comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum quia sunt po¬
tentes uirib. et ad quiescũt
ad omnia que postulant
ab cis. et quicumq accelse¬
runt ad eos statucrunt cũ
cis amicicias: et quia sunt
potentes uirib. audicrunt
prelia corum. et uirtutes
bonas quas fccerunt in ga¬
latia. quia obtinucrũt cõs.
et duxcrunt sub tributum:
et quanta feccrunt in regio¬
ne hispanie. et quod in pota¬
taten redegerunt metalla
argenti et auri que illic sũt
et possederunt omnẽ locum
consilio suo et pacientia.
locum qui longe erat ualle
ab cis. et irges qui superue¬
nerant illis ab extremis
terre contrucrunt. et per¬
cusserunt eos plaga mag¬
na: ceteri autem dant eis
tributum omnib annis.
et philippun. et persen ci¬
ciorum regeni. et ceteros
qui aduersus eos arma
tulcrunt. contriuerũt in¬
bello. et obtinuerunt cos.
et antiochum magnum
irgem asic. qui eis pugi¬
nam intulerat. habens
centum iugniti elefantos.
contritum ab cis: et quia
ceperunt cum uiuum. et

Expanded text:
Romanorum quia sunt poRomanorum quia sunt potentes viribus et adquiescunt ad omnia quae postulantur ab eis et quicumque accesserunt ad eos statuerunt cum eis amicitias et quia sunt potentes viribus audierunt proelia eorum et virtutes bonas quas faciunt in Galatia quia obtinuerunt eos et duxerunt sub tributum et quanta fecerunt in regione Hispaniae et quod in potestate redegerunt metalla argenti et auri quae illic sunt et possederunt omnem locum consilio suo et patientia locos qui longe erant valde ab eis et reges qui supervenerant illis ab extremis terrae contriverunt et percusserunt eos plaga magna ceteri autem dant eis tributum omnibus annis et Philippum et Persen Citiorum regem et ceteros qui adversus eos arma tulerunt contriverunt bello et obtinuerunt eos et Antiochum magnum regem Asiae qui eis pugnam intulerat habens centum viginti elefantos contritum ab eis et quia ceperunt eum vivum et
Abbreviated transcription (Latin):
dica illum scõm maliciã
illius. Et commiserunt
exrcitus prelium terciade¬
cima die mensis adar: et
contrita sunt castra nicha¬
noris. et cecidit ip̃c primus
in prelio. Ut uidit aucrin
exercitus cius quia cecidit
nichanor: proiecerũt arma
sua et fugerunt. Et persecu¬
t sunt cos uiam dici unuiᷤ.
ab adasor usq quo uenia¬
tur gazara. Et tubis ceci¬
nerunt post cos: cum signa¬
ficationib. Et exicrunt de
omnib castellis iudee in
cirtuitu. et uentilabãt eos
cornib: et conuertebantur
iterum ad eos. et ceciderunt
omnes gladio: et non est
relictus ex cis nec unus. Et
acceperunt spolia eorum et
predam. et caput nichanoris
amputaucrunt: et dertrã
euis quam extenderat super
ue actulerunt. et suspender̃t
contra ihrlm. Et letatus est
populus ualde: et egerunt
dim illam in lcticia magͣ.
Et constituit agi omnibz
amis dicm istamt terciade¬
cĩa die mensis adar: et siluit
terra uida dies paucos .xxiii.¬
t audunt iudas nomẽ¬

Expanded text:
dica illum secundum malitiam dica illum secundum malitiam illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis adar et contrita sunt castra Nicanoris et cecidit ipse primus in proelio ut vidit autem exercitus eius quia cecidit Nicanor proiecerunt arma sua et fugerunt et persecuti sunt eos viam diei unius ab Adasor usquequo veniatur Gazera et tubis cecinerunt post eos cum significationibus et exierunt de omnibus castellis Iudae in circuitu et ventilabant eos cornibus et convertebantur iterum ad eos et ceciderunt omnes gladio et non est relictus ex eis nec unus et acceperunt spolia eorum et praedam et caput Nicanoris amputaverunt et dexteram eius quam extenderat superbe et adtulerunt et suspenderunt contra Hierusalem et laetatus est populus valde et egerunt diem illam in laetitia magna et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis adar et siluit terra Iuda dies paucos et audivit Iudas nome
Abbreviated transcription (Latin):
tus est superbe: et iurauit
cum ira dicens. Nisi tra¬
ditus fuerit uidas et exer¬
citus eius in manus me¬
as: continuo cum regus¬
sus fuero in pace. succendã
domum istam. et exiit cũ
ira magna. Et intraue¬
runt sacerdotes. et steterĩ
ante faciem altaris et tem¬
pli: et flentes dixerũt. en
clegisti domumi istam dñe.
ad inuocandum nomeu
tuum in ca: ut esset domꝰ
orationis. et obsecratioĩs
populo tuo. Fac uinditã
in homine isto et exercitu
cius ⁊cadant in gladio.
Memento blasphemias
corum: et ne dederis cis
ut permaneant. Et exiit
et occurrit illi exercitus sỹrie.
Et uidas applicuit ĩ adasar.
cum trib milib iuris: et
orauit uidas et dixit .xxii.¬
Qui missi erant a rege
sennacherib dñc. qui blas¬
phemaucrunt te: exiit an¬
gelus. et percussit ex ci.c. oc¬
toginta quinq milia. Sic
contere exertitum istum ĩ
conspectu nr̃o hodie: et sci¬
ant ceteri quia male locu¬
tus est super sc̃a tua. et iu¬

Expanded text:
tus est superbe et iuravit tus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis ut permaneant et exiit et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et dixit qui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis centum octoginta quinque milia sic percute exercitum istum in conspectu nostro hodie et sciant ceteri quia male locutus est super sancta tua et iu
Abbreviated transcription (Latin):
principib sius nobiliorib.
qui erat mimicitias exer¬
cens contra isrl: et manda¬
Et uenit nichanor ĩ ihx¬
rusalem. cum exercitu ma¬
gno: et misit ad iudam et
ad frẽs cius cum dolo. uer¬
bis pacificis dicens. Non
sit pͥugna inter me et uos:
ueniam cum uiris paucis.
et uidcam facies ur̃as cum
pacc. Et ueiit ad iudam.
et salutaucrunt se inuicem
pacifice: et hostes parati e¬
rant rapere uidam. Et in¬
notuit sermo uide: qm̃ cũ
dolo uenerat ad eum. et
contritus ab eo est: et am¬
plius noluit uidere faciem
eius. Et cognouit nicha¬
nor qm̃ denudatum est con¬
silium cius: et exunt ob¬
uiam uide in pugnam
iuxta capharsalama. Et ce¬
ciderunt de nichanoris fere
quinq milia uiri: et fu¬
gerunt in ciuitatẽ dauid
Et post hec uerba ascendit
nichanor in montẽ syon
et exicrunt de sacerdotib
populi salutare cum ĩ pace.
et demonstrare ei holocau¬
stomata que offerebantꝰ
pro rege. Et irridens spre¬
uit cos et polluit. et locu¬

Expanded text:
principibus suis nobilioribus principibus suis nobilioribus qui erat inimicitias exercens contra Israhel et mandaet venit Nicanor in Hierusalem cum exercitu magno et misit ad Iudam et ad fratres eius cum dolo verbis pacificis dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holocaustomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locu
Abbreviated transcription (Latin):
tum: et iusiurandum qd̃
uirauerunt. Et mouit ba¬
chides castra ad ihrsm: et
applicuit in bethzeca. Et mi¬
sit et comprehendit multos
ex eis: qui ad se refugerãt.
et quosdam de populõ mac¬
tauit. et in puteum mag-¬
num proiccit. Et cõmisit
regionem alchimo: et reli¬
quit cum eo auxilium in
adiutorium sibi. Et abiit
bachides ad regem: et satis
agebat alchimus pro prin¬
cipatu sacerdotii sui. Et con¬
uencrunt ad cum ommnes
qui perturbabant populũ
suum. et obtinuerunt ter¬
ram uida: et fecerunt pla¬
gam magiram in isrł. Et
indit uidas omnia mala
que fecit alchimus. ⁊ qui
cum co erant filiis israel.
plus multo quã gentes:
et exiit in omnes fines iude
in cucuitu. et fecit iundic¬
tam in iuros desertores: et
cessauerunt ultra exire in
irgionem. Bidit autem
alchimus quod preualuit
uidas et qui cum eo sunt:
et cognouit quia non potest
sustinere eos. et regressus ẽ
ad regem: et accũsauit eos
multis criminib. Et misit
rex nichanorem unum ex

Expanded text:
tum et iusiurandum quod tum et iusiurandum quod iuraverunt et movit Bacchides castra ab Hierusalem et adplicuit in Bethzetha et misit et conprehendit multos ex eis qui a se refugerant et quosdam de populo mactavit et in puteum magnum proiecit et commisit regionem Alchimo et reliquit cum eo auxilium in adiutorium ipsi et abiit Bacchides ad regem et satis agebat Alchimus pro principatu sacerdotii sui et convenerunt ad eum omnes qui perturbabant populum suum et obtinuerunt terram Iuda et fecerunt plagam magnam in Israhel et vidit Iudas omnia mala quae fecit Alchimus et qui cum eo erant in filios Israhel plus multo quam gentes et exiit in omnes fines Iudae in circuitu et fecit vindictam in viros desertores et cessaverunt ultra exire in regionem vidit autem Alchimus quod praevaluit Iudas et qui cum eo sunt et cognovit quia non potest sustinere eos et regressus est ad regem et accusavit eos multis criminibus et misit rex Nicanorem unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
et uencrunt cum exercitu
magno in terram uda.
it m̃iscrunt nuntios.⁊ lo¬
cuti sunt ad iudam ⁊ frẽs
cius uerbis pacificis in
dolo: et non intenderunt
scrmonib corum. Uider̃t
enun: quia uenerant cũ
exercitu magno. Et conue¬
nerunt ad alchimum et
bachidem congregatio scri¬
barum. requirere que ius¬
ta sunt. et primi asidei qͥ
erant in filiis isrł: ⁊ exqui¬
rebant ex eis pacem. Dixe¬
runt enim. Homo saccrdos
de semine aaron uenit: nõ
decipiet nos. Et locutus est
cum cis uerba pacifica: et
uirauit illis dicens. Non
infercmius uobis malum:
neq amicis uris. Et credi¬
derunt ci. Et comprehendit
ex cis sexagnita iuros. et oc¬
cidit cos in una dic: scõm
uerbum quod scriptum c̃.
Carnes sc̃orum tuorum et
sanguinem ip̃orum effude¬
runt in circuitu ihrłm: et
non crat qui sepcliret. Et ĩ¬
cubuit timor et tremor ui
omnem populum: quia
dixerunt. non est in cis ue¬
ritas et iudicium. Trans¬
gressi sunt enim constitu¬

Expanded text:
et venerunt cum exercitu et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius verbis pacificis in dolo et non intenderunt sermonibus eorum viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno et convenerunt ad Alchimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quae iusta sunt et primi Asidei qui erant in filiis Israhel et exquirebant ab eis pacem dixerunt enim homo sacerdos de semine Aaron venit non decipiet nos et locutus est cum eis verba pacifica et iuravit illis dicens non inferemus vobis malum neque amicis vestris et crediderunt ei et conprehendit ex eis sexaginta viros et occidit eos in una die secundum verbum quod scriptum est carnes sanctorum tuorum et sanguinem ipsorum effuderunt in circuitu Hierusalem et non erat qui sepeliret et incubuit timor et tremor in omnem populum quia dixerunt non est ei veritas et iudicium transgressi sunt enim constitu
Abbreviated transcription (Latin):
urbr roma: et ascendit cũ
paucis uiris in ciuitatem
maritimam. et regnauit
illic. Et factum est ut in¬
gressus est in domũ regni
patrum suorum. compre¬
hendit exercitus antiochũ
et lisiam. ut adouceret eos
ad cum. et res ei innotuit:
et ait. Nolite michi osten¬
dere faciem eorum. et occidit
cos exercitus: et sedit deme¬
trius super sedem regni sui.
E uencrunt ad cum uiri
unqui et impii ex israel.
et alchimus dux corum
qui uolebat ficri sacerdos.
et accusauerunt populum
apud regem dicentes. Pcr¬
didit uidas et fr̃es ens a¬
micos tuos: et nos dispersit
de terra nr̃a. Nunc ergo
mtte uirum cui credis.
ut eat et iudeat extermimĩ
omnc quod fecit nobis et
regionib regis: et puuiit
omnes amicos cus et ad¬
uitores corum. Et clegit
rex ex amicis sius bachidẽ
qui dñabatur transflumẽ
magnum in regno et fide¬
leni regi. et misit cum. et
alchimũ imprum consti¬
tuit in saccidocium: et mã¬
dauit ci ultionem facere¬
in filios isrł. Et surrererũt

Expanded text:
urbe Roma et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum regni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius amicos tuos et nos disperdit de terra nostra nunc ergo mitte virum cui credis et eat et videat exterminium omne quod fecit nobis et regionibus regis et puniit omnes amicos eius et adiutores eorum et elegit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
desiasten uero mature iurũ
ctatis instituens. ne quicꝙͣ¬
in mundi. reb putet et per¬
fectum sed crduca ⁊ beciua
unuersa que cernimus.
Ad extremum ian. con¬
summatum uirum et
calcato scculo preparatum:
in cantico canticorum spõ¬
si iungit amplexib. Nisi
cium prius relinquerums
uitia. et põpis seculi remn¬
tiantes. expeditos nos ad an¬
non poterimus cantare
canticum canticoꝵ. Sed it¬

Expanded text:
lesiaste vero maturae virum lesiaste vero maturae virum aetatis instituens, ne quiin mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca et brevia omnia quae cernimus. Ad extremum, jam consummatum virum, et calcato saeculo praeparatum, in Cantico canticorum Sponsi jungit amplexibus: quia nisi prius relinquamus vitia, et pompis saeculi renuntiantes, expeditos nos ad adnon poterimus cantare Canticum canticorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
rib nom¬
nib noca¬
tum fuisse
salomonc̃:
scripture
mranifestissime docent. Paci¬
ficum idest salomonem. et
et quod nunc dicitur cocleth
i dest ecclesiasten. Etlesiastes
siam congregat. quem nos
nuncupare possumus contio¬
natorem. quod loquatur ad
populum. Et sermo eius
non specialiter ad unum:
sed ad uniucrsos gencrali¬
ter diurigatur. Porro pacifi¬
crs it dilectus dm̃i. ab co
qued i regno cius par fu¬
rrit. et cum domeus dile¬
cerit appellatus est. Nam
et psalmus quadragesimꝰ
quartus. et septuagesimus
primus. dilecti et pacifici
titulo prenotantur. Qui
tam et si ad prophetiam xp̃i
et eclesie pertinentes. felici¬
tatem et uires salomonis
eccibunt. Tamen secundũ
hystoriam super salomone
conscripti sunt. Is itaq iux¬
ta numcrum uocabulorum
tria uolumina eoidit. Pro¬
ucrbia. eclesiasteri. cantica
canticorum. In proucrbiis
pariuilum docens. et quasi
de officiis per sententias cru¬
diens: unde et ad filium ei
crebo scrino repetitur. In ce¬

Expanded text:
ribus nominibus vocatum fuisse Salomonem, Scripturae manifestissime docent: pacificum, id est, SALOMONEM  ;et quod nunc dicitur COELETH  , id est, Ecclesiasten. Ecclesiastes siam congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmi quadragesimus quartus et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi, et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedunt; tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro repetitur. In Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
notantur prouerbia salomo¬
ius filii dauid irgis isracl.
In ecdesiasten uero: uerba
ecclesiastes filii dauid regis
iherusalem. Superfluũ qͥp¬
pe est hic isrł: quod male in
gretis et in latinis codicib i¬
uenitur. In cantico autem
canticorum. nec filius dauid.¬
nec rex isracl siue ihrlm pre¬
scribitur: sed tantum canti¬
cum canticorum salomoniˢ.
Sicut enim prouerbia est
rudis institutio. ad duodecĩ
trib. et ad totum pertinent
israel: et quomodo contemp¬
tus mundi non nisi me¬
tropolitis conuenit. hoc cst
habitatorib ihrłm: ita can¬
ticũ canticum canticorum
ad eos proprie facit. qui
tantum superna desiderant.
ad incipientes. et proficien¬
tes. et paterna dignitas. et
catur auctoritas. Id perfec¬
tes uero ubi non tunore cru¬
ditur discipulus. sed amore
proprium nomicri sufficit:
et cqualis magister est. et
nescit esse se regem. que om¬

Expanded text:
monis filii David, regis Israel. In Ecclesiaste vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius Danec rex Israel, sive Hierusalem praescribitur, sed tantum: Canticum canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio, ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel; et quomodo contemptus mundi, non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Hierusalem; ita et Canticum canticorum ad eos proprie facit mentionem, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes et proficientes, et paterna dignitas, et catur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discproprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit esse se regem. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
tioins expresserint. et onna
ucteris instrumenti uolumi¬
na origenes oblis astrricisq
distinxerit. quos uel additos
uel de theodotione sumptos.
translationi antique inse¬
ruit: probans defuisse quod
additum est. Discant igit
obtrectatores nici recipere in
toto quod in partibz suscepe¬
runt: aut interpretationẽ
incani cum astericis sius
radere. Neq crum ficri potest
ut quos plura intermisisse
conspercrint. non cosdem
ctiam in quibzdam errasse
fatrantur. precipue in iob:
cui si ca que sub astericis

Expanded text:
tionis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit: quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae sub asteriscis
Abbreviated transcription (Latin):
pus senectain adducet cogi¬
tatus. Splendidum cor
bonum in epulis: epule em̃
illius diligenter fiunt. iiii .iii.¬
Ligilia honestatis tabe¬
faciet carnes: et cogitatus
illius auferet sominũ. Cog¬
tatus scientie auertit sensũ
et infirmitas grauis sobri¬
am faciet animam. Labo¬
rauit diues in congrrgatio¬
ne substantie: et in requie
sua replebitur bonis suis.
Laborauit pauper in dimi¬
nutione uictus: et in fiue
mops fit. Qui aurum di
ligit non iustificabitur:
et qui inscquitur consump¬
nonci replebitur ex ea.
Multi dati sunt in auri ca¬
sus: et facta est in specie ip̃iꝰ.
perditio illorum. Lignum
offrrsionis est aurũm sac¬
ficantium. Ue illis qui sec¬
tantur illud: et omnis im¬
prudens deperict in illo. Be¬
atus diues qui inuentus
est sine macula: et qui post
aurum non abiit. necspera¬
uit in pecunie et thesauris.
Quis est hic et laudabimꝰ
cum: Fecit enim mirabi¬
lia in uita sua. Qui proba¬
tus est in illo et perfectus¬

Expanded text:
pus senectam adducit cogipus senectam adducit cogitatus splendidum cor bonum in epulis epulae enim illius diligenter fiunt vigilia honestatis tabefacit carnes et cogitatus illius auferet somnum cogitatus praesentiae avertit sensum et infirmitas gravis sobriam facit animam laboravit dives in congregatione substantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit pauper in diminutione victus et in fine inops fit qui aurum diligit, non iustificabitur: et qui insequitur consumptionem, replebitur ex ea. multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. lignum offensionis est aurum sacrificantium: uae illis qui sectantur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecunia et thesaurQuis est hic, et laudabimus cum? fecit enim mirabilia in vita sua. Quis probatus est in illo, et perfec
Abbreviated transcription (Latin):
auro auro et argento: et cor¬
pus ualidum. quã census
umensus. Non est census
super censum salutis corpo¬
ris: et non est oblectatio su¬
per cordis gaudium. Melior
est mors quã uita amara:
et requies eterna. qͣm lan¬
guor perseuerans. Bona
abscondita in ore clauso: qͣi
appositiones cpularum cir¬
cumposite sepulcro. Quid
proderit libatio ydolo: Nec
enim manducat: nec odora¬
bitur. Sic qui effugatur
a dño. et portans mercedes
miquitatis. uidens cculis
et ingemuscens. sicut spado
complectens uirginem et
suspirans. Trisficiam non
des anime tuc: et non affli¬
gas temetip̃m in consilio
tuo. Iccunditas cordis hec
est uita hominis. et thesau¬
rus sinc defectione scĩtatis:
et exultatio uiri est longeui¬
tas. Miserere anime tue pla¬
cens deo: et contine et congre¬
ga cor tuum in scĩtate eius
et tristiciam longe expelle
ate. Multos enim occidit
tristicia: et non est utilitas
m illa. zelus et iracundia
minuent dies: et ante tem¬

Expanded text:
mni auro et argento, et cormni auro et argento, et corpus ualidum quam census inmensus. non est census super censum ?salutis corporis, et non est oblectatio super cordis gaudium. melioest mors quam vita amara et requies aeterna quam languor perseverans bona absconsa in ore cluso quasi adpositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis et ingemescens sicut spado conplectens virginem et suspirans tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consilio tuo iucunditas cordis haec est vita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis et exultatio viri est longevitas miserere animae tuae placens Deo et contine et congrega cor tuum in sanctitate eius et tristitiam longe expelle a te multos enim occidit tristitia et non est utilitas in illa zelus et iracundia minuit dies et ante tem
Abbreviated transcription (Latin):
pater illius. et quasi non est
mortuus: simlcm cium re¬
liquit sibi post se. In uita
sua uidit et letatus est ĩ illo:¬
et in obitu suo non est con¬
tristatus. nec confusus est
coram numicis. Reliquit
enun deffinsorem domus¬
reddentes gr̃am. Pro aĩabz
filiorum colligabit nulnera
sua: et super omnem uocem
turbabuntur iusctra cius.
Equus indomitus enadet¬
durus: et filius remissus
cuadet preceps. Lacta filiũ:
et pauentem te facict. Lu de
cum eo: et contristabit it.
Non courideas illi ne dolcas.
et in nouissimo obstupescẽt
dentes tui. Non des illi pote¬
statem in iuuentute: et ne
despitias cogitatus illius.
Curua ceruĩcem cius in u¬
uentute. et tunde latera illiꝰ
dum infans est: ne forte
induret et non credat tibi.
et erit tibi dolor amme. Do¬
ce filium tuum et operare
m illum: ne in turpitudi¬
clior est pauper sams
et fortis uiribz: qm diues
mmbecillis et flagellatus
malitia. Salus anme in
sc̃itatt iusticie. et mnclior oĩ¬

Expanded text:
pater illius et quasi non est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem dreddentem gratiam pro animabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus edurus, et filius remissus euadet praeceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi, et erit tibi dolor animae. doce filium tuum et operare in illo, ne in turpitudielior est pauper sanus et fortis uiribus quam diues inbecillis et flagellatus malitia. salus animae in sanctitate iustitiae et melior o
Abbreviated transcription (Latin):
cidas.
et panis. et uestimentum:
et domus protegens turpi¬
tudinem. Eclior est uictus
pauperis sub tegmine asserũ:
quam epule splendide in pere¬
gir sine domicilio. Mmimũ
pro magno placeat tibi: et
improperium peregrinatioĩs
non audies. Dita nequam
hospitandi de domo ĩ domũ:
it ubi hospitabitur non fi¬
dutialiter aget. nec apcriet
os. Hospitabit et pascet. et po¬
tabit ingratos: et ad hec a¬
mara audiet. Transi hospes
et orna mensam: et que in
manu habes. ciba ceteros. Exi
a facie honoris amicorum
incorum: necessitudine do¬
mus mec. hospitio michi
factus es frater. Grauia hec
homini habenti sensum: cor¬
reptio domus. et improperiũ
fencratoris. ii.i.
Qui diligit filium suũ
assiduat illi flagella: ut le¬
tetur in nouissimo suo. et
non palpet prorimoꝵ ostia.
Qui docet filium suum lau¬
dabitur in illo: et in medio
domesticorum in illo gloria¬
bitur. Qui docet filium suũ
n zelum mittit muicum:
et in medio amicorum glo¬
riabitur in illo. Mortuus c̃

Expanded text:
cidas et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris de filiis qui diligit filium suum adsiduat illi flagella ut laetetur in non palpet ostia proximorum; qui docet filium suum laudabitudomesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
patifico: in ea que habet po¬
pulos. Tradidit cam custo¬
dibz. Uir affert pro fructu
cius mille argenteos. xp̃s
et ducenti his qui tustodi¬
unt fructus eius. Uox xp̃i.¬
nc habitas in ortis.
amici auscultant: fac ane.
audirx uocem tuam. Uox¬
dilecte. mi: et assimilare ca¬
pre humuloq ceruorum
super montes aromatum.
Expliciũt cantica canticoꝵ

Expanded text:
pacifico, in ea quae habet populos, tradidit eam custodibus, vir affert pro fructu ejus mille argenteos . Statet ducenti his, qui custodiunt fructus ejus . Mi habitas in hortis, amici auscultant: fac me audire vocem tuam. dilecte mi, et assimilare capreae hinnuloque cervorum super montes aromatum. Explicit Canticum Cantico
Abbreviated transcription (Latin):
mi pbr̃i in libro tobie:
bromatio
et eliodoro
episcopis:
iheronimu
presbiter ĩ
dño salutem. Mirari non
desino exactionis ur̃e instã¬
tiam. Exigitis enim ut li¬
brum chaldeo sermone con¬
scriptum: ad latinum sti¬
lum traham. Librumq
thobie: quem hebrei de catha¬
logo diuinarum scriptura¬
rum secantes. his que agio¬
grapha memorant manci¬
parunt. Feci satis desiderio
ur̃o: non tamen meo stu¬
dio. Arguunt enim nos
hebreorum studia: et impr¬
tant nobis contra suuim
canonem latinis auribz
ista transferre. Sed melus
esse iudicans phari scorum
displitere iuditio. et ep̃oꝵ
ussionibz deseruire. institi
ut potui. Et quia iuicina
est chaldeorum lingua ser¬
moni hebraico: utruisq
lingue peritissimũ loquacẽ
reperiens.uinius diei laborẽ
arxipui. et quicquid ille
michi hebraicis uerbis ex¬
pressit: hec ego accito nota¬
cedem huius operis cõpensa¬
bo. cum gratum uobis di¬
dicero: me qued iubere estis
dignati complesse.¬
Incipit liber tobie. i.

Expanded text:
MI IN LIBRUM TOBIAE. Chromatio et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notacedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesse.INCIPIT LIBER TOBIAE.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m meum ponam ĩ me¬
dionĩri. Et faciam ut in
preceptis meis ãbuletis: et
uiditia mea custodiatis.
et operemini. Et habita¬
bitis in terram qͣm dedi
patrib ur̃is. et eritis mi¬
chi in populum: et ego
cero uobis in deum. Et sal¬
nlabo uos ex uniuersis in¬
quinamentis nr̃is. et no¬
cabo frummentum et mul¬
tiplicabo illud: et non ĩ¬
Et multiplicabo fructũ
ligni. et geriuma agri.
ut̃ non portetis nitrã ob¬
probrium famis in gentib
Et ircordabuumi uiarum
ur̃arum pessimarũ. studio¬
rumqz non bonorũ: ⁊ dis¬
plicebunt uobis iniquita¬
tes ur̃e et scelera ur̃a. Non
propter uos ego faciã ait
dũs deus. nõtum sit uobi.
confundimini et crubesci-¬
te super uiis ur̃is domus

Expanded text:
m ponam in medio vestri et faciam ut in praeceptis meis ambuletis et iudicia mea custodiatis et operemini et habitabitis in terra quam dedi patribus vestris et eritis mihi in populum et ego ero vobis in Deum et salvabo vos ex universis inquinamentis vestris et vocabo frumentum et multiplicabo illud et non inet multiplicabo fructum ligni et genimina agri ut non portetis ultra obprobrium famis in gentibus et recordabimini viarum vestrarum pessimarum studiorumque non bonorum et displicebunt vobis iniquitates vestrae et scelera vestra non propter vos ego faciam ait Dominus Deus notum sit vobis confundimini et erubescite super viis vestris domus
Abbreviated transcription (Latin):
ate facta est uia eorũ corã
me. et effudi indignationẽ
mcam super eos pro sãgui¬
ne quem fu derunt super ter¬
ram. et in idolis sius pollu¬
erunt cam. et dispersi eos
in gentes: et uentilati sũt
in terris. Iuxta uias eorũ
et adinuentiones iudicaui
eos: et ingressi sunt ad gen¬
tes. ad quas introicrunt.
et polluerunt nomen scm̃
mcum. cum diceretur de
cis. populus dñi iste est: et
de terra eius egressi sũt. Et
peperci nonniu inco sc̃o qd̃
polluerat domus isrł in
gentib ad quas ingressi
sunt idcirco dices domui
isrł. aꝯec dicit dominus d̃s
Non propter uos ego faciã
domus isił. sed propter no¬
men scm̃ meum qd̃ pollu¬
istis in gentib ad quas
intrastis. et scĩficabo no¬
men ncum magnũ. qd̃
pollutum est inter gentis.
qued polluistis in medio
carum: ut sciant gentes

Expanded text:
atae facta est via eorum coram atae facta est via eorum coram me. Et effudi indignationem meam super eos pro sanguine, quem fuderunt super terram, et in idolis suis polluerunt eam. Et dispersi eos in gentes, et ventilati sunt in terras: juxta vias eorum, et adinventiones eorum judicavi eos. Et ingressi sunt ad gentes, ad quas introierunt, et polluerunt nomen sanctum meum, cum diceretur de eis: Populus Domini iste est, et de terra ejus egressi sunt. Et peperci nomini meo sancto, quod polluerat domus Israel in gentibus, ad quas ingressi sunt. Idcirco dices domui Israel: Haec dicit Dominus Deus: Non propter vos ego faciam, domus Israel, sed propter nomen sanctum meum, quod polluisti in gentibus ad quas intrastis. Et sanctificabo nomen meum magnum, quod pollutum est inter gentes, quod polluistis in medio earum: Ut sciant gentes
Abbreviated transcription (Latin):
hommes. onnẽq domũ isrł.
et habitabuntur ciuitates.
et ruinosa instaurabũtur:
et replebo uos hominib et
iumentis. et mulciplicabũ¬
tur et crescent. Et habitare
uos faciam sicut a princi¬
pio. bonisq donabo maio¬
rib quam habuistis ab mi¬
cio: et scietis quia ego dñs.
Et adoucam super uos ho¬
mines populum meũ isrł̃:
et hereditate possidebunt te.
et non addes ultra ut absq
cis sis. Hec dicit dñs deus.
Pro coquod dicunt de uob
deuoratrix hominum es.
et suffocans gentem tuam.
propterea homines non co¬
medes amplius. et gentem
tuam non necabis ultra
ait dñs deus: nec auditã
faciam in te amplius con¬
fusionei gentium. et ob¬
probrium populoꝵ nequa¬
quam portabis. et gentem
tuam non amittes ampli
ait dñs deus. lix.¬
t factum est uerbum
dñi ad me dicens. Fili ho¬
minis. domus isił habita¬
ueriuit in humo sua: et
pollucrunt cam in niis sui
et in studiis suis. Iuxta
mimundiciam menstru¬

Expanded text:
homines, omnemque domum Israel: homines, omnemque domum Israel: et habitabuntur civitates, et ruinosa instaurabuntur: Et replebo vos hominibus, et jumentis: et multiplicabuntur, et crescent, Et habitare vos faciam sicut a principio, bonisque donabo majoribus, quam habuistis ab initio: et scietis quia ego Dominus. Et adducam super vos homines, populum meum Israel, et haereditate possidebunt te: et non addes ultra, ut absque eis sis. Haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod dicunt de vobis: Devoratrix hominum es, et suffocans gentem tuam: Propterea homines non comedes amplius, et gentem tuam ultra non necabis, ait Dominus Deus: Nec auditam faciam in te amplius confusionem gentium, et opprobrium populorum nequaquam portabis, et gentem tuam non amittes amplius, ait Dominus Deus. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, domus Israel habitaverunt in humo sua, et polluerunt eam in viis suis, et in studiis suis, juxta immunditiam menstru
Abbreviated transcription (Latin):
Lec dicit dñs d̾s monti¬
bus et collibz torrentibus.
uallib q et desertis parie¬
tinis. et urbib derelictis.
que depopulate sunt et sub¬
sannate a reliquis gentib
per circuitum: propt̾ra hec
dicit dñs deus. Qm̃ in ig¬
ne zeli mei locutus sum
de reliquis gentibz. et de y¬
dumca uniuersa. qui dede¬
runt terram meam sibi in
hereditatem cum gaudio
et toto corde et ex animo.
et eiecerunt eam ut uasta¬
rent. idcuto uaticinare su¬
per humum isrl: et dices
montibz et collib iugis
et uallibz. Hec dicit dñs
deus. Ecce ego in zelo meo
et in furore meo locutus
sum: eoqd̃ confusionem
gentium sustinucritis id¬
curo hec dicit dñs ds̃. Egi
leuaui manum meã ũt
gentes que in circuitu ĩo
sunt ipse confusionẽ suã
portent. uos autẽ montes
isił ramos ur̃os germint¬
tis: et fructum ur̃m affe¬
ratis populo meo isracl.
Prope est enumn ut uemat.
quia eccr ego ad uos. et con¬
uertar ad uos. et arabimi¬
ni. et accipietis sementem
et inuitiplicabo in uobis

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus montibus, et collibus, torrentibus, vallibusque, et desertis, parietinis, et urbibus derelictis, quae depopulatae sunt, et subsannatae a reliquis gentibus per circuitum. Propterea haec dicit Dominus Deus: Quoniam in igne zeli mei locutus sum de reliquis gentibus, et de Idumaea universa, quae dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo: et ejecerunt eam ut vastarent: Idcirco vaticinare super humum Israel, et dices montibus et collibus, jugis et vallibus: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego in zelo meo, et in furore meo locutus sum, eo quod confusionem gentium sustinueritis. Idcirco haec dicit Dominus Deus: Ego levavi manum meam, ut gentesunt, ipsae confusionem suam portent. Vos autem, montes Israel, ramos vestros germinetis, et fructum vestrum afferatis populo meo Israel: prope est enim ut veniat: Quia ecce ego ad vos, et convertar ad vos, et arabimini, et accipietis sementem. Et multiplicabo in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Et anno centesimo sera¬
gesumo ascendit alexander
antiochi filius. qui cogno¬
minatus est nobilis. et oc¬
cupauit ptolomaidam. ct
receperunt cum. et regna¬
uit illic. Et audiuit deme¬
trius rex: et congregauit
exercitum ualde copiosũ.
it exunt obuiam illi in p̾¬
lium. Et misit demctrius
ad ionathã epłam u̾bis paci¬
ficis: ut magnificart cũ.
Dicit enim. Anticipeius
pacem faccit cum eo: prius¬
quam faciat cum alexan¬
dro aducrsus nos. Rccorda¬
bitur crum omnium ma¬
lorum que fecimus in cũ.
et in fratres cius. et in gen¬
tem eius. Et dedit ei potes¬
tatem congregandi exerti¬
tum. et fabricarr arma. ct
esic ip̃m socium cuis: et ob¬
sides qui erant in arcc. ius¬

Expanded text:
et anno centesimo sexagesimo ascendit Alexander Antiochi filius qui cognominatus est Nobilis et occupavit Ptolomaidam et receperunt eum et regnavit illic et audivit Demetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam verbis pacificis ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnium quae fecimus in eum et in fratrem eius et in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius et obsides qui erant in arce ius
Abbreviated transcription (Latin):
aquila et syminacus. as
theodotion iudaizantes here¬
tici sunt recepti. qui multa
misteria saluatoris sub¬
dola interpretatione cela¬
runt. et tamen in ezrazrio¬
cris habentur apud ecclĩas
et explanantur ab ecclesia¬
sticis uiris: quãtomagis
ego xp̃ianus. de parentib
xp̃ians natus. et uexillũ
crucis in mea fronte por¬
tans. cuius studium fuit
omissa repetere. et depraua¬
ta corrigere. et sacramẽta
ecclĩc puro ac fideli aperux
sermone:uel a fastidiosis
uel a maligis lectoribz
non debco reprobari: Ha¬
beant qui uolunt ueteres
libros. uel in membranis
purpureis. auro. argentoq
descriptos. uel unciãlibus
ut uulgo auint litteris. o¬
nera magis exarata quã
codices: dum modo michi
meisq permittant paupe¬
res habere scedulas. et non
tam pulchros codices quã
emendatos. Utraqz sane e¬
ditio et septuaginta iuxta
grecos. et mea iuirta hebreos:
in latinum meo labore
translata est. Eligat unus¬
quisq quod uult: et studi¬
osum se magis quã ma¬

Expanded text:
Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celarunt, et tamen in Hexaplis habentur apud Ecclet explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam ma
Abbreviated transcription (Latin):
et uolentes inuenire. Eterũ
cum in operib illius conu̾¬
sentur in quirunt: et persu¬
asum habent qm̃ bona sũt
que uidentur. Iterum aũt

Expanded text:
et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum aut
Abbreviated transcription (Latin):
tabit illum apud proxi¬
mos suos. Et in medio es¬
clesic aperiet os cius: et mi¬
plebit illum spũ sapienti¬
e et intellectus. et stolam
glorie uestiet illum. Iocũ¬
ditatem et cxultationem
thesauriz auit super illum:
et nomme eterno heredita¬
bit illum .l. umies stulti
lo. Uiri mendaces non erũt
illius memores: et uiri ue¬
rasces muenientur in illa.
et successum habebũt usq¬
ad inspectionem dei. Non
est spetiosa laus in ore pecca¬
toris: qm̃ a deo profecta est
sapientia. Sapientie enim
dei astabit laus: et in ore
fideli habundabit. et dña¬
tor deus dabit eam illi.
Non dixeris per deum abest:
que odit enim ne feceris.
Non dicas ille me ĩplan¬
tauit: non enim necessan
sunt illi homines impii.
Omne execramentum er¬
roris odit dñs: et non erit
amabile timentib illum

Expanded text:
oximos suos et in medio ecclesiae aperiet os illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunditatem et exultationem thesaurizabit super illum et nomine aeterno hereditabit illum homines stulti lo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt usque aspectionem dei. non est speciosa laus in ore peccatoris, quoniam a deo profecta est sapientia. sapientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. non dixeris: per deum abest : quae odit enim ne feceris. non dicas: ille me inplanauit: non enim necessarii sunt illi homines impii. omne execramentum erroris odit deus, et non erit amabile timentibus illum.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitabit circum spectionẽ
dcĩ. qui excogitat uias il¬
lius i corde suo. et nn ab¬
sconsis illius intelligens:
uadens post illum quasi
inuestigator. et in mis
illius consistens. Qui irs¬
picit per fenestras eius. et
in ianuas illus audiens.
qui requiescit iuixta domũ
illius: et in parietib illius
figens palum. Statuet
casulam suam ad manuᷤ
illius: et requiescent in ca¬
sula illius bona per enum.
Statuet filios suos sub tig¬
illius a feruore: et in glĩa
eius requiescet. Qui timnet
deum faciet illud: et qui
continens est iusticie appre¬
hendet illam. et obiiabit
illi quasi mater honorifi¬
cata: et quasi mulier a
uirgiitate suscipiet illũ.
Cibabit illum pane uite
et intellectus: et aqua sa¬
pientie salutaris potabit

Expanded text:
cogitabit circumspectionem cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub tegillius a fervore, et in gloria ejus requiescet . Qui timet Dominum, faciet illud : et qui continens est justitiae, apprehendet illam: et obviabit illi quasi mater honorificata, et quasi mulier a virginitate suscipiet illum. Cibabit illum pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae sa
Abbreviated transcription (Latin):
ili si habes bene fac te¬
cum: et deo dignas obla¬
tiones offer. memor esto
qm̃ mors non tardat: et
testamentum inferorum.
qm̃ demonstratũ est tibi.
Testamentum ciũ huius
mundi: morte morictur.
Ante mortem benc fac ami
co tuo: et scõm uires tuas
erporrigens da paupcri. Nõ
defrauderis a die bona: et
particula bomi dom non
te pretereat. Nonie aliis
relinques dolores. et labores
tuos: In diuisione sortis
da et accipe: et iustifica a¬
minam tuam. Ante obi¬
cum tuum opcrare iusticiã:
qm̃ non est apud inferos
muenur cibum. Omnis
caro sicut fenum ueteras¬
cit: et sicut folium fructi¬
ficans in arbore uiridi. A¬
lia generantur et alia dei¬
tiuntur: sic generatio car¬
nis et sangimis. alia fi¬
nitur: et alia nascitur
Omme opus corruptibile
in fine deficict: et qui illd̃
operatur. ibit cum ipso.
Et ouic opus electum iu¬
stificabitur: et qui opera¬
tur illud honorabitur in
illo. Bcatus uir qui in
sapientia sua morabitur:
et qͥ in iusticia sua
meditabitur: et in sensu

Expanded text:
Fili, si habes, benefac tecum, et Deo dignas obligationes offer. Memor esto quoniam mors non tardat, et testamentum inferorum, quia demonstratum est tibi: testamentum enim hujus mundi morte morietur. Ante mortem benefaco tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona, et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet: et qui illud operatur, ibit cum illo. Et omne opus electum justificabitur: et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu
Abbreviated transcription (Latin):
peregrims: ostium meũ
uiatori patuit. Si abscon¬
di quasi homo peccatum
nieum. et celaui in sinu
meo iiquitatem mcam
si expaui ad multitudinẽ
nunam. et despectis propĩ¬
quorum terruit me: ⁊ non
magis tacui. nec egressus
sum ostumi. Quis michi
tribuat auditorem. ut desi¬
derium meuni omĩpotens
audiat. et librum scribat
ip̃e qui iudicat. ut in hu¬
mero meo portem illum.
et circundem illũ quasi co¬
ronam michi: Per singu¬
los gradus meos pronuntia¬
bo illum: et quasi principi
offrram cum. Si aduersum
me terra mea clamat. et cum
ip̃a sulci eius deflent. si fruc¬
tus cus comedi absq petu¬
nia: et animam agricolarũ
eius afflixi. pro frumento
oriatur michi tribulus: et
pro ordco spina.
finita sunt uerba iob.xxiii.

Expanded text:
peregrinus, ostium meum peregrinus, ostium meum uiatori patuit. si abscondi quasi homo peccatum meum et celaui in sinu meo iniquitatem meam? si expaui ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egrsum ostium. Quis mihi tribuat auditorem, ut desiderium meum Omnipotens audiat: et librum scribat ipse qui judicat: Ut in humero meo portem illum, et circumdem illum quasi coronam mihi? Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, et quasi principi offeram eum. Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent. Si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. FINITA SUNT VERBA JOB. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
et absq operimento paupe
rem. si non benedixerunt
michi latera eius. et de uel¬
lerib ouium mearum ca¬
lefactus est. si leuaui super
pupillum manum meã.
etiam cum uiderem me ĩ
portam supcriorem: hume¬
rus meus a iunctura sua
cadat. et brachium nncum
cum suis ossibz confringa¬
tur. Semper enim quasi
tumentes super me fluctuᷤ
tuui deum: et pondus
eius ferre non potui. Si
putaui aurum robur me¬
um et obrizo dixi fidutia
mea. si letatus sum super
multis diuitiis meis. et
quia plurima reperit ma
cum fulgeret. et lunam
incedentem clare. et lctatũ
est in abscondito cor meũ
et osculatus sum manum
meam ore meo. que est mni¬
quitas maxima et negatio
contra deum altissimum:
si gauissus ad ruiã eius
qui me ederat. et exultai
quod inuenisset eũ malũ.
non enim dedi ad peccan¬
dum guttur meum. ut
expetriem maledictns ami¬
mam eius: si non dixerũt
uiri tabernaculi mei. quis
det de carnibz eius ut sature¬
mur. Foris non mansit

Expanded text:
et absque oet absque orem. Si non benedixerint mihi latera eius, et de velleribus ovium mearum calefactus est; si levavi super pupillum manum meam, etiam, cum viderem ine in portis superiorem, humerus meus a iunctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus confringatur. Semtumentes super me fluctus timui Deum, et pondus ejus ferre non potui. Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi: Fiducia mea. Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manh. lucem cum fulgeret, et lunam incedentem clare: Et laetatum est in abscondito cor meum, et osculatus sum manum meam ore meo. Quae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exultavi, quod invenisset eum malum. Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus. Si non dixerunt viri tabernaculi mei: Quis det de carnibus ejus ut saturemur? Foris