comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetis fratres
cum quo tremore ista dicamus: Assumimus
testamentũ dĩ peros nr̃m: & p̃dicamus uobis
eruditionẽ. & iustitias dĩ. Et quid dicit pec¬
catori dicit dñs: Vt quid tũ. ꝓhibes ergo
predicatores peccatores: Etubi est illud. quȩ
dicunt facite. quae autẽ faciunt facere nolite:
Vbi est illud. siue ueritate siue occasione xp̃c
annuntietur : Sedhaec dicta sunt. netimeant
qui audiunt a quo cũq audiunt: non ut se¬
curi sint quidicunt bona & faciunt mala.
Modo ergo fr̃s uos securi estis: sibona auditis
correptione dimittere illos qui dicunt: ne
hoc solo quod dicunt securi sibi obdormis¬
cant inmala uita & dicant sibi. Neq enĩ per¬
d& nos ds̃: ꝑ quorũ os uoluit tantabona dici
populo suo. Immo uero audi quod dicis. qui¬
cũq dicis: & quiuis te audiri. prior te audi:
& dic quod dicit in alio psalmo quidam.
audio quid inme loquitur. & uolo ut alii
audiant quod perme loquitur : Audiam
& castigẽ corpusmeũ & seruituti subiciam:

Expanded text:
idetis, fratres, cum quo tremore ista dicamus. Assumimus Testamentum Dei per os nostrum, et praedicamus vobis eruditionem et justitias Dei. Et quid dicit peccatori Deus? Utquid tu? Prohibet ergo praedicatores peccatores? Et ubi est illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite ? Ubi est illud: Sive veritate sive occasione Christus annuntietur ? Sed haec dicta sunt, ne timeant qui audiunt a quocumque audiant: non ut securi sint qui dicunt bona, et faciunt mala. Modo ergo, fratres, vos securi estis: si bona auditis,correptione dimittere illos qui dicunt; ne hoc solo quod dicunt, securi sibi obdormiscant in mala vita, et dicant sibi: Neque enim perdet nos Deus, per quorum os voluit tanta bona dici populo suo. Imo vero audi quod dicis, quicumque dicis; et qui vis te audiri, prior te audi; et dic quod dicit in alio psalmo quidam: audio quod in me loquitur, et volo ut alii audiant quod per me loquitur? Audiamet castigem corpus meum, et servituti subjiciam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quorũ
nisi cȩlorum. Illorum qui enarrant głam dĩ.
Nonsunt loquelȩ neque sermones. quorũ non audiant᷑
tiare. Ecce non sunt loquele. neque sermones.
quorum non audiantur uoces eorũ. Sed non ibi
tantũ. ubi impletisunt sonuerunt
In omnem
terram exiuit sonus eorum. & infines orbis ter¬
rȩ uerba corum

Expanded text:
quorum, nisi coelorum illorum qui enarrant gloriam Dei? Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur tiare . Ecce non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: sed non ibi tantum ubi impleti sunt sonnerunt; In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo mala probonis. Quidest persecutus
sum: Iustitiam nondimisi. Ne forte per¬
secutionem semꝑ inmalo intellegas: per¬
secutus dixit perfectȩ secutus. Qm̃ per¬
secutussum ustitiam. Et audi caput
nrm euidens inpassione. Et pro iece¬
runt me dilectum tamquã mortuum
abhominatum. Parum erat mortuum.
quare ab hominatum. Quia crucifixum.
Etenim haec mors crucis magna apud eos
abhominacio erat: nonintellegentes
in prophetia dictum esse. maledictus om̃is
quipendit in ligno. Non enim ipse attulit
mortem: sed hic inuenit demaledicto primi
hominis propagatam. Et eandem mortem
nostram suscipiens in ligno suspendit: quae
uenerat depeccato. Ego neputarent aliqui
ueram mortem in cruce soluisse: intendit
hoc prophetia &ait. Maledictus omnis
quipependit in ligno. Ostendit ergo quia
& filius dĩ uera morte mortuus est quae
mortali carni debebatur: nenon maledic¬
to putares non uere mortuum. Quia uero
illa mors non e̾rat falsa sed ex illa ꝓpagine

Expanded text:
Ideo mala pro bonis. Quid est, persecutus sum justitiam? Non dimisi: ne forte persecutionem semper in malo intelligas, persecutus dixit, perfecte secutus: Quoniam persecutus sum justitiam. Et audi caput nostrum ejulans in passione: Et projecerunt me dilectum, tanquam mortuum abominatum. Parum erat mortuum, quare abominatum? Quia crucifixum. Etenim haec mors crucis magna apud eos abominatio erat, non intelligentes in prophetia dictum esse: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Non enim ipse attulit mortem, sed hic invenit de maledicto primi hominis propagatam : et eamdem mortem nostram suscipiens in ligno suspendit, quae venerat de peccato. Ergo ne putarent aliqui, veram mortem in cruce solvisse; intendit hoc propheta, et ait: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Ostendit ergo quia et Filius Dei vera morte mortuus est, quae mortali carni debebatur: ne non maledictum, putares non vere mortuum. Quia vero illa mors non erat falsa, sed ex illa propagine
Abbreviated transcription (Latin):
Animã meã
unicam meã. caput & corpꝰ. Unicam dixit aeccłam
more latrant necintellegunt. contra quos nihil illi
fit. & latrant. Quid fecit canis. transiens uia sua.
Tamen illi latrant qui latrant çȩcis oculis. non
discernentes contra quos. aut proquibus canessunt.

Expanded text:
Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicam dixit, Ecclesimore latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernentes contra quos aut pro quibus, canes sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est nesileas: Iudica iudicio. Et enĩ dicitur
quodam loco. Tacui. Nũquid semꝑ tacebo:
Et dedilatione iudicu dicitur peccatori.
haec fecisti & tacui. Suspicatus es iniquitatẽ.
qđ ero tibi similis. Quomodo tac& quilo qͥ¬
tur per prophetas: Quis loquitur ore suo
in ȩuangelio: Quis loquitur per euangelistas.
quis loquitur pernos: Quando uerũ dicimꝰ¬
Non a precepto. non adoctrina. Hoc autẽ
iuditiũ ipsius uocat quodam modo ꝓpħa.
& predicit. Cidisti dnẽ netacueris. Id est
quia non silebis: quia necesse est ut udic&.
dnẽ ned iscedas ame. Donecueniat uidiciũ:
nediscedas ame sicut ꝓmisisti. Ecce ego
uobicum sũ. usque in consũmationẽ scłi.¬
Ex surge & intende iudicio meo. Cui
iudicio: Quia tribulatus es quia laborib
& doloribus cruciatus ẽs: nonne ista etam
multi mali patiuntur: Cui uidicio.
Idõ iustus quia ista pateris: Non. Sed
quid : Iudiciomeo. Quomodo sequitur.
Intende udicio meo. dĩ ms & dns ms̃

Expanded text:
est, ne sileas? Judica. De judicio etenim dicitur quodam loco: Tacui, numquid semper tacebo ? Et de dilatione judicii dicitur peccatori: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis . Quomodo tacet qui loquitur per Prophetas, qui loquitur ore suo in Evangelio, qui loquitur per Evangelistas, qui loquitur per nos quando verum dicimnon a praecepto, non a doctrina. Hoc autem judicium ipsius invocat quodam modo Propheta, et praedicit: Vidisti, Domine, ne tacueris: id est, quia non silebis, quia necesse est ut judices. Domine, ne discedas a me. Donec veniat judicium ne discedas a me, sicut promisisti: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem se, et intende judicio meo. Cui judicio? Quia tribulatus es, quia laboribus et doloribus cruciatus es? Nonne ista etiam multi mali patiuntur? Cui judicio? Ideo justus, quia ista pateris? Non: sed quid? Judicio meo. Quomodo sequitur? Intende judicio meo, Deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est:
sic cũ eis aegisti ut placeres ineis. ut quis¬
quis eos ad tender& quomodo cum eis
ageretur: dicer& quia uere ds̃ est cum illis.
tunc & alter est nunc:Absit. Quid
ipse: non enĩ mutatus es. Tempora mu¬
tata uideo: ereator temporum non mu¬
tatur.
Tuesipse rexm̃s & dsms.
Tume soles ducere tume soles regere:

Expanded text:
hoc est, sic cum eis egisti, ut bene placeres in eis, ut quisquis eos attenderet quomodo eum eis ageretur, diceret quia vere Deus est cum illis, tunc, et alter est nunc? Absit. Quid ipse, non enim mutatus es. Tempora mutata video, creator temporum non mutatur. Tu es ipse rex meus et Deus meus. Tu me soles ducere, tu me soles regere
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Et ipsum nihil habere apłi quasi erat:
& omĩa possidentes. Ibi non dixit quasi. Quasi
egebat: non autẽ quasi sed uere multos ditabat.
Quasi nibil habebat: non autẽ quasi. sed omĩa
possidebat. Vnde uere omĩa possidebat.
Quia om̃iũ conditori adherebat. Uerump.¬
tamen inquit ds̃ redim& animã meã: demanu
fiorere : Tuuisurus es hominẽ florentẽ malum:
& forte titubibunt pedes tui. & dicturus es manima
tua: Dsego noui ficta huius hominis. quie scele¬
ra fecit iste homo. Et ecce flor& terr&. dominat᷑.
extollitur. caput illi non dol&. nihil indomo eiꝰ
diminutũ est & timebis quia credidisti & forte
dicit cortuum. Memiserũ puto: sine causa cre¬
didi. ds̃ non respicit res humanas. Excitat nos¬

Expanded text:
tes: et ipsum nihil habere quasi Apostoli erat. tes: et ipsum nihil habere quasi Apostoli erat. Et omnia possidentes : ibi non dixit quasi. Quasi egebat; non autem quasi, sed vere multos ditabat. Quasi nihil habebat: non autem quasi, sed vere omnia possidebat. Unde vere omnia possidebat? Quia omnium Conditori adhaerebat. Verumtamen, inquit, Deus redimet animam meam de manu  malum, et forte titubabunt pedes tui, et dicturus es in anima tua, Deus, ego novi facta hujus hominis, quae scelera fecit iste homo, et ecce floret, terret, dominatur, extollitur, caput illi non dolet, nihil in domo ejus diminutum est: et timebis, quia credidisti, et forte dicit cor tuum, Me miserum! puto sine causa credidi, Deus non respicit res humanas. Excitat
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a quia qui somniũ indicat: addit.
quasi sedebam. quasi loquebar. quasi prande¬
bam. quasi equitabam. quasi disputabam.
Totum quasi. quia cũ euigilauerit non inuenit
quod uidebat. Quasi thesaurũ inueneram:
dicit mendicus. Siquasi non ess&: mendicus
non esset. Sed quia quasi erat: mendicus est.
Itaq modo qui ad letitias saeculares oculos
aperiunt. & cor claudunt: transit quasi eoꝵ.
&uenit uerum ipsorũ. Quasi ipsorum est feli¬
citas saeculi: uerũ ipsorũ poena est. Nostrũ
autem quasi tristitia est: gaudium non est quasi.
Non enim ait apłs: quasi gaudentes semper autẽ
tristes aut quasi tristes: & quasi gaudentes. sed
ait quasi tristes semper autẽ gaudentes. sicut
egeni. Etibi sicut posuit ꝓquasi: multos autẽ
ditantes. Et cum hoc dicer& nihil habebat
apłs omĩa sua dimiserat. diuitias nullas possi¬
debat. Et quid secutus ait: Quasi nihil haben¬

Expanded text:
Charitas Vestra, quia qui somnium indicat, addit quasi. Charitas Vestra, quia qui somnium indicat, addit quasi. Quasi sedebam, quasi loquebar, quasi prandebam, quasi equitabam, quasi disputabam. Totum quasi; quia cum evigilaverit, non invenit quod videbat. Quasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi non esset, mendicus non esset: sed quia quasi erat, mendicus est. Itaque modo qui ad laetitias saeculares oculos aperiunt, et cor claudunt, transit quasi eorum, et venit verum ipsorum. Quasi ipsorum felicitas est saeculi, verum ipsorum poena est. Nostrum autem quasi, tristitia est; gaudium non est quasi. Non enim ait Apostolus, Quasi gaudentes, semper autem tristes; aut, Quasi tristes, et quasi gaudentes: sed ait, Quasi tristes, semper autem gaudentes. Sicut egeni: et ibi sicut, pro quasi, posuit Multos autem ditantes. Et cum hoc diceret, nihil habebat Apostolus: omnia sua dimiserat, divitias nullas possidebat. Et quid secutus ait? Quasi nihil haben
Abbreviated transcription (Latin):
me. Hanc redemptionem dicit: quam xp̃c inse
ascendit incȩlũ. Quoduidimus incapite:
inuenimus incorpore. Quod enĩ credimus in
capite : qui uiderunt ipsi nobis adnuntiaue¬
runt. & peripsos uidemus quia unũ corpus
oms sumus. Sed meliores illi qui uiderunt.
nos deteriores quibus adnuntiatum est: Non
hoc dicit ipsa uita ipse pastor noster. Insultat
enim cuidam discipulo suo dubitanti: & cica¬
trices palpare cupienti. Et cum palpass& cica
uidens dubitantem discipulũ. & intuens totũ
orbem terrarum crediturũ. quia uidisti credi¬
disti. beati qui non uiderunt & crediderunt.
Uerumptamen ds̃ redim& animã meã: dema¬
nu inferni cum acceperitine. Hic ergo quid:
Labor. pressura. tribulatio. temptatio. nihilaliud
speres. Etubi gaudium : Inspe futura. Namdixit
apłs. semper gaudentes. Intantis tribulationibus
sẽꝑ gaudemus. sẽꝑ tristes. sẽꝑ gaudentes. quia
ipse dixit: quasi tristes. semꝑ autẽ gaudentes.
sit. Et dominabuntur recti mane. Nouit enĩ

Expanded text:
me. Hanc redemptionem dicit, quam Christus jascendit in coelum. Quod vidimus in capite, invenimus in corpore. Quod enim credimus in capite, qui viderunt, ipsi nobis annuntiaverunt; et per ipsos vidimus, quia unum corpus omnes sumus . Sed meliores illi qui viderunt, nos deteriores quibus annuntiatum est? Non hoc dicit ipsa vita, ipse pastor noster. Insultat enim cuidam discipulo suo dubitanti, et cicatrices palpare cupienti: et cum palpasset cica Deus meus; videns dubitantem discipulum, et intuens totum orbem terrarum crediturum, Quia vidisti, inquit, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferni, cum acceperit me. Hic ergo quid? Labor, pressura, tribulatio, tentatio: nihil aliud speres. Ubi gaudium? in spe futura. Nam dicit Apostolus, Semper gaudentes. In tantis tribulationibus, semper gaudentes, semper tristes: semper gaudentes, quia ipse dixit, Quasi tristes, semper autem gaudentes. siet, et dominabuntur recti mane. Novit enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enim quod in libro sapientiae dicere
praedictũ est. Grauis est nob etiam ad ui¬
dendum: qm̃ dissimilis est aliis uita ipsuis.
quicum illo habitat quideore ipsius. qui de
corde non recedit. Dimittit enim. Ubi est
quod superius dictum est. & nonderelinqu&¬

Expanded text:
Dicit enim quod in libro Sapientiae dicere praedictum est: Gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita ipsius . qui cum illo habitat, qui de ore ipsius, qui de corde non recedit, dimittit eum? Ubi est quod superius dictum est, Et non derelinqu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ira uindignatione peccatoris. Quadie
ederitis. morte moriemini. Tetigerunt. mortui
sunt. dimissi deparadiso. Quia ira in indigna¬
tione eius sed nonsine spe
Quia uita in
uoluntate eius

Expanded text:
Ira in indignatione peccatori: Qua die ederitis, morte moriemini . Tetigerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita in voluntate ejus
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ enĩ facit & scđm uoluntatẽ uiuit
Uoluntas dĩ decorde eius non recedit:
quia uoluntas dĩ ipsa est lexdĩ. Et quid
dictũ est detali: Et in lege cius medita¬
bitur die acnocte. Panẽ istũ manducas
una hora & dimittis: panem illũ uerbi
die & nocte. Quando enĩ audis aut
quando legis: manducas. Quando
inde cogitas. ruminas utsis animal
mundũ non inmundũ quod significat
&iam sapientia persalomonem dicens.
Thesaurus desiderabilis requiescit in ore
sapientis: uirautẽ stultus gluttit illud.
Qui enĩ glut tit ut nonin illo appareat
quod uorauit: oblitus est quod audiuit.
Qui autẽ non est oblitus cogitat. & co¬
gitando ruminat. ruminando delec¬
tatur. Unde dicitur. cogitatio scã
seruabitte. Et ecce siseruatte in rumi¬
natione panis huiusscã cogitatio: num¬
quã uidisti iustũ derelictũ nec semen

Expanded text:
Semper enim facit, et secundum voluntatem ejus vivit. Semper enim facit, et secundum voluntatem ejus vivit. Voluntas Dei de corde ejus non recedit: quia voluntas Dei, ipsa est lex Dei. Et quid dictum est de tali? Et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Panem istum manducas una hora, et dimittis; panem illum verbi die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui enim glutit, ut non in illo appareat quod voravit, oblitus est quod audivit. Qui autem non est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando delectatur. Unde dicitur: Cogitatio sancta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione panis hujus sancta cogitatio, nunquam vidisti justum derelictum, nec semen
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. adhuc multiplicabitur insenec¬
ta pingui. Multiplicata est ꝑom̃sgentes:
& ipsius uox est. Adtenditis quasiunius
hominis primam aetatẽ suã & istam no¬
uissimã : respexit ꝑ omĩa quia om̃s aetates
notas hab& ꝑscriptura s: &ait exultans
& monens. Iunior fui primis temporibus
scłi: & eccesenui. Sũ etiam nouissimis
temporibus scłi: & nũ quã uidi uitum
derelictũ nec semen eius quaerens panẽ¬
⁊ qnouimus hominẽ iuniorẽ & sene: &tãquã
apto tecto ꝑuenimus ad xp̃m. Sedquis
est iustus: Quinon est uiscus derelictus.
nec semen eius quaerens panem. Su ntelle¬
gas panem. intellegis illũ. Panis estenim
uerbu dĩ quod nũ quã abore iusti discedit.
Nam &in capite suo iustus iste temptatus.
hoc respondit. Quando enim ipsi dño¬
diabolus ait esurienti & famem patienti
dit. Nonin pane solo uiuit homo: sed
in omi uerbo dĩ:. Deinde fr̃s mei ad tendite.
quando nonfaciat iustus uoluntatẽ dĩ:

Expanded text:
dictum est: Adhuc multiplicabitur in senecdictum est: Adhuc multiplicabitur in senecta pingui . Multiplicata est per omnes gentes, et ipsius vox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam novissimam, respexit per omnia, quia omnes aetates notas habet per Scripturas; et ait exsultans et monens: Junior fui, primis temporibus saeculi; et ecce senui, sum etiam novissimis temporibus saeculi; et nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens paneinem juniorem et senem, et tanquam aperto tecto pervenimus ad Christum. Sed quis est justus, qui non est visus derelictus, nec semen ejus quaerens panem? Si intelligis panem, intelligis illum. Panis est enim verbum Dei, quod nunquam ab ore justi discedit. Nam et in capite suo justus iste tentatus, hoc respondit. Quando enim ipsi Domino esurienti et famem patienti dit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Deinde, fratres mei, attendite, quando non faciat justus voluntatem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
re & palisi quadam interiorẽ & dissolutus
ef:age si possumus aperto isto tecto
poribus: & ecce iam senuit. Nostis &
agnoscitis & intellegetis. quia in hoc
positi estis scita credidistis. quia caput
nr̃m xp̃c est. corpus capitis illius nossumꝰ:
Numquid solinos & non etiam illi qui fuer̃
ante nos: Oms qui abinitio scłi fuerunt
iusti: caput xp̃m habent. Illũ enĩ uenturũ
esse crediderunt: quẽ nos uenisse iam cre
dimus. Et in eius fide & ipsi sanatisunt.
incuius &nos: ut ess& & ipse caput totius
ciuitatis hierusalẽ. omĩb connumeratis
fidelibus. abinitio usque adfinẽ. adiunetis
etiã legionibus & exercitibus angłorum.¬
utfiat illa unaciuitas sub uno rege. & una
quaedam ꝓuintia subuno imperatort̃
felix inꝑpetua pace & salute. laudans
dm̃ sine fine. beata sine fine. Corpus
autẽ iħu xpĩ quod est eccła tamquã unius
quidam homo. primo uinior fuit: & ecce
iam infine scłi insenecta pingui. qm̃ deilla

Expanded text:
re, et paralysi quadam interiore dissolutus re, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, aperto isto tecto poribus, et ecce jam senuit. Nostis, et agnoscitis, et intelligitis, quia in hoc positi estis, et ita credidistis, quia caput nostrum Christus est; corpus capitis illius nos sumus . Numquid soli nos, et non etiam illi qui fuerunt ante nos? Omnes qui ab initio saeculi fuerunt justi, caput Christum habent. Illum enim venturum esse crdimus, et in ejus fide et ipsi sanati sunt, in cujus et nos, ut esset ipse totius caput civitatis Jerusalem omnibus connumeratis fidelibus ab initio usque in finem, adjunctis etiam legionibus et exercitibus angut fiat illa una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace et salute, laudans Deum sine fine, beata sine fine. Corpus autem Christi, quod est Ecclesia , tanquam unus quidam homo, primo junior fuit, et ecce jam in fine saeculi est in senecta pingui; quoniam de illa
Abbreviated transcription (Latin):
latere cognosco. Faciam quantũ possum:
quod laudatũ est in illis qui aperto tecto
ad xp̃m paraliticũ submiserunt. ut dicer&
illi. Constans esto fili: remissa sunt eni
tibi peccata tua. Sic enĩ fecit in teriorẽ
hominẽ saluũ aparalisi: remittendo
peccata sua & constringendo fidem
Sederant ibi homines quinon habebant
oculos aduidendũ interiorẽ paraliticũ
iam essesanatũ: & medicũ curantem
putauerant blasphemantẽ. Quis est
hic inquiunt. qui peccata dimit tit.
Blasphemat iste. quis potest dimittere
peccata nisi solus ds̃: Et quia ille erat
ds̃ : talia cogitantes audiebat. Hoc
uerbum dedõ cogitabant: sed dm̃ prae¬
sentẽ non uidebant. Facit ergo ille
medicus aliquid & incorpore paralici:
ut & illorum qui talia dixerunt interio¬
rem paralisin san&. Fecit enĩ quod
uiderent: & dedit quod crederent.
heia ergo. quisquis es tam infirmus. &
languens corde. ut ad tendens humana
exempla uelis abonis operibus desiste¬

Expanded text:
latere agnosco. Faciam, quantum possum, latere agnosco. Faciam, quantum possum, quod laudatum est in illis qui aperto tecto ad Christum paralyticum submiserunt, ut diceret illi: Constans esto, fili, remissa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata, et constringendo fidem. Sed erant ibi homines, qui non habebant oculos ad videndum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens humana exempla, velis a bonis operibus desiste
Abbreviated transcription (Latin):
meã. ad tendens adid quod scriptũ est
nũquã uidi iustũ derelictũ. nec semen
eius quaerens panem. cum uideam tot
homines bene uiuentes plerumque fame
laborantes. Sed si forte ego erro ut tam
illũ quibene uiuit. quã illũ qui male
uiuit putẽ bene uiuere: & aliter illum
nouit ds̃ id est iniquũ esse quẽ ego iustũ
puto. quid facio deabraham quẽ iustũ
ipsa scriptura cõmendat. quid facio
de ipso apło paulo quidicit. imitatatores
mei estote sicut &ego xp̃i: In ut etiam
egosum inmalis. qualia ille pertulit in
fame & siti & frigore & nuditate : Ita
cogitante me utdixi dissolutis omĩbus
interioribus membris a facultate oꝑis boni.
possumusnefr̃s tamquã paraliticũ tollere.
& aperire tectũ scripturae huius. & eum
submittere addnm: Uidistis enĩ quia
obscurũ est. Porro siobscurũ est. tectum
est: & paraliticũ quendam animo intueor.
& hoc tectũ uideo & sub hoc tecto xp̃m

Expanded text:
meam, attendens ad id quod scriptum est, meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes, plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, putem bene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham, quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, ut dixi, dissolutis membris omnibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est. Porro si obscurum est, tectum est: et paralyticum animo quemdam intueor. Et hoc tectum video, et sub hoc tecto Christum
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ: Et siuerũ hoc inuenit inspatio
uitae suae: aliter tamen inuenit inlec¬
tione diuina. quae fidelior est quam
uita hominũ. Quid ergo facimus:
Adiuuentnos piastudia urã : ut inspiciamꝰ
in his uersibus psalmi uoluntatẽ dĩ quid
nos intel legere uelit. Metus eͣnĩ. neunus¬
quisq infirmus non capiens spiritaliter in¬
tellegere scripturas eat in exempla humana.
uideat aliquando bonosseruos dĩ esse
innecessitate a liqua & inopia. quaerendi
Certe uerum est quod cantaui. certe uerũ
est quod in eccła stans tamquam deuota
uoce personui. numquã uidi iustum
derelictũ nec semen eius quaerens panes.
Fallunt nos scripturae dicat apud se:
& dissoluantur ei membra omĩa abopere
bono. Quibus menbris intrinsecus qđ
est grauius & in interiore homine reso¬
lutis: iam desistat ab opere bono & dicat
sibi. Vt quid bene operor: Ut quid
panẽ meũ frango esurienti & nudum
uestio & sine tecto induco indomum

Expanded text:
panem? Et si verum hoc invenit in spatio panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fidelior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infirmus, non capiens spiritualiter intelligere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi pCertene verum est quod cantavi? certe verum est quod in ecclesia stans tam devota voce personui, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Fallunt nos Scripturae, dicat apud se; et dissolvantur omnia ejus membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, quod est gravius, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene operor? Utquid panem meum frango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum
Abbreviated transcription (Latin):
si unus homo loquitur. quã multũ tẽpꝰ
est ȩtas unus hominis: Et quid magnũ
est uthomo positus inuna aliqua parte
terrarũ pertotã uitã suã tã breuẽ quã
humana uita breuis est quã uis ad senec¬
tutẽ aiiuentute per uenerit. non uiderit¬
iustũ derelictũ nec semen eiꝰ quaerens
panẽ: Non est mirandũ. Potuit enĩ
fieri utante uitã ipsius fuiss& aliquis
iustus quaerens panẽ: potuit fieri ut
in alia parte terrarũ non ubi ipse ess&.
Deinde aliud quod mou& audite. Ecce
unus quisque in uob̃ qui forte iam senuit.
respiciens cursus aetatis suae iamꝑactos
sibi: ubi cogitatione uersatus fuerit
inhis quos nouit. forte non ei occurrat
iustus quaerens panem aut filius iusti
quaerens panem. Sed tamen respicit
adscripturas diuinas: & inuenit angus
sua & mutasse aliam regionẽ. inuenit
& filiũ ipsius isaac eiusdẽ famis causa
in alias isse regiones quaerentẽ panem.
Et quomodo erit uerũ. numquã uidi uis¬
tũ derelictu nec semen eius quaerens

Expanded text:
si unus homo loquitur, quam multum tempus est aetas unius hominis; et quid magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis ad senectutem ajustum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Non est mirandum. Potuit enim fieri ut ante vitam ipsius fuisset aliquis justus quaerens panem, potuit fieri ut in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod movet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scripturas divinas, et invenit angustsua, mutasse aliam regionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
na morte liberar&. tẽporalẽ mortẽ cũ tanta
iniuria: contumelia que suscepit. Et timpani¬
tabat: quia timpanũ nonfit nisi cũ coriũ in
lignũ extenditur. Et timpanitabat dauid:
ciuitatis. nisi corda nr̃a quae clauseramus con
mortaliũ. Et ferebatur inmanibus suis. Quo¬
modo ferebatur inmanibus suis. Quia cum
cõmendar& ipsum corpussuũ & sanguinẽ suũ
accepit in manibus suis. quod norunt fideles:
& ipse se portabat quod ammodo cũ dicer&
hocest corpus meũ. Et ꝓcidebat adostia portȩ
idest humiliabat se. hoc est enim procidere
usque adinitiũ fidĩ nraẽ. Ostiũ enĩ portȩ. mi¬
speciem. Ut cũ credit ea quae non uid&:
mereatur perfrui cũ facie ad faciẽ uidere coeꝑit
Sic se hab& titulus psalmi. breuit̃ audiuimus.
Audiamus iam ipsa uerba affectantis. & timpani¬
⁊ antis adportam ciuitatis.

Expanded text:
na morte liberaret, temporalem mortem cum tanta na morte liberaret, temporalem mortem cum tanta injuria contumeliaque suscepit? Et tympanizabat: quia tympanum non fit nisi cum corium in ligno extenditur; et tympanizabat David civitatis, nisi corda nostra quae clauseramus contmortalium? Et ferebatur in manibus suis: quomodo ferebatur in manibus suis? Quia cum commendaret ipsum corpus suum et sanguinem suum, accepit in manus suas quod norunt fideles; et ipse se portabat quodam modo, cum diceret: Hoc est corpus meum . Et procidebat ad ostia portae: id est, humiliavit se. Hoc est enim procidere usque ad initium fidei nostrae. Ostium enim portae inispeciem: ut cum credit ea quae non videt, mereatur perfrui, cum facie ad faciem videre coeperit. Sic se habet titulus Psalmi; breviter audivimus: audiamus jam ipsa verba affectantis et tympanizantis ad portam civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramento. sed quasi gesta narrase uideretur.
Utrumq autẽ nomen. magnũ contin& sacramentũ.
Nam achis interpretatur quomodo est: ab imelech
inter pretatur patris mei regnũ. In illo uerbo
quoddicitur quomodo est: ignorantia signi¬
ficatur. ut uerbũ mirantis. & non agnoscentis
intellegas. Inisto autẽ quod dicitur abimelech.
regnũ uidaeoꝵ significatur. Ex xp̃i enim
ꝑsona potest dici patris mei regnum: In¬
quia pater ipsus scđm carnẽ đđ quod
& regnũ dauid erat ingente iudȩoꝵ.
Coram regno ergo patrissui mutauit uultum
suũ. & dimisit eũ & abut: quia erat ibi sacri.¬
ficiũ scđm ordinẽ aaron. & postea ipse de
corpore & sanguine suo instituit sacrificiũ
scđm ordinẽ melchisedech. Mutauit ergo
uultũ suũ insacerdotio: & dimisit gentem̃
iudȩoꝵ & uenit ad gentes. Quõdergo affec¬
tabat. Affectu plenus erat. Quid enim
Q ui uidens infirmitatẽ nram: ut nos asempiter¬

Expanded text:
in sacramento, sed quasi gesta narrasse videretur. in sacramento, sed quasi gesta narrasse videretur. Utrumque ergo nomen magnum continet sacramentum. Nam Achis interpretatur, Quomodo est: Abimelech interpretatur, Patris mei regnum. In illo verbo quod dicitur, Quomodo est, ignorantia significatur, ut verbum mirantis et non agnoscentis intelligas: in isto autem quod dicitur Abimelech, regnum Judaeorum significatur. Ex Christi enim persona potest dici, Patris mei regnum; quia pater ipsius secundum carnem, David; et regnum David erat in gente Judaeorum. Coram regno ergo patris sui mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit; quia erat ibi sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sangsecundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo vultum suum in sacerdotio, et dimisit gentem Judaeorum, et venit ad Gentes. Quid est ergo, Affectabat? Affectu plenus erat. Quid enim esu Christi, qui videns infirmitatem nostram, ut nos a sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
aliis temporibus. neista occũpentur. Diximus
scriptũ esse in libro regnoꝵ: quod dauid cũ fuger&
saul. latere uoluit apud regẽ quendã geth
nomine achis. Sedcũ gła eius ibi fuiss& com¬
memorat᷑a : ne per luorem idem rex adquem
confugerat aliquid ineum machinaretur. finxit
insaniã: & quasi furore correptus. mutauit uultũ
suũ: & sicut legimus affectabat. & timpanitabat
adostia ciuitatis. & ferebatur inmanibus suis.
& procidebat adostia portȩ Etdixit rexachis.
Quid huc mihi adduxistis istũ: Numquid
arrepticio egd opus habeo: Etsic eum dimisit.
ut impleatur hic quod scriptũ est. mutauit uultũ
suũ & dimisit eum & abut. Dimisit autẽ regẽ
achis. Hic dictũ est uero. quod mutauit uultũ¬
suũ coran abimelech. & dimisit eũ & abuit.
Diximus autẽ nomina mutata esse: utsacramen¬
tũ ostenderetur: Nisi idem nomen repetitũ
ess& intitulo psalmi: non nob ꝓphetasse aliquid

Expanded text:
aliis temporibus, ne ista occupentur. 2. Diximus aliis temporibus, ne ista occupentur. 2. Diximus scriptum esse in libro Regnorum, quod David cum fugeret Saül, latere voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus ibi fuisset commemorata, ne per livorem idem rex ad quem confugerat, aliquid in eum machinaretur, finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit vultum suum, et, sicut legimus, affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, et ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae. Et dixit rex Achis: Quid huc mihi adduxistis istum? Numquid arreptitium ego opus habeo? Et sic eum dimisit, ut impleatur quod hic scriptum est, Mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit. Dimisit autem regem AchisAbimelech, et dimisit eum, et abiit. Diximus autem nomina mutata esse, ut sacramentum ostenderetur: ne si idem nomen repetitum esset in titulo Psalmi, non nobis prophetasse aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Uhesterna die affuistis non
dubito quod meministis pollici¬
tationis nraẽ: tempus enĩ est in
nomine dnĩ debitũ soluere.
Upse inspirauit ut ꝓmitteremus.
ipse dibit utsoluamus. semper eristentes debitõ¬
res caritatis Ipsa enim: quae semper redditur
& sc̃ꝑ debetur . sicut dicit apłs. Nemini quic¬
quã debeatis. nisi ut inuicẽ diligatis. Psalmi
huius titulũ heri exposuimus: cuius expositio
nos cũdiutius retiner&. eiusdẽ psalmi textũ
exponendũ distulimus. Audiamus ergo
quid sp̃s sc̃s perhos ꝓphetȩ scĩ sui dicat inisto
sermone psalmi: quod congruat titulo quẽ
hesterno die tratauimus. Quinon affuerunt
tamen & hoc debitũ petunt: sed neforte per
alias tantas moras fraudemus eos quibus iam
reddendũ est quod debemus breuit̃ comie¬
moratũ. agnoscant̃ quantũ possunt qui hodie
ad sunt. & heri non affuerunt. Siquid autem
eos mou&. quod diligentius interrogare debeant:
patentes aures nrãs inuenient in nomine xp̃i

Expanded text:
hesterno die adfuistis, non dubito quod memineritis pollicitationis nostrae. Tempus enim jam est in nomine Domini debitum solvere. Ipse inspiravit ut promitteremus, ipse dabit ut solvamus, semper existentes debitores charitatis. Ipsa est enim quae semper redditur, et semper debetur, sicut dicit Apostolus: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem vos diligatis . Psalmi hujus titulum heri exposuimus; cujus expositio cum nos diutius retineret, ejusdem psalmi textum exponendum distulimus. Audiamus ergo quid Spiritus sanctus per os Prophetae sancti sui dicat in isto sermone Psalmi, quod congruat titulo quem hesterno die tractavimus. Qui non adfuerunt, tanquam et hoc debitum petunt: sed ne forte per alias tantas moras, fraudemus eos quibus jam reddendum est quod debemus, breviter commemoratum agnoscant, quantum possunt, qui hodie adsunt et heri non adfuerunt. Si quid autem eos movet quod diligentius interrogare debeant, patentes aures nostras invenient in nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Et inimicos meos conuertisti: & dorsum mihi
eos. eẽ. fecisti. Id est. ut sequerentur me. Et odi¬
Etodio
habentesme disperdidisti.

Expanded text:
et inimicos meos convertisti, et dorsum mihi eos esse fecisti, id est, ut sequerentur me Et odio habentes me disperdidisti
Abbreviated transcription (Latin):
gosũ inquit
panis qui decaelo descendi. &operamini escam
quie non corrũpitur. & gustate & uidete qm̃
suauis est dñs. Peccatoribus autẽ panis ueritas
amarus est. unde os uera dicentis oderunt.
Ipsi ergo inamaricauerunt dm̃. qui peccando
in eã egritudinẽ deuenerunt. ut cibum ueri¬
tatis quo sane ammȩ gaudent. tam quam
felleũ sustinere non possent
gustantibus suauis est chis. In aeternũ ex ul

Expanded text:
go sum, inquit, panis qui de coelo descendi : et, Operamini escam quae non corrumpitur : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleum sustinere non possint.gustantibus suavis est Dominus. In aeternum exsul
Abbreviated transcription (Latin):
Locutus multis modis.
Perangelos ipse locutus est: per prophetas
ipse locutus est. peros proprium ipse locutꝰ
est: per apłos suos ipse locutus est. Per
fideles suos ipse loquitur : per humilitatem
nr̃am. cum aliquid uerum dicimus ipse loqui¬
tur. Uidete itaq loquendo multipliciter:
multis modis. Permulta uasa: permulta
organa. ipse tamen sonat ubiq Tangendo
modificando. inspirando: uidete quid ege¬
rit. Locutus est enim:
Et uocauit terram.

Expanded text:
Locutus est multis modis. Per Angelos ipse locutus est, per Prophetas ipse locutus est, per os proprium ipse locutus est, per Apostolos suos ipse locutus est, per fideles suos ipse loquitur, per humilitatem nostram, cum aliquid verum dicimus, ipse loquitur. Videte itaque, loquendo multipliciter, multis modis, per multa vasa, per multa organa, ipse tamen sonat ubique, tangendo, modificando, inspirando: videte quid egerit. Locutus est enim, et vocavit terram.
Abbreviated transcription (Latin):
Non qd genuit.: sed qđ isle addidit. Medicꝰ
nẽpe qui ad salutẽ ad hibetur. non ne ferro
plerũq armatur. Sed contra uulnus. non
contra hominẽ. Secat utsan&: & tamen
cũ secat egrotũ condol&. Ille clamat. resistit¬
& si forte febre mentes perdidit. etiã medicũ
caedit: nec tamen ille desistit a salute eroganda:
Quod nouit facit: illũ maledicentem conuitian¬
tem noncurat. Nonne excitantur cuncti
lithargici nesõnograui premantur inmortẽ:
Et hoc patiuntur afilus suis quos carissimos
genuerunt. Et non est carus filius: nisi fuerit
dormienti patri molestus. Lithargici excitant᷑.
frenetici ligantur : sed tamen utrique amantur
Nemo ergo dicat persecutionẽ patior. Non
uentil& poenã: sed ꝓb& causam. Si causam
non ꝓbauerit: non meretur cũ iniquis. Idõ
quã uigilanter. quã optime hoc cõmendauit
Dnẽ intende iuditio meo non poenis meis.

Expanded text:
non quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus non quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus nempe qui ad salutem adhibetur, nonne ferro plerumque armatur? Sed contra vulnus, non contra hominem. Secat, ut sanet: et tamen cum secat aegrotum, dolet ille, clamat, resistit, et si forte febre mentem perdiderit, etiam medicum caedit; nec tamen ille desistit a salute aegrotantis, quod novit facit, illum maledicentem, conviciantem non curat. Nonne excitantur cuncti lethargici, ne sommo gravi premantur in mortem? Et hoc patiuntur a filiis suis quos carissimos genuerunt; et non est carus filius, nisi fuerit dormienti patri molestus. Lethargici excitantur, phrenetici ligantur: sed tamen utrique amantur. Nemo ergo dicat, Persecutionem patior: non ventilet poenam, sed probet causam; ne si causam non probaverit, numeretur cum iniquis. Ideo quam vigilanter, quam optime hic commendavit, Domine, intende judicio meo, non poenis meis:
Abbreviated transcription (Latin):
incausam meam. Non inpoenã meam.
sed incausã meã. Non mid quod mecum
hab& latro cõmune: sedinillud. quod beati
qui ꝑsecutionẽ patiuntur propt̃ iustitiam
Haec enĩ causa discreta est. Nam poena similis
est. & bonis & malis. Itaque martyrẽ non
facit poena: sed causa. Nam si poena marty-¬
res facer&: & omiã metalla martẏribus
plena essent. oms catenȩ martyres traherent.
om̃s qui gladio feriuntur. coronarentur.
Ergo discernatur causa. nemo dicat quia patior
iustussũ : quia ipse qui primus passus est.¬
idõ magnã exceptionẽ ad didit. beati qui
ꝑsecutionẽ patiuntur ꝓpt̃ iustitiã. Nam
multi habentes bonam causam
faciunt persecutionẽ ⁊& hahentes malam
causã patiuntur persecutiõnẽ. Si enim
persecutio nonposs& fieri bene: non diceret᷑
inpsalmo. detrahentẽ ꝓrimo suo occulte.
hunc persequebar Deinde frs. paterbonus
&iustus. nonne persequitur filiũ luxurio¬
sum : Persequitur uitia eius. nonipsum.

Expanded text:
in causam meam. Non in poenam meam, sed in causam meam: non in id quod mecum habet latro commune, sed in illud quod beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Haec enim causa discreta est. Nam poena similis est bonis et malis. Itaque martyres non facit poena, sed causa. Nam si poena martyres faceret, omnia metalla martyribus plena essent, omnes catenae martyres traherent, omnes qui gladio feriuntur coronarentur. Ergo discernatur causa. Nemo dicat: Quia patior justus sum. Quia ipse qui primo passus estideo magnam exceptionem addidit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Nam multi habentes bonam causam faciunt persecutionem; et habentes malam causam patiuntur persecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bene, non diceretur in psalmo: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar . Deinde, fratres, pater bonus et justus nonne persequitur filium luxuriosum? Persequitur vitia ejus, non ipsum;
Abbreviated transcription (Latin):
iħs : Sed ammiritione ipsa praegaudio iu¬
bilationis. tamquam mente alienatis. locunt᷑
angłi: ipse est iħs quasi sicreditis. Ille.
quocrucifixo nutauerunt uobis pedes: quo
occiso & sepulto. spem uos perdidisse puta¬
batis. Ecce ipse est iħc: ascendit ante uos.
Sic ueni&: quem admodũ eum uidetis euntẽ
in caelum. Tollitur quidem corpus ab oculis
urĩs: sednon separatur ds̃ acorporibus ur̃is.
Uidete ascendentem: credite mabsentem. sperate
uenientem. sed tamen permiscłam occultam
etiam sentite praesentem. Ille enim qui ascen¬
misit nõbis dicens. Ecce ego uobiscum sum:
sic nos alloquebatur. Dñs in proximo est:
nihil solliciti fueritis. Sed & super caelos
xp̃c. & longe sunt caeli: & ipse qui ibi sed &
prope est. Dñs inuoce tubȩ. Ergo uos filii
chore iam suntellexistis uos. & inspicitis
hic uos: & gaudetis quia uidetis hic uos.

Expanded text:
Jesus? Sed admiratione ipsa prae gaudio juJesus? Sed admiratione ipsa prae gaudio jubilationis, tanquam mente alienatis, loquuntur Angeli, Ipse est Jesus. Quasi, Si creditis illi, ille est quo crucifixo nutaverunt vobis pedes, quo occiso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum videtis euntem in coelum : tollitur quidem corpus ab oculis vestris, sed non separatur Deus a cordibus vestris: videte ascendentem, credite in absentem, sperate venientem; sed tamen per misericordiam occultam etiam sentite praesentem. Ille enim qui ascenomisit vobis dicens: Ecce ego vobiscum sum usic nos alloquebatur: Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis . Sedet super coelos Christus, et longe sunt coeli, et ipse qui ibi sedet prope est. Dominus in voce tubae. Ergo vos filii Core, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et vos gaudetis, quia videtis hic vos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit quo. nisi quoscimus. quo eum̃ u¬
uidaei non sunt secuti nec oculis: Incruce
enim exaltatum inriserunt: in caelũ ascen¬
dentem non uiderunt Ascendit ds̃ iniubila¬
tione. Quid esti iubilatio. Ammiratio
gaudii: quae uerbis non potest explicari.
Quomodo animirati sunt gaudentes discipuli:
Uidentes ire incȩlum quẽ planxerant mor¬
tuum. Reuera gaudio huie uerba non
sufficerent: restabat iubilare quod nemo
poterit explicare. Ibi erat & uox tubae:
uox illa angeloꝵ. Dictum est enim: sicut
tuba exalta uocem tuam. Praedicauerunt
angłi ascensionem dñi: uiderunt discipuli
ascendentem dñm herentes. ammirantes.
stupentes. nihil dicentes. sed corde iubilan¬
tes. & uox um tubae inclara uoce angłoꝵ
Uiri gililei quid statis : hic est ih̃s. Quisi
illi nesciebant. quia ipse est ihs ante sẽ.
Paulo ante nonuiderant. secum loquentem
non audiebant : Nempe non solũ spetiem
uiderunt praesentis. sed & membra contrec¬
tauerunt. Ipsi ergo nesciebant quod ille ess&

Expanded text:
Ascendit: quo, nisi quo scimus? Quo eum Judaei non sunt secuti, nec oculis. In cruce enim exaltatum irriserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes discipuli, videntes ire in coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Dictum est enim, Sicut tuba exalta vocem tuam . Praedicaverunt Angeli ascensionem Domini: viderunt discipulos ascendente Domino haerentes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei, quid statis? Hic est Jesus. Quasi illi non scirent, quia ipse est Jesus. Ante se paulo ante eum non videbant? secum loquentem non audiebviderunt praesentis, sed et membra contrectaverunt . Ipsi ergo nesciebant quod ille esset
Abbreviated transcription (Latin):
uis hoc non potest fidelium
dicere. retolens mortem peccatorũ suorũ
& donum regeneritionis.
Nontimebo
milia populi circũdantisine. E

Expanded text:
uis hoc non potest fidelium dicere, recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis? Non timebo millia populi circumdantis me. E
Abbreviated transcription (Latin):
est quod audisti: dedit illos in concupiscen¬¬
tia cordiseoꝵ. Ergo fuit concupiscentia
quã uincere noluerunt. cui traderentur
iuditio dĩ: sed ut digni haberentur qui
traderent. uide quid deillis superius dixit.
Quicũ cognouissent dm̃: nonut dm̃ glo¬
rificauerunt aut grãs egerunt. sed euanue¬
runt incogitationibus suis. & obscuratũ

Expanded text:
est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam vincere noluerunt, cui traderentur judicio Dei. Sed ut digni haberentur qui traderentur. vide quid de illis superius dixit: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt: sed evanueru
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quia sic egerunt ut traderentur in con¬
cupiscentiã cordissui. utiam defendant
peccata sua & non confiteantur seddicant.
Quare quid feci: Etille illud fecit. & ille
hoc fecit. Iam etiã defendere uolunt qđ
arguit sermo diuinus: abyssus est. Idõ
quodam loco ait scriptura. audi abyssum.
Peccator inquid cũ uenerit inꝑfundũ maloꝵ.
contẽpn&. Ecce iudicia tua. sicut abyssus
multa: sed nondũ es mons. nondũ abẏssus.
Fuge abyssum. ad tende in montes: sednec
remaneas in montibus. Auxiliũ tuũ ad nõ.
qui fecit caelũ & terram.

Expanded text:
Dei, quia sic egerunt ut traderentur in conDei, quia sic egerunt ut traderentur in concupiscentias cordis sui, ut jam defendant peccata sua, et non confiteantur, sed dicant: Quare? quid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fecit. Jam etiam defendere volunt quod arguit sermo divinus: abyssus est. Ideo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas in montibus. Auxilium enim tuum a Domino, qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicentes se esse sapientes: stulti facti sunt.
Inde iam sequitur tradidit illos ds̃ icon¬
cupiscentiã cordis illorũ. Quia ergo fuer̃
suꝑbi & ingrati: digni habitisunt qui tra¬
derentur in concupiscentiã cordissui. &
factisunt abẏssus multa. ut non solũ pecca.¬
rent: sed etiam doloseagerent neintelle¬
gerent miquitatẽ suã & odissent. Ista pro¬
funditas est malitiae: utnollent iuenire
& odisse. Sed adistam ꝓfunditatẽ quomodo
quisq ꝑuenit: Vnde udicia dĩ abyssus multa.
Sicut montes dĩ iudicia eius. qui pergram ipsius
fiunt magni: sic & per iudicia ipsius fiunt
inꝓfundo quimerguntur multima. Hac
ergo delectent te montes: hac auertere
ababysso & conuertere ad illud quod dicitur
auxiliũ meũ adño. Sedunde: Quia leuaui
oculos meos in montes. Quid est hoc
Latinẽ dicã. In eccła xp̃i inuenis abyssum.
inuenis & montes. Inuenis ibi pauciores
bonos: quia montes pauci sunt. Abyssus
lata est : id. ẽ. multai male uiuentes abira

Expanded text:
apientes, stulti facti sunt. Inde jam sequitur, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum . Quia ergo fuerunt superbi et ingrati, digni habiti sunt qui traderentur in concupiscentias cordis sui, et facti sunt abyssus multa, ut non solum peccarent, sed etiam dolose agerent, ne intelligerent iniquitatem suam, et odissent. Ista profunditas est malitiae, ut nollent invenire et odisse. Sed ad istam profunditatem quomodo quisque pervenit, vide: Judicia Dei abyssus multa. Sicut montes Dei justitia ejus, qui per gratiam ipsius fiunt magni: sic et per judicia ipsius fiunt in profundo, qui merguntur in ultima. Hac ergo delectent te montes, hac avertere ab abysso, et convertere ad id quod dicitur: Auxilium meum a Domino. Sed unde? Quia levavi oculos meos in montes. Quid est hoc? Latine dicam: In Ecclesia Christi invenis abyssum, invenis et montes; invenis ibi pauciores bonos, quia montes pauci sunt, abyssus lata est, id est, multos male viventes ab ira