comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem: tunc si& sermo qui scriptꝰ
est. Absorta ẽ mors in uictoriam. Ubi ẽ
mors aculeus cuus: ubi ẽ mors conten¬
tio cua: Ubi enim adhuc mors. quomͦ
ẽ plena pax: Et enim de morte uenit
lassitudo ista: quam inuenimus in õib
refectionib nr̃is. De morte ẽ: quia cor¬
pus mortale portamus: quoo quidẽ
mortuũ dicit apł̃s. & ante animȩ
resolutionẽ. Corpus quidẽ inquit
mortuum ẽ ꝓpter peccatũ. Nam si
ꝑseueraueris in eo quod reficis. & iã
morieris. ꝑseuera in multũ mandu¬
cando: ipsa res te interficio. ꝑ seuera
in multum ieuinando: inde morieris.
Sede semꝑ ut nolis surgere: morie¬
ris inde. Ambula semꝑ ut nolis qui¬
escere: morieris inde. Uigila semꝑ ut
nolis dormire. morieris inde. Dor mi
semꝑ ut nolis uigilare: morieris inde.
Quando gͦ absumpta fuerit mors in
uictoriam non erunt ista. & erit pax
plena ȩterna: erimus in quada ciuitate
fr̃s. Quando de illa loquor fire nolo:
& maxime quando scandala crebres¬

Expanded text:
mo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua» ? Ubi enim adhuc mortalitas, quomodo est plena pax? Etenim de morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus; quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum» . Nam si perseveraveris in eo quo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te interficiet: persevera in multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista; et erit pax plena et aeterna. Erimus in quadam civitate: fratres, quando de illa loquor, finire nolo, et maxime quando scandala crebres
Abbreviated transcription (Latin):
uos ineffabile prȩparatȩ: munden¬
tur corda ab omnib affectionib
uris terrenis & secularib. lusuri
sumus quiddam: quo uiso. beati
erimus: ꝙ hoc solum nob̾ suffici&
Et quid: Non manducabimus.
lmmo manducabimus: & ipse erit
cybus nr̃ qui & reficiat. ꝙ ñ defi¬
ciet: tanquam iocundatoꝵ omniũ
habitatio inte. Lam dictum ẽ unde
iocundabimur: beati qui habitant
in domo tua: in scła scłoꝵ laudabt̃
possumus mixtis gemitib. qͥa lau¬
dando eum. desideramus eum. &
nondũ tenemus. Cum tenuerimꝰ
subtrabitur omnis gemitus. & re¬
manebit sola & pura & et̾na lau¬

Expanded text:
vos ineffabile praeparate; mundavos ineffabile praeparate; mundate cor ab omnibus affectionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis sufficiet. Et quid? non manducabimus? Imo manducabimus; et ipse erit cibus noster, qui et reficiat, et non deficiat. «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam dictum est unde jucundabimur: «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt tquantum possumus, mixtis gemitibus; quia laudando eum desideramus eum, et nondum tenemus: cum tenuerimus, subtrahetur omnis gemitus, et remanebit sola et pura et aeterna lau
Abbreviated transcription (Latin):
paremus nos talib ibi ꝑfrui: quali¬
b hic gaudemus. Alioquin: conti¬
nentia nr̃a auaritia erit. Sunt enĩ
homines qui inuitantur ad cȩnam
opimam. ubi multa & prȩciosa po-¬
nenda sunt: & non prandent. Lam
si quęras ab eis quare non prandeãt:
ieiunamus. Magnum opus. xp̃ianũ
opus. ieiunium. Noli cito laudare:
quęre causam. Negocium uentris a¬
gitur: non religionis. Quare ie ui¬
nant: Ne uentrem prȩoccupent
uilia: & non possuit admittere prȩ¬
tiosa. Ergo negocium gutturis te¬
rit ieiumo. Magna res utiq ieiu¬
nium. Contra uentrem & guttur
pugnat: aliquando illis militat.
Itaq fr̃s mei si putatis aliquio ta¬
le habituros nos in illa patria qua
nos ex hortatur tuba cȩlestis .ꝙ. ꝓpt̾¬
ea uos a presentib abstineatis. ut
illic tales copias recipiatis: sic estis
quomͦ illi qui ieuinant ꝓpt̾ epulas
maiores. & continent seꝰ maiore con¬
tinentia. Nolite ergo sic. Ad aliqͥd

Expanded text:
paremus nos talibus ibi perfrui, qualiparemus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum opus, christianum opus jejunium. Noli cito laudare: quaere causam; negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores, et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa quȩ necessitas flagitat. subtra¬
hentur. Mortua necessitate. ꝑibt̃
oꝑa necessitatis. Quid ergo erit:
Quomodo potuit dixit lingua hu¬
mana: tanquam ioc̃datoꝵ omnium
habitatio in te. Quid est tanquam:
Quare tanquã: Quia talis ibi erit
iocunditas: qualem hic ñ nouimus.
Uideo hic multas iocunditates:
& multi gaudent in seculo. Alii hĩc
alii inde: & non ẽ quod illi gaudio
cõparent. s tanquami iocunditas erit
Nam si dicam iocditas. incipit ho¬
mini occurrere talis ioc̃ditas. qualẽ
sol& habere in poculis. in prandiis.
in auaricia. in honorib scłi. Extol¬
luntur enim homines. & leticia qͥ¬
dam̃ insaniunt: s non ẽ gaudere
impiis dicit dñs. Est quȩdam ioc̃¬
ditas quam nec oculus uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit: tanquã iocundatorũ õiũ
habitatio in te. Aa aliud gaudiũ
nos paremus: quia hic tanquã simi¬
le inuenimus. Et non ẽ hoc: ne qͦsi

Expanded text:
opera, quae necessitas flagitat, subtraopera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mur: & habitabimus. Subicientur
illi omnia: ut sit d̃s omnia in oĩb
Beati ergo qui habitant in domo
tua. Unde beati: Habendo aurũ.
habendo argentum. numerosã fa¬
miliam. multiplicem ꝓlem: Unde
beati: Heati qui habitant in do-¬
mo tua: in scła scłoꝵ laudabunt te.
Hoc uno beati otioso negotio: Hoc
ergo unum desideremus fr̃s cum
uenerimus ad hoc nos paremꝰ gau¬
dere ad d̃m̃. laudare dm̃. Oꝑa bo¬
na quȩ mͦ nos ꝑducunt: non ibi
erunt. Diximus & hesterno die
quantum potuimus. Ubi erunt
oꝑa miscđiȩ: ubi nulla erit mise¬
ria: Egentem non inuenies: nudũ
non muenies. Nemo tibi occurret
sitiens: nullus peregrinus erit: nul¬
lus egrotus quem uisites. nullus mor-¬
tuus quem sepelias. Nullus litigato¬
rum: inter quos eomponas. Quid fac¬
turus es: An forte ꝓpter necessitatem
corꝑis nr̃i nouellabimus & arabimꝰ.
ꝙ negociabimur. & peregrinabimur:
Magna ibi requies. Nam ibi omĩa

Expanded text:
mur et habitabimus: subjicientur mur et habitabimus: subjicientur illi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Unde beati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; non ibi erunt opera misericordiae, ubi nulla erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quid erigit:. Ut colloc& eum cũ
principib: cum principib płi sui.
Magna res: magnum gaudium.
magna lȩcicia. Postea uenerunt
in hanc ciuitatem & oratores: sed
non uenirene. nisi p̃cederent pisca¬
tores. Magna hec. S ubi hȩc: nisi
in illa ciuitate dei de qua glorio¬
omnib gaudiis atq conflatis. quo¬
modo clausit: Tanquam ioc̃datoꝵ
omnium. Habitatio in te. Tanquam
iocundator habitatio. Omnium io¬
cundatorum in hac ciuitate. in pe¬
regrinatione ista conterimur. habi¬
tatio nr̃a iocunditas sola erit. Peri¬
bit labor & gemitus: transeunt ora¬
tiones. succedunt laudationes. Ibi
ergo habitatio iocundatorum non
erit gemitus desiderantiũ. s leticia
ꝑfruentiũ. Aderit enim cui modo
suspiramus: similes illi erimus. qm̃
uidebimus eum sicuti ẽ. Ubi totũ
negocium nr̃m non erit insi lau¬
dare d̃m̃. & frui deo. Et quid ali¬
ud quęremus ubi solus sufficit: ꝑ
quem facta sunt omnia: Habitabi¬

Expanded text:
quid erigit? Ut collocet eum cum quid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua glorioomnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum habitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabi
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit in scripturis populorũ.
Hoc enim sequitur in psalmo.
Mater syon dico homo. & homo
factus ẽ in ea. & ipse fundauit eã
altissimus: dñs narrauit in scrip¬
turis popłoꝵ. ꝙ principũ. Quoꝵ
principum: Horum qui fuerunt
in ea. Principes qui facti st̃ in ea. in
ea facti st̃ pͥncipes. Nlã anteꝗͦ in ea fiereĩ pͥn-¬
cipes: abiecta mundi elegit deus
ut confunder& fortia. Numquid
princeps piscator: Nũqͥd pͥnceps publi-¬
canus: Principes plane: s qui fa¬
cti sunt in ea. Quales isti principes:
Uenerunt de babylone principes.
credentes de scło. Principes uenert̃
ad urbem romã. quasi caput baby¬
lonis. Non ierunt ad templum
imperatoris: s ad memoriã piscato¬
ris. Unde enim isti principes:
Infirma mundi elegit ds ut con¬
fundat fortia. & ignobilia elegit
ds. & ea quȩ non sunt tanquã quȩ
sunt: ut ea quȩ sunt euacuentur.
Hoc fecit qui erigit de t̾ra inopem
& de stercore exaltat pauꝑem. Ut¬

Expanded text:
narrabit» «in Scriptura populorum.» narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptura populorum et principum.» Quorum principum? Horum qui facti sunt in ea. Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
simus. Quid aꝑtius fr̃s: Uere quia
gloriosissima de te dicta sunt ciuitaᷤᷤ
dei: ecce mater syon dic& homo. Qs
homo: Qui homo factus ẽ in ea. In
ea factus est homo: & ipse eam fun¬
dauit. Quomͦ factus est in ea. & ip¬
se eam fundauit: Et in ea fierce
homo. iam fundata erat. Sic intel¬
lige. si potes: & enim mater syon di¬
cͦ. s homo mater syon dic&. homo
autem factus est in ea: ipse autem
fundauit eam non homo: s altissimꝰ.
Sic fundauit ciuitatem in qua nas¬
ceretur: quomͦ creauit matrem de
qua nasceretur. Quid ẽ hoc fr̃s:
quales ꝓmissiones. quantam spem
tenemus. Ecce ꝓpter nos altissimꝰ
qui fundauit ciuitatẽ. mat̾ dicit.
ipsi ciuitati. et homo in ea factus
est: ꝙ altissimus eam fundauit.
Cantaiumus hȩc om̃s & cantat ho-
nos: Ante terram & cȩlum: ante
scła. Hic ergo homo ꝓpt̾ nos factꝰ
in ea: idem ipse altissimus fundauit
eam. U nde ista scimus: Hominꝰ

Expanded text:
simus.» Quid apertius, fratres? Vere quia simus.» Quid apertius, fratres? Vere quia «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavit.»Cantavimus haec omnes, et cantat homonos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: Usq ad fines terrȩ. Elegit
enim populum qui in fines terre ẽ.
Et populus inquit ȩthiopũ hi fue-¬
runt ibi. Si ergo ibi raab ibi ex ba-¬
bylone. quia ibi alieigenȩ: ibi tyrꝰ.
Peum illic raab. ꝑ quem illic baby¬
lon: iam non babylon. Car& eni
babylone: & incipit esse ihrłm. Di¬
uiditur filia aduersus matrẽ suã:
patris tui: concupiuit rex speciẽ
tuam. Nam unde babylon aspi¬
rar&. ad iherłm: Unde raab ad
illa fundamenta ꝑuenir& unde
alienigenȩ: unde tyrus: unde po¬
pulus ethiopum: Audi unde.
Mater syon dic& homo. Est qui¬
dam homo qui dicit mat̾ syon:
&. ꝑ hunc ueniunt isti om̃s. S
iste homo quio est: Dicit. si au¬
diamus: si capiamus. Mater syon
dic& homo. Sequitur ibi quasi
quȩreres ꝑ quem uenerit raab:
babylon. alienigene. tyrus. ethi¬
opes. Ecce ꝑ quem uenerunt.
Mater syon dico homo: & homo fac¬
tus ẽ in ea. & ipse fundauit eã altis¬

Expanded text:
Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim populum qui in fine terrae est: «Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia ibi alienigenae, ibi Tyrus, Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altis
Abbreviated transcription (Latin):
culum. Quomͦ una ciuitas sc̃a hie¬
rusalem: una ciuitas iniqua baby-¬
lon. Om̃s iniqui ad babyloniã ꝑti.¬
nent: quomodo omnes scĩ ad hie-¬
rusalem: sed delibatur a babylo-¬
ne in ierłm. Unde nisi ꝑ eum qui
iustificat impium: Pior ciuitas
hierłm: impiorum ciuitas baby¬
lon. S uenit ille qui iustificat im¬
pium: quia memor ero inquit nõ
solum raab: s etiam babylonis.
S quoꝵ memor erit: raab & ba¬
bylonis Scientib me. Ideo quo¬
dam loco dicit scriptura. Effunde
iram tuam in gentes quȩ te ñ cog¬
nouerunt. Hic ait. effunde irã tuã
in gentes quȩ te non cognouerunt.
&. alibi. pretende miscđ̃iam tuam
scientib me. Et ut noueritis quia
in raab & babylone gentes signifi¬
cauit: quasi diceretur. quid est
quod dixisti. memor ero raab &¬
babylonis scientib me. Quare hoc
dixisti. Et enim alienigene inquit
idest ꝑtinentes ad raab ꝑtinentes
ad babylonem. Et tyrus. S qͦusq

Expanded text:
culum. Quomodo una civitas sancta, Jeculum. Quomodo una civitas sancta, Jerusalem; una civitas iniqua, Babylon: omnes iniqui ad Babyloniam pertinent; quomodo omnes sancti ad Jerusalem. Sed delabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque
Abbreviated transcription (Latin):
Merito de te gloriosa dicta sunt
ciutas dei. ubi non solus ẽ popu¬
lus iuideoꝵ natus ex carne abrahȩ
sed ibi omnes gentes. quarũ quȩ¬
dam nõminatȩ sunt. ut om̃s in¬
telligantur. Memor ero inquit
raab. Que ista ẽ: meretrix illa
in iherico. meretrix quȩ suscepit
nuntios. & alia uia eiecit: Quȩ
presumpsit in ꝓmissione. quȩ ti¬
muit dm̃. Cui dictum ẽ ꝑ fe-
nestrã mittere coccũ. id est ut
siam gentium significauit.
Unde dñs suꝑbientib phariseis.
Amen dico uobs. publicani &
meretrices precedunt uos in regnũ
celoꝵ. Precedunt. quia um faciũt:
impellunt credendo & ceditur fi¬
dei. nec obsistere potest quisquam:
quia qui ium faciunt diripiunt
illud. Ibi enim positum ẽ regnum
celoꝵ uim patitur: & qui uim fa¬
ciunt diripiunt illud. Hoc fecit
ille latro. fortior in cruce quam in
fauce. Memor ero raab & babyloniᷤ.
Babylon ciuitas dicitur scđm se-¬

Expanded text:
Merito «gloriosa dicta sunt de te, Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille populus Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est meretrix, illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum est ut per fenestram mitteret coccum, id est, ut siam Gentium significavit. Unde Dominus superbientibus Pharisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babylon civitas dicitur secundum sae
Abbreviated transcription (Latin):
Hec bene nouit scĩtas ura. Seo
quia erant quȩdam tabnacula
temporalia & imaginaria. loquit᷑
autem iste de ciuitate quadam
quam spirit̾aliter intelligit. cuiꝰ
umbra & figura erat illa ciuitas t̾rena:
ait: diligit dñs portas syon super
omnia tabernacula iacob. Dilig̃
illam spirit̾alem ciuitatem suꝑ
omnia sigurata. quib intimabat᷑
illa ciuitas semꝑ manens. & sẽꝑ
tuebatur ciuitatem illam ierłm
in terra. Nam uidete quã ci¬
uitatem dicit: de qua dicta sunt
gloriosissima quȩdam. Nam illa
destructa ẽ in terra: hostes passa
cecidit in terram. Iam non ẽ quoo
erat. Expressit unaginẽ: transiit
umbra Unde igitur gloriosa
di unde. Memor ero raab & babi¬
lonis scientib me. In illa ciuitate
inquit iam ex ꝑsona dei memor
ero raab: memor ero babylonis.
Raab non ꝑtin& ad populũ iu¬
dȩoꝵ: babylon non ꝑtince. ad po¬
pulum uidȩoꝵ. Nam sequitur.
Et enum alienigene & tyrus &
populus ȩthiopum hi fuert̃ ibi

Expanded text:
ec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper tuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «Gloriosa di unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.»
Abbreviated transcription (Latin):
modo ille de corpore egressus est:
S quis est qui hoc potuit: Qui pͥ¬
mo dixerat: potestatem habeo po¬
nendi animam meã: & potestate in
habeo iterũ sumendi eam. Ne mo
tollit eam ame: s ego pono eam
a me. & iterum sumo eam. Posuit
quando uoluit: sumpsit quando
uoluit. Nemo abstulit: nemo ex¬
torsit. Ergo impletȩ erant omnes
passiones. s in capite: restabant ad¬
huc xp̃i passiones in corporẽ. Uos
autem estis ccrpus xp̃i. & membra.
In his ergo membris cum ess apłs:
dixit. lit adimpleam quȩ desunt
pressurarum xp̃i in carne mea-
hic laborat: & xp̃c hic paciebatur
a saulo. quando audiuit saulu.
saule saule. quid me ꝑsequeris:
Quomodo sol& lingua dicere cal-¬
cato pede: calcas me. Linguã nul¬
lus tetigit: compassione clamat. ñ
atcricione. Adhuc xp̃e hic eget:

Expanded text:
modo ille de corpore egressus est? modo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passiones in corpore. Vos autem estis corpus Christi et membra . In his ergo membris cum esset Apostolus, dixit: «Ut adimpleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea.» hic laborat; et Christus hic patiebatur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non attritione. Adhuc Christus hic eget,
Abbreviated transcription (Latin):
nantut in scripturis. Ab omnib
lecturum electos suos: Eb omnib
ergo istis quatuor uentis uocatur
ȩccła. Quomodo uocatur: Un¬
diq in trinitate uocatur. Non
uocatur nisi baptismo in nomine
ergo ter ducta duodecĩ inueniun¬
tur. Pulsate ergo affectu ad has
in capite: sequitur se in corpore.
Uidete quid dixit apłs: quia in ip¬
so xp̃c patiebatur. ut ad impleam
inquit quȩ desunt pressurarũ xp̃i
in carne mea. Ut adimpleã. Quid:
Quȩ desunt. Cui desunt: Pressu¬
rarum xp̃i. Et ubi desunt: In
carne mea. Numquid aliquid
pressurarum deerat in illo homine
quod factum ẽ uerbum dei nato
de maria uirgine: Passus ẽ enun
quicquid pati deber& ex sua uo¬
luntate: non ex peccati necessitate.
Et uidetur. quia omnia. In cruce
enim positus accepit acȩtũ in ul
sionum nichil mͥ de est: omnia
quȩ de me p̃dicta sunt: completa st̃ :
tanquã ideo expectar&e. ut cõpleren¬
tur. Quis est qui sic ꝓficiscatur. qͦ¬

Expanded text:
nantur in Scripturis. Ab omnibusnantur in Scripturis. Ab omnibuslecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinitate vocatur: non vocatur nisi Baptismo in nomine ergo ter ducta, duodecim inveniuntur. 5. Pulsate ergo affectu ad has in capite; sequitur se in corpore. Videte quid dixit Apostolus, quia in ipso Christus patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ultimumsionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficiscatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gelos. nisi apostatas angelos.Nes¬
citis inquit: quia angelos iudicabi¬
mus: L esponder& ergo turba.
Quid te ᷤ iactas iudicaturum: Ui bi
sedebis: Duodecim sedes dixit dñs
cum ipsius mathias ordinatus ẽ:
impletus ẽ duodenarius numerus
sedium. Primo locum inueni ubi
sedeas: & sic te minare iudicaturum
Buodecim ergo sedes quid sibi ue¬
lint. uideamus. Sacramentũ est
cuiusdam uniuersitatis. quia ꝑ
totum orbem terrarum futura
erat eccła: unde uocatur hoc ȩdi¬
ficium ad xp̃i compagem: & ideo
quia undiq uenitur ad iudicandũ
duodecim sedes sunt. sicut quia
undiq intratur in illam ciuitatẽ.
auodecim portȩ sunt. Non solũ
ergo illi duodecim. & apł̃s pauluᷤ
s quotquot uidicaturi sunt. ꝓpt̃
significationem uniuersitatis ad
sedes auodecim ꝑtinent: quemad¬
modum quotquot intrabunt ad
duodecĩ portas ꝑtinent. Partes
enm mundi quatuor sunt. Ori¬
ens. occidens. aquilo. & meridies.
Iste quatuor partes assidue nomi¬

Expanded text:
gelos, nisi apostatas angelos? «Nesgelos, nisi apostatas angelos? «Nescitis,» inquit, «quia angelos judicabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim sedes dixit Domincum ipsius Matthias ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam universitatis; quia per totum orbem terrarum futura erat Ecclesia, unde vocatur hoc aedificium ad Christi compagem: et ideo quia undique venitur ad judicandum, duodecim sedes sunt; sicut quia undique intratur in illam civitatem, duodecim portae sunt. Non solum ergo illi duodecim et apostolus Paulus, sed quotquot judicaturi sunt, propter significationem universitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nomi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt lapides: qui sunt ciues. Lapi¬
des enim uiui sunt. Et uos inquit
tanquam lapides uiui ȩdificamini
in domum spiritalem. Ad nos di¬
recta uox ẽ. Ergo sequamur de is¬
ta ciuitate: fundamenta eius in
montib scĩs: diligit dñs portas sy¬
on. lam ideo prȩ locutus sum: ne
putetis alia esse fundam̃ta. alias
portas. Quare sunt fundament a
apłi & ꝓphete: Quia eoꝵ aucto¬
ritas portat infirmitatem nr̃am.
Quare sunt porte: Quia ꝑ ipso
intramus ad regnum dei. Prȩdi¬
cant enim nobis: & cum per ipsos
intramus. ꝑ xp̃m intramus. Ipse
ẽ enim ianua: & dicuntur duode¬
cim portȩ iherusalem. Et una por¬
quia in duodecĩ portis xp̃c: &. id̾o
duodenarius numerus apłoꝵ: sa¬
cramentũ magnũ huuis duode¬
debitis inquit suꝑ duodecĩ sedes:
iudicantes duodecim trib isrł.
Si duodecim sellȩ ibi sunt. & non
ẽ ubi sedeat tercius decimus paulus
ipse se iudicaturum dixit. ñ homi¬
nes tantum. s & angelos. Quos an¬

Expanded text:
sunt lapides qui sunt cives; lapisunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritualem» . Ad nos directa vox est. Ergo sequamur de ista civitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamenta Apostoli et Prophetae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, per Christum intramus: ipse est enim janua. Et dicuntur duodecim portae Jerusalem , et una porquia in duodecim portis Christus: et ideo duodenarius numerus Apostolorum. Sacramentum magnum hujus duodedebitis,» inquit, «super duodecim» «sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Si duodecim sellae ibi sunt; non est ubi sedeat tertius decimus Paulus ipse se judicaturum dixit, non homines tantum, sed et angelos. Quos an
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificii fabricam conquadremini.
Non enim frustra etiam de lignis
quadratis ȩdificata ẽ archa noę:
quȩ nichilominus figuram gesta¬
bat ȩccłȩ Quid est enm quadrari:
Attendite similitudinem quadrati
lapidis: similis deb& esse xp̃ianus
in omni temptatione sua. Ap̃ianꝰ
non cadit: & si impellitur. & quasi
uertitur: non cadit. Nam qua¬
dratum lapidem quacumq ueteri ᷤˢ.
stat. Cadere uisi sunt marcyres.
cum ꝑcuterentur. S quid dixit
quȩdam uox cantici: Cum ceci¬
derit iustus non conturbabitur:
qm̃ dñs confirmat manum eius.
Sic ergo conquadramini: ad om̃s
temptationes parati: quicqͥd im-¬
puilerit: non uos euertat. Stantem
te inueniat omnis casus. Grigeris gͦ
in hanc fabricam affectu pio: religi¬
one sincera. fide. spe. caritate. & ipsũ
ȩdificari. ambulare ẽ. In istis ciuita¬
tib alia ẽ fabrica ȩdificiorum: alii
sunt cuies. habitantes. in fabrica.
Illa cuuitas ciuib suis edificat᷑. Ipsi

Expanded text:
aedificii fabricam conquadremini. aedificii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christianus. In omni tentatione sua christianus non cadit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non conturbabitur; quoniam Dominus confirmat manum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ianuam: Ego sum pastor bonus.
Et quȩ ẽ ergo ianua qua intras
cu pastor bone: Ego sum ianua.
Quomͦ ergo tu omnia: Quomͦ ꝑ
te omnia: Uerbi grã. Cũ paulus
experimentum eius uultis acciꝑe.
qui in me loquitur xp̃s Cum
sos scõs eus ꝑsequebatur saulus
nondum paulus. quando ei clama¬
uit de celoz saule saule. quid me ꝑ¬
sequeris: Ergo. fundamentum &
lapis angularis ipse ẽ: ab imo sur¬
gens si tamen ab imo surgens.
Et enim origo fundamenti huius
sũmitatem ten&: & quemadmodũ
fundamentum corporeȩ fabricȩ in
umo ẽ. sic fundamentum spirit᷑alis
fabricȩ in sũmo ẽ. Si ad terrã ȩdi-¬
ficaremur: in uno nobis ponendũ
erat fundamentũ. Quia cȩlestis fa-¬
brica ẽ: ad cȩlos p̃cessit fundamen¬
tum nr̃m. Ip̃se ergo angularis la¬
tantes fabricam ciuitatis. faciunt
quoddam uiuũ ȩdificium. Hoc
edificium mͦ clamat de cordibus.
ur̃is: hoc agit artificiosa manꝰ di
etiam ꝑ linguam ur̃ãm. ut ad illiꝰ

Expanded text:
per januam? «Ego sum pastor bonus.» per januam? «Ego sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus experimentum ejus vultis accipere, qui in me loquitur Christus»sos sanctos ejus persequebatur Saulus, nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis latantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ. sic figurate. fundamentum fun¬
damentor: Si ergo sacramenta co
ditum cogites: xp̃c pastor pastorũ
Si fabricam cogites: xp̃c fundamen¬
tum fundamentoꝵ. In edificiis isti ᷤ
non potest esse idem lapis in imno &.
in summo. Si fuerit in uno. in sũmo
non erit. Si in summo fuerit: in
uno non erit. Angustias enĩ omnia
pęne corpora paciuntur: nec ubiq
esse possunt. nec semꝑ. Duunitas
autem quȩ ubiq presto ẽ. undiq
ad eam potest duci similitudo. &.
cotum potest s m similitudinibus:
quia nichil horum ẽ in ꝓprietatib
Numquid xp̃c ianua est quẽ ad¬
modum uidemus ianuas factas ã
fabro: Non utiq Et tam̃ dixit.
Ego sum ianua. Aut numquid sic
est pastor: quomͦ uidemus pastores
istos prȩpositos pecoꝵ: Et dix̃ Ego
sum pastor xĩuno loco ambas res
dixit. In ȩuuangelio dixit quia pas¬
tor ꝑ ianuam uitrat. & ibi dixit e¬
go sum pastor bonus. & ibi dixit
ego sum ianua. Pastor intrat ꝑ
ianuam. Et quis ẽ pastor qui intrat

Expanded text:
 sic figurate fundamentum fundamentorum? Si ergo sacramenta cogditum cogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam: et quis est pastor qui intrat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetarum. Habes constructionẽ
tantȩ ciuitatis. S omnis ista com¬
pages ubi nititur. ubi incumbit.
lãpis est xp̃c iħic: in illo quidẽ duo
parieces compaginantur. Neq enĩ
angulum faciunt nisi duo parietes
in unũ de diuerso uenientes: sicut
populi duo ex circ̃cisione & prȩ¬
putio ad pacem xp̃ianam sibimet
conexi in una fide. una spe. una
caritate. S si angulus summus
fundamenta & posterior lapis an¬
gularis Potest ergo aliquis dicere.
incumbit. non illi suꝑ illum. Si il¬
li sunt in fundamento: ipse in an¬
gulo. S cogit&. qui hoc dicit:
angulum & in fundamento esse
Neq enim ibi ẽ angulus: ubi ui¬
decur ut surgat in apicem. A funda¬
mento incipit. Nam ut noueritis
quia fundamentum xp̃e: & pri¬
mum & maximum fundamentum.¬
Fundam̃tum inquit apłs nemo po¬
test ponere prȩter id quod positũ

Expanded text:
Prophetarum.» Habes constructionem Prophetarum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, lapis est Christus Jesus, in illo quidem duo parietes compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angulus summus fundamenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere qincumbit, non illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in fundamento esse. Neque enim ibi est tantum angulus ubi videtur, ut surgat in apicem: a fundamento enim incipit. Nam ut noveritis quia et fundamentum Christus et primum et maximum: «Fundamentum,» inquit Apostolus, «nemo potest ponere praeter id quod positum
Abbreviated transcription (Latin):
tes scĩ. suꝑ quos fundata ẽ ista ciui¬
tas: Alter quidam ciuis. planius
hoc dixit: apłs paulus. Ciuis inde
ꝓpħa: cuus inde apostolus. Et hi
ꝓpterea loquebantur: ut cȩteros ci¬
ita ut ipsi suit montes. suꝑ quo
fundamenta sunt huius ciuitatis.
cuus portas diligit dñs. Dicat ergo
alius ciis hoc aꝑte. ne nos suspica¬
ri uideamur. loquens ad gentes &
cõmemorans ut redirent: & quasi
construerentur in fabricam sc̃am.
cutus ibi ait. Ipso summo existente
lapide angulari xp̃o iħu. Ne itaq
putarent gentes non se ꝑtinere ad
syon. erat enim quȩdam ciuitas sy¬
on terrena quȩ ꝑ umbrã imaginem
gestauit cuiusdam syon de qua mͦ
dicitur celestis illius ierłm de qua
dicit apłs. quȩ ẽ mater omniũ nrm̃:
Ne ergo illi non ꝑtinere dicerentur
ad syon quia non erant de populo
iudȩoꝵ. hoc eis dixit. Igitur iam
non estis peregrim & inquilim. s
estis ciues scor & domestici dei suꝑ¬
ȩdificati suꝑ fundamentũ apłoꝵ &

Expanded text:
est ista civitas? Alter quidam civis planius hoc dixit, apostolus Paulus. Civis inde Propheta, civis inde Apostolus: et hi propterea loquebantur, ut caeteros ciita ut etiam ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in fabricam sanctam, cutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit idicitur, coelestis illius Jerusalem de qua dicit Apostolus, «Quae est mater omnium nostrum» : ne ergo illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum Apostolum et
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Conuertatur enĩ unusqͥsq
ad dm̃ humilis: & mͦ dicat. Quio mͥ
ꝓfuit suꝑbia: Et audiant ab apło.
Quam enim głam habuistis in his.
in quib nunc erubescitis: Uidetis
esse & modo confusionẽ salubrem
in loco pęnitentiȩ: tunc aut̃ seram:
inutilem: infructuosam. Quid no-¬
bis ꝓfuit suꝑbia: aut quid diuitia¬
rum iactantia contulit nobis:
Transierunt omnia tanquã u̾bra.
Quid enĩ: quando hic uiuebas. non
uidebas quia transibant ista omnia:
tanquã umbra: Tũ relinqueres
umbram & esses in luce: ñ poste a
diceres. transierunt omnia tanquã
umbra. quando ab umbra in tene-¬
bras iturus es. Fac mecũ signum in
bono. ut uideant qui me oderunt
usti me & consolatus es me. Adiu¬
uisti me in certamine: & consolatus
es me in tristicia. Nemo enĩ con¬
salationem quȩrit: nisi qui est in
miseria. Non uultis consolari:
Nicite quia felices estis: & auditis

Expanded text:
dicunt. Convertatur enim unusquisque dicunt. Convertatur enim unusquisque ad Deum humilis, et modo dicat, Quid mihi profuit superbia? et audiat ab Apostolo, «Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras iturus es. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, sti me, et consolatus es me. Adjuvisti me,» in certamine; «et consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat &. unusquisq nr̃m: fac mecũ
signum in bono. Quia in nouissima
tuba in aduentu dñi mortui re¬
surgent in corrupti. & nos immuta¬
bimur: erit signum in bono. Fac mec̃
signũ in bono: ut uideant qui me
oderunt. & confundantur. In uidicio
confundentur ꝑniciose. qͥmͦ nolunt
confundi salubrit᷑. Modo ergo
confundantur: accusent uias suas
malas: teneant uiam bonã: quia ne¬
mo nr̃m uiuit sine confusione. nisi
prius confusus reunuscat. Prebet
illis ds mͦ aditum salubris confessi¬
onis. si non contempnant medicinã
confessionis. Si autem mͦ nolunt
confundi: tunc confundent᷑. qͣndo
deducent eos ex aduerso iniquita¬
tes eoꝵ. Quomͦ confundentur:
Quando dicent: hi sunt quos ali¬
quando habuimus in risum: &
in similitudinem improperii. Nos
insensati uitam eoꝵ ęstimabamus in¬
saniam. Quomͦ computati sunt int̾
filios dei: Quio nobis ꝓfuit suꝑbia:
tunc dicent. M dicant: & salubrit

Expanded text:
dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati sunt inter filios Dei? Quid nobis profuit superbia?» Tunc dicent: modo dicant, et salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq xp̃ianus in corꝑe xp̃i
positus: saluum fac filiũ ancillȩ
tuȩ. Forte non potest dicere. da po¬
testatem puero tuo: quia ille siliꝰ
accepit pocestatem. S quare nõ
dicit & hoc: An non seruis dictũ
est: sedebitis suꝑ duodecim sedes
udicantes duodecĩ trib isrł :
Et serui dicunt. Nescitis quia an¬
gelos udicabimus: Accspit ergo
& unusquisq scõꝵ potestatem: & ẽ
unusquisq scõꝵ filius ancillȩ eiꝰ.
Quid si de pagana natus ẽ .&. xp̃ia¬
nus factus est filius paganȩ: quomͦ
potest esse filius ancillȩ eius: Est
quidem paganȩ filius carnaliter: s
ctionis: Dñs dicit: generatio
praua & amaricans signũ querit:
& signum ñ dabitur ei nisi signũ
ionȩ ꝓphetȩ. Sicut enim iõnas
fuit in uentre cȩti trib dieb &
trib noctib: sic exit & filius homi¬
nis in corde terrȩ Ergo cum capite
nr̃o iam factum est signũ in bono.

Expanded text:
unusquisque christianus in corpore Christi unusquisque christianus in corpore Christi positus, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit et hoc? Annon servis dictum est, «Sedebitis super duodecim sedes judicantes duodecim tribus Israel» ? et servi dicunt: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? Accipit ergo et unusquisque sanctorum potestatem, et est unusquisque sanctorum filius ancillae ejus. Quid si de pagana natus est, et christianus factus est? filius paganae quomodo potest esse filius ancillae ipsius? Est quidem paganae filius carnaliter, sedctionis? Dominus dicit: «Generatio haec prava et amaricans signum quaerit; et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. Sicut enim Jonas fuit in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum est signum in bono:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ñ eũ uidebant qͥl loq̃bat᷑ : Et uideban
& ñ uidebant. Aliqͥd uidebant. aliqͥd cra¬
ban lidebant hominem: credebant dm̃.
post uidicium uidebunt dm̃ prȩt̃
impios. Da potestatẽ puero tuo: &
saluum fac filium ancillȩ tuȩ. Bñs
filius aucillȩ. Cuius ancillȩ: Cui
nasciturus quando nunciatus est
ancillȩ suȩ. & filium suũ: Filiũ suũ
in forma dei. filiũ ancillȩ suȩ. in for¬
ma serui. De ancilla dei natus est
ergo dñs forma serui: & dixit: sal¬
uum fac filium ancillȩ tuȩ. Et sal¬
uatus ẽ amorte sicut nostis: resuscita¬
ta carne sua quȩ mortua erat. S
ut uideatis quia ds ẽ: & non a patre
sic suscitatus ut a se non sit susci¬
tatus. quia & ipse suscitauit car¬
nem suam: habes in ȩuuangelio
dictũ. Destruite templum hoc: &
triduo suscitabo illud. Ne autem
nos aliud suspicaremur: ȩuuange¬
lista secutus ait. Hoc aut̃ dicebat
de templo corporis sui. Saluus ergo
factus est filius ancillȩ. Dicat &

Expanded text:
eum videbant cum quibus loquebatur? Et videbant, et non videbant: aliquid videbant, aliquid credebant; videbant hominem, credebant Deum.post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, ancillae suae, et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est ergo Dominus in forma servi; et dixit, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» . Salvus ergo factus est Filius ancillae. Dicat et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uis esse nocens. & non innocens.
attende illa qui habeant. qui talib
abundent. Uides auitias apuo la¬
trones. apud ĩ iustos. apud sceleratos.
apud turpes apud flagitiosos. ꝙ faci-¬
norosos. Uide aiuitias: dat illis ds
ista ꝓpt̾ cõmunionem generis hu-¬
mani. ꝓpt̃ abundantem affluentiã
bonitatis suȩ. qui etiã solem suum
oriri facit suꝑ bonos & malos & plu¬
it suꝑ iustos & iniustos. Canta dat
& malis. tibi nichil seruat: Falsũ ẽ
Quoo cibi ꝓmisit. seruat: securus esto.
Qui misertus ẽ tui cum esses impusˢ.
deserit ce cũ factus es puis: Qui pecca¬
tori donauit mortem filii sui: quio ser¬
uat saluato ꝑ mortem filii sui: Se¬
curus ergo estoz tene debitorẽ: quia
go quid nobis hic restat in torculari.
in afflctione. in re dura. in p̾sentia
uite periculosȩ. quid nobis restat:

Expanded text:
quae vis esse nocens, et non innocens, quae vis esse nocens, et non innocens, attende illa qui habeant, qui talibus abundant. Vides divitias apud latrones, apud impios, apud sceleratos. apud turpes; apud flagitiosos et facinorosos vides divitias: dat illis Deus ista propter communionem generis humani, propter abundantem affluentiam bonitatis suae; qui etiam solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Tanta dat et malis, et tibi nihil servat? Falsum est quod tibi promisit? Servat; securus esto. Qui misertus est tui, cum esses impius; deserit te, cum factus es pius? qui peccatori donavit mortem Filii sui, quid servat salvato per mortem Filii sui? Securus ergo esto. Tene debitorem, quia go quid nobis hic restat in torculari, in afflictione, in re dura, in praesentia vitae periculosae? quid nobis restat,