comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
responde. Quis ÷ iuquam: Magnus ÷ & ñ hñs finea.
excelsus ⁊ iniñsus. qͥ suꝑ t̾ram uisus ẽ ÷ & it̾ hoĩes con¬
u̾satus. Uideo qͦs estꝰ. quas patiaris angustias. Limes di¬
tere pat̾ ubi audis. suꝑ t̾iam uisus ẽ: & int̾ homines
comĩsatus ẽ. Ln enĩ patrẽ ꝑ suam sub̾am reuera inusi¬
bilem. nec ꝑ subiectam creaturã uis tõ. ab hominib ui
sũ. Lunes dic̃ẽ filiꝰ ⁊ ubi audis ñ ht̃ finẽ extelsus ⁊ inm̃¬
sus. Iu enĩ patrẽ tantũmͦ eẽ. contendis inmensũ. Lunes
ẽẽ. catholitꝰ. ut xꝑm sic accipias informã serui suꝑ t̾iam
insũ. & it̾ hoĩes comu̾satum. ut tam̃ inforna di inqua
iinsibił mansit confitearis in m̃sũ : Hic d̾s nr̃. ñ estima¬
tera ñ estunat. exetrabilis uideoꝵ error exspectats Dioras
& petis ut dicis discipłs eẽ. diuinarũ scͥptitrarũ. ad rem
ꝑtinentia testimonia diuina consida. noli ꝑ uulta que
te nich aduuant euagari: elige prudent̃ tac̾e qd̾ ma¬

Expanded text:
ns finem; excelsus et immensus; qui super terram visus est, et inter homines conversatus est? Video quos aestus, quas patiaris angustias. Times dicere, Pater est; ubi audis, super terram visus est, et inter homines conversatus est. Tu enim Patrem per suam substantiam revera invisibilem,  ubi audis, non habet finem, excelsus et immensus. Tu enim Patrem tantummodo esse contendis immensum. Times esse catholicus, ut Christum sic accipias in forma servi super terram visum, et inter homines conversatum, ut tamen in forma Dei in qua invisibilis mansit, confitearis immensum? Hic Deus noster, non aestimaero Christo exsecrabilis Judaeorum error exspectat? 14. Si oras, et petis, ut dicis, discipulus esse divinarum Scripturarum, ad rem pertinentia testimonia divina considera. Noli per multa quae te nihil adjuvant, evagari: elige prudenter tacere quam ina
Abbreviated transcription (Latin):
asseris filiũ dĩ tusũ fuisse abhominib. patrẽ autẽ ñ fuisse
mis hominũ sensib magis significatꝰ qͣm demonstiatꝰ ẽ. ẜon
itaq uisus ⁊ sit̃ est. Hoc quippe infutura uita ꝓmitut᷑ scĩs:

Expanded text:
. Frustra itaque asseris Filium Dei visum fuisse ab hominibus, Patrem autem non fuisse . Frustra itaque asseris Filium Dei visum fuisse ab hominibus, Patrem autem non fuisse mis hominum sensibus, magis significatus quam demonstratus est. Non itaque visus est sicut est: hoc quippe in futura vita promittitur sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
ita & ipse sibi quib suerat imponendꝰ ligna portabat: Pos¬
lremo qͥd miram᷑ ꝑ angłm figuratũ eẽ. iħm si ñ solũ ꝑ ho¬
minẽ uerũ etiam ꝑ pecudẽ figuratꝰ ẽ ÷ Nam qͥs aliꝰ erat il¬
ẽ. iiniolauit abraham. Ita enĩ homini parci d̾s iussit. nt
tam̃ ex pecore ꝓpt̾ passionẽ rꝑi que in illo mͦ p̾nutiabat᷑.
misteriũ sacͥ sangͥnis impleret᷑. Si gͦ putas ꝓpͥetate ñ figu
abrahã. Potes postremo dic̃e ꝓpͥetate ñ figura xp̃m fuisse
periñ que ꝑ cussa ligno sicienti ꝑopło potũ largisimũ fu¬
dit. Sis enĩ dic̃ apłs. Bibebant enĩ de sp̃uali consequenti¬
eos petra. Pecra autẽ erat xp̃c. fi̾gure iste ñ res ipse fuert̃.
quib figuris precedentib res significabant᷑ eẽ. uentẽ : qͦ figͣe
ꝑ fubiectã dõ creaturã & maxime ꝑ angłoꝵ ministeriũ mor¬
taliũ exhibebant᷑ aspectib. dĩ quidẽ agente potentia. s tũ

Expanded text:
et ipse sibi quibus fuerat imponendus ligna portabat? Postremo, quid miramur per angelum figuratum esse Jesum, si non solum per hominem, verum etiam per pecudem figuratest, immolavit Abraham . Ita enim homini parci Deus jussit, ut tamen ex pecore, propter passionem Christi, quae illo modo praenuntiabatur, mysterium sacri sanguinis impleretur. Si ergo putas proprietate, non figura, Abraham: potes postremo dicere proprietate, non figura, Christum fuisse petram, quae percussa ligno, sitienti populo potum largissimum fudit . Sic enim dicit Apostolus: Bibebant enim de spirituali sequente petra; petra autem erat Christus . Figurae istae non res ipsae fuerunt, quisubjectam Deo creaturam, et maxime per Angelorum ministerium, mortalium exhibebantur aspectibus, Dei quidem agente potentia, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
est. dixit d̾s faciauiꝰ hominẽ : gͣ uissit & filiꝰ qͥa tu ipse ñ
patrẽ accipis dixisse s filiũ. faciamꝰ ei aduitoriũ. Et sic̃ illd̾
ubi dictũ ẽ. & fecit d̾s hominẽ obedisse iubenti patͥ filiũ

Expanded text:
est, Dixit Deus, Faciamus hominem: ergo jussit et Filius; quia tu ipse non est, Dixit Deus, Faciamus hominem: ergo jussit et Filius; quia tu ipse non Patrem accipis dixisse, sed Filium, Faciamus ei adjutorium. Et sicut illud ubi dictum est, Et fecit Deus hominem; obedisse jub
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ siliũ: Unde queso distingnis. unde discernis patrẽ
dixisse fiat lux. & cet̾a. patrẽ deniq dixisse faciamꝰ hoĩe.
& filiũ dixisse faciamꝰ ei aduitoriũ. cũ tͥ scͥptura ubiq ñ
dicat. nͥ d̾s dixit : Que ẽ. ista tem̾itas. que p̾sũptio:
De inde cũ ideo patrẽ maiorẽ soleatis asserere. qͥa dix̃
siat illud aut illud tanqͣm iubens filio. filiũ uͦ ideo m¬
norẽ qͥa inssa ꝑfecit: qͥd dicturi estis uͥ scriptũ ẽ. faciamꝰ
honiuẽ e Non enĩ ait sit̃ insuꝑiorib fiat homo tanqͣm
id iusserit silio. s faciamꝰ inquit hoĩem. Qd̃ ñ quero. qͣm
dixisse arbitreris. Iam enĩ ũba tua tenemꝰ. qd pat̾ hoc
dix̾it silio. Cur gͦ ñ ait. fiat uł fac s ait faciamꝰ : An cer̃a
ds imꝑauit & siliꝰ fecit. Hominẽ uͦ ambo fecert̃. s pacre
& iubente. & cooꝑante. filio autẽ ñ iubente. s tantũ uissa
faciente : d si ꝓꝑterea patrẽ uibentẽ intelligis quia scͥptũ

Expanded text:
autem Filium? Unde, quaeso, distinguis, unde discernis Patrem dixisse, Fiat lux , et caetera; Patrem denique dixisse, Faciamus hominem; et Filium dixisse, Faciamus ei adjutorium: cum tibi Scriptura ubique non dicat nisi, Dixit Deus? Quae est ista temeritas? quae praesumptio? Deinde cum ideo Patrem majorem soleatis asserere, quia dixit, Fiat hoc, aut illud, tanquam jubens Filio; Filium vero ideo minorem, quia jussa perfecit: quid dicturi estis, ubi scriptum est, Faciamus hominem? Non enim ait sicut in superioribus, Fiat homo, tanquam id jusserit Filio: sed, Faciamus, inquit, hominem. Quod non quaero quem dixisse arbitreris: jam enim verba tua tenemus, quod Pater hoc dixerit Filio. Cur ergo non ait, Fiat, vel, Fac; sed ait, Faciamus? An caetera Deus imperavit, et Filius fecit; hominem vero ambo fecerunt, sed Patre et jubente, et cooperante, Filio autem non jubente, sed tantum jussa faciente? Sed si propterea Patrem jubentem intelligis, quia scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tis inparadiso: & abscondi me qͥa midus sũ. Hoc gͦ ẜus
aiceres homo bone. inde inciꝑes ꝓmissa monstrare. q̃m¬
iis &e hic adam uocẽ tuã inquit audiui: ñ at facien
uł spetiem uidi. ce qd̾ ait abscondi me qͥa nudꝰ sũ: iude¬
rife a año tumut. ñ ase iusũ eẽ. dm̃ monstrauit. Nam

Expanded text:
tis in paradiso; et abscondi me, quia nudus sum » . Hoc ergo prius tis in paradiso; et abscondi me, quia nudus sum » . Hoc ergo prius diceres, homo bone, inde inciperes promissa monstrare. Quamvis et hic Adam, Vocem tuam, inquit, audivi: non ait, Faciem vel speciem tuam vidi. Et quod ait, Abscondi me, quia nudus sum; videri se a Deo timuit, non a se Deum visum esse monstravit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eam filiꝰ tanq̃m sibi uibens sibiq obediens. & fatiendam
ditt & fecit: Demonstra filiũ uisũ eẽ. a uiro. iusũ eẽ.
a muliere. Demonstraturũ te quippe ꝓmiseras: & Ante¬
qͣm mcarnaret᷑ uisũ fuisse humanis asspestib filiũ. Os¬
tende ꝓmissa. Quid ꝑgis inuacua : Quid eludis exspesta¬
touẽ nr̃am. nex exhibes pollicitationẽ tuã: Mulaiplicas
uerba ñ necessaria: ut necessaria occupes temꝑa. di ꝓp̃¬
terea insus ÷ a uiro filiꝰ qͥa fecit eũ. & ꝓpt̾ea uifus ⁊ ab
eiꝰ muliere qͥa fecit eam: desiñi si audes ñ posse d̾m filiũ
& oꝑari uuidentia. & asuis oꝑib qͣmuis alia iudentib
ũ uidi. Si autẽ hoc potẽ. as filiꝰ. ipse quippe usq ñt ope¬
rat᷑ cuncta uidentia. & tam̃ eoꝵ a se ipso creatis ocłis. ñ u¬
des. qͥd est qd̾ dixisti  Cur ista de libro geneseos intuo ser¬
mone possusti e Cur nob̾ necessaria temꝑorũ spatia su¬

Expanded text:
eam Filius, tanquam sibi jubens sibique obediens, et faciendam eam Filius, tanquam sibi jubens sibique obediens, et faciendam dixit et fecit? Demonstra Filium visum esse a viro, visum esse a muliere. Demonstraturum te quippe promiseras, et antequam incarnaretur visum fuisse humanis aspectibus Filium. Ostende promissa. Quid pergis in vacua? Quid deludis exspectationem nostram, nec exhibes pollicitationem tuam? Multiplicas verba non necessaria, ut necessaria occupes tempora. Si propterea visus est a viro Filius quia fecit eum, et propterea visus ab ejus muliere quia fecit eam; defini, si audes, non posse Deum Filium et operari videntia, et a suis operibus, quamvis alia videntibus, non videri. Si autem hoc potest Deus Filius; ipse quippe usque nunc operatur cuncta videntia, et tamen eorum a se ipso creatis oculis non videtur; quid est quod dixisti? Cur ista de libro Geneseos in tuo sermone posuisti? cur nobis necessaria temporum spatia su
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. & in misit d̾s soporẽ in adam & sc̃ĩpsit unã. de costis
eiꝰ. & cet̾a quib ostendit᷑ fc̃m hõi eẽ. Adiutoriũ. obedisse
patrẽ iubenti silio te auctore utelligauiꝰ. qͥa ñ patrẽ sfi¬
liũ dixisse asseris faciamꝰ ei aduitoriũ. S hec ita loquor
quasi ad causã que a nob̾ agit᷑ quicqͣm ꝑtineat. qd libet
hinc uolueris crecde aut suspicari. Frorsus sit dicis pat̾
iusserit uͥ dictum ẽ. faciamꝰ hominẽ. & filiꝰ obedierit uͥ
dictũ est. & fecit as̾ hominẽ. ꝓrsus sic̃ te delectat. filiꝰ
dixerit ñ est bonũ eẽ. solũ hominẽ faciamꝰ ei aduitari¬
um. s talia dicens. ipse ñ iusserit qͥa hoc uultis: qͣm os¬
tendis filiũ qͥ hominẽ fec̾it ab homine uisũ. qͣmͦ osten¬
ddis filiũ qui dixit ñ est bonũ eẽ. hominẽ solũ. faciamꝰ
ei ad uitoriũ abhomine iusũ. uł ab ipsa muliere si eam
fc̃am ñ nis a patre ne filio pat̾ obedisse udeat᷑. s ipse

Expanded text:
soporem in Adam, et sumpsit unam de costis ejus , et caetera, quibus ostenditur factum homini esse adjutorium, obedisse Patrem jubenti Filio, te auctore, intelligamus; quia non Patrem, sed Filium dixisse asseris, Faciamus ei adjutorium. 3. Sed haec ita loquor, quasi ad causam quae a nobis agitur, quidquam pertineat, quodlibet hinc volueris credere aut suspicari. Prorsus, sicut dicis, Pater jusserit, ubi dictum est, Faciamus hominem; et Filius obedierit, ubi dictum est, Et fecit Deus hominem: prorsus sicut te delectat, Filius dixerit, Non est bonum solum esse hominem; faciamus ei adjutorium; sed talia dicens ipse non jusserit, quia hoc vultis: quomodo ostendis Filium qui hominem fecerit, ab homine visum? Quomodo ostendis Filium qui dixit, Non est bonum hominem esse solum; faciamus ei adjutorium, ab homine visum, vel ab ipsa muliere, si eam factam non vis a Patre, ne Filio Pater obedisse videatur; sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iusibilit̾ apparuit. uł ille qd coustat natus ex femina. uł iste i
spetie columbe aut igneis liguis se humanis aspectib monstũs:
im̃ iã respondi tͥ in eo sermone uͥ ostendi ñ te refellisse qͣ dixi.
Ns uͦ ut intelligas qͦmͦ dixerit ds ego sũ qͥsũ ⁊ ñ sũ mutatꝰ:
uł qd̾ scͥptũ magis inuenit᷑. ego enĩ dñs & ñ mutor: qm̃ ñ sabꝰ¬

Expanded text:
visibiliter apparuit, vel ille quod constat natus ex femina, vel iste in specie columbae aut igneis linguis se humanis aspectibus monstrans. Unde jam respondi tibi in eo sermone, ubi ostendi non te refellisse quae dixi. Nunc vero ut intelligas quomodo dixerit Deus, Ego sum qui sum, et non sum mutatus, vel quod scriptum magis in
Abbreviated transcription (Latin):
dere atq gaudẽ : Neq hic gͥ qd̃ ꝓposuers & pollieitus
sueras ꝓbare potuisti. Fost hec uenisti ad iacob qͥ luctat᷑
ẽ cũ angłõ quẽ scͥptura ipsa geneseos & homiuẽ dicit
& dm̃. Nam ita legit᷑. Remansit autẽ ia cob solus. ⁊ lus¬
tabat᷑ homo cũ illo uiq in mane. Uidit autẽ qd̾ ñ potest
Ad eũ. & tecigit latitudinẽ fenions eiꝰ: & obstupuit latitu¬
do femoris iacob dũ luctaret᷑ cñ eo & dix̃ illi. Dimnite me⁊
ascendit em̃ aurora. Ille autẽ dix̃. Non te dimictã. uͥ me be¬
uocabi᷑ ampliꝰ nom̃ titũ iacob: s isrł erit nom̃ ciũ. qͥa ua¬
luisti cũ dõ. & cũ honunib potens es. Roglant autẽ is
noñi loci iliꝰ aspectꝰ d̃i. Uidi eñ dm̃ sacie ad fatiẽ. ⁊ salua
facta est annna mea. Exista lectione unicũ dĩ filiũ &
antequã uenisset in carne insibilit̾ apparuisse conaris os¬

Expanded text:
ueras et pollicitus fueras, probare potuisti. 9. Post haec venisti ad Jacob, qui luctatus est cum Angelo, quem scriptura ipsa Geneseos et hominem dicit et Deum. Nam ita legitur: Remansit autem Jacob solus, et luctabatur homo cum illo usque in mane. Vidit autem quod non potest ad eum, et tetigit latitudinem femoris ejus, et obstupuit latitudo femoris Jacob, dum luctaretur cum eo; et dixit illi: Dimitte me; ascendit enim aurora. Ille autem dixit: Non te dimittam, nisi me beocabitur amplius nomen tuum Jacob; sed Israel erit nomen tuum, quia valuisti cum Deo, et cum hominibus potens es. Rogavit autem eum nomen loci illius, Aspectus Dei: Vidi enim Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Ex ista lectione unicum Dei Filium et antequam venisset in carne visibiliter apparuisse conaris os
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. de iacob. Inutero supplantauit frẽm suiĩ. & in
labore p̾ualuit do. & confortatꝰ : cũ angło & potuit. Sic̃
dictꝰ : homo. qͦmͦ illi disti st̃ uiri qui apparuert̃ abrahe:
q̃n uidentes & ipse & loch hospicio receꝑunt angłos. Ds̾ gͦ
erat in uangło sic̃ ẽ. ds in homine : maxime qñ ꝑ homi

Expanded text:
utero supplantavit fratrem suum, et in labore praevaluit Deo, et confortatus est cum angelo, et potuit . Sicut dictus est homo, quomodo illi dicti sunt viri qui apparuerunt Abrahae, quando nescientes et ipse et Loth hospitio receperunt angelos. Deus ergo erat in angelo, sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. diuinitatẽ ñ ꝑ sub̾am suã in qua iniusibilis & inmuta¬
bilis ẽ. s ꝑ creatur̃ sibi subiectã mortaliũ ocłis appariisse cũ
noluit. Non itaq sic̃ acciꝑe uł accipi mea u̾ba uoluisti. ego
diuinitttẽ sic patris ostendisse se dixi tanq̃m eã uoluerĩ cre¬
di uisibile. qͣm pͥus inuisibilẽ dixerã ẽẽ: s clixi. qñ se patͥb
diminttas ostendebat ꝑ subiectã creaturã se iuisibilẽ demon¬
strabat. Nam ꝑ ipsam suã naturã usq ad eo inuisibilis est.
ut ipse moyses ei cũ quo facie ad faciẽ loguebat᷑ dic̃et. Si m¬
ueni gr̃am aute te: ostende mͥ remecipsũ manifeste. Eece qd̵

Expanded text:
in qua invisibilis et immutabilis est, sed per creaturam sibi subjectam mortalium oculis apparuisse cum voluit. Non itaque sicut accipere vel accipi mea verba voluisti, ego divinitatem sic patribus ostendisse se dixi, tanquam eam voluerim credi visibilem, quam prius invisibilem dixeram esse: sed dixi, quando se patribus divinitas ostendebat, per subjectam creaturam se invisibilem demonstrabat. Nam per ipsam suam naturam usque adeo invisibilis est, ut ipse Moyses ei cum quo facie ad faciem loquebatur, diceret: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste . Volebat
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ẽ. ds dictũ ẽ. ñ nisi st̃ dii: & ipse abrahã tres uidit
& unũ ad orauit aqͦ p̃teriri noluit. ab uuo responsa diuini¬
tatis accepit. nec aliquos duos eoꝵ duos ẽẽ. deos sensit. s unũ
in oib : qͥa & loth duos uidit &̾tam̃ unũ d̾um agnouit. uͥ
mͥ udent᷑ ꝑ angłõs significati filiꝰ & sp̃c sc̃s : q̃m se illi an
geli missos ẽẽ. dixert̃. & detͥnitate que d̾s ẽ. solus pat̾ ñ
uniꝰ erant eiꝰdemq nature. Hanc gͦ scͥpturã qua conuinei
posses. astuto filentio deuitasti. Et cũ dixisses hicd̾s usus
abrahe. uolens filiũ solũ uisũ putari in eosqd̃ ingenesi
loquit᷑ uisũ eẽ. dm abrahe. qͦmͦ sit uisus dicẽ noliusti: ue
ibi ñ solus filiꝰ. s tͥnitas aguosceret᷑ ds̾. Dixisti autẽ si cre¬

Expanded text:
isus est Deus, dictum est; non, visi sunt dii: et ipse Abraham tres vidit, et unum adoravit: a quo praeteriri noluit; ab uno responsa divinitatis accepit. Nec aliquos duos eorum duos esse deos sensit, sed unum in omnibus: quia et Loth duos vidit, et tamen unum Dominum agnovit. Ubi mihi videntur per angelos significageli missos esse dixerunt; et de Trinitate quae Deus est, solus Pater non unius erant ejusdemque naturae. Hanc ergo Scripturam qua convinci posses, astuto silentio devitasti. Et cum dixisses, Hic Deus visus est Abrahae: volens Filium solum visum putari in eo quod in Genesi legitur, visum esse Deum Abrahae, quomodo sit visus, dicere noluisti, ne ibi non solus Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicatꝰ ẽ : ce pecrata eoꝵ magna ualde. Descendeus ergo
uidebo si scd̾m clamorẽ ipsoꝵ uenientẽ ad me consũmant.
Hic se ipsũ descensurũ dixit in sodoma. qͦ tam̃ ñ ipse descẽ¬
dit: s angłi duo. Ipse quippe abiit ut desut loqͥ ad abra¬
ham. Abraham autẽ regressus. ⁊ in locũ suũ. Uenerunt
autẽ sit̃ dictũ ÷ duo angłi aduesꝑam insodoma. Quid si
& in illis duob angłis unꝰ dñs inuenit᷑. qͥ scd̾m u̾bũ suũ
in ipsis angłis descendit in sodoma : Nonne manifestum
erit intrib illis uiris unũ dñm iusũ fuisse. uͥ qͥd aliud
qͣm ipsa tͥnitas figurata ẽ:S uideanꝰ utrũ nob̾ sc̃a scͥp¬
tura demonstret eriam i illis angłis duob ut dixi unum
d̾im iuuentũ. ne forte hoc ex nr̃o corde affirmasse uide¬
am᷑. Uenert̃ gͦ duo angl̃i in sodona adu̾esꝑam. Loth uͦ
sedebat ut scͥptum ẽ. uixta portã sodomoꝵ. Uideus autẽ
loth furrexit in obuiã illis: & ad orauit infaciẽ int̾ram.

Expanded text:
tiplicatus est, et peccata eorum magna valde. Descendens ergo videbo, si secundum clamorem ipsorum venientem ad me consummant. Hic se ipsum descensurum dixit in Sodoma, quo tamen non ipse descendit, sed angeli duo. Ipse quippe abiit, ut desiit loqui ad Abraham; Abraham autem regressus est in locum suum. Venerunt autem, sicut dictum est, duo angeli ad vesperam in Sodoma. Quid, si et in illis duobus angelis unus Dominus invenitur, qui secundum verbum suum in ipsis angelis descendit in Sodoma? Nonne manifestum erit in tribus illis viris unum Dominum visum fuisse, ubi quid aliud quam ipsa Trinitas figurata est? Sed videamus utrum nobis sancta Scriptura demonstret, etiam in illis duobus angelis, ut dixi, unum Dominum inventum, ne forte haec ex nostro corde affirmasse videamur. Venerunt ergo duo angeli in Sodoma ad vesperam; Loth vero sedebat, ut scriptum est, juxta portam Sodomorum. Videns autem Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem i
Abbreviated transcription (Latin):
am. ex ut cũ eis de sodomus. qd̾ anteqͣm fieret sic̃ sept̃a
loquit᷑ dixert̃ uiri ad loch. Sunt tͥ hic generi aut filii.
Aut filies̃. Aut si quis tͥ aliꝰ ÷ inciuitate: educ de loco ħ¬

Expanded text:
am, exiit, cum eis de Sodomis: quod antequam fieret, sicut Scriptura am, exiit, cum eis de Sodomis: quod antequam fieret, sicut Scriptura loquitur, dixerunt viri ad Loth: Sunt tibi hic generi, aut filii, aut filiae? aut si quis tibi alius est in civitate, educ de loco
Abbreviated transcription (Latin):
deas ⁊ homines inferiores angłis. a uistis hoĩb ad orari. d
ad huc dicturꝰ es. Dñm adorauit. Eũ quippe induob illis
qͦs putabat eẽ. homines. tanqͣm in ꝓphetis eẽ. cognouit.
Iam gͦ ꝓbatũ ẽ. qd̾ me ꝑ scͥpturã scam demonstraturũ eẽ.
ꝓmiseram. eudẽ dñm qͥ dictꝰ fuerat abisse ut cessauit lo¬
qui ad habrahã uuillis duob angłis descendisse insodo¬
ma sic̃ dixerat: & in eis ab homine uisto agnitũ fuisse. Ex¬
hibuit itaq hospitalitatẽ. qͦmͦ scĩs hominib dĩ inqͥb d̾m
ẽẽ. cognouit. cũ eos sic̃ eciam ipse abiihã angłos eẽ. nesci¬
ret. Hi enĩ patarche st̃ significati in epła ad hebreos lͥ
de hospitalitate loquens ait. ꝑ hanc qͥdam nescientes hos¬
picio retepert̃ anglos. Receptis gͦ eis loch uestiens qd̃
anołi essent. coguoscens tam̃ sit̃ ipso demonstiante. coq¬
aoscẽ potiut quis in eis esset ⁊ ut ea que ut̾ea facta st̃ iace¬

Expanded text:
deas et homines inferiores Angelis a justis hominibus adorari. Sed adhuc dicturus es, Dominum adoravit: eum quippe in duobus illis, quos putabat esse homines, tanquam in prophetis esse cognovit. Jam ergo probatum est, quod me per Scripturam sanctam demonstraturum esse promiseram, eumdem Dominum qui dictus fuerat abiisse ut cessavit loqui ad Abraham, in illis duobus angelis descendisse in Sodoma, sicut dixerat, et in eis ab homine justo agnitum fuisse. Exhibuit itaque hospitalitatem quomodo sanctis hominibus Dei, in quibus Deum esse cognovit, cum eos, sicut etiam ipse Abraham, angelos esse nesciret. Hi enim Patriarchae sunt significati in Epistola ad Hebraeos, ubi de hospitalitate loquens ait: Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt angelos . Receptis ergo eis Loth, nesciens quod angeli essent, cognoscens tamen sicut ipso Domino demonstrante cognoscere potuit, quis in eis esset, ut ea quae interea facta sunt tace
Abbreviated transcription (Latin):
suã nata atq sub̾a mortalib ocłis inuisibilẽ dico. Cam uͦ
se informas insibiles ũtere. abfit ut dicam. qͥa & inmnutabi¬
lem ddico. Restat gͥ ut aspectib humanis qñ se ostendit ut
uoluit. ꝑ subiestam intelligat᷑ hoc fecisse creaturã: que potẽ.
ocłis apparere mortalib. Quid ÷ autẽ qd̵̃ cũ de patre dixis¬
ses unꝰ ÷ inuisibilis unde iam satis ⁊ disputatũ: ad didisti.
iiꝰ etiam in capabilis atq in mensus. Incapabilẽ qͥdem ũ le¬
dic̃ ipse filiꝰ. & mansionẽ facunt ap̃ eũ ÷ Puto qd̾ capiat
eos. ap̃ quẽ faciunt mansionẽ ÷ An forte dicis ñ extoto
s ex parte capuint᷑ ÷ Dic qd̾ nis. Respondet᷑ enĩ łͥ. N onst̾
g in capabiles: qͥ st̃ uł ex parte capabiles. Anideo dͥ ñ fuffic̃
icapabilẽ dic̃e s addidisti ⁊ inm̃sum. ut exponeres quatenꝰ
in capabilẽ ad̃is⁊ Id÷ quia totiꝰ capax ũ ÷ humana nat᷑a.
Inm̃sus ẽ. euĩ. Nerñ hoc & de filio dici pot̃. Neq euĩ qͥꝙ̃

Expanded text:
sua natura atque substantia mortalibus oculis invisibilem dico. Eam vero se in formas visibiles vertere, absit ut dicam, quia et immutabilem dico. Restat ergo ut aspectibus humanis quando se ostendit ut voluit, per subjectam intelligatur hoc fecisse creaturam, quae potest oculis apparere mortalibus. 13. Quid est autem quod cum de Patre dixisses, Unus est invisibilis, unde jam satis est disputatum; addidisti, Unus etiam incapabilis atque immensus? Incapabilem quidem non ledicit ipse Filius, et mansionem apud eum faciunt ? Puto quod capiat eos apud quem faciunt mansionem. An forte dicis, Non ex toto, sed ex parte capiuntur? Dic quod vis: respondetur enim tibi, Non sunt ergo incapabiles, qui sunt vel ex parte capabiles. An ideo tibi non sufficit incapabilem dicere, sed addidisti, et immensum, ut exponeres quatenus incapabilem dixeris? id est, quia totius capax non est humana natura; immensus est enim? Verum hoc et de Fili
Abbreviated transcription (Latin):
affirmauit euangłio sic. Abraham pat̾ ur̃ exultauit ut
uidet diẽ meũ. & uidit & gauisus ẽ. O disputare. õ ꝓba¬
te ꝓmissa quasi dixerit dĩ filiꝰ abraham pat̾ ur̃ concupi¬
uit me uidere. & uidit & gauisus ẽ: qͣmus & hoc sic ad¬
huc posseo intelligi. qd̃ scc patarcha ocłis cordis uid̃it.
dĩ filiũ ñ ocłis carnis: unde uit̾ nos uercit᷑ questio. S cũ
dixerit xꝑc abraham concupunt uide diẽ meũ. E uidit

Expanded text:
sic: « Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est. » . O disputare, o probare promissa! quasi dixerit Dei Filius, Abraham pater vester concupivit me videre; et vidit, et gavisus est. Quamvis et hoc sic adhuc posset intelligi, quod sanctus Patriarcha oculis cordis viderit Dei Filium, non oculis carnis, unde inter nos vertitur quaestio. Sed cum dixerit Christus, Abraham concupivit videre diem meum; et vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ eẽ. illi patͥarche: declinasti abillis trib uiris. & eos om¬
nino tacuisti. in quib narrat scriptura dm̃ uisũ fuisse abra¬
he: ne tu ipse nos admoneres uniꝰ eẽ. sub̃̾e tͥuitatẽ dm.¬

Expanded text:
visum esse illi patriarchae, declinasti ab illis tribus viris, et eos omvisum esse illi patriarchae, declinasti ab illis tribus viris, et eos omnino tacuisti, in quibus narrat Scriptura Deum visum fuisse Abrahae; ne tu ipse nos admoneres unius esse substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
udit: ineis uͦ dm ñ corꝑis s cordis ocłis uidit. idi ÷ intellexit.
atq cognouit sic̃ loth iu duob: cũ qͦ ñ pluralit̾ s singłarit̾
loquebat᷑: eiq respondebat. etiã ipse tanqͣm unꝰ. Primo
quippe abraham ꝑ tres uiros illũ audiuit. pꝰ ea ꝑunũ: qͥ
duob in sodoma euntib manens locutꝰ ẽ. cũ eo. Loch aut̃
ꝑ duos. tam̃ & ipse unũ dnm quẽ ꝓ liberatione sua roga-¬
bat & qͥ ei respondebat audunt : cũ ambo id ⁊̃ & abraham
& loth hoĩes putarent eos qͥ angli erant. dm uͦ in eis intelli¬
gerent qͥ erat. ñ putarent eẽ: qui ñ erat. Quid sͥ gͦ uult
ista insibilis tͥuitas. & intelligibilis unitas. nͥ ut nob̾ insinu¬
aret᷑ qd ita tres eẽnt. pat̾ & filiꝰ & spc̃ sĩs. ut tam̃ simul ũ
tres dũ & dñi essent. s uiꝰ dns d̾s: Lu autẽ dixisti. hic d̾s
uisus ẽ. abrahe : sciens re legisse qd̵ scͥptum ẽ. uisũ ẽẽ. d̾m
abrahe ad quertũ mambre. & uolens. quasi ꝓbare d̾m filiũ

Expanded text:
Deum, non corporis, sed cordis oculis vidit, id est, intellexit atque cognovit; sicut Loth in duobus, cum quo non pluraliter, sed singulariter loquebatur, eique respondebat etiam ipse tanquam unus. Primo quippe Abraham per tres viros illum audivit, postea per unum, qui duobus in Sodoma euntibus manens locutus est cum eo; Loth autem per duos, tamen et ipse unum Dominum, quem pro liberatione sua rogabat, et qui ei respondebat, audivit: cum ambo, id est, et Abraham et Loth, homines putarent eos qui angeli erant; Deum vero in eis intelligerent qui erat, non putarent esse qui non erat. Quid sibi ergo vult ista visibilis Trinitas et intelligibilis unitas, nisi ut nobis insinuaretur quod ita tres s visus est Abrahae: sciens te legisse quod scriptum est, visum esse Deum Abrahae ad quercum Mambre: et volens quasi probare Dominum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ũ deficient. Hoc autẽ ad filiũ dĩ dictũ eẽ. in epła que ẽ. ad hebre¬
os scã scͥptura testat᷑. Quis uͦ ñ intelligat uͥ dr̾ celi mutabunt᷑. tu
autẽ idem ipse es. nicħ dici aliud nͥ tu ñ mutaris ⁊ Ac ꝑ hoc̃
eciã dõ filio conuenit dic̾e. ego sũ qͥ sũ ⁊ ñ sũ mutatꝰ. uł ego enĩ
dñs & ñ mutor. qd̃ tu ideo soli patͥ assignessti. ut in sua sub̾a
credet᷑ eẽ. mutabilis filiꝰ: tanqͣm ita susceꝑit hominẽ. ut in ho¬
minẽ uerteret᷑. Hanc tantã. blasphemiã ñ enĩdabis: nͥ credi¬
dis in assũptione hoĩs accessisse filio qd̃ ñ erat. ñ autẽ recessisse
uł defecisse qd̾ erat. Deiñ quero qͥs apparuerit moysi inigne
q̃n rubꝰ inflãmabat᷑ & ñ urebat᷑. qͣmqͣm ⁊ illic angłm apparu¬
isse scͥptura declarat dicens. Apparuit autẽ illi angłs dm̃
in flamina ignis. de rubo. In angło autẽ dm fuisse qͥs dubitet:
S quis ds erat. itrrũ pat̾ an filiꝰ : Dicturꝰ es filiꝰ. Non enĩ¬

Expanded text:
 Dei dictum esse in Epistola quae est ad Hebraeos sancta Scriptura testatur . Quis vero non intelligat, ubi dicitur, Coeli mutabuntur; tu autem idem ipse es; nihil dici aliud, nisi, Tu non mutaris? Ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere, Ego sum qui sum, et non sum mutatus; vel, Ego enim Dominus, et non mutor. Quod tu ideo soli Patri assignasti, ut in sua substantia crederetur esse mutabilis Filius; tanquam ita susceperit hominem, ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris, in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, non autem recessisse vel defecisse quod erat. 11. Deinde quaero, quis apparuerit Moysi in igne quando rubus inflammabatur, et non urebatur. Quanquam et illic angelum apparuisse Scriptura ipsa declarat, dicens: Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. In angelo autem Deum fuisse, quis dubitet? Sed quis Deus erat? utrum Pater, an Filius? Dicturus es, Filius: non
Abbreviated transcription (Latin):
celos ⁊ mutabunt᷑. Autẽ idem ipse es : aut mutabit᷑ sꝑc ue
ritatis cũ sit immittabilis ueritas. cui tantũ honorẽ dat ipse
xꝑc ut dicat. Expedit uob̾ ut ego eam. Nisi enĩ abiero: pa¬
racditꝰ ñ ueniet ad uos. Et quicũq dixerit blasphemiã in
filiũ hõis: dimictet᷑ ei Qui autẽ dix̾it in sp̃m sc̃m : ñ di¬
consumationẽ scłi : de illo dixit. ut uob̾cũ sit met̾nũ. His
atq huiꝰmodi testimoniis. qͦ oĩa qͣrere & collig̾e longũ ẽ.
si pacifice ad qͥescas : eris qd̵ orare & optare te dicis diuinar̃
scͥpturarũ discipłs. ut detua frat̾nitate garDe AMUS.

Expanded text:
coelos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es : aut mutabitur Spiritus veritatis, cum sit immutabilis veritas, cui tantum honorem dat ipse Christus, ut dicat, Expedit vobis ut ego eam: nisi enim ego abiero, Paracletus non veniet ad vos ; et, Quicumque dixerit blasphemiam in Filium hominis, dimittetur ei; qui autem dixerit in Spiritum sanctu in aeternum . His atque hujusmodi testimoniis, quae omnia quaerere et colligere longum est, si pacifice acquiescas, eris, quod orare et optare te dicis, divinarum Scripturarum discipulus, ut de tua fraternitate gaudeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sara uxor tuae Quis autẽ hoc qͥixerit postea manifestat.
ũ cũ risiss sara: ait eãdem scͥptura. Et dix̃ d̃ñs ad abrahã
Quare risit sara insemet ipsa : Eocet̾a usq infinẽ. tanqͣm
unꝰ dñs singłarit᷑ loquit᷑. Ac post hec ut homines plura¬
lit̾ abire narrant᷑: & dr. Exsurgentes autẽ inde uii. con¬
spexert̃ infatiẽ sodomoꝵ & gomorre. Abrabam uͦ ambu¬
labat cũ illis deducens. Rursus autẽ redit scͥptura ad fin¬
głarem nimierũ: ac dicit. Dũs autẽ dix̃. Niunqͥd celabo
ego puero io abraham qͦ ego facio: De nide ꝓiiccit᷑ abia¬
he p̾clara & copiosa posteritas. & sodomoꝵ demintiat᷑ in¬
t̃ritus: Sequens autẽ scͥptura dicit. Et conũsi inde uei.
uenert᷑ in sodoma. Abraham autẽ erat ad huc stans Aute
añm: cr anpropians abraham dix̃. Nesiul ꝑdas iustũ cũ
umpio: & erit iustꝰ tanqͣm impiꝰ. Et post collationẽ diũ ai

Expanded text:
Sara uxor tua? Quis autem hoc dixerit, postea manifestat; ubi cum risisset Sara, ait eadem Scriptura: Et dixit Dominus ad Abraham: Quare risit Sara in semetipsa? et caetera usque ad finem, tanquam unus Dominus singulariter loquitur. Ac post haec, ut homines pluraliter abire narrantur, et dicitur: Exsurgentes autem inde viri, conspexerunt in faciem Sodomorum et Gomorrhae; Abraham vero ambulabat cum illis, deducens. Rursus autem redit Scriptura ad singularem numerum, ac dicit: Dominus autem dixit: Numquid celabo ego puero meo Abraham quae ego facio? Deinde promittitur Abrahae praeclara et copiosa posteritas, et Sodomorum denuntiatur interitus. Sequens autem Scriptura dicit: Et conversi inde viri, venerunt in Sodoma; Abraham autem erat adhuc stans ante Dominum. Et appropians Abraham dixit: Ne simul perdas justum cum impio; et erit justus tanquam impius? Et post collocutionem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominnib auditꝰ ñ tam̃ iusus ẽ. Ac ꝑ hoc & in illis uer¬
bis que adiungis ubi dicit. qͥs nuntiauit tͥ qͥa nudus es &
sequentia : potuit audiri & ñ uideri łs. Nondũ itaq ali¬
quid exeo qd ꝓmiseras dixisse te uide. & dic tandẽ ali¬
qͥd qd discut̾e debeaniꝰ : ac qd̃ ꝓtua causa eẽ. fateam᷑.
Hic ds inquis & abrahe uisus ẽ. Uisũ eẽ. dm abrahe

Expanded text:
ab hominibus, non tamen visus est. Ac per hoc et in illis verbis quae adjungis, ubi dicit, Quis nuntiavit tibi quia nudus es? et sequentia; potuit audiri, et non videri Deus. Nondum itaque aliquid ex eo quod promiseras dixisse te vide: et dic tandem aliquid quod discutere debeamus, aut quod pro tua causa esse fateamur. 5. Hic Deus, inquis
Abbreviated transcription (Latin):
aute duo angli in sodoma aduesꝑam. Hũ st̃ de quib ꝑau¬
lo aute ahitat. conũsi inde iuri uenert̃ insodoma. d duos
eẽ. n exp̃sserat cũ abiitio tres iuiros dixisset appariusse
ab rasx. & hospitalit᷑ ab illo eẽ. susceptos. qͦs & ab euntes
dediit ambulans cũ eis. fortassis gͦ iam ꝓnunciare festinas
pondebat abrahe. Duos uͦ illos angłos eus qͥ uenert̃ in
fodoma. ⁊anq̃m nussi angli a dno deo suo. S exspestades

Expanded text:
aulo ante dixerat: Conversi inde viri venerunt in Sodoma. Sed duos esse non expresserat, cum ab initio tres viros dixisset apparuisse Abrahae, et hospitaliter ab illo esse susceptos, quos et abeuntes deduxit, ambulans cum eis. 6. Fortassis ergo jam pronuntiare festinas,ittebat et respondebat Abrahae; duos vero illos, angelos ejus, qui venerunt in Sodoma tanquam missi angeli a Domino suo. Sed exspecta:
Abbreviated transcription (Latin):
lis sit̃ arsham iniui agnouit intrib. Non ẽ ciuie dacat᷑. lle
abierat qdns en ttre cũi abmiham locutꝰ euati. duo fͦ aungũi etꝰ
eunete q ua so doma illo abeunte uenert̃. Dĩs enri E es auri
disti st̃ qͥ apparuert᷑ abrahe sic̃ stꝑtura. solet. ueros etialu
augi õs uuntupare. nec eoꝵ alieui ini ꝓmꝑtꝰ e humiluꝰ
abraham obsecutꝰ ÷ qͣm duob: s equalit̾ omnib pedes lauit.
equalit̾ oĩb epulas ministrauit. G in oĩb dm uidit. ꝓpt̾ qd̃

Expanded text:
sicut Abraham unum agnovit in tribus. 7. Non est cur dicatur: Ille abierat qui Dominus erat et cum Abraham locutus erat; duo vero angeli ejus erant qui in Sodoma, illo abeunte, venerunt. Omnes enim tres viri dicti sunt qui apparuerunt Abrahae, sicut Scriptura solet viros etiam angelos nuncupare. Nec eorum alicui uni promptius et humilius Abraham obsecutus est quam duobus, sed aequaliter omnibus pedes lavit, aequaliter omnibus epulas ministravit. Ergo in omnibus Deum vid
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Et dixert̃. Sic fac queniadinodũ dixisti. Non ait.⁊
dix̃. s dixert̃. De uide cũ ess parata refectio. dit̃ scͥptura.
Et apposuit ante illos & edert̃. Non ait apposuit antẽ illũ
& edit. D uͥ ad il uentũ ẽ. ut abrahe filiꝰ ꝓmiteret᷑
ex sara. qͥa duimiũ offerebat᷑ officiũ. ñ ut hoib humanũ

Expanded text:
enim, Et dixerunt, Sic fac quemadmodum dixisti. Non ait, Et enim, Et dixerunt, Sic fac quemadmodum dixisti. Non ait, Et dixit; sed, dixerunt. Deinde cum esset parata refectio, dicit Scriptura: Et apposuit ante illos, et ederunt. Non ait, Apposuit ante illum, et edit. Sed ubi ad id ventum est, ut Abrahae filius promitteretur ex Sara, quia divinum offereb
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ hoc dicens. Hisus ÷ autẽ illi d̾s ad quercũ mam¬
bre. S neq hic exp̾sum ẽ: utrũ pat̾ an filiꝰ. Cũ autem
narraret scͥptura qͦmͦ ei uisus sit ds̃ tres iuros illi appa¬
ruisse declarat: inquib magis ipsa tͥnitas qͥ unꝰ ÷ ds̃ rec¬
te urtelligi potest. Deuiq tres uidet. & ñ dños s dum̃¬
uidit abraham. R espiciens inquid ocłis suis uidit. & ec¬
ce tres uiri stabant suꝑ eũ : & uidens ꝓcurrit iobuiam
illis ab hostio tabernacłi sui. & ad orauit suꝑ t̾rã & dix̃. Dñe
si uniem grãm ante te : ne p̾t̾eas seruii tuũ. Hic uidemꝰ
tres uiros apparuisse & unũ dñm dici. unũq dnm ro-¬
gari ne p̃tereat seruũ suũ : q̃m congruit d̾o uisitare fa¬
mulos suos. De m̃ tres ꝑsonas pluralit̾ alloquit᷑ dicens.
est eos tanqͣm homines uiuitari. Non enĩ tale illis p̃bere¬
tur obsequiũ qͦ indigentia refic̾ent corꝑa: nisi hoĩes puta¬
rent᷑. Et scͥptura pluralit̾ eos respondisse cõmemorat. Ait

Expanded text:
icens: Visus est autem illi Deus ad quercum Mambre. Sed neque hic expressum est, utrum Pater an Filius. Cum autem narraret Scriptura, quomodo ei visus sit Deus, tres viros illi apparuisse declarat, in quibus magis ipsa Trinitas, qui unus est Deus, recte intelligi potest. Denique tres videt, et non domvidit Abraham: Respiciens, inquit, oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; et videns procurrit in obviam illis ab ostio tabernaculi sui, et adoravit super terram, et dixit: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praetereas servum tuum. Hic videmus tres viros apparuisse, et unum Dominum dici, unumque Dominum rogari ne praetereat servum suum, quoniam congruit Deo visitare famulos suos. Deinde tres personas pluraliter alloquitur, dicens: est eos tanquam homines invitari: non enim tale illis praeberetur obsequium, quo indigentia reficerent corpora, nisi homines putarentur. Et Scriptura pluraliter eos respondisse commemorat: ait
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit. & donauit ei nom̃ qđ ẽ. suꝑ ome nom̃. Illud utiq
qđ ti in tuis ꝓsecutionib sciens qđ ꝓfessioni tuȩ erat con¬
trariũ: subducendũ putasti. sciens qi lectio te arguet. Nam
qđ om̃e genu flectatur xp̃o: utiq sic ꝓsequitur ipse paulus.
Cum dixisset donauit illi nom̃ qđ ẽ. suꝑ om̃e nom̃. sequit᷑.
ut in nomine ih̃u om̃e genu flectat᷑. celestium. t̾restrium. &

Expanded text:
exaltavit, et donavit ei nomen quod est super omne nomen. Illud utique quod tu in tuis prosecutionibus, sciens quod professioni tuae erat contrarium, subducendum putasti, sciens quia lectio te argueret. Nam quod omne genu flectatur Christo, utique sic prosequitur ipse Paulus, cum dixisset, Donavit illi nomen quod est super omne nomen: sequitur, Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terres
Abbreviated transcription (Latin):
celo: qđ non genu flectat xp̃o. Nichil remansit int̾ra: qd̾ non
genu fleccat xp̃o. Et hoc pater ei donauit. Possunt eñi ꝓbare
qui legunt si ex mea auctoritate. uł ex multi loquio ut accu¬
sas hanc ꝓsecutionẽ feci: aut certe de auctoritate diuinarum
scripturarũ respondeo.

Expanded text:
terra quod non genu flectat Christo: nihil in inferis quod non genu flectat Christo. Et hoc Pater ei donavit. Possunt enim probare qui legunt, si ex mea auctoritate vel ex multiloquio, ut accusas, hanc proscutionem feci, aut certe de auctoritate divinarum Scripturarum respondeo.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit unus. uͥq sit p̾sens. & nemini sc̃ificando de sit lͥc̃q
bendo. siue uioriente sine in occidente haptitent᷑ in xp̃o.
hoc & nos diimꝰ. s quẽ dicimꝰ talẽ ac rantũ: absit a nob̾
ut eũ negemꝰ d̾m. qd̾ etiã ꝑ suũ templũ qd̾ nos ipsi sumꝰ.
etissime⁊ facile ostendit᷑. Neq eñ nisi as nr̃ essec. tẽplũ
nos ipsos hr̃e potusset: qd̾ tu ut occultares. & insermone
tuo mentes hominũ aluice ueritatis aĩtteres: de tẽplo
dĩ qđcumq dixisti. quẽ uoluisti intelligi spm sc̃m. De
rim. unũ uͥ ait. An nescitis qͥa templũ ãi estis. & sp̃c dĩ
habitat inuob̾. alterũ uͥ ait. nescitis qͥa corꝑa ura tẽ¬
plũ in uob̾ sp̃c sancti ẽ. quare tam fraudulent᷑ egisti. ut
unũ hoꝵ cõmemorares qđ dictũ ẽ. templũ dĩ estis. & ai¬
terũ taceres qd̵ dictũ ẽ. corꝑa ur̃a templũ in uob̾ ẽ. sp̃s sc̃i.

Expanded text:
cum sit unus, ubique sit praesens, et nemini sanctificando desit, ubicumqcum sit unus, ubique sit praesens, et nemini sanctificando desit, ubicumqbendo, sive in oriente, sive in occidente baptizentur in Christo: hoc et nos dicimus. Sed quem dpsi sumus, citissime et facile ostenditur. Neque enim nisi Deus noster esset, templum nos ipsos habere potuisset: quod tu ut occultares, et in sermone tuo mentes hominum a luce veritatis averteres, de templo Dei quodcumque dixisti, quem noluisti intelligi Spiritum sanctum; de rim; unum ubi ait, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? alterum ubi ait, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis Spiritus sancti est? quare tam fraudulenter egisti, ut unum horum commemorares, quod dictum est, Templum Dei estis; et alterum taceres, quod dictum est, Corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti?
Abbreviated transcription (Latin):
bis d Et iterũ. Nescitis quia corꝑa ur̃a templũ in uob̾ ÷
sp̃s sancti. quẽ habetis a deo e Lu aucẽ ad ista respondisti
nicħ. Nisti enĩ. suscipio qͦͤ protulisti. Nescitis qͥa templũ
dei estis. & sꝑs dei habitat inuobis ⁊ Ileq enĩ ds inquis
in habitat in homine : quẽ ñ aute sp̃c sc̃s scĩficauerit
atq purgauerit. Atq isto mͦ uitelligi uoliusti. ñ sp̃m¬
eẽ. dictum templũ dĩ estis. s ideo additũ sp̃s dli habitat
ui uob̾. qͥa purgat sp̃s sẽs templũ dĩ ñ suũ. ut cũ ipse ꝑur
gfluerit tẽ illic in habitet ds̃ quẽ sensũ tuũ quanta seq̃s
absunditas: uolo nc̃ dicẽ. Illud enĩ nc̃ ostende debeo. qm
multa dicendo. nich qd̾ ad rẽ ꝑtinec dix̃is. Dumsisti enĩ
cansã. & prexisti in laudẽ sp̃s sci. eamq ooꝑiose cont̃ te
ipsũ exsecutꝰ es. Contra te ipsũ ideo dixi. qm̃ ñ us eũ dicẽ
dm̃ cuiꝰ tantã diuinitatẽ ꝑ laudẽ coactus es confit̾i: ut

Expanded text:
 Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Tu autem ad ista respondisti nihil. Aisti enim: Suscipio quae protulisti: « Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? » Neque enim Deus, inquis, inhabitat in homine, quem non ante Spiritus sanctificaverit atque purgaverit. Atque isto modo intelligi voluisti, non Sp Dei: et hoc esse dictum, Templum Dei estis. Sed ideo additum, Spiritus Dei habitat in vobis: quia purgat Spiritus sanctus templum Dei, non suum; uet Deus. Quem sensum tuum quanta sequatur absurditas, nolo nunc dicere. Illud enim nunc ostendere debeo, quomodo multa dicendo, nihil quod ad rem pertinet, dixeris. Dimisisti enim causam, et perrexisti in laudem Spiritus sancti, eamque copiose contra te ipsum exsecutus es. Contra te ipsum ideo dixi, quoniam non vis eum dicere Deum, cujus tantam divinitatem per laudem coactus es confiteri; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ lixitate spatiũ diei qͦ p̃sentes confenebamꝰ
absũpsit: responsionẽ debitã reddens. ad
ipsũ loqͥ utiq debeo: sine ad huc existimet
contradicendũ eẽ. cũ leg̾it. siue dño in eiꝰ cor¬
de mirabiliter oꝑante manifeste consentiat ueritati. Qi d
mͥ uisũ ÷ homo arriane tã multa dicẽ. & ꝓ causa qͦ int̾ nos

Expanded text:
cujus prolixitate spatium diei, quo praesentes conferebamus, absumpsit, responsionem debitam reddens, ad ipsum loqui utique debeo: sive adhuc existimet contradicendum esse cum legerit, sive Domino in ejus corde mirabiliter operante manifestatae consentiat veritati. Quid tibi visum est, homo ariane, tam multa dicere, et pro causa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. Quiomodo non unum pater & filius. cum quando
clamat filius. ego quȩ placita sunt patri facio semꝑ: Tunc
demum non eẽt. unum eum patre. si contraria patri face¬
ret aliquando. Sic autem & apłi unum sunt cum patre
& filio. in eo qđ in omnib aduoliuitatem di patris respi¬
cientes. ad imitationem filii. subditi uni dõ patri & ipsi
iuenuuntur. E non tantum ꝓ apłis legimus saluatorẽ
orasse ut unum sint: s eciam ꝓ credituris ꝑuerbum illoꝵs¬

Expanded text:
pertinet. Quomodo non unum Pater et Filius, cum quando pertinet. Quomodo non unum Pater et Filius, cum quando clamat Filius, Ego quae placita sunt Patri facio semper ? Tunc demum non esset unum cum Patre, si contraria Patri faceret aliquando. Sic autem et Apostoli unum sunt cum Patre et Filio, in eo quod in omnibus ad voluntatem Dei Patris respicientes, ad imitationem Filii subditi uni Deo Patri et ipsi inveniuntur. Et non tantum pro Apostolis legimus Salvatorem orasse, ut unum sint, sed etiam pro credituris per verbum illo
Abbreviated transcription (Latin):
suisti. Unum sunt pater & filius. non tam̃ unus. Unum
Ad concordiam ꝑtinet. unus ad num erum singłaritatis.
Nam & pauli beati testimonium ꝓtulisti: qđ libenti
animo suscepimus. Siquidem firmũ genus ẽ. uerttatis.
qđ abipsis etiam contra dicentib ꝓmitur. Recitasti em̃
paulum dixisse. Ego plantam. apollo rigauie. s ds̃ incre¬
mentum dedit. Itaq neq qui plantat ẽ. aliquid. neq
qui rigat: s qui incrementum dat ds̃. Qui plantat au¬
tem & qui rigat: unum sunt. Unusquisq aitem suam
mercedem accipiet: scdm suum laborem. Aduerte gͥ. quia
licet unum sunt concordia: at tamen unusquisq suani
mercedem accipiet. scđm suum laborem. Intuere gͥ & il¬
lud qđ dñs ait. Ego & pater unum sumus. Qd certa fide
a nob̾ creditur & suscipitur. Qui dicit ego: filius ẽ. Qui
dicit & pater: alt̾um patrem ostendit. Unum ait: non
unus. Depius dictum ẽ. quia unum ad concordiam

Expanded text:
suisti, unum sunt, Pater et Filius; non tamen unus: unum suisti, unum sunt, Pater et Filius; non tamen unus: unum ad concordiam pertinet, unus ad numerum singularitatis. Nam et Pauli beati testimonium protulisti, quod libenti animo suscepimus: siquidem firmum genus est veritatis, quod ab ipsis etiam contradicentibus promitur. Recitasti enim Paulum dixisse, Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Qui plantat autem et qui rigat unum sunt; unusquisque autem suam mercedem accipiet secundum suum laborem . Adverte igitur, quia licet unum sint concordia, attamen unusquisque suam mercedem accipiet secundum suum laborem. Intuere ergo et illud quod Dominus ait, Ego et Pater unum sumus : quod certa fide a nobis creditur et suscipitur. Qui dicit, Ego; Filius est: qui dicit, et Pater; alterum Patrem ostendit. Unum ait; non, unus. Saepius dictum est quia unum ad concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
unum. s ut ipsi sint unum innatura sua & substan¬
tia sua. concordi ȩqualitate quodam modo uniti atq
duam eandemq naturam. Recito lectionem. quam legen¬
tes possunt ꝓbare. Quid eñĩ xp̃s dixit: Sic ait in euange¬
lio. patrem suum orans ꝓ discipłis. Pater. fac illos unum.
sicut nos unum sumus. Sic̃ ego inde & tu imme: ut & illi
in nob̃ unum sint. ut cognoscat hic mundꝰ qm̃ tu me mi¬
sisti. & dilexisti illos sic̃ me dilexisti. Qd̃ lego credo. dilec¬
tionis fecit mentionem. & noñ substantiȩ. Certum ẽ. Aũ
ipsum. saluatorẽ dixisse. Qui audit mandata mea &
custodit ea : ille ẽ. qui diligit me. Qui autem diligit
me: diligetur a patre meo. & ego diligam eum. & uenie¬
mus & mansionem apud eum faciemus. Si eñi tanta
illa sublimitas atq maiestas patris. nec non etiam filii
intra unam ediculam mentis nr̃e recipitur. quantoma¬
gis utiq filus certum ẽ. & sine dubio qđ erit in patre:
Ita tamen ut filius. ut alius apatre. quod quidem expo¬

Expanded text:
unum, sed ut ipsi sint unum in natura sua et in substantia sua, concordiae qualitate quodam modo uniti et demque naturam. Recito lectionem, quam legentes possunt probare quid Christus dixerit. Sic enim ait in Evangelio, Patrem suum orans pro discipulis: Pater, fac illos unum, sicut et nos unum sumus: sicut ego in te et tu in me, ut et illi in nobis unum sint; ut cognoscat hic mundus quoniam tu me misisti, et dilexisti illos sicut me dilexisti . Quod lego, credo: dilectionis fecit mentionem, et non substantiae. Certum est autem ipsum Salvatorem dixisse, Qui audit mandata mea, et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam illum; et veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Si enim tanta illa sublimitas atque majestas Patris, necnon etiam Filii, intra unam aediculam mentis nostrae recipitur; quanto magis utique Filius certum est et sine dubio quod erit in Patre? Ita tamen ut Filius, ut alius a Patre: qui quidem, ut ipse expo
Abbreviated transcription (Latin):
inte. ut & illi uinobis unum sint: ut cognoseat hic mun¬
dus quia tu me misisti. & dilexisti illos sicut me dilexisti.
Dilectionis fecit ut diximus mentionem: & non diuinita¬
tis. Nius autẽ ignorat qđ paulus paulus ẽ. & apollo apol¬
lo ẽ. cum quando dicat ipse paulus. plus omnib illis
laboraui. non ego autem. s gr̃a dĩ mecum: Nam qui
plus laborat: plus consequitur. ueruntamen unum
sunt in consensu. in conuenientia. indilectione. quando
id faciunt qđ ds̃ uult.

Expanded text:
 illi in nobis unum sint; ut cognoscat hic mundus quia tu me misisti, et dilexisti illos sicut me dilexisti. Dilectionis fecit, ut diximus, mentionem, et non divinitatis. Quis autem ignorat quod Paulus, Paulus est; et Apollo, Apollo est: cum quando dicat ipse Paulus, Plus omnibus illis laboravi; non ego autem, sed gratia Dei mecum ? Nam qui plus laborat, plus consequitur. Verumtamen unum sunt, in consensu, in convenientia, in dilectione; quando id faciunt quod Deus vult.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sapientiorẽ. unũ dementẽ alterũ clementiorẽ. unũ
potentẽ. alc̾um potentiorẽ. unũ inusibilẽ alterũ iniuisi¬
biliorẽ. unũ uerũ alt̾um ueriorẽ. & siqͥd aliud istu mo
do sentire monstrasti. ut duos dños nos hr̃e suaderes.
si hoc gͦ dixerimꝰ. arguet nos ipse ds dicens qd̃ iam cõ¬
memoraui. Audi isrł. dñs ds tuus. ds unus ẽ. Lan
qͣm dicat nob̾. Filii hominũ usq quo graues conde.
ut qͥd diligitis uanitatẽ & qͦritis mñdatiũ: Ut qͥd uo¬
bis facitis duos dños deos: Quare me clamantem
hoc faceretis. si isrł eẽ. uelletis: Cũ gͦ hoc uom̃ int̃pre¬

Expanded text:
unum clementem, alterum clementiorem; unum potentem, alterum potentiorem; unum invisibilem, alterum invisibiliorem; unum verum, alterum veriorem; et si quid aliud isto modo te sentire monstrasti, ut duos dominos deos nos habere suaderes: si hoc ergo dixerimus, arguet nos ipse Deus, dicens, quod jam commemoravi, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus un Filii hominum, usquequo graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Utquid vobis facitis duos dominos deos? quare me clamantem,hoc faceretis, si Israel esse velletis? Cum hoc ergo nomen interpre