comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mors ultra non dominaturꝰ quae conuigium eiꝰ elegerat. si homini nubit aAdul¬
tera est: Qui hãec dicunt. acute quidem mouentur. sed parum attendurt
hanc argumentationem quanta rerum sequat᷑ absurditas: Cũ enĩ laudabilit̃
&iam uiuente uła exeiꝰ consensu continentiam femina xp̃o uoueat. ĩ secuis¬
dum istorum rationem nulla facere debet. ne ipsum xpm̃ quod sentire no¬
fas est adulterum facit cũm iuuente marito nubit: Deinde cum prinae
nubtiae melioris sint meriti quam secundae. ab sit ut sanctarũ uiduarum
iste sit sensus. ut xp̃s eiꝰ uideat᷑ qua si secundus maritus: Ipsum enim habebit
&antea. quando uiris suis fidelit̃ subditae seruiebant. non carnaliter sed
spiritualiter urum cui ȩcclesia ipsa cuiꝰ menbra sunt coniunx est. que
fidei spei. caritatis integritate : non insolis uirginbus sc̃ĩs sed & iã inuidis

Expanded text:
mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adulmors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc facere debet, ne ipsum Christum, quod sentire nefas est, adulterum faciat, cui uiuente marito nubit. deinde cum primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit, ut sanctarum uiduarum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus maritus; ipsum enim habebant et antea, quando uiris suis fideliter subditae seruiebant, non carnaliter, sed spiritaliter uirum: cui ecclesia ipsa, cuius membra sunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integritate non in solis uirginibus sanctis, sed etiam in uiduis
Abbreviated transcription (Latin):
qua continentiae primam fidem irritam fecer̃ : Quodut breuit insi¬
nura a postolus : noluit eas dicere habere damnationem quae post am¬
plioris scĩtatis ꝓ positum nubunt non quia nondam nant᷑. sed ne meis ipsȩ
mltiae damnari putarentur : Sed cum dixiss& nubere holunt : continuo
addidit. habertes damnationem: et dixit quare: quõ prioreni fidem
urtam fecerunt . ut uoluntatem quae aꝓposito caetidit appareat essẽ dam¬
nitam. siue subsequant᷑ nabtiae. sue desint: ꝓinde quidicunt talium
nubtus non eẽ nubtus. sed potiuis adulteria : non mili uident᷑ satis acute idi¬
genter considerare quid dicant : Fallit eos quippe simlitudo uertatis : Qu
enm coniugium xp̃i dicuntur eligere quae : xp̃i ana sanctitate non nubun
hinc argumentantur quidam dicentes: Si uiro suo uiuo quae alteri nubit
adultera est sicut ipse dominus in euangelio de finiuit i st uoergo xpo uu

Expanded text:
quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insiquia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere habere damnationem, quae post amplioris sanctitatis propositum nubunt — non quia non damnantur. sed ne in eis ipsae nuptiae damnari putarentur — sed, cum dixisset: nubere uolunt, continuo addidit: habentes damnationem, et dixit quare: quoniam priorem fidem inritam fecerunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo ueritatis. quia enim coniugium Christi dicuntur eligere quae christiana sanctitate non nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euangelio definiuit, uiuo ergo Christo, cui
Abbreviated transcription (Latin):
scit ait dãs non omnes capiunt uerbum hoc : quae potest capere capiat. &
aꝑ̃sc̃ non contin& nubat. Quae noncaepit deliber& quae ad gressa est persẽ¬
ei Nulla aduersario detur occasio nulla xp̃i subtrabatur oblatio Incora¬
utali quippe uinculo. sipudicitia constritatur : damnatio nontimetur: sedin
uduli & iuirginali continentia : excellentia muneris amplioris expetit᷑:
Qũt expecita & eleta. & uoti. debito oblato. iam non solum capessere nubtus.
sed aum si non nubatur: nubere uelle damnabile est:: Namut hoc demons¬
tuo& a postolus. non ait cum indelicus egerint in xpõ nubunt: sed nubere uo¬
luint: Ihabentes inquit damnationem. quõ primã fidem in ritam fece¬
rut & si non nubendo tantum uolendo : Non qua ipsae nuptuae uel talium dam¬
undae iudicantur. sed dam nantur ꝓpositi fraus: domnatur fracta uoti fides
Ponnatur non susceptio abono inferiore sed ruia ex bonosu periore: Postre¬
mo dimmant᷑ tales num qua coniugolẽ fidem posterus inierunt : sed

Expanded text:
cut ait dominus, non omnes capiunt uerbum hoc, quae potest ergo capere, capiat et quae se non continet, nubat; quae non coepit, deliberet; quae adgressa est, perseueret: nulla aduersario detur occasio, nulla Christo subtrahatur oblatio. in coniugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint in Christo, nubunt, sed, nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ domodñ deisui: Sic enĩ etidem scriptura dicit. et suscitauit dñs spm̃ rodd
residuorũ omĩs populi: et introier̃ et fatiebant opera in domodnĩ omni poteitisd
suiquarta et uicesima mensis. sexti secundo anno subdario rege : Ecce et dues des¬
tusẽ : quando itrauer̃ ad operandum indomodei credo qđ illi uiri & ille populis i pt
ĩ domodei non erat imundus p̃sertĩ quia dixerat ei dñs. ego uobis cũ & suscitiuant si
eorũ ad bene operandum ĩdomosua Denique uidete quid sequitur conteuit en e
scriptura et dicit: Septimomense una et ucesima mensis : locutus ẽ dñs imanuagẽ¬

Expanded text:
in domo domini dei sui. sic enim eadem scriptura dicit: et suscitauit dominus spirituin domo domini dei sui. sic enim eadem scriptura dicit: et suscitauit dominus spirituresiduorum omnis populi, et introierunt et faciebant opera in domo domini omnipotentis dei sui, quarta et uicensima mensis sexti, secundo anno sub Dario rege. ecce et dies definitus est, quando intrauerunt ad operandum in domo dei. credo quod illi uiri et ille populus operans in domo dei non erat inmundus, praesertim quia dixerat ei dominus: ego uobiscum et suscitauerat spiritum eorum ad bene operandum in domo sua. denique uidete quid sequitur. contexit enim eadem scriptura et dicit: septimo mense. una et uicensima mensis, locutus est dominus in manu Ag
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum qui non curuauerunt genu ante bahał Denique inter praecipuss
habitus samuhel: et grauiter saulem corripuit: et cum eo tam̃ adostrs¬
dum dnĩo sacrifitium sine excusatione perrexit: nec peccatorũ eꝰ antigs¬
ne pollutus est sed omnino mundus meritorũ suorum conseruation:
mansit: Sed istã nobis questionem quã uis euidenter et in collatione
modo soluta sit : eudentius tamen soluat ageus cuius testimonũ
teris legerunt ut solum adbuc ꝓomnibus racent: Arguit dñs perat
ꝓphetã populum: ex babilona residuũ. uhi captuus tenebatur : quod bom
dñi negle gerunt et suas domos ex colerent: et dicit. propterea seplaga pla¬
tis corum percussisse regionem: Tunc zoro babel filius salathiel. et hiss
us iosedec sacerdos magnus et omnis ille populus diuinitus inspiratus opri cns

Expanded text:
uirorum qui non curuauerunt genua ante Bahal. denique inter praecipuos sanctus uirorum qui non curuauerunt genua ante Bahal. denique inter praecipuos sanctus habitus Samuhel et grauiter Saulem corripuit et cum eo tamen ad offerendum domino sacrificium sine excusatione perrexit > nec peccatorum eius contagione pollutus est, sed omnino mundus meritorum suorum conseruatione permansit. Sed istam nobis quaestionem, quamuis euidenter et in conlatione et modo soluta sit, euidentius tamen soluat Aggaeus, cuius testimonium prae ceteris legerunt, ut solum adhuc pro omnibus iactent. arguit dominus per Aggaeum prophetam populum ex Babylonia residuum, ubi captiuus tenebatur, quod domum domini neglegerent et suas domos excolerent, et dicit propterea se plaga sterilitatis eorum percussisse regionem. tunc Zorobabel filius Salathiel et Iesus filius Iosedec sacerdos magnus et omnis ille populus diuinitus inspiratus operari coepit
Abbreviated transcription (Latin):
auis more idolorũ acgiptiorũ : Hoc omnino facere debuit quod praeperat dãs : Cuitunc
ulo illos corripere placuit ut nihil ibi alimentorũ tanget propheta quẽ miserat:
que enĩ mecclesia non fit cotidie: quando eos quos acitas corripimus: Mã si ix
posẽs sione sumus : nichil cibi apud eos contfimus : ut sentiant quantũ eorum
nti doleamꝰ. Numqui d tamenideo &iã plebis discassio fatienda ẽ. ut sicut mollis
herba indiscrete enidicentur in firmi quide cordibus hominũ et ignaris figsi
oiã sinobis sint coguta iudicare. non possunt: Nam in ipsa. samana ehe
et heliseus. erant: Et si ipsi in solitudine. non tam̃ deuitandi sac rameros
eiusa. sed quia persecutionẽ abimpus regibus patiebant᷑ Nam illie ea
non utique in solitudine separatt. quae ip̃se ignorabat helis septem mila

Expanded text:
orandas more idolorum Aegyptiorum, hoc omnino facere debuit quod praeceperat dominus, cui orandas more idolorum Aegyptiorum, hoc omnino facere debuit quod praeceperat dominus, cui tunc eo\' modo illos corripere placuit, ut nihil ibi alimentorum tangeret propheta quem miserat. neque enim in ecclesia non fit cotidie, quando eos, quos acrius corripimus, etiamsi in eorum possessione sumus, nihil cibi apud eos contingimus, ut sentiant quantum eorum peccata doleamus. numquid tamen ideo etiam plebis discissio facienda est, ut sicut mollis herba indiscrete eradicentur infirmi, qui de cordibus hominum et ignotis factis, etiamsi nobis sint cognita, iudicare non possunt? nam in ipsa Samaria et Helias et Helisaeus erant, etsi ipsi in solitudine, non tamen deuiantes sacramentorum causa, sed quia persecutionem ab impiis regibus patiebantur. nam illic erant, non utique in solitudine separata, quae ipse ignorabat Helias, septem milia
Abbreviated transcription (Latin):
es cautela praeceptis dnĩci: nec uolumus ante tẽpus colligere zizania : ne simul
dumus et triticum: utentesaiam exemplo et praecepto beato cipriand qui collegas
sfenoratores fracdatores. raptores. pacis contemplationem pertulit trles nec eorum
tagione factus ẽ teilis: linde et nos sitriticum sumus euusdem beati martiris uerba
intissime dicimus : Quia et siuudentur in ecclesia esse tizania : non tamen impediri deb&¬
e uerba uistissime ac pussime dicerent maiores nostri. &iã sicaecilianũ et aliquos
supos eius malos uiderent : quos tamen ab ecclesia separare nom possent. ꝓpt̃ illos
dis mali demonstrari non poterant. et eos bonos in nocentes putabant: Haec uerba omni
uerent hoc omnino sentirent : nec cumuellent temere ti taniã separare. simul et
num eradicarent: Quod ergo iussus ẽ quidã ꝓpheta. nec panem manducare : nec aquã
lere insamaria quomissus fuerat: ut corriperet eos qui uaccas constituerent ad¬

Expanded text:
es cautela praecepti dominici, ne, cum uolumus ante tempora colligere zizania, simul eradicemus et triticum. utentes etiam exemplo et praecepto beati Cypriani, qui collegas suos faeneratores fraudatores raptores pacis contemplatione pertulit tales nec eorum contagione factus est talis. unde et nos, si triticum sumus, eiusdem beati martyris uerba fidentissime dicimus, quia, etsi uidentur in ecclesia esse haec uerba iustissime ac piissime dicerent maiores nostri. etiamsi Caecilianum et aliquos coepiscopos eius malos uiderent, quos tamen ab ecclesia separare non possent propter illos, quibus mali demonstrari non poterant et eos bonos innocentes putabant. haec uerba omnino dicerent, hoc omnino sentirent, ne, cum uellent temere zizania separare, simul et triticum eradicarent. Quod ergo iussus est quidam propheta nec panem manducare nec aquam bibere in Samaria, quo missus fuerat, ut corriperet eos, qui uaccas constituerant ad
Abbreviated transcription (Latin):
dentes quidã deo placentes: Deqͥbus a postolus dicit: Non in om̃ib: illis bens¬
placitũ ẽ deo:Neque enĩ ait in omnib: illis non ẽ bene placitũ deo : tã quã omi
dis plicuerint deo. sedait : Non in omnibus illis bene placitũ ẽdeo: Ergo inquibual
non inominib: et omnes sub eisdẽ sacerdotib erant in uno eodemq tabernaculos
uno eodemque altari hostias offerebant: et tam̃ distinguebant᷑ factis non las ai¬
mo non tẽplo. morib: non altari hus Sic alii ad alits. non accedobant : realei
inquinarentur: Hoc ẽ erim malis factis non consentiebant: ne pariter damuri
Non enĩ et illos malos moyses tantus ꝓpheta nesciebat. quorũ impia murmura
et horrendas amaritudines cotidie sufferebat : sed istũ nescisse faciamus: Nũquita
samuhel saulẽ nesciebat : quẽ ꝑos eiꝰ aeterna sentia damnauerat ds̃ : uerũ tam a

Expanded text:
fendentes, quidam deo placentes, de quibus dicit apostolus: non in omnibus illis benefendentes, quidam deo placentes, de quibus dicit apostolus: non in omnibus illis beneplacitum est deo. neque enim ait: \'in omnibus illis non est beneplacitum deo\', tamquam omnes displicuerint deo, sed ait: non in omnibus illis beneplacitum est deo, ergo in quibusdam, non in omnibus. et omnes sub eisdem sacerdotibus erant in uno eodemque tabernaculo, in uno eodemque altari hostias offerebant, et tamen distinguebantur, factis non locis, animo non templo, moribus non altaribus. sic alii ad alios non accedebant, ne ab eis inquinarentur, hoc est eorum malis factis non consentiebant, ne pariter damnarentur. non enim et illos malos Moyses tantus propheta nesciebat, quorum impia murmura et horrendas amaritudines cotidie sufferebat. sed istum nescisse faciamus: numquid et Samuhel Saulem nesciebat, quem per os eius aeterna sententia damnauerat deus? uerumtam
Abbreviated transcription (Latin):
dtꝰ łt responderunt sacerdotes. t dixer̃ : in qui n abit᷑ : et respondit aggeus
& quicumque accesserit in illo in quinabitur : ꝓpter presumptiones eorũ matutins.
ut quiquis illo accesserit in quinetur. num quid ille cui dictũ ẽ: Pme ualesce e sp̃
inmedio uestrum : ab sit ut ille sit : Duo igitur erant : unus immundus et alter qu
in mundum ꝓlnbetur accedere : qui ex ortabatur praeualescere : quia sp̃s a
quo ille in gradiebantur: Ostendantur et altaria duo: Unũ in quo istẽ: alds
inquo ille uictimas offerebat Ostendant᷑ et sacerdotes: huius alii : et illuss
qui ꝓ suo quis que populo separatĩ sacri ficabant Si autẽ quisquis hoc ad fra¬
re conatur. insanit: Sic erant istiduo populi. in uno populo : subuno sacerderi
magno: unũ templũ intrantes. Sicut erant &iã subuno morse quidã deu qt¬

Expanded text:
nabitur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: inquinabitur. et respondit Aggaeus nabitur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: inquinabitur. et respondit Aggaeus  manuum ipsorum. et quicumque accesserit illo, inquinabitur propter praesumptiones eorum matutinas ut quisquis illo accesserit inquinetur? numquid ille cui dictum est: praeualesce, et spiritus meus in medio uestrum? absit ut ille sit. duo igitur erant, unus inmundus et alter qui ad inmundum prohibetur accedere, qui exhortabatur praeualescere, quia spiritusquo ille ingrediebatur; ostendantur et altaria duo, unum in quo iste, alterum in quo ille uictimas offerebat; ostendantur et sacerdotes, huius alii et illius alii, qui pro suo quisque populo separatim sacrificabant. si autem quisquis hoc adfirmare conatur insanit, sic erant isti duo populi in uno populo, sub uno sacerdote magno, unum templum intrantes, sicut erant etiam sub uno Moyse quidam deum of
Abbreviated transcription (Latin):
uipopulo dictur: Et nunc prȩuale torobabel dicit  ñs̃ et preualȩ ihs̃ filius¬
sdic sacerdos magne : et praeualesce omnis popule terrȩ dict dñs omips: et¬
ps meus pre est inmedio uestrũ: Quis clementissimus dexerit istũ esse populũ
iduẽ siquis accesserit in quinabiturꝰ: Nunc eergo attendite quid post
lim prophetiam. quaohuic populo de xp̃i temporibus annuntiata ẽ conse¬
anter scriptura contexat Quart& et uicesima nonimensis anno secundo
aliro rege factũ ẽ uerbũ dñ adaggeũ ꝓphetã dicens : Haec dici omnp̃s ĩterro
sacerdotes legẽ dicens: Si sumpserit homo carnẽ scĩ ficatã in sumimo
dtimenti sui : et ati gerit summũ uestimenti ei panẽ. aut pulm̃tũ. aut
uiĩ. aut omnẽ escã. si scĩ ficabitur: Et responderunt sacerdotes et dixerunt:
in. & dixit aggeus: Sitetigerit inquinatus in animã. aliquid horũ: si inqui¬

Expanded text:
cui populo dicitur, Et nunc praevale, Zorobabel, dicit Dominus; et praevale, Jesu fili Jcui populo dicitur, Et nunc praevale, Zorobabel, dicit Dominus; et praevale, Jesu fili Josedech sacerdos magne; et praetrum? Quis dementissimus dixerit istum esse populum, ad quem si quis accesserit, iniquinabitur? 31. Nunc ergo attendite quid post illam prophetiam, quae huic populo de Christi temporibus annuntiata est, consequenter Scriptura contexat. Quarta et vicesima noni mensis anno secundo sub Dario rege, factum est verbum Domini ad Aggaeum prophetam, dicens: Haec dicit Dominus osacerdotes legem, dicens: Si sumpserit homo carnem sanctificatam in summo vestimenti sui, et attigerit summum vestimenti ejus panem, aut pulmentum, aut vinum, aut omnem escam, si sanctificabitur? Et responderunt d horum, si inqui
Abbreviated transcription (Latin):
lotate illa sua pristina et quomodo uidetis eũ modo tãquã non sit in conspectur urõ
ninc praeuale trobabel dicit dominus. et praeuale ihũ filu iosedec sacerdos magne
e preualesce omnis popule terrȩ dicit dñs omni potens et sp̃s meus prae est in medio
taonum mare et aridã et concutiam omnes gentes: &uement ominia electagentiũ
nim et scissimam ẽ templum dei : non aiã in eis qui permixti tolerant᷑ sed ineis
lis quinun anterĩ atalibus bene uiuendo sp̃itraliter separantur. post uõ &iam
poraliter separandi sunt: Uerumtam̃ illum populũ ciu ꝓphetia ista praenum¬
utaẽ. et qui tunc operabatur indomodei. ubr erant et illi duo. zorobabel filius
dithiel: et ibus filius iosedeo. quo modo sit exortatus & cõmendatus ad nõ satis
pmptu est uidere. in his uerbis ꝓphetȩ quae sicut dicta sunta in seruimus. Nam quid¬
m ergistum populũ immundum possumusdicere : ad quẽ suquis accesserit in quinabit᷑:

Expanded text:
tate illa sua pristina? et quomodo uidetis eam modo, tamquam non sit in conspectu uestro? et nunc praeuale, Zorobabel, dicit dominus, etpraeuale, Iesus fili Iosedec sacerdos magne, eet terram, mare et aridam, et concutiam omnes gentes, et uenient omnia electa gentium, et mum et sanctissimum est templum dei, non etiam in eis, qui permixti tolerantur, sed in eis solis, qui nunc interim a talibus bene uiuendo spiritaliter separantur, post uero etiam corporaliter separandi sunt. uerumtamen ille populus, cutiata est, et qui tunc operabatur in domo Dei, ubi erant et illi duo, Zorobabel filius Salathiel, et Jesus filius Josedech, quomodo sit exhortatus et commendatus a Domino, satis in promptu est videre in his verbis Prophetae, quae sicut dicta sunt, inseruimus. Numquidnam ergo istum populum immundum possumus dicere, ad quem si quis accesserit inquinabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pls aic ipsa ego mente seruio legi di. carnc aute legaecan
mente se nuo legi dĩ carne autẽ lege peccati. Quomodo
lege peccitis Nũquid concupiscentiat consentiendo cami.
Absit sed motus desideriorũ illic habendo quas haberraa
ce nomen habebat. sedcis consentiendo mente scruieit ieua
renebat mebra nefierent arma peccati. Sunt gͦ innobil uN¬
oficimꝰ malũ. sedcas habendo nondũ ꝑficimꝰ boni
ne pfeceritis: Fiunt itaq in nobis concupiscentiae nultc ou
id euod nonlicet libet. Sed non ꝑficiuntur. cũ mnlege dintt
seruiente libidines continentur. Etbonũ fit cũia quolit
lib et uincente bona delectitione non fit. Sed boni ꝓfactir
impletus:e nie diu legc peccati carne seruiente libido nlut
quamuis contincatur tam immouetur. Erit ab ano qlins
amor. sũmus continentiae. labor nullus. Q¬

Expanded text:
gitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quo modo carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat. sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. Sunt ergo in nobis deuiuimus malne perfeceritis. fiunt itaque in nobis concupiscentiae malae, quando id quod non licet libet; sed non perficiuntur, cum legi dei mente seruiente libidines continentur. et bonum fit, cum id, quod male libet, uincente bona delectatione non fit; sed boni perfectio non inpletur, quamdiu legi peccati carne seruiente libido inlicit et quamuis contineatur, tamen mouetur. non enim opus amor summus, continentiae labor nullus.
Abbreviated transcription (Latin):
concit. &aere uenarũ discursus quas arterias uocant. atque
spiramenti pilmonis iplentur. & humor nisi cẽt nulla spu¬
somrent ĩ confluerent uitam quȩ assumeret siccitas. Nam&ipse
antus humdo lapsualias uenas replens. quasi riuis ad flumi¬
nras  io a diffunditur. Ita nullũc̃. ereatura genꝰ quod non
honiq possit abtari ac sic om̃is creatura in eo congemiscit & do
Pesulitionc̃ filiorũ dĩ expectans. quac ꝑcorporis &iam resur¬
uoslun. desolc & luna cȩterisq siderib sed quod cȩlestia sint
cospor uidemꝰ quod animata sint non uidemus. nec tamen con¬
souensc̃. ut solẽ & lunã & sydera congemiscere credamꝰ donec
nsd̃ sunc̃ acorruptionis seruitute liberentur. Qui autẽ haec¬

Expanded text:
t aere uenarum discursus, quas arterias uocant, atque spiramenta pulmonis implentur, et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent uitamque absumeret siccitas. nam et ipse sanguis humido lapsu alias uenas replens quasi riuis et fluminibus per cuncta diffunditur. ita nullum est creaturae genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creatura in eo congemescit et dolet, reuelationem filiorum dei exspectans; quae per corporis etiam resuro de sole et luna ceterisque sideribus quod caelestia sint corpora uidemus, quod animata sint non uidemus. de diuinsequens est, ut solem et lunam et sidera congemiscere credamus, donec in saeculi finem a corruptionis servitute liberentur. Quidam e
Abbreviated transcription (Latin):
ds patrib missa sunt: Curapłi sic indigentiae scõꝵ necessaria ꝓcurarunt nede eã
poserum ut beatissimꝰ paulus ad corinthios inepistola sciber&. De collectis autẽ in icõs
ut ordinaui aecclesus galatiae ita &uos facite. secundum unam sabbati. unꝰ quisq
im apud seponat tesaurizans quod ei placuerit. ut non cum uenero tunc collectȩ
urt. Cum autẽ aduenero. quoscumq ꝓbaueritis ꝑepistolas hos mittam ꝑferre
dim̃ urãm inbierusalẽ. qđ si dignũ fuerit ut & ego eã. mecum ibunt: Haec & alia
esluerit nolite ergo cogitare incrastinũ. nonuos tamen bis uerbis cogi. ut nihil in
islium reseruetis:: Curergo hisdẽ uerbis. uos cogi dicitis ut uacetis: cur uolatilia
edl eperindum dic& aliquis: Quidergo ꝓdest seruo d. qđ priorib actibus quos
mecus babebat peliccis adienc sp̃talẽ uton miltiam que comireo¬

Expanded text:
sanctis patribus missa sunt? cur apostoli sic indigentiae sanctorum necessaria procurarunt, ne deesset in sanctis patribus missa sunt? cur apostoli sic indigentiae sanctorum necessaria procurarunt, ne deesset in posterum, ut beatissimus Paulus ad Corinthios - in epistula scriberet: de collectis autem in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans quod ei placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem aduenero, quoscumque probaueritis, per epistulas hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quodsi -dignum fuerit, ut et ego eam, mecum ibunt. haec et alia dominus dixerit: nolite cogitare in crastinum, non uos tamen his uerbis cogi, ut nihil in crastinum reseruetis. cur ergo isdem uerbis uos cogi dicitis, ut uacetis? cur exemplo uolatilia liquis: quid ergo prodest seruo dei, quod prioribus actibus quos in saeculo habebat relictis ad hanc spiritalem uitam militiamque conue
Abbreviated transcription (Latin):
Duppt̃ utbreuiter conpleccar: isti qui exe uangelio ꝑuerso intellectu tam manifesta
da p̃cepta ꝑuertere moliunt᷑ aut non cogitant in crastinũ sicut uolatilia caeli.
tau eñ contraria domino suo moner& paulus seruus xp̃i iħu: Hoc enim istis aꝑte dici¬
as suolatilia cali sic intellegitis ineuangelio. ut nolitis operando manib ur̃is uictum
gunentumq ꝓcurare: nihil &iam reponatis incrastinum. sicut nihil reponunt. uola¬
uucali . Siautẽ aliquid reponere in crastinũ potest non ẽẽ. contra euangeliũ ubi dictũ. ẽ.
sat uolatilia caeli. quia neque seminant. neque metunt. neque congregant in a pothe
Potest &iam nonesse contra euangelium. naec contra similitudinẽ uolatiliũ caeli.
an istam carnis corporalis operationis labore transigere: Sienĩ urgeant᷑ exeuangelio
nhil reponant in crastinum : rectisime respondent: Cur ergo ipse dñs loculas ha¬
ut ubi pecuniam collectam reponer&. ur tanto ante fame inminente. frum̃ta

Expanded text:
ut breuiter conplectar, isti, qui ex euangelio peruerso intellectu tam manifesta apostolica praecepta peruertere moliuntur, aut non cogitent in crastinum, sicut uolatilia caeli, neque enim contraria domino suo moneret Paulus seruus Christi Iesu. hoc enim istis aperte dicimus: si uolatilia caeli sic intellegitis in euangelio, ut nolitis operando manibus uestris uictum tegumentumque procurare, nihil etiam reponatis in crastinum, sicut nihil reponunt uolatilia caeli. si autem aliquid reponere in crastinum potest non esse contra euangelium, ubi dictum est: respicite uolatilia caeli, quia neque seminant neque metunt neque congregant in apothecas, potest etiam non esse contra euangelium nec contra similitudinem uolatilium caeli uitam istam carnis corporalis operationis labore transigere. Si enim urgeantur ex euangelio, ut nihil reponant in crastinum, rectissime respondent: cur ergo ipse dominus loculos habuit, ubi pecuniam collectam reponeret? cur tanto ante fame inminente frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
s udcat tamen si& ipsi manibus operentur. ut pigris exuita humiliore & ab exercitatiore
neitib auferant exculationem : multo miseri cordius agunt quam cum omnia sua indi¬
diabis diuiserunt: Quod quidẽ sinolint. quis audeat cogere : Quibus tamen inuenienda
bit oꝑa inmonasterio &iam sia corporali functione liberiora. seduigilanti administratio
xuranda: ut naec ipsi panẽ suum qm̃ communis iam factus est gratis manducent: nȩc ad¬
paindum ẽ. inquib monasteriis. uel inquo loco indigentib fr̃ib: quisque id qđ habebat im¬
mer it : Omnium enim xp̃ianoꝵ: una res publica est: &ideo quisquis xp̃ianis necessaria

Expanded text:
tas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore tas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum omnia sua indigentibus diuiserunt. quod quidem si nolint, quis audeat cogere? quibus tamen inuenienda sunt opera in monasterio etiamsi a corporali functione liberiora, sed uigilanti administratione curanda, ut nec ipsi panem suum, quoniam communis iam factus est. gratis manducent. nec adtendendum est, in quibus monasteriis uel in quo loco indigentibus fratribus quisque id quod habebat inpenderit. omnium enim christianorum una respublica est. et ideo quisquis christianis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
operuntib us serus di priera tamen nȩeotia rdiquisse quidͥpsit. Dienm at huac
exeiuite quisque conuertit᷑ & tulla in firmitate corporis inpeditur ita nediya
raltor necessaria &am opificis humlitas mminime recusetur.: Sidutem aalitura
ut cuudam eosi asricȩ domitae trumphator quid nibenti filue dire non babant
aeterne illius cuitatis herusalem cae lestis nis ut illud ipsum qd ꝓpris manbis ats
incom mune cumn fratre & si quid ei defuerit decomimum sippleat dcens cun dllo aus
paptum exemplum quesetutus ẽ Quas nihil habentes. & omnia passideites lbus¬
obrem illi quirelicca uel distribuita. siue ampla siue qualicumq opulentia. inter russ¬
res xp̃i pia & salubri humilitate numerar uoluerunt : sicorpere ita uilent eb it
satusde soci&atis indigentiae dehis rebus quas habebant uel plurimum uel non pa¬
in conftrentib uicem iustentande uitae eorum res ipsa comidnis & fraterna cari¬

Expanded text:
operantibus seruis dei priora tamen negotia reliquisse quid prosit. si enim ad hanc uitam ex diuite quisque conuertitur et nulla infirmitate corporis inpeditur, itane desinaturaliter necessaria etiam opificis humilitas minime recusetur? si autem ad hanc uut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habueaeternae illius ciuitatis Hierusalem caelestis, nisi ut illud ipsum, quod propriis manibus elaborat, in commune cum fratre et, si quid ei defuerit, de communi suppleat, dicens cum illo, cuius praeceptum exemplumque secutus est: quasi nihil habentes et omnia possidentes? Quamobrem etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum conferentibus uicem sustentandae uitae eorum res ipsa communis et fraterna cari
Abbreviated transcription (Latin):
ponere Quicũ dm̃ñtimeret & hominẽ ñreucreretur. i ductis
assiduis inter ꝑellationib cessit. Ut eã uindicaretne sibi abilla
tudine adhibitus ẽ: ut ostenderet dñs quanta certiores esse dedrs
ueniat dñs. quitam̃ in secreto &iam nunc curãciꝰ agit. Si autem
mouet cur electi di se uindicari dep̃centur sc̃ iohannes in apoi
gendũ ẽ. eã uindictã esse iustorũ ut om̃s mali percant duobus¬
modis aut conuers ionc adiustitiã aut amissa ꝑsupliciũ potestate.
quanis iunic aduersus bonos quã du hoc ipsũ bonis ex pedit uel tẽpora
dictam desiderait dicuntur.

Expanded text:
ponere, qui cum deum non timeret et hominem non reuereretur, uiduae tamen assiduae interpellationibus cessit, ut eam uindicaret, ne sibi ab illa itudine adhibitus est, ut ostenderet Dominus quanto certiores esse debeant ueniat dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam eius gerit. si autem monet cur electi dei se uigendum est, eam vindictam esse justorum, ut mali pereant. Pemodis, aut conversione ad justitiam, aut amissa per supplicium potestate, qua nunc adversus bonos, quandiu hoc ipsum bonis expedit vel temporaliindictam desiderare dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dia magis coꝵ futurȩ uitae noccant. quam psente subuemant mimus enm pecuauo s
laudetur petcator indesideris amimae suae & qui iniqua egerit benedticatur: Qndes
inqui isfuam uelle sibi es temperari aminoribͥus ce nolle obtẽp erire maionious dr

Expanded text:
cordia magis eorum futurae uitae noceant quam praesenti subueniant. Minus enim peccatur, si non laudetur peccator in desideriis animae suae et qui iniqua egerit benedicatur. Quid autem iniquius quam uelle sibi obtemperari a minoribus et nolle obtemperare maioribus
Abbreviated transcription (Latin):
iusta. nec intẽperans potest c̃ẽ. Nam sialiquid horũ defuerit.
prudentia nonerit. Sic & fortitudo inprudens ẽẽ non potest: nec
intẽperans. nec iniusta. Sic tẽperantia necesse ẽ. ut prudens. fortis.¬
aliqua earũ. & aliȩ sint similiter. Ubi autẽ aliae desunt: uera illa
non ẽ. si aliquo modo similis ẽẽ uideantur. Sunt enĩ quaedã uitia¬
fallaci similia. ut cidẽ prudentiae. non prudentia sed astutiua so
en̾im dico astutiam. quac inmalitiosis intelligi & uocari sole

Expanded text:
justa, nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum defuerit, prudentia non erit. Porintemperans uel iniusta; sic tealiqua earum, et aliae similiter sunt. Ubi autem aliae desunt, vera illa non est, etiamsi aliquo modo simul esse videatur; sunt enim, utfallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. nunc enim eandem dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari sole
Abbreviated transcription (Latin):
iugia non quaerentes se ipsos castrint ꝓpt̃ regnum caelorum: Itn
ta dementia quisquam ẽ contrarius ueritati ut in carne factos eimi
meliorem quam coniuati locum indomodei habere credat. & piog
sito continentes corpus. usque ad contemtas nubtias castigantes sep
non incorpore. sed inipsa concupiscentiae radice castrantes. caeleto
& an gelicã uitã in terrena mortalitate meditantes. coniuga torim
meritis pares esse contendat. & xp̃o laudanti eos qui se ipsos castras¬

Expanded text:
coniugia non quaerentes se ipsos castrant propter regnum caelorum: itane coniugia non quaerentes se ipsos castrant propter regnum caelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius ueritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam coniugati locum in domo dei habere credat et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, caelestem et angelicam uitam in terrena mortalitate meditantes, coniugatorum meritis pares esse contendat et Christo laudanti eos, qui se ipsos castra
Abbreviated transcription (Latin):
bus adequari qui prolem licitae pudica equae suscepta . inder timore
nutriunt. docentes filios suos. ut ponant indõ spẽ suã : Non autem ac¬
uipere melioremlocũ. qui ẽ filiorũ atque filiarũ: Neque enĩ uxores
animi uit ute : sed carnis neccessitate nonducunt: Contendat sane qui
uoluerit : dehis ꝓphetã spadonib hoc prenuntiasse : qui corpore absesi
sunt. Iste quoque error causae quã suscepimus suffragatur: Neque eni
spadones istos eis qui indomo eiꝰ non habent locũ p̃tulit deus: sedeis utique
ninfiliis generandis ut conugalis uitae meritũ seruant : Nãcũ dicit dabeeis
cĩ multo meliorẽ ostendit & coniugatis dari . sed multo inferiorẽ : Vt
ergo concedamus indomo dĩ. praedictos futuros eunuchos secundũ carno
quimpopulo isrħ non fuerunt quia et ipsos uidemus cũ iudei non fuant:
tam̃ fieri xp̃ianos: nec de illis dixisse ꝓphetã : qui ꝓposito continentur

Expanded text:
libus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore libus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filios suos, ut ponant in deo spem suam, non autem accipere meliorem locum quam est filiorum atque filiarum. neque enim uxores animi uirtute sed carnis necessitate non ducunt. contendat sane qui uoluerit de his prophetam spadonibus hoc praenuntiasse, qui corpore abscisi sunt, iste quoque error causae quam suscepimus suffragatur. neque enim spadones istos eis qui in domo eius non habent locum praetulit deus, sed eis utique qui in filiis generandis coniugalis uitae meritum seruant. nam cum dicit: dabo eis locum multo meliorem, ostendit et coniugatis dari, sed multo inferiorem. ut ergo concedamus in domo dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem, qui in populo Israhel non fuerunt, quia et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, tamen fieri christianos, nec de illis dixisse prophetam, qui proposito continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ spadones qu sunt sunt autẽ ali qui ab hominib facti sunt: et sunc spadones qui
suipsos castrauerunt ꝓpter regnum caelorum Qui potest capere capiat: Quid uera¬
ius quidlucidius dia potuit: xp̃s dicit. ueritas dicit : urtus & sapientuade dicit:
us qui pio ꝓposito abuxore ducenda se continuerint. castrare seipsos ꝓpterregnũ
uelorũ: E contra humana uanitas. impia temeritate contendit eos qui fatunt:
p̃sentẽ tantũ modo nec essitatẽ molestiarum coniugaliũ deutare : in regnoautẽ
uelorũ amplius quicquam caeteris non habere. de quib: autẽ spadonibus
loqutur deus ꝑ esaiam ꝓphecã. quib sedicit daturũ indomo sua & in mu¬
to suo locũ nominatũ meliorem mulco qua filiorũ atq filiarũ. nisi de
debilitatur ut generare nom possint sicut sunt eu nuchi diuitũ & regum
sifficit utiq cũ xpiani fiunt : & dei p̃cepta custodiunt eo ꝓ̃posito sunt¬
tam ut coniuges potuissen ha berent caeteris indomodei coniugatis fide¬

Expanded text:
 ita nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. quid ueracius, quid lucidius dici potuit? Christus dicit, ueritas dicit, uirtus et sapientia dei dicit eos, qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter regnum caelorum, et contra humana uanitas inpia temeritate contendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum coniugalium deuitare, in regno autem caelorum amplius quidquam ceteris non habere! De quibus autem spadonibus loquitur deus per Esaiam prophetam, quibus se dicit daturum in domo sua et in muro suo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, nisi de debilitatur, ut generare non possint, sicut sunt eunuchi divitum et regum, sufficit utique cum christiani fiunt, et Dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fide
Abbreviated transcription (Latin):
suc ubi dicit. quod scminas om̃s resurgemus: Quia nec illi
por in mortalitatẽ uiuificabunt᷑. nisi qualibet paululũtam̃
tudinc corporũ inaere quod ã modo seminari. atque ibi pu
dictũ c̃. terra es & int̾ra ibis. futuros illos scõs arbitremur u
exanimatus. quod cras antequã sumeres animã. Hac sidicent lma

Expanded text:
siue ubi dsiue ubi dper immortalitatem vivificabuntur, nisi qualibet morte paululum tamen tudinem corporum in aere quodam modo seminari atque ibi protdictum est: terra es et in terram ibis, futuros illos sanctos arbitremur exanimatus quod eras, ante quam esses animatus — terra
Abbreviated transcription (Latin):
seminis nonuiuificat᷑: nisi prius moriatur. Q uomodo igit᷑ quos
dunitus plata sententia. t̾racs & in t̾ra ibis: Fatendũ istos quos
nondũ decor poribus egressas cũ uenerit dñs inueniet. & istis uer¬
bis apłi & illis de genẽsi nontencri: Qm̃sursũ innubibus rapti
n uiique seminat̃. quia nec eunt int̾ra nec redeunt. si nullã
ꝓrsus ex periant̃ mortt̃. siue paululũ inuera moriant᷑. Sed ali¬
mutibimur: uel sic̃ aliqui dices habent om̃s dormiemꝰ. Cũgͦ
nec resurrectio ficri nisi mors precesserit possit: nec dormitio¬
nc̃ possumꝰ illo loco intelligere nisi mortẽ. Quomodo om̃s uel
dormient uel resurgent. si tam̃ multi quos in corpore inuer¬
dem raptu demortalib corporib exituros. & ad eadẽ mox in¬
mortalia redituros: nullas in uerbi sapłi patiem̃ angustias.
suic ubidicit. quod seminas ñ uiuificat᷑ nisi prius moriatur.

Expanded text:
seminas, non uiuificatur, nisi moriatur. quomodo igitur quos seminas, non uiuificatur, nisi moriatur. quomodo igitur quos nitus prolata sententia: Terra es, et in terram ibis: fatendum est istos, quos nondum de corporibus egressos cum ueniet Christus inueniet, et istis uerbis apostoli et illis de genesi non teneri; quoniam sursum in nubibus rapti non utique seminantur, quia nec eunt in terram nec redeunt, siue nullam prorsus experiantur mortem siue paululum in aere moriantur. Sed alisurgimus, uel, sicut alii codices habent: omnes dormiemus. cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit nec dormitionem possimus illo loco intellegere nisi mortem, quomodo omnes uel dormient uel resurgent, si tam multi, quos in corpore inuendem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ uobis dicimꝰ in uerbo dnĩ. quia nos uiuimꝰ qui reliqu
cȩtera. Haec uerba apostolica. resurrectionẽ mortuorũ futua
quando ueniet utique xp̃c ad uiuos ad mortuos ad iudicandos
prȩdarissime ostendunt. Sed quęri solet. utrũ illi quos hia
inobuiã xpõmaera. ad inmortalitatẽ ꝑ̃ mortẽ mira celeritatt
transibunt. Neq enĩ dicendũ est ficri non posse. utdum per
aera in sublime portant᷑: in illo spatio & moriantur & reuues¬
cant. Q uodenĩ ait. & ita semꝑ cũ dnõ erimꝰ: non sic accipiendũ
cãquã inaera nos diaerit sc̃ꝑ cũ dño ẽc̃. mansuros. Quia nec ips¬
utique ibi manebit. qda ueniens transituras ẽ U cnienti qͥope ib
t Sabentes coripora sc̃pit̾na ubicũq cũ illo fucrimꝰ. Ahunc autẽ
cĩũꝰ qus existimimꝰ &iam illos quos hic uiuos inuenturus c̃. dñs.
inipso pario stutio & passurꝰ mortẽ & accepturus inmortalitatem.
rbun qalio loco de ipsa resurrectione corporis dicit: Tu quod

Expanded text:
hoc enim uobis dicimus in uerbo domini, quia nos uiuentes, qui relierimus. Haec uerba apostolica resurrectionem mortuorum futuram, quando ueniet Christus, utique ad uiuos et mortuos iudicandos, praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet, utrum illi, quos hicibus in obuiam Christo in aera, ad inmortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Neque enim dicendum est fieri non posse, ut, dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur et reuiuescant. Quod enim ait: Et ita semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum Doutique ibi manebit, quia ueniens transiturus est; uenienti quippe i habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, iuificabuntur, cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum dicat: tu quod
Abbreviated transcription (Latin):
uu porrigitur usq ad diligendos inimicos. Et longitudo ut
longanimitate. prohac latitudine molestię colerentur
tuta existit. ł bĩ enĩ radicati. ibi fundati sumus. Radicati.
aptr agriculturam. Fundati. ꝓpter adificationẽ quȩ qm̃
nori est ab homino. dicit alio loco idem apło. Di agriculto¬

Expanded text:
 quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerenturus exsistit. ibi enim radicati, ibi fundati sumus; radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem. quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: dei agricult
Abbreviated transcription (Latin):
qd ibi ectendantur ianus longitudo in coquod alipolce
usq adteriam conspicuum est: Ibi enĩ quodã modostufu
cudo ẽ incaligni parte. quac abillo quotransu su siagitio
sum uersus relinquitur hoc est adcaput crucisiui ⁊ qui
sperantũ supna expectitio est. Tami ilud er ligno quedrs¬

Expanded text:
 ibi extenduntur manus. longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quodam modo statultitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transuersum figitur sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. iam uero illud ex ligno, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Tountariȩ quippe genuit nos uerbo ueritatis. Ethaec uolun¬
s ã. n abscondito est. Cuius secreti ꝓfunditatẽ ex pauescens¬
ꝓsindum. Altitudo quippe cõmune nomenẽ. excelso etpro¬
fundo. Sedcũ in excelso dicitur. sublimitatis eminentia cõmenda¬
nr. Cũ autẽ ꝓfundo difficultas inuestigationis. Unde dñõdi

Expanded text:
uoluntarie quippe genuit nos , uerbo ueritatis. et haec uoluntas eius in abdito est. cuius secreti profunditatem quprofundum. alti- . tudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cogni
Abbreviated transcription (Latin):
ninum proles posset existere. quos bene dixerat deus dicens: crescite et multi¬
pliarnmi & implete terram . si non peccassent: cũ mortis comdicionẽ corpo
e ã peccando meruerint. necesse concubitus nisi mortalium corporũ possit:
lures enim dehacre sententiae diuersaeq extiterunt. Et si examinandum
st ueritati diuinarum scripturarum : quae nam earum potissimum congru¬
it ꝓlixae disputationis ne gotuĩ ẽ siue ergo sine coeundi complexu: alio
iliquomodo si non peccassent᷑ habituri essent filios exmunere omni poten¬
asimi creatoris. qui potuit a etiã ipsos sine parentibus condere : qͥ potuit carnẽ
apĩ inutero uirginali formare : ut iam ipsis infidelibus loquar. qui potuit apib
um. sine concubitudire. Siue ibi multa mistice acfigarat aedicta sint aliterq

Expanded text:
minum proles posSet exsistere, quos benedixerat deus dicens: crescite et multiminum proles posSet exsistere, quos benedixerat deus dicens: crescite et multiplicamini et inplete terram, si non peccassent, cum mortis condicionem corpora eorum peccando meruerint nec esse concubitus nisi mortalium corporum possit. plures enim de hac re sententiae diuersaeque extiterunt; et si examinandum sit, ueritati diuinarum scripturarum quaenam earum potissimum congruat, prolixae disputationis negotium est. siue ergo sine coeundi conplexu alio aliquo modo, si non peccassent, habituri essent filios ex munere omnipotentissimi creatoris, qui potuit etiam ipsos sine parentibus condere, qui potuit carnem Christi in utero uirginali formare et, ut iam ipsis infidelibus loquar, qui potuit apibus prolem sine concubitu dare; sine ibi multa mystice ac figurate dicta sint aliterq
Abbreviated transcription (Latin):
et sotiale quid damest humana natura: magnũq habet ani¬
turale bonũ . uim quoq amicitiae. & hoc ex uno deus uolut
omnes homines condere ut in sua societate. non sola similitudine genes
sed aiam cognationis uinculo tenerentur : Prima itaq naturalis hunus
societatis copula. uir &uxor est: Quos nec ipsos singulos condidit dtas
& tamquã alienigenas iunxit. sed alteram creauit exaltero : Si gnais
&iã iuĩ coniunctionis in latere. unde illa detracta formata ẽ: Laterbus en
sibi ungunt᷑ qͥ parit̃ ambulant & pariter quo ambulant : it uentur
Consequens ẽ conexio societatis infili is qui unus honestus fructusest
non coniunctionis maris & feminae sed concubitus: Poterat esse inutis
sexu etiã sine tali commixtione alterius regentis. alterius obseqen¬
tis: amicalis quaedam & germana coniunetio Neonunc opus est esora
mur & mea quȩstione definitã senteritiam proferamus: unde primorum ho¬

Expanded text:
et sociale quiddam est humana natura magnumque habet et naturale bonum, uim quoque amicitiae, ob hoc ex uno deus uoluit omnes homines condere, ut in sua societate non sola similitudine generis, sed etiam cognationis uinculo tenerentur. prima itaque naturalis humanae societatis copula uir et uxor est. quos nec ipsos singulos condidit deus et tamquam alienigenas iunxit, sed alteram creauit ex altero, signans etiam uim coniunctionis in latere, unde illa detracta formata est. lateribus enim sibi iunguntur, qui pariter ambulant et pariter quo ambulant intuentur. consequens est conexio societatis in filiis, qui unus honestus fructus est non coniunctionis maris et feminae, sed concubitus. poterat enim esse in utroque sexu etiam sine tali commixtione alterius regentis, alterius obsequentis amicalis quaedam et germana coniunctio. Nec nunc opus est, ut scrutemur et in ea quaestione definitam sententiam proferamus, unde primorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
perbia decipiatur. quanto sanctius aliquid ꝓfentir: Sꝓ rõ inde cosos
laudate eum qͥuobis prestat. ut in ardore medio saeculi huius quanus
coniugio non copulemini. non tam̃ uramim. Et orantes & iam ꝑnobis un¬
dicite sc̃i & humiles corde. dnm̃. hymnũ dicite. & super ex altate eun uli

Expanded text:
perbia decipiatur, quanto sanctius aliquid profitetur. Proinde vos quoque perbia decipiatur, quanto sanctius aliquid profitetur. Proinde vos quoque laudate eum qui vobis praestat ut in ardore medio saeculi hujus, quamvis conjugio non copulemini, non tamen uramini; et orantes etiam pro nobis, Benedicite, sancti et humiles corde, Dominum; hymnum dicite, et sup