comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se putant obitere xpĩanis. cũ eoꝵ ex¬
aggerantes captinitatem. addũt etiã stupra
cõmissa. non solũ in aliena matͥmonia uir¬
ginuesqz nupturas: s et in quasdam scti¬
moniales. Hic uo non fides non pietas.
coartatur angustiis. Nec tñi hit curam:
alienis responsionẽ reddere : ꝙͣtũ ip̃is nrĩs
ꝯsolacionem. Sit igit᷑ in p̾mis positũ al
firmatũ uirtutẽ qua recte uiuitur ab aĩ
sede mẽbris corporis impe zare: sauctũq
corpus usu fieri scte uoliuitatis: qua ĩcon¬
cussa ac stabili ꝑmanẽte. quicqͥd aliꝰ de
corpore uel incorpore fecerit qd siue pcto
ꝓpͥo uon ualeat euitari p̾ter culpã ẽẽ paci¬
entis. S qr non solũ qd̾ ad dolorẽ. uerũ
etiã qd̾ ad libidinẽ ꝑtiuet in corꝑe alieno
ꝑpetrari p̃t: quicquid tale factũ fuerit.
et si retentã ꝯstantissimo aĩo pudicitiam
non excutit. tñ pudorẽ nicutit: ne credat᷑
factũ cũ mẽtis etiã uolũtate. qd̾ fieri fortasse

Expanded text:
se putant obicere Christianis, cum eorum exaggerantes captiuitatem addunt etiam stupra commissa, non solum in aliena matrimonia uirginesque nupturas, sed etiam in quasdam sanctimoniales. Hic uero non fides, non pietas, coartatur angustiis. Nec tantum hic curamus alienis responsionem reddere, quantum ipsis nostris consolationem. Sit igitur in primis positum adque firmatum uirtutem, qua recte uiuitur, ab animi sede membris corporis imperare sanctumque corpus usu fieri sanctae uoluntatis, qua inconcussa ac stabili permanente, quidquid alius de corpore uel in corpore fecerit, quod sine peccato proprio non ualeat euitari, praeter culpam esse patientis. Sed quia non solum quod ad dolorem, uerum etiam quod ad libidinem pertinet, in corpore alieno perpetrari potest: quidquid tale factum fuerit, etsi retentam constantissimo animo pudici. tiam non excutit, tamen pudorem incutit, ne credatur factum cum mentis etiam uoluntate, quod fieri fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
etiaui recte fieri potuisse uel posse qd̾ fecit.
De cuiꝰ fucto quid potissimũ dicã nisi ꝙ
ciꝰ dissuadebant imbecilioris ꝙͣ fortioris
aĩ faciꝰ ẽẽ censuerũt: quo demonstrare¬
tur non honestas turpia p̾cauens. s infir¬
mitas aduersa nõ sustiues. Hoc et ip̃e
cato in suo carissuio filio indicauit. Nã
si turpe erat sub uictoria cesaris uiuere.
cur auctorh turpitudinis filio fuit. quẽ
de tesars beniguitate oĩa sperare precepit
Cur non et illũ secũ coegit ad mortẽ: Nõ
si eũ filiũ qui contra ĩperiũ in hostẽ puna¬
uerat eciã uictorẽ. laudabiliter torquatus
occidit: cur untꝰ uicto filio pepercit cato:
qui non peperrit sibi. An turpiꝰ erat. contra
imperiũ eẽ uictorẽ: ꝙͣ contra decus ferye uicto¬
reni. Nulloniͦ igił cato turpe ẽẽ iudicauit
sub uictore cesare uiuere alioquin ab hac bur¬
pitudine paterno feruo filiũ liberaret. Qͥd

Expanded text:
etiam recte fieri potuisse uel posse quod fecit. etiam recte fieri potuisse uel posse quod fecit. De cuius facto quid potissimum dicam, nisi qtius dissuadebant, inbecillioris quam fortioris animi facinus esse censuerunt, quo demonstraretur non honestas turpia praecauens, sed infirmitas aduersa non sustinens? Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? An turpius erat contra imperium esse uictorem, quam contra decus ferre uictorem? Nullo modo igitur Cato turpe esse iudicauit sub uictore Caesare uiuere; alioquin ab hac turpitudine paterno ferro filium liberaret. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ITeñi multi se interemerũt: ne ĩ manus
hostiũ ꝑuenirent. Non mͦ querimus
utrũ sit factum: s utrũ fuerit faciendum
Sana quippe racio eciã exemplis autepo¬
nenda est : cui quidẽ et exempla ꝯcordant:
s illa que tauto digniora sũt niuitatione.
ꝙͣto excellenciora pietate. Non fecerũt pa
xp̃s qñ eos si ꝑsecucioneni paterẽtur fugere
admonuit de nuitate ĩtuitatẽ. potint᷑
admonere ut sibimanꝰ inferrent: nei
manus ꝑsequẽciũ ꝑuenirent. Porro si h
ille nõ uissit aut monuit. ut eo miͦ sui ex
hac uita emigrarent. quib migrantib
se mansiones et̾nas p̃paraturũ esse ꝓmuisit.
quelibet exempla opponãt gentes que
ignorant deũ. maifestũ est h ͦ nõ licere
p̾ter lucretiã. de qua supͣ satis quod uidebat
diximꝰ. non facile reperuĩt de tuiꝰ auctori¬
tate p̾stribant: nisi illũ catonẽ qui se utite
occidit. nõ qr solus id fecit. s qr uir doctꝰ
et probus habebat᷑. ut merito putrtur

Expanded text:
enim multi se interemerunt, ne in manus hostium peruenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio etiam exemplis anteponenda est, cui quidem et exempla concordant, sed illa, quae tanto digniora sunt imitatione, quanto excellentiora pietate. Non fecerunt paquando eos, si persecutionem paterentur, fugere admonuit de civitate in civitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium pervenirent. Porro si hoc ille non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita migrarent, quibus migrantibus se mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere praeter Lucretiam, de qua supra satis quod uidebatur diximus, non facile reperiunt de cuius auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit; non quia solus id fecit, sed quia uir doctus et probus habebatur, ut merito putetur
Abbreviated transcription (Latin):
nata ꝯstat eccłia: a qͥb sedutẽdis illo ẽ
uuclõ claustroqz ꝓhibitꝰ: s aut illa lo¬
cutione dictũ est q̃ in st̾pturis aliqͤciens
ĩuenit᷑. qͣlis ẽ in ꝓsaluo. sicut ocłi nr̃i
ad dñm deũ nr̃m donec misereat᷑ nr̃i. Ileq¬

Expanded text:
nata constat Ecclesia, a quibus seducendis illo est nata constat Ecclesia, a quibus seducendis illo est vinculo claustroque prohibitus. Sed aut illa locutione dictum est, quae in Scripturis aliquoties invenitur, qualis est in Psalmo, Sic oculi nostri ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uas ingrediũtur dei. Nouit enĩ dñs qui
sunt eiꝰ. Ex hiis in et̾uam dãpnatõem
neninem ille seducit. Sit enĩ nouit
eos dñs: ut deus quẽ nichil latet eciam
futuroꝵ. non ut homo qui hoĩem ad pñs
uidet. s tñ uidet cuiꝰ cor non uidet. qͣlis
autẽ postea sit futurꝰ. nec seipũ uidet.
Ad hͦ gͦ linatus est diabolus et ĩclusus
in abisso. ut iã non seducat gentes. ex
quib ꝯstat ecclia qͦs autea seductos te¬
nebat. auteꝙͣ eẽt eccłiã. Nec eñ dictũ
est. ut non seduceret aliquẽ. s ut non
seduceret inquit iã gẽtes in quib eccłia
ꝓculdubio uoluit intelligi. Donet fi¬
mantur inquit nulle anni. id ẽ aut
qd remauet de sexto die qͥ ꝯstat ex mlle
ãnis. ant om̃s auui quibz deinceps hoc
scłmm ꝑartendũ est. Net sit accipiendũ ẽ.
qd̾ ait ut non seduceret gẽtes donec fi¬
mant᷑ nulle ãui: qiͣ postea seducturus
sit eas dũtaxat gẽtes ex quib p̾desti¬

Expanded text:
uias ingrediuntur Dei. Nouit enim Dominus qui uias ingrediuntur Dei. Nouit enim Dominus qui sunt eius; ex his in aeternam damnationem neminem ille seducit. Sic enim eos nouit Dominus, ut Deus, quem nil latet etiam futurorum, non ut homo, qui hominem ad praesens uidet si tamen uidet, cuius cor non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se ipsum uidet. Ad hoc ergo ligatus est diabolus et inclusus in abysso, ut iam non seducat gentes, ex quibus constat ecclesia. quas antea seductas tenebat, antequam essent ecest, ut non seduceret aliquem; sed, ut non seduceret, inquit, jam gentes; in quibus Ecclesiam procul dubio voluit intelligi: donec finiantur, inquit, mille anni, id est, aut quod remanet de sexto die, qui constat ex mille annis; aut omnes anni, quibus deinceps hoc saeculum peragendum est. 4. Nec sic accipiendum est quod ait, ut non seduceret jam gentes, donec finiantur mille anni; quasi postea seducturus sit eas duntaxat gentes, ex quibus praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
fiuiant᷑ mille ãni. Clausit sr eũ ditm̃
est: interdixit ei ne possit exire. id est
uetitũ transgredi. Signauit añt qd̾
addidit sigiifitasse michi uidet᷑. quia
occultũ ẽẽ uoluit qui ꝑtiueãt ad partẽ
diaboli. et qui non ꝑtiueant. Hoc qͥppe
in sclo isto prorsus latet. qr et qui uidet᷑
stare utrũ sit casurus et qui uidet᷑ iacere
utrũ sit resurrecturus intertũ est. des
eis autẽ gẽtib seducendis huiꝰ int̾dicti
uinculo et claustro diabolus ꝓhibetur
atq cohibetur: quas ꝑtiuentes ad xͫ
seducebat antea. uel tenebat. Has eñ
deus elegit aute mũdi ꝯstitucõem erue
de ptate tenebraꝵ et trãsferre in regnũ
filii claritatis sue. sicut apłs ait. Nlam
seducere illũ gentes etiã nĩt. et secum
trahere in et̾nã penã s non p̾destinatas
in et̾uam uitã: quis fidelis ignorat ͤ
Nec moueat qd̾ sepe diabolus seducit
etiam illos: qui regenerati etiã in xp̃o.

Expanded text:
finiantur mille anni. Clausit super eum, dictum finiantur mille anni. Clausit super eum, dictum est, interdixit ei ne possit exire, id est, vetitum transgredi. Signavit autem, quod addidit, significasse mihi videtur, quia occultum esse voluit, qui pertineant ad partem diaboli, et qui non pertineant. Hoc quippe in saeculo isto prorsus latet: quia et qui videtur stare, utrum sit casurus; et qui videtur jacere, utrum sit surrecturus, incertum est. Ab eis autem gentibus seducendis hujus interdicti vinculo et claustro diabolus prohibetur atque cohibetur, quas pertinentes ad Christum seducebat antea, vel tenebat. Has enim Deus elegit ante mundi constitutionem eruere de potestate tenebrarum , et transferre in regnum Filii charitatis suae , sicut Apostolus ait. Nam seducere illum gentes etiam nunc, et secum trahere in aeternam poenam, sed non praedestinatas in aeternam vitam, quis fidelis iNec moueat, quod saepe diabolus seducit etiam illos, qui regenerati iam in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmodo apłs ait. qͣiͣ nichil habẽtes.
et oĩa possidentes. qr et aute iã dictũ
erat. fidelis hoĩs totus mũdus diuicia¬
rũ est: ꝙͣto magis mille ꝓ uiuu̾sitate
ponũtur. ubi est soliditas ip̃iꝰ deuarie
quadrature. Unde et illud meliꝰ intel¬
ligitur: qd in psalmo legitur. Memor
fuit in sclm̃ testamenti sui. uerbi qd̾
mandauit in nulle generacões: id ẽ
in om̃s. Et misit illũ inquit ĩ abissũ.¬
Utiq diabolum misit in abissũ. Quo
noĩe significata est mułtitudo ĩnime¬
rabilis impioꝵ qͦꝵ ĩmalignitate ad¬
uersus eccł̃iam dei multũ ꝓfunda sũt
corda. non qz ibi diabolus aute non
erat: s ideo dicitur illuc missus. quia
exclusus a tredentib plus cepit ĩpios
possidere. Plus nãq possidetur a dia¬
bolo qui non solũ alienatus est a deo :
uerũ etiã gratis odit seruientes deo.
Et clausit inquit. et siguaint super
eũ. ut non seduceret iam gẽtes. donet

Expanded text:
quodam modo apostolus ait: quasi nihil habentes quodam modo apostolus ait: quasi nihil habentes et omnia possidentes, quia et ante iam dictum erat: fidelis hominis totus mundus diuitiarum est - quanto magis mille pro uniuersitate ponuntur, ubi est soliditas ipsius denariae quadraturae? unde nec illud melius intellegitur quod in psalmo legitur: memor fuit in saeculum testamenti sui uerbi, quod mandauit in mille generationes, id est in omnes. Et misit illuutique diabolum misit in abyssum. Quo nomine significata est multitudo innumerabilis impiorum, quorum in malignitate adversus Ecclesiam Dei multum profunda sunt corda: non quia ibi diabolus ante non erat; sed ideo dicitur illuc missus, quia exclusus a credentibus plus coepit impios possidere. Plus namque possidetur a diabolo, qui non solum alienatus est a Deo, verum etiam gratis odit servientes Deo. Et clausit, inquit, et signavit super eum, ut jam non seduceret gentes, donec
Abbreviated transcription (Latin):
anuis: hoc est eius ptãtem ab eis sedu¬
tendis. at possidendis qui fuerant
liberandi cohibuit atq freuauit. mil¬
le autẽ anui: duob modis possunt
ꝙͣ tũ michi occurrit intelligi. aut
qr in ultims annus nulle ista res
agitur id est sexto annoꝵ miliario
tanꝙͣ sexto die. cuiꝰ nũt spacia po¬
steriora uoluñtur. secuturo deinde
que remanebit usq ad terniuũ
sclĩ. nulle annos appellauerit. eo
loquẽdi m ͦ qͦ pars significat᷑ a toto
aut certe nuille auuos ꝓ anis oĩbz
huiꝰ sclĩ posuit: ut ꝑfecto nimero
ducta: fuĩt centũ. Que iam figgura
qͣdrata. s plana est. Ut autem in
altitudiuem surgat et solida fiat:
rursus centũ decies multiplicantur
et mille fuit. Porro si tentũ ip̃a ꝓ
uniu̾sitate aliqñ ponãtur. quale
illud est. qd̾ dñs oĩa sua dimictẽti
et eũ sequẽti promisit dicẽs. accipi¬
et in h ͦ stlõ cẽtuplũ. qd̾ exponeus

Expanded text:
annis, hoc est eius potestatem ab eis seduannis, hoc est eius potestatem ab eis seducendis ac possidendis qui fuerant liberandi cohibuit atque frenauit. mille autem anni duobus modis possunt, quantum mihi occurrit, intellegi: aut quia in ultimis annis mille ista res agitur, id est sexto annorum miliario tamquam sexto die, cuius nunc spatia posteriora uoluuntur, secuturo deinde quae remanebat usque ad terminum saeculi, mille annos appellauerit eo loquendi modo, quo pars significatur a toto; aut certe mille annos pro annis omnibus huius saeculi posuit, ut perfecto numero ducta fiunt centum, quae iam figura quadrata, sed plana est. ut autem in altitudine surgat et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur et mille sunt. porro si centum ipsa pro uniuersitate aliquando ponuntur — quale illud est, quod dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti promittit dicens: accipiet in hoc saeculo centu
Abbreviated transcription (Latin):
alique delicie spũales in illo sabbato
S cũ eos qui tũc resurrexerint dicãt
ĩmoderatissimis carnalib epulis
uacaturos in quib cibus sit tantus
ac potus. ut non solũ nullã modestiã
teneant s modũ qͦ ip̃iꝰ intredulitas
excedant nullo m ͦ ista possunt insi
acarnalib credi hii autẽ qui spũales
sunt: istos ista credentes chiliastas
appellant greco uotabulo. qd̾ uerbũ
e uerbo expͥmentes nos possuuiꝰ milia¬
rios nũcupare. Cos autẽ longũ est
alligauerit fortem. diabolũ uolens
intelligi fortem. qr ip̃e genus hũanũ
potuit tenere captiuũ: uasa uero eius
que fuerat erepturus. fideles suos
futuros. quos ille diuersis patis atqz
ĩpietatib possidebat. Ut gͦ alliga¬
retur hic fortis: ꝓpterea uidit iste
apłs in apocalipsi augelũ destẽdẽtẽ
de celo habentem clanem abissi. et
cathenã in manu sua. Et tenuit
quũ qui cognomimatus est diabolus
et sathanas. et alligaint eũ mille

Expanded text:
aliquae deliciae spiritales illo in sabbato aliquae deliciae spiritales illo in sabbato sed cum eos qui tunc resurrexerint dicant immoderatissimis carnalibus epulis uacaturos, in quibus cibus sit tantus ac potus, ut non solum nullam modestiam teneant, sed modum quoque ipsius incredulitatis excedant, nullo modo ista possunt nisi a carnalibus credi. hi autem qui spiritales sunt istos ista credentes chiliastas appellant graeco uocabulo, quos uerbum e uerbo exprimentes nos possumus miliarios nuncupare. eos autem longum est all iga uerit fortem, diabolum uolens intellegi fortem, quia ipse genus humanum potuit tenere captiuum; uasa uero eius, quae fuerat erepturus, fideles suos futuros, quos ille in diuersis peccatis atque impietatibus possidebat. ut ergo alligaretur hic fortis, propterea uidit iste apostolus in Apocalypsi angelum descendentem de caelo, habentem clauem abyssi et catenam in manu sua. et quum, qui cognominatus est diabolus et satanas; et alligauit illum mille
Abbreviated transcription (Latin):
mille ãnis. reliqͥ eoꝵ non uixerũt donec
fiuiantur mille anui. Hec resurrectio
pͥma est. Bt̾s et sauctus est : qui habz
in hac p̾ma resurrectione partem.
In istis stdã mors non habet plãtem:
sz erũt sacerdotes dei et xp̃i. et regna¬
huiꝰ libri uerba pͥmã resurrectionem
futurã suspitati sunt corꝑ alẽ: iuter
cetera maxĩe niniero annoꝵ mille
ꝑuoti sunt tanꝙͣ oporteret ĩ sanctis
istis eo niͦ uelut tanti tꝑis fieri sabba¬
tisuiũ. uacatione st sancta post labo¬
res ãnoꝵ sex miliũ. ex qͦ treatus est
in huiꝰ mortalitatis erũpnas de para¬
disi felicitate dimissus est eut qũi
scriptũ est unus dies apd̾ diun sicut
mille ani. et mille aui sicut dies unꝰ.
sex auuorũ nulib tanꝙͣ sex diebus
ĩpletis. sequatur uelut septiuiꝰ sabbati
in aimus nille postremis. Ad hͦ sez
sabbatũ celebrandũ resurgentib sãs.
Que opinio ẽẽt utcũq tolerabilis. si

Expanded text:
mille annis; reliqui eorum non uixerunt, donec mille annis; reliqui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni. haec resurrectio prima est.J Beatus et sanctus est, qui habet in hac prima resurrectione partem: in istis secunda mors non habet potestatem, sed erunt sacerdotes dei et Christi et regnai libri uerba primam resurrectionem futuram suspicati sunt corporalem, inter cetera maxime numero annorum mille permoti sunt, tamquam oporteret in sanctis in eo modo uelut tanti temporis fieri sabbatismum, uacatione scilicet sancta post labores annorum sex milium., ex quo creatus estin huius mortalitatis haerumnas de paradisi felicitate dimissus est, ut, quoniam scriptum est: unus dies apud dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus, sex annorum milibus tamquam sex diebus impletis sequatur uelut septimus sabbati in annis mille postremis, ad hoc scilicet sabbatum celebrandum resurgentibus sanctis. quae opinio esset utcumque tolerabilis, si
Abbreviated transcription (Latin):
iohãnis sc̾ptũ sit: et quid de eis rationa¬
biliter sentiatur
apocalipsis eo miͦ lotutus est. ut earũ
prima a quibusdam nrĩs non ĩtellecta.
insuper eciã in  quasdam rediculas
fabulas uerterentur. Ait quippe ĩ libͦ
memorato ioħes apłs. Et uidi angłi
destendentem de celo habentem clauem
abissi. et cathenã in manu sua. et te¬
nuit drachonem illũ serpentẽ antiquũ
qui cognominatus est diabolus et sae¬
thauas. et alligauit illũ mille ãuis
et misit illum in abissũ et clausit. et
signauit super eũ ut non seduceret iã
gentes. donec fiuiantur mille ãui: post
hec oportz eũ solui breui tp̃e. Et uidi
sedes et sedentes supͣ eas. et iudiciũ da¬
tũ est. Et aĩe occisorũ ꝓpter testimoniũ
ihũ. et ꝓpter uerbũ dei. et si qui non
adoranerũt bestiã nec ymaginẽ eius.
nec acceperũt instripcionem in fronte
aut in manu sua. et regnauerũt cũ iħ

Expanded text:
Joannis scriptum sit, et quid de eis rationaJoannis scriptum sit, et quid de eis rationabiliter sentiatur.apocalypsis, eo modo locutus est, ut earum prima a quibusdam nostris non intellecta insuper etiam in quasdam ridiculas fabulas uerteretur. Ait quippe in libro memorato Iohannes apostolus: Et uidi angelum descendentem de caelo, haabyssi et catenam in manu sua. et tenuit draconem illum serpentem antiquum, qui cognominatus est diabolus et satanas, et alligauit illum mille annis, et misit illum in abyssum et clausit et signauit super eum, ut non seduceret etiam gentes, donec finiantur mille anni. post haec oportet eum solui breui tempore. Et uidi sedes et sedentes super eas, et iudicium datum est. et animae occisorum propter testimonium Iesu et propter uerbum dei, et si qui non adorauerunt bestiam nec imaginem eius, neque acceperunt scriptionem in fronte aut in manu sua, et regnauerunt cum Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuent: in eo qd̾ sequitur docet. Qui
bona inquit fecerũt in resurrectionẽ
uite hii sunt qui uiuent. Qui uero
mala egerũt in resurrectionem iudicii:
Hii sunt qui non uiuent. qr sedã morte
moriẽtur. Mala quippe egerũt : qũĩ
male uixerũt. male autẽ uixerũt: qr
in p̾ma que nũc est aĩaꝵ resurrectione
due sunt generacões. de quibz iã supra
locutus sũ una scdm̃ fidem que nunc
fit ꝑ baptisiuũ. alia scdm̃ carnẽ que
fiet in eius corruptione. atq ĩmortali¬
tate ꝑ iudiciũ magnũ atq nouissinũ:
ita sunt et resurrectiones due. una pͥ¬
ma et mĩc est et aĩaꝵ est. q̃ uenire nõ
ꝑunctit in mortẽ stdãm: alia sedã que¬
non nũc s in sclĩ fine futura est: nec
aĩaꝵ s corporũ est. q̃ ꝑ ultimũ indiciũ
alios mictet in scd̃am mortẽ: alios in
ẽam uitam que non habet mortem.¬
¶ Capłm. aͫ ¶ De duab resurrectio¬
nib et de mille ãnis quid in apocalipsi

Expanded text:
uiuent, in eo quod sequitur docet; qui uiuent, in eo quod sequitur docet; qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem uitae, hi sunt qui uiuent; qui uero mala egerunt, in resurrectionem iudicii, hi sunt qui non uiuent, quia secunda morte morientur. Mala quippe egerunt, quoniam male uixerunt; male autem uixerunt, quia in prima, quae nunc est, animarum resurrectione ones, de quibus iam supra locutus sum, una secundum fidem, quae nunc fit per baptismum, alia secundum carnem, quae fiet in eius incorruptione atque immortalitate per iudicium magnum atque nouissimum: ita sunt et resurrectiones duae: una prima et nunc est et animarum est, quae uenire non permittit in mortem secundam; alia senon est, sed in saeculi fine futura est, nec animarum, sed corporum est, quae per ultimum judicium alios mittet in secundam mortem, alios in eam vitam, quae non habet mortem. CAPUT VII.-- De duabus resurrectionibus et de mille annis quid in Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
trausitur a morte ad uitã. in dãpuacõe
non ueniet quã signifitauit appellatõe
iudicii : sicut eciã in hͦ ubi ait. qui male
egerũt in resurrectionem iudicii: id est
dampnationis. Resurgat gͦ in p̾ma. qui
non uult in stdã resuruectione dãpnari.
Ueuit hora et nũt est qñ mortui audiẽt
uocẽ filii dei. et qui audieruit uiuent
id est in dãpnacõem non ueniẽt: que
scdã mors dicitur. In quã mortẽ post
scdãm que corporũ futura est resurrectione:
p̾cipitabũtur qui in p̾ma que aĩaꝵ est
non resurgũt. Ueniet enĩ hora ubi nõ
ait et nũc est: qr in fine scli erit. hoc ẽ
in ultimo et maximo iudicio dei qñ
om̃s qui in moniuẽtis sũt audient
uotem eiꝰ et ꝓcedent. Non dixit quẽad
modũ in p̾ma. et qui audierĩt uiuent.
qũ beata est. so la uita dicenda est. Nã
utiqz non siue qualitũq uita possent
audire et de monumẽtis resurgente
carne ꝓcedere. Quare autem nõ om̃s

Expanded text:
transitur a morte ad uitam, in damnationem non ueniet, quam significauit appellatione indicii, sicut etiam hoc loco, ubi ait: qui male egerunt, in resurrectionem iudicii, id est damnationis. resurgat ergo in prima qui non uult in secunda resurrectione damnari. Venit enim hora, et nunc est, quando mortui audient uocem filii Dei, et qui audierint, uiuent, id est, in damnationem non uenient, quae secunda mors dicitur: in quam mortem post secundam, quae corporum futura est, resurrectionem praecipitabuntur, qui in prima, quae animarum est, non resurgunt. Veniet enim hora ubi non ait: Et nunc est, quia in fine erit saeculi, hoc est in ultimo et maximo iudicio Dei, quando omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent. Non dixit quem ad modum in prima: Et qui audierint, uiuent. t, quae, quoniam beata est, sola uita dicenda est. Nam utique non sine qualicumque uita possent audire et de monumentis resurgente carne procedere. Quare autem non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos sepelire mortuos suos e ut
st in aĩa mortui. in corpe mortuos
sepelirent. Propter istos gͦ ĩpietate
et nniquitate in aĩa mortuos: uenit
inguit hora et nũc est qñ mortui
audient uocem filii dei; et qui audie¬
rint uiuẽt. Qui audieruit dixnt. qͥ
obedierut. qui credideruit et usq in
fuiem ꝑseuerauerint. Nec fecit hic
ullã differentiã bonoꝵ et maloꝵ. Qĩ¬
bus eñ̃ bonũ est andire uotẽ eiꝰ et ui¬
uere ad uitã pietatis ex impietatis
morte trãseñdo ire. De qua morte
ait apłs paulus. Ergo om̃s mortui
sunt. et ꝓ oĩb mortuus est xp̃s: ut
qui uiuũt iã non sibi uiuãt: s ei qui
Oñis itaq mortui sũt in pc̃tis. nemi-¬
ne prorsus excepto siue origialib siue
etiam uoliuitate additis. uel ignorãdo
uel sciendo net faciendo qd̵ iustũ est.
Et pro oĩb mortuis. uiuus mortuus
est unꝰ id est nullũ habẽs oĩno peccatũ:
uet qui ꝑ remissionem pc̃toꝵ uiuũt. iã

Expanded text:
mortuos sepelire mortuos suos, ut mortuos sepelire mortuos suos, ut scilicet in anima mortui in corpore mortuos sepelirent. propter istos ergo impietate et iniquitate in anima mortuos: uenit, inquit, hora et nunc est, quando mortui audient uocem filii dei, et qui audierint uiuent. qui audierint dixit qui oboedierint, qui crediderint et usque in finem perseuerauerint". nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum; omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex impietatis morte transeundo. de qua morte ait apostolus Paulus: ergo omnes mortui sunt; et pro omnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui nes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam
Abbreviated transcription (Latin):
ditiũ non uenit. s trãsit a morte in
uitã. Ette hic dicit fideles suos ĩiudi¬
cũĩ non uenire. Quoniͦ gͦ ꝑ udiciũ
seꝑabũtur a malis. et ad eiꝰ dexterã
stabũt: nisi qr h ͦ loco iudiciũ ꝓ dãp¬
nacõe posuit: In tale quiipe iudiciũ
non uement. qui auduĩt uerbũ eiꝰ.
et tredũt ei qui misit illum¬
¶ Capłm .s. ¶ Que sit prima resur¬
rectio: que secunida
Eiude adĩgit et dicit. Amen
amen dico uobis qr ueuit hora. et
nũt est qñ mortui audient uocem filii
dei: et qui audierint uiuent. Sicut
eñ pr̃ ht̃ uitam in semetipo: sit dedit
et filio habere uitã in semetipo. Nondũ
de stdã resuruectione id est corporũ loqͥ¬
tur que in fine futura est: sz de pͥma
que nũc est. Hant quippe ut distiu¬
gueret ait. Ueuit hora et nũt est.
Non autẽ ista corporũ. s aĩaꝵ est. ha¬
bent enĩ et aĩe mortẽ suã in impieta¬
te atq pct̃is. Scdm̃ quã mortẽ mor¬
tui sunt. de quib idem dñs ait. Siue

Expanded text:
t a morte in vitam . Ecce hic dixit fideles suos in judicium non venire. Quomodo ergo per judicium separabuntur a malis, et ad ejus dexteram stabunt, nisi quia hoc loco judicium pro damnatione posuit? In tale quippe judicium non venient, qui audiunt verbum ejus, et credunt ei qui misit illum. CAPUT VI.-- Quae sit prima resurrectio, quae secunda. 1. Deinde adjungit, et dicit: Amen, amen dico vobis quia venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint uiuent. Sicut enim Pater habet uitam in semet ipso, sic dedit et Filio habere uitam in semet ipso. Nondum de secunda resurrectione, id est corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. Hanc quippe ut distigueret, ait: uenit hora et nunc est; non autem ista corporum, sed animarum est. habent enim et animae mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt de quibus idem ait: sine
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd̃ romani auferendo libertatẽ poe¬
lis ĩ hõĩb quã dederũt in deos. meliꝰ de
sest ꝙͣ de diis suis senserũt.. Caͫ ir ͫ¬
¶ Debiusse intelligere romanos ꝙ dii
eoꝵ qui se turpib ludis coli expetebant
indigni ẽẽnt honore diuino. Caͫ izͫ¬
¶ Meliorem fuisse platonẽ qͥ poetis locũ
ini bene morata urbe nõ dederit ꝙͣ hos deos
qui se ludis stenicis uoluerint honorari

Expanded text:
d Romani auferendo libertatem poetis in homines, quam dederunt in deos, melius de se, quam de diis suis senserint. At R Debuisse intelligere Romanos, quod dii eorum, qui se turpibus ludis coli expetebant, indigni essent honore divino. Sed  Meliorem fuisse Platonem, qui poetis locum in bene morata urbe non dederit, quam hos deos, qui se ludis scaenicis uoluerint honorari
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De ludis stenicis in quibz dii non
offendũt᷑ edicione suaꝵ turpiludiuũ.
sed placantur.¬
poetica licencia senserut quã greti deoꝵ
secuti iudiciũ liberã ẽẽ uoluerũt. Caͫ. ꝯͫ.¬

Expanded text:
 De ludis scaenicis, in quibus di non offenduntur editione suarum turpitudinum, sed placantur.poetica licentia senserint, quam Graeci deorum secuti iudicium liberam esse uoluerunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De assumenda hispria qua ostendit᷑
que mala acuderint romanis cũ deos
collerent anteꝙͣ religio xp̃iana obtreste¬
zet.
¶ Quod cultores deoꝵ nulla nũquã
a diis suis p̾cepta ꝓbitatis acceperint
et in saris eoꝵ lurpia q̃q telebrauerĩt. 4ͫ.¬

Expanded text:
 De assumenda historia, qua ostendatur quae mala acciderint Romanis, cum deos colerent, antequam religio christiana obcresceret.  Quod cultores deorum nulla umquam a dis suis praecepta probitatis acceperint et in sacris eorum turpia quaeque celebrauerint.
Abbreviated transcription (Latin):
eteruũ gloriosissime ciuitatis dei. ꝯspectu
eiꝰ ĩmortaliter ꝑfruentis: in huiꝰ uie
scripturis p̾dicta atq ꝓiuissa sũt: qͦrũ
tam multa impleta conspicinius. ut
recta pietate futura ẽẽ cetera ꝯfidamius
Huuꝰ uie rectitudinẽ usq ad deũ uidẽdũ.
eiq in et̾nũ coherendũ. in sanctaꝵ scrip

Expanded text:
aeternum gloriosissimae ciuitatis Deaeternum gloriosissimae ciuitatis Deejus immortaliter perfruentis, in hujus viae Scripturis praedicta atque promissa sunt: quorum tam multa impleta conspicimus, ut recta pietate futura esse caetera confidamus. Hujus viae rectitudinem usque ad Deum videndum eique in aeternum cohaerend
Abbreviated transcription (Latin):
fcã ducẽdis quodãiuͦ sibi uenditãt. etiã
materiã infiuiã fragilitatis hũane
Non talia sancti hoĩes in ista uiuuersali
aĩaꝵ liberandaꝵ uia gradientes tanꝙͣ ma¬
gica ꝓphetare curarũt. ꝙͣuis et ista eos
non fugerint et ab eis sepe p̾dicta fuit.
ad eoꝵ fidem facienda que mortaliũ sen¬
sib non poterant intimari. nec ad ex pe-¬
rimentũ celeri facilitati ꝑduci: s alia
erant uere magna atq diuina. q̃ ꝙͣtũ
dabatur. tognita dei uolũtate futura nũ
in eiꝰ noĩe impleta. penitentia hõm
et ad deũ ꝯuersio uolũtatũ. remissio pec¬
catorũ. gra iustitie. fides piorũ. et umu̾¬
sum orben in uerã diuinitatẽ mltitudo
credentiũ. iulture simulatrorũ. demonũq
subuersio. et tẽptacoib excercitacio. ꝓfi¬
cienciũ purgatio. et liberacio ab oĩ malo.
iudicii dies. resurrectio mortuoꝵ. socie¬
tatis ĩpioꝵ. eterna dampnacio. regnũq

Expanded text:
facta ducendis quodam modo sibi uindicant, et in facta ducendis quodam modo sibi uindicant, et in materia infima fragilitatis humanae. Non talia sancti homines in ista uniuersali animarum liberandarum uia gradientes tamquam magna prophetare curarunt, quamuis et ista eos non fugerint et ab eis saepe praedicta sint ad eorum fidem faciendam, quae mortalium sensibus non poterant intimari nec ad experimentum celeri facilitate perduci. Sed alia erant uere magna adque diuina, quae quantum dabatur cognita Dei uoluntate futura nuntin eius nomine inpleta, paenitentia hominum et ad Deum conuersio uoluntatum, remissio peccatorum, gratia iustitiae, fides piorum et per unsum orbem in ueram diuinitatem multitudo credentium, culturae simulacrorum daemonumque subuersio et a tentationibus exercitatio, proficientium purgatio et liberatio ab omni malo, iudicii dies, resurrectio mortuorum, societatis inpiorum aeterna damnatio regnumque
Abbreviated transcription (Latin):
noticiã historiali coguicõe dicit esse
ꝑlatam: quid hac historia uel illustriꝰ
ĩueniri p̃t. q̃ uinu̾ sum orbem tãto api¬
ce auctoritatis obtinuit uel fideliꝰ ĩ qͣ
ita naruãtur p̾terita. ut futura eciã
p̾dicãtur: Quoꝵ multa uidemꝰ ĩple¬
ta: ex quib ea q̃ restant siue dubio
speramꝰ nmplenda. Non eñ p̃t por¬
phiriꝰ uel quitũq platoniti eciã in
hac uia qiͣ teruenarũ rerũ. et ad uitã
istam mortale̾ ꝑtiuẽtiũ. diuinacõem
p̃dicationemq ꝯte̾nere: qd̾ merito ĩaliis
uatiuatõĩb. et qͦrũlibet modorũ uel
artiũ diuinatõib facĩt. Negãt enĩ
hec uel magnoꝵ hoĩm. uel magnũ
ẽẽ pendenda. Et recte. Nam uel ĩfe¬
riorũ fuit p̾sensione causaꝵ. sicũt arte
medicine quibusdã autecedentib siguis
plurime euẽture ualitudines p̾uidẽtur:
uel ĩnũdi demones sua disposita ftã
piditatib iniqͦꝵ ad queq ꝯgruẽtia

Expanded text:
notitiam historiali cognitione dicit esse notitiam historiali cognitione dicit esse perlatam: quid hac historia uel inlustrius inueniri potest, quae uniuersum orbem tanto apice auctoritatis obtinuit, uel fidelius, in qua ita narrantur praeterita, ut futura etiam praedicantur, quorum multa uidemus inpleta, ex quibus ea quae restant sine dubio speremus inplenda? Non enim potest Porphyrius uel quicumque Platonici etiam in hac uia quasi terrenarum rerum et ad uitam istam mortalem pertinentium diuinationem praedictionemque contemnere, quod merito in aliis uaticinationibus et quorumlibet modorum uel artium diuinationibus faciunt. Negant enim haec uel magnorum hominum uel magni esse pendenda, et recte. Nam uel inferiorum fiunt praesensione causarum, sicut arte medicinae quibusdam antecedentibus signis plurima euentura ualetudine praeuidentur; uepiditatibus iniquorum ad quaeque congruentia
Abbreviated transcription (Latin):
sidera. diuina iussa fecerũt. inferna tes¬
serũt. mortui reuixerũt. Ex ceptis ip̃iꝰ
saluatoris ꝓpriis singularibq miracłis
maxĩe natiuitatis et resurrectionis ĩ
qͦꝵ uno mat̾ne ꝟ̾ginitatis tm̃ mͦ sacra¬
mẽtũ: in altero autẽ etiã eoꝵ qui ĩ fine
resurrecturi sũt demonstranit exẽplũ
Hec uia totũ hoĩem mũdat: et ĩmor¬
talitati mortalẽ ex oĩb qͥb coustat ꝑti¬
bus pp̾arat. Ut eniĩ non alia purgatõ
ei parti q̃reret᷑ quã uocat intellectualẽ
porphiriꝰ alia ei quã uocat spiritalẽ.
alia que ip̃i corꝑi ꝓpt̾ea totũ suscepit
ueratissimus potentissimꝰq mũdator
atq saluator. Preter hãc uiã q̃ ꝑtĩ
cũ hec futura p̾mĩciãtur. partĩ cum
facta nũciãt᷑. nũꝙͣ generi hũano defuit.
nemo liberatꝰ est: nemo liberat᷑: nemo
liberabit᷑. Qd̃ autẽ porphiriꝰ uniu̾sa¬
lem uiã nĩe liberande nondũ in suã

Expanded text:
sidera diuina iussa fecerunt, inferna cessidera diuina iussa fecerunt, inferna cesserunt, mortui reuixerunt; exceptis ipsius Saluatoris propriis singularibusque miraculis, maxime natiuitatis et resurrectionis, quorum in uno maternae uirginitatis tantummodo sacramentum, in altero autem etiam eorum, qui in fine resurrecturi sunt, demonstrauit exemplum. Haec uia totum hominem mundat et inmortalitati mortalem ex omnibus quibus constat partibus praeparat. Ut enim non alia purgatio ei parti quaereretur, quam uocat intellectualem Porphyrius, alia ei, quam uocat spiritalem, aliaque ipsi corpori: propterea totum suscepit ueracissimus potentissimusque mundator adque saluator. Praeter hanc uiam, quae, partim cum haec futura praenuntiantur, partim cum facta nuntiantur, numquam generi humano defuit, nemo liberatus est, nemo liberatur, nemo liberabitur. Quod autem Porphyrius uniuersalem uiam animae liberandae nondum in suam
Abbreviated transcription (Latin):
prius in paucis hoĩb ubi potuerunt
dei gram reperientibz. et maxime in
nũciatione ciuitatis dei. ex oĩb gẽtib
ꝯgregande et tabernatulo et templo
et sacerdocio et sacrificiis significauer̃t.
et eloquiis quibusdam manifestis ple¬
risq mistitis p̾dixerũt. Presens autẽ
in carne ip̃e mediator et bt̾ĩ eiꝰ apłi iã
testamenti nomi grãm reuelantes aꝑ¬
tius indicarũt. q̃ aliquãto occulciꝰ suꝑi¬
orib sũt significata tp̃ib. ꝓ etatũ ge-¬
neris humani distribucõe: sicut ea deo
sapienti placuit ordinare. mirabiliũ
operũ diuinorũ qͦꝵ superiꝰ panca iam
posui ꝯtestantib signis. Non eñi ap¬
paruerũt tñ mͦ uisiones augelice. et
celestiũ ministroꝵ sola uerba sonuerũt:
uerũ etiam hoĩb dei uerbo simplicis pie¬
tatis a gentib. sp̃s ĩmũdi de hõĩm corꝑi¬
bus ac seusib pulsi sũt: uicia corꝑis¬
et aquaꝵ uolatilia celi. ligna. elerẽta.

Expanded text:
prius in paucis hominibus ubi potuerunt prius in paucis hominibus ubi potuerunt Dei gratiam reperientibus et maxime in aenuntiationem ciuitatis Dei ex omnibus gentibus congregandae, et tabernaculo et templo et sacerdotio et sacrificiis significauerunt et eloquiis quibusdam manifestis, plerisque mysticis praedixerunt: praesens autem in carne ipse Mediator et beati eius apostoli iam testamenti noui gratiam reuelantes apertius indicarunt, quae aliquanto occultius superioribus sunt significata temporibus, pro aetatum generis humani distributione, sicut eam Deo sapienti placuit ordinare, mirabilium operum diuinorum, quorum superius pauca iam posui, contestantibus signis. Non enim apparuerunt tantummodo uisiones angelicae et caelestium ministrorum sola uerba sonuerunt, uerum etiam hominibus Dei uerbo simplicis pietatis agentibus spiritus inmundi de hominum corporibus ac sensibus pulsi sunt, uitia coret aquarum, uolatilia caeli, ligna, elementa,
Abbreviated transcription (Latin):
he femine carne suscepta: de seip̃o ait
saluator. Ego sum uia ueritas et uita.
Hec est uniuersalis uia: de qua tanto
ante ꝓphetatũ est. Erit in nouissimis
colles: et uemẽt ad eũ uiuu̾se gentes:
et ingredientur naciones multe et
ditent. Uenite ascendamꝰ in montẽ
dñi. et in domũ dei iacos. et ãnũciabit
nobis uiam suã et ingrediemur in eã.
Ex syon enĩ ꝓdiet lex: et uerbũ dñ ab
iherusalem. Nia gͦ ista non ẽ unius
gentis s uniu̾sarũ gẽtiũ et lex uerbũq
dñi non in syon et iherusalem remãsit:
s inde ꝓcessit ut se ꝑ uiiu̾sa diffũderet
que scripta sũt in lege et ꝓphetis et
psalmis de me. Tũc aperuit illis sen¬
siii ut intelligerẽt scripturas: et dixit
eis. Quia oportebat xp̃in pati et
resurge a mortins tertio die. et p̾ditari
ꝑ om̃s gẽtes: incipientes ab iherusalẽ.
Hec est igitur uniuersalis aĩe liberande
uia. quã sancti angli sarictiq ꝓphete

Expanded text:
hae semine carne suscepta de ipso ait hae semine carne suscepta de ipso ait ipse Saluator: Ego sum uia, ueritas et uita. Haec est uniuersalis uia, de qua tanto ante praedictum est: Erit in nouissimis colles, et uenient ad eum uniuersae gentes et ingredientur nationes multae et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob; et adnuntiabit nobis uiam suam, et ingrediemur in eam. Ex Sion enim prodiet lex et uerbum Domini ab Hierusalem. Via ergo ista non est unius gentis, sed uniuersarum gentium; et lex uerbumque Domini non in Sion et Hierusalem remansit, sed inde processit, ut se per uniuersa diffunderet. in lege et prophetis et psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent scripturas, et dixit eis, quia oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die et praedicari omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. Haec est igitur uniuersalis animae liberandae uia, quam sancti angeli sanctique prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ mctentis cõsiliũ non est humauo
ingenio penetrabile: qd̾ sensit eciã cũ
dixit. nõdũ receptũ ħ donũ dei et
nõdũ in suã notitiã fuisse platũ. Neq
eñ ꝓpterea uerũ non ẽẽ iudicauit. quia
nõdũ in fidem suam receptũ fuerat. et
in notitiam nondũ ꝑuenerat. Hec est
in quã liberandoꝵ credentiũ uniu̾salis uia:
de qua fidelis abraham diuinũ accepit
oraculũ. in seĩe tuo benedicẽtur onĩs gẽ¬
tes. Qui fuit quidem gẽte chaldeꝰ. s
ut talia ꝓmissa ꝑciperet et ex illo ꝓpa¬
garetur semen dispositũ ꝑ anglõs in
manu mediatoris. in ꝯͦ ẽẽt ista liberã¬
de aĩe uniu̾salis uia hͦ est oĩb gẽtib
data: iussus ẽ discedere a terra sua.
et de cognacõe sua. et de domo prĩs sui.
liberatus unũ uerũ deũ sequẽdo toluit:
cui hͦ eciã ꝓmittenti fideliter credidit
Hec est uniu̾salis uia: de qua in sitã
ꝓphecia dictũ est. Deus misereatur

Expanded text:
quoniam mittentis consilium non est humano quoniam mittentis consilium non est humano ingenio penetrabile. Quod sensit etiam iste, cum dixit, nondum receptum hoc donum Dei et nondum in suam notitiam fuisse perlatum. Neque enim propterea uerum non esse iudicauit, quia nondum in fidem suam receptum fuerat uel in notitiam nondum peruenerat. Haec est, inquam, liberandorum credentium uniuersalis uia, de qua fidelis Abraham diuinum accepit oraculum: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Qui fuit quidem gente Chaldaeus, sed ut talia promissa perciperet et ex illo propagaretur semen dispositum per angelos in manu Mediatoris, in quo esset ista liberandae animae uniuersalis uia, hoc est omnibus gentibus data, iussus est discedere de terra sua et de cognatione sua et de domo patris sui. tionibus liberatus unum uerum Deum sequendo coluit, cui haec promittenti fideliter credidit. Haec est uniuersalis uia, de qua in sancta prophetia dictum est: Deus misereatur
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc enĩ porphiriꝰ erat ĩ reb hũanis qñ
ista liberãde aĩe uiuuersalis uia q̃ nõ est
alia ꝙͣ religio xp̃ĩana. oppugnari ꝑunt¬
tebat᷑ ab idoloꝵ demonũq cultorib regib¬
q teruenis. ꝓpter asserẽdũ et ꝯsecrandũ mar¬
tirũ nuimerũ h ͦ ẽ testiũ ueritatis: ꝑ qͣs
ostenderet᷑ oĩa corꝑalia mala ꝓ fide pieta
tis et ꝯmendacõe ueritatis ẽẽ toleranda.
Uidebat gͦ ista porphiriꝰ et ꝑ huiusinõi
ꝑsecuciones cito istam uiã ꝑiturã. et ꝓpt̾ea
non ẽẽ ip̃am liberande aĩe unniu̾salẽ puta¬
bat: non intelligẽs hͦ qd̾ eũ monebat et
qd̾ ĩ eiꝰ electione ꝑpeti metuebat: ad eius
ꝯfirmacionẽ robustiorẽq ꝯmẽdatõem po¬
tius ꝑtinere. Hec est igitur aĩe liberande
uiuuersalis uia. id ẽ uniuersis gentib
diuina miseracione contessa: cuius ꝓfecto
noticia ad quostũq iam uenit et ad
quoscũq uentura est nec debuit nec de¬
bebit eis dici quare mͦ et quare sero.

Expanded text:
orphyrius erat in rebus humanis, quando ista liberandae animae universalis via, quae non est alia quam religio christiana, oppugnari permittebatur ab idolorum daemonumque cultoribus regibusque terrenis, propter asserendum et consecrandum martyrum numerum, hoc est testium veritatis, per quos ostenderetur, omnia corporalia maltis et commendatione ueritatis esse toleranda. Videbat ergo ista Porphyrius et per huius modi persecutiones cito istam uiam perituram et propterea non esse ipsam liberandae animae uniuersalem putabat, non intellegens hoc, quod eum mouebat et quod in eius electione perpeti metuebat, ad eius confirmationem robustioremque commendationem potius pertinere. Haec est igitur animae liberandae uniuersalis uia, id est uniuersis gentibus diuina miseratione concessa, cuius profecto notitia ad quoscumque iam uenit et ad quoscumque uentura est, nec debuit nec debebit ei dici: Quare modo? et: Quare sero?
Abbreviated transcription (Latin):
uia ex egiptia sapiencia. Ceterũ illos
quib ꝯuersacio cũ diis ad hͦ ẽẽt. ut ob
ĩueniendũ fugitiuũ. uel p̾diũ ꝯꝑandũ.
aut ꝓpter nuptias uel mercaturã. uel
quid huiusmodi mẽtem diuinã ĩqͥetarẽt:
frustra eos uideri dicit coluisse sapientiã.
.Illa eciã ip̃a numia cũ quib ꝯu̾sarẽt᷑
et si deceteris rebus uera p̾dicerẽt: tñ
ydoneũ monerent. nec deos illos esse
nec benignos demones s aut illũ qͥ dr̃¬
deus fallax aut hũanũ om̃e cõmentũ.
Uerũ qr tanta et talia gerũt᷑ hiis artib.
ut uiuu̾sum modũ hũane facultatis
excedant: quid restat inisiut ea que
mirifite tãꝙͣ diuinitꝰ p̾dici uel fieri
uidentur nec tñ ad uniꝰ dei cultũ referũt᷑.
cui simplr̃ inherere fatentib qͦ plato¬
nitis et ꝑ multa testãtib solũ bti̾ficũ
bonũ est: malignoꝵ demonũ ludibria
et seductoria impedimẽta q̃ uera pietate

Expanded text:
uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid huius modi mentem diuinam inquietarent, frustra eos uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiam ipsa numina, cum quibus conuersarentur, etsi de ceteris rebus uera praedicerent, tac satis idoneum monerent, nec deos illos esse nec benignos daemones, sed aut illorum quod dicitur fallax, aut humanum omne commentum.Verum quia tanta et talia geruntur his artibus, ut uniuersum modum humanae facultatis excedant: quid restat, nisi ut ea, quae mirifice tamquam diuinitus praedici uel fieri uidentur nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpliciter inhaerere fatentibus quoque Platonicis et per multa testantibus solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria inpedimenta, quae uera pietate
Abbreviated transcription (Latin):
motib siderũ fabritari in terra ab hoĩb
pt̃ates idoneas uariis affectib exequẽdis:
totũ hͦ ad eosdem ip̃os demones ꝑtiuet
ludificatores aĩaꝵ sibimet subditarũ. et
uoluptaria sibi ludibria de hõm errorib
exhibentes. Aut gͦ reuera dubitãs et
inquirẽs ista porphiriꝰ. ea tñ ꝯmemorat
quib ꝯmunitãtur et redarguãt᷑. nec ad
eas ptãtes q̃ nobis ad btãm uitã capestẽ¬
dain fauent sz ad deceptores demones
ꝑtinere monstrent᷑. Aut meliora de pħo
suspitenur. eo m ͦ uoluit hoĩem egiptiũ
taliũ errorib deditũ. et aliqͣ magna se
scire opmãtem. non suꝑba qiͣ auctoritat
doctoris offendere. nec aꝑte adu̾santis
altrita cõe turbare: s qͣiͣ querẽtis et dist̾e
cupientis hũilitate ad ea cogitãda cõuer¬
tere. et ꝙͣ sint ꝯtẽnenda uel etiã deuitã¬
da monstrare. Deniqz ꝓpe ad eple finem
petit se ab eo doceri: que sit ad blitudiuẽ

Expanded text:
motibus siderum fabricari in terra ab hominibus motibus siderum fabricari in terra ab hominibus potestates idoneas uariis effectibus exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessendam fauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus deditum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenda uel etiam deuitanda monstrare. Denique prope ad epistulae finem petit se ab eo doceri, quae sit ad beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
qui tarminibz cogit ea se ꝓdere uł eu̾tere
ꝯminatur: ubi se eciã osiridis muembra
dissi paturũ ternibiliter dicit. si facere iussa
neglexerint. Hec atq huiõĩ uana et
nisaua hoĩem diis minari. nec qͥbusli¬
bet s ip̃is celestib et siderea luce fulgẽ¬
tib nec siue effectu s uiolenta pt̃atẽ
cogentẽ. atq hiis tertorib ad facienda
que uoluerit ꝑducẽtem: merito porphiriꝰ
ãmirat᷑. no uero sub spe iurãtis et tau¬
sas rerũ taliũ requirẽtis dat intelligi
illos hec agere sp̃s qͦꝵ genus superiũs sg
alioꝵ opinone destripsit: nõ ut ip̃e posuit
natura s uicio fallaces qui suulãt deos
et aĩas defunctoꝵ: demones autẽ nõ ut
ait ip̃e siuilãt s plane sũt. Et ꝙ ei uide¬
tur herbis et lapidibz et aĩantibz et sons
certis quibusdam ac uocib et figuratõib
atq fignẽtis quibusdam
NLeciã obseruatis in celi ꝯu̾sione

Expanded text:
qui carminibus cogit, ea se prodere vel evertere qui carminibus cogit, ea se prodere vel evertere comminatur, ubi se etiam Osiridis membra dissipaturum terribiliter dicit, si facere jussa neglexerint. Haec atque hujusmodi vana et insana hominem diis minari, nec quibuslibet, sed ipsis coelestibus et siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed violenta potestate cogentem adque his terroribus ad facienda quae uoluerit perducentem, merito Porphyrius admiratur; immo uero sub specie mirantis et causas rerum talium requirentis dat intellegi illos haec agere spiritus, quorum genus superius sub aliorum opinatione descripsit, non, ut ipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetur herbis et lapidibus et animantibus et sonis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione