comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as ad dñm dicens. Dñe exercituum deus iscł
qui sedes suꝑ cherubin. tu es cd̃s solus omniũ
regnoꝵ terre: tu fecisti celum & t̾ram. Inclina
domine aurem tuã & exaudi. aꝑi dñe oculos
tuos & uide. & audi omnia ũba sennacherib:
que misit ad blasphemandũ deum uiuertẽ.
uere enim dñe desertas fecerunt reges assy¬
os earumigni. Non enim erant dii sed oꝑa
manuũ hominũ: lignum & lapis & cõmi¬
nuerunt eos Et nunc dñe deus nr̃ salua noᷤ
de manueiꝰ. ut cognoscant omnia regna t̾re:
isrł. ꝓ quib rogasti me de sennacherib re¬
ge assyriorum: hoc est ũbum qd̾ loquutꝰ
est dñs suꝑeum. Despexit te. subsannauit
te uͥgo filia syon. post te caput moutbit uͥgo fi
lia irłm cui exꝓbrasti & quem blasphema¬
sti: & suꝑ quem exaltasti uocem. & leuasti
altitudinem oculoꝵ tuoꝵ ad sanctum isrł.¬
In manu seruoꝵ tuoꝵ exꝓbrasti dño: & dixi¬
sti. In multitudine qͣdrigarum mearum ego
ascendi altitudinẽ montium & iuga libani.

Expanded text:
tuum Deus Srahel qui sedes super Cerubin: tu es Deus solus omnium regnorum terre. Tu fecisti celum et terram: inclina Domine aurem tuam et audi, aperi oculos tuos et vide: et audi omnia verba Sennacerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assios earum igni: non enmanuum hominum, lignum et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc, Domine Deus noster, salva nos de manu ejus: et cognoscant omnia regna terrae, Israel: Pro quibus rogasti me de Sennacherib rege Assyriorum, hoc est verbum, quod locutus est Dominus super eum: Despexit te, et subsannavit te, virgo filia Sion: plia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti? Super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum? Ad sanctum Isrin manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium iuga Libani
Abbreviated transcription (Latin):
munimenta ponam in obsidionẽ tuam. Hu¬
miliaberis. de terra loqueris: & de humo audi¬
etur eloqͥum tuum. Et erit qͣsi phytonis de ter¬
ra uoxtua: & de humo eloqͥum tuum musita¬
bit. Et erit sicut puluis tenuis multitudo uen¬
tilantium te: & sicut fauilla ꝑtransiens mul¬
titũdo eorum qui contra te p̃ualuerunt. Eritq
repente confestim a dño exertituum uisitabitur
in tonitruo & cõmotione terre. & uoce magna
turbinis & tempestatis: & flamine ignis deuo¬
rantis. Et erit sicut sompniũ uisionis nocturne

Expanded text:
munimenta ponam in obsidionem tuam humunimenta ponam in obsidionem tuam humiliaberis de terra loqueris et de humo audietur eloquium tuum et erit quasi pythonis de terra vox tua et de humo eloquium tuum mussitabit et erit sicut pulvis tenuis multitudo ventilantium te et sicut favilla pertransiens multitudo eorum qui contra te praevaluerunt eritque repente confestim a Domino exercituum visitabitur in tonitru et commotione terrae et voce magna turbinis et tempestatis et flammae ignis devorantis et eri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipite & audite uocem meam: altendite &
audite eloqͥum meum. Nunqͥd tota die ara¬
bit arans ut serat. ꝓscindet & sarriet humũ
suam: Nonne cum adequauerit faciem eiꝰ
seret gyth & cyminum sparget. & ponet tri¬
ticum ꝑ ordinem. & ordeum & milium. & ui¬
ciam in finib suis: & erudiet illum. dñs suus¬
inuidicio docebit illũ. Nenĩ in serris trit᷑abitur
gyth. nec rota plaustri suꝑ cyminum circũiet.
sedinuirga extutietur gyth. & cyminũ in ba¬
culo: panis autem cõminuetur. Uerum ñ in
ꝑpetuum triturans triturabit illũ. neq uexa¬
bit illum rota plaustri: nec in ungulis siuis
comminuet eum. Et hoc a dño deo exercituũ
exiuit. ut mirabile faceret consiliũ: & magni¬
ficaret iusticiam ¶ Ie arihel arihel ciuitas:
quam expugnauit dauid. Additus est annus
ad annum: sollennitates euolute sunt. Et cir¬
cumuallabo arihel: & erit tristis & merens:
Et erit mͥ quasi arihel. & circumdabo qͣsi sperã
in circuitu tuo: & iaciam contra te aggerem. &

Expanded text:
 audite vocem meam, attendite, et audite eloquium meum. Numquid tota die arabit arans ut serat, proscindet et sarriet humum suam? Nonne cum adaequaverit faciem ejus, seret gith, et cyminum sparget, et ponet triticum per ordinem, et hordeum et milium, et viciam in finibus suis? Et erudiet illum docebit eum illud non enim in serris triturabitur gith nec rota plaustri super cyminum circumiet sed in virga excutietur gith et cyminum in baculo panis autem comminuetur verum non in perpetuum triturans triturabit illum neque vexabit eum rota plaustri nec in ungulis suis comminuet eum et hoc a Domino Deo exercituum exivit ut mirabile faceret consilium et magnificaret iustitiam vae Arihel Arihel civitas quam circumdedit David additus est annus ad annum sollemnitates evolutae sunt et circumvallabo Arihel et erit tristis et maerens et erit mihi quasi Arihel et circumdabo quasi spheram in circuitu tuo et iaciam contra te aggerem et
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtus ñ est parienti. Si qͦ modo audiat do¬
minus ds tuus uerba rapsacis quem misit
rex assyriorum dñs suus ad blasphemandũ
deum uiuentem. & exꝓbrandum sermonib
qͦs audiuit dñs deus tuus. Leua gͦ orationẽ
ꝓ reliquiis que reꝑte sunt. Et uenerunt
serui regis erechie ad ysaiam: & dixit ad eos

Expanded text:
i  Al. pariendi. Si quomodo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem, et exprobrandum sermonibus, quos audivit Dominus Deus tuus. Leva ergo orationem pro reliquiis, quae repertae sunt. Et venerunt servi re
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurꝰ eius cce uidentes clamabunt foris:
angl̃i pacis amare flebunt. Dissipate sunt
iue. cessauit transiens ꝑ semitam: irritum
factum est pactum. ꝓiecit ciuitates: ñ repu¬
tabit homines. Luxit & elanguit t̾ra: con¬
fusus est libanꝰ & obsorduit. Et factus est
saron sicut desertum: & concussa ẽ basan
& carmelus. Nunc exurgam dicit dominꝰ:
nunc exaltabor & nunc subleuabor. Con¬
cipietis ardorem. parietis stipulam. sp̃s ur̃
ut ignis uorabit uos: & erunt popli quasi
de incendio cinis. spine congregate igni
comburent᷑. Iudite qui longe estis que
fecerim: & cognoscite uicini fortitudinem
meam. Contriti sunt in syon peccatores:
possedit tremor hypocritas. Quis poterit
habitare de uob̃ cum igne deuorante quis
habitabit ex uob̃ cum ardorib semptt̃nis :
Qui ambulat in iusticiis & loquit᷑ ueritatẽ.
qui ꝑicit auaritiam ex calumpnia: & extutit¬

Expanded text:
videntes clamabunt foris, angeli pacis amare flebunt. Dissipatae sunt viae, cessavit transiens per semitam, irritum factum est pactum, Projecit civitates, non reputavit homines. Luxit, et elanguit terra: confusus est Libanus, et obsorduit, et factus est Saron sicut desertum: et concussa est Basan, et Charmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam: spiritus vester ut ignis vorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis, spinae congregatae igni comburentur. Audite, qui longe estis, quae fecerim, et cognoscite, vicini, fortitudinem meam. Conterriti sunt in Sion peccatores, possedit tremor hypocritas. Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante? quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis? Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, Qui projicit a
Abbreviated transcription (Latin):
sompniat esuriens & comedit. cũ autẽ fuerit
expergefactus uacua erit anima eius. & sicut
sompniat sitiens & bibit. & postqͣm fuerit ex¬
pergefactus lassus adhuc sitit & anma eius
uacua est: sic erit multitudo om̃ium gentiũ
que dimicauerunt cont᷑ montẽ syon ¶ Istu¬

Expanded text:
fuerit expergefactus, vacua est anima ejus, et sicut somniat sitiens, ut bibat, et postquam fuerit expergefactus, lassus adhuc sitit, et anima ejus vacua est, sic erit multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra montem Sion i
Abbreviated transcription (Latin):
auditum: Ablactatus a lacte auulsus ab
uberib. qr manda remanda. manda reman-¬
da: expecta reexpecta. expesta reexpecta:mo¬
dicumibi. modicum ibi. In loquela enim la¬
bii & lingua altera loquetur ad popłm istũ
cui dixit. hec ẽ requies mea reficite lassum.
& hoc est meum refrigerium. & noluerunt
audire. Et erit eis ũbum dñi manda reman¬
da. manda remanda: expesta reexpesta. ex¬
pecta reexpecta: modicum ibi modicum ibi.
ut uadant & cadant retrorsum & conteran¬
tur & illaqueentur & capiant᷑ ¶opt̃ hoc
audite ũbum dñi uiri illusores: qͥ domina¬
mini suꝑ popłm meum qͥ est in irłm. Hixi¬
stis enim. ꝑcussimus fedꝰ cum morte: & cum
inferno fecimꝰ pactum. Nlagellum inundans
angularem. p̃ciosum: in fundamento fun¬
datum. Qui crediderit ñ festinet. & ponam
iudicium in pondere. & iusticiã in mensura.
& subuertet grando spem mendacii. & ꝓtecti¬
onemaque inundabunt: & delebitur fedus
ur̃m cum morte. & pactum ur̃m cum infer¬

Expanded text:
s ab uberibus. Quia manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. In loquela enim labii, et lingua altera loquetur ad populum istum. Cui dixit: Haec requies mea, reficite lassum, et hoc est meum refrigerium: et noluerunt audire. Et erit eis verbum Domini: Manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi: Ut vadant, et cadant retrorsum, et conterantur, et illaqueentur, et capiantur. Propter hoc audite verbum Domini, viri illusores, qui dominamini super populum meum, qui est in Jerusalem. Dixistis enim: Percussimus foedus cum morte, et cum inferno fecimus pactumangularem pretiosum in fundamento fundatum qui crediderit non festinet et ponam iudicium in pondere et iustitiam in mensura et subvertet grando spem mendacii et protectionem aquae inundabunt et delebitur foedus vestrum cum morte et pactum vestrum cum infer
Abbreviated transcription (Latin):
cem magnam. Et sedentib in regione um
bre mortis: lux orta est eis Exinde cepit ih̃c
predicare & dicere. Penitentiam agite: ap¬
propmquat enim regnum celorum. Ambu¬
lans ihc iuxta mare galile uidit duos fr̃e
s̾monem qui uocat᷑ petrus & andream fra¬
tremei᷑ mittentes iete in mare. Erant enim

Expanded text:
dit magnam: et sedentibus in regione et umbra mortis, lux orta est eis. Exinde coepit Jesus praedicare, et dicere: Poenitentiam agite: appropinquavit enim regnum Coelorum. Ambulans autem juxta mare Galilaeae, vidit duos fratres, Simonem, qui vocatur Petrus, et Andream fratrem ejus, mittent
Abbreviated transcription (Latin):
in medio cordis eiꝰ: non est timord̃ian¬
te oculos eius. Eiua dolose egit aduersum
eum in oculis suis: ut inueniret iniquitatẽ
eius ad odium. Uerbaoris eius iniquitas
& dolus: cessauit cogitare ut benefaceret᷑.
niquitatem cogitat in cubili suo: stabit
in uia nonbona. malum ñ abiciet. Hñe
in celo miscd̃ia tua: fides tua usq ad nubeᷤ.
um abyssus multa. Homines &e iumenta
saluos facies dñe QQuam p̾ciosa miscłia
tua deus: & filii adam in umbra alarum
tuarum sꝑabunt. Inebriabunt᷑ de ꝑi¬
guedine domustue: & torrente deliciarũ
tuarum potabis eos ¶m̃ tecum est fons
uite: in lumine tuo uidebimus lumen.
Attrahe miscdiam tuam scientib te: &
iusticiam tuam rectis corde ¶ e ueniat
mͥ pes suꝑbie: & manus impiorum non me
commoueat. Ibi cecidunt oꝑantes iniqui¬
tatem: expulsi sunt & ñ poterunt surgere.¬

Expanded text:
in medio cordis ejus: non est timor Dei ante oculos ejus. Quia dolose egit adversus eum in oculis suis: ut inveniret iniquitatem ejus ad odiendum. Verba oris ejus iniquitas et dolus: cessavit cogitare, ut benefaceret. Iniquitatem cogitat in cubili suo stabit in via non bona: malum non abjiciet. Domine, in coelo misericordia tua fides tua usque ad nubes.um abyssus multa: homines et jumenta salvos facies, Domine. Quam pretiosa misericordia tua, Deus tuarum sperabunt. Inebriabuntur de pinguedine domus tuae et torrente deliciarum tuarum potabis eos. Quoniam tecum est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. Attrahe misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam rectis corde. Non veniat mihi pes superbiae, et manus impiorum non me commoveat, ibi ceciderunt operantes iniquitatem, expulsi sunt et non potuerunt surgere
Abbreviated transcription (Latin):
& post mortem ꝓpħauerunt. Sech ⁊ sem hi¬
apud homines głam adepti sunt: & suꝑ omnẽ
animã ioriginem adam. Symeon onie filiꝰ
sacerdos magnꝰ. qui in uita sua suffulsit do¬
mum: & in dieb suis corroborauit templum.
Templi etiam altitudo ab ipso fundata ẽ du

Expanded text:
et post mortem prophetaverunt Seth et Sem et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origisacerdos magnus, qui in vita sua suffulsit domum: et in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est: du
Abbreviated transcription (Latin):
in manu ieremie. Nam male tractauerunt
illũ qui auentre matͥs consetratus est ꝓph̃a. e¬
uertere eruere. & ꝑdere: & itum edificare & re¬
nouare. Eechiel qͥ uidit conspestum glorie:
qͣm ostendit illi in curru cherubin. Nam cõ¬
memoratꝰ est inimicoꝵ in ymbre: benefacere
illis qͥ ostenderunt restas uias. Et duode¬
cim ꝓpħarum ossa pullulent de loco suo. nã
corroborauerunt iacob: & redemerunt se in fi¬
de iuitutis sue. Quom amplificemꝰ ⁊oroba¬
bel: Nam & ipse qͣsi signum in dextera ma
suis edificauerunt domũ. & exaltauer̃t tem¬
plum sc̃m dei: paratum in glam sempiternã.
t neemias in memoria multi temporis. qͥ
erexit nob̃ muros euersos. & stare fecit portas
& seras: qui erexit domos nr̃as. Nemo natus¬
in terra qualis enoch: nam &̃ ipse receptꝰ est
a terra. Et ioseph natus est homo pͥnceps fra¬
trum. firmam̃tum gentis. rector fratrũ. stabi¬
limentum popłi. & ossa ipsius uisitata sunt:

Expanded text:
in manu Hieremiae nam male tractaverunt in manu Hieremiae nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta evertere et eruere et perdere et iterum aedificare et renovare Ezechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in curru cherubin nam commemoratus est inimicorum in imbri et benefacere illis qui ostenderunt rectas vias et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo nam rogaverunt Iacob et redimerunt se in fide virtutis quomodo amplificemus Zorobabel nam et ipse quasi signum in dextera manu suis ędificaverunt domum et exaltaverunt templum sanctum domino paratum in gloriam sempiternam. Et Neemia in memoria multi temporis, qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nin terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& fortiter iuit in uia dauid pat̾s sui quam
mandauit illi ysaias ꝓph̃a: magnus & fi¬
delis in conspectu dei. In dieb ipsius rediit re¬
t̾ro sol: & addidit regiuitam. Sp̃u mag¬
no uidit ultima: & consolatus ẽ lugentes
in syonusq in sempitnum. Ostendit fu¬
tura & abscondita: antequam euenirent.
¶emoriam iosie: in compositionem odoris
factamopꝰ pigmentarii. In om̃i ore quasi mel
indulcabit᷑ eius memoria: & ut musica in con¬
uiuio uini. Ipse est directus diuinitꝰ in peni¬
tentia gentis. & tulit abhominationes impi-¬
etatis: & gub̾nauit ad dñm cor ipsiꝰ. & in di¬
eb peccatoꝵ corroborauit pietatem. Preter
dauid & erechiam & iosiã: om̃s reges peccatũ
cõmiserunt. Nam reliqͤrunt legem potentiᷤᷤ
reges iude: & contempserunt timorẽ dei. De¬
derunt enim regnũ suum aliis: & głam su¬
am aliene geritĩ. Incenderunt electam scĩta¬
tis ciuitatem. Et desertas fecerunt uias ipsiꝰ:

Expanded text:
et fortiter ivit in via David patris sui quam et fortiter ivit in via David patris sui quam mandavit illi Esaias propheta magnus et fidelis in conspectu Dei in diebus ipsius retro rediit sol et addidit regi vitam spiritu magno vidit ultima et obsecratus est lugentes in Sion usque in sempiternum ostendit futura et abscondita antequam evenirent memoria Iosiae in conpositione odoris facti opus pigmentarii in omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria et ut musica in convivio vini ipse est directus divinitus in paenitentia gentis et tulit abominationes impietatis et gubernavit ad Dominum cor ipsiebus peccatorum corroboravit pietatem praeter David et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederunt enim regnum suum aliis et gloriam suam alienae genti incenderunt electam sanctitatis civitatem et desertas fecerunt vias ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
& non recesserunt a peccatis suis: usq dum
eiesti sunt de t̾ra sua. & disꝑsi sunt inomnẽ
terram. & relicta est gens ꝑpauca: & pͥnceps
in domo dauid. Quidam ipsoꝵ fecerunt qd̃
placeret deo: alii autẽ multa commiserunt
peccata. ¶rechias muniuit ciuitatẽ suã.
& induxit in medium ipsiꝰ aquam: & fodit
ferro rupem. & edificauit ad aqͣm puteum.
In dieb ipsuis ascendit sennacherib & mi¬
sit rapsacen: & sustulit manũ suam contͣ
illos. Et extulit manũ suam in syon: & su¬
ꝑbus factus est potentia sua. Tunc mota
sunt corda & manꝰ ipsorum: & doluerunt
qͣs parturientes mulieres. Et inuocauerunt
dñm misericordem. expandentes manꝰ extu¬
lerunt ad celum: & sc̃s dñs deus audiuit ci¬
to uocem ipsoꝵ. Non est cõmemoratus pec¬
catoꝵ illorum. neq dedit illos inimicis suis:
sed purgauit illos in manu ysaie scĩ ꝓphete.
Deiecit castra assyriorum: & cont̾uit illos
angłs dei. Nam fecit erechias qd̾ placuit d̃o.

Expanded text:
non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccata Ezechias munivit civitatem suam et induxit in medium ipsius aquam et fodit ferro rupem et aedificavit ad aquam puteum in diebus ipsius ascendit Sennacherim et misit Rapsacen et sustulit manum suam contra illos et extulit manum suam in Sion et superbus factus est potentia sua tunc mota sunt corda et manus ipsorum et doluerunt quasi parturientes mulieres et invocaverunt Dominum misericordem elerunt ad celum: et sanctus Dominus Deus audivit vocem ipsorum. Non est commemoratus peccatorum illorum neque dedit illos inimicis suis sed purgavit illos in manu Esaiae sancti prophetae subiecit castra Assyriorum et conteruit illos angelus Dei nam fecit Ezechias quod placuit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
supra petram. Et om̃is qui audit uerba mea
hec & ñ facit ea: similis erit iuro stulto qͥ edi¬
ficauit domũ suam suꝑ harenam. Et descen¬
dit pluuia. & uenerunt flumina. & flauest᷑
uenti. & irruer̃t in domũ illam & cecidit: et
fuit ruina eiꝰ magna. Et factum est cũ con¬
summasset iħc uerba hec: admirabant᷑ tur¬
be suꝑ doctrina eiꝰ. Erat enim docens eos sicut

Expanded text:
omnis qui audit verba mea haec et non facit ea similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam supra harenam et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna et factum est cum consummasset Iesus verba haec admirabantur turbae super doctrinam eius e
Abbreviated transcription (Latin):
eum ceci. Et dicit eis iħc. Creditis quia possũ
hoc facere uohis: Dicunt ei. Utiq dñe. Tunc
tetigit oculos eorum: dicens. Secundũ fidẽ
ur̃am: fiat uob̃. Et aꝑti sunt oculi illorum.
Et comminatꝰ est eis ihc dicens. Uidete: ne qͥs
sciat. Illi autem exeuntes: diffamauer̃t eum
in tota terra illa. Egressis autem illis: ecce ob¬
tulerunt ei hominẽ mutum demoniũ haben

Expanded text:
ci et dicit eis Iesus creditis quia possum hoc facere vobis dicunt ei utique Domine tunc tetigit oculos eorum dicens secundum fidem vestram fiat vobis et aperti sunt oculi illorum et comminatus est illis Iesus dicens videte ne quis sciat illi autem exeuntes diffamaverunt eum in tota terra illa egressis autem illis ecce obtulerunt ei hominem mutum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ terre ciuitatis: & hominũ habi¬
tantium ieã ¶e qͥ congregat auariciã
malam domui sue. ut sit in excelso nidꝰ eius:
& lib̾ari se putat de manu mali. Cogitasti
confusionẽ domui tue. concidisti popłos mul¬
tos: & peccauit aĩa tua qr lapis de pariete
clamabit. & lignum qd̾ int̾ iuncturas edi¬
ficioꝵ est respondebit. Ue qui edificat ciuita¬
tem in sanguinib: & p̃parat urbem in ini¬
quitate. Numqͥd ñ hec sunt a dño exerci¬
tuum: Laborabunt enim popłi in multo
igni. & gertes in uacuum & deficient: qͥa
replebit᷑ terra. & cognoscent głam dm̃ qͣ¬
si aque oꝑientes mare. S e qui potũ dat

Expanded text:
iniquitatem terrae civitatis et omnium habiiniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea vae qui conmalam domui sue, ut sit in excelso nidus eius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter iuncturas edificiorum est respondebit vae qui aedificat civitatem in sanguinibus et praeparat urbem in iniquitate numquid non haec a Domino sunt exercituum laborabunt enim populi in multo igni et gentes in vacuum et deficient quia replebitur terra ut cognoscat gloriam Domini quasi aquae operientes m
Abbreviated transcription (Latin):
deam ad arguentem me. Et respondit m do¬
minus & dixit. Scribe uisum ⁊ explana eum
suꝑtabulas: ut ꝑcurrat qui legerit eum. Qͥa
adhuc uisus ꝓcul. & apparebit in finem: & ñ
mentietur: Si moram fecerit expesta illum:
qr ueniens uemiet & ñ tardabit. Etce qͥ incre¬
dulus est: ñ erit resta anima eiꝰ in semet ipso.
Iustus autem: ex fide sua uiuit. Et qͦmodo ui¬
num potantem decipit. sic erit uir suꝑbꝰ: &
ñ decorabitur. Qa dilatauit quasi infernus
animã suam: & ipse qͣsi mors ñ adimplebit᷑.
Et congregabit ad se omnes gerites: &e coacer¬
uabitad se omnes popłos umqͥd non om¬
nes isti suꝑ eum parabołam sument. & loqͤ¬
lam enigmatum eiꝰ : Et dicet᷑. Ue ei qͥ multi¬
plicat ñ suausqqͦ & aggrauat contͣ se den¬
sum lutum: Num quid ñ repente consur¬
gent qͥ mordeant te. & suscitabuntur lace¬
multas: spoliabunt te om̃s qui reliqui fue¬
rint de popłis ꝓpter sanguinẽ hominis &e

Expanded text:
deam ad arguentem me et respondit mihi Dodeam ad arguentem me et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum quia adhuc visus procul et apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit expecta illum quia veniens veniet et non tardabit ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iustus autem in fide sua vivet et quomodo vinum potantem decipit sic erit vir superbus et non decorabitur qui dilatavit quasi infernus animam suam et ipse quasi mors et non adimpletur et congregabit ad se omnes gentes et coacervabit ad se omnes populos numquid non omnes isti super eum parabolam sument et loquellam enigmatum eius et dicetur vae ei qui multiplicat non sua usquequo et adgravat contra se densum lutum numquid non repente consurgent qui mordeant te et suscitabuntur lacemultas spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis et
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc mutabit᷑ spiritus eiꝰ & ꝑtransibit: ⁊ cor¬
ruet. Hec est fortitudo dei sui umquid ñ
tu a pͥncipio dñe deus meus. sc̃e meus & non
moriemur: Dñe in iudicium posuisti eum:
& fortem ut corripes fundasti eum. Mundi st̃
oculi tui ne uideas malũ: & respicere ad iniqͥta¬
tem ñ poteris. Quare ñ respicis suꝑ mniq agen¬
tes. & taces deuorante impio iustiorem se:
Et facies homines qͣsi pisces maris: & qͣsi rep
tile ñ habens pͥncipem. Totum in hamo suble¬
uauit. traxit illud in sagena sua: & congre¬
gauit in rete suum. Suꝑ hoc letabit᷑ ⁊ exul¬
tabit. ꝓpterea immolabit sagene sue & sacri¬
ficabit reti suo: qi in ipsis incrassata est pars
euis. & cibꝰ eius electus. ꝓpter hoc gͦ expandit
sagenã suam: & semꝑ interficere gentes non
cessat. Suꝑ custodiam meam stabo. & figam
gradum meũ suꝑ munitionẽ: & contempla-¬
bor ut uideam quid dicatur mͥ. & quid respon¬

Expanded text:
tunc mutabitur spiritus et pertransibit et cortunc mutabitur spiritus et pertransibit et corruet haec est fortitudo eius dei sui numquid non tu a principio Domine Deus meus Sancte meus et non moriemur Domine in iudicium posuisti eum et fortem ut corriperes fundasti eum mundi sunt oculi tui ne videas malum et respicere ad iniquitatem non poteris quare non respicis super inique agentes et taces devorante impio iustiorem se et tile non habens principem. Totum in hamo sublevavit, traxit illud in sagena sua, et congregavit in rete suum. Super hoc laetabitur et exsultabit. Propterea immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo: Quia in ipsis incrassata est pars ejus, et cibus ejus electus. Propter hoc ergo expandit sagenam suam, et semper interficere gentes nongam gradum super munitionem et contemplabor ut videam quid dicatur mihi et quid respon
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium: & contradictio potentior. Opter hoc
lacerata est lex ⁊ ñ ꝑuenit usq ad finem iudi¬
cium. qr impiꝰ preualet adũsus iustum: prop¬
terea egreditur iudicium ꝑu̾sum. Aipicite¬
in gentib & maue. & ammiramini & obstu¬
yaate: qr opus factum est in dieb ur̃is. qd̾ ne¬
mo credet cum narrabit᷑. Qͥa ecce ego suscitabo
chaldeos gentem amarã & uelocem ambulan-¬
tem suꝑ latitudinẽ terre: ut possideat taber¬
nacula ñ sua. Horribilis & terribilis est ex
semet ipsa iudicium: & honꝰ eius egrediet᷑. Le¬
uiores pardis equi eiꝰ. & uelociores lupis uesꝑ¬
tins: & diffundentur equites euis
Equites namq eius delonge uenient: uolabt̃
quasi aquila festinans ad comedendũ. Om̃s
ad predam uenient: facies eoꝵ uentꝰ urens.
Et congregabit qͦsi harenam captiuitatem.
& ip̃e de regib triumphabit: & tyranni ridi¬
culi eiꝰ erunt. Ipse suꝑ omnẽ munitionem ride¬
bit: & comportabit aggerem & capiet eam.

Expanded text:
iudicium, et contradictio potentior. propter hoc lacerata est lex et non peruenit usque ad finem iudicium: quia impius praeualet \'aduersus iustum, propterea egreditur iudicium peruersum. Etin gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebus vestris quod nemo credet cum narrabitur quia ecce ego suscitabo Chaldeos gentem amaram et velocem ambulantem super latitudinem terrae ut possideat tabernacula non sua horribilis et terribilis est ex semet ipsa iudicium et onus eius egredietur leviores pardis equi eius et velociores lupis vespertinis et diffundentur equites eius equites namque eius de longe venient volabunt quasi aquila festinans ad comedendum omnes ad praedam venient facies eorum ventus urens et congregabit quasi harenam captivitatem et ipse de regibus triumphabit et tyranni ridiculi eius erunt ipse super omnem munitionem ridebit et conportabit aggerem et capiet eam
Abbreviated transcription (Latin):
bit te calix dextere dñi. & uomitꝰ ignominie
suꝑ głam tuam: qi iniquitas libani oꝑiet te.
& uastitas animalium deterrebit te. De san¬
guinib hõium & iniquitate t̾re & ciuitatis.¬
& om̃ium habitantium in ea Quid ꝓdest
sculptile qi sculpsit illud fictor suus. confla¬
tile & ymaginem falsam. quia sꝑauit in
figniento fictor eiꝰ t faceret simulachra
muta: Ue qui dicunt ligno expergiscere:
surgelapidi tacenti. Numquid ip̃e docere
poterit: Ecre ipse cooꝑtus est auro ⁊ argen¬
to: & omnis sp̃s non est in uiscerib eius:
Dñs autemin templo sco suo: letetur a

Expanded text:
te calix dexterae Domini et vomitus ignominiae super gloriam tuam quia iniquitas Libani operiet te et vastitas animalium deterrebit eos de sanguinibus hominis et iniquitate terrae et civitatis omnium habitantium in ea quid prodest sculptile quia sculpsit illud fictor suus conflatile et imfigmento fictor eius, ut faceret simulacra muta? uae qui dicit ligno: expergiscere: surge, lapidi tacenti: numquid ipse docere poterit? ecce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in uisceribus eius. dominus autem in templo sancto suo: sileat a
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Et cum interdum ad p̃sentem respiciat
hẏstoriam. & post babylome captiuitatem
reditum popłi significet in uideam: tamen
om̃is ei cura de uocatione gentiũ & de aduen¬
tu xp̃i est. Quem qͣnto plus amatis opaula

Expanded text:
lum. Et cum interdum ad praesentem respiciat lum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem quant
Abbreviated transcription (Latin):
adiciendum q̃d̾ non tam ꝓph̃a dicendus sit
putes de futuro uaticinari: sed de p̃certts
storiam texere. Unde conicio noluisse tũt
poris septuaginta int̾pretes fidei sue satra¬
abscondita. Nec ignoro qͣnti laboris sit pro¬
phetas intelligere. nec facile qͣmpiam pos¬
se iudicare de int̾pretatione: nisi intellexert
ante que legerit. nosq patẽre morsib pluri
moꝵ. qͥstimulante inuidia qd̾ consequi non
ualent despiciunt. Sciens gͦ & prudens in
flaminam mitto manũ. & nichilominꝰ hoc
a fastidiosis lectorib p̃cor. ut qͦmodo greci
post septuaginta translatores aquilam &
symachum & theodotionem legunt uł ob
studium doctrine sue. uł ut septuaginta
magis ex collatione eoꝵ intelligant: sic de
isti saltem unũ post pͥores hr̃e dignentur
interpretem. Legant priꝰ & postea despiciant:
ne uideant᷑ non ex iudicio sed ex odii p̃sump
brb in captiuit atem ductis. ac de utroq reg¬
no nuncmixtim nunc separatim texit oracu¬

Expanded text:
hristiana quod non tam propheta dicendus sit putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacraabscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nomorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumbubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oracu
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥcumq ñ uiderunt faciem meã in carne: ut
consolentur corda ip̃orum instructi in caritate.
& inomnes diuiitias plenitudinis intellectus.
magnitionem mysterii d̃i patris xp̃i ihu: inqͦ
sunt omnes thesauri sapientie & scientie ab¬
sconditi. Hoc autem dico: ut nemo uos deci¬
piat in sublimitate sermonis. Nam ⁊ si corpo¬
re absens sum sed sp̃u uob̾cum sum: gaudens

Expanded text:
t consolentur corda ipsorum instructi in caritate et in omnes divitias plenitudinis intellectus in agnitionem mysterii Dei Patris Christi Iesu in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi hoc autem dico ut nemo vos decipiat in subtilitate sermonum nam et si corpore absens sum sed spiritu vobiscum sum gaud
Abbreviated transcription (Latin):
giet onager cum habuerit herbam᷑ Aut
mugiet bos cum ante p̃sepe plenum stet̾it:
Aut poterit comedi insulsum q̃d̃ non est sa¬
le conditum: Aut pot̾it aliquis gustare q̃d̃
gustatum afferet mortem : Anime enim¬

Expanded text:
giet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe aut poterit comedi insulsum quod non est sale conditum aut potest aliquis gustare quod gustatum adfert mortem quae pri
Abbreviated transcription (Latin):
chil in terra sine causa fit: & de humo non
orietur dolor. Homo ad laborem nascitur:
& auis ad uolatum. Quamobrem ego de¬
precabor dũm. & ad deum ponam eloquiũ
meum: qui facit magna & inscrutabilia.
& mirabilia absq numero. Qui dat plu¬
uam suꝑ faciem terre: & irrigat aqͥs uni¬
uersa. Qui pontt humiles in sublimi: &
merentes erigit sospitate. Qui dissipat cogi¬
tationes malignoꝵ ne possint implere manꝰ

Expanded text:
hil in terra sine causa fit, et de humo non hil in terra sine causa fit, et de humo non orietur dolor. Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum. Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero. Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa. Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate. Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possin
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit me & tremor. & omnia ossa mea ꝑ¬
territa sunt. Et cum sp̃s me p̾sente tͣnsiret:
inhorruerunt pili carnis mee. Stetit qui¬
dam cuius ñ agnoscebam uultum. ymago
coram oculis meis: & uocem quasi aure le
nis audiui. Nunquid homo dei compara¬
tione iustificabitur aut factore suo purior
erit uir: Ecce qͥ seruiunt ei ñ sunt stabileᷤ:
tomagis hi qui habitant domos luteas:
qui t̾renum habent fundamentũ. consu¬
mentur uelut a tinea: De mane usq ad
uesꝑam succident᷑. & qri nullus intelligit:
ineternum ꝑibunt. Qͥ autem reliqui fue
& ad aliquem sc̃orum conuertere. Uirum
stultum interficit iracundia: & paruulũ
occidit inuidia. Ego iudi stultum firmara¬
dice: & maledixi pulchritidini eiꝰ statim.
Longe fient filii eius a salute. & conteren¬
tur in porta: & ñ erit qui eruat. Cuiꝰ mes¬
sem famelicꝰ comedet. & ipsum rapiet ar¬
matus: & bibent sitientes diuitias eiꝰ Ni¬

Expanded text:
tenuit me et tremor et omnia ossa mea ptenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt et cum spiritus me praesente transiret inhorruerunt pili carnis meae stetit quidam cuius non agnoscebam vultum imago coram oculis meis et vonis audivi. Numquid homo, Dei comparatione justificabitur, aut factore suo purior erit vir? Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles: to magis hi qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum. velut a tinea? De mane usque ad vesperam succidentur: et quia nullus intelligit, in aeternum peribunt. Qui autem reliqui fueret ad aliquem sanctorum convertere. Vere stultum interficit iracundia, et parvuluit invidia. Ego vidi stultum firma radice, et maledixit pulchritudini ejus statim. Longe fient filii ejus a salute, conterentur in porta, et non erit qui eruat. Cujus messem famelicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et bibent sitientes divitias ejus. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
pondens autem eliphar themanites: dixitꝰ.
Si ceꝑimus loqui tͥ: forsitan moleste accipi¬
es. Sed conceptum sermonem tenere quis
possit: Ecce docuisti multos: & manꝰ lassas
roborasti. Uacillantes confirmauer̃t sermo¬
nes tui: & genua trementia confortasti. Nunc
autem uenit suꝑ te plaga & defecisti: tetigit
te & conturbatus es. Ubi est timortuus. forti¬
tudo tua. patientia tua. & ꝑfectio uiarum tua-¬
rum : Recordare obsetro te quis unqͣm inno¬
cens ꝑiit. aut quando recti deleti sunt: Quin
potiꝰ uidi eos qui oꝑantur iniquitatem & se
minant dolores & metunt eos flante doꝑisse:
& spiritu ire eius ẽẽ consumptos. Qugitus¬
leonis & uox leene: & dentes catulorum le¬
onum contriti sunt. Eygris ꝑiit eo qd non
hr̃et predam: & catuli leonum dissipati st̾.
Porro ad medictum est ũbum absconditũ:
& quasi furtiue suscepit auris mea uenas
susurrii eius. In horrore uisionis nocturne.
qͣndo solet sopor occupare homines: pauor

Expanded text:
autem Eliphaz Themanites dixit si coeperimus loqui tibi forsitan moleste accipias sed conceptum sermonem tenere quis possit ecce docuisti multos et manus lassas roborasti vacillantes confirmaverunt sermones tui et genua trementia confortasti nunc autem venit super te plaga et defecisti tetigit te et conturbatus es timor tuus fortitudo tua patientia tua et perfectio viarum tuarum recordare obsecro te quis umquam innocens perierit aut quando recti deleti sint quin potius vidi eos qui operantur iniquitaminant dolores & metunt eos, flante Deo periisse, & spiritu oris ejus esse consumptos. Quleonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt; tigris periit eo quod non habet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. porro ad me dictum est verbum absconditum et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri eius in horrore visionis nocturnae quando solet sopor occupare homines pavor
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli in medio ur̃m. tanquam si nutrix
foueat filios suos: ita desiderantes uos cupi¬
de uolebamꝰ tradere uob̃ non solum euange¬
liumd̃i sed etiam animas nr̃as. q̃m carissi¬
mi nob̾ facti estis. Memores enim estis fr̃s
laboris nr̃i & fatigationis nocte ⁊ die oꝑan¬
tes ne queniqͣm ur̃m grauaremꝰ: p̃dicaumꝰ¬
quam scẽ & uste & sine querela uobis qui
credidistis fumus sicut scitis. qualiter unũ¬
quemq ur̃m tanqͣm pater filios suos. depre¬
cantes uos & consolantes testificati sumus:
ut ambularetis digne deo qͥ uocauit uos in
suum regnum & głam. Ideo & nos gr̃as agi¬
mus deo sine iit̾missione. q̃m cum accepisse¬
tis a nob̾ uerbum auditꝰ dei accepistis illud.¬
ñ ut uerbum hoĩum: sed ut uere est uerbũ
dei qui oꝑatur in uob̾ qui credidistis. ¶ Ios
enimunitatores factiestis fr̃es eccl̃iarum d̾i

Expanded text:
paruuli in medio vestrûm, tanquam si nutrix foueat filios suos. Ita desider antes vos cupide volebamus tradere vobis non solum Euangelium Dei, sed etiam animas nostras: quoniam charissimi nobis facti estis. Memores enim estis, fratres, laboris nostri, et fatigationis: nocte ac die operantes, ne quem vestrum gravaremus, praedicav sine querella uobis qui credidistis fuimus: sicut scitis, qualiter unumquemque uestrum tamquam pater filios suos deprecantes uos et consolantes testificati sumus, ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et gloriam. ideo et nos gratias agimus deo sine intermissione, quoniam cum accepissetis a nobis uerbum auditus dei, accepistis non ut uerbum hominum, sed sicut est uere uerbum . dei, qui operatur in nobis qui credidistis. uos enim imitatores facti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illos: usq in finem. Nos autem frat᷑s
desolati a uob̃ ad tempꝰ hore. aspectu ñ corde:
habundantiꝰ festinauimꝰ faciem ur̃am ui¬
dere cum multo desid̾io. q̃m uoluimꝰ ueni¬
re aduos. Ego qͥdem paulus & semel ⁊ ite¬
rum: sed impediuit nos sathanas. Que ẽ
enum nr̃a spes aut gaudium aut corona
glorie: Nonne uos ante dñm nr̃m iħ̾m

Expanded text:
autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio: quoniam voluimus venire ad vos: ego quidem Paulus, et semel, et iterum, sed impedivit nos Satanas. Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? Nonne vos ante Domin
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui laborant inter uos ⁊ p̾sunt uobis in
dño. & monent uos ut habeatis illos habun¬
dantꝰ in caritate: ꝓpt̃ opus illorum pacẽ ha¬
bete cum eis Pogamus autem uos fratres
corripite inquiet᷑os. consolamini pusillani¬
mes. suscipite infirmos: patientes estote ad
omines. Uidete ne qͥs malum ꝑ malo alicui

Expanded text:
nter vos, et praesunt vobis in Domino, et monent vos, ut habeatis illos abundantius in charitate propter opus illorum: pacem habete cum eis. Rogamus autem vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. Videte, n
Abbreviated transcription (Latin):
latione multa cum gaudio sp̃s sci: ita ut facti
sitis forma omnib credentib in macẽdonia ⁊ in
achaia. A uob̾ enim diffamatus est sermo dñi
ñ solum in macedonia ⁊ in achaia: sed in omni
loco fides ur̃a que est ad deum ꝑfecta est: ita ut
ñ sit nob necesse qͥcquam loqui. Ip̃i enim de uob̾
annundiant qualem intͦitum habuerimꝰ ad uos :
qͦmodo conuersi estis ad dm a simulachris. ser

Expanded text:
a cum gaudio Spiritus sancti, ita ut facti sitis forma omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. A vobis enim diffamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia et in Achaia, sed in omni loco fides vestra, quae est ad Deum, profecta est, ita ut non sit nobis necesse quidquam loqui. Ipsi enim de nobis annuntiant qualem introitum habuerimus ad vos, et quomodo conversi estis ad Deum a simul
Abbreviated transcription (Latin):
inanis fiat labor ur̃ Nunc autẽ uemiente
tymotheo ad nos auobis. & annunciante
nobis fidem & caritatem ur̃am: & qr meꝰ¬
moriam nr̃i habetis bonam. semꝑ deside¬
rantes nos uidere sicut nos quoq uos: ideo
consolati sumus fr̃es in uobis in om̃i neces
nunc uiuimus si uos statis in deo. Quam e¬
nim gr̃arum actionem possumꝰ deo retbue¬
re ꝓ uob̾. in omni gaudio qͦ gaudemus ꝓpter

Expanded text:
eniente Timotheo ad nos a vobis, et annuntiante nobis fidem et charitatem vestram, et quia memoriam nostri habetis bonam semper, desiderantes nos videre, sicut et nos quoque vos: ideo consolati sumus, fnunc uiuimus, si uos statis in Donim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis, in omni gaudio, quo gaudemus propter
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab irauentura. Ham ip̃i scitis fratres
intitum nr̃m aduõs qi ñ manis fuit: sed an¬
te passi & contumeliis affecti sicut scitis in
philippis. fidutiam habuimꝰ in deo nr̃o: loqͥ
ad uos euangłium d̃i in multa sollicitudine.
Exhortatio enum nr̃a non de errore neq de in¬
munditia neq in dolo. sed sicut ꝓbati sumꝰ a
deo. ut crederet᷑ nob̃ euangłium ita loqͥmur
ñ quasi hominib placentes: sed deo qͥ probat
corda nr̃a. Neq enim aliqͣndo fumꝰ in sermo¬
ne adulationis sicut scitis. neq in occasione
auaritie. ds testis est: nec qͣrentes abhomim¬

Expanded text:
ra.  Cap. II. Nam ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit: sed ante passi, et contumeliis affecti sicut scitis in Philippis, fiduciam habuimus in Deo nostro, loqui ad vos Evangelium Dei in multa sollicitudine. Exhortatio enim nostra non de errore, neque de immunditia, neque in dolo, sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur nobis Evangelium: ita loquimur, non quasi hominibus placentes, sed Deo, qui probat corda nostra. Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiae, D
Abbreviated transcription (Latin):
Dico autem uob̃. Omnis qͥcumq confessus fue¬
rit me coram hominib: & filiꝰ hominis confite¬
bit᷑ illum coram anglis dei. Qui autẽ negaue¬
rit me coram hominib: denegabit᷑ coram an-¬
gelis dei. Et om̃is qui dicioũbumin filium

Expanded text:
obis: Omnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur in illo coram Angelis Dei; qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram Angelis Dei. Et omnis qui dicit verbum in Filium
Abbreviated transcription (Latin):
chisynagogum dicentes: qr filia tua mortua
est. Quid ultra uexas magistrum: Ih̾c autẽ
uerbo qd̃ dicebatur audito: ait archisynago¬
go. Noli timere: tantũmodo crede. Et ñ ad¬
misit qͤmqͣm sequi se: nisi petrum & iacobũ
& iohannem frẽm iacobi. Et ueniunt indo¬
mum archisynagogr: & uidet tumultum. &
flentes & eiulantes multũ. Et ingressus ait eis.
Qͥd turbamini & ploratis: Puella ñ est mor¬
tua: sed dormit. Et irridebant eũ. Ipse uͦ eiectiᷤ
omnib assumit patrẽ & matrem puelle & qͥ
secum erant: & ingrediunt᷑ ubi erat puella
iacens. Et tenens manũ puelle: ait illi. Tha¬
bitacumi: qd̾ est int̾pretatum. puella: tͥ dico
surge. Et confestim surrexit puella: & ambu¬
labat. Erat autẽ annoꝵ duodecim. Et obstu¬
puerunt stupore maximo: & precepit illis:
uehement̃ ut nemo id sciret. Et iussit dari illi

Expanded text:
ynagogo dicentes quia filia tua mortua est quid ultra vexas magistrum Iesus autem verbo quod dicebatur audito ait archisynagogo noli timere tantummodo crede et non admisit quemquam sequi se nisi Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem Iacobi et veniunt in domum archisynagogi et videt tumultum et flentes et heiulantes multum et ingressus ait eis quid turbamini et ploratis puella non est mortua sed dormit et inridebant eum ipse vero eiectis omnibus adsumit patrem et matrem puellae et qui secum erant et ingredijacens, et tenens manum puellae, ait illi: Talitha cumi, quod est interpretatum, puella, tibi dico, surge. Et confestim surrexit puella, et ambulabat. Erat autem annorum duodecim, et obstupuerunt stupore magno. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret: et dixit dari illi
Abbreviated transcription (Latin):
est cur apls paulus in hac epła scribendo ñ
seruaũit morem suum. ut uł uocabulum
nominis sui uł ordinis describ̾et dignitatẽ.
hec causa est qd ad eos scribens qͥ ex currum¬
cisione credid̾unt quasi gentium apls & ñ
cii sui noluit anteferre. Nam simili modo
p̃tulit. Hanc gͦ epłam fertur apłs ad he¬
breos conscͥptam hebraica lingua misisse.
Cuius sensum ⁊ ordinem retinens lucas e

Expanded text:
est cur apostolus Paulus in hac epistola scribendo non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est: quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium apostolus cii sui noluit anteferre. Nam simili modo praetulit. Hanc ergo epistolam fertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam Hebraica lingua misisse: cuju
Abbreviated transcription (Latin):
tes in castella emant sibi escas. Ih̃c autem:
dixit eis. Non habent necesse ire. Date illis
uos manducare. Respond̾unt ei. Non habe¬
mus hic: nͥ quinq panes & duos pisces. Q
ait eis. Afferte illos mͥ huc. Et cũ iussisset
turbam discumb̾e suꝑ fenum: acceptis qͥnq
panib & duob piscib aspiciens in celũ be¬
nedixit & fregit & dedit discipłis panes. dis¬
cipuli autẽ turbis. Et manducauer̃t omne:
& saturati sunt. Et tulerunt reliquias: duo¬
decum cophinos fragmentoꝵ plenos. Mandu¬
cantium autẽ fuit numerꝰ quinq milia uiroꝵ:
exteptis mulierib & pariuilis Et statim ius¬
sit discipłos ascendere in nauiculam &e p̃ced̾e
eum trans fretum: donec dimitteret turbas:
t dimissa turba: ascendit in montem solus

Expanded text:
emant sibi escas. Jesus autem dixit eis. Non habent necesse ire: date illis vos manducare. Responderunt ei. Non habemus hic nisi quinque panes: et duos pisces. Qui ait eis. Afferte illos mihi huc. Et cum jussisset turbam discumbere supra fenum: acceptis quinque panibus et duobus piscibus: aspiciens in celum benedixit et fregit et dedit discipulis panes discipuli autem turbis et manducaverunt omnes et saturati sunt et tulerunt reliquias duodecim cofinos fragmentorum plenos manducantium autem fuit numerus quinque milia virorum exceptis mulieribus et parvulis et statim iussit discipulos ascendere in navicula et praecedere eum trans fretum donec dimitteret turbas et dimissa tu
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis: & ideo uͥtutes oꝑantur meo Nẽ¬
rodes enim teruit ioh̃em & alligauit eũ &
posuit in carcerem: ꝓpter herodiadem uxorem
fratͥs sui. Dicebat enim illi ioh̃es. Non licet
t̃ habere eam. Et uolens eum occidere timuit
popłm: qi sicut ꝓpħam eum habebant. Die
autem natalis herodis saltauit filia herodia¬
dis in medio conuiuii: & placuit herodi. unde
cum iuramento pollicitꝰ est ei dari: qd̾cumq
postulasset ab eo. At illa p̃monita a matre
sua: damͥ inquit in disco caput ioħ̃is baptiste.

Expanded text:
tutes inoperantur in eo Herodes enim tenuit Iohannem et alligavit eum et posuit in carcere propter Herodiadem uxorem fratris sui dicebat enim illi Iohannes non licet tibi habere eam et volens illum occidere timuit populum quia sicut prophetam eum habebant die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio et placuit Herodi unde cum iuramento pollicitus est ei dare quodcumque postulasset ab eo at illa praemonita a matre sua da mihi inquit
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qͥ autem supra petrosa seminatꝰ est: hic
est qͥ uerbum audit. & continuo cum gaudio
accipit illud. Non ht autem in se radicẽ: s est
temporalis. Facta autem tͥbulatione & ꝑsequu¬
tione ꝓpt̾ uerbum: continuo scandalitatur.

Expanded text:
t. Qui autem supra petrosa seminatus est, hic est qui verbum audit, et continuo cum gaudio accipit illud; non habet autem in se radicem, sed est temporalis. Facta autem tribulatione et persecutione propter verbum, continuo scandalizatur
Abbreviated transcription (Latin):
lis ñ loquebat᷑ eis. Ut impleretur qd̃ dictum
erat ꝑ ꝓpħam dicentem: aꝑiam in parabolis
os meum. eructuabo abscondita a constitutiõe
mundi. Tunc dimissis turbis: uenit in do¬
mum. Et accesserunt ad eum discipuli eius: di¬
centes. Edissere nob̃ parabolam ⁊ iraniorum: &e¬
agri. Qui respondens: ait. Qui seminat bonũ

Expanded text:
d dictum est per Prophetam dicentem. Aperiam in parabolis os meum: eructabo abscondita a constitutione mundi. Tunc dimissis turbis: venit in domum. Et accesserunt ad eum discipuli ejus dicentes. Domine: edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Qui respon
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne hic est fabri filius:. Nonne mater
euis dicitur maria. & frater eiꝰ iacobꝰ et io¬
seph & symon &e iudas: Et sorores eiꝰ nonne
omnes apud nos sunt: Unde gͦ huic om̃ia
ista: Et scandalirabant᷑ in eo. Iħc autẽ:
dixit eis:
sion ẽ ꝓpħa sine honore n in peta sua⁊ undomo
sua. Et ñ fent ibi iuurtutes multas ꝓpt̾ incre

Expanded text:
ne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas et sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua e