comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc minime negat. immo omnino pane᷑ & uinu
esse confirmat inmsa dominica. Lani. Membrã
eccłe ab ȩccła diserepare non debuit. Confiem
enim eccła toto terrarũ orbe diffusa. panem
& uinũ ad saerandũ ꝓponi in altari. sed int̾ sacran¬
dum in cõprehensibilit᷑ & in effabilit᷑ insubstan¬
tiam carnis ac sanguinis cõmutari. Quod suo loco
opitulante eo de cuius sacratissimo corpone
loquimur. diuersis diuersorũ patrũ testimonus
ita esse. nec aliter posse ẽẽ monstrabitur. Non ta¬
men pane̾ negat. immo confirmat. Sed panẽ qui
de cȩlo descendit &dat uitaͣ mundo. pane̾ quem
ambrosius & augustinus eisdẽ uerbis uocant epi¬
usion id est. substantialt᷑. quia caro xpͣi om̃ib
ereatis substantuis maior existit. om̃s creaturas
soreellertius ina digntate precellit: Vinũ quoq
onenalerumq sed qđ hominũ non quidẽ omiuim
sed senuonũ ar̃ corda loeificat qđ animas debrut

Expanded text:
Hoc minime negat, immo omnino panem et uinum Hoc minime negat, immo omnino panem et uinum esse confirmat in mensa dominica. Lanfr.: Membrum ecclesie ab ecclesia discrepare non debuit. Confitetur enim ecclesia toto terrarum orbe diffusa, panem et uinum ad sacrandum proponi in altari, sed inter sacrandum incomprehensibiliter et ineffabiliter in substantiam carnis ac sanguinis commutari. Quod suo loco opitulante eo de cuius sacratissimo corpore loquimur, diuersis diuersorum patrum testimoniis ita esse nec aliter posse esse monstrabitur. Non tamen panem negat, immo confirmat. Sed panem qui de celo descendit et dat uitam mundo, panem quem Ambrosius et Augustinus eisdem uerbis uocant epiusion, id est supersubstantialem, quia caro Christi omnibus creatis substantiis maior existit, omnes creaturas excellentissima dignitate precellit. Vinum quoque non qualecunque sed quod hominum non quidem omnium sed seruorum dei corda letificat, quod animas d
Abbreviated transcription (Latin):
esse. Rectis sime id quidẽ & ipse precepit. & synodus
sucrinit pus &e sanguis. LAN. Eadẽ eͥ repetere minime piis¬
nus quȩ¬
tta nim. e oport&. Priore᷑ sententi tantũ modo esse tuã¬
euinu posteriorẽ uero nulius esse iominũ suꝑius di xuae¬
que pio ita esse. documentis clarioribs approbaui. Nã &¬
munit᷑ tu cirne̾ ao sanguinẽ negas. inslo sacramento rem¬
tetã constituens & nos sacramerũ fatemur & tamen
intnusq ueritatẽ fideliter aueraeiter confite¬
murs. uod uͦ dialectica uerba affirmationẽ pre¬
dicatũ. subiectũ. cȩteraq inhum modũ tractatui
tante rec laboras inserere: ꝓotͣ nichil aliud uide¬
ris ad facere. nisi ut hac occasiont peritũ te dispu¬
tandi imperitis ualeas suadere. Ni & tusine his
nominib qđ moliris non impariter posses asserere
& nos quȩ a te dicerentur saeris solũ modo possem̃
testimonus abolere. BeR. Susceperat aute burgum¬
dus negare. panẽ & uinũ inm̃sa dominica suꝑ esse.

Expanded text:
esse. Rectissime id quidem et ipse precepit et synodus sti corpus et sanguis. Lanfr.: Eadem te repetere minime puolutabrum luti infeliciter periurus postea non redis oportet. Priorem sententiam tantummodo esse tuam, posteriorem uero nullius hominum superius dixet ita esse documentis clarioribus approbaui. Nam et tu carnem et sanguinem negas in solo sacramento remtotam constituens, et nos sacramentum fatemur et tamen utriusque ueritatem fideliter ac ueraciter confitemur. Quod uero dialectica uerba, affirmationem, predicatum, subiectum, ceteraque in hunc modum tractui tante rei labores inserere, propter nil aliud uideris id facere, nisi ut hac occasione peritum te disputandi imperitis ualeas suadere. Nam et tu sine his nominibus quod moliris impariter posses asserere, et nos que a te dicerentur sacris solummodo possemus testimoniis abolere. Ber.: Susceperat autem burgundus negare panem et uinum in mensa dominica superesse. 419
Abbreviated transcription (Latin):
caro & tam̃ panis uiuus quidecaelo descenditiure
catholice praedicat᷑ . Caro quidẽ scđ m gratiã. panis
uero scđm efficientiã quia sicut hic panis t̃renꝰuitã
subminis trattẽporalem. ita illeca elestis uitam
prestat a & nã & caelestem qr uit aẽ sempit̃ na
Deniq & sanguis hic scđm efficientiã similimꝰ uinũ
trpice potestuocari. quia sicutiunu ladificat corhomi¬
nũ sobriepotatũ. ita longelocuplaius hocuinũ sanguin
l&ificattor hõis interioris & inebriatmñtẽ amore sp̃ttali
Vndedictũ ẽ & calixm̃s in ebrians quã p̃darus ẽ & iuinũ

Expanded text:
coelo descendit jure catholice praedicatur: caro quidem secundum gratiam, panis vero secundum efficientiam, quia sicut hic panis terrenus vitam subministrat temporalem, ita ille coelestis vitam praestat aeternam et coelestem, quia vita est sempiterna. Denique et sanguis hic secundum efficientiam, simili modo vinum typico potest vocari, quia sicut vinum laetificat cor hominum sobrie potatum, ita longe locupletius hoc vinum sanguinis laetificat cor hominis interioris, et inebriat mentem amore spiritali: unde dictum est: C
Abbreviated transcription (Latin):
aliud monstratũ. Lic& quicquidsaporis & delectam̃¬
tiest interius subuno eodẽq colore totũ manna
prestiterdt: Potior quippeuirtus rerũẽ quãs pecies
& fucatꝰ color. id circouistus mag̃ c̃siderandaẽ quã co¬
lorseusapor ex terius qui a quiuniuersis uirtutẽ
naturȩ dedit. hic huic sacram̃ todiuinitꝰ indulsit.
eccłȩ c̃tulit. hoc totũ sacram̃tũ hus mỹs terii cõpleat.
& adimmortalitat ẽ s uos immaculatos clem̃t̃ ꝑducat
Carnales qq̃ & corruptibiles ad spitalia & incorrupti

Expanded text:
aliud monstratum, licet quidquid saporis et delectamenaliud monstratum, licet quidquid saporis et delectamenti est interius, sub uno eodemque colore totum manna praestiterit. Potior quippe virtus rerum est, quam species et fucatus color, idcirco virtus magna consideranda est, quam color seu sapor exterius; quia qui universis virtutem naturae dedit, hic huic sacramento divinitus indulsit, risti Ecclesiae contulit, hoc totum sacramentum hujus mysterii compleat, et ad immortalitatem suos immaculatos clementer perducat; carnales quoque et corruptibiles ad spiritalia et incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
uesti in pristinãspeciem. Qua expl&e oratione
surgensaxra. inuenit corpus xp̃iin formã reme¬
assepriorẽ uti dep̃catus fuerat & mira omni po¬
tentis dĩ dispensatioqui obnius desideriũ itasep̃bere
dignatus ẽ uisibilẽ & non infigurã agni ut aliis qui¬
busq sub hoc mrsterio. sed in forma pueri quatin
& ueritas patescer& inostenso & sacerdotis desideriũ
impler& exmiraculo. Nrãq. fides firmar& exre¬
latu. Uerũ tam̃ ñ prius idẽ cõmunicas sepueri
corpꝰ& sanguine legit᷑. quã redir& in pͥoris formes pecie.
ne absurdũ uider& quod p̃sũ pserat. & fides uberius
requirat᷑ interius. in eadẽ qđ exterius uisuc̃spexerat
Haec interim dixisse sufficiat deostensi onecarnis xp̃i
passertioneueritatis: C&erũ siquis ex eonon credit
illũd qđ in euangło p̃dicat᷑. priorib: inquã illis d&e¬
rioruid &. qui subuniusspecieigustuomnẽ sa porẽ &
omne delectam̃tũ fide ꝑceperant. Nec tam̃ illud tunc

Expanded text:
verti in pristinam speciem; qua expleta oratione, surgens a terra, invenit corpus Christi in formam remeasse priorem, uti deprecatus fuerat; et mira omnipotentis Dei dispensatio, qui ob unius desiderium ita se praebere dignatus est visibilem, et non in figuram agni, ut aliis quibusque sub hoc mysterio, sed in formam pueri, quatenus et veritas patesceret in ostenso, et sacerdotis desiderium impleretur ex miraculo, nostraque fides firmaretur exrelatu. Verumtamen non prius idem communicasse pueri corpus et sanguinem legitur, quam rediret in prioris formae speciem, ne absurdum videretur quod praesumpserat, et fides uberius requiratur interius in eodem quod exterius visu conspexerat. Haec interim dixisse sufficiat de ostensione carnis Christi pro assertione veritatis. 6. Caeterum, si quis ex eo non credit illud quod in Evangelio praedicatur, prioribus, inquam, illis deterior videtur, qui, sub unius speciei gustu, omnem saporem et omne delectamentum fide perceperant. Nec tamen illud tunc
Abbreviated transcription (Latin):
induere. Cuipptũ ẽ eũ sursũ reuocaredein seris
restituere deꝑditione. reparare depuluere d&ia
humanũ c̃forme corpori claritatis suȩreddere.
& figm̃tũ suũ in regnisui consortio sublim are
t qui cor p̾nr̃e fragllitatis sũ pserat nosincorpus
suȩ immortalitatis assumat. Ad quã gloriosã re¬
surrectionẽ piis uosoperib: p̃paredign&ur.
Quiregnat insaecula sacculorum. AMEN.

Expanded text:
induere; cui promptum est eum sursum revocare de inferis, induere; cui promptum est eum sursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra humanum conforme corpori claritatis suae reddere, et figmentum suum in regni sui consortio sublimare. Ut qui corpus nostrae fragilitatis sumpserat, nos in 320 corpus suae immortalitatis assumat. Ad quam gloriosam resurrectionem piis vos operibus praeparare dignetur, qui regnat in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
turas nutu potentiȩ. praesentia maiestatis indo¬
minicicor pr̃r transi repossenaturã cũ ipsu homi¬
nẽ uideatastificio caclestis miseri cordiexp̃ĩ corpꝰ¬
effectũ: Sicut autẽ quicũq ad fidẽ ueniens anteuer¬
ba baptis miadhuc inuinculo ẽ ueteris debiti. his
uero cõmemoratis mox exuit᷑omni fecspeccati. ita
quan do benedicentȩ uerb caclestib ereaturȩ sacris
altaribus in ponunt᷑ ante quã in uocatione sũmi
Niminis consecrent᷑ substantta illic ÷ panis &uimi
minu ẽ sieaquae uerbo potuit ertare. uerbo possitart¬
sita con uertere immo iã minoris uid& cẽmiraculi
siid qđ exmhilo agnoscit̃ condidisse iã conditũ inme¬
liuis ualeat cõmutare : Requi re quidei possitee dis¬
ficile. cui facile fuit uisi bilia &inici sibilia uolun¬
tatis imperio suscitare . cui facile fuit hominẽ deli¬
mimateria figurare i magine &iã suaediuinitatis

Expanded text:
turas nutu potentiae praesentia majestatis in doturas nutu potentiae praesentia majestatis in dominici corporis transire naturam, cum ipsum hominem videat artificio coelestis misericordiae Chreffectum. Sicut autem quicunque ad fidem veniens ante verba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis mox exuitur omni faece peccati: ita quando benedicendae verbis coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam invocatione sancti nomimirum est, si ea quae verbo potuit creare, verbo possit creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare; cui facile fuit hominem de limi materia figurare, imagine etiam suae divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Afaen oc urtice miseri cordiae piaatis in fundetur
sdi nhocipiũ qd numerosis trticiginis fanc consie
So uitẽ. unitatẽ constat ad signari populori
Sicurte i frum̃tũ qł solida purgantis sollicitudine
icpa qua dignẽinunius panis substantiã c̃ gregat
si c uarie gentes diuerseq nationes inunã fide conuc¬
puilius quasi triticuin numera milia a sacnlegis naeto¬
colbiiõ & duo  testam̃toꝵ instritioneuedit frumtũ
Semino molarũ opere curatũ nitescit. &imllã pͥme
originis dignitatẽmatiuo candoremutat᷑ acpaqua
inuino ꝑ mixtaiã nom potest sic & fidelesquique ato
sapientes quiredẽptos sexpĩsangiune & passior ceoꝵ¬
soscunt itadebent quasi in separabeli a mebra capi¬
tsuo fidetsi ersatione & ardentissi mareligione
sociari ut ab eoñ uoluntate ñ necessitates eungu
fulla terrenespei ambitione n deniq ipsapos sint
morte diuelli Nec dubit& quis quã primaria s ertit¬

Expanded text:
affectus justitiae, misericordiae, pietatis, infunditur. Etiam in hoc ipsum quod numerosis tritici granis panem confici novimus, unitatem constat assignari populorum. Sicut enim frumentum quod solida purgantis sollicitudine per aquam et ignem in unius panis substantiam congregatur, sic variae gentes diversaeque nationes in unam fidem convepulus, quasi tritici innumerabilis grani, a sacrilegis naticolligitur, et dum Testamentorum instructione, velut frumentum gemino molarum opere, curatum nitescit, et in illam primae originis dignitatem nativo candore mutatur ac perm vino mistam jam non potest: sic et fideles quique, atque sapientes, qui redemptos se Christi sanguine et passione cognoscunt, ita debent quasi inseparabilia membra capiti suo fide, conversatione et ardentissima religione sociari, ut ab eo non voluntate, non necessitate sejungi, non ulla terrenae spei ambitione, non denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam primarias crea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit parã. & fluxer̃ aquae. & apłs Bibebant
inquit dec̃sequenticos para : Uides qđ qui dexpĩ
bibert gratia sequit᷑ eũ xpĩ misericordia sed insalo¬
mone deipsodõ praedictũ legimꝰ: Sapientia inquit
aedificauit sibidomũ: Id÷ corpus hõis assũ prit
in quohabitauit plenitudo diuinitatis: & subdi¬
dit Hxcidit colũ nasseptẽ : Quia illũ benedictio pn

Expanded text:
Percussit petram, et fluxerunt aquae . Et Apostolus: Bibebant, Percussit petram, et fluxerunt aquae . Et Apostolus: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra . Vides quod qui de Christi biberit gratia, sequitur eum Christi misericordia. 12. Sed et in Salomone de ipso Christo praedictum legimus: Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum , id est, corpus hominis assumpsit, in quo habitavit plenitudo divinitatis. Et subdidit: Exc
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sumi Sacram̃tiitaq: hus formã &iã iniudeoꝵ paginis
inuenim exprersa¬
plebre guitib ad quisitap̃ponit hicergo melchu edeh
cus gencalogia ł origonotitiã illius tẽprs latuit. ob la
ordimẽmelchis edech: Nã &beat᷑morses de comy stemo
loquens uinũ & sanguinẽ subuna appellatione signi¬
ficat in benedictione patriarchȩ dominicã panionẽ
multo antedemonstrans. itainquiens Lauabitin
uinostolã suã & in sanguineuuȩ palliũ suũ Ad este
quã euident̃ const& uini creaturã xp̃i sanguinẽ nun
cupandam: Quicꝰ quid adhucdehac duplicis pecie in¬
qui reredebeas ipsod nõ attes tante cognosce. Nis iinqͥt
manducaueritis carnẽfilii ho ĩs &biberitis sanguinẽes
ñ habebiti suitã in uo Qđ testimoniũ c̃trapelagii
blas pliemias euidentis nimũ atq ualidimmũ e quia¬
serere arrepta impida tepsumit Ñpptuita s edppt
baptismiuacua ñ solum glori a carereseiiuit qnu
ꝓfluxit sicut & ꝓph&a multo ante p̃cinitddiceno

Expanded text:
sumi. Sacramenti itaque hujus formam, etiam in Judaeorum paginis invenimus expressaplebs ex gentibus acquisita praeponitur. Hic ergo in Melchisedech, cujus genealogia vel origo notitiam illius temporis latuit, oblatiordinem Melchisedech . Nam et beatus Moyses de eo mysterio loquens, vinum et sanguinem sub una appellatione significat in benedictionem patriarchae, dominicam passionem multo ante demonstrans, ita inquiens, lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum . Adverte quam evidenter constat vini creaturam cupandam. 11. Quiquid adhuc de hac duplici specie inquirere debeas, ipso Domino attestante, agnosce. Nisi, inquit, manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Quod testimonium contra Pelagii blasphemias evidentissimum atque validissimum est, qui asserere arrepta impietate praesumit, non proptbaptismi vacua, non solum gloria carere, sed vita. profluxit. Sicut Propheta multo ante praecinuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Quando iniudȩgrũ conuiuio nuptialiuinũ idi fides
incis deficiebat. uinũ inquã deficiebat quia uinea
fructũ negabat: Dequadicit. Expectauiut facer&
uuã. fecitautẽ spinas. Unde & sestũ spineũ capitire¬
deptoris in posuit. quando ergo dñs nuptiali tẽpr̃
id÷ quandosponsus eccłȩ suȩ paschaliexultatione iun¬
genda saquas inuina conuertit. manifeste pfigu¬
rabat mulitudinesgentiũ desanguinis suigratia eõ
uicturas ꝑaqua senĩ populos significari sacris ape¬
rit᷑ loquiis sicutlegimꝰ Aquas istas quas uidifti
populis &gentes & linguȩ Aduestimꝰ in aquis figu¬
rã gentiũ demonstrari. in uino autẽ sanguine do¬
minicȩ passionis ostendi Acsiedũ in sacram̃tis uino
a quamis c& . x põfidelis popuł incorporat᷑ &iungitur

Expanded text:
rum convivio nuptiale vinum, id est fides in eis deficiebat: vinum, inquit, deficiebat , quia vinea fructum negabat, de qua dicitur: Exspectavi ut faceret uvas, fecit autem spinas . Unde et sertum spineum capiti Redemptoris imposuit, quando Dominus nuptiali tempore, id est quando sponsus Ecclesiae suae paschali exsultatione jungendus aquas in vina convertit: manifeste praefigurabat multitudines gentium de sanguine sui gratia esse venturas. Per aquas enim populos significari sacris aperitur eloquiis, sicut legimus, Aquas istas quas vidisti, populi sunt, et gens et linguae . Advertimus in aquis figuram gentium demonstrari, in vino autem sanguinem dominicae passionis ostendi; ac sic dum in sacramentis vino aqua miscetur, Christo fidelis populus incorporatur et jungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
auins sentipsũ factus oboediensusque ad morutn
& hominẽ praemisit & usq ad mortediautiutin¬
tellorremus oboedientia mortis. Nondiuinita¬
tes fuis se sed incarnationis. inqua & officia nrã
suscepit & nomina : Didicimus itaque unameẽ
potentiam trinitatis. quã nosinipsa atque post
ipsam. docuit passionem: Filius enim patit᷑
inmanus patris cõmendatur sp̃s. ds̃ quoq pat̃.
plicarissi mequia non solũ passio dñi mrsteriũdsacram̃tu¬

Expanded text:
ctus obediens usque ad mortem . Et hominem praemisit, et usque ad mortem dixit; ut intelligeremus obedientiam mortis non divinitatis fuisse, sed incarnationis: in qua et officia nostra suscepit et nomina. 85. Didicimus itaque unam esse potentiam Trinitatis, quam nos in ipsa atque post ipsam docuit passioin manus Patris commendatur Spiritus, Deus quoque Pater fili charissime, quia non solum passio Domini mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
mortis xpĩ dõ fideoblatus caro eius ueredicatur
Similit̃ & sanguis in cadem gratiarum actione
quadõ patri gratias egit creatur. ut uere sanguis
credatur. qui effusus est ꝓmultis in remissionẽ
Eccehabes amantissi meincalcelibelli hui sententiar
catholicorũ patrũ breuitatis compendio ad notatas. ex
quib: ad discere possis ñ mcȩte meritatis affatutalia
olimpuero cudisse. sed auetoritate diuina & scõrũ
patrũ ca p&entib: ꝓposuisse Nuncautẽ ex inde qr da ruit
qđ ñ omniũ : fidesdiscan quae so cũ talib crederesi adhuc
neqͣ un ÷ intellegere. qđ dõmhil÷ in possibile. Discant
& uerb diuinis i n omnib: ad quiescere & innullo dehis
dubitare : Quiausq ad p̃sens nemo in his erras selegit nisi qui & de p̃o
quãuis plurimi dubitauerint ignorantes instii tanti
mrsterii sacram̃ta. Quinpotius ad mirem ꝓfundis

Expanded text:
mortis Christi Deo fide oblatus, caro ejus vere dicatur; mortis Christi Deo fide oblatus, caro ejus vere dicatur; similiter et sanguis in eadem gratiarum actione, quando patri gratias egit, creatur ut verus sanguis credatur, Qui effusus est pro multis in remissionem Ecce habes, amantissime, in calice libelli hujus, sententias catholicorum Patrum, brevitatis compendio adnotatas, ex quibus addiscere possis, non me temeritatis afflatu talia olim puerum vidisse; sed auctoritate divina et sanctorum Patrum, ea petentibus proposuisse. Nunc autem exinde quia claruit quod non omnium est fides, discant, quaeso, cum talibus credere, si adhuc nequeunt intelligere quod Deo nihil est impossibile; discant et verbis divinis in omnibus acquiescere, et in nullo de his dubitare. Quia usque ad praesens nemo deerrasse legitur, nisi qui et de Christo quamvis plurimi dubitaverint vel ignoraverint tanti mysterii sacramenta. Quin potius admiremur profund
Abbreviated transcription (Latin):
seagnoͣ comedendo non ager&. in secundom̃se
in edi comestione ꝑager& ãcꝓpterea ducalices
discipulis dnm̃ tradisse. &astriuintuere in u¬
troquecalice. quod utrumque intellegi debeat
tes tamentum : ac ꝑ hocunus eorum ꝑtineat ad
agnum. alius uero admrsterium corporis
Sed siue hoc si ueillud quis quesentiat. Nullus
tamen eoum auera fide inuenitur extraneus.
tantum ut intellegat in hoc facto. qđ defigura
& umbra ueritatis. benignissimus ihs accipiens pane
& calicem aduerum transeat paschȩs acramentum
Nea pex ioted&runcar&ur alege Immoquia la¬
pis angularis ẽutras que tenens & adimplens leges.
acsiuerus melchis edech panemoffert & uinum. qđ
erat sacramentum suicorporis praefiguratum
ac sanguinis. & notandũ quodait benedix̃ & fregit
Inquanimirum benedictione acfractione noua
creatura efficitur: Vt panis in cõmemoratione

Expanded text:
se agnum comedendo, non ageret, 1097 in secundo mense se agnum comedendo, non ageret, 1097 in secundo mense Medi comestione perageret, ac propterea duos calices discipulis Dominum tradidisse. Et astruunt vere in utroque calice, quod utrumque intelligi debeat Testamentum, ac per hoc unum eorum pertineat ad agnum, aliud vero ad mysterium corporis. Sed sive hoc, sive illud, quisque sentiat, nullus tamen eorum a vera fide invenitur extraneus, tantum ut intelligat in hoc facto, quod de figura et umbra veritatis benignissimus Jesus accipiens panem et calicem ad verum transeat paschae sacramentum, ne apex iotae detruncaretur a lege; imo, quia lapis angularis est utrasque tenens et adimplens leges, ac si verus Melchisedech, panem offert et vinum, quod erat sacramentum sui corporis praefiguratum, ac sanguinis. Et notandum quod ait, Benedixit et fregit. In qua nimirum benedictione ac fractione nova creatura efficitur, ut panis in commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
acciper& aliũ uero postquam bened ix ipsũ panẽ
acfregit & deditdiscipulissuis: Similit̃ inquit
intelligi quia agnus illelegalis. cum suo calice infi
gura p̃cessit passionis xp̃i e indecorpus & san¬
guis incalice adexpl&ionem factum ẽ ueritatis
nemoqui hoc euangeliũ legit ambigit. &ideo
aliquos mou& utrũ neduos calices lucas uoluerit sig¬
nificare ihm̃ accepisse. anunum eundemq: quiaan¬
ticipauerat deeo dicererursus recapitulan dobis eũ
cõmemor&
Itaquidem non nulli sentiunt non duos essecalices.
sedunum qui& ante diuidendus & posteabibend
cõmemorat᷑ datũ eẽ discipulis. Sed alii melius
u p̃misi duos porrectos ad firmant discipulis
ut in uno eorum. id÷ in primo passionem suã
uoluerit exprimere . in alio uero fidelium suorũ
passionem p̃figurare . Rursus alii contendunt
in ut roquecalice illudostendere quod inu& erites
tamento p̃ceptum est. ut qui pas chaprimo men¬

Expanded text:
acciperet; alium vero, postquam benedixit ipsum panem acciperet; alium vero, postquam benedixit ipsum panem ac fregit, et dedit discipulis suis. Similiter, inquit,integura praecessit passionis Christi. Deinde corpus et sanguis in calice, ad expletionem factum est veritatis, ti demonsiret, nemo qui hoc Evangelium legit, ambigit; ideo aliquos monet, utrumne duos calices Lucas voluerit significare Jesum accepisse, an unum eumdemque, quia anticipaverat de eo dicere, rursus recapitulando bis eum commemorat; ita quidem nosed unum qui et ante dividendus, et postea bibendus commemoratur, datum esse discipulis. Sed alii melius, ut praemisi, duos porrectos affirmant discipulis, ut in uno eorum, id est in primo, passionem suam voluerit exprimere; in alio vero fidelium suorum passionem praefigurare. Rursus alii contendunt in utrotamento praeceptum est, ut qui pascha, primo men
Abbreviated transcription (Latin):
integerxp̃s incorpores uocoramoculis eorum erat
Sed quia credider qđ dixerat. silentio confitent᷑.
& accipiunt abipso quae nobis postea tradider̃
Tradider̃ autem nonaliã quã ipsa m eandem que
cenã quã ipsituno manducauer̃ & biberunt
Vnde uolo ꝑpendat fidelis animus. quid int̃sit
int̃illud trpicum pascha quo agnus immolatus ẽ
in eadẽ cena & comestus : Nec non & interistud qđ
scđmordinẽ melchis ed echinpane &uino continuo
celebratur. De quosane pascha. dix̃ eadem hor
omnibussuis. Desiderio desideraui hoc pascha.
manducare uobiscũ antequam patiar. Quod sini:¬
hilamplius hab& hoc mnrsterium p̃t̃ figurã corp̃is
& sanguinis xp̃i. & non hocẽ quodipsedixit : quid
necessehabuit iterar ͥinfacto quia iam hoc totum
p̃figuratũ erat in agnor unde& lucas duoscalices
datos eẽ discipulis: in eademcena cõmemorat:
Vnũ prius postagni cõmestionẽ antequã panem

Expanded text:
integer Christus in corpore suo coram oculis eorum erat. integer Christus in corpore suo coram oculis eorum erat. Sed quia crediderunt quod dixerat, silentio confitentur et accipiunt quae nobis postea tradiderunt. Tradiderunt autem non aliam quam ipsam eamdemque coenam quam ipsi tunc manducaverunt, et biberunt. Unde volo perpendat fidelis animus, quid intersit inter illud typicum pascha quo agnus immolatus est et in eadem coena comestus, et istud, quod secundum ordinem Melchisedech in pane et vino continuo celebratur. De quo sane paschate dixit eadem horam omnibus suis: Desiderio desideravi manducare hoc pascha vobiscum, antequam patiar . Quod si nihil amplius habet hoc mysterium praeter figuram corporis et sanguinis Christi, et non hoc est quod ipse dixit: quid necesse fuit iterare in facto, quia hoc totum praefiguratum erat in agno? Unde et Lucas duos calices datos esse discipulis in eadem coena commemorat: unum prius post agni comestionem, antequam panem
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis nouites tamentidĩ diffundit᷑ ad modum
incordibus nris in remissi onẽ peccatorum. Quo
effuso remitunt᷑ in eo omnia peccata nostra :
Quõ ipse pontifex xp̃s ẽ qui porrigit nobis huno
panẽ suũq. corpur & effundit hunc calicem
Honenĩ descedit ab offitiosuo. &siman & in nõb
bibiteũ &iamipse nobiscũ nouum. eo qđ ẽ in toto
corporesuo & in omnibus nobis : Quia sineeo ipsu
sumere non possumus neq depaneillo mandu¬
care uel calicebibere. Nec mireris frater qui for¬
teista non credis. quia non nrã sunt quaed icimus
secđm multitudinẽ uistutũ suarum : cũ sitipseun
omnium uirtutũ uirtus. Cuius uerba non alicus
quã unius uerbi qđ ipseẽ sunt uerba. &ideo plenas
corpus meum: & decalicehicẽ sanguis meus
Poterant enĩ a płi tuncsiñ crederent uerbauitae &
ueritatis respondere uelquaerere quomodo panis
ille & calixuini corpus & sanguis eent xp̃i. cũ ipse

Expanded text:
sanguis Novi Testamenti Dei diffunditur admodum sanguis Novi Testamenti Dei diffunditur admodum in cordibus nostris, in remissionem peccatorum; quo effuso, remittuntur in eo peccata nostra. Quoniam ipse pontifex Christus est qui porrigit nobis hunc panem, suumque corpus, et effundit hunc calicem; non enim discedit ab officio suo. Et si manet in nobis, bibit eum etiam ipse nobiscum novum; et quod est in toto corpore suo, et in omnibus nobis, quia sine eo ipsum sumere non possumus, neque de pane illo manducare, vel calice bibere. Nec mireris frater, qui forte ista non csecundum multitudinem virtutum suarum, cum sit ipse unus omnium virtutum virtus. Cujus verba non alicujus quam unius verbi, quod ipse est, sunt verba, et ideo plena sunt corpus meum; et de calice: Hic est sanguis meus. Poterant enim apostoli tunc, si non crederent verba vitae et veritatis, respondere, vel quaerere, quomodo panis ille vel calix vini corpus et sanguis esset Christi, cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quaȩ ꝓsalute humani generisagunt᷑ & cottidiemrs¬
tice in hoc mrsterio ut traditas apłis celebrantur
Rideo incenaculo hoc paschaag&e: Quianisi quia scen¬
derint is tañ capiunt ut bibient &comedant quod
effusũ ẽ in remissionẽ peccatorum. & tam̃ integrũ
man&. Hinc quoq ipsa ueritas. bibiteinquit.qr
hic ẽ sanguis meus qua ꝓmultis effund& in remis¬
si onẽ omniũ peccatorum. Qđ si effusus ẽia quomͦ
nuncrursus effundi t᷑ &si caro consũpta ẽ: quo¬
modo ad hucman& integra & uorat᷑ s eccequod bi¬
bitur cottidie & effunditur : & qđ semel immola¬
tum ẽ. ad huchodieim molat᷑ Nonergo immo¬
latur. nisi qđ uiuuẽ. Bibitur quidem in remissio¬
nẽ peccatorum & effundit᷑ Si autẽ quaeris quo¬
modo effundit᷑ ut maneat qđ effusumẽ : intellege
quomodo caritasdĩ diffusa ẽ incordib nrĩs. & manꝰ&
integra caritasscilic& sp̃s sc̃: sic forte poteris cognos

Expanded text:
quae pro salute humani generis aguntur, et quotidie mysquae pro salute humani generis aguntur, et quotidie mystice in hoc mysterio, tradita sunt apostolis, celebrantur. Et ideo in coenaculo hoc pascha agitur, quia nisi qui ascenderint ista non capiunt, ut comedant et bibant quod effusum est in remissionem peccatorum, et tamen integrum manet. Hinc quoque ipsa Veritas: Bibite, inquit, quia hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Quod si effusus est, jam quomodo nunc rursus effunditur? et si caro consumpta est, quomodo adhuc manet integra et comeditur? Ecce quod bibitur quotidie et effunditur, et quod semel immolatum est adhuc quotidie immolatur. Non ergo immolatur nisi quod unum est. Bibitur quidem in remissionem peccatorum et effunditur. Si autem quaeris quomodo effunditur ut maneat quod effusum est, intellige quomodo charitas Dei diffusa est in cordibus nostris et manet integra charitas , scilicet Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
erat filius hominis in terrã coramoculis eorum posit̃.
incaelis eẽdicatur  quomod o ergo decaelis uenit::
undenũ quã abfuitiascendit descendens quia in
nullo resoluitur xp̃s. Est quierat & qđ ẽ non erat
In omnib: ergo istis & in aliis quam plurimis locis
excedithumanas mentes diuina potestas. nec sub¬
iac& humanis sensibus ratio caedestis & diuina:
Quianatura inferior causam & rationem naturae
potioris &inm̃ se noncapit nec intellegit. &ideo
d&alib rebus quae diuinauirtus operat᷑ dubi & as
auferenda est & cunctatio remouenda ÷ Quia
scientia earum infideẽ. ratio in uirtute Effectus
in rebus ẽ expotestate. causa in uoluntate NIta ut
nihilhabeat homoquid conqueratur desingulis
quaed s̃ dix̃ & uoluit. qm̃ ipsedix & facta sunt ipse
mandauit & creata sunt ut uoluit: Sublima qͥdẽ st̃¬
& diuina in huis modi rebus rebussa cramenta :

Expanded text:
erat filius hominis in terra coram oculis eorum positus, erat filius hominis in terra coram oculis eorum positus, in coelis esse dicatur. Quomodo ergo de coelo venit unde nunquam abfuit? Ascendit descendens, quia in nullo resolvitur Christus. Est qui erat, et quod est non erat. In omnibus ergo istis et in aliis quamplurimis locis excedit humanas mentes divina potestas, nec subjacet humanis sensibus ratio coelestis et divina; quia natura inferior causam et rationem naturae potioris et immensae non capit nec intelligit. Et ideo de talibus rebus quae divina virtus operatur, dubietas auferenda est, et cunctatio removenda; quia scientia earum in fide est, ratio in virtute, effectus in rebus ex potestate est, causa in voluntate; ita ut nihil habeat homo quod conqueratur de singulis quae Deus dixit et voluit, quoniam ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt , ut voluit. Sublimia quidem suet divina in hujusmodi rebus sacramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
merep̃hendere quasi ego in eo libro quẽdes acram̃tis
ediderã xpĩ aliquid his dictis plus tribuere uoluerĩ. ulud
quã ipsaueritas repmittit : Tim̃tes forte qđ ipsitunc
illitunc putar̃ quiscandaliratidicunt᷑ & abier̃ re¬
trorsum. Quib saluatorait. Hoc uosscandalizat n
siuideritis filiũ hominis ascendentẽ ubi erat prius
Acsidicer&. Si hoc intellegere poss&is. scir&is utiq
qđ qui integerascendere potest ubi erat prius. unus
idemquex ps̃ consumi non potest ꝑpartes. nec diuidi
dentibus. hoc quippeuideremultũ ẽ quia inspuẽ
Hoc cognoscere ł credere: quomodo unus xp̃s ascen¬
derit filius hominis ubierat prius : quis hoc sensu
explicat ir & qđ descendit decaelo filius hominis
quiẽ incaelo quaeho cratio capit: necñ & qđ uerbũ
ca factume quae hoc uerba elocuntur. ut qđ in cõ¬
mutabileẽ factum dicat᷑ is uel quomodo quihog

Expanded text:
me reprehendere, quasi ego in eo libro quem de Sacramentime reprehendere, quasi ego in eo libro quem de Sacramentis Christi edideram, aliquid his dictis plus tribuere voluerim, aut aliud quam ipsa Veritas repromittit; timentes forte hoc quod ipsi tunc illi putarunt qui scandalizati dicuntur, et abierunt retrorsum. Quibus Salvator ait: Hoc vos scandalizat? Si videritis filium hominis ascendentem ubi erat prius? Ac si diceret: Si hoc intelligere possetis, sciretis utique quod qui integer ascendere potest ubi erat prius, unus idemque Christus, consumi non potest dentibus, nec dividi per partes. Hoc quippe videre multum est, quia in spiritu est. Hoc cognoscere vel credere, quomodo unus Christus ascenderit filius hominis ubi erat prius, quis hoc sensu explicet? et quod descendit de coelo filius hominis qui est in coelo, quae hoc ratio capit? Necnon et quod Verbum caro factum est, quae hoc verba eloquuntur, et quod incommutabile est, factum dicatur; vel quomodo qui homo
Abbreviated transcription (Latin):
uob effund& in remissionẽ peccatorũ : Necdũ itaq
erat fusus & tam̃ ipseporrigit̃ in calicesanguis qui
fundendus erat Erat quidẽĩam in calicequiadhuc
tamen fundendus eratinp̃tiũ : Mid eo ipseidẽ que
sanguis iameratincalicequi& in corpore. sicut & cor
Sicut & adhuchodie integerrimũ ẽ & man& qiiue¬
redabatur eis ad comedendum. & adbibendum in
quia non est & quia in hoccorpore acsanguinere¬
missio ẽ peccatorũ. uerexpĩ caro ẽ & sanguis
Unde quidigne manducant & bibunt. uereuitã
a& ernã manducant &bibunt & inte graman&
uita. & turcerituni cuique corpus xpĩ & sanguis
uita. si qđ insacramento sumitur in ipsa ueritate
sicut aliquando dixisseme memini spĩtaliter
manduc&. & spĩtali terbibatur. Quia sicut dicit
apłs caronihilꝓdest quanto magis panissi nespũ¬
quicernitur : sed sp̃s ẽ quiui ui facat. Haec idcirco
plixius dixerim & expressius quia audiui quosdã

Expanded text:
 effundetur in remissionem peccatorum. Necdum itaque erat fusus, et tamen ipse porrigetur in calice sanguis, qui fundendus erat. Erat quidem jam in calice, qui adhuc tamen fundendus erat in pretium; et ideo ipse idemque sanguis jam erat in calice, qui et in corsicut et adhuc hodie integerrimum est et manet, qui vere dabatur eis ad comedendum, et ad bibendum in quia non est, et quia in hoc corpore ac sanguine remissio est peccatorum, vere Christi caro est et sanguis. Unde qui digne manducant et bibunt vere vitam aeternam manducant et bibunt, et integra manet vita. Et tunc erit unicuique corpus Christi et sanguis vita si, quod in sacramento sumitur, in ipsa veritate, sicut aliquando dixisse me memini, spiritualiter manducetur, et spiritualiter bibatur. Quia, sicut dicit apostolis , caro nihil prodest: quanto magis panis sine Spirqui cernitur? sed Spiritus est qui vivificat. Haec idcirco prolixius dixerim et expressius, quia audivi quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
quorundã : Idcircoa płorũ sequenda ÷ traditioñeunus¬
quisq nr̃m suã p̃sumatcenã ad manducandũ. Eorũ itaq
fideseorũ institutas seruanda : Quia ab omnib. iure cõmu¬
nicantib: una exigit᷑ fides studiũ & sollicitudo c̃siderat᷑
facta quaerunt᷑ ut sẽꝑ hinc nos festini xpm̃sequentes ꝑ
caritatẽ & ꝑdesideriũ a& nȩuitȩ trans eamꝰ ad a& nã &

Expanded text:
traditio , ne unusquisque nostrum suam praesumat coenam ad manducandum. Eorum itaque fides, eorum instituta sunt servanda. Quia ab omibus vere communicantibus una exigitur fides, studium et sollicitudo consideratur, facta quaeruntur, ut semper hinc nos festini sequentes per charitatem, et per desiderium aeternae vitae, transeamus ad aeternam et
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩ deo nrẽ salutis sũ maqrinis. c̃sistit sacram̃to. desiderio
diu desiderate adimplantut cũ suis ante quã pater&
uerũ manducar& pascha quatinꝰ ꝓhoc antequã sedar& in
p̃ciũ nos in illo &ipsein nob unũ essem corpꝰ: &id eo in
crucecuũllosimulcrũcifixi sumꝰ inbaptos mosimul
consepulti &in resurrectionesimulc̃resuscitati
Vndeait apłs. si consurrexistiscũ xpõquaes ursũ s̃ sapite
Quaꝓpt̃ carissimeni hil in hoc dubites inrsterio qđ ue¬
ritas xp̃s deselargitus ẽ nob qr &si sed & indexterã patris
incelis ñ dedignat᷑ subsa cram̃ tocottidie ꝑmanꝰsa cerdotis
millo Hinc : qđait : Sicutmisit meuiuens pat̃ & egoui¬
uo ꝓpt̃ patrẽ & qui manducat meipseuiu& ꝓpt̃ me.
lleaut ẽ uiuit ꝓpt̃ patrẽ quia natus ẽ unigenit̃ ex patre:
a nos ꝓpt̃ ipsũ qui a mandu camꝰ ipsũ : & ideo dilectissi me
sũ o perecauendũ ut nullus xpĩanorũ hinc si neuiatico

Expanded text:
consistit sacramento, desiderio sui desideravi adimplevit, ut cum suis antequam pateretur hoc verum manducaret pascha: quatenus per hoc antequam se daret in pretium, nos in illo et ipse in nobis unum essemus corpus. Et ideo in cruce nos cum illo simul crucifixi sumus, in baptismo simul consepulti, et in resurrectione simul conresuscitati. Unde ait Apostolus: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite . Quapropter, charissime, nihil in hoc dubites mysterio, quod veritas Christus de se largitus est nobis, quia etsi sedet in dextera Patris in coelis, non dedignatur sub Sacramento quotidie per manus sacerdotis in illo. Hinc est quod ait: Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, et qui manducat me ipse vivet propter me . Ille autem vivit propter Patrem, qui natus est unigenitus ex Patre; et nos propter ipsum, quia manducamus ipsum. Et ideo, dilectissime, summopere cavendum, ut nullus Christianorum hinc sine viatico
Abbreviated transcription (Latin):
nob ꝓueniant haec qđ absit ad pniciem & ada nationis
cumulũ nue g raditas̃ in reparationẽ cũ tantodes ĩ denio
a &inȩ salutis Adultimũ quesones equaris ineptias decri¬
ꝑtito xp̃i corpr. ñ salẽ aut mel ineo admisceasi qđ quidã
uoluer̃ nec aliud quid adicias nec subtrahas. sed totũ
utxp̃s infeiticit ita eẽ credas & intelligasi quatinꝰ ꝓhoc
ille in nab concorporatus maneat. sicut & nos in illo
ꝑhaimine dmquẽ ad supstt c̃iu iurauit dspat tuessacer

Expanded text:
sit ad perniciem, et ad damnationis cumulum, quae tradita sunt in reparationem cum tanto desiderio aeternae salutis. Ad ultimum quaeso ne sequaris ineptias de tripartito Christi corpore, non salem aut mel in eo admisceas, quod quidam voluerunt, nec aliud adjicias, nec subtrahas, sed totum ut Christus instituit, ita esse credas et intelligas; quatenus per hoc ille in nobis concorporatus maneat, sicut et nos in illo hominem Deum quem assumpsit, cui juravit Deus Pater: Tu es sacer
Abbreviated transcription (Latin):
AGNITUDO CAELESTIŨBENEFICIORUM
angustias humanȩm̃tis excedit: &ꝓpterea
ita ordi nauit diuina ꝓuidentia. ut qđ capere in nob
ratiorerũ moleuicta non poterat. fides deuota c̃ciper&.
& intellectũ credulitas robus tanutrir&. Cũ ergo ꝓ
primã transgressionẽ ꝑ adã origini & morti tenerem̃
obnoxii ꝓspiciens exalto dr̃ inquo essem̃ generedebi¬
tores. iuxta qualitatẽ captiuitatis reparauit munus
redẽptionis id : ut ꝓdebita morte offerr& indantam.
Quia necnos habcam̃ undeui ueremꝰ nec illeundemorire
litate clatamori poss& uita pmortuis &ideoqr corpꝰ
assuptũ ablatur erat ex oculis nr̃is & siderib: inlaturar
nec essariũ erat inͣin ob in hac dies a cram̃tũ corprr & san

Expanded text:
agnitudo coelestium beneficiorum angustias humanae mentis excedit. Et propterea ita ordinavit divina Providentia, ut quod capere in nobis ratio, rerum mole victa, non poterat, fides devota conciperet, et intellectum credulitas robusta nutriret. Cum ergo per primam transgressionem per Adam origini et morti teneremur obnoxii, prospiciens ex alto Dominus, in quo essemus generi debitores, juxta qualitatem captivitatis reparavit munus redemptionis. Id est, ut pro debita morte offerret indebitam, quia nec nos habebamus unde viveremus, nec ille unde morerlitate collata mori posset vita pro mortuis. Et ideo quia corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
Etidom̃putosinealiquo magno indicio ita dici debere quan¬
quã nemoresteoesideraredicatnisi ex desiderto : Tam̃
q nec iñ a pexiotȩ inscripturis sacris suꝑfluus eẽ cre¬
dit̃ recte talis ex aggeratio plus aliquidinnuit quã ñ
dicere desideraui. Nonen ĩ desolo agno illo legali hoc
dictũ credere debemꝰ qr & illũ iã r&racũ eisdẽmorͣ euida¬
ico cõmederat. sed de ueritate tantimysterii. Om̃ in
illo umbra futurorũ & ꝓph&ia erat. in corpr̃ uero xp̃i¬

Expanded text:
non puto sine aliquo magno judicio ita dici debere, quannon puto sine aliquo magno judicio ita dici debere, quanquam nemo recte se desiderare dicat, nisi ex desiderio. Tamen quia nec unus apex iotae in Scripturis sacris superfluus esse creditur, recte talis exaggeratio plus aliquid innuit quam si diceret, desideravi. Non enim de solo agno illo legali hoc dictum credere debemus, quia et illum jam retro cum eisdem more judaico comederat, sed de veritate tanti mysterii. Quoniam in illa umbra futurorum, et prophetia erat in corpore e
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ipsaueritas testat̃ &ubiq om̃s uniuersalit̃ uerũ eẽ
fatent᷑. Vndequipsesuũ eẽdicit corp̃suũq sanguinẽ ñ
oporta & sioculis carneis ñ uidemꝰ qđ ĩ tecredimꝰ̃ dubi¬
tareinaliquo. Audiuimꝰ &iã quid gregorius dehoc
sentiat. Audiuimꝰ quid & sc̃s crrillus uniuersis coep̃ĩs cun
sermone : &ideo quãuis ex hocquidã deignorantia
errent ne motam̃ : ad huc in aꝑto hoc ita eẽ contradicat
qđ tot̃ꝰorb credit & confit& quõ ex magnodĩ c̃silio ut
dixi hocita eẽ sanccitũ ẽ. ad eo incena ut saluator qua gimũ÷
dicat discipulis. Desiderio desideraui hoc paschaman¬
ducare uob cũ antequã paciar. Alias autẽ nisi neaesset
euidens sacram̃tũ nequaquã dicer& desideriodes deraui-
Quo maius ẽ dicere desiderio desideraui : quã sidicer& sim
plicit̃ desideraui : quãuis & hoc magnũ e&̃. Na hoc gen
locutionis in scripturis diuinirnũ quãnis ꝓmagno
uocẽs ponsi gaudio gaud& & talia huiuscemõdi¬

Expanded text:
bique omnes universaliter verum esse fatentur. Unde quia ipse suum esse dicit corpus, et suum sanguinem non oportet, et si oculis carneis non videmus quod credimus, dubitare in aliquo. Audivimus etiam quid Gregorius papa de hoc sentiat. Audivimus quid et sanctus Cyrillus cum universis coepiscopis isermone. Et ideo quamvis ex hoc quidam de ignorantia errent, nemo tamen est adhuc in aperto, qui hoc ita esse contradicat quod totus orbis credit et confitetur. Quoniam ex magno Dei consilio, ut dixi, hoc ita esse sancitum est a Deo in coena, ut Salvator quia eximium est, dicat discipulis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar . Alias autem nisi esset in eo evidens Sacramentum, nequaquam diceret: Desiderio desideravi; quoniam majus est dicere, desiderio desideravi, quam si dicerciter, desideravi, quamvis et hoc esset magnum. Nam hoc genus locutionis in Scripturis divinis, nunquam nisi pro magno vocem sponsi, gaudio gaudet, et alia hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
quim̃ dacẽputauerituitã. hinc & leo apostolicurait.
d& a quib: ẽtraid qđ accipit᷑ disputat᷑. Qđsi queris caris¬
sime suꝑquib uniuersalit̃ ab omnib. am̃ respondcãitota¬
credimꝰ quidorat sacerdos in canone exceptis hisquȩ post
cõmunionẽ dicuNT. Ut fiatinquit corp̃ & sanguis dilectis
om̃s am̃ dicimꝰ. Sicq omĩs eccła in om̃i gente& lingua
magis quã credere quid agat ẽ tra ipsũ dnm & c̃traomsẽxp̃i

Expanded text:
qui mendacem putaverit vitam. Hinc et Leo apostolicus ait:detur, a quibus contra id quod accipitur, disputatur. » Quod si quaeris, charissime, super quibus uncredimus quid orat Sacerdos in Canone, exceptis his quae post communionem dicuntur. Ut fiat, inquit, corpus et sanguis dilectisomnes, Amen dicimus; sicque omnis Ecclesia in omni gente et lingua magis quam credere, quid agat contra ipsum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ edereqͥ ex aduerso sunt. Vescuntur
autẽ eom condignequi s̃ incorporeillius. ut solũ
corpus xpĩdũ ẽ inuid ipsius carnereficiatur
tumẽ demaria uirgine in qđ istud trans festur.
qđ pependitincruce sepultũ ẽinsepulchra res urrex
amortuis. pen& rauit calos & nuno pontifex
factus in a&̃nũ cottidie interpellat pronobis.
Adquesi recte cõ municamus mentem dirigimus.
ut exipso & abipsonos corpus eius carnẽipsius illo
manente integrosumamus. Quaenimirũ caro
ipsa ẽ & fructus ipsius carnis utidem semper ma¬
neat & uniuersos qui sunt in corpore pascat: Siem̃
idria farinȩ uel inlecitus olei seu panes secundo en ꝑso¬
desuẽ cuiusimago in paradiso arbor illa fuit
Idoircoscire conuenit qđ ueritas hinc cõpl&ur

Expanded text:
potestatem edere qui ex adverso sunt. » Vescuntur autem ea condigne qui sunt in corpore illius, ut solum corpus Christi dum est in via, ipsius carne reficiatur, tum est de Maria virgine, in quod istud transfertur, quod pependit in cruce, sepultum est in sepulcro, resurrexit a mortuis, penetravit coelos, et nunc pontifex factus in aeternum, quotidie interpellat pro nobis; ad quem si recte communicamus, mentem dirigimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus: quae nimirum caro ipse est et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in corpore pascat. Si enim hydria farinae vel lecytus olei, seu panes secundo cres in Ecclesia est, cujus imago in paradiso arbor illa fuit. Idcirco scire convenit, quod veritas hinc completur
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ꝑfic̃iꝰꝓꝓtereaergodebuit spĩtalit̃ celebrari
quatin ꝑ hoc deuisibilib: ad inuisibilia feram̃. & qdđ
adhuc lat& fide instantius requiramꝰ. Nihila dubi¬
tandũ despiciedũ uirtus xp̃i interius totũ prestat
exmrsterio quicquid euangeliũ rȩꝓmittit exdiuini
tiiam̃ ñ inuistuteillius & potestate quihȩc dic̃. sedin

Expanded text:
iat. Propterea ergo debuit spiritaliter celebrari, quatenus per hoc de visibilibus ad invisibilia feramur, et quod adhuc latet, fide instantius requiramus. Nihilque dubitandum de specie, dum virtus Christi interius totum praestat ex mysterio, quidquid Evangelium repromittit ex Divinitizamur, non in virtute illius et potestate qui haec dicit, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
PIBTLSCHASI
Regis adiresacrȩquiuii iollempnia mensae
Almificũ xp̃icorpus contingere uõtis
Delicias uesciroseum puiare cruorem
Bachicanrã uelim puero quaernissimꝰ olim
Itriueos castoci. in pectore flores
R ustica forteammosordent s ed meicmanabunt
T antũ quȩ calamꝰ xp̃i defontemi: . trat
ndesitĩ pueri possint rest ingea saltem
Silibeatdignes ectariius sa tonantis
Libertas & enĩ fidei nũ quã ab negttilli
Eximios uitȩ fructus decespit.nis
Uitasalus paxlux sapientia deniq cunctis
Indefluittestor caeli sub cardine quadro
Tu quoq muneribus sidignus uixerisiftis
Accipias palmã regniuir tute beatus

Expanded text:
PASCHASII Regis adire sacrae qui vis solemnia mensae. Almificum Christi corpus contingere votis, Delicias vesci, roseum potare cruorem, Bacchica nostra velim, puero quae misimus olim, Et niveos casto condas in pectore flores: Rustica forte animo sordent, sed mella manabunt Tantum quae calamus Christi de fonte ministrat, Unde sitim pueri possint restinguere saltem Si libeat digne sectari jussa Tonantis. Libertas etenim fidei nunquam abnegat ulli Eximios vitae fructus de cespite carnis: Vita, salus, pax, lux, sapientia denique cunctis Inde manat per eum coeli sub cardine quadro, Tu quoque muneribus si dignus vixeris istis Accipies palmam regni virtute beatus
Abbreviated transcription (Latin):
destirpeurã ad eaquȩ c̃secratar̃ q̃ obtuler̃ filii is rł dño
in quo ẽ inmunditia peribittoram dño. Ego sum
inquit dñs. Ubi ñ solũ sac̃ dotes tangit &ministros
altaris uerũ &iã omnẽ destirpeuerȩ fidei lic& ultim
in ȩcđa habeat᷑ ut hanclegis sanctionem in cõmune
cus todiant. Aliisquippeisrł carnalis nomin eterꝰ
appellat᷑. alius uero uere uidens dm̃ decuius nimi¬
rum stirpe nemo in munđ deb& accedere adea

Expanded text:
de stirpe vestra ad ea quae consecrata sunt, quae obtulerunt filii Israel Domino, de stirpe vestra ad ea quae consecrata sunt, quae obtulerunt filii Israel Domino, in quo est immunditia, peribit coram Domino. Ego sum, inquit, Dominus . Ubi non solum sacerdotes tangit et ministros altaris, verum etiam omnem de stirpe verae fidei licet ultimus in Ecclesia habeatur, ut hanc legis sanctionem in commune custodiant. Alius quippe Israel carnalis nomine tenus appellatur, alius vero vere videns Deum, de cujus nimirum stirpe nemo immundus debet accedere ad ea