comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Turesponde di abolo. uerum dicit scriptura:
numquã uidi iustum derelictum. nec semen
eius querens panem: Habeo enĩ panem meũ
quẽ tu. nosti: Quẽ panem. Audi dnm̃ .⁊¬
Non in solo pane uiuit homo. sed in omĩ uerbo
di panem Sinon ess& panis uerbum dĩ
per quod facta sunt omiã. nondicer&: ego sũ pa¬
nisuiuus. qui de cęlo descendi. Didicisti ergo quid
respondeas tẽptatori: in angustia famis: Quidsi
te sictẽptat. ut dicat tibrsi xpianus esses. face¬
resmiracula. quomodo fecerunt multi xp̃iani
Tuiã suggestione mala deceptus. teptares dm̃ tu¬
ante oculos tuos. & in aliquo numero tuorũ me
cõputas. facia & ego aliqua: qualia multa fece¬
runt scĩ tui: Temptasti cdñ. quasi nonsis xp̃ia¬
nus si hoc non facias.: Multi talia desideran¬
te fceciderunt: Nam symon ille maguftalia
quidã discipuluf nelquidam de turba cũ uell&
sequi dnm̃ attendens miracula quȩ faciebat

Expanded text:
? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. Quem panem? Audi Dominum: «Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei panem? Si non esset panis Verbum Dei per quod facta sunt omnia, non diceret: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala deceptus, tentares Dominum Deum tuante oculos tuos, et in aliquo numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon ille magus taliaquidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat;
Abbreviated transcription (Latin):
xilium. Et foste adhuc medicus secat. & ideo
deserit : sed non deserit. Quomodo paulum
ipsum ideo non exaudiuit. quia exaudiuit.
Nam dicit pauluf non se esse exauditũ desti¬
mulo carnis suȩ angelos satanȩ a quo cola fi¬
ut auferr& eum a me & dixit mihi. sufficit tibi
gratia mea: nam uistus in infirmitate ꝑficitur.
Iamquã medico dicer& ur. posito forte epite¬
mate: Molestum est mihi hoc emplastrum
rogote . tolle illud Et medicus : Nonopus
est diu ibisit : non enĩ aliter sanare poterit
ȩgrotum : Non ex audiuit medicus aduolunta¬
tem. quia exaudiuit ad salutem Ideoq fostes
estote frs. & quando aliqua inõpia teptamini
dõ flagellante & trudiente uof. quib & parat
& seruat a& ernam hȩreditatẽ. non uobis sugge¬
rat di abolus: Si iustus esses. non tibi ꝑ coruum
mitter& panem. quomodo misit helie.
Ubi est quod legisti. numquã uidi iustũ dere¬
lictum. nec semen eius querens panem.

Expanded text:
xilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo xilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dicit Paulus non se esse exauditum de stimulo carnis suae angelo satanae, a quo colaphiuferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per corvum mitteret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem»
Abbreviated transcription (Latin):
ina tempora : Post quad raginta dies
tut. qui poterat & numqua esurire :
uomodo tẽptaretur: Ꝙ̾ si ille non
in tẽptatore. quomodo disceres tu cũ
aore pugnare: Esuriuit & iam tẽp
sdic lapidib istifut panes fiant. si
t milia saturauit: De nihilo fecit
in. Tanta enim fuerat multitudo escę
saturar& tot milia : Vnde processit:
es panes erantammanib: dni: Non ẽ.
mirum: Nam ipse fecit dequinq panib multũ
panis unde saturar& tot milia. qui facit cotidie
in terra de paucis granis messes ingentes: Ipsa
eni sunt miracula dnĩ. sed assiduitate uiluerunt.⁊
Quid ergo frs. in possibile erat dno de lapidibus
panes facere : Homines fecit de lapidib: dicen¬
te ipso iohanne baptista. potens est ds̃ de lapidib
istis suscitare filios abrahe: Quare ergo non fecit:
Vt te docer& respondere tẽptatori. si for¬
te in aliqua angustia positus fueris. & sugges¬
ꝑtinẽres. deserer& te modo. non tibi misiss& au¬

Expanded text:
inta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesristum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset au
Abbreviated transcription (Latin):
do aꝑte sȩuebat. Exostans mastrres parus
ait: Nescitis quia aduersarns ur̃ diabolus
tam quã leo rugiens circuit. quȩrens quem deuo¬
ret : Apeste sȩuiens leo quȩ rebat quẽ deuo¬
rar&e  Draco quomodo insidiatur ꝓ her&icos:
Talestimens paulus. ne ab eis corrũper&e ur ȩccła
uirginitate fidei quã gestat incorde dit: De¬

Expanded text:
do aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus do aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte saeviens leo quaerebat quem devoraret: draco quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «De
Abbreviated transcription (Latin):
tuscis qui a Amo te Sed dns cum illo sic egit tã¬
quã dicer& Ter me negastitimendo. ter
confitere amando Isto amore. & ista caritate
repleuit discipulos suos Quare : Quia al¬
tssimũ posuit resugiũ suum quia clarisicatus
misit spͥm̃ scm̃. soluit credentes areatu legis.
ne in lapide offenderent peles cius Iam coetra
SUPER ASPTOEM ET BASILIS CTIAA AMBULA¬
BIS ET CONCVLCABIS IEONEMA ET DRACONEM
Qui sit serpens nostis. quomodo suꝑ illũ calc&
ecclesia quȩ non uincitur. quia cau& astutiam
ipsius: Quem ad modum autẽ sit leo & draco.
puto & hoc nosst caritatem uram̃. Leo aꝑte sęuit.
daco occulte insidiatur : Utramq uim & potes¬
tatem hab& diabolus: Quando martyres occi¬
debantur. leo erat sȩuiens: quando her&ici insi¬
diantur. draco est subrepens : Vi cistileonem
unce & draconem. Nonte frangat leo non
tẽ decipiat haco: Probemus quia leo erat quan¬

Expanded text:
tu scis quia amo te» . Sed Dominus cum illo sic egit, tantu scis quia amo te» . Sed Dominus cum illo sic egit, tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem offenderent pedes ejus. 9. «vers.»Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis timorẽ & impleuit eos amore Timore
p&ras ternegauit. nondũ enim acceperat
spm̃ scm̃ Accepto postea spũ sco cunfidutia
accepit predicare. qui ad uocẽ ancillȩ terne¬
gauit Accepto spũ scõ. interflagella principũ
confessus est quȩ negauerat: Non mirũ quia
dñs ipsum trinũ timorem. trmo amore dis¬
soluit : Resurgens enĩ amortuis. ait p&ro :
Paere amas me: Non dixit timesme : Nam
si ad huc tim&. offend& ad lapidẽ pedem suũ⁊
A masme inquit: Ꝙille Amo Sufficiebat
semel. Foste mihi sufficer&. qui cor non uideo
quanto magis sufficer& dño qui uidebat. quib
medullis inscerũ suorũ dicebat p&rus amo. ⁊
Non sufficit dño respandere semel interragat
iterum. & respond&: Ille interrogat tertio:
&iam tedio affictus p& rus quasi dubitar&
dns de amore ipsius : Dnẽ inquit tuscis omia

Expanded text:
ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim acceperat Spiritum sanctum: accepto postea Spiritu sancto, cum fiducia coepit praedicare. Qui ad vocem ancillae ter negavit; accepto Spiritu sancto, inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus de amore ipsius: «Domine, tu,» inquit, «scis omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
spotum orbem temterum. Quisunt pedes
sȩ offenderent in lapidem: Illo enĩ incȩlo
sto capite. pedes qui interra laborabant:
ssent offendere in lapidem: Inquẽ lapidẽ.
dge. in tabulis lapideis datam: Heergo
qs rtifirrent non accepta gratia & iri
lege r& merentin Apsa est enim offensio reatuf quos
lex tenebat reos Absoluit dnfut iam in lege ne
offenderent. nepedes huius capitis incurrerent
in legis reatũ : missus est sps scs ut amorẽ facer&.
& soluer& atimore : Ti mor legẽ non implebat.
amor impleuit: Iiuerunt homines & non im¬
pleuerunt. amauerunt & impleuerunt: Quo¬
modo timuerunt & non impleuerunt. a maue¬
runt & impleueruntTimebant homines.
& rapiebant res alienas. amauerunt & donaue¬
runt suas: Ergo non est mirandum quia ideo
inmanibus angelorũ ad sumptus est dns incȩlũ.
ne offender& ad lapidem pescius He illi qui
in terra laborabant in corpore eius ꝑ a grantes
totum orbẽ terrarum fierent reilegis subtraxit

Expanded text:
otum orbem terrarum. Qui sunt pedes gelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. Timuerunt homines, et non impleverunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq non tẽptemus dnm̃ ut dicamus sialt
ꝑtinemus miraculũ faciamus : Redeamis
ter uerba psalmi. angelis suis inquit manu¬
uit de te ut custodiant te in omib unstaus
Inmanib tollentte. nequando offendas u
lapidẽ pedem tuũ Sublatus est xpc nnanb
angelorũ quando assumptus est incelimnon
quia si non portarent angeli ruiturus gat
sed quia obsequebantur regi Ne foste dia¬
tis meliores sut qui portabant. qua ille qui
postabatur : Ergo meliora sunt umenta
quã homines: Sed quia infirmitat homi¬
nũ postant iumenta. nec hoc debemus dicero
Q enĩ iumenta sise sub trahant. cadint
qui sedent: Sed quomodo debemus dicer
nam & de dõ dictum est. cȩlũ mihi sedesit
Quia ergo cȩlũ postat & ds̃ sed&. ideo mil¬
us est cȩlum Sic ergo & de obsequia in¬
lorũ in hoc psalmo intellegere poterimuisen
ad infirmitatẽ dnĩ ꝑtmno Sed ad illoriino¬
rificentiã. ad illorum seruitutẽ Resurtxit

Expanded text:
Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8. Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapiAngelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiam, ad illorum servitutem. Resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquabit tabernaculo tuo Dra
sunt hec: Qã ANGELIS SUIS AAAMTO
DITE UT CUSTODI ANTTE IN OMID
uiis tuis: Audistis modo cum euans
recitar& ur. At tendite : baptieatus ans
iinauit: Quare bapazatus:: Vt n
aspernaremur baptiẽ ar: Namcu ple
nnes dicat dñõ. tuad me uenis baptitari
ate debeo baptizari. & dns̃. sine modo.¬
eni dec& impleri omnẽ iustitiam : uoluit
plere humilitatẽ. ut abluer& ur qui sordes
inhabebat: Ut quid hoc: Propter super¬
in futurorũ : Existit enĩ aliquando aliqͥs
ntuminus. qui forte doctrina & morib uicit
ultos fideles. attendit iam baptix atos mul
imperitos. & multos non sic uiuentes quo¬
udo ipse uiuit. non intanta continentia.
nintanta castitate: Iam ille nec uxorem
enit. & uid& aliquando fidele si non for¬
untẽ. tamen uxore intemperantius uten
Potest erigere ceruicem suꝑbiȩ & dice
Quid mihi iam opus est baptizan. ut

Expanded text:
appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremur baptizari. Nam cum ipse Joannes diceret Domino, «Tu ad me venis baptizari; ego a te debeo baptizari;» et Dominus, «Sine modoet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
AMDE FECIAUS IN INATUA. ET IN
NONANONE TUA CONTURBATI SUAUSS
secimus infirmitate. conturbati sumus
nus timore: In firmi enĩ facti sumus
sirmitatẽ finire trepida mus: Altertẽ
do Ꝙipsius dnĩ anima nos inse trans figurans.¬
SAECULUMA NRMA. IN ILLUMINANONE TULTUS
TUI: Sub auditur posuisti In illuminatione aut̃¬

Expanded text:
am defecimus in ira tua, et in indignatione tua conturbati sumus. Defecimus,» in infirmitate; «conturbati sumus,» mortis timore. Infirmi enim facti sumus, et infirmitatem finire trepidamus. «Alter tedum: et ipsius Domini anima nos in se transfigurans«Saeculum nostrum in illuminatione vultus tui:» subauditur, «posuisti. In illuminatione» aute
Abbreviated transcription (Latin):
RANO MOYSI HOMINIS DĨ OSAL¬
mus iste prȩnotatur. perquẽ homi¬
nem suũ ds̃ legem dedit populosuo.
quẽ per eundem hominẽ suũ de do
initutis liberans. qua chraginta annos
semum duxit Fuit ergo moyses mi
testamenti u& eris. & proph& a testa¬
a noui: Omia quippe illa infigura con¬
bant illis. sicut ait apostolus: Scrip
nt autẽ ad correptionẽ nram̃. in quos fi
siul&ꝵ obuenit Secundũ hanc ergo dis¬
auonẽ quȩ facta est ꝑ morsen inspicien
tist psalmus. qui ex enis oratione titulũ
Maccepit

Expanded text:
ratio Moysi hominis Dei,» psalmus iste praenotatur: per quem hominem suum Deus Legem dedit populo suo, quem per eumdem hominem suum de domo servitutis liberans, quadraginta annos per eremum duxit. Fuit ergo Moyses minister Testamenti Veteris, et propheta Testamenti Novi. «Omnia» quippe «illa in figura contingebant in illis,» sicut ait Apostolus: «scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit» . Secundum hanc ergo dispensationem quae facta est per Moysen, inspiciendus est iste psalmus, qui ex ejus oratione titulum accepit
Abbreviated transcription (Latin):
one : Protegit ergo nos ds̃ cȩli si dicamus dnõ
quod sequitur : Dic& dñõ susceptor meus estũ
& refugium meũ ds̃ meus sperabo meum . ꝗ¬
Vm̃ ipse eru& me de muscipula uenantiũ & a
uerbo aspero: Diximus quia multromentes
asperũ uerbum incidunt in muscipula suenan¬
Insultatur & iã homini quia intermultos
xpĩanas melius uiuit & timens aspera uerba
in sultatorũ incidit in laqueos diaboli ut non
sit triticũ in area. sed paleã sequatur: Qui
autẽ in dõ sperat. eruitur amuscipula ue¬
nantium & a uerbo aspero : Quomodo autẽ
te protegit ds̃: Inter scapulas suas obum¬
brabit tibi : Id est ante pectus sũ tẽponit.
ut alis suis te protegat si modo cognoscas in¬
firmitatẽ tuam ut quasi pullus infirmus fu¬
gias sub alas matris . ne amiluo rapiaris.
Milui sunt enĩ aerię potestates diabolus
& angeli eius: Rapere uolunt infirmitatẽ
nram̃. fugiamus sub alas matris sapea

Expanded text:
one. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino one. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium, et a verbo aspero.» Diximus quia multi timentes asperum verbum incidunt in muscipulam venanInsultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
est ad ecclesiam. & non uid& ur mutasse ꝑsonã.
quia non separatur caput acorpore. sed tam¬
quam de imo loquitur: Uideat enim cari¬
tas ura quod dico. Manifestus est cefte omĩb:
psalmus ubi de passioe dnĩ dicitur: Fode¬
runt manus meas & pedes. dinumera uerunt
omia ossa mea : Diuiserunt sibi uestimenta
mea. & suꝑ uestem meã miserunt sostem.
Hoc & iudȩi quando audiunt erubescunt. euiden
ds̃ meus ut quid me dereliquisti: Longe asa¬
lute mea. uerba delictorũ meorum Alid&is
ergo quid dicatur ex ꝑsona capitis. quid exper¬
sona corporis: Delicta ad nosꝑtinent. pas¬
sio pronobis ad caput ꝑtin&. sed propter passi¬
moremus illos. : Qui habitat in ad iutorium
altis simi in protectione dĩ cȩli cõmorabitur ⁊
Hoc cõmendauimus caritati urẽ in istis uersib:
ne quisquã in se spem ponat. sed totã spem suã
i illo ponat. in quo sunt uires nrẽ: Ex ad¬
iutorio enĩ eius uincimus. non ex nrã prȩsupti¬

Expanded text:
est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea: diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem.» Hoc et Judaei quando audiunt erubescunt; evidentDeus meus, utquid me dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum» . Videtis ergo quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput pertinet: sed propter passimoremus illos. «Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur.» Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumpti
Abbreviated transcription (Latin):
go scientes xp̃m totum atq uniuersum. simul
cũ ecclesia. ipsum autẽ solum natũ de uirgine
eos qui recesserant ꝑ se reconcili& Medius
enim non est. nisi inter duos Recesseramus a
marestate dĩ. & peccato nrõ offenderamus eum:
Missus est filius mediator. qui sanguine suo
soluerte peccata nr̃ã. quib: separabamur adõ¬
& inter positus red der& nosei & reconciliar&.
a quo auersi inpeccatis nris & delictis teneba¬
mur Ipse est caput nrm̃. ipse est ds̃ aequalis
Sed ds̃ ut crearemur homo ut recrearemur ⁊¬
Ds̃ ut facer&. homo ut reficer& Hunc intu¬
entes. sic audiamus psalmum: Intendat ca¬
ritas urã : Disciplina est ista & doctrina scolȩ
huius. quȩ uobis ualeat non ad unum psal¬
mum in tellegendum sed ad multos. sitenea¬
tis hanc regulam: Aliquando psalmus.
non solum psalmus. sed & omis proph&ia.
aliquando sic loquitur de xpo. ut caput so¬
lum cõmend&. & aliquando it ad corpus. id

Expanded text:
go scientes Christum totum atque universum simul go scientes Christum totum atque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum natum de virgine,eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sansolveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis eus, ut crearemureus ut faceret, homo ut reficeret. Hunc intuentes, sic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id
Abbreviated transcription (Latin):
ibus: Caput millo homine agnostimus.
qmius est de maria uirgine. passus sub pon
uro. sepultus resurrexit. ascendit incȩ¬
insil& addexterã patris. in de illũ ex pec¬
anis iudicem uiuorũ atq mostuorum:
ocest caput aecclesiȩ : Corpus huius capi
sçdesia est. nonquȩ hoc loco est. sed & quȩ
uloco & ꝑ totũ orbem terrarum Nec illa
hoc tempore. sed ab ipso abel usq ad eos
una scituri sunt usq infinẽ. & credituri m
m: Totus populus scõrum. ad imã ciuita
ꝑanentium. quȩ ciuitas corpus est xp̃i
illi autem inciuitate exspectant aduentum nrm̃.
& de illa ciuitate ude peregrinamur litterȩ
nobis uenerunt. ipsę sunt scripturȩ quȩ nos
hostantur. ut bene uiuamus: Quid dicam
uenisse litteras: Ipse rex descendit. & fac¬
tus est nobis uia inperegrinatione. ut in illo
ambulantes. nec erremus. nec deficiamus. nec
in latrocinantes incidamus. nec in laqueos in¬
ruamus qui ponuntur iuxtauiam : Talem er¬

Expanded text:
us: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae . Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas corpus est Chrisilli autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui ponuntur juxta viam. Talem er
Abbreviated transcription (Latin):
gellum propinquabit tabernaculo eusi
Longe est suꝑ oms cȩlos. sed pedes haei
terra: Caput in celo est. corpus itens
Cum autẽ pedes ipsius flagellarentir
carentur a saulo: clamauit caput. Sauli
saule. quid me ꝑsequeris. Ecce capita
nemo ꝑsequitur: Eece caput inelo qus¬

Expanded text:
gellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: qu
Abbreviated transcription (Latin):
sam carnem ostendit oculis nris. quia ocu¬
li mĩ istaluce gaudent. & uisibili lumine
isto delectantur : quia imanifestatione
posuit carnẽ suam ut oms uiderent. id eo
psalmus dicit. insole posuit tabernaculũ
suum : Quid est insole: In aperto in
manifesto. in luce terrena. id est inluce
quȩ terras decęlo ꝑfundit: ibi posuit ta¬
bernaculum suum : Sed quomodo ibi po¬
ner& tabernaculum suum. si non tam quã
sponsus proceder& de thalamo suo Hoc
enim sequitur. in sole posuit tabernaculũ
suum: Ꝙ quasi dicer& ur ei. quomodo
Ipse inquit tam quã sponsus proced&
de talamo suo. exulta uit ut gigas ad cur¬
rendam uiam.: Quod est tabernacuilũ.
ipsa est sponsa. Verbum sponsus caro spon¬
sa. & thalamus uterus uirginis : Et quid
dicit apostolus Erunt duo incarae
Sacramentum hoc magnũ est. ego audr

Expanded text:
sam carnem ostendit oculis nostris, quia ocusam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo? «Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit enĩ caritas ura. quomodo interse dicanT ⁊
Dicat ergo ȩcclesia dño suo ihũ xp̃o. dicat
rexisti amortuis & incȩlum ascendisti. ut
altum poneres refugiũ tuum ascendens. & fi¬
eres spes mea. qui interra desperabam. & me
resurrecturum. eẽ. pon credebam: Modo
iam credo. quia ascendit incęlum caput mrũ. :¬
Quo caput pręcessit. & membra sec ura
isti refugium tuum Hoc planius dixerim.
ut ego haberem spem resurrectionis quam
non habebam. ideo prior resurrexisti ut
quo prȩcessisti. illuc me secuturum sperarẽ .:
Uox est enim a ecclesiȩ ad dm̃ suum uox est
corporis ad caput suum : Noli ergo mirari.
non accedent adte mala. flagellum non ap¬
propinquabit tabernaculo tuo .: Taberna¬
culum dĩ. caro est : In carne in habitabit uer¬
bum. & caro factum est tabernaculum dõ.
In ipso tabernaculo. imperator milita uit
pronobis: In ipso tabernaculo ab hoste tep¬
tatus est ne miles deficer&.: Q̾ qui a ip¬

Expanded text:
novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat ergo Ecclesia Domino suo Jesu Christo, dicat rexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessit, et membra secutura mum posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vox enim est Ecclesiae ad Dominum suum, vox est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ip
Abbreviated transcription (Latin):
nson acceotiit ad re Mala. Qtna altis siatũ
posuis tire tuorũ turũ. Ex Ela cellua Non
ADEROPIN QUABIT TABERIACULO TUO
Quia altissimũ posuisti refugiũ tuum. Non
autẽ legimus in euangelio quia a licubi angeli
postauerunt dnm̃. non offender& in lapidem.
& tamen legimus. hic enĩ iam facta sunt & non
sine causa proph& ata sunt. nisi quia suturaeranT
& non possimus dicere. postea uenturus est xp̃c
ut non offendat ad lapidem pedẽ suum. iudi¬
caturus enĩ ueni&. Ubi ergo cõpl& umest. m¬
tendat caritas ur̃ã : Primo hos uersus audite.
nouerat. resurgere non nouerat: Ideo quod
amer& habebat. quid sperar&e non habe¬
bat.: Ut ergo ille qui propter disciplinam
fecit timore mortis. propter pręmium futurȩ
multos. resurrexit ante oms Hoc passus est
moriendo. quodiam multi passi erant: Hoc
iamfecit resurgendo. quod nullus ante illum.
Quando enĩ hoc accipi& aecclesia. nisi infine:
Prȩcessit in capite. quod mẽbra sperent. ⁊¬

Expanded text:
ad te mala,» quia «altissimum posuisti refugium tuum; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo,» quia «altissimum posuisti refugium tuum.» Non autem legimus in Evangelio quia alicubi Angeli portaverunt Dominum, ne offenderet ad lapidem: et tamen intelligimus. Haec enim jam facta sunt, et non sine causa prophetata sunt, nisi quia futura erant. Et non possumus dicere, Postea venturus est Christus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos versus audite: noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemium futurae vmultos; resurrexit ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent:
Abbreviated transcription (Latin):
ris paucȩ feminȩ habent in ecclesia. sed uirgi¬
nitatẽ cordifems fideles habent: In ipsa fidẽ
uirginitatẽ cordis timebat corrũpia diabolo
quã qui ꝑdiderint : sine causa sunt uirgmescor¬
pore : Corrupta corde quid seruat in corpo¬
re . Ideo mulier catholica prȩcedit unginem
her&icam Illa enĩ non est ungo incorpore
illa mulier facta est incorde. Et mulier
non amarito dõ : sed a serpente. Quid autem
ecclesia : Suꝑ aspidem & basiliscum ambu¬
labis: Rex est serpentium ba siliscus sicut
diabolus rex est dȩmoniorum : Et conculca
qm̃ altissimũ posuit refugiũ suũ : ad quod non
accedintamala & flagellum non approx¬
bit taberna culo eius sed & nos qui labon
terra & adhuc inteptationib uiuimus qu
gressus timentur ne in laqueos incidan
diamus uocẽ dnĩ dĩ nrĩ. consolantis nosa¬

Expanded text:
ris paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum. «Et conculcabquia altissimum posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ spes mea:altis siatum eosuisni
uai tuum: Quid est quod in alto est
tuum : Multi enĩ sic sibi facumt refugi
quo fugiant a tẽporalib aestibus: In alto
nauentura. intus altissimũ posuisti resua¬

Expanded text:
ne, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Quid est quod in alto est refugium tuum? Multi enim sic sibi faciunt refugium Dei, quo fugiant a temporalibus aestibus. In alto est ias ab ira ventura. Intus «altissimum posuisti refu
Abbreviated transcription (Latin):
is edicatur. ecce quid uoluit ds̃ ut tantũ
ns & sceleratis liceat inseruos dĩ. modicũ
mdra oculis tuis oculis fidei. & uidebis re¬
monẽ peccatorũ insinem. quib modo tan
imituntur ut exercearis: Hoc enĩ sequit᷑
lbentamen oculis tuis considerabis. & r&ri

Expanded text:
firmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum firmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retri
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderunt: Itẽ multi. qui sẽ sperabas
dexterã futiros inplebẽ scã mistipendus
tam quã prouinciales qui annonã miltas
Aeipsa spe ceciderunt. & plures inde quia plu
p Pauciores enim qui cum dnõ iudicabunt.
unes qui stabunit ante illũ. sed non ina con¬
ocorum Alii ad sinistram. alii ad dexterã. ⁊
uut regnent. alii ut puniantur :Alii ut
dant. uenite benedicti patris mei ꝑcipite
um: alii ut audiant. ite mignem a&er
qui preparatus est diabolo & angelis eius. ⁊
oqui aruina & dȩ monio meridiano ca
mille alatere : dena milia ad extris. ad te
⁊ non appropinquabit. Quid: De moni
mendianũ tẽ nondeicit Quid mirũ si ca¬
t non deicit. sed non deicit & illos qui sic
Cum ergo adhos non accidit illa tẽpta
leiciat eos. isti intelleguntur ineo quod
m est. ad te autẽ non appropinquabit. ⁊
ne illi peccatores quib tanta licuit exer

Expanded text:
ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibde ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» alii ut audiant. «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Ergo qui «a ruina et daemonio meridiano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris. Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinquabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exerc
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut homo : Et sub alis eius sperabisst
circum dabit tẽ ueritas eius non timo
more nocturno : Temptationes ignor
timor nocturnus peccata scientiȩ sris
lans ꝑdiem: In nocte enĩ ignorantia
gitur. in die manifestatio: Sunt qui
rantes peccant. sunt qui scientes peuc
Qui ignorantes peccant. atimore niti
sub plantantur. qui scientes peccant iut¬
ta uolante ꝑdiem percussi sunt: hebi
calore ceciderit : tamquã dȩ monio nins¬
ano cad&: Ꝙ mutti acdlore isto unde
sicut iã ex posuimus hesterno die cnttia
sunt Cum antea solerent confesspit
ad hoc postea torquebantur ut negant
Et cum omis reus tã diu torqueatur qula
negat. xpĩanorũ confessio torquebats
negatio dimittebatur : Erat ergtr
magnus ȩstus ꝑ sequentium: Quicitis
illa temptatione ceciderunt. tamquil
monio meridia no ceciderunt: Ꝙ que
ceciderunt: Multi QQuise spenla
sessuroscũ dño & iudicaturos. illi alat

Expanded text:
is ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignorantes peccant, a timore nocturno supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi sunt. Haec calore ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet. Et multi a calore isto ceciderunt, sicut jam exposuimus hesterno die Charitasunt. Cum antea solerent confessi percuti, ad hoc postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu torqueatur, quamdiu neget; Christianorum confessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium. Quicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. Et quanti ceciderunt! Multi qui se sperabant sessuros cum Domino et judicaturos, illi a latere
Abbreviated transcription (Latin):
mere : quando imitaris xp̃m. Nam & quando
tẽptauit diabolus dnm̃. nullus homo fuit in he¬
remo: Occulte illũ temptauit : sed superatus est:
& aꝑte sȩuiens. superatus est : Sic & tũ siuis in¬
trare ꝑ ianua : quando occulte tẽptat inimicus:
quando postulat hominẽ. ut aliquid ei noceat
ꝑ corporales molestias. ꝑ febres. per aegritudines
peraliquos labores corporis. sicut & laborauit
iob Diabolũ non uidebat: sed potestatẽ dĩ in¬
tellegebat: Nouerat quia diabolus intũ mhil
poss&: nisi ab illo cuius suma potestas est ꝑmit¬
ter&ur. Totã gloriam dõ dabat : potentia dia¬
bolo non dabat : Nam & quando abstulit di¬
abolus omia. hoc dixit. PDns dedit : dnrabs¬
tulit: Nondixit dns dedit: diabolus abstulit.
quia nihil abstuliss& diabolus. nisi permisissae
dns Ideo autẽ ꝑmisit dñs ut homo ꝓbar&e ut
diabolus uincer&ur : Ꝙ quando eũ plaga per¬
cussit. ille permisit: quia cũ acapite usq ad

Expanded text:
mere quando imitaris Christum. Nam et quando mere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in eremo, occulte illum tentavit; sed superatus est, et aperte saeviens superatus est . Sic et tu fac, si vis intrare per januam, quando occulte tentat inimicus, quando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. siue a prȩcedentib: siue a consequentib idem
ipse dns fecit. qui fęcit & prȩsentia sua. Nec ad ip¬
sa ergo miracula hortatur: quia ipse fecit & ante¬
quã ess&e homo: Sed quo te hortatur : Vt imi¬
teris quod non poss& nisi factus homo: Tolerare
enĩ passiones. nũquid poss& nisi homo : Mori
& crucifigi. & himiliari. non poss& nisi homo ⁊
Siergo & tii molestias huius scłi cũ pateris quas
facit diabo lus. siue aꝑte ꝑ homines. siue occulte
sicut iob: Si fortis sis tolerans: HABITABIS IN AT¬
IUTORIo altis siau: Sicut dicit iste psalmus:¬
Quͥasi recedas ab ad uitorio altssimi: te ipsũ non
ualens adiuuare. cades: Multi enĩ fortes sunt
quando ab hominib: patumtur ꝑsecutionẽ: & ui¬
dentes eos aꝑte sȩuire inse. & putant quia tunc
imitantur passiones xp̃i si aꝑte eos homines
ꝑ sequantur : Si autẽ occulta diaboli ꝑsecutione
feriantur : putant se non coronari a xp̃o. Noliti¬

Expanded text:
ta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracula hortatur, quae ipse fecit et antequam esseteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmusquia si recedas ab adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli ti
Abbreviated transcription (Latin):
aut nisi oculos cecinati a perueris. nec hoc.
Quid est ergo intrare ꝑ ianua: Discite a me
qm mitissum. & humilis corde: Quod fac¬
tus est ꝓptertẽ. hoc in eo debes adtendere.
ut imiteris. Miracula enĩ & nondũ natus
de maria fecit Quis enĩ umquã fecit. nisi
ipse de quo dictũ est.: qui facit mirabilia solus:
In ipsius enĩ untute & antea qui fecerunt.
potutrunt aliquid facere mistute xpi helias
mortuũ suscitauit : Nisi forte maior est pe
tantẽ. p& rus autẽ cum transir&. umbra eius
tangendi ꝓferebantur aegroti Potentior ergo
paerus qua xp̃s. Quis hoc dementissimus
dixerit.: Quare ergo tanta potentia in pe¬
tro : Quia xpc̃ in poero. ideo dixit Omi
qui uenerunt fures sunt & latrones: Id est.
qui uenerunt sua sponte : ame non sunt missi ꝗ
Quiuenerunt sineme : in quib: ego non fui : quos
ego non introduxi Quot quot ergo miracula fac¬

Expanded text:
, aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. , aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est Pettantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui venerunt sine me, in quibus ego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula fac
Abbreviated transcription (Latin):
teptare ausus est Audiamus ergo. ut
possimus instructi resistere tẽptatori. non prȩ¬
sumentes inobis sed in ipso. qui prior tepta¬
us est. ne nos intẽptatione uiceremur.
lli eni. temptatio non erat necessaria.
Temptatio xpĩ. nostra doctrina est Si autem ad¬
tendamus quid responderit diabolo: ut hoc & nos
respondeamus quando similiter teptat. intra¬
mus ꝑ ianuã. sicut audistis lectionẽ euangelii.⁊
Quid est enĩ intrare ꝑ ianua: Intrare ꝑ xpm̃.⁊
tatu sumus uias xp̃i: Numquid mea mag¬
nificentia: quads̃ erat in carne:Aut ad hoc
nos ex hortatur. aut hoc a nobis ȩxigit. ut talia
mnacula. qualia fecit ipse faciamus. A ut
patre totum mundũ gubernat: Enũquid
uel ad hoc uocat hominẽ faciens eũ imitatore
suũ. ut cum illo gubern& cȩlum & terrã. & omĩa
est. omĩa per ipsũ facta sunt Neq ad illa.
quȩ fecit in terra: Non hoc tibi dicit. nonens
discipulus meus. nisi ambula ueris suꝑ mare.
aut nisi suscitaueris mostuũ quatriduanum

Expanded text:
e ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare per Christum. taturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamus? Aut t semper cum Patre totum mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendatur hic numerus Ergo anni nr̃ĩ
inquit. sicut aranea meditabantur In reb
corruptibilib: laborabamus. corruptibilia oꝑ a
texebamus. quȩ nos secundũ isaiam ꝓph& am.
minime contegebant .Dies annorum nrõrum
m ipsis septuaginta annis Si autem in poten¬
tatibus. oc toginta anni Aliud est mipsis.
aliud inpotentatibus In ipsis. hoc est in an¬
nis uel diebus. ipsis quod datur intellegi. intẽ¬
poralibus : Ideo septuaginta. quia temporalia
ꝓmitti uidentur in u& er testamento Si aut̃¬
non in ipsis annis sed in potentatib id est non
mn reb tẽporalib sed in a& ernis. oc toginta an¬
rii: Q uod nouũ testamentũ. in spe est reno¬
uationis & resurrectionis. in a& ernum Ꝙ am¬
plius eorum labor & dolor Id est quisquis
hanc fidem trans greditur. & amplius aliquit
querit. labores inuenit & dolores Potest &
sic intellegi Quia lic& in nouo testamento con¬

Expanded text:
commendatur hic numerus. Ergo, «Anni nostri,» commendatur hic numerus. Ergo, «Anni nostri,» inquit, «sicut aranea meditabantur.» In rebus corruptibilibus laboramus, corruptibilia opera texebamus: quae nos, secundum Isaiam prophetam, minime contegebant . «Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo «septuaginta;» quia temporalia promitti videntur in Vetere Testamento. «Si autnon in ipsis annis, sed «in potentatibus,» id est, non in rebus temporalibus, sed in aeternis, «octoginta anni;» quod Novum Testamentum in spe est renovationis et resurrectionis in aeternum: «et amplius eorum labor et dolor;» id est, quisquis hanc fidem transgreditur, et amplius aliquid quaerit, labores invenit et dolores. Potest et sic intelligi: Quia licet in Novo Testamento con