comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eluctus in his quae sentio: suspensurae
in his quae minaris. Omĩs perpessio
mea fluctus est tuus: omnis commina¬
tio tua suspensura tua est. Influctib
inuocat abyssus ista: insuspensuris
inuocat alterum a byssum. In eo
quod laboro om̃s fluctus tui: in eo
quod miraris grauius om̃s suspensiones
tuae superme ingresse sunt. Qui enim
minatur: non premit sed suspendit. Sed
quia liberas hoc dixit animae meae: spe¬
ra indnm qm̃ confitebor illi. salutare
uultus mei dĩms. Magis quiã crebres
cunt mala: dulcior erit miscđa tua.

Expanded text:
luctus in his quae sentio, suspensurae in his quae minaris. Omnis perpessio mea, fluctus est tuus: omnis comminatio tua, suspensura tua est. In fluctibus invocat abyssus ista, in suspensuris invocat alteram abyssum. In eo quod laboro, omnes fluctus tui: in eo quod minaris gravius, omnes suspensiones tuae super me ingressae sunt. Qui enim minatur, non premit, sed suspendit. Sed quia liberas, hoc dixi animae meae: Spera in Deum, quoniam confitebor illi; salutare vultus mei, Deus meus. Quia magis crebra sunt mala, dulcior erit misericordia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem haec uox. desiderantis illam uitam.
Est uox quaedam desiderantis gram̃ dĩ. quae iN
nob̃ infinẽ perfitietur. Ideo dictum est priusquã
liniretur. Unguimur enim modo insacramento.
Et sacramento ipso presiguratur quiddam quod
futuri sumus & illud nescio quid futurũ in effabile
desiderare debemus. & in sacramento gemere. ut
inea iegaudeamus quae sacramento premonstrat᷑
Ecce quid dicit
NSILLUMI¬
HATIO MEA EE SALUTA¬
RIS AIs QUETIMEBO

Expanded text:
Est autem haec vox desiderantis illam vitam; Est autem haec vox desiderantis illam vitam; est vox quaedam desiderantis gratiam Dei, quae in nobis in fine perficietur: ideo dictum est, Priusquam liniretur. Ungimur enim modo in sacramento, et sacramento ipso praefiguratur quiddam quod futuri sumus. Et illud nescio quid futurum ineffabile desiderare debemus, et in sacramento gemere, ut in ea re gaudeamus quae sacramento praemonstratur. 3. Ecce quid dicit: minus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo
Abbreviated transcription (Latin):
liniretur. Hoc est priusquam ungueretur.
Unctus est enim ille. utrex & sacerdos. Tunc
unguebatur rex & sacerdos. duȩ istȩ illo tem.¬
pore unctȩ personȩ. Induabus personis prefigu¬
rabatur futurus unus rex & sacerdos. utro que
N onsolum autẽ caput nrm̃ unctum est: sed &
corpus eius ipsinos. Rex autem est. quia nos
regit &ducit. Sacerdos: quia pronob̃ interpellat.
Etquidem sacerdos ille solus talis extitit. ut ipse
esset etiam sacrificium. obtulit dõ non aliud
quam seipsum. Non enĩ inuenir& preter se
mundissimã rationalem uictimam. Tam quam
agnus inmaculatus fuso sanguine suo redimens
nos concorporans nossibi. faciens nos menbra sua.
ut inillo &nos xp̃c̃ essemꝰ. Ideo adomnes xpĩanos
pertin& unctio. Prioribus autem ueteris testa¬
menti temporibus: ad duas solas personas per¬
tinebat. Vnde autem appar& xp̃i corpus nos
caput & corpus est. Ynctio ista. proficiat nos
spirita liter m illa uita quae nobis promictitur.

Expanded text:
liniretur, hoc est, priusquam ungeretur. Unctus est enim ille ut rex . Et solus tunc ungebatur rex, et sacerdos: duae istae illo tempore unctae personae. In duabus personis praefigurabatur futurus unus rex et sacerdos, utroque Non solum autem caput nostrum unctum est, sed et corpus ejus nos ipsi. Rex autem est, quia nos regit et ducit; sacerdos, quia pro nobis interpellat . Et quidem solus ille sacerdos talis extitit, ut ipse esset etiam sacrificium. Sacrificium obtulit Deo non aliud quam seipsum. Non enim inveniret praeter se mundissimam rationalem victimam, tanquam agnus immaculatus fuso sanguine suo redimens nos, concorporans nos sibi, faciens nos membra sua, ut in illo et nos Christus essemus. Ideo ad omnes Christianos pertinet unctio: prioribus autem Veteris Testamenti temporibus ad duas solas personas pertinebat. Inde autem apparet Christi corpus nos caput et corpus est. Unctio ista perficiet nos spiritualiter in illa vita, quae nobis promittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et puta quia suꝑ exaltatꝰ
est. puta quia eleuatus est. quid sequitur:
Et transiui & ecce nonerat. & quaesiui
eum & non est iuentꝰ locus eius

Expanded text:
Et puta quia superexaltatus est, puta quia elevatus est: quid sequitur? Et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uotis. & conatur factis. Iniustus autẽ sic odit
iustũ utnolit eũ esse. non utbonũ uelit esse
Quanto enĩ bonus est: tantomagis õneri est
miquitati illius. & laborat quidẽ si fieri potest
ut eũ iniustũ faciat. Siautẽ non potest deme.¬
dio tollat: &asuo tedio molestia qule remo¬
ueat. Sed sieum fecerit iniustũ: nihilominꝰ
oneri illierit. Non enĩ ustus tantũ iniusto
oneri est. Sed & duo iniusti inuidiȩ pestẽ
patiuntur. & quando se uidentur diligere:
conscientiã sibi debent. non amicitiam.
Tunc autẽ secũ concordant. quando inper¬
nitiẽ iusti conspirant: non quia se amant.
sedquia eũ quiamandus erat simul oderunt.
Contra hocgenus hominũ indicit nobis dñs
Ipsa est enĩ uera contentio uel potius certamen
salubre: utsit bonus contra malũ. non ut sint
duo mali. Ergo ad psalmũ respicite: primȩ
partes iam tractatae sunt. secuntur haẽc.
Obseruabit peccator iustum: & strid&

Expanded text:
votis, et conatur factis: injustus autem sic odit votis, et conatur factis: injustus autem sic odit justum, ut nolit eum esse, non ut bonum velit esse. Quanto enim bonus est, tanto magis oneri est iniquitati illius. Et laborat quidem, si fieri potest, ut eum injustum faciat; si autem non potest, de medio tollat, et a suo taedio molestiaque removeat. Sed et si eum fecerit injustum, nihilominus oneri illi erit. Non enim justus tantum injusto oneri est, sed et duo injusti vix se patiuntur: et quando se videntur diligere, conscientiam sibi debent, non amicitiam. Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis DominIpsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali. 2. vers. 12, 13. Ergo ad Psalmum respicite. Primae partes jam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet
Abbreviated transcription (Latin):
mendaueramus autẽ iam uoluntatẽ dĩ in
psalmo isto: quid nos uelit docere. quid
ammonere. contra quid cautos esse &quid
tolerare & quid sperare. Duo enĩ genera
hominũ iustorũ & iniquorũ: in hac terra
& in hac uita cõmixta sunt. Habent singula
ista genera: ꝓprias intentiones cordis sui.
Qenus iustorũ conatur insublimia ꝑ humi¬
litatem: genus iniquorũ preponderat
adinferiora ꝑelationẽ. Hoc enĩ sede primit
ut surgat: illud se extollit utcadat. Ex eo
fit utunũ genus toler&: alterum toleretur
Praepositumq sit iustis: & iam ipsos iniquos
inuitã aeternã lucrari. Propositũ autem
miquis reddere mala ꝓbonis: & eos qui
sibi uitã aeternã uolunt. si fieri potest
etiã uita temporalt priuare. Egre enim
fert. & iniustus ustũ: & iustus iniustum.
oneri sibi sunt. Nemo dubitat. quod istiduo
alterutrũ sibi oneri sint: sed diuersis intentio¬
nibus. Ad hoc enĩ iustus iniusto oneri est quia
miustũ eũ esse non uult. sed eũ iustũ fieri &optat

Expanded text:
jam voluntatem Dei in isto psalmo, quid nos velit docere, quid admonere, contra quid cautos esse, et quid tolerare, et quid sperare. Duo enim genera hominum, justorum et iniquorum, in hac terra et in hac vita commixta sunt. Habent singula ista genera proprias intentiones cordis sui. Genus justorum conatur in sublimia per humilitatem: genus iniquorum praeponderat ad inferiora per elationem. Hoc enim se deprimit ut surgat, illud se extollit ut cadat. Ex eo fit ut unum genus toleret, alterum toleretur; propositumque sit justis ipsos etiam iniquos in vitam aeternam lucrari, propositum autem iniquis reddere mala pro bonis, et eos qui sibi vitam aeternam volunt, si fieri potest, etiam vita temporali privare. Aegre enim fert, et injustus justum, et justus injustum: oneri sibi sunt. Nemo dubitat quod isti duo alterutrum sibi oneri sunt, sed diversis intentionibus. Ad hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum fieri, et optat
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitauerunt consiliũ
dicentes. expedit unum proomnibus mori.
quod non potuerunt stabilire nescientes quid
dixerint.
nabis eos inhis. aquibus post positis & contẽp¬
tis auerteris.
Inreliquus tuis preparabis uultũ

Expanded text:
cogitaverunt consilium, dicentes, Expedit unum pro omnibus mori ; quod non potuerunt stabilire, nescientes quid dixerint. nabis eos in his, a quibus postpositis et contemptis averteris. In reliquiis tuis praeparabis vultum
Abbreviated transcription (Latin):
Idest multi sunt & illi:
qui stabunt ad dexteram. Nonsolũ illi
multi erunt qui stabunt ad sinistram: sed
& ibi erit plenitudo massae addexteram
constitutȩ. Iustitia plena est dexteri tua.

Expanded text:
id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, sed et ibi erit plenitudo massae ad dexteram constitutae: Justitia plena est dextera tua.
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum redit ad infirmitatem corporissui:
& rursus caput illud adtendit pedessuos.
Nonsic est incaelo. ut deserat quod hab& inter¬
ra. Ad tendit plane & uid& nos. Aliquando
enim ut est ista uita commouentur pedesnr̃i.
& labuntur inaliquo peccato: ubi exurgunt
linguae nequissimȩ mimicorum. Hine
ergo intellegimus. & iam cum tacebant quid
querebant. Quaerunt tunc asperi inmites.
gaudentes se inuenisse quod dolere debuer̃
Etdixi nealiquando insultent in me inimici
mei. Dixi hoc : & tamen forte ademendatio¬
nem fecisti eos magna loqui deme: cum mo¬
uerentur pedes mei. Id ẽ. eclatisunt: multa
mala dixerunt cum commouerentur. Mise¬
ri enim debuerunt infirmis non in sultare.
dinis. Et complectitur quare intendens
inquit te ipsũ. ne & tu tempteris. Nonerant
isti tales dequibus dicit & dum commouerent᷑
pedes mei in me magna locuti sunt: sederant
tales dequibus alibi dicit. Quime praemunt.
exultabunt simotus fuero

Expanded text:
Iterum redit ad infirmitatem corporis sui, et rursus caput illud attendit pedes suos: non sic est in coelo, ut deserat quod habet in terra: attendit plane, et videt nos. Aliquando enim, ut est ista vita, commoventur pedes nostri, et labuntur in aliquo peccato: ibi exsurgunt linguae nequissimae inimicorum. Hinc ergo intelligimus, etiam cum tacebant quid quaerebant. Loquuntur tunc aspere immites, gaudentes se invenisse quod dolere debuerunt. Et dixi: Ne aliquando insultent in me inimici mei. Dixi hoc, et tamen forte ad emendationem fecisti eos magna loqui de me, dum moverentur pedes mei, id est elati sunt, multa mala dixerunt, cum commoverer. Misereri enim debuerunt infirmis, non insultare; spiritu mansuetudinis. Et complectitur quare: intendens, inquit, teipsum, ne et tu tenteris . Non erant isti tales, de quibus dicit, Et dum commoverentur pedes mei, in me magna locuti sunt: sed erant tales de quibus alibi dicit, Qui me premunt, exsultabunt si motus fuero
Abbreviated transcription (Latin):
dussũ: ds̃malis talib nonignoscit. Curnon
addo peccata peccatis : Fruar scło inuolup¬
tate lasciua. incupiditate nefaria. iã ꝑdita
spe reparationis: uel hoc habeã qđ uideo sinon
possũ habere qđ credo. Iste enĩ psalmꝰ sicut
cautos facit eos quinon caeciderunt: ita erigit¬
agere penitentiã. ꝓpeccato tuo desperando salu¬
tẽ tuã: audi dđ agentẽ. Ad tenathan ꝓpħa non
.ẽ. missus: ipse dauid ad temissus. ẽ. Audi eum
clamantẽ: & simul clama. Audi gementẽ: & con¬
gemisce. Audi flentẽ: & lacrimas iunge. Audi
correctũ: & condelectare. Sitibi non potuit in¬
ter cludi peccatũ: spes ueniȩ non int̃ claudatur.
Missus est adistũ uirũ nathan ꝓpħa: adtende reg¬
ni suꝑbiã non respuit uerba precipientis. non
dixit audes mihi loqui regi. Rex sublimis ꝓpħã
ergo haec: & dic cum illo.
ISERERE

Expanded text:
dus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non dus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in voluptate, in lascivia, in cupiditate nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psalmus, sicut cautos facit eos qui non ceciderunt, sic desperaagere poenitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta: attende regis humilitatem. Non respuit verba praecipientis, non dixit, Audes mihi loqui regi? Rex sublimis Propheergo haec, et dic cum illo: Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s saulinimicũ patiebat᷑ quando illius ꝑsecu¬
tionib agitabatur. quando ꝑdiuersa fugiebat.
neinmanus eiincider&: non concupiuit alienã.
non adulterata uxore occidit uirũ. Erat inm
firmitate tribulationis suae tanto indm in¬
tentior: quanto miserior uidebatur. Utilȩ
quid dam est tribulatio utile mȩ dioi ferra¬
mentũ : quam diaboli temp̃tamentum
Factus ÷ securus deuictis hostibus: pressu¬
ra caruit. tumor ex creuit. Ualet ergo
hoc exemplum ad id: ut timeamus felicitatẽ
Tribulationem inquit & dolorẽ inueni.
& nomen dñi inuocaui. Sedfactũ ẽ: dixerim eis¬
haec quin on cominiserunt utuigilent custodire
integritatẽ suã. & cũ attendunt magnũ caeci¬
disse paruitimeant. Siue̾ro aliquis iã lapsus
hec audit &aliquid mali inconscientia tenens:
uerba psalmi huius aduertit. ad tendat quidẽ
uulneris magnitudinẽ: sed non desper& medici
maiestatẽ. Feccatũ cũ desperatione: certamors.
Nemo ergo dicat siiam aliquid mali feci iã dãpnan¬

Expanded text:
s Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . 5. Sed factum est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: attendat quidem vulneris magnitudinem, sed non desperet medici majestatem. Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnan
Abbreviated transcription (Latin):
loquam᷑ & eũ absentib erit adeos uox nr̃a.
memoria urã. Ne saucios & languidos negli¬
gatis. sedut facilius sanetis. sam ꝑmanere debetis.
Corngite arguendo: consolamini alloquendo
exẽplũ p̃bete bene uiuendo. aderit eis qui ad¬
fuit & lob̾. Noneni uob̾ iã ista pericula pret̃¬
gressis: fons miscdae dĩ precisus est. Quia¬
peccant. Alit̃ enĩ ad has uanitates currit qui
uocẽ xp̃i contẽpnit: alit̃ ille quinouit quidfugiat.
Sednec detalib desperare debere: iste psalmꝰ.

Expanded text:
Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misericordiae Dei praecisus est. Quapeccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, iste psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
huius nec frequentia frau¬
danda est: nec inftrmitas
oneranda. Silentium
petimꝰ & quietẽ. ut & uox nra post externum
laborẽ. possit aliquantis uirib ꝑdurare. Cre¬
dendũ est cantatẽ ur̃am non ob aliud hodierno
die copiosius conuenisse: nisiut oretis peis quos
absentia facit alienos. & ꝑuersus affectus. Neq
enĩ loquim᷑ depaganis: neq deiudaeis. sed dexp̃ianis.
Neq his ad huc cathecuminis: sedmultis &iam
baptitatis. a quoꝵ lauacronihil distatis & eoꝵ
tamen cordidis similes estis. Quã multos enim
hodie fr̃s nrõs cogitamus & plangimꝰ ire inuani¬
tates & insanus mendaces. ne glegere qđ uocatist̃:
Quisi forte impso circo aliqua exeausa expaues¬
cant: continuo sesignant. & stant illic portan¬
tes infronte. unde abscederent si hoc incorde
portarent. Dep̃canda . ẽ miscđãdĩ: ut donet
intellectũ adista damnanda. &affectũ ad fugien¬
da. & miscdam adignoscenda. Oportune
ergo depoenitentia psalmꝰ hodie cantatus. ẽ.:

Expanded text:
hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus. Neque enim loquimur de Paganis, neque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, et misericordiam ad ignoscenda. Opportune ergo de poenitentia Psalmus hodie cantatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
danda uerba apłi. Nonergo regn& peccatum:
inur̃o mortali corpore. Nondixit non sit:
sed nonregn&. In est peccatũ cũdelectaris:
regnat siconsenseris. Carnalis delectatio p̃ser¬
tim usq adinlicita &aliena ꝓgrediens: frenan¬
da est nonrelaxanda. imperio dominanda.
non imꝑio conlocanda. Attende securus:
sinon habes unde mouearis. Sed respondes: for¬
tit̃ teneo. Nũquid tufortior quã dauid : Am¬
mon& etiã tali exẽplo nonsequẽquã debere
extolleremꝓsperis reb Multienĩ res aduersas
timent: resꝓsperas nontument. Periculosior¬
.ẽ. resꝓspera animo: quã aduersa corpori.
Prius corrũpit ꝓspera: utinueniat quod fran¬
gat aduersa. Fratres mei aduersus felicitatẽ
acrius uigilandũ ẽ: ꝓpt̃ea uidete. quẽ ad mo¬
dũ eloquiũ dĩ in nr̃a felicitate tollat nob̾ securi¬
tatẽ. Seruite inquit dño intimore : exultate ei
cũ tremore. Exultatio utgrãs agamus: tremor

Expanded text:
danda sunt verba Apostoli, Non ergo regnet peccatum danda sunt verba Apostoli, Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit; sed, non regnet. Inest peccatum, cum delectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi enim res adversas timent, res prosperas nonest res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias agamus;
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas dĩ ad hoc audis utfacias qđ displicet
d̾õ. hoc non fecit dauid: correptus ẽ. ꝑꝓpħam.
non lapsus est in ꝓpħam. Alii uero audientes
salubrit̃: in casu fortis metiuntur infirmitatẽ
suã. & qđ dãpnat ds̃ deuitare cupientes. ab aspec¬
tu securo abstinent oculos. noneos defigunt
inpulchritudine carnis alienȩ. nec seipsos
faciunt deꝑuersa simplicitate securos Non
dicunt bono ammo adtendi: benigne adtendi.
decaritate diuaspexi. Proponunt enĩ sibi
casũ dauid: & adhoc illũ magnũ uident
caecidisse ut parui nolint uidere. unde possint
cadere. Reprimunt enĩ oculos apetulantia:
non se facile adiungunt. non miscent mulierib
alienis. nonleuant oculos faciles ad aliena
moenia. ad aliena solaria. Delonge etĩ uidit
dauidillã inqua captꝰ ẽ mulier longe. libido
ꝓpe. Alibi erat qđ uider& millo.: unde cader&.
Ad tend enda ergo haec infirmitas carnis: recor¬

Expanded text:
Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est in propheta. Alii vero audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec infirmitas carnis, recor
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus maioꝵ sed sit casus maioꝵ tremor
minoꝵ: Ad hoc ꝓpositũ. ẽ. ad hoc scriptũ. adhoc
in acccła sepe lectũ. atq cantatũ. Audiant qui
non ceciderunt necadant: audiant quicecider̃
ut surgant. Tanti uiri peccatũ nontacetur :
predicaturinaeccła. Audiunt male audien¬
tes: & querunt sibi patrocinũ peccandi. Ad¬
tendunt unde defendant quod commiittere.
parauerunt: non unde caueant qđ non commi¬
serunt. & dicunt sibi. Si dauid eurnon & ego:
Inde anima mniquior: quȩ cũ ꝓpt̃ ea fecerit quia
dauid fecit: ideo peuis quã dauid facit. Dicã
hoc ipsũ. si potero planius. Dauid: nullũ sibi
ita adexẽplũ ꝓposueratuttu. Caeciderat lapsu
cupiditatis: non patrocinio scĩtatis. Tu tibi
tã quã scm̃ ꝓponis. ut pces: nonimitaris tͥius scĩ¬
tatẽ. sed iitaris nunã. Hoc ama indauid: qđ¬
noninse odit dauid. Preparas te ad peccandũ.:
disponis peccare. Librũ di ut pectes inspicis:

Expanded text:
lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, ad hoc in ecclesia saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis;
Abbreviated transcription (Latin):
trauit adbersabet. Bersabe erat mulier uxor
dicã ergo non qđ uolo: sed qđ cogor. Dicam
non exortans adimitationẽ: sed instruens
ad timorẽ. Huius mulieris uxoris alienȩ pul¬
chritudine captꝰ rex & ꝓpħa dauid: excuius
semine scđm carnẽ dñs uenturꝰ erat adulterauit
eã. hocinisto psalmo non legitur: sedintitulo
eiꝰ appar&. In libro autẽ regnoꝵ plenius legit᷑.
U traq serptura canonica est : utriq sine ulla
dubitatione axpĩanis fides habenda est. com¬
missũ atq conscriptũ est. huius etiam maritũ
inbello occidendũ curauit: homicidio auxit
adulteriũ. Et post hoc factũ missus est adeũ
nathan ꝓpħa: missus ad nõ qui eũ arguer&.
Detanto commisso quid caueant homines diximꝰ:
qui uero silapsi fuerint imitentur audiamus.
Multi enĩ cadere uolunt cũ dauid: & nolunt
surgere cũ dauid Non ergo cadendi exẽplũ
ꝓpositũ est: sed sicecideris resurgendi. At¬
tende necadas: non sit delectatio minoꝵ.

Expanded text:
travit aa Bersabee. Bersabee erat mulier uxor Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titulo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum
Abbreviated transcription (Latin):
Inpauore meo dixi.
hocest dixi inextasi mea. Uidit se pauentẽ.
nescio qua tribulatione magna. sicut non
desunt. attendit corsuum pauidũ. & trepidũ.
& ait proiectussum a facie oculorum tuorũ.
Sunficie tua essem nonsie timerem. sue ad¬
tenderes. non sic trepidarem. Sed qm̃ dicit
nuo & hicait
Ideo exaudisti uocem
orationis ieae

Expanded text:
In pavore meo dixi, hoc est, dixi in ecstasi mea. Vidit se paventem intus nescio qua tribulatione magna, sicut non desunt: attendit cor suum pavidum et trepidum, et ait: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Si in facie tua essem, non sic timerem; si me attenderes, non sic trepidarem. Sed quoniam dinuo et hic ait: Ideo exaudisti vocem orationis meae
Abbreviated transcription (Latin):
In medio tamen eoꝵ quot quot receperunt eũ:
quimmedio populi dĩ. suscepit miscđam
dĩ. Quantũ numerũ hab& quam paucist̃:
uix inuenitur aliquis. Illis nexontentus
ds̃ erit. & perd& tantam multitudinem.
dicunt hoc qui sibi ꝓmittunt: quod adõ
promittente non audierunt. Etuere simale
sinr̃is libidinibus seruiamus perditurus est
nos ds̃.: Quot enĩ sunt illi qui uidentur
seruare praecepta dĩ: Uix inuenitur
unus. uel duo. uel paucissimi. Ipsos solos
liberaturus est. & ceteros dampnaturus :
Absit inquiunt. Cumuenerit uidebit tan¬
tam multitudinem ad sinistram & misere¬
bitur: & dabit indulgentiam. hoc plane
etiam serpens ille promisit primo homini:
Namminatus erat ds̃ mortem sigustar&.
Ille autem. Absit inquit. non morte morie¬
mini. Crediderunt serpenti: inuenerunt
uerum esse quodminatus est ds̃. falsum
qđ promiserat diabolus. Ita & nunc fr̃s:

Expanded text:
In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, qui in medio populi Dei suscipit misericordiam Dei, quantum numerum habet? Quam pauci sunt! vix invenitur aliquis: illisne contentus Deus erit, et perdet tantam multitudinem? Dicunt hoc qui sibi promittunt quod a Deo promittente non audierunt. Et vere si male si nostris libidinibus serviamus, perditurus est nos Deus? Quot enim sunt illi qui videntur servare praecepta Dei? Vix invenitur unus vel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberaturus est, et caeteros damnaturus? Absit, inquiunt: cum venerit et videbit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fr
Abbreviated transcription (Latin):
miscđam dĩ. sit lilium inmedio spinarum.
Nam & ipse spinae qͣm ad populum dĩ pertinent
uis audire. ita posita est ipsa similitudo.
Sicut lilium inquit imedio spinarum. ita
proxima mea in medio filiarum. Num¬
quid dixit inmedio alienarum: Sedin
medio filia̾rum. Sunt ergo filiae malȩ:
& inter illas est liliũ in medio spinarum.
Itaq illi qui sacramenta habent & mores bo¬
nos non habent: & dĩ dicuntur & non dĩ.
& eius dicuntur & alieni. Etus propter ip¬
suis sacramentum: alieni propter proprium
uitiũ. Ita & filiae: & alienȩ. Filiae propt̃
formam pietatis: alienae propt̃ amissio¬
nẽ uirtutis. Sit ibi lilium: suscipiat miscdam
dĩ. teneat radicem boni floris. Nonsit
ingratum pluuiae dulci decaelo uenienti:
in gratȩsint spinȩ. crescant deimbribus.
Inmedio populi tui non suscipientis miscdam
tuã: non suscepimus miscłam tuã. Insua
enim propria uenit: & sui eum non receper̃.

Expanded text:
misericordiam Dei; sit lilium in medio spinarum. misericordiam Dei; sit lilium in medio spinarum. Nam et ipsae spinae quoniam ad populum Dei pertinent, vis audire? Ita posita est ipsa similitudo: Sicut lilium, inquit, in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Numquid dixit, in medio alienarum? Non; sed, in medio filiarum. Sunt ergo filiae malae, et inter illas est lilium in medio spinarum. Itaque illi qui sacramenta habent, et mores bonos non habent, et Dei dicuntur et non Dei; et ejus dicuntur et alieni: ejus, propter ipsius sacramentum; alieni, propter proprium vitium. Ita et filiae alienae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiat misericordiam Dei, teneat radicem boni floris, non sit ingratum pluviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imbribus; In medio populi tui non suscipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sui eum non receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit &erutum quod nostis. non erit rudius
sed dulcius. Nunc quippe popłi dĩ censentur
om̃s qui portant sacramenta eius: sed non om̃s
pertinent admiscdam eius. Om̃s quippe sacra¬
mentum baptismi xp̃i accipientes: xp̃iani
uocantur. sed non om̃s digne illo sacramento
uiuunt. Sunt enim quidã dequibus dicit apłs.
habentes formam pietatis: uirtutẽ autẽ eius ab¬
negantes. tamen propter ipsam spetiem pietatis
inpopło dĩ nominantur. Quomodo a daream
quã diu trituratur. nonsolũ grana: sed etiam
palea pertin&. Numquid & adhorreum per¬
tinebit: In hoc autẽ medio popłi mali est po¬
apłs. Praccipientes autem rogamus. neinuacuũ
gr̃am dĩ suscipiatis. Qui ergo non inuacuum
etiam miscđam di suscepit. Et quid illi obest
quia in medio populi in oboedientis est: donec
area ista uentiletur. donec boni amalis separent᷑:
Quidei obest inmedio populi habitare: Sit
de illis qui appellantur firmamentũ. suscipiens

Expanded text:
fuerit et erutum quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quippe populus Dei censentur omnes qui portant sacramenta ejus, sed non omnes pertinent ad misericordiam ejus. Omnes quippe sacramentum Baptismi Christi accipientes, Christiani vocantur; sed non omnes digne illo sacramento vivunt. Sunt enim quidam de quibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Tamen propter ipsam speciem pietatis in populo Dei nominantur: quomodo ad aream, quamdiu trituratur, non solum grana, sed etiam palea pertinet. Numquid et ad horreum pertinebit? In hoc medio autem populi mali est poApostolus: Praecipientes ergo rogamus, ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Qui ergo non in vacuumetiam misericordiam Dei suscipit. Et quid illi obest, quia in medio populi inobedientis est, donec area ista ventiletur, donec boni a malis separentur? quid ei obest in medio populi habitare? Sit de illis qui appellantur firmamentum, suscipiens
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo iustus dingi potest
nisi mocculto quando etum illi quae mitio tẽporũ
xp̃ianorũ. cum adhuc persecutione secularium
hominũ scĩ premerentur. miranda uidebantur ho¬
minibus. nunc postquam in tanto culmine nomen
coepit esste xpĩmum. creuit bypocrisis id est simulatio.
Eorum scilic&. qui nomine xpĩmo malunt hominib
placere quim dõ. Quomodo ergo dirigitur iustꝰ
intinta confusione simulationis. nisi dum scrutat᷑
corda & renes ds̃. uidens omniũ cogitationes quae
nomine cordis significate sunt. & delectationes.
quae nomine renũ intelleguntur: Recte quippe
temporalium & terrenarũ rerũ dllectatio renibus
tribuitur. quia &ipsa pars est inferior hominis. &

Expanded text:
Quomodo ergo justus dirigi potest, nisi in occulto; quando etiam per illa quae initio temporum christianorum, cum adhuc persecutione saecularium hominum sancti premerentur, miranda videbantur hominibus, nunc postquam in tanto culmine nomen coepit esse christianum, crevit hypocrisis, id est simulatio, eorum scilicet qui nomine christiano malunt hominibus placere quam Deo? Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusione simulationis, nisi dum scrutatur corda et renes Deus, videns omnium cogitationes, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes, quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur; quia et ipsa pars est inferior hominis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Templum regis ipsa eccła: intrat intẽplũ ipsa
eccła. Unde construitur templum: De
hominibus qui intrant intemplũ. Lapides
uiui qui sunt nisi fideles dĩ: Adducentur
intemplũ regis. Sunt enim uirgines extra
tẽplũ regis: heretice. Sc̃i moniales sunt
quidẽ uirgines. sed quid proderit eis nisi ad¬
ducantur intemplũ regis: Templũ regis
munitate est. Templũ regis non est ruinosũ
nondisscissũ. non diuisũ. iunctura lapidũ

Expanded text:
Templum regis ipsa Ecclesia, intrat in templum ipsa Ecclesia. Unde construitur templum? De hominibus qui intrant in templum. Lapides vivi qui sunt, nisi fideles Dei? Adducentur in templum regis. Sunt enim virgines extra templum regis, haereticae sanctimoniales: sunt quidem virgines, sed quid proderit eis nisi adducantur in templum regis? Templum regis in unitate est: templum regis non est ruinosum, non discissum, non divisum. Junctura lapidu
Abbreviated transcription (Latin):
laboraremus. Ergo uocẽ eius audiamus:
nunc corporis. nunc capitis. Est enim psalmꝰ
iste iuocans dm̃ eontra inimicos in tribulationib¬
huuis scti: & utique ipse est xp̃e. Tribulato
tunc capite & tribulato nuc corpore: tameri
pertribulationes omĩbus menbris suis dans
uitam aeternam. quam ꝓmittendo desidera¬
bilis factus est.
UDICA

Expanded text:
laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, nunc corporis, nunc capitis. Est enim psalmus iste invocans Deum contra inimicos in tribulationibhujus saeculi: et utique ipse est Christus, tribulato tunc capite, tribulato nunc corpore: tamen per tribulationes omnibus membris suis dans vitam aeternam, quam promittendo desiderabilis factus est. 2. Judica
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ipse dauid:
interpretatur manu fortis. uel desiderabilis.
Psalmus ergo manu forti & desiderabili: qui
nr̃am mortẽ uicit. qui nob̾ uitam ꝓmisit.
In hoc enim manu fortis. quia mortẽ nr̃am uicit:
in hoc desiderabilis. quia uitam & ernam ꝓmisit.
Quid enim fortius manu hac quae tetigit loculũ
& moi tuus resurrexit.: Quid fortius manu
hac quae mundũ uicit non ferro armata sed
ligno trinsfixa: Quid autem desiderabilius
eo quẽ non uidentes martires mori uoluerunt:
ut adillũ peruenire mererentur. Ergo psalmꝰ
ille illi cornr̃m. illi lingua nr̃a digna cant&.
sitamen ipse dignabitur donare quod cant&
Nemo illi cantat digna: nisi quiabillo acceꝑit
qđ cantari possit. Denique hoc quod modo
cantamus spũ eius dictũ est ꝑꝓphetam eius:
& in eius uerbis ibi nos agnoscimus & ipsum.
Nec in iuriã facimus quia dicimus nos & ipfum:
qm̃ cũ ess& in caelo sic clamauit quid me per¬
sequeris. cũ eũ nemo tanger&. & nos in terra

Expanded text:
ergo ipsi David: David interpretatur Fortis manu, vel desiderabilis. Psalmus ergo manu forti et desiderabili, qui nostram mortem vicit, qui nobis vitam promisit: in hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit; in hoc desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit ? quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo Psalmus illi: illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet: si tamen ipse dignabitur donare quod cantet. Nemo illi cantat digna, nisi qui ab illo acceperit quod cantare possit. Denique hoc quod modo cantamus, Spiritu ejus dictum est per Prophetam ejus, et in eis verbis ubi nos agnoscimus et ipsum. Nec injuriam facimus, quia dicimus nos et ipsum: quoniam cum esset in coelo, sic clamavit, Quid me persequeris ? cum eum nemo tangeret, et nos in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ectus est hoc
loco appellatus. ubi requiescit animus eger&
infirmus. Id est inuoluptate corporis. & omni
delectatione seculari. Quã delectationem
lacrimis lauat. qui sese abilla conatur extra¬
here. Uid& enim iam se dampnare carnales
concupiscentias. & tamen delectatione tenet᷑
infirmitas & in ea libenter iac&. unde surgere
nisi sanatus animus non potest. Quod autem
ait persingulas noctes. hoc fortasse. accipi
uoluit. quod ille qui spũ prõptus sentit
aliquam lucem ueritatis. & tamen in delectatio¬
ne huius scłi percarnis infirmitatẽ aliquando
requiescit. tamquã dies & noctes. alterno
affectu agitur pati. Ut cũ dicit mente seruo
legi dĩ. tamquã diẽ sentiat. Rursus cum
dicit. carne autem legi peccati. inclinetur
innoctẽ. donec omnis nox transeat. & ueniat
unus dies. dequo dicitur. Mane adstabo tibi
& uidebo. Tunc enim adstabit. nunc autẽ
iac& quando in lecto est. quem leuabit per
singulas noctes. ut tantis lacrimis. impetrar&

Expanded text:
ectus est hoc loco appellatus ubi requiescit animus aeger et infirmus, id est in voluptate corporis et in omni delectatione saeculari; quam delectationem lacrymis lavat qui sese ab illa conatur extrahere. Videt enim jam se damnare carnales concupiscentias; et tamen delectatione tenetur infirmitas, et in ea libenter jacet, unde surgere nisi sanatus animus non potest. Quod autem ait, per singulas noctes, hoc fortasse accipi voluit, quod ille qui spiritu promptus sentit aliquam lucem veritatis, et tamen in delectatione hujus saeculi per carnis infirmitatem aliquando requiescit, tanquam dies et noctes alterno affectu cogitur pati: ut cum dicit, Mente servio legi Dei, tanquam diem sentiat; rursus cum dicit, Carne autem legi peccati , inclinetur in noctem, donec omnis nox transeat, et veniat unus dies de quo dicitur: Mane astabo tibi, et videbo . Tunc enim astabit; nunc autem jacet, quando in lecto est quem lavabit per singulas noctes, ut tantis lacrymis impetret
Abbreviated transcription (Latin):
Pater ignos. ce illis quia nesciunt
quid faciunt. Ideo inquit iste est seruis qui custo¬
dit hanc dulcedinem. suauitutẽ cantatis. amore
unitatis. Ego inquit ip̃se qui custodio rogotẽ
qm̃ delictaquis intellegit. nemihi uthomini quae¬
dim subrepant. & quibusdam uthomo preoccuper
Aboccultis meis mundame dnẽ

Expanded text:
Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ideo, inquit. iste est servus qui custodit hanc dulcedinem, suavitatem charitatis, amorem unitatis. Ego, inquit, ipse qui custodio, rogo te, quoniam delicta quis intelligit? ne mihi ut homini quaedam subrepant, et quibusdam ut homo praeoccuper, Ab occultis meis munda me
Abbreviated transcription (Latin):
In abstondito uultus tui. Qualis est locus iste:
Nondixit abscondes cos incȩlo tuo. nondixit
abscondes eos inparadyso. nondirit abscondes
eos insinu abrahȩ. Multis enim fidelibus
loca futura scõrũ inscripturis scis posita sunt.
uilescat eorũ quic quid preter dm̃ est: quinos
tuetur in loco uite huius. ipse est post iistam
uitam: sit locus nr̃. quia & iste psalmus hoc ei
ait superius. Esto mihi indm̃ protectorem.
& indomum refugu. Ergo erimus inuultu
dĩ absconditi. Quisinus est infaciȩ dĩ. ame
expectatis audire : Purgate cor. ut ipse illu¬
min&. & quem inuocatis intr&. Esto domus
eius. & erit domus tua. habit& inte . & habita¬
bis ineo. Si cum in hoc scło exceperis corde
tuo. ille post hoc scłm excipi& te uultu suo.

Expanded text:
n abscondito vultus tui. Qualis est locus iste? Non dixit, Abscondes eos in coelo tuo: non dixit, Abscondes eos in paradiso: non dixit, Abscondes eos in sinu Abrahae. Multis enim fidelibus loca futura sanctorum in Scripturis sanctis posita sunt. Vilescat totum quidquid praeter Deum est. Qui nos tuetur in loco vitae hujus, ipse post istam vitam sit locus noster: quia et iste psalmus hoc ei ait superius: Esto mihi in Deum protectorem, et in domum refugii. Ergo erimus in vultu Dei absconditi. Quis sinus est in facie Dei, a me exspectatis audire? Purgate cor, ut ipse illuminet, et quem invocatis intret. Esto domus ejus, et erit domus tua: habitet in te, et tu habitabis in eo. Si eum in hoc saeculo exceperis corde tuo, ille post hoc saeculum excipiet te vultu suo.
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Discedite ame omnes. dixit superius.
quod etiã in hac uita sicut expositum est
fieri potest.: Quod autem hicit. crubescant
& conturbentur. non uideo quẽ admodum
euenire possit. nisi in illo die cũ manifesta
fuerint iustoꝵ prȩmia. & supplicia peccatoꝵ.
Nam nunc usq adeo non erubescunt impit: ut
nob̾ insultare non desinant. Et plerumq
tantũ ualent inrislonibus suis. ut infirmos
omnes de xp̃i nomine crubescere faciant
unde dictum est. Quis quis ineeruberit.¬
coram hominibus erubescam eum coram
patre meo. Iam uero quis quis sublimia illa
precepta impleri uoluerit. ut dispergat. d&
pauperibus quo iustitia eius maneatiñaet̾nũ.
omnibus quie suis rebus terrenis uenditis.
& indigentibus ergatis. xp̃m sequi uoluerit
dicens. nihil intulimus in hunc mundum.
uerum nec auferre possumus. uictum & tegu¬
mentum habentes his contenti simus. incid&
iistorum sacrilegam dicacitatẽ. & abeis qui
sanari nolunt uocatur in sanus. Et sepe ne hoc

Expanded text:
mei. Discedite a me, omnes, dixit superius; quod etiam in hac vita, sicut expositum est, fieri potest: quod autem dicit, Erubescant et conturbentur, non video quemadmodum evenire possit, nisi illo die, cum manifesta fuerint justorum praemia et supplicia peccatorum. Nam nunc usque adeo non erubescunt impii, ut nobis insultare non desinant: et plerunque tantum valent irrisionibus suis, ut infirmos homines de Christi nomine erubescere faciant. Unde dictum est, Qui me erubueritcoram hominibus, erubescam eum coram Patre meo . Jam vero quisquis sublimia illa praecepta implere voluerit, ut dispergat, det pauperibus, quo justitia ejus maneat in aeternum , omnibusque suis rebus terrenis venditis et indigentibus erogatis, Christum sequi voluerit, dicens: Nihil intulimus in hunc mundum, verum nec auferre quid possumus; victum et tegumentum habentes, his contenti simus ; incidit in istorum sacrilegam dicacitatem, et ab eis qui sanari nolunt vocatur insanus; et saepe ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Autsi agitant caput: stupendo & mirando agitant
Modo enim dicunt. Numquid forte ille est
quem dixerunt moyses & prophetȩ : deillo
enim dixerunt. Sicut ouis adimmolandũ
ductus est: & sicut agnus coram tondente se
sine uoce. sic non aperuit ossuum. uulnerib
eius. sanati sumus. Uidemus enim quia cruci¬
fixus iste ducat post se genus humanum. & sine
causa dixerunt patres nr̃i occidamus eum ne
saeculum postillum pergat. Forte non post
eum perger&: si non ess& occisus. In hoc cog¬

Expanded text:
aut si agitant caput, stupendo et mirando agitent. aut si agitant caput, stupendo et mirando agitent. Modo enim dicunt: Numquid forte ille est quem dixerunt Moyses et Prophetae? De illo enim dixerunt: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum: vulneribus ejus sanati sumus . Videmus enim, quia crucifixus iste ducit post se genus humanum; et sine causa dixerunt patres nostri: Occidamus eum, ne saeculum post illum pergat . Forte non post eum pergeret, si non esset occisus. In hoc cog
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gauisisunt iudaci. quando uiderunt
xp̃m crucifixum: implesse arbitrati sunt
uoluntatem nocendi effectũ fructum sae¬
uitiae suae. uiderunt xpm̃ incruce penden¬
tẽ. agitauerunt caput. Si filius dĩ est:
descendat decruce. Nondescendebat
qui poterat: non inpotentiam demonstra
bat. sedpatientiam docebat. Si enim haec
illis dicentibus. decruce descender&: quasi
insultantibus cessisse uideretur. & uictus
obprobria tolerare non potuisse crederet᷑
Magis mansit incruce illis insultantibus:
fixus notantibus. Ideo enim & caput agi¬
tabant. Quia uero capiti non herebant:
docuit nos plane ille patientiam. Nam
quod est fortius fecit: qui noluit facere
quod uidaei prouocabant. Multo est
enim potentius desepulero surgere: quam
decruce descendere. Qm̃nongaudebit
inimicus meus superme. Gauisi sunt
ergo. tunc resurrexit xp̃c glorificatus est
xp̃s: uident modo in nomine ipsius con¬
uerti genus humanum. modo insultent.
modo caput agitent. immo iam caput figant

Expanded text:
Quia gavisi sunt Judaei, quando viderunt Christum crucifixum; implesse se arbitrati sunt voluntatem nocendi: effectum fructum saevitiae suae viderunt Christum in cruce pendentem; agitaverunt caput, Si Filius Dei est, descendat de cruce . Non descendebat qui poterat: non potentiam demonsbat, sed patientiam docebat. Si enim haec illis dicentibus, de cruce descenderet, his quasi insultantibus cessisse videretur, et victus, opprobria tolerare non potuisse crederetur. Magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nutantibus. Ideo enim caput agitabant, quia capiti non hDocuit nos plane ille patientiam. Nam quod est fortius fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Gavisi sunt ergo tunc: resurrexit Christus, glorificatus est Christus. Vident modo in nomine ipsius converti genus humanum, modo insultent, modo caput agitent: imo jam caput figant;
Abbreviated transcription (Latin):
Ad suꝑiora
ons quio ꝑantur iniquitatẽ. qm̃ dñs ingene¬
ratione iusta est. Id est non est meis quĩdili¬
gunt secłm. Iniuistum est enim relinquere
sacculorũ conditorẽ. & diligere scłm. & ser¬
uire creaturȩ quam creatori.
Corsilium

Expanded text:
Ad superiora omnes, qui operantur iniquitatem, quoniam Deus in generatione justa est, id est, non in eis qui diligunt saeculum. Injustum est enim relinquere saeculorum conditorem et diligere saeculum, et servire creaturae quam Creatori. Consilium
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalibus sed quasi carnalibus : tamquam
paruulis in xp̃o lacuob̾ potũ dedi nonescã.
Neq enĩ poteratis: sedneq ad huc potestis.
Mat᷑ uob̾ fui: quomodo dicitur alio loco.
Factussum paruulus in medio urm : tãquam
nutrix fouens filios suos. Non nutrix nutri¬
ens filios alienos: sed nutrix fouens filios
suos. Sunt enĩ matres: quae cũ pepererint
dant nutricibus. Illȩ quae pepererunt non
fouent filios: quia nutriendos dederunt.
Illȩ autẽ quae fouent: non suos fouent sed
alienos. Isteuero ipse pepererat: ipse foue¬
bat. nulli nutrici quẽ pepererat comiit¬
tebat. Dixerat enĩ quositerũ parturio.
donec xp̃c formetur in uobis. Fouebat
ergo: & lac dabat. Erant autẽ quidã quasi
docti & spiritales. qui paulo detraherent:
epistolȩ quidẽ aiunt graues & fortes sunt.
praesentia autẽ corporis infirma. & sermo
contemptibilis. Dicit ipse in epistola sua.
quosdã detractores suos ista dixisse. Sede¬

Expanded text:
spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis . Mater vobis fui: quomodo dicitur alio loco, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidam quasi docti et spirituales qui Paulo detraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sede