comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ut sui p̃sentia idolũ zeli templũq delers
Unde & subu̾sio urb̃ templiq pꝰ breue tẽpꝰ
sequit᷑. Et in ysaia scͥptum ẽ: quod lectꝰ an¬
gustus ne quaqm duos capiat. & palliũ bre-¬
ue utrũq oꝑire nõ possit. significante scͥp¬
tura illud apłi. Qui consensus xp̃o & belial
templo dĩ & idolo: Et dix̃ adme. fili hoĩs le¬
ua ocłos tuos ad uiam aquilonis. Et leuain
Soculos ineos ad uiã aquilonis. & ecce ab aqͥlo¬
Ine porte altaris idolũ zeli in ipso introitu.
transtulerunt abaquilone ad portã orien¬
talem quod in hebraico nõ habet᷑. cet̾a quȩ
ibi scͥpta sunt relinqͤntes. Uixitq inqͥt ad me:
ad uiam aquilonis. Ibi .Nł. statua baal posita
erat. quã uocat idolum zeli. in ip̃o porte in¬
troitu. Qui aut̃ idolũ zeli siue possidentis
ad głam dĩ uel ad sp̃m referunt: impie fa¬
ciunt. ꝑsonã idoli. dĩ maiestate nnitantes.

Expanded text:
sed ut sui praesentia idolum Zeli, templumque deleret. sed ut sui praesentia idolum Zeli, templumque deleret. Unde et subversio urbis templique post breve tempus sequitur. Et in Isaia scriptum est, quod lectus angustus nequaquam duos capiat, et pallium breve utrumque operire non possit ; significante Scriptura illud Apostoli: Qui consensus Christo et Belial? Templo Dei et idolo ? Et dixit ad me: Fili hominis, leva oculos tuos ad viam Aquilonis. Et levavi oculos meos ad viam Aquilonis: et ecce ab Aquilone portae altaris, idolum Zeli in ipso introitu. Septuaginta transtulerunt: Ab Aquilone ad portam Orientalem, quod in Hebraico non habetur; caetera quae ibi scripta sunt relinquentes. Dixit, inquit, ad me,  oculos ad viam Aquilonis. Ibi enim statua Baal posita erat, quam vocat idolum Zeli, in ipso portae introitu. Qui autem idolum Zeli, sive possidentis, ad gloriam Dei, vel ad spiritum referunt, impie faciunt, personam idoli, Dei majestate mutantes.
Abbreviated transcription (Latin):
in ierłm in uisione dĩ. ostendit se nõ in
corpore s in sp̃u eẽ. tͣnslatũ. iuxta quam
uisionẽ possumꝰ & celos &. ꝓfunda maris
& inferna conspicere. dum rationes sin¬
głorum cogitatione cõplectim᷑. Primum
aut̃ uenit aduestibulũ qͦd respicit ad aqͥlo¬
nem: ut ibi uideat statuam idoli zeli. ad
ꝓuocandã emulationẽ.: ut de illo loco possit
ad int̾iora penetrare: & cernere reliqua quȩ pꝰea
descbunt᷑. Statuam aut̃ idoli baal intemplo
dĩ positam: uarrat historia. Pulchreq appel¬
latur idolum deli. quia ad emulationẽ & de¬
lum dnm ꝓuocat: uixta illud quod indeut̾o¬
nonuo dicit᷑. Ipsi me ꝓuocauerunt ad zelũ in
eo qui nõ erat ds̃: & ego ꝓuocabo eos ad relũ
noĩe: ꝓ statua zeli. septuaginta statuã possi¬
dentis int̃pretati sunt. Deniq qũ natꝰ ÷ cam.
possedi inqͥt parens hominẽ ꝑdm̃. possessio¬
ne hoĩs ad cain nom̃ alludens. Ibiq erat
gła dĩ isrł: non quo delectaret᷑ tali uicinia.

Expanded text:
se non in corpore, sed in spiritu esse translatum. Juxta quam visionem possumus et coelos, et profunda maris, et inferna conspicere, dum rationes singulorum cogitatione complectimur. Primum autem venit ad vestibulum, quod respicit ad Aquilonem, ut ibi videat statuam idoli Zeli ad provocandam aemulationem; ut de illo loco possit ad interiora penetrare, et cernere reliqua, quae postea describuntur. Statuam autem idoli Baal in templo Dei positam, narrat historia. Pulchreque appellatur idolum Zeli. quia ad aemulationem et zelum Dominum provocat; juxta illud quod in Deuteronomio dicitur: Ipsi me provocaverunt ad zelum in eo qui non erat Deus: et ego provocabo eos ad zelum nomine, pro statua Zeli, Septuaginta, statuam possidentis, interpretati sunt. Denique quando natus est Cain, Possedi, inquit parens, hominem per Deum , possessione hominis, ad Cain nomen alludens. Ibique erat gloria Dei Israel, non quod delectaretur tali vicinia;
Abbreviated transcription (Latin):
id est fimbriã. quoꝵ alterũ incapillis. alte¬
rum in uestib accipi solet Et leuauit
me sp̃s int̃ t̾ram &. celum. PRimũ simi¬
litudine manꝰ app̾hendit᷑ pꝰea eleuat᷑ a sp̃ũ.¬

Expanded text:
ράσπεδον, id est fimbriam: quorum alterum in capillis, alteράσπεδον, id est fimbriam: quorum alterum in capillis, alterum in vestibus accipi solet. Et elevavit me spiritus inter terram et coelum. Primum similitudine manus apprehenditur; postea elevatur a sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ diu̾sitate meritoꝵ aliꝰ usq ad illud &. ilłd
menbrũ. alius usq ad illa & illa ꝑueniat:
Et quomͦ qui sc̃itudinis ꝑfectionẽ tenent. ad
u̾ticem usq ꝑueniunt: sic qͥ in peccatoꝵ ꝓfũ¬
do sunt. plantas igneoꝵ pedũ. tenere creden¬
di sunt. Et emissa similitudo manꝰ. app̃hen¬
dit me in cincinno capitis mei.lxx. Et exten¬
dit similitudinem manus: & assumpsit me
in fimbria uerticis mei Et hic similitudo
manus. non ipsa manꝰ extendit᷑. Neq enĩ in
deo aliquid corporale ẽ. Nideturq manus.
ut menbrum humani corꝑis atq consueti.
ne quaqm terreat eum qui assumit᷑ atq cõ¬
p̃hendit᷑. Sienĩ in colubri uł in qualibet alia
bestiarũ similittidine tecigisset ꝓpħam: ip̃a
dissimilitudo menbroꝵ terruisset assũptũ.
Parsq comp̃hendit᷑ capillorũ: qͥa totiꝰ app̃hen¬
sionẽ capitis humana nat᷑a non sustinet.

Expanded text:
pro diversitate meritorum, alius usque ad illud et illud pro diversitate meritorum, alius usque ad illud et illud membrum; alius usque ad illa et illa perveniat. Et quomodo qui sanctitudinis perfectionem tenent, ad verticem usque perveniunt, sic qui in peccatorum profundo sunt, plantas igneorum pedum tenere credendi sunt. Et emissa similitudo manus apprehendit me in cincinno capitis mei. LXX: Et extendit similitudinem manus, et assumpsit me in fimbria verticis mei. Et hic similitudo manus, non ipsa manus extenditur, neque enim in Deo aliquid corporale est. Videturque manus, ut membrum humani corporis atque consueti, nequaquam terreat eum qui assumitur atque comprehenditur. Si enim in colubri, vel in qualibet alia bestiarum similitudine tetigisset prophetam, ipsa dissimilitudo membrorum terruisset assumptum. Parsque comprehenditur capillorum, quia totius apprehensionem capitis, humana natura non sustinet.
Abbreviated transcription (Latin):
quod in hebraico dr̃ thefful. Manus autem.
eneptian. id est oꝑa significat. ite uisionis
possit sacram̃ta coguoscere. Et hoc consicdan¬
dum quod ñ ipsas uideat u̾itates. sed simi¬
litudinẽ ignis. qui alumbis usq deorsum
ignis apparuit. & alumbis sursum qͣsi as¬
pectꝰ splendoris elecri ut uisio. Pro splendo¬
tͣnstulit ut in suꝑnis dĩ refrigeria demonis¬
trent. Deniq & in regum uolumi ne: beaiꝰ
helyas aduentũ dñi nõ intempestate cõtẽ¬
plat᷑ &. turbine. ñ in ignis ardoribꝰ s in as¬
pectu aurȩ tenuis atq lenssime: ut dĩ om̃i-¬
potentis mansuetudinẽ cõꝓharet. Oꝑa aut̃
coitꝰ quȩ significant᷑ inlumbis. usq deorsũ
igne purgant᷑. & oꝑa iurcutũ quȩ alumbis
ad suꝑiora consurgunt splendorẽ hñt atq
fulgorẽ. et tam̃ nec ignis usq ad pedes dr̃.
nec splendor electͥ usq ad caput. s deorsũ
& sursum. ut tam in peccatorib qͣm in scĩs.

Expanded text:
quod in Hebraico dicitur TEPHPHOL  . Manus autem ἐνέργειαν, id est, opera significat, ut visionis possit sacramenta cognoscere. Et hoc considerandum, quod non ipsas videat veritates; sed similitudinem ignis, quia a lumbis usque deorsum ignis apparuit; et a lumbis sursum quasi aspectus splendoris, ut visio electri. Pro splendoeodotio transtulit, ut in supernis Dei refrigeria demonstret. Denique et in Regum volumine beatus Elias adventum Domini non in tempestate contemplatur et turbine, non in ignis ardoribus; sed in aspectu aurae tenuis atque lenissimae, ut Dei Omnipotentis mansuetudinem comprobaret. Opera autem coitus, quae significantur in lumbis, usque deorsum, igne purgantur. Et opera virtutum, quae a lumbis ad superiora consurgunt, splendorem habent atque fulgorem, et tamen nec ignis usque ad pedes dicitur; nec splendor electri usque ad caput, sed deorsum et sursum, ut tam in peccatoribus quam in sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod nos simmachum uixta uestibulum int̾pre¬
ginta & theodotion ipsum u̾bum hebraicum
transtulerunt aelam. aquile pͥma editio tyros-¬
tada scdã aelam templi int̃pretata ẽ. qũã nos
porticum templi expͥmere possumus. siue in¬
tectum atrium quod int̾ templũ & altare erat.
Et quia supra legimus post idotum. ⁊eli quod
ad portam aquilonis apparuit. adhuc conui̾si fͤ¬
iudebis abonunationes maiores. ostensisq ꝑ pa¬
rietẽ picturis om̃ium bestiarum quas adora
tes thuribula in manibꝰ. sccło dr̃. adhuc conu̾sꝰ¬

Expanded text:
nterpred LXX et Theodotio ipsum verbum Hebraicum transtulerunt AELAM  : Aquilae prima editio, προστάδα: secunda, AELAM templi interpretata est, quam nos porticum templi exprimere possumus: sive intectum atrium, quod inter templum et altare erat. Et quia supra legimus, post idolum Zeli, quod ad portam Aquilonis apparuit: Adhuc conversus videbis abominationes majores; ostensisque per parietem picturis omnium bestiarum, quas adorabtes thuribula in manibus, secundo dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabo eos. Siue ut septuaginta tnstulertint ulcis¬
car eos. Peccatorib reddit ds̃ nixta uias suas.
ut teneat iudicii ueritatẽ. Ceterum in scĩs ex¬
cedit modum clementiȩ. Neq enĩ digne suire
passiones temporis huius: ad fut᷑am głam quȩ re¬
uelabitur in nobis. Scipendia enĩ peccati mors:
paulus loquit᷑. Donũ dĩ uita ȩt̾na. Quodq
addidit. &. sccłm iudicia eoꝵs iudicabti eos. il¬
lud eũgl̃icum sonat. in quo iudicio iudica¬
ueritis: iudicabitur de uob̃. Et apłicum. In
quo enim iudicio uidicas alterum: te ipsum
condẽpnas. Cadem enim oꝑaris que iudicas.
Et scient quia ego dñs. Iste u̾siculus freq᷑n¬
ter in hoc ꝓpħa ponit᷑. quod supplicia atq cru¬
ciatus sequatur scientia dĩ: ut quem ñ intel¬
ligebant ꝑ beneficia. ꝑ tormenta cognoscane.

Expanded text:
judicabo eos, sive, ut Septuaginta transtulerunt, ulcisjudicabo eos, sive, ut Septuaginta transtulerunt, ulciscar eos. Peccatoribus reddit Deus juxta vias suas, ut teneat judicii veritatem. Caeterum in sanctis excedit modum clementiae. Neque enim condignae sunt passiones temporis hujus ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Stipendia enim peccati mors ,Paulus loquitur: Donum Dei vita aeterna. Quodque addidit: et secundum judicia eorum judicabo eos, illud Evangelicum sonat: in quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis . Et Apostolicum: In quo enim judicio judicas alterum, teipsum condemnas. Eadem enim operaris quae judicas . Et scient quia ego Dominus. Iste versiculus frequenter in hoc propheta ponitur, quod supplicia atque cruciatus sequatur scientia Dei, ut quem non intelligebant per beneficia, per tormenta cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
& noluisti. Principes qͦ uel in bonam partem
apłi erunt qui lugent peccatores: uel in contra¬
riam illi quib dicit᷑. audite u̾bum dñi pͥncipeᷤ
sodomors. Induiturq uirta septuaginta. int̾i¬
tum qui non ht̃ armat᷑am dĩ. nec indutus est
xpisto. Quotquot enim in xp̃o baptitati st̃:
xp̃m incluerunt. Et manus popłi t̾rȩ cõ¬
turbabunt᷑. Siue uixta septuaginta dissoluen¬
tur. Quando uisio non fuerit in ꝓpħa. et
legis scientia in sacerdote. & confilium in sembꝰ.
rexq luxerit. & pͥnceps fuerit in merore siue
uit̾itu: consequent̾ & popłi manꝰ conturbabun¬
cur suum ꝑdentes ordinem. siue dissoluentur.
antiquam fortitudinẽ non habentes. Pulchreq
non popłs dĩ cdicit᷑ cuiꝰ turbabunt᷑ manꝰ. ꝓ cuiꝰ
non ẽ. municipatꝰ in cȩlo. sed popłs t̾re de quo
scriptum ẽ. recedentes suꝑ t̾ram scribantus.
Scd̾m uiam eorum faciam eis. &. sccłm iudicia eoꝵ

Expanded text:
et noluisti ! 79 Principes quoque vel in bonam partem et noluisti ! 79 Principes quoque vel in bonam partem apostoli erunt, qui lugent peccatores: vel in contrariam, illi quibus dicitur: Audite verbum Domini, principes Sodomorum . Indueturque, juxta Septuaginta, interitu, qui non habet armaturam Dei, nec indutus est Christo. Quotquot enim in Christo baptizati sunt, Christum induerunt . Et manus populi terrae conturbabuntur, sive, juxta Septuaginta, dissolventur. Quando visio non fuerit in propheta, et Legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus: rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore, sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur, suum perdentes ordinem, sive dissolventur, antiquam fortitudinem non habentes. Pulchreque non populus Dei dicitur, cujus turbabuntur manus, et cujus non est municipatus in coelo; sed populus terrae, de quo scriptum est: Recedentes a te super terram scribentur . Secundum viam eorum faciam eis, et 80 secundum judicia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm ueniebat exercitꝰ. aꝓpħis. sacerdotibꝰ. & semo¬
ribꝰ querebant᷑. s cotidie ingecłiis requirunt᷑. Quȩ
siuisionem. legem. consiliumq ꝑdicł̃int: frustra
ꝓ phas & sacerdotes & semiores hab̾e se iactant Rer
lugebit. & pͥnceps induet᷑ merorȩ. siue uxta sep¬
tuaginta interitu. qui nescio quid uolentes hoc
quod de hebraico sermone exp̃ssimus. rex lu¬
gebit om̃ino tacuerunt. Luxisse autẽ sedechiã
ꝙ om̃s pͥncipes popłi iudeorum fuisse merore
cooꝑtos: sancta script᷑a cõmemorat. Possumꝰ
autẽ quanqmͣ hoc pͥma fronte uideatur eẽ. blas¬
phemum: regem lugentẽ. nr̃a uicia atq pecca-
ta xp̃m dicere. qui loquit᷑ in psalmis. Quȩ uti¬
litas insanguine meo. dum desceudo in cor¬
ruptionem: Et apꝓpinquans ierłm. fleuit eã¬
missos ad te. Quotiens uolui congregare filioᷤ
tuos sicut gallina congregat sub alas pullos suoᷤ

Expanded text:
Jerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioJerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioribus quaerebantur; sed quotidie in Ecclesiis requiruntur. Quae si visionem, legem, consiliumque perdiderint, frustra prophetas et sacerdotes, et seniores habere se jactant. Rex lugebit, et princeps induetur moerore, sive, juxta Septuaginta, interitu: qui nescio quid volentes, hoc quod de Hebraico sermone expressimus, rex lugebit, omnino tacuerunt. Luxisse autem Sedeciam, et omnes principes populi Judaeorum fuisse moerore confectos, sancta Scriptura commemorat. Possumus autem, quamquam hoc prima fronte videatur esse blasphemum, regem lugentem nostra vitia atque peccata, Christum dicere, qui loquitur in Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Et appropinquans Jermissos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos,
Abbreviated transcription (Latin):
Ue suꝑ ue erie: et nuncnus suꝑ nunciũ. Quomͦ
scĩs dicitur. gaudete: iterum dico gaudece.& de
ipsis scriptum est. ibunt de uirtute in uirtutẽ.
ut p̃sentia bona fut᷑is bonis cumulent: sic & his
suꝑ quos ueniet angustia . &. qui quesierunt
pacem & non inuenerunt eam. ueniet contur¬
batio suꝑ conturbationẽ. siue ue suꝑ ue. iuxta
quod& inapocalipsi scriptum est. Ue unum
abiit. & ue alterum uenit. Et auditꝰ ueniet suꝑ
auditum. minciusq suꝑ nunciutm. upxta illud
beati iob. cum adhuc unus loqueret᷑. uenit aliꝰ
nurtius: mala augens malis. & apꝓpinqũatis
quȩ gerunt᷑ asingłis. Naticinium futuroꝵ. que¬
rtur a ꝓpħa. legis intpretatio sac̃dotis officiũ ẽ.
Prudens consilium etas matura ꝑquirit. uixta
illud quod scriptum est. In consilio scõrum &
congregatione magna oꝑa domini. Hȩc autem
honsolum eo tempore quando babilonius contra

Expanded text:
Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Quomodo Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Quomodo sanctis dicitur: Gaudete, iterum dico gaudete ; et de ipsis scri» ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his, super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem, et non invenerunt eam: « Veniet conturbatio super conturbationem, » sive vae super vae, juxta quod in Apocalypsi scriptum est: « Vae unum abiit, et vae alterum venit » « Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium, » juxta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius mala augens malis; et appropinquantis quaeruntur a singulis, vaticinium futurorum quaeritur a propheta. Legis interpretatio sacerdotis officium est, prudens consilium aetas matura perquiret, juxta illud quod scriptum est: « In consilcongregatione, magna opera Domini . Haec autem non solum eo tempore, quando Babylonius contra
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. possidebunt scũaria mea. s scũaria eoꝵ:
quia post contaminationem eoꝵ inea cẽ: cessarunt.
Angustia ad est.Lxx. P ropiciatio ueniet. Iuxta
suꝑiorum ordinem recte a quila &. theodotion inter¬
pretati sunt ad eẽ: angustiam. simmachusq mero¬
rem. septuaginta aut̃ in medio uniu̾soꝵ tristiũ
ũbum posuere leticiȩ. ut lugentis animꝰ susten¬
de quo scriptum ẽ: dñs erigit allisos. Nos aut̃ ux¬
tasimmachum pͥorem sententiã cum posteriore cõ¬
iunximꝰ: ut diceremꝰ angustia suꝑuemente reqͥret
cem & non inuemet. qui audiuit ab apłis. pax huic
domui & non seruauit eam: nec fecit in sua mente
requiescere. sed malis fugatam oꝑib non pocest
in uenire. Ipsa ẽ: aut̃ pax quȩ exuꝑat omnem
sensum. &. quam ad patrem uictor ascendens sal¬
uator apłis dereliquit. Conturbatio suꝑ contͣ¬
bationem ueniet. &. auditꝰ suꝑ auditum.Lxͣxͦ.

Expanded text:
dixit, possidebunt sanctuaria mea, sed sanctuaria eorum: dixit, possidebunt sanctuaria mea, sed sanctuaria eorum: quia post contaminationem mea esse cessarunt. Angustia adest. LXX: Propitiatio veniet. Juxta superiorem ordinem, recte Aquila et Theodotio interpretati sunt, adesse angustiam: Symmachusque, moerorem. Septuaginta autem in medio universorum tristium, verbum posuere laetitiae: ut lugentis animus sustende quo scriptum est: Dominus erigit allisos . Nos autem juxta Symmachum priorem sententiam cum posteriore conjunximus, ut diceremus: Angustia supervenientecem, et non inveniet, qui audivit ab apostolis: Pax huic domui , et non servavit eam, nec fecit in sua mente requiescere, sed malis fugatam operibus non potest invenire. Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit . Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine ꝓpħarum. Uenietq eis conclusio&
ꝑturbatio atq confixio: ut nullus de ĩmineu¬
tib miseriis possit euade. Et adducã pessi¬
mos de gentibꝰ: & possidebunt domos eoꝵ.
Et hȩc inseptuaginta non habent᷑. Pro sacerdo¬
tib & ꝓpħis. pessimos cunctarũ genttũ addu¬
cam babilonios. ut domos urãs possideant uo̾q
subieiante seruituti. S &. nras domos. idẽ aĩas.
possidebunt pessimi clemones. si fuerit t̾ra nr̃a
plena sanguinibꝰ. &. habitatio plena imquitatis.
Et  quiescere faciam suꝑbiam potentium:
& possidebunt scũaria eorum. Lxx. Et au̾tam
eorum. Omnis suꝑbia offendit dm̃. Proptẽa
pessimi gentiũ possidebunt domos potentiũ.
& suꝑborum.&. obtinebunt scũaria eors: quia
locum sc̃imoniȩ spurcus ingredit᷑.&. sua eum
cõtaminat ĩmundicia. Significant aut̃ quia
polluta fuerant scã dĩ. & uiolatum archanum eꝰ. nõ

Expanded text:
sanguine prophetarum. Venietque eis conclusio et sanguine prophetarum. Venietque eis conclusio et perturbatio atque confixio, ut nullus de imminentibus miseriis possit evadere. « Et adducam pessimos de gentibus, et possidebunt domos eorum. Et haec in Septuaginta non habentur. Pro sacerdotibus et prophetis, pessimos cunctarum gentium adducam Babylonios, ut domos vestras possideant, vosque subjiciant servituti. Sed et nostras domos, id est, animat in nobis possidebunt pessimi daemones, si fuerit terra nostra plena sanguinibus, et habitatio plena iniquitatis. Et quiescere faciam superbiam potentium: et possidebunt sanctuaria eorum. LXX: Et avertam ta eorum. Omnis superbia offendit Deum. Propterea pessimi gentium possidebunt domos potentium et superborum, et obtinebunt sanctuaria eorum, quia locum sanctimoniae spurcus ingreditur, et sua eum contaminat immunditia. Significanter autem quia polluta fuerant sanctuaria Dei, et violatum arcanum ejus, non
Abbreviated transcription (Latin):
eũgł̃icum. Damꝰ patris mei domus orationisuo¬
cabitur. Uos aut̃ fecistis eam speluncã latroñ.
Fac conclusionem. qm̃ t̾ra plena ẽ: uidiciosan¬
guinum: & ciuitas plena iniquitate. lxx. Et
addiicam ꝑturbationem. quia terra plena uidi¬
cio sanguinum: & ciuitas plena inquitatum.
Cerbum hebraicum arechic. aquila conclusio¬
ni᷑m. simmachus & theodotion. Ratelosin. id
est confixionem int̃pretati sunt. pro quo . lxx.
posuere. phirhon. quod nos in ꝑturbationem
uertimus. Igit᷑ oꝓpħa. iram meam suꝑ omnẽ¬
t̾ram udeam & suꝑ urbem ierłm breui sermo¬
ne conclude: ut quomͦ t̾ra plena ÷ iudiciosan¬
guinum. om̃s enĩ in sanguine iudicant᷑. fun-¬
dentes innoxium sanguinem. quod & in na-¬
buthȩ ꝑsona fecisse iudeos scriptura cõmemo¬
rat: sic ipsorum qͦ fundat᷑ cruor. & plena mi¬
quitatis ciuitas demonstret᷑. Nam & sub manas¬
se repleta ÷ urbs ierłm a porta usq ad portã

Expanded text:
Evangelicum: Domus Patris mei domus orationis voEvangelicum: Domus Patris mei domus orationis vocabitur: vos autem fecistis illam speluncam latronum . Fac conclusionem, quoniam terra plena est judicio sanguinum, et civitas plena iniquitate. LXX: Et adducam perturbationem, quia terra plena judicio sanguinum, et civitas plena iniquitatum. Verbum Hebraicum ARETHIC  , Aquila conclusionem, Symmachus et Theodotio καθήλωσιν id est, confixionem interpretati sunt. Pro quo Septuaginta posuere φυρμὸν, quod nos in perturbationem vertimus. Igitur, o pterram Judaeam et super urbem Jerusalem brevi sermone conclude, ut quomodo terra plena judicio sanguinum, omnes enim in sanguine judicantur fundentes innoxium sanguinem, quod et in Nabuthae persona fecisse Judaeos Scriptura commemorat, sic ipsorum quoque fundatur cruor, et plena iniquitatis civitas demonstretur. Nam et sub Manasse repleta est urbs Jerusalem a porta usque ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
Ifaciam mneam abeis. & uiolabunt archanum
meum. & introibunt in illud emissarii. siue
ut septuaginta tͦnstulerunt temere. uel ut
simmachus & theodotion irrumpentes & pesti¬
lentes. & contaminabunt illud. Cum inquit ꝓp¬
ter suꝑiores causas abominationũ popłi. aũte¬
ro faciem meam abeis. & nequaqͣm eos dig¬
nos meis oculis iudicauero: tunc uiolabunt
archanum meum. quod signifiaat scã scõrs.
quȩ exceptis sacerdotib soloq pontifice: nullꝰ
alius audebat intrare. Quod scimꝰ & ababilo¬
niis & a rege antiocho atq pompeio. Sad ex¬
tremum factum eẽ: sub uespasiano ꝙ tito. qñ
templum captum atq subu̾sum ẽ: et om̃ia ꝑ¬
petrata quȩ sequens ꝓpħe sermo complectit᷑.
au̾sa est facies ideo dĩ uiolatur archa num.
ut ꝓ sacerdotib ⁊ scĩs dĩ pestilentes ingrediant᷑
& uniu̾sa contaminent. ut qui locus eẽ: debu¬
it scĩtatis: fiat locus immundicie uixta illud

Expanded text:
faciem meam ab eis: et violabunt arcanum faciem meam ab eis: et violabunt arcanum meum: et introibunt in illud emissarii sive ut Septuaginta transtulerunt temere; vel ut Symmachus et Theodotio, irrumpentes, et pestilens et contaminabunt illud. Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis oculis judicavero: tunc violabunt arcanum meum, quod significat Sancta sanctoquae exceptis sacerdotibus soloque pontifice nullus alius audebat intrare. Quod scimus et a Babyloniis, et a rege Antiocho Cneoque Pompeio, et ad extremum factum esse sub Vespasiano et Tito, quando templum captum atque subversum est, et omnia perpetrata quae sequens prophetae sermo complectitur. aversa est facies, ideo Dei violatur arcanum, ut pro sacerdotibus et sanctis Dei pestilentes ingrediantur, et universa contaminent: ut qui locus esse debuit sanctitatis, fiat locus immunditiae, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
ũmmundixiam. & dabo illud in manꝰ
alienorum ad diripiendum. & impiis terre in pre¬
Idam: & contaminabunt illud.Lxx. Propt̃ hocde¬
Idi ea illis inimmũdiciã . &. traclam ea in manꝰ alie¬
norum ut diripiant ea. &. pestilentib tr̃ȩ in pre¬
dam. et polluent ea. Quia ex auro & argento &
ornan̾tis monilium quȩ dederam eis imagines s
abominationũ suarum simulachrorumq fece¬
runt: ꝓpt̃ea cdedi eis illa iniminũdiciã & instercora.
Pro quib simmachis int̾pretatꝰ ÷ nausiam: uolẽs
ẏdolorum sordes exprimere. Et tracdam ea inqͥt
in manꝰ hosttum. itt diripiant omia: & non tam
cõtaminem qũa cõtaminata eẽ: demonstrem quȩ
pꝰ uidebant᷑ eẽ. scĩssima. Nos qͦ tradim̃ in manꝰ
inimicoꝵs. alienorum acleo: quando facimus
ornamt̾ta nr̃a simulachra demonũ. & om̃is gła
nr̃a possidet᷑ ab impiis siue pestilentib t̾rȩ.
ut nos sue subiciant potestati. Et auertai

Expanded text:
immunditiam: et dabo illud in manus immunditiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, propterea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae prius videbantur esse sanctissima. Nos quoque tradimur in 76 ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. Et avertam
Abbreviated transcription (Latin):
gines abominatioñ suarũ offendicula sua
posuerunt ex eis. QUȩ ego inqͥt dederam
in ornamentũ possidentium atq diuitias.
illi u̾terunt in suꝑbiã. ut de quib poterant
ꝑ elemosinas & bona oꝑa suã animã lib̾are.
ex illis hab̾ent materiã arrogantiȩ. Deniq
ex auro & argento fecerunt idola & mea
munera in demonũ simulachra uerterunt.
Porro qͦd dixere septuaginta. electa mũdi
insuꝑbiam posuerunt. ad aurũ argentumq
referendum ẽ: quib in mundo nicħ prtat᷑
ẽẽ: p̃ciosius. Illudq quod sequit᷑. offendicłã
eorum: sciamꝰ de theodotione additum.
ta sunt mundi . &. quȩ nob in ornatũ clata
sunt: heretici posuerunt infom̾tum &.
materiã suꝑbiȩ. & imagines diu̾soꝵ
dogiatũ & ab ominationũ atq offendi¬
culorũ suoꝵ fecerint ex eis. ut ꝑ quȩ po¬
terant colere ꝙ ad orare dm̃: exhis deũ
offencłint. Propt̾ hoc dedi eis illud in

Expanded text:
gines abominationum suarum, et offendicula sua gines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. ta sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt in fomentum et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his Deum offenderint. Propter hoc dedi eis illud in
Abbreviated transcription (Latin):
nam eos hab̾e famen. & inani uentre cruciari:
ostendit illud testimoniũ in quodicit᷑. Re¬
demptio ammȩ uiri: ꝓpͥȩ diuitie. Propͥȩ di¬
uitię sunt: quas nos xp̃c ueritas docuit. qui
p̃cepit ut faciamus nobis amicos de manmona
iniquo: qui nos recipiant in et̾na tab̾nacula.
Quia scandalum iniquitatis eorum factum est.
Ideo in quit possidentium aurum & argentum.
nec anima saturabit᷑ nec implebit᷑: quia hoc
ipsum aurum & argentũ scandalum scelerũ
eorũ factum est Significat aut̃ idola quȩ
auro argentoq fabricata: suos cõdempnãt
artifices. Pro quo septuaginta cͣustulerunt.
quia cruciatꝰ iniquitatũ eorũ fuit: itt ĩsuo
iniqui errore crucient᷑.&. se intelligant ma¬
le dĩ munera in blasphemiã conu̾tisse.
Et ornam̃tum moniliũ suorũ in supluã
posuerunt. &. imagines abominationum
suarũ. & simulachroꝵs fecerunt exco. Lxx.
Electa mundi in suꝑbiam posuerunt. & ima¬

Expanded text:
nam eos habere famem, et inani ventre cruciari, nam eos habere famem, et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: Redemptio animae viri, propriae divitiae . Propriae divitiae sunt, quas nos Christi veritas docuit , qui praecepit, ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula. Quia scandalum iniquitatis eorum factum est. Ideo, inquit, possidentium aurum et argentum nec anima saturabitur, nec venter implebitur, quia hoc ipsum aurum et argentum, scandalum scelerum eorum factum est. Significat autem idola, quae auro argentoque fabricata, suos condemnant  Al. contemnunt 75 artifices. Pro quo Septuaginta transtulerunt: quia cruciatus iniquitatum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo. LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et ima
Abbreviated transcription (Latin):
in plateis. in lata & spatiosauia quȩ ducit ad mor¬
tem: quia angustam salutis semitam reliquerunt.
S omne aurũ erit contep̃tui. uel insterquilinũ
atq in imniunditiã reputabit᷑. Nlonenĩ potest
hab̾e munditiã: quod extra dñi eccłiamẽ.  R¬
gentum eorũ & aurum eorũ non ualebit lib̾are
eos: in die furoris dñi. Et hoc in septuaginta nõ
habet᷑. Nulli autẽ dubium. quin obsidionis &
famis tempore aurum argentumq esurien-¬
tes non liberet : & illisi p̃ciosissimo metallo den-¬
tes. instar durissimi lapidis redudantur. Deniq
seqa. Animam suam non saturabunt. & uen¬
tres eorum non implebunt᷑. P resentibꝰ maliᷤ
didicimus. multos diuites int̾ sericum. gẽmas
& auri argentiq ponda egestate confectos: ha¬
buisse exicum mendicantiũ. Argentũ autem
& aurum eorũ qui extra eccłiam sunt: non lib̾a¬
re animas possidentiũ in die furoris dñi. sedet̾¬

Expanded text:
in plateis, in lata et spatiosa via, quae ducit ad morin plateis, in lata et spatiosa via, quae ducit ad mortem, quia angustam salutis semitam reliquerunt. Sed et omne aurum erit contemptui, vel in sterquilinium atque immunditiam reputabitur, non enim potest habere munditiam, quod extra Domini Ecclesiam est. « Argentum eorum, et aurum eorum non valebit liberare eos in die furoris Domini. Et hoc in Septuaginta non habetur. Nulli autem dubium quin obsidionis et famis tempore, aurum argentumque esurientes non liberet: et illisi pretiosissimo metallo dentes, instar durissimi lapidis retundantur. Denique sequitur: Animam suam non saturabunt, et ventres eorum non implebuntur. Praesentibus malis didicimus multos divites inter sericum, gemmas, et auri argentique pondera egestate confectos, habuisse exitum mendicantium. Argentum autem et aurum eorum, qui extra Ecclesiam sunt, non liberare animas possidentium in die furoris Domini: sed aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ea et̾na capitis ornani̾ta possedit. audiuitq il¬
lud de cantico canticoꝵ. Cincinni tui ingͥ. sicut
coruus. Porro sanson quia ꝑdicit comai: ꝑdidit
fortitudinem. Paulatimq renascentib capillis: ui¬
res rediere pristinȩ. ut multo plures moriens qͣm
utuus occidẽt. Heliseus licet corꝑis hab̾et calui-¬
tium. tamen quia natareus dñi erat: cincinnis
capitis fruebatur. Unde paruuli quia paruu-
illudentes caluitio eiꝰ atq dicentes. ascencde cal¬
ue. ascende calue: ferarum laniati sunt morsi¬
bus. quarũ saltus & silue sunt habitaculum.
Aa gentum eorum foras ꝓiciet᷑. &. aurum eorum i
sterquilinum erit. Lxx. Argentum eorũ in plate¬
is ꝓiciet᷑: & aurũ eorum erit contemptui. FUo̾a
& captiuitate cogente: diuitias & auri argentiq
pondera ꝓicient in plateis. suas tantum animaᷤ
seruare cupientes: ne sint pondiquȩ pͥꝰ fuere
luxuriȩ. Alioquin & uxta anagogen captiuo¬
rum atq fugientiũ de icrłm om̃e argentũ ꝓiciet᷑

Expanded text:
ea aeterna capitis ornamenta possedit: audivitque illud de Cantico Canticorum: Cincinni tui nigri sicut corvus . Porro Samson quia perdidit comam, perdidit fortitudinem : paulatimque renascentibus capillis, vires rediere pristinae, ut multo plures moriens quam vivens occideret. Elisaeus vero licet corporis haberet calvitium, tamen quia Nazaraeus Domini erat, cincinnis capitis fruebatur. Unde parvuli  Al. pueripervenerant, illudentes calvitio ejus atque dicentes: Ascende, calve: ascende, calve , 74 ferarum laniati sunt morsibus; quarum saltus ac silvae sunt habitaculum. Argentum eorum foris projicietur, et aurum eorum in sterquilinium erit. LXX: Argentum eorum in plateis projicietur, et aurum eorum erit contemptui. Fuga et captivitate cogente, divitias et auri argentique pondera projicient in plateis: suas tantum animas servare cupientes, ne sint ponderi luxuriae. Alioquin et juxta anagogen captivorum atque fugientium de Jerusalem. Omne argentum projicietur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. natarei .&. qui ad poncisicatũ dnĩ merue¬
runt ꝑuenire: non radunt capita sua. Neque
enĩ hñt mortis oꝑa. nec immũdi sunt: quia ua¬
Tarei. id est scĩ dñ sunt. Quod si uxta eos qͥspiã

Expanded text:
hoc est, Nazaraei, et qui ad pontificatum Domini meruehoc est, Nazaraei, et qui ad pontificatum Domini meruerunt pervenire, non radunt capita sua . Neque enim habent mortis opera, nec immundi sunt, quia Nazaraei, id est, sancti Domini sunt. Quod si jux
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. merebit᷑ ysaiam aͥcdire dicentẽ. Confon¬
tamini manꝰ dissolute. & genua cdebilia ro¬
boramini. Nomni facie confusio. & iuni¬
u̾sis capitib caliutium. RsoR uittꝰ pudo¬
ris indicitun est: & conscientia peccatoꝵ lucet
in facie. Spesq salutis ẽ: quando deliccũ sequitur
uerecundia. Unde ad eam que corde duro insuis
peccatis głabat᷑. diccum ẽ. Facies meretricis facca
est tibi: nescis erubescere. Caluitium qͦ capitis
luctũ significat. quando ꝑdit decorẽ cesaries:
& pulchritudinẽ comarũ amittimꝰ. Deniq ad
ierłm dicit᷑. Pro oruaĩto capitis tu habebis cal¬
uitium: ꝓpt̃ oꝑa tua. Et alius ꝓpħa. Omĩa in-¬
quit capita in onĩi loco atondeut᷑.: & om̃is barba
racdetur. Micheas qͦ ad candem ierłm. Decal¬
uare ait & condere suꝑ filios deliciarũ cuarũ:
dilata caluitium tuum sicut aquila. Et super
mortius iubet᷑ fieri caluitium. Soli aut̃ sancti

Expanded text:
fecerit, merebitur Isaiam audire dicentem: Conforfecerit, merebitur Isaiam audire dicentem: Confortamini, manus dissolutae: et genua debilia roboramini . In omni facie confusio, et in universis capitibus calvitium. Rubor vultus, pudoris indicium est, et conscientia peccatorum lucet in facie: spesque salutis est, quando delictum sequitur verecundia. Unde ad eam quae corde duro in suis peccatis gloriabatur, dictum est: Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . Calvitium quoque capitquando perdit decorem caesaries, et pulchritudinem comarum amittimus. Denique et ad Jerusalem dicitur: Pro ornamento capitis tui habebis calvitium, propter opera tua . Et alius propheta; Omnia, inquit, capita in omni loco attondentur, et omnibus barba radetur . Michaeas quoque ad eamdem Jerusalem: Decalvare, ait, et tondere super filios deliciarum tuarum, dilata calvitium tuum sicut aquila . Et super mortuis jubetur fieri calvitium. Soli autem sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur sapientiam. Domes manꝰ dissoluent᷑.
.&. om̃ia genna fluent aquis . &. accingent se
cilitiis. & oꝑiet eos formido. łro genib aquis
fluentibꝰ septuaginta transtulerunt femora
polluent᷑ humore. Cum om̃s trepid auerint
& ad montana confugerint: manꝰ om̃ium
dissoluent᷑. & tullꝰ contͣ hostes pot̾it resift̾e:
pauorisq magnitudine urina polluet ge¬
nua nec ualebit ꝓfluentes aquas uesica
cohibere. Accingeut se cilitiis. & tremor oĩa
possidebit. hoc in illo popło factũ sit non so¬
lum subbabiloniis. s & sub romanis qñ pue¬
nit i eos usq ad sinẽ ira dĩ. Ceterun & in nr̃a
iudea in qua ẽ. dñi cõfessio. quando multipli
& cuncta genua siue femina fluent aqͥs. eorũ
qui illicitos querunt concubitꝰ. & quos in lege
tonopieis id est fluxum seminis sustinentes.
& ĩmundos scriptura cõmemorat. Unde qui
tales sunt debent se accingere cilitiis penitẽ¬
tiȩ. & uenturũ iudiciũ formidate. Quod qui

Expanded text:
ssolventur, et omnia genua fluent aquis. Et accingent se ciliciis, et operiet eos formido. Pro genibus aquis fluentibus, Septuaginta transtulerunt, femora polluentur humore. Cum autem omnes trepidaverint, et ad montana confugerint, manus omnium dissolventur, et nullus contra hostes poterit resistere, pavorisque magnitudine, urina polluet genua: nec valebit profluentes aquas vesica cohibere. Accingent se ciliciis, et tremor omnia possidebit. Hoc in illo populo factum est, non solum sub Babyloniis, sed et sub Romanis, quando pervenit in eos usque ad finem ira Dei. Caeterum et in nostra Judaea in qua est Domini confessio, quando multiplictur, et 73 cuncta genua, sive femora fluent aquis eorum qui illicitos quaesierunt concubitus, et quos in lege γονοῤῥύεις, id est, fluxum seminis sustinentes, et immundos Scriptura cognominat. Unde qui tales sunt, debent se accingere ciliciis poenitentiae, et venturum judicium formidare. Quod qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s trepidi unusqiisq mniniquitate sua the¬
odotion transtulit. omnes mussitantes una qͦst
miniquicate sua. ut sub metathora columbarũ
meditantium. significet unumqͤmq de populo
suum flere peccatum. & intelligere atq sentire
cur ista paciatur. Ites autem partes aliorum
qui in urbe pestilentia & fame morient᷑. & alio¬
rum quos gladius foris int̃ficiet. & eorũ qͥ cap¬
tiuitatẽ fuga euaserint supra legimꝰ. quorũi
qui saluus fuerit transibit ad montes. & instar
mussitantitim columbatum sua trepictꝰ peccata
deflebit. Tropologice uͦ sic accipiendũ. qͦd qui
in agro & campo ẽ. extra fines dñicȩ ciuitatisgͦ
int̾pretat᷑ excłia: ad u̾sarii mucrone feriat᷑. Iui
aut̃ in ciuitate egerit negligent̾. nec p̃parau̾it
dium uel desidiȩ suȩ famem mortẽq uitaue¬
rint alas columbe:. & auolauerint & reqͥeuerĩt.
Que columbȩ quãcliu in ualłib sunt trepidãt.

Expanded text:
omnes trepidi: unusquisque in iniquitate sua, Theomnes trepidi: unusquisque in iniquitate sua, Theodotio transtulit ita: omnes mussitantes, unaquaeque in iniquitate sua; ut sub metaphora columbarum meditantium, significet unumquemque de populo suum flere peccatum, et intelligere atque sentire cur ista patiatur. Tres autem partes aliorum qui in urbe pestilentia et fame 72 moriantur, et aliorum quos gladius foris interficiet, et eorum qui captivitatem fuga evaserint, supra legimus: quorum qui salvus fuerit, transibit ad montes, et instar mussitantium columbarum, sua trepidus peccata deflebit. Tropologice vero sic accipiendum, quod qui in agro et campo est, extra fines Dominicae civitatis, quae interpretatur Ecclesia, adversarii mucrone feriatur, qui autem in civitate egerit negligenter, nec praeparaverit dium, vel desidiae suae famem, mortemque vitaverint alas columbae, et avolaverint, et requieverint. Quae columbae quamdiu in vallibus sunt, trepidant
Abbreviated transcription (Latin):
dum qui babilonioꝵ possit resistere fortitudini.
s nichil ꝓfuit imꝑasse. eum nõ sit in populo qͥ
audeat ad bella ꝓcecłe. Iccirco aut̃ eneruatꝰ ẽ.
popłs &. caret uirib p̃liandi: quia om̃is ira dĩ
suꝑ ominẽ multitudinẽ eiꝰ. sub audit᷑ urb̃ ierłm.
uel ꝑsecutio p ublica. uł uarioꝵ incentiua uitio¬
rum suꝑare nituntur. frustra magistri canuite
tuba & p̃parore nos ad bella festinant. cũ nulla
sit in popło fortitudo. quȩ iccirco subtracta est.
quia iram dñi p̃sentia meruere peccata. Gladiꝰ
foris: pestis & fames intrinsecus. Iui in agro ẽ.
gladio moriet᷑: & qui in ciuitate pestilentia &.
fame deuorabunt᷑. & salui erunt qui fugerint
ex eis. Eruntqi in montibꝰ quasi columbe cõual¬
lium. om̃s trepidi: unusqusq mniniquitate
sua. Septuaginta columbas conualliũ siue
ut theodotion transtulit meditantes. om̃ino
tacuerunt. hocq quod nos int̾pretati sumus

Expanded text:
dum, qui Babyloniorum posset resistere fortitudini; dum, qui Babyloniorum posset resistere fortitudini; sed nihil profuit imperasse, eum non sit in populo qui audeat ad bella procedere. Idcirco autem enervatus est populus, et caret viribus praeliandi, quia omnis ira Dei super omnem multitudinem ejus, subauditur urbis Jerusalem, vel persecutio publica, vel variorum incentiva vitiorum superare nituntur, frustra magistri canunt tuba et praeparare nos ad bella festinant, eum nulla sit in populo fortitudo, quae idcirco subtracta est, quia iram Domini praesentia meruere peccata. « Gladius foris, pestis et fames intrinsecus. Qui in agro est, gladio morietur: et qui in civitate, pestilentia et fame devorabuntur. Et salvi erunt qui fugerint ex eis: eruntque in montibus quasi columbae convallium omnes trepidi. unusquisque in iniquitate sua. Septuaginta, columbas convallium, sive, ut Theodotio transtulit, meditantes, omnino tacuerunt. Hocque quod nos interpretati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
cem tuam. Et alibi. Clangite in neomenia tuba.
min signi die sollemnitatis nrẽ. Et in euangłio. No¬
lite tuba clangere ante uos. Et tubas ductiles atq
argenteas numerorum narrat historia: quȩ ser¬
moni ꝓpħico comparant᷑ & doccrine apłicȩ. Pre-¬
cipiturq nunc ut om̃s ad signum clangoris &
bucine p̃parentur adbella. Porro quod dixere
septuaginta & udicate omĩa. nulli dubium ẽ.
quin apłorum conueniat potestati.qui pꝰqũa
cecinerit anglorum tuba: indicaturi sunt in
duodecim thronis duodecĩ trib isrł quorum
paulus loquebat᷑. angłos iudicabimus. Et alibi.
In uob iudicabit᷑ mundus. Iuxta p̃sentẽ aut̃
sensum iubent᷑ ꝑhironiam ii qui huic officio
mancipati sunt tuba clangere: ut om̃s contͣ
babilonium parentur exeicitum. Et non ẽ.
qui uadat ad pltum. Ira enim mea suꝑ omnẽ mul¬
titudinẽ eiꝰ. Et hȩc in septuaginta non habentur.
Precepat ds̃ ut tuba canerent ad exercitũ p̃paran¬

Expanded text:
cem tuam ; et alibi: Clangite in neomenia tuba, cem tuam ; et alibi: Clangite in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis nostrae ; et in Alite tuba clangere ante vos . Et tubas ductiles atque argenteas Numerorum narrat historia , 71 quae sermoni prophetico comparantur, et doctrinae Apostolicae. Praecipiturque nunc, ut omnes ad signum clangoris, et buccinae praeparentur ad bella. Porro quod dixere LXX, et judicate omnia, nulli dubium est quin apostolorum conveniat potestati. Qui, postquam cecinerit angelorum tuba, judicaturi sunt in duodecim thronis duodecim tribus Israel. Quorum Paulus loquebatur: Angelos judicabimus ; et alibi: In vobis judicabitur mundus . Juxta praesentem autem sensum jubentur per ironiam hi qui huic officio mancipati sunt, tuba clangere, ut omnes contra Babylonium parentur exercitum. Et non est qui vadat ad praelium. Ira enim mea super omnem multitudinem ejus. Et haec in Septuaginta non habentur. Praeceperat Deus ut tuba canerent ad exercitum praeparan
Abbreviated transcription (Latin):
toris nequaqm regrediat᷑ ad eos: nec ultra merean᷑t
hab̾e ꝓpłas. Significant̃q ad omuẽ inquit multi¬
tudinem uisio non regredietur. Ergo regrediẽt.
ad eos qui ex iudis dũo crediłunt. apłos uideli¬
cet & reliquias popłi iudaici: que ex isrł saluȩ
factȩ sunt. S nec isti duo uersus habentur in
lis utȩ suȩ non obtinebit. Et est sensus iuxta
hebraicum. Non ꝓderit homini inquitas sua.
nec ei p̃bebit aliquam fortitudinem. Iuxta septu¬
aginta. Et homo qͦd desicłauit quod in mundo
putauit eẽ. p̃ciosum non obtinebit: s lib̾tate
ꝑeunte amitet᷑ om̃e quod pulchrum est. Ambi¬
guitas autem lit̾arum hebraicarum. loth&. uau.
que tantũ magnitudine discernunt᷑. fecit alios
iniquitatem. alios oculos int̾pretari. Canite cu
ba. p̃parentur om̃s. Lxx. Clangite tuba. & iudi¬
cate om̃ia. De tubarum clangore & sonitu in mul¬
tis locis legimus. ut ibi. Sicut tuba exalta uo¬

Expanded text:
toris nequaquam regrediatur ad eos, nec ultra mereantur toris nequaquam regrediatur ad eos, nec ultra mereantur habere prophetas. Significanterque ad omnem, inquit, multitudinem visio non regredietur. Ergo regredietur ad eos qui ex Judaeis Domino crediderunt, apostolos videlicet, et reliquias populi Judaici, quae ex Israfactae sunt. Sed nec isti duo versus habentur in lis vitae suae non obtinebit. » Et est sensus juxta Hebraicum: Non proderit homini iniquitas sua, nec ei praebebit aliquam fortitudinem. Juxta Septuaginta: Et homo quod desideravit, quod in mundo putavit esse pretiosum, non obtinebit, sed libertate pereunte, amittetur omne quod pulchrum est. Ambiguitas autem litterarum Hebraicarum iod et vau, quae tantum magnitudine discernuntur, fecit alios iniquitba, praeparentur omnes. LXX: Clangite tuba, et judicate omnia. De tubarum clangore et sonitu in multis locis legimus, ut ibi: Sicut tuba exalta vo
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenditorem non reu̾tetur. cũ uixta historiam
penitus non cohereat. uixta anagogen hunc sensũ
hab̾e pot̃. ut dicamus eum qui heretico fuerat er¬
rore deceptꝰ: cum intellexerit magistri fraudulen¬
tiam. ne quaquam reu̾ti ad uenditorem id est ad
magistrum. s eum despicere atq contempnere.
Et adhuc inuiuentibꝰ uita eorum: quia uisio
ad omnem muititudinẽ eiꝰ non egredietur. Iuomͦ
possessio non reu̾tetur ad pͥorem dñm eu̾sione
urbis instante: sic uisio & cõminatio ꝓphetalis
quȩ ad omnem multitudinem urbis dirigitur.
ne quaqũa regrediet᷑ & irrita fiet. s rebꝰ explebit᷑
uuientib adhuc his ad quos ꝓpħalis sermo diri¬
gitur. Hoc autem ait ut ostendat ĩminentem
captiuitatẽ: ne sccłm consuetudinem dicerent.
uisio hȩc in longos dies erit. & pꝰ tempora mul¬
ta complebit᷑. Possumꝰ & hoc dicere. quod pꝰ qũã
recesserit a uideis uisio ꝓpħalis. lex enim& ꝓpħe

Expanded text:
ad venditorem non revertetur, cum juxta historiam ad venditorem non revertetur, cum juxta historiam penitus non cohaereat, juxta anagogen hunc sensum habere potest: ut dicamus eum qui haeretico fuerat errore deceptus, cum intellexerit magistri fraudulentiam, nequaquam reverti ad venditorem, id est, ad magistrum; sed eum despicere atque contemnere. 70 Et adhuc in viventibus vita eorum, quia visio ad omnem multitudinem ejus non regredietur. Quomodo possessio non revertetur ad priorem dominum, eversione urbis instante: sic visio et comminatio prophetalis, quae ad omnem multitudinem urbis dirigitur, nequaquam regredietur, et irrita fiet; sed rebus explebitur, viventibus adhuc his, ad quos prophetalis sermo dirigitur. Hoc autem ait, ut ostendat imminentem captivitatem, ne secundum consuetudinem dicerent: Visio haec in longos dies erit, et post tempora multa complebitur. Possumus et hoc dicere, quod postquam recesserit a Judaeis visio prophetalis: Lex enim et pro
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ in ȩuangłio Quia ira suꝑ omnẽ ppłm eiꝰ.
Hoc in sẽptuagint᷑a non habetur. Pro popło. pot̾ mul¬
titudo & turba iuxta hebraicum accipi.Hoc enum
significat amana. Causaq ꝑspicua ẽ: quod iccireo qͥ
çmit gaudere non debeat. & qui uendit flere clesistat:
quia ira dĩ uentura in breui sit suꝑ omnẽ multttudi¬
nem t̾re iudee siue ierłm. Ex suꝑiorib enim intelligi᷑
inquib scͥptum ẽ. Hec dicit dñs ds̃ terrȩ israel cet̃a
Quia qui uendit. ad id quod uencdidit non reu̾tetur.
Iuxta hebraicũ morem loquitur. Omnis enĩ emptio
ad uenditorem reu̾tebatur qͥnquagesimo anno re¬
missionis: qui apud illos uocatur iubeleus. Ante
gͥ quam annus remissionis adueniat. quando pos¬
sessiones ad pͥores dños reit̾tuntur. ingruet capti¬
uitas. quȩ omnem urbis auferet consuetudinem.
Porro quod septuaginta transtulerunt. quia qͥemȩc

Expanded text:
loquitur in Evangelio: « Quia ira super omnem populum ejus. loquitur in Evangelio: « Quia ira super omnem populum ejus. » Hoc in Septuaginta non habetur, pro populo potest multitudo et turba juxta Hebraicum accipi. Hoc enim significat amona. Causaque perspicua est, quod idcirco qui emit, gaudere non debeat, et qui vendit lugere desistat, quia ira Dei in brevi ventura sit super omnem multitudinem terin quibus scriptum est: Haec dicit Dominus Deus terrae Israel, etc. Quia qui vendit, ad id quod vendidit non revertetur. Juxta Hebraicum morem loquitur. Omnis enim emptio ad venditorem revertebatur quinquagesimo anno remissionis, qui apud illos vocatur jubilaeus. Ante igitur quam annus remissionis adveniat, quando possessiones ad priores dominos revertuntur, ingruet captivitas, quae omnem urbis auferet consuetudinem. Porro quod Septuaginta transtulerunt: Quia qui emet,