comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. quȩcunq futura sunt. Nam & tẽporalia
mouens temporalit̃ non mouetur: nec aliter nouit
facienda quamfacta. nec aliter in uocantes exaudit.
quam inuocaturos uidet. Nam & cum exaudiunt angli
eius ipse incis ex audit tanquã in uero nec manufacto
templo suo: sicut inhumilib sc̃is suis ciusq tẽporalit̃¬
fiunt iussa ȩterna eius lege conspecta: Nec mouere. eaͫ .xii.¬
debet: qđ cumsit inusibilis. sepe uisibiliter patrib
apparuisse memoratur. Sicut enĩ sonus quo audit᷑
sententia insilentio intelligentiȩ constituta. non est
hoc qđ ipsa: ita & species qua uisus est ds̃. in natura
inuisibili constitutus non crat qđ ipse. Uerũtam̃ ipse
in eadem specie corporali uidebatur: sicut illa senten.
tia. ipsa insono uocis auditur. Nec illi ignorabant:
in uisibilem dm̃ inspecie corporali qđ ip̃se non erat sẽ
uidere: Nam & loquebatur cumloquente morses:

Expanded text:
facta sunt quaecumque futura sunt. Nam temporalia facta sunt quaecumque futura sunt. Nam temporalia mouens temporaliter non mouetur, nec aliter nouit facienda quam facta, nec aliter inuocantes exaudit quam inuocaturos uidet. Nam eli, Deus exaudit tanquam in vero nec manufacto templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque temporalitfiunt jussa aeterna sine lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisibilis, saepe visibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus qui auditur, sententia in silentio intelligentiae constituta, non est hoc quod ipsa, ita et species qua visus est Deus in natura invisibili constitutus, non erat quod ipse. Verumtamen ipse in eadem specie cotia ipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
operari negant. cum ipse etiã scd̃m ipsos feccrit mun.¬
dum: quem certe uisibilẽ negare ñ possunt. Quicqͥd
igitur mirabile fit in hoc mundo ꝓfecto minus est
quam totus hic mundus: ⁊dest eaũ & terra. & om̃ĩa
quȩ incis sunt: quȩ certe ds̃ feci. Sicut autẽ ipse
quifccit. ita modus quoftcit occiltus est: & incom¬
prehensibilis homini. Quamuis itaq miracula uisi.¬
bilium naturarũ uidendi assidutate uiluerint:
tamen cum ea sapienter intuemir. inusitatissimis.
rarissimisq maiora sunt. Nam & oñi muira eulo qđ
fit ꝑ hominẽ: maius miraculũ eł homo. Qua ꝓpt̃
ds qui fecit iusbilia cęlũ & tera. non dedignatur fa.¬
cere uisibilia miracula incȩlo uł terra: quib ad se
inuisibilẽ colendũ exatet animã adhuc uisibilib
deditam Ubi uero & quando faciet. in cõmutabile.
consiliũ penes ipsum est: in cuiꝰ dispositione iã tẽprã

Expanded text:
operari negant, cum ipse etiam secundum ipsos fecerit munoperari negant, cum ipse etiam secundum ipsos fecerit mundum, quem certe uisibilem negare non possunt. Quidquid igitur mirabile fit in hoc mundo, profecto minus est quam totus hic mundus, id est caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quae certe Deus fecit. Sicut autem ipse qui fecit, ita modus quo fecit occultus est et inconprehensibilis homini. Quamuis itaque miracula uisibilium naturarum uidendi adsiduitate uiluerint, tamen, cum ea sapienter intuemur, inusitatissimis rarissimisque maiora sunt. Nam et omni miraculo. quod fit per hominem, maius miraculum est homo. Quapropter Deus, qui fecit uisibilia caelum et terram, non dedignatur facere uisibilia miracula in caelo uel terra, quibus ad se inuisibilem colendum excitet animam adhuc uisibilibus deditam; ubi uero et quando faciat, incommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositione iam tempora
Abbreviated transcription (Latin):
dine nichil cautũ nec satis idoneũ monerent. nec
deos illos eẽ nec benignos doemones: sed aut illum qͥ
dicitur fallax. aut humanũ omne cõmentum.
uniuersũ modũ humanȩ facultatis excedant: qͥd
restat nisi ut ea quȩ mirifice tanquã diuinitus
predici uł fieri uidentur. nec tam̃ ad unius dĩ
cultũ referuntur. cui simpliciter inherere. fatentib
quoq platonicis & ꝑ multa testantib solum beatificũ
bonum est malignoꝵ docmonũ ludibria & seductoria
impedimenta quȩ uera pictate cauenda sunt prudent̃
intelligantur: Porro autẽ quȩcun.q miracula siue ꝑ. sdͫ xiiͫ.¬
angłos siue quocũq modo ita diuinitus fiunt ut di uni¬
us inquo solo heata uita est cultũ religionemq cõm̃de&t:
cauere abeiͭ ꝑ cos quinos seđm ueritatt̃ pietatẽq cdiligua&
fieri ipso do millis operante credendum est. Neq enĩ
audiendi sunt qui dm̃ inuisibilẽ uisibilia miracula

Expanded text:
dine nihil cautum nec satis idoneum monerent, nec dine nihil cautum nec satis idoneum monerent, nec deos illos esse nec benignos daemones, sed aut illorum quod dicitur fallax, aut humanum omne commentum. uniuersum modum humanae facultatis excedant: quid restat, nisi ut ea, quae mirifice tamquam diuinitus praedici uel fieri uidentur nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpliciter inhaerere fatentibus quoque Platonicis et per multa testantibus solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria inpedimenta, quae uera pietate cauenda sunt, prudenter intellegantur? Porro autem quaecumque miracula siue per angelos siue quocumque modo ita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uere ab eis uel per eos, qui nos secundum ueritatem pietatemque diligunt, fieri ipso Deo in illis operante credendum est. Neque enim audiendi sunt, qui Deum inuisibilem uisibilia miracula
Abbreviated transcription (Latin):
dam fauent. sed ad deceptores docmones ꝑtincit
monstrantur: aut ut meliora de philosophi s suspi.¬
cemur. eomodo uoluit hominẽ egiptiũ talib erro.¬
rib deditũ & aliqua magna se scire opinantẽ. non
suꝑba quasi auctoritate doctoris offendere. nec aꝑte
aduersantis altercatione turbare: sed quasi queren-¬
tis & discere cupientis humilitate adea cogitanda
conuertere. & quamsint contẽnenda uł etiã deui¬
tanda monstrare. Deniq ꝓpe ad epistolȩ finẽ pecit
se abeo doceri: quȩ sit ad beatitudinc̃ uia. eoc egiptia.
sapientia. Cȩterũ illos quib conuersatiocum dis
ad hoc eẽt ut ob inueniendũ fugitiuũ uł p̃dium
comparandũ. aut ꝓpter nuptias uł mercaturam
uel quid huiuscemodi mentẽ diuinã inquictarent:
frustra eos uideri dicit coluisse sapientiã. Illa ctiã
ipsa numina cum quib conuersarentur & si de
ceteris reb uera p̃dicarent. tamen qm̃ de beatitu.¬

Expanded text:
dam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere dam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus deditum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenda uel etiam deuitanda monstrare. Denique prope ad epistulae finem petit se ab eo doceri, quae sit ad beatitudinem uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid huius modi mentem diuinam inquietarent, frustra eos uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiam ipsa numina, cum quibus conuersarentur, etsi de ceteris rebus uera praedicerent, tamen quoniam de beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
uero subspecie nirantis & causas rerũ taliũ requirentis
dat intelligi illos hȩc agcrt sp̃s quoꝵ genus sub alioꝵ
supcrius opinatione descripsit: non ut ipse posuit
natura sed uitia fallaces qui simulant deos. & animas
defunctoꝵ Pocmones autt̃ non ut ait ipse sumulant sed
planc sunt: & qđ ei uidetur herbis & lapidib & ani.¬
mantib & sonis ceitis quibusdã ac uocib & figuratio¬
nib atq figmentis. quibusdã etiam obseruatis incȩli
conuersatione motib siderũ. fabricari interra ab homi:¬
nibus potestates idoncas uarus effectib exequendis:
totum hoc ad eosdẽ ipsos doemones ꝑtinet ludificato.¬
res animarũ sibimet subditarũ. & uoluptaria sibi
ludibria de hominũ errorib exhibentes: Aut ergo
reuera dubitans & in quirens ista porphirius. ea tamen
cõmemorat quib conuincantur & redarguantur.:
Nec ad eas potestates quȩ nob̃ ad beatã uitã capessen¬

Expanded text:
uero sub specie mirantis et causas rerum talium requirentis uero sub specie mirantis et causas rerum talium requirentis dat intellegi illos haec agere spiritus, quorum genus superius sub aliorum opinatione descripsit, non, ut ipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetur herbis et lapidibus et animantibus et sonis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione motibus siderum fabricari in terra ab hominibus potestates idoneas uariis effectibus exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessen
Abbreviated transcription (Latin):
territat falso. ut eis extorqueat ueritatẽ. Nã & celũ
se collidere cõminatur. & cȩtera similia homini impos¬
sibilia: ut illi dii tanquã insipientissimi pueri falsis et
ridiculis cõminationib territi. qđ imperat᷑ effician
Dicit etiam scripsisse ceremonẽ quendã taliũ sacroꝵ
uel potius sacrilegioꝵ peritũ ea quȩ apud egiptios
sunt cęlebrata rumorib uel de iside uł de osiride
marito eiꝰ maximã uim habere cogendi deos ut faci¬
ant imperata. quando ille qui carminib cogit ea
se ꝓdere uł euertere cõminatur: ubi se etiã osiridis
membra dissipaturũ terribiliter dicit. si facere iussa
neglexcerit. Hȩc atq huiusmodi uana & insana ho.¬
minẽ dus minari nec quibus libet. sed ipsis celestib¬
& siderea luce fulgentib nec sine effectu scd uiolenta
potestate cogentẽ atq his terrorib ad facienda quo
uoluerit ꝑducentt̃ merito porph̾rius admiratur: ummo

Expanded text:
territat falso, ut eis extorqueat ueritatem. Nam et caelum territat falso, ut eis extorqueat ueritatem. Nam et caelum se conlidere comminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi quod imperatur efficiant. Dicit etiam scripsisse Chaeremonem quendam, talium sacrorum uel potius sacrilegiorum peritum, ea, quae aput Aegyptios sunt celebrata rumoribus uel de Iside uel de Osiri marito eius, maximam uim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando ille, qui carminibus cogit, ea se prodere uel euertere comminatur, ubi se etiam Osiridis membra dissipaturum terribiliter dicit, si facere iussa neglexerint. Haec adque huius modi uana et insana hominem dis minari, nec quibuslibet, sed ipsis caelestibet siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed uiolenta potestate cogentem adque his terroribus ad facienda quae uoluerit perducentem, merito Porphyrius admiratur; immo
Abbreviated transcription (Latin):
iste & ipsum ad quẽ seribit anebontẽ tanquã taliũ
sacroꝵ preclarissimũ antistitẽ. & alios taliũ opcrũ
tanquã diuinoꝵ & ad deos colendos ꝑtinentiũ ad mira¬
tores uerecundatur offendere: Sequitur tam̃. & ea
uelut inquirendo cõmemorat: quȩ sobrie considerata
tribui non possunt nisi malignis & fallacib potestatib
Querit enim cur tanquã meliorib inuocatis quasi pei¬
cum ipsi ad incestos quosq concubitus quos libet
ducere non morentur: cur animantib suos antistites
oportere abstinere denuncient ne uaporib ꝓfecto
corporcis polluantur. ipsi uero & aliis uaporib il li.¬
ciantur & nidorib hostiarũ. cumq acadaueris con¬
tactu ꝓhibeatur inspector. plerũq illa cadauerib
celebrentur: quid sit qđ non doemoni uł alicui ani¬
mȩ defuncti sed ipsi soli & lunȩ aut cuicũq cęlestiũ
homo uicio cuilibet obnoxius intendit minas. eosq

Expanded text:
iste, et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tanquam talium iste, et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tanquam talium sacrorum praeclarissimum antistitem, et alios talium operum tanquam divinorum et ad deos colendos pertinentium admiratores verecundatur offendere. 2. Sequitur tamen, et ea velut inquirendo commemorat, quae sobrie considerata tribui non possunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit enim cur tanquam melioribus invocatis, quasi pejcum ipsi ad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur: cur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne vaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi vero et aliis vaporibus illiciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrentur; quid sit, quod non daemoni uel alicui animae defuncti, sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cuilibet obnoxius intendit minas eosque
Abbreviated transcription (Latin):
dicit alios opinari eẽ qđ dam genus cui exaudire sit
ꝓprium. natura fallax. om̃iforme. multimodũ. simu¬
lans deos & doemones & animas defunctoꝵ. & hoc eẽ
quod efficiat hȩc om̃ia quȩ uidentur bona et̃ uł praua:
cȩcerum circa ea quȩ uere bona sunt nichil opitulari. ĩ mo
uero ista nec nosse. sed malei conciliare & insimulare atq
impedire non nũquã uirtutis sedulos sectatores. & plenũ
esse temeritatis & fastus. gaudere nidorib adulationib
capi. & cętera quȩ de hoc genere fallaciũ malignoꝵq
spirituũ qui eatrinsecus in animã ueniunt humanosq
sensus sopitos uigilantesue deludunt. non tanquã sibi
persuasa confirmat. sed tam tenuiter suspicatur aut
dubitat: ut hȩc alios asserat opinari. Difficile qͥ ppe
fuit tanto philosopho cunctã diabolicã societatẽ uel
nosse uł fidenter arguere. quã quilibet anicula xp̃iana
nec cunctatur eẽ & liberrime detestatur: nisi forte

Expanded text:
dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum, et hoc esse quod efficiat haec omnia quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quae uere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed et male conciliare et iimpedire nonnunquam virtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et caetera quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam veniunt, humanosque sensus sopitos vigilantesve deludunt, non tanquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios asserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem vel nosse, vel fidenter arguere, quam quaelibet anicula christiana nec nosse cunctatur, et liberrime detestatur. Nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
omnib doemonib dare. Quasdã nãq benignos doe¬
mones more appellat alioꝵ: cum om̃s generalit̃ im¬
prudentes eẽ fateatur Miratur autẽ quod non solũ du
alliciantur uictimis. sed etiam cõpellantur atq cogant᷑
facereqđ homines uolunt: & si corpore & incorporalitate
dii a doemonib distinguntur. quomodo deos eẽ eoxisti¬
mandum sit solem & lunã. & uisibilia cȩtera incȩlo. quȩ
corpora cẽ non dubitat. & si diisunt: quomodo alu bene¬
fici. alii malefici eẽ dicantur: & quomͦ incorporalib cũ.
sint corporei coniungantur. Querit etiã ueluti dubitais¬
utrum indiuinantib & quȩdã mira facientib anime sint
potentiores an aliqui sp̃s eatrinsecus ueniant ꝑ quos
hȩc ualeant. & potius uenire extrinsecus conicit: eo qđ
lapidib & herbis adhibitis & alligent quosdã & aꝑiant
clausa ostia. uł aliqͥd eiusmodi mirabilit̃ operent᷑. Vnde

Expanded text:
omnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos daeomnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos daemones more appellat aliorum, cum omnes generaliter imprudentes esse fateatur. Miratur autem quod non solum dii alliciantur victimis, sed etiam compellantur atque cogantur facere quod homines volunt: et si corpore et incorporalitate dii a daemonibus distinguntur, quomodo deos esse existimandum sit solem et lunam, et visibilia caetera in coelo, quae corpora esse non dubitat; et si dii sunt, quomodo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quomodo incorporabilibus, cum sint corporei, conjungantur. Quaerit etiam veluti dubitautrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an aliqui spiritus extrinsecus ueniant, per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sordidas purgationes sacrilegis ritib oꝑantur. quasdã
mirabiliter pulchras sicut iste cõmemorat uł angłoꝵꝵ
imagines uel deoꝵ tanquã purgato spũ uident. sitãmen
uel tale aliquid udent: illud est qđ apł̃s dicit. qm̃ satha¬
nas transfigurat e uelut angłm lucis. Eius illa sunt¬
enim illa phantalnata. qui miseras animas multorum
salsorumq deoꝵ fallacib sacris cupiens utretire. & a
uero ueri dĩ cultu quo solo mundantur & sanantur auer¬
tere: sicut de ꝓtdo dictum est. E ormas se uertit inom̃s.
hostiliter insequens. fallaciter subueniens: utrobiq noceis.
sit egiptiũ ubi conselenti similis & quęrenti. & ꝓdit
artes sacrilegas & cucitit. Et ibi quidẽ om̃s doemones
rȩꝓbat quos dicit ob imprudintiã trahere humidum
uaporem. & ideo non inethere sed inaere ẽẽ subluna.
atq in ipso lunȩ globo: ucruntamen non audet om̃s
fallacias & malicias & ineptias quib: merito mouetur

Expanded text:
sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam mirabiliter pulchras, sicut iste commemorat, uel angelorum imagines uel deorum tamquam purgato spiritu uident si tamen uel tale aliquid uident, illud est, quod apostolus dicit: Quoniam satanas transfigurat se uelut angelum lucis. Eius enim sunt illa phantasmata, qui miseras animas multorum falsorumque deorum fallacibus sacris cupiens inretire et a uero ueri Dei cultu, quo solo mundantur et sanantur, auertere, sicut de Proteo dictum est, formas se uertit in omnes, hostiliter insequens, fallaciter subueniens, utrobique nocens. sit Aegyptium, ubi consulenti similis et quaerenti, et prodit artes sacrilegas et evertit. Et ibi quidem omnes daemones reprobat, quos dicit ob imprudentiam trahere humidum vaporem, et ideo non in aethere, sed in aere esse sub luna, atque in ipso lunae globo: verumtamen non audet omnes fallacias et malitias et ineptias, quibus merito movetur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem qđ benignus ille chaldeus qui theurgicis
sacris animam purgare cupiebat. non inuenit aliquẽ
superiorem deũ qui uł plus terreret atq ad benefa.¬
ciendum cogeret territos deos. uel ab eis terrentẽ cõ¬
pesceret ut libere bene facerent: si tam̃ theurgo bono
sacra defuerunt. quib ipsos deos quos inuocabant
animȩ purgatores prius abilla timoris peste purgarit:¬
Quid enim causȩ est cur ds̃ potentior adhiberi possit
a quo terreantur. nec possit a quo purgentur: An inue¬
nitur deus qui exaudiat inuidũ. & timorem diis incu-¬
tiat ne bene faciat. nec inuenitur deus qui exaudiat be¬
niuolum. & timorem diis auferat ut bene faciant: O theur¬
gia preclara. o animȩ predicanda purgatio: ubi plus
imperat immunda inuidentia quã purabeneficientia.
immo uero malignoꝵ spirituũ cauenda & detestanda fal¬
lacia: & salutaris audienda doctrina: Qđ enĩ qui has

Expanded text:
autem, quod benignus ille Chaldaeus, qui theurgicis autem, quod benignus ille Chaldaeus, qui theurgicis sacris animam purgare cupiebat, non inuenit aliquem superiorem deum, qui uel plus terreret adque ad bene faciendum cogeret territos deos, uel ab eis terrentem conpesceret, ut libere bene facerent; si tamen theurgo bono sacra defuerunt, quibus ipsos deos, quos inuocabat animae purgatores, prius ab illa timoris peste purgaretQuid enim causae est, quur deus potentior adhiberi possit a quo terreantur, nec possit a quo purgentur? An inuenitur deus qui exaudiat inuidum et timorem dis incutiat ne bene faciant; nec inuenitur deus qui exaudiat beneuolum et timorem dis auferat ut bene faciant?s o theurgia praeclara, o animae praedicanda purgatio, ubi plus imperat inmunda inuidentia, quam inpetrat pura beneficentia! Immo uero malignorum spirituum cauenda et detestanda fallacia, et salutaris audienda doctrina. Quod enim qui has
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam. Ecce nunc alius platonicus quẽ doctiorem. Caͫ xͥ
ferunt porphirius. per nescio quã theurgicã disciplinã
ctiam ipsos deos obstrictos passionib & ꝑturbationib
dicit: qm̃ sacris precib adiurari terrtriq potuerunt
ne prȩstarent animȩ purgationẽ & ita terreri ab eo
qui imperabat malum. ut abalio qui poscebat bonũ
ꝑ eandem artẽ theurgicam solui illo tempore ñ posse&:
& ad dandum beneficium liberari: Quis non uideat
hȩc omnia fallaciũ doemonũ eẽ cõmenta. nisi eoꝵ
miserrimus seruus & grã ueriliberatoris alienus: Nã si
hȩc apud deos agerentur bonos: plus ibi utiq ualeret
bencficus purgator animȩ. quã maliuolus impeditor
Aut si dus iustis homo ꝓ quo agebatur purgatione
uidebatur indignus: non utiq ab inuido territi. nec
sicut ipse dicit ꝑ metũ ualentioris numinis impediti:
sed iudicio libero id negare debuerunt. Mirum est

Expanded text:
sententiam. sententiam. ferunt, Porphyrius, per nescio quam theurgicam disciplinam etiam ipsos deos obstrictos passionibus et perturbationibus dicit, quoniam sacris precibus adiurari terrerique potuerunt, ne praestarent animae purgationem, et ita terreri ab eo, qui imperabat malum, ut ab alio, qui poscebat bonum, per eandem artem theurgicam solui illo timore non possent et ad dandum beneficium liberari. Quis non uideat haec omnia fallacium daemonum esse commenta, nisi eorum miserrimus seruus et a gratia ueri liberatoris alienus? Nam si haec aput deos agerentur bonos, plus ibi utique ualeret beneficus purgator animae quam maleuolus inpeditor. Aut si dis iustis homo, pro quo agebatur, purgatione uidebatur indignus, non utique ab inuido territi nec, sicut ipse dicit, per metum ualentioris numinis inpediti, sed iudicio libero id negare debuerunt. Mirum est
Abbreviated transcription (Latin):
cheurgiam quã uelut conciliatricem angłoꝵ deoꝵ q cõm̃¬
dat apud cales agere potestates: negare non potuit quȩ
uel ipsȩ inuideant purgationi animȩ. uel artib seriuanł
in uidoꝵ: querelam de hac re cͥaldei nescio cuius expro.¬
mens. conqueritur inquit uir inchaldȩa bonus purgan.¬
dȩ animȩ magno in molimine frustratos sibi ẽẽ successꝰ
cum uir ad eadem potens tactus inuidia. adiuratas
sacris precib potentias alligasset. ne postulata concede.¬
rent. Ergo & ligauit ille inquit: & iste non soluit
Quo indicio: dixit apparere theurgiam eẽ tamboni
conficiendi quã mali. & apud deos & apud homines
disciplinã pati etiam deos: & ad illas ꝑturbationes
passionesq deduci. quas cõmuniter doemonib & homi.¬
nib apuleius attribuit. deos tamen abeis ȩchere sedis
altitudine separans: & platonis asserens in illa discretione

Expanded text:
theurgian. quam uelut conciliatricem angelorum deorumque commetheurgian. quam uelut conciliatricem angelorum deorumque commendat, aput tales agere potestates negare non potuit, quae uel ipsae inuideant purgationi animae, uel artibus seruiant inuidorum, querelam de hac re Chaldaei nescio cuius expromens: \'Conqueritur, inquit, uir in Chaldaea bonus, purgandae animae magno in molimine frustratos sibi esse successus, cum uir ad eadem potens tactus inuidia adiuratas sacris precibus potentias adligasset, ne postulata concederent. Ergo et ligauit ille, inquit, et iste non soluit.\' Quo indicio dixit apparere theurgian esse tam boni conficiendi quam mali et aput deos et aput homines disciplinam; pati etiam deos et ad illas perturbationes passionesque deduci, quas communiter daemonibus et hominibus Apuleius adtribuit; deos tamen ab eis aetheriae sedis altitudine separans et Platonis adserens in illa discretione
Abbreviated transcription (Latin):
qualium deoꝵ. uel qualẽ uisionẽ fieri dicat theurgicis
consecrationib inqua non ea uidentur quȩ uera sunt:
Deniq animã rationalẽ siue qđ magis amat dicere
intellectualẽ insua posse dicit euadere: etiãsi qđ eius
spiritale est nulla theurgica fucrit arte purgatũ:
Porro autẽ. theurgo spiritalẽ purgari actenus: ut
non ex hoc ad immortalitatẽ ȩternitatẽq ꝑueniat:
Quanquã itaq discernat a doemonib angłos. aerta
loca eẽ doemonũ ȩtherta uł emphiria disserens ange¬
lorum. & ad moneat utendũ alicuiꝰ dȩmonis amicitia¬
quo subuectante uel paululũ aterra possit elcuari
quisq post mortẽ: aliam uero uiam eẽ ꝑhibeat ad
angłoꝵ suꝑna consortia. cauendã tamen docmonũ
societatem expressa quodã modo confessione testatur
ubi dicit. animã post mortẽ luendo poenas. cultum
doemonũ aquib circũ ueniebatur horrescere. ipsamq

Expanded text:
qualium deorum uel qualem uisionem fieri dicat theurgicis qualium deorum uel qualem uisionem fieri dicat theurgicis consecrationibus, in qua non ea uidentur, quae uere sunt. Denique animam rationalem siue, quod magis amat dicere, intellectualem, in sua posse dicit euadere, etiamsi quod eius spiritale est nulla theurgica fuerit arte purgatum; porro autem a theurgo spiritalem purgari hactenus, ut non ex hoc ad inmortalitatem aeternitatemque perueniat. Quamquam itaque discernat a daemonibus angelos, aeria loca esse daemonum, aetheria uel empyrea disserens angelorum, et admoneat utendum alicuius daemonis amicitiaquo subuectante uel paululum a terra possit eleuari quisque post mortem, aliam uero uiam esse perhibeat ad angelorum superna consortia: cauendam tamen daemonum societatem expressa quodam modo confessione testatur, ubi dicit animam post mortem luendo poenas cultum daemonum a quibus circumueniebatur horrescere: ipsamque
Abbreviated transcription (Latin):
hae artẽ prestare cuiquã negat. ut uideas eũ inter
uitium sacrilege curiositatis & philosophie ꝓfessionẽ
sententus alternantib fluctuare. Nunc enĩ hanc artẽ
tanquam fallacẽ & in ipsa actione periculos ã. & legib
ꝓhibitam cauendã monet: nunc autẽ uelut cius lauda-¬
torib cędens. utilem dicit eẽ mundandȩ parti animȩ.
non quidẽ intellectu aliqua rerũ intelligibiliũ ꝑcipit᷑
ueritas. nullas labentiũ similitudines corporũ: sed
spiritali qua corporaliũ rerũ capiuntur imagines
Hanc enim dicit ꝑ quasdã consecrationes theurgicas qͣs
teletas uocant idoncã ficri. atq aptã susceptionis spũũ
& angłor: & ad udendos deos. Ex quib tam̃ theurgicis
teletis fatetur intellectuali animȩ nichil purgationis
accedere. qđ eam faciat idoneã & ad uidendũ dm̃ suũ:
& ꝑspicienda ea quȩ uera sunt. Ex quo intelligi potest

Expanded text:
hanc artem praestare cuiquam negat; ut uideas eum inter hanc artem praestare cuiquam negat; ut uideas eum inter uitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tamquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam cauendam monet; nunc autem uelut eius laudatoribus cedens utilem dicit esse mundandae parti animae, non quidem intellectuali, qua rerum intellegibilium percipitur ueritas, nullas habentium similitudines corporum; sed spiritali, qua corHanc enim dicit per quasdam consecrationes theurgicas, quas teletas vocant, idoneam fieri atque aptam susceptioni spirituum et angelorum, ad videndos deos. Ex quibus tamen theurgicis teletis fatetur intelaccedere, quod eam faciat idoneam ad uidendum Deum suum et perspicienda ea, quae uere sunt. Ex quo intellegi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
coepisset: etechias rex religiosa pocęstate dõseruiens.
cũ magna pietatis laude contriuit᷑. Hȩc & alia multa¬
huiuscemodi quȩ omĩa cõmemorare nimis longũ
est fiebant ad cõmendandũ unius ueri dĩ cultũ: et
multoꝵ falsoꝵq ꝓhibendũ. Fliebant autẽ simplici
fide atq: fiducia pietatis. non incantationib & car.¬
minib nefariae curiositatis arte cõpositis. quam uel
magian. uel detestabiliore nomine goetian. uel hono¬
rabiliore theurgian uocant: Qui quasi conant᷑ ista
discernere. & illicitis artib deditos alios damnabiles
quos & maleficos uulgus appellat. hos enĩ ad goctian
ꝑtinere dicunt. alios autẽ laudabiles uideri uolunt
quib theurgiam deputant: cum sint utriq ritibus
fallacib doemonũ obstricti sub nominib angłoꝵ:
Nam & porphirius quandã purgationẽ animȩ per
theurgiam. cunctanter tam̃ & pudibunda quodã.
modo disputatione ꝓmittit: reuersionẽ uero ad dmñ

Expanded text:
coepisset, Ezechias rex religiosa potestate Deo serviens, cum magna pietatis laude contrivit . CAhuiusce modi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei ueri cultum et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide adque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte conpositis, quam uel magian uel detestabiliori nomine goetian uel honrabiliori theurgian uocant, qui quasi conantur ista discernere et inlicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos uulgus appellat hos enim ad goetian pertinere dicunt, alios autem laudabiles uideri uolunt, quibus theurgian deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. Nam et Porphyrius quandam quasi purgationem animae per theurgian, cunctanter tamen et pudibunda quodam modo disputatione promittit; reuersionem uero ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
grecis. xp̃m di uirtutem & di sapientiã. qm̃ stultũ
dĩ sapientius est hominib. & infirinũ dĩ fortius est
hominibus. Hoc quasi stultũ & infirmũ: tanquã sua
uirtute sapientes fortesq contemnunt: ed hȩc est
gratia quȩ sanat infirmos. ñ suꝑbe iactantes falsam
beatitudinc̃ suam: sed humiliter pocius uerã miseriam
intellectũ seu mentẽ: & horũ mediũ quẽ putamuste
& si uerbis indisciplinatis utimini: uidetis tam̃ quali¬
tercun.q & quasi ꝑ quȩdã tenuis imagins umbracula

Expanded text:
irtutem et Dei sapientiam: quoniam stultum Dei sapientius est hominibus, et infirmum Dei fortius est hominibus . Hoc quasi stultum et infirmum tanquam sua virtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbae jactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius veram miseriam intellectum seu mentem, et horum medium, quem putamus te etsi uerbis indisciplinatis utimini, uidetis tamen qualitercumque et quasi per quaedam tenuis imaginationis umbracula
Abbreviated transcription (Latin):
tis ergo sit: qđ & nouis & ueterib litteris sacris. hoc pre¬
nunciatũ eẽ ꝓbauimꝰ. Sed ueterib ꝑ xp̃m futurũ esse
udiciũ idest iudicẽ xp̃m decȩlo eẽ uenturũ non tanquã
nouis euidenter expressũ est: ꝓpterea qͥa cũ ibi dicit dñs
ds̃ se et̃ uenturũ. uel dñm dm̃ dicit᷑ eẽ uenturũ: non con

Expanded text:
tis ergo sit, quod et nouis et ueteribus litteris sacris hoc praetis ergo sit, quod et nouis et ueteribus litteris sacris hoc praenuntiatum esse probauimus. Sed ueteribus per Christum futurum esse iudicium, id est iudicem Christum de caelo esse uenturum, non tam, quam nouis, euidenter expressum est, propterea quia, cum ibi dicit Dominus Deus se esse uenturum uel Dominum Deum dicitur esse uent
Abbreviated transcription (Latin):
oderant diligant eũdẽ qͥ noster estax f̃o. Iudeis enĩ nunc
auersũ cor habet ds̃ a xp̃o nr̃o: quia hoc putant. Eis ergo
tunc cor eius conuertetur ad filiũ: cũ ipsi conuerso corde
didicerint dilectionẽ patris infiliũ. Qđ uero sequit᷑. & cor
hominis ad ꝓximũ suũ idem conuertet belias. & cor ho
minis ad ꝓximũ suũ. quid melius intelligat᷑ quam cor
hominis ad hominẽ xp̃m: Cũ enĩ sit informa dĩ ds̃
noster: formã scrui accipiens et̃ dignatus. c̃. etiã ꝓocimꝰ
noster. Hoc ergo faciet helias. Neforte inqͥt ueniã: & ꝑ¬
cutiã terrã penitus: Terra sunt enĩ qͥ terrena sapiunt.
sicut iudei carnales usq nunc ex quo uitio ẽtra dm̃ mur¬
mura illa uener. qͥ a maliciplacent. & uanꝰ t̃ qͥ seruit dõ:¬
ulta alia sunt scripturarũ testimonia diuinarũ de nouis¬
simoiudicio dĩ: quȩ si omĩa eligã. nimis longũerit. Sa¬

Expanded text:
oderant diligant eundem, qui noster est, Christum. Iudaeis enim nunc oderant diligant eundem, qui noster est, Christum. Iudaeis enim nunc auersum cor habet deus a Christo nostro, quia hoc putant. eis ergo tunc cor eius conuertetur ad filium, cum ipsi conuerso corde didicerint dilectionem patris in filium. quod uero sequitur: et cor hominis ad proximum suum, id est conuertit Helias et corminis ad proximum suum: quid melius intellegitur quam cor hominis ad hominem Christum? Cum enim sit in forma Dei Deus noster, formam serui accipiens esse dignatus est etiam proximus noster. Hoc ergo faciet Helias. Ne forte, inquit, ueniam et percutiam terram penitus. Terra sunt enim, qui terrena sapiunt, sicut Iudaei carnales usque nunc; ex quo uitio contra Deum murmura illa uenerunt: Quia mali ei placent, et: Vanus est qui seruit Dulta alia sunt scripturarum testimonia diuinarum de nouissimo iudicio Dei, quae si omnia colligam, nimis longum erit. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tris ad filiũ. idest cor patrũ ad filios. Singularẽ quippe pro
numero plurali: interp̃tes lax posuerunt. Et est sensus: ut
ctiã filii sic intelligant legẽ idest iudei. quẽ admodũ eã patres
intellexerunt id est ꝓpħȩ: inquib erat & ipse morses.
Sic enĩ cor patrũ conuertet᷑ ad filios: cũ intelligentia patrũ
ꝑducctur ad intelligentiã filioꝵ. & cor filioꝵ ad patreseoꝵ.
dũ in id qđ senserunt illi. consentient & isti. Ubi septuagin¬
ta dixerunt: & cor hominis ad ꝓximũ suũ. Sunt enĩ inter
se ualde ꝓocimi patres & filii: quãquã in uerb septuaginta
interp̃tũ qui ꝓphetice interp̃tati sunt potest alius sensꝰ
idemq electior inueniri: ut intelligat᷑ helias cor dĩ patris
conuersurus ad filiũ. non utiq agendo ut pater diligat filiũ.
sed docendo qđ pater diligat filiũ : ut & iudei quẽ prius

Expanded text:
tris ad filium, id est cor patrum ad filios. singularem quippe pro tris ad filium, id est cor patrum ad filios. singularem quippe pro numero plurali interpretes septuaginta posuerunt; et est sensus, ut etiam filii sic intellegant legem, id est Iudaei, quemadmodum eam patres intellexerunt, id est prophetae, in quibus erat et ipseellegentia patrum perducetur ad intellegentiam filiorum et cor filiorum ad patres eorum, dum in id quod senserunt illi, consentiunt et isti; ubi Septuaginta dixerunt: et cor hominis ad proximum suum. sunt enim inter se ualde proximi patres et filii. quamquam in uerbis septuaginta interpretum, qui prophetice interpretati sunt, potest alius sensus idemque electior \'inueniri, ut intellegatur Helias cor dei patris conuersurus ad filium; non utique agendo, ut pater diligat filium, sed docendo, quod pater diligat filium; ut et Iudaei quem prius
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ: longe quã nunc est aliud apparebit: Cũ autẽ¬
ad monuisset ut meminissent legis mor̾si qm̃ p̃uidebat eos
multo adhuc tẽpore noneã spiritalit̾ sicut oportuerat accep¬
turos: continuo subiecit. Ecce cͥgo mitã uo̾ heliã thesbi¬
ten. ante quã ueniat dies dñi magnꝰ & illustris: qͥ c̃uertet
cor patris ad filiũ. & cor hominis ad ꝓximũ suũ: neforte
ueniens ꝑcutiã terrã penitus: Perhunc heliã magnũ mira¬
bilemq ꝓpħam exposita sibi lege ultimo tẽpore ante iudi-
celeberrimũ est in sermonib cordibusq fideliũ Ipse qͥ ppe
ante aduentũ uidicis saluatoris ñ immerito speratur esse
uenturus: qͥ etiã nunc uiuere ñ immerito creditur. Curru
nãq igneo raptus ẽ. de reb humanis: qđ euidentissime
scã scriptura testatur. Cũ uencrit ergo exponendo legẽ
spirigalit̃ quã nunc iudȩi carnalit̃ sapiunt: conuertet corpa¬

Expanded text:
iustorum longe quam nunc est aliud apparebit. CAPUTiustorum longe quam nunc est aliud apparebit. CAPUTadmonuisset, ut meminissent legis Mosi — quoniam praeuidebat eos multo adhuc tempore non eam spiritaliter, sicut oportuerat, accepturos — continuo subiecit: et ecce ego mittam uobis Helian Tesbiten, antequam ueniat dies domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suum, ne forte ueniens percutiam terram penitus. per hunc Heliam magnum mirabilemque prophetam exposita sibi lege ultimo temporum ante iudicceleberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. ipse quippe ante aduentum iudicis saluatoris non immerito speratur esse uenturus, quia etiam nunc uiuere non immerito creditur. curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. cum uenerit ergo expo- nendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor pa
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudine ꝑfruant᷑. Dixerat quippe istoꝵ talia quȩ¬
dam uerba: etiã suꝑius dicentiũ. Om̃is qͥ facit malũ
bonus ẽ. in conspectu dñi: & talesci placent. Adhȩx in¬
quã contradm̃ murmura ꝑuener̃: legẽ morsi accipien¬
do carnalit̃. Unde & illud inpsalmo septuagesimo sedõ
pene cõmotos dicit fuisse pedes suos. & effusos gressus
suos utiq in lapsũ: qͥa zelauit inpeccatorib pacẽ pec¬
catoꝵ intuens. ita ut int̾ cętera diceret. Quomodo scit
ds̃. & si est sapientia in altissimo: Diceret etiã. Nũ qͥd
uane iustificaui cor meũ. & laui in innocentib manus
meas: Ut autẽ solueret hanc difficillimã questionem
quȩ fit cũ uidentur boni ẽt̃ miscri. & felices mali: hoc in¬
quit labor est ante me: donec introeã in sanetuariũ dĩ.¬
& intelligã in nouissima: Iudicio quippe nouissimo ñ
sic erit: sed a ꝑta iniquoꝵ miseria. & aꝑta felicitate

Expanded text:
beatitudine perfruantur. Dixerat quippe istorum talia quaebeatitudine perfruantur. Dixerat quippe istorum talia quaedam uerba etiam superius dicentium: Omnis, qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent. Ad haec, inquam, contra Deum murmura peruenerunt legem Moysi accipiendo carnaliter. Unde et ille in psalmo septuagensimo secundo paene commotos dicit fuisse pedes suos et effusos gressus suos, utique in lapsum, quia zelauit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens; ita ut inter cetera diceret: Quo modo sciuit Deus, et si est scientia in Altissimo? diceret etiam: Numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas? Ut autem solueret hanc difficillimam quaestionem, quae fit, cum uidentur boni esse miseri et felices mali: Hoc, inquit, labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei et intellegam in nouissima. Iudicio quMe nouissimo non sic erit; sed in aperta iniquorum miseria et aperta felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
men. simuletiã ut discant legẽ spirit᷑alit̃ intelligere: & in¬
ueniant in ea xp̃m. ꝑquẽ iudicẽ facienda ẽ. inter bonos
& malos ipsa discretio. Non enĩ frustra idẽ dñs ait iudeis.
Sicrederetis morsi crederetis & michi: de me enĩ ille scripsit
Carnaliter quippe accipiendo legẽ. & cius ꝓmissa terrena
rerũ cȩlestiũ figuras cẽ nescientes: in illa murmura corruer̃
ut dicere auderent. Uanus est qͥ seruit dõ. Et quid am¬
plius: quia custodiuimꝰ mandata ciꝰ & qͥa ambulauuimꝰ
supplices ante faciẽ dñi om̃ipotentis: & nunc nos beatos
dicimꝰ alienos. & ȩlificant᷑ om̃s qͥ faciunt iniquitatem.
Quib eoꝵ uerb̃. quodã modo ꝓpħa cõpulsus. ẽ. nouissi¬
mũ prenunciare iudiciũ: ubi mali nec saltẽ falsõ sint
beati sed aꝑtissime miserrimi appareant: & boni nulla
temporali saltt̃ miseria. laborent. sed clara ac sempit̾na

Expanded text:
men; simul etiam ut discant legem spiritaliter intellegere et inmen; simul etiam ut discant legem spiritaliter intellegere et inueniant in ea Christum, per quem iudicem facienda est inter bonos et malos ipsa discretio. Non enim frustra idem Dominus aitludaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. Carnaliter ■ quippe accipiendo legem et eius promissa terrena rerum caelestium figuras esse nescientes in illa murmura conruerunt. ut dicere auderent: Vanus est qui seruit Deo, et quid amplius, quia custodiuimus mandata eius et quia ambulauimus supplices ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatos dicimus alienos, et aedificantur omnes qui faciunt iniquitatem. Quibus eorum uerbis quodam modo propheta conpulsus est nouissimum praenuntiare iudicium, ubi mali nec saltem falso sint beati. sed apertissime miserrimi appareant, et boni nulla temporali saltem miseria laborent, sed clara ac sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
niatq conscientiã. Illud etiã qđ aliud agens in octauo decimo¬
qui seruit ei & conuertar & uidebitis qͥd sit inter iustũ et
dies uenit ardens sicut clibanꝰ. & cõburet eos: & erunt
om̃s alienigenȩ & uniuersi qͥ faciunt iniquitatẽ stipu¬
timetis nom̃ meũ sol iusticiȩ: & sanitas inpenniseiꝰ. Et
egrediemini & salietis sicut uituli de uinculis relaxati.
& conculcabitis iniquos. & erunt cinis sub pedib ur̃is.
dicit dñs om̃ps. Hȩc distantia p̃mioꝵ atq poenarũ iustos
dirimens ab iniustis. quȩ sub isto sole in huiꝰ uitȩ uanita¬
te noncernit᷑: quando sub illo sole iusticiȩ in illius uitȩ
manifestatione clarebit. tunc ꝓfecto erit iudiciũ quale
morsi seruimei quã mandaui ei in choreb ad omnẽ isrł p̃
cepta & iudicia: oportune cõmemorat post declaratũ futu¬
rũ tã magnũ inter obseruatores legis contẽptoresq diseri¬

Expanded text:
niatque conscientiam. CAPUT XXVII. De niatque conscientiam. CAPUT XXVII. De qui servit ei: et convertemini, et videbitis quid sit inter justum et dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem, stiputimetis nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egredieminitis iniquos, et erunt cinis sub pedibus uestris, dicit Dominus omnipotens. Haec distantia praemiorum adque poenarum iustos dirimens ab iniustis, quae sub isto sole in huius uitae uanitate non cernitur, quando sub illo sole iustitiae in illius uitae manifestatione clarebit, tunc profecto erit iudicium quale Moysi serui mei, quam mandaui ei in Choreb ad omnem Israel, praecepta et iudicia opportune commemorat post declaratum futurum tam magnum inter obseruatores legis contemtoresque discri
Abbreviated transcription (Latin):
testis uelox suꝑ maleficos & suꝑ adulteros. & cȩtera. Quib
damnabilib enumeratis criminib: addidit. qm̃ ego sũ dñs
ds̃ uester: & ñ mutor. Tanquã dicerit. Cũ uos mutauerit
& in deterius culpa urã. & in melius grã mea: ẽgo ñ mutor:
Testẽ uero se dicit futurũ: quia iniudicio suo ñ indiget
testib. Eumq uelocẽ: siue quia repente uenturus est.
eritq iudiciũ ipso inopinato eiꝰ aduentu celerrimũ. qđ
tardissimũ putabatur: siue qͥa ipsas conuincet sine ulla
sermonis ꝓlixitate conscientias. In cogitationib enĩ sicut
scriptum .ẽ. impi interrogatio erit. Et apłs: Cogitatio¬
nib inqͥt accusantib uł eciã excusantib: indie qua iudi¬
cabit ds̃ occulta hominũ scđm ȩuangłm incũ ꝑiħm xp̃m:
Etiã sic ergo dñs futurus testis intelligendus. ẽ. uelox. cũ
sine mora reuocaturus est in memoriã: unde conuincat pu¬

Expanded text:
testis uelox super maleficos et super adulteros. et cetera, quibus testis uelox super maleficos et super adulteros. et cetera, quibus damnabilibus enumeratis criminibus addidit: Quoniam ego Dominus Deus uester, et non mutor; tamquam diceret: \'Cum uos mutauerit et in deterius culpa uestra et in melius gratia mea, ego non mutor.\' Testem uero se dicit futurum, quia in iudicio suo non indiget testibus, eumque uelocem, siue quia repente uenturus est eritque iudicium ipso inopinato eius aduentu celerrimum, quod tardissimum uidebatur, siue quia ipsas conuincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, inpii interrogatio erit; et apostolus: Cogitationibus, inquit, accusantibus uel etiam eicusantibus in die, qua iudicabit Deus occulta homiEtiam sic ergo Dominus futurus testis intellegendus est uelox, cum sine mora reuocaturus est in memoriam, unde conuincat pu
Abbreviated transcription (Latin):
tas manifestata confurmet. Uideo quippe aliũ sensũ: ne dies
illȩ ueteris legis in quibq pecorib unmaculatȩ ac sine
ullo prorsus uicio iubebant᷑ offerri: & significabant homi
nes scõs. qualis solus inuentus ẽ. xp̃s sine ullo omino pec¬
cato s inde quia post iudiciũ cũ fuerint etiã igne mundati
qui eiusmodi mundatione sunt digni: in om̃ib scĩs nullũ
inuenictur omĩno peccatũ. atq ita scipsos offerent in iusti¬
cia : ut tales hostiȩ om̃imodo immaculatȩ. ac sine ullo uitio
sint futurȩ. Erunt ꝓfecto sicut pristinis dieb & sicut
annis priorib: quando inumbra huiꝰ rei futurȩ mundis¬
simȩ offerebant᷑ hostiȩ. hẽc erit nãq mundicia tunc in im¬
mortali carne acm̃te scõꝵ: quȩ sigurabat᷑ in illarũ corpo¬
rib hostiarũ. Deinde ꝓpter eos qͥ non mundatione seddã¬
mnatione sunt digni: & accedã inqͥt ad uos iniudiciũ & cro

Expanded text:
tas manifestata confirmet. Video quippe alterum sensum, ne dies tas manifestata confirmet. Video quippe alterum sensum, ne dies illae veteris legis in quibusque pecoribus, quae immaculatae ac sine ullo prorsus vitio videbantur offerri, signines sanctos, qualis solus inuentus est Christus, sine ullo omnino peccato. Proinde quia post iudicium, cum fuerint etiam igne mundati, qui eius modi mundatione sunt digni, in omnibus sanctis nullum inuenietur omnino peccatum, adque ita se ipsos offerent in iustitia, ut tales hostiae omni modo inmaculatae ac sine ullo uitio sint futurae, erunt profecto sicut pristinis diebus et sicut annis prioribus, quando in umbra huius rei futurae mundissimae offerebantur hostiae. Haec erit namque munditia tunc in inmortali carne ac mente sanctorum, quae figurabatur in illarum corporibus hostiarum. Deinde propter eos, qui non mundatione, sed damnatione sunt digni: Et accedam, inquit. ad uos in iudicium, et ero
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. sicut dieb pristinis. & sicut annis prioribus.
Nam & ꝑ isaiã postea quã celũ nouũ & terra noua ꝓmissa
est: inter cȩtera quȩ ibi de scõꝵ beatitudine ꝑ allegori as
& enigmata exequit᷑. quib expositionẽ congruã nos¬
reddere ꝓhibuit uitandȩ longitudinis cura: scđm dies
inqͥt ligni uitȩ. erunt dies popłi mei. Quis autt̃ sacras¬
litttͥras atti git. & ignorat ubi ds̃ plantauerit lignũ uitȩ.
aciuus cibo separatis illis hominib qͣndo cos sua de paradi¬
so ciecit iniqͥtas. eidẽ lignocntũ posita est ignea terribilisq
custodia: qͥđ siquisquã illos dies ligni uitȩ quos cõmemora.¬
eã nec annos egisse aliquos in paradrso illos pͥmos homines
unde tã cito eiecti sunt ut nullũ ibi gignerent filiũ. & ideo
non posse illud tẽpus intelligi in eo qđ dictũ est sicut dieb
pristinis. & sicut annis priorib istã pretereo quęstionẽ
ne cogar qđ ꝓlixũ est cuncta discutere. ut aliqͥd hoꝵ ueri¬

Expanded text:
cut diebus pristinis, et sicut annis prioribus. Nam et per Isaiam posteaquam coelum novum et terra nova promissa est, inter caetera, quae ibi de sanctorum beatitudine per allegorias et aenigmata exsequitur, quibus expositionem congruam reddere nos prohibuit vitandae longitudinis cura, Secundum dies, inquit, ligni vitae erunt dies populi mei . Quis autem sacrasLitteras attigit, et ignorat ubi Deus plantaverit lignum vitae, a cujus cibo separatis illis hominibus, quando eos sua de paradiso ejecit iniquitas, eidem ligno circumposita est ignea terribilisque custodia? 2. Quod si quisquam illos dies ligni vitae, quos commemoraeam ; nec annos egisse aliquos in paradiso illos primos homines, unde tam cito ejecti sunt, ut nullum ibi gignerent filium; et ideo non posse illud tempus intelligi in eo quod dictum est, Sicut diebus pristinis, et sicut annis prioribus: istam praetereo quaestionem, ne cogar