comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iuiuetͣ auiro ad eã ueniente
ã eĩ ex testam̃to ã moͣtis causa drã¬
tione. siũ institnti ois sit pars siñ
cendũ oĩs eã deserit ꝓͥetatis modus
ẽ. alii. ⁊ ħ ꝯmunis mulieris. ⁊ uin
multa sit poĩta. narti si ⁊ ille filios
habens scd̃a eis siꝙꝑ indimit᷑ uporẽ
ꝑcipiens hanc habebit firmã p̾t
quã tulicet uti ⁊ frui donec adiũ¬
ineos simił cũ sede̾ uxoris ꝯuictio¬
ne. ⁊ ñ discernimꝰ dedote.⁊ añ nup¬
nas coãtione. utrũ ip̃i hac̃ de derũt

Expanded text:
cum viveret a viro ad eam veniente aut etiam ex testamento aut mortis causa donatione, sive institutionis sit pars sive cendum, omnis eam deserit proprietatis modus est alii. Et haec communis mulieris et viri multa sit posita. Nam si et ille filios habens secundam eis superinduxerit uxorem, percipiens hanc habebit firmam, praeter quantum licet uti et frui, donec adviin eos simul cum secundae uxoris coniunctione. Et non discernimus de dote et ante nuptias donatione, utrum ipsi hanc de
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ẜm gradũ gradib in suo ẜ¬
uandis or̃adme quib ñ existñtibus
ad errariũ uenuit s neq lon giꝰ
hrditas ab intestato pͥoꝵ eius uenri
cogatoꝵ s usq ad ttͥiũ gͣclũ inspi¬
ciendũ undiq stabit solũ successio ei
longi̾ aũ exnͤtñtes alios habebũt
hr̃tes e⁊ q̃ p̃ aliis ei penit infert̃ ¶Di¬
cimꝰ aũt̃ infarmã siquidẽ sine fi¬
liis expͥorib fumͣt nuptiis soluit

Expanded text:
m gradum, gradibus in suo servandis ordine. Quibus non existentibus ad aerarium veniunt. Sed neque longius hereditas ab intestato propriorum eius veniet cognatorum, sed usque ad tertium gradum inspiciendum undique stabit solum successio ei, longius autem existentes alios habebunt heredes. Et quae prae aliis ei poenis infertur, dicimus autem infamiam, si quidem sine filiis ex prioribus f
Abbreviated transcription (Latin):
toninus rescͥpserunt. Euspectus ẽ
aũt qui non exfido tutelam gerit¬
soluendã licet soluendo ẽ ut riuli¬
at gerere tutelam tutor posse en̾
qiͣ suspectum rem̾oueri. Idem iu-¬
lianus scͥpsit. ⁊ sectłmn eum ꝯstitu¬
tum ẽ. Suspectus postulatur quo
ad cognitio fimatur int̾ dr ei ãmi¬
nistratio. ũ papiniano uisumẽ.
GS si suspecti cognitio suscecta  fu
gilntur cognitio suspecti. ¶ Si Ei¬
quis tutor copum sui non fecett.
ũ alim̃ta pupillo decernant᷑ cauetͣ
possessione bonori eiꝰ pupillus mi¬
tatur. Et que mora detĩora futina
funt dato curatore tlistrahi iubẽ¬
tur gͦ ũ suspectus remouen pote¬
rit qui ñ p̃stat asim̃ta. ¶ S si
quis p̃sens negat propt̃ in opia
alm̃ta posse decerni. Si ħ ꝑ m̃
dacium dicat remittentlum euĩ¬
ẽẽ ad p̃fectum urbis placuit pu
sus pectus aũt remotꝰ siꝗd̾ obdolũ famłsũs est
Si obcuilpã nõ ehũt / siquis aũt.¬

Expanded text:
toninus rescripserunt. Suspectus est autem, et qui non ex fide tutelam gerit, licet solvendo est, ut Iuliat gerere tutelam tutor, posse eum quasi suspectum removeri, idem Iulianus scripsit, et secundum eum constitutum est. Suspectus autad cognitio finiatur, interdicitur ei administratio, ut Papiniano visum est. Sed si suspecti cognitio suscepta fuerguitur cognitio suspecti. Si quis tutor copiam sui non faciat, ut alimenta pupillo decernantur, cavetur possessionem bonorum eius pupillus mittatur: et quae mora deteriora futura sunt, dato curatore distrahi iubentur. ergo ut suspectus romoveri poterit qui non praestat alimenta. Sed si quis praesens negat propter inopiam alimenta posse decerni, si hoc per mendacium dicat, remittendum euesse ad praefectum urbis punienduSuspectus autem remotus, si quidem ob dolum, famosus est: si ob culpam, non aeque. Si quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
rib ⁊ honorib uacationce
habere quam qui manci¬
patum suo nomine uer¬
tigril afisco condiicunt. cer¬
tum ẽ. quare eos qui ab
his quedam exercendam
accipiant. nullis priuilegi¬
is ẽẽ minutos. aut̃ dubi

Expanded text:
ribus et honoribus vacationem habere, quam qui mancipatum suo nomine vectigal a fisco conducunt, certum est. Quare eos, qui ab his quaedam exercenda accipiunt, nullis privilegiis esse munitos haud dubii
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Anratas aut sericas
para gandas auro intex¬
tas uiriles priuatis usibi
con texere conficereq ꝓ
nr̃is fieri p̃cipimꝰ.
habeat. aut intumcis. aut
in lineis paragandas isi
hii tm̃modo quib hoc ꝓ¬
pt̾ im piale ministeruꝵ

Expanded text:
. Auratas ac sericas paragaudas auro intextas viriles privatis usibus contexere conficereque nostris fieri praecipimus. habeat aut in tunicis aut in lineis paragaudas, nisi ii tantummodo, quibus hoc propter imperiale minister
Abbreviated transcription (Latin):
cie pͥma elem̃ta inq̃uil breuit᷑ ex¬
positum ẽ ⁊ qued aña obtinebat.
⁊ ꝙ postea desuẽtuͣtline inũbratũ
ab imperiali remetho illummatũ
ẽ. q̃uas ex omĩb antiquoꝵ institu¬
cionib. ⁊ p̃cipue ex com̃tariis ga¬
gii nr̃i tam istitucionir quam.
rerum cotitłianaꝵ. aliis ꝙ mul¬
tis com̃tariiĩ conpositas. Cum
tres p̃tlicti uiri prudentes nob̾ ob
ges nr̃as accipite.⁊ pos niet ipsos
sic erutlitos oftẽtdite. ut spes uos
puicerrima foueat. toto legitimo

Expanded text:
e prima elementa. Quibus breviter expositum est et quod antea optinebat et quod postea desuetudine inumbratum ab imperiali remedio illuminatum est. Quas ex omnibus antiquorum institutionibus et praecipue ex commentariis Gaii nostri tam institutionum quam rerum cottidianarum aliisque multis commentariis compositas cum tres praedicti viri prudentes nobis opges nostras accipite et vosmet ipsos sic eruditos ostendite, ut spes vos pulcherrima foveat, toto legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
publicas ñ tam titus dignita¬
tum quam singuloꝵ niris¬
ii meritis ad tr̃ibutas. diui
constantim liberalitate ad
clarint. Ideoq nichil exͥbis
scolar nõie unrdicetur. s ꝓ
unĩcuiꝰq merito quem sũt

Expanded text:
publicas non tam titulis dignitatum quam singulorum viritim meritis attributas divi Constantini liberalitate sat claruit. Ideoque nihil ex his scholarum nomine vindicetur, sed pro uniuscui
Abbreviated transcription (Latin):
tla ⁊ añ ꝯspectum. tudido.
uenire formidam̃t. s mã¬
sionez incastro hraͣt. drĩs.
ei. oĩa tnobibia. suasb̃sacra¬
mento. iudici. rep̃sentet.
ieum. deceto. uido mo sua
tamꝙ̃ ꝓscriptu ñ recipiat.
si uõ mansione meastro
nõ huͣit dñs. eiꝰ. secure. eũ
addricẽ. faciat. ac p̾modã

Expanded text:
pec tum iudicis venire formidaverit, si mansionem in castro habet, dominus eius omnia mobilia sua sub sacramento iudici representet et eum de cetero in domo sua tamquam proscriptum non recipiat. Si vero mansionem in Castro non habuerit, dominus eius secure eum adducere fac
Abbreviated transcription (Latin):
neq. quolib. abomodo se cr¬
afacie. iudiols fugerit. ses.
eiꝰ mobiles midice. inppło.
publicent. idispensent̾. hr̃¬
des. aut̃. sin. h̃ ditate. ꝙͣ ille
tenebat recipiant tali. ꝯdic¬
tione. it̾posita. ut uire. ii¬
rando. sponecãt. q. ille uiola
uoluntate. ant. ꝯ sensu. aliꝙ
emolimĩtu inde. ꝑcipiat. ꝙ¬
si hr̃des neglecto p̾ modu
iur̃. sigore hrdititẽ. ei dimii¬
serint. comes eãlẽ hr̃ditatẽ¬

Expanded text:
neque quolibet alio modo se exa facie iudicis fugerit, res eius mobiles a iudice in populo publicentur et dispensentur, heredes autem eius hereditatem, quam ille tenebat, recipiant tali condicione interposita, ut iureiurando spondeant, quod ille paoluntate aut consensu aliquod emolumentum inde percipiat. Quodsi heredes neglecto postmodum iuris vigore hereditatem ei dimiserint, comes eandem hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
tius. consequatur.
Iquis aliu ceꝑit. ⁊ absq
sanguinis effusione.
fustib. ꝑcusẜit. ꝙ. cͥnes. eius
auri. ei. cui. iĩa. illata.x¬

Expanded text:
tius consequatur. 4. Si quis alium ceperit et absque sanguinis effusione fustibus percusserit vel crines eius libras ei, cui iniuria illata
Abbreviated transcription (Latin):
applłat᷑. ⁊ nono loco int̾ ueteres bõ¬
eã posiumus. Decima ueteri põe¬
bõꝵ que erat ĩi cognati manu
pollet̾es. Septima eã secuta qͣ op¬
tima rõe p̾tores intͦtluxere: Noui¬
ssime enĩ ꝑmittitur etlicto hiis

Expanded text:
atur et nono loco inter veteres boneam posuimus, decima veteri bo quae erat unde cognati manumpollentes. 8 7. Septima eas secuta, quam optima ratione praetores introduxerunt. novissime enim promittitur edicto his
Abbreviated transcription (Latin):
nil optimũ erit penam subice̾
ne qͣntitas supulationis ĩcerta sit
ac necce̾ sit actori probarͣe ꝗd eim
t̾sit Itaq siꝗs ut fiat aliꝗd stipu¬
letur ita aflici pena debet si ita fa
ad i̾sus ea factum erit. suĩ qd̾ ita¬
reos dare spondens.

Expanded text:
nibus optimum erit poenam subicere, ne quantitas stipulationis in incerto sit ac necesse sit actori probare, quid eius intersit. itaque si quis ut fiat aliquid stipuletur, ita adici poena debet: ‘ si ita adversus ea factum erit sivaureos dare spon
Abbreviated transcription (Latin):
testato ueniunt neq eis q̃ exte¬
stam̃to sũt. p̃tor stabili uire ꝯ¬
numerauit. s qͣi ultimi ⁊ ex̃ or¬
ainariũ auxiliu pũ res exigit
accomodauit. sciłt hiis ꝗ ex legi

Expanded text:
testato veniunt, neque eis quae ex testamento sunt, praetor stabili iure connumeravit, sed quasi ultimum et extraordinarium auxilium, prout res exigit, accommodavit scilicet his qui ex legi
Abbreviated transcription (Latin):
gnͣis ꝑuniu̾sitatẽ successio
q̃neq lege .xii. tabulaꝵ. neque
p̾toris edicto s eo iure qd̾ sensu re¬
ceptũ ẽ introtlucta ẽ. ¶ Eccee̾
cum pat̾ familias se se ĩadroga¬
tionẽ dat. õs res eiꝰ corporales ⁊ incor¬
porales. queq ei debite st̃ arroga¬
tori antea ꝗde pleno uire acquire¬
bantur. excepus hiis q̃ ꝑcapitis
aiminucionez ꝑ eut q̃les sũt opa¬

Expanded text:
s per universitatem successio, quae neque lege duodecim tabularum neque praetoris edicto, sed eo iure quod consensu receptum est, introducta est. Ecce enim cum paterfamilias sese in adrogationem dat, omnes res eius corporales et incorporales quaeque ei debitae sunt adrogatori ante quidem pleno iure adquirebantur. exceptis his quae per capitis deminutionem pereunt, quales sunt op
Abbreviated transcription (Latin):
trem quidem posse ꝑeman¬
cipationis modum suis neri¬
bus filium relaxare. imꝑato¬
riam aũt celsitudinem nõ
ualere eum quem sibi patr̃e
fecit. ab aliena eximere pote¬
state. ne si contrarium ad ꝓ¬
betur. ꝑquam cumq machi¬
natignem imꝑialis maiestaᷤ
nitnn uideatur. ⁊ hoc quide
raro continger satis certu
ẽ. nemo eium facile resperit
filium familias in patritia¬
tus honorem ꝓuectum. quẽ¬
admodran in con sulib hec
rufuscitata ẽ ẜ nequid in par¬
te tp̃is tale euemat. ⁊ sine
legib inueniantur. ⁊ ideo ⁊¬
hec nob̾ irisa sut sancient a.

Expanded text:
trem quidem posse per emancipationis modum suis nexibus filium relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? ne, si contrarium approbetur, per quamcumque machinationem imperialis maiestas minui videatur. Et hoc quidem raro contingere satis certum est: nemo enim facile respexit filium familias in patriciatus honorem provectum, quemadmodum in consulibus haec res usitata est. Sed ne quid in parte temporis tale eveniat et sine legibus inveniatur, ideo haec nobis visa sunt sancienda.
Abbreviated transcription (Latin):
rius. nec int̾ ẽ utrum de suo pͥo ẜuo
testator roget an de eo qipsius hr̃dis
aut legatam.uł ⁊̃ extranei sit.
Itaꝙ ⁊ alienus. ẜuus retlimi ⁊ ma¬
numitti debet. Qd̃ si tlñs eu non
uendat simꝰ nich exiitlicio eius ꝗ
relinꝗd lib̾tatẽ ꝑcepit non statim
extinguit᷑ fidei ꝯmissaria lib̾tas s
tiffertur ꝗa possit tp̃r ꝓcedente ubi¬
cũq occasio retlimentli ẜui fui̾t
ssi manumittit᷑ nõ festatoris sit
lib̾tus ⁊ fitestatoris ẜuus sit. s eiꝰ
ꝗ maniũttit. ¶at is qui tlirecto te
us ullus tlirecto extestam̃to lib̾ta¬
tem ad ire pot̾ ꝗͣ qui utroque tp̃r
testatoris fuerit. Et quo facere
testam̃tum. ⁊ quo moreretur Di¬
recto. aũ lib̾tas tẽ dari uidetur eu
non abalio ẜuum manumittuo¬
gat. s uelut ex suo testłm̃to lib̾¬
tatẽ ei ꝯpetere uult. U erba aũ fi¬
dei ꝯmissoꝵ hec m̾axne inusu
habentur. peto. rogo. uolo. mando.
fidei tue cõmitto que ꝑ inde sin¬
codicillaꝵ non fuisse .S pri¬

Expanded text:
rius. nec interest, utrum de suo proprio servo testator roget, an de eo qui ipsius heredis aut legatarii vel etiam extranei sit. itaque alienus servus redimi et manumitti debet: quodsi dominus eum non vendat, si modo nihil ex iudicio eius qui reliquit libertatem percepit, non statim extinguitur fideicommissaria libertas, sed differtur, quia possit tempore procedente, ubicumque occasio redimendi servi fuerit, ssi manumittitur, non testatoris fit libertus, etiamsi testatoris servus sit, sed eius qui manumittit: at is qui directo tesus ullus directo ex testamento libertatem habere potest quam qui utroque tempore testatoris fuerit, et quo faceret testamentum et quo moreretur. directo autem libertas tunc dari videtur, cum non ab alio servum manumitti rogat, sed velut ex suo testamento libertatem ei competere vult. Verba autem fideicommissorum haec maxime in usu habentur; ‘ peto, rogo, volo, mando, fidei tuae committo ’. quae perinde sincodicillorum non fuisse, sed pri
Abbreviated transcription (Latin):
tionem si qua insiuatur admi¬
serit. in dignationem nr̃i nõis
sustinebit. ceterũq fient. unroic¬
te ac te meritatis exemplum.
Mem̾oriales uero qui excipien¬
da eiꝰ modi rescripta. uł implẽ¬
da curauerit. ⁊ Palatinos qui
instrurerunt. uł gesta adins¬
se petitionis ediderint. bonoꝵ
ꝓscriptione pumri decermin᷑.
matica uissione. uł sacra ad¬
notatione. uł quolibet oracu¬
lo diuino. seu mandatis si qua
cont hanc saucrionem nram
fu̾int impetrata. ꝙ cumq re¬
boris habere ualituris. & hisꝗ¬
te fidẽi cõmissa fu̾it hr̃ditas.
statim officio grauitatis tͥuẽ
nunctiet. ⁊ gesta ꝓdat. ⁊ con¬
tinuo ꝙ actum fuĩt renim¬
tiet. post hanc fidem t̾tiam.
ab omnib defuncti bonis. ꝑci¬
piat portionem ¶Quod si ab
uxore defuncti istud officio de¬
notionis tue finͣt reuelatum
Ipsa eiciam ꝑquam desuctus
ẽẽ uoluit hr̃deͦm. si gesta aꝑi¬
erit tali p̃mio mancipetur.
ut ex om̃i patrimonio medi¬
um consequat̾. ⁊ cra fisco m̃o

Expanded text:
itionem, si qua insinuetur, admiserit, indignationem nostri numinis sustinebunt ceterisque fient vindictae temeritatis exemplum. Memoriales vero, qui excipienda eiusmodi rescripta vel inplenda ciraverint, et palatinos, qui instruxerint vel gesta admissae petitionis ediderint, bonorum proscriptione puniri decernimus. matica iussione vel sacra adnotatione vel quolibet oraculo divino seu mandatis, si qua contra hanc sanctionem nostram fuerint impetrata, quodcumque roboris habere valituris. THEOae fidei commissa fuerit hereditas, statim officio gravitatis tuae nuntiet et gesta prodat et continuo quod actum fuerit renuntiet, et post hanc fidem tertiam ab omnibus defuncti bonis percipiat portionem. Quod si ab uxore defuncti istud officio devotionis tuae fuerit revelatum, ipsa etiam, quam defunctus esse voluit heredem, si gesta aperuerit, tali praemio mancipetur, ut ex omni patrimonio medium consequatur et cum fisco nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩta mñ nullis inuerecundia
petentium in hiatione con¬
stringunur. ut ⁊̃ ñ conceden¬
datribuamꝰ. ne rescripto
quite nr̃o ad uͥsus formam
late legis loci aliquid relĩ¬
quet̾. siq̃uid aũt ex bonis ta¬
lib nr̃o iodicio. nullo tñ de¬
siderante. atq poscente. con¬
cedi cruquã uoluerunus. hiniꝰ¬
modi tm̃ ualeat lib̾alitas.
op̃. Omn̾es em̃ alienas ad¬
petendi fortunas stirpitus a¬
alit̾ eruere cupientes. nullite¬
mereps uolumꝰ petitionis reꝵ
ẽẽ licentiam. ⁊ si intestatus. ꝙ¬
quisquã. que ue ac nullis ex
tib. uł urore. uł marito facti

Expanded text:
in nonnullis inverecunda petentum inhiatione constringimur, ut etiam non concedenda tribuamus, ne rescribto quidem nostro adversum formam latae legis loci aliquid relinquatur. Si quid autem ex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen desiderante atque poscente, concedi cuiquam voluerimus, huiusmodi tantum valeat liberalitas. omne semen alienas adpetendi fortunas stirpitus eruere cupientes nulli deinceps volumus petitionis rerum esse licentiam, etsi intestatus quisquam quaeve ac nullis e tibus
Abbreviated transcription (Latin):
cumq fortune. aut secte sit.
⁊ fisco nr̃o locus pateat aspi
debat effectus. impune lice¬
at nr̃is sanccionib ad uer¬
sari. S uir illustris. quidem
cuuisq tp̃is questor. si oblate
petitioni subscripserit. uł ⁊̃
responsum dederit. uir que
illustris comes rex priuataꝵ.
si uł instrui ꝑmiserit. uł peti

Expanded text:
scumque fortunae aut sectae sit, etsi fisco nostro locus pateat, adspirdebat effectus, impune liceat nostris sanctionibus adversari. Sed vir illustris quidem cuiuscumque temporis quaestor, si oblatae petitioni subscripserit vel etiam responsum dederit, virque illustris comes rerum privatarum, si vel instrui permiserit vel peti
Abbreviated transcription (Latin):
Dp̃. Demo indicum ex
qua cumq cuntate aliudop¬
equos currules aurigas uẽ¬
strias ystriones ciues temp¬
tet traduc̃. ne dum popu¬
larib plausib intemperã¬
ter ẜuunt. ⁊ publicau re¬
rum statum fatigent. ⁊
restiuitatem impediant.
in cunctis opprois celebran¬
dam. ita ut siquis banc iu¬
olauiͣt uissionem. pene te¬
neatur ea que legum uio¬
latores ꝑsequitur.
enones patres ⁊
tillis peceandi necessitate
imponunt nec uire frugi
domiri. nec tanti crimim
patimr libt̾ate gaudere.
igit̾ criminis tali placet
eos indignatione subduci.
nepotestatis iire frui na¬
leant. neueq eis ita possit
anquiri. s ancillis filiab
si uelinrit conduũcti sue ꝓꝑau¬
ꝑtate ꝑsonas quas sori dam¬
pnauit humilior ep̃oꝵ li¬
ceat idicum ⁊ defensoꝵo
implorato suffragio. onũ
miseriaꝵ necessitate. i¬
uitis. ñ animittant solũ
eam quam habuerint po¬
testatem. ẜ ꝓscripti. pene
mancipentur exiliis. me¬
tallis addicendi publicis.

Expanded text:
p. Nemo iudicum ex quacumque civitate in aliud opequos curules aurigas bestias histriones cives temptet traducere, ne, dum popularibus plausibus intemperanter serviunt, et publicarum rerum statum fatigent et festivitatem impediant in cunctis oppidis celebrandam: ita ut, si quis hanc violaverit iussionem, poena teneatur ea, quae legum violatores persequitur. enones patres et cillis peccandi necessitatem imponunt, nec iure frui dominii nec tanti criminis patimur libertate gaudere. Igitur tali placet eos indignatione subduci, ne potestatis iure frui valeant neve quid eis ita possit adquiri. Sed ancillis filiabusque, si velint, conductisve pro paupertate personis, quas sors damnavit humilior, episcoporum liceat, iudicum etiam defensorumque implorato suffragio omni erant necessitatem invitis, non amittant solum eam quam habuerant potestatem, sed proscripti poenae mancipentur exilii metallis addicendi publicis:
Abbreviated transcription (Latin):
na. ut ecce siꝗd dait sibi stipulen¬
tur non ẽ necessaria tutoris aucto¬
ritas. ¶ Ꝙ sialii: pupillu. pro¬
mittant necessania ẽ. Namꝙ pla¬
cuit meliorem ꝗd̾ suam ꝯtlictiõe
licere eis facere.⁊sine tutoris auc¬
toritate deteriorẽ uero non alit̾ ꝙͣ¬

Expanded text:
ria. ut ecce si quid dari sibi stipulenria. ut ecce si quid dari sibi stipulentur, non est necessaria tutoris auctoritas: quod si aliis pupilli promittant, necessaria est: namque placuit, meliorem quidem suam condicionem licere eis facere etiam sine tutoris auctoritate, deteriorem vero non alit
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ tutores crearent. uł magistrat᷑
ĩuissu p̃sidum sinon sunt magne
pupilli faccultates. Nos aũt ꝑꝯ
stitutionẽ nr̃am ⁊ huiꝰ modi fliffi¬
cultare hominũ resecantes nec ex¬
pectata uissione p̃sitlum tlisposu.u¬
imus si faccultates pupilli uł ad¬
ulti usque. ad .il. solidos ualent de¬
fensores ciuitatum una cum eius¬
dem ciuitatis religiosissimo antisti
te uł alias publicas ꝑsonas .i. amagi¬
stratus uł uirilicu alexandrĩne ci¬
uitatis tutores uł curatores creare
legitima cautela secuntlũ eiusde̾
ꝯstitutones normam p̃standam
uidelicet eoꝵ ꝑiculo ꝗe am accipi¬
unt Inpuberes aũt intutela ẽẽ na¬
turali ꝯu̾eniens ẽ ut is qui ꝑfecte
etatis non sit alterius tutela regã¬
tur. ¶ Cunigͥ pupilloꝵ pupil¬
lar̃ꝙ tutores negotia gerunt post
pub̾tatẽ tutele iutlicio raciones
De autoi̾tate tutoꝵ l
uctoritas aũt tutoris inqbus¬
dam causis necessaria pupillꝰ
ẽ.⁊ inquibusdam non ẽ necossa¬

Expanded text:
one tutores crearent, vel magistratus iussu praesidum, si non sint magnae pupilli facultates. Nos autem per constitutionem nostram et huiusmodi difficultates hominum resecantes nec exspectata iussione praesidum disposuimus, si facultas pupilli vel adulti usque ad quingentos solidos valeat, defensores civitatum una cum eiusdem civitatis religiosissimo antistite vel apud alias publicas personas vel magistratus, vel iuridicum Alexandrinae civitatis tutores vel curatores creare, legitima cautela secundum eiusdem constitutionis normam praestanda, videlicet eoram periculo qui eam accipiant. Impuberes autem in tutela esse naturali iure conveniens est, ut is qui perfectae aetatis non sit alterius tutela regatur. Cum igitur pupillorum pupillarumque tutores negotia gerunt, post pubertatem tutelae iudicio rationem 21 DE AUCTORITATE TUTORUM Auctoritas autem tutoris in quibusdam causis necessaria pupillis est, in quibusdam non est necessa
Abbreviated transcription (Latin):
icu nulł om̃ino tutorͭ
fuerat eidabatur inurbe ꝗ dẽ
romaua ap̃tore urbano ma
ibre parte tͥbunoꝵ pleb̾ tutor ex le¬
ge atilia In ꝓuinciis aũt ap̃sitlib̾
qu̾am tlui ꝯtliccio aut ilies pendebat
ex his d̾ legitib tutor dan potuerat.
Itẽ sipure datus fuerat quam luine¬
mo eytestam̃to heres ex istat. tãtliu
ex his d̾ legib tutor petentlus erat.
staret aut dies ueniret aut hrͣs exi¬
steret. ¶b hostib ꝙͦ tutore capto ex
his legib tutor petebatur quid̃ fiti¬
ebat eẽ tutor siis qui captus erat in
ciuitate reuersus fuerat. an reu̾sus
recipiat tutelam iure post limiiiii.
erunt dari postea quam pͥmo ꝯsules
pupilłꝰ utriusꝙ sexus tutores exqu̾i¬
siccione dare ceꝑunt. De inde p̃tores
ex ꝯstitutioĩb ¶am sup̃ scͥptis legi¬
b neque decautione atutorib exigẽ¬
da rem saluam pupillis fore neque
decõpellentdis tutorib adtutele ãmi¬
nistrationẽ ꝗcqͣ cauetur. S ħ iuir
utinur ut rome qd̾ p̃fectus urbis

Expanded text:
cui nullus omnino tutor fuerat, ei dabatur in urbe quidem Roma a praetore urbano et maiore parte tribunorum plebis tutor ex lege Atilia, in provinciis vero a praesidibus quamdiu condicio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor petendus erat, steret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quoque tutore capto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure postliminii. erunt dari, posteaquam primo consules pupillis utriusque sexus tutores ex inquisitione dare coeperunt, deinde praetores ex constitutionibus. nam supra scriptis legibus neque de cautione a tutoribus exigenda rem salvam pupillis fore, neque de compellendis tutoribus ad tutelae administrationem quidquam cavetur. Sed hoc iure utimur, ut Romae quidem praefectus urbis
Abbreviated transcription (Latin):
dex aliquem suo arbitrio
de curia liberet. nam sique
fuiͣt eiusmodi inforturo
deꝓbatus. ut debeat sub le¬
uari de eius nõie ad nr̃am¬

Expanded text:
dex aliquem suo arbitrio de curia liberet. Nam si quis fuerit eiusmodi infortunio depravatus, ut debeat sublevari, de eius nomine ad n
Abbreviated transcription (Latin):
numerarios officii magni
rum aut mutuam pecum¬
am sumere. aut polliceri
cinqͣ ꝓpublicis cogi expen¬
sis quos nullam post deposi¬
tam militiam inquietidi¬
nem substuaie uolumus.
Ms̃ Demm lice̾ de incep
nubeni innquacumq nili¬
tia comimeratos sollicitu¬
dinem actuarii sribrre. rił
post depositam eandem
curam ad rralitiam adspi¬
rare. quatenus int̾ priua¬
tos agens oĩq militari pri¬
uilegio denudatos. rachil
nundinationis uł fraudis
circa cõmendanda ratioci¬
ma quib obnoxius ẽ ad tẽp¬
tare ualeat.

Expanded text:
numerarios officii magnitrum aut mutuam pecuniam sumere aut polliceri cuiquam pro publicis cogi expensis: quos nullam post depositam militiam inquietudinem sustinere volumus.mini licere deinceps iubemus in quacumque militia connumerato sollicitudinem actuarii subire vel post depositam eandem curam ad militiam adspirare, quatenus inter privatos agens omnique militari privilegio denudatus nihil nundinationis vel fraudis circa commendanda ratiocinia quibus obnoxius est attemptare valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ꝙ: het custodire negle¬
xerint. hisoem perts se ꝗhy
actuarib ñ ambigant subiã¬
clarissime urb̃ donsrantino¬
politane qͣ timelee quoriq
currulium aicitatum diu̾sa¬
rum ñ alif rãsi ut consueue¬
rat mani sancrexit. prin¬
cipalis subtilitas cua p̃crpiat
ordinari. ꝙ siquis talis sub
tua fu̾it iubicatione conũc¬
tus. ꝓfecto pritis hisque

Expanded text:
ec moniti custodire neglexerint, isdem poenis se quibus actuarios non ambigant subiaclassium urbis Constantinopolitanae quam thymelae equorumque curulium civitatum diversarum non aliter nisi, ut consueverat, manus sanxerit principalis, sublimitas tua praecipiat ordinari. Quod si quis talis sub tua fuerit iudicatione convictus, profecto irritis h
Abbreviated transcription (Latin):
ficioꝵ p̃feratur. int̾ admira¬
stratores illos ⁊̃ numerari
decernimꝰ quib illustrib
insacro nr̃o consistorio cunc¬
tis aliquid ordinarie digni¬
postea comitamus ꝑagꝑn¬
dum. uerbi gr̃a si uacanti¬
um magistr̾um militum
belli cura cõmitatur. cum e¬
enim aut uir magnificus
germanus magiłter nuili¬
tum. uacans appellatur.
cui bellum contra hostes n¬
mandauimꝰ. aut cur ex cel¬
lentissimus pentadius ñ¬
exegisse dicitur. ut p̃toria¬

Expanded text:
ficiorum praeferatur. Inter adminificiorum praeferatur. Inter administratores illos etiam numerari decernimus, quibus illustribus in sacro nostro consistorio cinctis aliquid ordinariae dignipostea committemus peragendum, verbi gratia si vacanti magistro militum belli cura committatur. Cur enim aut vir magnificus germanus magister militum vacans appellatur, cui bellum contra hostes mandavimus? aut cur excellentissimus pentadius non egisse dicitur pra
Abbreviated transcription (Latin):
iustres pegerifit ad mini¬
strationes ẜo uemient ua¬
santes. qui p̃sentes n co¬
mitatu in lustris dignita¬
tis cingulum meruerũt.
t̃trum ordinem eoꝵ ꝓspi¬
timꝰ. quib ab sentibꝰ cin¬
guilum illiistas. inittitur
dignitatis. quartum hone¬
rarior qui p̃sentes aur̃o no
minẽ sine cingulo coticillo
tm̃ honorarie dignitatis ad¬
empti sunt. quintu eoꝵ qb
absentib similit̃ sine cingu¬
lo mittuntur illustris inno¬
giia dignitatis. s ammani¬
stratores quidem ⁊̃ comites
rei priuate õĩb uacationib
oĩbꝰ honorariis ante poni
censemus uacantes aũt pͦa
ad ministratores uenientes.
ñ oẽs iam oĩb honorari
credidimꝰ p̃ponendos. s eos
uacantes illis honorariis. ꝗ
similem ad empti sunt dio¬
gratatem. ut p̃fectoris pͣ¬
fectorio. ñ questoris p̃fecto¬
rio sponatur. pariq modo
questornis questorio ñ ua¬
cans comes thes auroꝵ. uł co¬
mes rei priuate hõnerario
questorio. uł ex magistro of¬

Expanded text:
tres peregerint administrationes: secundo venient vacantes, qui praesentes in comitatu illustris dignitatis cingulum meruerint : tertium ordinem eorum prospicimus, quibus absentibus cingulum illustris mittitur dignitatis: quartum honorariorum, qui praesentes a nostro numine sine cingulo codicillos tantum honorariae dignitatis adepti sunt: quintum eorum, quibus absentibus similiter sine cingulo mittuntur illustris insignia dignitatis. Sed administratores quidem, etiam comites rei privatae, omnibus vacantibus omnibus honorariis anteponi censemus. Vacantes autem post administratores venientes non omnes iam omnibus honorariis credidimus praeponendos, sed eos vacantes illis honorariis, qui similem adepti sunt dignitatem, ut praefectorius praefectorio, non quaestorius praefectorio praeponatur, parique modo quaestorius quaestorio, non vacans comes thesaurorum vel comes rei privatae honorario quaestorio vel ex magistro of
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos emancipatos eẽ
atq ex familia exisse mani
festum ẽ. sine cunctatione
gistratos filium tuum cu¬
ratorem constituat. nec ap¬
pellandi tibi necessitas in¬
cumbebat. sane nominator
qui filium in potestate po¬
siturri ñ consentiente patre
ad muitus euocauit si tñ
ex noluntate tua ante filiꝰ
decurio factus ñ erat. detri
mento muneris obligabi

Expanded text:
eos, quos emancipatos esse atque ex familia exisse manifestum est, sine cunctatione gistratus filium tuum curatorem constituit nec appellandi tibi necessitas incumbebat. Sane nominator, qui filium in potestate positum non consentiente patre ad munus devocavit, si tamen ex voluntate tua antea filius decurio factus mento muneris obligabit
Abbreviated transcription (Latin):
minb fabricis ñ
bus seu liquescat. ferri ma¬
teries p̃beatur. quo ꝓmꝑ¬
tius adempta fraudib fac
omodo publico co

Expanded text:
ibus fabricis non bus seu liquescat ferri materies praebeatur, quo promptius adempta fraudibus facultate commodo publico co
Abbreviated transcription (Latin):
scruo ex ceptoꝵ. sextum
de scrimo canonum. quintũ
tum de scrinio canonum.
quartum de scrimo tabula¬
ri ad bãphia phenices ꝑt
tum tp̃s mitti p̃cipimus.
ut frnis oĩs eoꝵ ꝓhibeat᷑
tis longo sudore stipendiis
careant. ⁊̃ inginti libroꝵ
auri condempnatione ꝓ¬

Expanded text:
scrinio exceptorum, sextum de scrinio canonum, quintum tum de scrinio canonum, quintum de scrinio tabulariorum ad baphia phoenices per certum tempus mitti praecipimus, ut fraus omnis eorum prohibeatur tis longo sudore stipendiis careant: etiam viginti librarum auri condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
p: Nullus fabricensium
conductioni uł amininistra¬
tioni uł agri culture alie¬
naꝵ reꝵ se post bac in mi¬
scere conẽtir diũs quite
siqui contͣ hec statuta mee
pietatis uenire ausi fur̾int.
censes suuit bisdem fabricẽ¬
sib umstranda cõ mise¬
ruit amsuris. fabricensi¬
bus uõ grauissime eoher¬
citis. posr factultatum su¬
qꝵ aminisfionemti ꝓpetua
exilii pena ⁊ ammadu̾sio¬
ne retmendis. Quotiens
sane intranslatione ar¬
moꝵ angarie necessarie
fuiͣnt sub̃timitas tua litte¬
ras a eminentissimam

Expanded text:
 Nullus fabricensium conductioni vel administrationi vel agriculturae alienarum rerum se posthac immiscere conetur: dominis quidem, si qui contra haec statuta meae pietatis venire ausi fuerint, censes sunt isdem fabricensibus ministranda commiserint, amissuris, fabricensibus vero gravissime coercitis post facultatum suarum amissionem perpetua exilii poena et animadversione retinendis. Quotiens sane in translatione armorum angariae necessariae fuerint, sublimitas tua litteras ad eminentissimam
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtum.si uõ mulier. fint. mona¬
stenum. ingressa. sumili modo
teneat.uir. siuptialez donaticẽz
⁊ eãu dotis. exmorte. mulieris
placitũ reliquu. tio dotio mu¬
tur. ambob. aũt. monachieã ui¬
tam eligentib. iubem̃. uacantib̾
dotalib. platitis .iuirũ. retinere
donatioẽ. nuptiale ⁊ muliẽm
utro. dedisse. ꝓbetur. ũt iis¬

Expanded text:
m. Si vero mulier fuerit in monasterio ingressa, simili modo retineat vir nuptialem donationem et casum dotis ex morte mulieris placitum, reliquum vero dotis mutur. Ambobus autem monachicam vitam eligentibus iubemus vacantibus dotalibus placitis virum retinere donationem nuptialem et mulierem viro dedisse probetur, ut un
Abbreviated transcription (Latin):
eis. tes ponst aut. sca̾oi. eis. coĩonẽ
portandi scĩssimiu epm̃. subquo.
sũt. deputet. ꝙ̃ recte .dei. iuite bone
eẽ c̃gnorũt.si uo qui abeis. electꝰ.
ẽ .ñ. sit. pb̾r. aut.diaconus dignu
ordinatione ei. inponat. q dignꝰ.
ẽẽ. uidebit̾. ⁊ responsis sicati dem̃ ẽ.
monastͥh. distribuat. ita tñ. ut. neq
sic. dicet.ut. adresponsa fentinar

Expanded text:
em portandam sanctissimus episcopus sub quo sunt deputet, quem rectae fidei et vitae bonae esse cognoverit. Si vero qui ab eis electus est, non sit presbyter aut diaconus, dignum ordinationem ei imponat qua dignus esse videbitur, et responsis, sicuti dictum est, monasterii distribuat, ita tamen ut neque sic electus ad responsa feminarum
Abbreviated transcription (Latin):
tes. honerandas cruces cum qb
⁊ letaniis ingrediunt᷑. nõ. alibi
nisi. uenerabilib lotis reponi ⁊
si qn̈ opus uocamt. adletanias
celebrandas tue. so lui ipãs seãs
cruces acciꝑe. eo. qui ꝯsuete eas
letamas. celebrare ħ custodientib̾
scĩssimis. lecoꝵ ep̃ĩs aut. ⁊̃ eoꝵ r¬

Expanded text:
tiam honorandas cruces, cum quibus in letaniis ingrediuntur, non alibi nisi in venerabilibus locis reponi, et si quando opus vocaverit ad letanias celebrandas, tunc solum ipsas sanctas cruces accipere eos qui consuete eas letanias celebrari. Haec custodientibus sanctissimis locorum epis
Abbreviated transcription (Latin):
ra triẽniu mullus creuerit abiq̃
memorataꝵ ꝑsona abbas. mo¬
nasteri. p̾ tr̃ts cursicẽ. triẽnalis
tpr̃is si talem indignũ. indicam̃t
tuc̃. ei. det scema ⁊ nullus ei. p̾ra
sit. molestus. ꝑꝑ fortua donec
tñ. ĩmonast̾io. drget. Res aũt q̃s
ĩmonast̾io. introduxisse. nr̃ ille

Expanded text:
triennium nullus quaesierit aliquam memoratarum personarum, abbas monasterii post transcursionem triennalis temporis, si talem virum dignum iudicaverit, tunc det ei schema, et nullus ei postea sit molestus pro fortuna, donec tamen in monasterio deget; res autem, quas in monasterium introduxisse vide
Abbreviated transcription (Latin):
paratim. dormire.ut. mutuũ. altu¬
tris destimoniu easte. ꝯu̾ satioĩs
p̃beant. ip̃i insi. quide tñ. exeis
tionem quiete. uolentes uiuere
⁊ seneetutis. coopte. infirmitatis
cã. inremotis. celluł. int mona¬
stenum. ꝯstitutis. degant. ⁊ ħ cũ
scientia. ⁊uoluntate abbe. fieri¬

Expanded text:
paratim dormire, ut mutuum alterutris testimonium castae conversationis praebeant, nisi quidam tamen ex eis tionem, quiete volentes vivere, aut senectutis atque corporis infirmitatis causa in remotis cellulis intra monasterium constitutis degant, et hoc cum conscientia et voluntate abbati
Abbreviated transcription (Latin):
itis. donauĩt. seu reliq̃rit. siuis filiis
seu alii cicũq ꝑsone. hr̃ditate
siue. legatu aut abiititio pure
reliq̃rit uł donaũit. substitutioẽs
nõ uł restitutiones eis fecit adiec¬
talib ꝯdictionib. subiette. suie.

Expanded text:
is donaverit, vel reliquerit suis liberis, vel alii cuicumque personae hereditatem vel legatum, vel ab initio pure reliquerit vel donaverit, substitutiones autem vel restitutiones eis fecerit sub ctalibus condicioni
Abbreviated transcription (Latin):
dum monachor. s dẽs monachi
melioris. opinonis exestentes
geliis. dicentes. qr neq ꝑami ti¬
tiam. aut. alia. ꝙͣ lib cã. s scientes
zum. ⁊ fide rectu ⁊ uita. eastu ⁊ gub̾¬
natione dignũ ⁊ qui. possitmo¬
monast̾iu ystitutu.ẽ. eron qua
ita ꝯ stctutus ẽ. oĩb. modis abba¬
tem. ordinare. ħ. aũt. oĩa. q̃ ano¬
bis. disposita. sũt. ꝑp. ordinatio¬

Expanded text:
dum monachorum, sed omnes monachi melioris opinionis existentes geliis dicentes, quia neque m aut aliam quamlibet gratiam, sed scientes eum et fide rectum et vita castum et gubernatione dignum et qui possit momonasterium constitutum est, eum qui ita electus est omnibus modis abbatem ordinare. Haec autem omnia quae a nobis disposita sunt propter ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
subquo subiacet. admoneat eã
ut. oĩb moĩs talem. uiru eiciat.
sua. domo. Si uoͣ .ħ. distulit. agt̃
eccͣastico. ministerio ⁊ piis emo¬
lumẽtis. alienata monasterio
tradat᷑. ⁊ ibi. oĩ. sue. uite tp̃ de¬
gat. reb. eiꝰ. siquide.filios hãt

Expanded text:
sub quo subiacet admoneat eam, ut omnibus modis talem virum eiciat sua domo. Si vero hoc distulerit agere, ecclesiastico ministerio et propriis emolumentis alienata monasterio tradatur, et ibi omni suae vitae tempore degat: rebus eius, si quidem filios habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
lo. in hisq̃ se. hr̃e. putant. eos. faciẽ¬
do pidicio. detp̃ralib. p̃scriptio
⁊ exetutio. inferat. ꝓqualib. pecurna
nacã.siue. publica. siue. p̾uata. cłi¬
co aut. monacho. aut. monasterie ant
cuicũq monastenio maxrme. fenuna¬
ti. honore. ãmonitione. fierl. ñ tñ.

Expanded text:
lo in his qui se putant habere eos faciendo praeiudicio de temporalibus praescriptioet executio inferatur pro qualibet pecuniaria causa sive publica sive privata clerico aut monacho aut monastriae aut cuicumque monasterio maxime feminati honor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ securis. memorati uõ hr̃¬
des eoꝵ mediam partent
ranus nomĩ sue sciant ex cũ¬
sationem mnuri residue ũo
duccndie partis ĩtiam portio¬
tem hospitib deputauoam
ẽe cognoscant. siquas illustre
honorarias digratates quas¬
ciup sine actu celiciis impetͣ¬
runt equo arno suas domꝰ
ospitib post hanc legem pã¬
ta ẽ portione. exceptis indeli¬
cet ergasteriis que mnͤ pla¬
theis uł angi portis ẽẽ nos¬
que ospitales ft̃ obẜuari in¬
beriꝰ. ita ut nemo uł ex sa¬
cro rescripto uł ex diuma ad¬
notatione seu pragmatica t¬
sanctione contra hanc legez
riti possit excusationis au¬
xilio. his oĩl que ꝑhanc
legem constitiumus. in hãc

Expanded text:
e securas: memorati vero heredes eorum mediam partem unius domus suae sciant excusatione muniri, residuae vero dimidiae partis tertiam portionem hospitibus deputandam esse cognoscant. Si qui illustres honorarias dignitates quascumque sine actu Caelitus impetrarunt, aequo animo suas domus hospitibus post hanc legem panta est portione: exceptis videlicet ergasteriis, quae in plateis vel angiportis esse nosquae hospitales sunt observari iubemus: ita ut nemo vel ex sacro rescripto vel ex divina adnotatione seu pragmatica sanctione contra hanc legem uti possit excusationis auxilio. His omnibus, quae per hanc legem constituimus, in hac
Abbreviated transcription (Latin):
iutola ł. curatione sunt negona
atupatorib curatorib ue ꝯsuniã¬
tutores ⁊ curatores eo nanĩe satis
tutores testam̃to satisdare non
ouĩtur. qr fides eoꝵ ꝯtliligentu
abip̃o testatore probata ẽ¶tẽ ex
inquisitione tutores uł curatore̾
dati satisdatione ñ honerant᷑. qr
idonei electi sunt. ¶S si exte¬
stam̃t᷑o uł inquisitione fluo plu¬
res ue dati fueunt. potest unus of¬
ferce de mdẽpnitate pupilli uł ado¬
lescentis ⁊ ꝯtutorisus uł ꝯcuratont
p̃fern. ut solus ãminstret᷑ uł
uͭ c̃tutor.uł curator satis offerẽns
p̃ponatur ei ut ip̃e solus ãnun¬
straret. ¶ Ita ꝙ ꝑse non potest pe¬
tere satis ac̃tutore ł ꝯcuratore suo
s offerre debet ut electionez det c¬
tutori suo utrum uelit satis acd¬
ciꝑe. an satis dare¶ ꝙ si nemo eoꝵ
satis offerat. Si ꝗd̾ ad scͥptũ fui̾t
atestatore quis gerat. ille gerere
delet. ꝙ si nõ fuit ad scͥptum quẽ
maiõr pars elegerit. ip̃e gerere deb⁊

Expanded text:
quaeve in curatione sunt negotia a tutoribus curatoribusve consumantutores et curatores eo nomine satisdtutores testamento dati satisdare non coguntur, quia fides eorum et diligentia ab ipso testatore probata est: item ex inquisitione tutores vel curatores dati satisdatione non onerantur, quia idonei electi sunt. Sed et si ex testamento vel inquisitione duo pluresve dati fuerint, potest unus offerre satis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret, vel ut contutor satis offerens praeponatur ei et ipse solus administret. itaque per se non potest petere satis a contutore vel concuratore suo, sed offerre debet, ut electionem det contutori suo, utrum velit satis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse gerere debet,
Abbreviated transcription (Latin):
de st̃. suꝑstites atq mortua
extendi ꝓpagariq decernimꝰ.¬
op̃. Iubemꝰ duob niris
illustrib p̃positis utriusq sa¬
cri cubiculi. tam nr̃e pietati.
quam screnissime nr̃e cõnu¬
gis. post funtam militiam se
natono fui̾nt consortia sõcła¬
ti. licere quotiens adspicien¬
dos agros suos. uł ab aliam
cãm ꝓficisci uolur̾nt. singulo
uti cum hoc ad implendum
eoꝵ desiderium ⁊ ad nullins
lesionem respicere uideat.
D qͥstorib ⁊ magris officioꝵs

Expanded text:
dae sunt, superstites atque mortuas dae sunt, superstites atque mortuas extendi propagarique decernim. Iubemus duobus viris illustribus praepositis utriusque sacri cubiculi tam nostrae pietatis quam nostrae serenissimae coniugis, post finitam militiam si senatorio fuerint consortio sociati, licere, quotiens ad adspiciendos agros suos vel ob aliam causam proficisci voluerint, cingulo uti, cum hoc ad implendum eorum desiderium et ad nullius laesionem respicere videatur. DE QVAESTORIBVS MAGISTRIS OFFICIO
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa tc diligenti obẜuatione
uolumꝰ custodiri. cum spon¬
te suaq uoluntate quis de¬
derit en nucchum sacri cu¬
biculi munsteriis ad esurũ.
si u̾o cuidam fin̾t iolent̃ ex¬
tortus. aut inuito dño ułt
ignaro intra sacrum ausus
sit militare cubiculum. lice¬
at dño destinatum sacta er
lege cubicularsis inf pellare
iudicium. ⁊ eum quem ꝓ¬
bauerit nolente se. uł inscio¬
se sacra penetrasse cubiculũ.
ut ⁊ suum famulum cum
peculio consequetur. s sicut
lesis implorandi p̃sidii fac¬
cultatem denegari ñ conue¬
nit. Ita nec calumꝙpniam pa¬
tiur duitius ẽe pate fac¬
tam. Ideoq tp̃s quinquen¬
eum suas debeant exercere
qones. ut simedio tp̃e mo¬
uere distulerint. uiterius
eis tamquam insuur fa¬
mulum uindicandi. uł eiꝰ
quasi lib̾ticopia denegetur.
het oĩã que suꝑ deuotissimi
cubiculariis sanccimꝰ. ⁊̃ ad cu¬
bicularias. que a dñis in sa¬
crum cubiculum date. uł dã¬

Expanded text:
mnia tunc diligenti observatione mnia tunc diligenti observatione volumte suaque voluntate quis dederit eunuchum sacri cubiculi ministeriis adhaesurum. Si vero cuidam fuerit violenter extortus, aut invito domino vel ignaro intra sacrum ausus sit militare cubiculum, liceat domino destinatum sacra ex lege cubiculariis interpellare iudicium et eum, quem probaverit nolente se vel inscio sacrum penetrasse cubiculum, ut suum famulum cum peculio consequatur. Sed sicut laesis implorandi praesidii facultatem denegari non convenit, ita nec calumniandi viam patimur diutius esse patefactam. ideoque tempus quinqueneum suas debeant exercere quaestiones, ut, si medio tempore movere distulerint, ulterius eis tamquam in suum famulum vindicandi vel eius quasi liberti copia denegetur. Haec omnia, quae super devotissimis cubiculariis sancimus, etiam ad cubicularias, quae a dominis in sacrum cubiculum datae vel dan
Abbreviated transcription (Latin):
adusus se excipiant actiones.
cuuis piamꝰ lib̾alitatem do¬
nati.alione titulo dandi prĩ¬
cipalib obsequiis inħ̾ere. uł
tñ meruerunt. uł postea me¬
ruerint.licet nulla int̾ ueni¬
ente scriptirra. nilla confec¬
tio gestoꝵ post quam deuo¬
tissimis cubiculariis fu̾i̾nt
sociati. ad conditionem lib̾ta¬
tis. ingemuitatisq rapiãn᷑¬
turr rap̃tiq indeanti hoc
ñ solum circa suꝑ stites s ⁊̃
cirta mortuos uolumꝰ custo¬
diri. nam cum hoc priuilegi¬
um indeatur principalis ec̃
pprrum maiestatis. ut nõ
famuiloꝵ fĩc priuate condi¬
tionis homines s lib̾oꝵ ho¬
nestis utantur obsequiĩs
ꝑiniquum ẽ eos dum tarãt
pari fortune det̃ioris incõ¬
moda s testam̃to quidem ꝙ¬
ad similitudinem alioꝵ qra
in genuitatis in insulis de co¬
rantur. ꝓsua liceat eis con¬
dere uoł untatem. in testato¬
rum nero nemo dubitet fas¬
cultates. ut pote sine lesrĩti¬
ms successorib defunctoꝵ
fisci uirib uindicari. hec o¬

Expanded text:
sus se excipiant actiones. cuiuspiam liberalitate donati aliove titulo dati vel dandi principalibus obsequiis inhaerere vel ante meruerunt vel postea meruerint, licet nulla interveniente scriptura, nulla confectione gestorum, postquam devotissimis cubiculariis fuerint sociati, ad condicionem libertatis ingenuitatisque rapiantur raptique videantur. Hoc non solum circa superstites, sed etiam circa mortuos volumus custodiri. nam cum hoc privilegium videatur principalis esse proprium maiestatis, ut non famulorum, sicut privatae condicionis homines, sed liberorum honestis utantur obsequiis, periniquum est eos dumtaxat pati fortunae deterioris incommodat. Sed testamenta quidem ad similitudinem aliorum, qui ingenuitatis infulis decorantur, pro sua liceat eis condere voluntate. Intestatorum vero nemo dubitet facultates utpote sine legitimis successoribus defunctorum fisci viribus vindicari. Haec o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̃senti tp̃e in locum eoꝵ ad
duum uiratus munera uo¬
cabuntur. ita ut si postea re¬
perti suit biemuo integro
honora duum iuratus cogã¬
tur agnoscere. Ommes enim
qui obsequia publicoꝵ mu¬
neꝵ declinare temptauerĩt.
simili conditione teneri opor

Expanded text:
aesenti tempore in locum eorum ad duumviratus munera vocabuntur, ita ut, si postea reperti fuerint, biennio integro onera duumviratus cogantur agnoscere. Omnes enim, qui obsequia publicorum munerum declinare temptaverint, simili condicione teneri opor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quis dẽcurio. uł ꝓ¬
prie rei cã. uł rei publice̾ co¬
natos nr̃m adire comita¬
tum. is ñ ante discedat. quã
insinuat iudici desiderio ꝓ¬
ficiscendi licentiam conͣse¬
quatur. ꝙ si ꝓsua audatia
pͥarui aliquis hanc fecͣit ius¬
petentem sortiatur.

Expanded text:
quis decurio vel propriae rei causa vel rei publicae cogatur nostrum adire comitatum, is non ante discedat quam insinuato iudici desiderio proficiscendi licentiam consequatur. Quod si pro sua audacia parvi aliquis hanc fecerit iusexitum sortiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
niste. differentiã. ab intestato. suoces¬
siones. int̾agnates. exmasculis et
femina. introducta. ẽ. necc̃rm ẽẽ. pẽ¬
spexim̃ om̃s. sintul. ab intestato cõ¬
gnationũ. successiones. pp̾sente
legez elara. ꝯpendiosadiuisione
disponẽ. itaq porib legib ꝓhac. eã¬

Expanded text:
iuste differentia ab intestato successionis inter cognatos ex masculis et feminis introducta est, necessarium esse perspeximus omnis simul ab intestato cognationum successiones per praesentem legem clara compendiosaque divisione disponere, itaque prioribus legib
Abbreviated transcription (Latin):
mam securitatem. debitoꝵ¬
bus p̾stant. si curatoꝵ assignã¬
tium uł eoꝵ quib exigendi
ius ẽ. auctoritate sub ntxe st̃.
cum aũt isqui ex soluisse di¬
citur solam scripturam auc¬
topis suscipientis pecuma
p̃met. ea tm̃ defensio consu
se docẽatur. sane cãtor ũr̃
si frande ẜui constitinͣt ef¬
fectum. ut int̾ ciperentur
acuratore illate adebitorib
quantitates. de peculio eiꝰ ꝙ
eo modo de ẽ restitnet sine¬
die. De spectacuł ⁊ sceracis¬

Expanded text:
mam securitatem debitoribus praestant, si curatorum adsignantium vel eorum quibus exigendi ius est auctoritate subnixae sunt. Cum autem is qui exsolvisse dicitur solam scripturam actoris suscipientis pecuniam promet, ea tantum defensio consuese doceatur. Sane curator vester, si fraude servi constiterit effectum, ut interciperentur a curatore illatae a debitoribus quantitates, de peculio eius quod eo modo deest restituet. DE SPECTACVLIS ET SCAENICIS
Abbreviated transcription (Latin):
factum erit. Onũb parnd̾ ẽ. si se¬
paratĩ. ułn sullud aũ illũ factũ
hii quos nũquam testator uidit
heredes institu possut. ułti si fñs
filios ꝑ egrinatos ignorat qui eẽt
beredes instuerit. ignorantia enĩ
testantis inutiłe institucionem
non facit

Expanded text:
factum erit ’, omnibus parendum est: si separatim, veluti ‘ si illud aut illud factum Hi, quos numquam testator vidit, heredes institui possunt, veluti si fratris filios peregri natos, ignorans qui essent, heredes instituerit: ignorantia enim testantis inutilem institutionem non facit
Abbreviated transcription (Latin):
inillo fundo. nati erunt aũ ꝙ ex
ancilla illa natum erit. ¶ Si ca¬
d̾ res fluob̾ legata sit siue cõuinti
sierit aut alio quolibet moto de¬
fecerit totum ad collegatarium

Expanded text:
in illo fundo nati erunt, aut quod ex illa ancilla natum erit. Si eadem res duobus legata sit sive coniunctim decesserit aut alio quolibet modo defecerit, totum ad collegatarium
Abbreviated transcription (Latin):
furiosus ue̾ sit. set recte qͥ fecit
testam̃tum. Nõ aũ ex officio pie¬
tatis. Nam fsuĩe furiosus ẽ. nuls
ẽ testam̃tum. Non tantumaũ
libis ꝑmissum ẽ parentum testam̃¬
tum inofficiosum accusare. ueꝵ
ẽẽ ⁊ parentb lib̾oꝵ. Soror aũt

Expanded text:
furiosus sit, sed recte quidem fecit testamentum, non autem ex officio pietatis: nam si vere furiosus est, nullum est testamentum. Non tantum autem liberis permissum est parentum testamentum inofficiosum accusare, verum etiam parentibus liberorum. soror aut
Abbreviated transcription (Latin):
S officio iutlicis contineri ut detluc¬
to usu fructu uibeat extimacione
prestari. ꝑp. S. sirẽ legatarii quis ei

Expanded text:
 officio iudicis contineri, ut deducto usu fructu iubeat aestimationem praestari. Sed si rem legatarii quis ei