comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inichominꝰ nam ⁊ ħ scrqitura
docente didicimꝰ qi spes que differt᷑
affligit animũ. Nich̾ n. sic afficit.
animũl: quomͦ impaciens desid̾ium.
Quio aũ hꝰ iisionis dulcedine ex¬
perit᷑ salubrꝰi. qͥd sentitur suamꝰ
qd animꝰ exꝑitur iocundiꝰ : Houit
cedo amara ÷. hinc ÷ qd̾ studiũ siũ
laxare: nec desid̾ium: suũ pͭ tempare.
hinc illa tanta parentis anxietas ⁊
doloris ĩmensitas. Unde namq pu¬
tas tanta doloris magnitudo. nisi ex
in desienti studio. ⁊ ĩpacienti de sidis:
Crescit condie ⁊ ex desidio labor. ⁊
ex labore dolor. Augm̃tatur assidue
⁊ exstudio desid̾ium. ⁊ ex desiderio
studiũ. Scit tñ rachel ħ negotium
sutpra uires suas eẽ. net tñ ualet stu¬
diũ suitm ł desid̾ium temꝑare. Ad
tantã namq grãm nungrin ꝑtingit
mens ꝑ ꝓpͥam industriam. Dei ÷ hoc
donũ. ñ hõis meritũ. Sed absq
dubio tantam talemq grãm accipit
nemo sine ingenti studio ⁊ ardenti

Expanded text:
ihilominus nam et hoc, Scriptura docente, didicimus: Quia spes quae differtur, affligit animum . Nihil enim sic afficit animum, quomodo impatiens desiderium. Quid autem hujus visionis dulcedine expetitur salubrius? quid sentitur suavius? quid animus experitur jucundius? Novit cedo amare est. Hinc est quod nec studium suum laxare, nec desiderium suum temperare potest. Hinc illa tanta parientis anxietas et doloris immensitas. Unde namque putas tanta doloris magnitudo, nisi ex indesinenti studio, et impatienti desiderio? Crescit quotidie, et ex desiderio labor, et ex labore dolor. Augmentatur assidue, et ex studio desiderium et ex desiderio studium. Scit tamen Rachel hoc negotium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desiderium temperare. Ad tantam namque gratiam, nunquam pertingit mens per propriam industriam. Dei est hoc donum, non hominis meritum. Sed absque dubio talem, tantamque gratiam accipit nemo, sine ingenti studio et ardenti
Abbreviated transcription (Latin):
bationis sue impetu om̃ipotentiᷤ
beneplatitum seu iudicium ag¬
noscit. ⁊ ad quiestit. aligñ agno¬
scit. nec adquiescit. qñq autem
sic affectus est ut uoluntatem
dei solam cirta se fieri concupis¬
cat. qmͣiuis eam interim ad plen̾
non intelligat. modo autem sic
afficitur. ut uoluntati dei om̃i¬
no ad quiescere non posset. etiam¬
si illam quam interim scire non
potest ad plenum scire potuisset.
Sed quid mirum si humanus
animus non potest semꝑ ad qui¬
escere etiam cognite diuine uo¬
luntati. qnͣdo quidem sepe nec
sue potest. ad quiescere utilitati:
Sepe enim ꝑ impacientiam sẽ¬
tenciam dittat. quam sue utili¬
tati esse contrariam penitus non
ignorat. Non gͥ tunc tm̃ dic¬
tus ille princeps milicie a suo re¬
ge exertende sentencie potestatẽ
accipit. qñ eiꝰ modi rex aliquid
iuste ⁊ itiliter disponit. sed
⁊ tunc quidem qñ aliquid ꝑ
imprudenciam. seu etiam ꝑ i̾¬
pacientiam ordinat. quod dei

Expanded text:
bationis suae impetu, Omnipotentis bationis suae impetu, Omnipotentis beneplacitum seu judicium agnoscit et acquiescit. Aliquando agnoscit, nec acquiescit, quandoque autem sic effectus est ut voluntatem Dei solam circa se fieri concupiscat, quamvis eam interim ad plenum non intelligat, modo autem sic afficitur ut voluntati Dei omnino acquiescere non possit, etiamsi illam quam interim scire non potest ad plenum scire potuisset. Sed quid mirum si humanus animus non potest semper acquiescere etiam cognitae divinae voluntati, quando quidem saepe nec suae potest acquiescere utilitati? Saepe enim per impatientiam sententiam dictat quam suae utilitati esse contrariam penitus non ignorat. Non igitur tunc tantum dictus ille princeps militiae a suo rege exercendae sententiae potestatem accipit, quando ejusmodi rex aliquid juste et utiliter disponit, sed etiam nunc quidem, quando aliquid per impudentiam seu etiam per impatientiam ordinat quod Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iuste fien ꝑmitit. Cur gͦ ⁊ illa
non dicantur ad arioch officium
ꝓtinere. que uixta hanic ꝯsideratioñe
ex diuine
districtionis
equitate
nr̃is ꝓbantur
meritis
respondere. Et
int̾rogauit inquit eum qui
a rege acceperat potestatem.
Attende gͦ quod arioch iste a re.¬
ge potestatem accipit. qura
quicquid cirta nos utiliter.
seu inutiliter accidit. ex liberi
arbitrii merito uel uicio descen¬
dit. Accipit autem arioch exer¬
cende modo utilis. mͦ in utilis
sentencie potestatem a rege. La¬
liqͣndo a sciente ⁊ uolente. ali¬
qͣndo a sciente ⁊ nolente. qñq
a nesciente ⁊ uolente. qñq a
nesciente ⁊ nolente. Quemad¬
modum enim dc̃m est. quod
cuiq accidere solet. dispensãte
deo libertatis arbitrio iuxta me¬
ritoꝵ qualitatem respondet.
Quitquid gͦ circa nos agitur
ꝓ meritoꝵ retributione. equita¬
tis q uire iusto dei iudicio mo¬
deratur. Sed ꝓuidus ille animi
obtitus sepe sub magne ꝑtur¬

Expanded text:
juste fieri permittit. Cur ergo et illa juste fieri permittit. Cur ergo et illa non dicantur ad Arioch officium pertinere, quae juxta hanc considerationem ex divinae districtionis aequitate, nostris probantur meritis respondere? Et interrogavit, inquit, eum qui a rege acceperat potestatem. Attende ergo quod Arioch iste a rege potestatem accepit, quia quidquid circa nos utiliter seu inutiliter accidit, ex liberi arbitrii merito vel vitio descendit. Accipit autem Arioch exercendae modo utilis, modo inutilis sententiae potestatem a rege, aliquando a sciente et volente, aliquando a sciente et nolente quandoque a non sciente et volente, quandoque a nesciente et nolente. Quemadmodum enim dictum est, quod cuique accidere solet, dispensante Deo, libertatis arbitrio juxta meritorum qualitatem respondet. Quidquid ergo circa nos agitur pro meritorum retributione aequitatisque jure, justo Dei judicio moderatur. Sed providus ille animi obtutus, saepe sub magnae pertur
Abbreviated transcription (Latin):
Ud si ꝑ arioch districtio eqͥ¬
tatis recte intelligitur. mi¬
rum fortassis nec ĩmerito
alicui uidebitur. quomꝰ eusmodi
sentencie exetutio ad arioch officiũ
spectare dicatur. cum eadem ittiq
sentencia. nec iuxta historram.
nec iuxta misticam intelligen¬
tram iusta uidicetur. An forte
rex uxta historiam furore turbatꝰ
iustum esse credidit. quod ueraci¬
ter iustum non fuit. eo quod
tune ueraciter dicere potuerit
turbatus est a furore ocłs meus:
Sic sane quidam iuxta huiꝰ
similitudinis tipum. zelum
quidem rectitudinis gerentes
sed scd̾m scienciam non hñtes
rectum credunt ẽẽ uel fingunt.
quod sapientes suos octidunt
maiora sibi meritorum lucra ꝓ¬
ponentes uel ꝓmittentes ex cor¬
poralibus exertitiis ad quirere
quam ex spũalibus quidem in
quibus interim non possunt.
qnͣtum uel quam leuiter uolũt
ꝓficere. Sed si adhuc ꝓfundius
inspiciamus. ⁊ ad diuna uidicia
recurramus: statim uidebimus
quia multa que homo iniuste
disponit. uel agit. deus non nisi

Expanded text:
d si per Arioch districtio aequitatis recte intelligitur, mirum fortassis, nec immerito, alicui videbitur, quomodo ejusmodi sententiae exsecutio ad Arioch officium spectare dicatur, cum eadem utique sententia, nec juxta historiam, nec juxta mysticam intelligentiam justa judicetur. An forte rex juxta historiam furore turbatus justum esse credidit, quod veraciter justum non fuit, eo quod tunc veraciter dicere potuerit: Turbatus est a furore oculus meus? Sic sane quidam juxta hujus similitudinis typum, zelum quidem rectitudinis generantes, sed secundum scientiam non habentes, rectum credunt esse vel fingunt quod sapientes suos occidunt, majora sibi meritorum lucra proponentes vel promittentes ex corporalibus exercitiis acquirere, quam ex spiritualibus quidem, in quibus interim non possunt quantum vel quam leviter volunt, proficere. Sed si adhuc profundius inspiciamus, et ad divina judicia recurramus, statim videbimus quia multa quae homo injuste disponit vel agit, Deus nonnisi
Abbreviated transcription (Latin):
uisio ista uixta allegoricum. immo
pene uixta historitum sensũ loquit᷑.
nemo scripturaꝵ sc̃arum peritus
ignorare ꝑmittitur. Sed sic ista ad
nr̃am seu alioꝵ edificationem uix¬
ta moralem sensum discutimus
ut de tanti misterii auctoritate
uixta sacratiorem intelligentiã
nichil minuere uel attenuare
p̃sumamus. Illud itaq stupẽ¬
dum. ⁊ multa admiratione
dignum occurrit. quomodo cõ¬
templationis ocłs tam late
pateat qui diuine reuelationis
cooperatione se usq ad ea que in
nouissimo fiunt ꝑ lustranda di¬
latat. Qui indicauit inquit ⁊ͥ
sunt nouissimis temporibus.
Querendum itaq est ne forte
aliquid in his uerbis lateat
qd̃ non uni alicui tm̃. sed pluri¬
bus. seu etiam ꝑfectis om̃ib
iuxta aliquid conuenire q̃at.
Neq enim alibi apud aliquos
electos regnum celoꝵ suscitat᷑
regnum qd̃ scd̃m danielis sen¬
tenciam in eternum non dissipa¬
tur. regnum qd̃ intra nos ẽẽ
dr̃. Regnum inquit dñs celoꝵ

Expanded text:
visio ista juxta allegoricum, imo visio ista juxta allegoricum, imo pene juxta historicum sensum loquitur, nemo Scripturarum sanctarum peritus ignorare permittitur. Sed sic ista ad nostram seu aliorum aedificationem juxta moralem sensum discutimus, ut de tanti mysterii auctoritate juxta sacratiorem intelligentiam, nihil minuere vel attenuare praesumamus. Illud itaque stupendum, et multa admiratione dignum occurrit, quomodo contemplationis oculis tam late pateat, qui divinae revelationis cooperatione se usque ad ea quae in novissimo fiunt perlustranda dilatat. Qui indicavit tibi, rex sunt novissimis temporibus. Quaerendum itaque est, ne forte aliquid in his verbis lateat quod non uni alicui tantum, sed pluribus, seu etiam praefectis pene omnibus juxta aliquid convenire queat. Neque enim alibi quam apud electos regnum coelorum suscitatur. Regnum quod secundum Danielis sententiam in aeternum non dissipatur, regnum quod intra nos esse dicitur: Regnum, inquit Dominus, coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
huc difsidentem. aaa dñe nescio lo¬
qui. Piusmodi sane diffidencia expͥ¬
mitur. cum cognoscenti uisionẽ
iam dr. Putas ne uere potes in¬
dicare mͥ sompnium quod uidi:
Talis diffĩdentia redarguit᷑.
unde eiꝰ modi gracia desꝑari. uel
sperari debeat ostenditur. cũ dr̃.
Misterium qd̃ rex interrogat sapi¬
entes. magi. ⁊ arioli. ⁊ aruspiees
nequeunt indicare regi. sed est
deus in celis reuelans misterta. Do¬
cet itaq nos in his uerbis daniel
nrͣ ea que supra hominem sunt¬
⁊ humanum sensum excedunt.
de humana industria penitus
desꝑare. ⁊ de sola reuelatione dñi¬
expectare. Quod autem dicit os¬
tensa sibi que futura sunt nouis¬
simis temporib. ad illud ꝓcul
dubio respicere uidetur. quod ĩ
sine uisionis post cetera adiungi¬
tur. lapis autem qui ꝑcusserat
statuam fc̃s est mons magnus
⁊ impleuit unu̾isam t̾ram. Qmͣ
sint magna. qmͣ ue ꝓfunda. et
qnͣta ueneratione digna. ea que

Expanded text:
huc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio lohuc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio loqui. Ejusmodi sane diffidentia exprimitur, cum cognoscenti visionem jam dicitur. Putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi? Talis diffidentia redarguitur, et unde ejusmodi gratia desperari, vel sperari debeat ostenditur, cum dicitur: Mysterium quod rex interrogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt indicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria. Docet itaque nos in his verbis Daniel noster, ea quae supra hominem sunt, et humanum sensum excedunt, de humana industria penitus desperare, et de sola Domini revelatione exspectare. Quod autem dicit ostensa sibi quae futura sunt novissimis temporibus, ad illud procul dubio respicere videtur quod in fine visionis post caetera adjungitur: Lapis autem qui percusserat statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Quam sint magna, quamve profunda, et quanta veneratione digna ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant. multo tñ pauciores. qui
eaꝵ explanationem uerbo uel
scripto. ad alioꝵ notitiam ꝓpalare
queant. Perpendis gͦ ut arbitror
quia aliud est munus mistice intelli¬
gencie. atq aliud est mimꝰ mistice do¬
crine. Alii in uno. alii in alio p̃pol¬
lent. alii autem in utroq eminent
Si suꝑ hoc moysi dicta consulimiᷤ
ip̃m sapiencia fratremq eiꝰ eloqũe¬
tia p̃minere cognoscimus. Si ad
daiud respicimus in imo utrũq
inuenire poterimus. Incerta ⁊
occulta sapientie tue manifesta¬
sti mͥ. Ecce de uno. Itemq d  alio
aꝑiam in parabolis os meum
loquar ꝓpositiones ab inicio.
Quidam autem iam pͥmum ꝑce¬
perunt. ⁊ de scd̾o quidem pene uł¬
penitus diffidunt. Misticam iam
uisionem ieremias cognouerat
qui suꝑ hoc ip̃m interrogatus
dicebat. llirgam uigilantem
ego uideo. Et item. Ollam succensã
ego uideo. ⁊ faciem eiꝰ a facie a qui¬
lonis. Ecce iam audis de uno mun̾e
ꝓfitentem. audi eundem de alio ad¬

Expanded text:
valeant, multo tamen pauciores qui valeant, multo tamen pauciores qui earum explanationem verbo, vel scripto ad aliorum notitiam propalare queant. Perpendis ergo, ut arbitror, quia aliud est munus mysticae intelligentiae, atque aliud est munus mysticae doctrinae. Alii in uno, alii in alio praepollent, alii autem in utroque eminent. Si super hoc Moysi dicta consulimus, ipsum sapientia, fratremque ejus eloquentia praeeminere cognoscimus. Si ad David respicimus, in uno utrumque invenire poterimus: Incerta, et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce de uno. Itemque pro alio: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio . Quidam autem jam primum perceperunt et de secundo quidem penitus diffidunt. Mysticam jam visionem Jeremias cognoverat, qui super hoc ipsum interrogatus, dicebat: Virgam vigilantem ego video; et item: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie aquilonis . Ecce jam audis de uno munere profitentem, audi eumdem de alio ad
Abbreviated transcription (Latin):
tandem utili exitii. optimoq fi¬
ne concluditur. qnͣ qd̃ de humana
industria desꝑatur. tandem aliq̃ñ
deuotionis magisterio totum de
gr̃a diuina p̾sumitur. Quid enĩ
est responsio damelis nisi magis¬
terium uere deuotionis. Et re¬
spondens damel coram rege ait.
Magisterium qd̾ rex int̾rogat
sapientes. magi. ⁊ arioli. ⁊ arus¬
pites nequeunt indicare regi.
sed est deus in celis reuelans mi¬
steria. qui indicauit tͥ nabugo¬
donosor que uentura sunt nouis¬
simis temporib. Sed quia daniel
misticam iam uisionem agnou̾at
qmͣ adhuc regia sollicitudo quere¬
bat. cupit sibi quis fortassis aꝑtiuᷤ
ostendi. quomodo una eademq res
ab eodem animo possit uixta aliquid
sciri. ⁊ iuxta aliquid nesciri. Sed
aliud est misterioꝵ ꝓfunda ꝑ solam
intelligenciam capere. aliud autem
est quociens uolueris facile explicare
⁊ explanare posse. uide quam rari
sunt qui mistica scripturaꝵ. sine
aliena ope ⁊ expositione penetrare

Expanded text:
tandem utili exitu optimoque fitandem utili exitu optimoque fine concluditur, quando quod de humana industria desperatur, tandem aliquando devotionis magisterio totum de gratia divina praesumitur. Quid enim est responsio Danielis, nisi magisterium verae devotionis? Et respondens Daniel coram rege ait: Mysterium quod rex interrogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt indicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria, qui indicavit tibi Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus. Sed quia Daniel mysticam jam visionem agnoverat quam adhuc regia sollicitudo quaerebat, cupit sibi quis fortassis apertius ostendi quomodo una, eademque res ab eodem animo possit juxta aliquid sciri, et juxta aliquid nesciri. Sed aliud est mysteriorum profunda per solam intelligentiam capere, aliud est autem quoties volueris facile explicare, et explanare posse. Vide quam rari sunt qui mystica Scripturarum sine aliena opera et expositione penetrare
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. in qͣnͣtum ad ueritatẽ
illuminatur. in qͣntum ad uͥtutẽ
infłamatur. in tm̃ ꝓculdubio de¬
coratur. uel ornatur. Nota gͦ qd̃
⁊ ille de baltchasar ꝓmissione difidit.
qui ei tale nomen imposurt:
nam a rege utiq eiusmodi
nomen accepit. Et fit quidem
ut mens ad miram subtilitatẽ
ex multa deuotione exacui se
senciat atis intelligat⁊ tñ
sub tp̃r netessitatis minꝰ qmͣ
ualeat uel debeat ex uirtlite
deuotionis p̾simmat. Putas ne
uire inquit potes indicare mͥ
sompnium qd̾ uidi ⁊ int̾pretati¬
onem eiꝰ : Et daniel suꝑius. In¬
trodui me in conpectu regis⁊
solutionem regi narrabo. Eete
unde daniel pͣsumit. sidenterq
ꝓmittit. regia sollictrudo diffidit.
Totum ħ sepe apud unum. eim¬
demq animum agitur. ⁊ pene
quot affectionib tangitur. tot
sentenciis uariatur. Unam eã
spectus sententias sue estimati¬
onis alternat. Sed ista alt̾nan¬
cium uicissitudinum fluctuato

Expanded text:
rgatur, in quantum ad veritatem rgatur, in quantum ad veritatem illuminatur, in quantum ad virtutem inflammatur, in tantum procul dubio decoratur, vel ornatur. Nota ergo quod et ille de Balthasar promissione diffidit, qui ei tale nomen imposuit. Nam a rege utique ejusmodi nomen accepit. Et fit quidem ut mens ad miram subtilitatem ex multa devotione exacui se sentiat atque intelligat, et tamen sub tempore necessitatis minus quam valeat, vel debeat de virtute devotionis praesumat. Putasne vere, inquit, potes indicare mihi somnium quod vidi, et interpretationem ejus? Et Daniel superius: Introduc me in conspectu regis et solutionem regi narrabo. Ecce unde Daniel praesumit, fidenterque promittit, regia sollicitudo diffidit. Totum hoc saepe apud unum eumdemque animum agitur, et pene quot affectibus tangitur, tot sententiis variatur. Unam eamdus sive respectus, sententias suae aestimationis alternat. Sed ista alternantium vicissitudinum fluctuatio,
Abbreviated transcription (Latin):
uere potes indicare mͥ sompnium
quod uidi. ⁊ interp̾tationem eiꝰ
Regem danieli respondere. su¬
amq diffidenciam ostendere.
nichil aliud est qm eiusmodi
animi uicium ueram deuoti¬
onem non posse latere. Sepe
enim uitia quedam que alio
tempore non possumus. compũc¬
tionis nr̃e hora ⁊ int̾ deuotio¬
nis nr̃e lacrimas facile deprehen¬
dimus. ꝑfecta si quidẽ deuotio
om̃ia discutit. om̃ia diuidicat
⁊ ip̃e a nemine iudicatur.
Notandum sane qd̃ daniel
dum ꝓfunda ⁊ mistica requirit᷑
cum sublunta ⁊ subtilia polli¬
tetur. balthasar appellat᷑. quod
capillus capitis interpretatur.
Est autem capillus capitis ut
nostis longus ad modum atq sub¬
tilis. Quid itaq capillus capitiꝰ
nisi subtilis ꝓfunditas. ⁊ ꝓfunda
subtilitas mentis. Et ꝑfecta
deuotio ꝓfecto mentem. ⁊ ad ꝓ¬
funditatem illuminat. ⁊ ad omñe
subtilitatem exacuit. Est autem
⁊ capillus capttis ornatus. Et
mens utiq hominis ex uera
deuotione in qnͣtura a uiciis pͣ¬

Expanded text:
ere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Regem Danieli respondere, suamque diffidentiam ostendere, nihil aliud est quam ejusmodi animi vitium, veram devotionem non posse latere. Saepe enim vitia quaedam quae alio tempore non possumus, compunctionis nostrae hora, et inter devotionis nostrae lacrymas facile deprehendimus. Perfecta siquidem devotio omnia discutit, omnia dijudicat. ipse a nemine judicatur. Notandum sane quod Daniel dum profunda et mystica requirit, cum sublimia et subtilia pollicetur, Balthasar appellatur, quod capillus capitis interpretatur. Est autem capillus capitis, ut nostis, longus admodum atque subtilis. Quid itaque capillus capitis, nisi subtilis profunditas, et profunda subtilitas mentis? Et perfecta devotio profecto mentem et ad profunditatem illuminat, et ad omnem subtilitatem exacuit. Est autem et capillus capitis ornatus, et mens utique hominis ex vera devotione in quantum a vitiis pu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ittilitatem an ad ultionem
nos feriat. Nam sane cum noᷤ
ꝑcutit. uel feriri ꝑmittit.
modo ad nr̃am erudiuionem:
huc quolibet modo id agit. hec
om̃ta diligenter ingiuirenda.
et subtiliter discucienda. hec
om̃ia ittilem timorem incuci¬
unt ⁊ mentem in oratione
compungunt. hec om̃ĩa men¬
tem humiliant. ⁊ nr̃am deuo¬
tionem excitant. ⁊ ad supplicatioñẽ
inflammant. uides certe qm
recte. quam discrete hec omnia

Expanded text:
ad utilitatem an ad ultionem ad utilitatem an ad ultionem nos feriat. Nam sane cum nos percutit vel feriri permittit, modo ad nostram eruditionem, huc quolibet modo id agit. Haec omnia diligenter inquirenda et subtiliter discutienda. Haec omnia utilem timorem incutiunt, et mentem in oratione compungunt. Haec omnia mentem humiliant, et nostram devotionem excitant, et ad supplicationem inflammant. Vides certe quam recte, quam discrete haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod daniel ab a¬
rioch t̾̾um inquirit. Quam ob
causam tam crudelis sentencia
a facie regis eẽt egressa. Ordo
congruus. ⁊ diligenter obser¬
uandus. Prius int̾rogatur de
lege ⁊ sentencia. postea de eiꝰdem
sentencie causa. ꝓculdubio dili¬
genter inquirendum ⁊ uehem̃ter
discuciendum in rebus utiq
dubiis. ⁊ maxime ꝑiculosis:
prius de qualitate actionis. et
consequent̾ quidem de qualitate
intentionis. Nam sepe culpa
que exactione contrahitur: ex
qualitate intentionis non nicħ
leuigatur. Quod tam̃ inquirit
de causa sententie. ad duo ut
arbitror possumus. ĩmo et de¬
bemus referre. qua uidelicet
intencione fiat. uel qua dei di¬
spositione fieri continguat.
Circa actionem quidem querit
utrum nam sit cõmoda an
incõmoda. iusta uel in iusta
tirca intencionem uero an
forte sit pia uel impia. discre¬
ta uel indiscreta. Cirta dei au¬
tem dispositionem id maxime
quisq in dire uel dure sentẽcie
inuestigatione ꝑquirat. utrũ

Expanded text:
 quod Daniel ab Arioch iterum inquirit. Quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa. Ordo congruus, et diligenter observandus, prius interrogatur de lege et sententia, postea de ejusdem sententiae causa. Procul dubio diligenter inquirendum, et vehementer discutiendum in rebus utique dubiis et maxime periculosis prius de qualitate actionis, et consequenter quidem de qualitate intentionis. Nam saepe culpa quae ex actione contrahitur, ex qualitate intentionis nonnihil levigatur. Quod tamen inquirit de causa sententiae, ad duo, ut arbitror, possumus imo et debemus referre, qua videlicet intentione fiat, vel qua Dei dispositione fieri contingat. Et circa actionem quidem quaeritur utrumnam sit commoda an incommoda, justa vel injusta. Circa intentionem vero an forte sit pia vel impia, discreta vel indiscreta. Circa Dei autem dispositionem id maxime quisque in dirae vel durae sententiae investigatione perquirat, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ uisi appareat in oꝑe. ꝑ opꝰ enĩ
bonur bona uoluntas innotescit
ut iure bone opinionis laudem qͣi
quasdam late flagrantes mandra¬
goras in uenire possit. Niͣ post par¬
tum ⁊ elphe ꝓles lie mandragoras
iunuenire credit᷑. qñ uoluntas bona

Expanded text:
damus nisi appareat in opere. Per opus enim damus nisi appareat in opere. Per opus enim bonum bona voluntas innotescit, ut jure bonae opinionis laudem, quasi quasdam late fragrantes mandragoras invenire possit. Quasi ergo post partum Zelphae, proles Liae mandragoras invenire creditur, quando volunta
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutũ oꝑa q̃ ceteras uirtutes mi¬
triunt pene semꝑ huiuilitatem extui¬
guut. Solent enun q̃ ꝑ gad ⁊ aser fi¬
inirandum quid magis om̃ium laude
p̃dicandum qmͣ cum unde in aliis sꝑ
excinguit᷑ diuini timoris reuerentia
ñ minuit᷑ s auget᷑: Quia ergo sole¬
mus singulari laude esferre quem ui¬
demꝰ ⁊ post iuitutum oꝑa ñ solum
de dei s de hominũ parua osfensa ñ pa¬
tum trepidare: recte ruben mandrago¬
ras pꝰ uatos gad ⁊ aser inueuisse dicit᷑.
quia qm̃lib ex oꝑib p̃claris ad timo¬
rem ñ ad tumorem ꝑfecisse mirant᷑.
Notandũ sane qd̾ ħ de quib locuti
sumꝰ mandragore uec pꝰ tot natos lie
nec pꝰ geminos liberos bale s post
tates ad filios bale cogitatõnes ad
filios ⁊elphe ꝑtinent actiones. Uo¬
linitates itaq seu cogitatõnes ꝙͣ uiᷤ
rectas qnͣtumlib utiles quomͦ mira¬
mur uł qñ laudabimꝰ qͣs minime
uidemꝰ: Et qmͣuis uera laus sit de
recta uoluntate eam minime lau¬

Expanded text:
irtutum opera quae caeteras virtutes nutriunt, pene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fimirandum? quid magis omnium laude praedicandum, quam cum unde in aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia non minuitur, sed augetur? Quia ergo solemus singulari laude efferre, quem videmus etiam post virtutum opera non solum de Dei, sed de hominum parva offensa non parum trepidare, recte Ruben mandragoras post natos Gad et Aser invenisse dicitur; quia quemlibet ex operibus praeclaris ad tumoreNotandum sane quod hae, de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed potates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo miramur, vel quando laudabimus quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de recta voluntate, eam tamen non lau
Abbreviated transcription (Latin):
piuit. eo qd̃ eẽt ibi requies bona ⁊ ip̃a
dicũ potiri felicem nicħominꝰ cui dat̃
ẽ. disꝑsiones cordis in unũ colligere.
⁊ in illo uere felicitatis fonte desid̾iũ
figere. Illud utiq bonũ uerũptam̃
ħoptimũ. Iuxͣ qd̾ ysachar uidit requi¬

Expanded text:
pivit, eo quod esset ibi requies bona, et ipsa dicum potiri! Felicem nihilominus, cui datum est dispersiones cordis in unum colligere, et in illo verae felicitatis fonte desiderium figere. Illud utique bonum, verumtamen hoc optimum. Juxta quod Issachar vidit requi
Abbreviated transcription (Latin):
hesisse sũmo bono. Nouit ħ ysachar
⁊ iocirco᷑ tali t̾ra longiꝰ discedere nolebat
s ħitans int̃ t̾minos in eiꝰ ucima
manebat cupiens ⁊ ambiens eam. rap¬
tim quid̃ ⁊ furtim ꝑ raros saltẽ exois¬
sus tangere s ⁊ de illuis terre fructi¬
b frequentiꝰ comed̾e. Est enim ut nos¬
se potestis fructꝰ t̾re illius sublmus.
fructꝰ mirabił. fructꝰ singusaris. hꝰ
si quid̃ t̃re fructib mens hoĩs sepiꝰ sa

Expanded text:
no. Novit hoc Issachar, et idcirco a tali terra longius discedere nolebat, sed habitans inter terminos in ejus vicinia manebat, cupiens et ambiens eam raptim quidem et furtim per raros saltem excessus tangere, sed et de illius terrae fructibus frequentius comedere. Est enim, ut nosse potestis, fructus terrae illius sublimis, fructus mirabilis, fructus singularis. Hujus siquidem terrae fructibus mens hominis saep
Abbreviated transcription (Latin):
asiñ fc̃s ⁊ fortis esfectꝰ libent᷑ sup¬
posiit humerum suũ ad portandum
& factis ẽ tributis seruiens. Multum sͥ
subito uluerat qui se asinũ animal ui¬
delicet pene p̃ ceteris uilius seͣputabat.
Multum concupiuit t̾ram qm uidit.
ꝓ qͣ ad omnẽ laborẽ fortis ꝑdurauit. Ni¬
derat sane qd̾ ad puschrituduiẽ illiꝰ t̾re

Expanded text:
asinus factus, et fortis effectus, libenter supposuit humerum suum ad portandum, et factus est tributis serviens. Multum sibi subito viluerat, qui se asinum, animal videlicet pene prae caeteris vilius reputabat. Multum concupivit terram quam vidit, pro qua ad omnem laborem fortis perduravit. Viderat sane quod ad pulchritudinem te
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino apprehendebat ⁊ iccuro ĩter ter¬
minos habitabat. Istam tolerabat ad
necc̃itatẽ illã ꝯcupierat ad iocundita¬
tem ⁊ ideuto int̃ teriinos habitabat.
Satagebat istam penitꝰ deserere nec
poterat ambiebat in illam totꝰ intrare
nec ualebat. fecit ergo qd̾ potuit int
terminos ħitauit. cotidie ad illam
nitebat᷑ cotidie ad istam relabelat᷑ &
char asiñ fortis habitaus uit̃ t̃nuos
uidit requiem qd̾ eẽt bona ⁊ t̾ram qd̾
eẽt optima. Quid ergo mir̃ qd̃ eam iu

Expanded text:
omnino non apprehendebat, et ideo inter teromnino non apprehendebat, et ideo inter terminos habitabat. Istam tolerabat ad necessitatem, illam concupierat ad jucunditatem, et idcirco inter terminos habitabat. Satagebat penitus istam deserere, nec poterat, ambiebat in illam totus intrare, nec valebat. Fecit ergo quod potuit, inter terminos habitavit. Quotidie ad illam nitebatur, quotidie ad istam relabebatur, et char asinus fortis, habitans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram quod esset optima.
Abbreviated transcription (Latin):
Uultis aut̃ audire ⁊ alt̾mi simili ratõne sͥ
uiluisse & ad omnẽ nichominꝰ laborem cõ¬
ualiusse. Ut uimentum inquit fãctꝰ sũ
apud te. Et alibi. Propt̃ te inquit morti¬
ficam᷑ totadie. Ecce qmͣ uilis ecce qmͣ foe¬
tis. Uilis ut uim̃tum. fortis ad se morti¬
ficand̾. psachar asinꝰ fortis habitãs inter
t̃mmnos uidit requiem qd̵ eẽt bona & t̾rã
qd eẽt optina. Pene ergo ñ plene hanc
morientiũ t̃ram deseruerat pene ñ ple¬
ne illam uñitũ t̃ram apphend̾at qui
nit᷑ t̃minos habitabat. Qͥ uilissimis
quia paucissimis hꝰ iite bonis ꝯtentus
erat. hꝰ misere t̃re extrema tenebat. Qͥ
ꝑ frequentes iuentis excessus ꝑhemnis
uite bona p̃gustalat. illuis beate t̃̾re
uicia tangebat. ẏsachar asiꝰ fortis ha¬
bitans int t̾minos. Qͥ hiuiꝰ uite bona ad¬
nec̃citatẽ non respuelat hanc t̃ram ñ¬
penat᷑ deserelat. quia fut᷑e uite ñ nisi no¬
iussima quedam caꝑe poterat. illam ñ¬

Expanded text:
autem audire, et alterum simili ratione sibi viluisse, et ad omnem nihilominus laborem convaluisse: Ut jumentum, inquit, factus apud te . Et alibi: Propter te, inquit, mortificamur tota die . Ecce quam vilis, ecce quam fortis: vilis ut jumentum, fortis ad se mortificandum. Issachar asinus fortis habitans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram quod esset optima. Pene ergo, non plene, hanc morientium terram deseruerat; pene, non plene, illam viventium terram apprehenderat, qui inter terminos habitabat. Quia vilissimis, quia paucissimis hujus vitae bonis contentus erat, hujus terrae miserae extrema tenebat. Quia per frequentes mentis excessus perennis vitae bona praegustabat, illius beatae terrae initia tangebat. Issachar asinus fortis, habitans inter terminos, quia hujus vitae ad bona necessitatem non respuebat, hanc terram penitus non deserebat, quia futurae vitae nonnisi novissima quaedam capere poterat. Illam
Abbreviated transcription (Latin):
p. Ecce quał t̃̾ra. pax ibi ẽ. requies ibi ẽ
pax plena requies bona. pax quiera. quies
labore ꝑueruri ñ pot̃. Propt̃ ipam ñ labo¬
rat᷑ s in ip̃a ñ laborat᷑. Extra hanc t̃rã
ñ inuenit᷑ requies uera. Nullus penitꝰ
labor inuenit᷑ in hac. Duo st̃ t̾ra ⁊ reqͥes
duo contͣ duo. duo bona qͣ duo mala.
duo st̃ magna mala miseria .s. ⁊ ꝯcupiscẽ¬
tia. pena .s. ⁊ cuspa. duo magna bona
tranquillitas ⁊ stabilitas. Cont᷑ mise¬
riam mentis tranquillitas ꝯͣ ꝯcupiscẽ¬
tiam cordis stabilitas. Nullam moles¬
tiam sentire ẽ: bñ requiescere. uulł cõ¬
cupiscentie fluctib agitari. ẽ. ꝓcusdu¬
bio in t̾ra morari. In tali t̾ra requies¬

Expanded text:
. Ecce qualis terra. Pax ibi est, requies ibi est. Pax plena, requies bona; pax quieta, quies labore perveniri non potest. Propter ipsam laboratur, sed in ipsa non laboratur. Extra hanc terram non invenitur requies vera; nullus penitus labor invenitur in hac terra. Duo sunt, terra et requies. Duo contra duo. Duo bona contra duo mala. Duo sunt magna mala, miseria et concupiscentia, poena scilicet et culpa. Duo magna bona, tranquillitas et stabilitas. Contra miseriam mentis tranquillitas, concupiscentiam cordis stabilitas. Nullam molestiam sentire, est bene requiescere. Nullis concupiscentiae fluctibus agitari, est procul dubio jam in terra morari. In t
Abbreviated transcription (Latin):
cognitã ꝯcupiuit ⁊ iccuro supposuit
humer̃ suũ ad portand̾ ⁊ fc̃s ẽ. tributis
seruiens. Uidit inquid requiem qd̃ erat
bona. Requies gͦ ibi ẽ.⁊ requies bona.
Si enim ibi ñ eẽt ibi eam iuume ui¬
disset. ⁊ si bona ñ eẽt p̃p eam humerũ
suũ ad portand̾ miniie supposuisset.

Expanded text:
idcirco supposuit humerum suum ad portandum, et factus est tributis serviens. Vidit, inquit, requiem quod esset bona. Requies ergo ibi est, et requies bona. Si enim ibi non esset, ibi eam minime vidisset. Et si bona non esset, propter eam humerum suum ad portandum minime supposu
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ ⁊g.o.ric. Pro tali prole libent̃ ħa
mandragoras contempsit ut talem fi¬
lium hr̃e possit. Mens ⁊ enĩ q̃ in laude
homuiũ delectat᷑ qd̾ sit uit̾uũ gaudi¬
um exꝑiri ñ meret᷑. Recte gͦ pꝰ natuu¬
tatem gad ⁊ aser lia talem filiũ genuit
quia uisi ꝑ abstinentiã ⁊ paciãm mens
humana ad uerum gaudium ñ ꝑtin¬
git. Opportet enim ñ solum falsam delec¬
tat̾onem sed etiam ueram ꝑt̾bat̾onem
excludere qui uult de s̾ittate gaudere.
terna utiq iocunditate indignus est.
uob̾ qui nunc ridetis. Hanam ꝑtur¬
batonem extupabat cum auditores suoᷤᷤ
admonebat. Nolite tuuere eos qui corpꝰ¬
unum abstinendo suꝑamꝰ: alterum pa¬
Isti sunt gad ⁊ aser qui exdudunt gau¬
dium fassum & introducunt gaudiũ
uerum. Iam ut estimno nulla erit dei¬
ceps questio cur hic talis filius ysachar
dicatur. Si quid̾ ysachar merces int̃¬
p̃tatur. Quid enim aliud tot tantisq
laborib querimꝰ quid inꝙͣ aliud qͣm

Expanded text:
i corde . Pro tali prole Lia mandragoras libenter contempsit, ut talem filium habere possit. Mens etenim, quae in laude hominum delectatur, quod sit internum gaudium experiri non meretur. Recte autem post nativitatem Gad et Aser, Lia talem filium genuit; quia, nisi per abstinentiam et patientiam, mens humana ad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. terna utique jucunditate indignus est; vobis qui nunc ridetis . Vanam perturbationem exstirpabat, cum auditores suos admonebat, dicens: Nolite timere eos qui unum abstinendo superamus, alterum paIsti sunt Gad et Aser, qui excludunt gaudium falsum, et introducunt gaudium verum. Jam, ut aestimo, nulla erit deinceps quaestio, cur hic talis filius Issachar dicatur, si quidem Isachar merces interpretatur. Quid enim aliud tot tantisque laboribus quaerimus? quid, inquam, aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
iam obstat ut arbitror quiũ illa
que exsuꝑat omẽm sensum uł qm sit
magna mustitudo dulcedinis qmͣ abs¬
cordit d̾s diligentib se. Abscondit in¬
quit. Quid ergo mirum si eam quilib
mundi amator nesciat qmͣ d̾s diligenti¬
b se abscondit: Qui eiim in bonis fal¬
sis atq deceptoriis sp̃em figunt q̃ sint
uera bona inuenire uͭ possũt. Uñ ẽ. qd̾
dicunt. Quis ostendit nob̾ bona: Est
enim manna absconditum ⁊ nͥ gustanti¬
b om̃ino ignotum. Est namq hi dul¬
cedo cordis ñ carnus. unde nec eam nosse
pot̃ quisib carnalis. Dedisti inqͣm leticiã
in corde meo. Corporales delicie sicut &
ip̃m corpꝰ corporeo oculo uideri possũt
delicias cordis sicut nec ip̃m cor ocłi car¬
nis uidere nequeũt. Qua ergo ratione
spiritales delicias cognoscat nͥ qui ad
cor suum intrare ⁊ intus habitare non
dñi tui. Hoc itaq internũ gaudium
eium gaudiũ ut suꝑus tam diximꝰ unꝰ
de principalib asfectib. Hic aũ cũ ordi

Expanded text:
bstat, ut arbitror, quin illa quae exsuperat omnem sensum ; vel quam sit magna multitudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se . Abscondit, inquit. Quid ergo mirum, eam si quilibet mundi amator nescit, quam Deus diligentibus se abscondit? Qui enim in bonis falsis et deceptoriis spem figunt, quae sint vera bona invenire non possunt; unde est quod dicunt: Quis ostendit nobis bona . Est enim manna absconditum, et nisi gustantibus, omnino incognitum. Est namque hujusmodi dulcedo, cordis, non carnis; unde nec eam noscere potest quilibet carnalis: Dedisti, inquit, laetitiam in corde meo ibid. Corporales deliciae, sicut et ipsum corpus, corporeo oculo videri possunt; delicias cordis, sicut nec ipsum cor, oculi carnis videre nequeunt. Qua ergo ratione spirituales delicias cognoscat, nisi qui ad cor suum intrare, et intus habitare non audium Domini tui . Hoc itaque internum gaudium,enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus affectibus. Hic autem cum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
nuiraris forte cum humauã uere¬
condiam iuꝑuis reprobauimꝰ cur eã mo¬
do ad dinam ꝑtiuere deceam᷑ cum ꝑ dinã
solami ordinatam uerecondiã intlłig̾e
debeamꝰ. Sed aliud ẽ. hoĩes erubescere
sp̃ dm̃i ⁊ aliud eosdem erubescere sp̃ se¬
ip̃m. Sic luceat lux ur̃a dicit script᷑a
ut uideant oꝑa ur̃a bona. ⁊ głificetur
pãt ur qui i celis ẽ. Bonũ est eigo eru¬
bescere infamiam ñ tam ad nr̃am qmͣ
ad głan diuinam ⁊ ħ ẽ. forte dinam
Nam tunc proculdubio dina initꝰ iue¬
nit᷑ qñ de occultis etiã suis coram. hõib
dũi erubescere ÷ bonã uerecondiã hr̃e
⁊ qͣlem ñ dubitamꝰ ad dinã ꝑtinere ue¬
recondia itaꝙ tał ⁊ ordinata ẽ. ⁊ iuxͣ
aliquid recte humana dici pͭ. Reuera tũ
ad huc paruula eẽt uł uit᷑ thasami sui
secreta se ipãm cohiberet: corruptois
macłam ñ mcͣrisset. ⁊ tantoꝵ maloꝵ
c̃a ñ extitiss et.

Expanded text:
iraris forte cum humanam verecundiam superius reprobaverimus, cur eam modo ad Dinam pertinere doceamus, cum per Dinam solam ordinatam verecundiam intelligere debeamus. Sed aliud est homines erubescere propter Deum, et aliud eosdem erubescere propter seipsos: Sic luceat lux vestra, dicit Scriptura, ut videant opera vestra bona, et glorificetur Pater vester qui in coelis est . Bonum est ergo erubescere infamiam, non tam ad nostram quam ad gloriam divinam. Et hoc est forte Dinam Nam tunc procul dubio Dina intus invenitur, quando de occultis etiam suis coram Deo erecundiam habere, et qualem non dubitamus ad Dinam pertinere. Verecundia itaque talis et ordinata est, et juxta aliquid recte humana dici potest. Revera adhuc parvula esset, vel intra thalami sui secreta seipsam cohiberet, corruptionis maculam non incurrisset, et tantorum malorum causa non exstitisset.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ putes ⁊ de amore. Quid i extͣ ip̃m
reliqͥt cet̾is. qͥ totũ cor. totã aĩam. tota
uͥtutem dño deo suo in dilectione dona¬
uit: In ip̃o itaq fr̃es affectuose diligamꝰ
positos. ⁊ p̃positos nob̾. sc̃ .R. filii dei sumꝰ

Expanded text:
tum etiam de amore. Quid enim extra ipsum reliquit caeteris, qui totum cor, totam animam, totam virtutem Domino Deo suo in dilectione donavit? In ipso itaque, fratres, affectuose diligamuspositos, et praepositos nobis. Nunc enim filii Dei sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. ꝯferre fiduciã. Neu̾enciam ꝓ pre¬
sencia. deuotionẽ ꝓ beniguolentia. fidu¬
ciã ꝓ custedia. Caute ambula uͥ assunt
tuo reu̾entiam habe. Tu ne audeas illo
p̾sente. qd̾ me uidente ñ auderes: An p̃sen¬
tem eũ dubitas quẽ ñ uides: Qͥd si audireᷤ
qͥd si tang̾es. qͥd si olfac̾es. uide qri ñ solo
uisu rerũ p̾sentia comꝓbet᷑. Ion oĩa uisui
subratent. nͨ corꝑalia qͥdem. Qnͣtomagis
spũalia ꝓtul ft̃ ab õi sensu corporeo ⁊ spũ¬
ali potiꝰ uestiganda.Si fidẽ ꝯsulas: ea tibi
angelicã ꝓbat p̃senciam ñ de ẽẽ. Net dixisse

Expanded text:
tionem, conferre fiduciam! reverentiam pro praesentia, devotionem pro benevolentia, fiduciam pro custodia. Caute ambula, ut videlituo reverentiam habe. Tune audeas illo praesente, quod vidente me non auderes? An praesentem esse dubitas quem non vides? Quid si audires? quid si tangeres? quid si olfaceres? Vide quia non solo visu rerum praesentia coubjacent, nec corporalia quidem: quanto magis spiritualia procul sunt ab omni sensu corporeo, et spiritualiter potius vestiganda? Si fidem consulas, ea tibi angelicam probat praesentiam non deesse. Nec dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
nib inqͥt portabt̃ te In tus qͥdem uiis
custodient te: ⁊ deducent ꝑuulũ. qua pot̾
ꝑuulꝰ abulare. Cet̾m ñ te pacient᷑ tẽp¬
Co tari supͣ quã sustin̾e potes. s ĩ manib¬
dom tollent ut ꝑtͣnseas offendicłm. Qm
sustinet m̃tum. Quociens gͥ gͣuissima
uehemens ĩ minere: ĩuoca custodem
tuũ. ductorẽ tuũ. adiutorẽ tuũ. in
oportimitatib ĩ tribulatione. Inclama
eũ ⁊ dic. Dñe salua nos ꝑimꝰ. Non dor¬
mit neq dormitat. ⁊ si ad tp̃s qñq
dissimulet: ne forte ꝑ iculosiꝰ ab illiꝰ te
manib ip̃e p̃cipites. si te eis ignoraĩus
sustentatũ. Spũales .i. st̃ iste manus

Expanded text:
nibus, inquit, portabunt te. In tuis quidem viis custodient te, et deducent parvulum, qua potest parvulus ambulare. Caeterum non te patientur tentari supra quam sustinere potes, sed in manibus tollent, ut pertranseas offendiculum. Qsustinet mentum! 9. Quoties ergo gravissima vehemens imminere, invoca custodem tuum, ductorem tuum, adjutorem tuum in opportunitatibus, in tribulatione. Inclama eum, et dic: Domine, salva nos, perimus. Non dormit, neque dormitat, etsi ad tempus quandoque dissimulet, ne forte periculosius ab illius te manibus ipse praecipites, si te eis ignoraveris sustentatum. Spirituales enim sunt manus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓtegat. adst̾ ut ꝓsint. Qͥd retribues
uit: & õe datũ optimũ ñ nisi ab illo est.
ex tanta caritate obediunt.⁊ nob̾ subue¬
niunt ĩ tanta necessitate. ĩgratos eẽ non
licet. Simꝰ gͦ deuoti. simꝰ grati tantis custo¬
dibi. rerlamemꝰ eos. honoremꝰ qͣntũ possu¬
mꝰ eos qͣntum debemꝰ. Tõtus tñ ei redat᷑
amor ⁊ honor nrͣ.: a quo ta ip̃is qm̃ nob̾÷
totũ unde honorare possumꝰ uel amare.
credendꝰ ÷ oburare sermoni. qͥ sibi ⁊̃ amicoᷤᷤ
Nemini quicqͣm debeatis. nͥ ut in uicem
⁊ cet̾a in hc̃ modũ. Ut gͦ pleniꝰ ĩ telligaᷤᷤ
qͥd in utroq senserit. qͥd ue monuerit.
uide q̃madmod̾ ut̾ radios solis. minora
qͣlibet luminaria ñ uident᷑. Nunqͥd amo¬
Minime qͥd̾. s ampliori claritate qͦdãmͦ
tecta int̾im apparere ñ posse. Sic gͦ dilec¬
tio alia q̃ uis debita suꝑans: qͣsi sola
regnet in nob̾. ut quicqͥd debet᷑ ceteris
sibi uendicet. ⁊ ex dilectione oĩa faciamꝰ.

Expanded text:
ut protegant, adsunt ut prosint. Quid retribues vit; et omne datum optimum nonnisi ab illo est . 7. ex tanta charitate obediunt, et nobis subveniunt in tanta necessitate, ingratos esse non licet. Simus ergo devoti, simus grati tantis custodibus: redamemus eos, honoremus eos quantum possumus, quantum debemus. Totus tamen ei reddatur et amor, et honor noster, a quo tam ipsis quam nobis est totum, unde honorare possumus vel amare,credendus est obviare sermoni, qui sibi etiam amicos Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem era in hunc modum. Ut ergo plenius intelligas quid in utroque senserit, quidve monuerit, vide quemadmodum inter radios solis minora quaelibet luminaria non videntur. Nunquid amoMinime quidem, sed ampliori claritate quodammodo tecta, interim apparere non posse. Sic ergo dilectio alia quaevis debita superans, quasi sola regnare debet in nobis: ut quidquid debetur caeteris, sibi vindicet, et ex dilec
Abbreviated transcription (Latin):
qr reputas eũ: Qs uͦ ñ sit hõ putredo:
⁊ filiꝰ hõis uermis. S qͥd putas mandauit
de te: Nunqͥd scͥpsit ꝯͣ te amaritudines:
dei: Mandandũ istud÷ ñ mandatũ. Non
recedas ab aduitorio altissimi: ĩ ꝓtettione
dei celi cõmorare. ne de te illud qñq mãdet᷑.
tos. Deniq parentib ire seruis. ⁊ ꝯtinu¬
o suꝑ seminata colligere zizania ꝓusdꝰ

Expanded text:
 reputas eum? Quasi vero non sit homo putredo, et filius hominis vermis. Sed quid putas mandavit de te? Nunquid scripsit contra te amaritudines? Dei? Mandandum istud est, non mandatum. Non recedas ab adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorare, ne de te illud quandoque mandetos. Denique parantibus ire servis, et continuo superseminata colligere zizania cupien
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. uias demonũ p̾sũptionẽ
dm̃s. ⁊ obstinationẽ: nͨ tacuimꝰ. qͣre h
diceremꝰ. Possumꝰ tñ si necessariũ udi
pͥncipe: qi cireuit q̃rens qũe deuorit:
Qd̾ ⁊ ip̃e fat̾i cogit᷑ in p̾sencia maies¬
tatis. ut int̾ filios dei astans ⁊ uñ
ueniat reqͥsitꝰ. tircuiui ait t̾ram
cirtuitionẽ ⁊ cirtõuentionc̃. Ista n. utit᷑
ad nos: illa utit᷑ in se ip̃o. Semꝑ ille extol¬
lit᷑. s deicit᷑ semꝑ. suꝑbia eiꝰ ascendit semꝑ.
semꝑ humiliat᷑. Iunqͥd ñ circuitus iste:
Qui ir. ĩ cirtuitu ambulat: ꝓficiscit᷑ qͥd̾
Qui nunꝙͣ a ꝓpͥa uoluntate recedit. Si co
abducet᷑. Satagit undiq. fugitq heretꝰ¬
tñ semꝑ ꝓpͥ̾e uoluntati. uerũtam̃ si uana
 circuitio ꝓpͥa. longe eqͥdem pcior cirtõ¬
cũueniat. suꝑbissimꝰ ille descendit: uide

Expanded text:
sermone vias daemonum praesumptionem diximus et obstinationem, nec tacuimus quare id diceremus. Possumus tamen, si necessarium judiprincipe, quoniam circuit quaerens quem devoret . Quod et ipse fateri cogitur in praesentia majestatiuivi, ait, terram, circuitionem et circumventionem: ista enim ad nos, illa utitur in se ipso. Semper ille extollitur, sed dejicitur semper: superbia ejus ascendit semper, semper humiliatur. Numquid non circuitus iste? Qui enim in circuitu ambulat, proficiscitur quidem, qui nunquam a propria voluntate recedit. Si conabducetur. Satagit undique, undiquen semper propriae voluntati. 2. Verumtamen, si mala est circuitio propria, longe quidem pejor circumcumveniat, superbissimus ille descendit? Vide
Abbreviated transcription (Latin):
di hoĩes interd̃ ab angelis supportari. ut
qͦdamͦ ñ sencientes tͣnͣseant qd̾ tantoꝑe
formidabant. nͨ parũ mirent᷑ post mod̾
tã suꝑ posf̾iori facilitate. ꝙͣ suꝑ difficultate
pͥori. uultis scire qͣs intelligã duas manꝰ:
Aupplicẽ utiq demonstrationẽ. dũ uideł.
hinc qͥd̾ tribulatõis breuitas. inde t̾t̾nitaᷤᷤ
retbutionis ostendit᷑. Aut mag̾ pingit᷑.
aut ĩ primit᷑ cordi ut intimo affectu sẽ¬
tiat. qm̃ mom̃itaneũ ħ ⁊ leue tribulatõis
nr̃e: supͭ mod̾ ĩ sublimitate etnũ pondꝰ
bonos ñ credat ficri. cũ tertũ sit qd̃ e ꝯtͣ¬
rio male itiq fiant ĩmissiones ꝑ anglos
malos: habetote familiares angelos frẽs
mei. freq̃ntate eos sedula meditatione. ⁊ orõ¬

Expanded text:
di homines interdum ab angelis supportari, ut di homines interdum ab angelis supportari, ut quodammodo non sentientes transeant quod tantopere formidabant, nec parum mirentur postmodum tam super posteriori facilitate, quam super difficultate priori. Vultis scire quas intelligam duas manus? Duplicem utique demonstrationem, dum videlicet hinc quidem tribulationis brevitas, inde aeternitas retributionis ostenditur, aut magis pingitur vel imprimitur cordi, ut intimo affectu sentiamus quoniam momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum pondus bonos non credat fieri, cum certum sit quod e contrario malae utique fiant immissiones per angelos malos? Habetote familiares angelos, fratres mei, frequentate eos sedula cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ lapidee molis qͣnͣtitate: ab his
qͥ sibi deputan st̃ angeł spetralit̾ ⁊ mul¬
tiplitit̾ exhibent᷑. Dito ego tñ aliq̃
ex his q̃ ꝯmunta magis arbitror. ⁊
paucis qͥ int̾ uos st̃ inexꝑta. Turbat᷑
aliqͥs ueheñter. seu corporalis quo us
incõmodo. seu tͥbulatione aliqͣ scłari
seu accidia sp̃c. ⁊ qͣdam animi defectio¬
ne languescens. iã tẽptari incipit supͣ
qmͣ ualet sustm̾e. ĩ pinguet iã ⁊ offen¬
det ĩ lapidem. si ñ fuerit qͥ subutniat.
Qͥs uͦ ÷ lapis iste: Ego illũ intelligo
lapidẽ offensionis ⁊ petrã scandali:
in qm si offend̾it qͥs: collidet᷑. suꝑ qũe
rem. electũ. p̃tiosum. qͥ ÷ dñs ih̾ In ht̃¬
lapidẽ offend̾e ÷: fmurare adu̾sus eũ
scandalitari a pusillanimitate sp̃c ⁊ tẽ¬
pestate. Itaq opꝰ ÷ illi angelica ope. an¬
gelica ꝯsolatione. angelicis manib
ñ eum qͥd̾ furibund̾ impingit. arbitror.
sane uelut duab quib dam manib eiꝰ mo¬

Expanded text:
s qui sibi deputati sunt angelis spiritualiter et multipliciter exhibentur. Dico ego tamen aliqua ex his quae communia magis arbitror, et paucis qui inter vos sunt inexperta. Turbatur aliquis vehementer, seu corporali quovis incommodo, seu tribulatione aliqua saeculari, seu acedia spiritus et quadam animi defectione languescens? Jam tentari incipit supra quam valeat sustinere, jam impinget et offendet in lapidem, si non fuerit qui subveniat. Quis vero est lapis iste? Ego illum intelligo lapidem offensionis, et petram scandali, in quam si offenderit quis, collidetur: super quem rem, electulapidem offendere, est murmurare adversus eum, scandalizari a pusillanimitate spiritus et tempestate. Itaque opus illi est angelica consolatione, angelicis manibusnon eum in quem furibundus impingit. 10. Arbitror sane velut duabus quibusdam manibus ejusmo
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥd apponis erga eũ cor tuũ: Appo¬
nis cor erga eũ. geris ꝓ eo sollicitudiñe:
curã illiꝰ habes. Deniq ei mittis unige
ab opera sollicitudinis nr̃e: bcatos illos
sp̃c ꝓpter nos mittis in ministiũ. Custodie
nr̃e deputas. nr̃os iubes fieri pedagogos.
⁊ angelos paruuloꝵ. Deniq angeli eoꝵ sc̃ꝑ
Mira dignatio ⁊ uͦ magna dilcttio caritati.
Quss .n. quib. de qͦ. qͥd mandauit. Studiose
ꝯsideremꝰ fres. diligent̾ mandemꝰ memorie

Expanded text:
aut quid apponis erga eum cor tuum? Apponis cor erga eum, geris pro eo sollicitudinem, curam illius habens. Denique ei mittis Unigenab opera sollicitudinis nostrae, beatos illos spiritus propter nos mittis in ministerium, custodiae nostrae deputas, nostros jubes fieri paedagogos. et angelos parvulorum. Denique angeli eorum semper Mira dignatio, et vere magna dilectio charitatis! Quis enim, quibus, de quo, quid mandavit? Studiose consideremus, fratres, dilig