comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentiũ ait. Aut inuestimento laneo aut inuestimento stuppeo aut stami
ne aut in lana aut inlineis aut mlaneis. cũ iã supͣ dixiss& inuestimento laner
aut uestimento stuppeo: Nã stuppeũ ẽ utiq lineũ. Anillic uestim̃ta in¬
tellegi uoluit. hic autem qd lib& laneũ & qͣd lib& lineum: Non enĩ uestim̃ta
sunt stramina iumentoꝵ cũ sint lanea. aut uestimenta sunt retia cũ sint li¬
ea: Prius gͦ spetialit̃ de uestimentis. deinde generalit̃ de o
non nulli interp̃tati sunt in om̃i confecta pelle. sed ñ ait grecꝰ ergas menoder¬

Expanded text:
pertinentium ait: rant in uestimento laneo aut in uestimenpertinentium ait: rant in uestimento laneo aut in uestimenne, aut in lana, aut in lineis, aut in laneis; cum jam supra dixisset, in vestimento laneo, aut in vestimento stuppeo? Nam stuppeum est utique lineum. An illic vestimenta intelligi voluit; hic autem quodlibet laneum et quodlibet lineum? Non enim vestimenta sunt stramina jumentorum, cum sint lanea; aut vestimenta sunt retia, cum sint linea. Prius ergo specialiter de vestimentis, deinde generaliter de ononnulli interpretati sunt, In omni confecta pelle. Sed non ait graecus
Abbreviated transcription (Latin):
ut color sanꝰ ess&. lã eñi ipse erat. ꝑ quẽ tam̃ fiebat in mundus ꝓpt̾ uarietatẽ.
estitutũ gͦ dixit colorẽ sanũ. ut illud ess& qd fuerat id est alb sano pereunte
unc enĩ rurs mundus erit cũ totꝰ alb fuerit. quia nulla ibi uarietas erit. Sed
restitutũ pereunte accipere. nimis inusitata locutio ẽ. Magis enĩ uidet᷑ dice¬
re debuisse. si autẽ restitutꝰ fuerit colorab. Nẽ uͦ ait restitutꝰ sanꝰ & conuersꝰ
fuerit alb. tãquã dicer& sañ colorꝵ restitutꝰ fuerit in albũ .XLUIII.¬
uid est q̃d cũ delepra capitis loqueret᷑. eã etiam quassationẽ appellauit. cũ in
solo colore fiat uel cutis uel capilloꝵ & q̃d humilior aspectus eiꝰ a cetera cute
appareat. sine dolore tam̃ & sine ulla uexatione : An hoc qͣd inmundũ ẽ quassa
uoluit appellare ꝓ plaga. uelut hac inmunditia homo ꝑci

Expanded text:
ut color sanus esset: iam enim ipse erat, per quem tamen fiebat inmundus propter uarietatem. ut color sanus esset: iam enim ipse erat, per quem tamen fiebat inmundus propter uarietatem. restitutum ergo dixit colorem sanum, ut illud esset quod fuerat, id est albus sano pereunte. tunc enim rursus mundus erit, cum totus albus fuerit, quia nulla ibi uarietas erit. sed restitutum pro pereunte accipere nimis inusitata locutio est; magis enim uidetur dicere debuisse: si autem restitutus fuerit color albus. nunc uere ait: restitutus sanus et conuersus fuerit albus, tamquam diceret: sanus color si restitutus fuerit in album. Quid est quod, cum de lepra capitis loqueretur, eam etiam quassationem appellauit, cum in solo colore fiat uel cutis uel capillorum, et quod humilior aspectus eius a cetera cute adpareat, sine dolore tamen et sine ulla uexatione? an hoc quod inmundum est quassationem uoluit appellare pro plaga, uelut hac inmunditia homo perc
Abbreviated transcription (Latin):
oN Inpicatrice. Ordo ẽ. Mutabit capillũ albũ mucatrie & sano caonis uiue Pesmeatr¬
e: idest cũ carouiua & sana habeat capillũ obscurũ uel nigru.
inquinatũ ꝓnuntiabit. Non segregabit eũ. quia inmundus ẽ. Hoc uidet᷑ dicere
quia ubi inuentꝰ fuerit pilus in albũ mutatꝰ concolor. albo uitio cutis iã ñ segregat᷑ ut
ꝓbet᷑. nec expectat᷑ utrũ etiã humilior fiat loc̾. sed ex hoc tantũ qd alba ẽ cutis dis¬
color ceterae & albũ hab& pilũ discolorẽ ceteris qui sunt in carne uiua & sana. lepra
ueterescens ꝓnuntiat᷑. Ideo ueterescens. quia iam ñ ẽ ꝓbanda illis bis septẽ dieb
factũ ꝑ totã cutẽ. eo ipso iam mundũ esse quia uarietas ibiiam ñ ess&. Deinde ait
& quacũq uisus fuerit in eo color uis inquinabit᷑. ubi satis ostendit uarietatem
purgabit sacerdos tactũ. mundus ẽ. Restitutũ colorẽ sanũ ñ debemꝰ accipere.

Expanded text:
in cicatrice. ordo est: mutauit capillum album in cicatrice a sano carnis uiuae, id est: cum caro uiua et sana habeat capillum obscurum uel nigrum,inquinatum pronuntiabit — non segregabit eum, quia inmundus est. hoc uidetur dicere, quia, ubi inuentus fuerit pilus in album mutatus concolor albo uitio cutis, iam non segregatur, ut probetur, nec expectatur utrum etiam humilior fiat locus, sed ex hoc tantum quod alba est cutis discolor ceterae et album habet pilum discolorem ceteris qui sunt in carne uiua et sana lepra ueterescens pronuntiatur: ideo ueterescens, quia iam non est probanda illis bis septem diebus album factum per totam cutem eo ipso iam mundum esse, quia uarietas ibi iam non esset. deinde ait: et quacumque die uisus fuerit in eo color uiuus, inquinabitur: ubi satis ostendit uarietatem conuersus tactus in album, et purgabit sacerdos tactum: mundus est, restitutum colorem sanum non debemus accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ꝑ fodiens inuentꝰ fuerit
fur & ꝑcussus mortuus fuerit. nꝰ ẽ illi homicidiũ. Si aut̃ omet sol supoc turns es
discermi qđ ad furandũ ñ ad occidendũ uenissa. & ideo ñ deber& occidi hoc dũm
legib antiquis scłarib quib tam̃ ista ẽ antiquior inuenit. in pune oceidi noctur¬
nũ m furem quo quom. diurnum autem si se telo defenderit. iam eñĩ pluis ẽ qua
fur.
uid ẽ qui conuicł fuerit ꝑ dm̃ restitu& duplo: nisi quia uult
đs aliquando signo dato ꝓdere peierantem.

Expanded text:
autem perfodiens inuentus fuerit fur et percussus mortuus fuerit, non est illi homicidium; si autem orietur sol super eum, discerni quod ad furandum, non ad occidendum uenisset et ideo non deberet occidi. hoc et in legibus antiquis saecularibus, quibus tamen ista est antiquior, inuenitur inpune occidi nocturnum furem quoquo modo, diurnum autem, si se telo defenderit; iam enim plus est quam fur. Quid est: qui conuictus fuerit per deum, restituet duplo? nisi quia uult deus aliquando signo dato prodere peierantem.
Abbreviated transcription (Latin):
adoꝑient uestim̃tũ iacinthinũ: Iamqũa debuerit dici. & altare aureũ adoꝑient uestim̃to iaci

Expanded text:
adoperient vestimentum hyacinthinum, tanquam debuerit dici, et altare aureum adoperientadoperient vestimentum hyacinthinum, tanquam debuerit dici, et altare aureum adoperient
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ait & erit terra ur̃a deserta & ciuitates urae erunt deserte. tunc bene sentio
sum& eos gladius sierunt in t̾ra inimicoꝵ suoꝵ: An in ipsa t̾ra consum&. qm̃ strage mor¬
tuoꝵ facta ñ erunt ibi : An consum& uos sic ait. ac si dicer& int̾fici& uos ut ad istam con¬
sũmationẽ illi ꝑtineant qui gladio cadant ñ om̃s. quando quidẽ paulop̾ dicit & eis quire¬
uos scđm quẽ loquendi modũ & habimdantia eoꝵ dicta ẽ sc̃ arena maris: scđmist
modũ etiã dr̃ qͥd deinde sequit᷑ & ꝑsequet᷑ eos son foli uolantis. id est quia numus¬
deo dixit qui semꝑ suꝑ eã erunt. hoc ẽ quia semꝑ panes ñ quia illi semꝑ.uiii. Et suꝑ abtare aureã¬
adoꝑient uestim̃tũ iacinthinũ & ad oꝑient illud oꝑim̃topellitio iacinthino. Poss& ista locutio ui¬
deri qua uelut absurdã & ñ integra latini int̾p̃tes trans ferre uoluerunt. id est suꝑ altare aureũ

Expanded text:
deinde ait: et erit terra uestra deserta et ciuitates uestrae erunt desertae. tunc bene sentiet do ergo consumet eos gladius, si erunt in terra inimicorum suorum? an in ipsa terra consumet, quoniam strage mortium facta non erunt ibi? an "consumet uos" sic ait, ac si diceret: "interficiet uos", ut ad istam consummationem illi pertineant, qui gladio cadent, non omnes, quandoquidem paulo post dicit: et eis qui reuos, secundum quem loquendi modum et abundantia eorum dicta est sicut arena maris? secundum istum modudeo dixit, qui semper super eam erunt, id est, quia semper panes, non quia illi semper. VERS. 11.-- Neadoperient vestimentum hyacinthinum: et adoperient illud operimento pelliceo ianthino. Posset ista locutio videri, quam velut absurdam et non integram Latini interpretes transferre voluerunt, id est super altare aureum
Abbreviated transcription (Latin):
i de filiis aaron loqueretur. & indues eos inquit tunicas &
nis & circum dabis eis cidaras. Quã dicat cidarim uelcidaras qm̃ ñ est int̾p̃tatũ
nec inusu modo ẽ ignorat᷑. puto tam̃ ñ esse capitis tegm̃ ut ñ nulli putauerunt
ri usui essoc¬

Expanded text:
 de filiis Aaron loqueretur, et indues eos, inquit, tunicas et cinges eos zonis et circumdabis eis cidaras. quam dicat cidarim uel cidaras, quoniam non est interpretatum nec in usu modo est, ignoratur; puto tamen non esse capitis tegumen, ut nonnulli putaueruri usui ess
Abbreviated transcription (Latin):
se tam̃ ñ uicissim lapidat᷑ si hoc falsũ ẽẽ conftiterit. sed tantũ modo castigat᷑ & damnn¬
ficatur : eiq ꝑpetuo iubet᷑ adherere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum
qui testimonio falso cuiquã notuerit qu̾e si ꝑbaret᷑ iussit occidi eadem poena plecti
iub& qua fuerat siuerũ ess& iste plectendus.

Expanded text:
monstraretur; ipse tamen non vicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit; sed tantummodo castigatur, et damnimonstraretur; ipse tamen non vicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit; sed tantummodo castigatur, et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere qua carere voluerat. In aliis autem causis, eum qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quem, si probaretur, jussit occidi, eadem poena plecti jubet, qua fuerat, si verum esset, iste plectendus.
Abbreviated transcription (Latin):
iautẽ quis acceperit uxorẽ & habita¬
uerit cũ ea & oderit eã & imponat ei occasionis uerba & detulerit ei nom̃ malignum
& dixerit mulierem hanc accepi & accedens ad eã ñ inuenienas uirginalia. & acci¬
piens pater puellae & mater ꝓducent uirginalia puellae semorib:. Filiam meam
uerba dicens. non inueni filiae tuae uirginalia : & ecce uirginalia filiae meȩ. Et re¬
plicabunt palliũ coram senib ciuitatis illius. & accipient senes ciuitis homine illũ
quia ꝓtulit nomen malum suꝑ uirginẽ israhelitem & ipsius erit uxor : ñ poterit di¬
mittere eã ꝑpetuo tempore. Si autẽ uerũ factũ sit hoc uerbũ & ñ inueniant᷑ uirgi¬
nalia puellae. & ꝓducent ado lescentulã ad ianuã dom̃ patris ipsius. & lapidabunt
domũ patris sui. & auferes malignũ ex uobis ipsis. Satis hinc appar& quemad¬
modũ subditas feminis uiris & pene famulas lex ẽẽ uoluerit uxores. qd dicens ad
uxorem uir testimoniũ unde lapidaretur illa sihoc uerũ eẽ demo

Expanded text:
autem quis acceperit uxorem et habitauerit cum ea et oderit eam et inponat ei occasionis uerba et detulerit ei nomen malignum et dixerit: mulierem hanc accepi et accedens ad eam non inueni eius uirginalia, et accipiens pater puellae et mater producent uirginalia puellae ad senatum ad portam eit ei occasionis uerba dicens: non inueni filiae tuae uirginalia, et haece uirginalia filiae meae. et replicabunt pallium escentulae; quia protulit nomen malum super virginem Israelitem: et ipsius erit uxor; non poterit dimittere eam perpetuo tempore. Si autem verum factum sit hoc verbum, et non inveniantur virginalia puellae, et producent adolescentulam ad januam domus patris ipsius, et lapidabunt domum patris sui: et auferes malignum ex vobis ipsis. Satis hinc apparet quemadmodum subditas feminas viris, et pene famulas Lex esse voluerit uxores: quod dicens adversus uxorem vir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc verum esse de
Abbreviated transcription (Latin):
um obsessi gabaonitae a regib amor¬
reoꝵ misissent ad iħm ut sibi subueniret᷑. ista scriptura sequitur & dicit. Et ascendit iħs agalgala
om̃is populus bellatorum cumillo : om̃is potens infortitudine. Et dix
timere illos. in manꝰ enĩtuas tradidieos : ñ subsist& ex illis quisquã coram uobis. Ubi neq consul¬
tꝰ ẽ dñs utrum eundum ad eos ess&. sed ultro suis recte subuenire uolentib futurã uictoriã p̃nun¬
tiauit: Sic gͦ poss& quamuis non consultus de ipsis gabaonitis ad monere qui essent cũ se longin¬
quos ẽẽ mentirentur. nisi ei placuiss& illa iuratio quae subiectis parcere coger&. Crediderant eñi
dõ quẽ audierant suo populo ꝓmississe qͥd illas gentes subuerter& eoꝵq terrã obtiner&. & hanc eoꝵ
fidẽ ñ eos ꝓdendo remunerauit quodã modo.

Expanded text:
um obsessi Gabaonitae a regibus Amorrhaeorum misissent ad Iesum, ut sibi subueniretur, ita scis ipse, et omnis populus bellatorum cum illo, omnis potens in fortitt dominus ad Iesum: noli timere illos; in manus enim tuas tradidi eos: non subsistet ex illis quisquam coram uobis. ubi neque consultus est dominus utrum eundum ad eos esset, sed ultro suis recte subuenire uolentibus, futuram uictoriam praenuntiauit. sic.ergo posset quamuis non consultus de ipsis Gabaonitis admonere, qui essent, cum se longinquos esse mentirentur, nisi ei placuisset illa iuratio, quae subiectis parcere cogeret. crediderant enim deo, quem audierant suo populo promisisse, quod illas gentes subuerteret eorumque terram obtineret; et hanc eorum fidem non eos prodendo remunerauit quodam modo.
Abbreviated transcription (Latin):
t qđ lauanda fuerant uestim̃ta & mundus erit. deinde sequitur.
Si auie conuersa mutata fuerit significatio incute postea quã uidit illũ sacerdos
g& illum. id est post ea quã uidit eũ sacerdos septimo die prii
purgar& illum mutata ẽ illa significatio. id est illud signũ in cute & uisus
fuerit in scđo sacerdoti id est post alios septem dies & uderit eũ sacerdos. &
ecce cõmutata ẽ significatio incuteg id est ñ sterao in illa sana sapntates chera

Expanded text:
e sequitur: si autem conuersa mutata fuerit significatio in cute posteaquam uidit illum sacerdos, ut purget illum — id est posteaquam uidit eum sacerdos septimo die prius sanum, ut purgaret illum, mutata es\'t illa significatio. id est illud signum in cute — et uisus fuerit in secundo sacerdoti — id est post alios septem dies — et uiderit eum sacerdos, et ecce commutata est significatio in cute — id est non stetit in
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uiderat post primos septẽ dies. sanu n steut in suo seđmutatu e in pristinu uitu
lepra ꝓnuntiat᷑. ita ut ñ hic expectet᷑ uelloc̾ humilior uel pilus in albũ conũsus.
ũ eni lepra ñ sit notabilis atq uitiosa nisi uarietas. hoc ipsũ de uitioso colo
pectandũ qđ in primo expectari p̃ceperat de humiliori loco & pili candore. sed
iam etiã ista uarietate sine dubitatione sit lepra. x luii. Deinde sequit᷑. &¬
cicatrix alba incute & hac mutabit capillũ albũ & a sano carnis uiuae incicatrice.

Expanded text:
st primos septem dies sanum non stetit in suo, sed mutatum est in pristinum uitium, lepra pronuntiatur, ita ut non illic expectetur uel locus humilior uel pilus in album conuersus. cum enim lepra non sit notabilis atque uitiosa nisi uarietas, hoc ipsum de uitioso colopectandum, quod in primo exspectari praeceperat, de humiliori loco et pili candore, sed jam etiam ista varietate sine dubitatione sit lepra. XLVII. Ib. XIII, t sacerdos, et ecce cicatrix alba in cute, et haec mutavit pilum album, et a sano carnis vivae in cicatrice
Abbreviated transcription (Latin):
uid est qͣd ait qui uindicat sanguinem ipse interficiat
omicidã cum occurrerit ei. Iste interfici& eũ: Sic enĩ sonat mal¬
.iste interfici& eũ: Sic eñi sonat male intelligentib. quasi
passim & sine iudicio datũ fuerit ultori mortis ꝓpinqui suibecidendieius interfec

Expanded text:
uid est quod ait: qui uindicat sanguinem, ipse interficiet homicidam; cum occurrerit ei iste, interficiet eum? sic enim sonat male intellegentibus, quasi passim et sine iudicio data fuerit ultori mortis propinqui sui licentia occidendi eius interfec
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ad quos potuerunt merito hebrȩoꝵ etiã illa diuina beneficia ꝑuenire. ut
ninc eos & diligerent idem agẏptii cohabitatores. & qđ petebant facile cõmoda
licauit ita illos alienos fuisse ab iniuriis & contritionib qua
populus dĩ ꝑtulit. ut nec isto damno ferirent᷑ qui plagis illis ꝓpt̾ qđ t̾rae illi par¬
cebat᷑ ꝑcussi ñ erant

Expanded text:
fuisse, ad quos potuerunt merito Hebraeorum etiam illa diuina beneficia peruenire, ut fuisse, ad quos potuerunt merito Hebraeorum etiam illa diuina beneficia peruenire, ut hinc eos et diligerent idem Aegyptii cohabitatores et quod petebant facile commodarent; nec tamen deus iudicauit ita illos alienos fuisse ab iniuriis et contritionibus, quas dei populus pertulit, ut nec isto damno ferirentur, qui plagis illis propter quod terrae illi parcebatur percussi non erant
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ad moysen. Loquere gͦ secreto in
aures populi. & petat unusquisq: aꝓximo & mulier a pxima uasa aurea &
argentea & uestem. Non hinc quisq sumendũ exemplum putare deb& ad
expoliandũ istomodo ꝓximũ. hoc enĩ ds̃ iussit qui nouerat quid quẽq: pa
er&. nec israhelitae furtũ fecerunt. sed dõ iubenti ministi
buerunt. quem ad modũ cũ minister iudicis occidit eũ quẽ iudex iusit occi¬
di. ꝓfecto sid sponte faciat homicida est etiamsi eũ occidat quem scit occidi
audice debuisse. Est etiã ista ñ nulla questio. Si seorsum habitabant hebrȩi in
t̾ra gesen ubi nec plagae fiebant quib regnũ faraonis affligebat᷑. quomodo pe¬
ut quisq aꝓximo uel apxima aurũ argentũ & uestẽ . p̃sertim quia ubi primũ
hoc mandat᷑ ꝑ moy sen sic positũ ẽ: & mulier auicina sua & concellaria uel con¬
ea si ita dicendũ ẽ uł cohabitatrice sua. Unde intelligendũ ẽ

Expanded text:
s ad Mosen: loquere ergo secreto in aures populi, et petat unusquisque a proximo, et mulier a proxima, uasa argentea et aurea et uestem. non hinc quisquam exemplum sumendum putare debet ad expoliandum isto modo proximum. hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium praebuerunt: quemadmodum cum minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto si id sponte faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi aterra Gessen, ubi nec plagae fiebant quibus regnum Pharaonis affligebatur, quomodo petit quisque a proximo vel a proxima aurum, et argentum, et vestem, praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic positum est: et mulier a vicina sua, et concellaria vel concellania, si ita dicendum est, vel cohabitatrice sua. Unde intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ager ipse ideo petebatur ut haber& de fructib eiꝰ unde aquã redimer&. cuiꝰ inopia in
illis regionib erat quo nupta ducebat᷑. Sed. E dedit ei calep redẽptionem excelsorũ : &
redẽptionem humiltũ. Non uideo quid sub audiamꝰ. nisi fluentoꝵ

Expanded text:
ager ipse ideo petebatur, ut haberet de fructibus eius unde aquam redimeret, cuius inopia in ager ipse ideo petebatur, ut haberet de fructibus eius unde aquam redimeret, cuius inopia in illis regionibus erat quo nupta ducebatur. sed "dedit ei Caleb redemtionem excelsorum et redemtionem humilium" non uideo quid subaudiamus nisi "fluentor
Abbreviated transcription (Latin):
lia nascit᷑ quaestio de filia caleb: qͣd in libro iħu naue
sic de illa dr̃. Et factum ẽ cũ in grederet᷑ ipsa & consiliũ habuit cũ eo dicens petã patr̃e meum
agrum. & exclamauit de asino : & cetera ubi agrũ petit apatre atq concessus est. Hic autẽ
Et factum ẽ inquit cũ ingrederet᷑ ipse monuit eã othonihel: ut peter& a patre suo agr̃ũ. Sed
uero ibi dictũ est consiliũ habuit cũ eo id est cũ uiro suo dicens petam patrem meũ agru & ex
clamauit deasino & petiit: in eo quod habuit consilium ibi monita est ut peter& : quorũ alte¬
i ibi dictumẽ alterũ hic. Utrũq autẽ ita diceret᷑ & consiliũ habu
tam patr̃e meũ agrum : ille autem monuit eã. & exclamauit de asino. Porro autẽ qͣd ibi
agrum refertur petisse nec nomen ipsius agri tacitũ est hic uͦ cũ agrũ petere monita fu¬
erit a uiro suo non agrũ petisse dr̃ clamans de subiugali qͣd ibi dictũ ẽ de asinosed redẽptio¬

Expanded text:
lia nascitur quaestio de filia Caleb, quod in libro Iesu Naue sic de illa dicitur: et factum est cum ingrederetur ipsa, et consilium habuit cum eo dicens: petam patrem meum agrum; Et factum est, inquit, cum ingrederetur ipse, monuit eam Othoniel, ut peteret a patre suo agrum. Sed ur viam. Quod vero ibi dictum est, consilium habuit cum eo, id est, cum viro suo, dicens: Petam patrem meum agrum, et exclamavit de asino et petiit: in eo quod habuit consilium, ibi monita est ut peteret quorum alterum ibi dictum est, alterum hic: utrumque autem ita diceretur, Et consilium habutam patrem meum agrum; ille autem monuit eam. et exclamauit de asino". porro autem quod ibi agrum refertur petisse nec nomen ipsius agri tacitum est, hic uero, cum agrum petere monita fuerit a uiro suo, non agrum petisse dicitur "clamans de subiugali" — quod ibi dictum est "de asino" — sed redemtio
Abbreviated transcription (Latin):
nom dr mnumuer a terra uasis miseri cordie utiq ꝓdest : ad eorum itaq
utiliatemphano seruatus est sicut & scriptura testat᷑ &exitus cło¬

Expanded text:
nomen dei in uniuersa terra, uasis misericordiae utique prodest. ad eorum utique nomen dei in uniuersa terra, uasis misericordiae utique prodest. ad eorum utique utilitatem Pharao seruatus est, sicut et scriptura testatur et exitus do
Abbreviated transcription (Latin):
quid operant᷑: Quid sibi uult ista diuersitas: Neq enĩ nihil
t propt̃ hoc ipsũ conuersatus es ut ostendam inte uirtutem meã. & ut
annuntiet᷑ nom̃ meũ inuniuersa t̾ra. Haec scripturae uerba & apłs po¬
suit cum in eodem loco ꝑ difficili uersa retur: ibi autem & hocait
siautem uolens ds̃ ostendere iram & de monstrare potentiam suams
attulit in multa patientia uasa irȩ. parcendo utiq his quos malos
futuros esse p̃scierat quae uasa dicit ꝑ fecta in ꝑditionẽ. & ut notas
inquit facer& diuitias gł&ȩ suae inuasa misericordie ouende uasoꝵ
moeri cordre uox est in p̾salmis ds̃ m̃s miseri cordia ei puenico tieildi
m̃s demonstrauit mihi inimicis meis. Nouit ergo ds̃ bene utimalis
in quib tamen humanam naturã non ad malitiam creaet sed ꝑfert
eoq patient̃ quousq scit oportere non inaniter sedutensnets ađ
am mouimonem uel ecercitationem bonorũ. Ecce ent̃ utaniu ruranta

Expanded text:
quid operantur? quid sibi uult ista diuersitas? neque enim nihil. quid operantur? quid sibi uult ista diuersitas? neque enim nihil. Et propter hoc ipsum conseruatus es, ut ostendam in te uirtutem meam et ut adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. haec scripturae uerba et apostolus posuit, cum in eodem loco perdifficili uersaretur. ibi autem et hoc ait: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae — parcendo utique his quos malos futuros esse praescierat: quae uasa dicit perfecta in perditionem — et ut notas. inquit, faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox est in Psalmis: deus meus, misericordia eius praeueniet me; deus meus demonstrabit mihi <in> inimicis meis. nouit ergo din quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quousque scit oportere; non inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercitationem bonorum. ecce enim ut annuntiaretur
Abbreviated transcription (Latin):
m. tam quasi & magieiꝰ pecora istahelitarũ fecusent mori. Nunc uͦ undedo¬
buit ad timendũ uel credendũ moueri. uidens nullũ pec̾ mortuũ ex pȩcorib
hebretq hine ingrauatũ ẽ : id est illa ingrauatio etiã hucusq ꝓgressa ẽ
Iuia est qđ dicitꝰ ds̃ ad aaron & moy senꝰ sumite uobis plenas man̾ fauills e
de fornace & asꝑgat moyses incelum contrapharaone & coram serius ei
& fiat puluis intota terrã aegypti: Signa enim superiora uirga siebcutie
quam non moy ses sed aaron uel extendebat suꝑ aqu̾a uel ad terrã ꝑcutie¬
bat. nunc ũ interpositis duob signis de cynomia & pecorum mortibus
ubi nec aaron nec moyses aliquid operti suntomanus alie utmor ues fu¬
de quo dictum est erit tibi ad dm̃. in caelum iubet᷑ fauillam spar¬
gere. Quid duo illa superiora signa ubi nec moyses nec aaron manuali¬

Expanded text:
deum, tamquam si et magi eius pecora Israhelitarum fecissent mori; nunc uero unde. dedeum, tamquam si et magi eius pecora Israhelitarum fecissent mori; nunc uero unde. debuit ad timendum uel credendum moueri uidens nullum pecus mortuum ex pecoribus Hebraeorum, hinc ingrauatum est; id est: illa ingrauatio etiam huc usque progressa est. Quid est quod dicit deus ad Aaron et Moysen: sumite uobis plenas manus fauillae de fornace, et aspergat Moyses in caelum coram Pharaone et coram seruis eius, et fiat puluis in uniuersa terra Aegypti? signa enim superiora uirga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron uel extendebat super aquam uel ea terram percutiebat; nunc uero interpositis duobus signis de cynomia et pecorum mortibus, ubi nec Aaron nec Moyses aliquid manu operati sunt, dicitur, ut Moyses fade quo dictum est: erit tibi quae ad deum, in caelum iubetur fauillam spargere. quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron manu ali
Abbreviated transcription (Latin):
ecerunt autẽ similiter & in cantatores aegyptioꝵ ueneficus
suis. & eduxerunt ranas suꝑ terram aegypti. Quaerit᷑ unde si ĩam ubiq factum
erat : sed similis quaestio ẽ unde & aquã insanguinem uerterint: Si tota aqua
ypti insanguinem conuersa iam fuerat. Promde intelligend
tatores uel aquam haurire quam in sanguinem uerterent uel aliquas ranas educe
istrationem magic& potentiae. quanquã potuerunt etiam pofi¬
quã illa conpressa sunt facere: sed scriptura cito narrando coniunxit qđ etiam
postea fieri potuit.
nunc non dictum ẽ in grauatum ẽ cor pharaonis. sed ingrauauris peaorio
cor suum. sicutiq in omnib: plagis. A uoluntate quippe hominis ec origo
ueniunt.
nit nullum. in grauatũ ẽ cor pharaonis. Quomodo econtrarus causu sueter
e haec in grauatio cordis pharaonis: Sieñi & pecora israhelitarum moreren¬
tur tunc uideret᷑ causa conpetens qua cor eiꝰ grauaret᷑ ad contẽpuendũ

Expanded text:
ecerunt autem similiter et incantatores Aegyptiorum ueneficiis suis, et eduxerunt ranas super terram Aegypti. quaeritur unde, si iam ubique factum erat. sed similis quaestio est, unde et aquam in sanguinem uerterint, si tota aqua Aegypti in sanguinem conuersa iam fuerat. proinde intellegendtatores uel aquam haurire, quam in sanguinem uerterent, uel aliquas ranas educere ad solam demonstrationem magicae potentiae. quamquam potuerunt etiam, posteaquam illa compressa sunt, facere; sed scriptura cito narrando coniunxit quod etiam postea fieri potuit. nunc non dictum est: ingrauatum est cor Pharaonis, sed: ingrauauit Pharao cor suum. sic utique in omnibus plagis. a uoluntate quippe hominis est origo ueniunt. orum Israhel nullum, ingrauatum est cor Pharaonis. quomodo e contrariis causis facta est haec ingrauatio cordis Pharaonis? si enim et pecora Israhelitarum morerentur, tunc uideretur causa conpetens, qua cor eius ingrauaretur ad contemnendum
Abbreviated transcription (Latin):
oẏses socero¬
suo dix̃. quia uenit ad me populus in quirere iudicium adõ cũ eis contigerit
disceptatio. & uenerint ad me. iudico unũ quẽq & moneo eos praecepta
dĩ & legem eiꝰ. Quaeri potest quomͦ ista moyses dixerit cũ lex dĩ ad huc
ripta ess&. nisi quia lex dĩ sempit̃na ẽ quã consulunt om̃s pia
mentes. ut qđ in ea muenerint uel faciant ueliubeant ueluetent. scđm qd
illa in cõmutabili ueritate p̃ceperit. Nũquid enĩ moyses quãuis cũ illo dĩ lo¬
queret᷑ ꝑ singula credendũ ẽ qđ consulere soler& dm̃ siquid ess& indiscep¬
tionib tantae multitudinis. quae illũ in hoc iudicandi ne
legẽq eiꝰ xt̾nã sapient̃ attender&. quid iustissimũ iudicare int̾ disceptan¬
tes poss& ñ inuenir& . LXUIII. In eo qđ ietro consiliũ dat genero suomo

Expanded text:
oyses socero dicit quia uenit ad me populus inquirere iudicium a deo; cum <enim> eis contigerit disceptatio et uenerint ad me. iudico unumquemque et moneo eos praecepta dei et legem eius. quaeri potest quomodo ista Moyses dixerit. cum lex dei adhuc nulla conscripta esset. nisi quia lex dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes, ut quod in ea inuenerint, uel faciant uel iubeant uel uetent, secundum quod illa incommutabili ueritate praeceperit. numquid enim Moyses, quamuis cum illo deus loqueretur, per singula credendum est, quod consulere soleret deum, si quid esset in disceptationibus tantae multitudinis. quae illum in hoc iudicandi neglegemque eius aeternam sapienter adtenderet, quid iustissimum iudicare inter disceptantes posset. non inueniret. In eo quod Iother consilium dat genero suo Mo
Abbreviated transcription (Latin):
iaut̃ cornu ꝑcusserit taurus uirũ aut mulierem & mortuus fuerit. lapidibus lapi¬
dabitur taurus. & ñ manducabuntur carnescius. Dñs aut̃ in nocens erit. Ad iusti¬
tũ intelligendũ ẽ quicquid inpecorib usui humano subditis infestũ ẽ hominib.
ed si necesse ẽ occidi: nũquã lapidare. Quid int̾ ẽ enĩ animal qđ auferendũ est¬
qua morte auferat᷑: deinde quod addidit carnib eĩ ñ esse uescendũ. quoꝑtin&
nisi om̃a ista significent aliud qđ scriptura maxime sol& intueri. Ladent raũ¬

Expanded text:
autem cornu percusserit taurus uirum aut mulierem et mortuus fuerit, lapidibus lapidabitur taurus et non manducabuntur carnes eius; dominus autem tauri innocens erit. ad iustitum intelligendum est: quidquid in pecoribus usui humano subditum, infestum est hominibus. Sed si necesse est occidi, nunquid lapidari? Quid interest enim animal quod auferendum estqua morte auferatur? Deinde quod addidit, carnibus ejus non esse vescendum quo pertinet, nisi omnia ista significent aliud, quod Scriptura maxime solet intueri? Bovis
Abbreviated transcription (Latin):
ea. moy ses dicit adiesum naue cum p̃ciper& pugnari ad¬
moysi sicut dr̃ sp̃s heliae qui ẽ sp̃s dĩ cuiꝰ particeps factꝰ ẽ helias. sic illa potuit.

Expanded text:
ea, Moyses dicit ad Iesum Naue, cum praeciperet pugnari adMoysi. sicut dicitur spiritus Heliae qui est spiritus dei, cuius particeps factus est Helias, sic illa potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cum p̃cipit᷑ sic obseruari aliquid ut nullus terminꝰ praefiniat᷑ obserua¬
tionis. siue cotidie siue ꝑ menses siue ꝑ annos sollemnit̃. siue ꝑ multoꝵ
quorũ annoꝵ certa interualla. Aut ergo sic appellauit
quod ñ sua sponte audeant desinere celebrare. Aut sicut dixi ut ñ ipsa signa
rerum sed res quae his significant᷑ eternae intelligant᷑¬

Expanded text:
aliud cum praecipitur sic observari aliquid, ut nullus terminaliud cum praecipitur sic observari aliquid, ut nullus termintionis, siue cotidie siue per menses siue per annos sollemniter siue per multorum uel aliquorum annorum certa interualla. aut ergo sic appellauit aeternum, quod non sua sponte audeant desinere celebrare, aut, sicut dixi, ut non ipsa signa rerum, sed res, quae his significantur, aeternae intellegant
Abbreviated transcription (Latin):
quia feminini generis ẽ ouis. Item ouis mascula sidiceret᷑. ess& absrdi¬
significari merito accipit᷑. Quid enĩ op̾ erat ouem uel agnũ ab agnis & haȩdis
accipiendũ moneri. nisi ille figuraret᷑ cuĩ caro non solũ ex iustis uerũ etiã ex pes¬
catorib ꝓpagata est: Quanquã conent᷑ iudȩi ȩtiam hȩdũ intelligere accipi¬
endũ ad celebrandũ pascha. & hoc e̾e̾ dictũ putant ab agnis & hȩdis accipi.
ta quã dicer& uel ab agnis agnũ uel abhȩdis hȩdũ si illud desit sumi opor¬
tere. Appar& tam̃ in xpo reb impletis. quid illo p̾cepto fuerit figuratũ. xli
ereuntium dies esse ullus xternꝰ. sed illud aeternum ẽ q
dicimꝰ. sed qđ significant: quanquã diligent̃ scrutandũ sit quomodo ap¬
pellare scriptura soleat aeternum. neforte ita dixerit sollemnit aet̃ nũ
nefas habeãt p̃termittere : aut sua sponte mutare. Aliu

Expanded text:
quia feminini generis est ouis. item ouis mascula si diceretur esset absurdiquia feminini generis est ouis. item ouis mascula si diceretur esset absurdisignificari merito accipitur. quid enim opus erat ouem uel agnum ab agnis et haedis accipiendum moneri, nisi ille figuraretur, cuius caro non solum ex iustis uerum etiam ex peccatoribendum ad celebrandum Pascha, et hoc esse dictum putant, ab agnis et haedis accipere, tanquam diceret, vel ab agnis agnum, vel ab haedis haedum, si illud desit, sumi oportere: apparet tamen in Christo rebus impletis quid illo praecepto fuerit figuratum. XLIIossit istorum praetereuntium dies esse ullus aeternus, sed illud aeternum est qdicimus, sed quod significant. Quanquam diligenter scrutandum sit quomodo appellare Scriptura soleat aeternum, ne forte ita dixerit solemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ixit aut̃ dñs ad moysen. Non exaudi& uos fa¬
ao. ut multiplicẽ signa mea & portenta mea int̾ra xgẏpti. tã quã op̾ fuerit eiꝰ
in oboedientia : ut sigͥna illa multiplicarent᷑ quae utilit᷑ fiebant ad t̾rendũ populũ
di. atq ipsa discretione ad pietatẽ in formandũ. Sed hoc dĩ fuit. malitia cordis
illius bene utentis: ñ faraonis dĩpatientia male abutentis. Xli
suꝑauit. cum hoc p̃moniti fuerint ut si domꝰ ñ habuerit consum̃do petori id oneã
multitudinẽ uicini assumant᷑: sed intelligit᷑ qm̃ dictũ ẽ os ñ conteretis ab eo.
remansura utiq fuisse ossa quae igne cremarent᷑ .XLii.gn̾ ꝑfectꝰ mascu
gniculus erit uobis. Mouere̾ potest ista locutio. quasi agi
masculus. nescientem qua necessitate itasit translatũ. Ouis enĩ trans ferride¬
buit. quia gretꝰ ꝓbaton hab&. sed ꝓbaton ingreca lingua generis neutriẽ.
dicunt᷑ masculatura genere neutro. ouis autem masculus diciñ poss&.

Expanded text:
ixit autem Dominus ad Moysen, Non exaudiet vos Pharao, ut multiplicem signa mea et portenta mea in terra Aegypti: tanquam opus fuerit ejus inobedientia, ut signa illa multiplicarentur, quae utiliter fiebant ad terrendum populum Dei, atque ipsa discretione ad pietatem informandum. Sed hoc Dei fuit, malitia cordis illius bene utentis; non Pharaonis, Dei patientia male abutentis. XLI.superabit, cum hoc praemoniti fuerint. ut si domus non habuerit consumendo pecori idoneam multitudinem, uicini adsumantur. sed intellegitur quoniam dictum est: os non conteretis ab eo, remansura utique fuisse ossa, quae igne cremarentur. Agnus perfectus, masculus, anniculus erit uobis. mouere potest ista locutio, quasi agnus possit esse non masculus, nescientem qua necessitate ita sit translatum. ouis enim transferri debuit, quia graecus rcpopatov habet: sed TrpofteTov in graeca lingua generis neutri est, ecus", quomodo dicuntur mascula tura, genere neutro; ouis autem masculus dici non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ad monens : quia illi soli debet̾ latria id est ea seruitꝰ qua seruit᷑ dõ.lxuii Quod dicit
& exhorrebit terra eos qui insident suꝑ eã ꝓpt̃ mala facta eoꝵ quae suꝑius cõmemora¬
uit : ñ ideo dictũ putandũ ẽ qͥd habeat t̾ra sensũ quo ita sentiat & exhorreat. sed nomi
terrae homines significat qui sunt suꝑ t̾ram. Proinde cũ hec ma

Expanded text:
utique admonens, quia illi soli debetur Xatpsia, id est ea seruitus, qua seruitur deo. Quod dicit: utique admonens, quia illi soli debetur Xatpsia, id est ea seruitus, qua seruitur deo. Quod dicit: et exhorruit terra eos qui insident super eam. propter mala facta eorum, quae superius commemorauit, non ideo dictum putandum est, quod habeat terra sensum quo ista sentiat et exhorreat, sed nomine terrae homines significat, qui sunt super terram. proinde cum haec ma
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ . q̃d etiã indetalogo ꝓhibet᷑. Vnde appar& illa ita ꝓhibita. ut etiã mortuis ui¬
ris suis ñ ducant uxores: quarũ ꝓhib& turpitudinẽ reuelare .lxui Ft a semine
tuo ñ dabis seruire principi. hic ñ uideo quid intelligat᷑. nisi principi quiꝓdõ colit᷑. Non
enĩ ait duleũ sed latreũ ingreco. quod latinꝰ ñ sol& int̾p̃tari nisiut dicat seruire: Pluri¬
rimũ autẽ distat. Nam seruire hominib sic̃ serui seruiunt qͥd ñ ẽ latreũ sed duleũ. scrip¬
tura ꝓhib&. Seruire autẽ scđm id qͣd ẽ latreũ ñ iubet᷑ hominib nisi uniuero dõ sicut
ptũ ẽ : dnm̃ dm̃ tuũ ad orabis & illi soli seruies. Non solũ autẽ hoc au
git & ñ ꝓfanabis nom̃ scm siue dĩ. cui populodat᷑ illomͦ seruire principisiue nom̃ scm̃ ipsius

Expanded text:
mittitur, quod etiam in decalogo prohibetur. unde adparet illa ita prohibita, ut etiam mortuis uimittitur, quod etiam in decalogo prohibetur. unde adparet illa ita prohibita, ut etiam mortuis uiris suis non ducantur uxores, quarum prohibet turpitudinem reuelari. Et a semine tuo non dabis seruire principi. hic non uideo quid intellegatur nisi principi qui pro deo colitur. non enim ait SooXsostv, sed Xatpeikiv in graeco, quod latinus non solet interpretari, nisi ut dicat seruire; plurimum autem distat. nam seruire hominibus sicut serui seruiunt, quod non est Xaxp=\'kiv sed Srohibet; seruire autem secundum id quod est Xatpisusiv non iubetur hominibus nisi uni uero deo, sicut scriptum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. non solum autem hoc uergit: et non profanabis nomen sanctum, siue dei, de cuius populo datur illo modo seruire principi, siue nomen sanctum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accedes reuelare turpitudinẽ eiꝰ. id est ad menstruatã mulierem ñ accedes. Segre
quid sibi uult qͣd etiam hic hoc eisdem p̃ceptis uoluit ad iungere : An forte ne in suꝑi¬
orib quo dictũ ẽ ne figurate accipiendũ putaret᷑ etiam hic positũ ẽ ubi talia ꝓhibita
quae etiam tempore noui testam̃ti remota umbrarũ ueterũ obi
dubio custodienda sunt: Qđ uidet᷑ etiã ꝑ ꝓphetã exechielẽ significasse. qui int̾ illa
peccata quae ñ figurate sed manifeste iniquitatis sunt etiã hoc cõmemorat ad mulierẽ
menstruatã siquis accedat & int̃ iustitie merita siñ accedat. Qua mre ñ natura dãnat᷑.¬
concipiende ꝓlis noxiũ ꝑtubet᷑ . lxv. Et ad uxorẽ pxnni tibi
seminis tui. inquinari ad eã. Ecce ubi rursus ꝓhib& adulteriũ. qͥd cũ aliena uxore cõ¬

Expanded text:
non accedes reuelare turpitudinem eius: id est ad menstruatam mulierem non accedes reuelare turpitudinem eius: id est ad menstruatam mulierem  prohibuisset, quid sibi vult, quod etiam hic hoc iisdem praeceptis voluit adjungere? An forte ne in superioribus quoniam dictum est, ne figurate accipiendum putaretur, etiam hic positum est, ubi talia prohibita sunt quae etiam tempore Novi Testamenti, remota umbrarum veterum observatione, sine dubio custodienda sunt: quod videtur etiam per prophetam Ezechielem significasse, qui inter illa peccata quae non figurate sed manifeste iniquitates sunt, etiam commemorat, ad mulierem menstruatam si quis accedat, et inter justitiae merita si non accedat. Qua in re non natura damnatconcipiendae proli noxium perhibetur. Et ad uxorem proximi seminis tui inquinari ad eam. ecce ubi rursus prohibet adulterium, quod cum aliena uxore com
Abbreviated transcription (Latin):
ari q̃d licite quisquã sibi uxorem copular& fratris ubi ad ulteriũ¬
pudio discessiss&.
urpitudinem mulieris & filiae eiꝰ ñ reuelabis. id est
ne put& quisquã licere sibi ducere filiam uxoris suae. Simul enĩ mulieris & fili&e
ꝓhibuit uoxorẽ. Suꝑ sororẽ eiꝰ. ñ accipies in telum. hic ñ ꝓhibuit suꝑducere qđ li¬
cebat antiquis ꝓpt̾ habundantiã ꝓpagationis. sed sororem sorori noluit suꝑduci
uidet᷑ fecisse ia cob siue quia nondũ fuerat lege ꝓhibitũ. siue qu
rius fraude deceptus ẽ. At illa magis de placito ueniebat quã posterius accepit.
sed iniustũ erat priorem dimitti ne facer& eã mȩchari. Hoc autẽ qͣd ait inxelum.
ũ ideo positũ est ne sit xelũ int̾ sorores quae int̃ illas quae soron
nendũ fuit. Anideo potius ne ꝓꝑt̾ hoc fiat. id est ne hoc animo fiat ut in xelũ soro¬
Et ad mulierem in segregationẽ inmunditiae eius

Expanded text:
tari quod licite quisquam sibi uxorem copularet fratris. ubi adultertari quod licite quisquam sibi uxorem copularet fratris. ubi adulterpudio discessisset. Turpitudinem mulieris et filiae eius non reuelabis: id est, ne putet quisquam licere sibi ducere filiam uxoris suae. simul enim mulieris et filiaeprohibuit. uxorem super sororem eius non accipies in zelum. hic non prohibuit superducere, quod licebat antiquis propter abundantiam propagationis. sed sororem sorori noluit superduci. quod uidetur fecisse Iacob, siue quia nondum fuerat lege prohibitum siue quia subpositae alterius fraude deceptus est et illa magis de placito ueniebat quam posterius accepit; sed iniustum erat priorem dimitti, nc faceret eam moechari. hoc autem quod ait "in zelum", utrum ideo positum est, ne sit zelus inter sorores, qui inter illas quae sorores non essent contemnendus fuit? an ideo potius, ne propter hoc fiat, id est, ne hoc animo fiat, ut in zelum soroEt ad mulierem in segregatione inmunditiae eius
Abbreviated transcription (Latin):
am uiuo patre quis ñ uideat multomaxime ꝓhibitum sicuiꝰ lib& hominis ixor aliena
ꝓhibita ẽ maculari ad ulterio: Dehis ꝑsonis gͦ uidet᷑ loqui quae possent ñ habentes
uiros in matrimoniũ conuenire nisilege ꝓhiberent᷑. sicut fert᷑ ee consuetudo
irũ. Sed rursus si fratre mortuo intellexerimꝰ ꝓhibitum esse di
occurrit illud quod excitandi seminis causa si ille sine filiis de functus ess& iub& scrip¬
tura et faciendũ. Ac ꝑ hoc collata ista ꝓhibitione cũ illa iussione ne inuicem aduersentur
intelligenda ẽ exceptio. id est ñ licere cuiqu̾a defuncti fratris ducere uxorẽ si de¬
functus posteros dereliquit. aut etiam illud e̾e ꝓhibitũ ne licer& ducere fratris uxo¬
rem etiam quae a fratre uiuo ꝑ repudiũ retessiss&. Iunc enĩ sicut dñs dicit adduriti¬
am iudaeoꝵ mox ses ꝑmiserat dare libellũ repudii. & ꝑ hanc dimissionem potuit pu

Expanded text:
nam vivo patre quis non videat multo maxime prohibitum, si cujuslibet hominis uxor aliena nam vivo patre quis non videat multo maxime prohibitum, si cujuslibet hominis uxor aliena prohibita est maculari adulterio? De his personis ergo videtur loqui, quae possent non habentes viros in matrimonium convenire, nisi lege prohiberentur, sicut fertur esse consuetudo Persarum. Sed rursus si fratre mortuo intellexerimus prohibitum esse ducere fratris uxorem, occurrit illud quod excitandi seminis causa, si ille sine filiis defunctus esset, jubet Scriptura esse faciendum, ac per hoc collata ista prohibitione cum illa jussione, ne invicem adversentur intelligenda est exceptio: id est, non licere cuiquam defuncti fratris ducere uxorem, si defunctus posteros dereliquit, aut etiam illud esse prohibitum ne liceret ducere fratris uxorem etiam, quae a fratre vivo per repudium recessisset. Tunc enim sicut Dominus dicit : Ad duritiam Judaeorum Moyses permiserat dare libellum repudii, et per hanc dimissio
Abbreviated transcription (Latin):
reuelabis turpitudinẽ eiꝰ. manifestat de sorore factam esse istam ꝓhibitionẽ cũ fue¬
rit ex patre & ex nouerta : dequa iam superius dixerat. Anideo iterũ hoc aꝑtius
uoluit ꝓhibere. quia superius sub obscurum fuit : Sȩpe enĩ hoc facit scriptura. lx
turpitudinẽ fratris patris tui. id est patruitui ñ reuelabis. Hoc ẽ enĩ ad uxorem
eiꝰ ñ introibis. In uxore quippe patrui tui uoluit intelligi turpitudinẽ patrui. sic̃
ñ reuelabis. turpitudo fratris tui ẽ. Quaxrit᷑ utrum hoc uiuo fratre an mor¬
tuo sit ꝓhibitũ. & ñ parua quaestio est. Si enĩ dixerimꝰ de uiui fratris uxore
locutã scripturã uno generali p̾cepto quo ꝓhibet᷑ homo ad uxorem accedere
alienã. etiam hoc utiq continet᷑. Quid est gͦ qͣd tam diligent̃ has ꝑsonas
quas appellat domesticas ꝓpriis ꝓhibitionib: distinguit aceteris: Nonem̃ & q̃d phi¬
b& de uxore patris hoc ẽ de nouerca uiuo patre accipiendũ ess&. & ñ potius mortuo:

Expanded text:
revelabis turpitudinem ejus, manifestat de sorore factam esse istam prohibitionem, cum fuerit ex patre et ex noverca, de qua jam superius dixerat. An ideo iterum hoc apertius voluit prohibere, quia superius subobscurum fuit? saepe enim hoc facit Scriptura. LX.Turpitudinem fratris patris tui, id est, patrui tui, non revelabis: hoc est enim, ad uxorem ejus non introibis. In uxore quippe patrui, voluit intelligi turpitudinem patrui; sicut non revelabis; turpitudo fratris tui est. Quaeritur utrum hoc vituo sit prohibitum, et non parva quaestio est: si enim dixerimus de vivi fratris uxore locutam Scripturam, uno generali praecepto, quo prohibetur homo ad uxorem accedere alienam, etiam hoc utique continetur. Quid est ergo quod tam diligenter has quas appellat domesticas, propriis prohibitionibus distinguit a caeteris? Non enim et quod prohibet de uxore patris, hoc est de noverca, vivo patre accipiendum esse, et non potius mortuo;
Abbreviated transcription (Latin):
e uxore moẏsi & hio pissa quaeri sol&. utrum ipsa sit filia iethro: An alte¬
rã dixerit uel suꝑ duxerit. Sed ipsam fuisse credibile est. De mailianitis quippe erat qui
riunt᷑ in paralipomenon ȩthiopes dici. quando contra eos pugnauit ic
Sed nunc eos & hi opes nemo fere appellat. sicut solent locoꝵ & gentium nomina plerũq
uetustate mutari.
.XXI. E

Expanded text:
e uxore Moysi Aethiopissa quaeri solet, utrum ipsa sit filia Jothor, an alteram duxerit, vel superduxerit: sed ipsam fuisse credibile est: de Madianitis quippe erat, qui reperiuntur in Paralipomenon Aethiopes dicti, quando contra eos pugnavit JosSed nunc eos Aethiopes nemo fere appellat, sicut solent locorum et gentium nomina plerumque vetustate mutari. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuse ut ecistint uel non existant non est in hominis potestate. sed ueniuntt Q
occulta puidentia iustistima plane & sapientissima uniuersum quod creaune dis¬
ponentis & ad ministrantis dĩ. Vt ergotale cor haber& pharao quoed pacien¬
na dẽ non mouetur id pietatem sed p̾otius ad impietaten uiueuꝓ pr gnib
di. hoc est enĩ quod dr̃ induratũ quia ñ flexibiliter consentiebat sed inflexi¬
bilitꝰ resistebat: dispensationis fuit diuinae quatali cordi non solam iusta sedi
euidenter iusta poena parabat᷑ qua timentes dm̃ corrigerent᷑. Proposito dp¬
nie conteptor mouetur . Ille scilic& & ad facinus ꝑpetrandum. ille ad cauen¬
dum: ipsius tamenlucri ꝓpositio in alicuius illorum nonfuit potestatea
ititus e ueniunt hominib: malis quae non sunt quidem ieorũ potes
sedhoc de illis faciunt quales eos inuenerint iam factos ꝓprus uitus ex
pterita uoluntate. Uidendum sane est utrumetiam sic accipipossit ego indura
bo tam quã dicer& quam durum sit demonstrabo

Expanded text:
causae ut existant uel non existant, non est in hominis potestate, sed ueniunt ex occulta prouidentia iustissima plane et sapientissima uniuersum quod creauit disponentis et administrantis dei. ut ergo tale cor haberet Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius ad inpietatem, uitii proprii fdei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito quipniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad cauendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis. quae non sunt quidem in eorum potestate, sed hoc de illis faciunt, quales eos inuenerint iam factos propriis uitiis ex praeterita uolubo, tamquam diceret: "quam durum sit demonstrabo
Abbreviated transcription (Latin):
acies duos anconifos columnae. uni consisten¬
tes ex aduerso hoc ẽ unum hinc & unũ inde de laterib: columnae. Anconicos
Autem dicit qđ uulgo uocamꝰ ancones : sicut sunt in columnis cellarũ uinan¬
rũ quib incumbunt ligna quae cupas ferunt. Ducta ẽ autẽ
acubitis ubi flectunt᷑ manus . quib incumbunt recumbentes qui grece ancones
uocant᷑¬

Expanded text:
acies duos anconiscos columnae uni consistentes ex aduerso, hoc est: unum hinc et unum inde de lateribus columnae. anconiscos autem dicit, quod uulgo uocamus ancones, sicut sunt in columnis cellarum uinariarum, quibus incumbunt ligna quae cupas ferunt. ducta est autem similitudo uerbi a cubitis, ubi flectuntur manus. quibus incumbunt recumbentes, qui graece iifxwvs; uocant
Abbreviated transcription (Latin):
oyses & a arondi cunt ad populum
int̃ cetera. Propt̃ qđ exaudiuit dñs murmurationem
Curam quã uos mur¬
muratis aduersum nos. Nlos autem quid sumꝰ: Non enim aduersũ nos mur¬
mur urm est : sed aduersus dm̃. Noꝰ ex hoc tantum se ualere uoluerunt quan¬
tum ds̃. dixerunt enim quid sumꝰ nos : ut illi aduersus illum se scirent murmu¬
rasse qui istos miserat. & qui ꝑ istos operabatur. Nec talis est illa sententia ubi
trus dicit annania ausus es mentiri sp̃ui sc̃o. ñ hominib m̃titꝰ es seddõ. Non
enĩ ait ausus es mentiri mihi. ñ mihim̃titꝰ es sed dõ. Qđ sidixiss&. simile fuiss&.
minib m̃titꝰ es sed dõ¬

Expanded text:
oyses et Aaron dicunt ad populum inter cetera: propter quod exaudiuit dominus murmurationem uestram quam uos murmuratis aduersum nos. nos autem quid sumus? non enim aduersum nos murmur uestrum est sed aduersum deum. non ex hoc tantum se ualere uoluerunt quantum deus — dixerunt enim: quid sumus nos? — ut illi aduersum illum se scirent murmurasse, qui istos miserat et qui per istos operabatur. nec talis est illa sententia, ubi Petrus dicit Ananiae: ausus es mentiri spiritui sancto? non hominibus mentitus es, sed deo. non enim ait: ,.ausus es mentiri mihi? non mihi mentitus es, sed deo": quod si dixisset, simile fuisset. minibus mentitus es, sed d