comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ali patrono tunc illiꝰ temporis pontifices ampliati. tam nouas
eccłas afundam̃tis construentes ornare. quã ueteres quoq
splendidissime renouare ceꝑunt. Nam gregorius nichil in suis
coep̃is magis quam scĩtatẽ. sapientiã et liberalitatẽ curiosifsime
queritabat. Quod ut significantius elucescat: quasdã epłarũ
uerb quibꝰ uales excita: quia eũ obdormisse suspicor.
Nam uenerunt quidã adme: in quibꝰ erant quidã senes men¬
dicantes. qui ame discussi sunt a quibꝰ quid acceꝑunt. et ꝑ
singula retulerunt: quanta eis et aquibꝰ initinere data sint.
Quod dũ sollicite de p̃dicto frẽ requirerem quid eis dedis¬
neq panẽ in uia acceperint. quod dare om̃ib ȩccłȩ illi. semꝑ
familiare fuit. Dixerunt enĩ. Respondit nob̃ dicens. ñ habeo.
quod uob̃ dare possim. Et miror si is qui uestes habet. argen¬
tum habet. cellaria habet: quod pauꝑib dare debeat ñ habet.
Dic gͦ illi: ut cũ loco mutet mentem. Non sibi credat solam

Expanded text:
ali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum bis quibus vales excita, quia obdormisse eum suspicor. Nam venerunt quidam ad me, in quibus erant quidam senes mendicsingula retulerunt quanta eis et a quibus in itinere data sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedisneque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quod vobis dare possim. Et miror si is qui vestes habet, argentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam
Abbreviated transcription (Latin):
iquidẽ inerant ei cũ acerba ȩtete maui aiãstu. ian
&e auditurꝰ incognita. religions serab incaqntur
Sollertissinꝰ adherebat: suͣptaq doc truio semina. te¬
nadi memoris ruminanda. quȩ post in popłs enesii¬
to declamarae ginture congerebat. Denq docibilis adoles¬
cens. cũ transmisso cõmunit̾ stilo surgentis infantie. ad bi-¬
urũ pytagorieȩ literȩ ꝑuenisset: incunc tant᷑ sinistrũ ram̃u
cũ scłi uoluptate relinquere. & ad dextrũ cȩpit cũ cęlesti

Expanded text:
iquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
regorius ioħi patriarchȩ constantinopolitano. Si cari-¬
tatis uirtus in ꝓximi dilectione consistit. si sic diligere
ita ut se diligit: Quo enĩ ardore. quo studio. episcopatus
fuigere pondera uoluerim scitis: et tam̃ hȩc eadem episcopatꝰ
pondera. ne mͥ deberent imponi ñ restitistis. Constat gͦ quia¬
ñ me sicut uos diligitis: quia illa me uoluistis honera susciꝑe.
quȩ uob̃ imponi noliustis. S quia uetustã nauim uehement̃q
confractam. indignꝰ ego infirmꝰq suscepi: undiq enĩ fluctus
intrant. & cotidiana ac ualida tempestate quassatȩ. putridę
naufragiũ tabulȩ sonant: ꝑ omĩpotentẽ dnm̃ rogo. ut in hoc
mͥ ꝑ icło. orationis tuȩ. manũ porrigas: quia tanto enixius po¬
testis exorare: quanto & a confusione tribulationũ. quas in hac
terra patimur. longi us statis. xluii.

Expanded text:
regorius Joanni episcopo constantinopolitano. Si charitatis virtus in proximi dilectione consistit, si sic diligere  non ita sicut se diligit? Quo enim ardore, quo studio, episcopatus pondera fugere voluerit scio; et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponinon me sicut vos diligitis, quia illa me voluistis 39 onera suscipere quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim, vehementerque confractam indignus ego infirmusque suscepi; undique enim fluctus intrant, et quotidiana ac valida tempestate quassatae putridae naufragium tabulae sonant, per omnipotentem Dominum rogo ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum quas in hac terra patimur longius statis. » 47.
Abbreviated transcription (Latin):
ma oblatio fuerat impleta: cũ et copiosus nesciret quid pro eo
fr̃s auctore gregorio agerent: et fr̃s ignorarent. quid de eo copio¬
sus uidisset. Uno eodemq tempore. dũ agnoscit ille oblationem
isti audiunt sonniũ. tricesimũq diem cognoscunt: concordante
simul uisione & sacrificio. res aꝑte claruit. quia fr̃ quẽ sub anim¬
aduersione sententiae gregorius mori ꝑmiserat: ꝑ salutarem
hostiam a supplicio liberatus esset.

Expanded text:
ma oblatio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo ma oblatio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat .
Abbreviated transcription (Latin):
triginta iam eẽnt dies euoluti: cȩpit animꝰ gregorii miseri¬
cordit̃ ei compati: eiusq cũ graui merore supplicia pensare: et
si qđ eẽt ereptionis eius remediũ querere. Tunc euocato ad se eodẽ
defunctus est. in igne cruciatur. Debemꝰ ei aliquid caritatis im¬
pendere: & ei inquantũ possumꝰ. ut eripiatur adiutoriũ nr̃m
accõmodare. Uade itaq et abhodierna die. continuis triginta
dieb offerre ꝓ eo sacrificiũ studeͥ ut nullus omĩno p̃ter mittat᷑
dies: quo ꝓ absolutione ipsius. salutaris hostia non mactetur.
Qui ꝓtinus abscessit. & paruit. Gregorio aut̃ alia curante.
atq euolutos dies minime numerante. isdem fr̃ qui defunctus
fuerat. nocte quandã fr̃i suo copioso ꝑuisionẽ apparuit. Quem
ille cũ uidisset: in quisiuit dicens. Quid est fr̃: quomodo es:
Cui ille respondit. Nunc usq male fui: s iam mͦ bene sum:
quia hodie cõmunionẽ recepi. Qđ isdem copiosus comꝑiens:

Expanded text:
triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Justus, qui defunctus est, in igne cruciatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus pergens pr
Abbreviated transcription (Latin):
minime p̃ponatis. Sunt enĩ in sicilia insula. ęccłȩ uacan-¬
tes ep̃is: et si uobis placet auctore dõ ęccłam regere. iuxta
beati petri apłi limina. cũ eiꝰ adiutorio meliꝰ potestis.
Si uͦ ñ placet felicit̃ state: et ꝓnob̾ in felicib exorate. xxii¬

Expanded text:
minime praeponatis. Sunt enim in Sicilia insula Ecclesiae vacanminime praeponatis. Sunt enim in Sicilia insula Ecclesiae vacantes episcopis: et si vobis placet, auctore Deo, Ecclesiam regere, juxta beati Petri apostoli limina, cum ejus adjutorio melius potestis. Si vero non placet, feliciter state, et pro nobis infelicibus exorate.
Abbreviated transcription (Latin):
apud epm̃ eiꝰ agi necesse ẽ. ut ei debeat cessionẽ concedere:
non tam̃ ex nr̃o mandato uł dicto. ne contra suã eũ uolun-
cognoscens totũ corpꝰ ȩccłȩ. tam ꝑ bonos epõs feliciter
stare. quam ꝑ malos infelicit᷑ cad̾e:ñ solũ diuersarũ gentiũ¬
diuersi ordinis clericos. uerũ etiã
uacantes epõs in
suȩ dioceseos episcopiis inuitabat. Unde sebastiano
smirnensi ep̃o. inter cetera seribit dicens. Debitũ salutatioĩl
alloquiũ soluens indico. qd̃ adme bonifacio defensore
sius patriarcha. in una suarũ ciuitatũ. regendã uob̃ ȩccłam
cõmittere uoluit: & consentire noluistis. Quẽ sensũ. atq
sapientiã uram. ualde ego libent̃ amplexus sũ. et laudaui
uehement̃: & uos felices. me in felicẽ ẽẽ deputaui. qͥ tali hoc
tempore regim̃ ȩccłȩ susciꝑe consensi. Si tam̃ animꝰ ur̃ for
umquã consentire decreuit: peto ut amori meo alium

Expanded text:
apud episcopum ejus agi necesse est ut ei debeat cessionem concedere: apud episcopum ejus agi necesse est ut ei debeat cessionem concedere: non tamen ex nostro mandato vel dicto, ne contra suam voluntatem enter cognoscens totum corpus Ecclesiae tam per bonos episcopos feliciter stare, quam per malos infeliciter cadere: non solum diversarum gentiui ordinis clericos, verum etiam vacantes episcopos, in suae dioeceseos episcopatus invitabat. Unde Sebastiano Sirmiensi episcopo inter caetera scribit, dicens: « Debitum salutationis alloquium solvens, indico quod ad me, Bonifacio defensore sius, patriarcha, in una suarum civitatum regendam vobis Ecclesiam committere voluit, et consentire noluistis. Quem sensum et sapientiam vestram valde ego libenter amplexus sum, et laudavi vehementer: et vos felices, me infelicem esse deputavi, qui tali hoc tempore regimen Ecclesiae suscipere consensi. Si tamen animus vester fortunquam consentire decreverit; peto ut amori meo alium
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitũ eẽ nouimꝰ: s qͣlis sit in teriꝰ omino nescimꝰ. Ideo fr̃ni¬
anchonitanȩ uisitatore. illuc festinet accedere. & diligent de
uita ac morib singuloꝵ requirere: uł si nullo sibi sunt crimi¬
ne conscii. quod eos ad hoc officiũ uetet accedere parit̾ etiam
requirendũ ẽ. si hoc quod dep̃fato archidiacono dictũ ẽ. qͥa
nunquã amicus domũ eiꝰ ingressus ẽ. ita se ueritas habeat.
ce utrũ exnecessitate. an extenatia pars talis sit.: aut si ita se¬
nex ẽ. ut ad regendũ ñ possit ad surgere. uł si tactis sacroscĩs
euuangłiis sic̃ nob̃ nuntiatũ ẽ. iusiurandũ p̃buit nunqũã
se ad ep̃atũ accedere. S et de rustico diacono quantos psal¬
mos minꝰ tenet. scrutandũ est. Forentino aut̃ diacono ra-¬
uennatis. si nullũ in illo sic̃ diximꝰ crimen ẽ qd̾ obsistat.

Expanded text:
sollicitum esse novimus, sed qualis sit interius, omnino nescimus. Ideoque fraternisollicitum esse novimus, sed qualis sit interius, omnino nescimus. Ideoque fraternitanae Ecclesiae visitatore illuc festinet accedere, et diligenter de vita ac moribus singulorum requirere: vel si de nullo sibi sunt crimine conscii, quod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc, quod de praefato archidiacono dictum est quia nunquam amicus domum ejus ingressus est, ita se veritas habeat: et utrum ex necessitate, an ex tenacia talis sit: 91 aut si ita senex est, ut ad regendum non possit assurgere: vel si tactis sacrosanctis Evangeliis, sicut nobis nuntiatum est, jusjurandum praebuit nunquam se ad episcopatum accedere. Sed et de Rustico, diacono, quantos psalmos minus teneat, scrutandum est. Florentio autem, diacono Ravennati, si nullum, sicut diximus, crimen est quod obsistat,
Abbreviated transcription (Latin):
eeo uenantio patricio panormitano. petenti sibi quendam
dare omino uob̃ excellentia urã sciat eẽ. difficile: quia ꝑsona¬
rum nos uecessitas. ad ordinanda alia loca pastorib destituta.
ordinandarũ se angustatũ meminit ꝑsonarũ. ne in¬
qui ad episcopatũ eligunt᷑ ualeat ꝓuenire. uigilanti de eoꝵ
ꝑsonis ẽ sollicitudine requirendũ. Indicatũ siquidẽ nobis ẽ.
florentinũ archidiaconũ ȩccłȩ anthonitanȩ. qui ad ep̃atum
electus fuerat. scripture siquidẽ sacrȩ scientiã habere. s ita ȩta¬
tis eẽ senio iam confractũ. ut ad regiminis officiũ non pos¬
sit adsurgere. Adisrentes eciã illũ ita tenacem existere. ut in
domo eiꝰ amicꝰ ad caritatẽ nunꝗͣm introeat. Rusticꝰ aut̃ dia¬
conꝰ eiꝰdẽ ȩccłȩ qui similiter electus fuerat. uigilans qͥdẽ
homo dr̃. s quantũ asserit᷑ psalmos ignorat. Florentinum
uͦ diaconẽ ȩccl̃ȩ rauennatis. qui electus abom̃ĩbꝰ memoratur.

Expanded text:
em Venantio, patricio Panormitano, petenti sibi quemdam dare omnino nobis excellentia vestra sciat esse difficile: quia personarum nos necessitas, ad ordinanda alia loca pastoribus destituta,ordinandarum se angustatum meminit personarum: ne inqui ad episcopatum eliguntur, valeat provenire, vigilanti de eorum personis est sollicitudine requirendum. Indicatum siquidem nobis est Florentium, archidiaconum Ecclesiae Anconitanae, qui ad episcopatum electus fuerat, Scripturae quidem sacrae scientiam habere, sed ita aetatis esse senio jam confectum, ut ad regiminis officium non possit assurgere; adjicientes etiam ita illum tenacem existere, ut in domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidem homo dicitur, sed, quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentium vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab omnibus memoratur,
Abbreviated transcription (Latin):
regorus philippo ep̃o. Suscepi ȩpłas dilectionis tuȩ.
in quib mͥ innotescere curasti: qd̃ uir uenerabilis an¬
dreas prb̃r. de hac luce migrauerit. Decuiꝰ ereptione gauisus
sũ: quia ad ea que semper expetiit gaudia et̾na ꝑuenit. De
solidis uͦ qui ꝓfaciendo xenodochio afilio nr̃o ꝓbo abbate.
iherosolimis relicti sunt: hoc deliberatũ fuerat᷑ ut fieri de¬
biusset. immutare ñ potui. S benedictionẽ paruulã: scĩtati
ur̃ȩ quinquaginta solidos transmisi.

Expanded text:
regorius Philippo presbytero: « Suscepi epistolas dilectionis tuae, in quibus mihi innotescere curasti quod vir venerabilis Andraeas presbyter de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero, qui pro faciendo xenodochio a filio nostro Probo abbate Jerosolymis relicti sunt, hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset immutare non potui, sed benedictionem parvulam sanctitati vestrae quinquaginta solidos transmisi.
Abbreviated transcription (Latin):
licitus fuisti mͥ indicare. S studeat dilectio tua mͥ ipsam tunicã
adme transmittere: quatenꝰ et benedictione tunicȩ ꝑfruam᷑. et
de eodẽ ep̃o ut aplicis mercedẽ habere ualeamus.

Expanded text:
licitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam,licitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam,ad me transmittere: quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi parũ qͥd dubitarẽ. cõpletis matutinalib ymnis. mansi¬
onariꝰ unꝰ candelã extinxit. quã pꝰ uesꝑũ succendere cupiens ac¬
censã repperit: eamq se neglegent̃ extinsisse ꝑpendens. die altera
sollicitius prorsus extinsit: et obseratis ianuis ad uesꝑũ succen¬
surus lampadẽ remeauit. Quã ubi nichilominꝰ accensã repperĩit.
exconscientia seruatȩ ase dauis et exmiraculo ñ diminuti olei ꝓ¬
fecto cognouit. quia lampadẽ ille succenderat: qui ne oleum
in ea diurna succensione minui potuisset. diuinitꝰ ampliarat
arum quidẽ uestiũ sicut opinor altera quȩ strictiorib ma¬
nicis constat. ueracit̾ scĩ ioħis ẽ tunica: quã beatꝰ gregoriꝰ suo tem¬
pore quodã epõ deferente suscepit. Unde ioħi abbati. int̃cetera
scribit dicens. De tunica scĩ ioħis omĩno grate suscepi: quia sol¬

Expanded text:
usmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansiusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione minui potuisset, divinitus ampliarat. » 59. Harum quidem vestium, sicut opinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatus Gregorius suo tempore, quodam episcopo deferente, suscepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sol
Abbreviated transcription (Latin):
isq actenus tantis miraculis choruscare ꝓbantur: ut sic¬
citatis tempore foras excussȩ. pluuiã conferant: in undationis
uͦ serenitatẽ rediicant. Nam suꝑ hȩc quȩ ꝑsingulas ęcclas faci¬
rit ñ celabo. Nuꝑ adriani pontificis tempore uisũ mͥ ẽ. ut alta¬
re scẽ dĩ genitricis mariȩ. qd̾ extia oratoriũ scĩ ioħis in aꝑtissi¬
mo atrio positũ congrius luminaribꝰ honorari ñ poterat: in¬
tra oratoriũ locari debuisset. Accersitus gͦ gaudericꝰ uliternus qui
ri pixidulas duas sigillatas excussit. Quarum alterã me dep̃¬
cante nimiũ timoratus aꝑiens. de illis tunicis quantũ exsi-¬
mlitudine curiosis oculis potuit dephendi particulas reppe¬
rit. quas sollempnit̃ sub nouo altari deposuit. Ubi extune sicut
multi norunt. qui ad huc suꝑstites eẽ ꝓbantur. diuinitꝰ accen¬
sȩ lampades. frequentiꝰ solito patuerunt. Nam ista octaua in¬
dictione. in ebdomada ante dnĩci natalis diem. cũ ego suꝑ huiꝰ¬

Expanded text:
sque hactenus tantis miraculis coruscare probantur, ut siccitatis tempore foras excussae pluviam conferant, inundationis vero serenitatem reducant. Nam super haec, quae per singulas ecclesias facirit, non celabo. Nuper Hadriani pontificis tempore visum mihi est, ut altare sanctae Dei Genitricis Mariae, quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo atrio positum, congruis luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari debuisset. Accersitus vero Gaudericus Velitrensisri pyxidulas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super huj
Abbreviated transcription (Latin):
ognorumꝰ etiam rusticos. burdationẽ. quam ab eis iam exactã
theodosius minime ꝑsoluerat iterũ dedisse: ita ut induplo ex¬
acti sunt. Quod ideo factum ẽ: quia eius substantia ad debitum
quod exrebus substantiȩ eius possit hoc ipsũ dãpnũ sufficient̃
resarciri: uolumꝰ quingentos septem solidos eisdem rusticis sine
aliqua inminutione restitui: ne in duplo uideantur exacti. Si
aut̃ supra dãpnũ rusticoꝵ etiã quadraginta solidi de reb che-¬
odosii remanent. quos et apud te diceris habere: uolumꝰ ut filiȩ
eius reddant᷑. ut res suas quas inpignore dederat. reciꝑe debeat.
Cui etiam baciolam patris sui resticui uolumꝰ..

Expanded text:
ognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum onum edocti sumus quod ex rebus substantiae ejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus.
Abbreviated transcription (Latin):
uius cautelȩ suȩ conscius romano defensori gregoriꝰ
ait. ꝑuenit ad nos. quia quidã homines minorẽ om̃im̾
discretionem tenentes. in suis nos ꝑicłis implicari desiderañ:
atq ita uolunt abeccłasticis ꝑsonis defendi: ut ipse qͦq ꝑsone
ceteros qui intereẽ possunt: ut patrocinia ecclastica siue
mea suscipiatis scripta. siue etiã et minime fuerint directa.
subtanto moderamine debeatis impendere: quatinꝰ si qui
infurtis publicis implicati st̃ a nob̃ ñ uideant᷑ in iuste de¬
fendi: ne opinionẽ male agentiũ. ex indiscretȩ defensionis au¬
su. in nos ullomͦ tranfferamꝰ s quantũ decet eccłam ammo¬
nendo. uerbũ intercessionis adhibendo. quibꝰ ualetis suc¬

Expanded text:
» 56. Hujus cautelae suae conscius Romano defensori Gregorius » 56. Hujus cautelae suae conscius Romano defensori Gregorius ait: « Pervenit ad nos quia quidam homines, minorem omnimodo discretionem tenentes, in suis nos periculis implicari desiderant, atque ita volunt ab ecclesiasticis personis defendi, ut ipsae quoque ecccaeteros qui interesse possunt; ut patrocinia ecclesiastica, sive mea suscipiatis scripta, sive etiam minime fuerint directa, sub tanto moderamine debeatis impendere, quatenus si qui in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus; sed quantum decet Ecclesiam, admonendo, verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis suc
Abbreviated transcription (Latin):
catum. Quicqͥd ẽ unde illi placeas. facere ñ omittas. Nam
humani terrores &e gr̃ȩ. fumo sunt similes: qui leni aura raptꝰ
euanescit. Hoc certissime scito: quia placere dõ. sine prauis
hominibꝰ nullus potest. In tanto ergo se estimet fr̃nitas tua dõ
placuisse: quanto se ꝑuersis hominibꝰ displicuisse cognouerit.
psa tam̃ defensio paꝑum moderata & grauis sit. ne si quid ni¬
mis rigide agitis. ex iuuentute uos arbitrentur homines su¬
ꝑbire. S talis necesse ẽ ut inueniatur ꝓ opp̾ssis nr̃a defensio.
quatinꝰ et humiles ꝓtectionẽ sentiant. & opp̃ssores ñ facile in¬
ueniant. quod exmaliuola m̃te rep̃hendant. Ad̾tende ergo
quod ad iezechielem dr̃. Fili hominis. in creduli. et subuerso¬
res sunt tecũ: et cũ scorpionibꝰ habitas. Et beatus iob ait.
Er̃ fui drachonũ: et sotius structionũ. Et paulus discipulis
bulare: quanto nos scimꝰ inter dĩ inimicos uiuere¬

Expanded text:
catum. Quidquid est unde illi placeas facere non omittas. Nam catum. Quidquid est unde illi placeas facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae, fumo sunt similes, qui leni aura raptus evanescit. Hoc certishominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fraternitas tua omnipotenti Deo placuisse, quanto se perversis hominibus displicuisse cognoverit. Ipsa tamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne si quid nimis rigide agitur, ex juventute vos arbitrentur homines superbire. Sed talis necesse est ut inveniatur pro oppressis nostra defensio, quatenus et humiles protectionem sentiant, et oppressores non facile inveniant quod ex malivola mente reprehendant. Attende ergo quod ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Et beatus Job ait: Frater fui draconum, et socius struthionum. Et Paulus discipulis bulare, quanto nos scimus inter Dei inimicos vivere
Abbreviated transcription (Latin):
respõdere nullatenꝰ ualuissem. Et quidẽ descdlauoꝵ gente quȩ
uob ualde imminet.: et affligor uehem̃t̃ et turbor. Affligor in
his quȩ iam in uob̃̾ patior conturbor aut̃ quia ꝑhistriȩ adi-¬
ut & foris agentib. & intus aꝑuersis uidicibꝰ conturbemur.
S nolite de talibꝰ om̃imodo contristari: quia qui post nos
uixerint. deteriora tempora uidebunt.: ita ut in compatione
sui temporis. felices nos estiment dies habuisse. In quantũ
uͦ fr̃nitas tua p̃ualet. opponere se ꝓ oppressis debet. Quȩ etiã¬
si ꝓ deẽ minime ualuerint. ipsa omĩpotenti dõ m̃tis deuo¬
tio sufficit quã dedit. Scriptũ ẽ enĩ. Eripe eos qui ducunt᷑
ad mortem: et qui trahunt᷑ ad interitũ. liberare ne cesses. Qđ
si dixeris uires ñ suppetunt. qui inspector ẽ cordis ipse incel¬
ligit. In omẽ gͦ qd̾ agis: in spectorẽ cordis appete habere pla¬

Expanded text:
respondere nullatenus valuissem. Et quidem de Sclavorum gente, quae respondere nullatenus valuissem. Et quidem de Sclavorum gente, quae vobis valde imminet, et affligor vehementer et conturbor. Affligor in his quae jam in vobis patior; conturbor autem quia per Istriae adiut et foris a gentibus, et intus a perversis judicibus conturbemur? Sed nolite de talibus omnimodo contristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt, ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment dies habuisse. In quantum vero fraternitas tua praevalet, opponere se pro oppressis debet; quae, etiamsi prodesse minime valuerit, ipsa omnipotenti Deo mentis devotio sufficit, quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses . Quod si dixeris: Vires non suppetunt, qui inspector est cordis ipse intelligit. In omni ergo quod agis, inspectorem cordis appete habere pla
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ scribens ait. Si suꝑ afflictiones et gemitus. quos annosa
hic continuatione de hostibꝰ sustinemꝰ. maior nos metus excru-¬
ciat. quia iniicos nr̃os omĩ adͥnisu asiciliȩ inuasionẽ cogno¬
scimꝰ festinare. S ne hȩc illis molientib ꝓsꝑitatẽ multitudo
nr̃oꝵ p̃beat peccatoꝵ. toto nos corde ad redemptoris nr̃i re-¬
media conferamꝰ: & quibꝰ resistere uirtute ñ possumꝰ. lacrimis
obuiemꝰ. Nam quid uob̃ cauendũ. qui ue sit uehementius¬
formidandũ: ex istius ꝓuinciȩ debetis desolatiõe colligere.
letaniã in excusabilit̾ indicatis: et contra hos barbaricȩ crude¬
litatis incursus. suꝑnę ꝓtectionis auxiliũ imploretis. Lau
dem siciliam symoniaca heresi libidiniꝰq sordentem. gregoriꝰ
sicut mͦ cernitur periturã p̃dixit. maximiano siracusano
nã urbem ueniens communis filius prb̃r ueteranꝰ. ita me
podagrȩ doloribꝰ debilem repperit: ut fr̃nitatis tuȩ epłisꝑ me

Expanded text:
liae. Super afflictiones et gemitus quos annosa hic continuatione de hostibus sustinemus major nos metus excrucnimicos nostros omni annisu ad Siciliae invasionem cognoscimus festinare. Sed ne haec illis molientibus prosperitatem multitudo nostrorum praebeat peccatorum, toto nos corde ad Redemptoris nostri remedia conferamus, et quibus resistere virtute non possumus, lacrymis obviemus. Nam quid vobis cavendum, quiformidandum, ex istius provinciae 159 debetis desolatione colligere. litaniam inexcusabiliter indicatis, et contra hos barbaricae crudelitatis incursus supernae protectionis auxilium imploretis. » 54. Tandem Siciliam simoniaca haeresi libidineque sordentem Gregorius, sicut modo cernitur, perituram praedixit, Maximiano, episcopo Snam urbem veniens communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae doloribus debilem reperit, ut fraternitatis tuae epistolis per me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nisi quis renatus fuerit exaqua et spũ scõ. ñ intrabit in
anima in inferno existere. et inferni cruciatus ꝑ dĩ miscđiã
ñfentire: sicuti unꝰ gehennȩ ignis ualet om̃s peccatores pa-¬
riter detinere. s ꝑ dĩ iusticiã cunctos equalit̾ ñ ualet exure¬
re. Nam uniꝰ cuiusq quantũ meruit culpa: iusto dĩ iudicio

Expanded text:
est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrest: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intranima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. cur ñ oretur ascĩs infuturo iudicio ꝓpeccatorib. etcerno
igne dampnatis: quȩ nunc etiã causa ẽ. ut ñ orent scĩ homines
ꝓhominib infidelibꝰ impiisq defunctis: ñ ad uertentes qͥa
non legitur ꝓtraiano gregoriũ exorasse: s tantũ fleuisse. Sic enĩ
c̃ ñ orauerit gregoriꝰ. plangendo potuit exaudiri: sicut moyses
cũ dolendo taceret. potuit clamando uideri. Cui dñs cacendi
labiis. quid clamas inquit ad me: Nimirũ ds̃ omp̃s corda
renesq scrutatur: et frequent̃ ea misertus concedit. quȩ homo
quamuis ut carnalis desideret: tam̃ petere ñ p̃sumit. Unde
psalmista. Desideriũ pauꝑũ exaudiuit dñs: desideria cordis
eoꝵ exaudiuit auris tua. Et notandũ. quia ñ legitur gregorii
p̃cibꝰ craiant anima abinferno liberata. et in paradiso repo-¬
sita. qd̾ omino in credibile uideretur. ꝓpt̾ illud quod scriptũ

Expanded text:
esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctisnon legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ẽ. ut tu mͥ iusticiam facias: et ꝓ hoc mercedem tuam
recipias. quam alteri hanc transmictas: Tunc traianꝰ ratione
pariter pietatiq cõmotus. equo descendit: nec ante discessit.
quam iudiciũ uiduȩ ꝑsemet inminens ꝓfligaret. Huiꝰ eg̃o man¬
suetudinẽ iudicis. asserunt gregoriũ recordatũ. ad scĩ petri a¬
płi basilicã ꝑuenisse: ibiq tam diu suꝑ errore. tam clementissi¬
mi pͥncipis defleuisse: quousq responsũ sequenti nocte cepisset
se ꝓtraiano fuisse auditũ: tantũ ꝓnullo ulterius pagano p̃ces
ed cum desuꝑiorib miracłis romanoꝵ sit nemo qͥ dubitet:
de hoc quod apud saxones legitur huiꝰ p̃cib traiani anima ab
inferni cruciatib liberatar. ob id uł maxime dubitare ui-¬
dentur: qđ tantus doctor nequaquã p̾sumeret ꝓpagano ꝓrsus
orare: qui quarto dialogoꝵ suoꝵ libro docuerat. endẽ causam

Expanded text:
tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces e superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam
Abbreviated transcription (Latin):
tione incesti iudicis confitentes. ac postmodũ ad sacribaptis¬
matis grãm uenientes: luminibꝰ quidẽ ne magicã relegerent¬
reddere noluit : eos tam̃ eccłastica stipe nutriri p̃cepit. xluii.
egitur etiam penes easdem angloꝵ ȩccłas: quod gregoriꝰ
ꝑforũ traiani. qd̾ ipse quondã pulcherrimis ȩdificiis uenus¬
tarat ꝓcedens. iudicii eiꝰ quo uiduã consolatus fuerat recordat᷑.
atq miratus sit. Quod scilicet sic̃ apriorib traditur ita se habet.
m̃s innocens te regnante ꝑemptus est. Obsecro. ut quia eũ
Cumq traianus si sanus reuerteretur ap̃lio. hunc se uindica¬
curum ꝑ omiã responderet: uidua dixit. Si tu inp̃lio mor¬
tuus fueris. quis mͥ p̃stabit: Traianꝰ respondit. Ille qͥ pꝰ me
imꝑabit. Uidua dix̃. Et cͥ qͥd ꝓderit. si alter mͥ iusticiã fecerit :
Traianꝰ respondit. Utiq ichil. Et uidua. Nonne inqͥt meliꝰ

Expanded text:
tione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptistione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerentreddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet.ns: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum s. Cumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius
Abbreviated transcription (Latin):
uidã preterea diuitum romanorũ relicta coniuge: fue¬
rat apontifice a cominunione priuatus. Quod ille mo¬
lestissime ferens. et auctoritatẽ tanti pontificis euacuare non
preualens: magoꝵ suffragia requisiuit. Qui magnis muneri¬
b ꝑsuasi: posse se suis carminibꝰ agere. ut in misso demone.
cam diu caballus pontificis uexaretur. quo usq cũ sessore
suo ꝑiclitaretur. fiducialit̾ ꝑmiserunt. Hac in cestus iudex
pollicitatione letatus: magos uixta uiã qua pontifex ad
stationẽ ꝑfecturus erat. inedito stare ꝑmisit. ut uiderent
transeuntes. & ñ uideri atranseuntib potuissent. Cũq magi
explanetatorũ mappulatoꝵq ꝓcessionib magtium pontifi¬
cem cognouissent: in misso demone tam fortit̾ eiꝰ equũ uexari
fe. cerunt: ut nũquã asessore siue aftratorib teneri posse
ti rabiȩ liberauit. quã maleficos ex latente dulmine iubens
deponere. ꝑpetua cecitate multauit. Quos reatũ suũ sugges¬

Expanded text:
uidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse ti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum sugges
Abbreviated transcription (Latin):
ed Rarolus nr̃ patricius. rex aut̃ francoꝵ. dissonantiam
romani et gallicani cantus romȩ offensus: cũ galloꝵ
ꝑcacitas cantũ a nostratib. quibusdam neniis argumentaret᷑
eẽ cceruptũ: nr̃iq ediuerso autenticũ antiphonariũ ꝓbabi¬
liter ostentarent: interrogasse fertur. quis inter riuũ et fon¬
tem limpidiorem aquã ctĩ ferre soleret. Respondentib fontẽ:
prudent᷑ ad iecit. Ergo et nos qui de riuo corruptã limphã
usq actenꝰ bibimꝰ: ad ꝑhennis fontis necesse ẽ fluenta prin-¬
cipalia recurramꝰ. Mox itaq duos suoꝵ in dustrios clericos:
adriano tunc epõ dereliquit. Quib tandem satis eleganter
instructis: metensem metropolim ad suauitatẽ modulatio¬
nis pristinȩ reuocauit: ꝑ quȩ illã totam galliã suã correxit.
ed cum multa post tempora. de functis

Expanded text:
et Carolus noster patricius, rex autem Francorum, dissonantia Romani et Gallicani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas cantum a nostratibus quibusdam naeniis argumentaretur esse corruptum, nostrique e diverso authenticum Antiphonarium probabiliter ostentarent, interrogasse fertur quis inter rivum et fontem limpidiorem aquam conservare soleret? Respondentibus fontem prudenter adjecit: Ergo et nos qui de rivo corruptam lympham usque hactenus bibimus, ad perennis fontis necesse est fluenta principalia recurramus. Mox itaque duos suorum industrios clericos Adriano tunc episcopo dereliquit, quibus tandem satis eleganter instructis, Metensem metropolim ad suavitatem modulationis pristinae revocavit, et per illam, totam Galliam suam correxit. Sed cum multa post tempora, defunctis
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. hac dere subtilit̾ inquisitus negauerit. atq uos conatꝰ
fuerit excusare: de nr̃is tam̃ adhuc animis ñ recessit. Quia quan¬
to execrabile ẽ hoc de sacerdote narrari: tanto utrũ uane sit.
districta et uera ei oportet satisfactione cognosci. Unde si post
hoc euident᷑ hȩc quȩ ad nos ꝑlata sunt falsa eẽ claruerint. neq
uos nugis & scłarib litteris studere constiterit. & dõ nr̃o gr̃ãs
agimꝰ. qui cor urm maculari blasphemiis nefandoꝵ laudibꝰ
ñ ꝑmisit: & de concedendis quȩ poscitis. securi iam et sine
aliqua dubitatione tractabimꝰ.¬

Expanded text:
veniens, hac de re subtiliter inquisitus, negaverit, atque vos conatus veniens, hac de re subtiliter inquisitus, negaverit, atque vos conatus fuerit excusare, de nostro tamen adhuc animo non recessit; quia quantum execrabile est hoc de sacerdote narrari, tanto utrum ne ita sit, districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit; et Deo nostro gratias agemus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis, securi jam et sine aliqua dubitatione tractabim
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. Et quia adhuc cainis tuis parcunꝰ. hortamur aliquan.¬
do resipisce senex. atq a tanta leuitate moꝵ. & oꝑũ ꝑuersitate
compescere: quia quanto morti uicinior efficeris: canto fieri
sollicicior. atq timidior debes. Et quidẽ pene sententia in te
desiderio galliarũ ep̃o palliũ postulanti. scribit inquiens. Cũ
nr̃o nata ẽ leticia. ut negare ea quȩ sibi fr̃nitas ur̃a concedenda
deposcerat minime paterem᷑. S pꝰ hoc ꝑuenit adnos. quod si¬
ne uerecundia memorare non possumꝰ: fr̃nitatẽ tuã gramma¬
ticam quibdã exponere. Quam rem. ita moleste suscepimꝰ.
ac sumꝰ uehementius asꝑnati: ut ea quȩ prius dicta fuerant
ingemitũ et tristiciã. uerteremꝰ: quia in uno se ore. cũ iors
laudib. xp̃i laudes non capiunt. Et quã graue nefandũq sit
epis canere quod nec laico religioso conueniat: ipse considera.
Nam quãtus dilectissimꝰ filiꝰ nr̃ candidus prb̃r. post modum

Expanded text:
hibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cunostro est nata laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcit, minime pateremur. Sed post haec pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerunt in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam grave nefandumque sit episcopos canere, quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Nam quamvis dilectissimus filius noster Candidus, presbyter, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
tis recipiens suꝑ altare composuit. seq cũ om̃ib in orationẽ
dedit. ut ds̃ omp̃s utrum quod aliminib apłoꝵ de more
trans missum ẽ: ꝓreliquiis martirum uenerari deberet. quan¬
totius indicaret. Deinde aboratiõe surgens. in credulos legatos
ꝓpius stare p̃cepit: cultellũ petiit. more scĩssimi papȩ leonis.
prandeũ pupugit: de cuius punctionib sanguis ꝓtinus ema-¬
nauit. Quo miracło tam legati confusi. quam om̃s qui ade¬
rant tremefacti: iussu gregoru cũ eo terrȩ ꝓstrati sunt. Nec ante
aboratione cessauerunt: quam cuncta prandeoꝵ foramina
diuinitus clauderentur:¬

Expanded text:
tis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur
Abbreviated transcription (Latin):
natũ de patre: omĩũ uisibiliũ. et inuisibiliũ conditorẽ. lum̃
exlumine: dm̃ uerũ de deo uero: splendorẽ głȩ: figurã substan¬
tiȩ: qui manens uerbũ ante scła: qui ꝑfectus homo creatus ẽ.
iuxta finẽ scłoꝵ. conceptus et natus exspũ sc̃o et maria uirgine :
qui naturã nrãm suscepit absq peccato: & subpontio pilato
crucifixus ẽ et sepultus. cercia die resurrexit amortuis : die
aut̃ quadragesimo ascendit in cęlũ. sedet adexterã patris:
indeuenturus iudicare uiuos et mortuos. positurus ante om̃i¬
um ocłos omĩa occulta singłoꝵ: daturus scĩs ꝑpetua p̾mia
regni cȩlestis: iniquis aut̃ supplicia ignis ȩt̃ni: in nouaturus
scłm ꝑignem. in carnis resurrectionẽ. Confiteor unã fidem:
unũ baptisia: unam apłicam et uniuersalẽ eccłam: inqua so-¬

Expanded text:
t invisibilium conditorem. Lumen ex lumine. Deum verum de Deo vero. Splendorem gloriae. Figuram substantiae, Qui manens Verbum ante saecula, perfectus homo creatus est, juxta finem saeculorum; conceptus et natus ex Spiritu sancto, et Maria virgine. Qui naturam nostram suscepit absque peccato. Et sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus; tertia die resurrexit a mortuis. Die autem quadragesimo ascendit in coelum. Sedet ad dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et mortuos. Positurus ante oculos omnium omnia occulta singulorum. Daturus sanctis perpetua praemia regni coelestis, iniquis autem ssaeculum per ignem in carnis resurrectione. Confiteor unam fidem, unum baptisma, unam apostolicam, et universalem Ecclesiam, in qua so
Abbreviated transcription (Latin):
prima contra ȩccłam orta. et districta maledictione dãpnata¬
ẽ. conferantur. Hinc gͦ agit᷑. ut sacerdotis dignitas in despectu.
et sc̃s sit honar in crimine. Periit utiq reuerentia: ad imit᷑ disci¬
plina: quia qui culpas debuit emnendare cõmittit: et nefaria am¬
bitione. honorabilis sacerdotii ducit᷑ indeprauatione censura.
Nam quis denuo ueneretur quod uenditur : Aut qͥs ñ uile
putet ẽẽ qͦd emit᷑: Unde ualde contristor. et terrȩ illi condo
assequunt᷑. Sacerdotiũ illic subsistere diu ñ arbitror. Nam ubi
dona suꝑnȩ gr̃ȩ uenalia iudicantur. ad dĩ seruitiũ ñ uita queri¬
tur. s magis contra dm̃ peccuniȩ uenerant᷑.

Expanded text:
prima contra Eccprima contra Eccest, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotis dignitas in despectu, et sanctus sit honor in crimine. Perit utique reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare, committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravationem censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur? Aut quis non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor, et terrae illi condolassequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona supernae gratiae venalia judicantur, ad Dei servitium non vita quaeritur, sed magis contra Deum pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. dicens. Sacerdotale officiũ intanta illic sicut didi¬
cimꝰ ambitione ꝑductũ ẽ. ut sacerdotes subito qd̾ graue nimis ẽ.
exlaicis ordinentur. S qͥd isti acturi. quid ꝓpopło p̃sentaturi st̃.
qͥ ñ adutilitatẽ. s fieri ad honorẽ epĩ concupiscunt. His igit᷑ qui
nec dũ qͦd docere debeant didicert̃. quid aliud agit᷑. nisi paucoꝵ
ꝓuectus illicitus. fiat multis interitus : et in confusionẽ eccłasticȩ
moderationis obseruantia deducat᷑: qͥppe. ubi nullus regularis
ordo seruatur. Nam qͥd ad eiꝰ regimen. in ꝓuisus uł p̃cipitatus
accedit. qua ammonitione subiectos edificet. cuiꝰ exemplũ non
rationẽ docuit. s errorẽ: Pudet ꝓfecto. pudet aliis imperare. qͦd
ipse nescit custodire. Nec illud quidẽ quod simili emendatioẽ
radendũ. ẽ. p̃terimꝰ. quod omĩno execrabile et eẽ grauissimũ
decestam᷑. eo quod sacri illic ordines ꝑsymoniacã heresim. quę

Expanded text:
seritis. Quorum officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis est, ex laicis ordinentur. Sed quid isti acturi, quid populo praestituri sunt, qui non ad utilitatem, sed fieri ad honorem episcopi concupiscunt? Hi ergo qui necdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut paucorum provectus illicitus fiat multis interitus, et 1015 in confusionem ecclesiasticae moderationis observantia deducatur, quippe ubi nullus regularis ordo servatur? Nam qui ad ejus regimen improvidus et praecipitatus accedit, qua admonitione subjectos aedificet, cujus exemplum non rationem docuit, sed errorem? Pudet profecto, pudet aliis imperare quod ipse nescit custodire. Nec illud quidem quod similiter emendationi tradendum est praeterimus, sed omnino execrabile, et esse gravissimum detestamur, quod sacri illic ordines per simoniacam haeresim, quae
Abbreviated transcription (Latin):
regorius cipriano diacono. Cosmaᷤ ex uariis ꝑiculoꝵ
necessitatib multis se dicit debitis obligatũ: ita ut ꝓ
eis a creditorib suis suos dicat filios detineri. Que res si ita
est. nos omĩno cõmouit. Quam obrem hortamur dilectionẽ
tuã. ut quia de reb pauꝑũ dandis agitur. causam eius
cũ sũma subtilitate ꝑ quiras. Et si inueneris eũ p̃dictis
debitis ueracit̾ in uolutũ. ut ñ sit substantia unde possit
hȩc ipsai ꝑsoluere: p̃dictos creditores eius uideas. et ꝓpter
recolligendos filios eius quanta cognoueris quantitate
componas. Et quia ipse sicut dictum ẽ hic ñ habet unde
restituat: de reb pauꝑũ exp̃senti nr̃a auctoritate ꝑ sobue.
sciens quicquid illic datũ fuerit te ꝓuidente. datũ fuerit
patrimonii nr̃i pensionibus eẽ reputandum.Lxxii¬

Expanded text:
regorius Cypriano diacono. Cosmas ex variis periculorum necessitatibus multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam, ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum summa subtilitate perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus adeas, et propter recolligendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate componas. Et quia, sicut dictum est, hic non habet unde restituat, de rebus pauperum ex praesenti nostra auctoritate persolve; sciens quidquid illic te providente datum fuerit, patrimonii nostri pensionibus esse reputandum.
Abbreviated transcription (Latin):
tia corporis ẽ secuta: atq ita ut dictũ fuerat. ante dnicȩ appari¬
tionis diem. eadem molestia in grauescente defuncta ẽ. Gor¬
diana aut̃ mox ut solam remansisse se repperit. eius pra-¬
uitas excreuit: et quod prius latuit in desiderio cogitationis.
pꝰ effectu prauȩ oꝑationis exercuit. Nam oblita dnĩci timo
maritũ duxit. Ecce om̃s tres uno prius ardore conuersȩ sunt.
s ñ om̃s in uno eodẽq studio ꝑmanserunt. Quia iuxta dñicã
uocẽ. multi sunt uocati. pauci uͦ electi.

Expanded text:
tia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita Dominici timormaritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non omnes in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta Dominicam vocem: Multi sunt vo