comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ erat cũ uenit adbaptisiũ: in hoc eo¬
dem ꝓpha tricesimꝰ annꝰ ponitur in exordio
U̾gͥ cibi: ibi ⁊ angustia atq tẽptacio ꝑ que
parantur cibi. Et uͥ inꝑfecti uiri uenerimꝰ
etatẽ ibi calcanda sunt oĩa. et dicendũ. hñteᷤᷤ
uictũ ⁊ uestitũ his contenti sumꝰ. &¬
si ded̾it mͥ dñs cibũ aduescẽdũ. ⁊ uestẽ adoꝑi¬
endũ. uł certe illud. Esca uentri.i uẽter es¬
cis. d̾s autẽ ⁊ hunc ullam d estruet. Neq¬
eiũ infit᷑o manducabimꝰ ⁊bibemꝰ. s illo
uescem᷑ pane. qͥ de celo d escendit. De quo in
psalt̾io canitur: ẜanẽ angłoꝵ mãducauit
homo. Et meus cibus ẽ ut faciam uolũta¬
tẽ eiꝰ qͥ memisit. Qd̾ autẽ m̃sura una atͥ¬
oloꝵ erat qͣtuor q̃ atͥi maioris angulos pos¬
sidebant: iͦii. mũdi significat plagas. qͦd
ĩsudore uultꝰ nr̃i comedamꝰ panẽ. et oĩs la¬
bor uẽtri stercoriq ꝓficiat. q̃ qͣtuor atͥola ł

Expanded text:
annorum erat cum venit ad baptismum. Et in hoc eodem propheta tricesimus annus ponitur in exordio. Ubi igitur cibi, ibi et angustia atque tentatio per quae parantur cibi: et ubi perfecti viri venerimus ad aetatem, ibi calcanda sunt omnia et dicendum: « Habentes victum et vestitum his contenti sumus Si dederit mihi Dominus cibum ad vescendum, et vestem ad operiendum , » vel certe illud: « Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et illas destruet . » Neque in futuro manducabimus et bibemus, sed illo vescemur pane qui de coelo descendit . De quo in Psalterio canitur: « Panem angelorum manducavit homo ; » et: « Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . » Quod autem mensura una atriolorum erat quatuor, quae atrii majoris angulos possidebat, quatuor mundi significat plagas, quod in sudore vultus nostri comedamus panem , et omnis labor ventri stercorique proficiat, quae quatuor atriola vel
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dĩ nri. Ꝙ ĩ ioħe. & alias oues habeo
q̃ ñ sunt exhoc atrio. ⁊ illas oportet mead¬
duc̾e ⁊ uocẽ meã audient: ⁊ fiet unũ atͥũ.
uinꝰ pastor. hoc enĩg̾ce agam significat.
qd̾ latina sĩplicttas ĩouile tnͣstulit. Qñ
autẽ dicit ex hocato: o stñdit ẽẽ ⁊ alud.
qd̾ ł ĩgentiũ turba ad distinctionẽ isrł.
ł ĩcelis ad seꝑationẽ t̾reni atrii oemons¬
tratur: ⁊ ꝑqͣlitate m̾itoꝵ unicuiq officio
atͥũ delegatũ. suꝑ qͦ ĩ ant̾iorib pleniꝰ dis¬
putatũ ẽ. hoc autẽ atũ deqͦꝰ nc̃ serio est:
ꝑsingulos angulos qͣtuor habebat atriola.
ni. qd̾ aliud adtͥbulationes ⁊ angustias: ali¬
ud ad ꝑfectam referatur etatẽ. Uñ xł. diebꝰ¬

Expanded text:
nostri . Et in Joanne: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc atrio, et illas oportet me adducere: et vocem meam audient, et fiet unum atrium et unus pastor : hoc enim Graece αὐλὴ significat, quod Latina simplicitas in ovile transtulit. Quando autem dicit, ex hoc atrio, ostendit esse et aliud: quod vel in gentium turba ad distinctionem Israel, vel in coelis ad separationem terreni atrii demonstratur: et pro qualitate meritorum unicuique offi delegatum: super quo in anterioribus plenius disputatum est. Hoc autem atrium de quo nunc sermo est, per singulos angulos quatuor habebat atriola, ni, quod aliud ad tribulationes et angustias, aliud ad perfectam referatur aetatem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Et dirit adme. hec ẽ domꝰ culiuaꝵ inqͣ coquẽt
mimstri domꝰ dñi uictimas ppłi. siue uicti¬
mã. hoc eñĩ hebraice significat zeba. Uir
qui calamũ tenebat manu ⁊ funicłm ce¬
m̃tarii qͦ edificiũ metiretur: introduxit
talis. australis. aut alt̾uis plage. s reliqͥt
ĩcertum. ut irem ad locum sc̃uarii: ⁊ ĩgaro¬
philatia siue cubicula sac̾dotũ q̃ respicie¬
bantadaqͥlonẽ ⁊ ad mare ad seꝑtẽ trionẽ ui¬
delicet ⁊ adoccidentem. hanchñte scͥptura
sc̾a consuetudinẽ. ut ꝓsitu t̾re iudee sẽꝑ
mare occidentẽ uocet. Et ꝯsid̾and̾. qd̾ locꝰ sa¬

Expanded text:
ad me: Haec est domus culinarum in qua coquunt ministri domus Domini victimas populi sive victimam. » Hoc enim Hebraice significat Zeba: vir qui calamum tenebat manu, et funiculum coementarii quo aedificium metiretur, « introduxitalis australis aut alterius plagae, sed reliquit incertum, ut irem ad locum sanctuarii, « et in gazophylacia » sive cubicula sacerdotum, quae respiciebant ad aquilonem et ad mare, ad septentrionem videlicet et ad occidentem, hanc habente Scriptura sancta consuetudinem, ut pro situ terrae Judaeae semper mare occidentem vocet. Et considerandum q
Abbreviated transcription (Latin):
nia die uidelicet kalendarum aperiet᷑.
ut quod pͥuilegium ht̃ septimꝰ dies in
ebdomada: habeat priuilegiũ m̃sis ex¬
ordium. Curautem aꝑiatur die septimo
et cdie kalendarum porta int̾ioris atrii
que respicit ad orientem: sequens ser¬
mo monstrabit. Et intrabit inquit pͥn¬
ceps ꝑ uiam porte deforis atrii iudelicet
ext̾ioris ⁊ stabit in limine porte intt̾ioris
atrii q̃ respicit orientẽ. nec ingredietur

Expanded text:
cet Kalendarum, aperietur: ut quod privilegium habet septimus dies in hebdomade, hoc habeat privilegium mensis exordium. Cur autem aperiatur die septimo, et die Kalendarum porta interioris atrii, quae respicit ad orientem, sequens sermo monstrabit. « Et intrabit, inquit, princeps per viam portae deforis, atrii videlicet exterioris, et stabit in limine portae, » interioris atrii, q
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad priores dños. ita ut seriuis usum ha¬
beat ꝓtemꝑe. ⁊ proprietatẽ possessionis filii
pͥncipis. Quodautem sequitur. ⁊ ñ accipiet
pͥnceps de h̾editate populi ꝑiuolentiam.¬
siue ut .lxx. tͣnstulert ut opͥmat eos. uł ut
aquila ⁊ sẏminachꝰ ut affligat eos atq con¬
tristet. s de possessione sua hereditatẽ dabit
tes dignitate. ⁊ p̃ter ea q̃ sibi dñi oisposctio¬
ne debentur. tollunt apauꝑib ꝑ uiolentiã.
ł sub honoris nomine diutres spoliant. ut
ipsis qͦ faiis suis quib pat̾na debetur he¬
ditas nicħ debeartt derelinq̃re: nͥ qd̃ sibi a
parentib derelictũ ẽ. Ergo qͥ ditior ẽ sac̾dos
quam uenit ad sac̾dotiũ. qͥcqͥd plus habue¬
Ipse eñĩ in pauꝑib susciꝑitur hospicio. uisi¬
tatur ĩ carc̾e nudus tegitur. siciens potat᷑.
saturatur esuriens. Ut ñ disꝑgatur pełs
m̃s apossessione sua. Si eñi licẽtiam habu

Expanded text:
tur ad priores dominos, ita ut servus usum hatur ad priores dominos, ita ut servus usum habeat pro tempore, et proprietatem possessionis filii principis. Quod autem sequitur: « Et non accipiet princeps de haereditate populi per violentiaminta transtulerunt, « ut opprimat eos; » vel, ut Aquila et Symmachus, « ut affligat eos atque contristet; » sed de possessione sua haereditatem dabit tii dignitate, et praeter ea, quae sibi Domini dispositione debentur, tollunt a pauperibus per violentiam, vel sub honoris nomine divites spoliant, ut ipsis quoque filiis suis quibus paterna debetur haereditas, nihil debeant derelinquere, nisi quod sibi a parentibus derelictum est. Ergo qui ditior est sacerdos, quam venit ad sacerdotium, quidquid plus habueIpse enim in pauperibus suscipitur hospitio, visitatur in carcere, nudus tegitur, sitiens bibit, saturatur esuriens, ut non dispergatur populus meus a possessione sua. Si enim licentiam habue
Abbreviated transcription (Latin):
cui de filiic suis: ħeditas eiꝰ filioꝵ suoꝵ erit.
possidebunt eam hereclitarie. Si antẽ de¬
derit legatum de heditate sua uni seruo¬
rum suoꝵ erit illiꝰ usq ad annũ remis¬
Isionis ꝓ quo theodotion ip̃m  u̾bum
hebraicũ posuit deror. i reuertet᷑ ad pͥnci¬
pem. hereditas autẽ eius. filiis eiꝰerit. Et ñ
accipiet pͥnceps deħeditate ppłi ꝑ uiolẽ
tiam. ⁊ depossessione eoꝵ : s depossessio¬
ne sua heditatẽ dabit filiis suis. ut non
Idisꝑgatur ppłs m̃s unꝰ qͥsq apossessione
suis ded̾it ł̃ domĩ ł hereditatẽ: ipsi possi¬
debunt eamq eis successionis iure debe¬
tur. et dealio ad aliũ ñ potest tnͣsire pos¬
sessio sin autemdeo it uni seruoꝵ suoꝵ
legar nomine tam diuhabebit poses¬
sionem: quam diu ł septimꝰ annꝰ remissionis
qui dr̃ deror ł iubeleus. hoc ẽ qͥnqͣgesimꝰ ad¬
ueniat. qñ om̃is emptioatq donatio reu̾ti¬

Expanded text:
cui de filiis suis, haereditas ejus filiorum suorum erit, cui de filiis suis, haereditas ejus filiorum suorum erit, possidebunt eam haereditarie. Sin autem dederit legatum de haereditate sua uni servorum suorum, erit illius usque ad annum remissionis » pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit deror , « et revertetur ad principem. Haereditas autem ejus filiis ejus erit. Et non accipiet princeps de haereditate: sed de possessione sua haereditatem dabit filiis suis: ut non dispergatur populus meus unusquisque a possessione suis dederit vel donum, vel haereditatem, ipsi possidebunt eam: quia eis successionis jure debetur, et de alio ad alium non potest transire possessio. Sin autem dederit uni servorum suorum legati nomine, tam diu habebit possessionem, quamdiu vel septimus annus remissionisqui dicitur deror vel Jubilaeus, hoc est, quinquagesimus adveniat, quando omnis emptio atque donatio reverti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt. Et ĩtroduxit me ꝑ ĩgresum qui erat
exlat̾e sine positergũ porte ĩgarophilatia
scũarii ad sacerdotes. siue in exedras et thalamo ᷤ
qui respiciebant adaqͥlonem. ⁊ ecce ibi erat
locus uergens ad occidentẽ siue ad mare: u it
lxr trͣstulert̃ seꝑtitꝰ. Et dix adme. Iste ÷ locꝰ uͥ co
naa et donũ. ut non efferant uatriũ ex.¬
tiꝰ ⁊ scĩficetur ppłs. Et eduxit me ĩatriũ ex¬
atriolũ erat ĩ angulo atrii. Atriolas ĩgła
ꝑ angulos atrii. in qͣtuor angulis atrii
atriola disposita. Quadraginta cubitoꝵ ꝑ¬

Expanded text:
uxit me per ingressum qui erat in latere vel post tergum portae in gazophylacia sanctuarii ad sacerdotes sive in exedras et thalamos qui respiciebant ad aquilonem: et ecce ibi erat locus vergens ad occidentem sive ad mare: et ut LXX transtulerunt, separatus. Et dixit ad me: Iste est locus ubi coqnaa et donum ut non efferant in atrium exterius, et sanctificetur populus. Et eduxit me in atrium exatriolum erat in angulo atrii. atriola singula per angulos atrii. In quatuor angulis atrii atriola disposita, quadraginta cubito
Abbreviated transcription (Latin):
gilo. Qͥssit autẽ iste agnꝰ ĩ maculatꝰ siue
ꝑfectꝰ ⁊ agnicłs: isaias pleniꝰ docet dicetis:
sicut onis aduictimã ouctus ẽ. ⁊ sic̃
agnꝰ inconspectu tondentis se sine uoce.
⁊ ñ aꝑiens os suñ. Et ieremias. Ego autẽ
sic agnꝰ ̃ nocens ductꝰ ad uictimã ñ cogno
ui. Et ioħs enͣ głista. Ecce agnꝰ dĩ qui collit
peccata mũdi. Iste ẽ agnꝰqͥ ĩ molat᷑ ĩ egip¬
to. decꝰ sanguine armant᷑ postes fidei.
Et ext̾minator excluditur. Anncll aũ. qr
p̃dicauit annũ dm̃i acceptabilẽ. ⁊ diẽ retͥ¬
butionis. Hec miretur lector. si id̾ ⁊ pͥncepᷤ¬

Expanded text:
it. Qui sit autem iste agnus immaculatus, sive perfectus et anniculus, Isaias plenius docet, dicens: « Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus in conspectu tondentis se sine voce, et non aperiens os suum . » Et Jeremias: « Ego autem sicut agnus innocens ductus ad victimam non cognovi . » Et Joannes Baptista: « Ecce Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi . » Iste est agnus, qui immolatur in Aegypto, de cujus sanguine armantur postes fidei et exterminator excluditur. Anniculus autem quia praedicavit annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Nec miretur lector, si idem et princep
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ꝑ portã m̾idianã. s egreditur ꝑ
uiam porte aquilonis: ẜrinceps autẽ inqͥt
ĩmedio eoꝵ erit. ingredientium. scilicet ⁊
egredientiũ. iuxta illud qd scͥptũ ẽ. medius
int̾ uos stat quẽ uos ignoratis. Et apłs. An¬
gis scientib: s cũ ĩter scientes xͨ steterti: tc̃
corpus mortuũ fiet ꝓpt̾ pect̾m. ⁊ sp̃c iuuẽs

Expanded text:
 portam meridianam, sed egreditur per  portam meridianam, sed egreditur per viam portae Aquilonis. « Princeps autem, inquit, in medio eorum erit, » ingredientium scilicet et egredientium, juxta illud quod scriptum est: « Medius inter vos stat, quem vos ignoratis . » Et Aposgis scientibus! Sed cum inter scientes Christus steterit, tunc corpus mortuum fiet propter peccatum, et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sam creaturam quã uis adꝑfectionem ue-¬
nerit. tamen indigere miscd̾iadei. ⁊ plenam
ꝑfectionem ex gr̃a nori ex m̾ito possidere. Preci¬
pitur itaq ppło t̾re. ut si ingreditur ꝑpor¬
tam aqͥlonis ut ad oret: egrediatur ꝑ uam
porte ñudiane. Quis est populus iste cui
hoc p̃cipitur: hempe gentiliũ. ut qui
derelinquens portam aquilonis. a quo
exardescunt mala suꝑ tram. ingressus
fuerit templum: ñ egrediatur nisi ꝑuiã
porte meridiane ad portam luminis. ad
portã caloris ad portam inqua sponsus
cubat ĩ m̾idie. Deniq dr̃ in eod̃ cantico can¬
ĩgredit᷑ ꝑuiã porte meridiane. ⁊ egre¬
dittr ꝑ uiã porte aqͥ lonis. quis nam ille
dequo dr̃ aquilo uentus durissimꝰ. Nam ⁊
olla ierenue. a facie aqͥlonis accenditur:
dicamꝰ ⁊ aliter: ꝑ portam aquilonis ing̾¬
ditur qui peccata dimitut: ⁊ egredit᷑ ꝑ por¬
tam m̾idianã qͥ uirtutes seqͥt᷑. Econtrario
si iustꝰ lapsus fu̾it inpeccatis: ingreditur

Expanded text:
ersam creaturam, quamvis ad perfectionem venerit, tamen indigere misericordia Dei, et plenam perfectionem ex gratia, non ex merito possidere. Praecipitur itaque populo terrae, « ut si ingreditur per portam Aquilonis ut adoret, egrediatur per viam portae meridianae. » Quis est iste populus, cui hoc praecipitur? Nempe gentilium, ut qui derelinquens portam Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram, ingressus fuerit templum, non egrediatur nisi per viam portae meridianae ad portam luminis, ad portam caloris, ad portam in qua sponsus cubat in meridie. Denique dicitur in eodem Cantico caningreditur per viam portae meridianae, egrediatur per viam portae Aquilonis; quisnam ille de quo dicitur: « Aquilo ventus durissimus ; » nam et olla Jeremiae a facie aquilonis accenditur . Dicamus et aliter. Per portam Aquilonis ingreditur, qui peccata dimittit: et egreditur per portam meridianam, qui virtutes sequitur. E contrario, si justus lapsus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. torrentẽ ꝑtͣnsiit anima nr̃a : S fa¬
cile soluitur: si sciamꝰ ꝑ boc scͥptũ in hebreo.
torrens ꝑtͣnͣsiif animã meã. De hoc torrẽ¬
te ⁊ ẏsaias loqͥtur. Ecce ego inclino suꝑ¬
eos sicuti fluuiũ pacis. ⁊ sic̃ torrentẽ in¬
undantẽ głam. Et intricesimo qͥnto psal
sꝑabunt. ĩ ebriabuntur abubertate domꝰ
tue. ⁊ torrente delitiarum tuaꝵ potabis
uicesimo qͥnto. Conu̾te dñe captinitatẽ
nr̃am. sĩc correns in austro. Et suꝑ saluato¬
re: Detorrente bibet ĩuia. Qͥc rni hõiũ głan
potest castum se hr̃e cor. Uł ad cuiꝰ m̃tẽ ꝑ ocłoꝵ
fenestras mors concupiscencie non ĩtroibit.
eñi ĩ maligno positus ẽ. ⁊ a pueritia appo¬
situm ẽ corhoĩs admalũ. ⁊ nc uniꝰ quid̃ diei
a natiuitatis exordio sine pecto fit huma¬
na ꝯditio. Unde ⁊ dauid ꝯfitetur in psalmo
ecce eñi inini qͥtatib ꝯceptus sũ. ⁊ ĩpect̾is
ꝯcepit me mat̾ mea Non iniqͥtatib matͥs

Expanded text:
 Torrentem pertransiit anima nostra? » Sed facile solvitur si sciamus pro hoc scriptum in Hebraeo: « Torrens pertransiit animam meam. » De hoc torrente et Isaias loquitur: « Ecce ego inclino sueos sicuti fluvium pacis, et sicut torrentem inundantem gloriam . Et in tricesimo quinto psalmsperabunt. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum 590 potabis vicesimoquinto: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Et super Salvatore: De torrente bibet in via . Quis enim hominum gloriari potest castum se habere cor ? vel ad cujus mentem per oculorum fenestras, mors concupiscentiae non introibit enim in maligno positus est ; et a pueritia appositum est cor hominis ad malum, ut ne unius quidem diei a nativitatis suae exordio, sine peccato sit humana conditio . Unde et David confitetur in psalmo: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Non iniquitatibus matris
Abbreviated transcription (Latin):
uidł i lłarum ⁊ uniu̾se festiuitatis. d qͣ ĩ ant̾i¬
orib locuti sumꝰ: tã in uitulo ꝗͣ ĩariete sin¬
gła oephi offerentur insacrificio. Iagnis
uͦ ñ erit certꝰ min̾ius nec uoluntati dimissũ
arbitͥũ: s uirib quis utetur ⁊ bono consciẽ¬
tie. ut qnͣtũ potest ñ qͣntũ uult offerat. ⁊ suꝑ
om̃ia olei hin ꝑ ephi singła ut ungatur

Expanded text:
arum, et universae festivitatis, de qua in anterioribus locuti sumus, tam in vitulo, quam in ariete per singula ephi offerentur in sacrificio. In agnis vero non erit certus numerus, nec voluntati dimissum arbitrium; sed viribus quis utetur, et bono conscientiae: ut quantum potest, non quantum vult offerat, et super omnia olei hin per ephi singu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus loquitur. Unũ autẽ post̾i̾oꝵ obli¬
uiscens. ad ea q̃ mnpriora sunt me exten¬
dens: uixta ꝓpositũ ꝑsequar adbrauiũ
suꝑne uocationis. Quotqͦt gͦ ꝑfecti. hoc sapi¬
dixerat. ñ qr iam accepi. aut qr iam ꝑfectꝰ sum

Expanded text:
perfectus loquitur: « Unum autem posteriorum obliviscens, ad ea quae in priora sunt me extendens, juxta propositum persequor ad bravium supernae vocationis: quotquot ergo perfecti hoc sapidixerat non quia jam accepi, a
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tet᷑ ꝑ uiã ꝑorte ꝑ quam ĩgressus ẽ. s e
regione illiꝰ egrediet᷑. ¶d̾ ñ solũ his p̾cipit᷑
qͥ egrediuntur de sodomis. ⁊ dr̃ eisne res¬
picias retrorsũ. neq illis qui ma¬
nũ mitrunt adaratrũ ut ñ respiciant
ea q̃ past tergũsunt: s indomo qͦ dũi
constitatis iubetur ne pꝰ terga respici¬
ant et reu̾tantur ad egena er infirma
eleñtta. ⁊ ĩ cipientes sp̃u carne ꝯsumãt᷑.
s ut de sp̃ualib qͦ admaiora ꝓcedant.

Expanded text:
 viam portae per quam ingressus est, sed e regione illius egredietur. Quod non solum his praecipitur, qui egrediuntur de Sodomis, et dicitur eis, « ne respicias retrorsum , » neque illis qui manum mittunt ad aratrum, ut non respiciant ea quae post tergum sunt, sed in domo quoque Domini constitutis jubetur, ne post terga respiciant, et revertantur ad egena et infirma elementa, et incipientes spiritu, carne consumantur, sed ut de spiritalibus quoque ad majora procedant
Abbreviated transcription (Latin):
phi idest detima pars chori. In agnoꝵ autẽ
sex sacrificio certa mensura nonponitur.
s̃ qnͣtũcũq dederit manꝰ eiꝰ qui offert. hoc
est ꝓ oꝑm qͣlitate atq mensura. Olei autẽ
hin offeret ꝑsingła oephi: hoc ẽ oleum q̃
sibi qͥnq uirgines p̾pararunt. ut unguat
similam siue ꝯmisceat. ⁊ om̃is oblatio dĩ
plena sit lumine u̾itatis. ⁊ exhilaretur fa¬
cies offerentis in oleo. Die autem kalẽdarñ
hoc ẽ die tricesimo qñ pͥmogentta ⁊ leni¬
te numerantur in lege. p̃ter omẽm isrł
dequib supradiximꝰ: offertur uitulus¬
capitulo disseriumꝰ. ⁊ agni sex ⁊ arietes
ĩmaculati. ⁊ cet̾a que offeruntur insab¬
batis. ut etnam requiem consequam᷑
⁊ meream᷑ audire. euge serue bone qr
ĩpaucis fidelis fuisti sup̃ multa te consti¬

Expanded text:
phi, id est, decima pars cori. In agnorum autem phi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio, certa mensura non ponitur: sed quantumcumque dederit manus ejus qui offert, hoc est, pro operum qualitate atque mensura . Olei autem hin offeret per singula ephi, hoc est, oleum quod sibi quinque virgines praeparaverunt; ut ungat similam, sive commisceat, et omnis oblatio Dei plena sit lumine veritatis, et exhilaretur facies offerentis oleum. Die autem kalendarum, hoc est, die tricesimo, quando primogenita et Levitae numerantur in Lege, praeter omnem Israel, de quibus supra diximus, offertur vituluscapitulo disseruimus: et agni sex et arietes immaculati, et caetera quae offeruntur in sabbatis ut aeternam requiem consequamur, et mereamur audire: « Euge, serve bone, quia in paucis fidelis fuisti, super multa te consti
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit manꝰ eiꝰ. ⁊ olei hin ꝑsingła ephi. Ubi
nos int̾pretati sumꝰ ephi qͦ ẽ. decima pars chori.
.Lxx. transtulerunt̾ pema. qd̾ in nr̃a lingua
coctionem sonat. Et ubi nos diximꝰ sacͥficiũ.
illi ipsum hebraicũ posuẽre uerbum manaa.
quod aquila donum uel a¬
crificium theodotion sacrificium transtu¬
lit. Et int̾im pͥus quam quid ista signi¬
ficent disseramꝰ: ipsa scripture parafras¬
ticos uerba pandenda sunt: Sorta in qͥt
atrii interioris sex dieb de qͥb scͥptũ ẽ
sex dieb oꝑab̃is ⁊ facies om̃ia oꝑa tua erit
clausa nec q̃libet porta. s que respicit
adorientẽ. unde oritur soliusticiẽ. Porro
die sabbati id est ceptimo in quo reqͥes
est. apietur ꝑsingłas ebdomadas. ⁊ rur¬

Expanded text:
enerit manus ejus, et olei hin per singula ephi. Ubi nos interpretati sumus ephi, quae est decima pars cori, LXX transtulerunt πέμμα, quod in nostra lingua coctionem sonat. Et ubi nos diximus, sacrificium, illi ipsum Hebraicum posuere verbum MANAA , quod Aquila, donum, vel crificium, Theodotio, sacrificium transtulit. Et interim priusquam quid ista significent, disseramus, ipsa Scripturae παραφραστικῶς verba pandenda sunt. Porta, inquit, atrii interioris sex diebus, de quibus scriptum est: Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua , erit clausa; nec quaelibet porta, sed quae respicit ad Orientem, unde oritur sol justitiae. Porro die sabbati, id est septimo, in quo requies est, aperietur per singulas hebdomadas, et rur
Abbreviated transcription (Latin):
facient ꝓipso holo caustũ quam obla¬
tionem int̾p̾tatus est simmachus. ⁊ pa¬
cifica siue q̃ ad salutem ꝑtinent. ut pꝰ¬
quam hostia pͥncipis sacro igne fuerit
concremata : ⁊ dux reconciliatꝰ deo: tt̃ ad¬
orare possit suꝑlim porte ut̾ioris atrii.¬
ut inquo steterit ⁊ egrediatur. Quid gͥ:
Post egressionẽ pͥncipis statim porta clau¬
detur: Neqͣquam. s aꝑta erit usq ad ues¬
ꝑani ut pꝰ pͥncipem om̃is ppłs t̾re ad oret
contra hostium porte illius. Ad oret autẽ
insabbatis ⁊ ĩ kalendis qñ aꝑitur porta Et
qr supͣdixerat. faciẽt sac̾dotes holo canstũ
eiꝰ ⁊ pacifica eius nͣ significau̾at holocaus¬

Expanded text:
ocaustum, quam oblationem interpretatus est Symmachus, et pacifica, sive quae ad salutem pertinent, ut postquam hostia principis sacro igne fuerit concremata, et dux reconciliatus Deo, tunc adorare possit super limen portae interioris atrii, in quo steterit et egrediatur. Quid igitur? post egressionem principis statim porta claudetur! Nequaquam, sed aperta erit usque ad vesperam, ut post principem omnis populus terrae adoret contra ostium portae illius: adoret autem in sabbatis et in Kalendis, quando aperitur porta. Et quia supra dixerat: Facient sacerdotes holocaustum ejus et pacifica ejus, nec significaverat holocaus
Abbreviated transcription (Latin):
porcos. ne demꝰ sc̃m canib. Deniq moyses
tͥb dieb ab om̃i ĩ mũditia ⁊ abuxoꝵ ꝯpleru
uult ppłm scĩficari. ut accedat ad montẽ
sẏna. ⁊ sc̃ificatꝰ sc̃a suscipiat. si nautẽ ac¬
cessufuri ad audienda ⁊ suscipiẽnda u̾ba
dĩ sc̃ificari iubent᷑ abuxorib manifestũ
ẽ ĩ lege illud apłicũ ꝯtineri. nolite frauda¬
re ĩ uicẽ nͥ forte ex consensu ad tempꝰ ut
uacetis orationi: ⁊ ex consensu abstinend̾
abuxorib. ut uacemꝰ orationi. Postħ scͥp¬

Expanded text:
os, nec demus sanctum canibus. Denique Moyses tribus diebus ab omni immunditia et ab uxorum complexu vult populum sanctificari , ut accedat ad montem Sina, et sanctificatus sancta suscipiat. Si autem accessuri ad audienda et suscipienda verba Dei sanctificari jubentur ab uxoribus, manifestum est in lege illud apostolicum contineri: « Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi , » et ex consensu abstinendum ab uxoribus ut vacemus orationi. Post
Abbreviated transcription (Latin):
dieb. attendendumq oiligentiꝰ qd̾ insacͥfi¬
cio oephi ꝑuitulũ. ⁊ oephi ꝑ arietẽ. ⁊ olei
hin offerũt᷑ quelege p̃cepta sunt: inoblati¬
one autẽ huri nec oephi. nec ut lxx. transtu
lerunt coctio ponit᷑. qͥ ꝓoephi pema hoc ẽ
coctionem int̾p̃tati sunt: hin uͦ q̃ olei certa
m̃sura ẽ. de qͣ ante iã diximꝰ assumit᷑ ĩ sacͥficio
uituli ⁊ arictis. ut fom̃tũ luminis sempi¬
t̃m ⁊ reqͥem laboris. ⁊ lassitudinis. sanita¬
tẽq pꝰ placationẽ pecc̃oꝵ acciꝑe possimꝰ.
Inseptuo qͦ mense qͥnta decuna mensis
die hoc ẽ sce nophegiaꝵ. idem oblationis
⁊ sacrificioꝵ ordo seruandus ẽ. tam ꝓpec¬
cato quam ꝓholo causto. ⁊ insacͥficio ⁊ĩ
oleo. ut festiuitatẽ dñi fugatis tenebris
⁊ orto lumine olei conseqͣmur clarioresq
babeamꝰ sollemnitates. in qͥb nob̾ oĩa pec¬

Expanded text:
. Attendendumque diligentius quod in sacrificio ephi per vitulum, et ephi per arietem et olei hin offeruntur, quae in lege praecepta sunt. In oblatione autem hirci nec ephi, nec, ut LXX transtlerunt coctio ponitur, qui pro ephi πέμμα, hoc est, coctionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura est, de qua ante jam diximus, assumitur in sacrificio vituli et arietis: ut fomentum luminis sempiterni, et requiem laboris, et lassitudinis sanitatem, post placationem peccatorum accipere possimus. In septimo quoque mense, quintadecima mensis die, hoc est, scenopegiarum, idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato quam pro holocausto, et in sacrificio, oleo, ut festivitatem Domini, fugatis tenebris et orto lumine olei, consequamur, clarioresque habeamus solemnitates, in quibus nobis omnia pec
Abbreviated transcription (Latin):
giuis autẽ ipse ẽ p̾ciosus ĩ qͦ redimim ĩ passi¬
one dñi saluatoris. cuiꝰ carnib alim᷑ ⁊ cru¬
ore potam᷑. qͦ tangũt᷑.iiiiͬ. anguli crepidinis
altaris qd̃ theodotion ip̃m hebraicũ posu¬
it azara siue templi. ut .lxx. transtule¬
tunt. ut sc̃ificetur domꝰ ⁊ altare. uniu̾sa eñ
mũdi elem̃ta hoc sanguine sc̃ificant᷑. ut cũ
quis ex piatus fuerit atq mundatꝰ ingredi¬
atur portam atrii interioris. ut possit dñi
archana cognost̾e. ⁊ consequent̾ uenire ad
septimã diem mensis pͥmi. ⁊ consequi reqͥẽ.
⁊ dño offerre sacͥficiũ. tam ꝓ ignorantia oe
qua dauid loquitur. delicta iuuẽtitis mee
ugnorantie mee ne me mineris quam ꝓ
paruulo: quicũ ad ꝑfecti uiri m̃ surã ꝑ ue¬
nerit destruet ea q̃ paruuli s̃. ⁊ loquitur
confident̾ dum eẽm paruultͣsi loq̃bar.
qui errore deceptꝰ ẽ.: ⁊ ñ tã uoluntate quã
boni opinione peccauit. Conpletis autẽ
duab sollẽnitatib pͥmi m̃sis hoc ẽ pͥme

Expanded text:
in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis prre sacrificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: « Delicta juventutis et ignorantiae meae ne memineris ; » quam pro parvulo, qui cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea, quae parvuli sunt. Et loquitur confidenter: « Dum essem parvulus, quasi qui errore deceptus est, et non tam voluntate, quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae
Abbreviated transcription (Latin):
nitas maior ẽ nuptiis. qr ñ exigitur nec red¬
ditur. s offertur. ꝓ pacificis que hebraice dñr
selamin. septuaguita salutaria inł̾pͥtant᷑.
ut ipsa reꝯciliacio pacificoꝵ. salus sit offe¬
rentis. Cũ gͦ hoc fec̾it pͥnceps apietur ei por

Expanded text:
nitas major est nuptiis, quia non exigitur nec rednitas major est nuptiis, quia non exigitur nec redditur, sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur selamin, Septuaginta salutaria interpretantur, ut ipsa reconciliatio pacificorum salus sit offerentis. Cum ergo hoc fecerit princeps, aperietur ei por
Abbreviated transcription (Latin):
ne. mane holo caustũ sempit̾ñ. U bi nosie¬
gimꝰ ĩmaculatũ. et in hebraico scriptum ẽ tha-
min. aqͥla ꝑfectũ int̾p̾tatur. Et uͥ.lxx. ma¬
naa: theodotion sacͥficiũ. aqͥla ⁊ sim machꝰ
donũ transfert̃. ẜeo autẽ qd̾ nos diximus
nasi significat. Ad hucautẽ sermo depͥnci¬
pe ẽ. de quo ysaias loquitur. Ecce testimoni¬
um ingentib dedi eum. pͥncipẽ ⁊ p̃ceptorẽ
ĩgentib: ẜ ezechiel. Et ego dñs ero ĩ dm̃ieoꝵ
⁊ dauid pͥnceꝑs ĩmedio eoꝵ Cũ gͥ iste pͥnceps
fecerit spontaneũ. ⁊ dix̾it. uoluntaria siue
spontanea oris mei bene placita fac dñe.
spõtaneũ aũ holocaustũ ut totũ se offerat
dõ. ⁊ pacifica uolũtaria qd̾ ĩpͥorib irĩueni
tur. scͥptũ ẽ eñĩ.⁊ facient sacerdotes holoca¬
ustũ eiꝰ. ⁊ pacifica eiꝰ. ⁊ de spontaneis ac ua¬
sitate faciat s uoluntate: pꝰ ho locaustũ of¬
ferat pacifica ⁊ reconcilietur dõ. uñ ⁊ nͥgi¬

Expanded text:
Ubi nos legimus, immaculatum, et in Hebraico scriptum est THAMIM  : Aquila perfectum interpretatur. Et ubi LXX MANAA  : Theodotio, sacrificium; Aquila et Symmachus, donum transferunt. Pro eo autem quod nos diximus,NASI   significat. Adhuc autem sermo de principe est, de quo Isaias loquitur: Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus . Et Ezechiel: Et ego Dominus ero eis in Deum: et David princeps in medio eorum . Cum igitur iste princeps fecerit spontaneum, et dixerit: Voluntaria, sive spontanea oris mei beneplacita fac, Domine : spontaneum autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, qtur. Scriptum est enim: « Et facient sacerdotes holocaustum ejus et pacifica ejus, » et de spontaneis ac vositate faciat, sed voluntate, post holocaustum offerat pacifica et reconcilietur Deo. Unde et virgi
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnitates boc ẽ pͥmi mensis pͥma dies
eiꝰdemq septima: in lege mosaica ñ hñtur:
Quartũ decimũ aũ diem m̃sis quo pascha
celebrat᷑. ⁊ moyses p̾cepit obseruandũ. qñ
septemdieb azima comedimꝰ. Quartã
giam quam hic sine nomine posuit. Cur
disseramꝰ. Esse sollẽpnitates sp̃uales. ⁊ apłs
docet. Negͦ quis uos iuds licet incibo ⁊ po¬
til aut in parte sollemnitatis aut neome
nis aut sabb̃atoꝵ. que sunt umbra futuro¬
rum. Et sic ꝑ ysaiam loquit᷑ d̃s Neomeni¬
as ur̾as ⁊ sabb̃ata usa ⁊ diem magnũ non
suscipio. ieiuniũ ⁊ ferias ⁊ neomenias ⁊ sol¬

Expanded text:
solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, ejusdem septima in lege Mosaica non habentur. Quartum decimum autem diem mensis, quo pascha celebratur, et Moyses praecipit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam giam, quam hic sine nomine posuit. Currdisseramus. Esse solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in partniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . » Et si per Isaiam loquitur Deus: « Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio, jejunium et ferias, et neomenias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nicħ mͥ de erit. in loco pascue ibi me col¬
locauit. Suꝑ aqͣs refectionis educauit
me. Qa autẽ rõalia pascit aĩantia : uer¬
nt sentenciam et dicit: Pre parasti ĩ cons¬
pectu meo mensam adu̾sus eos qui tribulãt
me. Et pꝰ quam o lei ⁊ uni obtulerit pri¬
mit̾ias: iugit ⁊ loquitur Impinguasti ĩ
oleo capud meũ. ⁊ calix tuus inebrians ꝙͣ
p̾clarus ẽ. Illo oleo qd̃ absq fece mũdissi¬
mũ ad lucernã dñi p̾parat᷑. Qd̃ qui parau̾it:
exhilaratur facies eiꝰ moleo. oleo exulta
tus oliua cũ ꝓpħa cantabit. Ego ã sic̃ oli¬
ua fructifera ĩdomo dĩ. & illo uino qdͤ
de uera uite redundat in torcularib sal¬
uatoris dicente dño Ego sũ uitis uos ꝑpa¬
gines. pat̾ m̃s agricola. Dehis torcularibꝰ
tͣs psalmos legunꝰ. octauũ ⁊ octogesimũ.
⁊ octogesimũ t̾ciũ. qͥ om̃s ad eccłe̾ sacͣm̃¬
ta referunt᷑: Et inuet̾i qͥd̃ lege absq mẽsu

Expanded text:
mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me . » Qui autem rationalia pascit animantia, vertit sententiam, et dicit: « Praeparasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . » Et postquam olei et vini obtulerit primitias, jungit et loquitur: « Impinguasti in oleo caput meum, et calix tuus inebrians quam praeclarus est , » illo oleo quod absque fece mundissimum ad lucernam Domini praeparatur. Quod qui paraverit, exhilaratur facies ejus in oleo, oleo exsultatus oliva cum propheta cantabit: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini , » et illo vino quod de vera vite redundat in torcularibus Salvatoris, dicente Domino: « Ego sum vitis, vos propagines, Pater meus agricola . » De his torcularibus tres psalmos legimus, octavum, et octogesimum, et octogesimum tertium, qui omnes ad Ecclesiae sacramenta referuntur. Et in vet
Abbreviated transcription (Latin):
hircũ caprarũ cotidie. ⁊ sacͥficium oe¬
Iphi ꝑ uitulũ. ⁊ ephi ꝑarietẽ faciet.
I i olei hinꝑsingła oe phi. septimom̃se.
I qnta detima die mensis insollepnita¬
te faciet q̃ supͣdicta sunt ꝑ septẽ dies.
tam pro pecc̾o quam ꝓ holocausto. ⁊
ĩ sacͥficio ⁊ in oleo. Totũ capłm posui.
nediuisũ ꝑ singła legentis animũ
conturbaret. et pͥmũ de int̾p̃tacioniᷤᷤ
uarietate dicendum ẽ uͥ nos ĩt̾p̾tati
sumꝰ ĩ qͣtuor angulis crepidi nis alta

Expanded text:
rcum caprarum quotidie; et sacrificium ephi per vitulum et ephi per arietem faciet, et olei hin per singula ephi. Septimo mense, quinta decima die mensis in solemnitate faciet, sicut supra dicta sunt per septem dies tam pro peccato, quam pro holocausto, et in sacrificio et in oleo. » . Totum capitulum posui, ne divisum per singula legentis animum conturbaret. Et primum de interpretationis varietate dicendum est. Ubi nos interpretati sumus « in quatuor angulis crepidini
Abbreviated transcription (Latin):
iecta sit officio.ut sciat se sacͥficiũ ⁊ liba
d ebere incunctis sollẽpnitatib tam indł
inkalendis io est neomeniis quam insab¬
batis.qñ tenebris cuncta oꝑientib luna¬
ris exordium luminis ẽ.: ⁊ iireqͥe sabba¬
toꝵ. ut faciat uidelicet ꝓpeccato ad expi¬

Expanded text:
jecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et lijecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et lidebere in cunctis solemnitatibus: tam videlicet in kalendis, id est, neomeniis, quam in sabbatis: quando tenebris cuncta operientibus, lunaris exordium luminis est: et in requie sabbatorum: ut faciat videlicet pro peccato, ad expi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃aꝵ uidł scͥpturaꝵ. et pot̾ dr̃e. Ons pascit me
⁊ nichil mͥ de erit. ĩ loco pascue ibi me collo¬
cauit. suꝑ aqͣs refectionis educauit me hec
erant irrigua. ĩ mo hi canales adqͦs nacob du¬
cebat pecͤora sua. ut in spsis bib̾ent atq ꝯci¬
ꝑent. ⁊ iuxta uirgarũ colorẽ fetus ederent
domino. Pro sacͥficio hoc ẽ thisia. aquila ⁊ sym¬
machus donũ uit̾pretantur. quod ĩ hebraico
q̃ exsimilia ⁊polenta ⁊ oleo offeruntur iusacͥ¬
ficio. holocaustũ uero ẽ qͦd totũ offertur dõ.: ⁊ sa¬
cro igne consumitur. Pacifica. qñ reꝯciliam᷑ dõ.
lians sibi. Iste autẽ pͥnceps cui pͥminie de ani¬
mantib offeruntur: ipse ẽ ⁊ rex ut ĩcrucis
qͦ titulo demonstrat᷑ hebraicis ⁊ grecis litt̾is
ac latimꝰ. ntentibq iudeis ut depon̾etur ti¬
tulus tͥũphalis: gentiũ ipillato turba respõ¬
dit. as scͥpsi scͥpsi. Suꝑ pͥncipe inqͥt erc̃ Pulchre
sac̾dotalis dignitas conmonetur cui sub¬

Expanded text:
pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Haec erant irrigua, immo hi canales, ad quos et Jacob ducebat pecora sua, ut in ipsis biberent atque conciperent, et juxta virgarum colorem, fetus ederent Domino . Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico quae ex simila et polenta, et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo, lians sibi . » Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex, ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus triumphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi . Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui sub
Abbreviated transcription (Latin):
cotile sunt gomor. Et hic mutatis nõib
m̃suraꝵ uilxx. editione confusa sunt oĩa ut
quid dicatur ñ possit intelligi. Qui enĩ supͣ
ꝓ oephi m̃surã. ⁊ ꝓbato coͥenica dixerãt. ⁊ ꝓ
choro gomor. ꝓsicło appendiculũ. hic ꝓ oe¬
phi posuere m̾surã ꝓ choro nc̃ gomor nc̃

Expanded text:
cotyles sunt gomor. » 565 Et hic mutatis nominibus cotyles sunt gomor. » 565 Et hic mutatis nominibus mensurarum in LXX editione confusa sunt omnia, ut quid dicatur non possit intelligi. Qui enim supra pro ephi, mensuram, et pro bato, choenica dixerant, et pro coro, gomor, pro siclo, appendiculum, et hic pro ephi posuere mensuram: pro coro, nunc gomor: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tiuncłam: u alio loco legimꝰ. Eiꝰ qui fide¬
lis ẽ. totꝰ mũdus diuitiaꝵ illiꝰ aũ qui ĩ fide¬
lis ẽ. neq obolus. Quasi aliis u̾bis dixerit.
Infidelis nicħ ĩ hoc mũdo possidet. s etiã
minimã ĩdiget portionẽ. De qͦ alio u̾bo
seruis ad negotiandum traditas. et in alia
ꝑabola inter seruos talenta diuisa. ⁊ de¬
bitorẽ qͥngentoꝵ denarioꝵ et qͥnqͣginta.
& oꝑarios unee qui singłos accipiant de¬
narios. et mulierẽ iuduam q̃ dragnã ꝑdi¬
derit: ⁊ uix eã lucerne accensione repꝑerit:
tolletis. Sextam partem oephi dechorofm¬
m̃ti.⁊ sextã partẽ oephi dechoro ordei. Men¬
sura qͦ olei. Batꝰ olei decima pars chori ẽ: ⁊ de¬
cem bati chorũ faciunt. qr decẽ bati ĩplent cho¬
rum. lxx. Et he sunt pͥmitie qͣs separabitiͤ
Sextam partẽ mẽsure degonior tritici. ⁊ sex¬
tam pͣtẽ oephi de choro ordei. Et p̃ceptũ olei.
cotylen. ⁊d÷ ciathũ olei decẽ cotylis. qr decẽ

Expanded text:
m in alio loco legimus: ejus qui fidelis est totus mundus divitiarum: illius autem qui infidelis est neque obolus, quasi aliis verbis dixerit: Infidelis nihil in verbo possidet, sed etiam minima indiget portione. De quo alio verbosingulis servis ad negotiandum traditas. Et in alia parabola, inter servos talenta divisa, et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta : et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios : et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit Mtolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae de gomor tritici, et sextam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ⁊ in oieb solsẽpnitatis dñr hoc ẽ illud qd̾
⁊ alibi dr̃. Celebra uida festiuitates tuas.
redde uota tua. Si gͦ didicimꝰ sollemnitates
spũales: consequent̾ docebim᷑ ⁊ uictimã spũalẽ.
Assumitur uitulus de armento siue taurus ut
p̾ssus iugo hoc ẽ onere pecc̃oꝵ.⁊ ĩ maculatꝰ.
qui pecc̃m ñ fecit. nͭ dolus in uentꝰ ẽ inore eiꝰ.¬

Expanded text:
lud quod et alibi dicitur, Celebra, Juda, festivitates tuas: redde vota tua . Si ergo didicimus solemnitates spirituales, consequenter docebimur et victimas spirituales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, utpressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore e
Abbreviated transcription (Latin):
as fructuũ t̾re qͦs decdistimͥ dñe merearis
audire. benedictus tu ĩciuitate. ⁊ benedic¬
tus tu ĩ agro. benedicti filii uteri tui. ⁊ ge¬
cet̾a. ⁊ possideas iuxta apłm omẽm bene¬
dictionẽ sp̃ualiũ ĩcelestib inxͦ. oũ qͥtqͥd
habes non tue putas ẽẽ uirtutis. s eiꝰ miscdie
qui fruges dedit. Et si qͥd̃ tantã habuerimꝰ
scientiam scripturarñ. ut misti caq᷑qͤpanda¬
mꝰ. et doceamꝰ hoĩes id ẽ r̾oale aĩabdamꝰ pri¬
mitias frum̃ti nr̃i. Sin aute post anago¬
gen puram tm̃ seqͣmur hystoriã. q̃ simpli¬
ces nutrire pot̾. iuxta illud qd̾ scriptũr est.
hoĩes ⁊ uim̃ta saluos facies dñe: damꝰ pri¬
mitias ordei nr̃i. Qͦd ordeum seuit et ysaas.

Expanded text:
as fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis as fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis audire: « Benedictus tu in civitate, et benedictus tu in agro; benedicti filii uteri tui, et ge» etc. Et possideas juxta Apostolum omnem benedictionehabes, non tuae putas esse virtutis, sed ejus misericordiae, qui fruges dedit. Et siquidem tantam habuerimus scientiam Scripturarum, ut mystica quaeque pandamus et doceamus homines, id est, rationale animal, damus primitias frumenti nostri. Si autem post anagogen puram tantum sequamur historiam, quae simplices nutrire potest, juxta illud quod scriptum est: « Homines et jumenta salvos facies, Domine, » damus primitias hordei nostri, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gͥ inpentatheuco dubiũ derelictũ ẽ:
ritiam. neampliꝰ appło exigant inpͥmi¬
tiis deferendis. id est ut seragesunã ꝑͣtem
offerant eoꝵ q̃ gignĩtur et̃ra. Si enũ chorꝰ
ht̃ modios tam maridis spetieb quam in
liquentib epha qͦ & batus iuixta quod
supͣdiximꝰ decima pars ẽ chori. p̾cipitur¬
q ut sexta pars tam oephi quam bati
detur sacerdotib inpͥmitiis offerendis.
que de tͥbus modiis dimidiũ facit modiũ:
ꝑspicue supputatur sexagesunã partem
prunitiaꝵ sacerdotes acciꝑe debere. hec
int̾im iuxtalitt̾am ⁊ iuxta hebraicam
u̾itatem ⁊ sensisse ⁊ audisse sufficiat Nc̃
reũtam᷑ ad ĩtelligentiam sp̃ualẽ. In qua
pͥmũ q̃rendum qͦ mͦ dicatur. honora dñm
de tuis iustislaborib. ⁊ daei de fructib
iusticie tue. ut ĩpleãtur cellaria tua frum̃¬
to:⁊ uino torcularia tua redundent. ut pꝰꝗͣ
obtuleris pͥmitias laboꝵ tuoꝵ atq uir¬
tutũ ⁊ diferis. ecce nc̃ ego attuli tͥpͥmiti¬

Expanded text:
Quod igitur in Pentatheuco dubium derelictum est,ritiam, ne amplius a populo exigant intiis deferendis, id est, ut sexagesimam partem offerant eorum quae gignuntur e terra. Si enim corus, t modios, tam in aridis speciebus, quam in liquentibus: epha quoque et batus juxta quod supra diximus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta pars tam ephi, quam bati detur sacerdotibus in primitiis offerendis, quae de tribus modiis dimidium facit modium, perspicue supputatur, sexagesimam partem primitiarum sacerdotes accipere debere. Haec interim juxta litteram, et juxta Hebraicam veritatemrevertamur ad intelligentiam spiritalem, in qua primum quaerendum quomodo dicatur: « Honora Dominum de justis tuis laboribus, et da ei de fructibus justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua redundent ; » ut postquam obtuleris primitias laborum tuorum atque virtutum, et dixeris, ecce nunc ego attuli tibi primiti
Abbreviated transcription (Latin):
ignorante ⁊ ꝓ paruulo. In eo qͦ uͥ nos dixi
mꝰ ⁊ sacrificiũ oephi ꝑuitulum: ioephi
ꝑarietẽ faciet.: ⁊ olei hin ꝑsingła oephi:
illoꝵ editio tenet. ⁊ sacͥficiũ ⁊ coctionẽ uitu¬
lo. ⁊ coctionẽ arieti dabis ⁊ olei bin coctio¬
nis. In extremo quoq u̾siculo uͥ nos diximꝰ
insacrificio ⁊ in oleo: illi oixerunt. sic̃ ĩ ma¬
naa. sic̃ ĩ oleo. In pͥmo ĩ qͥt mense. ⁊ prima
die m̃sis haut dubiũ qͥn nisan significet:

Expanded text:
nos diximus, « et sacrificium ephi per vitulum, et ephi per parietem faciet, et olei hin per singula ephi; » illorum editio tenet « et sacrificium et coctionem vitulo et coctionem arieti dabis et olei hin coctionis. » In extremo quoque versiculo, ubi nos diximus, in sacrificio et in oleo, illi dixerunt, « sicut in manaa, sicut in oleo. » In primo, inquit, mense et prima die mensis: haud dubium quin
Abbreviated transcription (Latin):
ad m̃surã. ⁊ choenix similit̾ unꝰ erit ad ac¬
cipiendũ. Decuna pars gomer choenix. et
eqũ. Et ad pondꝰ .xx. oboli. Uiguiti qͥnq sicli¬
⁊uigniti sicli. ⁊ qͥndecĩ sicli: mina erit uob̾.
Hic locus iuxta .lxx. non coheret. et penitꝰ
intelligi non potest: dum ñ solum nu¬
meros mñsurarum s ⁊̃ nomina conmu¬
tarunt. Soephi enĩ int̾ptati sunt m̃surã.
generale nom̃ ꝓspetiali. ⁊ ꝓbato cͥoenica.
Pro omer qͦ hebraico quigrece dr̃ chorꝰ.
transtulerunt gomor rursumq ꝓbato
choenica. Hicamꝰ gͦ iuxta hebraicũ ⁊ litt̾ã.
⁊ qͥd nob̾ uideatur insingłis aꝑtiꝰ explicemꝰ:
gitur q̃ appendunt᷑ : Epha autem que in
ram ꝑtinet uariarũ frugum. uerbi gr̾a
tritici. ordei. leguminũ: Porro batus. qͥ
hebraice appellatur bath ead m̃sura est

Expanded text:
ad mensuram, et choenix similiter unus erit ad accipiendum. Decima pars gomor choenix, et aequum ad pondus viginti oboli. Viginti inti sicli, et quindecim sicli mina erit vobis. » Hic locus juxta LXX non cohaeret, et poenitus intelligi non potest, dum non solum numeros mensurarum, sed etiam nomina commutarunt. Pro ephi enim interpretati sunt mensuram, generale nomen pro speciali, et pro bato choenica: pro homer quoque Hebraico, qui Graece dicitur κόρος, transtulerunt gomor: rursumque pro bato choenica. Dicamus ergo juxta Hebraicum et litteram, et quid nobis videatur, in singulis apertius explicemgitur quae appenduntur. Epha autem, quae in ram pertinet variarum frugum, verbi gratia, tritici, hordei, leguminum. Porro batus, qui Hebraice BATH  , eadem mensura est
Abbreviated transcription (Latin):
chori ĩspetiebꝰ liqͥdis uocat᷑ batꝰ. siue uadus. ut
eiusdem mensure sit epha et batus. Porro
guita qͥ faciunt obolos nille ducẽtos
ixu. sicli minã faciunt: lectorẽ tarba¬
re nondebet. Io circo enĩ difficultas in nu¬
meris ponitur: ut intentũ animũ faci¬
at auditoris. Uñ ⁊ multa dicuntur in
parabolis ⁊ paenignatib. ut qui h̃t
aures audiendi audiat. Oĩsq ꝓpbia ob¬
intͥnsecus audiant. uulgus ignobile ⁊
foris positũ nesciat qͥd dicatur ꝓrecipit
gͦ scriptura diuina ut iustasint pond̾a.
dicens. Hon erit ĩ marsupio tuo m̃sura
grandis ⁊ minor. statera u̾a ⁊ iusta erit
dr̾. Statera gnͣdis ⁊ minor abhominabi¬
le ẽ utrũq inconspectu dĩ. Quod quid̾
ñ solũ inconmerciis et in usu cotidiane
uite nobis ẽ obseruandum s in oĩb custo¬
dienda iusticia dicente scriptura. sermo¬
nib tuis facies staterã ⁊ appendicłm. ut
⁊ r̾one faciamꝰ. Obolũ autẽ hocẽ uicesimã¬

Expanded text:
cori in speciebus liquidis, vocatur Batus sive Vadus: ut ejusdem mensurae sit epha et batus. Porro ginta: qui faciunt obolos mille ducentos. im sicli minam faciunt, lectorem turbare non debet. Idcirco enim difficultas in numeris ponitur, ut 564 intentum animum faciat auditoris. Unde et multa dicuntur in parabolis et aenigmatibus, ut qui habet aures audiendi, audiat . Omnisque prointrinsecus audiant, vulgus ignobile et foris positum nesciat quid dicatur. Praecipit ergo Scriptura divina ut justa sint pondera, dicens: « Non erit in marsupio tuo mensura grandis et minor, statera vera et justa erit  Statera grandis et minor, abominabile est utrumque in conspectu Dei . » Quod quidem non solum in commerciis et in usu quotidianae vitae nobis est observandum, sed in omnibus custodienda justitia, dicente Scriptura: Sermonibus tuis facies stateram et appendiculum, ut et ratione faciamus. Obolum aute
Abbreviated transcription (Latin):
lẽpnitatib domꝰ isrł: ipse faciet ꝓpecto sa¬
cͥficiũ ⁊ holocaustũ. ⁊ pacifica adexpiandũ
ꝓ domo isrł. Supͣ dixit qͦta pars eoꝵ q̃ ap¬
penduntur m̃sure qͦ tã aridarũ spetier̃
ꝙͣ liqñtiũ debeat offerri pͥncipi: nc̃ eũd̾ pri¬
mitiaꝵ ĩ aĩantib ordinẽ tenet: ut unũ
de grege ducentoꝵ arietẽ iubeat offerri.
qͦs nutrit isrł ĩsacͥficiũ ⁊ ĩholocaustũ ⁊mpa

Expanded text:
peccato sacrificium, et holocaustum, et pacifica, ad expiandum pro domo Israel. Supra dixit quota pars eorum quae appenduntur, mensurae quoque tam aridarum specierum quam liquentium, debeat offerri principi: nunc eumdem primitiarum in animantibus ordinem tenet: ut unum de grege ducentorum arietum jubeat offerri, quos nutrit Israel, in sacrificium et in holocaustum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
enũ scło qd maligno positũ ẽ. dies bonos ui¬
dere ñ possumꝰ. s innouo. Deqͥb dieb ĩ carmi
te incorde meditabar. Et it̾m. Et annos et̾ noᷤ
inmente habui. et meditatꝰ sum. Qui istũ
ñ suscipit intellectum. respondeat qͦ mͦ sstd̃
possit ex pon̾e. qd̃ ysaias defituro ⁊ nouo
scło uaticurat᷑. Erit m̃sis ex mẽse. ⁊ sabbatũ

Expanded text:
uod in maligno positum est, dies bonos videre non possumus, sed in novo. De quibus diebus in carminte in corde meditabar . » Et iterum: « Et annos aeternos in mente habui et meditatus sum. » Qui istum non suscipit intellectum, respondeat quomodo illud possit exponere, quod Isaias de futuro et novo saeculo vaticinatur. « Erit mensis ex mense, et sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
decanalib siue pisciuis sonat. ut uidł pͥmitie pͥn¬
cipis ñ alibi nĩsi mirrigius nictͥantur. Et qͦ¬
modo insuꝑiorib legimꝰ seragesimã partẽ
debere offerri pͥncipi de his q̃ appendĩttur. er
que mensure subiacent: sic nẽ ducente suna
parsanimantium uibetur offerri: ⁊ huic legi¬
bus offerant᷑ ꝓ populo. ⁊ expietur domꝰ dĩ. Exqͦ
offerendarum pͥncipi: sic pͥnceps debitor est
ppłi offerre ꝓ eo uictimas. Quẽ iuxta tropo¬
logiam uonaliũ intellig̾e possumꝰ nͥ dñm sal¬
arieteni. suie ut significantius hebraicꝰ sermo
demonstrat boschema. qd̾ ad cuncta animã¬
tia ⁊ non ꝓͥe adariecẽ referri potest. ⁊ suscip̃¬

Expanded text:
tiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus sexagesimam partem debere offerri principi de his quae appenduntur et quae mensurae subjacent: sic nunc ducentesima pars animantium jubetur offerri, et hujuscembus offerantur pro populo, et expietur domus Dei. Ex qest primitiarum offerendarum principi: sic princeps debitor est populi offerre pro eo victimas, quem juxta tropologiam non alium intelligere possumus, nisi Dominum Salarietem, sive ut significantius Hebraicus sermo demonstrat, βόσκημα, quod ad cuncta animantia, et non proprie ad arietem referri potest, et suscip