comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credas ce non hominum. et de
uocumi sacilirate mirabili. quibz
phylomẽa uel sychacus. aut si
quid sonorius est. modos suo.
nequeunt coequare. Ea si quide
est ascendenti. descendendiqz fa¬
cultas. ea sectio uel geminacio
notularum ea repliaco articu¬
lorum. suigulorumqz consoli¬
daco sit acuta uel acitissuna
grauibus. et sub grauibus tem¬
perantur. ut auribus sui iudi¬
en fere subtrahatur auctorita
et auimus queu tante suaui¬
tatis demulcit gra. auditorũ
merita exaumuare non sussicit
¶Cum hec quid̃ modum exces¬
seruit lumborum pruriginem
quam deuocoeui mentis pote¬
runt cicius excitare. di uero
tur. amnum a curis reduunt
exterminant temporalium sol¬
licitudinem et quadam ꝑtiapa¬
coc leticie et quietis et amica
exultacoe in deum mentes huma¬
nas trahicumi ad societatem
angesorum. ¶ded unde hanc
modulacionis sormulam tenes.
deui donuii moduletur si spir
ciaui rectissimiam modestie regu¬
lani tenes et nou tam uocis ꝙͣ

Expanded text:
credas esse, non hominum et de credas esse, non hominum et de vocum facilitate miraberis, quibus philomena vel psittacus, aut si quid sonorius est, modos suos nequeunt coaequare. Ea siquidem est ascendendi descendendique facilitas; ea sectio vel geminatio notularum, ea replicatio articulorum, singulorumque consolidatio; sic acuta vel acutissima, gravibus et subgravibus temperantur, ut auribus sui judicii fere subtrahatur auctoritas: et animus, quem tantae suavitatis demulsit gratia, auditorum merita examinare non sufficit. Cum haec quidem modum excesserint, lumborum pruriginem, quam devotionem mentis, poterunt citius excitare. Si vero tur, animum a curis redimunt, exterminant temporalium sollicitudinem, et quadam participatione laetitiae et quietis, et amica exsultatione in Deum, mentes humanas trajiciunt ad societatem angelorum. Sed unde hanc moderationis formulam tenes? dem Domini moduletur, si spiritu tiam, rectissimam modestiae regulam tenes, et non tam vocis quam
Abbreviated transcription (Latin):
no et choro in cordis et organo.
Dic est enum ufus musice. aut
solus aut pͥncipuus frigur
uero modus et cetera coꝵ pcio¬
ms lenocunia sane institucois
non habent usuui. sed ꝓdunt
maliciant abutentis dolet igitur
et ingenuscit spẽs laudabilis di¬
scipline se ab alieno uicio defor¬
mari et quod facies meretricis.
facta est ei que uiriles quoqz am¬
mos acteudere consueuerai ad
uirtutem. ¶ Amiatoria buco¬
licorunt apud uiros graues eẽ.
fuerat cruuus nunc uero lau¬
di ducitur. si uidcas grauiores
amatoria que ab ipis dicuntur
stulticuna ꝑsonare ip̃m quoqz
cultum religioiis iicestat ꝙ
ante couspectum douui in ipĩs
penetralibus sanctuarii lascun¬
entis uocis luxui quad̃ ostentacoe
sui muiliebribus modis. uotu¬
larum. articulorumqz cefuris
stupentes animulas emollire
nituntur. Cum p̾cmencium et
succiuientium canencium et de¬
tiue ricium. interciuencum. et
occnenturm p̾molles modulacões
audieris⁊ syrenarum conceutus

Expanded text:
no et choro, in chordis et organo . no et choro, in chordis et organo . Hic est enim usus musicae aut solus, aut praecipuus. Phrygius vero modus, et caetera corruptionis lenocinia, sanae institutionis non habent usum, sed produnt malitiam abutentis. Dolet igitur et ingemiscit species laudabilis disciplinae, se ab alieno vitio deformari, et quod facies meretricis facta est ei, quae viriles quoque animos accendere consueverat ad virtutem. Amatoria bucolicorum apud viros graves esse, fuerat criminis; nunc vero laudi ducitur, si videas graviores amatoria, quae ab ipsis dicunturstulticinia, personare. Ipsum quoque cultum religionis incestat, quod ante conspectum Domini, in ipsis penetralibus sanctuarii, lascivientis vocis luxu, quadam ostentatione sui, muliebribus modis notularum articulorumque caesuris, stupentes animulas emollire nituntur. Cum praecinentium, et succinentium, canentium et decinentium, intercinentium et occinentium, praemolles modulationes audieris, sirenarum concentus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero modis suis elegan¬
cuis fuerit colorata renustate
sin mentes etiam semores ca¬
pit et quadam inducte hylari¬
tatis gra pellit tristiciam. et se
quid pulueris aut turbims
aut nebularum cogitaconib
ipis inheserat. potenter abster¬
gu ad mores utiqz instruendes
et annuos exultacoe uirtutis tra¬
hiciendos in cultum domini.
non i ͦ concentum hoñn. sed
et iustrumentorum modos cẽ¬
suerunt sancti patres dommo
applicaudos. cum templi reue¬
renciam dilatarent. Et si
militant occłie tibi parua ui¬
detur auctoritas. uel triumpha¬
trix. Illa p̾conia musice non
tacebit. cunis seniores uidit
et tibi monstrauit touitrin
filius et uoces eorum sicut cy
tharedoꝵ cytharizanciu in
cỹtharis suis. Quod si Illos
nondum audisti. regem au¬
dias exultantemr. quoterren̾
et exultacionis sue uult ẽs ꝑ¬
ticipen. ai enim. Su nutt
psaliuum et date tympanu
psalterium iocundum cum
cythara. ad quid. inquis. ut
laudetis dominum in tympa¬

Expanded text:
Cum vero modis suis eleganCum vero modis suis elegantius fuerit colorata, venustate sui mentes etiam severiores capit, et quadam inductae hilaritatis gratia pellit tristitiam: et si quid pulveris, aut turbinis, aut nebularum cogitationibus ipsis inhaeserat, potenter abstergit. Ad mores itaque instruendos et animos exsultatione virtutis trajiciendos in cultum Domini, non modo concentum hominum, sed et instrumentorum modos censuerunt sancti Patres Domino applicandos, cum templi reverentiam dilatarent. Et si militantis Ecclesiae tibi parva videtur auctoritas, vel triumphatrix illa praeconia musicae non tacebit, cujus seniores vidit, et tibi monstravit tonitrui filius, et voces eorum sicut voces citharoedorum citharizantium in citharis suis. Quod si illos nondum audisti, regem audias exsultantem, qui te regni et exsultationis suae vult esse participem. Ait enim: Sumite psalmum, date tympanum, psalterium jucundum cum cithara . Ad quid, inquis? Ut laudetis Dominum in tympa
Abbreviated transcription (Latin):
citatis sue uigore per uniu̾sa
discurrit. et cuius nature sub¬
stancieqz conforinis. racionis
sensus. uite in singulis ꝓ diui¬
ne dispensacionis decreto effica¬
ciami iodulatur. ¶ Dmnib
itaqz alimenta dispensat. et
sui puritate uiget in singu¬
lis iusi molis corporee gra¬
uitate prematur. aut traus¬
quillitatem spiritus exteriorũ
tumultuum turba concutiat.
qua irruente quid p̃t ẽe salu¬
brius. ꝙͣ si ut ita dicam suis
nature uocibus a comp̾ssione
turbarum ad se ipam anima
reuocetur. Quid demqz nr̃or
spiritui p̃t eẽ similius uoce.
que cum hic fometur tam
facili ꝙ̃ inuisibili et meffa¬
bili transitu multorum cir¬
cumquaqz replet auditum et
in sua corporum integram pe¬
uetrat densitatem. et quasi
tactu quoddam mouet animũ
et pro arbitrio suo nunc deicit
nunc extollit. certe et si nuilla
racoe sit spus eam quoddam
uehiculum sprritus eẽ certissi¬
nium est. Et nunc quident
humanum. nunc diuinum.
nunc et phitonicum gerit.

Expanded text:
citatis suae vigore per universa citatis suae vigore per universa discurrit, et cuivis naturae substantiaeque conformis, rationis, sensus, vitae in singulis pro divinae dispensationis decreto efficaciam modulatur. Omnibus itaque alimenta dispensat, et sui puritate viget in singulis, nisi molis corporeae gravitate prematur; aut tranquillitatem spiritus, exteriorum tumultuum spiritus concutiat. Qua irruente, quid potest esse salubrius, quam si, ut ita dicam, suis naturae vocibus a compressione turbarum ad se ipsam anima revocetur? Quid denique nostrorum spiritui potest esse similius voce? quae cum hic formetur, tam facili, quam invisibili et ineffabili transitu multorum circumquaque replet auditum, et vi sua corporum integram penetrat densitatem, et quasi tactu quodam movet animum, et pro arbitrio suo nunc dejicit, nunc extollit. Certe, etsi nulla ratione sit spiritus, eam quoddam vehiculum spiritus esse certissimum est. Et nunc quidem humanum, nunc divinum, nunc et pythonicum gerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sisset psallebat dauid cy thara
in manu sua donec spiritus
a regi infestacoe quiesceret.
ut uero modum reueletur.
spũs qui latet in łra equissi¬
mum est animam cognati
generis gr̃ã mansuescere ei
ouinem dediscere alienacoem
cum ei ꝓp̃e concentus origuus
et uature melioris archana
resultant. eam ex consoncincii
nursicis eẽ comporitam. ꝙͣ
pluriun oppiuo uel sentencia
est. tocius et eniui phre prin¬
ceps pło ẽ si tameu aristotili
adquiescunt. cum eam et ibã
dundua et indiuidua fuixissz
et eadem natura plasmaret
et diuersa ipani nou posse
coustare credidit. ñ limitum
qui utriusq multipharia se¬
cice ab uni ͭ ͤ profluxeraui
dissidenciam. enuoliis. epitͣti..
et epogdoys umixet. luuati
et comatis habrta racõe ut sub
erpssione pancorum. ei ꝙͣ ta¬
cumqz distancia repugnan¬
cium concordia. cognati gm̾ꝰ
societate doceatur ee finitana
Biĩ archano quodam meatu
uature secretisqz cuniculis uiua¬

Expanded text:
sisset, psallebat David in cithara sisset, psallebat David in cithara in mana sua, donec spiritus a regis infestatione quiesceret. Ut vero nondum reveletur spiritus, qui latet in littera, aequissimum est animam cognati generis gratia mansuescere, et omnem dediscere alienationem, cum ei proprie concentus originis, et naturae melioris arcana resultant. Eam ex consonantiis musicis esse compositam, quam plurimorum opinio vel sententia est. Totius enim philosophiae princeps Plato, si tamen Aristotelici acquiescunt cum eam ex substantia dividua et individua finxisset, et eadem natura plasmaret et diversa, ipsam non posse constare credidit, nisi limitum, qui utrinque multifaria sectione ab unitate profluxerant, dissidentiam, hemioliis, epitritis et epogdois uniret. Limatis et commatis habita ratione, ut sub expressione paucorum, ei quantacunque distantia repugnantium concordia, cognati generis societate doceatur esse finitima. Unde arcano quodam meatu naturae, secretisque cuniculis, viva
Abbreviated transcription (Latin):
uugis musicam ca¬
lumpinetur aliquis sociatant
licet se benesicio eus couentur mi¬
gatorum plurum commendare.
Disciplina si quidem liberalis
est. et sue putagoram sine
moysen siue tubal patreu
caneucium in cythara edicio¬
ius sue laudet auctorem inge¬
uersa complectitur. omi que sũt
et que dicuntur dissidentem et
dissonam multitudinem ꝓpor¬
cionum suarum .i. in equali
quad̾ equitatis lege ꝯsilians.
hai et enun celestia temperantur
nuundana. siue humaua re¬
guntur hac initrumcnta mo¬
res instriuint. et informant
ipiusqz uocis articulate uel
marticulate substanciam. im¬
ro quod̾ nature opificio. ineli¬
cis picturis rithinorum me¬
trorumqz coloribus uestuint.
et quad̃ cultus uenustate peror¬
nant. hanc ut siuffragio com¬
mendacioiis nre nou egeat scĩ
patres multis laudum p̾cou
extuleruit. demq ieius uir le
maligin spũs uiolencia cohibe¬
tur. et Itlius etiam in subditis
suis iuimnint musice gra pote¬
statem. Cum enim spiritu¬
donuni malus saulem inua¬

Expanded text:
nugis musicam calumnietur aliquis sociatam, licet se beneficio ejus conentur nugatorum plurimi commendare. Disciplina quidem liberalis est, et sive Pythagoram, sive Moysen, sive Tubal patrem canentium in cithara, editionis suae laudat auctorem, ingeversa complectitur, omnium quae sunt et quae dicuntur, dissidentem et dissonam multitudinem, proportionum suarum, id est inaequali quadam aequitatis lege concilians. Hac etenim coelestia temperantur, mundana sive humana reguntur: haec instrumenta mores instruunt et informant, ipsiusque vocis articulatae vel inarticulatae substantiam miro quodam naturae opificio, melicis picturis rhythmorum metrorumque coloribus vestiunt, et quadam cultus venustate perornant. Hanc, ut suffragio commendationis nostrae non egeat, sancti Patres multis laudum praeconiis extulerunt. Denique in ejus virtute maligni spiritus violentia cohibetur, et illius etiam in subditis suis minuit musicae gratia potestatem. Cum enim spiritus malus Saulem inva
Abbreviated transcription (Latin):
cionalis creatura brutescit. Nic
ymago creatoris quad morum
sumlitudine defomatur. in be¬
stiam. sic a condicionis sue dig¬
uitate degenerat homo uanitati
similis factus eoꝙ ex honore col¬
lato uitumuit. et a tumore per¬
didit intellectum. quis enim eo
indignior eit. qui sui ipius con¬
tempnit habere noticiam. qui
tempus quod parca manu da¬
tum est cio mensuram in usum
uite. et solum reparari nõ põt
usuraria quad accessione et
penali repetendum in uite di¬
spendia ꝓdigit. et in cortinne¬
liam anctoris effinidit. Quid
eo brucius qui ex deffectu raco¬
nis et impulsu libidinis di¬
missis ꝓpriis alieua negocia
curat et non modo negocii¬
ingiter sed et aliens ociis in¬
giter occupatur. Quid eo bestia¬
lius qui omisso officio de me
media nocte surgit. ut sagaci¬
tate canum uenatorum indu¬
stria studio commlitonum ser¬
nulorum frctus obseꝯno tem¬
poris et fame iactura rerum
laborisqz dispendio. de nocte
ad noctem pugnet. ad bestia

Expanded text:
tionalis creatura brutescit, sic tionalis creatura brutescit, sic imago Creatoris quadam morum similitudine deformatur in bestiam, sic a conditionis suae dignitate degenerat homo, vanitati similis factus, eo quod ex honore collato intumuit, et a tumore perdidit intellectum. Quis enim eo indignior, qui sui ipsius contemnit habere notitiam? qui tempus, quod parca manu datum est, ad mensuram in usum vitae, et solum reparari non potest, usuraria quadam accessione et poenali repetendum in vitae dispendia prodigit, et in contumeliam auctoris effundit? Quid eo brutius, qui ex defectu rationis, et impulsu libidinis, dimissis propriis, aliena negotia curat, et non modo negotiis, sed et alienis otiis jugiter occupatur? Quid eo bestialius, qui omisso officio, de media nocte surgit, ut sagacitate canum, venatorum industria, studio commilitonum, servulorum fretus obsequio, temporis et famae jactura, rerum laborisque dispendio, de nocte ad noctem pugnet ad bestia
Abbreviated transcription (Latin):
uiris solent ob¬
esse principibz
nichis puicio¬
suuis ce arbitror
ꝙͣ ꝙ eis portune blandienti ille¬
cebra aspectum subtrahit ueri¬
tatis dum diuicias suas et de¬
licias cong̾it mundus quibus
delicati seusus puriginem ui¬
cissum refouet. et accendit ut
animius multiplici lenocuno¬
rum fraude captus quadam
alienatõe sui ab interiore bouo
defficiens per exteriora menda¬
cia uariis concupiscenciis eua¬
getur. nouerca si quidem uir¬
tutis prosperitas beatulis sinc
sic aplaudit ut noceat et iuse¬
lici successu sic in uia fortu¬
natis obsequitur ut in fine
peruiciem operetur. conuiis
suis ab inicio ꝓpuans dulcia
et cum mebriati fuerint. le¬
tale uirus nustz. Et si quid
deterius est quo spe sui clarescit
amplius. et eo quo stupentibz
occulis densiorem infundit
caliginem. Inualescentibus
ergo errorum tenebris ueritas
euanescit. Et uirtutum radice
succisa seges germinat uicio¬
rum. lunien racionis extingin¬
tur et totus homo casu mise¬
rabili fertur in preceps. Sic ra¬

Expanded text:
iris solent obesse principibus, nihil perniciosius esse arbitror, quam quod eis fortunae blandientis illecebra aspectum subtrahit veritatis, dum divitias suas et delicias congerit mundus, quibus delicati sensus pruriginem vicissim refovet, et accendit, ut animus multiplici lenociniorum fraude captus, quadam alienatione sui, ab interiore bono deficiens, per exteriora mendacia variis concupiscentiis evagetur. Noverca siquidem virtutis prosperitas, beatulis suis sic applaudit, ut noceat: et infelici successu sic in via fortunatis obsequitur, ut in fine perniciem operetur, convivis suis ab initio propinans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit caliginem. Invalescentibus ergo errorum tenebris, veritas evanescit, et virtutum radice succisa, seges germinat vitiorum, lumen rationis exstinguitur, et totus homo casu miserabili fertur in praeceps. Sic ra
Abbreviated transcription (Latin):
nouerint essicacissime curant
si uero ut uerbo corum utar
causas ignorant quo modo
curant uon utiqz artis benesi¬
cio sed fortitudine indicium
uero ꝙ ex signorum cognicione
proferunt. et si dissicile sepe
uerissimum est. multis quoq
signis transquillitas et uarie
tempestatum forme ꝓcellarũq
perdinitur que uelut in specula
lime orbis inusmucit. ostendit
namqz rubicundus color uẽ¬
tos cerulens plumas ex utroq
connuxtus inibos indicat
furentesqz procellas letus orbis
serenitatem nauigiis repro¬
mictit quani gestat uultu p̾ci¬
pue si quarto ortu Is enim cer
tissimus est auctor. neqz obtu¬
sis cornibus rutila. neqz infu¬
sa fuerit humore fustata.
Tunc emim totus et ille dies
et qui nascentur ab Illo exactu
ad mensem uento pluuriqz ca¬
rebunt. sol quoqz cadeus inter¬
est utrum equalibus gaude¬
at radiis an obiecta iuibe ru¬
tilet utrum polito splendore
sulgidus an uentis urgentibz
igueus. niue sit pallidus. an

Expanded text:
noverint, efficacissime curant. noverint, efficacissime curant. Si vero ut verbo eorum utar causas ignorant, quomodo curant? Non utique artis beneficio, sed fortunae. Judicium vero, quod ex signorum cognitione proferunt, etsi difficile, saepe verissimum est. Multis quoque signis tranquillitas, et variae tempestatum formae procellarumque produntur, quae velut in specula lunae orbis insinuat. Ostendit namque rubicundus color ventos, caeruleus pluvias, ex utroque commistus nimbos indicat, furentesque procellas. Laetus ortus serenitatem navigiis repromittit, quam gestat vultu, praecipue si quarto ortu, is enim auctor certissimus est, neque obtusis cornibus rutila, neque infuso fuerit humore fuscata. Tunc enim Totus et ille dies, et qui nascentur ab illo, Exactum ad mensem vento pluviaque carebunt. Sol quoque candens interest utrum aequalibus gaudeat radiis, an objecta nube rutilet, utrum solito splendore fulgidus, an ventis urgentibus igneus, nive sit pallidus, an
Abbreviated transcription (Latin):
nius flatus aura sentitur. hos
ad ꝓcrcacionem pullorum suo¬
rum s̾ a natura concessos
ueri similiter opinaberis. cum
uero sluuialium auium corꝑa
in ciquis cuudius mergi con¬
spicies ymbres expecta. Cum
clamorem cornicis audies ma¬
tutinum plumam petit. hanc
ideo credo quia sit duinu
illis ingemum aut rerum
fato prudencia incuor. s quia
morantes in aere motue.
illuis cicius in se ip̃is sencuĩt
et inde hilaritatem concipint
aut nerorem nec mruim
cum et grauiora ammalui
corpora ad exteriorum moiꝰ
frequentissime disponantur
et archano quoddam nature
consilio gerant clementis nec¬
cessarmm morem. Que emii
ammalibus corporibus boua
uel mala imineant. si se tem¬
poraliter uel extemporasiter red¬
diderint tempora. ars phisitor
regulis suis satis ꝓbabiliter con¬
prelendit. suturam eti am sam¬
tatem aut egritudinem aut
statum quem dicunt nent di¬
taten. fatalitatem quoqz ipãm
a precedentibus sigius a guo¬
scunt. Et interdum si causas

Expanded text:
nuis flatus aura sentitur. Hos nuis flatus aura sentitur. Hos ad procreationem pullorum suorum, sibi a natura concessos, verisimiliter opinaberis. Cum vero fluvialium avium corpora in aquis avidius mergi conspicies, imbres exspecta. Cum clamorem cornicis audieris matutinum, pluviam petit. Haud ideo credo, quia sit divinitus illis Ingenium, aut rerum fato prudentia major, Sed quia morantes in aere motus illius citius in se ipsis sentiunt, et inde hilaritatem concipiunt, aut moerorem. Nec mirum, cum et graviora animalium corpora ad exteriorum motus frequentissime disponantur, et arcano quodam naturae consilio, gerant elementis necessarium morem. Quae enim animalium corporibus bona vel mala immineant si se temporaliter vel extemporaliter reddiderint tempora, ars physicorum regulis suis satis probabiliter comprehendit. Futuram etiam sanitatem, aut aegritudinem, aut statum, quem dicunt neutralitatem, fatalitatem quoque ipsam, ex praecedentibus signis agnoscunt, et interdum, si causas
Abbreviated transcription (Latin):
uanai eẽ fidemqz auguri
aisseram non habendami. Ideo
siguorum que a disposicione
diuina ad erudiendam trea¬
turam concessa sunt. fidem
et fructum enacuo. multipha¬
rie si quidem multisq modis
suami deus iustituit creatura
et nunc elementorum uocibz
nunt sensibilu auit insen¬
sibilium rerum tudiciis put
elect̾ nouerit expedis que uẽ¬
tura sunt manisestat. sutu¬
ras itaqz tempestates. aut se¬
renitates signa qued̃ antece¬
deucia proloquinitur. ut ho
qui ad laborem natus est ex
hiis possit sua exercicia tem¬
perare. huic agricole. huic
nante samiliaribus quibus¬
dam experimentis. quid quo
tempore geri oporteat. colli¬
gunt qualitatem temporis
futuri ex eo ꝙ preteriit me¬
tientes. in qua re nec aues
de quibus sermo precessit pa¬
rentis nature beneficio arbi¬
tror destitutas. Mergus alcio¬
ne ciguus. archana nature
irequenter aperiunt. Cum et¬
enim circa mediumt hyemis
bites eos qz naute solent dili¬
gencius obseruare. diciniturq
dies alcionite quibus uix ete¬

Expanded text:
ana esse, fidemque auguriis asseram non habendam, ideo signorum, quae a dispositione divina ad erudiendam creaturam concessa sunt, fidem et fructum evacuo. Multifarie siquidem, multisque modis suam Deus instruit creaturam, et nunc elementorum vocibus, nunc sensibilium aut insensibilium rerum indiciis, prout electis noverit expedire, quae ventura sunt manifestat. Futuras itaque tempestates, aut serenitates, signa quaedam antecedentia praeloquuntur, ut homo qui ad laborem natus est, ex his possit sua exercitia temperare. Hinc agricolae, hinc nautae familiaribus quibusdam experimentis, quid quo tempore geri oporteat colligunt, qualitatem temporis futuri ex eo quod praeteriit metientes. In qua re nec aves, de quibus sermo praecessit, parentis naturae beneficio arbitror destitutas. Mergus, alcyones, cygnus, arcana naturae frequenter aperiunt. Cum etenim circa medium hiemis, bites, eosque nautae solent diligentius observare, dicunturque dies alcyonitae, quibus vix vel te
Abbreviated transcription (Latin):
cum et pica loquax fict ad.
muilta. sic ad saspectionent
hospitum te fancit cauciore¬
baneltus p̃ternolãs uiam a
sim stris feratur ad dexteram
de hospicy hilaritate. ne du¬
bites si contra contrarium er¬
pectabis aues quoqz douie¬
stice artificii huius nõ sunt
expertes cum gallicantus spe
tune pel opus inchoartis ꝓmo¬
ueat. ¶ Trberio nascituro p̾¬
guans liuia ouum galine sub¬
ductum eousqz nit suis nuc
aucillarum mambus fouit.
douec gallus insiguiter cͥstãtus
exclusus est. Unde et augutes
puerunt qui nasciturus erat
dixerunt regnaturnu bois
strigis et noctue semper in¬
fausta sunt omnia. nocuua
tamien eo ꝙ noctis teuebris
nou cecatur. diligentis hoĩs
uiolentiam siguat. ut in po¬
tento ꝙ in hasta hieroni
cum prumunt progrederetur
ad bellu uoctua. Dicitur cou¬
cedisse: signͣs eni futurum
diligentissimum. bubonem
dido dii misceretur enee
tisz solitam rapinam ex̾ceat.
inter enur diurrapatitas mi¬
imiebat quod et ioculaxiter

Expanded text:
cum et pica loquax, sicut ad cum et pica loquax, sicut ad multa, sic ad susceptionem hospitum te faciat cautiorebanellus, praetervolans viam, a sinistris feratur ad dextram, de hospitii hilaritate ne dubites: si contra, contrarium exspectabis. Aves domesticae artificii hujus non sunt expertes, cum galli cantus spem, iter, vel opus inchoantis promoveat. Tiberio nascituro praesignans Livia, ovum gallinae subductum eo usque nunc suis, nunc ancillarum manibus fovit donec gallus insigniter cristatus exclusus est; unde et augeres puerum qui nasciturus erat, dixerunt regnaturum. Bubonis, strygis et noctuae, semper infausta sunt omina. Noctua tamen eo quod noctis tenebris non caecatur, diligentis hominis vigilantiam signat; ut in portento, quo in hasta Hieronis, cum primum progrederetur ad bellum, noctua dicitur consedisse, significans eum futurum diligentissimum. Bubonem Dido, dum misceretur Aeneae, s, solitam rapinam exerceat, inter eundum rapacitas imminebit. Quod et joculariter
Abbreviated transcription (Latin):
ui erat comuius oppinio. ca¬
ston et pollux omina uero
hinoi cum gemmantur po¬
teuciora sunt. ¶ Dum hiero
de quo supra pͥma bella mi¬
ret, aquila ex iupinio recedͭ
inclipco ꝓgredientis. in anũ
pinitum regemqz futurum
significans. ¶ Ea die qua
natus est alex due aquile to¬
ta die per pedes supra culmeu
domus patris eus sederunt
ome dup ͭ ͥ ᷤᷤ imperii europe
asieqz p̾ferẽtes. ¶Uultures
difficultate portant. duriciã.
rapacitatem. ficut habes in
ocigne urbis ꝯdende. ¶Fenix
suigularis selicitatis successus
pollicetur. quale et ꝙ noua
roꝰ iuso fenice melioribus au¬
spicus condita est. ¶ Am
picta urbis pictanorum. cõ¬
tulit nomcu leuitatẽm gen¬
tis colore et uoce p̾figurans¬
¶ Ardea rerum arduarum.
auspicium est. ¶ Ticonia
qui auis concordie est. coucor¬
diciur nuenit cuait concordiant
facu. ¶ Grus semper affert
ꝙ expedit. uñ et genere uerbũ
cautiquiun a quo songruere qd̾
ꝓfisuict ingruers contra od

Expanded text:
ut erat communis opinio, Caut erat communis opinio, Castor et Pollux. Omina vero hujusmodi cum geminantur potentiora sunt. Dum Hiero, de quo supra, prima bella iniret, aquila ex improviso resedit in clypeo progredientis, manu promptum regemque futurum significans. Ea die quia natus est Alexander, duae aquilae tota die praepetes supra culmen domus patris ejus sederunt, omen duplicis imperii, Europae Asiaeque praeferentes. Vultures difficultatem portant, duritiam, rapacitatem, sicut habes in origine urbis condendae. Phoenix singularis felicitatis successus pollicetur, quale est, quod nova Roma, viso phoenice, melioribus auspiciis condita est. Avis picta urbi Pictavorum contulit nomen, levitatem gentis colore et voce praefigurans. Ardea rerum arduarum auspicium est. Ciconia quoniam avis concordiae est, concordiam invenit, aut concordiam facit. Grus semper affert, quod expedit; unde et gruere verbum antiquum, a quo congruere, quod proficit; et ingruere contra, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ecce aduentas ꝑ mane cohars
amphiorao int̾prete. grecoꝵ¬
ex̾citus quoqz exicuuu patefeͭ
licet enim aquila quariund̃
auium uiribus superetur in
p̾nuinciaitoe ueri nuilla poten¬
tior est. cunctis si quidem aui¬
bus excellencius uolat. et ab
Ipius fois archano uũꝙͣ ex¬
luditur cumiqz tanto usus
acumine uigere dicatur. ut
ab ethere sumimo ꝑisticulos
in fundo maris ꝯtueatur. et
in ip̃m solem. quod nulli am¬
mancium licet figat. obtutu
sensuum quid̃ subtilitate de
ious gracia couscienciam ue¬
ritatis. rerumq nnisteria mu¬
tuatur. quis eu flmm iter p̾¬
tem dicat. quen consiliorũ
ioius nouit ec participen lo¬
cris aduersus crotomense
diicantibus aquila dum
pugnabatur suꝑuolans uic¬
toriam dicitur contulisse. cũ
pauci numero deleuerunt in¬
fiuitos. hoc tamen ualidiori
signo scribitur roboratunt
eo ꝙ duo iuuenes ꝓcerioris
stature elegancioꝵ forme
nni candido habitu ab utroq
latere lo cros precesserint .s.

Expanded text:
ecce adventans per inane cohors: ecce adventans per inane cohors: Amphiarao interprete, Graecorum quoque exitium, patefecit. Licet enim aquila quarumdam avium viribus superetur, in praenuntiatione veri nulla potentior est. Cunctis siquidem avibus excellentius volat, et ab ipsius Jovis arcano nunquam excluditur. Cumque tanto visus acumine vigere dicatur, ut ab aethere summo pisciculos in fundo maris contueatur, et in ipsum solem, quod nulli animantium licet, figat obtutum, sensuum quidem subtilitate de Jovis gratia conscientiam veritatis rerumque mysteria mutuatur. Quis enim falsam interpretem dicat, quem consiliorum Jovis novit esse participem? Locris adversus Crotonienses dimicantibus, aquila dum pugnabatur supervolans victoriam dicitur contulisse, cum pauci numero deleverint infinitos. Hoc tamen validiori signo scribitur roboratum, eo quod duo juvenes procorioris staturae, elegantioris formae, in candido habitu ab utroque latere Locros praecesserint; scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
Iguosces uiro doctissimo. rusti¬
cam simplicitatem expͥmenti.
aut quia pauperum uita. di¬
iitibus res uideatur exigna
qui humanuu genus ut pau¬
cis seruiat asserunt institutũ
Cormus uero qui non ninori
diligencia obseruabis. reb
maioribus auspicatur. et usq¬
quaq coruici preuidiccit. i¬
¶ Porro ciguns in auguriis
ales gratissima nautis. ut po¬
te q̃ aquarum domestica quad
gracia familiaritatis cariudẽ
secreta prenouerit. an nescis
tantes aere cignos. reduce clas¬
sẽ enee ueneris uaticio nu¬
tiasse. Eorum namq hylari¬
tas non modo nautis. sed et
quibus cumqz peregriantibz
felicium euentuum gram spõ¬
det. nͥ forciori superetur aduẽ¬
tu. ¶ Aquila namqz sicut
rex auium est. si non alario¬
nem excipias que forte aqui¬
larum species potentissima
est regni mciestate sui omniũ
auium si contraloquatur fidẽ
euacuat. potuerat apud staciũ
presagio uolucrum gretorum
exercitus confortari si forcor

Expanded text:
ignosces viro doctissimo rustiignosces viro doctissimo rusticanam simplicitatem exprimenti, aut quia pauperum vita, divitibus res videatur exigua, qui humanum genus ut paucis serviat, asserunt institutum. Corvus vero, quem non minori diligentia observabis, rebus majoribus auspicatur, et usquequaque cornici praejudicat. Porro cycnus in auguriis, ales gratissima nautis, utpote quae aquarum domestica quadam gratia familiaritatis eorumdem secreta praenoverit. An nescis tantes aere cygnos reducem classem Aeneae, Veneris vaticinio nuntiasse? Eorum namque hilaritas non modo nautis, sed et quibusque peregrinantibus felicium eventuum gratiam spondet, nisi fortioris superetur adventu. Aquila namque sicut rex avium est, si non alarionem excipias, que forte aquilarum species potentissima est regni sui majestate omnium avium, si contra loquatur, fidem evacuat. Potuerat apud Statium praesagio volucrum Graecorum exercitus confortari. Sed fortior
Abbreviated transcription (Latin):
uersas. Quid coruir loquat᷑
diligenter asculta. situmq
eius sedentis aut uolentis iu il¬
lomodo contempnas. resert.
et enin pluriium a dextris
su. aua suustri. qua positoe
respiciat cubitum gradientis.
loquax su au clamosa. an siles
ouiniuo. precedat. ansequatur
trauseuntis expeccet aduẽtum
anfugiat quo ne discedat non
ue gligenter accende. ait nãq
uirgilius quod ũ me quatũq
nouas incidere lices. ante suu¬
stra caua monusset abilice
cornx. nec tuns hic meris n ͨ
uiueret ip̃e meualchas. ¶ Quia¬
us in co uideatur marte of¬
fendisse ꝙ cornix quam uite
seruatricem asserint rerunt
magnarum ignorat auspitia
uisi ea forte in ea preter na¬
turam fiat osteutum. quale
ẽ quod imminent:ͥ uuo et op¬
tato posi impa᷑ ericio de rupe
tarpeia per urbem coriux q̾co
eloquio ꝓtulit. uñ erit. quod
augur interpretatus Ita expo¬
suit. nuper que sedir tarpei
culie corux est. quia non
potuit dicere. dixit erit. sed

Expanded text:
versas. Quid cornix loquatur versas. Quid cornix loquatur diligenter ausculta, situmque ejus sedentis, aut volantis nullo modo contemnas. Refert etenim plurimum, a dextris sit an a sinistris, qua positione respiciat cubitum gradientis, loquax sit, an clamosa, an silens omnino, praecedat an sequatur, transeuntis exspectet adventum, an fugiat; quove discedat, non negligenter attende. Ait namque Virgilius : Quod nisi me quacunque novas incidere lites Ante sinistra cava monuisset ab ilice cornix, Nec tuus hic Moeris, nec viveret ipse Menalcas. Quamvis in eo videatur in artem offendisse, quod cornix quam vitae servatricem asseruit, rerum magnarum ignorat auspicia; nisi forte in ea praeter naturam fiat ostentum, quale est quod imminente bono et optato perosi imperatoris exitio, de rupe Tarpeia per urbem cornix Graeco eloquio protulit: « Bene erit. » Quod augur interpretatus ita exposuit: Nuper quae sedit Tarpei culmine cornix, Est bene non potuit dicere, dixit: Erit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
circa eun melle congesto pluri¬
nus aluere diebus et sic consilio
acuspicium ei regnum portan¬
di canencuini. a patre aguitus
recollectus. et diligenter instuuiꝰ
est. pariuili iide cunabulis for¬
nee grana tritici congerebant
sigũtes eumi futurum ditissũ.
uii et res aureas ipius actactu
fieri poete fuixerunt. ¶Sulpicio
sacerdoti lapsus. apex de capite
sacerdocium abstulit. Occẽtus
soricis auditus marco fabio
prefecturant. si nugis hiberis
per ommia credis. si restem in
operis tui iicio a soricibus cor¬
rosam senseris. tempora ab
inceptis. si egrediens lini cal¬
caueris. aut in uia osfendĩ
pedem contine. si in ꝓcuictri
agendorum aliquid dampni
pertuleris differes mhoata.
ne uel tota intencoe frustreris.
aut imutiliter impleatur. Ex¬
pecta dum omne meliori fau¬
stam agendis horam arelpras
tibi p̾muiciabunt. Que na
suui iste forte interrogas. quas
scilicet. de natura homi in sor
auium poete asserunt el con¬

Expanded text:
circa eum melle congesto, pluricirca eum melle congesto, plurimis aluere diebus: et sic consilio aruspicum et regnum portendi canentium, a patre agnitus, recollectus, et diligenter institutus est. Parvuli Midae cunabulis formicae grana tritici congerebant, significantes eum futurum ditissimum. Unde et res aureas ipsius attactu fieri poetae finxerunt. Sulpitio sacerdoti lapsus apex de capite, sacerdotium abstulit; occentus soricis auditus M. Fabio praefecturam. Si nugis Iberis per omnia credis, si vestem in operis tui initio a soricibus corrosam senseris, tempera ab incoeptis. Si egrediens limen calcaveris, aut in via offenderis, pedem contine. Si in procinctu agendorum aliquid damni pertuleris, differes inchoata, ne vel tota intentione frustreris, aut inutiliter impleatur. Exspecta, dum omine meliore faustam agendis horam arripias.tibi praenuntiabunt. Quaenam sint istae forte interrogas? Quas scilicet de natura hominum in formam avium poetae asserunt esse con
Abbreviated transcription (Latin):
me uel pedis. Unĩ apud ma¬
ronem in uiͦ uolantes ꝓgra¬
dientibus columbe describun¬
tur. hoc. et enini ad homu
pertinet felicitatem si colum be gra¬
dientes dum tamen in pastu iti
bom hominis sortiretur auspi¬
cumi columbas ieuinio infectas
grauis sparsis tricticis in uia
qua iturus erat preferri iussu
ui uel earui omme hospicui du¬
riciam subleuaret. que cum di¬
ligencius a cibis abstinerent
eas p̾cipitari iuissit in flumen
saltemi ui biberent submerse¬
qr ini fluminis. docuerunt ton¬
sulem cum exercitu submergen¬
dum. hic et emim est secutu-
euentus. ¶ Ilpes platonis
infantuli et mel labus infere¬
bant singularem dulcedinem
eloquencie eius futurani p̾sig¬
nantes. ¶ Hiero sumim
postea cicilie magratus quod
uirtute ꝓmeruit a patre no¬
bilissino uiro expoitus est eo
ꝙ ex aucilla susceptus dehoue¬
stamentum generis uidebatur
et quasi probrosa dari sangns
macula. sz parunlum et indi¬
gentem opus humanc apes

Expanded text:
e vel pedis. Unde apud Mae vel pedis. Unde apud Maronem in sexto, volantes pro gradientibus columbae describuntur. Hoc etenim ad hominis pertinet felicitatem, si columbae gradientes dum tamen in pastu itinboni ominis sortiretur auspicium, columbas jejunio confectas, granis sparsis triticeis in via qua iturus erat, praeferri jussit, ut vel earum omine auspicii duritiam sublevaret. Quae cum diligentius a cibis abstinerent, eas praecipitari jussit in fluvium, ut saltem biberent: submersaeque in flumine, docuerunt consulem cum exercitu submergendum. Hic etenim secutus est eventus. Apes Platonis infantuli mel labiis inferebant, singularem dulcedinem eloquentiae ejus futuram praesignantes. Hiero, summus postea Siciliae magistratus, quod virtute promeruit, a patre nobilissimo viro expositus est, eo quod ex ancilla susceptus dehonestamentum generis videbatur, et quasi probrosa clari sanguinis macula. Sed parvulum et indigentem opis humanae apes
Abbreviated transcription (Latin):
quorum et geuelliaci. qui ge¬
neses .i. na talicias horas acten¬
dunt. imitantur errorem. uiĩ
satiricus. nota mathematiciꝰ
genesis tua. Idem uo horostopi
guit autem scia ista. et forte
cam aliquatenus licuit exceri
donee deuni natum nunciauit
stella de celo. magosqz repbos
pruicias fidei ad eum adoran¬
dum nouo et in audito duca¬
tu perduxit. Ex inde uero peni¬
tus interdicta est sallisatores
qui er saltu membrorum aui
mopinato corporis motu. pro¬
sperum aliquid futurun. au¬
tumant uel aduersum. Gor¬
tilegi sunt qui sub nomine
iute religionis supersticioi a
quad oseruatoe rerum polsi¬
centur. euentus quod genus
bule que pictagorica appella¬
tur obseruaco quoq cuiusqz
casus in rei dequa queritur
significacoe. ¶Augurnum
ueroꝙ est in aiium obserna¬
cõe. phriges inuenisse tradũ¬
tur. quod in uoce ꝓditur aut
uolatu. Est autem secundum
tradicionem corum uolatus
tam alarum ꝙͣ pedum uola
si quid̃ est interior pars pal¬

Expanded text:
quorum et genethliaci, qui gequorum et genethliaci, qui geneses, id est natalitias horas attendunt, imitantur errorem. Unde satyricus: Nota mathematicis genesis tua. Iidem vero horoscopi guit autem ista scientia et forte eam aliquatenus licuit exerceri, donec Deum natum nuntiavit stella de coelo, magosque non reprobos primitias fidei ad eum adorandum novo et inaudito ducatu perduxit. Exinde vero penitus interdicta est. Salissatores qui ex saltu membrorum, aut inopinato corporis motu, prosperum aliquid futurum autumant, vel adversum. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis superstiosa quadam observatione, rerum pollicentur eventus, quod genus bulae, quae Pythagorica appellatur, observatio quoque cujusque casus in rei de qua quaeritur, significatione. Augurium vero quod est in avium observatione, Phryges invenisse traduntur, quod in voce traditur aut volatu. Est autem secundum traditionem eorum, volatus tam alarum quam pedum: vola siquidem est pars interior palma
Abbreviated transcription (Latin):
uincet et dimine maiestati
iudicio condemꝑnatos uel con¬
sunt qui artificio quodam sͥ
uendicant sompmiorum intec¬
¶Cirõnamentici sunt qui a
manuum inspectoe rerum
uaticinantur abscondita.
¶dpecularios uocant qui ii
corporibus leuigatis et tersis
ciathi speculorumqz diuersa
genera diumantes curiosis.
consultaicionibus satisfaciunt
quam et ioseph exercuisse aut
pociris simulaisse describitur.
cum sratres argueret surripu¬
isse cyphumi in quo consueuerat
augurari. ¶Mathematici
sunt licet appellaco generaliter
ouinia complectatur quia po¬
sicione stellarum situq firma¬
menti et planetarum motu
que suit uentura cottunt. ut
est illud. nr̃a uel equali suspen¬
dit tempora. libra. parca. tenar.
ueri seu nata fidelibus. hora. di¬
uidit in geminos concordia
te est quod te michi temperat
cistrum. ac si stellarum coreas
applicacionesqz unius ad alte¬
ram coustet rebus que ex arbi¬
trii libertate ꝓueniunt quand
neccessitatis prare originem

Expanded text:
vincit, et divinae majestatis vincit, et divinae majestatis judicio condemnatos. Cosunt qui artificio quodam, sibi vindicant somniorum interChiromantici sunt, qui a manuum inspectione, rerum vaticinantur abscondita. Specularios vocant, qui in corporibus levigatis et tersis, cyathi, speculorumque diversa genera divinantes, curiosis consultationibus satisfaciunt, quam et Joseph exercuisse, aut potius simulasse describitur, cum fratres argueret subripuisse scyphum, in quo consueverat augurari. Mathematici sunt, licet appellatio generaliter omnia complectatur, qui a positione stellarum, situque firmamenti, et planetarum motu, quae sint ventura conjiciunt, ut est illud: Nostra vel aequali suspendit tempora libra Parca tenax veri, seu nata fidelibus hora. Dividit in Geminos concordia te est, quod te mihi temperat astrum. Ac si stellarum choreas applicationesque unius ad alteram constet rebus, quae ex arbitrii libertate proveniunt, quamdam necessitatis praestare originem,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Phicii sunt quos spũs
phitoiitus replet et sreꝙ̃tius
in uirginbus exercetur ut ma¬
gis ludisicet ac si inundissĩo
spiritui placeat integritas mẽ¬
tis aut corporis. ¶ Uultiunoli
sunt qui affectus homi immu¬
tandos in molliori materia
cera forte uel limo cornm quos
peruertere nituntur effigie
exprimunt cuius Illusionis
in farmace ut̾a uirgilius me¬
muit. ¶ Linus ut hic durescit
et h ͨ ut cera liquescit uno eo¬
demq igni. sic nr̃o daphius amo¬
re. naso quoq in libro heroidum
deuouet absentes simulachra¬
qz cerea fingit. et miserum te¬
uues in iecur urget arcus. hor
uero malicia etiam cum płimi
noceret. artificio leui dissoluit᷑
si uidelicet qui suspectisum con¬
uenti ab aliquo crimen snum
inficientur. aut si confessi fue¬
rint cogantur maleficium re¬
uocare. ¶ Imaginarii sunt qͥ
ymagines quas faciunt qi in
possessionem p̾sidencium spi¬
rituum mictunt abeis de re¬
bus dubiis doceantur. hos ydo¬
latras ẽẽ sacra scriptura con¬

Expanded text:
 Pythii sunt quos spiritus Pythonicus replet, et frequentius in virginibus exercetur, ut magis ludificet; ac si immundissimo spiritui placeat integritas mentis aut corporis. Vultivoli sunt qui ad affectus hominum immutandos, in molliori materia, cera forte vel limo, eorum quos pervertere nituntur effigies exprimunt, cujus illusionis in Pharmaceutria Virgilius meminit: Limus ut hic durescit, et haec ut cera liquescit, Uno eodemque igni, sic nostro Daphnis amore. Naso quoque in libro Heroidum: Devovet absentes, simulacraque cerea fingit, Et miserum tenues in jecur urget acus. Horum vero malitia, etiam cum plurimum nocent, artificio levi dissolvitur, si videlicet qui suspecti sunt conventi ab aliquo crimen suum inficientur: aut si confessi fuerint, cogantur maleficium revocare. Imaginarii sunt, qui imagines quas faciunt, quasi in possessionem praesidentium spirituum mittunt, ut ab eis de rebus dubiis doceantur. Hos idololatras esse sacra Scriptura con
Abbreviated transcription (Latin):
phabunt Gi uero patrie ini¬
miuent iustissimum incucũit¬
metum. terra quoq Ip̃a mi¬
steriorum couscia est. sed gra¬
uus omnna frequentius por¬
tat. eo ꝙ fuudata supet sta¬
bilitatem suam maluit quie¬
scere ꝙͣ moueri. Cum ergo
mugitus eius auditur. ama¬
ris euentibus condolet. et quo
affectu suis compaciatrr alup¬
ius uotis sue tristicia ꝓtesta¬
tur. magna si quidem et pia
pareus omnium est. studue¬
rat hec ab amplexu hospitis
arcere phenissam sed quia
consiliatrix hospicu penus
iam preualuerat. tacta dolo¬
re cordis intriusecus mugiit
qui ei inugitus progemtu
et. ¶ Dec eadeni quociens
treunt. siliis suis preuiden
aliquid metuendum. insi
forte parturiendo laborẽt
Tunc uero uel ꝯminuo facit
aborsum aut mitils fetum̃
parit. quia ut multum sepe
cum parturiant moutes ua¬
scetur ridiculus ius. hec
sunt quibus totam uigilan¬
ciam suam uideas accommo¬
dare ꝙ plurinios. cetera de
genere. ħ ad eo sunt multã

Expanded text:
phabunt. Si vero patriae imphabunt. Si vero patriae imminent, justissimum metum incutiunt. Terra quoque ipsa mysteriorum conscia est, sed gravia omina frequentius portat, eo quod fundata super stabilitatem suam, mavult quiescere quam moveri. Cum ergo mugitus ejus auditur, amaris eventibus condolet, et quo affectu suis compatiatur alumnis, vocis suae tristitia protestatur. Magna siquidem et pia parens omnium est. Studuerat haec ab amplexu hospitis arcere Phoenissam, sed quia conciliatrix hospitii Venus jam praevaluerat, tacta dolore cordis intrinsecus mugiit, quoniam ei mugitus pro gemitu est. Haec eadem quoties tremit, filiis suis praevidet aliquid metuendum, nisi forte parturiendo laboret. Tunc vero vel omnino facit abortum, aut inutilem fetum parit, quia ut multum, saepe cum Parturiunt montes, procedit ridiculus mus. Haec sunt quibus totam vigilantiam suam videas accommodare quam plurimos. Caetera de genere hoc adeo sunt multa,
Abbreviated transcription (Latin):
unde ethicus de cruminosis ¶ Hn
sunt qui trepidant et ad ommia
fulmiua pallent ¶E contra
iustus confidit ut leo. Et illud
non contristabit iustum quic¬
quid ei acciderit sulgor. equid
igneus si urendo nou noceat
celebritatis gloriam affert. neq
quia non urit igueus nou est.
si tamen in hoc plato recipitꝰ
due sunt inquit ille ut opinox
uirtutes igius altera edax. et
peremptoria. altera mulcebs
et inmoxio lumine posteriorẽ
asserit operatricem uisus. et
superioribus uim suami iua¬
rie exercere. ascamum fata¬
lis exilii cum patre disc̃mina
subeuntem. igius de celo quast
succensu capite illustrauit. p̃¬
nuicians ei deberi felicitate
exilii. ipmqz futurum in gen¬
tem maguam. alexandri. ma¬
cedonis. et octomam. angusti
sub iporum ortu claritas igins
miraculo declarata est. ¶ Idrõ¬
ficiscentem expedicoem dumi
egreditur prosequens uentus
successuum spe foctunat. dum
in hostes uexilla feruntur ae¬
ris testimonio uexilla trium¬

Expanded text:
Unde ethicus de criminosis: Hi Unde ethicus de criminosis: Hi sunt qui trepidant, et ad omnia fulgura pallent. Econtra justus confidit ut leo. Et illud: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Fulgor equidem igneus si urendo non noceat, celebritatis gloriam affert. Neque quia non urit, igneus non est; si tamen in hoc Plato recipitur. « Duae sunt, inquit ille, ut opinor, virtutes ignis: altera edax et peremptoria; altera mulcebris et innoxio lumine. » Posteriorem asserit operatricem visus, et in superioribus vim suam maxime exercere. Ascanium fatalis exsilii cum patre discrimina subeuntem, ignis de coelo quasi succenso capite illustravit, pronuntians ei deberi felicitatem exsilii, ipsumque futurum in gentem magnam. Alexandri Macedonis et Octaviani Augusti, sub ipso eorum ortu claritas ignis miraculo declarata est. Proficiscentem expeditionem, dum egreditur, prosequens ventus successuum spe fortunat; dum in hostes vexilla feruntur, aeris testimonio vexilla trium
Abbreviated transcription (Latin):
morem hoii poterit initigare
quod uemo senciet sulmims.
iccum. si ante tomtrui so¬
nuim cuidierit aut p̾uideri
choruscacoem. Tyberius cesar
turbatiore telo lauream coro¬
nam gestabat in capite. qr h
genus proudis sulunne uege¬
tur afflari. Tontrua si quĩdẽ
tunidissune et uehementer sꝑ
exhorrint. Est tameu quod p¬
culdubio longe tuciorem faci¬
at hominem si sidem cruci
seruat in pectore. iusticiam si¬
dei gestet in capite. et salutife¬
rum signum fidei manui
inuocens figat in fronte illam
semper pre mente habeus qui
cultoribus sus omnem inin¬
di tiorem excucicus ait.
a signis celi ne tinueritis
que tument gentes. quia ego
robiscum dominus deus ur̃
¶ Dec quoq uerba inter touã¬
duni uel audita uel dicta scri¬
buntur. c quibus dam noxam
sulminis amonisse. nichil an¬
tem est ꝙ inminentibus
siquis ita totum concuticit
hominem sicut mens s̾ conscia ii¬
quitatis et que scelerum suoꝵ
penam ad singula timet exposci

Expanded text:
morem hominum poterit mitigare, morem hominum poterit mitigare, quod nemo sentiet fulminis ictum, si ante tonitrui sonum audierit, aut praeviderit coruscationem. Tiberius Caesar, turbatiore coelo, lauream coronam gestabat in capite, quia hoc genus frondis fulmine negatur afflari. Tonitrua siquidem timidissime et vehementer semper exhorruit. Est tamen quod procul dubio longe tutiorem facit hominem, si fidem crucis servet in pectore, justitiam fidei gestet in capite, et salutiferum signum fidei manus innocens figat in fronte, illum semper prae mente habens, qui cultoribus suis, omnem mundi timorem excutiens, ait: A signis coeli ne timueritis, quae timent gentes, quia ego vobiscum Dominus Deus vester . Haec quoque verba inter tonandum vel audita vel dicta, scribuntur a quibusdam noxam fulminis amovisse. Nihil autem est, quod imminentibus signis, ita totum concutiat hominem, sicut mens sibi conscia iniquitatis, et quae scelerum suorum poenam, ad singula timet exposci.
Abbreviated transcription (Latin):
respexisset. olli ceruleus supra
caput astitit ymber. uenus nau¬
frago silio apud didonem ho¬
spicum p̾parans eundem sido
achate conutatum dumi in regie
gram introduceret: caua nubẽ
obtexit. ¶ Tonitrua quoq
uarias habent sigeiones. se
enim afferani quaucumq
sulmius lesionem insanstai
sunt: uii illud. sepe malant
h uobis si mens non leua
fuisset de celo tactas memiu
p̾dicere quercus. in his aute
et ilis ppenditur an semita
una descenderit. an multipha¬
ria aeris rupcõe diffuses spar¬
serit ignes. ħ equideui semꝑ
tristius est. dum ganis cesar
cunti bello patrie iminineret
qm̃ sulmminosus aer extiterit.
Quot habuerit ĩgueos tur bi¬
neos. quot trabes enuierit
uec ucteres ystorie sufficumt
pestate. si leuiuin souci. deoꝵ
creditur nunciare sauorem. Ene¬
as iouemi a sinistriz touan¬
tem audiens. se cum p̾missit
sacrisicus opinatur hr̃e ꝓpi¬
cium. ded qualitercuniq
Ista se habeaui. innatum ti¬

Expanded text:
respexisset, Olli caeruleus supra respexisset, Olli caeruleus supra caput astitit imber. Venus naufrago filio, apud Didonem hospitium praeparans, eumdem fido Achate comitatum, dum in reginae gratiam introduceret, cava nube obtexit. Tonitrua quoque varias habent significationes. Si enim aflerant quamcunque fulminis laesionem, infausta sunt. Unde illud: Saepe malum hoc nobis si mens non laeva fuisset  De coelo tactas memini praedicere quercus. In his autem et illud perpenditur, an semita una descenderit, an multifaria aeris ruptione diffusos sparserit ignes. Hoc equidem semper tristius est. Dum Caius Caesar civili bello patriae immineret, quam fulminosus aer exstiterit, quot habuerit igneos turbines, quot trabes emiserit, nec veteres historiae sufficiunt pestate, si laevum sonet, deorum creditur nuntiare favorem. Aeneas Jovem a sinistris tonantem audiens, se eum praemissis sacrificiis opinatur habere propitium. Sed qualitercunque ista se habeant, innatum ti