comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rarẽ scõs. excellentia qͥdẽ
uirtutũ preditis. sedhu¬
militate dep̃ssos. Ut inspi¬
cerem si floruissent uinee:
hoc est ut considerarẽ eos qͥ
instudio sc̃arũ uirtutũ
ꝓficerent. & germinassent
mala punica. hoc est ut
eos quoq ꝑquirerem qui
iam apti sunt adimitan¬
dam passionẽ xp̃i. Nã ma¬
la punica ut sepe dictum
nis significant. Considerat
fecost̃. uit imitantes passio¬
nem xp̃i: ꝓ illo quoq ido¬
nei sint sanguinẽ funde¬
re quales erant illi quib
apłs dicebat. uobis datum
est non solum ut credatis i
patiamini.

Expanded text:
excellentia quidem virtutum praeditos, sed humilitate depressos. « Et inspicerem si floruisset vinea. » Hoc est ut considerarem qui in studio sanctarum virtutum proficerent. « Et germinassent mala punica. » Hoc est ut eos quoque perquirerem, qui jam apti sunt ad imitandam passionem Christi. Nam mala punica, ut saepe dictum ti significant. Considerat erfecti sunt, ut imitantes passionem Christi, pro illo quoque idonei sint sanguinem fundere, quales erant illi quibus Apostolus dicebat: « Vobis datum est, non solum ut credatis in pat
Abbreviated transcription (Latin):
nũ credentib impo¬
nunt. & habitare
malignos sp̃s in eoꝵ
m̃te contͣdicunt. qͥd
aliud faciunt nͥ de¬
monia eiciunt: Et
fideles qͥq qui iam
uite ueteris scłaria
uerba derelinquiul
sc̃a autẽ mysteria
insonant. conditoris
sui laudes & poden¬
tiã quantũ p̃ualeã
narrant. qͥd aliud
faciunt. nisi nouis
linguis loquunt᷑
Qui dum bonis su¬
is exortationib ma¬
nis aufer̃t: serpen¬
des tollunt. Et dum
pestiferas suasiones
audiunt. sẽd tam̃ ad o¬
ꝑationẽ pͣuã minime
ꝑtͣhunt᷑. mortiferũ qͥ¬
nocebit. Qui quocienꝰ
ꝓximossuos in bono
oꝑe infrr mari ꝯfpici¬
unt. dum eis dota uir¬
tute coneͣrunt. & exẽplo
sue oꝑationis illorũ
uitã roborant. qͥ ĩꝓpͥa
actione ditubabant:
quid aliud faciunt
nisi suꝑ egros manꝰ im¬
ponunt. ut bene ha¬
beant: Que nmirũ
miracła tando maio¬
to maiora st̃: qͣnto ꝑ
hec ñ corꝑa. sed ani¬

Expanded text:
dentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique, qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudem et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus maibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum qunocebit, quia quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud faciunt, nisi super aegrotos manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majoto majora sunt, quanto per haec non cor
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ p̃cordia fixa st̃ & stabi¬
lita intimore & amore re¬
decora. carissima ĩ deliciis.
Uam pulchra es scilicet
infide: & decora ioꝑatio¬
ne.carissima indeliciis.
Supͣ dictum ͤ de eadem eccl̃a.
pulchra ut luna. electa ut
sol: terribilis ut castrorũ
acies ordinata. Hic uero di¬
cit᷑ pulchra & decora ca¬
rissima in deliciis: que qͣsi
contͣria esse uident᷑. Nam
ordinatam esse uelut ca¬
strorum aciem & esse inde¬
liciis repugnat. qͥa delicie
forͣtudinẽ militũ solent e
hereticis resistit & malignos
sp̃s sua sc̃itate & ꝑfectione dep¬
ret. In deliciis etiam est: qͥ a
suauitatẽ suꝑne dulcediniᷤ
assidue palado mentis degu¬
stat. & int̾ pressuras huius
scłi illas adipisci desiderat
& continue illis sadiari. un¬
de merito illa que taus est
clesie est eiꝰ ꝑfecta rec̃titudo
neq enim auitia incuruat᷑.
sed recta & immobilis ꝑsistit.
Unde psalmista ex ꝑsona pec¬
cantiũ dicebat incuruatꝰ

Expanded text:
sanctorum praecordia fixa sunt et stabisanctorum praecordia fixa sunt et stabilita in timore et amore Redecora, charissima, in deliciis! Quam pulchra es, scilicet in fide, et decora in operatione, charissima, in deliciis. Supra dictum est de eadem Ecclesia: Pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata; hic vero dicitur, pulchra et decora, charissima, in deliciis. Quae quasi contraria esse videntur; nam ordinatam esse velut castrorum aciem, et esse in deliciis, repugnat, quia deliciae fortitudinem militum solent enhaereticis resistit, et malignos spiritus sua sanctitate et perfectione terret: in deliciis etiam est, quia suavitatem supernae dulcedinis assidue palato mentis degustat, et inter pressuras hujus saeculi illas adipisci desiderat, et continue illis satiari. Unde merito illa quae talis est,clesiae est perfecta ejus rectitudo; neque enim ad vitia incurvatur, sed recta et immobilis persistit. Unde Psalmista ex persona peccantium dicebat: Incurvatus
Abbreviated transcription (Latin):
incarmelũ ascendit: qͣndo
ꝑgr̃am suã mentes fideli¬
ũ suoꝵ conscendit & ꝑeos
arenti mundo gr̃arũ su¬
arum pluuias tribuit. Re-¬
cte gͦ ut dic̾tũ ẽ caput eccłe
carmelo monti cõparat᷑.
quia mens scõꝵ quadã con¬
uersatione sublimis est &
xp̃m in se ascensum p̾bet ꝑ
ꝓfec̾tum uirtutũ. Et come
capitis tui ut purpura regiꝰ.
capitis cogitationes mentiᷤ
debemꝰ acciꝑe. que assidue
de illa ꝓdeunt. Purpureuᷤᷤ
ille color qͥ sanguinishab&
speciem misteriũ significat¬
ram qđ dicit purpura re-¬
gis uincsta canalib significat
lanam iam purpureo colo¬
re confec̾tam: & nec dũ infi¬
la deductam. sed adhuc in
canalib constitutã. quas
greci bafias uocant. in qͥb
sanguis conchilior solet de¬
fluere: & lanam in p᷑pureũ
u̾tere colorẽ. Mistice canales
iste: humilitadẽ sui redẽp¬
doris imitando: passionum
illiꝰ conformes fieri sataguã.
quatinꝰ in purpure digni-¬
tademu̾tant᷑. id est laboran

Expanded text:
Carmelum ascendit, quando per gratiam suam mentes fidelium suorum conscendit, et per eos arenti mundo gratiarum suarum pluvias tribuit. Recte ergo ut dictum est caput Ecclesiae Carmelo monti comparatur: quia mens sanctorum quadam conversatione sublimis est, et Christo in se ascensum praebet per profectum virtutum. Et comae capitis tui ut purpura regis vcapitis cogitationes mentis debemus accipere, quae assidue de illa prodeunt. Purpureus vero color, qui sanguinis habet speciem, mysterium dominicaram quod dicit, « purpura regis vincta canalibus, » significat lanam jam purpureo colore confectam et necdum in fila deductam, sed adhuc in canalibus constitutam, quas Graeci βάτια vocant, in quibus sanguis conchyliorum solet defluere, et lanam in purpureum vertere colorem. Mystice canales ique humilitatem sui Redemptoris imitando, passionum illius conformes fieri satagunt; quatenus in purpurae dignitatem vertantur, id est laborant
Abbreviated transcription (Latin):
chomarare dicente. Dura
ceruice & marcũcisis cordi¬
b & aurib semꝑspiritui
scõ restiastis. In libro regũ
legit᷑ qd̾ helias in mondẽ
carmeli ascenderit & ibi
orando aridam t̾ram cele¬
stib pluuiis irrigaut pꝰ lon¬
gã triũ annorũ & semis sic¬
citatem. que hystoria pul¬
chram redolet allegoriam
Nam helyas qͥ int̾pretatur

Expanded text:
ra cervice et incircumcisi cordibus et auribus, semper Spiritui sancto restitistis . In libro quoque Regum legitur quod Elias in montem Carmeli ascenderit, et ibi orando aridam terram coelestibus pluviis irrigaverit post longam trium annorum et semis siccitatem. Quae historia pulchram redolet allegoriam; nam Elias, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
aput eccłie: principalitaᷤᷤ
men tis fideliũ intelligit᷑.
Nam sicut capide menbra
reguntur cedera. ita men¬
de cogitadiones disponunt᷑.
Bene audem caput eccłie
carmelo cõparat᷑. Carme¬
lus enim qtui & chermel
dicitur. interp̃tat᷑ cognidio
uł scientia circũcisionis.
Ergo caput eccłe carmelo
assimilat᷑ quia nouit cir¬
cumcisionem aliquando
corporalit̾ celebratam: nc̃
se spiritalit̾ debere obser

Expanded text:
 Ecclesiae, principalitas mentis fidelium intelligitur; nam sicut capite membra reguntur caetera; ita mente cogitationes disponuntur. Bene autem caput Ecclesiae Carmelo comparatur. Carmelus enim, qui et Carmel dicitur, interpretatur cognitio vel scientia circumcisionis. Ergo caput Ecclesiae Carmelo assimilatur: quia novit circumcisionem aliquando corporaliter celebratam, nunc se spiritualiter obser
Abbreviated transcription (Latin):
tui uobis loquidanquã
spiritalib sed tanquã car¬
nalib. Tanquã paruulis
dedi: non escam. Ecce ube¬
ra: lactis plena. Que ubera
inbotros sunt uersacum
Dixi. ascendam inpalmã.
apprehendam fructus eiꝰ.

Expanded text:
obis loqui tanquam spiritualibus, sed tanquam carnalibus; tanquam parvulis dedi, non escam. » Ecce ubera lactis plena. Quae ubera in botros sunt versa, cum » « Dixi, ascendam in palmam, apprehendam fructus e
Abbreviated transcription (Latin):
eripui uos de ergastulo egip¬
dioꝵ: ut incederetis recti. Be¬
ne gͦ statura eccl̃e palme
que agit semꝑ in memoria
suꝑnam retinet remuinera¬
tionem. Palma enĩ uictricẽ
ornat manũ. & ideo signifi¬
cat p̃miũ illud: qd iuc̾tori¬
b scis in celestib dandũ ẽ.
Et ubera tua botris.
bera eccłie ut suꝑiꝰ dictũ
est sunt doctores sc̃i. qui
lac̾te simplicis doctrine
regeneratos inxp̃o nutri¬
unt. Sed hec ubera botric¬
tunc assimilant᷑: qͣndo ĩdeco¬
ipsi doctores ꝑfectis audi¬
ant. sicut apłs loquens sim¬

Expanded text:
eripui vos de ergastulo Aegyptiorum, ut incederetis recte . Statura ergo Ecclesiae palmae quae agit, semper in memoria supernam retinet remunerationem. Palma enim victricem ornat manum, et ideo significat praemium illud quod victoribus sanctis in coelestibus est dandum. Et ubera tua botris. Ubera Ecclesiae ut superius dictum est sunt doctores sancti, qui lacte simplicis doctrinae regeneratos in Christo nutriunt. Sed haec ubera botris assimilantur, quando iidem doctores perfectis ant, sicut Ap
Abbreviated transcription (Latin):
celeste accipit᷑: Et manus
omnis eius oꝑadio. nos ad
spem & desiderium suꝑ¬
norum excitat. lacinctus
romarca. coloris purpu¬
rei. bomq: odoris.Et ma¬
nus dñ plene sunt iacin¬
ctis. quia incruce clauis
ꝑforade: & rubore sangui¬
nis sui quasi colorepus¬
pureo resꝑse sunt. Secd su¬
ꝑior exposidio de iacincto
lapide melius hie conue¬
tione lapis habetur. Dicun¬
tur enim manus eiꝰ torna¬
ales. plene tarsis. Tarsis
lapis est quẽ nos calcedo¬
mum dicimꝰ. Uenter eiꝰ

Expanded text:
coeleste accipitur? Et manus coeleste accipitur? Et manus omnis ejus operatio nos ad spem et desiderium supernorum excitat. Hyacinthus romaticus, coloris purpurei bonique odoris. Manus Domini plenae sunt hyacinthis, quia in cruce clavis perforatae, et rubore sui sanguinis quasi colore purpureo respersae sunt. Sed superior expositio de hyacintho lapide, melius hic convetione « lapis » habetur. Dicuntur enim manus ejus tornatiles, plenae tharsis. Tharsis lapis est quem nos chalcedonium dicimus. « Venter ejus
Abbreviated transcription (Latin):
parant᷑. quia candoris
etem p̃mia annundiaÑ.
Distillant myrrã pͥmã.
quia ꝑ carnis mortifica¬
tionem adhec ꝓuenien
da insinuant. Labia dñi
lilia erant: cum docens
in monte diceret. Beati
pauꝑes sp̃u. beadi mides.
beati misericordes. beati
mundo corde. Distilla¬
bant tnyrram pͥmam: cũ
post hec subiungeret. Be¬
ati qui ꝑsecutionẽ patum¬
tur ꝓpt̾ iusticiam. Manꝰ¬
nib sponsi: oꝑatio salua
quis torno facile oꝑat᷑. nec
regula inͣdiget: sic oꝑatio
redemptoris facilis erat.
Quicquid emĩ uolebat ili¬
co ꝑficiebat: quia dixit &
facta st̃. & de quo euange¬
lista dixit. erat quasi in
potestate habens sermonẽ.
Auree autẽ erant: quia oꝑa-¬
dio illius. diuinitatis page-¬
batur potentia. Nam in
auro diuinitas figuratur.
qua sicut aurum ceteris
metallis andecellit & p̃ci¬
osius est: ita diuinitas õi
precellit. Plene iacincꝰtis. ͣ
Iacinẽtus. lapis est aerii cox¬
loris. Quid gͦ in iacinctis r
nisi spes & desiderium

Expanded text:
uia candoris aeterni praemia annuntiant. Distillant myrrham primam, quia per carnis mortificationem ad haec perveniendda insinuant. Labia Domini lilia erant, cum docens in monte diceret: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati misericordes, beati mundo corde . Distillant myrrham primam, cum post haec subjungeret: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Verniquis torno facile operatur, nec regula ulla indiget, sic operatio Salvatoris facilis erat: quidquid enim volebat, illico perficiebat, quia « dixit et facta sunt; » et de quo Evangelista, « Erat quasi in potestate habens sermonem. » Aureae enim erant, quia operatio illius divinitatis peragebatur potentia: nam in auro divinitas figuratur, quia sicut aurum caetera metalla antecellit, et pretiosius est, ita divinitas suis praecellit. « Plenae hyacinthis. » Hyacinthus lapis est aerii coloris. Quid ergo in hyacinthis, nisi spes et desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
anime fideles. & deo de
uode. nolite me considerare
quod sim fusca idest quod
tribulationib afficiar: qđ
ꝑsecudionib opprimar. qͥa
decolorauit me sol idest fer
uit. Ac si dicat. Inderiorẽ¬
meam pulchritudinẽ co
gitade. & illam addendite.
non ea que foris pad ui¬
Nolite deficere in tribula¬
tionib meis ꝓ uobis. que
est gła ur̃a:nonenim sunt
condigne passiones huius
turis. multos habet sensꝰ
Aliquando significat ip¬
torem: unde scriptũ est
uobis timentib nomen
meũ oriet᷑ sol iusticie. id¬
xp̃s. Significat & eccł̃ am
sicut dñs dicit. tunc iusti¬
fulgebunt sicut sol Ali¬
quando feruorem ꝑsecu¬
tionis sicut hic: & in euan¬
gelio ubi dicit᷑ de semine
quod cecidit suꝑ petrosa.
& orto sole exestuauit:
qd ipse dñs aꝑit exponeis.
facta autẽ ꝑsecutione ꝓpt̾
uerbũ scandalirantur.¬

Expanded text:
animae fideles et devotae Deo, Nolite me considerare quod fusca sim, id est, quod tribulationibus afficiar, quod persecutionibus opprimar; quia decoloravit me sol, id est, it. Ac si diceret: Interiorem pulchritudinem meam cogitate, et illam attendite, non illa quae foris pati viNolite deficere in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Non enim sunt condignae passiones , et turis multos habet sensus. Aliquando significat iptorem; unde scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae , ids. Significat et Ecclesiam, sicut Dominus dicit: Tunc fulgebunt justi sicut sol . Aliquando fervorem persecutionis, sicut hic et in Evangelio, ubi dicitur de semine quod cecidit supra petram, et orto sole exaestuavit; quod ipse Dominus aperit exponens: Facta autem persecutione propter verbum scandalizantur
Abbreviated transcription (Latin):
in se ipsum fieret diuisũ.
troresq de celo & signa
magna fierent. Primo da
usitadis cepit martyr cho
surdis audicum. loque
ydropisim & omnia m̃¬
broꝵs incurabiliũ gene¬
ra curans. resuscitans mor
duos. demoniis etiam &e
lementis omnib mirabi¬
liter imꝑans: admusitata
quoq & maudita signa
potentie sue manũ exden¬
dit. Nam & oculis & men¬
bris genitalib priuati:
meritis ipsiꝰ noua men¬
bra meruerunt suscipe.
Quidam autẽ qui sc̃i mi¬
racula deprauare p̾sump.¬
serunt. repente ꝑcussi. co¬
acti sunt ea p̃dicare uel ĩ¬
uiti. Deniq aduersus om¬
nes emulos suos usq adeo
martir preualuit. qd̾ sin

Expanded text:
in se ipsum fieret divisum, in se ipsum fieret divisum, terroresque de coelo et signa magna fierent. Sed multis coepit martyr mirasurdis auditum, mutis ydropisin et omnia morborum incurabilium genera curans, mortuos resuscitans: daemoniis etiam et elementis omnibus mirabiliter imperans; ad inusitata quoque et inaudita signa potentiae suae manum extendit. Nam et oculis et membris genitalibus privati, meritis ipsius nova membra meruerunt suscipere. Quidam autem qui sancti miracula depravare praesumpserunt, repente percussi, coacti sunt ea praedicare vel inviti. Denique adversus omnes aemulos suos usque adeo martyr praevaluit, ut un
Abbreviated transcription (Latin):
t alii quidem sine con¬
fessione & uiatico subi¬
to rapti. alii digidos uel
linguas ꝓprias dentib fru¬
st atim decerpendes. alii sa¬
me defluentes & toto cor¬
pore tabefacti. & dorcionib
in auditis ante mordem
cruciati. alii paralisi dis¬
soluti. alii amentes effecti.
alii cũ insama expirandes:
manifesta reliquerunt ĩ¬
dicia. qͦd inuste ꝑsecutiois
& excogitati parricidii pe¬
nas exsoluerint. Gaudeat
igitur uirgo mat̾ eccłia
stib reportasse triumphũ.
gaudeat nouum ꝓsui libe¬
ratione zachariam immo.¬
latũ in templo. gaudeat
noui abel sanguinẽ ꝓse
contra uiros sanguinum¬
clamare ad dñm. uoxenĩ
sanguinis effusi. uox cere¬
bri funestoꝵ satellitũ gla¬
diis disꝑsi: & mundum
simul & celũ celebri cla¬
clamore namq sangui¬
nis huiꝰ commota est
& contremuit t̾ra. sed &
uirdutes celoꝵ mode sunt
adeo ut quasi inultionẽ
sanguinis in nocentis sur¬
geret gens contra gentẽ.
& regnum aduersus reg¬
num. immo ut regnum

Expanded text:
t alii quidem sine confessione et viatico subito rapti sunt; alii digitos vel linguas proprias dentibus frustatim decerpentes; alii, sanie defluentes, et toto corpore tabefacti, et torsionibus inauditis ante mortem cruciati; alii, paralysi dissoluti; alii, amentes effecti; alii cum insania exspirantes, manifesta reliquerunt indicia, quod injustae persecutionis et excogitati parricidii poenas exsolverent. Gaudeat igitur virgo mater Ecclesia reportasse triumphum; gaudeat novum pro sui liberatione Zachariam immolatum in templo. Gaudeat novi Abel sanguinem pro se contra viros sanguinumclamare ad Dominum. Vox enim sanguinis effusi, vox cerebri funestorum satellitum gladiis dispersi et mundum similiter et coelum celebri claclamore namque sanguinis hujus commota est et contremuit terra; sed et virtutes coelorum motae sunt adeo ut quasi in ultionem sanguinis innocentis surgeret gens contra gentem et regnum adversus regnum, imo ut regnum
Abbreviated transcription (Latin):
thomas anno abincarna.¬
tione dñi scd̃m dionisiũ.
millesimo. centesimo. septua¬
gesimo: quarto kłas Iauua¬
rii. feria tercia. hora quasi
undecima. ut dñi natalis
ad laborem eius fieret nã¬
talis ad ixquiem. ad quami
uos ꝑducere dignetur itleni

Expanded text:
Thomas, anno ab incarnatione Domini, secundum Dionysium, millesimo centesimo septuagesimo quarto, Kal. Januarii, feria tertia, hora quasi undecima, ut Domini natalis ad laborem ejus fieret natalis ad requiem. Ad quam nos perducere dignetur idem
Abbreviated transcription (Latin):
Nuia mn eiꝰ ꝓdec̾tione confi¬
dõ: & ab eo inder aduersa
gubernari spero.Umbra
enim xp̃i: ꝓtectio est di¬
uinitatis: quia electos du¬
etur & defendit. Fructus
inquit eiꝰ dulcis gutturi
meo: idest diuinitatis con¬
templadio. qua me satia¬
ri confido. Hec est enĩ sc̃oꝵ
expectatio: hoc p̃miũ. &¬
hec sacietas: uisio condito¬
ris sui. Desiderat gͦ um¬
bram sponsi sui eccłia: que ꝓ¬
tectionem illius exoptat int̾
presentis uite aduersa Fru¬
ctus illius dulcis gutturi
suo. ẽ. quia expectat ꝑfrui
specie usionis illiꝰ: & satiari
dulcedine claritatis eius.
Introduxit me rex. in cel¬
lam uinariam:ordina¬
uit in me cantatem

Expanded text:
uia in ejus protectione confido, et ab eo inter adversa gubernari spero. Umbra enim Christi protectio est divinitatis, quia electos tuetur et defendit. « Et fructus ejus dulcis gutturi meo » ; id est divinitatis contemplatio, qua me satiari confido: hoc est enim sanctorum exspectatio, hoc praemium et satietas, visio Conditoris sui. Desiderat ergo umbram Conditoris sui Ecclesia, quia protectionem illius exoptat inter praesentis vitae adversa. « Fructus illius dulcis gutturi meo est, » quia exspecto perfrui specie visionis illius, et satiari dulcedine charitatis illius. « Introduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
in hereticos: pudans de me
ibi posse inuenire. Hunc
male distinguebant: tan¬
quã sponsa int̾rogaret u¬
bi pascas ubi cubes: & ipse.
responderet. in meridie
cubo: hoc est in australi
sponsi ad sponsam suam
tionum feruorib denigͣ¬
tam: nec consideras quod
pulchra sis inder mulieres.
idest ñ atiendis uirtutũ
spiritalium pulchritudi¬
nem. qua pre ceteris decora¬
ris: licet dẽptationib deni-¬
greris. Si ergo ignoras te:
idest si hanc dignitatẽ &
formositatẽ tuam ñ recog¬
noscis. egredere de meocon¬
sortio: & abi post uestigia
gregũ hoc est sequere & i¬
mitare docꝰtrinam erran¬
dum hereticoꝵ qui con¬
dempto uero pastore uniꝰ
gregis: multos sibi grege

Expanded text:
in haereticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc  distinguebant, tanquam sponsa interrogaret: Ubi pascas, ubi cubes? et ipse responderet: In meridie cubo et in australi sponsi ad sponsam suam tionum fervoribus denigratam, nec consideras quod pulchra sis inter mulieres, id est non attendis virtutum spiritualium pulchritudinem, qua prae caeteris decoraris, licet tentationibus denigreris. Si ignoras ergo te, id est si hanc dignitatem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum; hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, qui contempto vero pastore unius gregis, multos sibi coacer
Abbreviated transcription (Latin):
ad sponsũ suum xp̃m. O
sponse quẽ diligit amma
mea: idest quẽ tota men¬
tis indendione diligo. indi¬
ca mͥ ubi pascas. idest ub
oues tuas pascere facias.
Tu es enĩ pastor bonꝰ. sicut
dica michi ubi pascas &
ubi cubes. idest ubi reqͥes¬
cas & hoc in meridie:id:
ii. seruore ꝑsecutionis. uł
temptationis. Laborans
enĩ eccła ꝑsecutionib ob¬
secrat sponsum suũ ut ei
dicat in quoꝵs mentibus
requiescat. Ham cubare
sponso requiescere est sic̃
ipse dicit. Suꝑ quẽ requi¬
enim sc̃i estu dẽptationis
arescant. ipse in eorũ cordi¬
b cubat & reqͥescit: atq
ab omni feruore demptati¬
Quare hoc: he uagari in¬
cipiam ꝑ greges sodaliũ
tuoꝵ. Oreges sodaliũ appel¬
lat conuenticula hereticoꝵ:¬

Expanded text:
ad sponsum suum Christum: O sponse, quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mihi ubi pascas, id est ubi oves tuas pascere facias; ipse est enim pastor bonus, sicut dica mihi ubi pascas et ubi cubes, » id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei dicat, in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponsi. requiescere est, sicut ipse dicit: « Super quem requiim sancti aestu tentationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentatiQuare hoc? « Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. » Greges sodalium appellat conventicula haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
res & ꝓceritate & pulchri¬
tudine: & durabilitade ce¬
deris preminent.ideoq
significant scõs: tirtutũ
specie fulgentes. & ad et̾¬
na festinantes. Libanꝰ enĩ
ni sunt sc̃ĩ candidati &
dealbati in baptismo: &
exornati omniũ uirtutũ
pulchritudine. Colũp
lumpnas: doctores eius¬
dem eccle significantur.
qui eam uerbo & exem¬
plo sustinent.unde in¬

Expanded text:
proceritate et pulchritudine et durabilitate cunctis praeeminent, ideoque significant sanctos virtutum specie fulgentes, et ad aeterna festinantes. Libanus enimni sunt sancti candidati, vel dealbati in baptismo, et exornati omnium virtutum pulchritudine. Vers. 1lumnas 514 doctores ejusdem Ecclesiae significantur, qui eam verbo et exemplo sustinent
Abbreviated transcription (Latin):
Rura sponsi: itinera st̃
saluatoris. quib homo
fieri: & ad nos uenire dig¬
natus est. Que rec̾te colũp¬
nis marmoreis cõparant᷑.
quia nichil marmore for¬
tius. nichil colũpna recͤ¬
dius. Et crura sponsi co¬
lumpne marmoree sunł.
quia om̃ia itenera dm̃.
& fortia & recta sura.
De fortitudine dicit psal¬
mista. Exultauit ut gi¬
gas ad currendã uiã: a
summo celo egressio eiꝰ.
De rec̾titudine alibi. Iu
stus dñs iusticias dilex̃.
equitatẽ uidit uultus eꝰ.
sericordia & ueritas. Hec
crura suꝑbases aureas
fundata sunt: quia om
dis consilio ante mundi
constitudionẽ preordina¬
da & p̃finita sunt. Aurũ
enim qđ ut sepe dictum
est splendidius & p̃cio¬
sius est cederis metallis.
diuini consilii sinceris¬
simũ secretũ significat
De basib gͦ aureis colũp¬
ne marmore  pcedunt.
quia ab intio sełi p̃or¬
dinata est incarnatio.
natiuitas. passio & resur¬
rectio saluatoris. cetera¬
q mysteria: quib genꝰ¬
humanũ redimeretur.

Expanded text:
rura sponsi itinera sunt Salvatoris, quibus homo fieri et ad nos venire dignatus est. Quae recte columnis marmoreis comparantur, quia nihil marmore fortius, nihil columna rectius. Et crura sponsi columnae marmoreae sunt, quia omnia itinera Domini et fortia et recta sunt. De ejus fortitudine dicit Psalmista: « Exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus. » De rectitudine alibi: ias dilexit; aequitatem vidit vultus ejus sericordia et veritas . Haec crura super bases aureas fundata sunt, quia omntis consilio ante mundi constitutionem praeordinata et praefinita sunt. Aurum enim, quod ut saepe dictum est splendidius et pretiosius est caeteris metallis, divini consilii sincerissimum secretum significat. De basibus ergo aureis columnae marmoreae procedunt, quia ab initio saeculi praeordinata est incarnatio, nativitas, passio et resurrectio Salvatoris, caeteraque mysteria quibus humanum genus redimeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic suꝑiꝰ iam expositũ est. Nã
ubera eccłe doctores sunt: cũ
paruulos simplici doctrina
nutriunt. sed botri uinee
efficiunt᷑ cũ ꝑfectiorib sub¬
limia quedam annundian
Nam beatus paulus uno eo¬
demq temꝑe ubera & bo¬
tros habuit qͣndo de xp̃o
idest simplex de xp̃o p̃dica¬
dio. Sed hec ubera in suauiᷤ¬
simũ & fortissimũ uinũ
conu̾sa sunt: cũ subiunxit.
oris tui sicut odor maloꝵ.¬
que fama uł scripto ad ab¬
sentes ꝑuemit guitur uero
est uox ipsa p̃dicatoris: que
in p̃senti audit᷑. Odor in qͥt
comparat᷑: qͥa ipsa fama p̃¬
dicadionis. plena est suaui.¬
tatis & gr̃e. Guttur uͦ ui-¬
no opdimo assimilatur.
qͥa ipsa uox p̃dicantiũ. mag¬
na in se uirtutẽ auditorib
ostendit. Quod autẽ maloꝵ
odor innouitate est. uini¬

Expanded text:
ius jam expositum est; nam ubera Ecclesiae doctores sunt, cum parvulos simplici doctrina nutriunt: sed botri vineae efficiuntur, cum perfectioribus sublimia quaeque annuntiant. Nam beatus Paulus uno eodemque tempore ubera et botros habuit, quando de Christo id est simplex de Christo praedicatio: sed haec ubera in suavissimum et fortissimum vinum conversa sunt, cum subjunxit: oris tui sicut maloquae fama vel scripto ad absentes ejus pervenit. Guttur vero est vox ipsa praedicatoris, quae in praesenti auditur. Odor ergo comparatur, quia ipsa fama praedicationis plena est suavitatis et gratiae. Guttur vero vino optimo assimilatur, quia ipsa vox praedicantium magnam in se virtutem auditoribus ostendebat. Quod vero malorum odor in
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. id nequaquã p̃¬
dicando spiritales dło filioͤ
generare ualebat. Dicebat
ergo qͣsi consilium syna¬
goge requirens. Quid faci¬
emꝰ sorori nr̃e in die qͣndo
aloquenda est. Allocutio
occulta inspiratione. uł ex¬
teriꝰ aꝑta p̃dicatione am¬
fidelis. Et est sensus. Quan¬
do ꝑ apłos meos aloquar
eccłiam de gentib congre¬
gatam. quid faciemus. qͦ¬
modo illi p̾cepta celestia
cõmitdemꝰ. Utrũ uidelicet
celestium misteria tͣdemꝰ.
Nam d̾s omp̃s ꝓ mensura
& capacitate mentis hu¬
mane demꝑat u̾bum p̃di¬
cationis: considerans uireᷤ
& capacitatẽ auditoris.
Sed synagoga tacente xp̃s

Expanded text:
habebat, id est, nequaquam praehabebat, id est, nequaquam praedicando spirituales Deo filios generare valebat. Dicit ergo quasi consilium Synagogae requirens: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Allocutio occulta inspiratione, vel exterius aperta praedicatione adfidelis. Et est sensus; quando per apostolos meos alloquar Ecclesiam de gentibus congregatam, quid faciemus? quomodo illi praecepta coelestia committemus? Utrum videlicet coelestium mysteria trademus? Nam Deus omnipotens pro mensura et capacitate mentis humanae temperat verbum praedicationis, considerans vires et capacitatem auditoris. Sed Synagoga tacente, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mo omnem substantiam
domus sue. ꝓdilectione qͣsi
nichil despicient eum.
Ac uersiculus: non eget
expositione. Nam nulla¬
huiꝰ mundi substantia
nulle opes cõparadione
dilectione dei aliqͥd st̃. a
Legimꝰ quidem scõs sua di¬
misisse ꝓ amore xp̃i sed tam̃
nichil sibi uidebant᷑ dimit.¬
dere: in cõparadione carita¬
apłs cũ non solum t̾renã
substantiã: sed & pat̾nas tra¬
ditiones dimidceret ꝓxp̃o.
amorem illius adquiram.
non habet:Quid faciemus
sorori nr̃e in die quando
alloquenda est
ox dilecti. synagogã allo¬
quentis ꝓ eccłia gentium.
non hab&. Et magna dig¬
nadione cõmunicato cum
synagoga nomine dicit so¬
ror nr̃a. Quia enm ex iude¬
is carnem assumpsit. ideo
se quasi sinagoge condem¬
perat & exequat. Parua
inquit est soror nr̃a. Sicut
alicuius hominis etas de¬
scribitur. sic etiam etas de¬
scͥbit᷑ eccł̃ie. Parua enim erat
gregata: sub ipsis dñi &¬
apłoꝵr temporib quia &
paruitate credentium par-¬
ua existebat: & ubera non

Expanded text:
mo omnem substantiam domus suae pro dilectione, quasi nihil despiciet eam. Hic versiculus non eget expositione; nam nullius mundi substantiae, nullae opes comparatione dilectionis aliquid sunt. Legimus quidem sanctos sua dimisisse pro amore Christi, sed tamen nihil sibi videbantur dimittere in comparatione charitaApostolus cum non solum terrenam substantiam, sed et paternas traditiones dimitteret pro Chrut amorem illius acquiram. non habet. Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Vox dilecti Synagogam alloquentis pro Ecclesia gentium. non habet; et magna dignatione communicato cum Synagoga nomine, dicit, Soror nostra; quia enim ex Judaeis carnem assumpsit, ideo se quasi Synagogae contemperat et exaequat. Parva est inquit soror nostra. Sicut alicujus hominis aetas describitur, sic et aetas describitur Ecclesiae. Parva enim erat gregata sub ipsis Domi temporibus: quia et parvitate credentium parva existebat; et ubera necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ditantes. Collum tuum sic̃
turris eburnea. Uoctores
sc̃i qui designantur ꝑube¬
ra: ipsietiam designantur
& ꝑ collum. Nam ꝑ arteri¬
as colli uox egreditur: arte¬
menbris iitalia alim̃ta
ministrant᷑. Sicut sci doc¬
tores: & uerba uide popłis
annuntiant: & alimento
doctrine celestis eos nutͥun.
cõparatur: quia sci doc̾tores
eccłe pulchritudinẽ & robͣ
prestant. Pulckitudinem
quidem que ꝑcandorem
ẽboris designat᷑ caste & sin¬
ccre uiuendo. robur uero
prestant qd significat᷑ ꝑ t᷑¬
rim qͣndo eandem eccłiam

Expanded text:
ditans. Vers. 4. Collum tuum sicut ditans. Vers. 4. Collum tuum sicut turris eburnea. Doctores sancti, qui designantur per ubera, ipsi designantur et per collum. Nam et per arterias colli vox egreditur, emembris vitalia alimenta ministrantur: sic et sancti doctores et verba vitae populis annuntiant, et alimento doctrinae coelestis eos nutriunt. comparatur: quia sancti doctoreset pulchritudinem et robur praestant; pulchritudinem quidem, quae per candorem eboris designatur, caste et sincere vivendo; robur vero praestant, quod significatur per turrim, quando eamdem Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o regeneratos lac̾te
aꝑtioris & facilioris doct¬
ne instruunt. Bene autẽ
duo ubera dicunt᷑. quia
de duob populis iudai¬
co uidelicet & gentili fide¬
les congregantur. & lac̾te
spiritalis doctume alunt᷑.
hec duo ubera: duo hinnu¬
li capree gemelli esse dicun¬
tur. Duo hinnuli duo st̃
destamenta qͥb eoꝵdem
doctoꝵ omnis predicadio
subsistit. quoꝵ destam̃doꝵs
unꝰ est auctor & ꝓmulga¬
tor xp̃s. iuxta qd̃ salomon
dicit. Uerba sapientum
quasi stimuli: & quasi cla-
ui maltum defixi. que da¬
delicet. Caprea enim recte
xp̃m significat: quia & in¬
duitu & inuelocitade cete¬
deris animantib premi¬
net: & mundũ est animal.
ungulã diuidens & rumi¬
nans. Tales etiã sunt m̃bͣ
xp̃i: doctores uidelicet. in¬
cuidu scientie insignes &
alacri uelocitade derrena
deserentes adq ad celestia
festinandes diuidendes un¬
gulam. idest habentesbo¬
ni & mali discretionẽ &
ruminantes. hoc est sedu¬
la memoria p̃cepta dei me¬

Expanded text:
in Christo regeneratos lacte apertioris et facilioris doctrinae instruunt. Bene autem duo ubera dicuntur, quia de duobus populis, Judaico videlicet et gentili fideles congregantur, et lacte spiritualis doctrinae aluntur. Haec duo ubera, sicut duo hinnuli capreae gemelli esse dicuntur. Duo hinnuli sunt duo Testamenta, quibus eorumdem doctorum omnis praedicatio subsistit, quorum Testamentorum unus est auctor et promulgator Christus, juxta quod Salomon dicit: Verba sapientium quasi stimuli, et quasi clari in altum defixi, quae davidelicet. Caprea enim recte Christum significat, quia et intuitu et velocitate caeteris animantibus praeeminet, et mundum est animal, ungulam dividens et ruminans. Tales enim sunt membra Christi, doctores videlicet, intuitu scientiae insignes, et ea velocitate terrena deserentes, atque ad coelestia festinantes. Dividens ungulam, id est habens boni et mali discretionem; et ruminans, hoc est sedula memoria praecepta Dei me
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾tione cederis p̃minent.
Que edificata ẽ cũ ꝓpug¬
naculis. Propugnacula
sacramenta: de quib uelu¬
ti iacula ꝓcedunt. quibꝰ ad¬
uersarie repelluntur po¬
testates. Mille clipeipen¬
dent exea:omnis armatura
fortium. Mille clipei in
tium: idest omnis instru¬
c̾tio uel sc̃e oꝑadionis. ulł
diume p̃dicationis. Et be¬
ne collum eccle: hoc est p̃¬
dicadores & docꝰtores eiꝰ tur¬
ri dauid cõparant᷑: quia
semꝑ quasi in bello sunt
ꝓ defensione sc̃e dei eccłie

Expanded text:
erfectione caeteris praeeminent. Quae aedificata est cum propugnaculis. Propugnacula sacramenta, de quibus veluti jacula procedunt, quibus adversariae repelluntur potestates. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Mille clypei inttium, id est omnis instructio vel sanctae operationis vel divinae praedicationis. Et bene collum Ecclesiae, hoc est praedicatores et doctores turri David comparantur, quia semper quasi in bello sunt, pro defensione sanctae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt uł ediã scĩ doc¬
toreͤ ꝑcollũ signant᷑: qͥa
sic̃ collũ caput & cetera
menbra corporis coniun¬
git. ita sc̃i doctores qua¬
si mediatores sunt int̾
p̃m & reliquos quos ĩ¬
struunt fideles. & quasi
xp̃m corpori suo. idest ec¬
clesie coniungunt. Hoc
autẽ collũ: durri dauid
cõparat᷑ Cauid qui int̾¬
p̃tat᷑ manu fortis: uel
uisu desiderabilis: xp̃m
significat: & tota quidẽ
eccłia ciuitas dauid. idest
magni regis xp̃i est: qui
est manu fortis: qm̃ dia¬
bolum deuicit. iuxta qd
psalmista dicit. Dñs forti
& potens: dñs fortis in
prelio. Est & uisu deside

Expanded text:
doctores per collum signantur, quia sicut per collum caput et caetera membra corpori conjunguntur, ita sancti doctores quasi mediatores sunt inter Christum et reliquos quos instruunt fideles, et quasi Christum corpori suo, id est Ecclesiae conjungunt. Hoc autem collum turri David comparatur. David, qui interpretatur manu fortis vel visu desiderabilis, Christum significat. Et tota quidem Ecclesia, civitas David, id est magni regis Christi est, qui est manu fortis, quoniam diabolum devicit, juxta quod Psalmista dicit: « Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio
Abbreviated transcription (Latin):
quia dm̃ in eorũ dogmati¬
b reꝑimꝰ. Potest & sic ĩtel¬
ligi. Cum ꝑtͣnsissem cos ĩ¬
ueni quẽ diligit anima
mea: hoc est cum indellex¬
issem xp̃m omnẽ sullimi¬
tatem & gr̃am superare:
tunc inueni quẽ diagit
anima mea: hoc est tunc
uere indellexi: qͣnt Ium
ridis distet

Expanded text:
in eorum dogmatibus reperimus. Potest et sic intelligi: Cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea; hoc est, cum intellexissem Christum omnem sublimitatem et gratiam superare, tunc inveni quem diligit anima mea, hoc est, tunc vere intellexi quantum ritis distet
Abbreviated transcription (Latin):
tua uino. Repente ad ipsũ
cuiꝰ desiderio flagrabat
uerba conuerdens subdit.
quia meliora st̃ ubera tua
uino. Pubera xp̃i: dulce¬
do euangłii intelligitur.
qua ueluti lac̾te nutrit᷑
infantia credendiũ: uinũ
autẽ austeritadem legis
significat. Sed ubera xp̃i
meliora sunt uino: quia
dulcedo euangłii. melior
est austeritade legis. IN
lege enim nulla reserua¬
tur padienda. sed p̃cipit
ut qui occiderit occidat᷑.
euangłium audẽ dicit no¬
lo mortem peccatoris: sed

Expanded text:
tua vino. Repente ad ipsum cujus desiderio flagrabat, verba convertens, subdit, Quia meliora sunt ubera tua vino. Per ubera Christi dulcedo Evangelii intelligitur: quia eo veluti lacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat: sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: Nolo mortem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
e ne autẽ omnes gemel¬
lis fetib esse dicuntur
quia sermo scõꝵs nichil
aliud sonat nec loquit᷑.
nisi qd̃ ad dilec̃tionẽ di
enim ea sci loqui debent
que ad ꝑpeduã corporũ &
ammarũ ꝑtineant salu¬

Expanded text:
ene autem omnes gemellis fetibus esse dicuntur, quia sermo sanctorum nihil aliud sonat nec loquitur, nisi quod ad dilectionem Dei enim ea sancti loqui debent, quae ad perpetuam corporum et animarum pertineant sa
Abbreviated transcription (Latin):
t. Quam pulchre st̃¬
gunt
mamme tue soror mea:
suꝑiꝰ eosdem do tores dix¬
mus figurari: qui & pocu¬
los designant᷑. Nam sci do¬
cte idest simplici doctͥna
Oculi sunt: cũ sũma que¬
q & celestia p̃dicant. Ait
ergo. Quã pulchre sunt
mamme tue soror mea:
sponsa mea. idest quam
pulchri st̃ doctores tui.
qm̃ sermo illorũ. & elo¬
re sensuum p̃ciosus est.
Pulchrora sunt uber a
tua uino. Hic uersiculꝰ

Expanded text:
« Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea superius eosdem doctores diximus figurari, qui et per oculos designantur; nam sancti dont, id est simplici doctrina oculi sunt, cum summa quaeque et coelestia praedicant. Ait ergo: « Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa; id est, quam pulchri sunt doctores tui, quoniam sermo illorum et elore sensuum pretiosus est. « Pulchriora sunt ubera tua vino. » Hic versicul
Abbreviated transcription (Latin):
lium sensuũ: & doctoꝵ tu¬
orũ sinceritas me delec̾tat.
simplicitas quoq illis sub¬
iectarũ plebium. que pie
& fideliter uerbis suoꝵs do¬
c̾tors obtemꝑant. Bene au
dem cũ pluralit̾ dixerit¬
suꝑiꝰ oculos & capillos. hic
singularit̾ dicit inuno
oculo. & muno crine: ut
ꝑ hoc unitas scõrũ doctoꝵ
exprimat᷑. unitas etiam
celestis doctrine: quã sub¬
iec̾tis impendunt. Unꝰ enĩ
unũ baptisma: nec non &
una deuotio subiectorum
fidelium. Potest & hoc qd
dicit uulnerasti cor meũ:
de passione xp̃i accipi. Uul¬
nerasti cor meũ hoc est tuo
amore fecisti. ut ego in cru¬
ce uulnerarer. Notandũ ue¬
ro qđ dicit in uno crine
colli tui. ꝑcollum enim
& crinis eccłe collo adhe¬

Expanded text:
lium sensuum et doctorum tulium sensuum et doctorum tuorum sinceritas me delectat; simplicitas etiam subjectarum plebium, quae pie et fideliter verbis doctorum obtemperant. Benerius pluraliter dixit oculos et capillos, hic singulariter dicit in uno oculo, et in uno crine; ut per hoc unitas sanctorum doctorum exprimatur. Unitas est enim coelestis doctrinae quam subjectis impendunt. Unus enimunum baptisma , nec non et una devotio subjectorum fidelium. Potest et hoc quod dicit, Vulnerasti cor meum, de passione Christi accipi. Vulnerasti cor meum, id est, tuo amore fecisti ut ego in cruce vulnerarer. Notandum vero quod dicit, In uno crine colli tui. Per collum enim et crinis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
rorem suam. sc̃am dicit ec¬
clesiam: que & sponsa est
quia eam sibi xp̃s incarm¬
tus despondit: eamq emũ¬
datam asordib pecc̃orum.
dode sp̃s sc̃i sibi coniunxit.
Soror uero est quia ꝓpter
eam incarnatꝰ frater eius
fieri dignatus. ẽ. sicut resur¬
gens a mortuis: dixit muli¬
erib. Ide nundiate fr̃ibꝰ meiᷤ.
Cũ enim dicit uulneratũ
se cor habere: magnitudi¬
nem amoris expressit: quo
sc̃am suã diligit eccłiam.
Affirmat aritẽ hoc iterans
& inculcans: uulnerasti cor
meũ: ut tali iteratione qͣn¬
tum eccłiam suã diligat
ostendat. Qua autẽ re cor¬
suũ uulneratũ sit: subiun¬
gendo demonstrat. Inuno
oculorũ tuorũ & inuno cri¬
ne colli tui. Per oculos ecclẽ
suꝑius spiritales sensusuł
doctores sc̃os accipiendos
esse diximꝰ ꝑcrines uero
multicudines subiectarũ
plebiũ: quib sc̃a decorat᷑
eccła. Et est sensus. Cũ to¬
ta sis pulchra o eccła & cũ
te obmulta diligam: pre¬
cipue tamen nidor spirita¬

Expanded text:
rorem suam, sanctam dicit Ecclesiam, quae et sponsa est, quia eam sibi Christus incarnatus despondit, eamque emundatam sordibus peccatorum, dote Spiritus sancti sibi conjunxit. Soror vero est, quia propter eam incarnatus, frater ejus fieri dignatus est, sicut resurgens a mortuis dixit mulieribus: « Ite, nuntiate fratribus meis. » Cum ergo dicit vulneratum se cor habere, magnitudinem amoris expressit, quo sanctam suam diligit Ecclesiam. Affirmat autem hoc iterans et inculcans, « Vulnerasti cor meum, » ut tali iteratione quantum Ecclesiam suam diligit, ostendat. Qua autem re vulneratum sit, subjungendo demonstrat: « In uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. » Per oculos Ecclesiae, superius spirituales sensus vel doctores sanctos accipiendos esse diximus. Per crines vero, multitudines subjectarum plebium, quibus sancta decoratur Ecclesia. Et est sensus: Cum tota sis pulchra, o Ecclesia, et cum te ob multa diligam, praecipue tamen nitor spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
ox sponsi adiurantis fili¬
nis desideriis indentas. &
uisionẽ pacis requirentes:
ne ita quiescentem sponsã¬
suã suscitent & in quiedeã.

Expanded text:
ox sponsi adjurantis filirnis desideriis intentas, et visionem pacis requirentes, ne quiescentem sponsam suscitent et inquietent.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis occupatã inqͥe¬
tare & adexderiora oꝑa
suscitare uelitis. donec ip¬
sa uelit: hoc est donec ex¬
pleto contẽplationis tẽ¬
pore. ammonente corpiᷤ
fragilitate: ipsa uelit sus¬
tudinis & ad dempalia
agenda ꝓcedere. Udeamꝰ
audemꝑ quid adiuret fi¬
animalia sc̃ serpentib
& uenenis inumca. Signi¬
ficant enm uirtutes scoꝵ
que mundida spiritali re¬
sulgent. & uenena fraudis
diabolice nonsolũ cauent
sed etiã insectant᷑. & adm
chilum redigunt. Et est
sensus.Adiuro uos filie ie¬
rusalem ꝑuirtutes ur̃as:
quas diuina uobis gr̃a col¬
latas gͣaudetis.ut animã
contẽpladiomi mee indentã
non inquiedetis: donec con¬
tẽplationis hora finita: ip
audit᷑ hec est. Letabunda
enim eccła. qd tandũ dili¬
gatur asponso: ut etam
quietent dicit. hec ẽ uor di¬
lecꝰti mei ꝓme loquentis.
Quem dilec̾tum uidere de¬
siderans sed non ualens:
annec̾tit.
Eecce iste uenit

Expanded text:
divinis occupatam, inquietare et ad exteriora opera suscitare ne velitis; « donec ipsa velit, » hoc est donec, expleto contemplationis tempore, admonente corporis fragilitate, ipsa velit susquietis et ad temporalia agenda procedere. Videamus autem per quid adjuret fi serpentibus et venenis inimica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena fraudis diabolicae non solum cavent, sed etiam insectantur, et ad nihilum redigunt. Et est sensus: Adjuro vos, filiae Jerusalem per virtutes vestras, quas divina gratia vobis collatas gaudetis; ut animam contemplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsaudis, haec est. Laetabunda enim Ecclesia quod tantum diligatur a sponso, ut etiamntem inquietent, dicit: haec est vox dilecti mei pro me loquentis. Quem desiderans videre dilectum, sed non valens, adnectit: Ecce iste venit
Abbreviated transcription (Latin):
argentei pacifici st̃: qͥ a dup¬
plicata incelis eosmanet re¬
muneratio de qua per
ciam erudiunt muldos. ful¬
gebunt qͣsi stelle inꝑpetuaᷤ
cens. Presbiteri qui muob̾
sunt: dupplici honore dig¬
ni habeant᷑. maxime qͥ pre¬
sunt uobis & laborant in

Expanded text:
argentei sunt pacifici, quia duargentei sunt pacifici, quia duplicata in coelis eis manet remuneratio. De qualibus per tiam erudiunt multos, fulgebunt quasi stellae in perpetuas cens: « Presbyteri qui in nobis sunt, duplici honore digni habeantur, maxime qui praesunt vobis, et laborant in
Abbreviated transcription (Latin):
mea coramme ẽ. Uor spon¬
si. Iu inquit dicis quia ui¬
neam meã trãdidi custodib
semꝑ curã illiꝰ habeo. nec
ꝓilla semꝑ sollicitꝰ esse de¬
sisto. sed sum cũ illa usq ad
consũmationẽ scłi. Mille
tui pacifici. & ducenti his qͥ cu¬
stodiunt fructꝰ ꝰ lle dui sub.¬
audis argentei: quos ꝓ ui¬
nee dedisti fructu. pacifici
tibi st̃. Quasi dicat. O am¬
ma fidelis noli dubia esse
dimisisti. quia mille argen¬
net te certa illa remuera¬
tio. & uerũ in de fructum
consecutura es. Et ducenti
subaudis argentei pacifici
sunt: his qui custodiunt
fructus eius. Sicut ꝑmille¬
narium plemitudo ꝑfec̾ti¬
onis sic etiam ꝑcentenariũ¬
M
summa ꝑfectio designat᷑.
quia centenariꝰ de leua in
dexterã transfert᷑. Ducenti
gͦ argentei qͥ est dupplicatꝰ
centenariꝰ: significat eos qͥ
doctrina & sc̃a oꝑatione ꝑ¬
fecti st̃ qui iuste & pie uiuen¬
do semetipsos custodiunt:
& etiã p̃dicando alios conu̾¬
tunt. His gͦ talib ducenti

Expanded text:
mea coram me est. Vox sponsi. Tu inquit dicis quod vineam meam tradidi custodibussemper curam illius habeo, nec pro illa semper sollicitus esse desisto, sed sum cum illa usque ad consummationem saeculi. Mille tui pacifici, et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Mille subauditur argentei, quos pro vineae dedisti fructu, pacifici tui sunt; quasi diceret: O anima fidelis, noli dubia esse dedisti: quia mille argennet te certa illa remuneratio, et verum inde fructum consecutura es. Et ducenti, subaudi, argentei pacifici sunt, his qui custodiunt fructus ejus. Sicut per millenarium plenitudo perfectionis, sic et per centenarium summa perfectio designatur: quia centenarius de laeva in dexteram transfertur. Ducenti ergo argentei, qui est duplicatus centenarius, significant eodoctrina et sancta operatione perfecti sunt, qui juste et pie vivendo semetipsos custodiunt, et etiam praedicando alios convertunt. His ergo talibus ducenti
Abbreviated transcription (Latin):
uirtude uocat᷑. fructꝰ eccle
est celestis uide remunera¬
ti uita laborare non cessat.
Mille audem argendei qͣs
ꝓfructu uir affert signi¬
ficant omna que in hoc
mundo possideri possunt.
Millenarius enim numerꝰ.
nitudine ponit᷑. Hir gͦ ꝓ
fructu huius umee mille¬
affert argenteos: qͥascĩ oĩa

Expanded text:
tute dicitur. Fructus Ecclesiae est coelestis vitae remunerati vita laborare non cessat. Mille autem argentei quos pro fructu vir affert, significant omnia quae in hoc mundo possideri possunt. Millenarius enim numerus nitudine ponitur. Vir ergo pro fructu hujus vineae mille argenteos
Abbreviated transcription (Latin):
futuri scłi pͥnceps pacis. ap¬
pellat᷑. in cuiꝰ ueri pacifici
typum salomon id pacifi¬
cus: auc̃tor huiꝰ carminis
p̃cessit. Huic gͦ fuit uinea
idest sc̃a eccłia: in ea que ha¬
bet popłos. Hoc dicit ut se
de eccłia gentium. ñ de sina¬
go᷑ ostenderet canere. Nam
sẏnagoga unius tantum¬

Expanded text:
futuri saeculi, Princeps pacis appellatur: in cujus veri pacifici typo Salomon, id est pacificus, auctor hujus carminis praecessit. Huic ergo fuit vinea, id est sancta Ecclesia. In ea quae habet populos. Hoc dicit, ut se de Ecclesia gentium, non de Synagoga ostenderet canere. Nam Synagoga unius
Abbreviated transcription (Latin):
siue etiam custodes huiꝰ ec¬
clesie st̃ angłice uirtutes.
que ab incursib dẽptatio¬
num & demonũ eam custo¬
diunt. Uir affert ꝓfructu
Ieiꝰ mille argentesᷤ. Uiros forteᷤᷤ¬

Expanded text:
Sive etiam custodes hujus saeculi sunt angelicae virtutes, quae ab incursibus tentationum et daemonum Ecclesiam custodiunt. Vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Viros forte