comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃dicatione. in miraculis. ⁊ suꝑ impendar
sensum: Sed esto id÷ & si minus
diligor auobis: ego tam̃ uos non
grauaui in aliquo

Expanded text:
in praedicatione, in miraculis, et superimpendar, sensum: Sed esto, id est si minus diligar a vobis, ego tamen vos non gravavi in aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. ds̃ pater ꝓnobis peccatũ
fecit: id ÷ hostiam ꝓpeccato : Sic enĩ
appellatur hostia ꝓpeccato. maxi¬
me in septuaginta int̃p̃tibus: qui
soliti sunt dicere  Ponet manũ suã
suꝑ caput peccati: id÷ suꝑ caput
hosciȩ ꝓpeccato ⁊ Sed questio orit᷑
m hoc loco: quo modo iudicat dr̃
& uindicat̾ in homine peccatum :
sipse peccatum non nouit Quae
ita soluitur ÷ Quia nouit ꝑsapieni¬
tiam peccatũ malum eẽ : sed non
nouit ꝑ experientiam. ut aliquan¬
do peccur& : Verbi grãs Sic dici¬
mus : lohannes euuangelista
quando scripsit suum euuangłm.¬
non nouit mentiri: id ÷ nouit
mendatiũ ꝑsapientiã. sed nonnau¬

Expanded text:
peccatum, Deus Pater, pro nobis peccatum fecit, id est hostiam pro peccato. Sic enim appellatur hostia pro peccato, maxime in Septuaginta interpretibus, qui soliti sunt dicere: Ponet enim manum suam super caput peccati , id est, super caput hostiae pro peccato. Sed quaestio oritur in hoc loco. Quomodo judicet Deus et vindicet in homine peccatum, si ipse peccatum non novit? Quae ita solvitur, quia novit per sapientiam peccatum esse malum, sed non novit experientiam, ut aliquando peccaret; verbi gratia, sic dicimus: Joannes evangelista quando scripsit suum Evangelium, novit mentiri, id est, novit mendacium per sapientiam, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et uxoris. et ꝓpter dampnũ tompi¬
raliũ :dũ et reducit ad memoriã eci
exemplũ . qualia et quanta susinit
bectus iob patient̃. et quomodo pis¬
modũ meruit propt̃ pacientiã sũ
omiã recipere i Riduplũ : Ista telis
consolatio et ammonitio. ex̃ hortatiot̃
dicenda. Mlidetis &iã aliquẽ concnsta
nec dolare ꝓpt̃ amissũ lumea oculorĩ.
dũ eireducit ad p̃sentiã bentũ tobuã.
et consolaitioniẽ ei ex hoc aliquã pues¬
tut: ex hortatio est̃ : dũ uidet &iã aliũ
dolore nimio constringi ꝓpt̃ peccata
sua: et pene in desperationẽ lapsũ.
si ei uerbo aut exemplo consolatione
p̃bet. nedesperet deuenia ecsalute. das
ei inex aplũ mariã meretricẽ audis
omiã peccatai dimisit. et latronẽ quim
cruce adunã uocẽ meruit audire meub
eris hodie in paradiso: ex hortatio bona
et consolatio est: Dicãmus eo alit.  Si ͦ
posito aliquo incerta mine singulasi

Expanded text:
er damnum temporalium rerum, dum ei reducit ad memoriam et in exemplum, quanta et qualia sustinuit beatus Job patienter, et quomodo postmodum meruit propter patientiam suam omnia recipere in duplum: ista talis consolatio et admonitio, exhortatio est dicenda. Videt etiam aliquem contristari et dolere propter amissum lumen oculorum, dum ei reducit ad memoriam beatum Tobiam, et consolationem ei ex hoc aliquam praestat, exhortatio est. Dum videt etiam alium dolore nimio constringi propter peccata sua, et pene in desperationem lapsum, si verbo aut exemplo consolationem praebet, ne desperet de venia aut salute dans ei exemplum Mariam meretricem, cui Dominus omnia peccata dimisit , et latronem in cruce, qui ad unam vocem meruit audire: Hodie mecum eris in paradiso , exhortatio bona et consolatio est. Dicamus et aliter: Sicut posito aliquo in certamine singulari
Abbreviated transcription (Latin):
aanadam: Sic qui positus incentio¬
nelone operationis contradiabo
on auica carnis ammon&s nede¬
suut neq cestoe acepto opere. exor¬
cato nem bonam prebes ⁊uinde
dt a postolusmodo allo quens corin¬
dios e iilis om̃s fideles: łlortam
us nr̃a p̃dicatione. nr̃o exemplo
omnibusq modis: ne inuacuũ siue
mane & i nutilit gram dĩ recipiatis. ⁊¬
mabona quae humano generidant᷑
si quippe ẽ dei haberefidem. spem.
caritatẽ sapientiam diuinã uelhu¬
manã: & bona tẽ poralica ÷ Istã ergo
dĩ grãm inuacuum recipit: qui ue
diens existit. non adhibendo studium.
ut possit dĩ p̃cepta ipso adiuuante im¬
plere : q̃m̃ fidessine operibus mortua
est: & in anis: Inuacuum quoq
bona temporalia gratis adõ ꝑcipit :
qui illa hilari mente paupefibus ꝓ
dĩ amore erogare non stud& : Ut ergo
longius non ꝓtelemus sermonem:
dicamus unum ex multis. quomodo
grãdĩ inuacuum recipiatur Qis¬

Expanded text:
qui positum in certamine bonae operationis contra diabolum et vitia carnis, admonet ne deficiat neque cesset a coepto opere, exhortationem bonam praebet. Unde dicit Apostolus modo alloquens Corinthios, et in illis omnes fideles: Hortamur vos nostra praedicatione nostroque exemplo, omnibusque modis, ne in vacuum sive inane et inutiliter gratiam Dei recipiatis, omnia bona quae generi Gratia quippe Dei est, habere fidem, spem, charitatem, sapientiam divinam vel humanam, et bona temporalia. Istam ergo Dei gratiam in vacuum rdiens exsistit, non adhibendo studium, ut possit Dei praecepta ipso adjuvante implere, quoniam fides sine operibus mortua est et inanis . In vacuum quoque bona temporalia gratis a Deo data percipit, qui illa hilari mente pauperibus pro Dei amore erogare non studet. Ut ergo non longius protelemus sermonem, dicamus unum ex multis, quomodo gratia Dei in vacuum recipiatur, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ pat̾ infilio erat & filius in patre
Sicut idem filius ait  Ego & pater.
unumsumus: łe ego in patre: & pater
in meest: A lit̃ ergo erat in xp̃o. atq alit̃
fuit in ꝓphetis & apostolis: ꝑ quos loque¬
batur : In illis erat ꝑ grãm: in xp̃o enit
ꝑ unitatem substanciȩ suae. qu e unũ
nam Non reputans illis lo
credentibus peccata ipsorũ postquã
uice xp̃i missatico fungimur. tãquã
dõ ex ortante ꝑ nos sub audis homines
ad credendum:¬

Expanded text:
s Pater in Filio erat, et Filius in Patre, sicut idem Filius ait: Ego et Pater unum sumus . Et, Ego in Patre, et Pater in me est . Aliter ergo erat in Christo, atque aliter fuit in prophetis et apostolis per quos loquebatur. In illis erat per gratiam, in Christo erat per unitatem substantiae, quia unum m aeternam, non reputans illis, id est credentibus, peccata ipsorum, postquamvice Christi missatico fungimur, tanquam Deo exhortante per nos, subaudis homines ad credendum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ipse uult & ordinat: Idõ sumus
rificetur ipse ab om̃ib & laudetur
& ꝑfidẽ passionis eius. qui ñ poto
laudando ꝑueniamus ad gram illus:
ut abillo illuminemur & calefi anis:

Expanded text:
quod ipse vult et ordinat. Ideoque sumus rificetur ipse ab omnibus. Et laudetur er fidem passionis ejus, qui non potelaudando perveniamus ad gratiam illiut ab illo illuminemur et caleamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝑsccerdotiũ leuiticũ fuit.
quid necesse fuit alium exurgere
sacerdotẽ. scđm ordinẽ melchi¬
sedech: Num quiu adron primũ
post legẽ datã sucerdotẽ fius se
de tribu leui nulli dubrlimest
dõ sucerdotium quo functus est
leuiticum nominauit sacerdotiũ.
ł certe quiu ipse leui infiliis suis
functus ÷ illo sucerdotio: Namub
nepotes illius susceperunt ilud
suis exeudem tribu: nãleui genuit
chu ad Chuad uero amrã Amrã
autẽ moysen & ac̃iron. idõq clicit
popłum subillo sucerdotio legẽ
accepisse. quia mor ses & ãaron
Ergo sucerdotio leuitico multo
melior ÷ ordo sucerdotii melchi¬
sedech: qui trpũ gerebut sucer¬
dotis nr̃i nequuquã eñĩ dixiss&
scđm ordinẽ melchi sedech.
Si ullud sucerdotiũ aaron melius

Expanded text:
tionis, per sacerdotium Leviticum fuit, tionis, per sacerdotium Leviticum fuit, quid necesse fuit alium exsurgere sacerdotem secundum ordinem Melchisedech? Namque Aaron primum post legem datam sacerdotem fuisse de tribu Levi nulli dubium est: ideo sacerdotium quo functus est, Leviticum nominavit sacerdotium. Vel certe quia ipse Levi in filiis functus illo sacerdotio est: nam nepotes illius susceperunt illudbus ex eadem tribu: nam genuit Caah, Caah vero Amram, Amram autem Moysen et Aaron. Ideo dicit populum sub illo sacerdotio legem accepisse, quia Moyses et Aaron ergo sacerdotio Levitico multo melior est ordo sacerdotii Melchisedech, qui typum gerebat sacerdotis nostri: nequaquam enim dixisset, Secundum ordinem Melchisedech, si illud sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
Cum nȩcdũ natus esset amelchi
sedech: p̃sertim cũ & filius fuerit
naturalis iacob utiq non inse
esse decimatus. sed in abraham
decuius ꝓgenie descendit Qun¬
do enĩ abrahum decuncis obtultt
melchi sedech: in illo om̃s filu
eius dederunt: quoꝓpter dicit
apłs quia leui quidecimas
nisi sacerdotiũ melchisedech
qui infigura xp̃i sucerdo tup̃¬
ces sit. muoris dignitatis non
essec: ne quuquã abrahum
om̃sq filii eius abillo decimea
eent: dum em̃ sucerdotium
asacerdotio decimatur : maioris
dignitictis unũ altero ostenditur
Siergo consũmatio ꝑ sacerdotiũ
leuiticũ erat. populus eñi sub
ipso legẽ accepit: quid ad huc
neces sarium fuit scđm ordinẽ
melchi sedech Aliũ exurgere
sacerdotẽ. & non scđm ordinem
a aron: dicit cranslato enim
sacerdotio: neces se ÷ ut & legis
crans latio ficit
h inc incipit iumplenius dif¬
ferentius noui testamenti: osten¬
dere dicens ÷ Si consum mutio
id ÷ ꝑferteo uitte atq iustificu¬

Expanded text:
cum necdum natus esset, praesertim cum et filius fuerit naturalis Jacob? utique non in se est decimatus, sed in Abraham, de cujus progenie descendit, quando Abraham decimas obtulit Melchisedech, in illo omnes filii ejus dederunt. Quapropter dicit Apostolus, Qui decimas nisi sacerdotium Melchisedech, qui in figura Christi sacerdotium praecessit, majoris dignitatis esset, nequaquam Abraham omnesque filii ejus ab illo decimati essent. Dum enim sacerdotium a sacerdotio decimatur, majoris dignitatis unum altero ostenditur. Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit, quid adhuc necessarium fuit secundum ordinem Melchisedech alium exsurgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici? Translato enim sacerdotio, necesse est ut et legis translatio fiat. Hinc incipit jam plenius differentias Novi Testamenti ostendere dicens, si consummatio, id est perfectio vitae atque justifica
Abbreviated transcription (Latin):
Id ÷ totum hominem. ut grã sp̃ssc̃
non recedat auobis. sed in tegra maneat¬
in uobis. & anima incorrupta sit. corpus¬
q. in maculatum. & totus homo mun¬
datus: in teger seruetur sine querela :⁊
Non dicit sine peccato: quia non ÷ homo
qui faciat bonum. & non pecc&  Et
in multis: offendimus om̃s ÷ Et sidixe¬

Expanded text:
id est totum hominem, ut gratia Spiritnon recedat a vobis, sed integra maneat vobis, et anima incorrupta sit, corpusque immaculatum, et totus homo mundatus integer servetur sine querela. Non dicit sine peccato, quia non est homo qui faciat bonum et non peccet, et in multis offendimus om
Abbreviated transcription (Latin):
Maxim̃i
frigus & maximam penuriam propter
nuditatem tunc sustinuit. dum duceretͥ
nauigio romam eo qđ appellass& cesare
quando exeuntes amari uener̃ in insuli
militenam Ubi cũ congregass& sarm̃tos
multitudinẽ. ut secalefacer&: ui pera
a calore ignis ꝓcedens. in uasit manueus
Pret̃ illa quȩ extrinsecussud ld

Expanded text:
Maximum frigus et maximam penuriam propter nuditatem tunc sustinuit, dum duceretur navigio Romam, eo quod appellasset Caesarem quando exeuntes e navi, venerunt in insulam Mitilenam ubi cum congregasset sarmentorum multitudinem ut se calefaceret, vipera a calore ignis procedens invasit manum ejus . Praeter illa quae extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
eciuit. & odiohabuit iniquitatẽ: quidpmu
meruerit ꝑcipere exponit dicens q Propte
unxitte ds dstuus oleo
exultationsꝰ
preparticipibus tius.¬
⁊ psel mita
alloquitur filiũ dĩ dicens : Ods̃ urto
ds̃ pater oleo exultationis: ꝓpterea qb
odio habiusti iniquitatẽ & dilexisti
iusticiam: nonergo ÷ intelligendum
qđ filius dĩ scłm nacturẽ diuinitiues
inqua ȩqualis est patri. possit n
habere: quici ipse cũpatre & spũso¬
uerus est ds̃ scđm aũt quod homoel

Expanded text:
ccavit, et odio habuit iniquitatem, quid praemii ccavit, et odio habuit iniquitatem, quid praemii meruerit percipere exponit, dicens: Propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Psalmista alloquitur Fis Pater, oleo exsultationis, propterea quia odio habuisti iniquitatem, et dilexisti justitiam. Non ergo intelligendum quod Filius Dei secundum naturam divinitatis, in qua aequalis est Patri, possit Deum habere: quia ipse cum Patre verus est Deus. Secundum autem quod homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
uidicat quẽ qũci : sed om̃e iudicium
in scłm scł̃i manebit: quic iudicium
nouissimũ qđ dabit electis dicen es
ite inignẽ aeternũ : aeterna discretiore
scobit inter utrosq eo testante ineunglo
acdicente : Tunc ibunt hi in supplicus
aeternũ Iusti aut̃ inuitã ecernas cio
sequitur. Uirga aequitatis uirga reg
tui Peruirgũ ȩquitatis intelligitus na¬
tudo sententice & iudicu illius. siue prg
regni iusta quȩ iurga regit uistos in astis
& ꝑcutit impios iuste & recte sine aliqua
ꝑsoncirũ acceptione: cunctos gubernos
& iudicans : Dilexisti iustitia: & odisu
iniquitittẽ : Ista uirga : recta: utalgt
iusticia & odio habeatur iniquitasidmo
eñĩ ꝑfecte potest diligere iusticiam.
nisi odiohabuerit iniquitatẽ: Inqutas
aũt quue & anomia nominatur. intel¬
ligitur quicquid contra lege diunost
Verites & eñi amor: odiũ est falsitatis
Et quici dñs dilęxit iusticiam qui non pes¬

Expanded text:
judicat quemquam, sed omne judicium judicat quemquam, sed omne judicium in saeculum saeculi manebit, quia judicium novissimum, quod dabit electis, dicens: te in ignem aeternum: aeterna discretione stabit inter utrosque, testante Evangelio et dicente: Tunc ibunt hi in supplicium aeternum; justi autem in vitam aeternam. Quodque sequitur: Virga aequitatis, virga regni tui. Pertudo sententiae et judicii illius, sive potestas regni justa, quae virga regit justos in justitia, et percutit impios juste et recte, sine aliqua personarum acceptione, cunctos gubernans et judicans. Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem. Ista est virga recta, ut diligatur justitia, et odio habeatur iniquitas. Nemo enim perfecte potest diligere justitiam, nisi odio habuerit iniquitatem. Iniquitas autem quae et anomia nominatur, intelligitur quidquid contra legem divinam fit. Veritatis etenim amor odium est falsitatis. Et quia Dominus dilexit justitiam, quia non pe
Abbreviated transcription (Latin):
gaȩqͥtittis uirga regni. Intuere̾ quo¬
modo & cũ quaeͥcti claritate. discernat
creaturã angłicã afilio: qui cuncta
sedes regia. sicut & soliũ : Perthonum
aut̃ unomodo possumus intelligere
regnũ Persceptrũ aũt qđ ÷ uirga aurea:
potestas intelligitur regũ : Dicit ergo
pscil mista : loquens adfiliũ dĩ : Odeus.
reguũ tuum & potesttis imperu tui.
in scđm scł̃i manebit: Talequid & gabrihel
ad maricim dicit. ipse regnabit indomo
iacob inȩternũ: & regni eius non erit
finis : Istud ÷ regnũ dequo turbue ac¬
clamabant. benedictũ qđ uenit regnũ
patris nr̃i dcund: & dequo ipse dñs
pilcito. regnũ meũ non ÷ de hoc mundo ÷
Aliter i Thronus siue sedes iudi cantium
solet eẽ : Unde & in lege humana
p̃cipitur. ut non detur udiciũ nisi
sedendo ÷ Quaꝓpter: non incongrue
ꝑsedẽ possumus intelligere iudiciũ.
qđ ꝓcedit a sede : Istud ÷ ui S diciũ:
dequo ipse filius licit: ł ater non

Expanded text:
ga aequitatis, virga regni tui. Intuere quoga aequitatis, virga regni tui. Intuere quomodo et cum quanta claritate discernit creaturam angelicam a Filio, qui cuncta sedes regia, sicut et solium. Per thronum autem uno modo possumus intelligere regnum: per sceptrum autem, quod est virga aurea, potestas intelligitur regni. Dicit ergo Psalmista, loquens ad Filium Dei: O Deus, regnum tuum, et potestas imperii tui in saeculum saeculi manebit. Tale quid Gabriel dicit ad Mariam: Ipse regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Istud est regnum de quo turbae acclamabant: Benedictum, quod venit, regnum Patris David, de quo ipse Dominus ad Pilatum: Regnum meum non est de hoAliter: Thronus sive sedes judicantium solet esse. Unde et in lege humana praecipitur, ut non detur judicium nisi sedendo. Quapropter non incongrue e possumus intelligere judicium, quod procedit a sede. Istud est judicium, de quo Filius hominis dicit: Pater non
Abbreviated transcription (Latin):
noment᷑ officu non naturȩ: qui
semꝑ quidẽ sunt sp̃s. sed nequaiquã
iure semꝑ uocantur angłi . nisi
quando mittunturi Angłs & enĩ
greco uocabulo: latine dicitur
Uerbi gr̃a. sicut homo nomen est
naturȩ: miles aũt nom̃ officu
Dicatur & alio modo Angłi &
ministri om̃ips dĩ. sunt sacerdotes
& p̃lati uecłce : iuxta quod ma¬
lach icis dicit labia sacerdotis¬
ꝯ custo diunt scientiam. &
legẽ requirunt exore eius:
quia angłs dñi exercituum est i
Ssterdotes ergo aecdcie sp̃s sunti
quando gcuidia patriȩ̨ celestis
suis auditorib ad nunti ant¬
dicentes : Penitentiã agite. ad pro¬
pinquabit regnũ caelorũ: & fulge¬
bunt iusti sicut sol. & erunt sicut
angłi dĩ incuelo: Elam ma uero ignis
sunt: quundo terrorẽ ignis gehennȩ
suis auditorib minantur dicentes
Om̃is arbor non faciens bonũ fructũ :
excidetur & in ignẽ mittetur : Ad
filium autẽ : subaudis dicit psal¬
mista Trhronus tuus ds̃ in scłm scłi & uir¬

Expanded text:
nomen est officii non naturae, qui semper quidem sunt spiritus, sed nequaquam jure semper vocantur angeli, nisi quando mittuntur. Angelis etenim Graeco vocabulo, Latino dicitur Verbi gratia, sicut homo nomen est naturae, miles autem nomen est officii. Dicatur et alio modo: Angeli et ministri Dei omnipotentis sunt sacerdotes et praelati Ecclesiae, juxta quod Malachias dicit : Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Sacerdotes ergo Ecclesiae spiritus sunt, quando gaudia patriae coelestis suis auditoribus annuntiantdicentes: Poenitentiam agite: appropinquavit enim regnum coelorum. Et: Fulgebunt justi sicut sol, et erunt sicut angeli Dei in coelo. Flamma vero ignis sunt quando terrorem ignis gehennae suis auditoribus minantur, dicentes: Omnis arbor non faciens fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. Ad filium autem. Subaudis, dicit Psalmista. Thronus tuus Deus in saeculum saeculi: vir
Abbreviated transcription (Latin):
caelestium dignitatũ mittuntur:
sicut gabrihesẽ & michaelẽ arcangłos.
legimus missos inuolumine dciniꝰ¬
helis : Raphael quoq ad tobiam
mis sus adhesaiam: quando calculo
tetiga labici eius: etsicut frequent̃
angli leguntur: ad scõs missi: Generalit
aut sicut doctores dicunt unicuia
fidelium abhortu natiuitaitis uauo
atẽpore baptismatis datur ado angi
adsi custoliam qui sudeat ber
agerei Vnde apłs hicdicit: missi si¬
inquiens inministeriũ salutis ꝓptr
electos: quihereditatẽ patriae celesis
sunt ꝑcepturi: In hoc ergo sicut dixins
om̃s mit tuntur: quici ex om̃ib ordiub
mittuntur. eius dẽq dignitatis sunt
qui mittuntur. cuius & qui adsifiun
uelcerte quia om̃s eiusdẽ uoluntatis
sunt & dũ illi quisẽꝑ assistunt consen¬
tiunt cũ eis quimit tuntur. quodam¬
modo inillis om̃s ueniunt: om̃sq mi¬
tuntur: et est sensus: Quid siunco fiulo
dĩ ministeriũ suũ exhibent anglocũ

Expanded text:
coelestium dignitatum mittuntur, coelestium dignitatum mittuntur, sicut Gabrielem, Michaelem archangelos legimus missos in volumine Danielis, Raphaelem quoque ad Tobiam; missus ad Isaiam, quando calculo tetigit os et labia ejus; et sicut frequenter angeli leguntur ad sanctos missi. Generaliter autem sicut doctores dicunt, unicuique fidelium ab ortu nativitatis, vel potius a tempore baptismatis datur a Deo angelus ad sui custodiam, et qui suadeat bona agere; unde Apostolus hic dicit: Missi sunt ad ministerium salutis, propter eos qui haereditatem patriae coelestis sunt percepturi. In hoc ergo loco, sicut diximus, omnes mittuntur, quia ex omnibus ordinibus mittuntur: ejusdemque dignitatis sunt qui mittuntur, cujus et qui assistunt: vel certe, quia omnes ejusdem voluntatis sunt, et dum illi qui semper assistunt, consentiunt cum eis qui mittuntur, quodammodo in illis omnes veniunt, omnesque mittuntur. Et est sensus: Quid mirum, si unico Filio Dei ministerium suum exhibent angeli, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ui delic& illius. seu fidĩ acpotentiae
in carnationis eius. duob modis cotidie
subiciuntur inimici illius: dũ uidelic&
uitiorũ atq infidelitatis contrarie¬
tate derelicto. sponte se subdunt
illi ad salutẽ. ut subillo tueantur:
uel certe dũ nolentes in eũ credere
co acti subiciuntur illi & calcantur
dominio potestatis eius : Sequitur
Non ne om̃ssunt administratorui
sp̃s inmministerium mis si ꝓpt̃eos
quihereditatẽ capiuntsa si om nes
sp̃s ccelestiũ uirtutũ mittuntur
ad salutẽ credentium: Quid ÷ quod
ei. Quomodo enĩ om̃s mittuntur.
sidecies centenai milici ei assistunta
ntelligendũ ÷ ergo qđ omp̃s ds̃ qui¬
sp̃s ÷̃ incircũ scriptus. omĩa implet.
& ubiq totus ÷: Quaꝓpt̃ angłicus
sp̃s qui circũ scriptus ÷ quocũq mit¬
tuntur. ipsi eticim & assistunt eiꝰ
Uelcerte idcireo om̃s mitti dicuntur:¬
quit sicut didimus grecus in libro
lesp̃u scõ ait. ex om̃ib orclinibus

Expanded text:
videlicet illius, seu fidei ac potentiae videlicet illius, seu fidei ac potentiae incarnationis ejus, duobus modis quotidie subjiciuntur inimici illius, dum videlicet vitiorum atque infidelitatis contrarietate derelicta, sponte se subjiciunt illi ad salutem, ut sub illo tueantur, vel certe dum nolentes in cum credere, coacti subjiciuntur illi, et calcantur dominio potestatis ejus. Sequitur. Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Si omnes spiritus coelestium virtutum mittuntur ad salutem credentium, quid est quod ei ? Quomodo enim omnes mittuntur, si decies centena millia ei assistunt? Intelligendum est ergo quod cumscriptus, omnia implet et ubique totus est; quapropter angelicus spiritus, qui circumscriptus est, quocunque mittuntur, ipsi etiam et assistunt ei. Vel certe idcirco omquia sicut Didymus Graecus in libro de Spiritu sancto ait: Ex omnibus ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
sede adextris meis: hoc ÷ habita &
quiesce mecũ inplenitudine meae
maiestatis: Uictori aut̃ filio & totius
mundi ꝑ incarnationis suȩ dispen¬
sctionẽ trium phatori. post resurrec¬
tionis głam: quadragesimo die dicit
: laborasti inpassione. laborasti
in redemptione generis humani:
quiesee mecũ ingła quo adusq ponã
inimicos tuos. ut sint scabellũ pedũ
tuorũ : quo adusq ueldonec. non
signi ficat finẽ alicuius tẽporis isto
in loco: selꝓ infinito & sempit̾no
positum ÷ quasi dicer& aliis uerbis i
tusemꝑ habita inplenitudine ma¬
iestatis mene. quia sẽꝑ subiciam aeter¬
nitati tuȩ inimicos tuos: iudacos
aliosq incredulos ÷ Pedes & eñĩ diũ
stabilittitẽ aeternitatis eius desig¬
nant. ubi ille tc̃iquã uestigiis
firmisciur tutẽ otm̃i potentiãe suę¬
consistit: Possumus & ꝑpedes non in con¬
grue: misterium incarnationis eius ac¬
cipere ̃ His aũt pedib aecernitati

Expanded text:
Sede a dextris meis, hoc est, habita et Sede a dextris meis, hoc est, habita et quiesce mecum in plenitudine meae majestatis. Victori autem Filio et totius mundi per incarnationis suae dispensationem triumphatori, post resurrectionis gloriam quadragesimo die dicit ei: Laborasti in passione, laborasti in redemptione generis humani, quiesce mecum in gloria, quoadusque ponam inimicos tuos, ut sint scabellum pedum tuorum . Quoadusque vel donec, non significat finem alicujus temporis isto in loco, sed pro infinito et sempiterno positum est, quasi diceret aliis verbis: Tu semper habita in plenitudine majestatis meae, quia ego subjiciam aeternitati tuae inimicos tuos Judaeos, aliosque incredulos. Pedes etenim Domini, stabilitatem aeternitatis ejus designant, ubi ille tanquam in vestigiis firmis virtute omnipotentiae suconsistit. Possumus et per pedes non incongrue mysterium incarnationis ejus accipere. His autem pedibus. aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑq inmuttibilis : Vnde psalmistto
aeternitatẽ & in mutabilitatẽ uerbi
d̃ subtili consideratione ꝑpendens.
substantiuo uerbo p̃sentis tẽporis
usus: loquens deillo: caelũ inquit¬
& terra mutaibuntur: cuautẽ idem
ise es morlo. qui eras ante omma
Nondefici&: ipse ergo qui sem ꝑ
bab& esse: dicit desemet ipso ad
noysen: Egosum quisũ & dices filus
enus ereatura rationaibilis quȩ ꝑse
borare deb&. quatinus ei possit
con iungi & ad herere: quisem per¬
idem mcinet : Ad quem autem
angłorum dixit aliquando. sede
adextris meis: quadusq ponã
INimicos tuos scabellum pedũ
tuorum. Postquã maiestatem
diui ne aeternitatis ostendit in
filio esse. iterũ conuertit beatus
apł̃s sẽmonẽ adglorificationẽ eius
humilitatis: dicens : Adquẽ angłorũ
dix̃ aliquando sede adextris meis:
sub audis adnullũ: Nulli eium
archangłorũ. nulli dominationum
aut uirtutũ. siue principatũũ. hane
głam concessit ds pater utei diceret

Expanded text:
 immutabilis; unde Psalmista aeternitatem et immutabilitatem Verbi Dei subtili consideratione perpendens, substantivo verbo praesentis temporis usus est, loquens de illo: Coelum inquit et terra mutabuntur; tu autem idem ipse es: modo qui eras ante omnia non deficient. Ipse ergo, qui semper habet esse, dicit de semetipso ad Moysen: Ego sum qui sum. Haec dices filiis omnis creatura ratiborare debet, quatenus ei possit conjungi et adhaerere, qui semperidem manet. Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis quoadusque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Postquam autem majestatem divinae aeternitatis ostendit in Filio esse, iterum convertit beatus Apostolus sermonem ad glorificationem ejus humilitatis, dicens: Ad quem angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis? subaudis ad nullum. Nulli enim archangelorum, nulli dominationum aut virtutum sive principatuum hanc gloriam concessit Deus Pater, ut ei diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
secic̃ in meliorẽ: & utostenderet ic̃
emnde ftcta dñ subȩternitate
nensura: addidit & mutabuntur.
quasi dicer& postquẽ muttiti fueruł.
inea nouitate̾ ꝑmanebunt: nũ quã
ad hoc corruptibile redituri: Tu
aut idẽ ipse es: & anni tui non defi¬
cient Ecce differentia inter creaturã
tiporaliter fuctã. & creatorẽ insuca
ueternitate cequaliter manentem ⁊¬
nom̃i potentẽ & em̃ tlm̃ non cadit¬

Expanded text:
specie in meliorem: et ut ostenderet jam specie in meliorem: et ut ostenderet jam deinde facta Domini sub aeternitate mansura, addidit: Et mutabuntur, quasi diceret: Postquam mutati fuerint, in ea novitate permanebunt, nunquam ad hoc corruptibile redituri. Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Ecce differentia inter creaturam temporalem factam et creatorem in sua aeternitate aequaliter manentem. In omnipotentem e
Abbreviated transcription (Latin):
ueterascit quidẽ &ꝰ inpuluerẽ redet̾
sed indiȩ uidicii ꝑ resurrectionem
innoł abitur : itti istud caelũ aerłum
p̃nimia longeuitate quomodoiam
ueterascit: secdindie udicu ꝑuflan¬
mationẽ ignis inno łabitur Ecueli
amictum muttibis eos: & mute¬
buinturAmictus dr̃ abamiciendo
id ÷ circũ dando ÷ Bene ergo celũ
amictui cõparatur quo circũ dent
qm̃ sicut amictus humanũ corpus
hinc inde cingit: itr celũ ex oĩl
parte cingit terrã aequa lance libratũ ⁊
d apelli animantis. alio inloco cõ¬
pracur. Dicente psalmistii. Extendeus
adũsi cutpellem: Muttibis inquit
adiosicut amictũ : Ac si dicer&: sicut
unctus faicile ꝑlicatur si fuerit ex¬
asis rursusq plicatus leniter exten¬
dns: & si fuerit sordib coinquinci¬
as facle potest mundari: itt eclũ
de facile ÷ extensũ atq compositũ
lo ftcilitute in cõp̃hensibili indie
udcu muttibis abhac figura. &

Expanded text:
veterascit quidem et in pulverem redigitur, veterascit quidem et in pulverem redigitur, sed in die judici per resurrectionem innovabitur; ita istud coelum aereumprae nimia longaevitate quodammodo jam veterascit, sed in die judicii per inflammationem ignis innovabitur et velut amictum mutabis eos, et mutabuntur. Amictus dicitur ab amiciendo, id est a circumdando. Bene ergo coelum amictui coaeparatur quo circumdamur, quoniam sicut amictus humanum corpus hinc inde cingit, ita coelum ex omni parte cingit terram, aequa lance libratum. Unde et pelli animantis alio in loco comparatur, dicente Psalmista: Extendens coelum sicut pellem . Mutabis, inquit, coelum sicut amictum, ac si diret: Sicut amictus facile plicatur si fuerit extensus, rursusque plicatus leviter extenditur: et si fuerit sordibus coinquinatus, facile potest mundari, ita coelum a te facile est extensum atque compositum, sicque facilitate incomprehensibili in die judicii mutabis ab hac figura et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iudici. peribit istud ccelũ
aerłum. Unde anhelitũ ad trabia¬
mus & remit timus. nonut penitus
desine esse a sua netura: sedmutabtur
ab hae specie in meliorẽ Etabhao
densitate: in sub limitatẽ & claritetem
pore diluiui itu utaltior esset xu
cubitis suꝑ om̃s montes sub om̃i qb.
& ut quidã dicunt ꝑtingens usq as
circulũ lunȩ : tantũ spitiũ tenelt
ignis indie iudicii comituuns dñ ad¬
uentũ. uixtt qđ psalmista dicit igouis
ante eũ precedet: qui consumat om̃ic
nubila. omẽmq densitatẽ istius agis
eritq cęlũ nouũ & terra nouci Dehac
mutatione : & dñs in euangło loqutur
dicens: Cuelũ & terra transibunt
Transibunt quidẽ abhac figura &
specie in melius ꝑ intio łationẽ: & per¬
manebunt insubsttintia ꝓpric i
¶& om̃s uestimentum ueterescent
Uestimentũ hic debemus acciꝑe corpus
humanũ. qđ consumitur longe uitate
inpuluerẽ: sicut ergo corpus humunũ

Expanded text:
ergo judicii peribit istud coelum ergo judicii peribit istud coelum acreum unde anhelitum attrahimus et remittimus, non ut penitus desinat esse a sua natura, sed mutabitur ab hac specie in meliorem, et ab hac densitate in subtilitatem et claritatem pore diluvii, ita ucubitis super omnes montes sub omni coelo, et ut quidam dicunt, pertingens usque ad circulum lunae: tantum spatium tenebit ignis in die judiicii, comitans Domini adventum: juxta quod Psalmista dicit: Ignis ante ipsum praecedet, quia consumet omnia nubila, omnemque densitatem istius aeris; eritque coelum nimmutatione et Dominus in Evangelio loquitur dicens: Coelum et terra transibunt . Transibunt quidem ab hac figura et specie in melius per innovationem, et permanebunt in substantia propria, Et omnes ut vestimentum veterascent. Vestimentum his debemus accipere corpus humanum, quod sumitur longaevitate in pulverem: sicut ergo corpus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
igitur uerbi dĩccelũ & terra subsistuNT:
quia uirtute iussionis eius omnia
facta sunt : & sine ipso factũ est nihil.ni
sed cũ moyses in principio geneseos.
cuelũ dicat primo factũ. acde inde
terrã sic dicens. in principio fecit ds̃
ccelũ & terrã: Questio oritur quare
psal mista primum ponit terram
acdeinde ccelũ. quasi terra ante
fuerit facta quã celũ: quę itit sol¬
uitur. quod ille p̃posuit ccelum
terrae: istue subposuit : Id circo
factum÷ utostenderetur simul illa
duo esse facta. seu qđ diuina ma¬
iestuis simul fecit humana uox
simul nequiuit ꝓferre: Quaꝓpter
necesse erat. unum ante alterum
ꝓsingulari. sicut multis aluis in locis
diumae scripturae: non enim de
firmamento hoc intelligendũ ÷
ubi sidera continentur. neq de
cuelo ethereo ꝑ quod cursus septẽ
planetarũ aguntur: sed de isto
cuelo aerio aquo & aues ecceli diA¬
cuntur: potius accipiendũ ÷: indie

Expanded text:
igitur Verbi Dei coelum et terra subsistunt; igitur Verbi Dei coelum et terra subsistunt; quia virtute jussionis ejus omnia facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sed cum Moyses in principicoelum dicat primum factum, ac deinde terram, sic dicens: In principio fecit Deus coelum et terram , quaestio oritur, quare Psalmista primum ponit terram, ac deinde coelum, quasi terra ante fuerit facta quam coelum? quae ita solvitur, quod ille praeposuit coelum terrae, iste supposuit, idcirco factum est, ut ostenderetur simul illa duo esse facta, sed quod divina potestas simul fecit, humana vox simul nequivit proferre, quapropter necesse erat unum ante alterum pro singulari sicut multis aliis in locis divinae Scripturae. Non enim de firmamento hoc intelligendum est, ubi sidera continentur, neque de coelo ae hereo, per quod cursus septem planetarum aguntur, sed de isto coelo aereo, a quo et aves coeli dicuntur, potius accipiendum est: in die
Abbreviated transcription (Latin):
non admensurt̃ accipit. sed pleni¬
tudi nẽ: scđm illud non eñĩ ad men¬
surã dat ds̃pater spm̃ filio suo:
sed inipso in habitut om̃is plenitudo
cdiuinitatis corporaliter: Ettu in
principio dñe terrã fundasti:
& opera manuum tuarum
sunt caeli : Post humanitatis
filii dĩ excellentiã: conuertit se
iterum ad aeternitatẽ cius diuini¬
tatis dicens s Tuinquit dñe in prin¬
cipio creaturarũ terrã fundasti . i
ubi fundauit terrã.si recte per¬
pendimus. uidebimus quia nutu
& dispositione diuina subsistit.
fundatu suꝑ nihili: nisi insemet¬
ipsci: & qđ dicit oꝑa manuũ tuarũ
sunt cacli : Non÷ putandũ quod
uerbũ dipatris quod incorporeũ ÷¬
manib oꝑetur: qui non hab& lina¬
menta corporis innatura diuinitatis.
sicut nos habemus : Oꝑa munuum eius
uirtutẽ iussionis eius debemus acciꝑe:
qm̃ uerbo & potentia uissionis suce
quuecũq uult operatur. uixta quod
psalmista dicit i Ipse dix̃ & facto sunt .
mandauit & creata sunt : Uirtute

Expanded text:
non ad mensuram accepit, sed ad plenitudinem secundum illud. Non enim ad mensuram dat Deus Pater Spiritum Filio suo, sed in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et tu in principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Post humanitatis Filii Dei excellentiam, convertit se iterum ad aeternitatem ejus divinitatis, dicens: Tu, inquit, Domine, in principio creaturarum terram fundasti. Ubi ergo fundavit terram? Si recte perpendimus, videbimus quia nutu et dispositione divina subsistit fundata super nihili nisi in semetipsa. Et quod dicit, Opera manuum tuarum sunt coeli, non est putandum quod Verbum Dei Patris, quod incorporeum emanibus operetur, quia non habet lineamenta corporis in natura divinitatis, sicut nos habemus. Opera ergo manuum ejus, virtutem jussionis ejus debemus accipere: quomodo verbo et potentia jussionis suae quaeque vult operatur: juxta quod psalmus ait: Ipse dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. Virtute
Abbreviated transcription (Latin):
u grultutionis seu lȩtitiae. dicit illũ
aqua tristicicm habuit exrecorda¬
ane peccati: Quid ÷ eñ oleo lȩaiticie
ag nsi peccuti maculã non haberen
lsũ &enim conscientia tunc magis
rumpit: quanlo nulla peccati gra¬
ui is recordatione mordetur: Sp̃s
peccato nasceretur. & sine peccati ma¬
cuila ab hoc mundo transiret: iuxtti
qđ de illo scriptũ est : Peccatũ non
fict : nec inuentus ÷ dolus inore eius .n

Expanded text:
tationis seu laetitiae dicit illum nunquam tristitiam habuit ex recordatione peccati. Quid est enim oleo laetitiae ungi, nisi peccati maculam non habere? Sanctorum etenim conscientia tunc magis am magis prorumpit, quando nulla peccati gravioris recordatione mordetur. Spiripeccato nasceretur, et sine peccati macula ab hoc mundo transiret, juxta quod de illo scriptum est . Peccatum non f
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: & aequalis est illi: in sub
dicendo
portans. fticilitatẽ continentis uoluit
exprimere i ł osuitq portans: ꝓeo qđ ÷
gubernans & regensi Uerbũ igitur
dĩ patris. om̃ia quȩ fecit uerbo uir
tutis sucie portat. hoc est potentiat
untutis suce & uerbo iussionis suę
om̃ia gubernat & regit: non est eñi
minus gubernare mundũ quam
creasse.Nam increando gxnihilo
substanticie rerũ ꝓductȩ sunt in
gubernando uero eciq̃ fticta sun
neadnhilũ redeant: continentur
Ergt̃ dũ haec omici reguntur. & ad
inuicẽ sibi repugneatia captant.
magnũ & admirabile uirtutis dĩ
indi ciũ declaratur. post ttuita
diuinȩ maestatis infilio claritatẽ
adhumilici in carnationis eius des¬
cendit: pariterq discernit naturã
diiunitatis atq. humanitatis dicens
Purgationẽ peccatorũ fticiens. nãqdꝰ
dixit portans om̃ic guberuatione
& regimine uirtutis suce : ad diun¬
tatẽ retulit: Quoduero subda

Expanded text:
hominibus: et aequalis est illi in substhominibus: et aequalis est illi in subste. Dicendo portans, facilitatem continendi voluit exprimere: posuitque portans, pro eo quod est gubernans et regens. Verbum igitur Dei Patris, omnia quae fecit vetutis suae portat, hoc est potentia virtutis suae, et verbo jussionis suae omnia gubernat et regit. Non enim minus est gubernare mundum quam creasse. Nam in creando ex nihilo substantiae rerum productae sunt, in gubernando vero ea quae facta sunt, ne ad nihilum redeant, continentur. Ergo dum haec omnia reguntur, et ad invicem sibi repugnantia coaptantur, magnum et admirabile virtutis Dei judicium declaratur. Post tantam divinae majestatis in Filio claritatem, ad humilia incarnationis ejus descendit, pariterque discernit naturam divinitatis atque humanitatis, dicens: Purgationem peccatorum faciens. Nam quod dixit, portans omnia gubernatione sua, et regimine virtutis suae, ad divinitatem retulit: quod vero subdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
sonas apcrir& ingla & splendore
Persplendorẽ quippe : unitatem
declarauit ęssentice cũ dõ patre
In nomine aũt głue: ꝑsonã dĩpatris
expressit : Insplendore aũt. ꝑ
sonã filui. & sic filius splendor
desplendore: sicut lux deluce. ds
de dõ. lumen delumine : principiũ
de principio: Sequitur ñ
aliud÷ substantia. qđ dũ pingitur
imago & figura alicuius hominis in
panete : non ÷ illud figura quod sub¬
stantia est: Apłs aũt figurã in hoc
loco ꝓ ipsa substantia. &ꝓaequali¬
tate essentiae posuit. & quod hic
dixit figurã. clias dixit formã in¬
quiens: Quicũ infua madĩ esset:
non rapinã arbitratus ÷ esse se ȩqualẽ
dõ. sed semet ipsũ ex inaniuit cform̃a
serui accipiens : Forma eiũ illic. &
figurahic: unã dedarant ȩqualitatẽ
ȩssentice ⁊ Xp̃s ergosplendor patris ÷
& figura substantiae cius: qui ꝑillum
pater manifestatus ÷ sicut ipse dicit ⁊
B ater. manifestaui nomen tuum

Expanded text:
ersonas aperiret in gloria et splendore. ersonas aperiret in gloria et splendore. Per splendorem quippe unitatem declaravit essentiae cum Deo Patre; in nomine autem gloriae, personam Dei Patris expressit; in splendore autem, per onam Filii; et sic est Filius splendor de splendore, sicut lux de luce, Deus de Deo, lumen de lumine, principium de principio. Sequitur: Etaliud substantia: quia dum pingitur imago et figura alicujus hominis in pariete, non est illud figura, quod est substantia. Apostolus autem figuram in hoc loco pro ipsa substantia et aequalitate essentiae posuit: et quod hic dixit figuram, alias dixit formam, inquiens: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; forma enim illic, et figura hic, unam declarant qualitatem essentiae: Christus ergo splendor Patris est, et figura substantiae ejus: quia per illum Pater manifestatus est, sicut ipse dixit: Pater, manifestavi nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ fecit & scła. referens hoc
ad anitatẽ eius: deinde uero quib:
radib ascensionũ eleganter utens.
ꝑuenit adid quod omib his maiuist.¬
& insonuit dicens: Q
głe. & fign substaniae ei tif
d̾s pater lux÷ sicat idẽ apłs ait loquens
nascatur exluce. & splendor ꝓcedat
exsplendore non crescente numero:
in possibileest definires ldcirco aũt
appellcitur filius splendor peris:
qui a sicut inigne triasunt inse¬
parabilia. ignis uidelic&. calor &
splendor. & tamen splendore osten¬
ditur nobis ignis & calor. lic&
humanci non sint cõparanda diu¬
nis : ita natura patris & filu ac
sp̃s sc̃ĩ inseparabiliter coniuncta.
splendorẽ dignatus ÷ semet ipsũ
ostendere. & insuꝑ misteriũ totius
trinitatis: dicente ipso filio. ego
& pater unũ sumus: Etite bap¬
tizate om̃s gentes: in nomine patris
& filii & sp̃s scinctui. Mirabili igitur
modo apłs unã substantiã dĩtatis
patris & filui ostendit: ut ducis ꝑ¬

Expanded text:
Per quem fecit et saecula, referens hoc ad divinitatem ejus. Deinde vero quibusdam gradibus ascensionum eleganter utens, pervenit ad id quod omnibus his majus est, et insonuit, dicens: Qet figura substantiae ejus. Deus Pater lux est, sicut idem Apostolus ait, loquens nascitur ex luce, et splendor procedat de splendore, non crescente numero, impossibile est definire. Idcirco autem appellatur Filius splendor Patris, quia sicut in igne tria sunt inseparabilia, ignis videlicet, calor, et splendor, et tamen splendore ostenditur nobis ignis et calor, licet humana non sint comparanda divinis, ita natura Patris et Filii et Spiritus sancti inseparabiliter conjuncta splendorem dignata est semetipsam ostendere, et insuper mysterium sanctae Trinitatis, dicente ipso Filio: Ego et Pater unum sumus, et: Ite, baptizate omnes gentes, in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Mirabili igitur modo Apostolus omnem substantiam deitatis Patris et Filii ostendit: ut duas p
Abbreviated transcription (Latin):
leissentia hominis accipe dictũ
qieꝰq sequitur. & ad orent eũ om̃s
angłi dĩ : tale ÷ acsi dicer&. omnes
angłi mei & illius: quic ꝑ illum
sunt factin Tunc ergo adorauer̃
eũ quando nactiuitem illius ad noͣn¬
tiauerunt: & quando illo esuriente
accesserunt & ministrauerunt er
siue quando sepulchrũ eius custo¬
derunt. cotidie quoq adorant eũ.
qua ius sioni illius obtem perant:
Sednũ quid solis angłis p̃cepit ds̃
pater. adorare illum A Non quin
potius om̃i creaturȩ : & ad angłos
qudẽ diciti
Quifcic̾it angłos suos
ignis: quod dicit. Q angelos
qui dem licit ds̃pater uel
scripturti diuina: Talest acsi dicer&
deangłis. ad ponens. ꝓ.deinoneñ
seruat apłs ordinem siue sensum
prepositionũ Etest sensus: ipse quẽ
p̃cipi untus angłi adorare. deipsis
suis spiritib quotiens cũq uult.
fticit anglos: Ministros etium
in conspectu illius assistunt inamorẽ
suo. incendentes & inflc̃mantes

Expanded text:
de essentia hominis accipe dictum. de essentia hominis accipe dictum. Quodque sequitur, et adorent eum omnes angeli Dei, tale est ac si diceret: Omnes angeli mei, et illius: quia per illum sunt facti. Tunc ergo adoraverunt eum, quando nativitatem illius annuntiaverunt, et quando illo esuriente accesserunt et ministrabant ei: sive quando sepulcrum ejus custodierunt: quotidie quo que adorant eum, quia visioni illius obtemperant. Sed nunquid solis angelis praecepit Deus Pater adorare illum? Non, quin potius omni creaturae. Et ad angelos quidem dicit: Qui facit angelos suos ignis. Quod dicit, et ad angelos quidem Deus Pater, vel Scriptura divina, tale est ac si diceret de angelis, ad ponens pro de. Non enim servat Apostolus ordinem sive sensum praepositionum, et est sensus: Ipse quem praecipiuntur angeli adorare, de ipsis suis spiritibus quotiescunque vult facit angelos. Ministros etiam in conspectu illius assistunt, in amore suo incendentes et inflammantes
Abbreviated transcription (Latin):
aeterni: Positi incarcere huius nuna¬
& in exilio religatiq Uerbi gñi
sicut excluduntur ab aula regia
rei & eius offensẽ incurrentes. es
destinantur inexiliũ atq in carcero
elciuduntur. et sicut mediator bonui¬
uolens eis ueniam impetrare. pon
primũ eos intro ducit inaulam
regis. sed ipse foras egreditur ibiq
Ius aconspectu patne mauestatis
eses assumendo. usibilemq pbendo¬
aonlocutus ÷ nobiscum pcepta
s cetern sicq nos suis pdicatio
& miraculis correctos & castu¬
eos atq sua fide confirmatos
luq pessione apeccatis emunda¬
q. intro duxitnos inaulũ & in
onspectũ paternę maiestatis:
mundo ascendendo adcuelos pate¬
st nobis aditũ regni caelestis
Diendo aũt introducit eum in
rbẽ terrae: hoc significat cũ ei
committit orbẽ terrȩ. & cum mani¬
festar illũ dñm esse totius mundi
unc eñi possedit orbẽ: cũ aburauer¬
sis÷ agnitus dñs totius orbisi hoc
aũt non de substuntia uerbi. sed

Expanded text:
aeterni: positi in carcere hujus mundaeterni: positi in carcere hujus mundi et exsilio relegati. Verbi gratia, sicut excluduntur ab aula regia rei, ejus offensam incurrentes, et destinantur in exsilium, atque in carcere clauduntur; sed sicut bonus mediator volens eis veniam impetrare, non primum eos introducit in aulam regis, sed ipse foras egreditur, ibiqnos a conspectu paternae majestatis, carnem assumendo, visibilemqueollocutus est nobiscum praecepta regis aeterni, sicque nos suis praedicationibus et miraculis correctos et castigatos, atque sua fide confirmatos, suaque passione a peccatis emundatos, introduxit in aulam et in conspectum paternae majestatis, quando ascendendo ad coelos patefecit nobis aditum regni coelestis. Dicendo autem introducit eum in orbem terrae, hoc significat, cum ei committit orbem terrae, et eum manifestat illum Dominum esse totius mundi. Tunc enim possedit orbem, cum ab universis est agnitus Dominus totius orbis. Hoc autem non de substantia Verbi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
meos & dic eis: Quod aũt dicit
apłs cũ iterũ introducit dspader fla
suum primogentũ in mundũ. se
udentur haec uerba sonare. quesi
itmm alterauice introductus essec
sed quo modo hoc sit intelligender
dicens in mundo erat & munclis pa¬
ftctus ÷: sed mundus eũ non cognoa
Verbũ ergo dĩ patris ꝑ quod omni
fucta sunt unius essentice existes
implendo cingit : gubernando psag
p̃sidendo gubernat: & quia in muo
erat ubi carnẽ assumpsit. & tamin
accessibile erat nr̃is aspectib quas
non uidebatur : ipsã assũptionem
carnus appellat introitũ altrum
Dum eñi qui iniusibilis erat humciuis
aspectib assumpta carne usibile
sep̾buit : quasi tterũ introductus:
notandũq quia qđ apłs introitil
nominat. hoc in euangło ipsa ueritas
exitũ uocat dicens: Exiui apatre:
& ueni in mund um : Merito ergo
exitum uocat in carnationis suae
asũptionẽ. manifestationẽq: qua
nos foris cramus adõ: Expulsi exta
aulcim peradisi & palcitium reis

Expanded text:
uod autem dicit Apostolus: Cum iterum introduxit Deus Pater Filium suum primogenitum in mundum, sic videntur haec verba sonare, quasi jam altera vice introductus esset. Sed quomodo hoc sit intelligendum.tat, dicens: In mundo erat, et mundus pfactus est, et mundus eum non cognovit . Verbum ergo Dei Patris per quod omnia facta sunt unius essentiae existensimplendo cingit, gubernando praesidet, praesidendo gubernat. Et quia in mundo erat, ubi carnem assumpsit, et tamen inaccessibile erat nostris aspectibus, quia non videbatur: ipsam assumptionem carnis appellat alterum introitum. Dum enim qctibus, assumpta carne visibilem se praebuit quasi iterum introductus est. Notandumque quia quod Apostolus introitum nominat, hoc in Evangelio ipsa Veritas exitum vocat, dicens: Exivi a Patre, et veni in mundum. Merito ergo exitum vocat incarnationis suae assumptionem manifestationemque, quia nos foris eramus, a Deo expulsi extra aulam paradisi, palatium Regis
Abbreviated transcription (Latin):
certe quia angłi nobisꝰ ministran
quidõ semꝑ rendntiant oꝑa nr̃a
licet ipse ubiq sit: habun dantus
atq plenius oportet nos obseriuan
ea quia audiuimus a xp̃o ineuangle
& ab apłis eius. qũa inlege solebnis
quȩ ꝑ seruũ data si& quare habuie¬
tius ⁊ ne forte ꝑeffluamus id: nfo¬
te pereamus & asalute excidamus
uel neforce euanescamus transen¬
untes inꝑditionẽ more flumins
auscm dũ sequentib uerbis expliccit

Expanded text:
certe quia angelos nobis ministrat, qui Deo semper renuntiant opera nostra, licet ipse ubique sit, abundantius atque plenius oportet nos observare ea quae audivimus a Christo in Evangelio, et ab apostolis ejus quam in lege solebamus, quae per servum data est. Et quare abundantius? ne forte supereffluamus, id est ne forte pereamus et a salute excidamus, vel ne forte evanescamus transeuntes in perditionem more fluminis causam, dum in sequentibus verbis explicat,