comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E t debet inde facere bonam et firma
garentiam de om̃ibꝰ amparatorbus
p̾dictis habitatoribꝰ bdonaꝵ. Et ꝓ
.2ͣ. iiͦ. sol morł a p̾dictis fr̃ibꝰ ħdo¬
naꝵ. Et si ad religionem uemre
uoluerit ꝓ ꝯuerso recipi debet in
domo b̾donaꝵ si tamen nixta ordi¬
nis ꝯsuetudinem sanus et in co¬
lumis de om̃ibꝰ m̃bris suis uente
poterit. Factum et firmatum est
hoc domim in capło Bdonaꝵ in psat¬
tia tociꝰ conuentus. Huiꝰ rei tess̃
sunt. Donatus de laperra. Bnardlis
debilambiz. Wilłmus łnardi de en¬
ꝑenes monachi berdonaruo.

Expanded text:
et inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum ; et pro LII sol. morl. a predictis fratribus Berdonarum. Et si ad religionem venire voluerit pro converso recipi debet in domo Berdonarum, si tamen juxta ordinis consuetudinem sanus et incolumis de omnibus membris suis venire poterit. Factum et firmatum est hoc donum in capitulo Berdonarum in presentia tocius conventus. Hujus rei testes sunt : Donatus de Lapeira, Bernardus de Bilambiz, Willelmus Bernardi de Emperencs, monachi Berdonarum.
Abbreviated transcription (Latin):
anifestuo sit om̃ibꝰ homimb̾
p̃sentibꝰ et futuris. qd̾ egol
odo desclacano et ego arnaldus M
et ego forto et ego Anmericꝰ et es
bertrandus de panasac nos oms
in fimil. año aeo donaro eto

Expanded text:
anifestum sit omnibus hominibus presentibus et futuris, quod ego Oddo Desclacano et ego Arnaldus Willelmi et ego Forto et ego Aimericus et ego Bertrandus de Panasac, nos omnes insimul, Domino Deo donamus et
Abbreviated transcription (Latin):
ammiinãĩ defuncti. qͥ dicebat᷑ pa¬
b aesclasano. totum hoc qd̃ habe¬
sus et hr̃e debemus. sr̃ t̾ram il¬
um cisttam et incultam. qͣm nc̃
anemus ad samaranĩ. iure pigñ̾is.
i matfre de laroca. et aromeuo de
uroca filio eus. ꝓ. 2. soł. morł. Fac¬
lum est hoc. Anno ab incarnatio¬
thilippo regnante. huiꝰ rei sunt teᷤ¬
tes. Bernardꝰ de panasac et Macip
sic. Sꝰ scripsit hanc cartam. Et
si aliqͥs homo uł femina in supͣ¬
dicto pignore domus bdonarum
aliqͥd contradixerit. nos om̃s faci¬
emus bonam inde et firmã ga¬
rentiam. de oĩbus amparatoribus
p̾dictis habitatoribꝰ bdonaꝵ. Ter¬
minus redimendi pigneris est
de martror emmartror espleitas
foras. datis pͥus. ⁊. sot. morłano¬
rum habitatoribus berdonarũ. E¬

Expanded text:
amundi defuncti, qui dicebatur Paba Desclasano, totum hoc quod habebamus et habere debebamus super terram illam cultam et incultam quam nunc tenemus ad Samaranum, jure pigneris a Matfre de Laroca et Aromevo de Laroca, filio ejus, pro L sol. morl. Factum est hoc anno ab incarnatioPhilippo regnante. Hujus rei sunt testes : Bernardus de Panasac et Macip sac. Willelmus scripsit hanc cartam. Et si aliquis homo vel femina in supradicto pignore domus Berdonarum aliquid contradixerit, nos omnes faciemus bonam inde et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus redimendi pigneris est de martror en martror, espleitas foras, datis prius L sol. morlanorum habitatoribus Berdonarum.
Abbreviated transcription (Latin):
oͦ b̾donaꝵ ⁊ Ualcherio morimun¬
densi abbi agrũ illũ qui est ultͣ
aquã fub nouo monasterio totũ
exintegro cultũ ⁊ incultũ. Hoc
p̾dictũ donũ donauit p̃dictus
R amũdꝰ p̃dicto abb̃i ⁊ p̾dicto quen¬
tui cum ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ
aquis pascius ⁊ nemoribꝰ ⁊ cl
omibꝰ aduenatum ꝑtinentibus

Expanded text:
Berdonarum et Waltherio Morimundensi abbati agrum illum qui est ultra aquam sub novo monasterio totum ex integro cultum et incultum. Hoc predictum donum donavit predictus Ramundus predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et cum omnib
Abbreviated transcription (French):
iñ fac̃e bonam ⁊ firmam garẽ¬
tiam de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ pre¬
dictis habitatoribꝰ berdonarum.
hurꝰ doni et garentie destes sunt.
ẜ orto de uico. Bernardꝰ de la barta.
abbas scale dei. Sanciꝰ p̃dicti Ra¬
nundi filiꝰ.¬

Expanded text:
inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus doni et garentie sunt testes : Forto de Vico, Bernardus de La Barta, abbas Scale Dei, Sancius predicti Ramundi fili
Abbreviated transcription (Latin):
Maria de mesplede dicta filia
arnalti de mespleda qui dr̃ g
las. et filii eiꝰ elias.⁊ b̾trandꝰ.
des busqued ⁊ filia eiꝰ noĩe Lau¬
reta. hii om̃s cum confilio ⁊ ui¬
luntate ⁊ assensu arnaldi de me¬
renes. fr̃is p̃dicte Mͦͤ. de mesple¬
da. bono anĩo ⁊ bona uolũtate.
bona fide ⁊ absq ulla retentioni

Expanded text:
Maria de Mesplede, dicta filia Arnaldi de Mespleda qui dicitur Golas et filii ejus, Elias et Bertrandus des Busqued et filia ejus nomine Laureta, hii omnes cum consilio et voluntate et assensu Arnaldi de Marrencs, fratris predicte Marie de Mespleda bono animo et bona voluntate, bona fide et absque ul
Abbreviated transcription (Latin):
tione inꝑꝑn. Et debet inde fa¬
cẽ bonam ⁊ firmam garentiã
de om̃ibꝰ anꝑatoribꝰ p̃dictis ha¬
bitatoribꝰ b̾donaꝵ. Et ꝓ hoc p̃dic¬
to dono p̃dictus alb̃s donauit ex
caritate p̃dicto Gilło de cerepart
duas coneas milii quaꝵ p̃cium
tunc erat duoꝵ solidoꝵ morlaꝵ.
h uiꝰ rei sunt fidenssores ⁊ testes
G armon de sent clem. Bonꝰ fr̃ eiꝰ
Raimundus dalid.

Expanded text:
nde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc predicto dono predictus abbas donavit ex caritate predicto Gillelmo de Cerepart duas concas milii quarum pretium tunc erat duorum solidor. morlanor. Hujus rei sunt fidejussores et testes : Garmon de Sent Clem, Bonus, frater ejus, Raimundus Dalid.
Abbreviated transcription (Latin):
et bẽ ꝙ. b̃donaꝵ et arnaldo al¬
bati et conuenturi erusdem loci
p̃senti ⁊ futuro duos iornals de
tr̃e quos habebat abau. Et hos
p̃dictos iornals p̃dictus bilłmꝰ
de cerepart habebat cum billb
de saisan. Et ut Gilłmꝰ de saisa
absolũet partem suam p̾diclio
Gilłmꝰ donauit ei inconcambñ
aliam t̾ram. Q uo facto p̃dicas
Gilłmꝰ de cerepart donauit
dictos iornals de tre p̃dicto a¬
bati ⁊ p̃dicto conuentin. ut ha¬
beant ⁊ possideant libere ⁊ a¬
ete sine om̃i sua ⁊ fuoꝵ ꝯtral

Expanded text:
e Berdonarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro duos jornals de terre quos habebat a Bau. Et hos predictos jornals predictus Gillelmus de Cerepart habebat cum Gillelmo de Saisan, et ut Gillelmus de Saisan absolveret partem suam predictus Gillelmus donavit ei in concambium aliam terram. Quo facto predictus Gillelmus de Cerepart donavit predictos jornals de terre predicto abbati et predicto conventui, ut habeant et possideant libere e
Abbreviated transcription (Latin):
fint ex parte p̃dci Gassie. Ea
rate uͦ p̃dẽe sororis eiꝰ fidenisso¬
tes sunt. bonꝰ homo de lopeasea.
et Gilłmꝰ de uilla longa cłicꝰ. Testes
uͦ funt. b̾nardꝰ de cha lanuce. Du¬
rannꝰ de sentaurance. ⁊ Sanciꝰ de
poi. Fẽm̃ est hoc anno ab incarna¬
tione dni .Mͦ.cͦ. L. iͦ. Regnante lodo¬
ico rege francoꝵ. Sancio comite as¬
taracensi. Gilłmo auaxrtano archi¬
ep̃o. Sciendũ p̃terea qd̾ durannꝰ de
sentaurance monachꝰ b̾donaꝵ acap¬
tauit de b̾naido de troncen. dinum
p̃dcẽ t̾re. hiniꝰ rei testes funt. Rai¬
mũdꝰ de eccłia de sentaurance. Gas¬
fias de selan. ⁊ Oddo nepos eiꝰ. Predẽs
etiam durãnꝰ acaptauit decimã pre¬
dicte tr̃e de Bnardo de maur. ⁊ au¬
gĩo fr̃i eiꝰ. Huiꝰ rei testes funt. Ugo¬
len de marrast. ⁊ Ranũdꝰ de maur.

Expanded text:
i Gassie. Ex parte vero predicte sororis ejus fidejussores sunt : Bonushomo de Lopcasca et Gillelmus de Villalonga, clericus. Testes vero sunt : Bernardus de Cha Lanuce, Durandus de Sentaurance et Sancius de Poi. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLI, regnante Lodovico rege Francorum, Sancio comite astaracensi, Gillelmo auxitano archiepiscopo. Sciendum preterea quod Durannus de Sentaurance, monachus Berdonarum acaptavit de Bernardo de Troncen dominium predicte terre. Hujus rei testes sunt : Raimundus de Ecclesia Sentaurance, Gassias de Selan, et Oddo, nepos ejus. Predictus etiam Durannus acaptavit decimam predicte terre de Bernardo de Maur et Augerio, fratre ejus. Hujus rei testes sunt : Ugolen de Marrast et Raimundus de Maur.
Abbreviated transcription (Latin):
girentiã de om̃ibꝰ amparatoribꝰ p̃¬
dictis habitatoribꝰ b̾donaꝵ. Et ꝓ
hoc dono ⁊ absolutione p̃dẽs albas
donaũ eis ex caritate.xiii. soł.
morlanoꝵ. ex quibꝰ p̃dẽs Gassias
habut.iii.sol.i partem fuã.so¬
dm ⁊ garentie fidenissores sunt.¬

Expanded text:
omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predictus abbas donavit eis ex caritate VIII sol. morlanor., ex quibus predictus Gassias habuit III sol. in partem suam, sodoni et garentie fidejussores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lati. ⁊ conuentui eiusdẽ loci p̃sen¬
N et futoᷤ. totam ex integro t̾ram
illam cultã ⁊ mełtã qͣm habebant
sonam a euelas. Hec t̾ra est ultra
aqͣm in qua t̾ra erat firmata una
pirs de lapaissera pͥmi molendini
de euelas. Hoc donũ sicut p̃dẽm
est donauer̃ p̃dci donatores p̃dc̃o
ałbi ⁊ predicto conuentui cũ in¬
gressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis pascins¬

Expanded text:
bati conventui ejusdem loci presenti et futuro, totam ex integro terram illam cultam et incultam quam habebant ersonam a Cuelas. Hec terra est ultra aquam, in qua terra erat firmata una pars de la passera primi molendini de Cuelas. Hoc donum sicut predictum est donaverunt predicti donatores predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus e
Abbreviated transcription (Latin):
espleites fores datis pͥꝰ. Lxxx.
soł. morł. habitatoribꝰ b̾donaꝵ. hꝰ
pigñis ⁊ huiꝰ garẽtie testes funt.
Donatus de la petre. sull̃mꝰ b̾nardi
demꝑenes. Lauzig de bilsano.mͦi.

Expanded text:
spleitis foris, datis prius LXXX sol. morl. habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie testes sunt : Donatus de La Peire, Gillelmus Bernardi Demperencs, Lauzig de Bilsano,
Abbreviated transcription (Latin):
dici et intelligi potest ad utili¬
lanoꝵ. hoc totum fc̃m est in p̃¬
sentia ⁊ manu batuli .s. Petri de
monte alto abb̃is de scã doda.
qui hoc pignꝰ firmauit fribus
idonaꝵ. Quod si forte aliqͥs hõ
uel femina aliqͥd in predicto pig¬
ñe amꝑaũit uel abstulerit frat᷑¬
bus b̾donaꝵ. ego predictus Uita¬
lis faciam uob̾ bonam et firmã
garentiam de omnibꝰ amꝑatoribꝰ.
⁊ erminꝰ redimendi huiꝰ pigñis ẽ.
de martror en martror espleites
fores datis priꝰ .c. soł morlanoꝵ.
fr̃ibus b̾donaꝵ. huiꝰ rei fũt tes¬
tes. fr̃ Gasto de sainag.⁊ fr̃ Rai¬
mundꝰ despiuios monachi b̾donaꝵ.
monte alto. ⁊ arnaldꝰ de mareneᷤ.
⁊ Gilłmꝰ de maur. Fcm est hoc.

Expanded text:
potest ad utilil. Hoc totum factum est in presentia et manu bajuli S. Petri de Monte Alto, abbatis de Sancta Doda, qui hoc pignus firmavit fratribus Berdonarum ; quod si forte aliquis homo vel femina aliquid in predicto pignere amparaverit vel abstulerit fratribus Berdonarum, ego predictus Vitalis faciam vobis bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus. Terminus redimendi hujus pigneris est de martror en martror, espleitis foris, datis prius C sol. morl. fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : frater Gasto de Saviag et frater Raimundus Despuios, monachi Berdonarum Monte Alto et Arnaldus de Marrencs et Gillelmus de Maur. Factum e
Abbreviated transcription (Latin):
erit. E t debet inde facẽ bonam
et firmam garentiam de omibꝰ
amꝑatoribꝰ predcĩs habitatoribꝰ
b̾donaꝵ. Huiꝰ ƿigñis ⁊ garentie
testes sunt. Ugo de laseran. B¬
nardus de bilambiz. monachi b̾¬
conũsi erusd̃ loci. Facta carta an¬
no incarnationis dñi. mͦ .cͦ.Lxͦ.x.¬
UIͦI. Regnante philippo frãcoꝵ
rege. bnardo conuenaꝵ ⁊ astara¬
censium comite. bnardo auxita¬
no archiep̃o. Gilłmꝰ rogatus scͥp¬
sit.

Expanded text:
am et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie testes sunt : Ugo de Laseran, Bernardus de Bilambiz, monachi Beconversi ejusdem loci. Facta carta anno incarnationis Domini MCLXXVIII, regnante Philippo, Francorum rege, Bernardo Convenarum et Astaracensium comite, Bernardo auxitano archiepiscopo. Gillelmus rogatus scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
uentui eiusd̃ loci presenti atq futo
totan exintegro t̾ram cultam ⁊ in¬
cultam quam habebat uel hab̾e de¬
bat ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonam a la
barta citra baisiam alaboca del
gua. Hoc totum sicut predictum
est mifit in pignꝰ predes Gilłmus
arnaldi predc̃o ałbi ⁊ predc̃o con¬
uentii cum ingressibꝰ ⁊ egressibus
aquis pasciris et nemoribꝰ ⁊ cum
omnibꝰ ad uenatum ꝑtinentibus

Expanded text:
i atque futuro, totam ex integro terram cultam et incultam quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam a la Barta citra Baisiam a la boca del gua. Hoc totum sicut predictum est misit in pignus Gillelmus Arnaldi predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et cum omnibus a
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̃ est qd oddo de arbeis¬
sano dictus filiꝰ Geraldi de
arbeissano bono am̃o ⁊ bona uo¬
luntate bona fide fine dolo ꝓ se
et ꝓ om̃ibꝰ successoribꝰ fuis presẽ¬
naldo ałbi bdonaꝵ ⁊ conuentiri
enusd̃ loci totam̃ t̾ram cultam
et mncłtam quam habebat uel
hab̾e debebat ꝑ se uł ꝑ aliam
ꝑsonam a lascomas hoc est me¬
dietatem de lascomes. hoc totũ
ficut p̃dc̃m est predẽs oddo de
arbeissano misit ui pignꝰ p̃dc̃o
ałbi ⁊ predicto conuentin cum
ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis pascius
et nemoribꝰ ⁊ cũ om̃ibꝰ ad uena¬

Expanded text:
ciendum est quod Oddo de Arbeissano dictus filius Geraldi de Arbeissano, bono animo et bona voluntate, bona fide, sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presenaldo, abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci totam terram cultam et incultam quam habebat et habere debebat per se vel per aliam personam a Lascomas, hoc est medietatem de Lascomes. Hoc totum sicut predictum est predictus Oddo de Arbeissano misit in pignus predicto abbati et predicto conventui, cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̃ Petrꝰ sacͥsta. monachi b̾donaꝵ.
F actum est hoc anno uerbi incarna¬
ti.Mͦ. ccͦ.xͦx.uͦ. L odouico rege francoꝵ
regnante. E ccł̃ia auxitane sedis ua¬
cante. Centullo astaraci comite.

Expanded text:
r Petrus, sacrista, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno Verbi incarnati MCCXXV, Lodovico rege Francorum regnante, ecclesie auxitane sedis vacante, Centullo Astaraci comite.
Abbreviated transcription (Latin):
nam de loid matrem suam ad arcoes.
cum om̃ibꝰ ꝑtinentiis suis cultis .s.
alodium. ad om̃em suam espleitam.
⁊ ad om̃em suam uoluntatẽ facien¬
dam. lib̾e ⁊ quiete sine om̃i fua ⁊
inde facẽ bonam ⁊ firmã garentiã

Expanded text:
nam de Loid, matrem suam ad Arcoes, cum omnibus pertinentiis, suis cultis scildeant in proprium alodium, ad omnem suam espleitam et ad omnem suam voluntatem faciendam libere et quiete, sine omni sua et inde facere bonam et firmam garentiam
Abbreviated transcription (Latin):
bus b̃donaꝵ. Q uas supͣdcãs t̾ras ha¬
bebant ꝓ pignore pͥmitus ꝓ .c. Lx.
soł morlanoꝵ p̾̃dc̃i habitatores b̃do¬
naꝵ ab ariol de poncano.⁊ ab Rai¬
mundo sancio qui uocatur pera.
filio p̃dc̃i ariol. huiꝰ doni ⁊ absolu¬
tionis fũt destes. arnalt siz de ca¬
dirano. Atnaldꝰ ramũdꝰ des casquil.
G ilłmꝰ de oson. Gilłmꝰ de bilsano. mo¬
ge francoꝵ. Boamundo comite asta¬
racensi. Gilłmo auaritano archiep̃o.¬

Expanded text:
uas supradictas terras habebant pro pignere primitus pro CXL sol. morl. predicti habitatores Berdonarum ab Ariol de Poncano et ab Raimundo de Sancio qui vocatur Pera, filio predicti Ariol. Hujus doni et absolutionis sunt testes : Arnalt Eiz de Cadirano, Arnaldus Raimundus des Casquil, Gillelmus de Oson, Gilge Francorum, Eisemeno, comite Astaracensi, Giraldo auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliam ꝑsonã alartigole. hoc est.
ii.partes ⁊ totam t̾ram cultam ⁊
incultam quam habebat uel hr̃e
debebat ꝑ se uł ꝑ aliã ꝑsonã alca¬
piron erm. hoc est .ii. partes.¬
hoc totum ut p̃dictum est p̃dẽs Ral¬
mundꝰ sanciꝰ qui uocat᷑ pera donaũ
p̃dc̃o arnaldo ⁊ p̃dc̃o conuentui cum

Expanded text:
est II partes et totam terram cultam et incultam quam habebat vel habere debedat per se vel per aliam personam al Capiron erm, hoc est II partes.Hoc totum ut predictum est predictus Raimundus Sancius, qui vocatur Pera donavit predicto Arnaldo et predicto conventui cum
Abbreviated transcription (Latin):
tate bona fide ⁊ sine dolo ꝓ se et ꝓ
omnibꝰ fuccessoribꝰ suis p̃sentibꝰ et
futis recognouit landauit ⁊ audor¬
gauit. arnaldo albi b̃donaꝵ ⁊ con¬
uentui eiusd̃ loci p̃senti et futuro.
cc. soł morlanoꝵ quos habitatores
b̾donaꝵ habebant ꝑ pignꝰ suꝑ t̾ram
seĩ sat᷑mm. ab arnaldo de balante¬
as. Hoc totũ sicut p̃dc̃m est p̃dc̃s
Gassias de petrucia laudauit ⁊ au¬
dorgauit predc̃o abb̃i et predc̃o con¬
uentui ut habeant predcos .cc. soł
morlanoꝵ fuꝑ predcãm t̾ram ⁊ pos¬
sideant ip̃am t̾ram lib̾e et qͥete.
cum ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis pas¬
cuis et nemoribꝰ cum decinis ⁊ pͥ¬
miciis et cum omnibꝰ ad uenatum

Expanded text:
de et sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris recognovit, laudavit et audorgavit Arnaldo abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci presenti et futuro CC sol. morlanor. quos habitatores Berdonarum habebant per pignus super terram Sancti Saturnini ab Arnaldo de Balanteas. Hoc totum sicut predictum est predictus Gassias de Petrucia laudavit et audorgavit predicto abbati et predicto conventui ut habeant predictos CC sol. morlanor. super predictam terram et possideant ipsam terram libere et quiete cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus, cum decimis et primiciis et cum omnibus ad venatum
Abbreviated transcription (Latin):
et alb̃to abbati et conuentui ensde
loci presenti ⁊ fut᷑o totum hoc qd
habebat uł hab̾e debebat ꝑ se il
ꝑ aliam ꝑsonam ureta uineam de
la gaide cultum ⁊ incultũ. hoc
tres mezaladas de t̾re cum omub
ꝑtinentiis illiꝰ t̾re. Hoc totum p̃dẽs
Sanciꝰ donauit ꝓ amore dei ⁊. tedey¬
tione pecc̃oꝵ suoꝵ p̃dicto albi ⁊ ũ

Expanded text:
tui ejusdem loci presenti et futuro totum hoc quod habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam juxta vineam de La Gardere cultum et incultum, hoc est tres mezaladas de terre cum omnibus pertinentiis illius terre. Hoc totum predictus Sancius donavit pro amore Dei et redemptione peccatorum suorum predicto abbati et
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃to rubeus. bono am̃o ⁊ bona
uoluntate ⁊ fine om̃i dolo absolue¬
runt ⁊ difimerunt. dõ ⁊ bẽ marie
berdonaꝵ. ⁊ Gilłmo abb̃i ⁊ conuen¬
tui erusd̃ loci p̃senti ⁊ fut᷑o. totum

Expanded text:
nomento Rubeus, bono animo et bona voluntate et sine omni dolo absolverunt et difinierunt Deo et beate Marie Berdonarum et Gillelmo abbati et conventui ejusdem loci presenti
Abbreviated transcription (Latin):
de lascom̃es et habitatoribꝰ erusõ loci
p̃sentibꝰ ⁊ futis totum hoc qd̾ habe¬
lat uł hab̾e debebat ⁊ totum hoc
qd̾ demandabat uel demandare po¬
terat ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonam in de¬
eimario de balanteas. Hoc totũ sic̃
predcm est p̃dc̃a boneta donauit p̃¬
licłis habitatoribꝰ bdonaꝵ. ut ha¬
beant ⁊ posfideant lib̾e ⁊ quiete sñ
om̃i fua et suoꝵ contradictione in

Expanded text:
 ejusdem loci presentibus et futuris totum hoc quod habebat et habere debebat et totum hoc quod demandebat vel demandare poterat per se vel per aliam personam in decimario de Balanteas. Hoc totum sicut predictum est predicta Boneta donavit predictis habitatoribus Berdonarum, ut habeant et possideant libere et quiete sine omni sua et suorum con
Abbreviated transcription (Latin):
ne fũit. Et debet inde facẽ bonã
et firmam garentiam de om̃ibꝰ am¬
ꝑatoribꝰ predcĩs habitatoribꝰ b̾donaꝵ.
E t ꝓ hoc audorgam̃to predc̃s abbas
donauit excaritate.u. soł morlano¬
rum predc̃o Gassie ⁊ dimisit ei ca¬
sale de la bartera de la aribera en
abad. que est sos la barera en tro
alabaisa. Et dimisit ei unũ paiesi¬
um qui faciebat annuatim.xxii.
diers morlanoꝵ.⁊.ai. conqͣs frum̃¬
ti. Et ꝓ hac caritate predẽs Gassi¬
as de petrucia laudauit ⁊ audor¬
gauit predcõs .cc. soł morlanoꝵ.

Expanded text:
bet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc audorgamento predictus abbas donavit ex caritate V sol. morlanorum predicto Gassie et dimisit ei casale de La Bartera, de la aribera en abad que est sos la barera entro a la Baisa. Et dimisit ei unum paiesium qui faciebat annuatim XII diers morlanor. et II conquas frumenti. Et pro hac caritate predictus Gassias de Petrucia laudavit et audorgavit pred
Abbreviated transcription (Latin):
tali .s. conditione ut ꝑsingłos an¬
nos quamdu uiocerit. dent ei :¬
tres sertarios de frum̃to. ⁊ tres
de milio.⁊ nichil altud.⁊ qno mor¬
tua fũit: debent sepelire eam in
cimintio scĩ martim. Huiꝰ rei s̃
testes. Uitał pͥor. arnaldꝰ desperris.

Expanded text:
tali scilicet conditione, ut per singulos annos quamdiu vixerit dent ei tres sextarios de frumento et tres de milio et nichil aliud, et quando mortua fuerit debent sepelire eam in ciminterio Sancti Martini. Hujus rei sunt testes : Vitalis, prior, Arnaldus Despeiris,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ culturã de teuler.⁊ quicqͥd aliud
ibi habemiꝰ ⁊ hab̾e debeniꝰ cultum
.s. et incultum qd ad nos aliqͦ mͦ
ꝑtin̾ẽ uidetur. Et decimas etiam
trium eccłarũ uidelicet duarũ ec¬
cłiarũ de ulmis. quarũ una est
añ baisiam. ⁊ alt̾a retro baisiam.
Tercia uero est ad scm̃ clemẽtem.
D onamꝰ etiam eodem mͦ quo supra
fr̃ibus b̾donarũ totas las lause¬
daz que mͦ sunt ⁊ in antea ẽẽ po¬
terũt infra predicta loca. ⁊ infra
precriptos terminos. ⁊ om̃s begairi¬
as. ⁊ om̃s dñationes om̃ium casa
nis habemꝰ ⁊ habere debemꝰ ꝑ noᷤᷤ
uel ꝑ aliam ꝑsonam ad nos aliqͦ mͦ
ꝑtinentem. Donamꝰ etiam ego p̃dẽs
Arsuꝰ ⁊ ego p̾scripta braida ⁊ ego
bens iam dicta deo ⁊ bẽ oͤ b̾donarũ
⁊ tibi Gilło abb̃i ⁊ omi ꝯuentui eius¬
dem loci p̃senti ⁊ futuro. ꝑ nos ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
et culturam de Teuler et quidquid aliud et culturam de Teuler et quidquid aliud ibi habemus et habere debemus cultum, scilicet, et incultum quod ad nos aliquo modo pertinere videtur et decimas etiam trium ecclesiarum, videlicet duarum ecclesiarum de Ulmis, quarum una est ante Baisiam et altera retro Baisiam, tertia vero est ad Sanctum Clementem. Donamus etiam eodem modo quo supra fratribus Berdonarum totas las lausedas que modo sunt et in antea esse poterunt infra predicta loca et infra prescriptos terminos et omnes begairias et omnes donationes omnium casalniis habemus et habere debemus per nos vel per aliam personam ad nos aliquo modo pertinentem. Donamus etiam ego predictus Arsivius et ego prescripta Braida et ego Bens jam dicta Deo et beate Marie Berdonarum et tibi Gillelmo abbati et omni conventui ejusdem loci presenti et futuro per nos
Abbreviated transcription (Latin):
et seruiciis et usaticis eoꝵ. ⁊ excep¬
tis honoribꝰ quos homines p̾dictor
castroꝵ tenebant in illum diem quãdo
heo carta facta fuit. Alia uero om̃ia
iura nr̃a aliqͦ modo ad nos ꝑtinentia
de mazeras ensus usq ad tels dona¬
mus ⁊ concedimꝰ firmit̾ deo ⁊ bẽ¬
oͤ b̾donarũ. ⁊ tibi Gilło ałb̃i ⁊ om̃ibꝰ
fr̃ibus illiꝰ loci p̃sentibꝰ ⁊ futuris.
iudelicet añ baisiam que transit ꝑ
b̾donas ⁊ retro baisiam. sciłe aonis.
⁊ asetelem. ⁊ amazeroles. ⁊ asent cra
bari. ⁊ ad sauloer. ⁊ in om̃ib t̾m̃i¬
niis ⁊ ꝑtinentiis eaꝵ. et casale ab-¬
batie de paderns.⁊ casale scĩ iohiᷤ.
et casale del castan. ⁊ casale de sa¬
marca. ⁊ casale de spanicamp. et
casale del trei. ⁊ casale de borda.
⁊ tociꝰ tr̃e que est ante baisiam ⁊
retro. Et totas culturas de ulmis.
uidelicet culturam de ungła ca¬
ballina.⁊ culturam de las fossas.

Expanded text:
et serviciis et usaticis eorum et excepet serviciis et usaticis eorum et exceptis honoribus quos homines predictorum castrorum tenebant in illum diem quando hec carta facta fuit. Alia vero omnia jura nostra aliquo modo ad nos pertinentia de Mazeras en sus usque ad Tels donamus et concedimus firmiter Deo et be Berdonarum et tibi Gillelmo abbati et omnibus fratribus illius loci presentibus et futuris videlicet ante Baisiam que transit per Berdonas et retro Baisiam, scilicet ad Oms et a Sentclem et a Mazeroles bari et ad Sauloer et in omnibus terminis et pertinenciis eorum et casale abbatie de Paderns et casale Sancti Johannis et casale del Castai et casale de Lamarca, et casale de Spanicamp et casale Destrei et casale de Borda, et tocius terre que est ante Baisam et retro, et totas culturas de Ulmis, videlicet culturam de Ungballina et culturam de Las Fossas
Abbreviated transcription (Latin):
asuus de montesquiu dictus filius
Ramundi auici de montesquui. et
ego Braida soror p̃dicdi arsiui. et ego
Bens filia dũe braide p̃dicte. nos om̃es
futuros. bono am̃o ⁊ bona uoluntate.
bona fide ⁊ sine dolo et sine om̃i retẽ¬
tione cũ hac p̾senti carta in ꝑpetuũ
ualitura. donamꝰ. concedimꝰ.⁊ in p̾sen¬
ti tradimꝰ ꝑ propͥum alodiũ deo ⁊ bẽ
loci. et om̃i conuentui illiꝰ loci tam
p̃senti quam futuro totũ hoc qd̃ habe¬
mꝰ ⁊ habere debemꝰ ⁊ aliquo modo ad
nos ꝑtiñe uidetur cultũ uidelic ⁊ in¬
cultum in abb̃ia b̃donarũ ⁊ in om̃ibꝰ
terminis suis.⁊ in om̃ibus grangiis
b̾donarũ cultis scilic et incultis. ⁊ in
om̃ibꝰ terminis suis.⁊ totũ hoc qd̃
habemꝰ ⁊ habere debemꝰ ⁊ aliqͦ mͦ
ad nos ꝑtinẽ uidetur. de mazeras en
sus usq ad tels. exceptis castris de pa¬
derus. ⁊ de seiris. ⁊ de bellog. et excep¬
tis hominibꝰ ⁊ feminis p̃dictoꝵ castroꝵ

Expanded text:
us de Montesquiu dictus filius Ramundi Aimerici de Montesquiu ut ego Braida soror predicti Arsivi et ego Bens filia domine Braide predicte, nos omnes futuros, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo et sine omni retentione cum hac presenti carta in perpetuum valitura donamus, concedimus et in presenti tradimus per proprium alodium Deo et beate loci et omni conventui illius loci, tam presenti quam futuro totum hoc quod habemus et habere debemus et aliquo modo ad nos pertinere videtur cultum videlicet et incultum in abbatia Berdonarum et in omnibus terminiis suis et in omnibus grangiis Berdonarum, cultis scilicet et incultis et in omnibus terminis suis et totum hoc quod habemus et habere debemus et aliquo modo ad nos pertinere videtur de Mazeras en sus usque ad Tels, exceptis castris de Paderns et de Serris et de Bellog et exceptis hominibus et feminis predictorum castorum
Abbreviated transcription (Latin):
Tonem eis facimꝰ inperpetuũ ua
ant non ꝑ pignꝰ set ꝑ firmum ⁊
plenũ donũ.⁊ ꝑ apͥum suũ alodiũ.
dd om̃em suam uoluntatẽ ꝓpetuo fa¬
elendam. Et ego silłiꝰ albas p̃dictus
recipio uos p̃dictos donatores ꝑfr̃s
et facio uos participes om̃ium bñfi¬
cioꝵ spũalium que fiunt in domo
b̾donaꝵ. hoc totũ fuit factũ ⁊ firma¬
tum in manu Petri de maceriis ba¬
iuli montis cassim. qͥ hoc totum de¬
bet facẽ bonũ ⁊ firmũ p̃dictis fr̃ibꝰ
b̾donaꝵ. huiꝰ rei sunt testes. Bertran¬
dus de panasac.⁊ Gilłmꝰ de samag.
et sulłmꝰ Garsias de scõ romano. ⁊ b¬
nardus de siurag. ⁊ frat̃ si asto de sa¬
iag.⁊ fr̃ arnaldus de ualle caua.
⁊ fr̃ Petrꝰ de bilsano. ⁊ fr̃ łetrꝰ de mõte¬
alto.⁊ fr arnaldꝰ de logorsano. ⁊ frat̃¬
R amũdꝰ des pinos. monachi bdonarũ.
F actum est hoc anno ab incarnatione
dñi.mͦ. cͦe .xͦ. P hilippo rege francoꝵ
regnante. Bernardo auritano archi¬

Expanded text:
tionem eis facimus in perpetuum valant non per pignus sed per firmum et plenum donum et per proprium suum alodium ad omnem suam voluntatem perpetuo faciendam. Et ego Gillelmus abbas predictus recipio vos predictos donatores per fratres et facio vos participes omnium beneficiorum spiritualium que fiunt in domo Berdonarum. Hoc totum fuit factum et firmatum in manu Petri de Maceriis, bajuli Montiscassini, qui hoc totum debet facere bonum et firmum predictis fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes ; Bertrandus de Panassac et Gillelmus de Saviag et Gillelmus Garcias de Sancto Romano et Bernardus de Siurag et frater Gasto de Savviag et frater Arnaldus de Vallecava et frater Petrus de Bilsano et frater Petrus de Montealto et frater Arnaldus de Logorsano et frater Ramundus Despuios, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCX, Philippo rege Francorum regnante, Bernardo auxitano archi
Abbreviated transcription (Latin):
uendicionibꝰ. Set quodeũq fr̃s ber¬
donarũ usq modo tenuerunt et
possederunt siue ꝓ pignẽ siue pro
dono siue ꝓ uendicione in p̃scrip¬
tis honoribꝰ ⁊ in p̾dictis locis a
me arsiuo ⁊ ab añcessoribꝰ meis:
illud totum siue sit pignꝰ siue fit
donũ siue sit uenditio ego p̃dictꝰ
arsiuꝰ ⁊ ego braida p̃scripta ⁊ ego
bens iam dicta donamꝰ relinqͥmꝰ.
et absoluimꝰ. sine om̃i retentione ꝙͣ.
ibi non facimꝰ. deo ⁊ bẽ Mͦ b̃donaꝵ¬

Expanded text:
venditionibus. Sed quodcumque fratres Berdonarum usque modo tenuerunt et possiderunt sive pro pignore sive pro dono, sive pro venditione in prescriptis honoribus et in predictis locis, a me Arsivo et ab antecessoribus meis, illud totum sive sit pignus, sive sit donum, sive sit venditio, ego predictus Arsivus et ego Braida prescripta et ego Bens jam dicta donamus, relinquimus et absolvimus sine omni retentione quam ibi non facimus Deo et bea
Abbreviated transcription (Latin):
turos pascua ⁊ erbagges ⁊ om̃em es¬
pleitam ⁊ lib̃um introitũ ⁊ exitum
⁊ quicqͥd aduenatũ ptinet ꝑ om̃es
tr̃as nr̃as cultas ⁊ incultas exceptis
t̾ris bladatis ortis ⁊ uineis cultis
salua t̃n pace frm̃ de marrenes.
quibꝰ ante iam dedimꝰ pascua in
t̃ris de bassoes. hec omĩa sicut pre¬
dicta s̃.⁊ sicut meliꝰ ⁊ utiliꝰ dici ⁊
intelligi possunt ad utilitatem do¬
mꝰ ⁊ fr̃m b̾donarũ ego p̾dictus ar¬
suiꝰ ⁊ ego p̾scripta Braida. ⁊ ego
Bens iam dicta ꝑ nos ⁊ ꝑ om̃s nr̃os¬
p̃sentes ⁊ futuros. firmit̃ ⁊ sine om̃i
retentione ⁊ sine om̃i enganno. dona¬
mꝰ ⁊ concedimꝰ in ꝓpetuũ ꝑ lib̾um
⁊ ꝑ ꝓpͥum alodiũ deo ⁊ bẽ marie b̾do¬
naꝵ. ⁊ tibi Gilło abb̃i ⁊ om̃i conuen

Expanded text:
mnem espleitam et liberum introitum et exitum et quidquid ad venatum pertinet per omnes terras nostras cultas et incultas, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis, salva tamen pace fratrum de Marrencs, quibus ante jam dedimus pascua in terris de Bassoes. Hec omnia sicut predicta sunt, et sicut melius et utilius dici et intelligi possunt ad utilitatem domus et fratrum Berdonarum ego predictus Arsivus et ego prescripta Braida et ego Bens jam dicis presentes et futuros firmiter et sine omni retentione et sine omni enganno donamus et concedimus in perpetuum per liberum et perpetuum alodium Deo et beate Marie Berdonarum et tibi Gillelmo abbati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemoribꝰ. et cum omibꝰ aduena¬
tum ꝑtinentibꝰ ad ur̃am uolũtatem
ppetuo faciendã sicut de ur̃o ꝓpͥo
uel femina in om̃ibus p̾scriptis ds¬
nis aliquid amꝑaũit uobis fribꝰ
b̾donarũ: nos p̃dicti donatores⁊
nr̃i faciemꝰ ind̾ uob̃ bonam ⁊ fir

Expanded text:
nemoribus et cum omnibus ad venatum pertinentibus ad vestram voluntatem perpetue faciendam sicut de vestro proprio aliquis homo vel femina in omnibus prescriptis donis aliquid amparaverit vobis fratribus Berdonarum, nos predicti donatores et nostri faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est quod assiuus
de cerrem dictꝰ filiꝰ Ram̃di
de malforad bono am̃o ⁊ bona
uoluntate bona fide ⁊ sine om̃i
retentione ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ succes¬
soribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ futuris do¬

Expanded text:
ciendum est quod Assivus de Cerrem dictus filius Ramundi de Malforad bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis presentib
Abbreviated transcription (Latin):
debet inde facere bonã ⁊ firmam
garentiã de om̃ibꝰ amparatoribus
p̾dictis habitatoribꝰ b̾donarũ. fem̃
est hoc in capło b̾donarũ. iestes hꝰ
dom sunt. Donatꝰ prior b̾donaꝵ.
Gilłs de la serra p̃dicti Gassie filiꝰ.¬
lis. Sanzassi. Gasens dicti eius
filii. Donatus gener eius.

Expanded text:
inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Factum est hoc in capitulo Berdonarum. Testes hujus doni sunt : Donatus prior Berdonarum, Gillelmus de la Serra, predicti Gassie filiulis, Sanzassi, Gasens dicti ejus filii, Donatus gener ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
firmam garentiam de p̾dictis t̾ris
de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃dictis habitato¬
ribꝰ b̾donaꝵ. Et ꝓ hoc dono ⁊ absolu¬
tione p̃dictꝰ oddo sepultus est in do
missaꝵ ⁊ oronum que fieri poterunt
soł morlanoꝵ. hoꝵ oĩum fidenissores
sunt. Gilłmꝰ de sainag. bnardꝰ destelan.
Fortsanciꝰ dez puiols. ⁊ Gillmꝰ dictus
filiꝰ eiꝰ. Testes uero sunt. Lauzicꝰ de
bilsano. Gilł̃mꝰ Ramũdi de lardisan.
monachi b̃donaꝵ. ⁊ fr̃ anersanz cõ¬
uersus eiusdem loci. Factũ est hoc
anno ab incarnatione dñi. Mͦ . cͦ. laiͦ.¬
iuii. Regnante philippo rege frãcoꝵ.
Eisemeno astaracensi comite. Giraldo
auxitano archiep̃o¬

Expanded text:
tis terris de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predictus Oddo sepultus est in dommissarum et orationum que fieri poterunt sol. morlanor. Horum omnium fidejussores sunt : Gillelmus de Saviag, Bernardus Destelan, Fortsancius dez Puiols et Gillelmus, dictus filius ejus. Testes vero sunt : Lauzicus de Bilsano, Gillelmus Ramundi de Lardisan, monachi Berdonarum et frater Anersanz, conversus ejusdem loci. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLXXXIIII, regnante Philippo rege Francorum, Eisemeno astaracensi comite, Giraldo auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
uentui eiusdem loci p̃senti ⁊ futuro
totam ex integro t̾ram cultam ⁊ in-¬
cultam quam habebat uł hab̾e debebat
ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonã alafite. aclarin
⁊ a laferrere. hoc donũ ficut p̃dictum et
donauit p̃dictus oddo p̃dc̃o abbi ⁊ p̃des
conuentu cum ingressibꝰ ⁊ egͣssibꝰ aquis
pascuis ⁊ nemoribꝰ cum decimis ⁊ pͥm¬

Expanded text:
uro totam ex integro terram cultam et incultam, quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam a Lafite, a Clarin e a Laferrere. Hoc donum sicut predictum est donavit predictus Oddo predicto abbati et predicto conventui, cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus, cum decimis et p
Abbreviated transcription (Latin):
sentes ⁊ futuros donauit. ⁊ concessit
in elemosinam deo ⁊ beate marie
b̾donarũ.⁊ arnaldo ałb̃i ⁊ conuentiu
eiusõe loci. presenti ⁊ futuro. pascua
et erbagges. et quicquid aduenatũ
ꝑtinet. ꝑ om̃s t̾ras suas. cultas uide¬
licet ⁊ incultas ubicumq illas ha¬
beret. per se uel ꝑ aliam ꝑsonam.
exreptis t̾ris bladatis. ortis ⁊ iineis
cultis. Dedit etiam p̾dictꝰ Gilłmꝰ
Ramundꝰ p̾dictis fr̃ibꝰ b̾donarum.
per om̃s boscos suos expleitam
lignoꝵ ad omne opus faciendum.
ẜ debet inde facere bonam ⁊ firmã
garentiã de om̃ibꝰ amparatoribꝰ
p̾dictis fr̃ibꝰ b̾donarũ. huiꝰ rei s̃
testes fr̃ ugo de sasera. ⁊ fr̃ Bnar¬
dus de bilambiz. ⁊ fr̃ Arnaldꝰ de
dragalag. ⁊ fr̃ Gasto de sauiag.
monachi b̃donaru. Factum est hoc
anno ab incarnatione dñi .mͦ. cͦ. Le¬
xx .uii. Regnante philippo rege
francoꝵ. &iraldo auocitano archie

Expanded text:
ssit in eleemosinam Deo et beate Marie Berdonarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro, pascua et erbagges et quidquid ad venatum pertinet per omnes terras suas, cultas videlicet et incultas, ubicumque illas habent per se vel per aliam personam, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis ; dedit etiam predictus Gillelmus Ramundus predictis fratribus Berdonarum per omnes boscos suos espleitam lignorum ad omne opus faciendum et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : frater Ugo de Sasera et frater Bernardus de Bilambiz et frater Arnaldus de Dragalag et frater Gasto de Saviag, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLXXXVII, regnante Philippo rege Fra
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est qd̾ aromeue
dauriebad. dicta filia Bnardi dau¬
riebad posita in infirmitate de qua
mortua est in sua bona memoria.⁊ in
fuo bono senfu. ꝓ redẽptione am̃e sue
et futuro ꝑ se ⁊ ꝑ om̃s suos p̃sentes ⁊
fut᷑os. casale qd̾ ar̃ de manzamaniu.
qd̃ casale est a cortade int̾ t̾ram de
grangia darte.⁊ t̾ram sc̃i mauii. cũ
om̃ibꝰ ꝑtinentiis suis. hoc donũ fir¬
mauerũt ⁊ concesserũt Ugo de lasera
fua que dr̃ comdessa. ut fis b̾donaꝵ
habeant ⁊ possideant lib̾e ⁊ qͥete sine
om̃i sua et suoꝵ contradictione inꝑꝑm.
Et debent inde face bonam ⁊ firmam
garentiã de om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ fr̃ĩbus
bdonaꝵ. huiꝰ rei sunt testes. Gilłmus
gassias de scõ romano. ⁊ Gilłs arnaldꝰ
des puiols. monachi b̃donaꝵ. Factum
est hoc anno ab incarnatione dñi.
mͣ. ccͦ. xxiͦiii. Regnãte philippo rege frã¬
coꝵ. Gassiels auaritano archiep̃o. Cen

Expanded text:
ciendum est quod Aromeve Dauriebad, dicta filia Bernardi Dauriebad posita in infirmitate de qua mortua est, in sua bona memoria, et in suo bono sensu, pro redemptione anime sue et futuro, per se et per omnes suos presentes et futuros, casale quod dicitur de Manzamaniu, d casale est a Cortade inter terram de grangia darre et terram Sancti Mavi, cum omnibus pertinentiis suis. Hoc donum firmaverunt et concesserunt Ugo de Laseransua, que dicitur Comdessa, ut fratres Berdonarum habeant et possideant libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione in perpetuum. Et debent inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Gillelmus Gassias de Sancto Romano, et Gillelmus Arnaldus des Puiols, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCXIIII, regnante Philippo rege Franc
Abbreviated transcription (Latin):
to t̾ritorio de ponzano cũ om̃ibꝰ sius
ꝑtinentiis cultis et incultis. ⁊ tall
hoc qd̃ habebant uł hab̾e debebans cil¬
tum et incultum a cortade ⁊ ad seri
de bis. cũ om̃ibꝰ ꝑtinentiis sins. lol¬
uerũt etiam p̃dicti donatores cum
uolũtate et assensu Ramundi de bra¬
garag fr̃is p̃dc̃i arnaldi Gilłmi d̾ bra¬
garag unum casale ago cũ om̃ibꝰ sus
ꝑtinentiis cultis ⁊ incultis. hoc totũ
sicut p̃dẽm est donauerũt p̃dc̃i dona¬
tores p̃dc̃o alb̃i ⁊ p̾dc̃o conuentui cũ
ingressibꝰ et egressibus aquis pascus

Expanded text:
 cum omnibus suis pertinentiis cultis et incultis, et totum hoc quod habebant vel habere debebant cultum et incultum a Cortade et ad Serram de Bis, cum omnibus pertinentiis suis. Donaverunt etiam predicti donatores cum voluntate et assensu Ramundi de Bragarag, fratris predicti Arnaldi Gillelmi de Bragarag unum casale a Gaz cum omnibus suis pertinentiis cultis et incultis. Hoc totum sicut predictum est donaverunt predicti donatores predicto abbati et predicto conventui cum ingressib
Abbreviated transcription (French):
om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃dictis habitatorib
b̃donaꝵ. Terminꝰ redimẽdi huiꝰ pigñis
est de martror en martror espletas fo¬
ris datis pͥꝰ .x. soł morlanoꝵ habitati¬
ribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ pign̾̃is ⁊ garentie ẽ
fidetussor. arnaldꝰ de la faurga. T̃ estes
uero funt. Gilłmꝰ de oson. pͥor b̾donaꝵ.
G ilłmꝰ Bnardi de emꝑenes. Arnaldꝰ de
badcaue monachi b̃donaꝵ. Gassias ui

Expanded text:
ribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus redimendi hujus pigneris est de martror en martror, espleitis foris, datis prius X sol. morlanor. habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie est fidejussor Arnaldus de La Faurga. Testes vero sunt : Gillelmus de Oson, prior Berdonarum, Gillelmus Bernardi de Emperencs, Arnaldus de Badcave, monachi
Abbreviated transcription (Latin):
bent inde facẽ bonam ⁊ firmã garen¬
tiam de omibꝰ amꝑatoribꝰ habitatorib
b̾donaꝵ. Factũ est hoc anno ũbi incar¬
nati. mͦ. ccͦ.dc.x. Philippo rege francoꝵ.¬
l entullo comite astaraci. Gaffiele auari¬
tine sedis archiẽpo. huiꝰ rei testes s̃.
a tnaldꝰ Gilłmꝰ daus. Gafion de porcaro.

Expanded text:
arentiam de omnibus amparatoribus habitatoribus Berdonarum. Factum est hoc anno Verbi incarnati MCCXX, Philippo rege Francorum, Centullo comite Astaraci, Gassiele auxitane sedis archiepiscopo. Hujus rei testes sunt : Arnaldus Gillelmus Daus, Gasion de Porcaro,
Abbreviated transcription (Latin):
la faurga bono am̃o ⁊ bona uolũtate
bona fide ⁊ sine dolo ꝓ se ⁊ ꝓ omib
successoribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ futuris mi¬
serũt inpignꝰ arnaldo abb̃i b̃donaꝵ
⁊ conuentu erusdẽ loci totũ pratum
fuum de galses qd uocatur a praded
⁊ totam tr̃am suã cultam ⁊ incul¬
tam quam habebant uł hab̾e debe¬
bant ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonam a pͣto¬
qd̃ uocatur a pͣded usq ad fontẽ de
galses.⁊ espleitã ⁊ erbagges ꝑ totam
t̾ram suam exceptis t̾ris bladatis
ortis ⁊ uineis cultis. hoc totũ sic̃
supͣdictum est p̃dicti inpigñatores
miserũt inpignꝰ p̾dc̃o ałbi ⁊ p̃dc̃o
conuentui ꝓ .x. soł morlanoꝵ cũ in

Expanded text:
urga bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, miserunt in pignus Arnaldo, abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci totum pratum suum de Galses, quod vocatur a Praded et totam terram suam cultam et incultam quam habebant vel habere debebant per se quod vocatur a Praded usque ad fontes de Galses et espleitam et erbagges per totam terram suam, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis. Hoc totum sicut supradictum est predicti impigneratores miserunt in pignus predicto abbati et predicto conventui
Abbreviated transcription (Latin):
ou̾int om̃s p̃sentem paginã it¬
turi ꝙ Arnaldꝰ sc̃i Romam. mils
⁊ dñs Dornezan deuotione auĩ ductꝰ
ut ꝑticeps fieret or̃onũ cet̾oꝵq bono
que fient in domo Berdonaz ꝓ se ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
int omnes presentem paginam inspecturi quod Arnaldus Sancti Romani, miles et dominus Dornezan devotione animi ductus et ut particeps fieret orationum ceterorumque bonorum que fient in domo Berdonarum pro
Abbreviated transcription (Latin):
tali ꝯditione ꝙ in deĩs herbagiis ip̃e ł
hedes sui uł aliqͥs de ꝓiene sua aliud
bestiariũ ĩtromitt̃e nõ pot̾ĩt absq bona
Aẽs miles. A. sci Romam uł hedes
sin aliqͦ tp̃re dc̃os. cccc. soł. morł. Abb̃i
habitatoribꝰ b̾donaꝵ reddid̾int. ĩ dc̃is.
herbigiis aliud bestiarnĩ intromtttere
illibata maneat in ꝑꝑm dẽs.A. sc̃i
Romam p̃sentẽ carta ꝑ alfabetũ diu¬
sam figilli Auxxit̾ sedis capituli fecit
munimine roborari. hoꝵ omniũ de
Sinpodii. Magist᷑. A. helemosmariꝰ eid̾
sedis. Martinꝰ capellanꝰ eiꝰ d̾ ecdie. fr̃ .P.¬

Expanded text:
tali condicione quod in dictis herbagiis ipsi vel heredes sui, vel aliquis de progenie sua aliud bestiarium intromittere non poterunt, sine edes sui aliquo tempore dictos CCCC sol. morl. abbati et habitatoribus Berdonarum reddiderint in dictis herbagiis aliud bestiarium intromittere illibata maneat in perpetuum diRomani presentem cartam per alfabetum divisam sigilli auxitanensis sedis capituli fecit munimine roborari. Horum omnium tSinpodii, magister A., heleemosinarius ejusdem sedis, Martinus, capellanus ejusdem ecclesie,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥete ꝓut meliꝰ ⁊ utiliꝰ in cartulis sius ꝯtine̾t᷑.
Et ⁊̃ insuꝑ quocienscũq pastores ⁊ aiualia cabanaꝑ
b̾donensiũ in p̾dc̃is pascus de lanafrancor fu̾it̾.
siue ĩ cet̾is herbagiis siuis que hñt in pardiniaco.
sepe dõs Arnaldꝰ bilłi de montelugduno deb bona
sua fide amparare. atq sine dolo defendẽ dc̃a aĩa¬
lia b̃donensiũ cabanaꝵ ⁊ pastores eoꝵ ⁊ õs res
suas ꝓ posse suo. ab oĩ rapina ⁊ molentia. qͣmatu
in suo domnuo ⁊ in pardiniaco fu̾int. ⁊ hoc idẽ
uult. ut hedes sui faciãt. Et ut totũ hoc fic̃
sic̃ añ adc̃m ẽ. Arnaldꝰ bilłi p̃noĩatꝰ custodiat
firmit̾. ⁊ unuolabilit̾ compleat. ⁊ sẽꝑ e irreuo¬
cabilit̾ teneat.⁊ suis tenere penitꝰ ⁊ obseruare fa
dc̃i b̾donenses dimuser̃ ei ⁊ sins sed̾m posse suũ es
iiurias ⁊ rapmas. qͣs usq nũc domin bdonaꝵ aliqͦ
mͦ malefecer᷑. Et deb inde supͣdẽs Arnaldꝰ bilłi¬

Expanded text:
t quiete prout melius et utilius in cartulis suis continetur, et etiam insuper quocienscumque pastores et animalia cabanarum Berdonensium in predictis pascuis de Lanafrancor fuerint sive in ceteris herbagiis suis que habent in Pardiniaco, sepedictus Arnaldus Gillelmi de Montelugduno debet bona sua fide amparare atque sine dolo defendere dicta animalia Berdonensium cabanarum et pastores eorum et omnes res suas pro posse suo ab omni rapina et violentia quamdiu in suo dominio et in Pardiniaco fuerint, et hoc idem vult ut heredes sui faciant. Et ut totum hoc sit sicut ante dictum est Arnaldus Gillelmi prenominatus custodiat firmiter et inviolabiter compleat et semper irrevocabiliter teneat et suis tenere penitus et observare faciat. Dicti Berdonenses dimiserunt ei et suis secundum posse suum omnes injurias et rapinas quas usque nunc domui Berdonarum aliquo modo male fece
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ deusadiuua monachꝰ bdonensis. ⁊ Brimi
scͥptor publicꝰ notariꝰ astaracensis qͥ de md¬
to ⁊ assensu utraꝵq: ꝑtiũ hãc cartĩ scͥpste. as¬
eiend̾ ẽ ꝙ arnaldꝰ de birano dẽ filꝰ o
Iuis de birano bono aĩo ⁊ bona fide ⁊ su
õi retentione ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ succissorb as
in illa infirmitate de qua mortuꝰ ẽ donuo
ꝯcessit ⁊ ordinauit in elemosina eũ uolĩtes
⁊ assensu fr̃m suoꝵ. bilłi Arnaldi de bite¬

Expanded text:
frater Deusadjuva, monachi berdonenses et Brunus scriptor publicus, notarius astaracensis qui de mandato et assensu utrarumque partium hanc cartam scripsit.est quod Arnaldus de Birano dictus filius Odonis de Birano bono animo et bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis in illa infirmitate de qua mortuus est donavit, concessit et ordinavit in eleemosina cum voluntate et assensu fratrum suo
Abbreviated transcription (Latin):
¶d loci p̾sentibꝰ ⁊ futis pasturas her¬
bagia introitũ ⁊ exitũ lib̾ũ sine lesio¬
ne peiaꝵ ⁊ fossaꝵ ⁊ omnẽ espleitam
necessariã ꝑ om̃s tr̃as suas indelicet
glanoẽ ⁊ faginã ⁊ om̃s fructꝰ cuiꝰ¬
cumq sint geñis aquas ⁊ nemora.
⁊ oĩa que s̃ pastoribꝰ ⁊ aĩalibꝰ eiuiꝰ cq

Expanded text:
dem loci presentibus et futuris pasturas, herbagia, introitum et exitum liberum sine lesione peiarum et fossarum et omnem espleitam necessariam per omnes terras suas videlicet glandem et faginam et omnes fructus cujuscumque sint generis, aquas et nemora et omnia que sunt pastoribus et animali
Abbreviated transcription (Latin):
oũint õs p̃sentẽ paginã inspecti
q̃d Gilłs bernardi. de panesac et
nepotes fui b̾nardꝰ uidelic de panesac
et mancipꝰ et Giralda hi õs in simł
gratis et bona fide ⁊ sine oĩ retentõne
ꝑ se ⁊ ꝑ õs successores suos donauer̃
in elemosinã ⁊ cõcesser̃ ꝓ aĩa b̾naroi¬

Expanded text:
int omnes presentem paginam inspecturi quod Gillelmus Bernardi de Panesac et nepotes sui, Bernardus videlicet de Panesac et Mancipus et Giralda, hi omnes insimul gratis et bona fide et sine omni retentione per se et per omnes successores suos donaverunt in eleemosinam et concesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
nauit p̾̃dẽs.Wꝰ arnaldi. de mõt bardon a
ges lib̾ũ introitũ ⁊ exitum ⁊ oĩẽ excm¬
tegro esplertã ꝑ õs tr̃as suas sine oĩ re¬
tentõe qͣs ht qualib rõne d̾ lagemoe in
antea u̾sꝰ orientẽ u̾cũq sint. ⁊ deb ind̾
portare ꝯtͣ õs hoĩes bonã garentiã ⁊ fir¬
mã auctoritatẽ. Hꝰ dom s testes. Aꝰ. Giłłi.

Expanded text:
us Willelmus Arnaldi de Montbardon amges, liberum introitum et exitum et omnem ex integro espleitam per omnes terras suas sine omni retentione quas habet qualibet ratione de la Gemoe in antea versus orientem ubicumque sint et debet inde portare contra omnes homines bonam garentiam et firmam auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
gñis.⁊ ut p̃dẽm ẽ om̃em espleitã in possestio¬
ne uiris ꝑpetin ꝑ totã medietatẽ tociꝰ t̾ritorii
de cezerin. que medietas ꝑtinz ad dc̃m sentul¬
Centullo delogorz ano ꝙ in dẽis ħbagis ip̃e
bestiaꝵ intromit̃e nõ pot̾it absq bona uo

Expanded text:
is et ut predictum est omnem espleitam in possessione juris perpetui per totam medietatem tocius territorii de Cezerin que medietas pertinet ad dominum CentulCentullo de Logorzano quod in dictis herbagiis ipse bestiarium intromittere no
Abbreviated transcription (Latin):
Iotum sit om̃ibꝰ hõĩbꝰ p̾sentibꝰ ⁊ futis
q arnaldꝰ d̾ troncen. e hasaure uaor
Qꝰ ambo insimł gratis ⁊ bona fide bo¬
no aĩo ⁊ absq ulla retencione cũ uolũ¬
tate et assensu. Augeri dñi montis la¬

Expanded text:
m sit omnibus hominibus presentibus et futuris quod Arnaldus de Troncen et Nasaure uxor ejus ambo insimul gratis et bona fide, bono animo et absque ulla retencione cum voluntate et assensu Augeri domini Montisla
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑is .4. Ramũdꝯ d̾ cadirano dic̃s
Ramũdꝰ p̃dẽs pat̾ suus donau̾at do ⁊
recordatꝰ ẽ ⁊ recognouit ꝙ iniuste coq̃¬
no aĩo ⁊ sine dolo ⁊ absq ulla retẽciõe
ꝓ se ⁊ ꝓ oĩbꝰ successoribꝰ suis donauit

Expanded text:
futuris quod Ramundus de Cadirano dictus Ramundus predictus frater suus donaverat Deo et recordatus est et recognovit quod injuste conquno animo et sine dolo et absque ulla retentione pro se et pro omnibus successoribus suis donavit,