comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerit. mortẽ nongustabit in acc̃nũ: Unde & ip¬
si ueritati. eundẽ abraħã & ꝓpħas. quasi uenerantes p̃¬
ferunt: sed aꝑta ratione nobis ostenditur. quia qui
dm̃ nesciunt. dĩ quoq famulos falso uenerantur. Et
notandum quod uidit eos dñs aperta sibi impugnatione
resistere: & tamen eis se iterata nondesinit uoce p̃dicare
dicens. Abraham pat̾ ur exultauit ut uideret diẽ meũ.¬
& uidit & gauisus est. Tunc quippe diem dñi abraham
uidit: & gauisus est : cũ infigura summe trinitatis tres
angłos hospicio recepit. Quib ꝓfecto susceptis. sic
trib quasi uni locutꝰ. ẽ: quia & si inꝑsonis numerus
trinitatis. ẽ: innatura unitas diunitatis. Sed carnales
mentes audientiũ. oculos a carne non subleuant: idõ
solam carnis aecatẽ pensant dicentes. Quin quaginca
annos nondũ habes. & abraham uidisti: Quos benigne
redẽptor nr̃ a carnis suae intuitu submouet: & ad diui¬

Expanded text:
 mortem non gustabit in aeternum? Unde et ip mortem non gustabit in aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divi
Abbreviated transcription (Latin):
głam meam: est quiquerãt & iudicet. Scimus certe qđ
scriptũ . ẽ. quia pat̾ om̃e iuditiũ dedit filio. & tamen
ecce isdẽ filius iniurias accipiens. głam suã non quęrit ũ
Illatas contumelias patris uidicio reseruat. ut nobis
ꝓfecto insinuet quantũ nos. ẽe. patientes debemus. dũ
se adhuc ulcisci non uult & ipse qui iudicat. Cum uero
maloiũ peruersitas crescit. non solum p̃dicatio frangi non
debet. sed etiam augeri. Quod suo dñs exemplo nos ammo¬
nec: qui postquam habere daemonium dictus .ẽ. p̃dica¬
cionis suae beneficia largius inpendit dicens: Amen
amen dico uobis: siquis sermonẽ meũ seruauerit. mortẽ
liorẽs etiã ꝑ contumelias existant: ita semꝑ reꝓbi debene¬
ficio peiores fiunt. Nam accepta p̃dicatione: iterũ dicuns
Nunc cognouimꝰ: quia daemonium habes. Quia enĩ
aec̃nae morti inheserant. & eandẽ mortẽ cui inheserant
non uidebant: dum solam mortis carnẽ aspicerent.

Expanded text:
gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum praedicatio frangi non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mortem liores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione, iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant, dum solam mortis carnem  Al., morte
Abbreviated transcription (Latin):
res inurias reddit quã acceperat: facit mala quȩ potest.
ds̃. non irascit᷑: non contumeliosa uerba respondit. Qui
si eisdem ista dicentib respondere uoluisset. daemo¬
nium uos habetis. uerũ ꝓ fecto diceret: quia nisi impleti
daemonio. tã ꝑuersae de dõ loqui non possent. Sed ac¬
cepta iniuria etiam quod uerũ erat dicere ueritas noluit:
ne non dixisse ueritatẽ. sed ꝓuocatꝰ contumeliam reddi¬
disse uideretur. Exquare quid nobis innuit᷑. nisi
ut eo tẽpore quo aꝑximis ex falsitate contumelias acci¬
peͥmus. eorũ &iam uera mala taceamꝰ. ne ministeriũ
iuste correptionis in arma uertamus furorisꝰ Sed q
quisquis dĩ zelo utit̃. a prauis hominib dehonestat᷑ i
Insemetipso nobis dñs pacientiae p̾buit exẽplũ. qui
ait. Sed honorifico patrẽ meũ: & uos inhonorastisme
Sed quid nobis ad ista faciendũ sit: Ad huc exẽplo
nos ammonet: cũ subiungit. Ego autẽ non quęro

Expanded text:
res injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, res injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, inus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impleti essent daemonio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus nos quia samaritanꝰ es tu. & daemoniũ habes:
Accepta autẽ tanta contumelia: quid ds̃ respondeat au¬
diamus. Ego daemonium non habeo: sed honorifico
patre meum. & uos in honorastisme. Quia enĩ sama¬
ritanꝰ int̾p̃tat᷑ custos. & ipse ueracit̾ custos. ẽ. de quo psal¬
mista ait. nisi dñs custodierit ciuitatẽ. inuanũ uigi¬
lant qui custodiunt eam: & ꝑ rsaiam. custos quid
denocte. custos quid denocte : respondere noluit dñs
samaritanꝰ non sum: sed ego daemoniũ non habeo. Duo
quippe  illata fuerant: unũ negauit. aliud tacendo con
sensit. Custos namq humani generis uenerat: & si
samaritanũ se non. ẽe. diceret. eẽ. se custodẽ negaret:
sed tacuit quod recognouit. & pacient̃ reppulit quod
dictum fallaciter audiuit dicens: ego daemonium non
habeo. Inquib uerbis. quid aliud nisi suꝑbia nr̃a con¬
funditur: Quae si excitata uel leuiter fuerit. atrocio¬

Expanded text:
dicimus nos quia Samaritanus es tu, et daedicimus nos quia Samaritanus es tu, et daeAccepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonoratis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam . Et cui per Isaiam: Custos quid de nocte? custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo cosensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrocio
Abbreviated transcription (Latin):
re uerba eiꝰ nonpotest quisquis ex illo non est: Interro¬
get se unusquisq si uerba di in aure cordis ꝑcipit. & in¬
tellegit unde sit. Caelestem patriam ueritas iubet: car
non appetere. ꝓpria largiri. Penset ergo apud se unus¬
quisq ur̃m. si haec uox dĩ incordis eiꝰ aure conualuit: &¬
quia iam exdõ sit agnoscit. Nam sunt non nulli: qui
precepta dĩ nec aure corporis percipere dignantur
Et sunt nonnulli. qui haec quidem corporis aure per
cipiunt: sed nullo eo mentis desiderio complectunt᷑
Et sunt nonnulli. quilibenter uerba dĩ suscipiunt.
ita ut etiã infletib conpungantur. sed post lacrima¬
rum tempus. adiniquitatẽ redeunt. Hi ꝓfecto uerba di
& alta consideratione ꝑtimescite hoc quod exore ueri¬
tatis sonat. Propterea uos non auditis: quia ex dõ nonestis.
Sed hoc quod dereprobis ueritas loquitur: ipsi hoc de
semetipsis reꝓbi suis oꝑib ostendunt. Nam sequitur.
Responder̃ igitur iudaei : & dixerunt. Nonne bene

Expanded text:
re verba eius non potest, quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque, si verba dei in aure cordis percipit, et intellegit, unde sit. Caelestem patriam veritas desiderari non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corcipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli qui libenter verba Dei suscipiunt, ita ut etiam in fletibus compungantur, sed post lacrymarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera: ut non solũ culpas in dulgeat sed cęleste regnũ
poenitentib etiam post culpas ꝓmittat: atq ex om̃ib me¬
dullis cordis dicamꝰ singuli. dicamus om̃s. dsm̃s mise¬

Expanded text:
viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum viscera, ut non solum culpas indulgeat, sed coeleste regnum poenitentibus etiam post culpam promittat. Atque ex omnibus medullis cordis dicamus singuli, dicamus omnes: Deus meus, mise
Abbreviated transcription (Latin):
in morte: cui seruiuit inuita. Nec uidit ut uitã funditꝰ
ꝑderet : sed ut cui seruierat sciret. sciendo resisteret: ipsũq
resistendo superaret. & eũ aquo prius non uidens tene¬
batur: uidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua
narrare uiscera diuine miscdĩae sufficit̃.: qui sp̃s ante tantȩ
pietatis diuitias non obstupescat: Has diuinae pietatis
diuitias: considerauit psalmista cũ diceret. Adiutor
Ecce perpendens in quib laborib humana sit uita constitu¬
ta: dm̃ appellauit adiutorem. Et quia atribulatione presen¬
ti inrequiem aeternam nos suscipit: appellat etiam suscep
torem. Sed considerans quod mala nr̃a aspicit & portat.
culpas nr̃as tolerat. & tamen nos ꝑpenitentiã ad p̃mia re¬
seruat: noluit dm̃ miscdẽm dicere. sed hunc ipsam miscđĩã
oculos mala quae fecimus. pensemus ex quanta dĩ benis¬
nitate toleramur. Consideremus quae sunt pietatis eius

Expanded text:
in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrare viscera divinae misericordiae sufficiat? Quis spiritus tantae pietatis divitias non obstupescat? Has divinae pietatis divitias consideravit Psalmista, cum diceret: Adjutor . Ecce perpendens in quibus laboribus humana sit vita constituta, Deum appellavit adjutorem; et quia a tribulatione praesenti in requiem aetorem. Sed considerans quod mala nostra aspicit et portat, culpas nostras tolerat, et tamen nos per poenitentiam ad praemia reservat, noluit Deum misericordem dicere, sed hunc ipsam misericordmus ergo ante oculos nostros mala quae fecimus; pensemus ex quanta Dei benignitate toleramur; consideremus quae sunt pietatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
muntur : quia caput meum insuo ore absorbuit. Cumq
hoc ille pallens tremens & moriens diceret: coeperunt
fr̃s uehementius orationib insistere. & oppressum dra¬
conis presentia: suis precib adiuuare. Cum repente li¬
beratus: magnis coepit uocib clamare dicens. Dõ grãs:
ecce discessit: ecce exut. Ante orationes ur̃as. fugit dra¬
co qui me acceperat: Mox autẽ seruiturũ se dõ & esse mo¬
nachum. deuouit: atq a tempore illo nunc usq febribus
p̃mitur. dolorib fatigatur. Morti quidem subtractus. ẽ.
sed adhuc plenius uitȩ restitutus. Ñ est. Quia enim
longis & diuturnis iniquitatib p̾ssus. ẽ: longo languore
fatigatur. Et durum cor ignis purgationis durius con¬
cremat: quia diuina dispensatione agitur. ut ꝓlixiora ui¬
Atia. egritudo ꝓlixior exurat. Quis illum umquã seruari
ad conuersionẽ crederet: Quis tantam dĩ miscdĩam con¬

Expanded text:
muntur, qui jam et caput meum in suo ore absorbuit. Cumque muntur, qui jam et caput meum in suo ore absorbuit. Cumque hoc ille pallens et tremens et moriens diceret, coeperunt fratres vehementius orationibus insistere, et oppressum draconis praesentia suis precibus adjuvare. Tunc repente liberatus, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Deo gratias; ecce discessit, ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox autem serviturum se Deo, et esse monachum devovit, atque a tempore illo nuncusque febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus est, sed adhuc plenius vitae restitutus non est. Quia enim longis et diuturnis iniquitatibus pressus est, longo languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut prolixiora vitia aegritudo prolixior exurat. Quis illum unquam servari ad conversionem crederet? Quis tantam Dei misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. mente tumidus. ueste compositus: accione dissipatꝰ
Mense autẽ iulio elapso: huius quã nostis pestilentiae
clade percussus. ẽ. Qui ad extremũ ueniens: urgeri coe¬
pit ut animã redderet. Et ultima iam corporis parce
p̾mortua : uitalis uirtus insolo pectore & lingua reman¬
serat. Ers aderant: eiusq exitum inquantũ dõ largiente
poterant. oratione tuebantur. At ille subito draconem¬
ad deuorandum se uenire conspiciens: magnis coepit uo
cib clamare dicens. Ecce draconi addeuorandũ datus
sum . qui propter ur̃am presentiam deuorare me non po¬
test. Quid mihi moras facitis: Date locum ut ei de¬
uorare me liceat. Cumq hunc fr̃s ut signum sibi crucis
imprimeret admonerẽt: respondebat uirtute qua pote¬
rat dicens. Uolo me signare sed nonpossum: quia ad ra¬
cone p̃mor. Spumae oris eiꝰ faciem meam liniunt: gutdur
meum eiꝰ ore suffocat᷑. Ecce ab eo mea brachia compri¬

Expanded text:
bilis, mente tumidus, veste compositus, actione dissipatus. bilis, mente tumidus, veste compositus, actione dissipatus. Mense autem Julio nuper elapso, hujus quam nostis pestilentiae clade percussus est, qui, ad extremum veniens, urgeri coepit ut animam redderet. Et ultima jam corporis parte praemortua, vitalis virtus in solo pectore et lingua remanserat. Fratres aderant, ejusque exitum, in quantum Deo largiente poterant, oratione tuebantur. At ille subito ad devorandum se draconem venire conspiciens, magnis vocibus coepit clamare, dicens: Ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. 1515 Quid mihi moras facitis? Date locum ut ei devorare me liceat. Cumque hunc fratres ut signum sibi crucis imprimeret admonerent, respondebat virtute qua poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia a dracone premor. Spumae oris ejus faciem meam liniunt, guttur meum ejus ore suffocatur. Ecce ab eo brachia mea compri
Abbreviated transcription (Latin):
perhenni regno dignus sit nescit. Secundum uero est: ut
unusquisq ꝓximum quẽ fortasse lacere inuicus conspicit.
desperare non audeat : quia diuinae miscđiae diuitias
ignorat. Rta fr̃s quae nuper contigit refero: ut si uos
peccatores. ẽẽ. ex corde conspicitis. omipotentis dĩ mise¬
ricordiam amplius ametis. Praesenti anno in monaste
rio meo quod iuxta beatorum martrrum lohannis &
pauli eccłam situm. ẽ. frater quidam ad conuersionem
est: nam ualde conuersionis uitã & habitum decestans.
inmonasterio ut hospes habitabat. & monachorum uitã
morib fugiens. recedere a monasteru habitatione non
poterat: Quia quid uel ageret. uel unde uiueret non
habebat: Erat eius prauitas cunctis onerosa. Sed hunc:
siqua post hoc scłm sequeret᷑ uita nesciebat. In ridebat uero.
siquis illi hanc praedicare uoluisset. Itaq cum habitu sae¬
culari: uiuebat inmonasterio. Uerbis leuis: nutib insta¬

Expanded text:
perenni regno dignus sit nescit. Secundum vero est ut perenni regno dignus sit nescit. Secundum vero est ut unusquisque proximum, quem fortasse jacere in vitiis conspicit, desperare non audeat, quia divinae misericordiae divitias ignorat. 7. Rem, fratres, quae nuper contigit refero, ut si vos peccatores ex corde esse conspicitis, omnipotentis Dei misericordiam amplius ametis. Praesenti anno in monario meo, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli ecclesiam positum est frater quidam ad conversionem est. Nam valde conversionis vitam et habitum detestans, in monasterio ut hospes habitabat, et, monachorum vitam moribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non poterat, quia vel quid ageret vel unde viveret non habebat. Erat ejus pravitas cunctis onerosa, sed hunc osi qua post hoc saeculum sequeretur vita nesciebat, irridebat vero si quis illi hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus insta
Abbreviated transcription (Latin):
humilium uidex separat: qui se hic insuꝑbiae cornib exal¬
tant. Regnum caelorum ꝑcipere nequeunt: qui hic & in
caelesti fide positi toto desiderio terrena quęrunt. Et
multos tales intra eccłam cernitis fr̃s km̃i: sed eos nec imita
ri nec desperare debetis. Quid enim sit hodie aspicimus:
sed quid eras futurum sit unusquisq nescimus. Plerumq
qui & post nos uenire cernitur: per agilitatem nos boni
operis antecedit. Et uix eumcras sequimur: quem hodie
praeire uidebamur. Certe cum stephanus ꝓfide moreret᷑.
manibus ipse lapidauit: qui ad lapidandum om̃s exer¬
tos reddidit. Et tamen eundem ipsum in sc̃a eccła labo¬
rib antecessit: quem persequendo martyrem fecit. Duo
ergo sunt quae sollicite pensare debemus: quia multi uo¬
cati. sed pauci clecti sunt. Primum. ẽ. ut dese quisq mini¬
me praesum at: quia & si iam ad fidem uocatꝰ. ẽ utrum

Expanded text:
humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exalhumilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorum percipere nequeunt 1514 qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terram quaerunt. 6. Et multos tales intra Ecclesiam, fratres ri. nec desperare debetis. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur per agilitatem nos boni operis antecedit, et vix eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur,apidantium manibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem fecit. Duo ergo sunt quae sollicite pensare debemus. Quia enim multi vocati, sed pauci electi sunt, primum est ut de se quisque minime praesumat, quia etsi jam ad fidem vocatus est, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
in illo electorũ dĩ grege numerentur. Ecce uox om̃iũ
xp̃m clamat: sed uita õmĩum non clamat. Periq dm̃ uo¬
cib sequuntur: morib fugiunt. Hinc etiam adcrtũ pau¬
lus dicit. Qui confitent᷑ se nosse dm̃: factis autẽ negant:
Hinc iacob ait. Fides sine operibus: mortua est. Hinc
perpsalmistam dñs dicit. Annunciaui & locutus sum:
multiplicati sunt super numerum. Uocante autẽ dño su¬
per numerũ multiplicantur fideles: quia nonnum quã
etiã hi adfidem ueniunt. qui adelectorum numerum
non ꝑtingunt. Hi enim fidelib ꝑ confessionẽ ad mix¬
d sunt: sed propter uitam reꝓbam illic numerari insorte fi¬
delium non merentur. Hoc ouile scãe aeccłae: hedos cum
agnis recipit. Sed attestunte euuanglio. cum uidex uenerit
bonos amalis separat: sicut pastor segregat oues abhedis.
Neq & enu possunt qui hic carnis suae uoluptatibus
seruiunt: illic in ouium grege numerari. Illic eos a sorte

Expanded text:
in illo electorum Dei grege numerentur? Ecce enim vox omin illo electorum Dei grege numerentur? Ecce enim vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat. Plerique Deum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc etenim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc per Psalmistam Dominus dicit: Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Vocante enim Domino, super numerum multiplicantur fideles, quia nonnunquam etiam hi ad fidem veniunt, qui ad electorum numerum non pertingunt. Hic enim fidelibus per confessionem admi sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit; sed, attestante Evangelio, cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte
Abbreviated transcription (Latin):
quod uolo facere : Stulta enim questio hominis ẽ: con¬
tra benignitatem dĩ. Conquaerendum quippe essec ñ
sinondaret quod non deberet: sedsi nondaret quod de¬
beret. Unde apte subditur. An oculus tuus nequam . ẽ.
quia ego bonus sum: Nemo autẽ se deopere. nemo de
tempoie extollat: cum hac expleta sententia subse¬
quenter ueritas clamet. Sic erunt nouissimi primi: & pͥ¬
mi nouissimi. Ecce enĩ & si iam scimꝰ quac uel quanta bo¬
na egimus: ad huc supernꝰ iudex qua subtilitate haec
examinet ignoramus. Et quidem gaudendũ cuiq sum¬
mopere .ẽ in regnodi. eẽ. uel ultimũ. Sed post haec:
cerribile. ẽ. ualdẽ quod sequitur. Multi enim sunt uocati.
pauci uero electi:  Quia & ad fidem plures ueniunt. &
adceleste regnũ pauci ꝑducuntur. Ecce enĩ adhodier¬
nam festiuitatem quã multi conuenimus. aeccłae parie¬
tes implemus : sed tamen quissciat quã pauci sunt qui

Expanded text:
quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis conquod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est valde quod sequitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi, quia et ad fidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
paradysi daustra hominib interpositione suae morts
aperiret. Eorum hoc ipsum murmurasse. ẽ: quod &
recte ꝓꝑcipiendo regno uixer. &tamen diu ad percipi¬
endum regnum dilati sunt. Quos enĩ per per actam usti¬
ciam inferni loca quamuis tranquilla susceper: eis ꝓfecto
& laborasse fuit in uinea & murmurasse. Quasi ergo
post murmurationem denarium accipiunt: qui post lon¬
ga inferni tempora adgaudia regni peruenerunt. Nos
autẽ qui adundetimam horam uenimus. post laborem non
murmuramus & denarium accipimus: quia post media¬
toris aduentũ in hoc mundo uenientes ad regnũ ducimur.
mox ut decorpore eximus. Et illud sine mora percipimꝰ:
quod antiqui patres cum magna percipere dilatione merue¬
runt. Unde & isdem paterfamilias dicit. Uolo autẽ & huic
nouissimo dare: sicut & tibi. Et quia ipsa regni perceptio.
eius bone uoluntatis . ẽ: recte subiungit: Qut non licet mihi

Expanded text:
paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixerunt, et tamen diu ad percipiendum regnum dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundo venientes, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum magna percipere dilatione meruerunt. Unde et idem paterfamilias dicit: Volo et huic novissimo dare sicut et tibi. Et quia ipsa regni perceptio ejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi
Abbreviated transcription (Latin):
pectauerunt toto desiderio qui laborauerunt ad primam:
quia aequalem uitae aeternae recributionem sortiti sunc.
cum his qui amundi initio uocatifuerant. hi qui in mun¬
di fine ad dñm uenerunt. Unde & hi qui in labore pre¬
cesserunt: murmurantes dicunt. Hi nouissimi una hora
fecer. & pares illos nobis fecisti. qui portauimꝰ pondus
diei & aestus: Pondus eñĩ diei & aestus portauer̃ hi quos
amundi initio quia diu hic contigit uiuere. necesse fuit
etiam longiora carnis temptamenta tolerare. Unicuiq
enĩ pondus diei & aestus ferre ẽ: per longioris uitae tem¬
pora carnis suae calore fatigari. Sed quaeri potest: cur
murmurare dicti sunt. qui saltem sero ad regnum uo¬
cantur. Gaelorum & enim regnũ nullus murmurans
accipit: nullus qui accipit murmurasse potest. Sed quia
antiqui patres usq ad aduentũ dñi quamlib& iuste uixe¬
rint. ducti ad regnũ non sunt: nisi ille descenderet qui

Expanded text:
spectaverunt toto desiderio qui laboraverunt ad primam, spectaverunt toto desiderio qui laboraverunt ad primam, quia aequalem vitae aeternae retributionem sortiti sunt cum his qui a mundi initio vocati fuerant, hi qui in mundi fine ad Dominum venerunt. Unde et hi qui in labore praecesserant, murmurantes dicunt: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti qui portavimus pondus diei et aestus? Pondus enim diei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, quia diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Santiqui Patres usque ad adventum Domini, quamlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille desce
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hic statis totadie ociosi: Ac si aperte dicatur. Et
si dõ uiuere inpueritia & iniuuentute noluistis: saltem
adultim am accatẽ resipiscite . & aduias uitae cum iam la¬
borati multum non estis. uel sero uenite. Et talesergo pãt¬
familias uocat: & plerumq ante remunerantur : quia
prius ad regnum decorpore exeunt. quam hi qui mꝑueri¬
da uocati. ẽẽ uidebantur: An non adundecimam uenit la¬
to: quia & si non habuit per aetatem. habuit tamen sero
per poenam: Qui dm̃ incruce confessus. ẽ: & pene cum
uoce sententiae sp̃m ex alauit uitae: Anouissimo autem
reddere denarium pater familias coepit: quia ad paradi si
requiem prius latronem quam pecrum perduxit. Quanti
patres ante legem. quanti sublege fuerunt. & tamen hi
qui in dñi aduentu uocati sunt. ad caelorum regnum
sine aliqua tarditate peruenerunt: Eundem ergo dena¬
rium accipiunt qui laborauerunt adundecimam. quod ex¬

Expanded text:
Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo patfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro, qui etsi non habuit per aetatem, habuit tamen sero per poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum voce sententiae spiritum exhalavit vitae? A novissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuerunt, et tamen hi qui in Domini adventu vocati sunt ad coelorum regnum sine aliqua tarditate pervenerunt. Eumdem ergo denarium accipiunt qui laboraverunt ad undecimam quem ex
Abbreviated transcription (Latin):
quae decrepita. uel ueterina dicitur. Unde & greci:
ut plusquam senes. eẽ. insinuent. quos ꝓuectiores uocañ
Quia ergo aduitam bonam alius inpueritia. alius in
adolescentia. alius in uiuentute. alius insenectute. alius
in decrepitaaetate ꝑducit᷑: quia diuersis horis aduneã¬
ru estis uidete. Penset unusquisq quid agat: & consideret
si indñi uineam laborat. Qui enim in hac uita ea quae
sua sunt quaerit: adhuc ad dñi uineam nonuenit. Illi
namq dño laborant: qui nonsua sed lucra dñi cogitaN
Qui telo caritatis studio piecatis inseruiunt. animab
lucrandis in uigilant. perducere & alios secum aduitã
festinant. Nam qui sibi uiuit. qui carnis suae uolup¬
tatib pascit᷑. recte ociosus redarguitur: quia fructũ diui¬
ni operis nonsectatur: qui uero & usq ad etatẽ ultimã
dõ uiuere neglexerit: quasi usq adundecimam ociosus
stecit. Unde recte usq ad undecimã torpentib dicitur

Expanded text:
quae decrepita vel veterana dicitur; unde et Graeci quae decrepita vel veterana dicitur; unde et Graeci ut plusquam senes esse insinuarent, quos profectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit, quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
neglexerant: quasi totadie ociosi stabant. Sed pensate
fr̃s: quid inquisiti respondeant. Dicuntei. Quia nemo
nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha: null
ꝓpħa. uenerat. Et quid. ẽ: ad laborẽ nemo nos condu¬
xit. nisi uitae nobis uias nullus p̃dicauit: Quid ergo
nos abono opere cessantes in excusatione nr̃a dicturi
sumus. qui pęne amatris utero ad fidẽ uenimꝰ. qui uer¬
ba uitae ab ipsis cunabulis audiuimus. qui abuberib
carnis: Possumꝰ uero & easdẽ diuersitates horarum.
etiã ad unum quemq hominẽ ꝑ actatũ momenta distin¬
guere. Mane quippe: intellectꝰ nr̃i pueritia est. Hora aũt
dertia. ad olescentia intelligi potest: quia quasi iam sol
in altũ ꝓficit. dũ calor aetatis crescit. Sexta uero iuuen¬
cus .ẽ: quia uelut incentro sol figitur. dũ in ea plenitudo
roboris solidatur. Nona autẽ senectus intelligitur. in
qua uelut sol abalto axe descendit: quia aetas acalore
iuuentutis deficit. Undecima uero hora. ẽ: ea accas

Expanded text:
neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo nos conduxit, nisi vitae nobis vias nemo praedicavit. Quid ergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibucarnis. Possumus vero et easdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem, per aetatum momenta distinguere. Mane quippe Intellectus nostri pueritia est, hora autem tertia adolescentia intelligi potest. Quia quasi jam sol in altum proficit dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, dum in eo plenitudo roboris soli datur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora, aetas est,
Abbreviated transcription (Latin):
NNO QUINTO DECIMO IMPERII TIBTRII
caesaris. ꝓcurante pontio pilato iudȩã.
tetrarcha autem galileae herode. p̾hi¬
lippo autẽ fratre eius tetrarcha itu¬
riae & traconitidis regionis. & ly¬
sania abrlinae tetrarcha. subprincipib sacerdotum
anna & carpha: factum est uerbum dñi super ioħem¬
⁊ achariac filium in deserto U F tuenit in omñẽ regio

Expanded text:
tem quintodecimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Philippo autem fratre ejus tetrarcha Ituraeae, et Trachonitidis regionis, et Lysania Abilinae tetrarcha, sub principibus sacerdotum Anna et Caipha: factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filium, in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod iacenti in terra porrigitis. sedenti in cęlo datid:
Sed haec om̃ps ds̃ quae ꝑme in ur̃is auribus loquitur:
ꝑse in ur̃is mentibus loquatur. qui uiuit & regnat cum
patre in unitate sp̃s sancti ꝑ om̃ia secula seculorum. am

Expanded text:
hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed haec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur, per se in vestris mentibus loquatur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
in itinere : & om̃ia inuenit inꝑuentione. Uos letam
uitam ducitis: tristem mortem timetis. Illa tristem
uitam ꝑtulit: ad letam mortem ꝑuenit. Uos ad tempꝰ
queritis obsequia hominum: illa despecta ab hominib
inuenit socios choros angłorum. Discite igitur fratres
temporalia cuncta despicere: discite honorem transeun¬
tem contẽpnere. aet̾nam głam amare. Honorate om̃s¬
quos pauꝑes cernitis: & quos foris conspicitis despectos
seculi. intus arbitramini electos dei. Cum his partici¬
pamini quae habetis: ut quandoque digentur uobis¬
cum participari qđ habent. Pensate: quod ore magistri
gentium dicitur. in hoc tempore ur̃a habundantia illoꝵ
in opiam suppleat: ut illorum habuntia ur̃ae in opiae
sit supplem̃tum. Pensate: quod ipsa ꝑsẽ ueritas dicit.
Quam diu fecistis uni dehis fratribus meis minimis: michi
fecistis. Ad tribuendum ergo p igri cur estis. quando

Expanded text:
in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ad caelum ducta: quanto chori psallentium altius as cen¬
debant. tanto cȩpit psalmodia lenius audiri: quousque
eiusdem psalmodiae sonitus & odoris suauitas elongata
finiretur. Haec igitur quam diu uixit in corpore. quis illam
hab̾et in honorem: in digna cunctis: om̃ibus despecta ui
debatur. Quis ad illam accedere. quis illam uidere digna¬
retur : sed latebat insterquilinio margarita dei. Sterqui¬
linium fratres: hanc ipsam corruptibilitatem carnis ap¬
pello. sterquilinium abiectionem pauꝑtatis nomino
Assupta est gͦ margarita quae iacebat insterquilinio: & po¬
sita in cadestis regis ornamento. Iam inter supernos ciues
emicat: iam inter ignitos illos lapides aet̃ni diadematis
choruscat. Ouos qui in hoc mundo uos diuites aut esse
creditis aut estis: conferte si potestis falsas diuitias ur̃as¬
cum ueris diuitus romulae. uos in huius mundi uia:
om̃ia ãmissuri quae possidetis. Illa nichil quesiuit᷑

Expanded text:
ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascenad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum uim claritatis illius ferre non possent: cepit eadem
romula assistentem & trementem redẽptam suoꝵ morum
magistram blanda uoce consolari dicens. Noli timere mater:
non morior modo. Cumque hoc crebro diceret: paulatim
lux quae fuerat emissa subtracta est: sed his qui subsecutus
est odor remansit. Sicque dies secundus & tercius transuit:
ut aspsa fraglantia odoris maneret. Nocte igitur quarta.
eandem magistram suam iterum uocauit. Qua ueniente:
uiaticum petuit & accepit. Necdum uero eadem redempta
uel alia eius discipula alectulo iacentis abscesserant: & ecce
subito in platea ante eiusdem cellulae ostium duo chori psal¬
lentium constiterunt: Et sicist se dicebant sexus ex uocib
discreuisse: psalmodiae cantus dicebant uiri. & feminae
respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur
caelestes exequiae: sancta illa anima carne soluta est. Qua

Expanded text:
Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat: uo¬
cauit dicens. Mater ueni: mater ueni. Quae mox cum alia eius
condiscipula surręxit. sicut utrisque referentib & multis res
eadem claruit: & ego quoque in eodem tempore agnoui
dor tantae claritatis emicuit. ut corda assistentium in estima¬
bili pauore ꝑstringeret. atque ut post ipsae referebant.
omne in eis corpus obrigesceret: & in subito pauore remanerent:
Cȩpit namque quasi cuiꝰdam magnae multitudinis ingredi¬
entis sonitus audiri: ostium cellulae concuti. acsi ingredi¬
entium turba premeretur: atque ut dicebant in gredientiũ
multitudinem sentiebant. sed nimietate timoris & amoris:
luminis uidere nichil poterant. quia earum oculos & pauor
depresserat: & ipsa tanti luminis claritas reuerb̾abat. Quã
lucem ꝓtinus miri odoris est fragiantia subsequuta: ut earũ
animum quia lux emissa terruerat. odoris suauitas refoueret.

Expanded text:
quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, voquae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eaeadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi.dor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret.
Abbreviated transcription (Latin):
tiae. custos oris sui ad silentium. Studiosa ualde: ad continuȩ
orationis usum. Sed quia plerumque hic quos iam ꝑfectos
homines aestimant: adhuc in oculis summi opificis aliquid
in ꝑfectionis habent: sicut sepe imꝑiti homines necdum ꝑfec¬
te sculpta sigilla conspicimus. & iam quasi ꝑfecta laudamꝰ.
quae adhuc artifex considat & limat. laudare iam audit:
ettamen ea tundẽ meliorando non desinit. Haec quam p̃di-¬
ximus romula: ea quam greco uocabulo medici paralisin uo-¬
cant. molestia corporali ꝑcussa est. Multisque annis in lecculo
decubans: pene omni iacebat membrorũ officio destituta
nec tamen haec eadem eiusmentem ad impatientiã flagella
ꝑduxerant: nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant
incrementa uirtutum: quia tanto sollicitiꝰ ad usum orationis
excreuerat. quanto & aliusd qd libet agere nequaquam ualebat.
Nocte igitur quadam eandem redẽptam quam prefatus sum

Expanded text:
tiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae tiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: cuius sint meriti nescimus. Om̃s ergo uenerandi¬
sunt. Tantoq necesse st ut om̃ibus tehumiliare debcas: quanto
p̾resbiter m̃s speciosus nouit. Eodem tempore quo monaste¬
rium petut: anus quaed am redẽpta nomine in scĩmoniali ha¬
bitu constituta. in urbe hac iuxta beatae Mlariae semꝑcuirginis
aeccam manebat. Haec illius hirundinis discipula fuerat:
quae magnis uirtutib pollens suꝑ prenesticos montes uitam
heremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu
discipulae adherebant: una nomine romula. & altera quae
nunc adhuc suꝑest: quam quidem facie scio. sed nomine nescio.
Tres itaque hae in unohabitaculo cõmanentes: morum quidem
diuitus plenam. sed tamen rebus pauꝑem uitam ducebant
Haec autem quam prefatus sum romula: aliam quam predixi
condiscipulam suam magnis uitae meritis anteibat. Erat
quippe mirae pacientiae: sũmae pacientiae atque obedien¬

Expanded text:
nimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandinimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandisunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto presbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custo
Abbreviated transcription (Latin):
nos om̃ino rõgare debuimꝰ: ectam en rogamur. Uidete si ne¬
gare debemus quod petimur: quando patroni sunt qui
petunt. Nolite gͦ miscdae tempora ꝑdere: polite accepta
remedia dissim ulare: ante supplicium cogitate de suppli¬
cio. Cum quoslibet in hoc mundo abiectõs cernitis: etiam¬
si qua reprehensibilia eorum eẽ uideantur nolite despi-¬
cere : quia fortasse quos morum infirmitas uulnerat. me¬
dicina pauꝑtatis curat. Quorum si qua sunt rep̃hensibi¬
lia quae debeant iure reprehendi: haec si uultis ad usum
urãe mercedis inflectite. ut ex ipsis eorum uitis cumulent᷑
uob̾ incrementa pietatis: quatinus panem pariter detis
& uerbum. panem refectionis. cum uerbo correptionis.
& duo a uobis alimenta ꝑcipiunt qui unum quȩrebant:
dum & exterius cibo. & in terius saciantur aeloquis
Pauꝑ ergo cum rep̃hensibilis cernitur moneri debet: & des-¬
pici non debet. Si uero reprehensionis nichil habet: ue¬
nerari sũmoꝑe sicut int̾cessor debet. Sed ecce multos cer¬

Expanded text:
nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cer
Abbreviated transcription (Latin):
rerum amor superet. Non superbia infl&. Non ira
dilaniet. Non luxuria polluat. Non inuidiã consu
nos amore eius discamus uincere nosmetipsos. Quod
si perfecte agimus. Non solũ imminentes poenas eua¬
demus: sed communi cũ martỹ ribus gła remuneramur
Nam quamuis occasio persecutionis desit: hab& tam̃
& pax nr̃a martyrium suum. Quia & si carnis colla
ferro non subdimꝰ: spĩtali tamen gladio carnalia de¬
sideria in mente trucidamus

Expanded text:
rerum amor superet, non superbia inflet, non ira rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumnos amore ejus discamus vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes poenas evademus, sed una cum martyribus gloria remunerabimur. Nam quamvis occasio persecutionis desit, habet tamen et pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spiritali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus