comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit ds. Sint mores sine auaritia: o¬
tenti p̾sentib. Ip̃e enim dixit. Non te dese¬
ram neq derelinqͣm: ita ut confidenter di¬
camus. Dñs mͥ adiutor est: ñ timebo quid
Doctrinis uariis & ꝑegrinis: nolite abdiici.
Optimum enim est gr̃a stabilire cor: ñ escis
que ñ ꝓfuerunt ambulantib in eis. Habe¬
mus altare de qͦ edere non h̃nt potestatem:¬

Expanded text:
iudicabit deus. sint mores sine auaritiaiudicabit deus. sint mores sine auaritiaeseram neque derelinquam ita ut confidenter dicamus Dominus mihi adiutor non timebo quid doctrinis variis et peregrinis nolite abduci optimum enim est gratia stabiliri cor non escis quae non profuerunt ambulantibus in eis habemus altare de quo edere non h
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis asꝑsionem melius loquentem
qͣm abel: uidete ne recusetis loqͣntem. Si
enim illi ñ effugerunt recusantes eum qͥ
suꝑ terram loquebat᷑. multo magis nos qͥ
de celis loqͤntem nob auertimus. cuiꝰ uox
mouit t̾ram tunc: nunc autẽ reꝑmittit
dicens. Adhuc semel ego mouebo ñ so¬
lum terram: sed & celum. Qd̃ autẽ semel
adhuc dicit. declarat mobilium transla¬
tionem tanqͣm factoꝵ: ut maneant ea qͤ
sunt immobilia. ¶taq regnum ĩmnobi¬
le suscipientes: habemus gr̃am ꝑ quam
seruiamꝰ placentes deo cum metu &e reue¬
rentia. Et enim dñs nr̃: ignis ꝯsumens
est. Caritas fraternitatis maneat in uo¬
bis: & hospitalitatem nolite obliuisci.
Phanc enim placuerunt quidã: angłis
hospicio receptis. Mementote uinctorũ
tanqͣm simul uincti: & laborantiũ tan¬
quam & ipsi in corpore morantes. Ho¬
norabile conubium in om̃ib: & thorus i¬
maculatus. fornicatores enim & adulteros:

Expanded text:
sanguinis aspersionem melius loquentem sanguinis aspersionem melius loquentem quam Abel. Videte ne recusetis loquentem. Si enim illi non effugerunt, recusantes eum qui super terram loquebatur, multo magis nos, qui de coelis loquentem nobis avertimus, cujus vox movit terram tunc, nunc autem repromittit, dicens: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed et coelum. Quod autem adhuc t ea quae sunt inmobilia itaque regnum inmobile suscipientes habemus gratiam per quam serviamus placentes Deo cum metu et reverentia etenim Deus noster ignis consumens est caritas fraternitatis maneat hospitalitatem nolite oblivisci per hanc enim latuerunt quidhospitio receptis. mementote uinctorum tamquam simul uincti, et laborantium tamquam et ipsi in corpore manentes. honorabile conubium in omnibus et thorus inmaculatus: fornicatores enim et adulteros
Abbreviated transcription (Latin):
templantes ne quis desit gr̃e dei. ne qua
radix amaritudinis sursum g̾minansim¬
pediat: & ꝑ ilam inquinentur multi. Ne
quis fornicator aut ꝓfanus ut esaii: qui
ꝓpterunam escam uendidit pͥmitiua sua.
Scitote enim q̃m &e postea cupiens here¬
ditare benedictionem: reꝓbatus est. Non
enim inuenit penitentie locũ: quamqͣm
cum lacͥmis inquisisset eam. Non enim
accessit ad tractabilem & accessibilem ig¬
nem &e turbinem & caliginem. & procel¬
lam & tube sonum. & uocem ũboꝵ. quã
qui audierunt extusauer̃t se: ne eis fieret
uerbum. Non enim portabant qd̾ diceba¬
tur. & sibestia tetigerit montem lapida¬
batur: & ita terribile erat qd uidebatuR.
Moyses dixit. Exterritꝰ sum & tͤmebundꝰ.
Sed accessistis ad syon montem & cuuta¬
tem dei uiuentis irłm celestem. & multoꝵ
milium angłoꝵ frequentiã & eccł̃iam pͥ¬
mitiuoꝵ qͥ conscͥpti sunt in celis. & iudicẽ
om̃ium deum. & sp̃uum iustoꝵ ꝑfectorũ.
& testamenti noui mediatorem ihm: &

Expanded text:
antes ne quis desit gratiae Dei, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Ne quis fornicator, aut profanus ut Esau, qui propter unam escam vendidit primitiva sua. Scitote enim quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est; non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam. Non enim accessistis ad tractabilem montem et accensibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum, quam qui audierunt excusaverunt sd dicebatur. Etsi bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat, quod videbatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & multorum millium Angelorum frequentiam, & Ecclesiam primitivorum, qui conscripti sunt in caelis, & Judicem omnium Deum et spiritus justorum perfectorum et testamenti novi mediatorem Jesum, et
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑: ut ñ obduretur qͥs ex uob̃ fallatia
peccati. Participes enim xp̃i effesti sumus :
si tamen mnicium substantie eiꝰ usq ad finẽ
firmum retineamꝰ. dum dicit᷑. Hodie si uo¬
cem eiꝰ audieritis nolite obdurare corda ur̃a.
qͤmadmodum in illa exacerbatione. Quidã
enim audientes exacerbauer̃t: sed ñ uniũsi
qui ꝓfecti sunt ab egypto ꝑ moysen. Quib

Expanded text:
allacia peccati. Participes enim Christi effecti sumus, si tamen initium substantiae ejus usque ad finem firmum retineamus, dum dicitur: Hodie, si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi qui profecti sunt ab Aegypto per Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
tio panum: que dicitur scã. Post uelam̃ au
tem scd̾m tab̾naculum qd̾ dicitur sc̃ã scõrum.
aureum habens thuribulum & archam desta¬
menti cutiuntectam ex om̃i parte auro. in qua
urna aurea habens manna. & uirga aaron qͣ

Expanded text:
sitio panum, quod dicitur Sancta . » Post velamentum autem, secundum tabernaculum, quod dicitur Sancta sanctorum, aureum habens thuribulum, et arcam testamenti, circumtectam ex omni parte auro, in qua urna aurea, habens manna, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt: circuitu septem dierum. fide raãb
meretrix ñ ꝑiit cum incredulis: excipiens ex¬
ploratores cum pace. Et quid adhuc dicam:
Deficiet enim me tempꝰ enarrantẽ de gedeon.
barach. samnon. iepte. dauid. samuel. & ꝓ

Expanded text:
ruerunt circuitu dierum septem. Fide Rahab ruerunt circuitu dierum septem. Fide Rahab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores cum pace. Et quid adhuc dicam? Deficiet enim me tempus enarrantem de Gedeon, Barac, Samson, 226 Jephte, David, Samuel,
Abbreviated transcription (Latin):
cum & in parabolam accepit fide & defut᷑is:
benedixit ysaac. iacob. & esau. fide iacob mo¬
riens singłos filiorum ioseph benedixit: &
adorauit fastigium uirge eius. fide ioseph
moriens de ꝓfectione filioꝵ isrł memoratꝰ est:
& de ossib sius mandauit. fide moyses natꝰ
occultatus est mensib tͥb a parentib suis.
eo qd̃ uidissent elegantem infantem: & non
timuerunt regis edictum. fide moyses gran¬
dis factus negauit se ẽẽ filium filie pharao¬
nis. magis eligens affiigi cum populo der :¬
quam temporalis peccati hr̃e iocunditatem.
Maiores diuiitias estimans thesauro egyptioꝵ:
imꝓpium xp̃i. Aspiciebat enim: remunera¬
tionem. fide reliquit egyptum. non ueritus
anmositatem regis: inuisibilem enim tanꝙͣ
uidens sustininit. fide celebrauit pascha ⁊ san¬
guinis effusionem: ne qui uastabat pͥmiti¬
ua tangeret eos. fide transierunt mare ru¬
brum tanqͣm ꝑ aridam terram: quod exꝑti
egyptii deuorati sunt. fide muri iericho cor¬

Expanded text:
parabola accepit fide et de futuris benedixit Isaac Iacob et Esau fide Iacob moriens singulis filiorum Ioseph benedixit et adoravit fastigium virgae eius fide Ioseph moriens de profectione filiorum Israhel memoratus est et de ossibus suis mandavit fide Moses natus occueo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo Deporalis peccati habere iocunditatem, maiores diuitias existimans thesauro Ęgyptiorum imperium Christi. Aspiciebat enim remunerationem. Fide reliquit Ęgyptum non ueritus animositatem regis. Inuisibilem enim tanquam videns sustinuit. Fide celebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primitiva tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum, tanquam per aridam terram; quod experti Aegyptii devorati sunt. Fide muri Jericho cor
Abbreviated transcription (Latin):
num qͦ erant sub pͥore testam̃to. repmissio¬
nem accipiant qͥ uocati sunt eterne heredi¬
tatis. uͥ enim testam̃tum: mors necesse est
intercedat testatoris. Testamentũ enim iri
mortuis confirmatum est. Alioquin ñ ualet
dum uiuit qͥ testatꝰ est: unde nec pͥmũ quidẽ
sine sanguine dedicatum est. Lecto enim om¬
nimandato legis a moyse uniuerso popło.
accipiens sanguinẽ uituloꝵ & hyrcoꝵ cum
aqua & lana coctinea & ysopo.ipsum quoq
librum: & omnẽ popłm asꝑsit dicens. Hic
sanguis testam̃ti: qd̾ mandauit ad uos deus.¬
guine mundant᷑ scd̾m legem: & sine sangui¬
nis effusione ñ fit remissio. Necesse est ergo
exemplaria qͥdem celestium his mundariꝰ
ip̃a autem celestia meliorib hostiis quam
istis. Non enim in manufactis scĩs iħc in¬
trouit exemplaria ueroꝵ sed in ip̃m celũ:
ut appareat nunc uultui dei ꝓ nob̃. Neq ut

Expanded text:
ant sub priore testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae hereditatis ubi enim testamentum mors necesse est intercedat testatoris testamentum enim in mortuis confirmatum est alioquin nondum valet dum vivit qui testatus est unde ne primum quidem sine sanguine dedicatum est lecto enim omni mandato legis a accipiens sanguinem uitulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hyssopo ipsum quoque librum et omnem populum aspersit dicens: “Hic est sanguis testamenti quod mandauit ad uos deus“guinemnis effusione non fit remissio. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufacta sancta Jesus introivit, exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro n
Abbreviated transcription (Latin):
nim habens lex bonoꝵ fut᷑orum non ip̃am
ymaginem rerum ꝑ singłos annos eisdem
ip̃is hostiis quas offerunt indesinent: nun¬
quam potest accedentes ꝑfectos facere. Alio¬
quin cessassent offerri. eo qd nullam hr̃ent
ultra conscientiã peccati cultores semel mun¬
dati: sed in ip̃is cõmemoratio peccatoꝵ ꝑ sin¬
gulos annos fit Impossibile enim est san¬
grine tauroꝵ & hyicoꝵ auferri peccata. Ido
sngrediens mundum dicit. Hostiam ⁊ ob¬
lationem noluisti: corpꝰ autem aptastimͥ.
Holocaustona & ꝓ pectato non placuit tͥ:¬

Expanded text:
nim habens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere; alioquin cessasent offerri, ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. Impossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata. Ideo ingrediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti; corpus autem aptasti mihi. Holocaustomata pro peccato non tibi
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ amen. Rogo autem uos trẽs ut suffe.¬
ratis uerbum solacii: & enim ꝑpaucis scͥpsi uob̃.
Cognoscite frẽm nr̃m tymotheum dimissum:
cum qͦ si celeriꝰ uenerit uidebo uos. Salutate.
omnes p̃positos ur̃os: & omnes scõs. Salutant
uos de ytalia fr̃ẽs. Gr̃a dei cumom̃ib uob̃. am̃

Expanded text:
um. Amen. Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii. Etenim perpaucis scripsi vobis. Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum, cum quo si celerius venerit videbo vos. Salutate omnes praepositos vestros, et omnes sanctos. Salutant vos de
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine ipsuis: qͥ ministrastis scĩs ⁊ ministͣ¬
tis. Cupimꝰ autem unũquemq ur̃m eandem
ostentare sollicitudiunem ad expletionem spei
usq in finem ut ñ segnes efficiamini: uerũ imi¬
tatores eorumqͥ fide ⁊ patientia hereditabunt ꝓ¬
ꝑ semet ipsum dicens. Nisi benedicens benedi¬
camte: & multiplicans multiplicabote. Et
sic longanimiter ferens: adeptꝰ est repmissi¬
onem. Homines eiim ꝑ maiorẽ sui urant. &
om̃is controuersia eorum finis ad confirmatio¬
nem est iuram̃tum. In qͦ habundantiꝰ uolens
d̾̃s ostendere pollicitationi heredib ĩmobilita¬
tem consilii sui int̾posuit iusiurandũ: ut ꝑ
duas res immobiles qͥb impossibile ẽ menti¬
ri deum fortissimũ solatium habeamꝰ. qui con¬
fugimꝰ ad tenendam ꝓpositam spem. Quam
sicut anchoram habemꝰ anime tutam ac fir¬
mam & incedentem usq in int̾iora uelaminis.
uͥ precursor ꝓ nobis introiit iħc scđ̃m ordinẽ
melchisedech: pontifex factus inet̾num. Hic

Expanded text:
us, qui ministrastis sanctis et ministratis. cupimus autem unumquemque uestrum eandem ostendere sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini, uerum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt psemet ipsum dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem homines enim per maiorem sui iurant et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem est iuramentum in quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus inmobilitatem consilii sui duas res immobiles quibus impossibile est mentiri Deum: fortissimum solatium habeamus: qui confugimus ad tenendam propositam spem: quam sicut ancoram habemus anime tutam ac firmam et incedentem usque in interiora velaminis ubi praecursor pro nobis introiit Iesus secundum ordinem Melchisedech pontifex factus in aeternum hic
Abbreviated transcription (Latin):
ab oꝑib mortuis & fidei ad d̾m baptismatis.
doctrine impositionisq manuũ ac resurresti¬
onis mortuoꝵ: & iuidicii eterni. Et hoc facie¬
mus: si quidem ꝑmiserit ds̃. Impossibile est
enim eos qͥ semel sunt illuminati. gustauer̃t
etiam donũ celeste & participes st̃ facti sp̃s

Expanded text:
 fidei ad Deum baptismatum doctrinae, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et 216 judicii aeterni. Et hoc faciemus, siquidem permiserit Deus. Imposibile est enim eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uom obtexit caligine in furore¬
suo dñs filiam syon. ꝓiecit de
celo t̾ram inclitam isrł: & ñ
est recordatus scabelli pedum suoꝵ in die
furoris sui. Beth. Precipitauit dñs nec pe¬
ꝑcit omnia speciosa iacob. destruxit in fu¬
rore suo munitiones uͥginis iuda: deiecit
in t̾ram. polluit regnum & pͥncipes eius.
Confregit iira furoris sui om̃e
cornu isrl̃. auertit retrorsum dexterã suã
a facie mimici: & succendit in iacob qua¬
si ignem flamme deuorantis ingiro. De¬
th. Cetendit arcum suum quasi inimicus.
firmauit dexteram suam qͣsi hostis: &
occidit om̃e qd pulchrum erat uisu
in tab̾naculo filie syon. effudit quasi ig¬
nem indignationẽ suam. He. Factus est
dñs uelut inimicus. p̃cipitauit isrł: pre¬
cipitauit om̃ia menia eius. Dissipauit
munitiones eiꝰ: & repleuit in filia iude
humiliatũ & humiliatã. Uau. Et dissipa¬
uit qͣsi hortum tentoriũ suum: demolitꝰ
est tab̾naculum suum. Obliuiom tradi¬
dit dñs in syon festiuitatem & sabbatũ:¬

Expanded text:
o obtexit caligine in furoresuo Dominus filiam Sion proiecit de caelo terram inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones virginis Iuda deiecit in terram polluit regnum et principes eius GIMEL confregit in ira furoris omne cornu Israhel avertia facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis in gyro.  Daleth.  Tetendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus: dissipavit munitiones ejus, et replevit in filia Juda humiliatum et humiliatam.  Vav.  Et dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum: oblivioni tradidit Dominus in Sion festi
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑati. Et alius alibi piestũs semiuiuus:
ꝓpter qͣm moriebat᷑ causam demonstra¬
bat mortis. Uisiones enun que illostur¬
bauerunt hec p̃monebant: ne inscii qͣre
mala patiebant᷑ ꝑirent. Tetigit aũ tunc
& iustos temptatio mortis. & commotio
in heremo facta ẽ multitiidinis: sed ñ dui
ꝑmansit ira tua. Properans enim hõ
sine querela dep̃cati ꝓ popłis. ꝓferens ser¬
uitutis sue scutum orationẽ. & ꝑ incen¬
sum dep̾cationem allegans restitit ire &
finem imposuit necessitati: ostendens qͦ¬
niamtuus est famulꝰ. Uicit autẽ turbas.
ñ in uirtute corporis nec armat᷑a potentie:
ramenta parentũ & testam̃tum comme̾¬
morans. Cũ enim iã aceruatim cecidis-¬
sent suꝑ alterutrum mortui. interstetit
& amputauit impetũ: & diuisit illam
qͤ ad uiuos ducebat uitam. In ueste enĩ
poderis qͣm habebat totꝰ erat orbis terra¬

Expanded text:
sperati. Et alius alibi projectus semivivus sperati. Et alius alibi projectus semivivus propter quam moriebatur, causam demonstrabat mortis. Visiones enim, quae illos turbaverunt, haec praemonebant, ne inscii quare mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit ira properans enim homo sine querella propugnavit proferens servitutis suae scutum orationem et per incensum deprecationem allegans restitit irae et finem inposuit necessitati ostendens quoniam tuus est famulus vicit autem turbas non virtute corporis nec armatura potentiae ramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortui interstetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis q
Abbreviated transcription (Latin):
cepturos iustos: patͥas decantantes lau¬
des. Resonabat autẽ inconueniens ini¬
micoꝵ uox: & flebilis audiebat᷑ planctꝰ
ploratoꝵ infantium. Simili autẽ pe¬
na seruus cum dño afflictus: & popłaris
homo regi similia passus. Similit̾ ergo
om̃s uno nomine mortis: mortuos ha¬
bebant innumerabiles. Nec enim ad
sepeliendum uiui sufficiebant: q̃m uno
momento que erat p̃clarior natio illoꝵ
exterminata est. De omnib enim non
credentes ꝓpter beneficia: tunc cũ pͥmũ
fuit exterminium pͥmogenitoꝵ spopon¬
derunt popłm dei se ẽẽ. Cum enim quie¬
tum silentium contineret om̃ia. & nox
in suo cursu medium iter hr̃et. om̃ipo¬
tens sermo tuus dñe exiliens de celo a
regalib sedib. durus debellator in me¬
diam exterminii t̾ram ꝓsiliuit. Gladiꝰ
acutꝰ insimulatum imꝑium tuũ por¬
continuo uisus sompnioꝵ maloꝵ turba¬
uerunt illos: & timores suꝑuenerunt in¬

Expanded text:
rcepturos iustos patri iam decantantes laurcepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens sermo tuus de caelo egitur: « Durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit, gladius acutus insimulatum imperium tuum porcontinuo visus somniorum malorum turbaverunt illos, et timores supervenerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
qui antelesi erant q̃m non ledebant᷑ gr̃as
agebant tͥ: & ut eẽt differentia te dmpetẽ¬
bant. Opter qd̾ igni ardentem columpnã
ducem habuerunt ignote uie: & solem si¬
ne lesura bonihospicu prestitisti. Digni
quidem illi carere luce. & pati carterem te¬
nebrarum: qͥ indusos custodiebant filios
tuos ꝑ qͦs incipiebat incorruptum legis
lumen scl̃o dari. Cum cogitarent iustorũ
occidere infantes. & uno exposito filio &s
lib̾ato in traductionẽ illoꝵ multitudinẽ
filioꝵ abstulisti: & pariter illos ꝑdidisti
in aqua ualida. Illa nox enimante cog¬
nita est a patrib nr̃is. ut uere scientes
quib iuramentis credid̾unt: animeqͥ¬
ores ẽẽnt. Suscepta est autem a populo
tuo sanitas qͥdem iustoꝵ: iniustoꝵ autẽ
exterminatio. Sicut enim lesisti adu̾sa¬
rios nr̃os: sic nos ꝓuocans magnificasti.
Absconse enim sacficabant iusti pueri
bonoꝵ: & iusticie legem in concordĩa diᷤ¬
posuerunt. Similiter bona & mala re¬

Expanded text:
ui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala pe
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Baptismata urceoꝵ & calicum: ⁊ alia
similia his facitis multa. Et dicebat ill̃. Be¬
ne irritum facitis p̃ceptum dei: ut traditionẽ
ur̃am seruetis. Moyses enim dixit. Honora
patrẽ tuum: & matrem tuam. Et qui male¬
dixerit patͥ aut matͥ: morte moriatur. Uos
autem dicitis. Si dicit homo patͥ aut matͥ
corban qd̃ est donum qd̾cumq ex me tͥ ꝓfuerit.
& ultra ñ dimitatis eum quicqͣm facere patͥ
suo aut mat̾: rescindentes u̾bum dei ꝑtradi¬
tionem ur̃am qͣm tradidistis. & similia huiꝰ
modi multa facitis. Et aduocans iterum turꝰ¬
bam: dicebat illis. Audite me om̃s: &e intel¬
ligite. Nichil est extra hominẽ introiens in
eum qd̾ possit eum coinquinare: sed que de ho¬
mine ꝓcedunt illa sunt que cõmunicant ho¬
bant eum discipłi eiꝰ parabolam. Et ait illis.
Sic & uos imprudentes estis: Non intelligi¬
tis qi omne extͥnsecus intͦiens in hominem ñ po

Expanded text:
smata urceorum et calicum; et alia similia his facitis multa. Et dicebat illis: Bene irritum facitis praeceptum Dei, ut traditionem vestram servetis. Moyses enim dixit, Honora patrem tuum et matrem tuam; et, Qui maledixerit patri aut matri morte moriatur vos autem dicitis si dixerit homo patri aut matri corban quod est donum quodcumque ex me tibi profuerit et ultra non dimittitis eum quicquam facere patri suo aut matri rescindentes verbum Dei per traditionem vestram quam tradidistis et similiasmodi multa facitis. Et advocans iterum turbam, dicebat illis: Audite me omnes, et intelligite: Nihil est extra hominem introiens in eum, quod possit eum coinquinare, sed quae de homine procedunt, illa sunt quae communicant hobant eum discipuli ejus parabolam. Et ait illis: Sic et vos imprudentes estis? Non intelligitis, quia omne extrinsecus introiens in hominem, non p
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis: uenit in partes dalmanuthã.
t exierunt pharisei & ceꝑunt conqͥrere cũ
eo: querentes ab illo signum de celo. temptan¬
tes eum Et ingemiscens sp̃u: ait. Qͥd ge¬
neratio ista querit signum: Amen dico uob̃:
si dabitur generationi isti signum. Et dimit¬
tens eos: ascendens it̾um in nauim abiit tͣns
fretum. Et obliti sunt sumere panes: &e nisi
unũ panem ñ habebant secũ in naui. Et
ad alterutrum dicentes: qr panes ñ habemꝰ.
Qͤ cognito iħc: ait illis. Quid cogitatis qr pa¬
nes ñ habetis: Nondum cognoscitis nec in¬
telligitis: Adhuc cecatum habetis corur̃m:
Oculos habentes ñ uidetis: & aures habentes
ñ auditis. Nec recordamini qͣndo qͥnq panes
fregi in qͥnq milia. & qͦt cophinos fragm̃toꝵ
plenos sustulistis: Dicunt ei. Duodecim. Qͣn¬
do & septem panes in qͣtuor milia. qͦt sportas
fragmeritoꝵ tulistis: Et dicunt ei. Septem.
Et dicebateis. Qmodo ñ dum intelligitiꝰ. Et¬

Expanded text:
is suis, venit in partes Dalmanutha, et exierunt pharisaei, et coeperunt conquirere cum eo, quaerentes ab illo signum de coelo, tentantes eum. Et ingemiscens spiritu ait: Quid generatio ista signum quaerit? Amen dico vobis, si dabitur generationi isti signum. Et dimittens eos: ascendens iterum navim, abiit trans fretum. Et obliti sunt panes sumere et nisi unum panem non habebant secum in navi. Et ad alterutrum, dicentes: Quia panes non habemus. Quo cognito, ait illis Jesus: Quid cogitatis, quia panes non habetis? nondum cognoscetis nec intelligitis? adhuc caecatum habetis cor vestrum? oculos habentes non videtis? et aures habentes non auditis? Nec recordamini, quando quinque panes fregi in quinque millia: quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia; quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nondum intelligitis?
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qui manducauer̃t: quinq milia uirorũ.
Et statim coegit discipłos suos ascend̾e nauim
ut p̃cederent eum tͣns fretum ad bethsaidam:
dum ip̃e dimitt̾et popłm. Et cum dimisisset
eos: abiit in montem orare Et cum sero eẽt̾.
erat nauis in medio mari: & ipse solus in t̾ra.
Et uidens eos laborantes in remigando: erat

Expanded text:
ducaverunt, quinque millia virorum. Et statim coegit discipulos suos ascendere navim, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum. Et cum dimisisset eos, abiit in montem orare. Et cum sero esset, erat navis in medio mari, et ipse solus in terra: et videns eos laborantes in remigando, er
Abbreviated transcription (Latin):
tui ñ ambulant iuxta traditionẽ senioꝵ. sed
cõmunib manib manducant panem : At
ille respondens: dixit eis. Bene ꝓpħauit ysaidᷤ
de uobis hypocritis: sicut scͥptum est. Populꝰ
hic labiis me honorat: cor autem eorum lon¬
ge abest a me. In uanum autem me colunt:
docentes doctrinas & p̃cepta hõium. Relinqͤn¬

Expanded text:
 sed communibus manibus manducant panem? At ille respondens dixit eis: Bene prophetavit Isaias de vobis hypocritis, sicut scriptum est: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. In vanum autem me colunt docentes doctrinas, et praecepta homin
Abbreviated transcription (Latin):
eris. Et egressus est i̾c & discaipłi eiꝰ incastel¬
la cesaree philippi: & in uia int̾rogabat disci¬
pulos suos dicens eis. Quem me dicunt ẽẽ ho¬
mines: Q respond̾unt illi: dicentes. Iohannẽ
baptystam. Alui helẏam: alii uero quasi unũ
de ꝓpħis. Tunc dicit illis. Uos uero qͣm me ddi
citis eẽ Iespondens petrꝰ: ait ei. Cu es xp̃s.¬

Expanded text:
sus, et discipuli ejus, in castella Caesareae Philippi: et in via interrogabat discipulos suos, dicens eis: Quem me dicunt esse homines? Qui responderunt illi, dicentes: Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero quasi unum de Prophetis. Tunc dicit illis: Vos vero quem me esse dicitis? Respondens Petrus, ait ei: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde uenit diabolus ⁊ tollit ũbum de corde
eorum: ne credentes salui fiant. Nam qͥ supra
petram: qͥ cum audierint cum gaudio suscĩ¬
punt ũbum. Ethi radices ñ h̃nt: qr ad dempꝰ
ccedunt. &e in tempore temptationis recedunt.
Qd autem inspinas cecidit: hi sunt qͥ audieᷤ¬
runt. & a sollicitudinib & diuitis & uolupta¬
tib uite euntes suffocant᷑. & ñ referunt frustũ
Qd̃ autem in bonam t̾ram: hi sunt qͥ in corde
bono & optimo audientes ũbum retment. Et
fructum afferunt in patientia. emo autem
lucernã accendens oꝑit eam uãse aut subtus
lestum ponit sed supͣ candelabrum ponit: ut
intrantes uideant lumen Hon enim ẽ occul¬
tum qd̃ ñ manifestet᷑: nec absconditum qd̾ ñ

Expanded text:
rde eorum, ne credentes salvi fiant. Nam qui supra petram, qui cum audierint, cum gaudio suscipiunt verbum, et hi radices non habent: qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Quod autem in spinas cecidit: hi sunt, qui audierunt et a sollicitudinibus et diuitiis et uoluptatibus uitae euntes suffocantur et non referunt fructum. quod autem in bonam terram, hi sunt qui in corde bono et optimo audientes uerbum retinent et fructum adferunt in patientia. nemo autem lucernam accendens operit eam uaso aut subtus lectum ponit, sed supra candelabrum ponit, ut intrantes uideant lumen. non enim est occultum quod non manifestetur, nec absc
Abbreviated transcription (Latin):
querit anima mea. & ñ inueni. Uirum
de mille unum reꝑi: mulierem ex om̃ib
non inueni. Solumiñ hoc inueni qd fe¬
cerit aͥs hominẽ restum: & ipse se inifinitis
miscuerit questionib. Qͥs talis ut sapien̾

Expanded text:
quaerit anima mea et non inveni virum quaerit anima mea et non inveni virum de mille unum repperi mulierem ex omnibus non inveni solummodo hoc inveni quod fecerit Deus hominem rectum et ipse se infinitis miscueri
Abbreviated transcription (Latin):
ne moriaris intempore ñ tuo. Bonum ẽ
te sustentare iustũ. sed & ab illo ne subtͣ
has manũ tuam: qi qͥ timet deum nichil
negligit. Sapientia confortauit sapien¬
tem: suꝑ decem pͥncipes ciuitatis. Non ẽ
enim homo iustꝰ in terra: qͥ faciat bonũ
& ñ peccet. Sed & cunctis sermonib qui
dicunt᷑ ne accõmodes cortuum. ne forte
audias seruimn tuũ maledicentem tibi.
Scit enun tua conscientia: qi &e tu crebro
maledixisti aliis. Cuncta temptaui in sa¬
pientia. dixi. sapiens efficiar: & ip̃a lon¬
giꝰ recessit a me. multomagis quam erat.
Et alta ꝓfunditas. qͥs inueniet eam:. Lu¬
straui unu̾isa animo meo. ut scirem &
rorem imprudentiũ. Et inueni amario¬
rem morte mulierẽ que laqueus uenatoꝵ
est: & sagena cor eius. Uincula enĩ sunt
manus illiꝰ. qui placet deo effugiet eam:
qui autem peccator est capietur abilla. Et¬
ce hoc inueni dixit eccl̃iastes unũ & alte¬
rum: ut inuenirem rationẽ quã ad huc

Expanded text:
ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo netimet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi unirorem imprudentium, et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunt manus illius qui placet Deo effugiet eam qui autem peccator est capietur ab illa ecce hoc inveni dicit Ecclesiastes unum et alterum ut invenirem rationem quam adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
or est finis orationis qͣm pͥncipium: meli¬
or est patiens arrogante. He uelox sis
ad irascendum: qr ira in sinu stulti reqͥescit.
Ne dicas. quid putas cause est qd priora
tempora meliora fuere qͣm nunc sc̃: Stul¬
da estenim: huiꝰcemodi int̾rogatio. Utilior
est sapientia cum liuitiis: & magis pro¬
Dest uidentib solem. Sicut enim ꝓtegit
sapientia: sic ꝓtegit peciinia. Hoc autem
plus habet eruditio & sapientia: qͦd uitã
tribuunt possessori suo. Considera oꝑa dei.
qd̾ nemo possit corrig̃e: quem ille despexit.
In die bona fruere bonis: & malam diem
precaue. Sicut enun hanc sic & illam fe¬
cit ds: ut ñ inueniat homo contra eum
iustas qͤrimonias. Hec qͦq uidi: indieb
uanitatis mee. Iustus ꝑit in iusticia sua:
& impiꝰ multo uiuit tempore in malitia
sua. Noli ẽẽ iustus multum. neq plꝰ sa¬
pias quam necesse est: ne obstupescas:
Ne impie agas multum. & noli ẽẽ stultꝰ:

Expanded text:
or est finis orationis, quam principium. melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum quia ira in sinu stulti requiescit ne dicas quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonpraecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hõ sit: ⁊ ñ possit contͣ fortiorẽ se in iudicio cõ¬
tend̾e. u̾ba st̃ plurima. młtãq in disputando ha¬
bentia uanitate.  necesse ẽ homini ma¬
iora se querere. cum ignoret qͥd condicat
sibiin uita sua numero dierũ ꝑegͥnationiᷤ
sue. & tempore qd̃ uelud umibra preterit :¬
Aut qͣs ei poterit indicare qͥd post eũ futu¬
rum sub sole sit: Meliꝰ est nomen bonũ
qͣm unguenta p̃ciosa: & dies mortis die na¬
tiuitatis. Meliꝰ est ire ad domum luctꝰ: qͣm
ad domũ conuiuii. In illa enim finis cuncto¬
ium ammonet᷑ hominũ: & uiuens cogitat
qͥd futurus sit. Melior est uarisu qr ꝑtristi¬
ciam uultꝰ: corrigit᷑ animus delinqͣntis. Cor¬
sapientisubi tristicia est: & cor stultorum uͥ
leticia. Meliꝰ est a sapiente corripi qͣm stul¬
torum auilatione decipi. quia sicut sonitꝰ
spinarum ardentiũ sub olla sic risus stulti:
sed & hoc uanitas. Calumpnia conturbat
sapientẽ: & ꝑdit robur cordis illiꝰ. Meli¬

Expanded text:
d homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa et dies mortis die nativitatis melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii in illa enim finis cunctorum admonetur hominum et vivens cogitat quid futurum sit melior est ira risu quia per tristitiam vultubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Meli
Abbreviated transcription (Latin):
futurus sit: & dominabit᷑ in laborib meis
quib desudaui & sollicitꝰ fui. Et est quicqͣ.
tam uanum: Unde cessaui: renunciauit¬
q cor meum ultra laborare sub sole. Nam
cum alius laboret in sapientia & doctͥna
& sollicitudine. homini ocioso quesita di¬
mittit. & hoc gͦ uanitas & magnũ malũ¬
Quid enim ꝓderit homini de uniũso labo¬
re suo & afflictione sp̃s qua sub sole cruciatꝰ
est: Cuncti dies eiꝰ dolorib & erumpnis ple¬
ni sunt: nec ꝑ noctem mente requiescit. Et
hec ñ uanitas est: Nonne meliꝰ est come¬
dere & bibere. & ostencdere anime sue bona
de laborib suis: Et hoc de manu dñi est.
Qͥs ita uacabit & deliciis affluet ut ego. Ho¬

Expanded text:
futurus sit, Et dominabitur in laboribus meis, futurus sit, Et dominabitur in laboribus meis, quibus desudavi et sollicitus fui: et est quidquam tam vanum? Unde cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole. Nam cum alius laboret in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit: et hoc ergo vanitasQuid enim proderit nomini de universo labore suo et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit: et hoc nonne vanitas est? Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae sua bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quis ita devorabit, et deliciis affluet, ut ego?
Abbreviated transcription (Latin):
bunt eum. Inicium ũboꝵ illius stulticia:
& nouissimũ oris illiꝰ error pessimꝰ. Stultꝰ
uerba multiplicat. ignorat homo qͥd ante
se fuerit: & qd futurum ẽ post eum qͥs illi
poterit indicare Iabor stultoꝵ affliget
eos: qͥ nesciuint inurbem ꝑgere. Uetͥ terra
cuius rex est puer: & cuius pͥncipes mane
comedunt. Heata terra cuiꝰ rex nobilis
est. & cuiꝰ pͥncipes uescunt᷑ in tempore suo:
ad reficiendum & ñ ad luxuriã. In pigri¬
tiis humiliabit᷑ contignatio: & in infirmi¬
tate manuũ ꝑstillabit domus. In risu fa¬
cunt panẽ & uinũ. ut epulent᷑ biben¬
tes: & pecunie obediunt om̃ia: In cogi¬
tatione tua regi ne detrahas. & in secreto
cubiculi tui ne maledixeris diuitr: qr auis
tem necnon & octo: qr ignoras quid futu¬
rum sit mali suꝑt̾ram. Si replete fu̾int
nubes: ymbres suꝑ terram effundent. Si
ceciderit lignum ad austrum aut aquilo¬
nem: in qͦcunq loco ceciderit ibi erit. Qͥ

Expanded text:
bunt eum: Initium verborum ejus stultitia, bunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua regi necubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis tem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ fuit: Ipsum qd̾ futurum ẽ. Quid
est qd̾ futurum est: Ipsum qd̾ factumẽ.
Nichil sub sole nouum: nec ualet quis¬
quam dicere. ecce hoc recens est. Iam enĩ
p̃cessit in scłis que fuerunt ante nos:
Non est pͥorum memoria sed nec eorũ
quidem que postea futura st̾ erto recorda¬
tio: apud eos qͥ futuri sunt in nouissumo.¬

Expanded text:
d futurum est. Quid est quod factum est? ipsum quod faciendum est. Nihil sub sole novum, nec valet quisquam dicere: Ecce hoc recens est: jam enim praecessit in saeculis, quae fuerunt ante nos. Non est priorum memoria: sed nec eorum quidem, quae postea futura sunt, erit recordatio apud eos qui futuri sunt in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
terite. Letare gͦ iuuenis in adolescentia tra:
& in bono sit cortuum in dieb iuuentu¬
tis tue. Et ambula in uiis cordis tui. & in
intiuitu oculoꝵ tuorum: & scito qd̵ ꝑom̃ab
his adducet te d̾s iniudicium. Aufer
iram a corde tuo: & amoue malitiã a car¬
netua. Adolescentia enim & uoluptas:
uana sunt. ¶emento creaitoris tui in
dieb iuuentutistue. anteqͣm ueniat tem¬
pus afflictionis: &appropinquent anni
de quib dicas non mͣ placent. Anteqͣm
tenebrescat sol & lumen. & luna & stel¬
le: & reu̾tantur nubes post pluuiam.
Qnͣdo commouebunt᷑ custodes domus:
& mutabunt᷑ uiri fortissimi. Et ociose e¬
runt molentes in minuto numero:& te¬
nebrescent uidentes ꝑ foramina. Et clau-¬
dent ostia in platea: in humilitate uocis
molentis. Et consurgent ad uocẽ uolucͥs:
& obsurdecent om̃s filie carminis. Excelsa
qͦꝙ timebunt: & formidabunt inuia.

Expanded text:
tare ergo, iuuenis, in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum. et scito quod pro omnibus his adducet te deus in iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatodiebus juventutis tuae, antequam veniat tempus afflictionis, et appropinquent anni, de quibus dicas: Non mihi placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in minuto numero, et tenebrescent videntes per foramina; Et claudent ostia in platea, in humilitate vocis molentis: Et consurgent ad vocem volucris, et obsurdescent omnes filiae carminis. Excelsa quoque timebunt, et formidabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ego ꝑnuncio. qd̃ melior illo sit abortiuus:
crustra enum uenit & ꝑgit acd tenebras: & ob¬
liuione delebtt᷑ nomen eiꝰ. Non uidit solẽ:
neq cognouit distantiã boni & mali. Etiã
si duob milib annis uixerit. & ñ fuerit
ꝑfruitꝰ bonis. ñne ad unum locũ ꝓperant
om̃ia: Ominis labor hominis in ore eius:
sed anima illiꝰ non implet᷑. Quid ħt am¬
plius sapiens abstulto. & qͥd pauꝑ nisi ut
ꝑgat illuc uͥ est uita: Meliꝰ ẽ uide qd̃ cupias qͣ
desid̾are qd̾ nescia. s hoc uanitas ẽ ⁊ p̃sumptio¬

Expanded text:
ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neqsi duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uite sue: Comedit intenebris & in cu¬
ris multis: & in erumpna atq tͥsticia. Hoc
itaq mͥ uisum ẽ bonum. ut comẽdat qͥs &
bibat & fruatur leticia ex labore suo qͦ la¬
borauit ipse sub sole. numero dierũ uite
sue qͦs dedit ei dñs: & hec ẽ pars illiuis. Et
omni homini cui dedit ds diuitiasatq sub¬
stantiam. potestatemq ei tͥbuit ut comedat
ex eis & fruatur parte sua. & letet᷑ de labore
suo: hoc ẽ donum dei. Non enim satis recor¬
dabitur dierum uite sue: eo qd ds occupet de¬
sub sole: & quidem frequens apud homines.
uir cui dedit d̃s diuitias & substantiam. &
honorem. & nichil deest anime eiꝰ ex om̃ib
que desiderat. nec tͥbuit ei potestatem d̃s ut
comẽdat ex eo. sed homo extraneus uorabit
illud. Hoc uanitas: & magna miseria est.
Si genuerit quispiam tentum liberos. &¬
iuxerit multos annos. & plures dies etatis
habuerit. & anuna ilius ñ utatur bonis
substantie sue. sepulturaq careat: de hoc

Expanded text:
vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occupet desub sole, et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nec ratio. nec scientia nec sapientia: erunt a¬
pud inferos qͦ tu ꝓperas. Uertiq me alio. ui¬
diq sub sole necuel ocium ẽẽ cursum. nͨ for¬
tium bellum. nec sapientiũ panem. nec doc¬
torum diuitias. nec artificum gr̃am. sẽd tẽ¬
pus casumq in om̃ib. Nescit homo finem
suũ. sed sicut pisces capiunt᷑ hamo. & sicut
aues comprehendunt᷑ laqueo. sic capiunt᷑
homines tempore malo: cum eis extemplo
suꝑuenerit. Hanc qͦq uidi sub sole sapien¬
tiam: & ꝓbaui maximã. Ciuitas parua. &
pauciinea uiri. uenit contͣ eam rex magnꝰ
& uallauit eam: extruxitq munitiones

Expanded text:
a erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavit eam
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Cuncta fecit bona in tempore suo. & mun¬
dum tradidit disputationi eoꝵ: ut ñ inue¬
niat homo opꝰ qd̃ oꝑatus est d̾s ab inicious¬
ꝙ ad finem. Et cognoui qd̾ non ẽẽt melius
nisi letari & facere bene in uita sua. Om̃is
enun homo qͥ comedit & bibit & uidet bonũ
delabore suo: hoc donum dei est. Didici qd̾
omnia oꝑa que fecit d̾s: ꝑseuerent ineter¬
num. Non possumꝰ eis quicqͣm addere nec
auferre que feait ds̃: ut timeat᷑. Qd̃ factũ
est ipsum ꝑmanet: que fut᷑a sunt iam
fuerunt. & d̾s instaurat qd̃ abiit. Uidi
sub sole in loco iudicii impietatem. & in
loco iusticie iniqͥtatem: & dixi incorde meo.¬

Expanded text:
ea cuncta fecit bona in tempore suo et munea cuncta fecit bona in tempore suo et mundum tradidit disputationi eorum ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniq
Abbreviated transcription (Latin):
tiam & scientiam et leticiã. peccatori autẽ
dedit afflictionẽ & curam suꝑfluam: ut
addat & congreget & tradat ei qui placuit
deo. Sed & hoc uanitas: & cassa sollicitũdo
mentis. ¶mnia tempꝰ habent: & suis spa¬
ciis transeunt uniũsa sub sole. Tempꝰ nas¬
cendi: & tempꝰ moriendi. Tempꝰ plantandi:
& tempꝰ euellendi qd̃ plantatum est. Tempꝰ
occidendi: & tempꝰ sanandi. Tempꝰ destru¬
endi: & tempꝰ edificandi. Tempus flendi:
& tempꝰ ridendi. Tempꝰ plangendi: & tem¬
pus saltandi. Tempꝰ spargendi lapiles: &
tempꝰ colligendi. Tempus amplexandi: &
tempꝰ longe fieri a complexib. Tempus ad¬
quirendi: & tempꝰ ꝑdendi. Tempꝰ custodiendi :¬
& tempꝰ abiciendi. Tempꝰ scindendi: & tem¬
pus consuendi. Tempꝰ tacendi: & tempꝰ lo¬
quendi. Tempꝰ dilectionis: & tempus odii.
Tempus belli: & tempꝰ pacis. Quid ħt ampliꝰ
hõ de uniu̾so labore suo: Uidi afftictionem qͣm
dedit ds filiis hominum: ut distendant᷑ in

Expanded text:
titiam: peccatori autem dedit afflictionem, et curam superfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed hoc vanitas et cassa solicitudo mentis. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub sole. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi et tempus sanandi tempus destruendi et tempus aedificandi tempus flendi et tempus ridendi tempus plangendi et tempus saltandi tempus spargendi lapides et tempus colligendi tempus amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus tempus adquirendi et tempus perdendi tempus custodiendi et tempus abiciendi tempus scindendi et tempus consuendi tempus tacendi et tempus loquendi tempus dilectionis et tempus odii tempus belli et tempus pacis quid habet amplius homo de labore suo vidi adflictionem quam dedit Deus filiis hominum ut distendantur in
Abbreviated transcription (Latin):
mina semen tuum. & uesꝑe ne cesset ma¬
nus tua: qr nescis qͥd magis oriatur. hoc
aut illũd. Et si utrunq sĩmul: meluis erit.
Dulcelumen & delectabile ẽ oculis: uidere
solem. Si annis multis uxerit homo. &
u his omnib letus fuerit: meminisse de¬
bet tenebrosi temporis & dierum multoꝵ.

Expanded text:
mina semen tuum, et vespere non cesset manus tua, quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud: et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum mult
Abbreviated transcription (Latin):
lam possit inuenire homo rationem: eorũ
que fuint sub sole. Et qͣnto plus laboraũit
ad qͤrendum: tanto minꝰ inueniat. Etiam si
dixerit sapiens se nosse: ñ poterit reperire.
Omnia hec tractaui in corde meo: ut curiosẽ
utelligerem. Sunt iustiatq sapientes: &
oꝑa eoꝵ in manu dei. Et tamen nescit hõ u¬
trum amore an odio dignꝰ sit. sed om̃ia in
futurum seruant᷑ incerta: eo qd̃ uniuersa

Expanded text:
enire rationem eorum quae fiunt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse non poterit repperire omnia haec tractavi in corde meo ut curiose intellegerem sunt iusti atque sapientes et opera eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa