comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głam cotidianis eẽt confessioni¬
bus locutura: Uenit itaq frẽs
ab oriente illuminata gentili¬
tas: iudea uero durissimi cordis
sui infidelitate cecata remanet
in occasu: Quomodo autẽ ñ
uere in occasu &. in tenebris ta¬
bescit om̃is contumatia iude¬
orum: qui indefessi solis p̃sen¬
tiam respuentes. diem ꝑpetuũ
ꝑdiderunt Et bene km̃i uno
itinere tres simul adoraturi
ueniunt magĩ quia in uno
xp̃o iħu qui omniũ credenti
um uia est inseparata: ab eis
erat trintas adoranda: Defer̃t
& munera: quȩ non tam mu¬
nera: quã mysteria ꝓbarent᷑:
fratres ostenditur captiuitatis
nĩȩ p̾reciosa redemptio: In thu¬
re autẽ & demoniorũ suꝑstitio
cessatura: & futurus religionis
cultus aꝑitur: In myrra uero
quia exanimata solent corpo¬
ra conseruari: prȩfiguratur car¬
nis nr̃e reparatio: & resurrectio
morcuorũ: Hec autẽ offerri xp̃o
tam saerata donaria:non ma¬
gorum arbitriũ sed inspiratio
om̃ipotentis clegit: Quantũ

Expanded text:
am quotidianis esset confessionibus locutura. Venit itaque, fratres, ab Oriente illuminata gentilitas, Judaea vero, durissimi cordis sui infidelitate caecata, remanet in occasu. Quomodo autem non vere in occasu et in tenebris tabescit omnis contumacia Judaeorum, qui indefessi Solis praesentiam respuentes diem perpetuum perdiderunt? Et bene, carissimi, uno itinere tres simul adoraturi venerunt magi: quia in uno Christo Jesu, qui omnium credentium 78 via est, inseparata ab eis erat Trinitas adoranda. Deferunt autem et munera, quae non tam munera quam mysteria probarentur. fratres, ostenditur captivitatis nostrae pretiosa redemptio; in thure autem, et daemoniorum superstitio cessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur; in myrrha vero, qua exanimata solent corpora conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio et resurrectio mortuorum. Haec autem offerri Christo tam sacrata donaria, non magorum arbitrium, sed inspiratio Omnipotentis elegit. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uirginum: quib studium est
tuȩ sequi confessionis uestigia
Habebunt enim tecũ coronam
incęlo:quȩ tecum suꝑauerint
inimicũ in mundo: Nam sicut
ibi uesligia mariȩ ꝓsequentib
participatio eternȩ remunera¬
tionis apparuit: ita istam imi¬
tantib ȩterna credimꝰ gaudia
non neganda: Itaq osplendida
xp̃o pulchra di filio & omnib
angelis & archangłis grata. ut
nr̃i meminisse digneris quib
possum̃ precib exoram̃ ut nob
catorum. qui tibi tuorum om¬
nium laborum tradidit palmã.
qui regnat cum patre & spiritu¬

Expanded text:
virginum, quibus studium est virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicut tibi Mariae vestigia prosequenti participatio aeternae remunerationis apparuit; ita his imitol. 643. : Itaque o splendida Christo, et pulchra Dei Filio, et omnibus angelis et archangelis grata, ut nostri meminisse digneris, quibus possumus precibus exoramus, ut nobis entiam qui tibi tuorum omnium laborum tradidit palmam, qui regnat cum Patre, et
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝓnomine xp̃i consump¬
sit incendiũ: Namq cũ legeris
helyam ignib raptum. & p̃ue¬
ros tres in medus ignib nulla
ratione consumptos: aut qͥa
laurentiũ craticula susceptũ
recolis. & agnem ficut teclam
flammarum globos euafisse
cognoscis: nullam in his suspi¬
ceris uarietatem fidei tunc fuisse
UNa &enim fides scõs di in pas¬
sione exereuit: ꝙ diũso genere
gloriarum reddidit utrosq uic¬
tores: Nam qui consumptus est
martyr crultat: & qui euasit
nctor eruliat: Q ysaias sectus
martyrem fecit: & danihel leo¬
num rabiem morsusq contemp¬
nens ꝓbatissimũ di confessorẽ
eroressit: Quo facto: utrosqr xp̃c
dlaboli ostendit eẽ uictores:
Unus enim moritur ꝙ triũphat.
alius cuadit ꝙ regnat: Veni iã
uirgo ad thalamum quem que¬
sisti & ꝑamore sponsi gladium
ꝑcussoris admitte: ut sponsam
te uirginitas immaculata com¬
probet.xp̃i & martyrẽ confessio
ꝓbata consignet: felix caterua

Expanded text:
quos pro nomine Christi consumpquos pro nomine Christi consumpsit incendium; nam cum legeris Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis et Agnem sicut Theclam flammarum globos evasisse cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: et qui evasit victor, exsultat: et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva
Abbreviated transcription (Latin):
llico igitur ut cȩpit orare pro
mortuo: & a mortuis excitat
saluui qui morti fuerat depu¬
tatus: & adgaudiũ euocat qͥ
fuerat prȩcipitatus in luctum:
Nam qui incestus fuerat mor¬
tuus.castus exurgit: & fit prę¬
dicator castimonii qui ꝑsecutor
extiterat castitatis: Ad hȩc sacri-¬
legi conturbantur intemplis:
q xp̃m ista mirabilia facientẽ
dones ignobilis uulgi ut ra¬
tio que suadebat fidem: sediti¬
onum clamorib pulsa. locũ
inmentib hominũ inuenire
non posset: Pater uero suscita¬
ti filii tristis abscessit: & ut le¬
gitur turbis furentib uicariũ
dereliquit: Uirgineo itaq cor¬
pori stridentes p̾pararunt flã¬
mas:sed corpus quod incendia
libidinũ suꝑauerat. refrigeriũ
in medus flammis inuenit: Et
quȩ ad hoc focos ingressa fue¬
rat ut ardderet: cȩpit ꝑ sanctam
uirginem algere: ut disceretur
uirginitas flammas sibi & in¬
cendia penitus dominari non
posse: Nec illos perisse ȩstimes:

Expanded text:
Illico igitur ut coepit orare pro Illico igitur ut coepit orare pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, qui morti fuerat deputatus; et ad gaudium evocat, qui fuerat praecipitatus in luctum. Nam qui incestus fuerat mortuus, castus 458 exsurgit; et fit praedicator castimonii, qui persecutor exstiterat castitatis. 9. Ad haec sacrilegi conturbantur in templis, et Christum ista miracula facientem tionem ignobilis vulgi; ut ratio quae suadebat finem seditionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur, turbis furentibus vicarium dereliquit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparavere flammas, sed corpus quod incendia libidinum superaverat, refrigerium in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere; ut disceret virginitas flammas sibi et incendia penitus dominari non posse. 10. Nec illos periisse aestimes,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitas: Deniq populos qͦs
prȩco ad libidinem inuitau̾at
uirgo ad captiuitatẽ optinuit:
&. quos ad cam diabolus inqui¬
natos induxit illa ase mundos
ciecit Om̃s namq sigillatim
ingressi. unus alterum sustine¬
bat ingressum: quẽ egressum
dum non crederet mundum.
se exuebat in mundũ: Sed in¬
gressus adlibidinem adorandũ
dñm meritis uirginis tenebat᷑:
& exiebat inde diseruus. qui¬
seruus diaboli fuerat intus in¬
gressus: Et tot facti sunt. xp̃i
cultores: quot diabolus corrup¬
tores se putauerat uirginis in¬
uenisse: Remansit itaq: iuue¬
nis. qui ꝓbationis huiꝰ auctor
extiterat: qui se putabat de¬
fensorem uirginis suꝑare: Hic
splendorem dum ꝓuocaret ad
luctum: uitam quam uideba¬
tur habere amisit: & mortem
quam querebat inuenit: Suc¬
cedunt ridentib lacrime: et
insultantib finem lamentati¬
onis imponunt: Attendit
uirgo lugentẽ iudicem: & quẽ
minantẽ ante contempserat:
nunc dep̃cantem exaudit:

Expanded text:
virginitas. Denique populos, quos virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus inquinatos induxit, illa a se mundos ejecit; omnes namque singillatim ingressi, unus alterum sustinebat ingressum, quem egressum, dum non crederet mundum, se exhibebat immundum: sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum meritis virginis tenebatur; et exibat inde Dei servus, qui diaboli fuerat servus intus ingressus; et tot facti sunt Christi cultores, quot diabolus corruptores se putaverat virginis invenisse. 8. Remansit itaque juvenis, qui reprobationis hujus auctor exstiterat: qui se putabat defensorem virginis superare, hic splendorem dum provocaret ad luxum, vitam quam videbatur habere, amisit; et mortem quam quaerebat, invenit. Succedunt ridentibus lacrymae, et insultantibus finem lamentationes imponunt. Attendit virgo lugentem judicem, et quem minantem ante contempserat, nunc deprecantem exaudit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam ductam uirginẽ adpe¬
netrabilia regis libidinũ: ip¬
sum regem auigine quam cap¬
tuauerat uictum: & uictum
cum uirginis triumpho exire:
Nam qui tenuerat: tentus est
Qui traxerat tractus est: qui
occide se putabat occisus ẽ:
Deniq ut ꝓbemus diabolum
a uirgine ista tunc fuisse uin¬
ctum illius iuuenis factum
ad animũ reuocemꝰ quẽ con¬
tra agnetis infantiam sic ar¬
mauerat inimicus: ut nudã
cis: popłm ad libidinẽ inui¬
tantis: hunc ergo ducem fuis¬
se diaboli nemo quis dubitet:
tyrannum teneri captiuum
om̃ib patet: Constat ergo di¬
abolum suꝑatum: quotiens
contra uirginẽ arma corripu¬
it: Nlam expoliata uirgo crini¬
bus tegitur: & nudata abhomi¬
nib: malis: uestitur ab angłis
bonis: Et dampnata in prosti¬
bulo turpitudims: in gremio
apparuit castitatis: Efficitur
oratorium angłorum locus.
qui ꝑditarum fuerat anma¬
rum: & ubi semp naufragaue¬
rat castitas: illic est coronata

Expanded text:
tivam ductam virginem ad petivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat, tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam sic armaverat inimicus, ut nudam cis, populum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo est qui dubitet; tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata ab hominibus malis, vestiebatur ab angelis bonis: et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata
Abbreviated transcription (Latin):
marũ non hahet: uirginitas
sacratissima in suo gradu usq
ad sanguinis effusionem per¬
mansit qm̃ suo illam sangui¬
ne subarrauerat xp̃c: Ad con¬
cupiscentem igitur reuertitur
census & inconcussa uirginitas
xp̃o semel oblata ꝑdurat.
discite uirgines xp̃i normam
pucllaris exempli: & oblata
sub specie pietatis munuscula
uirorum tota intentione res¬
pirte. & quasi rabidi canis mor¬
sus om̃i cum gaudio recusate.
Aquo non recepis. qđ timeas
mi non accipias quod diligas
mundi: Accipe accipe uirgo
sed quod amori eterno ꝓficiat
⁊uotienscũq ab homine con¬
sccuta fueris cenfum: sic acci¬
cas: Uidet ille intus in mente
quid facias: & quam expeten¬
ter cius uirgines comiteris at
ꝓbria: Nullum potuit penit̃
formidare suppliciũ: cuietiã
lupanar turpitudinis. locus
bolus ei ignominiã corrupti¬
onis preparauerat: Iillic eam
excipe fecit dñs coronam suȩ
uirginitatis & palmã hoc est
in suis sedib: hostes uincere cap¬

Expanded text:
niarum non habet, virgo niarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accicas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virgines comiteris attPost opprobria nullum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam lupanar turpitudinis locus bolus ei ignominiam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, cap
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiam contra uniuersa suppli¬
tia fide potiꝰ armata quã ferro
fortiter dimicauit & uicit: As¬
picit demiq blandientem: et
Attendit & ridet: nescit ama
uirginitatẽ diligit: nec ludi¬
bria. nec flammas. nec suppli¬
tia nec carnifices metuit. postre¬
mo nec gladium furentis per¬
cussoris ex pauit: Compellitur
uirgo ornam̃ta suscipe corpo¬
ris sedrenuit. qm̃ iacob susce¬
perat mente: Q quia non dili¬
gentia corporis humani place¬
restudebat: quia timebat de
feditate animȩ dño displicere.
colebat animȩ & quantum
sciebat ut animam suã pul¬
chram faceret: tantum in sua
anima erubescebat se eẽ for¬
mosam: tantoq studens dis¬
plicere carnalib incarnis as¬
pectu: quanto xp̃o institit.
& eius anglis complacere: Cur¬
batur iuuenis apuella contẽp¬
tus: & se muncrib complacere
posse existimans. aurũ gem¬
mas congeminans. uestes. pre¬
dia preciosa conuectat: Sed
quia xp̃i karitas preciũ pecu¬

Expanded text:
etiam contra universa supplietiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem et attendit, et ridet. Nescit aliqvirginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, colebat; et quantum sciebat quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. 5. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ꝓqualitate sexus ꝙ pro
ctate annorum modum sui
ꝓpositi tencat: Et sicut ꝑuir¬
tione animi mundi dulcia
tiones ꝑpetuas & ad gaudia
ct̃na ꝑtingant. hec dicentes:
Non uituꝑamꝰ coniugũ casta
commercia: sed uirginq̃ pseue¬
rantiam adornamꝰ: Non enim
uirginitas malis rebus sup po¬
nenda ẽ sed est rebus optim is
preferenda:. Quȩ enim est mun¬
dis mundior. & scĩs est sanctior.
non indiget malarũ rerũ uitu¬
peratione laudari: Sequant᷑
itaq sc̃a coniugia patriarchar̃
coniuges in religione posite: ac
diuinis litteris informate: sa¬
ram: rebeccam: rachelem: an¬
nam: susannam: ac sefforam.
imitentur uxores: xp̃i uero
uirgines:solam uirginẽ ma¬
trem luminis subsequantur:
huius pedissequa agnes bea¬
tiȩ excitauit exemplum: cum
uirginitatẽ pretulit uitȩ: om¬
nemq: ase amorem terrenum
ꝑamorem celestem expellens:
tropheum crucis xp̃i arripuit.
& tam contra libidines quam

Expanded text:
quisque pro qualitate sexus, et pro quisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut per virtione animi mundi dulcia tiones perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. 3. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem matrem Virginis luminis subsequantur. 4. Hujus pedissequa Agnes beatiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam
Abbreviated transcription (Latin):
um in toto mundo
uirgineus flos marię
immarcescibiles coronas in¬
nectat: ꝙ sceptrigeram pudo¬
ris aulam immaculato con¬
scruet effectu. eousq integritas
pseuerauit adpalmam. ut in
puellis tropheum sc̃itatis ar¬
ripet: & ꝑuestigia matris uir¬
ginis. ad celestem thalamum
pueniret: Hinc ẽ quod anulo
fidci agnes se asserit subarra¬
tam &. clamat se amori con¬
strictam: Oquam imitabile
uirginib uirgo tui tradidisti
amoris exemplum: Oquam
nes tribuisti responsum: con¬
execrando carnis concupiscen¬
tias. &. solam xp̃i pulchritudi¬
nem amando: Accedite ad pu¬
ellam puelle: ꝙ discite in annis
infantiȩ. quales in pectore suo
circa amorem xp̃i flammas
accendit: Dicit se amator suo
seruare fidem: ꝙ eius corpus
concupiscere solum: qui pro
amore hominũ mortis non re¬
cusauit interitum: Discite
uirgines xp̃i amorem inpuel¬
la feruentem: & om̃s mundi
diuitias uelut stercora recusan¬
tem: Ido enim scõrum plitceras
traduntur exempla: ut unus¬

Expanded text:
um in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam neis tribuisti responsum, conexsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae quales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in 456 puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras traduntur exempla, ut unus
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ cum inuenerit relinq̃t
bonum: Unguentũ enim exa¬
minatũ est nomen tuũ: prop¬
terea adolescentulȩ dilexerunt
& attraxerunt te: Postremo ñ
meum est illud: qm̃ quȩ non
nubunt. neq nubunt᷑: erunt
sicut angłi in cȩlo: Nlemo ergo
miretur. si anglis comparent᷑
quȩ angłorum dño copulant᷑

Expanded text:
tantum cum invenerit, relinquat tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cer neres trepidare carnificem
quasi ipse addictus fuisset : Tre¬
mere pcussori dexteram: palle¬
re ora alienotimentis piculo:
cum puella non timeret suo:
Babetis igitur inuna hostia
duplex martyrium. pudoris.
se religionis: Ecee uirgo pman¬
sit & martyrium obtinuit
Inuitata nunc in tegritatis
amore.&. tu soror sc̃a uel mu¬
des tacita moribus aliquid
de turginitate dicamꝰ: ne ue¬
lut in transitu quodam pre¬
stricta uideatur quȩ principa¬
lis est uirtus: Hon enim idco
laudabilis uirginitas quia et
in martyrib repitur: sed quia
ipsa martyres faciat: Quis au¬
dem humano eam possit inge¬
nio comprehendere. quã nec
natura suis inclusit legibus
aut quis naturali uoce com¬
pleti quod supra usum naturȩ
sit: Ecelo arcessiuit: qđ imita¬
retur in terris: Nec ĩmerito ui¬
uendi usum quesiuit e celo:
que sponsum sibi inuenit ẽ
celo. Hec nubes aerias. anglos
syderaq transgrediens: uerbũ
& totd hausit pectore: Nlam qͥs

Expanded text:
Cerneres trepidare carnificem, Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuitInvitat nunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum et toto hausit pectore. Nam quis
Abbreviated transcription (Latin):
bat ȩtatis. Non sic ad thalamũ
nupta ꝓparet: ut ad supplicii
locum leta successu. gradu festi¬
no uirgo ꝓcessit: Non intorto
crine caput compta sed xp̃o.
non flosculis redimita sed mo¬
ribus: Flere om̃s: ipsa sine fle¬
tu: Mirari plerio: quod tam fa¬
cile uitȩ suȩ ꝓdiga. quã non¬
dum hauserat. iam quasi per¬¬
functa donaret:Stupere uni¬
uersi quod iam diuinitatis
testis existeret: quȩ adhuc ar¬
bitra sui ꝑętatem ẽẽ non posset:
Efficit deniq ut ei de do crede¬
tur. cui de homine adhuc ñcre¬
deret᷑: quia quod ultra naturã
ẽ de auctore natura ẽ: Quan¬
to terrore egit carnifex ut time¬
retur: Quantis blandicus ut
suaderet: Quanto uoto: ut s
ad nuptias ꝓueniret At illa.
Et hȩc sponsi iniuria ẽ expecta¬
pe placituram: Qui me sibi pri¬
or elegi. accipiet Quid pcussor
moraris: Ecat corpus quod ama¬
ri potest. oculis quib nolo. Stt¬
tit: orauit: ceruicem inflexit:

Expanded text:
bat aetatis. Non sic ad thalamum bat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcit ȩtati: Immo magna uis fi¬
dei: que etiam ab illa testimo¬
nium inuente ȩtate: fuit ne in
illo corpusculo uulneri locus
Et quȩ non habuit quo ferrũ
recipet: habuit in quo ferrũ
uinceret: At istuc ȩtatis puellȩ
toruos ȩtiam uultus parentũ
ferre non possunt: & acu destri¬
cta solent puncta flere quasi
uulnera: hȩc cruentas carni¬
ficum ridere impauida manus
hec stridentiũ grauib immo¬
bilis tractib cathenarũ: nunc
cruento mucroni militis totũ
offerre corpus: mori adhuc nes¬
cia sed parata: uel si ad aras in¬
uicta rapetur: tendere. xp̃o int̃
ignes manus: atq: in ipsis sacri¬
legis focis tropheum dñ signa¬
reuictoris: Nunc ferratis collũ
manusq inserere nexibus. sed
nullus tam tenua membra
poterat nexus includere. Nouu
martyriigenꝰ: Nondum idonca
penȩ & iam matura uictoriȩ:
Certare difficilis. facilis coro¬
nari Magisteriũ uirtutis im¬
pleuit. quȩ prȩ iuditium uehe¬

Expanded text:
percit aetati: immo magna vis fipercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit: ut qm̃ hodie natalis ẽ
uirginis. de uirginib sit loqͥn¬
dum &. ex p̃dicatione liber su¬
mat exordium: Natalis est uir¬
ginis: integritatem sequamur:
Natalis est martyris hostias
immolemus: Natalis est sc̃ẽ ag¬
nes: mirentur uiri: non despẽ¬
rent paruuli. Stupeant nupte
fuit: Deuotio supra ȩtatem:
uirtus supra naturam: ut michi
uideatur non hominis habu¬
isse nom̃ sed oraculum marty¬
ris:quȩ indicauit quid eẽt fu¬
tura: Habeo tamen unde michi
subsidium comparet᷑. Nomen
uirginis: titulus est pudoris:
Appellabo martyrem: p̃dicaui
martyrem: satis ꝓlixa laudatio
est. quȩ ñqueritur sed tenetur:
Facessant igitur ingenia. elo¬
quentia conticescat: Uox una
preconiũ est: Hanc senes. hanc.
iuuenes. hanc pueri canant:
Nemo est laudabilior. quam
qui abomnib: laudari potest
Quot homines dot precones:
qui martyrem predicant. dũ
locuntur: Hec: duodecim an¬
norum martyrium fecisse tra¬
ditur: Quo detestabilior cru¬
delitas: quȩ nec minuscule pe¬

Expanded text:
procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pe
Abbreviated transcription (Latin):
cituastiterunt. Tu ãt
ait sc̃s geriauꝰ. Ffelices
uos tã ueucraude soboliᷤ
gentores. In huius
uatiuitate magno gau¬
dio ⁊ gultacõe celebra¬
tũ isteriũ in celo no¬
ueritis ẽe ab augelis.
Ent eiñ hec magna
ncorã dño. et multi eius
ouitã ꝓpositũq sanctũ
uuirantes. declinaliũt

Expanded text:
i adsteterunt. Ait ait sanctus Germanus: 'Felices vos tam venerandae sobolis genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, declinabunt
Abbreviated transcription (Latin):
set. aut sexus: Et ido anna et
stipendus uiduitatis. & morib
talis inducitur: ut digna pla¬
ne fuisse credatur:quȩ redemp¬
torem omniũ uenisse nuntia¬
ret: Cuius merita cum alibi
descripserimus: cum uiduas
hortaremur. hoc loco qm̃ ad
alia ꝓpamus:non putamus
iteranda: Non ociose tam̃ an¬
itatis eius expressit: quia et
septem duodecades & due qua¬
dragesime sacrũ uidentur nu-¬
merũ designare

Expanded text:
set aut sexus. et ideo Anna et set aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen anitatis eius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur numerum designare
Abbreviated transcription (Latin):
diffusam: & ꝓphetiam incre¬
dulis negatam ẽẽ: non iustis:
Ecce & symeon ꝓphat in rui-¬
nam & resurrectionẽ pluri¬
morum uenisse dñm iħm
merita discernat: & ꝓnr̃orũ
qualitate factorum iudex
uerus & iustus. aut supplicia
decernat aut prȩmia: Et tuã
inquit ipsius animã ꝑtransi¬
bit gladius: Nec littera nec
hystoria docet: ex hacuita ma¬
riam corporalis necis passione
migrasse: Non enim anima
se corpus materiali gladio.
transuerberat᷑: & ido pruden¬
tiam mariȩ haud ignaram my¬
steru cęlestis ostendit: Uiuum
enim uerbum di & ualidũ. et
acutum omni gladio ancipiti¬
uel acutissimo penetrans usq
ad diuisionẽ animȩ & spiritus:
artuum & medullarũ cogita-¬
tiones cordis & secreta scrutat᷑
animorũ:quia nuda mentrũ
& apta sunt om̃ia di filio. quẽ
conscientiȩ secreta ñ fallunt:
Pphauit itaq: symeon: ꝓphaue.¬
rat copulata conugio ꝓpha¬
uerat uirgo: Debuit etiam ui¬
dua ne qua aut ꝓfessio dees¬

Expanded text:
diffusam et prophetiam incrediffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse dominum Imerita discernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio dees
Abbreviated transcription (Latin):
I cui nomen symeon:
& homo iste iustus
& timoratus expectans conso¬
lationẽ ierłm: Non solum ab
angłis ꝙ ꝓphis: apastorib et
parentibus: sed ȩtiã aseniorib
&. iustis. generatio dñi accepit
testimoniũ: Om̃is ȩtas ꝙ. uterq
unt: Uirgo generat: sterilis pa¬
rit: Mutus loquit᷑ helysabeth
ꝓphat: Magus adorat: utero
clausus exultat: Uidua confi¬
tetur: iustus expectat: Et bene
iustus:qui non suam sed po¬
puli grãm requirebat:.cupi¬
ens ipse corporeȩ fragilitatis.
absolui: sed expectans:uidere
ꝓmissum: Sciebat cnĩ: quia
beati oculi qui uiderent:Nunc
inquit: dimitte seruum tuũ
Uidete iustũ uelut corporee
carcere molis inclusum uelle
dissolui: ut incipiat ẽẽ cum
xp̃o: Dissolui enim & ẽẽ cum
xp̃o: multo melius: Sed qui
uult dimitti:ueniat intem¬
nib: uerbum dñi complecta¬
tur uelut quibusdam fidei
suȩ brachus: Tunc dimittet᷑
ut non uideat mortẽ quia
uiderit uitam: Vides uberẽ
in om̃s grãm dñi generationes

Expanded text:
 cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque unt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enim et cum Christo esse multo melius. sed qui uult dimitti ueniat in temnibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis. quesumus clemã¬
ciam tuam. ut sicut ei eminẽ¬
tem gloriata contulisti. sic
ad consequendam miscd̾iam

Expanded text:
mirabilis, quaesumus clementiam 51 tuam, ut sicut illis eminentem gloriam contulisti, sic ad consequendas misericord
Abbreviated transcription (Latin):
insignia. & ornam̃ta uirtutum:
& locuta ẽ ei uniu̾sa quȩ habe¬
bat in corde suoꝰ idest apuit ei
cor suum: manifestauit ei occul¬
ta conscientiȩ suȩ: in confessio¬
ne & penitudine: p̃cedentium
delictoꝵ. Uideamꝰ quid agat

Expanded text:
insignia, ornamenta virtutum. insignia, ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa, quae habebat in corde suo: Id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occultam conscientiam suam in confessione, et poenitudine praecedentium delictorum. Videam
Abbreviated transcription (Latin):
diuitus. cum camelis portanti-¬
bus aromata & aurũ infinitũ
nimis: & gẽmas p̃tiosas: uenit
ad regem salomonẽ. & locuta ẽ
ei uniũsa quȩ habebat in corde
suo: Ergo infigura reginȩ huiꝰ
eccła uenit exgentib & a finibus
terrȩ imponens finẽ cupidita¬
tibus uicusq t̾renis. ut audiret
sapientiã salomonis. idest ueri
utraq unum: soluens inimici¬
cias inter dm̃ & hominẽ. in car¬
ne sua: Uenit post ueteres & ꝓfa¬
nas suꝑstitiones audire & disce¬
re de ficei illuminatione & iudi-¬
est non iam cum una tantum
gente udae sicut prĩ synagoga
solos habuit hebreos: sed totius
mundi gentib diuersisq nati¬
onibus: Uenit ergo echibens mu
uenientibus: qui prius fuerant
ex uitiorũ feditate distorti. et
malorũ honere curui: ac pecca¬
torũ prauitate deformes: Cum
ditur ad pacificũ regem xp̃m:
exhibens secum fidei aurũ. pu¬
ritatis incensa p̃tiosa. splendo¬
resq gemmarũ: morũ scilicet

Expanded text:
divitiis, cum camelis portantidivitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri inimicitias inter Deum, et hominem in carne sua. Venit post veteres et profanas superstitiones audire, et discere de fidei illuminatione, et judicest, non jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus, diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munvenientibus, qui fuerant prius vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes. Cum ditur ad pacificum regem Christum, exhibens secum aromata fidei, aurum puritatis, incensum pretiosum, splendoresque gemmarum, morum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa ȩccłȩ colunt
qui se eccłe filios eẽ
cognoscunt: Hȩc enĩ
omniũ credentiũ mater ẽ: quȩ
natos ad mortẽ regenerat ad sa¬
lutem: Hec est post synagogam
quide uocata: sed ante synago¬
gam ꝓmissa Hȩc enim iam inpri-¬
mo homine pręfigurata ẽ: nam
sicut ex adȩ latere fabricata ẽ euꝗ.
ta creuit eccła: hȩc intra archam
diluuio exundante seruata: cru¬
cis beneficiũ & baptismatis myste¬
rium p̃signauit: Hanc sarra steri¬
unicũ idest dilecussimũ do popu¬
lum seculo iam senescente ꝓgenu¬
it: hȩc est regina illa: dequa ad
regina quȩ uenit apartib ethyo¬
pię audire sapientiam salomo¬
nis. Sed hec non tam ex una regi¬
bus reges paritura conuenit. si¬
eut ȩuuangłista cõmemorat:
Regina austri uenit afinib t̾rȩ
audire sapientiam salomonis:
Uenit ȩccła adredemptorẽ & eru-¬
ditorem suum: ut de stultitia
erroris doctrinam ꝑciꝑet ueri
ita dicens: Et ingressa regina in¬
ierłm cum multo comitatu et

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara steriunicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regibus reges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet vita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ huius uerbis uti ad dm̃ pote¬
rit dicere: Uerus est sermo quẽ
audiui in terra mea suꝑ sermoni¬
bus tuis: maiora sunt oꝑa tua
quã rumor quem audiui:. Et re¬
uera id quod parat d̃s diligentib
se. fide non comp̃henditur: spe
ñ attingitur: caritate ñ capitur.
desideria & uota transgreditur.
Nequiri potest: estimari ñ potest:
Habebit de ꝑceptione fructum:
non habebit de satietate fastidi¬
um:. adquȩ uos bona ꝑducat:
qui uiuit & regnat: in scła scł̃oꝵs

Expanded text:
nae hujus verbis uti ad Deum potenae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur, desideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit et regnat in saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
altaris sacramenta cęlestia: de qͥb:
dicitur. panem cęli dedit eis: patiẽ
angłorũ manducauit homo:
Uidit & holocausta eiꝰ: orationẽ
sine dubio supplicationũq myste¬
riã. & obstupuit: & ubi uidit in¬
estimabiles diuitias dñi sin. dix̃
ad regem: Uerus est sermo quem
audieram interra mea suꝑ sermo¬
nib tuis & suꝑ sapientia tua. &
ñ credebam narrantib donec ip¬
saueni: & uidi oculis meis: & ꝓba¬
ui quod media pars nuntiata mͥ
ñ fuisset: Maiora sunt oꝑa tua et
sapientia. quã rumor quẽ audiui
Cum ergo ꝑuenerit regina hȩc.
nem pacis: et ingressa fuerit be¬
atam requiem. & gl̃am cȩlestium
ꝓmissionũ: multo plura & mag¬
nificentiora ꝑspiciet. quã ea quȩ¬
Nunc enim tanquam in speculo
& in enigmate: tunc autẽ oculis
suis uidebit. idest facie ad faciẽ:
Tunc beata & illustris anima int̃
stupendas remuneratoris sui con.¬
stituta diuitias: ineffabilib regi¬

Expanded text:
alutaris sacramenta coelestia, de quibus alutaris sacramenta coelestia, de quibus dicitur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua: et non credebam narrantibus, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars nuntiata mihi non fuisset. Majora sunt sapientia et opera tua, quam rumor quem audivi. Cum ergo pervenerit regina haec s visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et magnificentiora perspiciet, quam Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus regi
Abbreviated transcription (Latin):
nis & domũ quam edificau̾atꝰ
& cybos mensȩ eius. & holocau¬
sta quȩ offerebat indomo dñi:
non habebat ultra sp̃m: Quid
erat rationis ut p̃potens regina
domũ. expensas. ꝙ cybos regios
tantope miraretur: Trgo hoc lo¬
co aliqua maiora nos oportet
inquirere: Uidit ergo ȩccła ex genti¬
bus congregata sapientiam x̃i:
idest post carnalia instituta gen¬
tilium. post humanã & animalẽ
doctrinã phylosophoꝵ. accepit
intellectum salutis & uitȩ: inspex̃
sp̃ualium mirabilia bonoꝵ: ag¬
nouit uirũ fabricatorem cęli ac
terrȩ: & potentissimũ humanige.¬
neris conditorẽ: De cuiꝰ sapientia¬
dicitur: Om̃ia inmensura & poti¬
dere & numero constituisti: Hidit
& domũ quam edificau̾at: idest
incarnationẽ hominis assump¬
ti: in quo habitat om̃is plenitu
patris: Cybus enim xp̃i est salus
nr̃a: Reficitur cȩlestib epulis: pro¬
fectib nr̃is: Cybus eius sumꝰ: dum
acquisiti ȩccłȩ in membra eius cor¬
pusq transimus: Uel cybus cius¬

Expanded text:
am aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantopere miraretur? Ergo hoc loco aliqua majora nos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex Gentibus congregata sapientiam Christi: id est, post carnalia instituta Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritualium mirabilia bonorum, agnovit verum fabricatorem coeli ac terrae, et potentissimum humani generis Conditorem; de cudicitur, Omnia in mensura et pondere et numero constituisti . Vidit et domum quam aedificaverat, id est, incarnationem hominis assumpti, in quo habitat omnis plenitudPatris . Cibus enim Christi est salus nostra; reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Eccpus, quod transimus; vel cibus s
Abbreviated transcription (Latin):
diem: hoc uero nulli antea ui-¬
dere in scłis datum ẽ: ut unige¬
nitus alossimi quẽ trementes
in dm: Amplectere ergo digna¬
tionem maiestatis ȩternȩ ut
ne archanam ditui discutias
uoluntatem: quia om̃ib qui¬
dem natus est xp̃c. sed fidelib
dat salutem: Quod si tibi sensum
tuorum fragilitatis minus dig¬
num uidetur filium dinatum
de femina credere: uirginẽ cogi¬
ta pepisse: Si tibi pannis quib
obuolutus ẽ fortasse uilescunt
angłos collaudantes: & multitu¬
dinem cȩlestis exercit̾ aminirare
Si presepe inquo infans iacuit
despicis: erige paulisꝑ oculos
& nouam incȩlo stellam pro¬
testantem mundo natiuita¬
tem domimcã contuere: Si
credis uilia: crede mirifica:
Side his quȩ humilitatis s̃.
disputas: quȩ alta sunt. & cȩ¬
lestia uenerare: Hisdem enim
referentib hisdemq auctorib
de dño saluatore quȩ humilia
et quȩ gloriosa sunt didicisti.
uniuersa quȩ ad salutis tuȩ

Expanded text:
diem . Hoc vero nullis antea vidiem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
principio erat uerbum: & uer¬
bum caro factum ẽ: Gaude gͦ
nunc & exulta addm̃ tuum.
tandem conuersa gentilitas:
dam hebreorum gens electa ñ
potuit: Timens enim isrł̃ & tre¬
mens mirabatur ut legimus
quod moyses popl̃i princeps
reconditus in nube. & in uer¬
tice montis altissimi: solus cũ
dño loqueret᷑: Ad illum tunc
montem synai quicũq accessis¬
set ex populo: presenti pume¬
batur interitu: Adhunc uero
montẽ qui hodie natus ẽ mun¬
do: quieũq: non accesserit. mo¬
rietur: Et tunc quidem unus
populus erudiebatur ad fidẽ:
nunc uero om̃s gentes uocant᷑
aduitam: Uiderunt uenerabi¬
les patres nr̃i innumera mag¬
naq: mirabilia: cȩlum illis an¬
gelicas rorauit escas. dulcia
pocula lapis durissimꝰ minis¬
trauit: lordanis ꝑpetem meatũ
suum retorsit in fontẽ: ualidis¬
simi hostium muri turbarum
strepitu corruerunt: Sol qͦq
commorat᷑ in cęlo: longiorem
triumphanti popło prestitit

Expanded text:
principio erat Verbum, et Verprincipio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. dam Hebraeorum gens electa non potuit; timens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur montem Sina quicunque accessisset ex populo, praesenti puniebatur interitu: ad hunc vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur. Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
odierni mys dñi:¬
terii sacramentum
fratres km̃i sicut credidistis
semꝑ & creditis. reparatio est
salutis humanȩ. uirtutum
natiuitas:ruina uiciorum:
Hodie refulsit secundus ille
adam. non incola sed dñs pa¬
radisi: quem interdictȩ arbo¬
ris plenitudo non fallat:ser¬
pens non decipiat: mulier ñ
seducat: Hodie exortũ est in
tenebris lumen: hodie illud
quod cęlũ & cęli cęlorũ se ha¬
bere gaudebant:mundus dũ
nescit accepit: Neq enim ut
temporalis quidam aut qui
ante non fuerit de femina no¬
bis repentinꝰ emersit: sed qui
semꝑ erat cum patre ds. semꝑq
regnabat. nouo ꝑuirginẽ uoluit
mortalib apparere mysterio
nouus quidem homo.sed dñs
sempit̃nus: Nouus xp̃c: sed rex
omniũ scł̃orum: Ipse est in fine
temporũ natus ex maria: qui
ante om̃ia scł̃a: uigenitꝰ ꝓcessit
e patre: Hic est p̃dictus apatri¬
archis: a ꝓpħis p̃dicat᷑: annun¬
tiatus ab angłis: ab apl̃is appro¬
batus: De uno eodemq legis in

Expanded text:
odierni mysterii sacramentum, fratres carissimi, sicut credidistis semper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitiorum. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eodemque legis: In