comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
milia. & hordei choros totidẽ. Olei qͦq
sata: uiginti milia
Hixit autẽ hiram rex tẏri. ꝑlitteras
quaᷤᷤ miserat salomoni. Quia dilexit
dñs popłm suũ.: iccirco te regnare fec̃
suꝑ eum. Et addidit dicens. Benedic¬
tus dñs ds̃ isrł qui fecit celũ & terrã
qui dedit dauid regi filiũ sapientẽ.
& eruditũ. & sensatũ. atq prudentẽ.
ut edificaret domũ dño & palatiũ
sibi. Misi ergo tibi uirũ prudentẽ.
& scientissimũ hẏram fabrum patrẽ
meum. filiũ mulieris de filiab dan
cuius pater tirus fuit. qui nouerit
oꝑari in auro & argento. ere & ferro.
& marmore & lignis. Inpurpura qͦq
sciat scelare omnẽ sculpturã. & ad¬
inuenire prudent̃ quodcũq in oꝑe
necessariuim est. cum artificib tuis:
& cũ artificib dñi mei dauid patius
tui. Triticum ergo & hordeum. et
te seruis tuis. Nos autẽ cedemus ligna¬
de libano quot qͦt necessaria habueris

Expanded text:
milia et hordei choros totidem olei quoque milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum idcirco te regnare fecit super eum et addidit dicens benedictus Dominus Deus Israhel qui fecit caelum et terram qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem ut aedificaret domum Domino et palatium sibi misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est cum artificibus tuis et cum artificibus domini mei David patris tui triticum ergo et hordeum et ote serde Libano, quot necessaria habueris,
Abbreviated transcription (Latin):
neomeniis & sollempnitatib dñidĩ
nr̃i in sempiternũ: quȩ mandata st̃
isrł. Domus enĩ qua edificare cupio.
magna est. Magnus ẽ. enĩ ds̃ nr̃ suꝑ
om̃s deos. Quis ergopoterit preualere
ut edificet ei domum dignã : Si cȩlũ
& cęli cȩlorũ capere eum non queunt:
quantus ego sũ ut possim ei edificare
domũ. Sed ad hoc tantũ: ut adolea¬
tur in censum corã illo. Aute igitur
michi iurum eruditum qui nouerit
in auro oꝑari ce argento. ere & ferro. pur¬
pura coccino. & lacincto: & qui sciat
sculpere celat᷑a. cum his artificibus
quos mecũ habeo in uidea & in iherłm.
& ligna cedrina mitte michi: &abieg
na. & pinea de libano. Scio enĩ quod
serui tui nouerint cedere ligna deliba¬
no. & erunt serui mei cũ seruis tuis.
ut parentur michi ligna plurima.
Domus enĩ qũa cupio edificare: mag¬
na ẽ. nimis & inclita. Preterea oꝑarus
qui ce suri sunt ligna seruis tuis.
dabo incibaria tritici choros uiginti

Expanded text:
is et sollemnitatibus Domini Dei is et sollemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum quae mandata sunt Israheli domus autem quam aedificare cupio magna est magnus est enim Deus noster super omnes deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei aedificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incensum coram illo mitte igitur mihi virum eruditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem et ligna cedrina mitte mihi et na et pinea de Libano scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut parentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedificare magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesuri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti
Abbreviated transcription (Latin):
lapides: & cedros quasi sicomoros
quȩ nascuntur in campestrib mul¬
titudine magna. Ad ducebant᷑ autẽ
ei equi de egypto. & de coã. a negoci¬
atorib regis. qui ibant & emebant
precio quadrigam equorũ sexcentis
argenteis: & equum centũ quinqua¬
ginta. Similiter & de uniuersis reg¬
nis cȩtheorum: & aregib syrie emp¬
tio celebrabatur¶ De creuit autẽ salo¬
mon edificare dom̃ũ nomini dñi.
& palacium sibi. & numerauit sep¬
tuaginta milia uirorũ portantium
humeris. & octoginta milia qui cede¬
rent lapides in montib: prepositõsq
eoꝵ tria milia sexcentos
Hi sit quoq ad hẏram regẽ tiri di¬
cens. Sicut egisticum dauid patre
meo. & misisti ei ligna cedrina. ut
edificaret sibi domũ inqua & habi¬
tauit: sic fac mecum ut edificẽ domũ
nomini dñi dĩ mei. & conseerẽ eam
ad adolendum incensũ corã illo. &
fumiganda aromata. & ad ꝓpositio¬
nẽ panũ sempiternã. & holo causto¬
mata mane & uespere.Sabbatis qͦq &

Expanded text:
sycomoros quae nascuntur in campestribus multitudine magna adducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur decrevit autem Salomon aedificare domum nomini Domini et palatium sibi et numeravit septuaginta milia virorum portantium umeris et octoginta milia qui caederent lapides in montibus praepositosque eorum tria milia sescentos misit quoque ad Hiram regem Tyri dicens sicut egisti cum David patre meo et misisti ei ligna cedrina ut aedificaret sibi domum in qua et habitavit sic fac mecum ut aedificem domum nomini Domini Dei mei et consecrem eam ad adolendum incensum coram illo et fumiganda aromata et ad propositionem panum sempiternam et holocaustomata mane
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ me fecisti regem suꝑpopulũ tuũ
multũ: qui tam innumerabilis est
qũa puluis terre. Da michi sapienti¬
am & intelligentiam: ut egrediar
corã populo tuo & ingrediar. Quis
enĩ potest hunc populum tuũ dig¬
ne qui tam grandis ẽ. iudicare.:
Dixit autẽ ds̃ ad salomonẽ. Quia hoc
magis placuit cordi tuo. & non po¬
stulasti diuitias. & substantiã &e glo¬
riam. neq animas eorũ qui te ode¬
runt. sed nec dies uitȩ plurimos:
petisti aut̃e sapientiam & scientiam
ut ui dicare possis populũ meũ suꝑ
quẽ constitui tẽ regem: sapientiã
& scientia data sunt tibi. Diuicias
autẽ & substantiã & głam dabotibi:
ita ut nullus in regib nec ante tẽ
nec post te fuerit similis tui.
enit ergo salomon abexcelso ga¬
baon iniherłm corã tabnaculo fede¬
ris: & regnauit suꝑ isrł. Congrega¬
uit q sibi currus & ȩquites & facti

Expanded text:
nim me fecisti regem super populum tuum nim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substantiam, et gloriam, neque animas eorum qui te oderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapientiam et scientiam, ut judicare possis populum meum, super quem constitui te regem: Sapientia et scientia data sunt tibi: Divitias autem, et substantiam, et gloriam dabo tibi; Ita ut nullus in regibus, nec ante te, nec post te fuerit similis tui. Venit ergo Salomon ab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnavit super Israel. Congregavitque sibi currus et equites, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
celsum. Prece¬
pitq: salomon
uniuerso israheli. tribunis & centu¬
rionib. & ducibus. & iudicibus.om¬
ni isrł. & principib familiarum.
& abiit cum uniuersa multitudi¬
ne in excelsum gabaon. ubi erat
tabnaculum fedis dñi quod fecit
moyses famulus dĩ in solitudine. ar¬
cham autẽ dĩ adduxerat dauid de
cariathiarim in locum que p̃paraue¬
rat ei. & ubi fixerat illi tab̃naculũ.
hoc est iniherłm. Altare quoq eneũ
quod fabricatus fuerat besele hel filiꝰ
uri filiĩ ur: ibi erat corã tab̃nacu¬
lo dñi. quod & requisiuit salomon
& om̃is eccła. Ascenditq salomon
ad altare eneum corãtab̾naculo fȩde
ris dñi: & obtulit in eo mille hostias.
Ecce autẽ in ipsa nocte: apparuit ei
ds̃ dicens. Postula quod uis: ut dem
tibi. Dixitq salomon dõ. Tu fecisticũ
dauid patre meo miscđiam magnã.:
& constitiusti me regẽ ꝓeo. Nunc gͥ
dñe ds̃. impleatur sermo tuus: quẽ
pollicitus es dauid patri meo. Tu e¬

Expanded text:
celsum praecepitque Salomon universo Israheli tribunis et centurionibus et ducibus et iudicibus omnis Israhel et principibus familiarum et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon ubi erat tabernaculum foederis Dei quod fecit Moses famulus Dei in solitudine arcam autem Dei adduxerat David de Cariathiarim in locum quem paraverat ei et ubi fixerat illi tabernaculum hoc est in Hierusalem altare quoque aeneum quod fabricatus fuerat Beselehel filius Uri filii Ur ibi erat coram tabernaculo Domini quod et requisivit Salomon et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare ris Domini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. NunDeus, impleatur sermo tuus quem pollicitus es David patri meo: Tu e
Abbreviated transcription (Latin):
ex edrarũ ꝑ circuitũ in thesauros do¬
mus dñi. & in thesauros sc̃oru: diui¬
sion Uniq sacerdotalium. & leui¬
tica rum. Inom̃ia oꝑadomus
dñi. & inuniuersa uasa ministerii
gula uasa ministerii. Argenti quoq
pondus: ꝓ uasorũ & operũ diuersitate.
Sed & candelabra aurea & adlucernas
eorũ. aurũ ꝓmensura uniuscuiusq
candelabri. & lucernarũ similit̾ et
in candelabris argenteis & inlucernis
eoꝵ. ꝓdiuersitate mensurȩ pondus
argenti tradidit. Aurũ quoq dedit
in mensã ꝓpositionis: ꝓdiuersitatȩ
mensurȩ. Similit̃ & argentũ in alias
mensas argenteas. Ad fuscinulas qͦq
& fialas. & turibula exauro purissimo
&e leuncłos aureos. ꝓqualitate men¬
surȩ pondꝰ distribuit in leunłm et
leuncłm. Similit̃q & leones argente¬
os: diuersũ argenti pondꝰ seꝑauit
Altari aut̃ẽ in quo ad olet᷑ in censũ au¬
rũ purissimũ dedit. ut ex ipso fieret

Expanded text:
 circuitum in thesauris do circuitum in thesauris domus Domini, et in thesauris sanctorum, divisionumque sacerdotalium et leviticarum in omnia opera domus Domini, et in universa vasa ministerii gula vasa ministerii argenti quoque pondus pro vasorum ad opera diversitate sed et ad candelabra aurea et ad lucernas eorum aurum pro mensura uniuscuiusque candelabri et lucernarum similiter et in candelabris argenteis et in lucernis eorum pro diversitate mensurae pondus argenti tradidit aurum quoque dedit in mensas propositionis pro diversitate mensarum similiter et argentum in alias mensas argenteas ad fuscinulas quoque et fialas et turibula ex auro purissimo et leunculos aureos pro qualitate mensurae pondus distribuit in leunculum et leunculum similiter et in leones argenteos diversum argenti pondus separavit altari autem in quo adoletur incensum aurum purissimum dedit ut ex ipso fieret
Abbreviated transcription (Latin):
domũ meã: & atria mea. Ipsũ enĩ ele¬
gi michi in filium. & ego ero ei inpa¬
trem: & firmabo regnũ eius usq in
sempiternum. siꝑseuerauerit facere
p̃cepta mea & iudicia: sic̃ & hodie.
Nunc igit᷑ corã uniuerso isrł cȩtu au¬
diente dño dõ nr̃o. custodite & ꝑqui¬
rite cuncta mandata dñi dĩ nr̃i.
ut possideatis terrã bonã. & relinqͣ¬
tis eam filiis ur̃is post uõs. usq insẽ.¬
piternum.
il autẽ salomon fili mi scito dm̃
patruis tui. & serui ei corde ꝑfecto: &
animo uoluntario. Om̃ia enĩ corda
scrutat᷑ dñs: & uniuersas mentium
cogitationes intelligit. Si quesieris
eum inuenies. Si autẽ dereliqueris
eũ. ꝓitiet tẽ in ȩternum. Nunc ergo
quiã elegit te dñs ut edificares donũ
sanctuarii: confortare & ꝑfice. Bedit
autẽ dauidsalomoni filio suo descrip¬
tionem porticus & templi. & cellarioꝵ.
& cenaculi. & cubiculorũ in abditis.
& domus ꝓpitiationis. nec non &om

Expanded text:
domum meam et atria mea ipsum enim eledomum meam et atria mea ipsum enim elegi mihi in filium et ego ero ei in patrem et firmabo regnum eius usque in aeternum si perseveraverit facere praecepta mea et iudicia sicut et hodie nunc igitur coram universo coetu Israhel audiente Deo nostro custodite et perquirite cuncta mandata Domini Dei nostri ut possideatis terram bonam et relinquatis eam filiis vestris post vos usque in sempiternum tu autem Salomon fili mi scito Deum patris tui et servi eianimo voluntario. Omnia enim corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Si quaesieris eum, invenies: si autem dereliqueris eum, projiciet te in aeternum. Nunc ergo quia elegit te Dominus, ut aedificares domum sanctuarii, confortare et perfice. Dedit autem David Salomoni filio suo descriptionem porticus, et templi, et cellariorum et coenaculi, et cubiculorum in adytis, et domus propitiationis, Necnon et
Abbreviated transcription (Latin):
ministrabant regi. Tribunos qͦq &
centuriones: & qui preerant sub¬
stantiȩ & possionibus regis. filiosq
suos cum eunuchis. & potentes et
robustissimos qͦsq in exercitu ierłm.
Cũq surrexisset rex & stetisset: ait.
Audite me fr̃s mei. & popłs meus. Co¬
gitaui ut edificaremdonũ in qũa re¬
quiesceret arca federis dñi. & scabel¬
lum pedũ dĩ nr̃i: & ad edificandum
om̃ia preparaui. Ds̃ autẽ dixit michi
Non edificabis michidomũ nomini meo:
eo quod sis uir bellator & sanguinem
fuderis. Sed elegit dñs ds̃ isuł me de
uniuersa domo patris mei: ut eẽm
rex suꝑ isrł insempiternũ. De iuda
enim: elegit principes. Porro dedomo
uda domũ patris mei: & de filiis pa¬
tris mei placuit ei ut me eligeret regẽ
suꝑ cunctum isrł. Sed & de filiis meis.
filios enum multos dedit michi dñs:
elegit salomonẽ filiũ meũ ut sederet
in throno regni dñi suꝑisrł. Dixitq
michi. Salomon filius tuus edificabit

Expanded text:
ministrabant regi, tribunos quoque et ministrabant regi, tribunos quoque et centuriones, et qui praeerant substantiae et possessionibus regis, filiosque suos cum eunuchis, et potentes, et robustissimos quosque in exercitu Jerusalem. Cumque surrexisset rex, et stetisset, ait: Audite me, fratres mei, et populus meus. Cogitavi ut aedificarem domum, in qua requiesceret arca foederis Domini, et scabellum pedum Dei nostri: et ad aedificandum, omnia praeparavi. Deus autem dixit mihi: Non aedificabis domum nomini meo, eo quod sis vir bellator et sanguinem fuderis. Sed elegit Dominus Deus Israel me de universa domo patris mei, ut essem rex super Israel in sempiternum: de Juda enim elegit principes: Porro de domo Juda, domum patris mei: et de filiis patris mei, placuit ei super cunctum Israhel sed et de filiis meis filios enim multos dedit mihi Dominus elegit Salomonem filium meum ut sederet in throno regni Domini super Israhel dixitque mihi Salomon filius tuus aedificabit
Abbreviated transcription (Latin):
filius orie. Operi autẽ rustico & a¬
gricolis qui exercebant terrã: p̃erat
ezri. filius chelub. Uinearũq culto¬
ribus. semeias romathites. Cellis au¬
tẽ uinariis. ⁊ abdias aphonites. Nã
suꝑ oluieta & ficẽta. quȩ erant in cã¬
pestribus: balanan gaderites. Suꝑ
apothecas autẽ olei: ioas. Porro ar¬
mentis que pascebant᷑ insarõna: p̃¬
positus fuit sezraĩ saronites. Et suꝑ
boues inuallibꝰ: saphat filius adli.
Suꝑ camelos uero: ubil ismahelites
Et suꝑ asinos: iadias meronatites. Su¬
ꝑ oues quoq: iazir agarenus. Om̃s
hi principes substantie regis dauid.
onathan autẽ patriuis cdauid
consiliarius uir prudens & littera¬
tus: ipse & iabihel filius achamoni.
hierant cũ filus regis. Achithophel
etiã consiliarius regis: & chusai ara¬
chites amicus regis. Post achitophel.
fuit ioiada filius banaie. & abiathãt¬
Princeps autẽ exercitus regis: erat
buum & prepositos. turmarũ. qui

Expanded text:
filius Oziae operi autem rustico et afilius Oziae operi autem rustico et agricolis qui exercebant terram praeerat Ezri filius Chelub vinearumque cultoribus Semeias Ramathites cellis autem vinariis Zabdias Aphonites nam super oliveta et ficeta quae erant in campestribus Balanan Gaderites super apothecas autem olei Ioas porro armentis quae pascebantur in Sarona praepositus fuit Setrai Saronites et super boves in vallibus Saphat filius Adli super camelos vero Ubil Ismahelites et super asinos Iadias Meronathites super oves quoque Iaziz Agarenus omnes hii prinJonathan autem patruus David, consiliarius, vir prudens et litteratus: Ipse et Jaiel filius Achamoni erant cum filiis regis. Ahitophel etiam consiliarius regis, et Chusai Arachites amicus regis. Post Ahitophel fuit Joiada filius Bananiae, et AbiatharPrinceps autem exercitus regis erat Jbuum, et praepositos turmarum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtis: dux saphatias filius maachã.
Leuitis. a sabias filius camuhel. Aaro¬
nitis: sadoc. Iuda: heliab fr̃ dauid.
Isachar: aniri filius michahel. Tabu¬
lonitis: iesmaias filius abdie. Nep¬
talitibus.: ierimuth filius orihel. fĩ¬
liis epbraim: oseȩ filiꝰ oraziu. Dimi¬
diȩ tribui manasse: iohel filius pha¬
die. Et dimidie tribui manasse inga¬
laath: iaddo filius rachariȩ. Benia¬
min autẽ.: iasihel filius abner. Pan
uero: etrihel filius ieroboam. Hipͥn¬
cipes filioꝵ isrł. Noluit autẽ dauid
numerare eos a uiginti annis in¬
ferius: quia dixerat dñs ut multi¬
plicaret isrł quasi stellas çeli. Ioab
filius saruiȩ cȩꝑat numerare nec
compleuit. quia suꝑhoc tra irrue¬
rat inisrł: & iccirco numerus eoꝵ
qui fuerant recensiti. non ẽ. relatus
in fastꝰ regis dauid.
Suꝑ thesauros autẽ regis: fuit
ar imoth filius adihel. His autẽ the¬
sauris qui erant inurbib et uicis
& in turrib: presidebat ionathan

Expanded text:
nitis dux Saphatias filius Macha Levitis Asabias filius Camuhel Aaronitis Sadoc Iuda Heliu frater David Isachar Amri filius Michahel Zabulonitis Iesmaias filius Abdiae Nepthalitibus Ierimoth filius Ozihel filiis Ephraim Osee filius Ozaziu dimidio tribus Manasse Iohel filius Phadiae et dimidio tribus Manasse in Galaad Iaddo filius Zacchariae Beniamin autem Iasihel filius Abner Dan vero Ezrihel filius Hieroam hii principes filiorum Israhel noluit autem David numerare eos a viginti annis inferius quia dixerat Dominus ut multiplicaret Israhel quasi stellas caeli Ioab filius Sarviae coeperat numerare nec conplevit quia super hoc ira inruerat in Israhel et idcirco numerus eorum qui fuerant recensiti non est relatus in fastos regis David super thesauros autem regis fuit Azmoth filius Adihel his autem thesauris qui erant in urbibus et in vicis et in turribus praesidebat Ionathan
Abbreviated transcription (Latin):
anni. In ebron regnauit seꝑteman¬
nis: in iherłm annis triginita tribus.
Et mortuus ẽ. insenectute bona.: ple¬
nus dierũ & diuiciis & gła. Regna¬
uitq salomon filius eius ꝓ eo. Gesta
autẽ dauid regis priora & nouissima
scripta sunt in libro samuhel uiden¬
tis: & in libro nathan ꝓpħȩ. atq in
uolumine gad uidentis: uniuersiq
regni eius. & fortitudinis. & tempoꝵ
quę transierunt sub eo. siue inisrł.
suue in cunctis regnis terrarum.¬

Expanded text:
anni in Hebron regnavit septem ananni in Hebron regnavit septem annis et in Hierusalem triginta tribus et mortuus est in senectute bona plenus dierum et divitiis et gloria regnavitque Salomon filius eius pro eo gesta autem David regis priora et novissima scripta sunt in libro Samuhel videntis et in libro Nathan prophetae atque in volumine Gad videntis universique regni eius et fortitudinis et temporum quae transierunt sub eo sive in Israhel sive in cunctis regnis terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Sed & dauid rex letatus ẽ: gau¬
dio magno.
t benedixit dño corã uniuersa
multitudine. & ait. Benedictus es
dñe ds̃ isrł patris niũ. ab ȩterno in
ȩternum. Tua ẽ. dñe magnificentia
laus. Cuncta enĩ quȩ in celo sunt.
suie in terra: tua sunt. Tuũ dñe re¬
gnum: & tu es suꝑ om̃s principes.
Tuȩ diuiciȩ & tua ẽ. gła. tu domina¬
ris om̃ium. In manu tua uirtus et
potentia: in manu tua magnitudo
& imꝑium om̃iũ. Nunc igit᷑ ds̃ nr̃
confitebimur tibi: & laudamꝰ nomen
tuũ inclitum. Quis ego & quis popłs
ms̃. ut possimus tibi hec uniuersa
ꝓmittere : Tua sunt omnia: & quȩ
de manu tua accepimus dedimustͥ.
Peregrini enĩ sumus corã te & aduene.
sicut om̃s patres nr̃i. Dies nr̃i quasi
umbra suꝑterrã: & nulla ẽ. mora
dñe ds̃ nr. Om̃is hȩc copia quã para¬
iumus tibi. ut edificaretur domus
nomini scõtuo. de manu tua est.¬
& tua sunt om̃ia. Scio ds̃ m̃s quod

Expanded text:
Domine. Sed et David rex laetatus est gauDomine. Sed et David rex laetatus est gaudio magno, et benedixit Domino coram universa multitudine et ait benedictus es Domine Deus Israhel patris nostri ab aeterno in aeternum tua est Domine magnificentia laus cuncta enim quae in caelo sunt et in terra tua sunt tuum Domine regnum et tu es super omnes principes tuae divitiae et tua est gloria tu dominaris omnium in manu tua virtus et potentia in manu tua magnitudo et imperium omnium nunc igitur Deus noster confitemur tibi et laudamus nomen tuum inclitum quis ego et quis populus meus ut possimus haec tibi universa promittere tua sunt omnia et quae de manu tua accepimus dedimus tibi peregrini enim sumus coram te et advenae sicut omnes patres nostri dies nostri quasi umbra super terram et nulla est mora Domine Deus noster omnis haec copia quam paravimus ut aedificaretur domus nomini sancto tuo de manu tua est et tua sunt omnia scio Deus meus quod
Abbreviated transcription (Latin):
do in tẽplum dĩ mei. exceptis his quȩ
preꝑaui in edem scãm tria milia ta.¬
lenta auri de auro ophir: & seꝑtem
milia talentorũ argenti ꝓbatissimi
ad deaurandos parietes templi. Et u
bicũq opus ẽ. aurũ deauro. & ubicũq
opus ẽ. argentũ. argenti oꝑa fiant:
ꝑ manus artificum. Et siquis sponte
offert. impleat manũ suã hodie: &
offerat quod uoluerit dño.
olliciti sunt itaq principes fami¬
liarũ: & ꝓceres tribuum isrł. Ribu¬
ni quoq & centuriones: & principes
possessionũ regis dederunt in oꝑado¬
mus dñi auritalenta quinq milia.
& solidos decẽ milia. Argenti talenta
decẽ milia: & eris talenta decẽ & octo
milia. Ferri qͦq centũ milia talentoꝵ
Et apud quecũq inuenti st̃ lapides.
dederunt in thesaurũ domus dñi.¬
ꝑ manũ iehiel gersonitis. Letatusq
est popłs cum uota sua sponde ꝓmit¬
terẽt: quia corde toto offerebant ea

Expanded text:
do in templum Dei mei, exceptis his, quae do in templum Dei mei, exceptis his, quae paravi in aedem sanctam tria milia talenta auri de auro Ophir et septem milia talentorum argenti probatissimi ad deaurandos parietebicumque opus est aurum de auro, et ubicumque opus est argentum de argento, opera fiant per manus artificum: Et si quis sponte offert, impleat manum suam hodie, et offerat quod voluerit Domino polliciti sunt itaque principes familiarum et proceres tribuum Israhel tribuni quoque et centuriones et principes possessionum regis dederuntque in opera domus Dei auri talenta quinque milia et solidos decem milia argenti talenta decem milia et aeris talenta decem et octo milia ferri quoque centum milia talentorum et apud quemcumque inventi sunt lapides dederunt in thesaurum domus Domiper manum Jeiel Gersonitis. Laetatusque est populus, cum vota sponte promitterent: quia corde toto offerebant ea
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ qͦq dd̃ salomoni filio suo. uirilit̃
age. & confortare & fac: ne timeas & ne
paueas. Dñs enĩ ds̃ m̃s tecũ erit & non
dimittet tẽ nec delinquet tẽ: donee
ꝑficias om̃e opus ministĩi domꝰ dñi.
Ecce diuisiones sacerdotũ & leuitarũ.
in om̃e opꝰ ministerii domꝰ dñi assistunt
tibi & ꝑati sunt. & nouerunt tã prin¬
cipes quã popłs facere om̃ia p̃cepta tua
Locutusq ẽ. dauid rex ad
omnẽ eccłam. Salomonẽ filiũ meũ
unum elegit ds̃: ad huc puerũ & te¬
nellum. Opus autẽ grande est.Neq
enĩ homini p̃ꝑaratur habitatio.: sed
dõ. Ego autẽ totis uirib meis. p̃para¬
ui impensas domus dĩmei. Aurũ ad
uasa aurea. & argentum in argentea.
es. in ȩnea. ferrum. in ferrea. ligna
ad lignea. lapides onichinos. & qͣsi
stibinos. & diuersorũ colorm
omnẽ p̃ciosum lapidem
marmor parium abundantissimȩ
Et suꝑ hec quȩ obtuli in domũ dĩmĩ.
de peculio meo aurũ &e argentum.

Expanded text:
uo: Viriliter age, et confortare, et fac: ne timeas, et ne paveas: Dominus enim Deus meus tecum erit, et non dimittet te, nec derelinquet, donec perficias omne opus ministerii domus Domini. Ecce divisiones sacerdotum et Levitarum, in omne ministerium domus Domini assistunt tibi, et parati sunt, et noverunt tam principes quam populus facere omnia praecepta tuaLocutusque est David rex ad omnem ecclesiam: Salomonem filium meum unum elegit Deus, adhuc puerum, et tenellum: opus autem grande est, neque enim homini praeparatur habitatio, sed Deo. Ego autem totis viribus meis praeparavi impensas domus Dei mei. Aurum ad vasa aurea, et argentum in argentea, aes in aenea, ferrum in ferrea, ligna ad lignea; lapides onychinos, et quasi stibinos, et diversorum colorum, omnem pretiosum lapidem, et marmor Parium abundantissime: Et super haec, quae obtuli in domum Dei mei de peculio meo aurum et argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ eorũ cõposite: circumornate ut si¬
militudo templi. P romptuaria eoꝵ
plena: eructantia ex hoc in illud.
Oues eorũ fetosȩ habundantes in egres¬
sib suis: boues eorum crasse. Non est

Expanded text:
lie eorum composite, circumornate ut similitudo templi. Promptuaria eorum plena eructantia ex hoc in illud. Oves eorum fetose, habundantes in itineribus suis; b
Abbreviated transcription (Latin):
tos meos ad bellum. M iscdia mea
& refugiũ meũ: susceptor m̃s & lib̾a¬
tor m̃s. P rocector m̃s ce in ipso sꝑaui:
qui subdis populũ meũ sub me.
Dñe quid ẽ homo quia innotuisti ei.
aut filius hominis quia reputas eũ.
omo uanitati similis factus ẽ: dies eiꝰ
sicut umbra p̃tereunt. D ñe inclina¬

Expanded text:
lum misericordia mea et refugium meum susceptor meus et liberator meus protector meus et in eo speravi qui subdis populum meum sub me Domine quid est homo quia innotuisti ei aut filius hominis quia reputas eum homo vanitati similis factus est dies eius sicut umbra p
Abbreviated transcription (Latin):
ctus apostolorũ nudã
quidem sonare histo
xere.S si nouerimꝰ
scriptorem eorũ lucã
esse medicum. cuius
laus est in euangłio: animaduertemꝰ
partter om̃ia uerba illius. anime languands
esse medicamina.:

Expanded text:
ctus apostolorum nudam quidem sonare uidentxere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tu uirgo xp̃i eustochium dum ame
impensius scripture ueritatem inqui¬
ris: meam quodã mͦ senectutem in ui¬
dorum dentibus corrodendã exponis:
qui me falsarium corruptorẽ qꝙ sancta
ꝓnuntiant scripturarum. S ego in ta¬
li oꝑe nec emulorũ meoꝵ inuidentiam
ꝑtimesco: nec sc̃ȩ scriptiuȩ ueritatem

Expanded text:
Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
onita ẽ ordo apud grecos qui
integre sapiunt & fidem
rectam sectant᷑ epistola
latinis codicibꝰ in uenit᷑.
postoloꝵ. prime sint etiã eius epsȩ in
ordine ceterarum. Sed sicut euangłi¬
stas dudum ad ueritatis lineam corre¬
ximus: ita has ꝓprio ordini deo nos u¬
uante reddidimus. Est enim prima ea¬
rum una iacobi: petri duȩ: iohis tres
& uidȩ una. Que si ut ab eis digeste st̃
ita quoq ab ingerpretibus fidelit̃ in la¬
biguitatem legentibꝰ facerent: nec ser
tis in prima ioħis epła pocitum legimꝰ.
inqua etiam ab infidelibꝰ translatoribus
multũ erratum ẽẽ fidei ueritate comꝑi¬
mus: trium tantũmͦ uocabula hoc est
aque. sanguinis. & sp̃s. inipsa sua edi¬
tione ponentes: & patris. uerbiq ac sps̃.
testimonium omittentes: in quo ma¬
xime & fides catholica roboratur. ⁊ et
patris & filii & sp̃s sc̃i una diuinitatis
substantia comꝓbatur. In ceteris uero e¬
pistolis quantum nr̃a ab aliorum distec
editio: lectoris prudentie derelinquo.

Expanded text:
on idem ordo est apud Graecos, qui integre sapiunt, et fidem rectam sectantur, EpistolarLatinis codicibus invenitur:apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Labiguitatem legentibus facerent, nec sermtis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiritus sancti una divinitatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo.
Abbreviated transcription (Latin):
nec sinitur quiescere ingruente bel¬
lo: neq saluabit impietas impium.
Om̃ia hec consideraui: & dedi cor metĩ
cunctis oꝑib quȩ fuint subsole. Int̾¬
dũ dominat᷑ homo homini: in malũ
suũ. Uidi impios sepultos. qui etiam
cũ aduĩuerent in loco scõ erant. & lau¬
dabantur inciuitate quasi iustoꝵ o
ñ ꝓfertur cito contra malos sententia.
ab̾sq ullo timore filiĩ hominũ ꝑpe¬
trant mala. At tam̃ peccator exeo
quod centies facit malũ: & ꝑpacien¬
tiam sustentatur. Ego cognoui quod
erit bonũ timentib dm̃: qui uerent᷑
faciem eius. Non sit bonũ impio :
nec ꝓlongent᷑ dies eius: sed quasi
umbra transeant qui non timent

Expanded text:
nec sinitur quiescere ingruente belnec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impium omnia haec consideravi et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt sub sole interdum dominatur homsuum. Vidi impios sepultos, qui etiam cum aduiuerent, in loco sancto erant et laudabantur in ciuitate quasi iustorum fertur contra malos sententia, absque timore ullo filii hominum perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum, et per patientiam sustentatur, ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, sed quasi umbra transeant qui non timent
Abbreviated transcription (Latin):
inueni dixit eccłastes. unũ & alterũ:
ut inuenirẽ rationẽ qũa ad huc que¬
rit anima mea: & non inueni.
irum de mille unũ repꝑi: mu¬
lierẽ ex om̃ib non inueni. Solũ¬
modo hoc inueni. quod fecerit ds̃
hominẽ rectum: & ipse se infinitis
miscuerit questionib. Quis talis
ut sapiens est. Et quis cognouit
lucet inuultu eiꝰ: & potentissimꝰ faciẽ
illiꝰ cõmutabit. Ego os regis obseruo.
& p̃cepta uiramenti dĩ. Ne festines re¬
cedere a facie eius. neq ꝑmaneas in
oꝑe malo: quia om̃e quod uoluerit
faciet: & sermo illiꝰ potestate plenus
est: nec dicere ei quisquã potest quare
ita facis. Qui custodit p̃ceptũ: non
experietur quicquã mali. Tempus
& responsionem. cor sapientis in tel¬
ligit. Om̃i negotio tempus est. & o¬
portunitas: & multa hominis afflic¬
tio: quia ignorat p̃terita. & uentura
nullo scire potest nuntio. Non est in
hominis dicione ꝓhibere sp̃m suũ:
nec habet potestatem indie mortis.⁊

Expanded text:
dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est, et quis novit  faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis
Abbreviated transcription (Latin):
Indiȩ bona frũere bonis: & malũ di¬
em p̾caue. Sicut enĩ hanc. sic & illã
fecit ds̃: ut non inueniat homo con
tra eum iustas querimonias. Hȩc qͦq
uidi: indiebꝰ uanitatis meȩ. Iustus
periit in iusticia sua: & impius
multo uiuit tẽpore in malicia sua
Noli ẽẽ iustus multũ. neq plus sa¬
pias quã necesse est: ne obstupescas:
Ne impie agas multũ. & noli ẽe̾ stul¬
tus: ne moriaris in tempore non tuo.
ħonũ est tẽ sustentare uistũ: sed et
abillone subtrahas manũ tuã: quia
qui dm̃ timet. nichil negligit. Sapi¬
entia confortabit sapientem: suꝑdecẽ
principes ciuitatis. Non est eñ homo
iustus in terra. qui faciat bonũ & non
peccet. Sed & cunctis sermonib qui di¬
cunt᷑. ne accõmodes cortuũ: ne forte
audias serũ tuũ maledicentẽ tibi
Scit enim tua conscientia: quia et
tu crebro maledixisti aliis. Cuneta tẽp¬
taui insapientia: & dixi. Sapiens
efficiar. & ipsa longuis recessit ame.
multomagis quã erat. Et alta ꝓfun¬

Expanded text:
In die bona fruere bonis et malam diem precave. Sicut enim hanc, et sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo cotra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profun
Abbreviated transcription (Latin):
in ebria: multiplica genimina eius: in
stillicidus eius letabitur germinans.
Benedices corone anni benignitatis tue.
& campi tui replebuntur ub̃tate. ł in¬
guescent speciosa deserti: & exultatione

Expanded text:
inebria multiplica genimina eius in stillicidiis eius laetabitur germinans benedices coronae anni benignitatis tuae et campi tui replebuntur ubertate pinguescent speciosa deserti
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑat in dño: & inmiscdia altissimi ñ cõ¬
mouebit᷑. Inueniat᷑ manꝰ tua om̃ib in¬
imicis tiuis: dextera tua inueniat om̃s
qui te oderunt. Pones eos ut libanũ ig¬
nis in tempore uultꝰ tui: dñs inira sua
conturbabit eos & deuorabit eos ignis.
Fructũ eoꝵ de terra ꝑdes: & semen eoꝵ a
filis hominũ. Qm̃ declinauerunt in
te mala. cogitauerunt consilia quȩ non

Expanded text:
ltissimi non commovebitur. Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis  dextera tua inveniat omnes, qui te oderunt. Pones eos ut clibanum ignis  in tempore vultus tui. Dominus in ira sua conturbabit eos  et devorabit eos ignis. Fructum eorum de terra perdes  et semen eorum a filiis hominum. Quoniam declinaberunt in te mala  cogitaberunt co
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliam. Siquis gͦ emundauerit se abists.
erit uas in honorẽ sanctificatũ: & utile dño.
adom̃e opus bonum paratum. Iuuenilta au¬
tẽ desideria: fuge. Sectare uͦ iusticiam: fidẽ
castitatẽ. pacẽ. cum his qui inuocant dñm
de corde puro. Stultas enĩ & sine disciplina
questiones deuita: sciens qđ generant lites

Expanded text:
. si quis ergo mundauerit se ab istis, erit uas in honorem sanctificatum et utile domino, ad omne opus bonum paratum. iuuenalia autem desideria fuge: sectare uero iustitiam, fidem, caritatem, pacem cum his qui inuocant dominum de corde puro. stultas autem et sine disciplina quaestiones deuita, sciens quod generant li
Abbreviated transcription (Latin):
qua reddet michi dñs in illa die uistus ui¬
dex. Non solum autẽ michi: s & his qui dili¬
gunt aduentũ eius. Festina ad me uenire
cito. Demas enĩ me dereliquid diligens hoc
scłm: & abuit thessalonicam: crescens ingala¬
tiam. tẏtus indalmatiam. Lucas ẽ. mecũ
solus. Marchum assume & adduc tecũ: est
enĩ michi utilis inministerium. Titicũ autẽ
misi ephesum. Denulã quã reliqui troade
apud carpum. ueniens affer tecũ & libros.
maxime autẽ menbranas. Alexander erariꝰ
multa mala michi ostendit. Reddet ei dñs se¬

Expanded text:
ddet mihi Dominus in illa die justus judex: non solum autem mihi, sed et iis, qui diligunt adventum ejus. Festina ad me venire cito. Demas enim me reliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam: Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum: est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
phemi: parentibꝰ non obedientes: in grati: sce¬
lesti: sine affectione. sine pace. criminatores.
incontinentes. inmites. sine benignitate.
res magis qũa dĩ: habentes speciem quidẽ
pietatis: uirtutẽ autẽ eius ab negantes. Et
hos deuita. Ex his enĩ sunt qui penetrant
domos: & caytiuas ducunt mulieretilas e¬
neratas peccatis: quȩ ducuntur uariis desi¬

Expanded text:
 parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores, incontinentes, inmites, sine benignitate, res magis quam dei, habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes: et hos deuita. ex his enim sunt qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
idelis sermo. Nam si comortui sumꝰ et
Iconuiuemus. Si sustinemꝰ: & conregna¬
bimus. Si negauerimus: & ille negabit
nos. Si non credimus: ille fidelis ꝑmanet:
negare seipsum non potest. Hec comone.
testificans coram dõ. Noli uerbis contendẽ
in nichil utile: nisi ad subuersionẽ audien¬
tium. Sollite cura te ipsum ꝓbabilem exhi¬

Expanded text:
fidelis sermo: nam si commortui sumus, et conuiuemus: si sustinebimus, et conregnabimus: si negabimus, et ille negabit nos: si non credimus, ille fidelis permanet, negare se ipsum non potest. haec commone testificans coram deo. noli uerbis contendere, in nihil utile nisi ad subuersionem audientium sollicite cura te ipsum probabilem exhi
Abbreviated transcription (Latin):
dio implear: recordationẽ accipiens eiꝰ
fidei quȩ ẽ in te non ficta: quȩ & habun
ꝓpter qũa causam ammoneo te. ut re.¬
suscites grãm dĩ quȩ ẽ inte.: ꝑ impositio¬
nem manuum mearũ. Non enĩ dedit nob̃̾ d̾s
sp̃m timoris: s uirtutis & dilectionis et

Expanded text:
dio impleor, recordationem accipiens eius fidei, quæ est in te non ficta: quæ & habitaue causa admoneo te, ut recrees donum Dei, quod est in te per impositionem manuum mearum. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis, et dilectionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑorigenis laborem eh At aoIc ecle¬
sus dedicarunt. Quantomagis latini
grati ẽẽ deberent: quod exultantẽ
cernerent greciam a se aliquid mu¬
tuari: Primum enĩ magnoꝵ sup̃tu¬
um est. & infunite difficultatis: exem¬
plaria posse habere om̃ia. De inde etiã
qui habuerint & hebrei sermonis ig¬
nari sunt magis errabunt: ignoran¬
tes quis emultis uerius dixerit. Quod
etiam sapientissimo cuidã nuꝑ apud
grecos accidit. ut interdũ scripturȩ
sensum relinquens: unius cuuisli¬
bet interpretis sequeretur errorem.
Nos autẽ qui hebreȩ linguȩ saltem
paruã habemus scientiam. & latinus
nobis ut cumq sermo non de est. & de
aliis magis possumus iudicare & ea
quȩ ipsi intelligimus in nr̃a lingua
ꝓmere. Itaq licet ex cẽthra sibilet. ui¬
ctorq si non incendia iactet: nunquã
meũ uiuante xp̃o silebit eloquium.
etiam precisa lingua balbutiet. Legans
qui uolunt: qui nolunt abitiant.

Expanded text:
et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Eccleet per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest: et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
non habentur. Uelut illud. qm̃ naza¬
reus uocabitur: & exegypto uocaui
filium meũ. & uidebunt inquẽ com¬
punxerunt: multaq alia quȩ latiori
oꝑi reseruamus. & querite abeo ubi
scripta sunt. Cũq ꝓferre non potuerit
uos legite de his exemplarib: quȩ nuꝑ
a nob̾ edita maledicorũ cotidiȩ linguis
confodiuntur. Sed ut ad compendiũ
ueniam: certe quod illaturus sum
equissimum est. Edidi aliquid quod
non habetur ingreco: uel alit̃ habe¬
tur quã ame uersum est. Quid inter¬
pretem laniant: In terrogent hebre¬
os: & ipsi auctorib translationi meȩ
uel arrogent. uel derogent fidem.
Porro aliud est si clausis quod dicitur
oculis michi uolunt maledicere & non
imitantur grecorũ studium & beni¬
uolentiam: qui post septuaginta tͣns¬
latores iam xp̃i euangłio choruscante.
iudeos & ebionitas legis ueteris inter¬
pretes. aquilã uidelicet & simmachũ.
& theodotionem. & curiose legunt.

Expanded text:
non habentur, velut illud, Quoniam Nazanon habentur, velut illud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi filium meum: et, Videbunt in quem compunxerunt; multaque alia, quae latiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? interrogent Hebraeos: et ipsis auctoribus, translationi meae vel arrogent vel derogent fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium ac benevolentiam, qui post Septuaginta Translatores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicare tantũ de aliis. & ipsi facere ni¬
chil nouerunt. Siqui autẽ fratrum
sunt quib nr̃a non displicent. his tri¬
buatis exemplar: admonentes ut
hebrea nomina quoꝵ grandis in hoc
uolumine copia ẽ. distincte. & ꝑ in¬
terualla transcribant. Nichil enĩ ꝓ de¬
rit emendasse librum: nisi emenda¬
tio librariorũ diligentia conseruet᷑.
Nec quequã moueat: quod unus ano¬
bis editus liber est. nec apocriforum
tercii. & quarti libri somnus delectet᷑.
Quia & apud hebreos ezre neemiȩq
sermones inunũ uolumen coartant᷑.
& quȩ non habentur apud illos. nec
de iuiginti quatuor seniorib sunt. ꝓ¬
cul abitienda. Siquis autẽ septita¬
ginta uobis opposuerit interpretes.
quorũ exemplaria uarietas ipsa lace¬
rata & euersa demonstrat. nec potest
utiq uerum asseri quod diuersum ẽ.
mittite eum ad euangłia. inquibus
multa ponuntur deueteri testamen¬
to. que apud septuaginta interp̃tes

Expanded text:
dicare tantum de aliis, et ipsi facere nidicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor senibus sunt, procul abjicienda. Si quis autem Septuaginta vobis opposuerit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus multa ponuntur quasi de Veteri Testamento, quae apud Septuaginta Interpretes
Abbreviated transcription (Latin):
trum difficilius sit
facere quod poscitis an
negare: nec dũ statui.
Nam neq uob̃ aliqͥd
imꝑantib ab nuere
sententiȩ est: & mag¬
nitudo oneris imposi¬
ti. ita ceruices premit.
ut ante sub fasce ruendum sit. quã le¬
uandum. Accedunt ad hoc inuidoꝵ
studia. Qui om̃e quod scribimus rep̃¬
hendendum putant. & interdũ cont᷑
se conscientia repugnante publice la¬
cerant quȩ occulte legunt: in tantũ
ut clamare cõpellar & dicere. Dñe li¬
bera anim̃ã meã alabiis iniquis: &
alingua dolosa. Tercius annus est.
quod semꝑ scribitis. atq rescribitis
ut ezre librum uobis de hebreo trans¬
feram : quasi non habeatis greca & la¬
tina uolumina. aut quicquid illud
ut ait quidã niti. neq aliud fatigan¬
do nisi odium querere: extreme dem̃¬
tiȩ est. Itaq obsecro uos nii domnion.
& rogatiane karissimi. ut priuata lec¬
tione contenti. librum non efferatis in
publicũ: nec fastidiosis ingeratis ci¬
bos. uitetis q eorũ suꝑcilium: qui iu¬

Expanded text:
trum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud ut ait quidam, niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetisque eorum supercilium, qui ju
Abbreviated transcription (Latin):
in scłm miscđia eius. Quis loquet᷑
potentias dñi: auditas faciet om̃s lau¬
des eius. B eati qui custodiunt iudictũ.
& faciunt iusticiã in om̃i tempore. M e¬
mento niũ dñe in beneplacito populi
tui: iusita nos insalutarituo a diu¬
dendũ inbonitate electorũ tuoꝵ: adle¬

Expanded text:
icordia eius. Quis loquetur potentias Domini  auditas faciet omnes laudes eius. Beati, qui custodiunt judicium  et faciunt iustitias in omni tempore. Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui  visita nos in salutari tuo. Ad videndum in bonitate electoru
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib ⁊ uirtutib. Ap̃o igitur passo ĩ
carne.⁊ uos eadem cogitatione armami¬
ni: quia qui passus ẽ in carne desiit a
pectatis. ut iam nõ hominũ desideriis sa
uoluntate dĩ. quod reliquũ ẽ in carne
uiuat temporis. Sufficit enĩ p̃t̾itũ tempꝰ
ad uoluntatẽ gentiũ consũmandã qͥ am¬
bulauer̃ in luxuriis. desideriis. uinolen¬
tiis. cõmessationib. potationib q illi¬
citis idoloꝵ cultib in qͦ ammirant᷑ nõ cõ¬
currentib uobis in eamdẽ luxurie cõfu¬
sionẽ blasfemantes. qui reddent rationẽ
ei qui paratus ẽ iudicare uiuos ⁊ mortuoꝰ.
ꝓpt̾ hoc enim et mortuis euangeliz atũ ẽ.
ut iuidicent᷑ quidẽ scłm homines in car¬
ne. uiuant aut̾ scdm dm̃ in sp̃u. Om̃iũ

Expanded text:
igitur passo in carne et uos eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam, qui ambulauertiis, comessationibus, potationibus, et illicitis idolorum cultibus. In quo admirantur non concurrentibus vobis in eamdem luxuriae confusionem, blasphemantes. Qui reddent rationem ei, qui paratus est judicare vivos et mortuos. Propter hoc enim et mortuis evangelizatum est: ut judicentur quidem secundum omnes in carne, vivant autem secundum Deum in sp