comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: cum culpa semoris exemplo suo ñ tra-¬
hit adinteritũ corda uimioꝵ. Ubi enim se¬
nior iuuenib exemplum ad interitũ p̾bet:
ibi districta increpatione feriendus ẽ. Nlam
scriptum ẽ. Laqueus iuuenum om̃s uos.
& rursum ꝓpħa dicit. Peccator centũ anno
rum maledictus erit. Tanta autẽ nequicia
ad aures meas de tua senectute ꝑuenit: ut eã
nisi adhuc humanitus pensaremus. fixa ĩã
maledictione feriremus. Dictum quippe
michi ẽ quod dominicoꝵ die priusquam
missarum sollemnia celebrares. adexaran¬
dam messem latoris p̃sentium ꝑ rexisti: &
post exarationẽ eus missaꝵ sollẽpnia cele¬
brasti. Post missaꝵ uͦ sollemnia: etiam t̃mi¬
nos possessionis illius eradicare minime
timuisti. Quod factum. quȩ pęna debuit in¬
sequi: omnes qui audunt sciunt. Dubii au¬
tem de tanta hac ꝑuersitatae fueramꝰ: sed
filius nr̃ cyriacus abbas a nobis requisitus
dum ee̾t caralis ita se cognouisse ꝑhibuit.
Et quia adhuc canis tuis parcimus: horta¬

Expanded text:
est, cum culpa senioris, exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos. Et rursus propheta dicit: rum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, horta
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum gͦ int̾rogat: qd̾ nomen haberet ipsa
ꝓuncia. Mercator respondit. Prouinciales il¬
li deiri uocant᷑. Et gregoriꝰ. Bene inquit deiri.
quia deira eruendi: ce ad xp̃i grãm conuocan¬
di. Rex ait illius ꝓuinciȩ quomodo uocat᷑:
Mercator respondit. Elle uocatur. Et gregoriꝰ
alludens ad nomen: dixit. Bene: quia rex elle¬
uocatur. Alleluia enĩ in laude creatoris. oportet
illis in partib decantari.

Expanded text:
Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. Alleluia etenim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari
Abbreviated transcription (Latin):
posita: multiq ad emendũ undiq confluxis.¬
sent: contigit & gregorium uirũ deo dignis¬
simũ preterire. Qui cernens inter alia pueroᷤᷤ
corpore candidos. forma pulcherrimos. uultu
uenustos. capilloꝵ quoq nitore ꝑspicuos eẽ
uenales: interrogauit mercatorẽ de qua patria
illos attulisset. Iile respondit. De brittannia in¬
sula: euius incolarũ omniũ facies. simili can¬
dore fulgescit. Gregoriꝰ dixit. Xp̃iani sunt idẽ
sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc gre¬
gorus grauit̾ ingemiscens. heu ꝓdolor inquit.
quam splendidas facies princeps tenebraꝵ nũc
possidet: tantaq frontis specieᷤ uacuam ab int̃¬
na dei gr̃a mentem gestat. Bursus int̾rogabat
quod eẽt uocabulũ gentis illiuis. Rursus merca¬
tor respondit. Angli uocantur. at ille. Bene
inquit angli quasi angłi. quia angłicos uultus
habent: &e tales in cęlis angłoꝵ decet ẽẽ concineᷤ.

Expanded text:
roposita, multique ad emendum undique confluxisroposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives.
Abbreviated transcription (Latin):
ri: quȩ etiam ex relatione maioꝵ. scriptis ue
priorũ cõpererim. his inserenda decreui¬
lius etiam fr̃ in eodem monast̾io .xx.¬
na intentus. Esalmodia uͦ ex ore illius. pene
nullo tempore cessare consueuerat: excepto
cum aut alim̃tum corpori. aut mẽbra de¬
disset sopori. Hiuc nocturna uisione appa¬
ruit: quia ex lilii fiorib corona de celo. in ca¬
put illius descendebat. Qui mox molestia
corporis occupatus: cum magna securitate
animi atq hylaritate defunctus ẽ. Ad cuius
sepulchrum. dum post annos qͣtuordecim
petrus qui pontificatus istuis gregorii tẽpars.
monasterio eidem p̃fuit sibi sepulturã facei
uoluisset: tanta de eodem sepulchro fris me¬
ruli fraglantia suauitatis emanauit: ac sul¬
lic florum omniũ suissent odoram̃ta congell.
Ex qua re manifeste patuit: quia uerũ fuit.
quod ꝑ nocturnã uisionẽ tanti patris discipłs¬
uenalia in forum romanȩ urbis fuissent ꝓ¬

Expanded text:
ri, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve ri, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevilius etiam frater in eodem monasterio na, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulvenalia in foro Romanae urbis fuissent p
Abbreviated transcription (Latin):
trascendebat. huic egrotanti atq ad extremũ
deducto. ꝑ nocturnã uisionẽ sub habitu se¬
nis beatus andreas apłs apparuit: & hunc
uirga tetigit: eiq dixit. Surge. Ex hac enĩ
molestia. minime morieris. Sed paratꝰ esto:
quia longum tempus hic facturus ñ eris.
Qui dum iam e̾e̾t a medicis desꝑatus: repente
sanatus ẽ. atq conualuit. Rem quã uiderat
narrauit: seq ꝑ bienniũ in dei seruicio sientt
p̃dixi. ultra etatis suȩ annos ꝑduxit. Euolutiꝰ
autem duob annis. cum quidã fr̃ fuisset mor¬
tuus. atq in monasterii eiusdẽ cimiterio aqr¬
gorio fr̃ibq sepultus: cunctis inde discedenti¬
bus. isdem ioħs sicut postinodũ pallens et
ab eodem fr̃e qui sepultus fuerat. de sepulcͥito
uocatus ẽ. Qd̃ mox etiam subsequens finis os¬
tendit. Nam post dies decẽ correctus febribꝰ.
moriendo. uocantẽ subsecutꝰ est. Uerũ quia
longum ẽ & multa restant. que de huiꝰ uiri
scĩmonia. certis possunt attestationib p̃dica¬

Expanded text:
transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secutus est. Verum quia longum est et multa restant quae de hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedica
Abbreviated transcription (Latin):
N eodem monasterio. fr̃ quidã gerontuis dice¬
batur. Qui dum graui molestia fuisset dep̃s¬
sus: in uisione nocturna. albatos uiros & clari
omĩmodo habitus. inipsum monasterium
descendentes de suꝑiorib aspexit. Qui dum
coram lecto iacentis assisterent: unus eoꝵ dix̃.
ad hoc uenimꝰ: ut de monasterio gregorii. qͦs¬
dam fr̃s in militiam mutamꝰ. Atq alteri p̃ci¬
piciens dixit. Scribe marcellũ. ualentinianũ.
agnellũ: atq alios. quoꝵ cognitionẽ ego non
habeo. Quib expletis: addidit dicens. Scribe
& hunc ipsum. qui nos aspicit. Ex qua uisio¬
ne gerontius certus effectus. facto mane in no¬
tuit fr̃ibus. quot & qui ee̾nt ex eodẽ monaste¬
rio morituri: seq illos continuo secuturum.
Cumq die alio pͣdicti fr̃s mori cȩperunt: atq
sub eodem ordine se in mortẽ secuti s̃. quo
fuerant indescriptione nominati: ad extremũ
uero & ipse obiit. qui eosdem fr̃s morituros

Expanded text:
n eodem monasterio frater quidam Gerontius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus presul gregoruis. aut uix aut nunqꝙͣ
sine uindicta laxabat: ita nimirũ in rebus
dubiis. nunquã aliquando certam sententiã
ꝓferebat. Qua ꝓpt̃ andrȩ tarentino epõ scribit
dicens. Ante tribunal iudicis etermi securus
aspiciet: quisquis reatus sui conscius. digna
eum modo pęnitentia placare contendit.
Habuisse siquidem te concubinã manifesta
ueritate comperimꝰ: de qua etiam contraria
est. quibusdam n nata suspicio. S quia in
reb ambiguis ab solutum non debet eẽ uidi¬
cium: hoc tuȩ con scientiȩ elegimꝰ comitten¬
dum. Qua de re sun sacro ordine constitutus.
euiste ꝑmixtione eẽ. recolis maculatũ: sacer¬
dotii honore deposito. ad ministrandũ nul-¬
lo modo presumas accedere: Sciturus in
anime tue periculo ministrare. & deo nr̃o
sine dubio de reddere rationẽ. si huius scele¬
ris conscius in eo qͦ es ordine celãs ueritatem
ꝑmanere uolueris:¬

Expanded text:
tissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam tissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidem te concubinam manifesta veritate 105 comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere: sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem permanere volueris
Abbreviated transcription (Latin):
curã ex hibeant. uel monasterioꝵ sollicitudinẽ
gerant. seu in oppressoꝵ se pauꝑum tuitionẽ
impendant: ideo hac tibi auctoritate p̃cipimꝰ.
ut eis ad te conuocatis. ex nr̃o illos mandato di¬
stricte comoneas. quatinus desides ulterus ẽẽ
ñ debeant. sed sacerdotalẽ se habere zelum. et
sollicitudinem oꝑe doceant: atq ita in his quȩ
eos iuste scd̾m dm̃ agere conuenit iuigilantes
existant. ut nullum nos de eis denuo murm᷑
exasꝑet. Si quẽ uero eoꝵ post hȩc negligentem
cognoueris. ad nos eum sine aliqua exeusatione
transmitte: ut quam sit graue nolle ab his quȩ
rep̃hensibilia & ualde uituperanda sunt corri
gi. regulari inse ualeat districtione sentire:
te m uictorio epõ panormitano post aliqua.
Cuiꝰ inquit iam culpȩ sis intelligis: ut ego tam
longe positus. quȩ in ciuitate tua aguntur
agnoscã: & tot curis occupatus: quȩ fieri de¬
sane quia sicut manifesta crimina discre:¬

Expanded text:
curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum se et pauperum tuitionem impendant, ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis a te convocatis, ex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum et sollicitudinem opere doceant, atque ita in his quae eos juste secundum Deum agere convenit, vigilantes existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem esse cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sugi, regulari in se valeat districtione sentire. » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri de » 43. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discre
Abbreviated transcription (Latin):
torporis excusso. deses eẽ ñ debeat: sed in eccłiȩ
suȩ ac monasterioꝵ cura sit uigilans. Paternam
filiiᷤ suis karitatẽ exhibeat. indefensione pau-
rit sit erectꝰ. consilia sapientiũ libenter suscipi¬
at: quatinus & ciuitas illa eius quȩat sollicitu¬
dine consolari. & ipse desidiȩ suȩ culpas ualeat
oꝑire. Si uero quod ñ credimus post hanc ad¬
hortationem nr̃am. solito more adhuc negligens
esse temptauerit. ad nos ẽ modis omĩb trans¬
mittendus: ut hic positus discere possit. quid
illa de fr̃ĩb coepiscopisq nr̃is audimꝰ. quȩ & illos
rep̃hensibiles ostendere. & nobis cristiciã ualeant
generare: de eoꝵ nos emendatione ñ mediocrit̃
cogit necessitas cogitare. Quia ergo nunciatũ
nobis ẽ cãpaniȩ epõs ita negligentes ex istere.
ut immemores honoris sui genio. neq erga
ȩccłias. neq erga filios suos paterne uigilantiȩ

Expanded text:
torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis suis charitatem exhibeat; in defensione pauperit, sit erectus; consilia sapientium libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid illa de fratribus coepiscopisque nostris audimus quae et illos reprehensibiles ostendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut, immemores honoris sui geniique, neque erga Ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae
Abbreviated transcription (Latin):
cipere: ut quod ipse nequit attendere. ab alio
saltem possit addiscere: sed rebus quȩ ad pasto¬
ris curam ꝑtinent omissis. ad fabricandum
nauim. toto se studio inutilit̃ occupet. Unde¬
sicut fertur. contigit quadringentos aut eo
amplius illum iam solidos ꝑdidisse. hoc qͦ
eius culpis ad uingitur: quod ita quotidie
despectus. cum uno aut duob clericis dicit᷑
ad mare descencdere. ut & apud suos in fabula
sit. & extraneis sic uilis ac despicabilis uidea¬
tur. ut nichil in se habere episcopalis genii.
uel reuerentiȩ iudicetur. Quod si ita ẽ: non
sine culpa tua ẽẽ cognoscas. quia eum ob¬
uirgare atq coercere ut dictum ẽ distulisti.
Quia ergo hoc totum non solum illum repro¬
bat. sed etiam ad sacerdotalis officii ꝑtinere
ꝓbatur opprobriũ: uolumus ut eum corã
alis sacerdotib uel quibusdam filuis suis no¬
bilib contestari debeas ac hortari. ut uicio

Expanded text:
cipere, ut quod per se nequit attendere, ab alio cipere, ut quod per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere; sed, rebus quae ad pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandum naves toto se studio inutilitsicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere probatur opprobrium, volumus ut eum coram aliis sacerdotibus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio
Abbreviated transcription (Latin):
inte fueris coertionem exꝑtus. in aliis distri¬
ccionẽ & disciplinã nescias custodire: quali¬
ter debeas eẽ sollicitus. congruo tibi si dño
placuerit tempore demonstrabimꝰ.
tem sergio defensori. Si homo esses. aut dis
disciplinȩ debiuisti custos existere. ut ea quȩ
ilic illicite cõmittunt᷑. ante uindicta corri¬
geres. quam ad nos eoꝵ nuncius ꝑueniret.
Sed dum nimia te facit stulticia negligentẽ:
non solum de illis offendimur. sed etiam ad
ulciscendum desidiam tuã nichilominus
temq incunctis existere. ut in illo quia. ẽ. ep̃e¬
non agnoscat᷑: ad eo ut neq ȩccłia ipsuil. neq
monasteria. suie filii uel oppressi pauperes
euis. erga se dilectionis studium sentiant:
nec aliquam supplicantib sibi in quib ius¬
tum ẽ opem defensionis accõmodet. Et qd̾
adhuc dici est grauius. consilia sapientium
& recta suadentiũ nulla patiatur ratione sus¬

Expanded text:
in te fueris coercitionem expertus, in aliis disciin te fueris coercitionem expertus, in aliis disciplinae districtionem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defensori: « Si homo esses, aut discdisciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam nihilominus ptemque in cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi in quibus justum est opem defensionis accommodet, et, quod adhuc dici est gravius, consilia sapientum et recta suadentium nulla patiatur ratione sus
Abbreviated transcription (Latin):
ingrauescente defũcta ẽ. Gordiana autẽ mox
ut solam se remansisse repperit: eius praui¬
tas excreuit. Et quod prius latuit in desidio
cogitationis: post effectu praue actionis ex¬
ercuit. Nam oblita dominici timoris. oblita
suoꝵ maritũ duxit. Ecce om̃s tres uno prius
ardore conuerse sunt. sed ñ om̃s in uno eodẽq
studio ꝑmanserunt: quia uixta dominicã
uocem. multi sunt uocati. pauci uͦ electi:
gregoriꝰ & subtiliter inquirebat: & di¬
strictissimis redargutionib em̃dabat. Unde
sito. nec ꝓiectis religiosis uestib ad secularem
reuerti habitum. nec ad nos licuisset ꝑuersã
epłam destinare.Sed quia ninna desidia. ni¬
mioq corpore deprimeris: in tuo dedecore
res ad presens illicita impune cõmissa ẽ. a
sut prefati sumus. sollicitus extitisses: prius
ad nos ultio mulieris prauissimȩ. quam cul¬
pa debuit ꝑuenire. Quia ergo tantum hebes.
tantumq es negligens. ut nisi canonicam

Expanded text:
ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita Dominici timoris, oblita suorum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non omnes in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta Dominicam vocem: Multi sunt vocati, pauci vero electiGregorius, et subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendabat. Unde sito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae, quam culpa, debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam
Abbreviated transcription (Latin):
carne soluta ẽ. Tantaq subito fraglantia nun
odoris asꝑsa ẽ: ut ipsa quoq suauitas cunc¬
tis ostenderet. illic auctorẽ suauitatis uenisse
Cumq corpus eiꝰ ex more mortuorũ ad lauan¬
dum esset nudatum: longo orationis usu in
cubitis eius & genib cameloꝵ more inuenta
est obdurata cutis excreuisse. Et quod uiuen
eius sp̃c semꝑ egerit: mortua caro testabatur
Hȩc autem gesta sunt ante dñi natalem diem.
Quo transacto: mox emiliane sorori suȩ ꝑ uisi¬
tationem nocturnȩ uisionis apparuit dicens
Ueni: ut quia natalem dominicũ sine te feri.
scm̃ theophania iam tecũ faciam. Cui illa ꝓtins
de gordianȩ sororis suȩ salute sollicita. respondre
Et si sola uenio: sororẽ nr̃am gordianã. cuidi¬
mitto: Cui tristi uultu. iterum dixit. Ueni
Gordiana & enim soror nr̃a. int̾ laicas depu¬
tata ẽ. Quam uisionẽ. mox molestia corporis
est secuta: atq ita ut dictum fuerat ante do¬
minicȩ apparitionis diem eadem molestia

Expanded text:
rne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. Cumque corpus ejus ex more mortuorum 103 ad lavandum esset nudatum, longae orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur. Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem Dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae jam tecum faciam. Cui illa protinus de Gordianae sororis suae salute sollicita, respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam, cui dimitto? Cui tristi vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia
Abbreviated transcription (Latin):
omnino incredibile uideret᷑ ꝓpter illud qd̃
scriptum ẽ. nisi quis renatus fuerit exaqua
& spũ scõ non intrabit in regnum cȩlorum
sed simpliciter dicitur ab inferni solũmodo
cruciatib liberata. quod uidelicet potest
uideri credibile: Quippe cum ita ualeat ani¬
ma in inferno existere. & inferni cruciatus
ꝑ dei miscđiam non sentire. sicuti unus ge¬
ennȩ ignis ualet om̃s peccatores pariter de¬
tinere: sed ꝑ dei iusticiam cunctos ȩqualter
non ualet exurere. Nam unius cuiusq qͣn¬
tum meruit culpa: iusto dei uidicio tantũ
sentietur & pȩna:

Expanded text:
omnino incredibile videtur propter illud quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et poena.
Abbreviated transcription (Latin):
quam prefumeret ꝓ pagano prorsus orare.
qui quarto dialogorũ suoꝵ libro docuerat. ean¬
dem causam eẽ. cur non oretur a scĩs in futuro
iudicio ꝓ peccatorib ȩt̃no igne damnatis.
quȩ nunc eciam causa ẽ ut non orent scĩ ho¬
mines ꝓhominib infidelib impiisq defun¬
ctis: non aduertentes. quia ñ legitur ꝓ traia¬
no gregoriũ exorasse. sed tantum fleuisse. Sic
enim cum non orauerit gregorius plangen¬
do potuit exaudiri: sicuti moyses cum do¬
lendo taceret. potuit clamasse uideri. Cui
dominus tacenti labiis. quid clamas inquit
ad me: Nimirũ ds omip̃s corda renesq¬
scrutatur: & frequenter ea misertus cone¬
dit. quȩ homo quãuis ut carnalis deside¬
ret. tamen petere non p̾sumit. Unde psal¬
mista. Desiderium pauperum exaudiuit
dominus: & desideria cordis eoꝵ audiuit
auris cua. Et notandum quia ñ legitur
gregorii precibus traiani anima ab infer¬
no liberata & in paradyso reposita. quod

Expanded text:
aquam praesumeret pro pagano prorsus orare; aquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesqscrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rit. si alter michi iusticiam fecerit e Traianus
respondit. Utiq nichil. Et uidua. Nonne in¬
quit melius tibi est. ut tu michi iusticiam
facias. & ꝓ hoc mercedem tuam recipias. qũa
alteri hanc transmittas: Tunc traianus ratio¬
ne pariter pietateq commotus. equo descen¬
dit: nec ante discessit. quam uidicium ui¬
duȩ ꝑsemet imminens ꝓfligaret. huiꝰ gͦ
mansuetudinẽ iudicis. asserunt gregorium
recordatum. ad scĩ petri apłi basilicam ꝑue¬
nisse: ibiq tandui suꝑ errore. tam clemen¬
tissimi principis defleuisse: quousq respon-¬
sum sequenti nocte cȩpisset se protraiano fu¬
isse auditum: tantum ꝓ nullo ulterius paga¬
no preces funderet:
ed cum
de suꝑiorib miracłis romanoꝵ sit ne¬
mo qui dubitet: de hoc quod apud saxones
legitur huius precibus traiani anima ab in¬
ferni cruciatib liberata. ob id uel maxime
dubitare uidentur: quod tantus doctor neqͣ¬

Expanded text:
rit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus rit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequ
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Quos reatum suum suggestione incęsti
iudicis confitentes: ac postinodũ ad sacri bap¬
tismatis grãm uenientes: luminib quidem
ne magicam relegerent reddere noluit: eos ta¬
men eccłiastica stipe nucriri p̾cepit: xl
ẽgitur etiam penes easdem angloꝵ eccłas:
quod gregorus ꝑforum traian. quod ip̃se
quondam pulcherrimis ȩdificiis uenustarat
ꝓcedens. udicii eius quo uiduam consolatus
fuerat recordatus. atq miratus sit. Quod scili¬
cet sicut a priorib traditur ita se habet.
quedam ꝓcessit flebiliter dicens. filius meus
in nocens te regnante ꝑemptus ẽ. Obsecro. ut
quia eum michi reddere nonuales: sanguinẽ¬
euis digneris legaliter uindicare. Cumq tra-¬
ianus si sants reuerteretur a prelio. hunc se
uindicaturum ꝑ omĩa responderet: uiduadi¬
xit. Si tu in prelio mortuus fueris. quis mͥ p
prestabit: Traianus respondit. Iue qui post
me imꝑabit. Uidua dixit. Et tibi quid prode¬

Expanded text:
vit. Quos reatum suum suggestione incesti vit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet.  vidua quaedam processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere non vales, sanguinem ejus legaliter vindicare digneris. Cumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid prode
Abbreviated transcription (Latin):
uidam preterea diuitum romanorum
relicta coniuige. fuerat a pontifice a com¬
munione pruatus. Quod ille molestissime
ferens. & auctoritatem tanti pontificis euacua¬
re non preualens: magorum suffragia requi-¬
siuit. Qui magnis munerib ꝑsuasi: posse
se suis carminib agere. ut imisso demone
tam dui caballus pontificis uexaretur. quo¬
usq cum sessore suo periclitaretur fiducialit̃
ꝓmiserunt. Hac incestus uidex pollicitatiõe
lȩcatus: magos uixta uiam qua pontifex ad
stationem ꝓfecturus erat. in edito stare ꝑmi-¬
sit: ut uiderent transeuntes. & non uideri ã
transeuntib potussent. Cumq magi ex pla-¬
necatoꝵ mappulatorũq ꝓcessionib magnũ
pontificem cognouissent: ĩmisso demone
tam fortiter eius equum uexari fecerunt. ut
nunquam a sessore siue astratorib teneri pos¬
crucis signaculo. tam caballum a presenti ra¬
bie liberauit. quam maleficos ex latente cul¬
mine uibens deponere ꝑpetua cecitate multa¬

Expanded text:
uidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri poscrucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multa
Abbreviated transcription (Latin):
guntur complere. uix filios suos uendendo
suf ficiant. Unde fit: ut derelicta piare¬
pu blica. possessores eiusdẽ insulȩ ad ne¬
fandissimã longobardoꝵ gentem. cogantur
effugere. Quid enĩ grauius. quid crudelius
pati possunt abarbaris: qu̾a ut constrictiatq
compressi. suos filios uendere cõpellantur
nes oꝑari dicit᷑ in uadendo loca singuloꝵ.
atq dictione causarum. ꝑ possessiones ac domos
titulos ponendo: ut si uelim acta eiꝰ singula quȩ
adme ꝑuenerunt dicere. magno uolumine
hoc explere non possem. Quȩ omia serenissi¬
ma domina sollerter aspiciat: & oppressoꝵ
gemitus compescat. Et post pauca. Quȩ enĩ
mentes. qualia uiscera parentũ esse possunt
ꝑpendite: quando filios suos distrahunt ne
torqueantur. Qualiter autem miserendũ sit
filiis aliorum: hoc bene sciunt qui habent ꝓ¬
prios. Unde mͥ breuit̃ hec suggessisse suffici¬
at: ne si ea que in his partib aguntur pietas

Expanded text:
guntur complere vix filios suos vendendo guntur complere vix filios suos vendendo sufficiant. Unde fit ut derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crudelius pati possunt a barbaris, quam ut constricti atque compressi suos filios vendere compellantur? nes operari dicitur, invadendo loca singulorum, atque sine dictione causarum per possessiones ac domos titulos ponendo, ut si velim acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec explere non possem. Quae omnia serenissima domina solerter aspiciat, et oppressorum gemitus compescat. » Et post pauca: « Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt, ne torqueantur. Qualifiliis aliorum, hoc bene sciunt qui habent proprios. Unde mihi haec breviter suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur pietas
Abbreviated transcription (Latin):
Unde constantine augustȩ querit᷑ dicens. Dũ
insardinia insula multos ẽẽ gentiliũ cogno¬
uissẽ. eosq adhuc prauȩ gentilitatis more ido¬
lorum sacrificiis deseruire: & eiusdẽ insule sa¬
cerdotes ad pͣdicandũ redep̃torẽ nr̃m torpentes
existerent: unum illuc ex italiȩ epĩs misi.
qui multos gentiliũ ad fidem dño cooꝑante
hi qui in ea ydolis immolant. iudici p̃mium
ꝑsoluunt. ut hoc eis facere liceat. Quoꝵ dũ qͥdã
baptizati eẽnt. & iam idolis immolare deseruis¬
sent: adhuc ab eodem insulȩ iudice. etiam post
baptismũ illud premiũ exigitur. quod dari
prius ꝓ idoloꝵ immolatione consueu̾at Qũe
cum predictus ep̃s increparet. tantum se suf¬
fragium ꝓmisisse respondit: ut nisi de catisis
etiam talib impleri ñ possit. Corsica uͦ insula
tanta nimietate exigentiũ & grauamine p̃mit᷑
exactionũ: ut ipsi qui in illa sunt eademq exi¬

Expanded text:
Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc pravae gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere: unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem, Domino cooperhi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut hoc eis facere liceat. Quorum dum quidam baptizati essent, et jam immolare idolis desivissent, adhuc 110 ab eodem insulae judice, etiam post baptismum, praemium illud exigitur quod dari prius pro idolorum immolatione consueverat. Quem cum praedictus episcopus increparet, tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium, et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt, eadem quae exi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑundecim annos a gregorio multiplicib
literis exhortatus. redire ad monachicũ ꝓpo¬
situm detrectaret: in grauissimã egritudinẽ
cecidit. Quod a ioħe syracusano epo gregoriꝰ
dudiens: rescripsit dicens:
Ratornitatis ur̃e scripta suscepi. qͣ
michi de cdulcissimi filii mei domni
uenantii egritudine loquebant᷑. & cuncta
erga eum qualiter acta sunt enarrabant.
se incorde meo dolor caꝑe poterat.S ed inhoc
fuit solatiũ: quod lacrime mͥ ꝑ gemitus erũ¬
pebant. Ur̃a igitur sc̃itas. primã quam debet
curam negligere ñ debet: ut de anima eiꝰ cogi-¬
tare debeat: ex ortando. rogando. dei terribile
uidicium ꝓponendo. in effabilem eius miscd̃iã
ꝓmittendo. ut ad habitum suũ redire uel in
extremo debeat: ne ei reatus tantȩ culpȩ. in ȩt̃¬
no iudicio obsistat:
i quos tamen iudicum a suis prauitatibꝰ
inconuertibiles gregorius aduertebat:
ebi scriptis ꝓpriis penes principes denotabat.

Expanded text:
per undecim annos a Gregorio multiplicibus per undecim annos a Gregorio multiplicibus litteris exhortatus redire ad monachicum propositum detrectaret, in gravissimam aegritudinem cecidit. Quod a Joanne Syracusano episcopo Gregorius audiens rescripsit, dicens: « Fraternitatis vestrae scripta suscepi, quae mihi de dulcissimi filii mei domni Venantii aegritudine loquebantur, et cuncta erga eum qualiter acta sunt enarrabant. se in corde meo dolor capere poterat. Sed in hoc fuit solatium, quod lacrymae mihi per gemitus erumpebant. Vestra igitur sanctitas primam quam decet curam negligere non debet, ut de anima ejus cogitare debeat, exhortando, rogando, Dei terribile judicium proponendo, ineffabilem ejus misericordiam promittendo; ut ad habitum suum redire, vel in extremis, debeat: ne ei reatus tantae culpae in aeterno judicio obsistat. » Si quos tamen judicum a suis pravitatibus inconvertibiles Gregorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denotabat.
Abbreviated transcription (Latin):
isset. non usq ad hoc debuit furor erumpere.
ut armati homines ur̃i sicut audiuimꝰ in e¬
piscopũ irruerent: & diuersa hostili more
mala cõmitterent: atq uos hȩc res apat̾na
interim caritate diuideret. Nunqͥd ñ pote¬
rat si quȩlibet contentio fuit tranquille dis¬
poni: ut nec partium utilitas detrimentũ.
necsentiret gr̃a lesionem : Cuiꝰ autem grauita¬
tis. cuiꝰ scĩtatis. cuiꝰ mansuetudinis. suꝑscrip¬
tus fr̃ nr̃ sit: non habemꝰ incognitũ. Ex qua
re colligimus. quia nisi uis eum doloris i¬
mia coegisset: ad hanc rem qua uos contrista¬
tos asseritis. eius frat̾nitas nullatenꝰ ꝑueniss&e.
Nos tamen ubi hoc eo scribente comꝑimꝰ. ili¬
co ei scripsimus ad monentes. ut & oblatio¬
nes ur̃as sicut ante susciꝑet. & missas indo¬
mo ur̃a non solum celebrari ꝑmitteret. sed
siuelitis etiã ipse ꝑageret. & cȩtera. Uerum
uenantius cum ep̃o in concordiã rediens. cũ

Expanded text:
isset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, isset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna interim charitate divideret. Nunquid non poterat, si quaelibet contentio fuit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret gratia laesionem? cujus autem gravitatis, cujus sanctitatis, cujus mansuetudinis suprascriptus frater noster sit, non habemus incognitum. Ex qua re colligimus, quia nisi vis eum doloris nimia coegisset, ad hanc rem, de qua vos contristatos asseritis, ejus fraternitas nullatenus pervenisset. Nos autem, ut hoc eo scribente comperimus, illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras, sicut ante susciperet, et missas in domo vestra non solum celebrari permitteret, sed si velitis, etiam ipse perageret, » et caetera Verum Venantius cum episcopo in concordiam rediens, cum
Abbreviated transcription (Latin):
noueras subtraxisti. Qua ꝓpt̃. si correptionis
mee uerba secuturus audieris: quam sint
blanda & dulcia in fine cognosces. Ecce fateor
merens loquor: & facti tui tristicia ad dictus
edere uerba uix ualeo: & tam̃ animꝰ tuusas
tionis suȩ conscuis. uix sufficit ferre quod
audit: erubescit. & confunditur. auersat᷑.
Si ergo ferre ñ ualet uerba pulueris: quid
facturus ẽ ad uidicium conditoris: fateor ta
credo: quod te effugere uitam conspicit. et
aimen adhuc ad uitam reseruat: quod suꝑbi¬
entemte uidet et tollerat:
umq uenantius in eadem apostasiam
ꝑmanens. obortis quibusdã simultatibꝰ
oblationes suas a ioħe syracusano epõ execra¬
tis cognosceret: & contra epm̃ hostili more cõ¬
motus ẽ. eumq ñ timuit gregorio accusare.
su ipse rescribit dicens. Multũ nos ea quam
direxistis iam contristatos inuenit epła: qd̃
lum ꝓdiisse cognouimꝰ. Quȩius enĩ causafu¬

Expanded text:
voveras, subtraxisti. Quapropter, si correctionis voveras, subtraxisti. Quapropter, si correctionis meae verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, tionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo ferre non valet verba pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fateor tam maximam credo, quod te effugere vitam conspicit, et tamen adhuc ad vitam reservat: quod superbientem 109 te videt et tolerat. » Cumque Venantius, in eadem apostasia permanens, obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, contra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio accusare. Cui ipse rescribit, dicens: « Multum nos ea quam direxistis jam contristatos invenit epistola, lum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fu
Abbreviated transcription (Latin):
sum: quia om̃i uirtute. aut te cupio saluar.
aut detua morte me eripi. In quo enĩ habitu
fueris recolis: & suꝑnȩ districtionis animadu̾¬
sione post posita. ad quod sis de lapsus agnos¬
cis. Culpam ergo tuam pensa. dum uacat.
Districtionem futuri uidicis dum uales exhor¬
resce: ne tunc iam illam amarã sentias. cũ
eam iam nullis flecib euadas. Et infra. Teste
euangłio scis: quia diuina seueritas. de oci¬
oso sermone nos arguit. & de uerbo in utili
rationes subtilit̃ exquirit. Pensa gͦ quid fac¬
tura ẽ de ꝑuerso oꝑe: si quosdam in iudicio
suo reꝓbat de sermone. Ananias dõ pecumaᷤᷤ
uouerat: quas post diabolica uictus ꝑsuasio¬
ne subtraxit. Sed qua morte multatus est.
sapis. Si ille igitur ꝑiculo mortis dignus fuit.
qui eos quos dederat nũmos deo abstulit: con¬
sidera quanto ꝑicło indiuino iudicio dignis
eris. qui non nũmos. sed temet ipsum om̃i¬
potenti dño cui te sub monachico habitu de¬

Expanded text:
sum, quia omni virtute, aut te cupio salvari, sum, quia omni virtute, aut te cupio salvari, aut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa dum vacat, districtionem futuri Judicis dum vales exhorresce, ne tunc illam amaram sententiam audias cum eam jam nullis fletibus evadas. » Et infra: « Teste Evangelio , scis quia divina severitas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone. Ananias Deo pecunias voverat, quas post diabolica victus persuasione subtraxit ; sed qua morte mulctatus est, scis. Si ille igitur mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum, omnipotenti Deo, cui te sub monachico habitu de
Abbreviated transcription (Latin):
sare. atq excellentiã urãm hac ex re cogatur
offendere. & nos pariter de ur̃a discordia con-¬
monas chico habitu ꝑ manserunt. religio
presumant: fauoris ur̃i patrocinio fulciri
dicuntur. Quod nos credere ꝑuersitatis ipss
acerbitas ñ ꝑmittit. Petimꝰ gͦ. ut in tanto uos
peccato miscere nullatenus debeatis. Nam
huiꝰ modi iniquitatẽ. impunitã ꝓpter dm̃
nullomodo patimur remanere.Unde ite¬
rum quesumꝰ. ut excellentia ur̃a intalium
se causarum defensione ñ misceat: ne & deus
suam defendat inuiriam: & int̾ nos aliorũ
pariat culpa discordiam:
t e m uenantio ex monacho patricio. Multi
homines stulti putauerunt: quod si ad ordi¬
nem episcopatus eueherer: te alloqui ac ꝑ
epłam frequentare recusarem. Sed ñ ita ẽ: qua
ipsa iam loci mei necessitate compellor. ut ta¬
cere ñ debeam. Et posipauea. Hac igitur con¬
sideratione compulsus. uelis nolis locuturꝰ

Expanded text:
sare, atque excellentiam vestram hac ex re cogatur sare, atque excellentiam vestram hac ex re cogatur offendere, et nos pariter de vestra discordia conmonachico habitu permanserunt, religiospraesumant, favoris vestri patrocinio fulciri dicuntur. Quod nos credere perversitatis ipsius acerbitas non permittit. Petimus ergo ut in tanto vos peccato miscere nullatenus debeatis. Nam hujusmodi iniquitatem impunitam propter Deum nullo modo patimur remanere. Unde iterum quaesumus ut excellentia vestra in talium se causarum defensione non misceat: ne et Deus suam defendat injuriam, et inter nos aliorum pariat culpa discordiam. » Item Venantio, exmonacho, patricio: « Multi hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui ac per epistolas frequentare recusarem. Sed non ita est, quia ipsa jam loci mei necessitate compellor ut tacere non debeam. » Et post pauca. « Hac igitur consideratione compulsus, velis an nolis, locuturus
Abbreviated transcription (Latin):
unctoꝵ iudicũ cupiditates uel scelera gre¬
goruis quasi chamo frenoq pontificii suz
ualidissimis auctoritatib refringebat. Et si
quos dulciter a prauitate corrigere ñ ualebat:
scriptoꝵ suoꝵ redargutionib publicabat.
Unde romano ex arco italiȩ residenti rauenne.
scribit inquiens. Apud excellentiã ur̃am. pra¬
uoꝵ audatia correptionis debet a culeos. magiᷤᷤ
quã defensionis inuenire solatium. Nam satis
graue ẽ: ut continguat illic habere prauã ac-¬
tionem refuguim: unde disciplinȩ debet ꝓdi
re censura. ꝑuenit itaq ad nos speciosum qnͦ
pastoris exinde uoluntatem exisse: & eccłiasti-¬
cȩ constitutionis uigore depecto. antedicto epõ
ur̃a fretus tuitione resistere. Quod quia excel¬
lentiȩ ur̃e sine dubio pulsat inuidiam: neces-¬
se ẽ: ut ab eius uos habita discretione debeatis
tuitione suspendere: ne si nominis ur̃i occasi-¬
one pastori suo inobediens. uel contumax fu¬
erit ad tempus. urõs contra uos uidices defen-¬

Expanded text:
unctorum judicum cupiditates, vel scelera Gregorius quasi camo frenoque pontificii sui, validissimis auctoritatibus restringebat, et si quos dulciter a pravitate corrigere non valebat, scriptorum suorum redargutionibus publicabat. Unde Romano, exarcho Italiae, residenti Ravennae, scribit, inquiens: « Apud excellentiam vestram, pravorum audacia correptionis debet aculeos magis quam defensionis invenire solatium. Nam satis grave est ut contingat illic habere pravam actionem refugium, unde disciplinae decet prodire 108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speciosum quempastoris exinde voluntatem exiisse, et ecclesiasticae constitutionis vigore despecto, antedicto episcopo vestra fretum tuitione resistere. Quod, quia excellentiae vestrae sine dubio pulsat invidiam, necesse est ut ab ejus vos, habita discretione, debeatis tuitione suspendere: ne si nominis vestri occasione pastori suo inobediens vel contumax fuerit ad tempus vestros contra vos judices defen
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi dracone cum bestiis in mare necato aer corrumpit᷑.¬
Ubi sagutis celestib cladem ferentib pelagiꝰ p̃sul extin¬

Expanded text:
 Dracone cum bestiis in mari necato, aer corrumpitur.--37. Sagittis coelestibus cladem ferentibus, Pelagius praesul exstin