comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed magis agebat
quid amme n
tactis enus pro salute et¬
na intelligerent ꝙͣ qd
pro tp̃ali salute corpora
mererentur. Corporũ ei
salus que uera expectat
ad ño erit infine in relu¬
rectione mortuorũ. aĩa¬
cit. Aĩe uero crediture
cinus pcc̃a dimitert ue¬
nerat ad cuiꝰ languores
sanandos se hinĩliaat
te hoc languido sanato
magnũ signũ dedit m

Expanded text:
 magis agebat quid animae in factis ejus pro salute sempiterna intelligerent, quam quid pro temporali salute corpora mererentur? Corporum enim salus quae vera exspectatur a Domino, erit in fine in resurrectione mortuorum: tcit. Animae ergo crediturae, cujus peccata dimittere venerat, ad cujus languores sanandos se humiliaverat, de hoc languido sanato magnum signum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset sanare ommes
animas crediturorũ: de
illis languentib unũ
elegit ꝙ̃ sanaret ut ui¬
tatem significarat. Tot¬

Expanded text:
venisset sanare omnes animas crediturorum, de illis languentibus unum elegit quem sanaret, ut unitatem significaret.
Abbreviated transcription (Latin):
iri sancti gloriosũ
sanguinẽ fuderũt
pro conimo amauerunt
xpm̃ in uita sua imitati
sunt eum in morte lua
et ideo coronas triũphales
meruerunt. hꝰ Rex głose

Expanded text:
iri sancti gloriosum sanguinem fuderunt pro Domino, amaverunt Christum in vita sua, imitati sunt eum in morte sua; et ideo coronas triumphales meruerunt. Vers. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
Ieus tuorũ militũ
sors et corona pre¬
miũ laudes canentes
mrĩs ab solue nexi cri¬
inis.
Ric nempe mũdi gau¬
dia et blandimenta no¬
xia caduca rite deputãs ꝑueĩt
ad celestia
enas cucurrit fortiter
et fustulit uiriliter per te ef¬
fundens sanguine etema
dona possidet
b hoc precatu supplici te
polcimus piillime in hoc tri¬
umpho martiris dimnte
noxam seruulis

Expanded text:
eus tuorum militum Sors et corona premium Laudes canentes martiris Absolbe nexu crnis Hic nempe mundi gaudia Et blandimenti noxia Caduca rite deputans Pervenit ad celestia Poenas cucurrit fortiter, Et sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime; In hoc triumpho Martyris, Dimitte noxam servulis.
Abbreviated transcription (Latin):
sis toi signis tatis¬
que uirtutibus nõ
scandaliz an quisq potini
sed adiuani. Sed infideli¬
ui mens graue in illo
scandallũ potuiit cũ em
et post tot miracula mon¬
entem indit. Unte et pau¬
lus dicit. Nos autem p̃¬

Expanded text:
sis tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, 1454 sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Unde et Paulus dicit: Nos autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
questio auimũ pulsat quo¬
mod post resurrectionem
corpus dñicũ uerum fuit
qd̃ clausis iamus ad disci¬
pulos ingredi potuit sed scien¬
dum nobis est qd̃ diuina o¬
peratio si ratione compre¬
henditur non est ãmirabilis
uec fides babet meritũ cui
humana racio prebet exꝑi¬
meittum. Qngelus dñi.

Expanded text:
quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experiment
Abbreviated transcription (Latin):
ad discipulos intra¬
lut ianius clausis qd̃ uide¬
licet ad humanos oculos ꝑ
natiuitatem suam clauso
sis ianius post resurrectio¬
nem suam mneternũ iam
uicturus intrauit qui mor¬
tuus ueniens non aꝑto
uirgnus exiit utero. Ꝙ

Expanded text:
ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso sis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto u
Abbreviated transcription (Latin):
ritalis unctio. Cu septi¬
formis grã dextre dei tudi-¬
gitus turite promissumm
pris sermone ditans gut¬
tura. Dccende lumen
sensibus infunde a morẽ
cordib infirma nr̃i corpo¬
ris uirtute firmans per¬
petim ¶ ostem repellas
longuls pacem q dones
protinus ductore sit te pre¬
uo uitemus omne noxiũ
Der te sciamus da patrẽ

Expanded text:
septiformis munere, Dextrae Dei tu digitus. Tu rite promissum Patris, Sermone ditans guttura. Accende lumen sensibus, Infunde amorem cordibus. Infirma nostri corporis, Virtute firmans perpetim. Hostem repellas longius, Pacemque dones protinus. Ductore sic te praevio, Vitemus omne noxium Per te
Abbreviated transcription (Latin):
resta quesumus
tibus carnales amouect
spiritus sanctus affectus
et spũalia nobis dona po¬
tenter in fundat. Per euis¬

Expanded text:
esta, quaesumus, tibus et carnales amoveat Spiritus sanctus affectus, et spiritalia nobis dona potenter infundat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
discipu los uenit mentes¬
q carnaliũ in sui amore
ꝑmutauit et foris appẽ¬
fibus lingius igneis fac¬
ta sinit corda flamantia
quia dũ deũ in iguis
uisione conspiciũt per
amorem suauiter ardes¬

Expanded text:
mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arse
Abbreviated transcription (Latin):
bit probacio ergo dilectio¬
nis exhibicio est operis hu
io et in epla sua idem iobã¬
nes dicit qui dicit quia di¬
ligo deum et mandata ei
non custodit mendax est.

Expanded text:
 Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, quia diligo Deum et mandata ejus non custodit, mendax est
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sit ista
Tollempnitas habere m
cordis hospicio aduentũ
dei certe si domum nram
quisꝙͣ diues ac prepotẽs
amitus intraret om̃i fes¬
tinancia domus tota mũ¬

Expanded text:
quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mun
Abbreviated transcription (Latin):
tid coi altũ et ecalta¬
bitur deꝰ illi dixerũt. quis
nos uidebit defecerũt scrictã¬
tes scrutaciones consilia ma¬
la. accessit homo ad ip̃a consi¬
lia passus ẽ se terrem homo
nõ em̃ teneretur insi homo
aut iuderetur in si homo aut

Expanded text:
t cor altum; et exaltabitur Deus. Illi dixerunt: Quis nos videbit? Defecerunt scrutantes scrutationes, consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia, passus est se teneri ut homo. Non enim teneretur, nisi homo; aut videretur, nisi homo; aut
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie blandirentur ei
ut mutarẽt animũ eius.
Et modo promittendo
leta modo t̾rendo aspera
sperabant se mentem
sanctã a bono proposito
reuocare. Quib betita
mea solidata est et in xp̃o
sunt: promissiones nr̃e
plume sũt t̾rores flumĩa

Expanded text:
coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare. Quibus sancta mea solidata est . et a chrsunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina
Abbreviated transcription (Latin):
uia ego cõuotabo
ouines cogitacioẽs
regnorum aquisonis ait
dñs et uenient et ponent
unꝰ quisq soliũ suũ in troi¬
tu portarũ suarũ ihrłm et
suꝑer muros eius incircuttu
et super uiuuersas urbes iuida
Et loquar iudicia mea. cum
eis super omni malicia eorũ
qui derelinquerũt me et li¬
bauerunt diis alieis et ado¬
rauerunt opꝰ. manuũ suaꝵ¬

Expanded text:
 ego conuocabo omnes cognationes regnorum aquilonis, ait dominus, et uenient et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Hierusalem et super omnes muros eius in circuitu et super uniuersas urbes Indae. et loquar iudicia mea cum eis super omni malitia eorum, qui dereliquerunt me et libauerunt dis alienis et adorauerunt opus manuum sua
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ergo pagam bene ui¬
uimus si per ostiũ non in¬
trant quideis prodest unde
gloriantur ad hoc eñ debet
Unicuiqz prodesse bene ui¬
uere ut detur illi semper

Expanded text:
cant ergo pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid eis prodest unde gloriantur? Ad hoc debet enim cuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper
Abbreviated transcription (Latin):
ñs extercituũ cogita¬
int hoc ut detraheret suꝑbiã
omiis glorie: et ad ignonn¬
na deducet uniuersos iudi¬
ces terre. Transi terrã tuã
quasi flumen mario tia
non est cingulũ ultra tibi
manũ suã extendit super
mare contirbabit regna
dñs mandanit aduersũ
chanaain ut conteret fortes
enis Et dixit. Non adicies
ultra ut glorieris calũpinã
sustinens uirgo filia sydonis.¬

Expanded text:
 cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae, et ad ignominiam deduceret universos inclytos terrae. Transi terram tuam quasi flumen, filia maris, non est cingulum ultra tibi. Manum suam extendit supra mare, conturbavit regna: Dominus mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, et dixit: Non adjicies ultra, ut glorieris, calumniam sustinens virgo filia Sidonis
Abbreviated transcription (Latin):
cce terra caldeorũ talis
populus non fuit
assur fundaint eã incapti¬
uitatẽ. Cransduxerũt o¬
in ruiã usulate naues
maris qr teuastata est for¬
titudo nr̃a. Et erit indie
illa mobliuione eris otpre
septuaginta annis sicut
dies regis unius post septu¬
agnita autem annis eut
tyro quasi canticũ mereti¬

Expanded text:
cce terra Chaldeorum talis populus non fuit Assur fundavit eam in captivitatem transduxerunt roin ruinam ululate naves maris quia devastata est fortitudo vestra et erit in die illa in oblivione eris o Tyre septuaginta annis sicut dies regis unius post septuaginta autem annos erit Tyro quasi canticum meret
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ ihũ xp̃i ut subtrahatis
uos ab onni fr̃e ambulante
mordinate et non secundũ
traditionem quã acceperũt
anobis. Ipi emĩ scitis quẽ¬
ad modũ oporteat mmitari
nos qũ non in quicti fum
inter uos neq gratis panẽ
manducamm ab aliquõ
sed inlabore et fatigatione
nocte et die oꝑantes me q̃

Expanded text:
risti, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos . Quoniam non inquieti fuimus inter vos, neque gratis panem manducavimus ab aliquo, sed in labore et fatigatione, n
Abbreviated transcription (Latin):
qni menlis lolenne iem¬
mũ qd̃ a nobis nũc ãnui
ett conluetudine celebrã¬
dum: quia plenũ est in
ciuc atq pietatis gratias
dine aigere largitati.
pro fruibus quo musus
tentie temꝑamentũ t̾ra
produxit. Quod in prõp
ie m̃o nos facere demon¬
stremus. non solũ con¬
tientiã ienimi sed etr¬
am elemosinarũ curam
opportet assinmi ut de t̾ra
quoq cordis mĩ germen
iustiuie et fructus caritatis
oriatur. et mĩam dei paui¬
perũ ip̃ius miserendo

Expanded text:
i mensis solemne jejunium, quod a nobis nunc annua est consuetudine celebrandum: quia plenum justitiae est atque pietatis, gratias divinae agere largitati pro fructibus quos in usus identiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum continentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fogma respleudeat.y
d quã utiq nes con¬
die reꝑat gr̃a salua¬
dam primo erigitur in sc̃o.
C ausa autẽ reꝑanioms
Adducã cecos iniã quã
ignorabant et semiitas qͥs
nesciebant facia illos calca
uerba faciã ilsis: et non dere¬
tus sũ inquit non querẽti¬
bus me: et palã apparin hiis
qui me non initerrogant.
Qd̃ quomodo impletum

Expanded text:
tatis forma resplendeat. Ad quam utique nos quotidie reparat gratia Salvadam primo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis adducam caecos in uia, qua ignorabant, et semitas, quas nesciebant, faciam illos calcaruerba faciam et non deretus sum, inquit, a non quaerentibus me, et palam apparui iis qui me non interrogabant . Quod quomodo impletum
Abbreviated transcription (Latin):
¶residia dil ectissimi
sancciticandis mẽ¬
tibus mĩs atq corporis di¬
unitus istituta ideo cũ
dierũ temporũ q anticulis
siue cessatione reparantin
ut infirinitatũ ñarũ ip̃a
nos mediana cõmoneat
Iatura

Expanded text:
aesidia, dilectissimi, sanctificandis mentibus nostris atque corporibus divinitus instituta, ideo cum dierum temporumque curriculis sine cessatione reparantur, ut infirmitatum nostrarum ipsa nos medicina commoneat. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
aciamus ergo
uoluntatẽ prĩs
uoluntatem xp̃i. uolun¬
tatem spiritus sancti. qr
truntas humis una uo¬
luntas. una ptãs. ua ma¬
iestas est. Ideo tamen di¬
at filius. non ueni face
uolutatem meã sed uo¬
luntatẽ eius qui misit
me quia xpistus non esi
de creatura assumpsit ꝙ
ip̃e formauit ł inͣ¬

Expanded text:
aciamus ergo voluntatem Patris, voluntatem Filii, voluntatem Spiritus sancti; quia Trinitatis hujus una voluntas, una potestas, una majestas est. Ideo tamen dicit Filius, Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; quia Christus non est de creatura assumpsit quam ipse formavit.
Abbreviated transcription (Latin):
et mendacibus. et ꝑniriis
a si quid sane doctrine ad¬
uersatur que est scd̾m
euangelium glorie bti
dei qd̃ creditũ est michi
Gratias ago ei qui con¬

Expanded text:
s, mendacibus, et perjuris, et si quid aliud sanae doctrinae adversatur, quae secundum Evangelium gloriae beati Dei, quod creditum est mihi. Gratias ago ei, qui me con
Abbreviated transcription (Latin):
ett ut per ulius negligen¬
tiã nimicus homo suꝵ¬
ticom̃ doginata. Quode
autem dicitur ne forte col¬
ligentis z rama eitadice
ne cito amputemus fra¬
teem quia fieri ꝑtart ule
qii hodie noxio teprauat
est togmiate: cras resipis¬
cat et deffende mapiat

Expanded text:
per illius negligentiam inimicus homo supticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicett monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
Nominis ꝓspiue ex posuit
quod agri mundu di
dator filius homĩs. uonu
semen fiii regma. Mania
fili pessum  izamorũ sa¬
tor dyabolus messis coneũ¬
matio mũdi messores au¬

Expanded text:
nt. Perspicue exposuit quod ager mundus sit, sator filius hominis, bonum semen filii regni, zizania filii pessimi, zizaniorum sator diabolus, messis consummatio mundi, messores an
Abbreviated transcription (Latin):
miqui. An non dyaboli
menbra indei perseq̃res
et milites crucifigen¬
tes fuerunt: Quid
mirũ si se ab illo ꝑun¬
sit in montem dũca
se ꝑtulit etiã et amenbs
illius crucifici. Non est
ergo indigiũ cedempto¬
ri ño quod temptari uo¬
luit qui uenerat occidi.
Iustũ quippe erat ut sis
temptationes erat sius

Expanded text:
aboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic t
Abbreviated transcription (Latin):
ed uere absque ulla
questione conuementer
accipitur: ut asancto
spiritu indesertum duit
credatur: ut illuc eum
suus spiritus duceret
ubi hunc ad temptan¬
mueniret. Sed ecce cum
dicitur deus homo uel
in excelsũ montem uelm
sanctã cuntatem adya¬
bolo assũptus: mens re¬
fugit huane hoc audne

Expanded text:
e et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tentaninveniret. Sed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, human
Abbreviated transcription (Latin):
An zachanam fili¬
qnn barachie dicũt
qm̃ induo decim prophe
est inter templũ et alta¬
re scriptura nõ loqiitm
maxime cũ temporib
enis uir rinne templi fu¬
erint. Alii zachariam
patrs iohanins intelu¬
gi uolunt ex quibusdã
apocriphorũ sompinis
approbantes qd̾ ꝓptecca a¬
alus sit: quia saluatoris
iftũ uolunt ẽe zachacia
qui octisus est aioas rege
iudee inter templũ et altare
sicut regũ narrat hystona
Sed obseruandũ est qd̃ ille
zacharias non lit tilius ba¬
rachie. sed filius ioiadis
sacerdotis. Unde et scriptura
refeit. Non fint recorda¬
tus ioias patus eius ioia¬
de que sibi fecisset boua

Expanded text:
 Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetsit inter templum et altare Scriptura non loquitur: maxime cum temporibus ejus vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum somniis approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris istum volunt Zachariam, qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum, quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis. Unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joiadae, quia sibi fecisset bona
Abbreviated transcription (Latin):
abel nuilla est ambigui¬
tas: quin is sit. ꝙ fratei
chann frater sins oci¬
derat. Iustus autẽ non
solũ ex dni nũc sentena¬
a. sed ex genesis restĩon¬
o conprobatur ubi accep¬
ta enis adeo narramu
mumera. Querimus
qui sit iste zacharias fi¬
nus barachie: qr młtos
legimꝰ zacharias. Et ne
libera nobis tribuat
sis diersa legi. et debeo
singulorũ opiniones ex¬

Expanded text:
Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuerersis diversa legi, et debeo singulorum opiniones
Abbreviated transcription (Latin):
cressit homo ad cor al¬
tum idest cor secretũ obiciẽs
aspectib humanis hoiẽm
seruans intꝰ deum seruãs
formam dei in qua equalis
est prĩ et offerens formai lui
qua ma ior est pater dixit ex¬
forma dei ego et pater unun
sumus dixit ex forma serui
pater maior me est.¬

Expanded text:
cessit homo, et cor altum, id est cor secretum: objiciens aspectibus humanis hominem, servans intus Deum; celans formam Dei, in qua aequalis est Patri, et offerens formam servi, qua minor est Patre. Iforma Dei: Ego et Pater unum sumus . Dixit ex forma servi, Quoniam Pater major me est
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor altum et ex¬
altabitur deus occiditur hõ
et exaltatur deus quid em̃
occisus est ex infirmitate
humana fuit qd resurrexit
et ascendit in celũ ex potes¬
tate diuina accedit homo
ad cor altũ cor abditũ cor se¬
cretum Illi putantes hoc
totũ qdͣ iudebatur occidunt
hoĩem in corde alto et exaltat᷑
modo moritur ustus et uenio per¬
capit corde et uiri iusti tolluntur
et uemo considerat a facie inqui

Expanded text:
et cor altum; et exaltatus est Deus. Occiditur homo, et exaltatur Deus. Quod enim occisus est, ex infirmitate humana fuit: quod resurrexit et ascendit, ex potestate divina . Accedet homo, et cor altum, cor secretum, cor et. Illi putantes hoc totum esse quod videbatur, occidunt hominem in corde alto, et exaltatur Deus omodo perit iustus, et nemo excipit corde, et uiri iusti auferuntur, et nemo animaduertit; a facie enim
Abbreviated transcription (Latin):
issipatione dissipa¬
bitur terra et direp¬
tione predabitur dñs emĩ
locutus est uerbũ hoc. luxͭ
et defluxit terra et infiria¬
ta est defluxit orbis et in¬
mata est altitudo populi
terre et terra interfecta est
ab habitatoribus suis qr
transgressi st̃ leges muta

Expanded text:
issipatione dissipabitur terra, et direptione praedabitur. Dominus enim locutus est verbum hoc. Luxit, et defluxit terra, et infirmata est: defluxit orbis, infirmata est altitudo populi terrae. Et terra interfecta est ab habitatoribus suis: quia transgressi sunt leges  A
Abbreviated transcription (Latin):
illã actrita est cinitas
elita est in ube
solitudo et cala¬
mitas opprimei porras qr
hec erũt in medio terrio
in medio populoꝵ Quo¬
modo si pauce oliue que
remanserũt extutiantu
dabũt cũ glorificatus fint
glorificate dñm et nm
sulis maris nomen dnĩ

Expanded text:
rta est omnis cta est in urbe solitudo, et calamitas opprimet portas. Quia haec erunt in medio terrae, et in medio populorum, quomodo si paucae olivae quae remanserunt, excutiantur abunt: cum glorificatus fueriglorificate Dominum, et in insulis maris nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sita subito nouã indutuses dignitatẽ & sicut hoc qđ int᷑
anđ accedis sacrũ dĩtui corp̃&sangui nẽ fiderespice:
honoremirare mñte contingecorłman suscipe &

Expanded text:
sita, subito novam indutus es dignitatem, et sicut hoc quod in te andus ascendis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem fide respice, honore mirare, mente continge, cordis manu suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
& potestate diuina ꝑ agit᷑ ut & uirtꝰ fidei eniteatin
intellectu. & d octrina fluat hinc inde in operatiane
sacram̃ti & ueritas resplendeat dep̃figurationemis¬
terii. Nã melchis edechprius infigura ista obtule¬
rat panẽ & uinũ. Ideonecesse fuit uerus rexpacis &
pontifex nr̃ secđm ordinẽ illius eadẽ offerr&. qua¬
tinꝰ ꝑ hoc figurarũ ueritas clarescer& & qͥesuriunt
iustitiã & sitiunt duob istisinua int̃dũ saciarent᷑
Siquidem pane . qui pomnicibo quã sȩpe inscripturis
ponit᷑ & cũ omnib: escis c̃gruere uid& esuries tẽpera¬
r&. potuuero sanguinissitis quasi caelestirore ma¬
descer& & ꝑ hocamplius homo adiustitiã refectus in for¬
titud in ecibi caelestiᷤ constantius desudar&. Hoc quippe
potuaccibo helias demanu angeli pastus. quad raginta

Expanded text:
et potestate divina peragitur, ut et virtus fidei eniteat in et potestate divina peragitur, ut et virtus fidei eniteat in intellectu, et doctrina fluat hinc inde in operatione sacramenti, et veritas resplendeat in praefiguratione mysterii. Nam Melchisedech prius in figura ista obtulerat panem et vinum. Ideo necesse fuit ut verus rex pacis et pontifex noster secundum ordinem illius eadem offerret, quatenus per hoc figurarum veritas claresceret, et qui esuriunt justitiam et sitiunt, duobus istis in via interdum satiarentur. Siquidem pane, qui pro omni cibo quam saepe in Scripturis ponitur, et cum omnibus escis congruere videtur, esuries temperaretur, potu vero sanguinis sitis quasi coelesti rore madesceret, et per hoc amplius homo ad justitiam refectus, in fortitudine cibi coelestis constantius desudaret. Hoc quippe potu ac cibo Elias de manu angeli pastus, quadraginta d
Abbreviated transcription (Latin):
& uinũ incruorẽ conuersũ accipere. Unde &illiadhuc
rudes discipuli. carnalit̃ sapientes dicebant. Durus ẽ
hic sermocũ dicer& nisimanducaueritis carnẽ filii ho¬
minis & biberitis eius sanguinẽ ñ habebitis uitam
in uob manentem: &ñ poterant sus tinereutique
qr carnalit̃ ea intellegebant. Sicitaq & illecarnalit̃
uere intellegat᷑ & uinũ sanguinis esi culactȩdoctrinȩ¬
admisceat᷑. non potest firmamens capere lucẽ ueri¬
tatis & mysteriũ ł qđ diuinũ ẽ agnoscere. Ubimira
monstrat᷑. Nãdũ nos recte panẽ cũ melle comedimꝰ
& uinũ caliciscũ lacte potamꝰ. tunc &ipse ea sein nobis
sumere testat᷑ qr ꝑ hoc nos insuũ corpus traicit & unũ
in illo efficim᷑. Protalib igit᷑ & huiuscemodinegotis
filicarissime ꝓuides a nein pane &uinosi neulla
de coloratione substantiȩ hoc mrsterium interius ui

Expanded text:
et vinum in cruorem conversum accipere. Unde et illi adhuc et vinum in cruorem conversum accipere. Unde et illi adhuc rudes discipuli carnaliter sapientes, dicebant: Durus est hic sermo , cum diceret: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis manentem ; et non poterant sustinere utique quia carnaliter ea intelligebant. Sic itaque et ille carnalitevere intelligatur, et vinum sanguis ejus cum lacte doctrinadmisceatur, non potest infirma mens capere lucem veritatis et mysterium, vel quod divinum est agnoscere. Ubi mira mon stratur. Nam dum nos recte panem cum melle comedimus, et vinum calicis cum lacte potamus, tunc et ipse ea se in nobis sumere testatur, quia per hoc nos in suum corpus trajicit, et unum in illo efficimur. 2. Pro talibus igitur et hujuscemodi negotiis, fili charissime, provide sane in pane et vino, sine ulla decoloratione substantiae, hoc mysterium interius vi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fuit ut in his diuinũ fier& sa cramentũ . quatinus
totũ spĩritalit̃ intelligeremens satager& ubinihilcar¬
nale sentirelic&. Vndeidẽ panis xp̃r quidecaelo descen¬
ditin hoc mis terio accipit᷑. sicut & caro quȩ incrucepe¬
animi caro uero adunitatẽ naturȩ nr̃ȩ & redẽptions
p̃tium. Undeipseait. caro mea ẽ ꝓmundiuita. &
sanguis uere qui ꝓuob effund&᷑ in remissionẽ pecca¬
torũ. Hincsanec qđ sapientia dĩ patris maluit hoc
mysteriũ inspeciẽ panis acuini ꝑmanere. quã in co¬
lorẽ ac saporẽ carnis & sanguinis demutari : Quia
& sanguis quãut ꝑcipitur. Nos enim in eo illũ panẽ¬
nee
attendimꝰ itauͦiq simutar& in carnẽ nihilamplius
caroxp̃i e&̃ quã ẽ qr totũ sp̃italeẽ qđ comedimꝰ : Immo
durius e& contracsu&udinehumanã lic& carnẽ salutis
tam̃ carnẽ hominis xp̃iins peciẽ & colorẽ ipsius mutatã

Expanded text:
tum fuit ut in his divinum fieret sacramentum, quatenus tum fuit ut in his divinum fieret sacramentum, quatenus totum spiritaliter intelligere mens satageret, ubi nihil carnale sentire licet; unde idem panis Christus, qui de coelo descendit, in hoc mysterio accipitur, sicut et caro quae in cruce peanimi, caro vero ad unitatem naturae nostrae et redemptionis pretium. Unde ipse ait: Caro mea est pro mundi vita, et sanguis vere qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . Hinc sane est quod sapiemysterium in speciem panis ac vini permanere, quam in colorem ac saporem carnis et sanguinis demutari, quia et sanguis, quam ut percipitur. Nos enim in eo illum panem attendimus; ita quoque si mutaretur in carnem, nihil ampliuso durius esset contra consuetudinem humanam, licet carnem salutis, tamen carnem hominis Christi in speciem et colorem ipsius mutatam,
Abbreviated transcription (Latin):
iureten& in sensu. dũspitalit sanguis potat inmeste¬
rio : Quiahincla&ificamꝰ spitalila&itia ad gaudiũ.
hincuero redimimꝰ demorte aduitã. & p̃tios alutis
niae interius saginam. Dequib duob: dauid cecinerat
in mrsterio qđ panisc̃firmat corhominis &uinũ ladi¬
in ebriatus legitꝰ mrsticecũ fratribsuis. Vnde & nos
si ad huc aquã tantũ ñ sapimꝰ intus in ebriam & gaude¬
m debonis dñĩ sũ ꝑfrum̃to uino &oleo quoꝑ fusi sum
la&itia & na& gaudio exultationis in dño Nosemĩ¬
ñ solũ uinea dnĩ sed & uindemia eius sumꝰ. Dequa
nimirũ uineaxp̃s incanticis. Uindemiaui inqͥt
myrrã cũ unguentis meis. Manducaui autẽ panẽ
meũ cũ melle meo & bibiuinũ cũ lactemeo: Sed ñ
prius panis comedit᷑ qua mrrra in nob mortifications¬
turgescat . &unguentũ boniodoris naribs̃ resꝑgat᷑
Iuncitaq panẽ cũ melle qđ dep&ra qua exp̃s ẽflux̃¬
comedim̃ : tuncutiq uinum suauitatiscũ lacte bibimꝰ:

Expanded text:
jure tenet in sensu, dum spiritaliter sanguis potatur in mysterio, quia hinc laetificamur spiritali laetitia ad gaudium; hinc vero redimimur de morte ad vitam, et pretio salutis nostrae interius saginamur. De quibus duobus David cecinerat in mysterio, quod panis confirmat cor hominis, et vinum laetiinebriatus legitur mystice cum fratribus suis. Unde et nos, si adhuc aquam tantum non sapimus, intus inebriamur, et gaudemus de bonis Domini super frumento, vino et oleo, quo perfusi sumus laetitia aeterna, et gaudio exsultationea Domini, sed et vindemia ejus sumus. De qua nimirum vinea Christus in Canticis: Vindemiavi, inquit, myrrham cum unguentis meis; manducavi panem meum cum melle meo, et bibi vinum cum lacte meo ; sed non prius panis comeditur quam myrrha in nobis mortificationt, et unguentum boni odoris naribus respergatur. Tunc itaque panem cum melle, quod de petra, quae m; tunc utique vinum suavitatis cum lacte bibimus
Abbreviated transcription (Latin):
granis. Quaenimirũ granauirtutũ ex illa creuer̃uite :
quȩ dixerat. Egosũ uitis uera uos autẽ palmites . Non
potestergo palmes a seipsonisi inuite manserit facerefruc¬
tũ Id circouinũ qđ bibimꝰ sanguis ẽ eius dẽuitis. quide
nos humeris fortit̃ gestantes d&uler̃. Vnde paulus
egregius p̃dicator p̃tio inquit ẽptiestis. portatednm̃xp̃m
sangui sefflux̃ salutis. Hino morses canitincantico
qđ c̃stituerit populũ suũ dñs suꝑ excelsã t̃rã ut comeder&
fructꝰagrorũ & suger& mel dep&ra oleũq desaxodurissi

Expanded text:
granis, quae nimirum grana virtutum ex illa creverunt vite quae dixerat: Ego sum vitis vera, vos autem palmites . Non potest ergo palmes a seipso, nisi in vite manserit, facere fructum. Idcirco vinum quod bibimus sanguis est ejusdem vitis qui denos humeris fortiter gestantes detulerunt. Unde Paulus egregius praedicator: Pretio, inquit, empti estis, portate Dominum sanguis effluxit salutis. Hinc Moyses canit in cantico, quod constituerit populum suum Dominus super excelsam terram, ut comederet fructus agrorum, et sugeret mel de petra, oleumque de saxo duriss
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo dũ facimꝰ uolunta tẽ patris & impl& opuscaritatis
x p̃s utiq nob cum bibit in regno eccłȩsuȩ sanguine suũ.
qr illecaput & nos mẽbrasumꝰ. Hunc utiq cibũ iacob
patriarchaesurieb at dicens Si fuerit dñs mec̃
& dederit mihi panẽ a dedendũ & uestimentũ ađ
duunt᷑ & panẽ comedunt angelorũ In quonimiru
mysteriobenedix̃isa ac eundẽia cobfiliũ suũ quasi
nulla alia e&̃ benedictio quã frum̃ti & uiniscilio&
in pane carnis xp̃i &s inpotus anguinis. quaedeagro
corpr̃s nob cortioie ꝑofficiũ sacerdotis maturesunt
caeli & in pinguedine trȩ habundantiã frum̃t ixirimi
Inroreciuidẽ caeli qui iacc mriteria diuinitatis ate

Expanded text:
Ergo dum facimus voluntatem Patris, et impletur opus charitatis, Ergo dum facimus voluntatem Patris, et impletur opus charitatis, Christus utique nobiscum bibit in regno Ecclesiae suae sanguinem suum, quia ille caput, et nos membra sumus. Hunc utique cibum Jacob patriarcha esuriebat, dicens: Si fuerit Dominus mecum, et dederit mihi panem ad edendum, et vestimentum ad duunt, et panem comedunt angelorum; in quo nimirum mysterio benedixit Isaac eumdem Jacob filium suum, quasi nulla alia esset benedictio quam frumenti et vini, scilicet in pane carnis Christi, et in potu sanguinis, quae de agro corporis nobis quotidie per officium sacerdotis maturescuntcoeli, et de pinguedine terrae abundantiam frumenti et vini . In rore quidem c
Abbreviated transcription (Latin):
calix passionis. C&erũ in regno adoptionis degeniminȩ
uitis nouȩ bibit. &ui nea sorech quȩ in t̃p̃tat᷑ electa
Rubentia enĩ musta in eo p̃locrucis eliquant᷑ dũ cota¬
diexp̃i sanguinẽ de altare sumimꝰ Id uireo quotiens
nouĩ ex hoc uinũ bibimꝰ in regnopatris . xp̃silludse
in nouitatẽ quia corpus eiussumus. ex quose in regno
patris illud nouũ bibere testatur. Alio quin eũ in illo
rego futo hunc potũ corporeogustu & es cã hano ne c recte
bibiturũ neo ꝑcepturũ credimꝰ: Sed sicuti pses acerdos
sanec redim̃ hunccalic ẽ in ecđa c̃secratũ. qđ illes ps̃ue
ritatis inquore nouatis exu&us tate in duxerat eos in
omnẽ ueritatẽ . & c̃firmauerit implenitudinẽ doctri¬
nȩ ꝓfecto ubiiã sic utiaxp̃õ itas ane ab eis & deinceps in
nouitate sps̃ consecratur: Alit̃ autẽ mscib: ẽ inquitut
faciã uoluntatẽ eius quimisit me & implea mopus e

Expanded text:
calix passionis. Caeterum in regno adoptionis de genimine calix passionis. Caeterum in regno adoptionis de genimine vitis novae bibit, et de vinea Sorech, quae interpretatur electa; rubentia enim musta in eo praelo crucis eliquantur, etisti sanguinem de altari sumimus: idcirco quoties novum ex hoc vinum bibimus, in regno Patris Christus illud se in novitatem, quia corpus ejus sumus, ex quo se in regno Patris illud novum bibere testatur: alioquin eum in illo regno futuro hunc potum corporeo gustu et escam hanc nec recte bibiturum nec percepturum credimus; sed sicut ipse sacerdos sane credimus hunc calicem in Ecclesia consecratum, quod ille Spiritus veritatis, in quo renovati sunt ex vetustate, induxerat eos in omnem veritatem, et confirmaverat in plenitudinem doctrinae. Profecto ubi jam sicuti a Christo, ita sane ab eis et deinceps in novitate spiritus consecratur. Aliter autem meus cibus est, inquit , ut faciam voluntatem ejus qui misit me, et impleam opus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
rursus in p̃ciũ sumat᷑ redẽptionis & interior homonr̃
ꝑ hocplenius innou& & couniat᷑ xp̃o Nonmͦ morib
& uita. uerũ &iã & inunitatenaturȩ ꝑcorp̾hincinde
ut in illius formainueniam᷑ Neq eni hicsanguis integre
ꝑcipit᷑ nisi & moralit̃ mentẽ in ebri&. & spĩtalit̃ de altare
corpr̃s xp̃i obrenouationẽnos refundat. Ubiꝓfecto xp̃r
c̃uiuiũ & c̃iuua nr̃ simule ẽ uoluit ꝑhoc ergo qđ nor
corpꝰeius sumꝰ decarne & deossib: q ille nobcũ illud bibit
patris uire uocamꝰ in quonimirũ xp̃siã illud bibitno¬
uũ . quotiens fideles in fraecđam istud digne ꝑcipiunt
Sicutenĩ patit᷑ insuis &esurit & sitit &uestit᷑ ac suscipit᷑.
sic qͦq̃ bibitillud nouũ in regnopatris. id÷ in eccła quo¬
tiens eũ dignes uiaut romedimꝰ aut potamꝰ. Nã deuinea
illa quaefecit labruscas. fellea maritudinis potat᷑ qđ ÷

Expanded text:
rursus in pretium sumatur redemptionis, et interior homo noster rursus in pretium sumatur redemptionis, et interior homo noster per hoc plenius innovetur, et couniatur Christo non modo moribus et vita, verum etiam et in unitate naturae per corpus hinc inde, ut in illius forma inveniamur. Neque enim hic sanguis integre percipitur, nisi et moraliter mentem inebriet, et spiritaliter de altari corporis Christi ob renovationem nos ree voluit. Per hoc ergo quod nos corpus ejus sumus de carne et de ossibus ejus, ille nobiscum illud bibit Patris jure vocamur, in quo nimirum Christus jam illud bibit novum, quoties fideles infra Ecclesiam istud digne percipiunt. Sicut enim patitur in suis, et esurit, et sitit, et vestitur, ac suscipitur; sic quoque bibit illud novum in regno Patris, id est, in Ecclesia, quoties eum digne sui aut comedimus aut potamus. Nam de vinea illa, quae fecit labruscas, fel amaritudinis potatur, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti qr figuraerat & ũbrahũi mr̃sterii. ꝑquod tes¬
tatus ẽ dñsdaturũ senob. Cuius nimirũ sanguinepopul
qr mrsticũẽ & morale exscripturis qđ in eo ꝑcipimus
Deinde mediũ ẽ suꝑ altarȩ ꝓmultorũ ex haurienda pec¬
cata. undenunc salutis potũ sumimꝰ. Quõ &sapien¬
tiã doctrinȩ exillo habemꝰ. & redẽptionis p̃tiũ indeꝓ
nobis offerimꝰ. Ergo qđ tunc ille ꝓ nob̵ semel fecisselegit᷑.
hoc nos ipsoiubente cottidie facimus. Nec ñ & insalomone
legimꝰ. qđ sapientia miscuerit incrateras uinũ suum
Qđ sa neuinũ illa moralis intellegentia ẽ dequa in ebri¬
ant᷑ animȩ fideles Etillud qđ refundit᷑ ad altare quando
dicit᷑ ubehȩc ꝑferri ꝑmanus angelitui. in sublimealta
r&uũ inconspectũ diuinae mai estatis tuȩ ideofit. ut
sanguis xp̃i in de ꝓnr̃ĩs ex hauriendis cottidie delictis

Expanded text:
amenti, quia figura erat et umbra hujus mysterii, per quod tesamenti, quia figura erat et umbra hujus mysterii, per quod testatus est Dominus daturum se nobis, cujus nimirum sanguine populquia mysticum est et morale ex Scripturis quod in eo percipimus. Deinde medium ejus super altare pro multorum exhauriendis peccatis; unde nunc salutis potum sumimus, quoniam et sapientiam doctrinae ex illo habemus, et redemptionis pretium inde pro nobis offerimus. 2. Ergo quod tunc ille pro nobis semel fecisse legitur, hoc nos, ipso jubente, quotidie facimus. Necnon et Salomone legimus, quod sapientia misouerit in crateras vinum suum; quod sane vinum illa moralis intelligentia est, de qua inebriantur animae fideles; et illud quod refunditur ad altare, quando dicitur: Jube haec perferri per manus angeli tui in sublime altare tuum, in conspectum divinae majestatis tuae; ideo fit, ut sanguis Christi inde pro nostris exhauriendis quotidie delictis
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ecũ bibim̃. quid aliud quã mortẽ dnĩ adñtiamꝰ
ldcirconecesseẽ ut unꝰ quisq pͥus moriat᷑ huic sgło. qr sicut
nemonisic̃sepultus mortẽrec te annuntiat. itanemo
ex indeuitã sumit nisi resurgens. innouita te uitȩ ambu
sursũ incenaculũ uitȩ ascendamus. tiq incenaculũ
magnũ & stratũ. Qui anisi magnũs sit ñ om̃s capit
Ascendamꝰ autẽ sursũ. qr deorsũ iacent ñ istacũxp̃o
sed feldraconũ infelicit̃ cum iuda ut sint infellea ma¬
ritudinis bibuNt. Hinc qq̃ paulusait. quaesursũ r̃
sapiteñ quȩ suꝑ t̃rã. Non enĩ alic ubihiccalix noui
tes tam̃ti quã sursũ accipitur: łtquia nouites tam̃ti ẽ
ñnisi ab innougatis quis̃ sineu&us tate peccati. cõmu¬
nicat᷑. Noui autẽ tes tam̃ti obdistinctionẽ u&eris dic̃
De quomorses cũ asꝑger& populũ desanguineholocaus¬
torĩ mediũ ei incrateras. & mediũ effuditsuꝑ altare & ait
Hic ẽ sanguis testam̃ti qđ mandauit dñs Sanguistantũ

Expanded text:
 quid aliud quam mortem Domini annuntiamus? Idcirco necesse est, ut unusquisque prius moriatur huic saeculo, quia sicut nemo nisi consepultus mortem recte annuntiat, ita nemo exinde vitam sumit, nisi resurgens in novitate vitae ambulesursum in coenaculum vitae ascendamus, utique in coenaculum magnum et stratum, quia nisi magnum sit, non omnes capit. Ascendamus autem sursum, quia qui deorsum jacent, non ista cum Christo, sed fel draconum infeliciter cum Juda, ut sint in felle amaritudinis, bibunt. Hinc quoque Paulus ait: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Non enim alibi hic calix Novi Testamenti quam sursum accipitur; et quia Novi Testamenti est, nonnisi ab innovatis qui sunt sine vetustate peccati communicatur. Novi autem Testamenti ob distinctionem Veteris dicit: De quo Moyses cum aspergeret populum de sanguine holocaustorum, medium ejus in crateras, et medium effudit super altare, et ait: Hic est sanguis testamenti quod mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
quando & haecnoua corporalit̃ debeat comedere ł po¬
tare quaeusq ad c̃sumationẽ scłi ñ sefacturũ uitauint
denuntiauit. Nosautẽcatholice sensum ipsius dñi requireles
Nonher&icorũ neniassequam᷑ sed eius quiait accipite
& comedite ex hoc oms hoc ẽ enĩ corpꝰmeũ. & calicẽ illũ
eẽ dicamꝰ de quoidẽ hic ẽcalixm̃s nouites tam̃ti quip

Expanded text:
quando et haec nova corporaliter debeat comedere vel potare, quae usque ad consummationem saeculi non se facturum, ut aiunt, denuntiavit Nos autem catholice sensum ipsius Domini requirentes, non haereticorum naenias sequamur, sed ejus qui ait: Accipite et comedite ex hoc omnes. Hoc est enim corpus meum: et calicem illum esse dicamus, de quo idem: Hic est calix meus Novi Testamenti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ calicȩꝓph&aait Calicẽs alutaris accipiã & nom̃
dñi inuocabo ꝑquertaq. calicẽ passiodnĩ designatur
Undeidẽ ad patrẽ. Nat̃ inquit transfera mecalicẽ istũ
scilic& mortis passionẽne ꝑmanꝰ iudeorũ fiat: Ac deinde
nũ quã incratere. neq inaliouasequã incalice c̃secr&̃.
Sedneq alio noĩ e ut fierisol& in aliisquib.q. uasis nisi sẽꝑ

Expanded text:
s accipiam, et nomen Domini invocabo . Per quem utique calicem passio Domini designatur. Unde idem ad Patrem: Pater, inquit, transfer a me calicem istum , scilicet mortis passionem, ne per manus Judaeorum fiat; ac deinde,nunquam in cratere, neque in alio vase, quam in calice consecretur; sed neque alio nomine, ut fieri solet in aliis quibusque vasis, nisi s
Abbreviated transcription (Latin):
Alio quin non qualiscumq: cibus nisi deui uodõ & & no
b se. & siuita in eo ẽ. carouere uiuentis & sanguis ẽ in
quouere uita a&naest. Qua ꝓpt̃ dicistesicantea cre¬
didisse & in libello meo quẽdes a cram̃tis edidi ita legisse
sed ꝓfiteris tepostea in librot̃tio ded oc trina xp̃iana
beatiagustinilegisse qđ tropicalotiosit ut corp̃xp̃i
& sanguis eẽdicatur. Qđsifigurata locutio est uel
scema potius quãueritas. nescio inquis qualiter
illud sumeredebeam. De indeaddis. & si credã
ipsueẽ qđ assũpsit exmaria uirgine gen&ricesua
ec̃ trario &iã ipsee gregius doctor hoo magnũ facinet
pelamat . Quos anedictuorrorem ꝑcipientibus ni¬
iniũ uid & incuteres i ñcredant illudeẽ insacram̃to

Expanded text:
Alioquin non qualiscunque cibus nisi de vivo Domino et Alioquin non qualiscunque cibus nisi de vivo Domino et bus se, et vita in eo est caro vere viventis, et sanguis in quo vere vita aeterna est. Quod dicis te sic antea credidisse, et in libello meo quem de sacramentis edidi ita legisse; sed profiteris postea te in libro tertio de doctrina Christiana beati Augustini legisse, quod tropica locutio sit, ut corpus Christi et sanguis esse dicatur. Quod si figurata locutio est, et schema potius quam veritas, nescio, inquis, qualiter illud sumere debeam. Deinde addis: Et si credam ipsum esse quod assumpsit ex Maria virgine genitrice sua, e contrario etiam ipse egregius doctor hoc magnum facinus esse proclamat. Quod sane dictum, horrore percipientibus nimium videtur incutere, si non credant illud esse in sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
Ergocũ ait hoc ẽ corpus meum łcaromea setihicẽ
sanguis meus. Non aliam puto insinuasse carnẽ
quã ꝓpͥa & quaenata ẽ demaria uirgi ne& pependit
incruce
Neq sanguinemalium quam qui fusus est in
cruce & tuncerat in proprio corpore. Nemoigit
quis anes apit creditihm̃ aliã carnẽ aut sanguinẽ
habuissequã quenata ẽ demaria uirgine & pas¬
puta res qui a in sacramento loquebat᷑ quod dealio
dicer& quam deꝓprio in eodẽmys terio demons¬
tratiue dixit hoc ẽ corpus meũ. Namcũ ait
meũ & hoc est . non qualecumq uult intellegi.
corpus. sed eum qđ tradendum erat. ut ipse mox
adiecit &̾non aliũ sanguinem quã eũ qui fun¬
denduserat inꝓpriocorpore in remissionẽ pecca¬
torum. Alias autem qualit̃ cumq. intellegatur
sialius e& sanguis &aliae& caro in hoc mys terio.
non in eo remissio e& peccatorum. & siin eo uita

Expanded text:
Ergo cum ait: hoc est corpus meum, vel caro mea, seu hic est Ergo cum ait: hoc est corpus meum, vel caro mea, seu hic est sanguis meus, non aliam puto insinuasse, quam propriam et quae nata est de Maria virgine, et pependit in cruce, neque sanguinem alium quam qui profusus est in cruce et tunc erat in proprio corpore. Nemo igitur qui sane sapit, credit Jesum alium carnem aut sanguinem habuisse, quam quae nata est de Maria Virgine, et pasputares quia in sacramento loquebatur, quod de alio diceret quam de proprio, in eodem mysterio demonstrative dixit: hoc est corpus meum. Nam cum ait meum, et hoc est; non qualecunque vult intelligi corpus, sed illud quod tradendum erat, ut ipse mox adjecit, et non alium sanguinem, quam qui fundendus erat in proprio corpore in remissionem peccatorum. Alias autem qualitercunque intelligitur, si alius esset sanguis, et alia esset caro in hoc mysterio, non in eo esset remissio peccatorum. Et si in eo vita
Abbreviated transcription (Latin):
chorum omnium ꝑipsema. plurimã & sẽpit̃nã
s alutem. Relectis litteris tuis carissi me cumoc¬
cuparer quorum dam hospitum negotius mini¬
me potuiadimplere mox quaemandasti. int̃dũ
tamentuo repl&us amore. & litterarũ tuarum¬
recreatus dulcedinecogitare non distuli. quiali¬
brorum nulla nobiscum pars ẽ in quibus inuenirẽ
qđ requiris ut responderem cuinegare non possũ
quae exigis &iam siadimplerenequeo quaein iun¬
gis: Quaeris enĩ dere ex quamulti dubitant. Quam
si forte ad plenũ non intellegunt utiq crederede¬
buerant uerbiss aluatoris quiñ mentit᷑ uerax dr̃
cũ ait. Nisimandu caueritis carnem filii hominis
& biberitis eiussanguinẽ non habebitis uitam
in uobis manentem. Caro enĩ mea inquit uere ẽ
cibus. & sanguis meus uere ẽ potus. & ad discipulos
omnes. quiahic ẽ sanguis meus nouites tam̃ti qui
ꝓuob & ꝓmultis fund& in remissi onẽ peccatorũ

Expanded text:
chorum omnium peripsema, plurimam et sempiternam chorum omnium peripsema, plurimam et sempiternam salutem. Perlectis litteris tuis, cum occuparer quorumdam hospitum negotiis, minime potui adimplere quae mandasti. Interdum tamen tuo repletus amore, et litterarum tuarum dulcedine, cogitare non distuli, quia librorum nulla nobiscum pars est, in quibus invenirem quod requiris, ut responderem cui negare non possum, quae exigis, etiam si adimplere nequeo injungis. Quaeris enim de re ex qua multi dubitant. Quam si forte ad plenum non intelligunt, utique credere debuerant verba Salvatoris, qui non mentitur verax Deus, cum ait: Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis manentem. Caro enim mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus ; et ad discipulos, omnes, quia hic est sanguis Novi Testamenti, quio multis effundetur in remissionem peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uom odo autem peccata munditollat inquit
quo or dineiustific& impios a posđ p&rus osten¬
dit quiait Non corruptibili argento ł auro re¬
demptiestis deuanaurã conuersatione pat̾nae
traditionissed p̃tioso sanguine quas i agni in con
iohannes a postł cuius ẽ hoc euangelium quidilex
nos inquit & lauit nos a peccatis nr̃is in sanguine
suo. Non solũ autem lauit nos a peccatis nris in
sanguinesuo quando sanguinem suum dedit
cro scaẽ passionis illius baptismoaquae ablutus est.
uerũ &iam cottidie tollit peccatamundi. Lauatq
nos a peccatis nris cottidie in sanguinesuo. cum
eius dẽ beatae passionis ad altare memoria repli¬
catur. cumpanis & uini creatura in sacram̃tũ
carnis & sanguinis eius in effabili sps̃ scĩ ficatione
transfertur. Sic que corpus & sanguis illius
n in fidelium manibus ad ꝑniciem ipsorum fun¬
ditur & occiditur sed fidelium oresuã sumit᷑
insalutem
ILECTISSIMO FRATRIET COMILITONI
fredugardo pascasius senextuus. & mona¬

Expanded text:
uomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso saJoannes apostolus, cujus est hoc Evangelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit crosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutemilectissimo fratri et commilitoni FRUDEGARDO, PASCHASIUS senex tuus et Mona
Abbreviated transcription (Latin):
las suas. rogabant & ipsidm̃ incellissuis dicentes
ł in modũ facis erat ligatum. medius horum.
sedebat senexille. Aptis autẽ intellectuales ocu¬
lieonum & quando positis panes in altare uidebat
illis tantũ modo tribus tam quã puerulus iacens
suꝑ altare. & cũ extendiss& praesbit̃ manum
ut franger& panẽ. descendit angelus dñi decaelo
habens cultrũ in manusacrificauit puerulum
illũ sanguinẽ uero eius excipiebat in calice
Cũ autem praesbit̃ franger& in paruis paertib
panẽ &iã & angelus inc debat pueri mẽbra
ꝑ modicas partes. Cũ ergo accessiss & senex utac¬
ciper& scam cõmunione dataẽ ipsi solicaro san¬
in altari ponit corpustuũ ẽ. & cauxtuus ẽ singus
& statim facta ẽ caro illa in manuetus panis se¬
cđmmysterium : & sumpsit illud in honore
Gratias agensdõ. Dexerunt haeisenes Ds̃scit
humananatura. quia non potestuesci carnibus
crudis. & ꝓpterea trans formauit corpussuum

Expanded text:
las suas, rogabant et ipsi Deum in cellis suis dicentesquod in modum fascis erat ligatum; medius horum sedebat senex ille. Aperti sunt autem intellectuales oculi eorum, et quando positi sunt panes in altare, videbatur illis tantummodo tribus tanquam puerulus jacens super altare, et cum extendisset presbyter manum, ut frangeret panem, descendit angelus Domini de coelo habens cultrum in manu, et sacrificavit puerulum illum, sanguinem vero ejus excipiebat in calice. Cum autem presbyter frangeret in parvis partibus panem, etiam et angelus incidebat pueri membra per modicas partes. Cum ergo accessisset senex, ut acciperet sanctam communionem, data est ipsi soli caro sanin altari ponitur, corpus tuum est, et calix tuus est sanguis, et statim facta est caro illa in manu ejus panis secundum mysterium, et sumpsit illud in ore gratias agens Deo. Dixerunt autem ei senes: Deus scit humana natura quia non potest vesci carnibus crudis, et propterea transformavit corpus suum