comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pero alchume prosperos
ras quod nec tibi imꝙͣ accidit
nec cuiꝙ̃ Et si accidisse non mi¬
slis fama fuerit / ablua futa quib
Lid credi erpediret G Speco alchi¬
miẽ successummi ẜ Et quẽ queso
preter. fumũ cuĩem. sudotem. suspi¬
ria. uerba. dolos. ignomimas hn
esũt eiũ althume successus quibus
ĩ opomi nũꝙͣ ad diuicias enectũ m̃ł¬
tos a diuicus ad ĩopiam redactos sepe
⁊ uidumꝰ noi tamen illud actenditis
tam blandũ est specace et falli huc
uos agit auaricie stimłis ĩpulsa de¬
mẽtia ut u̾mi opinomiĩ qd̾ optatis flm̃¬
q quod cernitis/ notasti ne aliquos
p̾dentes in reliquis. Hat ĩsania labo¬
rare quosdã opulontissimos h ͦ nont¬
tate cõsũptos. dũq opulencõtes fieri
student et fodo questui ĩhiant bene
parta prodigere. censu om̃i in su¬
ꝑuacinis effuso tandẽ necessarus eciã
destitiutos alios cimilitrtte depõtta
mestos semper anxios. dũ net cogitate
alius ꝙ̃ folles ac forcipes et carbo¬

Expanded text:
pero alchimie prosperos res, quod nec tibi unquam vere accidit nec cuiquam, etsi accidisse nonnullis fama fuerit, ab his ficta quibus id credi expediret. Spero alchimie successum. Et quem, queso, preter fumum, cinerem, sudorem, suspiria, verba, dolos, ignominiam? Hi sunt enim alchimie successus, quibus inopem nunquam ad divitias evectum, multos a divitiis ad inopiam redactos sepe vidimus. Non tamen illud attenditis: tam blandum est sperare et falli! Huc agit vos avaritie stimulis impulsa dementia, ut verum opinemini quod optatis falsumque quod cernitis. Notastine aliquos, prudentes in reliquis, hac insania laborare, quosdam opulentissimos hac vanitate consumptos dumque opulentiores fieri student et fedo questui inhiant, bene parta prodigere censuque omni in supervacuis effuso tandem necessariis etiam destitutos, alios civilitate deposita mestos semper atque anxios, dum nec cogitare aliud quam folles et forcipes et carbo
Abbreviated transcription (Latin):
finem curas ĩntiles et stulticiã cordis acc
oris obscenitatem ac scallorem et calli¬
gnẽ occulorũ ac solicctum ꝯflaneris
panꝑtatem quodq huis omib pone penis
diximi cuculatoris iͫ et noccͣms̃ inte

Expanded text:
finem curas inutiles et stultitiam cordis, finem curas inutiles et stultitiam cordis, oris obscenitatem et squalorem et caliginem oculorum ac sollicitam conflaveris paupertatem quodque his omnibus pene peius dixerim, circulatoris
Abbreviated transcription (Latin):
decoptoris tin supplicio non qr dempnior
sed nocior romanebis digitoq monstra¬
beris auarus ac scolidus flando exhau¬
stus a flatus asporsusq fulgnt ma¬
pellat ĩopiam/ Est ferce mendicũ genꝰ
ditare uolunt quasi aliena illis ꝙͣ ꝓpͥa
ꝯmolestior sic paripertas sicut miseri se
alios nuserari dicere impndent̃ et ignotꝭ
eciam intordũ magna promintẽ ꝙ tur¬
Epis promissio et stulta credulitus. G¬
alchimne actem didici dines fiam R¬
ymo quidẽ si funsti. ẽe desines / ars nẽ¬
pe quã memoras nulla est insi men¬
ciendi actem dicimꝰ ac fallendi age aũt¬
i qͣne᷑ non ita fert ãiuiꝰ et ĩcũbe predico
aũt tibi quod te luc ͫ ex har arte maneat
doniꝰ tua miris hospitibus acimiris ple¬
na erit Impedm̃ttis / erũt tibi p̾bstotes et
potores. idq land ĩm̾cto quoy ignis ex¬
coquat et enpiditas / erunit sufflatores.
decepto res. dorisores. omĩs angulus
habebit pelnes ac lebetes ac phialas
tia lierbas p̾terea pereg̾nas et ext̾nos

Expanded text:
deceptoris tui supplicio non indemnior, sed notior remanebis digitoque monstraberis, avarus ac stolidus, flando exhaustus, flammis afflatus aspersusque fuligine. Mapellet inopiam. Est enim fere mendicum genus re alios volunt, quasi aliena illis quam propria molestior sit paupertas, sic ut miseri se alios miserari dicere soleant impudenter et ignotis etiam interdum magna promittere. O turpis promissio et o stulta credulitas! Alchimie artem didici, dives fiam. Immo quidem, si fuisti, esse desines; ars nempe quam memoras nullam est, nisi mentiendi artem dicimus ac fallendi. Age autem, quando ita fert animus, et incumbe; predico autem tibi quod te lucrum ex hac arte maneat: domus tua miris hospitibus ac miris erit impedimentis plena. Erunt ibi esores et potores idque haud immerito quos ignis exiccat et cupiditas, erunt suflatores, deceptores, derisores; omnis angulus habebit pelves et lebetes et phialas m, herbas preterea peregrinas et externos
Abbreviated transcription (Latin):
qui non ualde felix lĩttus fu̾it noꝵ p̃t
ignoti homĩs nota esse calamitos E qd̾
uolo et possum E Onra ne quid mali
uelis. Et stito quo potoncie płusi. eo plus
osse negotu. minꝰ ue licencie E gpo¬
tencia igons est N Quid scis ⁊̃ dintͥna
piget exequi qui potẽtes buiu  ad ĩpo¬
tonciam/ sen qui reges ad ĩfame ser¬
niciũ sunt redacti lepricosi et lubrici
sũt huanoꝵ gradus astensuũ trenulꝰ
bertex. p̾cipitm̃ horrendũ. Egre constẽ¬
ditur. ad eminẽtem statũ auxie ibi
consistitur. granit̾ pde at repente
Destenditui Id sic rͥent non singuli
tñs reges aut ppłi s maxĩam eciã
testatur Imꝑia G Armis atq opib
potens sum T uera et f̾ina potenca
in u̾tite findata est fundam̃tũ sade¬
traxis quo maior co piculosior feltura.
quid ĩplere opͥilt domos innat arua
legionib. maria classibus. si intus
nt̃terca domestici hostes oppugnant
atq expugnant nis ut potentẽ te¬
farear E findata in solido poteñ

Expanded text:
qui non valde felix habitus fuerit. Non potest ignoti hominis nota esse calamitas. Quod volo et possum. Cura ergo ne quid mali velis et scito quo potentie plus, eo plus esse negotii minusve licentie. Potentia ingens sum. Quid scis an diuturna? Piget exequi qui potentes brevi ad impotentiam, seu qui reges ad infame servitium sunt redacti. Vepricosi et lubrici sunt humanorum gradus ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum; egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sum. Vera et firma pamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: i
Abbreviated transcription (Latin):
ytencis magna sũ R ergo
et ĩnidia G potoncia mł̃tu
sun It peritłis młtis.¬
T potoncia sũ ĩgenti¶ Et
laborib ĩ fimitib. ĩcut̾tablib turis.¬
G amulta possimł Qno plus ĩ alios
potes/ et ali ii te G potencie ẽ plan¬
imperiũ fortime tepide sãtł excet ĩ ꝑis.¬

Expanded text:
tentia magna sum. Ergo et invidia. Potentia multa sum. Et in periculis multis. Potentia sum ingenti. Et laboribus infinitis et inextricabilibus curis. Multa possum. Quo plus in alios potes, et plus alii in te. Potentie est plurimperium fortune: tepide s
Abbreviated transcription (Latin):
est altũ adulteri. ad utrĩlibet
apc̃õr Iuuẽtus. Sine hus añt ab
uxore perceptꝭsime horũ alt̾o eo
illam ꝑnene optabas ͥ In abilis
ad utruq esset sine ad liͨ naͣ
sperabas ꝙͥ insi uotũ suꝑuacuũ.
spes insulsi est P amissa dulci
ꝯiuige solus sĩs Imudiosa bero
sollicctudo est malia carnisse comitib.
uacuo nichil est molluis cubili n
Suriꝰ occuppatos aĩs dultes sõpnos
et honestas amantib lonestũ qr
aliquid altũ q uersantib nl eg̃¬
gnĩs ceptis infestius muliebri
consorcio/ net me fugit quis ad¬
uersus liͭ dici soleat ab lus quos mi¬
serie deleant sue m̃riomioꝵ ĩqͥunt
iexper tps m̃rionia ꝯdompnat et ut
est in pubio uulgari uxorem uer¬
⁊ beuit qui non habẽt / ego cõtra. millos
de quigio q̃ri solitos audini. insi qui¬
⁊ sarciuã ꝯuign ꝑtulissent S Con¬
iũgem amisi optunã ¶ Et que
optime q̃q uirorũ aĩuãtissime uidẽtur.
gelo ac suspicõibus aliquãto ceteris acͥu¬

Expanded text:
libet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura sperabas, quid nisi votum supervacuum, spes insulsa, est? Amissa dulci coniuge solus sum. Invidiosa vero solitudo est: malis caruisse comitibus. Vacuo nichil mollius est cubili, nil durius occupato, animis dulces somnos et vigilias honestas amantibus, honestumque aliquid altumque versantibus. Nichil egregiis ceptis infestius muliebri consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab his quos miserie delectant sue: “matrimoniorum, inquiunt, expertes, matrimonia condemnant.” Et, ut est in proverbio vulgari: “uxorem verberat, qui non habet.” Ego contra nullos de coniugio queri solitos audivi, nisi qui sarcinam coniugii pertulissent. Coniugem amisi optimam. Et que optime, queque virorum amantissime videntur, zelo ac suspitionibus aliquanto ceteris ac
Abbreviated transcription (Latin):
ut oĩ sit bõnreperire. ꝯstãtom
ubi q̃rimꝰ: notũ illud sũm uatis.
Uuorom bouã et iunemili ouo flo¬
ridam amisispariõ ne guoͣctͥ fe¬
mĩnei mores sunt. ꝙͣ młtas pudi¬
cissimas adolescentulas ĩꝑudicus ac
lasciuas aiis uidimꝰ sardor nẽpe
libidis quotiens uetule assibus
nicubuit quasi ignis in ligno ari¬
⁊ do uiolentin estuat uel ĩstantem
gꝭ uite nuictricõem uel ut inde
ꝑicłm non esset. uenture utique
senecnitꝭ poudus ac fastidĩ declina¬
stiꝰ grane Iuñeib ꝯugiis̃ Iugñ.
senib grauissimũ. durũ. ĩp̃or

Expanded text:
m ubi querimus. Notum illud summi vatis: Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido vinolentius estuat? Vel instantem ergo vite mutationem, vel ut inde periculum non esset, venture utique senectutis pondus ac fastidium, declinasti. Grave iuvenibus coniugii iugum, senibus gravissimum, durum, impo
Abbreviated transcription (Latin):
O uuorem perdidi S perdira
diddũ ac repudiata reqies q̃ cubiͭ
renonanda erit illa tibi uxore ql
dtilior comes Puxorembonã ac
decoram perdidr s
stulti ẽ ꝯpedes
suas ꝙͣmis airras amare.

Expanded text:
 Uxorem perdidi. Perdita dudum ac repudiata requies, in cubiculum revocanda erit: illa tibi uxore qualibet utilior comes. Uxorem bonam ac decoram perdidi. Stulti est compedes suas, quamvis aureas, amare.
Abbreviated transcription (Latin):
es Suxorem perdidik ñꝙͣ
tibi est fortassis opimorẽ q̃ stum
unalux acculit quantis cõpedib
clapsus es quanto naustagio e¬
natasti B. S uxorem bonam
perdidr solontid quid om̃s

Expanded text:
e. Uxorem perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? Sed uxorem bonam perdidi. Solent id quidem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem tibi qualem dicis anussã.
⁊ req ͦ respondebo quod oli l ec̾
cadem quõ agere̾ntui. apud sene¬
cam despondi ppossẽ te aliam bo¬
nam. uel si fecortis face̾ uel si
nolo te sepuis Rer ꝑiculosissiam reit̾are
retontare et quia si semel bene
cesserit: stulte repetitr/ ciciꝰ cẽtũ
sui smmuiles mulier mala reꝑiet.
speret ¶. S ut̾q paritꝭ ille ad¬
uersctatem  cͥmũlare ħ ꝓspitatẽ
suam deformare caueat ꝭ sit ĩ õẽm
amisisti p̃tito potius gratulare
pupe integra litus actigeris ece¬
bio nauiculam uentis credas S
Coniugn bnicłin quo tonebar mors
dissoluit N N oli te uursus¬
inuecte¬
q ĩ comparabilis sit libertus / Et
cõciliũ cic̾onis amplectẽ qui uxo¬
rem uiuacissiã et adĩsns quã
frustra mottis auoiliũ expectã

Expanded text:
uxorem tibi qualem dicis amissam. Neque ideo respondebo quod olim, dum hec eadem questio ageretur apud Senecam, respondi: posse te aliam bonam, vel si feceras facere, vel si nolo te sepius rem periculosissimam retentare, quod, etsi semel bene cesserit, stulte repetitur. Citius centum sui similes mulier mala, quam unsperet; sed uterque pariter, ille adversitatem cumulare, hic prosperitatem suam deformare caveat; sic, in omnem amisisti, preterito potius gratulare, puppe integra litus attigeris, crebro naviculam ventis credas. Coniugii vinculum quo tenebar, mors dissolvit. Nolite rursusinnecteanque incomparabilis sit libertas, et consilium Ciceronis amplectere, qui uxorem vivacissimam, et adversus quam frustra mortis auxi
Abbreviated transcription (Latin):
sciam sicut sc̾ptũ quo ĩsuꝑ taconte
frustra sceptor qͥtũq mortalis dpuis
Doctissimꝰ laboraret D p̾ceptorem
ĩ doctu egre fero R bel ab illo fu¬
gieus aliũ quere uol ad te ip̃m redi.
et mem̃to epit̾rũ sope a cit̾one licet
Itrisũ uisũ tñ senoce magnũ uirũ.
non ĩ doctũ mõ p̾ceptorem lrũisse.
s ullmi ut gloriabundꝰ idem ip̃e
nephas est et aristotilitas cathe¬
gorias q̃ inter deficilima m̾iant᷑
et artes liberas suiglas a p̃cepte¬
ribus didicisse magnũ duitur.
nllo homi tradente ut act idem
oiis intellexisse/ Et noiissunũ¬
rio s meditando et orando nec

Expanded text:
nte, frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret. Preceptorem indoctum egre fero. Vel ab illo fugiens alium quere, vel ad te ipsum redi, et memento Epicurum, sepe a Cicerone licet rrisum, visum tamen Senece magnum virum, non indoctum modo preceptorem habuisse, sed nullum, ut gloriabundus idem ipse nefas est, et Aristotelicas cathegorias, que inter difficillima numerantur, et artes liberales, quas singulas a preceptoribus didicisse magnum ducitur, nullo hominum tradente, ut idem ait, omnes intellexisse. Novissimuminis, sed meditando et orando, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt quid fecissent pͥmi hõi ͫ quib
nec magister ullul ecrit nec re¬
porti aliquid anirando igitur co¬
gitando assurgendo et ĩgenuo a¬
cuendo ea ip̃a q̃ uos cũ om̃ibus
p̾ceptoribi ur̃is uix ĩtelligitis ĩ¬
nonece. aude et tu aliquid te q
magnis ĩserere ne diffidas, si mor¬
talia de fuerit et̾mis aderit pre¬
ceptor a quo sũt oͣm̃s. et onña i e
fetit et ingenia ot sciãs ⁊ magr̃os /
de discipulo indocili caplĩ eo .D

Expanded text:
esset: quid fecissent primi hominum, quibus nec preceptor ullus erat, nec reperti aliquid? Mirando igitur, cogitando, assurgendo, et ingenium acuendo, ea ipsa que vos cum omnibus preceptoribus vestris vix intelligits invenere. Aude et tu aliquid, teque magnis inserere ne diffidas: si mortalis defuerit, eternus aderit preceptor, a quo sunt omnes, et omnia ille fecit, et ingenia, et scientias et magistros. 41 DE DISCIPULO INDOCILI AC SUPERBO D
Abbreviated transcription (Latin):
si doccũ fatẽ non posẜit
sigͣ sciontia est posse decẽ sub in¬
docto tũ p̾ceptore doctꝰ aliquis
fieri potest / nel per se ĩp̃m uel
quod uerius est influencia cele¬
sti atq ĩspiricõe/ Et ut cicerons
utar berbo aliqͦ afflatu dĩno
sime q ͦ nec doctũ certe uet bonũ uirũ
fieri posse credendũ esti hͦ dm̃ nõ sd ͥ
Aut celestem p̾ceptore libens audi.
qui fecit aures tibi noulias tm̃
quas uidimꝰ si ĩiuisiblẽs alias inta

Expanded text:
si doctum facere non possit signum scientis est posse docere; sub indocto tamen preceptore, doctus aliquis fieri potest, vel per se ipsum, vel, quod est verius, influentia celesti atque inspiratione. Et, ut Ciceronis utar verbo, aliquo “afflatu divino”, sine quo nec doctum certe, nec bonum virum fieri posse credendum est. Hoc enim non solum At celestem preceptorem audi libens, qui fecit aures tibi, non has tantum quas videmus, sed invisibiles
Abbreviated transcription (Latin):
malĩ quid qd ost bonã sr sepe
oratmn. Radice bomi eñiuiet et
ĩnociu quales ip̃i sunt tles alios opi¬
ñatm. Qnit ad saudandũ eqno etꝭ pro¬
mõres sunt Et ꝙ̃mis ĩdigio laudare
mala fatear uituꝑare tñ ĩmerino
R. Si id scieua. tep̃hensibliã ac si
iguorans excusabilis miꝰ est malũ
salli ꝙͣ fallere. salli cm̃ alienũ fa¬
llare fales̾ aũt ꝓpriũ fallentis est
cͥmen S Aliena laus ĩ meã ugit̾
ĩfamia I yͥmo quid̃ tua ueł cul¬
pa uel ignorancĩa oo alieno oiũ int
lans sic ĩfamia mlla est ¶Caudasse
ĩdignũ uald doleq uide gͥ ne id
ip̃m sepe doleas cane ne tenu ad
sandandũ uitupandũ q prosilias.
Est dñi nũc btͥ isq rei libido et ut
dicam qd̃e morbus at prurttꝰ quid̃
liugne mobłis et quietis iustie cinꝰ
frenũ ac cu̾stodia int̾ oꝑa ꝑrofet

Expanded text:
Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ipsi sunt, tales alios opinantur; hinc ad laudandum equo etiam proniores sunt, et quamvis indignum laudare malum fatear, vituperare tamen inmeritum m. Si id sciens, reprehensibilis, at si ignorans excusabilis; minus est malum falli, quam fallere: falli enim alienum, fallere autem proprium fallentis est crimen. Aliena laus in meam vergit infamiam. Immo quidem tua, vel culpa, vel ignorantia: ex alieno enim ut laus, sic infamia nulla est. Laudasse indignum valde doleo. Vide ergo ne id ipsum sepe doleas: cave ne temere ad laudandum vituperandumque prosilias; est enim utriusque rei libido, et ut dicam proprie, morbus ac pruritus quidam lingue mobilis et quietis inscie; cuius frenum ac custodia, in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonis aust̃itate ĩsita : Seu eciad
arte quad seudio q adũsus id qd̾ uul¬
go concupistitu. ad hibitm. / nã ut
mlti qui se bonos sit aliqui qui se
pestilentẽ curam᷑ uel ĩfim honorĩe
tp̃alui sarcinã decliuarent quod de
ambrosio leccũ est /uccedit amor atq
odii accedit itaq atq ĩmdia spõs
et metus affecta q aĩ uorni et oc¬
culti. hũs ip̃is inr̾d̃ quoꝵ sunt in¬
coguiti semper aũt andicii nt hostes
accedit ꝙͥ uiuẽtis laus diõ eloquo
ꝓptri uite moritili dostanciam pre¬
deinceps itaq ad lañdaudũo tardus
ad uimꝑandio tordior ueni cũ ut̾qs
em ut dixi malux erroi sit peior
est ultimꝰ D laudando ĩmeritũ
erranS. Etcando difiti sepe
ertor unus multis obsteit excorib.
dũq erasse semel pudet ne siłia
iterũ eiror obcepat occ̾ettur lau¬
dasti ĩcante. liugna frena hͦ boni
saltem illi nsit malolidignũ lau¬
dasse ꝙudet ac penitet / prdor ac
pina et dolor stale sut et gradꝰ

Expanded text:
monis austeritate insita, seu etiam arte quadam studioque adversus id quod vulgo concupiscitur adhibito. Nam ut multi qui se bonos, sic aliqui qui se pestilentem auram, vel invisam honorum temporalium sarcinam declinarent. Quod de Ambrosio lectum est. Accedit amor atque odium, accedit ira et invidia, spes et metus, affectusque animi varii et occulti, hisque ipsis interdum, quorum sunt incogniti, semper autem iudicii veri hostes. Accedit quod viventis laus, divino eloquio, propter vite mortalis incostantiam, proDeinceps itaque ad laudandum tardus, ad vituperandum tardior veni, cum uterque enim, ut dixi, malus error sit, peior est ultimus. Laudando inmeritum erravi. Errando discitur. Et sepe error unus multis obstat erroribus, dumque errasse semel pudet, ne similis iterum error obrepat occurritur. Laudasti incaute, linguam frena. Hoc boni saltem illi insit malo. Indignum laudasse pudet aut penitet. Pudor et penitentia, et dolor scale sunt et gradus
Abbreviated transcription (Latin):
non potestis bel quod est u̾ius nõ turatꝭ.
⁊taqi uagus ĩ domitꝰ ille uos agitut
et in om̃e uanitatĩo genꝰ ac scelerũ
ĩpellit/ qui si bobis ymo si racõr sub¬
ditus atq obediens eẽt ad meliorem
fuẽ rectiori calle uos duce̾t/ ꝓrestatz¬
q ut mlta que tupitis ꝑꝑũetis G
Pistes inclusos in pistinis liabeo.
Gũ omĩa subdita sunt uobia bide
ꝙ deorũ sit bos ec̃ subditos boluptatirei
om̃i uilissime rerũ noblĩssimos om̃
que sub celo sunt si sit est om̃ib qui¬
perare uultis ut libidim ẜuatis/ noq¬
uo hic nouus eiror nec plebenis
s autiqus. et illust̾ĩ/ pistinas ac
uinaria oftrĩarũ pͥmꝰ institut
ẜgiꝰ orata baiono in lictore / sub
idem tpũs reliquorũ pistiũ uina¬
ria incepit liciniꝰ murona ucecq
cognonien sou illud agnomen a piste
sortitus. En ꝑclarengnominũ effe cause
noõ s en qui affricam et macedonici
titulos m̾eantur Et forsitan non cu-¬
tarũ minꝰ hri suis in pistib capi¬

Expanded text:
t verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint vobis, vide quam decorum sit esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare vultis ut libidini serviatis; neque vero novus hic error nec plebeius, sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore; sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En preclare agnominum causenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! et forsitan non curarum minus hi suis in piscibus capi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi arrogant que siue lict̾is non au¬
diͤcent et hic gͥ uiariũ habuisse
dicitur uaria ał baiani tractus in
lictore / ibiq inter cetos pites mu
reũa unam dilexisse ut extintã
luxerit en amor egregnis en docto
gramq uir dignus fletus qui ne
sui tp̃is bella domestica neq pio
murene obitũ flemt tanta hec le¬
uctas faci ut uenia mĩori debeatur
autome etas ac sexus excusabłiõre
rrdit ĩeptiam que nuitenã snã tñ
non deffiictam genuisse ał genuu¬
coluisse traditur sit ut baulos id erat
bile nomen ipĩs baianis in fmib.
uinaria eoclearũ et ałie piscm̃ u̾am¬
tates atq in pͥmis luppna trberins
niter duos p̾cipue pontes cuptus. s
satis multa de alienis eriorib tu q
quo plures lus ĩplicitos uides co dili¬
gencins cane ne similib impliceris.
noq nũc tibi usum pisciũ s niuis ma¬

Expanded text:
sibi arrogant que sine literis non ausibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque promurene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas ac sexus excusabiliorem reddit ineptiam —, que murenam suam tamen non defunctam gemuisse, sed vcoluisse traditur, sic ut Baulos — id erat ville nomen, ipsis Baianis in finibus vivaria cochlearum et alie piscium vanitates atque in primis lupus tiberinus, inter duos precipue pontes captus. Sed satis multa de alienis erroribus: tu quo plures his implicitos vides, eo diligentius cave ne similibus impliceris; neque tibi nunc usum piscium, sed nimis ma
Abbreviated transcription (Latin):
turbis offlunt scquti sũt licimũ hñt
nobiles doiri/ phnã hortonsins ac
luculus bii alioqͥn memorabilis
qui uinario simplici non ꝯtortus illic
ꝓpe ncapoliui monte scudi fecit non
nũõrem sũptu ꝙ̃ ꝙͣ sibi nullo erex̾at.
cequiem captis piscibus meditatus
fluctu equordo scisse rupia claustͫ
instar transquillĩ portus ĩmisso.
quã obtem magnus põporus ut qui nõ
uinaria s amꝑia cogitaret haud illepide¬
gem togatum hoc est monciũ effo¬
ssorem nũcupabat /quid de aluis nui¬
renarũ uiuaria p̾us fecit chirrus
quid̃ nestio quis noͣit cñ om̃ib mu¬
renis suis adluc male noscitur qͣꝵꝭ
illi copia tantu fuit ut caro sex
nulib t̾ñphalem couã iulu cesaris
adornaret / et hic quoq suos imitato¬
res hũit noĩatiũ hortensiũ oratorẽ
de qͦ supra diximꝰ. uirũ qui molli¬
detralunt insanie non miq̃ uo quod
mireris adiciũt dñ licere sibi omiã
estimãt qui lcris didic̾ant et multa

Expanded text:
secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam erexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, quarum illa copia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim Hortensium oratorem, de quo supra diximus, virum qui detrahunt insanie, nonnunquam vero, quod mireris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa
Abbreviated transcription (Latin):
istinas mͥ extruxisse gardeo
Non pnto felicuis extruu̾is
ꝙ̃ salomon cũ te ergo qn̾teris
ad uiiũsa oꝑa que fec̾unt manus tue.
et ad labores in quib frustra sudau̾is.
uidebis in om̃ib uanctatẽ et affliccõm
ãi ut bñ gauisus fuoris forsan dolcas.
iacturã estimãs/ et tp̃is et ĩpense O feci mͥ¬
us piscinas ⁊z non satis est gule om̃a
terras lustrare/ aq̃ etiã tẽtantu/ et
in regno suo pistibus carter erigitur¬
G piscmas implenig libertatem
piscib abstulisti ac nate̾ domũ ał dmõ /¬
quosqi illa sanos focerat egrotare do¬
ciusti O Coegi aquas ĩ pistiã B
uim aqma intulisse in iulio cesare tãto
illo quid uiro notatũ/ et suꝑbie datũ bides.
quid inte gͦ speres O pisces in biua¬
rio conclusi ¶z pẽnatas uolucres bin¬
tulis et imꝑio cohercetis quid mmisũ.si pi¬
gris quoq piscibus Imꝑatis oimĩa pͥcor¬
sus in br̃ã ptãte / et brĩa subiecca suit
pedibus laboriosi et cupidi mortales.¬

Expanded text:
ruxisse gaudeo. Non puto felicius extruxeris quam Salomon. Cum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas. Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti ac nature doquosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro, notatum et superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi. Pennatas volucres vinculis et imperio coercetis: quid mirum si pigris quoque piscibus imperatis? Omnia prorsus in vestra potestate et vestris subiecta sunt pedibus, laboriosi et cupidi mortales
Abbreviated transcription (Latin):
soner qui non possit ãnũ uiu̾e. nero
tam Iuuenis qui non possit hodie mori¬
E heceditatem orbi sonis spero B
dustius hanc specabat fiꝰ iumorẽ instior
spes elusit S heceditas orbi sems ad me
uenit B Quid scis an ad illũ tua gayo
clandius neconi gabba. donnciano ner¬
na cõmodo pertinꝙo successit successio¬
nũ taliũ plona est hõiͫ ita S
Orbi sens hereditas ut manet B
Quem non fallere possit uolens. qui
qui filio suꝑmoit E Orbi nu lo
ignoras ꝙ̃ leuib causis testumta mictant¬
senes młtis in ip̃o uite exctu quod per
oẽmͣ uoluere displicuit S he̾dem me
uult orbus seuexs⁊ potest nolliãt
serit accũ est s horeditas orbi sonis
promissa est B Ea utinã ĩnocencia.¬
atq ea mortalib fides eẽt ut et nũ¬
quã nisi honesta promitt̾ent. et ꝓꝑ¬
promissa sernaront nũt nec promi¬
ccendi modus. nec promissa frangen

Expanded text:
on possit annum vivere, nemo tam iuvenis, qui non possit hodie mori. Hereditatem orbi senis spero. Iustius hanc sperabat filius, iuniorem iustior spes elusit. Hereditas orbi senis ad me venit. Quid scis, an ad illum tua? Gaio Claudius, Neroni Galba, Domitiano Nerva, Commodo Pertinax successit et successionum talium plena est hominum vita. Orbi senis hereditas me manet. Quem non fallere possit volens, qui qui filio supervixit? Orbi iam ignoras quam levibus causis testamenta mutantsenes? Multis in ipso vite exitu quod per omnem vitam voluere displicuit. Heredem me vult orbus senex. At qui potest nolle; niserit, actum est. Hereditas orbi senis promissa est. Ea utinam innocentiaatque ea mortalibus fides esset, ut et nunquam nisi honesta promitterent et promissa servarent! Nunc nec promittendi modus nec promissa frangen
Abbreviated transcription (Latin):
mĩꝙ gopectat̃o tnsquillitas q cohĩtant.
uix ullũ nite todm̃ expectatõe molestins¬
S Expecto soins hẽsmte B nestis
quid ille forsan expeccet est ea qͥd inter.
hom̃es uulgaris insania: ut fere om̃s
Interim tram sporet falli alt̾it ͫ est
ncc̃e quot aũt sones ĩuemas mortem

Expanded text:
nquillitasque cohabitant, vix ullum vite tedium expectatione molestius. Expecto senis hereditatem. Nescis quid ille forsan expectet. Est ea quidem inter homines vulgaris insania, ut fere omnesnterim tuam sperat? Falli alterutrum est necesse. Quot au
Abbreviated transcription (Latin):
di pudor ullus quod in lrẽ diite
potissm̃ licere sibi homĩes pntant¬
ituq uolĩctatomi testatoris ambula¬
toriam uocant. non te exempł p̾mã.
noͣ res est. legisti credo quibus hoc
accidit non sõm ut uniẽtis ꝑmitte̾tur
hereditas.s sup̾mo eciã morientis
amplyon et osculo. amilisq aureis
dotarentui. quod apud illos indubie sut¬
cessionis indiciũ erat. cũ nt̾m̃ et he¬
rodes alii. et eorũ mentio penitꝰ nulla
oẽt. in tabulis testĩ tñ media de mor¬
te por fida cansa est. te ne ecgo uinop
fcandibus ĩnuunẽ reris. ꝯ dolis mori¬
eutiũ c̾cũnẽtos legas sũmos eciam et
ilustres biros. nã ne surgulis ĩmorer.
gruns loc ludibrn passua est lucius
luctulus uir amplissuꝰ quedq ost
alcius augusty cesar. horrenda louge

Expanded text:
di pudor ullus, quod in hereditate potissimum licere sibi homines putantitaque voluntatem testatoris ambulaleges vocant. Non te exemplis premam; nota res est, legisti credo quibus hoc accidit, non solum ut viventis promitteretur hereditas, sed supremo etiam morientis amplexu et osculo anulisque aureis donarentur, quod apud illos indubie successionis indicium erat, cum interim et heredes alii et eorum mentio penitus nulla esset in tabulis testamenti: tantum media de morte perfidia ausa est! Tene igitur vivorum fraudibus immunem reris, cum dolis morientium circumventos legas summos etiam et illustres viros? Nam, ne singulis immorer, genus hoc ludibrii passus est Lucius Lucullus vir amplissimus quodque est altius, Augustus Cesar. Horrenda longe
Abbreviated transcription (Latin):
illud marci trthonis sapientissum
senis dc̃m sepe inquit audini inter.
s ate rursus ad alios mig̃b̾it mo¬
bilia bona mortaliũ rotũdã nũm
p̃cipne formam dicũt ut ꝓpetuo rotet᷑
motu quesinisti hẽditatem successori
tuo mestus/ forsitan gauisuro. soliata
ocioso/ et pperasti de alio q̃p̃ quod adem
alui de te sperentꝭ.

Expanded text:
illud Marci Catonis sapientissimi illud Marci Catonis sapientissimi senis dictum: “Sepe” inquit “audivi inter sed a te rursus ad alios migrabit. Volubilia sunt bona mortalium: rotundam nummi precipue formam dicunt, ut perpetuo rotetur motu. Quesivisti hereditatem successori tuo, mestus forsitan gavisuro, sollicitus otioso et sperasti de alio propter quod idem alii de te sperent. 111
Abbreviated transcription (Latin):
qz mirabilis libido fallendi, que
nepharias aĩas nec ĩ morte desti¬
tuat s sic est mos. et tu promis
heres nona seni oriens progeni¬
iam ꝓpior masonissa. Itaq eciã
nũc etate urĩs sonib euent. qui
utinã p̾stis illis ut gignondi. sit
uigore aĩ pares õẽnt. Que cñ ita¬
asta sunit. heres certe legitimꝰ capta¬
tori obstat. atq improbã spem p̃¬
crdit S Iam testõ senis he̾s sm̃.
B d uiuẽtis. forsican et bincturi.
testam̃ta aũt in bita fm̃t. in morte
fumũatur fuꝰ et cadauer cogtas.
Cupus quid expecaĩe lassandus et
in edia S heceditus ad me
cecto calle uentunri est E Euid
quod ut testator. sic herẽditas ca¬
sibus subiacet ut noq semꝑ quem
uelis habeas heredom. et sepe mł
aliud ꝙ̃ ĩane nomen sit hereditus.
submissumm. et idigne uico blandicie
prometenti ⁊ ulla est tanta
utilitas que decoris impendio exti¬
manda sit E Nullo legñ aut
fortume obice Ei hẽditas ad me
uenit B unde id nosti cũ sit scitũ

Expanded text:
 mirabilis libido fallendi, que nefarias animas nec in morte destituat! Sed sic est mos; et tu promissa heres, nova seni oriens progeniiam propior Masinissa idque hac etiam nunc etate vestris senibus evenit — qui utinam priscis illis ut gignendi vi, sic vigore animi pares essent! — Que cum ita sint, heres certe legitimus captatori obstat atque improbam spem precidit. Iam testamento senis heres sum. Sed viventis forsitan et victuri; testamenta autem in vita fiunt, in morte firmantur: funus et cadaver cogitas, lupus quidem expectatione lassandus et inedia. Hereditas ad me recto calle ventura est. Quid quod ut testator, sic hereditas casibus subiacet, ut neque semper quem velis habeas heredem et sepe nil aliud quam inane nomen sit hereditas? submissum et indigne viro blanditie promerentur? nulla est tanta utilitas, que decoris impendio extimanda sit. Nullo legum aut fortune obice hereditas ad me venit. Unde id nosti, cum sit scitum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃resnon est eiũ aliud bñficiũ latio
nũ ꝙ̃ ꝙ ciceco ait in philipitis/
ut ꝯuieoiare possint hus se uitam
dedisse quib non ademerm̃t fer tu
igitu. sortem tña cõem tibi cũ
magnis hiis atq ał claria uelis
al ueris et si ꝯparetm. facilem ecꝭ¬

Expanded text:
Non est enim aliud beneficium latronum, Non est enim aliud beneficium latronum, quam quod Cicero ait in Philippicis, ut commemorare possint his se vitam dedisse, quibus non ademerunt. Fer tu igitur sortem tuam communem tibi cum magnis his atque aliis claris, et, si comparetur, facilem e
Abbreviated transcription (Latin):
Quãnis cmili lege infi
fallor st̃ͥptũ sit ꝙ nullus
sui. ĩprobior ꝙ qui bi Rapit sunt
tũ clandestim furos me indice ui¬
lliores. illi eñ fraude agunt. ln
illi pͣeculis. hu leonib silantur. adde
qͦs fures rebus spoliant ĩgerũt sus¬
piciones/ ac p̃donib spoliasse fere
satis ost suppicõib non relinqͥuũt/
locũ D in p̾dones ĩcidi qui me
nũdũ Reliuq̃runt R Incidit ĩ pre¬
dones cesar. a quib non spoliatus
tm̃ mõ s captus anagno se tãdem
leuimen ĩuĩriarũ ĩcidit ĩ manus¬
hostiu. hostilius regulus totciens
iam uictor quẽ magno cũ Imꝑn
urĩ dampno atq disc̾imiẽ eiuĩdẽ
et biant supplicio ꝑainerũt ĩcidit
in liostes quoq ualorianꝰ Imꝑator.
quẽ cũ mlto tĩt imꝑn dedecore
fedo seuili ẜuico ꝯfec̾unt Tu si
nichil ultra ꝙͣ spoliatus es et for¬
tume tue et p̾donib gr̃ãm habe
qui tibi libertatem uctamq reliq̃re.

Expanded text:
Quamvis civili lege, nisi Quamvis civili lege, nisi fallor, scriptum sit quod nullus fur improbior quam qui vi rapit, sunt tamen clandestini fures, me iudice, viliores: illi enim fraude agunt, hi illi vulpeculis, hi leonibus assimilantur. Adde quod fures rebus spoliant, ingeruntque suspitiones, at predonibus spoliasse fere sat est, suspitionibus non relinquunt locum. In predones incidi qui me nudum reliquerunt. Incidit in predones Cesar, a quibus non spoliatus modo sed captus, magno se tandem lenimen iniuriarum. Incidit in manus hostium Regulus totiens iam victor, qui magno cum imperii vestri damno atque discrimine, eundem immani supplicio peremerunt. Incidit in hostes quoque Valerianus Imperator, qui eum multo cum imperii dedecore, fedo senili servitio confecerant. Tu si nil ultra quam spoliatus es, et fortune tue et predonibus gratiam habe, qui tibi libertatem vitamque reliquere.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ ad liͨ tralii haud ĩ m̃tto gͦ
aurelius alexander pͥnceps iuuẽis
s bonua tanto furũ odio plagra¬
uit/ ut de illo stribat elis lampͥ¬
dius si quẽ taliũ uidisset paratũ
digñ habiusse ut ilłi occulũ eru¬
eret tantiq eũ stomachi fuisse
ĩfurtoꝵ ĩfamia lalorantes nt si
eos casu alliquo uideret/ ꝯmoc̃õe
aĩ coleram enom̾et toto uultu in¬
ar destente / tra ut nichil loqui posset
nobłis prorsus ĩdignacõ gñosi aĩ.
uere ingens furcm feditas que uns
forti et sublimi sic subito nauscã
extorq̃ret / qͥn ymo cũ quid̃ exhono¬
apud eos pat̾ent᷑ fures: cũq illi
reppondissent crucem, illico eñ de
illoꝵ sentençia cͥ cifixrt O furtis
ĩfestor ẜ Contra furtu bona est
uigilancia atq custodia si optima
est pauꝑtas. ꝙ diu aliquid erit ꝙ
furib dulce sit. eoꝵ nel mamus
certe uel occulos non euades. uis
fures non metuere. paupei esto¬
predonib spoliatus sĩ B

Expanded text:
aliquem ad hoc trahi. Haud inmerito igitur aliquem ad hoc trahi. Haud inmerito igitur Aurelius Alexander princeps iuvenis, sed bonus, tanto furum odio flagravit, ut de illo scribat Elius Lampridius, “si quem talium vidisset, paratum digitum habuisse, ut illi oculum erueret: tantique eum stomachi fuisse in furtorum infamia laborantes, ut si eos casu aliquo videret, commotione animi choleram evomeret, toto vultu inardescente, ita ut nichil loqui posset.” Nobilis prorsus indignatio generosi animi, vere ingens furum feditas, que viro forti et sublimi sic subito nauseam extorqueret. Quin immo cum quidam ex honoapud eos paterentur fures; cunque illi respondissent: “Crucem!”, illico eum, de illorum sententia, crucifixit. Furtis infestor. Contra furta, bona et vigilantia atque custodia, sed optima est paupertas: quamdiu aliquid erit quod furibus dulce sit, eorum vel manus certe vel oculos non evades. Vis fures non metuere? Pauper estopredonibus spoliatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
d quod modicũ & supest
a furib uir deffẽdos
fute te uillicus tuus pa
exliberes D ae fures ĩfestant¬
I contra hoc malũ uil que¬
relis agitur supplicus opus ẽ tt̾im
custodice᷑ ꝑficitur bigilanti. sunt
qui nichil custodiant et accusent
fures cũ uetus sit uerbñ. ꝙ olta ͦ
furem facit O lumen meũ fures
obsident B clande hostiu. abde
setum aperi occulos/ ath ĩtende.
si negligis/ te met opm̃ culpa raro
fur c̃centiss obfuit illi iustius
q̃rãtur. quib non sunt domꝰ. qͣles
sunt quid̃ ppłi sub u̾ndie ⁊ sub
Arthon sideo apud scitas ut sc̾ptũ
uidis ullm̃ scelus furto gramꝰ.
uas suꝑesset si furari liceretO
fures ñ substraliũt res meaak
suas fieri uolunt / net tu uetas pu¬
tu gͦ negligentia tũã plecti rel¬
q te tnaro custodiam hoc precio
doceris utilia non distũtur gratis¬
O michi molestissum fures st̾s
Importunũ plane genꝰ homim̃
iuire optimo bouis om̃ib odiosũ non
modo ut pestilens s ut uille/ sit

Expanded text:
 Id modicum quod superest a furibus vix defendo. Rure te villicus tuus patexhiberes. Me fures infestant. Contra hoc malum nil querelis agitur: suppliciis opus est; interim custodia proficit vigilanti. Sunt qui nil custodiant et accusant fures, cum vetus sit proverbium: Occasio furem facit. Limen meum fures obsident. Claude ostium, obde seram, aperi oculos et intende; si neglexeris, temet ipsum culpa: raro fur intentis obfuit. Illi iustius queruntur, quibus non sunt domus, quales sunt quidam populi sub meridiem et sub arthon, et ideo apud Scythas, ut scriptum vides, nullum scelus furto gravius; vas superesset, si furari liceret? Fures michi subtrahunt res meas. Suas fieri volunt, nec tu vetas. Puta ergo negligentiam tuam plecti, rerumque te tuarum custodiam hoc pretio doceri. Utilia non discuntur gratis. Michi molestissimi fures sunt. Importunum plane genus hominum, iure optimo bonis omnibus odiosum; non modo ut pestilens, sed ut vile; sic
Abbreviated transcription (Latin):
atiri hortari bonoad erubesce̾t qͦs ãsult̃¬
lcũ uigeret illa uox que tot magnos ex¬
cortitus in prelũ accendisset tot au¬
cipites cunsas diẜtissime pei̾orasset
quis rastrũ atq aratrũ fastidicet.
quod illa tͥñplialis ac phĩcu manuis
accingeretꝭ.¶Que i signes de tot hosti¬
bus untorias peperisset tot de rebus
optims p̾clatos libios ast̾psisset sine
ad phĩam sine ad liistoriam sine ad
usim uite spectuntibus. qualcs st̃ quos
de hr ip̃o quos nũc loqͥm᷑ sc̾psitꝭ pͥmꝰ
cquid̃ apud nos colendi arm p̃cepta
collegit in formã artis ac redigot in
lmle illud at depressũ artificm̃ nobi

Expanded text:
atque hortari boves erubesceret, quos in suatque hortari boves erubesceret, quos in sulcum urgeret illa vox que tot magnos exercitus in prelium accendisset, tot ancipites causas disertissime perorasset? Quis rastrum atque aratrum fastidiret quod illa triumphalis ac philosophica manus attingeret que insignes de tot hostibus victorias peperisset, tot de rebus optimis preclaros libros scripsisset, sive ad philosophiam sive ad historiam sive ad usum vite spectantibus, quales sunt quos de hoc ipso quod nunc loquimur scripsit? Primus equidem apud vos colendi arvi precepta collegit in formam artis ac redegit in humile illud ac depressum artificium nobi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis coegit indigentia huit ag̾¬
atq ĩnocentissm̃ quod uite ñcĩ¬
ĩt põm ox multis et prisco labori et no¬
rustitas et casas urbana pracula ꝑuasere¬
minũ rusticos malos fuisse ꝯueĩt
dñ illud poetitũ / exma ꝑ ulos instiã
exccdons t̾ris uestigia fecit si ue̾ndũ
ne qui mals fu̾aut nouissẽ. p̾mi sunit.
ut si unꝙ̃ forte õẽt ad ucutẽ reditus
et ad p̾stos mores / in hoc quoq suit
ultimisuũt ad ip̃am agcult̾e artom
redeo que magnis olii tͣctamta alias¬
traccata uiris atq iugeniis in precio
fuit ĩ qua ut młtis in rebus altũ locũ
catho consorins tenet de quo cũ Bissiẽ
st̾ptũ cẽt optimꝰ seuuator optiꝰ a̾rator
optimꝰ Imꝑator tandem laudis ad cumulũ¬
cubinẽ illus est additũ. siue emulo sen
turpe sibi ad dicẽt quod pulth ͫ ille
sibi dixisset qui p̾ter corporis atq aĩ
d̾tntes rerũq gesturũ gliũm et̾ de
hrispania tñpħ agfet quis sollicitari

Expanded text:
mortalis coegit indigentia, hinc agriet innocentissime quondam vite, nunc uni ex multis, et prisco labori et norusticas etiam casas urbana piacula perminum rusticos malos fuisse convenit, unde illud poeticum: Extrema per illos Iustitia excedens terris vestigia fecit. Sed verendum ne qui mali fuerant novissimi primi sint, ut, si unquam forte esset ad virtutem reditus et ad priscos mores, in hoc quoque sint ultimi. Nunc ad ipsam agriculture artem redeo, que magnis olim tractata viris atque ingeniis in pretio fuit, in qua ut multis in rebus altum locum Cato censorius tenet, de quo cum verissime scriptum sit, optimus senator, optimus orator, optimus imperator, tandem laudis ad cumulum illud est additum: sine emulo sive turpe aliquid duceret quod pulchrum ille sibi duxisset qui, preter corporis atque animi virtutes rerumque gestarum gloriam, etiam de Hispania triumphasset? Quis sollicitare
Abbreviated transcription (Latin):
S decuritas. gundiũ transquilitus.
decreile que si cũ illis c̾storent̾. nen ama¬
ri tm̃ duiciaa paterer s hortarer G
Opes multas habeoẜ habes rẽ q̃situ
difficilem. custoditum auxieͣm. amisst
flebilem G magne michi duice sunt
Sfplcoso si fu̾nt̾. dec̃stent ẜnate non te
diuitem s occupatio. non dñm fuciũt sed
enstedem G diicias hc̃o ĩgentes E
uide ne pocins hc̃are hᵈ est ne non diuicie
tue suit s tu illarũ nas ille tibi ser¬
exigna longẽ q facilia ꝙͥꝙ̃ excesẜit
grane est/ nec iam diuice .s. uincula.
si ꝯpodes. nec iam corporis ornamenta.
s ĩpedm̃ta ai et sollicitudinũ atq for¬
midinũ ac̾r G diuicus pleuꝰ sũ ꝵ
Caue ne te rũpeͣnt om̃is eni pleniendo¬

Expanded text:
tranquillitas decrevere; que si cum illis crescerent, non amari tantum divitias paterer, sed hortarer. Opes multas habeo. Habes rem quesitu difficilem, custoditu anxiam, amissu flebilem. Magne michi divitie sunt. Sparse si fuerint decrescent; servate non te divitem sed occupatum, non dominum facient sed custodem. Divitias habeo ingentes. Vide ne potius habeare, hoc est ne non divitie tue sint, sed tu illarum neque ille tibi serexigua longeque facilia: quicquid excesserit grave est, nec iam divitie sed vincula, sed compedes, nec iam corporis ornamenta sed impedimenta animi et sollicitudinum atque formidinum acervi. Divitiis plenus sum. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
comprobatõe sissiͫ bix ei f̾tilitas
sũptũ equat est q apud ipõa uet̾es
homĩa atis agri ꝯꝑacõ non ĩepta / ut
utas si sũptuosus fu̾it ꝙmo et que¬
stuosus reliqui nehil aut modicũ
sit benturĩ magia g̾ estimandũ¬
G. Dũmo studio arum colos
Te te mallem coleros s frestre aĩal
t̾ram ainas nec młtid tũ tͥu illã quã
nũt colis ĩpñgnabis.

Expanded text:
comprobatione verissimum; vix enim fertilitas comprobatione verissimum; vix enim fertilitas sumptum equat estque apud ipsos veteres hominis atque agri comparatio non inepta, ut utrique, si sumptuosus fuerit, quamvis et questuosus, reliqui nichil aut modicum sit; neutrum magni igitur existimandum. Summo studio terram colo. Tete mallem coleres, sed terrestre animal terram amas nec multum tamen tu illam quam nunc percolis impinguabis.
Abbreviated transcription (Latin):
maior uertice mor apparcas ⁊ bitor
in maximis multis ac p ĩ reb
fatile uinti queas G Ager hac
in ostate prefertilis fint B pr¬
ture uentura sr̾ilitatis aira ẽ sfura
quidem sine intmissione prospitus¬
O diligenter agͫ cołm S bene.
si ml quod facel melius fit O
Colu uincũ exq̃site N letam¬
forte cũ illa uindenniũ pactus an
et cũ primia aĩ et cñ gndine pe¬
pigisti G. Solito la rgns arnũ
seru N̾ plures pastea gruesi fure.
plurrs domi mures uolucͫ hospes ac¬
ꝯpactor. horrei architectus metentiũ
sernus ac terenciũS Serni agͣ
laugns Esto in spe boua metes
quõd seisti trcticũ atq solitudiẽm.
tas tua ost et ut ꝓpͥo dixͥim agor.¬
some cura messis labor. ã bb̾rmiã hãc¬
ꝑcipies G fus optime colui S dicĩ
ꝙ miroris ip̃i illi autiqui ag̃cole uiri
fortes quib głiẽ̾ fuit ag̾cult̾a colen¬
dũ bñ consuou̾nt̃ s non optiẽ mtr¬
dibile p̃mo forsan auditu ac exꝑien

Expanded text:
maior vertice minor appareas et victor maior vertice minor appareas et victor in maximis, multis at parvis in rebus facile vinci queas. Ager hac michi estate prefertilis fuit. Pr venture sterilitatis arra est. Rara quidem sine intermissione prosperitas. Diligenter agrum colui. Bene, si nil melius quod faceres fuit. Colui vineam exquisite. Letam cum illa forte vindemiam pactus; an et cum pruina aut etiam cum grandine pepigisti? Solito largius arvum sevi. Plures pasces grues rure, plures domi mures, volucrum hospes acpactor, horrei architectus, metentium servus ac terentium. Sevi agrum largiter. Esto in spe bona: metes quod sevisti, triticum atque sollicitudinem, tas tua est et, ut proprie dixerim, agersemen cura, messis labor: hanc uberrimam percipies. Rus optime colui. Dicam quod mireris: illi ipsi antiqui agricole, viri fortes quibus glorie fuit agricultura, colendum bene censuerunt, sed non optime: incredibile primo forsan audito, at experientie
Abbreviated transcription (Latin):
ritus aut mop̾e ita coget uel ut
liberalib ot honestisi actĩbus pirfe¬
tendam censeam/ nec eqͣndã quidi
qͣms enĩ cosdem duces illustres¬
suuł et agricolas p ͫ illud ermꝑñ
tpũs hũecit mutata iam spacio res
ost / neq ut fragilior nũc nata est
ad ces tam uarias ingemia br̃ã
sufficint ¶ hac etate gͥ ex collẽtib
biris ag̾culture oꝑaz dare/ non pro
atte ueł negotio. s pro occio et curaꝵ alt̾natõe¬
teneros camos pubescentil gẽmia
inserere luxiancia folia ͣnra falce
spẽ strobib grma infodẽ siciẽtib
piritis q̃rulos riuos pronos calle
atq indecens docto fortiq uico ar¬
bitror cui nobliõris exͥcicii deõe mͣ¬
uix õe possit/ it̾a parens optĩa. dũ
multus mortalib artes daret ip̃a
etiã distinxit ingeniã ut citũq cui qͥsqs
erit aptissimꝰ illi insistat uidebis
aliquem qui mediot̾ iugenio tam
tũ et ingloriũ fu̾it cũ alio non auf ĩ tua
nocna s alliua arte ꝯtende̾ ubi toto

Expanded text:
ritas aut inopie metus coget ut liberalibus et honestis artibus preferendam censeam nec equandam quidem, quamvis enim eosdem duces simul illustres et agricolas primum illud imperii tempus habuerit. Mutata iam spatio res est neque, ut fragilior nunc natura est, ad res tam varias ingenia vestra sufficiunt. Hac etate igitur excellentibus viris agriculture operam dare non pro arte vel negotio, sed pro otio et curarum alternatiteneros ramos pubescentibus gemmis inserere, luxuriantia folia curva falce spem scrobibus cavis infodere, sitientibus pratis querulos rivos prono calle atque indecens docto fortique viro arbitror, cui nobilioris exercitii deesse materia vix possit. Natura parens optima, dum multas mortalibus artes daret, ipsa etiam distinxit ingenia, ut cui quisque erit aptissimus, illi insistat. Videbis aliquem qui mediocri ingenio tam tum et inglorium fuerit cum alio non in tua sed illius arte contendere, ubi toto