comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝙͣ solũ iux si fõrte aliqͣndo incueri pꝰsumꝰ. scãm ⁊ beatã
sec quãtomag̃ de illa beatitudine ꝑcipiemꝰ. tantonag̃ in nob̾
ł dilatet᷑ eiꝰ desidiũ łaugeatur. dũ semꝑ ardentiꝰ ac capilciꝰ
runt gradu: nõ arbitror. qđ ad subitũ quis euacuet᷑. ac d¬
cidat : set paulatĩ.⁊ ꝑ partes defluere eũ necesse est. ita ut
fieri p̾sit interdũ ut sib̾uis aliquis lapsus acciderit: ⁊ cito
resipiscat: atq in se reuertut᷑. nõ penitꝰ ruere. s ieuocare.
pedẽ: ⁊ redire ad statũ suũ ac rursũ statuere pꝰse id qd̾ ꝑ
negligentiã fuerat elapsum. Nam unigenitꝰ filiꝰ łi qͥerat.
u̾bũ c sapientia patris. cũ eẽt. in eagła ap̃ patrẽ ꝙͣ huit¬

Expanded text:
 vix si forte aliquando intueri possumus sanctam ac beatam sed quanto magis de illa beatitudine percipimus, tanto magis in nobis vel dilatetur ejus desiderium, vel augeatur, dum semper ardentius et capacius rint gradu, non arbitror quod ad subitum quis evacuetur ac decidat; sed paulatim et per partes defluere eum necesse est: ita ut fieri possit interdum, ut si brevis aliquis lapsus acciderit, et cito resipiscat atque in se revertatur, non penitus ruere, sed revocare pedem, et redire ad statum suum, ac rursum statuere posse id quod per negligentiam fuerat elapsum. Nam unigenitus Filius Dei qui erat Verbum et Sapientia Patris, cum esset in ea gloria apud Patrem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
neq iitium ut ẽẽt ħuit: neq cessare unqͣ podest ẽẽ ꝙ ͥ
Hoc aũ diesignatur ap̃ ioħm cum dic̃. qm̃ ds lux est. Splẽ¬
Qđ siintegre intelligatur. manifeste declarat. qs bsisten¬
tta filii ab ip̃o patre descendit. s nõ temporałr. neq ab illo
alio ũtio. nisi ut diximꝰ ab ip̃o deo. set speculũ imma : ati¬

Expanded text:
neque initium ut esset habuit, neque cessare unquam potest esse quod est. Hoc autem designatur apud Joannem cum dicit quoniam Deus lux est. SplenQuod si integre intelligatur, manifeste declarat quia subsistentia Filii ab ipso Patre descendit, sed non temporaliter, neque ab ullo alio initio, nisi, ut diximus, ab ipso Deo. XII. Sed et speculum immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ⁊ fuisse qͥdꝰ in xp̃o himana ⁊ rationabił aĩa cre¬
denda est. ⁊ nlłuͣ sensũ ł pꝰsibilitatẽ eã putand̾ ẽ huis¬
se peccati. ad pleniorẽ tñ rei explanationẽ ñ uidet᷑.
ab surdũ. si etiã similitudine aliqͣ utamͣ. licet in retã aidira.
tãq difficili: ne exemplis qͥd̃ uti cõmodis copia ÷ tñ absq aliqͦ
p̃iudicio dicamꝰ: ferri metallũq capax ÷: ⁊frigoris ⁊ caloris. Si
massa : inigne posita. ⁊ indesinẽt̾ ardentẽ. p̾se frigꝰ aliq̃n
recipere : S ⁊ ꝙͣ płima alia inscͥpturis diuinis. de umbre
sig̾antia uidemꝰ inserta. ut illd̃ in euangłio scd̾m lucã
sum obumbͣint tͥ: ⁊ apł̃s de lege dicit. qr sumlitudini

Expanded text:
o humana et rationabilis anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandum est habuisse peccati. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur: licet in re tam ardua tamque difficili, ne exemplis quidem uti commodis copia est, tamen ut absque aliquo praejudicio dicamus: Ferri metallum capax est et frigoris et caloris. Si massa est, in igne positam et indesinenter ardentem posse aliquando frigus recipere? Sed et quamplurima alia in Scripturis divinis de umbrae significantia videmus inserta: ut illud in Evangelio secundum Lucam, simi obu
Abbreviated transcription (Latin):
tili ħat Et gł̾ificatus sum inquit in eis. In noĩe .ii.
it᷑u. omne genu flect̃ itur. celestium. terrestrũ. ⁊ in¬
sernoꝵ. Elt omĩs lingua confitecͥt᷑. qm̃ dñs uͣs ĩgła :
pura ac limpida est p̃a sapientia di glorificata tãꝙͣ¬
a porroea omutpotentie uł głe Ut añ mani festiꝰ intelligatur.
q̃ sit głe omnipotentie etiã hec ad dimꝰ. Ps̃ pat̾ omp̃s est eo qđ

Expanded text:
Filius habeat. Et glorificatus sum, inquit, in eis. In nomine enim Jesu» omne genu flectetur cœlestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confpura ac limpida ipsa sapientia est Dei glorificata tanquam aporrhoea omnipotentiae vel gloriae. Ut autem manifestius intelligatur quae sit gloria omnipotentiae, etiam h
Abbreviated transcription (Latin):
&r añqͣ. scuet oĩo malũ elegit bonũ: ⁊dilexit iusticiã. ⁊odio
ħuit inqͥtatẽ: ⁊ ꝓpt̾ea uuxit eum dc oleo leticie. ita ⁊inꝰ¬
qͥsꝙ ł post lapsũ. ł p̃ exrorẽ expurget. se aina cłis exemplo
ꝓ posito: ⁊ habens itinis ducẽ arduã uiã uirtutis incedit. ut
si forte ꝑ hoc in ꝙͣtũ fieri potest ꝑ mmuitationẽ eiꝰ: paiticeps ef
ficiatur diuine nate sic̃ scͥptũ est. Quia qͥ dic̃ se xp̃o cred̾e.
debet sic̃ ille ambulauit. ⁊ ip̃e ambulare. hoc gͦ u̾bũ ⁊ ħ sa¬
pientia. ꝑ cꝰ imitatõnẽ. ł sapientes. ł rationabiles dicimꝰ.
om̃ĩb fit oĩa. ut õs lucͥfaciat. Elt q infirm᷑ efficit᷑. ꝓpt̾¬

Expanded text:
odio habuit iniquitatem, et propterea unxit eum Deus oleo lætitiæ; ita et unusquisque post lapsum vel post errorem expurget se maculis, exemplo proposito, et habens itineris ducem arduam viam virtutis incedat: ut sic forte per hoc in quantum fieri potest per imitationem ejus iamur divinæ naturæ, sicut scriptum est, quia «Qui dicit se Christo credere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare.» Hoc ergo Verbum et hæc Sapientia per cujus imitationem vel sapientes vel rationabiles dicimur, omnibus fit omnia, ut omnes lucrifaciat; et fit infirmus infirmis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
de patre ⁊ filio ⁊ spũ scõ repecere. Ds̃ pat̾ cũ ⁊ ĩiusibił sit.¬
& inseparabił a filio. nõ ꝑ ꝓlationẽ ab eo ut quidã putant: ge¬
es: necessario corpꝰ est: his qͥ ꝓtulit.⁊his qͥ plat̾ est. hõ enĩ di¬
stantiã suam ut fuerit aliquando̾. qñ ñ fuerit: s absci¬
so. oĩ sensu corporeo ex inuisibili ⁊ incorporeo deo u̾bũ.⁊ sa¬
pientiã genitỹ dicimꝰ. absq ulla corporali passione. uel̾t
si uoluntas ꝓcedat em̃te. Nec ab surdũ uidebr᷑ cũ dicat᷑.
filiꝰ caritatis sihoc modo etiã uoluntatis putetur. s
W ioħs indicat: qr cls lux est. Et paułꝰ designat qr filiꝰ splẽ¬

Expanded text:
de Patre et Filio et Spiritu sancto repetere. Deus pater cum sit indivisibilis et inseparabies; necessario corpus est, et is qui protulit, et is qui prolatus est. Non enim ditra substantiam suam, ut fuerit aliquando, quando non fuerit: sed abscisso omni sensu corporeo, ex invisibili et incorporeo Deo Verbum et Sapientiam genitam dicimus absque ulla corporali passione, velut si voluntas procedat e mente. Nec absurdum videbitur cum dicatur Filius charitatis, si hoc modo etiam voluntatis putetur. Sed et Joannes indicat, quia Deus lux est : et Paulus designat, quia Filius splen
Abbreviated transcription (Latin):
nune int̾ dĩ carnẽq mediante. nõ enĩ p̾sibile erat dĩ nat᷑a.
corpori sinc mediatore misceri: nascit᷑ ut diximꝰ ds̃ hõ illa
sub̾a media existente: cunutiq ꝯtͣ nat᷑am nõ erat corpꝰ ad¬
sum̾e: S naq ruisũ aniã illa ut pote sub̾a ro̾nabił ꝯtͣ uat᷑am¬

Expanded text:
animae inter Deum carnemque mediante non enim possibile erat Dei naturam animae inter Deum carnemque mediante non enim possibile erat Dei naturam corpori sine mediatore misceri nascitur, ut diximus, Deus homo, illa substantia media existente, cui utique contra naturam non erat corpus assumere. Sed neque rursum anima illa, utpote substa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥꝓpe cum una.⁊ incorpored natura sit tͥnitatis. Igit᷑
insuꝑiorib sermo disputationis edocuit scđm scͥpture
sententiã ⁊ fecit omĩa. ⁊ q̃ fecit diligit. Nã cũ inuisibi¬
ł di ip̃e sit imago inuisibił. participationẽ sui unu̾sis
rationabilib creat᷑is inuisibiłr p̾buit: ita ut tm̃ ex eo u¬
nꝰ qͥsc participii sum̾et. qnͣto gͣ eum dilectionis inhesiss
affecci. Uerum cum ꝓ liberi arbitrii facultate uarietas unũqͣꝙ
aduersitas habuiss animoꝵ: ut aliꝰ ardentiore. Aliꝰ tenuiore
ꝙ exiliore gͦ autorẽ suũ amore ten̾et᷑ illa ania de qͣ dixit itͣs.
qr nemo aufert ame animã meã inse parabilit̾ ei atq indisgo¬
ciabilit̾ ei atq inherens. ut pote u̾bo. ssapientie di ⁊ u̾itati ac
luci u̾e ⁊ tota tety recipiens. atq in eiꝰ lucẽ splendorẽq ip̃a cedẽ s
fact̾a est cũ ip̃o pͥncipałr unꝰ sp̃s. sic̃ ⁊ apłs hisqͥ eam initari de¬

Expanded text:
pe cum una et incorporea natura sit Trinitatis. Igiturin superioribus sermo disputationis edocuit, secundum Scripturae sententiam, et fecit omnia, et quae fecit diligit. Nam cum invisibilis Dei ipse sit imago invisibilis, participationem sui universis rationabilibus creaturis invisibiliter praebuit, ita ut tantum ex eo unusquisque participii sumeret, quanto erga eum dilectionis inhaesisset affectu. Verum cum pro liberi arbitrii facultate varietas unumquemque ac diversitas habuisset animorum, ut alius ardentiore, alius tenuiore et exiliore erga suum auctorem amore teneretur: illa anima, de qua dixit Jesus, quia Nemo aufert a me animam meam , inseparabiliter atque indissociabiliter inhaerens, utpote Verbo et sapientiae Dei et veritati ac luci verae, et tota totum recipiens, atque in ejus lucem splendoremque ipsa cedens, facta est cum ipso principaliter unus spiritus. Sicut et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cabłis appellat᷑: ꝙͣ humana nat᷑a diume nũcupatiõis in¬
signib deccrat᷑. Mlag̃ enĩ de hoc ꝙͣ de ullo alio dici podest.
ꝙ scͥptũ est. qr erunt ambo in carne una: ⁊iã ñ st̃ duo . s
caro una Alag̃ enĩ u̾bũ cłi cũ aĩa in carne uua eẽ ꝙͣ uir
cũ uxore putandꝰ est. S ⁊ unꝰ sp̃s est. c̃ deo. cui mag̃ ꝯue

Expanded text:
cabulis appellatur, quam humana natura divinæ nuncupationis insignibus decoratur. Magis enim de hoc quam de ullo alio dici potest, quod scriptum est quia «erunt ambo in carne una, et jam non sunt duo, sed caro una. D.» Magis enim Verbum Dei cum anima in carne una esse, quam vir cum
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ ꝯ occasiones qͣsdã p̾stat salutis: ita ut int̾dũ ⁊̃ ex res¬
ponsiõẽ sola fide ꝓlata indubitatã qͥs ceꝑit salutẽ: qͥb
ħ ex causis. ł qͥb occasionib fiant. quid ł his ĩtͦspiciens
diuina sapientia: ł qͦs motꝰ ꝓpositi eoꝵ uidens: ħ uniu̾sa
dispenset. soli deo cognitũ est ⁊ inuigenito eiꝰ. ꝑ ꝙ̃ creata

Expanded text:
 occasiones quasdam praestet salutis, ita ut interdum etiam ex responsione sola fide prolata indubitatam quis ceperit salutem. quibus haec ex causis, vel quibus occasionibus fiant; quid vel introspiciens divinadispenset: soli Deo cognitum est, et Unigenito ejus per quem creata
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dignis ⁊ ꝯpetentib que ite ĩmineãt his qͥ salutis. & uti¬
litatis sue curã sanitatẽq ꝯtemput̃. Deniq ⁊ nos homiẽs
cũ ł seruos. ł filios erudimꝰ. dũ adhuc ꝑ etatẽ rationis ĩ ca¬
paces sunt. minis eos ⁊ meti. cohercemꝰ. Cũ u̾o boni utilis
hh onesti indelligentiã ceꝑint. tẽ iã cessante u̾ber metu u̾¬
bo ac ratione suasi adomnia qͣ bona ft̃. adqͥesct̃ Quomͦ
aũ seruata õib rõnabilib creaduris arbitrũ lib̾tate unꝰqͥsq
debeat dispensari. id: quos ueld̾ iã paratos ⁊ capaces sermo
cłi ⁊ inueniat: instruat. Quosaũint̾im differat. aqͥb
uo penitꝰ occultet᷑ͣ. ⁊ longe eoꝵ. a se fieri dispenset audi-¬
tũ. quosq rursum ꝯtẽpnentes indicatũ sibi ⁊ p̾dicatum
u̾bũ ds correptionib qͥb dã ⁊ castigationib illatis ꝑurgeat¬

Expanded text:
is qui salutis et utilitatis suæ curam sanitatemque contemnunt. Denique et nos homines, cum vel servos vel filios erudimus, dum adhuc per ætatem rationis incapaces sunt, minis eos et metu coercemus; cum vero boni, utilis, et honesti intelligentiam ceperint, tum jam cessante verberum metu, verbo ac ratione suasi, ad omnia quæ bona sunt acquiescunt. Quomodo autem servata in omnibus rationabilibus creaturis arbitrii libertate unusquisque debeat dispensari, id est, quos velut jam paratos et capaces sermo Dei et inveniat et instituat, quos autem interim differat, a quibus vero penitus occultetur, et longe eorum a se fieri dispenset auditum, quosque rursum contemnentes indicatum sibi et præ dicatum verbum Dei correptionibus quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
putent. cum subiectꝰ ante nõ fuerit. Non intelligentes
qđ subiectio xp̃i ad patrẽ beatitudinẽ nostie ꝑfect̾io¬
nis. ostendit. ⁊ suscepti ab eo oꝑis palmã declarat: cũ ũ
solũ regendi ac regnandi sũmã ꝙͣ inimiu̾sa em̃dau̾at
creatura: uer̃ obedientie ⁊ subiectionis correcta repa¬
rataq humani gen̾is patͥ offerat instituta. Sigͦ bo¬
na ⁊ salutaris accipit᷑ ista subiectio qͣ subiectꝰ eẽ. drͣ.
ratio declaratur. ita cumfilio di inimici ẽẽ dicunt᷑ subiec¬
ti subiectoꝵ. salus in eo indelligatur ⁊ reꝑatio ꝑditoꝵ. Uer̃¬

Expanded text:
uerit: non intelligentes quod subjectio Christi ad Patrem beatitudinem nostræ perfectionis ostendit, et suscepti ab eo operis palmam declarat, cum non solum regendi ac regnandi summam quam in universam emendaverit creaturam, verum etiam obedientiæ et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur ista subjectio, qua subjectus esse dicitur tutio declaratur, ita cum Filio Dei inimici dicuntur esse subjecti, subjectorum salus in eo intelligatur, et reparatio per
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ quił hoꝵ. sig̾ones demporales sunt: Ecce aũ de
quib loquimͣ tractatu qͥdem sermonis temporalit̾ noĩaut᷑.
natura aũ sui intelligentiã omnẽ sensus temporał excedũt:
O pader omnib p̾stat ut sint participatio u̾ero xp̃i scdm
id qd uerbũ ł ratio est: facit ea eẽ rationabilia: Elx quo ꝯ¬
sequens est ea ł laude digna ẽẽ ł culpa: qr ⁊ untutis ⁊ mali¬
tie sunt capacta P ropt̾ hoc ꝯsequent̾ eadem etiã grã sp̃s
sancti. ut ea que substantiałr sc̃a nõ sunt. þarticipatiõe
ip̃ius scã efficiantur. Cum gͦ pͥmo ut sint. habeant ex de
patre: sccło ut rationabilia sint. habeant ex u̾bo. tercio
fuerint ꝑ spm̃ sanctũ: ⁊ qͥ in hunc gradum ꝓfẽcere ꝑ sanc¬
tificationẽ sp̃s sancti ꝯseq̃nt̾ nichilominꝰ donũ sapĩs¬

Expanded text:
orum significationes temporales sunt; ecce autem de quibus loquimur, tractatu quidem sermonis temporaliter nominantur, natura autem sui omnem intelligentiam sensus temporalis excedunt. Deus Pater omnibus praestat ut sint: participatio vero Christi secundum id quod verbum vel ratio est, facit ea esse rationabilia. Ex quo consequens est, ea vel laude digna esse, vel culpa, quia et virtutis et malitiae sunt capacia. Propter hoc consequenter adest etiam gratia Spiritus sancti, ut ea quae substantialiter sancta non sunt, participatione ipsius sancta efficiantur. Cum ergo primo ut sint habeant ex Deo Patre; secundo, ut rationabilia sint habeant ex Verbo; tertio fuerint per Spiritum sanctum. Et qui in hunc gradum profecere per sanctificationem Spiritus sancti, consequuntur nihilominus donum sapi
Abbreviated transcription (Latin):
format᷑ exp̃ssimꝰ. Principał namq bonitas sine dubio pat̾ est.
ex qua filius natꝰ. qui ꝑ oĩa imago est patͥs ꝓcłdubio etiam¬
bonitatis eĩ ꝯuenient̾ unago drͣ. Honenĩ aliq̃ alia scda bo¬
nitas existit in filio: p̃t̾ eam q̃ est in patre: Unde recte ip̃e sal¬
delligatur fili nõ eẽ altiꝰ bonitatis. s illiꝰ solĩ qͣmn patre est: ciĩ
recte inago appellatur. Quia neq aliunde est: nͥ ex ip̃a pͥn¬
cipali bonitate: ne altã bonitas ꝙͣ ea q̃ in patre est uideat᷑ ĩ
filio. neq aliqͣ dissimilitudo aut distantia bouitatis ĩ filio:.
Ppt̾ qd̾ nõ debet uelut blasphenie aliqd̾ genꝰ putarun eo qd̾¬

Expanded text:
atis ejus; principalis namque bonitas sine dubio Pater est, ex qua Filius natus qui per omnia imago est Patris; bonitatis ejus convenienter imago dicetur. Non enim alia aliqua secunda bonitas existit in Filio præter eam quæ est in Patre. Unde et recte ipse Salelligatur Filius non esse alterius bonitatis, sed illius solius quae in Patre est: cujus recte imago appellatur; quia neque aliunde est nisi ex ipsa principali bonitate, nec altera bonitas quam ea quae in Patre est, videtur in Filio; neque aliqua dissimilitudo aut distantia bonitatis in Filio est. Propter quod non debet velut blasphemiae aliquod genus putari in eo q
Abbreviated transcription (Latin):
potentis appellatio natiutate sapientie. ꝑ quã pat̾ uocat᷑: qm̃
dicta est aporroea. onuĩpotentis głe pinissima ẽe̾ sapiẽtia q̃ est
fili di: audiat qͥ ħuult ita suspicari. qđ manifeste scͥptura ꝓ¬

Expanded text:
potentis appellatio nativitate sapientiae, per quam Pater vocatur, quoniam potentis appellatio nativitate sapientiae, per quam Pater vocatur, quoniam dicta est aporrhoea Omnipotentis gloriae purissima esse sapientia, qui est Filius Dei: audiat qui haec ita vult suspicari, q
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ qͥs uoluerit dicẽ qiͣ pͥꝰ ñ extit̾it. s p̾ea ad subsistẽtiã
uen̾it. dicat causã. qͣre qͥ eam subsistẽ fecerit pat̾ ante
hoc nõ fecerit. Qd̃si aliqd̃ semel intiũ dedit qͦuntio ua¬
por iste ex cli uutute ꝓcesserit. it̾um int̾rogabimꝰ qͣre ñ
⁊ añ illd̾ qd̃ dixit initiũ: nita semꝑ de ant̾iorib inqͥrente
& u̾bo int̾rogationis ascendentes ꝑueniemꝰ m illũ int.¬
lectũ. ut qm̃ semꝑ ⁊ poc̾at d̾s nolebat. nũqͣ. ł lecue¬
rit. ł causa aliqͣ ex̾istẽ potuerit. ut ñ ħq. bonũ uolebat
semꝑ habuerit: Elx quo ostenditur semꝑ fuisse uaporẽ istum
initutis di. nlłum habentẽ initiũ nͥ ip̃m diñ. Neq eiuĩdecebat
alid̃ eẽ initiũ. nͥ ipͣm. ũn ⁊ est. ⁊ nascitur. dm̃ͣ. scd̃m apłm u̾o
ex iurtute dicenda est. ne uideatur alicui ant̾ior eẽ. in deo õi¬

Expanded text:
Si enim quis voluerit dicere quasi prius non extiterit, sed postea ad subsistentiam Si enim quis voluerit dicere quasi prius non extiterit, sed postea ad subsistentiam venerit; dicat causam quare qui eam subsistere fecit Pater, ante hoc non fecerit. Quod si aliquod semel initium dederit, quo initio vapor iste ex Dei virtute processerit, iterum interrogabimus quare non et ante illud quod dixit initium et ita semper de anterioribus inquirentes, et verbo interrogationis ascendentes, perveniemus in illum intellecturit, vel causa aliqua existere potuerit, ut non hoc quod bonum volebat semper habuerit. Ex quo ostenditur semper fuisse vaporem istum virtutis Dei, nullum habentem initium nisi ipsum Deum. Neque decebat aliud esse initium nisi ipsum unde et est et nascitur, Deum. Secundum Apoex virtute dicenda est. Ne autem videatur alicui anterior esse in Deo Omni
Abbreviated transcription (Latin):
nãq di nomĩ̾at. & głam. ⁊ lucẽ et̾nam: & in oꝑationẽ. ⁊ bo¬
nitatẽ. Ait aũ sapientiã uaporẽ ẽẽ. nõ głe oĩpotentis. neq
et̾ne lucis. nec in oꝑationis patͥs. nec bonitatis eiꝰ. neq enĩ ꝯ¬
ueniens erat alicui hoꝵ ascͥbi uapore̾ eẽ s cũ omni ꝓͥetace
ait: urtutis di uaporẽ eẽ. sapientiã. Intelligendã gͦ uͥtꝰ dĩ¬
ł gub̃nat. qͣ ad omnia sufficiens ÷ quoꝵ. ꝓindentiã gerit.
quib ueld̃ unita omnib adest. Huiꝰ gͦ tociꝰ uirtutis tante
& tã imiñse uapor. ⁊ ut ita direrim uigor ip̃e ĩ pͥa subsistẽ
tia effectꝰ. qͣuis ex ip̃a iurtute uelut uoluntas ex m̃te ꝓce¬
cdat. tñ⁊ ip̃a uoluntas di nichilominꝰ di uirtꝰ efficitur.
Efficitur gͦ uirtus altera in sua pͥetate subfistens: ut
ait sermo scripture. uapor quidã pͥme ⁊ ingenite uͥtutis
di. hoc qͥd qd est uide trahens. Non est aũ qñ nõ fuerit

Expanded text:
nam, et inoperationem, et bonitatem. Ait autem sapientiam vaporem esse non gloriae Omnipotentis, neque aeternae lucis, nec inoperationis Patris, nec bonitatis ejus; neque enim conveniens erat alicui horum ascribi vaporem: sed cum omni proprietate ait virtutis Dei vaporem esse sapientiam. Intelligenda gubernat; quia ad omnia sufficiens est quorum providentiam gerit, quia velut unita omnibus adest. Hujus ergo totius virtutis tantae et tam immensae vapor, et, ut ita dixerim, vigor ipse in propria subsitia effectus, quamvis ex ipsa virtute velut voluntas ex mente procedat, tamen et ipsa voluntas Dei nihilominus Dei virtus efficitur. Efficitur igitur virtus altera in sua proprietate subsistens, ut ait sermo Scripturæ, vapor quidam primæ et ingenitæ virtutis Dei, hoc quidem quod est inde trahens: non est autem quando non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ture. q̃ asco spũ inspuata est. idest apłice. atq & uangłice
nec nõ legis ae ꝓ pħarũ sic̃ ip̃e xp̃s asseruit. De suba u̾o̾ sp̃s¬
seĩ ne susceptonẽ ullã hab̾e quis potuit p̃t̾ eos qͥ in lege &
quidem patre quãis digne ꝓ loqͥ nemo ualeat. tñ pꝰ¬
sibile est intellectũ aliꝙ̃. capi ex occasione uisibiliũ crea¬
turar̃. ⁊ ex his q̃ humana mens naturałr sentit. insuꝑ.
etiã de scripturis sanct̾is ꝯfirmari pꝰsibile est. s⁊ de filio
dĩ ꝙͣ uis nemo nou̾it filiũ nisi pat̾: tñ ex diinis scͥptu

Expanded text:
tu sancto inspirata est, id est apostolicae atque evangelicae, necnon Legis et Prophetarum, sicut ipse Christus asseruit. De subsionem quidem ullam habere quis potuit, præter eos qui in Lege et quidem patre quamvis quidem proloqui nemo valeat, tamen possibile est intellectum aliquèm capi ex occasione visibilium creaturarum et ex his quæ humana mens naturaliter sentit: insuper etiam de Scripturis sanctis confirmari possibile est. Sed et de Filio Dei, quamvis nemo noverit Filium n
Abbreviated transcription (Latin):
potens diͣ. ꝑ sapientiã enĩ qͥ est xp̃s tenet d̾s omniũ potentatỹ
nõ solum domnnantis autoritate. uer̃ ⁊̃ subiectoꝵ. spontane¬
ũ famulatũ: Ut aũ umã eandẽq oĩpotentiã patͥs ac filii eẽ
cognoscas: sicut unꝰ atq idẽ est cũ patre ds ⁊ dñs: audi hoc
inodo iohm in apochalipsi dicentẽ Hec dic̃ dominꝰ deus¬
x głorificat᷑ sum in eis: Sigͦ omnia q̃ patͥs sunt xp̃i sũt:¬

Expanded text:
tus, tenet Deus omnium potentatum, non solum dominantis auctoritate, verum etiam subjectorum spontaneo famulatu. Ut autem unam et eamdem omnipotentiam Patris ac Filii esse cognoscas, sicut unus atque idem est cum Patre Deus et Dominus, audi hoc modo Joannem in Apocalypsi dicentem: «Hæc dicit Dominet glorificatus sum in eis.»Si vero omnia quæ Patris sunt Chris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ semꝑ in bono est. ⁊ cui oĩa ds̃ est. Sicut gͦ finis ad pͥn¬
cipiũ reparatꝰ ⁊ ier᷑ exitꝰ conlatꝰ initiis restituet illũ sta¬
tũ ꝙͣ tc̃ hũit natura rationabił: cũ de ligno sciendi bons̃
ialũ edẽ nõ egebat. ⁊ amoto omni malicie sensu ⁊ ad
sincerỹ pur̃ q̃ deterso solus qͥ est unꝰ ds bonꝰ. hic ei fiat

Expanded text:
 semper in bono est, et cui omnia Deus est. Si ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum, quem tunc habuit natura rationabilis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebat, ut amoto omni malitiae sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus, qui est unus, Deus bonus hic ei fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uart . tali qͣdam similitudine exinaniens se filiꝰ d̾ eqͣ¬
litate patͥs. & uam nob̾ cognitionis eiꝰ ostendens. figura
ositã głam mere lucis nõ pot̾amꝰ aspicere. ꝑ hoc qd
n si lendor efficitur: intuende lucis diuine uiã per
sp eidoris capiamꝰ effectum Comparatio sine destatu¬
ũ quasi in reb mat̾ialib posita ad nicħ alid recipiat᷑.
ꝙͣ ad hoc qđ filiꝰ d̃i b̾uissime uisertꝰ humani corporis
torme ex oꝑm iuitutisq similicudine di patris in se
in mensam atq inuisibilẽ magnitudinẽ designabat: ꝑ
hoc qđ dicebat ad discipłos suos. q qͥ me uidet. uidet & patͤm.
u ego & pat̾ unũ sumꝰ: Quib ⁊ illd̃ simile intelligendr̃:¬

Expanded text:
varet tali quadam similitudine exinaniens se Filius Dei de æqualitate Patris, et viam nobis cognitionis ejus ostendens, figura positam gloriam miræ lucis non poteramus aspicere, per hoc quod nobis splendor efficitur, intuendæ lucis divinæ viam per splendoris capiamus aspectum. Comparatio sane de statuis quasi in rebus materialibus posita, ad nihil aliud recipitur, quam ad hoc quod Filius Dei brevissimæ insertus humani corporis formæ ex operum virtutisque similitudine Patris in se immensam ac invisibilem magnitudinem designabat, per hoc quod dicebat ad discipulos suos quia «Qui me videt, videt et Patrem;» et: Ego et Pater unum sumus.» Quibus etiam illud simile intelligend
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ ait. qr splendor est głe di ⁊ figura ex p̾ssa subs antie
eĩ. qͥd ex hoc sentiendũ sit iudeamꝰ: D̾s lux est scd̾m ioħor.
Splendor gͦ huiꝰ lucis est unigenitꝰ filiꝰ. ex ip̃o inseꝑabiłr
ueld̃ splendor ex luce ꝓcedens. ⁊ illuminansimiu̾sã crea¬
ducat adpatiẽ. & qͦmodo uerbũ sit archana sapientie
Ac scientie i steria nt̃p̃tans ac ꝓferens rationabili cre.¬
tur quomͦ etia ueritas ł uita est. ł resurrectio: conseqͣnt
intellig̾e debenus etiã splendoris op̃ ꝑsplendor̃ namq
quid si n p̃a. agnoscit᷑ ⁊sentit᷑. Qi splendor f agili
se ⁊ infirmis mortaliũ ocłis placidius ac leniꝰ offeieis
paulatĩ uelud edocens ⁊ assuescens claritatẽ luinis pati
cũ ab eꝰ dimouerit omr qd̾ uisi bducit ⁊ impend̾
scđm qd dii t dñs. eice trabẽ de ocło cuo. capaces.
efficit ad luscipiendã głam lucis etia in hoc uel q.ou
mediator hominũ ac lucu effesus. Uer̃ qm̃ nõ solum

Expanded text:
eo quod ait quia «splendor est gloriæ Dei, et figura expressa substantiæ ejus:» quid ex hoc sentiendum sit videamus. «Deus lux est,» secundum Joannem. Splendor ergo hujus lucis est unigenitus Filius, ex ipso inseparabiliter velut splendor ex luce procedens, et illuminans universam creaducat ad Patrem, et quomodo verbum sit arcana sapientiæ ac scientiæ mysteria interpretans ac proferens rationabili creaturæ, quomodo etiam veritas et vita est et resurrectio; consequenter intelligere debemus etiam splquid sit lux ipsa cognoscitur et sentitur. Qui splendor fragilibus se et infirmis mortalium oculis placidius ac lenius offerens, et paulatim velut edocens et assuescens claritatem luminis pati, cum ab eis dimoverit omne quod visum obducit et impedit, secundum quod dixit Dominus, Ejice trabem de oculo tuo , capaces eos efficit ad suscipiendam gloriam lucis, etiam in hoc velut quidam mediator hominum ac lucis effectus. Verum quoniam non solum
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. tali qͣdam spe putandꝰ est pat̾ filiũ genuisse. imagi¬
cħ sensibile intelligendũ est. Sapientia est: d in sapientia
nicħ corporeũ suspicandũ est. Lumen est ũbũ. qđ illumiãt
omuẽ hominẽ ueniẽtẽ in hc̃ mundũ: s nicħ habet cõe ad
solis huiꝰ luñ. Imago gͦ est inuisibił dei patͥs saluator m̃
qͣntũ adipm̃ quid̃ patiẽ ueritas. qͣntũ aũ aduos quib reue

Expanded text:
ditur, tali quadam specie putandus est Pater Filium genuisse imagiditur, tali quadam specie putandus est Pater Filium genuisse imagi sensibile intelligendum est. Sapientia est, et in sapientia nihil corporeum suspicandum est. Lumen est verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; sed nihil habet commune ad solis hujus lumen. Imago ergo est invisibilis Dei patris Salvator noster, quantum ad ipsum quidem Patrem veritas: quantum
Abbreviated transcription (Latin):
facit filiꝰ. sic̃ pat̾. unago patͥs deformatur infilio: qͥ utiq
natꝰ ex eo est: ueld q̃dam uoluntas eiꝰ ex m̃te ꝓcedens. Elt
id̾o ego arbitror qđ sufficẽ debeat uoluntas patͥs ad sub¬
sistendũ hoc qd uult pat̾. Uolens enĩ non alia uia utit᷑.
nͥ qͣ e ꝯsilio uoluntatis ꝑfertur. Ita gͦ ifilii ab eo subsistẽ¬
tia generat᷑: qd̾ necesse est in pͥmis suscipi ab his qͥ nicħ
ĩgenitũ. idest in natũ p̾t̾ solũ dm̃ fatent᷑ patrem. Ob¬
seruandũ namq est ne qͥs incurrat. in illas ab surdas
fabulas eoꝵ. qͥ plationes qͣs dã sibi ip̃i depingunt. ut
diuinã naturã in partẽ uocent. W dm̃ patrẽ qͣntũ
in se est diuidant. cum hoc de incorporea natura ł leuit̾ suspi ⁊ p
non solũ extreme impietatis sit: uer etiã ultuue insipiẽtie
uec oĩo ł ad intelligentiã conseqͣns. ut incorporee nature
ueq partẽ aliquã m̃tis secat. neq ab ea seꝑatur aut diui¬

Expanded text:
omnia Filius sicut Pater, imago Patris deformatur in Filio, qui utique natus ex eo est velut quaedam voluntas ex mente procedens. Et ideo ego arbitror, quod sufficere debeat voluntas Patris ad subsistendum hoc quod vult Pater. Volens enim non alia via utitur, nisi quae consilio voluntatis profertur. Ita ergo et Filii ab eo subsistentia generatur, quod necesse est in primis suscipi ab his qui nihil ingenitum, id est, innatum praeter solum Deum fatentur Patrem. Observandum namque est, ne quis incurrat in illas absurdas fabulas eorum qui prolationes quasdam sibi ipsis depingunt, ut divinam naturam in partes vocent, et Deum Patrem, quantum in se est, dividant: cum hoc de incorporea natura vel leviter suspicari non solum extremae impietatis sit, verum etiam ultimae insipientiae, nec oneque partem aliquam mentis secat, neque ab ea separatur aut divi
Abbreviated transcription (Latin):
natur: Eist etiã illd̾ in eccłastica p̃uicatione c̾e̾ angłos di ͦ¬
dã & iurtutes bonas: qͥ ei ministrant ad salutẽ lominũ ꝯsũ¬
mrãdã. S. qũ isti creati sint ł quales ant qͦrͦ suit: ñ satis ĩ ma¬
hꝰ modi uti scd̾m mandatũ qđ drͣ: illuminate nob̾lum̃ sc. en¬
tie. oĩs qͥ cunt seriem qͣndã. & corpꝰ hoꝵ omĩũ ex ratione ꝑfi
ce: ut manifestis & necessariis assertionib de singłis quib q
qͥd sit in uero rimetur. & unũ ut dicimus corpꝰ efficiat. exẽ¬
plis & adfirmationib uł his quas in scĩs scripturis inuen̾it
ł qͣs ex conseqñtie ip̃iꝰ indagine ac recti tenore repꝑit. Hos sẽ¬
ꝑ dm̃ patrẽ nouimꝰ unigeniti filii sui ex ip̃o quid̃ nati. ⁊ qd̾
est ab ip̃o trahentis sine ullo tũ mitio nõ solũ eo qd̾ aliqͥb
tempoꝵ. spaciis distingui potest. s neillo quid̃ qd̾ sola apd̃
se. N ip̃am ir ens intueri solet.  nudo ut ita dixer̾ intel¬

Expanded text:
ngeli. Est etiam illud in ecclesiastica praedicatione, esse angelos Dei quosdam et virtutes bonas, quae ei ministrant ad salutem hominum consummandam: sed quando isti creati sint, vel quales aut quomodo sint, non satis in mahujusmodi uti secundum mandatum, quod dicit, Illuminate vobis lumen scientiae: omnis qui cupit seriem quacere ut manifestis et necessariis assertionibus de singulis quibusque quid sit in vero rimetur, et unum, ut diximus, corpus efficiat exemplis et affirmationibus, vel his quas in sanctis Scripturis invenerit, vel quas ex consequentiæ ipsius indagine ac recti tenore repem patrem novimus unigeniti Filii sui, ex ipso quidem nati, et quod est ab ipso trahentis, sine ullo tamen initio, non solum eo quod aliquibus temporum spatiis distingui potest, sed ne illo quidem quod sola apud semetipsam mens intueri solet, et nudo, ut ita dixerim, intel
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur figura exp̃ssa substantie di. Ut aũ pleniꝰ ad¬
huc intelligatur quomͦ saluator figura ÷ substantie
ł sub sistentie dĩ utamͣ etiam exemplo. qđ ꝙͣ uis rem
nõ plene nec ꝓͥe sig̃cet de qͣ agimꝰ. tñ ad hoc solũ ude¬
atur assumptõ. qd̾ ex inaniens se filiꝰ qͥ erat ĩ forma
di ꝑ ipãm sui exinanitionẽ studuit nob̾ deitatis pleni¬
tuolinẽ demonstrare. Uerbi causa. si facta eẽt aliqͣ
alia statua membror. habitu ac uultꝰ limuaraais
sp̃e ac mat̾ia ꝑ omia simił absq magnituduns im¬
msitate: ꝓ eo ut qͥ illam ĩmsam ꝯsid̾are atq ĩ tueri

Expanded text:
. Ut autem plenius adhuc intelligatur quomodo Salvator figura est substantiæ vel subsistentiæ Dei, utamur etiam exemplo quod, quamvis rem non plene nec proprie significet de qua agimus, tamen ad hoc solum videatur assumptum, quod exinaniens se Filius, qui erat in forma Dei, per ipsam sui exinanitionem studet nobis deitatis plenitudinem demonstrare. Verbi causa, si facta esset aliqua alia statua membrorum habitu ac vultus lineamentis, specie ac materia per omnia similis absque magnitudinis immensitate, pro eo ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia q̃ drͣ salomonis: descͥptionẽ qͣndam de di sapien¬
ideo gͦ nich eã in eam cõmaculatũ incide potest. Splenler
est enĩ lucis ec̾ne. & speculũ ĩmaculatũ ĩ oꝑationis di ꝙ iina¬
go bonitatis eiꝰ. Sapientiã uero di dicinnis sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ.
sub sistentiã habentẽ nõ alibi nͥ in eo qͥ est initiũ omĩũ ex qͦ
nata est. Que sapientia quia ip̃e est qͥ est sol nat᷑a filiꝰ. idcir¬
co: & unigenitꝰ dicit᷑. Ui deamus sane quid intelligi debe-
suȩtudine hominũ imagines appellan solent. Imago ĩt̾dũ¬
dr᷑ seiꝰ qui genuit is qͥ natꝰ est: cũ in nlło similitudinũ liuea¬
m̃ta eiꝰ qͥ genuit ineo qͥ natꝰ ÷ mñtunt᷑. Puto gͦ pse pͥori qͥd̾
exemplo aptarieũ qͥ ad inaginẽ & similitudinẽ di pͥmꝰ fac¬
tus est hominũ. de quo diligentiꝰ dõ fauente cũ locũ ip̃m ĩ
genesi expon̾e ceperimꝰ uidebimnꝰ. Secunde u̾o ꝯꝑatiomi y¬

Expanded text:
Sapientia, quae dicitur Salomonis, descriptionem quamdam de Dei SapienIdeo ergo nihil commaculatum in eam incidere potest. Splendor est enim lucis aeternae, et speculum immaculatum inoperationis Dei, et imago bonitatis ejus . Sapiesubsistentiam habentem non alibi, nisi in eo qui est initium omnium ex quo et nata est quæque sapientia, quia ipse est qui est solus natura filius, idcirco et unigenitus dicitur. VI. Videamus sane quid intelligi debeatonsuetudine hominum imagines appellari solent. Imago interdur ejus qui genuit is qui natus est, cum in illo similitudinem lineamenta ejus qui genuit in eo qui natus est mentiuntur. Puto ergo posse priori quidem exemplo aptari eum qui ad imaginem et similitudinem Dei primus factus est hominum, de quo diligentius, Deo favente, cum locum ipsum in Genesi exponere coeperimus, videbimus. Secundae vero comparationi i
Abbreviated transcription (Latin):
cum eum neget semꝑ patrem fuisse & genuisse u̾bum
ꝙ habuisse sapientiã in omnib anteriorib ł temꝑib¬
ł scłis. ł siquid illd est qđ nomiuari potist. Hio gͦ filius¬
que ettam omniũ sunt u̾itas est ⁊uita. W recte. Nam
quomꝰ uiu̾ent q̃ fact̾a sunt nͥ exuita: Uł qͦmͦ i̾uitate
ꝯstarent ea q̃ sunt nͥ ex u̾itate descend̾ent: Uł qͦ mͦ

Expanded text:
cum eum neget semper patrem fuisse, et genuisse Verbum, et habuisse Sapientiam in omnibus anterioribus, veis, vel si quid illud est quod nominari potest. IV. Hic ergo Filius etiam omnium quæ sunt Veritas est et Vita; et recte. Nam quomodo viverent quæ facta sunt, nisi ex vita? vel quomodo veritate constarent ea quæ sunt, nisi ex veritate descenderent? vel quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ti: s necelle exceptũ ẽẽ aliꝙͥ .W d̃o dignũ cuiꝰ ulła ꝓrsuᷤ
ꝯꝑatio nõin reb solum set ne in cogitatione qͥd ł sensu in¬
ueniri podest. ut humana cogitacio p̾sit app̾hende qͦmͦ inge¬
n it ds pater efficitur unigeniti filii. Est namq ita et̾¬
na ac sempit̾na generatio. sic̃ splendor gen̾atur ex luce:
nõ enĩ ꝑ adoptionẽ sp̃s filiꝰ fit extrinsecꝰ. s natura filiꝰ :.¬

Expanded text:
dignum cui nulla prorsus comparatio non in rebus solum, sed ne in cogitatione quidem vel sensu inveniri potest, ut humana cogitatio possit apprehendere quomodo ingenitus Deus pater efficitur unigeniti Filii. Est namque ita æterna ac sempiterna generatio sicut splendor generatur ex luce. Non enim per adoptionem spiritus filius fit extrinsecus, sed natura fili
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis eã onerare contendant.
os ⁊ ꝯ si rec̾e consu.teq uiuamꝰ: ab huiꝰcemodi labe exuere¬
nos conemur: Unde & consequens est intelligere nõ nos ne
bona agere cogamur. Si enim nostri arbitrii sumꝰ. iuiii n¬
guare nos fortasse possunt alique uirtutes ad peccatũ &
alie iuuare ad salutẽ: nõ tñ necessitate cogim᷑ ł recte agere
ł male qđł fieri arbitrant᷑ hii qͥ stellarũ cinsũ & motꝰ causã
dicunt humanoꝵ. ẽẽ gestoꝵ: ñ solũ eoꝵ q̃ extra arbitrii a¬
cidunt lib̾tatẽ. s eoꝵ. q̃ in nostra sunt potestate: De ar ura
uero utr̃ ex seminis traduce ducat᷑ taut ratio ip̃ꝰ ł su ia¬

Expanded text:
peccatis eam illi onerare contendant, nos vero si recte consulteque vivamus, ab hujuscemodi labe nos exuere conemur. Unde et consequens est intelligere, non nos nevel mala agere cogamur. Si enim nostri arbitrii sumus, impugnare nos fortasse possunt aliquae virtutes ad peccatum, et aliae juvare ad salutem: non tamen necessitate cogimur, vel recte agere vel male; quod fieri arbitrantur hi qui stellarum cursum et motus, causam dicunt humanorum esse gestorum, non solum eorum quae extra arbitrii accidunt libertatem, sed eorum quae in nostra posita sunt potestate. De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ cum ait qͥb dam sermonẽ dari sapientie. Alii sermo¬
nẽ scientie scdm eundẽ spm̃. Et desiguans unãꝗͣq discretio¬
nẽ donoꝵ. refert omnta adimu̾sitatis fontẽ. & dicit. Hunsi¬
centior inuenit᷑. cũ iniꝰqͥsq ꝑ participationẽ xp̃i scd̃m idꝙ.¬
sapientia est. scd̾m id qđ scientia est. ⁊ sanctificatio est ꝓficit:¬
sapientiã ac scĩe grãm. ut depulsis omnib expurgatisq pol¬
lutionis acq ignorantie macłis. tm̃ ꝓfectũ sinceritatis. ac
puritatis accipiat. ut hoc qd̾ accep̃ ado ut eẽt tał sit qͣle do
dignũ ÷ eo qͥ ut e̾e̾t pure utiq p̾stitit: ac ꝑfecte uitã dignũ
sit ⁊d qd̾ est ꝙͣ. est ille qͥid ẽẽ. fecit. Ita uamq ⁊ uircutẽ sẽꝑ
eũ eẽ ille qͥ fẽcit. Quodut accidat. & ut indesinent̾ atq in¬
separabiłr adsistant ei qͥ est ea q̃ ab ip̃o facta sunt. sapiẽtie.
id opꝰ est instruere atq erudire ea. ⁊ ad ꝑfectionẽ ad ducere

Expanded text:
sermonem scientiæ secundum eumdem Spiritum. Et designans unamquamque discretionem donorum, refert omnia ad universitatis fontem, et dicit: «Divisicentior invenitur; cum unusquisque per participationem Chrisapientia est, et secundum id quod scientia est et sanctificatio est, proficit, etsapientiæ ac scientiæ gratiam, ut depulsis omnibus, expurgatisque pollutionis atque ignorantiæ maculis, tantum profectum sinceritatis ac puritatis accipiat, ut hoc quod accepit a Deo ut esset, tale sit quale Deo dignum est, eo qui ut esset pure utique præstitit ac perfecte: ut tam dignum sit id quod est, quam est ille qui id esse fecit. Ita namque et virtutem semper eum voluit esse ille qui fecit. Quod ut accidat, et ut indesinenter atque inseparabiliter assistant ei qui est, ea quae ab ipso facta sunt sapientiae, id opus est instruere atque erudire ea et ad perfectionem adducere
Abbreviated transcription (Latin):
peuies uero eoꝵ que per pre licutionẽ a¬
po tolicam manifeste craq̾nt. t ur.: iste sunt. pͥ¬
mo qđ unus est deus : qui ouinia creauit atq ꝯ¬
A pͥma cieatura & ꝯditione mundi omniũ itoꝵ. ds̃ adã¬
d̾s abel. sech. enos. enoch. Noe. sem. Abraham. y saac. ia¬
cob: duodecĩ patͥarcharũ. Moysi. & ꝓpħarum: Elt qđ
hic deus i nouissimis dieb sic̃ ꝑ ꝓpħas suos ante ꝓmise

Expanded text:
pecies vero eorum quae per praedicationem apostolicam manifeste traduntur, istae sunt. Primo quod unus est Deus qui omnia creavit atque coma prima creatura et conditione mundi omnium justorum, Deus Adam, Abel, Seth, Enos, Enoch, Noe, Sem, Abraham, Isaac, Jacob, duodecim Patriarcharum, Moysi et Prophetarum. Et quod hic Deus in novissimis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ fiteri:⁊ ignorantiã ei adscribere: Non enĩ cũ aliud aliꝙͥ ẽẽt.
patiem. pꝰea uõ ꝙͣ recepit scientiã etiã sp̃s sc̃s effectus est. Qd̃
si ẽẽt. nũꝙͣ utiq in unitatẽ tͥnitatis. id ÷ di patris ĩ ꝯũtibił¬

Expanded text:
confiteri, et ignorantiam ei ascribere. Non enim cum aliud aliquid essetconfiteri, et ignorantiam ei ascribere. Non enim cum aliud aliquid essetPatrem, postea vero quam recepit scientiam, Spiritus sanctus effectus est: quod si esset, nunquam utique in unitate Trinitatis, id est Dei patris i
Abbreviated transcription (Latin):
& corporalia. particeps est sp̃s scĩ ã deo eum accipiens Sic̃
enĩ de filio dicitur. quia nemo nouit patrẽ nͥ filius. ⁊ cui
uoluerit filius reuelare. Hec eadem etiam de spũ scõ docet
scrutat᷑. etiã alta dĩ. S & rursus in euangłio de diuinis
ac ꝓfundiorib doct̾rinis ꝯmemorans saluator. q̃ ñdũ ca-¬
ꝑe pot̾ant. discipłĩ sui: ita ait ad apłos. Ad huc habeo mł¬
ta q̃ uob̾ dicam. s nõ potestis illa modo portare: cũ aũ uen̾it
& commonebit omnia que dixi uob̾ Et ita sentiendũ est qd̃
sicut filiꝰ qui solus cognoscit patrem reuelauit cui uult: ita
Ꝙ sp̃s sanctꝰ qui sol scrutatur etiã alta di. reuelat dm̃ eui
uult: sp̃s enĩ ubi uult spuit. Neq enĩ putandum est
qđ eciam sp̃s filio reuelante cognoscit. Si enĩ reuelante filio
cognoscit patrem sp̃s sanctus: gͦ ex ignorantia ad scientiam
uenit Q d utiq ⁊ impium parit̾ ⁊stultum est sp̃m̃ sanceỹ

Expanded text:
et corporalia, particeps est Spiritus sancti, a Deo eum accipiens. Sicut enim de Filio dicitur, quia Nemo novit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare : haec eadem etiam de Spiritu sancto docet scrutatur etiam alta Dei.» Sed et rursus in Evangelio de divinis ac profundioribus doctrinis commemorans Salvator quas nondum capere poterant discipuli sui, ita ait ad Apostolos: «Adhuc multa habeo quæ vobis dicam, sed non potestis illa modo capere: cum autem venerit et commonebit omnia quæ dixi vobis.» Et ita sentiendum est quod sicut Filius, qui solus cognoscit Patrem, revelat cui vult: ita Spiritus sanctus, qui solus scrutatur etiam alta Dei, revelat Deum cui vult. «Spiritus enim ubi vult spirat». Neque enim putandum est quod etiam Spiritus Filio revelante cognoscit. Si enim revelante Filio cognoscit Patrem Spiritus sanctus, ergo ex ignorantia ad scientiam venit: quod utique et impium pariter et stultum est, Spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ cum eũ qͥ dix̾it u̾bũ in filiũ hominis audeat ueniã sꝑa-¬
hab̾e: neq inp̾senti scło. neq in futuro: Ueruntñ usq ad p̾sens
nlłũ sermonẽ in scͥpturis sanctis inuenire potiumꝰ ꝓ quẽ sp̃s
fanctꝰ factura ẽẽ. ł creatura diceretur. ne eo qͥdẽ mͦ qͦ de sa-¬
pientia referre salomonẽ supͣ edocu᷑. ł qͣ de uita. ł uerbo
aluĩq appellationib filii dĩ intelligenda ẽẽ tractauinꝰ. Sp̃s
gͥ dei qui suꝑ aquas ferebatur: sicut scriptum :. sic̃ scͥptum ÷.¬
qd ego intelligere pꝰsum. sic̃ ⁊ cum ipã loca expon̾emus ostẽ¬
dimꝰ. nõ tñ sccłm hystoriam: s scłm intelligentiã spiritalẽ.
Quidã sane ex p̃cessorib nr̃is in nouo testam̃to obseruauert̃.
qł sicubi sp̃s nominat᷑. sine adiectione ea q̃ designet qͣł sit
tas. gaudium. pax. & cetera. Item.⁊ ibi cum ceꝑitis spũ: car

Expanded text:
Spiritus sancti, cum qui dixerit verbum in Filium hominis, audeat sperare posd præsens nullum sermonem in Scriptis sanctis invenire potuimus per quem Spiritus sanctus factura esse vel creatura diceretur, ne eo quidem modo quo de Sapientia referre Salomonem supra edocuimus, vel quæ de Vita, vel Verbo, aliisque appellationibus Filii Dei intelligenda esse trac Dei qui super aquas ferebatur, sicut scriptum est tus, secundum quod ego intelligere possum, sicut et cum ipsa loca exponeremus ostendimus, non tamen secundum historiam, sed secundum intelligQuidam sane ex præcessoribus nostris in novo Testamento observarunt, quod sicubi Spiritus nominatur sine adjectione ea quæ assignet qualis tas, gaudium, et pax, etc.» Item et ibi: «Cum cœperitis Spir
Abbreviated transcription (Latin):
i blanda sẽꝑ misceat᷑ largitas
st auppe ⁊ illud gnͣde uirtutis genꝰ
ꝑire nudos. indigentes pasce
pẽ benignã ferre supplicantib
nã parem q sortis humanȩ uicẽ
ter potentes atq egenos duc̃e
atis beatus qͥsq dextrã porrigit
Laudis rapacem. ꝓdigam pecunie
Cuius sumstra dulce factũ nesciat
Illũ ꝑennes ꝓtinus cõpletit opes
Ditat q fructus fen̾antẽ centiplex

Expanded text:
Si blanda semper misceatur largitas. Si blanda semper misceatur largitas. Est quippe et illud grande virtutis genus Operire nudos, indigentes pascere, Opem benignam ferre supplicantibus, Unam paremque sortis humanae vicem Inter potentes atque egenos ducere. Satis beatus quisque dextram porrigit Laudis rapacem, prodigam pecuniae, Cujus sinistra dulce factum nesciat. Illum perennes protinus complent opes Ditatque fructus fenerantem centuplex
Abbreviated transcription (Latin):
Qui corpꝰ istud  molle nat᷑alit̾
Captũq laxo sub uolup tatũ iugo
Uirtutis arta lege fec̃ liberũ
E mancipator. sui
Legnantis ante uictor et cupidinis.
hospitali nãq secretꝰ loco
Auinis dieb octies labentib
irmans salubͥ scł ieiunio
as appetendis ĩbecilũ gaudiis
iratus hostis posse limũ tabidũ
antũ laboris sustin̾e ac ꝑpeti
xplorat arte sciscitator callida
 increpata fraude post t̾gũ ruit
oc nos seqͣmur qͥsq nc̃ ꝓ uirib
uod consecͣti tu magist̾ docinatis
uis dedisti xp̃e sectatorib.
t cum uorandi uic̾it libidinẽ:
ate triũphet imperator sp̃s
undi poliq qd̃ gub̾nator ꝓbat
ltaris aram qd̃ facit placabilẽ.
uod dormientis excitat cordis fid ẽ
uod limat egrã peccati rubiginẽ
fusa non sic amne flãma extinguit᷑
ec sic calente sole tabescunt niues
t turbidarũ scabra culparũ seges
anescit almo trita sub ieiumo

Expanded text:
qui corpus istud molle naturaliter, qui corpus istud molle naturaliter, captumque laxo sub voluptatum iugo, virtutis arta lege fecit liberum, emancipator servientis plasmatis, regnantis ante victor et cupidinis. inhospitali namque secretus loco quinis diebus octies labentibus firmans salubri scilicet ieiunio vas adpetendis inbecillum. gaudiis. miratus hostis posse limum tabidum tantum laboris sustinere ac perpeti explorat arte sciscitator callida Sed, increpata fraude, post tergum ruit. Hoc nos sequamur quisque nunc pro viribus, Quod consecrati tu magister dogmatis Tuis dedisti, Christe, sectatoribus, Ut cum vorandi vicerit libidinem, Late triumphet imperator spiriMundi polique quod gubernator probat, Altaris aram quod facit placabilem, Quod dormientis excitat cordis fidem, 327 Quod limat aegram pectorum rubiginem. Perfusa non sic amne flamma exstinguitur, Nec sic calente sole tabescunt nives, Ut turbidarum scabra culparum seges Vanescit almo trita sub jejunio,
Abbreviated transcription (Latin):
Impexa uillis turgo besti̾alib
Nigͣnte nultũ contigit uelamĩe
Iacens harenis ⁊ puer ꝓuoluit᷑
Rex ipse cois estuantẽ muricis
Lenã reuulsa dissipabat fibula
G ẽmas uirentes ⁊ lapillos sutiles
Ĩ signe frontis exuebat uinclm
Turpi capillos impeditus pulu̾e.
N uilus bibendi nemo uescendi memor
Ieuina mensas pubis omnis liq̃rat
Quin ⁊ negato lacte uagientrũ
Fletu madescunt paruuuiloꝵ cumule
Sucũ papille parca nutͥx derogat
G reges ⁊ ipsos claudit armentaliũ
Sollers uiroꝵ cura ne uagũ pecꝰ
Contingat ore rorulenta gͣmĩa
Potũ strepentis ne ue fontis hauriãt
Uacuis q̃ rese p̾ersonãt p̾sepib
Mollitus his ⁊ talib. breuẽ ds̃
Iram refrenat tẽperans oracłm
ꝓsper sinistrũ ꝓna. nã clem̃tia
Haut difficult̾ supplicẽ mortaliũ
Soluit reatũ. fitq fautͥx flentiũ
Sed cur uetustȩ gentis exẽplũ loqͦr
Pridẽ caducis cũ gͣuatꝰ artub
Iñs dicato corde ieuinau̾it
Emmanuel ẽ siue nob̃cũ ds̃:

Expanded text:
inpexa villis virgo bestialibus nigrante vultum contegit velamine, iacens harenis et puer provolvitur. rex ipse Coos aestuantem murices laenam revulsa dissipabat fibula, gemmas virentes et lapillos sutiles insigne frontis exuebat vinculum, turpi capillos inpeditus pulvere. nullus bibendi, nemo vescendi memor, ieiuna mensas pubis omnis liquerat: quin et negato lacte vagientium fletu madescunt parvulorum cunulae, sucum papillae parca nutrix derogat. greges et ipsos claudit armentalium sollers virorum cura, ne vagum pecus contingat ore rorulenta gramina, potum strepentis neve fontis hauriat; vacuis querellae personant praesepibus. mollitus his et talibus brevem Deus iram refrenat temperans oraculum prosper sinistrum; prona nam clementia haud difficulter supplicem mortalium solvit reatum fitquc fautrix flentium. sed cur vetustae gentis exemplum loquor, pridem caducis cum gravatus artubus Iesus dicato corde ieiunaverit, Emmanuel est, sive nobiscum Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
um seruant elem̃ta suũ famulantia cursũ.
ic ꝓbus atq reus capitalis criminis hisdẽ.
yderib. facilis q poli bonitate fruunt᷑
iuere cõmune ẽ. s ñ cõmune mereri.
eniq romanus. dacha. sarmata. uandalus hunꝰ.
etulus. garamans. alamannus. saxogalaulas
ddo aliud. nrõs potant aĩalia fontes.
pso rore michi seges ẽ. qd̃ gͣmen ĩ agris.
purca sues nr̃o amne natat nr̃a intrat. ⁊ ipsas
ura canes. animatq leuifera corꝑa flatu.
ed tantũ distant romana ⁊ barbara. qnͣtũ
drupes abiuncta ẽ bipedi. uł muta ioqñti.
Quantũ etiã quirite di p̾cepta sequunt᷑
ultib astolidis ⁊ eoꝵ errorib absunt.
Non facit gͦ pares in religione tenenda
Aeris ⁊ celi cõmunio. corꝑa tantũ
Signit. alit. reparat. reciduiaq semĩa s̾uat
Nec refert cuiꝰ gen̾is ciuiꝰue figure.
A ut cuiꝰ m̾iti mͦ sint. ut corꝑa t̾ra
Edita. t̾renis quib ẽ uigor ex elementis.

Expanded text:
dum servant elementa suum famulantia cursum, dum servant elementa suum famulantia cursum, sic probus atque reus capitalis criminis isdem sideribus facilisque poli bonitate fruuntur. vivere commune est, sed non commune mereri, denique Romanus, Daha, Sarmata, Vandalus, Hunnus, Gaetulus, Garamans, Alamannus, Saxo, Galaulaaddo aliud: nostros potant animalia fontes; ipso rore mihi seges est, quo gramen onagris, spurca suis nostro amne natat, nostra intrat et ipsos aura canes animatque levi fera corpora flatu. sed tantum distant Romana et barbara, quantum quadrupes abiuneta est bipedi vel muta loquenti; tantum 1 etiam qui rite Dei praecepta sequuntur, cultibus a stolidis et eorum erroribus absunt, non facit ergo pares in religione tenenda aëris et caeli communio; corpora tantum gignit, alit, reparat, recidivaque semina servat. nec refert, cuius generis cuiusve figurae aut cuius meriti: modo sint ut corpora terra edita terrenis quibus est vigor ex e