comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SUIS. MODICUM EI
IAM NONUIDEBITIS ME. ET
IErum modicum etur¬
DEBITIS ME
dillos specialiter haec quaedicta
Asunt ꝑtinent. qui eius discipu¬
latui piiredicantis in carne adhe¬
rere . & post tristitiam passionis
uisa resurrectione & ascensione.
eius laetificari meruerunt.
Modicum etiam fuit ab illa horte
illius noctis quatraditus . ẽ. in ho¬
nrm passionis suae quod eum dis¬
cipuli carnaliter uidebant. &
iterum modicum fuit quod clau¬
sus insepulchro testia die resur¬
recturus iacuit . & illorum aspec¬
tibus uideri Non potuit. hoc est
quoel ait modicum & non uidebi¬
tis me. Quod uero ait iterum
modicum & uidebitis me. signifi¬
cat tempus post resurrectionẽ
quocum discipulis conuersatus. ẽ
& illis multimoda ostensione ap¬
paruit usq dum ascendit incae¬
lum illis uidentib ut in euange¬
lio & actibus apostolorum legi¬
tur. & hoc est quod ait.
QUIA UADO ADPATREM
csi patenter dicat: quia post
modicum aur̃is aspectibus
inmonumenti claustra abscon¬

Expanded text:
s. » Modicum et jam non videbitis me, et terum modicum et videbitis me. Ad illos specialiter haec quae dicta sunt pertinent, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis suae, visa resurrectione et ascensione ejus, laetificari meruerunt. Modicum etiam fuit ab illa hora illius noctis qua traditus est in hora passionis suae, quod eum discipuli carnaliter videbant. Et iterum modicum fuit, quod clausus in sepulcro tertia die resurrecturus jacuit, et illorum aspectibus videri non potuit, hoc est quod ait: Modicum et non videbitis me. Quod vero ait: Iterum modicum et videbitis me, significat tempus post resurrectionem, quo cum discipulis conversatus est, et illis multimoda ostensione apparuit, usque dum ascendit in coelum illis videntibus, ut in Evangelio et in Actibus Apostolorum legitur. Et hoc est, quod ait: Quia vado ad Patrem, ac si patenter dicat: Quia post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustra abscon
Abbreviated transcription (Latin):
AMO HABETIS. IT ERUCO
AUTEM UIDEBOUOS. ET
CAUDEBIT COR UR̃M. ET
Caudium uest ruco
NEMO TOLLET AUOSIS
Quod deipsis quidem discipu¬
lis facile intellegitur.
quia tristiam habuerunt pas¬
so ac sepultodnõ. sed peracta
resurrectionis gloria gauisi
sunt uisodño. & gaudium eo¬
rum nemo tulit abeis. Licet
pressuras acpersecutiones
passi essent in hoc mundo.
semꝑ inspe gaudebant futu¬
rae retributionis. proeo quod
digni essent pronomine ihũ
contumeliam pati. Iterum
autem uidebo uos et gaudebit
Nemo tollet a uobis. Quia¬
ibi nullus aduersarius. Nullus
persecutor. nemo qui trifcitiã
ingerat animis ur̃ĩs. dum uide¬
bitur ds̃ deorum insion. Et
cum apparuerit xp̃s. tunc &
uos apparebitis ut a postolus
ait cum illo ingloria.

Expanded text:
am habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a nobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt, passo ac sepulto Domino, sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tulit ab eis, licet pressuras ac persecutiones passi essent in hoc mundo, semper in spe gaudebant futurae retributionis, pro eo quod digni essent pro nomine Jesu contumelias pati: Iterum autem videbo vos, et gaudebit nemo tollet a ibi nullus adversarius, nullus persecutor, nemo qui tristitiam ingerat animis vestris, dum videbitur Deus deorum in Sion, et cum apparuerit Christus, tunc et vos apparebitis, ut Apostolus ait, cum illo in gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ipse dñs ait. Quicquid pe¬
tieritis in onrtione credentes. Ac¬
cipietis. NONPLUIT ANNOS
ic triatemporr mundi signi¬
ficantur. Primum abadam
usq ad noe. Secundum a noeꝰ.
usque ad aduentum dñi. quando
brefidei et baptismatis in rigauit.
Percaelum qui pluuiam dedit.
doctores intelleguntur. Per
pluuiam. ipsorum sp̃italis doc¬
trina. Per tentem signatur ec¬
clesia. et perfructum. scãe uir¬
tutes intelleguntur. CaElũ
INquit dedi pluuiam.
ETTERRA dedii PRucrũ
Potest autem & per Suum¬
Itres sterilitatis annos & menses
sex. sterilia subantix p̃o signifi¬
cari temponr. quae postea largi¬
ente dñi gratia. credimus esse fe¬
cimda. QUICONUERTERIT
PECCAT OR̃E. SALUABIT AM¬
Idest libenabit a moste aeterna
animam eius. amorte perpetua.
quae animae propeccatis debetur
Et operit multitudinẽ
PECCATORUM
Siue illius quem conuestit. siue
sua qui conuertit. illius per pae¬
nitentiam contegit peccata. Be¬

Expanded text:
nam et ipse Dominus ait: Quidquid penam et ipse Dominus ait: Quidquid petieritis in oratione credentes accipietis. Non pluit annos Hic tria tempora mundi significantur. Primum ab Adam usque ad Noe; secundum a Noe ususque ad adventum Domini, quandbre fidei et baptismatis irrigavit. Per coelum qui pluviam dedit doctores intelliguntur; per pluviam ipsorum spiritualis doctrina; per terram signatur Ecclesia, et per fructum sanctae virtutes intelliguntur. Coelum, inquit, dedit pluviam, et terra dedit fructum suum. Potest autem et per tres sterilitatis annos et menses sex, sterilia sub Antichristo significari tempora, quae postea largiente Domini gratia credimus esse foecunda. Qui converti fecerit peccatorem salvabit anId est, liberabit a morte aeterna animam ejus, a morte perpetua, quae animae pro peccatis debetur. Et operit multitudinem peccatorum. Sive illius quem convertit, sive sua, qui convertit, per poenitentiam contegit peccata: Be
Abbreviated transcription (Latin):
elemosynae uel hospitalitatis
uel aliarum uistutum opera con¬
uestit: officium profecto doc¬
toris exsequitur : ac proeius
quem correxit saluatione fra¬
tris. cestam apio iudice merce
Iqui & frater dñi nominatur
Tres enim sorores fuerunt.¬
iaeobi &ioseph. & mater fileo¬
rum zebedaei. Tantae enim
scĩtatis iste iacobus fuisse nanirtur.
ut propter eius necem dicat iose¬
phus subuersam esse hierusalem:
Hic autem post passionem dñi anno
tricesimo. suum feliciter consum¬
mauit mastrrium. CoNFI¬
TEMINT ALT ERUTRUM
PECCATAUESTRA. & rełq
onfitebor enim aequiuocum
Nomenest. sed prolocorum di¬
uersitate diuerse suscipitur.
Confitentur enim et qui dñõ grati¬
as referunt. confitentur et qui
peccata deplonent. Sed illud in
gaudio. istud in lacrimis . ẽ. Illud
in sca mentis a lacritate. istud in cor¬
dis noscitur esse contritione.
MULTUM ENIMUALET ORA¬
TIO IUSTI. ASSIDUA
ic enim scriptum est. Oratio¬
Ones iustorum exaudiet dñs.

Expanded text:
eleemosynae vel hospitalitatis eleemosynae vel hospitalitatis vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio judice mercedqui et frater Domini nominatur. Tres enim sorores fuerunt,Jacobi et Joseph, et mater filiorum Zebedaei. Tantae enim sanctitatis iste Jacobus fuisse narratur, ut propter ejus necem dicat Josephus subversam esse Hierusalem. Hic autem post passionem Domini anno tricesimo suum feliciter consummavit martyrium. Confitemini alterutrum peccata vestra, et rel. Confitebor enim aequivocum nomen est, sed pro locorum diversitate diverse suscipitur. Confitentur enim et qui Domino gratias referunt, confitentur et qui peccata deplorant. Sed illud in gaudio, istud in lacrymis est; illud in sancta mentis alacritate, istud in cordis noscitur esse contritione. Multum enim valet oratio justi assidua. Sic enim scriptum est: Orationes justorum exaudiet Dominus;
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu interni iudicis superpo¬
sitaone uitae melioris abscondit.
& sua quoq inquibuscumq of¬
fendit errata. ab intuitu eius qui
omnia uidet proximũ curando
contegit. iuxta illud psalmistae.
Beati quorum remissae sunt ini¬
quitates . & quorum tecta sunt
peccata. N ec obliuiscitur be
Nolite plures magistrifieri fr̃s
mei. Ibinamq inperfectos in
propria actione a magis terii of¬
ficio quaeper iactantiam quaere¬
bant submouet. hic uero instruc¬
tos exomni parte. quiderga salu¬
tem proximorum peramorem
fraternitatis agere debeant e.¬
docet. Quod enim hic doctor
facere perhibetur. hoc alio loco
caritas facere memoratur. di¬
cente beato petroapostolo. quia
caritas oserit multitudinem
peccatorum. Nec puixetereun¬
dum quod haec errantis conuer¬
sio non solum loquendo. sed ple¬
rumq: etiam bene agendo per¬
ficitur. Namsiquis etiam lin¬
gua tacente proximis exempla
bonae actionis ostendit. eosq
adimitanda quae neglexerant

Expanded text:
aspectu interni Judicis superpoaspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec obliviscitur haeNolite plures magistri fieri, fratres mei. Ibi namque imperfectos in propria actione ac magisterii officio, quia per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte, quid erga salutem proximorum per amorem fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum. Nec praetereundum, quod haec errantis conversatio, non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis etiam lingua tacente proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad miranda quae neglexerant
Abbreviated transcription (Latin):
uia enim insuperioribus
huius epistolae pastib:
lingua nñr a maligna uel otio¬
salocutione restringitur:
oportime infine quid maxi¬
me loqui debeamus ostenditur.
Iubemuraitaq orare et psalle¬
redño. quotiens aliquibus
pulsamur aduersis Item con¬
fiteri alterutrum peccata nr̃a.
et onrre promuicem ut salue¬
mur. Prosanitate proximo¬
rum non solum temporali sed
potius aeterna. quantum pos¬
sumus inpendere curam:. Si
enim magnae mercedis est a
morte eripere carnem quan¬
doq morituram. quanti . ẽ:
meriti amorte animam libe¬
urre incaelesti patria sine fi¬
ne uicturtem: Notandum
sane quod quidam cõdices habent
saluabit animam suam amorte.
& exambiguo greco itaetiam rec¬
te inter precari potest . Et re¬
uerox quierrantem corrigit. sibi¬
metipsi perhoc uitae caelestis
gaudia ampliora conquirit. sal¬
uabit inquit animam eius amor¬
te. ET OPERIT MULTIŨ¬
DINEM PECCATORUM
ui peccatorem aberrore
conuertit. & eius pec¬
cata perhanc conuersionem ab

Expanded text:
uia enim in superioribus hujus Epistolae partibus lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportune in fine quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psallere Domino, quoties aliquibus pulsamus adversis. Item confiteri alterutrum peccata nostra, et orare pro invicem, ut salvemur, pro sanitate proximorum, non solum temporali sed potius aeterna, quantam possumus impendere curam. Sic enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram? Notandum sane quod quidam Codices habent: Salvabit animam suam a morte. Et ex ambiguo Graeco, ita etiam recte interpretari potest. Et revera qui errantem corrigit, sibimetipsi per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam suam a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab
Abbreviated transcription (Latin):
uobus modis intellegi pot ẽ.
uel quia non innomine meo
petistis quod nomen non sicut
cognoscendum. ẽ. cognouisus.
uel non petistis quicquam. ꝗm̃
in comparatione rerum quae
petere debuistis. pronihilo ha¬
bendum est quod petistis. Quia
tam et gaudium aeternum non
pertinet. Nihil petere uidetur
ad comparationem illius petitio¬
nis quam petere debuit. Petite
et accipietis. ut gaudium urm
sit plenum. Ac si patenter dicat
Non fluxa saeculi gaudia. quae
et merore semper mixta et dolo¬
re finienda sunt. sed illud sin¬
gulare gaudium a patre petite.
cuius plenitudo nullo cuius¬
libet inquietudinis ad tactu
minuatur aeternitas nullo
umquam termino. dissoluatur¬
Si ei perse talia petendo per¬
stiteritis. talia petendo pro¬
cul dubio quaepetitis accipie
tis. simores menti concordent
petentis. Paruum enĩ utilita¬
tis affert bene orando super¬
na quaerere : qui non desistit
peruerse uiuendo infimis in¬
plicari. HAEC IN PROUER¬
BIIS LOcuTUS SŨ UOBIS.
UENIT HORA CŨ IAM N

Expanded text:
duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut lutem et gaudium aeternum non pertinet, nihil petere videtur ad comparationem illius petitionis quam petere debuit. Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenNon fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mixta et dolore finienda sunt; sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo unquam cujuslibet inquietudinis attactu minuatur, aeternitas nullo unquam termino dissolvatur. Si ergo talia petendo perstiteritis, talia petendo procul dubio quae petitis acciptis, si mores menti concordant petentis. Parum enim utilitatis affert, bene orando superna quaerere, qui non destitit perverse vivendo in infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis; venit hora, cum jam non
Abbreviated transcription (Latin):
dixi quia de meo accipiet & ad¬
nuntiabit uobis. Dehis dixit.
quae adipsam patris diuinitatẽ
pertinent. in quib ille . ẽ. aequa¬
lis patri. inqua est & sp̃s sc̃s aequa¬
lis patri et filio. quia una substan¬
tia. una natura. una maiestas. una
gloria. una aeternitas. ẽ. patris &
filii et sp̃s scĩ. & est unus dis̃ omnp̃s
inuisibilis in comprehensibilis om¬
ni creatunre. pater et filius et sp̃s¬
n nomine iustitiae et insp̃s scĩ dono
et missione. istarum duarum fit
concordia lectionum. Dom .iIII.¬

Expanded text:
dixi: Quia de meo accipiet et andixi: Quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. De his dixit quae ad ipsam Patris divinitatem pertinent, in quibus ille est aequalis Patri, in qua Spiritus sanctus aequalis est Patri et Filio, qui una substantia, una natura, una majestas, una gloria, una aeternitas est Patris, et Filii, et Spiritus sancti, et est unus Deus omnipotens, invisibilis et incomprehensibilis omni creaturae, Pater, et Filius, et SpirIn nomine justitiae et in Spiritus sancti dono et missione, istarum duarum fit concordia lectionum.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is cordib desideriis in flam¬
mat. ILLE MECLARIFI¬
CABIT. QUIA DEM EOAC¬
CIPIET. ET AD NUNTIA¬
BIT UOBIS
per eum ea caritas incordi¬
bus discipulorum accensa . ẽ.
ut abiecto timore carnali. ef¬
fectum resurrectionis eius
constanter picedicarent
qui pauloante tempore pas¬
sionis pauidi fugerant. Vn¬
de scriptumest. Et repleti
Sp̃s clarificauit xp̃m. cum in¬
pletigratia sp̃ĩtali doctores scĩ
tot et tanta minrcula in nomi¬
ne xp̃i fecerunt. quibus orbẽ
totum ad fidem xp̃i conuerte¬
rent. tot actanta proxp̃i nomi¬
ne passionum cestamina pertu¬
lerunt. Clarificat. dum cari¬
tatem incordibus nr̃is diffundit.
aeternae patriae amorem insp̃i¬
rat. Quia demeo accipiet. &
adnuntiabit uobis. idest demeo
patre. Depatre accipit sp̃s sc̃s.
quia depatre procedit. de quo &
filius natus . ẽ. Qui uero denullo
natus sit. denullo procedat. pater
est solus. Omnia quaecumque
habet pater. mea sunt. propterea

Expanded text:
nostris cordibus desiderandum inflamnostris cordibus desiderandum inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. per eum ea charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut abjecto timore carnali effectum resurrectionis ejus constanter praedicarent, qui paulo ante tempore passionis pavidi fugerant. Unde scriptum est: Et repleti Spiritus clarificavit Christum, cum impleti gratia spiritali doctores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt. Clarificat, dum charitatem in cordibus nostris diffundit, aeternae patriae amorem inspirat. Quia de meo accipiet et annuntiabit vobis, id est, de meo Patre. De Patre accipit Spiritus sanctus, quia de Patre procedit, de quo et Filius natus est. Qui vero de nullo natus est, et de nullo procedit, Pater est solus. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
opus est patris et filii et sp̃s
scĩ. Sed quaecumq audiet
loquetur. Audiet uidelicet
per unitatem substantiae. &
proprietatem scientiae: Non
loquitur a semet ipso. quia Ñ
esta semetipso. Pater quip¬
pesolus. dealio non est. filius
audiet sp̃s sc̃s a quo procedit:
quia non est a seipso sed ab illo
a quo procedit. Aquo illi est
intellegentia. ab illo utiq et
scientia. Ab illo igitur audien¬
tia. quod nihil estaliud quã
scientia. Quod uero adiunxit.
ET QUAE UENTURA SUNT
AD NUNTIABIT UOBIS
onstat enim non nullos
pitredixisse. sed tamen altius
sunt haec uerba dñi conside¬
uenda. quae omnib scĩs com¬
munia esse possunt. Igitur
sp̃s adueniens quaeuentura
sunt adnuntiabit. cumgau¬
dia nobis patriae caelestis ad
memoriam reducit. cumfes¬
ta illa supernae ciuitatis per
donum nobis suae ad spiratio¬
nis innotuit. Ventusx nobis
adnuntiat. cum nos adilecti¬
one prresentium abstrahens.
promissum incaelis regnum

Expanded text:
opus est Patris, et Filii, et Spiritus opus est Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Sed quaecunque audiet loquetur. Audiet videlicet per unitatem substantiae et proprietatem scientiae. Non enim loquitur a semetipso, quia non est a semetipso: Pater quippe solus de alio non est, Filius audiet Spiritus sanctus a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est intelligentia, ab illo utique et scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae ventura sunt annuntiabit vobis. Constat enim nonnullos praedixisse. Sed tamen altius sunt haec verba Domini consideranda, quae omnibus sanctis communia esse possunt. Igitur Spiritus adveniens quae ventura sunt annuntiabit, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotuit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissum in coelis regnum
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueritatem posse comprehen¬
dere. Vnde et ipse beatus pau¬
lus a postolus qui ad testium cae¬
lum ieptus . ẽ. & ibi audiuit ar¬
chana uerba quaenonlicet homi¬
niloqui. ait. Exparte cognosci¬
mus. et ex parte prophetamus.
Cum autem uenerit quodper fectũ
est. euacuabitur quod expaste. ẽ
Intellegendum. ẽ. ergo quodare
despũ. docebit uos omnem ueri¬
tatem. quasidiceret. Diffundet
incordibus urĩs caritatem. quae
uos omnem ueritatem facit a ma¬
re. Cuius magis terio intus edoc¬
ti. proficiatis deuirtute inuistu¬
tem. digniq efficiamini ꝑueni¬
readuitam. inqua uobis aeterna
claritas sum mae ueritatis et uerȩ
AUDRET LOQUETUR.
onenim loquitur sp̃s a se¬
metipso. fortasse quia non. ẽ:
a semet ipso sed a patre. Nam
filius natus .ẽ. a patre . et sp̃s
sc̃s procedit apatre Non enĩ
loquitur a semetipso. id est
sine patris et filii communio
ne Non enim diuisus . ẽ. sp̃s
sc̃s a patre et filio. sed unum

Expanded text:
nem veritatem posse comprehennem veritatem posse comprehendere. Unde et ipse beatus Paulus apostolus, qui ad tertium coelum raptus est, et ibi audivit arcana verba quae non licet homini loqui, ait: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod . Intelligendum est ergo, quod ait de Spiritu, docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in vestris cordibus charitatem, quae vos omnem veritatem faciet amare: cujus magisterio intus edocti, proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae audiet, loquetur. Non enim loquitur Spiritus a semetipso, fortassis quia non est a semetipso, sed a Patre. Nam Filius natus est a Patre, et Spiritus sanctus procedit a Patre: non enim loquitur a semetipso, id est, sine Patris ene. Non enim divisus est Spiritus sanctus a Patre et Filio, sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
bolus . ẽ. iudicatus. quando homi¬
nes nedĩ uoluntati resistere proce¬
sumant. exemplo damnati prop¬
ter superbiam terrentur ar
changeli. Credant itaq homi¬
nes in xp̃m. Nearguantur de
peccato infidelitatis suae. quo
peccato omnia peccata detinent᷑.
Trenseant innumerum fidelium.
nearguantur de iustitia eorum
quos iustificatos non imitantur.
Caueant futurum iudicium.
Ne cum mundi principe iudicen¬
tur. quem iudicatum imitantur.
Et enim nesibi existimet parci
superbia dunc mostalium. de
superborum supplicio terrenda
est angelorum. AdHuc
MULTA HABEO UOBIS DI¬
CERE. SEDNONPOTESTIS
PORTARE MODO. Cuoo
AUT EM UENERIT ILLE SP̃S
UERITATIS. DOCEBIT UOS
OMNEM UERITATEMO
ertum. ẽ. autem quod ue¬
Aniente desuper spũ aposto¬
li maiorem multo cientiam ue¬
ritatis quam carnales eatenus
potuere consecuti sunt maiori.
desiderio cestandi proueritate
succensi sunt. Non tamen putan¬
dum . ẽ. in hacuita quempiam om¬

Expanded text:
bolus est judicatus, quando homibolus est judicatus, quando homines, ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terchangeli. Credant itaque homines in Christum ne arguantur de peccato infidelitatis suae, quo peccato omnia peccata detinentur; transeant in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum quos justificatos non imitantur. Caveant futurum judicium ne cum mundi principe judicentur, quem judicatum, imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio terrenda est angelorum. Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docomnem veritatem. Certum est autem quod, veniente desuper Spiritu, apostoli majorem multo scientiam veritatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, et majore desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam om
Abbreviated transcription (Latin):
se neq ultra corporaliter iN
terris conuersaturum esse
sciebant. Nec tamen ab eius
dilectione poterant ulla ncti¬
one separari. Hoc est enim
quod ait. quia ad patrem uado.
et iamnonuidebitis me. Non
uidebitis me postquam ascen¬
dero. qualem nunc uidere so¬
letis carne mostali & compre¬
hensibili circumdatum. sed
inmaiestate ad iudicium ueni¬
entem. & per acto iudicio in
maiori gloria cum scĩs appa¬
rentem. Sequitur. DE IU¬
DICIO AUTE QUIA PRI¬
ceps coundihuius iudu¬
CATUS EST
Orincipem mundi diabolũ
Edicit. qui primatum incordi¬
bus in fidelium tenet. quos
hic mundi nomine uoluit in¬
tellegi. qui ordine peruerso
mundum potius quam mundi
creatorem diligunt. Qui iu¬
dicatus . ẽ. ad nõ quiait. Vide¬
bam satanan sicut fulgur ca¬
dentem decaelo. Iudicatus. ẽ.
abeo. cumet ipse daemonia
eiceret & discipulis daret po¬
testatem calcandi suprix omnẽ
uistutem inimici. Arguit
itaq: mundum de iudicio quo dia¬

Expanded text:
se, neque ultra corporaliter in se, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari. Hoc est enim quod ait, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me, postquam ascendero, qualem nunc videre soletis carne mortali et comprehensibili circumdatum. Sed in majestate ad judicium venientem, et, peracto judicio, in majori gloria cum sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, qui primatum habet in cordibus infidelium tenuit, quos hic mundi nomine voluit intelligi; qui ordine perverso, mundum potius quam mundi creatorem diligunt; qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo dia
Abbreviated transcription (Latin):
persistere. dño terribiliter ad¬
tes tante quiait. Qui autem non
credit iam iudicatus . ẽ. quia N
credit innomine unigeniti filii
dĩ. Iudicatus dixit. id est dam¬
natus. De IUSTIT IA UERO
QUIA AD PATREMUADO.
ET IAM NONUIDEBITIS MOE
ustitia discipulorum xp̃serat.¬
quod dnõn uerũ hominẽ
cernebant uerum quoq: dĩfili¬
um. eẽ. crediderunt : Et
quem sibi corporaliter abla¬
tum nouerant. cesto semper
amore colebant. Iustitia
ceterorum fidelium. idest
eorum qui dnm̃ incarne non
uiderunt. haec est. quod eum
quemcorporali intuitu num¬
quam uiderunt. dm̃ et homi¬
nem uerum corde credunt ac
diligunt. Dequa profecto
iustitia fidei arguuntur infi¬
deles xur ipsi uidelicet cumsi¬
militer uerbum uitae audie¬
rint. noluerunt credere in
iustitiam. Neq enim nequi¬
tia malorum ex sua solum
comparatione rectorum quã
sit damnanda denuntiat
Arguit ergo mundum sp̃s
emplumeorum sequi noluer̃:
qui hunc ad patrem ascendis¬

Expanded text:
persistere, Domino terribiliter atpersistere, Domino terribiliter attestante, qui ait: Qui autem non credit jam judicatus est, quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei . Judicatus, dixit, id est, damnatus. De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Justitia discipulorum Chrquod Dominum quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est: quod eum, quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet, cum similiter verbum vitae audirent, noluerunt ei credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum comparatione rectorum, quam sit damnanda, denuntiat. Arguit ergo mundum, id eemqui hunc ad Patrem ascendis
Abbreviated transcription (Latin):
libet personae patris uel filii uel
scĩ sp̃s totius scãẽ trinitatis opera¬
tio defuit. sed oportebat ita insi¬
nuari trinitatem. ut quamuis
nulla esset diuersitas substantiae :
singillatim tamen cõmendaretur
distinctio personarum. ETCUM
UENERIT. IL LE ANQUET
MUNDUMM
indest quod dixit cum uene
ille arguet mundum:
Num quid non xp̃s dumesset in
mundo non arguit mundum de
his omnib quae secuntur : sed
xp̃s solam iudaeorum gentem.
arguit. sp̃s uero sc̃s indiscipulis
eius toto orbe diffusis nonunam
gentem intellegitur arguisse.
sed mundum. In quo arguit :
foras mittit timorem. ut non
metuerent mundum idest ama¬
tores mundi arguere. Depec¬
CATO. ET DEIUSTITIA. ET
DE IUDICIO
uam sententiam ipse xp̃s
exposuit dicens. De pec¬
cato. quia noncredunt in me
Peccatum incredulitatis quasi
speciale posuit. quia sicut fides
origo uirtutum. ita solidtimen¬
tum. ẽ. uitiorum in incredulitate

Expanded text:
libet personae Patris, vel Filii, vel libet personae Patris, vel Filii, vel Spiritus sancti totius sanctae Trinitatis operatio defuit. Sed oportebat ita insinuari trinitatem, ut quamvis nulla esset diversitas substantiae, singillatim tamen commendaretur distinctio personarum. Et cum venerit ille, arguet mundum. Quid est quod dixit, cum venerit ille arguet mundum? Nunquid non Christus, dum esset in mundo, non arguit mundum de his omnibus quae sequuntur? Sed Christus solam Judaeorum gentem arguit, Spiritus vero sanctus, in discipulis ejus toto orbe diffusis, non unam gentem intelligitur arguisse, sed totum mundum. In quo arguit? foras mittit timorem, ut non metuerent mundum, id est, amatores mundi arguere. De peccato, et de justitia, et de judicio. Quam sententiam ipse Christus exposuit dicens: De peccato, quia non credunt in me, peccatum incredulitatis quasi speciale posuit. Quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate
Abbreviated transcription (Latin):
te legatur quia post resurrec¬
tionem apparens eis insuffla
uit et dicit eis. accipite spinscm̃.
sed quia ipso intente posito. &
corponrliter conuersante cum
eis: Non ualebant ad illum er¬
gere mentem ads uienda mune¬
ux gratiae caelestis. Ascenden¬
te autem illo ad caelos. & illi
pariter omne desiderium suũ
illo transferebant. Ideo capa¬
ces sp̃s scĩ iam factierant. non
ultra demorte eius contrista¬
ti. sed de promissionis eius mu¬
nere laetati. Patet autem in¬
nec laboriosa expositione indi¬
get. cur eundem spm̃ paraclrtũ
idest consolatorem cognomina¬
uerit. quia nimirum corda dis¬
cipulorum quae recessus ipsius
mesta reddidisset. huius consola¬
retur & recrearet aduentus
Non quod antea sp̃ssc̃s non essec
incordibus discipulorum. ueletĩ¬
am inantiquorum scõrum. sed
manifesta plenitudine: ante. sic
non fuit datus. quomodo post as¬
censionem die decima incentum
uiginti nomina transmissus le¬
gitur. Sed innullo opere cuius¬

Expanded text:
erte legitur: Quia post resurrecerte legitur: Quia post resurrectionem apparens eis, insufflavit et dicit eis: Accipite Spiritum sanctum; sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant ad illum erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis. Ascendente autem illo ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant. Ideo capaces spiritus sancti jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati. Patet autem nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem spiritum paracletum, id est, consolatorem, cognominaverit. Quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Non quod antea spiritus sanctus non esset in cordibus discipulorum, vel etiam in antiquorum sanctorum, sed manifesta plenitudine ante sic non fuit datus, quomodo post ascensionem die decima in centum viginti nomina transmissus legitur. Sed in nullo opere cujus
Abbreviated transcription (Latin):
A DISCIPULIS SUIS. UADO
ADEUM QUIME MISIT. ET
NEMO EXUOBIS INTERNO¬
GAT ME QUOUADIS.
ignificat sic se iturum ad
eum quimisit illum. ut
nullus in terrogaret quod pa¬
lam fieri uisu corporis cerne.¬
rent. Nubes enim suscepit eũ
quando ascendit ab eis. et euntẽ
sed oculis deduxerunt: SED
QUIA HAECLOCUTUS SŨI
UOBIS. TRISTITIA IM¬
PLEUIT COR UESTRUM
idebat utiq quid illa sua
uerba. in eorum cordibus
agerent. Sp̃italem quippe
nondum habertes interius con¬
fuerant habituri. id quod ex¬
terius in xp̃o uidebant amit¬
tere metuebant. SED EGO
UERITATEM DICOUOBIS
EXPEDIt uOBIS UI ECOTADÃ
Expedit ut forma serui urĩs
subtrahatur aspectibus. quate¬
nus amor diuinitatis aptius
urĩs infigatur mentibus.
Expedit ut notam uobis formã
caelomferaem. quatenus per
hoc maiori desiderio illuc sus¬
piretis. SIENIM NONAB .III.¬
ICRO. PARACLITUS NONT
UENTET ADUOS. SIACIT
ABIERO. MITTA EVADUOS
onquia non poterat ipse in
tenix positus dare sp̃m dis¬
cipulis haecloquitur. cum ap¬

Expanded text:
s discipulis suis: Vado ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat: Quo vadis? Significat sic se iturum ad eum qui misit illum, ut nullus interrogaret quod palam fieri visu corporis cernerent. Nubes enim suscepit eum quando ascendit ab eis, et cum eunsed oculis deduxerunt. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Videbat utique quid illa sua verba in eorum agerent. Spiritalem quippe nondum habentes interius confuerant habituri, id quod exterius in Christo videbant amittere metuebant. Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis aptius vestris infigatur mentibus. Expedit, ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus per hoc majori desiderio illuc suspiretis. Si enim non abiero, paracletus non veniet ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare spiritum discipulis, haec loquitur, cum ap
Abbreviated transcription (Latin):
rum iustitia iactet. sicut et
paulus gentilis poetae sententi¬
bans ait.
Corrumpunt mores bonos con¬
loquia mala. REliGIO
MUNDA ET IN MACULA¬
TA APUDDM ET PATREM
HAEC EST
ulchre ad didit apuddm̃ &
patrem. quia sunt qui hominibus
religiosi uidentur. cum adõ ha¬
bentur profani. Vnde et salo¬
monait. Est uia quae uidetur
homini iusta. Nouissimum autẽ
eius deducit ad mostem. UISITA¬
REPUPILLOS ET UIDUAS IN
TRIBULATIONE EORŨ. ET
INMaculatuo secusto¬
DIRE ABHOc SAECULO
uia dixerat factorem operis
beatum infacto suo futurũ.
nunc quae facta dõ maxime pla¬
ceant dicit. Misericordia scilicet
& innocentia. Namq in eo quod
pupillos et uiduas intribulatione:
eorum uisitare iussit. cuncta quaȩ
erga proximum misericorditer
agere debeamus insinuat. Quod
quantum ualeat. ipso iudicii tem¬
pore pandetur . ubi dicturus. ẽ.
iudex. quam diu fecistis unidehis
fratrib meis minimis. mihi fecis¬
tis. Porro in eo quod in maculatos

Expanded text:
rum justitia jactat, sicut et rum justitia jactat, sicut et Paulus gentilis poetae sententibans ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Religio munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec est. Pulchre addidit, apud Deum et Patrem, quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum coram Deo habeantur profani. Unde et Salomon ait: Est via quae videtur homini justa; novissima autem ejus deducunt ad mortem. Visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodire ab hoc saeculo. Quia dixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo maxime placeant dicit, misericordia scilicet et innocentia. Namque in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debemus insinuat. Quod quantum valeat, ipso judicii tempore pandetur, ubi dicturus est judex: Quandiu fecistis uni de fratribus meis minimis, mihi fecistis. Porro in eo quod immaculatos
Abbreviated transcription (Latin):
Iegem perfectam libertatis.
gratiam euangelii dicit. Nihil
enim adperfectum. lex ad dux̃
Et alibi. Non enim accepistis
sp̃mseruitutis iterum intimore :
sed accepistis spm̃ adoptionis
filiorum. Et iterum. Vbi enĩ
Siuos inquit filius liberauerit:
uere liberi eritis. NONAUDI
TOR OBLIUIOSUS FACTUS
SEDFACTOR OPERIS. HIC
BEATUS IN FACTOSUOERIT
on auditu uerbi suꝑuacuo:
sed operis ex secutione beatitudo
prceparatur. sicut et dñs loquens.
ad discipulos. Si autem scitis. be.¬
atieritis roquit si feceritis ea.
SIQUIS AUTEM PUTAT SE
RELICIOSUOO ESSE NON
REFRENANS LIN QUAM
SUAM SED SEDUCENS COR
SUUM. HUIUS UANA
EST RELICIO
onuerat supria uerbum
dĩ non solum audire sed et fa¬
cere. Nunc addit. quia ẽt si
mandata quis dñi quaedidicit
factis exercere uidetur. si non
etiam linguam adetractionib
mendaciis. blasphemus. stulti¬
loquiis. ab ipso etiam multilo¬
quio ceterisq quib peccari solet
refrenauerit. frustra se deope¬

Expanded text:
Legem perfectam libertatis Legem perfectam libertatis gratiam Evangelii dicit; nihil enim ad perfectum lex addualibi: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum . Et iterum: Ubi enim Si vos, inquit, Filius liberaverit, vere libetor obliviosus factus, sed factor operis: hic beatus in facto suo erit. Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur, sicut et Dominus loquens ad discipulos: Si autem scitis, beati eritis, inquit, si feceritis ea. Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere, nunc addit, quia et si mandata quis Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet refrenaverit, frustra se de ope
Abbreviated transcription (Latin):
ISTOTEFACTORES UERB¬
LET NON AUDIT ORES TAN¬
ic et paulus delegis cultoribus
ait . Non auditores tantum le¬
gis iustificabuntur apud dm̃. sed
factores legis iusti sunt . Et in
a pocalypsi iohannes cum dixisset.
beatus quilegit et qui audit uerba
ea quae in illa scripta sunt. Quia
SIQUIS AUDITOR EST UERBI
ET NONFACTOR. HIC CÕPA¬
RABITUR UIRO CONSIDE¬
RANTIUULTŨNATIUITA¬
TIS SUAE INSPECULO CON¬
ST DERAUIT ENIM SE ET ABI¬
IT. ET STAT IMO OBLITUS EST
qUALIS FUERAT
ultum natiuitatis dicit. uultum
infantide quae nondum ad per¬
fectum peruenit uirum. Mos
mulierumest aspicere se inspe¬
culis. ut quicquid inse sordidũ
perspexerint aut nonbene cõ¬
positum in melius erendato.
suis satagant placere maritis.
quod facere moraliter animab:
conuenit nr̃is. Debemus et enĩ
nos ineuangelii seuomnium di¬
uinarum scripturarum conspi¬
cere speculo. et depositis sordi¬
bus ornatisq moribus animarũ
QUI AUTẼ PERSPEXERIT
IN LEGEM PERFECTAM LI¬
BERTATIS ET PMANSERIT INT

Expanded text:
stote factores verbi non auditores tanic et Paulus de legis cultoribus ait: Non auditores tantum legis justificabuntur apud Deum, sed factores legis justi sunt . Et in Apocalypsi Joannes cum dixisset: Beatus qui legit, et qui audit verba djunxit: Et servat ea quae in illa scripta sunt . Quia si quis auditor est verbi, et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultutis suae in speculo; consideravit enim se et abiit, et statim oblitus est qualis fuerit. Vultum nativitatis dicit vultum infantiae, quae nondum ad perfectum pervenit virum. Mos mulierum est aspicere se in speculis, ut quidquid in se sordidum perspexerint, aut non bene compositum, in melius emendato, suis satagant placere maritis. Quod facere moraliter animabus convenit nostris. Debemus etenim nos in Evangelii, seu omnium divinarum Scripturarum conspicere speculo, et depositis sordibus, ornatisque moribus animarum Qui autem perspexerit in lege perfecta libertatis, et permanserit in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
stium amici. diuini est in¬
tellegentia sermonis. quod
sibi apostolus orat aperiri ad
loquendum my sterium xp̃i
clausumq est tempore famis
uerbi cum intellegentia nonda¬
tur. & illi qui euangelicam sa¬
pientiã tam quam panem ero¬
gantes per orbem t̾erpre pure¬
dicauerunt pueri patris faml¬
lias iam sunt insecreta quiete¬
cum dno. et tamen onendo effici¬
tur ut accipiat desiderans intel¬
lectum ab ipso dõ. etiam si homo
desit perquem sapientia piiredi¬
cetur. ETILLE SI ꝑSEuERAuE¬
RIT PULSANS. DICOUOBIS
ET SI NONDABIT ILLA. SUR¬
GENS EOQUOD AMICUS EI
SIT. PROPTER IMPROBI

Expanded text:
stium amici, divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreto quietDomino, et tamen orando efficitur, ut accipiant. Desiderant intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quam sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis, et si non dabit illi surgens, eo quod amicus ejus sit, propter imp
Abbreviated transcription (Latin):
disceptatione suscipite perfidem
rectam inmente punx insitum. a
dõ missum et inmentib nris sus¬
ceptum. ut ubi abundauit peccatũ
super abundet gratia. Verbum
inquit. hoc est uerbum credulita¬
tis. uerbum euangelii. Postremo
uerbum illud. dequo iohannesait.
Inprincipio erat uerbum. et uer¬
bum erat apuddm̃. et ds̃ erat uer¬
bum. Qui & saluator dicitur

Expanded text:
disceptatione. Suscipite per fidem disceptatione. Suscipite per fidem rectam in mente pura insitum verbum, a Deo missum, et in mentibus nostris susceptum, ut ubi abundavit peccatum, superabundet gratia. Verbum, inquit, hoc est, verbum credulitatis, verbum Evangelii. Postremo, verbum illud de quo Joannes ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum , qui et sal
Abbreviated transcription (Latin):
ti ubi scriptum . ẽ. noli resistere
malo. non operatur iustitiam.
Aliter nxuiri iustitiam non ope¬
nxtur. sub intellegitur iacdĩ quȩ
humano dicitur affectu iustitiã
openctur. ut insodomis. inpha¬
icone. ina egrpto. inmarirubro.
et in ipso israhel populo indesesto.
Vnde psalmographus canit.I
ictus . ẽ. furore dñs inpopulo suo.
Et multis in locis legimus. ubi
iroc dñi quae semper uastissimo
fit examine . rectissimam opera¬
tur iustitiam. PROPTER QD
ABICIENTES OMNEM IN¬
MUNDITIAM
lii in hoc loco inmunditiam
specialiter idolatriam intellege¬
re uoluerunt. alii fornicationis
inmunditiam quaefit cum mulie¬
Postremo ut generaliter de omni
intellegeres malitia. addidit. &
abundantiam malitiae:. Sicut
enim irdix uirens intente uir¬
gulta germinat. sic malitia latens
incorde uitia generat. INMANI¬
SUETUDINE SUSCIPITE IN¬
Sitũ uerbũi. quod pot esr
SALUARE ANIMAS UESTRAS
nmansuetudine. hoc est sine nir &

Expanded text:
ti, ubi scriptum est: Noli resistere ti, ubi scriptum est: Noli resistere malo, non operatur justitiam . Aliter: Ira viri justitiam non operatur, subintelligitur: Ira Dei, quae humano dicitur affectu, justitiam operatur, ut in Sodomis, in Pharaone, in Aegypto, in mari Rubro, et in ipso Israel populo in deserto, unde Psalmographus canit: Iratus est furore Dominus in populum suum . Et multis in locis legimus, ubi ira Domini, quae semper justissimo fit examine rectissimam operatur justitiam. Propter quod abjicientes omnem immunditiam. Alii hoc in loco immunditiam specialiter idololatriam intelligere voluerunt. Alii fornicationis immunditiam, quae fit cum muliePostremo, ut generaliter de omni intelligeres malitia, addidit et abundantiam malitiae. Sicut enim radix virens in terra virgulta germinat, sic malitia latens in corde vitia generat. In mansuetudine suscipite insitum verbum, quod potest salvare animas vestras. In mansuetudine, hoc est, sine ira et
Abbreviated transcription (Latin):
ne xp̃i redempta a postoli sunt.
Nam uni eorum dicitur. Tues
petrus. et super hanc petram
aedificabo ecclesiam meam.
Quam ecclesiam apostolus pau¬
lus. nouam creaturam appel¬
lat. SIT AUTEMOMNIS
HOMO UELOX AD AUDI¬
ENDUM. TARDUS AUT̃E
AD LO QUENDUM.
ciebat enim apostolus eos
ad quos epistolas mittebat
primatum uerbi uoluisse
tenere : et docere plus quam
doceri. ideo ammonet eos
humilitatem seruare. Velo¬
citas audiendi facit hominem
docibilem. tarditas ueroloquen¬
di mansuetum. TARDUS ADIRA
uod naturliter accidit pe¬
nitus uetare non potuit.
tarditatem interdixit. quia
inx dilata de crescit. Aliter tar¬
dus ad iram. id est secundũ leges
ueteris testamenti aduindictam
Lex enim inquit apostolus mrm
operatur. id est oculum proocu¬
lo. dentem prodente. IRA ENͣI
UIRI IUST IT IÃ DI ÑOPERAT
irem uiridicit inem hominis.
Quae secundum testamenti uete¬
ris usum. semper cupit exercere
uindictam:. et ideo noui testam̃¬

Expanded text:
ne Christi redempta apostoli sunt, ne Christi redempta apostoli sunt, nam uni eorum dicitur: Tu es Petrus, et super hanc Petram aedificabo Ecclesiam meam , quam Ecclesiam Paulus apostolus novam creaturam appellat. Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Sciebat enim apostolus eos, ad quos epistolas mittebat, primatum verbi voluisse tenere et docere plus quam doceri, ideo admonet eos humilitatem servare. Velocitas enim audiendi facit hominem docibilem; tarditas vero loquendi mansuetum. Tardus ad iram. Quod naturaliter accidit, penitus vitare non potuit, tarditatem interdixit, quia ira dilata decrescit. Aliter. Tardus ad iram, id est, secundum legis Veteris Testamenti ad vindictam: Lex enim, inquit Apostolus, iram operatur , id est, oculum pro oculo, dentem pro dente. Ira enim viri justitiam Dei non operatur. Iram viri dicit iram hominis, quae secundum Testamenti Veteris usum semper cupit exercere vindictam, et ideo Novi Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
& lunae et stellarum genera¬
liter omnia facta sunt lumina.
A PUD QUE Ñ .E. TRANSMUTA
onenim mutabiturTio
quidixit. ego sum quisũ.
Motus et tempus. incrementũ
et defectus. omnino diuina
non accipit naturte. NEC UI¬
CISSITUDINIS OBŨBRATO
Nonenim ds̃ sicut dies post.
lucem obumbratur a tenebris.
qui semper lux lucis creator
omnis et origo est luminis.
UOLUNTARIEGENUIT NOS
Pergratiam utiq: non natu¬
Lirem. Solum enim uerbum
ẽ. quod substantialiter et pro¬
prie dicitur filius dĩ. ceteri
autem potestate ab illo accepta
uocantur filii. Quot quot
autem receperunt eum ait
apostolus. dedit eis potestatẽ
filios difieri. UERBOUERITA
Teritas ds̃ pater. uerTIS.¬
bum filius eius est. Siueri¬
tas xp̃s. uerbum ueritatis eu¬
angelium eius est. Per euan¬
gelium inquit paulus. ego
uos genui. UT SIMUS IN¬
TIUALI QUOD CREATUREE
nitium creatunxe ictionalis.
Iangeli incaelo. Interra adam.
In ecclesia ueteris testamenti
patriarchae. in ecclesia sangui¬

Expanded text:
et lunae et stellarum, generaet lunae et stellarum, generaliter omnia facta sunt lumina. Apud quem non est transmutatio. Non enim mutabitur qui dixit: Ego sum qui sum . Motus et tempus, incrementum et defectus, omnino divina non accipit natura. Nec vicissitudinis obumbratio. Non enim dies sicut dies, post lucem obumbratur a tenebris, qui semper lux lucis, creator omnis et origo est luminis. Voluntarie genuit nos. Per gratiam utique, non naturam, solum enim verbum est, quod substantialiter et proprie dicitur filius Dei. Caeteri autem potestate ab illo accepta vocantur filii, quotquot autem receperunt eum, ait Apostolus, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Verbo veritatis. Veritas Deus pater, verbum filius ejus est: si veritas Christus, verbum veritatis Evangelium ejus est: Per Evangelium, inquit Paulus, ego vos genui. Ut simus initium aliquot creaturae ejus. Initium creaturae, rationabiles angeli in coelo, in terra Adam, in Ecclesia Veteris Testamenti patriarchae, in Ecclesia sangui
Abbreviated transcription (Latin):
ponimus. uos discendo suscipite.
Uel certe ita sentiendum. uerbum
quod nobis indie redemptionis in¬
situm est. quando uoluntarie ge¬
nuit nos ds̃ iam nunc perfectius
suscipite. etiam operib implendo
quodiam inmysterio tenetis.
QUOD POTEST SALUARE AN¬
MAS UES TRAS
tiam siincorpore temptationes
patiamini. uel aperfidis moste
MNE DATŨOPT MOU
ET OMNE DONTI PER¬
FECTUM. DESURSUM EST
Et generccliter deomnibus. &
Ispecialiter deunaquaq adõ data
uistute intelligi potest. Pot est
autem et specialiter datũ optimũ
de continentia matrimonii. & do¬
num perfectum deuirginitate in¬
telligi. Nam et in baptismi gratia
datum optimum. et indatione sp̃s
scĩ donum perfectum nihil obstat
intellegi. DESCENDENS APA¬
TRE LUMINUM
Pater luminum dicitur ds.
quia ab ipso siue inuisibilium
luminum ut sunt angeli de
quib: in principio dixit ds̃ fiat
lux : siue animarum illarum
quib ait ihs. uos estis lux
mundi. seu uisibilium solis

Expanded text:
ponimus, vos discendo suscipite; ponimus, vos discendo suscipite; vel certe ita sentiendum: Verbum quod vobis in die resurrectionis insitum est, quando voluntarie genuit nos Deus, jam nunc perfectius suscipite, etiam operibus iquod jam in mysterio tenetis. Quod potest salvare animas vestras. Et jam si in corpore tentationes patiamini, vel a perfidis morte Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, et generaliter de omnibus, et specialiter de unaquaque a Deo data virtute intelligi potest. Potest autem et specialiter datum optimum de continentia matrimonii, et donum perfectum de virginitate intelligi. Nam et in baptismi gratia datum optimum, et in datione Spiritus sancti, donum perfectum nihil obstat intelligi. Descendens a patre luminum. Pater luminum dicitur Deus, quia ab ipso sive invisibilium luminum, ut sunt angeli, de quibus in principio dixit Deus: Fiat lux, sive animarum illarum quibus ait Jesus: Vos estis lux mundi. Seu visibilium solis