comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
partibus. ꝓ uitȩ suac merito: apud oñs illic magnȩ aadmirationis habe¬
bat᷑. cui fortunat᷑ isdẽ familiarit̃ notꝰ fuit. Qui nimirũ equiti ꝓ suae
magnitudine sanctitatis: multoꝵ in cadẽ ꝓuincia monasterioꝵ pater
extitit. Hunc cũ uuentutis suȩ tempore acri certamine carius incentiua
fatigarent: ipse suȩ tẽptationis angustiȩ ad orationis studiũ eũ soller.¬
tiorẽ fecert᷑. Cũq hac in re ab om̃ipotente dõ remediũ continius p̃cibus
quȩrerit: nocte quadã asistente angło eũ eunuchirare se uidit. eiq uisoni
apparuit qđ omnẽ motũ ex genitalib menibris ei abscideret. Atq exco
tempore ita alienus extitit a tẽptatione carnis: acsi sexũ ñ haberet u
in has sunt romana urbe dep̃hensi: basilius qui in magicis ar aibus
premus fuit mano nacdhi cõ babitu ualeriã figiens pcãit. Sohi al uya¬

Expanded text:
partibus, pro vitae suae merito apud omnes illic magnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
sdictũ ꝑrienit gł adius usq ad animã. & enĩ ecce cumcta
ples celestis ire mucrone ꝑ cutitur: ⁊ repentina singli
cede uastantur. Hec langor mortẽ p̃uenit. sed langoris moras
ut cernitis morꝰ ipsa p̃currit. ꝓ cussus quisq ante rapitur . quã
ad lam̃ta penitentiȩ comĩtatur. Pȩnsate gͦ quał ad c̃spectũ
districti iudicis ꝑuenit. cui ñ uacat qđ fec habitator es quiq¬
non ex parte subtraunt᷑: sed parit̾ corruunt. Domꝰ uacuȩ
relmquuntur. filiorũ fimera parentes aspitiunt. ⁊ sui eos
adinteritũ heredes p̾cedunt. Unusquisq nr̃m ad peniten¬
tiȩ lam̃ta c̃fugiat: dũ flere ante ꝑcussionẽ uacat. Reuo¬
ddm̃ quippt̃ corda cũ manib: leuarȩ ẽ orationis nr̃e stu¬
diũ cmerito bone oꝑationis erigere. Dat ꝓfecto dattimori

Expanded text:
rvenit gladius usque ad animam'. Ecce! etenim cuncta plebs caelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec langor mortem praevenit, sed langoris moras, ut cernitis, mors praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta paenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti Iudicis pervenit, cui non vacat flere qunon ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. RevoDeum quippe corda cum manibus levare est orationis studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat timori
Abbreviated transcription (Latin):
inuocantib misereri desiderat quiam monet ut inuo¬
ab ipso feriȩ septẽ diluculo septi formĩ letanie deuo

Expanded text:
invocantibus miserere desiderat, qui ammonet, ut invoab ipso feriae quartae dilucolo septiformis laetaniae iu
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃simamꝰ nosiã ꝑcepisse qđ petimꝰ Citius ad p̃cem iu¬
der flȩctit᷑ sia prauitate sua petitor corrigitur. Inmi¬
nena qͥgante uũ adũ sioms gladio nos in portimis fltib
insistãmꝰ. Fanãq ꝙ̃ ingrata ẽt̃ hoĩb in portuitas sol&
iudic ueritatis placet. Quia pꝰ & misericorseł uule

Expanded text:
et praesumamus nos iam percepisse, quod petimus. Citius ad praecem iudex flectitur, si a pravitate sua petitur corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus inportunitas solet, iudicio veritatis placet, q
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ad monasteriũ rediit. Cũ ecce post triduũ in
cella consistens eleuatis in aera oculis.: uidit eidẽ
sororis suȩ animã de eiꝰ corpore egressã. in colũbȩ
spetie celi secreta penetrare. Qui tantȩ eiꝰ głȩ con¬
gaudens om̃ipotenti dõ in ỹnis & laudib: grãs red¬

Expanded text:
Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias red
Abbreviated transcription (Latin):
recede. Ipse aut̃ exire extra tectũ ñ ualens. qͥ rema¬
nere sponte noluit in loco mansit inuttꝰ. Sicq factũ ÷
ut totã noctẽ ꝑiugilẽ ducerent. atq ꝑ sacra spiri¬
talis uitȩ colloquia sese uicaria relatione satiarent.
Qua de re dixi eũ uoluisse aliqͥd. sed minime potusse
Quia si uenerabilis uiri m̃tẽ aspicimꝰ dubiũ ñ est qđ
eãdẽ serenitatẽ uoluerit. in qua descenderat ꝑ manere
 contra hoc qđ uoluit. in uirtute om̃ipotentis dĩ ex
femineo pectore miraculũ inuenit. Nec mirũ qđ
plus illo femina que diufrẽm uidere cupiebat. in
eodẽ tẽpore ualuit. Quia enĩ uixta ioħis uocẽ. ds̃
caritas ẽ : iusto ualde iuditio illa plus potuit: qͦ
ãpliꝰ amauit. PETRUS. fateor multũ placet qđ dic is
GREGORIꝰ DE ANIMA SORORIS EIꝰUISA QUA¬
lit̃ pe corƿore Sit egressa. Cũq die altero
eadẽ uenerabilis femina ad cellã ꝓpͥã recessisset: uir

Expanded text:
recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remarecede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis De anima sororis ejus visa qualiter e corpore sit egressa. Gregorius. Cumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Quid ẽ qđ loqueris soror: manere extra
cellã nullatenꝰ possũ. Tanta uͦ erat cęli serenitas ut
cationis & tonitrui uirtꝰ. tanta inundatio pluuiȩ eru¬
pit: ut neq uenerabił benedictꝰ. neq fr̃s qui cũ eo ad¬
erant extra locilim̃ quo consederant pedẽ mouere
potuissent. Scĩmonialis qͥppe femina capud in manib
declinans. Iacrimarũ riuos ĩmensos fuderat. ꝑ quos
serenitatẽ aeris ad pluuuiã traxit. Nec paulo tardiꝰ
post orationẽ: in undatio illa secuta est. S tanta fuit
cuenientia orationis & in undationis. ut de mñsa capa
iã cũ tonitruo leuar&. quatenꝰ unũ iclẽq esset mo¬
m̃tũ. & leuare capud & pluuiã deponere. Tẽ uir dĩ
int̃ coruscos & tonitruos. atq ingentis pluinę in unda-¬
tionẽ uidens se ad monasteriũ ñ posse remeare. cepit
& audire me noluisti. rogaui dnm meũ. & audiuitn
Modo gͦ si potes egredere. & me dimissa ad monasteriũ

Expanded text:
respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut cationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe declinans, lacrymarum fluvios in mensa fuderat, per quos serenitatem aeris ad pluviam traxit: nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est. Sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
RIS EIUS. Quisnã erit petre in hac uita p̾aulo sub¬
limior. qui de carnis suȩ stimulo ter dñm rogauit
& tam̃ non ualuit obtinere qđ uoluit: ex quare necesse
est ut tibi de uenerabili benedicto patre narrẽ. qͥa fuit
qͥddã qđ uoluit s non ualuit implere. Soror nãq
eiꝰ scolastica nomine om̃i potenti dño ab ipso in fantiȩ
tẽpore dedicata. ad eũ semel ꝑ annũ uenire c̃sueͥrat
Ad quã uirdĩ ñ longe extra ianuã in possessione monas¬
terii descen debat. Quadã uͦ die uenit exmore. atq
ad eã cũ discipłis uenerabił eiꝰ descendit fr̃. Qui totũ diẽ
indĩlaudib: sacrisq colloqͥis ducentes incũbentib iã
noctis tenebris sunul acceperunt cibos. Cũq ad huc ad
iñsã sederent & int̃sacra colloqͥa tardior se hora
ꝓtraheret. eadẽ scĩ monialis femia soror eiꝰ eũ roga¬
uit dicens. Queso te ut ista nocte me deseras. ut usq
mane aliqͥd de cȩlestis uitȩ gaudi is loquam᷑. Cui ille

Expanded text:
rius. Quisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille
Abbreviated transcription (Latin):
onera uultis in ponere: que non possumꝰ portare. At
ille quẽ nimiꝰ cogebat dolor. in sua peticione ꝑstitit:
iurans qđ non discẽder& : nisi eiꝰ filiũ resuseitar&. Quẽ
mox dĩ famulꝰ inqͥfitit dicens. Ubi. ẽ : Cui ille respondit
Ecce corpus eiꝰ ad iamiã monasterii iacet. Ubi dũ uir
dĩ cũ frib ꝑuenenisset : flexit genu. & suꝑ corpusculũ
infantis incubuit. seseq erigens ad celũ palmas tetendit
dicens. Dñẽ ñ aspitias peccata mea. s fidẽ huius
hominis qͥ resuscitare filiũ suũ rogat. & redde
in hoc corpusculo animã quã abstulisti. Uix in
oratione ũba c̃pleuerat. & regrediente anima
ita corpusculũ pueri onẽ contremuit. ut sub ocuł
omt̃o qui aderant apparuerit concussione mirifica
trem̃do palpitasse . Cuiꝰ mox manũ tenuit. et eũ patri
uiuentẽ atq in colum̃ dedit. Liquet petre. quia hoc
miraculũ in potestate ñ habuit. qd ꝓstratꝰ petiit ut
exibere potuisset. Pecrus. Si ita est : ut asseris: c̃stat

Expanded text:
onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͥb u̾bis: disparuit: M his qͥẽe hõ uidebat᷑ euanescendo in no
eum iam minime in uenit.: Qua exre quãtũ prosit animab
immolatio sacrȩ oblationis. ostendit᷑: quãdo hanc ⁊ ipse mortuoꝵ
.s. a uiuentib petunt. ⁊ signa indicant. & inqͥbus ꝓeꝗ absoliu¬

Expanded text:
in quibus verbis disparuit, et is qui esse homo videbatur, evanescendo innotuit in quibus verbis disparuit, et is qui esse homo videbatur, evanescendo innotuit eum jam minime invenit. Qua ex re, quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt et signa indicant, quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
abs erabero: uesaunenta suscipt et excunt ecalori sabata suestto¬
atq om̃ẽ ministeriũ cũ magno famulatu ꝑ ageret. Cũq hoc sepius
sieret. isdẽ pbrt die quodã ad balnea iturꝰ: intra semet ipsũ cogi¬
tans dixeit: Uiro illi qͥ mͥ solo de uotissime ad lauandũ obsequi.
ingratꝰ apparere ñ debeo. s aliqͥd me necesse ẽ ei ꝓmuntre portare
Tunc duas secũ oblaturꝰ coronas de tulit: Qui mox ut ꝑuenit as
locum hominẽ inuenit. atq ex more. eiꝰ obsequio inoib usus est
Lauit itaq et cũ iam uestitus. uolusset egredi hoc qd̾ secũ deculerat
obsequenti sibi uiro. ꝓbenedictione obtulit: petens. ut benigno susco¬
ꝑet: qđ ei caritatis grã offerret: Cui ille merens affuctusq respono:
ista quare das pat̃: iste panis sc̃s ẽ: Ego hunc manducare nom posie
offer hunc panem. itt propeccatis meis in teruenias. & tunc exauditũ
te ẽẽ cognosce : cũ hic ad lauandũ ueneris: & minime me in ueneris:

Expanded text:
abstraheret, vestimenta susciperet, ut exeunti e caloribus sabana praeberatque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius faceret, presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo; sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit: qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod charitatis gratia ei offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est: ego hunc manducare non possumoffer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias, et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime inveneris:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo testat᷑: qđ quidã artiseorũ pͥmus. cũ defunctus fuisset:
sepultus ẽ: Sequenti aut̃ nocte. exsepultura eadẽ. audiente custode.
hoc eiꝰ nuntiauit uxori: Huxor uͦ illiꝰ. eos qͥ diligent̃ in spicerent. artis
eidẽ uiros. transmisit adȩcłam: uolens cognoscere. qualit̃ eiꝰ eẽt corpus
in sepulchro: de quo talia clamaret: Qui aꝑientes sepulchrũ: uestim̃ta
testimonio seruant᷑: ut pꝰuero illius omnino non in uenerunt. acsi in
Suduam oe poterit. qđ mortuoꝵ ualeat animabus ꝓdee ::
Si culpe p̾mortẽ in solubiles non sunt multoꝵr solo animas. etiam post
morto sacra oblatio hostiȩ salutaris ad iuuare: ita ut hoc nonnaquã ipse
de funestori amime uideantur expetere: Nam pdictus folx eos aquodã¬

Expanded text:
plurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent, artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus esset corpus in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta  causae testimonio servantur. Corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in idnam esse possit quo mortuorum valeat animabus prodesse, st mortem insolubiles non sunt, multum solet animas, etiam post mortem, sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare; ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae videantur expetere. » Presbyter enim quida
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti bona inuita tua: ꝙ lazarus similit̃ mala: Diues aut̃
de seipso iam spem non habens salutis. ad ꝓmerendam suoꝵ
salutem: conuertitur dicens: Rogo te pater: ut mittas eum
in domum patris mei. habeo enĩ quinique ft̃s: ut testetur ilbs.
ne et ipsi ueniant: in locum hunc tormentoꝵ.. Quib uerbis.
aꝑte de claratur q̃uia ⁊ boni bonos. ⁊ mali cognoscunt:
malos: Si gͥ abraham lazarũ minime recognouisset : ne.¬
quaquã addiuitem in tormentis positum: de trans acta eꝰiꝰ
contricione. loqueretur dics̃: qd mala receꝑit in uita sua:
Et si mali malos. non recognoscerent: nequaquã diuesur
tormentis posttus. fratrũ suoꝵ. etiam abfentũ meminiss
Quomodo enĩ presentes non posset agnoscere. qui etiam pro
ab sentũ memoria curauit exorare: qua inre illud qͦq
ostenditur: qđ nequaquã ipse requisisti. quia ⁊ boni ma.¬
los et mali cognoscunt bonos: Nam diues ab abrah ã
cognoscitur: Qui dictumẽ: Recepisti bona inuita tua:

Expanded text:
sti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi veaperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua
Abbreviated transcription (Latin):
Somanaa labouose credidisti ope precium. credo si
ea quȩ mͥ auiris fidelibus sunt digesta narrauero: lulia-¬
nus namq huius romanȩ eccłȩ. tui auctore dõ deseruio:
secundus defensor. qui ante sep̾ten fere annos. de func.

Expanded text:
stquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunc
Abbreviated transcription (Latin):
ic ⁊ reso ⁊ẽ a postatas sp̃s. an celestis gła deducto sde
oneai ueneotis. corporeum eͥe non ambigo. in quo cer¬
tumest corpora cruciari: Ereciouauee
mest c̃ n pdra ina ueritas infine: dicturae Ite inis¬
ñem ȩternum. qui paratus ẽ diabolo & angłis eius.
Siigitur diabolus. eiusq angłicum sint in corporencor¬
poreo sunt igne cruciandi: quid mirum. si animȩ &
antequam recipiant corpora. possint corporea. sentire
aen Racio. nec debet animus. de hac ult̾ius questi

Expanded text:
ic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse ic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse gnem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari. GREGOR. Certe reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae et antequam recipiant corpora, possint corporea sentire tet ratio, nec debet animus de hac ulterius quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
mari se aspicit: crematur: Sicq fit ut rescorporea. incorpo.¬
ream exurat : dum exigne uisibili. ardor ac dolor inuisibilis
trahitur : ut ꝑignem corporeum. mens in corporea. etiam incor¬
porea fiamma crucietur: Quamuis colligere dictis euangeli:¬
cis possumus: quia in cendium. anima: non solum uidendo. ses
etiam experiendo patitur: ueritatis ꝯeñĩ uoce diues mottiũss
in in ferno dr̃ sepultus: Cuius anima. quia in igne teneat᷑.
insinuatur uoce diuitis. queabraham: de precat᷑ dicens :
Sitte latarum. ut in tinguat extremum digitisui in aqua
et refrigeret linguã meam: quia criicior in hac flamma:
Dum ergo peccatorem diuitem dap̃natum. ueritas inigne
phibet᷑: quis nam sapiens. reꝓborum animas. teneri ini.¬
bus neget: RE TRUS:¬
cce natione ac testimomo. ad credulitatẽ flectitur
animus: sed dimissus. iterum ad rigorem redit: Quo¬
modo enĩ res in corporea. re. corporea. teneri atq affligi
possit ignoro : ERecori+++a ua¬

Expanded text:
mari se aspicit, crematur. Sicque fit ut res incorporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur: ut per ignem corporeum mens incorporea, etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. Veritatis etenim voce, dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur, insinuat vox divitis, qui Abraham deprecatur dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? PETR. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus, sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi possit ignoro. GREGOR. D
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso montis latere cadentẽ fixit. sic̃ religiosus uir laurenti
ꝑhibet. Et quia locus ñ erat. quo inherere potusset: aspicit᷑ ita ut nc̃¬
u̾q. montẽ cernentib casura pendere uideat᷑. Pẜ trUS
Dutamꝰ hic tã egregiꝰ uir ut p̾ magister discipłoꝵ fieret. pr̾i habuit
magistrũ.¬

Expanded text:
in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistru
Abbreviated transcription (Latin):
bentiũ piscẽ cũ aqua fudit. qurad totius dici uictũ henorato posset
sufficere. Mirati oms. totaq illa parentũ irrisio cessauit. Cȩpertꝰ
nanq in honorato uenerari abstinentiã. qua ante deridebant.
Sicq. a dĩ homine irrisionis opꝓbria det̾sit piscis de monte. Qui cum
magnis uirtutib cresceret. a p̃dicto dño suo lib̾tati donatꝰ est.
atq in eo loco qui fundis dr̃. monasteriũ construxit: in qͦ ducentoꝵ
ferme monachoꝵ pat̾ extitit. ibiq. uita illiꝰ circunꝗͣq exẽ pla eximiȩ
conũsationis dedit. Nã qͣdã die ex eo monte qͥ eiꝰ monasterio
ꝓminet. ingentis saxi moles eruta ẽ. quȩ ꝑ deuexũ montis lat̾
ueniens. totius ruinã cellȩ. õ̾iũq frm̃ int̾itũ minabat᷑. Quã cũ
uenientẽ desuꝑ uir sc̃s uidisset: frequenti uoce xp̃i nomeN
inuocans. extensa mox dextera : signũ ei crucis opposuit. eamq.

Expanded text:
bentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato bentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
enantu quondã patricii Rato abbate¬
in sannię partib uilla fuit: in qua colonꝰ ciꝰ filiũ honoratum
nomine habuit. qͥ ab annis pucrilib ad amorẽ celestis patriae
ꝑ abstinentiã exarsit. Cũq. tã magna conuersatione polleret. sescq
iã ab ocioso sermone restringeret. multũq ut p̃fatꝰ sũ ꝑ abstinentiã
corpꝰ domaret : die quadã parentes ipsiꝰ uicinis suis conuiuiũ fecort̃
in quo ad uescendũ carnes paratȩ s̃. Quas dũ ille ad esũ contingere
ꝓ abstinentiȩ amore recusaret.: cȩpert̾ ei parentes eiꝰ irridere: ac dicere
Comede. Nunqͥd pisc̾e tͥ in his montib adlaturi sumꝰ: Illo uͦ in loco
audiri pisces consueuerant. ñ uederi. S cũ his sermonib honoratus
irrideret᷑: repente aqua in conuiuio ad ministoriũ defuit. Cũ situla
lignea. sic̃ illic moris ẽ mancipiũ ad fontẽ prexit: dũq. haurascet.
aquã: piscis in situlã intuit:. Reuersuq manciptũ : ante ora discũ¬

Expanded text:
enantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discum
Abbreviated transcription (Latin):
đo. Adeo ut &iã imnontr sinai dĩ famuł constitutis. q̃q erant
oportuna cransmitteret. Nã alii quidẽ pontifices constituendis
ornãdisq auro ut argento ȩccłiis oꝑã dabant. hic ⁊his insistebat.
iqͣsihis omissis totus erga animarũ lucra uacabat. ⁊ qͥc quid
pecunie h abe poterat: sedulus dispensare ⁊ dare paupib cura¬

Expanded text:
 in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant; hic autem et his insistebat, et quasi his omissis totus erga animarum lucra vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus cura
Abbreviated transcription (Latin):
deutoro matris meȩ egressa est mitũ. Ad cutus pietans ⁊ iustitiȩ
opus ꝑtinet qđ anglorum gentem ꝑ predicatores quos illcic dirȩxtt
conscendt. Dũ sc̃s̃ iste ardenti studio ꝓcolligendis particulatim fideliũ
aduenientib mꝑꝑ mercatorib: multa uenalia inforo rome c̃lata fuissent
multiq ad em̃dũ hincinde c̃fluerent c̃tigit ⁊ gregoriĩ ante scdicet
quã pontificale decus hab̾&. ꝑforũ transitũ facere : ac uidisse int alia
pueros uenales positos lac tei corporis bac uenusti uultus capillos qq

Expanded text:
atris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam pontificale decus haberet, per forum transitum facere, ac vidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quo
Abbreviated transcription (Latin):
cas &x uicmnitate tiulpis ueniens auferebat. Quodã uero die in eode
uestibulo dũ puer honefacius staret: uulpis ex more uenit. ⁊ gallina
adstulit. Ipse aut̃ concitus. eccłiam intrauit. ⁊ se in orationẽ ꝑsterens.
aptis uocibus dixit: Placet tibi dnẽ. ut de nutrimento mãtris mȩc¬
manducare non possim: Ecce enim gallinas quas nutrit: uulpis comedit.
Lui ab oratione surgens: eccłiam egressus ẽ. Mox aut̃ uulpis reduit.
gallinã quam ore portabat dimisit. atꝗ. ipsa moriens. ante eius oculos
in se sperantiũ. etiã in rebus uilibus dignat᷑ ds̃. Gregoriꝰ
Uoc petre ex magna conditoris nr̃i dispensatione agit᷑: ut ꝑ minima
q̃uȩ ꝑcipimus. sperare maiora debeamus. Exauditus nanq. ẽ. in rebus
uilibus puer sanctus et simplex. ut in parius disceret quantũ de dõ
p̃sumere in magnis petitionibus deberet.

Expanded text:
eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris memanducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in se sperantium etiam in rebus vilibus dignatur Deus. GREGOR. Hoc, Petre, ex magna Conditoris nostri dispensatione agitur, ut per minima quae percipimus, sperare majora debeamus; exauditus namque est in rebus vilibus puer sanctus et simplex, ut in parvis disceret quantum de Deo praesumere in magnis petitionibus deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
in gressa: pene omẽ triticum quod sibi in stipendiũ totius anni para.¬
uerat  inuenit a filio suo paupibus expensum. Cũq semet ipsam alapis
pugisꝗ tuderet. qđ quasi anni subsidia ꝑdidisset: suꝑuenit bone¬
facuis puer dĩ. camq uerbis qualibus potuit consolari cȩpit. Quȩ cũ
nił consolationis admitteret: hanc rogauit ut ab horreo exire debi¬
iset in quo ex om̃i coꝵ tritico parũ quid inuentũ: remanfisse.
uer aut̃ dĩ sese illic ꝓtinus in orationẽ dedit: qui post paululũ
cgressus ad horreũ matrẽ reduxit. Qđ ita tritico plenũ: inuentũ
sicut plenũ antea non fuerat. cũ mat̃ illius totius anni suptꝰ se
congregasse gaudebat. Quo iuso miraculo: compuncta mat̾. ipsa iã
cȩpit agere ut daret: qui sic celerit̃ posset. quȩ petisset accipere
ccitaq in hospitu sit uestibulo gallinas nutrire consueuerat . sed

Expanded text:
ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed
Abbreviated transcription (Latin):
qu de illo narrat. sentio non sunt pͥtmittenda. Nam dicit qđ
quada dic ingresus ortum: magna hune cruce multitudin
muonit eooꝑtũ ee. qui omñe olus deperire conspiciens: ad cas dem
omis e gress sunt: ut nec una quidẽ intra ortispacium remaneret
ea quiei mirũ quod hoc de ep̃atus eius tempore narram. quando iã
apuld omipotente dm̃ ordine simul et moribus creuerat.i dum illa
magis mnranda sint. quȩ cum hic senox lericus aadbuc pugrulũ fecisse
testaturu: Iam ait qd co tẽpore quo cũ matre sua puer habitabat.
eeressus hospitiũ: nonnunquã sine linca. crebroetia sinestiouaea he¬
seueste batisp Quia morx ut nucdũ quẽpiã inuenisset  uestiebat hc̃
se depollans. ut so ante di oculos illius mercede uestiret. Quẽ mat̃
sia frequent᷑ increpare consucuerat. dicens qđ iustũ non esset.
ut ipse inops pauꝑibus uestimenta largiret̃. Quȩ die qͣdã horreũ

Expanded text:
ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum
Abbreviated transcription (Latin):
mento.: stando cepit orare ut ei redderet unde furentis prĩ insaniam
mitigare potiusset. Cunmiq. subito oculos ad uestimentũ suũ int̾ extensa
brachia redirxisset: repente in sinu suo duodecĩ aureos inuenit. tta
qusa tosde sosidos pr̃ ꝓ achipiscendo episcopatu p̃parabat. s. uirĩ dĩ sino
bempͥore: duo ad cum gochi. hospitalitatis grã uenert̃: qͥ rauennã
⁊ festinare professi sunt. Quibus ipse paruũ uas ligneũ uino plenũ
manu sua p̃buit: quoa fortasse in prandio itineris habe potiussent.
acceperant. cotidie inusum habuerunt. Sicq ad usq ad eund̃ lib
uener abilem patrẽ ferentis reuersi sunt: ut nullo die cosarent bibe.
et tamen cuisuinũ ex illo uasculo nusquã decẽt. csi m illo uascłe
lieno quod ep̃s dcderat. uinum non augeretur: sea iascireuo. q e¬
Duꝑ quoq dc eiusdẽ loci partibus senex quidã dericus aduonit. q ta

Expanded text:
mento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eis sc̃s uir bonefacius ep̃s ad consolationẽ sue inopię. aliquid
largiri debuisset. Sed uir dni quia quod tribueret ñ habebat.
estuare cepit in cogitatione. ne ab eo pauꝑes uacui exirent. cum
repente ad memoriã rediit quia constantius pr̃ nepos eius equũ
quo sedere consueuerat uendidisset. atq. hoc ipsum in arca sua
claustra areȩ comminuit. duodecĩ aurcos tulit. atq indigentib¬
eos ut placuit diuisit. Itaq. constantius pr̃ reuersus ex oꝑe.
Om̃s hic uiuunt. ego solus in hac domo uuere non possũ. Ad cuius
nimirũ uoces aduenit ep̃s. om̃sq qui in eodẽ episcopio aderant. Cũq.
respondere dicens. Om̃s tecum uiuunt. solus ego hic ante te iuiuere
ñ possũ. Redoe michi solidos meos. Quibus uocibus cõmotus ep̃s.: beatȩ
marie semꝑ urginiis eccłiam ingressus ÷ et cleuatis manibꝰ. extenso uesti.¬

Expanded text:
eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, Omnes hic vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumquerespondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vesti
Abbreviated transcription (Latin):
muser ste: mnortuus: muiser iste. Ego ad mensa ueni refectionis uos
Satotr tamen quia mortiuus ẽ. Qui ifelix uur. dum panẽ ac umũ
& eadem domo ꝑcepisset. egredi ianuam uoluit: sed saxũ ingens
subito de tecto cecidit. eiq in uerticẽ uenit. Ex qua pereussione
pstratus: in manibus semiuiuus leuatus ẽ. die uero altera. scđm
uiri dĩ sententiã : funditus finiuit uitã. Qua inre petre pensandũ:
quantus sit sc̃is uiris timor exhibendus. Templa enĩ dĩ sunt. Et cũ ad
iracundiã sc̃s uir trahitur: quis alius ad irascendũ. nisi eiꝰdẽ tẽpli
constat quia in eoꝵ cordibus ille p̾sens c̃: qui ad inferendã ultionem
quã uoluerit. inualidus non ẽ.  Alio quoq. tempore p̃dict̾ con¬
stantius pr nepos eius. equũ suũ duodecĩ aurcis uendidit. quos in
ꝓpriam arcam ponens: ad exercendũ aliquod opo̾s discessit. cum
subito ad epm̃ pauperes uencrut. qui importune p̃cabantur ut

Expanded text:
miser iste, mortuus est miser iste. Ego ad mensam refectionis veni, scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re, Petre, pensandum est quantus sit viris sanctis timor exhibendus; templa enim Dei sunt. Et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi constat quia in eorum cordibus ille praesens est, qui ad inferendam ultionem quam voluerit, invalidus non est. Alio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episcopium pauperes venerunt, qui importune precabantur ut
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor nr̃. ꝑ mortale corpus omẽ quod egit : hoc nobis i
exemplo actionis p̃buit. ut pro nr̃arũ uiriũ modulo. eius uestigia.
sequentes: in offenso pede oꝑis. p̃sentis uitȩ carpamꝰ iter. M iracłmꝰ
nanq faciens et taceri iussit. & tamen taceri ñ potuit: ut uidelicet
et clecai eius exempla doctrinȩ illius sequentes. in magnis quȩ faciunt᷑ꝰ
latere quidem in uoluntate habeant: sed ut ꝓsint aliis. ꝓdanturut
inuiti. quatinus et magnȩ humilitatis sit qđ eoꝵ oꝑa taceri appetuni
& magnȩ utilitatis sit qđ eoꝵ oꝑa taceri non possunt. Non gͦ dñs
uoluit quicquã fieri. et minime potuit: sed quid uelle cꝰ membra
debeant. quidue ex his etiã nolentibus fiat: doctrine magisterio
exemplũ dedit Petrꝰ: P lacet quod dicis. Gregorius¬
pcui martoris natalicius ꝓpinquabat dies. quo m loco de mobils
portunatus nomnc manebat. Qui magnis p̾cibus ab colen uiro¬
uenuratiis portinauit qne cum apud bcatũ maror ẽ misserlunr

Expanded text:
edemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo voluit Dominus quidquam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. AProculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum
Abbreviated transcription (Latin):
oc rum fit paere. sibene ꝑpenditur non error sed
am monitio ẽ. Suꝑna enĩ piceas ex magna mi scđię
suȩ largitate disponit: ut non milli et̾iam post exitũ
repente ad corpus redeant. & torm̃ta in feri que au¬
dita non crederant. saltim uisa pertimes cant. Nã
quidam illi ricianus monachus qui in hac urbe mecũ¬
in monasterio uiuebat. mihi narrare consueuerat:
Quia quodam tempore cũ ad huo in heremo moraret᷑
agnouerit : quod paerus quidam monachus ex regio¬
ne ortꝰ hiberiȩ qui ei in loco uastȩ solitudinis. cui ua¬
sa nom̃est in herebat. sicut ipso narrante didicerat:
rius quam heremũ p&er&: molestia corporis in ter¬
ueniente de func tus ẽ. Sed protinus corpore restitutꝰ:
tabatur.. Qui etiam quosdam huiꝰ scłi potentes: in eisdẽ
flam missus pensos se ui disse narrauit.: Qui eũ iã dedus
tuseei u liabillo &nse mergeretur. subito angłm
ehorusei habitus apparuisse fatebatun qui eu inignẽ¬

Expanded text:
Hoc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus,tabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in igne
Abbreviated transcription (Latin):
patet nimirũ quia elemosinas amauerat & car-¬
nis uicnis ꝑ fecte non restiterat Qui eñĩ de orsum
tra hebant sed in illo occulti arbitris examine qͥd
in eo uicerit : & nos & eum qui uidit & reuocatꝰ ẽ.
latoe.. Constat tam̃. qr isdẽ stephanus post quam
sicut superius narraui. & in feri loea uidit. & ad cor¬
pus rediit: ꝑ fecꝰ t̾e uitã minime correant. Qui
post multos an nos de corpore ad huc: ad certamen
uitȩ & mortis exiĩt.. Qua dere colligit᷑ qͥa ipsa qͦq
inferni supplicia cum de monstrantur. Aliis hoc ad ad uito¬
rium. aliis uero ad testimonium fiat. Ut isti uideant mala
quȩ caueant: illi uero eo amplius puniantur : quod inferni
supplicia nec uera & cognita uitare uoluerunt .: P
PETRUS

Expanded text:
patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carpatet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR
Abbreviated transcription (Latin):
te serinebat: & uod sic fuisse. nullus qui illã noutt igno¬
retatlbi etiam quemdam peregrinum prb̃m uidisse sa¬
tebatur: qui ad p̃dictum pontem ueniens tanta pͥena alic¬
toritate transiuit: quanta & hic securitate uxit In eodẽ
quoꝙ ponte hunc quẽ p̃dixi stephanũ sȩ recogno aus¬
se testatus ẽ. Quidũ transire uoluisset: eiꝰ peslpsuues
& ex medio corpore iã extra pontũ de iectus: aqͥb dam
te terrimis uiris ex flumine surgentibus ꝑcoxas de or¬
sum: a quibusdam abatis & speciosissi mis uiris. cȩpit ꝑ
brachia sursũ trahi. Cũq hoc luc tam̃ eẽt. & hunc
boni sp̃s sursum. mali de orsum traherent ipse ꝗqͥ hȩc
uidebat ad corpus reuersusẽ. & quid de eo plenius
gestum sit minime cognoust qQda inre plenius¬
dem stephani uitadatur in telligi: quia in eo mala
carnis cũ elemosinarũ oꝑatione certabant. Qui
eñi per coxas de orsum ꝑbrachia trahebat᷑ sursũ.

Expanded text:
tia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignotia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum,
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis non nulla habitacula : sed alia exurgentis foeto¬
ris nebula tangebant᷑. olia aut̃ exurgens foetora flu¬
mine minime tangebat. Hȩc uero erat in p̃dicꝰto pon¬
te ꝓbatio: ut quis quis suꝑ eũ in iustorum uellet transire.
in tenebroso foetentiq fluiuo laberetur. Iusti uero qͥb
culpa non obsisteret securo ꝑ eũ gressu aclib ad loca a¬
mena ꝑuenissent. Ibi etiam porum ȩx clesiasticȩ fa¬
miliȩ maiorẽ qui ante qua triennium de functus ẽ.
de orsũ positũ in locis teterrimis magno ferri pon¬
dere ligatũ ac depressum uidisse confessus est.Qui
dum requireret cur ita eẽt. se ea dixit audis quen
qui eũ inhac eccłastica domo no uimus: scientes eiꝰ
ac ta recolimus. Dictũ namq est hȩc id circo patit᷑
quia sicui de ipso facienda ultio uidebatur ad inseren¬
das plagas plus ex ceredulitatis desiderio quã obedien¬

Expanded text:
fluminis nonnulla habitacula, sed alia exurgentis foetofluminis nonnulla habitacula, sed alia exurgentis foetoris nebula tangebantur, alia autem exurgens foetor e flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probatio ut quisquis per eum vellet injustorum transire, in tenebrosum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedien