comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mesopotonnie de ꝑadiso exi¬
ens copiosus ingẽmis qui ꝑ me¬
diam babiloniam fluit ħͥ ab ub̃¬
tate nomen accepit. nã hebͣice eu¬
fluit in quibdam locis ⁊ rigat sic̃
c̾tissimꝰ asserit tygrim ⁊ eufratem¬
ex uno fonte manare in armema

Expanded text:
Mesopotamie de paradiso exiens copiosissimus gemmis, qui per mediam Babiloniam influit. Hic ab ubertate nomen accepit; nam ebrayce euenim in quibusdam locis ita irrigat sicut certissimus asserit, Tigrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius eleuat᷑. uirtus a regitĩa inti¬
cere. Ex tali gͦ ascensu nł descensu ⁊
pulsionis exiens dũ alt̾i aeri obin
ans ꝑ angustum tͣrsit sonuum fac̾
qui dicitur singultus. Qñ acccoit¬

Expanded text:
ius elevatur. Virtus autem regitiva nitiere. Ex tali ascensu et descensu, upulsionis exiens, dum alteri aeri obviat et per angustum transit, sonum facit qui dicitur singultus. Di
Abbreviated transcription (Latin):
mositates n̾o ꝯculcate calefiu̾̃t
febris q̃ dr sinotha inflatuia. Qñ¬
⁊̃ colera putrescit in subtilissimis
uenis oris stomachi. cordis. epͣcũ
aliis uenis putrefit ⁊ dr terciana
siłr putrefuĩt in uasis ⁊ si qͥdẽ ma¬
ior ꝑs sangũis putrefiat fit febͥs
smothides. Si u̾o maior ꝑs cołe pu
trescit dr causonides. ꝓro uarieta
thi itaq hec s̃ signa. febris conti¬
mia. dolor frontis.⁊ timpoꝵ acutis¬
sima sitis. nebemens oris dłcedo.

Expanded text:
mositates. Que conculcate, calefiunt febris que dicitur sinocha inflativa. Quandoque colera putrefit in subtilissimis venis oris stomaci, pulmonis, epatis aliis mul putrefiunt in vasis et si quidem maior pars sanguinis putrefiat, fit febris sinochides. Si vero maior pars colere, dicitur causonides. Pro varietatchi hec sunt signa: febris continua, dolor frontis et timporum acutissimus, sitis vehemens, o
Abbreviated transcription (Latin):
ra geris iuhospita ⁊ bellicosa. sangͥ¬
ne interemptoꝵ hausto prius nicto¬
res uultus suos obliniũt. fas atq
nefas eddem loco ducunt ibi nulla a¬
pis ⁊ aduẽitũ in puluerem seu lapil¬
los si quis sparsent int̾ aluearia ex¬
amuna fauos deserunt mare aũt hy¬

Expanded text:
ra, gens inhospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius uictores uultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem loco ducunt. Apis nusquam: aduectum inde puluerem seu lapillos si quis sparserit inter aluearia, examina fauos deserent. Sed mare quod in
Abbreviated transcription (Latin):
rentiꝰ q pelagi pogie insula efficitur
hiꝰ angulus est ꝓprior qui spectar ad
orientem a dextris est ei aquitaninia
ꝑuncia a sinistrs balganto mani
coatanir ⁊ narbonensui finib iserit
Scds est angulus circiũ intendit ubi

Expanded text:
rhenique pelagi 26 pene insula efficitur. Hujus angulus prior, spectans ad orientem, a dextris Aquitanica provincia, a sinistris Balearico mari coarctatus, Narbonensium finibus inseritur. Secundus angulus circium intendit: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
atucio in eurũ excendit᷑ a m̃idie t̾¬
reno mari ab aquilone adaco clau¬
ditur ab eccasu alpium ingis funit.¬
t̾ra est in reb oĩb pulchruna soli fer¬
tilitate pabuli ub̾tate gratissima.

Expanded text:
cio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrrheno mari, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab Occiduo Alpium jugis finitur: terra in rebus omnibus pulcherrima, Soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima.
Abbreviated transcription (Latin):
seuicia incolaꝵ tͣciam appellata dix̾¬
unt huic ab oriente ꝓpontidis urus
constantinopolis opposita est. a septẽ¬
trione u̾o hyst̃ ostenditur. a m̃idie
aut̾ egeo mari adħet ab cecasu u̾o¬
macedonia illi suhiacet cuiꝰ regionẽ
olim diu̾si ppi s massagete. sarmate.¬
⁊ scite ⁊ alie płime nationes ĩcolue¬
runt. Ampla est eĩ ⁊ id̾o młtas na

Expanded text:
evitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est, a septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes incoluer
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex siccitate uł huĩditate ulł
ranir arteria. ex asꝑitate sequitur
ineqͣlitas ⁊ ex inequalitate rance¬
to ⁊ nocis inpedimentũ. ¶ It̾ ex
hũiditate siłr duob moĩs. aut ex
hũiditate contenta in uasis ⁊ ma¬
xime in sangnĩe. aut ex fleugia¬
te a suꝑiorib distillante s anguis
enim suꝑhũndans uenas disten¬
dit. uñ ⁊ meatus coartant ⁊ conse
riam ⁊ fistula pulmonis p̾dc̃a ope¬

Expanded text:
 ex siccitate et humiditate, trachea arteria, ex asperitate sequitur inequalitas, ex inequalitate raucedo et vocis impedimentum. Item ex modis: aut ex humiditate contenta in vasis et maxime ex sanguine aut ex flemate a superioribus distillante. Sanguis enim superhabundans venas distendit, unde meatus coartantur et itariam et fistulas pulmonis, predicta ope
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃ualib. qͣi ex spinis fc̃a ex graci¬
litate colli ⁊ tocius corporis macil¬
lentia s anguĩem u̾o in eã ẽẽ cogͦs¬
cimus ex tusse aliqͣntulũ humecta
rubore faciei uenarum emmencia

Expanded text:
in spiritualibus, quasi ex spinis facta, gracilitate colli, tocius corporis macilencia. Sanguinem esse in causa cognoscimus ex tussi aliquantulum humecta, rubore faciei, venarum eminencia,
Abbreviated transcription (Latin):
ł.xii. Est eĩm bestia uariis distincta
maculis uirtute ⁊ uelccitate mirabi¬
tis. ex cuius noĩe flumiꝰ tygris appella¬
tur eo ꝙ rapidissimꝰ sit oĩm fluuioꝵ¬
Nygudes eĩ magns yrchania gignit.

Expanded text:
. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit.
Abbreviated transcription (Latin):
finisegypti est canopia a canope me¬
huc us usidꝰ li .xu. ħ primitus in effa
yna a filia chaini est noĩata. ut dic̾¬
ysidꝰ .ix. ħ regio młtas h prouinci
filio iouis edificata. ⁊ canis metropo¬
⁊ inłte alie ut dicit ysid. li .xui. scd̾
orosium aut̃ dupłr est egyptus .s.
longnm extenditur cui est a septen¬
trione sinus arabitus. am̃idie eccia¬
nus nam ab eccasu ex egypto infe¬
riori incipit ad orientem rubro
man t̾minatur.xxiiii. continens¬

Expanded text:
gnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsusNilus solus eam circumfluens inrigatcundat; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; longum extenditur. cui est a septentrione sinus Arabicus, a meridie oceanus. nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur. ibi sunt gen
Abbreviated transcription (Latin):
plertur hnc nulgus aureũ solidũ
¶ Sextula bis assumpta duellam
iͥdem ysidꝰ. ¶ Stater ẽ medietas un¬
cie appentens aureas tres. unde ⁊ uo¬
catus ẽ stat̾ ꝙ trib solidis stet. ħ ⁊¬

Expanded text:
pleatur: hunc vulgus aureum solidum iat termissus. Sextula bis assumpta duellam egrum reddit: stater autem medietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles q̃rta ꝑs uicie ẽ. uncia ẽ¬
cc̃a eo ꝙ uniu̾sitatem mĩoꝵ ponde¬
rum sua unitate uniciat sũ ymat
ras diei ⁊ noctis metitur. uł qr libͣm
efficit duodecies computata. Libͣ. xii.

Expanded text:
gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta, quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est, ras diei noctisque metitur; vel quia libram efficit, duodecies computata. Libra duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
pera uox est rauca ⁊ q̃ disꝑgitur ꝑ
minutos ⁊ dissiłes pulsus. Ceca uox
est que cum mox emissa fu̾it con¬
tiscescit auꝑ suffocata neq̃ꝙͣ longiꝰ
ꝓducitur sic p in fictilib. ¶ uiuino¬
lenta uox ẽmollis ⁊ nox flexibilis
secta a uox ẽ alta. suauis. fortis. ⁊ clara.
alta ut in sullum sufficiat. clara ut

Expanded text:
pera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilisPerfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta, ut in sublimi sufficiat; clara, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Exhoc loco aliisq similib mos tradit est eccłȩ ut conuenientes fideles in ecđa ad
audiendũ uerbũ diuinũ missarumq celebrationẽ postorationes osculo dilec

Expanded text:
Ex hoc loco aliisque similibus, mos traditus est Ecclesiae, ut convenientes fideles in ecclesia ad Ex hoc loco aliisque similibus, mos traditus est Ecclesiae, ut convenientes fideles in ecclesia ad audiendum verbum divinum missar
Abbreviated transcription (Latin):
queapud apłm hocdonũ ꝓ meruerat ut mat̃ abillo uocar&ur: Nonenĩ putandũ est
in istis salutationib: in anit̃ fieri ꝑ singulos quosq: laudis & salutationis differentiã
Quienĩ scit qr xp̃s loquit᷑ in paulo : cestus ÷ qđ pute merito alius quidẽ ꝓb dicit᷑ abeo¬
alius carissimꝰ alius laborans in dño alius electus ut hic rufus dequo nunc sermo ÷
edectus indño salutat᷑ & mnat̃ illius mat̃ apłi inducit᷑ causa sũ me dilectionis: Salu¬
tate inuicẽ mosculo sco idẽ in osculo ñ ficto uł subdolo quali osculo tradidit
udas saluator ẽ uł quali osculant᷑ incesti alios. causa in munditiȩ qđ osculũ non
castũ uocat᷑ sed colũ binũ Et est sensus : Iã quia ego ñsũ presens ut uos possim
om̃s osculari osculamini uos inuicẽ mei amoris causa cũ hanc acceperitis epłam

Expanded text:
quae apud Apostolum hoc donum promeruerat, ut mater apud illum vocaretur. Non enim putandum est, quae apud Apostolum hoc donum promeruerat, ut mater apud illum vocaretur. Non enim putandum est, in istis salutationibus inaniter fieri per singulos quosque laudis et salutationis differentiam. Qui enim scit quia alius charissimus, alius laborans in Domino, alius electus, ut hic Rufus de quo nunc sermo est electus in Domino salutatur, et mater illius mater Apostoli dicitur, causa summae dilectionis. Salutate invicem in osculo sancto, id est in osculo non ficto, vel subdolo, quali osculo tradidit Judas Salvatorem; vel quali osculantur incesti alios causa immunditiae, quod osculum non castum vocatur, sed columbinum, et est sensus: Jam quia ego non sum praesens, ut vos possim omnes osculari, osculamini vos invicem, mei amoris causa, cum acceperitis hanc epistolam.
Abbreviated transcription (Latin):
credidit seu &iã qr magne dignitatis atq nobilitatis erat: Idcirco aut̃ istius¬
mentionẽ fecit ut ostender & nobiles &iã ad fidẽ uenire ac ꝑ hoc inuitar& pri¬
mos romanoꝵ ad fidẽ : Salutate mariã que multũ laborauit in dño officiũ scilic&
pͣdicationis feminis sui sexus inpendendo ꝑdomos : Nã in ecła ñ docebant mulieres
sed uiri qr ipse apłs hoc ꝓhibuerat dicens : Mulieres in eccła taceant: : Salutate
similit̃ existenstes & sunt exsules effecti ꝓprie sedis obgratiã fidei sicut &
paulus quando appellauit cesarẽ : Credider̃ aut̃ ante illũ in xp̃m & nobiles¬
exillis septuaginta duob: apłis fuerint & ipsi nobiles : Saluta te cosquis ex aristo¬
boli domo iste aristobolus congregator intellegit᷑ fuisse fratrũ inx pmere
dentiũ cuius factũ sic ꝓbat ut eus discipulos sua salutationȩ dignos dicat: Salutate

Expanded text:
credidit, seu etiam quia magnae dignitatis atquae nobilitatis erat. Idcirco autem mentiocredidit, seu etiam quia magnae dignitatis atquae nobilitatis erat. Idcirco autem mentionem istius fecit, ut ostenderet nobiles etiam ad fidem venire, ac per hoc invitaret primos Romanorum ad fidem. Salutate Mariam, quae multum laboravit in Domino, officium scilicet praedicationis feminis sui sexus impendendo per domos. Nam in ecclesia non docebant mulieres, sed viri: quia ipse Apostolus prohibuerat hoc, dicens: Mulieres in ecclesiis taceant . Salutate Asimiliter existentes, et sunt exsules effecti propriae sedis ob gratiam fidei, sicut et Paulus quando appellavit Caesarem. Crediderunt autem ante illuex illis septuaginta duobus apostolis fuerint et ipsi nobiles. Salutate eos qui sunt ex Aristoboli domo. Iste Aristobolus congregator intelligitur fuisse fratrum in Christo credentium, cujus factum sic probat, ut ejus discipulos sua salutatione dignos ducat. Salutate
Abbreviated transcription (Latin):
eis: Etquia eiusdẽ astiserant : manebant in unũ &operabant᷑ simul : Erant enĩ
astifices tabernaculoꝵ ut diximꝰ id ÷ sutores conponentes tabernacula ex
pellib: seu cortinis linteis: Sed questio hicorit᷑ cũ inactib apłoꝵ dicat᷑ sicut
paulo supra ostensũ ÷ qđ apud corintũ simul hospitabant᷑ paulus aquila & prisc
quare in hac ȩpła achorinto eis uerba saluta taria scribat quasi rome degentib:
Queita soluit᷑ qđ pulsi siudeis exurbe ꝑ p̃ceptũ claudii chorintũ istiduo uene¬
rint rursusq: reddita libes tate redeunti in moste cesaris reuersi si nt romã
ubieos apłs nunc salutat : Hoꝵ &iã domesticos & uernaculossalutat quos &
eccłam appellat dicens: Etdom esticã in quideoꝵ eccłam subaudis saluto: Salu
primꝰ credidisse exasia unde & primitiuũ asie illũ uocat siue qr primꝰ omnium

Expanded text:
eis, et quia ejusdem artis erant, manebant in unum, et operabantur simul. Erant enim eis, et quia ejusdem artis erant, manebant in unum, et operabantur simul. Erant enim artifices tabernaculorum, ut diximus, id est sutores componentes tabernacula ex pellibus seu cortinis linteis. Sed quaestio hic oritur. Cum in Actibus apostolorum dicatur sicut Paulo superius ostensum est, quod apud Corinthum simul hospitabantur Paulus, Aquila et Prisca, quare in hac Epistola a Corintho eis verba salutatoria scribebat, quasi Romae degentibus? Quae ita solvitur, quod pulsis Judaeis ex urbe per praeceptum Claudii, Corinthum isti duo venerint, rursusque reddita libertate redeundi in morte Caesaris, reversi sunt Romam, ubi eos Apostolus nunc salutat. Horum etiam domesticos et vernaculos salutat, quos et Ecclesiam appellat, dicens: Et domesticam eorum ecclesiam, subaudis saluto. Saluttur primus credidisse ex Asia, unde et primitivum Asiae illum vocat sive quia primus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
qui panima mea idẽ ꝓuuita mea utillã seruarent suas ceruices sub posuer̃ periculo se opponentes
suer̃ & libera uer᷑ eũ unde &subdit: Viuib: ñ solũ ego paulus gratias ago ꝓhocfacto sed &
aquila & priscilla uxor euis apud quosmanebat paulus in corinto positꝰ quia eiusdẽ
artis labori in sistebant cui &paulus structure uidelic& tabernaculoꝵ que
& sceno factoria ars appellat᷑ : Sutores & enĩ erant : & suebant expellib: siue lin¬
teaminib tabernacula & papiliones in quib maximȩ saraceni habitant uendebantq
descendens paulus ab athenis uenit corintũ : Etinuento ibi quodã iudeo nomine a quil
ponticũ genere quinuꝑ uenerat abitalia & priscilla uxor eius eo qđ p̃cepiss& clau¬
diusimperator discedere om̃s iudeos ab urberoma eo qđ seditiosi essent ad hesit

Expanded text:
qui pro anima mea, id est pro vita mea ut illam servarent, suas cervices supposuerunt, periculose opponentes. qui pro anima mea, id est pro vita mea ut illam servarent, suas cervices supposuerunt, periculose opponentes. suerunt et liberaverunt eum. Unde et subdit: quibus non solus ego Paulus gratias ago, pro hoc facto, Aquila et Priscilla uxor ejus apud quos manebat Paulus Corinthi positus, quia ejusdem artis labori insistebant, cui et Paulus structurae videlicet tabernaculorum, quae et scenofactoria ars appellatur. Sutores etenim erant, et suebant ex pellibus sive linteaminibus tabernacula et papiliones, in quibus maxime Saraceni habitant, vendebantque t haec autem descendens Paulus ab Athenis, venit Corinthum , et invento ibi quodam Judaeo, nomine Aquila, Pontico genere, qui nuper venerat ab Italia, et Priscilla uxore ejus, eo quod praecepisset Claudius imperator discedere omnes Judaeos ab urbe Roma, eo quod seditiosi essent, adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
nit scĩs suie ut quidã codices habent digne satis id÷ habunde & humane & adsis¬
tatiser id ÷ auxiliemimi & subsidia p̃boee in cocũq negotio siue causaindiguerit
uri auxili: E henchris postus ÷ cor inti ubierat eccła fideliũ cuiministrabat
phebes nobilissima matrona iuictũ & uestim̃tũ ut pote fidelissima in fidexp̃i
ꝑngotiuc temporis quando apłs istã seribebat epłam romaniomnibi gentib
in perabars s t siquis nobiliũ p̃ cipuã caus ã habebat ex aliquo negoti siue eto
obpressione alioꝵ siue exp̃ dioꝵꝵ uł mancipior ratione rome obo eui rebat
ubnerat inperatori esiudices causarũ. Potuit ergo fieri se phebes ho
trora ob huuusino di causa tunc deuenerit romã quaꝓpt̾ p̃cepit aplłsere¬
dentib uteuin omini negotio auxiliũ p̃berent siue intestib siue iniuiestu
aenli quo subsidio tepeorali Raetiditq: causã quare talia p̃cipiati Pteuum

Expanded text:
satis, id est abunde et humane; et assistatis ei, id est auxiliamini, et subsidium praebete, in quocunque negotio, sive causa, indiguerit vestri, auxilii. Cenchrae portus est Corinthi, ubi erat Ecclesia fidelium, cui ministrabat Phoebe nobilissima matrona victum et vestimentum, utpote fidelissima in fide Christi. Ergo tunc temporis, quando Apostolus istam scribebat Epistolam, Romani omnibus gentibus imperabant, et si quis nobilium praecipuam habebat causam ex aliquo negotio, sive ex oppressione aliorum, sive ex praediorum vel mancipiorum ratione, Romam concurrebat, ubi erat imptrona ob hujusmodi causam tunc deveniret Romam; quapropter praecepit Paulus credentibus, ut ei in omni negotio auxilium ferrent, sive in vestibus, sive in victu, vel aliquo subsidio temporali. Redditque causam quare talia praecipiat. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
& glorificabote ꝑ ipsas gentes & nominituo cantabo id ÷ nom̃ deitatistuȩ laudabo
Etiterũ dicit scriptura indeutero nomio l& aminigentes cũ plebecius : Aoy ses enim¬
lator extendens oculũ ꝓph&iȩ ad tẽ pus uocationis gentiũ alloquit᷑ easortando
ut laudant dm̃ parit̃ cũ plebe israbelitica queolim pleseius sola exomnib gentib
uocabat᷑. Ogentes credentes in filiudi ꝑ cuius passionem estisr edẽptȩ & ꝑcuius bap¬
tis mũ mundate atq expiate estis abomnib: peccatis : sotiantesuos in affectũ ca¬

Expanded text:
et glorificabo te per ipsas gentes, et nomini tuo cantabo, id est nomen Deitatis tuae laudabo. Et iterum dicit Scriptura in Deuteronomio: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Moyses legislator extendens oculum prophetiae ad tempus vocationis gentium, alloquitur eas hortando ut laudent Deum Patrem cum plebe Israelitica: quae olim plebs ejus sola ex omnibus gentibus vocabatur: O gentes credentes in Filium Dei, per cujus passionem estis redemptae, et per cujus baptismum mundatae et expiatae estis ab omnibus peccatis, sociantes vos in affectu
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc dicit secunidũ carNẽ: Poterat aliquis dicere
Obeate apłȩ quare obtares interfici scđm carnẽ axpo adhec subintulit ipse
ꝑmarerubrũ baptismũ qui conseerat᷑ rubore sanguini sxp̃i ꝑpharaonẽ diabolũ
misteriũ redẽptionis atq ab lutionis nre. permannauero corpus illius qđ cotidie
aduersus demones post quoꝵ debellationẽ sirecte in fide ꝑmanserimꝰ mer ebim᷑
ꝑuenire ad patriã celestẽ que significat᷑ ꝑ t̾rã reꝓmissionis dequapsal mista
dicit : Credo uiderebona dñi in t̃rauiuentiũ : łlanct̃rã id ÷ soliditatẽ & erne
patriȩ non nisiueri isra helitȩ accipiunt : Iterũ dũlegimꝰ fidẽ & obedientiã beati¬

Expanded text:
od dicit secundum carnem. Poterat aliquis dicere: O beate Apostole, quare optabas interfici secundum carnem? Ad hoc subintulit ipse:mare Rubrum, baptismum, qui consecratur rubore sanguinis Christi; per Pharaonem, diabolum; per mysterium redemptionis atque ablutionis nostrae; per manna vero, corpus illius quod quotidie adversus daemones: post quorum debellationem, si recte in fide permanserimus, merebimur pervenire ad patriam coelestem: quae significatur per terram repromissionis, de qua Psalmista ait: Credo videre bona Domini in terra viventium . Hanc terram, id est soliditatem aeternae patri
Abbreviated transcription (Latin):
sobffantie funt & quuntrinitate unus ÷ ds̃: Ideo aut dieit cognito per
sicit salomon aut aliquis hominũ sedes sentialit̃ dicit᷑ sapiens & ÷ quia nihil÷ ei aliud
eẽ quã sapientẽ esse nec samentẽ eẽ quã ẽe : Finis huius epłȩ ingreco aꝑtior hab&ur
in quo seripta ÷ epła Nã qđ dicit ei honor & gloria & postea ad dit cuicũ suffi¬
cer& qđ p̃mis su habebat eigloria inusitatonr̃ȩ locutionis genere usus ÷ & quod
tentidõ: Am̃ aut̃ idcirco supposuit qđ est uiram̃tũ uł ad firmatio in lingua
hebrea latineaut̃ sonat uerũ ut confirmar& om̃a uera eẽ que ꝑ totũ textũ hug
epłȩ ab eo scripta surT: FINITEPłA PAD R¬

Expanded text:
substantiae sunt, et qui in Trinitate unus est Deus. Ideo autem dixit cognito per sicut Salomon, aut aliquis hominum, sed essentialiter dicitur sapiens et est, quia nihil est ei aliud esse quam sapientem esse; nec sa est Epistola. Nam quod dicit: ei honor et gloria, et postea addidit: cui, cum sufficeret quod praemissum habebat: ei gloria, inusitato nostrae locutionis genere usus est; et qtenti Deo. Amen autem idcirco supposuit quod est juramentum vel affirmatio in lingua Hebraea, Latine autem sonat verum, ut confirmaret omnia vera esse, quae per totum textum hujus epistolae ab eo scripta sunt. IN EP
Abbreviated transcription (Latin):
dilex̃ usq: ad mortẽ : qr ꝓ nobis ÷ mostuus & qui nob̵ dix̃ Nolite timereeos quiocci¬
dur Tcorpus qr animã non possunt occidere: Cestussũ enĩ qr neq: mors. que in¬
fligit᷑ corpori poterit nos separare a caritatexp̃i : Non dixit opinor sed cer¬
tussũ: Neq uita subaudis p̃sens que in longiniquũ ab negatorib xp̃iꝓmit
tit᷑ Et ẽ sensus : Siminatꝰ fuerit mihinero mortẽ omnib: crudelior ẽ autuitã
in p̃senti scło omnib felitiorẽ : nom poterit me separare a fidexp̃i: sedneq: alios co¬
apłos meos: Neq angeli subaudis maligni: quise transfigurant in angelos lucis:
uel sednillud: Siangelus decelo eiuan gelitet uob̵ p̃ter qđ nos euuangeliramꝰ
anathemasit: Ete. sensus: Etsi angelus decelo uell& me se parare a caritatex p̃i
qđ fieriñ potest : ñ posia me abea separare : Neq princpatꝰ id ÷ contrariȩ potes¬

Expanded text:
dilexit usque ad mortem, quia pro nobis est mortuus, et qui nobis dixit: Nolite timere eos qui occidilexit usque ad mortem, quia pro nobis est mortuus, et qui nobis dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Certus enim sum quia neque mors, quae injungitur corpori, poterit nos separare a charitate Christi. Non dixit opinor, sed certus sum; neque vita, subaudis praesens quae in longinquum abnegationibus Christtur, et est sensus: Si minatus fuerit mihi Nero mortem omnibus crudeliorem, aut vitam in praesenti saeculo omnibus feliciorem, non poterit me separare a fide Christi sed neque alios coapostolos meos; neque angeli, subaudis maligni, qui transfigurant se in angelos lucis; vel secundum illud: Si angelus de coelo evangelizet vobis praeter quod nos evangelizamus, anathema sit . Et est sensus: Etsi angelus de coelo vellet me separare a charitate Christi, quod fieri non potest, non posset me separare. Neque principatus, id est contrariae potes
Abbreviated transcription (Latin):
ideoiq adlont peranos nede ficerent in tribuaat ioture dlide paomiẽ tons dera
paniã ante patuit illos nero occidere quã acuritaor apise ungeret t cosi sials
sepa raltre tribulatio aut angustia angustia diaet᷑ onus ne cessetas siniadnos
quieos spiritalit̃ pascebat & uestiebat : sicutalibi apłsait: Quot quot iN xp̃o
babti tatiestis : xpm̃ induistis:: Quã ꝓpt̃ te mostificam᷑ totadiȩ: Vox mastirũ
ad xpm: Tota die dicit : id ÷ omni tẽpore quã diuuiuimꝰ : qr qui ꝑ seuera uerit
usq: in finẽ coronabit᷑ : Non enĩ suf ficit uno diȩ ꝓxp̃o tribulationẽ sustinere
sed omnitẽ pore sinecessitas fuerit: Estimatisumꝰ sicut oues occisionis : que occi¬
dunt᷑ sine reluctationȩ : Sicut oues inquit ñ reluctant᷑ cũ ad mostẽ ducunt᷑:
ita & nos ñreluctam᷑ dũ occisioni paramur: Sed inhis omnib: tribulationibus
tormentisq positi : superamꝰ & uincimꝰ ꝓpt̃ eũ qui dilexit nos id ÷ ꝓpt̃ xpm̃ quinos

Expanded text:
onsiderate Paulum; ante potuit Nero illos occidere quam a charitate Christi sejungere; Stephanus separabit tribulatio, an angustia? Angustia dicitur omnis necessitas, omnisque qui eos spiritaliter pascebat et vestiebat, sicut alibi Apostolus ait: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quia propter te mortificamur tota die. Vox martyrum ad Christum. Tota die dicit, id est omni tempore quandiu vivimus: quia qui perseveraverit usque in finem, coronabitur . Non enim sufficit uno die pro Christo tribulationem pati, sed omni tempore, si necesse fuerit. Aestimati sumus sicut oves occisionis quae occiduntur sine reluctatione. Sicut oves non reluctantur cum ad mortem ducuntur, ita et nos non reluctemur, dum occisioni paramur. Sed in his omnibus tribulationibus tormentisque positi superamus et vincimus propter eum qui dilexit nos, id est propter Christum qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& munerũ quã eis mittunt ꝑme fideles : ꝓficiscar ꝑuos in his paniã
Congruȩ aut̃ dicit ꝓficisci ꝑ romanos in his paniã : q euntib: deachaia in hispa

Expanded text:
videlicet munerum, quam eis mittunt per me fideles, proficiscar per vos in Hispaniam. videlicet munerum, quam eis mittunt per me fideles, proficiscar per vos in Hispaniam. Congrue autem dicit proficisci per Romam in Hispaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eorũ : Quid acceperant macedones & acaici siue achei a scis quierant hieru¬
salẽ ut eoꝵ debitores essent : trib: modiserant debitores eoꝵ uł qreos in fide
fr̃s erant in fide : Om̃s enĩ xp̃i ani qui fratress̃ infide debitoressibi s̃ ut alt̃
alterius onera portent : Potest & quastomodo intellegi in hoc eos existere
debitores eoꝵ quia illidie ac nocte ꝓsalute istoꝵ orationib: insistebanT
ut fides xp̃i in eis roborar&ur : Mm̃sieoꝵ spiritaliũ bonoꝵ pasticipes
factis gentiles debent & in carnalib: ministrare eis : Hisdẽ modis erant
pasticipes eoꝵ : quib: & debitores: Et est sensus lãquia in spiritalib: reb
illi prestant istis supplem̃tũ & qđ in se ñ habent habent in illis : ustũ est
ut intẽ poralib: beneficiis eis subueniant : Hocigit᷑ opus minis trationis
cũ cõsũ mauero id ÷ cũ ꝑfecero & ad signauero eis fructũ hunc collationẽ

Expanded text:
sunt eorum. Quid acceperunt Macedones et Achaici sive Achaei a sanctis qui erant Jerusalem, ut eorum debitores essent? Tribus modis erant debitores eorum: vel quia eos in fide fratres erant in fide. Omnes enim Christiani, qui fratres sunt in fide, debitores sibi sunt, ut alter alterius onera portent. Potest et quarto modo intelligi, in hoc eos existere debitores eorum, quia illi die ac nocte pro salute illorum orationibus insistebant, ut fides Christi in eis roboraretur. Nam si eorum spiritualium bonorum participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis. Iisdem modis erant participes eorum, quibus et debitores, et est sensus: Jam quia in spiritalibus rebus illi praestant istis supplementum, et quod in se non habent, habent in illis, justum est ut in temporalibus beneficiis eis subveniant. Hoc igitur opus ministrationis cum consummavero, id est cum perfecero et assignavero eis fructum hunc, collationem
Abbreviated transcription (Latin):
contra dñi p̃ceptũ: Et quia dicturus erat rempene incredibilẽ : ideo uirauit
necessitate cogente : Nã int̃romanos qui crediderant erant iudei credantes:
quib: ista scribebat : Etquia erant qui dicerent paulũ non diligeregentẽ suã
eo qđ euuangelit ar& gentib: : iuram̃to obligat asserens se diligere & amare
gentẽ suã : Vnde subiungit : Testimoniũ ꝑhibente mihi conscientia mea in
modica & parua tristitia mihi ÷. autẽ poraneus dolor subito accidens subitoq
recedens sed testat᷑ Magnã tristitiã & assiduũ dolorẽ sibi in esse ꝓfratrib:
suis qui filiũ dĩ a semissũ: Nonsolũ noluer̃ suscipere sed in suꝑ adclamar̃
eũ dignũ moste dicentes adpilatũ. Crucifige crucifige illũ reus ÷ mostis
mente illius testẽ adhib& conscientiȩ suȩ : ipsa conscientia testimoniũ sibi:
ꝑhibente qđ nimiũ doler& deꝑditione fratrũ suoꝵ : Obtabã ꝓeo qđ ÷ obto

Expanded text:
contra Domini praeceptum, et quia dicturus erat rem pene incredibilem, ideo juravit necessitate cogente. Nam inter Romanos qui crediderant erant Judaei credentes, quibus ista scribebat: et quia erant qui dicerent Paulum non diligere gentem suam, eo quod evangelizaret gentibus, juramento obligat asserens se diligere et amare gentem suam, unde et subjungit: Testimonium perhibente mihi conscientia mea in modica et parva tristitia mihi est, aut temporaneus dolor subito accidens, subitoque recedens, sed testatur magnam tristitiam et assiduum dolorem sibi inesse pro fratribus suis, qui Filium Dei ad se missum, non solum noluerunt suscipere, sed insuper declamaverunt eum dignum morte, dicentes ad Pilatum: Crucifige, crucifige eum , reus est mortis. mente illius, testem adhibet conscientiae suae, ipsa conscientia testimonium sibi perhibente, quod nimium doleret de perditione fratrum suorum. Optabam enim, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã id ÷ in plenitudineuis tutũ . ut mea p̃dicatione qđ minꝰ hab&is infide ꝑci¬
piatis & uis tute miraculoꝵ queapud uos operabor roboremini in eadẽ fide:
& maiorẽ gratiã xp̃i in meo aduentu ꝑcipere mereamini: Sic enĩ fecit :
quia ueniens qđ illis deerat in fide in caritate & inc&eris reb: spiritalib:
suo aduentu suppleuit: Obsecro igit᷑ uos fr̃s romani ꝑ dnm̃ iħm. & ꝑ caritatẽ¬

Expanded text:
tudine virtutum, ut mea praedicatione quod minus habetis, in fide, percipiatis ex virtute miraculorum, quae apud vos operabor, roboremini in eadem fide, ut majorem gratiam Christi in meo adventu percipere mereamini. Sic etenim fecit, quia veniens quod illis deerat in fide, in charitate, et in caeteris rebus spiritalibus, suo adventu supplevit. Obsecro ergo vos, fratres Romani, per Dominum Je
Abbreviated transcription (Latin):
inquit honoꝵ uroꝵ cũgaudio sus cepistis: Deist ͥs &iã dicitisaras: Et quirecessit
aimalo eor p̃ dȩ patuit: Istiom̃s qui ꝓpria reliquerant uł quie poliari fuera n
quiscientia p̃sdicandin habebant ut qo predicandas gentes possentire amaoe u
acci pie bant eis mtttere sata gebarł maxime tam̃ paulus qui plurib gentibus¬
p disabut ⁊ nde dicunt d octores. q aliquando am pliuas quã tres aute quinq

Expanded text:
trorum cum gaudio suscepistis . De istis etiam dicit Isaias: Et qui secessit a malo, eorum praedae patuit . Isti omnes qui propria reliquerant, vel exspoliati fuerant, qui scientiam praedicandi non habebant, ut ad praedicandas genteaccipiebant, eis mpraedicabat. Unde dicunt doctores, quia aliquando amplius quam tres aut quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq: cũ peccato concipit᷑ cũ peccato originali nascitur & in hoc scło sine
pet cato non potest conuersari : Corpus uer oxp̃i ñ libi dinoso usu maris & fe¬
mine ÷ ꝓcreatũ sed opere sp̃s sc̃ĩ de semine mulieris sine semineuiri: ideoq
sitie peccato conceptus sine peccato ÷ natus & sine peccato ab hocmundo transiuit & in hoc
fuit caroillius in similitudine carnis peccati q uerã carnẽ habuit sed sine peccato qđ
Nos habemꝰ: Et depeccato : dã pnauit peccatũ in carnȩ : Lic& difficilis uideat᷑ ipste
uersiculus : sensus tam̃ iste est : Peccatũ appellat apłs in hodococarnẽ xp̃i non
quod peccatimaculã habuerit sed quia ꝓ peccatorib: obllata ÷ sicut idem apl̃s alias¬

Expanded text:
ideoque cum peccato concipitur, cum peccato originali nascitur: et in hoc saeculo sine ideoque cum peccato concipitur, cum peccato originali nascitur: et in hoc saeculo sine peccato non potest conversari. Corpus vero Christi non libitudinoso usu maris et feminae est procreatum, sed opere Spiritus sancti de semine mulieris sine semine virili; ideoque sine peccato conceptus, sine peccato est natus, et sine peccato ab hoc mundo transivit: et in hoc fuit caro illius in similitudinem carnis peccati: quia veram carnem habuit sed sine peccato, quod nos non habemus. Et de peccato damnavit peccatum in carne. Licet difficilis videatur iste versiculus, sensus tamen iste est: peccatum appellat Apostolus in hoc loco carnem Christi, non quia peccati maculam habuerit, sed quia pro peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ in pleri poterat : Vndebeatus p&rus dicit : Quid tẽptartis dm̃ in pone reugũ
legis suꝑ ceruices frm qđ neq: nos neq: patres nr̃i postare potuimus uł in hoc
in firmabat᷑ ꝑ carnẽ qr ꝓpt̃ concupiscentias carnis neminẽ iustificabat : Sicut
etũ medicus in ea parte est in firmꝰ inqua ñ potest ceco lum̃ reddere aliisq: in¬
firmis sanitatẽ prebere : italex in ea paste erat in firma inquañ poterat
hominẽ mundare acriminalib: peccatis : Sed ds̃ pat̃ mittens filia suũ ad sal¬
uandũ genꝰ humanũ : Que missio nihil÷ aliud quã illius in carnatio : qđ le
ñ poterat conferre contulit ipsȩ : Quareaut̃ dicit in similitudine carnis pec¬
cati illũ missũ cũ inueritate credendu sit eũ uerũ corpus apsũ psisse ex carne
&ossibus : corpus tirm̃ siue caro nr̃a caro peccati ÷ qr libi dino sousu ꝓcreat᷑

Expanded text:
tis Deum, imponere jugum tis Deum, imponere jugum legis super cervices fratrum quod neque nos, neque patres nostri portare potuimus? . Vel in hoc infirmabatur per carnem, qua propter concupiscentias carnis neminem justificabat Sicut enim medicus in ea parte est infirmus in qua non potest caeco lumen reddere, aliisque infirmis sanitatem praebere, ita lex in ea parte erat infirma, in qua non poterat hominem mundare a criminalibus peccatis, sed Deus Pater mittens Filium suum ad salvandum genus humanum, quae missio nihil aliud est quam illius incarnatio, quod lex non poterat conferre contulit ipse. Quare autem dicit: in similitudinem carnis peccati illum missum, cum in veritate credendum sit eum verum corpus assumpsisse ex carne et ossibus? Corpus nostrum et caro nostra caro peccati est, quia libitudinoso usu procreatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis liberauit me a consu& udine peccati ꝑ quã ꝑuenit᷑ ad dã pnationẽ mostis &ernȩ calit̃ :
concedit᷑: Nemo enĩ dicit dñs ilis nisi in spũ sc̃o : Etꝰ fidesuita ÷ : qr adiutã & ernã nosducit¬
Na qđ in possibiletrat legi in quo in firmabat᷑ ꝑ carnẽ ds̃ filiũ suũ mittens in similitudinẽ carnis
peccati: in possibile erat legi ut hominẽ iustificar& & mundar& apeccatis & utianuã
patriȩ celestis aperir& quod gratia euu angelii ꝑ passionẽ dñi saluatoris & ꝑ aquam
babtis matis credentib: prestat : Et in hoceratei in possibile istud facere : in quo in¬
firmabat᷑ ꝑ carnẽ hoc ÷ ꝑ carnales obseruantias & ꝑ conuersationẽ carnalẽ illoꝵ
ircoꝵmundari peccata qr non uenerat tollere peccata sed ostendere : in hoc infir¬
maerat qr neq hominẽ secarnalit̃ obseruantẽ neq: ea destruentẽ que ipsa p̃cipi¬
ebat iustificare poterat : Ideoq: in firmabat᷑ ꝑ carnẽ qr anullomostaliũ scđm̃

Expanded text:
tismatis, liberavit me a consuetudine peccati, per quam pervenitur ad damnationem mortis aeternae. Aliter: conceditur. Nemo enim dicitgi, in quo infirmabatur per carnem: Deus filium suum mittens in similitudinem carnis peccati. Impossibile erat legi ut hominem justificaret, et mundaret a peccatis, et ut januam patriae coelestis aperiret, quod gratia Evangelii per passionem Domini Salvatoris et aquam baptismatis credentibus praestat. Et in hoc erat ei impossibile istud facere, in quo infirmabatur per carnem, hoc est per carnales observantias, et per observationem carnalem illorum hircorum mundari peccata, quia lex non venit tollere peccata, sed ostendere. In hoc infirma erat, quia neque hominem se carnaliter observantem, neque ea destruentem quae ipsa praecipiebat, justificare potera
Abbreviated transcription (Latin):
utilitare pͥ dieationis ut primũ eccł as fundar e asiȩ postmodũ ad sexteras ꝑger& na¬
tiones : Nuiie uero ulterius locũ non habens uacuũ a p̃dicatione in his regionibus cupi
spero qđ p̃ teriens uidea uos & auob̵ deducar illuc siuob̵ primũ expaste firuitus fuero
utelũ pꝰdicans imnhis dũtaxat finib in quib xp̃s nondũ fuerat p̃dicatus &agnitionedĩ
unuer sa replessae designat iã ad ẽe tempus quo desideriũ suũ debeat admplere
uidendo scilic& eos qui rome morabant᷑: Benȩaut̃ hos quos nondũ scđ im carnẽ ui¬
depati & ad quos ñdũ in corpore aduenerat p̃sentiã sui & retardationẽ moderatius
pollic&ur : Desiderabilius enĩ suscipintꝰ bona quecito m&uimꝰ auferenda securius
uero neglegimꝰ qđ nos dutius possidere credimꝰ: ꝓruit : cũ delectatione &gaudio
aut uendiderant &p̃tiũ illoꝵ ad pedes apłoꝵ attulerant uł illos quidep̃data

Expanded text:
utilitate praedicationis, ut primum Ecclesias fundaret Asiae, postmodum ad exteras pergeret nationes. Nunc vero ulterius locum non habens, vacuum ad praedicandum, in his regionibus, cupispero quod praeteriens videam vos, et a vobis deducar illuc, si vobis primum ex parte fruitus fuero. gelium praedicans in his duntaxat finibus, in quibus Christus nondum fuerat praedicatus, in agnitione Dei in universa replesset; designat jam adesse tempus quo desiderium suum debeat adimplere, videndo videlicet eos qui Romae morabantur. Bene autem his quos nondum secundum carnem viderat, et ad quos nondum in corpore advenerat, praesentiam sui et retardationem pollicetur. Desiderabilius enim suscipimus bona, quae cito meruimus auferenda, securius vero negligimus, quod nos diutius possidere credimus. Frui, est cum delectatione et gaudio aut vendiderant, et pretium illorum ad pedes apostolorum attulerant , vel
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dexp̃o in eo gentes sperabunt. sũpsit apłs occasionẽ ut dicer& illis hanc
benedictionẽ : Ds̃ aut̃ spei qui tribuit spem futuroꝵ bonoꝵ in secredentibus :
repleat uos omnigaudio spiritali & pace id ÷ concordia & amore frat̃no in
credendo ut credentes in eũ qui uos ꝑsanguinẽ suũ pacificauit dõpatri sitis &
ipsi inuicẽ concordes & pacifici qui hactenꝰ fuistis in inuicẽ dissidentes : Vit ha¬

Expanded text:
dixit de Christo: In eo gentes sperabunt, sumpsit Apostolus occasionem ut diceret illis hanc dixit de Christo: In eo gentes sperabunt, sumpsit Apostolus occasionem ut diceret illis hanc benedictionem: Deus autem spei, qui tribuit spem futurorum bonorum in se credentibus, repleat vos omni gaudio spiritali et pace, id est concordia, amore fraterno in se credendo; credentes in eum qui vos per sanguinem suum pacificavit Deo Patri, sitis et ipsi invicem concordes et pacifici, qui hactenus fuistis invicem dissidentes: ut a
Abbreviated transcription (Latin):
est uerbũ substantiuũ est : Qđuero dicit᷑ erit radix similit̃ erit ab eodẽ uerbo
subo ftantiuo uenit & ponit᷑ ꝓ futuro tẽpore. Auicũq ergo in eũ credit quidixit
iesse & ñ potius erit radix boots. uł obed cũ &ipsiusti exstiterint & patresisaig
Ad quod dicendũ ideo dixisse ꝓph&ã erit radixiesse &ñ radixboor siue obed ut os
scłagenitus ÷ adõ patre rege regũ & domino dominantiũ : Notandumq qđ di
manã respexit que ad huc futura erat quando ista p̃dixit : Dicat᷑ itaq: hoc
modo : Fritiesse radix xp̃i scđm humanitatẽ & ipsexp̃s qui exurg& nascendo
Xp̃sigit᷑ regit & gubernat gentes insecredentes : & ipse defenditillas. ab in¬
si dis & infestationib: demonũ omniumq: aduersarioꝵ qm̃ ipse in eo sperant :
Dsaut̃ spei repleat uos omnigaudio & pace incredendo Ex hoc qđ isaias ꝓph& a

Expanded text:
Est, verbum substantivum est. Quod vero dicitur: Erit radix, similiter erit, ab eodem verbo Est, verbum substantivum est. Quod vero dicitur: Erit radix, similiter erit, ab eodem verbo substantivo venit, et ponitur pro futuro tempore. Quicunque ergo in eum credit, qui dixit Jesse, et non potius: erit radix Booz vel Obed, cum et ipsi justi exstiterint, et patres Isai? Ad quod dicendum est, ideo dixisse Prophetam: Erit radix Jesse, et non radix Booz vel Obed, ut ossaecula genitus est a Deo Patre, Rege regum, et Domino dominantium. Notandumque quia qhumanam respexit, quae adhuc futura erat quando ista praedixit. Dicatur itaque hoc modo: Erit Jesse radix Christi secundum humanitatem, et ipse Christus qui exsurget nascendo . Christus igitur regit et gubernat gentes, in se credentes, et ipse defendit illas ab insidiis et infestationibus daemonum, omniumque adversariorum, quoniam ipsi in eo sperant. Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo. Ex hoc quod Isaias propheta
Abbreviated transcription (Latin):
dit magnificate eũ om̃s populi: iudeos ortat᷑ ut gaudeant desalute gentiũ in¬
quiens: Etuos om̃s populi id ÷ om̃ s iudei magnificatedm̃ id ÷ magnũ p̃dicate
ꝓpt̃ salutẽ fratrũ uroꝵ gentiliũ &x ꝓpt̃ in effabilia magnalia que uo bis contulit
a dieb antiquis referentes gentib quanta & qualia uob libentissime prestitit:
E trursũ isaras ait. Frit radixiesse & quiexur g& regeregentes in eogentes
sperabunt: lesse ipseẽ Iai pat̃ da uid regis decuius ꝓsapia exortus ÷ p̃s scđm
carnẽ ꝑmariã uirginẽ Hlocqđ dicit eritradixiesse duplicit̃ intellegi pot est
hoc homo lesse ipse ÷ radix Dauiduero filius eiꝰ ipse ÷ arbor: Maria urgo
canticoꝵ Egoflos cãpi: Radix ergo huiuis flosculi id ÷ xp̃i iesse fuit: quia
osine ipso factũ est nihil: Q uergo scđm carnẽ exiesse originẽ duxit ipse utiq
scdm diunitatẽ radix &creator iesse exticit: lesse aut̃ int p̃tat᷑ est mihi

Expanded text:
dit: Magnificate eum, omnes populi, Judaeos hortatur ut gaudeant de salute gentium, inquiens: Et vos, omnes populi, id est omnes Judaei, magnificate Deum, id est magnum praedicate propter salutem fratrum vestrorum gentilium et propter ineffabilia magnalia quae vobis contulit a diebus antiquis: referentes gentibus quanta et qualia vobis libentissime praestitit. Et rursus Isaias ait : Erit radix Jesse; et qui exsurget regere gentes: in eum gentes sperabunt. Jesse ipse est Isai, pcarnem per Mariam virginem. Hoc quod dicit: Erit radix Jesse, dupliciter intelligi potest hoc modo: Jesse ipse est radix, David vero filius ejus ipse est arbor. Maria virgocanticorum: Ego flos campi . Radix ergo hujus flosculi, id est Christi, Jesse fuit, quia esse originem duxit, ipse quoque secundum divinitatem radix et creator Jesse exstitit. Jesse interpretatur Est mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
operã dare &illoꝵ ÷ sacrificiũ dõ offerre : Nã sicut in u&eri testam̃to pontifex sue sacerdos
hostiã & ablationẽ quã offerebat dõ studiose ꝓuidebat ut absq macula essentꝰ ita & quieułm¬
geliũ annuntiant ꝓuideredȩbent utneq in p̃dicatione neq: indoctrina seu in magisterio
aliquacul panascat᷑ ut sicut ille ostiȩ dõ erant accepte. ita sint & auditor es illoꝵ in sacrificiũ
dĩ transeuntes imitantes ipsi p̃dicator es egregiũ doctorẽ & magistrũ gentiũ qui illos quos
dõ pͣdicatione & ministerio in fide abtulerat. ob tabat ut sine macula grauioris peccati ꝑ¬
manentes accepti essent dõ: Habenigit᷑ gloriã p̃ paratã in xpo ihui ad dm̃: Aesidicer&

Expanded text:
 sicut in Veteri Testamento pontifex sive sacerdos  sicut in Veteri Testamento pontifex sive sacerdos hostiam et oblationem quam offerebat Deo, studiose providebat ut absque macula esset, ita et qui Evangelium annuntiant providere debent ut, neque in praedicatione, neque in doctrina, seu magisterio, aliqua culpa nascatur, ut sicut illae hostiae Deo erant acceptae, ita sint et auditores illorum in sacrificium Dei transeuntes, imitantes ipsi praedicatores egregium doctorem et magistrum gentium, qui illos quos Deo sua praedicatione et ministerio in fide obtulerat, optabat ut sine macula gravioris peccati permanentes accepti essent Deo. Habeo igitur gloriam, praeparatam, in Christo Jesu ad Deum; acsi diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
qr in cordemeo firma habent᷑ ꝓpt̃ gratiã sapientiȩ quemihi adño ad hac data ÷ ut illã ꝓ capacitate
auditorũ expenderẽ siue &iã ut ministeriũ a postolatus mei cõplerẽ ingentib : Sũ ficans
euuangeliũ dũ id ÷ scm̃ eẽ demunstrans. p̃dicando illud sine errore & mendatio scẽq: uiuendo
& miraculis uistutũ testi ficando gloriã ꝓpriã non querendo neq: ꝓlucris tẽporalib: hȩc
om̃a sed ꝓremuneratione & ernȩ uitȩ agendo ille sc̃ificat euu angeliũ siue scm̃ demonstrat:
qui absq: er rore & ĩ datio illud p̃dicat : & qđ p̃dicatore confirmat miraculis exornat scã
conuersatione & qui nonquerit suã laudẽ seddĩ : Vt fiat oblatio gentiũ accepta id ÷ ut
gentes offerant᷑ dõ ꝑme in gratiarũ actione & sit ipsaoblatio amabilisei aescificata ꝑbap¬

Expanded text:
quae in corde meo firma habentur propter gratiam sapientiae, quae mihi a Domino ad hoc data est, ut illam pro capacitate quae in corde meo firma habentur propter gratiam sapientiae, quae mihi a Domino ad hoc data est, ut illam pro capacitate auditorum expenderem; sianctum esse demonstrans, praedicando illud sine errore et mendacio, sancteque vivendo, et miraculis virtutum testificando, gloriam propriam non quaerendo, neque pro lucris temporalibus haec et omnia, sed pro remuneratione aeternae vitae agendo. Ille sanctificat Evangelium, sive sanctum demonstrat, qui absque errore et mendacio illud praedicat, et quod praedicat ore, confirmat miraculis: exornat sancta conversatione, et qui non quaerit suam laudem, sed Dei; ut fiat oblatio gentium accepta, id est, ut gentes offerantur Deo per me in gratiarum actione, et sit ipsa oblatio amabilis ei, et sanctificata per bap
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione dĩ & ꝓximi repl&i omascientia ita ut possitis alterutrũ moneri
id ÷ i inuicẽ uos castigare. & cor ripere: Per fectos infide blande allo quit᷑
Audatius aut̃ scripsi uob̵ fr̃s ex paste : Audatius lic& sit cõparatiuus gradus
in hoc tam̃ loco ꝓpositiuo ponit᷑ qđ est audacter id ÷ cũ audatia osecuritate:
Ideoq addidit᷑ expaste : qr multa sciebat ipse in corde queñ ꝓferebatorq
& que illi ñ poterant capere ex quib: pastẽ seribelut eis : l el&iã id circodix̃
expaste quia iã legerant illi epłas eiꝰ quas aliis ecclesus destinauerat & que
ibi ñ legerant ex paste in hac in serere studuit: Vnde & sequit᷑: Tãquã in
memoriã uosreducens subaudisiã legis senea dicta in quibusdã epłis meis qđ
tale ÷ acsi alus uerbis dicer& : Dũ reduxi ad me moriã uosia legisse meadicta:
&̃ deministerio a postolatꝰ intellegi qđ ei gratis adño conlatũ ÷  Scripsi inquit uob̵ pauca explurib

Expanded text:
 proximi, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere, id est invicem vos castigare et corripere. Perfectos in fide blande alloquitur. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte. Audacius, licet sit comparativus gradus, in hoc tamen loco pro positivo ponitur, quod est audacter, id est cum audacia et securitate. Ideoque addidit, ex parte, quia multa sciebat ipse in corde, quae non proferebat ore, et quae illi non poterant capere, ex quibus partem scribebat eis; vel etiam idcirco dixit, ex parte, quia jam legerant ipsi epistolas ejus, quas aliisibi non legerant ex parte, in hac inferre studuit. Unde et subditur: Tanquam in memoriam vobis reducens, subaudis jam legisse mea dicta in quibusdam epistolis meis: quod tale est, acsi aliis verbis diceret: Dum reduxi ad memoriam legisse vos jam mea dicta, et de ministerio apostolatus intelligi, quod ei gratis a Deo collatum est. Scripsi vobis, inquit, pauca ex pluribus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s uerbo & factis id ÷ ñ audeo olialoꝗ & p̃dicare nisique xp̃s mim inspirat in
corde. : Quiequid enĩ operabat᷑. quic quid loquebat᷑ : totũ xp̃s ꝑ eũ efficiebat sicut
ipse alias dicit An experim̃tũ queritis eiꝰ qui in me loqu&ur xp̃s : in obedientiã gen¬
tiũ uerbo & factis : Hoc est id circo insto ego in uerbo p̃dicationis & factismira¬
sp̃sscĩ Signa appellant᷑ multis in locis inquib: cũ sit aliquid mirabile indicat᷑ quoq
ꝑ ea aliquid futurũ sicut in sanatione filii reguli ostensũ ÷d nõdicente Nisi
signa & ꝓdigia uideritis ñ creditis : Per hoc enĩ qđ uisomiraculo sanitatis in
filio illius ꝑpaucior edider̃ pat̃ iudelic& illius cũ suis significabat᷑ qđ paucitas
iudeoꝵ creditura ess& in dñm . ecce signũ qđ utrũq: in se contin& quiddã scilic& mirabile
& quiddã futuri. At uero ꝓdigia dicunt᷑ quasi nor rodigia uł por rodicentia eo qđ aliquid

Expanded text:
 non audeo alia loqui et praedicare, nisi quae Christus inspirat mihi in corde. Quidquid enim operabatur, quidquid loquebatur, totum Christus per eum efficiebat sicut ipse alias dicit: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? In obedientiam gentium verbo et factis: hoc est idcirco insto ego verbo praedicationis, et factis mirairtute Spiritus sancti. Signa appellantur multis in locis, in quibus cum sit aliquid mirabile, indicatur quoque per ea aliquid futurum, sicut in sanatione filii reguli ostensum est, Domino dicente: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis . Per hoc enim quod viso miraculo sanitatis in filio illius, perpauci crediderunt, pater videlicet illius cum suis, significabatur quod paucitas Judaeorum creditura esset in Deum. Ecce signum quod utrumque in se continet, quiddam scilicet miraculi, et quiddam futuri. At vero prodigia dicuntur quasi porodigia, vel perrodicentia, eo quod aliquid