comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N aiquanto p̃sens scłm ꝓpinquat adfinem: tant᷑o futu¬
rũ scłm ipseiam quasi ꝓpinqͥtate tangitur. & signis ma¬
nifestiorib aperitur. Quia enĩ in hoc cogitationes ur̃as
uicissim minime uidemus: in illo aut̃ nr̃a in alterutrũ
corda conspicimus: Quid hoc scłm nisi noctẽ : & quid
futurũ nisi diẽ dixerun: Sedquẽ ad modũ cũ noa fini¬
re & dies incipit orire. ante solis ortũ simul aliquomodo
tenebre cũluce cõmixtesunt. quo adusq descendetis
noctis Reliquiȩ in lucẽ diei subsequentis ꝑfecte uer¬
tunt᷑. Ita hiuꝰ mundi finis iam cũ futuri scłi exordi&
ꝑ miscet᷑. atq ipse reliqͥarũ tͦenebre quadã iamrerũ¬
spiritalium ꝑmixtione tranlucent. Et que illius mun¬
disunt multa iãcernimus. sed necdũ ꝑfecte cognosci¬
mus: quia quasi in quodã mentis crepusculo. hȩcue¬
lut ante solem uidemꝰ. PrIR. Plac& quoddicis. Sed
detanto uiro pascasio hoc aninũ ad questionẽ mouoe.

Expanded text:
 quantum praesens saeculum propinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam reruspiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet,
Abbreviated transcription (Latin):
sc s̃ ꝓpt̃ quẽ custodie idũ staret:ͥ qui om̃s unanimitꝰ se ꝑsequen¬
tes cerneret: Et se pe agit᷑ in animo ꝑfectorũ: qđ silentio p̃te¬
reundũ ñ ẽ: qͥacũ laborẽ suũ sine fructu considerant e̾e: in
locũ aliũ ad laborẽ cũ fructu migrant: Unde qͦq ille egregnis
p̃dicator. qui dissolui cupit & cũ xp̃o e̾e : cui uiuere xpͣs est
& mori lucrũ. qui certamina passionũ ñ solũ ipse apperuit. sed

Expanded text:
sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequensanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde iste quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse: cui vivere Christus est, et mori lucrum , qui certamina passionum non solum ip
Abbreviated transcription (Latin):
nosin&ipsos leuam᷑ Ille itaq qui por cos pauit: uagatione
m̃tis & inmunditię s̃ubsem& ipso cecidit: Iste uͦ quẽ angłs
soluit: eiꝰq mentẽ in extas̃ rapuit : extrase equidẽ: sed
suꝑ se m& ipsũ fuit Uterq gͦ ad se rediit: quando & ille
ab errore oꝑis se collegit ad cor. & ille a contẽplationiscul¬
mine ad hoc rediit  qđ intellectu conmuni & prius fuit
U enerabilis igit᷑ BeRIEdiCTUS. in illa solitudine habita un
secũ : in quantũ se intra cogitationis claustra custodiuit
Nã quocienscũq hẽ contẽplationis ardor in altũ rapuit: se ꝓ¬
cul dubio subse reliquit: Re T Ruͦ: Placet qđ dicis Sed
queso respondeas. si deserere fr̃s̃ debuit. quos semel suscepit:
GREGORIUS: Ut ego petre exstimo  ibi adinati equani¬
mit᷑ portandi st̃ mali: ubi inuenuent᷑ aliqui. qui adiuueniꝰ
quando de malis labor suꝑuacuus: maxime si euicino cau¬
se suppetant: quȩ fruc tũ dõualeant ferre meliorẽ Uir itaq

Expanded text:
atione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur quando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ItR hȩc autẽ pensandum est: quodtutior uiasit ut
bonum quod quisq post morte suã sper& agi ꝑ alios
agat dumuiuit ipse ꝓse. Beatius quippe ẽ liberũ exin
quã post unicula libertatẽ querere. Sebemꝰ itaq p̃¬
sens scłm. uelque iam conspicinus deflugisse tota m̃te
contemnere. cotidiana dõ lacrimarũ sacrificia coti
dianas carnss eius & sanguinis hostiasimmolare. haec
parat. Quilicae surgens amortus iam nonmoritur¬
&e morsei ultra non dominabit᷑ : tamen inse ipso inmor¬
talit̾ atq incorruptibilit̾ uiuens. ꝓnobis iterũ in hoc
misterio sacre oblationis immolatur. Eius quippe
ibi corpus sumitur: eiuscaro inpopłis salutẽ partit᷑.
ẽĩ singins noniã inmanꝰ infidelium sedinora fideliũ
funditur. Hinc ergo pensemꝰ qualesit ꝓ nobis sacrisi¬
cuss qđ ꝓuolas ab solutione nr̃a passionẽ unigeniti
filui semꝑ imita t᷑. Qiusenĩ fideliũ habere dubiu¬

Expanded text:
r haec autem pensandum est quod tutior via sit ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, quotdianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec parat; qui licet surgens a mortuis, iam non moritur, mors ei ultra non dominabitur, tamen in se ipso inmortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii semper imitat
Abbreviated transcription (Latin):
didici : dies ut opinor antea quã sermo cessabit: Pe¬
IRUS. Uellẽ querenti mͥ dehis aliqua narres seq
hac ꝓre int̾ rũpere expositionis studiũ graue uideatur.
qͥa ñ dispar edificatio orit᷑ exmemoria uirtutis snexpo¬
sitione quippe qualit᷑ inuenienda atq tenenda sit uirtꝰ
agnoscit᷑: in narratione uͦ signorũ cognoscimꝰ inuenta
ac retenta qualit̃ declarant᷑: Et st̃ nonnulli qs adamo¬
rẽ patriȩ cadestis. plus exempla quã f̃dicam̃ta succendt̃
Eit ũ plerũq audientis animo duplex adiutoriũ in ext̃¬
plis patrũ. qͥa & ad amorẽ uenture iuite exp̃cedentium
cõparatione accendit᷑. &iã sise e̾e aliqͥd existimet dũ¬

Expanded text:
didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PEdidici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accendit
Abbreviated transcription (Latin):
uitax qui p̃sens scłm totam̃te reliquer̃ mͥ ad memoriam
reuocant᷑: Quoꝵ. dũ culm̃ aspicio: quantũ ego in infimis
iaceã agnosco Quorũ plurimi conditorisuo in secretio
uta placuer̃: qui ne ꝑ humanos actus a nouitate
mentis ueterͥ scerent. eos omp̃s ds̃ huiꝰ mundi laborib
noluit occupari Sediã quae ꝓlatast̃ me qlius insinuo
si ea quȩ ꝑ inquisitionẽ ac responsionẽ dic tastͣ sola no¬
minũ p̃notatione distinguo Pe TRUS. Non ualde
initalia aliquorũ uitã uirtutib fulsisse cognoui Ex
quoꝵ gͥ conparatione accenderis: ignoro Et quidẽ
bonos uiros in hac terra fuisse ñ dubito: signa tam̃ atq
iurtutes aut ab eis nequaquã fac tas existimo. aut ita
st̃ hac tenꝰ silentio suppressa. ut utrũ sint facta nescia¬
mus VREGORIUS Sisola petre referã quar
deꝑfec tis ꝓbatisq uiris unꝰ ego homuntio uł abo¬
nis. ul fidelib uiris ad testantib agnoui. uł ꝑͣmetipsũ

Expanded text:
vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
clinare nequeo: qͥa hesterno die me hodie iturũ ꝓmisi.
illuc ire disposui: Tunc ille a fundo cordis considerans as¬
peritatẽ & duritiã suã. humilitatẽ ac mansuetudi nem
libertini: exlec toꝓsiliuit. pedes libertini tenuit. se
peccasse. se reũ c̾t testatꝰ est: qui tanto taliq uiro tãcru¬
delẽ facere contumeliã p̃sũpsisset At contralib̾tinꝰ
sese int̾rã ꝓsternens. eiꝰq pedib ꝓuolutꝰ. suȩ culpa

Expanded text:
clinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, clinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae,
Abbreviated transcription (Latin):
ti&x. signis & miraculis maiorẽ credo: Quadã nãq die isqͥ
post uenerabilis honoratiexitũ monasterii regim̃ tenebat.
contra eundẽ uenerabilẽ libertinũ ingraui ipacundia ex-¬
arsit. ita ut eũ manib cederet: Et qͥa uirgã qua eũ ferire
posset minime inuenit: conp̃ henso scabello subpedaneo.
ei caput ac faciem tutudit. totũq illius uultũ tum̃tẽ ac
liui dũ reddidit: Qui uehem̃ter cȩsus: adstratũ ꝓprium
tacitꝰ recessi Die uͦ altera: erat ꝓutilitate mo  nasteris
causa constituta Expletis gͥ hẏmnis matutmalib. liber-¬
tinꝰ ad lectũ abbatis uenit: orationẽ sibi humilit̾ petiit:
Sciens uͦ ille quanrũ a cunctis honoraret᷑. quantũq diligere-¬
tur: ꝓiniuria qua ingesserat recedere eũ uelle ex monaste¬
rio putabat. atq ab eo requisiuit dicens Ubiius ire: Cui
ille respondit Monasterii causa constituta ẽ pat̃. quã de¬

Expanded text:
tiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui tiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
admirabilis signi: cũ fide feminȩ uirtiꝰ cõuenit ut rorĩq
Atq idõ libertinũ exstimo ista potuisse: qͥa plus didicerat
de magistri. quãde sua uirtute confidere Cuiꝰ enĩ cali¬
gulã in pectore extincti corpusculi posuit: eiꝰ nimirĩ
animã obtinere qđ petebat estimauit Nã heliseus qͦq
magistri palliũ ferens. atq ad iordanẽ ueniens. ꝑcussit
semel. & aquas minime diuisit: Sed cũ repente diceret.
& iter int̾ aquã fecit: Perpendis petre. quantũ in exhi¬
bendis uirtutib humilitas ualet Tunc ohibere ma¬
gistriuirtutẽ potuit: quando magũt  nom̃ ad memo¬
riã reditc̃ Quia enĩ ad humiliatẽ su magistro re¬
diit: qđ magister fecerat & ip̃se facit: Pe TRUS Libe
qđ dicis: Sed queso te est ne aliqͥd aliud. qđ ad huc de
ipo ad nrãm edificationẽ narres : GRE CORROE Et¬
plane: sed ñ sit qui uelit imitari Ego aut̃ uirtutẽ patien¬

Expanded text:
admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR. Eplane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patien
Abbreviated transcription (Latin):
petitionis illius iuram̃tũ: Declinare mulierẽ uoluit :
sed nequaquã p̃ualens. hesit animo Considerare lib&
quale quantũq in eiꝰ pectore certam̃ fuerit: Ibi qͥppe
pugnabat int̃se humilitas conuersationis: & pictas
matris Timor ne inusitata p̃sumer&. dolor ne or¬
batȩ mulieri ñ subueniret Sed ad maiorẽ dĩ glãm
uicit pietas illud pectus uirtutis Quod idõ fuit uali¬
dũ: qͥ a deuictũ: Uirtutis enĩ pectꝰ ñ e̾et: si hoc pietas
non uicisset: Itaq descendit. genuflexit. ad cxlũ manꝰ
tetendit. caligulã desinu ꝓtulit. suꝑ extincti pueri
pectus posuit: Quo orante : anima pueri ad corpꝰ rediit:
Quẽ manu conp̃hendit: & flenti matri uiuentẽ reddidit.
atq it̃ qđ coeperat ꝑegit: Pe T Reꝰ Quidnã hoc e̾t
dicimꝰ : Uirtutẽ tantimiraculi. honorati egit meritum.
an petitio libertini: GRE GORIUS In ostensione tam

Expanded text:
petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam
Abbreviated transcription (Latin):
mas haberet: In gressi oratoriũ franci. cȩper̃ seuientes
libertinũ querere. libertinũ elamare. ubi ille in oratione
prostratus iacebat: Mira ualde res Querentes se-¬
uientesq franci in ipso ingredientes inpingebant.
& ipsũ uidere ñ poterant: Sicq sua cecitate frustra
ti. a monasterio uacni sunt regressi:
a ao quoq tẽpore. ꝓcausa monasterie abbatis iussu
qui honorato eiꝰ magistro successerat. rauennam
ꝑgebat: Pro amore eiꝰdem uenerabilis honorati. quocũq
libertinꝰ ibat. eiꝰ semꝑ caligulã insinu portare consueue¬
rat: Itaq dũ ꝑger&: accidit ut quedã mulier extincti
filii corpusculũ ferret Quȩ dũ seruũ dĩ eẽt intuita.
amore filii succensa. ium̃tũ eiꝰ ꝑfrenũ tenuit. atq cũ
iuram̃to dix̃ Nullatenꝰ recedes : nisi filiũ meũ suscita¬
ueris. At ille musitatũ habens talemiraculũ : expauit

Expanded text:
tas haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientas haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevienLibertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua cti, a monasterio sunt vacui regressi. Alio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ equi uerberib casi. calcarib cruentati. fatigari po¬
terant: moueri ñ poterant Sicq aquã fiaminis tange¬
re : quasi mortale p̃cipitiũ ꝑtimescebant Cũq diice¬
dendo sessores singuli fatigarent᷑: unꝰ eorũ intulit. quia
exculpa quã seruodĩ inuia fecerant: illa sui itineris dispen¬
dia tolerabant: Quistatĩreuerũ pꝰ se. libertinũ repperi¬
unt in oratione ꝓstratũ: Cui cũ dicerent. surge tolle ca¬
ballũ tuũ.: ille respondit: Ite cũ bono: ego opus caballi
ñ habeo: Descendentes uͦ in uitũ eũ in caballo de quo de¬
posuerant leuauer: & ꝓtinus abscesser̃: Quoꝵ equi tan¬
sier̃: ac si ille fluminis alueus aquã minime haberet
Sieq factũ ẽ. ut dũ seruo dĩ unꝰ suus caballus redditur.
onĩs a singulis reciperent᷑: Eodẽ quoq tẽpore: incã¬
paniȩ partib buccellinꝰ cũ francis uenit: De monasteri

Expanded text:
men equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari pomen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego caballo opus non habeo. Descendentes vero, invitum eum in cabellum de quo deposuerant, levaverunt, et protinus abscesserunt. Quorum equi tansierunt, ac si ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est ut cum servo Dei unus caballus suus redditur, omnes a singulis reciperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
pore totile eiꝰdem fundensis monasterii p̃positꝰ fuit.
discipulatu illius conuersatꝰ. atq eruditꝰ est De
quo quãuis uirtutes multas plurimo. narratio
rissimꝰ fuit. multa mͥ de illo dicere consueuit. ex
qͥb ea quȩ recolo pauca narrabo:
Neadem ꝓuincia sanniȩ quã supra memoraui : u¬
isdem uir ꝓutilitate monasterii carpebat iter Cũq da¬
rida gotthorũ comes eñ exercitu meundem locũ uenisset.
dĩ seruus excaballo inquo sedebat ab hominib eiꝰ ꝓiec tꝰ ẽ
Qui ium̃ti ꝑditidãpnũ libent̃ ferens: &iã flagellũ quod
tenebat diripientib obtulit dicens Tollite : ut habeatis
qͥlit̃ hoc ium̃tũ minari possitis: Quib dictis. ꝓtinꝰ se
in orationẽ dedit Cursu aut rapido. p̃dic tiducis exercitꝰ
ꝑuenit ad fluuiũ nomine uulturnũ : Ibiq equos suos cȩ¬
pere singuli hastis tundere. calcarib eruentare Sedta¬

Expanded text:
horum ejusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, horum ejusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atque eruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio rissimus fuit, multa mihi dicere de illo consuevit, ex quibus quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, idem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gothorum dux cum exercitu in loco eodem venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
donũ: Usus quidem rectȩ conuersationis ẽ. ut p̃esse ñ
audeat qui sube̾e ñ didicerit: nec obdientiã sub¬
iectis imꝑ&. quã p̃latis ñ nouit exhibere Sed tam̃ ñ
nulli st̃ qͥ ita ꝑ magisteriũ sps̃ intrinsecꝰ docent᷑: ut si
eis exteriu̾ꝰ humani magisterii disciplina desit magisteru
intimi censura ñ desit Eud. tam̃ libertas uitae ab
infimis in exemplo non ẽ trahenda. nedũ se qͥsq simi¬
lit̃ scõ spũ impletũ ẽẽ presum . discipulꝰ hominis
e̾e despiciat. & magister erroris fiat Mensaut qua
diuino spũ ͫ plet᷑. habet euidentissime signa sua.
sp̃s̃ testimoniũ fer̃ Sic quippe xia ioħs baptista
discipulos ad gregauit: Sed quẽ intrinsecꝰ docebat.
extrinsetꝰ quasi in sua libertate reliquerat: Sic mo¬
cet qđ dicis Sed peto ut mͥdicas. si tantꝰ hic pater
aliquẽ imitatorẽ sui discipuld̾̃ reliquit GReGa¬

Expanded text:
piritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non piritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Mocet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
crescer& : a p̃dicto dnõ suo libertate donatꝰ ẽ. atq in eodẽ
loco qͥ fundis dicit᷑ monasteriũ construx̃. in quo ducento
ferme monachoꝵ. pat̃ extitit. ibiq uita illius circũ qͦq
exẽpla eximiȩ conuersationis dedit Nã quadã die ex
eo monte qui eiꝰ monasterio in excelsũ ꝓminet ingentis
saxi moles erupta ẽ: qua diuexũ montis latꝰ ueniens. toti¬
us ruinã cellae om̃iumq frm̃ interitũ minabat᷑ Quã cũ
uenientẽ de suꝑ uir sc̃s̃ uidisset. frequenti uoce xp̃i no¬
m̃ in uocans. extensa mox dextera signũ ei crucis oppo¬
suit: eãq in ipso deuexi montis latere cadentẽ fix̃ sicut
religiosus uir laurentius ꝑhibet Et qͥa locꝰ ñ erat quo
in herere potuisset: aspicit᷑ :ta ut nc̃ usq montẽ cernen¬
tib casura pendẽre uideat᷑ PE T RUS Putamꝰ hic tã
egregius uir. ut pꝰ magister discipuloꝵ fier&. prius habu

Expanded text:
cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habui
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ carnes paratȩ st̃ Quas dũ ille ad esũ contingere
ꝓ abstinentia amore recusar&: cȩper̃ eũ parentes eius
irridere. ac dicere. comẽde: Nunqͥd piscẽ tibi in hs mon
tib allaturisumꝰ: Illo uͦ in loco audiri pisces consueuerant.:
ñ uideri Sedcũ his sermonib honoratꝰ irrideret᷑. repen¬
te in conunuo aꝗͥ ad ministeriũ defuit. & cũ situla lig¬
nea sic̃ illic moris ẽ mancipiũ ad fontẽ ꝑrexit:
Dũq haurir& aquã : piscis insitulã intrauit Reuersũq
mancipiũ ante ora discunbentiũ. piscẽ cũ aqua fudit:
qui ad tocius diei uictũ potuisset honorato sufficere: Mi¬
rati om̃s st̃: totaq illa parentũ irrisio cessaui a: Cocpe¬
nãq inhonorato uenera¬
ri abstmnentiã: quã
ante deridebant: Sicq
a dĩ homine. irrisionis
de t̃sit obꝓbria. piscis demonte: Qui cũ magnis uirtutib

Expanded text:
cendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere cendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepnamque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ea quȩ mͥ s uro uenerabiliũ nariatione cõpta icino¬
tant᷑ nar  rosaerȩ anc toritatis etẽplo t n lucr
clarius conste.qͥa mareꝰ &e lucas eungłium qđ de seripse¬
r̃. ñ uisu sed auditu didicer: Sedut dubitationis ccca¬
sionẽ legentib subtra¬
am. ꝑ singula quȩ descri¬
ba cũ sensi teneo: Quia si de ꝑsonis om̃ib ipsa spetialit᷑ uer¬
ba tenere uoluissẽ : hac rusticano usuꝓlata. stilus scri¬
bentis ñ apte susciꝑet.Senior ualde uenerabiliũ didici
relatione qđ narro Uenantii quondã patricu in sam¬
niȩ partib uilla fuit : in qua colonꝰ eiꝰ filiũ honoratũ no¬
mine habuit. qͥ ab annis puerilib ad amorẽ calestis patriȩ
ꝑ abstinentiã exarsit: Cũq tã magna conuersatione pol¬
ler&. seseq iã ab ocioso quoq sermone restringeret. mul¬
tũq ut p̃fatꝰ sũ ꝑ abstinentiã carnẽ domaret. die qͦdam
parentes illius uicinis suis conuiuiũ fecer̃. in quo adues¬

Expanded text:
um venerabilium narratione comperta, incunctanter narro sacrae auctoritatis exemplo, cum mihi luce clarius constet quia Marcus et Lucas Evangelium quod scripserunt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describa cum sensu teneo; quia si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione quod narro. nii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ tã pulchrã quietis suae spetiem terreni actꝰ puluere foe¬
dat᷑ Cũq se ꝓcondescensione multorũ ad exteriora spar¬
serit: &iã cũ interiora app&it. ad haec ꝓcul dubĩo minor
redit: Ependo ĩtaq qͥd tolero: ꝑpendo qͥd amĩsi Iũq in-¬
tueor illud qđ ꝑdidi: fit hol grauius qđ porto: Ecce & enĩ
nc̃ magni maris fluctib quatior: atq innauimentis. tem¬
pestatis ualide ꝓcellis illidor Et cũ priore suita recolo. qͦs
postergũ ductis oculis uiso littore suspiro Qđq ẽ adhuc
grauius. dũ inmensis fluctib turbaiꝰ feror. uixportũ ua¬
leõ uidere quẽ reliqui: Quia & ita sunt casusmentis: ut pri¬
us quidem ꝑdat bonũ qđ tenent. ni tam̃ se ꝑ didisse memĩne¬
rit: Cũq longius recesserit: & iã ipsius boni qđ ꝑdiderit¬

Expanded text:
 tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
a eumnp atri uiuentẽ atq incolumen dedit. lique paere
quiahios iuraculũ in potestate nonhabut. gdeserates
peteris cosstat patent quia uerba quepposueras iteb
sunt & uncta impetrant. qͥdesiderant obtinere:¬

Expanded text:
et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus lunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
substitit dicens Numquid ego̾ filium tuũ abstuli: Cui
ille respondit. Mortuus est: ueni resuscita eũ. Quod
mo&x utdĩ famulus audiuit: ualde contristat̾usẽ dic̃s
Recedite fr̃s recedite. hȩcnr̃a non sunt: sed scõrum
apłoꝵ sunt Quid nobis onera uultis inponere. quȩ non
possumus portare:  Atille quenumnius cogebat dolor.
insua ptione ꝑstitit. uirans ꝗd non recederae. nis.
eiꝰ filiũ resuscitar&e: Q uẽmoe dei famulus: inqͥsiuit dic̃s.
wbiest: Ciu ille respondit: Ecce corpus eius: adianuam
flenit genu. & suꝑcorpusculum infantis in cubuit. sesẽq
erigens ad celum palmas tetendit dicens Dñe non aspi¬
cias peccata mea. sedfidem huius hominis. qͥresuscitare
filiũ suũ rogat: & redde in hoccorpuseulo aiumã quam
abstulisti. Qix in oratione uerba compleuerat: & regre¬
diente anima. ita corpusculũ pueri omne contremuit.
ut suboculis om̃ium qͥaderant apparue  concussione
mirifica tremendo palpitasse:. C uiꝰ moa manũ tenuit.

Expanded text:
substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
deerat. & estu nunio terrã longa siccitas e rebat. collec¬
tiiunum ciues urbis illius eius tunicã leuare atque in
conspectu diũ cum precib offerre consueuerant. Cumque
dum ꝑ agros exorantes ꝑ gerent : repente pluia tribue¬
batur. quȩ plene terrã saciare potuissae. Ex quare patu¬
it eius anima quid uirtutis intus. quidmeriti haberet:
cuius foris ostensa uestis iram conporis auerter&.¬

Expanded text:
deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecdeerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averter
Abbreviated transcription (Latin):
ex condescensione ductiuenimus uiuiti. Sicque fit: ut aho¬
tiosis ad noxia. aleub. ad grauiora uerba ueniamus. Et
os nostrum abomni potente dño tanto iamminus exaudi¬
tur in prece: quanto amplius inquinatur stulta locutione.
Quia sicut scriptum est. Qui auertit aurẽ suam neaudiat
legem : oratio eius erit execrabilis. Quid ergo mirũ sipos¬
tũlantes tarde ad no  audimur. qui precipient̾em dnm̃ aut
tarde aut nullomodo audinusc & quidmirũ siflorentius
in prece sua citius est auditus. quiinp̃ceptissius dnm citiuꝰ
audiuit : PRTRUS. Nichilest: quodrespouderi ualeat
aꝑte rationi. CaRECORIUS. Eut̾icius uero quip̃dictiflo¬
renti inuia dei socius fuerat : magis post mortẽ claruit in
uirtute signorum. Nã cum multa ciues urbis illius deeo
soleaut narrare miracula : illud tamenest precipuum. qđ
tũ illiuis adsidue dignabatur operari. Nan quotiens pluuia

Expanded text:
ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab oex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione, quia sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audivit? PETR. Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. GREGOR. Eutychius vero, qui praedicti Florentii in via Domino socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod r vestimentum illius assidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
sa nonnumquã uero etiam grauit̃ noxia loquimur. osi r̃m
om̃ipotentidõ tanto longinquum fit: quanto huic mundo
ꝓximũ. Multum quippe deorsum ducimur. dum locutio¬
ne continua. secularib admisceniur. Q uodbene esaias
postquã regẽ dnm exercituum uidit: in semae ipso rep̃¬
hendit. & penituit dicens. Ce mihi quia tacui. quia iur
pollutus lohus egosum. Quicur polluta labia habaera.
aperut cum subiunxit. Inmedio populi polluta labia
hab entis ego habito. Pollutionem namque labiorum
habere sedoli it: sedunde hanc contraxerit indica¬
uit: cumininedio popłi posluta l abia habentisse ha¬
bitare ꝑhibuit. Valde enim difficileest: ut lingua se¬
cularium mentẽ ipi qui i& quam tangit. Q uadũ
plerumq eis adquedam l ꝯcenda condescendimus
ꝑaulisꝑ ad sucti hanc ipsa: Aocutionẽ que nobis indis¬
naest &iam delectabilter tinenus utexea iam
redire non libeat: ad quẽ uelut

Expanded text:
sa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum sa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut
Abbreviated transcription (Latin):
ferra&e. Ad cuius uocẽ subito celum intonuit: atq hisdẽ
tonitruus omnes illos qui eundem locũ occupauerant:
serpentes inter emit. Quosdum uirdei florentius inter¬
emptos aspicer&: dix̃. Ecce odcidisti illos dñe. quis eos
haic leuat. Mooque ad eius uocẽ tante auesuenerun.
quanti serpentes occisi fuerant. Que aspartantes singu¬
osctque longius picientes: locum habitationis illius
mundum omnimodo aserpentibus reddiderunt. PETRUS
Quidiui tutis quid fuisse meriti dicimus: quod eius ori
tantum factum est ꝓximus omnipotens deus: GREGOR
pud omnipotentis dei singularẽ munditiam. atque eiꝰ
& mentẽ ꝑuerba spargere. atque inquinari deuitant :
auctoris sui preceteris exauditionẽ inpetrant. Cuun
quantũ est possibile. ipsa puritate ac simplicitate cogi-¬
tationis. quasi ex quadam iam similitudine concordant.
Nosaut̃ turbis popularib admixti. dum frequenter otio.¬

Expanded text:
ferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem ferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundum a serpentibus omnimodo reddiderunt. PETR. Quid virtutis, quid fuisse meriti dicimus, quod ejus ori tantum factus est proximus omnipotens Deus? GREGOR. Apud omnipotentis Dei singularem munditiam, atque ejuset mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otio
Abbreviated transcription (Latin):
aregno uitae. PeTRUS. Quid si homo nonfortasse ex ma¬
litia: sed ex linguȩ incuridm aledictionis in ꝓxinũ iacu¬
latur uerbum : Grte oꝑe. Siapud districtum iudicem
poere ociosus sermo reprehenditur. quanto magis nodci-¬
us: Pensa ergo quantũ sit damnabilas culpa uerbi qđ a malicia ñ
uaeat sice ille sermo penalis est : quiabonitate utilitatis.
uaoat. Petrus. Adsentio. GREEORIUS. Isdemuir dei egit
aliuđ: quod silere non debeo. Cum enim magnaeius opinio
longe lateq crebrescer& : quidã diaconus longe positus
ad eum ꝑgere studuit. ut eiusse orationib commendar&.
Qui adeiuscellulam ueniens: omnẽ locum ꝑ circuitũ inue¬
nit innumeris serpentib plenũ. Cumq uehement᷑ ex pa¬
uiss&e: clamauit dicens. Serue dñi: ora Erat autẽ tunc:
mira serenitas. Egressus uero florentius. ad cȩlum oculos
& palmas tetendit: ut illam pestem sicut serra dñs au¬

Expanded text:
a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex maa regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, maledictionis verbum jaculatur in proximum? GREGOR. Si apud districtum judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, au
Abbreviated transcription (Latin):
inhacuita ante oculos om̃ium ex malitia sua iundictã reci¬
pi stiquinuhil seledentẽ ur sum meũ occideruat. Cuius
uocem ptinus ultio diuina secuta est. Nam quatuor mona¬
chi qui eundẽ ursum occiderunt: statim elefautino mor¬
bo ꝑeusoisunt. ut menbris putrescentib. interirent. Quo
factum iurdei florentius uehementer ex pauit. sequerea
fratrib maledixisse ꝑtimuit. Om̃i enum uite sue tempore
flebat. quia excauditus fuerat. segrudelem se ieorũ morte
cdamabat homicidam. Quod id curto onimpxtente dm̃ fecisse
credimus: neuir mire simplicitatis quantolib& dolore com¬
motus. intorquere ultra presumer& iaculum maledictionis.
PETRUS. Numquid namualde graue esse credimus. si
fortasse ciulib& exagitati iracundia malelicamus.
GRECORIs. De hoc peccato curme ꝑcunctaris angraue
sit. cumpaulus dicat. neque maledici regnum dei posside¬
bunt. Pensaitaq quam grauis culpaest: que separat

Expanded text:
in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam reciin hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. Nunquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat
Abbreviated transcription (Latin):
unde bonoscerit enitescere adgloriam: uide ꝑuersos
ꝑiuidiam rapit ad poenam: quatuor uirie a discipulis
non facer&. & hisquisolus abeo relictus fuerat tanto hocmi¬
raculo clarus apparera&: ẽundem ursum insidiantes occi¬
derurĩ. Cumq hora quaiussus fuerat nonredirae: uirdei
florentius suspectus est reditũ. Quẽ usque adhoramues¬
peris expectans affligi coepit quod his quẽ ex simplitate
multa fratrẽ uocare consueuerat. ur sus minime reuerdere-¬
tur. Die uero altera perrexit ad agriun. ursum parit̾ ouesq
quesiturus: que moccisum rẽpperit. Sed sollicite inqͥrens.
citius aquib fuerat occisus inuenit. Tunc sese in lamentis
dedit.: fratrũ magismalitiã quamursi mortẽ deplorans.
Quẽ uenerandus iuur eithitius: adse deductũ consolaristu¬
duit. Sed hisdẽ iur dñ coram eo doloris magnis stimulis ac¬
census. in precatus est dicens. Spero in oñũ potentedeo. qđ

Expanded text:
unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quimax ut compleuit orationem: oratorium egressus.
ante fores ursum repperit stantẽ. Quidum ad terrã
caput deprimerae. nihilq feritatis insuis motib de¬
monstraret: aꝑte dabat intellegi. quod adiuridei
quinq remanserant. quas omnino deerat quipasce-¬
r&e & custodir&: eidemurso p̾cepit dicens. Uade
atque hasoues ad pastum eice: ad sextam uero ho¬
ram reuertere. Coepit itaque hoc indesinent̾ agi
inuingebatur urso cura pastoralis. & quas manducare
consueuerat. pascebat oues bestia ieiuna. Cumiur
dñi ieuinare uoluiss& adnonam: precipiebat horã¬
nonã cũ ouib reuerte Cumuero noluiss&e ad
sectã atque iti in om̃ib mandato uiri dei obtempe.¬
rabat ursus. ut neque ad seaxtam iussus redirae ad nonã.
neque adnonam ussus redirae ad sextã. Cumque diu hoc
ageretur: coepit iuloco eodem tante uirtutis longe
lateque fama crebrescere. Sedquia antiquus hostis

Expanded text:
Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Deiuinque pecudes remanserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
exregione eide i uenerabi as uiri sañctuli prbi nar¬
ratione cognoui. Det ius terb ipse nondubitas: quia eiꝰ
uitã fidemq miii ne ignoras. Fodem quoque tempore in
uero florentius dicetur. Sedisdem euthitius inspiritali
Telo atq inferuore uirtutis excreuerat: multorumq
anunas ad dñm ꝑducere exortando satagebat. Floren-¬
tius uero: simplicitati atq orationi deditam ducebat
uitã. Nonlonge autẽ erat monasterium: quod recto¬
ris sui fuerat morte destitutum: ex quo sibi menachi
eundẽ euthitium p̃esse uoluerunt: quieorũ precibus
ad quiescens. multis annis monasteriũ rexit. discipulo¬
rumq animas instudio sc̃ę conuersationis ecercuit.
Acneoratorium in quo prius habitauerat solũ rema¬
nere potuiss&: illic uenerabilẽ uirũ florentiũ reli¬
quid. Inquo dum solus habitaret: die quadã sese in oratio¬
ne ꝓstrauit: atq ab om̃ipotente dño paeiit. ut eullic
ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur.

Expanded text:
ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore in  alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur.