comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebantur plurimum laboraret
regibus quoque tributa conpor¬
tans. Aiunt hebrei permetaphorã
significari quod scripturas sanctas.
die acnocte meditans studium
suum dederit ad laborandum.
Et ideo ei om̃s tribus seruiunt
quasi magistro dona portantes.
Dan iudicabit populum suum:
sicut unus desceptris isrł. Fiat
dan coluber inuia: regulus in se
Salutare tuum expectabo dñẽ
Samson uidex isrł detribu dan
fuit. Hoc ergo dicit. Nunc uidens
inspũ comãm nutrisse sãsonẽ na¬
tareum tuum cesis ostibus trium¬
phare : quod insimilitudinẽ colubri
regulique obsidentis uias nullũ
sua quasi equi uelocitate confisus
eam uoluent predonis more popu¬
lare. effugere nonualebit. Totum
autem ꝑmeta phorã serpentis &equi¬
tis loquitur. Uidens autem tã fortẽ
nazareum tuum quod ipse prop ter
meretncẽ mortuus ẽ. & moriens
nostros occidit inimicos: putaui
ods̃ ipsum eẽ. xp̃m filium tuum

Expanded text:
nascebantur, plurimum laboraret, nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semsalvatorem tuum exspectabo, Domine. Samson judex in Israel, de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, caesisque hostibus triumphare; quod in similitudinem colubri regulique obsidentis vias, nullum sua, quasi equi velocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod et ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos, putavi, O Deus, ipsum esse Christum Filium tuum;
Abbreviated transcription (Latin):
propullo inhebreo possit legiur¬
bemsuam. luxta eumdem sensũ
aliis uerbis aecclesiam demonstrat:
dequo alibi scriptum est. ñpotest
ciuitas abscondi suꝑ montem
posita. & fluminis impetus leti¬
ficat ciuitatẽ dĩ. Isacharbonum
desiderauit: requiescens inter
medios deros. & uidens requiem
quia bona & terra quia pinguis.
supposuit humerum suum & fac
scriptum est isachar̃ asinus osseus
recumbens inter terminos & uidens
requiem quia bonaest & terram
quia pulcra. inclinauit humerũ
suum adportandum & factus est
intributos seruiens. Iuia supra
dezabulon dixcerat quod maris
magni eẽt littora possessurus
sidonam quoque & reliquas phenicis
urbes congreg&: nunc adme diterra.
ingalileam regionem possessurus est
bẽnedictionẽ sua habitatorẽ facit
Asinum autem osseum uocat & hu¬
merum adportandum deditum:
quia in labore terrae. & uehendis
ad mare honeribus que in suis nas

Expanded text:
pro pullo in Hebraeo possit legi, urpro pullo in Hebraeo possit legi, urbem suam, juxta eumdem sensum aliis verbis Ecclesia demonstrata, de qua alibi scriptum est: Non potest civitas abscondi supra montem posita . Et Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Issachar bonum desideravit, requiescens inter medios cleros, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis: supposuit humerum suum ad labscriptum est: Issachar asinus osseus, recumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pulchra est: inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra de Zabulon dixerat, quod maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret; nunc ad mediterranein Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabit eum: licet dexp̃o miste¬
prophetatur quod reges exuida
per dd strr pem generentur. & qđ
adorent eum om̃s tribus. Nonenĩ
ait filii matristuae sed filii patris
tui. Et quod sequitur exgermine
eum captiuos populos ducturũ.
& uixta intellegentia sacraciorẽ
ascendis se maltum captiuitatem
duxisse captiuam. siue quod me¬
lius puto captiutas passionem
ascensus resurrectionem significat
Alligans aduitẽ pullum suum.
Inhebreo ita hab&. Alligans aduitẽ
pullum suum: & insorech filimi
asinã suam. Quod iude licet pul¬
lum asine cui semper sedit iħs.
hoc est gentilium populum uineȩ
apostolorum qui exudeis sunt
copulauerit. Et ad sorech id est
electam̃ uitam uitam alligauert
asinam cui semper sedit aecclesiã
exnationibus congregatam.
Quod autem dicit̃ filimi. año⁊ cõdñ.
ad ipsum uidam facit: quod xp̃s
hȩc sit uniuersa facturus. sed & hoc
sciendum quod ubinos legimus
alligans aduitem pullum suum.

Expanded text:
suscitabit eum? Licet de Christsuscitabit eum? Licet de Christpretatur, quod reges ex Juda per David stirpem generentur, et quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui. Et quod sequitur, ex germineum captivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, et captivam duxisse captivitatem . Sive quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signaAlligans ad vitem pullum suum, In Hebraeo ita habet, Alligans ad vitem pullum suum, 376 et in Sorec, filimi, asinam suam: quod videlicet pullum asinae, cui supersedit Jesus, hoc est, gentilem populum, vineae Apostolorum, qui ex Judaeis sunt, copulaverit. Et ad Sorec, id est, electam vitem, alligaverit asinam, cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Quod autem dicit, fili mi, apostrophen ad ipsum Judam facit, quod Christus haec sit universa facturus. Sed et hoc sciendum, quod ubi nos legimus: Alligans ad vitem pullum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
fuderint in nonocentem. & qua si
quodam furore siccrudeliter armat
muros ospite urbis euerterent. Unda
sequitur & dicit. Maledictus furor
eorum quia procax: &ira eorũ quia
dura. Diuidam eos iniacob & dis¬
pergam eosinisrł. Leui enim here¬
ditatem propriam non accepit:
sed in omnibus sceptris paucas
urbes ad habitandũ habuit. desi¬
meon uero in libro hiesu scriptũ est.
quod & ipse proprium funiculum
non fuerit consecutus : sed de tribu
uida quiddam acceperit. In pa
fuisset & non haberet possessionis
locum eaierit in desertum. Quidã
prophetice inter fectos homines
apostolos: & subneruatum taurũ
a phariscis xpm̃ inter pretantur.
Iuda telaudabunt fr̃s tui. Quia
iuida confessio siue laus inter pre¬
tatur: consequenter scribitur.
uida tibi confitebuntur fr̃s cui.
uel te laudabunt fratres tui ado¬
rabunt te filii patristui. Catulus
leonis iuda ex germine filimi
ascendisti. procumbens utleo
& quasi catulus leonis. Quis

Expanded text:
fuderint innocentem, et quasi fuderint innocentem, et quasi quodam furore, sic crudelitate rapti, muros hospitae urbis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura: dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris, paucas urbes ad habitandum habuit. De Simeon vero in libro Jesu scriptum est , quod et ipse proprium funiculum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperit. In Parfuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in desertum. Quidam prophetice interfectos homines, Apostolos, et subnervatum taurum a Pharisaeis, Christum interpretantur. Juda, te laudabunt fratres tui. Quia Juda, confessio, sive laus interpretatur, consequenter scribitur: Juda, tibi confitebuntur fratres tui: vel, te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex germine, fili mi, ascendisti, procumbens ut leo, et quasi catulus leonis. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
Utrum quia peccasti & quasi aqua
quae uasculo non continetur uolup¬
tatis effusus es impetu: idcirco preci
pio tibi ut ultra non pecces. sisquae
instm̃ numero. pęnam expeccato
lueris: quod primo geniti ordinem
perdidisti. simeon &lcui fr̃sconsu¬
mauerunt iniquitatem adinuenti¬
onis suae In consilium eorũ neueniat
anima mea: & incongregatione eoꝵ
neemuletur iecur inc̃um: qui a in
furore suo inter fecerunt homi nes.
& indesiderio suo subneruauerunt
taurum. Necessitate conpellimur
uixta propositũ operis longius ea
repetere quae abhebrea ueritate dis¬
cordant. legimus enim ibi. simeon
& leui fr̃suasa iniquitatis arma
eorum: in archanum eorũ neintr&
anima mea: & inconuentu eorum
nedesoletur gloria mea quia infu¬
rore suo interfecerunt uirũ &inli¬
bidine sua suffoderunt murum.
significat autem non sui fuis se con¬
silu quod sichem &emor foederatos
uiros inter fecerunt: contraque ius
pacis & amicitiarum sanguinem¬

Expanded text:
Verum quia peccasti, et quasi aqua Verum quia peccasti, et quasi aqua quae quolibet vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu: idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero, poenam ex peccato luens, quod prperdidisti. Simeon et Levi fratres consummaverunt iniquitatem adinventionis suae: in consilium eorum non veniat anima mea: et in congregatione eorum non aemuletur jecur meum, quia in furore suo interfecerunt homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum . Significat autem non sui consilii fuisse, quod Sichem 375 et Emor foederatos viros interfecerint, contraque jus pacis et amicitiarum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
deratȩ urbis aduersus est seconsur¬
gerent & dñs non dedit eis ut no¬
cerent illum uelcerte sic intelle¬
gendũ. Dabo tibi sicima quaemi
infortitudine mea hoc est in pecunia
quam multo labore & sudore pos
ostendit absq sorte dedisse se eam
ibi hodie cernitur Ruben primo¬
genitus ms tufortitudo mea: &
principium filiorũ meorũ durus
adferendum & durus procacitate
& inuina. Sicut aqua non ebul¬
lias : ascendisti enim suꝑlectulũ
patris tui. Tunc uiolasti stratum
cum ascendisti. in hebreo scriptumẽ.
Ruben pnmo genitus meus: tufor¬
titudo mea &capitulũ in libris meis.
Maiora ad portandum: & maior
robore. effusus ess quasi aqua neadi¬
cias. Ascendisti enim cubile patris
tui: & contaminasti stratũ in ascensu.
Est autem sensus hic. Tues primoge
nitus m̃s maior in liberis: & sedebas
iuxta ordinem natiuitatis tuae¬
łthereditatem que primo genitis
ure debebatur: sacerdotium accipe
xregnum. hoc quippe inportando

Expanded text:
deratae urbis adversum se consurderatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam emi in fortitudine mea, hoc est in pecunia, quam multo labore multoque sudoostendit absque sorte dedisse eam ibi hodieque cernitur. Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea et principium filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, cum ascendisti. In Hebraeo scriptum est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autnitus meus, major in liberis, et debebas, juxta ordinem nativitatis tuae, haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, sacerdotium accipere et regnum. Hoc quippe in portando
Abbreviated transcription (Latin):
pore ꝓcreatos: tui erunt innomine
fratrum suorum uocabunt inhe¬
reditatem suam. Non in quit
accipient separatim terrã nec fu¬
niculos habebunt ꝓprios utreliq
tribus sed intribubus efraim et
manasse quasi appendices populi
sicimam precipuam̃ suꝑ fr̃s tuos
plusquam fribus tiuis: quã accepi
demanibus amorreorum ingladio
meo & sagitta. sicima uixta grecã
& latinam consuetudinẽ declinataẽ.
Alio quin hebraice sichem ut ioħ quo
ciose ut sichar legatur error in¬
oleuit : & est nunc neapolis urbs
samaritanorum. quia igitur sichẽ
lingua hebrea transfertũr inhumenũ
pulcre adlusitad nomen dicens. &
ego dabo tibi humerum hunum.
unum scribitur inhebreo. Quod autẽ
dicit seeam in arcu & gladio possedis¬
se: arcum hic & gladium iustitiam
uocat. perquam̃ meruit peregrinus
& aduena inter fecto sichen &emor
depericulo liberari. Timuit enim
ut supra legimus neuicina oppida
atquȩ castella obeuersionem foe¬

Expanded text:
pore procreatos, tui erunt. In nomine pore procreatos, tui erunt. In nomine fratrum suorum vocabuntur in haereditatem suam. Non, inquit, accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliqui tribus, sed in tribubus Ephraim et Manasse quasi appendices populi Sichimam praecipuam, super fratres tuos, plus quam fratribus tuis: quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichimam, juxta Graecam et Latinam consuetudinem declinata est, alioquin Hebraice Sichem dicitur, uttiose ut Sichar legatur, error inolevit, et est nunc Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia igitur Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum; εν, unum scribitur in Hebraeo. Quod autem dicit, se eam in arcu et in gladio possedisse, arcum hic et gladium justitiam vocat, per quam meruit peregrinus et advena interfecto Sichem et Emor de periculo liberari. Timuit enim, ut supra legimus, ne vicina oppida atque castella ob
Abbreviated transcription (Latin):
mus adorasse iacob uirgam potius
quamlectulum nominauerunt.
lt nunc ecce duo filii tui qui natis
tibi in terra aegipti antequam ue¬
nirent ad te inegipto meisunt
efraim & manasses. Quasi ruben
& quasi simeon erunt mihi. Quos
autẽ generaueris posthaec: tui
erunt: & nomine fratrum suorum
uocabuntur. Siquis ambigebant.
filiorum isrł & quod ioseph ẽodem
tempore quo ingressus ẽ. iacob non
nouẽ. sed duos tantum filios habu¬
erit. presenti capitulo confirmatur.
siquidem ipse iacob loquitur duos
eum filios habuisse ñ .uiiii. Quod
autem dicit. efraim & manasse
sicut ruben &simeon erunt mihi:
illud significat. sicut ruben & simeon
duȩ tribus ennt. Et ex suis uocabu¬
lis appellabuntur : sic efraim et
manases. duȩ tribus erunt duosq
populos ꝓcreabunt & sicheredi¬
tabunt repromissionis terrã sicue
& filii mei. Reliquos autem ait
filios quos post mortẽ meã genue¬
ris: ostendens necdum illo tem¬

Expanded text:
mus, adorasse Jacob, virgam potius, mus, adorasse Jacob, virgam potius, quam lectulum nominaverunt. Et nunc ecce duo filii tui, qui nati sunt tibi in terra Aegypti, antequam venirem ad te in Aegypto, mei sunt, Ephraim, et Manasse, quasi Ruben, et quasi Simeon erunt mihi. Quos autem generaveris post haec, tui erunt. In nomine fratrum suorum vocabuntur. Si quis ambigebat, filiorum Israel, et quod Joseph eo tempore quo ingressus est Jacob, non novem, sed duos tantum filios habuerit, praesenti capitulo confirmatur. Si quidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. Quod autem dicit Ephraim et Manasse, sicut Simeon et Ruben erunt mihi, illud significat: Sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et suis vocabulis appellabuntur, sic Ephraim et Manasse duae tribus erunt, duosque populos procreabunt, et sic haereditabunt repromissionis terram, sicut et filii mei. Reliquos autem, ait, filios, quos post mortem meam genueris, ostendens necdum illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
lectuli quod scilicet postquã iura¬
uerat ei filius securus depetitione
quam uocauerat adorar& dm̃:
contra capud lectuli sui. Sc̃s quip¬
pe & dõ deditus uir oppressus se¬
nectute sichabet lectum positum :
ut ipse iacens habitus absque dif¬
fidultate ulla ad orationem esset
paratus. Et nunciatum est ioseph.
Icce pater tuus egrotat. Et tulit
duos filios secum manasse &efraĩ
Et exhoc illud quod supra diximꝰ
demonstratur quia ioseph ad id
locarum duos tantum filios habu¬
erit efraim & manasse. sienim post
multos annos moriente iacob patre
suo duos tantum modo filios dux̃
adbenedictionem : utiq illo tem¬
patris & fratrum nepotẽs ex eis
habere non potuit. Et confortatus
isrł sedit super lectulum: Causam
cur laxa interpretes idem uerbum
aliter atque aliter ediderint nescio.
hoc unum audacter dico quod ip¬
sum uerbum. METTTA quodhic inlec¬
tulum transtulerunt supra ubi dixi¬

Expanded text:
lectuli: quod scilicet, postquam ei juralectuli: quod scilicet, postquam ei juraverat filius securus de petitione, quam rogaverat, adoraverit Deum contra caput lectuli sui. Sanctus quippe, et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, 372 ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus. Et nuntiatum est Joseph, Ecce pater tuus aegrotat: et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Et ex hoc illud quod supra diximus, demonstratur, quia Joseph ad id locorum duos tantum filios habuerit, Ephraim et Manassen. Si enim post multos annos, moriente Jacob patre suo, duos tantummodo filios duxit ad benedictionem, utique illo tempatris et fratrum, nepotes ex eis habere non potuit. Et confortatus Israel, sedit super lectulum. Causa, cur Septuaginta Interpretes idem verbum aliter atque aliter ediderint, nescio; hoc unum audacter dico, quod ipsum verbum META , quod hic in lectulum transtulerunt, supra ubi dixi
Abbreviated transcription (Latin):
sas eẽ. aegiptum: facilis excusatio:
Non enim debuit sc̃slucas qui¬
ipsius scriptor historiae est: ingen
aduersum eam scripturã quȩiã
fuerat gentilibus diuulgata
łtutiquę maioris opinionis illo
habebatur auctoritas qualuce qui
ignotus & uilis & non magne fidei
cuntur adpopulos hisplerumq
testimonus abutuntur quȩ iam
fuerant ingentibus diuulgata
licet plerĩq tradunt lucam euan¬
gelistã ut proselitum hebreas lit¬
teras ignorasse. Iudam uero misit
ante se ad ioseph ut occurreret ei
asserunt gesen nunc thebaidem
uocari: Et id quod postea sequitur
nõiteñ. sicolim uocatum autumant.
It dixit ei iuira mihi: &iurauit ei.
Adorauit isrł contra sumitatẽ uirgȩ
eius. Et in hoc loco quidam frustra
simulat adorasse ia cob sumitatem
sceptri ioseph: quo uidelicet honorans
filium potestatem eius adorauerit
cum inhebreo multo aliter legatur.
Et adorauit inquitt isrł ad caput.

Expanded text:
sas esse Aegyptum; facilis excusatio est. sas esse Aegyptum; facilis excusatio est. Non enim debuit sipsius scriptor historiae est, in gencribere adversum eam Scripturam quae jam fuerat in gentibus divulgata. Et utique majoris opinionis illo rpretum habebatur auctoritas, quam Lucae, qui ignotus, et vilis, et non magnae fidei quuntur ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur, quae jam fuerant in gentibus divulgata: licet plerique tradant Lucam Evangelistam, ut proselytum Hebraeas litteras ignorasse. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod postea sequitur: noitem sic olim vocatum autumant. Et dixit ei, jura mihi. Et juravit ei: et adoravit Israel contra summitatem virgae ejus. Et in hoc loco quidam frustra simulant adorasse Jacob summitatem sceptri Joseph, quod videlicet honorans filium, potestatem ejus adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: Et adoravit, inquit, Israel ad caput
Abbreviated transcription (Latin):
fare in egipto. Sed & illud quod
supra legimus factisunt autem
filu manasse quos genuit ei con¬
cubina siramachir. & machir genuit
galaad. filii autem efrum fratris
manasse suthalaã & thalaã. filii uero
suchalaã edem ad ditum est. Si quidẽ¬
id quod postea legimus: quasi per
anticipationẽ factum eẽ describitur.
Neq illo tempore quo ingressus est
iacob egiptum eius etatis erant efraĩ
& manasse. ut filios generare potue¬
erint. Ex quo manifestum est: om̃s
animas quȩ ingres sȩsunt aegiptum
cum duobus filus tius. septuagesimꝰ
autem ipse fuerit ia cob Hanc̃ rem
neuide amur sine scripture aucto¬
ritate loqui: &iam.lxx. inter pretes
in deutero nomio transtulerunt.
quod inlxx animabus ingressus ẽ
isrł in egiptum. Siquis igitur nrȩ
sententiae refragatur : scripturam
interse contrariã faciet. Ipsi enim
quod si econtrario nobis illud oppo¬
nitur quomodo inactibus aposto¬
lorũ in contentione stephani dicat᷑

Expanded text:
haris in Aegypto. Sed et illud quod haris in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse quos genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunt, quod in septuaginta animabus ingressus sit Israel Aegyptum. Si quis igitur nostrae sententiae refragatur, Scriptinter se contrariam faciet. Ipsi enim Quod si e contrario nobis illud opponitur, quomodo 371 in Actibus Apostolorum VII, in concione Stephani dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
eis cibaria inuia. Uerbũ seđa
quod hic om̃s ore consono. ⁊ tic̃¬
MoM id est cibaria uel si tarcia
inter pretati sunt: inpsalterio
quoq habetur. Ubi enĩ nostri
legunt uiduã eius benedicens
bẽnedicã licet inpleris que codi
breo hab& seda id est cibaria
eius. benedicens benedicã. Porro
fruges. tamen simoris sunt aegip¬
tiorum. enrati. &iã faruocare
quod nunc corrupte atheran
quae ingres sȩsunt cũmia cob
aegiptum & quȩ exierunt defe¬
moribus eius. absque mulierib
.lxxu. Quod excepto ioseph et
filiis eius. sint . lxui. animȩ. quae
egressȩsunt defemoribus i acob:¬
& introierunt aegiptũ : nulla
dubitatio ẽ. Ita enim & paulatĩ
per singulos supputatur numerꝰ
apꝓbãt: & in hebreis uoluminib
inuenitur. hoc autem quod in
.lxxlegimus filii autẽ ioseph
duas. ł fraim quippe & manas-¬
se antequã iacob intraret egip¬
tum & famis tempus ingrueret:
nati sunt deaseneth filiã phuci.¬

Expanded text:
illis cibaria in via. Verbum SEDA  , illis cibaria in via. Verbum SEDA  , quod hic omnes ore consono, ἐπισιτισμὸν, id est, cibaria, vel sitarcia interpretati sunt, in Psalterio quoque habetur. Ubi enim nostri legunt, Viduam ejus benedicens benedicam , licet in plerisque codicbraeo habet SEDA  , id est, Cibaria ejus benedicens benedicam. Porro fruges; tametsi moris sit Aegyptiorum θήραν etiam far vocare, quod nunc corrupte atheran quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et quae exierunt de femoribus ejus, absque mulieribus inque. Quod, excepto Joseph et filiis ejus, sexaginta sex animae quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph e duas. Ephraim quippe et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Puthip
Abbreviated transcription (Latin):
festis sime cella timiamãtis siue stiracis
intellegitur quod in illa aromata
diuersasint condita. Etbiberunt &
in ebriati sunt cumeo. idioma est lin¬
guae hebraice. ut ebrietatẽ ꝓsacietate
ponat : sicut ibi instillicidus suis
in ebriabitur germinans. Haud du-¬
biũ quinterrra pluuiis inrigata
Et pone argentum unius cũiuisq
in ore sacci: & condimeũ argenteum
mit te in saccũ iunioris. Prosacculo.
peronẽ uel folle. inhebreo hab&
Procondi id est poculo. quod &iã
& habitabis interra gessen aribiȩ.
Hic arabie ad ditum̃ est in ebreis
enim uoluminib non habetur.
Unde error increpuit quod terra
iessen inarabia sit. Porro sicut
in nrĩs codicibus ẽ. per extremũ
in.scribitur gesen quod mihi ne¬
quaquam plac&. terrã significat
conplutã. Gesen enim inimbrem
uertitur. Dixit autem pharao
adioseph dic fribus tuis. hoc fa¬
cite. Honerate uehicula ur̃a: &
I te in terrã chanaan. Pro uehi

Expanded text:
festissime cella thymiamatis, sive storacis festissime cella thymiamatis, sive storacis intelligitur, quod in illa aromata diversa sint condita. Et biberunt, et inebriati sunt cum eo. Idioma linguae Hebraeae est, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut ibi: In stillicidiis ejus inebriabitur germinans , haud dubium, quin terra pluviis irrigata. Et pone argentum uniuscujusque in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo, peronem, vel follem, in Hebraeo habet. Pro condy, id est, poculo, quod etiamet habitabis in terra Gesen Arabiae. Hic Arabiae additum est: in Hebraeis enim voluminibus non habetur. Unde et error increbuit, quod terra Gesen in Arabia sit. Porro si, ut in nostris codicibus est, per extremum m scribitur GESEM  , quod mihi nequaquam placet, terram signat complutam; GESEM enim in imbrem vertitur. Dixit autem Pharao ad Joseph, dic fratribus tuis, hoc facite: onerate vehicula vestra, et ite in terram Chanaan. Pro vehic
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis heliopoleos Uocauit
autem ioseph nomen primoge¬
niti manasse: quia obliuiscime
fecit ds̃ omĩum laborũ suorum
& omnis domus patris mei.
Nomen autẽ secundi uocauit
efraim: quia crescere mefecit ds
interra humilitatis meae. Obserua prop¬
ter questionem quȩ post paululum
deioseph filiis proponenda est: quod
ante famis tempus quẽ iacob intrauit
inegiptũ. duos tantum ioseph filios
habuerit manasse & efraim. manasse
uocans abeo quod sit oblitus laborũ
suorũ. itaenim hebraice uocatur obli¬
uio ł fram eo quod auxent eũ d̃s.
It ex hoc enim uocabulo inlinguam
nostrã trans fertur augmentũ. Et de¬
ferte munera uiro. Aliquid resine &
mellis timiama: & stacten terebintũ
& nuces siue utaquila & simachus
transtulerunt amigdala. idcircohoc
capitulũ posuimus : ut sciamus ubi
in nr̃ĩs codicibus habetur thimiama
inhebreo eẽ. nechotha quod aquila
stiracẽ transtulit. Ex quo domus

Expanded text:
sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit autem Joseph nomen primogeniti Manasse: quia oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et omnis domus patris mei. Nomen autem secundi vocavit Ephraim, quia crescere me fecit Deus in terra humilitatis meae. Observa propter quaestionem, quae post paululum de Joseph filiis proponenda est, quod ante famis tempus, quo Jacob intravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. Et deferte viro munera, aliquid resinae, et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum, et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse NECOTHA  , quod Aquila storacem transtulit. Ex quo domus
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei tradunt dicentes patrem
tenerũ eahoc sermone trans fer¬
ri. ab. quippe dicitur pater
rtcũ. delicatus. siue tenerrimꝰ.
signficante scriptura. quod
iuxta prudentiã quidem pater om̃iũ
fieret. sed iuxte aetatẽ tenerrimus
adolescens & puer. Et uocauit pharao
nomen ioseph cafnec faneta: & dedit
ei a senech filiã putifare sacerdotis
heliopoleos inuxorẽ. Licet hebraice
hoc nomen absconditorum reptorũ
sonet: tam̃ quia ab aegiptio ponitur
ipsius lingua deb& habere rationẽ.
Inter pretatur ergo sermone aegip
mundi: eo quod orbem terrȩ ab in¬
minente famis excidio liberarit.
Notandum autẽ quod dñi quon¬
dam & emptoris sui filiã uxorem
acceperit. quia idlo carũ pontifex
heliopoleos erat. Neq enim fas absq
eunuchus idoli illius eẽ antistites.
ut uera illa hebreorum suꝑ eẽ quod
iam diximus suspitio cõpleretur.
Et ioseph natisunt duo filii ante¬
quam uenirent anni famis: quos
peperit ei asenech filia phutifares

Expanded text:
Hebraei tradunt, dicentes patrem Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum, et hoc sermone transferri; AB   quippe dicitur pater, RECH   delicatus sive tenerrimus; significante Scriptura, quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit: sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Et vocavit Pharao nomen Joseph Saphaneth Phanee, et dedit ei Aseneth filiam Phutiphar sacerdotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen, absconditorum repertorem sonet, tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo sermone Aegyptmundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Phutipharis
Abbreviated transcription (Latin):
apercius transtulit. Non ego
sed d̃s respondebit pacem
pharaoni. Ecce septẽ anniuenient
habundantiae magne in omĩ terra
aegipti miror quomodo uerbũ he¬
braicum sabe quod nos suprahabun¬
dantiã siue sacietatẽ inputeo quẽ
foderunt extremũ serui isa ac inter¬
pretati sumus. nunc laxac rectissime
trans ferentes ibi uramentum in¬
ter pretati sunt cum &uiramentũ
& septẽ & sacietas & abundantia
prout locus & ordo flagitauert
possit intellegi. Sed & inconsequen¬
tibus ubi cumque habundantia
legitur inhebreo idem uerbum
scñptum hab&. Et clamauit ante
eum preco: & constituit eũ super
omnem terrã aegipti. Pro quo
aquila transtulit. & clamauit in
conspectu eius ad geniculationẽ
Sim machus ipsum sermonen
hebraicum inter pretes: ait. et
clamauit ante eum aBLaC. Vnde
mihi uidetur nontã preco siue
ad geniculatio que insalut ando
uel adorando ioseph accipi po¬
test intellegentia: quã illu d qđ

Expanded text:
apertius transtulit: Non ego, apertius transtulit: Non ego, sed Deus respondebit pacem Pharaoni. Ecce septem anni venient abundantiae magnae in omni terra Aegypti. Miror quomodo verbum Hebraicum   SABEE, quod nos supra, abundantiam, sive satietatem, in puteo quem foderunt extremum servi Isaac, interpretati sumus: nunc Septuaginta rectissime transferentes, ibi juramentum interpretati sunt, cum et juramentum, et septem, et satietas, et abundantia, prout locus et ordo flagitaverint, possit intelligi. Sed et in consequentibus 367 ubicumque abundantia legitur, in Hebraeo idem verbum scriptum est. Et clamavit ante eum praeco, et constituit eum super omnem terram Aegypti. Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus adgeniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ante eum ABRECH  . Unde mihi videtur non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda: quam illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
se. Poaetȩ quoq decatamito &
ioue scriptitent: quod amans filiũ
suũ huic officiũ manciparit. Et
ecce uitis in conspectu meo: & in
uite tres fundi & ipsa germinans
tres fundos. Ina flagella &tres
ramos siue propagines hebreo
sermone significãt: quae abillis
uocantur sariagin. Et uidebar
mihi tna canistra condritorum.
portare incapite meo. Pro tribus
canistris condritorũ trescofinos
farinȩ inhebreo habet. Et ecce de
fluuio ascendebant septẽ boues
speciose aduidendum. & electȩ
carnibus: & pascebantur in achibis.
Ingenesi scriptũ est achi & nec
hebreus ipse corruptus ẽ. dicit᷑
enim in hau hoc est inpalude.
Sed quia hau littera apud he¬
breos &i. similes sunt & tantũ
magnitudine differunt: ꝓhau
hi. septuaginta inter pretes.
transtulerunt & secđm consue¬
tudinẽ suã ad ex primendam
respondebitur salutare pharaoni
in hebreo aliter habet. sine meds̃
respondebit pacẽ pharaoni.
Deniquȩ sim machus more suo

Expanded text:
se: Poetae quoque de Catamitho et se: Poetae quoque de Catamitho et Jove scriptitent, quod amasium suum huic officio manciparit. Et ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella, et tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur SARIGIM  . Et videbar mihi tria canistra chondritorum portare in capite meo. Pro tribus canistris chondritorum, tres cophinos farinae in Hebraeo habet. Et ecce de fluvio ascendebant septem boves, speciosae ad videndum, electae carnibus, et pascebantur in achi. Bis in Genesi scriptum est ACHI  ἌχαHebraeus ipse corruptus est: dicitur enim in AHU  , hoc est, in palude. Sed quia VAU littera apud Hebraeos, et IOD similes sunt, et tantum magnitudine differunt: pro AHU, ACHI Septuaginta Interpretes transtulerunt, et secundum consuetudinem suam ad exprimendam respondebitur salutare Pharaoni. In Hebraeo aliter habet: Sine me Deus respondebit pacem Pharaoni. Denique Symmachus more suo
Abbreviated transcription (Latin):
ce egres susẽ. frater eius & dixit.
Ut quid duła ẽ ꝓpterme maceria:
Et uocauit nomen eius phares. Pro
maceria diuisionẽ aquila & simm achus
transtulerunt quod hebraice dicitur
phares. Ab eo igitur quod diuiserit
membranulã secundarũ diuisionis
qui se quasi iustos apopulo sepa¬
rauerunt: diuisi ap pellantur.
Post haec exiit frater eius incuius
manu erat coccinum: & uocauit
nomen eius zara. Hoc nomenin¬
ter pretatur oriens siue igitur quia
primus apparuit siue quod plu¬
rimi exeo iusti nati sunt ut inli¬
bro parali pomenon continetur:
tara id est orien sappellatus ẽ. Post
uerba hȩc peccauit princeps uina¬
riorum aeregis aegipti. Ubi nos po¬
suimus principem uinariorũ inhe¬
breo scriptum habet maset. illud
uerbũ quod in nomine serui habraã
dudũ legimus quem nos possumus
more uulgi uocare princerna. Nec
uile putetur officium: cũ apud re¬
ges barbaros usque hodie maxime
dignitatis sit regi poculũ perrexis¬

Expanded text:
ce egressus est frater ejus, et dixit, ce egressus est frater ejus, et dixit, ut quid divisa est propter te maceria? Et vocavit nomen ejus Phares. Pro maceria, divisionem Aquila et Symmachus transtulerunt, quod Hebraice dicitur, PHARES  . Ab eo igitur, quod diviserit membranulam secundarum Al. secundqui se quasi justos a populo separaverant, divisi appellabantur. Post hoc exiit frater ejus, in cujus manu erat coccinum; et vocavit nomen ejus Zara. Hoc nomen interpretatur oriens. Sive igitur, quia primus apparuit, sive quod plurimi justi ex eo nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, ZARA  , id est, oriens appellatus est. Post verba haec, peccavit princeps vinariorum regis Aegypti. Ubi nos posuimus, principem vinariorum, in Hebraeo scriptum habet MASEC  , illud verbum quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum porrexis
Abbreviated transcription (Latin):
stetit partus eius. Carbi ergo non nom̃
loci sedmen datiũ dicit̃. Unde et
in alio loco scriptum est mencietur
opus oliuȩ: id est fructũ oliua non
faciet. Et consolatus iudas ascendit
adeos qui tondebant oues eius ipse¬
& thiras pastor eius odolla mites pro
pastore amicus legitur. sed uerbũ
ambiguum est : quia isde litteris
utrum que nomen scribitur. Uerũ
amicus re pastor. rolegitur. Et sedit
ad portã enam que est intransitu
tamna sermo hebraicus enaim trans¬
fertur in oculos. Non ẽ igitur nom̃
loci: sed est sensus sedit inbiuio
siue inconpito. Ubi diligentius
deb&uiator aspicere: quod inter
gradiendi capiat. Cognoui autẽ
uidas & dixit. iustior ẽ. quã ego.
eoquod non dedi eã selõ filio m̃eo.
Inhebreo hab& iustificataestexme
Non quo iusta fuerit: sed quod
conparatione illius minus male
fecerit nequa quã uagã turpitu¬
dinẽ sedliberos requirendo. Etec¬

Expanded text:
stetit 365 partus ejus. Chazbi ergo non nomen stetit 365 partus ejus. Chazbi ergo non nomen loci, sed mendacium dicitur. Unde et in alio loco scriptum est: Mentietur opus olivae, id est, fructum oliva non faciet . Et consolatus Judas ascendit ad eos, qui tondebant oves ejus: ipse, et Hiras pastor ejus Odollamites. Pro pastore, amicus legitur. Sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur: verum amicus REE  , pastor ROE legitur. Et sedit ad portam Enam, quae est in transitu Thamna. Sermo Hebraicus ENAIM  , transfertur in oculos. Non est igitur nomen loci; sed est sensus: Sedit in bivio, sive in compito, ubi diligentius debet viator aspicere, quod iter gradiendi capiat. Cognovit autem Judas, et dixit: justior est illa, quam ego, eo quod non dedi eam Selom filio meo. In Hebraeo habet, justificata est ex me: non quod justa fuerit, sed quod comparatione illius minus mali fecerit, nequaquam vagam turpitudinem, sed liberos requirendo. Et ec
Abbreviated transcription (Latin):
quam ioseph madianei autem:
uendiderunt ioseph inegipto
phutifar eunuctifaraonis archi¬
magistro. Inplerisque locis archi¬
magistros id est cocorũ princi¬
pes promagistris exercitus scrip¬
tura cõmemorat. MASΙΡESNΝ
qui ppe grece inter pretatur
occidere: Venditus ẽ. igitur
ioseph principi exercitus & bella¬
torũ non pete fre ut inlatino scrip¬
tum est sed futifar enucho. Vbi
queritur quomodo postea habe¬
re uxorẽ dicitur. Tradunt hebrei
emptũ abhoc ioseph obnimiam
pulchritudinẽ inturpe ministe¬
riũ: & ad nõ uiribus eius are fac¬
tis postea lectum esse iuxta mo¬
rẽ hero fantarum inpontificatũ
heliopoleos & huius filiã eẽ asenec
quam postea ioseph uxorẽ acce¬
perit. Et adiecit & peperit filiũ
& uocauit eius selom. Haec autẽ
erat incharbi quando peperit
eos. Verbu hebreũ hic proloci
uocabulo positũ est: quod aquila pro
retraens tulit dicens. & uocauit nomen
eius selom. Et factum ẽ. ut mentiretur

Expanded text:
quam Joseph. Madianaei autem quam Joseph. Madianaei autem vendiderunt Joseph in Egypto Phutiphar eunucho, Pharaonis archimagiro. In plerisque locis archimagiros, id est, coquorum principes, pro magistris exercitus Scriptura commemorat: μαγειρεύειν quippe Graece interpretatur occidere. Venditus est igitur Joseph principi exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph uxorem acceperit. Et adjecit, et peperit filium, et vocavit nomen ejus Selom; haec autem erat in Chazbi, quando peperit eum. Verbum Hebraeum hic pro loci vocabulo positum est, quod Aquila pro re transtulit, dicens: Et vocavit nomen ejus Selom. Et factum est ut mentiretur
Abbreviated transcription (Latin):
nascerentur. Aquila hunc locum
inter pretatio pluralẽ numerum
significat septuaginta uero &the¬
odotion aequaliter transtulerunt
dicentes toniaaiN. quod indicat
numerũ singularẽ. Et regnauit
proeo iobab filius zare: debosra.
hunc quidã suspicantur eẽ. iob
ut infine uoluminis ipsius ad di¬
tum est: contra hebrei asserunt
denachor eũ stirpe generatũ ut
iam supra dictum est. Et isrł dilex̃
io seph superom̃s filios suos quierat
filius senec tutis: & fecit ei tunicã
uaria. Prouaria tunica: aquila
inter pretatus est tonicã astragalon
id est tonicã talarẽ sim machũs
tonicã manicatã : siue quod ad
talos usq descenderet & manib
artificis mira eẽt uarietate distincta
siue quod haberet manicas.
Antiqui enim magis colobus
utebantur. Et uendiderunt
iosephis mahelitis uiginti au¬
reis. Pro aureis inhebreo argen¬
teis habet. Neque enim uiliore
metallo dñs uenundari debuit

Expanded text:
nascerentur. Aquila hunc locum nascerentur. Aquila hunc locum interpretatio pluralem numerum significat. Septuaginta vero, et Theodotion aequaliter transtulerunt dicentes: τὸν ἰαμὶμ, quod indicat numerum singularem. Et regnavit pro eo Jobab filius Zarae, de Bozra. Hunc quidam suspicantur esse Job, ut in fine voluminis ipsius additum est. Contra Hebraei asserunt de Nachor eum stirpe generatum, ut jam supra dictum est. Et Israel dilexit Joseph super omnes filios suos, quia erat filius senectutis: et fecit ei tunicam variam. Pro varia tunica, Aquila interpretatus est tunicam ἀστραγάλειον, id est, tunicam talarem. Symmachus, tunicam manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta: sive quod haberet manicas: Antiqui enim magis colobiis utebantur . Et vendiderunt Joseph Ismaelitis viginti 364 aureis. Pro aureis, in Hebraeo, argenteis habet. Neque enim viliore metallo Dominus venundari debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ exchis uocabula inposita. Ipse ẽ.
auna qui inuenit iamin indeserto: cũ
pasceret asinos sebeon patris sui. Multa
& uaria apud hebreos dehoc capitulo
disputantur. Apud grecos quippe
& nostros: suphoc silentiũ est. Aliipu¬
tant iamin maria appellata. Is dẽ enim
nunc hic sermo destriptus ẽ. &uolunt
patris sui aquarũ congregationes
repperisse : quae tuxta idioma lin¬
guȩ hebraice maria nuncupentur.
quo scilicet stagnũ reppererit. Cuuls
rei inuentio inheremo difficilis est:
Non nulli putant aquas calidas.
uixta punicae linguae iuicinia quȩ
hebreȩ conter mina est hoc uocabulo
significari. Sunt qui arbitrentur
oñ agros ab hoc admissos eẽ. ad asinos
& ꝑip sũ istius modi repperisse con¬
cubitũ ut uelocissimi exhis asimi
nascerentar quouocantur iãmi.
Pleriq putant quod aequarum
greges abasinis in deserto ipse fece¬
rit primus ascendi: ut mulorum
inde noua contra natura animalia

Expanded text:
aeorum ex his vocabula imposita. Ipse est aeorum ex his vocabula imposita. Ipse est Ana, qui invenit Jamin in deserto, cum pasceret asinos Zebeon patris sui. Multa et varia apud Hebraeos de hoc capitulo disputantur: apud Graecos quippe et nostros super hoc silentium est. Alii putant AJAMIM   maria appellata. Iisdem enim nunc hic sermo descriptus est. Et volunt n deserto, aquarum congregationes reperisse, quae juxta idioma linguae Hebraicae maria nuncupentur: quod scilicet stagnum repererit, cujus rei inventio in eremo difficilis est. Nonnulli putant, aquas calidas juxta Punicae linguae viciniam, quae Hebraeae contermina est, hoc vocabulo signari. Sunt qui arbitrentur onagros ab hoc admissos 363 esse ad asinas: et ipsum istius modi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur qui vocantur JAMIM  . Plerique putant, quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia
Abbreviated transcription (Latin):
iste est edom & hi filui seir. e sau
& edom & seir unius nomen est
hominis est & quare uarie nuncu¬
petur supra dictum est. Quod aut̃
sequitur & chorrei habitantes terrã.
& rłq postquã enumerauit filios
esau alcius repetit & ex ponit qui ante
esau in edom terra principes fuerint
exgenere correorum qui inlingua
nr̃a inter pretantur liberi. legam
diligenter deutero nomi ũ: ub̃i ma¬
nifestius scribitur quo modo uenerint
filui esau & inter fecerunt chorreos
ac terrã eorum heredite possederunt.
Et fuerunt filulotan: borri &emmon
& soror lotan temna. haec est tȩ̃na
dequa supra dictum est. Et tẽna erat
concubina elifat filui primo geniti
esau: exipsa natus ẽ. Uamalech. Id¬
cirto aute chorreorũ recordatus est.
quia primo genitus filiorũ esau: exfi¬
liabus eorũ acceperat concubinã. qđ
autẽ dicitur theman & cenez & amalech
&rłq sciamus postea regionibus idu-¬

Expanded text:
362 ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau 362 ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau et Edom, et Seir, unius nomen est hominis: et quare varie nuncupetur supra dictum est. Quod autem sequitur: Et Chorraei habitantis terram, et reliqua. Postquam enumeravit filios Esau, altius repetit, et exponit, qui ante Esau, in Edom terra principes fuerint ex genere Chorraeorum, qui in lingua nostra interpretantur liberi. Legamus diligenter Deuteronomium II, 21, ubi manifestius scribitur, quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Chorraeos, ac terram eorum haereditate possederint. Et fuerunt filii Lothan, Chorri et Aemam: et soror Lothan Thamna. Haec est Thamna, de qua supra dictum est. Et Thamna erat concubina Eliphaz filii primogeniti Esau, et ex ipsa natus est Amalech. Idcirco autem Chorraeorum recordatus est, quia primogenitus filiorum Esau ex filiabus eorum acceperat concubinam. Quod autem dicitur, Theman et Cenez et Amalech, et reliqua: sciamus postea regionibus Idum
Abbreviated transcription (Latin):
ader.hunc locum eẽ. hebrei
uoluit ubi postea templũ aedi¬
ficatũ est: & turrẽ aderturrem
gregis significani hoc est congre¬
gationẽs. & coetus quod & m̃i¬
cheas ꝓpheta testatur dicens.
& tuturris gregis nebulosa filia
sion. &ct̃. Illoque tẽ pore iacob
trans locũ ubi postea templũ aedifica¬
tum est habusse tentoria. Sed sequa¬
mur ordinem uiȩ: pastorũ iuixta be¬
thel locus est ubi ł angelorũ grex
in ortu dni cecinit tiacob pecõra sua
pauit loco nomen inponens uel quod
uerius est quodã uaticinio futurũ
iam tunc mistertũ monstrabatur.
Et uenit iacob adisaac patre suũ
in mambre ciuitatẽ arbeȩ haec est
chebron pro arbeȩ in laex cãpum
habet cum chebron in monte sitasit:
Eadẽ autẽ ciuitas dicitur & mabrȩ.
ab amico habraae ita ut antiquitus
appellata. Et peperit: ada esau
helifaz. isteest elifaz cuus scrip¬
tura in iob uolumine recordatur.
isti filii esau &isti prin cipes eorũ.

Expanded text:
Ader. Hunc locum Hebraei esse Ader. Hunc locum Hebraei esse volunt, ubi postea templum aedificatum est: et turrim Ader, turrim gregis significare, hoc est, congregationis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel quod verius est, quodam vaticinio futurum jam tunc mysterium monstrabatur, Et venit Jacob ad Isaac patrem suum in Mambre, civitatem Arbee, haec est Chebron. PRO ARBEE in Septuaginta campum habet: cum Chebron in monte sita sit. Eadem autem civitas dicitur et MAMBRE, ab amico Abrahae ita antiquitus appellata. Et peperit Ada Esau Eliphaz. Iste est Eliphaz, cujus Scriptura in Job volumine recordatur. Isti filii Esau, et isti principes eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rum puntur. & annitẽ pus
electũ est : uelcũ transeuntes
peruiam carpunt & eligunt
euicinis agris. quod cum̃ quȩ
ad manũ uenerit diuersis
floribus inuitati. E fratha uͦ.
& b&hleem unius urbis uoca¬
bulum est sub inter pretationẽ
consimili. Siquidẽ infrugis ferã
& in domũ panis uertitũr: ꝓpt̃
eũ panẽ qui decelo descenditse
dicitur. Et factum est cũ dimit¬
ter& eam anima siquide mori¬
ebatur uocauit nom̃ eiꝰ filius do¬
loris mei : pater uero eius uocauit
nomen eius beniamin. Inhebreo
similitudo nominis resonat. filius
enim dolons mei. quod nomen:
moriens mater inposuit dicitur
benon: filius uero dextere hoc est
uirtutis quod iacob mutauit
appellatur beniamin unde
errant qui putant beniamin in
filiũ dierum inter pretari. Cum
enim dextera appellatur iãmĩn.
& finiatur in .n lit terã dies qui¬
dẽ appellantur. & ipsi iammin
sed inm littera terminantur.
Et pro fectus est isrł & extendit
tabernaculũ suũ transtur rem

Expanded text:
rumpuntur, et anni tempus rumpuntur, et anni tempus electum est: vel cum transeuntes per viam carpunt, et eligunt e vicinis agris quodcumque ad manus venerit, diversis floribus invitati. Ephrata vero et Bethleem unius urbis vocabulum est, sub interpretatione consimili. Siquidem in frugiferam et in domum 361 panis vertitur: propter eum panem, qui de coelo descendisse se dicit . Et factum est cum dimitteret eam anima, siquidem moriebatur: vocavit nomen ejus, Filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur BENONI  . Filius vero dextrae, hoc est, virtutis, quod Jacob mutavit, appellatur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   filium dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur JAMIN  , et finiatur in n litteram: dies quidem appellantur et ipsi JAMIM  , sed in m litteram terminantur. Et profectus est Israel: et extendit tabernaculum suum trans turrim