comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit eum de medio caligi¬
nis. Erat autem spẽs glorie do¬
mini qͣi ignis ardens super
uerticem montis inconspectu
filioꝵ isrł. Ingressusq moy¬
ses medium nebule. ascen¬
clit in montem: et fuit ibi¬
lyas inbersabee iuda: et di¬
misit ibi puerum suum. et
perrexit indesertum uiam
unius diel. Cumq uenisset
et sederet subter unam iuni¬
per um: peti petiuit anime
sue ut moreretur et ait.Suf¬
ficit michi domine: tolle ani¬
mam meam. Neq enum me¬
lior sum quam patres mei.
Proiecit q se et obdorminit
inumbra iuniperi. Et ecce
angelus domini tetigit eum
dixit ꝙ illi. Surge comede. Et¬
respexit: et ecce ad capud suũ
subcinericius panis et uas
aque. Comedit ergo et bibit:
et rursum obdormiuit. Re¬
uersusq est angelus domini
secundo: et tetigit eum dixitq
illi Surge comede. Grandis
enim tibi restat uia. Quicũ
surrexisset:comedit et bibit.
Et ambulauit infortitudĩe
cibi illius quadraginta dieb

Expanded text:
ominus de medio caliginis. Erat autem species gloriae Domini, quasi ignis ardens super verticem montis, in conspectu filiorum Israel. Ingressusque Moses medium nebulae ascendit in montem: et fuit ibin Bersabee Juda, et dimisit ibi puerum suum, et perrexit in desertum, viam unius diei Cumque venisset, et sederet subter unam juniperum, petivit animae suae, ut moreretur, et ait: Sufficit mihi Domine, tolle animam meam: neque enim melior sum, quam patres mei. Projecitque se, et obdormivit in umbra juniperi: et ecce angelus Domini tetigit eum, et dixit illi: Surge, comede. Respexit, et ecce ad caput suum subaquae: comedit ergo, et bibit, et rursum obdormivit. Reversusque est angelus Domini secundo, et tetigit eum, dixitque illi: Surge, comede: grandis enim tibi restat via. Qui cum surrexisset, comedit, et bibit, et ambulavit in fortitudine cibi illius quadragi
Abbreviated transcription (Latin):
et collandabo deum sal¬
uatorem meum. Confitebor
nomi tuo: qm̃ ad utor et pro¬
tector factus es mͥ. et liberasti
corpus meum aperditõne. A
laqueo lingne inique: et alabi¬
is operantium mendatium.
ꝙ in conspectu astantium factꝰ
es mͥ aduitor et liberasti me
secundum multitudinem
miscd̾ie nominis tui arugiẽ¬
tib p̾paratis ad escam dema¬
nibus querentium anuam

Expanded text:
Deum salvatorem meum confiteor nomini tuo quoniam adiutor et protector factus es mihi et liberasti corpus meum a perditione a laqueo linguae iniquae et a labiis operantium mendacium et in conspectu adstantium factus es mihi adiutor et liberasti me secundum multitudinem misericordiae nominis tui a rugientibus paratis ad escam de manibus quaerentium animam
Abbreviated transcription (Latin):
et confortaint me: ut ꝑ
me p̃dicatio impleatur. Ey au¬
diant om̃es gentes: quialibe¬
ratꝰ sum deore leonis. Liberau̾
me dominus abomui opere
malo: et saluum faciet in
scla seculoꝵ amen. a

Expanded text:
et confortavit me, ut per me praedicatio impleatur, et audiant omnes gentes, quia liberatus sum de ore leonis. Liberavit me Dominus ab omni opere malo, et salvum faciet in saecula saeculorum. A
Abbreviated transcription (Latin):
icut scriptum ẽ in ysaia
ꝓph̾a: ecce muto angelũ
meum aute faciem tu am qui
p̾parabit uiam tuam. uox cla¬
mantis indeserto: parate iuam
domini. rectas facite semitas
eius. fuit iohannes in deserto
baptizans: et prelicans haptis¬
mum penitentie inremissionẽ

Expanded text:
icut scriptum est in Esaia propheta: ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam. uox clamantis in deserto: parate uiam domini, rectas facite semitas eius. fuit Iohannes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce nomen domini uenit de
longinquo: ardens furor eiꝰ
et grauis ad portanclum.
labia eius repleta sunt in di¬
gnatione: et lingua eius qua
si ignis deuorans. Spiritus eiꝰ
uelud torrens mundans usq
ad medium colli: ad perdendas
gentes in nichilum. Et frenũ
erroris qd̃ erit in maxillis po¬
pulorum: canticum erit uobis
sicut uox sanctificate sollempni¬
tatis. R leticia cordis sicut qui
pergit cum tibia: ut intret in
montem domini ad foitem isrł
Et auditam faciet dominus
gloriam uocis sue. inleticia cor¬

Expanded text:
 nomen Domini uenit de longinquo, ardens furor eius et grauis ad portandum. Labia eius repleta sunt indignatione, et linsi ignis devorans spiritus eius velut torrens inundans usque ad medium colli ad perdendas gentes in nihilum et frenum erroris quod erat in maxillis populorum canticum erit vobis sicut nox sanctificatae sollemnitatis et laetitia cordis sicut qui pergit cum tibia ut intret in montem Domini ad Fortem Israhel et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae et terror
Abbreviated transcription (Latin):
legis iustificabitur omnis
caro coram illo. Per legem enĩ
cognitio peccati. Nunc autẽ
sine lege iusticia dei mani fe¬
stata est et testificata alege
et ꝓphetis. Iusticia autem
dei: per fidem ihũ xp̃i super
om̃es qui credunt. Non enĩ
est distinctio. Om̃es enu pec¬
cauerunt et egent gloria d̾i

Expanded text:
omnis caro coram illo; per legem enim cognitio peccati. Nunc autem sine lege justitia Dei manifestata est et testificata a lege et prophetis. Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi super omnes qui credunt. Non enim est distinctio. Omnes enim peccaverunt et egent g
Abbreviated transcription (Latin):
lee: ibi locebat eos sabbatis.¬
Et stupebant in cloctrina
eius: quia in potestate erat
sermo illius. Et in synago¬
ga erat homo habens demo-¬
nium immundum: et ex¬
clamauit uoce magna cli¬
cens. Sine. Quitl nobis
ihesu nazarene: Uenisti
perdere nos: Sciote:quia
sis sanctus dei. Et increpa¬
uit illum ihesus dicens.
Obmutesce: et exi ab illo.
Et cum proiecisset illum
demonium in medium:
exiit ab illo. nichilq illũ
nocuit. Et factus est ti¬
mor in omrnibus: et collo¬
quebantur acl inuicem
dicentes. Quod est hoc uer¬
bum. quia in potestate et
uirtute imperat immun¬
clis spiritibus et exeunt:
Et cliuulgabatur fama
de illo: in omuem locum
regionis.

Expanded text:
eorum docebat eos sabbatisdoctrina eius quia in potestate erat sermo ipsius et in synagoga erat homo habens daemonium inmundum et exclamavit voce magna dicens sine quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scio te qui sis Sanctus Dei et increpavit illi Iesus dicens obmutesce et exi ab illo et cum proiecisset illum daemonium iexiit ab illo, nihilque illum nocuit. Et factus est pavor in omnibus, et colloquebantur ad invicem, dicentes: Quod est hoc verbum, quia in potestate et virtute imperat immundis spiritubus, et exeunt? Et divulgabatur fama de illo in omnem locum regionis.
Abbreviated transcription (Latin):
set ihc quodiohannes tradi¬
tus ẽẽt. secessit ingalileam
Et relicta cuntate narareth:
uenit et habitauit incaphar¬
naum maritimam infini¬
bus zabulon et neptalim
ut ad impleretur quod di¬
ctum est per ysaiam prophe¬
tam. Terra zabulon et t̾ra
neptalim: uia maris trans
iordanem galilee. gentium
Populus qui sedebat inte¬
nebris: lucem uidit mag¬

Expanded text:
raditus esset secessit in Galilaeam et relicta civitate Nazareth venit et habitavit in Capharnaum maritimam in finibus Zabulon et Nepthalim ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam terra Zabulon et terra Nepthalim via maris trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Non morabitur opꝰ
mertennariitui apud teus
mane. Non maleclices suido
nec coiam ceco pones offen¬
diculum: sed timebis deum
tuum quia ego sum dominꝰ.
Nonfacies quod iniquum ẽ
nec in iuste iudicabis. Nec
confideres ꝑsonam pauperis
nec honores uultum potentis
Iuste uicdica proximo tuo.
Non eris criminator nec
susurro inppłis. Non stabis
contra sangiunem proxi¬
mi tui. Ego dominus.
Non oderis fratrem tuũ
corde tuo: sed publice argue
eum. nec habeas super illo
pectatum. Nõ queres ulti¬
onem nec memor eris in¬
iurie ciuium tuoꝵ. Diliges
amicum tuum sicut te ip̃m
Ego dominus. leges meas
custodite. Ego enim sum¬

Expanded text:
non morabitur opus mercennarii apud te usque mane non maledices surdo nec coram caeco pones offendiculum sed timebis Deum tuum quia ego sum Dominus non facies quod iniquum est nec iniuste iudicabis nec consideres personam pauperis nec honores vultum potentis iuste iudica proximo tuo non eris criminatosusurro in populis. non stabis contra sanguinem proximi tui. ego dominus. ne oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum, ne habeas super illo peccatum. non quaeres ultionem, nec memor eris iniuriae ciuium tuorum. diliges amicum tuum sicut te ipsum. ego sum dominus. leges meas custodite. Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
erant candelabra et m̃sa et
propositio panum qd̃ d̾r scã
Post uelam̃tum aũ scd̾m ta¬
aureum habens turibulũ ⁊
archam testamenti circum¬
tectam ex om̃i auro parte in
qua urna aurea habens mã¬
na. et uirga a aron que fron¬
duerat et tabule testamẽti

Expanded text:
a et propositio panum quae dicitur sancta post velamentum autem secundum taaureum habens turibulum et arcam testamenti circumtectam ex omni parte auro in qua urna aurea habens manna et virga Aaron quae fronduerat et tabulae testame
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum domini adme di¬
cens. Hec dicit dominus ex̾¬
et ieuinium septimi. et ie¬
iunium decimi erit domui
ude gaudium et in
leticiam. et in sollempnita¬
tes preclaras. Ueritatẽ tm̃ et
pacem diligite: dicit dominꝰ

Expanded text:
me dicens haec dicit Dominus exeet ieiunium septimi et ieiunium decimi erit domui Iuda in gaudium et in laetitiam et in sollemnitates praeclaras veritatem tantum et pacem diligite haec dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
batur filius ioseph. Qui fu¬
it hely. Qui fuit mathat.
Qui fuit leui. Qui fuit mel¬
chi. Qui fuit iamnae. Qui
fuit ioseph. Qui fuit ma¬
thathie. Qui amos. Qui fu̾
naim. Qui fuit esli. Qui fu̾
nagge. Qui fuit mathat.
Qui fuit mathachie.Qui
fuit semei. Qui fuit ioseph
Qui fuit uida. Qui iud iohã

Expanded text:
batur filius Ioseph qui fuit Heli qui fuit Matthat qui fuit Levi qui fuit Melchi qui fuit Iannae qui fuit Ioseph qui fuit Matthathiae qui fuit Amos qui fuit Naum qui fuit Esli qui fuit Naggae qui fuit Maath qui fuit Matthathiae qui fuit Semei qui fuit Iosech qui fuit Ioda qui
Abbreviated transcription (Latin):
et iterum reuersus sum dama¬
scum. Deinde post annos tͤs
ueni ierosolimam: uidere petͣm¬
: et mansi apud eum diebus
quindecim. Altum autem apo¬
stolorum uidi neminem nisi
iacobum fratrem domini.
Que: autem scribo uobis: ec¬
ce coram deo qui a non mentior

Expanded text:
et iterum reversus sum Damascum. Deinde post annos tres veni Hierosolymam videre Petrum: et mansi apud eum diebus quindecim. Alium autem Apostolorum vidi neminem: nisi Jacobum fratrem Domini. Que autem scribo vobis ecce coram Deo: quia non mentior
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ arancẽ aut pascentẽ
qui regressio deagro dicit
illi. statim transi recumbe
et ñ dicit el para qd̾ cenem.
et precinge te et ministramͥ
donec manducẽ et bibam.
et post hec manducabis tu¬
et bibes: Numquid grãm
ht̃ seruo illi. quia fecit quod
sibi imperauerat: Non pu¬
to. Sic et uos cũ feteritis
omĩa que precepta sunt uob̾:

Expanded text:
servum arantem aut pascentem, qui regresso de agro dicet illi statim, Transi, recumbe; et non dicet ei, Para quod coenem, et praecinge te, et ministra mihi donec manducem et bibam, et post haec tu manducabis et bibes? Numquid gratiam habet servo illi, quia fecit quae sibi imperaverat? Non puto. Sic et vos cum feceritis om
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s: Omĩs disciplina
reddet iusticie. Propter qd̃
remissas manus et soluta
genua erigite: et rectos gres¬
ut nõ claudicans quis erret¬
at magis autẽ sanet᷑. Pa

Expanded text:
s autem disciplina, reddit justitiae. Propter quod, remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus recut non claudicans quis erret, magis au
Abbreviated transcription (Latin):
seruitꝰ. Propt̾ que uenit iradi
super filios ĩ credulatatis: in
quib et uos ambulastis ali¬
qndo et cum uiuetis ĩillis. ssc
aũ deponite et uos omnĩa irã.
ĩdignatõem maliciã. plaphe¬
miã. turpẽ sermonẽ de ore ur̃o¬

Expanded text:
seruitus: propter quae uenit ira dei super filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpem sermonem de ore- uest
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit inte frater tuus
increpa illum: et si penitẽ¬
tiam egerit dimitte illi
et si septies ĩ die peccauerit
inte. et septies indie conu̾¬
cens. dimitte illi. Et dixe¬
runt apłi domino. Ad auge
nobis fidem. Dix̃ aũ dñs. Si
habueritis fidem sic̃ grañ
sinapis: dicẽtis arbori mo¬
ro eradicare et transplan

Expanded text:
it frater tuus increpa illum et si paenitentiam egerit dimitte illi et si septies in die peccaverit in te et septies in die convetet me dimitte illi et dixerunt apostoli Domino adauge nobis fidem dixit autem Dominus si haberetis fidem sicut granum sinapis diceretis huic arbori moro eradica
Abbreviated transcription (Latin):
in omnibus uobis. Spm̃ no¬
lite extinguere. prophetias
nolite spernere.Omnia aũ
probate: ꝙ bonum est tenete
Abomni specie mala absti-¬

Expanded text:
in omnibus uobis. spiritum nolite extinguere. prophetias nolite spernere. omnia autem probate: quod bonum est tenete. ab omni specie mala absti
Abbreviated transcription (Latin):
iuuminati magnum certa¬
men sustinuistis passionum
& in altero quidem opprobͥ¬
is. et tribulationib spectacu¬
lum facti: in altero autẽ socii
talit̾ conu̾s antium effecti. Nã
et uinctis compassi estis: et
rapinam bonoꝵ urõꝵ cum
gaudio suscepistis: cognoscẽ¬
tes uos hr̃e meliorem et ma

Expanded text:
ti magnum certamen sustinuistis passionum. et in altero quidem obprobriis et tribulationibus spectaculum facti, in altero autem socii taliter conuersantium effecti. nam et uinctis conpassi estis, et rapinam bonorum uestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes uos habere meliorem et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tes. In qua potestate hec
facit: et quis cibi dedit hãc
potestatẽ: Respondens
sh̾c et dixit eis Interroga¬
bo uos et ego unum sermo¬
nem: quem si dixeritis mͥ
et ego uobis dicam inqua
potestate hec facio. Bap¬
tissmnum ioh̾is unde erat
e celo An ex hominib. At

Expanded text:
tes: In qua potestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestatem? Respondens Jesus dixit eis: Interrogabo vos et ego unum sermonem: quem si dixeritis mihi, et ego vobis dicam in qua potestate haec facio. Baptismum Joannis unde erat? e coelo, an
Abbreviated transcription (Latin):
meditatisunt inania: Quando ad sti¬
terunt reges terrȩ & principes con¬
uenerunt inunum aduersus dñm &
aduersus xp̃m eius : Quando fremue¬
adhabendam aecclesiam degentibus.
fremens ibat in obuiam: sed quodegit .:¬
non it in obiuã xp̃o: Immouero in ipso
regno gentium inuenimus leges pro
aecclesia tam quã fauum in ore leonis:
Quider go iam metuam aquam con¬
tradictionis. quȩ propeiam tota

Expanded text:
 quando astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus . Quando fremuead habendam Ecclesiam de Gentibus, fremens ibat in obviam. Sed quid egitntium in obviam Christo: imo vero in ipso regno Gentium in venimus leges pro Ecclesia, tanquam favum in ore leo nis . Quid ergo jam metuam aquam contradictionis, quae prope jam tota
Abbreviated transcription (Latin):
malesit. Nox eit mu i.÷: omnes tolerat ds.
qui a longanimis est:Hlerat utcori uertantur
ad illum peccatores : sed quinonsrrexcrir :
in isto tempore miscđiȩ. interficientur. Et
quareint̾ficient᷑ : Vt disꝑga itur cͥeciuitatednĩ.
desoci & a tehierusalem ł societatescẽrũ. des cie¬
tate eccłae. Quando aute̾m irter: iuert rͦ
Inmatutinis. Quid .ẽ. in matutinis. Cun ⁊ trans¬
acta fuerit. Quaremodo parcit quiatemꝑ u
tatem. interfici& eos xps̃ inmatutiis. & disper¬
d& eos deciuitate suu. Sedn .c do cantempus

Expanded text:
malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jerusalem, de societate sanctorum, de societate Ecclesiae. Quando autem interficientur? matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit? Quia tempus itatem; interficiet eos Christus in matutinis, et disperdet eos de civit
Abbreviated transcription (Latin):
ritis meis: quid est inuoluntate tua ãudi apos¬
tolum qui fuĩ pecus primo terrena de¬
siderans & secundum uecus testamentũ
uiuens: quidait : qui primo fuiblasphemꝰ
& persecutor & iniuriosus. sed misericor¬
diam consecutus sum quid est Inuolun¬
tate tua : gratia dĩ sum. quod sum: Ftm
gloria assumpsisti me Iam quo aessũ¬
p̾tus est & inqua gloria quis explicat
quis dicit expectemus hoc quia in resur¬
rectione erit. In nouissimis erit: cum glo¬

Expanded text:
ritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Aposritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntate tua? Gratia Dei sum id quod sum . Et cum gloria assumpsisti me. Jam quo assumptus est, et in qua gloria, quis explicat? quis dicit? Exspectemus hoc, quia in resurrectione erit; in novissimis erit: Cum glo
Abbreviated transcription (Latin):
Non dixit manumꝰ dexteram sed manũ
dexterae meae si dexteraemanus est: manus
hab& manũ. Manũ tenuisti dexterae maͬe.
ut deduceris me: quid posuit manum: p̃otestate̾m:
hoc enim dicimus quemquam habere in
manus quod hab& in potestate: quomodo
dixit diabolus dõ deiob Mitte manũ tuã.
dixit : sicut scriptũ est alio loco mors &
uita. in manibus linguae Numquid lin¬
gua manus hab& : sed quid est inmanibus
iustificaberis. & exore tuo condem nabe¬
ris: Tenuisti ergo manũ dexterae meae.
potestatem dexterae meae: quae erat
dextera mea : quia ego semper tecum Insi¬
nistra habebam quia pecus sum: Idest.
quia terrena in me fuit concupis tentu.
sed dextera mea erat. quia semper tecum erã :
huius dexterae meae manum teniusti ide
potestatem rexisti: quã potestatẽ dedit eis po
testatem filios dĩ fieri : ad nouum testamen
manus dexterae eius: Inuoluntate tua dedu¬
xistime : quid ẽ inuoluntate tua ñ on in me¬

Expanded text:
Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae meae. Si dexterae manus est, manus habet manum: Manum tenuisti dexterae meae, ut deduceres me. Quid posuit, manum? Potestatem. Hoc enim dicimus quemquam habere in manu, quod habet in potestate; quomodo dixit diabolus Deo de Job: Mitte manum tuam, dixit; sicut scriptum est alio loco: Mors et vita in manibus linguae . Numquid lingua habet manus? Sed quid est, in manibus justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis . Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae erat dextera mea? Quia ego semper tecum. In sinistram habebam, quia pecus factus sum; id est, quia terrena in me fuit concupiscentia: sed dextera mea erat, quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestatem filios Dei fieri : coepit esse jam inmanus dexterae ejus. In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in me
Abbreviated transcription (Latin):
est cor meum.AAih Ftrenes mei muta¬
ti sunt: Quando me delectauerunt
temporalia ista. mutati sunt renes mei :
potest & sic intellegi. quia delectatum
est cor meum indm̃. & renes mei muta¬
ti sunt: Idest libidines meae mutatae sunt¬
& castus totus factus sum renes mei mu
Ego ille qui modo ista dico. diuitibus ali¬
quando talia desideraui Ideo &ego ad
nihilum redactus sum quando peneeffusi
tecum. Multum interest Inter istum &alios:
Iste quasi pecus factus est desiderando terre&¬
na quando redactus admhilum non cogno¬
uit aeterna sed nonrecessit adõ suo: quia
non illa desiderauit ad ae monibus adiabo¬
lo: hoc enim iam uobis commendaui:
uox est synagogȩ. id illius populi qui non
seruit idolis: pecus quidem factus sum adõ
meo. Terrena desiderans. sed numquam
recessi ab ipso dõ meo: quia ergo quamuis
factus pecus non recessi ado meo. Sequi¬
tur: Tenuisti manum dextera meae:

Expanded text:
est, inquit, cor meum; et renes mei mutaest, inquit, cor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, libidines meae mutatae sunt, et castus totus factus sum. Renes mei mutEgo ille, qui modo ista dico de divitibus, aliquando talia desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus sum, quando pene effustecum. Multum interest inter istum et alios. Iste quasi pecus factus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed nunquam recessi ab ipso Deo meo. 30. vers. 24. Quia ergo, quamvis factus pecus, non recessi a Deo meo, sequitur: Tenuisti manum dexterae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
uo qui praestat nobis omnia abundanter
ad fruendum: abstulit superbiam diuitũ
dat consiliũ: quasi dicerent
diuites sumus superbire nos prohibes: lac¬
tare pompas diuitiarum nr̃arum u&as:
quid ergo facturi simus deistis diuitus us¬
que adeo non est quod inde fiat. Diuites
inquit sint inoperibus bonis. facile tribu¬
ant. communicent : quid prodest hoc :
thesaurirent sibi fundamentum bonũ
in fut urum: ut ad praehendant uerã ui¬
tam: ubi debent sibi thesaurizare: quo
cant omnes fr̾s nr̃i diuites abundantes
peccunia auro. argento. familia. hono¬
ribus ex horrescant quomodo dictum
est: Dñe inciuitate tua imaginem eorũ
adnihilum rediges Nonne digni sunt
haec pati. ut ds̃ inciuitate sua ĩ maginem illorũ
adnihilum redigat: quia &ipsi inciuita¬
te sua terrena imaginẽ dĩ ad nihilum
redigerunt: Inciuitate tua i maginem
eorum ad nihilum rediges: Quia delec
bus temptatur. gor quia delectatum

Expanded text:
vo, qui praestat nobis omnia abundanter vo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis; facile tribuant, communicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo cant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua terrena imaginem Dei ad nihilum redegerunt? In civitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges. 27. vers. bus tentatur: Quia delectatum
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui arguitur. corripitur quid est
inmatutinum ĩ ondiffertur: differtur
impiorum mea non differtur: Illa fera
docebo sic quomodo docturus es quia non
est scientia maltissimo q̃uia non scit ds̃ :
Hanc sententiã uis proferre. quia si ne
causa iuste uiuut. qui iuste uiuunt:
quia per dedit homo iustus seruitutem
suam quia magis ds̃ malis fau& aut
neminem curat : hoc uis clicere. hoc narl¬
rare: reprimit se auctoritate
compescente: qua auctoritate aliquan¬
do uult homo erumpere inistam senten¬
tiã sed reuocatur scripturis dicentibꝰ
ut semper bene uiuatur dicentibus qui
ds̃curat reshinnanas. quia discerit
interpium & impium : Ergo & iste uolens
in nouissima & inciuitate suaimagi¬
nem talium adnihilum rẽdigat quiꝰ
autẽ diues est. hoc modo sit. quod praece¬
pit apostolus: praecipe inquit diuitibus
huius mundi nonsuꝑbȩ sapere. nȩque¬
sperare in incerto diuitiarum. sed indõ ui¬

Expanded text:
est: qui arguitur, corripitur. Quid est, est: qui arguitur, corripitur. Quid est, in matutinum? Non differtur. Differtur impiorum; mea non differtur: illa sera, docebo sic. Quomodo docturus es? Quia non est scientia in Altissimo? quia non scit Deus? Hanc sententiam vis proferre, quia sine causa juste vivunt qui juste vivunt, quia perdidit homo justus servitutem suam, quia magis Deus malis favet, aut neminem curat? hoc vis dicere, hoc narrare? Reprimit se, auctoritate compescente. Qua auctoritate? Vult homo aliquando erumpere in istam sententiam; sed revocatur Scripturis dicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et impium. Ergo et iste volensin novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc modo sit quo praecepit Apostolus: « Praecipe, » inquit, « divitibus hujus mundi non supesperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vi
Abbreviated transcription (Latin):
na: Transitus est ipsius animae in hac
cogitatione ubi fluctuat in quadam tem¬
pestate ꝑuentura ẽ ad portam : & quomo¬
do solent aegri qui lentius ae grotant:
cũ sanitas longe est. uicina sañitate plus
aestuant. accersionemcr&icam medic
uocant. ꝑquam transitur adsanitatem
maior ibi aestus. sed ducens ad salutem
maior ibi ardor. sed uicina refectio.
Sic ergo & hic aestuat: Nam periculosa
uerba sunt fr̃s molesta & pȩnae blasphe¬
ma. quomodo sciuit ds̃. hoc est᷑ pȩnae ñ
dixit nesciuit ds̃: nondixit nonẽ scien¬
tia in altissimo sed quasi quaerens. hac¬
sitans dubitans: hoc est quod ait paulo
ante. pȩne effusi sunt gressus mei
Quod sciuit ds̃ & si est scientia in altissi¬
mo: Non confirmat. sed ipsa dubitatio
periculosa est periculum. t̾ransiit
adsanitatem: Ergo uano iustificauicor
meum & laui inm nocentibus man
meas & fui flagellatus tota die Etargimi
mea inmatut inum: argutio c̃orreptio¬

Expanded text:
rna. Transitus est ipsius animae in hac rna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphema, Quomodo scivit Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum transit diuitias. numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas et fui flagellatus tota die et arguitio mea in
Abbreviated transcription (Latin):
Confessus quia ideo nolebat c̾ẽ. peccator
ut aber& diuitias. carnalis anima. insibili¬
bus rebus & terrenis uendiderat iustiti¬
am suam: qualis iustita. quae propter
aurum habetur: quasi pretiosius sit aurũ.
quam ipsa iustitia Aut cum quisquam
negat resalienas. maius damnum patia¬
tur cui negat quam ille qui illi negat:
Ille perdit uestem iste fidem: Ecce ip̃si
peccatores & abundantes in scło obtinu¬
erunt diuitias: Inde ergo nescit ds̃. & in.¬
de non est scientia in altissimo : Etdixi.
do seruio dõ & ista non labeo. non serui¬
unt illi & his abundant Ergo sine cau¬
sa iustificaui cormeũ. Etlaui inter in¬
nocentes manus meas hoc sine causa
feci ubi est mercss bonae uitae meae :
Vbi ẽ praemium seruitutis meae. Bene
ladĩ: Bene seruio & flagellor nonseruit¬
& ornatur : Magnam quaestionem sibi
fecit Agitur animã transitura ad con¬
temnenda terrena & concupiscenda aet̃¬

Expanded text:
Confessus est quia ideo nolebat esse peccator, Confessus est quia ideo nolebat esse peccator, ut haberet divitias. Carnalis anima visibilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Inde ergo nescit Deus, et inde non est scientia in Altissimo! 19. versdo servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene la Dei. Bene servio; et flagellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aete
Abbreviated transcription (Latin):
finem : &si diu ess&ꝵ. huc accedit quia ñ
est & non est diu. & incestum est ipsũ
quod diitur diu Quare hoc non co¬
ipse asaph reuertetur huc uidit erum
ista abundare iniquis uidit superbos.
redit addm̃. & incipit quȩrere & dispu¬
tare : Sed quando q̃ i dies pleni inue¬
nientur ineis quid est dies pleni: Cum au
non habere magnum quicquid male ho
uit ad cogitationẽ intimam. ammonuit
quid ado quaerendum ess&. & uide de
qua cogitatione reuerberata inse. & quo¬
dam modo reuocantes fluctus impetus
sui transitur aduera eligenda Ideo reũ¬
tetur huc põpulus meus. Et dies pleni in¬
perquam cogitationem transeunt:¬
simo : Ecce iniqui felices sunt. noncurat
ds̃res humanas uerescit quid agamus
Uidete qu aedicantur Nogamus fra¬
& non esse scientia in altissimo : Rospondet :
Ecce ipsi peccatores & abundantes Insaeculu
obtinuerunt diuitias: Et peccatores sunt
& abundantes diuitias in scło obtinuer.

Expanded text:
finem, etsi diu esset? Huc accedit quia non finem, etsi diu esset? Huc accedit quia non est: et non est diu, et incertum est ipsum quod dicitur diu. Quare hoc non coipse Asaph revertitur huc. Vidit enim ista abundare iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit quaerere et disputare. Sed quando? Cum dies pleni invenientur in eis. Quid est, dies pleni? Cum autnon habere magnum quidquid mali homvit ad cogitationem intimam, admonuit quid a Deo quaerendum esset. Et vide de qua cogitatione reverberata in se, et quodammodo revocante fluctus impetus sui, transitur ad vera eligenda. Ideo revertetur populus meus huc; et dies pleni inper quam cogitationem transe. Ecce iniqui felices sunt non curat Deus res humanas. Vere scit quid agamus? Videte quae dicuntur. Rogamus, fraet non esse scientiam in Altissimo? Respondet: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Et peccatores sunt, et abundantes divitias in saeculo obtinuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt incȩlo ossuum. & lingua eo¬
rum transiuit super terram: Quidẽ
hoc transut super terram: quod dictũ
est. posuerunt incęlo ossuum. hoc enĩ.
transit super terram Transeunt ter¬
rena omnia: quid est transire terre¬
na omnia : non se cogitã hominem subi¬
to mori posse cum loquitur. quasi sem¬
peruicturus minatur: transcendit
cogitatio illius terrenam fragilitatem.
nescit quali uase coopertus ẽ Nescit qđ
scriptum est Alio loco d&alibus. exi&
sp̃s eius. & reuertetur interram suam.
in illa die perient omnes cogitationes eiꝰ:
sed isti diem ultimum non cogitantes
loquntur superba. & incaelum ponuNT
ossuũ & transcendunt terrã: Si ultimũ
suũ diem non cogitar&. id est iudicii
sui ult imum diem. Latro missus in car¬
cere. nihil illo e&. in mani us & tamen
poss& effugłre Quo fugis ne moriaris.
certus erit dies ille quid est diu quod
uicturus es quantum est. qͣuod hab&

Expanded text:
Posuerunt in coelum os suum, et lingua eoPosuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transiit super terram Quid est hoc, transiit super terram? Quod dictum est, Posuerunt in coelum os suum. Hoc est enim, transiit super terram, transeunt terrena omnia. Quid est, transire terrena omnia? Non se cogitat hominem subito mori posse, cum loquitur: quasi semper victurus minatur: transcendit cogitatio illius terrenam fragilitatem; nescit quali vase coopertus est, nescit quod scriptum est alio loco de talibus: Exiet spiritus ejus, et revertetur in terrla die peribunt omnes cogitationes ejus . Sed isti diem ultimum suum non cogitantes, loquuntur superbiam; et in coelum ponunt os suum, et trascendunt terram. Si ultimum suum diem non cogitaret, id est judicii sui ultimum diem, latro missus in carcerem, nihil illo esset immanius; et tamen posset effugere. Quo fugis ne moriaris? Certus erit ille dies. Quid est diu quod victurus es? Quantum est diu quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
cecideram: sed quare & hoc: Quia zela¬
ui inquit inpeccatoribus pacem peccato¬
rum intuens Adͣtendi peccatores. uidi
illos habere pac̾em: temporalem. fluxam
caducam atq terrenam : sed tamenta¬
lem qualem & ego adõ desiderabam
Ulidi illos habere qui nonseruiebant dõ.
merito sero dicturus est: mitte lata¬
rum. dicat uł fratribus meis. quan¬
do ei non conceditur fructus paeniten
go isti transierunt indispositionem cordis:¬
tatẽ homines & cum timore: Isti autẽ quomo¬
quindo: Iniquitatem in altum locuti sunt:
Nonsolum locuti iniquitatem. sed &iam
clare audientibus omnibus suꝑbe. Ego
facio. ego ostendo. sedsenties cum quo
habes: uuiuere non sinam: uel cogitares
ea noł &iam efunderes: uel intra claus¬
tra cogitationis mala cupiditas coher¬
cer&. uel refrenar& eam intra cogita¬
tionem suam: Quare : anforte macer
est: Prodi& quasi exadipe iniquitas:
iniquitatem in altum loquti sunt:¬

Expanded text:
vers. 3. Sed quare et hoc? Quia zelavers. 3. Sed quare et hoc? Quia zelavi, inquit, in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pacem? Temporalem, fluxam, caducam atque terrenam; sed tamen talem qualem et ego a Deo desiderabam. Vidi illos habere qui non serviebant Deo, Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentgo isti transierunt in dispositionem cordistatem homines et cum timore, isti autem quomodo? Iniquitatem in altum locuti sunt. Non solum locuti sunt iniquitatem; sed etiam clare, audientibus omnibus, superbe: Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, vel refrenaret eam intra cogitationem suam. Quare? an forte macer est? Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Iniquitatem in altum locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
castigans erupit hoc modo:
uam bonus ds̃ ifrł: sed quibus:
rectis corde. Peruersis quider
peruersus uidetur Sic & in
alio dicit᷑ psalmo Cum scõ scs̃ eris & cum
uiro innocente In nocens eris. & cum
peruerso peruersus eris Quid est ꝑũ¬
sus eris cum peruerso: ꝑuersum te pu¬
tabit ꝑuersus. Nonquod ullo modo
ꝑuertatur ds̃: absit quod est: sed quem¬
ad modum sol. oculos puros. sanos. ueg&os.
fostes habenttranquillus appar& : Inocu¬
los autẽ lippos quasi te la aspera iacula¬
tur: Intuentem illum uegaat hunc
excruciat: non mutat᷑. sed mutat
sic cum ceperis. ẽẽ. peruersus. & ds̃ tibi per¬
uersus uidetur : Tu mutatus es non
ille Erit tibi ergo paena. quod bonis gau¬
dium: hoc iste recolens. Quam bonus
Quando commoti sunt pędes. Nisi quan¬
nus Effusi sunt gressus mei quod dixit
paene. hoc dixit paulominus & quod
dixit padene moti sunt pedes: hoc dixit
paene effusi gressus Moti pedes: sed unde¬

Expanded text:
castigans erupit hoc modo. castigans erupit hoc modo. Quam bonus Deus Israel! Sed quibus? Rectis corde. Perversis quid? Perversus videtur. Sic et in aliviro innocente innocens eris, et cum perverso perversus eris . Quid est, perversus eris cum perverso? Perversum te putabit perversus. Non quod ullo modo pervertatur Deus. Absit: quod est, est. Sed quemadmodum sol, oculos puros, sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem illum vegetat, hunc excruciat, non mutatus, sed mutatum: sic cum coeperis esse perversus, et tibi Deus perversus videbitur; tu mutatus es, non ille. Erit ergo tibi poena, quod bonis gaudium. Hoc iste recolens, Quam bonus,Quando commoti sunt pedes, nisi quannus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; hoc dixit, et effusi gressus? Moti pedes, ad e
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo enim laudarent dm̃ quibus
quasi peruersus uidebatur. dans impiis
tantam felicitatem. & auferens eã aseruen¬
tibus sibi : Non illis bonus uidebatur ds̃.
& quibus ds̃ bonus nonuidebatur. Nonutiq
ab eis laudabatur: Aquibus autem ds̃ non
laucdat᷑ur : defecerunt in illis hymni: postea uero
populus iste intellexit Quid eum ad mo¬
ner& ds̃ quaerere. cum ista temporalia sub¬
traher& seruuis suis & donar& ea inimicis
suis blasphem is impus. ammonitus inte¬
lexit. quia p̃omnibus quae dat ds̃ & bonis &
malis. & aliquando aufert & bonis & malis
Praeomnibus seruat aliquid bonis: quid
est seruat aliquid bonis: quid illis seruat:
se ipsum: Iam quantum arbitror cur¬
ritur inpsalmo intellectus est in nomi¬
ne dñi : Audi recordantem & paeniten¬
tem qui errauerat. putando dm̃ nonbonũ:
quiadat bona terrena malis. & aufert
illam aseruis suis Intellexit enim quidl
ds̃ seruar& seruis sius. & recogitans se que

Expanded text:
Quomodo enim laudarent Deum, quibus Quomodo enim laudarent Deum, quibus quasi perversus videbatur, dans impiis tantam felicitatem, et auferens eam a servientibus sibi? Non illis bonus videbatur Deus: et quibus Deus bonus non videbatur, non utique ab eis laudabatur; a quibus autem Deus non laudabatur, defecerunt in illis hymni. Postea vero populus iste intellexit quid eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia subtraheret servis suis, et donaret ea inimicis suis, blasphemis, impiis: admonitus intellexit quia prae omnibus quae dat Deus, et bonis, et malis, et aliquando aufert, et bonis, et malis, prae omnibus servat aliquid bonis. Quid est, servat aliquid bonis? quid illis servat? Seipsum. Jam quantum arbitror, curritur in Psalmo; intellectus est in nomine Domini. Audi recordantem et poenitentem qui erraverat, putando Deum non bonum qui dat bona terrena malis, et aufert illa a servis suis. Intellexit enim quid Deus servaret servis suis; et recogitans, seque
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemos seruos dȩmonum. filios diaboli.
talibus terrenis temporalibus. proqualibus rebus
ipsa dõ seruiebat. & nata est cogitatio pessima
Incorde quae faceret nutare pedes. & pro¬
pe labradĩ uia. & ecce ista cogitatio inpopulo
erat ueteris testamenti: utinam nonsit hcar¬
nalibus fratribus nr̃is. Cum iam aperte p̃di¬
catur felicitas noui testamenti quid enim di¬
xit illa tunc sẏnagoga: Quid dixit ille po¬
pulus. nos seriumus do. & corripimurꝰ flagellam̃:
subducuntur nobis ea quae diligimus & quae
promagno adõ acciperamus Illi autẽ scelera¬
ti homines ne quissimi. suꝑbi blasphemi. inqui¬
I. abundantomnibus rebus. propt̃
quas nos dõ seruimus puto sine causa ser¬
uitur dõ: Hic sensus est psalmi dificientis
populi & ndtantis. Dum considerat bona
terre propterq seruiebat dõ. abunda¬
re his qui nonseruirant dõ. Nutat & ꝓpe
labitur: & cum hymnis illis defecit. quia in

Expanded text:
blasphemos, servos daemonum, filios diaboli, blasphemos, servos daemonum, filios diaboli, talibus terrenis, temporalibus, pro qualibus rebus ipsa Deo serviebat: et nata est cogitatio pessima in corde, quae faceret nutare pedes, et prope labi a Dei via. Et ecce ista cogitatio in populo erat Veteris Testamenti: utinam non sit in carnalibus fratribus nostris, cum jam aperte praedicatur felicitas Novi Testamenti! Quid enim dixit illa tunc Synagoga? quid dixit ille populus? Nos servimus Deo, et corripimur, flagellamur; subducuntur nobis ea quae diligimus, et quae pro magno a Deo acceperamus; illi autem scelerati homines nequissimi, superbi, blasphemi, inquieti, abundant omnibus rebus, propter quas nos Deo servimus: puto sine causa servitur Deo. Hic sensus est Psalmi, deficientis populi et nutantis: dum considerat bona terrena propter quae serviebat Deo, abundare his qui non servirent Deo, nutat, et prope labitur: et cum hymnis illis deficit, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
bat xp̃m uenturum. Decuius semine & iã
secundum carnem nasciturus erat : Tamen
sed rex dauid filius iesse: Qua ergo defectu¬
rum erat illud regnum perquod regnum
acceptum laudabatur Tunc ds̃ a carnalibus.
hoc solum enim promagno habebant quia
liberati erant temporaliter ab his aquibus
opprimebantur & euaserant hostes perse¬
quentes ꝑmare rubrum & ducti erant ꝑso
litudinem & inuenerant patriam &re¬
gnum: hĩc solum laudabant dm̃. nondũ
intellegentes quid in illis figuris prȩsigna¬
ret & promitter& ds̃ Deficientibus ergo
rebus proquibus laudabat dm̃ populus
ciperit a dõ. & quae promiserit ds̃ populo
illi abundantiã rerum terrenarum. patri¬
am pacem. felicitatem terrenam: sed in his om¬
nibus figurae erant. & non intellegens quid
ibi later& in rebus figuratis. putauit hoc pro
magno dare dm̃. nec habere melius quod da¬
re possit̃ diligentibus se & seruientibus sibi
Adtendit &uidit quosdam peccator es. impios.

Expanded text:
bat Christum venturum, de cujus semine etiam bat Christum venturum, de cujus semine etiam secundum carnem nasciturus erat; tamen sed rex David, filius Jesse: quia ergo defecturum erat illud regnum, per quod regnum acceptum laudabatur tunc Deus a carnalibus; hoc solum enim pro magno habebant, quia liberati erant temporaliter ab his a quibus opprimebantur, et evaserant hostes persequentes per mare Rubrum, et ducti erant per solitudinem, et invenerant patriam et regnum; hinc solum laudabant Deum, nondum intelligentes quid in illis figuris praesignaret et promitteret Deus: deficientibus ergo rebus pro quibus laudabat Deum populus ceperit a Deo, et quae promiserit Deus populo illi, abundantiam rerum terrenarum, patriam, pacem, felicitatem terrenam: sed in his omnibus figurae erant; et non intelligens quid ibi lateret in rebus figuratis, putavit hoc pro magno dare Deum, nec habere melius quod dare posset diligentibus se et servientibus sibi. Attendit, et vidit quosdam peccatores, impios,
Abbreviated transcription (Latin):
nali terrene erant & temporales: Promis¬
sum est regnum terrenum. promissa est
terra illa inqua &iam inducti sunt ab ae¬
gipto liberati. ꝑiħm naue introducti
sunt interram promissionis. ubi &iam hie¬
rusalem terrena aedificata est .lbi regna¬
uit dauid: acceperunt terram liberati ex ae¬
gipto transeunt es perrubrum mare: fim¬
tis amfractibus terroribus solitudinem
accsperunt terram accsperunt regnum:
Deinde post regnum acceptum qui terre¬
na acceperant : coeperunt merito peccatorũ
suorum obpugnari. Expugnari captiuari: ad
extremum euersa est & ipsa ciuitas Tales
erant illȩ promissiones nonperseuara turae
perquas tamen figurarentur futurae pro¬
missiones perseueraturae : ut ille omnis
decursus temporalium promissionum figu¬
ra esset. & quaedam prophetia futuro¬
rum Itaq cum illud regnum deficer& ubi
regnauit dauuid filius iessẽ. idẽ homo quidã
& si propheta &si sc̃s quiꝰ uidebat & prȩuide¬

Expanded text:
nali terrenae erant et temporales. Promisnali terrenae erant et temporales. Promissum est regnum terrenum; promissa est terra illa, in quam etiam inducti sunt ab Aegypto liberati: per Jesum Nave introducti sunt in terram promissionis, ubi etiam Jerusalem terrena aedificata est, ubi regnavit David. Acceperunt terram, liberati ex Aegypto, transeuntes per Rubrum mare; finitis anfractibus et erroribus solitudinum, acceperunt terram, acceperunt regnum: deinde post regnum acceptum, quia terrena acceperant, coeperunt merito peccatorum suorum oppugnari, expugnari, captivari; ad extremum eversa est et ipsa civitas. Tales erant et illae promissiones non perseveraturae, per quas tamen figurarentur futurae promissiones perseveraturae; ut ille omnis decursus temporalium promissionum figura esset, et quaedam prophetia futurorum. Itaque cum illud regnum deficeret, ubi regnavit David, filius Jesse, id est, homo quidam, etsi propheta, etsi sanctus, quia videbat et praevide
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno dõ quaerebat: qui est creator
omniuai. & spiritualium & corporali¬
UM: Cum ergo illipii secundum car¬
uem attenderent. id est illa sy nagoga
quae erat in bonis. protemporebonis
non spiritualibus: quales ibierant pro¬
phetae quales pauci in tellecto res reg¬
ni caelestis & aeterNi: ergo illa synago¬
ga+
bire quia insertus es. sed time ne frangaris
perinfedelitatem sicut illi fracti sunt: prop¬
ter infidelitatem inquit fracti sunt : tu
autem fide stas Noli altum sapere. sed time:
Nam sids̃ nat uralibus ramis nonpe percit.
neq tibi parc&: & sequitur bonus locus
& nec essarius. & totus audiendus  Ulides
ergo inquit bonitatem & seueritatem dĩ in
eos quidem qui fracti sunt seueritatem:
Inte autem qui insertus bonitatem. si per¬
manseris inbonitate : Alioquin. Idẽ si non ꝑ
manserint in infidelitate: Inserentur:
Tempore igitur u&eris testamenti fra¬
tres. promissiones adõ nr̃o populo illi car¬

Expanded text:
ab uno Deo quaerebat, qui est creator ab uno Deo quaerebat, qui est creator omnium, et spiritualium, et corporalium: cum ergo illi pii secundum carnem attenderent, id est, illa Synagoga quae erat in bonis, pro tempore bonis , non spiritualibus, quales erant ibi Prophetae, quales pauci intellectores regni coelestis, aeterni; ergo illa Synagoga bire, quia insertus es; sed time ne frangaris per infidelitatem, sicut illi fracti sunt. Propter infidelitatem, inquit, fracti sunt: autem fide stas; noli alium sapere, sed time. Nam si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet. Et sequitur bonus locus, et necessarius, et totus audiendus: Vides ergo, inquit, bonitatem et severitatem Dei: in eos quidem qui fracti sunt, severitatem; in te autem qui insertus es bonitatem, si permanseris in bonitate; alioquin, id est, si nonmanserint in infidelitate, inserentur . 3. Tempore igitur Veteris Testamenti, fratres, promissiones a Deo nostro populo illi car
Abbreviated transcription (Latin):
missionis dĩ: Et ibi iam fr̃s inhere¬
mo quicquid passus est ille populus.
& quic quid eis ds̃ largitus est. quaecũ¬
que illa flagella fuerunit. quaecũq
dona sigui ficationes sunt rerum
quas in hac solitudine huius uitae
ambulanites in xp̃o. quaerentes pa¬
triam & accipimus ad corisolationẽ.
& patimur ad probationem: NON
ergo mirum quia illud defecit. quod
figurabat futurum. N am ꝑductus
est populus ad patriam promissionis.
num quid semper staturam: Si hoc
ess& : Non ess& figura sed res. Qui a
uero figura erat: ad temporale quid¬
dam per ductus est illepopulus
Siadtem porale quiddam perductus
est : oportebat ut deficer&. & defec¬
tu suo cogeretur quȩrere quod numquã
deficeret Synago ga ergo. id est
qui dm̃ ibi pie colebantꝰ sed tamen
propter terrenas res: propter ista
presentia. Sunt enim impii. quip̃¬
sentia rerum bona ad aemorubus
quaerunit. Hic autem populus ideo
melior erat gentib : quod quam uis
praeseritia bona & temporalia. tam̃

Expanded text:
ibi jam, fratres, in eremo quidquid passus est ille populus, et quidquid eis Deus largitus est; quaecumque illa flagella fuerunt, quaecumque dona, significationes sunt rerum quas in hac solitudine hujus vitae, ambulantes in Christo, quaerentes patriam, et accipimus ad consolationem, et patimur ad probationem. Non ergo mirum quia illud defecit quod figurabat futurum. Nam perductus est populus ad patriam promissionis; numquid semper staturam? Si hoc esset, non esset figura, sed res. Quia vero figura erat, ad temporale quiddam perductus est ille populus. Si ad temporale quiddam perductus est, oportebat ut deficeret, et defectu suo cogeretur quaerere quod nunquam deficeret. 6. Synagoga ergo, id est, qui Deum ibi pie colebant, sed tamen propter terrenas res, propter ista praesentia: sunt enim impii qui praesentium rerum bona a daemonibus quaerunt; hic autem populus ideo melior erat Gentibus, quod quamvis praesentia bona et temporalia, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mant mali. omniamala faciunt. M
te : cum pi& ate quȩre . non cum supbia
reprehende. Mouecte. compatitiro
& psalmus. quȩrit tecum. non quia nd
sed ideo tecum quęrit quod scit: ut is
inuenias quodnesciebas : Quo modos
uult aliquem consolari nisi condos
cum illo non illum erigit. Prius ci
torio: Si autem intr& ad illum nos
luctum eius non facit quod modiot
nillo utreficiaseum. Sic & psalmus. &¬

Expanded text:
mant mali, omnia mala faciunt. Movet mant mali, omnia mala faciunt. Movet te? Cum pietate quaere, non cum superbia reprehende. Movet te? Compatitur tibi et Psalmus, quaerit tecum, non quia nescit; sed ideo tecum quaerit quod scit, ut in illo invenias quod nesciebas. Quomodo qui vult aliquem consolari, nisi condoleat cum illo, non illum erigit: prius cumtorio. Si autem intret ad illum ridens luctum ejus, non facit quod modo leristaris cum illo, ut reficias eum: sic et Psalmus