comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑmĩam xp̃i ꝑ quani. a p̃sentia dei requisi
apit. ⁊ quid illud sit.
s sequitur. ut ꝯphen¬
dat. ⁊ det̾minat ⁊ qͣsi
mirantib ist quid di¬
cat: c̾ait ñ accepi. ñ
recte dico sequor ut ꝯ¬
p̃hendam. qr ego qui

Expanded text:
icordiam Dei per quam a praescientia Dei requisitit. Et quid illud sit sed sequitur ut dat, determinat. Et quasi mirantibus illis quid dicum ait, non accepi, nondum Recte dico, sequor ut comprehendam, quia ego, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Qu̾id ergo agis apłe:¬
nondum apprehendi¬
sti. nondũ ꝑfectus es.¬
quid ergo agis: quid
quid̾ retro sũt. ł ita ñ
que. non ꝯprehendi.unum. de me nobis asse¬
ro. ꝙ ⁊ ego obluiscens. ea quidem que retro st̃¬

Expanded text:
Quid ergo agis, Apnondum apprehendisti? nondum perfectus esQuid ergo agis? Quid quidem retro sunt. Vel ita, gue, non comprehendi. Unum autem de me vobis assero, quod ego obliviscens ea quidem quae retro su
Abbreviated transcription (Latin):
qui bonierant inter
cos iuilla enim ple¬
diqui erant laude.
ali digni itcrepatio¬
ne post salutationẽ
ergo prim̃ pponit de¬
bonis. ut hus alii cõ¬

Expanded text:
qui boni erant inter In illa enim pledigni erant laude, alii digni increpatine. Post salutationem ergo primum proponit debonis ut his aliis co
Abbreviated transcription (Latin):
dico .i. discemẽ quid
ut accipias. qr tuĩfr
nꝰ es. io ego abstines.
qr tuͥ de acceptõnescã¬
dalũ est. intlłige diai:
ꝙ potes. dabit. t dĩs

Expanded text:
 discerne quid ut accipias, quia us es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scadalum est. Intellige dico quod potes. Dabit enim
Abbreviated transcription (Latin):
gcer de legaub obseruantus. quidicitur ppłs pe¬
culiaris dei. quamgentar quidicitur canis in¬
uitt quidẽ olim. s ñ id̃o digniores surit in fide
⁊hoc est ꝙ ait. multũ pliis est uid̾oẜ pͥorẽ statũ
sniuistetione temꝑ aliumꝰ. ł in reseratione sp̃uali¬
um qn quo utroc muita uideis deus fecit. q̃ nõ
gentio ⁊ ita scdm priqrenstatũ digniores fu̾nt.

Expanded text:
ge, vel de legalibus observantiis, qui dicitur populus peculiaris Dei, quam gentili qui dicitur canis imluit quidem olim, sed non ideo digniores sunt in fide. Et hoc est quod ait, multum, amplius est ministratione temporalium, vel reseratione spiritualium in quo utroque multa Judaeis Deus fecit, quae non gentibus: et ita secundum priorem statum digniores fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sacramdũ est corpus xp̃i ppriũ. ꝙ de uitgĩe
nib constat ita imnitas eccłastica ex multis
remmtccoħia. ⁊ atrespine similia. ecce quari
inmiacspetiededit ¶ cum artemtorus xp̃c sub
sptie panis. totus sub spẽ uini sumanie cur ñ
muna s in duab dedit᷑. sont ostenderetur x̃.
ascopsiacudtiumq redim̃et. panis enim
ad crprs refertur. uinũ ad animam. qr uiñ

Expanded text:
sacramentum est corpus Christi proprium de Virgine latis constat, ita societas ecclesiastica ex multis imputribilia et albae spinae similia. Ecce quare in hac specie dedit. Cum autem totus Christus sub specie panis, totus sub specie vini sumatur, cur non in una, sed in duabus dedit? Ideo ut ostenderetur Christus se, ut utrumque redimeret. Panis enim ad corpus refertur, vinum ad animam, quia vinum
Abbreviated transcription (Latin):
tis fidelib credatuntranssire in sub̾am corꝑis
⁊ sanguinis. ¶Que sit illa conu̾sio. an formalis
ansubalis. queri solet ꝙ aut̃ formalꝰ non sit̃ ma¬
nifestum est. ꝙr forma pans ⁊ uini temanet.
illa. nec tñ illa augetur. nec ꝯcedũt ꝙ hec eẽ
illa. uere dicipossit. alii aut̃. sic dũt hancinil¬
b tñ ip̃m corpus afficitur. Sosautemincertare:¬
lnq̃ntes: ꝙ ex auctoritatib cerum est ꝓfitem᷑¬
nis dñci ꝯu̾ti modũ ueto ꝯłisionis ignoae. ꝓ
ñerubescimus fateri. depriori autem suba q̃
priori fubstantie accidentia fuerũt. q̃ nec ip¬
sum xp̃i corpus affitiuntinec in eo fundanur.
to. de fractione etiam illa queri solet. q ibi fieri
indecur. cuius rer. ł in qua re fit.cumq t̃ sit iͥ¬
sub̃a est in ipõ corpore ẽẽ uidetur. s ccoutra. tum
ip̃m corpus incorruptibile sit. qi imnoitalẽcẽ
⁊ impassibile. in ip̃o rion posse ẽcuidetur. und̾e
⁊ xp̃c redatguit carnalesi sensum discpłoꝵ. qui

Expanded text:
tis fidelibus credatur transire in substantiam corporis et sanguinis, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma panis et vini remanet. illa, nec tamen illa augeatur, nec concedunt quod hanc esse illam vere dici possit. Alii autem sic dicunt, hanc in ilbus tamen non efficitur. Nos autem, incerta relinquentes, quod ex auctoritatibus certum est profitemn ignorare non erubescimus fateri. De priori autem substantprioris substantiae accidentia fuerunt, quae nec ipsum Christi corpus afficiunt, nec in eo fundantur.to. De fractione etiam illa quaeri solet, quae ibi fieri videtur cujus rei vel in qua re sit, cumque ibiipso corpore esse videtur, sed contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit, quia immortale est et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Unde et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ne maiestatis transsiturus celebrato sac̃¬
mentouetis pasche post typicũ agnũ. ĩ ul¬
timo corpus suũ ⁊ sanguinem inspẽm panis
iumi tradidit discipłis sus. ubidiligenter
auimadũtend̃ ẽ. qͣde post typici agni sacrarõ
cũ sub ista. quare sub dupplici. derade quare
a qua consecratur admisceatur post: quid
a tonis quad amalis sumatur. deinde que wbi
uidentut eẽ. e s̃. utrum uere sint. ł nõ. ¶ Sci¬
en dum igitur ido post celebratũ uetus pascha
d uetis legis sacramenta cessatura. itter q̃
p̃cipuũ erat᷑ agni paschał sacam̃tũ nou aale¬
gis sactam̃ta sustinenda. int̾ que. excellit diũci
orpũ sacram̃tam. Ides etiam post alia dedit: ut
memorie discipłox tenanus infigeretur ⁊ ab
eccia teiceps freq̃ntaretur. ¶ Subalia u̾o spẽ
idõtradidit. ⁊ a fidelib sum̃dũ deiceps institu¬

Expanded text:
aeternae majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum agnum in ultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est quare post typici agni sacramentcum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel non. Sciendum igitur ideo, post celebratum vetus Pascha,deret veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda inter quae excellit Dominici corporis sacramentum. Ideoque etiam post alia dedit, ut memoriae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sub alia vero specie ideo tradidit, et a fidelibus deinceps su
Abbreviated transcription (Latin):
frangi uttent uidetur. nec ulisio est ꝙ ad ua¬
litatem fidei. nec ad deceptionẽ sicfit. aui dñt
parces deillo facimꝰ. ⁊ ꝙ in sacͣmento sic fic.I⁊
unusquisq partem suam accipiti ꝑ partes
manducatur: imanet integer. ecce exhił pa¬
tet. ꝙ integrũ ⁊ incorruptũ corpuis xꝑĩman¬
ducatur. ⁊̃ si fcactio. ł particio ibiest: nõ ĩ ipo.
s in sacramento ẽẽ uidetur. alii dicunt᷑ ꝙ ibi
fito frac̾no nullius rei. qr nichil ibi stangit.

Expanded text:
gi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fit. Item: Unusquisque partem suam accipit, per partes manducatur et manet integer. Ecce ex his patet quod integrum et incorruptum corpus Christi manducatur, et si fractio vel partitio ibi est, non in ipso est, sed in sacramento esse videtur. Alii dicunt quod ibi fit fractio et nullius rei, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
morationẽ: cenandũ celebratũ ñ ceuam
reuerentia degustata ꝓutificat sibi deuotũ.⁊
memoria ẽ nre redep̃tõis. ut redẽptoris nr̃i me
bipendo carnem ⁊ saugumem memores esse
debenius. ⁊ in hoc ꝯsecrta nouum testam̃tum

Expanded text:
er coenandum celebratum non coenam reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri membibendo carnem et sanguinem memores esse debemus, in hoc consecuti novum testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiano. t uotabło młtas scelestas heses glibit a¬
phandas fabłas finxit. ⁊ ueniã tales qualgꝰ
theatris cantantui. siue mimiea scuritate ris¬
entiã dolem̃. ⁊ miramur aueaciam.
ut dixi. tuuo dũ tp̃s
hos uigi indisciplina.
eccłastica. in script᷑is ex¬
omis modi hõib doce̾¬

Expanded text:
iano enim vocabulo multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentiam, et miramur audaciam. ut dixi. Tu vero, dum tempus habes, vigila in disciplina esiastica in Scripturis exomnis modi hominibus doce
Abbreviated transcription (Latin):
uantiis delectantur. Ux coram eis. soposita dicit᷑.
qr si tõne uellent atcendere possent intelligere.
hecincͣ mensa fiat ia inla. Scriptura enim q̃
intelligentib est panis refectionie ulaqueat.
uitatis. dum ⁊ elo enis xp̃m occiderunt. ⁊ ĩula
captiuitate fuit eis eã scandali. ⁊ obpbrii. ⁊ p̾¬

Expanded text:
ectantur. Vel coram eis ideo posita dicitur, quia si rationi vellent intendere possent intelligere. Haec, inquam, mensa fiat illis in laqueum. Scriptura enim quae intelligentibus est panis refectionis illaqueat vitatis, dum zelo ejus Christum occiderunt, et illa captivitate fuit eis causa scandali et opprobrii, et p
Abbreviated transcription (Latin):
alio doccnte itcelligit. s ip̃sita habent. ut ñ
andi. ⁊ est sensus. rationẽ eis dedit. qua tñ nec
ꝑse itelligant que ꝑ se possent intelligere.
huellent. uecalio docente nrtelligit qͣe ꝑ
alium possent scire. ħ aut̃ eoꝵ cecitas durat us
.i. usq in p̃sentem diemomimũad quos ħ sc̃p¬
nyat idem subdens. Et dauid dicit. Mensa eoꝵ.¬
malitia quam michi

Expanded text:
alio docente intelligit, sed ipsi ita habent, ut non audiant. Et est sensus: Rationem eis dedit, qua tamen nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio docente intelligunt, quae per alium possent scire. Haec autem eorum caecitas durat, usqest usque in praesentem diem omnium ad quos hoc scripconfirmat subdens: Et David dicit: Mensa eomalitia quam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
umor. ut ultra ñ dissoluatur. hec ergo uisibił
caro sine dubitatione resurgere credenda est
uidetur enim apł eamtamquam digito ostẽ¬
qiͣ digitum intendit. ut eadem caro que uidet᷑
resurectura monstretur. s non talis. scd̾m hoc

Expanded text:
m, ut ultra non dissolvatur. Haec ergo visibilis caro sine dubitatione resurgere credendum est. Videtur enim Apostolus eam tanquam digito osten hoc, in eam quasi digitum intendit, ut eadem caro quae videtur resurrectura monstretur, sed non talis. Secundum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rium obscuritatẽ sig¬
grecum est. ꝙ latine¬
dicitur secretum. łec
cultum ꝙ est illud:
mrines. tam bomi quã
iiiui tepti xpo nemente morientur. sic enim
rimus in eo raptude mortalib corporib exitu¬
ros. ⁊ ad eadem mot in mortalia reddituros ge¬
neralit̾ dc̃m eẽ hos accipe possumus .s. om̃s resu

Expanded text:
rium obscuritatem sigGraecum est, quod Latinedicitur secretum, vel occultum: quod est illud, homines tam boni quam rti Christo veniente morientur. Sic enim rimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros, et ad eadem mox immortalia redituros, generaliter dictum esse hoc accipere possumus, scilicet omnes resu
Abbreviated transcription (Latin):
magnam ⁊ manifestam. postes non ent alia
⁊ est sensus. Resurestio fiet inno. tu .i. in no¬
uissimo signo. ꝙ dabitur. ut ista ꝯpleant᷑. ħ t̾u¬
ba est clamor. de quo dr̃ieuangelio. Media no¬
de clamor fĩs est ecce sponsus uenit. exiteo biiã

Expanded text:
magnam, vel manifestam, postquam non erit alia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam
Abbreviated transcription (Latin):
ui sacraĩti ostenditi
utt facilius suadeat. q
cu n̾ba ñ fatisfatiunt. solent etiam exemplasu :¬
⁊̃ demone. sicut ꝑ corpus xp̃i digne. ⁊ spũalit̾
sumptum. unũ est ẽ ip̃o xp̃o. qr calix .i. potus

Expanded text:
i sacramenti ostendit, ut facilius suadeat, quia cui verba non satisfaciunt, solent exempla suacum daemone, sicut per corpus Christi digne et spiritualiter sumptum, unum est cum ipso Christo, quia calix, id est
Abbreviated transcription (Latin):
bonam uoluntatẽ suam ut bona fieret subue¬
turet. qõ tonũ placitũ uł sacram̃tũ. p̃posint.
.i. longe anteꝙͣ fieret posuit. uł omnib palam
obtunt. illis dico iiplendũ m eo. fiuo .s. nõ¬
ti a deo .i. in hoc temꝑe gr̃e. quo implere que
na puidentia. rationabilit᷑ dispensauit. si
enim penitus ignoria ẽẽnt hoĩes. ñ predei. ñ

Expanded text:
bonam voluntatem suam ut bona fieret subveniret. Quod bonum placitum vel sacramentum proposuit, id est longe antequam fieret posuit, vel omnibus palam obtulit. Illud dico implendum in eo, Filio, scti a Deo, id est in hoc tempore gratiae, quo implere quaesunt, divina providentia rationabiliter dispensavit. Si enim penitus ignari essent homines non praedocti, non
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est xpo. s ideo etiam ꝓangłis at. quicd
hominum ꝑ eis mortem redimtau. ⁊ liberat᷑
a malo. qr cum eis quodãm redit in gr̃am. post
imicitias quas interhomiẽs ⁊ st̃ds angelos
pecc̃a fecerunt. ⁊ ex ipã hominũ ndemptione.
rune illius angłice dampnũ reꝑatur.⁊ utiq¬
nouerut̃ angli scĩ doctide deo. cuius ueritatis
eterna contemplatione beati sunt. quanti
autem que incelis sunt cum id ꝙ inde cecidit
in angłis redditur ex hominib Instaurant᷑
aut̃ qne in terris sunt cum ip̃ihomines qui
p̃destinati sunt. in et̾namuitũ. a corruptionis
uetustate renouantur. ⁊ est sensus. uoluit itt̾eu

Expanded text:
tus. Sed ideo etiam pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione runoverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in angelis redditur ex hominibus. Instaurantur etiam quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in aeternam veritatem, a corruptionis vetustate renovantur. Et est sensus
Abbreviated transcription (Latin):
greti dicers. in quo fi
captiuitate quaser¬
uiebamus drabolo.
uerundati subpecc̃o
hemus inqͣm ꝑ san.¬

Expanded text:
grati, dicens: In quo, Ficaptivitate qua serviebamus diabolo venundati sub peccato; habemus, inquam, per san
Abbreviated transcription (Latin):
in qua gratia gratifi. nos .i. gratos nos sibi
fecit᷑ hicꝰ notatur effectus prmae p̃ordinatoĩs.
que ptinet ad iusticiam gratificauit dico:
mdsccto fi. suo ꝓquo nos.dilgit. Diligẽs¬
enim unigenitum suum: etam illis qͥs dili¬
gitci quib nult filius diuma largitur don¬
io lumoInquo ecce hic osten

Expanded text:
in qua gratia gratificavit nos, id est gratos nos sibi fecit. Hic notatur effectus primae praeordinationis quae pertinet ad justitiam. Gratificavit, dico, in dilecto Filio suo, pro quo nos diligit. Diligenssuum Unigenitum, etiam illis quos diligit, et quibus vult Filius divina dona largitur, in quo. Ecce hic osten
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ maiorem instructi¬
onẽ. ut plene uos i¬
struetẽ. in quo uobis
mala fierẽt festmra¬
uimus uid̾e dico: cũ
młtodesiderio exhel¬
tandi uos. ⁊ ueie fi¬

Expanded text:
pter majorem instructionem, ut plene vos struam, in quo vobis mala fierent. Festinavimus videre, dico, cum multo desiderio, exhtandi vos. Et vere fe
Abbreviated transcription (Latin):
urãm. nos dico remo¬
corꝑis. ñ corde .i. dilec¬
tionis affectu. qr̃ osz
aspecłus cessant. qr uis
alloqui ñ possũ nec¬
iudere. s cordis affectꝰ
⁊ solucitudo nũꝙͣ ces¬

Expanded text:
ram. Nos dico, remocorporis; non corde, id est dilectionis affectu. Quasi aspectus cessant, quia vos alloqui non possum, neidere; sed cordis affectus et sollicitudo nunquam ces
Abbreviated transcription (Latin):
qñ surexit. ascendit. ⁊ qr hoc poss hre.
non pre illis addit. p̃illis. nam dũ morta¬
lis fu̾it. differens nomen habuit. q ange¬
liministrabant ei postꝙꝵ immnortal: mag̃
tendit. nonadoptionem. quia nisi eẽt ꝓ¬
prius filius: non ꝑoss ex hoc apłs amplitu¬
dinem honoris asserere ꝓprius autem filiꝰ.
est. de ip̃o patre genitus. si autem adoptio¬
nis gr̃a ẽẽt filius non solum patre s itiam
gelis minoreẽt. E uii enim. auastu̾e.¬

Expanded text:
resurrexit et ascendit, et quia hoc posset habere, et non prae illis. Addit prae illis. Nam dum mortalis fuit differens nomen habuit, quia angeli ministrabant ei, postquam immortalis magis tendit, non adoptionem, quia nisi esset proprius Filius, non posset ex hoc Apostolus amplitudinem honoris asserere. Proprius autem Filius est de ipso Patre genitus. Si autem adoptionis gratia esset Filius, non solum Patre, sed etiam angelis minor esset. Cui enim. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
retur. effectus: per
ꝙ aꝑitur. ꝙ hic soquitur de eo. sccłm car¬
nem. nam scłm hoc ꝙ pr̃is substantie cõ¬
substantialis agnoscitur: non est factus.
s natus. de eo ergo sermouersatur. scd̃m
humanã naturam. scłm qm⁊ minor fuit
angelis passione ⁊ maior acmelior etiam
gr̃e plenitudine. de quaetiam ip̃i angeli
ad mensuram accipuit. so ait. ⁊ ip̃e xp̃c.¬

Expanded text:
retur effectus, per quod aperitur quod hic loquitur de eo secundum carnem. Nam secundum hoc quod Patris substantiae consubstantialis agnoscitur, non est factus, sed natus. De eo ergo sermo versatur secundum humanam naturam, secundum quam et minor fuit angelis passione, et major ac melior etiam gratiae plenitudine, de qua etiam ipsi angeli ad mensuram accipiunt. Ideo ait et ipse C
Abbreviated transcription (Latin):
batur an gentib qui nero matercisus señ
eẽ uideum p̾putio preftrebat. ꝑsecutiosub
tam gentuum quiam ideoꝵ fiebat obnori
has igitur ꝑsecutiones qui galathas depa¬
uaue̾rant declinare cupientes cituinciionẽ
ꝓ defensione discipłis ꝑsadebant. nam nec
iuidei ꝑsequi eos poterant. nec gentiles quos
uidebant p̾selitos circumcidere. ⁊ ipõs legalia
seruare.

Expanded text:
entibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depravaverant, declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant, nec gentiles quos videbant, et proselytos circumcidere, et ipsos legalia servare.
Abbreviated transcription (Latin):
frem epso. manis
sre adnotatione dõ¬
plens ad loc enin
loco manu suausz
ad finem scripsit. q̃si.
atis: iudete qualib¬

Expanded text:
em Epistolae manus suae adnotatione complens. Ab hoc enim loco, manu sua ad finem scripsit. Quasi dicat: atis, videte qualib
Abbreviated transcription (Latin):
turas sapiamus ñ cogunurcontrã xpisapsãmdis¬
putate. ⁊ ea drẽ quib demonstrate onemurna¬
turam humanam neq in parulis medicom
digere qr sana est. ⁊ in maiorib. Si oadiusticiã
si uelit posse sufficere. ¶nocura ñ p̃suuit᷑ apł in¬

Expanded text:
turas sapiamus, non cogimur contra Christi gratiam disputare, et ea dicere quibus demonstrare conemur naturam humanam, neque in parindigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam si uelit posse sufficere. acute quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Ibi enumn compositio uector queritur. ubi
pientia mundana. ameigo tp̃i fidem u̾bis ex or¬
illa. s ip̃e laudetur. ideo cãm ostendetis quare non
in sapientia uerbi addit. ut nõ cuatuetur crux xp̃ĩ
sicut psendo apłbne stiu̾tiuiderentur prudentib
mundi in sap̃ia humana xp̃m predicabant duppli¬
titer .s. eloq̃ntie studentes. ⁊ quemundus stulta uidi¬

Expanded text:
 Ibi enim compositio verborum quaeritur, ubi pientia mundana. Qui ergo fidem Christi illa, sed ipse laudetur. Ideo causam ostendens, quare non in sapientia verbi, addit, ut non evacuetur crux Christi, sicut pseudoapostoli, ne stulti viderentur prudentibus mundi, in sapientia humana Christum praedicabant dupliciter, scilicet eloquentiae studentes, et quae mundus stulta judi
Abbreviated transcription (Latin):
rimi. tenditur air tal¬
uit .a. ideo tam paucos
b fi̾ potest. ne retarda¬
ietur a p̾dicationede
se missumdicit. nõ baptiare. ħtñ necc̃itate in¬
stante. interdum egit

Expanded text:
hic ostenditur cur tadicat: Ideo tam paucos ribus fieri potest, ne retardtur a praedicatione, de se missum dicit, non baptizare. Hoc tamen necessitate 69 instante interdum egit.
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ misf̾ior lacte nutriuttur.⁊ q̃ mprauis mor¬
ib ppłari i iudicio manifesta sut̃. n deitino¬
re uitant. ⁊ regł am fidei diligent᷑ inquittam
lica corriguntur. ꝙͣuis in eius ũbie psensut
nali uariis ad huc fantalinatũ ꝯtursib futu¬
ent. sũt etiam ex eo num̾o quidã adhue neq¬
t̃ uiuunt. aut ctiã in ħesib ł i gentilium
suꝑstitionibiacent. ⁊ tñ etiam illit. nouit do

Expanded text:
lacte nutriuntur; et quae in pravis moribus populari etiam judicio manifesta sunt, in Dei timore vitant; et regulam fidei diligenter inquisitam ate catholica corriguntur, quamvis in ejus verbis pro sensu carnali variis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent. Sunt etiam ex eo numero quidam qui adhuc nequiter vivunt, aut etiam in haeresibus vel in gentilium superstitionibus jacent, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ s iam fr̃m ẽ in noticia dei. nouit.n.
qui ꝑmaneant ad coronã. ⁊ qui ad flãmam
nouit triticũ. ⁊ paleam. deuide alt̾am partem
signacłĩ ponit de libro ysaie fubdens. ⁊ disce ab
tus ẽ corꝑe. oĩs qui uerr noiãt ł iuocat. no de
Nota ꝙ ait discedat. ysaias enim uide̾s in hoĩe
lib̃m arbit̾rium: ita admonet discede ab inqͥ
munit. apparet hostib ⁊ am̾icis. ꝙ ipẽ sit dip
Inmagna a a cu
amagna ãdo

Expanded text:
titia Dei. Novit enim qui permaneant ad coronam, et qui ad flammam novit triticum et paleam. Deinde alteram partem signaculi ponit de libro Isaiae subdens: discedat abtus est in corpore. Omnis qui vere nominat vel invocat nomeNota quod ait discedat. Isaias enim videns in homine liberum arbitrium, ita admonet discedere ab inimunit, apparet hostibus et amicis quod ipse sit Dei, In magna autem. am
Abbreviated transcription (Latin):
do. sieut continentia
donum dico. ꝓprium¬
⁊ .i. sibi ꝯpetẽs. qi in hõc
quisq adiuuatur ꝙ
appetio auidiꝰ aliꝰ qͥdẽ¬

Expanded text:
o sicut continentia. Donum dico prd est sibi competens, quia in hoc quisque adjuvatur, quod appetit avidius. Alius quide
Abbreviated transcription (Latin):
bos. ita ut ⁊ bar. qui
mecuerat doctor gẽ
recte credet᷑ de legis in ucroq ppło abolitioe
eadem tñ intentione qua petrus se a gentiti¬
b subtraheret. ⁊ c̃ infirmis idem sentire sesiniu¬
laret. hecautem simulatio gentib intiłerat.
id̾oꝙ paulus petrum redarguit. Uñ subdit.¬
sem ambula

Expanded text:
bos, ita ut et Barnabas, qui mecum erat doctor gentrecte crederet de legis in utroque populo abolitione, eadem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se simularet. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit. Unde subdite ambula
Abbreviated transcription (Latin):
caridebet qr in uno pane om̃s figurant᷑. ꝑ id enĩ qd̾
omĩs nũ sunt. de ino sum̃e oꝑt. hos gͦ notat. qui
obłones cã dissensionis ꝙͣ feudo seminau̾nt. sibi
uendicabant. tantas eim dissensiones int̾ eos
pseudo seminau̾ant. ut suas zelarent obłoner
⁊ uendicarent.c̾ una eademq p̃ce omniũ oblati¬
ones benedic̾ent᷑. ihocita fatiebant. ut oet̾i uñ
offerrent ñ hentes pudore ꝯfund̾ent᷑. ñ sumẽ¬
tes partem ⁊ hoc tam cito agebant ut supuem
entes nicħ inuenirent ꝙ ederent. ⁊ dum sica¬
gerent. domi potius hagenta dicit. ꝙͣ ĩ eccła sub¬

Expanded text:
cari debet, quia in uno pane omnes figurantur. Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui ioblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, sub
Abbreviated transcription (Latin):
erat. uoluit uidere q̃s
indignum erat ante
uolũto: non fuit ocio¬
sum. Intelligi enĩ uole¬
bati aliquos uit̾ eos eẽ
pp quos uoluntatẽ siã¬
uenerat: mendax ⁊ leuis uidebat᷑ ꝙ modo excusat.
Non enim hoc fecit nisi ꝑeoꝵ culpa. uenire uolu
recte fidei. ħretis. ꝑ meam p̾sentam. scd̾am grãm.
.i. confumationem qui puus fidem habueratis. uo

Expanded text:
erat, voluit videre quos indignum erat ante voluerit, non fuit otiosum. Intelligi enim volebat aliquos inter eos esse, propter quos voluntatem venerat, mendax et levis videbatur, quod modo excusat. Non enim hoc fecit nisi pro eorum culpa. Volurectae fidei, haberetis per meam praesentiam secundam gratiam, id est confirmationem qui prius fidem habueratis. Vol
Abbreviated transcription (Latin):
igͦ tracta .i. palpabilem. accessibilem. qio
corporis. s spũ mentis itur. ⁊ non accessift
ad trrbi. dirbo est uis uentoꝵ tum gand̃¬
ne ⁊ piuua had literami dationo lato
ftã sunt turbo autem significabat mꝑi
chodoatem uenitur ad scrntatem ut¬

Expanded text:
id est palpabilem, et accessibilem, quod corporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem significat impetumodo autem venitur ad serenitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tatem legis sig᷑. m̾ u̾o clara intelligentia est.
⁊ pcellam que maior est quam turboꝰ .i. tempe¬
stas. que quooq modo ppellit. hec est seruitus
peccati secundum operationem que ꝑ legeni¬
iindcamegis. ⁊ tudesonũ que est signum
motionis ad pelium quo significatur mo
etiam idem apłs alus dicit. loquens de ad¬
uentu xp̃i adiiditium. In tuba dei descen
na ad peccandum. querterentur. neauderẽt
legem transgredi. nonhic derror est in euã
tur. nõn ipsius dei s angeloꝵ. ꝑ subiectam .N.
dicenta moysi. loquere tu nobis. Nonloqͣt᷑
nouis dñs deus. ne forte moriamur. ninuo
on enĩ porta

Expanded text:
tatem significat, modo vero clara intelligentia est. Et procellam, quae major est quam turbo, id est tempestas quae quocunque modo propellit. Haec est servitus peccati secundum operationem quae per legevindictam legis. Et tubae sonum, quae est signum monitionis ad bellum, quo significantur motetiam idem Apostolus alias dicit, loquens de adventu Christi ad judicium. In tuba Dei descendna ad peccandum converterentur, ne auderent legem transgredi. Non hic terror est in Evangtur, non ipsius Dei, sed angelorum. Per subjectam enim dicentes Moysi: Loquere tu nobis, non loquatur nobis Dominus Deus, ne forte moriamur . Nimio Non enim porta
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo mitiatar hoc
aut̃ dicit occ̃one siliꝰ
sententie qͣ ibi dixe¬
rat. parati ulcisc̾iõ¬
nem mobedientiam.
neputarent eũ ab¬
sentem tm̃ minari
⁊ presentẽ nichil fa¬
cere. quasi hanc po¬
destatem dedit michi
dominus in edifica¬
tionem ⁊ ñ indestr¬
uetionem. s tũ ulcis¬
ideo debere blandir
ime argum̃tis loquor. ũt annt attende qd̃
infiyma. dicit. contra fortes. ⁊ ꝯdempti. cor¬
tragraues. ut autem non existiner a uob̃
me oppinatur. ⁊ hoc idem scĩatis uos. qr qd̾
minor uerbis mipletuus sum fcĩs. ꝙ ita at.
dum sumus absentes tales etians ⁊ presentes¬
⁊ in fc̃o .ẜ. ulciscentes omnem mobedientiam qr¬

Expanded text:
verbo minatur. Hoc autem dicit occasionem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent eum absentem tantum minari, et praesentem nihil facere. Quasi dicat: Hanc potestatem dedit mihi Dominus in aedificationem et non in destructionem, sed tamen ulcisideo debere blandirine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobisme opinatur. Et hoc idem sciatis vos, quia quod minor verbis, impleturus sum factis. Quod ita ait, dum sumus absentes, tales erimus et praesentes in facto, scilicet ulciscentes omnem inobedientiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
opib: tantum mete¬
mꝰ infructib. ⁊ quant auiditas inquirẽtis se
dilatau̾it tm̃ se apiet ad premtũ man̾ retri¬
buentis. qr sit recipiet quisq quomꝰ facit. qr
qui fortis enit ad seminãdũ: foctis erit ad me¬
statim deus facit quicqͣtud ad salutẽ oratur.
nec ido denegat. qr differt. s temꝑe suo .i. ꝯgru¬

Expanded text:
operibus, tantum metemus in fructibus. Et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque quomodo facit; quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad mestatim Deus facit quidquid ad salutem oratur; nec ideo negat, quia differt, sed tempore suo, id
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pares sint in genere. Tanta est quippe sa¬
cerdotii excellentia: ut etiam similer ge¬
nere.⁊ euudem h̃ntes ꝓgenitorẽ. mnulto
amplius digniores sit̃ fr̃ib suis. um̃ abͣ¬
hani ꝑatriarcha racircuniciso alienigene
decimas nõ dediss: insi excellentior eẽt. ĩ
quo ⁊ istileuitici sacerdotes decimas solu̾e.¬
eis. decimas¬

Expanded text:
 pares sint in genere. Chrysost. Tanta est quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas non deuia decima
Abbreviated transcription (Latin):
bat enim tẏpum pontificis nr̃i cinus
excellentia potestatis ꝑ illiris similitu¬
dmem ostenditur. ꝑ melcħ. enim in quo
figura p̃cessit discerhitur saçerdodum
xp̃i a sacerdotio leui in cuius xp̃i figura

Expanded text:
bat enim typum pontificis nostri, cujus excellentia potestatis per illius similitudinem ostenditur. Per Melchisedech enim, in quo figura praecessit, discernitur sacerdotium Christi a sacerdotio Levi; in Christi autem figura
Abbreviated transcription (Latin):
qui habebat idem
cii facte sunt reꝑ¬
missi. gentium in
suo semine benedicẽ
maioris dignitatis.
benedixit dico: Sũ

Expanded text:
qui habebat, id est cui factae sunt repromissiones gentium in suo semine benedicendmajoris dignitatis. Benedixit, dico, sine
Abbreviated transcription (Latin):
tiam modo digrui¬
or est melch̾. quã
leuiticus ordo. qui
materialem cãm.
in sua ꝑsona decimaᷤᷤ
dedit circumcisioĩs
sacerdos incircũtiso.

Expanded text:
tiam modo dignior est Melchisedech t Leviticus ordo, qui aterialem causamin sua persona Levi decimas cet circumcisus sacerdos incircumciso.
Abbreviated transcription (Latin):
auderent sumere¬
non dico sumunt
datum in lege. sñ
cuius auctoritate¬
aliquo summoui
suis. in quib ra¬
melius licet ꝯfid̾e.
Sumere dico: nec

Expanded text:
auderent sumerenon dico sumunt datum in lege, sine cujus auctoritatealiquo summo visuis, in quibmelius licet confidere, sumere, dico, nec
Abbreviated transcription (Latin):
umbre celestium muisteriorꝰ. selestiadicit
eccłam cuuis pars est in celis regnans.
pars secutura pegrinatur in tertis. Exẽ¬
plar autem ⁊ umbram dicit figuras. Q
nem celestis curie. quomodo .s. angeli
q ꝓfectib studeant. ⁊ alia hurusmodi. in
quib a nobuintandi sũt. S qr carnalis
ppłs ueritatem capere non poss p̃cepit d̾s
moysi ut figuris eam imagiaretur. in
quib puer uł ppłs enutritus aliqñ ue¬
niret ad ueritatem ⁊ itares prius ostensa
dicitur exemplar siguraꝵ uixta se facta¬
rum. Item sigure dicuntur exemplar
ueritatis. que postea rmpleta est sicut il¬
signantib. ⁊ qm̃ exemp lat aliqñ est ue¬

Expanded text:
umbrae coelestium mysteriorum. Coelestia dicit Ecclesiam, cujus pars in coelis regnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae nem coelestis curiae, quomodo, scilicet angeli que profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imitandi sunt. Sed quia carnalis propter veritatem capere non posset, praecepit Deus Moysi ut figuris eam imaginaretur, in quibus puerilis populus enutritus aliquando veniret ad veritatem: et ita res prius ostensa, dicitur exemplar figurarum juxta se factarum. Item, figurae dicuntur exemplar veritatis, quae postea impletae sunt, sicut ilsigna
Abbreviated transcription (Latin):
its sacerdos. quam unitũs dei filius qui
non opus hr̃et ꝑsacrifitum sua purgaꝵ
peccatea. nec orignialia nec suꝑabdit
iss in scã sanctoꝵ .i in iuteriora celi nec
esset sacerdos .i. sui sacerdotiiritus. non ce¬
lebraretur. cum adhuc suꝑeẽt sacerdos sod¬

Expanded text:
 sacerdos, quam unicus Filius Dei, qui non opus haberet per sacrificium sua purgare peccata, nec originalia, nec ex humana isset in Sancta sanctorum, id est interiora coeli, nec esset sacerdos, id est sui sacerdotii ritus non celebraretur, cum adhuc superesset sacerdos s
Abbreviated transcription (Latin):
stra hoc sacerdotiũ
carnale aliquid of¬
ferret. ergo celeste¬
nalis concupiscentie. caro nata in ittero.⁊
ex ut̾o uirginali: ⁊ quid tam grane offer¬
ri ⁊ suscipi poss quam carosacrifitii nrĩ:
ut qr .iiii. consiterantur in omĩ sacrifitio.
unus uerus qͣ mediator ꝑ sacrifitiũ pacis
reꝯcilians nos d̾o. unũ cum illomaneret
dare humanũ genus. nec ẽẽt aliquis sacer¬
tales erant.⁊ pecr̃ores.⁊ ideo mundare huma¬
nũgenus ñ ualentes uenit xp̃c qui suffice¬
offerendum. ergo uł est terrenus .ł celestu
cum eeñt. ⁊c̃. s xp̃c est sacerdos in eternũ
non aaron. aaron enim qr mortuus ẽ. nõ
est sacerdos. xp̃c uero qui iuit sempiter¬
nus est sacerdos. non talis quales sunt
umbratile sacerdotium gerentes. Uł. ita.

Expanded text:
stra hoc sacerdotium carnale aliquid offerret. Ergo coelesternalis concupiscentiae caro nata in utero, et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrificii vestri? Ut quia quatuor considerantur in omni sacrificio, unus verusque Mediator per sacrificium pacis reconciliavit nos Deo, unum cum illo maneret dare humanum genus, nec esset aliquis sacertales erant, et peccatores, et ideo mundare humanum genus non valentes, venit Christus qui sufficeofferendum: ergo vel est terrenus, vel coelestis c. Sed Christus est sacerdos in aeternum, non Aaron. Aaron enim quia mortuus est, non est sacerdos. Christus vero qui vivit, sempiternus est sacerdos, non talis quales sunt umbratile sacerdotium gerentes. Vel ita:
Abbreviated transcription (Latin):
guris expresserãt. S cum ꝑ se non posset
ꝯsumare ꝯsulit dñm qui ⁊ de siguris sicut
de ueritate eum docuit. Quid est ei respõsũ
⁊ de constructione tabernacili ⁊ de sacrifiti¬
is quem eooblaturi eẽnt faci imnꝙͣ scd̾m¬

Expanded text:
guris expresserat; sed cum per se non posset consummare, consuluit Dominum, qui et de figuris sicut de veritate eum docuit. Quid est ei responsum?  de constructione tabernaculi, et de sacrificiis quae in eo oblaturi essent. Facito,
Abbreviated transcription (Latin):
ad humilitatẽ. actionem q gr̃ar informare.
ooodus tractandi. talis est demore suo saluta¬
tionem p̃mitat. deidegrãs agit deo. exponss
prius benefitia humano gm̃ prestita. post ip̃¬
sis apłis spãlit᷑ indulta. deinde ephesiis ipsis os
xpi dignitatẽ. ⁊ p̾lationẽ ostrndit. postea ad ꝑa¬
tientiam. ⁊ caritatem eos inuitat. imtatem
tandem ad cercamen exhortans contra princ¬
pes tenebraꝵ milicie xp̃iane armaturã descri¬
bit. prius ergo salutaris ⁊ se noto nomine sig¬
qui sũt ephe. scĩc exercitio ututum. ⁊ndelib
fide recta que est̾ in xposhu. recte illa duo põ¬
suit. Tũnc enum prodest ac creditur bona uita
si fides est in xꝑo iħu. tuc̃ uere sã fũt: si fideles
sint in xp̃o. uel distingue it̃ scõs. ⁊ fideles ut

Expanded text:
 actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis osti dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine sigqui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus fide recta quae est in Christo Jesu. Recte illa duo posuit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sancti sunt, si fideles sunt in Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rxit. qr ⁊ cirtumcisus est:. hostia legalis p
illo oblata est. ñ mirum si ⁊ illa oꝑa legis fus¬
tiniit. ex qͥnib liberaret cos. qui eis seriũ¬
lit tenebant᷑. qui ÷ mortẽ sustinuit. ut ex
sub le .i. sub onere legis. sicut᷑ sub aliis penis÷
unde subdit. ut eos qui sub le .e. pressi ⁊ rei re¬
dimeret a diabolo. a ꝓditione. a pectĩs. ⁊ nota ꝙ
uicit fc̃m sublege: illudretulit. ꝙ ut eos qui
sub lege erãt redi. adillud aut̃ ꝙ dixit. fac̃. ex
tiam dantur. ꝑque sunt filii. ł reti adop. fi

Expanded text:
t hostia legalis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex e, id est sub onere legis, sicut sub aliis poenis. Unde subdit: Ut eos qui sub lege erant pressi et rei, redimeret a diabolo, a perditione, a peccatis. Et nota dixit factum sub lege, illud retulit, ut eos qui sub lege erant redimeret. Ad illud quod dixit factum ex tiam dantur, per quae sunt filii. Vel, reci
Abbreviated transcription (Latin):
qui enim solam suffici
mosmaꝵ.R̾. est utiq. Sic̃ sccp. ẽ in palmo.
dispsit. nõ uni oiã conferens. s plurib dedit.
possẽt red̾dere. Tħec isti. euis .i. merces iusticie
gitur merces magna est: quanto magis eiꝰ
ui munistrat scĩs pauꝑes enim possũt dici. ⁊¬
inde uita datur. s etiã
na fiat. ⁊ panẽ .i. neces¬
saria uite. presta. ad
mandu. non ad suꝑ¬
flutatem ⁊ in tr̃a pre

Expanded text:
Qui enim solam sufficieentiam eligit, poterit in Dei opere abundare: licet reret: Estne hoc bonum, scilicet largitio egitur merces magna est, quanto magis ejus qui ministrat sanctis? Pauperes enim sunt et inde vita datur, sed etiamna fiat, et panem, id est necessaria vitae, praestabit ad manducandum, non ad superfluitatem, et in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓ̃ omnb sacrifi¬
corpus michi dedi¬
sibile. ⁊ mortale ꝙ
ualeat offerri in¬
redemptionẽ õiũ.
blata ergo sunt
signa qr exhibita
est ueritas. tunc c̃
modorib illis delectatus est dñs. nisi in
fide. ⁊ desiderio offerentis. p̃cepit ergo hec sͥ
offerri. potius quam offerrentur ydolis.¬
imposinrtq seruitutem. ñ iniustificatio¬
nem.⁊ ut sigura essẽt futuri de quoꝵ re¬
que aliis sacrifitus digniora erant uide¬
pantur. que tota comburebantur ⁊ ꝓ pecc̃o
nõ tibi pͥla. ex quo ueritas uenit. ademꝑ¬
emm passionis. in qua ẽ ꝯsumatio orñ¬
um hostiax: cepunt illa lisplicere ande nũ¬
quam ea destruxit. s slis subclitus fuito
dum in templo cum hostus p̃sentatꝰ fuit.
In figuris ił ueritas p̃nuntiabatur. cele¬
orabant figuras figurx rei. multi scientes.
s plures ignorantes. que cessare debebãt.¬

Expanded text:
prae omnibus sacrifcorpus mihi dedisibile et mortale, quod valeat offerri inredemptionem omnium. Ablata ergo sunt signa quia exhibitast veritas, tunc temin odoribus illis delectatus est Dominus, nisi in fide, et desiderio offerentis. Praecepit tamen haec sibi offerri, potius quam offerrentur imposuitque in servitutem nec in justificationem, et ut figura essent futuri, de quorum requae aliis sacrificiis digniora videbantur quae tota comburebantur, et pro pecnon tibi placuerunt, ex quo veritas venit. m passionis, in qua consummatio omnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Ante nunquam ea destruxit, sed illis subditus fuit, dum in templo cum hostiis fuit praesentatus. In figuris illis veritas praenuntiabatur. Celebrabant figuras futurae rei, multi scientes, sed plures ignorantes, quae cessare debebant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe. dicinitur explanatores sccipturaꝵ. tñ
fuerunt quidam inprimordio fidei fittura
predicentes. sicut agab.uii. ꝙ filie philippi.
alios uero euange: ut fuerũt mareus. ⁊ lucas.
⁊ .uii. draconi sub aplĩs. euangłiste enumdia¬
coni sunt. qr ⁊ si non sint sacerdotes: tñ euã¬
ideo ꝯiunxit. quos tamquam unũ aliquid.
duob noĩb ꝯplexus est. ut intellig̾e̾t pas¬
tores ad officium suũ ꝑtinere doctriã.
pastor N. ñ est nͥ hẽat doctrinã qͣpascat gre¬
gẽ. ecce quom᷑ aliiplus. alii minꝰdedit. hoĩ¬
b dedit ad mensurã. ip̃o u̾o ñ ad m̃surãacce¬
dite. si enĩ utꝰ oĩã ñ ꝑfecte ag̾et singła. ⁊ hoc
minist̾iũ erat nec̃cium. ad ꝯsu. scõr .i. ut ꝯ¬

Expanded text:
e dicuntur explanatores Scripturarum, tamen fuerunt quidam in primordio fidei futura praedicentes, sicut Agabus, septemque filiae Philippi.Alios vero evangelistas, ut fuerunt Marcus, et Lucas, et septem diaconi sub apostolis. Evangelistae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evanideo conjunxit: quos tanquam unum aliquid duobus nominibus complexus est, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Pastor enim non est nisi habeat doctrinam, qua pascat gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad mensuram acciditae. Si enim unus omnia non perfecte ageret singula, et hoc ministerium erat nec
Abbreviated transcription (Latin):
riores aere. ut hũane¬
nature uniretur.
descendit quidẽ diui-¬
nitas. ñ localit̾ s ꝑ
exmanitionẽ. ⁊ quia¬
dixerat humanitas
ascendit. ⁊ deitas des¬
cendit: n ͨ ĩdeo uiderẽ¬
tur duo. subdit. qui

Expanded text:
riores aere, ut humannaturae uniretur. Descendit quidem divinitas non localiter, sed per inexanitionem: et quidixerat humanitas ascendit, et deitas decendit, ne ideo viderentur duo, subdit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
prebensio uera non dispensatoria. ait . N. ieꝵ.
E x hoc loco impuis porphilius petrum a
paulo reprehensum. nobis obiit. uolens ⁊
illi matulam ertoris. ⁊ huic ꝑ catitatis in¬
cutere.⁊ in cominune doginatis fictiacusa¬
te mendatium. dum inter so eccsitrarĩe pͥn¬
cipes dissiderent. ꝙ utiq facit nõ intelligẽs
quo sensu petrus reprehenfibilis fuisse. uł
⁊ qr in omni gente quicum timet deũ
⁊ oꝑatur iusticiam. acceptus est illi. s utq
canta simulatione dispensat ille subtracti

Expanded text:
prehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. prehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. Ex hoc loco impius Porphyrius Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutere, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes dissiderent. Quod utique facit non intelligens quo sensu Petrus reprehensibilis fuisse, vel, et in omni gente quicunque timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi, sed uterque cauta simulatione dispensat, ille subtracti
Abbreviated transcription (Latin):
non utiq deberẽt
recipe.s inquã hoc.
quom cogis gen q̃
omnia que uident¬
inte: putant esse
necc̃ia saluti. iudai.¬
uirgatꝰ est. Hinc discant galathe petri aut¬
toritate. ñ eẽ uidearandum. qui in ipe repre¬
hensus est. Nehacaudem repiehensione.
legalium post xprꝯ obseruatione. I eroni¬
mus enmait petrũ ido obseruasse itialega
ua ꝙ uellet ea post xpmi seruari etiam a
uideis. sicut uere nec debebant. s inuitũ fe¬
tisse.⁊ dispensatiore simulasse nes. nos
iideos amint̾et. nec in hoc peccabat. qr uona ĩ¬
tentione idagebat. ⁊ si illi peccarent. qui euis
quasi exempio udarabant. uec fuit repreᷤ¬
hynsio nera. q nilm eoreprebensibile erat.
s dispensatoria. ut ꝑ hoc scirent gentes nõ
henbi. aug̃dieit petrs̃ seruasse illalegalia. ñ
dispensatorie. s uere .q. eis sidorectum. s ñ in
eis spem ponentẽ. que ab omnib uideis erant
seruanda.⁊ eum uere peccasse. fiuuia seruando.
s alios. suo exemplo iuidanate cogendo ut re si¬

Expanded text:
debent recipere. Si, inquam, hoc odo cogis gentes, quae omnia quae vidin te putant esse necessaria saluti, judaie hoc objurgatus est. Hinc discant Galatae Petri auctoritate non esse judaizandum, qui in hoc reprehensus est. De hac autem reprehensione dlegalium post Christum observatione. Hieronymus enim ait Petrum non ideo observasse illa legalia, quod vellet ea post Christum servari etiam a Judaeis, sicut vere nec debebant, sed invitum fecisse et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per hoc scirent gentes non ero dicit Petrum servasse illa legalia non dispensatorie, sed vere, quasi eis subjectum, sed non in eis spem ponentem, quae ab omnibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit re
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit eaque in lege preciptuntur cesebrã¬
da. ut doceret ñ eẽ ꝑniciosa. hiis qui ea uellet.
sicut a parentib ꝑlegem accepant eustodire.
si tñ in eis non ꝯstituetent sp̃em salutis. Esst¬
q sumima sententie tue credentes quide
de gentiby aiegie onere liborato eõ. s creden¬
tes de nideis benefacere. A sacrificant. ⁊ circit¬
cidunt. Sed si post euangłm benefaeit qͥ
iudarat in sacrificiis ⁊ ceteris in heresinia¬
bimur. cherinti⁊ ebionis. qui pp̃ ipesitõ aꝰ
nathematirati ꝙ euangłio miscuerut cuit᷑
legis. qui dum uolunt ⁊ iudei eẽ ⁊ xꝑiara. neni

Expanded text:
suscepit ea quae in lege praecipiuntur celebranda, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per legem acceperant custodire, si tamen in eis non constituerent spem salutis. Estque summa sententiae tuae, credentes quidem de gentibus a legis onere liberos esse, sed credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangelium bene facit qui judaizat in sacrificiis et caeteris, in haeresim labimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod Evangelio miscuerunt cultum legis, qui dum volunt Judaei esse et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
est. in doctrina religionis nuio modo esse
mentiendum. ⁊ inscriptorib scãr scriptu¬
raꝵ credendum c̃ omnino ab ẽẽ mendatiñ
ne dispensatores xꝑi sibi putent licere ꝓ ũi¬
tatis dispensatione mentiti. Pide̾lis igitur
dispensator paulus. nobis exhibet proculdu¬
bio. in scribendo fidem. quia ueritatis dispen

Expanded text:
est in doctrina religionis nullo modo esse est in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum, et a scriptoribus sanctarum Scripturarum credendum est omnino abesse mendacium, ne dispensatores Christi sibi putent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispen
Abbreviated transcription (Latin):
uere scriperet ꝙ eum uidiss non recte am¬
bulantem ad ueritatẽ euangłii. eiq ne¬
tissime drẽt.ꝙ gentes iudarare cogebat.
qr paulus utiq nõ fatiebat. obhoculia uete¬
obseruans. ut dampnanda ñ eẽ monstraret.
p̃dicans tñ instant̾. noneis s gratia fideisas¬
nos fieri fideles. ne ea uelud neccĩa quiscͣ¬
namꝙ domini. iam reuelata fit amiserat᷑
taniquam uttam offici fui. erumpt
modo ad sepultuam net similato. s religio¬
se nõ erant deserenda ꝯtinuo . ł inimicoꝵ obfͣtta¬
tionib tamꝙͣ canũ morsib ꝑiciendaͥ deo nc̃
celebrare uoluerit .a. sopitos cuieres eruens
nonerit pius deductor uł bauilus corpis.s
impius seputture molator. ¶ amꝑcessutẽ¬
terpello ⁊ requiro. in eo ꝙ scripsit se urdisse pe¬
trumnon recte ambulantem. ad ueritatẽ
euangłii. eiq ideo restitisse t ulla simulatio¬
ne gentes nidarare cogebat. utrum uerum
datiter fecisse credamus. ominno enĩtenẽd̾:ꝑ

Expanded text:
 non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique verissime diceret quod gentes judaizare cogebat, quod Paulus utique non faciebat: ob hoc illa veteobservans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis, sed gratia fidei salvos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisnem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii sui, uerum tamen modo ad sepulturam nec simulate, sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimicorum obtrectationibus tamquam canucelebrare voluerit, tanquam sopitos cineres eruens, non erit pius deductor vel bajulus corporis, sed impius sepulturae violator. 17. Fatenterpello et requiro in eo quod scripsit se vidisse Petrum non recte ambulare ad veritatem Evangelii, eique ideo restitisse, quod illa simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum daciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum