comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucem: sed non insem& ipsis: Pro¬
in desi se a lucerna auerterint. tene¬
brantur : si se conuerterint. in lumi¬
nantur: At uero ille ignis quam du
est luc& : si uolueris illi lucem tollere.
simul& ipsum extinguis: Nam sine
luce. non potest remanere: Sed lux
xp̃c in extinguibilis. & coaeternus pa¬
tri: semꝑ candens : semꝑ lucens. sem¬
ꝑ feruens: Nam si non fer uer&:
num quid diceretur in psalmo. nec
est qui se abscondat a calore eius:
Tu autem in peccato tuo frigidus eras
conuerteris ut feruescas : si recesse¬
ris frigesces: In peccato tuo tenebro¬
sus eras : conuerteris ut in luminerisi
si auerteriste. obscuraberis: Pro¬
inde quia intenebris eras. cum mn¬
lum inaberis. non eris lumen: quã.¬
uis sis in lumine: Ait enim apłs:
Fuistis autem aliquando tenebrac:
nunc autem lux in dño Cum aut̃
dixiss& nunc autem lux : ad didit
in dño: Inte ergo tenebrae : in dñõ
lucis lux es: Si autem a luce qua

Expanded text:
lucem, sed non in semetipsis. Prolucem, sed non in semetipsis. Proinde si se a lucerna averterint, tenebrantur; si se converterint, ilnantur. At vero ille ignis quamdiu est, lucet: si volueris illi lucem tollere, simul et ipsum exstinguis; nam sine luce non potest remanere. Sed lux Christus inexstinguibilis et coaeternus Patri, semper candens, semper lucens, semper fervens: nam si non ferveret, numquid diceretur in Psalmo, Nec est qui se abscondat a calore ejus ? Tu autem in peccato tuo frigidus eras, converteris ut fervescas: si recesseris, frigescis. In peccato tuo tenebrosus eras, converteris ut illumineris: si averteris te, obscuraberis. Proinde quia in te tenebrae eras, cum illuminaberis, non eris lumen, quamvis sis in lumine. Ait enim Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Cum dixisset, nunc autem lux: addidit, in Dne lucis illius, lux es. Si autem a luce qua
Abbreviated transcription (Latin):
me xp̃s: Vita nrã tanquam nr̃a.
id est deuoluntate ꝓpria: nam non
erit nisi mala. peccatrix. iniqua:
Vita ueraꝰ bona de dõ. in nobis est
non a nobis: adõ nobis datur. non a
nobis: Xp̃s autem in sem& ipso ha¬
b& uitam sicut pater: quia uerbum
dĩ non modo male uiuit. & modobe¬
ne uiu&. Homo autem modo male.
modo bene Qui male uiuebat in
uita sua erat: qui bene uiuit. ad
uitam xpi transiit: Particeps
factus uitae non eras quam accȩpisti:
& eras qui accȩperas : filius autem
dĩ non quasi primo fuit sine uita.
& accepit uitam : Si enim sic illam Quare:¬
acciper&: non eam haber& insem&¬
ipso: Quid est enim in sem & ipso.
Vt ipsa uita ipse ess&: Ad huc aliud
planius fortasse dicam: Lucernã
quisq accendit: & exempli gr̃ã.
lucerna illa quantum ꝑtin&e ad flam¬
mulam quae ibi luc&. ignis ille ha¬
b& lucem in sem& ipso: oculi autẽ
tui qui lucerna absente lacebant
& nichil uidebant. iam & ipsi habent

Expanded text:
 . Vita nostra tanquam nostra,  . Vita nostra tanquam nostra, id est, de voluntate propria nostra, non erit nisi mala, peccatrix, iniqua: vita vero bona de Deo in nobis est, non a nobis; a Deo nobis datur, non a nobis. Christus autem in semetipso habet vitam sicut Pater, quia Verbum Dei. Non modo male vivit, et modo bene vivit: homo autem, modo male, modo bene. Qui male vivebat, in vita sua erat: qui bene vivit, ad vitam Christi transiit. Particeps factus vitae, non eras quod accepisti, et eras qui acciperes: Filius autem Dei non quasi primo fuit sine vita, et accepit vitam. Si enim sic illam acciperet, non eam haberet in semetipso. Quid est enim, in semetipso? Ut ipsa vita ipse esset. 10. Adhuc aliud planius fortasse dicam. Lucernam quisque accendit: exempli gratia, lucerna illa quantum pertinet ad flammulam quae ibi lucet, ignis ille habet lucem in semetipso; oculi autem tui qui lucerna absente jacebant et nihil videbant, jam et ipsi habent
Abbreviated transcription (Latin):
enim hab& pateruitam. sic dedit
filio habere uitam: ad didit insem&e¬
ipso: Hab& in sem& ipso pater uitã
hab& & filius insem& ipso: Aliquid
intelligere nos uoluit. in co qđ ait
insem& ipso : & hic secretum. Inuer¬
bo hoc dausum est: pul setur ut
aperiatur: Odnẽ quiꝰ est qđ
dicisti: in sem& ipso quare addidis¬
bebat inquit quantum homines mor¬
tui ut reuiuiscant. & ad uerbũ tuũ
credendo transeant: Cum transie¬
rint non inte habebunt uitam: Ha¬
bebunt: Nam ego paulo ante dixi.¬
I qui audit uerba mea. & credit ei
qui misit me hab& uitam aeter¬
nam: Ergo & illi qui inte credunt
habent uitam. & non dixisti in se¬
m& ipsis: Cum autem de patre
loquereris. sicut pater hab& uitã
in sem& ipso : rursus cum dete lo¬
quercris dixisti. sic dedit filio ha
bere uitam in sem& ipso: Sicut
hab&. sic dedit habere: Vbi
hab& Insem& ipso: Vbi de¬
dit habere . Insem& ipso: Pau¬
lus ubi hab& . Non insem & ipso sed¬

Expanded text:
enim Pater habet vitam, sic dedit et enim Pater habet vitam, sic dedit et Filio habere vitam. Addidit, in semetipso: habet enim in semetipso Pater vitam, habet et Filius in semetipso. Aliquid intelligere nos voluit, in eo quod ait, in semetipso. Et hic secretum in verbo hoc clausum est: pulsetur, ut aperiatur. O Domine, quid est quod dixisti? In semetipso, quare addidisabebat, inquit. Quantum homines mortui ut reviviscant, et ad verbum tuum credendo transeant: cum transierint, non in te habebunt vitam? Habebunt; nam et ego paulo ante dixi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam. Ergo illi qui in te credunt, habent vitam: et non dixisti, in semetipsis. Cum autem de Patre loquereris, Sicut Pater habet vitam in semetipso: rursus, cum de te loquereris, dixisti, sic et Filio dedit habere vitam in semetipso. Sicut habet, sic dedit habere. Ubi habet? In semetipso. Ubi dedit habere? In semetipso. Paulus ubi habet? Non in semetipso, sed
Abbreviated transcription (Latin):
modo dictum est ministris apłis. quȩ
solueritis interra. soluta erunt in cae
lo: Uenit hora. & nunc est: quan¬
do mortui audient uocem filii dĩ.
& qui audicrint uiuent: Vnde uiuent:
Deuita: De quauita. De xp̃o:
Vnde ꝓbamus quia de uita xp̃o: Ego
sum inquit uia & ueritas & uita:
Ambulare uis.  Ego sum uia: F al¬
linonuis : Ego sum ueritas: Mo¬
ri non uis .  Ego sum uita: Hoc
tibi dicit saluator tuus: non est quo
magitur hoͥc : & agitur plane. &
onnino non cessatur: Surgunt ho¬
mines qui mortui erant : transibunt
aduitam ad uocem filii dĩ uiuent
de illo ꝑseuerantes infide ipsius:
ab& enim filius uitã. unde uiuant
credentes hab&: Et quomo¬
do hab&. Sicut hab& pater
Audi ipsum dicentem: Sicut cnĩ pa¬
ter hab& uitam insem & ipso. sic de¬
dit filio habere uitam in sem& ipso:
Fr̃s ut potero dicam: Haec sunt enĩ
illa uerba quae paruum intellectũ
ꝑturbant: quare addidit insem&¬
ipso: Sufficer& ut dicer&. sicut

Expanded text:
modo? Dictum est ministris Apostolis, quae modo? Dictum est ministris Apostolis, quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo . 8. Venit hora, et nunc est, quando mortui audienet qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso? Sufficeret ut diceret, Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
unius diei: ex quo locutus usq ad hoc
tempus. & usq ad finem scłi ipsa una
hora agitur: dequa dicit in epła sua
iohannes. filioli nouissima hora est
Ergo nunc est: qui uiuit uiuat: qui
mortuus erat uiuat: Audiat uocẽ
filii dĩ qui mortuus iacebat: surgats
qui putebat mauras processit: Se¬
pultus erat: lapis suꝑ positus erat:
uex saluatoris inrupit duritiam lapidis.
& cortuum ita durum est. ut non dum
illa uox diuina te rumpat: Surge in¬
crde : in corde tuo: ꝓcede hesepulchro
tuo: & enim mortuus in corde tuo
tinquam in sepulchro iacebas: & tam¬
quam saxo malȩ consuctudinis graua
fitere: Quĩ enim credidit surrexit:
qui confitetur ꝓcessit: Quart ꝓces¬
sisse ditimus confitentẽ : Quia an¬
tequam confitrretur. occultus erat:
Cum autem confitetur. procedit de
tencbris ad lucem: Et cum confes¬
sus fuerit : quid dicitur ministris.
Quod dictum est ad funus lazari:
Soluite illum. & sinite abire : Quoͣ¬

Expanded text:
unius diei. Ex quo locutus est usque ad hoc unius diei. Ex quo locutus est usque ad hoc tempus, et usque ad finem saeculi, ipsa una hora agitur, de qua dicit in Epistola sua Joannes, Filioli, novissima hora est . Ergo nunc est. Qui vivit, vivat: qui mortuus erat, vivat; audiat vocem Filii Dei qui mortuus jacebat, surgat, Qui putebat, in auras processit; sepultus erat, lapis superpositus erat, vox Salvatoris irrupit duritiam lapidis: et cor tuum ita durum est, ut nondum illa vox divina te rumpat! Surge in corde tuo, procede de sepulcro tuo. Etenim mortuus in corde tuo tanquam in sepulcro jacebas, et tanquam saxo malae consuetudinis gravabfitere. Qui enim credidit, surrexit; qui confitetur, processit. Quare processisse diximus confitentem? Quia antequam confiteretur, occultus erat; cum autem confitetur, procedit de tenebris ad lucem. Et cum confessus fuerit, quid dicitur ministris? Quod dictum est ad funus Lazari, Solvite illum, et sinite abire . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ra resurrectione: ostendere uolens
quomodo transit qui credit: & hoc est
transire demorte aduitã : transir
ab infidelitate ad fidem : ab in iustiac
ad iustitiam : a suꝑbia ad hamilitat᷑.
ab odio ad caritatem: Nunc autem¬
S amen amen dico uobis. qui a uent
hora & nunc est: Quid cuidentusa
Iam certe apparuit qđ dicebat: quia
modo fit quod nos xp̃s hortatur:
Uem&e hora: Quae hora: Et nuncest
Squando mortui audiant uocem filu
dĩ: & qui audierint uiuent: Iam dehis¬
Smortuis locuti sumus: Quid puta m
fr̃s mei: in ista turba quae me audit.
nulline sunt mortui. Qui enim qr¬
dunt: & scđm ueram fidem agunt:
uiuent & mortui non sunt: Quidu¬
tem uel non credunt. uel sicut die¬
mones credunt trementes & male
uiuentes. filium dĩ confitentes. & ca¬
ritatem non habentes. mortui ponus
deputandi sunt : & tamen agitur ad¬
huc ista hora: Non enĩ hora dequa loti¬
tus est dñs. una erit deduodecim horis

Expanded text:
ra resurrectione, ostendere volens ra resurrectione, ostendere volens quomodo transit qui credit; et hoc esse transire de morte ad vitam, transire ab infidelitate ad fidem, ab injustitia ad justitiam, a superbia ad humilitatem, ab odio ad charitatem: nunc ait, Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est. Quid evidentius? Jam certe aperuit quod dicebat, quia modo fit quo nos Christus hortatur. Venit hora. Quae hora? Et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Jam de his mortuis locuti sumus. Quid putamus, fratres mei? in ista turba quae me audit, nulline sunt mortui? Qui enim credunt et secundum veram fidem agunt, vivunt et mortui non sunt: qui autem vel non credunt, vel sicut daemones credunt, trementes et male viventes, Filium Dei confitentes et charitatem non habentes, mortui potius deputandi sunt. Et tamen agitur adhuc hora ista. Non enim hora de qua locutus est Dominus, una erit hora de duodecim horis
Abbreviated transcription (Latin):
cuari diuina sententia: sed cum ꝑsolue¬
ris mortem ueteris hominis. suscipi¬
eris inuitam aeternã noui hominis.
& transitum facis a morte in uitam :
modo interim fac transitũ uitae: Quȩ
est uita tua: F. ides: Iustus ex fide
uiuit: Infideles quid: Mortui sunt:
Inter tales mortuos erat ille corpore.
de quo dicit dñs dimitte mortuos
sepebre mortuos suos: Ergo & in
hac uita sunt mortui: sunt uiui Et
quando om̃s uiuunt̃: Qui sunt mor¬
tui: Qui non crediderunt: Qui sunt
uiui: Qui crediderunt: Quid dici¬
tur mortuis ab apło . Surge qui
dormis: Sed somnum inquiđ dixit¬
s non mortem: Audi sequentia: Sur¬
ge qui dormis. & exurge a mortuis.
Et quasi dicer& quo ibo: Inlumina¬
bit te xp̃s: Iam cum te credentem
in luminauerit te xp̃s: transitum
facis amorte inuitam: Mane in
eo quo mansisti : & non uenies ad
uidicium: Exponit illud iam ipse.
& sequitur : Amen amen dico uobis.
neforte quia dixit transiit a morit
ad uitam. intellegamus hoc infutu¬

Expanded text:
cuari divina sententia. Sed cum persolveris mortem veteris hominis, suscipieris in vitam aeternam novi hominis, et transitum facies a morte ad vitam. Modo interim fac transitum vitae. Quae est vita tua? Fides: Justus ex fide vivit . Infideles quid? Mortui sunt. Inter tales mortuos erat ille corpore, de quo dicit Dominus: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos . Ergo et in hac vita sunt mortui, sunt vivi, et quasi omnes vivunt. Qui sunt mortui? Qui non crediderunt. Qui sunt vivi? Qui crediderunt. Quid dicitur mortuis ab Apostolo? Surge, qui dormis. Sed somnum, inquit, dixit, non mortem. Audi sequentia: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis. Et quasi diceret, Quo ibo? Et illuminabit te Christus . Jam cum te credentem illuminaverit Christus, transitum facis a morte ad vitam: mane in eo quo transisti, et non venies ad judicium. 7. Exponit illud jam ipse, et sequitur: Amen, amen dico vobis. Ne forte quia dixit, transiit a morte ad vitam, intelligamus hoc in futu
Abbreviated transcription (Latin):
Hic non dixit. qedent ei qui misit me. &
id eo uiuent : sed audiendo uoct̃ fibi dĩ
qui audierint. hoc est baudierint filio
dĩ. uiuent: Ergo ex patre uiuent cum
credent patri : & ex filio uiuent: cũ dudi¬
erint uocem filii dĩ: Quare & ex patie ui¬
uent. & et filio uiuent: Sicut enĩ pat̾

Expanded text:
Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vive
Abbreviated transcription (Latin):
secunda quidait : Qui non honorisi¬
cat filium. non honorificat patrẽ qui
misit illum: Non est missus filius: nisi
Squia factus est homo. Amen amen di¬
co uobis : Iterum ad resurrectionẽ anima¬
rum ut assidue dicentem capiamus.
quia uluđ uolantẽ sermonẽ sequi non
poteramus : Ecce immoratur nobiscũ
sermo dĩ : ecce habitauit quasi cum infirmi¬
tatibus nostris. redit rursus ad cõmendatio¬
nem resurrectionis animarũ. Amen a¬
men dico uobis. quia qui uerbũ ieũ au¬
dit. & credit ei qui misit me. hab& uitã
deternã : sed tanquam ex patrẽ : quia qui
uerbum meũ audit. & credit ci qui misit
me : ex patre hab& uitam aeternã creden
do ei qui misit illũ: Et in iudicium non
uenit : sed transit a morte inuitam : sed
expatre uiuificatur cui credit: quid tu non
uiuificas : Vide quia filius quos uult¬
S T uiuificat: Amen amen dico uobis quia
ueniae hora quando mortui audient
uocem filii dĩ : & qui audi erint uiuent

Expanded text:
secunda quid ait? Qui non honorifisecunda quid ait? Qui non honorificat Filium, nec honorificat Patrem qui misit illum. Non est missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam: sed tanquam ex Patre. Quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, ex Patre habet vitam aeternam, credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent.
Abbreviated transcription (Latin):
deresurrectiont animarũ sicut pater
Ssuscitat mortuos & iuuificat : sic & filius¬
S quos uult uiui ficat: Illud ergo simul &¬
pater & filius. hoc autem de resurrectione
sed omne udicium dedit filio: ut om̃s
honorificent filiũ. sicut honori fant
patrem: Hoc reditũ est de resurrectione
animarum ut om̃s honorificent filium:
Quomodo : Sicut honorificant patrẽ:
Animarum enĩ resurrectionẽ sic operat᷑
filius quomodo pater: sic uiuificat fi¬
lus quomodo pater: Ergo in animarũ
resurrectione om̃s honorificent filiũ
sicut honorificant patrẽ : Quid de hono¬
rificatione ꝓpt̃ resurrectionẽ corporis
qui non honorificat filium: non honori¬
ficat patrẽ qui misit illũ: Non dixit sic.
sed honorificat & honorificat : Honorat᷑
enim homo xp̃s : sed non sicut pater ds̃ 
Quare : Quia scđm hoc dixit. pater ma-¬
iorme est: Quando autem honorificat᷑¬
filius. sicut honorificat᷑ pater Cum
in principio uerbum. & uerbum apud
sunt: Et ideo in hac honorificatione

Expanded text:
resurrectione autem animarum, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Illud ergo simul Pater et Filius: hoc autem de resurrectione sed omne judicium dedit Filio. Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Hoc redditum est resurrectioni animarum. Ut omnes honorificent Filium. Quomodo? Sicut honorificant Patrem. Animarum enim resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non dixit, sicut; sed, honorificat, et honorificat. Honoratur enim homo Christus, sed non sicut Pater Deus. Quare? Quia secundum hoc dixit, Pater major me est . Quando autem honorificatFilius, sicut honorificatur Pater? Cum in principio erat Verbum, et Verbum erat sunt . Et ideo in hac honorificatione
Abbreviated transcription (Latin):
ui est i illo languido sanitas corpo¬
.Et maiora his de monstrabit eiope
Put uos miremini: Demonstrabit.
qusi temporaliter: Ergo quasi homini
slis est intem pore: ꝑ quem dm̃ facta sunt
inpors Ideo tanquam intempore demon¬
sibit ci opera maiora. id est resurrectionẽ
eporũ : ut uos mi remini factam ꝑfibum
tsurectionẽ corporum: Deinde redit ad
llo resurrestionem animarũ: Sicut enĩ
putr soscitat mortuos & uiuificat: sic &
suus quos uult uiui ficat mortuos. sed¬
sam xp̃m: uiuificat pattr: uiuificat filius:
qos uult pater. quos uult fibius : sed ipsos
nit: quos filius: quia om̃ia ꝑ ipsum facta
sin Sicut enim pater suscitat mortuos
uuuificat. sic & filius quos uult uiuificat :
Dere surrectione animarũ dictũ est hoc:
Qud de resurrectione corporum: Redit
adicit: Neq enim pater udicat quẽ quã
sidomne iudiciũ dedit filio: Resurrec
banimarum fit ꝑ substantiã patris & fili
iternã & in cõm utabilem: resurrectio

Expanded text:
facta est in illo languido sanitas corpofacta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini factus est in tempore, per quem Deum facta sunt tempora. Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut vos miremini factam per Filium resurrectionem corporum. 13. Deinde redit ad illam resurrectionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult spiritum. Vivificat Pater, vivificat Filius; quos vult Pater, quos vult Filius: sed ipsos Pater quos Filius; quia omnia per ipsum facta sunt. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivifioc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
non ostendo quid sit: Ergo ut capun
quid sit. Quid faciãmꝰ Numqua
ame. numquid ꝑme poteris. Did
hoc paruulis. & uobis & michi Est pqt̾
possimus: modo cantauimꝰ : modo ludi¬
S uimꝰ: iacta in dño curam tuã. & ipsen
Senutri&: Ideo enim non potes ohons
quia paruulus es: Si paruulus es. i¬
triendus es : Nutritus. grandis ens
Et quod paruulus non poteras. grands
uidebis: Sed ut nutriaris: iacta indio
curam tuã. & ipse te enutri&: Mod
ergo ꝑ curramꝰ breuitor quae restam e
uid ete hic quae commendaui : quomdo
dñs insinu&. pater diligit filiũ. &om
Snia de monstrat ei quae ipse facit: Ip¬
se suscitat animas. sed ꝑfiliũ : ut fru¬
antur animat suscitatȩ substantia di¬
¶s hoc est patris & filui: Et maiora hiss
demonstrabit ei opera: Quib mais
Sanitatibus corporũ: Iam & antta
ꝗstauimꝰ: nec immorari debemus
Duor est enim resurrectio corporis in
cettnum: quam haec quae ad tempus

Expanded text:
non ostendo quid sit: ergo ut capiamus non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et videte hic quae commendavi, quomodo Dominus insinuet. Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ipse suscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis in aeternum, quam haec quae ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
facientem: non dictũ est de monstrantẽ:
Per hoc enim significatũ est id esse patri
facere. quod est demonstrare : ut ex hoc
intelligatur ꝑ filium uidentt̃ omnia fa¬
cere: Nec illa de monstratio. nec illa
uisio temporalis est: quia ꝑfilium fiuNt
omnia tempora : non utiq: alio tempore
possent ei de monstrari facienda: Sic
autem demonstratio patris. filii uisio¬
nem gignit : quem ad modũ pater gignt
filium: De monstratio quippe gennt
sionem non uisio demonstrationẽ : Qu
si purius & ꝑfectius intueri ualeremis a
fortasse inueniremꝰ nec aliud esse pati
aliud eius de monstrationẽ: nec aliud
filium. aliud eiꝰ uisionẽ : Sed si uir ha
coepimꝰ. uix explicare potuimꝰ : quomon
memoria quod caepit extrinsecus. osten¬
dat cogitationi: quantominus capore din
explicare poterimꝰ. quomodo paterdsdo
monstrat filio quod non hab& aliunde
ud quod non est aliud quã ipse Pan¬
li sumus: loquor uobis quod non sit ss

Expanded text:
facientem: non dictum est, demonstrantem. facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
licae: Om̃ia ista uidisti : & quia iã erant¬
uisa memoriae commendasti: & tanquã
posuisti illic quae uideres cogitando cũ
uelis. etiam cum abistis corporis oculis
aufugissent: Clidisti enĩ cartaginem
cum esses cartagini: accepit spetiem ꝑo
culos anima tua: Haec spetes recondita
est in memoria tua : & seruasti aliquid
etiam cum ibi non esses: Haec omĩa forin¬
secus accȩpisti: Pater quaẽ de monstrat
filio non accipit extrinsecus : in tus totũ
agitur: quia nichil creaturarũ ess& ex¬
trinsecus nisi hoc patersi̧ciss& ꝑfiliũ:
Creatura omnis adõ facta est: ante quã
fier& non erat: Non ergo facta uisa est.¬
& retenta memoriter. ut eam pater filio
tanquam memoria cogitationi monstra¬
r& : sed faciendã pater monstrauit: faci¬
endam filius uidit: & eam pater de mon¬
strando fȩcit : quia ꝑ filium uidentem
fȩcit : Et ideo mouere non deb&. quia
dictum est. nisi quod uiderit patrem

Expanded text:
licae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erantlicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturarum esset extrinsecus, nisi hoc Pater fecisset per Filium. Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero reflexa est cogitatio ad id quod
erat in memoria : inte formata est & ui¬
sio quaedam animi facta est: Antea
non erat uisio. sed erat memoria: re¬
flexa cogitatione ad memoriam. facta
est uisio: De monstrauit ergo memo¬
ria tua cogitationi tuae hartaginẽ:
& quod in illa erat antequam inten¬
deres conuersae ad se intentionis cogita¬
tioni ostendit: Eccefacta estꝰ memoria
demonstratio: facta est in cogitatione ui
nullum ex corpore datum est signũ: nec
innuisti. nec scripsisti. nac sonuisti.
& tamen cogitatio uidit. quod memora
demonstrauit Siusdem autem sub¬
stantiae sunt. & quae demonstrauit.
& qui de monstrauit: Sed cartaginẽ
ut haber& memona tua. ꝑ oculos hausta
est imago haec: Vidisti enĩ quod in memo¬
ria reconderis : sic arborẽ quam meminis¬
ti uidisti: sic montẽ : sic fluuiũ : sic ami¬
a faciem : sic in imici : sic patris : matris
scriptarũ : sic ipsius codicis: sic huiꝰ basi¬

Expanded text:
cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visnullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimici, sic patris, matris, scriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basi
Abbreviated transcription (Latin):
tua uideo aliqua duo. memoria & cogi
lobtutum animae tuae: Vides abquid.
spoculos ꝑcipis: & commendas memo¬
ne: Ibi est intus qđ memoriae commen-¬
uisti in abdito reconditum quasi in hor¬
sa quasi inthesacro: quasi in secreta¬
Nio quodã & penetrali interiore : Cogi¬
tis alinde : intentio alibi est: Illud
qd undisti inmemoria tua est. & non ui¬
deur ate: quia cogitatio tua in aliud
tenditur: Modo ꝓbo: scientibus loquor:
Cartaginem nomino : om̃s modo in tus qui¬
cumq eã nostis. ui distis cartaginẽ: Nũ¬
quid tot sunt cartagines. quot animae
urãe Om̃s uidistis ꝑ nomen hoc : pes
quattuor has syllabas notas uobis erum¬
pentes ex ore meo Tactae sunt aures
urãe : factus est sensus animae ꝑcorpus
& ab alia intentione reflerus est animꝰ
ad id quod ibi erat: & uidit cartaginẽ:
Numquid tome est ibi hartago facta.:
Iam ibi erat: sed latebat: Quare latebat:
Quia animus tuus maliud adtendebat:

Expanded text:
tua video aliqua duo, memoriam tuam etua video aliqua duo, memoriam tuam eobtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat:
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuam: descende inte : adi secre¬
nuntium inmentem tuã: &ibi uide
ud ulo dicere si potucris Si enim tu
ss att longe es: dõ propinquare unde¬
s Dicebam de dõ. & intellecturũ
ibitabaris: de anima dico: dete di
untellige: ibi te probabo: Non enim
ulde longe ꝑgo in exempla quando de
nente tua uolo aliquam similitudinẽ
ux addm̃ tuũ : quia utiq: non in corpo¬
e sd iipsa mente factus est homo ad
manem dĩ: In similitudine sua dm̃
querimus: inimagine sua creatorem cog.¬
iscanꝰ: Ibi intus si potuerimꝰ inueniamꝰ
i qđ dicimus: quomodo de monstr&
ur filio. & filius uideat qđ de monstr&e
uitr. antequam. fiataliquid a patre ꝑ
slũ Sed cum dixero & intellexeris: nec
si puts aliud aliquid tale esse : ut serues
ib pietatẽ quam uolo ate seruari. & praȩ¬
que moneo: id est ut si non uales com¬
pehendere ds̃ quid sit: parum non tibi
sse putes scire quid non sit: Ecce in men

Expanded text:
carnem tuam, descende in te, adi secrecarnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente
Abbreviated transcription (Latin):
Mortui enim estis. & uita urã abscond
Sest cum xp̃o in dõ: Mori nos uulta
uiuamus: quia uiximus ut morern
Quicquid ergo & ameliore indeterus i
a deteriore in melius moritur. non
hoc ds̃ quia neq: in mlius ire porii
summa bonitas: neq in deterius ue
aeternitas: Vera acternitas. est u
temporis nichil est: Erat autem me
hoc & modo illud: iam tempus adns¬
sum est: aeternum non est: Nans
noueritis. quia non sic ds̃. quo mod
anima : certe immortalis est animui
Quid ergo  quod ait apłs dedõ qu soli
hab& immortalitatẽ : nisi quia hoc
aꝑte dixit. solus hab& in commutabi¬
litatẽ : quia solus hab& ueram aecti¬
nitatem: Ergo ibi nulla mutabili¬
tas: Agnosce inte aliquid qđ io¬
lo dicere : in tus. Intus inte : non in
te. quasi incorpore tuo: nam & ibi
potest dici inte Inte est enĩ sanitas
inte quaelib& aetas. sed scđm corpu
Inte est manꝰ: pestuus: sed aliud &
inte intus : aliud intetanquã in ues
qed rdinque foris & uestẽ tuam &

Expanded text:
ra abscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissum est, aeternum non est. Nam ut noveritis quia non sic Deus quomodo anima: certe immortalis est anima; quid ergo est quod ait Apostolus de Deo, Qui solus habet immortalitatem ; nisi quia hoc aperte dixit, Solus habet incommutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et
Abbreviated transcription (Latin):
mortua est in melius: Nam esse mor¬
tem indeterius. esse mortem in melius.
scriptura nos doc&: Vtiq in deterius
Smortui erant. dequib: dicitur: Sine
mortuos sepeli  mortuos suos: Et
surge qui dormis. & exurge a mortuis.
S& in luminabit te xp̃s: Et de hac lecti¬
one. quando mortui audient.
& qui audierint uiuent : Interus
tui erant : ideo reuiui scunt : rauus¬
do moriuntur in melius : quia in ro¬
cendo non erunt quod erant: No
autem quod erat : mors est : Seds
siin melius est : non appellet᷑ mnosi
sppellauit illam mortem apłs sin¬

Expanded text:
mortua est in melius. Nam esse mormortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
non caelum: non luna: non sol: non
stellae : non corporalia ista: Sienim
non caedestia : quanto magis minus
terrena : Tolle omne corpus: Ad huc
audi aliud: Non est ds̃ mutabilis
sp̃s: Nam fattor & fatendum est.
quia euuangelium loquitur: ds̃ sp̃s est
Sed transi omnem mutabilẽ spm̃. transi
spm̃ quo modo scit. & modo nescit :
modo meminit. & obliuiscitur : uult
quod nolebat: non uult quod uolebat:
siue patiatur iam istas mutabilitates.
siue pati possit: Transi haec omĩa: non
inuenis in dõ aliquid mutabilitatis.: ñ
ab quid quod aliter nunc sit. aliter
paulo ante fuerit : Nam ubi inuenis
aliter & aliter: facta est ibi quaedam
mors: Mors enĩ est. non esse qđ fuit:
Immortalis dicitur anima: est quidem
quia uiuitꝰ anima: & est in illa quaedã
uita ꝑmanens: sed mutabilis uita: Se¬
cundum mutabilitatem uitae huius. &e
mortalis dici potest: Quia si uiuebat
sapienter & desipit. mortua est in dete¬
rius : Siuiuebat insipienter. & sapit:

Expanded text:
non coelum, non luna, non sol, non non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. Nam fateor, et fatendum est, quia Evangelium loquitur, Deus spiritus est. Sed transi omnem mutabilem spiritum, transi spiritum qui modo scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit,
Abbreviated transcription (Latin):
de quod uis: certe animus tuus uult
ostendere quod in se hab&: Vnde
facis nutum: De corpore scilic&.
labiis : uultu : suꝑciliis: oculis : manib::
haec omnia non sunt quod animus
tuus: etiam ista media sunt: Intellec¬
tum est aliquid ꝑ haec signa quae non
sunt quod animus tuus: nec quod
animus filii tui: sed hoc totum quod
corpore agis. in fra animũ tuum. &
infra animũ filiitui est: Nec potest
cognoscert animũ tuum filius tuus.
nisi dederis ei signa de corpore: Quid
igitur facio: Non est hoc ibi: simpli¬
citas ibi est: pater ostendits qͥđ facit:
& ostendendo filium gignit: Video
quid dixcrim : sed quia uideo & quib
dixerim: fiat in uobis intellectus
iste quandoq: nunc si non potestis
compraehendere quid sit ds̃: uel hoc
comprachendite quid non sit ds:
Multum ꝓfeceritis: si non aliud quã
est de dõ senseritis: Nondum potes
ꝑuenire ad quid sit: pͥueni adquid
non sit : Non est ds̃ corpus : non terra:

Expanded text:
de quod vis, certe animus tuus vult de quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non potestis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra,
Abbreviated transcription (Latin):
atim Quomodo istud est: An
nquid uella& pater dicere filio. si uer
uudl&e dicere ipse filius est uerbum
uns: num quid ꝑuerbum loqueret᷑
diibum: An quia filius magnũ
dim. minora uerba cursura erant int̃
artm & filium: Sonus aliquis &
qusi crtatura quaedam temporalis. at
qulanca exitura erat ex ore patris.
apaissira aurem filii . Numquid
baba as corpus. ut quasi exci labi is hoc
padit Et hab& aures corporis uer¬
am: in quas sonus ueniat. Remoue
omnia corporalia : simplicitatẽ uide . sim.¬
plerests. Quomodo autem eris simplex:
site non mundo implicaueris. sed ex
mundo explicaueris: Explicando cnĩ
it simplex eris: & uide si potes quod dico.
aut si non potes: crede quod non uides:
Dicis filio tuo: uerbo dicis: uerbum quod
sonat nec tues nec filius tuus: Ha¬
beo inquis aliud quod ostendã: Ita est
enim eruditus filius meus: ut noc lo-¬
quentem me audiat: sed nutu ei os.¬
tendo quod faciat: Ecce nutu osten-¬

Expanded text:
Verbum? quomodo istud est? An Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu osten
Abbreviated transcription (Latin):
ne scȩ̃ anima fit beata infirma an¬
ma: nec participatione angłi fitl
ata scã anima: sed quaerit beata
qdi uoluntatem intam: recessisti qui
lpnstina similitudine: sed ad huc
nugna dissimilitudine: Occe enĩ
qin facias domum. indicas filio tuo.
nonstas quid facere uelis : ut te de.¬
tant antequam facias. faciat ipse
de monstraucris. & tu ꝑ ipsum: Sed
qudisturus es filio tuo: interte & ip
nueba cursũra sunt: Inter demon¬
nien & ludentem. uel loquentem
lidientem sonus articulatus uolat:
u uon est quod tu: non est quod ipse :¬
nus quppe ille qui exit deore tuo.
lieberato aere tangit aurem filii tui.
inpleto sensu audiendi. ꝑducit᷑ ad
tisctu: non est ipse filius tuus : Sig¬
undatum est ab animo tuo. animo fi
uni: quod signum non sit nec animus
us nec animus filii tui: sed aliud ali¬
ui: Itant putamꝰ patrem locutũ esse
mfilio: Furunt uerba inter dm̃ &

Expanded text:
ne sanctae animae fit beata infirma anine sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beatadi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ & corporis in hac uita atq cõplo
delectare animã lenitiis. ud con¬
tari offensis corporis sensibus: Bo¬
atitudinem enim eius qua fit beata
ipsa anima. non fierinisi participl¬
tione illius uitae sem ꝑ uiuae. in con¬
mutabilis acternaeq substantiae qu
ds̃ est: ut sicut quaedam anima qu
inferior dõ est id quod ipsa inferus
est. hoc est corpus facit uiuere: sie
eandem animã non factt beate uiue¬
re. nisi quod ipsa anima superius e
Superior enim anima quam corpus
& superior quam anima ds̃: Presta
aliquid inferiori: prestatur illi a su¬
periore : Seruiat d nõ suo : neconcul¬
citur a seruo suo: Haec est fr̃s mei
religio christiana. quae praedicitus
ꝑ totum mundum. horrentibus inimi¬
cis : & ubi uincuntur murmurantib:¬
& ubi praeualent saeuientibus: Har
est religio xp̃iana. ut colatur unus
ds̃ non multi dii : quia non ficit
animambeatã. nisi unus ds̃: Part¬
cipatione : fit beata : non participano¬

Expanded text:
imae et corporis in hac vita atque complexu, imae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae inferior Deo est, id quod ipsa inferius est, hoc est corpus, facit vivere; sic eamdem animam non faciat beate vivere, nisi quod ipsa anima est superius. Superior enim anima quam corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religio christiana, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus. Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatio
Abbreviated transcription (Latin):
simus sensum nrm̃ amultis colligere ad
unum. & euulsum amultis releuare ad
unum : Quod quidem non poterimus
ut dixi. nisi adiuu& ille qui ad se uult
leuari animas nostras & contingamꝰ
ex aliqua parte. quomodo uerbum dĩ
unicus patri. coaeternus & aequalis
patri. non faciat nisi quod uiderit pa¬
trem facientem: cum tamen pater
ipse non faciat aliquid. nisi ꝑfilium
iħs in hoc loco magnũ quiddam insinti¬
are uolens intentis. & in fundere capa¬
cibus. In capaces autẽ excitare ad stu¬
dium: ut non dum intelligentes. be¬
ne uiuendo capaces fiant : In sinuauit
nobis animam humanã. & mentem
rationalem. quae in est homini. non
in est pecori. non uegetari: e non
beatificari non in luminari nisi a
ipsa substantia dĩ : eamq animi
facere Aliquid ꝑcorpus. & detorpor
atq habere subiectum corpus. e
corporalia mulcẽri posse sensus cor¬
poris. uel offendi: Et propter hos
id est propter consortiũ quoddã an¬

Expanded text:
simus sensum nostrum a multis colligere ad simus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quod viderit Patrem facientem, cum tamen Pater ipse non faciat aliquid nisi per Filiuominus Jesus in hoc loco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam an
Abbreviated transcription (Latin):
postoli ꝑhibuerunt testimoniũ xpõ:
um filio suo : Per ipsum filium suum.
indicat ds̃ filium: indicat se ꝑfilium
Ad hunc si potuerit homo ꝑuenire: nec
lucernis indigebit : & uere fodiendo
altius. aedificium ꝑducit ad petram:
F acili s. est ergo fr̃s hodierna lectio
sed ꝓpter hesternum debitum. scio enĩ
quid distulerim non abstulerĩ. & dñs
dignatus est donare etiam hodie loqͥ
aduos : Recordamini quid reposcere de¬
beatis: si forte aliquomodo seruata pie¬
tate. & salubri humilitate extendamꝰ
nos non aduersum dm̃ sed ad dm̃ : &
leuemus ad cum animã nram. effun¬
dentes eam suꝑnos: sicut ille ecu in
psalmo cui dicebatur. ubi est ds̃ tuus
Haec inquit meditatus sum: & effudi
suꝑ me animam meã: Leuemus ergo
animam ad dm̃. non contra dm̃ : quia.
& hoc dictum est. ad te leuaui animã
Vnde autem grauis est : Quia corpus
quod corrumpitur ad grauat animã: &
de primit terrena in habitatio sensũ
multa cogitantem: Ne forte ergo pos¬

Expanded text:
postoli perhibuerunt testimonium Christimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc dictum est, Ad te, Domine, st? Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo pos