comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ces ⁊ matres que debiles
attulerunt. ⁊ sanos re-¬
ducunt. Quoꝵ unus de
corbeiensium uilla que
uualgiacus dicitur. al¬
ter colonus ip̃ius eccł̃ie
bĩ uedasti. Uisu scilicet
donatus corbeiensiũ qui
claudus fuerat bĩ ueda
rum id est humilium
salus. ꝑuulos nunc sa¬
nauit: ut nos ẽẽ huĩ¬
les id est ꝑuuli eẽ disca-¬
mus. Adhuc eĩ clamat.
sinite puulos ueĩre ad
me: talium est eĩ reg¬
num celoꝵ. Ecce am¬
plexatus est ⁊sanauit.
accepit a parentibus:
bñdixit ⁊ reddidit. Aga-¬
mus singuli. agamus
om̃s gr̃as om̃uipotenti
qui nos reuisitare et
pr̃na iuscera pontificis
sacratissimi nobis ma¬
nifestare dignatur. Ex¬
citemur de sompno pi¬
gricie: ⁊ ꝑ ea que foris
miranda cernimus. ĩ¬
terius ad formã pieta¬
tis imprimamur. Api-¬
amus ceulos mentis
nr̃e. ut et̾num lumen
mereamur uidere. Laue¬
mur lacrimis. ut pu¬
rificari mereamur. Cͦ¬
ramus dum lucem ha¬
bemus:ne tenebre nos
ꝯprehendant. Munde¬

Expanded text:
ces et matres, quae debiles ces et matres, quae debiles attulerunt, et sanos reducunt, quorum unus de Corbeiensium villa, quae Walgiacus dicitur, alter colonus ipsius ecclesiae beati Vedasti; visu scilicet donatus Corbeiensium, qui claudus fuerat, beati Vedasrum, id est, humilium salus, parvulos nunc sanavit, ut nos esse humiles, id est parvuli esse dicamus. Adhuc enim clamat: Sinite parvulos venire ad me, talium enim est regnum coelorum , Ecce amplexatus est, et sanavit, accepit a parentibus, benedixit et reddidit. 3. Agamus singuli, agamus omnes gratias Omnipotenti, qui nos revisitare, et paterna viscera pontificis sacratissimi nobis manifestare dignatur, excitemur de somnio pigritiae, et per ea quae foris miranda cernimus, interius ad formam pietatis imprimamur. Aperiamus oculos mentis nostrae, ut aeternum lumen mereamur videre. Lavemur lacrymis, ut purificari mereamur. Curramus dum lucem habemus, ne tenebrae nos comprehendant. Munde
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ⁊ claudum. qua¬
tinus ostenderet miracu¬
lo: qd̃ acturus erat in u̾¬
bo. qm̃ sicut oculos corꝑis
aꝑuit ad uidendũ mun¬
dum. ita corda hominũ
semine u̾bi dei ꝑ fidem
illustrauit ad cognoscẽ¬
dum deum. Et sicut red¬
didit gressum pedis. ita
direxit gressus fideliũ
ad iter oꝑationis. S qi
prodolor iam corda nr̃a
torpescunt a bono opere.
excitanda sunt miracu¬
loꝵ exhibitõne. Attendi¬
te queso fr̃es dilectissimi
que fc̃a sunt:⁊ in quib
sunt gesta. Nam non so¬
lum prouiadit dei clemẽ¬
tia que ꝑ serui sui me¬
rita ageret. s quib tã¬
ta melicamina salutis
adhiberet. Solent nãq
minus dei bñficia consi-¬
derantes si qñ sanationes
fiunt ꝑ merita scõꝵ ĩ cor¬
poribz hõium. heuqr so¬
lent dicere ñ sanatos eẽ:
qm̃ credunt eos debilita¬
tes non ꝑtulisse. Quul
dicent de istis quoꝵ etas
non sinit eos simulare.
quib illos poterunt ac-¬
cusare: Ecce sunt nutri¬

Expanded text:
videlicet et claudum, quavidelicet et claudum, quatenus ostenderet miraculo quod acturus erat in verbo: quoniam sicut oculos corporis aperuit ad videndum mundum, ita corda hominum semine verbi Dei per fidem illustravit ad cognoscendum Deum. Et sicut reddidit gressum pedis, ita direxit gressus fidelium ad iter operationis. Sed quia proh dolor! jam corda nostra torpescunt a bono opere, excitanda sunt miraculorum exhibitione. Attendite, quaeso, fratres dilectissimi, quae facta sunt, et in quibus sunt gesta. Nam non solum providit Dei clementia, quae per servi sui merita ageret, sed quibus tanta medicamina salutis adhiberet. Solent namque minus Dei beneficia considerantes, si quando sanationes fiunt per merita sanctorum in corporibus horum, heu! quia solent dicere non sanatos esse, quoniam credunt eos debilitates pertulisse. Quid dicent de istis, quorum aetas non sinit simulare eos? quibus illos poterunt criminibus accusare? Ecce sunt nutri
Abbreviated transcription (Latin):
Cecus a natiuitate uscet.
eccłia. qd̃ iam olim gessit
in synagoga. Illum siqͥ¬
dem corde illuminauit et
corꝑe. hunc qr renatus e¬
rat illuminauit in cor¬
pore: ut fidem torpentiĩ
resuscitaret in mente.
Nostis plane qui affuis¬
tis que hodierna die doꝰ
ih̃s ꝑ merita serui sui
fecit. ĩmo imꝑfc̃a supple¬
uit. Uuos scilicet egro¬
tos sanauit. uni lumẽ
cculoꝵ dedit ñ reddidit:
alteri qr claudus erat.
gressum restituit. Mi¬
ra dicturus sum: ꝙ om̃s
mecum ꝑiter nostis. I p̃e
prebet e tumulo: qd̃ uiuẽs
in carne oꝑatus ẽ in mũ¬
do. Et preclarus senator
de celesti curia salutem fi¬
lioꝵ decernit. Iaer exteri¬
ora deniq miracula ostẽ¬
dit ꝙ in secreto scõꝵ pro
aĩab nr̃is intercedat. Id
ip̃m ut dixi repetit. qd̾ o¬
lim gessit. Meministis
testis. ꝙ directus ascõ re¬
migio b̃s ip̃e uedastus ad
prelicandũ gentib dei
u̾bum ĩ introitu urbis at¬
trebatum duos egenos
curasse ⁊egrotos cecum

Expanded text:
Caecus a nativitate videt. Caecus a nativitate videt. Ecclesia quod jam olim gessit in Synagoga : illum siquidem et corde illuminavit et corpore; hunc quia renatus erat, illuminavit in corpore, ut fidem torpentium resuscitaret in mente. Nostis plane, qui adfuistis, quae hodierna die Dominus Jesus per merita servi sui, fecit; imo imperfecta supplevit. Duos scilicet aegrotos sanavit, uni lumen oculorum dedit, non reddidit: alteri quia claudus erat, gressum restituit. 2. Mira dicturus sum, quod omnes mecum pariter nostis. Ipse praebet e tumulo quod vivens in carne operatus est in mundo. Et praeclarus senator, de coelesti curia salutem filiorum decernit. Per exteriora denique miracula ostendit, quod in secreto sanctorum pro animabus nostris intercedat. Id ipsum, ut dixi, repetit, quod olim gessit. Meministis,testis, quod directus a S. Remigio, beatus ipse Vedastus ad praedicandum gentibus Dei verbum, in introitu urbis Atrebatum duos egenos curaverit aegrotos, caecum
Abbreviated transcription (Latin):
xcitentur obsecro
filii lucis corda ur̃a pro
collatis bñficiis ad diui¬
na preconia. Erumpat
queso in uecem. quad
iam ardet ĩmente: ut
quos fides illustrat. con¬
fessio pura confirmet.
Presto est igitur mat̾ia
laudis. in promptu est
causa iubilationis. Ocu¬
lis cernitur. manu tene¬
tur: utilitate sentitur.
Testimoĩum reddunt. qͥ
fallere nescierunt. Iam
sunt diserti. qui nec dũ
ꝑfc̃e didicere loqui. Ex
ore inquit psalmista
infantium ⁊ lactantiũ
ꝑfecisti laudem. Oĩum
idem dñs diues in om̃s
qui inuocant illum: lin¬
guas infantiũ facit ẽẽ
disertas. Docent fide. ⁊ si
nundum possunt sermo¬
ne. ĩmo xp̃s ꝑ illos docet:
quib tantam gr̃am pre¬
bet. Ip̃e eĩ int̾ius illuĩnat¬
qui foris ꝑ miracula cho¬
ruscat. Mira sunt oĩmo¬
dis ⁊stupenda: ⁊ quo ra¬
riora eo sunt amplius
predicanda. Prisca rede¬
unt. antiqua recurrunt:
frequenter audita pate¬
scunt. Quod namq ĩsa¬
cris paginis legimus.
cculis repetita uidemus.

Expanded text:
xcitentur, obsecro, filii lucis, corda vestra pro collatis beneficiis ad divina praeconia. Erumpat, quaeso, in vocem, quod jam ardet in mente; ut, quos fides illustrat, confessio pura confirmet. Praesto est igitur materia laudis, in promptu est causa jubilationis. Oculis cernitur, manu tenetur, utilitate sentitur: testimonium reddunt, qui fallere nescierunt. Jam sunt diserti qui necdum perfecte didicere loqui. Ex ore, inquit Psalmista, infantium et lactentium perfecisti laudem . Omnium idem Dominus dives in omnes, qui invocant illum, linguas infantium facit esse disertas . Docent fide, etsi nondum possunt sermone: imo Christus per illos docet, quibus tantam gratiam praebet. Ipse enim interius illuminatqui foris per miracula coruscat. Mira fiunt omnimodis et stupenda, et quo rariora, eo sunt amplius praedicanda. Prisca redeunt, antiqua recurrunt, frequenter audita patescunt: quae namque in sacris paginis legimus, oculis repetita videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui eum auclire
noluerit: iam ulterius
ñ curabit. Quid ampli
exhibere potuit : Biẽs
nocte dieqz audientibus
u̾bum dei ministrauit.
Nam ⁊ u̾bis pluit.⁊ mi

Expanded text:
Nam qui eum audire noluerunt, jam ulterius non curabit. Quid amplius exhibere potuit? vivens nocte dieque audientibus verba Dei ministravit: nam et verbis pluit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mus in eius doctrina. ⁊
illis gaudeamus de eter¬
na ⁊ ꝯmuni głia. Sie
ergo in hac uita moĩtis
eius obedientes simus.
ut ꝯmuni retributõne
in ibi letemur. Paremuᷤ
hic inuia. qd̵ possideamꝰ
in patria. Dñs ihesus
qui uult om̃s homines
saluos fieri faciat nos
ad tantum patronũ bñ
oꝑando uenire. ⁊ in eter¬
na leticia semꝑ cum il¬
lo gaudere.

Expanded text:
n ejus doctrina: et illic gaudeamus de aeterna et communi gloria. Sic ergo in hac vita monitis ejus obedientes simus, ut communi retributione inibi laetemur. Paremus hic in via quod possideamus in patria. Dominus Jesus, qui vult omnes homines salvos fieri, faciat nos ad tantum patronum bene operando venire, et in aeterna laetitia semper cum illo gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
ubstantia mona¬
sterii in ferramẽ¬
tis uł uestibz seu qui¬
brlibet reb preuideat
albas fr̃es. de quorum
uita ⁊ morib securus
sit:⁊ eis suigula ut
utile iudicauerit con-¬
signet custolienda atip
recolligenda. Ex quib
abbas breuem teneat:
ut dum sibi in ip̃a assig
fr̃es. sciat quid dat aut
quid recipit. Si quis ã̾
sordide aut negligent̾
res monasteriĩ tractaue¬
rit: corripiatur. Si nõ
emendauerit: discipline
regulari subiaceat. Si¬

Expanded text:
ubstantia monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assigncedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
icut scriptum est di¬
uidebatur singulis
prout unicuiq opus e¬
rat. Ubi ñ dicimus ut ꝑ¬
sonaꝵ qd̃ absit acceptio
sit. s infirmitatum con¬
sideratio. Ubi qui minus
indiget agat deo gratias
⁊ ñ contristetur. Qui ue¬
ro plus indiget: humi¬
lietur pro infirmitate ñ
extollatur pro miscd̾ia:

Expanded text:
icut scriptum est: Dividebatur singulis, prout cuique opus erat . Ubi non dicimus, ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus indiget, humilietur pro infirmitate, et non extollatur pro miseri
Abbreviated transcription (Latin):
de negligentib dcm̃ ẽ.
Corrupti sunt ⁊ abho¬
minabiles fcĩ sunt in
uoluptatib suis. In de¬
sideriis uero carnis ita
dicit ꝓph̃a. Dñe ante
te om̃e desid̾ium meũ.
Cauendum est ergo i¬
deo malum desid̾ium: qr
mors secus introitum
delectationis poĩta ẽ.¬
Uñ scriptura precipit di¬
cens. Post concupiscenti¬
am tuam non eas. Ergo

Expanded text:
de negligentibus dictum est: de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita dicit Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita estUnde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ. manuũ. pedum.
uł uoluntatis propͥe.
S̾ ⁊ desid̾ia carnis am
met se homo de celis
hora. ⁊ fcã sua om̃i lo¬
co ab aspectu diuinita¬
tis uideri. ⁊ ab angłis¬
deo om̃i hora renuntia¬
ri. Demonstrat nobis
hoc ꝓphã: cum in cogi¬
tationib nr̃is ita de¬
um semꝑ presentem
ostendit dicens. Scru¬
tans corda ⁊ renes d's.
Et item. Dñs nouit
cogitationes hominũ
qm̃ uane sunt. Et itẽ
dicit. Intellexisti cogi
tatões meas delonge:
⁊ qr cogitatio hoĩs con-¬
fitebitur tibi. Nam ut
sollicitus sit cirea cogi¬
dicat semꝑ utilis fr̃ ĩ
corde suo. Tunc ero ĩ¬
matulatus corã eo. si
obseruauero me abi¬
niquitate mea. Uolũ¬
tatem ꝓpriam ita fa¬
cere prohibemur:cum
dicit scriptura nobis.
Et auoluntatib tuis
auertere. Et item roga
rito nr̃am ñ face̾
uoluntatẽ: cum caue¬
mus illus qd̃ dic̃ scã
scriptura. Sunt uie
recte quaꝵ finis usq
ad profundum infer¬
ni demergit. Et cum
item cauemus illud qd̃

Expanded text:
uae, manuum, pedum vel voluntatis propriae: sed et desideria carnis. met se homo de coelis hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonshoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semper praesentem ostendit, dicens: Scrutans corda et renes Deus . Et iterum: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Et item dicit: Inteltationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogidicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere pdicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere . Et item rogamrito nostram non facere voluntatem; cum cavemus illud quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae rectae, quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dixi custediam iuas te.¬
meas: ut ñ delinquam
in lingua mea. Posui
ori meo custodiam. ob¬
mutui ⁊ humiliatus
sum. ⁊ silui abonis. Hic
ostendit ꝓpha si a boĩs
eloquiis ꝓpter tacitur¬
nitatem debet interdͭ
taceri. quantomagis
a malis u̾bis ꝓpter pe¬
nam pccĩ debet cessari.
Ergo quãius de bonis
⁊ scĩs edificationũ elo¬
quiis ꝑfcĩs discipulis
ꝓpter taciturnitatis gͣ¬
uitatẽ rara loquendi
concedatur licentia qr
scriptum ẽ. In multi¬
loquio ñ effugies pesca¬
⁊ audire discipulo ꝯue¬
nit. Et sc̃o siqua reqͥ¬
uideatur plus loqui
quã expedit. Scurili¬
tates uero uel u̾ba cci¬
osa ⁊ risum mouentia
et̾na clausura in oĩb
locis dampnamus: et
ad talia eloquia disci¬
pulum aꝑire os nõ ꝑ¬
mittimus.

Expanded text:
Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Item: Posui ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum; et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter taciturnitatem debet interdum taceri, quanta malis verbis propter peccati poenam debet cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia, scriptum est: In multiloquio non effugies peccaet audire, discipulo convenit. Et ideo, si qua requvideatur plus loqui quam expedit. Scurrilitates vero vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus: et ad talia eloquia discipulum aperire os non permittimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a obedientia du¬
ris ⁊contrariis rebr uel
etiam quibrlibet irroga-¬
tis iniuriis tacita con
te scriptura. Qui ꝑ seue¬
rauerit usq in finem:
hic saluus erit. Itẽ. Cõ¬
fortetur cortuum ⁊ susti¬
ne dñm. Et ostendens
fidelem pro dño uniu̾sa
etiam contraria susti¬
nere debere dicit ex ꝑso¬
na sufferentium. ꝓpter
te morte afficimur to¬
ta die estimati sumus
ut oues occisionis. Et
securi de spe retributõ¬
nis diuine subsequa¬
mur gaudentes ⁊ dlcẽ¬
tes. S in hus om̃ib
suꝑamus ꝓpter illum
qui dilexit nos. Eti¬
tem alio loco scriptu¬
ra. Probasti nos in¬
quit deus igne nos
examinasti sicut exa¬
minatur argentum.
Induxisti nos in laq̃¬
um posuisti tribula¬
toẽs in dorso nr̃o. Et
ut ostendat sub prio¬
re debere nos eẽ. sub¬
sequitur dicens. Im¬
posiusti hoĩes suꝑ ca¬
pita nr̃a. S ⁊ precep¬
tum dñi in adu̾sis et
ĩ iniuriis per patien¬
tiam adimplentes. qͥ
ꝑcusserit ĩ maxillam
prebeant ⁊ alterã. au¬

Expanded text:
ipsa obedientia duris et contrariis rebus vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis tacita conste Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et, ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra . Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxilla praebent et aliam, au
Abbreviated transcription (Latin):
lis usus est inpartib.
O mira omĩpotentis dei
in scĩs suis potentia qͥb
bestie ferccissime obeli¬
re sciunt. O miserabil
hoĩum audatia: qui sa¬
lutifere predicationis
u̾ba a scĩs prolata doc¬
torib contempnere nõ
metuunt. Irrõnabilis
bestia in obtemperando
Homo uero ad ymagi¬
nem dei conditus. rõne
preditus honorem suũ
non intelligens: ꝯpara¬
tus ẽ iumentis insipien¬
tib ⁊ siłis fcũs est illis.¬

Expanded text:
lis visus est in partibus. lis visus est in partibus. O mira omnipotentis Dei in sanctis suis potentia, quibus bestiae ferocissimae obedire sciunt! O miserabilis hominum audacia, qui salutiferae praedicationis verba, a sanctis prolata doctoribus contemnere 169 non metuunt. Irrationabilis bestia, in obtemperando homo vero ad imaginem Dei conditus, ratione praeditus, honorem suum non intelligens, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis
Abbreviated transcription (Latin):
do: s ppłi xpĩani pro¬
meruerunt pcc̃a. Inue¬
nit uero famulus xp̃i
antique ruinas eccłie.
inter muroꝵ fragmẽ¬
ta ueprium crescere dẽ¬
sitates: Ybi quondã
psallentiũ chori. ibi
lustra ⁊ latibula fera¬
rũ iusa sunt stercorib
⁊ ĩmunditiis oĩa plena:
ita ut uix uestigiũ ali¬
qd̃ remansisset muroꝵ.
Hec cernens intimo cor¬
dis dolore ingemuit di¬
cens. O dñe. hec oĩa ue¬
nerunt suꝑ nos qr pee¬
cauimus cum pr̃ib nr̃is.
ĩuiste egimus: iniqui¬
tatem fecimus. S tu do¬
mine memor esto miscd̾ie
ne obliuiscaris paupeꝵ
tuoꝵ in finẽ. Uum hec
itaq lacrimosis mur¬
muraret querelis. ecce
subito ex ruinosis spe¬
luncis ursus prosiluit.
Cui uir dei cum indigna¬
tõne precepit. ut in deser¬
ta se cederet loca: ⁊ sibi cõ¬
moda int̾ condensa silua¬
rũ quereret hĩtatula. nͤ
ultra illius fluminis ri¬
pas transiret. Qui mox
tali t̾ritus minatõne fu-
git: nec unquã postea il¬

Expanded text:
do sed populi christiani prodo sed populi christiani promeruerunt peccata. Inuenit uero famulus Christi antiquae ruinas ecclesiae inter murorumque fragmenta ueprium crescere densitates; ubi quondam psallentium chori ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt, stercoribus et inmunditiis omnia plena ita ut uix uestigium aliquod remansisset murorum. Haec cernens intimo cordis dolore ingemuit dicens: «O Domine, haec omnia uenerunt super nos quia peccauimus cum patribus nostris, iniuste egimus, iniquitatem fecimus. Sed tu, Domine, memor esto misericorne obliuiscaris pauperum tuorum in finem». Dum haec itaque lacrimosis murmuraret quaerelis, ecce subito ex ruinosis speluncis ursus prosiluit. Cui uir Dei cum indignatione praecepit, ut in deserta secederet loca et sibi commoda inter condensa siluarum quaereret habitacula nec ultra illius fluminis ripas transiret. Qui mox tali territus minatgit, nec unquam postea il
Abbreviated transcription (Latin):
Refati uero
miraculi
testificatõe
uir dei faus¬
re ppłi suffultus. sin¬
gula ciuitatis loca ꝑ¬
agrans. que sunt in¬
ter ruinas edificioꝵ
si qd̾libet eccłie signũ
ĩueniri ualuisset. Nã
antiquis ferme tem¬
ꝑib sacre in illis locis
fidei floruisse religionẽ
agnouit: s ꝓpt̾ pcc̃a
hĩtatoꝵ t̾re illius occul¬
to dei iudicio s iustis¬
simo tradita est cum
cet̾is gallie uł germa¬
nie ciuitatib paga¬
no ⁊ ꝑfido huoꝵ regi
attilo urbs quoq illa
depredanda. Qui ꝓpter
nimiam animi sui se¬
uiciam. nec sacerdoti¬
bz dei honorem.nec ec¬
clesiis xp̃i reuerentiã
impend̾e sciebat: s oĩa
quasi tempestas ĩma¬
nissima ferro uastabat
⁊ igne. Tune in sil̾itu¬
dine iherosolimitane
uastatõnis que ab ĩ¬
pio babilonie rege fcã
est: uenerunt gentes
in herelitatem dei et
pollutis manib ꝓfa¬
nauerunt sacraria .xͭ.
effundentes sanguinẽ
seruoꝵ dei circa altaria
altissimi regis. Nõ hee
paganoꝵ fecit fortitu¬

Expanded text:
efati uero miraculi testificatione uir Dei fauore populi suffultus, singula ciuitatis loca peragrans, quaesiuit inter ruinas aedificiorum si quodlibet ecclesiae signum inuenire ualuisset. Nam antiquis ferme temporibus sacrae in illis locis fidei floruisse religionem agnouit. Sed propter peccata habitatorum terrae illius occulto Dei iudicio sed iustissimo tradita est cum ceteris Galliae uel Germaniae ciuitatibus pagano et perfido Hunorum regi Attilo urbs quoque illa depraedanda. Qui propter nimiam animi sui saeuitiam nec sacerdotibus Dei honorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpendere sciebat, sed omnia quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine Hierusolimitanae uastationis quae ab impio Babiloniae rege facta est, uenerunt gentes in hereditatem Dei et pollutis manibus profanauerunt sacraria Christi, effundentes sanguinem seruorum Dei circa altaria altissimi regis. Non haec paganorum fecit fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
yemis tempore id
est a kalendis no¬
uembris usq in pascha
iuxta consideratõem rõ¬
nis octaua hora noctis
surgendum ẽ. ut mo¬
dice amplius de medi¬
a necte pausetur ⁊ iã
digesti surgant. Q d̾
uero restat post uigi¬
lias a fr̃ib qui psalte¬
rii uł lcõnum aliquid
indigent meditatõi ĩ¬
seruiatur. Apascha au¬
tem usq ad supradictas
kalendas nouembris. sic
temperetur hora uigilia¬
rũ agenda: ut ꝑuissimo
int̾uallo quo fr̃atres ad
stodito mox matutini
qui incipiunt luce agẽ¬
di sunt subsequantua.

Expanded text:
emis tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi iserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad stodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ini tatis gradus ẽ.
chil agat mona¬
chus nisi qd̃ ꝯmunis
monasterii regula uel
maioꝵ cohortantur exẽ-¬
pla.
Nonus humilita¬
tis gradus est.xxꝓ

Expanded text:
ilitatis gradus est, si nihil agat monachus, nisi quod communis monasterii regula, vel majorum cohortantur exempla: et, nonus humilitatis gradus est
Abbreviated transcription (Latin):
est ne quauis occa¬
sione presumat alter al¬
terum defendere mona¬
chum ĩ monastio aut qͣi
tueri: etiamsi qualib con¬
sangunitatis ꝓpinquita¬
te iungantur. Nec quolz
mͦ id a monachis presuma¬
tur. qr ex inde grauissima
occasio scandaloꝵ oriri põt.
Qd̾ si quis hec transgress
fu̾it: acrius coherceatus.

Expanded text:
est, ne quavis occasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant. Has uero pie
ãmonitionis litterulas
ñ quasi nescienti direxi.
s ut uere caritatis ĩ meo
pectore fidem ostenderem.
Quid facit amicus. si
Si diuites pauꝑi mu¬
⁊maiores amnes riuu¬
lis augentur influenti¬
b. Etiam ⁊ ip̃e dñs ui-¬
due laudauit duo mi¬
nuta que ex inopia sue
pauꝑtatis larga manu deo
qd̾ habuit obtulit. Et ego
quãuis scientia inops: tñ
nuscula direxi pietati. ob¬
secrans ut tam humili e¬
a frat̾nitatis intuitu re¬
spicere digneris. qua noᷤ
pia deuotõnis caritate illa
uobis dirigere studuimꝰ.
ciat. ⁊ ad bĩtudinem et̾ne
gl̾ie peruenire concedat.¬

Expanded text:
valeant. Has vero piae valeant. Has vero piae ammonitionis litterulas non quasi nescienti direxi, sed ut verae caritatis in meo pectore fidem ostenderem. Quid facit amicus, si Si divites pauperum muet maiores amnes rivulis augentur influentibus, etiam et ipse Dominus viduae laudavit duo minuta, quae ex inopia suae paupertatis larga manu Deo quod habuit optulit. Et ego, quamvis scientia inops, tamenuscula direxi pietati, obsecrans, ut tam humili ea fraternitatis intuitu respicere digneris, quam nos pia devotionis caritate illa vobis dirigere studuimus. ciat et ad beatitudinem aeternae gloriae pervenire concedat
Abbreviated transcription (Latin):
phanoꝵ: ut audias ĩ
die tremendo a dõ xp̃o
cum aliis elemosinã
facientib. Quamdiu
uni ex̃ mĩms hiis fe¬
cistis: michi fecistis.
Esto miseris ut pr̃. et
causam ad te claman¬
tiũ diligenter discute.
⁊ parce in te peccantib:
ut d̾s tuis ꝑcat pecca¬
tis. Esto iustus in iu¬
diciis: ⁊ nusericors in
debitis. Magr̃ uirtu¬
tum: morib honestꝰ
u̾bis iocundus. uita
laudabilis: in oĩ oꝑe
dei deuotus. Er̃es quo¬
q cohortare: ut sc̃as
diligentissime legãt
scripturas. Non cõ¬
fidant in lingue no¬
ticia. s in u̾itatis in¬
telligentia: ut possĩt
contradicentib ueri-¬
tati resistere. Sunt tẽ¬
pora ꝑiculosa ut apłi
predixerunt. qr multi
pseudo doctores surgent
nouas introducentes sec¬
tas. qui catholice fidei
puritatẽ impiis asserti¬
onib maculare nitun¬
tur: ideo ncc̃e est eccłiam
pl̾i̾mos hr̃e defensores. qͥ
non solum uite scĩtate:
s etiam doctrina u̾itatis
castra dei uiriłr defendere

Expanded text:
fanorum, ut audias in fanorum, ut audias in die tremendo a deo Christo cum aliis elemosinam facientibus: Quamdiu uni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Esto miseris ut pater et causam ad te clamantium diligenter discute et parce in te peccantibus, ut Deus tuis parcat peccatis. Esto iustus in iudiciis et misericors in debitis, magister virtutum, moribus honestus, verbis iocundus, vita laudabilis, in omni opere Dei devotus. Fratres quoque cohortare, ut sanctas diligentissime legant scripturas. Non confidant in linguae notitia, sed in veritatis intellegentia, ut possint contradicentibus vertati resistere. Sunt tempora periculosa, ut apostoli praedixerunt, quia multi pseudodoctores surgent, novas introducentes sectas, qui catholicae fidei puritatem impiis adsertionibus maculare nituntur. Ideo necesse est, ecclesiam plurimos habere defensores, qui non solum vitae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei viriliter defendere
Abbreviated transcription (Latin):
ut filios. ⁊ illi quasi pa¬
tres eos honorificent: il¬
loꝵ om̃i alacritate obe¬
diant preceptis. Tua
uero uenerande fili cõ¬
u̾satio om̃ib sit exem¬
plum salutis. Caue
ut nec mĩmus in tua
scandalizetur uita. s
edificetur ⁊ roboretur
ĩ uia ueritatis: qr ti¬
bi ex illoꝵ salute mer¬
ces iudicabitur eterna.
Cani capilli extremũ
denuntiant ꝓperare di¬
em. Quappter para¬
tus esto om̃i hora in
occursum dñi dei tui.
Silectio fr̃na ⁊ elemo¬
sine miseroꝵ ⁊uite ca¬
stitas p̾parent tibi gra¬
dus in celũ. Uiligentꝰ
elabora et̾nos tibi dies
felices. Honor secula¬
ris quem habes: spiri¬
talem tibi habundet ĩ
głiam. Festiuis dieb
ueniente ad eccl̃iam
ppło fac eis predicari
uerbum dei. ⁊ quecũ¬
q uadis cłici qui ser¬
uiciĩ dei pleniter ꝑa¬
gant. tecum eant sobͥ¬
etate ornati. ñ ebrie¬
tate assueti: quoꝵ ho¬
nestas uite aliis sit doc¬
trina salutis. Curãq
ubiq habeas maxime

Expanded text:
ut filios, et illi quasi paut filios, et illi quasi patres eos honorificent, illorum omni alacritate oboediant praeceptis. Tua vero, venerande fili, conversatio omnibus sit exemplum salutis. Cave, ut nec minimus quis in tua scandalizetur vita, sed aedificetur et roboretur in via veritatis, quia tibi ex illorum salute merces indicabitur aeterna. Cani capilli extremum denuntiant properare diem. Quapropter paratus esto omni hora in occursum domini Dei tui. Dilectio fraterna et elemosinae miserorum et vitae castitas praeparent tibi gradus in caelum. Diligenter elabora aeternos tibi dies felices. Honor saecularis quem habes spiritalem tibi habundet in gloriam. Festivis diebus, veniente ad ecclesiam populo, fac eis praedicari verbum Dei, et quocumque vadis, clerici, qui servitium Dei pleniter peragant, tecum eant, sobrietate ornati, non ebrietati adsueti; quorum honestas vitae aliis sit doctrina salutis. Curamque ubique habeas maxime
Abbreviated transcription (Latin):
⁊largissimis donis deco¬
ratam. ita tibi subiectos
tende. ⁊eos in diuina lau
de fac consistere: ⁊ quod
angeli semꝑ agunt in ce¬
lis: hoc fr̃es iugiter faci¬
ant in eccłiis. Tuũ est¬
preciꝑe: illoꝵ obedire. Tu¬
um est preire: illoꝵ subse¬
qui. Omĩum itaq in ser¬
uicio dei una debet ẽẽ uo-¬
luntas: ut una fiat ĩ reg¬
no dei remuneratõ. Nul¬
lus horis canoĩcis se diui¬
nis subtrahat laudibus.
ne ꝓpt̾ aliquã negligen-¬
tiam cuiuslibet locus in
conspectu dei uacuus ĩue¬
niatur. ⁊ u̾ba dei ĩ eccliis
intimo cordis affcũ profe¬
rantur: ⁊ cũ magna reue¬
rentia dei omĩpotentis of¬
ficia celebrentur. Om̃e
uero minist̾ium xpisti
humłr ⁊ deuote implea¬
tur. Omĩs itaq obediẽ¬
tia in seculi nocitatib fi¬
deliter ⁊ strenue ꝑagat.
Fiat equidem inter om̃s
concordissima pax: ⁊ scĩs
bonis exemplis ⁊sedula
ãmonitõne erudiant iu¬
niores: illosq diligant

Expanded text:
largissimis donis decolargissimis donis decoratam, ita tibi subiectos ende et eos in divina laude devotissime fac consistere, et quod angeli semper agunt in caelis, hoc fratres iugiter faciant in ecclesiis. Tuum praecipere, illorum oboedire; tuum praeire, illorum subsequi. Omnium itaque in servitio Dei una debet esse voluntas, ut una fiat in regno Dei remuneratio. Nullus horis canonicis se divinis subtrahat laudibus, ne propter aliquam neglegentiam cuiuslibet locus in conspectu Dei vacuus inveniatur, et verba Dei in ecclesiis intimo cordis affectu proferantur, et cum magna reverentia Dei omnipotentis officia celebrentur. Omne vero ministerium Christi humiliter et devote impleatur. Omnis itaque oboedientia in saeculi necessitatibus fideliter et strenue peragatur. Fiat equidem inter omnes concordissima pax et sanctibonis exemplis et sedula ammonitione erudiant iuniores illosque diligant
Abbreviated transcription (Latin):
ulcissi¬
mo di¬
lectõnis
filio ra¬
doni ab¬
bati hu¬
milis leuita abbinus sa¬
lutem.
ilectionis ur̃e ue¬
nerabile preceptũ
secutus: uitam scĩ ueda¬
sti prĩs ur̃i ⁊ intercessori
nr̃i emendare studui:. ñ
qd̃ aliquid illius excel¬
lentissimis meritis dig¬
num ualuissem s quod
nichil tue reuerentie inꝰ¬
sis denegare ratum pu¬
taui. Idcirco ad te maxi
uł uituperatio litteraꝵ
utinã tibi ⁊ fratribus
qualescumq sint place¬
ant: deprecans ut meũ
laborem or̃onum ur̃aꝵ
solatio remunerare dig¬
nemini. ⁊ unus m̾ear
eẽ ur̃m in caritatis ꝯmu¬
nione: illius semꝑ me¬
mores mandati qui dixit.
Hoc ẽ mandatũ meum ut
diligatis ĩuicem. In hoc
eĩ mandato omĩum salus
consistit. hoc cunctis per
amore diligenter erudire
studeto: ⁊ scĩs ad monitõ¬
nib eum per pascua ui¬
te deducere satage. Habes
in om̃i opere bono xp̃m
adiutorem. scm̃ quoq ue¬
dastum intercessorẽ. Si¬
cut magno labore domũ
dei optime habes ornatã.

Expanded text:
ULCISSIMO DILECTIONIS FILIO RADONI ABBATI HUMILIS LEVITA Alutem. I. Dilectionis vestrae venerabile praeceptum secutus, Vitam sancti Vedasti Patris vestri et intercessoris nostri, emendare studui: non quod aliquid illius excellentissimis meritis dignum valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae jussis denegare ratum putavi. Idcirco ad te maximvel vituperatio litterarum. Utinam tibi et fratribus, qualescunque sint, placeant. Deprecor autem, ut meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini; et unus merear vestrum in charitatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem . In hoc enim mandato omnium salus conamore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum per pascua vitae deducere satage. Habes in omni opere bono Christum adiutorem, sanctum quoque Vedastum intercessorem. Sicut magno labore domum Dei optime habes ornatam et
Abbreviated transcription (Latin):
tis deuotõe supplican¬
dum ẽ. ⁊ ñ in multilo-¬
quio: s in puritate
cordis ⁊ ꝯpunctione
lacrimaꝵ nos exaudi¬
risciamus. Et ideobre
In quentu tñ oĩo breuie¬
tur or̃o: ⁊ fc̃o signo a pͥ¬
ore om̃s ꝑiter surgant.

Expanded text:
devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo breIn conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, omnes pariter surgant.
Abbreviated transcription (Latin):
pendant. Nullus qd̃ sibiu¬
tile iudicat sequatur. sed
qd̾ magis alii. Caritatem
fr̃nitatis casto impendant
amore. Neum timeant ⁊
albẽm suũ sincera ⁊ hũili
caritate diligant. xpisto
oĩno nichil p̃ponant: qui
nos ꝑiter ad uitã et̾nam
ꝑducat.¬

Expanded text:
pendant. Nullus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitatem fraternitatis casto impendant amore, Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
est zelus amaritu¬
dinis malus qui seꝑat
a deo ⁊ ducit ad infernũ:
ita est zelus bonus qui
separat auitiis ⁊ducit
acl deum ⁊ ad uitam et̾¬
nam.Bunc ergo ⁊e¬
lum feruentissimo amo¬
re exerreant monachi:
id est ut honore se ĩui¬
cem preueniant. infir¬
mitates suas siue cor¬
poꝵ siue moꝵ patien¬
tissime tolerent. patiẽ¬
tiam sibi certatim im

Expanded text:
est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim im
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscat pro certo qr ĩ
die iudicii ip̃aꝵ omĩum
aĩaꝵ est redditurꝰ dño
rõem sine dubio addita
⁊sue aĩe. Et ita timẽs
semꝑ futurã discutio¬
nem pastor de creditis
ouib cum de alienis
rõciniis cauet reddit᷑
de sius sollicitus. Et
cum de monitõibz suis
emendatõem aliis sub¬
ministrat. ip̃e efficitur
a uiciis emendatus. de¬

Expanded text:
agnoscat pro certo, quia in agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus.
Abbreviated transcription (Latin):
eminisse debet
semꝑ abbas qd̃ est:
memĩsse qd̃ dicitur: et
scire qr cui plus ꝯmitti¬
tur plus ab eo exiget᷑
Sciatq quam difficilẽ
⁊ auluam rem suscepit
regere aĩas ⁊ multorũ
seruire morib. Et aliũ
quidem blandimentis.
alium uero increpatio¬
nib. alium suasionib.
Et scdm unius cuiusq
qualitatem uł intelligẽ¬
atq conformet: ut ñ so
lum detrimenta gregis
sibi ꝯmissi patiatur ue¬
rum etiã in augmento
boni gregis gaudeat. An¬
te oĩa ne dissimulans x¬
aut ꝑuipendens salutem
aĩaꝵ sibi ꝯmissaꝵ plus
gerat sollicitudinẽ de re¬
b transitoriis ⁊ t̾renis at¬
q caducis: s semꝑ cogi¬
tet. qr aĩas suscepit regẽ¬
turus est. Et ne causet᷑
de minori forte substan¬
tia meminerit scriptũ.
Primũ querite regnum
oĩa addicientur nobis.
timentib eum. Sciatq
qr qui suscepit aĩas regẽ¬
das. p̾paret se ad ratõem
reddendam. Et quantũ
sub cura sua fratrũ se
habere scierit numerũ

Expanded text:
eminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligenus conformet, ut non slum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat, te omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis, sed semper cogitet, quia animas suscepit regens. Et ne causetur de minori forte substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum nia adicientur vobis, timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iste preces nostras ad¬
iuuet opto suis. ar
aram sancti g̾mani.
Presuli germano mag¬
na est hec ara dicata.
Duam modo iam cer¬
nis ecce uiator ouans.
Ad aram scĩ amandi.
Danc aram xp̃i precla-¬
rus amator amandus.¬
efendat meritis sem¬
per ab hoste suis. Ad
aram sancti quintini.

Expanded text:
Iste preces nostras adjuvet, opto, suis. LXII. Ad aram sancti Germani Praesulis Germani magna est ara dicata, Quam modo jam cernis, ecce viator ovans! LXIII. Ad aram sancti Amandi. Hanc aram Christi praeclarus amator Amandu Defendat meritis semper ab hoste suis. LXIV. Ad aram sancti Quintini
Abbreviated transcription (Latin):
Hac pr̃ egregius colit᷑
Uñdictus in ara.
Qui uitam monachis
scripserat ip̃e piam.
¶pius atq soror precla-¬
ra scolastica uirgo.
lungitur hic fratri no¬
bilis ip̃a sus.
ad aram
sc̃oꝵ cosme ⁊ damiani.
ar duo germani cos¬
mas damianus in ara.
S cribuntur pariter u̾

Expanded text:
Hac Pater egregius colitur Benedictus in ara, Qui vitam monachis scripserat ipse piam. Ipsius atque soror praeclara Scholastica virgo Jungitur hic fratri nobilis ipsa suo. L. Ad aram sanctorum Cosmae et Damiani. Hac duo Germani Cosmas et Damianus in ara Scribuntur parite
Abbreviated transcription (Latin):
uite festinantẽ deducebat
regem. ille in fonte salutis
et̾ne uenientẽ abluebat.
Ambo prope modum pa¬
ri pietate pr̃es. Hie doctri¬
na fidei. ille baptismatis
unda. Utriq eterno regi.
regem temꝑalem munus
obtulerunt acceptabile.
Hii sunt due oliue. can¬
delabra lucentia. aquib
rex prefatus in uia deie¬
ruditus. ⁊ a dyaboli cathe¬
nis erutus: miserante d̾o
portam ꝑpetue lucis ĩgres¬
sus cũ fortissima gente frã¬
gens sc̃a ppłs acquisitoĩs:
ut annuntientur in eo uͥ¬
tutes illius qui eos de te¬
nebris uecauit ĩ admira¬
bile lumen suũ.
presentia Regis et ppłi
uir dei uedastus cecum

Expanded text:
uitae festinantem deducebat uitae festinantem deducebat regem, ille in fonte salutis aeternae uenientem abluebat. Ambo propemodum pari pietate patres, hic doctrina fidei, ille baptismatis unda, utrique aeterno regi regem temporalem munus obtulerunt acceptabile. Hi sunt duo oliuae, candelabra lucentia a quibus rex praefatus in uia Dei eruditus et a diaboli catenis erutus, miserante Deo, portam perpetuae lucis ingressus, cum fortissima gente Frangens sancta, populus adquisitionis ut adnuntientur in eo uirtutes illius qui eos de tenebris uocauit in admirabile lumen suum. praesentia regis et populi uir Dei Vedastus caecum
Abbreviated transcription (Latin):
tie ĩ uiam płimos edu¬
ceret u̾itatis. Igitur
suꝑatis hostib ⁊ reb ĩ
nis sue subiectis dcõni:
rex ouans cum laude
triumphi patriam re¬
diit. Et ut fidelis tante
sibi głie largitori spon¬
sor appareret. festinauit
seruoꝵ xp̃i sacra imbui
predicatione: ⁊ scĩ bap¬
tismatis ablui sacram̃¬
tis. Uenit ad tullum
opidum. ubi scm̃ agno¬
uit uedastum laudabi¬
li religione soli serui
re deo: ⁊ dulcissimos ꝗ¬
templatiue uite carꝑe
fructus. Hunc uero ad
simũ sacerdotem rema¬
nam properans ciuita¬
tem sibi sociũ assũpsit.
quatinus ꝑ singulos
itineris sui gressus sa¬
luberrimis ab eo imbu¬
eretur doctrinis. ⁊ catho¬
lice fidei firmis initia¬
retur fundamentis ut
paratus fide ⁊ uirtutũ
scĩa a tanto pontifice
spiritali ablueretur la-¬
uachro. ⁊ ab illo donis
celestib ꝯfirmaretur:
qd̃ ab isto prius diuina
preueniente gr̃a euuan¬
gelicis ceptum fuerat pre¬
dicatõnib. Hic ad fontẽ

Expanded text:
tiae in uiam plurimos edutiae in uiam plurimos educeret ueritatis. Igitur superatis hostibus et rebus in nis suae subiectis dicioni, rex outriumphi ad patriam rediit. Et ut fidelis tantae sibi gloriae largitori sponsor appareret, festinavit servorum Christi sacra imbui praedicatione, et sancti baptismatis ablui sacramentis. Venit autem ad Tullum oppidum, ubi sanctum agnovit Vedastum laudabili relre Deo et dulcissimos contemplatiuae uitae carpere fructus. Hunc uero ad simum sacerdotem Remanam properans ciuitatem sibi socium adsumpsit, quatenus per singulos itineris sui gressus saluberrimis ab eo inbueretur doctrinis et catholicae fidei firmis initiaretur fundamentis, ut paratus fide et uirtutum scientia, a tanto pontifice spiritali ablueretur lauacro et ab illo donis caelestibus confirmaretur d ab isto prius diuina praeueniente gratia euangelicis coeptum fuerat praedicationibus. Hic ad fontem
Abbreviated transcription (Latin):
mira omĩpoten¬
tis dei clementi¬
a.o ineffabilis
bonitas: qui sie
exaudit. ⁊ nunquam dere¬
linquit sperantes ĩ se. Quã¬
ta fide xpĩani illius inuo¬
care miscd̃iam debent. dum
paganus rex ad unius p̾¬
cis effectũ tantam prome¬
ruit uctoriam. Cui ex ã¬
tiquis huius diuine pie¬
tatis auxilium adequare
debemus. qui ob unius mo¬
menti la crimas tam cele¬
brem uenturo suo seruo
contulit triumphũ. ni
si ezechie regi qui ĩ an¬
gustia tribulatoĩs una
it non solum a presen¬
ti uastatõne ciuitatem
suꝑna protectõe defendi.
s etiam in eadem nocte
qua preces ĩdiuinas ef¬
fuderat aures centum
octoginta quinq milia
hostium letus ⁊libera¬
tus occidi uiderat. Hes
uero uictoria de qua añ
diximus. regi ppłoq
suo causa fuit salutis
et̾ne: ⁊ ne lucerna scũs
scilicet uedastus sub
medio lateret abscondi¬
tus. s supra candelabrũ
poĩtus: exemplis uł pre¬
dicatõnib in domo dei
lucens ab errore ydola¬
trie ⁊ caligine ignorã¬

Expanded text:
mira omnipotentis Dei clementia! O ineffabilis bonitas qui sic exaudiet et numquam derelinquet sperantes in se! Quanta fide christiani illius inuocare misericordiam debent, dum paganus rex ad unius precis effectum tantam promeruit uictoriam. Cui ex antiquis huius diuinae pietatis auxilium adaequare debemus qui ob unius momenti lacrimas tam celebrem uenturo suo seruo contulit triumphum, si Ezechiae regi, qui in angustia tribulationis una it, non solum a praesenti vastatione civitatem superna protectione defendi, sed etiam in eadem nocte, qua preces in divinas effuderat aures, centum octoginta quinque millia hostium laetus et liberatus occidi viderat ? VII. Haec vero victoria, de qua ante diximus regi populoque suo causa fuit salutis aeternae et ne lucerna, sanctus scilicet Vedastus, sub modio lateret absconditus sed supra candelabrum positus exemplis uel praedicationibus in domo Dei lucens ab errore idolatriae et caligine ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
dñico die agendum ita
agatur: excepto ꝙ psal¬
nes ad ip̃m diem ꝑtinẽ¬
tes dicantur. Modus aᷤ
suprascriptus teneatur.

Expanded text:
nico agendum, ita agatur: excepto quod psalones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
imaior congregatõ
fuerit:eligantur de
ip̃is fr̃es boni testimõii
⁊ sc̃e conu̾sationis ⁊con¬
stituantur decani: qui
sollicitudinẽ gerant sr̃
decanias suas in om̃ib
scdm mandata dei ⁊ pre¬
cepta abbĩs sui. Qui deca-
ni tales eligantur. inqͥ¬
b securus abbas partia¬
tur ꝑ ordinem. s scd̾m
uite meritũ ⁊ sapĩe doc¬
ex eis aliqua forte ĩfla¬
tus suꝑbia reꝑtus fu̾it
reprehensibilis. correp¬
tus semel. ⁊ it̾m atq t̾¬
subrogetur. Et de p̾poĩto
eadem constituimus.

Expanded text:
it congregatio, eligantur de ipsis fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui ni tales eligantur, in quibus securus Abbas partiatur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapientiae docex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque te est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituimus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe per sanctum ue¬
dastum liberato.
N una quoq eccł̃ia que ĩ
epĩo lecdecensi sita in hono¬
re scĩ uedasti colitur. rap¬
tor quidam pessimus cõ¬
poĩtis fraudulent̾ calũp¬
niis hoĩem cepit. nexisq
post tergum manib et
fune ascellis subposito
torquendum durius ad¬
ducebat. Quem mox ce¬
litus emancipatũ respi¬
ciens equo desiliit. illũq
ꝑ se fore solutũ quo quo
modo existimans: male
u̾beratũ it̾m artius iũ¬
culauit. Equoq ascen¬
so repente quoq laxatũ
intuitus cum furore ⁊̃
ꝑ comam arripuit: uer¬
beribq affectũ terrio ꝑ
genitalia obligauit. Nec
longum uero dissolutũ
respexit. sieq tandem de¬
uictus diuine potentie
cedendum estimauit. Hoc
autẽ meritis scĩ uedasti

Expanded text:
uoque per sanctum Vedastum liberato. In una quoque aecclesia, quae in episcopio Leodecensi sita, in honore sancti Vedasti colitur, raptor quidam pessimus compositis fraudulenter calumniis hominem cepit, nexisque post tergum manibus et fune ascellis supposito, torquendum durius abducebat. Quem mox caelitus emancipatum respiciens, equo desiliit, illumque per se fore solutum quoquo modo existimans, male verberatum iterum artius vinculavit. Equoque ascenso, repente quoque laxatum intuitus, cum furore etiam per comam arripuit, verberibusque affectum, tertio per genitalia obligavit. Nec longum vero, dissolutum respexit, sicque tandem devictus, divinae potentiae caedendum estimavit. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pentecostẽ
sine int̾missione dicat᷑
alła tam in psalnuis:
quã ⁊ in hensoriis. A
pentecosten aũt usq ĩ
caput quadragesime
om̃ib noctib cum sex
posteriorib psalmis tã¬
tum ad nocturnos di¬
catur. Omi uero dñi¬
ca extra quadragesimã
cantica matutini. pri¬
ma. tercia. sexta. nona¬
q cum alła dicantur.
Uespera uero iam anti¬
phona. Sensoria uero¬
nunquã dicantur cum

Expanded text:
usque ad Pentecosten sine intermissione dicatur alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. Vespera vero jam cum antiphona. Responsoria veronunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ qui es lumen ue¬
rũ. qui aꝑuisti oculos
ceci ad te clamantis:
aꝑi oculos ⁊ istius ut
intelligat ppłs iste p̾¬
sens:qr tu es solus d̾s
faciens mirabilia ĩ celo
⁊ in t̾ra. Mox ille cecus
lumine recepto: gaudẽs
ꝑrexit uiam suã. In qͦ
loco temꝑe sequenti a re¬
ligiosis uiris edificata
est eccłia ĩ testimoniũ
miraculi istius. in qua
orantib ⁊ credentib usq
hodie bñficia prestantur
diuina.
O rex ludouius ad bap¬
tismũ uenit. ibiq in re-¬
ꝯnis ciuitate iuirũ diue

Expanded text:
Iesu, qui es lumen veIesu, qui es lumen verum, qui aperuisti oculos caeci ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intellegat populus iste praesens, quia tu es solus Deus, faciens mirabilia in caelo et in terra'. Mox ille caecus, lumine recepto, gaudens perrexit viam suam. In quo loco tempore sequenti a relegiosis viris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius, in qua orantibus et credentibus usque hodie beneficia praestantur divina. d rex Hlothwius ad baptismum venit, ibique in Remis civitate virum De