Heliae quoque et Helisaei atque illorum de quibus apostolus ita memorat: circumierunt in melotis et in pellibus caprinis angustiati, adflicti, egentes, quibus dignpraebere I eis aut non possit atit nolit. illi hoc omnibus expetunt uotis,isti ut \'omnium copiarum afluentiam consequantur. illi ob hoe certatim statutum transcendere canonem diurnis operibus elaborant, uts pro abbatis dispensetur arbitrio, isti ut, quidquid cotidianae superfuerit gulae, aut profusoriae proficiat uoluntati aut certe filargyriae uitio recondatur. postremo ut concedamus ab istis quoque haec quae non optimo proposito congeruntur melius quam diximus posse distribui, nec sic quidem ad meritum uirtutis illius ac perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatẽ: cuius etiã nunc adhuc in districtis cenobiis cernimꝰ resi
ma radice scõꝵ etiã anachoretarum post hec flores fructusq
ꝓlati sunt Cuius ꝓfessionis principes hos quos paulo ante cõme¬
morauimus. scm̃ scilicet paulũ uel antoniũ extitisse didicimus.
Qui non ut quidã pusillanimitatis causa. nec inpacientiȩ morbo
sed desido sublimioris ꝓfectus contẽplationisq diuinȩ solitudi¬
nis secreta sectati sunt: licet prior eoꝵ necessitatis obtẽptu. dũ
tempore persecutionis affinium suoꝵ deuitat insidias. heremum
penetrasse licatur: Ita gͦ processit ex illa quã diximus discipli¬
na. & aliud ꝓfessionis genus. cuiꝰ sectatotes anachoritȩ. id est secesso¬
res merito nuncupantur: eoqđ nequaquã contenti hac uictoria
qua inter homines occultas insidias diaboli calcauerunt. aperto
certamine ac manifesto conflictu demonib congredi cupientes

Expanded text:
aetatem, cujus etiam nunc adhuc in districtis coenobiis cernimus sedeaetatem, cujus etiam nunc adhuc in districtis coenobiis cernimus sedema radice sanctorum etiam anachoretarum post haec flores fructusque prolati sunt, cujus professionis principes, hos quos paulo ante commemoravimus, sanctum scilicet Paulum vel Antonium novimus exstitisse; qui non, ut quidam, pusillanimitatis causa, nec impatientiae morbo, sed desiderio sublimioris perfectus contemplationisque divinae, solitudinis secreta sectati sunt, licet eorum prior, necessitatis obtentu, dum tempore persecutionis affinium suorum devitat insidias, eremum penetrasse dicatur. » Ita ergo processit ex illa quae diximus disciplina aliud perfectionis genus, cujus sectatores anachoretae, id est secessores merito nuncupantur, eo quod nequaquam contenti hac victoria, qua inter homines occultas insidias dcertamine ac manifesto conflictu daemonibus congredi cupientes
Abbreviated transcription (Latin):
tio qui sibi uel ȩccłȩ dĩ remissioris uitȩ negligentiã licitã esse credi¬
derunt. in locis stiburbanis ac secretiorib cõmanere: & ea quȩ ab
apłis puniuersũ corpus ȩccl̃ę generaliter meminerunt institu¬
ta. priuatim ac spetialiter exetcere ceperunt. atq ita conua¬
luit ista quã diximus disciplina discipłoꝵ. qui se ab illoꝵ con¬
tagio sequestrauerunt: qͥ paulatim tempore procedente se¬
gregati acredentiũ turbis. eoqd̃ aconubiis abstinerent. & a
parentũ se consortio mundiq huiꝰ conuersatone secernerenT
aona aos. siue. aognia. moriays. asingularis ac solitariȩ uite
districtione nominati sunt Unde consequens fuit. ut excõ¬
munione consortii. iaconobiati.cellȩq ac diu̾soria eoꝵ ceno¬
bia uocarent᷑: Istud gͦ solum mͦ fuit antiquissimũ monachoꝵ
genus: qđ non solũ tempore sed gr̃a primũ est Qđ per annos
plurimos inuiolabile usq ad abbatis pauli. uel antonii durauit

Expanded text:
tio qui sibi et Ecclesiae Dei remissioris vitae negligentiam licitam esse credebant, in locis suburbanis ac secretioribus commanere, et ea, quae ab apostolis per universum corpus Ecclesiae generaliter meminerant instituta, privatim et peculiariter exercere coeperunt, atque ita coaluit ista quam diximus discipulorum qui se ab illotagio sequestraverant, disciplina; qui paulatim tempore procedente segregati a credentium turbis, ab eo quod a conjugiis abstinerent, et a parentum se consortio mundique istius conversatione discernerent, monachi sive monazontes, singularis ac solitariae vitae districtione nominati sunt; unde consequens fuit ut ex communione consortii coenobitae, cellaeque ac diversoria eorum coenobia vocarentur. Istud ergo fgenus, quod non solum tempore, sed etiam gratia primum est, quod per annos plurimos inviolabile usque ad abbatis Pauli vel Antonii duravit
Abbreviated transcription (Latin):
inhis qui anachoretaꝵ sibi spetiȩ atq imagine blandiunt᷑. quiq
in primordiis suis feruore quodã breui cȩnobii expetere ꝑfecti
onẽ uident᷑: sed continuo tepe facti. dũ pristinos mores ac uitia
resecare contẽpnunt nec iugũ humilitatis ac pacientiȩ duitius
sustinere contẽpti sunt. subdiq senioꝵ imꝑio dedignant᷑. separatas
expetunt cellas. ac solitariẽ sede desid̾ant: ut ita scilicet anemine
lacessiti. pacientes. mansueti. uel humiles. possint abhominib esti¬
mari. Quȩ institutio immo tepor. eos quos semel infecerit ad ꝑfecti¬
onẽ numquã ꝑmittit accedere Hoc enĩ modo non solũ ñ abscidet¬
t᷑ uerum etiam indeterius eoꝵ uitia conualescunt: dũ anemine ꝓ¬
uocati. ut qđ dã lȩtale & intestinũ uirus quanto amplius. celatum¬
fuerit. tanto ꝓfundius serpens insanabilẽ morbũ generat egrotanti.
ro reuerentia enĩ singulatis cellȩ nullus iã uitia solitarii audet ar¬

Expanded text:
in his qui anachoretarum sibi specie atque imagine blandiuntur quique in primordiis suis feruore quodam breui coenobii perfectionem uidentur expetere, sed continuo tepefacti, dum pristinos mores ac uitia resecare contemnunt nec iugum humilitatis ac patientiae diutius sustinere contenti sunt subdique seniorum imperio dedignantur, separatas expetunt cellas ac solitarie sedere desiderant, ut ita. scilicet a nemine lacessiti patientes, mansueti uel humiles possint ab hominibus aestimari: quae institutio, immo tepor eos quos semel infecerit ad perfectionem numquam permittit accedere. hoc enim modo non solum non absciduntur, uerum etiam in deterius eorum uitia conualescunt, dum a nemine prouocata ut quoddam letale et intestinum uirus, quanto amplius celatum fuerit, tanto profundius serpens insanabilem morbum generat aegrotanti. pro reuerentia enim singularis cellae nullus iam uitia solitarii audet ar
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & in tuo nomine uirtutes multas fecimus responsurũ se esse
testat. quia numquã noui uos. discedite ame operarii iniquita¬
tis: Et iccirco & istos quib hanc głam signoꝵ atq uirtutũ pro
merito sc̃ĩtatis ipse concessit. ne inhis extollant᷑ ãmonet dicens.
Nolite gaudere quia demonia uobis subiciunt᷑. gauoete autẽ. quia
nomina ur̃a scripta sunt incelis.

Expanded text:
mus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? responsurum se esse mus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? responsurum se esse testatur, quia numquam novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis. et idcirco etiam istos, quibus hanc gloriam signorum atque uirtutum pro merito sanctitatis ipse concessit, ne in his extollantur admonet dicens : nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur, gaudete autem quia nomina uestra scripta sunt in caelis.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sibi pro taliũ mirabiliũ uirtute donabant: qͥa
non hec suo merito agi. sed dñi miscła fatebant᷑: apłicis uerbis
in amiratione signoꝵ humanã głam refutantes Uiri fr̃s quid
mitamini in hoc. aut nos qͥd intuemini. quasi nr̃a uirtute aut
pietate. fecerimꝰ hunc ambulare: Nec quẽquam in donis aut
mirabilib dĩ. sed pocius exꝓprius urtutũ fructib predicandũ
esse censebant. qui industria m̃tis & oꝑũ uirtute generantur.
Plerũq enĩ ut supra ĩã dictũ est homines mente corrupti. rȩpbi
circa fidẽ. innomine dñi & demonia expellunt. & uirtutes maxi¬
mas operant᷑: De quib cũ apłi causarent᷑ & dicerent. preceptor
uidimꝰ quendã in nomine tuo eicientẽ demotiia & prohibuimꝰ
eũ quia non sequit᷑ nobiscũ. licet eisdẽ ad presens responderit xꝑs.
nolite prohibere. qui ciũ non ẽ aduersus uos pro uobis est: tamen
eis infine dicentib. dñe. dñe: nonne in tuo nomine prophetaui¬

Expanded text:
nihil sibi pro talium mirabilium uirtute donabant, quia non haec suo merito agi, sed domini misericordia fatebantur, apostolicis uerbis in admiratione signorum humanam gloriam refutantes: uiri fratres, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra uirtute aut pietate fecerimus hunc ambulare? nec quemquam in donis ac mirabilibus dei, sed potius ex propriis uirtutum fructibus praedicandum esse censebant, qui industria mentis et operum uirtute generantur. plerumque enim, ut supra iam dictum est, homines mente corrupti, reprobi circa fidem, in nomine domini et daemonia expellunt et uirtutes maximas operantur. de quibus cum apostoli causarentur et dicerent: praeceptor, uidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia, et prohibuimus eum, quia non sNolite prohibere, qui enim non est adversum vos, pro vobis est . Tamen eis in fine dicentibus, Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavi
Abbreviated transcription (Latin):
merita sc̃itatis nec ullos sꝑuales fructus habere cognoscunt:
uri se eoꝵ meritis. ac de obsessis corporib simulant effugari. De
quib ii deuteronomio. si surrexerit inquit in medio tui pro¬
pheta aut qͥ sõniũ uioisse se dicat. & predixerit signũ atq por¬
tentũ. & euenerit qđ locutus est. & dixerit tibi. eamus. & seqͣ

Expanded text:
merita sanctitatis nec ullos spiritales fructus habere cognoscunt, merita sanctitatis nec ullos spiritales fructus habere cognoscunt, uri se eorum meritis ac de obsessis simulant corporibus effngari. de quibus in Deuteronomio si surrexerit, inquit, in medio tui prophetes, aut qui somnium uidisse se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et euenerit quod locutus
Abbreviated transcription (Latin):
noui uos: discedite a me operarii iniquitatis: Et econtrario. si
offerentũ uel infirmoꝵ desit ficles etiã illos quib curationum
dona collata sunt: non siit sanitatũ exercere uirtutẽ: De qua
re lucas euglista: & non poterat inquit ibs facere inter eos uir¬
tutes. ꝓpt̃ incredulitatẽ illoꝵ. Unde idem dñs. multi inquit le¬
prosi erant inisrł sub heliseo propheta: & nemo eoꝵ mundatus est
nisi naamansyrꝰ. Cercius curationũ modus etiã colludio dęmo¬
nũ ac factione simulat᷑. ut dũ homo manifestis criminib obli¬
gat᷑. propt̃ ad mirationẽ signoꝵ sc̃s ac dĩ famulus credatur.
ut iam uitio eius emulatio suadeatur. & ꝑ hoc obtrectationis
auditu reserato. etiã religionis scĩtas infamet᷑. uel certe. ut is
qͥ curationũ dona habere se credit. ꝑsuꝑbiã cordis elatus gra¬
uius elidatur: Inde ẽ qđ inuocantes eoꝵ nomina. quos nulla

Expanded text:
novi vos: Discedite a me, operarii iniquitatis . Et econtrario, si novi vos: Discedite a me, operarii iniquitatis . Et econtrario, si offerentium vel infirmorum desit fides, etiam illos quibus curationum dona collata sunt non sinit sanitatum exercere virtutem. De qua re Lucas evangelista: Et non poterat, inquit, Jesus facere inter eos virtutes, propter incredulitatem illorum . Unde idem Dominus: Multi, inquit, leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta, et nemo eorum mundatus est nisi Neman Syrus. tertius cnrationum modus etiam conludio daemonum ac factione simulatur, ut, dum homo manifestis criminibus obligatus propter admirationem signorum sanctus ac dei famulus creditur, etiam uitiorum eius aemulatio suadeatur et per hoc obtrectationis aditu reserato etiam religionis sanctitas infametur, uel certe ut is qui curationum dona habere se credit per superbiam cordis elatus grauius elidatur. inde est quod inuocantes eorum nomina, quos nulla
Abbreviated transcription (Latin):
psiatus¬
exmore
consedimꝰ: Cũq silentiũ aliquantisꝑ pro senis reue¬
rentia preberemꝰ: taciturnitatẽ uerecundię nr̃e
tali preuenit eloquio Usq ad sp̃ualium rationẽ karismatũ
proferendam. precedens disputationis ordo peruenerat. quã
tripertitam esse maioꝵ traditione percepimꝰ: Prima siqui¬
dẽ curationũ causa est cũ pro merito sc̃itatis electos quosq ac¬
iustos uiros. signoꝵ gr̃a comitat᷑. sicut apłos multosq sc̃oꝵ. signa
ac prodigia scđm auctoritatẽ dñi fecisse manifestũ est ita dicen¬
tis Infirmos curate. mortuos suscitate : lepsos mundate: de¬
mones eicite: gratis accepistis. gratis date Secunda. cũ obȩdi¬
ficationẽ ȩccłȩ. uel eoꝵ qui infirmos suos ingerunt. uel eoꝵ qͥ
curandi sunt fidẽ: sanitatũ uirtus etiã apeccatorib in dignisq
procedit: De quib saluator in eugla multi inquit dicent mͥ in illa¬
die Dñe dñe: nonne in nomine tuo prophetauimꝰ. & in tuo nomine

Expanded text:
psiatmore consedimus. Cumque silentium aliquantisper pro senis reverentia praeberemus, taciturnitatem verecundiae nostrae tali praevenit eloquio: Usque ad spiritalium rationem charismatum proferendam praecedens disputatitripartitam esse, majorum traditione percepimus. Prima siquidem curationum causa est, cum pro merito sanctitatis electos quosqiustos uiros signorum gratia comitatur, sicut apostolos multosque sanctorum signa ac prodigia secundum auctoritatem domini fecisse manifestum est ita dicentis: infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemonas eicite: gratis accepistis, gratis date. secunda, cum ob aedificationem ecclesiae uel eorum qui infirmos suos ingerunt uel eorum qui curandi sunt fidem sanitatum nirtus etiam a peccatoribus indignisque procedit. de quibus saluator in euadie: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetauimus et in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
hac fide. uana ẽ om̃is humani laboris intentio: non
ãplius quã sex mensib ꝑfectionẽ istius impossibilẽ sibi
non esse cognoscet Euidens tam̃ est iam ꝓximȩ pu¬
ritatis indiciũ: inciꝑe eã de ꝓprii laboris industria ñ
sꝑare: Si enĩ uersiculi uĩ illius unusquisq inueritate
concipiat. nisi dñs edificauerit domũ: inuanũ laborant qui
edificant eã : sequitur ut nec depuritatis suȩ menͥtis extollat᷑.
intelligens eã se non sua diligentia sed dñi miscła consecutũ.
nec contra alios imͥti rigore moueat᷑ sciens humanã nichil
esse uirtutẽ. si eã uirtus diuina non iuuerit:¬

Expanded text:
hac fide uana eet omnis humani laboris intentio, non hac fide uana eet omnis humani laboris intentio, non amplius quam sex mensibus perfectionem istius inpossibilem sibi non esse cognoscet. euidens tamen est iam proximae puritatis indicium incipere cum de proprii laboris industria non sperare. si enim mm uersicconceperit: nisi dominus aedificauerit domum, ia uanum laborauerunt qui aedificant eam, sequitur ut nec de puritatis suae meritis extollatur, intellegens eam se non sua diligentia, sed domini misericordia consecutum, nec contra alios inmiti rigore moueatur, sciens humanam nihil esse uirtutem, si eam uirtus diuina non iuuerit
Abbreviated transcription (Latin):
emerariũ satis ẽ super confũmatione huiꝰ de qua loqui¬
mur castitatis. intanta p̾sertĩ uel uoluptatũ diuersita.¬
te. uł uiriũ. certã tẽporis diffinire mensurã. quȩ ñ facile etiã
in istis materialib artib ac uisibilib disciplinis discerni
potest: Icđ̾m intentionẽ nãque animi atq ingenii qua¬
litatẽ. necesse ẽ eas ab uno quoq uł celerius uel tardius
apprehendi Rationẽ tam̃ obseruantiȩ & tẽporis modũ
intra quẽ eiꝰ possibilitas agnoscat᷑. constantissime possumꝰ
diffinire: Quis gͥ extractus acunctis confabulationib oci¬
osis. & mortificatus ab om̃i ira ac sollicitudine curaq mur¬
datia. duob tantũ paximaxiis fuerit cotidiana refectio¬
ne contentꝰ. & aquȩ sacietate subtracta. quietẽ somni tri¬
um siue ut alii statuerunt quatuor horaꝵ spacio ter¬
minarit. nec tam̃ laboꝵ aut continentie huiꝰ merito
sed miseratione dñi se crediderit adepturũ. quia sine

Expanded text:
emerarium satis est super consummatione hujus de qua loquimur castitatis, in tanta praesertim vel voluptatum diversitate vel virium, certam temporis definire mensuram, quae non facile etiam in istis materialibus artibus ac visibilibus disciplinis discerni potest: secundum intentionem namque animi atque ingenii qualitatem, necesse est eas ab unoquoque vel celerius vel tardius apprehendi; rationem tamen observantiae, et temporis modum, intra quem ejus possibilitas agnoscatur, constantissime possumus definire. Quisquis igitur extractus a cunctis confabulationibus otiosis, et mortificatus ab omdana duobus tantum paxamatiis fuerit cotidiana refectione contentus, et aquae satietate subtracta quietem somni trium sine at alii statuerunt quattuor horarum spatio terminarit, nec tamen laborum aut continentiae huius merito, sed miseratione domini eam se crediderit adepturum, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
so inc̾sulta ꝑduxerit. ut ex utroq uobis grauis incõmodi
subcunda iactura sit. ĩncã partẽ inclinandum est electionis
arbitriũ. quȩ uel tolerabiliora dispendia inferat. uł satisfactio¬
nis remedio facilius expietur: Si gͦ maiora sꝑui ur̃olucra ex
hac cõmoratione creditis conferenda. quã illa sunt quȩ uob̃
de conuersatione illius cenobii nascebant᷑. neq sine iactura
ingentiũ cõmodoꝵ potest condiͣo ur̃ȩ sponis impleri: sacius
est hoc uo̾ m̃dacii uel non impletȩ promissionis subire dis¬
pendiũ. qđ semel p̃teritum. nec ipsũ iam repeti. nec alia ꝑsemet
ipsũ poterit generare peccata: quã in illud incidere. ꝑ qđ tepi¬
dioris uitȩ ut dicitis status. cotidiano uos atq int̾minabili
afficiat cletrim̃to Ueniabilit̾ enim. ĩmo uerum etiã lauda¬
biliter definitio in cauta mutabit᷑. siadsalubriorẽ transeat

Expanded text:
sio inconsulta perduxerit, ut ex utroque nobis grauis inconmodi sio inconsulta perduxerit, ut ex utroque nobis grauis inconmodi subeunda iactura sit, in eam partem inclinandum est electionis arbitrium, quae uel tolerabiliora dispendia inferat uel satisfactionis remedio facilius expietur. si ergo maiora spiritui uestro lucra ex hac conmoratione creditis conferenda quam illa sunt quae nobis de conuersatione illius coenobii nascebantur, neque sine iactura ingentium conmodoram potest condicio uestrae sponsionis impleri, satius est hoc uos mendacii uel non inpletae promissionis subire dispendium, quod semel praeteritum nec ipsum ultra iam repeti nec alia per semet poterit generare peccata, quam in illud incidere per quod tepidioris uitae ut dicitis status cotidiano noe atque interminabili adficiat detrimento. ueniabiliter enim, immo uero etiam laudabiliter definitio incauta mutabitur, si ad salubriorem transeat
Abbreviated transcription (Latin):
professioni om̃ino conueniens: ut ea quȩ sub aliqua
sponsione decernimus. efficaciter impleamus Obquã
rẽ nichil oportet abrupte monachũ diffinire: ne aut id
qđ in caute ꝓmisit implere cogat᷑: aut consideratione ho¬
nestioris intuitꝰ reuocatus sponsionissuȩ preuaricatot exis¬
tat: Sed quia nc̃ propositũ est nobis non tã desanitatis sta¬
tu quã de iufirmitatis curatione tractare. ñ qͥd priorilo¬
co auobis fuerit actitandũ. sed quẽ ad modũ de scopulo huiꝰ
ꝑniciosi nauftagii possitis euadere. salubri ẽ consilio re¬
quirendũ: Quando gͦ nos nullũ coartat uinculũ. nec condi¬
tio ulla constringit: de cõparatione secundarũ rerũ optio¬
ne proposita. id qđ inaioris ẽ commodi prelegat᷑. Quando
uero aliqua dispendioꝵ obsistit aduersitas incõparatione
dãpnoꝵ ilud ẽ appetendũ qđ leuiorib subiacet detͥm̃tis
Proinde quantũ ur̃a patefecit assertio: cũ adid nos loci spon¬

Expanded text:
professioni omnino conveniens, ut ea quae sub aliqua sponsione decernimus, efficaciter impleamus. Ob quam rem nihil oportet abrupte monachum definire; ne aut id quod incaute promisit, implere cogatur, aut consideratione honestioris intuitus revocatus, sponsionis suae praevaricator existat. Sed quia nunc propositum nobis est, non tam de sanitatis statu quam de infirmitatis curatione tractare, non quid primore loco a uobis fuerit actitandam, sed quemadmodum de scopulo huius perniciosi naufragii possitis euadere salubri est consilio requirendum. quando ergo nullum nos coartat uinculum nec condicio ulla constringit, de conparatione secundarum rerum optione proposita id quod maioris est conmodi praelegatur: quando uero aliqua dispendiorum obsistit aduersitas, in conparatione damnorum illud est adpetendum quod leuioribus\' subiacet detrimentis. proinde quantum uestra patefecit adsertio, cum ad id uos loci spon
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ in euitabilẽ esse cõmotionẽ carnis. hoc astruere
uoliustis indicio. qđ ea ne ipsi qͥdẽ eunuchi carere. dẽp¬
tis genitalib possunt: sciendũ ẽ non eis carnales estus
nec affectũ libidinis. sed solã satiuȩ generationis de esse
uirtutẽ Unde manifestũ est ne illos quidẽ si ad hanc
ad quã nos nitim castitatẽ cupiunt ꝑuenire. abhumili
discredendũ: minore ab eis castimoniã post labore ac
iã & castita

Expanded text:
Quod autem inevitabilem esse commotionem carnis hoc astruere voluistis indicio, quod ea ne ipsi quidem eunuchi carere demptis genitalibus possunt, sciendum est non eis carnales aestus nec affectum libidinis, sed solam sativae generationis deesse virtutem. Unde manifestum est ne illos quidem ad quam nos nitimur castitatem cupiunt peruenire, ab humilidiscredendum minore ab eis castimoniam posse labore ac io castita
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã ignauissimo torpentes stupore. ad orationẽ feruen¬
tissimã uelut de sõno ꝓfundissimo suscitam᷑: hoc inquã
est gaudiũ. de quo beatus apłs. qđ oculus inquit non ui¬
dit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit: eius
scilicet qui terrenis uitiis heatus ad huc homo ẽ: & huma

Expanded text:
nnumquam ignauissimo stupore torpentes ad orationem feruennnumquam ignauissimo stupore torpentes ad orationem feruentissimam aelnt de somno profundissimo sascitamur. hoc, inquam, est gaudium de quo beatus apostolus quod oculus, inquit, non uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit, eius scilicet qui terrenis uitiis hebetatus adhuc homo est et huma
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. ex ꝑsecutorib truculentis. p̃dicatores eugłii pacientissi¬
mos reddi: ita ut eã quã ꝑsequebant᷑ fidẽ. etiã effusione
sui sanguinis ꝓpagarent. Ista sunt oꝑa dĩ. que se cotidie
una cũ patre oꝑari. filius protestat᷑ dicens Pater m̃s usq
hodie oꝑat᷑. & ego operor De istis oꝑib dĩ beatus dauid
mirabilia magna solus De istis & amos ꝓpbeta Qui facit
inquit om̃a & conuertit ema: & transmutat in matuti.¬
nũ umbrã mortis Hec nẽpe est immutatio dextere ex
celsi De hac salutari oꝑatione dĩ. orat ꝓpheta dñm
dicens Confirmaᷤ hoc qd̃ operatus es in nobis Et ut
pretermittã illas secretas atq absconditas oꝑationes
dĩ. quas intra se peculiarit̃ exerceri mens sc̃oꝵ om̃iũ mo¬
mentis singulis intuet᷑. illã cęlestẽ infusionẽ leticiȩ sp̃ualiᷤ¬
gaudii alacritate sustollit᷑ ad illos ignitos cordis excessus.
& tã in effabilia quã in audita solatia gaudioꝵ. quib ñ¬

Expanded text:
fieri, ex persecutoribus truculentis praedicatores euangelii patientissimos reddi, ita ut eam quam persequebantur fidem etiam effusione sui sanguinis propagarent ? ista sunt opera dei quae se cotidie una cum patre filius operari protestatur dicens: pater meus usque hodie operatur, et ego operor. de istis operibus dei beatus Dauid i facit mirabilia magna solus. de istis et Amos propheta qui facit, inquit, omnia et conuertit ea, et transmutat in matutinum umbram mortis. haec nempe est inmutatio dexterae celsi . De hac salutari operatione Dei orat Propheta Dominum, dicens: Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis . Et ut praetermittam illas secretas atque absconditas dispensationes Dei, quas intra se peculiaritmentis singulis intuetur, illam caelestem infusionem laetitiae spgaudii alacritate sustollitur, illos ignitos cordis excessus et tam ineffabilia quam inaudita solacia gaudiorum, quibus no
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ relinqueret locũ: sed hoc tantũ ꝓcurans. ne uiolentissi¬
mus inimicus animã eiꝰ amentẽ faciens. & impotẽ sensu. impa¬
ri cũ atq iniquo certaminis ponde pregrauaret Qđ̃ ergo
fiat. euuangelici illius centurionis edocemur exemplo: cuius
puerũ cũ sciret utiq potestate sermonis sui se dñs curaturũ.
offerre maluit p̾sentiã corporalẽ. dicens Ego ueniã & curabe
eũ Sed illo hanc eius oblationẽ. feruentioris fidĩ flagrantia
suꝑ grediente atq dicente. dñe non sũ elignus ut intres
sub tectũ meũ. seo tantũ dic uerbo & sanabitur puer
isrłis populo crediderant p̃fert dicens Amen dico uobis.
non inueni tantã fidẽ in isrł Nullius enĩ laudis esset ac me¬
riti: siid in eo xp̃c qđ ipse donauerat pretulisset: Alioquin.
dixisset: Amen dico uobis. non dedi tantã fidẽ in istł. Quã

Expanded text:
manae relinqueret locum, sed hoc tantum procurans, ne uiolentissimanae relinqueret locum, sed hoc tantum procurans, ne uiolentissimus inimicus animam eius amentem faciens et inpotem sensu inpari eum atque iniquo certaminis pondere praegrauaret. quod ergo fiat, euangelici illius centurionis edocemur exemplo, cuius puerum cum sciret utique potestate sermonis sui se dominus curaturum, offerre maluit praesentiam corporalem dicens: ego ueniam et curabo eum. sed illo hanc eius oblationem feruentioris fidei flagrantia supergrediente atque dicente: domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum: sed dic tantum uerbo, et sanabitur puer Israelis populo crediderant praefert, dicens: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Nullius enim laudis esset ac meriti, si id in eo Christus quod ipse donaverat praetulisset; alioquin dixisset: Non dedi tantam fidem in Israel. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
probatissimo athleta suo. cũ eũ diabolus expetissge
ad singulare cer tamen: diuinã legimus ꝓuidisse At¬
iusticiam: Si enĩ contra inimicũ non sua uirtute. seddĩbi
solius fuisset gr̃a ꝓtegente congressus. & absq ulla uir¬
tute pacientiȩ suȩ diuina tantũ opitulatione sufultus.
multiplices illas ac tota inimici crudelitate quęsitas tẽp¬
tationũ moles & exitia ꝑtulisset : quomͦ non illã calũp¬
niosã diabolus quã prius emiserat uocẽ. aduersus cũ iustius
iterasset. Nũquid gratis colit ios dm̃: Nonne tu uallasti
cũ. & uniuersam substantiã eius ꝑcircuitũ: Seo aufer manũ
tuã. ed est sine eũ suis mecũ uirib decertare: nisi infaciem
lius se uictũ uirib confitet᷑. licet etiã gr̃a dĩ non in totũ illi
defusse credenda sit. quȩ tantã tẽptatori tẽptandi tribuit
potestatẽ. quantã & illũ resistenoi nouerat habere uirtutẽ
non eũ ab illius impugnatione sic ꝓtegens ut nullũ uirturi hu¬

Expanded text:
probatissimo athleta suo, cum eum diabolus expetisset ad singulare certamen, diuinam legimus prouidisse iustitiam. si enim contra inimicum non sua uirtute, sed dei solius fuisset gratia protegente congressus et absque ulla uirtute patientiae suae diuina tantum opitulatione suffultus multiplices illas ac tota inimici crudelitate quaesitas temptationum moles et exitia pertulisset, quomodo non illam calumniosam diabolus quam prius emiserat uocem aduersus eum iustius iterasset: numquid gratis Iob colit deum? nonne tu uallasti eum et uniuersam substantiam eius per circuitum.? sed aufer manum tuam, id est sine eum suis mecum uiribus decertare, nisi in faciemlius se euictum uiribus confitetur: licet etiam gratia dei non in totum illi defuisse credenda sit, quae tantam temptatori temptandi tribuit potestatem, quantam et illum resistendi nouerat habere uirtutem, non eum ab illius inpugnatione sic protegens, ut nullum uirtuti hu
Abbreviated transcription (Latin):
illas generales animȩ captiuitates quib non dubito infir¬
mos quosq pulsari. extrinsecus speciale impedimentum
salutis accedit. pro illa quã tenuiter uideor attigisse noti¬
tia litterarũ: in qua me ita uel instantia pedagogi. uel con¬
tinuȩ lectionis macerauit intentio. ut nunc mens mea po¬
cticis uelut illis infecta carminib. illas fabularũ nugas
hẏstoriasq belloꝵ quibus aparuulo primis studioꝵ imbu.¬
ta ẽ rudimentis. orationis etiã tempore meditet᷑.: psallentiq
uel peccatoꝵ indulgentiã supplicanti. aut impudens
poematũ memoriã suggerat. aut quasi bellantiũ heroỹ an¬
te oculos imago uersetur. taliũq fantasmatũ imaginati.¬
O me sẽper illuoens. ita mentẽ meã ad suꝑnos intuitus asp¬
rare non patitur: ut cotidianis fletib non possit expelli.
XIII. Responsio qͦ pactomemorle fucũ possimꝰ abolere

Expanded text:
illas generales animae captivitates, quibus non dubito infirmos quosque pulsari extrinsecus, speciale impedimentum salutis accedit, pro illa quam tenuiter videor attigisse notitia litterarum, in qua me ita vel instantia paedagogi, vel continuae lectionis maceravit intentio, ut nunc mens mea poeticis velut infecta carminibus, illas fabularum nugas historiasque bellorum quibus a parvulo primis studiorum imbuta est rudimentis, orationis etiam tempore meditetur, psallentique, vel pro peccatorum indulgentia supplicanti aut impudens poematum memoria suggeratur, aut quasi bellantium heroum ante oculos imago versetur, taliumque me phantasmatum imaginatio semper eludens, ita mentem meam ad supernos intuitus aspirare non patitur, ut quotidianis fletibus non possit expelli. CAPUT XIII. Responsio, quo pacto memoriam eorum possimus abolere
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter explicabo: om̃sq illos quos cõmemoraui solitudi¬
nis fructꝰ quib ediuerso sublimiorib meritis dixerim
sito. fuerit denegatus. saltẽ quies animȩ. cordisq tranquillitas
om̃ib occupationib absoluta non deetit Que nisi illis quoq
qui in solitudine cõmorant᷑ presto fuerit: labotes quidẽ anacho¬
reseos sustinebunt. fructu uero ipsius fraudabunt᷑. qui non nisi
quieta mentis stabilitate conqͥrit᷑. Postremo etiã simͥ incenobio
constituto. ab illa puritate cordis aliquid fuerit immninitum.

Expanded text:
breviter explicabo; omnesque illos quos commemoravi solitudibreviter explicabo; omnesque illos quos commemoravi solitudinis fructus, quibus e diverso sublimioribus meritis dixerim sito fuerit denegatus, saltim quies animae cordisque tranquillitas omnibus occupationibus absoluta non deerit. quae nisi illis quoque qui in solitudine conmorantor praesto fuerit, labores quidem anachoreseos sustinebunt, fructu uero ipsius fraudabuntur, qui non nisi quieta mentis stabilitate conquiritur. postremo etiamsi mihi in coenobio constituto ab illa puritate cordis fuerit aliquid inminutum
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽ. Obquã causam. etiã septem dierũ cib. hoc ÷ septem paxi¬
matioꝵ paria sequestratim in ptochirio. id est in admanuensi
sporta. chie sabbati reponunt᷑. ut refectio preternussa non lateat.
xqua consuetudine. illius quoq obliuionis error excludit᷑. ut ex¬
pletũ ebdomadis cursũ. ac sollẽpnitatẽ diei ipsius reuolutã finitus
panũ indicet numetꝰ. festiuitasq diei ipsius. & congregationis
sollẽpnitas solitariũ latere non possit. Qđ sietiã hc̃ ordinem
ille quẽ prediximꝰ mentis excessus forte turbauerit : nichil omi¬
nus cotidiani oꝑis modꝰ dieꝵ numerũ signans arcet errorem.
Et ut ceteras heremi uirtutes silentio pretermittã. non enim
est de eadem numerositate ac multitudine sed de solitu¬
dinis atq cęnobii fine tractandũ: causas potius ob quas
illã deserere maluerim. quas etiã uos agnoscete uoluistis

Expanded text:
tarem. Ob quam etiam causam septem dierum cibus, hoc est, septem paxitarem. Ob quam etiam causam septem dierum cibus, hoc est, septem paximaciorum paria sequestratim in procherio, id est, amanuensi sporta die sabbati reponuntur, ut refectio praetermissa non lateat. Qua consuetudine illius quoque oblivionis error excluditur, ut expletum hebdomadae cursum, ac solemnitatem diei ipsius revolutam, finitus panum indicet numerus, festivitasque diei sacrae, et congregationis solemnitas solitarium latere non possit. Quod si etiam hunc ordinem ille quem praediximus mentis excessus forte turbaverit, nihilominus quotidiani operis modus dierum numerum signans, arcet errorem. Et ut caeteras eremi virtutes silentio praetermittam non enim est nobis de earum numerositate ac multitudine, sed de solitudinis ac coenobii fine tractandum, causas potius ob quas illam deserere maluerim, quas etiam vos agnoscere voluistis,
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter omnẽ propositi mei pate
Confido enum. quia nec apud uos de libertate uerboꝵ cęnodo¬
xiȩ notam. neq apud conscientiã meam. de suppressione ueri¬
tatis aliquod mendacii crimen ineurrã. Siquis igitur alius
secretis heremi delectatus. obliuioni tradere potuit humana
consortia. ac scđm iheremiã dicere & diẽ hominis non de¬
sideraui tu scis: ẽgo quoq dño ꝑsuam grãm largiente. id uel as¬
secutum uel assequi nisum fuisse me fateor Itaq scio dñi nr̃i
munere me in huiusmodi raptum frequent᷑ excessus. ut obli¬
uiscerer me sarͦ. na corporeȩ̨ fragilitatis indutum. mentemq
meam ita om̃s exteriores sensus subito respusse. & acunctis ma¬
terialib reb omĩmodis exulasse. ut neq oculi neq aures meę
proptio fungerent᷑ offitio: & ita diuinis meditationib ac sp̃ualib
theoriis animꝰ replebat᷑. ut sepe ad uesꝑam cibũ me pet cępisse nes¬
cirẽ : ac sequenti die de hesterna absolutione ieiunu penitus dubi¬

Expanded text:
simpliciter omnem propositi mei patefconfido enim, quia nec apud uos de libertate dictorum cenodoxiae notam neque apud conscientiam meam de suppressione ueritatis quoddam mendacii crimen incurram. Si quis igitur alius secretis heremi delectatus obliuioni tradere potuit humana consortia ac secundum Hieremiam dicere: et diem hominis non desideraui, tu scis, ego quoque id domino sua gratia largiente uel adsecutum uel certe adsequi adnisum fuisse me fateor. itaque pio domini nostri munere memini me in huiusmodi raptum frequenter excessum, ut obliuiscerer me sarcina corporeae fragilitatis indutum, mentemque meam ita omnes exteriores sensus subito respuisse et a cunctis materialibus rebus omnimodis exulasse, ut neque oculi neque aures meae proprio fungerentur officio. et ita diuinis meditationibus ac spiritalibus theoriis animus replebatur, ut saepe ad uesperam cibum me percepisse nescirem ac sequenti die de hesterna absolutione ieiun
Abbreviated transcription (Latin):
co aut̃ ustiusẽ: ut cum hac cordis humilitate qua crediuꝰ ⁊ fateni
ilia saero scã nusteria nimiqͣ pro merito nosposse contingere. singu¬
lisea dominricis dieb ob temediũ nĩarũ egritudinum p̾sumamus¬
quam ut uana ꝑsuasione cordis elati. uel pꝰ antium dignos eoꝵ
participatione nos ese credamus. Qua ꝓpt̾ ut hȩc intenagren
i fruct uose tenere possimus: miscłiam dñi ut nos adꝑtipienda
hat attentiꝰ acdiuuet inploremus. Quȩ nequaquam ita ut &¬
tere artes humanȩ p̾cedente quadam ratione uerboꝵ.s actupori
⁊ experentia p̃ eunte discuntur. queq rursum nͥ tam collationibꝰ
spualiũ intorum frequenter ex aminata fuerint ⁊ polita. ꝗͣ do
cumentis ⁊ cotidiana experientia sollicite uentilata. aut obsolescans
incuria aut ociosa obliuione depereunt.

Expanded text:
to enim justius est ut cum hac cordis humilitate, qua credimus et fatemur to enim justius est ut cum hac cordis humilitate, qua credimus et fatemur illa sacro sancta mysteria numquam pro merito nos posse contingere, singulis ea dominicis diebus ob remedium nostrarum aegritudinum pquam ut uana persuasione cordis elati uel post annum dignos eorum participio nos esse credamus. quapropter ut haec intellegere et fructuose tenere possimus, misericordiam domini, ut nos ad perficienda haec adiuuet, adtentius inploremus, quae nequaquam ita ut ceterae humanae artes praecedente quadam ratione uerborum, sed actu potius et experientia praeeunte discuntur, quaeque rursum nisi tam conlationibus spiritalium uirorum frequenter examinata fuerint et polita quam et cotidiana experientia sollicite uentilata, aut obsolescunt incuria aut otiosa obliuione depereunt.
Abbreviated transcription (Latin):
citusutia uniuersa comuilserunit. uerũ etiã cogitationes ac memoriam.
pecatorum conentur excludere. nichil õminus tamen cotidie fideliter
ꝓfitentur. ne una qͥdem hora. macula se carere peccati.
ec tam̃ exeo debenus nos aclmũca cõmunione fuspendere qͥa nos
agnoscimꝰ peccatores. s adeã magis ac magis ẽ. ⁊ propt̃ anime
medicinam ⁊ purificationẽ spc̃ auide festinanctum. uerumptamen
iudicantes: remedia pocius nr̃is uulneribus expetamus Alioqumn noc
Anmuer saria quidem digne: p̃sumenda cõmunio. ut quidam fa¬
ciunt: qui inmanasterus consistentes. ita sac mentoꝵ celestiũ dig¬
nitatem ⁊ scificationem & meritum metiuntur. ut estiment
ea non nͥ scõs atq in maculatos debere p̃sumere. ⁊ ñ potius ut scõs
mundosq nos su a participatione ꝓficiant. Iiui profecto maiorem
arrogautie presiuptionẽ. quam declinare sibi uidert incurrun

Expanded text:
citus uitia uniuersa conuulserint, uerum etiam cogitationes ac memoriam citus uitia uniuersa conuulserint, uerum etiam cogitationes ac memoriam peccatorum conentur excludere, nihilominus tamen cotidie fideliter profitentur ne una quidem hora macula se posse carere peccati. Nec tamen ex eo debemus nos a dominica communione suspendere, quia nos agnoscimus peccatores, sed ad eam magis ac magis Mt propter animae medicinam ac purificationem spiritus auide festinandum, uerumtamen ratiae iudicantes remedia potius nostris uulneribus expetamus. alioquin nec anniuersaria. quidem digne est praesumenda cociunt qui in monasteriis consistentes, ita sacramentorum coelestium dignitatem et sanctificationem ac meritum metiuntur, ut aestiment ea non nisi sanctos atque immaculatos debere praesumere, et non potius ut sanctos mundosque nos sua participatione perficiant. Qui profecto majorem arrogantiae praesumptionem, quam declinare sibi videntur, incurr