comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupiat. Has sitit aquas ceruus : qua scumbiberit sitire non possit
Hus aquas sitit proph&a : cumdicit: Sitiuit inte animamea. Se
ergo ups sup abundantiã aquarũ & suꝑplenitudinẽ : unde
& nos oms deplenitudine eius accepimus : Vnde & oculus suppli¬
ciorum non alienus ẽ ab ecđa quice & si bapti ⁊abat iohannes
inenon buptitubat iuxta salim ubierat uum ar bones d osfontes
uauode coin fontes ceptuaginta palenarum peberes heos fonoui

Expanded text:
cupiat. has sitit aquas ceruus, quas cum biberit sitire non possit. cupiat. has sitit aquas ceruus, quas cum biberit sitire non possit. has aquas sitit propheta, cum dicit: sitiuit in te anima mea. sedet ergo Christus super abundantiam aquarum et super plenitudinem. et nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Unde et oculus suppliciorum non alienus est ab Ecclesia; quia etsi baptizabat Joannes in Enon, baptizabat juxta Salim, ubi erat aquarum abundantia, et duodecim fontes, et septuaginta palmarum arbores. Hos fontes
Abbreviated transcription (Latin):
tacitur nitatemtuam qđ a sp̃italiter uideat & nouerit tempus
Ne cendi eẽ Etẽpus loquendi : ut in tẽpore sermonem suum ꝓferit
ne in portunitate loquendi peccatũ possit incurrere : Habe s
oculos columbȩ ad similitudinem xp̃i quicide ipso lectum ẽ. Ocr¬
litui sicut columbȩ suꝑ abundantiã aquarũ. lote inlacte seden¬
tis suꝑ plenitudinẽ. Baptiz at in lactedns : id ẽ in sinceritate Et
ustisunt quiuere baptizantur in lacte : qui sinc dolo credunt &
purã fidem defer̃ immaculatam induunt gratiã: Ideo cundida
sponsa ascendit ad xp̃m : quia in lacte baptizata ẽ. Ideo mirant᷑
eã uindites dicentes : ouaȩ ẽ haec qua a scendit dealbata Fnte pau¬
iulum dicebat ngrasum : nunc de albatu cernitur : Etuscendit
ad celum : &innixadĩ uerbo alta iam penetrat : Nec inmerito
illic a quarum cibundantia ubi xp̃s ut mens bumana repleri

Expanded text:
taciturnitatem tuam. quod et spiritaliter uideat et nouerit tempus taciturnitatem tuam. quod et spiritaliter uideat et nouerit tempus tacendi esse et tempus loquendi, ut in tempore sermonem suum proferat, ne inportunitate loquendi peccatum possit incurrere. Habe ergo oculos columbae ad similitudinem Christi, quia de ipso lectum est: oculi tui sicut columbae super abundantiam aquarum lotae in lacte. sedentes super plenitudinem. baptizat in lacte dominus, id est in sinceritate, et isti sunt qui uere baptizantur in lacte. qui sine dolo credunt et puram fidem deferunt, inmaculatam induunt gratiam. ideo candida sponsa ascendit ad Christum, quia in lacte baptizata est. ideo mirantur eam uirtutes dicentes: quae est haec quae ascendit dealbata ? ante paululum dicebat: nigra sum. nunc dealbata cernitur et ascendit ad caelum et innixa dei uerbo alta iam penetrat. nec inmerito illic aquarum abundantia. ubi Christus. ut mens humana repleri
Abbreviated transcription (Latin):
modo iudicium declinare denderat ꝑfectauero meritum regni
crlestis ad quirere. Prce sumonus ticmena eoquod utrumque ocula
ura amimno dabeat  & dculum suppliciorum &oculumgratis auũ
una que que anima queisi ad bcptismum iohannis uenit ut p̃mittat
penitentiuam delictorũ : &iꝓcessu paulatim ubistu peccuta
def leuerit. sp̃itili abluta baptimate xp̃i accipit sacramentũ
Vnde uidecur & in canticis cunticorum eccła p̃dicari : cui diute
C or nrm̃ eoepisti scror mea sponsa cornr̃m coepisti uno ab oculis tius
utiste oculus gratiaȩsit : quixp̃i sibi plemorem ad quisi uerit sans¬
tutẽ Plerique tumen hoc loco accipiunt duos oculos eccłȩ unũ
quimystica uide alterum quimoralia : eoquodecđa Nonsolũ
mor alium teneat disciplinã sed eticm caelestis doceat secreta iri¬
terii: Vnde dictum ẽ de ea : Oculitui sicut columbae extra

Expanded text:
modo iudicium declinare desiderat, perfecta uero meritum regni modo iudicium declinare desiderat, perfecta uero meritum regni caelestis adquirere. praesumimus tamen, eo quod utrumque oculum una anima habeat, et oculum suppliciorum et oculum gratiae. laeuum unaquaeque anima quasi ad baptismum Iohannis uenit. ut praemittat paenitentiam delictorum, et in processu paulatim. ubi Sua peccata defleuerit, spiritali abluta baptismate Christi accipit sacramentum. unde uidetur et in Canticis canticorum ecclesia praedicari, cui dicitur: cor nostrum cepisti, soror mea sponsa, cor nostrum cepisti uno ab oculis tuis, ut iste oculus gratiae sit, qui Christi sibi pleniorem adquisiuerit caritatem. Plerique tamen hoc loco accipiunt duos oculos ecclesiae, unum qui mystica uideat, alterum qui moralia, eo quod sancta ecclesia non solum moralium teneat disciplinam. sed etiam caelestis doceat secreta mysterii. unde dictum est de ea: oculi tui sicut columbae extra
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes semꝑtioner en: Qui sunt igitur oculi isti quideficiua
in suluturedi  Di ximus oculum suppliciorum. eẽ : qui p̃uidens
futura supplicia peccatorum. gerendam adnunti& penitentiã
Demonstrauit hunc oculum baptista iohannes. dicens. Genera¬
tio uiperurum. quis ostendit uob fugere abira uentura: facite
ergo fructus dignos paenitentiaȩ: Adiohannis baptismum ueni¬
ebat. qui habebat oculum suppliciorum: ad xp̃i autem buptis¬
mum uenit qui uidet gratiam : hic enim oculus . ẽ. quem domini¬
ce passionis umbra tuetur ettegit: aliudergo enioto alud
aio Inenon baptirutur : conscius grauium delictorum
qui autem purum oculum hab& gratiam suscipit sp̃italem
gcuibfecte fortasse animȩ oculus supbliciorum ẽ. perfectȩ autem
oculus gratiarũ ẽ purior atque sincerio : qui significutur heo
lnoteo u ad quaiusti firme irgitur quic impfecta peccati tantũ¬

Expanded text:
innocentes semper timerent. Qui sunt igitur oculi isti qui deficiunt innocentes semper timerent. Qui sunt igitur oculi isti qui deficiunt in salutare dei? diximus oculum suppliciorum esse. qui praeuidens futura supplicia peccatorum gerendam adnuntiet paenitentiam. demonstrauit hunc oculum Baptista Iohannes dicens: generatio uiperarum, quis ostendit uobis fugere ab ira uentura ? facite ergo fructus dignos paenitentiae. ad Iohannis? baptismum ueniebat qui habebat oculum suppliciorum, ad Christi autem baptismum uenit qui uidet gratiam; hic enim oculus est, quem dominicae passionis umbra tuetur et protegit. aliud ergo Aenon. aliud Ain: in Aenon baptizatur conscius grauium delictorum, qui autem purum oculum e gratiam suscipit spiritalem. et inperfeetae fortasse animae oculus suppliciorum est, perfectae autem oculus gratiarum est purior atque sincerior. qui significatur hac littera, ad quam iusti forma dirigitur. quia inperfecta peccati tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Nis interioris. obtutusq anime. quitenduntur utuideant dĩ
uerbu an imia intentione et expetatione deflciodu rssal¬
uero ur. Diefectum sui patientes ut adsupenteo quod ue do s
etquia eloquiumdi plesorq mouere potest: Ideo addidit eloqͥũ
iustiae uomouere nondebeat: Mouere autem poterearii quaa
pias: iatu e imuria ẽ.. Et dedi uob preceptt non bbercer mgo
dns mala dã praecepta. Etego dns creans mala ses e t dep̃ceptis
sic soluitur : quia in firmibus nondebuit dare ꝑfecta p̃ceptan
quae sustinere non possunt: Quando audir et iudeus dimitte om̃a
tua & sequereme : quando audiret iud aeus qui non tul erit cirr¬
cemsuam et secutus me fuerit non ẽ medignus: Sed hieo ꝑferdora
praecepta euangłio reserucita sunt. & mala nonereauit ds: dedhae
qua nob uidentur austera uerbera mors Et huius modi alia
quae propter ẽmendationem praescripta sunt noxir um Iustis
enunlexnon ẽ positu sediniustis: Namsi noxui sihil temerent

Expanded text:
nis interioris obtutusque animae, qui tenduntur, ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui patientes, ut adsumant quod uerbi est? Et quia \'eloquium dei\' plerosque mouere potest, ideo addidit: eloquium iustitiae, ut mouere non debeat. mouere autem poterat, quia pias, naturae iniuria est — et: dedi uobis praecepta non bona - ergo deus mala dat praecepta? — et: ego dominus creans mala. sed et de praeceptis sic soluitur, quia infirmibus non debuit. dare perfecta praecepta quae sustinere non possent. quando audiret Iudaeus: dimitte omnia tua et sequere me? quando audiret Iudaeus: qui non tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non est me dignus? sed haec perfectiora praecepta euangelio reseruata sunt. et mala non creauit deus. sed haec quae nobis uidentur austera. uerbera, mors et huiusmodi alia, quae propter emendationem praescripta sunt innocentes; iustis enim lex non est posita. sed iniustis. nam si noxii nihil timerent.
Abbreviated transcription (Latin):
gratia ab om̃i suꝑfluorum labe mundauit: Merito igitus reue¬
late sunt animae iustorum. et reuelutȩ s̃ cit amonte gala adi
hoc ẽ atrans iigratione testimoni : eoquod a synagoga ad eectar
testimonium caelestae migrauit: In hoc itaq monte nascitur thrmi¬
ama. Resina & ceteri odor es. quos negotiatores illi ismahelite.
u bebes tprino abro testimenti ueteris deferebant : Hos odo es
buabe eccła quos mer cutir es ergentibus congregart. Elodeus¬
uione uexer Ituquȩ sicut capre bonis refecte cibis. aolus calore
mine. ita anine istorum ascendunt absp̃itali lat a rerIs esen
uert qũ egemunos creant i quibus non ẽ infecunditas Aligur
untemi sterilitis iulla meritorum: Bene geminoseetrea ntio qua
congemunant salsus suos. Vnde habes in prouerbiis seriptua¬

Expanded text:
gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuegratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ueteris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore mine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sensus suos. unde habes in Prouerbiis scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
es uaquti stis scdepilla mentuntuum utgree tomsarunq qua
sefuesua sunt amonte gala ad: dentes tui ur exestonsacitu &us
cenderust delauacro: Vides quod inaltis grexuster cescitusuim udis
uomenten. Iuaque ubi aliis pcipitia : ibi capris nulla peruculumbi
binbis pe culumi ibigregis huius alimentum: Ibi erbun olal cior upbi
hiulnis cleno e pec anur a pastoribussuis do ecander upe
pendentes  ubi luporum incursus eẽ nom possint: Ibi fecurdie arbo¬
pen sruetumn integru subminis trant: Cernere Lie& ubera deoe
distentao suꝑ tenera subolem materna pi&ate sollicitus u Ideo ele
qustice iustasum animarum: qm̃sensus sapientes in capieneius
In altitudine enim cogiictionis humanȩ: certũẽ eẽ sapientiam
Et quẽ admodum tonduntur caprae &suꝑflua deponant. ita gram
tonsarum animarum gregem. hoc ẽ multurum anuncseneupe¬
tutes hub& scũ eccła. In quo grege Nhil possis in sensibilerep¬
rire. Nihil suꝑfluum: qm̃fides sapientes fecit spĩtulis autem

Expanded text:
spiritus: capillamentum tuum ut grex tonsarum quae reuelatae sunt a monte Galaad. dentes tui ut grex tonsarum quae ascenderunt de lauacro. uides quod in altis grex iste pascitur. audis in monte. itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum, ubi aliis periculum, ibi gregis huius alimentum. ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. spectantur a pastoribus suis dumosa de rupe pendentes, ubi luporum incursus esse non possunt, ubi fecundae arbores fructum integrum subministrant. cernere licet uberi lacte distentas super teneram subolem materna pietate sollicitas. ideo elegquaedam iustarum animarum, quoniam sensus sapientis in capite eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant, ita etiam tonsarum animarum gregem, hoc est multarum animarum uirtutes habet sancta ecclesia. in quo grege nihil possis insensibile repperire, nihil superfluum, quoniam fides sapientes fecit, spiritalis autem
Abbreviated transcription (Latin):
netos spitedium dentium candore sermones ꝓferit dicens fbo uudi¬
uum &iustitiam.: Ille ẽ. enim uerus dentium fulgor ubi bene
consie mentis resonat canor confessio. Ille mundus oculus : quẽ
persat orem g rauium trabes nulla depresserit. quempurerem̃tar
leuum festuca nulla turba uerit. Iste oculus iustitiae deferit
uienim xp̃o adheret unus ẽ xp̃s. Et bcla am p&ebit uitaenina
sue deficeret cumanimis iustorum. id ẽ. ut ꝓprii obliuiscer&ur
era das et quodsuum erat deponer&  quod iustitia etequitatis
adsumer& Sed progredicmur ad c&era: Sequitur .iiii.

Expanded text:
natos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: feci iudinatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: feci iudicium et iustitiam. ille est enim uerus dentium fulgor, ubi bene consciae mentis resonat canora confessio, ille mundus oculus, quem peccatorum grauium trabes nulla depresserit, quem purgamentorum leuiuin festuca nulla turbauerit. iste oculus iustitiae defecit; qui enim Christo adhaeret unus est spiritus. et Balaam petebat, ut anima sua deficeret in animis iustorum, id est ut proprii obliuisceretur erroris, quod suum erat, deponeret, quod iustitiae et aequitatis, adsumeret. sed progrediamur ad cetera. Sequitur: f
Abbreviated transcription (Latin):
erborium sai lutarium meatibus Etgulam quandam anime incuruosa
cdicuate suffoce Par ẽ igitur ut diuidas primam sis lu datibi
uideur esca quae sumitur : & distingucus eã at que emollitam sine
noxa aliquũ animae in om̃a eius membra naturali diuisione trans¬
fundors ut uit ele sucum omne eius corpus epuletur: Nibil ca¬
deuerosum rubil mortuum oretuo sumas nedicatur sepulchrũ
puscens ibgsto eorum : seduiuum haurias uerbum ut imu em̃tis
ius ceribus posit operari Hidentes suꝑlaa condidutes : quia
dentes iustor un sunt : Denique cumomis in morise baptitati
potuon ssetulem biberunt AAtistisse riem deritious manore qundãs
intotios abluti manducarent panem ut scriptun ẽ ptig locuplio¬
uno quaque incuunglui msteri is recognoscis qubiapaitatus leco
coro carpor epostea tume esca spĩtali potuque mundariua cin eri
eno duud etoculos interiores purificutos edentes tãqua inlumn¬

Expanded text:
ciborum salutarium meatibus et gulam quandam animae incuriosa ciborum salutarium meatibus et gulam quandam animae incuriosa edacitate suffocet. par est igitur ut diuidas primum, si solida tibi uidetur esca quae sumitur, et distinguas eam atque emollitam sine noxa aliqua animae in omnia eius membra naturali diuisione transfundas, ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati potum spiritalem biberunt ; ut istis sanctorum dentibus major quidam ut totiens abluti manducarent panem, ut scriptum est, angelorum. nunc quoque in euangelii mysteriis recognoscis, quia baptizatus licet toto corpore postea tamen esca spiritali potuque mundaris. Merito ergo Dauid, et oculos interiores purificatus et dentes, tamquam inlumi
Abbreviated transcription (Latin):
qudue locum ercutes itinere terreno : uibi uiderint speciosum al¬
nuen: locu : delectationis gratia demorant᷑ Pascun ocubssira n¬
mumndũ : abluunt m iec mora ulla cõmeandi putatiu o sclbs ana
cor dnob puleher raimos dentes iustarum anim arum considerare
coe di ẽ.S euienit seriptura pulcherrionos dentesitẽ uus fuleare
dicens Secundum littera quidem depaeri ageha cuidastiee utu lit᷑
sonem dexxpo hilares oculieius auino: & dentes sicut las ⁊ inquo
sonutique cernis humanae officia: sed diuinȩ gratiemunera mra¬
drocului idoc& igitur exemplum dentes non ee praetereundos ubi
deo calus dixcerimus Susunt igitur iustarum dentes ae nonudos ubi¬
ll ss qui inftenẽ acdurum accipientes cibum uel frigidun plerũq
ue lisuora modum calentẽ : Nunc cõminuunt Nuno fouienti aunc
temperant ꝓut qualitas fuerit alimentorum : Dura cõminuunt
necasperitass littere inueteri testum ento. & secularis intellertus
rybor insi fuerit spĩtali dente resolutus uitalia ipsa interduis

Expanded text:
que, et properantes 1178 itinere terreno, ubi viderint speciosum aliquem locum, delectationis gratia demorantur, pascunt oculos, animumque allevant; nec mora ulla commeandi putatur, sed gratia: ita et nobis pulcherrimos dentes justarum animarum considerare cordi est. Docuit enim Scriptura pulcherrimos dentes esse justorum, dicens secundum litteram quidem de patriarcha Iuda, spiritaliter autem de Christo: hilares oculi eius a uino et dentes sicut lac. in quo non utique carnis humanae officia, sed diuinae gratiae munera praedicauit. docet igitur exemplum dentes non esse praetereundos, ubi de oculis dixerimus. Qui sunt igitur iustarum dentes animarum nisi qui informem ac durum accipientes cibum uel frigidum plerumque uel supra modum calentem nunc comminuunt, nunc fouent, nunc temperant, prout qualitas fuerit alimentorum? dura comminuunt, ne asperitas litterae in ueteri testamento et saecularis intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente resolutus, uitalia ipsa interclusis
Abbreviated transcription (Latin):
torem quoque auaritiae ipsum. eẽ. legimus : dicente paulo: Qui
uolunt diuites fieri: incidunt in temptationem & luqueu m dia¬
boli. Et clibi mortificute ergo membraurã quae sunt suꝑ terrã:
Fornicationẽ. in munditiam libidinem. concupiscentiã malam
& auatiam quae .ẽ. ido latria. in hisenim dicboli uoluntatem fa
& ex sequimur potes tutem qui ꝑcarnis istius desideria.
centium suae fraudis operatur ⁊ Quaecum que ergo inuitiorum
suorum possessione reppererit. tamquam obnoxium suo iuri

Expanded text:
torem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui torem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui uolunt diuites fieri inc-idunt in temptationem et laqueum diaboli, et alibi: mortificate ergo membra uestra quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolatria. in his enim diaboli uoluntatem facimus et exsequimur potestatem, qui per carnis istius desideria incentiuum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri
Abbreviated transcription (Latin):
er eius omne ab eo ꝑiculum depuliss& : His igitur cõmonitus exem¬
plis Nequaquam sefortitudini suae credit sed cata humilitas
diuinum sibi praȩcundo ad sciscit auxilium petensnetradatur
nocentibus. Scit enim auctorem eẽ principem mundi omnium
delictorum . Ipse indiuiduos ꝓximorum irarum stimulis excrta¬
tos scindit affectus ipse flumina accendit libidinis: ipse ado l&
a uaritie cupiditates ut quo plus rapuerimus amplius requira¬
mus. Ipse suggerit & minis trat fomenta luxorie. Ipse odio exa¬
sperat & in modicae studio ambitionis inflaminat. Quoduitium
blandum in exordio seuum in ꝓcessu : Nec fraterne potuit germa¬
nitatis contemplatione reuocari : dum dolet sibi gratiae caelestis
ambitor fratrẽ ẽẽ. p̃lutum dum desacrificio processit ad parri¬
cidiũ: Auctorem igitur in continentiae diabolum. eẽ : a postolus
doc& Ne tempt& uos satuncs ꝓpter continentiã urãm . Incen¬

Expanded text:
er eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemer eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus. Scit enim auctorem esse principem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. incen
Abbreviated transcription (Latin):
addefensionem cause dictum aestimaretur : Aliud .ẽ. dignum se
oinodicere Aliud in dignum iniuria : Et tamen ille ipsephiloso¬
pbiȩ sumimnus utaiuint magister cum accusccretur interrogatus
qua tandem poena sedignum putur&  espondisse fertur
utinprytaneo publico cotidie conuiuio susciper&ur : Ille hono¬
rem usurpauit. hic precabuit aerumnam : Ille adroga uit
gloriam : hic seruauit humilitatem: Naemquȩ maior eẽ
humilittis potest quam ut conscius sibi iudicu &iustitia reser¬
uatae: trudi potestate diciboli uerer&ur : hominem se eẽ
cognouit : in parsibi bellum aduersum spĩtalia nequitiaȩ incae¬
lestibus: Raptum eẽ enoch nouit nemalitia mutaret cor eius
Noe in ebriatum. loth incestatum : sucerdotum primum ipsũ
aaron cum incria sorore temptatum lepre maculis aspersã
mariã primo post absolutam: Mõsex pene initer necatum nisi
circumcisione filii et eius modi scnguinis effusione seffora muli¬

Expanded text:
ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se praemio dicere, aliud indignum iniuria. Et tamen ille ipse philosophiae summus, ut aiunt, magister cum accusaretur, interrogatus qua tandem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar sibi bellum aduersum spiritalia nequitiae in caelestibus. raptum esse Enoch nouit, ne malitia mutaret cor eius, Noe inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione Sephora muli
Abbreviated transcription (Latin):
onquasi gloriosus in solets
ipse se laudat. cum utique peritus legis. alterius potius quam
proprio ore unum quẽque laudandum eẽ Nongnoraret: Non
inquam praedicaturum i actantia ẽ. hic ulla uirtutum seduitae
in nocentis adsertio iurȩ presumpta. Nedignus aestimaretur
qui ꝓpter grauia peccata relinquer&ur adño & traderetur nocen¬
tium potestati. Defensio ẽ igitur. ñ ad roguntia : quando non ex¬
cellentia aliqua honoris ad sumitur. sed formidabilis propulsatur
erumna: Denique p&rus hoc genere defensionis. utitur dicens.
ecce nos relinquimus omnia et secuti sumuste. quid ergo erit nob
In quo si dicti ad rogandis decolor aliquid usus fuiss&: Non tantũ
gratiaȩ de dñi saluatoris sententia reculis s& ut nonsolum minime
sub deadus ipse iudicio sed etiam iudicaturus dealiorum meriti
ipsenunti ar&ur: Neque enim iniudicio siquis in nocentiae suae
tuendae gratia quid fecisset aperir& .Adiactantiam potius quã

Expanded text:
non quasi gloriosus insolens ipse se laudat, cum utique peritus legis alterius potius quam proprio ore unumquemque laudandum esse non ignoraret. non, inquam, praedicatarum iactantia est hic ulla uirtutum, sed uitae innocentis adsertio iure praesumpta, ne dignus aestimaretur qui propter grauia peccata relinqueretur a domino et traderetur nocentium potestati. defensio est igitur. non adrogantia. quando non excellentia aliqua honoris adsumitur. sed formidabilis propulsatur aerumna. denique Petrus hoc genere defensionis utitur dicens: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? in quo si dicti adrogantis decolor aliqui ausus fuisset, non tantum gratiae de domini saluatoris sententia retulisset, ut non solum minime subdendus ipse iudicio. sed etiam iudicaturus de aliorum meritis ipse nuntiaretur. neque enim in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia quid fecisset aperiret, ad iactantiam potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
gine & somlitudinedi : quodsit diuinȩ simile imagines Proptea
imago adeum qui ẽ. ad imaginẽ uenit : & quaerit pnusoo eiem
qui ẽ adsmilitudinẽ sui. ut iterũ sign& utiterũ oiosd ncin
qui a amisit quod accepisti: In sufflauerat enintibids susto
spirationis su& dono haberes gratiã quamtibitua culpa suscu¬
lorat ipucuis eras inanimã uiuentẽ : Audi quid dietat ulibm
incurnẽ sed inanimã uiuentẽ: Sed quia peccater sgn aeulib:s
tenere nonpotut: Qincrimine positus non habebat quaedest̃
daustris ingressus ẽ. manentibus. et dix̃ pix uob sicut mesitme
aut quẽ hominẽ fecerint : illum utique quem scđmrepm̃ indu

Expanded text:
gine et similitudine dei, quod sit diuinae simile imaginis. propterea gine et similitudine dei, quod sit diuinae simile imaginis. propterea imago ad eum, qui est ad imaginem, uenit et quaerit imago eum, qui est ad similitudinem sui, ut iterum signet, ut iterum conformet, quia amisisti. quod accepisti. insufflauerat enim tibi deus, ut inspirationis suae dono haberes gratiam, quam tibi tua culpa sustulerat. factus eras in animam uiuentem; audi quid dicat: non in carnem, sed in animam uiuentem. sed quia peccator signaculum tenere non potuit ex III crmine positus non habebat quae dei sunt claustris ingressus est manentibus et dixit pax uobis; sicut misit me aut quem hominem fecerint? illum utique, quem secundu
Abbreviated transcription (Latin):
ud paratũ. Meritoque dupliciter hacbes seriptum dehomine
Erinum eñ scriptũ ẽ Faciamus hominẽ adimaginem & similitu¬
dinem fra &dominabuntur inquit uel principatũ habebunt :¬
Et fecut ds̃ hominẽ adi iaginẽdi: secundo autẽ lococes iptibi pulu
ibi plasmatio : Cibi autẽ non pulus : ibi non terra nomnateria
sedin corporeũ sed admirabile : Ibi non materia sed inmateriale
quodenĩ secundum imaginem .ẽ : Non ẽ. in corpore Nec inmateria
sedinanima rationabili: Ibr oꝑat᷑: Ibi ostenditur homo ad simi¬
litudinẽ & imaginẽdĩ: ubi iustitiȩ ubi sapientiae ubiomĩs for¬
muuirtutis assumitur : Si in tellegtes in aginem: uidebis adima¬
rne i Homo enim non ẽ imago dĩ: sed adsimilitudinem factus ẽ:
lius ẽ. imaigodĩ inuisibilis primogenitus uniuerse creatuon in
ꝑque ftciti sint om̃a : Ille nona dimaginẽ: sedimago Tunop uma¬
pousa dimagine habes ergo intua substantia aliquid de pna¬

Expanded text:
uel paratum, meritoque dupliciter habes scriptum de homine. uel paratum, meritoque dupliciter habes scriptum de homine. primum enim scriptum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram et: dominabuntur, inquit, uel principatum habebunt et: fecit deus hominem ad imaginem d e i. secundo autem loco ita scriptum esibi plasmatio, ubi autem non puluis, ibi non terra, non materia, sed incorporeum, sed admirabile; ibi non materia, sed inmateriale. quod enim secundum imaginem est, non est in corpore nec in materia, sed in anima rationabili. ibi operatur, ibi ostenditur homo ad similitudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi sapientiae, ubi omnis forma uirtutis adsumitur. Si intellegas imaginem, uidebis ad imaginem; homo enim non est imago dei, sed ad similitudinem factus est. alius est imago dei inuisibilis, primogenitus uniuersae creaturae, per quem facta sunt omnia. ille non ad imaginem, sed imago; tu non imago, sed ad imaginem. habes ergo in tua substantia aliquid de ima
Abbreviated transcription (Latin):
conuuuficauit nos ĩxp̃o Cuius gratia estis salui fucti: & si¬
mul suscitauit. simulque fecit sedere incaelestibus inxp̃o ihũ.
Filius ergo hominis addexterãdĩ Non angłs Non archangelus
Non cherubim & seraphim : Illa liudant filiũ hominis: Sed¬
& filius hominis ungłorũ ore laudatur. quod angłos malos
ucerit. denequiti is sp̃ĩtalibus quae sunt in celestibus t¬
uit. quod fecerit similes angłorũ homines in quibus ante erant
contagia mortuorũ. Verbo inquit dñi caelifirmati sunt. & spũ
oris eius omĩs uirtus eorũ . Homo quoque : spũ dñi. ꝑfectionẽ
uite consũmationẽq. uirtutis aaccepit Inspirauit in eũ ds̃
cerecit ex inspiratione diuina: Seduita haec secessione animae
corporisque dissoliutur : inspiratio autẽ diuina. non soluitur.
tideo intellegite aliud eẽ quod figuratũ ẽ: aliud quod stictũ e.

Expanded text:
conuiuificauit nosin Christo—cuius gratia estis salui fecit siconuiuificauit nosin Christo—cuius gratia estis salui fecit simul suscitauit simulque fecit sedere in caelestibus in Christo Iesu. filius ergo homims ad dexteram dei, non angelus, non archangelus nec Cherubim et Seraphim. illa laudant, filius hominis sedet filius hominis angelorum ore laudatur, quod angelos malos uicerit, de nequitiis spiritalibus quae sunt in caelestibus triumphauerit, quod fecerit similes angelorum homines, in quibus ante erant contagia mortuorum. Ue rb o, inquit, domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. homo quoque spiritu domini perfectionem uitae consummationemque uirtutis accepit. inspirauit in eum deuse m. uita ergo nostra coepit ex inspiratione diuina, sed uita haec secessione animae corporisque dissoluitur, inspiratio autem diuina non soluitur. et ideo intellege aliud esse quod figuratum est, aliud quod factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tuae inquit plusinauerunt : Manus dicit pluraliter: Non
manu. At uero alibi ait : Ego : manumea solidaur caelũ.
& manus mea fec̃ haec : In hominis consatutione. uid & ur
non abundasse : quod toto mundo ut fieret abundauit. : Cȩlũ
figurauit. ut legimꝰ : Caelum non adsimilitudinẽ: homo adsi¬
militudinẽ ⁊ Angłi enim administeriũ : homo adima ginem
sto Vt &angłi adimaginẽ: Scriptura tamen locuta ẽ. de
homine : quod sit adimaginẽ : Habemus enim aliquid quod angłi
fortasse non habeant: Vbi enim abundauit peccatũ : suꝑ¬
abundauit gratia: Nob̵ ẽ. nutus xp̃s ex uirgine. : Legimꝰ
enĩ ÷ Puernatus ẽ nob̵ filius dactus ẽ nob̵: Nob̵ carnem
suscepit. immo potius nos in illa carne suscepit: quod filium
hominis indĩ sede constituit.: Non lego angłos in dĩsede nisi stantes
nisi minis terium deferentes. Non lego angłos sed homines con

Expanded text:
tuae, inquit, plasmaueruut me e. \'manus\' dicit pluraliter, non tuae, inquit, plasmaueruut me e. \'manus\' dicit pluraliter, non \'manum\'. at uero alibi ait: ego manu mea solidaui caelum, et: manus mea fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum us hominem figurauit, ut legimus. caelum non ad similitudinem, homo ad similitudinem; angeli enim ad ministerium, homo ad imaginem. Esto ut et angeli ad imaginem; scriptura tamen de homine locuta est quod sit ad imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non habeant; ubi enim abundauit peccatum, superabundauit gratia. nobis est natus Christus ex uirgine; legimus enim: puer natus est nobis, filius datus est -nobis. nobis carnem suscepit, immo potius nos in illa carne suscepit, quod filium hominis in dei sede constituit. non lego angelos in dei sede nisi stantes, nisi ministerium deferentes, non lego angelos, sed homines cons
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenitur : Namsi inueniatur inte imnagodi & similitudo
Non supplicio incipis dignus. eẽ. sed praemio: It cuimugo illu
qua ad ꝑaginẽ & similitudinemdĩ fuctus es. Noncondem na¬
tur sedcar onatus : Condemnaris autẽ in eo quod ipse mutatus
es ut fieres ex homine serpens. mulus. equus. uul pecula
is nos enĩ nominibus iã scriptura condemnauit: quia ex uti
caelestis imaginis ornamento &iam nomen hominis amitt¬
mus quigratiam hominis non tenemus:uInaliquibus tam̃
codicibus inuenimus manus tuae feceruntine et plasmauerunt
me: Nec istud alienum : quia & iobdix̃ : Manus tuae plusma¬
uerunt me et feceruntme : Vnde & hic dr̃ : ut meminerit ds
quia pulus sumus. &uberioris gratiae munus infundat. nec
infirmũ opus deserat: Cubernator fluctuante nuigio.
plus luboris impendit : quãcum secundo remigium labitur
fluctu. et uentorũ flatu suo superante praecurrit .: Manus

Expanded text:
non inuenitur? nam si inueniatur in te imago dei et similitudo, non inuenitur? nam si inueniatur in te imago dei et similitudo, non supplicio incipis dignus esse, sed praemio. ita imago illa, qua ad imaginem et similitudinem dei factus es, non condemnatur, sed coronatur. condemnaris autem in eo quod ipse mutatus es, ut fieres ex homine serpens mulus equus uulpicula. his nos enim nominibus iam scriptura condemnauit, quia exuti caelestis imaginis ornamento etiam nomen hominis amittimus, qui gratiam hominis non tenemus. In aliquibus tamen codicibus inuenimus manus tuae fecerunt me et plasmauerunt me. nec istud alienum, quia et Iob dixit: manus tuae plasmauerunt me et fecerunt me. unde et hic dicitur, ut meminerit deus quia puluis sumus et uberioris gratiae munus infundat nec infirmum opus deserat. gubernator fluctuante nauigio plus laboris inpendit quam cum secundo remigio labitur fluctu et uentorum flatus supparo superante praecurrit. Manus
Abbreviated transcription (Latin):
deherode ait : Generatio uiperarũ. ab iohanne plebs homi¬
nũ : Magnũ ergo opusdĩ es homo: magnũ ẽ. quod dedit tibi
ds̃: Vide nequodds̃ tribuit amittas magnũ illud munus.
quod es ad imaginẽ dĩ : & hoc inte puniatur magis: Dsenim
nonpunit similitudinẽ suã : sed eũ punit qui adsimi litudinẽ
dĩ fuctus. hoc quod accepit seruare non potuit pumitur
ergo illud quod ad similitudinẽ dĩ. eẽ desistit : hoc ẽ peccatũ
tuũ : Num sucĩ ds̃ nondamnat imaginẽ : Net in illud incendiũ
mituit aeternũ: sed magis uindicat imaginẽ suã de eo qui ima¬
gin illi fecit iniuria : ut ꝑmalitiã quoderas eẽ. desineres:
& fieres mulus ex homine: Vindicatur ergo imago : Nonẽ¬
demnatur : Vindicitur: quasi expulsa : Non condẽnatur
quasi rea : post quam enim peccasti. aliud eẽ. coepisti : illud
quoderas eẽ desisti : quomodo igitur punitur inte: quod inte

Expanded text:
de Herode ait, generatio uiperarum uocatur ab Iohanne plebs homide Herode ait, generatio uiperarum uocatur ab Iohanne plebs hominum. magnum ergo opus dei es, homo, magnum est quod dedit tibi deus. uide ne quod deus tribuit amittas magnum illud munus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te puniatur magis. deus enim non punit similitudinem suam, sed eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam suam deus non damnat imaginem nec in illud incendium mittit aeternum, sed magis uindicat imaginem suam de eo qui imagini illi fecit iniuriam, ut per malitiam quod eras esse desineres et fieres mulus ex homine. uindicatur ergo imago, non condemnatur, uindicatur quasi expulsa, non condemnatur quasi rea. postquam enim peccasti, aliud esse coepisti, illud quod eras esse desisti. quomodo igitur punitur in te quod in te
Abbreviated transcription (Latin):
torem  Anquicquum tãp̃tiosũ quam humilitas ut naturam
corporis animae subiciens. altero te ꝑspiciens. altero subicias
altero recognoscas : prona inuitiũ carnis illecebra : miseri¬
cordias suadet . ⁊ quia quod alteri contuleris: tibi soluis.
Quicquid ate procedit. inte recurrit : et quicquid feceris
tibi solius : Et quicquid feceris tibi proficit: Viuacis animae
ugor sensus. rationis cutellectus cupax atque iudicii.:
It digna domus tanto habitatore uideatur : Non amittat
suae p̃rogatiuũ naturae : ut hominis nomen amittat Scrip¬
tura enĩ eũ hominẽ dicit : qui ẽ. adimaginem & similitudi¬
nẽ dĩ.: Peccantẽ autẽ Non hominem. sed aut serpentem
aut equũ hinnientẽ feminis. aut uulpeculam. aut ium̃tũ
re consueuit.: Nolite fieri sicut equus et mulus: qu
non ẽ. intellectus : Infreno &camo max illas eorũ constrin¬
ge : qui adte non appropinquunt. Etdicite huic uulpi.

Expanded text:
torem? an quicquam tam pretiosum quam humilitas, ut naturam torem? an quicquam tam pretiosum quam humilitas, ut naturam corporis et animae perspiciens altero te subicias, altero recognoscas? prona in uitium carnis inlecebra misericordiam suadet, quia quod alteri contuleris tibi soluis; quicquid a te procedit in te recurrit et quicquid feceris tibi soluis et quicquid profueris tibi proficit. Uiuacis animae uigor, sensus rationis et intellectus capax atque iudicii, ut digna domus tanto habitatore uideatur, non amittat suae praerogatiuam naturae, ne hominis nomen amittat. scriptura enim eum hominem dicit, qui est ad imaginem et similitudinem dei, peccantem autem non hominem, sed aut serpentem aut equum adhinnientem feminis aut uulpiculam aut iumentum uocare consueuit. nolite fieri sicut equus et mulus,quibus non est intellectus; in freno et camo maxillas eorum constringe qui ad te non adpropinquant, et: dicite huicuulpi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsentiunt : Nonuile igitur non corporule arbitror quod
parauit ds : Nosce te ipsum homo : Tuae animae dicitur in
canticis.: Nisi cognoueris teformosam inmulieribus. Cog¬
nosce teanima. quia non de terra non deluto es: quia in suf¬
flauit teds̃. & fecit in anunã uiuentẽ: Opus es magnificum
dĩ generatione inspiratũ.: At tende tibi ut lexdicit: hoc . ẽ.
tibi id ẽ. animae tuae.: Secularia te&mundtna Ñteneant:
terrestria Nonmorentur :: Ad illum tota intentione festina.
excuius inspiratione consistis.: Grande inquit homo: & p̃cio.
sũ uir misericors: Virũ fidelẽ opus ẽ. inuenire : Disce homo
ubi grandis atque p̃tiosus sis : Vilem te terra demonstrat:
sedgloriosũ uirtus facit: Fidesrarũ : imugo p̃tiosum: An
quicquiẽ tump̃tiosũ quam imago ẽ dĩ. quae tibi primo fidem
deb& infundere: ut in corde tuo refulgeat quaȩdã auctoris
effigiesa Ne quimentẽ tuã in terrorat : Non agnoscat auc¬

Expanded text:
non sentiunt? Non vile igitur, non corporale arbitror, quod non sentiunt? Non vile igitur, non corporale arbitror, quod paravit Deus. Nosce te ipsum, homo: tuae animae dicitur in Canticis Canticorum: Nisi cognoveris te formosam in mulieribus . Cognosce te, anima, quia non de terra, non de luto es; quia insufflavit te Deus, et fecit te in animam viventem . Opus es magnificum, Dei generatione inspiratum. Attende tibi, ut Lex dicit , hoc est tibi, id est, animae tuae. Saecularia te et mundana ne teneant, terrestria non morentur. Ad illum tota intentione festina, ex cujus inspiratione consistis. Grande, inquit, homo et pretiosum opus vir misericors; virum autem fidelem opus est invenire . Disce, homo, ubi grandis, ubi pretiosus sis. Vilem te terra demonstrat: sed gloriosum viquicquam tam pretiosum quam imago est dei, quae tibi primo fidem debet infundere, ut in corde tuo refulgeat quaedam auctoris effigies, ne, qui mentem tuam interrogat, non agnoscat auc
Abbreviated transcription (Latin):
senseris. curdixeris manustuae fecerunt me: Sed dixisti in¬
feruis.: Dnẽ raribues propterme: : Dñe misericordiatua i
scłm. opera manuũ tuarũ non omittas .: Hoc ẽ dicere : Besti¬
as non fecerunt manus tuae : sed dixisti producant aquae rep¬
tiliu animarũ uiuentiũ. & produx̃ terra scđmgenus quadru¬
pedi etreptilia et bestius tenꝵ. Meautẽ inquit fecisti : me
tus manibus figurasti .. Hoc ẽ non figurasti besticis manib
tus non reptilica. Nonuolutilia: MEauTEM ΠECΕRVNT
manustuae & paraueruntine : Nommediocre opus. ẽ. quod
paratũ ẽ : cũ scipientia unũ quodque disponitur & paratur.:
Denique supientia dicit.: Cumparar et caelos cũ illo eram. quod
de hominibus idem dicit proph&a .: Vox dñi praeparantis
ceruos: quaeuox dñi . ẽ. nisi fuciamus hominẽ:qui sunt isti ce¬
ui nisi in imici. serpentibus qui super aspides ambulunt & uenena¬

Expanded text:
senseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed dixisti insenseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed dixisti inferius: domine, retribues propter me; domine, miseri- cordia tua in saeculum, opera manuum tuarum non omittas. hoc est dicere: bestias non fecerunt manus tuae, sed dixisti: producant aquae reptilia animarum uiuentium, et produxit terra secundum genus quadrupedia et reptilia et bestias terrae. me autem, inquit, fecisti, me tuis manibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non uolatilia; m e autem fecerunt manus tuae et parauerunt me. Non mediocre opus est quod paratum est, cum sapientia unumquodque disponitur et paratur. denique Sapientia dicit: cum pararet caelos, cum illo eram. quod de hominibus idem dicit propheta: uox domini praeparantis ceruos. quae uox domini est nisi: faciamus hominem? qui sunt isti cerui nisi inimici serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tilia uolatilia. animantia : postea hominẽ fecit quẽ animan¬
tibus uiuentibus ante ferr& : De quo non im merito celesta
sententia resultauit : Faciamus hominem adimaginenore
sinditudinẽ nram c&era dix̃ & fucta sunt manduut &ere¬
ta sunti ut homo fiat specialis quidamdĩ accedit hortatus
ut tamquam laborantisdĩ in huius munere creature. signi¬
ficar&ur oꝑatio : Dsquidem expers laboris ẽ Sed tamet
scripta uerba quid aliud. nisi studiosã tiu oꝑationẽ eius
ostendunt: Ergo sid s̃ maiore quodã studiote creauit. cur
ipse tui studiũ derelinques sids̃ inte luborauit qui luborare
non nouit : Cur ipse fugitans sis luboris MANUStuȩ inquit
feceruntme & puraueruntine : Clamat addm̃ proph&a
Opustuũ dnẽ nedeseras . Nonderelinquas .: Tetictor ẽ conuenio.
te teneo conditorem . ⁊ Presidic aliena non quaero : In adium̃¬
tũ accingere : qui accinctus es utcreares.: Dic ipse duuid quid

Expanded text:
tilia uolatilia animantia, postea hominem fecit quem animantilia uolatilia animantia, postea hominem fecit quem animantibus uiuentibus anteferret, de quo non inmerito caelestis sententia resultauit: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. cetera dixit et facta sunt, mandauit et creata sunt: ut homo fiat, specialis quidam dei accedit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur operatio. deus quidem expers laboris est; sed tamen scripturae uerba quid aliud nisi studiosam tui operationem eius ostendunt ? ergo si deus maiore quodam studio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas ? si deus in te laborauit qui laborare non nouit, cur ipse fugitans sis laboris ? Manus tuae, inquit, fecerunt me et parauerunt me. clamat ad deum propheta: opus tuum, domine, ne deseras, non derelinquas. te auctorem conuenio, te teneo conditorem, praesidia aliena non quaero. in adiumentum accingere qui accinctus es ut creares. dic ipse, Dauid, quid
Abbreviated transcription (Latin):
inc&eris animantibus membrorũ forma laud&ur : in quib.
p̃ter gratiã corporis. Nihil ẽ aliud quod requirat᷑: Homo
in eo .ẽ. pulchrior quonon uid&ur. Nonincorpore quod iuid&
inse habens &ternitatis gratiã. & praesentiũ uenus tatẽ: quae
enĩ uidentur tẽpor alia sunt: Numquae non uidentur aet̃na
In hoc terrestri hospicio indutus habitatione caelesti: cui simul
conp&it & interris uideri & dõ iungi: magnũ sane munus
sise ipse cognoscat᷑ : & quaedam forma iustitie mundo magisqi
sibi nasci unde et s lomonait: Crande homo sp̃tiosum opus¬
uir misericors. Virũ autẽ fidelẽ : opus ẽ inuenire : E gueo emag¬
nus ẽ s qui& diuini oꝑis in terpres .e. & imita tordi Homo ẽ. N
menta gratus miratur assertor: Euanuerat rerum natura
nisi qui ea uter&ur: diuina prouidentia. eẽ adiectus : Deniq
post quã fecit ds̃ caelũ & terrã & mare. postea quam om̃a rep¬

Expanded text:
in ceteris animantibus membrorum forma laudetur, in quibus in ceteris animantibus membrorum forma laudetur, in quibus praeter gratiam corporis nihil est aliud quod requiratur. homo in eo est pulchrior quod non uidetur, non in corpore quod uidetur, in se habens aeternitatis gratiam et praesentium uenustatem - quae e enim uidentur temporalia sunt, nam quae non uidentur aeterna —, in hoc terrestri hospitio indutus habitatione caelesti, cui simul conpetit et in terris uideri et deo iungi. magnum sane munus, si se ipse cognoscat, et quaedam forma Iustitiae, mundo magis quam sibi nasci. unde et Salomon ait: grande homo et pretiosum uir misericors, uirum autem fidelem opus est inuenire. et uere magnus est qui et diuini operis interpres est et imitator dei. homo est enim  caeli ornamenta gratus miratur adsertor. euanuerat rerum natura, nisi qui ea uteretur diuina prouidentia esset adiectus. Denique postquam fecit deus caelum et terram et maria, posteaquam omnia rep
Abbreviated transcription (Latin):
iniellecruo uidiscaomrandaratua
cegno commendationis usus exordio ẽ. ut opus dĩ eẽ se dice¬
ret: quo facilius cirea opissui gratiã fuuor inclinar&
auctoris: Grandis &ic̃ prerogutiua ẽ &iã in rebus huma¬
nis: utaliquis opibus etbeneficiis stiueat suis nec meritum
spect& alienum sed insue gratiae munus intendut : Neuidea
abrogure quod ipse doͣu̾it.: Itaque et si deluto. cor poris nr̃i
substantia sit. curne inducmur. & corpus ossibus intexat᷑¬
& neruis. tamen quodsimus pretiosissimũ opusdĩ. Nemo du¬
bitauerit: Nam & fubricã ipsã humani corporis siquis con¬
siderare uelit : Nihil poterit in terra p̃tiosius iudicare: Est
enĩ homo statu celsus. uultu decorus. cesarie gratus: Non
in aluũ c&erarũ more curuatus animantiũ. sed ipso naturae
iure sublimis: qui incaelũ libero spect& obtutuNullu capti¬
uae seruitute ceruicis oppressus in trã : sed ttĩquã propriȩ
conscius libertatis. & locuples sui testis auctoris: Uerũ tam̃

Expanded text:
intellectum, ut discam mandata tua. magno commendationis usus exordio est, ut opus dei esse se diceret, quo facilius circa operis sui gratiam fauor inclinaretur auctoris. grandis enim praerogatiua est etiam in rebus humanis, ut aliquis operibus et beneficiis faueat suis nec meritum spectet alienum, sed in suae gratiae munus intendat, ne uideatur abrogare quod ipse donauit. itaque etsi de luto corporis nostri substantia sit, carne induamur et corpus ossibus intexatur et neruis, tamen quod simus pretiosissimum opus dei nemo dubitauerit. nam et fabricam ipsam humani corporis si quis considerare uelit, nihil poterit in terra pretiosius iudicare. est enim homo statu celsus, uultu decorus, caesarie gratus, non in aluum ceterarum more curuatus animantium, sed ipso naturae iure sublimis, qui in caelum libero spectet obtutu nulla captiuae seruitute ceruicis adpressus in terram, sed tamquam propriae conscius libertatis et locuples sui testis auctoris. Uerumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
q u unult autẽ sunt quio derunt iustos qui c ꝑserutantur di uerba
qui iustisunti Et eũ ccliquos doctos audiunt impios : propter
doc trincm uitare consuerunt: Sequitur uersus ii.¬

Expanded text:
quam multi autem sunt qui oderunt iustos, quia perscrutantur dei uerba quam multi autem sunt qui oderunt iustos, quia perscrutantur dei uerba qui iusti sunt, et cum aliquos doctos audiunt impii eos propter doctrinam uitare consuerunt! Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
eum quifecit illũ  Sed a deritille : quidicut : Esuriui & non
dedistismihi manducure : sitiui & non dedistis mihi bibere :
legerercm : & non uisi tustisme : Et quanto ista leuiora sunt
quam si dicat inturias mihi fecistis : Nud acstisme uerberastis
me : Quẽsiquis in terrogauerit quando tibi iniurias fecimus
quando spoliauimus: quando eticm uerberauimus : dice
Q uaomdiu un horũ minimorum fecistis: mihi fecistis. Propt̃ea
ca ueamus diligentius inecui uel minimã contumelicm irro¬
gemus Ne ipsi dño in illis minimis contumeliosi fuisse uideam
qui ntitione autẽ dixerit. quitiment te uidebunt me &le¬
debuntur: ipse exposuit dicens quic in uerbatua su ꝑsperaui
Hoc e decere Intus me uider : intusme tetigerꝰ intusie Asoexer
uibistem assumpsi detuis uerb ubi uerbectua ꝓcepi Beatiȩ
eoni uident uistũ & laȩtantur : quici sperant indĩ uerba

Expanded text:
eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non dedistis illum manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi iniurias fecimus, quando spoliauimus, quando etiam uerberauimus ?\', dicet: quamdiu uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis. propterea caueamus diligentius, ne cui uel minimo contumeliam inrogemus, ne ipsi domino in illis minimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratione autem dixerit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, ipse exposuit dicens: quia in uerba tua supersperaui. hoc est dicere: intus me uiderunt, intus me tetigerunt, intus me aspexerunt, ubi spem adsumpsi de tuis uerbis, ubi tua uerba percepi. beati ergo et qui uident iustum et laetantur, quia sperant in dei uerba.