comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i: quia insidiator bona sepissimae
sa conuertere in malu: & in electis ponit
maculam. Vnde si qui sunt uituputores
nt accusatores ep̃orũ uel reliquorum
uidotu non oport& eos a iudicib ȩclȩ
uiditi ancequam eorũ discutiat᷑ esti¬
mationis suspicio uel opinio qua inten
cione. qua fide qua temeritate. qͣuita:
cupiditate ista sumpserint. necne. Haec
oma fidelit̃ sunt perscrutanda: & diligent̃
pertractanda. Nam sunt non nulli qui
ppositos suos peruerse rep̾hendunt. si uel
paru ipsi molesti extiterint: id circo recto
c̃. ne quisqua eorum innocens uexetur aut
scandalretur. intendentes sententiȩ dñi

Expanded text:
 quia insidiator bona saepissime solet convertere in malum, et in electis ponit papa: Si qui sunt vituperatores aut accusatores episcoporum aut aliorum sacerdotum non oportet eos a iudicibus ecclesie audiri, antequam eorum discutiatur existimationis suspicio vel opinio qua intentione, qua fide, qua veritate, qua vita, cupiditate ista sumpserint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda et diligenter pertractanda. Nam sunt nonnulli qui praepositos suos perverse reprehendunt, si vel parum ipsis molesti exstiterint. Idcirco recto est, ne quisquam eorum innocens vexetur aut scandalizetur, intend
Abbreviated transcription (Latin):
Iauhi qui baptismũ abhereticis ac ur
cumbaptirati antea non fuessent. sola us
uiuas dns. una fides: unũ baptisma. Cuiꝰ
picons nulla iteratione temeranda ẽ.
ena: ucquod abhereticis nemo accipit.
idolicis sacdotib consequatur. Hanc
om̃i obseruantiae. data ꝓsit auccoritas.
SENT IEPA FIOSDẼ LEONIS ADAFIUICANOS

Expanded text:
hi, qui baptismum ab haereticis acceperunt, cum baptizati antea non fuissent, sola sanUnus Deus, una fides, unum baptisma; cujus ablutio nulla iteratione temeranda est, canda, ut quod ab haereticis nemo accipit, a catholicis sacerdotibus consequatur. Hanc omnium observantiam data prosit auctoritas. LXIX EPISTOLA EJUSDEM LEONIS AD AFRICANOS
Abbreviated transcription (Latin):
cum conscientia eius qui preest. Quod
tamen &iam si clam fecerint. non pecca¬
bunt. Sed & deperegrinis similiter epo
diaconis cura sit qui cathecitant. id est
qui uerbo instituunt incipientes: Primo
oport& ut ipsi instructi sint. Deanima
enim agitur hominũ: & oport& eum
qui doc& & instruit animas rudes
talem cͥẽ. utpro inge̾nio discentiũ sem&¬
ipsum possit aptare: & uerbi ordinem
ꝓaudientis capacitate dirigere. Deb&
ergo ipse ad prime eẽ eruditus: & doctus.
in reprehensibilis. maturus. pauidus.
sicut ipsi ꝓbastis fore clementem hunc
post me: Multum est autem siegonunc
desingulis quae unusquisq hab̾e debe¬
at prosequar

Expanded text:
cum conscientia ejus qui praeest. Quod cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen etiamsi clam fecerint, non peccabunt. Sed et de peregrinis similiter episcopo diaconis curae sint. Qui cathechizant, id est, qui verbo instruunt incipieoportet ut ipsi instructi sint, de anima enim agitur hominum. Et oportet eum qui docet et instruit animas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem, si ego nunc de singulis quae unusquisque habere debeat prosequar
Abbreviated transcription (Latin):
fie baet adep̃m & comoner ab eo posnt
his quin precipitium lapsurus est utireuo¬
atur a non corruat in peceatũ. Meglegex¬
ciores quoq & cos qui rarius adaudiendũ
uerdum di accedunt. nec sollicite ad epi
tractatum conueniunt. ipsi cõmoneant
&hortentur. Si enim assidui sint ad au¬
diendum. non solum uitae acterne ex sa¬
lubri cõmonitione capiunt lucra uerum
& quȩcumq ille sunt tristiciae uel mero¬
res qui ex psentis uitȩ necessitutib & cla¬
dibus temporum ueniunt. quecumq ser¬
monib sus incorde uelud iacula defixa
circumferunt abiciuntur om̃a p̃dicati¬
one ueritutis: & uitae acternȩ doctrina
& cruditione purgata. Alioquin simulto
tempore auditum subtrahant auerbo
dĩ & remaneant incultu uitiorũ : sinedu¬
bio spinis erunt acsentibus occupat i
Et quid aliud nisi ad ignem talis haec
terra preparabitur : De his ergo ut diximꝰ
diaconis curasit. sed & om̃s qui scđm car¬
nem egrotant sollicite perquirant. & ple

Expanded text:
ad episcopum, et commoneri ab eo possit is qui in praecipitium lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae aeternae ex salubri commonitione capiunt lucra, verum et quaecunque illae sunt tristitiae vel moerores quae ex praesentis vitae necessitatibus et cladibus temporum veniunt, quaeque malorum sermonibus in corde suo velut jacula defixa circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae aeternae doctrina, et eruditione purgata. Alioquin si multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud, nisi ad ignem talis haec terra praeparabitur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed et eos qui secundum carnem aegrotant, sollicite perquirant, et pleb
Abbreviated transcription (Latin):
iauis ep̃s. aut prb̃r. aut quilib& regulȩ
subiectis acccłȩ. preter consilium & litoras
eporũ prouintiae & p̃cipue metropolita¬
ni adierit imperatorem. hunc reꝓbari
& abici oportere non solum a cõmunione.
uerum & abhonore cuiꝰ particeps uideat᷑
existere: quia uenerandi pͥncipis aurib
molestiam temptauit inferre contra
leges aeccłae. Si igitur adire pͥncipem
necessaria causa deposcit: hoc agatur
contractu & consilio metropolitãni. &

Expanded text:
iscopus, aut presbyter, aut quilibet regulae subjectus Ecclesiae, praeter consilium et litteras episcoporum provinciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ miseriȩ squalore a fidelium mentib
detergantur: & quasi uulnus corpori in¬
fixum a¬
ficum a talis miserie obserato.
salutare antidota curetur. sicut bene p̃uisũ
ẽ. interdictione anathematis sit compressũ.¬
nedenuo quispiam hoc romanꝰ. langobardꝰ.
ł cuiꝰcumq sit gentis sacriq baptismatis
unda lotus attẽptec. ut non tanti piaculi
more oppressus p̃cipitatione incidat. aut
uoragine mergatur iniqͥtatis uitari debeat
atq radicitus euellatur
osł hanc om̃iũ consonam responsionem.
Luregorius aplicꝰ papa antecorpꝰ memoratũ
uenerabilis xp̃i apłorũ pͥncipis. inferendo
sententiam dixit
iquis presbiteram duxerit inciugiũ anathe¬
masit. Etresponder oms tercio: anathema sit
Siqͥs diaconẽ duxerit in coniuigium anathema¬

Expanded text:
tae miseriae squalores a fidelium mentibus detergantur, et quasi vulnus corpori infixum aditu talis miseriae obserato salutari antidoto curetur, sicut bene praevisum est interdictione anathematis, ne denuo quispiam hoc Romanus, Longobardus, vel cujuscunque sit gentis, sacrique baptismatis unda lotus, attentet, ut non tanti piaculi mole oppressus praecipiti incidat, aut voragine mergatur iniquitatis, vitari debeat, atque radicitus evellatur. Post hanc omnium consonam responsionem Gregorius apostolicus papa ante corpus memoratum venerabilis Christi apostolorum principis, inferendo sententiam dixit: I. Si quis presbyteram duxerit in conjugio, anathema sit; et responderunt omnes tertio, anathema sit. II. Si quis diaconam duxerit in conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
grã salutaris accepta. apud arrianos iterũ
baptizati ꝓfunde uoraginis sunt morte
demersi. quod ꝑsingulos ordines uel ȩtates
antecessorum nr̃orũ decreta censuerint.
scrinio releuata capitula his subiecta dixe¬
rimꝰ: inqͥb: tam̃ illud speciali caritate & iã
c̃uenit obseruari. utquia ꝓpeccatis pluri¬
mis ingentib iniquitas ipsa resurrexit.
in estimatione tuȩ fraternitatis. aliorũq
pontificum ꝑsuas dioceses relinquat᷑: utsi
qualitas & penitentis deuotio fuerit apꝓba¬
ta. indulgentiȩ qͦq remedio sit uicina:
quorũ tamen recciliatio nonꝑillam im¬
positionem manus quae ꝑ inuocationem
scĩ sp̃s oꝑatur. sed ꝑ illam qua penitentiae
fructus ad quiritur. & scę cõmunionis
restitutione ꝑficitur.
DE ECCLESIARU RES EAURATIONE INFABRICIS UEL

Expanded text:
a salutaris accepta, apud Arianos iterum baptizati, profundae voraginis sunt morte demersi, quid per singulos ordines vel aetates antecessorum nostrorum decreta censuerunt, ro scrinio relevata capitula his subjecta direximus, in quibus tamen illud speciali charitate etiam convenit observari; ut quia pro peccatis plurimis in gentibus iniquitas ipsa surrexit in aestimatione fraternitatis tuae aliorumque pontificum per suas dioeceses relinquatur, ut si qualitas et poenitentis devotio fuerit approbata, indulgentiae quoque remedio sit vicina. Quorum tamen reconciliatio non per illam impositionem manus quae per invocationem operatur, sed per illam, quae poenitentiae fructus acquirit, et sanctae communionis restitutione perficitur. IV. De ecclesiarum restauratione in fabricis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
eC EAs eẽ confidat qͥsq pontificũ bigamos
aut c̃iugia sorcientes ab aliis derelicta siue
qͦs lib& post penitentiam uel sine litteris
uel corpore uitiatos. uel conditionarios aut
curiȩ publicarũq rerũ nexib implicatos.
aut passim nulla temporis c̃gruentis expec¬
tatione discussos. diuinis seruituros appli¬
care ministeruis: neq ꝓsuo libitu iura stude¬
ant aliena ꝑuadere. absq sedis apłicȩ iusta
UTAS TDIS SINT

Expanded text:
e fas esse confidat quisquam pontificum, bigamos, aut conjugia sortientes, aut ab aliis derelicta, sive quoslibet post poenitentiam, vel sine litteris, vel corpore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae, publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis servituros applicare ministeriis; neque pro suo libitu jura studeant aliena pervadere, absque sedis apostolicae justae disposit
Abbreviated transcription (Latin):
me spernit. Qui autem mespernit. spernit
cum qui me misit. Hi enim non sunt infes
tandi. sed honorandi. In eis quoq drs
honoratur. cuiꝰ legatione funguntur
Hi qͦ si forte ceciderint. afidelib sunt sib¬
leuandi & portandi Accusandiuͦ non sint
ab infamis aut sceleratis. uł inimicis. aut alt¬
rius sectȩ uł religionis hominib: sedsi peta¬
uerint a reliquis arguantur sacerdot ib
& a summis pontificib constringantur.
& non ascłarib aut malȩ uitae hominib
uos tristari audiuimus: non modico cõpuls
sumus merore. Unde om̃ipotentẽ dñ roram
ut suae uos grãe aspiratione consoletur:
uosq & amalignis spiritib & aperuersid
hominib: caelesti ꝓtectione custodiat
Nam & si quos post illius obitũ tumultus
quorumdam aduersancium sustinet uꝰ
noluce mirari: u uos frui bona interra
urã idest interra uiuentium queriti
mala hominum interra aliena porteas¬

Expanded text:
me spernit. Qui autem me spernit, spernit me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit . » Hi enim non sunt infetandi, sed honorandi. In eis quoque Dominus honoratur, cujus legatione funguntur. Hi ergo, si forte ceciderint, a fidelibus sunt sublevandi atque portandi. Accusandi autem non sunt ab infamibus aut sceleratis, vel inimicis, aut alterius sectae vel religionis hominibus. Sed si peccaverint, a reliquis arguantur sacerdotibus et a summis pontificibus constringantur, et non a saecularibus, aut malae vitae hominibus vos contristari audivimus, non modico compulsi sumus moerore. Unde omnipotentem Deum rogamus, ut suae vos gratiae aspiratione consoletur, vosque et a malignis spiritibus et a perversis hominibus coelesti protectione custodiat. Nam et si quos post illius obitum tumultus quorumdam adversantium sustinetis, nolite mirari si vos qui frui bonis in terra vestra, id est in terra viventium, quaeritis, mala hominum in terra aliena porta
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris nostri miscđiam exoramus.
ut sua uob̾ in om̃ib gr̃a suffragetur: & ef¬
fectum implere tribuat. qđ uelle c̃cessit
onis accrescunt: quanto & studium laboris
adiutorium opus est. om̃ipotentis assiduis
precib lementiam exxorãmus. quatinꝰ adhe
uobis semper opanda bona & uelle tribuat
& posse concedat: atq in ea uos uia cum
fructu boni oꝑis quam se pastor pastorum
ẽe testatus est dirigat: ut sine quo nihil a¬
potest. per ipsum implere bona quae cepistis
ualeatis. Desac̃dotib autem quos uos audi¬
uimus contra prauorum hominum insidas
adiuuare. eorumq causas portare: scitote
uos in eo ualde dõ placerȩ. qui sibi eos ad
seruiendum asciuit. & familiares intantũ
sibi ee̾ uoluit. ut &iam aliorum hostias
ꝑeos acceptaret. atq eorum peccata donart
sibiq reconciliaret: Ipsi quoq ꝓpͥo ore
corpus dñi conficiunt: & popłis tradunt
De illis enim dictum est:. Qui uos contis¬
tauit: me contristauit. Et qui uos sperut.¬

Expanded text:
Redemptoris nostri misericordiam exoramus, ut sua vobis in omnibus gratia suffragetur, et affectu vos implere tribuat, quod velle concessit. onis accrescunt, quanto et studium laboris adjutorium opus est, omnipotentis Dei, assiduis precibus clementiam exoremus, quatenus ad haec nobis operanda, et velle tribuat, et posse concedat, atque in ea nos via, cum fructibus boni operis, quam se pastor pastorum esse testatus est, dirigat, ut sine quo nihil apotest, per ipsum implere bona quae coepistis valeatis. De sacerdotibus autem Domini quos vos audivimus contra pravorum hominum insidias adjuvare, eorumque causas portare, scitote vos in eo valde Deo placere, qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos acceptaret, atque eorum peccata donaret sibique reconciliaret, ipsi quoque proprio ore corpus Domini conficiunt et populis tradunt. De illis enim dictum est: « Qui vos contristabit me contristabit, et qui vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Metropolis ciuitus aquensium. ciuitas abtensium:
ciuitas Reiensium idest Relus. Ciuitus Forouilien¬
sis. Ciuitus uappensentium. Ciuitus segesterioꝵ
ciuitas antipolituna
PUINC̃ ALRIOM MARITIMA¬

Expanded text:
Metropolis civitas Aquensium. civitas Aptensium. civitas Regensium, id est Relus. civitas Forojulensis. civitas Vappensensium. civitas Sejesteriorum. civitas Antipolitana. Provincia Alpium maritima
Abbreviated transcription (Latin):
iudicu eruciandos reseruare. Magis autẽ
eos qui post carnẽ in concupiscentia immun¬
diciae ambulant dominationẽq c̃tẽpnon
audaces. sibi placentes. sȩctas ñ metunt
facere. blasphemantes. Unde alieni er¬
ris societatem uł a sui ꝓpositi tramit
in oboedientẽ suscipere non possumus
nec impedire recte credentes uelscoꝵ
patrũ iussionib optẽperantes ꝑmittitur¬
qͥa int̾ fideles & infideles magna debetet
de nob̾ peccatorib fieri putatis : Custi¬
dite uos ab om̃i inquinam̃to carnis &co¬
lm̃i quia unus dies apud dñm sicut mille
anni. & mille anni sicut unus dies. Non
tardat dñs ꝓmissis. sed pacienter agit
ꝓpter uos. nolens aliquos perire. sedons
ad penitentiam reuerti. Adueniet auẽ
dies dñi ut fur. in qua caeli magnoimix¬
tu transient. elementa uͦ calore solutis
Cum haec igitur om̃a dissoluenda suns:
quales oportet uos ẽe inscis cuer satiouis
& pietatib expectantes & ꝓperant¬

Expanded text:
judicii cruciandos reservare, magis autem eos qui post carnem in concupiscentiam immunditiae ambulant, damnationemque contemnunt, audaces, sibi placentes sectas non metuunt facere, blasphemantes. Unde alieni ers sociatum, vel a sui propositi tramite inobedientem, suscipere non possumus, nec impetere recte credentes, vel sanctorum Patrum sanctionibus obtemperantes, permittimuquia inter fideles magna debet esde nobis peccatoribus fieri putatis? Custodite vos ab omni inquinamento carnis et corApostolus: Charissimi, quia unus dies apud Dominum sicut mille anni, et mille anni, sicut unus dies. Non tardat Dominus promissi sed patienter agit propter vos nolens aliquos perire sed omnes ad paenitentiam reverti adveniet autem dies Domini ut fur in qua caeli magno impetu transient elementa vero calore solventur cum haec igitur omnia dissolvenda sint quales oportet esse vos in sanctis conversationibus et pietatibus expectantes
Abbreviated transcription (Latin):
Si eni ds̃ angłos peccantib non pepercit
sed ruentib inferni detractos intartarũ
tradidit iudicium cruciandos reseruari
& originali mundo ñpeꝑcit. sedoctauũ
noe iusticiae p̃conem custodiuit. dilu¬
uium mundo impior in ducens. & ciui¬
sodomorum & gomorreoꝵb incinerem redi¬
gens euersionẽ dapminauit exemplum

Expanded text:
si enim Deus angelis peccantibus non pepercit sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in iudicium cruciatos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civiSodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversione damnavit exem
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. & multti gloriatio ꝓuobis repletꝰ
sum consolatione super habunde in om̃i
tribulatione ura. Tribulor enim quan¬
do de uobis audio quod non oportet.
Consolor uͦ. quotiens ea inter uos fieri
cognouero. quae bonos xpianos decet
implere. Nolite fr̃s iugum ducere. cũ
infidelibus. Unde doc̃tor gentium
loquitur dicens. Quae participatio iusti¬
ciae cum iniquitute: Quae autẽ con¬
sensus. templo dĩ cum ydolis: Uoseni
estis templum dĩ uitu. sicut dicit ds. qm̃

Expanded text:
res, et multa gloriatio pro vobis. Repletus sum consolatione, superabundo gaudio in omni tribulatione nostra. Tribulor enim quando de vobis audio quod non oportet. Consolor vero quoties ea inter vos fieri cognovero quae bonos christianos decet implere. « Nolite, fratres, jugum ducere cum infidelibus, » unde doctor gentium loquitur dicens: « Quae participatio justitiae cum iniquitate? quis autem consensus templo Dei cum idolis? vos enim estis te
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ di. cui nos de om̃ib: quae dicebat
tam quã uero ꝓpħae credidimꝰ firmituto
fidei nrae. Nonsolum enim ex uerbis eiꝰ
sed exoꝑib: assumentes: quia dicta legil
quae ante multas generationes dep̃sen¬
tia eiꝰ exposuerant̃ in ipso consignant᷑
& imaginẽ gestorũ morsi. & ante ipsũ
patriarchȩ iacob: ipsius per om̃a trpũ
ferebant: Tempus quoq aduentus eius
hoc ipsum in qͦuenerat: p̃dictum ab his

Expanded text:
regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebat tanquam vero Prophetae credimus, firmitatem fidei nostrae non solum ex verbis ejus, sed ex operibus assumentes, qui dicta legis quam ante multas generationes de poenitentia ejus exposuerant in ipso designantur, et imaginem gestorum Moysi, et ante ipsum patriarchae Jacob ipsius per omnia typum ferebant. Tempus quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat praedictum ab his
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs corũ factus. ut ita demũ &iã ipse
fiat dominatoris om̃iũ iocunda possẽs¬
sio. Nam qui perman& inmalo. & seruus
ẽ mali: non potest effici portio boni.
donec perman& in malo. Quia abinitio
ut ante iã diximus duoregna statuit
ds̃. & potestatem dedit unicuiq hominũ
ut illius regni portio: cuise ad obȩdien¬
du ipse subiecerit. Et quia definitũ ẽ
apud dm non posse unum hominem
utriusq regni c̃e̾ seruum: om̃istudio
date oꝑam inboni regis aulam ac iura
concurrere. Propter hoc deniq uerꝰ ꝓpłu
huiꝰ rei ita aꝑuit ueritatẽ: nemo potest
in qͥđ duob dnis seruire. & non potestis
patria uoce. diuitias uocans. Hic ergo
ut audistis: qui stans publice sola iussi¬
one faciebat cecos uidere. surdos audire
fugabat demones. egris sanitutẽ red¬
debat. & mortius uitam: Cumq nihil
ei eẽt impossibile. & iam cogitationes
hominium ꝑuidebat: quod nulli est
possibile nisi solido: Hic annuntiauit

Expanded text:
et dominus eorum factus, ut ita demum etiam ipse et dominus eorum factus, ut ita demum etiam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio boni, donec permanet in malo, quia ab initio, ut ante jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit unicuique hominum, ut illius regni fiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, omni studio date operam in boni regis aulam ac jura concurrere. Propter hoc denique verus prohujus rei ita aperuit veritatem. « Nemo potest, inquit, duobus dominis servire, et non potes voce, divitias vocans. Hic ergo ut audistis, qui stans publice sola jussione faciebat caecos videre, surdos audire, fugabat daemones, aegris sanitatem reddebat, et mortuis vitam, cumque nihil esset ei impossibile etiam cogitationes hominum praevidebat, quod nulli est possibile nisi soli Deo; hic annuntiabat
Abbreviated transcription (Latin):
tio bonorũ operũ delectetur festinans
ad scłm futurũ mundo corde & pura
conscientia peruenire: ubi &iã uidere
dm̃ regem omiũ possit Dũ enim ignorant¬
homines quantum boni habeat scientia.
ignorantiae malum dese non paciuntur
excludi. Nesciunt enim quanta sit in hoꝵ
ꝑmututione diuersitas: ꝓpter qđ c̃siliũ
do unicuiq discentium libenter p̾bere aurem
uerbo dĩ. & cum amore ueritatis audire
quae dicimꝰ: ut ueniens obtimo semine
suscepto ꝑbonos actus lȩcos afferat fructꝰ
Nam si me docente ea quae ad salutem
ꝑtinent recipere quis abnuit. & animo
prauis opinionib occupato obsister e
nititur: non ex nobis sed ex sem& ipso
habebit percundi causam: Deb& enim
iusto iudicio examinare quae dicimus.
& intelligere. quia uerba loquimꝰ ueri¬
tatis: ut cognitis his quae sunt ut sunt¬
& in bonis accib dirigens uiam suam:
regni caelorum possit particeps inue¬
niri: subiciens sibi carnis desideria

Expanded text:
tio bonorum operum delectetur, festinans tio bonorum operum delectetur, festinans ad saeculum futurum mundo corde et pura conscientia pervenire, et etiam videre Deum Regem omnium possit. homines quantum boni habeat scientia, ignorantiae malum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanta sit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibus occupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inveniri, subjiciens sibi carnis desideria,
Abbreviated transcription (Latin):
priusquã audiat qͥs quod ei ex pedit. cer¬
tum ẽ. quia ignor&. & ignorans uult
& desiderat quod non expedit agere.
Propter quod: pro hoc non iudicatur
Cum uͦ non audierit causas erroris sui.
&rationẽ ueritutis acceꝑit. tunc si ꝑman¬
serit in his errorib quib dudum fuerat
p̃uentus. recte iã uocabitur adiudiciũ.
daturus penas: quia uitae huiꝰ spacium
quod ad bene uiuendũ accepit. in ludi¬
brus consumpsit errorũ. Quiuͦ audieis
haec libenter accepit. & gratulat᷑ bonoꝵ
sibi doctrinã fuisse delatam. requirat
attentius & discere non desinat usqueqͦ
cognoscat si est uere aliud scłm: in quo
bonis p̃mia p̃parata sunt. Et cũ certus
de hoc fuerit. grãs agatdõ: qđ sibi ueritu¬
tis lumex ostenderit. Decetero dirigat
actus suos in om̃ib oꝑib suis. quorũ sibi
infuturo mercedem certus est p̃paratã
suꝑ diuitiis sapientiae quas inuenit.
insaciabiliter his perfruatur: & exerci¬

Expanded text:
priusquam audiat quis quod ei expedit, cerpriusquam audiat quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et ignorans vult, et desiderat quod non expedit agere, propter quod pro hoc non judicatur. Cum vero audierit causas erroris sui et rationem veritatis acceperit, tunc 10 si permanserit in his erroribus quibus dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad judicium daturus poenas, quia vitae hujus spatium quod ad bene vivendum accipit, in ludibriis consumpserit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, et gratulanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere non desinat usquequo cognoscat, si est vere aliud saeculum in quo bonis praemia praeparata sint, et cum certus de hoc fuerit, gratias agat Deo. Quod si veritatis lumen ostenderit de caetero dirigat actus suos in omnibus operibus bonis, quorum sibi in futuro mercedem certus est praeparatasuper divitiis sapientiae quas invenit satiabiliter his perfruatur, et exerci
Abbreviated transcription (Latin):
ut diximꝰ ignorantia: sed quia substantiã
non hab&. facile abhis qui studiosi sunt
effugatur. Non enim aliud ẽ. ignoraNi¬
tia: nisi non agnouisse quod expedit
Ubi autẽ agnoueris: perit ignorantia
Querigͦ magnopere deb& ueritut is
agnitio: quam nemo alius assignare po¬
test. nisi uerus ꝓpħa. Haec est enĩ porta
uitȩ uolentib in gredi: & sunt oꝑũ bono¬
sane audiens sermonem ueri ꝓpħȩ uelit
recipere aut nolit. & amplecti onus eius.
idest mandata uitue. hab& insua potes¬
tate: lib̾i enĩ sumꝰ arbitrii. Namsi hoc eẽt
ut audientes eũ iam non haberent in po¬
testate aliud facere quã audie̾rant: uis
erat quȩdã naturae ꝑ qua lib̾um ñ ess&
ad aliam migrare sententia: autsi rurs
ex audientib nullus om̃ino reciper&.
Nunc autẽ quia liberum ẽ. animo inqua
uelit partẽ declinare iudiciũ suũ. & qua
ꝓbauerit eligere uiã: constat euidenter
in e̾ẽ hominib arbitrii lib̾tatẽ. Igitur

Expanded text:
ut diximus, ignorantia, sed quia substantiam ut diximus, ignorantia, sed quia substantiam non habet facile ab his qui studiosi sunt effugatur. Non enim aliud est ignorantia, nisi non cognovisse quod expedit, ubi autem cognoveris perit ignorantia, quaeri ergo in agone debet veritatis agnitio, quam nemo alius assignare potest nisi verus Propheta. Haec enim via est vitam volentibus ingredi, et summum iter bonosane audiens sermonem veri Prophetae velit recipere aut nolit et amplecti onus ejus, id est mandata vitae habet in sua potestate, liberi enim sumus arbitrii. Nam si hoc esset ut audientes ea, jam non haberent in potestate aliud facere quam audierant; vis erat quaedam naturae per quam liberum non est ad aliam migrare sententiam, aut si rursus ex audientibus nullo omnino reciperet,nunc autem quia liberum est animo in quam velit partem declinare judicium suum, et quam probaverit eligere viam, constat evidenter inesse hominibus arbitrii libertatem, igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quis & herediturus sedibus. moleste & in¬
dignant̃ auellitur. Et idõ laborandũ
est nobis paululum. ut indignantes igno¬
rantiae p̃sumptionis scientiã ratione
resecemꝰ: in his p̃cipue qui in aliqͥb minus
rectis opinionib preuenti sunt. perquas
quasi subspecie cuiusdã scientiȩ ignoran¬
tia in his uehementius radicata ẽ. Nihil
enim grauius. quasi id quod ignorat qͥs
scire se credat: & defendat uerum ẽẽ qđ
falsum est. Quod tale est: qͣle qͥs ebrius
sobrium put&. & agat quidem cuncta ut
ebrius sobrium se tamen & ipse put&. &
dicis aceteris uelit: Ita sunt gͦ & hi qui ig¬
norantes quod uerum ẽ. speciem tameN
alicuiꝰ scieritiae tenent: & mala quasibona
ger nt. atq ad perniciem quasi ad salutem
festinant. Propter quod ante om̃a ꝓperan¬
dum ẽ ad agnitionẽ ueritutis. ut possimꝰ
quasi lumine nob igne succenso. errorũ
tenebras depellere: Grande enĩ malum ẽ.

Expanded text:
quis et haereditariis sedibus moleste et inquis et haereditariis sedibus moleste et indignanter avellitur. Et ideo paululum laborandum nobis est, ut indignantes ignorantiae praesumptiones scientiae ratione resecemus in his praecipue qui in aliquibus minus rectis opinionibus praeventi sunt, per quas quasi sub specie alicujus scientiae ignorantia in his vehementius radicata est. Nihil enim est gravius quam si id quod ignorat quis, scire se credat et defendat verum esse quod falsum est, quod tale est, quale si quis ebrius sobrium se putet, et agat quidam cuncta ut ebrius, sobrium se tamen et ipse putet, et dici a caeteris velit: ita sunt ergo et hi ignorantes quod verum est, speciem tamen alicujus scientiae tenengerunt atque ad perniciem quasi ad salutem festinant, propter quod ante omnia properandum est ad agnitionem veritatis, ut possimus quasi lumine nobis inde accenso errorum tenebras depellere. Grande enim malum est,
Abbreviated transcription (Latin):
o suelic& apłos non ignoratis quia
ostantib nobis. eorum meritis demones
cũpassionib: quas hominib inuexerant
cansi q & fuguti sunt. Quia gͦ alui quidẽ
homines patiuntur alii patientes sanar̃.
causa sinedubio uel paciendi uł curandi
noscenda est: quae non alia c̃ẽ qua pacien¬
tib quidem infidelitatis. curantib uero
sdi demonstratur. Infidelitas enĩ dũ
non credit futurũ di iudiciũ: peccandi
licenciam p̃b&. Feccatũ uͦ: hominem
passionib obnoxiũ facit. Fides autem
futurum e̾ẽ dĩ iudiciũ credens: c̃tin&
homines a peccato. Non peccantes uero.
ponsolũ liberi sunt ademonib & passionib
uerũ &alioꝵ demones & passiones fugare
possunt Ex his gͦ om̃ib colligit᷑. quod
origo totius mali ab ignorantia desce¬
dat. & ipsa sit malorũ om̃iũ mater: quae
incuria qͥde & ignauia gignitur. negle¬
gentia uͦ alitur & augetur. atq in sensibus
hominũ radicatur dum amatur. Qua
siqͥs forte doceat effugandam: uelut anti¬

Expanded text:
ostolos, non ignoratis, quia astantibus nobis eorum meritis daemones cum passionibus quas hominibus invexerant transierunt, et fugati sunt. Quia ergo alii quidem homines patiuntur, alii patientes sanant, causa sine dubio vel patiendi vel curandi noscenda est. Quae non alia esse quam patientibus quidem infidelitatis, curantibus vero fidei demonstratur; infidelitas enim, dum non credit futurum Domini judicium, peccandi licentiam praebet, peccatum vero hominem passionibus obnoxium facit. Fides autem futurum Dei judicium esse credens, continet homines a peccato. Non peccantes vero non solum liberi sunt a daemonibus et passionibus, verum et aliorum daemones et passiones fugare possunt. Ex his ergo omnibus colligitur quod origo totius mali ab ignorantia descendat, et ipsa sit omnium malorum mater, quae incuria quaedam et ignavia gignitur. Negligentia vero alitur et augetur atque in sensibus hominum radicatur, dum amatur: quam si quis forte doceat effugandam, velut anti
Abbreviated transcription (Latin):
nris oꝑib collata in die iudicu similia
inueniantur ac paria. confusio nobis erit
& nullam spem futuri scłi habuerint
Et uere digna confusio ẽ: ubi nihil ampli¬
us gessimus abhis quib amplius intelle¬
ximus. Quodsi confusio nobis erit
aequales his inueniri inoperib bonis.
quid erit nobis si inferiores nos ac deceri¬
ores examinatio futura repperiat: Audi¬
te gͦ: quomodo de his nos ipse uerꝰ ꝓpħa
docuerit. Ad eos uero qui neglegunt
audire uerba sapientiae: ita ait. Regina
austri surg& in iudicio cum generãtio¬
ne hac & condempnabit eam: quiauenit
afinib terrae audire sapientiã salomo

Expanded text:
nostris operibus collata, in die judicii similia nostris operibus collata, in die judicii similia inveniantur ac paria, confusio nobis erit et nullam spem futuri saeculi habuerunt. Et vere digna confusio est, ubi nihil amplius gessimus ab his quibus amplius intelleximus. Quod si confusio nobis erit, aequales his inveniri in operibus bonis, quid erit nobis si inferiores nos ac deteriores examinatio futura reperiat? Audite ergo quomodo de his nos ipse verus Propheta docuerit. Ad eos autem qui negligunt audire verba sapientiae ita ait: « Regina austri surget in judicio cum generatione hac, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audir
Abbreviated transcription (Latin):
cũ minꝰ recte agentẽ non oporteat audire.
prudenter cũ debemꝰ eludere: Nam ni hil
omino respondere auditorũ cause utile
non uidetur: neforte estim& nos respon¬
sionis penuria declinare certameri: &
fides corum ledatur non intelligentia
ꝓpositi nr̃i. Magna contumelia & gran¬
de nobis erit peccatũ. si ita desipiamus :¬
& uideamꝰ eũ qui idola colit eẽ sobriũ.
nos qui dm colimus sobrii ẽẽ recusemus
Non hoc sit internos: sed magnũ habeamꝰ
studium. utsi illi qui errant̃ homicidiũ
non faciunt: nos ne irascamur quidem
Etsi illi adulterium nori committunt:
nos ne concupiscamus quidem alienam
mulierem Si illi amant ꝓximos suos
Nos diligamus & lam inimicos nostros
Si illi mutuo dant his qui habent unde
reddant: nos & iam his demus. aquib
recipere non speramus. Et ꝑ om̃a nos
qui aeterni scłi hereditatem speramus:
debemꝰ precellere eos qui presens tantũ
scłm norunt: scientes qͥa si oꝑa corum

Expanded text:
eum minus recte agentem non oporteat audire, eum minus recte agentem non oporteat audire, prudenter eum debemus eludere. Nam nihil omnino respondere, auditorum causa, utile non videtur, ne forte existiment nos responsionis penuria declinare certamen, et fides eorum laedatur, non intelligentia propositi nostri. Magna contumelia et grave nobis erit peccatum, si ita desipiamus ut videamus eum qui idola colit esse sobrium, nos qui Deum colimus sobrii esse recusemus. Non hoc sit inter nos, sed magnum habeamus studium, ut si illi qui errant homicidium non faciunt, nos ne irascamur quidem. Et si illi adulterium non committunt, nos nec concupiscamus quidem alienam mulierem. Si illi amant proximos suos, nos diligamus etiam inimicos nostros. Si illi mutuo dant his qui habent unde reddant, nos etiam his demus a quibus recipere non speramus. Et per omnia nos qui aeterni saeculi haereditatem speramus, debemus praecedere eos qui praesens tamen saeculum noverunt, scientes quia si opera illorum
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad ciuitutem discamus prius qͥs in ea
dignus sit ut apud eum cybum sumamꝰ.
quantomagis conuenit noscere quis.
qualisue sit is cui immortalitatis uerba
credenda sunt: Solliciti enim & ualde
solliciti eẽ debemꝰ. ne margaritas nr̃as
mittamꝰ ante porcos: sed & alias ob causas
utile est uiri huiꝰ me habere noticiam
Sienim sciam quia inhis dequib non potest
dubitari quia qđ bona sint emendatus ẽ.
&inculpabilis. hoc est si sobrius. si iustus.
uidebitur ut ei qui obtin& bona uirtutũ.
&lam quod deest fidĩ &scientiȩ conferat᷑.
& in quib: maculari ludetur eius uita.
quae ẽ. in reliquis ꝓbabilis: emendecur
Siuero inhis quac palam sunt peccatis inuo¬
lutus perman& & inquinatus: nori me
oport& aliqͥd de secretiorib & remotis
diuinae scientiae proloqui. sed magis
ꝓtestari & c̃uenire eũ. ut peccare desinat.
& actus suos auitus emend&. Quodsi in¬
gesserit se & ꝓuocauerit nos dicere quae

Expanded text:
tes ad civitatem discamus quis in ea tes ad civitatem discamus quis in ea dignus sit, ut apud eum cibum sumamus, ut quanto magis convenit noscere quis qualis priusve sitis cui immortalitatis verba credenda sunt. Solliciti enim et valde solliciti esse debemus, ne « margaritas nostras mittamus ante porcos . » Sed et alias ob causas utile est viri hujus habere notitiam. Si enim sciam quia in his de quibus non potest dubitari quod bona sint, emendatus est et inculpabilis, hoc est si sobrius, videbitur ut ei qui obtinet bona virtutum etiam quod deest fidei et scientiae conferatur, et in quibus maculari videtur ejus vita, quae est in reliquis probabilis, emendetur. Si vero in his quae palam sunt peccata involutus permanet inquinatus, non me oportet aliquid de secretioribus et remotis divinae scientiae proloqui, sed magis protestari et convenire eum, ut peccare desinat et actus suos a vitiis emendet. Quod si ingesserit se, et provocaverit nos dicere quae
Abbreviated transcription (Latin):
bifilius pacis. ueni& suꝑ eum pax ura
S iuco nonfuerit: pax ura ad uos reuercetꝰ
S uuntes autẽ dedomo uel de ciuitut se
alu a lam puluerem qͥ ad heserit pedib
nis excutiamꝰ suꝑ illos. Tolerabilius eric
terae sodomorũ & gomorreorim iridie
iudicu qua illi ciuituti ł domui. Qđutiq
ita demũ fieri p̾cepit: si prius inciuitute
uel domo ueritatis sermo p̾dicetur: ex qͦ¬
uel recipientes uerititis fidem filii pacis
a filii dĩ fiant: uel non recipientes argu¬
ꝓponimus auditoribus. ut absq ulla
pturbatione possit uia salutis agnosci
Qđsiquis pacis uerba non suscipit. Neq¬
ad quiescit uerituti: scimus aduersũ eũ
pugna uerbi mouere. & urgere acrius
confutando ignorantia: & redarguendo.
pecata. Necessario igitur pacẽ ꝓponimꝰ:
ut siqͥs est filius pacis: pax nr̃a ueniat suꝑ
eu Abeo autem qui se alienum pacis
effecerit.: regredietur ad nos pax nr̃a
E tsi iterũ in mandatis habemꝰ ut uenier¬

Expanded text:
tibi filius pacis, veniet super eum pax vestra. Si vero non fuerit, pax vestra ad vos revertetur. Exeuntes autem de domo vel de civitate illa, etiam pulverem quae adhaeserit pedibus vestris excutiatis super eos Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, quam illi civitati vel domui . » Quod utique ita demum fieri praecepit, si prius in civitate vel domo veritatis sermo praedicetur, ex quo recipientes veritatis fidem filii pacis et filii Domini fiant, vel non recipientes arguponamus auditoribus, ut absque ulla perturbatione possit via salutis agnosci. Quod si quis pacis verba non suscipit, nequae acquiescit veritati, scimus adversus eum pugnam verbi movere, et arguere acrius confutando ignorantiam, et redarguendo peccata. Necessario igitur pacem proponimus, ut si quis est filius pacis, pax nostra veniat super eum, ab eo autem qui se alienum pacis effecerit, regredietur 11 ad nos pax nostra. Et iterum in mandatis habemus, ut venien
Abbreviated transcription (Latin):
egerunt & ecce plusquam iona hic
U idecis gͦ quomodo eos qui erudiebantur
exlege. ad ductis ad exemplum illis qui
ex gentili ignorantia ueniebant. & osten¬
dens eos nec illis aequales ẽẽ. qui in errore
positi uidebantur: ex ipsa tantũ cõpara¬
tione condempnatos: Ex quib om̃ib
sermo quem ꝓposuimus apꝓbatur: ut
castimonia quae aliquatenus &iam abhis
qui inerrore sunt positi custodit᷑. multo
plurius & attentius & ꝑsingulasquasq
sicut supͣ ostendimus species a nobis qui
ueritutẽ sequimur teneatur. eo magis
quo apud nos obseruantiae eius p̾mia
aeterna sunt posita. Aliter enĩ nemo
saluus eẽ poterit: nisi obseruationib
ꝓuirib oꝑam dederit. Ds̃ uos in sua
uoluntate unumquemq in suo ordine
semper custodiac fr̃s. & sibi placerdu
in om̃ibus concedat. amen

Expanded text:
ae, et ecce plusquam Jonas hic . » Videtis ergo quomodo eos qui erudiebantur ex lege, adductis ad exemplum illis qui ex gentili ignorantia veniebant, et ostendens eos nec aequales illis esse qui in errore positi videbantur, ex ipsa tamen comparatione condemnatos. Ex quibus omnibus sermo quem proposuimus approbatur, ut testimonia quae aliquatenus etiam ab his qui in errore sunt positi custoditur, multo purius et attentius per singulas quisque, sicut supra ostendimus, species a nobis qui veritatem sequimur teneatur, eo magis quod apud nos observantiae ejus praemia aeterna sunt posita. Aliter enim nemo salvus esse poterit, nisi his observationibus pro viribus operam dederit. Deus vos in sua voluntate unumquemque in suo ordine semper custodiat, fratres, et sibi placere in omnibus concedat. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autt̃ eis non oboediunt: indubitanter
rei & reprobi existunt. Porro ipsi ado sũmi
domũ muneris consequuntur: qͥ iusticiae
& precepti eiꝰ semitus incedentes sius docto¬
rib: qui recte ep̃is incelliguntur libenter
oboediunt:. De quib & beatus petrus iN¬
structor & ordinator nr̃ & pͥnceps apłorum:
manifeste cunctos audientes instruebat
dicens. Uidentur mihi hi qui locuntur
uerbum ueritutis. & qui illuminant ani¬
mas hominũ similes ce̾ radus solis: qui
ut ꝓ̃cesserint & apparuerint murdo
celari ultra aut occulturi nullatenus
possunt:dum non uidentur ab hominib.
qua udere om̃ib prestant. Unde & bene
ipsa ꝑse ueritas ad uerititis p̃cõnes ait

Expanded text:
Qui autem eis non odediunt, indubitanter Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui justitiae et praecepti ejus semitas incedentes, doctoribus suis qui recte episcopi intelliguntur libenter obediunt. De quibus et beatus Petrus instructor, et ordinator noster, et princeps apostolorum manifeste cunctos audientes instruebat, dicens: Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum non tam videntur ab hominibus quam videre omnibus praestant. Unde et bene ipsa per se Veritas ad veritatis praecon
Abbreviated transcription (Latin):
mini & hunctimete. sicut maridatum
datur hominibus. dñm dintuũ timebis.
& ipsi soli seruies. Infidelibus quidem
dormit dñs. & absens habetur his aqͥb
ẽẽ non creditur. & mandatis eiꝰ non obȩ¬
diunt: atq ob id illis iuidetur quasi
dormire dñs. quia ꝓpeccatis suis nor
exaudiuntur. Quaꝓpter cunctis
fidelib & summopere om̃ib prb̃ris
& diaconib ac reliqͥs clericis attenden¬
agant. Non utiq missas sine eiꝰ iussu
quisq prb̃orũ insua parroechia agat. Ñ
baptiz&. nec quicquam absq eiꝰ ꝑmissu
faciat. Similiter & reliqui ppłi maiores
scilic& & minores ꝑ eiꝰ licentiam quicqͥd
agendum ẽ agant: nec sine eiꝰ ꝑmissu
a sua parroechia abscedant. ł in ea aduen¬
tantes morari p̃sumant: Animȩ uͦ coꝵ
ei credite sunt: ideo oma eius corsilioꝵ
agere debent: & eo inconsult d nichil.
Quicumq enĩ oboediunt ep̃is sius. uident᷑
quidẽ sibi aliqͥd gratiae conferre dõ

Expanded text:
mini, et hunc timete, et, sicut mandatum mini, et hunc timete, et, sicut mandatum datur hominibus, Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Infidelibus quidem dormit Dominus, et absens habetur his a quibus esse non creditur, et mandatis ejus non obediunt, atque ob illis videtur quasi dormire Dominus, quia pro peccatis suis non exaudiuntur. Quapropter cunctis fidelibus, et summopere omnibus presbyteris, et diaconibus, ac reliquis clericis, attendenagant. Non utique missas sine ejus jussu quisque presbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores, per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
numqua de eo audierant nec aꝓphetis
didicerant. agnoscerent eum: illi uero
qui cotidianis meditationib euanuerar̃
ignorarent: Ecce enim per uos nunc qui
p̃sentes & desideratis audire doctrinam¬
fidei eiꝰ. &agnoscere quis. & qͦmͦ. & qualis
sit eiꝰ aduentus: ꝓphetica ueritas adim¬
numquam audistis. Et ideo uident es
in uobis ipsis ꝓphetica dicta compleri:
huic uni recte creditis. hunc recte expec¬
tutis. De hoc recte inquiritis. ut ñ solum
expectetis eum: sed & hereditatẽ regni eiꝰ
credentes consequamini scđm qd ipse ait
quia unusqͥsq illius fit seruus: cui se ipse
subiecerit: Propterea ergo uigilate.
qui & caeli ac terrae dñs ẽ: &adipsius uos
imaginẽ ac similitudinẽ reformate. sic̃
ipse uerus ꝓpħa doc& dicens. Estote
boni & misericordes. sicut & pater uester
caelestis misericors est: qui oriri facit
solem suum suꝑbonos & malos. & pluit
super iustos & iniustos. Hunc gͦ imita¬

Expanded text:
nunquam de eo audierant, nec a prophetis nunquam de eo audierant, nec a prophetis didicerant, agnoscerent eum: illi vero qui quotidianis meditationibus evanuerant ignorarent. Ecce enim nunc per vos qui praesentes esfidei ejus, et agnoscere quis, et quomodo, et qualis sit ejus adventus, prophetica veritas adim eo nunquam audistis. Et ideo videntes in vobis ipsis prophetica dicta compleri, huic uni recte creditis, hunc recte exspectatis, de hoc recte inquiritis, ut non solum exspectetis eum, sed et haereditatem regni ejus credentes consequamini, secundum quod ipse dixit, quia unusquisque illius sit servus cui se ipse subjecerit. Propterea ergo vigilate equi et coeli ac terrae Dominus est. Et ad ipsius vos imaginem ac similitudinem reformate, sicut ipse verus Propheta docet dicens: « Estote boni et misericordes sicut et Pater vester coelestis misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super justos et injustos . » Hunc ergo imita
Abbreviated transcription (Latin):
pcasetur is cuiꝰ aduentus ad salutem
mundi fucrat repromissus. Uidet̃ enim
maris consequens ratio ẽe uthoc fier&.
quam magnificentia ꝓphecalis. Nunc
aute cum ꝓpħȩ dicant om̃em illam spem
quae desalute mundi repromittit̃: & noui¬
calt᷑ regni quac instruenda per xp̃m est:
atq om̃a quae de eo indicantur. ad gentes
cẽ transferandam: iam non scđm c̃sequere¬
tiã rerum. sed incredibili qͦdã uaticinati¬
onis euentu: magnificenitia prophetica
confirmatur. Iudei namq ex initio affore
aliquando hunc uirum perquem cuncta
reparentur uerissima traditione suscepe¬
rant: & cotidie medituntes ac ꝓspicientes
quando eius fier& aduentus. ubi adesse
eum uiderunt. & signa ac prodigia sicut
de eo asscriptum fuerat adimplentem:
inuidia excecati agnoscere nequiuerunt
p̃sentẽ. in cuiꝰ spe letabantur absentes.
&nos qui post ab eis electi sumus. Hoc autẽ
prouidentia dĩ factum est: ut agnitioboni
huiꝰ &iam gentib traderetur. & hi qui

Expanded text:
speraretur is cujus adventus ad salutem mundi fuerat repromissus, videtur enim magis consequens ratio esse ut hoc fieret quam magnificentia prophetalis. Nunc autem cum prophetae dicant omnem illam spem quae de salute mundi repromittitur, et novitatem regni quae instruenda per Christum est, atque omnia quae de eo judicantur ad gentes esse transferenda, jam non secundum consequentiam rerum, sed incredibili quodam vaticinationis eventu, magnificentia prophetica confirmatur. Judaei namque ex initio affore aliquando hunc virum, per quem cuncta reparantur verissima traditione suscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fieret adventus, ubi adesse eum viderunt, et signa ac prodigia sicut de eo ascriptum fuerat adimplentem, invidia excaecati agnoscere nequiverunt praesentem, in cujus spe laetabantur absentes.  electi sunt, et nos qui post ab eis electi sumus. Hoc autem providentia Domini factum est, ut agnitio boni hujus etiam gentibus traderetur, et hi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
omps pater: quem solum uidere possunt
hi qui mundo sunt corde. Non gͦ uob̾
difficilis uideatur huiꝰ itineris labor
quia infine eiꝰ requies erit. Nam & ipse
festinat ad requiem: Adest enim nob̾
om̃ib: dieb & siquando necesse ẽ apara
ucorrigis nos lt obtemperan des deibi ad

Expanded text:
omnipotens Pater, quem soli videre possunt omnipotens Pater, quem soli videre possunt hi qui mundo sunt corde. Non ergo nobis difficilis videatur hujus itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipseulum currens, festinat ad requiem. Adest enim nobis omnibus diebus, et si quando necesse est apparet, et corrigit nos, ut obtemperantes sibi
Abbreviated transcription (Latin):
docemꝰ uobisq om̃ib absq rep̃hensione
tenere & docere. quib agendum ẽ mandamꝰ
& locum: Operum hic locus ẽ tempꝰu ẽ
pͥmo quae sit di iusticia requiramus.
ut tamqua iter acturi. habundanti uiati¬
cobonis oꝑib replcamur: quo possimus
ad regnum di tamqua ad urbẽ maximã
peruenire. Ds enim his qui recte sentiunt
ꝑ ipsa oꝑa mundi quae fecit manifestusc̃
ipsius creaturae suae utens testimonio:
& ideo cum de dõ dubitatio ẽẽ non debea
de sola nunc eiꝰ iusticia requiramꝰ &regno
Idcirco ꝑsuadeo primũ iusticiã eiꝰ c̃ẽ requi¬
rendã: ut ꝑhanc iter agentes & inuia po
usi. Nullum uiae huiꝰ patiamur errorem:
Si enim ipsum sequentes ingredi merumꝰ
illam quo peruenire cupimꝰ ciuitatem:
om̃a iã dequib queritur oculis uidebimꝰ
tamqua heredes om̃iũ facti. Intelligite
itaq uitam c̾e̾ hunc uiae nr̃ae cursum.
uiatores uero eos qui nos instruunt. ł qui

Expanded text:
docemus, vobisque et omnibus absque reprehensione docemus, vobisque et omnibus absque reprehensione tenere et docere quibus agendum est mandamus, et locum. Operum hic locus est, tempus vprimo quae sit Dei justitia requiramus, et tanquam iter acturi abundanti viatico bonis operibus repleamur, quo possimus ad regnum Domini tanquam ad urbem maximam pervenire. Deus enim his qui recte sentiunt per ipsa opera mundi quae facit manifestus est, ipsius creaturae suae utens testimonio, et ideo cum de Deo dubitatio esse non debeat, de sola nunc ejus justitia requiramus et regno. Ideo persuadeo primum justitiam ejus esse requirendam, ut per hanc iter agentes, et in via usi, nullum viae hujus patiamur errorem. Si enim ipsum sequentes ingredi meruerimus, illam quo pervenire cupimus civitatem, omnia jam de quibus quaeritur oculis videbimus tanquam haeredes omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae cursum, viatores qui nos instruunt, vel