comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bra ꝑuersitatis eius premunt᷑.
Stat desuꝑ arbor in fructuosa:
et subtus terra sterilis iacet. In¬
fructuose arboris desuꝑ umbra dẽ¬
satur: et solis radius ad terram
descendere nequa qͣm ꝑmittitur:
quia dum subiecti quilibet patͦ¬
ni ꝑuersi ꝑuersa exempla conspi¬
ciunt: ip̃i qͦ infructuosi rema¬
nentes. ueritatis lumine pͥuan¬
tur: ⁊ pressi umbra calorẽ solis
ñ accipiunt quia in de remanẽt
a do frigidi: unde in hoc scło ma¬
le ꝓteguntur. S de hoc peru̾so
quolibet et potente: iã reqͥsitio
deo pene non est. Postquã eũ
ꝑdidit: querendũ solum modo
est. cur ⁊ alios premit. Unde bñ
eusdem uinee dominus dicit.
Ut quid etiam terram occupat:
Terram quippe occupat: qui
mentes alienas grauat. Terrã
occupat: qui locum quẽ tenet.
in bonis oꝑib ñ exercet. S ta¬
men nr̃m est ꝓ talib dep̾cari.
dicat audiamus. Dñ e
dimitte illam ⁊ hoc anno: us¬
q dum fodiam cura illã. Qͥd

Expanded text:
bra perversitatis ejus premuntur. bra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen nostrum est pro talibus deprecari. dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lis corrigit: nec precepta erudiũt:
nec incarnationis euis miracła
conuertunt. Quid uero ꝑ cultorẽ
uinee: nisi prepositoꝵ ordo ex¬
primitur: Qui dum presunt
eccłie. nimirum dominice uineẽ
curam gerunt. Huius enĩ u¬
nee primus cultor petrus apłs
extitit: hunc nos indigni seqͥ¬
mur: in quantũ ꝑ eruditione
ur̃a. docendo. predicando. in crepã¬
do. laboramus. S cum magno
iam timore audiendum est:
quid cultori uinee de infruc¬
tuosa arbore dicitur. Succide
eam. Ut quid etiam terram
occupat: Unus quisq uixta
modum suum. in quantum
locum uite presentis tenet:si
fructum bone oꝑationis nõ
exhibet: uelut infructuosa ar¬
bor terram occupat: quia in eo
loco in quo ip̃e est. et aliis oꝑan¬
di occasionẽ negat. S in hoc se¬
culo potens quislibet. si fructũ
nõ habet bone oꝑationis. etiã
impedimentũ prestat ceteris:
quia quicũq sub ip̃o sunt. exẽ¬
plo prauitatis illius quasi ũ¬

Expanded text:
lis corrigit, nec praecepta erudiunt, lis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi um
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bene plantata est sicut ficus:
⁊ bene erecta sicut mulier: sed ĩ
culpam ꝓpriam sponte lapsa.
neq fructum seruat oꝑatõnis:
neq statũ rectitdinis. Dto pec¬
catum quippe ex uoluntate cor¬
ruens. quia fructum obedientie
ferre noluit:statũ rectitudinis
amisit. Que ad dei similitudi¬
nem condita. clum in sua dig¬
nitate ñ ꝑstitit: qd̃ plantata
uel creata fuerat seruare con¬
tempsit. Tertio dñs uinee ad
ficulneam uenit:quia naturã
generis humani. ante legem.
sub lege. sub gr̃a. expectando.
ammonendo. iuisitando. reqͥ
quia ꝑ naturalem intel¬
lectum. quid unusquisq exẽ¬
plo sui. qualit̾ erga ꝓximum
agere debuisset innotuit. Ue¬
nit in legem: quia precipien¬
do docuit. Uenit post legem
ꝑ grãm: quia pietatis sue p̾¬
sentiam exhibendo monstra¬
uit. Sed tamen in trib annis¬
fructum se non iuenisse con q̃¬
ritur: quia quoꝵdam prauoꝵ
mentes. nec inspirata lex natura¬

Expanded text:
et bene plantata est sicut ficus, et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requiquia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annisfructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex natura
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ⁊ redemptor nr̃ ꝑ
euangelium suũ aliquãdo
uerbis loquitur: aliquando reb.
reb. Duas et enim res ex euãge¬
lio fr̃es audistis: ficulneam in¬
fructuosam ⁊ mulierem curuam:
et utriq rei pietas est impensa.
Illud aut̃ dixit ꝑ similitudinẽ.
istud egit ꝑ exibitionẽ. Sed ⁊ hoc
significat ficulnea in fructuosa.
qd̃ mulier inclinata: ⁊ hoc ficul¬
nea reseruata: qd̾ mulier erecta.
Dñs uinee dercio uenit ad ficul¬
neam.⁊ fructum minime inue¬
nit:⁊ mulier que erecta est. decẽ
⁊ octo annis fuerat curua. Hoc
aut̃ decem ⁊ octo annoꝵ nũo
signatur: qd̃ tercio dñs uinee
uenisse ꝑhibetur. Quia igrtur
premutendo summatim dota
ꝑstrinximus: iam ꝑ lectionis
ordinem singula disseramus.
Arborem fici habebat quidam
plantatam inuineam suam:
⁊uenit querens fructum ĩ illa.
⁊ non inuenit. Quid arbor fici.
nisi humanam naturam
designat: Quid mulier ĩcli¬
nata: nisi eandem naturam
significando denunciat: Que

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis, aliquando rebus rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae venisse perhibetur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae
Abbreviated transcription (Latin):
fructu etiam ꝓducitur semen.
Nddamus :rgo. quia et semen
latet in semine. Quid igitur si ossa.
neruos.carnem. capillosq redu¬
cat expuluere: qui lignum. fructꝰ.
folia. in magna mole arboris ex
paruo cotidie semine restaurat:
Cum ergo dubitans animus de
resurrectionis eius potentia ra¬
tionem querit: earum rerum ei
questiones inferende sunt. que
et incessanter fiunt: et tam̃ rati¬
one cõprehendi nequa quã posst:
ut dum non ualet ex uisione rei.
penetrare qd̵ conspicit: de ꝓmissi¬
one diuine potentie. credat quod
audit. Illa ergo uobiscum fres
missa despicite: ad huius resur¬
rectionis glam quã in se u̾itas
ostendit. tota intentione festina¬
te: terrena desideria que ab auctore
separant fugite: qui tanto altius
ad conspectum dei omnipotentis
ꝑtingetis: quanto mediatorẽ dei
et hominum singularit᷑ amatis:
qui uiuit et regnat. ꝑ omnia se

Expanded text:
fructu etiam producitur semen. fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. Illa ergo vobiscum, fratmissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis. Qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in uno grano purissimi semi¬
nis latet. tota que nascitura est ar¬
boris moles. Constituamus nãq
ante ocłos cuius libet arboris mi¬
ram magnitudinẽ: cogitemus
unde oriendo cepit: que ad tantã
molem crescendo ꝑuenit. Inueni¬
mus ꝓculdubio eius originem
paruissimum semen.Considere¬
mus nunc ubi in illo paruo gͣ¬
no seminis latet fortitudo ligni.
asꝑitas corticis. saporis. odoris
magnitudo. urbertas fructuum:
uriditas folioꝵ. Contrectatum
namq seminis granum. ñ est
ualidum. Unde ergo ꝓcessit. lig¬
ni cluritia: Non est asꝑum un¬
de asꝑitas corticis erupit: nõ est
sapoꝵ. Unde sapor in fructibus:
Olfactum nichil redolet: ũde o¬
dor in fructib flagrat:. Nichil
in se uiride ostendit: unde foli¬
oꝵ uiriditas exiuit: Cuncta er¬
go in semine siml latent: que
tamen non simł ex semine ꝓdeũt.
Ex semine quippe ꝓducitur ra¬
dix: ex radi ce ꝓducit᷑ uirgultum:
ex iurgulto oritur fructus: et in

Expanded text:
ecce in uno grano parvissimi semiecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in
Abbreviated transcription (Latin):
docemus. si etiam cordiũ ur̃oꝵ q̃sti¬
onib occultis occurramus: pau¬
ca nobis de ip̃a resurrectionis fide
loquenda sunt. Multi et enĩ siẽ
carnem in putredinẽ. ossaq in pul¬
uerem redigi ꝑ sepulchra conspici¬
unt. reparari expuluere carnem ⁊
ossa diffidunt: sicq apud se qua¬
si sermocinantes dicunt. Quãdo
ex puluere homo reducit᷑: quãdo
agitur. ut cinis animetur: Qͥb
breuiter respondemus: quia lon¬
ge minus est deo reparare quod
fuit: quam creasse qd̵ nõ fuit. Aut
quid mirum si hominẽ ex pul¬
uere reficĩ: qui simul omnia ex
nichilo creauit: Mirabilius nã¬
q esticelum et terram ex nullis
existentib condidisse:quã ip̃m
hominem ex t̾ra reꝑare. Sed cinis
attenditur: et in carnem redire
posse desperatur: et diuine oꝑati¬
omis uirtus comprehendi qua¬
si exratione queritur. Qui scili
co dicunt: quia eis cotidiana dei mi¬
racula ex assiduitate uiluerunt. Nã

Expanded text:
docemus, si etiam cordium vestrorum quaestidocemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus: pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim de rescarnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Timendus ergo est ne ti¬
meatur. Terror eius nos ad u¬
sum bone oꝑationis exerceat:
metus illius uitam nr̃am a
prauitate compescat. Michi fr̃s
credite. quia tanto tunc erimus
securi de eius presentia: quanto
nunc esse satagimus suspecti de
culpa. Certe si aliquis ur̃m cum
suo aduersario. causam dictu¬
rus in meo uiditio crastina die¬
esset exhibendus: totam fortasse
noctem in sompnem duceret:
quid sibi dici posset. quid. obiec¬
tionib responderet. secum solli¬
cita et estuanti mente uersaret:
ne me inueniret asperum uehe¬
menter metueret: ne apud me ap¬
pareret noxius formidaret. Et
quis ego: aut quid ego: nimi¬
rum longe post alius futurus:
post hominem. uermis: atq
post uermes. pulius. Si ergo
tanta cura ꝑtimescitur iudiciũ pul¬
ueris: qua intentione cogitandum
est. qua formidine preuidendũ tan¬
te iudicium maiestatis: Sed quia
sunt non nulli qui de resurrectõne
carnis incerti sunt: et tunc rectius

Expanded text:
atis. Timendus ergo est, ne tiatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus praesentia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. 11. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus in meo judicio die crastino esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuante mente versaret, ne me inveniret asperum vehementer metueret, ne apud me appareret noxius formidaret. Et quis ego? aut quid ego? nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine praevidendum tantae judicium majestatis? 12. Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius
Abbreviated transcription (Latin):
mini. Quid ꝓdest int̾ esse festis
hominum:si deesse contingat
festis angłoꝵ: Ombra uenture
sollempnitatis est. sollempnitas
presens. Iccirco hanc annue agi¬
mus:ut ad illam que non est an¬
nua sed continua ꝑducamur
Cum het statuto tempore gerit᷑.
ad illius desiderium memoria
nr̃a referatur. Frequentatione
ergo gaudii temporalis ad eter¬
na gaudia mens in calescat et
ferueat: ut ex ueritate leticie per¬
fruatur in patria: qd̵ de umbra
gaudii meditatur in uia. Uitã
ponite. Is qui mitis resurrexit
ex morte: quã districtus in iudi¬
tio ueniat preuidete. Certe in die
tremendi examinis su cũ an¬
gelis et archangelis. cũ thronis
et dñationib. cum pͥncipatib et
potestatib apparebit: celis ac ter¬
ris ardentib. cunctis uidelicet
elementis in sui obsequii t̾rore ꝯ¬
motis. Hunc ergo tanti pauoris
uidicem ante ocłos ponite: hũc
uenturũ timete: ut hunc cũ ue¬
nerit non timidi. sed securi uide¬

Expanded text:
mini. Quid prodest interesse esse festis mini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam ponite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed securi vide
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eoꝵ multitudo designa¬
tur: qui intra sacram̃tum bap¬
tismatis tenentur. Anti quus
ergo hostis generis humani flu¬
uium absorbuit: qui a mundi
origine usq ad redemptoris ad¬
uentum uix paucis electis eua¬
dentib inuentrem sue malicie
genus humanum traxit. De quo
recte dicitur. Absorbebit fluuiũ
et non mirabit᷑. quia ꝓ magno
nõ habet cum in fideles rapit. S
graue est ualde qd̾ subditur. Et
habet fiduciam qd̵ influat ior¬
danis in os eius: quia post ĩ
fideles quo susq a mundi origine
rapuit. adhuc posse su scipere
etiam fideles presumit slã ore
pestifere ꝑsuasionis eos cotidie
deuorat inquib a confessione fi¬
dei reproba uita discordat. Hoc er
tate. Ecce paschalia sollempnia¬
agimus: sed ita uiuendũ nobis
est ut ꝑuenire ad et̾na festa mere¬
amur. Transeunt cuncta que tẽ¬
poralit̾ festiua celebrant᷑. Curate
qui his sollempnitatib int̾ estis:
ne ab et̾na sollempnitate separe¬

Expanded text:
nomine eorum multitudo expriminomine eorum multitudo exprimitur qui intra sacramentum baptismatis continentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, qui a mundi origine usque ad redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc erg mente cogitate. Ecce paschalia solemagimus; sed ita vivendum est nobis, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separe
Abbreviated transcription (Latin):
hominem. dm̃ hunc quẽ uidere
non poderat exclamauit. Letificat
ualde qd sequitur: beati qui non
uiderunt et crediderunt. In qua
nimirum sententia. nos speciali¬
ter signati sumus: qui eũ quem
carne ñ uidemus: mente retinemꝰ.
Nos signati sumus. sed si fidem
enum uere credit. qui exercet ope¬
rando qd̃ credit. Quo contͣ de
his qui fidem nomin etenus re¬
tinent paulus dicit: qui confi¬
tentur se nosse dm̃: factis autẽ
negant. Hinc iacobus ait. Fides
sine oꝑib mortua est. lc .iiiͣ.¬
inc ad beatum iob de anti¬
quo hoste generis humani dñs
dicit. Absorbebit fluuium et nõ
mirabit᷑: et habet fiduciam. quod
influat iordanis in os eius. Quid
enim ꝑ fluuium designatur. nisi
licet genus ab ortu ad finem de¬
fluit: et quasi aque more ad com¬
petentem terminum ex carnis li¬
quore ꝑcurrit. Quid ꝑ iordanem.
nisi baptiratoꝵ forma signatur:
Quia enim iniordane flumine
ip̃e auctor redemptionis nr̃e bap¬
tirari dignatus est. recte iordanis

Expanded text:
quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem enim vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et fiduciam habet quod influat Jordanis in os ejus . Quis enim per fluvium designatur, nisi licet genus ab ortu ad finem defluit, et quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit. Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis
Abbreviated transcription (Latin):
concordat. Ac sepe agitur. ut uel
dampnet immeritos. uł alios ip¬
se ligatos soluat: sepe in soluen¬
dis ac ligandis subdits. sue uolũ¬
tatis motus. non autẽ causarum
merita sequit᷑. Unde fit ut ip̃e¬
a ligandi et soluen di potestate
se priuet: quia hanc ꝓ suis uo¬
luntatib. et non ꝓ subiectoꝵ mo¬
rib exercet. Sepe fit. ut erga quẽ
subditis neq̃unt: qui in subdito¬
rum. causis. sua uł odia uł grã
secuntur. Unde recte ꝑ ꝓpħam di¬

Expanded text:
concordat. Ac sconcordat. Ac sdamnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis vel ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur; unde fit ut ipsa ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subditorum moribus exercet.subditis nequeunt, qui in subditorum causis sua vel odia, vel gratiam secuntur. Unde fit, ut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa donatione sp̃s dicit᷑. Quoꝵ
remiseritis peccata remittun tur
eis: et quoꝵ retinueritis. retenta
ad tanta onera humanitatis¬
sunt uocati: ad qnͣtum culmẽ
głe sunt ꝑducti. Ecce. ñ solum
de semetip̃is securi fiunt: sed etiã
laxationis accipiunt: principatũ
suꝑni uidicis sortiuntur: ut uice
dei. quibdam peccata retineant: qui¬
bz dam relaxent Sic sic eos a deo de¬
cebat erigi: qui tantum pro deo cõ¬
senserant humiliari. Ecce qui dis
trictum dei iudicium metuunt.
animaꝵ iudices fiunt: et alios
dampnant ut liberant: qui semet¬
ip̃os dampnari metuebant. Horũ
ꝓfecto nunc in eccłia ep̃i locum
tenent: soluendi ac li gandi auc¬
toritatem suscipiunt: qui gradũ
regiminis sortiuntur. Grandis ho¬
nor. sed graue pondus istius est
honoris. Durum quippe est att qͥ
nescit tenere mod̾ amina uite sue:
iudex uite fiat aliene. Et plerũq
contingit ut hunc iudicii locum
teneat: cui ad locum uita minime

Expanded text:
ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam laxationis accipiunt; principatum superni judicis sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvendi ac ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime
Abbreviated transcription (Latin):
uocem petra erat xp̃s. mel de petͣ
suxerunt: qui eiusdem redempto¬
ris nr̃i facta et mira cła uiderũt.
Oleum de firma petra suxerunt
quia effusione sp̃c sc̃ post resur¬
rectionem eius ungi meruerũt.
Quasi ergo infirma petra mel
dedit: quando adhuc mortalis
dñs miraculoꝵ suoꝵ dulcedinẽ
discipulis ostendit. Sed firma pe¬
tra oleum fudit: quia post resurrec¬
tionem suam factus iam impas¬
sibilis. ꝑ afflictionẽ sp̃s. donũ scẽ
unctionis emanauit. De hoc oleo
ꝑ ꝓpham dicitur. Cum putrescet
uigum a facie olei. Sub iugo qͥp¬
pe tenebamur demonice dñationis.
sed uncti sumus oleo sp̃s sc̃i. Et
quia nos grã libertatis unxit.
dominationis iugum demoniꝰce
putruit: paulo attestante qui ait.
center uiuerent.⁊ in predicatione
quib dam ꝓdessent: iccireo hunc
post resurrectionẽ dñi patenter
acceperũt: ut ꝓdesse nõ paucis. sed
plurib possent. Unde et in hac

Expanded text:
vocem: Petra erat Christus , mel de petra vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: center viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra discipulis datur. et postmo¬
dum de celo muttitur: nisi qd̃
ra datur sp̃s. ut diligatur proxi¬
muma: decelo dat᷑ sp̃s. ut diligatur
deus. Sicut ergo una est caritas
et duo precepta: ita unus sp̃s. et
duo data. Prius a consistente do¬
mino in t̾ra. postmodum decelo.
quia in ꝓximi amore dicit᷑. qua¬
liter ꝑuenire debeat ad amorem
dei. Unde idem ioħs dicit. Qui ñ
diligit frẽm suũ quẽ uidet: dm̃
quem non uidec quomodo potest
diligere: Et ante quidem discipu¬
loꝵ mentib isdem sp̃s sc̃s inerat
ad fidem: sed tamen manifestati¬
one. non nisi post resurrectionẽ
datus est. Unde scriptum est. Nõ¬
dum erat sp̃s datus: quia iħs nõ¬
dum fuerat głificatus. Un de
etiam ꝑ moysen dicitur. Suxer̃t
mel de petra: et oleum de firma
petra. Neq enim quicquam
tale uixta hystoriam legitur
si tota testam̃ti ueteris series re¬
censeatur. Nus quam de petra
mel. nusquã oleum populus il¬
le suxit. Sed quia iuxta pauli

Expanded text:
terra discipulis datur, postmoterra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod dra datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
naturam diuinitatis possit in¬
telligi. Eo enim ip̃o a patre fi¬
lius muti dicitur: quo a patre
tamen incarnatus: idest se filius
mittere ꝑhibet dicens: cũ uenerit
paraclitus quẽ ego mutam uob̃
a patre. Si enĩ mitti solum modo
in carnari deberet in telligi: sc̃s ꝓ¬
culdubio sp̃s nullomodo dicere¬
tur mitti. qui nequaqm in carna¬
tus est: sed eius missio. ip̃a est ꝓ¬
cessio. qua de patre ꝓcedit et filio.
Sicut itaq sp̃s mitti dicit᷑ quia
ꝓcedit: ita et filius non in con
grue mitti dicitur. quia gen̾etur.
Hoc cum dixisset: insufflauit ⁊
dicit eis. Accipite sp̃m sc̃m. Que¬
rendum nobis. est. quid est qd̃¬
sp̃m sc̃m dñs nr̃ et semel dedit
in t̾ra consistens: et semel celo p̾¬
sidens. Neq enim alio in loco da¬
tus esse sp̃s sc̃s aꝑte monstratur:
nisi nẽ cum ꝑ insufflationẽ ꝑci¬
pitur: et postmodum cum de ce¬
lo ueniens in linguis uariis
demonstratur. Cur ergo prius ĩ

Expanded text:
naturam divinitatis possit innaturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur quia procedit, ita et Figrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, et insufflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nobis est quid est qs noster et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur , nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Et incorruptibilem ergo et
palpabilem se demonstrauit: ut
ꝓfecto esse post resurrectionẽ ostẽ¬
deret corpus suũ ⁊ eiusdem nat᷑e:
et alterius głe. Dicit eis. Pax uo¬
bis. Sicut misit me pater.⁊ ego
mitto uos: idest sicut misit me pa¬
ter deus dm̃: et ego mitto uos ho¬
mo homines. Pater filium suũ
misit: qui hunc ꝓ redemptione
generis humani in carnari con¬
stituit. Quem uidelicet in mun¬
dum uenire ad passionẽ uoluit:
sed tam̃ amauit filium quẽ ad
passionem misit. Electos u̾o apo¬
stolos dñs non ad mundi gaudi¬
a. sed sicut ip̃e missus est ad pas¬
sionem in mundum mutit. Qa
ergo et filius amatur a patre. ⁊
tamen ad passionem mutitur:
qui tamen ad passionẽ mittunt᷑
in mundum. Itaq dicit᷑. Sicut
misit me pat᷑. ⁊ ego mutto uos:
idest. ea uos caritate diligo. cũ
int̾ scandala ꝑsecutoꝵ mitto:
qua me caritate pater diligit. ꝙ̃
uenire ad tolerandas passiones
fecit: quamuis mutti etiã iuxta

Expanded text:
dem. Et incorruptibilem se ergo, et dem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae. 2. Dixit eis: Pax vobis. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Id est, sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater Filium misit, 1554 qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse missus est, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta
Abbreviated transcription (Latin):
corpus dñi intrauit. ad discipulos ia¬
nuis clausis qd̃ uidelicet ad huma¬
nos ocłos ꝑ natiuitatem suã clau¬
so exiit utero uirginis. Quid er
go mirum. si clausis ianuis post
resurrectionẽ suam in et̾num iã
uicturus intrauit: qui moriturus
ueniens. nõ aꝑto utero uirginis
exiuit: Sed quia ad illud corpus
quod uideri poterat. fides intuen¬
tium dubitabat: ostendit eis ꝓti¬
nus manus et latus. Palpandã
carnem prebuit: quã ianius clau¬
sis introduxit. Qua in re duo mi¬
ra. ⁊ iuxta humanam rationem
sibi ualde contraria ostendit: dũ
post resurrectionem corpus suum.
et in corruptibile. ⁊ tamen palpa¬
bile demonstrauit. Nain et cor¬
rumpi necesse est. qd palpatur:
et palpari nõ potest. qđ nõ cor¬
rumpitur. S miro modo atq
in extimabili. redemptor noster
et in corruptibile post resurrecti¬
onem. et palpabile corpus exhi¬
buit: ut monstrando in corrup¬
tibile inuitaret ad premium: p̾
bendo palpabile. formaret ad fi¬

Expanded text:
ni intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Deinde addit: Quid ergo mirum, si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. et exclamauit. Dñs meus:
et ds̃ ms. Dicit ei ihs. Qͥa ui
dististi me thoma credidisti.
Cum paulus apl̃s dicat. ẽ aut̃
fides sꝑandarum substantia rerum.
argumentum non apparentum:
ꝓfecto liquet. quia fides argum̃tũ
iam fidem nõ habent. sed agni¬
tionem. Dum ergo udit thomas.
dum palpauit. cur ei dicitur qͥa
udisti me credidisti: sed aliud
uidit. et aliud credidit. A morta¬
li quippe homine diuinitas ui¬
deri non potuit. hominẽ igitur
uidit: et dm̃ confessus est dicens.

Expanded text:
autem et exclamavit: Dominus meus autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto ljam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelice questio animum
pulsat: quomͦ post resurrectionẽ.
corpus dñicum uerũ fuit: qd̾
clausis ianuis ad discipulos
ingredi potuit. Sed sciendum
nobis est. qd̵ diuina oꝑatio si
ratione comprehenditur.non
est ammirabilis: nec fides ha¬
bet meritum: cui humana ra

Expanded text:
evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet
Abbreviated transcription (Latin):
Uin autem esset barna¬
bas in yconio ciuitate.
uisio apparuit iohanni disci-¬
pulo. et ꝯsobrino eius. appa-¬
ruit enim uir splendidus di-¬
cens. Constans esto iohãnes.
quia amodo non iohannes.
set exclusus uocaberis. Qͦd
cũ euigilans sancto barna¬
be indicasset: Respondit ei.
Caue diligenter: ne quod ui-¬
disti alicuĩ dicas. Nam et
michi ĩimiliter. hac nocte ap¬
stans esto barnaba. quia et̾¬
na premia ꝑcipies. co quod
gentem tuam reliquisti: et
animam tuam pro meo no¬
m ergo sanctus paulus
cum barnaba in anchi¬
ochiam predicassent. et adꝑ
tes occidentis causa p̾dicatio¬
nis. ire disponerent rogabat
paulum sanctus barnabas.
ut prius iret ciprũ aduisitã¬
dos parentes suos.et post ea
in iheriisalem simul irent.
Interim angelus apparuit
nocte sancto paulo: dicens.
Ne tardes uenire in ierl̾m.
quia quidam fratres ibi te
expectant: Q uod cũ sanctꝰ
parilus sancto larnabe dix¬
isset. Respondit tiat uolun¬
cas dei.

Expanded text:
um autem esset Barnabas in Yconio ciuitate, uisio apparuit Iohanni discipulo et consobrino eius. Apparuit ei uir splendidus dicens: «Constans esto, Iohannes, quia a modo non Iohannes, sed excelsus uocaberis». Quod cum euigilans sancto Barnabe indicasset, respondit ei: «Caue diligenter ne quod uidisti alicui dicas. Nam et michi similiter dominus hac nocte apstans esto Barnaba, quia premia eterna percipies, eo quod gentem tuam reliquisti et animam tuam pro meo nom ergo sanctus Paulus cum Barnaba in Antiochia predicasset et ad partes occidentis causa predicationis ire disponerent, rogabat Paulum sanctus Barnabas ut prius irent Cyprum ad uisitandos parentes suos et postea in Iherusalem simul irent. Interim angelus domini apparuit nocte sancto Paulo dicens: «Ne tardes uenire in Iherusalem, quia quidam fratres ibi te expectant. Quod cum sanctus Paulus sancto Barnabe dixisset, respondit: «Fiat uoluntas dei.
Abbreviated transcription (Latin):
qui auctor uite claruerat: in in¬
ferni claustris retentum. quasi
sainson in gara deprehendisse
gauisi sunt. Samson u̾o nocte
media non solum exiit. sed etiã
portas tulit: quia uideli cet redẽp¬
tor nr̃ ante lucẽ surgens: ñ solũ
liber de inferno exiit: sed ip̃a etiã
inferni claustra destruxit. Portas
tulit: et montis uerticem subiit.
Quia resurgendo claustra infer¬
ni abstulit: et ascendendo celorũ
regnum penetrauit. Hanc ergo
resurrectionis eius glam fratres
tur ex signo. ⁊ post patuit ex fc̃o:
tota mente diligamus: ꝓ eius a¬
more moriamur. Etce in resur¬
rectione auctoris nr̃i. ministros
eius anglos conciues nr̃os ag¬
nouimus. Ad hoꝵ ergo ciuiũ
illam frequẽtem sollempnita¬
tem festinemus: his cũ nec dũ
uisione possumus: desiderio et
mẽte iungamur. Transmigrem᷑
a uiciis ad uirtutes: ut redemp¬

Expanded text:
qui auctor vitae claruerat, in inqui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, frattur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur. Transmigremus a vitiis ad virtutes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tem uiderent eum se uicisse cre¬
diderunt: nomen illius se qua¬
si extinxisse gauisi sunt. Sed ec
ce de morte:nomen eius ꝑ mun¬
dum creuit: ex qua hoc infide¬
lis turba extinxisse secredidit.
Et que gaudebat occisum: dolet
mortuum: quia hunc ad suam
gl̾am cognoseit ꝑuenisse ꝑ pe¬
nam. Qd̾ bene in libro iudicũ
sanson illius facta significãt:
qui cum garam ciuitatem phy¬
listinoꝵ fuisset ingressus: pylis¬
tei ingressum eius ꝓtinus cog¬
noscentes. ciuitatẽ repente obsidi¬
onib circũ dedert̃: custodes depu¬
tauerunt: et samson fortissimũ
se iam comprehendisse gauisi st̃.
Sed quid samson fecit agnoui¬
mus. media nocte portas cuuita¬
tis abstulit ⁊ montis uerticem
son ille significat: Quid gara ci¬
uitas: nisi infernũ designat:
Quid ꝑ phylisteos: nisi iudeorũ
ꝑfidia demonstratur: Qui cum
mortuũ dominũ uiderunt: eiꝰq
corpus in sepulchro iam positũ.
custodes ilico deputauert̃: et eũ

Expanded text:
tem viderent, eum se vicisse cretem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi ce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sc̃oꝵ qui dormierant
surrexerunt. Ablata ergo sunt
omĩa argum̃ta ꝑfidie. ne quis
enim dicat sperare de se ñ debet ho¬
mo qd in carne sua exhibuit ho¬
homines cognoscimus: et quos
tamus. Si igitur membra nr̃i
redemptoris sumus: p̾sum a¬
mus in nobis qd̃ gestum con¬
stat in capite: si multũ nos
abiecimus: sperare debemus
qd̃ de membris eius suꝑiorib
audimus. Ecce uero ad memo¬
riam redit qđ crucifixo dei fili¬
o.uidei insultantes dicebant.
Si rex isrł est: descendat nunc¬
de cruce et credimus ei. Qui si
tunc decruce descenderet:nuni
op probria: irrisiones sustinu¬
it:seruauit pacientiã. distu¬
lit ammirationẽ. Et qui de
cruce descendere noluit:de se¬
pulchro surrexit. Plus igitur
fuit de sepulchro surgere: quã
de cruce descendere. Plus fuit
mortem resurgendo destruere:
qͣm uitam descendendo serua¬
re. Sꝰ ed cum iuudei hunc ad insul¬
tatones suas de cruce descendere
minime cernerent. cum morien¬

Expanded text:
corpora sanctorum qui dormierant corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat: Sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit Derexisse cognoscimus, et quos tamus. Si ergo membra nostri Redemptoris sumus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite. Si multum nos abjicimus, sperare in nobis quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit qo Judaei insultantes, dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si tunc de cruce descendisset, nimiropprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morien
Abbreviated transcription (Latin):
ec frẽs km̃ii ꝓ tanta diei sol¬
lempnitate de lectionis e¬
uangelice expositione trans curri¬
mus: sed libet. ut de hac eadem
sollempnitate aliquid subtilius
loquamur. Due etenim. uite erãt.
quarũ unam nouimus: alterã
nesciebamus. Una quippe mor¬
talis est. altera immortalis. Una
corruptionis: alia in corruptionis.
nam. ⁊ ostendit alteram. Unam
ꝑtulit moriendo: ostendit alte¬
ram resurgendo.Si igit᷑ nobis
mortalem uitam scientib re¬
surrectionẽ ꝓmitteret carniᷤ. et
tamen hanc uisibilit̾ non exhi¬
beret: quis eius ꝓmissionibus
crederet: Factus itaq homo ap¬
paruit in carne: mori dignat᷑
est ex uoluntate. Resurrexit ex
potestate. et ostendit exemplo:
qd nobis ꝓmisit in premio. S
fortasse aliquis dicit: uire ille
ergo ignorantiam nr̃am. ad ro¬
borandam infirmitatẽ nr̃am.
sue resurrectionis exemplum
nobis sufficere noluit.Solus
illo in tempore mortuus est:
et tam̃ solus minime surre¬
xit. Nam scriptum est. Multa

Expanded text:
charissimi, pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; nam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa
Abbreviated transcription (Latin):
mos in crebuerit eccłie: ut sac̾do¬
tes illuis his quos ꝑcipiendis bap¬
tismi sacram̃tis preparant.prius
in t̾cetera ꝯsecrationis exordia. de
saliua oris sui nares tangãt et
aures dicentes effeta. ꝑ saliuam
quippe oris sui gustum quo ini¬
ciandi sunt suꝑne sapientie de¬
signantes: ꝑ tactum u̾o nariũ.
ut abiectis delectationib noxiis.¬
solum xp̃i semꝑ amplectantur
odorem: de quo dicit apłc. Ip̃i bo
Et ut meminerint se iuixta exem¬
plum beati iob. donec suꝑ est alitus
loqui mniquitatem labiis: nec lin¬
gua mendacium meditari debere.
Porro ꝑ tactum aurium. ut relic¬
to auditu lingue nequam audi¬
ant uerba xp̃i. ⁊ faciant ea:sint
similes uiro prudenti. qui edifica¬
uit domum suam supͣ petram. ⁊

Expanded text:
Mos increbuit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibsolum Christi semper amplectatur odorem, de quo dicit Apostolus: ChrEt ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam s
Abbreviated transcription (Latin):
erant secute. cum aromatib ad
monumentum uenerunt: et ei
quẽ uiuentem dilexerant eti am
mortuo. studio humanitatis ob¬
secuntur. Sed res gesta: aliquid
in scã eccl̃ia signat gerendum.
Sic quippe necesse est. ut audiam᷑s
que facta sunt: quatenus cogite¬¬
mus etiam que nobis sunt ex
eoꝵ imitatione ta cienda. Et nos
ergo in eo qui est mortuus creden¬¬
tes. si odore uirtutum rectĩ. cum
lius cum aromatib uenimus.
Ille autem mulieres angelos ui¬
dent. que cum aromatibz uene¬
runt: quia uĩdelicet ille mentes

Expanded text:
erant secutae cum aromatibus ad erant secutae cum aromatibus ad monumentum venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum olius cum aromatibus venimus. Illae autem mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet i
Abbreviated transcription (Latin):
loqui consueui. Sed quia
Lacescente stomacho. ea que
Dictauero legere nõ possum:
quosdara ur̃m minus liben¬
ter audientes intueor. Unsde
nunc a memet ip̃o exigere
contra morem uolo: ut intͣ
sacra missarum sollempni-¬
a lectiones sci euangelii ñ
dictando. sed colloquendo
Nedisseram. Sicq excipiatur
ut loquimur. quia collocuti¬
onis uox corda torpentia. plus¬
qͣm sermo lectionis excitat: et
quasi quedam. manus sollicitu¬¬
Dĩnis. ut euigilet pulsat. Et quidẽ
ad opus me sufficere posse nõ ui¬¬
deo: sed tamen uires quas imꝑĩ¬
tia denegat. caritas ministrat. Sci¬¬
o namq qui dixit. Aꝑi os tuũ
et ego adimplebo illud. Bonũ ergo
opus nobis inuoluntate sit: nam
ex diumo adiutorio erit inꝑfectio¬
ne. Dat loquendi ausum etiam re-¬
surrectionis dñice tanta sollemp¬
nitas: quia indignum ualde est.
ut ea die laudes debitas taceat lin¬
gua carnis: qua uidelicet die ca¬
ro resurrext auctoris. Audistis fr̃e¬
kiñi qd sc̃e mulieres que dñm fu¬¬

Expanded text:
loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audistis, frsanctae mulieres quae Dominum fu
Abbreviated transcription (Latin):
sinistram. nisi uĩta presens. Qd
uero ꝑ dexteram. nisi uita ꝑpetua
ua eus sub capite meo: et dextera
illiris am plexabitur. Quia igi¬
tur redemptor nr̃ iam presentis

Expanded text:
sinistram, nisi vita praesens; quid per dexteram, nisi vita perpetua va ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Quia igitur rede