comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia a bona uoluntate discordat:
mox ut hec mentẽ cȩperit. illa
discedit. Vnde p̃dicatores sc̃i ut
possent ꝓximos ꝑfecte diligere.
studuerunt in hoc scło nil amare
nil unquã appetere: nil uel sine
appetitu possidere. Quos bene
isaias intuens ait. Qui sunt isti
qui ut nubes uolant: & sicut co¬
lumbȩ ad fenestras suas: Uidit
quippe eos terrena despicere.
mente cȩlestib ꝓpinquare: uerbis
pluere. miraculis choruscare: et
quos a terrenis contagiis sc̃a p̃¬
dicatio & sublimis uita suspende¬
rat: hos uolantes pariter & nubes
appellat. Fenestrȩ autẽ nr̃ȩ sunt
oculi: quia ꝑ ipsos anima respicit.
qͦd exterius concupiscit. Colũba
uero simplex est animal: atq a ma¬
licia fellis alienũ. Quasi columbe
ergo ad fenestras suas sunt: qͥ nil
in hoc mundo concupiscunt: qui
omĩa simpliciter aspiciunt: & in
hȩc quȩ uident rapacitatis studio
nͣ trahunt᷑. At contra miluus &
non colũba ad fenestras suas est: qͥ

Expanded text:
invidia a bona voluntate discordat, invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
me sunt ds̃ uota tua: quȩ reddã
laudationes tibi. c si aꝑte dicat.
Et si exterius munera offerenda
nͣ habeo: intra memet¬
ipsũ tamen inuenio
qd in ara tuȩ laudis im¬
pono. Quia qui nr̃a donatione
nͣ pasceris: oblatione cordis meliꝰ
placaris. Nil quippe offertur dõ
ditius. uoluntate bona.
Ioluntas enĩ bona est. sic aduersa. u¬
alterius sicut nr̃a ꝑtimescere: sic
de ꝓsperitare proximi. sicut de nr̃o
ꝓfectu gratulari: aliena dampna
nr̃a credere. aliena lucra nr̃a depu¬
tare: amicũ ñ ꝓpter mundũ sed
ꝓpter dm̃ diligere: inimicũ etiam
amando tolerare: nulli qͦd pati ñ
uis facere: nulli qͦd tibi iuste im
ꝓdesse etiã ultra uires uelle. Quid
ergo isto holocausto locuplet̾ius:
quando ꝑ hoc qͦd dõ immolat in
huius cupiditas ꝑfecte deseratur.
Nam quicquid in eo concupisci¬
mus. hoc ꝓcul dubio ꝓximis inui¬
demus. Uidet᷑ et enĩ qͦd nobis desit:
qͦd alter assequit᷑. Et quia semper

Expanded text:
me sunt, Deus, vota tua quae reddam, me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impprodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper
Abbreviated transcription (Latin):
naui mercati sunt. Estimationẽ
quippe pretii ñ habet: sed tamͣ
regnũ dei tanti ualet. quantũ
habes. Ualuit nãq racheo dimi¬
dium substantiȩ: quia dimidium
aliud ad hoc qͦd iniuste abstulit.
restituendũ in quadruplũ reser-¬
uauit. Ualuit petro & andreȩ.
dimissis retib et naui. Ualuit
uiduȩ duob miniitis: ualuit al¬
teri calice aquȩ frigidȩ. Regnũ
itaq dei ut diximus. tanti ualet:
quantũ habes. Pensate igit᷑ fr̃s.
quid uilius cũ emit᷑: quid carus
cũ possidet᷑. Sed fortasse nec calix
aquȩ frigidȩ suppetit qui indigen¬
ti prebeat᷑: tunc etiã securitatem
nobis ꝓmittit sermo diuinus.
Redẽptore & enĩ nato. cęli ciues
ostensi sunt qui clamarent: gła
in excelsis dõ. & in terra pax ho.¬
minib bonȩ uoluntatis. Ante
dei nãq oculos nunquã est ua¬
eua manus a munere: si archa cor¬
dis repleta est bona uoluntate.
Hinc etenĩ psalmista dicit. In

Expanded text:
navi mercati sunt. Aestimationem navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nichil retinuit. Multũ reliqͥt:
qui quãlibet parũ. totum deseruit.
Certe nos & habita cũ amore possi¬
demus & ea quȩ minime habemus.
ex desiderio querimus. Psultum
ergo petrus & andreas dimisit:
quando uterq etiã desideria haben¬
di dereliquit. Multũ dimisit: qui
cũ re possessa. etiã concupiscentus
renuntiauit. Asequentib gͦ tanta
dimissa sunt: quanta a nͣ sequentib
concupisci potuerunt. Nemo gͦ
etiã cũ quosdam conspicit multa
reliquisse. apud semet ipsum dicat.
lmitari huiusmodi contẽptorss uolo:
sed quod relinquã ñ habeo. Multa
fr̃s relinquitis: si desideriis terre¬
nis renuntiatis. Ex teriora enim
nr̃a: dño quãlibet parua sufficiiuis.
Cor namq & ñ substantiã pensat.
nec ꝑpendit quantũ in eiꝰ sacrificio.
sed ex quanto ꝓferat᷑. Nam si exte¬
riorem substantiã ꝑpendamus.
ecce sc̃i negotiatores nr̃i. ꝑpetuã
angłorũ uitam datis retibus et

Expanded text:
sibi nihil retinuit; multum reliquit sibi nihil retinuit; multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad unius iussionis uocẽ.
petrus & andreas relictis re¬
tibus secuti sunt redẽptorẽ. Nulla
uero hunc facere adhuc miracula
uiderant: nichil ab eo de premio
ȩternȩ retributionis audierant:¬
& tamen ad unũ dñi preceptum
hoc qͦd possidere uidebant᷑ obliti st̃.
Quanta nos enis miracula uidemꝰ:
quot flagellis affligiur. quantis
minarũ asperitatib deterremur:
& tamen uocantẽ sequi contẽpnimꝰ.
In cȩlo iam sedet: qui de conuersio.¬
ne nos admonet. Lam iugo fidei col¬
la gentiũ subdidit: iam mundi głam
strauit: iam ruinis eiꝰ crebrescentib
districti sui iudicii diem ꝓpinquantẽ
denuntiat: & tamen suꝑba mens nr̃a
nͣ uult hoc sponte deserere. qͦd coti¬
qui ab amore presentis scłi nec pre¬
ceptis flectimur. nec uerberib emen¬
damur: Sed fortasse aliquis tacitis
secũ sibi cogitationib dicat. Ad uo¬
cem dominicã uterq iste piscator
quid aut quantũ dimisit: qui pene
quã censum. Multũ reliquit: qui

Expanded text:
quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescesui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotiqui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene  pensare quam censum. Multum reliquit qui
Abbreviated transcription (Latin):
una nobis in necessitate est. altera
in uoluntate. Quis enĩ cognoscens
dm̃ ad ens regnũ ingreditur: nisi
prius bene operet᷑ : Sine contem¬
platiua ergo uita intrare possunt
ad celestem patriã: qui bona quȩ
possunt operari non negligunt.
Sine actiua. autẽ intrare non poᷤᷤ¬
sunt: si negligunt bona operari
quȩ possunt. Illa ergo in necessi¬
tate: hec in uoluntate est. Unde¬

Expanded text:
una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est.
Abbreviated transcription (Latin):
emitur: quando unusquisq qui
iã ab hoc scło mente transit serui¬
tio omnipotentis domini subdit᷑.
Ille &enĩ uere deo seruire appetit:
qui ab hoc scło mente transire
didicerit. Seruus uero hebreus em¬
ptus sex annis seruire precipitur:
ita ut in septimo liber exeat gra¬
tis. Quid enĩ per senariũ nume¬
rũ: nisi actiuę uitȩ perfectio
rus ad laboriosã uitã pertinet:

Expanded text:
ipitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Domini subditur. Ille enim vere servire Deo appetit qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Servus namque Hebraeus emitur, et sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio r s
Abbreviated transcription (Latin):
dit benignitatẽ: quando genus
humanũ a reatu preuaricationis
ꝑ unigenitũ suũ liberare disposu¬
quia eius ingressui uirginalis ute¬
ri templũ sp̃s sc̃i gr̃a consecrauit.
Et terra nr̃a dedit fructũ suũ:
quia eadẽ uirgo quȩ de terra
corpus habebat filiũ genuit.
diuit᷑ate quidẽ dõ patri coequa¬
lem: sed sibi carnis ueritate con¬

Expanded text:
 benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuqui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate con
Abbreviated transcription (Latin):
uero annis seruit & septimo
egredit̾ liber: qui per actiuam
quã ꝑfecte exhibuerit ad contẽ¬
platiuȩ libertatẽ transit. Notandũ
uero qđ gratis liber egreditur:
quia hi postquã om̃ia fecerint di¬
cunt se mutiles seruos. eis ꝓculdu¬
bio sicut ipsa actiua fuit ex mu¬
nere: ita erit ex gr̃a etiã contem¬
platiua. Cũ quali ueste intraue¬
rit cũ tali exeat: quia om̃ino ne¬
cesse est ut unus quisq nr̃m in
hoc qđ incipit ꝑseueret: atq
usq in finẽ operis in eã quã incho¬
auit intentionẽ perduret. Ile qͥp¬
pe bene ad contẽplatiuã transit:
qui in actiua uita intentionis

Expanded text:
 annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos. Eis procul dubio sicut ipsa activa vita fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. « Cum quali veste intraverit, cum tali exeat. » Quia omnino necesse est, ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret: ille quippe qui ad contemplativam vitam transit, qui in activa vita intenti
Abbreviated transcription (Latin):
legatũ. Unde legimꝰ in apocahp¬
si iohis: angło ephesi. tratire. &
angło filadelfiȩ. & angłis quatu¬
or reliquarũ ȩccłiarũ scribȩ hȩc.
Apłs quoq p̃cepit uelare capi¬
ta in eccłiis feminarũ: ꝓpter an¬
gelos.

Expanded text:
egatum. Unde legimus in Apocalypsi Joannis: Angelo 140 Ephesi, Thyatirae, et angelo Philadelphiae, et angelis quatuor reliquarum Ecclesiarum scribe haec . Apostolus quoque praecipit velari capita in ecclesiis feminarum, propter angelos
Abbreviated transcription (Latin):
naria in collo eius. secundum
ritum prouintię loquitur:
quo maiorum criminum ista
apud ueteres iudȩos pęna fuerit.
ut in profundum ligato saxo
dimergerent᷑. Expedit autẽ
ei: quia multo melius est pro
culpa breuem recipere pęnã.
quam ȩtnis seruari cruciatib.
Non enim uindicabit ds̃ bis¬

Expanded text:
naria in collo ejus, secundum naria in collo ejus, secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo melius est pro culpa brevem recipere poenam, quam aeternis servari cruciatibus. Non enim vindicabit
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ego deieci formam
serui accipiens: hic intrabit
in regnum cȩlorum. Et qui
suscep̾erit unum paruulum
talem in nomine meo: me susci¬
pit. Qui talis fuerit. ut xꝑi
imitetur humilitatẽ & inno¬
centiam: in eo xꝑc suscipitur.
ratos: adiecit non illos sui me¬
riti. sed magistri honore susci¬
piendos. Qui autem scandali
paruulus est. Maiores enim:
scandala ñ recipiunt. Expe
dit ei ut suspendatur mola
asinaria in collo eius: & dimer¬
gatur in profundum maris.
Quamquã hec generalis pos¬
sit esse sententia. aduersum
om̃s qui aliquem scandalizañ:
tamen uixta consequentiam
sermonis. etiam contra apłos
dictum intelligi potest. qui
interrogando quis maior ẽẽt
in regno cęlorum uidebantur
inter se de dignitate conten¬
dere. Et si inhoc uicio ꝑman¬
sissent: poterant eos quos ad
fidem uocabant ꝑ suũ scanda¬
lum perdere: dum apłos ui¬
dent int̾ se de honore pugna¬
re. Quod autem dixie. expe¬
dit ei ut suspendatur mola asi¬

Expanded text:
quantum me dejeci, formam quantum me dejeci, formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus suscipitur. ratos, adjecit non illos sui merito, sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizparvulus est, majores enim scandala non recdit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Quamquam haec generalis possit esse sententia adversus omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere, et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Expedit ei ut suspendatur mola asi
Abbreviated transcription (Latin):
tribueret exemplum. Alii
paruulũ interpretant᷑ sꝑm
scm. quem posuerit in cordib
discipłorum: ut suꝑbiam hu
militate mutarent. Am̃ dico
uobis. nisi conuersi fueritis. &
efficiamini sicut paruuli: ñ
intrabitis in regnum cęlorum.
N on precipitur apłis ut ȩta¬
tem habeant paruulorum:
sed ut innocentiam. Et quod
illi ꝑ annos possident. hn pos¬
sideant ꝑ industriam: ut ma¬
litia ñ sapientia paruuli sint.
Quicumq ergo humiliaue.¬
rit se sicut paruulus iste: hic
maior est in regno cęlorum.
Sicut iste paruulus. cuiꝰ uob̾
exemplum tribuo. non perse¬
uerat in iracundia. non lesus
meminit. ñ uidens pulchram
mulierem delectat᷑. ñ aliud
cogitat. & aliud loquitur: sic
& uos nisi talem habueritis in¬
nocentiam. & animi puritatẽ:¬
intrare. Siue aliter. Qucũꝙ
humiliauerit se sicut paruu¬
lus iste: hic est maior in regno
cȩlorum. Qui imitatus me fu¬
erit. & se in exemplo mei humi¬
liauerit. ut tantũ se deiciat.

Expanded text:
tribueret exemplum. Alii tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam in humilitatem mutaret. Amen dico vobis, nisi conversi fueritis et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, et aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatintrare. Sive aliter: Quicunque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cesserUNT
discipłi ad iħm.
dicentes. Quis
putas maior
est in regno
cȩlorum:
Quod sepe
monuit:
etiam nunc obseruandum est.
Cause querendȩ sunt singu¬
lorum dñi dictorum. atq fa¬
ctorum. ꝑ ost inuentum state¬
rem. post tributa reddita. qͥd
interrogatio: In illa hora
accesserunt discipuli ad iħm
dicentes. Quis putas maior
est in regno cȩlorum: Qui au
dierant pro petro & domi no
idem tributum redditum: ex
ȩqualitate precii arbitrati st̃
omnib apostolis petrum ẽẽ
prelatum. qui in redditione
tributi dño fuerat comparatꝰ:
idõ interrogant. quis maior
sit in regno cȩlorũ. Uidensq
iħc cogitationes eorum. & cau¬
sas erroris intelligens: uult
tentionẽ sanare. Et aduocans
iħc paruulum: statuit eum
in medio eorum. U̾ el simpli¬
citer quemlibet paruulum.
ut ȩtatem quereret. & simili¬
tudinẽ innocentiȩ demonstra¬
ret: uel certe paruulum sta¬
tuit in medio eorum seipsum.
qui ñ ministrari uenerat. sed
ministrare: ut eis humilitatis

Expanded text:
ccesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in 137 regno coelorum? Quod saepe monui, etiam nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quidtina interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii, arbitrati sunt Petrum omnibus apostolis esse praelatum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult tatis contentione sanare. Et advocans Jesus parvulum, statuit eum in medio eorum, et dixit. Vel simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret, et similitudinem innocentiae demonstraret. Vel certe parvulum statuit in medio eorum seipsum, qui non ministrari, sed ministrare venerat, ut eis humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tris mei qui in cęlis est. Supra
dixerat ꝑ manum & pedem &
oculum. om̃s propinquitates
& necessitudines quȩ scanda¬
lum facere poterant amputan¬
das: austeritatem itaꝙ senten¬
tiȩ subiecto precepto tempe¬
lcoiarat dicens. Uidete ne contem¬
pnatis unũ ex pusillis istis.
Sic inquit precipio seueritatẽ:
ut commixtim clementiã do¬
ceam: quantũ in uobis est no¬
lite contempnere. sed ꝑ ur̃am
salutem etiam illorũ querite
sanitatem. Sin autẽ ꝑseueran¬
tes in peccatis uideritis & ui¬
cus seruientes: melius ẽ solos
saluos fieri. quam perire cum
pluribus. Quia angłi eorum
in cęlis: uident semꝑ faciem
Magna dignitas animarũ: ut
una quȩq habeat ab ortunati-

Expanded text:
upra dixerat per manum, et pedem, et oculum, omnes propinquitates et necessitudines, quae scandalum facere poterant, amputandas: austeritatem itaque sententiae, subjecto praecepto temperat, dicens: Videte ne contemnatis unum ex pusillis istis. Sic, inquit, praecipio severitatem, ut, commisceri clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contemnere, sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sanitatem. Sin autem perseverantes in peccatis videritis, et vitiis servientes, melius est vos solos salvos fieri, quam perire cum pluribus. Quia angeli eorum in coelis vident semper faciem Magna dignitas animarum, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
melius est ut & propinqui¬
tate eius & emolumentis ca¬
reas : quam dum uis lucri¬
facere cognatos & necessari
os. causam habeas riunarũ.
Itaq non frat᷑. non uxor. non
filii. nͣ amici. ñ om̃is affectuᷤ.
qui nos excludere potest a reg¬
no cȩlorum. amori dñi prepo¬
natur. N ouit unusquisq cre¬
dentium quid sibi noceat: uel
in quo sollicitetur animus. ac
sepe temptetur. Melius est
uitã solitariam ducere: quam
ob uitȩ presentis necessaria

Expanded text:
melius est ut propinquimelius est ut propinquitate et emolumentis ejus careas, quam dum vis lucrifacere cognatos et neceos, causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coelorum, amori Domini praeponatur. Novit unusquisque credentium, quid sibi noceat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
Ue mundo ab scandalis.
Necesse est enim: ut ueniant
scandala. Uerumtamen ue
homini: ꝑ quem scandalum
uenit. N on quod necesse sit
uenire scandala: alioquin
absq culpa essent qui scan¬
dalum faciunt. Sed cum
necesse sit in isto mundo fieri
scandala: unus quisq suo ui¬
cio scandalis patet. Simulq
ꝑ generalem sententiam ꝑcu¬
titur uidas: qui proditioni
animũ preparauerat. Si au¬
tem manus tua uel pes tuus
scandalizat te: abscide eum.
& proice abs te. & reliqua.¬
N ecesse est quidem uenire scan¬
dala: ue tamen ei est homini
qui quod necesse est ut in mun¬
do fiat. uicio suo facit ut per
se fiat. Igitur omĩs truncat᷑
affectus. & uniuersa propin¬
quitas amputatur: ne ꝑ oc¬
casionem pietatis. unusquisq
credentium scandalis pateat.
Si inquit ita est quis tibi con¬
iunctus. ut manus. pes. oculus.
& est utilis atꝙ sollicitus &
acutus ad ꝑspiciendum. scan¬
dalum autem tibi facit. &
propt᷑ dissonantiam morum
te ꝑtrabit in gehennam:

Expanded text:
mundo a scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quod necesse sit venire scandala, alioquin sine culpa essent, qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet. Simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparaverat. Si autem manus tua, vel pes tuus scandalizat te, abscinde eum et projice abs te. Necesse est quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et uniquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis, atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum, scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam,
Abbreviated transcription (Latin):
tia de amissione carorũ. Con¬
uersi autẽ ad dm̃: ea quȩ in
hoc mundo cara amplecte¬
bantur amittunt. Non enĩ
gaudent his rebus quib ante
gaudebant: & donec fiat in
illis amor ȩt̾̃norum. ñ nulla
mesticia sauciantur.
onsolabuntur ergo sꝑu sc̃o.
qui maxime propterea para

Expanded text:
tia de amissione charorum: contia de amissione charorum: conversi autem ad Deum, ea quae in hoc mundo chara amplectebantur, amittunt: non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant; et donec fiat in illis amor aeternorum, nonnulla moestitia sauciantur: consolabuntur ergo Spiritu sancto, qui maxime propterea para
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. Siquidem. ꝑuentu¬
ra est ad summã sapientiam.
Initium autẽ sapientiȩ timor
um om̃is peccati. superbia
inscribitur. Superbi ergo
appetant: & diligant regna
terrarum.
Seati pauperes spiritu: qm̃
ipsorum est regnum cȩlorum.
eati mites: qm̃ ipsi heredi¬
tate possidebunt terrã. Illam
credo terram: de qua in psal¬
mis dicitur. Spes mea es tu:
portio mea in terra uiuentiũ
Significat enĩ quandam soli¬
ditatem & stabilitatẽ heredi¬
tatis perpetuȩ: ubi anima ꝑ
bonum affectum tanquam
loco suo requiescit sicut corpꝰ
in terra. & inde cibo suo alit
sieut corpus ex terra. Ipsa est
requies & uita scõrum. Mites
autẽ sunt. qui cedunt impro¬
bitatibus. & non resistunt ma¬
lo: sed uincunt in bono malũ.
Rixantur ergo immites &
dimicant: pro terrenis & tem¬
poralib rebus.
Heati autẽ mites: qm ipsi
hereditate possidebunt terrã.
de qua pelli non possunt.
eati lugentes: qm ipsi con¬
solabuntur. Luctus est tristi¬

Expanded text:
tudinem; siquidem perventutudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initium autem sapientiae timor um omnis peccati superbia inscribitur . Superbi ergo appetant et diligant regna terrarum: Beati autem pauperes spiritu; quoniam ipsorum est regnum coelorum.eati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram: illam credo terram, de qua in Psalmo dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terra; et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies et vita sanctorum. Mites autem sunt qui cedunt improbitatibus, et non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . Rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autem mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram, de qua pelli non possint. 5. Beati lugentes; quoniam ipsi consolabuntur. Luctus est tristi
Abbreviated transcription (Latin):
pore uiciniores: qui prȩcep¬
tis implendis animo propin¬
quabant. Aperit os suum:¬
& docet eos docens. Ista circũ¬
locutio qua scribitur. & ape¬
riens os suum. fortasse ipsã
mora commendat aliquan¬
do longiorem futurum esse
sermonem: nisi forte ñ uacet
quod nunc eum dictum est
aperuisse os suum qđ ipse
in lege ueteri aperire sole¬
ret ora propħarum. Quid
titione rerũ temporaliũ. om¬
na uanitas & prȩsumptio
audaciam & suꝑbiam signifi¬
cat. U ulgo etiam magnos spe
superbi habere dicunt᷑. Et
recte. quando quidem sp̃iritꝰ
etiam uentus uocat᷑. Unde
scriptum est. Ignis. grando.
nix. glacies. sꝑc tempestatis.
Quis uero nesciat. superbos
inflatos dici: tanquã uentos
distentos: Unde est etiam
illud apłi. Scientia inflat:
caritas ȩdificat. Qua propt̃
recte hii intelliguntur pau¬
peres sp̃u humiles & timentes
dm̃: id est non habentes infla¬
tum sp̃m. Nec aliunde om¬
nino incipere oportuit beati¬

Expanded text:
pore viciniores, qui praeceppore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid titione rerum temporalium, Omnia vanitas et praesumptio audaciam et superbiam significat: vulgo etiam magnos spiritus superbi habere dicuntur; et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Quis vero nesciat superbos inflatos dici, tanquam vento distentos? Unde est etiam illud Apostoli: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Quapropter recte hic intelliguntur pauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beati
Abbreviated transcription (Latin):
IQUSRIT UR
quid significet
mons bene
intel ligit᷑
significare ma¬
iora precepta
iusticiȩ: quia minora erans
quȩ iudȩis data sunt. Unus
tamen ds̃ ꝑ scõs propħas
& famulos suos scđm ordi¬
natissimam distributionẽ
temporũ. dedit minora p̃¬
cepta populo quẽ timore
adhuc alligari oportebat:
& ꝑ filium suum maiora
populo quẽ karitate iam
liberari conuenerat. Cum
autẽ minora minoribus.
maiora maiorib dantur:
ab eo dantur qui solus no¬
uit congruentẽ suis tempo¬
ribus generi humano ex hi¬
bere medicinam. Nec mi¬
rum est quod dantur pre¬
cepta maiora propt̾ regnũ
cȩlorum. & minora data ft̃
ꝓpter regnum terrenum:
ab eodem uno dõ qui fecit
cęlum & terram. De hac
ergo iusticia quȩ maior est:
bene significat: quod ab uno
magistro solo docendis tan¬
tis rebus. ideo docet᷑ in mon¬
UIte. Sedens autẽ docet: quod
ꝑtinet ad dignitatem magi¬
sterii. Et accedunt ad eum
discipuli. ut audiendis illius
uerbis hu essent etiam cor¬

Expanded text:
quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt. Unus tamen Deus per sanctos prophetas et famulos suos, secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari conveautem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit coelum et terram. De hac ergo justitia quae major est, bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
taris oblatione absoluti a penis. et
ipsi ad beatoꝵ ꝑueniunt requiem.
Quib tam̃ om̃ib. unigenit᷑ filius qͥ
est in sinu patris dm̃ iuxta modũ¬
cuiq suȩ capacitatis narrabit: cum
tẽpore resurrectionis benedictionẽ
dederit qͥ legẽ dedit. ut ambulantes
de uirtute fidei & spei in uirtutẽ
contẽplationis uideant dm̃ deorũ in
syon: id est in incõmutabilis ueritatis.

Expanded text:
taris oblationibus absoluti poenis, et taris oblationibus absoluti poenis, et ipsi ad beatorum perveniunt requiem: quibus tamen omnibus unigenitus Filius qui est in sinu Patris, Deum juxta modum suae capacitatis cuique narrabit, cum tempore resurrectionis benedictionem dederit, cui legem dedit, ut ambulantes de virtute fidei et spei in virtutem contemplationis videant Deum deorum in Sion, id est, inc
Abbreviated transcription (Latin):
gam eũ. & manifestabo ei me ipsũ¬
U e ipsũ inqͥt manifestabo dilectori¬
bus meis: ut quẽ in sua cognouere
spũi sco uidere possint equalẽ. Uerũ
cȩterisq artioris ac ꝑfectioris uitȩ
taminũ suoꝵ conscius. ñ dubitauit
de se ipso testari. Cupio dissolui: & cũ
xp̃o ee. Ceterũ sunt plures in ȩccła¬
iusti. qͥ post carnis solutionẽ continuo
beata paradisi requie suscipiunt᷑. expe¬
ctantes in magno gaudio in magnis
gaudentiũ choris. quando recepto
corpore ueniant & appareant ante
faciem cũ. At uͦ nonnulli ꝓpter bo¬
na qͥdem oꝑa. ad electoꝵ sortẽ p̃ordi-¬
nati. sed propt̃ mala aliqua quibus
polluti de corpore exierunt. post mor
tẽ seuere castigandi excipiunt᷑ flam¬
mis ignis purgatorii: & uel usq ad
diem iudici longa huiꝰ examinatio¬
ne a uicioꝵ sorde mundant᷑: uel cer¬
te prius amicoꝵ fideliũ p̃cib ele¬
mosinis. ieuinus. fletib. & hostiȩ salu¬

Expanded text:
gam eum, et manifestabo ei meipsumgam eum, et manifestabo ei meipsum. Meipsum, inquit, manifestabo dilectoribus meis, ut quem in sua cognoverunSpiritui sancto videre possint aequalem. » ceterique artioris ac perfectioris vitae taminum / suorum conscius, non dubitavit de se ipso testari: Cupio dissolvi et cum Christo esse. Caeterum sunt plures in eccliusti, qui post carnis solutionem continuo beata paradysi requie suscipiuntur, expectantes in magno gaudio, in magnis congaudentium choris, quando recepto corpore veniant et appareant ante faciem dei. At vero nonnulli propter bona quidem opera ad electorum sortem praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corportem severe castigandi excipiuntur flammis ignis purgatorii, et vel usque ad diem judicii longa hujus examinatione a vitiorum sorde mundantur; vel certe prius amicorum fidelium precibus, eleemosynis, jejuniis, fletibus, hostiae salu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad hanc uenire ualeami adiuuat.
ipse pacto in hominis forma nouissi
archana nobis regni cȩlestis mirabi¬
cat. Neq enĩ sinus patris pueriliter
ẽ cogitandus: in similitudinẽ nr̃i sinꝰ
quẽ habem in uestib. Aut putand̾
est ds̃ qͥ humanoꝵ forma menbroꝵ
cõpaginat᷑ non ẽ: sic sedere quẽ admo¬
dũ nos: Sed qͥa sinus nr̃ intus ẽ more
nr̃o loquens scriptura. in sinu patris
ẽẽ dicit: quẽ in secreto patris quo
humañ intiit᷑ ꝑtingere ñ ualet. sẽꝑ
manentẽ uult intelligi. Non tunc
autẽ solũ enarrabit unigenit̾ filius
dm̃. id est sc̃e & indiuiduȩꝰ trinitatis
quȩ ẽ uñ ds̃ głam manifestabit ho-¬
minib. cũ post uniuersale iudicium
om̃s parit electos ad uisionẽ clarita.¬
tis ei induicet: sed & cotidie narrat.¬
cũ singulis quibusq fideliũ ꝑfectorũ
plere cȩperit qͦd ꝓmisit. Qui diligit
me. diliget᷑ a patre meo: & ego dili-¬

Expanded text:
ut ad hanc venire valeamus, adjuvat. ut ad hanc venire valeamus, adjuvat. Ipse peracto in hominis forma judicio,arcana nobis regni coelestis mirabicat. Neque enim sinus Patris pueriliter est cogitandus, in similitudinem nostri sinus, quem habemus in vestibus, haud putandus est Deus, qui humanorum forma membrorum compaginatus non est, sic sedere quemadmodum et nos; sed quia sinus noster intus est, more nostro loquens Scriptura, in sinu Patris esse dicit, quem in secreto Patris, quo humanus intuitus pertingere non valet, semper manentem vult intelligi. Non tunc autem solum enarrabit unigenitus Filius Deum, id est, sanctae individuae Trinitatis, quae est unus Deus, gloriam manifestabit hominibus, cum post universale judicium omnes pariter electos ad visionem claritatis ejus inducet; sed cum singulis quibusque fidelium perfectorum plere coeperit, quod promisit: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego dili
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit me homo & uiuet. qͥa fragili
adhuc uasculo carnis inclusi. ꝑ circũ¬
scriptas rerũ imagines uidere posst̃.
quẽ ꝑ incircũscriptũ ȩt̃nitatis suȩ lum̃
nequaquã ualent intueri. Qua autẽ
ratione ad uisionẽ incõmutabilis et
ȩt̃ni luminis ꝑuenire debeat: euuange¬
lista consequent̃ exposuit dicens. Uni¬
genitus filius qͥ est in sinu patris. ipse
narrauit: cui simile ẽ qͦd ipse dñs ait.
Nemo uenit ad patrẽ. nisi ꝑ me. E alibi.
Nemo nouit filiũ. nisi pat̾. neq patrem
qͥs nouit nisi filius: & cui uoluerit filius
reuelare. Ipsius qͥppe ducatu ad patrem
uenire. ipsius magisterio patrẽ & filium
ꝓ nobis in hominis habitu loquens nob̃.
qͥd de scę trinitatis unitate recte sen-¬
tiendũ. qualit̃ ad eiꝰ contẽplationem
fidelib ꝓperandũ. quib actib ad hanc
sit pueniendũ clara luce reuelauit. ipse
sacram̃tis suȩ incarnationis nos imbu¬
ens. sui nos sp̃s carismatib sc̃ificans.

Expanded text:
videbit me homo, et vivet ; quia fragili adhuc vasculo carnis inclusi per circumpscriptas rerum imagines videre possunt, quem per incircumscriptum aeternitatis suae lumen nequaquam valent intueri. Qua autem ratione ad visionem incommutabilis et aeterni luminis pervenire debeat evangelista consequentin sinu Patris, ipse enarravit. Cui simile est, quod Dominus ait: Nemo venit ad Patrem nisi per me ; et alibi: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Ipsius quippe ducatu ad Patrem venire, ipsius magisterio Patrem et Filium,pro nobis, in hominis habitu loquens nobis, quid de sanctae Trinitatis unitate recte sentiendum, qualiter ad ejus contemplationem fidelibus properandum, quibus actibus ad hanc sit perveniendum, clara luce revelavit. Ipse sacramentis suae incarnationis nos imbuens, sui nos spiritus charismatibus sanctificans,
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Cũ tremore & metu ur̃am
in uobis & uelle & ꝑficere ꝓ bona uo-¬
luntate. Cum autẽ dixisset euuan .iii.¬
gelista. nos om̃s de plenitudine. xp̃i
accepisse. confestĩ subiunxit & ait:
grãm ꝓ gr̃a. Geminã gͦ nos grãm
accepisse testat᷑: unã uidelicet in p̃¬
senti. alterã uͦ in futuro. In p̾senti
quidem. fidem quȩ ꝑ dilectionẽ
operat᷑. in futuro autẽ uitã eternã.
Fides quippe quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑
grã dĩ est: qͥa ut crederemꝰ. ut dili¬
gamus. ut oꝑemur bona quȩ noui¬
mus. ñ ullis pͣcedentib meritis nr̃is.
sed ipso largiente ꝑcepimꝰ qui dicit.
Non uos me elegistis. sed ego elegi
uos: & posui uos ut eatis ꝙ fructũ
afferatis. Et ut uitã ꝓpter fidem
& dilectionẽ & oꝑa bona ꝑcipiam
ȩternã. grã dĩ est: qͥa ne abono dĩui¬
emus itinere. ipso duce semꝑ opus
habemꝰ cui dicit᷑. Deduc me dñe
in uia tua: & ambulabo in uerita¬
te tua. Ac si apte dicat᷑. Nisite du¬

Expanded text:
tremore vestram in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . Cum autem dixisset evangelista nos omnes de plenitudine Christi accepisse, confestim subjunxit et ait, Gratiam pro gratia. Geminam ergo nos gratiam accepisse testatur, unam videlicet in praesenti, alteram vero in futuro. In praesenti quidem fidem, quae per dilectionem operatur ; in futuro autem vitam aeternam. Fides quippe, quae per dilectionem operatur, gratia Dei est, quia ut credamus, ut diligamus, ut operemur bona, quae novimus, non ullis praecedentibus meritis nostris, sed ipso largiente percepimus qui dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum af, dilectionem et opera bona, percipiamus aeternam, gratia Dei est, quia ne a bono deviemus itinere, ipso duce semper opus habemus, cui dicitur: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulem in veritate tua . Ac si aperte dicatur: Nisi te du
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ głam quasi unigeniti a patre ple-¬
num gr̃a & ueritate. Quod dũ pre¬
cursoris quoq eiꝰ testimonio confir¬
masset dicentis. hic erat quẽ dixi uob̃.
qͥ post me uenturus ẽ ante me factꝰ
est. qͥa prior me erat: rursus ipse quȩ
cȩperat exsequit᷑ dicens. & de pleni¬
tudine eiꝰ nos om̃s accepimꝰ grãm ꝓ
gr̃a. Plenus quippeerat dñs sp̃u
sc̃o. plenꝰ grã & ueritate: quia sicut
apł̃s ait. in ipso habitat omis plenitu¬
do diuinitatis corporalit᷑. de cuiꝰ ple¬
nitudine nos om̃s iuxta modũ nr̃e¬
capacitatis accepimꝰ: qͥa uncuiq nr̃m

Expanded text:
iam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate . Quod cum praecursoris quoque ejus testimonio confirmasset dicentis: Hic erat quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat ; rursus ipse quae coeperat exsequitur dicens: Et de plenitudine ejus omnes nos accepimus, gratiam pro gratia . Plenus quippe erat Dominus Spiritu sancto, plenus gratia et veritate, quia, sicut Apostolus ait, In ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter ; de cujus plenitudine nos omnes juxta modum cap
Abbreviated transcription (Latin):
tioni putandũ est ẽẽ contrariũ: qͦd
aliquotiens patriarchȩ uel ꝓphetȩ
dm̃ uidisse phibent᷑. Aparuit enĩ
dñs abraham in conualle mambre.
Et iacob ait. Uidi dñm facie ad fa-¬
ciem. Item isaias. Anno qͦ mortuus ẽ
rex orias. udi dñm sedentẽ suꝑ soliũ
excelsũ & eleuatũ. Sed recte intelli¬
gendũ in cunctis huiꝰmodi uisionib
homines scõs dm̃ ñ ꝑ ipsã naturȩ
sue speciem: sed ꝑ quasdã imagines
ẽẽ contẽplatos. Uiderunt gͦ sc̃i dm̃
ꝑ subiectã creaturã: uerbi gr̃a. ignẽ.

Expanded text:
um quod aliquoties patriarchae vel prophetae Deum vidisse perhibentur. Apparuit enim Dominus Abrahae in convalle Mambre. Et ait Jacob: Vidi Dominum facie ad faciem . Item Isaias: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum . Sed recte intelligendum in cunctis hujusmodi visionibus homines sanctos Deum non per ipsam naturae suae speciem, sed per quasdam imagines esse contemplatos. Et viderunt ergo sancti Deum per subjectam creaturam, verbi grati
Abbreviated transcription (Latin):
in scłi huius uita fieri ñ potest recte
dicit᷑. dm̃ nemo uidit unquã: id est
nemo corruptibili adhuc & mortali
carne circũdatus. incircũscriptã diui¬
nitatis potest lucẽ contueri. Unde ma¬
nifestius dicit apls: quẽ nemo uidit
hominũ. nec uidere potest. Nemo enĩ
hominũ dicit᷑: nemo humano adhuc
habitu aggrauat᷑ humana conuersa¬
tione caducus. Hinc ẽ enĩ qͦd moyses
qͥ dm̃ quẽ in angło uidebat. in ipsa eiꝰ
natura uidere desiderans orabat: si
inueni grãm in conspectu tuo ostende
mͥ głam tuã. audiuit. Non poteris
uidere faciem meã: non enĩ uidebit¬

Expanded text:
 saeculi vita fieri non potest, recte dicitur: Deum nemo vidit unquam , id est, nemo corruptibili adhuc et mortali carne circumdatus incircumscriptam divinitatis potest lucem contueri; unde manifestius dicit Apostolus: Quem nemo vidit hominum, nec videre potest . Nemo enim hominum dicitur, nemo humano adhuc habitu aggravatus, humana conversatione caducus. Hinc est enim quod Moyses qui Deum, quem in angelo videbat, in ipsa ejus natura videre desiderans, orabat: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi gloriam tuam , audivit: Non poteris videre faciem mea
Abbreviated transcription (Latin):
si hec obseruaret terrã repmissionis
intraturũ. & in ea ppetuo uicturũ:
sin alias. ꝓsternendũ ab hoste p̃dixit.
qͥa dato sp̃s sui dono. & legẽ sp̃ualit̃
intelligi. ac seruari posse donauit: ꝙ̃
eos qui seruant. in uerã cęlestis uitȩ
beatitudinẽ quã terra ꝓmissionis sig¬
Dm̃ nemo uidit unquã. Vnigenit᷑
filius qui ẽ in sinu patris. ipse narrauit.
Nulla eteñ gr̃a maior hominibus
dari. nulla ueritas altior potest ab
hominib cognosci: quã ea de qua
unigenit᷑ dĩ filius suis fidelib nar¬

Expanded text:
si haec observaret, terram repromissionis si haec observaret, terram repromissionis intraturum, et in ea perpetuo victurum; sin alias, prosternendum ab hostibus praedixit. quia dato Spiritus sui dono, et legem spiritaliter intelligi ac servari posse donavit: et eos qui servant in veram coelestis vitae beatitudinem, quam terra promissionis sigDeum nemo vidit unquam: unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Nulla etenim gratia major hominibus dari, nulla veritas altior potest ab hominibus cognosci, quam ea de qua unigenitus Dei Filius suis fidelibus nar
Abbreviated transcription (Latin):
est. Lex quidem data ẽ ꝑ moysen:
in qua quid agendũ. qͥd uitandũ
sit. cȩlesti iure decernit᷑: sed qͦd illa
p̃cepit. ñ nisi grã xp̃i cõpletur. Illa
siquidem monstrare peccatũ. iusticiã
docere: & transgressores sui. reos osten¬
facit ut qͦd lex pͣcepit impleat᷑. Unde
illud quod scriptũ est. ñ concupisces.
eritas autẽ facta ẽ ꝑ xp̃m: quia
umbrã habebat lex bonoꝵ futuroꝵ
non ipsã imaginẽ rerũ: & sic̃ alibi
dicit apl̃s. omĩa in figura continge¬
bant illis: sed ꝓ umbra lucẽ uerita¬
tis. pro figura legis ipsã imaginem
rerũ quȩ figurabat᷑ exhibuit xp̃c:
quando data sp̃s gr̃a aperuit disci¬
pulis suis sensũ. ut intelligerent
scripturas. Lex ꝑ moysen data ẽ.
cũ popłs asꝑsione sanguinis agni.
mundari p̃ceptus ẽ. Gr̃a & ueri¬
tas quȩ in lege figurabat᷑ ꝑ ih̃m
cruce lauit nos a peccatis nr̃is in san¬
guine suo. Lex ꝑ moysen data ẽ. qͥa
popłm p̃ceptis salutarib instituens.

Expanded text:
est. Lex quidem data est per Moysen, in qua quid agendum, quid vitandum sit coelesti jure decernitur; sed quod illa praecipit, non nisi gratia Christi completur. Illa quidem monstrare peccatum, justitiam docere, et transgressores sui reos ostenfacit ut quod lex praecipit impleatur; unde illud quod scriptum est: Non concupisces , Veritas autem facta est per Christum, quia umbram habebat lex bonorum futurorum, non ipsam imaginem rerum. Et sicut alibi dicit Apostolus: Omnia in figura contingebant illis ; sed pro umbra lucem veritatis, pro figura legis ipsam imaginem rerum quae figurabatur exhibuit Christus, quando data Spiritus gratia, aperuit discipulis suis sensum ut intelligerent Scripturas. Lex per Moysen data est, cum populus aspersione sanguinis agni mundari praeceptus est; gratia et veritas quae in lege figurabatur, per Jcruce lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Lex per Moysen data est, quia populum praeceptis salutaribus instituens,
Abbreviated transcription (Latin):
gulis ꝓ ut uult. Quia gͦ de plenitu¬
dine conditoris nr̃i. ñ quȩdã sed om̃e
quicqͥd boni habem᷑ accepimꝰ: curan¬
dũ sũmope est ne quisquã de sua se
bona actione uel cogitatione incaut᷑
extollat: ne si ingratus largitori re¬
manserit ꝑdat bonũ qͦd accepit: ac
digne apłica increpatione ꝓcellatur
qua dicit᷑. Quid enĩ habes qͦd non
accepisti: Si autẽ accepisti: qͥd głaris
quasi ñ acceperis: Unde ipse apłs
quia nichil dignũ nosse uel opari
posset si non de plenitudine xp̃i ac-¬
ciperet: alibi manifeste testat᷑ dicens.
Non qͦd sufficientes simꝰ cogitare ali-¬
qͥd a nobis quasi ex nobis: sed suffi

Expanded text:
ia , subjunxit: Quia ergo de plenitudine Conditoris nostri non quidam, sed omnes quidquid boni habemus accepimus, curandum summopere est ne quispiam de sua se bona actione vel cogitatione incautus extollat, nisi ingratus largitori remanserit, perdat bonum quod accepit, ac digne apostolica increpatione percellatur, qua dicitur: Quid enim habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Unde ipse Apostolus, quia nihil dignum nosse vel operari posset, si non de plenitudine Christi acciperet, alibi manifeste testatur, dicens: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed suf
Abbreviated transcription (Latin):
atq id ipsum mysterium p̃¬
dicans. eccłas xꝑi locupletissi¬
ma disputatione ditauit. In¬
corruptibilis atq indefessus
illius est hodieq thesaurus:
qui pecuniã dñi sui nũmu¬
lariis fęnerans. cotidie in cor¬
de fidelium cęlestium diuitia¬
rum scam̃ conquirit usurã.
Quid igitur fr̃s tanto speci¬
osuis uiro: Cuius hec est re¬
gula. & mensura sermonis:
ut int̃ uarias hominũ cau¬
sas. motusq diuersos. nunc
affectione patris. nunc aucto¬
ritate doctoris. consoletur
humiles. suꝑbos comprimat:
negligentes arguat. increpet
infideles. Tanto deniq de¬
core sacerdotium uitamq
suam uir fidelissimus ador¬
nauit : ut doctrinam suam
subsequentib confirmaret
operibus: dnĩcam illam sen¬
tentiam tenens. Qui docu¬
erit & fecerit sic: magnus
uocabitur in regno cȩlorum.
Quã magnus hic. quamq
precipuus in regno cȩlorum
est: quẽ in omẽm głam ser¬
mo propħicus. uita mirabili ᷤ.

Expanded text:
atque id ipsum mysterium pratque id ipsum mysterium praedicans, Ecclesias Christi locupletissima disputatione ditavit. Incorruptibilis atque indefessus illius est hodie thesaurus, qui pecuniam domini sui nummulariis fenerans quotidie in corde fidelium coelesti divitiarum sanctam conquirit usuram . Quid igitur, fratres, tanto speciosius viro, cujus haec est regula et mensura sermonis, ut inter varias hominum causas, motusque diversos, nunc affectione patris, nunc auctoritate doctoris consoletur humiles, superbos comprimat, negligentes arguat, increpet infideles? tantoque denique decore sacerdotium vitamque suam vir fidelissimus adornavit, ut doctrinam suam subsequentibus confirmaret operibus, dominicam illam sententiam tenens: Qui docuerit et fecerit, hic magnus vocabitur in regno caetorum . Quam magnus hic, quamque praecipuus in regno coelorum est, quem in omnem gloriam sermo propheticus, vita mirabilis,