comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e subiectis. pat̾na sollicitudinẽ
impendere debemꝰ. ur̃e potissimũ
ꝓmouende utilitati et quieti. quo
sarciori amoris uinculo complecti¬
mur et in oĩbꝰ ꝓuidere denemur.
Ca ꝓpt̾ ur̃e iuste peticioni gratũ
imꝑcientes assensu capellamam
de insula cũ oĩ uire suo. ⁊ oĩbꝰ aliis
si qua adnos spectant: ub̃ ꝑpetuo
habenda et possidenda concedimꝰ.
et p̾senti scripto confirmamꝰ et cor¬
roboramꝰ statuentes qd̾ siqͥs un¬
quam ausu temerario cõtra hanc
nr̃e cõstitutionis paginã sciens
uenire atdemptauerit districte
subiaceat excõmunicatiom ac or¬
dinis officii sui ꝑiculũ ĩcurrat.
Aatũ ĩ capło auxim. Anno u̾bi
ii. lestes et uisores s̃. Oddo defer/¬
raboc.Ugo de pardelano archid̾
D̾. daroide archid̾. Sx̃ .B. d̾
logorsano archid̃ ⁊ abbas deidrag.
cauin¶ De castro dela maguera.
ntiqͦꝵ exẽpla nos instruunt. litt̾is mandare q̃¬
ad posteroꝵ uolumꝰ noticiã tͣnsmitt̾e. Hac in¬

Expanded text:
nostre subjectis paterna sollicitudinem impendere debemus, nostre potissimum promovende utilitati et quieti, quo sarciori amoris vinculo complectimur et in omnibus providere tenemur. propter vestre juste peticioni gratum imparcientes assensu, capellaniam de Insula cum omni jure suo et omnibus aliis, si qua ad nos spectant, vobis perpetuo habenda et possidenda concedimus, et presenti scripto confirmamus et corroboramus, statuentes quod si quis unquam, ausu temerario, contra hanc nostre constitutionis paginam sciens venire attemptaverit, districte subjaceat excommunicationi ac ordinis et officii sui periculum incurrat. Datum in capitulo Auxim. Anno Verbi ii. Testes et visores sunt, Oddo de Ferraboc, Ugo de Pardelano archidiachonus, W. d’Aroide archidiaconus, W. B. de Logorsano archidiaconus et abbas de Idrag.DE CASTRO DE LAMAGUERA Antiquorum exempla nos instruunt litteris mandare quum posterorum volumus noticiam transmittere. Hac in
Abbreviated transcription (Latin):
aprili die. xuiii. Indictioñ t̃cia. Ego Lauientiꝰ
ioħis Anastasii enus Romanꝰ. confiteor q̃d eũ bone
memorie. Archiep̃s auxit̃. olim ꝓ suis ⁊ occłie sue
negociis a me q̃ddam debitum contraxisset. ⁊ solutiõe
ip̃iꝰ debiti ꝑdurante tam auxit̾ eccłia qͣm ego dãpna
plenum fuit ab eadẽ auxit̾ Eccłia satisfactum.
Licet aut̃ tp̃r solutionis instrum̃ta om̃ia suꝑ del¬
bito p̃taxato confecta lib̾e a me restituta fuissed
⁊ facta iam dẽe auxit̾ eccłie refutatio gñał Pe
quã satis sufficient̃ cautũ extitit eccłie memorate.
quia tñ ad psonam ur̃am reuende pat̃ dñe amannoe
Ueñabił archiẽp̃e auxitane qui mͦ ꝑ dei gram eidẽ
Eccłie p̃sidetis: ꝓmptum ꝑ omnia ⁊ specialẽ gero de
uotionis affectum: ad habundantẽ p̾dẽe occłie ur̃e

Expanded text:
die XVIII, indictione tertia. Ego Laurentius Johannis Anastasii, civis Romanus, confiteor, quod cum bone memorie archiepiscopus Auxitanus olim pro suis et ecclesie sue negociis a me quodam debitum contraxisset, et solutione ipsius debiti perdurante tam Auxitana ecclesia quam ego dampna plenum fuit ab eadem Auxitana ecclesia satisfactum. Licet autem tempus solutionis instrumenta omnia super debito pretaxato confecta libere a me restituta fuisset, et facta jam dicte Auxitane ecclesie refutatio generalis, per quam satis sufficientem cautum extitit ecclesie memorate, quia tamen ad personam vestram, reverende pater domine Amanee, venerabile archiepiscope Auxitane, qui modo per Dei gratiam eidem ecclesie presidetis, promptum per omnia et specialem gero de notionis affectum ad habundantem predicte e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑme successoribꝰ mĩs. in auscitana ecła
canoiice substituendis. Sactũ ẽ aut̃ hoc
ap̃d montẽ cassinũ indomo arnaldi
delapalude. Anno ab incarnatione dñi
nullesimo centesimo septuagesimo qͣrto¬
Mense marcio.ui. feria. alexandro pp̃ t̾cio
in romana sede p̾sidente. Regnante sc̃issi¬
mo rege francoꝵ. Lodouico. Huiꝰ rei sũt
de ip̃a eccła auscitana. Bertͣndꝰ de birano.
W̾ pet̾ de fabrica. si. daroede. E. dangles
.P. de albiano. De astariaco abb̾es. Wꝰ
cimoritanꝰ. Petrꝰ pecianẽsis. arsuiꝰ celle¬
medulfi. P. fageti. Bertrandꝰ scẽ dode.
Petrꝰ de cerafrascid.W. capellanꝰ mõtis
cassini. Milites uͦ.B. depanasac. Salau¬
bia.b̾. debasalag. Leta de maceres .b̾.
mazeres. a. dez barads .U. de ceref̾rniseu
W.a. delabart̾a. Miles delabartã. Iord̾
de santo romano. ⁊ arnaldus filiꝰ eiꝰ
Sanciꝰ degin.u. demarast. arnaldꝰ
delapalu.

Expanded text:
me, successoribus meis in Auscitana ecclesia canonice substituendis. Factum est autem hoc apud Montem Cassinum in domo Arnaldi de Lapalude, anno ab Incarnatione Domini, millesimo centesimo septuagesimo quartomense marcii VI feria. Alexandro papa tercio in Romana sede presidente. Regnante sanctissimo rege Francorum Lodovico : hujus rei sunt de ipsa ecclesia Auscitana, Bernardus de Birano, Wilelmus Petri de Fabrica, G. d’Aroede, F. d’Angles, P. de Albiano. De Astariaco abbates, Wus Cimoritanus, Petrus Pecianensis, Arsivus Cellemedulfi, P. Fageti, Bertrandus Sancte-Dode, Petrus de Cerafrased, W. capellanus Montis Cassini. Milites vero, B. de Panasac, Galaubias B. de Basalag, Leca de Maceres, B. Mazeres, A. Desbarads, V. de Cerafraisen, W. A. de Labarta, miles de Labarta, Jordanus de Santo Romano et Arnaldus filius ejus, Sancius de Gin, V. de Marast, Arnaldus de Lapalu.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ p̃dc̃o debito. qͣ pro om̃ibꝰ aliis rebꝰ suꝑ qͥbꝰ usq. ĩ
hodiernũ diẽ impetere uos potuimꝰ uł possemus.
ita ut de cet̾o uos ⁊ successoros ur̃i ⁊ eecłia uĩa.
liberi ⁊ quieti. pacifici ⁊ tͣnqͥlli. ⁊ ab omni lite
remori: ppetuo maneatis. Renuntians etiant
q̃d qcumq t̃p̃r apparuerint : ꝓ uaciuis ⁊ infectie
⁊ milliꝰ iom̃ti penitꝰ habeant᷑. ꝓmittena etio it¬

Expanded text:
 predicto debito quam pro omnibus aliis rebus super quibus usque in hodiernum diem impetere vos potuimus vel possemus, ita ut de cetero vos et successores vestri et ecclesia vestra liberi et quieti, pacifici et tranquilli, et ab omni lite remoti perpetuo maneatis. Renuntians etiam oquod quocumque tempore apparuerint, pro vacuis et infectis et nullius momenti penitus habeant
Abbreviated transcription (Latin):
i tr mĩs heredibꝰ competebant: nulli unqͣm psone
donasse cessisse mandasse uł alienasse. neq contractũ
us unftrumtũ eum alio ex inde celebrasse. Q d̃ siq̃n
nos ⁊ successores ur̃i uł ip̃a eccłia ur̃a occ̃one hi ses
Nomt Saripio ꝑpessi fu̾itis uł ex pensas: totũ uob

Expanded text:
i et meis heredibus competebant, nulli unquam persone donasse, cessisse, mandasse vel alienasse, neque contractum vel instrumentum cum alio exinde celebrasse. Quod siquin vos et successores vestri vel ipsa ecclesia vestra occasione hujusnum perpessi fueritis vel expensas, totum vobi
Abbreviated transcription (Latin):
patͥmoniũ suũ. uillã scilic delamag̾a
cũ hominibꝰ. ⁊ trĩs. ⁊ om̃ibꝰ ad eã ꝑtinẽ¬
tibꝰ. ⁊ qd̃ habebat ĩ uilla de arcaihag.
sexcentis solidis morlañsis monete. qͦ¬
trescentos eis dedi. alios fͤscẽtos inluendis
debitis ꝓ qͥbꝰ p̾fate possessiones creditoribꝰ
erant obligate. ꝑsolui. Hoc ãt totũ factũ
ẽ ꝯsilio ⁊ assensu. boemundi astaracẽsis cõ
firmatũ. Postinodũ uͦ idẽ boemundꝰ assis¬
tentibꝰ baronibꝰ suis. uxore qͦ Rubea ⁊ fi¬
liabꝰ maria atq marchesia. qͥcqͥd uiris.
qͥcqͥd dñationis ĩ p̃fata ħeditate habebat.
uł hr̃e uidebat᷑ instinctu. diuini amoris.

Expanded text:
uum, villam scilicet de Lamaguera, cum hominibus et terris et omnibus ad eam pertinentibus, et quod habebant in villa de Arcaiag, sexcentis solidis morlanensis monete, qrescentos eis dedi, alios trescentos in luendis debitis pro quibus prefate possessiones creditoribus erant obligate, persolvi. Hoc autem totum factum est consilio et assensu Boemundi Astaracensis comifirmatum. Postmodum vers idem Boemundus, assistentibus baronibus suis, uxore que Rubea et filiabus Maria atque Marchesia, quicquid juris, quicquid donationis in prefata hereditate habebat, vel habere videbatur, instinctu Divini amor
Abbreviated transcription (Latin):
uinee scẽ marie ultͣ riuum.
de teuer iuxta casalẽ beate
marie. ⁊ terra illa uͥ similiter
sũt uinee qͣs tenẽt in feodũ.
lia. Qui auo fecerũt se canoni¬
cos in hac eccła. ⁊ reddiderũt
feodũ suũ nob̃. Dedit etiam . P̃.
dit etiã .P. t̾rã suã ultͣ riuum
de zaera. q de coma lõga des¬
cendit. Dedit qͦ casales in ri¬
pa riui. de teuer sub uinea.R
de felesa: casales alios. Unũ
Aliũ. Eiciꝰ. rãcꝰ ꝓduobꝰ ad ramo

Expanded text:
vinee Sancte Marie ultra rivum vinee Sancte Marie ultra rivum de Tever juxta casalem Beate Marie, et terram iliam ubi similiter sunt vinee quas tenent in feodum lia ; qui duo fecerunt se canonicos in hac ecclesia et reddiderunt feodum suum nobis. Dedit etiam P. Begdit etiam P. terram suam ultra rivum de Zaera, quod de Coma Longa descendit, dedit quoque casales in ripa rivi de Tever, sub vinea R.de Felesa, casales alios ; unumalium Eicius Rancus pro duobus. A Dramo
Abbreviated transcription (Latin):
Mortua uͦ uxxore asimãcii: ad ducta
fuit ei in uacorẽ femina q̃dã
de bearno. Sed añ quã nup-¬
cias celebraret cũ illa: migͣuit
ex ħ scło asimãciꝰ. Accepit ergo
fr̃ eiꝰ stepħs femina illa bear¬
nensem cõmendatã in domũ
suã. Dein dormiuit cũ illa gͣui¬
da eã reddidit. et ex ea sustulit
filia nõe guasen. Que cũ ad
nubiles annos ꝑuenisset.
copulata fuit lege matrimo¬
nii cuidã clauigero archiep̃i:
nõe Sãcio beg. Iste gen̾auit
ex ea stepħm beg. ⁊ b̾tradũ
beg ⁊ filiã quandã quam
habuit in uocorẽ b̾nardus
de iugũ. Step̃s beg: canonie
ppositus fuit huius eccłe.
Bertͣndꝰ uero fr̃ illiꝰ. accep̃ uxorẽ.
que ex eo ꝯcep̃ ⁊ peꝑit filiũ nõe
petrũ. Hic fecit se canonicũ
in hac ecła.⁊ dedit immo red¬
aidit dõ et bẽ marie. tota terrã
qͣm habebat ⁊ ultͣ ⁊ cit᷑ erciũ.
idest t̾rrã illã que oli dicebat᷑
campꝰ nitidꝰ. ubi modo sunt

Expanded text:
Mortua vero uxore Asimancii, adducta Mortua vero uxore Asimancii, adducta fuit ei in uxorem femina quandam de Bearno, sed antequam nupcias celebraret cum illa migravit ex hoc seculo Asimancius. Accepit ergo frater ejus Stephanus feminam illam Bearnensem commandatam in domum suam. Deinde dormivit cum illa, gravidam eam reddidit, et ex ea sustulit filiam nomine Guasen, que cum ad nubiles annos pervenisset copulata fuit lege matrimonii cuidam clavigero archiepiscopi, nomine Sancio Beg. Iste generavit ex ea Stephanum Beg, et Bertrandum Beg, et filiam quamdam quam habuit in uxorem Bernardus de Jugun. Stephanus Beg canonicus prepositus fuit hujus ecclesie. Bernardus vero frater illius accepit uxorem, que ex eo concepit et peperit filium nomine Petrum ; hic fecit se canonicus in hac ecclesia, et dedit, immo reddidit, Deo et Beate Marie totam terram quam habebat et ultra et citra Ercium, id est terram illam que olim dicebatur Campus Nitidus, ubi modo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã ea que scripto
ꝯmendãtur. a postĩs in
uẽtre memorie tenaciꝰ. retinẽt᷑.
sub hꝰ script᷑e testimonio ad
noticiã postõꝵ trãsmittimꝰ q̃d
due ere fuerũt. Ambe erant
et aduc sũt frãcdads sc̃ẽ mͦ
ita tñ. qͦ si cellerariꝰ habeat
clamorẽ de eis: U soł h̃t pro
lege. De una era fu erũt duo
fratres. Asimanciꝰ ⁊ steps. asi¬
mãciꝰ tenuit et possedit totũ
geñis sui. Stephanꝰ uero per
manũ archiep̃i tenebat eccłam
be marie. et totũ honorẽ tã ip̃iꝰ.
eccłe quã archiep̃i : qͥ cit᷑ ercium
erat. un uiuebãt cłici qͥ in ecła¬
illa dõ seruiebãt. Unde stepħs
ipse abbas apellabatur. Archie¬
piscop̃us siquidẽ masionẽ suã
habebat in monast̾ĩo bĩ matini.
nec ascẽdebat ad eccłã bẽ marie:
nͥ semel in auno. ad crisma scilie
ꝯsecradii. Asimãciꝰ ex uxore sua
genuit Wm penicõ. W̾ꝰ penicõ
genuit Saluetũ ⁊. Luciam sororẽ
Lucia genuit. Gilłor ⁊ Sorores eiꝰ.

Expanded text:
oniam ea que scripto comendantur a posteris in vestre memorie tenacius retinentur, sub hujus scripture testimonio ad noticiam posterorum transmittimus quod due Ere fuerunt ; ambe erant et aduc sunt francdads Sancte Marie, ita tamen quod si cellerarius habeat clamorem de eis, V solidos habet pro lege. De una Era fuerunt duo fratres, Asimancius et Stephanus. Asimancius tenuit et possedit totum generis sui, Stephanus vero per manum archiepiscopi tenebat ecclesiam Beate Marie, et totum honorem, tam ipsius ecclesie, quam archiepiscopi, qui citra Ercium erat unde vivebant clerici, qui in ecclesia Deo serviebant, unde Stephanus ipse Abbas apellabatur. Archiepiscopus si quidem mansionem suam habebat in monasterio Beati Martini, nec ascendebat ad ecclesiam Beate Marie, nisi semel in anno, ad crisma scilicet consecrandum. Asimancius ex uxore sua genuit Wilelmum Penicon. Wus Penicon genuit Salvetum et Luciam sororem Lucia genuit Gilelmum et sorores ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ht ullus hõinũ neq comes recti
aliq̃d: iisi habitatores tn bẽ ꝯ¬
⁊ illi qͥde zaera sũt: nõ possũt
nisi habito priꝰ cõsilio et cõ¬
sensu canonicoꝵ. Qm̃ ab ã¬
tiqͥs tp̃ribꝰ ille due ere ⁊ erãt
sic dictũ ẽ: ⁊ insuꝑ ille sepe
dictus stepħs abbas: marita¬
uit filias suas ortigeras d̾ tr̃a
bẽ mͤ. qͣm inpotestate sua habe
ꝑmanũ ⁊ cõm̃dationẽ archiep̃i
⁊ eã pene totã ⁊ filiabꝰ ⁊ nepo¬

Expanded text:
habet ullus hominum, neque comes, rectum habet ullus hominum, neque comes, rectum aliquod, nisi habitatores tamen  illi qui de Zaera sunt non possunt nisi habito prius consilio et consensu canonicorum ; quam ab antiquis temporibus ille due Ere et erant sicut dictum est et insuper ; ille sepe dictus Stephanus, abbas, maritavit filias suas ortigeras de terra Beate Marie, quam in potestate sua habet per manum et comandationem archiepiscopi et eam pene totam et filiab
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ĩuxorẽ filio cꝰdã fortoniᷤ
ultͣ riuũ ex quoꝵ cõiũctione
ꝓc̃ati sũt. Forto d̾ caera ⁊ Soror
alazed. Forto ad sac̃docii gͣdũ
arpini. q̃ modo est canonicoꝵ
.Genuit aut̃ forto
iste filiã minorẽ aricsend̾ saera.
hec habuit duos filios. N ⁊ste¬
phanũ.⁊ terciã filiã bellã. Bella
genuit. Bernardũ ⁊ Saluetã.
Ista bella uendidit bẽ mͦ casalẽ
suĩ ad portã canonicoꝵ cũ ꝯsilio
filioꝵ suoꝵ. s ⁊ terã suã aliam
fere totã: ꝑ diu̾sa loca ꝑ multa
pecunia eis inpign̾auit. sic
in aliis cartis pleniꝰ continet
łrefata alazez habuit uir nõe
Gilłm beg ex qͥbꝰ exierũt cẽtullꝰ
beg.⁊ plazentia. Plazẽtia de
uiro suo põtio ãtomio: cõcep ⁊
peꝑit. a po̾ciũ pꝰea canonicũ
qͣm hoꝵ om̃iũ qͥ ex asimacio ⁊
illiꝰ frẽ stepħo descẽdut. genea¬
logiã ⁊ nõa tãta diligẽtia pro¬
seqͦuti sumꝰ ut manifestũ fiat
uniu̾sis. q in tota tr̃a de zaera ñ

Expanded text:
dedit in uxorem filio cujusdam Fortonis ultra rivum, ex quorum conjonctione procreati sunt, Forto de Ca Era et soror Alazed. Forto ad sacerdocii graduArpini, quomodo est canonicorum …. Genuit autem Forto iste filiam minorem Aricsens de Saera, hec habuit duos filios, Wum et Stephanum, et terciam filiam Bellam. Bella genuit Bernardum et Salvetam. Ista Bella vendidit Beate Marie casalem suum ad portam canonicorum cum consilio filiorum suorum, sed et terram suam aliam fere totam per diversa loca, per multa pecunia, eis impignoravit, sicut in aliis cartis plenius continetur. Prefata Alazez habuit virum nomine Gilelmum Beg, ex quibus exierunt Centullus Beg et Plazentia. Plazentia de viro suo Pontio Antonio concepit et peperit A. Poncium, postea canonicus quam horum omnium qui ex Asimancio et illius fratre Stephano descenderunt, genealogiam et nomina, tanta diligentia, prosequti sumus, ut manifestum fiat universis, quod in tota terra de Zaera non
Abbreviated transcription (Latin):
Go arnaldus ennericus
clericus & p̾positus sc̃ẽ
marie ausciensis dono deo ⁊
beate dei genitͥei pagenses qͦs
dedit mͥ frat̾ ms astanoua in
daiano casalem detilols. et
alium in sc̃ã xp̃ina de camino
et in elisano unum degraolar.
presente .W. archiep̃o & łicis
ipsius sedis. ut sint ꝑpetualit̃
de tabula licorum

Expanded text:
go, Arnaldus Eimericus, clericus et prepositus Sancte Marie Ausciensis, dono Deo et Beate Dei genitrici, pagenses quos dedit mihi frater meus Astanova in Daiano, casalem de Tilols, et alium in Sancta Christina de Camino, et in Elisano unum de Graolar ; presente W. archiepiscopo et clericis ipsius sedis, ut sint perpetualiter de tabula clericorum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare posui. ⁊ insuꝑ fide mea
illud ꝓmisi tenendum ad fideiusso.¬
res. Raimund bernardi uidelicet
de monte alto. & oddonem fr̃em ei
in manu iam dicti presuł dedi. Si.
quis aut parentum meorum hanc
refragare uoluerit pͥmit iram om̃i.¬
potentis dei incurrat. ⁊ cum uida
traditore in infernum demergatur.
ẜ acta ÷ aut̃ hec carta anno. M.L.¬
xxx. ab incarnatione dñi presi-¬
dente Romane eccłie. Alexandro
pp. Philippo quoq rege francoꝵ

Expanded text:
super altare posui, et insuper fide mea super altare posui, et insuper fide mea illud promisi tenendum ad fidejussores, Raimundus Bernardi, videlicet de Monte Alto, et Oddone fratrem ejus, in manu jam dicti presulis dedi. Si quis autem parentum meorum hanc refragare voluerit, primitus iram omnipotentis Dei incurrat, et cum Juda traditore in infernum demergatur. Facta est autem hec carta anno M°LXXX° ab Incarnatione Domini, presidente Romane ecclesia Alexandro, papa, Philippo quoque rege Francorum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło causa boni agitur.
Si tali ratione firmatur. ut nul¬
lo fine claudatur . utrumq et¬
agenti ⁊ placitanti scđ̾m dm̃ ꝓ¬
ficit. si tantum solo amore dei
⁊ suorum fidelium qͥd aliquis
cum aliquo conueniat : in xp̃o
sibi firmit̾ deneat. Qua ꝓpter
ego Gastonꝰ miles & consanguine
archiepi ausciensis. reddo partes
ecłiarum deo & sc̃e marie semꝑ
uinrginis quas uidebar poffidere
uł quas auus m̃s iniuste sibi
abstulit. scił medietatem dñatios
ecłie scẽ uenantie in astariacẽsi
comitatu. ⁊ quicquid ibi pat̾ m̃s
habuit ac mͥ cum fr̃e meo dimi¬
sit. Iterum in comitatu maiona¬
cho maedietatem ecłie scĩ Mame¬
tis cum ecliastico honore ibi ad.¬
iacenti. Hec om̃ia reddo deo et
Scẽ Marie ausciensis ecłie. ⁊ supͣ¬
dicto archiep̃o .W. successoribꝰꝙ
siuis. necnon & canonicis ibi ma¬
nentibꝰ accipiens ab illis caballũ
optimum cum sella ⁊ freno.⁊ .x.
solidos. Quocura hanc cartam
scribere mandaui ⁊ manu ꝓpria

Expanded text:
hoc seculo causa boni agitur, si tali ratione firmatur, ut nullo fine claudatur, utrumqagenti et placitanti secundum Deum proficit, si tantum solo amore Dei et suorum fidelium quid aliquis cum aliquo conveniat, in Christo sibi firmiter teneat. Quapropter, ego, Gastonus miles et consanguineus archiepiscopi Ausciensis, reddo partes ecclesiam Deo et Sancte Marie semper Virginis, quas videbar possidere, vel quas avus meus injuste sibi abstulit, scilicet medietatem dominationis ecclesie Sancte Venantie, in Astariacensi comitatu, et quicquid ibi pater meus habuit ac mihi cum fratre meo dimisit. Iterum in comitatu Maionacho, medietatem ecclesie Sancti Mametis, cum ecclesiastico honore ibi adjacenti. Hoc omnia reddo Deo et Sancte Marie Ausciensis ecclesie, et supradicto archiepiscopo W. successoribusque suis, necnon et canonicis ibi manentibus, accipiens ab illis caballum optimum cum sella et freno, et X solidos. Quocirca hanc cartam scribere mandavi et manu propria
Abbreviated transcription (Latin):
Sto ep̃s seruus seruorum dĩ: Rarmundo archiep̃o auxic̃s
salutem ⁊i apłicam benedictionem. ꝑuenit ad aures nr̃as clamor
monachorum scĩ orientis commorantium in suburbio tue
quitatis. ꝓiniuria quam loco illorum in ferre niteris.
de cumniterio extra usum antiq consuetudinis. Non enĩ
meliores sumus quam patres nr̃i. Qus ꝓpt̾ tͥ mandamꝰ.
ata. sub auctoritate dĩ ⁊ sc̃ĩ Petri. et nra pcipimus. ut p̃¬
dictum monasterium nouis legibus ł in auditis consue¬
tudinib: inuullo infestes. in nullo molestes tam
incimiterio quam in aliis rebus ad ipsum locum ꝑtinen¬
tibus. Decernimus itaq canonica ⁊ apłiea auctoritate
ut nulla eccłici t̾minos statutos apatrib. audeat tran¬
sire. Unde uos am monere uolumus. ⁊ p̃cipimus. ut
quod usq mͦ non habustis. nec intra urbem nec extra.
uob inuste uendicetis. s sic̃ fuit cimiterium temporib
ante cessorum ur̃orum. ita ꝑmaneat in scłm.¬

Expanded text:
scopus servus servorum Dei, Raymundo archiepiscopo Auxiensi salutem et apostolicam benedictionem. Pervenit ad aures nostras clamor monachorum Sancti Orientis commorantium in suburbio tue civitatis pro injuria quam loco illorum inferre niteris, de cimiterio extra usum antique consuetudinis. Non enim meliores sumus quam patres nostri. Qua propter tibi mandamus, atque sub auctoritate Dei et sancti Petri et nostra precipimus, ut predictum monasterium novis legibus vel in auditis consuetudinibus in nullo infestes, in nullo molestes, tam in cimiterio quam in aliis rebus ad ipsum locum pertinentibus. Decernimus itaque canonica et apostolica auctoritate, ut nulla ecclesia terminos statutos a patribus audeat transire. Unde nos ammonere volumus et precipimus, ut quod usque modo non habuistis nec intra urbem nec extra vobis injuste vindicetis, sed sicut fuit cimiterium temporibus antecessorum vestrorum, ita permaneat in s
Abbreviated transcription (Latin):
Enĩque Sancbeg cellerariꝰ
archiep̃i dedit filium
suum Santionem nomine Sc̃e
marię in canonicum ⁊ ꝓpt̃ illũ
necnon et ꝓ am̃a sua terram
uiata riuulum de teuer. ubi
nunc est ortus canonicorum.
ut in uita sua tenerent. & post
mortem suam aliam t̾ram̃ iuax¬
ta soidad quam habebat in pig¬
nore de Raimundo stpħi cognato
de frumento dedit ĩmilit̃ scẽ
mariȩ. post obitum uero suum
uoluit uxor eius retinere supͣ¬
dictam t̾ram totam ⁊ placito
facto cum canonicis dimisit
medietatem predicte teire scẽ
mariȩ & canonicis eius tam
ipsa quam filii eius stpħs et
Bertrandus ⁊ aliam medietatem
teneret in uita sua et post mor¬
tem eius similit̾ eẽt bẽ marie
& canonicis. sicut supra dicta
alia medietas. hoc totum factũ
est in manu . W. archiepi.¬

Expanded text:
enique Sanc Beg, cellerarius archiepiscopi, dedit filium suum Santionem nomine, Marie in canonicum, et propter illum necnon et pro anima sua terram juxta rivulum de Tever, ubi nunc est ortus canonicorum, ut in vita sua tenerent ; et post mortem suam aliam terram juxta Poidad quam habebat in pignore de Raimundo Stephani cognato de frumento, dedit similiter Sancte Marie ; post obitum vero suum voluit uxor ejus retinere supradictam terram totam et, placito facto cum canonicis, dimisit medietatem predicte terre Sancte Marie et canonicis ejus tam ipsa quam filii ejus Stephanus et Bertrandus et aliam medietatem teneret in vita sua et post mortem ejus similiter esset Beate Marie et canonicis sicut supradicta alia medietas ; hoc totum factum est in manu W. archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
kRaldus comes dedit ad
scm nicholaum unam
culturam iuxta riuum in
circuitu barad.⁊ misit librũ
qui uocat᷑ missal suꝑ altare
scĩ Nicholay
Item de sco Nicholao.
ernardus comes uendi.¬
dit deira una cultura
ꝑ. xł. solidos uixta altera.
epedeiala b̾nardus comes e
guilem dorsos. & plures alu
nob̾cum. & postea misit suꝑ
hoc totum misit missal suꝑ
altare seĩ Nicholai.

Expanded text:
raldus comes dedit ad Sanctum Nicholaum unam culturam juxta rivum in circuitu Barad, et misit librum qui vocatur missal super altare ncti NicholayITEM DE SANCTO NICHOLAO Bernardus comes vendidit terra una cultura per XL solidos juxta altera, e pedeia la Bernardus comes, e Guilem d’Orsos, et plures alii nobiscum ; et postea misit super hoc totum misit missal super altare Sancti Nicholai.
Abbreviated transcription (Latin):
de loco scĩ montis dimiserat. ante¬
cessor eius recuperet. Haec om̃ia
ego austindus ausciorum archiep̃s
successoribꝰ meis. scripto mãdare
curaui quo pectoribus eorum
denaci semꝑ memoria habeant᷑
scĩ montis dimiseram hec s̃
Marguet. Castaied. Arblade.
Mormers. Serrameian. Cara.¬
ga. Boson. Fust arroal. Faua¬
rolas. . belambiz.
arriscle.

Expanded text:
de loco Sancti Montis demiserat, antede loco Sancti Montis demiserat, antecessor ejus recuperet. Hæc omnia ego, Austindus Ausciorum archiepiscopus, successoribus meis scripto mandare curavi, quo pectoribus eorum semper memoria habeanturSancti Montis dimiserant, hec sunt, Marguet, Castaied, Arblade, Mormers, Serramejan, Cartiga, Boson, Fustarroal, Favarolas, Laoka, Belambiz, Arriscle.
Abbreviated transcription (Latin):
nouem popłana ꝓuincia ep̃i ab¬
bates consules ꝓconsules. ceteriq
dñi fideles atq utriusq sexus
infinita multitudo deferentes
scõrum busta mr̃m luꝑeii. ma¬
metis. Clari & bituricensis ar¬
chiep̃i austrigisili & celebrauer̃
dedicationem ȩcłiȩ anno incar.¬
nationis dominice.Mͦ.sexage¬
simo scđo. Indictione. xu.
presidente in Romana sede
Nicholao. pͣp. gub̾nacula regni
francorum tenente xhilippo anno
scđo regni eius. Bernardus quoq
comes tumapaler & uxor sua En.¬
mengardis & filius eorum. Geraldꝰ
cum arnaldo fr̃e suo uenerunt an
altare scĩ rucholai in conspectu to.¬
cius scĩ conuentus. & ibi fub iuris.¬
iurandi attestatione reconfirma¬
uerunt guerpitionem supra scͥp̃tã.
ne ullo. umquam tmp̃re censum
uł consuetudinem aliquam ab
habitatoribꝰ loci illius expetant
cluniensis abbas uł monachi sui.
Quod si fecerint statim ausciensis
archiep̃s illud quod uolens nolens

Expanded text:
Novempopulana provincia episcopi, abNovempopulana provincia episcopi, abbates, consules, proconsules ceterique Domini fideles atque utriusque sexus infinita multitudo, deferentes sanctorum busta nimirum Lupercii, Mametis, Clari et Bituricensis archiepiscopi Austrigisili, et celebraverunt dedicationem ecclesie anno Incarnationis Dominice, M° sexagesimo secundo, indictione XV, presidente in Romana sede Nicholao pape, gubernacula regni Francorum tenente Philippo anno secundo regni ejus. Bernardus quoque comes Tumapaler et uxor sua Enmangardis et filius eorum Geraldus cum Arnaldo fratre suo venerunt ante altare Sancti Nicholai in conspectu tocius sancti conventus, et ibi sub jurisjurandi attestatione reconfirmaverunt guerpitionem suprascriptam. Ne ullo unquam tempore censum vel consuetudinem aliquam, ab habitatoribus loci illius expetant Cluniensis abbas, vel monachi sui. Quod si fecerint statim Ausciensis archiepiscopus illud quod volens nuolens
Abbreviated transcription (Latin):
illud nichil honoris habere
uidebatur in toto armaniaco
nͥ tantum. duas partes ełie
que dicitur airigada. Satisfeci
ergo sibi pͥncipi scilie & scđm
quod postulauerat ad meum
placitum.IIͭII. illas dimisi
tali pacto ut ꝑ se ipsum manu
ac uoce auctoritaret tram a
me emptam coram eicio guileĩ¬
mi filio guilelmi raimundi qͥ
pater existens supͣ scriptam
teiram mͥ uendiderat q̃d facẽ
minime potuit. P ostea uero
insistentes monachi armannꝰ
scilicet prior & ceti atq ꝓpter
inquietudinem quam illis
inferebam. discedere uolentes
coactus comes ante p̃sentiam
nr̃am ueniens guerpitionem
fecit tam ꝑ se quam etiam
ꝓ filio suo ⁊ filio. filii sui atq
omni genere. ex eis usq in
finem ꝓresfuram neum quam
elam nec daged nec iusticiam
uł confuetudinem aliquam in
omni nugeroliensi uilla facere¬
presumant. His ita ꝑactis duce
xp̃o conuentu ep̃orum adunato
libuit animo dedicare ȩcłiam dec
lao. Conuenerunt itaq ex omni

Expanded text:
illud nichil honoris habere illud nichil honoris habere videbatur in toto Armaniaco nisi tantum duas partes ecclesie que dicitur Airigada. Satisfeci ergo sibi principi scilicet et secundum quod postulaverat, ad meum placitum IIIIas illas dimisi, tali pacto, ut per se ipsum manu ac voce auctorizaret terram a me emptam coram Eicio Guilelmi filio Guilelmi Raimundi qui pater existens, suprascriptam terram mihi vendiderat quod facere minime potuit. Postea vero insistentes monachi, Armannus scilicet prior et ceteri, atque propter inquietudinem quam illis inferebam discedere volentes, coactus comes ante presentiam nostram veniens guerpitionem fecit tam per se quam etiam pro filio suo et filio filii sui, atque omni genere ex eis usque in finem processuram, ne unquam clam, nec saged, nec justiciam vel consuetudinem aliquam, in omni Nugeroliensi villa presumant. His ita peractis, duce Christo, conventu episcoporum adunato, libuit animo dedicare ecclesiam Delao. Convenerunt itaque ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens clamandi. querendi.
et conquerendi. uocem relinq̃ns.
Dehinc grauari me sciens atq cla-¬
mans cum quodam ꝓcerum
tene nomine. Włmo rainundi
consilio. habito t̾ram ipsius
alodii ab eo emi datis sibi.xł.
soł monete quȩ tune ac illacq
discurrebat. Post hec bernardus
comes ut solet fieri in talibus
et ut mos est regionis illius
fundi empti auctorem a me ex¬
petere cepit quem presto habẽs
sibi obtuli. Qui nichil habens
q̃d diceret tacuit. F undam̃ta
demum iaciens ecłie construende
uille edificande pageramenta
composur Uidens uero consul
iam dictus me ita insistere
labori atq oꝑam dare ꝑse suosq
rogare me instantius cepit. qd
scĩ ioħis monasterio discederem
ne ep̃ales conuentus ibi ult̾ius
facerem et ut insuꝑ sui amore
quartas ȩcłiarum duodecim
quarum nomina infra anno¬
tata habentur sibi darem que
uidelic ecłie una cum uillis
cũrtes consulares uocabantur
et eo in tempore monast̾ium

Expanded text:
relinquens clamandi, querendi relinquens clamandi, querendi et conquerendi, vocem relinquens. Dehinc gravari me sciens, atque clamans cum quodam procerum terre nomine Wilelmo Raimundi consilio habito, terram ipsius alodii ab eo emi datis sibi XL solidos monete, que tunc ac illacque discurrebant. Post hec Bernardus comes, ut solet fieri in talibus, et ut mos est regionis illius, fundi empti auctorem a me expetere cepit, quem presto habens sibi obtuli, qui nichil habens quod diceret tacuit ; fundamenta demum jaciens ecclesie construende, ville edificande pageramenta composui. Videns vero consul jam dictus me ita insistere labori atque operam dare, per se suosque rogare me instantius cepit, quod Sancti Johannis monasterio discederem, ne episcopales conventus ibi ulterius facerem ; et ut insuper sui amore quartas ecclesiarum duodecim quarum nomina infra annotata habentur, sibi darem, que videlicet ecclesie una cum villis cartes consulares vocabantur ; et eo in tempore monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
nichil habentes & om̃ia pos.¬
sidentes. Immo ordinis atq
ꝓpositi sui falsificatores quos
ad normam atq regulam bĩ
benedicti isdem bernardus re-¬
ducere uolens humilitatem
nr̃am expeciit suumq nob̾
patefaciens animum mona¬
chum se fieri uelle ꝓfessus ẽ.¬
go de repente sp̃m loquentis
ꝑsentiscens ex industria dissi-¬
mulare cepi. ea scilicet de cau.¬
sa quia supra scriptus locus
Ses mons quamus in alodio ⁊
dominatu iam dicti comitis fo¬
ret tamen camera ausciensis
archiep̃i ecłiastico iure semper
erat ita quod conuentus illi ep̃a¬
les uł clicales siue populares a
predecessoribꝰ meis semꝑ ibi cęle¬
brari consueuerant. Demque a
pusillitate mea licentia sibi de¬
negata ac ꝓ posse renitente mo¬
nachos clam uenire parat. eosq
inuasores loci nr̃i ui & potñtia
sui faciens habitare compellit.
At ego austindus egre ferens s ñ
preualens tacui quidem in tp̃re
meis successoribus facti seriem

Expanded text:
nichil habentes et omnia posnichil habentes et omnia possidentes, immo ordinis atque propositi sui falsificatores ; quos ad normam atque regulam beati Benedicti isdem Bernardus reducere volens, humilitatem nostram expeciit, suum que nobis patefaciens animum, monachum se fieri velle professus est. Ego de repente spem loquentis presentiscem, ex industria dissimulare cepi : ea scilicet de causa quia supra scriptus locus Sanctus Mons, quamvis in alodio et dominatu jam dicti comitis foret, tamen camera Ausciensis archiepiscopi ecclesiastico jure semper erat : ita quod conventus illi episcopales, vel clericales, sive populares, a predecessoribus meis semper ibi celebrari consueverant. Denique a pusillitate mea licentia sibi denegata ac pro posse renitente, monachos clam venire parat, eosque invasores loci nostri vi et potentia sui faciens habitare compellit. At ego Austindus egre ferens, sed non prevalens, tacui quidem in tempore, meis successoribus facti seriem
Abbreviated transcription (Latin):
uerit tam presentis quam secu¬
turi eu etas. qd ego austindus
burdegalensis urbis indigena.
nouem popłane ꝓuincie metro¬
polita: emi. adquisiui. constru.¬
xi. atq edificaui. locum qui
dicitur Nugarol magno labore
ingenti ctra quo potui iugore
ad honorem ⁊ memoriam atq
reuerentiam bẽ mariȩ semꝑ
uirginis. sicut in subsequenti
nairabitur. Bernardus comes
cognomento Tumapaler tact
manu diuina reum se ẽẽ cog¬
noscens egrum se sentiens
curari nitens. lib̾ari laborans
monasticum scema assumere
uoluit. S t̾ẽ temporis mona¬
chilis religio penitus infra
uuasconiam ceciderat. donei
om̃ium ꝓuisore dõ disponẽte
doctrina & institutione clu¬
niensis abb̃is de nomine
dicti hugonis. quodammodo
recalescere atq reinuiscere
cepit. Locus quidam infra
armaniacensem comitatum
habebatur qui ab incolis t̾rȩ
illius scs mons uulgarit̃ dice¬
batur erantq ibi monachi
uł pocius cucullati scłariter
scłm possidentes non iuacta
apłi uocem qua dicit᷑ tamqͣ.

Expanded text:
verint tam presentis quam secuturi evi etas, quod ego, Austindus, Burdegalensis urbis indigena, Novempopulane provincie metropolita, emi, adquisivi, construxi, atque edificavi locum, qui dicitur Nugarol, magno labore, ingenti cura, quo potui vigore, ad honorem et memoriam atque reverentiam beate Marie semper Virginis, sicut in subsequenti narrabitur. Bernardus comes, cognomento Tumapaler, tactus manu divina, reum se esse cognoscens, egrum se sentiens, curari nitens, liberari laborans, monasticum scema assumere voluit. Sed tunc tempore monachilis religio penitus infra Vuasconiam ceciderat, donec omnium provisore Deo disponente, doctrina et institutione Cluniacensis abbatis, de nomine dicti Hugonis, quodammodo recalescere atque reviscere cepit. Locus quidam infra Armaniacensem comitatum habebatur, qui ab incolis tempore illius Sanctus Mons vulgariter dicebatur, erant que ibi monachi vel pocius cucullati seculariter seculum possidentes, non juxta apostolici vocem, qua dicitur, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ltem de scõ Nicholao
achials mater Leberoni de.¬
dit terra qui uocatur cocium
ie alalar aꝑtei dedit Fachials ẽ
Leberons ad scĩ Richolay. ꝓ sua
anima. efachials den duos rusti¬
cos a calbencera qui erant sui
ꝓprii. Et postea uenit. Leberon
et misit in arrencura ad dom-¬
num archiep̃m. G. & ad suos
deros. & postea archiep̃s et ar.¬
chidiaconus & ceti clerici uenert
ad finem ab leberonio & ab filiũ
eius carbonel. & dedunt eis
unum equum. ⁊ unum asinum
⁊ leberonio & filius eiꝰ carbonels
firmauerunt ⁊ ded̾unt fidiatores
Guilem bernad Dorgossa ebernard
de caborda. & suꝑ totum hoc ad
domnum archiep̃m cum anulo
suo dedit ei

Expanded text:
TEM DE SANCTO NICHOLAO Fachials, mater Leberoni, dedit terra qui vocatur Cocium ie alalar apertei, dedit Fachials e Leberons ad Sancti Nicolay pro sua anima, e Fachials den duos rusticos a Calbencera qui erant sui proprii. Et postea venit Leberonis et misit in arrencura ad dominum archiepiscopum G. et ad suos cleros, et postea archiepiscopus et archidiaconus et ceteri clerici venerunt ad finem ab Leberonio et ab filium ejus Carbonel, et dederunt eis unum equum, et unum asinum ; et Leberonio et filiis ejus Carbonels firmaverunt et dederunt fidiatores, Guilem Bernard d’Orgossa, e Bernard de Caborda, et super totum hoc ad domnum archiepiscopum cum anulo suo dedit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cessoribꝰ suis eam relinquat. Cartu¬
la ista firma ꝑmaneat. qr uacit̃
est firmata. supra firma qui est
xp̃s petra. Siquis contra hec car¬
tula inquietare uoluerit : & ad¬
uersariꝰ eiꝰ extit̾it : in pͥmis in
ira dĩ incidat : atq om̃i tp̃re ma-¬
ledictioni fubiaceat. Lepra naa-¬
man succumbat. ulceribꝰ iob̾ do¬
minetur. morte anania ⁊ Saphira
moriat᷑. cum datan ⁊ abiron. in
ima tartara demergatur. cum
Sodomitis ⁊ Gomorritis in ignem
ppetuum cremetur. & cum iuda
Scariothis. cum diabolo ⁊ angłis
eiꝰ. sine fine cruciet᷑. Et qͥd plura :¬
omigena maledictione repleri me¬
reatur atq om̃ibꝰ inuentibꝰ exẽ¬
plum malicie ultionis fue reli¬
quat. am. Hec s̃ nomina pͥnci¬
Leudonicꝰ sauanense. Enardus
montaltense. Arnaldus oura¬
nense. Arnaldus maienacense.
Bernardus mauracense. Arnald
lomamacense. Fortus ballicauese
Guilelmꝰ galbisanense. Rauud
plurimi: cui lic scrutetur. Op¬

Expanded text:
cessoribus suis eam relinquat. Cartucessoribus suis eam relinquat. Cartula ista firma permaneat, que veraciter est firmata, suprafirma qui est Christus petra. Si quis contra hec cartula inquietare voluerit et adversarius ejus extiterit, in primis in ira Dei incidat, atque omni tempore maledictioni subjaceat, lepra Naaman succumbat, ulceribus Jobi dominetur, morte Anania et Saphira moriatur, cum Datan et Abiron, in una tartara demergatur, cum Sodomitis et Gomorritis in ignem perpetuum cremetur, et cum Juda Scariothis, cum Diabolo et angelis ejus, sine fine crucietur, et quid plura omnigena maledictione repleri mereatur, atque omnibus viventibus exemplum malicie ultionis sue relinquat. Amen. Hec sunt nomina princiLeudonicus Savanense, Enardus Montaltense, Arnaldus Ouranense, Arnaldus Maienacense, Bernardus Mauracense, Arnaldus Lomaniacense, Fortus Ballicavense, Guilelmus Galbisanense, Raimundus plurimi, cui licet scrutetur. Op
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ affirmaret : ⁊ uid̾et quia nil
ꝓficeret ⁊ p̃dictus comes ei aurẽ
ad obediendum ñ p̃beret: rediẽsq
ad semet ipsum ⁊ talem accepit
a suos consilium. Sciens gͥ meliꝰ
ẽẽ naufragantem am̃um aliquũ
gubnaculum preb̾e. quam in
gurgitem disꝑationis sine remum
penitntiȩ relinquere. Arcessiuto
eum et prebuit ei tmp̃re ieiunor
& munera elemosinarum: sicut
scriptum ⁊ in subseq̃ndo libellum
Insuꝑ accepit ab eo nobilem oppidũ
q olim ablatꝰ fuerat a ꝑuersis
hominibꝰ : de ecłia bẽ marie ep̃ici
ausciensis. Redditoq supͣmemori¬
to predio. cui preest ecłia sc̃a ue¬
nancia totam ⁊ in tegram cum
om̃ibꝰ apendiciis suis tam cum
parrochiis quam ⁊ capellis adia.¬
centibꝰ sibi. sine alicuiꝰ participa.¬
tione uł reclamatione ut ea ple.¬
niter possideat. Possidendo qͣcunq
uoluerit ex ea facere firmissima
in om̃ib potestatem habeat. ⁊ si
ei placet : post mortem suam suc¬

Expanded text:
esse affirmaret ; et videret quia nil esse affirmaret ; et videret quia nil proficeret, et predictus comes ei aurem ad obediendum non preberet, rediens que ad semet ipsum et talem talem accepit a suos consilium. Sciens igitur melius esse naufragantem animum aliquum gubernaculum prebere, quam in gurgitem disperationis sine remum penitentie relinquere, arcessivit que eum et prebuit ei tempore jejuniorum et munera elemosinarum, sicut scriptum est in subsequendo libellum. Insuper accepit ab eo nobilem oppidum, quod olim ablatus fuerat a perversis hominibus de ecclesia Beate Marie episcopicii Ausciensis, reddito que supra memorato predio, cui preest ecclesia Sancta Venantia, totam et integram cum omnibus appendiciis suis, tam cum parrochiis, quam et capellis adjacentibus sibi, sine alicujus participatione vel reclamatione, ut ea pleniter possideat, possidendo quacumque voluerit ex ea facere firmissimam in omnibus potestatem habeat, et si ei placet, post mortem suam suc
Abbreviated transcription (Latin):
nã gra di uice conlata ÷ sit absi¬
memorate ecłie mirabile potests
cui anuente diuina clementua
septimꝰ exetitisti iure pontifici
felicitatis uite claudendi ac re¬
serandi Suꝑsticiosa res ualde
ac execrabił uidet᷑ eẽ diachogi
imꝑata a ꝓprio ep̃o. ne forte
contumaoe reꝑiar & a p̃dicto
gradu priuri merear. et di¬
lectioni tue qui p̃ cet̾is est iu¬
gulari. Nam deo iuuante oib
fidelib scẽ dĩ eccłie maxime
nr̃is ꝓpinquis ł successoribꝰ pa¬
tefaiciam : qd ocłi mĩ uidunt.¬
⁊ aures mee audierunt: ligua
mea destimonium ꝑhib̾e ne sile¬
bit. Qd ⁊ si dñs impleuĩt illud:
os mi aꝑiam. Nuꝑ deniq accidit.
ut guiłmus filiꝰ arnaldi comes
astariacensis : uxorem duceret
osanguineam suam. Cumq hoc
archiep̃s Garsia eum nimiter
urgeret᷑. ut hoc scelus minime
ꝑpetͣre debuisset. ⁊ om̃imodo li¬
centiam hac ꝯsenfu ei ꝯiungendi
denegaret. & a scõs patres tali
ꝯsanguinitas tangendi ꝓhibita

Expanded text:
quod gratia Dei vice conlata tibi sit ab supermemorate ecclesie mirabile potestas, cui, annuente divina clementia, septimus extitisti jure pontifici, felicitatis vite claudendi ac reserandi, supersticiosa res valde ac execrabilis videtur esse diachoni, imperata a proprio episcopo, ne forte contumax reperiar et a predicto gradu privari merear, et dilectioni tue qui per ceteris est jugulari. Nam Deo vivante omnibus fidelibus sancti Dei ecclesie, maxime nostris propinquis vel successoribus patefaciam, quod oculi mei viderunt et aures mee audierunt, lingua mea testimonium perhibere ne silebit. Quod et si dominus impleverit illud os meum aperiam. Nuper denique accidit, ut Guilelmus filius Arnaldi, comes Astariacensis, uxorem duxerat consanguineam suam. Cumque hoc archiepiscopus Garsia eum nimiter urgeretur, ut hoc scelus minime perpetrare debuisset, et omnimodo licentiam hac concensu ei conjungendi denegaret, et a sanctos patres tali consanguinitas tangendi prohibita
Abbreviated transcription (Latin):
deniq ꝑfecte scio. quia post ꝓpħi.¬
cas & euuglicas atq apłicas scrip¬
turas. quibꝰ ecłie dei ꝑ grãm eius
fundata est: etiam illud intiman¬
dum putem. Absq quamius
uniuersis in urbe catholice diffu¬
se eccłie. quasi unus thalamꝰ
sinodices ostitutis cet̃is ecłiis pre¬
lata est. S euglicam uocem dñi
saluatoris nr̃i primato obtinuit.
tu es setrus inquiens & suꝑ hanc
petram hedificabo eccłiam mam.
et porte inferi ñ p̃ualebunt ad¬
uersus eam. & tͥ dabo claues reg.¬
ni celorum.⁊ quodcumq ligauis¬

Expanded text:
denique perfecte scio, quia post prophetdenique perfecte scio, quia post propheticas et evangelicas atque apostolicas scripturas, quibus ecclesie Dei per gratiam ejus fundata est, etiam illud intimandum putem, absque quamvis universis in urbe catholice diffuse ecclesie, quasi unus thalamussinodices constitutis ceteris ecclesiis prelata est. Sed evangelicam vocem Domini salvatoris nostri primato obtinuit, « tu es Petrus, inquiens, et super hanc petram hedificabo ecclesiam meam et porte inferi non prevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves regni celorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rum etiam de ocioso uerbo. necñ
et de pͣua cogitatiõe. reddituros
nos t̾ribiliter rationem iudicatur
iudicent᷑. & iccirco in epictaciũ
iussionis tuȩ metuo ponere
manu pauens illud qd engłica
orribiliter lc̃e uoce declarat lib̾a.
Quicumq inquiens soluerit unũ
de istis mandatis minimis.⁊ sic
docuerit hominibꝰ : in regno celoꝵ
uocabitur minimꝰ. Duplicit̾ de¬
iq me priuat᷑ hoc opus occasio
et caucio scelerum. & rep̃hensio
uituꝑationis ignarium. Quis gͥ
doctus. parit̾ ł indoctus. hanc
opuscula cum in manu sua ad¬
fumpserit. ⁊ tali commixtione
consanguinitatis. me notarium
reppererit : non statim in uoce
erumpat. me delubrem clamitãs
ẽẽ sarilegum. qui audeam aliqͥd
contia dĩ licentiam usurpare con¬
silium. S adu̾sus quem inuidia
duplex causa me consolatur. qd i
tu qui summꝰ pontifex es fieri
iubes. & necessitas eccłie tocius
aequitame poposcit. cui dõ u¬
uante prees matris. Precipue

Expanded text:
rum etiam de ocioso verbo, necnon rum etiam de ocioso verbo, necnon et de prava cogitatione, reddituros nos terribiliter rationem judicaturujudicentur : et iccirco in epictacium jussionis tue metuo ponere manu pavens illud quod evangelica orribiliter lectio voce declarat libera. Quicumque, inquiens, solverit unum de istis mandatis minimis, et sic docuerit hominibus, in regno celorum vocabitur minimus. Dupliciter denique me privatur hoc opus occasio et caucio scelerum et reprehensio vituperationis ignarium. Quis igitur doctus, pariter vel indoctus, hanc opuscula cum in manu sua adsumpserit, et tali commixtione consanguinitatis, me notarium reppererit, non statim in voce erumpat, me delubrem clamitans esse sacrilegum, qui audeam aliquid contra Dei licentiam usurpare consilium. Sed adversus quem invidia duplex causa me consolatur, quod et tu qui summus pontifex es fieri jubes, et necessitas ecclesie tocius Acquitanie poposcit, cui, Deo vivante, prees matris. Precipue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pdicto honore.Lxxx. solidos
auxiensis monete accepi. Simłr
de alodio demontbed q̃d pater
ms̃ astanoua dedit imuste cuidã
militi. Raimundobufa ꝓ und
equo. qd alodium est in terri¬
torio auxiensi. dñationem qͣm
pat̾ m̃s suꝑ predicto milite reti¬
nuit. ⁊ ego suꝑ filium eiꝰ huc¬
usq habui. dono ab integro ego
et filius m̃s bẽ marie. Factaẽ
aut̃ hec carta residente in Ro¬
mana sede. Gregorio rara .uii.
Regnante philippo rege frãcoꝵ
Testes huiꝰ donationis sunt hi
Giraldus miles de arbeisano
tedbaldꝰ miles leuitanensis. Ber¬
nardus de cresteras. Petrus de
uig. ⁊ alii innumerabiles.
Signum eiusdem comitis.
De Sc̃a uenantia
DO Leuita Garsie archi presuli
oGls me o scĩssime ponti¬
fex recens opꝰ exxercere.
s quia contͣ exam̃ auctorum de.¬
eorum fando demerare ꝑtimesco¬
Orrendum quippe est in manus
incidere scilicet uiuentis dĩ : qͥ ã
non solum de neqͣm oꝑatione ue.¬

Expanded text:
pro predicto honore LXXX solidos pro predicto honore LXXX solidos Auxiensis monete accepi. Similiter de alodio de Montbed quod pater meus Astanova dedit injuste cuidam militi, Raimundo Bufa, pro uno equo, quod alodium est in territorio Auxiensi : donationem quam pater meus super predicto milite retinuit, et ego super filium ejus hucusque habui, dono ab integro ego et filius meus Beate Marie. Facta est autem hec carta residente in Romana sede Gregorio papa VII. Regnante Philippo rege Francorum. Testes hujus donationis sunt hi, Giraldus miles de Arbeisano, Tedbaldus miles Levitanensis, Bernardus de Cresteras, Petrus de Vig, et alii innumerabiles. Signum ejusdem comitis.DE SANCTA VENANTIA Oddo levita Garsie archipresuli. Cogis me, o sanctissime pontifex, recens opus exercere, sed quia contra examen auctorum deeorum fando temerare pertimescoOrrendum quippe est in manus incidere scilicet viventis Dei, qui etiam non solum de nequam operatione ve
Abbreviated transcription (Latin):
res huiꝰ negocii fuerunt. Kai¬
mundus b̾nardi demontalt. et
giraldꝰ d̾e arbeisani Uisores ⁊
testes. idem ipsi ⁊ ureor comitis.
biuerna. & bernardus fr̃ comits
necnon ⁊ Petrus de uico. ⁊ ber¬
nardus de casanoua. & alii qͣm
plurimi. Hoc donum laudaute
firmauit. ⁊ corroborauit postea
astanoua in manu archiep̃i .W
in urbe ausciensi sub ulmo an
Salam. in presentia patris sui
& matͥs. Ualeat in ꝑpetuũ am̃¬
comes ꝓ redemptione am̃e mee
⁊ parentum meoꝵ alodium et
honorem quẽ mͥ fortosancius
gafalasun dedit qͣmins iniuste.
quia est uris bẽ mͤ ausciensis
de quo młto tmnp̃re in iusticiam
feci p̃dicte bẽ mͦ. qui honor et
mͥ: quicquid in predicto alodio ⁊
honore uisus sum actenus posside
uste uł imuste. dono iam dicte
głiose uirgini mͦ. ego ⁊ filiꝰ ms
astanoua. ⁊ cum hac carta supͣ
ipsiꝰ firmamꝰ. ⁊ coiroboramus.
& hoc in presentia domni w.
archiep̃i ⁊ cłicorum eiꝰ. a quibus

Expanded text:
res hujus negocii fuerunt, Raires hujus negocii fuerunt, Raimundus Bernardi de Montalt, et Giraldus de Arbeisani. Visores et testes, idem ipsi et uxor comitis, Biverna, et Bernardus frater comitis, necnon et Petrus de Vico, et Bernardus de Casanova, et alii quam plurimi. Hoc donum laudavit, firmavit, et corroboravit postea Astanova in manu archiepiscopi W. in urbe Ausciensi sub ulmo, ante salam, in presentia patris sui et matris. Valeat in perpetuum. Amcomes pro redemptione anime mee et parentum meorum, alodium et honorem quem mihi Forto Sancius Gafalasun dedit, quamvis injuste, quia est juris Beate Marie Ausciensis, de quo multo tempore injusticiam feci predicte Beate Marie, qui honor et ; quicquid in predicto alodio et honore visus sum actenus possidere juste vel injuste, dono jam dicte gloriose Virgini Marie ego, et filius meus Astanova, et cum hac carta supra ipsius firmamus et corroboramus, et hoc in presentia domni Wi archiepiscopi et clericorum ejus, a quibus