comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dibi est habitaculum leonum: & pas-¬
cua catulorum leonum: Ad quã iuit
leo ut ingrederetur. illuc catulus leonis:
& non est qui exterreat. Leo cȩpit suffici¬
enter catulis suis: & necauit leenis suis.
Et impleuit p̃da speluncas suas: & cu¬
bile suum rapina. Ecce ego ad te dicit
dominus exercituum. Et succendam
usq ad fumum quadrigas tuas: & le
dilaceratione plena: non recedet a tera¬
pina Ciox flagelli & uox impetꝰ rote & eqͥ
frem̃tiᷤ &e qͣdrige feruentis. eqͥtis ascendentis &
micantis gladii. & fulgorantis haste. et
multitudins incerfecte. & grauis ruine:
nec est finis eaclauerum. & corruent in
corporib suis ꝓpter multitudinem for¬
nicationum meretricis speciose & gratȩ.
& habentis maleficia. quȩ uendit gentes
in fornicationib suis. & familias in male¬
ficiis sius. Ecce ego ad te dicit cdominus

Expanded text:
Ubi est habitaculum leonum, et pasUbi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum, ad quam ivit leo ut ingrederetur illuc, catulus leonis, et non est qui exterreat? Leo cepit sufficienter catulis suis, et necavit leaenis suis: et implevit praeda speluncas suas, et cubile suum rapina. Ecce ego ad te, dicit Dominus exercituum, et succendam usque ad fumum quadrigas tuas, et ledilaceratione plena: non recedet a te rapina. Vox flagelli, et vox impetus rotae, et equi frementis, et quadrigae ferventis, et equitis ascendentis: et micantis gladii, et fulgurantis hastae, et multitudinis interfectae, et gravis ruinae: Nec est finis cadaverum, et corruent in corporibus suis. Propter multitudinem fornicationum meretricis speciosae, et gratae, et habentis maleficia, quae vendidit gentes in fornicationibus suis, et familias in maleficiis suis: Ecce ego ad te, di
Abbreviated transcription (Latin):
obsidionem hauri tibi Extrue muni¬
tiones tuas: intra in lutum & calca su¬
bigens. tene lacerem. Ibi comedet teig¬
nis. ꝑibis gladio: deuorabit de ut bru-
plicare ut locusta. Plures fecisti negotia¬
tiones tuas: quam sint stelle cęli. Bru¬
chus expansus est. & auolauit. custodes
cui quasi locuste: & paruuli tui quasi
locustȩ locustarum quȩ considunt in
sepib in die frigoris. Sol ortus est et
auolauerunt: & non est cognitus lo¬
cus earum ubi fuerint. Dormitauert̃
pastores tui rex assur: sepelientur pͥn¬
cipescui. Latitauut popłs tuus in
est obscura contritio cua: pessima est
plaga tua. Omnes qui audierunt au¬
auditionem tuam compresserunt ma-¬
num suꝑ de: quia suꝑ quem non tran¬
sibit malitia tua semper:

Expanded text:
obsidionem hauri tibi. exstrue muniobsidionem hauri tibi. exstrue munitiones tuas: Intra in lutum, et calca, subigens tene laterem. Ibi comedet te ignis: peribis gladio, devorabit te ut bruchplicare ut locusta. Plures fecisti negotiationes tuas quam stellae sunt coeli: bruchus expansus est, et avolavit. Custodes tui quasi locustae: et parvuli tui quasi locustae locustarum, quae confidunt in sepibus in die frigoris; Sol ortus est, et avolaverunt, et non est cognitus locus earum ubi fuerint. Dormitaverunt pastores tui, rex Assur: sepelientur principes tui: Latitavit populus tuus in est obscura contritio tua, pessima est plaga tua: Omnes qui audierunt auditionem tuam, compresserunt manum super te: quia super quem non transiit malitia tua semper?
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem tuam: & regnis ignominiam
tuam. Et piciam suꝑ te omnes ab homi¬
nationes tuas: & concumeliis te afficiam.
Et ponam te in exemplum: & erit omis
qui uiderit te resiliet a te & dicet. Uastira
est ninuie. Quis commouebit suꝑ te capit.
Cinide queram consolatorem tibi: Nũqo
babitat in fluminib: Aque in circuitu
euis: cuius diuitiȩ mare. aque muri eus
Ethyopia fortitudo eius & egyptus: &e ñ
est finis. Affrica & sybies fuerunt in au¬
xilio euis: sed & ipsa in transinigratione
ducta est in captiuitatem. Pariuili eius
elisi sunt in capite omnium uiarum: &
suꝑ inclitos eius miserunt sortem. & ũs
optimates eius confixi sunt in compe¬
dib. Et tugͦ inebriabcris & eris despe¬
cta: & tu queres auxilium ab inimico.
Omnes munitiones tuȩ sicut ficus cum
grossis suis si concussȩ fuerint. cadent
in os comedentis. Scce popls tuus ut¬
mulieres in medio tui inimicis tiuis. ad¬
aꝑtionem pandentur portȩ terrȩ tuȩ.
Deuorabit ignis uectes tuos: aquã ꝓpt̾

Expanded text:
itatem tuam, et regnis ignominiam tuam. Et projiciam super te abominationes, et contumeliis te afficiam, et ponam te in exemplum. Et erit: omnis, qui viderit te, resiliet a te, et dicet: Vastata est Ninive: Quis commovebit super te caput: unde quaeram consolatorem tibi? Numquid aqua in circuitu eius cuius divitiae mare aquae muri eius Aethiopia fortitudo et Aegyptus et non est finis Africa et Lybies fuerunt in auxilio tuo sed et ipsa in transmigrationem ducta est in captivitatem parvuli eius elisi sunt in capite omnium viarum et super inclitos eius miserunt sortem et omnes optimates eius confixi sunt in conpedibus et tu ergo inebriaberis eris despecta et tu quaeres auOmnes munitiones tuae sicut ficus cum grossis suis: si concussae fuerint, cadent in os comedentis. Ecce populus tuus mulieres in medio tui: inimicis tuis adapertione pandentur portae terrae tuae, devorabit ignis vectes tuos. Aquam propter
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nocum est quia non sunt dii. sed oꝑa¬
est in ipsis. Regem regioni non suscitant:
neq pluuiam hominib dabunt. ludi¬
cium quoq non discernent. neq regio¬
nem liberabunt ab iniuiria. quia nchil
ignis in domum deorum ligneorum.
cut trabes in medio comburentur. Regi
autem & bello: non resistent. Quomͦ gͦ
estimandum est aut recipiaendum quia¬
dii sunt: cum ñ afurib neq alatronib
se liberabunt dii lignei & lapidei. & in¬
aurati & margentati: quib hi qui forti¬
ores sunt. aurum & argentum & uesti-¬
mentum quo oꝑti sunt auferent illis &¬

Expanded text:
um est quia non sunt dii eest in ipsis: regem regioni non suscitabunt neque pluuiam hominibus dabunt; iudicium quoque non discernent neque regionem liberabunt ab iniuria, quia nihil it in domo deorum ligneorum ecut trabes in medio comburentur. Regi autem et bello non resistent; quomodo existimandum est vel recipiendum, quia sunt dii? Neque a furibus neque a latronibus se liberabunt dii lignei et aurati et inargentati, quibus hi, qui fortes sunt, aurum et argentum, quo operti sunt, auferent illis
Abbreviated transcription (Latin):
pła composuit. uinͣ. editionum ẽ regio¬
ne singula uerba describens. ut unus
dissentiens statim ceteris inter se consen¬
cientib arguatur: sed quod maioris au¬
daciȩ est in edicione . lxx. theodotionis
editionem miscuit. asteriscis designats
quȩ minus fuerant. & uirgulis que ex
suꝑfluo uidebant᷑ apposita. Sigͥ aliis
licuit non cenere qͦd semel susceꝑant.
auctore iactantur singulas cellulas
latim mei. qui inuiolata editione.
uettri ita nouam condicdi ut laborem
meum hebreis. & quod hismaus esti
aplis auctorib ꝓbem: scripsi nuper
lbrum de optimo genere incerptan¬
Qi ostencdensilla de euuanglio. ex egyp¬
to uocaui filium meum. & qm̃ nazare¬
us uocabitur. & uidebunt in quem cq̃

Expanded text:
pla composuit quatuor editionum, e regiopla composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editione Septuaginta, Theodotionis editionem miscuit, asteriscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, auctore jactantur, singulas cellulas Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, quod his majus est, Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus
Abbreviated transcription (Latin):
inter pretum pura & ut ab eis in grecum
uersa est edicio ꝑmaneret: suꝑflue mi
chromati epõrum sc̃issime. atq cloctis¬
sime impelleres. ut hebrea uolumina
latino sermone transferrem. Quod
enim semel aures hominum occupa¬
uerat. & nascentis eccl̃iȩ roborauerat
fidem: iustum erat etiam nr̃o silentio
compbari. Nunc uͦ cum ꝑ uarietate
regionum diuersa ferantur exempla¬
ria. & germana illa antiquaq trans¬
latio corrupta sunt atq uiolata: nr̃i
arbitrii putas aut ẽplurib iudicare
quod uerum sit. aut nouum opus in
ueteri ope condere. illudentibq uider
cornicum ut dicitur ocłos configere AAlex¬
andria & egyptus: in .lxx. suis esichy¬
um laudat auctorem. Constantinopo-¬
lis usq antiochiam: luciani marqͥril
exemplaria ꝓbat. Medie inter hasy
untie palestinos codices legunt. quos
ab origene elaboratos eusebius & pam¬
philius uulgauerunt: totusq orbis in
ter se hac trifaria uarietate compug¬
nat. Et certe ougenes non solum exem¬

Expanded text:
interpretum pura, et ut ab eis in Graecum ersa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere, eandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exem
Abbreviated transcription (Latin):
nescit eccłia. Ad hebreos gͥ recurrendũ
est: unde & dominus loquit᷑ & discipłi
exempla presumunt. Hec pace uete¬
rum loquor. & obtrectatorib meis
tantum respondeo. qui canino dente
me rodunt. in publico detrahentes.
legentes in angulis: idem & acusatores
& defensores. cum in aliis ꝓbent quod
in me reꝓbant. quasi uirtus & uitium
non in reb sit. sed cum auctore mutetͣ
Ceterum memini editionem . lxx. trans¬
latorum olim de greco emendatam tri-¬
buisse me nr̃is: nec inimicum debere
estimari eorum quos in conuentu frm̃
semꝑ edissero. Et quod nunc dabre
iamin. idest uerba dierum interp̃tatꝰ
sum. iccireo feci ut mnextricabiles moras
& siluam nominum quȩ scriptorum
confusa sunt uitio sensuumq barbari¬
em aptius & ꝑ uersuum cola digererẽ:
michimet ipsi & meis iuxta hismeniũ
canens. si aures surde sunt ceterorum:
IN CIPICLI¬

Expanded text:
ia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem: mihimetipsi et meis juxta Ismeniam canens, si aures surdae sunt caeterorum. INCIPIT LI
Abbreviated transcription (Latin):
pore angustiȩ. Dixeruntq filii iad
dominum. Peccauimus. redde cu nobis
quicquid cibi placet: tantum nunc libe-¬
ra nos. Que dicentes omnia de finibus
suis alienorum deorum idola ꝓiecerunt.
& seruierunt domino: qui doluit suꝑ
miseriis eorum. Itaq filii amon concla¬
mances in galaad fixere tentoria: contra
quos congregati filii isrł in maspha ca¬
stra metati sunt. Dixeruntq pͥncipes
galaad: singuli ad ꝓximos suos. Qui¬
primus e nobis contra filios amon cepit

Expanded text:
pore angustiae dixeruntque filii Israhel ad pore angustiae dixeruntque filii Israhel ad Dominum peccavimus redde tu nobis quicquid tibi placet tantum nunc libera nos quae dicentes omnia de finibus suis alienorum deorum idola proiecerunt et servierunt Deo qui doluit super miseriis eorum itaque filii Ammon conclamantes in Galaad fixere tentoria contra quos congregati filii Israhel in Maspha castrametati sunt dixeruntque principes Galaad singuli ad proximos suos quiprimus e nobis contra filios Ammon coep
Abbreviated transcription (Latin):
ilii audem isrł peccatis ueteribꝰ
iungentes noua fecerunt ma-¬
lum in conspectu domini. & ser-¬
uierunt idolis baalim & astaroch. &
diis syrie ac sydonis & moab & filiorum
amon & philistiim: dimiseruntq do¬
minum. nec colebant eum. Contra
quos iratus est: & tradidit eos in manͦ
philistiim. & filiorum amon Afflicti-¬
q sunt & uehementer oppressi ꝑ annos
decem & octo omnes qui habitabant
trans iordanen in cerra amorrei quȩ est
in galaad: in tantum ut filii amon ior-¬
dane transmisso uastarent iudam et
beniamin & ephraim. Afflictusq est
isrł nimis: & clamandes ad dominum
dixerunt. Peccauimus tibi: quia dere¬
baalim. Quib locucus est dominus.
Nunquid non egyptii & amorrei. filii¬
quoq amon & phylistiim. sydonii qͦq
& amalech & chanaan oppresserunt uos
et clamastis ad me. & erui uos de manu
eorum: & tamen reliquistis me. & coluis-¬
cis deos alienos: Iccirco non addam:
ut ultra uos liberem. Ite & inuocate dõs
quos elegistis: ipsi uos liberent in tem¬

Expanded text:
ilii autem Israel, peccatis veteribus jungentes nova, fecerunt malum in conspectu Domini, et servierunt idolis Baalim et Astaroth, et diis Siriae, ac Sydonis, et Moab, et filiorum Ammon et Philisthiim, dimiseruntque Dominum, et non colebant eum. Contra quos iratus tradidit eos in manus Philisthiim, et filiorum Ammon, etue sunt et vehementer oppressi per annos decem et octo, omnes qui habit abant trans Iordanem, in terra Amorrhei, qui est in Galaad in tantum, ut filii Ammon, Iordane transmisso, vastarent Iudam, et Beniamin, et Ephraim. Afflictusque est Israel nimis. Et clamantes ad Dominum dixerunt: peccavimus tibi quia dereBaalim quibus locutus est Dominus numquid non Aegyptii et Amorrei filiique Ammon et Philisthim Sidonii quoque et Amalech et Chanaan oppresserunt vos et clamastis ad me et erui vos de manu eorum et tamen reliquistis me et coluistis deos alienos idcirco non addam ut ultra vos liberem ite et invocate deos quos elegistis ipsi vos liberent in tem
Abbreviated transcription (Latin):
Misitq hiezabel nuncium ad heliam
dicens. Hec michi faciant. dii & hec¬
addant: nisi hac hora crasposuero anꝑ¬
mam cuam sicut animam unius ex illis.
cunuit gͦ helias: & surgens abiit quocuq
eum ferebat uoluntas. Cenitq in bersa¬
bee uida. & cdimisit ibi puerum suum:¬
& prexit in desertum uiam unius diei.
Cumq uenisset & sederet subter uiran
iumiperum: petiunit animȩ suȩ ut more¬
retur. & ait. Sufficit michi domine: col¬
le animam meam. Neq enim melior
sum quam patres mei. Proiecitq se: &
obdormuit in umbra iuniperi. Et ec¬
ce angelus domini tetigit eum: & dixit
illi. Surge & comecle. Respexit: & ecce
ad caput suum sub cinericius panis et

Expanded text:
Misitque Jezabel nuncium ad Heliam, Misitque Jezabel nuncium ad Heliam, dicens: Haec mihi faciant dii, et haecaddant, nisi hac hora cras posuero animam tuam sicut animam unius ex illis. Timuit ergo Helias, et surgens abiit, quocumque eum ferebat voluntas: venitque in Bersabee et perrexit in desertum, viam unius diei Cumque venisset, et sederet subter unam juniperum, petivit animae suae, ut moreretur, et ait: Sufficit mihi Domine, tolle animam meam: neque enim melior sum, quam patres mei. Projecitque se, et obdormivit in umbra juniperi: et ecce angelus Domini tetigit eum, et dixit illi: Surge, comede. Respexit, et ecce ad caput suum sub
Abbreviated transcription (Latin):
Oñsipse est ds: dominus ipse est deus
ixitq helias ad eos
Apprehendice ꝓphas baal:
& ne unus quidem effugiat ex
cit eosibi. Et ait helias ad achab. Ascen¬
biberet: helias autem ascendit in uertic̃ẽ
ciem inter genua sua. Et dixit ad pue¬
rum suum. Ascende: & ꝓspice contra mare.
Qui cum ascendisset & contemplatus ẽet:
ait. Non est quicquam. Et rursum ait
illi. Reuertere septem uicib. In septima
autem uice: ecce nubecula parua quasi
uestigium hominis ascendebat de mari.
Qui ait. Ascende: & dic achab. Iunge
currum tuum & descende: ne occu-¬
pet ce pluuia. Cumq seuerterent huc
atq illuc. ecce cȩli contenebrati sunt.
& nubes & uencus: & facta est pluuia
grandis. Ascendensitaq achab: abiit in
per heliam: accinctisq lumbis curre-¬
bat ante achab. donec ueniret in iezia-¬
hel. Nunciauit autem achab hiezabel
omnia quȩ fecerat helias: & quomͦ oc¬
cidisset uniuer sospphas baal gladio

Expanded text:
Dominus ipse est Deus, Dominus ipse est Deus. Dominus ipse est Deus, Dominus ipse est Deus. Dixitque Elias ad eos: Apprehendite prophetas Baal, et ne unus quidem effugiat  Mcit eos ibi. Et ait Elias ad Ahab: Ascenbiberet; Elias autem ascendit in verticem Cciem  Vulg. addunt suam inter genua sua, et dixit ad puerum suum: Ascende et prospice contra mare. Qui cum ascendisset, et contemplatus esset, ait: Non est qilli: Revertere septem vicibus. In septima autem vice, Ecce nubecula parva quasi vestigium hominis ascendebat de mari. Qui ait: Ascende, et dic Achab: Junge currum tuum et descende, ne occupet te pluvia. Cumque se verteret huc atque illuc, ecce coeli contenebrati sunt, et nubes, et ventus, et facta est pluvia grandis. Ascendens itaque Achab abiit in Jper Heliam, accinctisque lumbis currebat ante Achab, donec veniret in Jezrahel. Nunciavit autem Achab Jezabel omnia quae fecerat Helias, et quomodo occidisset universos prophetas Baal gladio.
Abbreviated transcription (Latin):
est sermo domini dicens. isrł erit nomen
cuum: & edificauit ex lapidibz altare in
nomine domini. Fecitq aque ductum
quasiꝑ duas aratiunculas in circuitu al¬
taris: & composuit ligna. Diuisitq per
membra bouem: & posuit suꝑ ligna.
& ait. Implece quatuor hydrias aqua:
et effundite suꝑ holocaustum & super
ligna. Rursumq dixit. Etam scdo
hoc facite. Qui cum fecissent & secundo:
ait Etiam tertio icdipsum facite. Rece-¬
runtq & tertio. Et currebant aque
cirta altare: & fossa aquȩ ductus reple¬
ta est. Cumq iam tempus esset ut offer-¬
retur holocaustum: accedens helias
ꝓpha ait. Domine cłs abraham &r ysa¬
ac & isrł hodie ostende quia tu es deus
me domine exaudi me: ut discat popłs
iste quia ui es dominus ds. & ti con¬
autem ignis domini de celo. & uor auit
holo caustum & ligna & lapides: pul¬
uerem quoq & aquam quȩ erat in a-¬
set omnispopls cecidit in faciẽ suã & ait.

Expanded text:
est sermo Domini dicens Israhel erit nomen est sermo Domini dicens Israhel erit nomen tuum et aedificavit lapidibus altare in nomine Domini fecitque aquaeductum quasi per duas aratiunculas in circuitu altaris et conposuit ligna divisitque per membra bovem et posuit super ligna et ait implete quattuor hydrias aqua et fundite super holocaustum et sligna. Rursumque dixit: Etiam secundo hoc facite. Qui cum fecissent et secundo, ait: Etiam tertio idipsum facite. Feceruntque et tertio, et currebant aquae circa altare, et fossa aquaeductus repleta est. Cumque jam tempus esset ut offerretur holocaustum, accedens Elias propheta, ait: Domine Deus Abraham, Isaac et Israel, hodie ostende quia tu es Deus me, Domine, exaudi me, ut discat populus iste quia tu es Dominus Deus, et tu conautem ignis Domini, et voravit holocaustum, et ligna, et lapides, pulverem quoque, et aquam, quae erat in aset omnis populus, cecidit in faciem suam, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
na deorum urõium ignemꝙ non suppo¬
nasis. Qui cum tulissent bouem quem
decderat eis: feccrunt. & inuocabant uo¬
men baal de mane usq ad meridiem. A¬
cences. baal exaudi nos. Et non erat uos
uec qru iesponderet. Ciansiliebantcꝙy. al¬
tare quod fecerant. Cumq. e sset iam ane¬
alies. ulludebat eis helial dicens Ciaia¬
ceuoct mauori. Ds̃ enm est se forisiran los¬
quiuir. aut in diuersorio est. aut matine¬
q aut certe dommit ut excicetur. Clama¬
bant gͦ uoce magna: & incidebant se
urta ritum suum cultris & lanccolis. ao¬
ncc ꝑfunderentur sanguine. Postq uam
aucem cransit meridies. & illis ꝓphand¬
bus uenerat cempus quo sacrificium of¬
ferri solet. nec audie batur uox. neq aliqͥs
respondebat. nec actendebat orantes:
dixit helias omni popło. Uenite ad me
Et accedente ad se popło: curauit altare
domini quod destructum fuerat. Et
culit duodecim lapides iuxta numerum
cribuum filiorum iacob. ad quem factus

Expanded text:
na deorum vestrorum ignemque non subpona deorum vestrorum ignemque non subponatis qui cum tulissent bovem quem dederat eis fecerunt et invocabant nomen Baal de mane usque ad meridiem dicentes Baal exaudi nos et non erat vox nec qui responderet transiliebantque altare quod fecerant cumque esset iam meridies inludebat eis Helias dicens clamate voce maiore deus enim est et forsitan loquitur aut in diversorio est aut in itinere aut certe dormit ut excitetur clamabant ergo voce magna et incidebant se iuxta ritum suum cultris et lanceolis donec perfunderentur sanguine postquam autem transiit meridies et illis prophetantibus venerat tempus quo sacrificium offerri solet nec audiebatur vox neque aliquis respondebat nec adtendebat orantes dixit Helias omni populo venite ad me et accedente ad se populo curavit altare Domini quod destructum fuerat et tulit duodecim lapides iuxta numerum tribuum filiorum Iacob ad quem factus
Abbreviated transcription (Latin):
gentos quinquaginta. ꝓpħasq lucorum
quadringentos: qui comedunt de meusa
hierabel. Misit achab ad omnes filios
isrt: & congregauit ꝓphas in monte car¬
meli Ascendens autem helias ad omnem
popłm: ait. Csq: quo claulicatis in auas
parter: Si dominus est ds: sequimin eũ
Si autem baal: sequimini illum. Et non
respondit ei popłs uerbum. Et aut
rursum helias ad popłm. Ego reman¬
si ꝓpħa domimi solus: ꝓphe antem baal
quadringenti & quinquaginca uiri
Pentur nobis duo boues: & illi eligant
bouem unum. & in frusta cecdentes por¬
nant sup ligna. ignem autem non supi¬
ponant Et ego faciam bouem alcerum
& imponam suꝑ ligna: ignemq: ñ sup¬
ponam. Inuocate nomina deoꝵ urõum.
& ego inuocabo nomen domini: & ds
qui exauclerit ꝑignem ipse sit is. Res¬
pondens aucem omnis popłs ais. Opdi¬
mappositio. Dixit gͦ helias ꝓpħis baal.
Sligite uobis bouem unum. & facite pri¬
mi. quia uosplures estis: & inuocase nomi¬

Expanded text:
gentos quinquaginta prophetasque lucorum gentos quinquaginta prophetasque lucorum quadringentos qui comedunt de mensa Hiezabel misit Ahab ad omnes filios Israhel et congregavit prophetas in monte Carmeli accedens autem Helias ad omnem populum ait usquequo claudicatis in duas partes si Dominus est Deus sequimini eum si autem Baal sequimini illum et non respondit ei populus verbum et ait rursum Helias ad populum ego remansi propheta Domini solus prophetae autem Baal quadringenti et quinquaginta viri entur nobis duo boves et illi eligant bovem unum et in frusta caedentes ponant super ligna ignem autem non subponant et ego faciam bovem alterum et inponam super ligna ignemque non subponam invocate nomina deorum vestrorum et ego invocabo nomen Domini et deus qui exaudierit per ignem ipse sit Deus respondens omnis populus ait optima propositio dixit ergo Helias prophetis Baal eligite vobis bovem unum et facite primi quia vos plures estis et invocate nomi
Abbreviated transcription (Latin):
domim asportabit ce in locum quem ego
ignoro. Et ingressus nunciabo achab:
& non inueniens de interficiet me. Sei¬
uus autem tuus cimet dominum:ab
infantia siua. Nummquid non indicatum
est tibi domino meo quid fecerim cum
incerficeret hierabel ꝓphas domini.: qͦd
abscondcrim de ꝓpħis domini cencur
uros quinquagenos & quin quagenos
in speluncis. & paucrim cos pane deaqua:
Et nunc tu dicis uade & dic domino tuo
ad est helias: ut incerficiat meꝰ Dixit
helias. Tuut dominus exercituum ante
cunus uultum sto: quia hocie apparebo
ei abiist gͦͣ ab diasm occursumachab
oe mudicauit ei. Niemtꝙ achab: in oecur¬
sum heliç. Et cum uidisset eum: ait.
Cune esille qui conturbas isrł: Et ille ait.
Non ego curbaui isrł: sed tu & domus pa¬
tris cui qui dereliquistis mandata dñ.
& secuti estis baalim. Ierumptamen ñe
mute & congrega ad me uruer sum isił
in montẽ carmeli. & ꝓpħas baal quadrin¬

Expanded text:
Domini asportabit te in locum, quem ego Domini asportabit te in locum, quem ego ignoro: et ingressus nunciabo Achab, et non inveniens te, interficiet me: servus autem tuus timet Dominum ab infantia sua. Numquid non indicatum est tibi domino meo, quid fecerim cum interficeret Jezabel prophetas Domini, quod absconderim de prophetis Domini centum viros quinquagenos et quinquagenos in speluncis, et paverim eos pane et aqua? Et nunc tu dicis: Vade, et dic domino tuo: Adest Helias: ut interficiat me? Et dixit Helias: Vivit Dominus exercituum, ante cujus vultum sto, quia hodie apparebo ei. Abiit ergo Abdias in occursum Achab, et indicavit ei. Venitque Achab in occursum Heliae. Et cum vidisset eum, ait: Tu ne es ille, qui conturbas Israel? Et ille ait: Non ego turbavi Israel, sed tu, et domus patris tui, qui dereliquistis mandata Domini,  secuti estis Baalim verumtamen nunc mitte et congrega ad me universum Israhel in monte Carmeli et prophetas Baal quadrin
Abbreviated transcription (Latin):
condit cosqͥnqͣgenos & qͥ nqͣgenosĩ spelunciͤ.
ce pauit eos pane se a qua. Dreit ergo
achab ad abdiam. Uade interram ad
unuier sos fontes aquarum. & in cunctas
ualles. si forte inuienire possimus herbã.
& saluare equos & mulos: & non penutꝰ
iumenta intereant. Dimiseruntq sibi
regiones: ut circuirent cas. A chab ibat¬
ꝑuiam unam: & ab dias ꝑ iam alterã
scorsum. Cumq eẽt abdias in uia: he¬
lias occurrit ei. Qui cum cognouisset
eum: cecidit suꝑ faciem suam &e ait. Num
cu es domine mni helias: Cuu ille respon¬
dit. Sgo. Et dixit. Iade: &e dic domino
cuo. dest helias. Et ille. Quid peccaui
inquit: qm̃ tradis me seruum tuum in
manu achab ut interficiat me: Suut
dominus cd̃s cuuis: non est gens aut reg¬
num quo non miserit dominus meus
ce requirens. Et respondentib cundlis
non est hic adliurauit regna singula &
gentes: eo quod mimme reperueris. Si
nunc dicismichi: uade & dic domino cuo
acdest helias: Cumꝙ recessero ace: sp̃s

Expanded text:
eos quinquagenos in speluncis et pavit eos pane et aqua dixit ergo Ahab ad Abdiam vade in terram ad universos fontes aquarum et in cunctas valles si forte invenire possimus herbam et salvare equos et mulos et non penitus iumenta intereant diviseruntque sibi regiones ut circuirent per viam unam, et Abdias per viam alteram seorsum. Cumque esset Abdias in via, Helias occurrit ei: qui cum cognovisset eum, cecidit super faciem suam, et ait: Num tu es domine mi, Helias? Cui ille respondit: Ego. Et dixit: Vade, et dic domino tuo: Adest Helias. Et ille, Quid peccavi, inquit, quoniam tradis me servum tuum in manu Achab, ut interficiat me? Vivit Dominus Deus tuus, quia non est gens aut regnum, in quo non miserit dominus meus, te requirens: et respondentibus cunctis: Non est hic: adjuravit regna singula et gentes, eo quod minime reperireris. Et nunc dicis mihi: Vade, et dic domino tuo: Adest Helias. Cumque recessero a te, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sit pallium suum suꝑ illum. Qui statim
relictis bobus: cucurrit post heliam & als
Osculer oro te patrem meum & matrem
meam: & sic sequar tẽ. Dixitq ei. Nade
& reuertere: qͦd enim meum erat feci tibi
Reuersus autem ab eo cuilit par borm &
mactauit illud: & in aracro boum corit
carnes. & dedit popło & comederunt. Con¬
furgensq abiit &e secutus est heliam: et
ministiabat ei.ue¬

Expanded text:
sit pallium suum super eum. Qui statim sit pallium suum super eum. Qui statim relictis bobus cucurrit post Heliam, et ait: Osculer, oro te, patrem meum, et matrem meam, et sic sequar te. Dixitque ei: Vade, et revertere: quod enim meum erat, feci tibi. Reversus autem ab eo, tulit par boum, et mactavit illud, et in aratro boum coxit carnes, et dedit populo, et comederunt: consurgensque abiit, et secutus est Heliam, et ministrabat ei.
Abbreviated transcription (Latin):
sum ꝓ domino deo exercituum: quia de¬
reliquerunt pactum tuum filii isrł Al¬
taria cua destruxerunt: & ꝓpħas tuos
occiderunt gladio. Et derelictus sum
ego solus: & querunt animam meam
ut auferant eam. Et ait dominus ad
cum. Uade: & reuertere in uiam tuã
ꝑ desertum in damascum. Cumꝙ ꝑ¬
ueneris illuc. unges azahel regem suꝑ
syriam: & hieu filium nansi unges regẽ
suꝑ isił. heliseum autem filium saphat
qui est dde abel maula: ungesꝓpham ꝓ tẽ
St erit quicumq esfugerit gladium ara¬
hel: occidet eum hieu. Et qui fugerit
gladium hieu: interficiet cum heliseus.
Et derelinquam michi in isrł̃ septem
milia uirorum. quorum genua ñ sunt
incuruata baal: & omne os quod non
acdorauit eum osculans manum
Rofectus gͦ inde helias. repperit
heliseum filium saiphat arantem
in duodecim iugis boum: & ipsẽ
sinduõdecim iugis boum arantib tinus
erat. Cumq uenisset helias ad eum: mi¬

Expanded text:
sum pro Domino Deo exercituum, quia desum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel: altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio et derelictus sum ego solus et quaerunt animam meam ut auferant eam et ait Dominus ad eum vade et revertere in viam tuam per desertum in Damascum cumque perveneris ungues Azahel regem super Syriam et Hieu filium Namsi ungues regem super Israhel Heliseum autem filium Saphat qui est de Abelmaula ungues prophetam pro te et erit quicumque fugerit gladium Azahel occidet eum Hieu et qui fugerit gladium Hieu interficiet euEt derelinquam mihi in Israel septem millia virorum, quorum genua non sunt incurvata ante Baal, et omne os, quod non 352 adoravit eum osculans manum. Profectus ergo inde Helias, reperit Heliseum filium Saphat arantem in duodecim jugis boum: et ipse in duodecim jugis boum arantibus unus erat: cumque venisset Helias ad eum, mi
Abbreviated transcription (Latin):
metit & bibit. Et ambulauit in forticudi¬
ne cibi illius quacdraginta dieb & quadra¬
ginta noctibꝰ: usq ad montem deihoreb.
Cumq uenisset illuc: mansit in spelunca-
Et ecce sermo domini factus est ad eum.
Dixitꝙ:ili. Quid hs agishelia: Ad¬
t ille respondit. ⁊elo ⁊elatus sum ꝓ
domino deo exercituum: quia de¬
reliquerunt pactum domum fili
irł Altaria tua destruxerunt: & ꝓph̾as
tuos occiderunt glacdio. Et derelictus sũ
ego solus: & querunt ammam meam ut
auferant eam. Et ait ei. Sgredere: & sta
in monte coram domino. Et ecce dominꝰ
transiens & sp̃c grandis & fortis. subu̾cens
montes & conterens petras ante dominum:¬
sed non in spũ dominus. Et post sp̃m¬
commotio: non in commotione dominus.
Et post commotionem ignis: non in igne
dominus. Et post ignem sibilus aure te-¬
disset helias: oꝑuit uultum suum pallio.
Et egressus: stecit in ostio speluncȩ. Et
ecce uox ad eum dicens. Quid hic agis
helia: Et ille respondit. Zelo relacus

Expanded text:
bibit et ambulavit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Horeb cumque venisset illuc mansit in spelunca et ecce sermo Domini ad eum dixitque illi quid hic agis Helia at ille respondit zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum quia dereliquerunt pactum Domini filii Israhel altaria tua destruxerunt et prophetas tuos occiderunt gladio et derelictus sum ego solauferant eam. Et ait ei: Egredere et sta in monte coram Domino, et ecce Dominus transit, et spiritus grandis et fortis subvertens montes, et conterens petras ante Dominum: non in spiritu Dominus. Et post spcommotio: non in commotione Dominus. Et post commotionem ignis: non in igne Dominus. Et post ignem sibilus aurae tediset egressus stetit in ostio speluncae, et ecce vox ad eum, dicens: Quid hic agis, Helia? et ille respondit: Zelo zelatus
Abbreviated transcription (Latin):
heliam in anno tercio dicens.
Tade & ostende ce achab: ut dem plu-¬
uiam suꝑ faciem terre. luic gͦ helias: ut
ostencderet se achab. Erat autem fames
uehemens in samaria. Uocauitq achab
abdiam dispensatorem domus sue. Ab-¬
dias audem cunebat dominum ualde.
Nam cum interficeret hiezabel ꝓphas¬

Expanded text:
Eliam, in anno tertio, dicens: Vade, et ostende te Ahab, ut dem pluviam super faciem terrae. Ivit ergo Elias, ut ostenderet se Ahab: erat autem fames vehemens in Samaria. Vocavitque Ahab Abdiam dispensatorem domus suae: Abdias autem timebat Dominum valde. Nam cum interficeret Jezabel h
Abbreviated transcription (Latin):
al quod edificauerat in samaria. et
plantauit lucum. Et addidit achab
in oꝑe suo irritans dominum dm̃ isrł:
suꝑ omnes reges qui fuerunt ante eum.
In dieb eius elificauit ahiel de bechel hie¬
richo. In abira primitiuo suo fundauit
eam. & in segub nouissimo suo posuit por¬
tas eius: uixta uerbum domini quod lo

Expanded text:
al quod aedificaverat in Samaria et al quod aedificaverat in Samaria et plantavit lucum et addidit Ahab in opere suo inritans Dominum Deum Israhel super omnes reges Israhel qui fuerant ante eum in diebus eius aedificavit Ahiel de Bethel Hiericho in Abiram primitivo suo fundavit eam et in Segub novissimo suo posuit portas eius iuxta verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit amri suꝑ isrł duodecim
annis. In chersa regnauit sex an¬
nis. Smicq montem samariȩ a somer du-¬
obus talencis argenti & edificauit eam:
& uocauit nomen ciuitatis quam extruxe¬
rat nomine somer domini montis sama¬
rie. Fecit autem amri malum in conspe
omnes qui fuerant ante eum. Ambula-¬
uitq in omni uia hieroboam filii nabath.
& in peccatis eius quib peccare fecerat isrł:
ut irritaret dominum dm̃ isrł i uanita¬
tibus suis. Reliqua autem sermonum
tribus siuis. & sepultus est in samaria:
regnauitq achab filius eius ꝓ eo:
chab uero filius amri regnauit suꝑ
isrł: anno tricesimo octauo asa re¬
gis iuda. Et regnauit achab fi¬
malum in conspectu domini: suꝑ om̃s
qui fuerant ante cum. Nec suffecit ei
ut ambularet in peccatis hieroboam
filii nabach: insuꝑ duxit uxorem hie¬
zabel filiam methabaal regis sydonioꝵ
Et abiit & seruiuit baal & adorauit
eum: & posuit aram baal in templo ba¬

Expanded text:
regnavit Amri super Israel, duodecim regnavit Amri super Israel, duodecim annis: in Thersa regnavit sex annis. Emitque montem Samariae a Somer duobus talentis argenti: et aedificavit eum, et vocavit nomen civitatis, quam exstruxerat, nomine Somer domini montis Samariae. Fecit autem Amri malum in conspecomnes, qui fuerunt ante eum. Ambulavitque in omni via Jeroboam filii Nabat, et in peccatis ejus quibus peccare fecerat Israel: ut irritaret Dominum Deum Israel in vanitatibus suis. Reliqua autem sermonum tribus suis, et sepultus est in Samaria: regnavitque Ahab filius ejus pro eo. Ahab vero filius Amri regnavit super Israel anno tricesimo octavo Asa regis Juda. Et regnavit Ahab fimalum in conspectu Domini, super omnes qui fuerunt ante eum. Nec suffecit ei, ut ambularet in peccatis Hieroboam filii Nabath insuper duxit uxorem Hiezabel filiam Ethbaal regis Sidoniorum et abiit et servivit Baal et adoravit eum et posuit aram Baal in templo Ba
Abbreviated transcription (Latin):
lulum olei in lechyto. En colligo duo
ligna: ut ingrediar & faciam illud
michi & filio meo. ut comecdamus &
moriamur. Ad quam helias ait. Soli
cunere: sed uade & fac sicut dixisti.
Uerumꝑtamen michi primum fac
de ipsa farmnula subcincricium panẽ
paruulum: & affer ad me. Tibi autem
& filio tuo: facies postea. Hȩc autem¬

Expanded text:
lecytho: en colligo duo ligna, ut ingrediar et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus, et moriamur. Ad quam Helias ait: Noli timere, sed vade, et fac, sicut dixisti: verumtamen mihi primum fac de ipsa farinula subcinericium panem parvulum, et affer ad me: tibi autem et filio tuo facies postea. H
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad diem in qua dacurus est dñs
pluuiam suꝑ faciem terre. Quȩ abiit &
fecit uixta uerbum heliȩ: & comedit ipse
& illa & domus eius. Et ex illa die hy¬
dria farinȩ non defecit. & lechytus olei
non est inminutus: uixta uerbum dm̃
qͦd locutꝰ suerat in manii belie. nl¬
aclum est autem post nerba hec
egrotauit filius mulieris matrisfamilias:
& erat langor fortissimus. ita ut non re¬
maneret in eo alitus. Dixit gͦ ad heliam.
Quid michi & tibi uir dei: Ingressus es
ad me ut rememorarentur iniquitates
meȩ: & interficeres filium meum: Et
ait ad eam helias. Da michi filiũ tuum
Culitq eum de sinu illius. & porcauit in
cenaculum ubi ipse manebat: & posuit
suꝑ lectum suum. Et clamauit ad dñm.
& dixit. Domine d̃s meus: etiamne uicu.¬
am apud quam ego utcumq sustentor
affuxisti. ut interficeres filium eius: Et
expandit se atq mensus est suꝑ puerum
trib uicib. Clamauitq ad dominum
& ait. Domine ds̃ meus: reuertatur oro

Expanded text:
st Dominus pluviam super faciem terrae quae abiit et fecit iuxta verbum Heliae et comedit ipse et illa et domus eius et ex illa die hydria farinae non defecit et lecythus olei non est inminutus iuxta verbum Domini quod locutus fuerat in manu Heliae factum est autem post verba haec aegrotavit fiet erat languor fortissimus, ita ut non remaneret in eo balitus. Dixit ergo ad Heliam: Quid mihi et tibi vir Dei? ingressus es ad me, ut rememorarentur iniquitates meae, et interficeres filium meum? Et ait ad eam Helias. Da mihi filium tuum. Tulitque eum de sinu ejus, et portavit in coenaculum ubi ipse manebat, et posuit super lectum suum. Et clamavit ad Dominum, et dixit: Domine Deus meus, etiamne viduam, apud quam ego utcumque sustentor, afflixisti ut interficeres filium ejus? Et expandit se, atque mensus est super puerum tribus vicibus, clamavitque ad Dominum, et ait: Domine Deus meus, revertatur, oro
Abbreviated transcription (Latin):
sto: si erit annis his ros & prauia. insi uix¬
ca oris mei uerba. Et factum est uerbum
domini ad eum dicens. Recede hinc. &
uade contra orientem. & abscondere in
torrente carich qui est contra iordanen:
& ibi de torrente bibes aquam. Coruisq
precepi: uc pascant teibi. Abiit ergo: &
fecit uixta uerbum domini. Cumq a¬
bisset: sedit in torrente carich qui est con¬
cra iordanen. Corui quoq deferebant
ꝑanem & carnes mane. similiter panem
& carnes uesperi: & bibebat de torrente.
Post dies autem siccatus est torrens: non
enim ꝑluerat suꝑ terram: Ali¬
actus est igitur sermo domini ad
eum dicens. Surge & uade in sa-¬
reptha sẏdoniorum: & manebis
ibi. Precepi enimibi mulieri uiduȩ: ut
pascat ce. Surrexit: & abiit sareptham
Cumq uenisset ad portam ciuitatis: aꝑ¬
paruit ei mulier uidua colligens ligna.
Et uocauit eam: dixicq ei. Damichi¬

Expanded text:
t, si erit annis his ros et pluvia, nisi juxta oris mei verba. Et factum est verbum Domini ad eum, dicens: Recede hinc, et vade contra orientem et abscondere in torrente Carith, qui est contra Jordanem, et ibi de torrente bibes: corvisque praecepi, ut pascant te ibi. Abiit ergo, et fecit iuxta verbum Domini cumque abisset sedit in torrente Charith qui est contra Iordanem corvi quoque deferebant panem et carnes mane similiter panem et carnes vesperi et bibebat de torrente post dies autem siccatus est torrens non enim pluerat super terram factus est igitur sermo Domini ad eum dicens surge et vade in Sareptha Sidoniorum et manebis ibi praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te surrexit et abiit Sareptham cumque venisset ad portam civitatis apparuit ei mulier vidua colligens ligna et vocavit eam dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
dieris mandata & iudicia quȩ precepit
dominus moysi. ut doceret isrł. Con¬
fortare. uiriliter age: ne cimeas neq pa¬
ueas. Ecce ego in pauptaticula mea p̃-¬
paraui impensas domus domini: auri
talenta centum milia. & argenti mille
milia talentorum. Sris uero & ferri
non est pondus Cuncitur enu nume¬
rus magnitudine. Ligna & lapides p̃-¬
paraui: ad uniuersa impendia. Ha-¬
bes quoq plurimos artifices: latomoᷤ.
& cementarios. artificesq lignorum &
omnium artium ad faciendum opus.
prudentissimos in auro & argento. exe
& ferro. cuius non est numerus. Surge
igitur & fac: & dominus erit tecum. Pre¬
cepit quoq dauid cunctis principib
isrł: ut adiuuarent salomonẽ filium
suum. Cernitis inquiens quod dñs¬

Expanded text:
dieris mandata et judicia quae praecepit dieris mandata et judicia quae praecepit Dominus Mosi, ut doceret Israel. Confortare, et viriliter age, ne timeas, neque paveas. Ecce ego in paupertatula mea praeparavi impensas domus Domini, auri talenta centum millia, et argenti mille millia talentorum; aeris vero et ferri non est pondus, vincitur enim numerus magnitudine; ligna et lapides praeparavi ad universa impendia. Habes quoque plurimos artifices, latomos, et caementarios, artificesque lignorum, et omnium artium ad faciendum opus prudentissimos, in auro, et argento, et aere et ferro, cujus non est numerus. Surge igitur, et fac, et erit Dominus tecum. Praecepit quoque David cunctis principibus Israel, ut adjuvarent Salomonem filium suum. Cernitis, inquiens, quod
Abbreviated transcription (Latin):
edificaret domum dño deo isrł. Dixitq
dauid ad salomonem. Fili mi uolunta¬
tis meȩ fuit ut edificarem domum no¬
mini cdomini dei mei: sed factus est ser-¬
mo domini ad me dicens. Mulcum
sanguinem effudisti. & plurima bella
bellasti: non poteris edificare domum
nomini meo. tanto effuso sanguine co-¬
ram me. Filius qui nascetur tibi erit
iuir quietissimus. faciam enim eum re-¬
quiescere ab om̃ibꝰ inimicis suisꝑ cir-¬
cuitum: & ob hanc causam pacificus
uocabitur. & pacem & ocium dabo
in isrł cunctis dieb eus. Ipse edifica¬
bit domum nomini meo: & ipse erit
michi in filium. & ego ero ei in pa-¬
trem. firmaboq solium regni eius
suꝑ isrł in eternum. Nunc gͦ fili mi
sit dominus tecum: & ꝓspare & edifi¬
ca domum domino deo tuo sicut
locutus est de te. Det quoq tibi dñs
prudentiam & sensum ut regere pos¬
sis isrł: & custodire legem dñi dei cui
Tunc enim ꝑficere poteris: si custo¬

Expanded text:
aedificaret domum Domino Deo Israel. Dixitque aedificaret domum Domino Deo Israel. Dixitque David ad Salomonem: Fili mi, voluntatis meae fuit ut aedificarem domum nomini Domini Dei mei, sed factus est sermo Domini ad me dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti: non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram me. Filius qui nascetur tibi erit vir quietissimus; faciam enim eum requiescere ab omnibus inimicis suis per circuitum: et ob hanc causam Pacificus vocabitur: et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipse erit mihi in filium, et ego ero ei in patrem: firmaboque solium regni ejus super Israel in aeternum. Nunc ergo, fili mi, sit Dominus tecum, et prosperare, et aedifica domum Domino Deo tuo, sicut locutus est de te. Det quoque tibi Dominus prudentiam et sensum, ut regere possis Israel, et custodire legem Domini Dei tui. Tunc enim proficere poteris, si custo
Abbreviated transcription (Latin):
co & altare holocausti ea tempestate
erat in excelso gabaon: & non preua-¬
luit daiid iread altare. ut ibi obse¬
craret dominum. Nimio enim fuerat.
timore ꝑterritus: uidens gladium an¬
geli domini. Dixitq dauid. Hec est
domus dei: & hoc altare in holo caustũ
isrł̃. Et precepit ut congregarentur
omnes ꝓselici de cerra isrł: & constituit
ex eis latomos ad cedendos lapides &
poliendos. ut edificaretur domus dei.
Perrum quoq plurumum ad elauos
ianuarum & ad commissuras atq iun-¬
cturas preparauit dauid: & erispondꝰ
innumerabile. Ligna quoq cedrina
non poterant estimari: que sydonii &
ꝙrii portauerant ad dauid. Et dixit
dauid. Salomon filius meus puer par¬
uulus est & delicatus: domus autẽ quã
edificare uolo domino talis esse debet.
ut in cunctis regionib nominet᷑. Pre¬
parabo gͦ einecessaria Et ob hanc causã:
añ mortc̃ suã õs p̃parauit ĩpensas. Uocauiti:
salomonem filium suum: & p̃cepit ei ut

Expanded text:
to et altare holocaustorum ea tempestate to et altare holocaustorum ea tempestate erat in excelso Gabaon et non praevaluit David ire ad altare ut ibi obsecraret Deum nimio enim fuerat timore perterritus videns gladium angeli Domini dixitque David haec est domus Dei et hoc altare in holocaustum Israhel et praecepit ut congregarentur omnes proselyti de terra Israhel et constituit ex eis latomos ad caedendos lapides et poliendos ut aedificaretur domus Dei ferrum quoque plurimum ad clavos ianuarum et ad commissuras atque iuncturas praeparavit David et aeris pondus innumerabile ligna quoque cedrina non poterant aestimari quae Sidonii et Tyrii deportaverant ad David et dixit David Salomon filius meus puer parvulus est et delicatus domus autem quam aedificari volo Domino talis esse debet ut in cunctis regionibus nominetur praeparabo ergo ei necessaria et ob hanc causam ante mortem suam omnes paravit inpensas vocavitque Salomonem filium suum et praecepit ei
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Dixitq ei clauid. Damͥ locum
arec tue. ut edificem in eo altare dñi:
ita ut quantum ualet argenti accipias.
& cesset plaga apopłõ. Dixit autem
hornan ad cauid. Tolle: & faciat dñs
meus rex quodcumq ei placet. Sed &
boues do in holocaustum: & tribulas
in ligna. & triticum. in sacrificiũ omĩa
libens p̃beo. Dixitq ei rex. dauid. Ne¬
quaquam ita fiet: sed argentum dabo
qͥntũ ualet. Neq enim tibi auferre de-¬
beo: & sic offerre dño holocausta gra-¬
tuita. Dedit gͦ dauid hornan ꝓ loco sy¬
clos auri iustissimi ponderis sescentos:
& edificauit ibi altare dñ Obtulitq
holocausta & pacifica: & inuocauit
dñm. & exaudiuit eñ in igne de cȩlo suꝑ
altare holocausti Precepitq dñs angło:
& conu̾tit gladium suũ in uaginam.
rotinus gͦ dauid uidens quod
exaudisset eum dominus in
area hornan iebusei: umnmo¬
lauit ibi uictimas. T̃ abernaculũ autẽ
domini quod fecerat moyses in deser¬

Expanded text:
ram dixitque ei David da mihi locum ram dixitque ei David da mihi locum areae tuae ut aedificem in ea altare Domini ita ut quantum valet argenti accipias et cesset plaga a populo dixit autem Ornan ad David tolle et faciat dominus meus rex quodcumque ei placet sed et boves do in holocaustum et tribulas in ligna et triticum in sacrificium omnia libens praebeo dixitque ei rex David nequaquam ita fiet sed argentum dabo quantum valet neque enim tibi auferre debeo et sic offerre Domino holocausta gratuita dedit ergo David Ornan pro loco siclos auri iustissimi ponderis sescentos et aedificavit ibi altare Domino obtulitque holocausta et pacifica et invocavit Dominum et exaudivit eum in ialtare holocausti. Praecepitque Dominus angelo: et convertit gladium suum in vaginam. Protinus ergo David, videns quod exaudisset eum Dominus in area Ornan Jebusaei, immolavit ibi victimas. Tabernaculum autem Domini, quod fecerat Moses in deser
Abbreviated transcription (Latin):
cesset manus cua. Porro angłs domim
stabat uixta aream hornam iebusei.
Leuauitq dauid ocłos suos: uiditq
angłm domini stantem inter celum &
terram. & euaginatum gladium in
manu eius. & uersum contra ierłm.
Et ceciderunt tam ipse quã maiores
natu uestiti ciliciis ꝓni in terram. Dix̃¬
q clauid ad deum. Nonne ego sum
qui iussi ut numeraretur popłs: Sgo
feci: iste
grex quid commeruit: Domine ds
meus uertatur obsecro manus tua m
me & in clomum patris mei: ꝓopłs
autem tuus non ꝑcutiatur. Angls
autem domini precepit gad ut dice¬
ret dauid: & ascenderet exstrueretq
altare domino deo in area hornan ie¬
busei. A scendit gͦ clauid iuxta sermo¬
nem gad: quem locutus est ei ex nomi¬
ne domini. Porro hornan cum suspe¬
xisset & uicdisset angłm quatuorq filii
eiuscum eo. absconderunt se: nam eo
tempore terebat in arca triticum Igit᷑
cum ueniret dauid ad hornan. cons¬
pexit eum hornan & ꝓcessit ei obuiã
de area: & adorauit eum ꝓnus in ter-¬

Expanded text:
. Porro angelus Domini stabat juxta aream Ornam Jebusaei. Levansque David oculos suos, vidit angelum Domini stantem inter terram et coelum, et evaginatum gladium in manu ejus, et versum contra Jerusalem: Et ceciderunt, tam ipse quam majores natu vestiti ciliciis, proni in terram. Dixitque David ad Deum: Nonne ego sum, qui jussi ut numeraretur populus? Ego, feci: iste grex quid commeruit? Domine Deus meus, vertatur, obsecro, manus tua in me et in domum patris mei: populus autem tuus non percutiatur. Angelus autem Domini praecepit Gad, ut diceret David ut ascenderet, exstrueretque altare Domino Deo in area Ornan Jebusaei. Ascendit ergo David juxta sermonem Gad, quem locutus ei fuerat ex nomine Domini. Porro Ornan cum suspexisset, et vidisset angelum, quatuorque filii ejus cum eo, absconderunt se: nam eo tempore terebat in area triticum. Igitur cum veniret David ad Ornan, conspexit eum Ornan, et processit ei obviam de area et adoravit illum pronus in ter