comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem organum quoddam est cantilenȩ sicut
lrra. sicut crchara: & huiusmodi organa quȩ
inuenta Sunt ad cantandum. Qui ergo psallit.
non sola uoce psallit. sed assumpto etiam qͦdam
organo: quod uocatur psalterium: accedentib
manibus. uoce concordat. Uis ergo psallere:
N on sola uoxtua sonet laudes dĩ: sed opera tua
concordent cum uoce tua. Cum ergo uoce
cantaueris: silebis. Aliquando uita: sic cantat᷑.
ut nunquã sileas. Negotium agis & fraudẽ
cogitas : silusti a laudedĩ. & quodẽ. grauius
non solum alaude siluisti: sedinblasphemiã
perrexisti. Cum enĩ ds̃ laudatur debono oꝑe
tuo: oꝑe tuo laudas dm̃: Et cumblasphematur

Expanded text:
autem quoddam organum est cantilenae, sicut autem quoddam organum est cantilenae, sicut lyra, sicut cythara, et hujusmodi organa, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluisti a laude Dei: et quod gravius est, non solum a laude siluisti, sed in blasphemiam perrexisti. Cum enim Deus laudatur de bono opere tuo, opere tuo laudas Deum; et cum blasphematur
Abbreviated transcription (Latin):
nos autẽ intendamus quid nobis prosit ac¬
cipere Apłs ait. quid enĩ oremus sicut opor¬
tet: nescimus: Et idem ipse apostolꝰ paulus
sperabat sibi prodẽẽ. si auferretur ab eo
stimulus carnis suae angłs sathanȩ a quo
colafizabatur. sicut ipse confitetur & ait
ame. &e dixit mihi: Sufficit tibi grã mea.
nam uirtus in infirmitate ꝑficitur. Desi¬
derauit aliquid: non concessum .ẽ. aduolun¬
tatem. ut consoͣlaretur ad sanitatem: hic ergo qͥd
te dñm: qm̃bonum est laudare dñm. Non sic
pretereamus. Laudare dñn:dictum est: et tran¬
sut. Factum est: & tacumus: Laudauimus: &
siliumus. Cantauimus. & conquicuimus. Imus
in aliud forte agendum quod restat. & aliȩ
actiones cum occurrerint nobis: laudatio diuina
cessabit in nobis. Nonsic. Nam lingua tua
ad horam laudet: uita tua semꝑ laudẽt. Inde
ergo bonus psalmus. Psalmus quippe cantatus
est: non quilibet. sed ad psalterium. Psalteriũ

Expanded text:
nos autem intendamus quid nobis prosit acnos autem intendamus quid nobis prosit accipere. Apostolus ait: «Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus» . Et ipse idem apostolus Paulus sperabat sibi prodesse, si auferretur ab eo stimulus carnis suae, angelus satanae a quo colaphizabatur, sicut ipse confitetur et ait: a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Desideravit aliquid; non concessum est ad voluntatem, ut consuleretur ad sanitatem. Hic ergo quidte Dominum, quoniam bonum est laudare Dominum. Non sic praetereamus laudare Dominum. Dictum est, et transiit; factum est, et siluimus; laudavimus, et tacuimus; cantavimus, et conquievimus. Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, laudatio divina cessabit in nobis? Non sic; nam lingua tua ad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalterium. Psalterium
Abbreviated transcription (Latin):
mercss tota laudantium. Laudemus dñm: Quare:
Q m̃bonus psalmꝰ: Uellem ego inquit aliquis
laudare dñm: si mihi aliq̃uid ꝓista laude do¬
nar&. Quis enim laudet gratis uel hominẽ:
Expectant ergo aliquam mercedẽ: laudatores
hominũ: Nullã ne mercedem expectare. aut
petere aut sperare debet laudator dĩ: Lauda¬
tur in firmꝰ. & speratur deillo aliquid. Lauda¬
tur om̃ps. & nulla merces .ẽ. An forte hoc
cupio quod ille non potest dare: Quid homo
desiderat. quod inmanu dĩ nonsit: Cũ lauda¬
ueris hominẽ: forte hoc cupis quod ab illo prȩ¬
stari non potest. Dm̃ securus lauda: quem
nemo potest dicere nonposse p̃stare. quod tu
poteris desiderare: Propositaergo sp̃e mercedis
alicuius: laudare debemus dm̃. nontamen
daturum quicquid cupimus. Pater . ẽ. enim.
& quod mali cupiunt fili i. nondat. Laudemu s
& sꝑemus & desideremꝰ. non illud aut illud.
sed quod iudicat laudandum. ẽẽ. quẽ laudamꝰ
Ille enĩ nõuit quid nobis dari expedicit:

Expanded text:
merces tota laudantium? Laudemus Dominum. Quare? «Quoniam bonus psalmus.» Vellem ego, inquit aliquis, laudare Dominum, si mihi aliquid pro ista laude donaret. Quis enim laudet gratis vel hominem? Exspectant ergo aliquam mercedem laudatores hominum; nullamne mercedem exspectare, aut petere, aut sperare debet laudator Dei? Laudatur infirmus, et speratur de eo aliquid; laudatur Omnipotens, et nulla merces est? An forte hoc cupio, quod ille dare non potest? Quid homo desiderat, quod in manu Dei non sit? Cum laudaveris hominem, forte hoc cupis quod ab illo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poteris desiderare. Proposita ergo spe mercedis alicujus laudare debemus Deum, non tamen daturum quidquid cupimus. Pater est enim, et quod mali cupiunt filii, non dat. Laudemus, et speremus, et desideremus non illud aut illud, sed quod judicat dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat;
Abbreviated transcription (Latin):
uat animã: nam & tunc habebimus. s ed̃ corpus
quod corrũpitur. E rgo carcerem facit: noncorpꝰ
sed corruptio: Educ decarcere animã meã. ut con¬
fiteatur nomini tuo. Iam uox quae sequitur:
lis hesterna ultima: hesterna enim ultia si me-¬
ministis haec fuit: singularis ego sum donec tran¬
seam: It hic quae .ẽ. ultima.
Mẽ sustinebunt
iusti: quo adusq retribuas mihi

Expanded text:
vat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus vat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam vox quae sequitur, lis hesterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec transeam» . Et hic quae est ultima? «Me sustinebunt justi, quoadusque retribu
Abbreviated transcription (Latin):
tebatur : numquid peccata: Xp̃iergo confiteri:
erat laudare. & audi laudem patris: Qui abscon¬
disti haec inquit asapientib & prudentib. et
reuelecsti ea paruulis. Quia ergo post istascor¬
ruptiones angustas habitabumus indomo dĩ:
tota uita nonerit nisilaus dĩ. Iamsȩpe uobis ex¬
positum ẽ.: quia recedente necessitate. omĩa nego¬
tia necessitatis inte̾rei dunt: quia nonerit quid
ibi acamus: Nondico die et nocte ubi non nox
.ẽ.: sed toto die cum unus dies. ẽ: Non erit quid ibi
agamus: nisi laudemus quẽ diligimus. quia tc̃
& uidebimus. Modo non uisum desideramus &
laudamus. tunc uisum quod amamꝰ quomodo lau¬
dabimus:: sine fine erit laus: quia sine fine a mor
meã: tit confiteatur nomini tuo. Beati enim qui
habitant indomotua. inscła scłorum laudabunt
te. Modo impedit carcer : quia corpus quod cor¬
rumpitur aggrauat animã. Nc̃ corpus aggra¬

Expanded text:
tebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, tebatur? numquid peccata? Christi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Modo impedit carcer, quia «corpus quod corrumpitur, aggravat animam» . Non corpus aggra
Abbreviated transcription (Latin):
pȩnȩ excaritate coronam parturiunt. Unde ite-¬
rum dicit: Super. ẽ. mihi corona iustitiae: quam
reddet mihi dñs in illa die iustus iudex. Ad hoc
ualet. educ decartere animam meã: ut confiteatur
nominituo. Iam educta decorruptione. qͥd habet
confiteri: peccata ibi non sunt: sed laudes sunt:
Duob modis autẽ confessio intelligitur. łtinpec¬
catis nr̃is. et in laude dĩ. In peccatis nr̃is npta. ẽ.
confessio. & ita nota omĩ popło: ut quando audi¬
tum fuerit nomen confessionis inlectione.siue
in laude dicatur. siue depeccatis dicatur: currant
pugni ad pectus. Notum .ẽ. ergo nomen confes¬
sionis depeccato: confessionem inlaude quȩramꝰ:
Ubi inuenimꝰ: habes inscripturis: & haec dicetis
in confessione. opera dñi uniuersa qm̃bona ualde
Ergo hic confessio laudis. ẽ. Alio loco ipse dñs dicit:
Confiteor tibi pater. dñe caeli et terrae:. Quid confi¬

Expanded text:
poenae ex charitate coronam parturiunt. Unde itepoenae ex charitate coronam parturiunt. Unde iterum dicit: «Superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae.» Quid confi
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc. induet incorruptionem. Ergo si caro car
cer tibi . ẽ: non corpus est carcer tuus. sed corrup¬
tio corporis tui. Corpus enim tuum fecit ds̃ bonũ.
quiabonus. ẽ: corruptionẽ intulit iustus. quia
udex.ẽ. Illud habes debeneficio: illud habes de
supplicio. Hocergo forte dixit. educ decarcere
animã meã : educ decorruptione animã meam:
Si sic intelligamus: non ẽ. blasphemia: intellectus
constat. Ad extremum fr̃s. sicut arbitror hoc
ti enim homini. & carcer latus. ẽ. : et tristi pratũ
angustum est. Ergo orat se educi ab angustia.
Quamuis enĩ in spẽ. latitudinẽ habeat: inre tam̃
p̃senti angustatur. Attende angustias apłi
Non habui requiem spiritui meodixit : quia non
inueni titum fratrẽ meũ Alio loco Quis infir¬
matur & ego non infirmor.: quis scandalizatur
& ego nonuror. qui ergo et infirmabatur. &
urebatur. nonne inpęnis et carcere erat sed istȩ

Expanded text:
enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, fratres, sicut arbitror, hoc ti enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo et infirmabatur et urebatur, nonne in poenis et carcere erat? Sed istae
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiam habens dissolui & ẽẽ cum xp̃o
Multo enimmagis optimũ. Sed ubiẽ. caritas: Ergo
sequitur: manere in carne necessariũ ꝓpt̾ uos:¬
Sĩ decorpore educatꝰ ergods̃: quando uoluerit:
posset dici & corpus nr̃m carcer Nonquia car-¬
cer est quod ds̃fecit: sed quia pęnale & mortale
Duo enim consideranda sunt in nr̃o corpore: fig¬
mentum dĩ. etpena meriti. Tota ista forma status.
incessus. menbra ordinata. sensuum dispositio¬
nes. uidere. audire. ol facere. gustare. contingere.
omĩs haec cõpago & fabricȩ distinctio: non põtuit
fieri nisi adõ qui omĩa oꝑatus. ẽ. cęlestia et t̃restria.
summa & ima. uisibilia & inuisibilia. Quidergo
ibi pęnale nr̃m.: qđ corruptibilis caro. qđ fragi¬
lis. qđ mortalis qđ indigens nonerithoc inp̃mio
Non enimcorpus nonerit. cumcorpus resurgit.
Sed quid ibi nonerit: corruptio Corruptibile

Expanded text:
«Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; «Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum» . Sed ubi est charitas? Ergo sequitur, «Manere in carne necessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando voluerit. Posset dici et corpus nostrum carcer, non quia carcer est quod fecit Deus, sed quia poenale et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
et dimicamꝰ quia uideo aliã legem in menbris meis
repugnantẽ legi mentis meȩ. recte dicimus
educ animã meã de hoc mundo. id .ẽ delaboribus
& pressuris huius scłi. Non enim caro quam tu
fecisti : sed corruptela carnis et p̃ssurae & tẽptatio¬
nes carcer mihi sunt. Aliqui autem dixer̃ carce¬
rem istum & speluncã corpus hoc ẽe: ut hoc sit
educ decarcere animã meam: Sed et iste intellectus.
uacillat aliquantum. Quid enĩ magnũ. educ de
carcere animã meã. educ decorpore animã meã
Latronum animae & sceleratoꝵ. nonne exeunt
decorpore. et eunt inpeiores pęnas quã hic per¬
tulerunt: quid ergo magnum petitur. educ de
carcere animã meã. cum siue sero siue cito neces-¬
se sit exire hinc. & forte iustus dixit. iammoriar.
educ decarcere isto corporis animã meã. Si festi
nat nimis: non habet caritatem Desiderare qui¬
dem hoc debet & contupiscere sicut apostolus ait:

Expanded text:
et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae» ; recte dicimus, Educ animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et sceleratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sicut Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Illi qui artius custodiuntur: incarcere sunt. Nũ¬
quid & illi incarcere dicendi sunt: Unũ habita¬
culum .ẽ. : & illi & illi. Alteri facit domũ libertas :
alteri carcerem seruitus. Quib dam ergo uisum
.ẽ. : qđ spelunca & carcer mundus iste sit. Et hoc
orat aeccła : ut decarcere educatur. id.ẽ. dehoc
mundo. desubsole. ubi omĩa uanitas Dicitur
enim omĩa uanitas & p̃sũptio sp̃s in omĩ oꝑe
hominis. quod ipse laborat subsole Ergo extra
mundum istũ innescio qua requie pollicetur nob̃
ds̃. qđ futuri simus. Forte ideo deisto loco clama¬
mus. educ decarcere animã meã. Anima nr̃a
ꝑfidem & spem inxp̃o est sicut paulo ante dixi.
uita ur̃a ab scondita ẽ cum xp̃o indõ. corpus autẽ
nr̃m inisto carcere. in isto mundo. Si diceret educ
decartere corpus meũ : securi acciperemꝰ carcerẽ
mtndum: Fortasse tamen ꝓpt̃ aliqua quae nos
tenent desideria terrena. contra quae luctamur

Expanded text:
illi qui arctius custodiuntur, in carcere sunt: numquid et illi in carcere esse dicendi sunt? Unum habitaculum est et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod futuri simus; forte ideo de loco isto clamamus, «Educ de carcere animam meam.» Anima nostra per fidem et spem in Christo est, sicut paulo ante dixi: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Corpus autem nostrum in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur
Abbreviated transcription (Latin):
nobis Propt̃ quam largius accipiendũ cla¬
matur ad patrem : ne confundas me abe x-
rit insilentio. sinonuis confundi ab expec¬
tatione tua. non int̾mittas meditari iustifi

Expanded text:
nobis . Propter quem largius accipiendum clamatur ad Patrem, «Ne confundas me ab exsprit in silentio, Non vis confundi ab exspectatione tua? non intermittas meditari justifi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui iam dixerat susceptor meus: poscit magis
magisq suscipi. & ad illud propt̃ quod tolerat
tã multa molesta perduct. uerius ibi se quã
in istis humanarum rerũ somniis fidens. ẽẽ.
uicturum: Sic enim defuturo dictum ͤ ut ui¬
uam : tanquam in hoc corpore mortuo non
uiuatur. Corpus enim mortuũ est ꝓpter
peccatum : & expectantes redẽptionem corpo¬
ris nr̃i. spe salui facti sumus. & quod non

Expanded text:
Qui jam dixerat, «Susceptor meus,» poscit magis magisque suscipi, et ad illud propter quod tolerat tam multa molesta, perduci; verius ibi se, quam in istis humanarum rerum somniis fidens esse victurum. Sic enim de futuro dictum est, «et vivam,» tanquam in hoc corpore mortuo non vivatur. Corpus enim mortuum est propter peccatum: et exspectantes redemptionem corporis nostri, spe
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exsron: Quae syon. ipsa ẽ hierusalem
Audi ipsum dnm. O portebat xp̃m pati : & re¬
surgere amortuis tertiadie. Hinc sedet ad
dexteram dĩ patris. resurgendo ubi fuit.
Deinde sedente illo addexteram patris. quid
agitur. ut ponantur in imici eiꝰ scabellum
pedum eius: Quid agitur: audu illum docen¬
tem. & exponentem: Et p̃dicabitur innomine
eius poenitentia. & remissio peccatoꝵ ꝑ om̃s
gentes. incipientib ab hierusalẽ : quia uir¬
gam uirtutis tuae emittet dñs exsyon Uir¬
gam uirtutis tuae. hocẽ. regnum potentiae
tuae: quia reges eos in uirga ferrea: ł mittet
dñs ex syon: quia incipientibus ab Ierusalem.
Cum ergo miserit ex syon uirgam uirtutis eius.
quid fi&e
Etdominabitur inmedio inimi¬

Expanded text:
Dominus ex Sion.» Quae Sion, ipsa est Jerusalem. Dominus ex Sion.» Quae Sion, ipsa est Jerusalem. Audi ipsum Dominum: «Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die.» Hinc sedet ad dexteram Dei Patris, resurgendo ubi fuit. Deinde illo sedente ad dexteram Patris, quid agitur? ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus, quid agitur? Audi illum docentem et exponentem: «Et praedicabitur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem» ; quia, «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion. Virgam virtutis tuae,» hoc est regnum potentiae tuae; quia, «Reges eos in virga ferrea» : «emittet Dominus ex Sion;» quia, «Incipientibus ab Jerusalem.» 11. Cum ergo emiserit ex Sion virgam virtutis ejus, quid fiet? «Et dominare in
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet fr̃s euidentissime. apparet nondeillo
apud patrem rerum dñm. quãe ꝑ illum cre¬
ata sunt. Quando enim non regnat inpͥncipio
uerbum ds̃ apuddm̃: dicitur enim: regi
autẽ scłorum immortali. inuisibili. incorrup¬
tibili : solidõ. honor & gła in scła scłorum:¬
ruptibili: In eo enim quod & xp̃s.ẽ. cum patre¬
quia uerbum eiꝰ est & uirtꝰ eius. & sapientia
eius. & ds̃ apud dm̃. perquem facta sunt omĩa:
rex est scłoꝵ. Sed tamen illud dispensatorium
& transitorium. quonos ꝑmedietatem carnis
suae uocauit in aet̾nitatem: regnum eiꝰ incipit
axp̃ianis. sed regni eiꝰ nonerĩt finis. Ponuntur
gͦ scabellum pedum eiꝰ inimici eius. sedentis
addexterã patris : ponuntur ut dictum est.
Id agitur. idusq infinem omnino ꝑ agitur
N emodicat: non posse impleri quod cȩptum est.
Quid finem cȩpti desperas. omp̃s coepit: omp̃s
se ꝓmisit impleturum. ẽẽ quod coepit. Unde
autem coepit. Uirgam uirtutis tuae emutet

Expanded text:
Apparet, fratres, evidentissime apparet non de illo apud Patrem, rerum Dominum quae per illum creatae sunt: quando enim non regnat in principio Verbum Deus apud Deum? Dicitur enim: «Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, soli Deo honor et gloria, in saecuruptibili.» In eo enim quod et Christus est cum Patrequia Verbum ejus est, et Virtus ejus, et Sapientia ejus, et Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia; Rex est saeculorum: sed tamen illud dispensatorium et transitorium, quo nos per medietatem carnis suae vocavit in aeternitatem, regnum ejus incipit a Christianis; sed regni ejus non erit finis. Ponuntur ergo scabellum pedum ejus inimici ejus, sedentis ad dexteram Patris, ponuntur, ut dictum est; id agitur, id usque in finem omnino peragitur. Nemo dicat non posse impleri quod coeptum est. Quid finem coepti desperas? Omnipotens coepit, omnipotens se promisit impleturum esse quod coepit. Unde autem coepit? «Virgam virtutis tuae emittet
Abbreviated transcription (Latin):
tiri aurib. nec odoratu duci. nec palatu gustari.
nec manu contrectari: quod ẽ. utiq uita quȩdã
qua uiuimus. quae anima dicitur. Si hos uen¬¬
tos intellexerimus: nonẽ quare quęramus
pennas uisibiles ut cum auib uolemus: ad oran¬
dum ad templũ dĩ. sed super nos ipsos inueni-¬
mus dm̃ sedere. si eiꝰ fideles. eẽ uoluerimus
Uidete si hoc non est: Templum enĩ dĩ scm̃ . ẽ. ait
apostolus : quod estis uos. Certe tamen quod
manifestum .ẽ. in angłis habitat ds̃ łrgocũ

Expanded text:
tiri auribus, nec odoratu duci, nec palato gustari, tiri auribus, nec odoratu duci, nec palato gustari, nec manu contrectari; quod est utique vita quaedam, qua vivimus, quae anima dicitur: si hos ventos intellexerimus, non est quare quaeramus pennas visibiles, ut cum avibus volemus ad adorandum ad templum Dei; sed super nos ipsos inveniemus Deum sedere, si ejus fideles esse voluerimus. Videte si hoc non est: «Templum enim Dei sanctum est,» ait Apostolus, «quod estis vos» . Certe tamen, quod manifestum est, in Angelis habitat Deus. Ergo cu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tẽplum sc̃mtuũ: ubi
habitabimꝰ : ibi ad orabimus Currimus enim
ut adoremꝰ. grauidum cor nr̃m parturit. &¬
ubi pariat quaerit. Quis ille locus . ẽ ubi ad¬
orandus est dĩ : qui mundus. quod ȩdificium.
quae deniq sedes in cęlo. & inter stellas : quȩri¬
mus inscripturis scĩs. & inuenimꝰ in uerbis
sapientiae. E go inquit eram cum illo. Ego erã
adquem agigaudebat cotidie: Et dicit õpera eiꝰ:
et exponit nobis sedem ipsius Quam quan-
quando sedem suã segregabat suꝑ uentos. Sedes
autemeiꝰ. templum eius: Quo ergo ibimus.
Superuentos adoraturi sumus. si super uentos
adoratur: aues nos uincunt. Si autẽ intelliga¬
mus uentos animas. hoc.ẽ. uentorum nomine
significatas animas. sicut ait scriptura quodã
super uirtutes animarum. Unde & flatus
dĩ dicitur anima. tanquam uentus Non ut
iste intelligatur uentus quo corpus ꝓpellente
sentimus. sed ut eꝰ nomine significetur aliqͥd
inuisibile quod nec oculis cerni potest. nec sen¬

Expanded text:
Quod templum sanctum tuum? Ubi habitabimus, ubi adorabimus. Currimus enim, ut adoremus. Gravidum eor nostrum parturit, et ubi pariat quaerit. Quis est ille locus ubi adorandus est Deus? qui mundus? quod aedificium? quae deniqne sedes in coelo et inter stellas? Quaerimus in Scripturis sanctis, et invenimus in verbis Sapientiae: «Ego,» inquit, «eram cum illo; ego eram ad quam adgaudebat quotidie.» Et dicit opera ejus, et exponit nobis sedem ipsius. Quam? «Quaquando sedem suam segregabat super ventos» . Sedes autem ejus templum ejus. Quo ergo ibimus? Super ventos adoraturi sumus? Si super ventos adoratur, aves nos vincunt. Si autem intelligamus ventos animas, id est, ventorum nomine significatas animas, sicut ait quodam loco Scripsuper virtutes animarum: unde et flatus Dei dicitur anima , tanquam ventus, non ut iste intelligatur ventus quo corpus propellente sentimus, sed ut ejus nomine significetur aliquid invisibile, quod neque oculis cerni potest, nec sen
Abbreviated transcription (Latin):
Gelaueramus ergo incaptiuitate: costringe¬
bant nos peccata nr̃a. Flauit auster sp̃s sc̃s.
dimissa sunt nobis peccata. soluti sumus afri¬
gore iniquitatis. tanquam glacies in serẽno¬
Soluuntur peccata nr̃a  curramꝰ ad patriam:
quasi torrentes in austro. Diu enĩ laboraui¬
mus & laboramꝰ etiam facientes bene. Nã
ipsa uita humana quam ingressi sumus
misera est. laboribus plena. dolorib: periculis.
erumnis. tep̃tationib Nolite seduci gaudio
rerum humanarum. flenda in reb humanis
aduertite. Poterat ridere prius puer qui nas¬
citur. quare afletu incipit uiuere : ridere
nondum nouit. quare plorare iam nouit:
quia cȩpit ire inistam uitam: Sed sideillis
captiuis.ẽ: hic flet & gemit. sed ueniet gau
lacrimis : ingaudio metent. In ista uita quȩ

Expanded text:
Gelaveramus ergo in captivitate; constringeGelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus etiam facientes bene. Nam ipsa vita humana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio rerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia coepit ire in istam vitam. Sed si de illis captivis est, hic flet et gemit; sed veniet gaudlacrymis, in gaudio metent.» In ista vita, qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia: Ergo orat tanquam defuturis. quia
tanquam p̃terita precinebat: conuerte dñe cap¬
tiuitatem nr̃am Nondum erat ergo conuersa
captiuitas : quia nondum redẽpt̃or aduene¬
rat. Ergo quando cantati sunt psalmi. quod
orabatur tunc: iam factum est. Conuerte dñ e
captiuitatẽ nram : sicut torrens in austro. Sic̃
conuertuntur torrentes in austro : sic conuerte
cap̃tiuitatem nr̃am. Quaerebatur quid sit: sed
patebit modo adiuuante dño ur̃is orationib
Quodam loco  scriptura cum p̃ciperet &
moner& de oꝑib bonis : aĩt Sicut glaties in
sereno: ita soluentur peccata tua. Ergo pecca¬
ta ligabant nos. Quomodo. quomodo frigꝰ
ligat aquam necurrat. & illigati frigore pec¬
catoꝵ gelauimus: auster autẽ calidus uent̾
ẽ. : quando flat auster: liquescent glacies.
& implentur torrentes. Torrentes autem
dicuntur. flumina hiemalia. Magno enĩ
impetu: repentinis aquis impleta curr̃

Expanded text:
praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura tanquam praeterita praecinebat: «Converte, Domine, captivitatem nostram.» Nondum erat ergo conversa captivitas, quia nondum Redemptor advenerat. Ergo, quando cantati sunt Psalmi, quod orabatur tunc, jam factum est: «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro.» Sicut convertuntur torrentes in austro, sic converte captivitatem nostram. Quaerebatur quid sit; sed patebit modo, adjuvante Domino, vestris orationibus. Quodam loco Scriptura, cum praeciperet et moneret de operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos. Quomodo? Quomodo frigus ligat aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc : attendat caritas ur̃a:. Iam dixerat. cũ
conuerterit dñs captiuitatẽ syon: quasi de
p̃terito loquebatur. Sed solet fieri: ut dep̃te¬
rito loquens. futura p̾nunti& ꝓpheta Nam
quasi dep̾terito loquebatur : cum in alio psal¬
mo dicer&. Foder̃ manus meas & pedes meos:
dinum erauer̃ omĩa ossa mea. Nondixit fossu¬
ri sunt: nondixit dinumerabunt. nondix̃
diuident sibi uestim̃ta mea. nondixit. suꝑ
uestem meam mittent sortẽ: Futura erant:
& quasi facta cantabantur Omĩa enĩ quae
futura sunt: dõ iam facta sunt. Hic ergocũ
dicer&: cum cõnuerterit dñs captiuitatẽ syon:
facti sumus uelut consolati.Nunc repletũ ẽ
gaudio os nr̃m & lingua nr̃a exultatione
ut ostenderet se figura p̃teriti futura co¬
gitare : ait Tunc dicent inter gentes¬
.
Dicent : iam defuturo ẽ. Magnificauit dñs face¬
re nobiscum. factisumus iocundati Tunc cũ
cantabantur futura erant. & nunc uidentur

Expanded text:
attendat Charitas vestra. Jam dixerat, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion.» Quasi de praeterito loquebatur: sed solet fieri ut de praeterito loquens, futura praenuntiet Propheta. Nam quasi de praeterito loquebatur, cum in alio psalmo diceret, «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea» . Non dixit, fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non dixit, divident sibi vestimenta mea; non dixit, super vestimentum meum mittent sortem: futura erant, et quasi facta cantabantur. Omnia enim quae futura sunt, Deo jam facta sunt. Hic ergo cum diceret, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati; tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione;» ut ostenderet se figura praeteriti futura cogitare, ait, «Tunc dicent inter Gentes.» «Dicent,» jam de futuro est. «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Tunc cum cantabantur, futura erant, et nunc videntur
Abbreviated transcription (Latin):
iocundati. Videte fr̃s si modo syon non illud
dicit int̾ gentes. ꝑ totum orbem terrarũ: uidete
sinon adaeccłam curritur. In toto orbet̾rarũ:
p̃cium nr̃m accipitur : amen respondetur.
Dicunt gͦ interse gentes hierosolimitani captiui.
hierosolimitani red i turi. peregrini suspiran¬
tes patriae suae Quid dicunt: magnifica uit
dñs facere nobiscum: facti sumꝰ iocundãti. Nũ¬
quid ipsi secum fecer̃ : Ipsi male secũ fecerunt :
quia sub peccato se uendider̃:. Redẽptor uenit:¬
& bene cum illis fecit : Magnificauit dñs facere
cum eis: magnificauit dñs facere nobiscum:
facti sumus iocundati Conuerte dñe capti¬

Expanded text:
cundati.» Videte, fratres, si modo Sion non illud dicit inter Gentes, per totum orbem terrarum; videte si non ad Ecclesiam curritur. In toto orbe terrarum pretium nostrum accipitur; Amen respondetur. Dicunt ergo inter Gentes Jerosolymitani captivi, Jerosolymitani redituri, peregrini, suspirantes patriae suae. Quid dicunt? «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Numquid ipsi secum fecerunt? Ipsi male secum fecerunt, quia sub peccato se vendiderunt. Redemptor venit, et bene cum illis fecit: et «magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. alii ꝓphetia. alii diiudicatio sp̃uum.
alteri genera linguarum: alii interp̃tatio ser¬
monũ Nihil enĩm horum ẽ.: quod non inhuiꝰ
scłi nocte sit necessarium: Quae cũ transierit.
necessaria ista non erunt. Ideo inpotestate qͥp
lucere uł nocte: quod insp̃italib donis sic in¬
telligitur. quia dedit potestatem filios dĩ fieri
Qui percussit aegrptum cum primogenitis eoꝵ
Percussit & scłm cum his quae precipua putan¬
tur in scło¬

Expanded text:
tutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum» . Nihil enim horum est quod in hujus saeculi nocte non sit necessarium: quae cum transierit, necessaria ista non erunt: ideo, «in potestatem lucere vel nocte; quod in spiritualibus donis sic intelligitur, quia dedit potestatem filios Dei fieri . «Qui percussit Aegyptum, cum primogenitis eorum.» Percussit et saeculum, cum his quae praecipua putantur in s
Abbreviated transcription (Latin):
sit abba. quã pater. Nontam̃ frustra dixit apłs
in quo clamamꝰ abba pat̃: nisi quia unuspatm
es ueniens ad lapidem angularem clamat abba
alius ex alio latere clamat pat̃ : In illo tiq lapi¬
de angulari qui est pax nra. qui fecit utraq
unum: uideamus gͦ hic quid ad moneatur.
& unde gratulemur. & unde gemamus. et
unde auxilium postulemꝰ. unde deseram ur̃
unde nobis subueniatur. quid simꝰ ꝑ nos. qͥd
tur. ut illius grã glorificetur: unicuiq homi¬
nũ quiddicturus sum si fieri potest conferatur

Expanded text:
sit «Abba,» quam «Pater:» non tamen frustra dixit Apostolus, sit «Abba,» quam «Pater:» non tamen frustra dixit Apostolus, «In quo clamamus, Abba, Pater» : nisi quia unus quidem paries veniens ad lapidem angularem, clamat, «Abba;» alius ex alio latere clamat, «Pater;» in illo utique lapide angulari, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum . Videamus ergo hic quid admoneamur, et unde gratulemur, et unde gemamus, et unde auxilium postulemus; unde deseramur, unde nobis subveniatur; quid simus per nos, qtur, ut illius gratia glorificetur. Unicuique hominum quod dicturus sum, si fieri potest, occur
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUS ISTEMISERATIONES
dĩ cõmendat nobis ꝓbatas in nob.
& ideo exꝑtis. ẽ dulcior. Et mi¬
rum si põterit suauis. eẽ cuilib&.
nisi illi qui quod in isto psalmo au¬
dit. in sedicit. Nontam̃ uni alicui uel duobus.
sed popłodĩ conscriptus.ẽ: & ase agnoscendum
tanquã inspeculo ꝓpositus: cuiꝰ titulus non nunc
tractandus est. Est enim alleluia. & bĩs alleliua.
quod nobis cantare certo tempore sollenniter
alleluia: Certis quidem dieb cantamũs . sed omĩ
die cãñ tamus. Siç enim hoc significatur uerbo¬
lausdĩ: & sinoninore carnis. certe in ore cordis.
semꝑ laus eiꝰ in ore meo: Quod autẽ non semel
sed bis hab& alleluia tititulus iste : non huius
psalmi ꝓprium est. sed alius superior sic ha¬
b&e : & quantũ apparte exeius textu. cantatꝰ
est ille depopulo isrł. Cantatur aute iste
deuniuersa aeccła dĩ. diffusa toto orbet̾rarũ
Forte non immerito bis habet alleliua. ꝓpt̃
quod clamamꝰ &t abba pater. cum aliud nihil

Expanded text:
salmus iste miserationes Dei commendat nobis, probatas in nobis, et ideo expertis est dulcior. Et mirum si potuerit suavis esse cuilibet, nisi illi qui id quod in isto psalmo audit, in se didicit. Non tamen uni alicui vel duobus, sed populo Dei conscriptus est, et ad se agnoscendum tanquam in speculo propositus. Cujus titulus non nunc tractandus est: est enim, «Alleluia,» et bis «Alleluia.» Quod nobis cantare certo tempore solemniter Alleluia certis quidem diebus cantamus, sed omni die cogitamus. Si enim hoc verbo significatur laus Dei, etsi non in ore carnis, certe in ore cordis, «Semper laus ejus in ore meo» . Quod autem non semel, sed bis habet «Alleluia» titulus iste, non hujus psalmi proprium est, sed et alius superior sic habet. Et quantum apparet ex ejus textu, cantatus est ille de populo Israel; cantatur autem iste de universa Ecclesia Dei diffusa toto orbe terrarum. Forte non immerito bis habet «Alleluia:» propter quod clamamus et «Abba, Pater.» Cum aliud nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nonperir& in humilitate sua. Namdõ nr̃o ñ
uituficante. quid est homo qui se occidere po¬
deinde acdicit
Tuus sum ego saluum me fac.
quia iustificationes tuas ex quisiui. Non tran

Expanded text:
non periret in humilitate sua. Nam Deo non vivificante, quid est homo, qui se occidere podeinde ac dicit: «Tuus sum ego, salvum me fac, quoniam justificationes tuas exquisivi.» Non tran
Abbreviated transcription (Latin):
Quodhic ait dõ caeli: credo aliter
dicere uoluit quod supra iam dixerat dõ deorũ
Nam quod ibi deinde sub iunxit. hoc etiã hĩc
repetiuit: Confitemini dño dominorũ Sed &¬
si sunt qui dicuntur dii siue incaelo siue in
terra. quẽ ad modum sunt dii multi & domini
multi : sed nobis unus. ẽ. ds̃ pater ex qͦ omĩa
in aeternum misericordia eius

Expanded text:
Quod hic ait, «Deo coeli,» credo aliter dicere voluit quod supra jam dixerat, «Deo deorum:» nam quod ibi deinde subjunxit, hoc etiam hic repetivit, «Confitemini Domino dominorum.» Sed «etsi sunt qui diterra: quemadmodum sunt dii multi, et domini multi; sed in aeternum misericordia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Nonste¬
tit intẽpestate : sed in aurã: & siluer̃ fluctus eꝰ
Audite deħacre uocẽ cuiꝰdam gubernatoris
periclitati : humiliati. liberati Nolo inquit
uos ignorare fr̃s. dep̃ssura nr̃a quae facta
est in ãsia: quia supra uires et supra modum gra-¬
uati sumus. Uideo omnẽ sapientiam eius ab sortã.
ita ut tederet nos inquit etiam uiuere. Et quid ille
Ita deficientes deserer&. aut non ꝓpt̃ea illi
defecerunt. ut ille apud eos głam repperir&:
Deniq quid sequitur. sed ipsi in nobis moe ipsis
responsum mortis habuimus : ut non fiden¬
tes in nobis simus. sed indõ qui suscitat mor¬
tuos Et imperauit ꝓcellae. & stetit
in auram lam illi dese apud se responsum¬
mortis habuer̃: quoꝵ omĩs sapientia absorta
erat : łt siluer̃ fluctus eius
Et iocundati sunt
quia siluer̃. & dedux̃ eos inportũ uoluntatis
eoꝵ. Confiteantur dño. miserationes eius

Expanded text:
Non stetit in tempestatem, sed «in auram. Et siluerunt fluctus ejus.» Audite de hac re vocem cujusdam gubernatoris periclitati, humiliati, liberati: «Nolo», inquit, «vos ignorare, fratres, de pressura nostra, quae facta est in Asia, quia supra vires gravati sumus, et supra modum,» video omnem sapientiam ejus absorptam «ita ut taederet nos,» inquit, «etiam vivere.» Et quid? ille ita deficientes desereret? aut non propterea illi defecerunt, ut ille apud eos gloriam reperiret? Denique quid sequitur? «Sed ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos» . «Et imperavit procellae, et stetit in auram.» Jam illi de se apud se responsummortis habuerant, quorum omnis sapientia absorpta erat. «Et siluerunt fluctus ejus. Et jucundati sunt, quoniam siluerunt: et deduxit eos in portum voluntatis eorum. Confiteantur Domino miserationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fr̃s debellabant me: & parum erat si non
honorate xp̃m. Nos nolumꝰ honorari: sed illũ
N amnos quid sumus: audi paulum apłm. quĩ
tam̃ dicebat illis paruulis: quos mali homines
& mali suasores. p̃cidere abunitate inscismata
uolebant. Quid eis dicebat ille : Nũquid paulꝰ
ꝓuobis crucifixus ẽ. aut in nomine pauli bap¬
tizati estis: Hoc & nos dicimus : amate pacem.
amate xp̃m. Si enĩ amant pacẽ : xp̃m amant:
Cumergo dicimꝰ amate pacẽ : hoc dicimꝰ. amate
xp̃m: Quare: quia de xp̃o apostolꝰ ait Ipse
.ẽ. enĩ pax nr̃a : qui fecit utraq unum: Si ergo
xp̃c ideo pax. quia fecit utraq unũ. quare uos
de uno fecistis duo: quomodo ergopacifici
estis. ut cum xp̃c faciat unũ deduob. uos faci¬
tis deunoduos. sed quia haec dicimꝰ : cũhis
qui oder̃ pacem sumus pacifici. Et tam̃ illi qui
oderunt pacẽ cum loqueremur eis: deb ellabant
nos gratis¬

Expanded text:
es, «debellabant me?» Et parum erat, si non Honorate Christum. Nos nolumus honorari, sed illum. Nam nos quid sumus ad apostolum Paulum? Qui tamen dicebat illis parvulis, quos mali homines et mali suasores praecidere ab unitate in schismata volebant; quid eis dicebat ille? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis» ? Hoc et nos dicimus: Amate pacem, amate Christum. Si enim amant pacem, Christum amant. Cum ergo dicimus, Amate pacem; hoc dicimus, Amateum. Quare? Quia de Christo ait Apostolus, «Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum» . Si ergo Christus ideo pax, quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqueremur eis, debellabant nos gratis
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sustinuite dñe. Hanc autẽ legem qui non
seruat: nec sustin& dñm. nec si uelit sustinere:
causa est quare sustineat. In aniter sustinet¬
U enturꝰ .ẽ. enim dñs. & inuenturus peccata tua
Quod autẽ ꝑfecta iustitia uixisti non est inuen¬
turus. Homicidia force. Grauia sunt enĩ &
ualde maiora. Non est inuenturus ad ulteriũ.
non .ẽ. inuenturus furta. non est inuenturus
rapinam: non ẽ inuenturꝰ maleficia: non est

Expanded text:
tuam sustinui te, Domine.» 5. Hanc autem legem qui non tuam sustinui te, Domine.» 5. Hanc autem legem qui non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustineat; inaniter sustinet. Venturus est enim Dominus, et inventurus peccata tua; quod perfecta autem justitia vixisti, non inventurus. Homicidia forte, gravia sunt enim et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventurus, maleficia non est
Abbreviated transcription (Latin):
tua te p̃munt: non alterius. Quisquis enĩ
consenserit peccatori: non alienis sed suis
grauatur. Consensio enim ad peccatũ alte¬
rius: tuum fit peccatum. & non .ẽ. quare
qu eraris quod peccata aliena te premant.
Dicitur enĩ tibi p̃muntte: sed tua Uidisti fu¬
rem. cucurristi cum eo. Quid ẽ. hoc  pedib
ambulasti ad furtum: immo mente coniunxis¬
ti te furi: Quod ipsius solum erat factum. ẽ.¬
& tuum : quia placuit tibi: Si autẽ displicue¬
rittibi & oraueris ꝓ eo. & dep̃catus ueniã
dederis. ut possis libera fronte dicere inp̃cib
tius. quas tibi iuris peritus caelestis dictauit.
dimitte nobis debita nr̃a sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is: didicisti portare onera
fr̃is tui. ut & alius port& siqua sunt tua. & fiat
in uobis quod ait apostolus. Inuicem onera ur̃a
portate: & sic ãdimplebitis legem xp̃i. Ita secu¬
rus cantas quod modo dictum ẽ : ꝓpter legem

Expanded text:
tua te premunt, non alterius. Quisquis enim tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo, et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Ita securus cantas quod modo dictum est, «Propter legem
Abbreviated transcription (Latin):
struite i n oͦpͥũ lenitatis. Et ne forte quia sp̃itales
monuertit. uelut securi sibi uiderentur : con¬
tinuo subiecit. intendens teipsum ne & tu tẽp¬
teris Deinde quod commemoraui subiunxit:
Alter alterius onera portate: & sic adimple¬
bitis legem xp̃i. Vnde dicit: &̃ ꝓpt̃ legemtuã
sustintũte dñe. Dicuntur cerui quando tran¬
seunt freta in proximas insulas pascuȩ gr̃a.
capita suꝑ inuicem ponere: & unus qui ante ẽ.
solus portat caput. & non ponit super alterum
Sedcum & ipse defecerit: tollit se ab anteriore par¬
te ͤredit posterius: ut & ipse in altero requiescat
Et sic portant om̃s onera sua. & ꝑueniunt ad qđ
desiderant. & non paciuntur naufragium: quia
quasi nauis est illis caritas Itaq caritas portat
onera: sed non timeat nep̃matur onerib talib
Ne peccatis suis unus quisq p̃matur: attendat. Nã
quando portas infirmitatem frĩs tui: non te
onerant peccata ipsius P lane siconsentias. iã

Expanded text:
smodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enĩ insur¬
gant̃. aliquid se aduersꝰ me ꝓficere arbitrantur.:
sed cum exaltatꝰ fuero suꝑ caelos. & esse coeperit
suꝑ omnẽ terrã głamea: confundentur-
Seruus autẽ tuus laetabitur. Siue index
tera patris. siue in suis membris laetantibus.¬
& int̾tẽptationes inspe. & post tẽptationes
pudore. Idest pudeat eos detraxisse mihi
Sedhoc potest & in bono accipi: dum corrigunt᷑
Etoperiantur sicut diploide confusione

Expanded text:
Ut enim insurgant aliquid se adversus me proficere arbitrantur; sed cum exaltatus fuero super coelos, et esse coeperit super omnem terram gloria mea, confundentur. «Servus autem tera patris, sive in suis membris: et nunet inter tentationes in spe, et post tentationes pudorem:» id est, pudeat eos detraxisse mihi. Sed hoc potest et in bono accipi, dum corriguntur. «Et operiantur sicut diploidem confusione
Abbreviated transcription (Latin):
& non est illis scandalum. Utrum ipsa lex
diligentib scandalum non est. andiligentib
eam̃ nullum ẽ. undecũq scandailum : sed utrũq
recte intelligitur. Qui enĩ diligit dĩ legem:
etiam quod in ea non in telligit honorat. &
quod ei resonare uidetur absurde : potius se¬
non intelligere. & aliqͥd magnũ latere ibi iudi¬
cat: ideo lex dĩ non est ei scandalũ. Qt autem
nullum scandalũ omĩno paciatur. non sic
homines scãe cuiusq ꝓfessionis attendãt᷑ ut
fides eiꝰ exeoꝵ morib pendeat. ne aliquibus
cadentibus quos ꝓmagno habebat. ipse scanda-¬¬
lo pereat: sed ipsã legenidĩ diligit. & erit ei
pax multa. nullũq scandalum: Securꝰ enĩ dili¬
git eã : in qua etiã si multi peccant. peccare
tuũ dñe: & mandata tua dilexi
quid enim

Expanded text:
 non est eis scandalum.» Utrum ipsa lex diligentibus se scandalum non est, an diligentibus eam nullum est undecumque scandalum? Sed utrumque recte intelligitur. Qui enim diligit Dei legem, etiam quod in ea non intelligit honorat; et quod ei sonare videtur absurde, se potius non intelligere, et aliquid magnum latere ibi judicat: ideo lex Dei non est ei scandalum. Ut autem nullum scandalum omnino patiatur, non sic homines sanctae cujusque professionis attendat, ut fides ejus ex eorum moribus pendeat; ne aliquibus cadentibus quos pro magno habebat, ipse scandalo pereat: sed ipsam Dei legem diligat, et erit ei pax multa, nullumque scandalum. Securus enim diligit eam, in qua etiamsi multi peccant, peccare tuum;» «Domine, et mandata tua dilexi.» Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Impletus consideratione diuinorum operũ qui mise¬
ricordiã eiꝰ exposcit. quis inqͥt loquetur potentias
Aud itas faciet om̃s laudes eius

Expanded text:
Impletus consideratione divinorum operum, qui misericordiam ejus exposcit, «Quis,» inquit, «loquetur potentias auditas faciet omnes laudes ejus