comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit filio non habebit uitã et̃nam. s ira dĩ manet
testamento referuntur. Nam achar ille cũ furatuᷤ
eẽt regulam aureã. suꝑ omnẽ ppłm facta ẽ ira dĩ.
et quidẽ ppłs peccatum quod commiserat igno¬
rabat. usquequo manifestum ẽ. et ꝑtulit eũ om̃i
domo sua horrendum illũ ac famosissimum in¬
t̃itum. S et heli sacerdos. et quidẽ cum ñ siluisset
peccantib filiis. qui erant filii pestilentiȩ. immo
et frequent̃ commonens et castigans et dicens. noli¬
te filii non bene audio de uobis: et cet̃a quȩ peccatũ
arguerent. uel de di iudicio commonerent:tamen
qm̃ non uindicauit. neq digno zelo dĩ aduersus
eos motus ẽ. intantum iracundiã dñi ꝓuocauit.
ut etiã uniuersus ppłs parit̃ cũ filuis extingueret᷑.
et archa testamentiab alienigenis raꝑetur: et ipse
insuꝑ omnib subu̾sis miseranda morte corrueret:
Quod si uel in ppłm ignorantẽ. de unius peccato.
uel inpatrẽ qui commonuerat et corripuerat filioᷤ

Expanded text:
filio fuerit, non habebit vitam aeternam; sed ira Dei manet o, sive Novo referuntur. Nam Achar ille, qui cum furatus esset regulam auream, super omnem populum, facta est ira Dei. Et quidem populus peccatum quod commiserat, ignorabat, usquequo manifestatum est: et pertulit cum omni domo sua horrendum illum et famosissimum interitum . Sed et Heli sacerdos, et quidem cum non siluisset peccantibus filiis qui e frequenter monens et castigans dixit: Nolite, filii: non bona ego audio de vobis, et caetera : qui cum peccatum argueret, et de Dei judicio commoneret, tamen quoniam non vindicavit, neque digno zelo Dei adversus eos motus est, in tantum iracundiam Dei provocavit, ut etiam universus populus pariter cum filiis suis exstingueretur, et arca testamenti ab alienigenis raperetur, et ipse insuper omnibus subversis miseranda morte corrueret. Quod si vel in populum ignorantem de unius peccato, vel in patrem qui corripuerat filios,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim adã ꝓ excusatione sua obiecisset quia
mulier quã mͥ dedisti ipsa mͥdedit et manduca¬
ui:quia audisti inquit d̃s uocẽ mulieris tuȩ.
et manducasti de ligno dequo p̃ceꝑam tibi ne
uia non oportet. manifestum ẽ ex ipsis dñi R
p̃ceptis. quib inuet̃i quidẽ testamento docet.
Argue ꝓximum tuum: et ñ assum es ex eopeccatũ.
In euangelio aũt dicit. Si peccauerit fr̃ tuus ua¬

Expanded text:
Cum enim Adam pro excusatione sua objecisset: Quia Cum enim Adam pro excusatione sua objecisset: Quia mulier quam dedisti mihi, ipsa mihi dedit, et manducavi . Quia audisti, inquit Deus, vocem mulieris tuae, et manducasti de ligno, de quo praeceperam tibi, ne Quia non oportet manifesta est haec ipsius Domini praeceptis, quibus in Veteri quidem Testamento dicit: Argue proximum tuum, et non assumes ex eo peccatum . In Evangelio autem dicit: Si peccaverit in t
Abbreviated transcription (Latin):
Si credimus dño dicenti. qui facit peccatum R
seruus ẽ peccati: et itum. uos ex patre diabolo esti
et desidia patris ur̃i facere uultis: scimus quia
ñ solum socium et paraicipẽ. s dnm sibi ac patrẽ
asscribit eum cuius opus facit. lestatur aũt et
de his apłs dicens. Annescitis qm̃ cui ex hibuistĩ
uos seruos ad obediendum. serui estis eius cui o¬
bedistis: siue peccati in mortẽ siue obedientiȩ ad
etiam ipse peccati reus est: responsio.¬
ec sententia manifesta ẽ. ex uerbis dñi. quibu
ait ad pilatũ dicens. Qui tradidit me tibi:
maius peccatũ habet. Manifestum namq ẽ ex
hoc quia pilatus acquiescens his qui tradid̾ant
dñm. peccatũ habebat: licet minus quam illi.
Ostenditur aũt etiã hoc. in eo quod adam acqui-¬
escit euȩ. uel consentit. quȩ acquieuerat serpenti.
lullus enim ex ipsis aut innocens iudicatus ẽ
aut impunitus abscessit: s et ipsa dĩ indignatio
quȩ aduersus eos habita ẽ. hoc ipsum indicat.

Expanded text:
s Domino dicente: Quia qui facit peccatum, servus est peccati, et iterum: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri facere vultis . Scimus quia non solum socium et participem, sed dominum sibi ac patrem ascribit eum, cujus opus facit. Testatur autem de his Apostolus dicens: Aut nescitis, quia cui exhibuistis vos servos ad obediendum, servi estis ejus, cui obedistis, sive peccati in mortem, sive obedienetiam ipse peccati reus est? RESP. Haec sententia est manifesta ex verbis Domini, quibus ait ad Pilatum dicens: Qui tradidit me tibi, majus peccatum habet . Manifestum namque est ex hoc, quia et Pilatus acquiescens his qui tradiderunt Dominum, peccatum habeat, licet minus quam illi. Ostenditur autem hoc etiam in eo quod Adam acquievit Evae, vel consensit, quae acquieverat serpenti. Nullus enim ex ipsis aut innocens judicatus est, aut impunitus abscessit. Sed et ipsa Dei indignatio, quae adversus eos habita est, hoc ipsum indicat.
Abbreviated transcription (Latin):
agatu quidẽ mens nr̃a. intdum ȩtiã ociodũ
ñ occupatur in necessaria sollicitudine. & in
remissione posita et securitate: et ñ credit p̃sentẽ
eẽ dñm. serutantẽ corda et renes.Si enim hoc ere¬
deret: faceret hoc quod suꝑius dictũ ẽ. Prouidebã
dñm in conspectu meo semꝑ: quia adextris ẽ mͥ
ne commouear. Qeñi hoc agit uł hoꝵ similia: neq
uagabitur unquã. neq habebit ociũ uanis cogita¬
cionib indulgere. uel aliud quid cogitare. quod
ñ ad edificacionẽ fidei ꝑtineat. & aliquã humanȩ¬
uitȩ utilitatẽ expectet: quantomagis nichil aude¬
diurnis animȩ motib. & actib indignis &
in congruis. Si enim uacet iniudiciis dĩ. & ex¬
purgetur anima ꝑ meditationẽ legis diuinȩ. &
studium uerbi di: ibiq indesinentẽ curã gerat.
semꝑ requirens et scrutans. quid sit qđ placeat

Expanded text:
agatur quidem mens interdum etiam otio, cum non occupatur in necessaria sollicitudine; sed in remissione posita et securitate, non credit praesentem esse Deum, scrutantem corda et renes. Si enim hoc crederet, faceret quod superius dictum est: Providebam Dominum in conspectu meo semper; quia a dextris est mihi, ne commovear . Qui enim hoc agit, vel horum similia, neque vagabitur unquam, neque habebit otium vanis cogitationibus indulgere; vel aliquid cogitare, quod non ad aedificationem fidei pertineat, et ad aliquam animae utilitatem spectet. Quanto magis nihil audediurnis animae motibus et actibus, indignis et incongruis. Si enim vacet in judiciis Dei, et expurgetur anima per meditationem legis divinae, et studium verbi Der, ibique indesinentem curam gerat, semper requirens et scrutans quid sit quod placeat
Abbreviated transcription (Latin):
tua: et acolloquiis eoꝵ ne auertas aurẽ tuã. Uerba
enim uitȩ sunt u̾ba eoꝵ : et incolumitas animȩ.
his qui ea libent̃ attendunt. Siẽ enim sol oriens
effugat caliginẽ: ita sc̃orũ doctrina. a sensib tuis
ad celum. et fluxa

Expanded text:
tua, et a colloquiis eorum ne avertas aurem tuam: verba tua, et a colloquiis eorum ne avertas aurem tuam: verba enim vitae sunt verba eorum, et incolumitas animae iis qui ea libenter attendunt. Sicut enim sol oriens effugat caliginem, ita sanctorum doctrina a sensibus tuis ad coelum, et fluxa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ beatos appellat lugentes:
et qui nunc letant᷑.
flere eos dicit innouis simo. Ne te gͦ des¬
simo. Ne te gͦ delectet
puerilis iocus: s lectionum sp̃alium cantꝰ. Nonte
soluant in risum u̾ba inania: s ꝓferant exte gaudii
uitã tuã moresq componas. Pfectus enim ille dicit᷑.
ñ qui in etate. s qui in sensu ꝑfectus ẽ. Non enim tibi
ob ẽ puerilis etas: si fueris mente ꝑfectus. Nec senili
puer eẽt. et ꝑfectum cor haberet cum dño. in regẽ elec¬
tus ẽ: et saul cum in senili etate eẽt ꝓfectus. quia in
se ꝑfectã maliciã habuit. de culmine regali expulsuẽ.
Uetusti iã erant p̃sbiti qui susannã uiolare conati
sunt: quos daniel adhuc puerulus de certo eoꝵ sce-¬
lere condemnauit. Et dñs nr̃ ingressus ierosolimã
aparuulis collaudatur. Nam et arbor licet sit
multoꝵ annoꝵ. si fuerit infructuosa abscidetur.
si aũt nouella fuerit fertilis. colitur ut magis ꝓ
incontubernio abstinentium delectetur anima

Expanded text:
r beatos appellat lugentes; et qui nunc laetantur, flere eos dicit in novissimo. N te ergo delectet puerilis jocus vel risus, sed lectionum spiritualium cantus. Non te solvant in risum verba inania, sed proferant ex te gaudii vitam tuam moresque componas. Perfectus enim ille dicitur, non qui in aetate, sed qui in sensu perfectus est; non enim tibi obest puerilis aetas, si fueris mente perfectus; nec senilispuer esset, et perfectum cor haberet in Domino, in regem electus est; et Saul cum senili aetate esset perfectus, quia in se malitiam perfectam habuit, de culmine regali expulsus est. Vetustissimi jam erant presbyteri qui Susannam violare conati sunt, quos Daniel adhuc parvulus detecto eorum scelere condemnavit: et Dominus noster ingressus Hierosolymam a parvulis collaudatur. Nam et arbor, licet sit multorum annorum, si fuerit infructuosa, abscinditur: si autem novella fuerit fertilis, colitur ut magis pret contubernio abstinentium delectetur anima
Abbreviated transcription (Latin):
nature nr̃ȩ ostenditur: cum bestus et animalibꝰ
erga eos qui sibi beneficia altquid p̃stiterunt in¬
ẽẽ naturalis affectus. Quis aũt tantum beneficui
amicis p̃stat quantũ inimicus: cum nob̾ eausa
malum adu̾sum uos mentientes propt̃ me. Gaudete
et exultate. quia merces ur̃a multa ẽ inçelis. In
uid ẽ quod dicit apłs irascimini et nolite pecca¬
re. et sol non occidat suꝑ iracundiam urãm: cum
imitationẽ dñi hec loquutum. sic̃ in ȩuangelio dñs
dicebat. Audistis quia dictum ẽ antiquis. illud uł
illud. et ipse addebat dicens. ego aũt dico uobis hoc
uel hoc: ita etiã his apłs cum pͥus meminisset anti¬
quitatis. ꝑ hoc quod dicitur. irascimini et nolite
peccare: paulopost addit quod ex se erat. et quod
nobis conueniret dicens. Omnis amaritudo et
ira et indignatio et clamor auobis auferatur.

Expanded text:
naturae nostrae ostenditur, cum etiam bestiis vel animalibus naturae nostrae ostenditur, cum etiam bestiis vel animalibus erga eos qui sibi beneficii aliquid praestiterunt inest naturalis affectus. Quis autem tantum beneficii amicis praestat quantum inimicis? cum nobis causa malum adversus vos, mentientes propter me, gaudete et exsultate, quia merces multa est in coelis . INuid est quod dicit Apostolus: Irascimini et nolite peccare ; et, Sol non occidat super iracundiam vestram , cum imitationem Domini haec locutum: sicut enim in Evangelio Dominus dicebat : Audistis quia dictum est antiquis illud vel illud; et ipse addebat dicens: Ego autem dico vobis hoc vel hoc; ita etiam Apostolus, cum prius meminisset antiquitatis, per hoc quod docitur: Irascimini et nolite peccare , paulo post addidit quod ex se erat et quod nobis conveniret, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor auferatur a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
nimici ꝓpͥum ẽ ledere et insidiari: et ideo omnis
qui quoquomodo ledit aliquẽ inimicus dicit᷑.
maxime aũt hi qui peccant. Isti enim quod inse
ẽ ledunt diuersis modis et insidiantur. uel his
qui se uident. uel his qui simul uiuunt. Et qm̃
ex corpore et anima constat homo: scđm animam
quidem diligamus arguentes et commonentes. &
omnimodo ad conuersationẽ eos ꝓuocantes: scd̾m
corpus uͦ p̃stemus eis beneficia et miscđiam. si
indigent uictu: qm̃ nemo dubitat quod caritas
in affectu sita sit. Quod aũt possibile sit docuit
dñs ꝑcaritatẽ dĩ patris. et ꝑ obedientiã suã usq
ad mortẽ: quã utiq pinimicis ad huc et impiis
nobis sustinuit: sic̃ et apłs testatur dicens.
Commendat aũt ds̃ suam caritatẽ in nob̾. quia
tradidit ꝓnobis hostiã et oblacionẽ deo. Nunquã
aũt p̃ciꝑet hoc iustus et clemens ds̃: nisi utique
ȩtiã possibilitatẽ nobis donasset. In eẽ enim hoc

Expanded text:
nimici proprium est laedere et insidiari; et ideo omnis qui quomodocunque laedit aliquem, inimicus dicitur, maxime hi qui peccant. Isti enim, quod in se est, laedunt diversis modis, et insidiantur vel his qui vident vel his qui simul vivunt. Et quoniam ex corpore et anima constat homo, secundum animam quidem diligamus, arguentes, et commonentes, et omni modo ad conversionem eos provocantes. Secundum corpus vero praestemus eis beneficia et misericordiam; et si indigent, victum: quoniam nemo dubitat quin charitas in affectu sit. Quod autem possibile sit, docuit Dominus per charitatem Dei Patris et per suam obedientiam, usque ad mortem, quam utique pro inimicis adhuc et impiis nobis sustinuit, sicut et Apostolus testatur, dicens: Commendat autem Deus suam charitatem in nobis, quia tradidit pro nobis hostiam et oblationem Deo . Nunquam autem praeciperet hoc justus et clemens Dominus, nisi utique etiam possibilitatem nobis donasset. Inesse enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃sentib quidẽ his qui laudare possunt
agit aliquid oꝑis boni: nullo aũt tali p̃sente.
uł etiã his qui uituꝑare possunt asstantibus.
segnis ẽ & pigrior in oꝑe.Si eni dño placere uel¬
let. semꝑ utiq & in omni loco idẽ eẽt atq eadẽ
gereret: adimplens illud quod scriptũ ẽ. Parma
iusticiȩ adextris & ad sinistris: ꝑgłam & ignobi¬
litatẽ. ꝑ infamiã &e bonã famã: ut seductores &¬
Iuomodo quis effugiat uitium Introg u̾aces:¬
hominib placendi. uł cauptandi laudẽ ex homi
i certus sit de p̃sentia dĩ & fixã habeat R nibꝰ.¬
sollicitudinem deo placendi: et multo desidio
teneatur earũ beatitudinũ quȩ adeo‸ ꝓͥmissȩ
sunt. Non enim oportet sub p̃sentia dñi plac̾e

Expanded text:
um praesentibus quidem iis qui laudare possunt, um praesentibus quidem iis qui laudare possunt, agit aliquid operis boni: nullo autem tali praesente, vel etiam iis qui vituperare possunt astantibus, segnis et pigrior est in opere. Si enim Domino placere vellet, semper utique et in omni loco idem esset, atque eadem gereret: adimplens illud quod dictum est: Per arma justitiae, a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem; per infamiam uomodo quis effugiet vitium hominibus placendi vel captandi laudem ab hominibus? RESP. Si certus sit de praesentia Dei, et fixam habeat sollicitudinem Deo placendi; et multo desiderio teneatur earum beatitudinum quae a Domino repromissae sunt. Non enim oportet sub praesentia Dei placere
Abbreviated transcription (Latin):
um omnia ꝓpt̾ dm̃ uel ex mandato R
facimus et innullo sectamur hominũ laudes:
et in omnib meminimus dñi dicentis. luceat
lux ur̃a corã hominib ut uideant oꝑa ur̃a bo¬
na & glorificent patrẽ ur̃m qui incelis ẽ. Int̾¬
Quomͦ manducat quis et bibit ingłam dei:
Si in memoria semꝑ habeat eum aquo pascitur
dm̃: & si non solum anima. uerum etiã corpore
ꝑsingula contestetur se & grãs agere. & ñ sec urũ
manducare. & quasi oꝑarium dĩ ab ipso refici.
ob hoc ut adlaborẽ uł explecionẽ sufficiat mandato
um in totamente & fixo corde placendi dõ R
agimus oꝑa dĩ & omni sollicitudine constringimꝰ
ne decidamus auia recta. et ab oꝑe legitimo: tunc
nullus ꝓrsus extrinsecus. neq membri nr̃i a¬
licuius recipiamus cogitationẽ nisi dĩ solius &
eius oꝑis quod explemus: tanquã si artifex fa¬
ciens uas indesinent̃ et eius meminit qui opꝰ
iniunxit. & uas qd u̾sat inmanib si recte et fa-

Expanded text:
um omnia propter Deum, vel ex mandato Dei facimus, et in nullo sectamur hominum laudes, et in omnibus meminimus Domini dicentis: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . INTQuomodo manducet quis et bibit in gloriam Dei. RESP. Si in memoria habeat eum, a quo pascitur, Deum: et si non solum anima, verum etiam corpore per singula contestetur, se ei gratias agere, et non securum manducare; sed quasi operarium Dei ab ipso refici, ad hoc, ut ad laborem, vel expletionem sufficiat mandatorCum intenta mente, et fixo desiderio placendi Deo, agimus opera Dei, et omni sollicitudine constringimur, ne decidamus a via recta, et ab opere legitimo; tunc nullius prorsus extrinsecus, neque membri nostri alicujus percipimus cogitationem, nisi solius Dei, et ejus operis quod explemus. Tanquam si artifex faciens vas aliquod indesinenter et ejus meminit qui opus injunxit; et vas quod versat in manibus, si recte et fabr
Abbreviated transcription (Latin):
uod si contristatur is qui minus honoratur
cum p̃ferri sibi uidit eum qui intimore dñi p̃ce¬
dit: quomodo eum habebimus.

Expanded text:
uid si contristatur is qui minus honoratur, cum praeferri sibi viderit eum qui in timore Domini praecedit, quomodo eum habebimus?
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑcusserit te indexterã maxillam p̃be et alt̾am:
et implere ea omnia quȩ sequuntur.: uel illud cum
ꝑsequuti uos fuerint in una ciuitate fugite in alt̾am

Expanded text:
cusserit in dexteram maxillam, praebere et alteram , et implere ea omnia quae sequuntur: vel illud: Cum persecuti vos fuerint in una civitate, fugite in alteram
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio scđm consilium apłi pauli ad timo¬
theũ scribentis. cauendum ẽ quod nocet. S et
quȩcunq manifestam inferunt corpori noxam.
deuitanda sunt. Absurdum enim uidetur. propter
substantiã corporis cibos sumere: et rursum ꝑ ipso ᷤᷤ
cibos corpori inferri ꝑniciẽ: et inutile illud reddẽ
ad ministerium mandatoꝵ. O portet tam̃ omnimͦ
illis uti eibis. qui et facilius et uilius comparant᷑.
ut ne occasione abstinentiȩ inueniamur p̾ciosiora
quȩq et difficiliora sectari: dũ suauitate condim̃¬
toꝵ. uiles natura cibos. insummum et delicatũ
unaquaq prouintia facilius et uilius comparat᷑
et qd inusu omniũ communit̃ habeatur. hocad
usus nrõs oportet assumi: et ea tantummͦ inseren¬
tes que aduitã ꝑnecessaria sunt: id ẽ oleum et ali¬
a huiuscemodi: uł si qua etiã ad infirmantiũ salutẽ¬

Expanded text:
sine dubio, secundum consilium apostoli Pauli ad Timosine dubio, secundum consilium apostoli Pauli ad Timotheum scribentis , cavendum est quod est noxium. Sed et quaecunque manifestant inferunt noxam corpori devitanda sunt. Absurdum enim videtur propter substantiam corporis cibos sumere, et rursum per ipsos cibos corpori inferre perniciem, et illud inutile reddere ad ministerium mandatorum. Oportet tamen omni modo illis uti cibis qui et facilius et vilius comparantur; ut ne occasione abstinentiae inveniamus pretiosiora quaeque et difficiliora sectari, dum suavitate condimentorum viles natura cibos in suavem et delicatum unaquaque provincia facilius et vilius comparatur, et quod in usu hominum communiter habetur, hoc ad usus nostros oportet assumi, et ea tantummodo requiri quae ad vitam pernecessaria sunt, id est, oleum, et alia hujuscemodi, vel si qua etiam ad infirmantium solame
Abbreviated transcription (Latin):
seruiamus: nichil ẽ aliud quã dm̃ facere uentrẽ
nr̃m. Qm̃quidẽ corpus humanum semꝑ exolescit
et defluit. iccirco et repleri indiget ac reformari:
ꝓpt̾ quod et naturale ẽ cibi desidium. id quod scđm
rectam racionẽ usus ipse ad reparationẽ deposcit
coꝵ quȩ exinanitafuerint et absumpta.tã aridi qͣm
etiã humidi elementi. Si quid gͦ ẽ illud quod pot̃
uel breuius uel facilius explere hanc necessitatẽ
corporis: incibis id potius eligendum ẽ. S et hoc
opinor ostendit dñs: cum esurientes refecit inde¬
serto. Qui cum utiq posset maiori miraculo copi¬
osiores eis cibos parare. nichil hoꝵ fecit: s simpli¬
q panes ordeaceos et pisciculos apponit. De potu
quidẽ. nec mentio ulla fuit. Ex quo illud sine
dubio designatur. quod omnib sufficiens eẽ
possit aquȩ usus et ꝑnecessarius: nisi forte aliqͥs
ꝑ infirmitatẽ corporis ledi ex hoc uideatur: eui

Expanded text:
serviamus, nihil aliud est quam Deum facere ventrem serviamus, nihil aliud est quam Deum facere ventrem nostrum. Quoniam quidem corpus humanum semper exolescit et defluit, idcirco et repleri indiget ac reformari. Propter quod et naturale est desiderium. Id quod secundum rectam rationem, aut usus ipse ad reparationem deposcit, eorum quae exinanita fuerint et absumpta, tam aridi quam etiam humidi alimenti. Si quid ergo illud est quod potest vel brevius, vel facilius explere hanc necessitatem corporis in cibis, id potius eligendum est. Sed et Dominus, hoc opinor, ostendit, cum esurientes refecit in deserto: qui utique possit majore miraculo copiosiores eis cibos parare, nihil horum fecit, sed simpliue panes hordeaceos et pisciculos duos apponit. De potu vero nec mentio quidem ulla fit. Ex quo illud sine dubio designatur quod omnibus sufficiens esse possit aquae usus et pernecessarius, nisi forte aliquis per infirmitatem corporis laedi ex hoc videatur: cui
Abbreviated transcription (Latin):
singłos in qͥbꝰ causa aliqͣ diu̾sitatis existit ꝓuidentiai
puisione eoꝵ. quib dispensandi eura hec ꝑmissa ẽ
Neq enĩ ꝑ singula sermonẽ complecti possumuᷤ¬
s ea tantũ modo comp̃hendimus quȩ ad cõmu-¬
nẽ uel generalẽ ꝑtinent institutionem. Solacia
uͦ in commodorũ in cibis. uel eorũ qui iã fessi sunt
ex oꝑe continentiȩ. siue aliis quibuslibet laboribꝰ
quos ꝓ religione ꝑtulerunt: ab his qui prȩsunt
scđm quod res et racio deposcit adhibenda st̃:
Neq gͦ tempus reficiendi omnib idẽ statui pot̾.
neq modus cibi. neq qualitas: s prospectus iste
in edendo. Repleri enim uentrẽ et grauari exti¬
bo: ualde inutile ẽ etiã corpori ad om̃e opus. lum
deinde quia et grauatur insomnum: et quia ledi
etiã ex his facile potest. S ne suauia quidẽ quȩq
infinẽ ciboꝵ sectanda sunt : s sufficit usum ex¬
pleri uiuendi refutata luxuria. Si enim libidini

Expanded text:
iqua diversitatis existit providentia et provisione rerum, quibus dispensandi haec cura commissa est. Nec enim per singula sermonem complecti possumus; sed tantummodo comprehendimus quae ad communem et generalem pertinent institutionem. Solatio vero incommodorum in cibis vel eorum qui jam fessi sunt ex opere continentiae, sive ex aliis quibus libet laboribus quos pro religione pertulerunt, hi qui praesunt, secundum quod res et ratio deposcit, adhibebunt. Neque ergo tempus reficiendi omnibus idem statui potest, neque modus cibi, neque qualitas; sed prospectus iste istamus in edendo. Repleri enim ventrem, et gravari ex cibis valde inutile est, etiam corpori ad omne opus. Tunc deinde quia et gravatur in somno, et quia etiam laedi ex his facile potest. Sed nec suavia quaeque ad finem ciborum sectanda sunt, sed sufficit usum explere vivendi refutata luxuria. Si enim libidini
Abbreviated transcription (Latin):
uantum spectat ad uicia uel passiones. penitꝰ
abstinere.nec unquã suꝑari: quantum aũt ad ei¬
bos: ꝓ ut usus deposcit. uel etas. uł labor. uł robur
corporis. uel in commoditas eius. ita etiã et modꝰ
ce qͣlitas tẽꝑabit᷑ cibi. Neq enĩ possibile ẽ oẽs fr̃s unũ
ordinẽ ł modũ ac regulã custodire. Hiuͦ qͥ sani st̃: post̃

Expanded text:
uantum spectat ad vitia vel passiones, penitus abstinere, nec unquam superari: quantum autem ad cibos, prout usus deposcit, vel aetas, vel labor, vel robur corporis, vel incommoditas ejus, ita etiam modus et qualitas temperabitur cibi. Ne que enim possibile est omnes fratres unum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
oc contrarium ẽ illi testimonio quod in actib
apłorũ de illis qui credebant pͥmitꝰ scriptũ ẽ.
Ibi enim ita ait: quia nemo quicquã ex eis suum
ꝓpͥum dicebat ẽẽ: s erant illis om̃ĩa communia.
Si quis gͦ propͥum sibi eẽ aliquid dicit: sine du¬
bio alienum se facit ab electis dĩ et a caritate dñi
qui docuit uerbo et oꝑe compleuit:&e qui animã
suã posuit̾ ꝓ amicis suis. Si gͦ ipse animam suã
posuit ꝓamicis suis: quomodo nos etiam quȩ
contentꝰ sum meis ꝓpͥis: qͥd de hoc obseruare debemꝰ.
inon acquiescit doctrinȩ dñi dicentis. dili R¬
Ogite inuicẽ sic̃ et ego dilexi uos: acquiescat apło
dicenti. auferte malum ex uobis ipsis: ne forte

Expanded text:
c contrarium est illud testimonium quod in Actibus apostolorum de illis qui credebant primitus, scriptum est. Ibi enim ita dicitur: Quia nemo quidquam ex bonis suis proprium dicebat esse: sed erant illis omnia communia . Si quis vero proprium sibi esse dicit aliquid, sine dubio alienum se facit ab electis Dei et a charitate Domini, qui docuit verbo, et opere complevit, et animam suam posuit pro amicis suis . Si ergo ipse animam suam pro amicis dedit, quomodo nos etiam ea quae contentus sum meis propriis: quid de hoc observare debemus? RESP. Si non acquiescat doctrinae Domini, dicentis: Diligite invicem sicut et ego dilexi vos, acquiescat Apostolo dicenti: Auferte malum ex vobis ipsis : ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo debent hi qui oꝑantur curã gerere
ferramentorũ uel utensiliũ eorũ de quib oꝑant᷑.
consecrata sunt utidebent: deinde tanquã qui
n possint sine ipsis deuotionis uł studu sui emo¬
lum̃ta conseqͥ¬
uelut sacrilegus iudicandus ẽ: et qui ꝑdiderit
ꝑ negligentiã. et ipse simile crim̃ incurrit: peo
quod omnia quȩ adusus seruoꝵ dĩ deputata st̃.
Hȩc enim eoꝵ qui p̃sunt et curã dispensationis
gerunt. officia propͥa sunt.

Expanded text:
uomodo debent hi qui operantur, curam gerere ferramentorum, vel utensilium eorum de quibus operatus quae jam Deo consecrata sunt, uti debent. Deinde tanquam qui non possint sine ipsis devotionis et studii sui emolumenta conseqvelut sacrilegus judicandus est. Et qui perdidit per negligentiam, et ipse simile crimen incurrit: pro eo quod omnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Haec enim eorum qui praesunt et curam dispensationis gerunt, officia propria sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pletur : Stadium namq ẽ quoddã in quo ꝑuirtutiᷤᷤ¬
exercitium ꝓfisciscitur: in quo meditatio diuinoꝵ
mandatorũ effulget: et clarescit amplius hȩc cõ¬
munis int̃ se unanimorũ fr̃m habitatio. habere
illã in se similitudinẽ et exemplum. qđ in actibꝰ
apłorũ refert de scĩs scriptura diuina dicens: quia
om̃s credentes erant inunum. et habebant omnia¬
Introg̾.s

Expanded text:
plebitur? Stadium namque est quoddam, ex apostoliplebitur? Stadium namque est quoddam, ex apostoliexercitium proficitur; in quo meditatio divinorum mandatorum effulget amplius et clarescit, haec communis inter se unanimorum fratrum habitatio: habens in se illam similitudinem et exemplum, quod in Actibus apostolorum refert de sanctis Scriptura divina, dicens: Quia omnes credentes erant in unum, et habebant omniaINTERROG
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his qui eiusdẽ uoluntatis sunt atq propositi.
Primo quod etiã adusus corporales. uictusq ministi¬
um. unusquisq nr̃m. solus sibi ñ sufficit: et ideo pro
his quȩ ad ministerium uitȩ nr̃ȩ necessaria sunt.
inuicẽ homines oꝑa nr̃a egemus. Sic̃ enim pes. in
alio quidẽ suis uirib utitur. in alio uͦ indiget alieni
et sine adiutorio cȩt̃orũ membroꝵ. nec explere opus
suum. nec sufficere suis uirib pot̃: ita etiã uita so¬
litaria m pati uidetur: cum neq quod ei inẽ utile
ẽẽ. neq quod deẽ abaliquo acquiri possit. Propt̃ hoc
autẽ ne ratio quidẽ caritatis unumquẽq ꝑmitcit
quod suum ẽ querere: dicente apło. Caritas ñ quȩrit
quȩ sua sunt. Deinde s ne culpas quidẽ suas unus¬
quisq acuicia facile dinoscit: cum qui arguat nemo
sit. Et facile huius modi homini accidere pot̾ illud
quod scriptum ẽ. Ue soli: quia si cecid̾it ñ ẽ alius
qui erigat eum. S et mandata a plurib quidẽ faci-¬

Expanded text:
cum his qui ejusdem voluntatis sunt atque propositi. Primo, quia etiam ad usus corporales victusque ministerium unusquisque nostrum solus sibi non sufficit: et vero ideo pro his quae ad ministerium vitae nostrae necessaria sunt, invicem opera nostra egemus. Sicut enim pes hominis in alio quidem suis viribus utitur, in alio vero indiget alienis, et sine adjumento caeterorum membrorum nec explere suum opus, nec sufficere suis viribus potest ; ita etiam vita solitaria mihi pati videtur cum neque quod ei inest, utile esse, neque quod deest ab aliquo possit acquiri. Praeter hoc autem nec ratio quidem charitatis unumquemque permittit quod suum est quaerere, dicente Apostolo: Charitas non quaerit quae sua sunt . Deinde, sed nec culpas quidem suas unusquisque ac vitia facile dignoscit, cum qui arguat nemo est: et facile hujusmodi homini accidere potest illud quod scriptum est: Vae soli, quia si ceciderit, nemo est alius qui erigat eum . Sed et mandata a pluribus quidem faci
Abbreviated transcription (Latin):
nam inuidus ut lupus rapax insanit inanit.Paci-¬
ficus ita ẽ ut uinea onusta habundans fructu co-¬
pioso. inuidi aũt opus in egestate ac miseria deti-¬
netur. Et quantũ pacificus gaudens in dño delec¬
tatur. tantum inuidus detabescens ad nichilum
redigitur. Ex habundantia letitiȩ pacificus ho
mo dinoscitur. ita inuidia. occulta cordis obcecat.
Pax enim effugat et ꝓturbat omnẽ discordiam:
inuidia aũt iracundiã cumulat. Asplendore pa-¬
cis effugatur omnis caligo: et ubi obsedit inuidia.
obscuritas ẽ ibi et ext̃iores tenebrȩ. Sectare gͦ fili de¬
siderabile nom̃ pacis. ut fructus pacis acquirere¬
possis: et execrare inuidiã. ne maloꝵ fructib replea¬
ris. Racionabile namq animal creauit teds̃. ut poᷤ¬
sis discernere int̾ bonum et malum: ut quȩ sunt bo¬
na eligas. et inutilia respuas. Omnia examines. et¬
quȩ sunt bona teneas: et ab omnispetie mala abstine

Expanded text:
Nam invidus ut lupus rapax insanit inaniter. PaciNam invidus ut lupus rapax insanit inaniter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad nihilum redigitur. Ex abundantia laetitiae paciminat, ita invidia occulta cordis obcaecat. Pax enim effugat et perturbat omnem discordiam, invidia autem iracundiam cumulat. A splendore autem pacis effugatur omnis caligo; et ubi obsederit invidia, ibi obscuritas et exteriores tenebrae. Sectare ergo, fili, desiderabile nomen pacis, ut fructus pacis possis acquirere; et exsecrare invidiam, ne malorum fructibus replearis. Rationabile namque animal creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut quae sint optima eligas, et inutilia respuas, omnia examines, quae sint bona teneas, ab omni specie mala abstine
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tibi accidere ñ uis: nec ei cupias euenire. Si
eum uidis inbonis actib conu̾santẽ congratulare
ei: et illius gaudium tuũ ducito. Et si aliquid pa¬
titur adu̾si compate ei.: et illius tristiciã. tuã deputa.
Omnẽ maliciã expelle ab anima tua: et odioꝵ flammȩ
ñ conturbent cor tuum. Contra impotentẽ aut subie-¬
ctum tibi. noli iracundia commoueri: s tanquam ꝓ¬
lia parte insidias constituas. Dolosus eñĩ uir pacifi¬
ca se tie ꝓãtitnerba: et in abdito m̃tis supplantare ꝓ¬
ximũ meditatur. In his gͦ oꝑib ad tracundiã ꝓuocat᷑ ds
Puritas enim ẽ quȩ placet in conspectu dĩ: respuit
aũt quicquid simulato corde efficitur. Iu aũt om
plantare. ꝓximum tuum: nec modereaut laniare
ultra solis t̃minum ñ ꝓducas iracundiã tuã: s re-
amplectitur pacẽ inmentis suȩ ospitio mansionẽ p̃
cupit. Uirũ aũt inuidum. omnib modis exeerat᷑.

Expanded text:
Quod tibi accidere non vis, nec ei cupias evenire. Si Quod tibi accidere non vis, nec ei cupias evenire. Si eum videris in bonis actibus conversantem, congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito; et si aliquid patiatur adversum, compatere ei, et illius tristitiam tuam deputa: omnem malitiam expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent cor tuum. Contra impotentem aut subjectum tibi noli iracundia commoveri; sed tanquam lia parte insidias facias ei. Dolosus enim vir pacifica verba profert ex ore, et in abdito mentis supplantare proximum suum meditatur. In his ergo operibus ad iracundiam provocatur Deus. Puritas enim quae placet in conspectu Domini, respuit omne quidquid simulato corde efficitur. CAPUT V. Deplantare proximum tuum, neque mordere aut laniare ultra solis terminum non producas iracundiam tuam; sed et amplectitur pacem in mentis suae hospitio, mansionem prcupit; vir autem invidus omnibus modis exsecratur.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ habitet. et nos ꝑmaneamus in illo. Non postu-¬
lat anobis aurũ. aut argentum: ul quicquã huius¬
mundi. Nam si fuerint ista nobis: disꝑtiri ea egen¬
tibus p̃cipit. Hos ipsos querit: nof desidearino
pulemur in affectueius: et nos ipsos amemus et ꝑci¬
mos. Qui diligit ꝓximum . filius dei uocabitur. qui
aũt econtrario odit. filius diaboli nuncupatur. Qui
diligit frẽm suum. in tranqullitate ẽ cor eius: frẽm uͦ
odiens. tempestate maxima circundatus ẽ. Uir be-¬
nignus etiã si paciatur in uiriã ꝓnichilo ducit: ini-¬
quus aũt tactum ꝓximi contumeliã arbitratur:
Qui caritate plenus ẽ. serenissimo uultu ꝓcedit: uir
aũt odio plenus. ambulat iracundus. lu aũt fili be-¬
nignitati stude inuita tua.: et ꝓximum habeto tan-¬
quã unum de membris tuis. Omnẽ hominẽ frẽm
fex condidit nos. Non moueas cuiquã scandalum
inuita tua : et non quod tibi utile ẽ. s illi facito.

Expanded text:
nobis habitet, et nos permaneamus in illo. Non postunobis habitet, et nos permaneamus in illo. Non postulat a nobis aurum, aut argentum, vel quidquid hujusmodi; nam et si fuerint nobis ista, dispertiri egentibus praecipitpulemur in affectu ejus, et ut nos ipsos amemus et proximos. Qui diligit, inquit, proximum, filius Dei vocatur. Qui autem e contrario odit, filius diaboli nuncupatur. Qui diligit fratrem suum, in tranquillitate est cor ejus; fratrem vero odiens tempestate maxima circumdatus est. Vir benignus etiamsi patitur injuriam, pro nihilo ducit; iniquus etiam proximi actus contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, serenissimo vultu procedit: vir autem odio plenus ambulat iracundus. Tu autem, fili, benignitati stude in vita tua, et proximum tuum habeto tanquam unum ex membris tuis. Omnem hominem judicarus est qui condidit nos. Non moveas cuiquam scandalum in vita; et non quod tibi utile est, sed illi, facito.
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃sepio obuolutus ẽ. & qui celum palmo metitur.
non habuit ubi caput suum reclinaret. Et cum eẽt
Et qui innubib uenturus ẽ iudicare uiuos et mor-¬
tuos: iudiciũ hominum ꝑtulit. Ꝙcum sicientibus
sit fons ȩt̃nalis: cum sitisset postulauit aquã bib̾e
asamaritana muliere. Et qui carne ꝓpͥa omnẽ nr̃a
esuri satiauit: esuriuit cum temptaretur in
heremo. & cui ministratur cum patre ab angeliᷤ :
hominib ministrare dignatus ẽ. Et manus eius
uis. & ori eius ꝑ qđ salutarẽ doctrinã annuntiauit
hominibꝰ. fel ꝓcibo dederunt. Et qui nullum le-¬
sit uel nocuit: cesus ẽ et obprobria ꝑtulit. & cuius
nutu. om̃s mortui sunt suscitati: uoluntate sua
mortẽ crucis sustinuit. Et ideo hȩc cuncta ꝑpessus¬
ẽ: ut nobis uitã sempit̾nam donaret. Et cum nob̾
immensa beneficia p̃stet᷑: nichil exigit anobis. nisi
ut templa nr̃a impolluta ei seruemus: ut semꝑ in

Expanded text:
in praesepio involutus est: et qui coelum palma metitur, in praesepio involutus est: et qui coelum palma metitur, non habuit ubi caput reclinaret. Cum esset et qui in nubibus venturus est ad judicandos vivos et mortuos, judicium hominis pertulit; et cum sitientibus sit fons aeternalis, cum sitisset postulavit aquam a Samaritana muliere: et qui in carne propria nostram esuriem saturavit, esurivit cum tentaretur in eremo; et cui ministratur cum Patre ab angelis, hominibus ministrare dignatur: et manus ejus vis; et ori ejus per quod salutarem doctrinam annuntiavit hominibus, pro cibo fel dederunt: et qui nullum laesit vel nocuit, caesus et opprobria pertulit; et cujus nutu omnes mortui resuscitati sunt, voluntate sua mortem crucis sustinuit. Et ideo haec omnia passus, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis immensa beneficia praestet, nihil exigit a nobis, nisi ut templa nostra impolluta ei servemus, ut semper in
Abbreviated transcription (Latin):
ei.Si t̾renos parentes cum tali affectu diligimus.qui
paruo tempore ꝓpt̾ nos sustinuerunt laborẽ. nam &¬
circa nos eoꝵ obsequium. xp̃i ẽ beneficiũ. qui omniũ
dispensator ẽ optimus:nã et ante quã nasceremur
obsequio nutriremur: nam et matris ubera. tunc
lacte dei nutu replentur.quando infans fuerit natꝰ
nos cotidie geruntur. eius beneficio a scribamus.
Nlam et parentes nrõs quasi propͥa uiscera diligamus.
si tam̃ accedere nos ad seruitium xp̃i nonꝓhibent
Si tam̃ ꝓhibuerint: nec sepultura illis anobis detur.
Ap̃c diligendus ẽ suꝑ parentes: quia ñ tribuunt nob̾
parentes ea quȩ xp̃c. Et quis beneficia eiꝰ congruent᷑
enarret: uel quanta nobis tribuit. uł cotidie p̃bendo
re. laudando deficit. Uidens enim nos innumeris
sede sublimi sederet. nr̃i gr̃ã descendit ad t̾ras:
et intantã humilitatẽ uenit. ut seruilẽ formam
assumeret. Et qui pugillo suo continet orbẽ t̾rȩ panni

Expanded text:
ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui in ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui in tam parvo tempore pro nobis sustinuerunt laborem, nuit eorum obsequium, Christi est beneficium, qui omnium dispensator optimus est. Nam antequam nasceremur obsequio nutriemur. Sed et matris ubera tunc lacte replentur, quando infans fuerit natusnos geruntur quotidie ejus beneficiis ascribamus. Nam et parentes nostros quasi propria viscera diligamus, si accedere nos ad servitium Christi non prohibent: si autem prohibent, nec sepultura illis a nobis debetur. Christus diligendus est super parentes, quia non tribuunt nobis parentes ea quae Christus tribuit. Et quis beneficia ejus congruenter enarret? Vel quantum nobis tribuit, et quotidie praebendo  non desinit? Videns enim Deus innumeris sede sublimi sederet, nostri gratia descendit ad terras, et in tanta humilitate venit, ut servilem formam assumeret; et qui in pugillo suo continet orbem terrarum, pannis
Abbreviated transcription (Latin):
entiã sectari: et ab impatientia declinare. Uirtus
ẽ animi. castitatẽ tam corporis quã animȩ custodire.
caduca calcare. Uirtus ẽ animi humilitati studere.
et omnẽ tumorẽ suꝑbiȩ ab hominari. Uirtus ẽ animi
ueritatẽ amplecti: et omne mendatiũ fugere.Uirtus
ẽ animi irã ꝓhibere: et furorẽ repͥmere. Uirtꝰ ẽanimi
pacẽ diligere: et inuidiam execrare. Uircus ẽ animi
cile pot̾is obtinere. si scłarium curas neglexeris: et ca-¬
ducis et t̾renis cęlestia p̃posueris: et si uoluntas tua
tuq impensius meditatus fueris. Eris aũt tanquam
actib tuis placeas illi.Si enim qui coniugium contra¬
diligi: s ex corde puro. et oꝑib iustis. Qui enim dicit¬
diligo dm̃. et eius p̃cepta non custodit mendax est.
Huiusmodi eñiuir. fallit se ipsum: et a semetipso
seducitur. Ds̃ namq non u̾boꝵ s cordis inspector¬
ẽ: et diligitur abhis qui insinceritate cordis seruiunt

Expanded text:
entiam sectari, et ab omni impatientia declinare. Virtus entiam sectari, et ab omni impatientia declinare. Virtus est animae tuae, castitatem tam corporis quam animae custodire. caduca calcare. Virtus animae est humilitati studere, et tumorem superbiae abominari. Virtus est animae veritatem amplecti, et omne mendacium fugere. Virtus est animae iram cohibere, et furorem reprimere. Virtus est animae pacem diligere, et invidiam exsecrari. Virtus animae est cile poteris obtinere, si saecularium rerum curas neglexeris, et caducis ac terrenis rebus coelestia praeposueris: et si voluntas tua nocte impensius meditatus eris; eris autem Tanquamactibus tuis placeas illi. Qui enim conjugio copuladiligi , sed corde puro et operibus justis; quidiligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Hujusmodi enim vir fallit semetipsum, et a semetipso seducitur. Deus enim non verborum sed cordis inspector, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñis: nec pot̃ quisquã seruiens mammonȩ. sp̃alia
Qui enim illud a semetipso repellit et ꝓicit. quicqͥd
ligit ꝑiculum incidit inmortẽ. Tuaut considera.
cui te regi ad militandum ꝓbasti. Quanto enim¬
ẽ gradus miliciȩ tuȩ. t̾renȩ miliciẽ. Iurrẽ excelsam
do p̃tereuntib uenias inderisum:. et gratulentur
in te inimicitui. Hȩc turris non ex lapidib constru¬
itur. s ex uirtutib animi: nec auri uel argenti indi-¬
ges sumptib s conuersatione fideli. Nam t̾renȩ ope
Nec alicui studeas placere inuita tua: p̃t̃ illisoli. Nec
dis abscide a te carnalẽ amorẽ: ne carnalis amor. ate
cȩlestẽ amorẽ excludat. Omne uitium expelle ab a¬
nima tua: ut uirtutes animi conquirere possis.
udi gͥ quȩ sit uirtus animi: et quã maximum ei
conferat. lucrum. Uirtus ẽ animi diligere dm̃.: ẽt o¬
dire illa quȩ non diligit deus. Uirtus ẽ animi paci¬

Expanded text:
dominis; nec potest quisquam serviens mammonae spiritalia dominis; nec potest quisquam serviens mammonae spiritalia ve a semetipso repellit ac projicit: et quidquid ligit periculum, incidit ad mortem. Tu autem considera cui regi te ad militandum probasti; et quanto est gradus excellentiae tuae terreno milite. Turrim excelsam do praetereuntibus venias in risum, et gratulentur de te inimici tui. Haec turris non ex lapidibus construitur, sed ex virtutibus animae: nec auri, nec argenti indiget sumptibus, sed conversatione fideli: nam terrenae opes nec alicui in vita tua placere coneris nisi illi soli; nec sed abscinde a te carnalem amorem, ne a te Dei timorem excludat. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae conquirere possis. Audi igitur quae sit virtus animae, et quam maximum ei conferat lucrum. Virtus animae est diligere Ddire illa quae Deus non diligit. Virtus est animae tuae pati
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ et sanguinẽ ẽ dimicatio. tibi uͦ contra spirita
sp̃alib indiges. Ille inp̃lium galeã ferreã gestat in
capite: s tua galea xp̃c sit. qui ẽ caput tuum. Ille lo¬
rica ne uulneretur indutus ẽ: s tu ꝓlorica. fide sis¬
xp̃i circundatus. Ille contra adu̾sarium emittit lan¬
ceã et sagutas: et tu contra hostẽ tuum diuina eloquia
pugna geriturarma asemetipso ñꝓicit. ne forte ab ad¬
Illius hostis quidẽ ad tempus dimicat: tuus uero
hostis quandiu in huius stadium uitȩ consistis.
tecum dimicando ñ desinit. Illius arma laboriosũ
et graue ẽ ad portandum: tua uͦ arma uolentib se
hoste ꝓstrato. in ierłm celestẽ cum omnib scĩs in¬
troibis. Ille ꝓlabore treno.t̃renũ recipit donatiuũ.
donatiuum expectat monachus qui t̃renos ac̾tꝰ
a semetipso ꝓicit: nec se implicat negotiis scłaribꝰ.
militans deo. Difficile namq ẽ seruire duobus

Expanded text:
carnem et sanguinem est dimicatio; tibi vero adversus spircarnem et sanguinem est dimicatio; tibi vero adversus spirspiritalibus armis indiges. Ille in praelio galeam ferream gestat; sed tua galea Christus sit, qui est caput tuum. Ille lorica, ne vulneretur, indutus est; sed pro lorica sis fide Christi circumdatus. Ille contra adversarium suum mittit lanceam et sagittas; tu contra adversarium divina eloquia pugna geritur, arma a semetipso non projicit, ne ab adIllius quidem hostis ad tempus dimicat; tuus vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus consistis, tecum pugnare non cessat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volentibus hoste prostrato, in illud coeleste regnum cum omnibus sanctis intrabis. Ille pro labore tdonum exspectet monachus, qui terrenos actus a semetipso projicit, ne implicet se negotiis saecularibus militans Deo. Difficile namque est servire duobus
Abbreviated transcription (Latin):
U Di filimi monitionem patris tui: et incli-¬
na aurẽ tuã ad uerba oris mei. Commoda mͥ
libent̃ auditum.: et corde sedulo cuncta quȩ
dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere quȩ sit
sp̃alis milicia: et quib modis regi tuo debeas mili¬
tare. Intentissime gͦ audiat sensus tuus. et animam
tuã nullo pregraua somno. s ad uigilandum excita
eã. et ad studium intelligendi sermones meos sapiens¬
esto. Uerba enim mea non sunt exme: s prolata ex-
diuinis fontibus. Neq enim nouã doctrinã in struo
te: s ea quȩ didici apatrib meis. Hȩc enĩ summiseris
in cor tuum in pace dirigentur itinera tua: nec ad te¬
p̃t̾̃ illi soli. ne milites cuiquã. Sic̃ eñĩ qui militant
regi treno. omnib iussis eius obediunt:sic qui mi¬
Miles t̾renus quocunq loco mittitur. paratus ac
ꝓnitus ẽ: neq se uxoris aut liberoꝵ gr̃a excusare au¬
debit: multomagis miles xp̃i sine aliquo impedi¬
m̃to.regis sui debet obedire imꝑis. Miles t̾renus

Expanded text:
udi, fili, admonitionem Patris tui, et inclina aurem tuam ad verba mea, et accommoda mihi libenter auditum tuum, et corde credulo cuncta quae dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, et animam tuam nullus praegravet somnus; sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intelligendi sermonem meum. Verba enim ista sunt ex me, sed prolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in pace dirigentur itinera tua, nec  illi soli militabis. Sicut enim qui militant regi terreno omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui mia. Miles terrenus quocunque loco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris vel liberorum gratia excusare audebit; multo magis miles Christi sine aliquo impedimento regis sui debet imperio obedire. Miles terrenus
Abbreviated transcription (Latin):
re: s obliuiscens ea non se instigat ad penitentiamꝰ
lis ignis accenditur. qui secreta m̃tis illuminat:
et uicia cuncta exurit. lunc auiditate cȩlesti ani-
et ad p̃mia futura se extendit: nec ulla scłi cura ab
amore eum segregat xp̃i: s figura quidẽ int homine
uersariuidetur: s tota eius conuersatio de cȩlestibꝰ
intelligitur. Mors illi p̃sens: tanquã uita ipsa ẽ dul¬
cis. Cupit dissolui et eẽ cum xp̃o:quẽ incarne ui¬
uens. intra suum portauerat templum. Uide ergo
quantũ lucrum afferant fletus et lacrimȩ: et quan¬
tã ꝑnitiẽ p̃parat risus ociosus. Qui enim risudelee¬
tatur postmodum flebit amare: qui aũt lugere
uoluerit. gaudebit inposterum.
Nam et saluator

Expanded text:
re; sed obliviscens ea non se instigat ad poenitentiam,re; sed obliviscens ea non se instigat ad poenitentiam,lis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat et vitia cuncta exurit. Tunc aviditate coelesti anima et ad praemia se futura extendit, nec ulla saeculari cura ab amore eam segregat Christi; sed ut figura quaedam inter homines versari videtur, et tota ejus conversatio de coelestibus intelligitur. Mors illi praesens tanquam vita ipsa est dulcis: cupit dissolvi, et esse cum Christo , quem in carne vivens intra suum portaverat templum. Vide ergo quantum lucrum afferant fletus et lacrymae, et quantam perniciem praebeat risus ac jocus. Qui enim ridere hic delectatur, postmodum flebit amare; qui autem hic legere voluerit, gaudebit in posterum . Nam et Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ audit detrahentẽ. Cupit semꝑ declinare
auiciis: et ad uirtutes animȩ semetipsum instigat.
Et cumte a cibis abstinueris: abstine et linguam
tuã ab illicitis u̾bis. Omnẽ blaffemiam longe faci¬
to a te. ne suꝑflui sermones ꝓcedant deore tuo:quia
p̃beant. Ab omni uaniloquio temꝑa linguã tuam:
nequando qui audiunt horrescentes obturent au¬
res suas: et sit tibi confusio corã omnibꝰ. De quibuᷤ
molestiã non pat̾is noli contendere: nec te insues¬
cas consuetudini pessimȩ. quia mos qui longo
cum strepitu ridere: s subridendo tantum. m̃tis
leticiã indica. Ne in modum paruuli iocare uelis
assidue: quia ñ conuenit ei qui ad ꝑfectionẽ nitit᷑
iocari ut paruulum. Esto inmalicia paruulus: oe
uir ꝑfectus in sensu. In quibꝰdam te exhibe senẽ. in
iocus aũt remissam efficit animã et negligentẽ erga
di p̃cepta: nec delicta sua potest ad memoriã reuoca¬

Expanded text:
libenter audit detrahentem; cupit semper declinare libenter audit detrahentem; cupit semper declinare a vitiis, et ad virtutes animae semetipsum instigat. et cum te abstinueris, abstine et linguam tuam ab illicitis verbis. Omnem blasphemiam longe fac a te, nec superflui sermones procedant de ore tuo, quia praebeant. Ab omni vaniloquio tempera linguam tuam; ne quando qui audiunt horrescentes obturent aures suas, et sit tibi confusio coram omnibus. De quibus molestiam non pateris, noli contendere acriter, nec insuescas consuetudini pessimae, quia mos qui longo cum strepitu ridere, sed subridendo tantummodo mentis laetitiam indica. Nec in modum parvuli jocari velis assidue, quia non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari ut parvulus. Esto in malitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibe senem, et jocus autem remissiorem efficit animam, et negligentem erga Dei praecepta, nec delicta sua potest ad memoriam revoca