comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenĩt. ⁊ alicquinsinõ suus hereᷤ
est. quouire hrs ent qui stñdy¬
bionõ est agnatus. Cet̾um ⁊ siũ
sit exhĩdatus nepos. adm̃ pote¬
rit ex testõ hĩdits a scͥptohrd̃
filio mortuo . qr̃ qui nõ filiũob¬
stat iure intestati. iure restati c¬
uideh obstitisse. ¶Nõ sic paren¬
tib liboꝵ. ut libens parent᷑ deb̾¬
tur hrditas. parentes ad bona
liborum. rõ misationis ammi¬
gcit. libõs natire simul. ⁊ parẽ¬

Expanded text:
lioquin si non suus heres est, quo iure heres erit, qui sine dubio non est adgnatus? ceterum et si non sit exheredatus nepos, adiri poterit ex testamento hereditas a scripto herede filio mortuo: quare qui non obstat iure intestati, iure testati videbitur obstitisse. Non sic parentibus liberorum, ut liberis parentium debetur hereditas: parentes ad bona liberorum ratio miserationis admittit, liberos naturae, simul et pare
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓximus cõgnatus. patie cõ¬
sũtiente. possonẽ agnouitꝰ. qmͣ¬
qd̾ inpatris potestate mansit.
testate conditio fu̾it/ necꝰ facile
ꝑit̾ emancipur filium cegipo

Expanded text:
ut proximus cognatus patre consentiente possessionem adgnovit: quaquod in patris potestate manserittestate condicio fuerit nec facile pater emancipare filium cogi po
Abbreviated transcription (Latin):
fructus eẽ tessaͣt tẽ eum fuu dꝰ¬
Q̾situm ẽ cumuxor intra qnꝙ̃¬
petitio iam. anũo ĩpleto qnꝙ̃¬
nio compent. quia pacto qnq̃¬
nio testator ꝓpetatemlegauar¬
dũ adlib̾tos ꝑtin̾e. eꝰ agut n pie
umisso. fundi usufructus eãt eͣ¬
legatus. ⁊ cuis utifruiq de.¬
siiss fideihrdũ testator cõmisi¬
uti eum fundum darent lucio

Expanded text:
fructus esse desierit, tunc eum funduesitum est, cum uxor intra qpetitio iam an uero impleto quinquennio competat, quia 'peracto qnio' testator proprietatem legauerd libertosumisso fundi usus fructus erat legatus et, cum is uti fruique desisset, fidei heredum testator commisuti eum fundum darent Lucio
Abbreviated transcription (Latin):
legauit. heredes tichi ex testo
potes legaturuignorauint.cor¬
ditioem fundi suprasc̾pti põe te¬
stum̃to data.⁊ plusq̃mtem poẽ
arus auferri possit. an repetitic̃e
abheredib stichieius nepotes.
si post mortemeorum quib ꝓpͥ¬
etas legataess cesgam̃tũ feciss
pocius qd̃ habẽ se cret̾et. quã qd̾
pellectir Itẽq kalndariiusus
fructꝰ ad nroremꝑtineat. prit¬

Expanded text:
legavit et heredes Stichi ex testampotes legatarii ignoraverint condicionem fundi supra scripti priore testamento datam et plus quam tempore u legatariis auferri possit, an repetitionem ab heredibus Stichi eius nepotes hsi post mortem eorum, quibus proprietas legata esset, testamentum fecisset, potius quod habere se crederet, quam quod supellectilis itemque calendarii usus fructus ad uxorem pertineat. r
Abbreviated transcription (Latin):
pãte test̾i̾ita adiec̃. om̃ẽ uolũ¬
tatẽ meamfideihr̃ dumin eoꝵ¬
cõmito Qsitum ẽ antres pãte¬
usuffructus fundi nutrices ex¬
fideicominissopete possint qͣm¬
uis curatorei receptus sit. qrẽ¬
iure dare nõ pot̾it a lampno.
¶fideicomisso uoluntatẽ suã cõ¬
fĩmasse. Idigͥ cuiq delisse. ut¬
et nutͥces una cui alumpno re¬
dditu fundiu̾t̾ent᷑.o¬

Expanded text:
parte testamenti ita adiecit: 'omnem uolutatem meam fidei heredum meocommitto'. quaesitum est, an tertias parteus fructus fundi nutrices exfideicommisso petere possint, quamuis curator ei receptus sit, qiure dare non poterit alumno. fideicommisso uoluntatem suam confirmasse: id igitur cuique dedisse, ut nutrices una cum alumno reditu fundi uterent
Abbreviated transcription (Latin):
xuiii. dg. Codicilli
ficeicommissa in hec uba dedit
lib̾tis lib̾tab̾q m̃is.⁊ quos in
codicur manmisi fudũ ubi
mehumariuolui danuolo. Ut
qui ab his decesẜit. porcio ens
reliꝗs accrescat. ita ut ad non¬
issimum ꝑtineat. post cuis no¬
uissimi decessum. ad rẽp. arela¬
tensiũ ꝑtiñe uolo. hocampliꝰ
lib̾tis libtab̃q m̃s. habitatt̃es
et trophe medietas. om̃s quib

Expanded text:
um. Codicillis fideicommissa in haec uerba dedit: 'libertis libertabusque meis et quos in codicillis manumisi fundum, ubi me humari uolui, dari uolo, ut qui ab his decesserit, portio eius reliquis adcrescat, ita ut ad nouissimum pertineat: post cuius nouissimi decessum ad rem publicam Arelatensium pertinere uolo. hoc amplius libertis libertabusque meis habitationes et Trophimae diaetas omnes, quib
Abbreviated transcription (Latin):
.qr satis plena prior fuiss. S si
plures institutioẽs ex cadẽ pte
sub diuĩsis ꝯdcõnib fu̾int fc̃e:
utͣ prior cõd̾co extit̾it. id fac̾ie̾t
qd̾ sup̃diximus. si pure ⁊ subꝯ

Expanded text:
 si plures institutiones ex eadem parte sub diuersis condicionibus fuerint factae, utra prior condicio exstiterit, id faciet quod supra diximus, si pure et sub
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ uumi necc̃ium domino posse
fiei̾. impator seu̾us rescͥpsit. ita
tam̃ si paratus sit prius credito¬
ri satisfacere.

Expanded text:
uum necessarium domino posse fieri imperator Seuerus rescripsit, ita tamen, si paratus sit prius creditori satisfacere.
Abbreviated transcription (Latin):
cius fr̃ m̃s ex asse hr̃s esto. Sim̾.
ticius hr̃s eẽ uolu̾it aut qd ab¬
hominor prius moriet̃ ꝙͣ meã
hĩditatẽ adierit saut aliunfi¬
liarlue. ex se. natumnatamue.
nõ habeb᷑ͣ tẽ stich̾ ⁊ pãphilꝰ ser

Expanded text:
ius frater meus ex asse mihi heres esto: si mihi Titius heres esse noluerit aut quod abominor prius morietur quam meam hereditatem adierit aut filium filiamue ex se natum natamue non habebit, tunc Stichus et Pamphilus ser
Abbreviated transcription (Latin):
guliduploplꝰ qͣmsorores acci¬
ꝑe. Quinq igͥ partes fi oportet.
ut. ex his binas masculiunã fe¬
mina acciꝑet. ¶ Si ita scͥpẜit te¬
stator. qͣuta ex parteme atinoh
etẽ institutũ recitassẽ/ ex ea pq̃te
sempnius mͥ hr̃s esto/ nõ ẽ crp¬
tatoria institutio plauenullaᷤ
recitatotestõ ab ipo testatorein¬
rrris uidelut̃ insticutio ⁊ remo¬
ta suspitione captatorie instity.¬

Expanded text:
guli duplo plus quam soror accipere? quinque igitur partes fieri oportet, ut ex his binas masculi, unam femina accipiat. Si ita scripserit testator: "Quanta ex parte me a Titio heredem institutum recitassem, ex ea parte Sempronius mihi heres esto", non est captatoria institutio: plane nullo recitato testamento ab ipso testatore inanis videbitur institutio remota suspicione captatoriae instit
Abbreviated transcription (Latin):
Sub c̃ondoc̃s hr̃de instituto. si
substituamus. nisieantẽ cõdõ
.repetemus pure eum hr̃dẽ sub.¬
stitutum ẽẽ intelligemus.
Icinius rufinus.ł .ii. regi. Ss
to fundo exceptousufructu hr̃s
estoͬ ꝑinde erit iureciuili atq
sisine ea re institutus ess. Idq
auccoritate gulli aquiii fcm̃ ẽ¬

Expanded text:
Sub condicione herede instituto si substituamus, nisi eandem condicionem repetemus, pure eum heredem substituere intellegimur. Licinnius Rufinus libro sto fundo, excepto usu fructu heres esto', perinde erit iure ciuili atque si sine ea re heres institutus esset, idque auctoritate Galli Aquilii factum e
Abbreviated transcription (Latin):
porcionẽ intellĩ relictãcum asse
tributis. residua portio nõ iue¬
nit᷑. Nich̾ autẽ intest quolocosi¬
ne porcione quis hr̃s institu̾at᷑.
quomag̾ assis residulaccepi¬
sse uideat᷑. ¶ Semius meiiumex
instituit. ex reliqͣtitiũ. ¶ Si me¬
nius solid̾ caꝑe pot̾it. ticiꝰ adiec¬
tus aut substitutus hr̃s nõ eut.

Expanded text:
nem intellegi relictam, cum asse tributis residua portio non inihil autem interest, quo locone quis heres instituatur, quo magis assis residuum accepise videatur. Seius Maevium instituit, ex reliqua Titium. si Mvius solidum capere poterit, Titius adiectus aut substitutus heres non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
lex eliassentia s alia lex uł setia¬
tus ꝯsuitum. aut etiã cołstitutõ
ẜui lib̾tatem impediat. is necc̃i¬
fĩ nõ pot᷑. ⁊̃ sinõ sit solũnto test¬
ator. ¶Temporib diui adiaĩ.
senatus censuit. si testtitor qui c̃¬
adire eam cogat᷑. ⁊ ad lib̾tatem÷
ꝑueniat. quipriore loco scͥptus
fuĩt. eiq hr̃ditas restituat᷑ Idẽ
ẜuand̾ est. inhis. quib ꝑ fidei

Expanded text:
lex Aelia Sentia, sed alia lex vel senatus consultum aut etiam constitutio servi libertatem impediat, is neci non potest, etiamsi non sit solvendo testator. Temporibus divi Hadriani senatus censuit, si testator, qui cadire eam cogatur et ad libertatem perveniat qui priore loco scriptus fuerit, eique hereditas restituatur. idem servandum in his, quibus per fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcepta ponitur saut ĩnp̃sens ã¬
infut᷑um. ¶ In p̾titum cõcepta¬
ponitur: ueluti siticius consul
aut. que creditio siuera ẽ .i. sici
cius consul fuit. ita ẽ institutuᷤ¬
enim ex hoc hr̃s eẽt Siu̾o ticius

Expanded text:
nitur aut in praesens afuturum. in praeteritum conceptaponitur ueluti 'si Titius consul fuit': quae condicio si uera est, id tius consul fuit, ita est institutuenim ex hoc heres
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnt̾. fi̾ adiciend̾̃ ẽ post liminiũ
re u̾sit uires suas recipe. iure
post limuui ant subidecedat le¬
ge cornelia confirmani. Ergo ⁊
siꝗs tampnatus capitq inmte¬
grum indulgentia principis sit
restitutus. test̾m elus ꝯu̾alescit.¬
filuifamul. ueteram siuui iũs mor¬
te pat̾s fcĩ. testimnirritum nõ fĩ cõ¬
stat Nam qͣntum ad test. and̾ de
castieusi petulio. ꝓ patre familiꝰ
habend̾ est mõ ncc em. añcipati¬
one irritum ficrimilitis uetera¬

Expanded text:
ieri, adiciendum est postliminio reuersi uires suas recipere iure postliminii aut, si ibi deced‹a›t, lege Cornelia confirmari. ergo et si quis damnatus capite in integrum indulgentia principis sit restitutus, testamentum eius conualescet.Filii familias ueterani sui iuris morte patris facti testamentum irritum non fieri constat: nam quantum ad testandum de castrensi peculio pro patre familias habendus est, et ideo nec emancipatione irritum fieri militis ue
Abbreviated transcription (Latin):
qs fiũt dampnatus uuicite / peã
ñ sumpta antestimo nũ eius n¬
ritum fiat. indeamus ũtput.a
decuno ad bestias/ an capite mi¬
nuat᷑. Testm̃q eius irritũfiat.¬

Expanded text:
quis fuerit damnatus illicite poena non sumpta, an testamentum eius irritum fiat, uideamus: ut puta decurio ad bestias an capite minuatur testamentumque eius irritum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
pnatus. uł ad bestias. uł adgla¬
diũ. uł aliã penã queuitam adi¬
mit. test̾meiꝰ irritumfiet. ⁊ nõ
tr̃ ẽ consumptus ẽ. s cumsiũãs
passa ẽ Nlampene seruus efficit᷑
nisi forte miles fuit. ex militar
litari cestabr. q̃ua ratione igit
dampnatoei testaĩ pmittitur.
Numiq̃d ⁊ siqd̃ antehabuit fa¬
ctũ testm. si ei pmissim sit te¬
stariualeat: inu̾o penairritũ
factum resꝑici nd eist᷑. Et simi
rinõ oportet. quinsiuoluit ĩdr
it: tẽ enim ⁊ capite minuitur
S ⁊ si deciũone puniendo uł fi¬
noͣnepotene. p̃ses scͥbend̾ pͥnci.¬
pi int̾locutus ẽ. nõ puto statim

Expanded text:
mnatus vel ad bestias vel ad gladium vel alia poena quae vitam adimit, testamentum eius irritum fiet, et non tunc cum consumptus est, sed cum spassus est: nam poenae seruus efficitur: nisi forte miles fuit ex militari litari testabitur. qua ratione igitur damnato ei testari permittitur, numquid et, si quod ante habuit factum testamentum, si ei permissum sit testari, ualeat? an uero poena irritum factum reficiendum est? et si minon oportet, quin, si uoluit id rit: tunc enim et capite minuitur. sed et si de decurione puniendo uel filio nepoteue praeses scribendum principi interlocutus est, non puto statim
Abbreviated transcription (Latin):
nõ rumpi cum nec exhr̃darihĩne¬
bat. p̃lane si forte institutus o¬
misẜ it hr̃ditatẽ. he auo suumnhẽ¬
dẽ futũm ab intestatonõ dubita¬
tur. utrumq ꝓpriis rationibꝰ. Nlã

Expanded text:
non rumpi, cum nec exheredari huibat. plane si forte institutus omiserit hereditatem, hunc avo suum futurum heredem ab intestato non dubitatur. utr
Abbreviated transcription (Latin):
D. i Deniq ⁊ delipmtu pmo
gradu scͥptis hĩdibͣ ⁊ qui scdo gͣd
scͥpti sunt hẽdes oꝑtins hxredite¬
tẽ nõ poͣssunt᷑ Graduensm rup¬
to ⁊ ĩfimaco. amplius hẽdit.as.
iñde optin̾e nõ pot̃.¬

Expanded text:
mo gradu scriptis heredibus qui secundo gradu scripti sunt heredes optineretem non possunt: gradu enim rupt infirmato amplius hereditas inde optineri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł .ii. Tunc aut̾ pri testinrũ
nsi forte postĩus. uł iure militari
sit fcm̃ suł incoscͥptꝰ ẽ. qui ab in¬
q cos diñtixat. qui post mortẽ
xparentis nascuntur s cumhu

Expanded text:
autem prius testamentum nisi forte posterius uel iure militari sit factum uel in eo scriptus est qui ab ineos dumtaxat, qui post mortem parentis nascuntur. sed et hi,
Abbreviated transcription (Latin):
tutõnẽ. uł int̃ melias bẽdũ isti¬
tutoes uł int̾ grad̾us exhr̾dari
posst̾. TLam diuus marcus decre¬
uit. ⁊demin pͥostumoqd̾ ⁊ ĩfilio
ẜuand̾. nec rõ dnisitatis reddipͤ¬

Expanded text:
 uel inter medias heredum institutiones uel inter gradus exheredari possunt: nam diuus Marcus decreuit idem in postumo quod in filio seruandum, nec ratio diuersitatis reddi po
Abbreviated transcription (Latin):
uid̃liꝙ  nõ ti anssatus s reddit᷑.¬
illaet nec multumpnto referre
quo adꝓpositum attim qͣdͥ ioͣ¬
conepotis fulium exhr̃datũ pat̾
arrogauit. ¶ Si ticius hr̃s insti¬
tutus. loconepotis adoptet᷑. de¬
fucto postea filio quipat̃ uide¬
but᷑. nepotis successioẽ. nõ rumpr̃¬

Expanded text:
nslatus, sed reddir: nec multum puto referre, quod ad propositum attinet, quod loco nepotis filium exheredatum pater adrogavit. Si Titius heres institutus loco nepotis adoptetur, deo postea filio qui pater videbatur, nepotis successione non rump
Abbreviated transcription (Latin):
eo nepotes neptesus in por̃ate
hãm. quia filius gradu p̃cedit
is solus iura suihẽdis hab. ꝙͣ¬
uis nepos quoq ⁊ neptis ex eo¬
in eadẽ potestate sint ¶S si filug̾
m̃s meniuomoriatur. aut qͣ¬
lib aliã rõe exeat de potestate

Expanded text:
eo nepotem neptemve in potestate habeat, quia filius gradu praecedit, is solus iura sui heredis habet, quamvis nepos quoque et neptis ex eoin eadem potestate sint; sed si filius meus me uiuo moriatur aut qualibet alia ratione exeat de potestate
Abbreviated transcription (Latin):
¶ mur/ nõ erit scds hĩs qĩ abinitõ.
filius exhr̾dritus nõ sit srisĩ¬
postumo filio idẽ accid̃it: ut nͥtͥ¬
dieuiuo natre a quo exhr̃ dstus sit. cͣ¬
ec moriat eadẽ dicenduerunt de sub¬
stituto. Q nĩ cuminatus ẽ flliꝰ loͨ¬
¶to eiꝰ ẽ quisupstes est.

Expanded text:
ab initio filius exheredatus non sitpostumo filio idem acciderit, ut natus uiuo patre a quo exheredatus sit moriatur, eadem dicenda erunt de substituto, quoniam cum est natus filius, loco eius est, qui superstes est.
Abbreviated transcription (Latin):
besse. hr̃s eͣstoex aliqua pãte. uxõ
mea hẽs esto . ¶ Siu̾o filia mi¬
chinata fu̾it. ex meͥnͣt hĩs esto.
ex reliqua parte uxorhĩs esto..
Et filius ⁊ filianati essent. dicẽs¬
dũ est asscm distribuend̾ cẽ. in
.uii. partes. ut ex hisfilius qͣtuõ.
uxor nõ duas filia nnam partẽ.
nãt. Ita enim scd̃muolũtatẽ te¬
statoris fuli alt̾o tanto. impli

Expanded text:
liqua parte uxor mea heres esto. si uero filia mihi nata fuerit, ex triente heres esto: ex reliqua parte uxor heres esto', et filius et filia nati essent, dicendum est assem distribuendum esse in septem partes, ut ex his filius quattuor, uxor duas, filia unam partem habeat: ita enim secundum uoluntatem testantis filius altero tanto
Abbreviated transcription (Latin):
is quinõxũnatus ẽ. itlũs i¬
stituit᷑. sine niuo me. siue mnõtro
natus fui̾t hr̃s esto. ¶ Aut etiã
p̃ure. nentrilĩs temporis. hubita
m̃cicẽ. ¶Si altutro casu õmissuꝰ
fuĩt. eo casuquiõmissus sit na¬
nec subcõdcõe q̃tc̃ scͥptus hr̃s m¬
Uulus .ł.ii. ad .s̾. ¶u suis hr̃dib

Expanded text:
is qui nondum natus est istituitur: 'siue uiuo me siue mortuo natus fuerit, heres esto', aut etiam re neutrius temporis habita mentione. si alteruter casus omissus fuerit, eo casu qui omissus sit naec sub condicione quidem scriptus heres iu
Abbreviated transcription (Latin):
militauĩs. morimaluit. itritum
dolore ualc test̾in/ aut suntesta¬
tod̾cesẜit. eius cognͣ.itus. aut si
nõ. sit legionis. ista sunt undi¬
canda. ¶u antẽ om̃s quoru

Expanded text:
militaris mori maluit, irritum dolore, ualere testamentum aut, si intestato decessit, cognatis aut, si non si‹n›t, legioni ista sint uindican
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s inst̾ituͣtus sit oͣifsło postu¬
mo firoqͥu q subsfitutus ne¬
pos ex eoͣst. simtimmorit᷑ filiͥ
postumo nõ nato. nepotẽ tã patͥ.
sinemo filius subͣstitutus sit
et solus ip̃e subͣstitutus sit. tẽ

Expanded text:
res institutus sit omisso poslioque substitutus nepos ex eo sit, si interim moriatur filius, postumo non nato nepotem tam patri si nemo filio substitutus sit et solus ipse institu
Abbreviated transcription (Latin):
memorie conẜuandr d̾functig᷑
spectaculumm celebret᷑. qd̾ illi ce¬
lebrannõlicet  & roquid deleg¬
testator spectaculum ecliuolue¬
rit. inciuitate. s tale qd̾ ibi cele¬
braĩ nõ licet. iniquum ẽe hanc
qntitatẽ. q̃minspectacłm defr̃¬
ctus d̾stinau̾it. Iutrohẽdũ cede
cuntatis dispiciend̾ est inꝙͣ
rem conu̾ti debeat fideicõmiss̃
ut memoriatestatoris alio. ⁊
anns iudos eliuoluit ⁊ adie¬
cit. que legat peͣto ttumones
Et regone maliamspẽciẽ aut
malios usus conu̾te uelitis. rcᷤ

Expanded text:
memoriae conservandae defuncti gratia spectaculum celebretur, quod illic celebrari non licet: quaero, quid de legtestator spectaculum edi voluerit in civitate, sed tale, quod ibi celebrari non licet, iniquum esse hanc quantitatem, quam in spectaculum defunctus destinaverit, lucro heredum cedere: civitatis dispiciendum est, in quam rem converti debeat fideicommissum, ut memoria testatoris alio et tannis ludos edi voluit, et adiecit: "quae legata peto, decuriones, et rogo, ne in aliam speciem aut al
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ quiutiq de eo usufruct̃
detiuhentõ sũsit. qui conuẽtuᷤ
ess br̃dis ꝑsone. quo extincco
solidum pprietatẽ. ad legatũỹ
uoluit ꝑtirie. nec pͥsꝰ transmi¬
tti ad successorẽ suum qui ũ dr̃
hale̾ cep̃usũfructũ qmsu iam ha¬
st s qꝑaunsusfructiis legatus sit. ñ¬
i trientes musufructu. s semisse¬

Expanded text:
dum est, qui utique de eo usu fructu detrahendo sensit, qui coniunctus esset heredis personae: quo extincto solidam proprietatem ad legatarium voluit pertinere nec plus transmitti ad successorem suum, qui nondum habere coepit usum fructum, quam si iam has, alii usus fructus legatus sit, non trientes in usu fructu, sed semisse
Abbreviated transcription (Latin):
gntũ. mortuo hẽde ususfructus.
extiñctus sit. nec adħrdem hr̃diᷤ
ꝑtiñe possiti rei. dies qd̃ fideicõ¬
missi ut legaticeclit. statim̃tu
post tp̃s c̾tumhĩs dare rogatur.

Expanded text:
gatum mortuo herede usus fructus exstinctus sit nec ad heredem heredis pertinere possit. respondi: dies quidem fideicommissi uel legati cedit statim, cum post tempus c
Abbreviated transcription (Latin):
sinõ aliud aꝑte ꝓbet᷑ cestatore
sensisse. ¶Siquis cumignoãr ⁊
iudeat᷑/ quos inpot̾ate sc̃it᷑ inci¬
mg̃ est iut hiue declisse non uide¬
at̾ur. lic nomĩ filiorũ admittit.
et ip̃m S quia de ip̃o nõ sensis¬
s dicend̾ ẽ cessare inꝑsoãm eius
dationẽ ꝓind̾ ⁊ si qiͣ certus fuit
filium decessisse qui superat. idẽ
eit̃ dicend̃ Ilec enĩuidet᷑ ei decli¬
sse quẽ obisse crecͤelut. ¶ Si po

Expanded text:
si non aliud aperte probetur testatorem sensisse. Si quis cum ignoraretvideatur, quos in potestate scit an est, ut huic dedisse non uideatur, licet nomen filiorum admittit et ipsum: sed quia de ipso non sensisset, dicendum est cessare in personam eius dationem. Proinde et si certus fuit filium decessisse, qui supererat, idem erit dicendum: nec enim uidetur ei dedisse, quem obisse credebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bo̾ adtuend̃ eum quipꝑ eͥta¬
tẽ suamsponte se tefende̾
nequit iureciulidat᷑ai. ac
ꝑmissa. Tucores autẽ sũt.
quieãiuimiac potestatẽ ha¬
rent. ex quãre ipã nom̃ ce¬
ꝑunt Itaq appellant᷑ tułtc̃e

Expanded text:
o ad tuendom eum qui propter aetatem se defendere nequit, iure civili data ac permissa. Tutores autem sunt, qui eam vim ac potestatem habent, ex qua re ipsa nomen ceperunt. itaque appellantur tutore
Abbreviated transcription (Latin):
satisdutioni subiciendi st̃. ¶ Hoc¬
i edictum desatisdatõe. ad tutores
ait. ⁊ adhos ꝑtin̾e hõe  edictum
elegat. q̃muis u̾ba eclictiadtes¬
tam̃taĩos ꝑtincant. ¶Testam̃to
aut̃ dat postumo tutor. nõd̾ est
tutor/ nisi postuus edat᷑/ datur
tũ adñsus eum substituto pupi¬
il negocioꝵ gestoꝵactio. S si pati
editus fu̾it. dem̃ hic post tutor pͥ¬

Expanded text:
satisdationi subiciendi sunt. Hoc edictum de satisdatione ad tutores ait et ad hos pertinere hoc edictum eligat, quamvis verba edicti ad testamentarios pertineant. Testamento datus postumo tutor nondum est tutor, nisi postumus edatur: datur tamen adversus eum substituto pupilli negotiorum gestorum actio. sed si partus editus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tofilio cu tutorẽ prded̾it cũ d̾creto
ap̃tore cõfimarioportet euñtꝰ
niudicate rei declarab̃/ utrum ee
testõ patris anex decreto p̃toris
auc̃tẽ accepit.

Expanded text:
to filio, cui tutorem pater dedit, eundem a praetore confirmari oportet: eventus iudicatae rei declarabit, utrum ex testamento patris an ex decreto praetoris auctoritatem acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥpsit. legataͬium. sinich̾ ex le¬
gatoaccepit. ei cuideb fideiogm¬
missũ. accionib suis posse ced̾e̾.
neo uł cogendum soluẽ. qd ergo
sinõ totum. s pãtem legatirelie¬
ta. restitue rogatus. abstin̾t. utĩ
actionib suis intotum cogetu᷑.

Expanded text:
escripsit legatarium, si nihil ex lgato accepit, ei cui debet fideicommissum actionibus suis posse cedere nec id cogendum solvere. quid ergo non totum, sed partem legati relicti restituere rogatus abstineat eo? utrum actionibus suis in totum cogetur
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑ doli excepcicẽm sũmouer̾.
lnisi eudent̾ apparu̾it omittẽdi
fideicõmissi c̾a hoc eumfecisse.¬
Gaius seius cum domũ su amis
tiisiss: q̃stamres de domo suaĩ
eod̾ p̃torio transtulit. ibiq pꝰ
multos dies decedens. testõ ur
orẽ suam hĩdes. ⁊ alios ꝯplureᷤᷤ
reliquit. qui testõ significauit
u̾ba que infrascͥpta sunt. ĩ pͥmiᷤ
scias hr̃des ismullam pecumã
eẽ penes urorẽ meã. s nec ali¬
ud qcqm ideoq hoc nomine eã
lata sunt. comumhr̃ditatiuẽ¬
dicã possint. ⁊ an scõmuba te¬
stam̃ti p̃scribi hr̃dib possit

Expanded text:
nec per doli exceptionem summouetur, nisi euidenter apparuerit omittendi fideicommissi causa hoc eum fecisse.Gaius Seius cum domum suam tulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens testamento uxorem suam heredem et alios complures reliquit. quo testamento significauit uerba, quae insciant heredes mei nullam pecuniam esse penes uxorem meam, sed nec aliud quicquam: ideoque hoc nomine eam lata sunt, communi hereditati uindicari possint et an secundum uerba testamenti praescribi coheredibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
iss fcm. Suffic̃ eniniut ab ĩpr¬
bẽ datumfideicõmifsũundeat᷑.
ab eodari quẽ is qui dabat tu¬
torẽ ded̾at n᷑ etiamtutorẽ fore.
arbit᷑rabat. demincuratore ꝓr¬
bis uł minõris annis debĩꝓb¬
ari/ Nec int̾e̾. tutor rẽcedatus
uiuo patre. moriatuł aliquo
priuilegio excuset᷑. uł tutor ẽẽs
orfuat. traus quibꝰ c̃te casib
fideicõmissũno int̾cidit. qđ a
pupillo datumsidet᷑. hac dni¬
q rõne placuit atutore qui
nich accep̃fideicõmissũ pupil¬

Expanded text:
isset: sufficit enim, ut ab impubere datum fideicommissum uideatur, ab eo dari, quem is qui dabat tutorem dederat uel etiam tutorem fore arbitrabatur. idem in curatore impuberis uel minoris annis debet probari. nec interest, tutor recte datus uiuo patre moriatur uel aliquo priuilegio excusetur uel tutor esse or fuerat datus: quibus certe casibus fideicommiss‹um› non intercidit, quod a pupillo datum uidetur. hac denique ratione placuit a tutore, qui nihil accepit, fideicommissum pupil
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ spea fidei cõmisso nõ cõtini.
quia ea habitura eẽt. etiã aliohẽ⁊¬
de existente/ plane nominatĩ ori¬
ritus uxoris fide cõmig̾t ꝓot̾. nͥ
contentus sis centũ aureis. fidͣ¬
eicõmissũuale̾ plac̾uit id qd̾re̾¬
scͥptum ẽ qd̃ ergo sicum hrd̃ ex
parte m̾stituss. ita iocutus est.
peto ut ꝓ parte tua contẽtus siᷤ
luciticicentũ aureis pet̾e poter
cob̾rdes partẽ hrditatis retinẽ¬
te sie ꝑcipiente. quo cõcẽtum
esse uoluit. d̾functus sm̃ dubͦ

Expanded text:
erea fideicommisso non contineri, quia ea habitura esset etiam alio herede exsistente. plane nominatim maritus uxoris fidei committere potest, ut contentus sis centum aureis.' fideicommissum ualere placuit idque rescriptum est. quid ergo si, cum heredem ex parte instituisset, ita locutus est: 'peto pro parte tua contentus sis, Luci Titi, centum aureis'? petere poterunt coheredes partem hereditatis, retinente siue praecipiente quo contentum esse uoluit defunctus. sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
iet̾icum duob testĩs gen̾ałr hõ
legrit᷑ / Nã qui solu̾ẽte altõ lega¬
turu fc̃s ẽ. qm̃uis postea sit alic¬
natus. ab altoh̾rde idem soluinõ
pot̾it. eademq rõstip̃silationis
est hoimnĩs enĩ legatugi/ orõĩsꝯ
pendio singulos homines cõtin
ut que ab mnitio nõ consistit in
his que legataru fuert̃. ita fru¬
stra soluitur cuĩ domunũ põea
legatanis adeptus ẽ. tͣam̃ ⁊ sidõ¬

Expanded text:
cum duobus testamentis generatim homo legatur: nam qui soluente altero legatarii factus est quamuis postea sit alienatus, ab altero herede idem solui non poterit: eademque ratio stipulationis est. hominis enim legatum orationis compendio singulos homines continet utque ab initio non consistit in his qui legatarii fuerunt, ita frustra soluitur cuius dominium postea legatarius adeptus est, tametsi do
Abbreviated transcription (Latin):
sit stichus. aut pamphilus. cũ
stichum sibi legatũ putaret nẽ¬
digũit᷑ amplius mutande uẽ¬
natus hr̃s qt̾utrũdare stichui
dedit cumignoret sibi ꝑmissũ

Expanded text:
sit Stichus aut Pamphilus, cum Stichum sibi legatum putaret, uindicauerit, amplius mutandae uinnatus heres alterutrum dare Stichum dederit, cum ignoret sibi permissum
Abbreviated transcription (Latin):
ł pires .i. sub conditione eade
res legata ẽ.egrq legatum qd
michi tutum est repudiẽ. den¬
de condcõs existente. id qd ẜuo
meolegatum est. uelle̾ adme
ptin̾e paitẽ legati dfic̾c rensũ ¬
estruisi siqs dubitet anexisten:¬
te conditc̃e. si serlius iuat om px¬
Mino. legatum meũ fiat. qd̾ seet¬
quius esse uid̾t᷑. idẽ ẽ si dugb̾
cõmissum fuĩt. sub conditione.
ut ticio daret ⁊ ticius pendẽte
cõccõe decesserit^/ fideicõmissu
dfĩcies apd̾ sem̃nman nõ. ad
filiumhẽdẽ ꝑtim. quia infidei¬
commissis. pociorẽ cãm habe̾ eũ.
cuius fides elpcta sit. senat̾ uo

Expanded text:
 pure uel sub condicione eadem res legata est egoque legatum quod mihi datum est repudiem, deinde condicione exsistente id, quod seruo meo legatum est, uellem ad me pertinere, partem legati deficere responsum est: nisi si quis dubitet, an exsistente condicione, si seruus uiuat, omnimodo legatum meum fiat, quod sequius esse uidetur. idem est et si duobus commissum fuerit sub condicione ut Titio daret, et Titius pendente condicione decesserit, fideicommissum deficiens apud Seium manet, non ad filium heredem pertinet, quia in fideicommissis potiorem causam habere eum, cuius fides electa sit, senatus uo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ qd̃ nomiine familie reliq¬
tur. sinõ uolunt. ũ a fc̃ĩ sit alie¬
natio. s lõ hr̃dis uenrãt. cam¬
debĩtor haret bonis ñunditis
post mortẽ eiꝰ nõ habitus . ꝙ et

Expanded text:
d nomine familiae relinquitur, si non uoluntaria facta sit alienatio, sed bona heredis ueneant, tamdebitor haberet bonis non uenditis, post mortem eius non habiturus quod
Abbreviated transcription (Latin):
lit./ numqd etiã ea mancipia q̃¬
uxoridebeant᷑. q̃ro ꝑculus locu¬
cipia quam dotem accipe. ipsa
mancipi .a. que estimataindotẽ¬
declit. nõ etiã parͣtus mancipi¬
sessioẽ dem̃tis curatoridastaleg

Expanded text:
lit, numquid etiam ea mancipiuxori debeantur, quaero. Proculus Lucucipia quam dotem accipere, mancipia, quae aestimata in dotdedit, non etiam partus mancipisessione dementis curatori data leg
Abbreviated transcription (Latin):
slmptũ sit decẽ. aut qnd̾cĩlns dato¬
aus . peo ẽ. ac sidecẽ sola legatasit᷑¬
eg ant suta sit. post annum. aũ¬
ea dd post biennul quã ego decesseõ¬
hr̃s ms̃ dampnas estodare au.¬
uidebiuit᷑ dampnatiint ur

Expanded text:
riptum sit: "decem aut quindecim heres dato", pro eo est ac si decem sola legata sint: aut si ita sit: "post annum aut post biennium, quam ego decesse"heres meus damnas esto dare aurvidebuntur damnati, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑ fideicõmissũ. ase cummorẽt᷑.
reliccum br̃s elig̾e debi s⁊ quẽ ele ei¬
git. frustratesto suo legat. qd̾ po s¬
stea quã electũs ẽ exalio testõ pe¬
t̾e pot̾ ũtrum ergo nõ cõstitit ꝙͣ
d̾at᷑ qiͣ creditori relictum sanq̃m¬
dmpot̾ mutaiͣnolimitas. nõ recꝰ¬
ret electio fuisse uidt᷑ c̃dĩtors
ue mnͣtet᷑. ex neutro testõ petitõ
competit isti. ¶ Si te falcidia q̃¬
si nominatimei qui postea ełi

Expanded text:
 fideicommissum a se cum moreretur relictum heres eligere debet: ei quem elegit frustra testamento suo legat quod, posteaquam electus est, ex alio testamento petere potest. utrum ergo non constitit quod datur, quasi creditori relictum, an, quamdiu potest mutari voluntas, non recrat electio, fuisse videtur creditor, sive mutetur, ex neutro testamento petitio competit. Si de Falcidia qusi nominatim ei, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
intẽ siticius in capitolu ascẽdit¬
ta legatum sit pupillosiue pup¬
me ubit̾o tutorũ. neq cõdc̃o ĩ est
legato. n in qͣracum placeat ĩ te¬
stis legatuminaltius arbit̾ũ col

Expanded text:
in Capitolium ascendita legatum sit pupillo siue pup'arbitrio tutorum', neque condicto inest legato neque mora, cum placeat in tetis legatum in alterius arbitrium col
Abbreviated transcription (Latin):
les marcell putauit. nr̃dẽ posse
hiis qͦs dignos putamᷤ. pec̾e p̾se
ait eos quinõ offendint sida
si neminẽ eligat. om̃s ad petiti¬
onẽ fideicõmissi admitti. uĩdei.
qiͣ iam p̃sũti die datũcumsic
relinquit᷑ quibo uoles nec ullᷤ
offer̾at ¶Iane siceti d̾functist̾

Expanded text:
 Marcellus putauit posse heredem 'his quos dignos putaueris', petere posse ait eos qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitti uideri quasi iam praesenti die datum, cum sic relinquitur 'quibus uoles' nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qd accipe pot᷑ reliqua autẽ pr̃i
adcos qui iure uocant᷑ uenit.
lictim̃ĩẽ qui antequidies iega¬
ticeoat ab hom̃mib exẽptus
est. ex constitutõe cdiui antoĩñ
successori eius debet᷑. uniꝰ mamiͣ

Expanded text:
d accipere potest: reliqua autem pars ad eos, qui iure uocantur, uenitlictum est, qui ante, quam dies legati cedat, ab hominibus ereptus est, ex constitutione diui Antonini succe
Abbreviated transcription (Latin):
set. S si hr̃s eandemcondc̃onẽ le¬
gato iuseruit: quelib̾tati atesta¬
tore data p̃posita fĩt. nali legat̾
Nam ⁊ sicummoreret᷑ hr̃s. seruuᷤ
ub̃ ẽẽ iussus ess. recte sine lib̾ta¬
te ei abhr̃de legari posseconstitit.
qr supuacuumsit. ei lib̾tatẽ daũ
re.ꝙ ex testam̃tohrdis captur
nõ sit. s ex testatoris hab. ¶Sti¬
chumaut pamphilũutrum hr¬
ms̃ uolititio dato. dumutrũue¬
lit. dare eo dis quo testam̃tũ ipe¬
Lum recitatu eiͣt. dicat. Sinõ dir̃¬
it hr̃s. pamphilũ. an stichũ date
malit. pũ obligatum eum esse
puto. ac sistichum aut pamphy¬
lũ dare dampnat cet. utrũ legͥa¬
taĩus elegit. Si dic̾it sestichu¬

Expanded text:
s eandem condicionem legato inserat, quae libertati a testatore datae praeposita fuerit, valet legatum: nam et si, cum moreretur heres, servus liber esse iussus esset, recte sine libertate ei ab herede legari posse constitit, quia supervacuum sit ei libertatem dare, quam ex testamento heredis capturus non sit, sed ex testatoris habet. "Stichum aut Pamphilumeus uolet, Titio dato, dum, utrum uelit dare, eo die, quo testamentum meum recitatum erit, dicat.' si non dixerit heres, Pamphilum an Stichum dare malit, perinde obligatum eum esse puto, ac si Stichum aut Pamphilum dare damnatus esset, utrum legatarius elegerit. si dixerit se Stich
Abbreviated transcription (Latin):
eiustẽ rei legate sibipartemute
pãtẽ nolle uerius ẽ e urnẽ
relictis. unum qdẽ repudiare. ai¬
hoc repellatur. nõ itẽ dicens̾ est. ꝑte¬
pone eum cui derẽ ⁊ stichus lega ate¬

Expanded text:
eiusdem rei legatae sibi partem partem nolle uerius est. 5 Idem relictis unum quidem repudiare, alhoc repellatur, non idem dicendum est: pone eum, cui decem et Stichus lega
Abbreviated transcription (Latin):
nomine puem̃t. tantã pecimi¬
am seiꝰ hrs m̃s ticie det q̃roan
declutiones impensaꝵ fier po¬
ita legntum est. atehĩs peto ꝙ¬
tota dos sine ratitẽ dedutioniᷤ¬

Expanded text:
ine peruenit, tantam pecuniam Seius heres meus Titiae det': quaero, an deductiones inpensarum fieri poita legatum est: 'a te heres peto, qtota dos sine ratione dedu
Abbreviated transcription (Latin):
q sumo petente .i. amelig̾e ñ po¬
test cui det uidt enim marcellꝰ
cum fidei cõmissũ ita relinqt᷑. ex
ub̾tis cuiuolius arbitraiͣ. nisi
õfferat cui hr̃s ueliͤ ⁊ statiosfat
siũ aliquosciliq int̾ualio sttĩ
omĩb cõpetat. m̾itonotat᷑us ẽ
cum supstitisoliput⁊ dund gi fõ
yxte anteqͣm iustum tempꝰ p̃t̾eat.
quo potuit elig̾e cui pocius offe¬
rat. ceti deresẜint

Expanded text:
si uno petente iam eligere non potest, cui det? uidetur enim Marcellus, cum fideicommissum ita relinquitur 'ex libertis cui uolueris', arbitrari, nisi offerat cui heres uelit et statim offerat sine aliquo scilicet interuallo, statim omnibus competat, merito notatus est, cur superstiti soli putet dandum, nisi forte antequam iustum tempus praetereat, quo potuit eligere cui potius offe‹r›at, ceteri decesserint
Abbreviated transcription (Latin):
filius habuit apatre accepiss.¬
Cũ apostumo ita leget᷑. si h̃s e¬
rit.⁊ nõnaro postumo substito¬
ti adeant legata eos de̾bẽ. existi¬
mand̾ ẽ que ille siuiuet debit᷑¬

Expanded text:
filius habuit, a patre accepisset.Cum a postumo ita legetur 'si heres erit' et non nato postumo substituti adeant, legata eos debere existimandum est, quae ille, si uiueret, debit
Abbreviated transcription (Latin):
ori suo extitit᷑ h̃s. S plane. iͦii¬
diendꝰ eĩt cohr̃s. si ꝑbare possit
ea mĩte cestatorẽ hr̃dem institui¬
sse. fr̃ẽ siumi sit contentus mĩs¬
stittioẽ fidcicõmisso abstiu̾et.
illud.⁊ illudhr̃s m̃s dãto. ⁊ terͣo¬
go sei fideiq tue mando. uti ea
omnia. que sup̃scͥptasunt. rez¬
ddus sine ulla mora e reddes
ipẽ. Q̾roantacitum ficcicõmis¬
sũ sit. cumpsonãtestator cui
restitui uesti testõ nõ signifi¬

Expanded text:
suo exstitit heres. sed plane audiendus erit coheres, si probare possit ea mente testatorem heredem instituisse fratrem suum, ut contentus institutione fideicommisso abstinere dillud et illud heres meus dato. et te rogo, Sei, fideique tuae mando, uti ea omnia quae supra scripta sunt reddas sine ulla mora ei redderes ipse'. quaero, an tacitum fideicommissum sit, cum personam testator, cui restitui uellet, testamento non signifi
Abbreviated transcription (Latin):
.conuito ut siqs exhis siñ lil¬
eris decerut hr̃dĩtitis mec ue¬
ssẽ cum morietur frĩbo sis reꝰ¬
stituat. fr̃ decedens frẽmsiuis
ex dodrante fec̾ hr̃dẽ. Q̾ro an

Expanded text:
committo, ut si quis ex is sine liberis decedat, hereditatis meae bessem cum morietur fratribus suis restituat': frater decedens fratrem suum ex dodrante fecit heredem: quaero, an
Abbreviated transcription (Latin):
ineuuimutalegauit. qd̾ michi
ticius debi memõlỹs m̃s dato.
qd̾ memus debi sẽio datohis u̾¬
bis bouerͤat hr̃dem. cum accioẽs
suas hr̃s menio pstit̾it adu̾sus
titium. uidt̾ menius fc̃o eiꝰ libe¬
ratus eẽ. ⁊ idcco seio hĩs tenebr̃.¬
Si is qui umł eum habebat.

Expanded text:
ium, ita legauit: 'quod mihi Titius debet, maeuio heres meus dato. quod Maeuius debet, Seio dato'. his uerbis onerat heredem: nam cum actiones suas heres Maeuio praestiterit aduersus Titium, uidetur Maeuius facto eius liberatus esse et idcirco Seio heres tenebitur.Si is qui unum reum habebat
Abbreviated transcription (Latin):
labeo pͥut it. Sed tubo eum ꝙ
remansiss ippot̾ate lib̾infut̾ũ
et legatum habitumputat. Tu¬
u̾onis srũamuoluntati. d̃func¬
timagis puto conue̾nire.
aginea habebat. ita legauit. po
but. eorũ ortorum fructus usq
ductic̃ẽ eoꝵ ortorũ ei dart dñp sͣ¬
ñau̾at. sinere que nti eum et
friu respondi. Redemtem. sine re¬
cum frui hocamplius hr̃tẽ. mer¬
cedẽ quoq ortorũ reipn. p̃statũ

Expanded text:
Tubero eum, qui remansisset in potestate, liberum futurum et legatum habiturum putat. Tuberonis sententiam voluntati defuncti magis puto convenire. Laginea habebat, ita legavit: pocbat, eorum hortorum fructus usqueductionem eorum hortorum ei dare damnaverat sinereque uti eum et frui. respondi heredem teneri sinere frui: hoc amplius heredem mercedem quoque hortorum rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
utendam decerat. dernde ita leg¬
auit uestem que eius causa ep̃¬
tu parata ess. cascellius trebaci
negnt ei debe̾ri prioris cẽcubiẽ
tatio ẽss facienca. Iteq ut ĩfi¬
ia uł inqualibi alia psona ui¬
ris ess. labxonis sm̃auera est.
Cumita legntumeẽt ut ticiau
hr̃dura. quratus mucius ⁊ gal¬
lus. pnͣta bãt maxitã pãtem
legatameẽ. ouia inmaioꝵ ñõ

Expanded text:
tendam dederat, deinde ita legavit: "vestem, quae eius causa empta parata esset". Cascellius Trebatius negant ei deberi prioris concubinae tatio esset facienda idemque vel in filia vel in qualibet alia persona iuris esset. Labeonis sententia vera est. Cum ita legatum esset, ut Titia uxheredum, Quintus Mucius et Gallus putabant maximam partem legatam esse, quia in maiore minor
Abbreviated transcription (Latin):
auit. supp̃mauoluntas pocior
habet᷑/ nemõ enimeam sibi pot̃
si speciałr dix̾it prioris uolũta¬
tis sibi penituisse. ⁊ uoluisse u̾
legatãius plura legattiaccipi¬
at. ¶Miles ineumꝰ ex militarͣ
delicto capitali dieta snĩa ꝑmi
missi relinq̃ndipotãtẽ cõseqt᷑.¬
icti añꝙ̃ morafiat idicomussai¬
apfecto testamtolegataui ficei¬
cõmissammꝑatorẽ ũroieare ue¬
recuioũ ẽ dcet enimtanteor¬
gestati eas ẜuareleges:/ quib:
ipẽ solutus eẽ urõn¬

Expanded text:
rit, suprema uoluntas potior habetur: nemo enim eam sibi potessi specialiter dixerit prioris uoluntatis sibi paenituisse et uoluisse, ut legatarius plura legata accipiat.Miles in eum ex militari delicto capitali dicta sententia,missi relinquendi potestatem consequitur.icti, antequam mora fiat, fideicommissarfecto testamento legata uel fideicommissa imperatorem uindicare inuerecundum est: decet enim tantae maiestati eas seruare leges, quibus ipse solutus esse u
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾cumsi in pli̾b testatõ
Monorẽ habẽ noluit. ⁊ de pluib̾
sñsit. q̃muis unũm legatũsit.
tm̃ ad ꝑsecutõemeius. plures
admitunt᷑. utputa. si decẽ fucĩ
e̾idẽ reistipulandi.⁊ hãs uł fide¬
icõmissarius. rogãtus ẽ ut eis
solu̾et. ħ enimsiomum intẽ
et de omnib sũsit testator fide¬
icõmissũ relictum oms̃ peg̾e po
aninsolidũ uideam ⁊ c̾do ꝓui
cuiusq int̾est cõseq̃nt᷑. Unus
ig̾ qui occupat agendo: totum
adusus cet̾os fideicõmissarios
eum qui soluit. siue socui sint
siuenõ. ¶ Suntdũ alt̾ius nom̃
scͥbi incestam̃to. altĩu̾o fideicõ¬
missipetitio. uł legati compet̃

Expanded text:
ut interdum si pluribus testator honorem habere uoluit et de pluribus sensit, quamuis unum legatum sit, tamen ad persecutionem eius plures admittantur. ut puta si decem fuerunt eiusdem rei stipulandi et heres uel fideicommissarius rogatus est, ut eis solueret: hic enim si omnium interest et de omnibus sensit testator, fideicommissum relictum omnes petere poan in solidum, uideamus: et credo, prout cuiusque interest, consequentur: unus igitur qui occupat agendo totum aduersus ceteros fideicommissarios eum qui soluit, siue socii sunt siue non.Interdum alterius nomen scribitur in testamento, alteri uero fideicommissi petitio uel leg
Abbreviated transcription (Latin):
retl tem ciureliquerit. ⁊ addidĩt. fa¬
masẽ cilius hanc sũmam posse hxẽsa¬
ues .ri.cum debitor sit fideicomam¬
nec uelit ille hẽditatẽ adirx
gau sei. ⁊ petat siteicomissu.

Expanded text:
tatem cui reliquerit et addiderit faci lius hanc summam posse compensari, cum debitor sit fideicomminec uelit ille hereditatem adire Gaii Seii, sed petat fideicommissum:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. q̃d̾ in dotemipĩm fõe st̃. Cet̾um
si ext̃rinsecꝰ ñ munient dotẽ. S
sumpensis necẽus mułr satisfecit
utrumdos crescat anim̃o dicim
ex integroidi dotẽ. ⁊ egoubip̃ẽ¬
cimia ẽ. nõ dubito dotemuderitre¬
uisse. Si dos tota soluta sit nõ ha¬
bita roc̃ impensaꝵ uidend̾ est an
cõdicipossit. idqd̾ ꝓ impensis nece¬
ssarus cõpensarisol ⁊ marcellꝰ ad¬

Expanded text:
 in dotem ipsam factae sint: ceterum si exstrinsecus, non imminuent dotem. Sed si inpensis necessariis mulier satisfecerit, utrum dos crescat an uero dicimus ex integro uideri dotem? et ego, ubi pecunia est, non dubito dotem uideri creuisse. Si dos tota soluta sit non habita ratione inpensarum, uidendum est, an condici possit id, quod pro impensis necessariis compensari
Abbreviated transcription (Latin):
poris fiei̾ ꝑꝑ ꝑecimiã cetum hecre
faciet. d̾sine eẽ fundum totalẽ.
inreꝵ detentatẽe donec ei satisfĩ¬
dotis fit deͥminutio. Ubi igͥ ad¬
mittim de minutõe dotis ipõ in¬
re fi̾. ubino sunt corpora s pẽc¬
inia. Nami in pcͤtimia rõ admit

Expanded text:
 ceterum haec res f‹a›ciet desinere esse fundum dotalem in rerum detentationem, donec ei satisfidotis fit deminutio. ubi ergo admittimus deminutionem dotis ipso iure fieri? ubi non sunt corpora, sed pecunia: nam in pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ debitumei efficiatur /prima eni
eat. ¶Se tam̃ auctore ab eo scip
uns piꝰ antouinus rescͥpsit n¬
re pupillfimnõ terũ s ĩqntũ lo¬
cupletior fc̃a est Idandum actic̾ẽ¬
¶ S si accor fiat ut filio suo qd tͣ¬
dat᷑. nulla eiͣt auctoritas. euidẽ¬
t̾qũ sua auccoritate rem acq̾rit.
si sompno. aut morbo cominali
occupatus tacuiss.¬

Expanded text:
or eius efficiatur: prima enimeat. se tamen auctore ab eo stipuuus Pius Antoninus rescripsit iure pupillam non teneri, sed in quantum locupletior facta est, dandam actionem. sed si auctor fiat, ut filio suo quid tradatur, nulla erit auctoritas: euidenter enim sua auctoritate rem adquirit. si somno aut morbo comitiali occupatus tacuiss
Abbreviated transcription (Latin):
mõ hr̃ditatẽ lucri factus qs sit
legata prãb̾ sane int̾ueniente
canciõe. enicta hr̃ditate legata
reddi. ¶ Et sinõ possideat ꝗs hẽ¬
ditatẽ. doloant̃ malo fec̾it quõ
minus possideat eueniet. ut p
inde tencat᷑ atq sihr̾ditatẽ.idi¬
ss. ¶ dolomit̃ maiofetisse uidt᷑.
trumis demũ dolomalo facere
uiteat᷑. quominꝰ possideat que¬

Expanded text:
modo hereditatem lucrifacturus quis sit, legata praestabit, sane interveniente cautione "evicta hereditate legata reddi". Et si non possideat quis hereditatem, dolo autem malo fecerit quo minus poerinde teneatur atque si hereditatem adisset.Dolo autem malo fecisse uidetur trum is demum dolo malo facere uideatur quo min
Abbreviated transcription (Latin):
ne existunabã. cumcis k̾alñda uͥus.¬
rium p̾stari alituiuolũit. utr̃¬
ne nomina dumtaxat. debito
nmp̃staiuoluisse. intelligẽd̾
est.. anũo. ⁊ iampecimiã siqͣ ab
his exacta. eidẽ tam̃ lealñdĩiͦ
destinata finͣt. ⁊ mag̃ puta qrẽ¬
admod̾siexatte petuniea r̃ suͦ
collccate eẽnt ꝑmutitõnoĩũ¬
huc kalendaĩo idest nominib
faciendis destinate essent. eidẽ
fideicõmisso ade debeant. Qn ĩ
illud q̃q putẽ defendi posse. ui
nõmõ adebitorib exactepctũt¬

Expanded text:
ne existimabam, cum quis kalendarium praestari alicui uoluerit, utrumne nomina dumtaxat debitorum praestari uoluisse intellegendus est an uero etiam pecuniam, si qua ab his exacta, eidem tamen kalendario destinata fuerit. et magis puto, quemadmodum, si exactae pecuniae et rursus collocatae ehuc kalendario, id est nominibus faciendis destinatae essent, eidem fideicommisso cedere debeant. quin etiam illud quoque putem defendi posse, ut non modo a debitoribus exactae pecu
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ca᷑. ⁊ ait anulos q̃q continei
ñ solum theca queanuloꝵ cã
ꝑita sit. Hoc aut̃ ex eocometta.
tur. qd̾ iraꝓponit᷑ quis legasse
dãctilio thecammeã. ⁊ siqs p̃it¬
rea anulos habeo. ⁊ italabeonẽ
q̃q existimasse aiͣt ¶ũt tam̃¬

Expanded text:
ctat: et ait anulos quoque contineri, non solum thecam, quae anulorum causa parata sit: hoc autem ex eo coniectat, quod ita proponitur quis legasse: 'dactyliothecam ‹m›eam et si quos praeterea anulos habeo' et ita Labeonem quoque existimasse ait. Sunt tam
Abbreviated transcription (Latin):
siuc infeit. applłarc̃e cõtinet.
Q situm ẽ utrum lane appellõe
ca iola contineat. que neta n̾o ẽ
an ⁊ ea que neta ẽ. utp̃uta stam̃
et sub tegm̃. ⁊ sabinus.⁊ netam
continiꝑutat cuius sentẽci.a. u¬
cimurssane appelloẽ eatenus ex¬
tendi placet. quo ꝗd telamꝑnieĩ¬
ss. ⁊ sciendum suctidam quoq ꝯ¬
tim̾i.⁊ lotam simodo neta tincta
nõ sit. ¶Lane appellõe. tom̃tum
ñ continebr. S nec ea lana ex qͣ
qͥs qĩ uestim̃tũ fec̾it ualitudĩs.
uł delitiarumgr̃a continebr. nͦ

Expanded text:
e continetur. Quaesitum est, utrum lanae appellatione ea sola contineatur quae neta non est an et ea quae neta est, ut puta stamen et subtemen: et Sabinus et netam contineri putat, cuius sententia utimur. Lanae appellationem eatenus extendi placet, quoad ad telam peruenisset. Et sciendum sucidam quoque contineri et lotam, si modo tincta non sit. Lanae appellatione tomentum non continebitur. Sed nec ea lana, ex qua quis quasi uestimentum fecerit ualetudinis uel deliciarum gratia, continebitur. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
branas libris legatas. cõseq̃nt̃
ig̾ cetera quoq debebuntur. si ñ
ꝗdũsctur uoluntas testatoris.
Sicuicentũ librisihit leguti. ceri¬
tumuolumina eidabimus.
Nõ cẽtũ q̃ q̃s ingemosuometit̾
est qui ad libri scͥptãm suff̾icẽt.
utputa cum hab̾ om̾um totu.
bros ꝯputamus. S⁊ hoc inumi
om̃i uolum̃ ꝓ libro accipiendẽ.
autẽ legntis. biblĩothecas nõꝯ
tin̾i. sabinus scͥpsit ¶dẽ ⁊ cassi̾.
aitenĩ m̃branas que scͥpte st̃
contim teinde adiecit n ãmãi¬

Expanded text:
branas libris legatis: consequenter igitur cetera quoque debebuntur, si non adversetur voluntas testatoris. Si cui centum libri sint legati, centum volumina ei dabimus, non centum, quae quis ingenio suo metitus est, qui ad libri scripturam sufficerent: ut puta cum haberet Homerum totum bros computamus, sed unum Homeri uolumen pro libro accipiendum eautem legatis bibliothecas non contineri Sabinus scribit: idem et Cassius: ait enim membranas quae scriptae sint contineri, deinde adiecit n
Abbreviated transcription (Latin):
eo alias armaĩum sicuti dicimꝰ.
eborcã bibliotheca emit. alias
libris sicuti diximus biblio¬
thecã emisse ¶ Q̾digͥ scͥb̃ sab̾. li¬
bros bibliothccam ñ seq̃mu ñ ꝑ
q̃qr debent᷑. quẽ pleriqr bibliot¬
hecas appellant plane si michi
pponas adhercia eẽ m̃bro. ar¬
maĩa. uł ad fira sincͣ dubio nõ
debebunt᷑ cum edifitii porcio s

Expanded text:
iothecam eo: alias armarium, sicuti dicimus 'eboream bibliothecam emit': alias libros, sicuti dicimus 'bibliothecam emisse'. Quod igitur scribit Sabinus libros bibliothecam non sequi, non per quoque debentur, quae plerique bibliothecas appellant. plane si mihi proponas adhaerentia esse membro armaria uel adfixa, sine dubio non de- bebuntur, cum aed
Abbreviated transcription (Latin):
tioni. e: cet̾e seruum clicend̾ ẽ.
cuilegari suꝑt. in quo artificio¬
plerumq u̾sabaͣt᷑. ¶ Ortatrici oi.¬
b legatis / celsus scͥpsit cͣas ꝙre ꝯ ͦ¬
duos tantum ñ ses apd̃ magr̃i sue
fu̾unt. legato nõ ced̾e. ali⁊ has

Expanded text:
ii, ei cedere seruum dicendum est, cui legati sunt in quo artificiplerumque uersabatur. Ornatricibus legatis Celsus scribsit eas, duos tantum menses apud magistrum fuerunt, legato non ced
Abbreviated transcription (Latin):
legatis que alia rãticẽ pat̾fam̃
adquisita. ei destinauit utrcq
autẽ legato continebunt᷑. ⁊ q̃
maĩtus emimandau̾it. ut ut
queemenit. necdũ aut̃ ei assi¬
gnau̾at assignaturus siuixiss
Sarui aut refert᷑ uxori. ancc̃tu¬
bins qͥs leget que ei cã ẽptapa¬
ratasunt. Sane enimnisi dign¬
tam̃ mãneatꝰ enͣ eĩ dcͥhet᷑ S ut
legatumualeat mortis tẽpore.
rum est. separatio enĩ. dissolui
legatum. ¶Hoc legatunifilio ⁊
filie. relinqui pot̃. que eius gr̃a
.parata st̃. ⁊ ẜuo ẜueq.⁊ contine¬

Expanded text:
legatis, quae alia ratione pater familias adquisita ei destinavit: utroque autem legato continebuntur et quae maritus emi mandaverat vel quae emerat, necdum autem ei adsignaverat, adsignaturus si vixisset. Parvi autem refert, uxori an concubinae quis leget, quae eius causa empta parata sunt: sane enim nisi digntamen maneat, ea ei debetur. Sed ut legatum valeat, mortis tempore rum est: separatio enim dissolvit legatum. Hoc legatum et filio et filiae relinqui potest: "quae eius gratia parata s