comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go Notbertus comes filius magni Pichardi. gr̃a dei durx &
princeps nornamorum: rtddo sco aichaeli altare siuum cum coto
monasterio. quod predecessores mei sibi hactenus uindicauerant.
Beddo autem illud tali conditione: ut quetumq afidelib poplis
ibi deo & s cͥo aichaeli fuerint oblata. monachi ibidem deo serui¬
entes omnino habeant. teneant. & possideant. in loci utilitate: nec
ultenus ueniat incustodia cericorum aut laicorum. nisi abbatis
& monachorum. Et hoc facio pro remedio animarum parentum
meorum. patris & matris. fratrum & sororum: & mea. Concedo etiam
derebus quas ad proprios usus iure hereditario possidebam. & inusus
seruorun dei ineodem loco Sc̃i MICHAELIS archangl̃i seruientium sollem¬
pniter transfundo. id est medietatem insule quae dicitur Greneros adin¬
tegrum. & ex altera medietate quam quidam fidelis noster nomine Nigeli-
in beneficio tenet omnes consuetudines quas in meos usus retinebam

Expanded text:
GO ROTBERTUS COMES FILIUS MAGNI RICHARDI, GRATIA DEI DUX et princeps Normannorum, reddo Sancto Michaeli altare suum cum toto monasterio quod predecessores mei sibi hactenus vindicaverant. Reddo autem illud tali conditione, ut quæcumque a fidelibus populis ibi Deo et Sancto Michaeli fuerint oblata, monachi ibidem Deo servientes omnino habeant, teneant et possideant in loci utilitate, nec ulterius veniat in custodia clericorum aut laicorum, nisi abbatis et monachorum. Et hoc facio, pro remedio animarum parentum meorum, patris et matris, fratrum et sororum et mea. Concedo etiam de rebus quas ad proprios usus jure hereditario possidebam, et in usus servorum Dei ipsi in eodem loco Sancti Michaelis archangeli servientium sollempniter transfundo, id est medietatem insulæ quæ dicitur Greneroy ad integrum, et ex altara medietate quam quidam fidelis noster, nomine Nigellus, in benefitio tenet, omnes consuetudines quas in meos usus retinebam,
Abbreviated transcription (Latin):
tie mee gĩa di patrocinante ꝓmetui. In suꝑ autem patrem icum &
matrem & frem & omnes parentes meos & omnes coadiutores meos
ab solucre pecii: quod &e ipsi libenter secerunt Deniq ipsi mona¬
chi obrecordationem & memoriam futurorum intestimonium utiq
uitorum: de caritate beati archangł̃i mͥ .x.u. solidos. & Notb̃to auun¬
culo meo quinq soł dederunt. Siquis autem heredum meorum hu¬
ic donationi immo redditiom contaire uoluerit cumdathan &
abiron quos terra uiuos absorbuit. & cum iuda traditore domini
sit ꝑpetue addictus maledictioni nsi citius resipuerit. Uerumpta¬
menut hoc ratum & in conuulsum ꝑmaneat. manu mea sacro scẽ
crucis signo confirmare studui: ad hibitis utrobiq testibus quoꝵꝰ
istasunt nomina. Nocb̾tꝰ degrent̃. Petrus deuerdun. Padulłꝰ. lericꝰ
hugo. testa. Sanuualus. & plures alii.

Expanded text:
tie mee gratia Dei patrocinante promerui. Insuper autem patrem meum et tie mee gratia Dei patrocinante promerui. Insuper autem patrem meum et matrem et fratrem et omnes parentes meos et omnes coadjutores meos absolvere pecii quod et ipsi libenter fecerunt. Denique ipsi monachi ob recordationem et memoriam futurorum in testimonium utique virorum de caritate beati archangeli michi xv. solidos et Rotberto avunculo meo quinque solidos dederunt. Si quis autem heredum meorum huic donationi immo redditioni contraire voluerit cum Dathan et Abiron quos terra vivos absorbuit et cum Juda traditore Domini sit perpetue addictus maledictioni nisi citius resipuerit. Verumptamen ut hoc ratum et inconculsum permaneat manu mea sacro sancte Crucis signo confirmare studui adhibitis utrobique testibus quorum ista sunt nomina : Rotbertus de Grentais, Petrus de Verdun, Radulfus clericus  pulcra barba, Hugo Testa, Sanuualus et plures alii.
Abbreviated transcription (Latin):
do. hanc tamen terram pater neus Potb̃tus calumpni auerat e ꝑmul¬
tos annos ex communi catus usq ad obitum suum possedit. tandem
insemet reuersus uiamq uniuerse catnis se iturum intelligens. qđ
male & nequiter egerat emendare festinans: quibus dam monachis
quiibi presto adeiant prefatam tenam reddidit & hoc filio suo
fñ meo concedere fecit: &e ꝓhoc terre tumulationem ꝓmetuit. It gͥ
tenebrosi baratti ꝑpetuos euadere possem ctuciatus. atq incelesti
gła anglicis merear aduingi ciuibus. hanc redditionem publice in
conspectu tocius capituli coram multis testibus tam cdericis quam
laicis ꝑbrachium sc̃i autb̃ti ꝓpri manu mea gratulabundus suꝑ sacra¬
tissimim altare beati archangl̃i michaelis posui. deinde ante altare
nudus interram ꝓstratus. ac uirgarum uerbere nudus disciplinatus.
ab pͥore &e monachis indulgentiam & ab solutionem huus insipien¬

Expanded text:
do. Hanc tamen terram pater meus Rotbertus calumpniaverat et per muldo. Hanc tamen terram pater meus Rotbertus calumpniaverat et per multos annos excommunicatus usque ad obitum suum possedit tandem in semet reversus viamque universe carnis se iturum intelligens quod male et nequiter egerat emendare festinans quibusdam monachis qui ibi presto aderant prefatam terram reddidit et hoc filio suo fratri meo concedere fecit et pro hoc terre tumulationem promeruit. Ut igitur tenebrosi baratri perpetuos evadere possem cruciatus atque in celesti gloria angelicis merear adjungi civibus hanc redditionem publice in conspectu tocius capituli coram multis testibus tam clericis quam laicis per brachium Sancti Autberti propria manu mea gratulabundus super sacratissimum altare Beati Archangeli Michaelis posui. Deinde ante altare nudus in terram prostratus ac virgarum verbere nudus disciplinatus ab priore et monachis indulgentiam et absolutionem hujus insipien
Abbreviated transcription (Latin):
¶NAL sit omnibus tam futuris quam presentibus
monachis in hoc loco degentibus quodego Richardus filius Rotb̃i
malmarche multum ꝑ hortescens obpecatorum meorum enormitatem
ȩterni incendii gehennam iniquis & sceleratis sine fine preparatam.
at gaudia celestis patrie fidelibus ꝓmisa oppido desiderans ꝓre-
demptione & saluatione anime mee. nec non patris & matris mee.
& fr̃is. & omnium antecessorum meorum ab solutione. quandam ter¬
ram de molendino magno in insula uidelicet deguernereio scini
chaelis ꝓpriam. hominem scilicet unum cum toto tenore interra &
inuiridario uno. consilio a uunculi mei Nocb̃ti de grentais & quo¬
rumdam amicorum meorum iuste recteq consulentium. eandem ter¬
ram quam iniuste calumpniabam & tenebam ꝓqua eciam multoci¬
ens ex communicatus & interdictus fueram: do & sc̃o mrichaeli ar¬
changl̃o de monte & monachis inibi die noctuq ap̃o domino ser¬
uientibus. in bona pace liberam & quietam dimito. reddo. & conce¬

Expanded text:
 sit omnibus tam futuris quam presentibus monachis in hoc loco degentibus quod ego Richardus filius Rotberti Malmarche multum perhorrescens ob peccatorum meorum enormitatem eterni incendii gehennam iniquis et sceleratis sine fine preparatam atque gaudia celestis patrie fidelibus promissa oppido desiderans pro redemptione et salvatione anime mee necnon patris et matris mee et fratris et omnium antecessorum meorum absolutione quandam terram de molendino magno in insula videlicet de Guernereio Sancti Michaelis propriam, hominem scilicet unum cum toto tenore in terra et in viridario uno consilio avunculi mei Rotberti de Grentais et quorumdam amicorum meorum juste recteque consulentium eandem terram quam injuste calumpniabam et tenebam, pro qua etiam multociens excommunicatus et interdictus fueram, Deo et Sancto Michaeli Archangelo de Monte et monachis inibi die noctuque Christo domino servientibus in bona pace liberam et quietam dimitto, reddo et conce
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria. Sed quia hic locus nutu dĩ futuro parabatur nuraculo.
sc̃iq sin archangs̃i uenerationi: mare quod longe distabat paulatim
assurgens. omnem silue illius magnitudinem uirtute complanauit¬
sua. & in arenȩ suȩ formam cuncta redegit: prebens iter populo terrae.
ut enarrent mirabilia d̃i. Lam uero ad illud ueniendum est: qualiter

Expanded text:
necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta redegit, praebens iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dei. Jam vero ad illud veniendum est, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
uotis populis bis indie desideratum iter prebet: beati petentib
limina archangł̃i MICHAELIS. Prefatus locus sicut aueracib cog¬
noscere potuimus narratorib opacissima claudebatur silua.¬
longe ab oceam ut estiatur estu milib distans sex: abtissima
prebens latibula ferarum. Et quiasecretiora cęli ꝑ contemplatio¬
nis subtilitatem rimari uolentib gratissima esse solent remoti¬
ora heremi loca: inibi olim in habitasse comꝑimus monachos.
ubi etiam nunc due extant eccl̃ie. priscorum manu constructe. Nam ip¬
si monachi ibidem domino seruientes. dispensatione. cuncta regentis di
taliter eis ferente auxilium. Ut enim illis sine quo humana non potest
exigi uita de erat uictus: fumo signifero discuirente altaq cȩli peten¬
te. onerabat asellum dapib dilectione uera farcitis: sicq duce in uisi¬
bili preuio ꝑ loca ibat inuia ac redibat. ferens d omini iussa. illisq

Expanded text:
votis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus votis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archangeli Michaelis, qui primum locus, sicut a veracibus cognoscere potuimus narratoribus, opacissima silva claudebatur longe ab Oceani ut aestimatur aestu millibus distans sex, altissima praebens latibula ferarum. Et quia secretiora coeli per contemplationem subtilitatis rimari volentibus gratissima esse solent remotiora eremi loca, inibi olim inhabitasse comperimus monachos, ubi etiam usque nunc duae exstant ecclesiae priscorum manu constructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispensatione cuncta regentis Dei  Beauvoir  taliter eis ferente auxilio. Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque
Abbreviated transcription (Latin):
Hic igitur locus: tumba uocitatur ab inco¬
lis. Qui inmorem tumuli quasi abarenis emergens: in altum i
spatio ducentorum cubitorum porrigitur. Oceano unqdiq cinctus lo¬
cus. angustum admirabilis insulȩ prebet spatiumn: inter Uostia situs.
ubi immergunt se mari flumina segia necnon & sentina: prebens
dine uero ac latitudine aradice qua prominet: non multum distat
ut comcitur abeo oꝑe quo saluatum immo seruatum est humani
generis incrementum. Qui ab abrincatensi urbe sex distans mili¬
bus: occasum ꝓspectans. abrincatensem pagum dirimit abrutan¬
nia. Nulla ibi exerceri ualet actio mundialis. Lis solis congrius
extat locus. qui xp̃m sedulo uenerari disponunt: & hos suscipit. qͦs
adethera ardens uirtutum amor euehit. Copia tantum piscium
ibidem repperitur: quȩ plerunq fluminum marisq infusione con¬
geritur. Procul uero cernentibus: nil fore aliud quam spatiosa que¬
dam. immo speciosa turris uidetur. Sed & mare recessu suo de¬

Expanded text:
Hic igitur locus Tumba vocitatur ab incolis, ideo quod in morem tumuli quasi ab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigitur, Oceano undique mari cinctus locus, angustum admirabilis insulae praebet spatium inter ostia situs, ubi immergunt se mari flumina Segia  Al., Sei; vulgo Sée, nedine vero ac latitudine a radice qua prominet non multum distat ut conjicitur ab eo opere quo salvatum, imo servatum est humani generis incrementum  Id est, arca Noemi. Qui ab Abrincatensi urbe  Avranches  sex distans millibus, occasum prospectans, Abrincatensem pagum dirimit a Britannia. Nulla ibi exerceri valet actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui Christum sedule venerari disponunt: et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, quae plerumque fluminum marisque infusione congeritur. Procul vero cernentibus nihil aliud fore quam spatiosa quaedam, imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo de
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ thei. durandꝰ prefetus torineĩ nepos eius. Ric̃ defornels. hugo male herbe salii.
cenom̃. quos habebat in orto ansgeriĩ. quem ipse inuadiauerat. Undecim soł. int̾ra
rainier. quam similit̾ ipse durandus inuadiauerat. Et limisit donum. et omne te¬
ementũ asconi laumacor. et ex heretlitate sua dimidiũ quarteriũ frum̃ti. do
demanu uitalis filũ galan. et terram dominũ sc̃i michaelis. que est uxta nemus. et omiã alia
dominia beati michaelis ex se zomnibus sius uire iutando dimisit. nili p̃abbatem. siue per
Rainalduscanis. Genchardus filius ipłius durandi. laici.

Expanded text:
 Guillelmus filius Mathei, Durandus prefectus Torineii nepos ejus, Ricardus de Fornels, Hugo Male Herbe, et alii  Guillelmus filius Mathei, Durandus prefectus Torineii nepos ejus, Ricardus de Fornels, Hugo Male Herbe, et alii  cenomannensium quos habebat in orto Ansgerii, quem ipse invadiaverat, undecim solidos in terra Rainier, quam similiter ipse Durandus invadiaverat. Et dimisit donum et omne tenementum Asconi Laumacor, et ex hereditate sua dimidium quarterium frumenti ad Belveer, de manu Vitalis filii Galan, et terram dominii Sancti Michaelis que est juxta nemus, et omnia alia dominia Beati Michaelis ex se et omnibus suis jure jurando dimisit, nisi per abbatem sive per Rainaldus Canis, Genchardus filius ipsius Durandi, laici.
Abbreviated transcription (Latin):
et Rotb̃to abbe. Ric̃ ꝓhilipo. Ioħ. Guilł. archidiãc constanciesis. Petrus de scã susanna
Guilł. desc̃o pancͣcio. Guilł. deuendun. Thoma deleixax. Et aliis multis renunciauit
calunnie quã supͣ decimam debelfegerei faciebat. Et fuit recognitũ qđ terra debelfe¬
gerei erat de parrochia scĩ pancracii. nõ de parrochia Anschitilulle
Codemanno Rotbtꝰ prb̾r debreueineio. calũpnians decimam terre que est in confinio
parrochiarũ clonni iohannis : beureneii. de qua Rotb̃tus abbas. antea cũ ipĩo et frẽ eiꝰ
Notgerio tisone finierat. Causa cetidit incuria baiocensi. et remansit decimd eccłie
donni iohannis.
odem anno p̾rbr debritecoluilla similiter calunniabatur quandã partem
ut siuellet eam ꝓbitre esse desua parrochia: illam haberet. sinautẽ: ipsi probarent eã
esse desua. idem p̾rb̃r utrumq renuit. ⁊ ideo iudicio curie: causa cecidit. F. Ric deuall.

Expanded text:
o, archidiaconis Constanciensibus, Petro de Sancta Susanna, Guillelmo de Sancto Pancracio, Guillelmo de Verdun, Thoma de Leixax, et aliis multis, renunciavit calunnie quam supra decimam de Belfegerei faciebat. Et fuit recognitum quod terra de Belfegerei erat de parrochia Sancti Pancracii, non de parrochia Anschitilvilleodem anno, Rotbertus presbiter de Brevineio, calumpnians decimam terre que est in confinio parrochiarum Donni Johannis et Bevreneii, de qua Rotbertus abbas antea cum ipso et fratre ejus Rotgerio Tisone finierat, causa cecidit in curia Baiocensi, et remansit decima ecclesie Donni Johannis.odem anno, presbiter de Britecolvilla similiter calunniabatur quandam partem ut si vellet eam probare esse de sua parrochia, illam haberet ; sin autem, ipsi probarent eam esse de sua ; idem presbiter utrumque renuit, et ideo judicio curie causa cecidit. Testes : Ricard
Abbreviated transcription (Latin):
res sui semper habuerant. Ueniente autem die constituta Rot̾õto abbe. constancias: et
dencis prelietis psentibus. et olmundo ao uocato et dño iliꝰ eclie nepol s austidi. fr̃ soosum cletica
cum Badult demusca. nec ueniret. ner legatum. nei exonnium prose micteret denci prelieli cecliam.

Expanded text:
res sui semper habuerant. Veniente autem die constituta, Rotberto abbate Constancias et res sui semper habuerant. Veniente autem die constituta, Rotberto abbate Constancias et clericis predictis presentibus, et Osmundo advocato et domino illius ecclesie, nepcum Radulfus de Musca nec veniret, nec legatum nec exonnium pro se mitteret, clerici predicti ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
in monasteriũ beati michaelis obtulerunt eclesiam de maini drogonis quam habebam inele¬
molinam et que erat in patmonio eorum. Rotb̾to abb̃i. Predictus autem abbas illam nolens
nil̃i honeste et scd̃m ordinem suscipere. ꝑrent constanciał. crim cdericis illis et indicauit Ric ep̃o
quomͦ reqiurerent monachatum et dedono eccł̃ie. Ille autem responclit qđ Radꝰ demꝰca
dominꝰ lliꝰ uille psentacionem p̾rbͥi inilla eccłia clamabat. unde episcopꝰ uis̃it eum ueni¬
it constancias. inctastino natiuitatĩ beate mare ad ostendendũ. quid inuilla eccłia clamare
ante predituim uero diem olmundꝰ filꝰ sit̃ uale etheres cũ bad dinusia retimnete aual
garbai decine duarum partium uille. namille habebat luas partel uille illiꝰ. p̃dictus uero
osinundus: tertiam. et in illa tertia erat eccłia. hic inꝙ̃osmundũ incuriaregis apud arreũ
diiationauit sacramento legalium hominũ p̃sentationẽ pr̃bi. et cluas garbas sicut antecesso¬

Expanded text:
in monasterium beati Michaelis, obtulerunt ecclesiam de Mainil Drogonis, quam habebant in elemosinam, et que erat in patrimonio eorum, Rotberto abbati. Predictus autem abbas, illam nolens nisi honeste et secundum ordinem suscipere, perrexit Constancias, cum clericis illis, et indicavit Ricardo episcopo quomodo requirerent monachatum et de dono ecclesie. Ille autem respondit quod Radulfus de Musca, dominus illius ville, presentacionem presbiteri in illa ecclesia clamabat, unde episcopus jussit eum venire Constancias, in crastino Nativitatis Beate Marie, ad ostendendum quid in illa ecclesia clamaret. Ante predictum vero diegarbas decime duarum partium ville, nam ille habebat duas partes ville illius, predictus vero Osmundus terciam, et in illa tercia erat ecclesia, hic inquam Osmundus, in curia regis, apud Warreium, disrationavit sacramento legalium hominum presentationem presbiteri et duas garbas, sicut antecesso
Abbreviated transcription (Latin):
conting̃e yideliꝰ ut ex mon asbuẽ quꝰꝙgͣ posesionib uł etiam ꝑ uenditionẽ ila sub¬
lexent᷑ nol camt᷑ ex incuitit edritatis uecessarium xob locut commodare malumꝰ ꝑͣ
cominitare. scientes nõ qͥ uenditntur. l qͥ dant̃ a dño in gram reputari. Contedimꝰ
gͦ uobil predictam g̾re porcioriem. ⁊ eam ꝑ xp̃i̾ nomine sicut gͣtil accepimꝰ. gͣcis in¬
ꝑtim̃. utilen sane si non frugib Aut pascius. Ant Ad exatꝰ Ampliandos. cam̃ qd̵ ñ
minimũ et ad predictum in cõmoduĩ repellendigi: Parua namq prestantib comm̾ota.
ñ minꝰ est ꝑ qd gñdis impencuntas demcat᷑. Ierra hec his undiq t̾uintes limitat᷑:¬

Expanded text:
ionibus vel etiam per venditionem alia subleventur, nos tamen, ex intuitu caritatis, necessarium vobis locum commodare maluimus quam commutare, scientes non que venduntur sed que dantur a Domino in gratiam reputari. Concedimus ergo vobis predictam terre portionem, et eam pro Christi nomine, sicut gratis accepimus, gratis impertimur, utilem sane, si non frugibus aut pascuis aut ad exitus ampliandos, tamen, quod non minimum est, ad predictum incommodum repellendum : parva namque prestantibus commoda non minus est per quod grandis importunitas devit
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Sciatis nos religionis.⁊ dilectionis causa. concessisse ecł̃ie sc̃i maitini oaiorss monastis¬
udo nr̃o. habeant lib̾am ⁊qͥetã acensu ⁊ decima. ⁊ onũ ure qd̃ atlnos ꝑtinere solebat. ⁊ sit de
fendo eoꝵ. sic antea eiat de nr̃o. Ipsi uͦ simili carttauis intuitu. concesserunt nob̃ uineas quas¬
habebamꝰ turoñ infeudo eoꝵ. in loco qͥ dr᷑ morterdun. lil̃as acensu. ⁊om̃i iure qd̵ ad eos antea
ꝑtinebat. et sint de feudo nr̃o. sic̃ fuerant defeudo eoꝵ. Capient autẽ annuati ieisoẽ uineis
su̾mas. ⁊ dimidiã uini. Adm̃surã p̾sonũ eiꝰdem eccl̃ie. Et si hii ꝯͥ casdẽ uineas tenebunt i¬
dere distulerint: ꝑeasoẽ uineas distngent᷑. Concessimꝰ insuꝑ ut teneant in manu sua qmͣ dui
uoluerint plateam gmͣ dedit eis Stepħ̃ fliꝰ Bernardi luuel monachꝰ eoꝵ saluo manente nob
medem platea. censirnr̃o ⁊ alio iuire. Test̃. Rob̃to pͥore. Iord cantore. Guill̃mo sufpͥore
bummundo pͥore sciꝰ uictͣii.

Expanded text:
venerit, salutem in Domino. Sciatis nos, religionis et dilectionis causa, concessisse ecclesie Sancti Martini Majoris Monastudo nostro, habeant liberam et quietam a censu et decima et omni jure quod ad nos pertinere solebat, et sit de feudo eorum, sicut antea erat de nostro. Ipsi vero, simili caritatis et fraternhabebamus Turonis in feudo eorum, in loco qui dicitur Morterdun, liberas a censu et omni jure quod ad eos antea pertinebat, et sint de feudo nostro, sicut fuerant de feudo eorum. Capient autem annuatim in eisdem vineis tres summas et dimidiam vini, ad mensuram prisonum ejusdem ecclesie. Et si hii qui easdem vineas tenebunt reddere distulerint, per easdem vineas distringentur. Concessimus insuper ut teneant in manu sua quamdiu voluerint plateam quam dedit eis Stephanus filius Bernardi Luvel, monachus eorum, salvo manente nobis in eadem platea censu nostro et alio jure. Testibus : Roberto priore, Jordano cantore, Guillelmo subpriore, Guimundo priore Sancti Victurii.
Abbreviated transcription (Latin):
illi uel antecessores sui in illa eccelesia habuerant. uel clamauerant. in manu
Rotb̃ti abb̃is resutauerunt. uidente hor et concedente Rantulto pͥore patiuo eoꝵ.
Rualendo. Guiłłmo filio arnulfi. P hlcppo monachis. Laicis hugone filio. odonił.
birnerio pulcta barba. in ipla die uidentibus predictis. tam monachis quam laicis.
Rotb̃tus abbas dedit illam eccłliam inelemosinam sicut suam ꝓpriam Roberto cler
filio Radulfi carpentariĩ. E qui supra.

Expanded text:
illi vel antecessores sui in illa ecclesia habuerant vel clamaverant, in manu Rotberti abbatis refutaverunt, vidente hoc et concedente Rannulfo priore, patruo eorum, Rualendo, Guillelmo filio Arnulfi, Philippo, monachis ; laicis, Hugone filio Odonis, Bernerio Pulcra barba. In ipsa die, videntibus predictis, tam monachis quam laicis, Rotbertus abbas dedit illam ecclesiam in elemosinam, sicut suam propriam, Rotberto clerico, filio Radulfi Carpentarii. Testes qui supra.
Abbreviated transcription (Latin):
originem contentionis. legali iudicio diffinierunt idem molendinum
etber sco auchali sius monachis manere in perpetutate omnis
sccesionis. Hanc disfintionem intonosisimis rox Giuilłmis appbans
& confirians regali suffragio. iussit hȩc mandari scripture testimonio:
idq ad ꝑhenne monimentum ꝑ uerba sequentia roborauit asfixo signo
proprio. Ego Guilł̃mus gra dei rex anglorum ac pticeps normannorũ
ꝑ hoc signum sc̃e crucis confirmo decretum meorum optimatum supra¬
scrptorum: ut molendinum comitis quod abbas llamulfus me fauente
a bualeramno redemt ꝑpetuo sit iuris sũ MICHAELIS aduictum suoꝵ
monachorum. nec habeat potestatem quisquam meorum successorum seu
ciusdem montis abbatum uel monachorum hoc ame meisq sancitum
immutare qualibet occasione. aut quantalibet numerositate p̾ciorum.
Signum uictoriosissimi regis Uuil̃mi. P. S nobilissime Machilais regine E¬

Expanded text:
originem contentionis, legali iudicio diffinierunt idem molendinum originem contentionis, legali iudicio diffinierunt idem molendinum debere sancto MICHAELI suisque monachis manere in perpetuitate omnis successionis. Hanc diffinitionem victoriosissimus rex Guillelmus approbans et confirmans, regali suffragio iussit hæc mandari scripture, testimonio idque ad perenne monumentum per verba sequentia roboravit, affixo signo proprio. Ego Guillelmus gratia Dei rex Anglorum ac princeps Normannorum per hoc + signum sancte crucis confirmo decretum meorum optimatum suprascriptorum, ut molendinum comitis quod abbas Rannulfus, me favente a Gualeranno redemit, perpetuo sit iuris sancti MICHAELIS ad victum suorum monachorum, nec habeat potestatem quicquam meorum successorum, seu eiusdem Montis abbatum vel monachorum hoc a me meisque sanctitum immutare qualibet occasione aut quantalibet numerositate preciorum. Signum victoriosissimi regis Guillelmi +. Signum nobilissime
Abbreviated transcription (Latin):
dulsus cubiculatius. L Paculfus filius cuis. & ali quam plurimi.
Hinc iam post quindecim plus minusue annorum intersticia. prefato
serenissimo rege. Uillmo indepto ac nobiliter gubernante anglici reg¬
ni fastigia. supradictus Iohannes ad calumpniandum idem molendinũ
insperate prosiluit sui consimilium animatus in sania: & quasi p̾cepto
eiusdem inditi regis ipso penitus ignorante saisiuit illud non pͥmissa
iuste probationis audientia. Sepefato uero domno Pannulto abbate
haud encruter obsistente. & tale preuiditium scõ onicharli ac sibi illa¬
cum esse regi suggerente: tandem inregali curia locus datus est discep¬
tandi utrinq numerositate optimatum patriȩ assidente. Equibus
domnus Gaufredus constantiarum presul est delegatus regali auctori¬
tate discussor & uidex hitius disceptationis. pariterq Pannulfus uice¬
comes. Dhielus filius Nielli. Rocb̃tus deue ⁊punt. aliq quam plures
iudices amplȩ opinionis: qui diligenter & ad unguem disquirentes

Expanded text:
dulfus cubicularius +, Radulfus filius ejus et alii quam plurimi. Hinc iam post quindecim plus minusve annorum interstitia, prefato serenissimo rege Willelmo indempto ac nobiliter gubernante Anglici regni fastigia, supradictus Johannes ad calumpniandum idem molendinum insperate prosiliit, sui consimilium animatus insania, et quasi precepto eiusdem incliti regis ipso penitus ignorante, saisivit illud, non premissa iuste probationis audientia. Sepefato vero domno Rannulfo abbate haud enerviter obsistente, et tale preiudicium sancto MICHAELI ac sibi illatum esse, regi suggerente, tandem in regali curia locus datus est disceptandi utrinque, numerositate optimatum patriæ assidente, e quibus domnus Gausfredus Constantiarum presul est delegatus regali auctoritate discussor et iudex huius disceptationis, pariterque Ranulfus vicecomes, Niellus filius Nielli, Rotbertus de Vezpunt, aliique quam plures iudices amplæ opinionis qui diligenter et ad unguem disquirentes
Abbreviated transcription (Latin):
pusimum & glorissimum regem henricum apud argenteium abbate
Rachardo hanc eccl̃iam tenente istis coram rege presentib. Gaufrido
archipresule rochomagensi. Iohanne luxouiensi. Richardo baiocensi.
albimieio. Guilłmo blitone cum multis alis. Post hȩc antem reuersus est
thomas cun trib siuis admonten sci aichat lis & hoc quidemn incapłm
ciusdem ȩccl̃iȩ reiterando corroborauit & confirmauit istis presentib ui¬
dentib & audientib S. Turgiso presule abrincensis ȩccl̃iȩ T Bichardo ab̃e.¬
Ihoma. Iohanne fre eiuis. & Rogerio. Rotberto de abrincis. Gis lebto de
abrincis. Ocͦoeẽ de suligncio. Padulfo deuehim. Hugone dehulmo.
Radulfo debrai. Iohanne demonte. Gauterio filio hingandi. Hugon̾e¬
talemascha. Thilippͥo de sc̃o petro. & Alanno frẽ eius. alisꝗe multis.
HOC AUTEAUFACTUMEST ANNO .M. E.XXX.I. INDICTIONI .XͣI. Concur¬
rente. Mͦ. PEGNANEE PIISSIMO REGE HINRICO

Expanded text:
piissimum et gloriosissimum regem Henricum apud Argenteium abbate piissimum et gloriosissimum regem Henricum apud Argenteium abbate Ricardo hanc ecclesiam tenente istis coram rege presentibus Gaufrido archipresule Rothomagensi + Johanne Luxoviensi Ricardo Baiocensi Albineio Sig + Willelmo Britone cum multis aliis Post hec autem reversus est Thomas cum fratribus suis ad Montem Sancti Michaelis et hoc quidem in capitulum ejusdem ecclesie reiteranter corroboravit istis presentibus videntibus et audientibus Signum Turgisio presule Abrincensis ecclesie + S + Ricardo abbatThoma + S Johanne fratre ejus et + Rogerio + Roberto de Abrincis Gisleberto de Abrincis S + Otocle de Sulligneio + Radulfo de Veim + Hugone de Hulmo + Radulfo de Brai + Johanne de Monte + Gauterio filio Hingandi + HugonTalemascha + Philippo de Sancto Petro et Alano fratre ejus aliisque multis Hoc autem factum est anno mcxxi indictione secunda concurrente vi regnante piissimo rege Henrico
Abbreviated transcription (Latin):
bas monachiq respondentes dixerunt. Qm̃ ut ait dominus filis huiuis scl̃i
prudentiores filiis lucis sunt: sinon crederemus nos uris fallacib & frau¬
dulentis uerbis decipi. uos in primis consortes & cum participes beneficio¬
rum huuis ȩcd̃ĩȩ efficeremus: & deinde .xx. solidos ut petitis alternaremus
& in morte & inuita uobis benigno amore hȩc omnia concederemus. Iunc
thomas exsurgens fr̃sq sui cum eo coram ep̃o & omni conuentu monacho¬
rum demanib abbatis cum tȩxtu euangl̃ii susceperunt beneficia mona-¬
chorum. & eis osculatis: hȩc omnia se conseruanda firmiter statuerunt.
Quin oiam terram nemoris omnino quietam clamauit. & dixit. quod
nullus heredum meorum neq frm meorum nullomodo illam repetat.
Hoc testamentum factum et incapło sc̃i aichatlis tempore Nogeris
abbatis. & postea quam thomas decaptione rediit degorram ante

Expanded text:
bas monachique respondentes dixerunt Quoniam ut ait Dominus filii hujus seculi bas monachique respondentes dixerunt Quoniam ut ait Dominus filii hujus seculi prudentiores filiis lucis sunt si non crederemus nos vestris fallacibus et fraudulentis verbis decipi vos in primis consortes et comparticipes benficiorum hujus ecclesie efficeremus et deinde xx solidos ut petitis alternaremus et in morte et in vita vobis benigno amore hec omnia concederemus Tunc Thomas exsurgens fratresque sui cum eo coram episcopo et omni conventu monachorum de manibus abbatis cum textu evangelii susceperunt beneficia monachorum et eis osculatis hec omnia per se conservanda firmiter statuerunt Quinetiam terram nemoris omnino quietam clamavit et dixit quod Nullus heredum meorum neque fratrum meorum nullo modo eam repetat Hoc testamentum factum est in capitulo Sancti Michaelis tempore Rogerii abbatis Et postquam Thomas de captione rediit de Gorram ante
Abbreviated transcription (Latin):
abbatemq & monachos adiens: ut homitium illius benigno amore sus¬
ciperent. Quod & factum est. Deinde dixit. Confiteor domini quod xx.
solidos cenomannensium. consuete reddere debeo. ad nundines demonte
martmi omni anno pro terra lambti aurifabri. & ꝓterra aamaldi filis
serlonis. huic ȩccl̃iȩ. Si autem ur̃e prouidentie placeret ut hos mͥ xx
solidos alternaretis: & patrem meum att matrem meam meq ac fr̃s me¬
os inbeneficio huius sacratissime ȩccl̃iȩ reciperetis. inur̃a uoluntate
sinc ullo clamore cuius libet hereditatis. neq mei neq meorum successo-¬
rum nemus ur̃m quod omnino destruitur adhoram & adtempus fide¬
uobis uariando concederem. & omne frumentum quod in circuitu nemoris est
sicut consuete fit. & de hominib qui circa nemus morantur. & de landis si un¬
quam laciate fuerint. & de molendino haiȩ adhorreum ur̃m eat. Cui ab¬

Expanded text:
abbatemque et monachos adiens ut hominium illius benigno amore susabbatemque et monachos adiens ut hominium illius benigno amore susciperent quod et factum est Deinde dixit Confiteor domini quod xx solidos Cenomanensium consuete reddere debeo ad nundinas de Monte Martini omni anno pro terra Lamberti Aurifabri et pro terra Rainaldi filii Serlonis huic ecclesie Si autem vestre providentie placeret ut hos mihi xx solidos alternaretis et patrem meum atque matrem meam meque et fratres meos in beneficio hujus sacratissime ecclesie reciperetis in vestra voluntate sine ullo clamore cujuslibet hereditatis neque mei neque meorum successorum nemus vestrum quod omnino destruitur ad horam et ad tempus fideenti vobis variando concederem et omne frumentum quod in circuitu nemoris est sicut consuete fit et de hominibus qui circa nemus morantur et de landis si unquam lucrate fuerint et de molendino Haie ad horreum vestrum eat Cui ab
Abbreviated transcription (Latin):
sci auchaelis deftratur. Pheloneum de dinis quod muste michi usupa¬
ueram uobis reddo. & si aliquid indeforis feci: peto ut michi indulgeat᷑.
enram ramaldi demonastrio uobis reddo. qm̃i didici quod aquodam ꝑfido
persuasum est michi ut eam reciperem. Similiter teriam Gareubti quȩ sup uuilla
genicii est uobis finetenus restituo. qm̃ uerissime cognoui quod Robtus filius
haymonis cum admonachatum uenit: illam pro anime sue salute huic
ȩcłiȩ dedit. Ieram theboldi liberi quam hugo de inferno de me tenet ro¬
go ut michi concedatis. quia decem solidos cenom̃ habeo de illo. quos
aimitere nolo. Quedam prata quȩ sunt subuneis debrum que idem hulgo
suibmeo patrocinio iniuste ponit uobis relinquo. qͥm certissime scio quod
dedominio sc̃i Aichaelis gristunt.  Rursum chomas quadam altera die
cum ep̃o abrincatensi & frĩb & multis alis baronib admontem uenit.

Expanded text:
Sancti Michaelis deferatur Theloneum de dunis quod injuste mihi usurpaSancti Michaelis deferatur Theloneum de dunis quod injuste mihi usurpaveram vobis reddo et di aliquid inde forisfeci peto ut mihi indulgeatur Terram Rainaldi de Monasterio vobis reddo quoniam didici quod a quodam perfido persuasum est mihi ut eam reciperem Similiter terram Garenberti que super villam Genecii est vobis fine tenus reddo quoniam verissime cognovi quod Robertus filius Hamonis cum ad monachatum venit illam pro anime sue salute huic ecclesie dedit Terram Theboldi liberi quam Hugo de Inferno de me tenet rogo ut mihi concedatis quia decem solidos Cenomanensium habeo de illo quos amittere nolo Quedam prata que sunt sub vineis de Briun que idem Hugo sub meo patrocinio injuste ponit vobis relinquo quoniam certissime scio quod de dominio Sancti Michaelis existunt Rursum Thomas quadam altera die cum episcopo Abrinchatensi et multis aliis baronibus ad Montem venit
Abbreviated transcription (Latin):
hominium fecit. uirauitq super sacro sca euangl̃ia fidelitatem ȩccl̃iȩ. & quod
innullo consuetudines & debita monachorum inuaderet. neq terras illorum
prtiuptuos sibi ustipart. Inhonore geneii apua poterdl miacimo¬
niaui ego thomas terram sathonis. tali conditione quod si abbas uel mchi
michi uel alicui heredum meorum quatuor libras cenomannensium redd̾e
uoluerinit: in pace illam habeant. Aielus presbiter uineam suam michi ꝓp̃t
unam marcham argenti habieus ierł̃m inuadimoniauit. tali pacto ut si
monachi huius ȩccliȩ ame uel ab aliquo heredum suorum eam redimere uo¬
luerit inpace habeãt. & dum in manu mea uel heredum meorum fuerit preci¬
pio cum sacramento ut terragium plenissime & legaliter reddatur. Et de
illa & dealiis uineis tusticorum quȩ mȩȩ manui subiacent: hoc idem conce¬
do & precipio neumquam uinum moueattir: donec teragium ad thorcular

Expanded text:
hominium fecit juravitque super sacrosancta evangelia fidelitatem ecclesie et quod hominium fecit juravitque super sacrosancta evangelia fidelitatem ecclesie et quod in nullo consuetudines et debita monachorum invaderet neque terras eorum presumptuose usurparet In honore Genecii apud Poterel invadimoniavi ego Thomas terram Gathonis tali conditione quod si abbas vel monachi mihi vel alicui heredum meorum quatuor libras Cenomannensium reddere voluerint in pace eam habeant Niellus presbiter vineam suam propter unam marcham argenti habiens Jerusalem invadimoniavit tali pacto ut si monachi hujus ecclesie a me vel ab aliquo heredum suorum eam redimere voluerit in pace habeat et dum in manu mea vel heredum meorum fuerit precipio cum sacramento quod terragium plenissime et legaliter reddatur Et de illa et de aliis vineis rusticorum que mee manui subjacent hoc idem concedo et precipio ne unquam vinum moveatur donec terragium ad thorcular
Abbreviated transcription (Latin):
ger meus erat. sed nunc miles factus in presentia ur̃i & horum omnium
tam monachorum quam laicorum reddo eam sibi. qͣm ueraciter scio quod ab¬
batib huius eccd̃ie sicut ali barones abbatie seruire debet. & ꝓhoc humil¬
lime imploro. ut seruitium Roch̃ti filii ⁊uonis michi concedatis retentis uo¬
bis omnium suorum hominum consuetudinib. Guillmus depomeria &
stephanus de tabula submiserunt se ut perfidi Rogerio fr̃i meo: cui consulo
& laudo ut pro illorum seruitio uobis hominium faciat & sit huius ecclie
homo. talipacto & condictione ut uauasores illorum ubicumq necesse
fuent uobiscum & monachis ur̃is eant. & deferant manticas & pannos
monachorum. & reddant uobis decimas. moltam. telonea. auxilia. quia
nolumus minuere debita & consuetudines huius sc̃e ȩccl̃iȩ: cuius beneficio
& nutrimento educati & procrati sunis. Iune iogenus exsurgens: abbati

Expanded text:
ger meus erat sed nunc miles factus in presentia vestri et horum omnium ger meus erat sed nunc miles factus in presentia vestri et horum omnium tam monachorum quam laicorum reddo eam sibi quoniam verasciter scio quod abbatibus hujus ecclesie sicut alii barones abbatie servire debet et pro hoc humillime imploro ut servitium Roberti filii Ivonis mihi concedatis retentis vobis omnium suorum hominum consuetudinibus Guillelmus de Pomeria et Stephanis de Tabula submiserunt se ut perfidi Rogerio fratri meo cui consulo et laudo ut pro illorum servitio vobis hominium faciat et sit hujus ecclesie homo tali pacto et conditione ut vavassores illorum ubicunque necesse fuerit vobiscum et monachis vestris eant et deferant manticas et pannos monachorum et reddant vobis decimas moltam telonia auxilia quia nolumus minuere debita et consuetudines hujusce ecclesie cujus beneficio et nutrimento educati et procreati sumus Tum Rogerius exurgens abbati
Abbreviated transcription (Latin):
nomine Padulfo deport propter duodecim marchas angenti inuade¬
moniauit. & nunc amicis nostris inter nos colloquentib ad tantum conuenimꝰ:
quod accepit ame duodecim libras cenomannensium pro tera. Tali pacto atq
tenore quod dumfilius Radulfi m alregardi illius etatis fuerit quaterram
tenere & regere potuerit. fide mea frmq in eorum legaliter & firmiter assecu¬
ro quod nulla ui nec aliquo machinamento nequitie nec nos nec aliquis
heredum nr̃orum terram illam retinebit. sed sine dilatione & contradictione
redditis nobis duodecim supra dictis libris suie heredib nr̃is. finetenus t̾rã
illi restituemus: & ut fidelius indubitanter nobis credatur nostriq sequa¬
ces hȩc audiant & teneant. iuro atq contestor fr̃sq mei mecum sponte nr̃a
suꝑ sacro sc̃a euangelia: quod hȩc & anobis & anostris heredib tenebuntur.
Ienam rogerii degrandeuilla hatenus incustodia mea habui. quia armi¬

Expanded text:
nomine Radulfo de Port propter xiicim marcas argenti invadinomine Radulfo de Port propter xiicim marcas argenti invadimoniavit Et nunc amicis nostris inter nos colloquentibus ad tantum convenimus quod accipit a me xii libras Cenomannensium pro terra tali pacto atque thenore quod dum filius Radulfi Malregardi illius etatis fuerit qua terram tenere et regere potuerit fide mea fratrumque meorum legaliter et firmiter assecuro quod nulla vi nec aliquo machinamento nequitie nec nos nec aliquis heredum meorum terram illam retinebit sed sine dilatione et contradictione redditis nobis xii supradictis libris sive heredibus nostris fine tenus terram illam illi restituemus Et ut fidelius indubitanter nobis credatur nostrique sequaces hec audiant et teneant juro atque contestor fratresque mei mecum sponte nostra super sacrosancta evangelia quod hec et a nobis et a nostris heredibus tenebuntur Terram Rogerii de Grandivilla hactenus in custodia mea habui quia armi
Abbreviated transcription (Latin):
termitterent. nisi res & possessiones quas preocupauerant inuiste omni¬
no relinquerent. At thomas respondens dixit. Concedo domine. ut
omnia dominia eccd̃ie inpace & cum amore dimittam. sed tantum modo
illorum hominum seruitium michi fr̃ibusq meis concedite. qui carnis ꝓ¬
pinquitate nobis conuinguntur excepta montis custodia. & de hominibꝰ¬
illorum habeatis moltam. theloneum. taillas. auxilia. & cetera seruitia
quȩ iuste maiori domino debentur. Solummodo mͥ seruitia militum
concedantur. & ego seruicia uobis faciam: & cetera cuncta uobis remaneans
Nominatim autem & determinate supplex cum fr̾ib meis deposco. ut harũ
tenarum senitiamaen concedatis. In honore sci sateri uolo ut mͥ conceda¬
tis cenam Nam aldi coqui eotenore quod siheres eius me requisierit:
sine mora & contradictione illi reddam retento ilius ꝓprio seruitio.
Aadussus malregait tertam suam dum appuliam pit cuidam nepotur̃o

Expanded text:
termitterent nisi res et possessiones quas preoccupaverant injuste omnitermitterent nisi res et possessiones quas preoccupaverant injuste omnino relinquerent At Thomas respondens dixit Concedo domine ut omnia dominia ecclesie in pace et cum amore dimittam Sed tantummodo illorum hominum servitium mihi fratribusque meis concedite qui carnis propinquitate nobis conjunguntur excepta Montis custodia et de hominibus eorum habeatis moltam theloneum taillas auxilia et cetera servitia que juste majori domino debentur Solummodo mihi servitia militum concedantur et ego servitia vobis faciam et cetera cuncta vobis remaneant Nominatim autem et determinate supplex cum fratribus meis deposco ut harum terrarum servitia mihi concedatis In honore Sancti Paterni volo ut mihi concedatis terram Rainaldi Coqui eo tenore quod si heres ejus me requisierit sine mora et contradictione illi reddam retento illius proprio servitio Radulfus Malregrat terram suam dum Apuliam ivit cuidam nepoti nostro
Abbreviated transcription (Latin):
& falitas uentati preualeret. Hoc autem thomas audito ex horruit fes¬
tinus uelut furibundus admontem scĩ MIChaelis cum fr̃ib iohe uidelicet¬
& Rogerio. emaximo agmine comitum uenit: interrogans & ꝑquirens
qua decausa suꝑse & suos fr̃s monachi clamorem deo faciebant. At mo¬
nachi nichil ꝑcunctantes neq metuentes dixerunt. proeo quod nemora
ilorium dissipauerat & terias eccl̃ie inuste muaserat. Ile uero consilio
fr̾m suorum & ꝓcerum qui cum eo erant pedib abbatis donni Rogerii
de geminetico & monachorum ꝓstratus cum omni comitatu suorum
petens misericorditer. ut sui atq fr̾m suorum misereri dignarentur: & cum
eis iusta consideratione amicorum eccl̃ie se suosq fr̃s reconciliari & pacifi-¬
cari ꝑmitterent. Abbas equidem ut pote uir miscid̃ie cum consilio mo
uellent reconciliari. qͣm nullomodo illos ab soluerent neq clamorem in¬

Expanded text:
et falsitas veritati prevaleret Hoc autem Thomas audito exhorruit Feset falsitas veritati prevaleret Hoc autem Thomas audito exhorruit Festinus velut furibundus ad Montem Sancti Michaelis cum fratribus Johanne videlicet et Rogerio et maximo agmine comitum venit interrogans et perquirens qua de causa super se et suos fratres monachi clamorem Deo faciebant At monachi nihil percunctantes neque metuentes dixerunt pro eo quod nemora illorum dissipaverat et terras ecclesie injuste invaserat Ille vero consilio fratrum suorum et procerum qui cum eo erant pedibus abbatis domini Rogerii de Gemmetico et monachorum prostratus est cum omni comitatu suorum petens misericorditer ut sui atque fratrum suorum misereri dignarentur et cum eis justa consideratione amicorum ecclesie se suosque fratres reconciliari et pacificari permitterent Abbas equidem utpote vir misericordie cum consilio monvellent reconciliari quoniam nullo modo illos absolverent neque clamorem in
Abbreviated transcription (Latin):
quam futuris quod thomas de sc̃o iohanne in¬
cepto castello suo apud scmn iohannem cepit nemo¬
ra de nerum. & de crapalt omnino inedificatio¬
ne sui castelli dissipare & destruere quod & opere compleuit. Deinde insa¬
tiabili cupiditate succensus transiit adnemus biuie. & simili modo ce¬
pit deuastare & terras plurimorum uauasorum in honore sc̃i paterui &
inhonore genecii preo cupare & inuadere. Hoc siquidem audientes mo¬
nachi gcdiae beati athangi alichatlis. coto uoto cordimi addim̃ con¬
uersisunt ut deus oculos sue miscdie suꝑ eccl̃iam sui scissimi archangl̃i
reduceret: & de tam iniusto malefactore uelocem uindictam citissime ca¬
pere non desineret. Instituerunt etiam clamorem piisinum celebrare nullo
intermiso die coram altare sc̃i aIcHAELIS dum missa cantabatur ante sacra¬
tissimum & uerissimum corpus domini nr̃i iħu xp̃i. cantantes cuin lacri¬
mis miserere mei deus. & lamantes Kyrieleison: ne inuisticia iusticiae.

Expanded text:
uris quod Thomas de Sancto Johanne incepto castello suo apud Sanctum Johannem cepit nemora de Nerun et de Crapalt omnino in edificatione sui castelli dissipare et destruere quod et opere complevit deinde insatiabili cupiditate succensus transiit ad nemus Bivie et simili modo cepit devastare et terras plurimorum vavassorum in honore sancti Paterni et in honore Genecii preoccupare et invadere Hoc siquidem audientes monachi ecclesie beati archangeli Michaelis toto voto cordium ad Dominum conversi sunt ut Deus oculos sue misericordie super ecclesiam sui sanctissimi archangeli reduceret et de tam injusto malefactore velocem vindictam citissime capere non desineret Instituerunt etiam clamorem piissimum celebrare nullo intermisso die coram altare sancti Michaelis dum missa cantabatur ante sacratissimum et verissumum corpus domini nostri Jesu Christi cantantes cum lacrimis Miserere mei Deus et clamantes Kyrrie Eleyson ne injusticia justicie
Abbreviated transcription (Latin):
cum morimn. Siquis autem hoc aliquando uolare presumpserit.
maledictione & ex communicatione ꝑpetua dampnetur cum iuda tradi-¬
tore domini & cum achitofel ꝑuro: & cum ooribus inimicis dei. Signũ
Alanni comitis. ł.

Expanded text:
tum nostrorum. Si quis autem hoc aliquando violare presumpserit, tum nostrorum. Si quis autem hoc aliquando violare presumpserit, maledictione et excommunicatione perpetua dampnetur cum Juda traditore Domini et cum Achitofel perjuro et cum omnibus inimicis Dei. Signum Alanni comitis †.
Abbreviated transcription (Latin):
cabalis quia grauis erat. eandem ecl̃iam recepimus. Nunc autem ꝓuiden¬
tes utilitatem anime patris nr̃i & nostrarum animarum: reddimus eam
sc̃o AlichAELI tempore theoderici abbatis. laxata conuentione decaballis.
& acceptis octolibris denariorum intestimonium. Et si necessitas uerre
nobis euencrit: habeamus refugium ad sci aichaeltor. Et quia Guilłmꝰ
frater nͥr clamorem facit inista causa: donamus omnem fidutiam quia
conparticipem eum fecerimus deceteris bonis patris nr̃i. dequib expers
est: dabinius ei proisto clamore aliorsum iustam partem uicissitudinis.
Nec sit inperpetuum exomni ꝓgenie nr̃a: qui iam amplius inipsa eccle¬
sia clamorem faciat. sed sit sc̃i alichaelis inȩternum: sicut supra dictũ
est Et ut hoc stabile ꝑmaneat insempit̾num. confimandum tradimus
auctoritati dñi nti aLANNI comitis. & uasallorum eius & nr̃e. & infan¬

Expanded text:
caballis, quia gravis erat, eamdem ecclesiam recepimus. Nunc autem providencaballis, quia gravis erat, eamdem ecclesiam recepimus. Nunc autem providentes anime patris nostri et nostrarum animarum, reddimus eam Sancto Michaeli tempore Theoderici abbatis, laxata conventione de caballis et acceptis octo libris denariorum in testimonium. Et si necessitas werre nobis evenerit, habeamus refugium ad sanctum Michaelem. Et quia Guillelmus frater noster clamorem facit in ista causa, donamus omnem fiduciam, quia comparticipem eum fecerimus de ceteris bonis patris nostri de quibus expers est, dabimus ei pro isto clamore aliorsum justam partem vicissitudinis. Nec sit in perpetuum ex omni progenie nostra, qui jam amplius in ipsa ecclesia clamorem faciat, sed sit sancti Michaelis in eternum, sicut supradictum est. Et ut hoc stabile permaneat in sempiternum, confirmandum tradimus auctoritati domini nostri Alanni comitis et vasallorum ejus et nostre et infan