comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi filio. quaesisset quem admodum fier&. quõ uirum non cognoscer&. utqu
solus ei modus cognoscendi. atque pariendi notus erat. quem̃ quidem ipsa
experta non fuerat. sed exaluis feminis natura frequentante didicerat. exum
scilicet & femina hominem nasci: responsũ ab angelo accepit: sp̃s sc̃s super¬
ueniet inte : & uirtus altissimi obum brabit tibi. P ropterea quod nascetur
exte scm̃ uocabitur filius dei. Quaecũ dixisset angelus. illa fide plena &
xp̃m prius mente quam uentrae concipiens: ecce inquit ancilla doũi. fut
mihi scđm uerbum tuum. Fiat inquit sine uirili semine conceptus in urgi¬
ne. nascatur despiritu scõ & in tegra femina: inquorenascatur despicituscõ
integra. ecclesia Scm̃ quod nascetur dehomine matre. sine homiine matre
uocetur dei filius Quõ quinatus est dedeo patre sine ulla matre mirabiliter.

Expanded text:
sibi filio, quaesisset quemadmodum fieret, quoniam virum non cognosceret; utique sibi filio, quaesisset quemadmodum fieret, quoniam virum non cognosceret; utique solus ei modus cognoscendi atque pariendi notus erat, quem quidem ipsa experta non fuerat, sed ex aliis feminis natura frequentante didicerat, ex viro scilicet et femina hominem nasci: responsum ab Angelo accepit, Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; propterea quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Quae cum dixisset Angelus, illa fide plena, et Christum prius mente quam ventre concipiens, Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Fiat, inquit, sine virili semine conceptus in virgine; nascatur de Spiritu sancto et integra femina, in quo renascatur de Spiritu sancto integra Ecclesia. Sanctum quod nascetur de homine matre sine homine patre, vocetur Dei Filius; quoniam qui natus est de Deo Patre sine ulla matre, mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
enimmens ad cogitandũ. cuius adnuntiandum lingua suffitiat. non solum
quod in principio erat uerbum non habens ullum nascendi principium. uero
&iam quoduerbum caro factum est. eligens uirginem. quam sibi facere mago
faciens matrem quam seruar& et uirginem: Der filius nulla matre conciper¬
te hominis filius nullo homine seminante: Fecunditatem feminȩ uenienb
ad ferens. integritatẽ nascendo non auferens: Quidẽ hoc  Quis dicatꝰ Qus
tacent: & mirũ dictum quod eloqui nonualemus. silere non sinimur: Sonn¬
do p̃dicamus quod nec cogitando conp̃ hendimus: Tantum quippe dei donũ
nec effari nos possumus: quõ sumus ad eius enarrandã magnitudinẽ paruli
Et tamen laudare conpellimur: ne tacendo remaneamus in grati: Seddeo gri¬
tias quia id quod conpetenter non potest dici. potest fideliter credi. Credi¬
& beata maria quem credendo peperit. credendo concepit. Cum eni ꝓmisso

Expanded text:
enim mens ad cogitandum, cujus ad enuntiandum lingua sufficiat, non solum enim mens ad cogitandum, cujus ad enuntiandum lingua sufficiat, non solum quod in principio erat Verbum, non habens ullum nascendi principium; verum etiam quod Verbum caro factum est , eligens virginem quam sibi faceret matrem, faciens matrem quam servaret et virginem; Dei Filius nulla matre concipiente, hominis filius nullo homine seminante; fecunditatem feminae veniendo afferens, integritatem nascendo non auferens? Quid est hoc? quis dicat? quis taceat? Et mirum dictu: quod eloqui non valemus, silere non sinimur; sonando praedicamus, quod nec cogitando comprehendimus. Tantum quippe Dei donum nec effari possumus, quoniam sumus ad ejus enarrandam magnitudinem parvuli; et tamen laudare compellimur, ne tacendo remaneamus ingrati. Sed Deo gratias, quia id quod competenter non potest dici, potest fideliter credi. am et ipsa beata Maria, quem credendo peperit, credendo concepit. Cum enim promisso
Abbreviated transcription (Latin):
Natiuitatem itaque dei exdeo: nec cogitare poteris. nec narrare: Credere
tantũ tibi ꝑmittitur. ut saluus eẽ possis: Sicut a postolus dicit: Credere
enim oport& qui accedit addm̃. quia est. & quaerentibus eũ mercedis redditor
erit Si uero natiuitatem eius secundum carnem quã ꝑ nostra salute dignatus
Quam quam & hanc ipsam natiuitatem eiꝰ quis en arrabit: Quis enĩ aestimare
dignae potest dm̃ ꝓpter homines hominem nasci uoluisse. sine uirili seminem
urginem coͣcepisse. sine corruptione. peperisse. & post partum in integritate
nae in maculatus inpleuit: matrem sine corruptione fetauit. a semet ipso for¬
matus exiuit atq integra genetricis uiscera reseruauit : ut eã dequa nasci
dignatus est & matrs honore ꝑfunder&. & uirginis santitate: Quis hoc
cogitat. quis enarrat : Ergo & hanc natiuitatem eiꝰ quis en arrabit. Cuius

Expanded text:
Nativitatem itaque Dei ex Deo nec cogitare poteris, nec narrare: credere Nativitatem itaque Dei ex Deo nec cogitare poteris, nec narrare: credere tantum tibi permittitur, ut salvus esse possis; sicut Apostolus dicit: Credere enim oportet qui ad Deum accedit, quia est, et quaerentibus eum mercedis redditor erit . Si vero nativitatem ejus secundum carnem, quam pro nostra salute dignatus  Quanquam et hanc ipsam nativitatem ejus quis enarrabit? Quis enim digne aestimare potest Deum propter homines nasci voluisse, sine virili semine virginem concepisse, sine corruptione peperisse, et post partum in integritate nae immaculatus implevit, matrem sine corruptione fetavit, a se ipso formatus exivit, atque integra genitricis viscera reservavit; ut eam de qua nasci dignatus est, et matris honore perfunderet, et virginis sanctitate. Quis hoc cogitat? quis enarrat? Ergo et hanc nativitatem ejus quis enarrabit? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
imni potens qui in primardio. mundicunta ex nihilo fecit: qui est ante saecu¬
la & qui fecit & regit saecula: Non enim tempore augetur. aut loco disten¬
ditur. aut aliqua materia concluditr. aut terminatur : sed man& apud se
& inse ipso plena & ꝑfecta aeternitas. quam nec comp̃ hendere hamana cogitatio
potest. nec lingua narrare : Nam simunus quod ꝓmittit scĩs suis nec occulus
uidit nec auris audiuit. nec incor hominis ascendit. quomoꝰ p̾otest ipsũ quiꝓmitat
eius iħm xp̃m dnm̃ nostrũ: Dm̃ uerum dedeo uero. dei patris filiũ deron-
sed nonduos deos: Ipse enim & pater s unt: It per moisen populo insinuat dicens :
audi israhel mandata uitae. dñs deus tuus . dñs unus est: Si autemuis cogita¬
re quem ad modum aeternus filius de aeterno patre. sine tempore natus
sit. redarguite esaias ꝓpheta qui dicit: Natiuitatem eiꝰ. Quis enarrabit.

Expanded text:
otens, qui in primordio mundi cuncta ex nihilo fecit, qui est ante saecuotens, qui in primordio mundi cuncta ex nihilo fecit, qui est ante saecula, qui fecit et regit saecula. Non enim tempore augetur, aut loco distenditur, aut aliqua materia concluditur aut terminatur: sed manet apud se et in se ipso plena et perfecta aeternitas, quam nec comprehendere humana cogitatio potest, nec lingua narrare. Nam si munus quod promittit sanctis suis, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; quomodo potesnostrum Jesum Christum, Deum verum de Deo vero, Dei Patris Filium Deum: sed non duos Deos. Ipse enim et Pater unum sunt : et per Moysen populo insinuat dicens, Audi, Israel, mandata vitae; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Si autem vis cogitare quemadmodum aeternus Filius de aeterno Patre sine tempore natus sit; redarguit te Isaias propheta, qui dicit: Generationem ejus quis enarrabit ?
Abbreviated transcription (Latin):
ACRO SC̃I MISTERII SIMBOLUM QUOD SEDAEE ACCEPISTS
et singuli hodie red didistis : uerba sunt inquibus matris a ede¬
sae fides supra fundamentum stabile. quod est x p̃sdãis. solidi¬
ta firmatur: fundamentum enim aliud nemo potest pone
quodanimo & corde semper retinere debetis. Quod instratis uestris dicitis
quod implateis cogitetis. & quod in tercibos non obluus camini. in quo &iam
dormientes corpore : corde uigiletis: Renuntiantes enĩ diabolo. pompis
& angelis eius mentem atque animã subtrahentes: obliuscioportet prae¬
teritorum & uetustate prioris contempta uitae. cum nouo homine utam
quoque ipsam scĩs morib innouare : Et sicut apostolus dicit : quaertro
sunt obliti atque inea quae ante sunt extenti.: sed quiad palmã super¬
nȩ uocationis dei & credere quod nondum uides. ut merito possis adid quod
credideris peruenre: Quod enim uidet quis quid sperat: Siautem qua
nonuidemus speramus: perpatientiã ex pectamꝰ : Fides ergo haec & salutis¬

Expanded text:
ii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponerquod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei ; et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientia
Abbreviated transcription (Latin):
sollicita est quã deuobis: Et at adte potius . quam adillam hoc decontinenaa
uiduali opusculum facererem. quia tibi superare adhuc restat. quod iam aeas
illius superauit: uirgo autem scã ꝓles uestra: si aliquidde sua ꝓfessione desdo¬
rat. exlaboribus nostris habet grandem librum de scã uirginitate quemlna
De quolegendo & iam te commonueram quoniam multa contin& utrique
necessaria castitati. hoc est urginali atq uiduali Quae hec ꝓpterea part̃
tenuter attigi. partim omnino p̃ter misi: quia ibi copiosius disputauo
per seueres in gratia xpĩ:¬

Expanded text:
sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de continentia sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de continentia uiduali opusculum facerem, quia tibi superare adhuc restat, quod iam aetas illius superauit. uirgo autem sancta proles uestra, si aliquid de sua » professione desiderat ex laboribus nostris, habet grandem librum de sancta uirginitate, quem legat. de quo legendo etiam te commonueram, quoniam multa continet utrique necessaria castitati, hoc est uirginali atque uiduali, quae hic propterea partim tenuiter adtigi, partim omnino praetermisi, quia ibi copiosius disputaui. perseueres in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ex hacuita transierunt: Neque enĩ nunc si omnes fuerint continentes
honorem continentium daturi sunt eis qui tricenariũ fructũ si in coniu¬
gali bono ipse intelligit᷑ iam dominicis horreis intulerunt: habebunt ergoilli
omnia istabona suũlocum &iam si deinceps nulla uelit nubere uel nemo du¬
cere uxorem Saeurae itaque instate quibus potestis. ut fiant quoduos estis.
& orate uigllanter atq feruenter. ut adiutorio dexterae excelsi & abundan¬
tia misericordissimae gratiae ddũ & perseueretis in eo quod esti s. & pro fi¬
ciatis adid quoderitis Seinde obsecrouos perillum a quo hoc donum accepistis
& huuis doni p̃miasperatis. ut me quõque orationbus uestris memineritis
inserere. cum tota domestica uestra aecclesia Ordinatissone quippe uenit
ut matriuestrae iam grandeuae deoratione epistolam scriberem: Ad ip¬
sã quippe maxime pertinet orando concertare ꝓuobis. quae deseminus¬

Expanded text:
ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructum. si in coniugali bono ipse intellegitur, iam dominicis horreis intulerunt. habebunt ergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissimae gratiae domini et perseueretis in eo quod estis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius doni praemia speratis, ut me quoque orationibus uestris memineritis inserere cum tota domestica uestra ecclesia. ordinatissime quippe prouenit, ut matri uestrae iam grandaeuae de oratione epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus
Abbreviated transcription (Latin):
merus ille sanctori quocitius impleto ꝓfecto necterminus sacculi differet᷑:
Nec illud uos retard& abstudio persuadendi aliis bonũ uestrũ sidicat᷑ uobis:
Cum & nubtiae bonae sint quomodo erunt omiã bona in xpi corpore. & maiora
solicet & minora. si omnes continentiae laudae adque amore mutentur: Pri¬
mo quia conando ut omnes sint continentes : tunc erunt uel paucae Neque
enim omnes capiunt uerbum hoc Sed quomã scribtum est: Qui potest ca
pere capiat : tunc capiunt quae possunt : sinec illis quae non capiunt taceatur:
Deinde nectimere debemus ne forte omnescapiant. & aliquiddeminorib bonis.
id ÷ coniuga libus uitae xp̃i desit in corpore: Sienĩ omnes audierint & omnes¬
des
coeperint : intelligere debemus hocipsum fuisse prae. tinatũ. ut conuiga
lia bona in illorum menbrorũ. numero &iam sufficiant. quae&iam multã

Expanded text:
merus ille sanctorum, quo citius inpleto profecto nec terminus saeculi differetur. merus ille sanctorum, quo citius inpleto profecto nec terminus saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona in Christi corpore, et maiora scilicet et minora, si omnes continentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel paucae; neque epere, capiat ; tunc capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. Deinde, nec timere debemus ne forte omnes capiant, et aliquid de minoribus bonis, id est conjugalis vita, Christi desit in corpore. Si enim omnes audierint et omnes ceperint, intelligere dlia bona in illorum membrorum numero etiam sufficiant, quae tam multa
Abbreviated transcription (Latin):
quide nobis uel mala fingendo. uel male credendo famam nostrã decolora¬
re conant᷑. ad sit conscientiae solatium: planeq & iã gaudiũ quod merces
nostra magna est in caelis. &iã cũ dicunt homines mala multa de nobis
pie tam̃c uisteq uiuentib Illa enim merces tam quã stipendium est mili¬
tantium ꝑ arma iusticiae non solũ dextra. uerũ & si nistra : Pergloriam
scilicet & ignobilitatem. ꝑ infannã. & bonã famã. Agite itaque cursu
uestrum & perseuerant̃ currite ut com p̃hendatis. et exemplo uitae exhorta¬
tionis quae sermoNe rapite. in eundẽ cursum uestrũ quascũ q potuentis:
Nonuos ab hoc studio quo multas adimitandum excitatis frangat qua erela ua¬
norũ qui dicunt: Quomodo subsistat genus humanũ si omines fuerint conti¬
nentes: quasi ꝓpter aliud retardetur. nisi ut impleatur praedestinatus nu¬

Expanded text:
qui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decoloraqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam. Agite itaque cursum uestrum et perseueranter currite, ut conprehendatis; et exemplo uitae exhortationisque sermone rapite in eundem cursum uestrum quascumque potueritis. non uos ab hoc studio, quo multas ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, qui dicunt: quomodo subsistit genus humanum, si omnes fuerint continentes? quasi propter aliud retardetur hoc saeculum, nisi ut inpleatur praedestinatus nu
Abbreviated transcription (Latin):
non ne glexerit ponere . quaecum quae bonae famae. duobusq uerbis cuncta con¬
cluserit: ubiait. si qua uirtus. si qua laus: ad uirtutem nã quãe pertinẽt quae
antea memoraui. bona fama uero adlaudem: Puto quod non laudem hominũ
ꝓmagno sumebat apostolus. alio locodicens Mihi autem minimũ est ut
auobis diudicos: aut abhumanodie & alibi Si hominib placerem ixp̃ĩ ser¬
uus non essem. & iterũ: Nam gloria nostra: haec est testimoniũ consciertiae
nostrae Sedillorũ duorum. id estbonae uitae. & bonae famae. uel quod bre¬
uius dicitur. uirtutis. & laudis. unũ ꝓpter seipsũ sapientissime retinebat.
alterũ ꝓpteralios. misericordissime ꝓuidebat: Sed quõ quanta libet
humana cautela sus pitiones male uolentissimas non potest omni ex parte
uitare. ubi ꝑexistimatione nostra quic quid recte possumꝰ. fecerimus. si ali¬

Expanded text:
non neglexerit ponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta connon neglexerit ponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta concluserit, ubi ait: si qua uirtus, si qua laus. ad uirtutem namque pertinent, quae antea memoraui bona, fama uero ad laudem. puto, quod non laudem hominum pro magno sumebat apostolus alio loco dicens: mihi autem minimum est ut a uobis diiudicer aut ab humano die, et alibi: si hominibus placerem, Christi seruus non essem, et iterum: nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si ali
Abbreviated transcription (Latin):
atq facin orũ uitã suam custodit. sibi bene facit Quis quis autẽ &̃ iam famã
eiam̃ in alios isericorsest. Nobisenim necessaria est uita nostra: aliis fama
nostra : Etutique &iam quod aliis ministramꝰ miseri corditer ad salutem.
ad nostrã quoq redundat. utilitatem: uinde non frustra apostolus : Prouidemꝰ¬
inqut bona non solum corandeo uerum aum cora hominibus :tȩmdict : Pue
omnibus peromnia. sicut & ego om̃ib: ꝑ omnia plãceo non quaerens quod miiuti¬
le est sed quod multis ut salui fiant: In quadam &iã ex ortatione dicit: Decetero
fratres. quaȩcum que sunt uera quaecumq sunt scã. quȩcumq iusta quac¬
cum quae casta quaecum quae carissima. quaecũq bonae famae : Siqua
uirtus. siqua laus. haec cogitate qua e didicistis. & accep̾stis. & audistis. & ui¬
distis in me : Cernis quemadmodũ intermulta quae exortando commonut

Expanded text:
atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustra apostolus, prouideminquit, bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant. in quadam etiam exhortatione dicit: de cetero, fratres, quaecumque sunt uera, quaecumque sancta, quaecumque iusta, quaecumque casta, quaecumque carissima, quaecumque bonae famae, si qua uirtus, si qua laus, haec cogitate: quae didicistis et accepistis et audistis et uidistis in me. cernis, quemadmodum inter multa, quae exhortando commonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uide quam pudendum & dolendum sit. st delectat labor ut fera ca piatur.
ut cupa & sacculus impleat᷑ ut pila iaciat᷑ & non delectat . ut deus ad quiratur
In omnib: sane spiritalibus delitus quib fruunt᷑ innubtae sanctarũ ea conuer¬
satio cauta &iam deb&esse neforte cummala uita non sit perlascuuiã. mala:
sit fama ꝑneglogentiã: Necaudiendi sunt siue uiri scĩ siue feminae quando
reprehensainali quo neglegentia suã perquamfit ut in malam ueniant sus¬
pitionem unde suam uitamꝰ longe ab esse sciuint. dicunt sibi coramdeo suffice¬
reconscientiam. ex istimationem hominem non imprudenter solum uerum
&iam crudeliter conteminentes. cum occidunt animas aliorum siue blas phe¬
mantium iuam dei. quibus secundum suam sus pͥtionem quasi turpis quae
casta est displic& uita sanctorum. uel &iam cum excusatione imitantium non
quod uident sed quod putant. Promde quis quis a criminibus flagitiorum

Expanded text:
et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptae, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
saepe carnalis cupiditas acombendi uoluptate cohibita maroribus iuribus
in paecuniae se porrigit appecitum. & illinec auersa huc se appẽtu arden¬
tiore conuertit: Inuobis autem amordiuitiarum simul frigescat
cum amore naptiarum & pius usas rerum quam possidetis ads piritales d¬
cias conferatur. & liberalitas uestri magis ferueat adiuuandis egenis quam di¬
tandis auaris : Inthes aurum quippe caelestem nonmittuntur dona cupidorum
sed aelemosinae pauperũ quae rmensum modum orationes adiuuant uiduarũ
leiuna quoque ac uigiliae in quantum ualitudinem non perturbant. si oran¬
do psallendo legendo & inlege dei meditando insumatur : indelitias spi¬
ritales & iam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur : Nullo enim modo sunt
onerosi labores amantium. sed &iam ipsi delectant sicut uenantiũ. aucupantium.
uinde miantium. negotiantium. ludo aliquo sese oblectantium. Inter est ergo
quid ametur : Namineo quod amatur. aut non laboratur . aut & labor amatur.

Expanded text:
saepe carnalis cupiditas a concumbendi uoluptate cohibita maioribus uiribus in pecuniae se porrigit adpetitum et illinc auersa huc se inpetu ardentiore conuertit. in uobis autem amor diuitiarum simul frigescat cum amore nuptiarum, et pius usus rerum, quas possidetis, ad spiritales delicias conferatur, et liberalitas uestra magis ferueat adiuuandis egenis quam ditandis auaris. in thesaurum quippe caelestem non mittuntur dona cupidorum, sed elemosynae pauperum, quae in inmensum modum orationes adiuuant uiduarum. ieiunia quoque ac uigiliae, in quantum ualetudinem non perturbant, si orando, psallendo, legendo et in lege dei meditando insumantur, in delicias spiritales etiam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tali ꝓpagationi ꝑ soluitur. aluid autẽ qđ ad capessendã in corruptã & a&ernã uitasis¬
li ꝓfessione signat᷑: Illud ergo quod de nonuelando capitȩ uiris p̃cipitur in corpore qudi

Expanded text:
tali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fidtali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fideli professione signatur. illud ergo, quod de non uelando capite uiris praecipitur, in corpore qui
Abbreviated transcription (Latin):
suerat mitinere tortuoso & pestiferã doctriã conitur inducere : quia non c̃ oeaten
rim aditis plenicudinis xp̃i. ut ultra nonsimus pariuli iactati & cirtumlati omin uiti
doctrinaẽ. inillusione hominum in astutia ad machinationẽ erroris: Qua illusione stds¬
unt imperitos. quia astutia & machinamentis inimici & ipsi circum feruntur. ansiq
circum latione coherentes sibi animos infirmoꝵ quodam inodo rotare conantir ups
faemia: & non intellegunt secundum carnalis sexus concupiscentiam hoc et̃ dictum qui i
teriore homine ubi renouamur in nouutate mentis nrãe. nillus sȩxus hiuis modaet
Nonergo ꝓpterta se negent uiros quia masculino sȩxu nihil oꝑantur: Nam & conuȩa
xp̃iani qui hoc oꝑant᷑: non secundũ hoc utique xp̃iani sunt qđ babent com indne cunca¬
non xp̃ianis. & cum ipsis pecoribus : Aliud ẽ enim qđ uel in firmitati conceditur uel nes¬

Expanded text:
erat in itinere tortuoso, et pestiferam doctrinam conatur inducere, quia non est beatus ram aetatis plenitudinis Christi. ut ultra non simus paruuli iactati et circumlati omni uento doctrinae in inlusione hominum, in astutia ad machinationem erroris? qua inlusione isti decipiunt inperitos, qua astutia et machinamentis inimici et ipsi circumferuntur et in sua circumlatione cohaerentes sibi animos infirmorum quodam modo rotare conantur, ut pariter s neque femina, et non intellegunt secundum carnalis sexus concupiscentiam hoc esse dictum, quia in interiore homine, ubi renouamur in nouitate mentis nostrae, nullus sexus huius modi est. non ergo propterea se negent uiros, quia masculino sexu nihil operantur. nam et coniugati christiani, qui hoc operantur, non secundum hoc utique christiani sunt, quod habent commune cunon christianis et cum ipsis pecoribus. aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur uel mor
Abbreviated transcription (Latin):
tie tyfum. quasi apostolus suꝑbiã doceat cumdicit: Omnis uir orans aut ꝓph&ans uelato
burgo dicit non deb&: nescit forte docere humilitatẽ : Sedsi hanc ignominiã tempore euan¬
sl qderat sacramentum tempore ꝓph&iae. ꝓhumilitate istt app&unt: tondeant. & cilio
ent uelent:. Sed nonerit tunc species illa uenalis. quia sam son noncilicio sed coma uelaba¬
eqin. illud sidici potest quamluctuose ridiculũ ẽ. qđ rursus inuenerunt ad defensionem
erimum suorum: Virum inquiunt piibut a postolus habere comam: Qiunait

Expanded text:
uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato oria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacramentum tempore prophetiae, pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma uelabatur. Iam illud, si dici potest, quam luctuose ridiculum est, quod rursus inuenerunt ad defensionem crinium suorum. uirum, inquiunt, prohibuit apostolus habere comam; qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
ssimless illi enim uenalẽ circum ferentes hipo crisin:timent neuilior habeatur tonsa
as. quam comata: Ut uidelic& qui eos uid&. antiquos illos quos legimꝰ cogit&. samuelẽ scilicet¬
atros quinon tondebantur: naeccogitant quid in tersi t inter illud ꝓph&icum uela¬
ntum. & hanc euangelii reuelationem : Dequa dicit apostolus: Cum transieris ad xp̃m:
aiedur uelamen: Quod enim significat uelamen inter positum inter faciem moysi
ispitum populi isrł. hoc significat illis temporib &iam coma scõꝵ: Nam idẽ a postolus.
an comam ꝓuelamento. eẽ. dicit. cuius auctoritatẽ isti urgentur: A perte quippe ait :
Vt qudem sicomatus sit. ignominia.ẽ. illi: Ipsam ignominiam inquiunt suscipimus merito
ratoꝵ nr̃orum. adhoc obtendentes simulatȩ humilitatis umbraculum. ut sub eo ꝓponant

Expanded text:
dissimiles. illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa dissimiles. illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut uidelicet qui eos uidet, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem et ceteros, qui non tondebant. nec cogitant quid intersit inter illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua dicit apostolus: cum transieris ad Christum, auferetur uelamen. quod enim significat uelamen interpositum inter faciem Moysi et aspectum populi Israhel, hoc significat illis temporibus etiam coma sanctorum. nam idem apostolus etiam comam pro uelamento esse dicit, cuius auctoritate isti urgentur. aperte quippe ait: uir quidem si comatus sit, ignominia est illi. ipsam ignominiam, inquiunt, suscipimus merito peccatorum nostrorum, ad hoc obtendentes simulatae humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant
Abbreviated transcription (Latin):
lic daens Siquis autẽ uult contentiosus. eẽ. nos talem consuetudinẽ non habemus. neq
lisiȩ d Hocautẽ p̃cipio: ut scilic& nondisserentes sollertia requiratur. sed precipientis
utonias attendatur: Nlam & hoc quo ꝑtin& quaeso. tam aꝑte contra apłi precepta c̃o¬
p: Anita uacandum . ẽ. ut naec tonsores operent᷑  An qui euangelicas uolucres imitari
dant quasi depilari timent. nae uolare non possent. Uereor in hoc uitium plura
oe ꝓpter quosdam crinitos frẽs: quorum preter hoc. multa & pene omnia ueneramur:
Sinio magis eos inrxp̃o diligimus: eo sollicitius admonemus: Neque enim metiumus. nehu¬
dtas eorum respuat ad monitionẽ nrãm : quando quidẽ & nos atalibus. ubi forte titubamꝰ
ut aberramus. cupimus ad moneri: Hoc ergo admonemꝰ tam scõs uiros. nestultis uanoꝵ
nnentationib moueantur: & eos in hac ꝑuersitate imitentur. quib: sunt inc&eris longe

Expanded text:
uoluit dicens: si quis autem uult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae dei. hoc autem praecipio: ut scilicet non disserentis sollertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur. nam et hoc quo pertinet, quaeso, tam aperte contra apostoli praecepta comari? an ita uacandum est, ut nec tonsores operentur? an quia euangelicas uolucres imitari se dicunt, quasi depilari timent, ne uolare non possint? uereor in hoc uitium plura dicere propter quosdam crinitos fratres, quorum praeter hoc multa et paene omnia ueneramur. sed quo magis eos in Christo diligimus, eo sollicitius admonemus. neque enim metuimus, ne humilitas eorum respuat admonitionem nostram, quandoquidem et nos a talibus, ubi forte titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe
Abbreviated transcription (Latin):
scđm dñi prȩueniet. ita iohannes prȩuenit primũ. Et sicui
prȩcursor uenturus ẽ. iudicis. Ita iste praecursor factus ẽ m¬
iustum sic erat. ut & discipulis dñs spiritalem de iohanne senq¬
tiam diceret: et iohannes isdem inturbis carnalib. non desius
sonuit: sed tamena ueritatis tramite non recessit. Qui &ian¬

Expanded text:
evenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemjustum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret, et Joannes idem turbis carnalibus non de suo  quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
&apłs posuit ubi ait. Si autem uolens ds̃ ostendere irã & dema¬
re potentiã suã. attulit inmulta patientia uasa iracꝰ Parcen
utique. his quos malos futuros c̾ẽ. presciebat. quę uasa dicit ꝑs
in ꝑditionem: Et ut notas inquit faceret diuitias głac suac in
naturam non admaliciã creat. sed ꝑfert cos patienter quo usql

Expanded text:
 quid dicat: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae. quae utique his quos malos futuros esse praescierat: quae uasa dicit perfecta in perditionem — et ut notas. inquit, faceret diuitias gloriae suae innaturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque
Abbreviated transcription (Latin):
rebus corporcis ꝑ omĩa dementa mundi quędam occult ac
seminariȩ actiones. quibus cũ data fuerit oportunitas temporalis
prorumpunt inspeties ꝓprias suis modis &finib. et sic non dicun¬
tur angłi qui ista faciunt animaliũ creatores. sicut nec agricolę
segetum uel arborũ ud quorumcũq interra gignentiũ creatores
dicendi sunt. quauis nouerint prebere quasclam uisibiles oportu¬

Expanded text:
rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportu
Abbreviated transcription (Latin):
CRIBIUM EST ENIM QUA ABSORBUIT UIRGA AARON
uirgas corum. sed si dictum esset absorbuit draco aaroNi
uirgas corum. intelligere uerus draco a aron fantastica corũ
erant. non quod esse uidebantur &nonerant: Sed qm̃ dix̃ absor¬
buit uirga aaron uirgas illorũ. draco utiq potuit uirgam
obsorbere non uirga. Sedco Nomine apellata est. res unde
uersa est. non in quo uersa est. quia inid etiã reuersa est &idõ
hoc uocari debebat quod principaliter erat. Quid ergo dicen
dum est de uirgis magorum: Utrum &ipsi ueri dracones facti fue¬
rant sed ea racione uirgac apellatae sunt qua & iurga aaroN:
An potius uidebantur cẽ. ludificatione uenefica : Curergo
exutraq parte & iurgae dicuntur & dracones : Ut defigmeritis
illis nichil differat loquendi modus: Sed demonstrare difficile
est. Quomodo etiam siueri dracones facti st̃ ex uirgis magorũ¬
non fucrunt: Non fuerunt tamqi creatores draconum nec magi
nec angłi mali aquib ministris illa operabantur. Insunt enim

Expanded text:
VII, 12. Et absorbuit virga Aaron virgas illorum. Si dictum esset, Absorbuit draco Aaron virgas illorum, intelligeretur verus draco Aaron phantastica illa ferant, non quod esse videbantur et non erant. Sed quoniam dixit, Absorbuit virga Aaron virgas illorum; draco utique potuit virgas absorbere, non virga. Sed eo nomine appellata res est unde versa est, non in quod versa est, quia in id etiam reversa est: et ideo hoc vocari debebat quod princdum est de uirgis magorum? utrum et ipsae ueri dracones factae fuerant, sed ea ratione uirgae appellatae sunt qua et uirga Aaron? an potius uidebantur esse quod non erant ludificatione uenefica? cur ergo ex utraque parte et uirgae dicuntur et dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum. non fuerint tamen creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. insunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
sẽpiternũ. nonsic accipiendũ est camquã possit istorũ
pretertuntiũ dies. cẽ. ullus ȩcernus. sed illud ȩternũ est quod
iste significat dics: uelud cũ dicimꝰ ipsũ dm̃ eternũ. non utique
istas duas sillabas ȩternas dicimꝰ sed quod significant. quãquam
diligenter scrutandũ sit quomodo apellare scriptura soleat
eccrnũ. neforte ita dixerit solenniter eternũ. quã nefas habe¬
ant pretermittere aut sponte mutare. Aliud ẽ. enĩ quod pre¬
cipitur quousq fiat. sicut preceptũ ẽ. ut septies muros iericho
circuir& arca. aliud cũ precipitur sic obseruare aliquid. ut nullis
terminis prefiniatur. Aut ergo sic apellauit eternũ quod noni
sua sponte audeant definire. aut sicut dixci ut non ipsa signa rerũ.
sed res quȩ ipsis significant᷑. eterna intelligant᷑. Sicut & ad abrahã

Expanded text:
 non sic accipiendum est tanquam possit istorum praetereuntium dies esse ullus aeternus, sed illud aeternum est quod iste significat dies, velut cum dicimus ipsum Deum aeternum, non utique istas duas syllabas aeternas dicimus, sed quod significant. Quanquam diligenter scrutandum sit quomodo appellare Scriptura soleat aeternum, ne forte ita dixerit solemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. Aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat sicut praeceptum est, ut septies muros Jericho circuiret arca; aliud cum praecipitur sic observari aliquid, ut nullus ta intervalla. Aut ergo sic appellavit aeternum, quod non sua sponte audeant desinere celebrare; aut, sicut dixi, ut non ipsa signa rerum, sed res quae iis significantur aeternae intelligantur. XLIV. Ib. XII,
Abbreviated transcription (Latin):
dinpsit imperator ut ad eius comitatum idem ingentius mitteretur. uolens
uores istorũ aquib: cotidie interpellabatur : inpraesentia confucari Nihil
gen dubitans de purgatione. immo eam uerborum quoque suorum mani festatio
onfirmans: sicut rescriptũ eius ostendit: Haec nos omnia documenta causa fe¬
s inmanibus habebamus. et disposueramus tradere recitanda. in quo ipsi nos

Expanded text:
ule et rescripsit imperator, ut ad eius comitatum idem Ingentius mitteretur, uolens ule et rescripsit imperator, ut ad eius comitatum idem Ingentius mitteretur, uolens maiores istorum, a quibus cotidie interpellabatur, in praesentia confutari, nihil tamen dubitans de purgatione, immo eam  uerborum quoque suorum manifestatione confirmans, sicut rescriptum eius ostendit. haec nos omnia documenta causae Felicis in manibus habebamus et disposueramus tradere recitanda. in quo ipsi nos
Abbreviated transcription (Latin):
gatis dari nom possent . quolibet praemio perueniremus. ut nobis scribendi
permitterentur: Quantũ autẽ daremus si uenale ꝓponeretur ut ꝓnib
&eiã abipsis aduersarus legerentur : Qui uidetur addi iã posse ut nes cun¬
latius adiuuarent : et tam̃ ad diderunt: Comme morauerunt enĩ aus
us aptugensis. a quo cactilianus fuerit odinatus. cui felici traditionis crim̃ intende
usslito autem cȩciliuano cũ perfiiende instauretur unitati questionẽ de isto fe
pinmouerant. eo modo posse arbitrantes. caccilianũ ut purgatũ alienis crimini
metri. Ctia haec ergo causa felicis discussa ẽ ꝓconsulari uiditio. ubi liquidis¬
r in nocentia felicis apparuit. Sed quõ quidem ingentius qui eidem iuditio ad¬
funfelicem falsum se fecisse confessuse: nec puniri facile debuit: ubi causa
sopuertebatur : nec facile a proconsule dimitti potuit tanti criminis reus. nisi
quentore consulto quo instante illa omnia gerebantur: Reculit inde ꝓconsule

Expanded text:
atis dari non possent, quolibet praemio perueniremus ut nobis describenda permitterentur. quantum autem daremus, si uenale proponeretur, ut pro nobis etiam ab ipsis aduersariis legerentur? Quid uidetur addi iam posse, ut nos cumulatius adiuuarent? et tamen addiderunt. commemorauerunt enim causam Felicis Aptugensis, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, cui Felici traditionis crimen intenderant. absoluto autem Caeciliano cum perficiendae instaretur unitati, quaestionem de isto Felice commouerant, eo modo posse arbitrantes Caecilianum iam purgatum alienis criminibus inretiri. etiam haec ergo causa Felicis discussa est proconsulari iudicio, ubi liquidissime innocentia Felicis apparuit. sed quoniam quidam Ingentius, qui eodem iudicio aduersum Felicem falsum se fecisse confessus est, nec puniri facile debuit, ubi causa episcopi uertebatur, nec facile a proconsule dimitti potuit tanti criminis reus nisi imperatore consulto, quo instante illa omnia gerebantur, rettulit inde pro cons
Abbreviated transcription (Latin):
secdm id quod dñs significat dicens scribam crudidum in regno
dĩ similem esse patrifamilias ꝓstrenti de tesauro suo noua
de uereia quac duo etum testam̃ta dicuntur. In libris autem
fiete narsintuti oportee quac ibi aterna incimenti. quac
quaritur utrum omia scdm figiurarum tantummodo intellea¬
renda & defendenda sint. Num non esse a ccipiendasi ae¬

Expanded text:
secundum id, quod dominus significat dicens scribam eruditum in regno dei similem esse patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autemtet quae ibi aeterna intimentur, quae tarum quaeritur utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellecrenda et defendenda sint. nam non esse accipienda
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt ci in mesopotamia. cũ beniamirilon¬
ut per sinedochqꝵ accipiatur. Ubi enim pars maior est aut
potior. solet cus nomine &iam illud cõpithendi quod ad ipsum
ait cum apparuisse illis duodctim. Cũ articulo cnĩ greci codis¬
ces habent. ut non possint intelligi qui cumq duodeci. sedilli meo
numcro insignas. Eo modo locutionis puto & illud adnio dictum.
ad clectionc̃ ipse ꝑtinere uideatur. Non qum facile inuenitur
dectorũ nomqi in malo. nisi quando mali cliguntur amalis. Quod
si putauerimus &illum dectũ ut ꝑelcctã bene utente dõ &ĩam ma¬
lis illud attendamus ubi ait. nondeomĩb uobis dico. Ego scio
quos clegi. ubi dedarat adelectionc̃ non ꝑtincit. nisi bonos. Ao
per hoc illud. quod dictum est. ego uos duodccĩ elegi ꝑ srnecdos¬

Expanded text:
nati sunt in Mesopotamia, cum Beniamin posut per synecdocen accipiatur. ubi enim pars maior est aut potior, solet eius nomine etiam illud comprehendi quod ad ipsum ait eum apparuisse illis duodecim. cum articulo enim hoc graeci codices habent, ut non possint intellegi quicumque duodecim, sed illi in eo numero insignes. eo modo locutionis puto et illud a domino dictum: ad electionem etiam ipse pertinere uideatur. non enim facile inuenitur electorum nomen in malo, nisi quando mali eliguntur a malis. quod si putauerimus et illum electum, ut per lis, illud attendamus ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi; ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per hoc illud quod dictum est: ego uos duodecim elegi, per synecdo
Abbreviated transcription (Latin):
indulgñia nr̃a ꝯsecuta recip̾ sub¬
stantiam suam se proteg̾e scełis
pena contra creclitores quom ie
debitũ soluat improbe conatur.

Expanded text:
indulgentia nostra consecuta recepit substantiam, se protegere sceleris poena contra creditores, quo minus iure debitum solvat, improbe conatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tam lict̾i dande sunt ab co
aqud applłatum estad cum qui
deapplłone cognituns est. sñ prin¬
cipem sũ qm̃ alium quas lris di¬

Expanded text:
litterae dandae sunt ab eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est, siue principem siue quem alium, quas litteras di
Abbreviated transcription (Latin):
secte impl illud cusꝰ ingo ẽ. ip̃a coequatur eiꝰ nõillud uia¬
ꝯinisue. Siam est sumina ꝯgruentia ⁊ pͥmã equaltas ⁊
pͥma silitudo milla inre dissidens. i nullo mͦineqralis ⁊
millã pͣarte. dissimilis. s ad id̾tidem respondens eicꝰ imago:¬
ꝑfectũ. cui nond esit al qd: ⁊ ars qͥdam o̾i pot̾itis. atq sapi¬
entis dei. plenã omiu̾ roͥnũ uuentiũ ĩꝯmutabiliũ. ⁊ oͥs uniꝰ
inea. sic ipa unu denno c̃quo imnũ. uͥoĩa nouit deꝰ. Ifec

Expanded text:
a coaequatur ei non illud imagini suae. Ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei cujus imagofectum, cui non desit aliquid: et ars quaedam omnipotentis atque sapientis Dei, plena omnium rationum viventium incommutabilium; et omnes unum in ea, sicut ipsa unum denuo, cum quo unum, ubi omnia novit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb dã. ꝑ qd̾ appare bonꝰ. qi susti uasaie.
lta pacientia
ganimitas deĩ ÷: ꝙͣ du sustinꝰ malos¬
uͭ si uelĩt corri gant᷑. ł inĩcepta malitia
ꝑ durantes: ord̾inate : disꝑdat: diuit ex¬
pectati in ex̾cusabiles sũt. nõ ex pectauit ebsdeus. c̃ sciret
nõ c̾dituros. ⁊ uͭ utatur illis. qrͣ instrum̃to ad salutẽ bonoꝵ.
Nou̾t emĩ d̾s bñ utimalis. ĩ qͥbꝰ hũanã uat᷑a. nõ admaliciã
cat s ꝑfert eos patient̾: qͥusq scit e oportere. nõinanit̾:
s utens eis ad ãmonitionẽ ⁊ ex̾eitio   nẽ bonor̃. Nullũ
malos. ⁊ ĩt̾m . dũ expectabat: ostñdit eis młtis indiciis. łip¬

Expanded text:
bonus. Quia sustinuit . Patientia et longanimitas Dei est quandiu sustinet malo si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia rdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illis quasi instrumento aNovit enim Deus bene uti malis, in quibus humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bonorum. Nullum malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ip
Abbreviated transcription (Latin):
quiem animab: utĩs. Ad istũ ergo septenarium numerum ꝑtin&omnis. qr
uoniens ad xpm̃ deposuit onerapeccati & requiẽ salutis inuenit Rete ergo

Expanded text:
requiem animabus vestris . Ad istum ergo septenarium numerum pertinet omnis qui requiem animabus vestris . Ad istum ergo septenarium numerum pertinet omnis qui veniens ad Christum deposuit onera peccati, et requiem salutis invenit. Recte ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pimo serint intostamento dĩ : Sic factũẽ &iam in aduentuxp̃ĩ. & histẽporib qui¬
bus odiat paulus : &uide si forte possumꝰ iobannẽ baptistã qui s aluatoris õ¬
cssit aduentum ponerolo coheliȩ quando quidõ & eguangolista taleei testi¬
monium perib& quia inspũ & uirtute uenerit hȩliȩ & ipse dñs dixeri dego
cresuuius scire ipse ẽ helias. Qui hab& aures audiendi audiat hic ergo
quiinspũ & uirtute uenerat hȩliȩ. in tantũ disperauerat depopulo illo ut non
eos dicer& generationẽ et̃ abiahȩ sed generationẽ uiperarum. & his adder&
respondatura dño & saluatore nrõ: Egoscio quos elegi & iterum. Ouesincȩ
uocẽm eã audiunt. & ego p̃cedo eas & socuntur memeae: &iterum Habeo ali¬
tima enimdie requi euit ds̃ Audi ergo & xp̃s credentes sibi quomod
inuitat adiequiẽ & dic̃ Venite ad me qui laboratis & honeratiestis. & inuenie

Expanded text:
runt in Testamento Dei, sic factum est etiam in adventu Christi, et his temporibus quibus praedicabat Paulus. Et vide si forte possumus Joannem Baptistam, qui Salvatoris praecessit adventum, ponere loco Eliae: quandoquidem et Evangelium tale ei testimonium perhibet, quia in spiritu et virtute venerit Eliae , et ipse Dominus dixerit de eo: Et si vultis scire, ipse est Elias: qui habet aures audiendi, audiat . Hic ergo qui in spiritu et virtute venerit Eliae, intantum desperaverat de populo illo, ut non eos diceret generationem esse Abrahae, sed generationem viperarum, et his addererespondeatur a Domino et Salvatore nostro: Ego scio, quos elegerim; et iterum: Oves meae vocem meam audiunt, et ego praecedo eas, et sequuntur me meae; et iterum: Habeo aliet. « In septima enim die requievit Deus. » Audi ergo, et Christus credentes sibi quomodo invitat ad requiem, et dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et invenietis
Abbreviated transcription (Latin):
Gratiȩ ergodõ ab utroq referuntur. Ab illo ꝓ fructu continentiȩ s ab hocuero plibertate
uescendi. Sed qm̃ ut in anteri orib ostendem : ꝓ fundior iuenitur apłisensus quã ciborum
imnaluom ratio continet: Inirititali expostione socindamea q elaebren disse uonus lebis quot ã
alius donnemdiecs t Alius uoro al ter nosiudcudie pos sumos dluesenars quod insctixtirn¬

Expanded text:
Gratiae ergo Deo ab utroque referuntur, ab illo pro fructu continentiae, ab hoc vero pro libertate Gratiae ergo Deo ab utroque referuntur, ab illo pro fructu continentiae, ab hoc vero pro libertate vescendi; sed quoniam, ut in anterioribus ostendimus, profundior invenitur Apostoli sensus, quam ciborum carnalium ratio continet in spiritali expositione, secundum ea quae supra disseruimus de his quorum alius omnem diem, alius vero alternos jud