comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a hostiam uiuentem. scãm dõ placentẽ. Ngͦ
solum minist̾s sacͥs altaris s ⁊ om̃ib ꝑfectiᷤᷤ
in qͦꝯ gradu positis hoc lanachrũ posuit moy¬
ses: quia lex dei cunctis gn̾aliter fidelib grãm
salutifere cõpunctõnis p̃dicauit. Quod si in ꝑ¬
sona aaron ip̃m magnũ pontificẽ dnm salua¬
torem accipere uolumus: constat eciam eñ
huiꝰ aqua labri pͥusquam ad altare oblaturꝰ ĩ¬
trareti ẽẽ lotum. Qui a pͥusquam thimiama sui
sac̾scĩ corporis pp̃ salutem urãm in altare crucis
ucenderet ꝓ nr̃o amore eciã lacͥmas fudit:ꝙ.
ne aut̃ additur. It offerant in eo chimia¬
ta est anime. spũalis ⁊ et̃na. si quis ad minst̾i¬
um altaris electus thumauia orõnũ dño red¬
dere negligit. Mors timenda est: si quis ad
sac̾scã misfia absq sp̃ali ab lutõe compinictõis

Expanded text:
stiam viventem, sanctam, Deo placentem . Non ergo solum ministris sacri altaris, sed et omnibus perfectis in quocunque gradu positis hoc lavacrum posuit Moyses; quia lex Dei generaliter cunctis fidelibus gratiam salutiferae compunctionis praedicavit. Quod si in persona Aaron ipsum magnum pontificem Dominum Salvatorem accipere volumus, constat etiam eum hujus aqua labri, priusquam ad altare oblaturus intraret, esse lotum; quia priusquam thymiama sui sacrosancti corporis propter salutem nostram in altari crucis incenderet, pro nostro amore etiam lacrymas fudit, t offerant in eo thymianda est animae spiritualis, et aeterna, si quis ad ministerium altaris electus thymiama orationum Deo reddere negligit. Mors timenda est, si quis ad sacrosancta mysteria absque speciali ablutione compunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
drñ significet. qui miro atq ineffabili ordinẽ
ita carnem ueram traxit ex adam. lit a poc̃o car¬
ins ade lieuaciter ẽẽt minunis. Qͦ nĩ altare qͥdẽ
etat᷑ auro cooꝑtñ. S ⁊ in hoc altari iul carna¬
le offereratur. uer̃ a romata tantũ adolebant᷑

Expanded text:
Dominum significat: qui miro atque ineffabili ordine Dominum significat: qui miro atque ineffabili ordine ita carnem veram traxit ex Adam, ut a peccato carnis Adae, veraciter esset immunis. Quoniam altare quidem erat auro coopertum. Sed et in hoc altari nihil carnale offerebatur, verum aromata tantum adolebantur
Abbreviated transcription (Latin):
int̃tessiones sublimilĩ uito ꝵ pler̃q nr̃e infir¬
mitat dñs muiseretur: recte subiungreur. Et
dño. Paceat quippe a aron suꝑ altare incensi:
quando pp̃ iusticiam scõꝵ qnã int̃cessorem ⁊ pn¬
tronam querimus: nob̾ ꝓpictatur dñs. Ueniq
obsesso ab hostib Nechie ⁊ auxiliũ el inuocan
riani. ⁊ quasi suꝑ coruna dep̾cans altaris. dñm
placare tinabat: quiescat in quiens iratua. ⁊
esto placabilis suꝑ noguicia ppͥ tui.Recorda¬
rasti ꝑ teni sp̃m dicens: multiplicabo sem̃ nr̃m
sicut stelias celi. Possimius sane hec altaria
eciam ita int̃p̃tasi. ut eneum quidem in qͦ car¬
nes cõburekanturꝰ ⁊ sanguis fu̾debatur hostia¬
rũ. oẽm huiiꝰ temꝑis eccłiam accipiamus. in qͣ
nullus est abs pocd. eciam si isi diei fu̾it ñ¬
ta eiꝰ suꝑ t̃ram. ulłs qui ũ ex pcc̃o p̃caricatõis
a de carnaliter natus. nect̃e hãt in xp̃o renas
ci ⁊ spi eiꝰ igne mundari. auteum uꝰ altare ipĩh

Expanded text:
intercessiones sublimium virorum, plerumque nostrae infirmitati Dominus miseretur, recte subjungitur: Et tc. Placat quippe Aaron super altare incensi, quando propter justitiam sanctorum, quos intercessores et patronos quaerimus nobis, propitiatur Dominus. Denique obsesso ab hostibus Ezechia, et auxilium ejus invocantriam, et quasi super cornua deprecans altaris, Dominum placare curabat: Quiescat, inquiens, ira tua, et esto placabilis super nequitiam populi tui. Recordarasti per temetipsum dicens: Multiplicabo semen vestrum, sicut stellas coeli . Possumus sane haec altaria etiam ita interpretari, ut aeneum quidem, in quo carnes comburebantur et sanguis fundebatur hostiarum, omnem hujus temporis Ecclesiam accipiamus, in qua nullus est absque peccato, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram. Nullus qui non ex peccato praevaricationis Adae carnaci, et spiritus ejus igne mundari. Aureum vero altare ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ thimiama componi debũit nomnatim de¬
signatur. stacte uideł ⁊ onica. galbane bo ui
odoris.⁊ chure lucid issimo: que cuicta ad sig¬
inficatõeni et̃noꝵ bonoꝵ que pͥncipaliter a
dño q̃reuda siuit. constat ꝑtinere. Non est gͦ¬

Expanded text:
hoc thymiama componi debuerit, nominatim dehoc thymiama componi debuerit, nominatim designatur: stacte videlicet et onycha, galliano boni odoris et thure lucidissimo, quae cuncta ad significationem aeternorum bonorum, quae principaliter a Domino quaerenda sunt, constat
Abbreviated transcription (Latin):
Mane qͣndo compones luc̃nas. incendet illud:
⁊ qͣndo collatit eas ad uesꝑum. Mane ⁊ eñl a a¬
ron iacensum suꝑ altari adolet. cum dñs cor¬
ta fidelium ui hus que ia intelligere ualent
archauis u̾itatis. ad gr̃am cõpunictõuis inflã¬
uiat. Incendit illud̾ ad uesꝑum. qͣndo collocat
ad amor̃e eos celestiũ uͥ omĩa secreta patefiũt
informat. Fagͣtq suaue thimiamac ꝯ subi¬
ta cõpunctõe diuinitus taciti lacͥmis solum ac
p̃cib nacare dulce hñt. ẜene aũt sequit᷑.
ret chuniama sempit̃nũ coram dño in¬
geñatões ñas. Quia minirum nec̃de est: ut
animus post orõneur⁊ fletus ad occiosa ñba siue
facta ñ diũtat. s in eodem se uigore deuotõnis
quẽ in orõnis suscepit ⁊̃ siuita orõne custatiat.
iuxͣ exemplu aune de qua orante deum÷. Uul¬
tusq illiꝰ ñ sunt ampliꝰ in diũsa mutati. Non
offreretis suꝑ eo chimiam a cõpositõnis alteri. In
sequentib huiꝰ uoluminis equib a romatib

Expanded text:
componet lucernas, incendet illud, et quando collocat eas ad vesperum. Mane etenim Aaron incensum super altari adolet, cum Dominus corda fidelium in his quae jam intelligere valent arcanis veritatis, ad gratiam compunctionis inflammat. Incendet illud et ad vesperum, quando collocat ad amorem eos coelestium, ubi omnia secreta patefiunt, informat. Fragratque suave thymiama, cum subita compunctione divinitus tacti lacrymis solum ac precibus vacare dulce habent. Bene autem sequitur: Uret thymiama sempiternum coram Domino, etc. Quia nimirum necesse est, ut animus post orationem et fletus ad otiosa verba sive facta non divertat, sed in eodem se vigore devotionis, quem in oratione suscepit, etiam finita oratione custodiat; juxta exemplum Annae, de qua orante dictum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Non offeretis super eo thymiama compositionis alterius. In sequentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus
Abbreviated transcription (Latin):
q altare contra nelũ ꝙ aute archam᷑ appensũ÷ :
cum om̃is iustoꝵ intentõ ad ingressũ directa ÷
regni celestis. Stat coram ꝓpiciatorio qͦ tegitur
archa: cum uisioni sui conditoris puritatis mñtiᷤ
constat incensimi siue chimiama iñ oroins¬
or expͥmere: dicente psalmista. D̾irigatur or̃o
mea sicut incensimi in cõspectu tuo. Et ma

Expanded text:
que altare contra velum quod ante arcam appensum est, que altare contra velum quod ante arcam appensum est, cum omnis intentio justorum ad ingressum directa est regni coelestis. Stat coram propitiatorio, quo tegitur arca, cum visioni sui Conditoris puritate mentis Constat incensum sive thymiama vim orationis exprimere, dicente Psalmista: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Et in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beiiguitatis. teste apło qui ait: qr caritas paci¬
ens est. benigna est. Unde eciam dñs. diuutͣte
inquit ⁊ duuntetur uob̾. date ⁊ dabitur nob̾: ui¬
deł indimittendo debito pacienciam docens. in
tando neccessania grãm benigintatis. In uno G
ꝓximoꝵ incõmoda forater feramus: in altos
ꝯ moda ꝓrimis nr̃a gandenter tͥbuamus. Luoᷤ
gcnulos ꝑ singula latera ht̃ altare: cũ bifor¬
mi ꝑ fectone caritatis scĩ ⁊ in sui conditoris ho¬
liorem.⁊ in curã atq obsequium accingunt᷑ ꝓ
.uiiiii. Hiisq amillis iurittutur uectes in¬
aurati ut altare portetur: cum tales parato
in entis sin excipiunt darissima p̃cedenciũ
patrum dicta. ꝑ que magis. magisq at̃renis
suspensi. ad amorem mapunitur et̃noꝵ bono¬
rum. Nam qr tales animo. ac m̃ĩto celestib ap¬
torio qͣ tegitur testimoniũ. uͥ loqͣr tͥ. Archanã¬
cinꝰ edita dñs uicta morte penet᷑ͣuit. ut sicut
apłs ait. appareat nie miltui dei ꝓnobis. Scat¬

Expanded text:
et benignitatis, teste Apostolo, qui ait: Quia charitas patiens est, benigna est . Unde et Dominus, Dimittite, inquit, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis ; videlicet in dimittendo debita, patientiam docens; in dando necessaria, gratiam benignitatis. In uno, ut proximorum incommoda fortiter feramus: in altero, ut commoda proximis nostra gaudenter tribuamus. Duos ergo annulos per singula latera habet altare, cum biformi perfectione charitatis sancti, et in sui Conditoris honorem, et in curam atque obsequium accinguntur proximi. Hisque annulis immittuntur vectes inaurati, ut altare portetur, cum tales parato mentis sinu excipiunt clarissima praecedentium dicta Patrum, per quae magis magisque a terrenis suspensi ad amorem rapiantur aeternorum bonorum. Nam quod tales animo et merito coelestibus approtorio, quo tegitur testimonium, ubi loquar tibi. Arccujus adyta Dominus devicta morte penetravit, ut sicut Apostolus ait, appareat nunc vultui Dei pro nobis. Stat
Abbreviated transcription (Latin):
in atͥa dm̃ ponant. Quod eqne p̃ceptum reor
hiis qui eoꝵ dem sacͣm̃toꝵ ꝑceptõne iundã¬
di sunt. rit cautõre curti prius actus suos co¬
gitatusq discuciant. euentilent. purgent. ac
si ͤ ad participanda fidei sacram̃ta ꝓcedant: ne
andire mereantur illud apłi. Quiq eñ man

Expanded text:
in atria Domini ponant. Quod aeque praeceptum reor his qui eorumdem sacramentorum perceptione mundandi sunt, ut cautiore cura prius, actus suos cogitatusque discutiant, eventilent, purgent, ac sic ad participanda fidei sacramenta procedant, ne audire mereantur illud Apostoli: Quicun
Abbreviated transcription (Latin):
castigari. Item altare iucensi coranã ht̃ auream
ꝑ girũ. ⁊ in his qui ⁊ si inmores st̾ m̃itis. nͨ palã
p̾testari audient certam gͥ bomi c̃taminis ac ĩuate
fidei repositam ẽẽ mercedem. Cuncta tam̃ q̃ agunt
intercõe dõ placendi. ⁊ spe agunt ꝑcipiende eiꝰdem
suꝑne m̃cedis. Sequitur. Et duos anulos aure¬

Expanded text:
castigari. Item altare incensi coronam habet auream castigari. Item altare incensi coronam habet auream per gyrum etiam in eis qui, etsi minores sunt meritis, nec palam protestari audent, certam sibi boni certaminis ac servatae fidei repositam esse mercedem, cuncta tamen quae agunt, intentione Deo placendi, et spe agunt percipiendae ejusdem supernae mercedis. Sequitur: Et duos annulos aure
Abbreviated transcription (Latin):
parietes uͦ foris parebant: corna ⁊ ip̃a foris parẽ¬
cia spali fastigio alciꝰ emitiebant. Deauratur aũt ari
ius ꝑ bona se ext̃nis oꝑa dilatatur. Deautantur ⁊
coruua: cni ip̃a siducia fortitudiuis iustoꝵ. qͣr
adu̾sarios ũtatis siue ꝑ pacĩam fortiter ferre:
seu ꝑ pͣdenciam prudenter repelłe. uel corrigere
didicerunt: int̃ne lucis in om̃ib fulgore corꝰ¬
tat. Et qm̃ cales iure ditere possunt. bonũ cer¬
tam̃ certani. cursũ ꝯsũmaui. fidem seruiaui.
de reliquo reposim mͥcorona msticie: becte sub
dicur. Iaciesq ei coronam aureolam ꝑgirũ.
Sorona⁊ enũ aureola ꝑgirũ fit altari chimiama¬
tis: cũ scĩ ꝓ bonis qui se egisse meminerunt. p̾¬
nna p̃stolantur et̃na. Et bene ꝑ girũ altaris
corona sit : ut omĩa que fecere celesti m̃cede
digna ẽẽ doceantur. n aliquid inzalib remañe
ꝙ post ab solutõem carnis purgatorio debãt igne

Expanded text:
Parietes vero foris parebant, cornua et ipsa foris parenParietes vero foris parebant, cornua et ipsa foris parentia speciali fastigio altius eminebant. Deauratur autem crais per bona se exterius opera dilatat. Deaurantur et cornua, cum ipsa fiducia fortitudinis justorum, qua adversarios veritatis, sive per patientiam fortiter ferre, seu per sapientiam prudenter refellere, vel corrigere didicerunt, internae lucis in omnibus fulgore coruscat. Et quoniam tales jure dicere possunt: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae , recte sreolam per gyrum. Corona etenim aureola per gyrum fit altari thymiamatis, cum sancti pro bonis quae se egisse meminerunt, praemia praestolantur aeterna. Et bene per gyrum altaris corona fit, ut omnia quae fecere, coelesti mercede digna esse quod post absolutionem carnis, purgatorio debeat igne
Abbreviated transcription (Latin):
contra ỹ poc̾te qͣi coruib aliunde mutuatis:
hũtes spẽm pietatis. iurtuteni eiꝰ negant. Qui¬
b apte congruit illa io sephi fabula que reft̾
cornicẽ inuolatis paui pennis exoruatã frustra
de sua ẽẽ pulchritudine głatam: ĩmo post mo¬
dum zelo ex ardescente parionũ. om̃i pennar̃ i̾reu¬
te.⁊ ipã uita ẽẽ spali atam. Uestitur aũt altare
auro purissimo. ꝯꝑ fecti quiq uera iut̃ne sapĩe
luce refulgent. ꝯ iom̃ib que agunt splendorẽ
caritatis uelut cotidiani głam hĩtus ꝑ moustiant.
ꝯ memoriam gͥ ꝑpetue claritatis semꝑ in ẽẽ cunc
tis sese udentib siue audientib astendunt: ꝯse
ostendut om̃ĩa aute regnũ dei⁊ iusticiam ei co¬
gitare ⁊ querere manifestant. Et bene tam cͣa¬
cula altaris qͣm parietes ⁊ cornua uestiri auto iu¬
bentur. Graticula quippe uitus in medio erat ai¬
taris ad suscipienda ninirũ thimiamata parata.

Expanded text:
contra hypocritae, quasi cornibus aliunde mutuatis, contra hypocritae, quasi cornibus aliunde mutuatis, habentes speciem pietatis, virtutem ejus negant. Quibus apte congruit illa Aesopi fabula, qua refert cornicem involutis pavonis pennis exornatam, frustra de sua esse pulchritudine gloriatam, imo propemodum zelo exardescente pavonum, omni pennarum virtute, et ipsa vita esse spoliatam. Vestitur altare auro purissimo, cum perfecti quique vera internae sapientiae luce refulgent, cum in omnibus quae agunt, splendorem charitatis velut quotidiani gloriam habitus permonstrant, cum memoriam sibi perpetuae claritatis semper dentibus sive audientibus ostendunt, cum se ante omnia regnum Dei et justitiam ejus cogitare et quaerere manifestant. Et bene tam craticula altaris, quam parietes et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medio erat altaris ad suscipienda nimirum thymiamata parata.
Abbreviated transcription (Latin):
sõpturis solent emmñciam de signare fidei. ⁊ iur¬
tutum: ꝑ qͣm obuianciam nob autiqui hostis c̃¬
cornui. Qui mox de quo cornu dixisset: sub den¬
do declarauro dicens. Et innomiine tuo sꝑnera᷑
insurgentes in nos. Sicut econt᷑ ññquã lella
uicõx que nos expugnare utoluꝰ moltunt᷑
corni nomine solent indicari. Quod utr̃q
coruna pct̃oꝵ constingam: ⁊ exaltabuntur cor¬
nua iusti. Unde bene ui lege cormiti tantũ ge¬
t̃is ammalia munda eẽ ⁊ popło dei comestibłia
dec̃nuntur: que enĩ rumiuant. atq ungulã
findiuit aĩalia ea ⁊̃ constat ẽẽ cornuta: ut
ostendatur mistice ꝙ illi tantũ eccłie dei spũa¬
li ꝯiunctõe possunt incorporari: qui fortitu¬
dine fidei ad bella uitõꝵ existere ꝓ bant᷑ in¬
uicti. Pꝰ rocedunt ant̃ cornua ex ip̃õ altari
thimiamatis. cũ oꝑa uirtutũ electi ñ ad facĩẽ
homim̃ spẽtenꝰ ostendunt: s ex int̃nam̃tĩ
radice sixo atq inmobili ep̃cent affectu. At

Expanded text:
Scripturis solent eminentiam designare fidei et virtutum: per quam obviantia nobis antiqui hostis cers cornu ventilabimus . Qui mox de quo cornu dixisset, subdendo declaravit dicens: Et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Sicut e contra, nonnunquam bella vitiorum, quae nos expugnare moliuntur, cornuum nomine solent indicari. Quod utrumque orum cornua confringam, et exaltabuntur cornua justi . Unde bene in lege cornuti tantum generis animalia munda esse, et populo Dei comestibilia decernuntur. Quae enim ruminant atque ungulam findunt animalia, ea etiam constat esse cornuta; ut ostendatur mystice quod illi tantum Ecclesiae Dei spirituali conjunctione possunt incorporari, qui fortitudine fidei ad bella vitiorum existere probantur invicti. Procedunt autem cornua ex ipso altari thymiamatis, cum opera vihominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At
Abbreviated transcription (Latin):
sui sanguinis ad soluenda pccoꝵ uincula dona¬
uit. Et pulchra om̃imodis figurar̃ distancia.
Seinel quidẽ ꝑ annũ pontifer in sanguine obla¬
tõus suꝑ cormia altaris dep̃cari. cotidie aũt chi¬
inama suaue flagͣus suꝑeo iucentere p̃cipit᷑:
quia dñs ⁊ saluator nr̃ qui codidie fideles suoᷤ
grã int̃ne conpunctõus accõdens renouat. se¬
mel eos hostia sui satigninis mortem suꝑans
redemit. Ip̃i fideles qui cotidiana pccã cotidia¬
ius abluere p̃cib. ac lacͥmis solent: seinel ĩ
sacram̃itum passionis illius abluroẜ se apct̃is ẽe

Expanded text:
sui sanguinis ad solvenda peccatorum vincula, donasui sanguinis ad solvenda peccatorum vincula, donavit. Et pulchra omnimodis figuratum distantia, semel quidem per annum pontifex in sanguine oblationis super cornua altaris deprecari, quotidie autem thymiama suave fragrans super eo incendere praecipitur; quia Dominus et Salvator noster, qui quotidie fideles suos gratia internae compunctionis accendens renovat, semel eos hostia sui sanguinis mortem superans redemit ipsi fideles, qui quotidiana peccata quotidianis abluere precibus ac lacrymis solent, semel in sacrament
Abbreviated transcription (Latin):
fecit cor meum⁊ caro mea.dens cordis mei ⁊ ꝑs
mea. deus nscła. quasi cessantib uictunarũ
.libaminib q̃ ad eneñ altare ex ext̃ius positũ
ꝑtinent. sola incus in aureo altari aromata
dño desid̾ii celestis offerunt : qr de remissiõe
pcc̃oꝵ iam securiores effecti. ꝑ dilato solũꝰ reg¬
nn ꝑennis intͦitu lugent. duscibq lacͥmar̃ lu¬
eutis stratum suũ ꝑ singulas nates irrigant.
Ne quo uideł altari adhuc bene subditur. Et
dep̃cabitur a arori suꝑ cornua eꝰ semel ꝑ anniũ¬
in sanguine qͣuod oblatum est ꝓ poc̃o. Sĩ mus
nam sac̃dos nr̃ semel in anno obtulit sanguinĩe
suũ ꝓ pcc̃o tociꝰ mundi. in illo udeł anno deqͦ dic̃¬
ip̃e ꝑ ysaiam. quia uesuit p̃dicare aunũ d̃m̃
acceptum. id est in toto ħ tempore quo eccłiam
qto sͥ copulare dignatus est. semel eciam uni¬
cinq credencium lauacrum sacͥfonat in mift̾nĩ

Expanded text:
fecit cor meum, et caro mea, Deus cordis mei, et pars fecit cor meum, et caro mea, Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula; quasi cessantibus victimarum libaminibus, quae ad aeneum altare exterius positum pertinent, sola intus in aureo altari aromata Domino desiderii coelestis offerunt; quia de remissione peccatorum jam securiores effecti, pro dilato solummodo regni perennis introitu lugent, dulcibusque lacrymarum fluentis stratum suum per singulas noctes irrigant. De quo videlicet altari adhuc bene subditur: Et deprecabitur Aaron super cornua ejus, etc. Suin sanguine quod oblatum est pro peccato. Summus namque sacerdos noster semel in anno obtulit sanguinem suum pro peccato totius mundi. In illo videlicet anno, de quo dicitur per Isaiam, quia venerit praedicare annum Domini acceptum, id est, hoc in toto tempore, quo Ecclesiam sibi copulare dignatus est. Semel etiam unicuique credentium, lavacrum sacri fontis in mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
tõis alteriꝰ. qͣni ꝙ dñs statuit: qr ñ aliud a
dũo querere orautes qͣm ꝙ ip̃e uissit. ꝙq se
taturum ẽẽ ꝓmisit. ñ aliud de illo credere qͣm
quad ip̃e docuit debemius. Nou est offerenda
suꝑ eo uictimanec libamina. Hec ⁊ enĩ om̃ia
ad altare extins ꝑtinent: que̾ ⁊ incipienciũ ⁊
in ꝓfectu ad huc positoꝵ tutam designanit. Gan¬
te nam sub limuitatis ꝑfectoꝵ est uita iustoꝵ:
ut lul in ea caruale᷑ quod dño mactare hãnt.
ualeant inuenips. Et quidẽ libamina uiui
constat ñ m̃nꝗͣ magnã gr̃e spũalis designare
itirtutemi: ħ est siue poculum docthe. sen calicẽ
passionis. siue fernorem p̃cipue dilectõnis. sine
quociensꝯ binũ libamiũ ꝯcarnib offertur
hostiarum. eoꝵ ꝓfecto ui ͭ tropologicam exposi¬
td̃em desiguat scĩmoniam: qui adhuc aliqͥ. de
carualib ꝯcupiscenciis quod puritati sps̃ adũse
debͤat hũt. ꝑfecti aut iusti qui dicẽ possunt. de¬

Expanded text:
nus statuit, quia non aliud a Domino quaerere orantes quam quod ipse jussit, quodque se daturum esse promisit, nec aliud de illo credere quam quod ipse docuit debemus. Non est offerenda super eo victima, nec liba libanda. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale, quod Domino mactare habeant, valeat inveniri. Et quidem libamina vini constat, nonnunquam magnam gratiae spiritualis designare virtutem, hoc est, sive poculum doctrinae, seu calicem passionis, sive fervorem praecipuae dilectionis, sive que vinum libaminum cum carnibus offertur hostiarum, eorum profecto juxta tropologicam expositionem designat sanctimoniam, qui adhuc aliquid de carnalibus concupiscentiis, quod puritati spiritus advdebeat, habent. Perfecti autem justi, qui dicere possunt: De
Abbreviated transcription (Latin):
biuan quin baltheus siue angulum cui suphintia¬
le affugebatur: timicam yacinctiuam que ex su¬
ꝑhum̃alis timica nocabatur. angelat. Eicta ⁊̃¬
erum q̃ hutus dicta sunt: ad pontifias. hicuu ꝑ¬
tient. Dehinc consequenter silioꝵ eiꝰ baltheiͭ¬

Expanded text:
bium, quin balteus sive cingulum, cui superhumerabium, quin balteus sive cingulum, cui superhumerale astringebatur, tunicam hyacinthinam, quae et superhumeralis tunica vocabatur, cingebat; cuncta etenim quae hucusque dicta sunt, ad pontificis habitum pertinent. Dehinc consequenter filiorum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutat: ne si absq spe retͥbutõnis pondus ĩpo¬
ditorib gitiue redait. ⁊ durum. Cũ nͦ dñs thi arã
faciendam p̃ciꝑet: addit. Et lualteum oꝑe plu¬
marii. Deciuꝰ udeł factura balchei mauifestiꝰ iꝑ
arte plumaria. Hoc cingulum ut ieromimus
ex iosepho sc̃bit. insimilitudinem pollis colub
qua exͣuitur insen᷑tute. sic iu potudo comter¬
tum est: ut marsupium longꝰ putes. Texcum
aũt sub degiuine cocci. purp̃e yacnichi. ⁊ stamine
byssino ob decorem ⁊ fortitudinem. atq ita polini¬
digitoꝵ. quo cingulo ꝓpͥe pontifer utelatimr: ⁊ eo
tunica uacincthina simua ⁊ suꝑhimierale ftuge¬
batur. Nam insoquentib aꝑte de coniuad̃e siꝑ¬
hum̃alis ⁊ rõnalis dictum est. hoc ⁊ante ⁊ retro
uecterentur stcta ad batcheum. ⁊ auiais fora copla
ta. quos uingebat uiita s acincthiua : ne lare fli¬
erent: ⁊ ase inuicem mouerentur. Nulli aut du¬

Expanded text:
promittat; ne si absque spe retributionis pondus impopromittat; ne si absque spe retributionis pondus impoditoribus reddat, et durum. Cum vero Dominus tiaram faciendam praeciperet, addidit: Et balteum opere plumarii. De cujus videlicet facta baltei manifestius in opere plumario. Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri, quam exuit in senectute, sic in rotundo textum est, ut marsupium longius putes. Textum autem sub tegmine cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine byssino, ob decorem et fortitudinem, atque ita polymidigitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur, et eo tunica hyacinthina, simul et superhumerale stringebatur. Nam in sequentibus aperte de conjunctione superhumeralis et rationalis dictum est: Haec et ante et retro necterentur, stricta ad balteumta; quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxe fluerent, et a se invicem moverentur. Nulli autem du
Abbreviated transcription (Latin):
uarum. Mitras cõcortinulis hñt sac̃dotes ex bis¬
so. qui sic insum. auditũ. gastũ. olfactũ. ⁊ tadũ
suũ inuenustate castimonie oustodiunt: ut ꝓe̾
adem custodia se coronam uite quam reꝑmisit
deus diligentib se: acciꝑe sꝑent. Nam qui sic
Icontiũcie uel bonis oꝑib studet. ut ꝓ his ẽt̃nę
p̃inia retͥbutõius querere neglegat: mittã ꝙ
bissiam habere udetur in capite. s coronulas
ũ ht̃: quia ideł ymagnem uirtutis corã
hominib p̃fert. s m̃cedem uirtutis ꝯ dũo ũ
unienit. Siue gͦ coronile fu̾int auree. cdaritatẽ¬
ppetue pacis significant: siue sũint bissine. ⁊ p̃am
nr̃i corꝑis inmortalitatem que ꝑentus siguia est:
figutate deuiniciant. Et recte sac̃dos cum stolic
bissinis coronas suꝑ additas gestat. ut ⁊ in cõti¬
nencia ip̃e sua iugiter et̃na p̃mia meditetur.⁊
in scĩficatõe contiũcie. uel bone oꝑatõnis simn
cadem gaudia suꝑne bãtitudinis audientib

Expanded text:
s cum coronulis habent sacerdotes ex bysso, qui sic visum, auditum, gustum, olfactum, et tactum suum in venustate castimoniae custodiunt, ut pro eadem custodia se coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se, accipere sperent. Nam qui sic continentiae vel bonis operibus studet, ut pro his aeterna praemia retributionis quaerere negligat, mitram quidem byssinam habere videtur in capite, sed coronulas non habet; quia videlicet imaginem virtutis coram hominibus praefert, sed mercedem virtutis cum Domino non invenit. Sive ergo coronulae fuerint aureae, claritatecant; sive fuerint byssinae, ipsam nostri corporis immortalitatem, quae perennis futura est, figurate denuntiant. Et recte sacerdos cum stolis byssinis coronas superadditas gestat, ut et in continentia ipse sua jugiter aeterna praemia meditetur, et in sanctificatione continentiae vel bonae operationis simul eadem gaudia supernae beatitudinis audientibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis anmiar̃ at corruptibłe ħ ⁊ mortale corpꝰ exu¬
te celeste regnum intraũint: alud ꝯrecepto codẽ
teͣmpore incorrupto. atq umortahi. ꝑfectius inp̃¬
sũcia sui conditoris exultabunt. impleta ꝓuius¬
sione ꝓphica que dicit. Inp̃ra sua dupp haia pos¬
si debunt. leticia sempit̃na erit eis. ormia.

Expanded text:
 corruptibile hoc et mortale corpus exuentes, coeleste regnum intraverint; aliud cum recepto eodem corpore incorrupto atque immortali, perfectius in praesentia sui Conditoris exsultabunt, impleta promissione prophetica, quae dicit: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis . Cor
Abbreviated transcription (Latin):
lis em̃ decebat. ut ẽẽt nob̾ pontifex. scũs in¬
nocens. inpollutus. segregatus apct̃orib .⁊ excel¬
sior celis factus. Qui uͣ hñit laminam incapi¬
te suo auream. inqua ẽet scm̃ dñi sculptũ: qr
uenit in nomme patͥs dicens. Ego inpatre ⁊
pater in me est.⁊ qui uidet me: iudet ⁊ patͤm.
Dactenus aaroiri filioꝵ eiꝰ hĩtus qualis ẽẽ de¬
heat celest designatur oracuo. Sequitur ã
hino ⁊̃ mpodus socratõis qͦ uel ip̃os uel tab̾na¬
culum sutꝰ om̃i suꝑlectuli sua dedicari opordeat.
tͥticeis. a salũ azimis. s ⁊ oleo conpͤressis siueli¬
tis: adhibito ⁊̃ aleo unctionis. Que nimir̃ cunc¬
ta siue oꝑum deuotoem bonoꝵ. ac inimdiciam fi¬
dei. seu gcãm diuine illustrtitõnis. qua sola cõse¬
crari oportet sac̃dotes sigurate demonstrant. Qͥs¬
⁊ enĩ nesciat imolatõem. ac sanguinem ip̃oꝵ a
nimaliũ. mortem asꝑsioemq designare sangͥ
quid minist̃ii salutaris contineant  docet apłs

Expanded text:
pontifex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatis, et excelsior coelis factus. Qui vere habuit laminam in capite suo auream, in qua esset sanctum Domini sculptum; quia venit in nomine Patris, dicens: Ego in Patre, et Pater in me est; et, Qui videt me, videt et Patrem . Hactenus Aaron et filiorum ejus habitus qualis esse debeat, coelesti designatur oraculo. Sequitur autem hinc etiam modus consecrationis, quo vel ipsos, vel tabernaculum cum omni supellectili sua dedtriticeis non solum azymis sed et oleo conspersis, si velitis, adhibito etiam oleo unctionis. Quae nimirum cuncta sive operum devotionem bonorum ac munditiam fidei, seu gratiam divinae illustrationis sola consecrari oportet, sacerdotes figurate demonstrant. Quis enim nesciat immolationem ac sanguinem illorum animalium, mortem aspersionemque designare sanguiquid mysterii salutaris contineant, docet Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nam. Unde certe grã distindõis sĩ moyses
de pͥorib dr᷑. uestiesq his om̃ib a aron frẽm tu¬
itur⁊ filios eiꝰ cum ẽo: s facies inquit femina¬
lia linea. ut oꝑiant carnem tus pitudinis sue.
Ip̃i inquit oꝑ iant carnem turpitudinis sure.
Tu feminalia pontifici⁊ filis eiꝰ facies. tucas¬
titatis regulam docebis. tu abstiñdum ał itorco
amplerii eis qui saddocio functuri suntꝰ intim̃¬
bis. Nulli tamen uio lentum huiꝰ m̾i contiũ¬
ae iugum impones: s quiã sac̃do tes fieri ac
mmnift̾io seruire altaris uolunt. ip̃i sua sp̃on¬
te uxoꝵ serui ẽẽ desrstant. QQuod uͥ ꝑfed̾int.
⁊ suscepto semel contiñcie nigun impanes: E¬

Expanded text:
aeternam . Unde certe gratia distinctionis non Moyses aeternam . Unde certe gratia distinctionis non Moyses de prioribus dicitur: Vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum, et filios ejus cum eo. Sed facies, inquit, feminalia linea, ut operiant carnem turpitudinis suae. Ipsi, inquit, operiant carnem turpitudinis suae, tu feminalia pontifici et filiis ejus facies, tu castitatis regulam docebis, tu abstinendum ab uxorio complexu eis qui sacerdotio functuri sunt intimabis. Nulli tamen violentum hujusmodi continentiae jugum impones; sed quicunque sacerdotes fieri, ac ministerio servire altaris volunt, ipsi sua sponte uxorum servi esse desistant. Quod ubi perfecerint, et suscepto semel continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uerba ianifeste ꝓbanti ꝑtiui. Sicq fuit
ut a aron ip̃e cuncdis q̃ ꝯmemorantur ast cto ues¬
cibus induatur. ferinalib uideł lincis. tunica
balth eo. thara. petalo aireo. silii uꝰ eiꝰ .iii̾. tantum
ex his. id est feminalib liuea sscta. auguloꝵ.
thiara utantur. Uerũ qr decet̾is supͣ tttatũ ÷:
feminalia ł q̃ ad oꝑiendam carnẽ t᷑pitudinis fi¬
liis airon dant᷑. illam castimonie portionem
sñ nemo uł sac̃docium susciꝑe. uel ad aitaris pꝰ test
in iffium consecrari .i. si sĩ aut uirgo ꝑman¬
serit. aut contincta urorie ꝯiuuctõis federa sol¬
uit. Quod indeł genus uirtutis nulli ꝑ legem
dei nectessario inꝑatum. s uoluntaria est deuo¬
tõe dño offerendeĩ: dicente ip̃o de hoc. sĩ om̃sca
punt ũbum dei astud. Ad quã tũ regiugna
mox ex hortatde eos qui possint: iu̾itat dicẽs.
Qui potest caꝑe capiat. Et paulo post eisdẽ qͥ
tit in hac uita p̃mumi. ⁊ in scło sut̾o uitami

Expanded text:
ipsa verba manifeste probant, pertinet; sicque fit ut Aaron ipse cunctis quae commemorantur octo vestibus induatur, feminalibus videlicet lineis, tunica balteo, tiara, petalo aureo. Filii vero ejus quatuor tantum ex his, id est, feminalibus, linea stricta, cingulo et tiara utantur. Verum, quia de caeteris supra tractatum est, feminalia haec quae ad operiendam carnis turpitudinem fieri mandantur, illam castimoniae portionem,  nemo vel sacerdotium suscipere, vel ad altaris potest ministerium consecrari, id est, si non aut virgo permanserit, aut contracta uxoriae conjunctionis foedera solverit. Quod videlicet genus virtutis nulli per legem Dei necessario imperatum, sed voluntaria est devotione Domino offerendum, dicente ipso de hocpiunt verbum istud . Ad quam tamen benigna mox exhortatione eos qui possunt, invitat dicens: Qui potest capere capiat . Et paulo post, eisdem qui tit in hac vita praemium, et in saeculo futuro vitam
Abbreviated transcription (Latin):
anditoꝵ arciꝰ corde finguntur. ⁊ uniũsa q̃ agit᷑ ꝙͣ
sint rõnabłi a discreto q̃monis sonitu ꝓdimitir.
Rene añt sequitur. Et uestietur ea aaron ĩ
officium minifsii. ut audiatur sonitus. quando n¬

Expanded text:
auditorum arctius corde figuntur, et universa quae agit, quam auditorum arctius corde figuntur, et universa quae agit, quam sint rationabilia, discreto sermonis sonitu produntur. Bene autem sequitur: Et vestietur ea Aaron in officium ministerii, ut audiatur sonitus, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
cinctho ⁊ purpina. coctoq bis tuicto. ⁊ ut niseq̃n¬
tib inuenitur: eciam ex bisso retorta: quib qͣ¬
tior colorib ꝙ uirtucum uarietas intimeta: se¬
pius inculcatum est. His uͦ in medio tintin᷑abu¬
la ꝑmiscentur: cum i opus sac̃dotis unquã a
sonitu uerbi ꝙ loquitur discrepat. n aroctitu
diue oꝑis cerritus adũsis lingue sointꝰ dissentit.
Ubi pulere additur. ta ut cutunllabulũ sit aure¬
ui ⁊ malum punicum. rursumq autinabulũ
alirid aureũ ⁊ malimm punicum. Aurea qͥppe tuitĩ¬
nabul a yacincthine pontisicis tunice inserint¬
⁊ ex om̃i ex parte circundautur: cum om̃is s̾mo eiꝰ
claritatem suꝑne lucis resouat. ⁊ idem sonitus ue¬
lut yacincthine tunice firme insixus. oꝑum qͦ ip̃iꝰ
sublimitate audiencium mentib ꝯmendatur. Fi̾¬
untq bina mala cirtum singula tintinnabula
que laquitur bonis comfirmantur actib. atq ĩ

Expanded text:
cintho et purpura, et cocco bis tincto, et, ut in sequencintho et purpura, et cocco bis tincto, et, ut in sequentibus invenitur, etiam ex bysso retorta; quibus quatuor coloribus, quae virtutem varietas intimetur, saepius inculcatum est. His vero in medio tintinnabula permiscentur, cum neque opus sacerdotis unquam a sonitu verbi, qdine operis, territus adversis, linguae sonitus dissentit. Ubi pulchre additur: Ita ut tintinnabulum sit aureum et malum punicum: rursumque tintinnabulum aliud aureum, et malum punicum. Aurea quippe tintinnabula hyacinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circumdantur, cum omnis sermo ejus claritatem supernae lucis resonat; et idem sonitus velut hyacinthinae tunicae firme infixus, operum quoque ipsius sublimitate, audientium mentibus commendatur. Fiuntque bina mala circum singula tintinnabuquae loquitur bonis confirmantur actibus, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
citus ambulat ꝯdũo dõ suo. qͣntum alius quis uel
sufficit. Ueruni quia tota ꝑfectõ sac̃dotis in oꝑibus ⁊
toctna iutatis consistit. uixͣ hoc ꝙ beatus lucas descͥp¬
to ebangłio dicit fecisse s̃monem de his que cepit
iħus facere ⁊ accere: recte subiuugitur. Deorsũ uͦ ad
pedes eiꝰdem tunice ꝑcircuitum quasi mala piui
tis nimedio tuitiiabulis. Deorsum nam pͥedes
tiice furat qͣsi mala punica tenrtinuabula
ꝑ girum. qͣndo ad tantan excellenciam deuo¬
nuillo quam splendor ⁊ gła. flosq ut ita dixim
uarꝰ bouoꝵ oꝑ um uideatur. nil ab illo aliud ꝯoᷤᷤ
aꝑũit. quam suauissimus hoꝵ somis audiatur.
Quia enĩ in malo punico multa interiꝰ graua
uno foris cortice teguntur: recte ꝑ mala pu¬
inca multifaria nirtutũ oꝑatõ uno carititas
munimine undiq ũsum cecta designatur.
Eit aũ eadem maloꝵ punicoꝵ effigies ex ya¬

Expanded text:
citus ambulat cum Domino Deo suo, quantum alius quis vel citus ambulat cum Domino Deo suo, quantum alius quis vel sufficit. Verum quia tota perfectio sacerdotis in operibus et doctrina veritatis consistit, juxta hoc quod beatus Lucas descripto Evangelio dicit, fecisse se sermonem de his quae coepit Jesus facere et docere ; recte subjungitur: Deorsum vero ad pedes ejusdem tunicae pertis in medio tintinnabulis. Deorsum namque ad pedes tunicae fiunt quasi mala punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devoaliud quam splendor et gratia, flosque ut ita dixerim varius bonorum operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana uno foris cortice teguntur, recte per mala punica, multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur.effigies ex hya
Abbreviated transcription (Latin):
spi scĩ grã repleti. ⁊ indoctoꝵ sunt ordinẽ sogͤgati.
uox siquidem in collo est. sdõq ꝑcollum recte lo¬
quendi uslis expͥmitur. Apte aut̃ ꝯora capicii
ꝑgirum textilis sieri p̃cipitur: statim adiuno¬
tum est. Sicut sieri sol in extͤmis uestium
ꝑtib : potest ñ inꝯuenienter ip̃a oꝑum ꝯsũma¬
tõ sigurari. uel certe extreme uestium ꝑtes
ultime sunt nr̃e sollicitudines. quib sese qͥq
fideles ꝯ uitami hanc finire coguntur. intencs
solito ab osimi labe maloꝵ expurgare contendt̃.
ꝯ metiiz pauore ꝓcurantes ue aute distͣctum u¬
dicem ꝑduch. ꝓ sordido iucõꝵ hĩtu expellantur.¬
appareant indirai sicut electi dei iusicem mĩe.¬
catur. Gimica gͦ sac̃dotis yacincthina ht̃ coram
incapitio textilem. sicut inextͤiis uestiũ ꝑtib
fieri sol: ꝯdoctor quisq egregius a tantu ꝑfectoe
opus nirtutũ incipit. ad quantam uix quilib⁊ aliꝰ
re famulatus om̃i hora iuxta g̃monein ꝓpħe solli¬

Expanded text:
sancti gratia repleti, et in doctorum ordinem sunt segregati. Vox siquidem in collo est, ideoque per collum recte loquendi usus exprimitur. Apte autem cum ora capitii per gyrum textilis fieri praeciperetur, statim adjunctum est: Sicut fieri solet in extremipartibus potest non inconvenienter ipsa operum consummatio figurari. Vel certe extremae vestium partes, ultimae sunt nostrae sollicitudines, quibus sese quique fideles, cum vitam hanc finire ctius ab omni labe malorum se expurgare contendunt, cum metu et pavore curantes, ne ante districtum judicem producti pro sordido vitiorum habitu expellanturappareant induti, sicut electi Dei, viscera miserrit. Tunica ergo sacerdotis hyacinthina habet oram in capitio textilem, sicut in extremis vestium partibus fieri solet, cum doctor quisque egregius, a tanta perfectione opus virtutum incipit, ad quantam quilibet altius re famulatus, omni hora juxta sermonem Prophetae, solli
Abbreviated transcription (Latin):
dheis eoꝵ utrimr⁊ ip̃i oꝑe pliunarii: an iꝰ colors
Reri debuerunit: aliquid decmtur. Uicendun gͦpͣ
nio de baltheo pontisicis. qui de qtuor ilis colorib
nobilissimis ac do̾ dignis fcñt est: quia apte talẽ
hrẽt pontifex. quem singulari iurcutũ decore sẽꝑ
oportelut accingi. Apte pontisex uariante tlore
loꝵ fulgencium accinctus incedebat. quia sic̃
let. ita ponifex ⁊ doctor fideliũ edouito sã oũi ꝯ¬
gressus est de radice iesse id est diũ saluatoris.

Expanded text:
i opere plumarii, an unius coloris fieri debuerint, aliquid decernitur. Dicendum igitur primo de balteo pontificis, qui de quatuor coloribus illis nobilissimis ac Deo dignis factus est; quia apte talem haberet pontifex, quem singulari virtutum decore semper oportebat accingi. Apte pontifex variante flore colorum fulgentium accinctus incedebat, quia sicut rbet; ita pontifex ac doctor fidelium, edomito jam omni cillius qui egressus est de radice Jesse, id Domini Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
est aurea : que sacͥs litt̃is dei nom̃ ht̃ inscͥptum. ħ
quitẽ de scd̃o uelamine. ⁊ coronis pontificũ aureis scã
scͥptura tacere uidetur. Coronar̃ uͦ bͤiiter fecioĩ
sequentib m̃tõem. dicens. fẽc̃unt ⁊ cunicas oꝑe tex¬
tili a aron ⁊ siliis eius.⁊ mitras ꝯcoronulis sius ex
bisso: s de qua mat̃ia fc̃e ẽẽntꝰ D̃ dixit. Cum em̃
dicẽt initras cõ cornulis suis exbisso. pot̃at ratel¬
ligi utrasq ex bisso sc̃as ẽẽ. si ñ iosephus coronas
ẽe aureas designaret : qui staute ad huc templo. ⁊ le¬
gali obg̾uancia celebiata. cum ẽẽt de genere sac̃¬
dotali. facillime potuit modum sac̃totalis indu¬
ĩti ñ tantũ legendo. s ⁊ uidendo cognoscere. Uer̃
sine bissine si ne auree fũint cor ouule. ꝯ constet¬

Expanded text:
est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. Haec est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. Haec quidem de secundo velamine et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta tacere videtur. Coronarum vero breviter fecit in sequentibus mentionem dicens: Fecerunt et tunicas opere textili, Aaron et filii ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso. Sed de qua dicat, Et mitras cum coronulis suis ex bysso, poterat intelligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas esse aureas designaret, qui stante adhuc templo, et legali observantia celebrata, cum esset de genere sacerdotali, facillime potuit modum omnem sacerdotalis indumenti, non tamen legendo, sed et videndo cognoscere. Verum sive byssin
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter aut̃ thiara hec sũt ft̃a: iosephꝰ docet di¬
cens. Suꝑ caput aũt gestat pilleum ni mod̾ ꝑuu¬
li calamalici. aut cassidis.ꝙ extenditur suꝑ sũmi¬
tatem capitis. ⁊ uerticis medietatẽ excedit : ⁊ tale
est. ut uideatur ex ligni textura cõfectum. hñs
uiitas q̃ cõuolute sepuis conectuntur. ne facile
dilabatur. Sin uideł iosephus pilleo suꝑ additũ
ẽẽ narrat aliud maĩ uelamen. ꝙ totam capitiᷤ
suꝑ qcͣm celaret aptatum ꝑfc̃ẽ. ne laborante sq¬
c̃dote cuta sacͥficia corruat :q. tam̃ cinꝰ ẽẽt co¬
loris ũ ostendit. Het quidem de minoris sac̃do
atum. Circundatur er⁊ aurea corona tͥb uicib:
facta. supͣ quã singit iumedia fronte qͣi caliculꝰ
quitam aure simił herbe: que apud uos achano
nincupati quã greci hiostamus dicunt. Paulo¬
p̾ descͥpta eiꝰ mirabłi uarietate subutulit dicens
ht̃ aũt florem simisẽ plantagiu ⁊ ꝑ circuitũ to̾¬
ta corona his florib est celata: ab occipitio usi

Expanded text:
tiara haec fuerit facta, Josephus docet , dicens: Super caput autem gestat pileum in modum parvuli calami aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit; et tale est, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, nec facile dilabatur. Qui videlicet Josephus huic pileo superadditum esse narrat aliud majus velamen, quod totam capitis superficiem celaret: aptatum perfecte, ne laborante sacerdote circa sacrificia corruat; quod tamen cujus esset coloris non ostendit. Et haec quidem de minoris sacerdoatum. Circumdatur autem ei et aurea corona, tribus vicibus facta, supra quam surgit in media fronte, quasi caliculus quidam aureos, similis herbae, quae apud nos acharo nuncupatur, quam Graeci Hyoscyamon dicunt. post descripta ejus mirabili varietate, subintulit dicens: Habet autem florem similem plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usqu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑemin: ita opertebat ut nom̃ ens cetet᷑ po¬
tificis hĩami ornatumq crainscendens. alã p̃mi¬
neret: ⁊ uelut cuncta sc̃ĩficans eximiam in
eiꝰ fronte sedem teneret. Significat aũt ip̃am
ꝓfessionis nr̃e fiduciam quam infronte por¬
iuium in toto pontificis hĩtu de auro est solo fac¬
tum: ut mundiciam cordis sine corꝑis in qua
mift̾ia redemptõis nr̃e recondere uel gestare de¬
beanuis. oftenderet. Uel certe auto inscͥptum in
fronte sac̃dos sc̃m dm̃i gestat: ut insnuet nus¬
tice quodita passiouem dñi ⁊ saluatoris nr̃i ꝑ
quam retẽpti simmꝰ ueñtari ⁊ amplecti debenuis.
ut claritatem in illo diuine maiestatis ꝑ qͣm
creati sinnꝰ pariter confitendam ẽẽ noũimus. itti
mortem assũpce ab illo humanitatis confiteri.
ut eaidem mox hum antatẽ in et̃nam de morte
liugua eoꝵ ineffabile sonat. ñ quia dici ũ potest.

Expanded text:
supereminet, ita oportebat, ut nomen ejus caeterum posupereminet, ita oportebat, ut nomen ejus caeterum pontificis habitum ornatumque transcendens, altius praeemineret, et velut cuncta sanctificans eximiam in ejus fronte sedem teneret. Significat autem ipsam professionis nostrae fiduciam, quam in fronte porunum in toto pontificis habitu de auro est solo factum, ut munditiam cordis sive corporis, in qua mysteria redemptionis nostrae recondere vel gestare debeamus, ostenderet. Vel certe auro inscriptum in fronte sacerdos sanctum Domini gestat, ut insinuet mystice quod ita passionem Domini et Salvatoris nostri, per quam redempti sumus, venerari, et amplecti debemus, ut claritatem in illo divinae majestatis, per quam creati sumus, pariter confitendum esse noverimus: ita mortem assumptae ab illo humanitatis confiteri, ut eamdem mox humanitatem in aeternam de morte lingua eorum ineffabile sonat, non quia dici non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bũdictõus que inuariarum est flore acsplen¬
dore uirtatum. Possinirus sane induodenario
num̃o gẽm arum rõnalis: etiam hoc intelugere
siguraliter expressum .ꝙ. ideni sol iusticie cunc¬
ta nr̃a tempora. cuncdͥas orbis nr̃i plagas sua ẽẽt
distinguntur. Amim aut̃ in scͥpturis uocarito¬
tum ħ salutis nr̃e tempus qͦ ꝓ et̃na retͥbutõe
certamus. testatur ip̃e saluator: qui iuxͣ s̾ mo¬
uem ysaie missus est p̃dicare amniũ dñi accep¬
tun⁊ diem redbutõnis. Cui de eodẽ anno ⁊ psal¬
mufa canit ditens. Benedices corquam anui
bengnitatis tue. Quib eisi in p̃sñti dedit bens¬
nitatem recte fider⁊ oꝑatõnis : dabit indie ret̾
minam de auro purissimo. in qua sclulpes oꝑe
celatoris sciñ dño: ligabisq eam uitta y acrathi¬
na ⁊ erit suꝑ thyaram ĩminens fronti pontificis.
tuim est : sacra cuis cet̃is erat indiuñtis ałiꝰ. Et
m̃ito qr sic̃ diuma potencia cuncta que creaũ

Expanded text:
ionis, quae in variarum flore est ac splendore virtutum. Possumus sane in duodenario numero gemmarum rationalis etiam hoc intelligere figuraliter expressum, quod idem Sol justitiae cuncta nostra tempora, cunctas orbis nostri plagas sua esset distinguitur. Annum autem in Scripturis vocari totum hoc salutis nostrae tempus, quo pro aeterna retributione certamus, testatur ipse Salvator, qui. juxta sermonem Esaiae, missus est praedicare annum Domini acceptum, et diem retmista canit, dicens, Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quibus enim in praesenti dedit benignitatem rectae fidei et operationis, dabit in die retrminam de auro purissimo, etc. Lamina vecoelatoris sanctum Domino. Ligabisque eam vitta hyacinthina, et erit super tiaram imminens fronti pontificis . ptum est, sacratius caeteris erat indumentis illius, et merito quia sicut divina potentia cunctis quae creavit
Abbreviated transcription (Latin):
rum cathenarum excrema duob copulabunt᷑
uricinis iutioq latere suꝑhum̃alis: qn od rõnale
respicit. Ordo oꝑis quantũ nob̃ indetur hio fuit.
Uuo eisi erant uncini supͣ in duob suphum̃ alis
rõnalis anguł sursum. equib pendebant due ca¬
chene auree. q̃ tempore induendi inserebantur
iunciuis qui insuꝑhum̃alis angulis eminebant.
ut in soquentib  aꝑcuis scͥptum ÷. ut suꝑ hum̃ale
⁊ rõuale mutuo necterentur. quoꝵ sliꝑior co¬
nexio hucusq descͥpta est. Seqnitur aut de ĩ¬
ferior que erat subtus ascellas scͥpturas itai su
acies ⁊ duios a milos aureos s biciene.
gione siuit suꝑ him̃alis ⁊ post̾iora eĩ aspiciũt.
Qͥ nod dicit ⁊ in oris suꝑ hum̃alis que e regid̃e
sunt suꝑhum̃alis ñ significat in oris suꝑhum̃a¬
lis. s ui oris illis q̃ e regione sunt suꝑhum̃alis hoc
est itioris iõnalis : que ideł ore e regione suꝑ¬
hum̃alis sunt. Anili enĩ illi qui inultimis ⁊ in¬

Expanded text:
rum catenarum extremae duobus copulabuntur uncinis, in utroque latere superhumeralis quod rationale respicit. Ordo operis quantum nobis videtur, hinc etenim fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis rationalis annulis sursum; e quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est: ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio hucusque descripta est. Sequitur autem de inferiori, quae erat subtus ascellas. Scriptura ita subjicit: Facies et duos annulos aureos, etc. posteriora ejus aspiciunt. Quod dicit, et in oris quae e regione sunt superhumeralis, non significat in oris superhumeralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis: hoc est in oris rationalis, quae videlicet ore e regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi qui in ultimis et in
Abbreviated transcription (Latin):
re sac̃dotis relabatur. si ñ enm ꝑseũans boni oꝑis
uncinus qui congneat app̃hentat. Sub rogent᷑
endem cathenulis in auxiliũ ⁊ iuite yacinctine. qͥh
uterq sac̃dotis hĩtus ad inuicem copuletur: id
ligatute desid̾u celestis fortissue. Que anulis
aureis nimisse suꝑhum̃ale cum rõnali constͥgũt:
ꝯagnita luce patrie ꝑenic u illam mesfabilẽ
głam suq iranius. ittq adhauc intrare merea
aut̃ suphuñ al e stcictum erat balteo. ut insc̃g̃¬
tib ubi pontifex induebatur aꝑcuis indicatin.
⁊ desuꝑhum̃le inquit inposuit quod stͥligens ba¬
teo aptauit Rõnali. quis si uideat quod custos bo¬
noꝵ oꝑum si delissima uirtus est contiuencie. Ue
qua dũs in eii angelio. Sint inquit limbi ip̃¬

Expanded text:
re sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis re sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur eisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacerdotis habitus ad invicem copuletur; id est, ligaturae desiderii coelestis fortissimae, quae annulis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus; utique ut hanc intrare mereamautem superhumerale strictum erat balteo, ut in sequentibus, ubi pontifex induebatur, apertius indicatur; et de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balteo aptavit rationali; quis non videat, quod custos bonorum operum fidelissima virtus est continentiae? de qua Dominus in Evangelio: Sint, inquit, lumbi