comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asno. ex u ies. sicut ser.¬
ipti esc No i iudicabit dosinꝰ
bis ind sir S cũ fidelssimꝰ
famu  ogni eret diaboli¬
ca franci iaxari. sciebat sam̃
eum inion potuisse p̃ualere:
nisi licentiam diuinis iussionib
accepissẽt. Ideoq ad illum loqͥt᷑
in ciuus potestate uniuersa st̃
posita. Sagnte: & in bono
in malo accipiuntur. In bono.
ut ẽ illud. Sagntaᷤᷤ suas ar-¬
dentib effecit. Nam hie sa¬
gntȩ designant diabolicas potesta¬
tes quȩ tamquam dela uulnerant.
quando domini ꝑmissione dirigun¬
tur. Et bene dixit infixȩ: quia do¬
lorib eius requies ee̾ non pote¬
rat. Sic enim &e ipse beatissimus
dicit. Quia sagictȩ domini in me
sunt: quaruni indignatio ebibit
spm̃ meum. & terrores domini
militant contra me. Sequitur.
Et confirmasti suꝑ me manum
tuam. Cum diuina uirtus fide¬
lium salutem uitamiq semꝑ operet᷑:
hic quasi manib eius imputatur.
quod diu eladib numerosis affli¬

Expanded text:
as non exigit ultiones; sicut scras non exigit ultiones; sicut scriptum est: Non judicabit Dominus bis in idipsum . Sed cum fidelissimus famulus se cognosceret diabolica fraude vexari, sciebat tamen eum in se non potuisse praevalere, nisi licentiam divinis jussionibus accepisset; ideoque ad illum loquitur in cujus potestate universa sunt posita. Sagittae et in bono et in malo accipiuntur. In bono, ut est illud, Sagittas suas ardentibus effecit . Nam hic sagittae designant diabolicas potestates, quae tanquam tela vulnerant, quando Domini permissione diriguntur. Et bene dixit, infixae, quia doloribus ejus requies esse non poterat. Sic enim et ipse beatissimus dicit: Quia sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum, et terrores Domini militant contra me. Sequitur, et confirmasti super me manum tuam. Cum divina virtus fidelium salutem vitamque semper operetur, hic quasi manibus ejus imputatur quod diu cladibus numerosis affli
Abbreviated transcription (Latin):
tionem pͣstat: ista exigit ultionẽ.
Hinc est quod rogat ut non ar¬
guatur in ira: ne in eum dãpna-¬
tio ꝑpetua uindicetur. Sic enim
metuens & in libro suo dicit. Iratꝰ
est contra me furor eius. et sic me
habuit quasi hostem suum. De ira
uero domini: pater augustinus in
libro enchiridion. pulchra breui¬
tate disseruit dicens. Cum autem
deus irasci dicitur: non eius sig¬
nificatur ꝑturbatio qualis est in a¬
nimo hominis irascentis. s ex huma¬
nis motib translato uocabulo uin¬
dicta eius quȩ non nisi iusta est.
irȩ nomen accepit. De ira deniq
uel furore illa sufficiant: quȩ de
talib uerbis in psalmo sexto iã
dicta sunt.
Quoniam sagittȩ tuȩ infixȩ
sunt mͥ: & confirmasti suꝑ me
manum tuam
ecuta est causa ꝓbabilis:
ut in illo iudicio iaͣ non
debeat puniri qui malis
pͣsentib .i. hementer af¬
fuctus est. Dominus enuim cum
hic undicit.  parcit. quoniã
cleien a psi  in idipsum du-¬

Expanded text:
tionem praestat, ista exigit ultionem. tionem praestat, ista exigit ultionem. Hinc est quod rogat ut non arguatur in ira, nec in eum damnatione perpetua vindicetur. Sic enim metuens et in libro suo dicit: Iratus est contra me furor ejus, et sic me habuit quasi hostem suum . De ira vero Domini Pater Augustinus in libro Enchiridion pulchra brevitate disseruit dicens: Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis; sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. De ira denique vel furore illa sufficiant quae de talibus verbis in psalmo sexto jam dicta sunt. Vers. 2. Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi, et confirmasti super me manum tuam. Secuta est causa probabilis; ut in illo judicio jam non debeat puniri, qui malis praesentibus vehementer afflictus est. Dominus enim cum hic vindicat, ibi parcit, quoniam clementia ipsius in idipsum du
Abbreviated transcription (Latin):
se quoq ad flagella testatur. quoniã
plus se adhuc mereri putat. quam ui-¬
detur ẽẽ ꝑpessus. Post hec ꝓuenit quȩ
semꝑ penitentib datur exultatina con¬
clisio. ubi iam a cladib omnib libe¬
ratus. salutis suȩ dm̃ ꝓfitetur auetorem:
ut manifeste doceaturͣ in spe cercissima
ollocatus qui tantȩ leticiȩ participati¬
one ditatus est.
ne̾ ne in ira tua arguasme:
neq in furore tuo corripias
ir iste sanctissimusme.
sicut de eo dominus dixit sim¬
plex. rectus. ac timens dm̃ ac
sicelens a malo. cum temptationib
daboli fuisset traditus ad ꝓbandum.
inter dolores anxius non e̾rat tantum
de sua pęna sollicitus. quantum de do¬
nni offensione suspectus. rogat ne tor¬
enta quȩ patiebatur irato iudice sus.¬
aneret. Uerberatio enim quȩ uenit a
quieta mente correctio est: sicut legit᷑.
Argue sapientem: &e amabit te. Quȩ
lntem uenit ab infenso iudice. rationa¬
uliter formidatur. Illa enum emenda¬

Expanded text:
se quoque ad flagella testatur: quoniam se quoque ad flagella testatur: quoniam plus se adhuc mereri putat, quam videatur esse perpessus. Post haec provenit quae semper poenitentibus datur exsultativa conclusio: ubi jam a cladibus omnibus liberatus, salutis suae Deum profitetur auctorem; ut manifeste doceatur in spe certissima collocatus, qui tantae laetitiae participatione ditatus est.ne, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Vir iste sanctissimus; sicut de ipso Dominus dixit: Simplex, rectus, et timens Deum, ac recedens a malo , cum tentationibus diaboli fuisset traditus ad probandum, inter dolores anxius, non erat tantum de sua poena sollicitus, quantum de Domini offensione suspectus, rogat ne tormenta quae patiebatur irato judice sustineret. Verberatio enim quae venit a quieta mente correctio est, sicut legitur: Argue sapientem, et amabit te ; quae autem venit ab infenso judice rationabiliter formidatur. Illa enim emenda
Abbreviated transcription (Latin):
ustodi ueritatem & uide
equitatem. quoniam sunt reliquis
liomini pacifico.
Um nos pͣcipit custodire
ueritatem. admonet ne n
bere debeamus. Custodis
hoc retractat. nulloq moinento ab
ea sollicitudine segregatur. S qu
est ista ueritas.: Utiq deus qui d¬
it. Ego sum ueritas. Ergo si denl
custõdias. ille te sine dubicatios¬
mus. ut omnino passiones ipsȩ sibi
congruere ac conuenire uideantur.
Psalmus ergo iste penitẽtis. quadri¬
fria distincꝰtione diuisus est. Prmmo
continet exordium in quo miscdiã
mouet benigni iudicis uita penalis.
Sequitur biꝑtita narratio: ubi &e
corpus suum diuersis pęnis afflictũ
cõmemorat: & anuum refert ami¬
o imputationib grauiter sauciatũ.
uit cum nulla consolatio in utraq
prte relinquit᷑. tocis uirib dominꝰ
eroretur. Tertio subiungitur col¬
atio medicinȩ salutaris : quoniam
nter multiplices calamitates spem
uam dicit in domino posuisse. Mo.¬
re autem deuotissimi famuli paratũ

Expanded text:
i veritatem et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Dum nos praecipit custodire veritatem, admonet ne in bere debeamus. Custodirehoc retractat, nulloque momento ab ea sollicitudine segregatur. Sed quae est ista veritas? utique Deus, qui dixit, Ego sum veritas . Ergo si Deum custodias, ille te sine dubitatiomus; ut omnino passiones ipsae sibi convenire ac congruere videantur. Psalmus ergo iste poenitentis quadrifaria distinctione divisus est. Primo continet exordium, in quo misericordiam movet benigni judicis vita poenalis. Sequitur bipartita narratio, ubi et corpus suum diversis poenis afflictum commemorat, et animum refert amicorum imputationibus graviter sauciatum; ut cum nulla consolatio in utraque parte relinquitur, totis viribus Dominus exoretur. Tertio subjungitur consolatio medicinae salutaris, quam inter multiplices calamitates spem suam dicit se in Domino posuisse. More autem devotissimi famuli paratum
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. s omnia uirtutę suȩ duci¬
tatis operatur. Et ne pitares suppli
lacrimas suas dixit. qu̧ uialentȩ sunt̾
semper in pͣcib. & ad clemeutiam me¬
dieinalem amimũ miserantis addueunt.
apud te in terra: &e peregrinus siut
omnes patres mei.
e sileas dixit. i est auiliam
te dicentem. quod euat peliũ
testatur. Remissa sunt tibi
peccata. Siue illud quo a
alio loco psalmus dieit. Dic animȩ
meȩ̃ salus tua ego sum. Siue illud.
Uenite benedicti patris mei perei¬
pite regnũ quod uobis paratũ est
ab origne mundi. Quo circa ennue¬
nit quaquid her sentire uelueris. In.¬
iola uero d eitur qui terram lit.
ad temins s. ꝑueniens extrauo nͭs non
qui in patriȩ suȩ regione consistit.
Qued omni sec̃ cõitenit qui in quu¬
na ciuitate reapitus. Qm̃s enĩ nos

Expanded text:
guitur, sed omnia virtute suae diviguitur, sed omnia virtute suae divinitatis opelacrymas meas dixit, quae violentae sunt semper in precibus, et ad clementiam medicinalem animum miserantis adducunt. apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei. Ne sileas, dixit; id est, audiam te dicentem quod Evangelium testatur: Remissa sunt tibi peccata . Sive illud quod alio loco psalmus dicit: Dic animae meae: Salus tua ego sum ; sive illud: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Quocirca convenit, quidquid horum sentire volueris. Incola vero dicitur, qui terram colit, ad tempus superveniens extraneus, non qui in patriae suae regione consistit; quod omni sancto evenit, qui in divina civitate recipitur. Omnes enim n
Abbreviated transcription (Latin):
tabescere fecisti sicut araneam animã
eius. Prauenit ni fallor expectata
conclusio. ꝓpositioni suȩ apte respon¬
dens. Uerimptamen uane conturba:¬
tur omnis homo uiuens. Sic quiu¬
queꝑtiti syllogisini sieut opinor
didicerat: tanto se ante dominũ ẽnixꝗ
supplicatione fundebat. Uenit ergo
ad ordinẽ tertium. ubi humiliter &
confidenter exorat renuiti sibi pec¬
cata priusquã uitã finiat. Quapnt᷑
necessariũ est cousiderare. ut ille qͥ
dieꝰtus est mundi uuia tras: ẽ. cur
adhuc tam grauiter uideatur ngeme.¬
re. Scilicet quia nulli suffi nt suitiis
adquisita uictoria: nisi irg fuerit sup-¬
plicatione seruata. Prius itaq itio¬
nẽ dixit: post dep̃cationẽ. Dratio est
nr̃a pandentes. Depͣcatio uero er fre¬
quens ce assidua supplicatio. quȩ ab img
pectoris ꝓfertur arebore Nudi eni
quod seqͥuitur. Aurib perripe laerunaᷤ
meas. Frequenter diximus am̃ quod
uidet audire : quod audit uidere: qͥ i
non in corporalili inembris distin¬

Expanded text:
tabescere fecisti sicut araneam animam ejus. Provenit, nisi fallor, exspectata conclusio propositioni suae apte respondens: Verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Sic quinquepartiti syllogismi, sicut opinor,didicerat, tanto se ante Dominum enixa supplicatione fundebat. Venit ergo ad ordinem tertium, ubi humiliter et confidenter exorat remitti sibi peccata, priusquam vitam finiat. Quapropter necessarium est considerare, ut ille qui dictus est mundi vitia transiliisse, cur adhuc tam graviter videatur ingemere? Scilicet quia nulli sufficit de vitiis acquisita victoria, nisi jugi fuerit supplicatione servata. Prius itaque orationem dixit, post deprecationem. Oratio est us vota nostra pandentes. Deprecatio vero est frequens et assidua supplicatio, quae ab imo pectoris profertur arcano. Audi enim quod sequitur, auribus percipe lacrymas meas. Frequenter diximus Deum, quod videt, audire; quod audit, videre: quia non corporalibus membris distin
Abbreviated transcription (Latin):
modo uestem temporis necessitate ꝑqui¬
rens. uel alia niis innumera quibus
in hoc mundo subdita tenetur huma¬
nitas. Et bene dixit conturbabitur.
quia puritatem mentis perdunt. qui
desideriis temporalib occupantur. Ad-¬
didit. Thesaurirat. & ignorat cui
gregat ea. Hinc ꝓbatur Sulta rani¬
tas. quoniam eupit peritira . ruar
&̾ transitoria custodire. ma:ir
possessio earum ꝓbetur inceta. Ni
qui se putat caris filiis relinquere.
ignorat si ea ñ magis conting
imicissimis possidere. Et intu
licet multa sint suulia n quib ho¬
minũ mutabilitas accusatir. auaici¬
a tamen electa est. eni hec potius im.¬
putentur. ut insigne malum audirec
quod sibi dicꝰtum & uitia minora
cognosceret. Scriptum es enim.P
dix omniũ maloꝵ miditas ii.¬

Expanded text:
modo vestem corporis necessitate perquimodo vestem corporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit, thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum mutabilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium malorum cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quod uidet. quod est. quod ad mencẽ
conuertitur se regentem. quod inter cre¬
aturas reliquas ualde dicitur bonum
quamuis hȩc in domino longe aliter
sumneq sint quam in creaturis ẽẽ di¬
etutur. S: quid dicam hominem exte¬
rioiem Comparatur illi uermis. eom¬
paratiir ce lio. comparatur& lapis. non
dignitate substantię. s ex aliqua simili¬
cudinis parte. Sic ad imaginem & si¬
militudinem suam fecisse hominẽ rec¬
te racelligitur deus. si suis partib diui¬
sa reddantur. Quod pater augustinus
in libro questionum titulo. l.i. subti¬
lius diligentiusq trac lauit. S licet
imago ista magna sit. && tanti aueto¬
ris aliqua similitudine glorietur: quod
unut. quod rationalis. quod in morta¬
lis sit homo : tamen qui iam factus
est peccatis obnoxius. & primi patris
ante transgressionem puritati dissimi¬
lis. tamen caducis desideriis turbatur
atq confunditur. modo uiclum cogitãs

Expanded text:
vit, quod videt, quod est, quod ad mentem vit, quod videt, quod est, quod ad mentem convertitur se regentem, quod inter creaturas reliquas valde dicitur bonum; quamvis haec in Deo longe aliter summeque sint, quam in creaturis esse dicuntur. Sed quid dicam hominem exteriorem? Comparatur illi et vermis, comparatur et leo, comparatur et lapis, non dignitate substantiae, sed ex aliqua similitudinis parte. Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similitudine glorietur, quod vivit, quod rationalis, quod immortalis est: homo tamen quia jam factus est peccatis obnoxius, et primi patris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans,
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quid ancilam. nese .s quid ui¬
signe uult inteluod licet homo
gestet: tamen uanis rusc et pa¬
tur. S quid sit istuꝗ axelsu .n. con¬
sequenter exponit. I iagine dei
ambulet homo. Imago dei est illa quã
homo in rerum conditio suscepit:
quando dictũ est. Faciamꝰ honunẽ
ad imaginem && similitudinem nr̃ãm.
Hec sententia sic nobis breuiter diuisa
constabit: si primitus intelligamus a¬
liudesse imaginem aliud similitu¬
dinem. Imagr quippe habet similitu.¬
dinem eius rei cuius imago est. Simili.¬
tudo autem non semꝑ euis habet ima.¬
ginem cui similis est. Etͣ idõ interior
homo qui sicut dicit a postolus. reno¬
uatur de die in diem. in quo est intel¬
ligentia rationis &e ueritatis agnitio
& immortalitas a diuinitate collecła:
merito dicitur habere imaginem di.
quoniam ꝓspiritali actuũ suq dis¬
positione pͣstantior est. Exterior ueri
honio de quo idem dicit apłs. qui
fasce pͣgrauatur. habet tamen aliqͣm
si militudinem creatoris ex eo quod iu¬

Expanded text:
nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit quando dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Haec sententia sic nobis breviter divisa constabit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitudinem ejus rei cujus imago est. Similitudo autem non semper habet ejus imaginem cui similis est. Et ideo interior homo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelligentia rationis, et veritatis agnitio, et immortalitis a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei: quoniam pro spirituali actuum suorum dispositione praestantior est. Exterior vero homo, de quo idem dicit Apostolus,fasce praegravatur, habet tamen aliquam similitudinem Creatoris, ex eo quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
expectare qui iam salatar e
do cognoseitur adieuisse. Pocest au¬
tem hec expectatio & illud iudicũ sig¬
nficare in quo sancti noscuntur ꝑ pe¬
tua gaudia ꝓmereri. Nam uitiorum
transitor egͣregius necesse erat. ut illud
tempus expectare debuisset. quando e¬
um ȩcerua pͣmia coronarent. Sustan¬
tiam uero suam hic non illam adȩ qͣm
ante duos uersus posuit dicit. Ila enĩ

Expanded text:
re, qui jam salutariter mundo cognoscitur advenisse. Potest autem haec exspectatio et judicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tempus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
T ꝓnur itatis ipsius
÷ lomnatiane completus. hic
cepia. P tsus enĩ estuante sese
cura bereni: gii se postulabat ini¬
hre muiseri cri i etaperari. sicut
supra iise de se dieit. Concaluit cor
meum it⁊e me: te in meditatione
mea ȩcardescet ignis. Merito ergo
hie restigerari sibi petebat: qͥ tanti
des derii ilore raglauerr. Addidit.

Expanded text:
t veritatis ipsius illuminatione completus, hic cepta. Professus est enim aestuante se cura succendi, qui se postulabat imbre misericordiae temperari; sicut supra ipse de se dicit: Concaluit cor meum intra me; et in meditatione mea exardescit ignis. Merito ergo hic refrigerari sibi petebat, qui tanti desiderii calore flagraverat. Addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
timus. Arata ueri uis haba
tenue. in terra non bal tut.s per
loca altiora telas quai lat tenruissi.¬
ma uiscerum digestione untexit:
sicut &e a quib dã ueriib sericũ
dicitur exfilari. Hiuc ergo exigno cor.¬
pusculo recte comiersĩ &e afflieti ani.¬
ma comparatur. qui longis obseuati¬
onib ugilusa fatigatus. terrena deserens
subcilissĩmas operationes uirtutũ diui¬
no timiore tabeficatus efficit. Posthȩe
reuertitur ad illud suȩ ꝓpositionis initiũ.
uiua licet irrcrepetur. licet tabefiat. tam̃
fragilitate humanitatis diuersarũ rerũ
ucriet. e consiuditur. S ab hac ꝑtur.¬
uatiore ille solus excipitur: qui ad
T uis contẽplationẽ pura mente
cranstertur. Perfecta est ut estimo re¬
thurici syllogisii qui epicheruna di¬
cicur: qimasueꝑtita ꝓbatio. quã nune¬
riiris suis ut possumus uersibq
idi unis Propositio eius est. Quã¬
qua in imaginem dĩ ambulet homo:
tanien nane conturbabitur. Probatio
ꝓpositonis. Thesauruat: & ignorat

Expanded text:
timus. Aranea vero corpus habet tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfilari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, qui longis observationibus vigiliisque fatigatus, terrena deserens, subtilissimas operationes virtutum divino timore tabeficatus efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositionis initium: quia licet increpetur, licet tabefiat, tamen fragilitate humanitatis diversarum rerum varietate confunditur. Sed ab hac perturbatione ille solus excipitur, qui ad divinam contemplationem pura mente transfertur. Perfecta est, ut aestimo, rhetorici syllogismi qui epichirema dicitur, quinquepartita probatio, quam nunumus, versibusque reddamus. Propositio ejus est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Probatio propositionis: Thesaurizat et ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
nis uitaeet aberetur ut
nichilu S itito substantia
udem peccante dotupniaia est. Cuni.¬
si aliquid iiuatas onculerit. de ꝓpͥo
nor habet apece quod p̃simiat.
ormis luntaens.
S translbor iste uitiorurn
ueri se humninis inspectoue
ciplesset. & futurum dñi
saluatoris aduentum cordis oc ulo
infirmitiae̾ suatꝰ.no te uirtutes
egregias con isutio srmeu t dice̾s.
magna quȩ credimis. Uei npta mͣ
quoniam it hac mortalitrae uer¬
pulsat humana. ⁊ei est adhi.c unum
illud ȩternura qued uos  sua faciat
firmitate consiste. ensa uanitas
sepe dixirius mi talnlitater si giusi¬
sustinet qui hie carne ustitus est. Ex¬
uitȩ consuetudineri nalam: ad illam
ȩteruam desiderans puenire beaticudi¬
nem. ribi se intelligebatb. airun
cum angelis poruonem.

Expanded text:
nte Deum haberetur ut nihilum? Sed merito substantiam Adam peccante damnata est. Cui nisi aliquid Divinitas contulerit, de proprio non habet opere quod praesumat. ens. Cum transilitor iste vitiorum, veri se luminis inspectione complesset, et futurum Domini Salvatoris adventum cordis oculo pinfirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate verpulsat humana, nec est adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa vanitas saepe diximus, mutabilitatem signifisustinet, qui hac carne vestitus est. Exvitae consuetudinem malam, ad illam aeternam desiderans pervenire beatitudinem, ubi se intelligebat habiturum cum angelis portionem.
Abbreviated transcription (Latin):
onis a entȩ hui liti ȩ crreerint
ue dicit amplius no ier. ꝥ esinas suli¬
uenire. quia ion est ei ii ȩcernis affic¬
tionib ꝑmanere Esse enim ꝓpriȩ bieti
est. Merito ei d non se dicebat esse si
se habere cum e oc̾tis nen intellexerit
portionem
Conclusio.
ece uitioꝵ. tiansilitar egregius
quanta nos beatis umȩ i itrutio.¬
nis salubritate eͣ̾menur intei
bla. phemos & iniquos h iberi inguȩ
continentiam. noxia uitorexiu¬
na. rixas grauissima meeri.
cõprimere. Silentrmt. est  uba
uissimos f. cit quaa o⁊ꝑli

Expanded text:
onis accepta humilitate correxerint. Sive dicit, amplius non ero, si desinas subvenire; quia non est esse, in aeternis afflictionibus permanere. Esse enim proprie beati est. Merito ergo non se dicebat esse, si se habere cum electis non intelligeret portionem. Conclusio psalmi. Ecce vitiorum transilitor egregius quanta nos beatissimae institutionis salubritate commonuit, inter blasphemos et iniquos habere linguae continentiam, noxia vitare certamina, rixas gravissima moderatione comprimere. Silentium est quippe vissimos facit
Abbreviated transcription (French):
a tenuit regiaue captiuos. . quan.¬
do nos misidia etus suscipit incclȩ
id est de babilonia an hierłm. ipso
attrahente trampomiur .I.leo enĩ¬
posur anud te: e r in diaboli.

Expanded text:
tenuit regione captivos; sed quando nos misericordia ejus suscepit, incolae id est, de Babylonia ad Jerusalem, ipso attrahente, transponimur. Ideo enim, apud te, ut non in diaboli,
Abbreviated transcription (Latin):
illi feliciter erigentur. Et quia
dixerat suꝑexaltatum: ne putares
eum tantum supra humiles euec¬
tum: addidit. Et eleuatum suꝑ
cedros libani. ut ipsis quoq ꝓee¬
ris cacuminili: celsior appureret.
Cuius ꝓuectus ideo tantum ex¬
tollitur. ut eius in remediabilis eu.¬
ma monstraretur. Hoc etiam de
diabolo intelligi fas est. De quo
iohel ꝓpħa test̾atur dicens. Et eũ
qui ab aquilone est fugabo a uo¬
bis: & eiciam in terram sitientẽ
& desertam. & exterminabo faciẽ
eius in mare illud primum. & pos¬
teriora enus in mare nouissimum.
Grãs agimus domine dispositionib
tius. Nam quid iste liber faceret
qui mundum religatus affligit:¬

Expanded text:
illi feliciter erigentur. Et quia illi feliciter erigentur. Et quia dixerat, superexaltatum, ne putares eum tantum supra humiles evectum, addidit, et elevatum super cedros Libani, ut ipsis quoque proceris cacuminibus celsior appareret. Cujus profectus ideo tantum extollitur, ut ejus irremediabilis ruina monstretur. Hoc etiam de diabolo intelligi fas est, de quo Joel propheta testatur dicens: Et eum qui ab Aquilone est, effugabo a vobis, et ejiciam in terra sitienti et deserta; et exterminabo faciem ejus in mare illud primum, et posteriora ejus in mare novissimum . Gratias agimus, Domine, dispositionibus tuis. Nam quid iste liber faceret, qui mundum religatus affligit
Abbreviated transcription (Latin):
ritus adipisei. Sequitur. Cũ pere¬
unt pecratores uidebis. Duppliei
ratione nistq gaudia cumulantur.
Primum cũm senseruit in quan¬
tis sint iocunditatib collocandi. de¬
mnde cum uiderint penas peccatoꝵ
ex ultabunt amplius ab ȩterno sẽ
supplicio liberatos. Tune enim gͣ¬
tior fit qualitas muneris actriꝰ¬
buti: quando conspecła fuerit pe¬
nalis aduersitas. Ergo hoc quod¬
dicit uidebis. hoc est quod nunc
credis. cunc absolute cognosces. & le-¬
taberis illis digne pereuntib. te in
summa heatitudine per gratiam
domini collocatum.
dicina prestatur. Dicunt
enim quidam. Si deo
talia displicerent: peecatorib tanta
felicitas nunime ꝓueniret. Idõq
per energiam quę actũ rei incor¬
porea miaguiatione repͣsentat. ui
disse se impͦium dicit creuisse. non
ad honorem s potius ad ruinam.
Pleuantur enim tales hic supra
nistos. quia illi sunt humiles isti
suꝑbi. S: isti in iudicio cadent:

Expanded text:
ritus, adipi sci. Sequitur, cum perieritus, adipi sci. Sequitur, cum perierint peccatores videbis. Duplici ratione justorum gaudia cumulantur. Primum cum senserint in quantis sint jucunditatibus collocandi; deinde cum viderint poenas peccatorum, exsultabunt amplius ab aeterno se supplicio liberatos. Tunc enim gratior fit qualitas muneris attributi, quando conspecta fuerit poenalis adversitas. Ergo hoc dicit, videbis, hoc est quod nunc credis, tunc absolute cognosces, et laetaberis, illis digne pereuntibus, te in summa beatitudine per gratiam Domini collocatum. nissima praestatur. Dicunt enim quidam: Si Deo talia displicerent, peccatoribus tanta felicitas minime proveniret. Ideoque per energiam, quae actum rei incorporeae imaginatsse se dicit impium crevisse non ad honorem, sed potius ad ruinam. Elevantur enim hic tales supra justos, quia illi sunt humiles, isti superbi; sed isti in judicio cadent,
Abbreviated transcription (Latin):
tyres relinqueret ꝑsecutq manibus
carnaliter occidendos. Tunc enim fa¬
mulos suos iam non derelinquet ar¬
bitriis impiꝙ : s in ȩterna pace
positos possidebit ab omni periculo
liberatos. Nec dampnabit eũ cuͣ
iudicabitur illi. Non dampnat iꝰtũ
cuͣ iuidicat impium: s discrecione
meritꝙ istum beatitudo suscipiet.
illum debita pena torquebit.
terram. cum pereunt peccatores
uidebis.
yperiorib reb diligencer
expositis. quȩ ad ȩternam
poterant beatitudinem
ꝑ̃tinere. redit ad iustum consolans
eum & dicens. Tu qui iam credidiᷤ¬
ci ad quȩ hona euehi possis. confi¬
denter expecta dominum id est
patienter age. Et qualis sic ipsa
patientia: non tacetur. Non enĩ
ocioso dicitur expecꝰta. s laboranti
qui uias domini hoc est sacratissuma
pͣcepta custodit. Apte quoq sua
reddidit suis. Terram illam nisi
sic magna. sic saueta. sic cęlestis ẽ:
quam nemo preualet nisi bene me¬

Expanded text:
tyres relinqueret persecutorum manibus tyres relinqueret persecutorum manibus carnaliter occidendos. Tunc enim famulos suos jam non derelinquet arbitriis impiorum, sed in aeterna pace positos possidebit ab omni periculo liberatos. Nec damnabit eum, cum judicabitur illi. Non damnat justum, cum judicat impium; sed discretione meritorum justum beatitudo suscipiet, illum debita poena torquebit. terram; cum perierint peccatores videbis. Superioribus rebus diligenter expositis, quae ad aeternam poterant beatitudinem pertinere, redit ad justum, consolans eum, et dicens: Tu qui jam credidisti ad quae bona evehi possis, confidenter exspecta Dominum, id est patienter age: et qualis sit ipsa patientia non tacetur. Non enim otioso dicitur exspecta, sed laboranti, qui vias Domini, hoc est sacratissima praecepta custodit. Apte quoque sua reddidit suis. Terram illam nisi sic magna, sic sancta, sic coelesti; est, quam nemo praevalet, nisi bene me
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam eripiusti animam meam
de morte oculos meos a lacrimis &¬
Considerat peccator iustum. &
querit ꝑdere eum.
dhuc ista dicuntur de fucu¬
ro iudicio. Considerare est
enim aliquid alta delibera¬
tione conspieere. & usq ad
strum uscera ꝑuenire. Nam in die
ressirrectionis peccator ꝑpendet iꝰtũ.
ae dicet in eorde suo. Nonne iste est
qui egebat quem in contemptu. haꝰ¬
luumus & derisu. & modo eum cer¬
iimus supra nos electũ. & in sumina
gła consticutum: Hoc est peccatorẽ
iustum considerare. Querit autem
ꝑdere eũ: a consuetudine dicitur
delinquentiũ. quoniam & in illo scło
festinant iustum ꝑdere: ubi lam cog.¬
noscuntur nocendi licentiã nͣ habere.
Dominus autem non derelinquet
eum in manib eius: nec danpnabit
eum eum iudicabitur illi.
ousidera quem adinodum or¬
dinem istum futuro seculo
deputauit. ut dieat in po¬
testate inimici iustum ulte¬
rius non ẽẽ tradendũ. Quod in isto
seculo frequenter euenit. ut mar¬

Expanded text:
Quoniam eripuisti animam meam Quoniam eripuisti animam meam de morteConsiderat peccator justum, et quaerit perdere eum. Adhuc ista dicuntur de futuro judicio. Considerare est enim aliquid alta deliberatione conspicere, et usque ad rerum viscera pervenire. Nam in die resurrectionis peccator perpendet justum, et dicet in corde suo: Nonne iste est qui egebat, quem in contemptu habuimus et derisu; et modo cernimus supra nos electum, et in summa gloria constitutum? Hoc est peccatorem justum considerare. Quaerit autem perdere eum, a consuetudine dicitur delinquentium, quoniam et in illo saeculo festinant justum perdere, ubi jam cognoscuntur nocendi licentiam non habere.em non derelinquet eum in manibus ejus, nec damnabit eum cum judicabitur illi. Considera quemadmodum ordinem istum futuro saeculo deputavit, ut dicat in potestate inimici justum ulterius non esse tradendum; quod in isto saeculo frequenter evenit, ut mar
Abbreviated transcription (Latin):
risunt. quod reuera diuina uirtus
amplecfitur.
ꝑfec tio futurȩ beatitudinis
iñdicatur: ut nichu aliua lo¬
mo in corde recipiat nisi uoluntatem
aiꝰ. qua beatus efficitur. ꝑ quam ad tan¬
cum culmen ascendit. cui grãs inde¬
sienter acturus est: Dei eius sig¬
nifieat qui eum de mundi istius cla¬
de liberauit. Hoc enum ꝓnomen
ratiam indicat domini saluatoris.
Nam cum sit omnium d̾s: ipsus
pprie dicitur quem liberare dignat᷑.
Cum dicit in eorde ipsius. sensum be¬
atitudinis uniuersum tali bono sig¬
nificat e̾ẽ completum. Huius itaq
gressus supplantare nemo pͣualebit.
quando iam & originale peccatum
desinet: &e diabolus decipiendi licen¬
tiam non habebit. Supplantare eniͣ
dicimus. plantis foueas p̃tendere.
ne possit incedens firmum repperi¬
re uestigium. Hoc ibi nullatenus eons.¬
iat ẽẽ faciendum: ubi secura cẽ ȩter¬
na sunt omnia. sicut & in quinqua¬
gesimo quinto psalmo dicturus est.

Expanded text:
ri sunt, quos revera divina virtus ri sunt, quos revera divina virtus amplectitur. modum nobis perfectio futurae beatitudinis indicatur; ut nihil aliud homo in corde recipiat nisi voluntatem Dei, qua beatus efficitur, per quam ad tantum culmen ascendit, cui gratias indesinenter acturus est. Dei ejus significat qui eum de mundi istius clade liberavit. Hoc enim pronomen ejus gratiam indicat Domini Salvatoris. Nam cum sit omnium Deus, ipsius proprie dicitur quem liberare dignatur. Cum dicit, in corde ipsius, sensum beati universum tali bono significat esse completum. Hujus itaque gressus supplantare nemo praevalebit, quando jam et originale peccatum desinet, et diabolus decipiendi licentiam non habebit. Supplantare enim dicimus plantis foveas praetendere, ne possit incedens firmum reperire vestigium. Hoc ibi nullatenus constat esse faciendum, ubi secura et aeterna sunt omnia; sicut in quinquagesimo quinto psalmo dicturus est:
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ lingua eius loquetur iudieui
arratio hȩc ꝑ figuram eha¬
rayteriston quȩ latine
infdrmatio uel deseriptio
dicitur. tempus beate resurrecho¬
nis ostendit. Non enim dier
meditatur. s meditabitur de futͦs
Os hic cogitationum debemus
cipere. quia de lingua sequitur
quoͥd loquatur. M editabitur qͥ
sapientiam: s non seripturarum
lectione s cordis purissima uisione
Ibi enin non litteris sapientia coliqi¬
tur. s cȩlesti largitate inelaborata
prestaitur. Et lingua enis loqueturiu¬
dicium. Quia sermo ibi nequaqua
a cogitatione dissentiat. s sieut cor
meditabitur sapientiam. ita lingua
loquetur ꝑ cuncła iusticiam. Hie est
ille cęlestis & beatꝙ modus. ut me¬
rito in consortium angłoꝵ recipiant᷑
qui se nullo errore confundunt.l¬
cum ueri luminis fuerit marifestac
one completus. Iudieium eni die¬
tum est. quasi iuris dicuun. quod i
eo ius dicatur. Non enim seĩ semu
iudicabunt. dum constet unũ dm̃
iudicium. s in eternum iusti locueu¬

Expanded text:
ingua ejus loquetur judicium. arratio haec per figuram characterismon, quae Latine informatio vel descriptio dicitur, tempus beatae resurrectionis ostendit. Non enim dicit, meditatur, sed meditabitur de futuro. Os hic cogitationem debemus accipere, quia de lingua sequitur quid loquatur. Meditabitur ergo sapientiam, non Scripturarum lectione, sed cordis purissima visione. Ibi enim non litteris sapientia colligitur, sed coelesti largitate inelaborata praestatur. Et lingua ejus loquetur judicium, quia sermo ibi nequaquam a cogitatione dissentiet: sed sicut cor meditabitur sapientiam, ita lingua loquetur per cuncta justitiam. Hic est ille coelestis et beatorum modus, ut merito in consortium angelorum recipiantur qui se nullo errore confundunt. Lcum verompletus. Judicium enim dictum est, quasi juris dicium, quod in eo jus dicatur. Non enim sancti semper judicabunt, dum constet unum Domini esse judicium. Sed in aeternum juste locutu
Abbreviated transcription (Latin):
tam ipsam ꝓtinus conatur auferre.
Obseruabit᷑ quasi de occultis insidir᷑ꝰ
cum dolore respiciet. Dentib enĩ
fremere furentium beluarum ẽ.
quas imitatur iracundꝰ. dũ pximo
ninatur interitum. Etq ideo pu¬
dor est illos emulari qui bonis
in uident alienis. dum extremũ
consolationis ostenditur. ¶u
eium debet eius delectare
pompa. cuuuis perituram nou̾it an¬
datiam. Nam si nolumus alique
zelo confundi: sequam᷑ hoc quo ds¬
minus facit. Irrideanus eum eutꝰ
p̃uidemus occasum. iudicemus ust¬
litia. quȩ depͣhendimus ee̾ perm¬
ra. Firmissime credamus talia. q
nobis a ueritate ꝓmissa sunt. Sies
et. ut peccator irrisus abscedat.
se fugitiua felicitate p̃iactitat.

Expanded text:
tam ipsam protinus conatur auferre. tam ipsam protinus conatur auferre. Observabit, quasi de occultis insidiis cum dolore respiciet. Dentibus enim fremere furentium belluarum est, quas imitatur iracundus, dum proximo minatur interitum. Atque ideo pudor est illos aemulari, qui bonis invident alienis, dum extremum consolationis ostenditur. Quis enim debet delectari ejus pompa, cujus perituram novit audaciam? Nam si nolumus aliquo zelo confundi, sequamur hoc quod Dominus facit. Irrideamus eum cujus praevidemus occasum; judicemus infelicia, quae deprehendimus esse peritura. Firmissime credamus talia, quoniam nobis a veritate promissa sunt. Sic fiet, ut peccator irrisus abscedat, qui se fugitiva felicitate praejactitat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuod quod est. nec aliquando possit
desinere quod delectat. Nam ut
ostenderet ipsam delectationem nul¬
la contrarietate dissolui: addidit
in multitudine pacis. Pax en im fu¬
turi sȩculi est. ubi nichil aduersũ
nichil potest e̾e̾ contrariũ: s uno
modo ceptum gaudium suauissime
iustum. &e fremet suꝑ eum denti¬
b suis.
uamius de peccatoribus &¬
iustis psalmi huius contex¬
ta uideatur ẽẽ relatio: tam̃
hiuc locõ non importume dabimꝰ
iliusionem. quando inter ipsas si¬
militudines nouum aliquid intros¬
ductum e̾e̾ sentitur. Qua ꝓpͥt̃ sit
nobis hȩc secunda partitio. Su¬
perius enim dixerat fideles non
debere impios emulari: mine di¬
cit peccatores supra nistos iindia
faeiente torqueri. Diuersa qͥppe
uoluntas : uisto odium parat. Nã
quando illum uiderit sceleratus
bonis morib operam dare. ille
se credit spetialiter accusari. Stri.¬
dec dentib. fremet animo & cuiꝰ
non potest mores subuertere. ut¬

Expanded text:
 quod est, nec aliquando possit  quod est, nec aliquando possit desinere quod delectat. Nam ut ostenderet ipsam delectationem nulla contrarietate dissolvi, addidit in multitudine pacis. Pax enim futuri saeculi est, ubi nihil adversum, nihil potest esse contrarium, sed uno modo coeptum gaudium suavissime  fremet super eum dentibus suis. Quamvis de peccatoribus ejustis psalmi hujus contexta videatur esse relatio, tamen huic loco non importune dabimus divisionem, quando inter ipsas similitudines novum aliquid introductum esse sentitur. Quapropter sit nobis hic secunda partitio. Superius enim dixerat fideles non debere impios aemulari, nunc dicit peccatores supra justos invidia faciente torqueri. Diversa quippe voluntas justo odium parat. Nam quando illum videt sceleratus bonis moribus operam dare, ille se credit specialiter accusari: stridet dentibus, fremit animo; et cujus non potest mores subvertere, vi
Abbreviated transcription (Latin):
& delec ftabunt᷑ in multitudine pacis.
ansuetos appellamus manu
consuetos. id est patientes ce
mittes. qui alienas inquita¬
tes tolerant: non ut ipsi aliquẽ gra¬
uare pͣsumant. S uide quanta sit
uis hnus nominis. ut cum multarũ
uirtutum capacem ẽẽ deceat xp̃ia¬
ium ad ꝑfectionem tocius boni ex¬
plic in ⁊ constet edictum. Hos
dicit possessuros hierusalem futurã.
de qua sepo ia n dictum est. ciuitaᷤᷤ
quȩ semꝑ h ir ꝙ suauitate completa ẽ.
ubi euis habitatores non mercibus
degunt s diuma delectatione pas¬
cuntur. Non ibi quisquam laborat
ut uiuat.s. totum quietus accipit. qͦd
beatus animus concupiscit. Ibi ocłis
cordis esuries beata saginatur. ibi
anna solo uissi reficitur. quando
quiequid ad eius ꝑtinet desideriũ
dominici uultus contemplatione
prestatar. Sequicur. Delectabunt᷑
in multitudine pacis. Hic iam ueri¬
tas ipsa ꝑfectȩ beatitudinis indicat᷑.
ut semꝑ suaiuter sentiatur omne¬

Expanded text:
et delectabuntur in multitudine pacis. et delectabuntur in multitudine pacis. Mansuetos appellamus manu consuetos, id est patientes et mites, qui alienas iniquitates tolerant, non ut ipsi aliquem gravare praesumant. Sed vide quanta vis sit istius nominis, ut cum multarum virtutum capacem esse deceat Christianum, ad perfectionem totius boni explicandam constet edictum. Hoc dicit possessuros Jerusalem futuram, de qua saepe jam dictum est. Civitas quae semper bonorum suavitate completa est, ubi ejus habitatores non mercibus degunt, sed divina delectatione pascuntur. Non ibi quisquam laborat ut vivat, sed ex toto quietus accipit quod beatus animus concupiscit: ibi oculis cordis beata esuries saginatur; ibi anima solo visu reficitur, quando quidquid ad ejus pertinet desiderium, Dominici vultus contemplatione praestatur. Sequitur, delectabuntur in multitudine pacis. Hic jam veritas ipsa perfectae beatitudinis indicatur; ut semper suaviter sentiatur omne
Abbreviated transcription (Latin):
temporib expecꝰtemius. ne dum uo¬
lumus ꝓmissa festinanter exigere. cau¬
se nos uideamur amissione multare.
Pendet autem uersus iste de suꝑiori.¬
b. unde dicit ne emulatus fueris eũ
qui ꝓsꝑatur in uia sua. Quȩ figura
dicitur hẏperbaton. cũ suspensus
ordo uerbꝙ inferius explicatur.
aliquid paruumq significat.
quod constrictis digitis manus possit
includi. Pusillum enim a pugno di¬
citur. Hanc breuem atq ultimam
ȩtatem in remedio laborantium ec.¬
clesia pollicetur ne longe credatur
ubi fidelis fatigari posse ᷤᷤ cognoscitur.
Pusillum uero dicit tempiis quod
restat usq ad diem iudicii. quod cõ.¬
paratione p̃teritꝙ dierũ omnino
parussimũ est. Et non erit pecca-¬
tor. Non quia ipse qui peceauit nͣ
erit. s. peccare iam desinit. Locum¬
enim eius istum mundum significat.
cus est. ubi tainquam in domicilio su.¬
o delicta uernare manifestum est.
M ansueti autem possidebunt tͣrã:

Expanded text:
temporibus exspectemus: ne dum votemporibus exspectemus: ne dum volumus promissa festinanter exigere, causae nos videamur amissione mulctare. Pendet autem versus iste de superioribus; unde dicit, Ne aemulatus fueris eum qui prosperatur in via sua. Quae figura dicitur hyperbaton, cum suspensus ordo verborum inferius explicatur. aliquid parvumque significat, quod constrictis digitis manu possit includi. Pusillum enim a pugno dicitur. Hanc brevem atque ultimam aetatem in remedio laborantium Ecclesia pollicetur: ne longa credatur, ubi fidelis fatigari posse cognoscitur. Pusillum vero dicit tempus qrestat usque in diem judicii, quod comparatione praeteritorum dierum, omnino parvissimum est. Et non erit peccator, non quia ipse qui peccaverit non erit, sed peccare jam desinit. Locum ejus, istum mundum significat, cus est. H o delicta vernare manifestum est. Vers. 12. Mansueti autem possidebunt terram,
Abbreviated transcription (Latin):
perminabuntur. Qui uͦ expectant do¬
nũ ipsi hereditate possidebunt t̾rã.
uplex causa ꝓponitur. & timo.¬
ris & muneris ut emulari pe̾¬
simos minime cupiamus. O
homo quid illos imitari desideras:
qos perire ꝓspeclas: Fudis a ma-¬
tre quȩ te diligit. quare cum bonis
uon gaudeas ne te cũ pessimis peri
ncontingat. Exterminari est: ex¬
na terminos ꝓiei. id est ab illa dei
niuitate frau̾dari. S ne solus metꝰ
imbecilla hominum corda turbaret.
sibiungit etiam spem bonꝙ dicens.
Iniuero expectant dominun ipsi he-¬
raditate possidebunt terram. Scilicet
qui despitiunt felicitatem impioꝵ. nec
sili uolunt munera pͣsentia condona.¬
n .s expectant domini saluatoris ad e¬
uentum. Ipsi etus hereditate gaude¬
hunt. id est quȩ legib uenit. quȩ secu¬
ia & ȩcerna est. Possidebunt terrã.
id est ciuitate domini futura potient᷑.
quam iustis uiris diuina pietas polli-¬
cetur. Qua ꝓpter ordinem suꝑni ey¬
rographi consideremus. pollicita suis

Expanded text:
exspectant Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram. Duplex causa proponitur et timoris et muneris, ut aemulari pessimos minime cupiamus. O homo, quid illos imitari desideras quos perire prospectas? Audis a matre quae te diligit, quare cum bonis non gaudeas, ne te cum pessimis perire contingat? Exterminari, est foras terminos projici, id est ab illa Dei civitate fraudari. Sed ne solus metus imbecilla hominum corda turbaret, subjungit etiam spem bonorum, dicens: Qui vero exspectant Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram; scilicet qui despiciunt felicitatem impiorum, nec sibi volunt munera praesentia condonari, sed exspectant Domini Salvatoris adventum. Ipsi ejus haereditate gaudebunt, id est quae legibus venit, quae secura et aeterna est. Possidebunt terram, hoc est civitate Domini futura potientur, quam justis viris divina pietas pollicetur. Quapropter ordinem superni chirographi consideremus, pollicita suis
Abbreviated transcription (Latin):
nnuamina uenire festiuat. Siue ma
qs cõmodare illum dicamus spirita¬
subona. quȩ affiuenter d̃i possidet
pauꝑ. Coͣmodat plane iustus unde õ¬
nino diues est. de doctrina. de pie¬
tate. de iustitia. de patientia. ceterisq
honis. quib fruitur mens illa scĩssima
s ne crederes iustum interdum uel¬
semutari: posuit totadie. O diuitiȩ
mestimabiles. quȩ in tota uita copi.¬
am suam affluentissime largiunt᷑.
Merito non deficit dare: quiꝰ a xp̃o
semꝑ consueuit accipere. Sequitur.
lt semen eius in benedietione erit.
himilis est ce  iste locus suꝑioribus.
Nam si semel uelis filios intelligere.
multi saneꝰti filios genuerunt. lixu¬
riosos & impios. S semen dicit oꝑam.
quȩ abhomine dono superuo uelut
frumentale semen asꝑgitur. Hȩc re¬
cipitur. in benedictione: quia semina¬
tlest in bona uoluntate. Nam semen
eum dieit. Qui seminat in carne. de
carue metet eorruptionem. & qui se¬

Expanded text:
juvamina venire festinat. Sive magis juvamina venire festinat. Sive magis illum commodare dicamus spiritualia bona, quae affluenter Dei possidet pauper. Commodat plane justus, unde omnino dives est, de doctrina, de pietate, de justitia, de patientia, caeterisque bonis, quibus perfruitur mens illa sanctissima. Sed ne crederes justum interdum velle mutuari, posuit tota die. O divitiae inaestimabiles, quae in tota vita copiam suam affluentissime largiuntur! Merito non deficit dare, qui a Christo semper consuevit accipere. Sequitur, et semen ejus in benedictione erit. Similis est et iste locus superioribus. Nam si semen velis filios intelligere, multi sancti filios genuerunt luxuriosos et impios. Sed semen dicit operam, quae ab homine dono superno velut frumentale semen aspergitur. Haec recipitur in benedictione, quia seminata est in bona voluntate. Nam semen cum dicit: Qui seminat in carne, de carne metet corruptionem;
Abbreviated transcription (Latin):
q ad hoc ꝑducit ut ꝑeant. Et nota
quia peccatores perituros ẽe̾ confir¬
mat. id est in illa iudieatione dãp¬
nandos. Nam inuenies impios qui
pene toto tempore uitȩ suȩ munda¬
nis delectationib ꝑfruuntur. Cur
ergo dieit mox. Quoniam qui
ruinosam altitudinem ascendit:
statim a ueritate cadit. Quia tune
incipit perire : cum nititur ruicu.¬
ra conscendere. Deficientes enun
poterant cẽ aliter deficẽre: ut in¬
ditium e aliquod fortasse rema¬
neret. Addidit tamquam fuinus.
ut nulla pars actuũ eꝙꝵ residua es
noscatur. Nam sicut iste de flãnus
egrediens ꝑ aera excollitur simb
conglobatis & quantomagis altus
euolat. tanto celeruis euaneseit: sic¬
& peccata tenebrosa &e leuia. quan¬
to se amplius erigunt. tanto ueloci
dissipantur. Quod autem ait defiei¬
entes deficient: argum̃tũ est quod
dicitur a eoniugatis. Hec eñ uerba
mun.Ipsa est enim ꝑfecła elemosina.
quȩ pruis a se inchoat &e sic ad alteriꝰ

Expanded text:
que ad hoc perducit ut pereant. Et nota que ad hoc perducit ut pereant. Et nota quia peccatores perituros esse confirmat, id est, in illa judicatione damnandos. Nam invenies impios, qui pene toto vitae suae tempore mundanis delectationibus perfruuntur. Cur ergo dicit, mox? Quoniam qui ruinosam altitudinem ascendit, statim a veritate cadit: quia tunc incipit perire, cum nititur ruitura conscendere. Deficientes enim, poterant et aliter deficere; ut indicium eorum aliquod fortasse remaneret. Addidit, tanquam fumus; ut nulla pars actuum eorum residua esse noscatur. Nam sicut iste de flammis egrediens per aera extollitur sinibus conglobatis, et quanto magis altius evolat, tanto citius evanescit, sic peccata tenebrosa et levia, quanto se amplius erigunt, tanto velocius dissipantur. Quod autem ait, deficientes deficient, argumentum est quod dicitur a conjugatis. Haec enim verbam. Ipsa est enim perfecta eleemosyna, quae prius a se inchoat, et sic ad alterius
Abbreviated transcription (Latin):
cerna satietas. Ergo in hoc mundo
ubi possu. it esurũ e uel querere iꝰ¬
ꝑ retributiones sepissime repmissas.
quib epulis fideles satiat xp̃ianos.
Quappter deuctis ꝓmittitur ꝑfecta
securitas: ut & m futuro iudicio nͣ
erubescant. & in hoc mundo cõpe¬
tentia dona ꝑeipiant.
Quoniam peccatores ꝑibunt.
mimici autem domini max hono¬
rificati fuerint &e exaltati deficien¬
tes ut fumus deficient.
onsiderandum est quia in¬
hoc uersu una ꝓbatione
posita mox alia subseqͥtur
Uicit eium. quoniam peccatores
peribunt. Et iterũ. inimici autem
domini mox ut honorificati fuerĩt
deficient. Quȩ sigura dicitur epex.¬
ergasia. quotiens uni causȩ duas ꝓ¬
bationes apponinus. In illo siquidem
iudicio peribunt peccatores. quos
cibo spiritali minime constat ẽe̾ cõ¬
plecos. Nam hic a semecipsis satiati.
q̾ locupletes estimabuntur. quoꝵ.
omnino ienuua. & manis est quam¬
uis copiosa sacietas. uidelicet quȩ us¬

Expanded text:
omnium aeterna satietas. Ergo in hoc mundo, omnium aeterna satietas. Ergo in hoc mundo, ubi justi possunt esurire, vel quaerere jusper retributiones saepissime repromissas, quibus epulis fideles satiat Christianos. Quapropter devotis promittitur perfecta securitas, ut in futuro judicio non erubescant, et in hoc mundo competentia dona percipiant.Quoniam peccatores peribunt, inimici autem Domini mox honorificati fuerint et exaltati, deficientes, ut fumus deficient. Considerandum est quia inhoc versu una probatione posita, mox alia subsequitur. Dicit enim: Quoniam peccatores peribunt; et iterum: inimici vero Domini mox honorificati fuerint, deficient. Quae figura dicitur epexergasia, quoties uni causae duas probationes apponimus. In illo siquidem judicio peribunt peccatores, quos cibo spirituali minime constat esse completos. Nam hic a semetipsis satiati et locupletes aestimantur, quorum omnino jejuna et inanis est, quamvis copiosa satietas, videlicet quae us