comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eate papa ayã. in scripturarũ si pla¬
cet campo sine nr̃o inuicẽ dolore
Tũdamꝰ. Noli gͥ annoꝵ existimare nos nu¬
mero. nec sapientiã canis reputes. s canos
sapientiȩ. scriptura testante. Cani hominis
prudentia eiꝰ. Noli inqm fide pensare tẽpo¬
rib. nec me iocirco meliorẽ putes q̃d pͥor
in xp̃i exercitu ceperĩ militare. Augustinꝰ.
Accipe gͥ: & quȩ mͥ peto aperire ac dis¬
serere ñ graueris. Questio d̃ anima multoᷤ
mouet. in qͥb & me eẽ confiteor. slaͣ qͥd d̾ ani¬
ma firmissime teneã ñ tacebo. Ieronimꝰ
Hetiris nos uirtutib tuis & paruo mag¬
nus extollens. ultimã partẽ conuiuii oc¬
cupas. ut pats familias uidicio ꝓueharis.
S uelle fateor. s eniti p̃fero. Magistrũ re-¬
nuens. comitẽ spondeo. Petenti dat᷑. pulsanti
aperiet᷑ querens inuenit. Discamꝰ in terris.
quor nobis scientia ꝑseueret in cęlo. Augustinꝰ¬

Expanded text:
eate papa Augustine, in Scripturarum, si placet, campo, sine nostro invicem dolore ludamus. Noli igitur annorum existimare nos numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Scriptura testante: Cani hominis, prudentia ejus. Noli, inquam, fidem pensare temporibus: nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Augustinus. Accipe igitur quae mihi peto aperiri, ac disserere non graveris. Quaestio de anima multos movet, in quibus et me esse confiteor: nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo. Hieronymus. Metiris nos virtutibus tuis: et parvos magnus extollis, ultimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis.  velle fateor: sedenti me praefero, magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur: quaerens invenit. Discamus in terris, quorum nobis scientia perseveret in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
tas discere. q̃d ea dõcere consuesti. Siqbai
scribendo ãmoneas. & me corrigere ñ gr¬
Unde cũ libentiꝰ debeaͣ a qͦlibet discere o
inutilit᷑ ignoro. qm ꝓͣptius qͦslibet docen
q̃d scio. qͣnto iustiꝰ absͣte hoc caritatis dem¬
tũ flagito. cuiꝰ doctrina in nomine ꝙ adui¬
torio dm̃i tantũ in latina lingua eccłiastiy
litere ad uite st̃. qͣntũ nũquã antea poni¬
ert̃ S aximȩ tam̃ istã sententiã qͥcũq ti¬
tã legẽ seruauerit. offendat auͣ in unofo¬
tus ẽ om̃ium reus. si qͦ alio mͦ meliꝰ expon
posse nouit dilectio tua. ꝑ d̃nm obsecron
ut id nob̃ cõmunicare digneris. Rescrip¬

Expanded text:
tas discere, quia ea docere consuesti. Si quidtas discere, quia ea docere consuesti. Si quidscribendo admoneas, et me corrigere non grUnde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptis quoslibet docere quod scio, quanto justius abs te hoc charitatis debitum flagito, cujus doctrina, in nomine et adjutorio Domini, tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum numquam antea potuerunt! Maxime tamen istam sententiam. Quicunqtam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus si quo alio modo melius exponi posse nouit dilectio tua, per dominum obsecro uti nobiscum communicare digneris. I
Abbreviated transcription (Latin):
se habere cor.lut qͥs gloriabit᷑ mundũ se
ẽẽ ã peccato: Quȩ enĩ spes eͣ. nͥ suꝑ exaltet
miscd̃ia uidiciũ ᷤᷤ S erga illos qͥ miscd̃iã fe¬
cert ueracit᷑ dicendo dimitte nob̃ sic̃ & nos
dimittimꝰ. & sine murmuratione dando. flilarẽ
eñ datorẽ diligit ds̃. Deniq sc̃s iacob iaͣ ex
nͣter illa sententia tͣruerat. consolet᷑ cũ adio¬
net qͦmͦ etiã peccata cotidiana sine qͥb nͣ hic
uiuit᷑ cotidianis reme dñs expient᷑. ne homo
qͥ cũ in uno offenderit fit oͣiũ reuᷤ. in mul¬
tis offendendo qr in multis offendimꝰ om̃s
magnũ aggerẽ reatꝰ sui minitati collectũ ad
tribunal tanti uidicis ꝑuehat. et eã qͣm ñfe¬
cit miscd̃iam ñ inueniat. s potiꝰ dimitendo
atq dando mereat᷑ sibi dimitti debita.red¬
diꝙ ꝓmissa. Multa dixi. qͥb tͥ tediũ fortas¬
sis inferrẽ. qͥ hȩc quȩ tam̃ apꝓbas ñ expes¬

Expanded text:
se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato?  erga illos qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo: dimitte nobis sicut et nos dimittimus, et sine murmuratione dando; hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex nter illa sententia terruerat consoletur; cum admonet quomodo etiam peccata cotidiana, sine quibus hic non uiuitur, cotidianis remediis expientur, ne homo, qui cum in uno offenderit fiat omnium reus in multis offendendo - quia in multis magnum aggerem reatus sui minutatim collectum ad tribunal tanti judicis pervehat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat, sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti debita, reddique promissa. Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tam approbas, non exspec
Abbreviated transcription (Latin):
te dixerit nouit. qmͣ in multis offen¬
dimus om̃is. suggerit dñicã tãquã cotidia¬
nã cotidianis & si leuiorib tam̃ uulnerib
tite inqͥt. & dimitet᷑ uobis. Date & dabitur
uobis. Suꝑ exaltat aũ miscdĩa iuditiũ. Non
dictũ ẽ. uincit miscdia uditiũ. nͣ enĩ est
aduersa iudicio. s suꝑ exaltat. qͥa plures
titert᷑. Beati enĩ misericordes. qͥa ipsis mise¬
rebit᷑ ds̃. W hoc utiq iustũ ẽ. ut dimittat᷑
eis. qͥa dimisert᷑. & detͣ eis qͥa dederunt.
In ẽ qͥppe dõ & miscd̃ĩa udicanti. & uditi
ũ miseranti. ꝓptͣ q̃d ei dicit᷑. Misc dĩam &
udiciũ cantabo tͥ dñe. Naͣ qͥscͥs uelut nimi¬
ũ iustꝰ iuditiũ sine miscdĩa qsi securus ex¬
pectat. irã iustissima̾ ꝓuocat. Qm timens
ille dic̃. Neintres inudiciũ cũ seruo tuo.
Unde & dicit᷑ popło contumaci. Qd uultis
mecũ uditio contendere: Cũ eniͣ rex ius¬
tus sederit inthrono. qͥs gloriabit᷑ castũ

Expanded text:
te dixerit, nouit, quoniam in multis offente dixerit, nouit, quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus tattite, inquit, et dimittetur uobis; date, et dabitur uobis. superexsultat autem misericordia iudicio. non dictum est: uincit misericordia iudicium; non enim est aduersa iudicio, sed superexsultat, quia plures titerunt. Beati enim misericordes, quia ipsis miserebitur Deus . 20. Et hoc utique justum est, ut dimittatur eis, quia dimiserunt; et detur eis, quia dederunt. Ineum miseranti. propter quod ei dicitur: Misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine: nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: Ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci: Quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum
Abbreviated transcription (Latin):
dm iħu xp̃i. si illã distantiã sedendi ac stan
di adhonores ecclesiasticos referamꝰ. Qͥs enĩ
ferat eligi diuitẽ ad sede honoris ȩccłiȩ con¬
tẽpto pauꝑe. instructiore atq sanctiore :
Si aũ de cotidianis confessib loqͥt᷑. qͥs nͣ hic
peccat. si tam̃ peccat. nͥ cuͣ ap̃d se ipsũ uttꝰ ita
iudicat. ut ei tanto melior qnto ditior ille
uideat᷑  Hoc eñ uidet᷑ significasse dicen¬
do. nonne uidicatis apd̃ uosiet ipsos. & fac¬
tiestis iudices cogitationũ iniqͣrũ: Lex itaq
libertatis. lex caritatis ẽ. de qua dicit᷑. Si
tam̃ lege̾ ꝑficitis regalẽ scripturas. dili¬
ges primũ tuũ tã quã te ipsũ benefacitis.
Siaũ ꝑsonas accipitis. peccatũ oꝑamini:
redarguti a lege quasi transgressores. Et
post illã sententiã ad intelligendũ diffi¬
cillimã. de qͦ satis dixi q̃d dicensũ pitta¬
iii. candẽ legẽ lbertatis cõmemorans. sic

Expanded text:
ni Iesu Christi. si illam distantiam ni Iesu Christi. si illam distantiam di ad honores ecclesiasticos referamus: quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore atque sasi autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non hic peccat, si tamen peccat, nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat ut ei tanto melior, quanto ditior ille uideatur? hoc enim uidetur significasse dicendo: nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? Lex itaque libertatis, lex caritatis est de qua dicit: si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem personas accipitis, peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores. et post illam sententiam ad intellegendum difficillimam, de qua satis dixi, quod dicendum putaui, eandem legem libertatis commemorans: Sic,
Abbreviated transcription (Latin):
reus. leiꝰ aũ ut in pauciorib peccatis minus
reus. tanto scilicet maiore reatu. qͣnto am¬
plius. tanto minori qͣnto ⁊minꝰ peccauerit :
Tam̃ etiã si in uno offenderit. reus om̃iũ¬
erit. qͥa contra eã fecit in qua pendent omĩa.
Quȩ si uera surit. eo mͦ & illud absoluit᷑. q̃d
ait homo etiã apostolicȩ grĩȩ. in multis enĩ
offendimꝰ om̃s. Oñis enĩ offenoimꝰ. s alius gra¬
uius. alius ieuuus. Qͥnto quisq magis minꝰue
peccauerit. tͣnto in peccato cõmitendo ma¬
ior. quanto in ciligendo do & ꝓximo mi¬
nor. & rursus tanto minor in peccati ꝑpe¬
tratione. qͣnto maior in dĩ ꝙ ꝓximi dilec¬
tione. Tanto itaq plemor iniqͥtatis. qͣnto
manior caritatis. Et tc ꝑfecti sumꝰ in ca¬
ritate. qͣndo nichil restat ex infirmitate.
Nec sane qnͣtũ arbitror putandũ ẽ leue eẽ
peccatũ inꝑsonarũ acceptione habere fidẽ dñi¬

Expanded text:
reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit. reus omnium, quia contra eam facit, in qua pendent omnia? quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur, quod ait homo etiam apostolicae gratiae: In multis enim offendimus omnes; offendimus enim, sed alius grauius alius leuius, quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis quanto inanior caritatis et tunc perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum est lene esse peccatum in personarum acceptione habere fidem domi
Abbreviated transcription (Latin):
datũ. in hoc ser mone recapitulat᷑. in eo q̃d
diliges ꝓrimũ tuũ tamauã teipsũ. Dilectio
uximi malũ ñ oꝑat᷑ plenitudo aũ legis cari¬
tas. Nemo aũ diligit ꝓrimũ nͥ diligens d̃m.
ut hoc qntũ potest primo impenoat. quẽ
diligit tamquã se ipsũut & ille dilgat deum
mo aũ diligit. ꝓximũ nͥ diligenf csm. nt
hoe qͣntũ potest ꝓprimo impendat. quẽ ot¬
ligit tamquaͣ se ipsũ. ut ꝯale diligat dm̃.
Quẽ si ipse ñ diligit. nec se nec ꝓrimũ di¬
ligit. de ꝑ hoc qͥ totã legẽ seruauerit. si mn
uo offenderit. fit omĩum reus. qͥ contra
caritatẽ facit. uͭde tota lex pendet. Reus itaq
fit omium faciendo contra eã. in qͦ pendent
omia. Curgͦ ñ dicant᷑ paria peccata:. An for¬
te qͥa magis facit contra caritatẽ qͥ granius
peccat. minꝰ qui leuiꝰ. ꝙ hoc ipso ammutit
magis ꝙ minꝰ. quo fit qͥd̾e om̃ium reus. s
grauiꝰ peccans. ut in plurib peccans. magis

Expanded text:
 ineo, quod diliges proximum tuum tamquam te ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest, proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum, mo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc quantum potest proximo impendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum; quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam in qua pendent omnia. cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem qui grauius peccat, minus qui leuius, et hoc ipso admittit magis et minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa ꝑ spacia locor. minorib suis parti¬
orib ampliora. Q ꝓpt̾ si anima corpꝰ eẽ
dicendi ẽ. ñ ẽ certe cxpus qͥle terrenũ ẽ po
quale humisu. aut ęreũ aut ęthereũ. e¬
quippe calia maiora sunt in maiorib locis
minora in minorib. & nichil eoꝵ in aliqͥ so
parte totũ ad ẽ. s ut sunt partes locar. t
cupant᷑ partibꝰ corporũ U nde intelligitur anmos
corpus fue incorporea dicenda sit ꝓpriam quans
habere naturã oiminbꝰ his mundane molis elemee
excelentiore substantia creatã: que ueracit᷑ ñ pis
sentiri. Neq hec proinde loquorͤ ut te qu
de aĩa tenca. ne me qͥsqͣm cũ ad ea uenero qͥ reqͥro
Certꝰ etiã sũ animã nulla di culpa. nulli
necessitate ł sua. s ꝓpͥa uoluntate in pee.¬
tũ ẽẽ collapsã. nec liberari posse de corpe
mortis huiꝰ. uł suȩ uoluntatis uirtutę tans
sibi ad hoc suffie̾nte. uł ipsĩ corporis me¬

Expanded text:
diffusa per spatia locorum minoribus suis partidiffusa per spatia locorum minoribus suis partioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. quippe talia majora sunt in majoribus locis, et minora in minoribus, et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest: sed ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. Unde intelligitur anima, sive corpus, sive incorporea dicenda sit, propriam quamdam habere naturam, omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae veraciter non possit sentiri. Neque haec proinde loquor, ut te quae de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requCertus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corporis m
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nec minor in minorib & in maiorib ma¬
ior. s alicubi intentiꝰ. alicubi remissius. &¬
in omĩb tota. & insingulis tota ẽ. Neq enĩ
alit̃ qd in corpore etiã ñ toto sentit. tam̃
tota sentit. Nã cũ ęxiguo puncto in carne
niua aliqͥd tangit᷑. quãuis locus ille ñ solũ
totiꝰ corporis ñ sit. s uix in corpore uidea¬
tur. animã tam̃ totã ñ latet. neq id q̃d sen¬
tit᷑ ꝑ corporis cuncta discurrit.s ibi can¬
tũ sentit᷑ ubi fit. Und̾e g̾ ad totã mer per¬
uenit q̃d non in tota fit. nͥ qͥa & ibi tota ẽ
ubi fit. nec ut cota ibi sit. cętera deserit.¬
Quiunt enĩ & illa ea pręsente ubi nichil
tale factũ ẽ. Qd̃ si fieret & utrũq simul
fieret. simul utrũq totã parit̾ ñ lateret.
Pinde & in om̃ib simul. ꝙ in singulis par¬
ticulis corporis sui tota simul eẽ ñ posset.
siꝑ illas ita diffunderet᷑. ut uidemꝰ corpora

Expanded text:
est nec minor in minoribus et in maioribus maest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentiin omnibus tota, et in singulis tota est. Neque enim aliter quod sit in corpore totum sentit, tamen tota sentit. Nam cum exiguo puncto in carne viva aliquid tangitur, quamvis locus ille non solum totius corporis non sit, sed vix in corpore videatur, animam tamen totam non latet. Neque id quod sentitur per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur ubi fit. Unde ergo ad totam mox pervenit quod non in toto fit, nisi quia et ibi est tota ubi fit, nec ut ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmutabilis. quȩ aliqͦ mͦ. aliqͥ causa. aliqua
meq in cõmutabilẽ credere. Non ẽ gͥ anima
uirs dĩ. In corporeã qͦ ẽẽ animã. & si diffi¬
cile tardiorib ꝑsuaderi potest. mͥ tamen
fateor ee̾ ꝑsuasũ. S ne uerbi cont̾roũsiã uel
suꝑfluo faciã.ł merito patiar. qm̃ deũ de re
constat. ñ ẽ opus certare de nomine. si corp̃
ẽ om̃is substantia ł essentia. uł siqͥd aliud
aptiꝰ nuncupat᷑. id q̃d aliq̃ mͦ ẽ in seipso corpꝰ
ẽ anima. Itẽ si eã solã incorporeã placet ap¬
pellare naturã quę summȩ in cõmutabilis
& ubiq tota ẽ. corpus ẽ anima. qͣm tale ali¬
ne ita sistit᷑ uł mouet᷑. ut maiore sui par¬
te maiorẽ locũ occupet. & breuiore breui¬
orẽ. muꝰq sit in parte quã in toto. ñ ẽ corp̾
diffusione. s quadã uitali intentione porri¬
git᷑. Nã ꝑ om̃s eiꝰ particulas tota simul ad¬

Expanded text:
incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua meque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aline ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul ad
Abbreviated transcription (Latin):
in corruptibilis eẽt. Qõ si eẽt. nec defi-¬
ceret in deteriꝰ. nec ꝓfice ret in meliꝰ. nec
bat. qͣntũ ad ipsiꝰ ei ꝑfectiones ꝑtinet.
Quã uͦ alitͣ se habe at. nͣ opus ẽ extrin¬
secus testimonio. qͥsqͥs se ipsũ aduͣtit ag¬
noscit. Frustra anͣ dicit᷑ ab eis qͥ animã.
dĩ partẽ ẽẽ uolunt. hanc eiꝰ labeͣ. hanc tur¬
pitudine̾. quã uidemꝰ in neqͥssimis homini¬
h. hanc deniq infirmitatẽ & egritudinẽ
qmͣ sentimꝰ in om̃ib hominib ñ ex ipsa illi ẽẽ
s ex corpore. Qͥo intͣ ẽ unde egrotet. qͦ
si eẽt in cõmutabilis. unde libet egrotare
ñ posset. Nã q̃d uere in cõmutabile & in cor¬
ruptibile ẽ. nulliꝰ rei accessu eõmutari uł̃
corrũpi potest. Auo dn ñ acillea tantũ sic̃ fabu¬
lȩ ferunt. s om̃is caro eẽt inuulnerabilis. si
nullus ei cisus accidisset. Non ẽ itaq natura

Expanded text:
incorruptibilis esset. quod si esset, nec defiincorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius, nec proficeret in melius, nec bat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura
Abbreviated transcription (Latin):
fide agendi. & alacritate obedien di. ꝙ ex¬
cercitatione ꝑegrinandi. Ubi gͦ istũ uine¬
nẽ exꝑtus sũ. eũ ipsũ eẽ quałe ã dño pete¬
bã dubitare ñ potui. Accipe gͥ quȩ mͥ pe¬
to aperiri ac disserere ñ graueris. Queᷤ¬
tio de anima multos mouet. in qͥb & me
eẽ confiteor. Nã qͥd de anima fir missime¬
teneã ñ tacebo. demde subiungã qͥs mͥ
adhuc expediri uelim.
nima hominis immortalis ẽ. scd̃m qn̾̃ȩ¬
dã modũ suũ ñ enĩ omĩmodo sic̾ ds.
de qͦ dictũ ẽ. qͥa solus habet immortalita¬
tẽ. Nã de animȩ mortib scã scriptura mul¬
ta cõmemorat. Unde ẽ illud. Sine mortu¬
os sepelire mortuos suos. S q̃d ita morit᷑
alienata ã uita dĩ. ut tam̃ in natura sua
uiuere nͣ omĩno desistat ita mortalis ex
auqͣ causa inuenit᷑. ut etiã immortalis nͣ
sine ratione dicat᷑. Non ẽ pars dĩ anima.
Sienĩ hoc ẽẽt. oñimͦ in cõmutabilis atq

Expanded text:
fide agendi et alacritate oboediendi et exfide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam qteneam, non tacebo. Deinde subjungam quid mihi adhuc expediri velim. Anima hominis immortalis est, secundum quemdam modum suum. Non enim omni modo sicut Deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque
Abbreviated transcription (Latin):
flagrans studio. utile uas in domo d̃ni eẽ de¬
siderans. ad refellendas falsas ꝑnitiosasq doc¬
trinas quȩ animas hispanoꝵ multo infeli.¬
tius quã corpora barbaricꝰ gladiꝰ trucidart᷑
Naͣ inde usq ad nos ab oceani litore ꝓpe¬
rauit. fama exitꝰ ad ã me posset de his ꝗͦ
scire uellet quicqͥd uellet audire. neq nul¬
lũ cepit aduentꝰ sui fructũ. pͥmo ne de me
multũ famȩ crederet. deinde do cui ho¬
munẽ qd̃ potui. qd̃ aũ non potui unde discere
posset ad monui. atq ut ad te iret hortatꝰ suͣ.
Qua inre consiliũ ł pͣceptũ meũ cũ libent᷑ &
obedient᷑ acciperet. rogaui eũ ut abs te ue¬
niens ꝑ nos ao ꝓpͥa remearet. Qͣm eiꝰ pollici¬
tationẽ tenens occasione̾ mͥ credidi ã dño
eẽ concessã. qͣ tͥ scriberẽ de his quȩ ꝑ te
scire cupio. Querebã enĩ quẽ ad te mute
rẽ. nec mͥ facile occurrebat idoneus. &

Expanded text:
flagrans studio, utile uas in domo domini esse deflagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius quam corpora barbaricus gladius trucidarunt. nam inde ad nos usque ab Oceani litore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum: primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enirem, nec mihi facile occurrebat idoneus et
Abbreviated transcription (Latin):
rogo. ut hoc qd ad te scri¬
bo sc̃ȩ frͣ iheronimȩ. consu¬
iens te dehis quȩ nescio: fruc¬
tuosũ nobis eẽ uelis. Quã quã enĩsis multo
quã ego sũ etate maior. tam̃ etiã ips ⁊ iaͣ senex
consulo s ad discendĩi q̃d opꝰ ẽ nulla mͥ ętas
sera uderi potest. ꝙ & si senes magis decet
docere qͣm discere. magis tam̃ discere. quã
quȩ doceant igno rare. Nichil ͤ quidẽ moles¬
tuis fero in om̃ib angustiĩs meis qͦs patior in
difficillimis questionib. qm in tã longinaͬ
tuȩ caritatis absentia. ut uix possim meas
dare. uix recipere luteraᷤ tuas ꝑint̃ ualla non
dierũ. nͣ mensiũ. as aliquot annoꝵ. cuͣ si fie¬
ri posset eotidie te prȩsentẽ habere uellẽ. cũ
quo loquerer quicqͥo uellẽ. Nec ideo tamͣ nͣ
debui facere q̃d potui. si ñ potui totũ qd uo¬
lui. Ecce uenit ad me religios uiuenis catho¬
lica pace frͣ. ȩtatȩ filus. honore conpͣs biter
nͣr horosius. uigil ingenio. paratꝰ elo quio

Expanded text:
et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo. quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo; sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere. magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium sed aliquot annorum. cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si uon potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis catholica pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius uigil ingenio, paratus eloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas in nob̾ ñ ẽ. Pptͣ q̃d &iã qͥntũ libet
ifecerimꝰ necessariũ ẽ nobis dicere. dimit¬
te nobis debita nr̃ã. cũ ia omĩa in baptismo
dicta facta. cogitata. dimissa sint. Qͥo itaq ᷤ
speranda sit illa ꝑfectio. cui nͣ sit q̃d adici
possit. Si aũ prȩcepta ñ eẽnt. nͣ utiq eẽt ubi
se homo certius inspiceret. & uideret. un¬
de auerteret᷑ qͦ conaret᷑. quare gratula re¬
tur. qͥd pͣcaretur. Magna ẽ gͦ utilitas prȩcep¬
tor. si libero arbitrio tantũ det᷑. ut griã dĩ
amplius honoret᷑. Quȩ si ita se habent. unoe
fit om̃ium reus si in uno offendat. qͥ totã le¬
ge̾ seruauerit: Anforte qͥa plenitudo legis
caritas e. qua ds̃ primꝰq diligit᷑. in quib pͣcep¬
tis caritatis cota sex pendet & ꝓpħȩ. mertto

Expanded text:
quantumlibet profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in baptismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex
Abbreviated transcription (Latin):
quã fingere. ꝙ tam scriptũ ẽ. cor mundũ
crea in me ds̃. nec ideo putari potest ani¬
ma hoc loco optare se fieri prius quã aliqͥd
eẽt. Sic̃ gͦ iã existens creatur innouatione
iustitiȩ: sic iã existens fingit᷑ conformatio¬
ne doctrinȩ. nec illud qd in eccłiastȩ scrip¬
tũ ẽ. ꝙ tẽ conũtet᷑ in terraͣ puluis sicͣ fuit.
& spͣs reu̾tetur ad dñm. qͥ dedit illũ. istã
confirmat sententiã. quã uolumꝰ ẽẽ nram.
Plus enĩ hoc suffragat᷑ eis. qͥ ex una pu¬
tant eẽ om̃s animas. Nã sicͣ conũtitur in¬
qͥunt puluis in terra sic̃ fuit. & tam̃ caro
de qͣ dictũ ẽ hoc ad homine̾ ñ reuͣtit᷑. ex

Expanded text:
quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ omnes iuificant᷑ qͥ cumq inuificant᷑ Cont̃ eccłe fundatissi¬
mũ morẽ nemo sentiat. ubi ad baptisinũ si
ppt̃ paruuloꝵ sola corpora cui ret᷑ bapti¬
randi offerrent᷑ ꝙ mortui. Quȩ cũ ita sint.
querenda causa atq reddenda ẽ. qͣre dap-¬
nent᷑ animȩ quȩ nouȩ oreant᷑ singulis qͥ¬
li morunt᷑. Dapnari eni eas si sic de corpo¬
re erierint & scã scriptura. & scã t̾estis est
eccłia. Unde illa de animarũ nouarũ cre¬
atione sententia si hanc fide fundatissimã
ñ oppugnat. sit ꝙ mea. Si obpugnat. nͣ sit
ꝙtua. Nolo mͥ dicat᷑ ꝓ hac sententia debere
accipi qͣd scriptũ ẽ qͥ fuoxit spmͣ hominis
in ipso. & qͥ fuxͣ singillatim corda eoꝵ. Auqͥd
fortssimũ atq inuictissimũ requirendu ẽ.
q̃d non nos cogat dm̃ credere ullarũ ani¬
marũ sine culpa auqua dapnatore̾. Nam
uł tantũdẽ ualet uł plus eͣ forsitan creare

Expanded text:
 omnes uiuificantur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissi omnes uiuificantur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quli moriantur. Damnari enim eas, si sic de corpore exierunt, et sancta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea: si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso, et qui fingit singillatim corda eorum. Aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare
Abbreviated transcription (Latin):
nc aliqͥs humanas animas credamꝰ corꝑa sua ñ receptu¬
ias. suic i resurrectionẽ inte siue ĩ resurrectionẽ uidici:
Quȩ sententia priusquã refellat᷑. ipsa nouitate
iã displicet. Ueinde qͥo sperant. si credunt se
illi qͥ ad baptisinũ cũ suis paruulis currunt.
ppt carnes eor. ñ ppt̾ animas currerẽ. Deat̾
quide cyprianꝰ ñ aliq̃d decretũ condens no¬
uui. s eccłiȩ fide firmissimã seruatis. ad corri¬
gendũ eos qͥ putabant ante octauũ diẽ nati¬
uitatis ñ ẽẽ paruulũ baptizan du. ñ carnẽ s
animã dix̃ ñ ẽẽ ꝑdenda: & mox natũ rite lup¬
tirari posse cũ suis qͥb sa coepiscopis censuit.
S contra eypͥani aliqͣm opinionẽ ubi q̃d uiden¬
du fuit fortasse ñ uidit. sentiat quisq q̃d libet.
tantũ contra apłicã manifestissimã fide̾ nemo
sentiat. qͥ ex uniꝰ delicto om̃s in concsepnatio¬
nẽ duci p̃dicat. ex ꝗͣ concsepnatione ñ libe¬
rat nsi grĩa dĩ ꝑiħm xpͣm. d̃nm nrm. in¬

Expanded text:
edamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatione non liberat nisi gr
Abbreviated transcription (Latin):
cauert᷑. & aliuo ẽ extra ada nescio ubi pec¬
casse. & ideo in adã id ẽ in carne̾ quȩ er
ada ꝓpagata ẽ tam quã in carcere̾ trudi
Inam uͦ opinionẽ. qd̾ ex una fiant om̃s
animȩ. nec discutere uolo nͥ necesse sit.
dtq utinã ista de ꝗͣ ncͣ agimꝰ si uera ẽ se
abs te defendat᷑. ut hoc necesse iã nͣ sit. llud¬
uis aũ. desiderẽ. rogẽ. uotis ardentib ex
ferat ignorantiã. tam̃ si q̃d absit minims
meruero. patientiã mͥ petã ã dño dõ nro
inquẽ sic credimꝰ ut si aliqͣ nob̃ ñ aperiat
etiã pulsantib nullomꝰ aduersus eũ mur¬
murare debeamꝰ. Meminerimꝰ ipsis apłis
dictũ. Multa habeo uob̾ dicere. s non po¬
testis illa portare mͦ. In his qͣntũ ad me atti¬
net etiã hoc deputẽ. nec qͥ hoc sciaͣ me m¬
digner indignũ:. ne hoc ipso etiã conuin¬
car indignior. Multa enĩ alia nescio ꝙͥ¬

Expanded text:
ccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi pecccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinioanimae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exferat ignorantiam, tamen, si — quod absit — minime meruero, patientiam mihi petam a Domino Deo nostro; in quem sic credimus, ut si aliqua nobis non aperiat etiam pulsantibus, nullo modo adversus eum murmurare debeamus. Memini prius ipsis Apostolis dictum, Multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo . In his, quantum ad me attinet, etiam hoc deputem: neque qui hoc sciam me indigner indignum, ne hoc ipso etiam convincar indignior. Multa enim alia si
Abbreviated transcription (Latin):
gulis corporib implicari. Noc enĩ putant et̃
inada mori. in carne scilicet quȩ ꝓpagita
ẽ ex adã suplitia pendere. ãqͦ reatu inquint
griã. xp̃i liberat p̾usillos euͣ magnis. hoc
quid ẽ rectȩ ueracit᷑ optim̾ȩ. qd̾ grĩa xpi
liberat ã reatu peccatoꝵ pusillos cũ mag¬
nis. s in alia suꝑiori uita peccare anima
& inde pͣcipitari in carceres carneos n
credo. nͣ ad quiesco. nͣ consentio. Primo
nescio qͦnta uolumina scłoꝵ iterũ ad isti
sarcinã corruptibilis carnis ꝙ suplicia pes¬
denda redeundũ sit. Qua opinone qͥd ho¬
ribiliꝰ cogitari possit ignoro. Deinde quis
tande uistꝰ de functꝰ eͣ: de qͦ nͣ si isti uer
dicunt solliciti ẽẽ debeamꝰ.ne insinu a¬
brah ȩ peccans in flãmas illiꝰ diuitis deicua¬
tͥ . Cur enĩ nͣ̃ & post hoc corpꝰ peccari possi
si & ante potuit: Postremo longe aliud ẽ
in adã peccasse. unde dic̃ apłs. in qͦ om̃s pa¬

Expanded text:
gulis corporibus implicari. hoc enim putant esse gulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam, supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio, primo,nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes pe
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Uerũ quia hoc testimoniũ ita ꝓ istis so¬
nat. ut nͣ om̃imꝰ huic opinioni quã defen¬
di uolo uideat᷑ eẽ contrariũ. admonendã
tantũ credidi prudentiã tuã. ne talib testi¬
moniis ex his angustĩs me coneris eruere.
Nã ucet nemo faciat optando ut uerũ
sit q̃d uerũ nͣ ẽ tam̃ si fieri posset. optarẽ
ut hȩc sententia uera eẽt. sic̃ opto ut siue¬
ra ẽ. abste liqͥdissimȩ atq inuictissimȩ de¬
fendat᷑. Nȩx anͣ difficultas etiã illos sequit᷑.
qͥ iã existentes alibi animas. & ab untio di¬
unoꝵ oꝑum prȩparatas. ã dõ mitti opinan¬
tur incorpora. slã & ab his hoc id e quȩ¬
ritur. si animȩ inculpatȩ obedient᷑ ueni¬
unt qͦ iiitunt᷑. cur in paruulis si ñ baptirad
uitã istã finerint puniunt᷑. Eade ꝓrsusm
utraq sententia difficultas ẽ. Ini sibi uident̾
de hac faciliꝰ exire questionȩ. qͥ anima sas¬
seuerant ꝓ meritis uitȩ pͥoris singulas sn¬

Expanded text:
st. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finierint, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas sin
Abbreviated transcription (Latin):
nari aliquã credo. quã uidet nullũ habe¬
re peccatũ. An forte dicendu ẽ in paruu¬
lo carne̾ solã ẽẽ peccati. noua̾ uͦ illi amimã
fieri. qͥ scd̃m csĩ p̃cepta uiuente in adiu¬
torio griẽ xp̃i. & ipsi carni edomite ac
sub iugatę possit incorruptionis meri¬
tũ conparari.s qͥa in paruulo anima nonsu id a¬
gere potest. nͥ rp̃i acceperit sicram̃tũ. ꝑ hanc gra¬
tiã carni eiꝰ adq̾rit᷑. q̃o illĩ morib nonsu potuit.
si aũ sine illo sacramñto amma pariuili exierit.
ipsa quid̾e in et̾na uita erit. unde eã nullũ peo¬
eatũ potuit separare. caro u̾ ei ñ resurget in
xp̃o. ñ ꝑcepto ante mortẽ illiꝰ sacram̃to Hanc
opinonẽ nunquã audiui. nũquã legi. s plane
audiui & credidi. ꝓpt̃ q̃d ꝙ locutꝰ sũ. qͥa uenut

Expanded text:
nari aliquam credo, quam uidet nullum habenari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potusi autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius 25 sacramento ? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑ hoc quisqͥs ñ dixerit. quẽꝗͣ resurrec¬
tione mortuor uiuificari ñ posse nͥ in xp̃o:
tãquã pestis cõmunis fidei detestandꝰ ẽ. Itẽ
dͥsqͥs dixerit qd̾ in xp̃o uuificabunt᷑ etiã
paruuli. qui sine sacram̃ti ei partierpatione
de uita exeunt. hic ꝓfecto & contra apłicã
p̃dicationẽ uenit. ꝙ totã consepnat eccłiã.
ubi ꝓpterea cũ baptiz andis pariuilis festi
nitꝰ ꝙ currit᷑. qͥa sine dubio credit᷑ alit̾ eos
in xpõ uiiificari omĩno ñ posse. Q aũ nͣ
ob nerios paruulos nasci. & omĩs credit ȩc
csia. & ipse iã contra iouinianũ disputans &
exponens ionã ꝓpħam. sic̃ paulo ante cõme¬
moraui fide ueracissima definisti. credo ꝙ in
aliis locis opusculoꝵ tuoꝵ. quȩ ut ñ legit
in p̃sentia ñ recordor. Huius gͥ dapna¬
tionis in paruulos causã reqro. qͥa neq ani¬
marũ si noue fiunt singulis singulȩ uideo
ẽẽ ullũ in illa ętate peccatũ nec a do dãp¬

Expanded text:
uis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo, tamquam pestis communis fidei detestandus est. item, quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizana sine dubio creditur aliter eos in Christo vivificari omnino non posse. Qui autem non obnoxios plesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo dam
Abbreviated transcription (Latin):
n ilo recte possumꝰ dicere.& aliqͣ uristo uota
a lsllo qntiũ ptinet ad caritatẽ que pieta
aleld inipso uno homine qd maiorẽ ha¬
ueat pudicitiã quã ꝑatientiã. & maiorẽ ho¬
de quã heri. si ꝓficit & ad huc ñ habeat
coninentiã. ꝙ habeat ñ paruã misedĩam.
etut generalit᷑ breuit᷑q conplectar qͣm
ae uirtitte habeo notionẽ. q̃d ad recte ui¬
uencuũ attiner. uirtꝰ ẽ caritas dͥa io q̃d dili¬
gendũ ẽ diligit᷑ flȩc in aliis maior in aliũs
minor in aluis milla ẽ: plenissima uͦ quȩ
Iñ possit augeri quãdui hic homo uiuitꝰ
ui nemine. Quã du aũ augeri potest: ꝓfec¬
to ilud q̃d minꝰ ẽ quã debet ex uitio eͣ. Ex
q uitio ñ ẽ iustꝰ in terra. qͥ faciat bonũ &
ñ peccet. ex qͥ uitio ñ iustificabit᷑ in conspec

Expanded text:
n illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla n illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeat Et ut generaliter breuiterque conplectar, quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri, quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciet bonum et non peccabit. ex quo uitio non iustificabitur in
Abbreviated transcription (Latin):
milia. ut ͤidẽ prudentie nͣ imprudentia.
s astutia. Nc̃ enĩ eã dico astutiã. quȩ ustta¬
tius in malitiosis intelligi & uocari solet:
ñ sicͣ loqͥ nr̃a scriptura consueuit. quȩ seps
astutiã in bono ponit. Unde ẽ. astuti ut ser¬
pentes. & illud. ut detur innocentib astui¬
tia. quã quã & apd̾ illos romanȩ lingue di¬
serͣtisumꝰ dixerit. Neq illi tamͣ ad cauendũ
dolꝰ aut astutia deerat. astutiã ponens u
bono. S apd̃ illos rarissimũ. apõ nr̃os aũfri
quentissimũ ẽ.Itẽq in partib temperantis
aptissime contraria ẽ effusio parsimoniȩ.
ra. s falla cissima speciȩ. Itẽ dissimilituoi¬
ne manifesta contraria eͣ iniustitia uisti¬
tiȩ. Solet aũ qͣsi mitari iustitiã uindican¬
di libioo. s uitiũ ẽ. Ignauia fortitu dim per¬
spicue contraria eͣ. durttia uͦ distat natu¬
ra. fallit similitudine. Constantia pars

Expanded text:
milia, ut eidem prudentiae non imprudentia, milia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. nunc enim eandem dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, et non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit. unde est: astuti ut serpentes, et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat; astutiam ponens in bono. sed apquentissimum est. Itemque in partibus temperantiae, apertissimae contraria est effusio parcimoniae. atura, sed fallacissima specie. Item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet enim quasi imitari iustitiam uindicandi libido; sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est; duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars
Abbreviated transcription (Latin):
apire conabor. Qͦd si effecero: apꝓbabis. ubi
causȩ defuero. tu supplebis. Certe hinc
ꝑsuadent. qͥa unã uirtutẽ habuerit habere
om̃s. & om̃s de eẽ cui una defuerit. q̃d pru¬
dentia. nec ignau a. nec iniusta. nec in deye¬
rans potest eẽ. Naͣ si aliqͥd hoꝵ defuerit. pru¬
dentia ñ erit. Porro si prudentiaee erit.
si& fortis ꝙ iusta & tẽperans sit. ꝓfecto ubifu¬
erit. secũ habet cȩteras. Sic & foctitudo. impri¬
dens eẽ nͣ potest. uł intẽperans uł iniusta.
Sic & tẽperantia necesse eͣ. ut prudens fortis
ꝙ iusta sit. Sic & iustitiã nͣ eͣ.si nͣ sit prudens.
fortis. tẽperans. Ita ubi uera ẽ aliqͣ earuͣ ꝙ
aliȩ similit᷑ sunti. Ubi auͣt aliȩ desunt. uera
eniͣ ut scis quedã uitia uirtutib aꝑta dis¬
cretione contraria. ut imprudentia pru¬
dentiȩ. Stͣ aũ quȩdã tantũ qͥa uitia sunt .i¬
d̃o contraria. quadã tam̃ spetie faliaci si¬

Expanded text:
aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes deesse cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et temperans sit, profecto ubi fuerit secum habet ceteras. sio et fortitudo imprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta. sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit. sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt; ubi autem aliae desunt, uera enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut imprudentia prudentiae; sunt autem quaedam tantum quia uitia sunt ideo contraria, quadam tamen specie fallaci si
Abbreviated transcription (Latin):
confirmari. quȩ ꝑ se ipsã apd̾ nos om̃ib
philosophor auctoritatib firmior ẽ. Et il¬
uid qͥde de uirtutib & uitĩis si ueracit᷑ ar̃.
sint paria. Nã illud de parilitate uirtutũ.
& si forsitan fallor. tam̃ si uerũ menuni q̃d
uir memini om̃ib philosophis placuit.
qͥ eas dẽ uirtutes agendȩ uitȩ nec essarias
ẽẽ dixertͣ. hoc auͣ de parilitate peccatoꝵ soli
stoici ausi sunt dispitare contra omnẽ sensũ
generis humani. Quã eoꝵ uanitatẽ in ioui¬
niano illo qͥ in hac sententia stoichus erat.
in occupandis & defensitandis aũ uoluptati¬
b epicureus. de scriptur is scĩs dulcissime
conuicisti. in qͦ tua suaiussima & p̃clarissi¬
ma disputatione satis euident᷑ apparuit ñ pla¬
mͦ aũ fieri possit. ut etiã si hoc de uirtutib.
uerũ ẽ. ñ tam̃ ideo cogam̃ fateri ȩqͣlitatem
om̃ium peccatoꝵ qͣntũ possũ aduiuante do

Expanded text:
confirmari, qui confirmari, qui philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicisint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non plamodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino
Abbreviated transcription (Latin):
nefacitis. si aũ ꝑsonã accipitis. peccatũ oꝑa¬
mini. redarguti ã lege qͣsi trans gressores.
Uide quẽ ad modu transgressores legis ap¬
pellet. qͥ dicunt diuiti. sede hic. & pauperi
sta illic. Unde ne putarent cõtepͣtibile eẽ
peccatũ in hac una re lege̾ transgredi. se¬
cutus adiunã. Quicũq aũ totã legem
seruauerit. offendat aũ in uno. factꝰ est
om̃ium reus. Qui em̃ dixit nͣ mechaberis.¬
aũ. factꝰ es transgressor legis. ꝓptͣ illud
q̃d dixerat. redarguti ã lege quasi trans¬
gressores. Quȩ cũ ita sint. consequens ui¬
detͣ nͥ alio modo intelligendũ ostendat᷑.
ut qͥ dixerit diuiti sede hic. & pauꝑi sta il¬
lic. huic ampliore̾ honorẽ qm illi defe¬
rens. & idolatra. & blasphemꝰ. & adultͣ. & ho¬
micida. & ne q̃d longũ ẽ cuncta cõmeno¬
rẽ. reuom̃iũ criminũ iudicand̾ sit. Offen¬
ñ habet nullã habet. Hoc si uerũ ẽ. confir¬
mat᷑ ista sententia.S ego eã exponi uolo nͣ

Expanded text:
accipitis, peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores. uidete, quem ad modum transgressores legis appellet, qui dicunt diuiti: \'sede hic\' et pauperi: \'sta illic\'. unde, ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, secutus adiunxit: quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. qui etem, factus es transgressor legis; propter illud quod dixerat: redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur, nisi alio modo intellegendum ostendatur, ut qui dixerit diuiti: sede hic et pauperi: sta illic, huic honorem ampliorem quam illi deferens, et idolatres et blasphemus et adulter et homicida et ne, quod longum est, cuncta commemorem, reus omniu unam non habet, nullam habet; hoc si verum est, confirmatur ista sententia. Sed ego eam exponi volo, non