comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lordanis ut facilitis rex intraret cũ excercitu. S umq
transisset tex ad orauro semei dicens. Ne memineris
dñe iniuriarũ serui tui. Scio enĩ pecc̃m meum. et
ideo hocdie uem inoccursũ itium. pͥmus de oĩ domo
ioseph. Non: quod e̾̃t de tribu ioseph. s qi habitabat
in sorte effratm. C ũq abisai diceret. semei occidendũ
cidam. qͥ me hodie fecerunt regẽ suꝑ se : bimebat qͦq
si interficetetur semei. quod reliqui qͥ regẽ sutmliter
offenderant nollent eũ sibi face̾ regẽ et ait ad semey
non morieris. Miphibosech quoq uenit inoccursum
regis illotis pedib et intonsa barba. Nã et uesteo non
lauerit. adie qua egressus fuerat rex. hebreus habet
infectis pedibus tradens quod fecerat sibi pedes lig¬
neos. Et ait rex ad eum. Cur non uenisti mecũ: Qui R
Seruus meus contempsit me nolens mͥ sternere asinũ.

Expanded text:
Jordanis, ut facilius rex transiret cum exercitu. Cumque Jordanis, ut facilius rex transiret cum exercitu. Cumque transisset rex, adoravit Semei, dicens: « Ne memineris, domine, injuriam servi tui. Scio enim peccatum meum, et ideo hodie veni, in occursum tuum primus de omni domo Joseph, » non quod esset in tribu Joseph, sed quia habitabat in sorte Ephraim. Cumque diceret Abisai Semei occidendum, cidam, qui me hodie fecerunt regem super se. Timebat quoque si interficeretur Semei, quod reliqui, qui similiter regem offenderant, nollent eum sibi facere regem. Et ait Semei: « Non morieris. » -- « Miphiboseth quoque venit in occursum regis illotis pedibus, et intonsa barba. Nam et vestes non laverat a die qua egressus fuerat rex. » Hebraeus habet, « infectis pedibus, » tradens quod sibi fecerat pedes ligneos. « Et ait rex ad eum: Cur non venisti mecum? Qui respondit. Servus meus contempsit me, nolens mihi sternere asinum,
Abbreviated transcription (Latin):
nec unus remanebit tecũ. hac nocde. et erit. hoc
malum tibi suꝑ omnia. que unꝙͣ passus eo. Se¬
dit gͦ rer inporta loca facie. et uenit ad eũ onĩ
ait reuocarent regẽ. memorantes. beneficia eiꝰ tuiscł.
d auto uero misit ao sadoch. et abiathar ut loquerentar ad¬
¶¶ uĩos uida. hec dicit rex. os meũ. et caromea. uos. Qtia¬
E re. nouissimi reducttis regẽ.: E uasi diceret: Uidete ne tar¬
tardiores cet̾i sitis. et ꝑ eosdẽ uitatut. amase. quod prĩ¬
Icipẽ mmilitie ecĩ consitueret. pro ioab. Et misectint uiri
uida adregẽ ut rectiret. et uenit rex. tisq ad iorlanem.
et uenit omnis iud̃a in occursum eiꝰ ingalgala. Semez
quoq de bauum aescendit cum eis. habens secum cõ¬
tribules. ĩ. uiros de bemamin. Syba quoq et filii
xĩ. ec serui transiordanẽ uenertunt ad etim ut tradu¬
cerent domũ eiꝰ. Isti scđm iosephum fecercant poncem

Expanded text:
nec unus remanebit tecum hac nocte, et erit hoc nec unus remanebit tecum hac nocte, et erit hoc malum tibi super omnia, quae unquam passus es. Sedit ergo rex in porta lota facie, et venit ad eum omnis ut revocarent regem, memorantes beneficia ejus in Israel David autem misit ad Sadoc, et Abiathar, ut loquerentur ad viros Juda: « Haec dixit rex: Os meum, et caro mea vos. Quare novissimi reducitis regem? » Quasi dicat: Videte ne tardiores caeteris sitis, et per eosdem juravit Amasae, quod principem militiae eum vellet constituere prJuda ad regem, ut rediret. Et venit rex usque ad Jordanem, et venit omnis Juda in occursum ejus in Galgala. Semei quoque de Bahurim descendit cum eis, habens secum contribules, et mille viros de Benjamin. Siba quoque, et filii ejus, et servi trans Jordanem venerunt ad eum, ut traducerent domum ejus. Isti, secundum Josephum, fecerunt pontem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et ait ioab ad chusi. Uade et nuncia regi. que ui¬
disti. et cacurrit chusi. Currens quoq achimaas post
eũ. ꝑuiam conpendii. Gransiuit eum. dd̃. autẽ secde¬
bat inter duas portas. specłator uero. infastigio por¬
te. exclamauit. Uideo hominẽ currentẽ solũ. Et
iste bonus nuncius. Et ueniens chimaas ad crauit
dicens. ħ enedictus deus qui condusit homines le¬
uantes se contra regẽ. Et ait rex. Est ne pax puero ab¬
salon: Atille noluit indicare. C usi uero super ue¬
niens indicauit. et constritatus rex ascendit cenałm
porte. flens oꝑto capite. et clamans. filimi absalos
qͥs mͥ tribuat ut ego moriar: ⁊ ꝓte absalon fili ini:
fili mi absaloi. Q uod audiens ppłs cimuit. ingre¬
di ciuitatẽ. Et ingressus. ioab ad regẽ ait. Confudi¬
sti hodie uultus eoꝵ qui saluã fecerunt aminam
tuam. diligi odientes te. et hodio habes diligen¬
tes te. procedere et ad loquere seruos tuos. Alioq̃n

Expanded text:
est. Et ait Joab ad Chusai: Vade et nuntia regi quae viest. Et ait Joab ad Chusai: Vade et nuntia regi quae vidisti. Currens quoque Achimaas post eum per viam compendii, transivit eum. David autem sedebat inter duas portas, speculator, vero in fastigio portae exclamavit: Video hominem currentem solum. Et iste bonus est nuntius. Et veniens Achimaas adoravit dicens: Benedictus Deus, qui conclusit homines levantes se contra regem. Et ait rex: Est ne pax puero Absalon? » At ille noluit indicare. Chusai vero superveniens indicavit. Et contristatus rex ascendit coenaculum portae flens operto capite, et clamans: Fili mi Absalon, quis mihi tribuat, ut ego moriar pro te. Absalon fili mi, fili mi Absalon. » Quod audiens pdi civitatem , et ingressus Joab ad regem dixit: « Confudisti hodie vultus eorum, qui salvam fecerunt animam tuam. Diligis odientes te, et odio habes diligentes te. Procede, et alloquere servos tuos, alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. seruate mͥ puertun ab salon. Et factũ ÷ p̾lium
indie. illa uixta saltum esfraim. et fugit excercitus.
saltus. ꝗqͣm gladiꝰ. fugiensq absalon suꝑ mulum
uenit ad quercum ꝯdempsam et intercepto capite eiꝰ ra¬
mis. muluo ꝑtransiit eo suspenso. Quos cũ quiopiã
nunciaos: ioab. ait ad eũ. Q uare non confodistieũ.: Q ui
respondit. Non mitterem manum meam in filiũ regis
p̾sertim. cum audierim deũ dicentẽ. Serciate mͥ puerũ
tanquã facinorosus. isrł autẽ fugit intabernacła sua.
Porro absalon. ad huc uiuens erexerat sibi ticulum. in
ualle regia. Que duob stadiis distat aihtłm inmo¬
numentũ nominis sui. et erat nomen tituli manꝰ
absalon. hunc quidã t̾itulũ. putant fuisse archum
triumphalem inquo sculpta errt manus absalon. s
losephus dicit statuã fuisse marmoreã. Fu̾ uc ait achi¬
maas. ad ioab. C urram et nunciabo regi. Qui respondit.
Nolo te hodie nunciare. E ilius enim regis mortuus

Expanded text:
dicebat: « Servate mihi puerum Absalon. » Et factum est praelium in die illa juxta saltum Ephraim, et fugit exercitus Asaltus quam gladius. Fugiensque Absalon super mulum, venit ad quercum condensam, et intercepto capiti ejus ramis, mulus pertransiit, eo suspenso. Quod cum quispiam nuntiasset Joab, ait ad eum: « Quare non confodisti eum? » Qui respondit: « Non mitterem manum meam in filium regis, » praesertim cum audierim eum dicentem: « Servate mihi puerum tanquam facinorosus. Israel autem fugit in tabernacula sua. « Porro Absalon adhuc vivens erexerat sibi titulum in Valle regia, » quae duobus stadiis distat a Jerusalem in monumentum nominis sui, et erat nomen tituli: « Manus Absalon. » Hunc titulum quidam putant fuisse arcum triumphalem, in quo sculpta erat manus Absalon. Sed Josephus dicit statuam fuisse marmoream. Tunc ait Achimaas ad Joab. « Curram, et annuntiabo regi. » Qui respondit: « Nolo te hodie nuntiare: Filius enim regis mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
tisq ad iordanẽ. de consilio chusi ⁊ morte archi topel.
actũ est autẽ. quod chusi uenient. ad absalon. adora¬
uit dicens. Salue tex. ad quem absaloz. Quare non¬
et õmins isił. cui sercuam: Nonne filio regio : Sicut pa
strituo : sic patebo et tibi. Gunc ingressus est absalon co¬
rã omnib̾. ad concubinas pattis sui de consilio achitofel.
tit sic intelligeret omins ifrł quod exanimo ꝑsequeretur
patiẽ. et roborarentur cũ eo. P ost hec dix̾ achitophel. Eli
eẽ fortissimos. si mͦ ꝑcusserit. aos de tuis. quicũq audi¬
erit dicet. Facta ẽ plaga inppło qui sequebatur absalo.
et timebunt ex tecũ. s hoc ẽ cõsilium bonũ. congrege

Expanded text:
 XVI. De consilio Chusai, et morte Architophel. Factum est autem, quod Chusai veniens ad Absalon, adoraret, dicens: Salve et omnis Israel. Cui serviam nonne filio regis? Sicut patri tuo, sic parebo tibi . Tunc ingressus est Absalon, coram omnibus, ad concubinas patris sui, de consilio Achitophel, ut sic intelligeret omnis Israel quod ex animo persequeretur patrem, et roborarentur cum eo. Post haec dixit Achitophel . Eliesse fortissimos. Si modo percusserit aliquos de tuis, quicunque audierit dicet. Facta est plaga in populo, qui sequebatur Absalon, et timebunt esse tecum. Sed hoc est consilium bonum: congr
Abbreviated transcription (Latin):
iosephus abigeã uocat. et erat consobiinus ioab. E ce¬
io iiti transiordanẽ et maxie bezellai. galadites. ob¬
talerunt do cibaria multa minis. et stratoria. et cape¬
cia. et uasa fictilia. Porto diuisit cdo ppłm qui cutm eo
intres partes. unam dedit ioab. alteram abisas. ter

Expanded text:
Josephus Abigeam vocat, et erat consobrinus Joab. PorJosephus Abigeam vocat, et erat consobrinus Joab. Porro viri trans Jordanem, et maxime Berzellai Galaadites obtulerunt David cibaria multa nimis, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia. Porro David divisit populum, qui cum eo erat in tres partes, unam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
illa indeserto. s transiret iordatiẽ. Et ab iit ancillas
ad filios sacerdotum. qui latebarit uixta fontem rogel
pannũ ferens quasi ad abluendũ. et indicauit en u̾bũ
chusi. Uidit autẽ eos puer quidã fiaius ancille. ut dr̃
et indicauit absalon. Iosephus tamen dicit quosdã
eqͥtes uidisse eos et nunciasse. absa. Qui misit post eos
ut conprehenierẽt᷑. Atilli ingressi sunt. in baurin.
domũ mulieris. rogantes ut celaret eos. Que dimisit
eos input eum. et expandit uelamen suꝑ os putei. qͣi
siccans tipsanas .i. ordeum ad ripsanam. et sic res latuit.
Cũq reu̾si ge̾nt qui missi fuerant illi ascendentes de
puero nunciauerunt. do que tradita eis fuerant. et tͣn¬
siuit do iordanẽ cũ siuis priusꝙͣ dilucesseret. eouenit
in manaim. Porro achicofel. sciens regnum rediturũ
d̃ salon autẽ collegit excercitum es transit iorda¬
ẽ.⁊ statuit amasam. Suꝑ excercitũ pro ioab. hic
eũit filtuo abigail. filie naas .i. isai sorors cdo. quam

Expanded text:
illa, sed transiret Jordanem. Et abiit ancilla ad filios sacerdotum, qui latebant juxta fontem Rogel, ferens pannum, quasi ad abluendum, et indicavit eis verbum Chusai. Vidit autem eos quidam puer filius ancillae, ut dicitur, et indicavit Absalon. Josephus autem dicit quosdam equites vidisse eos, et nuntiasse Absaloni. Qui misit post eos, ut comprehenderentur. At illi ingressi in Bahurim domum mulieris, rogabant ut celaret eos. Quae dimisit eos in puteum, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, id est hordeum ad ptisanam, et sic res latuit. Cumque reversi fuissent qui missi fuerant, illi ascendentes de puteo nuntiaverunt David quae tradita eis fuerant. Et transivit David Jordanem cum suis prius quam dilucesceret, et venit in Manaim. Porro Achitophel sciens regnum rediturum Absalon autem collegit exercitum, et transivit Jordanem, et statuit Amasam super exercitum pro Joab ; hic erat filius Abigail, filiae Naas, id est Isai, sororis David, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dine. Chanaan filius meua uadat tecũ. et fac ei qͣ
tibi uidetur. Et ait tep uemat et faciã ei ꝙ tibi pla¬
cuerit. Et rediit bersellai inlocũ suũ. Gtinc occuite¬
runt ad regẽ. os̃ uiri isrł̃. et indignantes dixeratit.
Q uare ce furati sunt fis̾ nr̃i. uiri uida et traduxert
ait isrł̃. derem partib ego maior sum. ideo magio ꝑtinet a ao¬

Expanded text:
Chanaam filius meus vadat tecum; fac ei quod tibi videtur. Et ait rex: Veniat, et faciam ei quod tibi placuerit. Et rediit Berzellai in locum suum. Tunc concurrerunt ad regem omnes viri Israel, et indignantes dixerunt: « Quare te furati sunt fratres nostri viri Juda, et traduxerunt ait Israel: « Decem partibus ego major sum, ideo magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
audit seruus tius. ⁊ indicauit ei dũs. eandẽ conmita¬
tionẽ indomũ heli. quã priꝰ fecerat ꝑ uirum dei.UNo
tamen putandum est ircitani factã promissionem. ꝙͣ
fecerat dñs aaron de sacerdotio sempiterno promissic¬
nib enim huiꝰ modi semꝑ ad denda est conditio qͣn¬
fuit enĩ ꝓpħeta. quod hoc uocatione. dicio eium ha¬
biusse fuit quoq uidex. obtulit quoq quisi sacdo
quod paruuluo eẽt inchoabt nepos hely. Mane ad¬
uiratiit heli samuelẽ ut indicaret ei untu̾stum ser¬
monem domini. ⁊ indicauit ei omnia. ⁊ ait heli. dñs ÷
quod ẽ bonũ inocłis sus faciat.  Creuit samuel et

Expanded text:
 indicavit ei eamdem comminationem in domum Heli, quam prius fecerat per virum Dei. Non tamen putandum est irritam factam esse promissionem, quam fecerat Dominus Aaron de sacerdotio sempiterno. Promissionibus enim hujusmodi semper addenda est conditio quanFuit enim propheta, quod ab hac vocatione dicit eum habuisse; fuit quoque judex; obtulit etiam, quasi sacerdos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis facia
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ ẽ autẽ heli iacebat in loco suo. et ocłi eius
aligauerant uec poterant uidere lucernam do¬
nini. antequam exttrgueretur. Quod mirum uide¬
tur. Non est enĩ aliquis adeo cecuciens quin darius
udeat lucernam ardentẽ quam extinctam p̾sertim
Cũ cecucientes ocłi clarius uideat᷑ lucernam quã
addiẽ. Quidam sic distinguiit nec pocerano uidere
el autẽ dormiebat. ⁊ suꝑ habundat: aut̃ huic sensui
udetur cõsentire. hebreus qui distinguit ibi. nec po¬
terat uide̾. ⁊ subiungit lucerna dñ. non extingue¬
cũ uocass eũ dñs. cticurrit ad heli dicens. Uocasti
me famłm dicit. s non est mentitus et ar heli. non
uocatti te reuertentẽ. et dorm. ⁊ facttm est scão similiter.
Nondum enum samuel sciebat ddñm .i. nondum habe¬

Expanded text:
ebat in lecto suo, et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam diei, antequam exstingueretur . » Quod mirum videtur. Non est enim aliquis adeo caecutiens, quin clarius videat lucernam ardentem quam exstinctam, praesertim cum caecutientes oculi clarius videant ad lucernam quam ad diem. Quidam sic distinguunt: Nec poterat videre el autem dormiebat, » et superabundabat « autem. » Huic sensui videtur consentire Hebraeus, qui distinguit ibi, « nec poterat videre; » et subjungit, « lucerna Domini nondum exstinguecum vocasset eum Dominus, cucurrit ad Heli, dicens: « Vocasti me. » Falsum dixit, sed non est mentitus. « Et ait Heli: Non vocavi te. Revertere, et dormi, » et factum est secundo similiter. « Nondum enim Samuel sciebat Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Spterea egrocaiit usq ad mortẽ ⁊ uenit ad eum isaias
⁊ ait. ħ dicit dñs dispone c̃omtu cue qi morieris tu ⁊
non uiues. C onstricatus est ezechias eo quod filium nõ
haberet non quod modũ relinqueret desolatam s ne
fore frasratetitr promisio facta dõ de.x̃. Et conuer sus
ad parietem fleuit amare. foite ut securiꝰ oraret. dane affantes
lacriunas eꝰ uiderent. uel fore. ao patietẽ porticus temphi. up

Expanded text:
ad eum Isaias, et ait. Haec dicit Dominus: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives . Contristatus Ezechias, eo quod filium non haberet, non quod domum relinqueret desolatam, sed ne forte frustraretur in eo promissio facta David de Christo, conversus ad parietem flevit amare, forte ut secretius oraret, et ne adstantes lacrymas ejus viderent, vel forte ad parietem port
Abbreviated transcription (Latin):
geris. O.x probiasti scõ istł uiribus tius. ascripsisti quod
uastasti iudeã s exdieb anciquis ego plantaui illico.
flagellarẽ peccantes nunc inpletu. Ego auctor ftu tu mi¬
chamin iulabiis tuis sicut fit equo. ⁊ reducam te inte¬
cens. tibi ezechia. hoc erit signum. liberationis tue.¬
b̾ercio anno. reced ate senachis non rectoiturais. Ego aut̃
predico ribi qͥd facies. hoc anno ⁊ quid scd̃o ut cum
uideris impleta. scias ueram ex̃ quod p̃dixi de cercio. Co¬
mede hoc anno quod reppereris uel scim.lxx. que prius
senueras. Smmminente messione irruerant asfirii ⁊ uastaue¬
rant segeres uineas ⁊ olueta s quedam inter ungłas appoꝵ

Expanded text:
geris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod geris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod vastasti Judaeam. Sed ex diebus antiquis ego plasmavi illud, flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu micamum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in tecens: « Tibi Tertio anno recedet a te Sennacherib, non rediturus. Ego autem praedico tibi quid facies hoc anno, et quid secundo, ut, cum videris impleta, scias verum esse quod praedixi de tertio. Comede hoc anno quod repereris, » vel secundum Isseveras. » Imminente messione irruerant Assyrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam inter ungulas equorum
Abbreviated transcription (Latin):
uenit regem assirioꝵ expugnantẽ lobnã. T̃ ransiuit aũ rex ad
Cumq obsedisset pelusiũ audiuit tharacã regem et hiopie cũ
multo exrrtitu uenire inauxiliũ egyptioꝵ. E t̾batus rex dyxit.
tharacã et̃ sac̾dotẽ Ucani ⁊ ideo nõ dimicarit cũ eo. ⁊ rediit in
Orante namq nãq rege egyptioꝵ ad dnm multitudo soricium co-
et dix̃. rapsacen cum exceicitu remansisse curam ihrłm ⁊ senacħ
rediisse adeum inudeam. Ueruitamen ante reditum senache¬
em egrederetar senacħ tudeam ut transiret inegiptũ ys aya¬
isit esechie litteris tetribiles. ⁊ conminationis plenas
dicems. quod deus istł. non poss eum liberare de manu sua¬
s̃ unc ascendit ezechias indomum dñi ⁊ expandens licieras
coeam dño. orauit dicens. Dñe deus isrł eniudi uerba se¬
nacħ quib exprobrauit te nob̾. salua nos obsecro de manu
ipsus. u unc misit. ysaias ad ezechiã significans ei uerba
go filia sion mouebit capito post cergum taium cumfci¬

Expanded text:
venit regem Assyriorum expugnantem Lobnam. Transivit autem rex ad usalem. Cumque obsedisset Pelusium, audivit Tharacam regem Aethiopiae, cum multo exercitu venire in auxilium Aegyptiorum, et conturbatus rex dixit Tharacam esse sacerdotem Vulcani, et ideo non dimicaret cum eo. Et rediit in Orante namque rege Aegyptiorum ad Deum, multitudo soricum in unet dicit Rapsacem cum exercitu remansisse circa Jerusalem, et Sennacherib rediisse ad eum de Aegypto. Verumtamen ante reditum Sennachem egrederetur Sennacherib Judaeam, ut transiret in Aegyptum, misit Ezechiae litteras terribiles, et comminationis plenas, dicens quod Deus Israel non posset eum liberare de manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Domino, oravit, dicens: « Domine Deus Israel, audi verba Sennacherib, quibus exprobravit te nobis, salva nos, obsecro, de manu ipsius. Tunc misit Isaias ad Ezechiam, significans ei verba haec herib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fu
Abbreviated transcription (Latin):
cepta sobole quam expectabã descendam ad inferos et
dum hec cogitare questui ate oranoo resictitum annoꝵ
exechie regio ude. s meliui ẽ in isaia. Scriptura ezechie
regis .i. nam in hoc cantico. narrauit tantũ que cogi

Expanded text:
cepta sobole quam exspectabam, descendam ad inferos; et cepta sobole quam exspectabam, descendam ad inferos; et dum hoc cogitarem, « quaesivi » a te, orando, « residuum annorum Ezechiae regis Judae, » sed melius est in Isaia: « Scriptura Ezechiae regis Judae. » Nam in hoc cantico narravit tantum quod cogi
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Inisaia quoq ͤ reditu soł ad orcam tantũ agitur
et non de ascensu unbre. Uerantamen suꝑ librũ regũ
sic ex ponitur ius ut ascendat unbra .x. lib̾is proceden¬
te sole suꝑtrã. ꝑboreales plagas uersus orientem sicut
cotidie ꝑ noctẽ. subterra procesẽ sol: ⁊ sic conpletis. x ho¬
E t elegit rex ut sol rediret adorientẽ. Sic enĩ stant alicͥ
cause naturali poss ascribi uel forte qi iã alio temp̃r
factũ fuerat sicut subiosue. signũ inauditũ esegit.
et cata plasmauerunt suꝑ uulnus eiꝰ. hebreus magis
ꝓpͥe dicit suꝑ ulcus eiꝰ. quidam suspicantur fuisse ap̃re¬
ma cuiꝰ saines incuris suꝑ faciẽ prouocatur sicciorib
ficis cõtusis. ẜ Porro aquila simachꝰ ⁊ theodosiꝰ regiũ
morbum dicunt. Cui queq dulcia uel sũpta. uel a¬
pposica contraria putantur. et ita dei potentia mon¬
strata ẽ. cũ partes noxias. sanctas ẽ resticuta. ⁊ conua¬

Expanded text:
tatur? » In Isaia quoque de reditu solis ad ortum tantum agitur, tatur? » In Isaia quoque de reditu solis ad ortum tantum agitur, et non de ascensu umbrae . Verumtamen super librum Regum sic exponitur. Vis ut ascendat umbra decem lineis procedente sole super terram per boreales plagas versus Orientem, sicut quotidie per noctem sub terra procedere solet, et sic completis decem hoEt elegit rex, ut rediret sol ad Orientem. Si enim staret, alicui causae naturali posset ascribi, vel forte quia jam alio tempore factum fuerat, sicut sub Josue, signum inauditum elegit. et cataplasmaverunt « super vulnus ejus. » Hebraeus magis proprie dicit « super ulcus ejus. » Quidam suspicantur fuisse apostema, cujus sanies in cutis superficiem provocatur siccioribus ficis contusis. Porro Aquila, Symmachus et Theodotion regium morbum fuisse dicunt, cui quaeque dulcia, vel sumpta, vel apposita contraria putantur. Et ita Dei potentia monstrata est, cum per res noxias sanitas restituta est. Et conva
Abbreviated transcription (Latin):
quom̾ ambulauetim corã te inuerttate. qĩ dic̾et. ⁊ si nĩc
peraui. parre. ie pereat apuote quod feci corã te. E orr ante¬
quam egreceretur. s. saias mediam partem. atrii. dixtt
adeum dns. Redi. ⁊ dic. eechie. hec dicte dñs deus patris
tui. iludiui orationẽ tuam ⁊ uidi lacrimam tuam. O cce
sanauite die tercio ascendes intemplũ. diebus tuis abdã.
hic apparet quod manasses nondum natus ȩẽt. Qui
pꝰ mortẽ patris cũ regnare cepiss xii. erat annoꝵ. Et¬
UIs ufut ascendat unbra .u. liner. in orologio. aut
ut reueitatur totidẽ gͣib. Erat enĩ horadiei decima
et umbra gnomonis descendeuit. ꝑ .x. lineas. Dedit
gͦ regi optationẽ suam signi. utrum uellet. quod sta
ret ꝑspacium .x. horarum immobił. uel uo rediret ad
orientem tantumq diẽ uchoaret. Qd̃ lib̾ aut̃ ustoꝵ fierer
ad deretur.xii. horis diei .x. hore. huic sensui. consonat
hebitus dicens. uis ut stet unbra. x lineis. aut reuer¬

Expanded text:
ram te in veritate. » Quasi dicat: Et si nunc peccavi, parce, ne pereant apud te quae feci coram te. Porro antequam egrederetur Isaias mediam partem atrii, dixit ad eum Dominus: « Redi, et dic Ezechiae: Haec dicit Dominus Deus David patris tui. Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam. Ecce sanavi te, die tertio ascendes in templum. Diebus tuis addam » Hic apparet quia Manasses nondum natus erat, qui post mortem patris, cum regnare coepisset, duodecim annorum erVis ut ascendat umbra decem lineis in horologio, an ut revertatur totidem gradibus? » Erat enim hora diei decima, et umbra gnomonis descendebat per decem lineas. Dedit ergo regi optionem signi, utrum vellet, quod sol staret per spatium decem horarum immobilis, vel rediret ad orientem, et iterum inchoaadderentur duodecim horis diei decem horae. Huic sensui consonat Hebraeus dicens: « Vis ut stet umbra decem lineis, an ut rever
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ aquarttm gion. ⁊ au̾cit eas subter ad occidentem in¬
bis io. ut influerent piscinã trceriorẽ fecit etiã. ante fon¬
bus om usum obsidioms. ⁊ sc̃m eppiphantum ad preces
isaie copiosius solito. egresse scuit aque de fonte siloe. hoc
utẽ: stagnum uocattir ineu̾głio natatoria siloe. de fuga

Expanded text:
fontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urfontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fonrentur civibus in usum obsidionis. Et secundum Epiphanium ad preces Isaiae copiosius solito egressae sunt aquae de fonte Siloe. Hoc autem stagnum vocatur in Evangelio Natatoria Siloe . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
m ihłm. de quib dicit liber regũ. comede quod reppere¬
no. Escuo aumo scl̃o. comede que sponte nascuntur.
uel scdm isaiam poito uescẽ quod idem est. Scdo enuim anno dũ
moreretur senacħ inegipto. qr defuerant eis predicta uictuialia
multiplicauit eis dñs. habundanter que sponte gignit hu¬
mus. ẜ Porro intercio anno fugato hoste securi seminate
et comedite. ⁊ tunc de ihrłm egredietur reliquie. ⁊ quod sal¬
uatum ẽ demõte sion quod reliqitum ẽ de domo iuda. mit¬
tet radicem deorsum ⁊ faciet fructum sism ꝑ simile arboris
loquitur que quanto profandiꝰ figit. radicem ranto copio¬
siuis ⁊ alcius facit fructum. ⁊ ẽ sensus multitudo ppłi. q̃
fugit de iudea. aute faciẽ hostium ⁊ recepit se inibrlm
ut saluaretur fugato hoste recdibit interrã suam et ppła¬
saie et sapientium obrtutiuit capita. foncium extra urbẽ
et exicus aquartĩ in iudea ne redentes assirii inuemirent aqͣ¬
rum. habundantiam. b̾unc obturauit ezechias. suꝑiorẽ

Expanded text:
mede quod repereris. Porro secundo anno comede quae sponte nascuntur, vel, secundum Isaiam « pomis vescere , » quod idem est. Secundo enim anno dum moraretur Sennacherib in Aegypto, quia defuerant eis praedicta victualia, multiplicavit eis Dominus abundanter, quae sponte gignit humus. « Porro in tertio anno, » fugato hoste, « securi seminate, metite et comedite. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod salvatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in terram suam, et populasaiae et sapientium obturavit capita fontium extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem
Abbreviated transcription (Latin):
erunt qui dicerent eũ filium isaie. qui transierat ad
innitens bacło. arundineo. Si ponis spem indeo tuo.
nuncii. rapsacẽ ut loqueretur siriace non iudaice. au¬
diente ppło qui erat suꝑ murum. d̃ unc exclamauit
te mecũ. quod uobis utile ẽ. necomedatis st̾cora ur̃a
et bibatis uitnã ur̃am. E gredimini adme. ⁊ utimi¬
ns bonis ur̃is. donec ueniam aduos ⁊ transferatia
uos interrã. que ẽ simił ur̃e. Cumq reculissent ñcii¬

Expanded text:
erunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transierat ad erunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transierat ad inniteris baculo arundineo. Si spem ponis in Deo tuo, nuntii Rapsacem, ut loqueretur eis Syriace, et non Judaice, audiente populo, qui erat super mute mecum quod vobis utile est, ne comedatis stercora vestra, et bibatis urinam vestram. Egredimini ad me, et utimini bonis vestris, donec veniam ad vos et transferam vos in terram, quae est simi
Abbreviated transcription (Latin):
steos. usq adgazam. ⁊ omnes terminos eoꝵ. aturre
iã iuda. ⁊ p̃cepit ciuitates eoꝵ et misit ad eqͣm ezechias
in lachis dicens. Recede ame. et quod inpostieris michi
teram. Et indixit ei rex assirioꝵ. cec. talenta argenqi. et
.xxx. auri. ⁊ iurauit quod nocet ei. C umq non inueni¬
ss. exechias hanc silmam inthesauris domus dñs. ⁊
suis recepit laminas auri. quas ipse asfpxerat intempli
ualuis. Cumq misisset regi assirioꝵ predictam pecuniã
irritum fecit senacherib iusitiraudum ec misit ad obsidẽ¬
dum irsm. tarcham. ⁊ rapsacem. et castra metati sunt
iuxta aqua ductum piscine suꝑioris que ẽ inuia ager
fullotus et abstulerunt ciuib aquam exterioris piscine
Cũq uocassent regẽ ad colloquium noluit exire s mi¬
sit adeos. eliachim. pontificẽ ⁊ scribam sobnã. et io¬
achim. a contmentariis. ⁊ loquebatur ad eos. tapsaces
hebraice erat enim samarites ut quidam uolunt. fu¬

Expanded text:
sthaeos, usque ad Gazam, et omnes terminos eorum, a turre sthaeos, usque ad Gazam, et omnes terminos eorum, a turre rram Juda, et cepit civitates eorum, et misit ad eum Ezechias in locis, dicens: « Recede a me, et quod imposueris mihi feram. Et induxit ei rex Assyriorum trecenta talenta argenti, et triginta auri, et juravit quod non noceret ei. Cumque non invenisset Ezechias hanc summam in thesauris domus Domini et suis, recepit laminas auri, quas ipse affixerat in valvis templi. Cumque misisset regi Assyriorum praedictam pecuniam, irritum fecit Sennacherib jusjurandum, et misit ad obsidendum Jerusalem, Tharthan et Rapsacen, et castrametati sunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via agri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam exterioris piscinae. Cumque vocassent regem ad colloquium, noluit exire, sed misit ad eos Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et Joachin a commentariis, et loquebatur ad eos Rapsaces Hebraice, erat enim Samarites, ut quidam volunt. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
charie lapidati. Qui cum uocatis sacerdotib ⁊ leuitis
aꝑuit templum pͥmo anno ⁊ pͥmo mense regni sui
et uasa dei resticait ⁊ reꝑauit sacrificia intermissa
Ip̃e de consilio sac Scũ fecit phase scło mense
non intempr suo qr non potuit ppłs primo men¬
se conueire inihtł̃m nec sacerdotes putificati cai
tamen canta siit multitulo: qr multi non purisicati: comrede
nunt pascha. ⁊ canta copia uictimatam quod inmultes le¬
uite suppleuerunt offitium sacerdotũ. et post pascha sol¬
lempinzauertint. aliis .uii. dieb hic dissipauit excelsa. et
contriuit statnas ⁊ lucos succidit et confregit serpentem
eneum. quẽ fecit moisee. cui usq ad illuo tempus filii
isrł adolebant incensum et puluerẽ eiꝰ disꝑsit intorren¬
tẽ cedoron et uocauit nomen eiꝰ noestam quod uterpreta
os eiꝰ neglexerunt. quidam quosdã interfecerunt. Uñ ĩ
postea ut predictum ẽ. meruerunt captiuari. Recessit
quoq arege assiriooꝵ. ne serutiret ei. Ip̃e ꝑcussit phili¬

Expanded text:
chariae lapidati . Qui convocatis sacerdotibus et levitis aperuit templum primo anno, et primo mense regni sui, et vasa Dei reparavit, et restituit sacrificia intermissa. Ipse de consilio sacerdotum fecit phase secundo mense non in tempore suo, quia non potuit populus primo mense convenire in Jerusalem, nec sacerdotes purificati erant. Tamen tanta runt Pascha, et tanta copia victimarum, quod in multis levitae suppleverunt officium sacerdotum. Et post Pascha solemnizaverunt aliis septem diebus. « Hic dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et lucos succidit, et confregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses, cui usque ad illud tempus filii Israel adolebant incensum, » et pulverem ejus sparsit in torrentem Cedron, « et vocavit nomen ejus Noestam, » quod interpretatos ejus neglexerunt, quidam quosdam interfecerunt. Unde etiam postea, ut praedictum est, meruerunt captivari. Recessit quoque a rege Assyriorum ne serviret ei. « Ipse percussit Phili
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua et oꝑtus ẽ sacro: et indomum dm̃. et misit predictos nũ¬
cios ⁊ senes desacendonbꝰ oꝑtos saccis. adisaiam dicentes. ħ
dicit ezechias. dies hic dies tribulationis nr̃e. et increpatio¬
nis diuine ora ꝓreliquiis isrł si ferte dõ audierit blasphemias
rapsacis. ⁊ uindicet. et respondit ysaias. hec dicit dñs ezechi

Expanded text:
t ingressus est domum Domini, et misit praedictos nuntios, et senes de sacerdotibus opertos saccis ad Isaiam dicentes: « Haec dicit Ezechias: Dies haec, dies tribulationis nostrae est et increpationis divinae. Ora pro reliquiis Israel, si forte Deus audiat blasphemiam Raps
Abbreviated transcription (Latin):
tha partẽ armenie canpestram ⁊ urbem adradicẽ mon¬
assaradoch. Indignati erant filii maiores in parcem quod
minorẽ nacũ filiũ prefecerat eis in regẽ eo quod magis
Ailig̾ent int̾em illus quam ipsoꝵ. In hoc autẽ ostensus
ẽ senache neqͥor ppło q parricidio filioꝵ reseruatus est.
Porro ierosolunite uidentes stragẽ. hostiũ egressi sunti
et spoliauerunt castra. Spolia uero mortuoꝵ tollentes.
excusserunt exeis puluerẽ tantum ignis diuinus. laren¬

Expanded text:
 uberem ad radicem moneo Assaradon: indignati erant majores filii in patrem, quod filium minorem natu praefecerat eis in regem, eo quod magis diligeret matrem illius, quam ipsorum. In hoc autem ostensus est Sennacherib nequior populo, quod parricidio filiorum est reservatus. Porro Jerosolymitae videntes stragem hostium, egressi sunt, et spoliaverunt castra. Spolia vero mortuorum tollentes excusserunt ex eis pulverem tantum; nam ignis divinus laten
Abbreviated transcription (Latin):
alleuralunt nauem aactantes t̾ticũ inmaie. Cun
sut dici fc̃s eẽt ñ agnoscelant t̾uim. Sinũ aut̃e qudari
ne uixta cp̃ uentus oos ducebat. tende banti adlitus aitle¬
mo dr̃ modicũ udũ directõi irauis pocius accõmodatum
qͣ in celeritati ⁊ cũ incidissent in locum uit alasuns unpere¬

Expanded text:
em, jactantes triticum in mare . Cum autem dies factus esset, non agnoscebant terram. Sinum autem quemdam ne, juxta quod ventus eos ducebat, tendebant ad littus. Artemo dicitur modicum velum directioni navis potius accommodatum, quam celeritati. Et cu
Abbreviated transcription (Latin):
rempis. ⁊ ieium ꝑmauetis inch accipientes. focte die illani
comeduint. uł forte dies psc̾o sine cibo tnͣsietunt. Conforta¬
i inqͥt ⁊ cibos sumete. qr uͦ ecram capillus de capite ur̃o
pibit ⁊ hoc deo sumelut pauem in cõspectu om̃iũ eũ grartũ
aactione iuxta morem solitũ. ⁊ cũ fregiss cepit mauducare.

Expanded text:
etis jejuni, nihil accipientes. Forte die illa nihil comederant, vel forte dies plures sine cibo transierant. Confortamini, inquit, et cibum sumite; quia nec etiam capillus de capite vestro peribit. Et hoc dicto sumebat panem in conspectu omnium, cum gratiarum actione, juxta morem
Abbreviated transcription (Latin):
t i imusset ⁊ oraudo ĩ posuiss ei manꝰ: sanauit eũ. Quo
fcõ om̃s qui erant ininsula infirimaccedebant ad eũ. ⁊ sani¬
luntur. Post mensos aub̾ tres inuen̾unt mauem alexandri¬
pam que uinsula iythilene hyenauat.Cin noniꝰ euit castr̃
ui qr in modum castroꝵ insignia uexillis mixtu erint.
Alia tnͣslatõ ħt. egi eiit in signe austroꝵ qr genuni sunt
Icastores .s. castor ⁊ pollux quos gentiles p̾cipue inꝑicło

Expanded text:
troisset, et orando imposuisset ei manus, sanavit eum. Quo facto, omnes, qui erant in insula infirmi accedebant ad eum, et sanabantur. Post menses autem invenerunt navem Alexandrinam, quae in insula Mitilene hiemaverat, cui nomen erat castrum vi, quia in modum castrorum, erant insignia velis intexta. Alia translatio habet cui erat insigne Castorum, qui gemini sunt Casto
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ neo contrarietas nͨ dupplicitas ĩtellig̃n¬
da ẽ eo em̃ ordine forsitan p̾płs educ̾etur
si pħao ppłm dimifisset. Tunc moyses se¬
tiis. opp̃ssis ab ethiopibus. ⁊ ꝯmemorauit
labores ⁊ ꝑicła. que ꝓ eis tulerat. ⁊ qd̾ pro
rioens. seruũ suũ fugitiuũ uocauit. ⁊ ꝑ
sedicõne eum rediisse. Tũe ait rer seruis
siuis. Multꝰ ẽ p̾płs. qͣnto maior sideditis re
quiem ei ab oꝑibus: ꝙ p̃cepit ne ultra
uarent᷑ ci palee. ad conficiendos lateres.
que cõimuniente luto miscebant᷑. ut soli¬
diores ẽẽnt lateres. uel potiꝰ eis lateres

Expanded text:
quo non contrarietas, nec duplicitas intelligenda est. Eo enim ordine forsitan populus educeretur, si Pharao populum dimisisset. Tunc Moyses, setiis oppressis ab Aethiopibus, et commemoravit labores, et pericula quae pro eis tulerat, et quod pro ridens, servum suum fugitivum vocavit, et pro seditione eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiem ab operibus? » Et praecepit, ne ultra darentur eis paleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidiores essent lateres, vel lateres potius
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ¶ortui sunt qͥ querebãt aĩam tuã. pħac
scilicet ⁊ conplices euis. uł płale ponr ꝓ singlai
egipto. et de dimissione uroris: o
ulit ergo moyses uxorẽ. ⁊ liberos. et un¬
ponẽs suꝑ asinũ: ꝓfectus ẽ. Tũq eẽt in it¬
nere. in diuersorio. ut comedet. occurrit ei

Expanded text:
tum; mortui sunt qui quaerebant animam tuam. » Pharao, scilicet, et complices ejus. Vel plurale ponitur pro singulari, Aegyptum, et dimissione uxoris. « Tulit ergo Moyses uxorem, et liberos, et imponens super asinum profectus est. Cumque esset in itinere in diversorio, ut come
Abbreviated transcription (Latin):
serpentib iter faciens tulit i aichis pa¬
pirũs. suꝑ plaustra ibiees. cicomas .s. e
grꝓtiatas uaturałr infostas serpentibus.
que rotro ꝑ posteriora ininisso aluũ p᷑gant.
castraq inetaturꝰ. ꝓfẽbat eas. ũ serpentes
fugaret. ⁊ deuorarẽt. ⁊ ita tutus ꝑ noctem
intelusit eos fugientes ĩciuitatẽ sabba
regiam. qm pt cambisses a nomine sororis sue.
ueroem deuominauit. qmͣ orum qr merpit¬
gnabilis eiat duitis obsedisset. occłos su¬
os imecit in euin tabe filia regis ethio¬
puui. ⁊ ex condicto tradidit ei euutatem
si ducẽt eam uxoreui. uta factũ est. Inde est
qd̃ maria. ⁊ aaron nurgati funt adũsus mioy¬

Expanded text:
serpentibus iter faciens, tulit in arcis papireis super plaustra ibices ciconias, id est Aegyptiacas, naturaliter infestas serpentibus, quae rostro per posteriora immisso alvum purgant, castraque metaturus, praeferebat eas, ut serpentes fugarent, et devorarent, et ita tutus per noctem pes expugnans inclusit eos fugientes, in civitatem Sabba regiam, quam post Cambyses a nomine sororis suae Meroem denominavit. Quam cum, quia inexpugnabilis erat, diutius obsedisset, oculos suos injecit in eum Tarbis filia regis Aethiopum, et ex condicto tradidit ei civitatem, si duceret eam uxorem, et ita factum est. Inde est quod Maria et Aaron jurgati sunt adversus Moy
Abbreviated transcription (Latin):
nos habemiꝰ petram. hebreus habet aciem
et dicit acntissimã aciem. nonactam. Uñ
et uidei uouactis eͥcũcidunt. ¶fabusantur
tam̃ qͥdã hebrei. usq addd circñcisionẽ
factam petra. s qr in deiciendo goliã fer¬
rum lorioc. ⁊ galee. dessit lapidi iactato.¬
iacto. quasi dans ei locum. deinceps cessit
tau ad phatouen i¬
biit itaq moyses solus tenens uirgam in¬
inami. intͣuitq aaron dño iubente desertũ
sẏnay. ⁊ occurrit moyses ⁊ĩ monte dei. dix̃q¬

Expanded text:
nos habemus « petram, » Hebraeus habet « aciem, nos habemus « petram, » Hebraeus habet « aciem, » et dicit « acutissimam aciem novaculam. » Unde et Judaei novaculis circumcidunt. Fabulantur quidam Hebraei, usque ad David circumcisionem factam per petram. Sed quia in dejiciendo Goliam ferrum loricae et galeae cessit lapidi jacto, quasi dans ei locum, deinceps cessit su ad Pharaonem. Abiit itaque Moyses solus, tenens virgam intravitque Aaron, Domino jubente, desertum Sinai; « et occurrit Moysi in monte Dei; dix
Abbreviated transcription (Latin):
uł puerũ qui in circũcisus erat. illt̃m forte
iam circũcidat moy. ¶ Non em̃i credendum
est illis. qui dicunt alt̾m remanfisse eũ
iocro. eum supra ait liberos. Tulit illico
cus iste breuitate ob seurus ẽ. N bi gͦait
tetigit pedes eus. intelligendũ ẽ. sangͥs
tetigit pedes pueri. uł angłi. Uñ irata ui¬
ro ait. es ne michi uir. sangͥuu: id en er
comugio tuo cantũ scelus tencor agere:
ut fundã sangͥuẽ filii meisꝰ et recessit ip̃a
pedes eiꝰ. id sephora moysi. iudignãs eñ
p̃p̃utiũ iecit ad pedes moysi: gener sangͥ¬
nũ tu mͥ es. id tu gener patris m ideo
factꝰ es. ut eẽs mͥ. id carni mec. ĩ filio ad
sangͥnẽ. adx ad mortemꝰ ut sangͥs meus.
effususus est ad placaudũ angłiu qͥt mor¬
tem imiuabant᷑᷑ Et dimisit angłs moy.¬
señ. Quod in hebreo patet. tauien hebreus
habet. relaxant eum angłs̃. quẽ pͥus usq¬
cũcidendi. petͥis cultellis. habuisse princi.¬
pium. ut a iosue in galgalis. ¶ tamen ub

Expanded text:
 qui incircumcisus erat. Alterum forte jam circumciderat Moyses. Non enim credendum est illis qui dicunt alterum remansisse cum Jethro, cum supra ait liberos. « Tulit illico cus iste brevitate obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sanguinum, id est an ex conjugio tuo tantum scelus teneor agere, ut fundam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa pedes ejus, » id est Sephora Moysi. « Indignans enim praeputium jecit ad pedes Moysi, et ait: Gener sanguinum tu mihi es, » id est tu gener patris mei ideo factus es, ut esses mihi, id est carni meae in filio ad sanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimisit angelus Moysen, » quod in Hebraeo patet. Tamen Hebraeus habet, « relaxavit eum angelus, » quem prius scumcidendi petrinis cultellis habuisse principium, vel a Josue in Galgalis. Tamen ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit os. quis mutũ. & surdũ: Iluis udnͣ¬
tem autem cecum᷑ Nonne ego᷑ age igit᷑
docebo te. et ero tecum. At ille. obsecro d.
mite. quẽ missurꝰ es. et dñs qͣiturbat᷑ ait.
aaron fr̃ tuus eloq̃ns ẽ. et ip̃e eg̃dietur
ĩ occursum tuũ gaudẽs. pone uerba uiea

Expanded text:
fecit os, quis mutum, aut surdum? quis videnfecit os, quis mutum, aut surdum? quis videntem, aut caecum? Nonne ego? Age igitur docebo te, et ero tecum. At ille: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es. Et Dominus quasi iratus ait: Aaron frater tuus eloquens est, et ipse egredietur in
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine. uͭ ĩmuolemꝰ deo nr̃o. scio tam̃. qd̾
non dinitet uos. uisi ꝑ manũ ualidã. et ꝑcu¬
ciam egyptũ. minirabilib meis. uec exibitis
uacui. s postulabitis ab egyptus. ⁊ cancella ne¬
is ur̃is uasa p̃ciosa. ⁊uestes. & spoliabitis
egyptũ. Diciuit hebrei postubasse. ut dono da
t ait moyses. Noueredent ny s iudõis
Quid ẽ qd tenes in manu tuaꝰ. Sirga. ꝙ¬
ꝙerpauit moy ses: itaut fugẽt. st dixit dñs. ap¬
prehende candã eiꝰ. et cum teniuiss uersa est.
ĩ uirgami. In hebreo em̃ coluber femuiiꝰ gem̃s
ẽ Et ait. hoc signũ facies. ut credãt tͥ. Et ad¬
manũ uide. ⁊ retrarit. et ꝓtulit. & erat si¬
b sigius qd̾ credẽt. sume aqͣm flumiuis.
et funde suꝑ tr̃am aridã. et ũtet᷑ in sangͥ¬
nem. Et ait moyses. Ob secro dñe nutte a¬
lium. nam imp̃editoris lĩgue fc̃s sum. eͥt
quo locutus es ad seruũ tuũ. nec ⁊̃ eloqͣn
sum. ab heri. ⁊ nudius tc̃ius. ⁊ dñs. Quiz

Expanded text:
ro. Scio tamen quod non dimittet vos nisi per manum validam, et percutiam Aegyptum in mirabilibus meis. Nec exibitis vacui, sed postulabitis ab Aegyptiis, et concellaneis vestris vasa pretiosa et vestes, et spoliabitis Aegyptum. » Dicunt Hebraei postulasse ut dono darEt ait Moyses: Non credent mihi. Cui Dominus: Quid est quod tenes in manu tua? Respont fugeret. Et dixit Dominus: Apprehende caudam ejus. Et cum tenuisset, versa est in virgam . » In Hebraeo enim coluber feminini generis est. Et ait, hoc signum facies, ut credant tibi. Et admanum in sinum. Et retraxit, et protulit, et erat sibus signis credent. Sume aquam fluminis, et funde super terram aridam, et vertetur in sanguinem. Et ait Moyses: Obsecro, Domine, mitte alium; nam impeditioris linguae factus sum, ex quo locutus es ad servum tuum, nec etiam eloquens sum ab heri, et nudiustertius. Et Dominus: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
yses aũ pascebat greges ouium in dcserto
Cũq minasset grege᷑ ad int̾iora deserti. ue
nit ad montẽ dei sẏnay. qͥ et inquadam
parte sui dictꝰ ẽ. oreb. ⁊ apparuit ei dñs in
flãma ignis in medio rubi. Ignis aũ uiri¬
ditatẽ rubi depascebat innoriꝰ erat autem
mons ad pasturas egregiꝰ. ⁊ herbis habu̾¬
dans. qr pastores illuc ascende nͣ p̃siimebãt.
tum qr mons ercelsus erat. cum qr oppi¬
nio erat. dñi habitare ibi. et ait moyses
Uado ⁊ iudebo uisionẽ hãc magnan. et uo¬
cauit eũ dñs de rubo. ⁊ ait. Moyses. moy

Expanded text:
ovium in deserto. Cumque minasset gregem ad interiora deserti, et venit ad montem Dei » Sinai, qui et in quadam parte sui dictus est Horeb, « apparuit ei Dominus in flamma ignis in medio rubi . » Ignis autem viriditatem rubi depascebat innoxius. Erat autem mons ad pasturas egregius, et herbis abundans, quia pastores illuc ascendere non praesumebant, tum quia mons excelsus erat, tum quia opinio erat Deum ibi habitare. Et ait Moyses: « Vadam, et videbo visionem hanc magnam. » Et vocavit eum Dominus de rubo
Abbreviated transcription (Latin):
filiã eiꝰ urorem sephoraui. que pͤpit ei ger¬
son. q̃d sonat aduena. eo qd̾ in erilio gemie¬
rat eum. peꝑitq alter̃. quẽ dirit eliezer
id dei mei adiutoriũ. Deditq ei socer
om̃em curam gregũ suoꝵ. in qͥb om̃is
intiqͥs barbaris erat possessio. de uisio

Expanded text:
filiam ejus Sephoram, quae peperit ei Gerson, » quod sonat advena, eo quod in exsilio genuerat eum, peperitque alterum, quem dixit Eliezer, id est Dei mei adjutorium, deditque ei socer omnem curam gregum suorum, in quibus omnis antiquis barbaris erat possessio. CAP. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
obstetͥcandi hũt. ⁊ pͥus qͣm ueniamꝰ ad
eas: pariũt. ⁊ ꝙ timuerũt dm̃. edifica¬
uit ilł domos .i. locupletauit eas. cum essent
pauꝑes. uł fecundaũ eas. eum eẽut steriles.
Aug̃. dicit obstetͥces ueniałr peccasse. għ. uidet᷑ uel¬
le qd̾ morałr. dicit em̃ merces benitatis eoꝵ potu¬
it in et̾̃na uita retͥbui. s ꝓ culpa mendacui. de El¬
in t̾renam ꝯpensatõem declinata est. nisonel ꝑ
gressus ẽ eos p̾cipiens. ut qͥqud mascłim
sexus nascet᷑ in urł. in flumen ꝓhĩceretur
et młti eo tẽꝑe subm̃si sunt uł ꝑierunt. ꝓ
qͦ pec̃co creditur ds egẏptios tradidisse in hũc
errorem. uͥ apun ꝓ deõ cołent. Erat aũ apis.
u̾ait plinius qͦ ⁊ testat᷑ se uidisse eũ. qͥdã
taurus. qͥ et mprouiso eg̃diebat᷑ de flumi¬
ne. habens inhumero dext᷑ signũ candi¬
dum. instar luue corncłate. ad quẽ c̃statĩ
ꝯfluerẽt egyptii. om̃i genere mmusicoꝵ psa¬

Expanded text:
priusquam veniamus ad eas pariunt. Et quia timuerunt Deum, aedificavit illis domos, » id est locupletavit eas, cum essent pauperes, vel fecundavit eas, cum essent steriles. Augustinus dicit obstetrices venialiter peccasse. Gregorius videtur velle quod mortaliter. Dicit enim quod merces benignitatis earum potuit in aeterna vita retribui, sed pro culpa mendacii in terrenam compensationem declinata est. CAP. IV. Dgressus est eos, praecipiens ut quidquid masculini sexus nasceretur in Israel, in flumen projiceretur, et multi eo tempore submersi perierunt . Pro quo peccato creditur Deum Aegyptios tradidisse in hunc errorem, ut Apim pro Deo colerent. Erat autem Apis, ut ait Plinius, qui et testatur se vidisse eum, quidam taurus, qui ex improviso egrediebatur de flumine, habens in humero dextro signum candidum instar lunae corniculatae, ad quem cum statim confluerent Aegyptii omni genere musicorum psa
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ĩ cophino ser. ⁊ ercium etiam ad didit opus
diuid̾ent. ⁊ cireũdaret ciuitates fossatis. ne
gentos annos. ĩ his missuriis sermerũt
.i. ꝯpleuert̃. qͣnto magis autem oppͥmeba¬
tur. tanto magis deo auctore młtiplica
bantur de hdolo obstetricum.
od uidens pharao. aliũ ercogitauit dolũ.
et p̾cepit obstetͥcib hebreoꝵ. sephore ⁊ phue
que p̃erant młtitatudimi obtetͥeum. uͥ mas

Expanded text:
ervierunt . » Tertium etiam addidit opus, dividerent, et circumdarent civitates fossatis, ne gentos annos in his miseriis expenderuntpleverunt. Quanto magis autem opprimebantur, tanto magis Deo auctore multiplicabantur. CAP. III. De dolo obstetricum. Quod videns Pharao alium excogitavit dolum, et praecepit obstetricibus Hebraeorum Sephorae, et Phuae, quae praeerant multitudini obstetricum, ut mas
Abbreviated transcription (Latin):
anulũ urori p̃buit: alt̾m ip̃e tulit. ut sicͣ pati
amore. sic parib anuł. insignirent᷑. Cepit ig̾
mulier amoris iuri obliuisci. ⁊ tandẽ lib̾e
ĩ gypto regressus ẽ. De fuga  e
indit afflictionẽ eorũ. et prefa̾ctũ oꝑis e¬
gyꝑtium ꝑ eucientẽ quẽdã de hebreis. et
abscondit ĩ sabulo. ⁊ egressus altero die. iii¬
quo modo palam. fẽm erat u̾bũ hoc ͤ tinu¬
it. p̾sertim cum audiss pharao ũbum hoc
⁊quereret eũ occid̃e. qͥ fugiens ꝑ desertũ.
ce ciboꝵ iuopiã. uͥait. iosephus. uͥtute tolẽ¬
rancie suꝑabat. ⁊ uenit ad euitatẽ madi¬
aͣu. cͥa mare rubrũ. sic nõiatam a qͥdam fi¬
lio habrahe. de cechura. seditq iuxͣ pute¬
qͥ antiqͥtus sac̃dotes dicebant᷑.uii. filie. qͥ¬

Expanded text:
anulum uxori prebuit, alterum ipse tulit ut sicut pari amore, sic paribus anulis insignirentur. Cepit ergo mulier amoris viri oblivisci, et tandem libere in Egyptum regressus est. Tante vidit afflictionem eorum, et praefectum operis Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis, et abscondit in sabulo. Et egressus altera die viquomodo palam factum erat verbum hoc, et timuit, praesertim cum audisset Pharao verbum hoc, et quaereret eum occidere. Qui fugiens per desertum m inopiam, ut ait Josephus, virtute tolerantiae superabat, et venit ad civitatem Madian circa mare Rubrum, sic nominatam a quodam filio Abrahae de Cethura, seditque juxta putequi antiquitus sacerdotes dicebantur,