comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne non manu facta in ex poliatione corporis carnis incutũ¬
cisione xp̃i: consepulti ei inbaptismo. in quo & consurens¬
tis. perfidem operationis dĩ qui suscitauit illum amoraus
Et uos cum essetis moitui indelictis. & pręputio carnis ur̃ãe.
uiuificauit cũ illo donans nobis omnia delicta. Huius
ergo cutumcisionis non manu factae. quae nunc fit in rp̃o
similitudo pręmissa est illa circũcisio manu facta: quac
data est abrahae. Non enim potest dici. prȩputium cora
hoc autẽ quod trahitur in origine uitium. et illo quidẽ
absciso. uim eiꝰ tam̃ nequaquã tolli potusse desemine
Hoc uero uitium quod non est corpus sed accidens. cull
dulgentia sit remis sum: in semine non potuis se residet
Hoc inquã a quoius callidissimo dici non potest: cunaue¬
toritate diuina superetur. qua ipsa pars corponisobnis
ussa est amputari. ut uitium hoc purgaretur. Quod a
esset in semine. ad paruulos quib cutumsione illa corporis

Expanded text:
expoliatione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismo, in quo et conresurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis, et uos, cum essetis mortui delictis et praeputio carnis uestrae, uiuificauit cum illo, donans nobis omnergo circumcisionis non manufactae, quae nunc fit in Christo, similitudo praemissa est illa circumcisio manu facta, quae data est Abrahae. 19. Non enim dici potest, Praeputium corpus est, hoc autem quod trahitur in origine, vitium: et illo quidem abscisso, vim ejus tamen nequaquam tolli potuisse de semine; hoc vero vitium quod non est corpus, sed accidens, cum indulgentia sit remissum, in semine non potuisse residere: hoc, inquam, a quovis callidissimo dici non potest, cum auctoritate divina superetur, qua ipsa pars corporis ob hoc jussa est amputari, ut hoc vitium purgaretur. Quod nisi esset in semine, ad parvulos, quibus circumcisione illa corporis
Abbreviated transcription (Latin):
idici potest. similẽ dissim ilitudinẽ. sicut uiti est labrus ca
dssimilis. quȩ tamen desemine uitis gignitur. multa monstra¬
m Et cur non creda mus hoc idõ uoluisse creatorẽ. ut cre¬
leremꝰ etiam sem̃ hominis posse uitium degignentib trahere:
quod in eis a quib gignitur nonsit. ut ad eius gram qua homi¬
nes eruuntur apotestate tenebrarũ. et in regnũm illius trans¬
luntur. etiam baptizati cũ suis paruulis currerent. sicut
dum cu currit pat̾ sc̃s. nesciens eidẽ grãe quã esses futurꝰ
ngatus: Sed nature scrutator accerrimus. limites eiꝰ inuenis:
Eregulas figis. dicens ꝑrerũ naturam fieri nonposse ut illud
bentur . tradere parentes : quo caruis se creduntur
od sitadunt inquis. non amiserint Istę sunt pelagiane de¬
buitiones quas lecto ad religiosȩ memoriae marcellimum.
quod com memoras opusculo nr̃o: iam respuere debuisti

Expanded text:
si dici potest, similem dissimilitudinem, sicuti viti est labrusca si dici potest, similem dissimilitudinem, sicuti viti est labrusca dissimilis, quae tamen de semine vitis gignitur, multa monstrarem. Et cur non credamus hoc ideo voluisse Creatorem, ut crederemus etiam semen hominis posse vitium de gignentibus trahere, quod in eis a quibus gignitur non sit: ut ad ejus gratiam, qua homines eruuntur a potestate tenebrarum et in regnum illius transferuntur, etiam baptizati cum suis parvulis currerent; sicut tecum cucurrit pater sanctus, nesciens eidem gratiae quam esses futurus ingratus? 18. Sed naturae scrutator acerrimus limites ejus invenis, et regulas figis, dicens, « Per rerum naturam fieri non posse, ut illud probentur tradere parentes, quo caruisse creduntur. Quod si tradunt, » inquis, « non amiserunt. » Istae sunt Pelagianae definitiones, quas lecto ad religiosae memoriae Marcellinum, quod commemoras, opusculo nostro , jam respuere debuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
nitam̃ quid si contra uitium curiositatis humane : cui
olent ut ipse cõmemoras comprȩhensa uilescere. etiam hoc
s quẽ ad modum multa. sic occultare uoluit. ut id uestigare
 comp̃hendere humana coniectura non possit: idõnẽ
antra ecclesiam matrẽ uestrã rationculis ur̃is. quasi parri¬
udalib pugiunculis debetis armari. ut uim sacram̃ti eiꝰ occul-¬
am. qua purgandos concipit paruulos. quã uis depurgatis
parentib natos. tanquam os sa inuentre prȩgnantis. ñ con¬
rectando sed laniando quaeratis: nisi autẽ sermonis longi¬
ndine nollẽ fatigare lectorẽ: ĩam tẽ mille rerum generibus.
quarũ in conprehen sibilis rat ocontra usitatas naturȩ uias.
quasi perdeserta opaca repit. obruerem. In quib etiam de¬
generantia semina. non quidẽ in dissimillimũ genꝰ. quia
ne oleaster sic est abolea discretus ut uitis: sed inquandam

Expanded text:
sse. » Verumtamen quid si contra vitium curiositatis humanae, cui sse. » Verumtamen quid si contra vitium curiositatis humanae, cui solent, ut ipse commemoras, comprehensa vilescere, etiam hoc Deus, quemadmodum multa, sic occultare voluit, ut id investigare atque comprehendere humana conjectura non possit? ideone contra Ecclesiam matrem vestram ratiunculis vestris quasi parricidalibus pugiunculis debetis armari, ut vim Sacramenti ejus occultam, qua purgandos concipit parvulos, quamvis de purgatis parentibus natos, tanquam ossa in ventre praegnantis, non contrectando, sed laniando quaeratis? Nisi autem sermonis longitudine nollem fatigare lectorem, jam te mille rerum generibus, quarum incomprehensibilis ratio contra usitatas naturae vias quasi per deserta opaca repit, obruerem; in quibus etiam degenerantia semina, non quidem in dissimillimum genus quia nec oleaster sic est ab olea discretus ut vitis, sed in quamdam,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcis. Transmittendo quippe in eos quos gignunt qd
ipsi non habent. potius uos quã suos filios sibi similes
eẽ demonstrant : qui tam fuistis in uestris definitionib
loqueris . dixisti aliquid unde me quiddam quod adirem
pertinet admoneris. ubi aisti curiofitatem quod compre¬
henderet minꝰ solere mirari. & dd uersus eam diuinitus
fuisse ꝓuisum. ut multa detr̃a. inmeris discreta propͥetatl
gignerentur. Et reuera. hȩc est utilitas occultorũ openĩ
dĩ. ne prompta uilescant. ne comp̃hensa mira eẽ desista
Unde & scriptura dicit. Sicut ossa inuentre pregnant
ita non agnoscis operadĩ quȩcũq faciet uniuersã
Recte itaq & ipse dixisti contra curiositatẽ. quae minꝰ
solet mirari quid potuerit comp̃hendere in comprechen¬
sibili a. eẽ opera dĩ. Cur ergo humana opinatione conais
euertere. quod minus uales indiuina ratione cõp̃hende¬
re: ego quidem non ut tũ calumniaris dixi nulla faciols

Expanded text:
caecis. Transmittendo quippe in eos quos gignunt quod caecis. Transmittendo quippe in eos quos gignunt quod ipsi non habent, vos potius quam suos filios sibi similes esse demonstrant, qui tam fuistis in vestris definitionibusloqueris, dixisti aliquid unde me quiddam quod ad rem pertinet admoneres, ubi aisti, « Curiositatem quod comprehenderit, minus solere mirari; et adversus eam divinitus fuisse provisum, ut multa de terra innumeris discreta proprietatibus gignerentur. » Et revera haec est utilitas occultorum operum Dei; ne prompta vilescant, ne comprehensa mira esse desistant. Unde et Scriptura dicit: Sicut ossa in ventre praegnantis, ita non agnoscis opera Dei quaecumque faciet universa . Recte itaque et ipse dixisti, contra curiositatem quae minus solet mirari quod potuerit comprehendere, incomprehensibilia esse opera Dei. Cur ergo humana opinatione conaris evertere, quod minus vales in divina ratione comprehendere? Ego quidem, non ut tu calumniaris dixi, « nulla ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ilium. factũq sit ꝓli naturale quod parenti accidens fuit.
ssc̃pe tua definitio ista frustrabitur. Item cum definis parentẽ
definitio. etiam ista destruetur. cũ tibi fuerint demonstas io
homines integerrimis omnib menbris. ex his parentib.
nulla membra perdiderant: Audiebamus amaiorib mun
se id nosse ac uidisse dicebant. fundaniũ. cartaginis ai
cũ ipse accidenti uitio lofus esset. luscũ filium procrease
quo exemplo. euertitur illa tua sententia. qua dicis natun¬
lia per accidens non conuerti. Accidens quippe fuit in
patre. quod factum est in filio naturale Illam uero alteri
qua dicitis. parentes infilios ea quae non habent. ipsinon
posse transfundere : alius funditnui filius. quod maxino
usitatũ est. cum duob o culis delusco natus. euerat:
& innumerabiles qui nascuntur oculati deparentib

Expanded text:
filium, factumque sit proli naturale quod parenti accidens fuit; filium, factumque sit proli naturale quod parenti accidens fuit; nempe tua definitio ista frustrabitur. Item cum definis, « parentem ere, » nonne definitio etiam ista destruetur, cum tibi fuerint demonstrati nati homines integerrimis omnibus membris ex his parentibus, qui nonnulla membra perdiderant? Audiebamus a majoribus nostris, qui se id nosse ac vidisse dicebant, Fundanium Carthaginis rhetorem, cum ipse accidenti vitio luscus esset, luscum filium procreasse. Quo exemplo evertitur illa tua sententia, qua dicis, « naturalia per accidens non converti. » Accidens quippe fuit in patre, quod factum est in filio naturale. Illam vero alteram, qua dicitis, « parentes in filios ea quae non habent ipsi non posse transfundere, » alius Fundanii filius, quod maxime usitatum est, cum duobus oculis de lusco natus evertit, et innumerabiles qui nascuntur oculati de parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quod de corcodrillo dicere uoluisti. solũ. eẽ in omnib
unimalib: cui superiores mandibulas mouen albinꝰ affirmat
eignẽ cũ sit omĩb exitio. salmandrȩ . eẽ ludibrio: Non ne
sti contra uos potius ꝓtulisti. quando inuenitur aliquid
unde monstretur. eẽ possibile. quod generalit̃ negabatur:
umergo uos generaliter negaueritis : posse gignentes in
lem traicere quod non habent ipsi : si fuerit inuentum
quod possit hoc facere. ita superamini sicut ille qui dixerat.
ĩposse animalia nisi inferiores mouere mandibulas. inuen-
corcodrillo. sine ambiguitate superatur. Et qui dixerit nul-¬
luim animal uiuere. demonstrato quod de igni salmandra per¬
nbetur : sine ambiguitate conuincitur. Cum igitur definis
laturalia ꝑ accidens non conuerti : si uel unꝰ quis p̃iam fuerit
inuentus : qui uitiatus aliquo casu cũ eodẽ. uitio genuerit

Expanded text:
autem quod de crocodilo dicere voluisti, « solum esse in omnibus autem quod de crocodilo dicere voluisti, « solum esse in omnibus animalibus, cui superiores mandibulas moveri Albinus affirmat; et ignem, cum sit omnibus exitio, salamandrae esse ludibrio? » Nonne ista contra vos potius protulisti, quando invenitur aliquid unde monstretur esse possibile quod generaliter negabatur? Cum ergo vos generaliter negaveritis, posse gignentes in prolem trajicere quod non habent ipsi; si fuerit inventum quod possit hoc facere, ita superamini, sicut ille qui dixerat, non posse animalia nisi inferiores movere mandibulas, invento crocodilo sine ambiguitate superatur; et qui dixerat nullum animal in igne vivere, demonstrato quod de salamandra perhibetur, sine ambiguitate convincitur. Cum igitur definis « naturalia per accidens non converti; » si vel unus quispiam fuerit inventus, qui vitiatus aliquo casu cum eodem vitio genuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ista morte excitatis. quos mortuos non ẽẽ. clamatis. Sed
ne uiuant potius inpeditis: q̃uando in eorum parencib
fidem qua una possunt. reuiuescere impidargum os usi
machinis oppugnatis
onem tuam: qua illud quod quantulȩ cũq similitudi¬
nis grã. in re adꝑspiciendum diffiicili ad hibendũ putaui.
a olea scilicet quod sem̃ eius degeneret in oleastrũ. refutare mo-¬
lius es prius affirmans quod ei rei quae perse defendi non
potest nihil suffragentur exempla Cur ergo a postolus mox
utproposuit questionẽ : quomodo resurgent̃ mortui quo aut̃
corpore ueniant : continuo rem incognitã & in ex pertam.
eamplo probare suscepit. ad uingens. Stulte. tu quod semi-¬
us non uiuificatur : nisi prius moriatur & cetera. Quod
audem exemplũ. & huic rei dequa agitur: non omnimodo
et inconueniens. Purgatur enĩ apalea triticum. sicut homo
apeccato. et tam̃ inde: cũ palea nascitur alterũ. Quid est

Expanded text:
ista morte excitatis, quos mortuos non esse clamatis: sed ista morte excitatis, quos mortuos non esse clamatis: sed ne vivant potius impeditis, quando in eorum parentibus fidem, qua una possunt reviviscere, impiorum argumentorum machinis oppugnatis.onem tuam, qua illud, quod quantulaecumque similitudinis gratia in re ad perspiciendum difficili, adhibendum putavi , de olea scilicet, quod ejus semen degeneret in oleastrum, refutare molitus es: prius affirmans, « quod ei rei quae per se defendi non potest, nihil suffragentur exempla. » Cur ergo Apostolus, mox ut proposuit quaestionem quomodo resurgant mortui, quo autem corpore veniant, continuo rem incognitam et inexpertam exemplo probare suscepit, adjungens, Stulte, tu quod seminas non vivificatur, nisi moriatur , etc.? Quod quidem exemplum et huic rei qua de agitur, non omni modo est inconveniens. Purgatur enim a palea triticum, sicut homo a peccato, et tamen inde cum palea nascitur alterum. 16. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuant dõ. quando renascuntur exdõ Quod si expli¬
care non possim quomodo uiuus generet mortuũ. mortuos eñi
peccato parens & uiuens dõ. generat tamen in peccato mor¬
tuum. nisi & ipse peccato regeneratione moriatur et uiuat
dõ. Nũ quid idõ falsum est. quia explicari uerbis uelñ
potest. uel difficillime potest. tu nega si audes. natum
mortuũ. ꝓ quo xp̃m non negas moituum: unꝰ enĩ ꝓ omnb
mortuus est. ergo. oms moitui sunt. Uerba sunt a postolia
sed arma sunt nr̃a. Quib tam̃ si repugnare nolis. intelligis
quod sine dubitatione credendum est. etiam si non intelliga
Homo enim qui spiritalit̾ natus. carnalit̃ gignit. ũtrũq habae
semen. Et inmortale unde sẽ gaudeat uiuum. & mortale
unde generet mortuũ Cui uiuificando. nullomodo necs¬
saria xp̃i mors esset. nisi mortuus natus esset Unustul
proomnib mortuus est. ergo oms mortui sunt. nec eos de

Expanded text:
ut vivant Deo, quando renascuntur ex Deo. Quod si expliut vivant Deo, quando renascuntur ex Deo. Quod si explicare non possim quomodo vivus generet mortuum mortuus enim peccato parens, et vivens Deo, generat tamen in peccato mortuum, nisi et ipse peccato regeneratione moriatur, et vivat Deo; numquid ideo falsum est, quia explicari verbis vel non potest, vel difficillime potest? Tu nega, si audes, natum mortuum, pro quo Christum non negas mortuum. Unus enim pro omnibus mortuus est; ergo omnes mortui sunt . Verba sunt apostolica; sed arma sunt nostra, quibus tamen si repugnare nolis, intelligis quod sine dubitatione credendum est etiam si non intelligas. Homo enim qui spiritualiter natus, carnaliter gignit, utrumque habet semen, et immortale unde se gaudeat vivum, et mortale unde generet mortuum. Cui vivificando nullo modo necessaria Christi mors esset, nisi mortuus natus esset. Unus enim pro omnibus mortuus est; ergo omnes mortui sunt. Nec eos de
Abbreviated transcription (Latin):
bapaizati sumꝰ in xp̃o iħu: inmorte illius baptizati sumꝰ
Ego haec arma cę̧lestia quae uincunt cęlestium non de¬
nitdo: his fidem meã sermonẽq committo: Argum̃ta
quȩ profertis. humana sunt. haec munimenta diuina sunc
Delicta quis intelligit: Numquid idõ delicta non sunt .
Ita & originale delictum quod in parente regenerato. renuat
& tam̃ transit in prolem & manet nisi & ipsa regeneretur. qu
intelligit: numquid idõ non est delictũ: unus pro omnb
mortuus est Ergo oms mortui sunt. Quo corde. quo or
qua fronte. paruulos mortuos negatis. proquib xp̃m moraui
non negatis : : si non est proeis mõituus xp̃c. ut quid baptras¬
tur: quicũq enĩ baptizati sumꝰ in xp̃o iħu : in mortẽ ẽius
baptitati sumus. Si autẽ etiam pro eis mortuus est qu us
proomnib mortuus est. ẽrgo mortui sunt & isti cũ omnib
Et quia inpeccato mortui sunt : moriuntur & peccato

Expanded text:
baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus. baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus. 14. Ego haec arma coelestia, quae vincunt Coelestium, non dimitto: his fidem meam sermonemque committo. Argumenta quae profertis, humana sunt: haec munimenta divina sunt. Delicta quis intelligit ? Numquid ideo delicta non sunt? Ita et originale delictum quod in parente regenerato remittitur, et tamen transit in prolem, et manet nisi et ipsa regeneretur, quis intelligit? Numquid ideo non est delictum? Unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Quo corde, quo ore, qua fronte parvulos mortuos negatis, pro quibus Christum mortuum non negatis? Si non est pro eis Christus mortuus, utquid baptizantur? Quicumque enim baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus. Si autem etiam pro eis mortuus est, qui unus pro omnibus mortuus est; ergo mortui sunt et isti cum omnibus. Et quia in peccato mortui sunt, moriuntur et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
uos mortuos. eẽ. peccato : uiuere autẽ dõ inxp̃o iħu. Quib
hoc dicit : euigilasne & attendis: eis utiq quib dicebat.
sautẽ mortuĩ sumꝰ cũ xp̃o Et qui sunt hi. nisi quib dixxerat.
uetus homo nr̃ simul crucifixus ut euacuetur corpus peccati.
nisi quib dixerat. complantati sumus similitudini mortis eiꝰ:
nisi quib dixerat consepulti ergo sumꝰ illi perbaptismum
inmortem: et hoc quib uel dequib dixerat: lege superi¬
ora uerba quib haec cuncta conexasunt. et inuenies An
ignoratis qm̃ qui cũq baptizati sumus in xp̃o iħu in morte
Iius baptizati sumus et hoc ut diceret. probare quod
uoluit : lege ad huc paulo superius. & inuenies : si mortui
iumꝰ peccato. quomodo uiuemus in eo: aut ergo agnoscẽ
paruulos inbaptis mate mortuos. eẽ peccato : et fatemini
habuisse cui morerentur originale peccatũ. aut aperte dicite
non eos inmorte xpi baptizatos. cũ baptizarentur in xp̃o
Et apostolum mendatio redarguite dicentem: quicũq

Expanded text:
vos mortuos esse peccato; vivere autem Deo in Christo Jesu. Quibus hoc dicit? evigilasne, et attendis? Eis utique quibus dicebat, Si autem mortui sumus cum Christo. Et qui sunt hi, nisi quibus dixerat, Vetus homo noster simul crucifixus est, ut evacuetur corpus peccati? nisi quibus dixerat, Complantati sumus similitudini mortis ejus? nisi quibus dixerat, Consepulti sumus ergo illi per Baptismum in mortem? Et hoc quibus, vel de quibus dixerat, lege superiora verba, quibus haec cuncta connexa sunt, et invenies: An ignoratis quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus? Et cum hoc diceret, probare quid voluit? Lege adhuc paulo superius, et invenies: Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Aut ergo agnoscite parvulos in Baptismate mortuos esse peccato, et fatemini habuisse cui morerentur originale peccatum: aut aperte dicite non eos in morte Christi baptizatos, cum baptizarentur in Christo; et Apostolum mendacii redarguite, dicentem, Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ita et nos in nouitate uitae ambulemꝰ Si enim conplanta¬
ti fuimꝰ similitudini moras eiꝰ. sed & resurrectionis erimus
Hic sunt et paruuili complantati similitudini mortis eius
hoc enĩ ad oms pertinet. quicũq baptizati sumus in ap̃o
iħu. Hoc scientes qui ꝰ uetus homo nr̃. simul crucifixusẽ
Quorũ uetꝰ homo. nisi quicumq baptirati sumꝰ in xp̃oꝰ
hic itaq agnoscamꝰ & paruulos: quia & ipsos baparatos
nonnegamꝰ in xp̃o Et ut quid simul crucifixus . ẽ. uetus
homo nr̃ : ut euacuetur inquit corpus peccati: ut ultra
nonseruiamꝰ peccato. Propt̃ hoc corpus peccati : misit ds̃
ilum suũ insimilitudine carnis peccati. Qua igitur inpu¬¬
dentia negamus etiã paruulos corpus ahbȩre peccati cũ hoc
quoddicit̃. omniũ sit quicũq baptizatisumꝰ in xp̃o. qui enĩ
nortuus est iustificatus . ẽ apeccato. Si autẽ mortui sumus

Expanded text:
ita et nos in novitate vitae ambulemus. Si enim complantati fuimus similitudini mortis ejus, sed et resurrectionis erimus. Hic sunt et parvuli complantati similitudini mortis ejus. Hoc enim ad omnes pertinet quicumque baptizati sumus in Christo Jesu. Hoc scientes, quia vetus homo noster simul crucifixus est. Quorum vetus homo, nisi quicumque baptizati sumus in Christo? Hic itaque agnoscamus et parvulos, quia et ipsos baptizatos non negamus in Christo. Et utquid simul crucifixus est vetus homo noster? Ut evacuetur, inquit, corpus peccati, ut ultra non serviamus peccato. Propter hoc corpus peccati, misit Deus Filium suum in similitudine carnis peccati . Qua igitur impudentia negamus etiam parvulos corpus habere peccati, cum hoc quod dicit, omnium sit quicumque baptizati sumus in Christo? Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
inquib habundat. tẽporalit̃ moriuntur. in aecnum uie qusi
Et non inquit sicut ꝑ unũ peccantem : ita ẽ & donũ Nans
iudicium quidẽ ex uno in condemnationẽ : grã autẽ exmis
delicts iniustificationem Et unũ quippe illud addã mtioia
trahere potuit : sed grã non hoc unũ tantũ: uerũ etiam olia
quae suꝑ addita sunt peccata deleuit. Si enim obuniusae¬
lictum inquit mors regna  unum: multomagis qui habun¬
dantiam grãe & iustitiae accipiunt. in uita regnabunt
to magis inuita regnabunt qui sine fine regnabunt: quam
mors in eis regnauit qua cum fine regnauit. Itaq sicut¬
tionem : ita & per unius iustificationẽ in omnes homines
adiustificationẽ uitae. Ideo & ibi om̃s ꝙ hic omnes:
quia nemo ad moitẽ nisi ꝑlllum. nemo ad uitam. nisi
ꝑ istum Sicut enim per in oboedientiam unius hom
nis. peccatores constituti sunt multi: ita & per unius obę

Expanded text:
in quibus abundat, temporaliter moriuntur, in aeternum victuri sunt. Et non, inquit, sicut per unum peccantem, ita est et donum. Nam judicium quidem ex uno in condemnationem: gratia autem ex multis delictis in justificationem. Et unum quippe illud ad damnationem trahere potuit: sed gratia non hoc unum tantum, verum etiam plura, quae superaddita sunt peccata delevit. Si enim ob unius delictum, inquit, mors regnavit per unum; multo magis qui abundantiam gratiae et justitiae accipiunt, in vita regnabunt to magis in vita regnabunt, qui sine fine regnabunt; quam mors in eis regnavit, quacondemnationem, ita per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vitae. Ideo et ibi omnes, et hic omnes, quia nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi per istum. Sicut inis peccatorcs constituti sunt multi, ita per oboedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
in fidelit̃ pugnas. Sed uerte oms tete infacies. & contahe
quicquid siue animis siue arte uales. quicũq baptizati sumꝰ
inxp̃o iħu. in morte illius baptizati sumus Ergo uerũ est
nos mortuos. eẽ peccato in morte xp̃i. quae fuit sine peccato
ac ꝑ hoc & maiores & paruuili Neq enĩ illi. & nonisti aut
isti & non illi. sed quicũq baptizati sumus in xp̃o iħu:
in morte illius baptizati sumꝰ. Consepulti ergo sumꝰ illi
perbaptismũ in morte non sine paruulis qm̃ quicumq

Expanded text:
infideliter pugnas. 13. Sed Verte omnes tete in facies, et contrahe infideliter pugnas. 13. Sed Verte omnes tete in facies, et contrahe quidquid Sive animis, sive arte vales: Quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. Ergo verum est nos mortuos esse peccato in morte Christi, quae fuit sine peccato: ac per hoc et majores et parvuli. Neque enim illi et non isti, aut isti et non illi: sed quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus. Consepulti ergo sumus illi per Bap
Abbreviated transcription (Latin):
sectaineis tuis aliquid dicere uidereris. si quantũ sit ut ex ea
natũ necesse sit renasci non reatũ. sit necesse dãnari malũ
un cupiscentiȩ carnis sanctitate mentis cogitare possetis:
Et quid conferat grã. cũ reatũ eiꝰ absoluit. quo faciebat
originalit hominẽ reũ. quando fit in illo plena remissio
peccatorũ: quã uis ipsa remaneat. contraquã regenea
sp̃s concupiscat. autbene usurus hoc malo inminore cea¬
mine. aut usunis omnino in maiore certamine. In est enoi
sensus huius mali dum reluctatur atq cohibetur. Reatus
ille. quisola regeneratione dimitatur. quẽ ad modũ cum
in eẽt. non sentiebatur. ĩta eiꝰ ablatio fide creditur. non cane
uel mente sentitur. Idõ in huiꝰ rei obscuritate tẽ iactas . &
ad uersus ueritatem quae ostendi hominũ maxime carnalũ
sensib non potest. quanto magis ut putas acrit̃. tantomagis

Expanded text:
sectaneis tuis aliquid dicere videreris, si quantum sit ut ex ea sectaneis tuis aliquid dicere videreris, si quantum sit ut ex ea natum necesse sit renasci, non renatum sit necesse damnari malum concupiscentiae carnis, sanctitate mentis cogitare possetis: et quid conferat gratia, cum reatum ejus absolvit, quo faciebat originaliter hominem reum, quando fit in illo plena remissio peccatorum; quamvis ipsa remaneat, contra quam regenerati spiritus concupiscat, aut bene usurus hoc malo in minore certamine, aut omnino non usurus in majore certamine? Inest enim sensus hujus mali, dum reluctatur atque cohibetur. Reatusille, qui sola regeneratione dimittitur, quemadmodum cum inesset non sentiebatur; ita ejus ablatio fide creditur, non carne vel mente sentitur. Ideo in hujus rei obscuritate te jactas, et adversus veritatem quae ostendi hominum maxime carnalium sensibus non potest, quanto magis ut putas acriter, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
toto ex sufflandus esses. si huic exsufflattoni qua princept
mundi & aparuulis eicitur foras. condadic cere uoluis ses
iustra te intorques argumentationib uanis. non ad uersus
it̃ aliter peperit. quã sicut iam nouis ut pariat . contra
cuius uiscera satis acutis telis tibi uideris armatus De iusti¬
ua dĩ contra iustitiã dĩ. de gr̃a dĩ cõntrã grãm dĩ colli¬
gens argumenta. Tunc enim. ẽ dĩ uera iustitia : si graue
iugum superfilios adam. adie exitus de uentre matris eorũ
non sit inuistum. Quomodo autẽ non est in uistũ iuigum
gaue : sinullũ est inparuulis malũ. propt̾ quod iuste iugo
premantrir graui: tunc ẽ. uera dĩ grã si hoc rebus exibeat
quod uerbis sonat. Quomodo autẽ hoc facit. si eum ex sufflat.
in quo nouit non ẽẽ. quod pellat : si eum lauat. in quo nouit
ñeẽ quod abluat: Num quid uel tibi uel quib: libet. con¬

Expanded text:
toto exsufflandus esses, si huic exsufflationi qua princeps toto exsufflandus esses, si huic exsufflationi qua princeps mundi et a parvulis ejicitur foras, contradicere voluisses. Frustra te intorques argumentationibus vanis, non adversus  te aliter peperit, quam sicut jam non vis ut pariat; contra cujus viscera satis acutis telis tibi videris armatus, de justitia Dei contra justitiam Dei, de gratia Dei contra gratiam Dei colligens argumenta. Tunc enim est Dei vera justitia, si grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum non sit injustum. Quomodo autem non est injustum jugum grave, si nullum est in parvulis malum, propter quod juste jugo premantur gravi? Tunc est vera Dei gratia, si hoc rebus exhibeat, quod verbis sonat. Quomodo autem hoc facit, si eum exsufflat in quo novit non esse quod pellat, si eum lavat in quo novit non esse quod abluat? 12. Numquid vel tibi vel quibuslibet con
Abbreviated transcription (Latin):
Tresistis : uerum est. Nam quod dimissuned
Inparente ut trahatur in prole: mins quiden
modis fit sed tamen fit: Et quia modus ipss
non facili racione indagatur: nec sermone explicatur. ab infi¬
adib non creditur. Quib uerbis meis in sidianis mendaciter.
quasi dixerĩ nec racione comprehendi nec sermone explicari.
subahens inde quod dixi. ñ facili siue ratione. siue sermone
qud est nulla quod tũdicis. aliud ẽ non facili. quod ego dixi
siiquid aliud quã calum niosus appares: sed & sinulla ratio¬
ne indagetur. Nullo sermone ex plicetur. uerũ est tamen quod
antiquitus. ueraci fide catholica p̃dicatur. & creditur per
aeclesiã totã: quae filios fideliũ nec ex orcizaret nec ex¬
sufflaret. si non eos depotestate tenebrarũ & aprincipe mor-¬
ais erueret : quod in libro meo cu iuelut respondes. a me po-¬
sitũ ẽ sed id tu commemorare timuisti: tanquã ipse ab orbe

Expanded text:
resistis, verum est: « Nam quod dimissum est resistis, verum est: « Nam quod dimissum est in parente, ut trahatur in prole, miris quidem modis fit, sed tamen fit: et quia modus ipse non facili ratione indagatur, nec sermone explicatur, ab infidelibus non creditur » . Quibus verbis meis insidiaris mendaciter, quasi dixerim, « nec ratione comprehendi, nec sermone explicari; » subtrahens inde quod dixi, « non facili » sive « ratione » sive « sermone. » Aliud est « nulla, » quod tu dicis; aliud est « non facili, » quod ego dixi: ubi quid aliud quam calumniosus appares? Sed etsi nulla ratione indagetur, nullo sermone explicetur: verum tamen est quod antiquitus veraci fide catholica praedicatur et creditur per Ecclesiam totam; quae filios fidelium nec exorcizaret, nec exsufflaret, si non eos de potestate tenebrarum, et a principe mortis erueret; quod in libro meo, cui velut respondes, a me positum est : sed id tu commemorare timuisti, tanquam ipse ab orbe
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere autem dõ unxp̃o iħu Si ergo peccato non moriundur
in xp̃o baptizantur. Quicũq enĩ baptizati sumꝰ inxp̃o
iħu . in morte ipsius baptizati sumus In xp̃o autẽ bapti¬
tantur : peccato ergo moriuntur. Cui peccato quesote.
nisi quod originelẽ traxer̃ : argumentiones hominum
conticescant: dñs nouit cogitationes hominũ. qm̃ uanȩ sunt
Abscon dit haec asapientib: & prudentib et reuelauit
ea paruulis Sitibi xp̃iana fides displic&: apertius con¬
fitere : nã xp̃ianã fidẽ. aliã non potes inuenire. Unus homi
.ẽ ad mortẽ : unꝰ ad uitã Ille tantũ homo. ĩste ds̃ & homo
Per illũ est mundus inimicus factus dõ: peristum mundus
reconciliatus dõ. electus exmundo Si cut enĩ in adam
oms moriuntur : sic in xp̃o omnes uiuificabuntur Sic̃
portauimꝰ imaginẽ terreni: p̃oitemꝰ & imaginẽ eius qui
decȩlo .ẽ. Haet̃ stabilim̃ta fidei xp̃ianȩ : quĩ subuertere
Mnititur stantib eis ipse sub uertitur

Expanded text:
utem Deo in Christo Jesu . Si ergo peccato non moriuntur in Christo baptizantur. Quicumque enim baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. In Christo autem baptizantur, peccato ergo moriuntur. Cui peccato, quaeso te, nisi quod originale traxerunt? Argumentationes hominum conticescant: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Abscondit haec a sapientibus et prudentibus, et revelavit ea parvulis . Si tibi christiana fides displicet, apertius confitere: nam christianam fidem aliam non potes invenire. Unus homo est ad mortem, unus ad vitam. Ille tantum homo, iste Deus et homo. Per illum est mundus inimicus factus Deo: per istum mundus reconciliatur Deo electus ex mundo. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Haec stabilitamenta fidei christianae qui subvertere nititur, stantibus eis ipse subvertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ sit uita a et̃na. p̃ter regnũ dĩ. an uita ęt̃na pͥuandi
sunt in nocentes : tot imagines dĩ. ac perhoc aet̾na morte
plactende. Si autẽ hoc dicere non audetis qm̃ uniuersalit̾.
prolata sententia. ẽ. Nisi quis renatus fuent ex aqua & spũ
non potest intrare in regnumdĩ : eadẽ uos uniuersitas compmit
inxp̃o: qm̃ in morte ipsius baptizaritur peccato moriuntur
ide enĩ conexa sunt ista sequentia: cũ superius dictũ eã qui
nortu sumus peccato. quomodo uiuemus in eo: Nã uelut quȩ-¬
unetur. quid ẽ. mori peccato. an ignoratis inquit qm̃ quicũq bap¬
urati sumꝰ in xp̃o iħu in morte illius. bapatatisumus : Hinc
probatis quod supra dixertit . si mortui sumꝰ peccato quomo do
uiuemus in eo: ut qui non se ignorarent in morte xp̃i baptizatos
ũ baptizarentur in xp̃o. scirent etiam se mortuos . eẽ peccato.

Expanded text:
utrum sit vita aeterna praeter regnum Dei, an vita aeterna privandi utrum sit vita aeterna praeter regnum Dei, an vita aeterna privandi sint, innocentes tot imagines Dei, ac per hoc aeterna morte plectendae? Si autem hoc dicere non audetis, quoniam universaliter prolata sententia est, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest intrare iam in morte ipsius baptizantur, peccato moriuntur. Inde enim connexa sunt ista sequentia, cum superius dictum esset, Qui mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Nam velut quaereretur, quid est mori peccato? An ignoratis, inquit, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus? Hinc probans quod supra dixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? ut qui se non ignorarent in morte Christi baptizatos, cum baptizarentur in Christo, scirent etiam se mortuos esse peccato;
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m dnm nr̃m: Quid ergo dicimꝰ inquit. permane.¬
bimꝰ inpeccato ut grã habundẽt: absit:. Quid enĩ presti¬
tit grã. si permanendum est inpeccato: deniq sequitur
& dicit. Qui mortui sumus peccato. quomodo uiuemus
in eo: Hinc nunc diligenter adtende . & quod sequitur
ut intelligas : intentꝰ ausculta Cũ dixiss& qui mortui
sumꝰ peccãto quomodo uiuemꝰ in eo: an ignoracis inquls
qm̃ quicũq baptizati sumꝰ in xp̃o iħu. in morte illius bap¬
aiati sumꝰ: Hic sunt paruuli qui baptizantur an non sunt
iius baptizantur paruuli Sed qm̃ uerũ dicit apłs: nulli
melliguntur excepti. Nam si desolis maiorib dictũ putatis
qui iã utuntur libero arbitrio. cũ dicat. ille quicũq frustta uõs
get dominica illa sententia: nisi quis renatꝰ fuerit. ex aqua
e spu Habetis enĩ magnum compendiũ: asseuerate & hoc
desolis maiorib dictum. Nequaquã paruulos ista generalitate
uncludi. Et quid uobis . ẽ. dequestione baptismãtis laborare.

Expanded text:
m nostrum. 10. Quid ergo dicemus, inquit? permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Absit. Quid enim praestitit gratia, si permanendum est in peccato? Denique sequitur et dicit: Qui mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Hinc nunc diligenter attende, et quod sequitur ut intelligas intentus ausculta. Cum dixisset, Qui mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? An ignoratis, inquit, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Hic sunt parvuli qui baptizantur, an non sunt? illius baptizantur parvuli. Sed quoniam verum dicit Apostolus, nulli intelliguntur excepti. Nam si de solis majoribus dictum putatis, qui jam utuntur libero arbitrio, cum dicat ille, Quicumque; frustra vos terret dominica illa sententia, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. Habetis enim magnum compendium: asseverate et hoc de solis majoribus dictum, nequaquam parvulos ista generalitate concludi. Et quid vobis est de quaestione Baptismatis laborare,
Abbreviated transcription (Latin):
in posteros transmittere : quod ipsi minime habuerunit
atus tamen gignitur. & quod iam non est in hominc
trahitur in hominis semine: nec obaliud credendunt̃
antiquis patrib hoc diuinitus fuis se p̃ceptũ: ut ocaus
die circũ derent paruulos. ad significan dam regeneratio¬
nem quaefit in xp̃o: qui post diem septimũ sabbati quo
die iacuit in sepulcro. traditus propt̾ delicta nrã. sequent iq
octauo in ebdomadi b die resurrexit. ꝓpt̾ iustificationẽñ

Expanded text:
in posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt. atus tamen gignitur, et quod jam non est in homine, trahitur in hominis semine? Nec ob aliud credendum est, antiquis patribus hoc divinitus fuisse praeceptum, ut octavo die circumciderent parvulos ad significandam regenerationem quae fit in Christo, qui post diem septimum sabbati, quo die jacuit in sepulcro, traditus propter delicta nostra, sequenti, id est, octavo in hebdomadibus die resurrexit propter justificationem
Abbreviated transcription (Latin):
te potuit p̃terire: Aut si p̃terire non potuit: miror quurte non
correxerit: sitam̃ apud te aliquid ualet iohannis auctoritas
A ut si illo sermone ꝑlecto. eoq loco eiꝰ quem commemoraturus sum
cognito atq perspecto. in opinione tua manendum putasti. ut quid
inde uerba qualib& inscruisti. operituo. Anforte ut nos tõtumlege
commoneres. & inuenire unde tuas deprehenderemus & conuinceremꝰ
insidias.o Quid enim apertius quam id quod ibi dixit. uenit semel
xp̃c. & paternis nos cautionibus inuenit adstrictos. quas conseripsit
adam. Ille iniciumobligationis ostendit: peccatis nris fenus
accreuit Audisne hominem infide catholica & eruditum & eru¬
dientem. distinguentem depitum paterni cyrographi. quod here¬
ditarium nobis inhesit ab eis debitis. quorum ꝑ nr̃a peccata fenus
accreuit.o Audis quid paruulis relaxetur inbaptismo. qui ñdũ
propria debita contraxerunt. Nec tamen a paterno ciro grapho

Expanded text:
te potuit praeterire: aut si praeterire non potuit, miror cur te non te potuit praeterire: aut si praeterire non potuit, miror cur te non correxerit; si tamen aliquid apud te valet Joannis auctoritas. Aut si illo sermone perlecto, eoque loco ejus quem commemoraturus sum, cognito atque perspecto, in opinione tua manendum putasti; utquid inde verba quaelibet inseruisti operi tuo? An forte ut nos totum legere commoneres, et invenire unde tuas deprehenderemus et convinceremus insidias? Quid enim apertius, quam id quod ibi dixit, « Venit semel Christus, et paternis nos cautionibus invenit astrictos, quas conscripsit Adam. Ille initium obligationis ostendit, peccatis nostris fenus accrevit »  Homilia ad Neophytos ? Audisne hominem in fide catholica et cruditum et erudientem, distinguentem debitum paterni chirographi, quod haereditarium nobis inhaccrevit? Audis quid parvulis relaxetur in baptismo, qui nondum propria debita contraxerunt, nec tamen a paterno chirographo
Abbreviated transcription (Latin):
xiss&. Nempe. manifestum est scm̃ iohannem hac dis¬
putatione monstrasse : illud quod ꝑ unum hominẽm
ingressum ẽ: commune omnib hominib factũ ẽẽ.
peccatum. Quando quidem omnib: terror communis
est bestiarum : quȩ utiq nec infantib parcunt. Quos
profecto secundum istum tractatum ioħis nullomodo
lederent siue terrẽrent: nsi eẽnt ueteris illius
peccati obligatione constricti. Dic iuliane. dic &iã
istum. Quid enim iam dubitas dicere manichrũ. qui tantã
naturȩ. cuius innocentiaam defenditis fecit in iuriam.
et pro pagationem damnationis asseruit᷑ : Immo uero cohibe. teipsum:
siquid tibiest sanabilis mentis et corrige: & aliquando intellege
quomodo potuerit dicere iohannes paruulos non habere peccata:
Non quod peccato primorum hominum non teneantur obstrita:
sed quod sua nulla cõmiserint: Ethoc quidem in eadem ipsa omelia.
sitotam legisses inuenire potusti. aut silegisti: nescio que madmodu

Expanded text:
sim. Nempe manifestum est, sanctum Joannem hac dissim. Nempe manifestum est, sanctum Joannem hac disputatione monstrasse, illud quod per unum hominem ingressum est, commune omnibus factum esse peccatum, quandoquidem omnibus terror communis est bestiarum: quae utique nec infantibus parcunt; quos profecto, secundum istum tractatum Joannis, nullo modo laederent, sive terrerent nisi essent veteris illius peccati obligatione constricti. 26. Dic, Juliane, dic etiam istum quid enim jam dubitas dicere? Manichaeum, qui tantam naturae, cujus innocentiam defenditis, fecit injuriam, et propagationem damnationis asseruit. Imo vero cohibe te ipsum, si quid tibi est sanabilis mentis, et corrige; et aliquando intellige, quomodo potuerit dicere Joannes, parvulos non habere peccata; non quod peccato primorum hominum non teneantur obstricti, sed quod sua nulla commiserint. Et hoc quidem in eadem ipsa homilia, si totam legisses, invenire potuisti: aut si legisti, nescio quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
terribiles bestice: Secundum aliud isto manifestius:
quae fuit ad mulierem ꝑ serpentem disputatio. Siem̃
essent terribiles hominibus bestite : non utiq mulier uiso
serpente mansiss&. non accepiss& consiliũ. noneicũ tanta
sermoc inaretur fiducia. sed statim ad ipsum & expauiss&. &
resiluiss& aispectum. Nunc autem: & disputat & nontim&
Uondum enim erat timor iste: sed quia peccatũ ingressumẽ.
ablata sunt ea quȩ honoris erant. Itemq post paululum.
Qucadiu quidem inquit habebat addm̃ fiduciam: terri¬
bilis bestus erat. Sed quia offendit: extremos &i am
conseruorum suorum iam patu&. Quod si hoc non: inquit
tumihi ostende ante peccatum quod terribileserant
hominib bestiȩ : sed non habebis. Si autem post tanta
ingressus ÷ timor: & hoc tutelȩ dm̃ ÷. Si enim mandato
quod datum ÷ moto ab homine & soluto. honor qui ei
dacus erat & dõ mansiss& in mobilis: non facile resurre

Expanded text:
terribiles bestiae; secundum aliud isto manifestius, terribiles bestiae; secundum aliud isto manifestius, quae fuit ad mulierem per serpentem disputatio. Si enim essent terribiles hominibus bestiae, non utique mulier viso serpente mansisset; non accepisset consilium, non ei cum tanta sermocinaretur fiducia, sed statim ad ipsum et expavisset et resiluisset aspectum: nunc autem et disputat, et non timet. Nondum enim erat timor iste: sed quia peccatum ingressum est, ablata sunt ea quae honoris erant. » Itemque post paululum: « Quamdiu quidem, » inquit, « habebat ad Deum fiduciam, terribilis bestiis erat; sed quia offendit, extremos etiam conservorum suorum jam pavet. Quod si hoc non est, » inquit: « tu mihi ostende, ante peccatum quod terribiles erant hominibus bestiae: sed non habebis. Si autem post tanta ingressus est timor; et hoc tutelae Domini est. Si enim mandato quod datum est, moto ab homine et soluto, honor qui ei datus erat a Deo, mansisset immobilis, non facile resurre
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quodam huiusmodi questionem. cur bestię uel
ledant homines uel interimant. cum sententia. mͥam festa
sit . qua eas homini subdidit. ut earum habeat potestatem:
Quam questionem sic soluit: ut dicat ante peccatũ omnes
bestias homini fuisse subiectas: quod autem nunc hominib
nocent: poenam prim eẽ peccati Prolixa tractatio est: ideo
hiuc operi non ame inseritur. Sed tamen aliquid inde opor¬
t& ut ponam. Timemus in quit bestias & pauemus: non
contradico. Et a principatu decidimus. & hoc dico &iam
ipse sed non hoc ostendit legem dĩ ẽẽ mendacem. Ab initio
enim non itt res erant dispositȩ. sed timebant. & treme¬
bant. & subiciebantur dño Et qm̃ a fiducia decidimus.
profecto & abhonore. Unde hoc manifestum est. adduxit
bestias ad adam uidere quid eas uocar&. & non resiliit
adam tamquam timens Et paiulopost. Hoc unum
inquit signum. quod non fuerint homini abinitio

Expanded text:
sermone quodam hujusmodi quaestionem, cur bestiae vel sermone quodam hujusmodi quaestionem, cur bestiae vel laedant homines, vel interimant, cum sententia Domini manifesta sit, qua eas homini subdidit, ut earum habeat potestatem . Quam quaestionem sic solvit, ut dicat, ante peccatum omnes bestias homini fuisse subjectas; quod autem nunc hominibus nocent, poenam primi esse peccati. Prolixa tractatio est, ideo huic operi non a me inseritur: sed aliquid tamen inde oportet ut ponam. « Timemus, » inquit, « bestias, et pavemus: non contradico. Et a principatu decidimus: et hoc dico ipse etiam. Sed non hoc ostendit legem Dei esse mendacem: ab initio enim non ita res erant dispositae; sed timebant, et tremebant, et subjiciebantur domino. Et quoniam a fiducia decidimus, profecto et ab honore. Unde hoc manifestum est? Adduxit bestias ad Adam, videre quid eas vocaret, et non resiluit Adam tanquam timens. » Et paulo post: « Hoc unum, » inquit, « signum, quod non fuerint homini ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: ad olympiam scribens. Quando enim ad am
peccauit inquit illud graue peccatum. & omne genus
hominum in commune dampnauit: de merore pęncs
luebat. Item de resuscitatione lazari: Nebat xp̃c
inquit. cur usq ad hoc mortalitas deliquiss&. ut
discussa de perhennitatibus inferos ad amar&. flebat
ad ista respondes: Si adam grande peccato suo
omne genus humanum in commune dampnauit.
numquid nisi dampnatus paruulus nascitur: Et per quem
dicitur. excussa de perhemutatibus mortalitas inferos ad amasse.
quis mortelium non adistam culyam casumq pertineat. quo
cecidit primus homo de uitȩ perhenitate. quam si non
peccar& acceperat: Si diabolus omnes quimmortales. ẽẽ.
põterant fecit eẽ moretles. unde &iam paruuli moriuntur.
si ob noxii peccato primi illius hominis non sunt: Numquid
ergo nisi ꝑ eum in quo omnes uiuificabuntur. &iam pariuili
de regno mortis eruuntur: Tractat idem iohannes in

Expanded text:
dicat. Ad Olympiam scribens: « Quando enim Adam dicat. Ad Olympiam scribens: « Quando enim Adam peccavit, » inquit, « illud grande peccatum, et omne genus hominum in commune damnavit, de moerore poenas luebat. » Item de resuscitatione Lazari: « Flebat Christus, » inquit, « cur usque ad hoc mortalitas deliquisset, ut excussa de perennitatibus inferos adamaret. Flebat ad ista respondes? Si Adam grandi peccato suo omne genus humanum in commune damnavit, numquid nisi damnatus parvulus nascitur? Et per quem,zaro dicitur excussa de perennitatibus mortalitas inferos adamasse; quis mortalium non ad istam culpam casumque pertineat, quo cecidit primus homo de vitae perennitate, quam si non peccaret acceperat? Si diabolus omnes qui immortales esse poterant, fecit esse mortales; unde etiam parvuli moriuntur, si obnoxii peccato primi illius hominis non sunt? Numquid ergo, nisi per eum in quo omnes vivificabuntur, etiam parvuli de regno mortis eruuntur? 25. Tractat idem Joannes in
Abbreviated transcription (Latin):
coep̃orum tuorum. se arbitratur percellere & euacuare
sentencias: Quod si uere tale aliquid inueniss&. & quod
ipse sencit. te sentire clariuss&: numquam te unum pace
dt qua num quam fides xpĩana. & aecclesia catholica
uariauit. Sed cibsit ut tu aliud sãperes: & in ea tam
precipuus eminẽres. Dic ergo &tu aliquid unde iste
uuens confundatur. & reuereatur: qui quẽrit maculã
meam. & ignosce michi. quia cum illi de hac re quid
sententias de monstrauero: quesiturus est & tuam Dicie
enm sensum eẽ manicheum. credere paruulos indigen¬
tes esse xp̃i liberacoris auxilio. ut a dampnatione liberent᷑.
qua ex peccato primi hominis obligati sunt. Ac per hoc
cum ce hoc sentire cognouerit: aut̾ ipse se corrig& ab
errore pelagii: aut & tibi crimen obici& manichei.
Sedut conferamus ei uerum beneficium: falsum eius
non curemus obprobrium. Audi iam iuligne: quid
&iam iohannes cum cęteris catholicis doctoribus

Expanded text:
coepiscoporum tuorum se arbitratur percellere et evacuare coepiscoporum tuorum se arbitratur percellere et evacuare sententias. Quod si vere tale aliquid invenisset, et quod ipse sentit, te sentire claruisset; nunquam te unum, pace de qua nunquam fides christiana et Ecclesia catholica variavit. Sed absit ut tu aliud saperes, et in ea tam praecipuus emineres. Dic ergo et tu aliquid, unde iste juvenis confundatur et revereatur, quia quaerit maculam meam; et ignosce mihi, quia cum illi de hac re quid sentias demonstravero, quaesiturus est et tuam. Dicit enim sensum esse Manichaeum, credere parvulos indigentes esse Christi liberatoris auxilio, ut a damnatione liberentur, qua ex peccato primi hominis obligati sunt. Ac per hoc cum te hoc sentire cognoverit, aut ipse se corriget ab errore Pelagii, aut et tibi crimen objiciet Manichaei. Sed ut conferamus ei verum beneficium, falsum ejus non curemus opprobrium. 24. Audi jam, Juliane, quid etiam Joannes cum caeteris catholicis doctoribus