comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit pupillo nõ esse ei oꝑis
nom nũciatõis exsecutõm dã¬
damsnisi ad ip̃ius priuatũ ꝯnio¬
dum res ꝑtineat. nluti si lumi¬
nib eius officiatur aut ꝓspeit¬
ni obstet nõ alit̃ aut̃ pupilli

Expanded text:
sit pupillo non esse operis nuntiationis executionem dandam, nisi ad ipsius priuatum coertineat, ueluti si luminibus eius officiatur aut pro obsit. non aliter autem pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
dn̾is undetur denũciatũ s si unꝰ
hedificau̾it post oꝑis noui nũci¬
atõm. alii qui nõ bedĩficailint
nõ tenebunt᷑ neꝙ eĩ debet noͣ¬
cere fcm alt̾ius ei qui nich fecit¬
¶ Siplium dñoꝵ rei opus no¬
ceat utrũ sufficiet unuis ex so¬
cus nũciatõ. an u̾o om̃s nũcia¬
re debeant. ⁊ est u̾ius uinus nũ¬

Expanded text:
dominis uidetur denuntiatum: sed si unus aedificauerit post operis noui nuntiationem, alii, qui non aedificauerint, non tenebuntur: neque enim debet nocere factum alterius ei qui nihil fecit. Si plurium dominorum rei opus noceat, utrum sufficiet unius ex sociis nuntiatio an uero omnes nuntiare debeant? et est uerius unius nun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdempnatus : ut. Intͣ certo
dies soluat Unͣte eĩ fͦp̃t uidic¬
aci actõm computamꝰ utr̾
ex quo sentencia prolata ẽst.
ex lege qd̾ sententie iudicis
deest. sin aut̃ ampliore nũ
dier in sua diffõne uidexam¬
plexus est cõputabr pro eo ⁊

Expanded text:
demnatus sit, ut intra certos dies soluat, unde ei tempus iudicati actionis computamus, utrum ex quo sententia prolata est anex lege, quod sent‹ent›iae iudicis deest: sin autem ampliorem numerum dierum sua definitione iudex amplexus est, computabitur reo et
Abbreviated transcription (Latin):
here promde si quid cuidam obbac̃
actõm licitõ iure dedit dicend ẽ in
ul ip̃i uendicori accipe tebemus. uł
alu obligatũ. nam qd delit sil ipsi
uenditori sũ alii exussu eius. siue
ipẽ. siue alius ceclerit. eque ꝯtinebr¬
obligatũ acciꝑe detem si exteptõe
eẽ obligati ¶ Inc̾dũ euͣent ut is
qui cõꝑauit. hat in quadruplum
actõm. Nam in ip̃m quio ꝗ sciens
pro suo uenierit hac hebit induplũ
actom. ⁊ pret̾ea inuenditorẽ. ul eũ
ꝗ duplũ promisit in duplũ actõm¬

Expanded text:
ere.Proinde si quid cuidam ob hanc actionem licito iure dedit, dicendum est in uel ipsi uenditori accipere debemus uel alii obligatum: nam quod dedit, siue ipsi uenditori siue alii ex iussu eius siue ipse siue alius dederit, aeque continebitur.Obligatum accipere debemus, si exceptione esse obligatum. Interdum evenit, ut is qui comparavit habeat in quadruplum actionem: nam in ipsum quidem, qui sciens pro servo veniit, hinc habet in duplum actionem et praeterea in venditorem vel eum, qui duplam promisit, in duplum act
Abbreviated transcription (Latin):
re accidrit. reuoluit᷑ aut̃ ad ẽmpł¬
torem quia actõm extẽptiononꝯ
habet s uicħ in hac causa profit̾ ͥ
stiͣplatõ insi ñud qd post traditi¬
onẽ accidit quia dũ uenditoris
custoclia est. is stipͥular debet om¬
nẽq diligenciam emptori pres¬
tare qd eĩ alia ac̾tõne queri pot̾

Expanded text:
re acciderit, reuoluitur autem ad emptorem, quia actionem ex empto non habet? sed nihil in hac causa proficit stipulatio, nisi in id, quod post traditionem accidit, quia, dum uenditoris custodia est, is stipulari debet omnemque diligentiam emptori praestare: et quod alia actione quaeri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ssim agere quia dampnũ iam¬
tũc ceꝑimus cũ paries uiciosus
fcũs sit nec quicꝙͣ obstaret quo¬
minus et̃ anteqmͣ decidat agi po
dam qmͣ si detidiq ¶ Siuicinas
edes hamus ⁊ iuicem desidemꝰ
dampni infecti cau̾i nicħ obstab

Expanded text:
ssim agere, quia damnum iamacceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam obstare, qunus etiam antequam decidat agi posdam, quam si decidisset. Si uicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil ob
Abbreviated transcription (Latin):
Aius. ¶Silua ceclua est. ut
quida putãt q̃ in hoc hetur ut
cedet᷑ur ẜuius eã ẽẽ que sucti¬
sa riusus ex sturpib aut radi¬
cibo renasticu stipula lecta
est spice inniessem deiecte. nec¬
dũ lecte quas rustici cũuacas¬
uint colligũti noual ẽ terra
pretisa que anno cessa sit.qmͣ
aut̃ est in qmͣ nõ dñs pascen¬
di grã petus iniisit¶glans
caduca est que exarbore teci
at opus est ex eo dictũ qd pa s¬
ratũ sit ad fructũ capiendũᷤ

Expanded text:
ua' est, ut quidam putant, quae in hoc habetur, ut caederetur. Seruius eam esse, quae succisa rursus ex stirpibus aut radicibus renascitur. 'Stipula illecta' est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum uacauerint colligunt. 'Noualis' est terra praecisa, quae anno cessauit, quam autem est, in quam nondum dominus pascendi gratia pecus immisit. 'Glans caduca' est, quae ex arbore ceciat opus est: ex eo dictum, quod paratum sit ad fructum capiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad detus urbiũ edificia nõ delĩqui
net quicꝙͣ int̾est uire quis edific
an nõ iuire edificet tũ sit seturus
is qui opus nonũ nũciauit post¬
ea qmͣ ei cautũ est ¶ Hccͥ autez
int̾dicͥtũ ꝯpetit ei ꝗ satisdeditã
dicitur ⁊ illud aut si ꝑte stat quo
minus sat̾detius ꝓmde si satisdat̃
nõ est. set repromissũ int̾dtohuic
locus nõ erit. neq eĩ ꝑmittend̾ fu¬
it in publico heclificare priusqmͣ
appareat quo iure quis eclificet.
Set si sat̾̃datũ sit cantũ tñ nõ pͥ¬
seu̾et int̾clictũ cessatssi aliqñ ste¬
tit ꝑ nũdatorẽ quo minus satis

Expanded text:
urbium aedificia non derelinqui. Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opus nouum nuntiauit, posteaquam ei cautum est. Hoc autem interdictum competit ei qui satisdedit: adicitur et illud 'aut per te stat, quo minus satisdetur'. proinde si satisdatum non est, sed repromissum, interdicto huic locus non erit: neque enim permittendum fuit in publico aedificare, priusquam appareat, quo iure quis aedificet. Et si satisdatum sit, cautum tamen non perseueret, interdictum cessat. Si aliquando stetit
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo sbĩcͥitur clausaͥlas opus aut̃.¬
alt̾in tementũ fu̾it positũ. set si ꝓpo¬
natur instar quocłoã ꝯͣꝑis ⁊ qiͣ faci¬
es quedam fc̃i oꝑis sũ aut̃ res ũdi¬
cetur. sũ res nõ defendatur stͥiplo ĩ
id omutitur ut res bom uiri arbit᷑¬
tu restituatur. qd si ita restitucũ
nõ ent qnͣti eares ent tantã petũ¬
niam dabit. is si hoc pet̾itori plã¬
cũit. ¶Quesitũ est si plures dñi
edificẽt. an onĩs cau̾e debcant/i a¬
it labeo unũquẽq caue debere. qr
restitutõ oꝑis fieri pro ꝑte nõ possit.
Idem ait. ⁊si plures nuncient tur¬
and̾essent uni caueatur. s int̾ eos
mueiat. ¶ Plane si nõ ꝯuei̾a̾t. ⁊ su¬
gulis erit cauend Idem dicit adi¬

Expanded text:
ausula. Opus autalterum cementum fuit impositum, sed si proponatur instar quoddam operis et quasi facies quaedam facta operis. Siue autem res iudicetur siue res non defendatur, stipulatio in id committitur, ut res uiri boni arbitratu restituatur: quod si ita restitutum non erit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dabit, si hoc petitori placuerit. Quaesitum est, si plures domini aedificent, an omnes cauere debeant. et ait Labeo unum cauere debere, quia restitutio operis fieri pro parte non possit. Idem ait et si plures nuntient, curandum esse, ut uni caueatur, si inter eos conueniat: plane si non conueniat, et singulis erit cauendum. Idem dicit adi
Abbreviated transcription (Latin):
nre ciuili.i. uire ꝓprio cinita¬
tis nre. ẽt quia. antiquius n
gencium cum ip̃o genere pͣr
oclitum est. opͥus est ut de hec
prius referendum sit. ¶ Sr̃a
igitur anmalia. que terra.

Expanded text:
iure civili, id est iure proprio civitatis nostrae. et quia antiquius ius gentium cum ipso genere humano proditum est, opus est, ut de hoc prius referendum sit. Omnia igitur animalia, quae terra
Abbreviated transcription (Latin):
si satis offerat. et om̃s ꝯfite¬
russores qui ydonei ẽẽ dic¬
unti presto sint nec enĩ
sꝑ facit ẽ nõis emptõ cũ nus¬
meratio tocius debiti non
sit ĩ expedito ¶Ita demũ int̾
fitenssoros dundr actiosi
nõ inficientur nã inficiẽ¬
tib auxiliũ diuisionis ñ
est indulgend filiusfam̃.
pro pr̃e potĩt fideube. nec er.¬
it sñ effectu h fideuissio ꝓri¬

Expanded text:
tiones offerat et omnes confideiussores, qui idonei esse dicuntur, praesto sint: nec enim semper facilis est nominis emptio, cum numeratio totius debiti non sit in expedito.Ita demum inter fideiussores diuiditur actio, si non infitientur: nam infitiantibus auxilium diuisionis non est indulgendum.Filius familias pro patre poterit fideiubere nec erit sine effectu haec fideiussio, pri
Abbreviated transcription (Latin):
sum qcd̃. ad mel ⁊ uinũ.uł eni¬
plaustrũ aut collirium ad in¬
edicam̃ta reutipossunt. ¶Uiͣ¬
detur tũ michi recte quidem
dirisse nõ debe clubitan quin
alienis spicis excussum frumẽ¬
tũ eius sit cuius ispice fu̾ut cũ
ei grana que spicis continent᷑
ꝑfectam hant suam sp̃em. qui
excussit spicas no nouam spẽn
facit. s eam que est detegit¶ Uõ¬
mat̾ias cõe tõtum corpus effi¬
cit sũ eiusdez gen̾s sint mat̾ie
uluti siunia miscũnt. largen¬
tũ ꝯflau̾nt. sũ dñse. uluti si ali¬
us uuinũ ꝯcułit alius mel uel
iis mła ielectri noui corporis

Expanded text:
dem ad mel et uinum uel emplastrum aut collyria ad medicamenta reuerti possunt. uidentur tamen mihi recte quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excussum frumentum eius sit, cuius et spicae fuerunt: cum enim grana, quae spicis continentur, perfectam habeant suam speciem, qui excussit spicas, non nouam speciem facit, sed eam quae est detegit.Uomaterias commune totum corpus efficit, siue eiusdem generis sint materiae, ueluti uina miscuerunt uel argentum conflauerunt, siue diuersae, ueluti si alius uinum contulerit alius mel, uel s et mulsi et electri noui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
turali eccupati edit᷑. nec int̾est qͦ
ad feras bestias. ⁊ uolucres uttũ in su¬
ofunto quis capiat an malieno. p¬
lane quim alienũ fund ingredit᷑
uenandi aucupando ue grã. potest
adnõsi is preuid̾rit uire prõhri ne
ingredet᷑. quicid ant̃ eorñ ceꝑim¬

Expanded text:
turali occupanti conceditur. Nec interest quod ad feras bestias et uolucres, utrum in suo fundo quisque capiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi aucupandiue gratia, potest a domino, si is prouiderit, iure prohiberi ne ingrederetur. Quidquid autem eorum ceper
Abbreviated transcription (Latin):
diem depoͬnãt. Si aut̃ nõ uienire se
statuã dix̾int aut deleco ꝯtrou̾sia
fecerit. semisses ꝓtinus penͣdãtifiueᷤᷤ
publicos apͥuatis detim̾i nõ oporcet.
curabit igit᷑ p̃ses ꝓuĩcie siqui puͣ
sũt apͥuatis seꝑare ⁊ publicos peciꝰ
redditus augere si qua leca publi¬
ca uł edificia ĩ usus priuatorũ ĩue¬
n̾it estim᷑are utrũ ne uendicãda
ĩpublicũ sĩt. anuectigal ibi sacius

Expanded text:
diem, si aut non invenire se statuas dixerint aut loco controversiam fecerint: semisses protinus pendant". Fines publicos a privatis detineri non oportet. curabit igitur praeses provinciae, si qui publici sunt, a privatis separare et publicos potius reditus augere: si qua loca publica vel aedificia in usus privatorum invenerit, aestimare, utrumne vindicanda in publicum sint an vectigal eis satius
Abbreviated transcription (Latin):
tenda ꝙͣ ad ĩchoand̾ opus erogandã
ħt. ⁊ nõ facile ad reficiend̾ petiũe in¬
ueĩanti si ꝗs post ab alio scm̃ adorn¬
are marmoribd .l alio quoͦ mõ exuo¬
lũtate ppłi fcũrũ sepollicitꝰ sit noĩs
ppͥi titulo scribendo manẽtib prioꝵ
titul ꝗ ea oꝑa fetissẽt id fi̾ debe sen¬
atus censuit ꝙ si pͥuati ĩ oꝑa q̃ pub¬

Expanded text:
tendam, quam ad inchoandum opus erogandam habeat et non facile ad reficienda ea pecunia inueniatur.Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere senatus censuit. quod si priuati in opera, quae pub
Abbreviated transcription (Latin):
gans formula in onõ danda est
ut qd aͣst̃ admisit dũ tarat dpe¬
culio ꝗd ip̃eex̾ticor adiciat᷑ ut nox¬
e dedere. Igitur si manũis sit ꝑse¬
cutõ quid inpetulio manebit. adu̾¬
sus dñm intͣ anͥnuĩ noxal ip̃m se¬
quet. ¶ntdũ et manuiaꝰ et qui
eũ manũisit obfuitũ tenet᷑. suĩo¬

Expanded text:
garis formula in dominum danda est, ut quod alter admisit 'dumtaxat de peculio', quod ipse exercitor, adiciatur 'ut noxae dederet'. igitur si manumissus sit, persecutio quidem in peculio manebit aduersus dominum intra annum, noxalis ipsum sequetur. Interdum et manumissus et qui eum manumissit, ob furtum tenet
Abbreviated transcription (Latin):
ominiũ est nõ quasi singulo¬
rum totus. s pro ꝑtib utiꝙ ĩ¬
dinisis ut intenctu uris ma¬
gio ꝑtes habeant quã corpore
nteo si quid stipulatur. uel
qua alia rõne adquint õib¬

Expanded text:
omnium est non quasi singulorum totus, sed pro partibus utique indiuisis, ut intellectu magis partes habeant quam corpore: et ideo si quid stipulatur uel quaqua alia ratione adquirit, omnib
Abbreviated transcription (Latin):
usumfructũ. ħemꝰ pprieta¬
tis dño ex re fructuaru. ul
ex opis eius noiatim scip¬
uletur ad quiritur dnõ ꝓpͥ¬
etatis set qua actione fruc¬
prietatis requirendẽ. Ite
si ẜuus bona fide nobẜuat¬

Expanded text:
etatis domino ex re fructuarii uel ex operis eius nominatim stipuletur, adquiritur domino proprietatis: sed qua actione frucproprietatis, requirendum est. item si seruus bona fide nob
Abbreviated transcription (Latin):
tucore ad tp̃c pubrtatis cã defe̾nda sit
utile ẽ pupillo ꝯstituere. ¶ Sĩea ꝑsonͣ
desit cognitõni que alicui status cõ¬
tron̾siam faciebat. In eadẽ cã est qui
delibrtate sua litigat qua fuit pri¬
quã de librtate trou̾siam paciatuir

Expanded text:
utore ad tempus pubertatis causa differenda sit, utile est pupillo, constituere'.Si ea persona desit cognitioni, quae alicui status controuersiam faciebat, in eadem causa est qui de libertate sua litigat, qua fuit, priusquam de libertate controuersiam patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
nt eẽt rpto adriam ꝯtinetur. quod
sus ꝗ prosua librtate litigͥat. desit
tradictor u̾o presens sit meliuis erit
ebit ꝯtra librtatẽ dab̾it. euei̾re aut̃
pot̾. ut et̃ ab señs uidat. Nlam pot̃ sen¬
tencia ef sin librtatẽ ferri

Expanded text:
 rescripto Hadriani continetur.Quod si is, qui pro sua libertate litigat, desit, contradictor uero praesens sit, melius erit ebit, contra libertatem dabit: euenire autem potest, ut etiam absens uincat: nam potest sententi
Abbreviated transcription (Latin):
betur. ⁊ sic̃ ipẽ aget. ita cũ ip̃o quoq
agipot᷑. Cetm ex euentu aut uͣtile
udiciũ erit aut nlłm si cͣ libtate
preclamat furti aut dampni ĩuinia¬
is cab aliquo arguatur. mela ait. int̾i
eñ cau̾e debere iudiciose sisti nene¬
lioris ꝯtcoĩs sic. ꝯ dubie librtatis ẽ
quã qui certe. s susmend iudiciu
neͣ p̃idicĩ tm̃ librtati fiat eque

Expanded text:
betur, et sicut ipse agere, ita cum ipso quoque agi potest. ceterum ex euentu aut utile iudicium erit aut nullum, si contra libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait interim eum cauere debere iudicio se sisti, ne melioris condicionis sit qui dubiae libertatis est, quam qui certae: sed sustinendum iudicium, ne praeiudicium l
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ noie agebatur in librtatẽ ꝓcla¬
mar̾it sustinend iidiciũ. ut si ubr
iudicatus sit in ip̃m tnͣsferatur iu¬
diciũ.⁊ si dãpnatio stã sit. iudicati:
actõm pcͣtius m eũ dandã¬
auis.¶  c̃ te ubrtate sua litigã¬
t optiolegata sit quetũ dehrdit¬
ate relicta diciit᷑ ead.⁊ de optõne ttͣ¬
tari possũt. ¶ntertlũ ex integro da¬
tur adubrtatẽ. ꝓclamatõ ueluti ꝙ¬
affurmat. Ito se ꝓmo udicio nictu
qd statuta ubrtas nõdũ ei obtige¬
rit qua nũc dic̃ sibi õbtigisse ¶Itłc
nũlgo dicatur post ordinatũ ubra¬
le uidiciũ hoĩem tuiꝰ de c̃statu ꝯtro¬
post litem ordiatam desinat dñs po¬
ssicere s magis ẽ. nisi adquirat. licet
ab eo nõ positeat᷑. ⁊ cũ placuit ꝑ fug¬
itiiũ quoq nos possdm adquirere

Expanded text:
cuius nomine agebatur, in libertatem proclamauerit, sustinendum iudicium, ut, si liber iudicatus sit, in ipsum transferatur iudicium: et, si damnatio facta sit, iudicati actionem potius in eum dandaausa.Si cui de libertate sua litiganti optio legata sit, quaecumque hereditate ei relicta dicuntur, eadem et de optione tractari possunt.Interdum ex integro datur ad libertatem proclamatio, ueluti udicio uictum, quod statuta libertas nondum ei optigerat, quam nunc dicit sibi optigisse.Licet uulgo dicatur post ordinatum liberale iudicium hominem, cuius de statu contropost litem ordinatam desinat dominus possidere: sed magis est, ut adquirat, licet ab eo non possideatur. et cum placuit per fugitiuum quoque nos possessionem adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
dones fi̾ent. eos aut̃ q hoc cͥmine a¬
rͣgu̾ent᷑ cornelie legis pena teneri
eorꝙ boꝰna m̾ito fisco m̾o uẽlicari
sihet cͥm̃e tene̾tur si nõ ad fu̾int d
ab senͣtib quoq tãꝙͣ lege cornelia
qui hãc ĩuiriã passi sũt ꝓclamane¬
rũt. audire eos prouĩcie debet. qui
iuirilitatẽ amiserũt. nemo eĩ libe¬

Expanded text:
dones fierent, eos autem, qui hoc crimine arguerentur, Corneliae legis poena teneri eorumque bona merito fisco meo uindicari hoc crimine tenentur, si non adfuerint, de absentibus quoque, tamquam lege Cornelia qui hanc iniuriam passi sunt, proclamauerint, audire eos praeses prouinciae debet, qui uirilitatem amiserunt: nemo enim libe
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ Ireclitores si adũsus debiͣtͥ¬
debitoris sui int̾uen̾int id ullo mͦ¬
cedente. duius martus dectenit
ius crediti eos nobr̾e uba decreti
sũt. optimũ est ut si quas putas te¬
hrͣe petit̾ones actõnibꝰ ex ꝑiaris.

Expanded text:
. Creditores si aduersus debitdebitoris sui intrauerint id nullo concedente, diuus Marcus decreuit ius crediti eos non habere. uerba decreti haec sunt. 'Optimum est, ut, si quas putas teere petitiones, actionibus e
Abbreviated transcription (Latin):
cdent cuius toso nĩalo incendi¬
um fcm̃ erit qui uehoĩs eccidẽli
fuitiue facrendi cã tũ telo amb¬
ulau̾it qui uecũ magrãtus eẽt il
þublicone iudicio preẽt. oꝑam dech¬
¶isset. quo quis am iubiciũ prõfit̾et᷑
necandi cã uenenũ ꝯfec̾ĩt tecłritꝰ
qui ue flm testĩm tolo malo dix̾it
quo quis publico iudͤicio rei capi
us fie̾t i qui hoĩem ccciorit pũit᷑
nõhita diffe̾ntia tuiꝰ cõdcõnis.

Expanded text:
derit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium pnecandi causa uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit quo quis publico iudicio rei capitus fieret. Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis
Abbreviated transcription (Latin):
dulo. inrem que dicit̾ uendic¬
acio ⁊ in ꝑsonam que delittio
appellatur In remactio est per
quam reni nr̃am que ab alio
po̾nidetur petimus.⁊ semꝑ adu̾¬
sus eũ est quirẽ po̾ssidet. In pͣ
actio est. qua cũ eoagimꝰ qui
obligatus ẽ nob at faciendũ
aliquid ul dand. ⁊ semꝑ adne¬
ctu actio est quociens quis sui
lucti ^ ca cũ aliqͥuo ꝯtrahrit ue¬
luti emendo uendendo. locato
ito actõ est qucciens ex eo te

Expanded text:
ndicatio, et in personam, quae condictio appellatur. in rem actio est, per quam rem nostram, quae ab alio possidetur, petimus: et semper adversus eum est qui rem possidet. in personam actio est, qua cum eo agimus, qui obligatus est nobis ad faciendum aliquid vel dandum: et semper advectu actio est, quotiens quis sui lucri causa cum aliquo contrahit, veluti emendo vendendo locando cto actio est, quotiens ex eo te
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ⁊ in tem̃ iscuiꝰ ẽteͥs fu̾nt cum
pret̾ has alias eͦtes hret. desiorat
ab eo qui possõn missus est. ut sibi
dãpni infectihasũ ediũ nomine
quarũ in possõni missus est. cau̾et
utõm erig̃. io possõm amisit. quia
ip̃e dãpni ĩfecti satis nõ dederit. et
sane parĩ probe postulat ab eo cã¬
ueri sibi earũ ecliũ uoĩe quaru
ip̃e caue suꝑ dedit. que smña u̾a est¬
¶ Sĩquis stipillaturus iurauerit
net fu̾it scipulatus. an postea ei
stiplani uolenti uirand sit. iudea¬
mus ⁊p̾uto it̾m uirand. quia pos¬
sit fi. ut. uuit tuc. aut m̃odõ ealũ¬
pnietur szi alieno nose cau̾i micħ
dampni infecti postulẽiurare de̾¬
beo. nõt calũpnie causa id eũ cuiꝰ
noĩe cautũ postulo fuisse postula¬
turi¶ Set si eius noiẽ postillẽ qui
si ip̃e uraret postularet iurare nõ
dicend est locũ iriuirando non

Expanded text:
erit, deinde is cuius aedes fuerunt, cum praeterea alias aedes haberet, desideret ab eo, qui in possessionem missus est, ut sibi damni infecti harum aedium nomine, quarum in possessionem missus est, caveret,um ideo possessionem amiserit, quia ipse damni infecti satis non dederat? et sane parum probe postulat ab eo caueri sibi earum aedium nomine, quarum ipse cauere supersedit: quae sententia uera est. Si quis stipulaturus iurauerit nec fuerit stipulatus, an postea ei stipulari uolenti iurandum sit, uideamus. et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur. Si alieno nomine caueri mihi damni infecti postulem, iurare debeo non calumniae causa id eum, cuius nomine cautum postulo, fuisse postulaturum. Sed si eius nomine postulem, qui, si ipse postularet, iurare non dicendum est locum iurii
Abbreviated transcription (Latin):
torie sb̃iciend cui cauend sit. cuui
nõ tetm neq ei qui in meo deam¬
bulet. neq ei qui in meo lauet ubͤ
in mea tabua diu̾tat. caũi debet¬
uĩtinus plane inquilinis corũ:
⁊inquilinoꝵ nroribo cauend esse
ait labeo. It̃is qui cũ hus morent᷑¬
¶De illo querit᷑ an inquilus
it inquilins nõ eẽ cauend aut
eĩ ab initio uiciosas edes xluxetũt
Thant qd sibi inputẽt. aut in ui
fecto ei postea cauend nõ erit. qr
rem illicitã ad̾inisit ãlias aut̃ si¬
in monum̃to edificiũ noceat in
quo nicħ sit qd inputari possit᷑

Expanded text:
aetoriae subiciendum, cui cauendum sit, cui non.Ceterum neque ei qui in meo deambulet neque ei qui in meo lauet uel in mea taberna deuertat, caueri debet.Uicinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cauendum esse ait Labeo, item his qui cum his morentur.De illo quaeritur, an inquilinis ait inquilinis non esse cauendum: aut enim ab initio uitiosas aedes conduxerunt et habent quod sibi imputent, aut in uitfecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
an ambo ⁊ magis est ut ambo cͤau̾e
debeant quia fieri pot̾nt edes uiciꝰ¬
ose in edes nõ uiciosas incidentes
dampnũ mich deͤnt. ꝙͣiuis ꝑossit ÷¬
quis dice̾ nõ uicio incolumũ edi¬
ui hoc fc̃m. si aͥne mn ẽas inciten

Expanded text:
an ambo. et magis est, ut ambo cavere debeant, quia fieri potest, ut aedes vitiosae in aedes non vitiosas incidentes damnum mihi dent. quamvis possit quis dicere non vitio incolumium aedium hoc factum, si aliae in
Abbreviated transcription (Latin):
dicemꝰ ꝗ pignus accepit utrũ rep¬
mitt̾e. quia ius sũũ tuetur an sa¬
tisdare. quia dñs nõ ẽ debebit que
sp̃es est inꝯtͣrio lãtere apud mar¬
cellũ agitata. an creclitori pigno¬
raticio dampni infecti cau̾i debe¬
at.⁊ ait maitelt inutilit̾ ei cauer
Idemq et̃ de eo tauend qui nõ

Expanded text:
dicemus, qui pignus accepit? utrum repromittere, quia suum ius tuetur, an satisdare, quia dominus non est, debebit? quae species est in contrario latere apud Marcellum agitata, an creditori pigneraticio damni infecti caueri debeat. et ait Marcellus inutiliter ei caueri: idemque etiam de eo cauendum qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Qut. ¶Quenatõnis uerbũ
et̃ usucapionẽ tinet. iux̾ ẽ eĩ
ut nõ udeatur alienare qui
patitur usucapiseũ quoq ali¬
enare dicimus qui nõ uten¬
to amisit suitutesqui occa¬
sione acquirendi nõ uticurũ
intelligit᷑ alienare uluti qui
hrditatem omittit. aut opti¬
onẽ intͣ certũ tempꝰ datam¬

Expanded text:
um. 'Alienationis' uerbum etiam usu capionem continet: uix est enim, ut non uideatur alienare, qui patitur usucapi. eum quoque alienare dicitur, qui non utendo amisit seruitutes. qui occasione adquirendi non utitur, non intellegitur alienare: ueluti qui hereditatem omittit aut optionem int
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾l diuerse scole auctores
quã duu ul exiguũ temp̾
ex nũdinarespacio supesset
peti nõ posse eristimãt. set
ego cũ ꝓculo sentio. ¶ Cum
pure scipulatus sũ. illd aut
ulo dare. licebit tibi quoci¬
ens uoles mutare uolũta¬
tem in eo qd pr̃aturus sis
ꝑle stiplonis aliquid inten¬
nich ꝓdest quia in solidum.
defendenda est uenditio¬

Expanded text:
tores, quamdiu uel exiguum tempus ex nundinarum spatio superesset, peti posse existimant. sed ego cum Proculo sentio. Cum pure stipulatus sum illud aut illud dari, licebit tibi, quotiens uoles, mutare uoluntatem in eo quod praestaturus sis,plae stipulationis aliquid intennihil prodest, quia in solidum defendenda est uenditio
Abbreviated transcription (Latin):
secutus dix̾it eũ sibi imputare debe
qui adici sibi hac ctõne bona uol¬
uit ibi libtates ꝯpetãt. siqs autẽ
eremplũ adite hrditatis fu̾it secu¬
tus. duecte lib̾tates nõ ꝯpetunt
si ꝯsciliũ ⁊ euentus fu̾it frandand¬
orũ creclitoꝵ nec ficepmisse presta¬
bunt᷑ si euẽntu fraudnt᷑ crecditores
fiscus post ea agnoscẽ ⁊ magis est
ne possitsplane si nõ ztrabi oratis p̃¬
fectis errauͣ bona fueͬrũt libtatis

Expanded text:
secutus dixerit ipsum sibi imputare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates non competent, si consilium et euentus fuerit fraudandorum creditorum: nec fideicommissae praestabuntur, si euentu fraudentur creditores.fiscus postea adgnoscere? et magis est, ne possit. plane si non certioratis praefectis aerario bona fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o om̃iũ noĩe rͤmi ab ip̃is ꝯtrabato. et¬
siñ teꝵ ꝯpoetet officio iudicis ꝯstitui ꝯueĩre
ꝯtraditores imũꝙ care cui caueat᷑
onĩnĩ noĩ ¶ Iud indend̾ ancãri debet¬
s creditorib.⁊ sic adici bona. anu̾o sub
dontiq sic accipiemꝰ de sorte. ⁊ nsu̾n
debitis. ¶Hũ q adlibtatẽ ꝑuenerũt
quorũ libti fiant. ꝯstõ onͣdit. ut qui
libti nisi forte is ꝗ adici sibi bona de¬
sidrat itauelit adiciut et̃ hu qui
directã libtatẽ acceperũt. ip̃ius lib¬
tifiant. qd aut̃ uolũt ip̃i libt̾i fieiͣ
utrũ manũittẽcli sint ab eo. anuero
ea ꝯdc̃one sibi adici bona ut et̃ hu qͥ

Expanded text:
ine uni ab ipsis creato? et oportet officio iudicis constitui conuenire creditores unumque creare, cui caueatur omnium nomine. Illud uidendum: ante caueri debet creditoribus et sic addici bona, an uero sub do' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'. Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quoliberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant. Qui autem uolunt ipsius liberti fieri, utrum manumittendi sint ab eo an uero condicione sibi addici bona, ut hi etiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sit om̃ib. ⁊ eĩgn̾alit̾ uoluit libtate
pr̃are quib cõpet̾et si hrlitas atclita
fiusset. ¶Ead ꝯstõ prospexit ut si fiscꝰ
bona admisit eque libtates ꝯpetãtꝰ
ergo sũ iacẽt bona fisco sꝑnẽte. sũ a
gnouit ꝯstõ locũ ht. cet̾m si alia rõ¬
ne agnoscit apparet cessare debere
¶Si inͦ frautem ꝓcreditor libtas
data sit. ab eo ꝗ mortis tpr soluẽdo
nõ est. an ꝯpetat ⁊ siquid fiscus bona
nõ agnouit forte cõpetit libtas. qr

Expanded text:
 generaliter uoluit libertatem praestare, quibus competeret, si hereditas adita fuisset. Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue anstitutio locum habet. ceterum si alia ratione adgnoscat, apparet cessare debere Si in fraudem creditorum libertas data sit ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, an competat? et si quidem fiscus bona non adgnouerit, forte competet libertas
Abbreviated transcription (Latin):
it. si eo tp̃r quo inpossc̾em nuiti de¬
sidãbat. p̾toris adeundi potestas ñ
cundi non ẽẽt. dampnũ int̾im da¬
tum est. hr̾er iudicium q dãpnu

Expanded text:
it, si eo tempore, quo in possessionem mitti desiderabat, praetoris adeundi potestas noneundi non esset, damnum interim datum est, haberet iudicium qui damnu
Abbreviated transcription (Latin):
satis no dãt ħ est. ut inpossõemini¬
taturadu̾sarius. siũ ergo ꝓmitat
siũ ꝑ eum nõ fiat. quonunꝰ ꝓmit¬
tat. nõ tenebit int̾ictum. repulso
eo ꝑ except̾oem qui exꝑitur. ¶ P¬
tor in eum. qui n cauit. n possi¬
dere passus est eum qui missus ẽ¬
ei. iudiciũ pollicetur. intm̃ qͣnͣtum
p̾stare cum oꝑt̾et. si de ea re cautũ¬

Expanded text:
est, ut in possessionem mittatur adversarius. sive ergo promittat, sive per eum non fiat, quo minus promittat, non tenebit interdictum repulso per exceptionem eo qui experitur. Praetor in eum, qui neque cavit neque possidere passus est eum qui missus est, iudicium pollicetur in tantum, quantum praestare eum oporteret, si de ea re cautu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓempcore posside. set debet ⁊
sbeẽ causa empcõnis. si cũ
existimani me d̾ebe tibi igͣn¬
oranti ⁊ tradam usucapies.
quare ergo ⁊ si putes me uẽ¬
didisse ⁊ tradam nõ capies
usu .s. quia incet̾is contracti¬
b. sufficit traditõnuis tp̃c.
Sic deuq si sciens stipleri
rem alenam usucapiam.
sicum traditũ est michi eris¬
timẽ illius eẽ. ¶ At in empt¬
ione ulld tp̃c inspicit᷑ quo
trahitur igitur et bona fite
emisse ceret. et possõm bona¬

Expanded text:
emptore possidere, sed debet etiam subesse causa emptionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me uendidisse et tradam, non capies us‹u›? scilicet quia in ceteris contractibus sufficit traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide emisse debet et possession
Abbreviated transcription (Latin):
fitenissoris ut ĩter se ieuz
fideuissore pro quo fidem¬
sserit diuidat᷑ obligõ. ille
eĩ loco rei est. nec põt̾ reus:
destorare. ut int̾ se ⁊ fider¬
sorem diuidat᷑ obligõ pro¬
b alt̾ fideussore dedrit a¬
dũsus eum quid ud diui¬
ditur obligõpro quo int̾¬

Expanded text:
fideiussor, ut inter se et eum fideiussorem, pro quo fideiussit, dividatur obligatio: ille enim loco rei est nec potest reus desiderare, ut inter se et fideiussorem dividatur obligatio. pro alter fideiussorem dederit, adversus eum quidem non dividitur obligatio, pro quo int
Abbreviated transcription (Latin):
los denarios singulas esse
corꝑa sint ⁊ pluri legata s
stiplo una ẽ. ¶ Atem qu¬
adrige aut lectitanoꝵ stiꝑ¬
ulouna est. at si quas illut
⁊ illo sciplatus sit tot sciꝑu¬
lones sũc quot torpa. ¶Si
a fuͣre hoĩem sim scipłatus
quesitũ ẽ ansciplo ualeat

Expanded text:
los denarios singulas esse corpora sint vel plura legata. sed stipulatio una est. itemque quadrigae aut lecticaulatio una est. at si quis illud et illud stipulatus sit, tot stipulationes sunt, quot corpora.Si a fure hominem sim stipulatus, quaesitum est, an stipulatio ualeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nanciscit᷑. ¶ Itaꝙ inqt pomp̃.
clam nancistit᷑ possomi qui fut¬
uram ꝯtrou̾siam metuens iẜ

Expanded text:
nanciscitur. itaque, inquit Pomponius, clam nanciscitur possessionem, qui futuram controuersiam metuens i
Abbreviated transcription (Latin):
dicum qui furtiue ingres
at.is aut̾ qui cum possidẽt
nõ eĩ rõ optinente possonis
s origo nanciscendi exqrẽda
nec quequã tlam posside inci¬
pere qui sciente aut uolente

Expanded text:
imus, qui furtiue ingressat. is autem qui, cum possideret non enim ratio optinendae possessionis, sed origo nanciscendae exquirenda est: nec quemquam clam possidere incipere, qui sciente aut uolente
Abbreviated transcription (Latin):
dos esse stat eos quib debetu
ex quatũq acͤtõne.ul psetuti¬
one. ul iure truili sũ ulla exte¬
ptõnis ꝓpetue remotõne. uel
honorario. uł extõrosario. siue
mutua petĩnia. set contractus

Expanded text:
tur ex quacumque actione uel persecutione, uel iure ciuili sine ulla exceptionis perpetuae remotione uel honorario uel ex‹tra›ordinario, siue mutua pecunia, sed contractus
Abbreviated transcription (Latin):
resu actio clinidenda ẽ qui
solidum eͣtͣ ptes uiriles fide
sua eẽ uisserunt diũsum
erit u̾bita xceptis solidum
aut ꝑtem iurilez fide tua eẽ
iubes. tunc eĩ ab mnitio nõ
nͥ uuilem ꝑtem singulos
debe ꝯueiet ¶Fitenissor
qui ꝑtem petinẽ suo noĩe

Expanded text:
res actio diuidenda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet.Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
in tꝑs lib̾tatis collatũ esset ⁊ uidea¬
mo ne cũ peculiũ laccessionẽ ⁊ deces¬
sionẽ hat augmẽtũ quoꝙ eius pecu¬
lii si modo ab hrde ei ab latũ nõ sit. le¬
gato cessurũ sit. ⁊ magis hoc uire ũt̾i

Expanded text:
tatis collatum esset. videamus, ne, cum peculium et accessionem et decessionem habeat, augmentum quoque eius peculii, si modo ab herede ei ablatum non sit, legato cessurum sit: et magis hoc iure uti
Abbreviated transcription (Latin):
factum habet. Is tenetur qui ft̾m
ht. ⁊ est ħ utilius qr is pot̾ restitũ¬
ere qui factum in missum habet.
Nabere enim dicimus qui utitur.
Et iure possõms fruitur. siũ ip̃e opꝰ¬
qas fec̃. siuc ex ca emptõnis. ł conditõ
nis łlegato. uł hrditate. uł quo
alio moto adquisiuit. unde offi¬
uis putat eum qui ꝓdelicto relr¬
quid id opꝰ ꝙ fecit. si uiam publi¬
Scam corrumpit. ⁊ reliquid ñ teni¬

Expanded text:
factum habet, is tenetur, qui factum habet: et est hoc utilius, quia is potest restituere, qui factum immissum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, sive ipse opus fenis uel legato uel hereditate uel quo alio modo adquisiit.Unde Ofilius putat eum, qui pro derelicto reliquit id opus quod fecit, si uiam publicam corrupit et reliquit, non ten
Abbreviated transcription (Latin):
eamq ꝓd̾elicto ħas. nõ teni̾ labeo
scribit. Si tñ inquit auctor sua ĩpẽ¬
çienda. S si ꝓdelicto non habeas
recre tecum agi hoc incerclicte Id
labeo scribit. Siuicitiꝰ meus uiã
opere cornimpetit quamuis opꝰ
ꝙ fecit. tam michi quam ip̃iutile
sit. tm̃ si is uicinus fundi sui cã
id fecerit. me tamen non posse h
interdicto conueniri Si autem
comunitet hoc opus fieri curau̾i¬
mus. utrumq nostrum teneri.¬
¶ Hoc interdictum lecum babet
⁊̃ adu̾sus eum qui dolo fecit quo
minus possideret. uł haberet. et¬
enim parem c̃ẽ condicionemo.
statum teducit. Qt fit siuequis
tollit id te factum est. uł repont
ꝙ sb̾latum ẽ tint̾clum suo sũptu
Nam si ip̃e cum quo quis inter
dixit fecerit. uł uissu eius alius
aur ratum hibinim sic cy fecit.
ip̃e suis sumptibus debet restitu¬
ere. Si uero nichil hoꝵ int̾uenit
s tñ ħt factum. tc dicemus par¬
t̾iam solam eum prestare debetẽ

Expanded text:
e pro derelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impencienda. sed si pro derelicto non habeas, recte tecum agi hoc interdicto.Idem Labeo scribit, si uicinus meus uiam opere corruperit, quamuis opus, quod fecit, tam mihi quam ipse utile sit, tamen si is uicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc interdicto conueniri: si autem communiter hoc opus fieri curauerimus, utrumque nostrum teneri. Hoc interdictum locum habet etiam adversus eum, qui dolo malo fecit, quo minus possideret vel haberet: etenim parem esse condicionem statum reducit: quod fit, siue quis tollit id quod factum est uel reponat quod sublatum est. et interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui idixit, fecerit, vel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si vero nihil horum intervenit, sed habet factum, tunc dicemus patientiam solam eum praestare d
Abbreviated transcription (Latin):
dñi unius fundo ꝓprio niueĩt te
ꝑte que soli dnõ sꝑcedit nõ ẽ du¬
biũ qnsolius dñi preclu sit.u̾m¬
an aliquid ex ꝑte alia ferat altꝰ
sccius uidend est. ⁊ nũꝗd sile sit
sacq cũ stipulatur ẜuus uissu
unius dñi. aut ꝑ tradicõm ali¬
quid accepit ul noĩatĩ alt̾i qdi.

Expanded text:
domini unius fundo proprio invenit, de parte, quae soli domino semper cedit, non est dubium, quin solius domini praedii sian aliquid ex parte ferat alter socius, uidendum est, et numquid simile sit, atque cum stipulatur seruus iussu unius domini aut per traditionem aliquid accipit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽẽ eis int̾clamn dicend est. na
⁊ publico iudicio reos face̾ posst̃
dũ suas suarũꝙ iniuinas exeqi¬
untur. si tñ plures sĩt qui exꝑi¬
riuolent eligendus apretore
ad quẽ maxĩe res ꝑtinet. ul is
qui ydoneior est. ⁊ est optinu
ex ꝯuictõne ex fur ⁊ dignita¬
te. actorẽ hoc int̾cito eligendũ
gere desidet. palam erit postea
alii nõ facile dand. nisi dẽ ꝑ̾fid¬
ia prioris. pot̾it aliꝙ edcceri¶Ita
causa cognita amplius qua
semił interłco hoc erit mouẽd
nam ⁊ in publicis iudicus per¬
mutitur amplus  agi quam
sel actũ est qua si preuaricatõ¬
nis fu̾it dampnatus pror act¬
usacor Si tñ reus ꝯdempnatus

Expanded text:
dum esse eis interdictum dicendum est: nam et publico iudicio reos facere possunt, dum suas suorumque iniurias exsequuntur.Si tamen plures sunt, qui experiri uolent, eligendus est a praetore, ad quem maxime res pertinet uel is qui idone‹i›or est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem hoc interdicto eligendum.gere desideret, palam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit movendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum est quam si praevaricationis fuerit damnatus prior accusator. si tamen reus condemnatus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ acquiritur qnͣtũ racio
iͣuris ꝑmuctit/ nam et cum
ẜuus idem ita stipuletur
qnͣtam petiũam tibi intra
ulũ diem dedero tm̃ dare
spondes inpendenti est qs
onem. si eĩ ex re fructuaru

Expanded text:
 adquiritur, quantum ratio iuris permittit. nam et cum idem seruus ita stipuletur: 'quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?' i‹n› pendenti est, quis onem: si enim ex re fructuarii
Abbreviated transcription (Latin):
is qui se ueĩre passus est ut ei ẜ ad si¬
brtatẽ ꝓclamatio teneget᷑ toloant̃¬
nõ solũ eũ fecisse accipimo ꝗ nõ ultro
instruxit emptore. s et̃ ꝯ dẽcepit

Expanded text:
is qui se uenire passus est, ut ei ad libertatem proclamatio denegetur. Dolo autem non eum fecisse accipimus, qui non ultro instruxit emptorem, sed qui decepit
Abbreviated transcription (Latin):
quas pcuratorintendit. ũm in
stiplonibꝰ quoq quos int̾roni de¬
sidrat siutem presentãt actõnũ
caile eum de rato oportet. quare
si duple stͥiplones ꝓturator int̾po¬
nat de rato cau̾e debet.s ⁊ si dam¬
pi infecti stipło aꝓcuratore in

Expanded text:
s procurator intendit, verum in stipulationibus quoque, quas interponi desiderat, si vicem repraesentant actionum, cavere eum de rato oportet. quare si duplae stipulationem procurator interponat, de rato cavere debet. sed et si damni infecti stipulatio a procuratore in
Abbreviated transcription (Latin):
titur stiplo. nam ⁊ si quis adu̾sus
petentera ꝯpensatõnie deluctõne¬
uensus sitrecte dictum est petis
plius nõ petiqam ⁊ hrs qui dam¬
fetiss ex testõ tenetur

Expanded text:
titur stipulatio: nam et si quis aduersus petentem compensatione deductioneue usus sit, recte dictum est petissplius non peti. nam et heres, qui damfecisset, ex testament
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti cũ relegat᷑ quis ul cũ ordine
mouet᷑ ul tũ ꝓhibet᷑ honorib publi¬
tis fũgi. uł cũ plebe̾ius fustib cedit᷑
ul ĩ opꝰ publicũ datur. ul cũ ĩ ea
ens magna capitis diminutõ in¬
aqua ugni int̾ducit᷑ que ĩ ꝑsona
deportatoꝵ eneĩt. ul cũ ꝑlebenis in

Expanded text:
sicuti cum relegatur quis uel cum ordine mouetur uel cum prohibetur honoribus publicis fungi uel cum plebeius fustibus caeditur uel in opus publicum datur uel cum in eam ens magna capitis minutio inaqua et igni interdicitur, quae in persona depor
Abbreviated transcription (Latin):
Manuis scipulanti uxori uir
spopond̾rit direpto mat̾moĩo pre¬
dia que tͤoti erant obligata in
solutũ dare. tñ sacis ẽẽ oͥfferri
tele aomĩstratõne licet capitis
illo uona fite tebetur exsolm pꝰse¬
Aglit̾. Squis aliam rem ꝓ
alia uolenti solu̾it. ⁊ euicta fu̾it
res. manet pristina obligõ set¬
si pro ꝑte fu̾it eiucta. tñ pro sol¬
ito obligõ durat. nam nõ accep¬
isset iem integram creditor nͥ
pro solito eius fi̾et. ¶ Set et si d¬
uos fundos u̾bi gracia ꝓ debito
dedrit euicto alto fundo rena¬
net integra obligõ tũt ergo
res pro re soluta libratõm prãt¬

Expanded text:
amuis stipulanti uxori uir spoponderit dirempto matrimonio praedia, quae doti erant obligata, in solutum dare, tamen satis esse offerri telae administratione, licet capitis illo bona fide debetur, exsoli quis aliam rem pro alia volenti solverit et evicta fuerit res, manet pristina obligatio. etsi pro parte fuerit evicta, tamen pro solido obligatio durat: nam non accepisset re integra creditor, nisi pro solido eius fieret. Sed et si duos fundos verbi gratia pro debito dederit, evicto altero fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem pra
Abbreviated transcription (Latin):
uius famt promittendo prẽm
ciuilit̾ nõ obligatur s se obligat
pp̃ qd accepto rogare filiusfamit.
pot̾. ut selibet. quia ipẽ obligatus
est. pat̾aut̃ acceptũ rogantonicħ
ãgit. cũ nõ sit ip̃e obͣligatus. s fuliꝰ
nt̾uns gentiũ sit acceptilo. ẽt
ioͥ puto ⁊ grece posse acceptũ fieri
dũ modo sic fiat ut latiris u̾bi ᷤ

Expanded text:
ius familias promittendo patrem ciuiliter non obligat, sed se obligat: propter quod accepto rogare filius familias potest, ut se liberet, quia ipse obligatus est, pater autem acceptum rogando nihil agit, cum non sit ut iuris gentium sit acceptilatio: et ideo puto et Graece posse acceptum fieri, dummodo sic fiat, ut Latinis uerbi
Abbreviated transcription (Latin):
testa .t. si quist
pot̃ ergo nõ esse consensꝰ. curnon
possit. fingamiꝰ eũ qui accepto fe¬
rebat. scientem prudentẽq ullur
eẽ momenti acceptilom. sic acce¬
pto tulisse. quis dubitat. nõ iẽe
pactũ cũ consensũ paciscendi nõ
habu̾t ¶ Seruus cõis sicut uniex

Expanded text:
iquis: potest ergo non esse consensus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accpto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit?Seruus communis sicut uni ex
Abbreviated transcription (Latin):
uersario prestand sit. nicħ expri¬
mitur. fortassis aut̃ magis ad¬
usario ut id ueluti solatiũ hat
pro eo qd potenciori adũsario
traditus est ¶lius. De actõ

Expanded text:
uersario praestandum sit, nihil exprimitur: fortassis autem magis aduersario, ut id ueluti solacium habeat pro eo, quod potentiori aduersario traditus est. DE O
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ueq ulla nouatõ fiat¬
¶ Ybi duo rei fcĩ sunt po¬
test. ul abuno eoꝵ solidu
peti. hoc eĩ ẽius duorum
reorum ut unusquisq co¬
rum in solidũ sit obligatꝰ
possit ꝙ ab alt̾utro peti ꝓa
rtes aut̃ ⁊ a singul peti pos¬
senequaꝙͣ dubiũ ÷ qͣlem
Omp̃. P. Lo̾rei promit¬
tendi. siue ita in t̾rogati
spondetis.pndeant. spon¬
deo aut spondemus siue
U¶Emo ÷ qui nesciat
alienas opas pmiti posse
⁊ fideiussorem adBibri in
ea obligõne. ⁊deoꝙ nichil
prohibet duos reos stipu
stipulent᷑. ⁊er ꝯtͣrio duo fa¬
bri euĩso ꝑitie easd oꝑas

Expanded text:
tur: neque olla nouatio fiet. Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno eorum solidum peti: hoc est enim duorum reorum, ut unusquisque eorum in solidum sit obligatus possitque ab alterutro peti. et partes autem a singulis peti possem. Duo rei promittendi siue ita interrogati 'spondetis?' respondeant 'spondeo' aut 'spondemus', siueNemo est qui nesciat alienas operas promitti posse et fideiussorem adhiberi in ea obligatione. et ideo nihil prohibet duos reos stipulstipulentur: et ex contrario duo fabri eiusdem peritiae easd
Abbreviated transcription (Latin):
scribeũ q dãpni infecti stipulatꝰ
est. si pꝑ metũ tuine ea edificia
quoꝵ uoiẽ sibi cauit fulsit inpẽ¬
sas eius rei ex stipulatu ꝯseq p̃ost̾
me fulcire coactus est

Expanded text:
scribit eum, qui damni infecti stipulatus est, si propter metum ruinae ea aedificia, quorum nomine sibi cauit, fulsit, impensas eius rei ex stipulatu consequi posinae fulcire coactus est
Abbreviated transcription (Latin):
collata uoluntas dm̃ tͣfeit
reipprietate ut ecce qui missi¬
uaiactant in nulgus. ignor¬
ant emĩ quid eoꝵ quis ercep¬
turus sic. itñ q nult quod qu¬
isꝙ acceꝑit eius ẽẽ stati eorũ
eicumturꝰ quis eas ħre non
ułt. s quo mag̾ cũ ip̃a naue
ꝑiculũ maris effugiat qua de
causa siquis eas auctibꝰ expl¬
sas ułĩ in ip̃omari nactus lu

Expanded text:
collocata uoluntas domini transfert rei proprietatem: ut ecce qui missilia iactat in uulgus, ignorat enim, quid eorum quisque excepturus sit, et tamen quia uult quod quisque exceperit eius esse, statim eici quo quis eas habere non vult, sed quo magis cum ipsa navi periculum maris effugiat: qua de causa si quis eas fluctibus expulsas vel etiam in ipso mari nactus lu
Abbreviated transcription (Latin):
apncipe appllare fas nõ eẽ cũ
ip̃e sit qui puccat᷑ Sciend ẽ app¬
ellari a senatii nõ posse ad ꝑnci¬
pẽ.itq orõne diui adriani effec¬
tũ esti Siquis ante sũiam pro¬
fessus fuit se aurdice nõ ꝓuoca¬
turũ indubitate ꝓuoradi auxi¬

Expanded text:
ncipe appellare fas non esse, cum ipse sit qui provocatur. Sciendum est appellari a senatu non posse principem, idque oratione divi Hadriani effectum. Si quis ante sententiam professus fuerit se a iudice non provocaturum, indubitate provocandi auxi
Abbreviated transcription (Latin):
potr̾isi reus ꝓmutendi duob brd¬
ib relictis decessit. alter iem defẽ¬
dat. alt̾ no defendat. is qui non
defendat obrem nõ defensum
ueniri pot̃. Ille qui defendat ob
rem iudicatã. qm̃ in unius eiꝰ¬
demꝙ ꝑsona nõ posse ꝯmitti haᷤ
duas clausulas creditur⁊ nos
dicimus sꝑ prenale reiudicate

Expanded text:
t si reus promittendi duobus heredibus relictis decesserit, alter rem non defendat, alter defendat: is qui non defendat ob rem non defensam conveniri potest, ille qui defendat ob rem iudicatam, quoniam in unius eiusdemque persona non posse committi has duas clausulas creditur et nos dicimus semper praevalere rei iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ licũit. nlls usus eius erit
purgandꝰ aut̃ ⁊ reficiendꝰ est ad
aquã tohrtendã. ut uti quis a
¶ Cohrc̾e aqmͣ est ꝯtin̾e sic. ne de¬
fauat ul dilabat᷑. dũ modo ne ꝑ¬
mittat̾ cuinouas uenas quere̾
ul aꝑire. hic el innouat aliꝗd
preter id qmͣ precedenti an no u¬
sus est ¶ S ł de lacu. puteo. ⁊ pisci¬
na. reficiendis purgandis int̾¬
quib ꝑmittit᷑ int̾clictũ d̾. aqua

Expanded text:
fontem licuerit, nullus usus eius erit. Purgandus autem et reficiendus est ad aquam coercendam, ut uti quis aq. Coercere aquam est continere sic, ne diffluat, ne dilabatur, dummodo non permittatur cui nouas quaerere uel aperire: hic enim innouat aliquid praeter id, quam praecedenti anno usus est. Sed et de lacu puteo piscina reficiendis purgandis intequibus permittitur interdictum de aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. aut qd ẽ uerius solu¬
tõnis potestate s ꝓ ꝑte cobr¬
dis obligõ salua est nõ fide¬
inssoria set brditaria. qm̃
maiortollit mĩore

Expanded text:
cidit aut quod est uerius solutionis potestate: sed pro parte coheredis obligatio salua est non fideiussoria, sed hereditaria, quoniam maior tollit minore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ libratꝰ nõ erit qd dolo in¬
aio nõ fiat pene nomine
quĩqͣgĩta dari stiplatus:
flauius hermes spoponoit
claudius quero an flauius
hines clauoiũ delibtate sti¬

Expanded text:
 liberatus non erit, quod dolo mo non fiat, poenae nomine quaginta dari stipulatus Flauius Hermes, spopondit Claudius'. quaero, an Flauius Hermes Claudium de libertate Sti
Abbreviated transcription (Latin):
çia syria m cuutate berito.
usq bretensiu. idꝙ creditũ
ẽẽ. inͨ om̃s nauigu dͤies du¬
centos sb pignorib iypoth¬
tensiũ ꝑfẽndis. ⁊ quas bretẽ¬
sio empturus cẽt ⁊ ꝑ naue
int̾ eos uti cũ tͣalimachus br¬
etensiũ pueniss in de intra
idus septembris que tunc
prime future eent aluis me¬
itibꝰ emptis ⁊ in naue mis¬
sis ip̃e ĩn syriam ꝑ naigiĩ¬

Expanded text:
vincia Syria civitate Beryto usque Brentesium: idque creditum esse in omnes navigii dies ducentos, sub pignoribus et hypothntesium perferendis et quas Brentesio empturus esset et per navem inter eos, uti, cum Callimachus Brentesium pervenisset, inde intra idus Septembres, quae tunc proximae futurae essent, aliis mercibus emptis et in navem mercis ipse in Syriam per navigi