comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Iam audisti quomͦ fiet hoc. res¬
ponde nunc u̾bum. Ut quid tricas uitam
mundo: Audisti quomͦ fiet hoc. qr¬
sp̃c sc̃s suꝑueniet inte ut & ꝓlem
gignas & uirginitatem ñ ꝑdas. fili¬
um ꝓferas. & post partum in corrup¬
ta ꝑmaneas. Obeata maria scłm om¬
ne captiuum. tuum dep̃catur assen-¬
sum. Te domina. mundꝰ sue fidei ob¬
sidem fecit. Noli morari uirgo nun¬
cium. festinant responde u̾bum.
ce suscipe filium: Da fidem. & senti
uirtutem. Ecce inquit ancilla dñi.
fiat mͥ scd̃m u̾bum tuum. Nec mo¬
ra. reu̾titur nuncius: & uirginalẽ
cepit mox ad credulitatem u̾bi. ui¬
rilis ignara consortii. Implet᷑ uteR.
nullo humano pollutus amplexu.
Extat gͦ uirgo cum concipit. uis¬
go grauida. uirgo cũ parit. uir¬
go post partum. Preclara gͦ illa nͥ¬
ginitas. & głosa fecunditas. Exultat
maria. &e matrẽ se leta mirat᷑. et
de sp̃u scõ se ꝓtulisse gaudet. Nec
quia peꝑit innupta t̃retur: sed qr
genuerit cum exultatione miratus.

Expanded text:
Dei. Jam audisti quomodo fiet hoc, responde nunc verbum; ut quid turbaris modo? Audisti quomodo fiet hoc, qsanctus superveniet in te, ut prolem gignas, et virginitatem non perdas; filium proferas, et post partum incorrupta permaneas. O beata Maria, saeculum omne captivum tuum deprecatur assensum: te, Domina, mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem cepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Exstat itaque virgo cum concipit, virgo gravida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctrix m̃iti maria. Eua occidendo ob¬
fuitz maria uiuificando ꝓfuit. ꝑ
cussit illa. ista sanauit. ꝓ inobe¬
dientia eium obedientia cõmuta¬
tͤ. sides ꝓ ꝑfidia compensat᷑. leta
gͥ maria gestat infantem. ample
xat᷑ filium. portat a quo portatus.
Nec fortuitu ut fingunt sabelliani
reppit paruulum. sed decursis noue
mensib peꝑit xp̃m. Plaudat nc̃
organis maria. & int̃ ueloces arti¬
cłos tymphana puerꝑe. concͤpent.
Concinent letantes chori. & alt̾nan¬
tib modis dulcissima carmina mis¬
ceant᷑. Audite gͥ quemadmodum
tymphanistͥa nr̃a cantaũit. Ait
enim Magnificat anima mea do-¬
minũ. ce exultauit sp̃c meus in
deo salutari meo. quia respexit
humilitatem an cille sue. Ecce
enim ex hoc beatam me dicent
omnes gñationes. quia fecit mi-¬
chi magna qui potens est. Causã
gͥ inualescentis erroris miracłm no¬
ui partꝰ euic̃. & eue planctum ma-¬
secum uirgo mentis alt̾catione con-¬

Expanded text:
ctrix meriti Maria; Eva occidendo obctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo: quia respexit humilitateenim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens est. Causam igitur invalescentis errati miraculum novi partus evicit; et Evae planctum Masecum Virgo mentis altercatione con
Abbreviated transcription (Latin):
Dest nobis fr̃s di¬
tatione gaudeat tra nr̃a. tante uir-¬
ginis illustrata annunciatione. hec
est enim flos campi: de qua ortũ
est p̃ciosum lilium conuallium. ꝑ
ea illud eue infelicitatis elogium.
in leticia dominum parturiuit.
Eua enim luxit. ista reluxit. Qua
lacmas. Maria gaudium in uent᷑
portauit. quia illa peccatorem.
ista edidit innocentem. Uirgo
quippe genuit. qr uirgo concep̃.
Inuiolata peꝑit. quia in conceptu
libido ñ fuit. Utrobiq miracłm.¬
extitit enim & sine corruptione
grauida. & in partu uirgo puer-¬
ta est maria gr̃a. & eua uacua-¬
ta est a culpa. Maledictio eue:
in bñdictionem mutat᷑ marie. A-¬
ue gr̃a plena dominus tecum.
Tecum in corde: tecum in uentre.
tecum in ũto. tecum in auxilio.
Ex sinu patris. inũtum dignatus¬
est descende matris. B ñdicta m¬
quit tu in mulieribꝰ. que uitam
⁊ uiris &e mulierib peꝑisti. Hat
geñis nr̃i penam intulit mundo.
genitͥx dñi nr̃i salutem attulit
mundo. Auctrix peccati eua. au¬

Expanded text:
dest nobis, ditatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per ea illud Evae infelicitatis elogium qin laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpta est ergo Maria gratia, et Eva vacuata est a culpa. Maledictio Evae in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum in auxilio. ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; au
Abbreviated transcription (Latin):
stras p̃ces intͣ sacͣrium exauditio-¬
nis. ce reporta nob̃ antidotum re¬
conciliationis. Sit ꝑt excusa¬
bĩ le quod ꝑte ingerimus. sit
impetrabile quod fida mẽte poᷤ¬
cimus. Accipe qd̃ offerimus. re-¬
dona quod rogamus. excusa qd̃
timemus. Sc̃a maria succ᷑re mise¬
ris. iuua pusillammes. refoue
flebiles. ora ꝓ ppło. int̾ueni pro
clero. int̃cede ꝓdenoto femineo
sexu. Sentiant omnes tuum le¬
uamen: quicumq celebrant tuã
annunciationem. Assiste parata
uotis poscentium: & repende om¬
nib optatum affectum. Sit tͥ stu¬
dii assidue exorare ꝓppło dei: que
meruisti bñdicta p̃cium ꝓferre mũ¬

Expanded text:
stras preces intra sacrarium exauditiostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiles, ora pro populo, interveni o intercede pro devoto femineo sexu. Sentiant omnes tuum juvamen, quicunque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mu
Abbreviated transcription (Latin):
maneb. Pari es quidem filium.
&e uirginitatis ñ patieris detri¬
mentum. Efficieris grauida. et
eris mat̾ semꝑ intacta. Senties
ponda uentͥs. & pudorem ñ ꝑdes
castitatis. Intumescent ub̃a tua.
&e intacta manebunt genitalia
tua. At illa dixit. Ecce ancilla do¬
mini. fiat mͥ scdm u̾bum tuum.
Ofelix obedientia. o insignis gr̃a.
li inse opificem corporauit. Imple¬
uit inea dñs quod dudum ꝓmi-¬
serat. obedientiam malo quam
sacͥficium: & scientiam dei plusꝙͣͫ
holocausta. hec fuit uera obedien-¬
tia omni sacͥficio gratior. hec uo-¬
luntas cunctis hostus acceptior.
hinc ꝓmeruit głam. qmͣ ipsa post¬
at iura gr̃aum & laudum p̃coni-¬
a repend̾e. q̃ singłari tuo assensu
mundo succͤristi ꝑdito: Quas tibi
laudes fragilitas humani gñis ꝑ-¬
soluet: que solo tuo commercio re¬
cuꝑandi aditum inuenit: Accipe
itaq quascumq exiles. quascunq
m̃itis tuis impares gr̃arum actio¬
nes. & cum susceꝑis uota culpas
nr̃as orando excusa. Admitte no¬

Expanded text:
ies quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia, li in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte no
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari. Atq ita concludit. Uigi¬
late gͦ. qr nescitis diẽ neq horã.
Ñ mͦ illiꝰ ultimi temporis qͦ uen¬
turꝰ est sponsꝰ. s sue qͥsq dormi¬
tionis diẽ & horã nescit. Qsqͥs
aut̃ paratꝰ est usq ad sõnum.
id est ad mortẽ q̃ abomnibus
debet᷑: paratꝰ inueniet᷑ etiã
cũ illa uox media nocte sonu¬
erit. qͣ om̃s euigilaturi sumus.
Qd̃ uͦ sponso dix̃ obuiã uenire
uugines: sic intelligendum
puto. ut ex ipsis uirginibus
constet ea q̃ dr̃ sponsa. tanqͣ
si õĩb xp̃ianis inecclam concͣ¬
rentib filii ad matrẽ concur
gregatis constet ea q̃ dr̃ mat̾.
&e uirgo est ad nuptias ꝑdu¬
cenda. id est cũ se continet a
corruptione sclari. Illo aut̃
tempore nubet: qͦ uniu̾sa mor¬
talitate ineã p̃t̾ eunte. immor¬
tali coniunctõe fetat᷑. Despon¬
saui inqͥt uos uni uiro uirginẽ
castã exhibere xp̃o. Uos inquit
uirginẽ. a plurari ad singlarem

Expanded text:
operari. atque ita concludit: uigioperari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae qs autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrgregatis constet ea quae dicitur et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem
Abbreviated transcription (Latin):
glam q̃reretis. Euntibꝰ aut̃ ilł¬
emere: uenit sponsꝰ. Ilest in¬
clinantib se illis mea q̃ foris
st̃. & solitis gaudere q̃rentib
qr gaudia intͥna ñ nouerant.
uenit ille qͥ iudicat. Et que
parate erant. id est quib bo.
nũ corã deo testimoniũ cons-¬
cientia ꝑhibebat. intͣuerunt
cũ eo ad nuptias. id est ubinũ¬
da aĩa sempit̾no dei u̾bo fet̃-¬
da copulatur. Clausa ẽ ianua.
Id est receptis illis qͥ st̃ in al-¬
gelicã uitã ĩmutandi. omnes
eñi resurgemꝰ inqͥt s ñ omine
ĩmutabimur: clausꝰ est aditꝰ¬
ad regnũ celoꝵ. Non eñi pꝰ u
dicium patet p̾cũ aut meri¬
est qd̃ emerint oleũ. Et icͥeo
redire ad implorationẽ deid
mĩa progata est. Itaꝙ resplea
ait. Am̃ dico uob̃. nescio uos. Ex
illa scilicet regula qmͣ ñ habet
ars dei hoc est sapientia dei.
ut intrent ingaudiũ eiꝰ. quim̃
corã deo. s ut placerent hõib
uisi st̃ aliqͥd scd̃m p̃cepta eius

Expanded text:
gloriam quaereretis. euntibus autem ilgloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae enum coram Deo testimonium conscientia perhibebat. Intraverunt cum eo ad nuptias, id est, ubi munda anima sempiterno Dei verbo fecunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur . Clausus aditus regnum coelorum: Non enim post judicium patet precum, aut meriest quod emerint oleum, et ideo iredire ad implorationem Dei. Sed rogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ potest de alio iudicare.
cum sciat nemo quid agat᷑ in ho¬
mine. nisi sp̃s hominis: Ite po¬
tiꝰ ad uendentes. & emite uobis.
Non consiliũ dedisse putande
sunt. s crim̃ eaꝵ ex oblico cõme¬
morasse. Uendunt eñi oleũ ad¬
ulatores. qui siue falsa siue ig¬
norata laudando merrorẽ aĩas
mittunt. & eis uana gaudia tan¬
qmͣ fatuis conciliando. aliꝗͣ de
iis mercedẽ siue cybors. siue pe¬
cunie. siue honoris. sine alicuiꝰ
cõmodi temporal̃ accipiunt. ñ
intelligentib qd̃ dictum ẽ. Qi
uos felices dicunt: merrorẽ uos
mittunt. Meliꝰ aut̃ est obiur-¬
gari a iusto: qmͣ a peccatore lau¬
dari. Emendabit me inquit
istꝰ in mĩa & arguet me. oleũ
aut̃ peccatoris ñ impinguet
caput meũ. Ite gͦ aduenden¬
tes magis. emite uob̃. Id est.
uideamꝰ nc̃ quid uos adiuuẽt.
qͥ uob̃ laudes uendere consu-¬
ert̃. & uos merrorem inducere.
ut ñ corã deo s ab homiuidus

Expanded text:
quomodo potest de alio indicare, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiintelligentibus quod dictum est: Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt; melius est autem objurgari a justo quam a peccatore laudari. Emendabit, inquitarguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s lampades habent.s non
om̃s oleum habent. Quia ple-
sponsũ cũ oleo ueniunt: qui
de iis q̃ foris egerint intꝰ glã
requirt. Unde ꝑ psalmistam
gła eiꝰ filie regum abintꝰ. Mo-
rã autẽ faciente sponso dor¬
mitauert̃ om̃s & dormierunt.
Qa dũ uenire iudex adextre¬
mũ iudiciũ differt: electi et
repbi in mortis sõno sopiunt᷑.
dormire & eñi mori est. Ante
somnũ uͦ dormitare ẽ: ante
mortẽ a salute languescere.
Qua ꝑ pondꝰ egritudinis per-¬
uenit᷑ ad somnũ mortis. Me¬
dia aut̃ nocte clamor factꝰ
est. ecce sponsus uenit. exite
obuiã ei. De aduentu sponsi
clamor in media nocte fit:
qr sic dies iudicu surrepit.
ut p̃uideri ñ ualeat qͣndo
uenit. Unde scriptũ est. Dies

Expanded text:
omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerusponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam  filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ex toto. Ip̃m autem meni¬
ginate & ex parte nc̃ inscript᷑is
aliqͥd cernere. qd̾ tam̃ sit scłm
catholicã fidẽ: ex illo pignere
contigit qd̃ accepit uirgo eccł̃a
aduentu cũ ueniet in claritate
nuptura ẽ: cũ iã facie ad faciẽ
contuebit᷑. Dedit aut nob pignꝰ

Expanded text:
m autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesiaduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus
Abbreviated transcription (Latin):
ra hominib foris apparueit᷑
iaduentu iudicis intꝰ obsci¬
rant᷑. Et a deo retributione
ñ inueniunt: qr ꝓ eis recepe¬
runt ab hominib laudes qͥs
amauert̃. Quid est aũt quod
tẽ a prudentib oleũ petune
se intꝰ uacuas inuenerint.
testimoniũ foris q̃runt: Ae
si a sua fiducia decepte ꝓx¬
mis dicant. Quia nos qual
sine oꝑe repelli conspicitis: di¬
cite de nr̃is oꝑibꝰ quid uidis-¬

Expanded text:
ra hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt. Ac si a sua fiducia deceptae, proximis dicant, quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus, quid vidis
Abbreviated transcription (Latin):
tͣre. qͥ & insponsi nuptus gau-¬
dent. & tam̃ ipsi sunt sponse.
¶a in illo et̾ni regni thalamo
uisioni nr̃e ds̃ comungit᷑. que
uideli cet uisio nunqmͣ iam
inꝑpetuũ ab amoris sui ample¬
xib euellat᷑. Tunc regni ianua
lugentib claudit᷑. q̃ modo coti¬
die penitentibꝰ aꝑitur. Erit nãq¬
& tunc penitentia. s fructuosa
iã ñ erit. Qa nequaqmͣ tẽ ueniã
inuenit: qͥ mͦ aptũ uenie tẽpuᷤ
ꝑdit. hinc & enim paulus dic̃.
Ecce nc̃ tempꝰ acceptabile. ecce
nc̃ dies salutis. hinc ꝓph̾a ait.
Querite dñm dũ mũeniti po¬
test. inuocate eũ dũ ꝓpe est.
Unde & easdẽ fatuas uirgines
inuocantes dñs ñ audit. quia
int̾elusa regni lanua. is qui ꝓpe¬

Expanded text:
trare! Qui et in sponsi nuptiis gautrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dich: tabile, ecce nunc dies salutis . » Hinc propheta ait: « Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . » Unde et easdem fatuas virgines invocantes Dominus non audit: quia interclausa regni janua, is prope
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Adhuc semel & ego mouebo
ñ solũ t̾ram. s etiã celũ. Ad
cuiꝰ exam̃ omne humañ genus
deducit᷑. cui ad uindictã maloꝵ
remunerationẽq: bonoꝵ. angłi
archangłi. throni. principatus
&̧ dñationes obsequir ntur. Pen-
tanti iudicis qͥ in illo die t̾ror
erit. qndo iam inpena reme¬
diũ non erit. Que illa confusio.
cui reatu suo exigente contin¬
git. inconuentu omniũ homi¬
nũ angłorum q erubescere.
Qui pauor. eũ quẽ & tranqͥllũ
mens humana caꝑe ñ ualet:
etiã iratũ uidere. Quẽ diem bñ¬
ꝓph̾a intuens ait. Dies ire dies
illa. dies tribulationis ce angu¬
stie. dies calamitatis & miserie.
dies tenebraꝵ & caliginis. dies ne¬
bule & turbinis. dies tube & clan¬
tot appellationib ñ ualet expli¬
care. Quanta uͦ tc̃ erit electoꝵ
leticia qͥ de eiꝰ merentur
uisio ne gaudere. de cuiꝰ conspe-¬
ctu uident & elem̃ta contremis¬
cere. cũ eo simul ad nuptias in¬

Expanded text:
 Adhuc semel, ego movebo  Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensatanti judicis, quis in illo die terror erit, quando jam poenae remedium non erit; quae illa confusio, cui reatu suo exigente contingit in conventu omnium hominum angelorumque erubescere; qui pavor eum, quem tranquillum mens humana capere non valet, et iratum videre! Quem diem propheta intuens, ait: « Dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clantot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias in
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet ipsi testimoniũ unꝰ¬
sibi & ꝓximo: Ubi e ꝓtinꝰ per
increpationẽ subdunt. Ite po-¬
tiꝰ ad uendentes. & emite uob̾.
Uenditores qͥppe olei.adulato-¬
res st̃. Qui eñi accepta qualibet
gr̃a. uanis suis laudib nito-¬
rem głe offer̃: quasi oleũ uen-¬
dunt. De qͦ ꝓfecto oleo psalmi
Appellatione aũt capitis. ea
q̃ principat᷑ corpori mens uo-¬
catur. Impinguat gͦ caput
oleũ peccatoris: cũ demulcet
mentẽ fauor adulantis. Sed
cũ irent emere uenit sponsꝰ.
qͥa cũ uite sue testimonium
a ꝓximis quer̃t: iudex uenit
qui ñ oꝑum s cordiũ testis est.
Que aut̃ parate erant intͣuer̃t
cũ eo adnuptias. & clausa ẽ ia-¬
nua. Osi saꝑe incordis palato
possit quid admirationis habet
qd̃ dr̃ uenit sponsus. qͥd dulce-¬
dinis intͣuerunt cũ eo ad nupti-¬
as. quid a maritudinis & clausa
est ianua.Uenit qͥppe ille qͥ ad¬
uentu suo elem̃ta concutit. in
cuius conspectu celũ cũ t̾ra
contremisc̃. Unde etiã ꝑ ꝓpham¬

Expanded text:
tipsi testimonium unisibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo PsalmisAppellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt,  cordium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu coelum et terra contremiscit. Unde etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsert oleum secum. prutlẽ¬
tes aũ accepert oleũ in uasis
sius cũ lampalib ꝑoleũ qͥppe
nitor gle designatur Iascla
aut̃ nr̃a sunt corda. in quib fe¬
rimꝰ uncta q̃ cogitamꝰ. Pruden¬
tes gͦ oleũ inuasis habent: qr
nitorẽ głe intͣ conscientiã con¬
tinent. paulo attestante qui
ait. Gła nr̃a hec est: testimoni-¬
um conscientie nr̃e. fatue aũ
uirgines oleũ secũ ñ sumunt:

Expanded text:
sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pleriq qͥ corpꝰ ꝑ abstinentiã
affligunt. s de ipsa sua absti¬
nentia humanos fauores ex¬
petunt. Uoctrine inseruiunt.
indigentib multa largiuntur.¬

Expanded text:
Sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa exutroq sexu. fidelium
multitudo colligit᷑: scã eccł̃ia.¬
.x. uirginib simił̃ denunciatur.
Inqua qr mali cũ bonis & reꝑbi
cũ electis admixti st̃: recte simił
uirginib prudentib & fatuis
ẽẽ ꝑhibetur.Sunt nanq pleriq
continentes qͥ ab ext̾iore se appe¬
titu cꝰtodiunt. & spe adint̾iora
rapiunt᷑. Carnẽ macerant. & to¬
to desidio ad suꝑnã patriã anhe¬
lant. Etͥna p̃mia expetunt. pro
laborib sus reciꝑe laudes hu¬
manas nolunt. hi nimirũ glam

Expanded text:
Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Eccdecem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur, carnem macerant et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt, pro laboribus suis recipere laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
sentis temporis eccła d̃s. De
qͦ alio in loco dñs dic̃. Mittet
filius hominis anglos suos. &
colligent de regno eiꝰ omnia
scandala. Neq eñi i illo regno
beatitudinis. inqͦ pax sũma ÷
inueniri scandala poterunt.
q̃ colligant᷑. Et unde rursum
dr̃. Qui gͦ soluerit unũ de mã¬
datis istis minimis & docue¬
rit sic homines: minimꝰ uo-
cabit᷑ in regno celoꝵ. Qui aũ
fecerit &̧ docuerit: hic magnꝰ
uocabit᷑ in regno celoꝵ. Man¬
datũ qͥppe soluit & docet: qnͣ¬
do hoc quisq uoce p̃dicat.
qd̾ uniendo non implet. S ad
regnũ et̾ne beatitudinis ꝑue¬
nire ñualet: qͥ ñ uult opere
implere qd̃ docet. Quomodo
gͦ in eo minimꝰ uocat᷑. qͥad hoc
nullo mnͦ intͣre ꝑmittitur: ¶d
itaq ꝑhanc sententiã nͥ p̃sens¬
ctor qͥ mandatũ soluert mini-¬
restat ut & p̃dicatio contem¬
nat᷑. In qͥnq aut̃ corꝑis sensib
unꝰquisq subsistit. Geminatꝰ
autẽ quinariꝰ. denariũ ꝑficit.

Expanded text:
. De quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit s. Qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nctor qui mandatum solverit minirestat ut ejus praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sacer dotii ininidiã. tesitũ fal¬
sitatẽ: ⁊ furorẽ imꝑite plebis ama
quit fac celerrus. Nox hec ñuben¬
tis est. ssinentis. Nec trepidis ꝑa-¬
rati. qui habens omniũ tempoꝵ
potestatẽ: ostendit ⁊ moram ñ
fac̃e traditori: ⁊ se ad redemptionẽ
mundi paternã exequi uoluntatẽ
ut facinus qd̾ aꝑsequentib pa¬
rabat᷑ nec impelleret nec time¬
ret. Postqͣm gͦ uidas ꝑsuas a
diabolo dicessit axp̃o. seq acor¬
pore apłice unitatis abscidit. nul¬
lo dñs pauoreturbatꝰ. s de sola
redimndorũ salute sollicitꝰ. omẽ
temꝑis spaciũ qͦd a ꝑsequentiũ
ulacabat ineur su mysticis ser¬
monib sacrateq doctͥne sicnt
loh̃is euingłio declaratur im¬
pendit. eleuans ad celũ ocłos.
ꝓ uniu̾sa eccłia supplicans paͥt.
ut om̃s qͦs dectisset. filio pat̾ unũ
fierent: ⁊ ingła redemptoris
indiuidui ꝑmanerent. Adici
tem uti adu̾sus ꝑsecutores

Expanded text:
autem sacerdotum invidiam, testium falautem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Ecclesia supplicans Patri, ut omnes quos dedifierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjicietem, uti adversum persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾is: Ecce parcit ausib tuisdr̃is.
nom̃ tuũ nec ꝑsona detegitur.
s u̾itatis ⁊ misccłie uerbo cordis
tui intantũ archana tangũt᷑. N
aplici ordinis honor. Nec sacram̃toꝵ
&r. Clem̃tia muitat. salꝰ pulsat.
ad uitã uita te reuocat. Eece im¬
macłati & innocentes condiscipłi
tui ad significationẽ facinoris ex¬
pasuestunt: om̃s sibi ñ edito
impletatis auctore formidant.
Constristati enim sunt ñ de cons¬
cientie reatu. s dehumane muta¬
bilitatis incerto timentes ne minꝰ
uerum eẽt. qͦd in se quisq nouerat
quã qͦd ipsaueritas p̾uidebat. lu
aute in hac trepidatione scõrũ ab¬
ut̾is dñi pacientia. & abscondi te
tua crectis audatia. Ad disimpudẽ¬
tiam sceleris nec signo euidentiore
tu manũ ñ retrahis a parapside.
nifestiꝰ designando panẽ intinctũ
tionib obligarat. iam ip̃o impie¬
tatis oꝑe possideret. Corꝑeenĩ tan¬
tum cũcenantib rect̃bebat m̃te

Expanded text:
uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et misericordiae verbo, cordis tantum tui arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore tu manum non retrahis a paropside, nifestius designando panem porrexissetionibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente
Abbreviated transcription (Latin):
tumultꝰ oriret᷑. ñ festiuitati s fa-¬
cinori studebatur. nec religioni
seruiebat hec cura s ermuni. Bi¬
ligentes enim pontifices & soli¬
citi sacertlotes seditiones tur
t̾ne dispositionis intrepulꝰ uetus
testam̃tũ consiimabat: ⁊ nouũ
pascha condebat. Dnscumben¬
tib enim cum eo discipłis ad
edendam mysticã cenã cũ in
posset occidi. ille corporis. ⁊ san¬
giunis sui ordinans sacram̃tũ.
docebat qualis deo hostiadebe¬
ret offerri. ne ab hoc quidẽ
mysterio traditore sũmoto.
ut ostenderet᷑ nulla iniuria
exaspatꝰ. qui uoluntar la erat
impietate p̃scitꝰ. Ipse enim sibi fu¬
itaq dñs. am̃ dico uobis qͦd unus
ur̃m metraditurꝰ est: notã sibi
ꝓditoris sui conscientiã lemonst᷑¬
uit. nͥ asꝑa nec aꝑta impĩ inoce¬
patione confundens. s lenri taci¬
ta admonitiõe conueniens. ut fa¬
cilius corrigeret penitudo:. quem
nulla deformasset abiectio. Cur
infelix uida tanta benigntate ñ

Expanded text:
tumultus oriretur, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbternae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in  Christus posset occidi, ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuitaque Dominus: Amen dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non
Abbreviated transcription (Latin):
At nos qͥdiuii sepe timorisobliti.
it̃ leuũ incedimꝰ. ñ illa leui et coti¬
cdiana orationĩ sollennntate pos¬
sumꝰ aberratiũ nr̃oꝵ sorde libera¬
ri. s maior necẽẽ e̾. inqͥnatio ma-¬
uͦ lauit pedes discipłoꝵ dñs. accep̃
uestim̃ta sua. Q cum recubuisset
it̾um: aꝑuit u̾bo mysteriũ lauatio¬
nis. qͦd eispaulo ante facto necctũ
scientib exhibuerat. Quia postqͣ
paciendo incruce lauacrũnobis
remissionis consecrauit: accepit
m̃bra lam ĩ mortalla. q̃ mortalia
posuerat. & cuim pꝰ resur rectionẽ
a paruisset discipłis ac familiarit¬
I.ln cũeis ẽẽt. etiam intonuescenclo

Expanded text:
i, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio ma lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset iterum. Aperuit verbo mysterium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat, quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo
Abbreviated transcription (Latin):
reatus sine quib in hac inta ñ
uiut᷑ cotidiana eiꝰ gr̃a mundant᷑.
Pecdes namq quib moedentes.
t̾ran tangunus. Idõq eos acon¬
tagio pulueris sic̃ reliquũ corpꝰ
immunes custodire nequimus.
ipsãtrene in habitationis necessi¬
tatẽ designant. qͣ in tantũ cotidi¬
e desides nos mnegleg.ntes afficim᷑
intantũ etiã magniquiq ⁊ sume
conuersationis uiri a celesti ꝙͣ
maxime diligunt contẽplatioe
reuocantur: ut si dixerimꝰ qi pec¬
catum non habemꝰ. nosipsos se
nẽ omniũ peccatoꝵ. ñ indiget rursꝰ
immo ñpotest eodẽm ablui. s
cotidiana mundane conũsatiois
contagia necẽe habet cotictiana
sui redemptoris indulgentia tͥgant᷑.
Est e nim toto actionũ suarũ corꝑe
muncdꝰ exceptis dum taxat. iis q̃
m̃ti necessitate curetemporał
ad heserunt. Ob quorum coticdianã
sordidationẽ simul. iemuncdatio¬
nem. cotidie dicimꝰorantes. Et di-¬
mitte nob̾ debitanra. sic̃ nos diit¬
timꝰ debitorib nr̃is. Ueruihecde

Expanded text:
hac vita non vivit, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos sednem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt, ob quorum quotidianam sordidationem simul et emundationem quotidie dicimus orantes, Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d̾ ante et̾na scł̃a ⁊ misecłit̾ erat
dispositũ: uinc̾omutabilit̾ p̃fi¬
nitum. Quigͦ uerũ dilectissi
illo plena erant sacram̃tis. ple¬
na nuracłis: idõ aut falsis lacͥ¬
mis fleuit. aut m̃daci esur ie
cybum sumpsit. aut simulato
sopore dormunt. Innr̃a humi¬
litate contemptꝰ. in nr̃a mesti¬
tuctine contristat᷑. in nr̃o est
dolore crucifixꝰ. Passiones enim
mortalitatis nr̃e obhoc misccłia
subiit ut sanaret. obhocuirtꝰ
recepit ut uinceret. Qͦd isocias
peccata nr̃a portat & pronobis¬

Expanded text:
quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum, dilectissimillo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias peccata nostra portat
Abbreviated transcription (Latin):
roris fui acciꝑent potestatẽ. Opor-¬
tebat enim ut manifestoimple¬
rentur effactii q̃ diu figurato
ficatiuã oius uera remoueret.
et uno expleret᷑ sacrificio uaria¬
rum differentia iuctimarum.
Ut gͦ umbre cederent corꝑi.
et cessarent imagines sub p̃sen¬
tia ueritatis antiqua obser¬
uantia nouo excluditur sacͣ¬
mto. hostia inhostiã transit.
sanguine sanguis aufertur.
semores popłi ad impietatis
confiliũ pontifices congrega¬
rent. omniũq ammos sacer¬
dotum cura admittendi in
iħm sceleris occupasset: ip̃i
se doctores legis lege pͥuart̃.
et spontaneo defecturitus
sibi patrios fustulerunt.
Incipiente enim festiuitate
paschali. qͥornare templĩ.¬
uasa mundare. uictimas
ꝓuidere. & legitimis purifi¬
cationib sacratiorẽ diligen¬
tiam adhibere debuerant:
parricidialis odis furore con¬
cepto adunꝰ opꝰ uacant. & in unũ
facinꝰ simili erudelitate c̃urant
qͥd assecuturi supplicio innocen¬

Expanded text:
roris sui acciperent potestatem. Oporroris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, 219 quae diu fuerant ificativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, seniores populi ad impium consilium pontifices congregarent, omniumque animos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui ornare templum, mundare vasa, victimas providere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conjurant, nil assecuturi supplicio innocen
Abbreviated transcription (Latin):
cio quidẽ dilectissimi
paschale festum tã sullimis
eẽ mysterii ut ñ solum humilitatis
meetenuissimũ sensũuerũ etiã
magnorum ingenioꝵ suꝑce fa¬
cultatẽ. S ñitamͥ diuimi opis
consideranda est magnitudo:
ut ł diffidã. ł erubescam de serru-¬
tute qͣm debeo. cũ sacram̃tũ salu¬
tis humane ñ liceat taceri. etiãsi
nequeat explicari. Auxiliantib
autẽ orationib ur̃ĩs affuturã cre¬
dimꝰ grãm dĩque inspirationis
sue rore sterelitatẽ nr̃i cordisasꝑ¬
gat. ut lingue tẽ porał officio q̃ sc̃i
gregis aurib sint utilia ꝓferant᷑.
Dicẽte eñi dnobonorominiũ largitore
aꝑies:⁊ osmeum annuntiabit
laudẽ tuam. Incipientesgͥ cdilectis¬
simã euuͣngłicã cle passioẽ dm̃ hys¬
toriã retractare: diutno intelligi¬
mus dispofitũ fuisse consilio. ut
sacͥlegi uicdeoꝵ pͥncipes ⁊ impii sac̃¬
dotes qui seuiendi in xp̃m occa¬
siones sepe quesiuerant. nnͥinsol
lennitate paschali exercendifu¬

Expanded text:
cio quidem, dilectissimi, paschale festum tam sublimis esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam magnorum ingeniorum superet facultatem. Sed non ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Incipientes igitur, dilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi fu
Abbreviated transcription (Latin):
uoce nature: icausam agit fra¬
gilitatis itrepidationis humane.
ut in iis q̃tolerenda sunt ⁊ patien¬
tia roboret᷑. ⁊ formido pellat᷑. De
niq cessans hoc ip̃m petere. excu¬
sato quodam mͦ nostre infirmm¬
tatis metu in quo nob̾ remanere
ñ expedit: in aliam affectũ tnͣsit
et cdiẽ. Ueruntam̃ñ sic̃ ego uolo
s sic̃tu. W. iterum. Siñ potest
inquit calixistetransir e ame nͥ
illum bibam. fiat uoluntastua.
Hec uox capitis. salus ẽ. totiꝰ corꝑis.
Hec uoxomĩs fideles instrux̃. om̃s
confessores accendit. omnes mar¬
tires coronauiit. Nam quis mun¬
diodia. qͥstemptationũ turbi¬
nes. qͥs posset ꝑsecutionũ suꝑare

Expanded text:
voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae, ut in his quae toleranda sunt et patientia roboretur, et formido tollatur. nique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita hominis beatitucdo. mag¬
nifeste ꝓtectatꝰ est dicens. Beati
immacłati inuia qͥ ambulant
i lege ddm̃. Et ne putaret᷑ hec ia
ĩmaclatorũ ac beatorũ ab imꝑitis
passum: ⁊ rudib posse cõp̃hendi.
rogemus eiꝰclem̃tiã qͥ mandauit
mandatasua custodirimmis: ut
dtrigat ipse uias nr̃as ad custodi¬
endas iustificationes suas ipse pꝰ
custodiam mandatorũ suorum
ad beatitudinẽ nossue ꝑpetue ui¬

Expanded text:
hac vita hominis beatitudo mahac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis progemus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beatitudinem nos suae perpetuae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est seruus maior dño suo. neq
apłs maior eoquimisit illũ.
Hoc idõ dix̃: qr lauerat pedes ser
qͦs misit. Apłs grece latine dr̃
missus. Ut ostenderet ea q̃ excelsꝰ
fec̃ humiliter. multomagis hui-¬
milib ⁊ nifimis humilit̾ eẽ. faci¬
enda. S ut i hoc in loco sp̃uał m
tellectꝰ comoneret. qr siipse qui
peccatũ non fec̃ nec inuentꝰ est
sib multomagis ipsidebeamus
orare ꝓmincẽ. Et si dimittit nob̃
ille cuiñ habemꝰ quid dimittamꝰ.
multomagis oportet nos alt̾utrũ
scitis. beatieritis si feceritis ea. Sa¬
lutaris hec multłinr̃ i saluatoris
et sedulo est cogitantla sententia
qr beati ermius sciendo celestia
do sectemur. Qui enĩcognita
eiꝰ mandata seruare neglegit.
beatꝰ ẽẽ. ñualet. Qui hec ł. cognos¬
cere contẽnit: multo longuis
abeatorum sorte secludit᷑. Con¬
gruit iis psalmista. qͥ mortaliũ
corcda ꝑpendens. atq om̃s beatitu¬
dmẽ amare. s paucos nͥẽ. q̃rere
conspiciens. ipse q̃ sit maxua in

Expanded text:
non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit quia laverat pedes servquos misit. Apostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus et infirmis humiliter esse facienda. Sed ut hoc in loco spiritualis intellectus commoneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est sibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrumscitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia do sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in
Abbreviated transcription (Latin):
Hic iam dilectissini ad ꝑstringendũ
ordinẽ tlomnice passionis. sermo
est dirigendus. Quẽ ne uoscu-¬
mulo plixitatis oneremꝰ. insextã
sabbatidiuso comuni loe
differamꝰ. Aderit p̃cantib nob̾
grã ddĩ q̃ michi soluenddi debiti tͥbr

Expanded text:
Hinc jam, dilectissimi, ad perstringendum ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quartam sabbati, diviso communi labore, differamus. Aderit precantibus vobis gratia Dei, quae mihi solvendi d
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis pͥus cõmemorat et̾nitatẽ
dine potestatis. ut ⁊pfõuerũ
dm̃ hominẽq demonstret. & nos
illius pcepti admoneat. ut qͣnto
pedes tangere ac lauare. per
hominẽ tradi. atq ab hominib
pot̾at crucifigi. Ds̃ erat uerus:¬
i ciu omĩa dedit pat̾ in manꝰ. qui
a deo exint ⁊ ad dm̃ regdiit. Scie¬

Expanded text:
s prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Scie
Abbreviated transcription (Latin):
qr omĩa dedit ei pat̾ in manꝰ. Int̾
q̃ omĩa u ip̃m traditorẽ. ⁊ eosqͥb
tradendus erat. ⁊ mortẽ quam
faceret. malumq eorum sua
potentia conu̾teret in bonum.
Sciebat qr ꝑ huinilitatẽ incarna¬
tionis adeo exunt :⁊ ꝑ uictoriã¬
resurrectionis addm̃ erat rediturꝰ.
nec ctm̃cũ inde exiret. nec nos cle-¬
serens cum rediret. Sciebat quidẽ
omniahec ⁊ tam̃ in magne sue

Expanded text:
 omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriaresurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ue designat euungłista ẽ dic̃.
Cum dilexisset suos qui erant
inmundo in finẽ clilex̃ eos. Id:¬
intantũ dilex̃ ut ipsa dilecti¬
one uitã ad tempꝰ finiret cor-¬
poralem. mox de morce ad
uitã. de hoc mundo tnͣsiturꝰ
ad patrẽ. Maiorẽ nãq hac di¬
lectionẽ nemohabet: ut ani-¬
mam suã qͥs ponat ꝓ amicis
suis. Unde recte ut̾q tͣnͣsitus
& legał uidelicet et euuͣngłicꝰ
sanguine consecratꝰ est. Ille
cruce. ille inerucis modũ medio
limine .i suꝑ liminiari medus
asꝑso in postib. Et ceua facta¬

Expanded text:
ne designat evangelista cum dicit: ne designat evangelista cum dicit: Cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis suis. Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanguine consecratus est. Ille cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena
Abbreviated transcription (Latin):
retur sententia qua petro dic¬
tum est. Si ñ lauero te:non
habebis partẽ mecum. Ubi
aꝑte monstrat᷑: qr hec pedũ la¬
uatio sp̃ualẽ carnis: iamime pu¬
rificationẽ. sinequa ad consor¬
tium xp̃i ꝑueniri ñ potest i¬
sinuat᷑. Unde petrꝰ hec audi¬
enssolito mox amoris diuini fer¬
uore conceptꝰ responctit. Dñe.
ñ tantum pecles meos. s et ma-
te intelligo qͦd bauando pedes
meos errata mea te munclare
significas: non soluͣpetles. s et
manꝰ ⁊ caprit łͥ lauandũ offero.
tere q̃ ate debeant dimitti non
ambigo. S feriudo amatori.
paulatĩ ꝓuocet audiamꝰ. Qui
lotꝰ ẽ. inquit ñ indiget nͥ ut pe¬
des lauet s ẽ. munꝰ totꝰ. Ma¬
infeste denuntians. qͦd lauatio

Expanded text:
retur sententia, qua Petro dicretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus te intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; tere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori qpaulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod l