comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muliebria defecerint: & uir meus
emilius uetulus sit: ac in euoso eiꝰ
corpore frigidus ext& circump̃cor¬
dia sanguis: & uoluptatis in eo
opera penitꝰ emarcuerint : Erant
enĩ ambo genere nobiles: & gr̃ã
int̾ suos nominatissum. Et quia
liberoꝵ parentes ꝓcesserant in dieb
multis effeti iam & carne infecundi
coniugale comertiũ non quȩre¬
bant: nec eis spes ultra uel appetitꝰ
generandi sobolem inerat. Cui
beatus montanꝰ respondit. Scias
quia cum ablactaueris puerum
remigium: de lacte tuo ꝑunges
oculos meos & recipiam lumen.
Nam ut merita illi accrescerent
sicuti & scõ tobiȩ nxta diuinũ
sermonẽ ut iustus iustificetur
adhuc: isdem beatus montanꝰ
lum̃ corporaliũ oculoꝵ amiserat
Tandem credentib parentibus
uerbis uiri dĩ. fit gaudiũ quod
talem suscepturi essent prolem
inciuus conceptione non for&
ardor explendȩ libidinis sed amor
generandȩ iuxta diuinũ presagiũ
sobolis. Concipit᷑ ergo futurus xp̃i

Expanded text:
muliebria defecerint, et vir meus muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: 'Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi adcrescerent. sicuti et sancto Tobiae, iuxta divinum sermonem, ut iustus iustificetur adhuc, isdem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cuius conceptione non foret ardor explende libidinis, sed amor generande iuxta divinum presagium subolis. Concipitur ergo futurus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
spexit de excelso sco suo. de cȩlo
in terram aspexit: ut audir& ge¬
mitum compeditoꝵ. ut soluer&
filios int̃̾emptoꝵ: ut annuntietur
nomen eius ingentib inconueni¬
endo popłos inunum. & regesut
seruiant ei Cilinia inutero con¬
cipiens filium pari& nomine re¬
migium: eui a me saluandus
popłs committetur. Heata siquidẽ
cilinia intenta pus operib lic& cor¬
pore teneretur inmundo: mente
conuersabatur in cęlo. Quȩ in
flore iuuentutis pepererat de
unico uiro suo emilio principiũ
post ea suessorum ciuitatis scm̃
lupi ep̃i eiusdem principii succes¬
soris qui usq adultima głosi re¬
migu tempora sacerdotio est
functus: sicq defunctus. Uir
autem ille uenerabilis inter illius
temporis innumera pericula tanta
consolatione accepta. cilimȩ diuinũ
oraculum gr̃ã dĩ ꝑceptum innotuit
At illa dixit ad montanum. Quomͦ
fieri potest. ut anus lactem filium.
cum mihi atemporib diu transactis

Expanded text:
spexit de excelso sancto suo, de caelo spexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorum civitatis sanctLupi episcopi, eiusdem Principii successoris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtelans. usq lucis crepusculum
incontemplatione ꝑmansit. Qui
cum lassitudine ac fragilitate
carnis compellente. paululum
menbra sopori dediss& : subito ꝑ
diuinam gr̃ãm angłoꝵ choris &
animarũ cȩtibus beatissimorũ
hominũ iam spirib cum dõ reg¬
nantiũ. & immortalitatẽ adhuc
corporum expectantium int̃fuit.
& familiarissimum cępit audire
colloquium. Int̾ cetera igitur
tis auidi queritare ceperunt de
gallicanȩ deiectione ȩccłȩ: &
quid facto ad talia opus ess& crebro
uersare sermone: dicentes quia iã
tempus ess& miserendieius. dupli¬
cia enim receperat ꝓ om̃ib peccatis
suis: quanquã fex eius nonsit exi¬
nanita. His int̾se ita referentib.:
subito uox affuit. a superiob atq
secretiorib aditis saluberrime atq
suauissime intonans. quȩ & p̃sentiũ
solaret᷑ spirituũ mestitiam: & quod
futurũ erat gratulabunda ꝓmulga¬
r& sententia ita dicendo. Dñs pro¬

Expanded text:
protelans, usque lucis crepusculum protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum cetibus beatissimorum hominum iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur,anae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus pro
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam
scelerum
quȩ facta ẽ.
adño cede
galliarũ. ꝑsequen¬
te uuandaloꝵ crudelitate mi¬
scđiam cȩli distillauer̃: cũ admi¬
tigandã gentis francoꝵ barbarica¬
ferocitate suꝑuenturã diuinȩ a¬
nimaduersionis ꝓpt̃ iniqͥtates ꝑse¬
uerantes ultionẽ. mundo p̃sulẽ
adõ p̃destinatũ remigiũ ponti¬
ficẽ hoc ordine ꝓtulerunt
Erat quidam uenerabilis ac dignus
ꝓfessione & nomine montanꝰ mona¬
chus in reclusione solitariam uitã
ducens: ieiuniis. uigiliis. atq orati¬
onib continue uacans: nec non
ceterarũ uirtutũ insignib ad eo
diuinitati se commendabilem red¬¬
dens: ut angłicis sepius frueret᷑
alloquiis. & cęlestibus frequent̃
uisionib ac reuelationib intess&.
Is ergo cum ꝑuigil inoratione pro
pace sc̃ȩ ȩccłȩ quȩ multis ac diuer¬
sis afflictionib apud galliarum
& belgicarum ꝓuintias uexabat᷑.
dĩ ommipotentis clementiã in¬
defessis p̃cibus exorar&: nocte
quadam plus solito orationem

Expanded text:
indictam scelerum, que facta est a Domino cede Galliarum, prosequente Wandalorum crudelitate, misericordiam caeli distillaverunt, cum ad mitigandam gentis Francoferocitate superventuram, divinae animadversionis propter iniquitates perseverantes ultionem, mundo praesulem a Deo predestinatum Remigium pontificem hoc ordine protulerunt. 1. Erat quidam venerabilis ac dignus professione et nomine Montanus monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, ieiuniis, vigiliis atque orationibus continue vacans nec non ceterarum virtutum insignibus adeo divinitati se commendabilem reddens, ut angelicis sepius frueretur alloquiis et caelestibus frequenter visionibus ac revelationibus interesset. Is ergo cum pervigil in oratione pro pace sanctae aecclesiae, quae multis ac diversis afflictionibus apud Galliarum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, nocte quadam plus solito orationem
Abbreviated transcription (Latin):
& de lumine di luminosas. Dolore den¬
tiũ tunc excruciabat᷑ uehementer.
Et cũ intantũ in grauesceret dolor.¬
ut ñ ualeret loqui. ascendit in cor eiꝰ
admonere om̃s suos qui illic aderant.

Expanded text:
. Dolore dentium tunc excruciabas me; et cum in tantum ingravesceret ut non valerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qui aderant,
Abbreviated transcription (Latin):
incubilib & impudicitiis. ñ in contenti¬
in desideriis. Nec ultra uoluit legere:
nec opus erat. Statuimq cũ fine huius
sententiȩ. quasiluce securitatis infusa
cordi enis. om̃s dubitationis tenebrȩ
diffugerunt. Tunc int̾iecto aut di¬
gito. aut nescio quo alio signo
codic̃e clausit: & tranquillo iã uultu
sic indicauit. Petit uidere qͥd legisset.
etiam ultra qu̾a ipse legerat. Et igno¬
rabat quid sequeretur. Sequebat᷑ uͦ.
Infirmũ autẽ infide recipite. Qd alypiꝰ
ad se retulit: ꝯ augustino aꝑuit. Sed
tali admonitione firmatus ẽ: placito¬
q ac proposito bono & congruentis¬
ta conc̾tatione coniunctus ẽ. Inde ad
queadmodũ. gestũ sit. Erultat et
triumphat. & benedicit dñm: qui
potens ẽ ultra quã petimꝰ & intelligimꝰ

Expanded text:
in cubilibus et inpudicitiis, nin cubilibus et inpudicitiis, nin concupiscentiis. nec ultra uolui legere nec opus erat. statim quippe cum fine huiusce sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. Tum interiecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clausi et tranquillo iam uultu sic indicauit. petit uidere quid legissem: tiam ultra quam ego legeram, et ignorabam quid sequeretur. Sequebatur vero: Infirmum autem in fide recipite . Quod ille ad se retulit, mihique aperuit. Sed tali admonitione firmatus est, placitoque ac proposito bono et congruentista cunctatione conjunctus est. Inde ad quemadmodum gestum sit; exsultat et triumphat; et benedicebat tibi, qui potens es ultra quam petimus aut intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃e sub quadã fici arbore strauit se
nescio quomodo. & dimisit habenas
lacrimis: & ꝓruꝑunt flumina oculoꝵ
eius acceptabile sacrificiũ deo. & non
quidẽ his uerbis. sedin hac sententia
Usquequo dñe irasceris infinẽe Ne-
memor sis iniquitatũ nr̃arũ antiqua.¬
plorabat amarissima contritione cor-¬
dis sui. Et repente audunt uocem de
uicina domo cũ cantu dicentis. Tolle
tu. intentissimus cogitare cepit. utrũ¬
nã solerent pueri in aliquo genere
ludendi cantitare tale aliquid: nec
occurrebat om̃ino audisse se uspiam.
Repressoq impetu lacrimarũ. surrexit
nichil aliud interpretans diuinitus
sibi iuberi: nisi ut apperiret codicem
& legeret. quod primũ caput inueniret.
Itaq concitus rediit in eũ locũ ubi se¬
debat alypius. Ibi eñĩ posuerat codic̃e
apłicum: unde surrexerat. Arripuit.
& aꝑuit. & legit insilentio capitulum:
quo primũ comiecꝰti sunt oculi eius.
Non incomessationib & ebrietatib: ñ

Expanded text:
o sub quadam fici arbore stravi me nescio quomodo, et dimisi habenas lacrymis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum. Et non quidem his verbis, sed in hac sententia Usquequo, Domine, irasceris in finem? Ne memor fueris iniquitatum nostrarum antiqualebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebtu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem.itaque concitus redii in eum locum, ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperui et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatibus, non
Abbreviated transcription (Latin):
ose abriꝑe. sed lenit subtrahere mini¬
steriũ linguȩ suȩ nundinis loquaci¬
sum dies suꝑ erant ad uindemiales fe¬
rias: & statuit tolerare illos: ut sollẽp¬
ne passim cuiqũa effunderet᷑: quam¬
qũa tu deus eis a conualle plorationis
ascendentib & cantantib canticum
graduũ dederas sagittas accutas. et
carbones uastatores aduersꝰ lingũa
subdolã. uelut consulendo contradi¬
centẽ. & sicut cibũ assolet amando
consumentẽ. Sagittaueras tu cor eoꝵ
caritate tua. & gestabant uerba trans¬
fixa uiscerib: & exempla seruorum
tuoꝵ quos de nigris lucidos. & de mor¬
tuis uiuos feceras. congesta in sinum
cogitationis eoꝵ urebant. & absume¬
bant grauẽ torporẽ. ne in una merge.¬
rentur. ꝙ accendebant eos ualide. ut
om̃is ex lingua subdola. contradictio¬
nis flatus. inflammare eos aeriuis pos¬

Expanded text:
ose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacisimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemne passim cuiquam effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius pos
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro ut pro me tuis oratio¬
nibus impetres: ne qui culpã
contemptoris fugio. p̃supto¬
ris noxã incurram. Credo em̃
q ł orando implere facias. qđ¬
me arripere iubendo fecisti
erit audaciȩ: tuȩ uero ora¬
tonis si euasero culpam:¬

Expanded text:
obsecro, ut pro me vestris orationibus impetretis, ne qui culpam contemptoris fugio, praesumptoris noxam incurram; sed credo, quod orando me implere faciatis, quod arripere iubendo fecistiserit audaciae; vestrae vero orationis, si non evasero culpa
Abbreviated transcription (Latin):
candi datos: in mensuram ętatis
plenitudinis. xp̃i fulgentes: cũ
stare cȩꝑint ante eum quẽ pu¬
taueras occidendum. ꝓ quo fu¬
Ipsum uidebis throno igneo pre¬
sidentem: illos solium dominieũ
circundantes. candore rubeo
splendentes: propter candidam
ȩtatem & sanguinẽ passionis. Qͥd
acturus es : Quid dicturus: Ta¬
cebis reus. dum tantus cantabit
exercitus scõrum: uindica sangui¬
nem seruorũ tuorũ qui effusus ẽ
introeat inconspectu tuo gemituᷤ

Expanded text:
candidatos, in mensuram aetatis candidatos, in mensuram aetatis plenitudinis Christi fulgentes : cum stare coeperint ante eum, quem putaveras occidendum, pro quo fuipsum videbis throno igneo praesidentem; illos solium dominicum circumdantes, candore rubeo resplendentes, propter candidam aetatem et sanguinem passionis. Quid acturus es? quid dicturus? Tacebis reus, dum tantus cantabit exercitus sanctorum, Vindica sanguinem servorum tuorum, qui effusus est . Introeat in conspectu tuo gemitus
Abbreviated transcription (Latin):
mea frustra lacte replentur.
Caute portaui: quẽ a de uideo
manu erudeli iactari. Modo eũ
effuderunt uiscera mea: & tu eli¬
dis ad terram: Alia clamabat
mater: cum exactor ut latro cõ¬
pelleret. simul se occidi cum par¬
uulo. Ut quid me dimitcis in a¬
nem: Si culpa est. mea est qͥa¬
genui. Si non est crimen: iun¬
ge mortem. & libera matrem.
Alia dicebat. Quid queris: unũ
queris. & multos occidis: & ad
unum quia unus est attingere
non potes. Alia de contra clama¬
bat. Ueni iam saluator mundie¬
ueni: quamdiu quereris: Nul¬
lum times. uideat te miles: et
cebatur lamentatio matrũ: &
ad celum transibat oblatio par¬
uulorũ. Sed ille qui agnũ tem¬
ptauit: ipse ꝑherodem agnuloᷤ
iugulauit. Manet auetori mini¬
sterii supplicium diaboli: &. he¬
rodes quid putas acturus eris:
quando contra te tantorũ clas¬
ses infantium iudiciale cȩperint
exercere litigium: Inuenies
claram linguam. uocem magnã
mensurã ꝑfectam. om̃s inuenies

Expanded text:
mea frustra lacte replentur. Caute portavi quem a te video manu crudeli jactari. Modo eum effuderunt viscera mea; et tu elidis ad terram. Alia clamabat mater, cum exactor latronum compelleret: Simul occide cum parvulo matrem; utquid me dimittis inanem? Si culpa est, mea est; si non est crimen, junge mortem, et libera matrem. Alia dicebat: Quid quaeritis? Unum quaeritis, et multos occiditis; et ad unum qui unus est attingere non potestis. Alia contra clamabat: Veni jam, veni, Salvator mundi, quamdiu quaereris? Nullum times: videat te miles, et cebatur lamentatio matrum, et ad coelum transibat oblatio parvulorum. Sed ille qui Agnum tentavit, ipse per Herodem agnulos jugulavit. Manet auctori ministerii supplicium, et Herodi diarodes, quid putas acturus eris, quando contra te tantorum classes infantium judiciale coeperint exercere litigium? Invenies claram linguam, vocem magnam, mensuram perfectam, omnes juvenes
Abbreviated transcription (Latin):
lem illorũ innocen¬
tum colimus: quos
ab herode erudelis¬
simo rege inter fectoᷤᷤ
esse euangłii textus eloquitur.
Et ideo cum summa exultatio¬
ne gaudeat terra nr̃a: celestium
militum & tantorũ parens fecu¬
da uirtutum. Eece profanus ho¬
sts nunquã beatis paruulis tan¬
tum ꝓdesse potuisset obsequio-
quantum profuit odio. Nam
sicut sacratissima presentis diei
festa manifestant: quantũ con¬
tra beatos paruulos iniquitas
habundauit: tantum in eis gr̃a
benedictionis effulsit. Beata es
o bethleem terra iuda. quȩ he¬
rodis regis crudelitatẽ in pue¬
rorũ extinctione ꝑpessa es: qͥ
sub uno tempore candidã ple¬
bem imbellis infantiȩ dõ offer¬
re meruisti. Digne tamen na

Expanded text:
lem illorum infantium colimus quos ab Herode crudelissimo rege interfectos esse, Evangelii textus eloquitur. Et ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, coelestium militum et tantarum parens fecunda virtutum. Ecce profanus hostis nunquam beatis parvulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. Nam sicut sacratissimum praesentis diei festum manifestat, quantum contra beatos parvulos iniquitas abundavit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit. Beata es, o Bethlehem terra Juda, quae Herodis regis immanitatem in puerorum exstinctione perpessa es, quae sub uno tempore candidatam plebem imbellis infantiae Deo offerre meruisti. Digne tamen Na
Abbreviated transcription (Latin):
quia si socii passionũ fuerimꝰ
Nec tam de morte eorũ iniusta
lugeamus: quã de iusta palmȩ
perceptione lȩtemur. Si quid̃ẽ
singulos eorũ ꝑtormenta dum¬
pellerentur ex hac uita: rachel
nuit luctu lacrimisq prosecuta
est. sed iam hinc expulsos suꝑna
iherłm quȩ est mater om̃ium no¬
strum mox in aliam uitam obui¬
is lecitiȩ ministris excepit: atq
in gaudium dñi sui ꝑpetuo co¬
ronandos introduxit. Unde di¬
cit ioħes. Stabant ante thronũ
inconspectu agni amicti stolis
albis: & palmȩ in manib eorũ.
Stant enim modo ante thronũ
dei coronati: qui quondam ante
thronos iudicum terrenorũ ia-¬
cebant pęnis attriti. Stant in
conspectu agni nulla ratione
illic a contemplanda eiu̾ Ibi¬
gła separandi: a cuius hie amo¬
re nec ꝑ supplicia poterant se¬
parari. Stolis fulgent albis &
palmas in manibus habent: qͥa
premia in oꝑibus habent. dũ
bestiis dilacerari. flagris absu¬

Expanded text:
quia si socii passionum fuerimusquia si socii passionum fuerimusNec tam de morte eorum  Al. add. injusta lugeamus, quam de justa palmae perceptione laetemur. Si quidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel nuit, luctu lacrymisque prosecuta est: sed jam hinc expulsos superna Hierusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum . Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronos judicum terrenorum jacebant poenis attriti. Stant in conspectu Agni nulla ratillic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas in manibus habent; quia praemia in operibus habent, dum bestiis dilacerari, flagris absu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i persecutio consurget. & qui¬
dem plurimis ad predicationem
enoch. & helyȩ. a perfidia conu̾¬
sis. sed & cȩteris ad instinctũ anti¬
xp̃i tota intentione contra fidem
dimicantibus. Pars igitur iudee
inqua regnabat archelaus: ꝑsidos
antixp̃i sequaces ostendit. Porro
na⁊ areth galiloe quo dñs transfer¬
tur: partem gentis ciusdem quę
tunc temporis fidem. xp̃i suscep¬
tura designat. Unde bene gali
lea ꝑpetrata transinigratio: na ⁊ a¬
rech flos. aut uirgultum eius int̃¬
pretatur: quia nimirum sc̃a eccl̃ia
quo ardentiore desiderio. ab his
quȩ in terris uidet ad celestia. ꝓ¬
merenda transmigrat: eo maiore
spũalium abundat flore ac ger¬
mine uirtutum. Unde oportet
hodierna festiuitate ueneramur.
de ȩterna quȩ incȩlis est marty¬
rum festiuitate sedulȩ cogitemꝰ
eorũq uestigia in quantũ possu¬
mus sequendo. & ipsi erusdem fe¬
stiuitatis suꝑnȩ participes existe¬
re curemus testante apło

Expanded text:
hristi persecutio consurget. Et quihristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, deslaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virhodierna festivitate veneramur, de aeterna, quae in coelis est, martyrum festivitate sedulo cogitemus, eorumque vestigia in quantum possumus sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis supernae participes existere curemus, testante Apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
Obitus quippe herodis terminũ
intentionis malitiosȩ. qua nunc
contra ȩccłiam iudea seuit insi¬
nuat: occisio paruulorũ. mortẽ
humilium spũ. quos fugato a se
xp̃o iudei peremere designat
Quod autem defuncto herode
& helya predicantib iudeis. sopi¬
ta modernę inuidię flamina. fi¬
dem ueritatis accipient. Et be¬
ne cum udeam deserit fugere
& hoc in nocte dicitur: eum uͦ
reuertitur in illam. non solum
fuge. sed nec noctis fit mentio:
quia mimrum quos ob peccatoꝵ
tenebras dim ꝑsecutores reliqͥt.
ipsos os lucem fidei tandem se
querentes reuisit. Quod damp¬
nato licet herode. ioseph timore
archelai filii eius in uideam ubi
metropolim habebat ire formi¬
dans monente angło in mara-¬
reth galilee secedit: ultima pre¬
sentis eccłiȩ tempora designãt.
quando. ꝓ ea quȩ nunc ẽ uniuer¬
sali gentis illius cecitate. qua xp̃i¬
anos in quantũ ualet persequi ñ
desistit. acrior in quibusdam anti-¬

Expanded text:
Obitus quippe Herodis terminum Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode et Elia praedicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur in illam  Al., nulla non solum fugae, sed nec noctis fit mentio: quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antic
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝑsecutiones quȩ contra
eccłiam erant mouendȩ ipsoꝵ
per secutorũ morte uindican¬
das. eisdẽq multatis ꝑsecutori¬
bus pacem eccłiȩ denuo redden¬
dam: & scõs qui latuerant ad
sua loca tunte reueriuros. re¬
secutionib quȩ apłorum sunt
temporibus factȩ. in iudea spe¬
cialiter acciꝑe: quando inuales¬
cente inuidia predicatores futre
uerbi: pene om̃s expulsi de ꝓ¬
uintia. & ingentibus predicatu¬
ri sunt longe lateq dispersi:
sicq factum ẽ. ut gentilitas qͦ
ꝑ egiptum figuratur peccatis an¬
te tenebrosa lumen uerbi ꝑei¬
peret. Hoc est enim puerũ iħm
& matrem eius. per ioseph in egy¬
ptum transferri: fidem scilicet do¬
minieȩ incarnationis. & ȩccłiȩ so¬
cietatem ꝑ doctores scõs gentib
committi. Quoderant in egip¬
to usq ad obitum herodis. indicat
figurate fidem. xp̃i in gentibꝰ man¬
suram: donee plenitudo earũ in¬
troeat: & sic omĩs ifrł saluus fiat.

Expanded text:
omnes persecutiones quae contra omnes persecutiones quae contra Ecclesiam erant movendae ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque mulctatis persecutoribus pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerant ad sua loca fuisse reversuros. Hepersecutionibus quae apostolorum sunt temporibus factae in Judaea, specialiter accipere; quando invalescente invidia, praedicatores sunt verbi pene omrovincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
rachel iuxta bethleem sepulta ẽ.
sicut titulus monumenti eiꝰ ma¬
nens usq ho. die testatur:
ad occidentem ciuitatis ultra
uiam quȩ ducit hebron. qđ ea
quȩ in loco eodem agebantur
ipsa egisse propħico locutionis
modo recte dieatur: euius corpo¬
re & nomine locus ipse fuerat
insignis. Quod dñs ipse ne occi¬
deretur abherode sublatus est
a parentib in egyptum: signifi¬
cat electos sepis malorũ imꝓ¬
bitate suis effugandos sedibus.
Ubi simul exemplum datur
fidelibus. ut non dubitent ra¬
biem ꝑsequentium ubi opor¬
tunum fuerit declinare fugien¬
do: cum hoc dm̃ ac dñm suum
fecisse meminerint. Siquidem
ipse qui erat suis precepturus:
cum uos ꝑsecuti fuerint in ci¬
uitate ista fugite in aliam: pͥus
fecit quod precepit fugiendo
hominẽ quasi homo in terra:¬
Non quem magis pauloante
uit stella de cęlo. Quod occisis
pro dño pueris herodes non lon¬
ge post obiit: & ioseph monen¬
te angło dñm cum matre ad
terram ifrł reduxit: significat

Expanded text:
Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. addUbi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante vit stella de coelo. Quod occisis pro Domino pueris Herodes non longe post obiit, et Joseph monente angelo Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat
Abbreviated transcription (Latin):
ta intentio ut uiderez dm̃ me¬
reatur inuigilat. Et ipsa est
ouis centesima: quã pastor bonꝰ
relictis in cęlo nonaginta nouẽ
ouibus angłicarũ uirtutũ abi¬
it querere in terra. inuentamq
sius humeris imposuit: & sic re¬
portauit ad gregem. Querit᷑
autem iuxta litteram quomodo
rachel plorasse dicatur filios suo ᷤ.
cum tribus iuda quȩ bethleem
tenebat. non de rachel. sed de so¬
rore eius lẏa fuerit orta. Ubi
tamen facilis patet responsio: qͥa
non tantum in bethleem. uerum
etiam in om̃ibus finibus eius pue¬
ri sunt om̃s trucidati. Tribus au¬
tem beniamin quȩ de rachel or¬
ta est: proxima fuit tribui iudę
Unde merito credi debet. qđ pla¬
ga crudelissime necis non paucoᷤ
etiam beniamineȩ stirpis pueros
inuoluerit: quos ꝓgenies rachel
elata in excel sum uoce ploraue¬
rit. Potest & aliter intelligi. qͥa

Expanded text:
ta intentio ut videre Deum meta intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus relictis in coelo nonaginta novem ovibus angelicarum virtutum, abiit quaerere in terra, inventamque suis humeris imposuit, et sic reportavit ad gregem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia
Abbreviated transcription (Latin):
tus: manifeste denuntiat luctum
suorũ nece gemit: non ut hostes
garriunt inuacuum cedere. sed
iudicis. & sicut ꝓthomartyris
abel. ita etiam sanguinẽ cȩtero¬
rum martyrũ de terra clamare
ad dñm. iuxta illud uiri sapien¬
tis. Non despiciet preces pupil¬
li nec uiduę: si effundat loque¬
lã gemitꝰ. Nonne lacrimȩ uiduȩ
ad maxillam descendunt: & ex
clamãtio eius suꝑ deducentẽ eas:
Amaxilla enim ascendunt usq
ad cęlum: & dñs exauditor non
delectabitur in illis. Qđ̃ rachel¬
plorasse dicitur filios suos. nec
uoluisse consolari quia non st̃:
significat eccłiam plorare qui¬
dem scõrum de hoc scło abla-¬
tionem. sed non ita uelle conso¬
lari: ut qui scłm morte uicert̃.
rursus ad scłi certamina secum
toleranda redeant: quia nimi¬
rum non sunt ultra reuocandi
in mundum. de cuius erumpniꝰ
semel euaserunt coronandi ad
xp̃m. Rachel namq quȩ ouis
aut uidens dm̃ dicitur. eccłiam
figurate demonstrat: cuius to¬

Expanded text:
tus , manifeste denuntiat luctum tus , manifeste denuntiat luctum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed judicis; et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Aplorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus to
Abbreviated transcription (Latin):
euangłu lectio re¬
citata: in qua tamen om̃ium xp̃i
martyrum preciosa est mors desig¬
nata. Quod enim paruuli occrsi
sunt. significat ꝑ humilitatis me¬
ritum ad martẏrii ꝑueniendum
głam: & quia nisi conuersus fue¬
rit quis. & effectus ut paruulus.
non possit animam dare pro xp̃o.
Quod in bechleem & in om̃ibus
finibus eius occisi funt: ostendit
non solum in iudea unde eccłiȩ
cȩpit origo. sed & in om̃ib eiusdẽ
ram perfidorum & piorum. pati¬
entiam ẽẽ coronandam. Qui bimi
occisi sunt: doctrina & oꝑatione
perfectos indicant. qui uero infra
simplices uel idiotas. fidei tamen
non ficte constantia fortes ȩque
denuntiant. Quod illi quidem
tio tota seuit nullatenus eis uel
uiuentib uel oceisis posse aufer¬
ri: sed eos ueraciter contestari. qͥa
siue uiuimus dño uiuimus: siue
morimur. dño morimur. Siue
enim uiuimus. siue morim᷑: dñi
sumus. Quod iuxta uaticinium
iheremiȩ uox in rama idest in ex¬
celso audita est ploratus & ulula¬

Expanded text:
Evangelii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem evituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem tio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ulula
Abbreviated transcription (Latin):
uoce magna dicentes. Salus dõ
nro qui sedet suꝑ thronũ. Et
agno. Magna uoce salutẽ deo
decantant: qui magna grãrum
actione recolunt. non sua se uir¬
tute: sed ipso auxiliante tribu¬
lationum impugnantium supe¬
eorum & preteritos agones: &
coronas describens ꝑpetuas. Hi
sunt qui uenerunt de tribula¬
tione magna: & lauerunt stolaᷤ
suas. & dealbauerunt eas in san¬
guine agni. Stolas quippe mar¬
tyres in sanguine agni laueruis
dum menbra sua quȩ oculis in¬
sipientium uisa sunt pęnarum
squalore fedari: sic potius fuso
mundauere contagiis. insuper
& beata immortalitatis luce di¬
gna reddidere: quod est lotas¬
lotas etiam dealbasse stolas in
sanguine agni. Ideo sunt inqͥt
ante thronum di: & seruiunt
ei die ac nocte in templo enis:
Non est laboriosa sed amabilis
& optanda seruitus. in dĩ lau¬
dibus ꝑpetuo assistere. Dies
quippe & nor non uicissitudi-¬
nem temporis. ꝓpriȩ: sed ꝑpe-¬
turtatem tropyee significant
Nox enim non erit illie sed di¬

Expanded text:
oce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Magna voce salutem Deo decantant qui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute, sed ipso auxiliante, tribulationum impugnantium supeeorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic, sed di
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i oꝑa dilectissimi. non so¬
lum sacramento nobis utilia sint.
sed etiam imitationis exemplo. si
in disciplinam ipsa remedia tranᷤ¬
ferantur. quodq impensum est
mysteriis prosit & morib: ut
meminerimꝰ nobis in humilitate
et mansuetudine redemptoris no¬
stri esse uiuendum. qm̃ sicut ait
apłs. si compatimur. & conregna¬
bimus. Frustra autem appellamͦ
xp̃iani. si imitatores non sumus
ut conuersatio magistri sit for¬
ma discipłi. ut illam humilitatẽ
eligat seruus. quam sectat᷑. ẽ. dñs.
Qui uiuit & regnat cum dõ pa

Expanded text:
nostri opera, dilectissimi, non solum sacramento nobis utilia sunt, sed etiam imitationis exemplo, si in disciplinam ipsa remedia transferantur, quodque impensum est mysteriis, prosit et moribus: 87 ut meminerimus nobis in humilitate et mansuetudine Redemptoris nostri esse vivendum: quoniam, sicut ait Apostolus, si compatimur, et conregnabimus . FRUSTRA enim appellamur Christiani, si imitatores non simus ut conversatio magistri sit forma discipulis, et illam humilitatem eligat servus, quam sectatus est Dominus; qui vivit et regnat in sa
Abbreviated transcription (Latin):
peperit: uirga autem alio die
quod natura non habuit germi
potuit. Deus enim qui innume¬
num ostendit ut asina loqueret᷑:¬
ipse mirabilius facere uoluit.
us aliud sacramentũ. Solis ra¬
dius specular penetrat: & soli¬
ditatem eius insensibili subtili¬
tate pertraicit: & talis uidet᷑
intrinsecus qualis extrinsecus.
Itaq fr̃s nec cum ingredit᷑ uio¬
lat. nec cum egreditur dissipat:
quia ad ingressum & egressum
eius specular integrũ ꝑseuerat.
Specular ergo non rumpit ra¬
dius solis : integritatẽ uirgi¬
nis ingressus aut egressus ui¬
tiare potuit deitatis: S quid
proficiat in fide redemptꝰ. & il
le deficiat induratꝰ. Uirga illa
unde aiebamus aaron. uirgo
maria fuit: quȩ nobis xp̃m ue-¬
rum sacerdotem concepit & pe¬
perit: de quo dauid cecinit di¬
cens. Tu es sacerdos inȩternũ:
scłm ordinem melchisedech.
Suꝑiore namq uersu iam dixerat:
uirgam uirtutis tuȩ emitcet do¬
minus ex syon. Et isaias ꝓpħa

Expanded text:
peperit; virga autem alia die, peperit; virga autem alia die, quod natura patitur. Deus enim qui in Numenum ostendit ipse mirabilius facere voluit, us aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit: et talis videtur intrinsecus, qualis exstat extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violat, nec cum egreditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deitatis? Sed quid proficiat in fide redemptus, ille autem deficiat induratus. Virga illa unde aiebamus Aaronis virgo Maria fuit, quae verum nobis Christum sacerdotem concepit, et peperit, de quo David cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis suae emittet Dominus ex Sion, et domina
Abbreviated transcription (Latin):
et peperisse mices. Delectat
hoc misterium cum caritate
ur̃a contra ꝑfidiam iudeorum
cominiscere. ubi maxime figu¬
ra interuenit sacramenti. Uir¬
ga enim protulit quod ante ñ
habuit: non radicata plantati¬
one. non defossa sarculo. non
animata suco: nec fecundata se¬
minario: & tamen cum illi de¬
essent uniu̾sa iura naturȩ: pro¬
tulit uirga quod nec semine
suggeri potuit nec radice.
Uirga ergo potuit contͣ naturã
nuces educere: uirgo non po¬
tuit contra naturȩ iura filium¬
dĩ generare: Dicat igit᷑ mic̾i
iudȩus incredulus quemadmo¬
dum arida uirga floruit et
fronduit & nuces protulit: &¬
ego dicam illi quemadmodum
conceꝑit & uirgo pepererit:
Sed profecto iudȩus nec conceptũ
poterit uirgȩ explicare: nec
uirginis partum. Ueniat ad ec¬
clesiam. exponat᷑ illi: ut agnoscat
uerum ordinem officii natura¬
lis. Uirgo habuit tempora pa¬
riendi: uirga autem non ha-
buit tempora germinandi. Illa
enim decursis nouem mensib

Expanded text:
et peperisse nuces . Delectat et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam Judaicam commiscere, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere: virgo non potuit contra naturae jura Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit et fronduit et nuces protulit; et ego dicam illi quemadmodum virgo conceperit et pepererit. Sed profecto Judaeus nec conceptum poterit virgae explicare, nec virginis partum. Veniat ad ecclesiam, exponatur illi; ut agnoscat verum ordinem officii naturalis. Virgo peregit tempora pariendi: virga autem nobuit tempora germinandi. Virgo enim decursis novem mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
it. O portebat namq ut appa¬
ens¬
unus sonus audit᷑. Ars dictat.
manus tangit. resonat corda.
Tria parit̾ oꝑantur: sed sola cor¬
da ꝑsonat quod audit᷑. Nec ars
nec manus sonum reddunt: s
ea cum corda parit̃ oꝑantur.
sic nec pater nec sp̃c sc̃s susce¬
perunt carnem: & tamen cum
filio parit̾ oꝑantur. Sonum so¬
la corda excutit: carnem solꝰ
solam cordam soni redditio:
sic ꝑtinet ad solum xp̃m car
parere uirgo non potuit. Et
detestandus manicheus. Si ca¬
ro erat. uirgo ẽẽ ñ potuit:
si uirgo peperit. phantasma
fuit. Utrisq respondendũ est.
Proferam de hẏstoria ueteris
testamenti necessariũ exemplũ
contra iudeum: quod sonuit
pit de singulis tribubus uir¬
gas afferri. Allatȩ sunt duo¬
decim uirgȩ. Inter quas ȩtiam
una erat quȩ aaron fuerat sa¬
cerdotis: quȩ positȩ sunt a sco
moyse in tabernaculo testimo¬
mii. Uirga aaron autem post
alterum diem inuenit᷑ subito
produxisse flores & frondes:

Expanded text:
it. Oportebat namque ut appait. Oportebat namque ut appaensunus sonus auditur; ars dictat, manus tangit, resonat chorda. Tria pariter operantur; sed sola chorda personat quod auditur: nec ars nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Spiritus sanctus susceperunt carnem; et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit; carnem solus  pertinet chordam soni redditio, sic pertinet ad solum Christum parere virgo non potuit: et detestandus Manichaeus, Si caro erat, virgo esse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. Utrisque respondendum est. Profero de historia Veteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, quod modo sonuit pit, de singulis tribus virgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes,
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dauid ortus .ẽ. uxorem
acceperit. uidelicet elisabeth fi¬
liam aminadab sororẽ naason:
qui fuit dux tribus iudȩ in de¬
serto. cum egrederent᷑ ex egyp¬
to. Rursusq regnantib dauid
posteris. legimus quod ioiada
pontifex maximus uxorem ha-¬
buerit de tribu regali: hoc . ẽ.
iosabeth filiam regis ioram. Ip¬
se est enim ioiada cuius filium
Zachariam uirum ȩque scĩssimũ
lapidauerunt int̾ templum et
altare: sicut ȩtiam ipse dñs be¬
atoꝵ martyrum mentionẽ faci-¬
ciens in euangłio testatur. Un-¬
de tribus utraq hoc . ẽ. sacerdo
talis & regia. cognatione semꝑ
ad inuicem probat᷑ esse coniun
cta. Potuit autem huiusmodi
coniunctio ȩtiam recentiori tem¬
pore fieri. datis nuptũ feminiᷤ
de tribu in tribũ: ut manifeste
beatam dĩ genitricem quȩ de
tribu regiã descendit cum tri¬
bu sacerdotali cognationẽ gene¬
ris habuisse constaret: qͦd mis¬
teriis cȩlestib aptissime congru¬

Expanded text:
de qua David ortus est, uxorem de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde talis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse conicta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congru
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Unde ipse ꝑ ꝓpħam dicit.
Iobis autem timentib nom̃ meũ:
orietur sol iusticiȩ. Cuiꝰ uidelic&
solis radios beata uirgo suscepit:
quando dm̃ concepit. S idem
sol. id. ẽ. diuinitas redemptoris
nr̃i. tegmine se humanȩ naturȩ
quasi umbraculo quodam obte¬
xit. quo mediante uirginis eũ
uiscera ferre sufficerent: sicq
uirtus altissimi obumbrauit ei.
dum diuina xp̃i potentia & eã
presentialit̃ impleuit: & ut ca¬
pi ab illa posset substantia se nr̃e
quasi incredulam exemplis hor¬
tatur ad fidem: sed ut bene iam
credenti quȩ audierat. ampliora
suꝑnȩ dispensationis miracula re-¬
plicat: ut quȩ dñm uirgo erat
paritura. precursorem quoq
dñi de anu ac diu sterili paren¬
te cognoscer& esse nasciturum.
Nec mirandũ iuxta hẏstoriam
quod elisabeth cognata dicat᷑
mariȩ: cum suꝑius hȩc de do¬
mo dauid. illa de filiab aaron
orta e̾ẽ narret᷑. Legimꝰ namq
quod aaron ipse de tribu iuda

Expanded text:
mat; unde ipse per prophetam dicit: mat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrquasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda,
Abbreviated transcription (Latin):
contra humanȩ conditionis mo¬
rem uirgo concipis. supra hu¬
manȩ consuetudinis modũ. dei
filium generes. Omnes quippe
homines nos in iniquitatib con
cipimur: & in delictis nascim᷑.
Q uot quot autem donante deo.
ad uitam preordinati sumus
ȩternam: ex aqua & sp̃u sc̃o re¬
nascimur. Solus uero redemp¬
tor ñr̃ pro nobis incarnari
dignatus mox sc̃s natꝰ. ẽ: quia
sine iniquitate conceptꝰ. ẽ. Filius
de uirgine conceptus. ẽ. Possumꝰ
sane in eo quod dicit᷑ & uirtꝰ al¬
tissum obumbrabit tͥ: altius qͥd¬
dam de sacram̃to dominicȩ incar¬
nationis intelligere. O bumbrari
enim nobis dicimus cũ feruente
meridiano sole uel arborẽ me¬
diam. uel aliud quodlibet ũbra¬
culi genus int̾ nos & solem op¬
ponimus : quo ardorem eius uel
lucem nobis tolerabiliorem red¬
damus. Redemptor igitur ñr
non immerito solis luce uel ar¬
dore designat᷑: qui nos ueritatis
scientia illustrat. & amore inflã¬

Expanded text:
contra humanae conditionis mocontra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homicipimur, et in delictis nascimur. Quotquot autem, donante Deo, ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et Spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est, quia sine iniquitate conceptus est. Posniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflam