comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unuiersa. ut singli ciues single sint lucerne ardẽtes.
et lucentes. ardentes caritate. lucentes cognitione.
O eugeni ꝙ̃ bonũ est nos hic esse. ꝙͣ fore melius. si qͣn
tñ toti sequemur. quo ex ꝑte p̾cessimꝰ. precedimus
animo. et ne ip̃o quidẽ toto s parte. et parte modita
nimis. affectus iacent mole corporea p̃gͣuati et luto
hentib desidenis sola int̾im arida et tenius cõsidatio
preuolat. et iñ extantillo. qđ iam datur. libet exclama¬
re. dñe dilexi decorem domꝰ tue. et locũ hĩtatioĩs głie tue.
Quid si totam se colligat nnima. t reductis affectib ecũ¬
ctis locis. quib captiui tenctur. timẽdo que nõ oportet
amãdo que nõ decet. dolendo uane. gaudendo uanius.
cũ his ĩneat tota libertate uolatum. pulset ĩ impetu sp̃s.
et ĩpmguedine gratie illabatur: Non ne cũ ceꝑit cir¬
cuire lucidas mãsiones. et sinũ illũ ⁊ abrahe curiosius

Expanded text:
universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum illum etiam Abrahae curiosius
Abbreviated transcription (Latin):
adco cintis suꝑ eminere p̃factis arcdinib. ut respettu
hoꝵ ceteri ẜ iudeantur om̃es administratoxii sp̃us. et
ad istos tanꝙ̃ ad dños referri regimina pͥncipatium.
tutamma potestatũ oꝑationes urtutũ. reuelationes
archangeloꝵ. curam t ꝓuidentiã angeloꝵ. Putemꝰ
thronos alto ⁊̃ abhis euolasse recessu. qui ex eo qđ se¬
dent troni dicunt᷑. et ex eo sedent. qđ sedet ĩeis deus.
placidissimã serenitatem. pacẽ que exuꝑat om̃e ĩ tel¬
lectum. Talis est qui sedet ĩ thronis chnĩs sabaoth. iudicãs
omĩa cũ tranquillitate. Placidissimꝰ. Serenissimus.
Paccatissimꝰ. Et tales sibi cõstituit thronos similli¬
mos sibi. Putemꝰ cherubim ex ip̃o sapientie fonte:
ore altissimi. hatirientes et refimdẽtes fluẽta scic̃tie
imiu̾sis ciuib sius. Et uide ne is sit quẽ ꝓpheta lo¬
quebatur. fluminis impetus letificat auitatẽ dei. Pu-¬
temꝰ seraphin sp̃s totos diuino igne sũcensos sucteder

Expanded text:
cunctis supereminere praefatis ordinibus, ut respectu horum caeteri videantur omnes administratorii spiritus, et ad istos, tanquam ad dominos, referri regimina Principatuum, tutamina Potestatum, operationes Virtutum, revelationes Archangelorum, curam et providentiam Angelorum. Putemus Thronos alto etiam ab his evolasse recessu, qui ex eo quod sedent, Throni dicuntur; et ex eo sedent, quod sedit in eis Deus. placidissimam serenitatem, pacem quae exsuperat omnem intellectum. Talis est qui sedet in Thronis Dominus sabaoth, judicans omnia cum tranquillitate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere
Abbreviated transcription (Latin):
nosse. et dius. t multa in hũc modũ. S deus amat
ut caritas. nouit ut ueritas. Seder ui equitas ciñatire
ut maiestas: regit ut pͥncipium. tuetur ut salus. oꝑat᷑
ut uirtus. rreurlat ut luꝵ. alsistit ut putas. Que oĩa
faciunt angeli. facius et nos. s longe ĩferiori modo.

Expanded text:
nosse, et Deus: et multa in hunc modum. Sed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pietas. Quae omnia faciunt et Angeli, facimus et nos: sed l
Abbreviated transcription (Latin):
calũ pnia strut᷑. meliꝰ ꝓficto illa quã sũmꝰ ordo cõtẽnitur.
F riuolũ tñ satis. unde maxime id obiinere uolũt. Nos sumꝰ
inquiunt. qui om̃i celebritate dño pape coiuĩctiores as¬
sissimus sedent ꝓpͥores assidemus. ꝓcedentẽ posteriores
p̃cedimus. hoc totũ nõ dignitatis pͥulegiũ. ħ sedulitatis
debitũ cst. diaconi nomen sollẽpni ip̃a achũstratione
nntptans. Deniq p̃sbiteris ordmata cõcessione ambiẽ¬
tibus maiestatẽ. uos ad pedes sedens ꝓpi iores assistitis.
ut habeat ꝑatiores In euageliis legimꝰ.qr facta est cẽtentio inite
discipulos. quis eoꝵ uideret᷑ maior esse. Bcat cẽs si sic tettra

Expanded text:
calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti propiores assidemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum est, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum videretur
Abbreviated transcription (Latin):
uite mee. Et custodes simul spectarẽ et testes.: Quib oĩa
mea secure secreta cõmittere. cõmunicarẽ cõsilia. quib
me totum refundere. tanꝙ̃ alt̾ri michi. Qui si uellem ali¬
quatenus deuiare. nõ sinerẽt. frenarẽt p̃cipitẽ. dormitã¬
tem exꝑgefacerẽt. Quoꝵ me reuerẽtia t libertas extollẽ
tem repͥmeret. excedentem corrigeret. Quoꝵ me ꝯstãnia
t fortitudo nutantẽ firmaret. erigeret diffidentẽ. Quoꝵ
me fides. et sct̃tas adqueq sctã. ad queq honesta. adqueꝙ
pudica. ad queq amabilia. et bone fame ꝓuocaret. Et nũc
reduc oculos mi eugini ad eũ qui nũc est curie seu eccłie
S de his hactenus ego palpaui. nõ fodi parietem. Tibi lict
fudere/. et uidere. ut pote ꝓphe filio. Michi ꝓgredi no est
fas. Unũ dico. qđ ĩ facie est. Ridicule nũstri uestri. uestris
se cõp̃sbiteris ante ferre conãtur. Non hit ratio habet nõ
antiquitas hũit. nõ cõsentit auctoritas. Et si cde cõsuetudĩe

Expanded text:
simul et testes? Quibus omnia mea secreta committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem tamquam alteri michi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent precipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverencia et tem reprimeret, excedentem corrigeret: quorum me constantia et fortitudo nutantem firmaret, erigeret diffidentem: quorum me fides et sanctitas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licet fodere et videre, utpote prophetae filio. Mihi progredi non est fas. Unum dico quod in facie est. Ridicule ministri vestri vestris se compresbyteris 442 anteferre conantur. Non hoc ratio habet, non antiquitas habuit, non consentit auctoritas. Et si de sua consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
Quedam ꝑte et alios simul. queda ꝓ alios et absq te. Dius
sapiens et intelliget hec : Non est qd inter ista dormitit
cosideratio tua. Ego uõ agenda domꝰ tue subeo genere qł
nouissimũ posui. locanda censuerim. ꝓ aliũ ut dixi illa
facies. At his si fidelis nõ fuerit. fraudabit. Si nõ fuerit¬
pradens imprudens fraudabitur. Queredus pro ĩde
fidelis et prudens. que cõstituas suꝑ familiam iua. Ad¬
haic inutilis est si terciũ desit. Queris ꝗd hoc: Auctas.
Quid eĩ ꝓdest ei uelle et sare quiq disponere ꝓut nccesse

Expanded text:
quaedam per te et alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis quaedam per te et alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis est, si tertium desit. Quaeris quid hoc? Auctoritas. Quid enim prodest ei velle et scire quaeque disponere, 443 prout necesse
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. o isrł ꝙ̃ magna est domꝰ chĩi: Uacuũ proesus
a sollicitudine reꝵ minoꝵ. et uiliu oportet esse animũ
tam magnis.tam multis ĩtentũ reh. Oportet liberu.
quẽ nulla sibi uendicet iuolẽtia occuꝑatio. Oportet
igenuũ. quẽ nulla deorsum trahat ĩ digna affectio.
Oportet rectu. quẽ nulla scorsum auertat sanistra itetio.
Oportet cautũ. quẽ nulla subeat firrtiua suspitio. Oportet
iugilem. quẽ nulla ase se abducat ꝑegrina t amiosa co¬
gitatio. Oportet fremũ. qule nulla ꝯcutiat repẽtina tir.¬
batio. Oportet ĩ uctum. quẽ nulla fatiget uł cõtinua tri¬
bulanio Oportet amplu. quẽ nulla coherceat rei tt̃ poralis
amisio. His te dubites et bonis p̾uadum. et feriendum
malis si animũ diuidens. et dei rebus t tuis pariter.
retrilis uolueris imꝑtiri. Procurãdus quẽ implices qui
pro te molat. Prote dico. nõ tecũ. Quedam ꝑtemet facies

Expanded text:
tum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus tum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse animum, tam magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies;
Abbreviated transcription (Latin):
Edet iam curie exeundu palatio. domi expertant
mos. hi nõ modo circha. s quõđa molo ĩtra te sunt.
nõ est suꝑuacua cõsideratio qua ĩtendis disponere domu
tue. ꝓuidere his. qui ĩ sinu tuo. et ĩgremio tuo sunt. Ego
dico. et nctessariam. paulũ audi. Si quis domui sue nesait
p̃esse. quomodo eccł̃ie dei diligentiam adhibebit. Item.
Si quis suor. et maxime domesticoꝵ curã nõ ht̃. fidem negauit.
et est ĩfideli defrior. Et hoc dicens nõ te moneo. sumis oc¬
cupatu. intendere ĩfimis. et quasi minutũ fieri. mini¬
mis impendere. qd maximis debes. Quid te intrices uñ
te enput deus: hec inquit omĩa adicientur uobis.
Uerũtamen et hec oporter facere. et illa nõ omittere At illa
parte agens. parte etiã oportet prouideas. qui ꝓte de
his prorudeant. Nam si imus e serius ꝑse nõ sufficit si¬
mul t custodie iumẽtoꝵ et cure mẽsaꝵ. tu ꝑte quom̃o
intendere ualeas. t tue domiu. et dñi pariter dequa sc̃p¬

Expanded text:
edet jam curiae: exeundum palatio; domi exspectant nos. Hi non modo circa, sed quodammodo intra te sunt. Non est supervacua consideratio, qua intendis disponere domui tuae, providere his qui in sinu tuo et in gremio tuo sunt. Ego dico et necessariam. Paulum audi: Si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? item: Si quis suorum et maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior . Et haec dicens, non te moneo summis occupatum intendere infimis et quasi minutum fieri; minimis impendere quod maximis debes. Quid te intrices, unde te eripuit Deus? Haec, inquit, omnia adjicientur vobis . Verumtamen et haec oportet facere et illa non omittere. At illa per te agens, per te etiam oportet provideas, qui pro te de his provideant. Nam si unus e servis per se non sufficit simul et custodiae jumentorum, et curae mensarum: tu per te quomodo intendere valeas et tuae domui, et Domini pariter? de qua scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Tmichi plenius in notuss amãtissime euge¬
mi priora quałr acceptaris. ẜm hoc uel fi¬
dentius ĩ reliquũ ꝓcessissem uel cautius.
aut certe substitissem oĩo. Nũc uo qr oblocoꝵ distantiã
Sid minime cdatur. nõ mireris. si ꝓdit exilior ẜmo anecps
uerecumde fateor ad mediũ ueniens. Primus itaq
considerationis partib libris priorib ꝑtractatis ĩ ma.¬
nib est dehis addere que circha te sunt. Et ip̃a quide
subte s quo ꝓpiora. eo importimiora tibi. Nempe corã
posita ĩcuriam nõ amittũt. nõ dissimulationẽ nõ obli¬
onem. Uehemẽtius urgent turbulentius irruunt. uerẽ¬
dum ne obruant. Circha esmodi ꝙ sobria t ĩtenta cõ.¬
sideratiõe opus sit. ꝓprio te exꝑimẽto edoctum satis nõ
ambigo. Alioquin.si nõ cauta oportimaꝙ int̾ueniat
cõsideratio. occupatio cõtinuabitur. uexationis nõ erit
modus. et solicitudiis nõ ent finis. Non tempus

Expanded text:
mihi plenius innotuisset, amantissime Eugeni, priora qualiter acceptaris, secundum hoc vel fidentius in reliquum processissem, vel cautius, aut certe substitissem omnino. Nunc vero quia ob locorum distantiam id minime datur, non mireris si prodit exilior sermo anceps, verecunde, fateor, ad medium veniens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coram posita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus
Abbreviated transcription (Latin):
debere recipi: qui se utrũq heretice comuionis cõtagione
cunctoꝵ humilians se. descendit ĩ mortem: quo sclicit ĩ¬
ueniri posset et ĩ mortuis uita: dicebant melius esse
humiliari se paululũ ꝓꝑ cleiectos: t indinari ꝑpelisos.
ut eos rirsus erigerent. nc sibi met sols puritatis me¬
rito celorum regna defenderent. sid esse glonosius. sicũ
pluribus illud mererentur intrare: Et idco rectũ sibi
uderi. ut tm̃ ꝑfidie auctorib amputatis: reliquis saccr¬
dotibus daretur optio: si forte uelint al iurato errore
ꝑfidie ad patrum fidem statutaq tõuenti. nec negare
aditum redeuntib: sed potius de toꝵ cõuersione gaudore:
substantie: ĩsenctip̃m reuersus. nõ solum suscipi me¬
ruit: sed et dignus paternis complixibus deparat᷑ et
ꝗͣ sacerdocii declarantir ĩsignia. Nec ꝓbabilis oxitit apdꝰ
patrem senior filius qđ inuidit recepto. net tm̃ me¬
riti habuit nõ deliquedo q̃ tum note cõtraxit ño in¬

Expanded text:
m recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotibus daretur optio, si forte velint Al. vellent, abjurato errore perfidiae, ad fidem patrum statutaque converti, nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis complexibus Al. amplexiquam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non in
Abbreviated transcription (Latin):
ntim exertitus: Iterum duces iterũ oppaignatur eccłia
Uerũ cũ mesti et flentes populi cirtũstarent ꝓphetico
apł eos usus sermone ꝑhibetur. Nolite inꝗt o filii. ꝓ¬
furrbari.qr nubecula est et cito ꝑtransibit. Et cũ discis¬
iter ageret. comes qui ad hoc ip̃m mussus fuerat. coguito
eius itinere instanter eum in soqui cepit. Et cũ forte
perit apretereũtib post tergũ esse ꝑcussorem suum:
et iam iamq nisi ꝓspiceret ĩ minere. Conteritiq oẽs
qui simul aderant socii. heremũ suadebant ad fuge
p̃sidium petendam. Tum ille nolite inquit o filii deter¬
reri: eamus magis in occursum ꝑciresori nr̃o. ut stiat
qr longe maior est quinos defendit ꝗ̃ qui ꝑscquif.
Et cõuersa nauicula: iter agere obiuam eiqui se ĩ¬
sectabtur. aggressus est Ille qui nullo pacto suspitari
poterat. ĩ octursum sibi uenire quem quereret. taꝗͣ
esse Athanasium. Et cũ respondissent se uiclisse eũ
nõ longe euntem: tota celeritate ꝑtransiens in ua

Expanded text:
tur exercitus, iterum duces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discesiter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte perit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanqesse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nisset. alutifero contra policitationẽ ordinatũ Ep̃m.
pudore simul et ĩdignatione cõpulsus: abscessit. neutri
parti cõminionẽ suam relaxans. qm̃ digrediens ab¬
eo promserat se acturi ĩ cancilio: ut Is eis ordmaretur
Cp̃s. a quo pars neutra desisteret. At luciferus ad Sar¬¬
circũiens orientem atq Italiam. Medici pariter et sacir.¬
qui cum uir esset na lenis et placidus simulq exudinssi¬
mus et ad ꝑsuadendu cõmodissimus: rem diligentuis
et aptius ꝓcurabat. atq libros defide nr̃a mobibattr con¬
scriptos edidit. Quibus et hereticoꝵ uẽsunas. et nr̃oꝵ
deceptiones: t male credulam simplicitatẽ ita diligẽtas
exposuit. ut et pñtee et longe positos. quib ip̃e ꝑ se
disserere uiua uoce nõ poterat: ꝑsterissimã instructi¬
onem corrigeret. Ita duoisti uiri uelut magnafita
mũdi lumina Illyricum. Italiam et Gallias suo splen¬

Expanded text:
nisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille nacircumeuntem Orientem, atque Italiam medici pariter, et sacerius vir natura lenis et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splen
Abbreviated transcription (Latin):
eternam sicut desidero. ⁊ exopto ꝑducat. Toto et enim
cordis mei affectu opto. deũq deprecor. ut semꝑ ad ex¬
teriora te extendas. donce ꝑuenias ad sublimẽ ꝑpe¬
tue beatitudinis coronã. et animi tui nobilitatẽ.qua
ĩte scio optime. nullis amicoꝵ consiliis. nulla seculariu
ambitione desiderioꝵ ab amore xp̃i. inmutare ꝑinitas.
N oli tuam bonitatem alioꝵ malignitate obscurate. s ubiq

Expanded text:
aeternam, sicut desidero et opto, perducat. Toto etenim aeternam, sicut desidero et opto, perducat. Toto etenim cordis mei affectu opto, Deumque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem perpetuae beatitudinis coronam: et animi tui nobilitatem, quam in te optime scio, nullis amicorum consiliis, nulla saecularium ambitione desideriorum, ab amore Christi immutari permittas. Noli tuam bonitatem aliorum malignitate obscurare; sed ubique
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ꝙͣ aĩa ma habet ĩ se.p̾mũ. qđ sccũtlu dei domu
uiuit et sapit. Sccũdu. qd imagiẽ tui conditoris con¬
dita est. Tercio licit imus homo appelleris. tñ tres habes
a patre ⁊ filio et spũ sancte cõcessas clignitates: id est
Intellectum. uolũtatem et memorĩa. Quo idẽ licet e¬
aliis uerbis ĩ euangelio designat᷑. dũdict᷑. Diliges dñs
deum tuu extato corde tuo. et extota aĩa tua. et exõĩb
uirib tius. Inhiis aut trib ymaginẽ cõditoris nr̃i mira¬
biliter gerit. ĩ sua natura noster ĩterior homo. Ex ꝗb
quasi excellẽtioris aĩe dignitatib iubemur diligere
conditorem. ut ꝙͣtum anobis ĩtelligius diligatur.¬
t semꝑ ĩmemoria. que p̃cipit habeant᷑. Nec solu suf¬
ficit. deum nobis ĩtelligere.nͥ fiat ĩ amore eiꝰ uolũ¬
tas nostra. ymo nec hoc sufficit. nͥ cũ memoria. ⁊ uo¬

Expanded text:
Dei, quam anima tua habet in se: primum quia secundum Dei donum Dei, quam anima tua habet in se: primum quia secundum Dei donum vivis ac sapis, secundum quia ad imaginem tui conditoris creatus es: tertium licet unus appelleris homo, tamen tres habes a Patre, et Filio, et Spiritu sancto concessas dignitates, id est intellectum, voluntatem et memoriam. Quod idem, licet aliis verbis, in Evangelio designatur, dum dicitur, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis . In his igitur tribus imaginem Conditoris nostri mirabiliter gerit in sua natura noster interior homo, ex quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubemur diligere Conditorem, ut quantum a nobis intelligitur, diligaturcepit, habeatur. Nec solum sufficit nobis Deum intelligere, nisi fiat in amore ejus voluntas nostra: imo nec hoc sufficit, nisi cum memoria et vo
Abbreviated transcription (Latin):
dam illi quanta eũ pro nõie meo oporteat pati. Nam
pene conspirauit orbis. Cõmoti sunt pͥncipes terre.
et gentes. et itgna. atq exercitus contra illum con.¬
uenerũt. Scd ip̃c diuinũ illud eloquibm: opere im¬
plebat quo dicitur. Si cõsistant aduersim me castra
nõ timebit cormeum. Si exurgat adu̾sum me p̃liu
in hoc ego sperabo. Ueꝵ tanta illius ac talia feruntin

Expanded text:
dam ei, quanta pro nomine meo illum oporteat pati. Nam  conspiravit orbis, commoti sunt reges terrae et gentes, et regna exercitusque contra illum convenerunt. Porro ipse divinum illud eloquium opere implebat, quo dicitur: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego
Abbreviated transcription (Latin):
semp in quiunt dous pater fuit. Nõ semꝑ fuit dei
uerbum. sed fuit qñ deus pater nõ fuit. Dei autem
uerbum ex nõ existentibus factũ est. Existens enim
deus: nõ oyistentem: ex nõ existente fecit: Qua ꝑp
fuit aliqn. qn nõ fuit. Creatura est eĩ et factura
filius. Neq similis est patri sccundũ substantia. Neq¬

Expanded text:
semper, inquiunt, Deus Pater fuit, non semper fuit Dei Verbum; sed fuit quando Deus Pater non fuit. Dei autem Verbum ex non existentibus factum est. Existens enim Deus, non existentem ex non existente fecit. Quapropter fuit aliquando quando non fuit. Creatura est enim et factura Filius, neque similis est Patri secundum substantiam, neq
Abbreviated transcription (Latin):
est. Oꝙͣta est miẜicordia dei ꝙͣ ĩ effabilis mutatio dox¬
tere excelsi: heri erat ĩtenebris. hodie ĩ splendore lucis.
her in ore leonis. hodie ĩ manu mediatoris. heri inporta
inferi. hodie ĩ delicis paradisi. S quid ꝓsunt hec litere
admonitiõis. nisi deleas delibro cõstĩe tue littras mortis.
Quid ꝓlunt hec st̃̾pta et ĩtellecta. nisi temetipm legas
deum. ut pugnes t uincas mũdũ et om̃e inimicum.
quatenꝰ labor tuus cõuertat᷑ ĩ requiem. luctus ĩ gaudiũ.
et post tenebras huiꝰ uite uideas octũ salutis aurore.
iudeas etiã meridiem solem iusticie in quo sponsum
cũ sponsa ꝑspicies. umũ eũdẽq dñm glorie. qui uuit¬

Expanded text:
est. O quanta est misericordia Dei! quam ineffabilis mutatio dexest. O quanta est misericordia Dei! quam ineffabilis mutatio dexterae Excelsi! Heri eras in tenebris, hodie in splendore lucis: heri in ore leonis, hodie in manu mediatoris: heri in porta inferni, hodie in deliciis paradisi. Sed quid prosunt hae litterae admonitionis, nisi deleas de libro conscientiae tuae litteras mortis? Quid prosunt haec scripta, lecta et intellecta, nisi temetipsum legas Deum, ut pugnes et vincas mundum et omnem inimicum; quatenus labor convertatur in requiem, luctus in gaudium, et post tenebras hujus vitae videas ortum surgentis aurorae; videas etiam meridianum Solem justitiae, in quo sponsum cum sponsa prospicies, unum eumdemque Dominum gloriae, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
blandienti tibi arrides. ludis cũ illusore. nescisqr hys¬
mael est qui tetu ludit: Iudus iste nõ est puericie.
nec simplicitatis. uel ĩ nocẽtie. s illusio est aĩe s ꝑsccutio.
s mors. Iam te ĩ foueam quã ficit ẜcipitauit .iam effemi
te liberabit de iunculo ĩpeni huiꝰ : Exurgat deus.
Ecadat armatus iste. cadat et cõteratur Decorpore¬
Nimicus homo est cõtemptor dei. culter inimico.¬
sui. amicus mũdi. ẜuus diaboli. Quid tibi iudetur.
Si recte sentis inctũ dicis. reus est mortis. crucifigatur.
oli gͦ dissimulare. noli differre. noli partere. ẜ festinãter.
audenter. instanter crucifige hoĩem illũ. s cruce xp̃i.
ĩ quo est salus uita. Ad quẽ si excorde clamauit cruci¬
fixus tiuis. audiet benigne respondẽtem hodie. mecũ
eris ĩ paradiso. Oxp̃i pietas. In opmata erat salus miseri
ut qui ad illum clamaue̾it. exaudiat illũ. qm̃ misericors

Expanded text:
blandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Isblandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Ismael est qui tecum ludit? Ludus iste non est pueritiae, nec simplicitatis, vel innocentiae; sed illusio est animae, sed persecutio, sed mors. Jam te in foveam, quam fecit, praecipitavit: jam effeminte liberabit de vinculo improperii hujus? Exsurgat Deus, et cadat armatus iste: cadat et conteratur inimicus homo, contemptor Dei, cultor sui, amator mundi, servus diaboli. Quid tibi videtur? Si recte sentis, mecum dices: Reus est mortis, crucifigatur. Noli ergo dissimulare, noli differre, noli parcere; sed festinanter, audacter, instanter crucifige hominem istum, sed cruce Christi, in qua est salus et vita: ad quem si ex corde clamaveris, Crucifixus tuus audiet te, benigne respondens, Hodie mecum eris in paradiso . O Christi pietas! o inopinata salus miseri!ut qui ad eum clamaverit, exaudiat illum, quoniam misericors
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ reueretur. dicit ĩ inscipĩc̃tia sua. nõ est deus.
tabescit honis. et malis pascitu alienis. Inmũdis
cogitationib pascit᷑. nõ fatigabit᷑. illis transgrediẽs
usq ad finem. disꝑgit et dissipat. ꝓpͥa sic̃ ꝓdigus.
capit et rapit aliena sic̃ auarus. Turpitudiñẽ t igͦ¬
miniam cõgregat sibi simulans. et calidus ꝓuoca
iram dei. homo iste totus ĩ peccatis natus est. et sic
nutritus. amicus miquitatis. filius mortis. uas ire
ĩ cõtumeliam. apius ad ĩteritum. Qui cũ talis sit
enarrat iusticias dei. et assimit testamẽtũ eiꝰ ꝑ os siuui.
Cum udet fures. curit cũ eo. et cũ adulteris portionẽ
suam ponit. ad uersus filios matris sue mutit standa¬
lum. Suꝑ te ctiam thesaurizat iram ĩ die ire. uult ate
hereditatem tuam tollere. et de suꝑteream aufferre.
et cũ tantam ĩuiriam nõ uindicas. s dissimulas. nec
ci uerbum durũ loqueris. nec uultũ iratũ ostendis. s

Expanded text:
Nullum reveretur. Dicit in insipientia sua: Non est Deus. Tabescit bonis, et malis pascitur alienis. Immundis cogitationibus pascitur; non fatigabitur in illis transgrediens usque ad finem. Dispergit et dissipat propria, sicut prodigus; cupit et rapit aliena, sicut avarus; turpitudinem et ignominiam congregat sibi; simulans et callidus provocat iram Dei. Homo iste totus in peccatis natus est, et sic nutritus, amicus iniquitatis, filius mortis, vas irae in contumeliam, aptus ad interitum. Qui cum talis sit, enarrat justitias Dei, et assumit testamentum ejus per os suum.Cum videt furem, currit cum eo, et cum adulteris portionem suam ponit. Adversus filium matris suae ponit scandalum . Super terram etiam thesaurizat iram in die irae. Vult a te haereditatem tuam tollere, et desuper terram auferre: et tu tantam injuriam non vindicas, sed dissimulas, nec ei verbum durum loqueris, nec vultum iratum ostendis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sct nulla est mora. et tũc ꝓpe nichil est. cũ
stare iudetur. Cur ergo thesaurizat ĩ torra. cũ sme
dilatione transeat. et illud qđ colligitur. et ip̃c qui
colligit. Et tũ homo quem fructum expictas in
mũdo. cuiꝰ fructus riuna est cuiꝰ finis mox̾ est. Itña
saperes et ĩtelligeres. ac noussima ꝓuideres. Scio quẽ¬
dam qui ꝑ años plumos. tecum familianter iuxit: ad
mẽsam tuã sedit. cibũ de manũ tua sũpsit. ĩ sinu tuo
dormiuit. cũ uoluit tecũ colloquiũ huit. hic iure he¬
reditario seriius nuis est. S qr abĩ eunte etate delicate
nutristi eum. t uirge peꝑcisti. contumax effectus est.
leuauit caltaneum suũ suꝑ caput tiũ. t te ĩẜuitutẽ
regit. et nu crudeliter dñatur. S fortasse dicis. Quid
est hic: Uetus homo tuus. qui cõcultat sp̃m tuũ. qui ꝓ
nichilo habet terram desiderabilem. qui sola q̃ carnis
sunt sapit. homo iste anatiuitate cecus erat est. s et
surdus t mutus. ĩuettratus dieꝵ maloꝵ. rebellis uir¬

Expanded text:
et nulla est mora: et tunc proprie nihil est, cum stare videtur. Cur ergo thesaurizat in terra homo, cum sine dilatione transeat, et illud quod colligitur, et ipse qui colligit? Et tu homo, quem fructum exspectas in mundo, cujus fructus ruina est, cujus finis mors est? Utinam saperes, et intelligeres, ac novissima prudenter provideres! Scio quemdam qui per annos plurimos tecum familiariter vixit, ad mensam tuam sedit, cibum de manu tua sumpsit, in sinu tuo dormivit, cum voluit tecum colloquium habuit: hic jure haereditario servus tuus est. Sed quia ab ineunte aetate delicate nutristi eum, et virgae pepercisti, contumax effectus est: levavit calcaneum suum super caput tuum, et te in servitutem redegit, et tui crudeliter dominatur. 39. Sed fortasse dices: Quis est hic? Vetus homo tuus, qui conculcat spiritum tuum, qui pro nihilo habet terram desiderabilem, qui sola quae carnis sunt sapit. Homo iste a nativitate caecus est, et surdus, et mutus; inveteratus dierum malorum, rebellis vir
Abbreviated transcription (Latin):
q dicere audebat. Et ab illa etna in effabiliq clei patuis
substantia. uel natura. filium separare conabatur. Que¬
res plurimos in ecccłia ꝑturbabat. Sed cum Alexander.
Ep̃s natura lenis et quietus: assidius cõmoitionib: Arriũ
cuperet aprauo incepto: et assertiõib. inpiis reuocare:
nec res ex sententia procederet. et plerosq iam cõta¬
gio pestifere assertiõis infecerit: nõ solum apd alexã¬
driam. uerũ et̃ per alias urbes prouintiasq disꝑsa:
ꝑnitiosum fore iam credidit: amplius dissimulare a

Expanded text:
 dogmatizat, et ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia vel natura Filium conatur res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a
Abbreviated transcription (Latin):
sum dicitur reddidisse et paraliticos ad stabilitatẽ
corporis reuocasse. Q uem constantius intãta
uenerat.one et affectu hiũsse scribit᷑. ut sopius &
intra palatium euocatũ cõplecteret᷑. et illu oculu
qui incofessione fidei fuerat euidsus auidioribus

Expanded text:
isum dicitur reddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporis Al. corporum revocasse. Quem Constantinus in tanta veneratione, et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus
Abbreviated transcription (Latin):
mis exomnib gentib que sub celo sunt umi religiosi.
Interquos erant parthi. et Medi t Elamite. et qui ĩ¬
habitant mesopotaniã. fudeam et capƿadociam. Pontũ
et Asiam. Phrigiamq et Pamphiliam. Eyiptũ et ꝑtes
lyluie secus cirenem Et aduene romani Fudei q et ꝓ¬
seliti. Cretes et Arabes. Uerũtũ ut Eusebnus subdit. Non

Expanded text:
s ex omnibus gentibus, quae sub coelo sunt, viros religiosos, inter quos erant Parthi, et Medi, et Elamitae, et qui habitant Mesopotamiam, Judaeam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et partes 225 Libyae secus Cyrenen, et advenae Romani, Judaei et proselyti
Abbreviated transcription (Latin):
nec carnis misena. nulla est ibi egritudo. nulla oino nec¬
cessitas. Non est ibi fames. nõ sitis. nõ frigus. nõ estus.
nõ lassitudo ieumii. nec ulla temptatio inimici. nõ pcc¬
candi uoluntas. nec delinquẽdi facultas. ẜ totũ leticia.
totũ exultatio possidet. hoĩes ꝙ angelis sonati. sine ulla
carnis ĩ firmitate ĩ ꝑpctuu uernabũt. Ibi erit iotũditas
ĩfinita. bcatitudo sempit̾na. ĩ qua qui semel adipiscit᷑.
semꝑ tenenir. Ibi est requies alaborib. pax ab hostib
amenitas de nouitate.sccuritas de cr̾nitate. suauitas
atq dulcedo de dci usione. Et quis nõ illic uehemẽt
hĩtare desideret. et ꝓpt̾ͥ pacem. t ꝓpt̾ amenitatem.
ct ꝓpt̾ et̾nitatem. et ꝓpt dei usionẽ. Nullus est ibi
ꝓpna patria manebũt semꝑ leti. et semꝑ saciati de
usione dei. t qñ amplius aliquis alio obediẽs dco¬
fuerit. tanto ampliorẽ mercedem ibi recipiet ꝙ̃toq

Expanded text:
nec carnis miseria. Nulla est ibi aegritudo, nulla omnino nenec carnis miseria. Nulla est ibi aegritudo, nulla omnino necessitas: non est ibi fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec ulla tentatio inimici, nec peccandi voluntas, nec delinquendi facultas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidet. Homines quoque angelis sociati, sine ulla carnis infirmitate in perpetuum manebunt. Ibi erit jucunditas infinita, beatitudo sempiterna: in qua qui semel suscipitur semper tenetur. Ibi est requies a laboribus, pax est ab hostibus, amoenitas de novitate, securitas de aeternitate, suavitas atque dulcedo de Dei visione. Et quis non illic habitare vehementer desideret, et propter pacem, et propter amoenitatem, et propter aeternitatem, et propter Dei visionem? Nullus est ibi propria patria manebunt, semper laeti, et semper satiati de visione Dei. Et quanto plus aliquis hic Deo obediens fuerit, tanto ampliorem ab eo mercedem ibi recipiet: quantoque
Abbreviated transcription (Latin):
Ripe me de mimicis meis deus meus et ab hiis
qui oderũt me. qm̃ cõfortati sunt super me.
Ego uo qui ad hanc diem contra me iuxi. i amiam ꝑtũã
ut cũ corpus auermib ceꝑit deuorari ĩ sepulcro. anima
letetur cũ scĩs in celo. Illuc sp̃s dixigendus est. quo est
inmis. Illuc festinare debemus. ubi semꝑ iuuamus. e
ubi nũꝙͣ amplius mori timeamus. Si sic amamꝰ ista
uitam. labilem et caducam. ubi cũ tanto labore uiuimꝰ.
ubi comedendo. bibendo dormiẽdo. iux netessitatibus
carnis satisfacimus. Multo magis amare debemus.
et̾nam uitam. ubi nullũ laborem sustinebimꝰ ubi sũma
semꝑ iocunditas. sũma felicitas. felix libertas. et felix
beatitudo. uhi similes erũt hoĩes angelis dei. et fulge¬
bunt usti sicut sol ĩ regno patis sui. Qualis putatis
tũc erit splendor aĩaꝵ. qñ solis splendorẽ habebit lux
corponi. Nulla erit ibi insticia. nulla angustia. nullus
dolor. nullus timor. nullus ibi labor. nulla mors. s per¬

Expanded text:
ripe me de inimicis meis, Deus meus, et ab his qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me. Ego vero qui usque ad hunc diem contra me vixi, jamjam per tuam ut cum corpus coeperit a vermibus devorari in sepulcro, anima laetetur cum sanctis in coelo. Illuc spiritus dirigendus est, quo est iturus: illuc festinare debemus, ubi semper vivamus, et ubi mori amplius non timeamus. Si sic amamus istam labilem et caducam vitam, ubi cum tanto labore vivimus, ubi comedendo, bibendo, dormiendo, vix carnis necessitatibus 334 satisfacimus: multo magis amare debemus vitam aeternam, ubi nullum laborem sustinebimus, ubi summa semper jucunditas, summa felicitas, felix libertas, et felix beatitudo; ubi similes erunt homines angelis Dei, et fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . Qualis, putas, tunc erit splendor animarum, quando solis splendorem habebit lux corporum? Nulla erit ibi tristitia, nulla angustia, nullus dolor, nullus timor, nullus ibi labor, nulla mors, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑdies singulos agitant᷑ ouentus. Nce facile
aut trmere dere tanta statuere audeñt tp̃i. euo¬
cabatur frequenter arrius inconciłiu t adsiduc
tractatu assertiones eius discutiebant᷑ et quid ad¬
uersum hec teneri debent it statui: simma cũ delibe¬

Expanded text:
per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum lib
Abbreviated transcription (Latin):
nocte cũ ad Caulas fures uenissent. et manꝰ inꝑ¬
bas quo aditum aducendis oiub facerent extendissẽt.
inuisibilibus quibusdam uinculis restriti. usq ad
lucem. uelut traditi tortorib ꝑmãserunt At senior¬
cũ ouos ductunis ad pascua matutinus se agent udet
iunxerat. Et ne ĩeis manis noctirna cederit uimipatio.
tollite iꝗt in uiuenes unũ uobis arietem ne sine cã
uenisse uideamnu. quẽ melius p̃ce ꝗ̃ futo quesisse
defunta est. Post iuuas ebitum quidam aduẽĩt
dicens: ei se quoddam depoxitam cm̃ucdaste reni
gestam ignorauerat pater qai quelitu intrta domo.
nusꝗͣ quod poscebat inuontamist Persistebat
ille qui cõmẽdauerat. Fletuq ac lacamis ꝑ irgebat

Expanded text:
nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis astricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua, matutinus se ageret senivinxerat, et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine causa venisse videamini: quem melius prece quam furto quaesisse defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens se ei quoddam depositum commendasse, rem gestam ignoraverat pater: perquisitum in tota domo nunquam quod poscebatur, inventum est. Persistebat ille qui commendaverat et fletu ac lacrymis perurgebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Post diutinum igitur multũq tractatum placet oĩb:
ac uelut uno cuntoꝵ ore et corde decernitur Omou¬
filium confiteri. Idq firmissima pene oiũim siña pro¬
nũtiatur. decem t septem soli tũc fuisse dicunt᷑. ꝗ bus
Arrii fides magis placeret. extrmsecus creatu dei filiũ ex¬
nõ nullis extantib et nõ ex ip̃a patris deitate progenitum
cõfirmãtes. Defertur ad Constantinũ saterdotalis Con¬
tilii sententia. Ille tamꝗͣ adeo prolatam uenerat᷑. Cuisi
quis temptasset obniti: uelut cõtra liuina statuta ueniẽtes
in exilium se protestat᷑ actuꝵ. Sex ergo soli cum Arrio se pa¬¬
tiuntur expelli: Reliqui uero undecm cõsilio interse hĩto
acquiestunt ad subscribẽdum manu sola nõ mẽte. Cuius
simulatiõis p̃cipius auctoy extitit Eusebius Nicomedie

Expanded text:
post diutinum multumque tractatum placet omnibus, ac velut uno cunctorum ore et corde decernitur ὁμοοlium confiteri, idque firmissima omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur, quibus Arii fides magis placeret, extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis Concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti, velut contra divina statuta venientem, in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae
Abbreviated transcription (Latin):
ex urgine nascit᷑ et ꝑ palsionem mortis. appetua nos
morte liberauit. ac resurexione sua: eternã nobis
contulit iutam. Qũe et epectamus iudicẽ omniu
monẽ didicisset. ita stupefactus uirtute dictoꝵ. mu¬
tis ad omnĩa. hoc solum potuit respondere. Ita sibi
iuderi nec aliud ueꝵ esse ꝗͣ dixerat. Tum senior si
hec inquit ita esse credidisti: surge et sequere me:
ac dominicũ et hiuius fidei signaculum suscipe. Et phi
cõuenerant. Audite inquit o eruditi urri: donec uer¬
bis metum gesta res est. uerba uerbis opposui et que
dicebant̃ clicendi arte subuert. Ubiucio ꝓu̾bis uir¬
tus ꝓtessit ꝙ ore dicenlis. nõ potuerũt resistere u̾ba
uirtuti. Nic homo aduersari potut des Et ideo
si quis uestrum potiut in his que dicta surt sentire
que sensi creclat xñm et sequatur hunc senẽ. in qͦ

Expanded text:
ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspectamus judicem omnium, icendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philconvenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
putandi gn̾e phisosophus aquoꝗͣ concludi poterat. aut
quia nõ insermone regnum dei: sed in iurtute con¬
sistit. Adstitit ex confessarib quidam simplicissime
et iudisset philosopħũ insultantem nr̃is: et callida
se disputationis arte iactantem: poscit ab oib locum
uelle se paucis cũ philosopho sermocinari. Timi nostri
qui simplicitatem uiri: et inperitiam in sermone dum¬
taxat nouerant. pauere et uelut pudorem quẽda
pati ceperunt: ne forte apud callidos homines: risui
fieret sancta simplicitas. Perstitit tñ senior. et hinc
mouit sermonis exordium. In nõie inquit yħu xp̃i phi¬
losophe audi que uera sunt. Deus imus est: qui cxłu
fecit et terram. quiq homini quẽ detere limo forma¬
uerat sp̃m dedit. Uniuersa que udentur. et que nõ
iudentur uirtute uerbi sui creauit. et sp̃ũs sui sancti¬
ficatione firmauit. hoc illud uerbum et sapientia est
quẽ nos filium ditimus. qui humanos mihatus errores

Expanded text:
e philosophus concludi a quodam poterat aut quia « non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit , » quidam ex confessoribus, simplicissimae rat. Qui cum vidisset philosophum insultantem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri qui simplicitatem viri et imperitiam in sermone duntaxat nossent, pavere et velut pudorem quemdam pati ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. « In nomine, inquit, Jesu Christi, philosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit coelum et terram, quique homini quem de limo terrae formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores,
Abbreviated transcription (Latin):
uelociter uoluit᷑. t nichil respuit. s quicꝗd ĩ ponit᷑ molit.
Si aũt nichil apponit᷑. se ip̃m cõsũmit. Sic cor meũ. semꝑ
est ĩ motu. et nũꝙͣ requiescit. s siue dormĩa. siue iugile
sumpniat et cogitat. quicꝗd illi occurit: t sic̃ moledinũ
arena si ĩponatur exterminat. pix ĩ quinat. palea otmipat.
sic cor meũ. cogitatio a mara turbat ĩ mũda maculat. uana
ĩ quietat et fatigat. Ita cormeũ dum futurũ nõ curat
gauliũ. nec diuinũ querit auxilui: ab amore celestiu
elongat᷑. et ĩ amore terestriũ occupat᷑. Cumq elabitur
abillis. et ĩuolutur ĩ istis uanitas illud recipit. cimositas
deducit. cupiditas alliat. uoluptas secducit luxiria pol¬
luit. torquet ĩ udia. turbat iracũdia. cruciat tristica. Sicq
miscris casib submergitur oĩb uiciis. Qm̃ imũ deũ
qd ei sufficiat.donec ad ip̃m redeat. A cogitatione ĩ co¬

Expanded text:
velociter volvitur, et nihil respuit, sed quidquid imponitur molit; velociter volvitur, et nihil respuit, sed quidquid imponitur molit; si autem nihil apponitur, se ipsum consumit: sic cor meum semper est in motu, et nunquam requiescit; sed sive dormiam, sive vigilem, somniat et cogitat quidquid ei occurrit. Et sicut molendinum arena, si imponatur, exterminat, pix inquinat, palea occupat; sic cor meum cogitatio amara turbat, immunda maculat, vana inquietat et fatigat. Ita cor meum dum futurum non curat gaudium, nec divinum quaerit auxilium, ab amore coelestium elongatur, et in amore terrestrium occupatur. Cumque elabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas illud recipit, curiositas deducit, cupiditas allicit, voluptas seducit, luxuria polluit, torquet invidia, turbat iracundia, cruciat tristitia; sicque miseris casibus submergitur omnibus vitiis, quoniam unum Deum, quod ei sufficiat, donec ad ipsum redeat. A cogitatione in co
Abbreviated transcription (Latin):
illu ne michi ĩtendat. ego uõ nec mͥ nec illi ĩtendo.
sed qđ detenus est ĩmũda et imutilia in corde uersãdo.
Echil est ĩ me corde meo fugatius. qđ quociens
me deserit. t ꝑ prauas cogitationes defluit.
totiens deu offendit. Cor meũ. cor uanũ uagũ et ĩ scru¬
tabile. dũ suo ducitur arbitrio. et diuino caret cõsilio.
ĩ se ip̃o nõ põt cõsistere. s om̃i mobili mobilius. ꝑ infinita
distrahitur. et hac illacꝙ ꝑ ĩnumera discurit . et dum
ꝑ diuersa requiem querit. nõ ĩ uenit. s ĩ labore miserũ.
a requie uacuum manet. Sibi nõ cõcordat. a se dissonat.
ase resilit. uoluntates alternat. cõsilia mutat. hedificat
noua. destruit uetera. destructa red rehedificat. eadẽ q
iterũ alio. et alio modo mutat et ordinat. qr uult et nõ
uuilt. et nũꝙͣ ĩ eodem statu ꝑmanet. Sic̃ eĩs molendinũ

Expanded text:
illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immuNihil est in me corde meo fugacius; quod quoties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Cor meum cor vanum, vagum et instabile, dum suo ducitur arbitrio, et divino caret consilio, in se ipso non potest consistere; sed omni mobili mobilius, per infinita distrahitur, et hac atque illac per innumera discurrit. Et dum per diversa requiem quaerit, non invenit; sed in labore miserum, a requie vacuum manet: sibi non concordat, a se dissonat; a se resilit, voluntates alternat, consilia mutat, aedificat nova, destruit vetera, destructa reaedificat, eadem iterum atque iterum alio et alio modo mutat et ordinat, quia vult et non vult, et nunquam in eodem statu permanet. Sicut enim molendinum