comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prurigo dicitur ipsa scabies que
priuitũ confert et ardorem. uñ et dẽ
prungo quasi perungo .i. ꝑustionem
ageus et dr̃ prinigo quasi perurio
sa. sumi. scabiosus et prudens prim¬
dus.da. dum. in codem sensu .s. pru¬

Expanded text:
prurigo ipsa scabies que pruritum confert et ardorem; unde et dicitur prurigo quasi perurigo, idest per ustionem agens, et prurio quasi perurio, us -a -um, scabiosus, et pruridus -a -um in eodem sensu, scilicet pru
Abbreviated transcription (Latin):
que in liccorib gignitur colore uni¬
di torquem hũs p̾reminteũ cura col¬
lum grandi lingua et ceteris auib
latiore. uñ et articulata uerba expͥ¬
mit. ita ut si eam non uideuis hoĩez
loqui. s ex natura salutat et dicit
chere quod est aue. S cetera uerba
dicit instructione. uñ quidam sub
psona psitan dixit psitatus a nob
alioꝵ noĩa disco. hoc ꝑ me didici dr̃e

Expanded text:
Indie littoribus gignitur, colore viridi, torquem habens puniceum circa collum, grandi lingua et ceteris avibus latiore, unde et articulata verba exprimit ita ut, si eam non videas, hominem loqui putes; sed ex natura salutat et dicit ‘chere ’, quod est ‘ave’, sed cetera verba discit instructione; unde quidam sub persona psitaci dixit: ‘psitacus a vobis aliorum nomina disco, hoc per me didici dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc psalteriũ. cerii. quoddam iustru¬
uientũ musicũ quia in eo ꝑsalle¬
bautur et cautabantur ꝓsalmi.
huic psalteriũ dictum est. ubi psal¬
un contiuentur. uñ psalterium
grece hebraice nablac latine orga¬

Expanded text:
quoddam instrumentum musicum, quia eo psallebantur et cantabantur psalmi. Hinc psalterium dictum est ubi psalmi continentur. Vel psalterium grece, ebrayce nablat, latine orga
Abbreviated transcription (Latin):
pulios quedam herba quia semeu
siuule pulicib hẽat. uñ et eam lati¬
in herbam pulicanã uocant
laui. lare .i. germinare multipliciter
crescere multiplicare facta trausłone
a pullis qui producũtur ex ouis
multipłr. et compontur repullulo
las. iterum post casũ pullulare et

Expanded text:
pulios, quedam herba, quia semen simile pulicibus habeat, unde et eam Latini herbam pulicariam vocant, germinare, multipliciter crescere, multiplicari, facta translatione a pullis, qui producuntur ex ovis multipliciter; et componitur repullulo -as, iterum post casum pullulare et
Abbreviated transcription (Latin):
pubeo. bes. buia. cuescere caementare
barbere pubem emittere. et huic pu
uel pubere et pubescere .i. in tali etace
esse talem etatem hr̃e uel ducere
et comporutur ĩpubeo. bes. supubeo.¬
.bes. uñ impubebesco. suppubesco. in¬
Cubeta. a pubes dr̃ hic et hec pubera
lescens puber et dicitur sic quasi
pubedo. das .i. pubere uel puberare
publicanus. na.iium. publicam
dicũtur conductores uectigalium
fisci uel reꝵ publicaꝵ siue que uec¬
tigalis publica exigunt uel qui per

Expanded text:
pubeo -es, idest crescere, crementare, barbere, pubem emittere, et hinc pubet pubere vel pubescere idest in tali etate esse, talem etatem habere vel ducere; et componitur impubeo, suppubeo, unde impubesco et suppubesco inItem a pubes hic et hec puber lescens puber, et dicitur sic quasi pubedo -as, idest pubere, puberare. publicanus -a -um: publicani dicuntur conductores vectigalium fisci vel rerum publicarum, vel qui vectigalia publica exigunt, vel qui, per
Abbreviated transcription (Latin):
et hec puber uel pubes uel pubis
pubem iam hũs uel emitteus .i.¬
tum est puberem esse qui ex hĩtu cors
pub̾tatem oñdit et generaie iam pos¬
sit. unde et puber dicitur a pube .i. a
pudendis corporis. quia hec loca tũc¬

Expanded text:
et hec puber vel pubes vel pubis pubem iam habens vel emittens, sciltum est puberem esse qui ex habitu corporis pubertatem ostendat et generare iam possit; unde et puber dictus est a pube, idest a pudendis corporis, quia hec loca
Abbreviated transcription (Latin):
pruualis et ħ. le. piuosus. sa. sũ
et hec prinius .iii. quedam arbor curꝰ
fructus iubet ut ignis. uñ hoc pru¬
uũ.iii. fiuuctus eius. et hoc pruuetũ¬
ti. locus ubi pritui crescunt. et pru¬

Expanded text:
prunalis -le et prunosus -a -um et hec prunus -ni, quedam arbor cuius fructus rubet ut ignis, unde hoc prunum, fructus eius, et hoc prunetum, locus ubi pruni crescunt, et pru
Abbreviated transcription (Latin):
caro siue pinguedine sicut est cumu¬
la et grossa caro brachioꝵ et crurunt
quasi palpa quia palpitat et resilit
sepe et ponitur sepe pro adulatione
et delectatione quia talis caro sua¬
ius est et delectabilis ad uescendũ¬
sum pulpis pleuus. et comparat
uñ pulpose. sius. me. aduerbiũ. et
hec pulpositas. tatis. uel dẽ pulpa
pitum .ti. auologium. legium lec¬
trum. legitorium quia ibi publice
legant ut possint couspici a populo

Expanded text:
caro sine pinguedine, sicut est tumida et grossa caro brachiorum et crurum, quasi palpa, quia palpitat et resilit sepe; et ponitur sepe pro adulatione et pro delectatione, quia talis caro suavis est et delectabilis ad vescendu-um, pulpis plenus, et comparatur; unde pulpose -ius -me adverbium et hec pulpositas -tis. Item pitum, analogium, legium, lectrum, legitorium, quia ibi publice legant ut possint conspici a populo
Abbreviated transcription (Latin):
componitur stupefacio. cis. et stu¬
pefio. fis. stupe factus. Item stupeo
componitur a stupeo. pes ualde
stupere uel ad aliquid stupere. ex¬
stupeo. pes ualde stupere. uel a
stupore cessare liberau. iustupeo
pes ualde stupere. obstupco. pes
undiq uel ob aliꝙͣ scupere. restu
incho. stupesco et c̃ stupeo et eius
compoĩta neutra sunt et caient su¬

Expanded text:
componitur stupefacio, et stupefio -is, stupefactus; item stupeo componitur astupeo -es, valde stupere vel ad aliquid stupere, exstupeo -es, valde stupere vel a stupore cessare, liberari, instupeo -es, valde stupere, obstupeo -es, undique vel ob aliquid stupere, restuptupesco, astupesco et cetera. Stupeo et eius composita neutra sunt et carent su
Abbreviated transcription (Latin):
stupor. poris. et est stupor casus nie¬
moriã ⁊ rõem auferens et linguã
impedieus. Uñ stuporatus .ta. tũ.
stupefactus. et stuporosus. sa. sũ.
et comparatur

Expanded text:
stupor -ris, et est stupor casus memoriam et rationem auferens et linguam impediens, unde stuporatus -a -um, stupefactus, et stuporosus -a -um, et comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
dam sunt uiucula loro uel liuo
facta quibus remi ad scaliuos
alligantur de quib limus cũs
iemos iussit alligare strupis.¬
daic. uacare discipliue iuigilare
proprie quid̃ studere est cũ magna
uolũtate ueheniẽter aninũ ap¬
plicare ad aliꝙͣ proficiendũ. uñ
hoc studiũ .dii. ueheneus appli¬
ponitur instudeo. des. dui .i. ualde
studere. restudeo. des. dmi. iteꝵ stu¬

Expanded text:
 sunt vincula loro vel lino facta, quibus remi ad scalmos alligantur, de quibus Livius 'tumque remos iussit alligare struppisdare, vacare discipline, invigilare, et proprie quidem studere est cum magna voluntate vehementer animum applicare ad aliquid perficiendum, unde hoc studium, scilicet vehemens appliponitur instudeo -es -dui, valde studere, restudeo -es, iterum stu
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ caritatis uiscer non calent
de corpe prolis edite .i. de ouoꝵ suo¬
iũ frigore neq̃ ꝙͣ dolent. et beue¬
sequitur indirat᷑ ad filios suos qiͣ
nõ sint sui. Quẽ eĩ caritatis grã nõ
infudit ꝓxĩui suũ eciã si ipẽ hunc
deo genuit extraneũ respicit. uidet᷑¬

Expanded text:
itae per charitatis viscera non calent, de torpore prolis editae, id est de ovorum suorum frigore nequaquam dolent; et qusubditur: Induratur ad filios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut
Abbreviated transcription (Latin):
scultus .ta. tum. quasi extultus
quia se extollit. uñ et dr̃stultus qiͣ
statim ultus. proprie tñ stultus
est qui ꝑ stuporem nõ mouetur
nuiuria seuiciam enĩ proferus nec
ultus est nec ullo ignonũe como¬
becior corde sicut quidam ait ego
iue esse stultũ excimo fatuũ esse
non opinor .i. obtusis quid̾ sensib

Expanded text:
ultus -a -um, quasi extultus, quia se extollit, unde et dicitur stultus, quasi statim ultus; proprie tamen stultus est qui injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae commobetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus,
Abbreviated transcription (Latin):
uero penne eoꝵ silitudĩem hñt
quia uolatus eoꝵ celeritatẽ nõ
ht̃ a terra eiũ eleuan nõ ualet
et alas quasi ad uolatũ spẽtenꝰ
om̃s ypocute. qui dum beatoꝵ
uitam simiłant imirationẽ sancte
uisionis hũt. S ueritatẽ scẽ actio

Expanded text:
vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad volatum specie teomnes hypocritae, qui dum bonorum vitam simulant, imitationem sanctae visionis habent, sed ver
Abbreviated transcription (Latin):
nostrophos distrophos tetrastrophos
uũ iuuenitur hec oda est monostro¬
phos hec distrophos hec tetrastro¬
phos. monostrophos dr̃ oda illa
que tiũ unã inetu uauetatem ht̃
s distrophos dr̃ oda illa que semp
in scd̃o uersu repetit uanetatem¬

Expanded text:
nostrophos, distrophos, tetrastrophos, unde invenitur 'hec oda est monostrophos, hec distrophos, hec tetrastrophos': monostrophos dicitur oda illa que tantum unam metri varietatem habet, sed distrophos dicitur illa oda que semper in secundo versu repetit met
Abbreviated transcription (Latin):
tella iustrum̃tũ quo puen furan¬
tur uuas et ficus. et nstrĩtũ
quo mũdantur equi quod potest
quo caro mundatur sudor cors
emiditur quod et strigil dr̃ perapo¬
copam.

Expanded text:
tella, et instrumentum quo pueri furantur uvas et ficus, et instrumentum quo equi mundantur, quod potest quo caro mundatur et sudor corporis eraditur, quod et strigil dicitur per apocopam.
Abbreviated transcription (Latin):
palus inferualis quia semꝑ stut
ad penam uel astatim quia pota¬
ta statim interficit uel agreco sti¬
gestos quod est tusticia quia tustes
faciat uel tristiciam gignat et se¬
pe ponitur pro inferuo. uñ stigius
et non moueu. morari propͥe stare
est erectum morau. unde dr̃. si qͥs
stat non sedet et ecõu̾so. uude hic
uitur absto. stas. abstiti abstitũ
longe staix cessare. asto. stas astiti
astatũ ixͣ uel in conspectu uel
ad seruiciũ stare. consto. stas. cõ¬

Expanded text:
palus infernalis, quia semper stet ad penam, vel a statim, quia potata statim interficit, vel a greco stigestos, quod est tristitia, quia tristes faciat vel quia tristitiam gignat, et sepe ponitur pro inferno; unde stigius e, non moveri, morari; proprie stare est erectum morari, unde dicitur ‘si quis stat non sedet’ et e contrario. Unde hic nitur absto -as -stiti abstitum, longe stare, cessare; asto -as -stiti astitum, iuxta vel in conspectu vel ad servitium stare; consto -as -
Abbreviated transcription (Latin):
tuprumi. pri. illicitus concubi¬
tus et est proprie ni uirgine et¬
in moniali. et uidetur dici a cor¬
ris. stuprum cõnuitere. uel stupro
corrũpere. uñ hoc stupratoriũ locꝰ
stuprandi. et componitur constu¬
pror. paris. est stupror deponens

Expanded text:
TUPRUM, illicitus concubitus, et est proprie in virgine vel moniali, et videtur dici a corris, stuprum committere vel stupro corrumpere, unde hoc constupratorium, locus stuprandi; et componitur constupror -ris, et est deponens
Abbreviated transcription (Latin):
phus. phi. deceptor in postor frau¬
dator. et hec stropha. phe. retorta
lentus callidus ĩpostor uersutus
Item astropha dr̃ conu̾sio simplex
in cantilenis. et componitur an¬
tistropha .i. contra couu̾sionẽ sim¬
plicem stropha est cũ fit nutacõ
de rũsorio ad u̾sum. uͥ est quedã
conuersio mutate melodie prioris
antistropha est qñ frnito uersu re¬
cipitur ipm rensoriũ uel medie
tas eius. uñ cantus hymuoꝵ in¬
uentus est per strophami et cumi¬
stropham ad sonũ firmamĩti no¬
candũ et planetaꝵ qui contra cõ
uersionẽ celi uoluũtur. uñ quidã
cantus solebant esse in eccã quos
uocabant trophos. uñ macrobiꝰ
et antistropham metra caudoris
uersib adhibebantur. ut ꝑstro¬
pham rectus orbis stelliter motꝰ
p antistropha i diuersus uagoꝵ
regressus predicaretur

Expanded text:
phus, deceptor, impostor, fraudator, et hec stropha -phe, retorta lentus, callidus, impostor, versutus. Item stropha dicitur conversio simplex in cantilenis, et componitur antistropha, idest contra conversionem simplicem: stropha est cum fit mutatio de responsorio ad versum ubi est quedam conversio mutate melodie prioris; antistropha est quando, finito versu, reincipitur ipsum responsorium vel eius medietas. Unde cantus ymnorum inventus est per stropham et antistropham ad sonum firmamenti notandum et planetarum, qui contra celi conversionem volvuntur; unde quidam cantus solebant esse in ecclesia, quos vocabant trophos; unde Macrobius et antistropham metra canoris versibus adhibebantur, ut per stropham rectus orbis stelliferi motus, per antistropham diversus vagorum regressus predicaretur
Abbreviated transcription (Latin):
cus.ca. cum. et saracemzo. zas more
me .i. multitudo et societas saracenoꝵ
uel ritus eoꝵ uel regio ipõꝵ¬
amy interpretatur pͥnceps mea
postea causa noĩs ĩnutata ablata
ceps. sicut et dñs pollicitus est ad
ad abraham. samy uxorẽ tuam
uou uocabis saray s sarã et beue¬
dicam ei. Ex illa dabo tibi filium
cui bũdicturus sũ entq in nacões
et reges populoꝵ orientur ex eo.

Expanded text:
icus -a -um et saracenizo -as, more -e, idest multitudo et societas Saracenorum vel ritus eorum vel regio eoAY interpretatur princeps mea; postea, causa nominis immutata, ablata erat princeps, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo.
Abbreviated transcription (Latin):
uel cisims. Et dicuntur hiꝰ ałia iuimenta quria
uostrim laborem fane onuis sus aditor o sb̃nef¬
ranto et arauto nuent. emi cmpenta erahit bos
et durisima sinit. terte gletns uonietre euertit
quus et asmus portant ouera et hominum ingra¬
diento laborem temperant. unde et nimenta appellã¬
tur qr iuuent homines. Eatem quoq dur armenta

Expanded text:
a iumenta, quia nostrum laborem vel onus suo adiutorio, subvectando vel arando, iuvent. Nam carpenta trahit bos et durissimas terre glebas vomere evertit; equus et asinus portant onera et hominum in gradiendo laborem temperant: unde et iumenta appellantur quia iuvent homines. Eadem quoque dicuntur armenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ecct ꝙ in principio cuiusl mensis celebͣ¬
rent iurdinas. et esis incipiebant a noms.
tociens nocabat. kalo .q. uoco uos ad nũdi¬
uas quot dies restabant usq ad diẽ inqͦ
uolebant incipere foꝵ. ut si quarto die qͥt̾
dicebat kalo. Si in serto series. unde et ille
d esse forum quia abscondebantur in sil¬
uis et uenientes aid forum occidelant. et
pͥdabiutur. et ĩo dce sunt kle .q. nocaciones¬
ad foꝵ. Et quia płies dicelant kalo. iõ
ab illa płitate dcuĩ est tiĩ plr̾ hee. kłe. taꝵ.

Expanded text:
cuiuslibet mensis celebrarent nundinas et eas incipiebant in nonis. totiens vocabat ‘calo’, quasi ‘voco vos ad nundinas’, quot dies restabant usque ad diem in quo volebant incipere forum, ut, si in quarto die, quater dicebat ‘calo’, si in sexto, sexies. Unde et ille  esse forum, quia abscondebantur in silvis et venientes ad forum occidebant et predabantur, et ideo dicte sunt kalende quasi vocationes,et quia pluries dicebat calo, ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Et enim iuno dina bonitas que nouos nurati
quia treata grã sua mtrit. Et etiam aer qͥ filit
niuat nouos quia nifautes a calido et hũido uto
uementes. et silium qualitatum beneficia postẽtes
recipit. foueus humore et calore. quia ipẽ solus ĩt
elementa calidus est et humidus. ꝯuic ⁊ diatur

Expanded text:
vos. Est enim Iuno divina bonitas que novos iuvat, quia creata gratia sua nutrit. Est etiam aer qui similiter iuvat novos, quia infantes, a calido et umido utero venientes et similium qualitatum beneficia poscentes, recipit fovens humore et calore, quia ipse solus inter elementa calidus est et humidus. Hinc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est in eo iusticia. unde et iudiciũ pͥus inqͥͣ
ꝓpoĩtos questores uel quesitores nocamus
mris tcio nel ostensio. Et est iudicium diu
discerntur cauisa cũ ꝓpoĩtur. iustitia cũ fĩt:
Et huic ħ iudiciolum. li .di. et iudicarius
ria. ruim. ꝙ ꝑtinet ad iudicam. et hic et ħ
iudicialis et ħ . le. in eodẽ seu. uide in suspicio¬
carr uire disceptare Ius. drãe declare causã
uel udcõ tampncire. Et inde iudicatorius.
ria. rium. Et ħ iudicatorum locus ubi

Expanded text:
dex si non est in eo iustitia. Unde et iudicium prius inquiprepositos questores vel quesitores vocamus. iuris dictio et ostensio, et est iudicium dum discutitur, causa cum proponitur, iustitia dum finitur. Et hinc hoc iudiciolum -li diminutivum et iudiciarius -a -um, quod pertinet ad iudicium, et hic et hec iudicialis -le, in eodem sedest iure disceptare, ius dicere, determinare causam vel iudicio damnare; et inde iudicatorius -a -um et hoc iudicatorium, locus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
seningo.gis .i. seor sum ningere uel seor sum a nc¬
tura facere .i. disinugere. Iungo et eius composita
funt actina et faciunt p̾ccritum in .xi. et supinũ.
sumperus .ri. que d̾ artor cuius tineres pleno ãno
euant ignem. Et dicitur nuimperꝰ quasi gignẽs
pir .i. ignem quia ꝯtectum diu teneat ignc̃ ado
ut si pure enis cinere fuerint cooꝑte usq ad an¬

Expanded text:
seiungo -is, idest seorsum iungere vel seorsum a iunctura facere, idest disiungere. Iungo et eius composita activa sunt et faciunt preteritum in -xi et supinum iuniperus, quedam arbor cuius cineres pleno anno servant ignem, et dicitur iuniperus quasi gignens pir, idest ignem, quia contectum diu teneat, adeo ut, si prune eius cinere fuerint cooperte, usque ad an
Abbreviated transcription (Latin):
a. ui. ꝙ nomen stissu .x. tribuum hebre¬
is imposuit. Nami ã hebrei siue isrł dã sũt.
Sed ex quo nduo regna ppls̃ diuisus est.
tunc due trib quete stirpe iuda reges hẽbãt
nideoꝵ nomen sortite sunt. reliqua ꝑs .x.
tribuum que in samaria regen sibi ⁊stitu¬
it ob ppłi magnitudinem p̾stinũ nomẽ
retinuit isił. Et interp̾tatur niteꝰ cõfessor
sine confitens. Nomen uero mõ mĩd̾ eis cõ

Expanded text:
uod nomen scissura decem tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israelis. Et interpretatur iudeus confessor sive confitens; mo
Abbreviated transcription (Latin):
Tuxta adii. loci et signat localem ꝓpĩqui¬
tatez ut iste sedet iuxta eũ. Item est aduͥ.
silitudinis et tunc signat accõmodacõnem
et siłitudinem ut ħ est dtiũ iuxta illũ magrͫ
um silitudinis.
urto. as. approriuare addere nixta esse¬
rion. oms. ma.ge. pater fuit centauroꝵ
qui Iunonem de concubitu interpellauit.
et interp̾tatur dignitas. unde et dicitur ñ¬
rion .q. auxion ꝙ est dignitas uel.q. anxio.¬
⁊ ab augo. gis. quia dignitas reddit hominẽ
aurnun. unde prioneus. a .ii. et his yrionides.
te. filius uel nepos ỹrionis. et yriomis. indis.¬

Expanded text:
IUXTA, adverbium loci, et significat localem propinquitatem, ut ‘iste sedet iuxta eum’; et est adverbium similitudinis, et tunc significat accomodationem et similitudinem, ut ‘hoc est dictum iuxta ium similitudinis.uxto -as, appropinquare, adesse, iuxta esseXION -nis pater fuit Centaurorum, qui Iunonem de concubitu interpellavit. Et interpretatur dignitas, unde et dicitur Yxion quasi axion, quod est dignitas, vel quasi anxion ab ango -gis, quia dignitas reddit hominem anxium. Unde yxioneus -a -um et hic Yxionides -de, filius vel nepos Yxionis, et,
Abbreviated transcription (Latin):
cesfit. unde illud Iulius a magno dimissũ nom̃
Iulo. hinc uiłiꝰ. lici. liuĩ. possessimĩ. Et h nilia.
lie. qued̃ coluna rome incuius sũ mitate est ue¬
na in qua potta fuerit ossa et cĩs corporis
cesaris. et ttã est ulia. Item a młio imꝑatoꝵ
hic niliꝰ. iii. quid mensis qui pͥmo uoca batus
quintilis. Sed postea in honorem iułt cesaris ql
eo mense natus est uel quia in eo aliꝙͣ inctoriã
obtiuut dcus est Inliꝰ. Et hinc mliꝰ. lia lul de

Expanded text:
en. 1, 288 ‘Iulius a magno demissum nomen Iulo’. Et hinc iulius -a -um possessivum et hec Iulia -e, quedam columna Rome, in cuius summitate est urna in qua reposita fuerunt ossa et cinis corporis Cesaris, et hinc dicta est Iulia. Item a Ihic Iulius, quidam mensis qui primo vocabatur Quintilis, sed postea, in honorem Iulii Cesaris qui eo mense natus est vel quia in eo aliquam victoriam obtinuit, dictus est Iulius, et hinc iulius -a
Abbreviated transcription (Latin):
rõne et cicius uidetur ĩ mane. ꝙͣ¬
ius eque cito motu discurrant. Et
ad hoc ostendendũ satis familia
tu incedant. Dicitur ergouenus
nisero hesperus et uesperus et ue¬
spor et uesperugo. in mane lucifer¬
uel fosforos.
espem. ab hespera et hesperus

Expanded text:
one, citius videtur in mane, quamvis eque cito motu discurrant, et ad hoc ostendendum satis familiartu incedant. Dicitur ergo Venus in sero Esperus et Vesperus et Vesper et Vesperugo; in mane Lucifer, Fosphoros. Item vespera et vesperus
Abbreviated transcription (Latin):
reuertor. tens retrouertere uel
redire quod antiqui dicebant re¬
uerto. tis subuerto. tis. destrue¬
re quasi subtus suit uertere et
ecou̾so uel decipere seducere. trãs¬
uerto. tis. ultra uertere uel ad
aliud uertere obliquare. uñtrãs¬

Expanded text:
ertere et redire, quod antiqui dicebant reverto -is; subverto, destruere, que subtus sunt supra vertere et e contrario, vel decipere, seducere; transverto -is, ultra vertere vel ad aliud vertere, obliquare, unde trans
Abbreviated transcription (Latin):
stis et dicitur hic uespelio. oms sepl¬
trorũ uiolator .s. qui mortuos expo¬
liat. uel componitur a uiolo. las et
sepulcrũ uel aueho uehis quia uio¬
lat sepulchrum et sepulti uesteur
uehit.
sperus. ii et hec uesperus et hoc uesp.¬
nis nomĩa suut uinus et ciusdẽ
stlłe que ĩ nocte post solẽ appet et in
maue aute soleni. uñ in mane dr̃
lucifer uel fosforos et dicunt qui¬
dam ꝙ hoc nõ potest esse iu eodem
dempore ꝙ eadem stella in sero¬
sequatur solem et in mane piece¬
dat. s hoc contingit in diuersus tem¬
poubus. Alii dicunt ꝙ mercunius
et uenus cũ sint satellites solis

Expanded text:
stis et dicitur hic vespelio -nis, sepulcrorum violator, scilicet qui mortuos exspoliat, vel componitur a violo -as et sepulcrum, vel a veho -is, qui violat sepulcrum et sepulti vestem vehit.sperus vel Vesperus et hic Vespo nomina sunt unius et eiusdem stelle, que in nocte post solem apparet et in mane ante solem, unde, in mane, dicitur Lucifer vel Fosforos. Et dicunt quidam quod hoc non potest esse in eodem tempore quod eadem stella sequatur solem et in mane precedat, sed hoc contingit in diversis temporibus. Alii dicunt quod Mercurius et Venus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerro. uñ quidam. uerto facit uͥ¬
sum uerro uergo quoq uersũ.
Item uerto et eius compoĩta in
to pro secedere et reuerto ẜui anti¬
quos que sunt neutra. in . or. au¬
tem omĩa sunt passiua preter
auertor prosperuere et reuertor
que sunt deponencia. Item con¬
uertor et preuertor passiua sunt
et deponencia.
torum. a uertendis mercib et
ponitur sepe pro foro. Oracius

Expanded text:
dam ‘verto facit versum, verro, vergo quoque versum’. Item verto et eius composita in to pro secedere et reverto secundum antiquos que sunt neutra, in -or omnia sunt passiva, preter avertor pro spernere et revertor, que sunt deponentia; item convertor et prevertor et passiva sunt et deponentia.torum, a vertendis mercibus, et ponitur sepe pro foro, Oratius
Abbreviated transcription (Latin):
stungere uel inculpare conuenio
ins .i. congniere uel decere. uñ hoc
iudei .i. alloquor. et conuenire .i. ad¬
unau. ut isti conuenerunt ibi. et
conuenire .i. siłuennre. et conueni¬
re .i. sił pacisci. uñ ĩ math. nõne ex de

Expanded text:
stringere vel inculpare; convenio -nis, idest congruere vel decere, ut ‘hoc Iudei’, idest ‘alloquor’; et convenire idest adunari, ut ‘isti convenere ibi’; et convenire idest simul venire; et convenire idest pa
Abbreviated transcription (Latin):
nare uel compellere .i. ad cãm uoca¬
re uel ad placitũ. et conuenire .i. in¬
unt cũ illo in albedine .i. est siłis illi
assiłatur. Pro compellit inest pro co¬
git atq docet. uñ conuenit ĩꝑsona¬
le. et conueniens. et comparatur
uñ hec incõuemencia. cie. et cõpoͣ¬

Expanded text:
nare vel compellare, idest ad causam vocare et ad placitum; et convenire idest innit cum illo in albedine’, idest ‘est similis illi’assimilatur, pro compellat, inest, pro coit atque decet’; unde convenit impersonale; et conveniens, et comparatur, unde hec
Abbreviated transcription (Latin):
uel passio uertendi et uersus qui
constat ex oĩonib usq ad distincti¬
oneui et ip̃a disuictio et uersus qͥ
coustat ex pedib. et dicitur a uer¬
to quia tandiu debet uerti douec
recte constituatur. uel quia sibi
prefixo terumuo ultra non pregre¬
uulgo sunt uocati quia scribebãt
antiqui. sicut terra aratur a sinistra
em̃ adextera pͥmũ deducebant stilũ
deinde conuertebant ab infeuore

Expanded text:
rtendi, et versus quod constat ex orationibus usque ad distinctionem, et ipsa distinctio, et versus quod constat ex pedibus; et dicitur a verto, quia tam diu debet verti quousque recte constituatur vel quia, sibi prefixo termino, ultra non progreersus sunt vocati quia scribebant antiqui sicut terra aratur, a sinistra enim ad dexteram primum deducebant stilum, deinde convertebant ab inferiore
Abbreviated transcription (Latin):
ueneuo plenus. et comparatur. uñ¬
hec uenenositas. tatis. et ueneno. uas
toxicare uel ueneno inficere. uñ ue¬
nenatus. ta.tum. et uenenarius
ra.rium. qui facit uenenum. ue¬
neuatum est in quo mixtum est
uenenũ ut pocõ. ueuenosũ in quo
natum est ut h̾ba serpens. uenena¬
ria nuilier que facit uenenũ. uene¬
no componitur cõueneno. nas.
deueneno. nas ualde uenenair
uel uenenũ auferre. eueneno. uas

Expanded text:
enosus -a -um, et comparatur, unde venenositas; et veneno -as, toxicare vel veneno inficere, unde venenatus -a -um, et venenarius -a -um, qui facit venenum: venenatum est in quo mixtum est venenum, ut potio, venenosum in quo natum est, ut herba, serpens, venenaria mulier que facit venenum. Veneno componitur conveneno -as, deveneno -as, valde venenare vel venenum auferre, eve
Abbreviated transcription (Latin):
uentus surgit et terrã in circintu
mictit. sic et inuertice hoĩs. aiterie
et uenc uentositatem ex iesolu¬
ta humectatione gignũt et in ocu¬
lis girũ facuuit. uñ et uertigo
nũcupata est. et pirs pltia u̾oĩa

Expanded text:
ventus consurgit, et terram in circuitum mittit. Sic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia voca
Abbreviated transcription (Latin):
stellaꝵ.s. illa que sequitur solem
uidetur ui sero post solem. illa que
precedit in mane uidetur aute so¬
lem. s quia ille due stelle sunt silos¬
ꝙ eadem stella sit ui sero post sole
et in mane aute solemi. Alcius
una et eadeuistella sit .s. uenus
que in sero sequitur solem et in

Expanded text:
scilicet illa que sequitur solem, videtur in sero post solem, illa que precedit in mane videtur ante solem; sed, quia ille due stelle sunt simst solem et in mane ante solem. Altius una et eadem sit stella, scilicet Venus, que in sero sequitur solem et in
Abbreviated transcription (Latin):
ossiũ partes nodis grossiorib con
ad inflectionem mẽbioꝵ uertũt᷑
uerter. ticis ea pars capitis qua
capilli capunitur colligũtur et
ad quam cesanies uertitur .s. postre¬

Expanded text:
ossium partes nodis grossioribus congad inflexionem membrorum vertuntur; vertex -cis, ea pars capitis ad quam capilli colliguntur vel ad quam cesaries vertitur, scilicet postre
Abbreviated transcription (Latin):
plũa pecrata si negligantur accidũt
muuite sunt guite que flinuma
implent. iinuta sunt grana are¬
ne. s si multa arena imponatur
preuut atq oppͥnnt. hoc facit seutiua
neglecta quod facit fluctus iriuens
paulatim sentina intrat s diu in¬
trando et nou erhaunendo mergit

Expanded text:
plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit
Abbreviated transcription (Latin):
.i. supbus uel cuius capilli in uer¬
tice congirantur.
uertigo. guus globus conuolu¬
uertigineus. uea. neum. et uer¬
tiginosus .sa. sumi. sicut qui uer¬
tiginẽ capitis patitur et unueni¬

Expanded text:
rbus vel cuius capilli in vertice congirantur. vertigo -nis, globus, convoluvertigineus -a -um, et vertiginosus -a -um, sicut qui vertiginem capitis patitur; et no
Abbreviated transcription (Latin):
uerruca .ce. puscula caruem super¬
excedens que et porrũ dicitur et po¬
nitur qñ pro quodami uehiculo
unde uerrucosus. sa. sum. uerrucis
plenus. tuberosus uel mequalis
iucomptus.

Expanded text:
verruca -ce, pustula carnem superexcedens, que et porrum dicitur, et ponitur quandoque pro quodam vehiculo; unde verrucosus -a -um, idest verrucis plenus, tuberosus vel inequalis, incomptus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia uentum concipiat. uel dicitur
uenter quia ꝑ totum corpus uite
alimenta trausiuitrat. et differt
ab aluo et utero. quia alius est iᵈ
receptaculum quod recipit cibũ
et in quo sordes suut et purgar so¬
let. uñ et dicitur sic quia absuatur
i. purgetur ex ipo eiũ sordes stercoꝵ
defluunt. uenter uero est qui ac
ceptas escas degerit et appet extͥnse¬
cus .s. pars extenor in qua est pin¬
guedo et protenditur a pectore us
Ad inguiem et sic dictũ dicitur
uenter quia ꝑ totũ corꝰ uite alim̃¬
ta trauimttat uel excipiat uen¬
tũ. uterus proprie est nulioꝵ in
quo coucipiunt. et dicitur uterꝰ
quia duplex sit et ab utraq in du¬
as se dundit partes uel quia inite¬
uus impleatur fetu aliqualiculꝰ
propue porci est. et hinͨad uentrẽ
transło. et auenter dicitur uen¬

Expanded text:
quia ventum concipiat, vel dicitur venter quia per totum corpus vite alimenta transmittat; et differt ab alvo et utero, quia alvus est illud receptaculum quod cibum recipit et in quo sordes sunt et purgari solet, unde et dicitur sic quia abluatur, idest purgetur, ex ipso enim sordes stercorum defluceptos cibos digerit et apparet extrinsecus, scilicet pars exterior, in qua est pinguedo, et protenditur a pectore usque ad inguen et, sicut dictum est, dicitur venter quia per totum corpus vite alimenta transmittat vel quia concipiat ventum. Uterus proprie est mulierum, in quo concipiunt, et dicitur uterus quia duplex sit et ab utraque in duas se dividit partes, vel quia interius impleatur fetu. Aqualiculus proprie porci est, et hinc ad ventrem translatio. Et a venter hic ven
Abbreviated transcription (Latin):
nor. naus. quod sepe inuenitur
pro illicere uel pro decipere quia in
uenando fere decipiuntur. Uñ hic ue¬
natus. tus. tui. et uenatorius. ria
rum. et uenaticus .ca.cum. uena¬
torium dicimus ferramentũ uel lo¬
cũ uenandi uenanciũ uero canem

Expanded text:
nor -aris, quod sepe invenitur pro allicere vel decipere, quia in venando fere decipiuntur, unde venatus -tus, et venatorius -a -um, et venaticus -a -um: venatorium dicimus ferramentum vel locum venandi, venaticum, vero, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
sa .sim. uento plenus uel uento
inflatus uel instabilis uel uerbo¬
sus et uane laudis et gloue cupi
uase ad minuendũ sangunem
aꝑto.

Expanded text:
-a -um, vento plenus vel vento inflatus vel instabilis vel verbosus et laudis vane et glorie cupidvase ad minuendum sanguinem apto;
Abbreviated transcription (Latin):
inter aliquos uenire et mediatorẽ
esse pro aliquo outre. uñ hic interuẽtꝰ
tus. intercessio. inuenio. ius. quod¬
re uel premr̃are et ante uenire uel
imponere. puenio. nis ꝑfecte ueĩre
prouenio. ius procul uel aute ueĩre
uel hũndare et crescere pullulare.
obuenio. nis. contrauenire uel un¬
diq uel euenire reuenio .iuis. iteꝵ¬
uenire uel uetro subuenio . nis. suc¬
currere. uenio et eius compoĩta sũt
cirtũuenio. conuenio pro alloqui
uel exigere uel adunare uel ad pla¬
citum uocare. Inuenio et preuenio
que sunt accina. et omĩa faciunt
preteutum in ueni et supinũ in
uentum. et omĩa coꝵ hane silłas¬

Expanded text:
inter aliquos venire et mediatorem esse, pro aliquo orare, unde interventus -tus, intercessio; invenio -is, idre vel premonstrare et ante invenire vel imponere; pervenio -is, perfecte venire, provenio -is, procul vel ante venire vel abundare et crescere, pullulare, obvenio -is, pro, contra venire vel undique, vel evenire, revenio -is-is, succurrere. Venio et eius composita neutra circumvenio, convenio pro alloqui vel exigere vel adunare vel ad placitum vocare, invenio et prevenio, que sunt activa, et omnia faciunt preteritum in veni et supinum in ventum, et omnia corripiunt hanc silla
Abbreviated transcription (Latin):
nimi. saracem dicti sunt uel qr ex
ex ismaele. ipĩ cedar a filio ysinacł
ipĩagarem ab agar. qr ut diximꝰ
puerso noĩe saracem uocantur qr ex
sara se esse geiitos gloriantur ꝙiis

Expanded text:
-um: Saraceni dicti sunt vel quia ex ex Ismaele; ipsi Cedar a filio Ismaelis; ipsi Agareni ab Agar, quia, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur quia ex Sara se esse genitos gloriantur, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
hec sardona. ne. uel sardoma. iie.
quedã bba aniarssima de cuuus flo¬
ie fic fel amaussimũ et siłis apia¬
stro que oia hoĩ sic dolore et auiaio¬
rore contrahit ut quasi rideutes u¬
tercant et hũndant in sardinia. uñ
amanor ħbis.¬

Expanded text:
hec sardona -e vel sardonia -e, quedam herba amarissima, de cuius flore fit mel amarissimum, et est similis apiastro, que ora hominum sic dolore et amarore contrahit ut quasi ridentes intereant, et abundat in Sardinia; unde amarior herbis
Abbreviated transcription (Latin):
caro agiti. uel sartago. gius dr̃ a
strepitu somi qñ ardet ui ea oleum
et ponitur pro gairulitate tuicta me¬
thaphoua a strepitu eius ad multi¬
loquiuui garrulitatis. Item pouit᷑
est et in ea arescint omĩa. sic et loque¬
ia quordam arida est et sine sucto et
loquendi uenerat en luiguas. et inde
sartagnicus. nea. neui. de sartagiue
tus et sartaginosus. sa. sum. idem
uel sartaginib plenꝰ ⁊ hũndaus.

Expanded text:
caro agitur; vel sartago dicitur a strepitu soni quando ardet in ea oleum, et ponitur pro garrulitate, tracta metaphora a strepitu eius ad multiloquium garrulitatis. Item quandoqest et in ea arescunt omnia; sic et loquela quorundam arida est et sine succo et loquendi venerit in linguas’. Et inde sartagineus -a -um, de sartagine tus, et sartaginosus -a -um, idem vel sartaginibus plenus et abundans.
Abbreviated transcription (Latin):
iacob scalam. uñ hic et hec scalaris
et hoc scalare. et hoc scalare. ris lignũ
Ox transuerso in scala positũ quod
positus. uñ uersus. Interscalaris
dr̃ qui nõ contiunue interponitur
ad modũ scolariũ in scola. et iuter¬
scalo intenscalas scalaria inteipon̾e
in scala. et siłr ponitur pro interpo¬
nere.¬

Expanded text:
Iacob scalam’. Unde hic et hec scalaris et hoc -re, et hoc scalare -ris, lignum ex transverso in scala positum, quodpositivus; unde versus interscalaris dicitur qui non continue interponitur ad modum scalarium in scala. Interscalo -as, scalaria interponere in scala, et simpliciter ponitur pro interponere
Abbreviated transcription (Latin):
dentis plagis saturigies et pluui¬
oues dicit serages dedisse et marcial
capelia. si uero concepta ex cuius sa¬
tugiius uena profluxerũt properꝰ
scutator inquirit. et pouitur in hoc
loco trauslatiue pro sciencia. nam
aqua tres ht̃ proprietates abluit sor¬
des sequitur decluia reficit sicientes
sic et scĩa purgat ignoranciã de ma¬
gistro trausit ad discipulũ facieus
dectuna quia omĩs imitacõ citra
pfectõem ess nec par erit intator
auctor re ficit haustu sui auure cogͦ

Expanded text:
dentis plagis scaturigines et proluviones ‘ dicit ‘strages dedisse’; et Martianus Capella: ‘si vero concepta cuius scaturiginis vena profluxerint properus perscrutator inquiris’. Et ponitur in hoc loco translative pro scientia, nam aqua tres habet proprietates: abluit sordes, sequitur declivia, reficit sitientes; sic scientia purgat ignorantiam, de magistro transit ad discipulum sequens declivia, quia omnis imitatio citra perfectionem est, nec umquam par erit imitator actori, reficit
Abbreviated transcription (Latin):
scatebra. bre. aque erupcõ uelebul¬
licio que fit cum aqua fluit per ali¬
quas uiuas uel uter saya uel cum
inde scatebrosus. sa. sum. scatebris
plenus. et comꝑatur uñ scatebritas
scatebrositas. tatis. uirgilius. scate

Expanded text:
scatebra -e, aque eruptio vel ebullitio, que fit cum aqua fluit per aliquas rimas vel inter saxa vel cum inde scatebrosus -a -um, scatebris plenus, et comparatur, unde hec scatebrositas -tis. Item a scate
Abbreviated transcription (Latin):
ui quedam spẽs abietis quia sapi¬
ac pinũ inligno et in foliis et fiue¬
tu. uñ hoc sapmetũ locus ubi sapi¬
ui crescũt.
bus bene sapit et est absolutum
sapit saporema. sapore uel qr in co
incelłr̃ uerbũ quod exigit accĩt ut
isde cibus sapit carues asiuinas .i.
porem aibos discernamꝰ sic ꝑ sapĩam
res et sicut gustus aptus est ad di¬
screcõem saporis ciboꝵ. sic eciamsa¬
piencia ad̾ discernendas causas rꝵ¬

Expanded text:
us, quedam species abietis, quia sapiat pinum et in ligno et foliis et fructu; unde sapinetum, locus ubi sapini crescunt. bus bene sapit’, et est absolutum sapit saporem’, idest sapore, vel quia in eo intelligitur verbum quod exigit accusativum, ut ‘iste cibus sapit carnes asininas’, idsaporem cibos discernimus, sic per sapientiam res, et sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic et sapientia ad discernendas causas r
Abbreviated transcription (Latin):
uullo scandalo debet quis pecrtre¬
quia doctor uel predicator non debet
falsu dicere uel predicare proali¬
quo scandalo. tacere tũ potest et de¬
bet si om̃s obstinati sunt ita ꝙ ex¬

Expanded text:
nullo scandalo debet quis quia doctor vel predicator non debet falsum docere nec predicare pro aliquo scandalo. Tacere autem potest et debet, si omnes obstinati sunt, ita quo
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ hec sacietus. tatis. sacietas diu̾so
et uano genere spectaculoꝵ conti¬
git satiuitas uero ciboꝵ. Item sacie¬
tas ex uno cibo dicipotest quia satis
sit. s satiuitas de uano alim̃toꝵ appa¬

Expanded text:
 hec satietas -tis: satietas diverso et vario genere spectaculorum contingit, saturitas vero ciborum; item satietas ex uno cibo dici potest quia satis sit, sed saturitas ex vario alimentorum appa
Abbreviated transcription (Latin):
ariuata. ab arma dr̃ hic et hec sar¬
⁊uatia.te. quidã ppłs quia sauuate ya¬
tentib campis armati equitabant
puiusꝙͣ eos lenculus danubius pro¬
hiberet. et inde obstudumi armoꝵ sar¬
mate dicti sunt quasi semꝑ arma
tenentes uel quasi scientes annate¬

Expanded text:
Item ab arma hic et hec Sarmata -te, quidam populus, quia Sarmate patentibus campis armati equitabant, prius quam eos Lentulus Danubio prohiberet, et inde ob studium armorum Sarmate dicti sunt, quasi semper arma tenentes vel quasi sitientes arma te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ puĩam sacisfecent. ut gͥ hõas uñ cõ¬
dicori tuo nõ solũ pro te s ⁊̃ pro illis
qui tecũ erũt graciosus semꝑ existad
preoculis. De qnͣta misena uos ex¬
traxit hẽbis non quid̃. ad confusio¬
nẽ s ad maiorẽ leticie głificacõem.

Expanded text:
iam satisfecit. Ut igitur habeas unde conditori tuo non solum pro te, sed etiam pro illis qui tecum erunt, gratiosus semper existas, prae oculis de quanta miseria nos extraxerit habebis, non quidem ad confusionem, sed ad majorem laetitiae glorificationem.
Abbreviated transcription (Latin):
S atellicium. a satelles dr̃ hoc satel¬
licu.cii. officiũ uel exciciũ uel sti¬
tis et cuiusl officiũ suũ esse satesli¬
sanus uel contrarius siue trausgres¬
sor. aduersarius .ni. est quia u̾itatis
iuicus est. et semp scõꝵ untutib
contraire intitur. unde petius uolẽs
dño contradr̃e mernt audux ab eg¬

Expanded text:
st dici satelles. Unde hoc satellitium, officium vel exercitium vel stitis et cuiuslibet officii suum est satellisarius vel contrarius sive transgressor. Adversarius enim est qui veritatis inimicus est et semper sanctorum virtutibus contra ire nititur; unde et Petrus, volens Domino contradicere, meruit audire ab e
Abbreviated transcription (Latin):
pis dr̃ hoc sarm̃tũ quasi saumentũ
quia purgatur et prescidr̃. uel sarĩ¬
tũ a sero. ris quasi serementũ quia
seritur. Uñ sarm̃tmnꝰ na . nũ. et sarm̃¬
tosus. sa. sum. et sarmento. tas .i. sar¬
menta uiciũ colligere amputare ea

Expanded text:
 -ti, quasi sarimentum, quia purgatur et preciditur; vel sarmentum a sero -is, quasi serimentum, quia seritur; unde sarmentinus -a -um et sarmentosus -a -um et sarmento -as, sarmenta vitium colligere amputata vel amputare ea
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur hic sartitectus .cti. et hic
lartitector. ctoris qui tecta sairit
quia ex multis inde coiũctis tabu¬
lis unũ tecti facunt corpus ideo et
tignanus quia tectoria ligius in¬
ducit. et hoc sartatectũ .i. rẽstauiõ
tectoꝵ uel temploꝵ uel tributũ ꝙ
colligitur ad restauranda templa¬

Expanded text:
positionem hic sarcitectus -ti et hic sarcitector -ris, qui tecta sarcit, quia ex multis hinc inde coniunctis tabulis unum tecti sarciat corpus; idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit; et hoc sartatectum, idest restauratio tectorum vel templorum, vel tributum quod colligitur ad restauranda t
Abbreviated transcription (Latin):
balla. loꝵ lugua caldaica uocant
crura hom̃ et tibie. uñ et brace quib
hec ceguntur dũr hec saraballa qĩ
tibiales et crurales. uñ in. iii ͦ caplo
ĩmuitata. saraballa eiũ dixenĩt ibi¬
aquila et theodocion non ut corrup¬
te legitur ap̃ quosdam ibi sarabara
et siu̾it sarabara fluxa et simosa
uesti menta uel capitũ teguna q̃¬
lia uideuius in capite magoꝵ picta
et sunt ꝓprie parchoꝵ. et hõc nom̃
tractũ a saraballis que laxa et fu¬
mosa sunt. uela sare quod est lara¬

Expanded text:
balla -lorum lingua Caldeorum vocantur crura hominum et tibie; unde brace quibus hec teguntur dicuntur saraballa, quasi tibiales et crurales; unde in Daniele immutata ’. Saraballa enim ibi dixerunt Aquila et Theodotion: non, ut corrupte legitur apud quosdam ibi, sarabara, et sunt sarabare fluxa et sinuosa vestimenta vel capitum tegmina qualia videmus in capite magorum picta; et sunt proprie Parthorum; et hoc nomen tractum est a saraballis, que lata et sinuosa sunt, vel a sare, quod est la
Abbreviated transcription (Latin):
sandaliũ quidã pãnus quo equi so¬
lent operu nobiliũ ut pp̃e cardina¬
lium. sandalia dũr subtelares quiꝰ
ppͣ et epĩ solent iuissas cautare. quas
btũs bartholomeus deferebat.
Sandalutu eciã dicebatur pannꝰ
quo openiebant᷑ uulueui uel corpa

Expanded text:
sandalium, quidam pannus quo equi solent cooperiri nobilium, ut pape, cardinalium. Sandalia etiam dicuntur subtelares quibus papa et episcopi solent missas cantare, quales beatus Bartholomeus deferebat. Sandalium etiam dicitur pannus quo operiebantur vulnera vel corpora
Abbreviated transcription (Latin):
bre herbe de qua fit quedã tiuctum
uñ sandicus.ca. cum. et sandiciꝰ
cia. cium. tali colore nfectus et
sandicinus. na. nimi. in eodem seu¬
su. et hec sandalica. ce. genus colo¬
us colore tinabaneo odore sulph̾co

Expanded text:
bee herbe de qua fit quedam tinctura, unde sandicus -a -um et sandicius -a -um, tali colore infectus, et sandicinus -a -um in eodem sensu, et hec sandarica -ce, genus coloris colore cinnabareo, odore sulfureo
Abbreviated transcription (Latin):
cerre tubre silitudiem ceuet saphiꝰ
aieream teuet spẽm. per sandonicum
crro hormẽs uel pres uetens testum̃ti
ter̾rena quedam sectantes. ꝓ saphi¬
iũ uomi cestam̃ti predicatores celestia
lola querentes uel angeli accipiũt.¬

Expanded text:
brae similitudinem tenet, sapphirus aeream speciem: per sardonichum ergo homines, vel patres Veteris Testamenti terrena quaedam sectantes; per sapphirum Novi Testamenti praedicatores, coelestia sola quaerentes, vel angeli accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur desipio. pis delirare dcorsũ
a sapere esse uel facere uequitare.
uñ desipisco. scs nicho. resipĩ pis
redire ao sapeit. propue ille te sipie
qui peuiteus forefacti reditia sacis¬
facõem et ad sapcre quodi duiuscunt
forefaciendo. uñ resipisco. scis tucho
sapio et eius compoita neutia sũt
et coꝵ hanc sillam. sa. et si illaut
sumplex hanc compoĩta ẜu ug uñ¬

Expanded text:
ponitur desipio -is, deorsum a sapere esse vel facere, nequitare, unde desipisco -is inchoativum; resipio -is, redire ad sapere; proprie ille resipit qui penitens forifacti redit ad satisfactionem et ad sapere quod dimiserat forifaciendo; unde resipisco -is inchoativum. Sapio et eius composita neutra sunt et corripiunt hanc sillabam sa- et -si-, illam simplex, hanc composita. S
Abbreviated transcription (Latin):
enter aptan uidentur. sapĩa amĩci¬
cia coucordia potestas honor seam¬
u pleurꝰ he̾bunt et nichil desit deouñ¬
bus que sare uolunt. omĩa quippe
pretenita pũcia et futura scient nec
aliquio eoꝵ uoticie subtrahetur que
crrator scienda cirauit. nec iudigeñ
eut ut quisꝙͣ interroget quis eius
produus fuerit et decurꝰ stupe prodi¬
ens. uel quis ille uel ille sit oĩm t̃¬

Expanded text:
enter aptari videntur, sapientia, amicitia, concordia, potestas, honor, secuer habebunt, ut nihil eis desit de omnibus quae scire voluerint: omnia quippe praeterita, praesentia et futura scient, nec aliquid eorum notitiae subtrahetur, quae creator scienda creavit; nec indigentia erit ut quisquam interroget, quis ejus proavus fuerit et de cujus stirpe prodierit, et quis ille vel ille sit. Om
Abbreviated transcription (Latin):
saucti inbonis duituruitatẽ hẽ¬
bunt. muali in rualis nũꝙͣ fine ca¬
uebũt. probi multa sapia erĩt pre¬
diti. improbi autem sua insipĩa
confundentur ut misen. auuci
des beati. erunt ngi dissencione di¬
scordes misen. nisti habebunt regiã
potestatem precipiendi. iniusti care¬
bunt potestace se quoq mouendi
scĩ deihonore magno sublimabũt᷑
dampnati uero inulto dedecore op¬
mali cruciabũtur qui onui fie ca¬
rebunt. meror et desolacõ hiis qui

Expanded text:
i in bonis diuturnitatem habebunt: mali in malis nunquam fine carebunt. Probi maxima sapientia erunt praediti: improbi autem sua insipientia confundentur ut miseri. Amicides beati: erunt miseri jugi dissensione dissordes. Justi habebunt regiam potestatem praecipiendi: injusti quoque carebunt potestate sese quoquam movendi. Sancti Dei honore magno sublimabuntur: damnati vero multo dedecore opmali cruciabuntur, qui omni fine carebit. Moeror et desolatio his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ancio. a sauguis dr̃ sancio. cis
tum .i. statuere consecrare .i. cĩ fac̾e
confirmare et irogacõe pene ab in¬
iuna defendere sic et leges saucte
consuetudĩe. nich̾ euĩ scm̃ apudue¬
teres dicebantur iusi quod sangiẽ ho¬
stic eẽt consecratũ uel resꝑsum. uñ
hii qui purificani uolebant sangͥue
hostie unguebantur. uñ scĩ posteadi¬
S

Expanded text:
s sancio -cis tum, idest statuere et consecrare, sanctum facere, confirmare et irrogatione pene ab iniuria defendere: sic et leges sancte consuetudine; nichil enim sanctum apud veteres dicebatur, nisi quod sanguine hostie esset consecratum vel respersum. Unde hii qui purificari volebant sanguine hostie tangebantur, unde et sancti postea dis
Abbreviated transcription (Latin):
res scã uel locus uͥscã repousĩtur
uel obi res scẽ gerũtur. Scã eigo au¬
tiquitus exteriora templi dicebãt᷑
nussi erat accessus insi tiũ sacerdoti
et dr̃ sic quia interiora oracula sc̃ĩora
sunt uel qr scõꝵ comparacõe scĩora

Expanded text:
res sancta vel locus ubi sancta reponuntur vel ubi res sancte geruntur; sancta etiam antiquitus exteriora templi dicebanturnulli erat accessus nisi tantum sacerdoti, et dicitur sic quia interiora oracula sanctiora sunt vel quia sanctorum comparatione sanctiora
Abbreviated transcription (Latin):
cindelectationi aute nouã bacarent.
uñ meretrices dicte sunt nonarie. qiͣ ad
horam nonam et nou aute de prosti¬
buł exibant. ue si prius egrederentur
iuuenes impedirent.¬

Expanded text:
cui delectationi ante nonam vacare. Unde meretrices dicte sunt nonarie quia ad horam nonam, et non ante, de postribulis exibant ne, si prius egrederentur, iuvenes impedirent