comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceqpt interincinos ⁊ ꝓpinquos in dñs laudabslit̾ honorari. Sere¬
hare nri si mnylititatem columbe ne cuicͣmn machmadetͦ dolos: na¬
belut ⁊ ser penitis asticiam me alioꝵ supplantaret᷑ inliduis. Digni
quoq in cunctis habens ingenium: et facile loquebatur ⁊ pure
snsiarum etiam conuenticulis frequenter intererat⁊ et quetumoꝵ
ibi ex liuinis scripturis recitabant᷑ aurem libenter accõmodans.
anicdissime hauriebat: att ita in cordis sui memoria reconde¬
batauit etiam eñ absens eẽt. ea que didicerat meditatione inten¬
tissima ruminaret.
bernante ꝓ uidentia: ut relicta patria ⁊ parentib. francoꝵ adiret
soluns. ubi paucis degens dieb factus ẽ notus cuidam regis the¬
saurario. bobboni uecabulo: uiro honesto ⁊ mansueto. Cuius se
hiuusmodi ex causa. Holebat enim idem rer sellam nr bane aim
geminis q fabricare. S non inueniebatur in euis palacio: qui hꝰ¬

Expanded text:
coepit inter vicinos et propinquos in Domino laudabiliter honorari; gerecoepit inter vicinos et propinquos in Domino laudabiliter honorari; gerebat enim simplicitatem columbae, ne cuiquam machinaretur dolos; habebat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantaretur insidiis; dignum quoque in cunctis habens ingenium, et facile loquebatur et pure. Ecclesiarum etiam conventiculis frequenter intererat, quaecunque ibi ex divinis Scripturis recitabantur, aurem libenter accommodans, avidissime hauriebat, atque ita in cordis sui memoriam recondebat, ut etiam cum absens esset, ea quae didicerat meditatione intentissima ruminaret. bernante providentia, ut, relicta patria, et parentibus, Francorum adiret solum, ubi paucis degens diebus factus est notus cuidam regis thesaurario, Bobboni vocabulo, viro honesto et mansueto, cujus se hujusmodi ex causa. Volebat enim idem rex sellam urbane auro gemmisque fabricare, sed non inveniebatur in ejus palatio qui hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Camq ex recipraca uoce euigilasset: ꝑterrica ni mis cepit mi¬
rari que nam eẽt hec uisio. Interea uenit tempus pariendi:
et pre magnitudine doloris cepit mater ꝑiclitari. Uocauerũt
autem quendam religiosum prb̾rm boni eltuuonii uieuus in o
endem orurt deberet Qan cum uenisset ad eain: quast prseno mor
asumusr cibo ait ad illam. Noli inquens mater cimere: dp̃
henaditu m partũ dñis tibi dignabitur largiri. Etit en un urses.
xpianis religione catholica. Exiñ gͥ puericie annos ercedens. e uũ
adolescentie cum industria gerebat⁊ et enuacaid oꝑii ectac lue con¬
gruum arriqpuisset: mira agilitate ꝑficrebat. Curmiio uededẽt
prrrena caucũ filu ingenium ⁊ cradidit euin ad anbuendũ
ponorabus iuro ablom nocabulo fabto aurifici ꝓbatiflimo. cui
es tempore in urbe lemonicina publicam fiscalis monece osfties.¬
namngeredat: A quo inbreui hunis offici usu plenissime detub:

Expanded text:
cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit micumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis coepit mirari quaenam esset haec visio. Interea venit tempus paet prae magnitudine doloris coepit mater periclitari. Vocaverunt autem quendam religiosum presbiterum boni testimonii virum, ut pro eadem orare deberet; qui cum venisset ad eam, quasi ps verba, ait ad illam: Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri; erit enim vir sancChristianis religione catholica; exinde igitur pueritiae annos excedens, aevum adolescentiae cum industria gerebat, et quidquid operis suae aetati congruum arripuisset, mira agilitate perficiebat. Cum ergo videret pater ejus tantum filii ingenium, tradidit eum ad imbuendum honorabili viro, Abboni vocabulo, fabro aurifici probatissimo, qui eo tempore in urbe Lemovicina publicam fiscalis monetae officinam gerebat: a quo in brevi hujus officii usu plenissime doctus,
Abbreviated transcription (Latin):
que a predicta urbe sex circiter milib ad septemtrionalẽ plagam
uergit: or iundus fuit. Est itaq prefata ciuitas partib sica armori¬
canis. in ulteriore gallia: primaq aquitania. que ad partẽ respi¬
cit occidentalem. Cui contigua est ab oriente ꝓuincia lugdunẽ¬
sem: a cucio ambitur occeano: porro ab occasu habet hyspa¬
nias. In hac gͦ regione parentib ingenuis. atq ex lorga ꝓsapia
xp̃ianis: eligius natus atq alitus est. Cuius pater eucherius: matꝰ
uero terrigia uocitata est. Ip̃e autẽ diuina gr̃a presciente: cong¬
um sibi ac ueluti specłm mentis sue. eligns nomen accepit. Ergo
cerriur. ad indicium sc̃itatis eius ostensum est. quodq magnoꝵ
uiroꝵ testimonio didici: omittere non debeo.
um adhuc uir beatus matris eẽt aluo indicus: uidit ge¬
nntrix eius uisionem que huiusmodi habet ordinem.
uidebat quasi aquilam ualde pulchram supra sur uolitan
tem stratũ: acse tercio inclamantẽ. sibiq nescio quid pollicente

Expanded text:
quae a praedicta urbe sex circiter milibus ad septemtrionalem plagam vergit, oriundus fuit. Est itaque praefata civitas partibus sita Armoricanis in ulteriore Gallia primaque Aquitania, quae ad plagam respicit occidentalem. Cui contigua est ab oriente provintia Lugdonensem; a cirtio autem ambitur oceanum, porro ab occasu habet Hispanias. In hac ergo regione parentibus ingenuis atque ex longa prosapia christianis Eligius natus atque alitus est; cuius pater Eucherius, mater vero Terrigia vocitata est. Ipse autem, divina gratia praesciente, congruum sibi ac veluti speculum mentis suae Eligius nomen accepit. Ergo ceretur, ad indicium sanctitatis eius ostensum est, quodque magnorum virorum testimonio didici, omittere non debeo. 2. Cum adhuc vir beatus matris esset alvo inditus, vidit genetrix eius visionem, quae huiusmodi habet ordinem. Videtem stratum, ac se tertio inclamantem, sibique quid nescio pollicentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ine enĩ tͣnsiuit inaurib meis corã dõ totũ se effudit. adultimũ p¬
cõmisso ꝑsiffet mulcis modis ꝑsuaderẽ: multis u̾bis ultͦ citͦq ha¬
bias. sũia fuit c̃silii sui se malle in loco humili saluari quã in
tatis ita mundũ calcaret. ⁊ sub lene xͥ iugũ cͣfugeret. approbaui
intentionẽ eiꝰ. ⁊ qͥ me fecerat suȩ c̃scientiȩ iudicẽ: habuit de cȩt̾o
sui ꝓpositi laudatorẽ. Iualit̾ aut̃ in monast̾ĩosit postea c̃uersatꝰ
dicãt uob̾ qͥ nouer̃. ꝗͥetiã approbata c̃uersationis eiꝰ exꝑientia in
patrẽ sibi eũ elegger᷑. In qͦ nicħ aliud opponũt qͥb płꝰ displicet bo
iuria. si qͥ ep̃s fuit. fiat archimandrita. Dict̃ enĩ. tͣl potest ẽt ab¬

Expanded text:
 me enim transivit, in auribus meis coram Deo totum se effudit, ad ultimum pcommisso persisteret multis modis persuaderem, multis verbis ultro citroque habitis, summa fuit consitatis, ita mundum calcaret, et sub leve Christi jugum confugeret, approbavi intentionem ejus, et qui me fecerat conscientiae suae judicem, habuit de caetero sui propositi laudatorem. Qualiter autem in monasterio sit postea conversatus, dicant vobis qui noverunt, qui etiam approbata conversationis ejus experientia in patrem sibi eum elegerunt. In quo nihil aliud opponunt, quibus plus displicet bonjuria, si qui episcopus fuit, fiat archimandrita. Dicunt enim quia non potest esse ab
Abbreviated transcription (Latin):
sn̾ inacła ⁊ ruga qͣsi n̾
rarũ orbe clamat ad
dm̃ dimitte nob̃ debrta
scd̃m adã carnalit̾ na¬
tos ꝯtagiũ mortis antiq̃¬
pͥma nanuitate ꝯtͣhe̾e
Sic enĩ eoᷤ sñ ullo pec̃ci
originalis uincło asse¬
runt nasci. ut ꝓrsus ñ
sit qd̾ eis oporteat scd̃a
natiuitate dimitti. s
eos ꝑꝑea baptirari: ut
regen̾atiõe ad optati admit
tant᷑ ad regnũ d̾i. de bo
ligationis uet̾is ab soluti.
Nã ⁊̃ si ñ baptizent᷑ ꝓmit-¬
tunt eis extͣ regnũ qͥde̾
uitã qͣndã. Ip̃m qͦ adã di¬

Expanded text:
sine macula et ruga, quasi non rrarum orbe clamat ad deum: dimitte nobis debita secundum Adam carnaliter natos contagium mortis prima natiuitate contrahere. sic enim eos sine ullo peccati originalis uinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda natiuitate dimitti, sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum dei, de bonligationis ueteris absoluti. nam etiam si non baptizentur, promittunt eis extra regnum quidem uitam
Abbreviated transcription (Latin):
uina fac̾e iussa diuina.
Illã uͦ grãm di sñ qua
nicħ boni possumꝰ fac̾e̾:
tͥo. qd̾ nullis suis p̃ce¬
dentib m̾itis ab illo
accepit nr̃a nat᷑a. ad
hoc tͣm̃ existimantes ip̃m
hoc diuinitꝰ nob̾ dari
scĩam ꝯfitent᷑. qͦ igno¬
rantia pellit᷑. caritatẽ
flat: ñ sit d̾i doiũ ip̃a
caritas. q̃ ut scia ñ ĩflet
edificat. Destruunt

Expanded text:
ssa diuina. illam uero gratiam dei, sine qua nihil boni possumus facere, trio, quod nullis suis praecedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ad hoc tantum existimantes ipso hoc diuinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur, caritatem flat, non sit dei donum ipsa caritas, quae, ut scientia non inflet, aedificat. destruunt
Abbreviated transcription (Latin):
uistis celestimilitiȩ ad querendã salitẽ remittiuob cogitis ex¬
ercende malitiȩ ad inueniendãmorte̾. Actendite fr̃s. si qͥs ur̃m
alt̾natã carnẽ suã trib ferroincidẽt. łigni cõbareret.  qͦlibr alio
tet᷑: ñne cãquã freneticꝰ ad medicũ dueeret᷑: Quanto magis uul¬
nerator animȩ suȩ ł int̾fector fortiorib xͥ uncuł ẽẽt alligandus
frenetici in medi cos. expectantes de uob̾meliora i uiciniora salu¬
ti coleramꝰ imꝑfectionẽ ur̃am. dissimulamꝰ ĩpietatẽ ur̃am.

Expanded text:
exercendae malitiae ad inveniendam mortem. Attendite, fratres, si quis vestrum alternatim carnem suam tribus diebus ferro incideret, vel igni combureret, vel quolibet alio retur, nonne tanquam phreneticus ad medicum duceretur? Quanto magis vulnerator animae suae vel interfector fortioribus Christi vinculis esset alligandus,phrenetici in medicos, exspectantes de vobis meliora et viciniora saluti , toleramus imperfectionem vestram, dissimulamus impie
Abbreviated transcription (Latin):
Mona chꝰ ñ ẽ officiũ docentis s plangentis. qͥse ⁊ mundũ lugeat.
Sic̃ gͦ monacbꝰ in hoc officioy soli ꝓdest. ita ex gr̃a uocantis sol ad
ħ officiũ accede pͦdest. nec pͣiudicat ad salutẽ utrũ asĩplicit̾ monacho
adiectio nͥ mundi c̃tẽptꝰ ⁊ plena dilectio. Qd̃ in pͥncipib hꝰ ordiniᷤᷤ
paulo uidelici ⁊ antonio ⁊ multis aliis egypti ismonaclns facile ap.¬
paret. qͥ nullã a p̃cedente abbate ł monacho suscipientes benedictio¬
nẽ. ꝑfectã ab eo qͥ habitare facit monachos in domo suilaboris c̃secu¬
ti sut̃ retbutionẽ. Qd uͦ postea multiplicatis monaohoꝵ c̃gregatio¬
ub ꝑfessiones ab eis ex acte it. ł benedictiones suꝑ eos date q̃dã caatte¬
la factũ est. ut in onasticꝰ ordo qͣnto firmiꝰ in c̃spectu di ⁊ homiũ ⁊
sollẽmꝰ ligares. tanto robustiꝰ ⁊ de uotiꝰ ab ipsis seruaret᷑: ⁊ si qͥ uellẽt
ab hoc ꝓposito reced̾e. cestimoni is plurib uincerent᷑.: ⁊ tã quã iurati

Expanded text:
n est docentis, sed plangentis, qui se et mundum lugeat. » Sicut ergo monachus in hoc officio sibi soli prodest, ita ex gratia vocantis solus ad hoc officium accedere potest, nec praejudicat ad salutem, utrum simpliciter a a siadjectio, nisi mundi contemptus et plena Dei dilectio. Quod in principibus hujus ordinis, Paulo videlicet et Antonio, et multis aliis Aegyptiis monachis facile apparet, qui nullam a praecedente abbate vel monacho suscipientes benedictionem, perfectam ab eo qui habitare facit monachos in domo, sui laboris consecuti sunt retributionem. Quod vero postea multiplicatis monachorum congregationibus professiones ab eis exactae sunt, et benedictiones super eos datae, quadam cautela factum est ut monasticus ordo quanto firmius in conspectu Dei et hominum et solemnius ligaretur, tanto robustius et devotius ab ipsis servaretur. Et si qui vellent ab hoc proposito recedere, testimoniis pluribus convincerentur vi
Abbreviated transcription (Latin):
uit Cõpleto itaq cenȩ nusterio: eoꝵ dẽ discipłoꝵ pedes lauit in
sacram̃tũ penitentiȩ ⁊ remissionis. hioc sacͣmento designans
ũ qͥ ñ egeat penitentia. ⁊ peccatoꝵ indulgentia. Eiꝰd̃ dieifine disci¬
plõ ꝓdente. tͣditꝰ est in manꝰ iudõꝵ. qd̾ tanta patientia fieri ꝑtulit
ut se maletͣctantib in nullo resisteret. ĩmo aurẽ p̃ci sã seruo pͥnci¬
pis benigue restitueret. Qͥnta q feria ꝑacta dispensatione suȩ
incarnationis: uidentib disciplis in glorificata carne cęlos ascen¬
dit. de cȩc̾o ad dextam patͥs int̾pellans ꝓuob̾. ut eo seqͣt᷑ humilitas
gogis. qͦ p̃cess̃it celsitudo pastoris. Qͥd in his oĩb dux nrͣ. qͥd nͥ pa¬
cis exẽpla monstrauit: uidelicet ut qͦdie xͥana plebs tot ad uitam
medicam̃ta suscepit: nemo aliu̾ledendo se potiꝰ ledat. nemo aliuͥ
int̾ficiendo se potiꝰ int̾ficiat. cuͣ lesus: foris. ledens intꝰ ꝑeat. Sexta¬

Expanded text:
aque coenae mysterio, eorumdem discipulorum pedes lavit, in sacramentum poenitentiae et remissionis ; hoc sacramento designans um, qui non egeat poenitentia et peccatorum indulgentia. Ejusdem diei fine, discipulo prodente, traditus est in manus Judaeorum; quod tanta patientia fieri pertulit, ut se male tractantibus in nullo resisteret, imo aurem praecisam servo principis benigne restitueret . Quinta quoque feria peracta dispensatione suae incarnationis videntibus discipulis, in glorificata carne coelos ascendit ; de caetero ad dexteram Patris interpellans pro nobis, ut eo sequatur humilitas gregis, quo pcis exempla monstravit? videlicet ut qua die Christiana plebs tot ad vitam medicamenta suscepit, nemo alium laedendo se potius laedat, nemo alium interficiendo se potius interficiat; cum laesus foris, laedens intus  al. int
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ tẽ reduceremꝰ. ut pote qͥ tuis desid̾amꝰ orationib fulciri. ⁊ copiissi
necesse fuerit releuari. Astitimꝰenũ hoc anno ꝓ multa in tebeni¬
uolentia monachis beccensibiꝰ cũnolismenses. qͣntũratione ⁊
auctoritate suffragante potuimꝰ. oriã de pixiacensi monastĩo
plenã ꝑ nos c̃secuti fuissẽt iustitiã. nͥ qd̾ pͥꝰ affectãt regis captare beni¬
õsilio. eũ inunias ⁊ auxilio. Si aut seruitrũ nr̃m in aliqͦ tuȩ sc̃ita¬
ti fuerit cõmodũ. obedito p̃cipe.Uł.¬

Expanded text:
 c. reducere tantum , utpote qui tuis desideramus orationibus fulciri, et copiis si necesse fuerit relevari. Astitimus enim hoc anno pro multa in te benivolentia monachis Beccensibus contra Molismenses, quantum ratione et auctoritate suffragante potuimus. Et jam de Pixiacensi monasterio plenam per nos consecuti fuissent justitiam, nisi quod prius affectant regis captare beniconsilio, eum munias et auxilio. Si autem servitium nostrum in aliquo tuae sanctitati fuerit commodum, obedituro praecipe.
Abbreviated transcription (Latin):
ri indigeo. s fr̃nis ꝓueetib c̃gaudens. bonis pͥncipiis meliores exi¬
tus apponi desidero simul ⁊ obsee. ut pusillanimitatẽ meã̾ in alto re¬
migantẽ.⁊ pene aliqͣn naufragantẽ: de portu tͣnqͥllitatis tuȩ oratio¬
nib iuues. salutarib monitis ali qñ ẽsoleris. Notũ eẽ credo pru¬
dentȩ tuȩ. inͥ ꝓ rachel serinenti lã nocte eẽ suppositã. quã qͥdẽ in uit̾¬
suscepi ⁊ inuitꝰ colero. ut pote parũ uidentẽ: parũ parientẽ. s multũ

Expanded text:
ri indigeo; sed fraternis profectibus congaudens, bonis principiis meliores exiri indigeo; sed fraternis profectibus congaudens, bonis principiis meliores exitus apponi desidero. Simul obsecro, ut pusillanimitatem meam in alto remigantem, et pene aliquando naufragantem, de portu tranquillitatis tuae orationibus juves, salutaribus monitis aliquando consoleris. Notum enim credo prudentiae tuae mihi pro Rachel servienti Liam esse nocte suppositam , quam quidem invitus
Abbreviated transcription (Latin):
uo cirnotensis eccłȩ ñ satis aptꝰ minist̃. fr̃i manegaldo. sic cru
cẽ xͥ portare: ut eiꝰ remigio mare liꝰ mundi ualeat transfretare.
Qm̃ pꝰ mulcos circuitꝰ leuẽ xͥ sarcinã sũbire. ⁊ c̃tẽpto mundi flo¬
re in domo di abiecte uiuere elegisti: sciens. q meliꝰ est modicũ
iusto sũꝑ diuitias peccatoꝵ multas diuinȩ bonitati qͣ humilib
dat gram grates exsolinmꝰ. ⁊ d̾it de cõmisso tͥ talento cãꝗͣ fideł nũmo¬
lariꝰ creditorituo multiplicẽ referas usurã eandẽ diuinã honita¬
tẽ uitensiꝰ obsecramꝰ. Sic enĩ rationis ordo poseẽbat. ut qͥ u̾bo ad uiã
uitȩ plurimos informaueras aliqͦs aliqͣn ẽformares ⁊ cͣfir uia¬
res exẽplo. Et qͥde semine pat̾s iacob cã quã telpha inuetãta ⁊ ancillari
cͥsuctudine plulosophandi filios pepͤas iã de eiꝰdẽ patͥs semine cã¬
quã specioia rachel ex intme insionis lib̾tate sp̃ualẽ sobolẽ multi¬

Expanded text:
 Carnotensis Ecclesiae non satis aptus minister, fratri MANEGALDO, sic crucem Christi portare ut ejus remigio mare hujus mundi valeat transfretare. Quoniam post multos circuitus levem Christi sarcinam subire, et contempto mundi flore in domo Dei abjecte vivere elegisti, sciens quia melius est modicum justo, super divitias peccatorum multas , divinae bonitati, quae humilibus dat gratiam, grates exsolvimus, et ut de commisso tibi talento, tanquam fidelis nummularius, creditori tuo multiplicem referas usuram, eamdem divinam bonitatem intensius obsecramus. Sic enim ordo rationis poscebat ut qui verbo ad viam vitae plurimos informaveras, aliquos aliquando conformares et confirmares exemplo; et qui de semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata et ancillari consuetudine philosophandi filios pepereras, jam de ejusdem patris semine tanquam speciosa Rachel ex intimae visionis libertate spiritualem sobolem multi
Abbreviated transcription (Latin):
institta scõꝵ patrũ inuitassetis ad c̾ciliũ p̃sertĩ cuiꝰ facinꝰ ig-¬
noratis aut flagitũ.Primo qͥ inuitauer᷑ me qͥdã cp̃i ñ cõꝓiuin.¬
ciales mei. qͥ sine auctoritate apłica meiudices eẽ ñ debẽt. cũ
ꝑegͥna iudicia nulliꝰ eẽ inuium̃ti. decretoꝵ parit̾ ⁊ canonũ
ciã. qd̾ cũ multis sanctionib scõꝵ patrũ p̃ctisũsit. unã ex mul¬
tis beati stephani papȩ ⁊ martyris ꝑducã ad mediũ. q̃ tã quã
gladiꝰ bix̾eps utͥusq intentionẽ reu̾beret. inuitantis scilicet ⁊ an

Expanded text:
nt in ms.  me invitassetis ad concilium, praesertim cujus facinus ignoratis aut flagitium. Primo, quia invitaverunt me quidam episcopi non comprovinciales mei, qui sine auctoritate apostolica mei judices esse non debent, cum peregrina judicia nullius esse momenti decretorum pariter et canonum ciam. Quod cum multis sanctionibus sanctorum Patrum praecisum sit, unam ex multis beati Stephani papae et martyris producam ad medium, quae tanquam gladius biceps utriusque intentionem reverberet
Abbreviated transcription (Latin):
ta debellante.⁊ hostis antiqͥ forcitudine suꝑata. ꝑdita spolia repor
sentia cumulare. bona ꝓ ximutui rapiendo. ⁊ euͣ qͥ aliena ñ ra

Expanded text:
ra, et hostis antiqui fortitudine superata, perdita spolia reportsentia cumulare, bona proximi tui rapiendo, et eum qui aliena non ra
Abbreviated transcription (Latin):
electio median¬
te pecunia ł aliqͣesset a re¬
ge extorta uio¬
lentia. Qͥb bene cuncta renuntiantib. illi fri dediiꝰ c̃siliũ ⁊ assensũ.
ut illi electiom cederet. ⁊ diuine ordinationi se ñ subduceret. lime.¬
bamꝰ enĩ ne aliꝰ ex tͣs uerso se intrudet. ⁊ eccłam symonia ca peste
macularet. Addhidimꝰ qͦq ẽsilio eiꝰ ꝙ aliqͣntulũ infra aunos legiti¬
mos nob̾ eẽ uidebat᷑: ut ꝓmotiones ad gͣdis eccłasticos. ꝑ c̃grua in¬
t̾ualla differret. ⁊ int̾im. aut ꝑ se aut ꝑnuntios ecclẽ ꝓ his q̃ ad in¬
tegͥtatẽ ordinationis minꝰ sũt: a pat̾nitate ur̃a indulgentiã postu¬
laret. Ad̾ sc̃bo absens si oportunitas se offerret dicerẽ pͣsens. ⁊ ꝓ
stulo. ut nulli emulo de eiꝰ insimulatione aurẽ accõmodetis.¬
cepta ad exitũ cũ gr̃a ur̃a ꝑduci possit uos ipse disponatis. Con¬
terat dns sathanan oro subpedib ur̃is.¬

Expanded text:
electio mediante pecunia, vel aliqua esset a rege extorta violentia. Quibus bene cuncta renuntiantibus, illi fratri dedimus consilium et assensum, ut illi electioni cederet, et divinae ordinationi se non subduceret. Timebamus enim ne alius ex transverso intruderet, et Ecclesiam Simoniaca peste macularet. Addidimus quoque consilio ejus, quia aliquantulum infra annos legitimos nobis esse videbatur, ut promotiones ad gradus ecclesiasticos per congrua intervalla differret, et interim aut per se aut per nuntios Ecclesiae pro his quae ad integritatem ordinationis minus sunt, a paternitate vestra indulgentiam postularet. Quod scribo absens, si opportunitas se offerret, dicerem praesens, estulo, ut nulli aemulo de ejus insimulatione aurem deoepta ad exitum cum gratia vestra perduci possit, vos ipse disponatis. Conterat Dominus Satanam, oro, sub pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
tenti pot̾itis cõmode oĩa uidicia ur̃a cõmodare. Iuicũq aut ille sit
talẽ eligat fr̾ĩutas ur̃a. qͥ sciat de thesauro suo ꝑferre noua ⁊ uet̃a:
qui etiã nouerit mores ur̃os. cuiꝰ mores ⁊ uos ñ habeatis ignodos
Qeliꝰ enĩsibi inuice coherẽt lapides qͥ freqͥnt̃ collimati. in ẽq̃litatẽ
suã deposuer freqͣnti limatȩ exercitio. Qd siforsitan c̃t gerit eũ
in causis extiorib minꝰ eẽ exercitatũ: ad disponenda oiasibi comuᷤ¬
sa. iuuabit eũ bona c̃scientia ⁊ bonũ testim ontũ. Ipse etiã faci¬
at sibi p̃positũ. qͥ csilio eiꝰ ⁊ ur̃o oĩa ext̃iora dͥisponat. Ipse aut̃ in
lactans. uellẽ uos in oĩb eẽ instructos. ut qͣ sc̾recta sapiatis.⁊¬

Expanded text:
teritis omnia commode negotia vestra commodare. Quicunque autem ille sit, talem eligat fraternitas vestra, qui sciat de thesauro suo proferre nova et vetera, qui etiam noverit mores vestros, cujus mores et vos non habeatis ignotos, melius enim sibi invicem cohaerent lapides, qui frequenter collimati, inaequalitatem suam deposuerunt frequenti limaturae exercitio. Quod si forsitan contigerit eum in causis exterioribus minus esse exercitatum , ad disponenda omnia sibi commissa, juvabit cum bona conscientia et bonum testimonium. Ipse etiam faciat sibi praepositum, qui consilio ejus et vestro omnia exteriora disponat. Ipse autem inlactans vellem vos in omnibus esse instructos: ut quae sunt recta  al.
Abbreviated transcription (Latin):
aptã a uob̾ passus est repulsã. qͥ p̃postero ordine cc̃ de eiꝰ pͣlacione
aisceptare cepistis. qͣn iã facta a fr̃ib ⁊ collaudata a uob̾ eiꝰ electi¬
one. in pͥoratus sui sede eũ sublimare debustis. In qͦ ⁊ illi frĩ ñ
modicã intulistis uerecundiã. ⁊ amico ur̃o ñ minimã fecistis
iniuriã. Non enũ erat canta p̃cũ instantia ab amico postulandus.

Expanded text:
t repulsam, qui praepostero ordine tunc de ejus praelatione disceptare coepistis, quando jam facta a fratribus et collaudata a vobis ejus electione, in prioratus sui sede eum sublimare debuistis. In quo et illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus,
Abbreviated transcription (Latin):
mota oĩ discordiȩ peste seruare debetis. Hãc enĩ xpͣc mundũ
ingrediens angłica reuelatione mundo mandauit. cęlesti mi¬
litia c̃cinente. Gła in excelsis d̾o. ⁊in t̾ra pax hominib bonȩ uo¬
luntatis. Hã c xp̃c ꝓxime de mundo egressurꝰ imb̃ui ad celos re¬
u̾surꝰ cõm̃daũ dicens. Pacẽ meã do uob̃. pace̾ mneã relin qͦ uobis.

Expanded text:
mota omni discordiae peste servare debetis. Hanc enim Christus mundum ingrediens angelica revelatione mundo mandavit coelesti militia concinnente: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Hanc Christus proxime de mundo egressurus et in brevi ad coelos reversurus commendavit dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis .
Abbreviated transcription (Latin):
ari p̃positũ uasculũ crismale cuiꝰ forma nr̃is araficib erat ignota a
tua munificentia postulaui. ⁊ sine dilatione ĩpetraui. Id m gratiꝰ
fecit caritas dantis quã appecitꝰ postulantis. Uñ qͦtiens mn ad usus ne¬
cessarios an cełos ponit̾ an memoria dulcit̃ mͥ adm̃tẽ reuoeat᷑. ⁊ fr̃na
caritasad rependen dã uicẽ si oportunitas se offerret excitat᷑. In postulo
fr̃nitatẽ cuã. ut i cu memoriã cͥfrĩs in cua m̃te reponas. qͣtmꝰ. iorati onũ
man desidanti mͥ perrigas. ⁊ utrũ apud ce hãc gr̃am ĩpet̾uerĩ aliqͦ signo oster

Expanded text:
tyri praepositum, vasculum chrismale, cujus forma nostris artificibus erat ignota, a tua munificentia postulavi, et sine dilatione impetravi. Quod mihi gratius fecit charitas dantis quam appetitus postulantis. Unde quoties mihi ad usus necessarios ante oculos ponitur, tui memoria dulciter mihi ad mentem revocatur, et fraterna charitas ad rependendam vicem, si opportunitas se offerret, excitatur. Unde postulo fraternitatem tuam, ut et tu memoriam confratris in tua mente reponas, quatenus et orationum manus desideranti mihi porrigas, et utrum apud te hanc gratiam impetraverim, aliquo signo o
Abbreviated transcription (Latin):
seriis. sincerȩ dilectionis munꝰ. Si canta ẽet nob ucini¬
cas locoꝵ qͣnta ẽ aĩoꝵ. freqͣnt̃ uellẽ tuo dulciloqͥo mulceri
tua c̃so latione refoueri. Desid̾arẽ cͥ freq̃nt̃ est̾meos effund̾e.
ꝑt̾bationũ meaꝵ crebras incursiones cuis orationib ꝓpulsan¬
das ostend̾e. amissã qͥetẽ sp̃c cecũ sepe deflere. in qua li cebat
aliqͣndo diuini amoris dulcedinẽ apposita diuini u̾bi m̃sa
tia laxares in capturã: a mͦ pot̾̃is ex cuis mea pensare ꝑidã.
dũt usq ad celos ⁊ descendũt uiq ad abyssos. anima eoꝵ in
mał cabescebat. Turbati sũt ⁊ motisut sic̃ ebriꝰ. ⁊õis sapĩa
eoꝵ deuorata est. In qͥb ꝑicuł unũ est singulare c̃siliũ. qͣtinꝰ
tecoaffectu clamemꝰ ad dñm. cui mare ⁊ uent obediunt: ut pro¬
cellã nr̃am c̃litat in aura. ⁊ sileãt fluctꝰ eiꝰ. Ad si dns in naui
dor miens ut exꝑiat᷑ sustin entiã nr̃am morã fecerit: sustinen¬

Expanded text:
ervus, sincerae dilectionis munus. Si tanta esset nobis convicinitas locorum quanta est animorum, frequenter vellem tuo dulciloquio mulceri, tua consolatione refoveri. Desiderarem tibi frequenter aestus meos effundere, perturbationum mearum crebras incursiones tuis orationibus propulsandas ostendere, amissam quietem spiritus tecum saepe deflere; in qua licebat aliquando divini amoris dulcedinem apposita divini verbi mensa axares retia in capturam, amodo poteris ex tuis mea pensare periculdunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos; anima eorum in malis tabescebat. Turbati sueorum devorata est . In quibus periculis unum est singulare consilium, quatenus toto affectu clamemus ad Dominum, cui mare et venti obediunt , ut procellam nostram convertat in auram, et sileant fluctus ejus. Quod si Dominus in navi dormiens, ut experiatur sustinentiam nostram, moram fecerit, sustinen
Abbreviated transcription (Latin):
clamantib ⁊ lib̾tatẽ lericoꝵ ꝓ posse nr̃o defendentib. face-¬
re noluit pͣcauens sic̃ipse dicebat: ne sub hac occa-¬
sio ne p̃dictꝰ abbas dericos moliret᷑ excludere.
⁊ monachos suos intrud̾e. Cleri¬
coꝵ uͦ ordim publicã¬

Expanded text:
clamantibus, et libertatem clericorum pro posse nostro defendentibus facere noluit, praecavens, sicut ipse dicebat, ne sub hac occasione praedictus abbas clericos moliretur excludere, et monachos suos intrudere. Clericorum autem ordini publica
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ tuȩ mod̾amen addiscas. Siceñ decens est. ut ab inis in choans
ad sũ maꝓueharis. ñ ut a sũmis incipiens ad ia dilabaris. Qd
cũ nr̃is cẽporib de qͥb dã ipse uideris: ⁊ de qͥb dã ipse audieris. exẽplo
opprobriũ. Plumesoe gͥ innido añ quã uoles in altũ. ut solidatis
uirtutũ penͣͫis. possis alas in actiuȩ uitȩ mod̾amine deponere.
⁊ casdẽ in aliituainẽ c̃tẽplationis eleuare. Uale. Apud frẽm lã¬

Expanded text:
vitae tuae moderamen addiscas. Sic enim decens est ut ab imis inchoans vitae tuae moderamen addiscas. Sic enim decens est ut ab imis inchoans ad summa proveharis, non ut a summis incipiens ad ima dilabaris. Quod cum nostris temporibus de quibusdam ipse videris et audieris, exemplo opprobrium. Plumesce igitur in nido, antequam voles in altum, ut solidatis virtutum pennis possis alas in activae vitae moderatione deponere, et easdem in altitudinem contemplationis elevare. Vale. Apud fratrem La
Abbreviated transcription (Latin):
rinilitatẽ ꝑdonuit ut iã ad pet̾s monaũ efug¬
as ⁊ ab ira agni abscondi desid̾ans ab eis
uiã salutis ardent᷑ inqͥras.
Et qi decorẽ domꝰ dĩ
diligere ⁊ de ualle lac̾maꝵ ascendens canticũ gͣduũ cantare cepi s¬
teriorate exdendas. donec ad montẽ lechel uirtutũ ascensione ꝑue¬
uias uͥ dilectũ sepe fugientẽ desidii lacrimis ꝓseqͣris. ⁊ aliqͣn reuer
centẽ int̾m amoris brachiis cõplectaris. S qͦs sit aptꝰ uitȩ mun dꝰ
ł qͥs loc adãbulandũ in uia dĩ sit eligendꝰ sic affecto uti nc̃ es. nec
cua fr̃uitas qͣsiuit. neq ipse scire possũ nͥ me pulsante ad ostiũ
cordiscui tuos estꝰ ipse ꝑferres. ⁊ in qͦnetꝰ hõ resistat: qͦ minꝰ no¬
uũ hoiamẽ ꝑficias sĩplicit᷑ aꝑires. Id̾ lici aliqͣratione ĩpediente
ad p̃sens fieri ñ c̃cingat: dm cam̃ ꝓ amabili fr̃ nitate tua rogabo.
ut ꝗ̃ in pectore tuo tẽplũ suũ inchoauit. ipse ꝑficiat. simul exhor¬

Expanded text:
militatem perdomuit ut jam ad petras montium confugias, et ab ira Agni abscondi desiderans ab eis vitam salutis ardenter inquiras. Et quia decorem domus Dei diligere, et de valle lacrymarum ascendens canticum graduum cantare coepisttus in anteriora te extendas , donec ad montem Bethel virtutum ascensione pervenias , ubi dilectum fugientem desiderii lacrymis prosequaris, et aliqc.  amoris brachiis complectaris. Sed quis sit aptus vitae modus, vel quis locus ad ambulandum in via Dei eligendus sit affecto uti nunc es, nec tua fraternitas quaesivit, neque ipse scire possum, nisi me pulsante ad ostium cordis tui, tuos aestus ipse proferres, et in quo vetus homo resistat, quominus novum hominem perficias, simpliciter aperires. Quod 18 licet aliqua ratione impediente ad praesens fieri non contingat, Deum tamen pro amabili fraternitate tua rogabo, ut qui in pectore tuo templum suum inchoavit, ipse perficiat, simul exhor
Abbreviated transcription (Latin):
paulos. antonios iuibianos hilarios. macharios. Ses. dibi¬
ur uiũfreqͣntiã qͥ de sinigularitate censemꝰ᷑ Possemꝰ uilnĩe
chop reeioni detrahimꝰ ĩ mo ut uerimonarbi st̃ i ut ue
et singłarẽ soetent ulltã cota m̃te desidamꝰ. Laudamꝰ qͥ de eos ⁊
bertos eẽ ꝑfidem̃. si ñ tnsgrediant᷑ c̃minos a patͥb sauispostta.
auig ⁊ atten aite ⁊ or dinẽ dericoꝵ inqͦ estis icui estos aust¬
redo p̾estis ad meliora ꝓuocan dohonorate ⁊ nulli alii or dini
etcta moiẽ ececłasticũ eũ subiugari ꝑmitate. Uł.¬

Expanded text:
Paulos, Antonios, Iulianos, Hilarionas, Macarios; et urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? » Possemus in hunc chorum religioni detrahimus, imo ut veri monachi sint, id est, ut vere singularem sectentur vitam, tota mente desideramus. Laudamus quidem eotos esse profitemur, si non transgrediantur terminos a patribus suis positos ; diligenter attendite, et ordinem clericorum, in quo estis, et cui Deo auctore praeestis, ad meliora provocando honorate, et nulli alii ordini eum contra morem ecclesiasticum subjugari permittite.
Abbreviated transcription (Latin):
pͣcȩt̾is obseero. ut qͥ iã de tis dõ in m̃bris eiꝰ cepisti offerre sacͥficiũ.
pͥncipalit᷑ ei de te offerre studeas holocaustũ. ne si alit̃ qd̾ absit feceris.
dicat᷑ tͥ. Si recte offeras. recte aut ñ diuidas. peccasti. cũ tua tribuas.
⁊ de ipsũ abi retineas. W ł.¬

Expanded text:
prae caeteris obsecro, ut qui jam de tuis Deo in membris ejus coepisti offerre sacrificium, prae caeteris obsecro, ut qui jam de tuis Deo in membris ejus coepisti offerre sacrificium, principalitar ei de te offerre studeas holocaustum, ne si aliter, quod absit! feceris, dicatur tibi: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti, cum tua tribuas, et teipsum tibi retineas. »
Abbreviated transcription (Latin):
ascensiones in corde. Qm sic̃ quort̾idã relatione didicimꝰ iã ui¬
lescit tͥ inundus. ⁊ oĩs uana sp̃es eiꝰ credimꝰ q ꝓpitia diuinitas in¬
choauit in pectore cuo tẽplusuũ. ⁊ locũ som̃ habitationis suȩ
Uñ bonoꝵ om̃iũ largitori aqͦfit hȩo de uetustate in nouitatẽ lau¬
danda mutatio: qͣtes exsoluimꝰ. ⁊ bonis pͥncipiis felic̃e ꝓuectũ ⁊ bonũ
uiuante diuina gr̃a sollicite caue ne ĩmundꝰ sp̃c ad te reu̾tẽs do¬
ra pͥorib efficiat. Cont̃ spiritales itaq neqͥtias pugnat̾us sisecurꝰ
uis pugnare. castris xͥ militũ ordinate pugnantiũ de insere. ne
tendis: innumera adu̾sarioꝵ cuoꝵ multitudine cõprimaris
Postquã uͦ sp̃u c̃silii ⁊ fortitudinis armatꝰ calliditates antiqͥͣ ostis
si ita cͣcingat ẽtͣ quoᷤ ubet hostes certamͣ in ire. qͦrũ ĩ pet̾ didice¬
Uos aui sedede inciuitate qͦ adusq induamini uirtute ex alto.

Expanded text:
quorumdam relatione didicimus, jam vilescit tibi mundus et omnis vana spes ejus, credimus quia propitia divinitas inchoavit in pectore tuo templum suum, et locum sanctum habitationis suae; unde bonorum omnium largitori, a quo fit haec de vetustate in novitatem laudanda mutatio, grates exsolvimus, et bonis principiis felicem provectum et bonante divina clementia sollicite cave, ne immundus spiritus ad te revertens, dora prioribus efficiat . Contra spirituales itaque nequitias pugnaturus, si securus vis pugnare, castris Christi militum ordinate pugnantium te insere, ne , innumera adversariorum tuorum multitudine comprimaris. Postquam vero Spiritu consilii et fortitudinis armatus calliditates antiqui hostissi ita contingat, contra quoslibet hostes certamen inire, quorum impetus didiceVos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto .
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. ⁊ apłicȩ sc̃disobedientia cantã iã sentio seueritatẽ. ut ꝑ¬
iuriũ arguar incurrisse. ⁊ maiestatẽ regiã minuisse. Id̾ ut pa¬
ce ur̃a dicã. rectiꝰ in eos retorqueri potest. quulnꝰ fom̃tis incu¬
rabile tã quã pii medici cautiis cõpetentib dissimulãt urere. ł me¬
di cinali ferro p̃cid̾e. In qua sententia si mecũ firmit̃ fuisseas. iã
ecͦtũ nr̃m ad sanitatẽ ꝑduxissetis. Qd̃ quã diu differas. uidete
si fidelitatẽ quã debetis plenit̾ exhibetis.si officii ur̃i munꝰ exple¬
cs. faciat ꝙͦ dns rex adu̾sus paruitatẽ meã qͣntũ d̾o ꝑmittente
libuerit ⁊ licuerit. iuneludat. excludat. ꝓscribat. inspirante dĩ grã
⁊ ꝓseqͣnte. decreui pati ꝓ lege di mei. nec ulla ratione cogente
u̾olo ei ẽẽ c̃sentaneus in culpã qͥ nolo eẽ c̃sors in pena. Angs̃

Expanded text:
veritate, et apostolicae sedis obedientia tantam sentio jam severitatem, ut pveritate, et apostolicae sedis obedientia tantam sentio jam severitatem, ut perjurium arguar incurrisse, et majestatem regiam minuisse. Quod ut pace vestra dicam, rectius in eos retorqueri potest, qui vulnus fomentis incurabile tanquam pii medici cauteriis competentibus dissimulant urere, vel medicinali ferro praecidere. In qua sententia si mecum firmiter fuissetis, jam aegrotum nostrum ad sanitatem perduxissetis. Quod quandiu differtis, videte si fidelitatem quam debetis pleniter exhibetis, si officii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex adversum parvitatem meam, quantum Deo permittente libuerit et licuerit, includat, excludat, proscribat, inspirante Dei gratia et prosequente, decrevi pati pro lege Dei mei, nec ulla ratione cogente volo ei consentaneus in culpa esse, qui nolo esse consors in poena. Angelus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minet᷑ nͥ ad sedẽ apłicã fuerit tantũ appellatũ. Et neganda est
accusantib licentia cͥminandi. pͥꝰ quã se cͥmineqͦ p̾munt̃ exu¬
eriͣt. Postremo ꝙ ñ de u̾sitatis tramite sed de odii fomite mea
ꝓcedit accusatio: apłicã sedẽ appello. qd̾ oĩb inc̾mine pulsatis
mͥ p̃scripserit. causã meã discutiat. ⁊ cũ ꝑoratũ fuerit. legianã
sententiã ꝓferri pͣcipiat. Neq hoc benemͥ c̃sciꝰ causa uitan¬
da iudiciũ facio. cũ manifesta⁊ buis sit mea purgatio de cͥmine
ꝑiurii. qͥ nulli hodie uiuentiũ aliq̃n iuram̃ tũ feci. Sed nolo exẽ¬
ilic plũ eẽ cet̾is recedendi ab ordine. neq sanũ c̃siliũ ẽ ꝑ incerto cõ-¬
modo ł nullo certisꝑicuł me opponere. Conductũ enĩ a dno meo
rege qͣsiui. nec hab̾e potui. Quantũ uͦ ex in tentatis minis intel¬
ligo ũ liceret mͥ in cͣuentu ur̃o ĩpune dicere ueritatẽ. qͥ proĩã dicta

Expanded text:
st accusantibus licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint . » Postremo quia non de veritatis tramite, sed de odii fomite mea procedit accusatio, apostolicam sedem appello. Quod omnibus in crimine pulsatis , quod mihi praescripserit, causam meam discutiat, et cum peroratum fuerit, legitimam sententiam proferri praecipiat. Neque hoc bene mihi conscius causa vitandi judicii facio, cum manifesta et brevis sit mea purgatio de crimine perjurii, qui nulli hodie viventium aliquando juramentum feci. Sed nolo exemplum esse caeteris recedendi ab ordine, neque sanum est consilium pro incerto commodo vel nullo certis periculis me opponere. Conductum enim a domino meo rege quaesivi, nec habere potui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere veritatem; qui pro jam dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uos raritas p̃sentiũ exẽploꝵ cũ excusare uos ñ ualeat hȩc ratio
no tensis minist̃: cũ pet pugnare. ⁊ cũ petͦ regnare. Qm ro¬
mana eccła pꝰmulta naufragia sub ur̃o regimine ad portũ pe
tũ eticuit. ita ut nouus rex ad uoluntatẽ dĩ ⁊ ur̃am in manꝰ
ur̃as se dedit.: gaudeo in dño. ⁊ gaudiũ meũ nullis sillabarũ
notis explicare sufficio. Cotidianis etiã pͣces corã d̾o ꝓ ur̃a inco¬

Expanded text:
vos raritas praesentium exemplorum, cum excusare nos non valeat haec ratio vos raritas praesentium exemplorum, cum excusare nos non valeat haec ratio notensis minister, cum Petro pugnare, et cum Petro regnare. Quoniam Romana Ecclesia post multa naufragia sub vestro regimine ad portum pentum pene conticuit, ita ut novus rex ad voluntatem Dei et vestram in manus vestras se dederit; gaudeo in Domino, et gaudium meum nullis syllabarum metis explicare sufficio. Quotidianas etiam preces coram D
Abbreviated transcription (Latin):
sis minist᷑ c̃fortari in d̾no. Publicis negotiis p̃peditꝰ plura
q̃ uolm fr̾nitati ur̃e scͥbere ñ ualui. Si aut aliqͣndo mererer
dulce colloqͥũ urm. dicerẽ plurima m aure tuta: qͣ carcula ce¬
lare ñ posset. si inemuloꝵ manꝰ anͣ quã ad ur̃as ꝑueniret incidet
Hoc itaq int̾im suadeo uob̾. ut iuuentutẽ uram ho nestis eer¬
citiis occuipetis. lectione. oratione. sacre legis meditatione. ut
si aliqͣn aliq̃ fȩda ima ginatio ꝑ sensuũ uos fenestras tẽptauerit
hostiũ cordis irrepserit. casta intꝰ uigente dignitate. cũ decore exchi¬
dat᷑. Si enĩ testimonio bonȩ c̃scientie pot̾is in iustitia dĩ exultare.
osus ẽẽ pot̾it sermo doctoris. quẽ iutꝰ accendit ⁊ format dinini uir¬
stinere habemꝰ ꝓ criminosoꝵ actuũ repͣhensione. Alioqͥn erimꝰ
pastores nos ip̃sos pascentes. nrãs querentes. oues morbidas ñ sa¬
natas. s fortes ⁊ pingues deuoratas. Nec ab hacfortitudi nedet̾reat

Expanded text:
siae minister, confortari in Domino. Publicis negotiis praepeditus, plura quae volui fraternitati vestrae scribere non valui. Si autem aliquando mererer dulce colloquium vestrum, dicerem plurima in aure tuta, quae chartula celare non posset, si in aemulorum manus, antequam ad vestras perveniret, incideret. Hoc itaque interim suadeo vobis, ut juventutem vestram honestis exercitiis occupetis, lectione, oratione, sacrae legis meditatione, ut si aliquando aliqua foeda imaginatio per sensuum fenestras templum cordostium cordis irrepserit, casta intus vigente dignitate cum dedecore excludatur. Sic enim testimonio bonae conscientiae poteritis in justitia Dei exsultare, osus esse poterit sermo doctoris, quem intus accendit et format divini virstinere habemus pro criminosorum actuum reprehensione, alioquin erimus pastores nosmetipsos pascentes, nostra quaerentes, oves morbidas non sanantes, sed fortes et pingues devorantes . Nec ab hac fortitudine deterreat
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus: qͥ extra pacẽ fuerit inuentꝰ. Hãc ꝓfessi estis cũ ad
đm auctorẽ pacis ⁊ amatorẽ reu̾tentes dia bolo auctori ⁊ ama¬
tori discordiȩ ⁊ oĩ.¬
b oꝑib eiꝰ in fonte uitȩ renun¬
ciastis. Eroco fr̃s
si dissimulare ñ uultis. ma¬
ta neressitas obseruandȩ paci.

Expanded text:
adventus, qui extra pacem fuerit inventus? Hanc professi estis, cum ad Deum, auctorem pacis et amatorem revertentes, diabolo auctori et amatori discordiae et omnibus operibus ejus in fonte vitae renuntiastis. Ergo, fratres, si dissimulare non vultis, mata necessitas observandae pacis,
Abbreviated transcription (Latin):
inleco eligius orationis gr̃a basilicam ingressus. cum oratione exple.¬
ta egredetur: occurrens ei mulier cepit nomen eiꝰ crebrius atq inso¬
lentius inclamare. Tunc eliguis respiciens eam: misertus eiꝰ fixis
in cerram genib orauit. Deinde conuersus ad eam: dixit. Adiuro
et ꝑ sp̃m scm̃ ꝑaclitum: ut ip̃ius uirtute fugatus discedas ab hos
u asculo qͦd obsides captiuum. Et confestim ad eius uerbũ collisit
sꝑẽ mulierẽ in terrã: et fcã est uelut mortua. Sicq uim maxi¬
mam paciens demon. ⁊ sanguinẽ ꝑ os mulieris internis iuscerib
egerens. confusus exit ab ea: et aufugit a facie hominis dei Tunc
scs eligius iussit alleuari mulierẽ: et benedicens aquã oleo dedit
ei in potu. Et cũ gustasset refocillata ẽ anima eius: et sana facta
est ex ea hora.

Expanded text:
in loco Eligius orationis gratia basilicam ingressus, cum, oratione explein loco Eligius orationis gratia basilicam ingressus, cum, oratione expleta, regrederetur, occurrens ei mulier, coepit nomen eius crebrius atque insolentius inclamitare. Tunc Eligius respiciens eam, misertus eius, fixis in terram genibus, oravit; deinde conversus ad eam, dixit: 'Adiuro tum paraclitum, ut ipsius virtute fugatus discedas ab hoc vasculo quod obsides captivum: et confestim ad ejus verbum collisit spiritus mulierem in terram, et facta est velut mortua; sicque vim maximam patiens daemon, et sanguinem per os mulieris ex internis visceribus egerens, confusus exivit ab ea, et aufugit a facie hominis Dei. Tunc sanctus Eligius jussit allevari mulierem, et benedicens aquam cum oleo dedit ei in potu, et cum gustasset, refocillata est anima ejus, et sana facta est ex ea hora.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quodã tempore causa extitit: ut regionem que ꝓb̾e ꝓuintia
nuncupait᷑: adire debuisset. Cumq cdie quadã nobili suo comitatu
iter ageis. partes eiusdẽ ꝓuintie ꝑagraret: ocurrit ei uir quidam
nmundo ⁊ nimis seuo repletus ĩpu. Is cum uidisset scm̃ uirũ. tio
moreꝑeuleꝰ et spumans ac pallens dixit ad eum. Quid hic tu eligi:
Ad quem conuersus sc̃s̃ eligius: dixit. Et quid ad te inmuindissi¬
me demon : in nomine ihũ xp̃i obmutesce: et exi ab eo. Et continuo
uehementer discerpens hominẽ: exiit ab eo. Quindecim nͦ annis
obsederat ⁊ eruciauerat uirũ: pessimus ille spẽ. Statim gͦ pͥstine
Soretati restitutus homo. surrexit incolumis: et sanꝰ factus ẽ ex il
rofectus gͥ eligius deuenit in uillam¬
quandam que nocatur amputius. que sita ẽ suꝑ ripari flri¬
minis rodani: et ꝑtinet ad predium erchemberti illustrissimi iuri.
Erat añ ibi femina quedã: infestũ diu demonium patiens. Quo

Expanded text:
gitur quodam tempore causa extitit, ut regionem, quae propriae Provintia nuncupatur, adire debuisset. Cumque die quadam nobili suo comitatu iter agens partes eiusdem Provintiae peragraret, occurrit ei vir quidam inmundo et nimis saevo repletus spiritu. Is cmore perculsus, et spumans ac pallens dixit ad eum: Quid hic tu, Eligi? Ad quem conversus sanctus Eligius dixit: Et quid ad te, immundissime diabole? In nomine Jesu Christi obmutesce, et exi ab illo: et continuo vehementer discerpens hominem, exiit ab eo quindecim vero annis obsederat et cruciaverat virum pessimus ille spiritus; statim ergo pristinae sanitati restitutus homo surrexit incolumis, et sanus factus est ex ilrofectus igitur Eligius devenit in villamquandam, quae vocatur Ampucius, quae sita est super ripam fluminis Rodani et pertinet ad praedium Erchenberti inlustrissimi viri. Erat autem ibi femina quaedam infestum diu daemonium patiens; quo
Abbreviated transcription (Latin):
suram semꝑ temꝑabat miscd̾ia ⁊ screns scriptũ. quia in eo qd̃ iudicat
quis iudicandus est: et qd̃ potentes potenter cormenta patient᷑ i et qd̾
iudicium erit durissimũ in his qui presunt. Hec gͦ sedula mente ꝑ-¬
tractans: in om̃i actione discretionẽ tenuit. Nec in ullo penitus ĩtem¬
ꝑate se gessit: s om̃ia diligenter distinguens. ⁊ in disciplina ⁊ in
modestia. modũ semꝑ ac temꝑamentũ seruauit.¬

Expanded text:
suram semper temperabat misericordia, sciens scriptum, quia in eo quod judicat suram semper temperabat misericordia, sciens scriptum, quia in eo quod judicat quis judicandus est ; et quod potentes potenter tormenta patientur , et quod judicium erit durissimum his qui praesunt . Haec ergo sedula mente pertractans in omni actione discretionem tenuit, nec in illo penitus intemperate se gessit, sed omnia diligenter distinguens, et in disciplina et in modestia modum semper ac temperamentum servavit
Abbreviated transcription (Latin):
preclarus. Deo sedule seruiens. errantes corrigens. correctos fonens.
obstinatos sꝑnens: humiles semꝑ diligens. Exuberabat quoq in eo
constantia fidei. puritas dilectionis ⁊ sinceritas pacis. amor caritatis:
atq ad eternã uitã doctrine sue filios iugi studio incitans. Quos
erudiebat hortatu: preueniebat exemplo. Que docebat agens: et que
agebat docens. Nec aliud ore ꝓmens. aliud corde uoluens: s qͦd ore dice¬
bat. oꝑe corroborabat. Et quale habebat uerbũ: talem habebat ⁊ uitã.
Qualem etiam uitã: tale quoq ⁊ uerbũ. Summa quoq bonitate
subditos regebat: sũma seueritate semetip̃m dampnabat. Non sacis
erat terribilis in subiectis: nimium ualde austerus in piaculis. In se
se seruabat censurã: in alios p̃ferebat iusticiam. Rigore utebat᷑ in dis¬
cussione iusticie: misccłia in definitione sententie. Districtionis uͦ cen¬

Expanded text:
praeclarus, Deo sedule serviens, errantes corrigens, correctos fovens, praeclarus, Deo sedule serviens, errantes corrigens, correctos fovens, obstinatos spernens, humiles semper diligens: exuberabat quoque in eo constantia fidei, puritas dilectionis, sinceritas pacis, amor charitatis, atque ad aeternam vitam doctrinae suae filios jugi studio incitans, quos erudiebat hortatu, praeveniebat exemplo, quae docebat agens, et quae agebat docens, nec aliud ore promens, aliud corde volvens, sed quod ore docebat opere corroborabat; et quale habebat verbum, talem et vitam; qualem etiam vitam, tale quoque et verbum. Summa quippe bonitate subditos regebat; summa severitate semetipsum damnabat, non satis erat terrise servabat censuram, in alios praeferebat justitiam. Rigore utebatur in discussione justitiae, misericordia in definitione sententiae. Districtionis vero cen
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in doctrina humana auctoritatẽ apłicam: ꝑ quã aggressus
gentilium predia. ⁊ gentis fencissime pacẽ tenuit ⁊ et copiosũ exer¬
citum ad fidẽ xp̃i conuertit: ac fidei catholice intemerata consortia
et sagictis diaboli confixũ⁊ mox adhibebat dignas curationes ser¬
monum: et uerbi dei salubre medicamentũ ostendens. contͣ uulne¬
ra incentoris. s f salutare malagnia confessionis. Indisciplinati¬
ones quo ⁊ tͣnsgressiones suoꝵ. regula honesta uł recta. ⁊ argue¬
bat clementer: et tolerabat patienter. Eratq in eo mira in cunctis
oꝑibus discretio: et imitabilis erga om̃s dilectio. Erat ergo eligius
oꝑe castus ⁊ fide catholicus: caritate diffusus. In temptationib cau¬
tus. in fide firmissimꝰ : in oꝑib bonis ꝓmptꝰ. in sermone uerissimus.
in iuidicio uistꝰ in consilio ꝓuidus: in bonitate conspicuus. in caritate

Expanded text:
semper in doctrina humana auctoritatem apostolicam, per quam aggressus semper in doctrina humana auctoritatem apostolicam, per quam aggressus gentilium praelia, et gentis ferocissimae pacem tenuit, et copiosum exercitum ad fidem Christi convertit, ac fidei catholicae intemerata consortia et sagittis diaboli confixum, mox adhibebat dignas curationes sermonum, et verbi Dei salubre medicamentum ostendens contra vulnera incantatoris salutare malagma confessionis, indisciplinationes quoque et transgressiones suorum a regula honesta vel recta, et arguebat clementer, et tolerabat patienter; eratque in eo mira in cunctis operibus discretio, et imitabilis erga omnes dilectio. Erat ergo Eligius opere castus, fide catholicus, charitate diffusus, in tentationibus cautus, in fide firmissimus, in operibus bonis promptus, in sermone verissimus, in judicio justus, in consilio providus, in bonitate conspicuus, in charitate