comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩctite urb̾ nuilla sb̾cilitate intis
obnstente quidem eorũ quidem
ampupillorũ sut qiͣ tucoresad¬
olestenciũ u̾o qiͣ curatores nne
ullo fidenissionis grauamine in
emi̾gentibo cõis tam in iudico
ꝙͣ exͣ iudiciũ ut opꝰ exeg̾it ad siłi¬
tud memꝰ tutoris ttunoris pso¬
nas cinegocia eorũ si qua poslnt
hr̃e defend̾e ac uendicart. inbemius
¶ita indelicet. ut p̾sentib publicis
u ciuentib gestis inhac auidẽ
inclituurbe apud uirũ ꝑfectimi¬
mum magria census nprouiñ¬
cur uero apud moderatores eaꝵ
uel defensores locorũ res corum
eis tradentur. a quib sunt custodi¬
ende. ut siauas carũdem reruim

Expanded text:
e iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qre iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis rvenientibus gestis in hac quidem inclita urbe apud virum perfectissimum magistrum census, in provinciis vero apud moderatores earum vel defensores locorum res eorum eis tradantur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earundem rer
Abbreviated transcription (Latin):
ocus tale ius y̾ant quale et
ut p̃dia sñbec̾to non alienẽr
S senatores quid̃ elacissimi
uiri inhar regiaurbe cõmo¬
rantes apud sb̾limitatem cu¬
uinciis at̾ om̃s ap̃ eaꝵ recto

Expanded text:
s tale ius habeant, quale mares ut praedia sine decreto non alienent. Sed senatores quidem clarissimi viri in hac regia urbe commorantes apud sublimitatem tuprovinciis autem omnes apud earum recto
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑr. Eos qui ueniam era¬
tis principali clem̾cia inre
cam minime posse fine decti
int̾po itõe rerum suaꝵ ĩmo¬
bilium facere iubemus inꝗͣ
merueront ut sũs sit in ca
ꝑte condicõ numnoru om̃ni
siue petitn uenia siue non¬

Expanded text:
. Eos, qui veniam aetatis principali clementia impeiam hypothecam minime posse sine decreti interpositione rerum suarum immobilium facere iubemus, in qmeruerunt, ut similis sit in ea parte condicio minorum omnium, sive petita sive non
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ẽẽ crecebas. ib acussato¬
re limo sollempnit̾ inferetur
c̾teres tras om̃s qͣs abco inter¬
ceptas mͣii simulacõne deplo¬
ras restitu is tibi oi exactonis
instancia smpetrab̾ arectore ꝓ¬
uiricis Nam ta quidem qͥ se tibi
ut sponse daturum ꝓmisit̃ quo
repeterecum effectu potes qͣiͣspo

Expanded text:
uxorem te esse credebas, ab accusatore legitimo sollemniter inferetur. Certe res tuas omnes, quas ab eo interceptas matrimonii simulatione deploras, restitui tibi omni exactionis instantia impetrabis a rectore provinciae: nam ea quidem, quae se tibi ut sponsae daturum promisit, quomodo repetere cum effectu potes quasi spo
Abbreviated transcription (Latin):
ra qͥ utiłr computati solent p̃¬
scripta sinit. si gͥ ꝑoccupacõts
publicas accusacom institue
non potinsti nec. ainte craditu
tibi munus p̾scripta tempora
tnͣsacta sunt post depo̾itam sol

Expanded text:
ae utiliter computari solent, praescripta sunt. Si igitur per occupationes publicas accusationem instituere non potuisti nec ante creditum tibi munus praescripta tempora transacta sunt, post depositam sol
Abbreviated transcription (Latin):
offõ accusacõ fu̾it instituta ad¬
nre debebis. Cet̾m erras tu macite
existimaus qͥ si simpliciter ide
sine abolicione destitisseᷤ senit᷑
consulto inꝑsona tua scũm lo¬
cim non fuisse. ¶Diũsum eĩ
diui principes seresanx erunt qͥ
mb̾. implius. nullam fuifse tibi
ult̾ius potatem insttuẽdie eius¬
mõi accusacõnis hĩtuum quia
et decreto prm̃ et lege petronia
eiqui iure uiri delatum ad ultm̃
non pegit nunꝙͣ postea id crimͣ¬
ultiis cobͥidis reuocare uxorem
inm̾m potes cum nicħ amplius
qmͣ libellos accusacõnis optulis
comictit in penam qmͣn l ex c̃to ca

Expanded text:
o accusatio fuerit instituta adire debes. Ceterum erras tu marite existimans, etiam si simpliciter, id est sine abolitione, destitisses, senatus consulto in persona tua futurum locum non fuisse: diversum enim divi  scias nullam fuisse tibi ulterius potestatem instituendae huiusmodi accusationis, quia et decreto patrum et lege Petronia ei, qui iure viri delatum adulterium non peregit, numquam postea id crimulteriis coercendis revocare uxorem in matrimonium potes, cum nihil amplius quam libellos accusationis obtulistcommittit in poenam, quam lex certo ca
Abbreviated transcription (Latin):
iungi concorinus a sinon emitit
stipendiis nideantur ee clunissi ex¬
ceptis idelicet siis qui ignoni¬
iudices nec in biis cminib quep
nblicorum indiciorim sunt mue
siuere s argiitis primum ue¬

Expanded text:
concedimus, etiamsi non emeritis stipendiis videantur esse dimissi, exceptis scilicet his, qui ignomiiudices nec in his criminibus, quae publicorum iudiciorum sunt, in sumere, sed arg
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾iorem gͣclum tñi greditur mũ¬
la uiolati pudoris micula a sꝑgir.
Indecuriomiboaut̃ et filus coru
ħ obsuari uirpadentisimus dom¬
itius uipimus inpublictrum di¬
sputaconum lb̾is ad phenuem s¬
encie memoriam resert¬
Atrutitursi aliis płonib uentasu
luminari non possit de seipa et cũ
tormtis int̾roganda iuris auctnes¬
de probant.

Expanded text:
ulteriorem gradum transgreditur, nulla violati pudoris macula adspergit. In decurionibus autem et filiis eorum hoc observari vir prudentissimus domitius ulpianus in publicarum disputationum libris ad perennem scientiae memoriam referttractatur, si aliis probationibus veritas illuminari non possit, de se ipsa esse cum tormentis interroganda iuris auctores probant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ut possi bile eft resccantes
oib p̃cipimus. qui inscͥptis
ase debita retulerunt ꝙ non
facile. iudientur. sidicant oĩs
debiti nel partis solucd̾em sine
scriptis fecisse. uelint q uiles
et forsitan redemptos testes suꝑ
testes ydonen a simrme attq in¬
tegre opimions p̾sto fuerint so¬
lucõm celebrate. Hi q̃ cum sacͣ¬
menti religio ne deposuerunt
sb̾ p̾ siia sua debitum eẽ solutũ
ut scientes oiis itaea statuta e̾e̾
non alr debitum eius uel partẽ
eius ꝑsoluent nͥ uel securitatẽ
inscnptit cupiant uei obẜuau¬

Expanded text:
ut possibile est, resecantes omnibus praedicimus, qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes super testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis capiant vel ob
Abbreviated transcription (Latin):
tis et̃ post contestatam licẽ
clin̾s effectis. hn qui manda¬
uerant non b̾gant faculcat̾e
negocia ꝓ seqndi nisi capitti¬
alia nccͣia ca int̾cesserit: tũt

Expanded text:
tis, et post contestatam litem dominis effectis, hi, qui mandaverant, non habeant facultatem negotia persequendi, nisi capitaalia necessaria causa intercesserit: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uel gxpibicõm dom esticoru̾
postulau̾it ꝑ eosdem adm̃is¬
tratores quorũ domestici sue¬
nt indicio legib q̃ tradãtur.
B̾. Isi consiuatiis obẜuari
sensemus. ut in eum  iusna
deratorib assedetit ad ilsus ie¬
ges antiquas cidiuortu rc¬
tro principum sicita p̃scrip¬
cio bonorum et accͦaco publici
oraculum uel amplissime tu¬
e sedis p̾cepcone sese defendat.

Expanded text:
exhibitionem domesticorum postulaverit, per eosdem administratores, quorum domestici fuerint, iudicio legibusque tradantur.. In consiliariis observari censemus, ut in eum, qui inderatoribus adsederit adversus leges antiquas et divorum retro principum scita, proscriptio bonorum et accusatio publici oraculum vel amplissimae tuae sedis praeceptionem sese defendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ueruait ꝓ tutel e ctõne reuentur.
cium Inũ de quo postiuas et tu¬
dorem ẽẽ uolu̾it et lib̃m. manẽte.
tũ aliotutore pupilł dato et redi¬
mi et manuuitti hũc ap̾ pͥ sidem
et curtorem adiungi o.
recte tutorẽ ded̾. nec e is exaisatus
est eum cutele iudicõ tem de ad¬
in inistratis qmͣ deneglecͨtis. cum

Expanded text:
. rvum, de quo postulas, et tutorem esse voluit et liberum, ante tamen tutore alio pupillis dato, redimi et manumitti hunc apud praesidem et curatorem adiungi recte tutorem dedit nec is excusatus est, eum tutelae iudicio tam administratis quam neglectis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e duc u̾o alias partes cunam
scendentes uł istendentes ł alat̾e
uenientes ad eiꝰ no centur succes¬
siones. tuuc en quid̾ que apr̃e na¬
turali ad eum ꝑuenire eidemcun¬
e comper̾e sianso uero filio posten¬
que luno niccessori esc̃o uel amr̃e

Expanded text:
re, duas vero alias partes curiamscendentes vel adscendentes vel ex latere venientes ad eius vocentur successionem, tunc ea quidem, quae a patre naturali ad eum pervenerunt, eidem curiae competere: si quid vero filio posteaque legitimo successori effecto vel a matre
Abbreviated transcription (Latin):
nulla legitima sobolo sb̃stiten¬
te el̃f iliis naturalib relin qui
constitucõues qnͣtum uoluint
iefrenand̾ eẽ existun au̾nt. ¶In
nepotib aut̃ non eadem obẜua
lib filiis statitiim ⁊ ii nepoteᷤᷤ
extendimuus. ¶S ħ̾ inbiis cm̃¬
liquid dsecuti sunt. Inra et enͥi
ab intestato maui successione
nemini eorũ penitus apͥmiuiꝰ.
¶Et foc nonsolum eis accedere ce̾
siquis saltem hiꝰ uocabulñ nirã
degen̾is hõnis extend̾e malu̾it¬

Expanded text:
nulla legitima subole subsistente. Filiis enim naturalibus relinqui constitutiones quantum voluerint frenandum esse existimaverunt. in nepotibus autem non eadem observlibus filiis statutum et in nepotes extendimus. Sed haec in his liquid consecuti sunt. iura etenim ab intestato in avi successionem nemini eorum penitus aperimus. Et haec non solum eis accedere censsi quid saltem huiusmodi vocabuli in tam degeneres homines extendere malu
Abbreviated transcription (Latin):
nales qͦ filios si bilũuos succes¬
cuł m̾m non est legib intacm
tiuus cum consue tudiue gaude¬
bat aliquos lib̾os bũit minime
dotalibr nstris compo̾i̾tis postei
autem excatem affectõne oĩ admi¬
pcialia ꝑuen̾it instr̃a et alios i¬
terum ex codem m̾m̾io lib̾os ꝓcre¬
au̾it ne rostenores ub̃i qui post
dotem editi sunt sibi õe pacer¬
aut qiͣ iusti et in põtate effecti Rr¬
atres suos qui ante dotem fuer¬
ant nati abhrditate patcrna te¬

Expanded text:
ales quoque filios sibi legitimos succesum non est legibus interdictum cuiusque consuetudine gaudebat aliquos liberos habuerit, minime dotalibus instrumentis compositis, postea autem ex eadem adfectione etiam ad nuptialia pervenerit instrumenta et alios iterum ex eodem matrimonio liberos procreaverit, ne posteriores liberi, qui post dotem editi sunt, sibi omne paterant quasi iusti et in potestate effecti, fratres suos, qui ante dotem fuerant nati, ab hereditate paterna re
Abbreviated transcription (Latin):
ceclente tp̃r filios exlu̾no matri¬
monio uel alios deicendenteỹ
lib̾o ẜ hãt eos modis oĩb ad suc
cessionẽ sñ testõ moricutis uo¬
tari nec curie locum ce̾ p̾t̾ qͣmͣ si
.iiii. portõ bonorũ eius esdem cu¬
rie deboatur. eo ꝙ nultꝰ forte er¬

Expanded text:
cedenti tempore filios ex legitimo matrimonio vel alios descendentes liberos habeat, eos modis omnibus ad eius successionem sine testamento morientis vocari nec curiae locum esse, praeterquam si quarta portio bonorum eius eidem curiae debeatur eo, quod nullus forte e
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum edendam ꝓgemine
p̾stitit occ̃onem quo non est in¬
i quissimũ ipam̃ strrpeui. ẜe pꝰ¬
teritatis qͣ iniustam excludere
cũ grãs ag̾e fr̾ibr suis pꝰt̾iores
debeant quorum bñfico ip̃isũt
iusti filii ⁊ nom̾ t ordinem sb̃¬
qui postea ł conacõm uel dorem¬

Expanded text:
filiorum edendam progeniem praestitit occasionem, quomodo non est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subqui postea
Abbreviated transcription (Latin):
Asuis. ¶Iaturalem lib̾tate
reciꝑe uitelligitur cum uł ocu
los mos effugeĩt. uł ita sit i
ꝯspectu nr̃o ut difĩcił sit eius
persetutio. ¶ Illũd quesitum
est. an fera bestia que it.⁊ nulu¬
erata sit ut capi possit. statim
nr̃a ẽc̃ inelłigatur trebatio pl¬
sequi. desmn̾e nr̃am ẽc̃. ⁊ rirsus
fien occupantis: Itaq si ꝑ hoc tr¬
pus quo eam ꝑsequimur: a lꝰ

Expanded text:
em libertatem recipere intellegitur, cum uel oculos nostros effugerit uel ita sit in conspectu nostro, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an fera bestia, quae ita uulnerata sit, ut capi possit, statim nostra esse intellegatur. Trebatio plsequi, desinere nostram esse et rursus fieri occupantis: itaque si per hoc tempus, quo eam persequimur, al
Abbreviated transcription (Latin):
dare spondes. quidã putãt
nõ sꝑ uidri in possibie cam
stipuloni ꝯtineri. qr possit
ting̾e ut tam scipulator
otũ fecerit in eũ diem fut¬
uram stiplomi. ac demand¬
asset promissor quid dispe¬
satoriut daret. stipulator
aut̾̃ suo ut accipet qd si ita

Expanded text:
am putant non semper uideri impossibilem causam stipulationi contineri, quia possit contingere, ut tam stipulator otum fecerit in eum diem futuram stipulationem ac demandasset promissor quidem suo dispensatori, ut daret, stipulator autem suo, ut acciperet: quod si ita
Abbreviated transcription (Latin):
quo murꝰ dppli aagã coq mnodo
feremꝰ ip̃i Idem si defũctus mninꝰ
duplo abstulit. ad huc singulos
hrtes recte exꝑiri. Scenol. re. u̾iu¬
⁊ cũ eo qd defũctus abstulit ut̾q
duplo ferat. aublr̃¬

Expanded text:
i agam, eoque modo ferremus ipsi. Idem, si defunctus minus duplo abstulit, adhuc singulos heredes recte experiri. S‹c›aeuola res cum eo, quod defunctus abstulit, uterque duplo ferat. ARBOR
Abbreviated transcription (Latin):
noxali iudicio nec una extimati¬
one ꝙͣ holib sufferret defungi po¬
t̾it. Is aut̃ accip̃r scire qui scit i po¬
tuit. ꝓbre. scĩani eĩ spectare debeꝰ
queht et uolũtatẽ. cet̾ni si stit i
phibu̾t tñ dicend e̾ usur edti bu¬

Expanded text:
noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et uoluntatem: ceterum si scit, prohibuit tamen, di
Abbreviated transcription (Latin):
Qc edictõ perm̃tit᷑. ut siue i̾ure.
siue m̾iuna opus fieret per nũcia.¬
tur probibitõ hactenus quatenꝰ
probibendi ius is ꝗnũcusset nd.
hret. ¶Socͣ autẽ eclictum remedi¬
umq oꝑis noui nũciatõĩs adu̾sꝰ
sutura opaniductũ est. nõ adu̾suᷤ
pretita. hoc ẽ adũsus ea que nõdu

Expanded text:
c edicto promittitur, ut, siue iure siue iniuria opus fieret, per nuntiatetur prohibitio hactenus, quatenus prohibendi ius is qui nuntiasset non haberet.Hoc autem edictum remediumque operis noui nuntiationis aduersus futura opera inductum est, non aduersus praeterita, hoc est aduersus ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑundeagi ex eastiplone poͬterit
ac si ratũ ħre se post ea nõ dreiss
set egoputo exceptõm dolima¬
li eͥũ biturũ ¶ Sũ qͦuis petat. sũ
ꝯpensatõne ut itur cõmittitur
actus eit cõnutti stiplom opor

Expanded text:
poterit, ac si ratum habere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram. Sive quis petat sive compensatione utatur, committitur actus est, committi stipulationem opor
Abbreviated transcription (Latin):
.Imosi quisaccusa¬
di nõbat sñ ulla ctubitatt̾e adm¬
ittũtur adhanc accusatõnis set
⁊ milites qui cãs alias defendere¬
nõ possũt nam qui pro pace ertͣu¬
bant mag̾. magisqͦ ad hanc act¬
usacõm aomitendi sũt ẜui qu

Expanded text:
mosi, qui ius accusandi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem. Sed et milites, qui causas alias defenderenon possunt: nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem admit
Abbreviated transcription (Latin):
fere̾ in ꝯsuetudiẽ ẽẽ solẽt. ut ꝑfi
stulas aqua oucat᷑ ⁊ si nicħ sit
ꝯprehensũ in ẜuitute ꝯstituenda
fi possũt. ita tm̃ ut ulliũ dãpñ
duõ fundi exhus detur¶uia .pͣ.
inc̾ceclente austus ẜuitutẽ ꝯsti¬
tui posse placuit.⁊ ẽũm. s nõ so¬

Expanded text:
fere in consuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit comprehensum in seruitute constituenda, fieri possunt, ita tamen, ut nullum damnu‹m› domino fundi ex his detur.Uia publica intercedente haustus seruit‹u›tem constitui posse placuit et est uerum: sed non so
Abbreviated transcription (Latin):
repmit̾e. aut eum ad quẽ super¬
ficies ꝑtinet. de ut tͦq satisdareq
si ut̾q cesset uicinũ in possõne
nutend. ¶Celsus recte scriħ. si
ecliũ tuarũ ususfructus ticie ẽ da
iupni infecti dnm repmut̾e. aut

Expanded text:
repromittere aut eum, ad quem superficies pertinet, de utroque satisdare: quod si uterque cesset, uicinum in possessionem mittendum.Celsus certe scribit, si aedium tuarum usus fructus Titiae est, damni infecti
Abbreviated transcription (Latin):
que tnͣslata in agrũ meũ cũ t̾ra
mea coaluut. set nec ego poteto te
mea fc̃a est ¶ Nerat̃. aut̃ scribit si
ratis in agrũ meũ ui fluminis
¶ Qͣuesitũ est si solũ sit alt̾ius sr̃¬
ficies alt̾ius suꝑficianus utrũ re¬
ꝓmitte dampni uifecti. an satis¬
dare debeat ⁊̃ uil. scribit. Quociẽs
suꝑficiaria insula iuciosa est toᷤ¬
minũ. ⁊ desoli ⁊ de edificu uicio

Expanded text:
quae translata in agrum meum cum terra mea coaluit. sed nec ego potero te‹mea facta est.Neratius autem scribit, si ratis in agrum meum ui fluminis Quaesitum est, si solum sit alterius, superficies alterius, superficiarius utrum repromittere damni infecti an satisdare debeat. et Iulianus scribit, quotiens superficiaria insula uitiosa est, dominum et de soli et de aedif
Abbreviated transcription (Latin):
squisq togitur. aut de dãpno in¬
fecto can̾e. aut edib carere quaᷤ
nõ tefendat. ¶Deniq inquid si
quis ꝑꝑangustias tpris. aut quia
rei .p. causa aberat nõ potu̾it dãp¬
ni infecti scipulari. nõ iniq pre¬
torem curatur. ut dñs uiciosar̃
ediũ. aut dampnũ farciat. aut
edib careat sententiã uiliam
utilitas compbat. ¶De hus que
ui flumĩs inportata sũt. au int̃¬
dictũ dari possit querit᷑ trebatuᷤ¬
toꝵ młtas in aliena eclifitia det¬
ulisset. Int̾dictũ apretore datu
neus fi̾e̾t dñis quominus sua
tollent aut ferent. si modo damp¬
ni infecti repmittẽt᷑. ¶t lphenꝰ
quoscribit. si ex funto tuo crusta
lapsa fuit in meũ fund eamq pe¬
tas dand inte uidiciũ de dampno
infecto. Itq labeo probat nam ar¬
bitrio iudicis apud quẽ res pla
pse pet̾enͣt᷑ dampnũ qd añ sensi ñ
contiñi/ nõ alit̾ dandã acͨcom ꝙͣ
ut omĩa tollant᷑ que sũt ꝓlapsa
ita demũ aut̃ crustãuendicari:

Expanded text:
de damno infecto cauere, aut aedibus carere quas non defendit. denique, inquit, si quis propter angustias temporis aut qu‹i›a rei publicae causa aberat non potuerit damni infecti stipulari, non inique praetorem curaturum, ut dominus uitiosarum aedium aut damnum sarciat aut aedibus careat. sententiam Iuliani utilitas comprobat.De his autem, quae ui fluminis importata sunt, an interdictum dari possit, qutorum in aliena aedificia detulisset, interdictum a praetore datum, ne uis fieret dominis, quo minus sua tollerent aufer‹r›ent, si modo damni infecti repromitte‹re›nt.Alfenus quoque scribit, si ex fundo tuo crusta lapsa sit in meum fundum eamque petas, dandum in te iudicium de damno iam facto, idque Labeo probat: nam arbitrpetentur, damnum, quod ante sensi, non contineri, nec aliter dandam actionem, quam ut omnia tollantur, quae sunt prolapsa. ita demum autem crustam uindicari
Abbreviated transcription (Latin):
legant᷑ recta iuia ab eo quilegañ
ad eũ tui legata sunt tnͣsennt.
fur est nemo eĩ tali pcc̃o pñia sua

Expanded text:
legantur, recta uia ab eo qui legauit ad eum cui legata sunt transeunt.fur est: nemo enim tali peccato pa
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑtin̾e uolu̾it fuiti eiꝰ ẜui noĩe
aget cũ eo tłtrus qrn tũc cũ fac¬
eret fuitũ eius fuit. uut maxime
tõm ut nec si ali enatus sit agi
possit eo noĩe nec postaditã quit
hrditatẽticu ftũs est quia ea q̃¬

Expanded text:
pertinere voluerit, furti eius servi nomine aget cum eo Titius, quia neque tunc, cum faceret furtum, eius fuit, et ut maxime  furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo nomine ne post aditam quidem hereditatem Titii factus est, quia ea, q
Abbreviated transcription (Latin):
coloni fieri possũt cũ emptoreos
suo noie cdgat Statu librũ ꝗ si .pͥ
dederit lib̃reẽ uissus erat. hrs noxa¬
li urdicio defendat pendente m̃d¬
icioẜuus datis .x. hrdi ad librtatẽ

Expanded text:
coloni fieri possint, cum emptor eos suo nomine cogat? Statuliberum, qui, si decem dederit, liber esse iussus erat, heres noxali iudicio defenderat: pendente iudicio servus dat
Abbreviated transcription (Latin):
barbaricũ. costũ. castromonũ n¬
arlistachis. cassi. afriana.xiloca¬
ssia. sim̃na. amomiũ. zinzibm.
malabusrũ. aroma. indicũ gal¬
bane. laser alchelutia.sarco calla¬
xilocĩnamoniu opus bussicũ. pe¬
lles babiloice. pelles partiche.
ebur. ferrũ indicũ tarbasũ lapi
iuusus. margarite. sardonix
cerauniũ. iacictus. sinaragelus
adamas. saphiruiꝰ callamꝰ. beri¬
llus. chellinie. opia ĩdica. l asser¬
ta. meta xa uestis serica. ul sb̃se¬
rica. ul adtĩcta. carbasia. nema
sericũ. spodones. indici leones. le¬
ene parcli. leopanli. panche. pu¬
roura. It̃ aptoꝵ lana. fucus. cap¬
nõ debe ħ omissouendicari diui
fr̃es ixpserũt. ¶ Duius quoq
pius rxpsit. cũ qdã intͣ limam e¬
tatẽ eẽ dicebatur. iusus quoꝙ¬
cã mãcipia duxissł in sola ꝓfes¬

Expanded text:
ostum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser: alche: lucia: sargogallaxylocinnamomum: opus byssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis uniuersus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffirinus: callainus: beryllus: chelyniae: opia Indica uel adserta: metaxa: uestis serica uel subserica: uela tincta carbasea: nema sericum: spadones Indici: leones, leaenae: pardi: leopardi: pantherae: purpura: item marocorum lana: fucus: capnon debere hoc commisso uindicari diui fratres rescripserunt. Diuus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus ca
Abbreviated transcription (Latin):
oportuisse dari. ¶Hu aut̃ de ea¬
dẽ epla scꝑserũt. si quis ĩ ꝓfessuᷤ
ẜuus fu̾it ⁊ ꝓbabr ĩ cõmissũ ceci¬
disse.⁊ aũ uxorẽ corrupisse dñ
dicatu. aut ałd qd grauiusad
admisisse. ut cognoscat ꝓcuratoꝵ

Expanded text:
eadem epistula rescripserunt, si quis inprofessus servus fuerit et probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid gravius admisisse, ut cognoscat procurator
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ i siuetines uenerãt si in ip̃a
concestatcẽ ꝗ mernes uenerant
eo ꝓcesserũt ut fustes aut lapites
sumi̾ent uis erit armata. ¶Qui
dannati uenerũt i si armis nõ sũt
⁊uisi ad deiciend s deĩecerũt amia¬
ag̾ta ius fc̃a eẽ uidet᷑. sufficit eĩ tr̃or

Expanded text:
dicitur, et si inermes uenerant, si in ipsa concertatione qui inermes uenerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, uis erit armata. Qui armati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror
Abbreviated transcription (Latin):
lui Glo ue malo eorum
ui deiectus est. quia ex facinori¬
b defũctoꝵ de eo qd ad hrdem ꝑ¬
uenit actõ datur. sufficit en ĩ
nõ ĩ lucto u̾sari eũ brdem nõ et̃
dampnũ subire ¶ Hec actio q̃
adu̾sus ħrdem cet̾os ꝙ successo

Expanded text:
loue malo eorum  deiectus est, quia ex facinoribus defunctorum de eo, quod ad heredem peruenit, actio datur: sufficit enim non in lucro uersari eum heredem, non etiam damnum subire.Haec actio, quae aduersus heredem ceteros
Abbreviated transcription (Latin):
ee. quia cupa nõ man̾et. sicu¬
tinec lana uestim̃to sto. scup¬
resseum aut lãneũ corpꝰ fiet.¬
¶ Orcculꝰ indicat hec iure nos
utidͥ suo natrom placuisset
an qo ppria qualitas spectaret
si quia actlitum erit. toto ced¬
it. ut statue. pos. aut manꝰ.
cipho fu̾ndus. aut ansa. lecto
fultrum nam tabula lecifi¬
cio cementũ tota eĩ eius sũt
cuus antea fu̾ant ¶Arbor

Expanded text:
esse, quia cupressus non maneret, sicuti nec lana vestimento facto, sed cupresseum aut laneum corpus fieret. Proculus indicat hoc iure nos uio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽmd spem reuti nõ possũt. dicẽ¬
dũ ẽ si mat̾iã manete sp̾es duz¬
tarat forte mutata sit. uluti
si ermeo ere statuaz aut arge¬
to ciphũ fecisses meũ anium

Expanded text:
eandem speciem reuerti non possunt, dicendum est, si materia manente species dumtaxat forte mutata sit, ueluti si meo aere statuam aut argento scyphum fecisses, me eorum
Abbreviated transcription (Latin):
raclicitus eruta ⁊ i alio lad¬
poita. priusqua coalu̾it priorr̃
dnĩ ubi coalu̾it. agro cedit᷑.
¶Isi nirsus eruta sit. no. ad pore
dnm. reu̾titur. nam credibile

Expanded text:
radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit, non ad priorem dominum reuertitur: nam credibile
Abbreviated transcription (Latin):
tradita est nec sufficit opinri
s donatũ eẽ oportet. ¶Siͤpat̾
filio quẽ in potestate ht donz
decedat deuide filius ꝓrodona¬
tonõ capiet usu am̃ m᷑lla dona¬
tõ fuit ¶ Siint̾ iuirum ⁊ uxorẽ
donatõ fc̃ã sit tessat usucapio.
atur. ¶ Possidere. aut̃ uxoren
rem donauit reuocare constit¬
ro tonãsut. si aliena res donatͣ
bat. si paupior is qui donasset
nõ fie̾t i sucapionẽ possidẽti

Expanded text:
tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet. Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato non capiet usu, quoniam nulla donatio fuit. Si inter virum et uxorem donatio facta sit, cessat usucapio.atur. possidere autem uxorem rem donauerit, reuocare constitro donaverit, si aliena res donata bat, si pauperior is qui donasset non fieret, usucapionem possidenti
Abbreviated transcription (Latin):
sipulatur nõ statĩ nouat insi
ontio ꝯstit̾it ¶siqͣuis ita stipula¬
tus a seio sit ꝙ a ticio stipulatꝰ
fũodare spontes.an si post ea
ticuiꝯstipulatus fu̾it flat no¬
uatõ solus q teneatur seuis.¬

Expanded text:
stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit.Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?', an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat nouatio solusq
Abbreviated transcription (Latin):
p ¶l sichum dari stipu¬
latus fium et cum inmoram
promissor eẽt quomimꝰ daret.
nirsus eund sipulatus fuero
desunt ꝑiculũ ad promissore
ꝑtiñe qĩ mora purgata ¶egit᷑
ul fideimissa si instiplom fue¬
rit declucta. et ħactum ẽ. sic no¬
uaret᷑ fiet nouatõ si quid̃ pu¬
re. uł in diem fu̾t relicta.ii

Expanded text:
 Stichum dari stipulatus fuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata.Legata uel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet nouatio, si quidem pure uel in diem fuerint rel
Abbreviated transcription (Latin):
tmog̾ ¶ Um exͥ uno delicto
plures nasotur actõnes. sicut
euenit cum atbores furtim
cese dicunt᷑ omnib expui ꝑ
muti post magnas uarietateᷤ¬

Expanded text:
m. Cum ex uno delicto plures nascuntur actiones, sicut euenit, cum arbores furtim caesae dicuntur, omnibus experiri permitti post magnas uarietate
Abbreviated transcription (Latin):
dificiosunt nõ uidet᷑ possedis¬
se. io diti deret ide naue ⁊ dea¬
mltis mod ueluti si mortuũ
i eũ locum intulimus qnͣe
poaidebamus. nam que locu
religiosum. aut sacrum non
possumus possiõe.⁊ si ꝯdempn¬
amus religionẽ. ⁊ pro pͥuato
eum tenemnius sicut hoĩem li¬
rerum. ¶ Item cũ p̾tor idcuto
in possõm ire iussit qd d. amp¬
ni infec. nõ ꝓmittebat᷑ possõm
inuitũ dñm anuit̾e. labõ. ut
flumine cc̃cupatũ sit posside
ngdesinimus aut siis qui po¬
ssidet mnalt̾ius pot̾atem pue¬
nit. ¶ Item qd mobile est in¬
ultis mod̾ desinimus posside
si aut̃ nolum ꝰ aũ ẜuũ puta
manũittamꝰ. ¶ Item siqd̃
possitebam in aliam sp̃em
tnͣsiatum sit. ueluti uestimẽ¬
til ex lan̾a factũ. ¶Qd p̾colo¬
nũ possiteo hrs meus nͥ sit ip̃e
nactus possom nõ põt̾it posside

Expanded text:
dificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de amultis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum religiosum aut sacrum non possumus possidere, etsi contemnamus religionem et pro priuato eum teneamus, sicut hominem liberum. Item cum praetor idcirco in possessionem rei iussit, quod damni infecti non promittebatur, possessionem inuitum dominflumine occupatum sit, possidere nos desinimus, aut si is qui possidet in alterius potestatem pervenit. Item quod mobile est, multis modis desinimus possidere: si aut nolimus, aut servum puta manumittamus, item si quod possidebam in aliam speciem translatum sit, veluti vestimentum ex lana factum. Quod per colonum possideo, heres meus nisi ipse nactus possessionem non poterit possidere:
Abbreviated transcription (Latin):
natura nos quoꝙ docet parẽtes
pios cetos qui lib̾orũ procrean¬
torũ aĩo ⁊uoto uxores ducũt
filioꝵ applłone om̃s qui ex nb̃
destendilt ꝯtineri. nec eĩ dila¬
iore nomiẽ possumus ne potes

Expanded text:
ec omnia natura nos quoque docet parentes pios, qui liberorum procreandorum animo et uoto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt continer‹e›: nec enim dulciore nomine possumus nepot
Abbreviated transcription (Latin):
.in.poꝵ. ait. prectio cũ uillico ⁊
ꝯtubnali eius ⁊ fllus legaton¬
nolũtas testatoris alit̾ ħ̾at filii
eĩ applłone sepe ⁊ nepotes acci¬
pi młtiphariã placere diuus
quo martus repsit nõ indri
in libris tefu̾ctũ. qui nepotez¬

Expanded text:
nsorum ait praedio cum uilico et contubernali eius et filiis legato nuoluntas testatoris aliter habeat: filii enim appellatione saepe et nepotes accipi multifariam placere. Diuus quoque Marcus rescripsit non uideri sine liberis defunctum, qui nepote
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝯ istis nocere conscĩam tutoꝵ
si idẽm sint creditores ⁊ si unus cre
siũ solus tunc fuit. siũ cũm cet̾is
satisfc̾m est. hic solus remausit. ꝓ¬
bandum est adhuc accb̃ni fore lcc᷑. ł¬
¶llud cerre suffic̾. ⁊ si unũ scit cre¬
editorem fraudan cet̾os ignorauit..
acrõ. qr qui suꝑsunt non sunt frauͣ¬
dati. ⁊ hoc puto ꝓbandũm. ¶ Non
tũ si dicat aliquis offero ꝙ de bet̾
ei quem scio cieditorem audienda

Expanded text:
tenus istis nocere conscientiam tutorum si idem sint creditores: et si unus cresiue solus tunc fuit siue, cum ceteris satisfactum est, hic solus remansit, probandum esse adhuc actioni fore locum.Illud certe sufficit, et si unum scit creditorem fraudari, ceteros ignorauit, factio, quia qui supersunt, non sunt fraudati? et hoc puto probandum: non tamen si dicat aliquis: 'offero, quod debetur ei, quem scio creditor
Abbreviated transcription (Latin):
sure debi potu̾nt ⁊̃ non declucte.¬
¶ Si ꝯdicõnalis fuit obligatõ cũ
sua ꝯditõne. si in diem: cum sua di¬
e restauranda est. ¶ Situea erat
cmꝯ dies funitur. pot̾ dĩa  restitutõ¬
nem uitra id tp̃x posse postulari.ꝙ
⁊ tp̃s suꝑerat obligõni. ñ utiq intra

Expanded text:
usurae deberi potuerunt etiam non deductae.Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postulari, quod tempus supererat obligationi, non utique intra
Abbreviated transcription (Latin):
s.cã. ⁊ fruͣctꝰ ñ tñi qui ꝑcepti sũt.
uerum hii qui ꝑcipi potu̾ut afrau¬
datore uenunit. ¶ S cum aliqͦ
mͦ. scił. ut sumptus fc̃i delucan¬
cur. Nam arbitrio uidicis ñ priꝯ
cogendus est. rem testitu̾e. qm si
iupensas nectͣia ꝯseqͣtur. ¶ Idqr¬

Expanded text:
sa.Et fructus, non tantum qui percepti sunt, uerum etiam hi, qui percipi potuerunt a fraudatore, ueniunt, sed cum aliquo modo, scilicet ut sumptus facti deducantur: nam arbitrio iudicis non prius cogendus est rem restituere, quam si impensas necessa
Abbreviated transcription (Latin):
hre. ħ suffic̃ ad otendum tem̾ eum
in fc̃m accõne. s ita si ꝑticeps frau̾¬
dis est. ¶ Siquis ꝑticeps quidẽ
fraudis non suit. uerum tñ uendẽ¬
te debitore. testat᷑o conuentus est
acreditoril. ne cmeret. anĩfc̾m

Expanded text:
hoc sufficit ad contendendum teneri eum in factum actione, sed si particeps fraudis est.Si quis particeps quidem fraudis non fuit, uerumtamen uendente debitore testato conuentus est a creditoribus, ne emeret, an in factum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s ħ tm̃ an fraudãtur creditores.
Nec indetur inuinia affici is qui ig
qui ignorantes ab eo qui soluendo
non sit lib̾alitatẽm acceꝑunt. hac¬
modo q̃ritur. si ẜ uͭꝰ ab eo qui soluẽ¬
do non sit ignorante duo. ip̃e sc̾iẽs.
rem accẽpłt an dñs teneatur ⁊ ait
labeo. hactenus eum teni. ut restitu
rem eiꝰ u̾sum est. Sadem infilio
famł ꝓbanda sunt. s si dñs sciͭ. suo

Expanded text:
tum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignqui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hac si seruus ab eo, qui soluendo non sit, ignorante domino ipse sciens rem acceperit, an dominus teneretur. et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restitrem eius uersum est. eadem in filio familias probanda sunt. sed si dominus scit, suo
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝯͣhat simplititer sine fraudis cõ¬
sciencia. non uidetur hac accõne te
pupilli scit. ip̃e pupillꝰ ignorauit.
indeamꝰ. an accõni locꝰ sit.ut scĩa
turoris uͣccͣeat. ¶ Idem ⁊ incuratoᷤ¬
re furiosi. ⁊ adolescentis ⁊ putẽ hac¬

Expanded text:
hat simpliciter sine fraudis conscientia, non uidetur hac actione tenepupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hac
Abbreviated transcription (Latin):
Ly. lS qui reus scũs est purg¬
are se befet. net  anͣ pot᷑ accusare q
fu̾t ertusatus Constitutõib eĩ
obẜuatur. ut nõ relatione c̾ii¬
nũ. s innocencia reus pige̾tur¬
¶ Illuci uctũ est utrũ ita demũ
Accusare pot̾ sit fu̾it libratus anͥ
⁊ si penam sbierit. Est eĩ ꝯstitutũ
ab impatore nr̃o.⁊ lino pr̃e eius
post dampnatõm. acusatõmi in
eos demũ ꝑtin̾e qul cuutateni
nl libtate anserũt ¶Inctoa¬
tas planes dlaciones ante dãp¬
nacionẽmple eis ⁊ post dapnaci

Expanded text:
.Is qui reus factus est purgare se debet nec ante potest accusare, quam fuerit excusatus: constitutionibus enim obseruatur, ut non relatione criminum, sed innocentia reus purgetur.Illud incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poenam subierit: est enim constitutum ab imperatore nostro et diuo patre eius post damnationem accusationem eos demum pertinere, qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt.Inchoatas plane delationes ante damnationem implere eis et post damnati
Abbreviated transcription (Latin):
ut eatenus quisꝙ nr̃o utat᷑. qua¬
tenus ei tribu̾e uelimꝰ ¶Hospi¬
anis quo possideat qui rogatus
datus ess penes eũ qui rogasset
possideat. aut cepit possite. nich
refert quod ad int̾dc̃m ꝑtin et

Expanded text:
ut eatenus quisque nostro utatur, quatenus ei tribuere uelimus. Hospian is quoque possideat, qui rogatus datus esset, penes eum qui rogasset,possideat aut coeperit possidere, nihil refert, quod ad hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
ctuliatus pena aque ligni itelco¬
nẽ in qͣ heclie sucͥtessit deportatio
tinet. porro ꝗueũ statũ tedua¬
tur sicut omĩa p̾stina iura ita i
bona amittit

Expanded text:
culatus poena aquae et ignis interdictionem, in quam hodie successit deportatio, continet. porro qui in eum statum deducitur, sicut omnia pristina iura, ita et bona amittit
Abbreviated transcription (Latin):
du cren̾sus eũ qui ꝯtͣ annonã fec̾it so¬
e cietatẽ necoient quo annona ca¬
rior fiat ¶Eadeni lege ꝯtinet᷑ ne
quis naue nautãue retineat aut
dolo malo faciat quo mag̃ detine¬

Expanded text:
ur adversus eum, qui contra annonam fecerit societatemve coierit, quo annona carior fiat. Eadem lege continetur, ne quis navem nautamve retineat aut dolo malo faciat, quo magis detine
Abbreviated transcription (Latin):
L. Lege iulia peculatus
canet᷑ nequis expeciũa sacũ
religiosa publica ue aufr̃at
neue int̾cipiat. nene in rem suã
ũtat / ne ue faciat quo quis aufe¬
rat inc̾cipiat. ul in rẽ suã uertat
nͥcui utiq lege licebit. neueqs
in aniũ argentũ es publicum
quit inc̾idat. neue in misceat ne¬
ne quoquid indat̃ inmisceat᷑. fa¬
tiat sciens tolo malo quoid pen

Expanded text:
.Lege Iulia peculatus cauetur, ne quis ex pecunia sacra religiosa publicaue auferat neue intercipiat neue in rem suam uertat neue faciat, quo quis auferat intercipiat uel in rem suam uertat, nisi cui utique lege licebit: neue quis in aurum argentum aes publicum quid ind‹a›t neue immisceat neue quo quid indatur immisceatur faciat sciens dolo malo, quo id peius
Abbreviated transcription (Latin):
cenet᷑ is apud que ex locͥatone eỹ¬
accepit. aliaue qua cã pecuiaꝙ.¬
resedit ¶Set i qui p peciũam in¬
n̾su aliquo acceptã retinuit. nec
deirgau̾it. hac lege tenetur qua¬
lege dãpnatus amplius tc̾ia pde
qua d puitur. ¶Nonfit lccus re¬
ligiosus ubi thesaurus ĩuenitur

Expanded text:
etur is, apud quem ex locatione, emaccepit aliaue qua causa pecunia presedit. Sed et qui publicam pesu aliquo acceptam retinuerit nec erogauerit, hac lege teneturlege damnatus amplius tertia parte quam debet punitur. Non fit locus rligiosus, ubi thensaurus inuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
am ẽẽ sp̃em mortis donat̃onũ ait¬
cũ quis ĩminẽte ꝑiculo mortis¬
ꝯmotus ita donat ut statĩ fiat
accipientis ¶Seitiũ ẽẽ donatõ¬
nis genus ait siquis piculo i¬
ortis non sic det. ut statĩfaciat
accipientis. s tũc demũ cũ morᷤ¬
tis fu̾it in setuta.

Expanded text:
am esse speciem mortis causa donationum aicum quis imminente periculomotus ita donat, ut statim fiat accipientis. tertium genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
di᷑ rũ collatõnes nõ ꝑsone set lo¬
coꝵ mun̾a sũt ¶ De hon̾orib sũ
mun̾ib gendis cũ quetit᷑ in pri¬
mis ꝯsidranda ꝑsona est eius cui
defertur houorsũ inun̾is admĩs¬
tracio. Itẽ origo nataliũ facult¬
ates quoꝙ an suffic̾e iniũcto
nun̾i possĩts Item lex ẜm qmͣ¬

Expanded text:
n personae, sed locorum munera sunt. De honoribus sive muneribus gerendis cum quaeritur, in primis consideranda persona est eius, cui defertur honor sive muneris administratio: item origo natalium: facultates quoque an sufficere iniuncto muneri possint: item lex, se
Abbreviated transcription (Latin):
siste̾ quo minus prĩe obsequat᷑
ꝑiculo eius ꝗ noĩau̾it uire prĩe
ꝑt̾atis nõ pot̃. ¶ Gerendor honoꝵ
nõ pmistua facultas est s orto:
Ecertus huic rei adħicus est nã
neq prius maiorẽ magrãtum
quisqmͣ nisi mĩnorẽ susceꝑit ge
nõ sũt qui honores gerãtꝰ eostẽ
ꝯpellendos qui gesserũt tũ plibꝰ¬

Expanded text:
riae obsequatur periculo eius qui nominavit, iure patriae potestatis non potes". Gerendorum honorum non promiscua facultas est, sed ordo certus huic rei adhibitus est. nam neque prius maiorem magistratum quisquam, nisi minorem susceperit, genon sint qui honores gerant, eosdem compellendos, qui gesserint, conpl
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. ¶ Mortis cã donacõ fit ml¬
tis moĩs alias extͣ suspitõm ulliꝰ
ꝑiculi a sano ⁊ in bona ualitudĩe
posico ⁊ tui exhuã sorte mortis co¬
gitatõ est alias ex metu morti
aut ex presenti ꝑicuso aut futõ
siquid terra mariq tã pace quã

Expanded text:
sequitur.Mortis causa donatio fit multis modis: alias extra suspicionem ullius periculi a sano et in bona ualetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in
Abbreviated transcription (Latin):
mortis cã ingent dicent̾ ẽ nulã
sccietatẽ ẽes̃ i du̾obꝰ debitorib
Inortis cã donatur creditor uni¬
acceptũ tulit. ⁊ ꝯualu̾it eligere
pot̃ utͣri eoꝵ alicat ¶ Sit᷑ q mortis
ca ianos singulos peciña sip¬
ulatus est. nõ ẽ silis eicui ĩanos
singulos legatũ est. Nam licet
mlta eẽnt legata stiplo tĩ una
est ⁊ glicio eius cuiꝰ expromissũ¬

Expanded text:
mortis causa inierit, dicendum est nullam societatem esse.Si duobus debitoribus mortis causa donaturus creditor uniacceptum tulit et conualuerit, eligere potest, utri eorum condicat.Sed qui mortis causa in annos singulos pecuniam stipulatus est, non est similis ei, cui in annos singulos legatum est: nam licet multa essent legata, stipulatio tamen una est et condicio eius cui expromissu
Abbreviated transcription (Latin):
Set mortis causa touatõ longe di¬
ffert ab illa uera ⁊ absoluca dona¬
tõne queita proficiscit᷑ ut ntło
casu reuccet ⁊ ibi ꝗ donat illum
pocius qmͣ se ħre malũt qui mor

Expanded text:
Sed mortis causa donatio longe differt ab illa uera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu reuocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mauult: at
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit sũ nõ meclio tꝑr nth nou¬
an oportet siquid fluit recepta
appllo qr retepta eł S iño nõ ẽ re¬
cepta ne p̾nidicui ei fiait quo¬
ad delibetur utr̾ retipienda sit
appllo an nõ sit Recepta autẽ
appllone tam diu nicherit in¬
nouand̾ quã dui de apꝑllone er̃¬

Expanded text:
 sit siue non, medio tempore nihil nouari oportet: si quidem fuerit recepta appellatio, quia recepta est: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit. Recepta autem appellatione tamdiu nihil erit innouandum, quamdiu de appellatione
Abbreviated transcription (Latin):
abeo cru deportanͣdi ius e̾. ul ad¬
notatus. neq nĩcula pacieturu.¬
ullã aliã inuiriã quã patiturq
sũie nõ atquieu̾at. Integer eĩ sta¬
tus ẽẽ iudetur ꝓuccatõe int̾posi¬
ta Iergo ⁊ si abstin̾e ordiẽ iusslis¬

Expanded text:
ab eo, cui deportandi ius est, vel adnotatus, neque vincula patieturullam aliam iniuriam, quam patitur, qui sententiae non adquieverat: integer enim stus esse videtur provocatione interposita. Ergo et si abstinere ordine iuss
Abbreviated transcription (Latin):
siteraũ tur et̃ manẽte pene obli¬
gõue. in quibalã casib misus ob¬
ligat᷑ ut cũ eo sepius eiusd̃̾ reio¬
mine fuitiagi possit primꝰ casur
acurrit. s possõnis cã mutatea
eẽt uluti sires udni potestatem
fectũ ugllũ ul ad p̾sid existima¬
dũ ẽ elegisse uiã qua rẽ ꝑsequat᷑. ⁊̃¬

Expanded text:
manente poenae obligatione in quibusdam casibus rursus obligatur, ut cum eo saepius eiusdem rei nomine furti agi possit. primus casus occurrit, si possessionis causa mutata esset, ueluti si res in domini potestatem fectum uigilibus uel ad praesidem, existimandus est elegisse uiam, qua rem persequ
Abbreviated transcription (Latin):
mn̾ꝑalios res amoce sint nõ teñtũ
furtina malescia uolsitas ⁊ꝓpoi̾t᷑
telĩquẽtis distuigntis̃ĩ sius omo¬
datoris rẽ ꝙ̾ripu̾t.⁊ soluendo siti᷑
cuisbrepta ẽ. sab. ait posse.⁊ ꝯmoda¬
tiagi cũ eo ⁊ ccͣ dñm fuiti ẜui no¬
mines si peciũam quã pñs exegit
recllat euanesce̾ fiutiac̾tõm ¶de
Et si renuctat cõmodati actõniꝙ¬
si ẜuis tuus rẽtibi ꝯmodatã ibri¬
res pient. set actoe negõꝵ .g̾. dãp¬
sĩt iu eo ꝯ protutore nego̾ gessit.
ul ineotutore qui diligẽtiã pr̃are
teteat uluti qui expłib tutoribꝰ
testõ datis oblata satisdatoẽ solꝰ
admĩst̾tõm su̾scep̃ Si ex tonatõe
alt̾ius rẽ meã teneas. ⁊ eã ripia
ita demũ furti teag̾e mecũ posse

Expanded text:
ios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit. Si seruus commodatoris rem subripuerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cum eo et contra dominum furti serui nomine: sed si pecuniam, quam dominus exegit, reddat, euanescere furti actionem: idem et si remittat commodati actiseruus tuus rem tibi commodatam subrires perierit: sed actione negotiorum sunt in eo, qui pro tutore negotia gerit, uel in eo tutore, qui diligentiam praestare debeat, ueluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit. Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, i
Abbreviated transcription (Latin):
tur. aut ex male tõiho¬
ficio. auc ꝓprio quodã iuire. exi
uarus causarũ figuris obligõ¬
obligo mutii datõne Mutui
aut̃ datõꝯsistit ĩhus reb. que
ponde. nũo mensiuã uedstãt.
suluti nino. olo. frumẽto. pet¬
tiũa nũata. quas res in hec da¬
mus ut accipientis fiant. post¬
ea alias recepturi eiuso gen̾is
⁊ qualitatis ¶ Is quop cui rem
aliqmͣ comodamus re ub ob¬
ligatur/ Set is de ea iͣp̃a re qm̃
accepit restituenda tenet᷑. ẽtꝰ
ille quid qui mutuã petiña
accepit resticuenda tenetur᷑
⁊ille quid qui mutuã peciñã¬
accepit. si quol cau ꝙ accep̃
ãmiserit. nichominꝰ obligatꝰ
ꝑmanet ¶ Is u̾o ꝗutend acc

Expanded text:
tur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuris.Obligatobligatio mutui datione. mutui autem dastant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc damus, ut fiant accipientis, postea alias recepturi eiusdem generis et qualitatis.Is quoque, cui rem aliquam commodamus, re nobis obligatur, sed is de ea ipsa re quam acceperit restituenda tenetur.Et ille quiacceperit restituenda tenetur.Et ille quidem qui mutuum accepit, si quolibet casu quod accepit amiserit, nihilo minus obligatus permanet: is uero qui utendum acce
Abbreviated transcription (Latin):
ait. nõ teni eum qui librũ hoĩe
proẜuo bona fide emerit ⁊ retin¬
eat. ¶ sullo cp̃r dolo malo retin̾i
homo lib debet adeout quidam

Expanded text:
ait non teneri eum, qui liberum hominem pro seruo bona fide emerit et retineat.Nullo tempore dolo malo retineri homo liber debet, adeo ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Ui. ¶lienatũ nõ ꝓprie dicii¬
tur qd ad huc in dnĩo uendi¬
toris manet uenditũ tũ recte
dice̾tur donatõis uerbũ simpͭ
loquẽdo om̃ donatõm ꝯprehẽ¬
disse iudetur. siue mortis cau
lucu ticu fi ius significat.
in fuũ nõ cadũt.

Expanded text:
um. 'Alienatum' non proprie dicitur, quod adhuc in dominio uenditoris manet: 'uenditum' tamen recte dicetur. 'Donationis' uerbum simpliciter loquendo omnem donationem comprehendisse uidetur, siue mortis causLucii Titii fieri' ius significant et in seruum non cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dere eũ si mu̾et fũaria accõe
cogi oꝑtet. priuilio locus sit ẜi¬
nuiꝙ refene dicamus qua ac¬
tõne hic sumptus repetitui
fun̾aria an familie brciscunte
an qua alia dum modo sũptuꝰ
fun̾is cã factus sit. quacumq
igit᷑ actõne obfun̾is sũptũ uta¬
tur et̃ fun̾ariam ei ꝯfete. qr si ĩ
stiplatu fun̾is inpensa deouct᷑
modo quis nõ. abiciendi priui¬
legu causa stiplatus est  si spõ

Expanded text:
dere eum, si uiueret, funeraria actione cogi oporteret, priuilegio locus sit paruique referre dicamus, qua actione hic sumptus repetatur, funeraria an familiae erciscundae an qua alia, dummodo sumptus funeris causa factus sit. quacumque igitur actione ob funeris sumptum utatur, etiam funerariam ei competere. quare si in stipulatum funeris inpensa deducta modo quis non abiciendi priuilegii causa stipulatus est.Si sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ admittendã ¶ Siquis nouũ
canalem ul fistulas inriuo ne¬
lit collocare cũ ionũꝙͣ huit. uti¬
le ei hoc interclictũ futurũ laboait
Nos ⁊ hĩc̃ oppinam̃ntilitatẽ eius
ꝗducit sine ncomoͣditate eius cꝰ
ager est spectandã ¶Si aqua in
ductus clucatur. hoc int̾dictũ uti

Expanded text:
e admittenda. Si quis novum canalem vel fistulas in rivo velit collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in ductus ducatur, hoc interdictum uti