comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et descendite ingethpalestinorũ. et adoptima quaeq: regnat᷑
horũ si latior terminus eorũ termino ur̃o .ẽ : Simul etiam¬
cumistadicuntur : locorũ nominib: tamquã luminibus ornatur
eloquium. Quae suntsion samaria : callane : emat magnam : ed
getb palestinorũ : Dem de uerba quaehis adiunguntur locis
decentis sime uariantur. Opulentiesas confiditis ite transiter
descendite. Consequent̃ denuntdatur futura sub iniquore gȩ
ab propinquatis solio iniquitatis : Tunc subiciuntur merita
luxuriae quidormitis in lectis eburneis: et lasciuitis in stratis
uris Qui comeditis agnũ degrege : et uitulos demedio arm̃ti:
Ista sex mẽbra tresbimẽ brescercuitus edider̃: Nonenim ait
qui se parati indiemmalũ quiad propinquatis solto iniquitatis.
quidorinitis in lectis eburneis quilasciuitis instratis ur̃is qui come¬
ditis agnũ degrege quiuitulos demedio arñti : qđ suta diceretur

Expanded text:
et descendite in Geth Palestinorum et ad optima quaeque regna et descendite in Geth Palestinorum et ad optima quaeque regna horum si latior terminus eorum termino vescum ista dicuntur, locorum nominibus tanquam luminibus ornatur eloquium, quae sunt Sion, Samariae, Chalane, Emath magna, et Geth Palaestinorum. Deinde verba, quae his adjunguntur locis, decentissime variantur. « Opulenti estis, confiditis, transite, ite, descendite. » Consequenter denuntiatur futura sub iniquo rege aappropinquatis solio iniquitatis. » Tunc subjiciuntur merita luxuriae: « Qui dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis vestris: qui comeditis agnum da grege, et vitulos de medio armenti. Ista sex membra tres bimembres circuitus ediderunt. Non enim ait, Qui separati estis in diem malum, qui appropinquatis solio iniquitatis, qui dormitis in lectis eburneis, qui lascivitis in stratis vestris, qui comeditis agnum de grege, et vitulos de medio armenti; si ita dice
Abbreviated transcription (Latin):
tulos demedio armenti. uicanitis aduocẽ psalterii. Sicur
dauidputauer̃ se habere uasa canticibibentes imphialis uinũ
et obtimo unguento delibuti : et nibil patiebantur suꝑ contri¬
tiones ioseph Numquid namisti qui ꝓphetas nr̃a stãquã in¬
eruditos et eloquutionis ignaros uelut docti dis sertique con¬
temnunt sialiquid eis tale uelintalis dicendũ fuis set aliter
seuoluis sent dicere : Qui tameneorũ insanire uoluissent.
Quid enim .ẽ qđ isto eloquio aures sobrie plus desiderent.
Primo ipsã inuectio quasi sopitis sensibus. ut euigilarent. quo
fremitu inlisa .ẽ. Ve uob qui opulenti estis insion: et confidi¬
tis inmonte samariȩ. Obtimates capita populorũ : ingre¬
uentes pompatice domũ isrł. De inde ut bene ficiis dĩ
eis ampla spatia regni dedit. ostendit in gratos: qnm̃ confi¬
debant in monte samariae. ubiutiq: idola colebantur:
transite inquit incallane . etuidece : etite inde inematmagnã.

Expanded text:
ocem Psalterii. Sicut David putaverunt se habere vasa cantici, bibentes in phialis vinum, et optimo unguento delibuti, et nihil patiebantur super contritionem Ioseph. Nunquid nam isti qui prophetas nostros tanquam ineruditos et elocutionis ignaros, veluti docti disertique contemnunt, si aliquid eis tale vel in tales dicendum fuisset, aliter se voluissent dicere, qui tamen eorum insanire noluissent? Quid enim est, quid isto eloquio aures sobriae plus desiderent? prima ipsa invectio, quasi sopitis sensibus ut evigilarent, quo fremitu illisa est? Vae vobis qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel! Dein, de ut beneficiis Dei, qui eis ampla spatia regni dedit, ostendat ingratos, quoniam confidebant in monte Samariae, ubi utique idola colebantur, Transite, inquit, in Chalanne, et videte, et ite
Abbreviated transcription (Latin):
persua det in genere temperato pulcdre ornateq sedicere :
quofine nob̵ qui dopus ẽ. appetant eum quilingua glorian¬
tur et se in pane giricis talibusq: dictionib: iactent ubi nec
docendus nec aliquid agendum mouendus sed tantũ modo
est delectandus auditor osuero istũ finẽ referamus ad
alterũ finẽ : ut scilicet qđ efficere uolumus cum granditer
dicimus hoc etiã istouelimus idest utbona morũ diligantur.
uel debuitentur mala si ab hano actione nonsic alieni sunt
homines ut ad eam grangenere dictionis uideantur urguen¬
seuerent. Ita fit ut etiã tempora generis ornatuictanter
sed prudenter utamur : non eius fine contentiquotantum¬
modo deleitatur auditor : sed hoc potius agentes ipso adbon.¬
posuimus eum qui sapienter dicit : si etiã eloquenter uult dicere
idagere debere ut intellegent̃ ut libenter. ut oboenteraudian¬
tur : non sic accipienda sunt tã quã singula illistribus dicendi
generibus ita tribuantur ut ad summis sua o timperatũ libener:

Expanded text:
persuadet in genere temperato, pulchre ornateque se dicere: quo fine nobis quid opus est? Appetant eum qui lingua gloriantur, et se in panegyricis talibusque dictionibus jactant, ubi nec docendus, nec ad aliquid agendum movendus, sed tantummodo est delectandus auditor. Nos vero istum finem referamus ad alterum finem, ut scilicet quod efficere volumus, cum granditer dicimus, hoc etiam isto velimus, id est, ut bona morum diligantur, vel devitentur mala; si ab hac actione non sic alieni sunt homines, ut ad eam grandi genere dictionis urgenseverent. Ita fit ut etiam temperati generis ornatu, non jactanter, sed prudenter utamur: non ejus fine contenti, quo tantummodo delectatur auditor; sed hoc potius agentes, posuimus, eum qui sapienter dicit, si etiam eloquenter vult dicere, id agere debere, ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiatur, non sic accipienda sunt tanquam singula illis tribus dicendi generibus ita tribuantur, ut ad submissum intelligenter
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeatur. certis etnecessariis locis. Namet in grandi
genere semꝑ aut poene semꝑ tẽperata decet eẽ. prin¬
cipia : et in potestate est eloquentis. ut iudicantur non
nulla summisse etiã quȩ possent granditer dici: utea
quedicuntur granditer : ex illorũ fiant comparatione

Expanded text:
adhibeatur, certis et necessariis locis. Nam et in grandi adhibeatur, certis et necessariis locis. Nam et in grandi genere semper aut pene semper temperata decet esse principia. Et in potenulla submisse, etiam quae possent granditer dici: ut ea quae dicuntur granditer, ex illorum fiant comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
minus detinet auditorẽ: cũ fit in aliud ab alio transitus eaã¬
si longiuseat decentius procedit oratio. Quãuis habeant
et singula genera uarietates suas insermone eloquentium
quib: non sinuntur in eorũ qui audiant frigescere uel tepes¬
cere sensib: uerũ tamen facilius sumis sũ solũ quam solum
grande diutius tolerari potest. Commotio quippe ani¬
miquanto magis excitanda ẽ. ut nobis assentitur auditor
tantominus in ea diuteneri potest cũ fuerit quantũ satis . ẽ.
excitata. Et ideo cauendũ .ẽ. nedũ uolumus altius eri¬
gere qđ rectũ ẽ  etim inde decidat quo fuerit excitatione
perductũ. Inter positis uero quȩ s̃ dicenda summissius
bene reditur adea quȩ opus ẽ granditer dici: utdictionis
impetus sicut maris estus alternet. ex quo fit ut grande
dicendigenus sidiutius ẽ. dicendũ non debeat. eẽ. solum
sed aliorũ generũ interpositione uariecur: Et tamen
generi dictio tota tribuitur: cuius copia p̃ualuerit.

Expanded text:
minus detinet auditorem. Cum vero fit in aliud ab alio transitus, etiamsi longius eat, decentius procedit oratio: quamvis habeant et singula genera varietates suas in sermone eloquentium, quibus non sinuntur in eorum qui audiunt, frigescere vel tepescere sensibus. Verumtamen facilius submissum solum, quam solum grande diutius tolerari potest. Commotio quippe animi quanto magis excitanda est, ut nobis assentiatur auditor, tanto minus in ea diu teneri potest, cum fuerit quantum satis est excitata. Et ideo cavendum est, ne dum volumus altius erigere quod erectum est, etiam inde decidat, quo fuerat excitatione perductum. Interpositis vero quae sunt dicenda submissius, bene reditur ad ea quae opus est granditer dici, ut dictionis impetus sicut maris aestus alternet. Ex quo fit ut grande dicendi genus, si diutius est dicendum, non debeat esse solum, sed aliorum generum interpositione varietur: ei tamen genere dictio tota tribuitur, cujus copia praevaluerit
Abbreviated transcription (Latin):
grandiora et eorum tam quam umbris luminosiora reddantur.
coi cquilas eulladuagenera qđefficere intenduno linceasesre
macione netes siriũ quisi pienter eteloquerteruolont dicere
iluui ueroq đ agitur genere temperato id ẽ dt eloqueabus
nacmiue enquia etscientes et fauentos a udicoreni habent
ali quanto premptius exdelectatione ipsa elocutionus aecenat
ul tenatius ⁊dberescat as sensus: namcũ seloquentai dit a¬
uer sulcius÷ ficium in quocũqus torũ triũ genero dcat quidoen¬
quentian ꝑ suadet ip sunis sigenere uera eẽ q uediet nesie
quenmnes ꝑi cã ile gusternt quea genda. ẽẽ. iamsciuantur net agorl̃ur:

Expanded text:
grandiora, et eorum tanquam umbris luminosiora reddantur. re intendunt, hoc eis esse maxime necessarium, qui sapienter et eloquenter volunt dicere Illud vero quod agitur genere temperato, id est, ut eloquentia nec movente, quia et scientes et faventes auditores habent, aliquanto promptius ex delectatione ipsa elocutionis, accedat vel tenacius adhaerescat assensus. Nam cum eloquentiae sit universale officium, in quocumque istorum trium generum, dicequvendus, incurrat; vel quando nonnulla quae ornari possent, ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
stantia sitcũ patre autubies sepotuerit patersine filio cũ ips
filio quiẽ sapientia dicatur qđ attingat a fineusquead finem s¬
titer & disponat om̃a suauiter. Ergosi biẽ filius ubĩ puer & non
test eẽ patersinefilio nec filius sinepatre quia scilic& sicuit insepa¬
biles sunt innatura it & inseparabiles inpersonas ⁊ sicenimipse fili
depatre dicit in eugłio qui memisit inecũ est. quo modo igitur reliqi
patrẽ ut adherer& iexori sue ad est ecclesia &ue Nisi illo modo q uo aps
ait. quicũ in forma dĩ esiet non rapinã arbitratuse essȩ cequalis tbo
sed semetipsũ ex in aniuit formã serui accipiens : Ipsa forme seruili
emissio tamen propterformã serui inquadinoscitur apparuisse
iure dicis apłs patrẽ reliquisse. Derel in quid & matrẽ sinagoga

Expanded text:
stantia sit cum Patre? Aut ubi esse poterit Pater sine Filio, cum de ipso Filio qui est sapientia, dicatur quod attingat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter ? Ergo si ibi est Filius ubi et Pater, non potest esse Pater sine Filio, nec Filius sine Patre: quia scilicet sicut inseparabiles sunt in natura, ita et inseparabiles in personis. Sic enim ipse Filius de Patre dicit in Evangelio: Qui me misit, mecum est . Quomodo ergo dereliquit Patrem ut adhaereret uxori suae, id est, Ecclesiae suae, nisi illo modo quo Apostolus dicit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinamissio, tamen propter formam servi, in qua dignoscitur apparuisse, jure dicitur Patrem dereliquisse. Dereliquit et matrem: synagogam
Abbreviated transcription (Latin):
RTS Ista s entencia duplicẽ intellegentiã parit siue enĩopetare tur homo
paradi scudẽ in paradisũ a liquid operar&ur non necessitate uictus sed
delectatione ope rabatur : Ad hucenĩ non peccauetat nec eiterra spinas
uel tribulos germinauerat ut in sudore faciei sue aeder& panẽ suũ ÷
Haec nẽpe meruit post peccatũ. ante peccatũ igitur non indigentia
nonnecessitate sed sola ut diximus uoluntate o perabatur paradisum:
Peragriculturã eccustodiebat perdis ciplinã non contra bestias. Neque con¬
traalia animalia paradisum custo diebat sed sibi scilicet ne amitteret:
peo candũ quẽ custo dire poterat obediendo siue ipsũ hominẽ ponensos
natadisũ uto pera retur & custo dir&: Opera retursclicet ut bonusẽ ẽẽ¬

Expanded text:
 Ista scientia duplicem intelligentiam parit: sive enim operaretur homo paradisum, id est, in paradiso aliquid operaretur, non necessitate victus, sed delectatione operabatur, adhuc non peccaverat, nec ei terra spinas et tribulos germinaverat. ut in sudore faciei suae ederet panem suum. Hoc nempe meruit post peccatum: ante peccatum igitur non indigentia, non necessitaper agriculturam, et custodiebat per disciplinam. Non contra bestias neque conanimalia aliqua paradisum custodiebat, sed sibi, scilicet ne amitteret peccando, quem custodire poterat obediendo. Sive ipsum hominem posuit Deus in paradiso ut operaretur et custodiret: operaretur scilicet ut bonus ess
Abbreviated transcription (Latin):
enicorũ ex agerant qui tradituris qui in sectats opqri
infugam coacturi: quib ꝓpt̃ nom̃ dñi eẽ odio nosoporta
quiomne ius suũ in solisco porib: gerceant: Qud ATseueni
in animum non habentes. hugitur passeres duo as seuene¬
urat &i quidem quae sub pec cato uendita sunt redemit gelege
peccatũ ẽ quia xp̃s & depeccatorẽ dimitet & animȩ accor¬
pores est redemptor: Qui igit̾ duopasseres asseueneuat
Scipsos peccato minmoueneunt natos ad uolandũ &t ad cae¬
lũ pennis spiritalib efferendos sed capti p̃cus p̾sentium
uoluptatũ & ad luxũ saeculi uenales totos e alib nundina
euolu& sed lex ex constitutionedĩ ꝓfecta decernit unũ
ex eis potius decider e: quemad modũ autẽ sie uolareret
unũ essent idẽ corpus innaturã animae transis s&. ex pa¬
uitas illa terrenȩ materiae in ꝓfectũ & substantig̃ ini¬
mã aboleretur. fier&q corpus potius spiritale : inpecca

Expanded text:
enim eorum exaggerantur, qui tradituri sunt, qui insectaturi, qui enim eorum exaggerantur, qui tradituri sunt, qui insectaturi, qui in fugam coacturi, quibus propter nomen Domini esse odio nos oportet, qui omne jus suum in solis corporibus exerceant, potestatem in animam non habentes. Hi igitur passeres duos asse veneunt. Et quidem quae sub peccato vendita sunt, redemit ex lege peccatum est: quia Christus et de peccato redemit, et animae ac corporis est redemptor. Qui igitur duos passeres asse veneunt, se ipsos peccato minimo veneunt, natos ad volandum, et ad coelum pennis spiritalibus efferendos. Sed capti pretiis praesentium voluptatum, et ad luxum saeculi venales, totos se talibus aevolet, sed lex ex constitutione Dei profecta decernit unum ex eis potius decidere. Quemadmodum autem si evolarent, unum essent, id est corpus in naturam animae transisset, et gravitas illa terrenae materiae in profectum et substantiam animae aboleretur, fieretque corpus potius spiritale: ita pecca
Abbreviated transcription (Latin):
hreticis sermo ẽ : Trad&c frat̾ fratrem: ex paterfiliũ : & in surgent
filiinparentes : id est familiã interse eiusdem domus dissidere.
quiad arentũ cognationũq nominib populiquondã unitas
indicatu: Nunc hostili inuicemo diodiuersis iudicib: &iã regib¬
non timentes cos. quib: cum sit licentia in conpora tamerina¬
numnamuis nullũ est: sed timentes potius dm̃ ciudeo diede
ingehenana ccanimȩ e corporis sit potestates NNon neduo
uoluntate patris uri. Hon e ut puto criminis agere ausupiũ
noq uenditio passerũ haberculpam & quod ait. A nus gello¬
lis ñcadit supter rã sine uoluntate patris uri: Contra aposto¬
licũdictũ facere uidetur quodait : Non est pecudũ dõcura:
& auctoritatiseius multũ derogabitur: sisensis se aliter quũ
in euangeliis traditum est repperi&ur mec sanea postolis
multum dignitatis tribuitur si passerib antes tabunt
Locus hic & sensu superiorł reproficis citur inquitauas

Expanded text:
reticis sermo est: Tradet frater fratrem, et pater filium, et insurgent filii in parentes : id est, familiam inter se ejusdem modi dissidere: quia de parentum cognationumque nominibus, populi quondam unitas indicatur nunc hostili invicem odio diversi; judicibus etiam et regibnon timentes eos, quibus cum sit licentia in corpora, tamen in animam jus nullum est ; sed timentes potius Deum, cui perdendae in gehenna et animae et corporis sit potestas. 18. voluntate patris vestri ? Non est, ut puto, criminis agere aucupium; neque venditio passerum habet culpam. Et quod ait: Unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri, contra apostolicum dictum facere videtur quod ait: Non est pecudum Deo cura . Et auctoritati ejus multum derogabitur, si sensisse aliter, quam in evangeliis traditum est, reperietur. Nec enim apostolis multum dignitatis tribuitur, si passeribus ante stabunt. Locus hic ex sensu superiore proficiscitur. Iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatũ meminerimus ingladio: quigladius mis sus int̃¬
rã ẽ : id est p̃dicationẽ eius. hominũ corporib infusam.
Hocigit̾ quinq habitantes in unado modiuidit: & diuidit
tres induo & duosuꝑ tres.: Sed tria tantũ in homine reperi¬
mus id est corpus & animã & uoluntatem: Nam ut corpo¬
rianimadataẽ : ita & potestas utriq utendise ut uell& indul¬
taest: atq ob. id lex est p̃posita uoluntati: sed hocinillis depre¬
henditur qui primiadõ figuratisunt: inquib: coepta eo ori¬
ginis ortus effectus ẽ non traductus aliunde : sed ex peccato
atq: infidelitate primiparentis sequentib generationib
coepit ẽe corporis nr̃i pat̃ peccatum. mater animȩ infideli¬
tas: ab his eñiortũ ꝑtrans gressionẽ primiparentis accepim
nam uoluntas unicuiq suci ad iac&. Ergo iam unius dom
quinq: sunt: pater corporis. peccatũ: mater animae . y¬

Expanded text:
nuncupatum meminerimus in gladio: qui gladius missus in tenuncupatum meminerimus in gladio: qui gladius missus in terram est, id est, praedicatio ejus hominum corporibus infusa. Hic igitur quinque habitantes in una domo dividit, et dividit tres in duos, et duos super tres. Sed tria tantum in homine reperimus, id est, et corpus et animam et voluntatem. Nam ut corpori anima data est, ita et potestas utrique utendi se ut vellet indulta est: atque ob id lex est proposita voluntati. Sed hoc in illis deprehenditur, qui primi a Deo figurati sunt, in quibus coeptae originis ortus effectus 719 est, non traductus aliunde. Sed ex peccato atque infidelitate primi parentis, sequentibus generationibus coepit esse corporis nostri pater peccatum, mater animae infidelitas; ab his enim ortum per transgressionem primi parentis accepimus. Nam voluntas unicuique sua adjacet. Ergo jam unius domus quinque sunt: pater corporis peccatum, mater animae in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sermoe: Erunt eñi ex hoc quinq in unadomodiuisi: eres
induo: & duosuꝑtres diuidentur: Numquid non in maiorem
numerũ potest agnitionis domestica familiudiffundi aut
p̃scripto temporis continebat᷑ ut exhoc essent quinq tantum
indomouna idemq: diuisi: Ergo quid sit gladius interra.
quae ꝓpriȩtas nominum & innumeroquinq: quaeratio & quo¬
modo tres induo & duosuꝑtres diuidendi & quatenus homin
domestici eius inimici. contuendũ ẽ singularũ quidem rerũ¬
& uniuersȩ questionis primũ nature est explicanda nec minus
intellegentiã nostram sensus. & superior & consequens ad iuiua¬
bit: Cladius telorũ omniũ telum accutis simũ est: inquofit
ius potestatis & iudicii seueritas. & anime aduersio peccatorũ.
& huius quidem teli nomine noui e uangelu p̃dicationem ap¬
pellatã frequens in ꝓphexis auctoritas est Dĩ igit᷑ uerbum:

Expanded text:
hoc sermo est: Erunt enim ex hoc quinque in una domo divisi, tres hoc sermo est: Erunt enim ex hoc quinque in una domo divisi, tres in duos, et duo super tres dividentur . Numquid non in majorem numerum potest agnationis domesticae familia diffundi? Aut praescripto temporis continebatur, ut ex hoc essent quinque tantum in domo una, iidemque divisi? Ergo qui sit gladius in terra, quae proprietas nominum, et in numero quinque quae ratio, et quomodo tres in duos, et duo super tres dividendi, et quatenus homini domestici ejus inimici, contuendum est. 23. Gladii natuet universae quaestionis primum natura est explicanda: nec minus intelligentiam nostram sensus et superior et consequens adjuvabit. Gladius telorum omnium telum acutissimum est, in quo sit jus potestatis, et judicii severitas, et animadversio peccatorum. Et hujus quidem teli nomine novi Evangelii praedicationem appellatam, frequens in prophetis auctoritas est. Dei igitur verbum
Abbreviated transcription (Latin):
turũ se eũ patris incaelis qui se hominib: interrã negas setꝰ.
eũ porro qui confessus corã hominib: sefuis s& ascincaelis con¬
fitendũ qualesq nos nominis suites tes hominib fuis se mu
mit terẽ sed gladiũ: uenieñi seperarefiliũ aduersũ patrem: & fi
licĩ aduersus matrem : & nurũ aduersus socrũ suã . & in imiciho¬
mines domesticieius: Quae istadiuisio ẽ: interprima eñilegis
p̃cepta accepimus. honora patrem tuũ & matrem tuã: & ipse
dñs ait: Pacem meãdo uobis pacem relinquo uobis: Quid sibi
uilt missus potius gladius interrã. & seperatus a patrefilius.
& slici amatre & nurus aduersus socrũ & hominis domestici
eius iumici. Igitur ex indepublica auctoritas impiati pro¬
feretur: ubiq: odia ubiq bella & gladius dñunt̃ patrem & filium¬
inter patrefiliã matremq deseuiens: & inluca quidemtalis de

Expanded text:
turum se eum Patri in coelis, qui se hominibus in terra negasset : turum se eum Patri in coelis, qui se hominibus in terra negasset : eum porro, qui confessus coram hominibus se fuisset, a se in coelis confitendum; qualesque nos nominis sui testes hominibus fuissemus, mittere, sed gladium. 718 Veni enim separare filium adversuliam adversus matrem, et nurum adversus socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . Quae ista divisio est? Inter prima enim legis praecepta accepimus: Honora patrem tuum et matrem tuam . Et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Quid sibi vult missus potius gladius in terram, et separatus a patre filius, et filia a matre, et nurus adversus socrum, et hominis domestici ejus inimici? Igitur exinde publica auctoritas impietati proferetur. Ubique odia, ubique bella, et gladius Domini inter patrem et filium, et inter filiam matremque desaeviens. Et in Luca quidem talis de
Abbreviated transcription (Latin):
torũ praetiouenditis innaturã corporũ animae subtilitas ingra¬
uescit. & ter renam contrahit exuitiorũ sorde materi aem
sit q: unum ex illis quod tradatur interram. Plurimis
nutem eos ante stare pas serib cũdicit: ostendit multitudini
infidelium. electionẽ fidelium p̃ẽẽ : quia hiscasus inter rã sit.
ranumerare utigitur nihil ex nobis periturũ ẽe cognosce¬
mus. quia multo pas serib: meliores sumus : ipsocapillorũ nos¬
trorũ subputatorũ numero indicat᷑ saluis nobis ex solido futu¬
ris. cũ quod innumerabile in nobis sit conseruandi & affectu
& potestate numeratur . Hullus igit᷑ corporũ nostrorũ casus
est ꝑ timescendus neq ullus in terimem dȩ carnis admit ten¬
dus ẽ dolor quando pronaturȩ suae atq originis conditione
resolutam substantiã spiritalis animae refundatur. Et quia
doctrinis talib: confirmatos oport& liberã consitendi dibabe¬
re constantiã : & iã conditionẽ quateneremur ad fecit nega¬

Expanded text:
torum pretio venditis, in naturam corporum animae subtilitas ingravescit, et terrenam contrahit ex vitiorum sorde materiem, fitque unum ex illis quod tradatur in terram. Plurimis autem eos ante stare passeribus cum dicit, ostendit multitudini infidelium electionem fidelium praesse: quia his casus in terram sit, ra numerare. Ut igitur nihil ex nobis periturum esse cognosceremus, quia multo passeribus meliores simus; ipso capillorum nostrorum supputatorum numero indicatur, salvis nobis ex solido futuris : cum quod innumerabile in nobis sit, conservandi et affectu et potestate numeretur. Nullus igitur corporum nostrorum casus est pertimescendus, neque ullus interimendae carnis admittendus est dolor: quando pro naturae suae atque originis conditione resoluta, in substantiam spiritalis animae refundatur. 21. Et quia doctrinis talibus confirmatos, oportet liberam confitendi Dei habere constantiam; etiam conditionem qua teneremur adjecit, nega
Abbreviated transcription (Latin):
aius suũ omne concedit ut qđ erat liber tas uoluntatis. c¬
ceps animȩ sit potestas: fitq grauis indomouna dissensio &
domestica nouohomini er̃ in imica: quia ille ꝑ uerbũdĩ diui¬
sus ab illis. manere & interiore & exterior. id ẽ & corpus & ani¬
ma in sp̃s nouitate gaudebit : Ea uero quae ingenita & aqua¬
dam ꝓsapiȩ antiquitate deducta consistere. in hisquibus
oblectata sunt concupiscent. & origo carnis & origo animȩ
& libertas potestatis. in duos diuident᷑: anima scilicex & corpus
hominis nouiq: unũ atq: idem uelle coeper̃: diuisiq tres duo¬
bus ubi iacebunt indomina tum eorum desp̃s nouitate potio¬
ribus: & idcir co illiqui domesticas nominum caritates
tioni eius p̃tulerint futurorũ bonorũ indignierun

Expanded text:
sa, jus suum omne concedit: ut quod erat libertas voluntatis, dsa, jus suum omne concedit: ut quod erat libertas voluntatis, deinceps animae sit potestas. Fitque gravis in domo una dissensio, et domestica novo homini erunt inimica: quia ille per verbum Dei divisus ab illis, manere et interior et exterior , id est, et corpus et anima, in spiritus novitate gaudebit: ea vero, quae ingenita et a quadam prosapiae antiquitate deducta, consistere in his quibus oblectata sunt concupiscent. Et origo carnis et origo animae et libertas potestatis in duos dividentur, animam scilicet et corpus hominis novi, quae unum atque idem velle coeperunt: divisique tres duobus subjacebunt, in dominatum eorum de Spiritus novitate potioribus. Et idcirco illi, qui domesticas nominum charitates dilectioni ejus praetulerint, 720 futurorum bonorum indigni erun
Abbreviated transcription (Latin):
litas. ⁊ incidens uoluntatis arbitriũ quod totũ hominẽ quo¬
dam coniugusibi iure distringit: huic infidelitas: socrus ẽ
nos ex ea natos atq a fide meuq: dĩ peregrinantes accipiens
ut interfidelitatem uolutatemq: possessos. & ignoratione
dĩ & in omniũ uitiorũ oblectatione detineat:: Cũ ergoin
peccatis atq auctorib seperamur. Recisiq quadã ex pec¬
tatione gladudĩ apatris & matris affectionib: dissidemus
& ueterem cũ peccatis atq infidelitate sua hominẽ exu entes
& per sp̃m anima &corpore innouati. necesse esso ingeniti
& uetustioperis consuudinem oderimus: e quia corpus ip
iꝑfidem mortificatũ innaturã animȩ quae ad flatuo
uenit. quãuis idipsum adhuc inmateriae sua extec. euadat
quia com munio ipsis inuicem concili&ur e uerbo: Idcirco iã
unc̃ atq idẽ cũ anima uellecȩpit. effici scilic& ut illa est spiri¬
talis quib: libertas uoluntatis socrusua. idẽ ab infidelitatediui¬

Expanded text:
litas, et accedens voluntatis arbitrium, quod totum hominem quodam conjugii sibi jure distringit. Huic infidelitas socrus est, quae nos ex ea natos, atque a fide metuque Dei peregrinantes accipiens, ut inter infidelitatem voluptatemque possessos, et in ignoratione Dei et in omnium vitiorum oblectatione detineat. 24. Regenerapeccatis atque auctoribus separamur; recisique quadam exsectione gladii Dei, a patris et matris affectionibus dissidemus: et veterem cum peccatis atque infidelitate sua hominem exuentes, et per Spiritum anima et corpore innovati, necesse est ut ingeniti et vetusti operis consuetudinem oderimus. Et quia corpus ipsum per fidem mortificatum, in naturam animae, quae ex afflatu Dei venit quamvis id ipsum adhuc in materia sua exstet, evadat; quia communio ipsis invicem concilietur ex verbo: idcirco jam unum atque idem cum anima velle coepit effici, scilicet ut illa est spiritalis, quibus libertas voluntatis a socru sua, id est, ab infidelitate divi
Abbreviated transcription (Latin):
autem hoc quod erat & natum est uerbum quod fuit semper
in patre: atq: ita filius. & aet̃nitatis & natus ẽ : quia ñ aliud in eo
corpus & hominem factum ẽẽ ꝑfecta confessio ẽ: qui a sicut
a eternitas naturȩ nrae corpus accepit: ita cognoscendũ ẽ.
naturam corporis nrꝗ̃e aeternitatis ad sum merepos seuir tutẽ:
Igitur quia sum mum infideis tabonum ẽ: adiscipulis requirit
quem sehomines essedicerent: & ad iec.t hominis filium.

Expanded text:
autem hoc quod erat: et natum est Verbum quod fuit semper autem hoc quod erat: et natum est Verbum quod fuit semper in Patre. Atque ita Filius et aeternus et natus est: quia non aliud in eo corpus, et hominem factum esse, perfecta confessio est: quia sicut aeternitas naturae nostrae corpus accepit; ita cognoscendum est, naturam corporis nostri aeternitatis assumere posse virtutem. Igitur quia summum in fide ista bonum est; a discipulis requirit quem se homines esse dicerent: et adjecit, hominis filium.
Abbreviated transcription (Latin):
opera ineffectũ fidei : & p̃for mationemrerũ consequentium
constituta sint: ut inquorũ tempora atq ae tatemuetascon¬
tigis set: nihil ultra inueritatis similitudine speipositũ arbi¬
trentur: nedoc trina farisaeorũ xp̃m nesciens effectus ueri¬
tatis euangelicae corrum peret.
cipulos suos. & reliqua.: In proces suser monis atq: operis abso¬
gendi se formam rationemq constituit. Est autẽ haec uera
& in uiolabilis fides exdõ ae cernitatis: cui obid quod semꝑfilius fu¬
erit. semꝑ et ius patrisenomensit: nesi non semꝑfilius. non semꝑ
& pater sit dm̃ filium ꝓfectũ fuis se cuisit ecaeternitate paren¬
tis aet̃ nitas: nasciaute̾ eũ cui uoluntas eu ÷ fuit. cuiis inuirtu¬
te ac potestate in erat ut nascetur: Est ergofilius dĩ eedõ. ds.
unus in utroq: theo thetam eñiquãdĩ tetalatine nuncupant.
a et̃ nieius parentis ex quo nascendo ẽ ꝓfectus accepit: Accepit

Expanded text:
opera in effectum fidei et in praeformationem rerum consequentium opera in effectum fidei et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: ut in quorum tempora atque aetatem veritas contigisset, nihil ultra in veritatis similitudine spei positum arbitrarentur; ne doctrina Pharisaeorum Christum nesciens, effectus veritatis evangelicae corrumperet. 4cipulos suos, et reliqua . In processu sermonis atque operis absouamdam intelligendi se formam rationemque constituit. Est autem haec vera et inviolabilis fides, ex Deo aeternitatis cui ob id quod semper filius fuerit, semper et jus patris et nomen sit; ne si non semper filius, non semper et pater sit Deum filium profectum fuisse, cui sit ex aeternitate parentis aeternitas. Nasci autem eum voluntas ejus fuit , cujus in virtute ac potestate inerat ut nasceretur. Est ergo filius Dei ex Deo Deus, unus in utroque: theotetam enim, quam deitatem Latini nuncupant, aeterni 749 ejus parentis, ex quo nascendo est profectus, accepit. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis suae signum constitutum ẽ ẽ. demonstrat. ipsere¬
missionẽ peccatorum paenitentiã p̃dicans dehierusalem
uel synagoga immundorum sp̃mdominante fastu ei ciendu
& pilatipotestati idẽ. sȩculi iudicio tradendus. & amortetam¬
quam elementi eiusdem monstroglutiendus: Et post triduũ
ex ea contradictionem hominis quemad sumpserat non reten¬
tus uiuus atq: in corruptus. emergens: eaigitur quae in ho¬
mine de conceptu uirginis sumpto diuinarũ erant plena uir¬
tum cog nosci atq intellegi deseuoluit & ꝓphetae sigi
aliis legitur dimissis turbis ab ut: sed quia infidelitatis
scribitur: sed reliquissi me¬
ercumuenis set trans fretum oblitisunt discipulieuis panes accipe¬
re ihs autem dixitillis: ad tendite uobis a fermento farisaeorũ
& sad ducaeorum: Absoluta omnis defermento farisaeorũ & sad¬
duceorum obscuritasest quod autẽ abstinere se eo a postoli ui¬
bentur : non ad misceridoctrinȩ iudȩorũ monentur: quia legis

Expanded text:
potestatis suae signum constitutum 748 esse demonstrat, ipse remissionem peccatorum per poenitentiam praedicans, de Jerusalem vel Synagoga immundorum spirituum dominante flatu ejiciendus, et Pilati potestati, id est, saeculi judicio tradendus: et a morte tamquam elementi ejusdem monstro glutiendus: et post triduum ex ea, contra conditionem hominis quem assumpserat non retentus, vivus atque incorruptus emergens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et prophetae signo aliis legitur, dimissis turbis abiit: sed quia infidelitas dicitur, sed reliquisse. Et cum venisset trans fretum, obliti sunt discipuli ejus panes accipere. Jesus autem dixit illis: Attendite vobis a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum . Absoluta omnis de fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum obscuritas est. Quod autem abstinere se eo apostoli jubentur, non admisceri doctrinae Judaeorum monentur; quia legis
Abbreviated transcription (Latin):
primus agnosceret  O. innuncupatione noui nominis felix
ec clesiae fundamentum digna que aedificatione illius petra
quȩ infernas leges. & tartariportas &omnia morts claus¬
tradis soluere᷑. O. beatus caeli ianitor: cuius arbitrio cla¬
ues aeterni aditus traduntur. cuius terres treiudiciũ prae¬
dicata auctoritas sit incaelo: ut quae interris aut ligata
sint aut soluta statuti eiusdem conditionem optineant
delicet & ꝓfetas : ceterum resurrectionis testimonium
proprium ẽ apostolorum: & quia scientium in sp̃ũ. xp̃m
beatitudo monstrata est negate rur sum humilitatis

Expanded text:
 esset, primus agnosceret. O in nuncupatione novi nominis felix  esset, primus agnosceret. O in nuncupatione novi nominis felix Ecclesiae fundamentum, dignaque aedificatione illius petra, quae infernas leges, et tartari portas, et omnia mortis claustra dissolveret! O beatus coeli janitor, cujus arbitrio claves aeterni aditus traduntur, cujus terrestre judicium praejudicata 750 auctoritas sit in coelo: ut quae in terris aut ligata sint aut soluta, statuti ejusdem conditionem obtineant delicet et prophetas. Caeterum resurrectionis testimonium proprium est apostolorum. Et quia scientium in Spiritu Christum beatitudo monstrata est; negatae rursum humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Haec enim confessionis tenendaratio estut sicut dĩ filium: ita&
filium hominis meminerimus: quia alterũ sinealtero nihil spe
numopinionib quid deseipsi sentiant quaerit petrus respondit:
Tues xp̃s filius dĩ uiui. Sed petrus condicionem ꝓpositionis ex¬
penderat ¶ Dñs eñidixerat . Quem me homi nes essedicunt filiũ
hominis: & certe filium hominis contemplatio corporis profe¬
rebat: sed ad dendo quem me essedicunt. significauit p̃ter id qđ
in se uidebatur esse. aliud sentiendũ erat em̃ hominis filius: qđ
igitur deseopinandi iudicium desiderabat : Non illum arbitra¬
mur quod seipse confessus est: Sed hoc cultum erat dequoquae¬
rebatur: in quod secredentium fides debebat etendere Et
dignum plane confessio petrip̃mium consecuta est: quiadĩ
filium in hominem uidis s&: beatus hic ẽ. ut ultra huma nos ocu¬
los & intendisse & uidisse laudatus est : non id quod ex carne
& sanguine erat contuens: seddĩ filiũ caelestis patris reuelati¬

Expanded text:
Haec enim confessionis tenenda ratio est, ut sicut Dei filium, ita et filium hominis meminerimus: quia alterum sine altero nihil spei num opinionibus, quid de se ipsi sentiant quaerit. Petrus respondit: Tu es Christus filius Dei vivi . Sed Petrus conditionem propositionis expenderat. Dominus enim dixerat: Quem me homines esse dicunt, filium hominis? Et certe filium hominis contemplatio corporis praeferebat: sed addendo, quem me esse dicunt, significavit, praeter id quod in se videbatur, esse aliud sentiendum; erat enim hominis filius. Quod igitur de se opinandi judicium desiderabat? Non illud arbitramur, quod de se ipse confessus est: sed occultum erat de quo quaerebatur, in quod se credentium fides debebat extendere. dignum plane confessio Petri praemium consecuta est, quia Dei filium in homine vidisset. Beatus hic est, qui ultra humanos oculos et intendisse et vidisse laudatus est: non id quod ex carne et sanguine erat contuens, sed Dei filium coelestis patris revelati
Abbreviated transcription (Latin):
sententia quibusdã dictũ ẽ. Vobis donatũ .ẽ. proxp̃o
non solum ut credatis in eũ: uerũ etiam ut pattam ini proeo.
ter audit utrũq: donatũ. Plura sunt et alia testimonia
quibus idostenditur : sed hoc nunc non agimus. Alibi autẽ
uolens intelligi speciem partẽ. genus autẽ totũ. Cuius
ea pars est quã non cupat speciem : sicut una quaeq ciuitas
parsest utiq uniuersi tatis gentiũ: hanc ille uocat spe¬
ciem Cenus autẽ : om̃s gentes : Neque hincea dis¬
detnendi sebtlitis adbibenda ẽ quacadialettes serelalisp
to uete parlẽ et spetieti quuid intersit acetis some disfu

Expanded text:
qua sententia quibusdam dictum est, Vobis donatum est prqua sententia quibusdam dictum est, Vobis donatum est prnon solum ut in eum credatis, uerum etiam ut patiamini pro eo. ter audit utrumque donatum? plura sunt et alia testimonia, quibus id ostenditur, sed hoc nunc non agimus, alibi autem uolens intellegi speciem partem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes. neque hic es discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur, qui inter partem et spe
Abbreviated transcription (Latin):
mixta ẽ dicit. Ipsi autẽ conuersis retro. Quã uis illi um
significentur his uerbis. Sed qnm̃ nunc inunos̃ tãquã de
ipsis loquitur. de quibus loquebatur : non tamen sem ꝑ
in uno erunt. Ipse .ẽ. quippe ille seruus cõmemoratus in
euangelio : cuius dñs cũuenerit diuidit eũ et partẽ eius

Expanded text:
ermixta est, dicit: ipsi autem conuersi sunt retro, quamuis alii iam ermixta est, dicit: ipsi autem conuersi sunt retro, quamuis alii iam significentur his uerbis. sed quoniam nunc in uno sunt, tamquam de ipsis loquitur de quibus loquebatur. non tamen semper in uno erunt: ipse est quippe ille seruus commemoratus in euangelio, cuius dominus, cum uenerit, diuidet eum et partem eius
Abbreviated transcription (Latin):
stulam nunc hi poctite noncũ illo. eẽ. dicendisunt quã iuis in
eius et undeastut ecła Vnde poterat istaregula et sic
appellari : ut diceretur de ꝑmixta eccła. Quae reguln
intellectorẽ uigilantẽ requirit: quando scriptura cuinat
alios iamloquaetur : tamquã adeos ipsos ad quos loquebatut
unde turloqui llel deipsis cumdealiis iamloquatur tãquã
unum sic utrorũq corpus propter tẽporariã commixtioneo
ettomunionẽ sacramentorum. Ad hoc ꝑtinet incantico
canticorũ Fusca sũ et speciosa ut tabernaicula cȩdatpat
bem : intra una recia pisciũ bonorũ et malorũ. Taberna¬
cula enim caedar ad hismahelem ꝑtinent : quinonerit hen¬
res cumfilio libere. Itaq: cumdebona parte ds̃dicat. ducant
calcos inuiã quã non nouerat et semitas quas non nouer̃ calcabuNt
et faciam illis tenebras in lucẽ et praua indirectũ: baecuerba
faciam et nonderelinquã eos mox dealia parte quae mala ꝑ

Expanded text:
etiam nunc hypocritae non cum illo esse dicendi sunt, quamuis in etiam nunc hypocritae non cum illo esse dicendi sunt, quamuis in eiusappellari, ut dice retur: "de permixta ecclesia". quae regula intellectorem uigilantem requirit, quando scriptura, cum ad alios iam loquatur, tamquam ad eos ipsos ad quos loquebatur uidetur loqui, uel de ipsis, cum de aliis iam loquatur, tamquam unum sit utrorum. que corpus propter temporariam commixtionem et communionem sacramentorum. ad hoc pertinet in Cantico canticorum: fusca sum et speciosa ut tabernacula Cedar, ut unitatem intra una retia piscium bonorum et malorum . Tabernacula enim Cedar ad Ismaelem pertinent, qui non erit haeres cum filio liberae . Itaque cum de bona parte Deus dicat, Ducam caecos in viam quam non noverunt, et semitas quas non noverunt calcabunt; et faciam illis tenebras in lucem, et prava in directum: haec verba faciam, et non derelinquam
Abbreviated transcription (Latin):
maxime propter illa quȩ sicut donatista hereticus loqui¬
tur. Quid autẽ doceant et ammoneant istȩ septẽ regulȩ
breuiter ostendam: Prima dedño et eiuscorpore t
in quascientes aliquando capitis et corporis idestxp̃i et
ecclesiȩ unã ꝑsonã nobis intimari. Neque enim frustra
dictũ ẽ. fidelibus ergo abra hae semenestis : cum sit
unũ semen abrahȩ quod est xp̃s. Non hesi temus quando
a capite ad corpus uela corpore transitur ad capute
ertamen nonseceditut abuna eademꝙ ꝑsona. Vna enum ꝑsena
Coquieus qutnise det dicut sponso im posuit mibi maurae hor ũ dic
uti ququtel or gendun sẽ u. Secunda ẽ dedñ corponenirꝑ¬
uttor quod quidem nonita debuit appellatina Nomeniri
reuequo sin uor puscei quod cum illo noneret inacturnũ  sed
dicendũ fuit d elñi corpore uero ata. ꝑmigeto dituero ater
braulausi uel quidaliud: Quia non solũ indistertiaũ ueitum

Expanded text:
maxime propter illa quae sicut donatista haereticus loquimaxime propter illa quae sicut donatista haereticus loquitur. Quid autem doceant vel admoneant istae septem regulae, IANA In. Prima "de domino et eius corpore" est. in qua scientes aliquando capitis et corporis, id est Christi et ecclesiae, unam personam nobis intimari — neque enim frustra dictum est fidelibus: ergo Abrahae semen estis, cum sit unum semen Abrahae, quod est Christus — non haesitemus, quando a capite ad corpus uel a corpore transitur ad caput, et tamen non receditur ab una eademque persona. una enim persona loquitur dicens: sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut utique intellegendum est. Secunda est "de domini corpore bipertito". quod quidem non ita debuit appellare; non enim re uera domini corpus est quod cum illo non erit in aeternum, sed dicendum fuit: "de domini corpore uero atque permixto" aut" uero atque simulato" uel quid aliud, quia non solum in aeternum uerum
Abbreviated transcription (Latin):
rem seribere : et secretorũ legis uel uti daues eduminaria fabri¬
en otiesten tenim quaedã regulȩ mrstige quȩ uniuersȩ legisito¬
sn obt mert et ueri tatis thesauros aliquibus inui sibiles ficiuns
quarũst ratio regularũ sine inuidia ut cõmunicamus accepta
furerit clausa quae que patefient etobscura diluci dabun¬
tuarsis iubciuis prophetiȩ in mensam siluã ꝑambullnss histn¬
giilis quodam modo lucistramitib: deductus aberrore defenda¬
nes sa ligmueces ss neque dixis set clauon quas quo dat siuuit
sed dansa multa patefientiuerũ dixissec. nectaelibora fo
itq uti lioperisuo plus quã resipsa postulat cdando inspeno
falsam lectorem eius cognitorẽq misis set : Quodideo dicen¬
dumputaui: udiber ipse elegatur abtudiosis quia plurce¬
mũ a diuuat adseripturas intellegendas et non de illo spere¬
tur tantũ quantũ non habet. Caute sane legendus pst
non solũ propter quȩdam in quibus ut homo erraui Ceđ

Expanded text:
rum scribere, et secretorum Legis veluti claves et luminaria fabricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae universae Legis recessus obtinent, et veritatis thesauros aliquibus invisibiles visibiles faciunt. Quarum si ratio regularum sine invidia, ut communicamus, accepta fuerit; clausa quaeque patefient, et obscura dilucidabuntur; ut quis prophetiae immensam silvam perambulans, his regulis quodammodo lucis tramitibus deductus ab errore defendaiversae Legis recessus: neque dixisset, Clausa quaeque patefient, sed, clausa multa patefient; verum dixisset, nec tam elaborato atque utili operi suo plusquam res ipsa postulat dando, in spem falsam lectorem ejus cognitoremque misisset. Quod ideo dicendum putavi, ut liber ipse et legatur a studiosis, quia plurimum adjuvat ad Scripturas intelligendas, et non de illo speretur tantum quantum non habet. Caute sane legendus est, non solum propter quaedam in quibus ut homo erravit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ũ testam̃ti noui gratiã comm̃daret ut in conparatione ueteris emni¬
naeret. Epła nr̃a uos estis scripta non atramento sed spũdĩ uiui p̃
in tabulis lapideis : sed in tabulis cordis carnalibus: hinceẽ respicit et
ꝑspicit ductũ . ubi iste propheta dicit. et dabo uob̵ cornouum et spm̃
nouum dabo inuos: et auferã corlapideum de carneura et dabo uob
corcarneũ ⁊ Corquippe carneũ undeait apłs. tabulis cordis carna¬
us a corde lapideo uoluit uita sentiente discerni: et ꝑuitã se¬
entẽ significauit intellegentẽ. Sic fit isrł sp̃italis non unius
gentis : sed omniũ quȩ ꝓmis sȩs̃ patribus in eorũ semine qđ ẽ xp̃s.

Expanded text:
it apostolus, cum testamenti noui gratiam commendaret, ut in comparatione ueteris emiit apostolus, cum testamenti noui gratiam commendaret, ut in comparatione ueteris emineret: epistula nostra uos estis, scripta non atramento, sed spiritu dei uiui, non in tabulis lapideis, seperspicit ductum dictum, ubi iste propheta dicit: Dabo vobis cor novum et spiritum nouum dabo in uos; et auferam cor lapideum de carne uestra et dabo uobis cor carneum. cor quippe carneum — unde ait apostolus: tabulis cordis carnalibus — a corde lapideo uoluit uita sentiente discerni et per uitam sentientem significauit intellegentem. sic fit Israhel spiritalis non unius gentis, sed omnium, quae promissae sunt patribus in eorum semine, quod es
Abbreviated transcription (Latin):
congregabouos ex omnibus terris. et inducãuos in t̾rã uram. Etas per¬
gamuos a quamunda : et mundabimini ab omnib: simulacris ur̃is et
mundabouos : et dabo uob̵ cornouum et sp̃mnouum dabo inuos : et au¬
ferã cor la pideũ decarneurã. et dabo uob̵ corcarneũ. Et sp̃m nouum
dabo inuos : et faciã ut in iustitiis meis ambuletis et iudiciamea custodu¬
tis et faciatis. et habitabitis in terrã quã dedi patrib ur̃is. et eritis
mihi inpopulũ. et ego ero uob̵ indm̃ : et munda bouos exomnibus in mun¬
ditus ur̃ĩs. Hoc denouo testam̃to eẽ prophetatũ ad qđ ꝑtinet non¬
lũ unagens illa in reliquiis suis. De quibus alibi scriptũ . ẽ.
erit numerus filiorũ isrł quasia rena maris reliquiae saluae fient.
uerũ etiã ceterȩgentes quae ꝓmis sae sunt patrib: eorũ quietiam nr̃i surł
non ambiguit quisquis intuetur.
Et lauacrũ regenerationis hic. eẽ

Expanded text:
congregabo uos ex omnibus terris et inducam uos in terram uestram. et adspercongregabo uos ex omnibus terris et inducam uos in terram uestram. et adspergam uos aqua munda, et mundabimini ab omnibus simulacris uestris, et mundabo uos, et dabo uobis cor nonum et spiritum nonum dabo in uobis, et auferam cor lapideum de carne uestra et dabo uobis cor carneum. et spiritum meum dabo in uos et faciam, ut in iustitiis meis: ambuletis et iudicia mea custodiatis et faciatis; et habitabitis in terram, quam dedi patribus uestris, et eritis mihi in populum, et ego ero uobis in deum. et mundabo uos ex omnibus immunditiis uestris. hoc de nouo testamento esse prophetatum, ad quod pertinet nonlum una gens illa in reliquiis suis, de quibus alibi. scriptum est: si fuerit numerus filiorum Israhel sicut harena maris, reliquiae saluae fient, uerum etiam ceterae gentes, quae promissae sunt patribus eorum, qui etiam nostri sunt, non ambigit quisquis intuetur et lauacram regenerationis hic esse
Abbreviated transcription (Latin):
ait propheta et echihel. domus st ł habitabit in terra et
polluer illã inuisua. et mnidolis suis et peccatis suis i Se¬
cundũ in munditiũ menstruate. facta ẽ uia corũ ante faciem
meam : et effudirã itã suꝑ eos et disꝑsuillos internationes
et uentila in eos in regiones : secundũ uiascorũ. et scđm petcita
corũ itdiciieos ꝑacile ẽ inquã hoc intellegere deilla
quiahaec omnia carnalis populas isł et fecit et pas sus est.:¬
Alia etim quae sequuantur eidem intelleguntur populo conuenire:
Sed cum ceperit dicere et scĩ ficabo nom̃ meũ scm̃ Illud magnum
d pollutũ ẽ in ternationes qđ pollu istis in medio earũ et scient
gentes qnm̃ egosũ dñs iamintentus debet eẽ quilegit quem ad modũ
species excedatur et adiungatur genus. : sequitur enim et dicit.
Dum sc̃ĩficor in uob̵ ante oculos eorũ : et accipiamuos degentibus et

Expanded text:
ait propheta Ezechihel: domus Israhel habitauit in terra, et ait propheta Ezechihel: domus Israhel habitauit in terra, et polluerunt illam in uia sua et in idolis suis et peccatis suis; secundum immunditiam menstruatae facta est uia eorum ante faciem meam. et effudi iram meam super eos et dispersi illos inter nationes et uentilaui eos in regiones, secundum uias eorum et secundum peccata eorum iudicaui eos - facile est, inquam, hoc intellegere de illa quia haec omnia carnalis populus Israhel et fecit et passus est.lia etiam quae secuntur eidem intelleguntur populo conuenire; sed cum coeperit dicere eis: et sanctificabo nomen meum sanctum illud magnum, quod pollutum est inter nationes, quod polluistis in medio earum, et scient gentes, quoniam ego sum dominus, iam intentus debet esse qui legit, quemadmodum species excedatur et adiungatur genus. sequitur enim et dicit: dum sanctificabor in uobis ante oculos eorum. et accipiam uos de gentibus et