comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saru diu̾se numerositatis un¬
tenũq cat̾ue. ñ solũ a circũpo¬
sitis. uerũetiã a quibq ꝓuin¬
urũ remotissimis locis. De¬
n in celebratione tante festi-¬
ncatis p̾coniis. nocturnalib
ei aurore clare refulgentibz
tdis. quietis gr̃a sua quiq
uidam u̾o e fratrib cui
tuende basi cura delega¬
ta ans. cum ad nanciscenda
supeme et̾nitatis gaudia iugi-¬
ter intentus. suoꝵq peccatoꝵ
om̃i deuoti cordis deuotione
a dño deposcens indulgentiã.¬
cum e uestigio sacrati corporis
ante altare resideret: psalmoꝵ
a p̾tum melodiã ⁊sueto sibi
more satagebat persolu̾e deuo¬
ussime. Qui etiam inchoata
altius protelans: lassitudine
cogente obdormiuit. Qui mox
uidã senior honestatis forꝰ
asistens: quid fres agerent.
alꝑ quonã secesserant iocũ
affamine inquisiutt. Ille
dintẽ protinꝰ dormitũ isse respõ¬
dit: quo post aliqͣntulũ corpo¬
ree netessitudinis recreationẽ
diurni officii uberius ualerent

Expanded text:
e numerositatis undecunque catervae, non solum a circumpositis, verum etiam a quibusque provinciarum remotissimis locis. Denique in celebratione tantae festivitatis praeconiis nocturnalibus nondum aurorae clare refulgentibus radiis, quietis gratia sua quique uidam vero ex fratribus cui tuendae basilicae cura delegata erat, cum ad nanciscenda supernae aeternitatis gaudia jugiter intentus suorumque peccatorum omni devoti cordis devotione a Domino deposcens indulgentiam e vestigio sacrati corporis ante altare resideret, psalmorum ac precum melodiam consueto sibi more satagebat persolvere devotissime: qui etiam inchoata altius protelans, lassitudine cogente obdormivit. Cui mox quidam senior honestatis formoassistens, quid fratres agerent, atque quonam secesserant, jucundo affamine inquisivit. Ille autem protinus dormitum isse respondit, quo post aliquantulam corporeae necessitudinis recreationem, diurni officii uberius valerent
Abbreviated transcription (Latin):
othoꝵ quidam zalla no¬
mine perfidie fuit arria¬
ne: qui totile regis eoꝵ tempo¬
rib ꝯtra catholice eccł̃ie religis.¬
sos uiros ardore immanissins
crudelitatis exarsit: ita ut qͥsii
ei cl̾icus. uel monachus. ante
faciẽ suam aduenisset. ab eius
manib uiuus nullo mͦ exiret
Quadã u̾o die auaricie sue es-¬
tu succensus. in rerũ rapinam
inhians. dũ quendã rusticum
tormentis crudelib affligeret
eũq per supplicia diu̾sa lania¬
ret: uictus penis rusticus. sele
res suas bñdicto dei famulo co-¬
mendasse professus est: ut dũ
hoc a torquente credit᷑ suppen¬
sa interim crudelitate ad ui¬
unc isdem z alla cessar
rusticũ tormentis asti¬
gere: s eius brachia loris fo¬
tib abstringens. ante equĩ
suũ cepit impellere: ut quis
eẽt benedictꝰ qui eius res su-¬
sceperat demonstraret. Quẽ
ligatis brachiis rustitꝰ ante¬
sedens. duxit ad scĩ uiri mona¬
steriũ: eñq ante ingressum
celle solũ sedentẽ reperit et le¬

Expanded text:
othorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad viTunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequent̾ exponit dicens. Non
potestis deo seruire ⁊ mãmo¬
ne. Audiat hoc auarus. audi¬
at qui censetur nomine xp̃ia¬
no: non posse simul mãmo¬
ne hoc est diuitiis. xp̃oqz ser¬
uire. Et tamen ñ dixit qui ha-¬
bet diuinias: s qui seruit di¬
est: diuitias custodit

Expanded text:
onit, dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonae, hoc est, divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit diest, diviti
Abbreviated transcription (Latin):
a dño dicit᷑. Ergo aut unum
odiet et alterũ diliget. ut fieri
debet. odiet scilicet dyabolum
bonitate eius ad impunitater
sibi blandiunt. Quib per salo¬
monẽ dicit᷑. Fili. ne adicias p̃a¬
tum super peccatũ: et dicas. i

Expanded text:
ant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
saluatori. Unde recte sequitur.
Et ait. Adolescens: tibi dico sur¬
ge. Et resedit qui erat mortuus
et cepit lo qui: et dedit illum
matri sue. Residet quippe qui
erat mortuus: cum int̾na com¬
punctione reuiuiscit peccator.
Incipit loqui: cũ reducis indi-¬
cia uite. cũctis qui peccatũ luxe¬
rant ostendit. Reddit᷑ matri:
cũ per sacerdotalis decreta iudi¬
cii. cõmunioni sonat᷑ ecclesie.

Expanded text:
Salvatori. Unde recte sequitur: Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, Surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator; incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant, ostendit: redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communione sociatur Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
eingłista dñm prius miseris¬
cndia motũ ẽẽ super matrẽ ac
ut in uno nobis exemplũ imi¬
tande pietatis ostenderet: in
altero fidem mirande potestatis
ostenderet. Et accessit et tetigit
loculũ. Hii autẽ qui portabãt
oculus in quo mortu¬
us effertͤ male serura
desperati. peccatoris ꝯsciencia ẽ.
Qui uero: sepeliendũ portant:
uel imunda desideria que homi¬
nẽ rapiunt in interitũ: uel leno¬
cinia blandientiũ st̃ uenenata
socioꝵ. Que peccata nimirum
citur. Dimitte mortuos sepeli-¬
re mortuos suos. Mortuos qͥꝑ
res quiqz sui similes alios noci¬
uo fauore demulcent: ꝯgestaq
pessime adulationis mole. ne qͣ
aliqͣndo sye resurgendi potiant᷑
opprimunt. Dño autẽ loculũ
tangente. fu neris baiili steter̃t:
qui a superni formidine iudicii
attacta ꝯscientia. et carnaliũ
sepe affluentiũ uoluptatũ. et
iniuste. laudantiũ turbã coher¬
cens. ad seip̃am reu̾tit᷑: uocan¬
tiq ad uitã festina respondet

Expanded text:
elista Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant, Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum citur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe res quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, et ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia superni formidine judicii attracta conscientia, et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina, respondet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ab hominib diceret᷑
lius dei uiui: idest tu dñe de
carne uirginis factus es xp̃c:
qui uiui dei filius es lempit̾¬
nus. Tu dñe hominib natus
es homo qui incogitabili ma¬
iestate dei es apud deũ. Tu es
xp̃c: qui pro redemptione nr̃a
ad passionẽ ueniens impassibi¬
lis permanes apud prẽm.uͭi¬
uid igitur umqͣm in tã¬
tum hoc inꝯp̾hense dei¬
tatis archanũ humani sensus
attollere potuisset opturum:
nisi ab ore petri salutaris hu¬
ius fidei ueritas radiass. Qͥs
meritoꝵ eius gl̾am qͣmuis
magno equiperare possit elo-¬
quio: a quo nobis adorande di¬
uinitatis fides. et cepit et per¬
manet:

Expanded text:
e ab hominibus diceretur, lius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virginis factus es Christus, qui vivi Dei Filius es sempiternus; tu, Domine, hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet?
Abbreviated transcription (Latin):
nnam autẽ tuã ⁊ cor impeni¬
cons: thesaurizas tibi irã in die
ire et reuelationis iusti iudicii
dei. Hinc psalmista ait. Deus
index iustus fortis et longani¬
icturus quippe longani¬
mem p̾misit iustũ: ut
quem uides peccata delinquẽti¬
um diu patient̾ ferre. scias hũc
sndoq etiã discrete iudicare.
hinc per quendã sapientẽ dici¬
ur. Altissimꝰ enim ẽ patiẽs red¬
dicor. Patiens enĩ et redditor
dint᷑: quia pc̃ca hominũ ⁊ pati¬
tur et reddit. Nam quos diu ut
au̾tant᷑ tolerat: ñ ⁊u̾sos durius
damnat.

Expanded text:
am autem tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longaniDicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus est enim patiens redditor . Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur tolerat, non conversos durius damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ueniens in forma
serui om̃ib apparebit: quia scͥp¬
tum est. Uidebunt in quẽ tuffixe¬
runt. Sed cũ reprobi in supplici¬
um corruunt: iusti ad clarita¬
tis eius głam protrahuntur si¬
cut scͥptum ẽ. Tollat᷑ impiꝰ ne
uideat gl̾am dei. Sed quid si ser¬
ui in prima uigilia negligen¬
tes existant: Prima quippe ui¬
gilia. pͥmeue etatis custodia est.
S neq sic desperandũ ẽ: ⁊ a bo-¬
no opere cessandũ. Nam longa¬
nimitatis sue patientiã insinu¬
ans dñs subdit. Et si uenerit

Expanded text:
veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et s
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ. Amen dice robis qͦd
p̾cingei se. et fãciet illos discũ¬
bere: et tnͣsiens ministrabit illis.
preringet se. idest ad retributio¬
nẽ p̾parat: faciet illos discum¬
bere. idest in et̾na quiete foueri.
Discũbere quiipe nr̃m: ĩ regno
quiescere est. Unde rursũ dns di¬
cit. Uenient et recumbent cum
abraham et ysaac et iacob.uͣ.
ransiens autẽ ministrat.
quia lucis sue illustrati¬
one nos satiat. Transire uero
dc̃m est: cum de iudicio ad reg¬
nũ redit. Uei certe dñs nobis
post iudiciũ tͣnsit: quia ab hu¬
manitatis forma in diuinita¬
tis sue ⁊templationẽ nos ele¬
uat. Et tnsire eius est in clari-¬
tatis sue spetulationẽ nos du¬
cere: cũ eũ quẽ in humanitate
in iudicio cernimꝰ etiam in di¬
uinitate post iudiciũ uidebimus.
E

Expanded text:
Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . ransiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. E
Abbreviated transcription (Latin):
N hac lectione ꝯsid̾anda est in
uno eodemqz redemptore nr̃o.
distincta operatio diuinitatis.
et humanitatis: acqz error eu-¬
thicetis qui unam tantũ ope¬
rãtionẽ in xp̃o dogniatizare pre¬
sumit ⁊ procul a xp̃ianis finib
hoc quod super turbã miseret᷑
dñs. ne uel in edia uel uie lon¬
gioris deficiat labore: affectũ
ẽẽ et ꝯpassionẽ humane fragi¬
litatis: quod u̾o de septẽ panib
et pisciculis paucis quatuor mi-¬
lia hominũ saturauit. diuine
opus ẽẽ uirtutis: Mistice autẽ
hoc miratulo designatur: quod

Expanded text:
n hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis, et humanitatis, atque error Eutychetis, qui unam tantum operationem in Christo dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus hoc quod super turba miseretur Dominus, ne vel inedia, vel viae longioris deficiat labore, affectum esse, et compassionem humanae fragilitatis. Quod vero de septem panibus et pisciculis paucis, quatuor millia hominum saturavit, divinae opus esse virtutis. Mystice autem hoc miraculo designatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hanc refectionẽ. ⁊ illam
qͥnq panũ ac duoꝵ pisciũ distar
quod ibi litt̾a ueteris instrum̃¬
ti spiritali grã plena eẽ signam
est: hic autẽ noui u̾itas ae gra
testam̃ti fidelib ministranda
monstrata est. Sane utraq re¬
fectio in monte celebrata est: u
alioꝵ euͣngelistaꝵ narratio te¬
clarat: quia utriusq testam̃ti
dinẽ nobis celestiũ et p̾ceptoꝵ
mandat et p̾mioꝵ: utraq al¬
titudinẽ xp̃i qui est mons don
dñi in uertice montium ⁊sons
uoce predicat.¬

Expanded text:
hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi litteris veteris instrumenti spiritali gratia plena esse signata est, hic autem novi veritas ac gratia Testamenti fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat: quia utriusque Scripturadinem nobis coelestium et praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi, qui est mons domus Domini, in vertice montium consona voce praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quod mare galylee.
uel mare tyb̾iadis. S ed mare
galylee ab adiacente prouincia
dictũ: mare sỹberiadis a proxi¬
ma ciuitate que olim gennetess
uocata. s ab herode tetrartha¬

Expanded text:
est quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum mare Tiberiadis a proxima civitate quae olim Gennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sit iudex: Alii iuxta epłam
petri dicentis. adu̾sarius uester
clyabolus quasi leo rugiens cir
cuit. adu̾sariũ dyabolũ interp̃¬
tant᷑: et uolunt a saluatore p̾ci-¬
pi: ut dũ in potestate nr̃a est si¬
mus beniuoli erga dyabolũ qui
est inimicꝰ et ultor. nec faciamꝰ
ti pro nobis quoq ẽẽ torquẽdũ.
et dicunt beniuolũ ẽẽ unsiquẽq
scõꝵ adu̾sario suo. si eũ ñ faci¬
at pro se sustinere torm̃ta. Qui¬
dam coactius disserunt. in bap¬
tismate singulos quosq pac¬
tum in irec cũ dyabolo: ⁊ dice.
Nenuntio tͥ dyabole ⁊ pompẽ
tue. et uiciis tuis. ⁊ mũdo tuo:
qui in maligno positus ẽ. Si gͦ
seruau̾imus pactũ. beniuoli ⁊
ꝯsentientes sumus adu̾sario
nr̃o: et neqnaqͣm in carcerẽ
retludendi. Sin u̾o quicqͣm tͣns¬
gressi fuerimꝰ eoꝵ que dyabolo
spopond̾amꝰ. tradem᷑ iudici ac
ministro. et mittemͣ in carc̾em:
et ñ exibimꝰ ex eo. donec redda¬

Expanded text:
ipse sit judex. Alii juxta Epistolam ipse sit judex. Alii juxta Epistolam Petri dicentis: Adversarius vester diabolus quasi leo rugiens cirua, adversarium diabolum interpretantur, et volunt a Salvatore praecipi, ut dum in potestate nostra est, simus benevoli erga diabolum, qui est inimicus et ultor, nec faciamusti, pro nobis quoque esse torquendum. Et dicunt benevolum esse unumquemque sanctorum adversario suo, si eum non faciat pro se sustinere tormenta. Quidam coactius disserunt, in Baptismate singulos pactum inire cum diabolo, et dicere: Renuntio tibi, diabole, et pompae tuae, et vitiis tuis, et mundo tuo, qui in maligno positus est . Si ergo servaverimus pactum, benevoli et consentientes sumus adversario nostro, et nequaquam in carcerem recludendi. Sin vero quidquam trangressi fuerimus eorum quae diabolo spoponderamus, trademur judici ac ministro, et mittemur in carcerem, et non exibimus ex eo; donec redda
Abbreviated transcription (Latin):
Dro eo quod nos habemꝰ in lati-¬
nis codicib ꝯsentiens. ĩ gretis
ssͥptum est cynoyon. quod int̾¬
netat᷑ beniuolus aut benignus.
Ex p̾cedentib autẽ et ꝯsequẽti¬
i manifestus est sensus: quod
Sifieri potest quod ex uobis ẽ:
cũ om̃ib hominib pacem ha¬
bentes. Nam et in p̾cedenti ca¬
pło dix̾at. Si offers munus tu¬
um ad altare. et ibĩ recordatus
fueris. quia frater tuus habet
aliquid adu̾sum te. Et hoc fi¬
nito: statim infert. Esto benig¬
nus aut beniuolus aduersario
to: et reliqua. Et in ꝯsequẽ¬
nib iubet. Diligite inimicos ue¬
stros: benefacite hiis qui oderũt
dictũ et aĩa. uel de aĩa et spiri¬
da. Quod renitus non stat. Quo¬
modo enim aut caro mutenda
erit in cartere. si aĩe ñ ꝯsense¬
rit. cum aĩa et caro pariter re-¬
cludende sint: nec quicqm pos¬
sit caro facere nͥ quod animus
imperarit: aut sp̃e sc̃s habitans
in nobis. ul carnẽ uel animã
repugnãtes iudici tradet cum

Expanded text:
Pro eo quod nos habemus in Latinis codicibus, consentiens, in Graecis scriptum est Εὐνοῶν, quod interpretatur benevolus, aut benignus. Ex praecedentibus autem et consequentibus manifestus est sensus, quod Si fieri potest, quantum ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Nam et in praecedenti capitulo dixerat: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te: et hoc finito, statim infert: Esto consentiens aut benignus adversario tuo, et reliqua. Et in consequentibus jubet: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui oderunt dictum et anima, vel de anima et spiritu: quod penitus non stat. Quomodo enim aut caro mittenda erit in carcerem, si anima non consenserit: cum et anima et caro pariter recludendae sint, nec quidquam possit caro facere nisi quod animus imperarit, aut Spiritus sanctus habitans in nobis vel carnem vel animam repugnantes judici tradere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui et illuminabit abscondita
dam fc̃a media que ignoramꝰ
quo animo fiant: quia ⁊ bono
et malo fieri possunt. De quib
temerariũ est iudicare: maxi¬
me ut ꝯdemnemꝰ. Hoꝵ autem
ueniet tempus ut iudicentur:
cũ dñs illuminabit abscondita
tenebrarũ: et manifestabit
cogitationes cordis. Lectio .xi.
uo sunt autẽ in quib
temerariũ iudiciũ cau̾e
debemus: cum incertũ ẽ quo a¬
nimo quid ft̃m sit: uel cũ incer¬
tum ẽ qualis futurus sit. qͥ nc̃
uel malus uel bonus apparet.
Dimittite et dimittemini: date
et dabit᷑ uobis. Dimittere nos
iniurias dare beneficia iubet:¬
ut et nobis peccata dimittant᷑
et uita detur et̾na. Qua senten¬
tia breui s eximia: cũcta q̃ latis¬
sime de au̾sando cũ inimitis mã¬
dau̾at ⁊piehendendo ꝯcludit .xii.¬

Expanded text:
t dam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. item aliuo sunt autem, in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi sed eximia cuncta, quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo c
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tem᷑. Quod enĩ scͥptũ est. ex
fructib eoꝵ cognoscetis eos:
de manifestis dc̃m ẽ. quia non
possunt bono animo fieri: sicu¬
ti st̾ stupra uel blasphemie. uł
furta. uel ebrietates. et si qua
st̾ talia: de quib nobis iudica¬
re permittit᷑. De gen̾e autem¬
ciboꝵ. quia possunt bono ani¬
mo et simplici corde. sine uicio
ꝯcupiscentie. quicũq humani
cibi indifferent̾ sumi: prohibet
uescebant᷑. et uinũ bibebant.
ab eis qui se ab huiꝰmodi alimẽ¬
tis temperabãt. Qui manducat
inquit: ñ manducantẽ nõ sper¬
nat. Et qui ñ mandutat: mau

Expanded text:
ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicenciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manduca
Abbreviated transcription (Latin):
bi dicit: ut et ip̃i recipiant uos
in et̾na tab̾nacła. Non enĩ pau¬
peres ip̃i: s xp̃c mercedem hiis qͥ
elemosinã fecere. redditurꝰ est.
Quã tamen in sinũ dare dicũ¬
tur: quia prom̾ende illius occa¬
sionẽ dedere: cũ uel egentes mi¬
sere. uel improbe seuientes. forn¬
orum st̃ et tolerati patientia.
et beneficientia sustentan. et
ad ip̃am aliquociens fidẽ dulti
gr̃a prouocati. Eadem qͥppe mẽ¬
sura qͣ mensi fu̾ius: remetietur
uobis. Et apłs ad elemosinã
chorinthios hortans: int̾ alia
dicit. Hoc autẽ dico: qui parce
seminat. parce et metet: et qui
seminat in benedictionib. de
benedictionib et metet. Potest
autẽ et de om̃ibz que mẽte. ma¬
nu. lingua gerimus accipi: qͥa
tu reddes singulis inquit secũ¬
dum opera eorum. Dnͣc qͥuta

Expanded text:
ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, inter alia dicit: Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Diceba
Abbreviated transcription (Latin):
estete parati: quia q̃ hora non
putane filius hominis ueniet
Deluente autẽ patrefamilias¬
fur domũ perfodit: quia dum
a lui custodia sp̃c dormit. ipro¬
habitacłm irrumpit: et eum
quẽ dominꝰ domꝰ inuen̾it dor¬
mientẽ necat. quia cũ uentã
damna sp̃c minime p̾uidet
hũt mors ad supplicium nesci¬
entem rapit.

Expanded text:
tote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Nesciente autem patrefamiliasfur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improhabitaculum irrumpit, et eum quem Dominus domus invenerit dormientem necat: quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit.
Abbreviated transcription (Latin):
et uirtus altissimi obumbrabit
tͥ. Ideoq et quod nascet᷑ ex ie
scm: uocabit᷑ filius dei. Que¬
cũqz tamen anima sc̃a dei u̾bum
⁊cipere potest credendo. parere ͥ¬
propha dicit. Magnificate dsie¬
metũ: ⁊ exaltemus nom̃ eius

Expanded text:
t virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quaecumque tamen anima sancta Verbum concipere potes credendo, pare propheta dicit, Magnificate Dom
Abbreviated transcription (Latin):
nqim posset sperare ut ex deo an¬
i tempora natus nasceret᷑ pro
hominib in tempore ex femina
homo factus: Unde scriptũ est.
Cum uenit plenitudo temporis:
misit deus filiũ suũ fcm ex muli¬
ere fc̃m sub lege. ut eos qui lub

Expanded text:
unquam posset sperare, ut ex Deo ante tempora natus nasceretur pro hominibus in tempore ex femina homo factus? unde scriptum est, Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ic namq optandum ẽ
i magnificet dñm. ꝯcipiat d̾i
ihum. pariat ⁊ nutriat recor¬
eir saluationis sue pia com¬
nertia: quom nullis suis p̾ce¬
entib meritis sit ab iniqͥtate
saluata. s sola dei bonitate gra
ma xp̃i sanguine sit redẽpta
⁊ dicat. Magnificat a ĩa mea
dñm. Sic enĩ dilexit d̃s̃ mũdũ:¬

Expanded text:
ic namque optandum est,  magnificet Dominum, concipiat Dei Verbum, pariat et nutriat, recordetur salvationis suae pia commercia, quomodo nullis suis praecedentibus meritis sit ab iniquitate salvata, sed sola Dei bonitate gratuita Christi sanguine redempta, et dicat, Magnificat anima mea Dominum. Sic enim dilexit Deus mundu
Abbreviated transcription (Latin):
pio mentis affectu. Audiamus
quẽ admodũ tympanistria nr̃a:
doctrinis ꝯcrepet uirgo mari¬
a. Audiamus inqͣm: ⁊ huie ar¬
monie morib respondeamꝰ. De¬
niq cum hec milies beatissima
ab angło iam salutata. sp̃u scõ
repleta. plenitudine diuinitatis
afflata. ad domũ elysabeth ue¬
nisset cognate. post exultatio¬
nẽ ioħis in ut̾o matris. post ad¬
mirationẽ elysabech de aduen¬
tu eiusdem dñi matris: hoc do¬
mino decantauit canticũ lari¬
dis. Magnificat aĩa mea de¬
minũ: et exultauit sp̃e m̃s in
deo salutari meo. Primo gͥ
in loco querendum ẽ: quid
magnificare dñm. Neq enim¬
fit magnus a creatura creator.
Sed sciendũ nobis est dnob ia¬
dis dici magnificare: idest aut
magnũ facere. aut magnũ ado-¬
agnificat᷑ enim d̾s a no¬
bis: cum magnificari
dignat᷑ ĩ nobis. Sed nũquid si
in nobis: quomodo in maria.
unde carnẽ assũpsit ꝓ nob̾: Aue

Expanded text:
pio mentis affectu, audiamus quemadmodum tympanistria nostra doctrinis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquam; et huic harmoniae moribus respondeamus. Denique cum haec mulier beatissima ab angelo jam salutata, Spiritu sancto repleta, plenitudine divinitatis afflata, ad domum Elisabeth venisset cognatae, post exsultationem Joannis in utero matris, post admirationem Elisabeth de adventu ejusdem Domini Matris, hoc Domino decantavit canticum laudis: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Primo igitur hoc in loco quaerendum est, quid sit magnificare Dominum: neque enim magnus fit a creatura Creator. Sed sciendum nobis est, duobus modis dici magnificare; id est, aut magnum facere, aut magnum adoagnificatur enim Deus a nobis, cum magnificari dignatur a nobis. Sed numquid sic in nobis, sicut in Maria unde carnem assumpsit pro nobis? Ave,
Abbreviated transcription (Latin):
rimum altare holocau¬
sti ere coopertũ. et ante
fores templi ad offerendas uic-¬
timas et sacrificia positũ: qͣd
carnales uet̾is testamenti cul¬
lores significat. Deinde altare
incensi auro tectũ prope hosti¬
um scĩ scõꝵ ad adolenda tymia¬
mata erat statutũ: quod interi¬
orem perfectiorẽq noui testam̃¬
t et cultoꝵ illius grãm designat
tabat etiã a dextris. iĩi.¬
eiꝰdẽ altaris: ut ñ t̾rena
Et in fima. sed gaudia celestis ⁊
sempitne beatitudinis: que ꝑ
derterã solent figurari. homini¬
b se ꝓmittere monstraret illis
maxime qui per cordis sui mũ-¬
diciã ip̃i altare aureũ effici: qͥ
ꝓpe ingressũ regni celestis. sedu¬
la cogitatione assistere. qui amo-¬
mata orationũ per ignẽ amo¬
ris deo incendere qui dicere pos¬
sint cũ propheta. Dirigat᷑ ora¬
tio mea sicut incensum in con¬
spectu tuo.¬

Expanded text:
rimum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
diabilit̾ occupauerat. proui¬
deret ariete tali destruere. tan.¬
toq peritissime eloquentie
spiculo gentilitatẽ ꝑfodi. qͦ
ante ut munitissima defen¬
sione erat solita gratulari.
dyonisii aplatu disponeret
subleuari. quã mercurio demo¬
uica seruitute ꝯstabat misera¬
ulit̾ ancillari: beati clemen.¬
us cor tetigit: et ut istiusmo-¬
di u̾bis p̾ciosũ dyonisiũ allo¬
queretur. accendit. lectio . iii
ides inquit sanctus ele
minice sationis: et qͣm pauci
st̾ operarii: Quia ergo de om̃i¬
b çatholice pietatis es suffici-¬
ent̾ edoctus. et om̃i xp̃iana
uirtute ac religione ad modũ
roboratus: perge in nomine
dñi partes aggredere occidẽtis:
et ut bonus miles xp̃i p̾liare
dit. et ego sc̃e heredite as uire
luscepi. uc in ligandi soluen¬
diq auctoritate. tibi semper
pesto sit diuina potestas: no
apłica nr̃a auctoritate om¬
nẽ suscipiens galliã. opꝰ fac
euñgeliste. ministeriũ tuum
imple: ut xp̃i notitia per te

Expanded text:
diabiliter occupaverat, provideret ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae spiculo gentilitatem perfodi, quo ante, ut munitissima defensione erat solita gratulari, Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis cor tetigit, et ut istius modi verbis pretiosum Dionysium alloqueretur, accendit. CAPUT XIX. Vides, inquit sanctus Clemminicae sationis, et quam pauci sunt operarii, quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bonus miles Christi praeldit, et ego sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate tibi semper praesto sit divina potestas, nosapostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut Christi notitia per te
Abbreviated transcription (Latin):
ASt et causa pietatis:
est etiam norma doctrine.
Contuendum est enim quia
supezior uenit ad infeziorem:
ut inferior adiuuetur. maria
ad ely abelh. christus ad ioãnem.
Deniq etiam postea ui sanctifi¬
caret baptismum ioannis. do¬
minus uenit ad baptismum.
Cito quoq aduentus marie.
et presentie dominice beneficia
declarantur. Simul enim ui
audiuit salutationem marie
elyz abeth: cxultauit insans ĩ
utero eius. et repleta est spiri-¬
tu sancto. Dide distincnonem
singulorumq uerborum pro¬
prietatem. Uocem prior elyza¬
refh audirit: sed ioinnes pri¬
or gratiam sensit..Illa na¬
ture ordine auduut: iste exul¬
tauit ratione mysterii. Illa
mazie: iste domini sensit aduẽ¬
tum. Femina muliezis, et pi¬
gnus pignoris. Iste grauam
loquuntur: illi intus operan¬
tur. pietatisq mysteriũ ma¬
ternis adoriuntur prosectibus:
dupliciq muaculo prophetant
maires spiritu paruulorum.
R xultauit infans. repleta ẽ ma
ier. Non prius mater repleta

Expanded text:
st et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. Contuendum est enim quia superior venit ad inferiorem, ut inferior adjuvetur: Maria ad Elizabeth, Christus ad Joannem. Denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum Joannis, Dominus venit ad baptismum. Cito quoque adventus Mariae, et praesensentiae dominicae beneficia declarantur. Simul enim ut audivit salutationem Mariae Elizabeth, exsultavit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus dupliciqumatres spiritu parvulorum. Exsultavit infans, et repleta mater est. Non prius mater repleta
Abbreviated transcription (Latin):
est. syris. et maxime
palestinis. ad omnẽ sermonẽ
suũ parabolas iungere: ut quod
per simplex p̾ceptũ ten̾i ab audi¬
torib nõ potest per si militudi¬
nem erempli teneat᷑. Precipit
itaq petro sub ⁊paratione regis
dñi. et serui. qui debitor decẽ mi
liũ talentoꝵ a dño rogans ueni¬
am impetrau̾at: ut ip̃e quoq di¬
mittat ⁊seruis suis minora per¬
i enĩ ille rex et dñs. ser¬
uo debitori decẽ milia
talentoꝵ tam facile dimisit: qͣn¬
to magis serui ⁊seruis suis delet
minora dimittere: Quod ut ma¬
nifestius fiat: dicamꝰ sub exẽplo.
Si qui nr̃m ꝯmiserint adulten¬
um. homicidiũ. sacrilegiũ. ma¬
iora crimina: detem milia talẽ¬
toꝵ rogantib dimittent᷑: si et
ip̃i dimittant minora peccanti¬
b. Si autẽ ob factam ⁊ tu mel
simꝰ implacabiles. et propt̾ ane¬
rius u̾bum perpetes habeamus
discordias: nõne nobis recte u
debim̃ redigendi in carcerẽ. ⁊ sub
exemplo operis nr̃i hoc agere.

Expanded text:
est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor eniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora pec ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere,
Abbreviated transcription (Latin):
Edemptor u̾o nr̃ ut ostẽ¬
deret quia que alta sunt
hominib. scis despicienda sunt:
et que despecta sunt hominibus
rionis ire paratus fuit. Increpa.¬
ta est ergo superbia nr̃a: que ne¬
scit pensare homines propt̾ ho-¬
mines. Sola ut diximꝰ que cirꝯ¬
stãt hominib pensat: naturã
ñ aspicit. honorẽ dei in homi¬
nib non agnoscit. Ecce ire ñ
uult filius dei ad filiũ reguli:
et tam̃ uenire paratus est ad
salutẽ serui. Certe nos si cuiꝰpiã
seruꝰ rogaret ut ad eũ ire debere¬
mus: protinus nobis nr̃a super¬
bia in cogitatione tacita respon¬
deret dicens. Non eas: quia te¬
metip̃m degen̾as. Honor tuus
despicit᷑: locus uilescit. Ecce de
celo uenit qui seruo occurrere
in terra ñ despicit: et tamen hu-¬
miliari in terra ꝯtemnimꝰ. qͥ de
t̾ra sumus. Quid u̾o apud deũ
uilius. quid ẽẽ despectius potest:
qͣm seruare honorẽ apud homi¬
nes: et interni testis oculos ñ

Expanded text:
edemptor vero noster, ut ostenderet, quia quae alta sunt hominibus, sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominibus, m centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non
Abbreviated transcription (Latin):
procul recedã a sc̃uario meo:
Et adhuc ⁊u̾sus: uidebis ab¬
hominationes maiores. Et in-¬
troduxit me ad hostiũ atrii: et
uidi et ecce foram̃ unũ in pari¬
ete. Et dixit ad me. fili homi¬
nis: fode parietẽ. Et cum per¬
fodissem parietẽ: apparuit ho¬
stiũ unũ. Et dixit ad me. In¬
redere: et uide abhominatio¬
nes pessimas qͣs isti faciũt hic.
t ingressus uidi:.
et ecce om̃is similitudo
co: et uniu̾sa ydola domus
nrl̃ depicta erant in hariete.
in circuitu per totũ. Et septu¬
aginta uiri de seniorib domꝰ
isrl̾. et iezonias filius saphan
stabat in medio eoꝵ stantiũ

Expanded text:
rio meo? et adhuc conversus videbis abominationes majores. Et introduxit me ad ostium atrii: et vidi et ecce foramen unum in pariete. Et dixit ad me: Fili hominis, fode parietem. Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas it ingressus vidi, et ecce omnis similitudo io, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete, in circuitu per totum, et septuaginta viri de senioribus domus Israel, et Jechonias filius Saphan stabat in medio eorum sta
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eius. nouit qui permaneãt
ad coronã: et qui permaneant
ad flãmam. Nouit in area sua
triticũ. nouit paleã: nouit sege¬
tem. nouit zizania. Iam iudica¬
tus est qui ñ credit. Quare iu¬
dicatus: Quia ñ credidit in no-¬
mine unigeniti filii dei. Hoc ẽ
autẽ iudiciũ: quia lux uenit ĩ
mũdũ. et dilexerũt homines

Expanded text:
sunt ejus . Novit qui permaneant ad coronam, qui permaneant ad flammam. Novit in area sua triticum suum, novit et paleam; novit et segetem, novit zizaniam. Jam judicatus est, qui non credit. Quare judicatus? quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei. Hoc est autem judicium, quia lux venit in mundum, et d
Abbreviated transcription (Latin):
on enĩ misit ds filiũ suũ
in mũdũ ut iudicet mun-¬
dum: s ut saluet᷑ mundus per
ip̃m. Ergo qͣntũ in medico est:
sanare uenit egrotũ. Ipe se in¬
terimit: qui p̾cepta medici ob¬
seruare ñ uult. Uenit salua¬
tor ad mundũ. Quare salua¬
tor dictus est mundi. nisi ut
saluet mundũ: ñ ut iudicet
mundũ: Saluari ñ uis ab ip̃o:
ex te iudicab̾is. Et quid dicam
idicabis: Uide quid ait. Qͥ credit

Expanded text:
nim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. « Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum. Se ergo interimit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator in mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso, ex te judicaberis. Et quid dicam judica
Abbreviated transcription (Latin):
ab oculis et illatiirus syderi¬
bus: necessariũ erat utĩdie
cene sacrameutũ nob̾ corpo¬
ris et sangunris consecra¬
ret ut colcrctur iugiter
per misteriũ qd̃ semel of¬
ferebatur in preciã ut
quia cotidiaua et indefẽ¬
sa currebat pro hominũ
salite redemptio ꝓpetua
eẽt redẽptionis oblatiot
phenuis uictima illa ui¬
ueret in memoria ⁊ semꝑ
presens eẽt in grã uere
unica et ꝑfecta hostia fide
existimanda non specie ne¬
q exteriori censenda uisu:¬
sed interiori affectu. Unde
merito celestis cõfirmat
auctoritas: quia caro mca
uere est cibz et sanquis meꝰ
uerus est potus. Recedat gͦ
omne infidelitatis ambi¬
guũ: qm̃ quidẽ qui auctor
est muncris ip̃e est testis
ueritatis. Tu aũt¬

Expanded text:
ab oculis et illaturus sideribus, necessarium erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret: ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetua esset redemptionis oblatio, et perennis victima illa viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia fide aestimanda, non specie, neque exteriori censenda sed interiori affectu. 3. Unde merito coelestis confirmat auctoritas quia caro Christi vere est cibus, et sanguis ejus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muneris ipse etiam testis est veritatis. Na
Abbreviated transcription (Latin):
odegarius ex progenie cella fran¬
coꝵ. ac nobilissima exortus: as
in palatio lothario francoꝵ se¬
gi traditꝰ ab eodem u̾o rege ñ s
multũ temporis didoni presul
studiis datus est. Quẽ idem pͥl¬

Expanded text:
odegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a in palatio Lothario Francorum regi traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni  Al., studiis datus est. Quem idem p
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ itaq cũ deo dile¬
cti sacerdotis nita legeret᷑.
qͣntam in om̃i bonitate habu¬
it deuotionẽ: quom per absti-¬
nentie rigorẽ suũ castigauit
corpus: qualit̾ per caritatis of-¬
ficia om̃ib prodesse ꝯtendit. In¬
cedamꝰ cũ om̃i alacritate m̃tis.
et tota nirium facultate illius
uite uestigia: ut beatitudinis
in qͣ regnat cũ xp̃o ⁊sortes effi¬
ci meream̃. Nulla carnalis cõ¬
cupiscentia: nulla secularis am-¬
bitio impediat iter nr̃m. uiͣ.
urramꝰ per oꝑa pietatis:
ad celestis patrie portas.
Expectant nos ciues et̾ne ciui¬
tatis: et rex ip̃e qui uult om̃s
homines saluos fieri. nram
cũ sc̃is suis uehement̾ desid̾at
salutẽ. Decet enim nos illuis eẽ
cooperatores in salute nr̃a: qui
nos in tantũ dilexit. ut ꝓprio
silio suo ñ parceret. s pro nob̾
om̃ib tradidit illũ. Diligamꝰ
eum: quia ille prior dilexit nos.
faciamus illius uoluntatem:
qͥa uoluntas illius felicitas no-¬

Expanded text:
udivimus itaque, cum Deo dileudivimus itaque, cum Deo dilecti sacerdotis Vita legeretur, quantam in omni bonitate habuit devotionem, quomodo per abstinentiae rigorem suum castigavit corpus, qualiter per charitatis officia omnibus prodesse contendit. Incedamus cum omni alacritate mentis, et tota virium facultate illius vitae vestigia, ut beatitudinis, in qua regnat cum Christo, consortes effici mereamur. Nulla carnalis concupiscentia, nulla saecularis ambitio, impediat iter nostrum. Curramus per opera pietatis ad coelestis patriae portas. Exspectant nos cives aeternae civitatis, et rex ipse, qui vult omnes homines salvos fieri, nostram cum sanctis suis vehementer desiderat salutem. Decet enim nos illius esse cooperatores in salute nostra, qui nos in tantum dilexit, ut proprio Filio suo non parceret, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Diligamus eum, quia ille prior dilexit nos: faciamus illius voluntatem, quia voluntas illius felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
reparemus nos in om̃i
dens nos ante tribunal sũmi
iudicis in die ultimo deducat:
qͣunus ex numerositate filioꝵ
illius cumulem gła. et nos cũ
illo desiderabilẽ audire meream᷑
sentẽtiam. Uenite bñdicti prĩs
mei. ꝑcipite regnũ.: quod uobis
paratũ est ab origine mundi
Ile de celesti patria piis oratio-¬
nib nr̃m cotidie agonẽ adiu-¬
lm̃os filios quos pat̾na pieta-¬
te genuit in xp̃o ad głam perpe-¬
tue peruenire beatitudinis. Ee¬
unusquisq in suo ordine
m uiriũ facultatẽ fortiter
dyabolicis resistat suggestio¬
nib: ut et̾nam triumphi co¬
ronã cũ pio parente nr̃o accipe
dignus efficiat᷑. Nõ sunt enim
ꝯdigne ut ait apl̃s passiones
huiꝰ temporis: ad superuent᷑am
głam que reuelabit᷑ in nobis.
igitur breue laboris tempꝰ di-¬
uina nobis uoluit ẽẽ pietas.
et agonis nr̃i retributionem
ẽẽ perpetuã: et pro temporali
tribulatõe permanentis glorie
mercede gaudere. Lectio . uͭ¬

Expanded text:
aeparemus nos in omni aeparemus nos in omni dens nos ante tribunal summi judicis in die ultimo deducat, 173 quatenus ex numerositate filiorum illius cumulemur gloria, et nos cum illo desiderabilem audire mereamur sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ille de coelesti patria piis orationibus nostrum quotidie agonem adjucharissimos filios, quos paterna pietate genuit in Christo, ad gloriam perpetuae venire beatitudinis. Qunusquisque in suo ordine secundum virium facultatem, fortiter diabolicis resistat suggestionibus, ut aeternam triumphi coronam cum pio parente nostro accipere dignus efficiatur. Non sunt enim condignae, ut ait Apostolus, passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Igitur breve laboris tempus divina nobis voluit esse pietas, et agonis nostri retributionem esse perpetuam, et pro temporali tribulatione, permanentis gloriae mercede gaudere. II. A
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani promeruerunt pcr̃a. In¬
uenit u̾o famulus xp̃i antique
ruinas eccłe: int̾ muroꝵ q fra¬
m̃ta uepriũ crescere densitates.
Ubi quondam psallentiũ chori
ibi lustra et latibula ferarum
uisa st̃ stercorib et immũdiciis
om̃ia plena: ita ut uix uestigĩ
aliquod remansisset murorum.
Hec cernens: intimo cordis dolos
ingemuit dicens. O dñe. hec s¬
a uenerunt super nos. quia per¬
cauimus cũ patrib nr̃is: inuus
egimus iniquitatẽ fecimꝰ. Sd
tu dñe memor esto mĩe tue
nr̃is parce peccatis: et ne obll¬
uiscaris pauperũ tuoꝵ in fiusꝰ¬
um hec itaq lacri¬
mosis murmaret q̃pele
ste ambulemus: quia nox ig¬
norantie recessit. et u̾e scienue
nobis lum̃ illuxit: ut filii lu¬
us in om̃i castitate et pietate
ambulemus. Non sint alicuiꝰ
equite uel malicie occulta
n cordib nr̃is semina: quia
Iomo uidet in facie. d̃s autẽ
oda ꝯsid̾at: nec aliqͥd illius
mipotentie oculis occultari

Expanded text:
christiani promeruerunt peccata. Inchristiani promeruerunt peccata. Inuenit uero famulus Christi antiquae ruinas ecclesiae inter murorumque fragmenta ueprium crescere densitates; ubi quondam psallentium chori ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt, stercoribus et inmunditiis omnia plena ita ut uix uestigium aliquod remansisset murorum. Haec cernens intimo cordis dolore ingemuit dicens: «O Domine, haec omnia uenerunt super nos quia peccauimus cum patribus nostris, iniuste egimus, iniquitatem fecimus. Sed tu, Domine, memor esto misericordiae tuae et nostris parce peccatis et ne obliuiscaris pauperum tuorum in finemDum haec itaque lacrimosis murmuraret quaereste ambulemus: quia nox ignorantiae recessit, et verae scientiae nobis lumen illuxit, ut filii lucis in omni castitate et pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae vel malitiae occulta in cordibus nostris semina: quia homo videt in faciem, Deus autem corda considerat, nec aliquid illius omnipotentiae oculis occultari
Abbreviated transcription (Latin):
refati u̾o¬
miracłi testificatione.
uir dei ppłi fauore suffultus.
singula ciuitatis loca peragͣns:
quesiuit inter ruinas edificioꝵ
si quodlibet eccłe signũ inueni¬
ri potuisset. Nam antiqͥs fer-¬
me tẽporibz sacre in illis locis
fidei floruisse religionẽ agno¬
uit: s ꝓpt̾ pcc̃a habitatoꝵ t̾re
illius. occulto dei iudicio s ius¬
tissimo. tradita est cum ceteris
gallie uel germanie ciuitatib
pagano et ꝑfido hunoꝵ regi
attilo. urbs quoq illa dep̾dan¬
da. Qui ꝓpter animi sui nimi
am seuiciam: nec sacerdotibz
dei honorẽ. nec eccliis xp̃i reuen¬
tiam impendere sciebat: s om̃is
qua si tempestas immanissim
ferro uastabat et igne. le.¬
unc in similitudine ilen¬
solimitane uastationis q̃
ab impio babylonie rege fcã e
uenerunt gentes ĩ h̾editatem d̾i.
et pollutis manib ꝓphanaue¬
runt sacraria xp̃i: effundentes
sanguinẽ seruoꝵ dei. circa alta¬
ria aluissimi regis. Non hec pa-¬
ganoꝵ fecit fortitudo: s populi

Expanded text:
efati uermiraculi testificatione uir Dei fauore populi suffultus, singula ciuitatis loca peragrans, quaesiuit inter ruinas aedificiorum si quodlibet ecclesiae signum inuenire ualuisset. Nam antiquis ferme temporibus sacrae in illis locis fidei floruisse religionem agnouit. Sed propter peccata habitatorum terrae illius occulto Dei iudicio sed iustissimo tradita est cum ceteris Galliae uel Germaniae ciuitatibus pagano et perfido Hunorum regi Attilo urbs quoque illa depraedanda. Qui propter nimiam animi sui saeuitiam nec sacerdotibus Dei honorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpendere sciebat, sed omnia quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine Hierusolimitanae uastationis quae ab impio Babiloniae rege facta est, uenerunt gentes in hereditatem Dei et pollutis manibus profanauerunt sacraria Christi, effundentes sanguinem seruorum Dei circa altaria altissimi regis. Non haec paganorum fecit fortitudo sed populi