comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunesquia sicutpater sons uit est ita &iam filium pleriq
sontemuitae memorar significatum eoquod apudte inquid
spr̃ uita est sicut ihns ait. Terbum qua eego locutus sum
fontem significatum quam quã uideant quid scriptura
memor auerit apud te inquid fonsuitae hocest apud patr
filius qm̃ uerbum apuddm̃ quoderat in principio &
erat apuddm̃. sed siue patrem quis hoc loco siue filium
intellegat fontem: F. ontemutiq: intellegimꝰ nonaq: isti
quae creaturaẽ sed diuinae illius gratiae hocest spr̃ scĩ
Ipseeñ enim a quauita proptereadnr̃dicit. siscir esdonũ
di & quis ẽ quidicit tibi damihibibere tupetisses abeo &
diss&tibi aquamuiuam hancaqua sitiuit anima dauid
harum fontem aquarum desiderat ceruus nonsitiens ue¬
nena serpentium. uiua est enim aqua gratici spĩitilis eo
qđ m̃tis intna purific& & omis anima peccatum ab lauat
occultorum que munde t̃rorem sed nequis forte tamqu¬

Expanded text:
nunc quia sicut Pater fons vitae est, ita etiam Filium plerique fontem vitae memorarunt significatum; eo quod apud te, inquiSpiritus vita est, sicut Dominus ait: Verba quae ego locutus sum fontem significatum, quamquam videant quid Scriptura memoraverit: Apud te, inquit, fons vitae , hoc est, apud Patrem Filius; quoniam Verbum apud Deum, quod erat in principio, et erat apud Deum. 154. Sed sive Patrem quis hoc loco, sive Filium intelligat fontem; fontem utique intelligimus non aquae istius, quae creatura est: sed divinae illius gratiae, hoc est, Spiritus sancti; ipse est enim aqua viva. Propterea Dominus dicit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi: Da mihi bibere; tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . 155. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, non sitiens venena serpentum. Viva est enim aqua gratiae spiritalis, eo quod mentis interna purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet errorem
Abbreviated transcription (Latin):
& spr̃ uitt est unde & illud quando & gedeom superaturus
madiam trecentos uiros iussit hrdrias sumere & inidrioss
cias ardentes habere & indexteres tenere tubas ittenri aaq¬
tum ab apostolis serua ueremaiores quod idrie sinecor por
nrã figurato delimo quactimore nonnor si feruore grate

Expanded text:
 . 147. Unde et illud quando Gedeon superaturus Madian, trecentos viros jussit hydrias sumere, et in hydriis faces accensas habere, et in dextris tenere tubas ; ita nostri acceptum ab apostolis servavere majores, quod hydriae sunt corpora nostra, figurata de limo quae timer
Abbreviated transcription (Latin):
ubisps gratiasit ibispecies diuinitatis appareat quotest¬
monio ñ diuersitatem sedunitatem diuine collegimꝰ
potestatis. Namquem ad modum potesteõ discretio
potestatis ubi unus in omnib: operationis effectus esti
Neqi uero potest cẽ gratia sacram̃ terum nisi ubi suenis
beni apeccatorum quiestigitur isteignis nonutiq ui¬
gultibus uillib concretus aut stipula siluarum frago¬
tus incendus sedignis illequiuta urum bona facta
tuidnẽ quo destergo lum̃ signatum insullius signaad
ipitalis in quocredentes signit tt inquid ests spũ pronis¬
siorum remuneratur obrequium. Omagna habundant a
scripturarum quam nemoposstt humano ingeruo compre¬
senders Omaximudiune unitatis indicium. Hisenim duao¬
b aersiculis quam multa signantur. Diximus quialito s¬
pater untt filius uitti spr ses. dixenim iohannes quod
erat abimitio quod audiumꝰ & quoduidimus x oculi
uris ꝑspeximus & manus nraẽ serutatae sunt de uerbo
uita : & uitti apparuit &iudimꝰ & testamur & adnun¬

Expanded text:
iritus gratia sit, ibi species divinitatis appareat? Quo testimonio non diversitatem, sed unitatem divinae colligimus potestatis. Nam quemadmodum potest esse discretio potestatis, ubi unus in omnibus operationis effectus est? Neque vero potest esse gratia sacramentorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum. 149. Quis est igitur iste ignis? Non utique virgultis vilibus concretus, aut stipula silvarum fragosus incendiis: sed ignis ille, qui ut aurum bona facta tui, Domine . Quod est ergo lumen signatum, nisi illius signaculi spiritalis, in quo credentes signati, inquit, estis Spiritu promissanctorum remuneretur obsequium. O magna abundantia Scripturarum, quam nemo possit humano ingenio comprehendere! O maximum divinae unitatis indicium! His enim duobus versiculis quam multa signantur! CAPUT XV. SPatrem et Filiuerat ab initio, quod audivimus et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus et testamur et annun
Abbreviated transcription (Latin):
abiq uoseẽ noui: Nullo enim teerarum spatio caeles¬
tis claritudo fraudatur ignoscere ergodebetis qđ in
quad ragensi mam tantum lapidepcene ttrdus occurri
uob intrabrittannias obseqbar & ociani circamfluose¬
paratus. urõ tamen detinebar offico dilctoioista deside

Expanded text:
bique vos esse novi: nullo enim terrarum spatio coelestis claritudo fraudatur. Ignoscere ergo debetis, quod in quadragesimo tantum lapide pene tardus occurri. Vobis intra Britannias obsequebar, et oceani circumfluo separatus vestro tamen detinebar officio. Dilatio ista deside
Abbreviated transcription (Latin):
mentum sed replens uacua ut e& admirabile nom̃ euis
inuniuersaterra. Huius igitur effusio nominis babun¬
dantem quan dam exuberantium gratiarum bono¬
rumq: cael estium significat largitatom : & habundami
enim suꝑ fluit quicquid effunditur : iatq sicut oreatu
non potest dicisapientia quae ex di orepcedit nec uerbũ
quod eructuatur ex corde: necuirtus inqua plenitudo
maiestatis a& nacẽ itec &iam creaitus nom potest
spr̃ aestimari qui ex oredĩ funditur cumip sed c̃ tantum
ostenderit uritatena uteffunderese despũsuodicat qđ in
mentib singulorum q uod ergo despũ effunditur nec
incidit nec partib: aliqͥuib: corporalib comprebenditur
tibsilibus aliqũib diuidatur : Dicitio hannis dedõ: Ex hoc
cognoscimus quiaman & in nobir despũ qn endeditno b¬
Quod auĩ

Expanded text:
mentum sed replens vacua, ut esset admirabile nomen ejus mentum sed replens vacua, ut esset admirabile nomen ejus in universa terra. Hujus igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam gratiarum, bonorumque coelestium significat largitatem; ex abundantia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit, nec Verbum, quod eructatur ex corde, nec virtus, in qua plenitudo 621 majestatis aeternae est: ita etiam creatus non potest Spiritus aestimari, qui ex ore Dei funditur; cum ipse Deus tantam ostenderit unitatem, ut effundere se de Spiritu suo dicat. Quo mentibus singulorum. Quod ergo de Spiritu Dei effunditur, nec inciditur, nec partibus aliquibus corporalibus comprehenditur, tilibus aliquibus dividatur? Dicit Joannes de Deo: Ex hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
sed specia lediuinitatis &iam filii nom̃ effuditꝰ sic ut
tesermonis nihil potest eẽ praestantius. Nam sicut inclu¬
sum inuase aliquo unguentum cohib& odorem suum
quiodor quamdiu uasis illius angustus coherceretur &s
ad plures non potest ꝑuenire tam̃uim suam seruatꝰ cumuo¬
ro deuas eillo quod claudebatur unguentum fueriteffusu
longe late quae diffunditur iti & xpi nom antecius aduentũ
mnirł populo quasi in uas ealiquo udeorum mentib: claude¬
batur : Notus enim iniuidaca dr̃inirł magnum nomene:
Hoc utiq nom̃ quod uasa iudae orumangustus suis coer¬
citum continebant Magnum quidem & tunc nomen
cum in firmorum atq paucorum herer& angustus.
s ed magnitudinem sui nondum percordagentium &
infinestotius orbis effudorat. Postea quam uero¬
ꝑ omnẽ mundum sui in luxit aduentũ peromne mutiq
creaturam diuinum illud nom̃ suum extendit Non re¬
pletum accessione aliqua plenitudo enim nescit aug¬

Expanded text:
sed speciale divinitatis; etiam et Filii nomen effunditur, sicut  2. Cujus virtute sermonis nihil potest esse praestantius. Nam sicut inclusum in vase aliquo unguentum cohibet odorem suum, qui odor quamdiu vasis illius angustiis coercetur, etsi ad plures non potest pervenire, tamen vim suam servat; cum vero de vase illo, quo claudebatur, unguentum fuerit effusum, longe lateque diffunditur: ita et Christi nomen ante ejus adventum in Israel populo, quasi in vase aliquo Judaeorum mentibus claudebatur: Notus enim in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus : hoc utique nomen, quod vasa Judaeorum angustiis suis coercitum continebant. 96. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmiorum atque paucorum haereret angustiis: sed magnitudinem sui nondum per corda gentium, et in fines totius orbis effuderat. Postea vero quam per omnem mundum suo illuxit adventu, per omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua plenitudo enim nescit aug
Abbreviated transcription (Latin):
eđm natur amͦb tecuius modinatura nes cio¬
sec iir multo hoc melius qua scio̾hocsolũ bene scio qđ
nescio quaescire nom porsũ qđ liui dimus inquid & qđ
audiuimũ iohannes dicit Hoc solũbene scire ⁊uidicrt¬
& qđ uidit audiui. illeenim uidit quidiudit nutiq
diuinitate quae secđm naturam suam uiderim̃ potest

Expanded text:
e quaerite cujusmodi naturam. Nescio multo melius hoc, quam scio. Hoc solum bene scio, quod nescio, quae scire non possum. Quod vidimus, inquit, et quod audivimus , Joannes dicit: hoc solum bene scire se dixitet quod vidit, vidi; ille enim vidit, quod vidit: non utique divinitatem, quae secundum naturam suam vid
Abbreviated transcription (Latin):
sirec te offeras ñ recte aut diuidas peccosti. diuidem
qđ meum diuideqđ suum uerbiest: Ego qđ eratillius
pitꝰ non ut confundera : sor opler& sic redassus ceptioni
ad fingas enfusiones manicheus eẽ desiste nectame cdo

Expanded text:
Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Divide quod meum, divide quod suum Verbi est. Ego quod erat illiuspit non ut confunderet, sed ut repleret. Si credas susceptionem, affingas confusi
Abbreviated transcription (Latin):
at ñ inama filioroforum sofismata decipiunt ipsa facen
ueritas aperit fides despuit argimna crimla tebntis ifm¬
centia publicum quaerit. Manuigit ostendo qđ qua critiea
ꝗore dubias ad firmo iists reliquus ꝓfectamet gratia psi¬
co ambigit infide calumma dubitantes sec dubitantos
itesse sed namantes ahi rocum renito tam fide teneam sup¬
uacaneis si ꝑsedemilum intimreos. seduidendanqueren da
occe in cumbit in mundi pullun quesps̃ tortor necuenit subas¬
pectu ille quitorqua nullo sent onncula caligar̃illaquip¬
titur aequuleum aeris hinas ira ae lesti puille imgila
& tantic sumt crimina confitentũ nullumuulnir appar& ad
tiumꝰ stidor auditur nulla intorrogato disceptantis & seqͥt
dicat chect plenitud inicum ex omini ee niluideat. Drem¬

Expanded text:
n inania philosophorum sophismata decipiunt: ipsa faciem suam veritas aperit, fides despuit argumenta, crimen latebras, innocentia publicum quaerit. Manu igitur ostendo, quod quaeritur, tango reduvias, affirmo in istis reliquiis perfectam esse gratiam perumero idem esse; de quo ambigit infida calumnia dubitantis, nec dubitantis fortasse, sed non amantis. At vero cum totam fide teneam, supervacaneis supersedendum interim reor, sed videnda, non quaerenda. Ecce incumbit immundi pollutique spiritus tortor, nec venit sub aspectu ille, qui torquet. Nulla sunt vincula, et ligatur ille qui patitur. Equuleum aeris habet ira coelestis. Nulla ungala est, et tanta sunt crimina confitentium; nullum vulnus apparet, et dentium stridor auditur, nulla interrogatio disceptantis, et sequitur dicat deesse plenitudini, cum examini nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
qualitem : Clar& igitur in ireliquiis ꝑ fectionem ẽẽ mẽ broꝵ
quia hi est spĩtidis acratione consortium. Qualienim cae¬
uero cũ munitam aduertamꝰ eẽ substantiam Abreestto¬
tum intotopquirere in uria unitatis est maioris inquisitio
potestatis oculorue ista deceptio . Clarioras luminarationũ
cernimꝰ paruas reliquias ñ nibil sanguims sed asmiutias

Expanded text:
i. Claret igitur in reliquiis perfectionem membrorum esse, quia inest in spiritali sacratione consortium. Qualis enim coevero cum unitam advertamus esse substantiam, ab re est, totum in toto perquirere. Injuria unitatis est, majoris inquisitio potestatis. Oculorum est ista deceptio. Clariora sunt lumina rationum. Cernimus parvas reliquias, nonnihil sanguinis. Sed has minutias
Abbreviated transcription (Latin):
quid ubiqiscorume paralipi& ate cultoros suos defendunt pur¬
ganis tuentur adiciendus cultusẽ nondis cucienda maiestas
que dsi inreliquis non eẽ plenum pondus uirturis tam̃ nerat
henentis derogarẽ t̃cilia aliquiddiq nitati. Nonenunscire

Expanded text:
quid ubique sanctorum est, parili pietate cultores suos defendunt, purquid ubique sanctorum est, parili pietate cultores suos defendunt, purgant, tuentur, adjiciendus cultus est, non discutienda majestas. Quod si in reliquiis non esset plenum pondus virtutis, tamen non erat bonae mentis derogare tali aliquid dignitati. Non enim scire
Abbreviated transcription (Latin):
ulgebunt sic ut sol in regnopatris & tunc solamplia
quamins oliditate curatioẽ analit̃ in oriente consta nei¬
nopoli antiochie thesalonica naisorome initaliamiserispor¬
rigunt medicinam analit̃ laborantia corporadesecantur
ura dephesi iohannes euangelisttꝰ pra&erea & in locis plu¬
inis que maxpĩ pectore necante consecrationẽ accepimus re¬
fisse. Etapud nos ipsa eiusẽ medicina curatbononiae ꝓ¬
culus agricola & hiccoq orum cermmus maiestatem
Curatplacentia antonius curat satur ninus troianꝰ in mo¬
cedonia Curanaiariis medio lano mucius alexander dati¬
sus chindeus larga uirtint gratiam salutis infudunt. cura¬
tragotti leonida a nastasia o natoclia ut ait apłs paulus
in iuirum ꝑfactum in m̃surama& atis plenitudinis xp̃i unoatq
codem spũ quiomnia inomnib: operatur Rogo analia e apud
io alia apud alios memoratorum medella scorum quod si quił¬

Expanded text:
ulgebunt sicut sol, in regno Patris; et tunc sol ampliuus in partibus, quam in soliditate curatio est. An aliter in Oriente, Constantinopoli, Antiochiae, Thessalonicae, Naiso, Romae, in Italia miseris porrigunt medicinam? An aliter laborantia corpora defeaeantur? Curat Ephesi Joannes Evangelista, praeterea et in locis plurimis; quem Christi a pectore nec ante consecrationem accepimus recessisse, et apud nos ipsa ejus est medicina. Curat Bononiae Proculus, Agricola, et hic quoque horum cernimus majestatem. Curat Placentiae Antoninus. Curat Saturninus, Trajanus in Macedonia. Curat Nazarius Mediolano: Mutius Alexander, Datysus, Chindeus larga virtute gratiam salutis infundunt. Curat Rogata, Leonida, Anastasia, Anatoclia, ut ait Apostolus Paulus: In virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, uno, atque eodem spiritu, qui omnia in omnibus operatur. Rogo, an alia est apud nos, alia apud alios memoratorum medela sanctorum? Quod si quid
Abbreviated transcription (Latin):
tes: ndeletur gratia sediniquitts : quia scriptuest. Egoni
egosũ quideleo iniquitaites tuas : Deniq: morses proppło
petens : Dele in quid me delibrotuo siñ partis huic popło
Nec tam̃ delotus est: quia non habebat iniquitate sed gra
profluebat: urã igitur estis confessione conuineti. qd
sapient̃ factum non possumꝰ dicere. sed astute: astutren
cognouistis lociistius uos ad testatione conuinci. necar¬
gum̃ tit urã aduersus id posse testimonium conuenin
quo enim poss& alio. intellectus lociastomegheriuari cum
series lectionis tota desusmosit

Expanded text:
tes: non deletur gratia, sed iniquitas; quia scriptum est: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Denique Moyses pro populo petens: Dele, inquit, me de libro tuo, si non parcis huic populo . Nec tamen deletus est; quia non habebat iniquitatem, sed gratiam profluebat. 62. Vestra igitur estis confessione convicti, quod sapienter factum non potestis dicere, sed astute. Astute enim cognovistis loci istius vos attestatione convinci, nec argumenta vestra adversus id posse testimonium convenire. Quo enim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
cernis cũ amagnitudine beneficii non secernas: autenĩ
credas nocesseẽ filiũ uerȩ diuinitatis eẽ . hoc maximũ minꝰ
& solat̃ &ueram diuinitatem. sicut patris ntc &filii & spr̃¬
inutero habuit maria exspusco siquas iex substantia ẽrgosps̃
incarnem & ossa conuersurest : Nonutiq siquasi exopera¬
pone & potestate eius uirgo concepit: quis neg& sp̃nerca
audicens spr diuinus quifecitme : & diuinum utiq & crea¬

Expanded text:
cernis, cum a magnitudine beneficii non secernas? Aut enim credas necesse est solius verae divinitatis esse hoc maximum munus, et solam et veram divinitatem sicut et Patris, ita et Filii et Spiin carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritumdit dicens: Spiritus divinus, qui fecit me ? Et divinum utique et crea
Abbreviated transcription (Latin):
bauit⁊ erittempus quandor es pondea : introgabos & in
quid sentia ⁊ tuncdemũ respondebo quod meuest ⁊̃ me
ẽ enim fidem loqͥ :impi&atem adserere gratiam prac¬
care nonigitꝰ qua sipigr sensu uoce tardiorã c& nocs
si fastidiosur differt uocis obrequium sed quasi caustus p¬
riculũ uulgaris opinionis euitat quipericulum noi
gertabatsalutis: demiq: inposterib: habissuia exiluit den¬
uiut occur rer& dno. nonglorue cupidus sed oboedien

Expanded text:
probavit. Erit tempus quando respondeam. Interrogabor et ipse probavit. Erit tempus quando respondeam. Interrogabor et ipse quid sentiam, tunc demum respondebo quod meum est; meum est enim fidem loqui, pietatem asserere, gratiam praedicare. 31. Non igitur quasi pigrior sensu, voce tardior tacet, nec quasi fastidiosus differt vocis obsequium: sed quasi cautus periculum vulgaris opinionis evitat, qui periculum non evitabat salutis. Denique in posterioribus habes quia exsilivit e navi, ut occurreret Domino , non gloriae cupidus, sed obedien
Abbreviated transcription (Latin):
sdem credni dit abundare : Demiq quasi adtestimo¬
num u&eris & nouitestamenti morses cum helia
ullfuttr : cum iohanne potrus frequent adhibetur
iuc non credidisti qr ñ intellexistimesterium suprasa¬
at ut lageres quo dimxps pector eregũ bebat &intel¬
logeres qđ eĩ capud in quo principal eommũ sensue are¬
no quoda sapientia replebat᷑ : sedimputas intellogendu ce
misleriu faltẽ nolimm pugnare iudiciũ. Laudant̃ petrus
quadi filiu credidit que uidebat epse abimperite plebis rudi
boppinionib: separabat: Deniq cum int̾rogass&
dñs quidhomines defilio hominis aestimarent cũdicr¬
r&iur uulgisementia: Perus tacebatꝰ tacesergosimon
pa deo qr nont rogor mea sed alienã sententiã  lan
enim ut non loquar osmeum opera hominũ, Opusaut op
fidorum ꝑfidias praedicara: Ergotaceo adhucquiañ du
idqd sentio interrogna ñ proferam labis quod animꝰnp

Expanded text:
fidem credidit abundare? Denique quasi ad testimonium veteris et novi Testamenti Moyses cum Elia adsciscitur, cum Joanne Petrus frequenter adhibetur . huc non credidisti, quia non intellexisti mysterium supra sadidit, ut legeres quod in Christi pectore recumbebat, et intelligeres quod ejus caput, in quo principale omnium sensuum est, arcano quodam sapientiae replebatur. Sed si non putas intelligendum esse mysterium, saltem noli impugnare judicium. Laudatur Petrus, quia Dei Filium credidit, quem videbat; quia se ab imperitae plebis rudibus adhuc opinionibus separabat. Denique cum interrogasset Dominus, quid homines de Filio hominis aestimarent, cum diceretur vulgi sententia, Petrus tacebat. 30. Taces ergo, Simon, ia non interrogor meam, sed alienam sententiam; legi enim: Ut non loquatur os meum opera hominum : opus autem est perfidorum perfidias praedicare. Ergo taceo adhuc, quia nondum id quod sentio interrogor: non proferam labiis, quod animus non
Abbreviated transcription (Latin):
& mom̃ta p̃miths tollerabilior ualentinus ost qud in¬
tantia ÷ deimpi&ate contenuio esti uirginis enimisuppo¬
rem negastiee ñ temporis ego aut & subparem uirgins
seeđ susceptionẽ corporis ñ negabo & creatore tẽ poris
consitebor quid enim ꝓficis sidicas quia xps haec an
meritis estimari. Demq: cũ introgas s& quid imedicunt
ph &us nullius sententiã prȩdicauitꝰ cu parur dixis

Expanded text:
olerabilior Valentinus est, qui n: in tempore distantia, de impietate contentio est; Virginis enim supparem negasti esse, non temporis. Ego autem et supparem Virginis secundum susceptionem corporis non negabo, et creatorem temporis confitebor. Quid enim proficis, si dicas quia Christus haec an meritis aestimari. Denique cum interrogasset: Quem me dicunt  unum ex prophetis; nullius sententiam praedicavit: cum Petrus dixis
Abbreviated transcription (Latin):
tamur : Oms inquid declinauerunt. simul inutiles fac
excipiant: ergo & ipsum inter oms declinasse fateantu
sed uide amus utrum bonitatem habeat cum fons sit p¬
cipium quae bonitatis: nam sicut paterbonrattem ha
&filius hab& : itt &iam bonitatem hab& spr sc̃s: quo¬

Expanded text:
rtamur: Omnes, inquit, declinaverunt, simul inutiles facti excipiunt, ergo et ipsum inter omnes declinasse fateantur. 69. Sed videamus utrum bonitatem habeat, cum fons sit principiumque bonitatis. Nam sicut 615 Pater bonitatem habet et Filius, ita etiam bonitatem habet et S
Abbreviated transcription (Latin):
xit necreaturam pintires &t sodenim huius modinatu¬
rae e ut nequaquam naturae alteriur umiddnis cre¬
atur laetia quo quo non corpus ungit sed intima cordis
inluminat: sicut ꝓpħadixit de disti laetitiam in corde
meo Ergo cum laudat operamtuam quioleum uelit
cum creatura umidiore confundere quia cum olei
leuiornaturẽsit caeteris residentibus aliis eleuata
secerniturꝰ quomodo putant istideter i p̃mi caupones
oleum laetitiatꝰ cuceteris creaturis sua posse fraude
confundi cumutiq nonqueunt incorporeis corporta in¬
qr tutis er catuta mis̃ ceri: ecbene oleum lactitia ediero
matur qicum fom̃tum uiulnerum suorum salus mundo
non quaere: necrefectionem corporis. fatigatiuirtus
sempitna de poscer& : Noc mirum si hab& olcu lactitiao
quifecit exulture morituro tristitiam mundum exuitesta¬
sum degitiq & despitalib: significans selocutum sed &cum
nominis dicere coeperimus : tam̃ qr hic quoq icidit pul¬

Expanded text:
xit, ne creaturam putares; olei enim hujusmodi natura est, ut nequaquam naturae alterius humido misceatur. Laetitia quoque non corpus ungit, sed intima 622 cordis illuminat, sicut propheta dixit: Dedisti laetitiam in corde meo . Ergo cum ludat operam, qui oleum velit cum creatura humidiore confundere: quia cum olei natura levior sit caeteris, residentibus aliis, elevata secernitur: quomodo putant isti deterrimi caupones oleum laetitiae cum caeteris creaturis sua posse fraude confundi; cum utique non queant incorporeis corporea, increatis creata misceri? 102. Et bene oleum laetitiae dicituvatur: cum fomentum vulnerum suorum salus mundana non quaereret, nec refectionem corporis fatigati virtus sempiterna deposceret. 103. Nec mirum si habet oleum laetitiae, qui fecit exsultare morituros, tristitia mundum exuit, moestasumus Deo ; utique de spiritalibus significans se locutum. Sed et cum nominis dicere coeperimus . Tamen quia hic quoque incidit pul
Abbreviated transcription (Latin):
um laetitiae nuncupatus est quoplurimarum redoles¬
tem copulam gratiarum uerumillum ds̃ õnip̃s paten
unxit principem sacerdotum quinon ut alii intrpouno¬
tus exlege sed & secundum legem unctus incorpore &
te dr̃ dr̃tuus oleu. laetitiae praecons ortib tus. De¬
niq petrus unctum spm̃ dicitx pm̃ sicut habes : Uos
scitis quod factumest uerbum ꝑtotamiuda cam : incipi¬
ens agalilea post baptis mumum quod p̃dicauit io hann

Expanded text:
um laetitiae nuncupatum est, plurimarum redolente copula gratiarum: verum illum Deus omnipotens Pater unxit principem sacerdotum, qui non ut alii in typo unctus ex lege, sed et secundum legem unctus in corpore, et te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Denique Petrus unctum Spiritu dicit Jesum, sicut habes: Vos scitis quod factum est verbum per totam Judaeam, incipiens a Galilaea
Abbreviated transcription (Latin):
ta inunospũ : Aliioperatio uirtut ũ : a lii ꝓfetia alii
discretio spũum : alii genera linguarum : Aliunt᷑ p̃ta¬
qu in ea q̃ operatur pat : operotur & spr : Niec expre¬
cepto sicut quicor poralit audit operatur : sed utex uolun¬
ute quisuie liber arbitrii : ñ aliene famulus potestatis :
nonenim quasi iussus obtemper& sed quas l agigitor suae
moderator ẽ : largitictis uidero. Nuncint̃ imutrum om̃a
operaridicas spm̃ quȩ operat᷑ & pat̃ : negire tam̃ non po¬

Expanded text:
i operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretaquin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc interim utrum omnia operari dieas Spiritum, quae operatur et Pater; negare tamen non po
Abbreviated transcription (Latin):
lunticte sua diuidat : necesseẽ id qđ diuidit spr̃ aut inuito
patredo dicas eũ exsua uolun iti tediuidere aut sud euelle dixeris
patremi
tionis quaediuinae. uł inuitus & sinon corde salte more fa¬
tearis : qđ siunius & uolumttis & operationis est cumpatre
creator agnoscitur: idemigitur sps: i deminquid dns idem

Expanded text:
at, necesse est id quod dividit Spiritus, aut invito Patre Deo, dicas eum ex sua voluntate dividere: aut si idem velle dixeris Patrem, tionisque divinae vel invitus, et si non corde, saltem ore fatearis. 142. Quod si unius et voluntatis et operationis est cum Patrecreator agnoscitur. Idem igitur Spiritus, idem,
Abbreviated transcription (Latin):
sururexpr: Na & iprecum uirtutt descendet : sic habes &
uidebt̃ filium hominis uenientem in nubib: cacli : inuirtute
maxima & maiestate: quomodoenim nonestuirtus atq
eadem potestuis cum unumopus. unum iudicium a unũtẽ¬
plum un auiuificatio. unascĩficatio. unũ &iã regnũ sitpatris
operis arbitrentur : quando quidemsicut uita est cognoscere
patrem & filium quemadmodum ipsedns̃ declarauit dicen

Expanded text:
 sicut habes: Videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli, in virtute maxima et majestate . 25. Quomodo enim non est una virtus atque eadem potestas; cum unum opus, unum judicium, unum templum, una vivificatio, una sanctificatio, unum etiam regnum sit Patris operis arbitrentur. Quandoquidem sicut vita est cognoscere Patrem et Filium, quemadmodum ipse Dominus declaravit dicen
Abbreviated transcription (Latin):
uobis cumina exernum. sps̃ ueritatis quẽ mundus non po
accipere quia non uid& eum nec cognos c&ceum. Uosaũ
scitis eum qusapud uos man& & in uobis est. Ergomiun¬
dus non habebat uitamaẽnã : quia non acceperat spm̃:
Vbi aut̃ spr̃ : ibi uita a&erna : ipse ẽenim sps̃ uitae operi¬
tor acernae : undemiror: curdesolo & uero dõ arrias
moueant quaestionem : sicut enimuita a & naẽ cognosce
quem sic non uid& mundus quemadmodum patrem : qui
ergo si hoc confert cognitio solius ueridi quod conferi

Expanded text:
in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere; quia non videt eum, nec cognoscit eum: vos autem scitis eum, quia apud vos manet, et in vobis est . 27. Ergo mundus non habebat vitam aeternam, quia non acceperat Spiritum: ubi autem Spiritus, ibi vita aeterna: ipse est enim Spiritus vitae operator aeternae. Unde miror, cur de solo et vero Deo Ariani moveant quaestionem. Sicut enim vita aeterna est cognoscequem sic non videt mundus, quemadmodum Patrem: sic nitae aeternae. 28. Ergo si hoc confert cognitio solius veri Dei, quod confer
Abbreviated transcription (Latin):
spusco÷ ipsecnim spr uirtus ẽ : quia legistis. spm̃ consili
consilii spm &iam in de cognosce : Nam cusu prado cuorimꝰ
insenon baptiuati : ab eolo qͣͦui declar&. cumsinespu baptisma
ie h̃ possit : si nespu quoq nonẽe consiliumdi: & utsciamus
plenius uirtutẽ eẽ spm̃ scire debemus ipsum eẽ ꝓmis suquan¬
dodix̃ dns. Effundam despũmeo supomnẽ carnem: ille
ergo qui promissusest nobis : ipsec̃ uirtus sicut in euange¬

Expanded text:
m. 20. Ipse enim Spiritus virtus est, quia legisti: Spiritum consilii consilii Spiritum, etiam inde cognosce. Nam cum supra docuerimus in se, non baptizati ab eo ; liquido claret, cum sine Spiritu baptisma esse non possit, sine Spiritu quoque non esse consilium Dei. 22. Et ut sciamus plenius virtutem esse Spiritum, scire debemus ipsum esse promissum, quando dixit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem . Ille ergo qui promissus est nobis, ipse est virtus; sicut etiam in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
qđ bo nussit cuius fructus ẽ bonitass arborbona bo¬
nos fructus facit: itaq: sibonus dr̃. quomodo non bonꝰ
iquioris est eius spr̃. quiscrut at eiiam alta dĩ
an in altadĩ. conttigiamali pt sit intrare: undi
& illud intelligitur: quam am̃tes sint: quiboni

Expanded text:
 bonus sit, cujus fructus est bonitas? Arbor enim bona bonos fructus facit . 70. Itaque si bonus Deus, quomodo non bonus qui oris ejus est Spiritus , qui scrutatur etiam alta Dei ? An in alta Dei contagio mali possit intrare? Unde et illud intelligitur, quam amentes sint, qui bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dio impie infidelitas auxentius. medio la nensium ecclesi a
armis exercituq occupauerat: Laualente atq ursatio
niuantib: sacer dotib: sus incursabatur ecclesia sir mien¬
: falsũ hoco sagrilegium urm̃ ineccłasticis codicib de¬
phensuo: & foritisse hoc&iam inorionte fecislis: & lit teras
quidem potuistis abolere: sed fidem ñ potustis auserre:
plus uos illa litura prodebat: pluruosilla litura dap¬
nabat ⁊ Neq uos poteratis oblinere ueritatem: sed illa litu¬

Expanded text:
quo impiae infidelitatis Auxentius Mediolanensem 677 Ecclesiam armis exercituque occupaverat, vel a Valente atque Ursatio, nutantibus sacerdotibus suis, incursabatur Ecclesia Sirmiensis, falsum hoc, et sacrilegium vestrum in Ecclesiasticis codicibus deprehensum est. Et fortasse hoc etiam in Oriente fecistis. 60. Et litteras quidem potuistis abolere, sed fidem non potuistis auferre. Plus vos illa litura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa litu
Abbreviated transcription (Latin):
Iutquia inmaliuolam animã ñ intratsapientia & iãm
Ahocloq batꝰ ꝓditoris ad fectus carius a estim ab at dominid
corporis passionem utom̃s a fidep̃tii incũ mitate reuocari

Expanded text:
ut quia in malevolam animam non intrat sapientia ; etiam hoc loquebatur proditoris affectus, charius aestimabat Dominici corporis passionem; ut omnes a fide pretii enormitate revocar
Abbreviated transcription (Latin):
gentum illud trecentis denariis estimauit: qđ utiq: ipsun
praetu definitione crucem uider & urdnĩ declarare: unde
dñs ait : : hec enim mittens ha ec ungentũ incorpus men
ad saepeliendũmefecit Curigit iudas hoccarius aestim¬
uit quia peccatorib: plures constat remissio peccatorun
& indulgentia uidet̾ee p̃ciosior: deniq: habes scriptũ qr
cuimultum dimittit᷑ plurdiligit :Ergo & ipsi pectatores
dominic& passionis quã ꝑdider gratiã confitet : & testimi

Expanded text:
guentum illud trecentis denariis aestimavit : quod utique ipsius guentum illud trecentis denariis aestimavit : quod utique ipsius pretii definitione crucem videretur Domini declarare. Unde et Dominus ait: Haec enim mittens hoc unguentum in corpus meum, ad sepeliendum me fecit . Cur igitur Judas hoc charius aestimavit? Quia peccatoribus pluris constat remissio peccatorum, et indulgentia videtur esse pretiosior. Denique habes scriptum: Quia cui multum dimittitur, plus diligit . Ergo et ipsi peccatores Dominicae passionis, quam perdiderunt, gratiam confitentur, et test
Abbreviated transcription (Latin):
apinam arbitratus est eẽ se aequalem dõ: sed formã serui
accepit: Propt lapids uidelicet nros suscipiens seruitu¬
iem. necrefugions passionem: alibi uiginti aus eis emi¬
÷ alibi triginta: Q uomodo poterat uerlimeĩ : praetiũ
comphendi. cuius ñ potest meritum difiniri: Errat᷑ in
praetio quia erratꝰ instudio: uiginti aureis In ueterꝙ
testamto uenditur : triginta heuangelio pretiosioremm
intrpoueritas: largior gratia quam disciplina opimi¬
urlege p̃sentia : quialex promisit aduentu legẽ ad¬
untus impleuit: uiginti aureis emintus mahelitȩ : t̃ri¬
guti iudaci nechic figura medio cris: a salegium ꝑfidi
largiorss q̃uam ad salutem fideless̃ utriusq: tam̃ ẽtrac¬
us c̃siderare conuenit quali tatem: uiginti aurc ip̃tiũ
seruitutis triginta aurei cruciss̃: quã uisenim simili
aestimo scaẽ uirginis partum. sed gratiossum : Obe¬
nedicticorpotus sacramtu quid clem̃tius quam qđ mihi
suas donauit in iurias plenius tam̃ ẽ qđ tantũ c̃tulit nob

Expanded text:
est esse se aequalem Deo, sed formam servi accepit ; propter lapsus videlicet nostros suscipiens servitutem, nec refugiens passionem. 125. Alibi viginti aureis emitur, alibi triginta. Quomodo enim poterat verum ejus pretium comprehendi, cujus non potest meritum definiri? Erratur in pretio, quia erratur in studio. Viginti aureis in veteri Testamento venditur, triginta in Evangelio; pretiosior enim typo veritas, largior gratia, quam disciplina: opimior Lege praesentia; quia Lex promisit adventum, Legem adventus implevit. 126. Viginti aureis emunt Ismaelitae, triginta Judaei. Nec hic figura mediocris. Ad sacrilegium perfidi largiores, quam ad salutem fideles sunt. Utriusque tamen contractus considerare convenit qualitatem. Viginti aurei pretium servitutis, triginta aurei crucis sunt. Quamvis enim simili aestimo sanctae Virginis partum: sed gratius sumo benedicti corporis sacramentum. Quid clementius quam quod mihi suas donavit injurias? 692 Plenius tamen est, quod tantum contulit nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
hocestiopr ser̃ quomodo bonus non est. nerfallit quiannul¬
liquo dices habent &iam secd lucam. quantomagis pat̃
un decado dabitbonum datum petentibrse : hocbonum
latum gratia spirittlis e : quam dns ihr̃ cprundit accelo
posi quam patibulo crucisixus triumphalis ẽ uehens oua¬
quatemortis exuiuas uictor mortis a mortius resurrex

Expanded text:
anctus, quomodo bonus non est? 66. Nec fallit quod nonnulli codices habent etiam secundum Lucam: Quanto magis Pater vester de coelo dabit bonum datum petentibus se! Hoc bonum datum gratia spiritalis est, quam Dominus Jesus effudit e coelo, postquam patibulo crucis fixus, triumphales revehens evacuatae mortis exuvias, victor mortis a mortuis resurrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
lis spr̃ ser: Neq enimaliquouitio muttri potest. quiõ¬
nium abol& uitia: peccatt condonat: quomodo erg
mutabilis quiscificando alios mutat ad gratiam non
ipsemutatur  quomodo muitibilis. quibonus semꝑs
nasunt ministrantur Vnde & euange listaoduo
in uno eodem queloco : diuersis quidem in t̃se uerba sed
ea dem designarunt habes enimmatheo: si uoscũ
sitis mali. nostis bona datadare filus uris : Quanto
magis patur quuncaelis est dabit bona paetentib se

Expanded text:
s sanctus; neque enim aliquo vitio mutari potest, qui omnium 614 abolet vitia, peccata condonat. Quomodo ergo mutabilis qui sanctificando alios mutat ad gratiam, non ipse mutatur? 65. Quomodo mutabilis, qui bonus sempena sunt, ministrantur. Unde et evangelistae duo in uno eodemque loco, diversis quidem inter se verbis, sed eadem designarunt; habes enim in Matthaeo: Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater ve
Abbreviated transcription (Latin):
ergo creatura muitibilis nsoluca quaeiam peccato a liq
aut eloñtoꝵ conditione muttita ẽ  uerũ & iam quaeco¬
ruptelȩ potest c̃e obnoxia uitionaturae: & si non duno
studio disciplinaeꝰ Nam ut in superib: liberis docuims
& angelorumnaturum liq: potuis semutetri : utiq estim¬
ri conũenit quia qualis unius natura talis & ceterera
muttbilis ergo & reliquorum naturo sed melior disci

Expanded text:
ergo creatura mutabilis, non solum ea quae jam peccato aliquo aut elementorum conditione mutata est; verum etiam quae corruptelae potest esse obnoxia vitio naturae, etsi nondum est studio disciplinae; nam ut in superioribus libris docuimus , et angelorum naturam liquet potuisse mutari. Utique aestimare convenit quia qualis unius natura, talis et caeterorum. Mutabilis ergo et reliquorum natura, sed melior disci
Abbreviated transcription (Latin):
sublege: Creauit spr̃ illud omne nomis teriums ecđ qđ
legimꝰ quia inuenta est in aria in utero babens despuse
creauit & filius dĩ Dicente salomone: sapientia fecto

Expanded text:
sub Lege . Creavit et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod sub Lege . Creavit et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod legimus, quia inventa est Maria in utero habens ex Spiricreavit et Filius Dei, dicente Salomone: Sapientia fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dñi descensione memorauit: addidit quod nunciar&
in homines xpmsuum: adnuntiauit enim inbaptis matȩ
dicens tues filius is̃ dilectus in quobene conplacui
ad nuncia uit in monte dicens. Hic est filius ms̃dilec¬
tus ipsum audite. Ad nunciauit in passione cũ solre¬
cessit maria terraeq tremuerunt: Ad nunciauit in
centuricne quiait  Verefilius dierat iste. Totum
igitur hunc locum aut ad simplicem intellectum istius
flatus quiui uendo abauritur : ait administerium domi¬
mcicorporis refenre debemus: Nam sibiccreatum dixis
tuss & sicut defilio dĩfrequent᷑ legimꝰ quia secđm car¬
nem & factus est & creatus : cuius tam̃ maieslatem in
co ipso qđ carnem pronobis suscepit: Eonsiderare nos
conuenit : ut diuina potentiam in ipsacorporis tedsump
non eiuid eam: & enim sic̃ legimꝰ quia creauit pater
in carnationis dominicae sacramentum creauit & sps
& alibi misit ds̃ filium suum factum ex muliere facto

Expanded text:
Domini descensione memoravit, addidit quod nuntiaret in homines Christum suum ; annuntiavit enim in baptismate, dicens: Tu es Filius meus dilectissimus, in quo bene complacui . Annuntiavit in monte, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite . Annuntiavit in passione, cum sol recessit, maria terraeque tremuerunt. Annuntiavit in centurione, qui ait: Vere Dei Filius erat iste . 58. Totum igitur hunc locum aut ad simplicem intellectum istius flatus qui vivendo hauritur, aut ad mysterium Dominici corporis referre debemus, nam si hic creatum dixisstuisset, sicut de Filio Dei frequenter legimus quia secundum carnem et factus est et creatus . 59. Cujus tamen majestatem in eo ipso quod carnem pro nobis suscepit, considerare nos convenit; ut divinam potentiam in ipsa corporis assump VIII. Etenim sicut legimus quia creavit Pater Dominicae incarnationis sacramentum, creavit et Spiritus; creavit me ; et alibi: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum
Abbreviated transcription (Latin):
trium factumẽ illi : Namlic& gratiam ueritatis haus¬
re nom possent : tamen confitebantꝰ inuiti & ignarims¬
terium loquebantur. eoquod magnum patris defiliotes¬
timonium resulitibat: in iob quoq: libros criptum dic̃
firmamentum quoq: tonitriu sui quis sit quando fa¬
ci& :utiq siadhaec commotionum caelestium tom¬
trua ꝑtiner& non futuracorum firmamentt sedfa¬
tadixiss&. Ergo tonitrua ad sormones dĩ r&ulit
quorum inomnemterram exiuit sonus : spm̃aut̃ hodoco.
animam quam suscepit rationabilem atq perfectamin¬
tellegimus : quiascriptura frequent̃ & animam hominis

Expanded text:
truum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurtruum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurire non possent, tamen confitebantur inviti, et ignari mysterium loquebantur; eo quod magnum Patris de Filio testimonium resultabat. In Job quoque libro Scriptura dicit: Firmamentum quoque tonitrui sui quis scit quando faciet ? Utique si ad haec commotionum coelestium tonitrua pertinerent, non futura eorum firmamenta, sed facta dixisset. 56. Ergo tonitrua ad sermones Domini retulit, quorum in omnem terram exivit sonus: spiritum autem hoc loco animam, quam suscepit rationabilem atque perfectam, intelligimus; quia Scriptura frequenter et animam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad modummori potest spr̃ : Uita ergo simoru
iliter putant: in illud sacrilegium recedunt ut distin
tremredire. prolatinsum spm̃ indnm̃ refundi. ut unius
refusiosit. & quaed amuicissitudo inuarids formas sesae¬
siquis tamen profeticum dictum ideo deriuam dũ piro
ad inter praetationem spr̃ scĩ quia hab& ad nuncians in
homines xpm̃ suum his ad in carnationis dominicae mi¬
teria dictum facilius diriuabit. Namsite mou& qua
spm̃ dixit. & ideo hocnputas diriuandum admisterium
ad sumptionis humanae : persequere scripturas . & ini¬
nies obtime congrueredexpo: De quobene conuenitest¬
mari : quia firmauit tonitrua aduentus uo. uim uide¬
lic& & sonum caelestium scripturarum. quantim uelu
quadam tonitru mentis nraẽ redduntur adtonit ae
& cumuox patris facta e& dicentis adfilium : & honou¬
ficaui & iterum honorificabo: iuda ei dicebant: toni¬

Expanded text:
quemadmodum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non quemadmodum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non . At qui aliter putant, in illud sacrilegium recidunt, ut non distingtrem redire, prolativum Spiritum in Deum refundi; ut unius refusio sit, et quaedam vicissitudo in varias formas se sae54. Si quis tamen propheticum dictum ideo derivandum putat ad interpretationem Spiritus sancti, quia habet: Annuntians in homines Christum suum ; is ad incarnationis Dominicae mysterium dictum facilius derivabit. Nam si te movet quia spiritum dixit, et ideo non hoc putas derivandum ad mysterium assumptionis humanae; prosequere Scripturas, et invenies optime congruere de Christo, de quo bene convenit aestimari quia firmavit tonitrua adventu suo, vim videlicet et sonum coelestium Scripturarum, quarum velut quodam tonitruo mentes nostrae redduntur attonitae, et cum vox Patris facta esset dicentis ad Filium: Et honorificavi, et iterum honorificabo ; Judaei dicebant: Toni
Abbreviated transcription (Latin):
q: tempestates istius mundi praecedere. tonitrua. sequis
uentorum flatus caelum nebulis caligitre : luce mri¬
fundi extenebris ipso usucotidiano exemploqu&e cor
quia frequent̃ creantur istei cum fiunt: spr aut̃ ser
test tam̃ dicere quod cottidie creatur. sichec ut fla¬
brciuentorũ: deniq ipsa sapientia secđ suscepti locu¬
tt corporis sacram̃tum: ait: Dns creauit me
quamuis uentura prophetar& tamon quia praedestina¬
userat dnĩ salua toris aduentus : Non dixitereatme sed
ꝙ cauitine Ne frequentor sed semel crederent ex urgi
quiantemundom superferebatur super aquas potest
uderi coepisse postmondum : aut multos eẽ sprscor aesti¬
mari fasest. quiueluti cotidiana generatione generent᷑:
absit Lut siquis quam tali impietate contamin& : & dicat
frequent creari autumquam creari spm̃ scm̃: Curenĩ
morieum credant frequent & frequent creari: sed

Expanded text:
iquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi iquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum nebulis caligare, lucem refundi ex tenebris, ipso usu quotidiano, exemploque cognquia frequenter creantur ista, cum fiunt: Spiritus autetest tamen dicere quod quotidie creatur, sicut flabra ventorum. Denique ipsa Sapientia secundum suscepti locuta corporis sacramentum, ait: Dominus creavit me . Quamvis ventura prophetaret, tamen quia praedestinatus erat Domini Salvatoris adventus; 644 non dixit, creat me, sed creavit, ne frequenter, sed semel crederent ex virgiqui ante mundum superferebatur super aquas , potest videri coepisse post mundum: aut multos esse Spiritus sanctos aestimari fas est, qui veluti quotidiana generatione generentur. Absit ut se quisquam tali impietate contaminet; ut dicat frequenter creari, aut umquam creari Spiritum sanctum. Cmori eum credant frequenter, et frequenter creari. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
neepterit hȩreticos obiecitire consuisse. ideouidericreatũ
spm̃ scmquia pleriq corũ adargumtum ad struente sue
impi&atis ad sciscunt illud quod amos deflatuuentoꝵ
locutus est ut ipse profeticus sermo declarat:
Sicenim hab& : ecccego firmans tonitrũ ̃ & creanss pmi
& nuntians in homine sx pm̃ suũ faciens lucẽ & nebulã . & ascen¬
nos docuit dicens intertio libro. & in diesecunda iterum
creasti spĩ firma mente i amen ut proposuistis inherem
his uidelic& qua e amosdixit. Non ne cuidentor dictoru
testificatur series deistius creatur ae mundi locutum: Pn¬
phetaodeniq: ita coepit. Ego dns firmans tonitruum : &cre¬
ans spm̃: ipseordo nos doceat: Namsi despũ sco dicereuo¬
liuss& non de tonitruum utiq praemisiss& : Neque enu
tamenidnon audent diceredeid : cum sub ioctum uideama
deluce & denebula non ne manifestum est quod decrea¬
turcimundi dictum intellegendumsit : Cumenim sintas¬

Expanded text:
eterit haereticos objectare consuevisse ideo videri creatum Spiritum sanctum, quia plerique eorum ad argumentum astruendae suae impietatis adsciscunt illud, quod Amos de flatu ventorum locutus est, ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habes: Ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens lucem et nebulam, et ascennos docuit, dicens in quarto libro: Et in die secundo iterum creasti spiritum firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundi locutum prophetam? 50. Denique ita coepit: Ego Dominus firmans tonitruum, et creans spiritum. Ipse ordo nos doceat; nam si de Spiritu sancto dicere voluisset, non de tonitruo utique praemisisset. Neque enim  impii sint, tamen id non audent dicere. Deinde cum subjectum videamus esse de luce et nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt al
Abbreviated transcription (Latin):
quo ipreess& sua euacuus plenitu dinis sed quortile
quiplenitudinemeius sustinere nom possem peo quod capere
dere suꝑ omnem carnem. Nonen in totum effudit sed qđ effu¬
dit omnib: habundauit supranos ergo effusumest despũ
sprhicut scriptum est: S praquem uideritis spm̃ descen¬
dentem decaelo & manentem suꝑ cum ħicestquibapti at
in spusco: circanos ex affluenti cammodo liberalitis largi¬
entuse in illo totius man& in a & nums pr̃ plenitudo: Quod
igitur nobis satis eẽ iudicauit effudit & quod effusum est
nonseparcitumẽ nec incisum: sed quodunittitem hab& ple¬
nitudinis quae aciem nr̃i cordis in lumin& ꝓnraẽ possi¬
bilitite uirtutis :Demq tantum capimus quantumꝓ
fectus nraementis adquirit : Inseparabilis & enimple¬
nitudo gratiae sp̃italis: sed nobis pronraẽ participtet
facultatenaturae effudit ergo ds̃ despu infundit & iã
carittis dĩ ꝑspm̃ quolo co unntitem debemus agipe
noscere oporationis & gratite: sicutenim despũscõds̃¬

Expanded text:
quod ipse esset vacuus suae plenitudinis; sed quo mihi qui plenitudinem ejus sustinere non possem, pro eo quod capere dere super omnem carnem; non enim totum effudit, sed quod effudit, omnibus abundavit. 93. Supra nos ergo effusum est de SpiSpiritus, sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Quod igitur nobis satis esse judicavit, effudit: et quod effusum est, non separatum est, nec incisum: sed unitatem habet plenitudinis, quo aciem nostri cordis illuminet pro nostrae possibilitate virtutis. Denique tantum capimus, quantum profectus nostrae mentis acquirit; inseparabilis est enim plenitudo gratiae spiritalis, sed nobis pro nostrae participatur facultate naturae. 94. Effundit ergo Deus de Spiritu, effunditur etiam charitas Dei pnoscere operationis et gratiae. Sicut enim de Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
uin eas dix quia maiores uineas ext̃minare non poteran
lic & fortib & dicibolus sitpus illus. Ergo illeut c̃pendiũ
faciamus instoriae suo enim temporitotius lectionis digesu
samson atq nt insuperabilis. ut in maxilla asini uiro
mille pcuter& : tat plenus gratiae caelestir ut nuu¬

Expanded text:
vineas dixit, quia majores vineas exterminare non poterant, vineas dixit, quia majores vineas exterminare non poterant, licet fortibus, et diabolus sit pusillus; ergo ille ut compendium faciamus historiae, suo enim tempori totius lectionis digestiSampson, atque ita insuperabilis, ut in maxilla asini viros mille percuteret, ita plenus gratiae coelestis, ut