comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
superbi gygantes: spes orbiᷤ
terrarum ad ratem fugiens.
remisit scło semen natiuita¬
tis. que manu tua erat
gubernata. Benedictum
est cnim lignum: per quod
fit iustitia. Per manus
autem quod fit ydolum ma¬
ledictum est. et ip̃m et qui
fecit illud. quia ille quidem
operatus est: illud autc̃ cũ
esset fragile deus cognonu¬
natus est. Similiter autẽ
odio sunt deo: impuis et
impictas eius. Et ciũ quod
factum est: cum illo qui
fecit tormenta pacietur.
Propter hoc et ydolis natio¬
num non crit respectus:
qm̃ creature dei in odium
facte sunt. et in temptatio¬
nem animis hominum ⁊
in muscipulas pedib isi¬
pientium. Initium enum
fornicationis est. exquisitio
ỹdolorum: et admnuentio
illorum corruptio ute est.
Neq enim erant ab initio:
neq erunt in perpetium.
Supernacuitas enim ho¬
minum hoc adinuenit in
orbem terrarum: et ideo bre¬
ius illorum finis ĩuentus
est. aA cerbo cnim luctu dolc̃s
pater.cito sibi rapti filii

Expanded text:
superbi gigantes spes orbis superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iusautem, quod fit idolum, maledictum est et ipsum, et qui fecit illud: quia ille quidem operatus est: illud autem cum esset fragile, Deus cognominatus est. Similiter autem odio sunt Deo impius, et impietas ejus. Etenim quod factum est, cum illo, qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum superminum hoc adinvenit in orbem terrarum; et ideo brevis illorum finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii
Abbreviated transcription (Latin):
et opus est illi adiutorium.
Et de substantia sua. et de
filiis suis. et de nupciis uo¬
tum fatiens: inquirit. Non
crubescit loqui cum illo qͥ
sinc anina est: et pro sam¬
tate quidem infirmum de¬
precatur. et pro uita mor
tuum rogat: et in adiuto¬
rium mũtilem inuocat. et
pro itinere pctit ab co qui
ambulare non potest: ⁊ de
acquurndo. et de operando.
et de omnium rerum euen¬
tu petit ab eo qui in omĩb
est mutilis. Ittrum alius
nauigare cogitans. et per
feros fluctus incipiens iter
factre: ligno portante se. fra¬
gilius lignum inuocat. Il¬
lud enim cupiditas acqui¬
rendi excogitauit: et artifex
sapientia fabricauit sua.
Tua autem pater gubernat
ri uiani. et inter fluctus se¬
mitam. firmissimam: ostẽ¬
sanare: ctian si sine rate qͥs
adeati sed ut non essent ua¬
cua sapientic tut opera: prop¬
ter hoc etiam et exigno ligi¬
no credunt homines aĩas
suas: et transeuntes mare
per ratem liberati sunt. Ab
mitio enim cum perirent

Expanded text:
et opus illi adjutorium. et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo, qui sine anima est; et pro sanitate quidem infirmum deprecatur, et pro vituum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat ri viam et inter fluctus semitam firmissimam ostensanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent
Abbreviated transcription (Latin):
Anfelices autem sunt
et inter mortuos spes illoꝵ
est. qui appellauerunt deos
opera manuum hominũ
aurum et argentum. arti
inuentionem. et similitu¬
dines anmalium. aut la¬
pidem mutilem. opus ma¬
nus antique. aut si quis
artifex faber de silua lignũ
trectum secanerit. et huius
dote eradat omnem corticĩ
et arte sua usus diligenta
fabricet uas mutile in on¬
uersatione iute: reliquia
autem cius opcris ad prepa¬
ration em esce abutatur. t
reliquum horum qued ad¬
i nullum usum facit: ligri
ncuruum et uerticib plei
sculpat diligenter ꝓer ua¬
cuitatem suam. et per scici
tiam artis suc figuret illi
dt assimilet illud ymagii
hominis. aut alicui ex ain¬
malib illud compart. ꝓ¬
lintens lubrica. et rubicul¬
dum faciens fuco colorcui
illius. et omnem macila
que in illo est perlinens: et
faciat ei dignam hĩtatio¬
ncm. in paricte ponens
illud. confirmans ferro ne
forte cadat prospiciens illi:
sciens qm̃ non potest se ad¬
uiuare. Imago enun est:

Expanded text:
nfelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparatioreliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est,
Abbreviated transcription (Latin):
cutiamus fedus pariter in
uitulis: in campo uno. Ip̃i
autem cogitabant: ut facc¬
rent michi malum. Misi
ergo ad eos nũcios dicens.
Opus grande ego facio: et
non possum descendere. ne
forte negligatur cum uene¬
ro. et descendero ad uos. Mi¬
serunt autem ad me scd̃m
uerbum hoc: per quatuor
uices. Et respondi eis iuxta
scrmonem priorem. Et mi¬
sit ad me sanaballath. iux¬
ta uerbum prius quinta
uice puerum suum: et epi¬
stolam habebat in manu
scriptam hoc modo. In gen¬
tib auditum est. et gõsem
dixit. quod tu et iudei cogi

Expanded text:
cutiamus foedus pariter in cutiamus foedus pariter in viculis in campo Ono. Ipsi autem cogitabant ut facerent mihi malum: Misi ergo ad eos nuntios, dicens: Opus grande ego facio, et non possum descendere: ne forte negligatur cum venero et descendero ad vos. Miserunt autem ad me secundum verbum hoc per quatuor vices: et respondi eis juxta sermonem priorem. Et misit ad me Sanaballat juxta verbum prius quinta vice puerum suum et epistulam habebat in manu scriptam hoc modo in gentibus auditum est et Gosem dixit quod tu et Iudaei cogi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur: non comedimus.
Duces autem primi qui
fuerunt ante me. graua¬
uerunt populum: et accepe¬
runt ab eis in pane. uino
et pecunia cotidie sidos qͣ¬
draginta. sed et munstri
corum depresserunt poplm̃
Ego autem non feci ita
propter timorem dei: quin
potius in opere muri edi¬
ficaui. et agrum nõ cmi:
et om̃s pueri mei congre¬
gati ad opus erant. Iudei
quoqz et magistratus cen¬
tum quinquaginta uri:
et qui ueniebant ad nos de
erant. Parabatur autem
michi per dies singlos bos
unus. arictes sex electi: ex¬
ceptis uolatilib. et inter
dies decem uina diuersa.
talia multa tribucbam:
insuper et annonas duca¬
tus mei non quesiui Ual¬
de cnum crat actenuatus
populus. Memento mei
deus meus in bonum : se¬
cundum omnia que feci
arabs. ⁊ ceteri mimici ñri qd̃
dificassem ego murũ. et
non esset in ip̃o residua in¬
terruptio. usq ad tempus
autem illud ualuas non
posueram in portis: mise¬
runt sanaballath. et gosem
ad me dicentes. Benĩ ⁊ per¬

Expanded text:
bantur, non comedimus. bantur, non comedimus. Duces autem primi, qui fuerant ante me, gravaverunt populum, et acceperunt ab eis, in pane, et vino, et pecunia, quotidie siclos quadraginta: sed et ministri eorum depresserunt populum. Ego autem non feci ita propter timorem Dei: quin potius in opere muri aedificavi, et agrum non emi, et omnes pueri mei congregati ad opus erant. Judaei quoque et magistratus, centum quinquaginta viri, et qui veniebant ad nos de erant. Parabatur autem mihi per dies singulos bos unus, arietes sex electi, exceptis volatilibus, et inter dies decem vina diversa, et alia multa tribuebam: insuper et annonas ducatus mei non quaesivi: valde enim attenuatus erat populus. Memento mei, Deus meus, in bonum, secundum omnia quae feci Arabs, et caeteri inimici nostri, quod aedificassem ego murum, et non esset in ipso residua interruptio usque ad tempus autem illud valvas non posueram in portis miserunt Sanaballat et Gosem ad me, dicentes: Veni, et per
Abbreviated transcription (Latin):
et fr̃es mei. et pueri mei cõ¬
medauimus plurimis pec¬
cuniam et frumentũ. Nõ
repetamus in cõmune istõ.
Es alienum concedamus:
quod debetur nobis. Rcddite
eis hodie agros suos. et ui¬
neas suas: oliueta sua. et
domos suas. Quin potius
et centesimam pecunie.
frumenti. uini. et olei qͣm
exigere soletis. ab his date
pro illis. Et dixerunt. Red¬
demus. et ab eis nichil que¬
rimus: sicq faciemus ut
loqueris. Et uocaui sacer¬
dotes: et aduiraui cos. ut fa¬
cerent uixta quod dixeram.
excussi: et dixi. Sic extuci¬
at dñs omnem uirum: qͥ
non compleuerit uerbum
istud. De domo sua et dela¬
borib sins sic excuciatur:
et uacuus fiat. Et dixit
uniuersa multitudo: amẽ.
et laudauerunt deum. fi¬
cit ergo populus: sicut ue¬
tum erat. A die autẽ illa
qua preceperat michi ut
essem dux in terra iuda.
ab anno uicesimo usq ad
annum tricesimum scd̃m
artarxerxis regis. per ãnos
duodecim. ego et fr̃es mei
anuonas que ducibz debe¬

Expanded text:
et fratres mei, et pueri mei, comet fratres mei, et pueri mei, commodavimus plurimis pecuniam et frumentum: non repetamus in commune istud, aes alienum concedamus, quod debetur nobis. Reddite eis hodie agros suos, et vineas suas, et oliveta sua, et domos suas: quin potius et centesimam pecuniae, frumenti, vini, et olei, quam exigere soletis ab eis, date pro illis. Et dixerunt: Reddemus, et ab eis nihil quaeremus: sicque faciemus ut loqueris. Et vocavi sacerdotes, et adjuravi eos, ut facerent juxta quod dixeram. meum, et dixi: Sic excutiat Deus omnem virum, qui non compleverit verbum istud, de domo sua, et de laboribus suis: sic excutiatur, et vacuus fiat. Et dixit universa multitudo: Amen. Et laudaverunt Deum. Fecit ergo populus sicut erat dictum. A die autem illa, qua praeceperat rex mihi, ut essem dux in terra Juda, ab anno vicesimo usque ad annum tricesimum secundum Artaxerxis regis, per annos duodecim, ego et fratres mei annonas, quae ducibus debe
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃itũ in famc. Et alii di¬
cebant. Mutuo sumamus
pecunias in tributa regis:
demusqz agros nr̃os et iu¬
ncas. Et nũnc sicut carnes
fratrum nr̃orum. sic carnes
ñc sunt: et sicut filii corũ.
ita et filii nr̃i. Ette nos sub¬
uigannis filies nĩos et filiaᷤ
nr̃as in scruitutem: et de fi¬
liabz nr̃is sunt famule. nec
habemus unde possint redi¬
nimus cum audissem cla¬
morem corum secundum
uerba hec: cogitauitq cor
meum mecum. Et ĩcrepa¬
iu optunates et magistra¬
tus: et dixi eis. Usuras ne
singuli a frib ur̃is exigiti.
Et congrrgaui adu̾sus cos
contioncin magnam: et
dixi cis. Nos ut scitis rede¬
uenditi fuerant gentibz se¬
cundum possibilitatẽ nos¬
tram. Et uos igitur uendi¬
tis fres ur̃os. et redimemus
cos: Et siluerunt: nec mue¬
nerunt quid responderent.
Dixiq ad eos. Non ẽ bona
res quam facitis. Quare nõ
in timore dei nr̃i abulatis.
ne exprobetur nobis a gen¬
tib iimicis nris: Et ego

Expanded text:
frumentum in fame. Et alii difrumentum in fame. Et alii dicebant: Mutuo sumamus pecunias in tributa regis, demusque agros nostros et vineas: et nunc sicut carnes fratrum nostrorum, sic carnes nostrae sunt: sicut filii eorum, ita et filii nostri. Ecce nos subjugamus filios nostros et filias nostras in servitutem, et de filiabus nostris sunt famulae, nec habemus unde possint redinimis cum audissem clamorem eorum secundum verba haec: cogitavitque cor meum mecum: et increpui optimates et magistratus, et dixi eis: Usurasne singuli a fratribus vestris exigitis? Et congregavi adversum eos concionem magnam, et dixi eis: Nos, ut scitis, redevenditi fuerant gentibus, secundum possibilitatem nostram: et vos igitur vendetis fratres vestros, et redimemus eos? Et siluerunt, nec invenerunt quid responderent: Dixique ad eos: Non est bona res, quam facitis: quare non in timore Dei nostri ambulatis, ne exprobretur nobis a gentibus inimicis nostris? Et ego,
Abbreviated transcription (Latin):
q gladio erat accinctus rr¬
nes. Et edificabant: et clan¬
gebant bucina iuxta me.
Et diri ad optimates ⁊ ma
gistratus. et ad reliquam
partem uulgi. Opus gran¬
de est et latum : et nos separa¬
ti sumus in muro procul.
alter ab altero. In loco quo¬
cumq audicritis clangorẽ
tube: illuc concurrite ad nos.
Deus ñr pugnabit pro no¬
bis: et nos ip̃si faciamus o¬
pus. Et media pars nr̃m
tencat lanccas ab ascensu
aurore: donec egrediantur
astra. In tempore quoq illo
dixi populo. Unusquisq
cum pucro suo. mancat i
medio ihrlm̃: et sint uobis
uices. per nectem et diem
ad operandum. Ego autẽ
et fr̃rs nici. et pucri mei. et
custodes qui crant post me:
et urorum cius magnus.
aduersus fr̃es suos iudcos:
et crant qui dicerent. Ffilii
nr̃i. et filie nĩt multe sunt
nimus. accipiamus pro pre¬
tio corum frumentum: et
comedamus et bibamus.
Et erant qui diccrent. Agros
nr̃os et uincas. et domos no¬
stras opponamus: et accipiaꝰ

Expanded text:
que gladio erat accinctus reque gladio erat accinctus renes. Et aedificabant, et clangebant buccina juxta me. Et dixi ad optimates, et ad magistratus, et ad reliquam partem vulgi: Opus grande est et latum, et nos separati sumus in muro procul alter ab altero: in loco quocumque audieritis clangorem tubae, illuc concurrite ad nos: Deus noster pugnabit pro nobis. Et nos ipsi faciamus opus: et media pars nostrum teneat lanceas, ab ascensu aurorae donec egrediantur astra. In tempore quoque illo dixi populo: Unusquisque cum puero suo maneat in medio Jerusalem, et sint nobis vices per noctem, et diem ad operandum. Ego autem et fratres mei, et pueri mei, et custodes qui erant post me, et uxorum ejus magnus, adversus fratres suos Judaeos. Et erant qui dicerent: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis: accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus, et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros nostros, et vineas, et domos nostras opponamus, et accipiamus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamus in medio coꝵ
et interficiamus eos: et ces¬
sarc faciamus opus. ftm̃
est autem uenicntibz iude¬
is qui hĩtabant uixta cos.
et dicentib nobis per decĩ
uices ex omnibz locis quibz
uenerant ad nos: statiuĩ
loco post murum per eu¬
cuitum populum. in ordi¬
ne cum gladiis sius. et lã¬
ccis. et arcubz. Perspexi. atz
surrexi. et aio ad optima¬
tes. et magistratus. et ad
reliquam partem uulgi.
Nolite timere a facie cõr.
Dñi magni et terribilis
mcincutõte: et pugnatt
nobis: dissipauit deus con¬
silium corum. et reucisi su¬
mus omnes ad muros: u¬
nusquisq ad opus suum.
et factum est a die illa: me¬
dia pars iuuenum eorum
faciebat opus. et media pa¬
rata erat ad bellum. et lan¬
cee. et scuta. et arcus. et lori¬
ce. et principes post cos in oĩ
domo iuda edificantium
in muro. et portantium o¬
nera. et imponentium. Una
manu sua faciebat opus: et
altera tenebat gladiũ. Edi¬
ficantium cnim: unusquis¬

Expanded text:
veniamus in medium eorum, veniamus in medium eorum, et interficiamus eos, et cessare faciamus opus: Factum est autem, venientibus Judaeis, qui habitabant juxta eos, et dicentibus nobis per decem vices, ex omnibus locis quibus venerant ad nos, statui in loco post murum per circuitum populum in ordinem cum gladiis suis, et lanceis, et arcubus. Et perspexi atque surrexi: et aio ad optimates et magistratus, et ad reliquam partem vulgi: Nolite timere a facie eorum. Domini magni et terribilis mementote, et pugnate nobis, dissipavit Deus consilium eorum. Et reversi sumus omnes ad muros, unusquisque ad opus suum. Et factum est a die illa, media pars juvenum eorum faciebat opus, et media parata erat ad bellum, et lanceae, et scuta, et arcus, et loricae, et principes post eos in omni domo Juda, aedificantium in muro, et portantium onera, et imponentium: una manu sua faciebat opus, et altera tenebat gladium: aedificantium enim unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
et tobias ammanites pro¬
xunus cius ait. Edificent.
Si ascenderit nulpis: tran¬
silict murum corum lapi¬
uerte obprobrium super
caput eorum: et da cos in
despectionem. in terra cap¬
tiuitatis. Ne opcrias iniqͥ¬
tatem corum. et peccatum
corum coram facic tua nõ
delcatur: quia irriserunt
cdificantes. Itaq edificaui¬
mus murum: et conuim¬
ximus totum. usqz ad par¬
tem dimidiam. Et prouo¬
catum est cor populi: ad
operandum. Factum est
autem cum audisset sana¬
ballath. et tobias.⁊ arabes.
et ammanite. et azotii. qd̃
obducta esset cicatrix mu¬
ri ihrlm̃. et quod cepissent
interrupta conludi: irati
sunt nimis. et congregati
omnes pariter. ut uenirent
et pugnarent contra iheru¬
salem et molurntur in si¬
dias. Et orauimus deum
nr̃m: et posuuus custodes
super murum die ac nocte
contra cos. Dixit autem
iidas. Debilitata est for¬
titudo portantis. ⁊ humus
nina est. et nos non po¬
terimus edificare murum
Et dixcrunt hostes nostri
Nesciant et ignorent donͤ

Expanded text:
et Tobias Ammanites proximus ejus, ait: Aedificent: si ascenderit vulpes, transiliet murum eorum lapiverte opprobrium super caput eorum, et da eos in despectionem in terra captivitatis. Ne operias iniquitatem eorum, et peccatum eorum coram facie tua non deleatur, quia irriserunt aedificantes. Itaque aedificavimus murum, et conjunximus totum usque ad partem dimidiam: et provocatum est cor populi ad operandum. Factum est autem, cum audisset Sanaballat, et Tobias, et Arabes, et Ammanitae, et Azotii, quod obducta esset cicatrix muri Jerusalem, et quod coepissent interrupta concludi, irati sunt nimis. Et congregati sunt omnes pariter, ut venirent, et pugnarent contra Jerusalem, et molirentur insidias. Et oravimus Deum nostrum, et posuimus custodes super murum die ac nocte contra eos. Dixit autem Judas: Debilitata est fortitudo portantis, et humus nimia est, et nos non poterimus aedificare murum. Et dixerunt hostes nostri: Ne sciant, et ignorent, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ponas scandalum i agi¬
litate tua. Non pecces in
multitudine ciuitatis: nec
te iminuttas in populum.
neq alliges duplitia pcca:
nec enim in uno eris im¬
munis. Noli esse pusilla
nimis in anima tua: exo¬
rare. et facere elemosinam
non despitias. Ne dicas ĩ
multitudinem numcrũ
mcorum respiciet deus: et
offerentem me deo. altissi
mus suscipiet mun̾a mea.
Non irridras hommem in
amaritudinc anme. Est
enu qui humiliat et exal¬
tat circumspector deus. xxi.

Expanded text:
ponas scandalum in agiponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. nimis in anima tua: exorare, et facere eleemosynam ne despicias. Ne dicas: In multitudine munerum meorum respiciet Deus, et offmo suscipiet munera mea non inrideas hominem in amaritudine animae est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mam tuam sapiens cris.
Et si inclinancris aurrm
tuam excipies doctrinam:
et si dilexeris audur sapiẽs
eris. In multitudinc pres¬
biterorum prudentium sta:
et sapientie illorum ex cor¬
de comũgere ut omnẽ nar¬
rationem dei possis audur.
et prouerbia landis non
effugiant a te si nideris sen¬
satum cuigila ad illum:
et gradus ostiorum illius.
exterat pes tuns. Cogitatũ
habe in preceptis dei: et in
mandatis illius maxime
assiduus esto: et ip̃e dabit
cor tibi. et concupiscentia
sapientie dabitur tibi . xix.
oli faccie mala: et nõ
te apprchendent. Discede ab
imiquo: et deficient mala
abs te. Nou semines ma¬
la uii sulcis miustitie: et
non metes ea in septuplũ
Noli querrre ab homine
ducatum: neq a rege ca¬
thedram honoris. xx.¬
on te iustifices ante
deum. qm̃ agnitor cordis
ip̃c est: et penes regem noli
uelle uideri sapiens. Noli
querere fieri uidex. nisi si
ualeas uirtute irrumpere
miquitates: ne forte exti¬
mescas faciem potentis. et

Expanded text:
mam tuam, sapiens eris. mam tuam, sapiens eris. Et si inclinaveris aurem tuam, excipies doctrinam; et si dilexeris audire, sapiens eris. In multitudine presbyterorum prudentium sta, et sapientiae illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis ne effugiant te. Et si videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. Cogitatum habe in praeceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto; et ipse dabit cor tibi, et concupiscentia sapientiae dabitur tibi. VII. Noli facere mala, et non te apprehendent. Discede ab iniquo, et deficient mala abs te. Non semines mala in sulcis injustitiae, et non metes ea in septuplum. Noli quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris. Non te justifices ante Deum; quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi si vales virtute irrumpere iniquitates; ne forte extremiscas faciem potentis, et
Abbreviated transcription (Latin):
probatio crit in illis: et non
demorabuntur proicere illã.
Sapientia enim doctrino
scõm nomen est cuis: ⁊ nõ
multis est manifesta. Qui¬
bus autem agnita est: per¬
manct usq ad conspectũ
Ludi fili. et accipe con¬
silum intellectus: et ne abi¬
cias consilmu ncurir. ini¬
ce pedem tuuni incompedes
illius: et intorques illuis.
incrum cuinu et porta illã:
et no acidicris a uniculis ciꝰ.¬
et ur onuranimo tuo ac¬
cede ad illam: et m omni
uirtutr tua serua mas eniᷤ.
inuestiga illam et mani¬
frstabitur tibi. Et contiic̃s
factus: ne derelinquas cã
In nouissimis cnuim muc¬
mes irquicm in ca: et com̃¬
cctur tibi in oblectationem.
et crunt tibi compedes cius¬
in protectione forntuduus.
et bases iurtutis: et torques
illius in stola glorie. Decor
enu uite est in illa: et uin¬
taris. Stolam gloric ĩdues
cami et coronain gratula¬
tiomis superpones tibi. fili
si actenderis michi disces cã:
et si accommodaueris am¬

Expanded text:
probatio erit in iprobatio erit in idemorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspectum udi fili et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum inice pedem tuum in conpedes illius et in torques eius merum tuum et porta illam et ne acedieris vinculis ei« In omni animo tuo accede ad illam, et in omni virtute tua conserva vias ejus. Investiga illam, et manifestabitur tibi: et continens factus ne dereliqueris eam; in novissimis enim invenies requiem in ea, et convertetur tibi in oblectationem. Et erunt tibi compedes in protectionem fortitudinis, et bases virtutis, et torques illius in stolam gloriae. Decus enim aureum est in illa, et vinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones si attenderis mihi, disces: et si accommodaveris a
Abbreviated transcription (Latin):
quasi cocqualis. et in dome¬
stias tius fiducialiter aget.
si humiliauerit se contra te.
a facic tua abscondet se: nna¬
nimem habebis amicitiam
bonam. ab inimicis tuis
separair: et ab amicis tuis
astende. A micus fidelis pro¬
tectio fortis: qui aũt inuc¬
nit illum. inueuit thesan¬
rum. Amico fideli. nulla
est comparatio: et non est
digna ponderatio auri et
argenti contra bonitatem
fidci ip̃ius. Amicus fidelis
medicamentum uite et mi¬
mortalitatis: et qui metu¬
unt dñm muenient illũ.
Qui timet deum. eque ha¬
bebit amicitiam bonam:
qm̃ sccundum illum. erit
amicus illius.xuii.¬
ili a iuuentute tua ex¬
cipe doctrinam: et usqz ad
canos muenies sapientiã.
Quasi is qui arat et semi¬
nat accede ad illam: et sus¬
tinc bonos fructus illius.
In opere erum ip̃ius criguũ
laborabis: et cito edes de gr¬
nerationib illius. Quam
aspera est numium sapien¬
cia indoctis hominib: et
non permanebit in illa cx¬
cors. Quasi lapidis uirtus

Expanded text:
quasi coaequalis, et in domequasi coaequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, aeque habebit amicitiam bonam; quoniam secundum illum erit amicus illius. Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. Quasi is qui arat et seminat, accede ad illam, et sustine bonos fructus illius. In opere enim illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. Quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus, et non permanebit in illa excors. Quasi lapidis virtus
Abbreviated transcription (Latin):
properium enim et contu¬
mcliam malus heredita¬
bit: et omnis pectator in¬
uidus et bilinguis. Non
te extollas in cõgitatione
anime tuc. uelut taurus
nc forte elidatur uirtus
tua per stulticiam. et fo¬
lia tua comedet. et fructus
tuos perdet. et relinqueris
uelut lignum aridum
in hercmno. Amia cnim
nequam disperdet qui se
habet: et in gaudium mi¬
mici dat illum. et deducit
in sortem impiorũ .xu.¬
Lerbum dulce multi¬
plicat amicos. et mitigat
nimicos: et lingua eucha¬
ris in bono homine habũ¬
dauit. Multi paci fici sint
tibi: et consiliarius sit tibi
unus de mille. Si possides
amicum. in temptatione
poiside cum: et non facile
credas ei te ip̃m. Est enim
amicus secundũ tempus
suum. et non permanebit
in die tribulationis: et est
amicus. qui conuertitur
ad iimicitiam. et ẽ amn¬
cus qui odium et rixam
et conuitia denudabit .xui.
Est autem amicus sociiᷤ
mense: et non permanct in
dic necessitatis. A micus si
permanserit frrus. erit tibi

Expanded text:
properium enim et contuproperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae, velut taurus; ne forte elidatur virtus tua per stultilia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consilunus de mille. Si possides amicum, in tentatione posside eum; et non facile credas illi temetipsum. Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egreditur ad inimicitiam: et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit. Est autem amicus socius mensae, et non permanebit in die necessitatis. Amicus si permanserit fixus, erit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
det te. Noli anxius esse in
diuitiis miustis: nichil
enim prodcrunt tibi ĩ die
obductionis et uumndicte.
Non uentiles te in omnem
uentum. et non eas in om¬
nen uiam: sic enim pecta¬
tor probatur in duplici lin¬
gua. Esto firmus in uia
domini. et in ucritate sc̃sus
tui. et scientia: et prosequa¬
tur te uerbum pacis et ius¬
ticie. Esto mansuetus ad
audiendum uerbum dei:
ut intelligas. et cum sapi¬
entia proferas responsum
uerum. Si est tibi intellec¬
tus: responde proximo. Sin
autem sit manus tua su¬
per os tuum. ne capiaris¬
in uerbo indisciplinato.
et confundaris. Honor et
gloria. in sermone sensa¬
ti: lingua uero imprudẽ¬
tius subuersio est ipsius.
Non appelleris susurro in
uita tua et lingua tua
capiaris: et confundaris.
Super furem crum ẽ con¬
fusio et penitentia: et de¬
notatio pessima super bi¬
linguem. Su surratori au¬
tem odii et immicicia:
et contuniclia. Iustifica
pusillum et magnum si¬
militer. Noli ficrĩ pro ami¬
co: municus proximo. Im¬

Expanded text:
det te. Noli anxius esse in divitiis injustis: nihil enim proderunt tibi in die obductionis et vindictae. Non ventiles te in omnem vento, et non eas in omni via. Sic enim peccator probatur duplici lingua. Esto firmus in via Dei, et in veritate sensus tui et scientia; et prosequatur te verbum pacis et justitiae. Esto mansuetus ad audiendum verbum Dei, ut intelligas; et cum sapientia feras responsum verum. Si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum; ne capiaris verbo indisciplinato, et confundaris. Honor et gloria in sermone sensati: lingua vero imprudentis subversio est ipsius. Non appelleris susurro in vita tua, et in lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio, et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum, et magnum similiter. VI. Noli fieri pro amico inimicus proximo: im
Abbreviated transcription (Latin):
Et surrexit helyas ꝓplxta
quasi ignis: et uerbũ ip̃ius
quasi facula ardebat. Qui
indurit in illos famen: et¬
uintantes illum in ĩuidia¬
sua pauci facti sunt. Non
poterant enun sustuiere pre
nem terre. Sic amplificatus
est helyas in mirabilib suis.
Et quis potest similiter glo¬
riani tibi: Qui sustulisti mor¬
tuum ab inferis de sorte mor¬
tis: in uerbo dñi dei. qui deic¬
cisti reges ad peruitiem. et
confregisti facile potentiam
ip̃orum: et gloriosos dilccto
suo. Qui audis in syna
iuditium: et in oreb iuditia
defensionis. Qui ungis it¬
ges ad penitentiam. et po¬
te. qui receptus es in turbi¬
ne ignis: in curru equoꝵ
igneorum. Qui scriptus
es m uidiciis temporum.
lenire iracundiam dñi: cõ¬
ciliarc cor patris ad filiũ.
et restituere tribmi iacob.
Scati sunt qui te audie¬
runt: et amicitia tua deco¬
rati sunt. Nam nos uita
unumus tantum: post
mortem autem non crit
talc nomen nr̃m. Helyas
qui in turbinc tectus est.

Expanded text:
Et surrexit Elias propheta quasi ignis, et verbum ipsius quasi fax ardebat. Qui induirritantes illum invidia pauci facti sunt: non poterant enim sustinere precnem terre. Sic amplificatus est Helias in mirabilibus suis: et quis potest similiter gloriari tibi? Qui sustulisti mortuum ab inferis: de sorte mortis in verbo Domini Dei. Qui dejecisti Reges ad perniciem: et confregisti facile potentiam ipsorum et gloriosos delicto suo. Qui audis in Sinay judicium: et in Horeb judicia defensionis. Qui ungis reges ad penitentiam: et prote. Qui receptus es in turbine ignis, in curru equorum igneorum. Qui scriptus es in judiciis temporum lenire iracundiam Domini; conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Iacob beati sunt qui te viderunt et in amicitia tua decorati sunt nam nos vita vivimus tantum post mortem autem non erit tale nomen nostrum Helias qui in turbine tectus est
Abbreviated transcription (Latin):
bis blandiebatur. Quid
habes hester: Ego sũ frater
tuus. Noli metuere: non
morieris. Non enim pro
te: sed pro omnibz hec lex
constituta est. Accede igit᷑.
et tange sceptrum. Cumq
illa reticeret: tulit iuirgam
aurram: et posuit super col¬
lum eius. Et osculatus est
cam: et ait. Cur michi nõ
loqueris: Que respondit.
Uidi te dñe quasi anglĩn
dei. et conturbatum est cor
meum pre timore glĩc tue.
Ualde enim mirabilis es
dñe: et facies tua plena ẽ
gratiarum. Cumq loque¬
irtur: riusus corruit et pene
eranimata est. Rer autem
turbabatur: et ommes mi¬
nistri eius consolabantur
Exemplar eple regis

Expanded text:
bis blandiebatur: Quid bis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epis
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq regio fulgeret ha¬
bitu. et muocasset omniũ
iectorem. et saluatorẽ deũ:
assumpsit duas famulas.
et super unam quidem in¬
nitebatur. quasi pre deliciis.
et numia teneritudine cor¬
pus suum ferre non susti¬
nens. altera autẽ famula¬
rum sequebatur dominã.
defluentia in humum i¬
dumenta sustentans. Ip̃a
autem rosco uultum colo¬
re perfusa: gratis ac mican¬
tib oculis tristem celabat
animum: et nimio timo¬
re contractum. Ingressa gͥ
cuncta per ordinem ostia:
stetit contra regem ubi ille
residebat super solium reg¬
ni sui. indutus uestib it¬
giis. auroq fulgens. et pre¬
ciosis lapidibz: eratq tern¬
bilis aspectu. Cumq eleuas¬
set faciem. et ardentib oclĩs
furorem pectoris indicasset:
regina corruit. et in pallo¬
rem colore mutato. lassum
super ancillulam reclina¬
uit caput. Conu̾titqz deus
spm̃ regis in mansuctudi¬
nem: et festinus ac metu¬
ens exilunt de solio. et sus¬
tentans eam ulius suis.
doncc rediret ad se: his uer¬

Expanded text:
Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his ver
Abbreviated transcription (Latin):
lia sua ornabit in perfecti¬
oncimn. Sic figulus sedens
ad opus suum. conuertens
pedibz sius rotam: qui in
sollicitudinem positus est
semper propter opus suum:
et inumera est omĩs ope¬
ratio cus. In brachio suo
formabit lutum: et ante
pedes suos curuabit uirtutẽ
suam. Cor suum dabit ut
consummet linitionem:
et ingilia sua mundabit
fornacem. Omnes hii in
manibz siuis sperauerunt:
et unusquisqz in arte sua
sapiens est. Sine his oĩbz
non edificatur ciuitas: et
non mnhabitabunt nec in¬
ambulabunt. et in eclesiã
non transilient. Super sel¬
lam iudicis non sedebunt:
et testamentum iudicii nõ
intelligent. neq palam fa¬
cent disciplinam et iudi¬
ciu. et in parabolis non
mucmientur: sed creatirrã
eui confirmabunt. et dep̾¬
catio illorum in operatiõc
artis: accõmodantes aĩam
suam. et conquirentes in
lege altissimi.c .uii.

Expanded text:
lia sua ornabit in consumlia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientur sed creaturam aevi confirmabunt et deprecatio illorum in operatione artis adcommodantes animam suam et conquirentes in lege Altissimi sapi
Abbreviated transcription (Latin):
heri: et tibi hodie. In requie
mortui iequiescere fac me¬
moriam cius: et consolart
illum in exitu spiritus sin.
Sapientiam scribe in tem¬
pore uacuitatis: et qui mi¬
moratur actu sapientiam
percipict. quia sapientia re¬
plebitur. Qui tenet aratrũ.
et qui gloriatur in iaculo.
stimuso boues agitat. et
conuersatur in operib coꝵ.
et narratio cius in filiis
taurorum. Cor suum dabit
ad uersandos sulcos: et uigi¬
lia cius in sagina uacarum.
ic om̃s faber c.ui.¬
et architectus qui noctem
tanquam diem transigit:
qui sculpit signacula sculp¬
tilia. et assiduitas eius ua¬
riat picturam. Cor suum
dabit in similitudinem pic¬
ture: et ugilia sua perficait
opus. Sic faber ferrarius
sedens iuxta incudem: et cõ¬
siderans opus ferri. Uapor
ignis exurit carnes eius: et
in calore fornacis concerta¬
tur. Uox mallei innouat
aurem eius: et contra sim¬
litudinem uasis cculus erꝰ
Cor suum dabit in consum¬
matione operum: et ingi¬

Expanded text:
heri et tibi hodie in requie heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius et in calore fornacis concertatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigi
Abbreviated transcription (Latin):
quando in manus coruin
incurras. Ip̃i uero dñm de¬
precabuntur ut dirigat
requiem eorum: et sanita¬
tem propter conuersationẽ
corum. Qui delinquit in
conspectu eius qui fecit cũ:
icidet in manus medici.
ili in mortuum c.u.¬
preduc la crimas: et quasi
dira passus incipe plorare.
Et scõm iuditium contege
corpus illius: et non despi¬
tias scpulturam eius. Prop¬
ter delaturam autem ama¬
re fer luctum illius uno dic.
et con solare propter tristici¬
am. et fac luctum scõm
meritum cius. ino die uel
duob: propter detractionẽ.
A tristitia enim festinat
mors. et ccoperiet uirtutẽ:
et tristicia cordis flectit cer¬
uicem. In abductione per¬
manet tristicia: et substan¬
tia mopis scd̃m cor cius.
Non dederis in tristitia cor
tuum. sed repelle cam a te:
et memento nouissimoꝵ.
Noli obluusci. neq enim
est conuersio. et huic nichil
proderis: et teip̃m pessimabiᷤ.
Mcmor esto iudicii mei: sic
erum crit et tuum. Michi

Expanded text:
quando in manus eorum quando in manus eorum incurras ipsi vero Dominum deprecabuntur ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum incidat in manus medici fili in mortuum produc lacrimas et quasi dira passus inciet secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et substantia inopis secundum cor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Lonora medicũ propter
necessitatem: et enim illũ
crrauit altissimus. A deo
et a rege accipiet donatio¬
nem. Disciplina medici ex¬
altabit caput illius: et in
conspectu magnatorum col¬
laudabitur. Altissimus cre¬
auit de terra medicinam:
et uir prudens non abborre¬
bit illam. Nonne a ligno
indulcata est aqua amara:
Ad agnitionem hominum:
uirtus illorum. et dedit ho¬
minib scientiam altissimꝰ.
honorari in mirabilib sus.
In his curans: mitigabit
dolorem. Et unguentarius
facict pignienta suauitatiᷤ.
et unctiones conficiet sam¬
tatis: et non consummabũ¬
tur opera eus. Pax enim
dei fuper faciem terir. c .iiii.¬
Lili in tua infirmitate
non despitias te ip̃m: sed
ora dũm et ip̃e curabit te.
Auerte a delicto et dirige ma¬
nus: et ab omni delicto mũ¬
da cor tuum. Da suanita¬
tom et memoriam sunila¬
gnus: et impingua obla¬
tionem. Et da locum medi¬
co. et enim illum creauit
dũs: et non discedat a te
quia opera cius sunt neces¬
saua. Est enim tempus

Expanded text:
onora medicum propter necessitatem; etenim illum creavit Altissimus. A Deo et a rege accipiet donationem. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnatorum collaudabitur. Altissimus creavit de terra medicinam, et vir prudens non abhorrebit illam. Nonne a ligno indulcata est amara aqua ad agnitionem hominum virtutis illorum et dedit homini scientiam Altissimus honorari in mirabilibus suis in his curans mitigavit dolorem et unguentarius facit pigmentum suavitatis et unctiones conficiet suavitatis et non consummabuntur opera eius pax enim Dei super faciem terrae fili in tua infirmitate non despicias sed ora ad Dominum et ipse curabit te averte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum da suavitatem et memoriam similaginis et inpingua oblationem et da locum medico etenim illum Dominus creavit et non discedat a te quoniam opera eius sunt necessaria est enim tempus
Abbreviated transcription (Latin):
crit.
udex sapiens uidicabit
populum suum: et princi¬
patus sensati stabilis erit.
Scd̃m udicem populi. sic
et ministri eius. Et qualis
rector est cuutatis. tales it
inhabitantes in ca. Rex
insipiens perdet populum
suum: et cuuitates inhĩta¬
buntur per sensum prudẽ¬
tium. In manu dei potestaᷤ
terre: et execrabilis omnis
iquitas gentium. et uti¬
lem rectorem in tempus
suscitabit super illam. In
manu dei potestas homĩs:
et super fatiem scribe impo¬
net honorem suum. Om̃s
nuurie prorimi ne memi¬
neris: et nichil agas in
operib muuic. Odibilis
coram deo et hominibz super¬
bia: et execrabilis omĩs mi¬
quitas gentium. Regnũ
a gente in gentem tranffer¬
tur: proptẽr iniustitias et
iuirias et contunclias
et diuersos dolos. xxxiiii.¬
uaro autem nichil est
scelestius. Quid superbit
terra et cuus: Nichil est
mniquius: quam amare
pecuniam. Hic enim ani¬
mam suam uenalem ha¬
bet: qm̃ in uita sua proie¬
cit intima sua. Omĩs po¬
tentatus. breuis uita. Langor

Expanded text:
rit iudex sapiens vindicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis omnis iniquitas gentium et utilem rectorem in tempus suscitabit supmanu Dei potestas hominis, et super faciem scribae ponent honorem suum. Omnis injuriae proximi ne memineris, et nihil agas in operibus injuriae. Odibilis coram Deo est omnis superbia: et execrabilis omnis iniquitas gentium. Regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos avaro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nihil est iniquius quam amare pecuniam hic enim et animam suam venalem habet quoniam in vita sua proiecit intima sua omnis potentatus brevis via br
Abbreviated transcription (Latin):
misit me dominus hec ip̃a
nuntiare tibi. Ego enim
ancilla tua deum̃ colo: etiã
nunc apud te. et exiet an¬
cilla tua et orabo deum:
et dicet michi quando eis
irddat peccatum
suum. Et ueniens nũtia¬
bo tibi. ita ut ego adducã
te per mediam ihrlm̃: et
habebis omnem populum
isrł. sicut oues quibz non
est pastor: et non latrabit
lic michi dicta sunt per
prouidentiam dei. et qm̃
iratus est illis deus. hoc
ip̃a missa sum nunciare
cibi. Placuerunt autem
ommia uerba hec coram
holoferne. et coram pueris
eius: et mirabantur ad sa¬
pientiam eius. et dicebant
alter ad altrrum. Non est
talis mulier super terram:
in aspectu. in pulchritudĩe.
et in sensu uerborum. Et
dicit ad illã holofernes.
Benc fecit deus qui misit
te ante populum: ut des
illum tu in manib nr̃is.
et qm̃ bona est promissio
tua. si fecerit michi hoc ds̃
tuus: erit et meus deus. et
tu in domo nabuchodono¬
sor magna cris: et nomẽ
tuum nominabitur in u¬
nuersa terra. Tũc uissit
cam introur ubi repositi

Expanded text:
misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi. Ego enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israel, sicut oves, quibus non est pastor, et non latrabit haec mihi dicta sunt per providentiam Dei. Et quoniam iratus est illis Deus, haec ipsa missa sum nuntiare tibi. Placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris ejus, et mirabantur sapientiam ejus, et dicebant alter ad alterum: Non est talis mulier super terram in aspeet in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi
Abbreviated transcription (Latin):
nebar. mechphia. mosollã.
azir. icizabelsadoch. aeddira.
phelcia. anan. ania osec
carin. baana: et reliqui de
populo. sacerdotes. lcuite.
ianitores. et cantores nathĩ¬
nei. et oumes qui se sepa¬
raucrunt de populis terrarũ
ad legem dei. uxores corũ.
filii corum. et filic corum.
onũs qui poterat saperc. spõ¬
dentes pro frĩb sius. optima¬
tes corum. et qui ueniebãt
ad polliceidum: adiuran¬
dum. ut ambularent in
legem dei. quam dederat ĩ
manu moysi serui dei: ut
facerent et custodirent uni¬
uersa mandata dm̃ dei nñ.
et iudicia cius. et ccuimoni¬
as cius. et ut nõ dareinus

Expanded text:
Nebai, Megphias, Mosollam, Nebai, Megphias, Mosollam, Azir, Mesizabel, Sadoc, Jeddua, Pheltia, Anan, Ania  Al.ch, Arem. Baana: et reliqui de populo, sacerdotes, Levitae, janitores, et cantores, Nathinaei, et omnes qui se separaverunt de populis terrarum ad legem Dei, uxores eorum, filii eorum, et filiae eorum, omnis qui poterat sapere spondentes pro fratribus suis, optimates eorum, et qui veniebant ad pollicendum et jurandum, ut ambularent in lege Dei, quam dederat in manu Mosis servi Dei, ut facerent et custodirent universa mandata Domini Dei nostri, et judicia ejus et caeremonias ejus, et ut non daremus
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce nos ip̃i hodie scrui scrui¬
mus. et terra quam dedi¬
sti patribz nr̃is ut comederẽt
panci eius. et que bona
sunt eius. et nos ip̃i serui
sumus in ca: et fruges eiꝰ
multiplicantur regibz quos
posiusti super nos propter
peccata nr̃a. et corporib nr̃is
dominantur. et iumentis
nr̃is. scd̃m uoluntatẽ suã:
et in tribulatione magna
sumus. Super omnib gͦ
his. nos ip̃i pcrtutimus te¬
dus. et scribimus: et signãt
as. athersata. filius achilai.
et sedechias. saraias.azarias.
incichia. acthus. sebenia.
mellucarem. mermuth. ob¬
dias. damhel. genton. baruch.¬
mosollam. abia. miamm.
mazia. belga. sencia. Hi
saccrdotes. Porro leuite. iosue
filius azarie. benui filius
cnadoan. cethiniel et fratres
corum. sechenia. odouia. ce¬
litani. phalaia. auan. mi¬
charob. asebia. zacchur. sa¬
banin. Capita populi
pheros. phactinoab. selam.
zecu. bani. ogni. azgad. be¬
bai. adonaia. beggoai. adin
asum. besaia. ares. anatoth.

Expanded text:
Ecce nos ipsi hodie servi suEcce nos ipsi hodie servi sumus: et terra, quam dedisti patribus nostris ut comederent panem eius et quae bona sunt eius et nos ipsi servi sumus in ea et fruges eius multiplicantur regibus quos posuisti super nos propter peccata nostra et in corporibus nostris dominantur et in iumentis nostris secundum voluntatem suam et in tsumus. Super omnibus ergo his nos ipsi percutimus foedus, et scribimus, et signant as, Athersatha filius Achelai, et Sedecias, Saraias, Azarias,Melchia, Attus, Sebenia, Meluch, Arem, Merimuth, Obdias, DaMosollam Abia Miamin Mazia Belga Semaia hii sacerdotes porro Levitae Iosue filius Azaniae Bennui de filiis Enadad Cedmihel et fratres eorum Sechenia Odevia Celita Phalaia Anan Micha Roob Asebia Zacchur SBaninu. Capita populi, Pharos, Phaeth-Moab, Elam, Zethu, Bani, Bonni, Azgad, Bebai, Adonia, Begoai, Adin,Asum, Besai, Areph, Anathoth,