comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma uirtus est. ne ꝑpetrari dle¬
beant uetita pcc̃a. Acdã autẽ
saltim perpetrata corrigere .s
plerumq culpas ñ solum im¬
minentes minime iutamus.
uerũ etiã uec cõmissaa ag¬
nosorimus. Et pec̃oris ment.
tanto altius tenebrascit: qnͣti
uec dampnũ sue cecitatis inte¬
ligit. Unde fit plerumq di¬
uini in un̾is largitate. uit cuł¬
pam pena sub sequatur. ⁊ fla¬
gella ocłos del inquentis ap¬
riant: quos inter uitia setu¬
tas cecabat. Torpens qui ppe
auimus ꝑcussione tangiti
ut excitetur: quatinus sus
statum rectitudinis. qui secuł
perlidit. afflictua consideret

Expanded text:
m virtus est, ne perpetrati debeant, vitare peccata. Secunda autem saltem perpetrata corrigere. Sed plerunque culpas non solum imminentes minime vitamus, 173 verumetiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrascit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerunque divini muneris largitate, ut culpam poena sequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur: quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur nunc quidẽ tristiciam ha¬
betis. Iterũ autẽ uidebo uos ⁊ gau¬
debit cor ur̃m: et gaudiũ ur̃m
nemo tollet a uobis. Sospitate
ergo dñs merentes erigere dicit᷑
quia ꝓse afflictos tempor aliter.
uera salute consolatur. Quod
limi quippe humiles ponuntur
qr cũ se ex humilitate substernũt:
alte mentis iuditio. cuncta tem¬
poralia transeunt. Cumq se
indignos in omnib estimant:
recte cogitationis examine. huiꝰ
mundi głam transcendentes
calcant. Uideamus humilem
paulum ¶ecte discipulis dicit.
nõ enĩ nosmet ipõs predicamus.¬

Expanded text:
 tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod limi quippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi et recte subiungitur. Poro
saluũ faciet egenũ de gladio oris
eoꝵ. et de manu iuolenti pauꝑem.
Pauꝑ quippe est: quisquis apd̾
semet ip̃m elatus non est. Unde

Expanded text:
Ubi et recte subjungitur: Porro salvum faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum elatus non est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui eius desideriis accensi. pro¬
spera fugiunt. aduersa pat̾ũtur.
cruciatus ꝑsequentiũ tolerant.
seq ip̃i ꝑ lamenta castigant:
tanto sublimiorem tunc sospi-
tatem recipia̾nt. quanto nũc
acunctis mundi gaudiis deuo¬
temoriuntur. Hinc est enim qd̾̃
mens animẽ sue amaritudinẽ
sait:cum eterne patrie desideriis
accensa peregrinationis sue-
penamflendo agnoscit. S eiꝰ
gaudio extraneus nõ miscetur.
qr qui nunc amerore conpunc.¬
tionis alienus est: tunc particeps
ad leticiam consolationis nõ est.
Hinc est qd̾ in eugłio ueritas di¬
cit. Amen am̃ dico uobis. qr plo¬

Expanded text:
is nostri desideriis accensi prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsos per lamenta castigant, tanto sublimiorem in futuro laetitiam recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc est quod eadem mens animae suae amaritudinem scit, cum aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit. Sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen, amen dico vobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
no manu factã eternã in celis.
Uaut auis ergo ima transcende¬
iat: quẽ ad huc corpore intertade¬
moantem. iam insublimib spei
penna subleuabat. S qr nullꝰ su¬
isiuabz ualet sese malta sustolle¬
re. ut cum iuisibilib adfligitur.
m nusi bilia subleuetur: recte

Expanded text:
non manufactam, aeternam in coelis . non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
re non posse. Scĩ autẽ uiri qr tã¬
seuntia nõ amant. nõ solũ nub¬
la temporalium desiderioꝵ pon¬
dera tolerant.s et si qua adu¬
sa consurgunt. in ipsis suis ꝑ¬
pressuris et languoribz non la¬
borant. Quid enim flagelis durius:
Et tamen de flagellatis apłis scrip¬
tumest.Ibant gaudentes a consper¬
tu concilii: qm̃ digni habiti sunt.
ꝓ noĩe ih̾u contumeliam pati. Qͥd
ergo eoꝵ mentib labor est. quib
et pena uerberũ labor non est: Ho¬
mo ergo ad laborem nascitur:qr
ille huius mundi ueraciter mala
sentit. qui eius bona inaniter ap¬
petit. Nam cuius mens ad alta
suspenditur: sub ip̃a est. quicquid
latum: Quia tanto se animus
alaboris afflictione subtrahit:
quanto ꝑ spem ad sũma sustollit᷑.
Annon quasi auis paulus ad uola¬
tum natus fucrat: qui tot ad uer¬
sasustinens. dicebat. nr̃a conuer¬
latio incelis est: Et rursũ. Scimꝰ
qm̃ si terrestris domus nr̃a huius ha¬
bitationis dissoluatur: qd̾ edifica¬

Expanded text:
re non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid e avis ad volatum. Quia tanto animus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
discrepans: qualitati audi¬
rium con descendit. Quem
dum electus quisq utilitar
iuxta modum suum intell¬
git: quasi acceptum mãg¬
na inuoluntarium sapori
uertit. Et qr laborem boll
oꝑis gła sequitur ratribuẽ¬
nis post aquarũ ir rigationem.
recte subiungitur. Qui ponit
humiles insublimi: et merentes
crigit sospitate. In sublimi humi
lesponuntur. qr hii qui nunc ꝓ
dei amore despecti sunt. tunc cͦum
deo iudices uenient: sicut hoc pau¬
lo ante iam diximus. eif dẽ hu¬
milib ueritãs pollicetur dicens.
uos qui secuti estis me. in regene¬
ratione cũsederit filius hominis

Expanded text:
discrepans, qualitati audidiscrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit soles ponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despectDeo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit
Abbreviated transcription (Latin):
ricia hanelat:alius remissione
se deicit. alius ira feruescit. S
ꝑ doctrinam sacri eloquii.dum
suꝑbo humilitas tribuitur. ti¬
mido confidentia prebetur. lu¬
xuriosus ꝑ castitatis studium.
ab inmunditia tergitur. aua¬
rus ꝑ cõtinentiam ab ambiti¬
nis estu tẽperatur: remissus ⁊¬
li rectitudine erigitur. iratui¬
dus aprecipitationis sue excita¬
tione refrenaturz: Uniuersa di
aquis in rigat. qr uimsiuiser¬
monis insingulis iuxta mor
diuersitatẽ format: ut hoc u
eius eloquio quisq inueniat.
ꝑ quod uirtutis necessarie ger¬
men ferat. Unde ꝑ quendam
sapientẽ. de mãgna dulcedine
dicitur. Paratum panẽ de cels
prestitisti illis sine labore. om̃e
delectamentum in se halentẽ.
et omĩs saporis suauitatẽ. Man¬
na quippe omne delectamenti
atq omnis saporis inse suaus¬
tatem habuit: quod uidelicet
inore spiritaliũ. iuxta uolĩti¬
tem edentium. saporem dedit
qr diuinus sermo et omnib
congriens. et a semet ip̃o ne

Expanded text:
ritia anhelat, alius remissione ritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit; sed per doctrinam sacri eloquii dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur  Text. add. aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt angeli. et uiuunt et senti¬
unt: et intelleͥgendo discernunt.
lapidib. iuuere cũ arborib.
sentire cum anima lib discerne¬
re cum angelis: recte noĩe uniuersi¬
tatis exprimitur. in quo iuxta ali¬
quid ip̃a uniuersitas tenetur. Un¬
de et discipulis ueritas dicit. Eun¬
tes inmundũ uniuersum: predica¬
te euigłm omĩ creature. Omnem
uidelicet creaturam. solum in tel¬
legi hominem uoluit: cui cõmune
aliquid cũ om̃ib creauit qͣm uis¬
cum sibi diuites subicit pauperes
nõ repellit. Cũ fortes humiliat.
uenire ad se debiles non recus at
Cum nobiles colligit. simul et
ignobiles ad prehendit: Cum sa¬
pientes suscipit. imperitoꝵ stul¬
ticiã non cõtempnit. Uniuersa
ergo deus aquis in rigat: qui do¬
no sc̃i sp̃c. ex omĩ genere hominũ.
sunt aut̾e uniuersoꝵ noĩe: ipse
moꝵ dissimilitudines designari.
Alius namq elatione crigitur
alius pondere timoris in clinat᷑.
alius libidine estuat. alius aua¬

Expanded text:
Sunt angeli, et vivunt, et sentiSunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavitcum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum sunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigialius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius ava
Abbreviated transcription (Latin):
eruditos eius societate credimus:
neesse est ut hec elifaz uerba mis¬
tre diseramus. Omnipotens
enĩ deus terre pluiam tribuit.
cũ arencia corda gentiliũ. suꝑne
grã predicationis infundit: et a¬
quis uniuersa in rigat. qr steri¬
litatẽ ꝑ diti hominis repletione sp̃c
ad fructificationẽ format: Sicut
ꝑsemet ipãmueritas dicit. Qui
biberit ex aqua quam ego dabo
et: non sitiet in eternũ. Uniuersi¬
tatis autẽ noĩe. homo signatur: qr¬
imp̃o uera species. et magna con¬
munio uniuersitatis ostenditur.
Om̃e namq qd̾ est. aut est et
non uiuit. aut est et uiuit sed ne¬
quaquã sentit. aut est uiuit et
nec discernit:aut est et uiuit et
arbusta. uiuunt quidem: nec ta¬
men sentiunt. Herbarũ namq
atq arboꝵ uita. uiriditas uocat᷑.
Sicut ꝑ paulum deseminib dicit᷑.
Insipiens tu quod seminas non
uiuificatur: nisi prius moriatur.
Sunt bruta animalia: iuuunt
et sentiunt. nec tam̃ intelle̾gũt.

Expanded text:
eruditos ejus societate credimus, eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem noin ipso vera species et magna communio universae creaturae ostenditur. Omne namque quod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et nec disarbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
crdifacile ꝑ exemplũ potest. Quis
eni ab uno granoseminis in mensã
surgere arborem crederet: nͥ hoc c̾tũ
hos ꝑ experimentũ teneret: In tan¬
ta namq unius grani paruitate.
et pene nulla sui dissimilitudine.
ubi latet ligni duricia. et ligno te¬
nerior uel durior medulla. asꝑitas
toticis. uiriditas radicis. sapor fruc¬
tuũ. suauitas odoꝵ. coloꝵ diuersi¬
tas. mollicies folioꝵ: et tamen qͥa
hos ꝑ exꝑimentum nouimus. ex
uno grano seminis. ꝓdire omnia
nõ dubitamus. Quid gͦ est diffi-¬
eleait puluis in menbra redeat:
dum conditoris potenciã cotidie cer¬
nimus. qr et ex grano lignami.¬
rabiliter. et ad huc mirabilius fruc¬
tus ex lignis creat: Dicat gͦ. Qui
fanit magna et inscrutabilia: et
mrabilia absq numero.quia di¬
uinoꝵ oꝑum magnitudo. nec ex
qualitate ualet discuti: nec ex
quantitate numerari. Unde ad
uniuersa. Qui ponit humiles
inlublimi: et merentes crigit sos¬

Expanded text:
credi facile per exemplum potest. Quis credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et universa. Qui ponit humiles in sublimi, et maerentes erigit sos
Abbreviated transcription (Latin):
querens non inuenit. ĩ dubita¬
tionis seuoraginem mergit. in¬
de fit. ut non nulli homines mu¬
tuoꝵ corpora inpuluerẽ redacta
considerent. dumq resurrections
iũ colligere ex ratione non pos¬
sunt. hec ad statũ pristinũ redur¬
posse desperent. Mira igitur qu
ex fide credenda sunt. ꝑscrutan
daꝑ rationem non sunt:quia
si hec nr̃is oculis ratio expandert.
mira non essent. S cum inhis
fortasse animus titubat. necesse
est ut ea que ꝑusum nouit. nee
tamenꝑrationem colligitadm¬
moriam reducat: quatinus re
similis argumento fidem robo¬
ret. quã labe factarisua sagi¬
citate deprehendit. Considera¬
to quippe humane carnis pul¬
uere. quoꝵdꝰ m mens cõcussa
perat: quando puluis ad cal¬
nem redeat. et rediuiuũ corpit
ꝑmenbroꝵ linsͤamenta cõpo¬
nat. Quando illa terre aridita
ꝑuiuentia menbra turidescat
ac sese ꝑ eoꝵ species formasq ds¬
tinguat. Hoc nimirũ cõprehea
diꝑrationẽ nõ potest s tams

Expanded text:
quaerens non invenit, in dubitaquaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim colligere ex ratione non possunt, haec ad statum pristinum redire desperent. Miracula Dei, quae ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expandermira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uirtusq pulueris in lignum
uertitur. et nemo miratur. Quia
quinq sunt panibz quinqz milia
hominũ satiatuit creuisse escas in
dentib cuncti mirati sunt : Eoti¬
die sparsa grana seminũ. młti¬
tudine multiplicantur spicarũ.
et nemo miratur. Aquam semel
inuinũ ꝑmutatam. uidentes cũc¬
ti mirati sunt: cotidie humor ter¬
re. inradicem uitis ad tractus ꝑ
botrum inuinum uertitur. et ne¬
mo miratur. Mira itaq sunt
omĩa ꝙ̃ mirati homines negle¬
gunt: ad considerandum ut p̾¬
diximus usu torpescunt. Bene
na: ad iunxit statim. et inscru
tabilia. Minus enim fuerat mag¬
na facere:si tamen ea que facta
sunt. ꝑscrutari potuissent. Et
recte subditur. et mirabilia ab¬
q numero: qr minoris esset
magnitudinis : sique inscruta¬
bilia condidit. pauca fecisset.
diuina miracula. et semper de¬
bent considerari ꝑ studium:
et nunquã discuti ꝑ intellectum
Sepe namq humanus sensusoli
quarumdam rerum rationem

Expanded text:
tur, virtusque pulveris in lignum tur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt.  Recna, adjunxit statim: Et inscrutabilia . Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt scrutari potuissent. Recte quoque addidit: Et mirabilia absque numero; quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca fecisset. divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis dei mirabilia ꝑscruta¬
ri sufficiat. qd̾ cuncta ex nichilo
creauit. qd̾ ip̃a mundi fabrica mi¬
ra potentie uirtute disposita. et suꝑ
aera celũ suspenditur. et suꝑ abys¬
sum terra libratur. Quod ex reb
inuisibilib omĩs hec uniuersitas
ac iuisibilib existit: Quod homi¬
nem fecit. ut ita dixerim in breui
colligens. mundum alterũ. sed ra¬
tionalem. qd̾ hunc exanima et
carne constituens. inuestigabili
uirtutis dispositione ꝑ miscuitꝭ
sp̃m et lutum : Ex his itaq ali¬
ud nouimus. aliud et sumus. s
tamen mirari neglegimus. quia
ca que inconprehensibili indaga¬
tione mira sunt. humanis oculis
usu iuiluerunt. Unde fit. ut si mor¬
tuus homo suscitetur. in ad mi¬
ratione omnes exiliant. et cotidie
homo qui nouerat nascitur. et
nemo miratur.dũ proculdubio
omĩb constet. quia plus sit crea¬
ri quod non erat. quam reparari
quod erat. Quia arida aaron uir¬
gafloruit. cunctimiratisunt: coti¬
die exarente terra arbor produci¬

Expanded text:
omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor produci
Abbreviated transcription (Latin):
ca. ar. ig. ex. Qͥ gͦ argentũ nõ
ht̃it. ad aquas uocant᷑: qr n
mirũ gentilitas que scrpture
sacre precepta ñ acceperat. sacu
eloquii inundatione saciatur
Quam tanto nunc auiclius
potat. quanto hauc dui sicca
sitiebat. Eadẽ ergo liuina elo¬
quia: ⁊ messis et cluitie uoca¬
tur. Messis. qr iciunam ment
reficiunt: diuitie. qr magnass
moꝵ uenustate componunt. sa¬
dem et comecli dicuntur et bibi
quia nimirũ dũ quedã in eis
obscura sunt que ñ nisi ifitt¬
int̾p̃tata intelligimꝰ: hec quasi
mandendo glutimꝰ. Dũ q̃ dam
uero ad intelligendum faci¬
uaita sumimꝰ ut inuenimus:
ea qiͣ ñ mensa bibimꝰ. qr non
ifracta sorbemꝰ. Hec sub intel¬
lectu mistico. breui locutione
transcurrimꝰ: ne quid forsitan
pͣterisse uideremͣ. S qr beato
Iob amici eẽ non possent. nisi
in quibdam quoꝵ magna mo¬
rum honestate fulgerent: res-¬
tat ut in eoꝵ u̾bis uirtutẽ sen¬
siũ moralit̾ inquiramꝰ: quati¬
nus quatinꝰ dũ locutionis eoꝵ

Expanded text:
 ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi firma radice stultus ĩ
t̾ra figitur: qr totis desideriia.
int̾reno a more solidatur. un¬
xisse ꝑhibetur: ut aperte mon¬
straretur. qr ip̾e in t̾ra fundam̃¬
tum posuit. qui a soliditate
telestis patrie. alienꝰ fuit. Qiͣ
frina raclice stultus attolli-¬
dur qñ hic temporali ꝓsperi¬
tate fulcitur. ut om̃e ꝙ appe¬
tit asseriuat᷑. ad u̾sa nulla sus-¬
tiueat. contra infirmos sine
repugnatione preualeat: Sñ
agentib ex auctoritate contra¬
dicat. ad maiora cõmoda expe¬
iore semnper actione ꝑueniat. Et
unde uiam uite deserit. inde ad
tempus felicior uiuat. Si cum
malos florerer infirmi conspiei¬
unt. trepitant: ⁊ apud semet ipõs.
peccantium ꝓsperitate turbati.
intus a ingressib mentis mu¬
tant. Quoꝵ ꝓfecto speciem
sumpsit.p̾. cũ liceret. Mei autẽ¬

Expanded text:
Quasi firma radice stultus in terra figitur, quia totis desideriis in terreno amore solidatur. xisse scribitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei aute
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃m rapiet armatus. Antiqꝰ¬
aihostis uidaicum ppłm arma¬
tus rapuit. qr in eo uitã fidei
fraudulente suggestionis ia¬
culis extinxit: ut un se inherere
deo crede̾t. inde euis orclini ryn¬
gnaret. Quos ꝓfecto discipi¬
los. ueritas p̃monet dicens u¬
uit hora. ut omĩs qui int̾ficit
uos: arbitretur se obsequium
prestare deo. Sequitur ⁊bibẽt

Expanded text:
Et ipsum rapiet armatus. AntiquEt ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo . Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
les. ante mecdiatoris aduentum.
in legis obseruatione floruerunt:
s in ip̃a redemptoris nr̃i p̾sentia.
a diuinitatis obsequio. ꝑficlie
sue meritis repulsi. ceciderunt.
Quos nimirum ñ est qͥ eripiat.
qui a scilicet dũ ip̃m redẽptorem
extinguere ꝑ sequendo conati st̃¬
extin oblate sibi remediũ ereptio¬
nis absciderunt. De quo bene sub
sacͥ seges sc eloquii. Quedam
namq spicaꝵ grana sunt: uerba
ꝓpħarum. Que siultus habuit
itatis fastidiũ. ab eiꝰ intellectu ie¬
unauit. Hꝰ uͦ stulti messẽ fame¬
licus comedit: qr nuirũ genti¬
lis ppłs. uerba legis intelligen
do edidit. atq plebs uidaica si
ne uitellectii laborauit. Hos fa¬
melicos fidei dñs p̾uidit: cum ꝑ
euungłm dixit. Beati qui esuri¬
unt et siciunt iusticiam: qm̃ ip
si saturabiuit᷑. De his famelicis
ꝓ panibz se locauerunt: ⁊ fame¬
lici saturati sunt. S qr messẽ
ꝑdidit. recte subiungitur. qua¬
liter ip̃e etiã stultus perit: cũ drͣ.

Expanded text:
les ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblatae sibi remedium ereptioia absciderunt; de quo bene subdsacri seges eloquii. Quaedam namque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit,itatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis do edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus praevidit, cum per evangelistam dixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
stulti sunt: õs qͥ uu ꝑfidie illiꝰ
predicatione generantur. Qui
seilicet a salute longe sunt: qr
⁊ si temporalẽ uitã sine afflictiõe
percipiunt. et̾na grauiꝰ ultione
feriunt᷑. Sicut de eisdẽ filiis illiꝰ.
dñs dicit. Ue uobis scribe et
pharisei hypochrite qͥ circurtis
mare et aridam. ut faciatis unũ

Expanded text:
stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, quia etsi temporalem vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur, sicut de eisdem filiis illius Dominus dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
contentioz nõne carnales estis
Quib paulo post subicit ditent
Nonne homines estis: In hacita¬
q uita. homo ad laborem nasciꝰ
qr carnalis quisq cum trans¬
seuntia appetit. desiderioꝵ suoꝵ
sepondere adͤfligit. Braius qus¬
pe labor est. hanc ipãm presenti
uite głam querere: quesitam
quandoq ꝑcipere. et ꝑceptama
cunspectione custodire. Brau
labor est. hoc cũ magna facig¬
tione ad prehendere: quod hil

Expanded text:
contentio, nonne carnales estis? contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehe
Abbreviated transcription (Latin):
cum reb exteriorib pondere doloris
afficimur. spe ad suꝑna tendamꝰs
quatinus eo mens ad alta ꝑueni¬
at. quo nos exterior pena castigat.
Unde et apte subiungitur. Homo¬
ad laborem nascitur: et auis  uo¬
latum. Ad laborem quippe ho¬
mo nascitur. qr nimirũ his qui
siderat qd̾ ualde sibi sit inpossibi¬
le. ut hec peregrinationis sue tem
pora sine gemitu euadat. Unde
bene paulus contribulationes
suas discipulis enumeraret: ad¬
iunxit. Ipsi enimscitis: qd̾ in hoc
positi sumus. ss in eo quod caro fla¬
gellis afficitur. mens ad appeten¬
da altiora subleuatur: paulo
rursus ad testante quiait. Et
licet his qui foris est nr̃ homo
corrũpitur: tamen is qui intuscͥ
renouatur do die indiem. Homs
ergo ad laborem nascitur. et a¬
ius ad uolatum: quia inde mens
ad sũma euolat. unde caro ini
fimis durius laborat. Potest oͥs
apellatione hominis. carnalum
uita signari. Unde paulus ait.
Cum enim sit inter uos zelus et

Expanded text:
cum in rebus exterioribus pondere doloris cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjungitur: ad laborem, et avis ad volandum. - Ad laborem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui sui siderat quod valde sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis suae tepora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestantlicet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in fimis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. qd̾ ad correptionẽ nr̃ãm ex¬
pectatus ymber arente terra sus¬
penditur: et caligosus aer. mnardes¬
cente sole siccatur. Mare ꝓcellis
tumescentib seuit. et alios adtrãs¬
meandũ sus ceptos intercipit: aliis
lum unda. contradicit. Terra nõ
solum germina fecunditatis in¬
minuit. s etiam semina accep¬
ta cõsumit. In quib cunctis i
mirũ patenter aspicitur. Hoc qd̵
quidam sapiens de dño testatur di¬
cens. Et pugnabit cũ eo orbis ter¬
rarũ: contra insensatos. Orbis quip¬
peterrarũ cũ dño contra insensatos.
pugnat. quando inpena delinquẽ¬
tium. et elementoꝵ aduersitas mi¬
litat: S tamende humo dolor non
egreditur: quia res quelibet insensi¬
bilis. ad afflictionem nrãm stimu¬
lo nr̃e actionis excitatur. De humo
dolor non egreditur: qr nequaquã
pena de nascitur creatura que
ꝑcutit. sed de ea ꝓcul dubio. que pec¬
cando uim ꝑcussionis extorsit.
S curandum magno oꝑe est. ut

Expanded text:
nimus quod ad correptionem nostram exnimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber ab arente terra suspenditur, et caliginosus aer in ardescente sole siccatur. Mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit; aliis m  Text., cumulum unda contradicit. Terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc qquidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut
Abbreviated transcription (Latin):
buitur. uel studiosus quisq. sen
sus sui tarditate prepeditur. Ad
quam cicius respondetur: dumꝓ
rasine causa. Id circo enim sepe et¬
desidiosus ingeniũ accipit. ut
de negleͥgentia instius puniature
Qua qd̾ sine labore ad sequi po¬
tuit. scire cõtempnit. Et id circo
non nõquã studiosus tarditate
intellegentie premitur. ut eõ
maiora premia retributionis
inueniat: quo magis studio inuen.¬
tionis elaborat. Nichil ergo est int̾¬
ra sine causa. quando et studioso
tarditas ad premium ꝓficit: et de¬
sidioso uelocitas adsupplicium cres
aliquando uero dolore ꝑ cussionis
erudimur. Unde cũ dictum sit.
nichil fit interra sine causa: ap
de humo egreditur: cum homo ad
dei imaginem conditus. de reb in
sensibilib flagellatur. S quia
ꝑ occulta merita mentium. aꝑ¬
ta ꝓdeunt flagella penarũ. De
humo dolor nõ egreditur. qm̃ sen¬
sus nr̃i malicia exigit. ut areb
insensibilib feriatur. Ecce enĩ cer¬

Expanded text:
buitur, vel studiosus quisque sbuitur, vel studiosus quisque ssus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, dum pra sine causa . Iddesidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescaliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; aptde humo egreditur, cum homo ad Dei imagisensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus Text., feriatur. Ecce enim cer
Abbreviated transcription (Latin):
rib fastidium claudit. Quiet
id circo ad intellegentie alta ꝑi¬
niunt: qr agere que intellexert
uel minima nulla contempnũt
Et dũ sensum manib adiuiat
sese ultra altitudinem ingeni¬
soꝵ leuant. Unde bene ꝑsalore¬
nem dicitursstlłio manib ⟦naar¬
b nititur: et moratur ĩnedib
regis. Plerumq enim aues quas
ad uolatum penna sub leuat. in
ueprib resident. Et stillio qui
ad uolatum pennas non habet.
nitens manib regum edificium
tenet. Quia nimirũ sepe ingenio¬
si quiq. dum ꝑ neglegentiam tor¬
pent. in praiuis actib remanent:
et simplices quos ingenii penna
non adiuuat: ad optinenda eter¬
niregnii moenia. uirtus oꝑatõ¬
nisleuat. Stellio ergo dum ma¬
nib nititur. in regis edib morat᷑.
qr ilic simplex ꝑ intentionem rec¬
ti oꝑis ꝑuenit. quo ingeniosus mi-¬
nime ascendit. S his auditis ques¬
tio nr̃o cordi sub oritur: tur uel ne¬
glegenti intelle̾gentie donum tri¬

Expanded text:
ioribus fastidium claudit. Qui et ioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tri
Abbreviated transcription (Latin):
habet interni liquoris fontem.
s non bibit: quia ingenium qui¬
dem in tellegentie accepit. sed
tamen ueritatis setentias cognos¬
cere legendo. con tempnit. Sat
quia in tellegere studendo preuat¬
at. s ab omni doctrine studiota¬
tidiosus cessat. Diuitie quoq
mentis. sunt uerba sacre locun¬
nis S has diuicias stultus oes
aspicit. et in ornamenti suiusim
minime adsumit.E sua uerna
legis audiens magna quidẽ esse
considerat. s ad conprehendenda
hec. nullo studio amoris elaborat
At contra alius sitim habet. i¬
geniũ non habet. Amor ad mes¬
tandum ꝑtrahit. sensus ebitiuo
contradicit. Et sepe hoc indiu¬
ne legis eruditione quandoq stn¬
dendo intellegit. qd̾ ꝑ neglegent¬
am ingeniosus nescit. Huius g
stulti diuitias. sitientes bibunt
dum precepta dei que ingeniosi
fastidientes nesciunt. hebetes a¬
mantes adsequuntur. Inhis i¬
mirum tenebras ebitudinis:
lustrat᷑ oculus amoris. Nams
tardiorib sitis aꝑit: qd̾ uelod¬

Expanded text:
habet interni liquoris fontem, habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod veloc
Abbreviated transcription (Latin):
is preciperet dicens: que dicunt facite.
iuxta uero oꝑa coꝵ nolite facere: Ac
si aꝑte diceret. Uerbi messem loquen¬
do excolunt: s hanc male uiuendo mi¬
nime contuigunt. Uestram ergo
famem messis ista reficiat.: qr uob̾
hanc ꝑ fatuitatis sue studium ser¬
uant. Bene autẽ subditur. et ip̃m¬
rapiet armatus. Antiquus namq
hostis quasi in armis uincitur.: cũ
mala aꝑta suggerens humane
mentrbona omma simul destrue
conatur. S armatus uenit: quã¬
do bona alia intacta deserens. latẽ¬
ter alia corrũpit. Nam sepe quos¬
dam in intellectũ non tẽptat:
eisq insacri eloquii meditatione
nõ obuiat. s tamen eoꝵ uitam
inoꝑatione supplantat. Qui de
sciencie uirtute laudantur: nequa¬
quã suoꝵ oꝑum damna respiciũt
Cũq in fauoris dilectionẽ animꝰ
ducitur: uite suqᷤ uulnera nõ me¬
detur. Hunc ergo armatus hos¬
tis rapuit: quem fraude tectus.
in alia deserens. ex alia parte su¬

Expanded text:
is praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, is praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPRALITER. Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte su
Abbreviated transcription (Latin):
mit. Qui ergo nunc renuit premi.
tunc nõ ualet eripi: Quia iniqui eũ
quẽ ꝑ disciplinam habere neglegũt
patrem. afflictionis sue tempore ꝑ
adiutorium nõ inueniunt ereptorẽ.
comedit. Habet etiam stultus mes¬
sem. quando iniquus quisq donum
recte intellegentie accipit. scriptu¬
resacre sententiis docetur bona loqͥtꝰ:
s tamen nullo modo hoc qd̾ dicit ope¬
ratur. Uerba dei ꝓfert: nec tamen
diligit. Laudando exaggerat. iu¬
uendo calcat. Quia ergo stulcus
ip̃e recta et intelligit et dicit. s ta¬
men hec oꝑando non amat. mnessẽ
habendo ieiunat.squam nimirũ
famelicus comedit. qr is qui dm̃
sc̃is desideriis anhelat: discit qd̾ au¬
dit. agit qd̾ didicerit. Et dum doc¬
toris praui recta predicatione refi¬
citur: quid aliud quã stulti fruge
satiatur: An nõ famelicois suos
ueritas ut stulti messem comede¬
rent ad monebat. cũ ꝑ desideria
scã flagrantib turbis. de pharise¬

Expanded text:
mit. Qui ergo nunc renuit premi, mit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharis
Abbreviated transcription (Latin):
sedesiudicantes duodecim trib isrł.
Quod ysaias longe ante prenunci-¬
ans̾ait. Dñs ad iudicium uemet:
cum senorib populi sui. De his por¬
tissalomon iterum dicit. Date ei
de fructu manuũ suarũ: et laudent
cam in portis oꝑa eius. Tunc quip
ꝑsc̃a eccłia de fructu manuũ suaꝵ
acripit:cũ eam ad ꝑcipienda ce¬
lestia laboris siu retributio ad̾ tol¬
lit. Tunc eam sita oꝑa inportis
laudant: quando eius menbris.
in ip̃oregni ad ditu dicitur. E suri¬
luenĩ et dedistis mͥ manducare.
Sitiui. et dedistis michi bibere. Hos¬
pseram. et collegistis me. Nudus
st too ꝑiustis me. set cetera. Filii
igitur huiꝰs stulti. ante portam
aatisunt. s inporta conterentur:
q amatores huius serul ian presen¬
ti uita suꝑbiunt. s in ip̃o regni aditu.
eterna animaduersione feriuntur.
Bene autem subditur. et nõ erit qui
eripiat. Illos quippe ueritas ab eter¬
na aduersitate eripit: quos intem¬
poralib ꝓsperis ꝑ disciplinam pre¬

Expanded text:
odecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam pre
Abbreviated transcription (Latin):
uersis cogitationib semꝑ in ui¬
gilant. s plerũq enis suꝑna dis¬
pensatio obuiat: Et quãius pra¬
uitatẽ consilii. nec fracti ad uersi¬
tatib corrigant. ne tam̃ contra
bonos preualeant. eoꝵ iures re¬
frenat. Quos contra miro iudi¬
tioagitur. ut effectu quidẽ praui
oꝑis careant. et tam̃ iuste senten¬
cie iudicis. reos cõstiencia ad di¬
cat. Quod gͦ mala cogitant qͥd
ip̃i faciant ostendunt. Qd̃ uero
implere mala nequeunt. Hi cõtͣ
quos cogitauerant defenduntur.
Unde ad huc subitur. Qui cõpre¬

Expanded text:
ogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostendunt; quod vero mala implere nequeunt, hi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde et adhuc b
Abbreviated transcription (Latin):
rectum. et ꝓtinus additur. sic̃
serũ ms̃ iob: ꝓfecto liquet. qͥ a ñ
omĩno despicitur. ꝙ ex melioris
comparatione reꝓbatur.In repre¬
hensione quippe eius incaute de
labuntur. s tñ qr tanti uiri amici
sũt: ex familiaritate illius. misti¬
ca multa didicerunt. Uñ sicut
superus diximꝰ. eoꝵ uerbia etiã
paulus utitur: et hec inassertio¬
nis sue adiutorio assumens.pro.¬
lata ex ueritate testat᷑. Que tam̃
ueritas rect e rep̃hendit: qr qmͣ¬
ubet fortis sententia. contra scm̃
uirim ꝓferri ñ debuit. Possunt
ergo mistice helyphaz u̾ba pensa¬
ui. quib ad bm̃n Iob loquitur cdi
radice: et maleclixi pulchrituli
ueuis statim. Stultus quippe iu-¬
deoꝵ ppłs extitit. qui ip̃am ĩ carne¬
qͣifirma raclice conualuit: qr ele¬
ctor uitam. temporalit̾ extinguen¬
do supunt. S hunc helypha
maleclicendo despicit: qr nimirũ
os̾ heretici quoꝵ tenere spetiem a¬
micos beati iob diximꝰ. cum de no-¬

Expanded text:
rectum, et protinus subditur, sicut rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehelabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarnaquasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de no
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis morib positi: qͦ ꝑ fidem
bonis positi iuxta sũt. eo ꝑ uitã
durius premunt. Q̾ enĩ qͣi fide¬
les. uitari nequeunt a fidelibus
tanto deterius qnͣto et interius
tolerantur. Amici uero illiua qͥ
qiͣ ad ꝯsolandũ ueniunt. s a̾uer¬
ba aspere in uectionis excedunt:
hereticoꝵ spetiem tenent. Qui cũ
contra bonos dñi defendere nitĩ¬
latius clicta. nunc breuit̾ studii
ex mistica designatione succinge¬
re. ut lector meus. ex ip̃a hac i¬
plicatione meminerit. me ĩ lo
opere. spiritali in tellectui deser¬
uire. ⁊ tamen cum utilitatis
usus postulat. subtilit̾ quoꝙ stni
deo. hystorie uerba discutere. Cu
uero necesse est. simul utrum¬
q complector: ut spiritales fiue¬
tus allegoria germinet.quos t¬
men ex radice hystorie. ueritas
producit. Amieos uero b̃i iob.
quos hereticoꝵ tenere speciem di¬
ximius. in clittis suis neqͣquã
pomĩa reprobamus: Quiadũ
ꝑ suꝑnam sententiam contra
eos dr᷑. non estis locuti corã me

Expanded text:
positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nitunlatius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me