comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimũ iohannẽ apł in usque adulti¬
mum pęne uitae suae tempus absque
ullius scripturae inditus euuangelium
p̃dicasse. Sed cũ trium inquit euuange¬
liorum &iam adipsum uotitia perue¬
nisset. ꝓbasse quidem dicitur fidem et
ueritatem dictoꝵ: de esse tamen uidit
aliqua &ea maxime quae pͥmo p̃dicationis
suue tempore dñs gesserat. Certum est
etum qđ insuperiorib trib eiuangelistis
haec uidet᷑ sola contineri quae ineo gesta
sunt anno quo ioħs baptista uel inclusus
est incartere uel punitus. Deniq si ob¬
serues statim ininitus narrationũ postea¬
& de temptatione eiꝰ continuo subiecit
dicens. Audiens aut̃ quia ioħs baptista
traditꝰ est secessit aiudaea. &uenit i
galileam: Sedet marcus similiter postea¬
quã inquit traditus. ẽ. ioħs. uenit ihc̃
ingalileam. lucas uͦ etiam priusquam
incipiat aliquit de actib ihũ referre.
Quia adiecit herodes suꝑ omã mala quae
gesserat. & indusit iohannem incarcerẽ

Expanded text:
beatissimum Joannem apostolum, usque ad ultimum pene vitae suae tempus, absque ullius Scripturae indiciis Evangelium praedicasse. Sed cum trium, inquit, Evangeliorum, etiam ad ipsum notitia pervenisset, probasse quidem dicitur fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae, primo praedicationis suae tempore, Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus Evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista vel inclusus est in carcerem, vel punitus. Denique si observes, statim in initiis narrationum, posteaet de tentatione ejus, continuo subjecit, dicens: Audiens autem quia Joannes Baptista traditus est, secessit a Judaea, et venit in Galilaeam . Sed et Marcus similiter: Posteaquam inquit traditus est Joannes, venit Jesus in Galilaeam . Lucas vero etiam priusquam incipiquia adjecit Herodes super omnia mala quae gesserat, et inclusit Joannem in carcerem .
Abbreviated transcription (Latin):
ecce mulier quae erat inauitate petcattix
ut cognouit quod accubit indomo phari¬
sei. attulit alabastrum ungenti
labastrum ẽ genus marmoris candidi uarus
colorib intertinctum. qđ aduasa unguen¬
taria cauare solet. eo quod obtime seruare
incorrupta dicatur. Nascitur cirta the¬
bas aegypti et damascum sẏriae. ceteris
candidius: ꝓbatissimũ uͦinindia. Quidam
dicunt hanc eandem ñ. ẽe. mulierem. quae
inminente dñica passione caput pedesq
eius ungento perfudit. quia haec lacrimis
lauerit. et crine pedes terserit et manifeste
peccatrix appelletur. De illa autẽ nihil
tale scriptum sit. nec poterit stitim capite
dñi meretrix digna fieri. Uerum quidi¬
sigentius inuestigant inueniunt eandem
mulierem mariam udelicet magdalenam
sororem lazari. sicut ioħs narrat bis eodẽ
functam fuisse obsequio. Semel quidem
hocloco cum pͥmo accedens cum humilitate
& lacrimis. remissionem om̃ium peccatoꝵ
Nam et iohannes hoc quãuis nonut lucas.¬

Expanded text:
quae erat in civitate, peccatrix, ut cognovit quod accubuit in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti. Alabastrum est genus marmoris candidi, variis coloribus interstincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare incorrupta dicatur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, caeteris candidius, probatissimum vero in India. Quidam dicunt hanc eamdem non esse mulierem quae imminente dominica passione caput pedesque ejus unguento perfudit, quia haec lacrymis laverit, et crine pedes terserit, et manifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam sororem Lazari, sicut Joannes narrat, bis eodem functam fuisse obsequio. Semel quidem hoc loco, cum primo accedens cum humilitate et lacrymis, remissionem meruit peccatorum. Nam et Joannes hoc, quamvis non ut Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
aequitatis modcramtni conueniens. ut qui
neglectis adintegnum mundi negotus. acter¬
num uerũq sapientiae lumei in defessa
mente ꝑsequeris. & hic fructũ intellegentiaẽ
purioris ad sequaris. & infuturo ipsum ine
quosunt om̃s thesauri sapientiae & scientiae
absconditi. regem indecore suo mundo corde
contempleris. Intimandũ sane tuae sc̃ĩtati
credidi. quo mouet quos dã quare in expositione
a pocalypsis ubi ad quattuor animalia uentũ est
noua interp̃tatione matheũ in leone. marcũ
in homine designatũ tlixeris: Cũ non nulli
contra matheum homini. quia quasi dehomine
scribere incipiat: Marcũ leoni. in quo uox
in descrto rugientis audiatur designent.
Nogoq in hoc oꝑe plenius quid tibi dehis ue¬
rius uideat᷑ inisinues ͦ. Memorẽ nr̃i tuam
scam frat̾nitatẽ: Ds̃ dilectionis & pacis con¬
seruare᷑ & ad consideranda suae legis mirabilia
semꝑ in lustrare dignetur.¬
BEDA BYMILIS

Expanded text:
aequitatis moderamini conveniens, ut qui, aequitatis moderamini conveniens, ut qui, neglectis ad integrum mundi negotiis, aeternum verumque sapientiae lumen indefessa mente persequeris, et hic fructum intelligentiae purioris assequaris, et in futuro ipsum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, regem in decore suo, mundo corde contempleris. Intimandum sane tuae sanctitati credidi, quod movet quosdam quare in expositione Apocalypsis ubi ad quatuor animalia ventum est, nova interpretatione Matthaeum in leone, Marcum in homine designatum dixeris. Cum nonnulli contra Matthaeum homini, quia quasi de Domino scribere incipiat, Marcum leoni, in quo vox in deserto rugientis audiatur, assignent. Rogoque in hoc opere plenius, quid tibi de his verius videatur insinues. Memorem nostri tuam sanctam fraternitatem, Deus dilectionis et pacis conservare, et ad consideranda suae legis mirabilia semper illustrare dignetur.NERABILIS
Abbreviated transcription (Latin):
sanctae fraternitati
suggessi: ut post exposi
a legentes simul agnoscerent. Uolo enim com¬
pleto ate perdĩ aixilium oꝑe quod postulo.
hanc simul epłam in capite p̾ponere tion
obaliam quã discensionis fraternę gram̃
iilucã scribere rogatum: ut qui obteneritu¬
dinẽ ingemi sublimia uł difficilia intellec¬
tu caꝑe nequeunt haec simpliciori stilo
ex posita. facilius adp̃hendant Ergo age
odilectissime memorato oꝑi sedulus insiste:
Beatum lucam luculento sermone expone:
Et quia sanctus ambrosius quaedam indiscus.¬
sa p̃teriit. quae illi quasi sũmȩ eruditionis
uiro plana Nec quacsitu digna uidebantur.
Haec quoq perspectis alioꝵ patrũ opusculs.
diligentius ueltuis uel eoꝵ dicts explanare
curato. Credo &iam tuo uigilantissimo studio
qui in lege dĩ meditanda dies noctesq ducss
ꝑiuigiles. uͦnulls uilocis quae abeis intermissa
sunt. quid sentiri debeat auctor lucis aperiat
Tustũ namq satis ẽ. & suꝑnac pietatis atque

Expanded text:
sanctae fraternitati do suggessi, ut post Exposi legentes simul agnoscerent. Volo enim completo a te per Dei auxilium opere quod postulo, hanc simul epistolam in capite praeponi, te non ob aliam quam condescensionis fraternae gratiam, in Lucam scribere rogatum, ut qui ob teneritudinem ingenii sublimia, vel difficilia intellectu capere nequeant, haec simpliciori stylo exposita facilius apprehendant. Ergo age, dilectissime, memorato operi sedulus insiste, beatum Lucam luculento sermone expone. Et quia sanctus Ambrosius quaedam indiscussa praeteriit, quae illi quasi summae eruditionis viro plana nec quaesitu digna videbantur, haec quoque perspectis aliorum Patrum opusculis diligentius, vel tuis vel eorum dictis explanare curato. Credo etiam tuo vigilantissimo studio, qui in lege Dei meditanda dies noctesque ducis pervigiles, nonnullis in locis quae ab eis intermissa sunt, quid sentiri debeat, auctor lucis aperiet. Justum namque satis est et supernae pietatis atque
Abbreviated transcription (Latin):
&uera mira doctoris egregi sententia. qͥa
caritas om̃a credit. om̃a sperat. Datis nãq
adme eptis ut aliquid tibi scribam:
rogare te dicis adinterrogindũ necdumq.
meae consensionis accepto responso. quęsitis
adhuc opꝰculis quasi ĩa adquisitis ac ꝑfecte
consũmatis p̃fationis signaculũ condis
Nondũ fundamine iacto. non adlata saltim¬
ipsa materia. ipse quasi cõpleto iã tanti la¬
boris edificio claues quib introitꝰ muniat᷑
dirigis. Ut pudeat ñcito subire opꝰ. quãcito
sub eundem: citius expellendũ fides amica
p̃sumat. Non haet certe alia quã indubitata
mutui fidutia facit amoris quae de amico
pectore ut dictũ est omia dũtaxat quac sicri
Saperiat.

Expanded text:
era mire, doctoris egregii sententia: quia charitas omnia credit, omnia sperat . Datis namque ad me epistolis ut aliqua tibi scribam, rogare te dicis, et inter rogandum, necdumque meae consensionis accepto responso, quaesitis adhuc opusculis quasi jam acquisitis ac perfecte consummatis, praefationis signaculum condis. Nondum fundamine jacto, non allata saltem materia, ipse quasi completo jam tanti laboris aedificio, claves quibus introitus muniatur dirigis, ut pudeat non cito subire opus quod cito subeundum, citius explendum fides amica praesumat. Non haec certe alia quam indubitata mutui fiducia facit amoris, quae de amico pectore ut dictum est omnia duntaxat quae fieri sperat.
Abbreviated transcription (Latin):
est libri. Et¬
si oblaborem
legentium mu¬
niendum a
nouo inchoatur exordio. rerum tamen pic¬
tura secundi librifinem respicit. Namquia
superius siue expersona euuangelistae. si¬
ue ex dnĩ saluatoris. ut quibusdam placuit
dictum fuerat. Et onñs populus audiens.¬

Expanded text:
est libri, etsi ob laborem legentium minuendum a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omnis populus audiens
Abbreviated transcription (Latin):
murmurante de
peccatoꝵ uł potius
poenitentũ recepti¬
one eos quisibi iusti uidebant᷑. trib c̃tinuis
parabolis dequib sup̃ disputatũ est saluator
redarguit. docens salutẽ resipiscentiũ dõ quidẽ
demosina danda et parsimonia sequenda subiun¬
gens. pia iustaq discretione manifestat eos qͥbona
terrena disꝑserint dederintq pauꝑib abhis inae¬
terna tab̾nacula recipiendos. Illos aut̃ qui in his
soli luxuriari desiderant in inferno sepiliendos.
& nec stillã aque ꝑ modicũ qua poenas torm̃torũ
ardore uł ad mom̃tũ refrigerare queant. e̾ẽ.
nancturos. Quia udelicet et ordo p̃dicandi ap¬
tissimꝰ est. ut post poenitentiã elemosinã id est
opꝰ miscdie suggerat᷑. Illeenim iuste ado poeni¬
tentes ut sui misereat᷑ impetrat. qͥ ꝓximi indigentis
quantũ ualet ipse misereri ñ tardat. At qui
auertit aurẽ suã ne audiat pauꝑem. oratio eius

Expanded text:
murmurantes de peccatorum, vel potius poenitentium receptione, eos qui sibi justi videbantur tribus continuis parabolis, de quibus supra disputatum est, Salvator redarguit, docens salutem resipiscentium Deo quidem eleemosyna danda et parcimonia sequenda subjungens, pia justaque discretione manifestat eos qui bona terrena disperserint dederintque pauperibus, ab illis in aeterna tabernacula recipiendos. Illos autem qui in his soli luxuriari desiderant, in inferno sepeliendos, et nec stillam aquae permodicam, quae perennes tormentorum ardores vel ad momentum refrigerare queant, esse nacturos. Quia videlicet et ordo praedicandi aptissimus est, ut post poenitentiam eleemosyna, id est, opus misericordiae suggeratur. Ille enim juste a Deo poenitens ut sui misereatur impetrat, qui proximi indigentis quantum valet ipse misereri non tardat. At qui avertit aurem suam ne audiat pauperem, oratio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sp nos. Narrat regũ historia. quia salomone¬
dificatur douiũ dño. q̃sierit auxiliũ ab nrã re¬
ge tyroqui etat amicus dauid oñ tempore:
⁊ ꝯ ip̃o qͦ salomione postqͣ. regno potitus est
pacem habere iã ceꝑat. ꝓmptũq mox ad ad¬
ita lit artifices illi ⁊ ligua ⁊ aurũ ꝓut op̾ hẽ¬
bat ded̾it. Cinꝰ beneficũ gũa. Salomon ei ꝑ au
nos singulos. płimos tͥtici ⁊ olei choros in cibũ
domui dabat. Nulli aut dubiũ. ꝙ salomon qͥ
int̃p̃tatur patificus. ⁊ ip̃o nomĩe ⁊ serenissimo
regni sui statu illum significet. de qͦ dixit p̃
ueris excelse. credentes ex gentib ⁊ uta simł
bat. conũsos ad fidem ipos rerũ dominos tỹpice
teniciet: qͦꝵ ope constat eccłiam sepiꝰ ad ui¬

Expanded text:
. Narrat Regum historia, quia Salomon aedificaturus domum Domino, quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, et cum ipso quoque Salomone, postquam regno potitus est, pacem habere jam coeperat; promptumque mox ad adita ut artifices illi et ligna, et aurum, prout opus habebat, dederit. Cujus bnos singulos plurimos tritici, et olei choros in cibum domui ejus dabat. Nulli autem dubium, quod Salomon, qui interpretatur pacificus, et ipso nomine, et serenissimo regni sui statu illum significet, de quo dixit Isne dicitur vivens excelse, credentes ex gentibus, et vita simu bat, conversos ad fidem ipsos rerum Dominos typice denuntiet, quorum ope constat Ecclesiam saepe adju
Abbreviated transcription (Latin):
dĩam edisicare dispoñet. ñ de iudeis tantũ mͦ.
uer̃ etiã de gentib adiutores oꝑis elegit. Nã de
ntroq popło minstros ĩ monis assũpsit ¶psit
hiram salomon p̃cisa de libano ligna cedriar
abiegna. que in domũ dñ poñentur: quia comĩ¬
sa gentilitas msit ad amm̃ uiros qͦndam ad scłm¬

Expanded text:
iam, aedificare disponeret, non de Judaeis tantummodo, verum etiam de gentibus adjutores operis elegit. Nam de utroque populo ministros sermonis assumpsit. Misit Hiram Salomoni praecisa de Libano ligna cedrina et abiegna, quae in domum Domini ponerentur, quia conversa gentilitas misit ad Dominum viros quondam in s
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Ecce beatisicamius inquit eos qui sustimie¬
runt. Sufferenciam iob audistis: ⁊ sinẽ dñi
tudistis. Non aut̃ frustra ꝯmemoratis iustoꝵ
quiq ad sanandos infirmos. mortuosq suscitan¬
dos apparint in mundo.⁊ ipe ad p̃moustrandũ
nob̾ exemplũ pacĩe ꝑ insirmitatẽ mortis uolu¬
it redire de mundo. Unde psalmista cũ dixiss
deus nr̃. deus saluos faciendi: mox ad mirando.
es p̃ssurarum: cum ⁊ip̃i in tͥbulatõe pacientes
extiterimus. ⁊ eoꝵ actus ad mentem redur̃ imꝰ.
qui nos ⁊ m̃ito iusticie Longe p̃cesserunt: ⁊ o¬
ge maiora nob̾ adũsitatum c̃camina tolauer̃t.
Illi ⁊em̃ pp̃ iusticiam qua excellenter eiuue¬
lant ꝑ sequntõ es sepe paciebantur in iustoꝵ : qͣ¬
tinus cũ oꝑatõe iusticie coronam insuꝑabilis
glosa ꝑseñancie sue uestigia p̃fixa relinq̃¬
rent. Nos aut̃ sepiꝰ misericordis ꝓuisioue
conditoris nr̃i ꝓrirĩs castigamur erratib: sa¬
lubri compimdd̃e ad comsciam ntãm redeũ¬

Expanded text:
bus : Ecce beatificamus, inquit, eos qui sustinuerunt. Sufferentiam Job audistis, et finem Domini vidistis. Non autem frustra commemoratis justorum quique ad sanandos infirmos, mortuosque suscitandos apparuit in mundo, ipse ad praemonstrandum nobis exemplum patientiae, per infirmitatem mortis voluit redire de mundo. Unde Psalmista cum dixisset : Deus noster, Deus salvos faciendi; mox admirando es pressurarum, cum et ipsi in tribulatione patientes exstiterimus, et eorum actus ad mentem reduxerimus, qui nos et merito justitiae longe praecesserunt, et longe majora nobis adversitatum certamina tolerarunt. Illi etenim propter justitiam qua excellenter eminebant, persecutiones saepe patiebantur injustorum, quatenus cum operatione justitiae coronam insuperabiligloriosa perseverantia sua vestigia praefixa relinquerent. Nos autem saepius misericordia et provisione Conditoris nostri pro nostris castigamur erratibus, ut salubri compunctione ad conscientiam nostram redeun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ utroq altari ac uasis domꝰ ctñ in libris quos de
factura dabernacłi ⁊ ħicui sacerdotal scrͦpsunꝰ
Si quis ergo capacitatem nr̃i sensus ex pr̃m tra¬
dicõne ꝓgenitam de hiis scire desid̾at: in oꝑe

Expanded text:
et utroque altari, ac basi domus Domini, in libris quos de et utroque altari, ac basi domus Domini, in libris quos de factura tabernaculi et habitu sacerdotali scripsimus. Si quis ergo juxta capacitatem nostri sensus ex patrum traditione progenitam de his scire desiderat, in ill
Abbreviated transcription (Latin):
gͣi lilii flores sucernas desuꝑ aureas. uidetur
iix̃ litteram. qr sup̃ma paes candelabiorum ĩ
mod̾ sit lilii repand deformata. qd̾ in candela¬
stipes medius. ⁊ calami ex ip̃o ꝓcedentes. ꝯ sciphi
⁊ fperulis lilia scribuntur habuisse ꝑ płima.
flores aũ lilii ut sepe dc̃m ẽ. amenitatẽ semꝑ
uirentis terre uiuentĩũ designant. de qͣ dicit
beatꝰ petrus regeneratos eos nos adño. ĩ spẽ
uiuam. inheditatem ĩcorruptibłem ⁊ ĩcon¬
taminatam ⁊ in marcossibłem. ꝯseruatam
in celis. Et bñ lilii flores aurei ĩ candelabro
bona patrie celestis ꝓnocare ꝯlueuit. Et quom
erectum in altitudine candelabrum lili flores⁊
lucernas ht̃ aureas in capite: ita elecłi om̃s qͥ ⁊̃
eadem scriptura sacra ꝯtinentur: erecto ad sũꝑ¬
na sensu celestia bona a dño quesisse ⁊ peꝑcifte ꝑcex¬
ꝓbantur. Diximus pleniꝰ de mensa ⁊ candelabro

Expanded text:
quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas, videtur quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas, videtur juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum in modum sit lilii repandi deformata, quod in candelastipes medius, et calami ex ipso procedentes cum scyphis et sphaerulis, lilia scribuntur habuisse perplurima. Flores autem lilii, sicut saepe dictum, amoenitatem semper virentis terrae viventium designant. De qua dicit beatus Petrus, regeneratos nos a Domino in spem vivam in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcessibilem conservatam in coelis. Et bene lilii flores aurei in candelabro bona patriae coelestis provocare consuevit. Et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita omnes electi qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse, et percepisse probantur. Diximus plenius de mensa et candelabro,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ita aptissime dicẽ. qr lucertie sunt diuina
eloquia iuxta illud psalmiste qd̾ ⁊ supͣ posuimꝰ
Lucerna pẽdib . m. ũ. t. dñe. Candelabra aũ har̃
luceruaruni scĩ sunt om̃s : qui sua corda ⁊ corꝑa
fereñdis dñ mandatis humili semꝑ intentõne
supponunt. Quisquis enim in nullo ꝑpriam seqͥ
curat uoliutatem: uerum in om̃ib q̃ scͥptura
scã dicat. attenditꝰ eiusq se se subicere manda¬
tis. eiꝰ satagit ascultate ꝓmissa. qͣi candelabrũ
domꝰ d̾i aureum aureas eiꝰ gestat lucernas. qi
casta corporis sui membra castas mentis cogita¬
tõnes ad facienda q̃ d̾s uib supponere ꝯtendit.
⁊ ħtam fixa ĩntentione qͣm candelabrum nẽocẽ
ñ solum absq ruina. s ⁊̃ absq ulla status sui
nuctatõne seruare. Cum uero dixiss ⁊ candela¬
bra aurea quinq ad dext̃am ⁊ ꝯumq ad sinis¬
tram. ꝯͣ oracłm ex auro purissimo: addidit ⁊

Expanded text:
etiam ita aptissime dicere, quia lucernae sunt divina etiam ita aptissime dicere, quia lucernae sunt divina eloquia, juxta illud Psalmistae, quod et supra posuimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum . Candelabra autem harum lucernarum sancti omnes, qui sua corda et corpora ferendis Domini mandatis, humili semper intentione supponunt. Quisqcurat voluntatem, verum in omnibus quae Scriptura sancta dicat attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis quasi candelabrum domus Dei aureum aureas ejus gestat lucernas: quia casta corporis sui membra, castas mentis cogitationes, ad facienda quae Deus jubet supponere contendit, et hoc tam fixa intentione quam candelabrum. Necessenon solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui motione servare. Quod vero cum dixisset « et candelabra aurea quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro puro, addidit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Uii. lucernas ꝗͣ eam partem qua candesabrũ lu-¬
cere debebit. Ex utraq ergo parte dempli can¬
dolabra ex utraq erant meise. qr scͥptura diui¬
na ad illustratõnem ac refectõnem utriusq d̾i
b ac lecis. euentib reficere nẽ deficiamꝰ ⁊ ne ceci¬
b̾ ꝑ que in actõne rusticie ⁊ ip̃i ꝯfortem ꝓpotut.
Si aũ queris quid int̃ candelabra. ⁊ lucerrias eoꝵ¬
ꝙ̃pice distet: possumꝰ pecte iutlłre luceraas ẽẽ
uiros scõs qui oleo scĩ spẽ infusi ⁊ ip̃i igne dilec¬
tõnis ardent i corde. ⁊̃ ꝓximis lucem sciẽ p̃fert̃
in lingua. Candelabra aũ q̃ has lucernas ĩ sub¬
lime tollunt. ut longe lateq uid̾ possint ̃ ecͣc
scriptura ẽ sacra: q̃ scõrum nob̾ uirtutem ⁊̃ doc¬
triam sua lectõne demonstrat. Cui uideł. int̃¬
pretat᷑on annuit sermo dñi quo dr᷑ de iohan¬
ne. Ille erat lucerna ardens. ⁊ lucens. possumꝰ

Expanded text:
septem lucernas contra eam partem qua candelabrum luseptem lucernas contra eam partem qua candelabrum lucem dabat . Ex utraque ergo parte templi candelabra, ex utraque erant mensae, quia Scriptura divina ad illustrationem ac refectionem utrique Dei bus ac laetis eventibbis, per quae in actione justitiae et ipsi confortemur, proponit. Si autem quaeris quid intypice distet? possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo Spiritus sancti infusi, et ipsi igne dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae praeferunt in lingua. Candelabra autem quae has lucernas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint in Ecclesia Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et doctrinam sua lectione demonstrat; cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne: Ille erat lucerna ardens et lucens . Possumus
Abbreviated transcription (Latin):
delabris di᷑. ꝯuit̃q ad dext̃am ⁊ quinq ad si¬
istram. ita p̾utent intlładum. qd guinq
filint a dextris uliꝰ candelabrs qd̾ fecit moy¬
ses in deserto ⁊ ꝯuinq a sinistris. utraq tñ
ad meridianamꝰ plagam ĩ qua candelabrũ
an̾nũ ꝙ fecit moyses stare p̃ceptum est. Q
eodem ordine de mensis .x. inclłigunt. qr om̃s
quidem ad septertrienalem plagam fłũnt
posite. s guinq ad dext̃am moysaice illiꝰ m̃¬
se ⁊ quinqͦ ad leuani. Uerum si consideres
cont̾ra oracłm patet nͥ falior qd eque ircͣq
quinq oracłm respiciebant: ut pote uixͣ u¬
tiumq latus templi e regione posita. Nam
si om̃ia candelabra ad australe latus templi
illo uno candelabro ꝙ absq ullã dubietate.
ad m̾idiem stabat posuit ⁊ candesabrum in tab̾¬
nacłm testimonis e regione mense ĩ parte au¬
strali. Itemq in libro numeroꝵ. Cum posueris

Expanded text:
delabris dicitur, quinque ad dexteram, et quinque ad sindelabris dicitur, quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram, ita putant intelligendum, quod quinque fuerint a dextris illius candelabri, quod fecit Moyses in deserto, et quinque a sinistris, utraque tamen ad meridianam plagam, in qua candelabrum, quod unum fecit Moyses, stare praeceptum est. Quod eodem ordine de mensis decem intelligunt, quae omnes quidem ad septentrionalem plagam fuerint positae, sed quinque ad dexteram Mosaicae illius mensae, et quinque ad laevam. Verum si consideres contra oraculum, patet, ni fallor, quod aeque utraque quinque oraculum respiciebant: utpote juxta utrumque latus templi in longum posita: nam si omnia candelabra ad australe latus templi illo uno candelabro quod absque ulla dubietate ad meridiem stabat: Posuit et candelabrum in tabernaculum testimonii e regione mensae in parte australi . Itemque in libro Numerorum, Cum posuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quinq ad dext̃am. quinq ad sunstram ꝯͣ
oracłm ex auro purissimo.⁊ qͣi lilii flores. ⁊
luceras desuꝑ aureas. Sicut enim mense in
ferunt minist̾is celestis .i. iustoꝵ nob̃ actus
in exemplum ꝓp̾onund ita ⁊ aptissime ꝑ can¬
delabra ead̾ diuina eloquia fig᷑ant᷑ uideł.
enim psalmista. Lucerna inquit pedib mĩs
⁊ gunq a sinistris suro posita candelabra: ex
hiis q̃ de meusis tractauimꝰ: facillime patet.
erat archa. ut sepe dem̃ ẽ. aꝑtum designat pa-¬
trie celestis aditum: ubi xp̃c ẽ. in dext̃a d̾i se¬
dens paternorum utiq ꝯsciris archanorum.
Et candelabra templi aurea ꝯͣ oracłm sunt
posita diuina eloquia ad habitatõnem semꝑ
suꝑne ciuitatis aspectantia. ut hꝰ agnitõnẽ
ac desid̾ium nr̃is cordib infuñdant. ⁊ eos qͥ
originem caruis e t̾ra hñt. ad appetendam ꝓ¬
merendam ꝙ in celestib sedem ꝑpetue manꝰsi¬
onis acceñdant. Sunt autem qui ħ qd̾ de cã¬

Expanded text:
inque ad dextram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro primo, et quasi lilii flores et lucernas desuper aureas . Sicut enim mensae in ferunt ministerii coelestis, id est, justorum nobis actus in exemplum proponunt, ita etiam aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videtenim Psalmista: Lucerna inquit pedibus meiet quinque a sinistris, sint posita candelabra, ex his quae de mensis tractavimus, facillime patet. erat arca, ut saepe dictum est, aditum designat patriae coelestis, ubi Christus est in dextera Dei sedens, paternorum utique conscius secretorum. Vel candelabra templi aurea contra oraculum sunt posita, quia divina eloquia ad habitationem semper supernae civitatis aspectant, ut hujus agnitionem ac desiderium nostris cordibus infundant, et eos qui originem carnis e terra habent, ad appetendam promerendamque in coelestibus sedem perpetuae mansionis accendant. Sunt autem qui hoc quod de can
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis fructũ ferre neglexit. ꝓ̃p qd̃ ad maledictõ¬
nem euis et̃na ariditato dampnata ÷ͥ. Defecit geña¬
tõ in uinets guondam dñs .i. fructus caritatis in tͣ¬
bis uidorum. ꝓpt̃ qd̾ sicienti illi acetum ꝑ nino
obtulerunt .i. uirtutũ suauitatem in se gͣuerenti
ferebant. Mentiebatur opus oliue. ꝯ eadem pleps
oło adulatõnis inpinguaret capita miserorũ.
dõa q ꝓpħ̾e ueracia falso ore resonaret diceus.
Ego aũ sicut oliua fructifera ĩ domo d̾ sperani
ĩmĩa d̾. ꝓp̃ ꝙ tempore ultime retributõnis ex¬
tinctas allatura lampades ⁊ cum suis denebris ab
iugressu ÷ prĩe celestis eccludenda. Campi non
factunt escas. ꝯ plebs eadem aꝑtis diuinoꝵ api¬
cũ paginis pascua uitatis inuenire recte intlłi¬
gendo ñ ualet. Deficiunt ab esca oues : qr qͥb
iut̃ne yefectõ dulcedinis abest. unde ĩnocentia
uite simplicis ꝓueniat. ñ sͣ. Sic aũ dc̃m ẽ. Defece¬
runt ab esca i. q esca deerat sicut in psalmo ꝓ

Expanded text:
virtutis fructum ferre neglexit, propter quod ad maledictionem ejus aeterna ariditate damnata est, defecit generatio in vineis quondam Domini, id est, fructus charitatis in turbis Judaeorum, propter quod sitienti illi acetum pro vino obtulerunt, id est, virtutum suavitatem in se quaerenti ferebant, mentiebatur opus olivae, cum eadem plebs oleo adolationis impinguaret capita miserorum, ductaque prophetae veracia falso ore resonaret dicens: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei speravii , propter quod tempore ultimae retributionis exstinctas allatura lampades, et cum suis tenebris ab ingressu est patriae coelestis excludenda. Campi non faciunt escas, cum plebs eadem, apertis divinorum apicum paginis, pascua veritatis invenire recte intelligendo non valet. Deficiunt ab esca oves, quia quibus internae refectio dulcedinis abest, unde innocentia vitae simplicis proveniat, non est. Sic autem dictum est: defecerunt ab esca oves, id e
Abbreviated transcription (Latin):
apu dñm ꝯmendat. Et introiut tremor in
ossa mea. Sicut cartus nomĩc aliguotiens scͥpt᷑ã
carnales ñtas actõnes ita ossum ugabłõ fortia solet ae
spiritalia fcã designare. Expauit gͦ inguit cor meum ab
his q̃ uentura inniundum preuides ⁊ guieguid mͥ uir¬
tutis sp̃ũalis in me ẽe putau: totura ħ gͣi fragłe contre¬
catur cum dr᷑. Et subtus me turbata s iurtus mea. Dñ
autem uirtutem suam ñ in se. s subt̃ sẽ dicit ẽẽ turba¬
tani: qr raptus ad contempłonem celestiũ archanorũ
ꝓoħa quodam moda se suꝑ se uidit eleuatum. ⁊ s altõ
efficitur lumine cõtemplõnis: eo se imꝑfectõrem cõs¬
picit m̃ito actõnis. Subleuatꝰ enim ad intuenda suꝑ¬
na uire de hus q̃ ininfimis gesserat ꝯturbatur. Tur¬
bata ẽ: aũ iurtus ꝓph̾e: ⁊ cõtremueĩt ossa. ⁊ expauit
uenter ñ solum qr minus ꝑfc̃m se actõne cognouit:¬

Expanded text:
Domino commendat. « Et introivit tremor in ossa mea. » Sicu carnis nomine aliquoties Scriptura carnales nostras actiones, ita ossium vocabulo fortia solet ac spiritualia facta designare. Expavit ergo, inquit, cor meum ab his quae ventura in mundum praevideo, et quidquid mihi virtutis spiritualis inesse putavi, totum hoc quasi fragile contrecatur, cum dicitur: Et subtus me turbata est virtus mea. Bene autem virtutem suam, non in se, sed subter se dicit esse turbatam, quia raptus ad contemplationem coelestium arcanorum propheta quodammodo se super se vidit elevatum; et quo altior efficitur lumine contemplationis, eo se imperfectiorem conspicit merito actionis. Sublevatus enim ad intuenda superna, jure de his quae in infimis gesserat conturbatur. Turbata est autem virtus prophetae, contremuerunt ossa, expavit venter, non solum quia minus se
Abbreviated transcription (Latin):
salutis in undo uitam predident. Quius eauitat᷑
figura ⁊̃ uyxta litteram in dño monstrata est cux
ierosolritis dendens sedebat asino: concinentib t
ilorum iter spũale signabat᷑. quo dño dicente ꝑ¬

Expanded text:
salutis mundo vitam praedicent. Cujus equitatus salutis mundo vitam praedicent. Cujus equitatus figura etiam juxta litteram in Domino monstrata est, cum Jerosolymam tendens, sedebat asino, concinentibus tillorum iter spirituale signabatur, quo Domino
Abbreviated transcription (Latin):
eo soleat suebriare. Que figural ocutõnis gre¬
&e mechonomia .i. transnominato uocatur dũ
ꝑ crte hentem ãd qd continetur ostendr. ccho
tluocabsotondã ex primunt᷑ infidelum. se Elre
di adaris qo agitatonib intus obscurantur.
⁊ suꝑ ceteros se se tumidis iactantie gurgitib
esroilunt. Nunquid ergo ait tamigiauit̃
pecealuerti nt hni qui mentem scelestib defide¬
ness in appetitũ de m̃gunt infimoꝵ quiq fastu
li ira qͣm merentur nũꝙ soluenda pseue¬
ret ⁊ an om̃ib ꝑ oibem siu lepiꝰ. siũ graruꝰ pee¬
cantib in mundo apparens grãn tue ple¬
tatis inipendes: Nara cerno quid̾ de apłos
ad predicandam gentib głamꝰ tuã eẽ mis¬
cognitõnis. Hoc ẽ. enim qd̾ sequit᷑. Qm̃ ascendes¬
suꝑ equos tios : ⁊ equitatus tuuis sanĩtas. Sde ascẽ¬
des incorda electorum tuorum ꝑ illumunadonem
gĩe ꝑ quos te regente it iurtututum incẽdantie
ꝑ q orbem totum te eiũngłitando ferentes ꝓpetue

Expanded text:
o soleat inebriare: quae figura locutionis Graece metonymia, id est, transnominatio vocatur, dum per continentem id quod continetur ostenditur. Nuvocabulo corda exprimuntur infidelium, quaedis amarisque cogitationibus intus obscurantur, et super caeteros sese tumidis jactantiae gurgitibus extollunt. Nunquid ergo, ait, tam graviter peccaverunt hi qui mentem a coelestibus desideriis in appetitum demergunt infimorum, quique fastu libus ira quam merentur nunquam solvenda perseveret? An omnibus per orbem sive levius sive gravius peccantibus in mundo apparens gratiam tuae pietatis impendes? Nam cerno quidem te apostolos ad praedicandam gentibus gloriam tuam esse miscognitsuper equos tuos, et equitatus tuus sanitas. Id est, ascendes in corda electorum tuorum per illuminationem gratiae, per quam, te regente, iter virtutum incedant, perque orbem totum te evangelizando ferentes perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
partun genti suꝑuent᷑a consid̾ans ꝓpħa statim
quid ip̃e cum fidelib eiusdem gentis ĩmo cum
tocius q̃ ꝑorbem colligenda ĩ xp̃o uł electa erat
ecc̃e societate facturꝰ eẽt ostendit. Ego aũ inqui¬
ens ñ ĩ mea iusticia. s ip fide diuine ꝑtectõnis
głabor. Gaudebo in dño tħu .i. saluatore meo:
pabat᷑. gauderet ꝯtinuã ꝯtinuo uelud iustissi¬
nam euisdem gaudii cãm insinuans ita suũ
carĩ terminauit. Dñs d̾s uirtus mã ⁊ consti¬
tuet pedes meos ĩ ꝯsũmatõnem suꝑ eecelsa sta¬
tuet me. ut uincani ĩ claritate ip̃ius. Ac si aꝑte
ditat. Subtus me quidem turbata ÷ urtus miã
.i dũ humane fragłitatis

Expanded text:
perventura considerans propheta, statim quid ipse cum fidelibus ejusdem gentis, imo cum totius, quae per orbem collecta in Christo, vel electa erat, Ecclesiae societate, facturus esset ostendit: Ego autem, inquiens, non in mea justitia, sed in fide divinae protectionis gloriabor, gaudebo in Deo Jesu, id est Salvatore meo, pabat, gauderet, continuo velut justissimam ejusdem gaudii causam insinuans, ita suum carmen terminavit: Dominus Deus virtus mea, et constituet pedes meos in consummationem, et super excelsa statuet me, ut vincam in claritate ipsius. Ac si aperte dicat: Subtus me quidem turbata est virtus mea, id est dum humanae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ac generale iũdicium sc̃i regniescunt i die tribułõ¬
iis ascendentes ad popłm transmigratõnes sue. qũ
Pͦ bona oꝑa granilati de mundo priorũ ustor gau
sublati tormenta iehenne ꝑpetuo tribulandi su¬
beant. pꝰ aũ dies tribułonis ⁊̃ in hac uita in¬
telligi & ingrauescente temporaliũ honoꝵ pe¬
nuria hii qui talia dilec̃ant nimiũ q̃i mise¬
rus circondati dolent s electus quisq gmuis
ñ afferet fructum. ⁊ ñ eritꝰ gerterat̃o ĩ uines
mentictur opꝰ oliue. ⁊ campi ñ facient escas
defeceuint ab esca oues. ⁊ ñ erunt ĩ p̃sepio
bones. ego aũ in dño głibor. ⁊ gaudeboꝵ ĩ

Expanded text:
ac generale judicium sancti requiescunt in die tribulationis ascendentes ad populum transmigrationis suae, quando post bona opera translati de mundo priorum justorum gsublati tormenta gehennae perpetuo tribulandi subeant. Potest autem dies tribulationis etiam in hac vita intelligi, cum gravescente temporalium bonorum penuria, hi qui talia dilexerant nimium, quasi miseriis circumdati, dolent; sed electus quisque, quamvis ficus non afferet fructum, et non erit generatio in vineis. Mentietur opus olivae, et campi non facient escas. Defecerunt ab esca oves, et non erunt in praesepio boves. Ego autem in Domino gloriabor, et gaudebo in
Abbreviated transcription (Latin):
te ore. ne forte corde peccarem. ne ue aliis predicãs:
ip̃e reꝓb efficerer. Et notandum ꝙ expauisse se
fallit᷑. qui carmẽ suũ oronem nuncupat. qui ⁊ eid
talem titulũ p̃posuit. or̃o abacue ꝓpħe ꝓ ignoratõ¬

Expanded text:
te ore, ne forte corde peccarem, neve aliis praedicans te ore, ne forte corde peccarem, neve aliis praedicans ipse reprobus efficerer. Et notandum quia expavisse fallitur qui carmen suum orationem nuncupat, qui et eidem talem titulum praeposuit: Oratio Habacuc pro
Abbreviated transcription (Latin):
de eisdem subinfertur Misisti in mare oquostuos.ut
ex utraq sirĩa colligatur. qd̾ ita dñs in mundũ p̃dica¬
tores miserit: ut eisdem predicãtorib ip̃e nunqͣm absit.
s sicut equis aurga:ita regendis semꝑ eoꝵ mentib p̃sit.
Custodiu. ⁊ expauit uenter neus anoce or̃onis labioꝵ¬
meorum. Uentrem suum more ꝓpħis confueto animũ
suum dicit. Quia sicrit uentre recipiunt᷑ cib. guib
uirtus. ac uita corporis reficiatur: ita cogita tones pie
scõ recipiunt᷑ in auimo. quib intior hominis uita
ne iutĩm debeat. Sustentet᷑ ⁊ ꝯtineatur. Custodiu¬
ergo inquit ꝓph̾a diligenter artendens fut᷑as x pas¬
siones.⁊ post̾iores głas. reꝓbatõnem popłi m̃ fidem
gentiũ. ꝯturbatis ad nouã predicatõnem eisdem
gentib ꝑsecutõnem adũsus credentes ab infidelib
ũsum geñis humani statum. Custodiui inquit
me ip̃m trementẽ aĩo sollertiusne forte oꝑe. ue for¬

Expanded text:
de eisdem subinfertur, misisti in mare equos tuos, ut ex utraque sententia colligatur, quod ita Dominus in mundum praedicatores miserit, ut eisdem praedicantibus ipse nunquam absit, sed sicut equis auriga, ita regendis semper eorum mentibus praesit. « Custodivit et expavit venter meus a voce orationis labiorum eorum. » Ventrem suum more prophetis consueto animum suum dicit; quia sicut ventre recipiuntur cibi, quibus virtus ac vita corporis reficiatur: ita cogitationes piae sancto recipiuntur in animo, quibus interioris hominis vita, ne deficere debeat, sustentetur ergo, ait Propheta, diligenter attendens futuras Christi passiones et posteriores glorias, reprobationem populi mei, fidem gentium, conturbatis ad novam praedicationem eisdem gentibus, persecutionem adversus credentes ab infidelibusversum generis humani statum: Custodivi, ait, me ipsum, tremente animo solertius, ne forte opere, ne for
Abbreviated transcription (Latin):
tõne. ⁊ cotidianis banoruni oꝑum gressib asdend̾e ac
tͣnsmigrare uitant᷑ ad consortiũ eoꝵ qͥ se in xp̃o pre¬
cesserunt. finitis q passionũ agonib uite accipiãt
coronam ĩ exempłũ eoꝵ qui quondam tranclati in
babylonem de rudea. rursum ducib zorobabel ⁊
iesu patriam sunt xeũsi. guos scriptura filios tñs¬
migratõnis appellat: magnaq instantia deuot̃ois
restaurasse scã q̃ hostis destrux̃at. pecte q figͣa ẽ
manifestissima status nr̃i. Tr̾anslati enim sunꝰ ĩ
rege ac pontifice magno cuiꝰ zor obaba ⁊ ih̾e typũ
u̾t iñt̃im in ierosolẏma p̃sentis ecce nos pus labori¬
disferent̃. ut in quib dam codicib inuenit᷑ requies¬
cam in die tribiłõnis ⁊ ũ additur mee potest intel¬

Expanded text:
dianis bonorum operum gressibus ascendere ac transmigrare nitantur ad consortium eorum qui se in Christo praecesserunt, finitisque passionum agonibus, vitae accipiant coronam in exemplum eorum qui quondam translati in Babylonem, de Judaea rursum ducibus Zorobabel et Jesu patriam sunt reversi, quos Scriptura filios transmigrationis appellat, magnaeque instantia devotionis restaurasse sancta, quae hostis destruxerat, refert; quae figura est manifestissima status nostri. Translati enim sumus in Rege ac Pontifice magno, cujus Zorobabel et Jesus typum ut interim in Jerosolyma praesentis Ecclesiae, nos piis laboridifferenter, ut in quibusdam Codicibus invenitur: Requiescam in die tribulationis, et
Abbreviated transcription (Latin):
nuine apparens nom̃ iħu a parentib accepit
ꝗuerat exponi: ficꝰ. uiuea ⁊ oliua erat sp̃¬
nagoga nido̾rum. qñ dulcedinem bone
oꝑatõnis. flag̃ntiã seruabat delectatõ is
pinguedinẽ anu misericordis d̾o deuota
ꝓferebat. Oues ⁊ boues tỹpi erant in eadem
plebe. oues uideł. in eis qui uocem sũmi pasto¬
ris a humiłr au diebant. Bouẽs uͦ in ilł gu
ugum legis gnauĩt portantes. ad faciendes
bonorum oꝑum fructus corda audientiũ se¬
dulo docendo. ⁊ castigando .s. t̾rani dñz arã¬
ales faciebant escas. campi diuinarũ scͥpta¬
rum latissim quorui papło delectabatur
ille gui ut iumentum fõ erat aput dñm.¬

Expanded text:
ccepit,quaerat exponi, ficus, vinea, et oliva, erat synagoga Judaeorum, quod dulcedinem bonae operationis fragrantiam fervidae dilectionis, pinguedinem animi misericordis Deo devota proferebat. Oves et boves typice erant in eadem plebe; oves, videlicet, in eis qui vocem summi Pastoris humiliter audiebant; boves vero in illis qui, jugum legis gnaviter portantes, ad faciendos bonorum operum fructus corda audientium sedulo docendo et castigando, quasi terram Domini aranales faciebant escas campi divinarum Scripturarum latissimi, quorum pabulo delectabatur ille qui ut jumentum factus erat apud Dom
Abbreviated transcription (Latin):
głe euus ad̾out nec terrorib nec plagis. nec ip̃a
motte posset a fideliuim corde ꝑpulsari. Possũt
in cornib more ꝓpharum regna hꝰ mundĩ insitu¬
ari: pot̾ sublimitas humane mentis siu bona sen
repba cornuũ uocabło designari. Et cornua sũt
Cornua st̃
in manib eius. ut hunc humi¬
lians ⁊
hunc exaltans om̃ia cornua pec¬
iuaniter extollunt᷑ confringat.
Et exaltentur cornria tusti. Desid̾ia uideł̃ d̾o
deuota quib impiorũ uitõrumq certamiua
cuncta suꝑare contendunt. Et posuit caritatẽ
firmam fortituidinis sue. Intima quidem cari ͤ
nuũ uidetꝰ insolentium potentia pꝰset infringi.
Ante faciem eius ibit u̾bum: ⁊ exiuit in campis.
dñqͣm ueniret in carnẽ dñs: p̃cesserunt ũba

Expanded text:
gloriae ejus: adeo ut nec terroribus, nec plagis, nec ipsa gloriae ejus: adeo ut nec terroribus, nec plagis, nec ipsa morte posset a fidelium corde propulsari. Possunt in cornibus more prophetarum regna hujus mundi insinuari. Potest sublimitas humanae mentis sive bona sive reproba cornuum vocabulo designari. Et cornua suntCornua sunt in manibus ejus, ut hunc humilians, et hunc exaltans, omnia cornua pecinaniter extolluntur, confringat, et exaltentur cornua justi, desideria videlicet Deo devota, quibus impiorum vitiorumque certamina cuncta superare contendunt. Et posuit charitatem firmam fortitudinis suae. Intima quidem charitanua, videlicet insolentium potentia, posset infringi. Ante faciem ejus ibit verbum, et exivit in campis. Antequam veniret in carnem Dominus, praecesserunt verba
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ.⁊ dñ saluatoris doctrine credentes illu¬
minabat. uñ ⁊ sal iusticie in scrptis uocatur.
S quia idem splendor mundo ꝑfc̃e non poterat
splend̾e̾ nͥ ip̃e ad demp̃ gustata morte regnum
mortis deiceret atq exurgens amortius spem fi¬
demq mundo resurgendi donaret. subditur.
Cornua sunt ĩ manib eius: ibi confirmata ẽ uͥs¬
tus głe erus. Cornua quippe dicit transu̾sum
crucis lignum. qd̾ asfixus manib tenebat. ut ħ
mortis genere oem suꝑans mortem. sic ꝯfirma¬
ret iuitutem głe sue in cordib electoꝵ ne ułl
terrorib sũi blandimentis ab eius possent amo¬
Deniq in monte sc̃õ p̃sentib petro. ⁊ iacabo
⁊ ioħx. splendor eius sicut lum̃ fulgebat. Et
uu delectabant᷑ quidem huꝰ utuitu splendoris s
tñ qͣntum adhuc fragle̾s ⁊ infirini fuerunt: teni¬
pore ꝓbatum ẽ passionis illius. At posqͣm in mãib
corma crucis accepit: ibi confirmata ẽ uirtus

Expanded text:
tutum et Domini Salvatoris doctrinae credentes illuminabit; unde et Sol justitiae in Scripturis vocatur; sed quia idem splendor mundo perfecte non poterat fulgere, nisi ipse ad tempus gustata morte, regnum mortis dirueret, atque exsurgens a mortuis spem fidemque mundo resurgendi donaret, recte subditur: Cornua sunt in manibus ejus. Ibi confirmata est virtus gloriae ejus. Cornua quippe dicit transversum crucis lignum, quod affixus manibus tenebat, ut hoc mortis genere omnem superans mortem, sic confirmaret virtutem gloriae suae in cordibus electorum, ne ullis terroribus sive blandimentis ab ejus possent amoDenique in monte sancto, praesentibus Petro, Jacobo et Joanne, splendor ejus sicut lumen fulgebat; et illi delectabantur quidem hujus intuitu splendoris, sed tamen quantum adhuc fragiles et infirmi fuerint tempore probatum est passionis illius: at postquam in manibus cornua crucis accepit, ibi confirmata est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Mare quippe: mundũ. equos d̾: pea predieatores scõs.
aꝗͣs multas : popłos natõnum dicit. Inmissis eguis d̾
ĩmare: turbate funt aq̃ multe. qr disꝑsis ⁊̃ mundũ p̃co¬
nib ũb: trirbata funt gentiũ corda alia ad credend̃.
ac suscipiendũ sacramentum fid̾: alia uͦ ad contradi¬
cendum. siũ ⁊̃ ꝑsequendum p̃cones eiusdem fid̾ uñ
bñ psalmista. Conturbati sunt om̃s inguit quiui¬
dobant eos ⁊ timuit otñis homo ⁊ annuntiauunt

Expanded text:
Mare quippe mundum, equos Dei praedicatores sanctos, Mare quippe mundum, equos Dei praedicatores sanctos, aquas multas, populos nationum dicit; immissisque equis Dei in mare turbatae sunt aquae multae, quia, dispersis in mundum praeconibus verbi, turbata sunt gentium corda, alia ad credendum ac suscipiendum sacramentum fidei, alia vero ad contradicendum sive etiam persequendum praecones ejusdem fidei; unde bene Psalmista: Conturbati sunt omnes, inquit, qui videbant eos, et timuit omnis homo, et annuntiaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs coluere diis. nouam fidem xͥ deuota fide mente
susciꝑent. De quib apte subditur. Adaꝑient ora
sua. sicut pauꝑ ẽdens in occulto. Sicut enim pauꝑ
aliqͣndiu ieunꝰ ꝑmanens. si forte alicubi cibos ene¬
nerit: hus se confestim ĩ occulto refic̾e satagit. n
eos in publicũ uult ꝓferre. ne forde ab alio diri¬
piantur ⁊ ip̃e fame ꝑ̾eat: sic nimir̃ sic popł gen¬
tiũ oblato sͥ ꝑ apłos pane ũb. a quo duiti iesu¬
ni duraũant᷑. mox aꝑuerũt ora cõrdis sui. ⁊ he
om̃i auiditate gustare coꝑunt.tãto ãpliꝰ audiẽdis
siũ legendis script̾is oꝑam dantes q̃nto se meminerunt
diutius miserrimo genere pietatis pauꝑtatis suꝑ ua¬
cuis inmo ⁊̃ noxiis aures atq animti mancipasse doctri¬
nis. Quo aũ ordine pauꝑtas gentiũ ad ꝑcipiendas
ũbi epłas ꝑueñit: insinuatur ꝯ ꝓtinꝰ subuifertur.
Misisti ĩ raare equos tuos: turbantes aqͣs multas. Ma

Expanded text:
quos coluerunt diis, novam Christi fidem devota mente quos coluerunt diis, novam Christi fidem devota mente susciperent, de quibus apte subditur: Adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto. Sicut enim pauper aliquandiu jejunus permanens, si forte alicubi cibos invenerit, his se confestim in occulto reficere satagit, neque eos in publicum vult proferre, ne forte ab alio diripiantur, et ipse fame pereat: sic nimirum, sic populi gentium, oblato sibi per apostolos pane verbi, a quo diutius jejuni duraverant, mox aperuerunt ora cordis sui, et hunc omni aviditate gustare coeperunt, tanto amplius audiendis sive legendis Scripturis operam dantes, quanto se meminerunt diutius miserrimo genere paupertatis supervacuis, imo et noxiis aures atque animum mancipasse doctrinis. Quo autem ordine paupertas gentium ad percipiendas verbi epulas pervenerit insinuatur, cum protinus subinfertur: Misis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt̃rus quib semł irretiti nungͣm possint absolu.
Ꝙ si quis num̃o plurali legendũ dix̃it: exortasti
uinca usq ad ẽuices. idem sensus ÷ͥ. Dñs .R. iustus
concidit c̃uices pecc̃oꝵ. precidisti ĩ alienatõne ca¬
pita potentiũ: mouent᷑ in ea gentes ꝓ alienatõne
in greco scriptum est. an extas. qd̾ quidam in stupore
ali in excessu mentis int̃pretati sunt. Siu̾ autem
stupor siũ alienatõ seu excessus mentis dicatur: unũ
idem q sig̃cat: ꝯ quis repentino muacło turbatꝰ. ac
stupefc̃s̃. a sensu sue mgitis reddit᷑ alienus. Ꝙ accidis¬
se uideis crebra eungłi pdit hystoria: dicens qd̾ stu¬
perent. ⁊ mirarentur in doctima. ac iurtutibi iħũ
dicentes. Uñ huic ħ om̃ia. cuiꝰ nouimꝰ prẽm ⁊ ma¬
claudo ad hostim templi. impleti sunt stupore
dendum in dño s capita potentium i. pͥncipes sa¬
cerdotũ ⁊ feniores p̃cisi sunt ñ credend̾o a sorte fi¬
delium. Mote sunt qͦ una gentes. dum auditis

Expanded text:
eternis, quibus, semel tenti, nunquam possint absolvi. Quod si quis numero plurali legendum dixerit: Excitasti vincula usque ad cervices, idem sensus est. Dominus enim justus concidet cervices peccatorum. Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes. Pro alienatione, in Graeco scriptum est in exstasi, quod quidam in stupore, alii in excessu mentis interpretati sunt. Sive autem stupor, sive alienatio, sive excessus mensis dicatur, unum idemque significat, cum quis repentino miraculo turbatus ac stupefactus, a sensu suae mentis redditur alienus, quod accidisse Judaeis crebra Evangelii prodit historia, dicens quod stuperent ac mirarentur in doctrina ac virtutibus Jesu dicentes: Unde huic haec omnia, cujus novimus patrem et maclaudo ad ostium templi: Impleti sunt, inquit,dendum Domino; sed capita potentium, id est, principes sacerdotum et seniores praecisi sunt non credendo a sorte fidelium. Motae sunt quoque in ea gentes, dum, auditis
Abbreviated transcription (Latin):
passionem.⁊ resurrectõnem. cum ũbum caro fcm̃
hĩtaret in nob. oꝑuit celos maiestas eiris. qr hu¬
manitas assumpta ⁊̃ mortał ad huc celestib
antecellebat potestatib. Et laude eius plenas
t̃ra. eisdem cełiꝰ uirtutib ueracit̃ scientib. qr tp̃e
erat creator t̃re. sicut ⁊ daciꝰ creaturi ꝑ diuinita¬
tem qui tunc ꝑ humanitatẽ morabatur in t̃ra.

Expanded text:
passionem et resurrectionem, cum Verbum caro factum habitaret in nobis, operuit coelos majestas ejus, quia humanitas assumpta etiam mortalis adhuc coelestibus antecellebat potestatibus. Et laude ejus plena est terra, eisdem coeli virtutibus veraciter scientibus, quia ipse erat creator terrae, sicut et totius creaturae per divinitatem, qui tunc per humanitatem morabatur in terra:
Abbreviated transcription (Latin):
gens staret in fide. uiriłr ageret. ⁊ ꝯfortaret᷑
in caritate ip̃ius. Et quia sol xp̃m. eccãm lu
ũsus ꝯtinuo subiecit. In lumine iacula tua
ibunt. in splendore fułgoris armoꝵ tuoꝵ. Ia¬
cula aũ x uerba sunt aliꝰ. quib corda hõiã¬
cula in lumine eunt: qr imstio doctorum ĩu¬
tatis ũba mundo palam innotuerunt: iux̃ qd̾
ip̃a ũitas eisdem precepit dicens. Q dico uob̾ inte¬
nebris. dicite in lumine: ⁊ q̃ in aure auditisp̃¬
dicate fuꝑ tecta. Et̃ qm̃ eloquia lucis sequuta
eunt ĩ splendore fulgoris armorum tuorum
Iacił quippe beslantes adũsarios feriunt:
armis muniendo se se auuln̾e defendunt:
Uñ in iacłis m̃ito dc̃a predicantium quib
prauitatem infidelium suꝑant. ĩ armis mi

Expanded text:
gens staret in fide, viriliter ageret, et confortaretur gens staret in fide, viriliter ageret, et confortaretur in charitate ipsius. Et quia soli Christum, Ecclesconversus continuo subjecit. In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgoris armorum. Jacula autem Christi verba sunt illius, quibus corda homicula in lumine eunt, quia ministerio doctorum veritatis verba mundo palam innotuerunt, juxta quod ipsa Veritas eisdem praecepit dicens: Quae dico in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Et quoniam eloquia lucis secuta : In splendore fulgoris armorum tuorum. Jaculis quippe bellantes adversarios feriunt, armis muniendo sese a vulnere defendunt; unde in jaculis merito dicta praedicantium, quibus pravitatem infidelium superant, in ar