comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. ⁊ nr̃ãm regulã suꝑ tͣnslationẽ ueteriᷤᷤ
instrũti concussam magiᷤ. ẽẽ. qͣm motã. ⁊ ñ
cã apłm de psalmo tercio decimo sũpsisse qͦd in
hebraico ñ habet᷑ qͣm eos qͥ artẽ conterenda¬
rũ int̾ se scͥpturarũ apłi nesciebant quesisse
aptũ locũ uͥ assũpta ponerent testimonia. qͥd̾
absq auetoritate scͥpturȩ positũ ñ putabant
Deniq om̃s greciȩ traccatore ᷤᷤ qͥ nob̃ eruditio¬
nis suȩ inpsalmoᷤ cõmentarioᷤᷤ r eliquerunt
hos u̾siculoᷤ ueru annotant atq p̾tereunt.
liqͥdo confitenteᷤᷤ in hebraico ñ haberi. nec in
sepcuaginta cẽ. int̾ptibꝰ s in editione nulga¬
ta quȩ grece Royne dicit᷑. ⁊ in toto orbe diᷤᷤ¬
ꝑsa ẽ. S iã cẽpꝰ ẽ. ut cepto in cũbamꝰ oꝑi: et
reliqͣ ꝑseqͣmur. Uos aut̃ accedite hue fi¬
lũ auguratricis. semen adhult̾e ⁊ fornicariȩ.

Expanded text:
tuam, et nostram regulam super translatione veteris tuam, et nostram regulam super translatione veteris Instrumenti concussam magis esse quam motam. Et non tam Apostolum de psalmo tertio decimo sumpsisse, quod in Hebraico non habetur, quam eos qui artem contexendarum inter se Scripturarum Apostoli nesciebant, quaesisse aptum locum, ubi assumptum ab eo ponerent testimonium, quod absque auctoritate in Scriptura positum non putabant. Denique omnes Graeciae tractatores, qui nobis eruditionis suae in Psalmos Commentarios reliquerunt, hos versiculos veru annotant atque praetereunt, liquido confitentes in Hebraico non haberi, nec esse in Septuaginta Interpretibus, sed in editione Vulgatasa est. Sed jam tempus est, ut coepto incumbamus operi, reliqua persequamur. Vos autem accedite huc, filii auguratricis: semen adulteri et fornicariae
Abbreviated transcription (Latin):
cestunoniũ de psalmis ⁊ isaia eẽ. contextũ. Nã
linguis suis dolose a gebant: qͥnti psalmi sunt.
Iiud aũt qd seqͥ᷑ uenenũ aspidũ sub labiis eo¬
rũ centesimi tricesimi psalmi ẽ. Rursũꝙ qd̾
dicit᷑ quoꝵ os maledictione ⁊ amaritudine ple¬
nũ ẽ: de nono psalmo sũptũ ẽ. Ireꝰ dũt u̾sicdĩ¬
qͥ sequunt᷑ ueloce ᷑ pedes eorũ ad effundendũ san¬
guinẽ. contritio ⁊ infelicitaᷤ inuiis eorũ. ⁊ uiam
pacis ñ cognouerunt: in isaia ꝓpħa repperi. qͦs
in sexto decimo explanationis eiꝰ libro quẽ nũo
dictare cupio expositurꝰ sũ. Utimꝰ aut̃ uers uᷤ
id octauus ñ ẽ. timor dei ante ocłos eoꝵ: in tri¬
cesimo qͥnto psalmi pͥncipio ẽ. Nec in hoc eui¬
quã uideat᷑ eẽ. diu̾sũ. si qd in suis locis nume¬
rodicit᷑ singulari ab apł̃o pluralit̃ ponit᷑ qͥ
scribebat ad plurimoᷤ. ⁊ in uno sensu multa
cogebat exempla. Arbitror solutã questionẽ

Expanded text:
in Isa. esse contextum. Nam linguis suis dolose agebant, quinti psalmi sunt. Illud autem quod sequitur, Venenum aspidum sub labiis eorum, centesimi tricesimi noni psalmi est. Rursumque quod dicitur, Quorum os maledictione et amaritudine plenum est, de nono psalmo supedes eorum ad effundendum sanguinem: Contritio et infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt, in Isaia propheta reperi, quos in decimo sexto explanationis ejus libro, quem nunc dictare cupio, expositurus sum. Ultimus autem versus, id est, octavus: Non est timor Dei ante oculos eorum, in tricesimi quinti psalmi principio est. Nec in hoc cuiquam videatur esse diversum, si quod in suis locis numero dicitur singulari, ab Apostolo pluraliter dicatur, qui scribebat ad plurimos, et in unum sensum multa cogebat exempla. Arbitror solutam quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
Rese et ain. et Roch. et mein si legat᷑ roui.
pastoreᷤ siraun: pesimo sonac ec diximꝰ
ut uarie int̾p̃tationis causas monstraremuᷤ.
Oñis enĩsua q̃sierunt ⁊ ñ quȩ deisiunt nec
ambulauerunt ꝑ uiã dñ de qua scͥptũ est
querite quȩ sit uia bona ⁊ ambulate in ea.
si utta qͥd in nidicũ uolumine legit᷑ ñ crat
rex in isrł. unꝰ qͥsq qͥd reccũ sibi uidebat᷑ hoc

Expanded text:
t ain et jod et mem, si legatur roim, pastores; si raim, pessimos sonat. Hoc diximus, ut variae interpretationis causas monstraremus. Omnes enim sua quaesierunt, et non quae Dei sunt, nec ambulaverunt per viam Domini , de qua scriptum est: Quaerite quae sit via bona: et ambulate in ea . Sed juxta quod in Judicum volumine legitur: Non erat rex in Israel; unusquisque quod rectum sibi videbatur, ho
Abbreviated transcription (Latin):
intͦ ari. sicaneᷤ mitci appellant᷑: ñ ualentes
latrars Quienĩ gregẽ dñi custodire debebaut.
lupo abigere ⁊ latrare ꝓ dño: diligunt sõnia
Nemonicis uisionibꝰ delectant᷑. Ec ẽ sensꝰ. Not
possunt loqui ueritatẽ s u niu̾sa mendacia.

Expanded text:
i, sed et canes muti appellantur, non valentes latrare. Qui enim gregem Domini custodire debebant, et lupos abigere, et latrare pro Domino, diligunt somnia, et daemoniacis visionibus delectantur. Et est sensus: Non possunt loqui veritatem, sed universa mendacia.
Abbreviated transcription (Latin):
hircorũ ⁊ taurorũ nolo. Domꝰ enĩ mea domꝰ
orationis uocabit᷑ cunctiᷤᷤ gentibꝰ. ñ uni
genti uidee. nec in uno ierus olimȩ urbis
loco. s in toto orbe t̾rarũ neqͣqͣm taurorũ
monio dñs abusus. ẽ. loquenᷤᷤ contͣ eoᷤ qͥ spc̃¬

Expanded text:
Domus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Non uni genti Judaeae, nec uno Hierosolymae et urbis loco, sed in toto orbe terrarum: nequaquam taurorum monio Dominus abusus est, loquens contra eos, qui Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ganda. Hoc ẽ. altare ⁊ hoc tab̾nacłm. ad cuiꝰ
similitudinẽ oĩa in ȩxodo facta referunt᷑.¬
in qͥbꝰ oblate sunt uictimȩ spũaleᷤᷤ dõ. Alio¬
qͥn de corporalibꝰ hostuis ⁊ holochaustiᷤ sup¬

Expanded text:
ganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus ganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Alioquin de corporalibus hostiis, et holocausti
Abbreviated transcription (Latin):
orationis uocabit᷑ dix̃ dñs qͥ congregat disꝑsoᷤ
isrł. q congregabo ad eũ congregationẽ Dm̃s
bestiȩ ferȩ uentte. comedite om̃s bestiȩ saltꝰ
Differentiam hostiarũ ⁊ holo chaustorũ in
leuitico pleniꝰ discimꝰ. Holochausta sunt ã
suꝑ altare integra concremant᷑. uictimȩ ⁊
hostie quarũ parꝰ offert᷑ altari. parꝰ sacdocibꝰ
ẽdit᷑ Non ẽ gͦ credendũ. qd̾ alienigenarũ ⁊
eunuchorũ hostiȩ ritu uidaico requirant᷑
S hoc scire debemꝰ qd̾ holochaustom̃ta eunu¬
chiofferant qͥ coto se c̃secrant dõ. iuccuna aũt
alieuigenȩ qͥ ad cepꝰ uacant oracionide q̃blagtͣ¬
Immola dõ sacrificiũ laudis. De his aũt holo¬
Miscdiam uolo ⁊ ñ sacrificiũ. ⁊ scientiam
dei magis qͣm holochausta quȩ offerunt᷑
suꝑ altare dñi. Qͦd ioħ̃es in apocalipsi in
celo se uidisse testat᷑ sub quo erant anime
martirũ. ex quo unꝰ de seraphin carbonẽ
forcipe dep̃hensũ ad isaiȩ deculit labia pur¬

Expanded text:
it Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibImmola Deo sacrificium laudis . De his victimis et holoMisericordiam volo et non sacrificium: scientiam Dei, magis quam holocausta, quae offeruntur super altare Domini . Quod Joannes in Apocalypsi in coelo se vidisse testatur, sub quo erant animae martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia pur
Abbreviated transcription (Latin):
nas. ⁊ phariseorũ ẽditione. ⁊ omnẽ faisi nom¬
nis scientiã que eleuat᷑ cont᷑ dñ. ⁊ magniꝰ pilis
ac labore continuo appendunt argentũ pa
disciplina in qua ñ sunt pane ᷤᷤ ⁊ sudant ꝓũ d
bis in qͥbꝰ nulla saturitaᷤᷤ ẽ. Ex quo ostendit᷑ ei
sectandam ẽẽ sapientiam q̃ ñ inflore Ac bolil¬

Expanded text:
nas, et Pharisaeorum traditiones, omnemque falsi nominis scientiam, quae elevatur contra Deum, et magnis pretiis ac labore continuo appendunt argentum pro ea disciplina, in qua non sunt panes, et sudant pro his cibis, in quibus nulla saturitas est. Ex quo ostenditur eam sectandam esse sapientiam, quae non est in foli
Abbreviated transcription (Latin):
nsu se pbere cesset. aꝑiens semuuriꝰ regnacȩ¬
lnũ cũ pudicicia ñ indebilitate sit corporiᷤ s
nduni uoluntate. Et filioꝰ ad uenȩ qͥ
adherent dño ut colant eũ. ⁊ dili gant nom̃
aꝰ ut sint ei in seruos omẽm custodientẽ sa
batũ ne polluat ulłd̾.⁊ tenentẽ fedꝰ meũ. addu¬
ãoᷤ in montẽ sc̃m̃ meũ. ⁊ lecificabo eoᷤᷤ iN
domo erationiᷤ mee. lxr̃. Alienigena qͥ additi
sunt dõ seruire ei. ⁊ diligere nom̃ eiꝰ ut sint
cunseruo ⁊ anc̃illas. ⁊ om̃s qͥ custodiunt saba¬
amea ⁊ñ uiolent ea. ⁊ tenent testam̃tũ meũ:

Expanded text:
 se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: omnem custodimeum, adducam eos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. LXX: Et alienigenis, qui additi sunt Domino servire ei, et diligere nomen ejus, ut sint ei in servos ÷ et ancillas  et omnes qui custodiunt sabbata mea, ut non violent ea, et tenent testamentum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
Una uia ẽ ueritatiꝰ: quȩ dic̃ in eũngłio. Egosũ
uia ⁊ ueritas ⁊ uita. Et multȩ m̃ daciorũ uiȩ
ꝑ quas nc̃ ambulasse arguit᷑ ierłm. Quarũ
uiarũ sciens ds̃ differentiam: supͣ loqͥt᷑ ad er¬

Expanded text:
Una Una via, veritas et vita : et multae mendaciorum viae, per quas nunc ambulasse arguitur Jerusalem, quarum viarum Deus sciens differentiam, supra loquitur ad er
Abbreviated transcription (Latin):
Eropt ꝙ multo fẽ dse ionge recdere uł angłõ
di meretricis consorcio recesserunt. Qd qͥbẽ
⁊ de hereticis possumꝰ dicere qͥ derelieco dõ suoᷤ
sequunt᷑ erroreꝰ⁊ putant se aliqͥd płꝰ habere.
cũ sequenteᷤ mendacia ꝑdidint ueritatẽ i mul¬
ciplicauerint fornicationẽ suã ñ in uno dos¬
mate s. in pluribꝰ. ⁊ fecerint a se ȩcłiarũ p̃sideᷤͤᷤ
Anglos recdere. Qui ñ contenti fornicatione
uicina: mitunt legatoᷤ ult᷑ cermino suo ad
gentiliũ doginata ⁊ erroreᷤ gentiũ barbararũ.
ut nouitare sermonẽi decipiant audientes.
n multitudine uiȩ tuȩ laborasti. ⁊ ñ diristi qͥescã.
uitã manꝰ tuȩ innenisti. ꝓpterea ñ rogasti me
Las̃. Multiᷤᷤitineribꝰ tuis iaborasti. ⁊ ñ dixisti
desinã. Confortata fecisti hȩc: ꝓpterea ñ rogasti
me Au anbilat in una uia ⁊ regia ni laborat
De qua ꝑ moysen p̃cepit ds̃. Uia regia ambula-¬
bis. ⁊ ñ declinabis ad sinistrã. neq ad dexterã.

Expanded text:
quod multos fecit a se longe recedere: Angelos di meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, suos sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et non dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, propterea nLXX: Multis itineribus tuis laborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: propterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram .
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit: adducet eũ dñs in montẽ scm̃suum.
⁊ lecicia afficiet᷑ in domo orationis mee. Monꝰ
scs̃. aut doginata sunt ueritatis trittatisq
contessio. aut ipse dũs ad quẽ ultimo tẽpore
uixta hunc eundẽ isaiam ⁊ micheã ꝓpħam.
gente plurie confluent. Domꝰq orationiᷤ ẽ.¬
eccłia quȩ in toto orbe diuidit̾. ⁊ ũ tẽplũ udeo¬
rũ qd̾ breuissimis uideȩ t̾rȩ artabat᷑ angustũs¬

Expanded text:
fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe dividitur, et non Templum Judaeorum, quod brevissimis Judae
Abbreviated transcription (Latin):
uam ⁊ salutẽ dñi que ꝓpe. ẽ. ⁊ cunctiᷤᷤ gentibꝰ
ruelanda. qͣ ñ solũ faciat qd̵ p̃ceptũ ẽ s stric¬
amanu teneat. ⁊ custodiat sabatũ nepollu¬
i ilud. Qd sit aũt sabatiĩ qͦd p̃cepit obseruan¬
dũ sauenꝰ uersꝰ ostendit. Custodienᷤ manꝰ suaᷤᷤ
nefaciat omẽ malũ. Neq em̃ ꝓdest sedere in
labato siue dormire ⁊ epuliꝰ inbyare. s sibona
acienꝰ qͥesat amalis. ⁊ uige iniquitatis habeat
sibatũ idꝵ oc ium eaq tantũ faciat quȩ ad
animȩ salutẽ ꝑtinent ⁊ ad ome opꝰ seruile ñ

Expanded text:
pe est, et cunctis gentibus revelanda: ut non solum faciat quod praeceptum est, sed stricta teneat manu; et custodiat sabbatum, ne polluat illud: Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epulis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem pertinent, et ad omne opus servil
Abbreviated transcription (Latin):
indicabunt. Ed loqͥt᷑ dñs in eungl̃io. Letabunt᷑
angłi in cȩlo suꝑ uno peccatore penitentiã agen¬
te. O mĩa qͦ ligna agri plaudent manusiie ra-¬
mis quȩ plantata sunt secꝰ decursus aquarũ. quȩ
truccũ suũ dabunt in tẽpore suo: ⁊ foliũ eorũ ñ
defluet. De qͥbꝰ unũ lignũ loquebat᷑ in psalmo.
Ego aũt sic̃ oliua frucafera in domo dñi. Int̾ro¬
genꝰ eoᷤ qͥ tantũ simplicẽ sequunt᷑ historiam.¬
⁊ ex elixa carne sangumẽ comedunt. utrum
ligna plaudent ramis ⁊ concrepaent manu. ⁊
illud qͦd de flummibꝰ dicit᷑ flumina plaudent
manu. quo sensu accipiendũ est nec solũ mon¬
teᷤᷤ ⁊ colleᷤᷤ exilient atq cantabunt. ⁊ oĩa ligna
agri cui benedir̃ dñs. plaudent ramis ⁊ manibꝰ
saliunca ⁊ urtica. in abiecẽ u̾tent᷑ ac mircũ.

Expanded text:
loquitur in Evangelio: Laetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus unum lignum loquebatur in psalmo: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Interrogemus eos, qui simplicem tantum sequuntur historiam, et elixas carnes agni comedunt. Utrum ligna plaudant ramis, et concrepent manu, et illud quod de fluminibus dicitur: Flumina plaudent manu , quo sensu accipiendum sit. Nec solum montes et colles exsilient atque cantabunt; et omnia ligna agri, cui benedixit Dominus, plaudent ramis, et manibus saliuncula et urtica, in abietem vertentur  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare ñ debeant si ad heserinit dño. ne se
putent a dei popło separari. Om̃s enĩ qͥ in
ẽ iudeu᷑ ⁊ echnicꝰ circuncisio ⁊ p̃puciũ
quibꝰ in deuteronomũ p̃cipit᷑ cantico.
L etaminigentẽ cũ popło clꝰ. id dei qͥ pͥorẽ

Expanded text:
ari non debeant, si adhaeserint Domino: nec se putent a Dei populo separari. Omnes enim qui iest Judaeus et Ethnicus, Circumcisio et Praeputium, quibus in Deuteronomii praecipitur Cantico: Laetamini gente
Abbreviated transcription (Latin):
impleamꝰq sabata dedicata ne simꝰ de sex diebꝰ
in quibꝰ factꝰ. ẽ mundꝰ. de quibꝰ apłi ñ erant
quibꝰ dñs loquebat᷑. Si essetiᷤᷤ de mundo isto
mundꝰ utiq amaret qͦd suũ ẽ. Qc̃ aũt non
estis de mundo isto. qi elegi uoᷤ. ⁊ iccirco o¬
dit uos mundꝰ. E t ñ dicat filiꝰ aduenȩ
qͥ adheret dño diceñ. seꝑatione diuidit me
dñs a popło suo. ⁊ ñ dicat eunuchus. egolig¬
nũ aridũ. Lrt̃. Ne dicat alienigena qͥ ap¬
positꝰ.ẽ. dño. Putas ne separet me dñs a po¬
pło suo: Et ne dicat eunuchus qi ego sum
lignũ aridñ. Qui humilit̃ hunc locũ in¬
telligunt: ad ꝑselitoᷤᷤ ex gentibꝰ ⁊ uere eu¬
nuchos referunt quȩ dicunt᷑ qd̾ ⁊ aduene
si legẽ dei susceꝑint ⁊ circuncidant᷑. ⁊ eunu¬
chi qͣus fuit candacis reginȩ qͥ eciã in iti¬
nere ociosus eẽ ñ pocerat ⁊ dũ querit in¬
cͥp̃tẽ lectionis rp̃m repꝑit quẽ querebat.
ñ sint externi a salute dei. Hoc aũt inqͥũt

Expanded text:
impleamusque sabbata dedicata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quibus Apostoli non erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos, et idcirco odit vos mundus . Et non dicat filius advenae, qui adhaeret Domino, dicens: Separatione dividet me Dominus a populo suo: et non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum. LXX: Ne dicat alienigena, qui appositus est Domino: Putasne separet me Dominus a populo suo? et ne dicat eunuchus, quia ego sum lignum aridum. Qui humiliter hunc locum intelligunt, ad proselytos ex gentibus et vere eunuchos referunt quae dicuntur, quod et advenae, si legem Domini susceperint, et circumcidantur, et eunuchi, qualis fuit Candacis nere otiosus esse non poterat, et dum quaerit interpretem lectionis, Christum reperit quem quaerebat, non sint externi a salute Dei. Hoc autem, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qũ tuorũ inuenieᷤ eũ. Neq enĩ credendũ est qd p̃¬
cipiat᷑ uesentibꝰ ad comedendũ hunc panẽ quo cor-¬
por̃a nutriunt᷑ ocłoᷤᷤ aꝑire debeant. ⁊ sic sacur il¬
ri panibꝰ quõ in abacuc comedit pauꝑ abscondite
s ad panẽ doctrine cõhortat᷑ dei. quẽ nͥ aꝑuerimꝰ
acłos cordiᷤ nr̃i comedere ñ possumꝰ. De qͦ sepe scri¬
int pausus qͥ fidei ⁊ ueritatiꝰ nutriunt᷑ sermonibꝰ¬

Expanded text:
um tuorum invenies eum . Neque enim credendum est, quod praecipiatur vescentibus, ut ad comedendum hunc panem, quo corpora nutriuntur, oculos aperire debeant, et sic saturari panibus, quos in Abacuc comedit pauper abscondite . Sed ad panem doctrinae cohortatur Dei, quem, nisi aperuerimus oculos cordis nostri, comedere non possumus. De quo saepe scribit et Paulus his, qui fidei et veritatis sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ si fecerit quȩ p̃cepta sunt: in nouissimo tẽpore
sic p̃mia recepturꝰ. Satisq uidebit᷑ iniustũ ut qui
pbecelemosinã de iniquo mãmona faciat sibi
anieoᷤ qͥ eũ recipiant in ȩc̃na tab̾nacula ⁊ qͥ spũa-¬
les largit᷑ ciboᷤᷤ. datq conseruis cibaria in tẽpare
suo: ñ inueniat eoᷤ pꝰ multa scła que eccłiastes
appellat multitudinẽ dierũ. INeticia
egredĩmini.⁊ in pace deducemini. Monte ⁊ col¬
les cantabunt corã uob̃̾ laudẽ. ⁊ omĩa ligna re¬

Expanded text:
novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemosynam, de iniquo mammona faciat sibi amicos, qui eum recipiant in aeterna tabernacula : et qui spirituales largitur cibos, datque conservis cibaria in tempore suo, non inveniat eos post multa saecula, quae Ecclesiastes appellat dierum multitudinem . Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini. Montes et colles cantabunt cora
Abbreviated transcription (Latin):
apłos repente mutati: facti sunt ci parissus.
⁊ abies. ⁊ murtꝰ odoris optimi: ⁊ in uaria oꝑa
necessarũ. Paulꝰ quoq ꝑsequutor eccl̃iȩ qͣndo
audiebat a dño. saule saule qͥd me ꝑsequeris.
durũ. ẽ. tͥ cont᷑ stimulũ calcitrare. urtica erat.
h abenꝰ ꝑsequitoriᷤ aculeos. Quando aũt in to¬
to orbe euͣngłiũ p̃dicauit ⁊ dicere poterat. xp̃i
bonꝰ odor sumꝰ: recte ci parissus appellat᷑ : mir¬
tꝰ. Merecriceᷤᷤ ⁊ publicani p̃ueniunt phariseoᷤᷤ
in regno dei. ⁊ latro de cruce tͣnsit in parsidi¬
sum. Ergo illud qd in euangłio dicit᷑ ñ potest
arbor bona fruccꝰ facere maloᷤᷤ. neqͣqͣm refer¬
tͥ ad nature ꝓprietatẽ ut heretici uolunt:

Expanded text:
ssus, et abies, et myrtus, odoris optimi, et in varia opera necessarii. Paulus quoque persecutor Ecclesiae, quando audiebat a Domino: Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est contra stimulum calcitrare , urtica erat, habens persecutionis aculeos. Quando autem in toto orbe Evangelium praedicavit, et dicere poterat: Christi bonus odor sumus , recte cyparissus appellatur, et myrtus. Meretrices et publicani praeveniunt Pharisaeos in regno Dei, et latro de cruce transit in paradisum . Ergo illud quod in Evangelio dicitur: Non potest arbor bona facere fructus malos , nequaquam refertur ad naturae p
Abbreviated transcription (Latin):
tat tantũ cogitationeᷤ meȩ a cogitation ibꝰ homus
seꝑatȩ sunt. Ego enĩ elem̃tissimꝰ sũ. ⁊ multꝰ sũ dor¬
noscendũ. Uultis ⁊ aliam accipere similitudinen
pullulat ut plenis segetibꝰ paneᷤ in usus honns
ꝓcreent᷑ sic reꝓmissionis mee u̾bũ qͦd semel poli¬
cipio erat u̾bũ. ⁊ u̾dũ erat apud dm̃. ⁊ ds erat i¬

Expanded text:
tum meae cogitationes a cogitationibus hominum separatae sunt. Ego enim clementissimus sum, et multus ad ignoscendum. Vultis et aliam accipere similitudinem? aria semina pullulat, ut plenis segetibus panes in usus hominum procreentur: sic repromissionis meae verbum, quod semel pollincipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinio cerminato. que in aduentu saluatꝰ
de saliunca ⁊ urtica. in ciparissũ mircũq mitar¬
de sunt: lo qͥt᷑ isaias ad illiꝰ tẽporis auditore. ir
enĩ cogicationeᷤᷤ iustorũ iudicia sunt. ⁊ exercita
sensꝰ ad discrectionẽ boni uł mali hab̾e debenꝰ

Expanded text:
rminato, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut enim cogitationes Sanctorum judicia sunt: et exercitatos sensus ad discretionem boni ac mali habere debe
Abbreviated transcription (Latin):
sndero in gelta cu illie es ⁊ si descendero in
infernũ ades. Et inuocemꝰ eũ dũ ppeẽ. ne
nr̃is uicũs atq peccatis ꝓcul recedat. Apppin¬
quat enĩ apꝓpinquantibꝰ sibi. ⁊ filio longo
pꝰ cẽpore reu̾tenti letꝰ occurrit. Qͣmobrem
in psalmo sc̃s cauit. Michi aũt adherere dõ
bonũ. ẽ. Et moyses solus apppinquabat ad dñm.
qͥ mͥ apꝓpinquant fide. ⁊ longe recedens ab iis
qͥa me ꝓcul infidelitate discedunt. Propter
qͦd dicit᷑ ad eredente ᷤ Apppinqͣte dõ. ⁊ apppin¬
qͣbit uob̃. Ac ne hoc putaremꝰ posse sufficere.
statim subiungin. Resistite diabobo ⁊ fugi¬
et a uob̾: de quo supͣ d̾ixerat adu̾sariꝰ ur̃ di¬

Expanded text:
i es: si descendero in infernum, ades . Et invocemus eum, dum prope est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem sanctus in psalmo canit: Mihi autem adhaerere Deo, bonum equi mihi appropinquant fide, et longe recedens ab his, qui a me procul infidelitate discedunt. Propter quae dicitur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo supra dixerat: Adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspiciũ . ẽ. diuicias ⁊ egestatẽ. sanitatẽ ⁊ lango¬
rẽ. uoluptate ᷤ atq cruciatꝰ. nec bona eẽ nec mala:
s ꝓ sustiuentiũ diu̾sitate bona ⁊ mala fieri
Ergo ñ uxta rinastasorũ abundantiã ⁊ delica¬
tos ciboᷤ. ⁊ crassitudinẽ corꝑis. atq fasideᷤᷤ ⁊ far¬
tos curtureᷤᷤ mulsũ. merũ. urorũ pulchritudi¬
nẽ ȩramina liberorũ dñs anime pollicet᷑ s
illas deliciaᷤᷤ ad quas nos mistice ꝓuocat dicenꝰ.
Deleccare. siue delicũs fruere in duo: ⁊ dabit
tibi pecicioneᷤᷤ cordis tui. Et alibi. Credo uidere
bonadñi in terra uiuentiũ. Et in alio psalmo.
Benedie anima mea dño. ⁊ omĩa interiora
mea nom̃ scm̃ eiꝰ. qui implet bonis desiderium
tuũ. Deniq infert. Audite me ⁊ uiuet aĩa ur̃a.

Expanded text:
tem, sanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, nec bona esse nec mala, sed pro sustinentium diversitate bona et mala fieri. Ergo non juxta χιλιαστὰς, opum abundantiam, et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, phasidesque et fartos turtures, mulsum, merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum, Dominus animae pollicetur, sed illas delicias, ad quas nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et in alio psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Qui implet in bonis desiderium tuum . Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ abham. Dico enĩ uob̃. Potenꝰ. ẽ. ds̃ de lapidibꝰ
istis suscitare filio ab̾he. Et qͣmͦ in ꝓpselitiᷤ ñ est
ulla diu̾sitaᷤ. s ⁊ uiri ⁊ feminȩ parit̃ ad salu-
tẽ uocant᷑ sic ⁊ in eunuchis qͥ se castrauert̃
ꝓpt̃ rogna cȩlorũ ut̃q serꝰ accipit᷑ qͥ mortifica¬
uerunt menbra sua suꝑ t̾ram. fornicationẽ.¬
ĩmundiciã. passionẽ. desidiũ malũ. donec
ꝑueniant om̃s in uirũ ꝑfectũ. ⁊ dicant cũ
di sunt quos ardenꝰ poeta describen ait nec
ñ infelir ferro truncata iuuentꝰ atq erecta

Expanded text:
ham. Dico enim vobis: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Et quomodo in proselytis non est ulla diversitas, sed et viri et feminae ad salutem pariter vocantur: sic et in eunuchis qui se castraverunt propter regna coelorum, uterque sexus accipitur; qui mortificaverunt membra sua super terramimmunditiam, passionem, desiderium malum: donec perveniant omnes in virum perfectum, et dicant cum di sunt, quos ardens poeta describens ait : Nec non infelix ferro truncata juventus, Atque exsecta
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥbꝰ idẽ psalm ista cantabat Miscd̃ias dñi
inet̾nũ cantabo. in generatione ⁊ generatio¬
nem amuinciabo neritatẽ tuam. Et ut sciamꝰ
quȩ sunit istȩ miscd̃ie sequenti sermone demo ᷤ¬
trat᷑ Semel uiraui in scd meo. si dd̾ mentiar

Expanded text:
De quibus idem Psalmista cantabat: Misericordias Domini in aeternum cantabo. In generatione et generatione annuntiabo veritatem tuam . Et ut sciamus quae sint istae misericordiae, sequenti sermone demonstrat: Semel juravi in sancto meo: si David mentia
Abbreviated transcription (Latin):
medunt Ipse eiũ ⁊ aqua ⁊ panis est qͥ delcendit de¬
cȩlo. Ergo qd̵ in qͥbusdam exẽplaribꝰ legit᷑s emite
⁊ bibite. ab imperitis scripcoribꝰ immutatũ ẽ.
qͥ putauert̃. eẽ. consequentiꝰ sibiberent᷑ potiꝰ aquȩ
qͣm comederent᷑. Est aũt ⁊ pecunia pessima siue
argentũ qd̵ repbat scͥptura dicens. Pecunia q̃
dat᷑ cũ dolo dat᷑ qͣsi testa reputabit᷑. Et in alio loco.
Argentũ ur̃m repbũ. Et ẽ. argentũ qͦd dei elo¬
quiis cõparat᷑. Cloqͥa diũ eloqͥa casta. argentũ
igne eraminatũ cerrȩ purgatũ sepcuplũ Spre¬
inere ñ possumꝰ: ꝑgamꝰ ad eũ qͥ tenen calicẽ
sac̾ramenti discipłis loq̃bat᷑ Accipite ⁊ bibite
hic ẽ sanguiᷤᷤmeus qͥ pro uobis effundet᷑ in
remissionem pec catoru. Qͦd uinũ miseuit

Expanded text:
pse enim et aqua et panis est, qui de coelo descendit . Ergo quod in quibusdam exemplaribus legitur: Emite, et bibite, ab imperitis scriptoribus immutatum est, qui putaverunt esse consequentius, si biberentur potius aquae, quam comederentur. Est autem et pecunia pessima, sive argentum, quod reprobat Scriptura, dicens: Pecunia, quae datur cum dolo, quasi testa reputabitur ; et in alio loco: Argentum vestrum reprobum . Et est argentum quod Dei eloquiis comparatur: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum . Spreemere non possumus, pergamus ad eum qui tenens calicem sacramenti discipulis loquebatur: « Accipite et bibite, hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
lis ad ignoscendũ: cũ cogitationes ⁊ uia pͥsti¬
nas relinquimꝰ ut pꝰ ea meream᷑ audire Be¬
ati quorũ remisse sunt iniqͥtateᷤ. ⁊ quorũ tec¬
ta suut peccata. Pon enĩ cogitationeᷤᷤ meȩ
cogitationeᷤᷤiux̃ neq uie ur̃ẽ uie mex dic̃ dñs.

Expanded text:
lis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non enim cogitationes meae, cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ura st feriam uobiscũ paccũ sempit̃n si: misedias
Quid fidelis. Lxxͣ. Audite ⁊ comedite bona ⁊ delec¬
Niud fidelia. Neqͥs putaret auditũ carnis eẽ non
ñis ad quẽ cohortat᷑ audituroᷤ sermo diuinꝰ: ñ car¬
nis slis bona s anime pollicet᷑. Sienĩ audieritiᷤme:
phlosophi appellant in differentia id: necbon a
nt mala. ⁊ pittentiũ qͣlitate uariant᷑: s illa credẽ¬
disunt ad quȩ cohortat᷑ ds̃. Declina a malo ⁊ fac

Expanded text:
vestra. Et feriam vobiscum pactum sempiternum: misericordias David fideles. LXX: Audite me, et comedite bona, et deleccta David fidelia. Ne quis putaret auditum carnis esse, non mentis, ad quem cohortatur audituros sermo divinus, non carnis illis be etiam philosophi appellant indifferentia, id est, nec bona nec mala, et pro utentium qualitate variantur, sed illa credenda sunt ad quae hort
Abbreviated transcription (Latin):
boil so de lazaro ñ econtrario dicit᷑ recepit ma¬
bsiam uta sua. Que mala ñ illi qͥ paciebat᷑ s a¬
lis udebant᷑. Ueriꝰ rei exẽplũ nob̃ cribuit beatꝰ
palti mentis fir mitate sustinut. Qua obrem
salomon p̃cat᷑ dnm dicens. Duucias ⁊ pauꝑtateᷤ
ne dedis mͥ. Consticue aut in quȩ sunt necessa¬

Expanded text:
recepit mala in vita sua, quae mala non illi, qui patiebatur, sed aliis videbantur. Utriusque rei exemplum nobis tribuit beatus est, sed omnia pari mentis firmitate sustinuit . Quamobrem Salomon precatur Deum: Divitias et paupertatem ne dederis mihi. Constitue autem mihi quae sunt vic
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo. Sic̃ adipe ⁊ pinguedine repleat᷑ ame
mea. Et in alio loco. Cibante eos ex adipe fruo
⁊ de pecra melle sacurauit eos. Quiadipe f
aliud qͣm misticã carnẽ sonant. ad quã dñs os¬
cipłoᷤᷤ hortabat᷑ dicens. Nisi manducauerti cas¬
nẽ meam ⁊ biberitiᷤᷤsanguẽ meũ: ñ habebui

Expanded text:
in psalmo: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea ; et in alio loco: Cibavit eos de adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . Qui adipes non aliud quam mysticam carnem sonant. Ad quam Dominus discipulos hortabatur, dicens: Nisi comederitis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non h
Abbreviated transcription (Latin):
assiriorũ. s ꝑgant ad aquas siloe quȩ uadunt
cũ silentio. nectimeant eloquũ pauꝑtatẽ. si ar¬
gentũ farte ñ habeant. s audiant apł̃m dicet¬
tem. Or̃ã salui facti estiᷤ. Et dñm ad discipłos.¬

Expanded text:
Assyriorum; sed pergant ad aquas Siloe, quae vadunt Assyriorum; sed pergant ad aquas Siloe, quae vadunt cum silentio; nec timeant eloquii paupertatem, si argentum forte non habeant , sed audiant Apostolum dicentem: Gratia salvi facti estis
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ẽ. ⁊ neqͣqͣm plangentiᷤlegit᷑ s uocan¬
cis affectii. Quia gͦ uas ficcũ cont᷑ ȩccl̃iam
dixerat conterendũ ⁊ omnẽ uocẽ ⁊ linguã
quȩ se armauerat contͣ scientiam dĩ eẽ su¬
ꝑandam: ꝓuocat credenteᷤᷤ ad fluuiũ dĩ qͥ
repletꝰ ẽ aquis. ⁊ cuiꝰ impetꝰ leciticat cuu¬
tatẽ dei. ut bibant aquas de fontibꝰ salua
ego dedero ei. fiet in eo fons aquȩ salientiᷤ
in uitã ȩc̃nam. De ũs aquis clamabat in
cẽplo. Si qͥs sicit ueniat ad me⁊ bibat.
Qui biberit deꝰqua quã ego dedero ei flumina de
quẽ cr edenceᷤᷤ accepturi etant. dequo ꝓpħ̃a mistico
loquebat᷑. Me dereliquerunt fontẽ aquȩ uuȩ.
⁊ foder unt sibi lacꝰ contritoᷤᷤ qͥ ñ possunt aquaᷤᷤ
continere. Has aquas spargunt nubeᷤᷤ ad quaᷤᷤ
ꝑuenit uerttaᷤᷤ dei sic̾ scͥptũ est. Et nubeᷤ spar¬
guit iusticiã. Precipit᷑q sitientibꝰ ut n eqͣqͣm
bibant aquas syon turbidas. ⁊ tum̃teᷤᷤ gurgieᷤᷤ

Expanded text:
positum, nequaquam plangentis legitur, sed vocantis affectu. Quia ergo omne vas fictum contra Ecclesiam dixerat conterendum, et omnem vocem linguamque, quae se armaverat contra scientiam Dei, esse superandam: provocat credentes ad fluvium Dei, qui repletus est aquis, et cujus impetus laetificat civitatem Dei, ut bibant aquas de fontibus Salvaego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . De his aquis clamabat in Templo: Si quis sitit, veniat ad me, » Qui biberit de a qua quam ego dabo ei, flumina de quem credentes accepturi erant, et de quo Propheta mystico loquebatur: Me dereliquerunt fontem aquae vivae: et foderunt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas contenit veritas Dei. Sicut scriptum est: Et nubes spargant justitiam . Praecipiturque sitientibus, ut nequaquam bibant aquas Sior turbidas, et tumentes gurgites
Abbreviated transcription (Latin):
re : ut illos quoq ad conuersionẽ dud
poenitentiã ꝓuocet Nonfuciam
in qͥd infurore meo: non disꝑdam
ephraim Quantũ in qͥt inme est qͥn¬
tũ ego cupio si errorẽ ueritate cape¬
xerit. sime magis amauerit quam
principes hȩreseos. ds̃ enĩ egosũ dñ
homo: lapsis manũ porriga. erranes
ad salutẽ uocabo: Et quia sc̃s so. ꝓp̃

Expanded text:
us, ut illos quoque ad conversionem et ad poenitentiam provocet. Non faciam, inquit, in furore meo, non disperdam Ephraim. Quantum, inquit, in me est, quantum ego cupio, si errorem veritate correxerit, si me magis amaverit quam principes haereseos, Deus enim ego sum, et non homo, lapsis manum porrigam, errantes ad salutem vocabo. Et quia sanctus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
christũ int̃ p̃tari: Et quia sequitur
ipse non poterit sanare uos: hoc
argumento ususẽ: qđ haereticas
& ec desi asticos petratores xp̃s sanare
non posit intẽpore iudicui : ubi nulla
est miscericordia luxta illud qđ
scriptũ est : ln inferno quis confite

Expanded text:
Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores Christus sanare non possit in tempore judicii, ubi nulla est misericordia, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confite
Abbreviated transcription (Latin):
rimus autem: quo modo omnsas
super saluutorem transierint : ea¬
tio est uitu hominum super tran
Siue ut in hebreo habetur miliu
quiu hic militumus. ut alibicorone¬
mur: Nullusq hominũ est quianc¬
tus sustinere queut temptaaons
absq eo qui temptutus est in om̃ib

Expanded text:
aerimus autem quomodo omnes aerimus autem quomodo omnes super Salvatorem transierint. Tentatio est vita hominum super terram , sive ut in Hebraico habetur, militia, quia hic militamus, ut alibi coronemur. Nullusque est hominum, qui cunctas sustinere queat tentationes, absque eo qui tentatus est in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nus : pro quo in euuangelio legimꝰ.
in corde terrae: Quo modo autem
cor animulis in medio est: itu & in¬
fernus in medio terre . eẽ. perhibetur:
corde muris: in mediis temptatio¬
nibus esse memorat Et tamen cũ
inter amuras aquus fuerit. & temp¬
tutus sit iuxtu om̃iu absq peccato:
non sensit amuras aquus. sed flumi¬
ne cirtum dutus est : De quo & in alio
loco legimus: Eluminis impetus leci¬
ficat ciuitutem dei: Aliis bibentib
salsos fluctus: ego in medus temp¬
tutionibus. dulcissimu fluenta
atur. sinunc dñs dicut: ꝓiecisti me
in ꝓfundum : quilo quitur inpsal¬
mo: Qm̃ quem tu pertusisti. sperse¬
cuti sunt. Scđm illud: qđ ex per¬
sonu putris in zucharia ponitur:
Percutiũ pastorẽ: & oues dis ꝑ gen¬
turi
Om nes gurgites tui & flucasu
super me transierunt. sx
Omnes eleuutiones tue & fluas
tui: super me transierunt Qui
super ionum tumentes mans p¬
tus transierunt: & de tonuerda
tem pestus: nulli dubium et pu¬

Expanded text:
nus, pro quo in Evangelio legimus: nus, pro quo in Evangelio legimus: In corde terrae . Quomodo autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. corde maris, id est, in mediis tentationibus esse se memorat. Et tamen cum inter amaras aquas fuerit, et tentatus sit juxta omnia absque peccato, non sensit amaras aquas: sed flumine circumdatus est, de quo et in alio loco legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : aliis bibentibus salsos fluctus, ego in mediis tentationibus dulcissima fluenta atur, si nunc Dominus dicat: Projecisti me in profundum , qui loquitur in psalmo: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt: secundum illud quod ex persona Patris in Zacharia ponitur: Percutiam pastorem, et oves dispergentur . Omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt. LXX: Omnes elevationes tuae et fluctus tui super me transierunt. Quod super Jonam tumentes maris fluctus transierint, et detonuerit saeva tempestas, nulli dubium est. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ferno uiuens. inter mortuos liber:
iccisti ͫ in profundum. & in cormu
ris & flumen circum dedit me:
I xexeł iccisti me in ꝓfundũ cordis
muris & fluminu circũ dederunt me:
Quuntum ad personam ione non
est difficilis interpretutio: quod
coeti clausus aluo. in ꝓ fundissimo
& in medio mari fuerit: fluminib.q.
uallutus sit: Quuntum ad do¬
minũ saluutorẽ : sexagesimi oc¬
tuui psalmi sum amus exemplũ.
in quo loquitur: Infixus sum in
limo profundi: & non est substun¬
tiu Ueni in profundum maris.
& tempestus demersit mẽ : De quo.
& in alio psalmo dicitur. Tuaut̃
abiecisti & des pexisti: distulisti
S ub uertisti tes tumentũ serui tui:
contumi nusti in terra scũuriũ eiꝰ:
Destruxisti omnes mucericis euis:
& reliqua: Ad conparationem
enĩ celestis beatitudinis. & eius loci
de quo scriptum est: Inpace sanctu
eius: omnis terrena habitutio plenu
est fluctibus: plena tempestutibus:
Porro cor muris significutur infer¬

Expanded text:
ferno vivens, inter mortuos liber. Et ferno vivens, inter mortuos liber. Et projecisti me in profundum in corde maris, et flumen circumdedit me. LXX: Projecisti me in profundum cordis maris, et flumina me circumdederunt. Quantum ad personam Jonae non est difficilis interpretatio: quod ceti clausus alvo in profundissimo et in medio maris fuerit, fluminibusque vallatus sit. Quantum ad Dominum Salvatorem sexagesimi octavi psalmi sumamus exemplum in quo loquitur: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia: Veni in profundum maris, et tempestas demersit me; de quo et in alio psalmo dicitur: Tu autem abjecisti et despexisti, distulisti subvertisti testamentum servi tui, contaminasti in terra sanctuarium ejus, destruxisti omnes macerias ejus , et reliqua. Ad comparationem enim coelestis beatitudinis, et ejus loci, de quo scriptum est: In pace sancta locus ejus , omnis terrena habitatio plena est fluctibus, 408 plena tempestatibus. Porro per cor maris significatur infer
Abbreviated transcription (Latin):
limores mei: Nondoxit clamo:
io clamaui: Nec de futuro
ncatur: sed de preterito grũs
ai. indicans nobis quod eo tem¬
pnre quo precipitutus in mare ui¬
usset coetum & tantã corporis
uolem: & im manis rictus aper¬
d se ore sorberet. dm̃ recordutus
l & clamauerit uel aquis ceden¬
ibus. & clamorem inuenientem
lboum. uel toto cordis affectu:
sđ̃m illud qđ apostolus dicit:
lamantes in cordibus nr̃is: abbu
pater.: Et clamauerit ei. qui solus
nouit corda hominũ: & loquitur
ad morsen : Quid clamus ad mee
un utique nihil ante hanc uocẽ
clamusse morsen: scriptura comme¬
moret: Hoc est illud quod in primo
graduum psalmo legimus: Ad do¬
minũ cum tribulurer: clamaui &
ex audiuit me :  entrem autem in feri:
aluum coeti intellegamus: Quf
tante fuit mugnitudinis: ut instur
obtineret inferni :Sed melius ad
personam xp̃i restrri potest: qui
sub nomine dauid cantut in psal¬
mo: Non derclinques animã meã
in inferno: nec dabis sc̃m tuum ui¬
dere corruptionem: Qui fuit in in¬

Expanded text:
ocem meam. Non dixit, clamo, sed clamavi: nec de futuro precatur, sed de praeterito gratias agit: indicans nobis quod ex eo tempore quo praecipitatus in mare vidisset cetum, et tantam corporis molem, et immanes rictus aperto se ore sorbere, Domini recordatus sit, et clamaverit, vel aquis cedentibus, et clamore inveniente locum, vel toto cordis affectu, secundum illud quod Apostolus dicit: Clamantes in cordibus vestris, abba, pater . Et clamaverit ei qui solus novit corda hominum, et loquitur ad Moysen: Quid clamas ad me ? Cum utique nihil ante hanc vocem clamasse Moysen Scriptura commemoret. Hoc est illud quod in primo graduum psalmo legimus: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Ventrem autem inferi, alvum ceti intelligamus, quae tantae fuit magnitudinis, ut instar obtineret inferni. Sed melius ad personam Christi referri potest, qui sub nomine David cantat in psalmo: Non derelinques animam meam in inferno: nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . Qui fuit in in
Abbreviated transcription (Latin):
quindetim libros nu sonis Mc̃ iũ¬
namq historiam : ibiq cernent ua
daphnen in laurũ. uel phaetonts
sorores in populos arbores fusse con¬
uersus: Quo modo iuppiter corum
sublimissimus sit mututus in cigna
in auro fulserit.i tauro rapuerit:
& cetera in quibus ipsu turpĩdo fabu¬
larum. diuinitutis denegut sc̃ituti:
Iilis credunt. & dicunt dõ noncuns¬
tu possibiliu: & cum turpibus ordis
potentiuq dei uniuersa defenda
eandem uirtutẽ non tribuun ahond¬
tis: Quod autem scriptum est. orai
ionus ad dñm dm̃ suum de utes

Expanded text:
quindecim libros Nasonis Metaquindecim libros Nasonis Metainamque historiam, ibique cernent vel Daphnen in laurum, vel Phaetontis sorores in populos arbores fuisse conversas: quomodo Jupiter eorum sublimissimus deus, sit mutatus in cygnum, in auro fluxerit, in tauro rapuerit, et caetera, in quibus ipsa turpitudo fabularum, divinitatis denegat sanctitatem. Illis credunt, et dicunt Deo cuncta possibilia: et cum turpibus credant, potentiaque Dei universa defendant, eamdem virtutem non tribuunt et honestis. Quod autem scriptum est: Et oravit Jonas ad Dominum Deum suum de ute
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis autem istum non recipit. &
meliori sensu potest loci huius ex¬
ponere sa cramentum: illius mugis
sequenda sententia est: Et orauit
ionus ad dir̃m dm̃ suum deutero
piscis: & dixit: Ilxx. similiter tun¬
tum ordine commututo: Si ionus
refertur ad dñm. & ex eo quod tri¬
bus diebus ac noctibus in utero coe¬
ti fuit passionem indicut saluuto¬
ris: deb& & oratio illius trpus esse
orationis dominicȩ: Non ignoro
quos dum fore. quibus in credibile
uideatur tribus diebus ac noctib
in utero coeti. in quo naufragia di
muiora cogentur. quo modo ms
pueri missi in cuminum etuan
incendu. in tantum illesi fueri i
ne uestimentu quidem corũ edor
nis ad tigerit : quo modo recesset n
re & instur murorũ hinc indeno¬
dum steterit. ut preber& iuam po¬
pulo transeunti : quu humuna rati¬
one auctu fame. leonum rabie p¬
dam suam timens aspexerit netr¬
gerit: Et multu huius cemodii
in autem in fideles erunt: legan

Expanded text:
Si quis autem istam non receperit, et Si quis autem istam non receperit, et meliori sensu potest loci hujus exponere sacramentum, illius magis sequenda est sententia. Et oravit Jonas ad Dominum Deum suum de utero piscis: et dixit: LXX similiter, tantum ordine commutato. Si Jonas refertur ad Dominum, et ex eo quod tribus diebus ac noctibus in utero ceti fuit, passionem indicat Salvatoris, debet et oratio illius typus esse orationis Dominicae. Nec ignoro, quosdam fore, quibus incredibile videatur, tribus diebus ac noctibus in utero ceti, in quo naufragia dircredere cogentur: Quomodo tres pueri missi in caminum aestuantis incendii, intantum illaesi fuerint, ut ne vestimenta quidem eorum odor ignis attigerit : Quomodo recesserit mare, et ad instar murorum hinc inde rigidum steterit, ut praeberet viam populo transeunti : Quomodo humana ratione, aucta fame, leonum rabies praedam suam timens aspexerit, nec tetigerit: et multa hujuscemodi. Sin autem infideles erunt, legant
Abbreviated transcription (Latin):
quum ex posuit ipse qui passus est:
Hoc solum querimus: quo modo tres
quundo sole fugiente ab hora sextu
usq ad horam nonam: nox suc ces¬
sit diei: in duus dies & noctes diuidunt:
Et ad ponentes sabbatum: tres dies
& tres noctes its estimant supputire:
telligamus aparte. Ut ex eo quod in
ΠVΡΩCΚΕVEΝ mortuus est unũ
diem supputemus & noctem: & sub¬
bati alterum: Terciã uero noctẽ
que diei dominice munciputur.
re feramus ad exordium diei alte¬
rius: Nam & ingenesi nox non pre¬
cedentis diei est: sed sequentis:
dest principium futuri: non finis
preteriti: Hoc ut intelligi possit:
dicam simplicius E inge aliquem
hora nonu. egressum esse de mansio¬
ne: & alterius diei horu tercia ad
mansionem alteram peruenisse: Si
dixero bi duo eum fecisse iter: non
stutim reprehendar mendutii: quiu
ille qui ambulauit: nonom̃s
horas utriusq diei. sed quundam par¬
tem in itinere consũpserit: Certe
mihi hec uidetur: interpretutio:

Expanded text:
quam exposuit ipse, qui passus est. quam exposuit ipse, qui passus est. Hoc solum quaerimus, quomodo tres quando sole fugiente ab hora sexta usque ad horam nonam, nox successit diei, in duos dies et noctes dividunt, et apponentes sabbatum, tres dies et tres noctes aestimant supputandas: telligamus a parte: ut ex eo quod εἰν παρασκευῇ mortuus est, unam diem supputemus et noctem, et sabbati alteram: tertiam vero noctem, quae diei Dominicae mancipatur, referamus ad exordium diei alterius: nam et in Genesi nox non praecedentis diei est , sed sequentis, id est, principium futuri, non finis praeteriti. Hoc ut intelligi possit, dicam simplicius. Finge aliquem hora nona egressum esse de mansione, et alterius diei hora tertia ad mansionem alteram pervenisse: si dixero bidui eum fecisse iter, non statim reprehendar mendacii, quia ille qui ambulavit, non omnes horas utriusque diei, sed quamdam partem 406 itinere consumpserit. Certe mihi haec videtur interpretatio.
Abbreviated transcription (Latin):
phetum suscipiut: que auidis fau¬
ibus predam putuns. quuntum
ndeuoratione letuta est : tantum
bit in uomitu: Tuncq comple¬
unest illud. quod legimus in
oset: Ero mors tuu. o mors. ero
morsus tuus inferne: In hebrtexo
autem piscem grandem legimus:
poquo lxx interpretes. & domi¬
nus in euuungelio coetum uocant.
en ipsam breuius ex plicantes In
hebraico enim dicitur. dã q̃ga doł
uod interpretutur piscis gran
Porro quod ait preparauit. uel ab
initio cum conderet: de quo etiã
in psalmo scribitur: Draco iste quẽ
formusti ad inludendum ei: uel
certe iuxtu nauem fecit uenire.
ut precipitem ionam in suos recipe¬
rec sinus. & ꝓ morte preberet habi¬
tuculum: Ut qui in naui iratum
sen serat deum: ꝓ pitium in morte
sentiret: Et erat ionus in uentre
piscis. tribus diebus: & tribus noctib:
Lxx: Et erut ionus inuentre coeti :¬
tribus diebus. & tribus noctibus:
Huius loci misterium in euuunge¬
lio dominus ex ponit: & suꝑ fluũ
est uel id ipsum. ł aliud dicere.

Expanded text:
etam suscipiat. Quae avidis faucibus praedam putans, quantum in devoratione laetata est, tantum luxit in vomitu. Tuncque completum est illud quod legitur in Osee: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne . In Hebraico autem piscem grandem legimus, pro quo LXX interpretes, et Dominus in Evangelio cetum vocant, rem ipsam brevius explicantes. In Hebraico enim dicitur DAG GADOL,   quod interpretatur, piscis grandPorro quod ait, praeparavit, vel ab initio cum conderet, de quo et in psalmo scribitur: Draco iste quem formasti ad illudendum ei : vel certe juxta navem fecit venire, ut praecipitem Jonam in suos reciperet sinus, et pro morte praeberet habitaculum: ut qui in navi iratum senserat Deum, propitium in morte sentiret. Et erat Jonas in ventre piscis tribus diebus et tribus noctibus. LXX: Et erat Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus. Hujus loci mysterium in Evangelio Dominus exponit , et superfluum est, vel id ipsum, vel aliud dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
derit: itu & mare quod absente
iona irascebatur. in uisceribus suis
desideratum tenens. gaudet. & con¬
fouet Ex gaudio: tranquillitus
redit Consid eremus ante passionẽ
xp̃i errores mundi. & diuersorũ
dogmatum flatus contrarios: &
nauiculam. totumq humanum
genus. id est creaturam domini pe¬
riclitantem: & post passionẽ eius
tranquillitutem fidei. & orbis que
& secura om̃ia. & conuersionen
ad deum : & uidebimus quo nob

Expanded text:
derit. Ita et mare quod, absente derit. Ita et mare quod, absente Jona, irascebatur, in visceribus suis desideratum tenens, gaudet et confovet, et ex gaudio tranquillitas redit. Si consideremus ante passionem Christi, errores mundi, et diversorum dogmatum flatus contrarios, et naviculam totumque humanum genus, id est, creaturam Domini periclitantem, et post passionem ejus tranquillitatem fidei, et orbis pacem, et secura omnia, et conversionem ad