comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tres menses quibus ibidem archa demoratur. fides. spes. et
caritas ÷. Sicut enĩ diebus adinpletur mensis: ita singłe uir¬
ueniunt. Hi menses quousq plenitudo gentium intret currere
ciuitatem dauid inducet. quia dñs enoch et helia predicantibꝰ
conuertet corda patrũ in filios. Boues et arietes in molans .i. eos qͥ
aream dñi tricurant. et ouium eius ducatum gerunt. marcy¬
rii sanguine coronans. et ipse qͦ sue incarnationis et passionis ex¬
enplum. eatenus uid̃is non creditum. palammanifestans. Hoc
enĩ significat quod et ipse daiuid accinctus erat ephot lineo. Nam
linum quod de terra ꝓcreatum multiplici labore ad candorem
uestis ꝑuenit: ueritatẽ humane carnis inter flagella

Expanded text:
tem menses, quibus ibidem arca demoratur, fides, spes et charitas est. Sicut enim diebus adimpletur mensis, ita singulae virerveniunt. Hi menses, quousque plenitudo gentium intret, currere civitatem David inducet, quia Dominus, Enoch et Elia praedicantibus, convertet corda patrum in filios. « Boves et arietes immolans, hoc est, eos qui aream Domini triturant, et ovium ejus ducatum gerunt, martyrii sanguine coronans, et ipse quoque suae Incarnationis et passionis exemplum eatenus Judaeis non creditum palam manifestans: hoc enim significat quod et ipse David accinctus erat Ephot lineo; nam linum quod de terra procreatum multiplici labore ad candorem vestis pervenit, veritatem humanae carnis inter flagella
Abbreviated transcription (Latin):
uos fructus non ferunt. qui in redemptoris aduentu ex parte
maxima in ꝑfiddia remanentes primordia fidei sequi noluerunt.
Sancta namq eccłia in primituis suis ingentium multitudine fẽ
cundata. uix in mundi fine iudeos quos inuenerit suscipit. et
extrema colligens eos quasi reliquias frugum ponit. de quibus
ysaias. Si fuerit inquit numerus filioꝵ isrł quasi arene maris re-¬
quod ionathas et saul temporibus sius bellicosissimi et fortissimi

Expanded text:
vos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu, ex parte maxima, in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis, multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine, Judaeos quos invenerit suscipit, et extIsaias: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arenae maris, requod Jonathas et Saul temporibus suis bellicosissimi et fortissimi
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctis quidẽ exultantibus. et ad arche celestis introitũ hun¬
nos resonantibus sola michol filia saul archam ducentibꝰ ab ⁊
Quin oẽ e speculis dauid humiliatum despicit. quia credentibꝰ
michol que ob figurandam instabilitatem carnalium. a qͣ omĩs
interpretatur. non uxor dauid. si filia saul appellatur. quia xꝑo
fidetenus seruiunt. non illius regno coronandi. si ꝑsecutoꝵ euis
quos unitati sint anathemate dampnandi. Qui licet praue suc¬
nichilominꝰ tñ archa dñi suum iocum ingreditur. et posuerũt
nium quos dñs ad uitam preordinauerat eternã. offerens holo cau
stum ⁊ .ꝑ. fidem .s. deuotionemq eccl̃ie. comendat patri xꝑo qui
fideles. humilesq benedicens. salutaris misterii pascit alimentis.

Expanded text:
cunctis exsultantibus, et ad arcem coelestis introitus hymnos resonantibus, sola Michol filia Saul arcam ducentibus abest. Quin etiam e speculis David humiliatum despicit, quia credentibus Michol, quae ob figurandam instabilitatem carnalium, aqua omnis interpretatur, non uxor David, sed filia Saul appellatur, quia Christo fide tenus serviunt, non illius regno coronandi, sed persecutorum ejus, quos imitavere, sunt anathemate damnandi. Verum pravi sucnihilominus arca Domini suum locum ingreditur, et ponitur innium, quos Dominus ad vitam praeordinaverat aeternam. Offert David holocauDomino, fidem devotionemque Ecclesiae commendat Patri Christusfideles humilesque benedicens, salutaris mysterii pascit alimentis.
Abbreviated transcription (Latin):
quem non cognoui serui¬
onem quasi ore mortem prenittens ait. Eripies me de contradixti
cular. significans crucem. in qua uitis uera calcari et exprimi dig-
tis occisi. dauid noluit deuertere ad se archam dñi in ciuitatem dd̃.
s diuertit eam in domum obededom getchei. quia respuentibus
uerbum uideis ne amplius audita. et non suscepta predicatio
noceret. apł̃i ab eis ablati. et ad gentes imbuendas sunt missi.
Uñ et locus aree nahon que gentium fidem dñi grẽ preparatã
demonstrat. ꝑcussio oza nuncupatur. obethedom getchei.t .m. ser-¬

Expanded text:
quem non cognovi servionem, quasi Ozae mortem praemittens, ait: Eripies me de contradictiocular, significans crucem, in qua vitis vera calcari et exprimi dignatis occisi, David noluit divertere ad se arcam Domini in civitatem David, sed divertit eam in domum Obededom Gethaei, quia respuentibus verbum Judaeis, ne amplius audita et non suscepta praedicatio noceret, apostoli ab eis ablati, et ad gentes imbuendas sunt missi. Unde et locus areae Nachor, quae gentium fidem Domini gratiae praeparatam demonstrat, percussio Oza nuncupatur, videlicet quia illor
Abbreviated transcription (Latin):
Imponitur archa plaustro nouo. ut noui testamenti gr̃a renoua-¬
tis ui baptismo mentibus infundatur. uinumq nouum nouis
utribus conseruandum mandetur. Erat quid̃ prius archa in do¬
mo aminadab qui erat ingabaa. quia eadẽ que nunc predicatur
eccłie fides. et ante incarnationis dñice tempꝰ florebat. in his qui pa-¬
triarcharũ ꝓpħarumq sunt deuocionem secuti. Aminadab enĩ
ł moysen legis latorem significat. Qui iterq in gabaa custo dit
archam. quia sublimi uirtutis ȩxemplo credentium pectora munit.
Uñ et gabaa collis interpretatur. qui ÷ locus inciuitate cariatarĩ.

Expanded text:
Imponitur autem arca plaustro novo, ut Novi Testamenti gratia renovatis in baptismo mentibus infundatur, vinumque novum novis utribus conservandum mandetur. « Erat quidem prius arca in domo Aminadab, qui erat in Gabaa, quia eadem quae nunc praedicatur Ecclesiae fides, et ante Incarnationis Dominicae tempus florebat in his qui patriarcharum prophetarumque sunt devotionem secuti. Aminadab enim,vel Moysen legislatorem significabat, qui utique in Gabaa custodit arcam, quia sublimi virtutis exemplo credentium pectora munit. Unde et Gabaa collis interpretatur, qui est locus in civitate Cariathiarim.
Abbreviated transcription (Latin):
tur .i. fidei. oꝑis. et spei firmitate ꝑfecti. Tria enĩ ꝓpter confessi¬
onem sancte trinitatis ad fidem ꝑtinent .x. ꝓpter decalogum le¬
gis ad oꝑa. mille ꝓpter sui ꝑfectionem ad spem uite eterne. qua
suꝑus aliquid non ÷ sicitt numerus millenario maior nullus:.
Si enĩ milia. si .xxx. milia. si cẽ nille milia dixeris. non ipsum mil
ducendo mulciplicas. Tria gͦ ꝑ .x. multiplica ne fides sine oꝑ ibꝰ
mortua sit. Item .xxx. ꝑ mille mułtiplica ut fides que ꝑ dilecti¬
ouem oꝑatur: non alibi quam in celis retributionem sꝑet. Electi
aites: insinuent. Uiri aut̃ uida qui erant cũ dauid. ipsos apłos.
et doctores. qui lateri xꝑi confesfione fidei quasi familiarius adhe¬
rebant: indicent. Quo utroq stipatus exercitu dñs archam addu-¬
cere .i. eccłiam dilatare. et in eoꝵ quinon crediderunt cordibus inse¬

Expanded text:
tur, id est, fidei operis et spei firmitate perfecti. Tria enim propter confessitur, id est, fidei operis et spei firmitate perfecti. Tria enim propter confessionem sanctae Trinitatis ad fidem pertinent; Decem propter Decalogum legis ad opera; Mille propter sui perfectionem ad spem vitae aeternae, qua superius aliquid non est, sicut numerus millenario major nullus est. Etsi enim millia, si triginta, si etiam mille millia dixeris, non ipsum millducendo multiplicas. Tria ergo per decem multiplica, ne fides sine operibus mortua sit. Item triginta per mille multiplica, ut fides quae per dilectionem operatur, non alibi quam in coelis retributionem speret. Electantes insinuent. Viri autem Juda, qui erant cum David, ipsos apostolos et doctores, qui lateri Christi quasi familiarius adhaerebant, indicent. Quo utroque stipatos exercitu Dominus, arcam adducere, id est, Ecclesiam dilatare, et in eorum qui non crediderunt cordibus inse
Abbreviated transcription (Latin):
daud. et igni uissit exuri. sicut liber paralipomenon declarat di¬
cens. Dereliqueritq ibi d̃os suos. quos dauid uissit exuri. non¬
debant. Que idola iccirco flentium uocantur. quia fletu digna
sunt. et eos qui ea colunt ad fletum miseriarũ ꝑducunt. flentiũ
itaq eoꝵ idola ob blasphemiata hic sermo diuinus uocat᷑. sicut
albi uocatur idolum moab contaminationi moab. Et cũ audi¬
eris sonitum gradientis in cacumine flentium .i. cũ audieris
a potestatibus angłicis eoꝵ idola in quibus omnis fortitudo eoꝵ
÷. conteri ⁊ conculcari. tunc iibis prelium. quia tc̃ egrediet᷑
dñs ante faciem tuam. ut ꝑcuciat castra philistiim. In eoꝵ nãq
idolis dñs uidicia fecit. sicut et in diĩs egiptioꝵ. Congregauit¬
tiuam ex isrł instituit. Non quidẽ omnem isrł. si elettos quosq
sibi consocians. Non enĩ omnes qui ex isrł hi sunt isrłite. s filũ
ꝓmissionis deputantur in semine. Qui .xxx. milia fuise referũ¬

Expanded text:
David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: « Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri debant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat: sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum audieris sonitum gradientis in cacumine flentium: hoc est, cum audieris a potestatibus angelicis eorum idola in quibus omnis fortitudo eorum est conteri et conculcari, tunc inibis praelium: quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim. In eorum namque idolis Dominus judicia fecit, sicut et in diis Aegyptiorum. Contritivam in Israel instituit: non quidem omnem Israel, sed electos quosque sibi consocians. « Non enim omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae, sed filii promissionis deputantur in semine . » Qui triginta millia fuisse referun
Abbreviated transcription (Latin):
rit: sibiq eam ꝑ illuminationem sapientie usur pauerit. merito
arx sẏon .i. speculationis. et uisio pacis ipsa tunc uocabitur. et
de ea cunc recte ꝑ psalmistam dicitur. Notus in uidea d̃s.ĩ.i. m.¬

Expanded text:
rit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit; merito rit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit; merito arx Sion, id est, speculationis et visio pacis, vocabitur, atque de ea tunc recte per Psalmistam dicitur: Notus in Judaea Deus, in
Abbreviated transcription (Latin):
de sunima arce ihebuseis. et redificans ciuitatem. eam iheroso¬
limam nuncupauit. et omni tempore sui in ea habitauit im¬
ꝑii. Mistice uero dauid ihebuseun habitatorem terre de ihe-¬
rłm eiciens significat nr̃m redemptorem contrarias potestates¬
de cordibus fidelium expellere. et sic ibidem suam mansionẽ
constituere. Ihebuseus enĩ interpretatur calcatus. iherłm ui¬
sio pacis. Non solum enĩ dñs nr̃ ꝑ misterium crucis omnem
pͥncipatum diaboli destruendo ubimet tropbeum głie acqui-¬
siuit: immo fidelibus siuis suꝑ omnem uirtutem diaboli potes¬
tatem tribuit. Uñ in euuglio discrpulis siuis ait. Ecce dedi uob̃
potestatem calcandi suꝑ serpentes. et suꝑ scorpiones. et suꝑ omnẽ
uirtutem inimici. ¶ Bene quidem dictum ÷. quod dauid
eiectis cecis et claudis qui odiebant animam ipsius dauid. ce-¬
ꝑit arcem syon eamq suam cuittatem uocauerit. quia cũ salua¬
tor nr̃ malignos sp̃c cũ turba uicioꝵ de anima qualibet expule¬

Expanded text:
de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem, eam Jerosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. » Mystice autem David Jebusaeum habitatorem terrae de Jerusalem ejiciens significat Redemptorem nostrum contrarias potestatese cordibus fidelium expellere, sic ibidem suam mansionem constituere. Jebusaeus enim interpretatur calcatus; Jerusalem, visio pacis: non solum enim Dominus noster per mysterium crucis omnem principatum diaboli destruendo sibimet tropaeum gloriae acquisivit, imo fidelibus suis super omnem virtutem diaboli potestatem tribuit. Unde in Evangelio discipulis suis ait: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes, et super scorpiones, et super omnem virtutem inimici . » Bene ergo dictum est quod David, ejectis caecis et claudis, qui odiebant animam David, ceppit arcem Sion, suamque civitatem eam vocaverit, quia dum Salvator noster malignos spiritus cum turba vitiorum de anima qualibet expule
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat. quomͦ multas uxores ⁊ concubinas habuisse scribitur:
se fieri respondetur. Multe eteiũ uxores dauid. multarũ gentiũ
et nationum imaginem indicabant. Que ꝑ fidem ⁊ꝑi consortio
iunguntur. Concubine uͦ eius significant. hereticoꝵ eccl̃ias. que
sub xꝑi nomuinis titulo se manere głantur. Si quia ꝑ carnalia
lucra xꝑm sectantur: non coniuges. si concubine uocantur. de¬
niq nuic reges. si plures habeant uxores. ł concubinas crimen est.

Expanded text:
gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, per figuram fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio junguntur. Concubinae vero ejus significant haereticorum ecclesias, quae sub Christi nominis titulo se manere gloriantur; sed quia propter carnalia lucra Christum sectantur, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores vel concubinas, crimen est,
Abbreviated transcription (Latin):
gentie somnus opprimat. nec ignorantie error fallat. Uñ bene
et huboseth appellatus ÷ qui custode femina gladiis hostilibꝰ
nudatur. Hisboseth enĩ uir confusionis dicitur. Uir aut̃ confu-¬
sionis ÷ qui fortimentis custodia munitus non ÷. Quia dũ uir¬
tutes se agere estimat: subintrantia uicia nescientem necant.
tota itaq uirtute muniendus ÷. aditus mentis ne hostes aliqñ
iste tribuum isrł ad dauid sĩgnificat. nisi conuentum omniũ
gentium ad xp̃m que illi quasi blandiendo dicunt. ecce nos
os tuum. et caro tua sumus. cũ uidł incarnationem quam ex
nr̃a natura in uirginis utero suscepit. in ipsõ diligunt. atq ue-¬
nerantur. eiusq ditioni subdere se appetunt. eiq seruire omĩ

Expanded text:
gentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae illi quasi blandiendo dicunt: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni
Abbreviated transcription (Latin):
ostiaria triticum purgat. cũ mentis custodia. discernendo a
mini insidiatores admittit. quia cũ discrecionis sollicitudo ces¬
sauerit ad interficiendum animum maliguis sp̃ibus iter pã¬
dit. Qui ingressi spicas tollunt. quia mox bonarũ germina
cogitacionum auferunt. et sic in inguine feriunt. quia uir¬
tutem cordis delectacione carnis occidunt. In inguine quippe
ferire ÷. uitam mentis carnis delectacione ꝑforare. ostiaria.¬

Expanded text:
« Ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo, vimini, insidiatores admittit, quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit: qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt, atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt: in inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓtinus occimbit. quia ꝯmote mentes dũ et parci sibi sentiũ.
et tñ responsoꝵ racione in intimis sub tranquillitate tanguntur.
ab eo quod se erexerant statim cadunt. Qui gͥ a ffuroris siu impetu
sub lenitatis ꝑcussione resiliunt. quali sine fecro moriuntur. Facta

Expanded text:
autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. Coxa
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ caput enĩ ioab .i. suꝑ principes. et suꝑ sacerdotes ipsius ppłi.
et suꝑ omnem domum patris eius. siuagogam uidł sathane. atꝙ:
conuentum malignantium ueniet iniquitas impioꝵ. ut reguira¬
seminis ĩustinens .i. uariis desideriis diffluens. quia in uolupta¬
tibus istius uite. tales totam spem suam ponuitt. ubi et lepsi st̃
sunt tenentes fusum .i. uariis erroribus. maculati instabilitatẽ
heresis. et mundani luxus sequentes. qui uixta desideria cor-¬
dis sui coaceruabunt sibi magistros. prurientes quidem auri¬
bus. et a ueritate auditum auertent. Ibi &ẽ non deficiet cadẽs
gladio ⁊ indigens pane. quia cũ pane illo qui de celo descẽdit
semꝑ egeant. et non ab eo refici mereantur. future ultionis.

Expanded text:
Super caput enim Joab, id est, super principes et sacerdotes ipsius populi, et super omnem domum patris ejus, synagogam videlicet Satanae, atque conventum malignantium, veniet iniquitas impiorum, ut requiraseminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae, tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est variis ehaeresis ac mundani luxus sequentes, « Qui juxta desideria cordis sui coacervabunt sibi magistros, prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertent. » Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, quia cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
Ioab qui abner dolo loquens et ꝑcutiens inĩguine interferts .o
non alium quam hostem antiquum significat. qui fictis pluasio¬
nibus cotidie fideles subuerterȩ satagit. et ꝑ libidinis none con¬
cagionem interficere molitur. Ioab enĩ uumicus. uł idem pater
interpretatur. Onmium enĩ miquoꝵ diabolus: caput. uñ dñs¬

Expanded text:
oab, quem Abner dolo loquens et percutiens in inguine, interfecit, non alium quam hostem antiquum significat, qui fictis suasionibus quotidie fideles subvertere satagit, et per libidinis noxiae contagionem interficere molitur. Joab enim inimicus, vel idem pater interpretatur. Omnium enim iniquorum diabolus caput. Und
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ iecharaam. d.e.ui.d. Querttur cũ alie uxores dauid supͣ notate
suit. et nondicantur uxores dauid. cur hic sola egla uxor dicatur
dauid. Agla enĩ ipsa÷ michol. que uxor eius iõ hic sola uocatur.
quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerit in uxorem. que q̃
partu occubusse dicitur. Uñ et in sequentibus scriptum ÷. Crgoni
chol filie saul non ÷ natus filius usꝙ ad diem moitis sue. ⁊c̃. s Sex

Expanded text:
 David, » etc. Quaeritur, cum aliae uxores David supra notatae sint, et non dicantur uxores David, cur hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol. Quae ideo uxor ejus hic sola vocatur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerit in uxorem, quae etiam partu occubuisse dicitur. Unde et in sequentibus scriptum est: « Igitur Michol filiae Saul non
Abbreviated transcription (Latin):
Ungunt uiri uida dauid in regem. ut regnet siper
electi. quiq bona fama sacre predicationis. et uir tittum studio rite cõ¬
ficentur aꝑmeẽ regem. in unuierso ppło suo. ac ipsumeẽ. cui omnis po¬
testas apatre data ÷. incelo et in terra. ut in nomine iħu omne genu
dissent inquit uiri iabes galaad omnia. s. que philistiim fecerunt
suꝑ saul: consurrexerunt singuli uiroꝵ fortium. & tulerunt cada¬
uera saul. et filioꝵ eius. attuleruntq ea in iabes. et sepielierunt
ossa eoꝵ. subter guertum: que erat iniabes. et ieiunauerint .uii. dieb¬

Expanded text:
Ungunt viri Juda David in regem, ut regnet super m Dei, electi quique bona fama sacrae praedicationis et virtutum studio rite confitentur Christum esse regem in universo populo suo, ac ipsum esse, cui « omnis potestas a Patre data est in coelo et in terra, ut in nomine Jesu omne genu dissent viri Iabesgalaad omnia scilicet quae Philisthim fecerunt super Saul consurrexerunt singuli virorum fortium et tulerunt cadavera Saul et filiorum eius adtuleruntque ea in Iabes et sepelierunt ossa eorum subter quercum quae erat in Iabes et ieiunaverunt septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
quinc in sancta scriptura continentur libri. post modum estre ponti¬
ficis ꝓpħe: sunt industria restaurati. Uñ scriptum ÷ de ipso. Ascendit
estras de babilone. et ipse scriba uelox in lege moysi. Uelox .s. quia
ꝓmptiores litterarum figuras. quam eatenus hebrei hẽbant: reꝑit.
Uñ in epła regis ꝑsarum ita scriptum ÷. aitarxer ses rex regum es tre

Expanded text:
qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Ezrae pontiqui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Ezrae pontificis prophetae sunt industria restaurati. Unde scriptum est de eo: « Ascendit Ezras de Babylone, et ipse scriba velox in lege Moysi . » Velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras, quam eatenus Hebraei habebant, reperit. Et in epistola regis Persarum ita scriptum est: « Artaperses, rex regum, E
Abbreviated transcription (Latin):
amalechites qui se fiuxit coram dauid saul regem interfecisse: iuste
ulcionis ab eo penam multatus accepit: significat quod omnis qui ꝓ¬
Anno suo machinatur malum. ł de ipsius gaudet interitu.iuste re¬
Et it̾m omnis quimentitur. occidit animam. et precepit ut docerent¬
ut docerent filios uida arcum .i. ut reges uda docerent fortitudinẽ.
.s. ut fortes. et intenti ẽẽnt in timore domuni. et in preceptis cdĩ. ne ꝑ in¬
obedientiam a fortitudine et timore domini. sic̃ saul recederent. ⁊ eo
hodie nusquani. neq apud ipsõs hebreos inueniri posse assueuerãt.
tio÷. neq salomonis. neq disputationes eius sapientissimas de lig¬
noꝵ natura herbarumq oumium. itemq uimentoꝵ. uolucrum.
menon leguntur ubidicitur. Reliqua uͦ oꝑa salomonis prioꝵet
quidem ꝓbat olim scripta fuisse. si hodie constat noneẽ. Uastata
namq a caldeis iudea. et bibliotheca antiquitus congregata. inter
alias tudeȩ ꝓuncie opes. hostili ÷ in igne consumpta. Ex qua pauti

Expanded text:
Amalechites, qui se finxit coram David Saul regem interfecisse, ab eo ultionis poenam multatus accepit, nisi quod omnis qui proximo suo machinatur malum, vel de ejus gaudet interitu, justae reEt item: Os quod mentitur, occidit animam, mulctatus ut docerent filios Juda arcum, hoc est, ut reges Juda docerent fortitudinem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini et in praeceptis Dei, ne per inobedientiam a fortitudine et timore Domini sicut Saul recederent, et eo hodie nunquam neque apud ipsos Hebraeos inveniri posse asseverant, entio est , neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignorum natura, herbarumque omnium, itemque jumentorum, volucrum, rum Dierum dicitur: « Reliqua vero opera Salomonis priorum et quidem fuisse probat scripta, sed hodie constat non esse. Vastata namque a Chaldaeis Judaea, et bibliotheca antiquitus congregata inter alias provinciae opes hostili est igne consumpta; ex qua pauci,
Abbreviated transcription (Latin):
omues. et omnes contra eum.¶ Domus gͦ dauid. que est¬
gruiatur in terris. partim cũ año iã regnat incelis: que ÷ domꝰ
saul suꝑbi et impii regis. nisi babilon illa conficsionis plena seduc̃¬
et fornicari facit omnes gentes in ꝓstitucione sua. Longa ÷ gͥ concer¬
ꝑsequitur eamque scd̃m sp̃m. Si domus dauid eo magis ꝓfectu
seuit. Ila uͦ cotidie deficiens. miquitate sua tabescet. et ad ex¬
trenium scd̃m merita sua simul cũ capite suo in ꝓfundum abissi

Expanded text:
Domus David, coelestgrinatur in terris, partim regnat in coelis. Domus ergo Saulis superbi et impii regis, est Babet fornicari facit omnes gentes in prostitutione sua? . Longa ergo concerrsequitur illa qu. Illa autem quotidie deficiens in iniquitate sua tabescet, et ad extremum secundum merita sua simul cum capite suo in profundum abyssi
Abbreviated transcription (Latin):
tes diuidicant. Quod bene bobus calcitrantibus indinata archa sig
que gesta bobus calcttrantibus inclinatur. quia nonnumiquã cẽ qui
descensionem ex sola delectacione ꝑmouietur. Si in hoc quod dispen-¬
satorie agitur indinatio ipsa fortitutinis casus putatur imꝑitis. Ũ.
⁊ nonnulli subditi manum reprehensionis aduersus hanc nuittũt.
S auita ꝓtinus sua temeritate deficiuit. Leuites gͦ quasi adiuuãs
manum tetendit. si delinquens uitam ꝑdidit. quia dũ infirmi qͥq
fortium facta corripiunt. ipsa uiuentium sorte reꝓbantur. Aliqñ
&̃ sancti uiri quedam minimis condescendentes diciuiit. quedã

Expanded text:
 ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testQuae gestata a bobus calcitrantibus inclinatur; quia nonnunquam etiam quidescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc, quod dispensatorie agitur, inclinatio ipsa fortitudinis, casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc, manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit, quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
scente terra non orirentur possessores terre. qui mortem regis ap̃ se su¬
boe int̾pretatur decursus. ł lubrici. ꝑ saul aut̃ unctum et mortuũ
mors nr̃i mediatoris exprimitur. non inmerito ꝑ gelboe montes su¬
ꝑba uideoꝵ corda: designantur. Que dũ in huius mundi desideriis
Et quia i eis unctus rex corꝑaliter moritur: ĩpsi ab omni gr̃e roresic¬
cantur. Rex et ꝓpħa clauid. quiin recribuentibus mala non reddidit.

Expanded text:
scente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis boe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum mors nostri Mediatoris exprimitur: non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni genere rore sicc
Abbreviated transcription (Latin):
hrio culpam suam abigal laudabiliter tacuit. Quam digesto ui¬
brei tralunt. non cognouit eam. idem falti. quoniã si cognouisset
eam: nunquã dlauid illam sibi postea sociassi. Quia in lege penttus
baurim .i. de electis. qñ aũ a saule michol ei datur. falti euadendũ
adeo interpretatur. Euadens adeo dicitur. quia custodutt eum
ne tangeret eam ne fieret trausgressor legis: secutusꝙ⁊ eam iuir sũ.

Expanded text:
brio culpam suam Abigail laudabiliter tacuit: quam, digesto vibrio culpam suam Abigail laudabiliter tacuit: quam, digesto vibraei tradunt, non cognovit eam; id est, Phalti: quoniam si cognovisset eam, numquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus Bahurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalti, id est, a Deo interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum, ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. Secutusque est eam vir su
Abbreviated transcription (Latin):
ut his aoniti artius se. ad inuicem mutua caritate conectant. et sic¬
in unitate fidei conexi ad inuicem manu sui redemptoris: inꝑpecuum cõ¬
seruentur. At uero reꝓbi quanto latius in hac uita uoluptatibus ꝓpͥis.
uelud liberi dimittuntur: tanto longus in futuro a diuine uisionis gla
ꝓiciuntur. ut de eis merito dicatur. Et quidem ipli de manu
todita semꝑ fuit: in sorte uiuentium. Porro iumici euus iusisten¬
cibus uibi aduersitatibus. sic̃ lapis inpetu funda cirũactus. sic iu¬
stabsli motu ꝑturbanddi. et siuis ẽẽnt de fiuibus expellenci. ł de
niui quos ratiuidos melius corriginus. si in ipsa ire s̃ue cõmotione
dedinamus  Eturbati quippe quid audiant ignorant. Si cũ ad
se redeunit. canto libentius exhortacionis uerba recipiunt. quanto
se tranquilliuis coleratos erubescunt. Menti aut furore ebrie om¬
ne rectum quod dicitur ꝑuersũm uidetur. Uñ et recte nabal e¬

Expanded text:
ut his admoniti arctius se ad invicem mutua charitate connectant, cut his admoniti arctius se ad invicem mutua charitate connectant, coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, velut liberi, dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: « Et quidem ipsi de manu todita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus, insistentibus sibi adversitatibus, sicut lapis funda circumactus, sic instabilinisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe, quid audiant ignorant. Sed cum ad se redeunt, tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae omne certum quod dicitur perversum videtur. Unde et certe Nabal e
Abbreviated transcription (Latin):
seq uehementissime ł de cenuissima uerbi laceracione dephendũt.
Uñ bene. ⁊ illic scriptum ÷. Post hec dauid: ꝑcussit cor suum. eo qd̃
abscidiss oram clamidis saul. facta quippe prepositoꝵ oris gladio
ferienda non sunt. & cũ reprebendenda recte iudicantur. Siqñ uͦ
contra eos ł inminimis lingua labitur: neceẽ ÷ ut ꝑ afflictionem
penitencie conprimatur. quatinus ad semetipsum redeat. et cũ pre¬
posite potestati deliquerit: eius contra se iudicium qui sibi prelatꝰ ÷
ꝑhorrescat. Namcũ prepositis derogando delinquinius: eius ordinati¬
oni. sic̃ ait apłs. qui eos nobis pretulit: obuiamus. Uñ moyses quoq
cũ contra se et aaron conqueri ppłm cognouissi: ait. Nos enĩ quid
sumus. nec contra nos : murmur ur̃in. s contra dm̃. Et confreg̃ dd.¬

Expanded text:
seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene, et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamidis Saul: facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lipoenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae potestati derogat, ejus contra se judicium a quo sibi praelatus est, perhorrescat. Nam, cum praepositis derogamus, ejus ordinati ejus, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moises quoque, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħra xꝑ̃m iudeos non occidisse: s eis tm̃ regni glam abstulisse. sic¬
q eos ꝓ psecutione sua uacuos secle. ł imꝑio reliquisse. Clamidis
enĩ abcisio: regni ÷ amputacio. quod et ibi significatum ÷ ubi dr.
disrupit dominus regnum ifrł. de manu cua hodie. et dabit illud
ꝓximo tuo. et diuidetur isrł in duos ppłos. ⁊c̃. Predixerat enĩ te
uentrem purgare ÷: prauos prepositos conceptam in corde maliciã.
usq ad oꝑa miseri odoris extendere. et cogitata apud se noria. factis
exterioribus: exequendo monstrare. Quem tñ dauid ferire netuit.
quia ipse subditoꝵ mentes. ab omni sẽ peste obtrectacionis abstinẽtes.
possunt. quin extrema quedam. atq exteriora prepositoꝵ mala. s tũ
humiliter loquantur. quasi oram clamidis silenter incidunt. qr
uideł. dũ prelate dignitati saltem innoxie. et latenter derogant.
quasi regis suꝑpositi uestem lacerant. Si tñ ad semecipsos redeunt.

Expanded text:
ristum Judaeos non occidisse, sed eis tantum regni gloriam abstulisse, sicque eos pro persecutione sua vacuos sede vel imperio reliquisse. Chlamydis enim abscisio regni est amputatioDisrupit Dominus regnum Israel 525 de manu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Israel in duo. Populi ergo Israel ventrem purgare est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monquia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, possunt, ut extrema quaedam, atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur, quasi oram chlamidis silenter incidunt; quia videlicet dum praelatae dignitati saltim innoxie, et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem secant: sed tamen ad semetipsos redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. annoꝵ erat dauid. Queritur cũr non in summa .xl. an
ni. et .ui. menses adnumerentur. quod ab hebreis duobus sol¬
uitur modis. Dicunt enĩ .ui. menses quibus absalon filium
suum fugerit. a summa regni illius merito eẽ. exclusos. Dicũt
cẽ aliter. Quod sex mensibus in hebron dauid quadam uifir-
ni predicare incepit. cuius regnum semptt̃num. et potestas eius
alteri non dabitur. Quadragenarius enĩ numerus. qui ex qua¬
ter denis constat. plenitudinem tempoꝵ. et rerum ꝑfectionẽ

Expanded text:
ael et Judum. Quaeritur cur non in summa quadraginta anni et sex menses annumerentur? Quod ab Hebraeis duobus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalom filium suum fugerit, merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmini praedicare, cujus regnum, regnum sempiternum, et potestas ejus alteri non dabitur. Quadragenarius enim numerus, qui ex quater denis constat, plenitudinem temporum et rerum perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
talis ÷. o saul ionathan in excelsis tuis .i. inpeccato tue in obedientie
naniq tua ꝓ idolis in excelsis reputata ÷. sic̃ illud in libro samuheł.
Melior ⁊ enĩ obedientia. quam uictime. et holo caustare magis quã
offerre adipem arietum quoniã quasi peccatum ariolandi repuigna-¬
re ÷. et quasi scelus idolatrie nolle acquiescere. ui hebron. coniugium.

Expanded text:
s: O Saul, Jonathan, in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tuae, namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in libro Samuelis: Melior est enim obedientia, quam victimae: et auscultare magis, quam offerre adipem arietum: quoniam quasi peccatum hariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere .
Abbreviated transcription (Latin):
census dauid cũ duabus uxoribus suis in hebron significat conuoca-¬
ciones duarũ plebium in eccl̃iam catholicam. hebreon enĩ int̾pretat᷑
conuigium. et bene sola sancta eccł̃ia coniugium nominatur: sola &
merus. Una: columba mea. ꝑfecta mea. una ÷ matris sue electa ge¬
nitrici sue. Illuc duxit dauid singulos iuros cũ domo sua. quia unꝰ¬
quisq fidelium in illam sõcietatem ꝑ predicationem euugłu conuocat᷑.
Hec: ibi distinctio uidei. et greci. barbari. et scite. serui. et liberi. Set

Expanded text:
e David cum duabus uxoribus suis in Hebron significat convocationes duarum plebium in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium. Et bene sola sancta Ecclesia conjugium nominatur: sola etmerus. Una est columba mea perfecta mea: una est matri suae, electa genitrici suae . » Illuc duxit David singulos viros cum domo sua: quia unusquisque fidelium in illam societatem per praedicationem Evangelii convocatur. « Nec est ibi distinctio Judaei et Graeci, Barbari et Scythae, servi et liberi: sed
Abbreviated transcription (Latin):
egiptius amalechite puer in itinere lassatur. nisi quod amator p̃sen¬
tis secłi peccati sui nigredine oꝑtus. sepe ab eodemi secło insirmus. de
aduersitate torpescat: Si hunc dauid inuenit. quia redemptor nr̃
ueraciter manufortis non numquã quos despectos a mundi gła reꝑit:
in simi amorem conuertit. cibo pascit. quia scientia uerbi reficit. ducẽ
itiueris eligit. quia sinucẽ predicatorem facit. & qui amalechitam se¬
qui non ualuit. dux dauid efficitur. quia is quem indignum munctus
deseruit: uon solum conuersus in suam mentem cłm recipit: si predicãdo
huuc cx usq ad aliena corda ꝑducit. Quo uidł duce clauid amalechitẽ

Expanded text:
Aegyptius Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesenAegyptius Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despadversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, in suum amorem convertit. Cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitam sequi non valuit, dux David efficitur, quia is, quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in suas mentes Dominum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet du
Abbreviated transcription (Latin):
scãu historiam utrum phitonissa ipsium ꝓpħam de interuo. euoca¬
uert: an aliquam unaginariam illusionem fallatia demonuin fas
diolanensi ep̃o scripsit. Inquiris inquam utrum potuerit mnalignus
sp̃c excitare animam iusti. et tanquam de abditis mortuoꝵ repagulis
euocare: ita ut euidenter ioqueretur cũ saule. Nonue magis mirã¬
dum sit quod sathanas ipsum dm̃ assumpsit. et constituit supra pin¬
nam templi: Quolibet enĩ mͦ fecerit: factum÷. ita ut samuhel ex¬
quid sĩ. quod amalechite absente dauio siceleg inuatiuit. ⁊ pdã
capiunt. Amalechite quippe ppłs iambiens uocatur. Quid aut̃ ꝑ¬
lambientem ppłm nisi mentes secularium designantur: Que t̾rena
cuncta ambiendo quasi lambiunt. dum solis cemꝑalibus delectã¬
tur. Quasi enĩ ppłs lambiens predam fãcit. dum t̾rena diligentes
uira sibi de alienis dampnis exaggerant. Et hoc absente dauit ag¬
unt. quia redemptorem ante oculos cordis habere negligunt. amale-

Expanded text:
 historiam utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factdiolanensi episcopo ita scribit: Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, et ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut Samuel exergo, quid sit quod Amalecitae, absente David, Sicelech invadunt et praedam capiunt. Amalecitae quippe populus lambens, vocatur. Et quid per lambentem populum nisi mentes saecularium designantur, quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur? Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes, lucra de alienis damnis exaggerant. Et hoc absente David agunt: quia Redemptorem ante oculos cordis habere negligunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi. deo placere meruerunt. Quod bene nomen abigail sõnat. in¬
terpretatur enĩ patris mei exultacio. Uñ et dominus in euugl̃io. Gaudi
um inquid erit in celo. suꝑ uno .p.a. nabal. insipiens. ł demens. abigail.¬

Expanded text:
conversi Domino placere meruerunt. Quod bene nomen Abigail sonat. Inconversi Domino placere meruerunt. Quod bene nomen Abigail sonat. Interpretatur enim patris mei exsultatio. Unde et Dominus in Evangelio dicit. « Gaudium erit in coelo su
Abbreviated transcription (Latin):
ran nunc÷ oppidum. trans arabiam. iunctum saratenis. qui in solitudi¬
neuagi erant. ꝑ hoc iter fecerunt. filii isrł. cũ de monte synai castra mo¬
uissent. Eit gͦ ut cdiximus crans arabiam contra australem plagani. et
distat ab aila contra orientem itinere crium dierum. In deserco aũ
pharan scriptura conmemorat. habitasse hisiua helem. uñ. et hisia¬
dictum ÷. quod uir durus et pessimus. ⁊ maliciosus et̃t. typum popłi
ceruicis. et incirtũcisi cordibus semꝑ sp̃i sancto resistebant. qui car¬
nalem sensum in lege sequentes stulti facti sunt. Quod bene nomen
nabal exprimtt. Interptatur enĩ insipiens ł demens. Uñ ex xꝑm ueni¬
entem. et ꝑ apłos ab eis refectioneui fidei. et boni oꝑationis erpecẽtẽ.
respuerunt dicentes. hunc aut̃ nescimus unde sit. nos moysi disci¬
puli sumus. Abigail uero de qua refert scriptura. quod mulier pru¬
dentissima et speciosa fuit. typum tenet illoꝵ. qui ex udeis ad fidẽ

Expanded text:
ran nunc est oppidum trans Ara biam, junctum Saracenis, qui in solitudine vagi errant. Per hoc iter fecerunt filii Israel, cum de monte Sinai castra movissent. Est ergo ut diximus trans Arabiam, contra australem plagam, et distat ab Aila contra orientem itinere trium dierum. In deserto autem Pharan Scriptura commemorat habitasse Ismaelem. . Unde et Ismadictum est quod vir durus et pessimus et malitiosus esset, typum tenetcervice, et incircumcisis cordibus semper Spiritui sancto resistebant, atque carnalem sensum in lege sequentes, stulti facti sunt. Quod bene nomen Nabal exprimit. Interpretatur enim insipiens, vel demens. Unde et Christum venientem, et per apostolos ab eis refectionem fidei et bonae operationis expetentem, respuerunt, dicentes. « Hunc autem nescimus, unde sit? Nos Moysi discipuli sumus . » Abigail vero, de qua refert Scriptura quod mulier prudentissima et speciosa fuerit, typum tenet plebis illius, qui ex Judaeis ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nis infirmitatem eoꝵ oculis obiciebat. et maiestatem diuinitatis
noscentes am̃ ꝑsecuti sunt hominem. nec mori potuit. nisi in hoĩe.
nec crucifigi potuit nisi in homine. quia nec teneri poss nisi in hoĩe.
Opposuit gͦ male querentibus terram. seruauit bene querentib
uitam. Fugit itaq scd̃m carnem in speluncam a facie saul. qr pas

Expanded text:
nis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis nis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis noscentes Deum persecuti sunt hominem. Nec mori potuit nisi in homine, nec crucifigi potuit, nisi in homine, quia nec teneri potuit nisi in homine. Opposuit ergo male quaerentibus, terram, servavit bene quaerentibus, vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saul, quia pa
Abbreviated transcription (Latin):
cis tutissimis engaddi. In heremo engaddi. cum ꝑ sequencdum dauid
saul appeteret. ingressus : dauid in speluncam. et ibi latebat. si rex
in ꝓuisis exceptiis insidiis. quod innocenti moliebatur. inciderat. Scͥp¬
tum: enim. qui fodit foueam ꝓximo suo incidit in eam. Eratq ibi¬
cor ad purgandum uentrem spe luncam ingreditur. nisi quod ui¬
dei add conceptam in xꝑo maliciam mentis. quasi odorem fecidũ
emiserunt. et cogitata apud se noria factis deterioribus. dum xp̃m
iu spelunca carnis. ꝑsecutorem ppłm in potestate habuit: et non¬
: quid hoc significet. quod dauid fugiens a facie saul: in spelunca
latuit. Quare aut latuit. nisi ut occultaretur. et non inueniret᷑
Quid: contegi spelunca. nisi contegi terra: Qui enĩ fugit in spelũ¬
perat de terra. et in ea se occultabat. ne a uideis inueniretur ds.
Si enĩ cognouissent: nunquam dominum głe crucifixissent. Qre
S dominumgłe non inuenerunt: quia inspesunca se tȩxerat .i. car¬

Expanded text:
cis tutissimis, Engaddi, » etc. In eremo Engaddi, cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David speluncam, et ibi latitabat. Sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur, inciderat. Scriptum est enim: « Qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam . » David btor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi quod Judaei conceptam in Christum malitiam mentis, quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud se noxia factis deterioribus, dum Christum in spelunca carnis, persecutorem populum in potestate habuit, et n Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul, in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi ut occultaretur, et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? qui enim fugit in spelunperat de terra, et in ea se occultabat, ne a Judaeis inveniretur Deus. Si autem cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Quare ergo Dominum gloriae non invenerunt? quia in spelunca se texerat, id est car
Abbreviated transcription (Latin):
hortatur. ut relicto hisboseth filio saud ad dauid ꝓmpto ac deuoco
animo conueniant. significat quod sancti doctores qui patris luc̃¬
na merito dicuittur. lumine fidei. et scientie plenissimi. inuniuer¬
sis gentibus nomen domini predicant. et exortantur: quatinꝰ
spreta idoloꝵ cultura. et relicto errore confusionis. cũ auctore
suo diabolo. ad dauid nr̃m qui uere manufortis. et desiderabilis:
qui desideratus cunctis gentibus ẽẽ a ꝓpħa describitur. sine mo¬
ra festinent uenire. et sub eius imꝑio studeant ꝑmanere ꝑpetuo

Expanded text:
hortatur, ut, relicto Isboseth filio Saul, ad David prompto ac devoto animo conveniat, nisi quod doctores sancti, qui patris lucna merito dicuntur, lumine fidei, et scientiae plenissimi, in universis gentibus nomen Domini praedicant, et exhortantur, quatenus, spreta idolorum cultura, et relicto errore confusionis, cum auctore suo diabolo, ad David nostrum, qui vero manu fortis, et desiderabilis est, qui desideratus cunctis gentibus esse, a propheta describitur, sine mora festinent venire, et sub ejus imperio, perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
ut spoliarent interfectos: Sic et maligni sp̃c de interfectis spolia uir¬
tutum auferentes ꝓprie fortitudini ascribunt. uictoriam. que us-¬
ionathan. aminadab qui et iesui. et melchisue. hiboset aut̃ do-¬
mierat. qui anno quo saul rex constitutus ÷ natus fiuissẽ dicitur: qui¬
annis regnasse. Queritur aũ cur alibi legatur iesui. ⁊ alibi aminadab.
Iesui enĩ interpretatur equalis. Equalis aut̃ iõ dicitur. quia equalis
amalechitem hehrei filium doech: fuisse dicunt. amalechites enĩ &e
idumeus unum ÷. quia filius primogenitus esau: elisaz fuit. et hꝰ

Expanded text:
us rei Philisthaei, hoc est, maligni spiritus de interfectis spolia virtutum auferentes, propriae fortitudini ascribunt victoriam, quae jusonathan, Aminadab, qui et Jesui et Melchisna; Isboset autem dormierat qui anno quo Saul rex constitutus est, natus fuerat. Qui etiam quaannos regnasse. Quaerendum cur alibi legitur Jesui, et alibi Abinadab? Jesui enim interpretatur aequalis. Aequalis ideo dicitur, quia aequalis Amalecitem Hebraei filium Doech fuisse dicunt. Amalecites enim et Idumaeus unum est, quia filius primogenitus Esau Eliphaz fuit, et hujus
Abbreviated transcription (Latin):
constitutos agnosciuit. nec habent latitudinem caritatis. et oppressi
sunt ere alieno: i. censu peccatoꝵ. quem exsoluebant diabolo. qñ ex¬
hibuerunt menbra sua seruire iniquitati. ad iniquitatem. necẽẽ est
ut amoro sint animo. ut digne. s. penitentiam gerant de delictis sius
preterias. et sic ueniant ad dauid. ad desideratum uidł nr̃m. quati

Expanded text:
constitutos, nec habent latitudinem charitatis, et oppressi sunt aere alieno, hoc est, censu peccatorum quem exsolvebant diabolo quando exhibuerunt membra sua servire iniquitati ad iniquitatem , necesse est, ut amaro sint animo, hoc est, ut digne poenitentiam gerant de delictis suis praeteritis, et veniant ad David, ad desideratum videlicet nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
si desit qui accipiat. Quomodo gͦ offendit dauid legem sine gr̃a operari
non posse nsi cũ illos lapides quinq. quib lex significabatur in quinq
libris uolens conuingere gr̃e.: posuit in uase pastorali quo lac mulg̾e
consueuerat: his armatus: ꝓcessit aduersus goliam: suꝑbum se iac¬

Expanded text:
si desit qui accipiat. Quomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari si desit qui accipiat. Quomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque quibus significabatur lex in re volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus processit adversus Goliam superbum, se jac