comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis rationabilis & intellectualis. ascipsa
illuminatur : sed participatione sempiternae
ueritatis accenditur. Etiam si aliquando dies
uocatur : nondies dñs. sed quem fecit dñs:
& ideo adhuc subdidit. Accedite ad eum & illu¬
minamini ꝓ pt̃ quam participationem inquan¬
tum homo ẽ. ipsemediator: lucerna in apoca-¬
lipsin nuncupatur. Sed singularis. ẽ. ista sus-¬
ceptio Denullo enim scõꝵ dĩci diuinitꝰ potuit.
aut dici ullomodo fas. ẽ. uerbum caro factũ. ẽ.
nisi detino mediatore dĩ & hominũ Cũ igitur
lumen dicatur unigenitum uerbum aequale
gignenti lumen dicatur: & homo ab illo uer¬
bo illuminatur qͥ dicitur & lucerna. sicut
iohannes. sicut apłi. nec ullus eoꝵ homosit
uerbum. & illud uerbum aquo illuminati
sunt lucerna nonsit: quid ẽ. hoc uerbum.
quodita lum̃ dr̃ ut lucerna sit. Ait enim
Lucerna pedibus meis uerbumtuum. & lum̃
semitis meis: Nisi uerbum intelligamus qđ

Expanded text:
quamvis rationalis et intellectualis, a seipsa quamvis rationalis et intellectualis, a seipsa illuminatur, sed participatione sempiternae veritatis accenditur: etiamsi aliquando dies vocatur, non dies Dominus, sed quem fecit Dominus; et ideo audit, Accedite ad eum, et illuminamini . Propter quam participationem, in quamtum homo est et ipse Mediator, «lucerna» in Apocalypsi nuncupatur . Sed singularis est ista susceptio: de nullo enim sanctorum dici divinitus potuit, aut dici ullo modo fas est; «Verbum caro factum est» , nisi de uno Mediatore Dei et hominum . Cum igitur lumen dicatur unigenitum Verbum aequale gignenti, lumen dicatur et homo ab illo Verbo illuminatus, qui dicitur et lucerna, sicut Joannes, sicut Apostoli, nec ullus eorum homo sit Verbum, et illud Verbum a quo illuminati sunt lucerna non sit; quid est hoc verbum, quod ita lumen dicitur, ut lucerna sit ait enim, «Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis», nisi verbum intelligamus quod
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Lucerna quippe creatura. ẽ. non crea¬
tor : quae participatione in cõmutabilis lucis
accenditur. Hoc erat iohannes: de quodicit
uerbum dĩ Ille erat lucerna: ardens & lucens
Sed lumenẽ. & lucerna. & tamen in compara¬
tione uerbi dequodictum est. dserat uerbum.
nonerat ille lumen: sed missus est ut testimo¬
ni um ꝑhiberet delumine. Erat enim lum̃
uerum: non quod illuminatur ut homo:
sed qđ illuminat omnẽ hominẽ. Nisi autem
& lucerna & lumen esset: non diceretur apłis
Uos estis lum̃ mundi quo audito neid se putarent
esse quod ille qui hoc dixerat. nam & deseipso
quodam loco dixit. łgo sum lumen mundi.
ait illis deillis. Non põtest ciuitas abscondi
super montẽ constituta: neq accendunt lucer¬
nam & ponunt eã submodio. sed suꝑ candela¬
brum: ut luceat omĩb qͥ uidomo sunt: Si cluceat
lumen ur̃m coram hominib: ut scirent se tan¬
quam lucernas deillo lumine quodimmutabi¬
liter lucet accensas: Nulla quippe creatura

Expanded text:
non est. Lucerna quippe creatura est, non Creator, quae participatione incommutabilis lucis accenditur. Hoc erat Joannes, de quo dicit Verbum Deus, «Ille erat lucerna ardens et lucens» . Sed lumen est et lucerna: et tamen in comparatione Verbi, de quo dictum est, «Deus erat Verbum,» non erat ille lumen; sed missus est, ut testimonium perhiberet de lumine. Erat enim lumen verum, non quod illuminatur, ut homo, sed quod illuminat omnem hominem . Nisi autem et lucerna lumen esset, non diceret Apostolis, «Vos estis lumen mundi.» Quo audito ne id se putarent esse, quod ille qui hoc dixerat; nam et de seipso quodam loco dixit, «Ego sum lumen mundi» : ait illis de illis, «Non potest civitas abscondi super montem constituta; neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt: sic luceat lumen vestrum coram hominibus» ; ut scirent se tanquam lucernas de illo lumine quod immutabiliter lucet, accensas. Nulla quippe creatura,
Abbreviated transcription (Latin):
& statui. custodire iudicia iustitiae tu ae:
Tanquam bene ambulans adillam lucernam
&e rectas semitas habens: sequenti autẽ uerbo
illud quod antecedit expositum est Quasi enĩ
quaereremus quid eẽt uiraui: adiunxit. &
statui hoc enim appellauit iramentũ. quod
statuit ꝑ sacramentũ: Quia ita deb& esse mens
fixa. in custodiendis uidiciis iustitiae dĩ: ut
sit omino ꝓiuratione quod statuit. Fide autem
custodiuntur iudicia iustitiae dĩ: cum subdõ
tusto iudice. nec recte factum infructuosum. nec
peccatum creditur impunitũ: sed prohac fide qͥ a
multa & gra uissima mala ꝑtulit corpus

Expanded text:
 statui custodire judicia justitiae tuae:» tanquam bene ambulans ad illam lucernam, et rectas semitas habens. Sequenti autem verbo illud quod antecedit expositum est. Quasi enim quaereremus quid esset, «Juravi;» adjunxit, «et statui.» Hoc enim appellavit juramentum quod statuit per sacramentum; quia ita debet esse mens fixa in custodiendis judiciis justitiae Dei, ut sit omnino pro juratione quod statuit. 3. Fide autem custodiuntur judicia justitiae Dei; cum sub Deo justo judice, nec recte factum infructuosum, nec peccatum creditur impunitum: sed pro hac fide quia et gravissima mala corpus
Abbreviated transcription (Latin):
det ceruices petcatoꝵ. Quis non contremiscat.
Quis enim non peccauit: Dñs iustus concid& cer¬
uices peccatorum Omĩb qui audiunt intrat
tremor incor. sicredunt scripturae dĩ. Si enĩ
sibi sine causa tundunt homines pectora.
mentiuntur. quia tundunt pectora: si iusti sunt.
in eo quodmentiuntur dõ. fiunt peccatores
Si ergo ueraciter sibitundunt pectora: peccato¬
res sunt: Et quis nr̃m non sibi tundit pectus:
& quis nr̃m non elidit oculos ad t̾ram sicut ille
ri: si ergo om̃s peccatores. & nemo inueni̾tur
sine peccato : omnib timendus. ẽ. gladius in
ceruices: quia dñs ustus concidet ceruices pec¬
catoꝵ. Non puto fr̃s mei. quia
peccatoꝵ : sed inmenbro quod ꝑcutit. ibi de¬
signat quos peccatores ꝑcutiat. Non enĩ dix̃.
dñs iustus concid& manus peccatoꝵ. aut dñs
iustus concid& pedes peccatoꝵ: nondixit:
Sed quia peccatores suꝑbos uoluit intelligi
Suꝑbi autẽ om̃s ceruicati sunt: quł nonsolum

Expanded text:
det cervices peccatorum.» Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos ad terram, sicut ille ri» ? Si ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quiapeccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ficas peccatum tuũ. & suꝑbis aduers dm̃. qͥa
te facis extraculpam & dm̃ inculpa. & tantũ
erexisti ceruicem tuam & cucurristi contradm̃.
sicut scriptum ẽ. in iobił dicebat deimpio pecca¬
tore: currens aduers dm̃. in crassa ceruicescu¬
tis suȩ: Et ibi ceruicem nominauit. Quiasic te
erigis. & nonelidis oculos ad terrã. & tundis
pectus & dicis. dñe ꝓpitius esto mihi peccatori.
sed iactas te demeritis tuis Et uis mecũ inquit
ds̃ iudicio contendere. intra mecum iniudiciũ.
cumdebeas in reatutuo satis facere dõ. & clama¬
re adillum quod elamatur in alio psalmõ
Siiniquitatem obseruaueris dñe dñe quis susti¬
nebit. clamare ad illum: quod clamatur in alio
psalmo: ł godixi dñe miserere mei: sana ani¬
mã meã. qm̃ peccaui tibi Qm̃ haec nonuis di¬
cere. sed iustificas facta tua aduersus sermonẽ
dĩ : uenit inte quod sequitur scriptura & dicit
Dñs iustus concidet ceruices peccatoꝵ. con¬

Expanded text:
ficas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibi» : quoniam haec non vis dicere, sed justificas facta tua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccato
Abbreviated transcription (Latin):
aufert apeccatorib poenam: eisq postea ius¬
tis scđm iudicium dabit uitam. quia non
frustra illi hoc ordine dicitur. Miscđiam
adño non iudicaremur. Cum iudicamur
autem adño corripunur : ne cũ mundo dã¬
ut iudicium incipiat adomo dñi: & si initiũ
anobis. qualis finis erit eis qui noncredunt
dñi euangłio  & ultimũ tẽpus iudicii non
erit sine miscđia : quia coronat te ait psal¬
mus in miseratione & miscdia: Iudicium autẽ
sine miscdia: sed si nostis qͥ non fecer̃ misccdiam¬

Expanded text:
aufert a peccatoribus poenam, eisque postea justis secundum judicium dabit vitam. Quia non frustra illi hoc ordine dicitur, Misericordiam aremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum mundo dammini: et si initium a nobis»; «qualis finis erit eis qui non credunt Domini Evangelio» . Et ultimum tempus judicii non erit sine misericordia, quia «coronat te,» ait psalmus, «in miseratione et misericordia» . Judicium autem sine misericordia sed sinitris qui non fecerunt miseri
Abbreviated transcription (Latin):
istadata sunt: ne hoc ipsum putaretur sũmũ qđ ista
felicitas rerum teporalium popło dĩdata est: continuo
eam ad alium retulit. ubi sũmũ bonum oport& inqͥri
Ut custodiant inquit iustificationes eius. & legẽ

Expanded text:
ista data sunt, ne hoc ipsum putaretur summum bonum, quod ista felicitas rerum temporalium populo Dei data est; continuo eam ad aliud retulit, ubi summum bonum oportet inquiri: «Ut custodiant,» inquit, «justificationes ejus, et lege
Abbreviated transcription (Latin):
ne sic pauit.: lam modo deipsa peregrinatio¬
ne nr̃a locuturus. ẽ : qua uenitur adillam
do confirmabuntur uectes portarum nr̃arum
Et enĩ ille quitunc saciabit ad ipe frumenti.
quid facit inista peregrinatione: hoc quod
sequitur. Qui emittit uerbum suũ terrae

Expanded text:
ne sic pavit? 22. «vers.» 15. Jam modo de ipsa peregrinatione sic pavit? 22. «vers.» 15. Jam modo de ipsa peregrinatione nostra locuturus est, qua venitur ad illam do confirmabuntur vectes portarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Fr̃s qm̃ pax ipsa dequa loquimur
nondum .ẽ. in totis nobis. idẽ. in uno quoq nr̃m
tota. ad huc forte a spũ scõ delectat audire: sed
si nihil resistet: Et reuera excorpore finiemus
psalmum: fatigatos uos nunquam̃ sentio Tam̃
uereor notut ds̃. ne oneri sim uobis. aut quib¬
dam fr̃ib Et uideo studia multorum exigentiũ
deme hunc laborem & hunc sudorem: quem
credo indño non futurum infruetuosum. Gau-¬
deo tantam. eẽ. uoluntatẽ inueritate uerbidĩ
ut studium urm̃ bonum in bono. & debono
uincat studium insanoꝵ: qui sunt in amphite¬
atrum. Numquid illi si tandiu starent. adhũc
spectarent: Ergo fr̃s audiam us cȩtera : quia
hoc uultis Ad sit dñs: ad sit & uirib & mentib
nrĩs. Qui posuit fines tuos pacem. Ad hieru¬
salem illamdicit: & ad ipe frumenti sacians
te Transit fames: & siti iustitiae succedit
saturitas Quaẽ ibi erit ad eps frumenti. nisi
ipsa quomodo saturabit. qui inperegrinatio

Expanded text:
m pax ipsa de qua loquimur, nondum est in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatia
Abbreviated transcription (Latin):
Iam finitum negotiũ claman-¬
di putabas. cum diceres clamaui adte. Clamasti.
iamnoli. ẽe. securus. Si finita ẽ tribulatio.: fini-¬
tus. ẽ. clamor. Si autem man& tribulatio aec¬
clesiae corporis xp̃i usq infinem scłi. non tan¬
tum dicat clamaui ad te exaudimẽ: sed inten
spectu tuo: eleuatio mn anuũ mearũ. sacri¬
ficium uesꝑtinum. Hoc deipso capite solere

Expanded text:
am finitum negotium clamandi putabas, cum diceres, «Clamavi ad te.» Clamasti, jam noli esse securus. Si finita est tribulatio, finitus est clamor: si autem manet tribulatio Ecclesiae et corporis Christi usque in finem saeculi, non tantum dicat, «Clamavi ad te, exaudi me;» sed, «Intespectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Hoc de ipso capite solere
Abbreviated transcription (Latin):
TITIA SẼS NR̃ DIUIND CANTICA : UBIN
fletus sine gaudio non ẽ. fideli homini. &
peregrino inscło nulla ẽ iocundior recor
datio ciuitatis inperegrinatione: non ẽ sine dolo¬
re atq suspirio. Spes tamencerta reditus nr̃i: etiã
peregrinando tristes consolatur & exhortatur.
Rapiat cor ur̃m uerba dĩ. & possessor ur̃ uindicet
sibi possessionẽ suam. id est mentes ur̃as. ne auer¬
tantur in aliud. Unusquisq ur̃m totus hic sit: ut
hic nonsit. Idẽ totus sit in uerbo dĩ. quod sonat
in terra: ut abeo exaltetur. & nonsit interra. Ideo
enim ds̃ nobiscum: ut nos cum illo. Qui enim ut
nobiscum. eẽt descendit adnos: faciat ut cum illo
simꝰ ascendere ad sẽ. Interim ipse peregrina¬
tionẽ nr̃am non fastidiuit : quia nusquam . ẽ. pe¬
regrinus. qui condidit omĩa. Ecce psalmꝰ sonat.¬
cuiꝰdam uox .ẽ : quae si uultis ur̃a. ẽ exhortantis
animã suã ad laudandum dm̃. & dicentis sibi.
AUDA ANIMA MEÃ DNM.

Expanded text:
itus nostri divina cantica, ubi et fletus sine gaudio non est. Fideli homini et peregrino in saeculo, nulla est jucundior recorddatio civitatis in peregrinatione, non est sine dolore atque suspirio. Spes tamen certa reditus nostri, etiam peregrinando tristes consolatur et exhortatur. Rapiant cor vestrum verba Dei, et possessor vester vindicet sibi possessionem suam, id est mentes vestras, ne avertantur in aliud. Unusquisque vestrum totus hic sit, ut hic non sit: id est, totus sit in verbo Dei, quod sonat in terra ut ab eo exaltetur, et non sit in terra. Ideo enim Deus nobiscum, ut et nos cum illo. Qui enim ut nobiscum esset, descendit ad nos, facit, ut cum illo simus, ascendere ad se. Interim ipse peregrinationem nostram non fastidivit; quia nusquam est peregrinus, qui condidit omCujus vox est? Quae, si vultis, vestra est exhortantis animam suam ad laudandum Deum, et dicentis sibi: Lauda, anima mea, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
remus depleno fonte iustitiae saginari. desi¬
deremꝰ ubertate illiꝰ satiari dequã dicitur
inpsalmo. In ebricbuntur abubertate domus
tuae: & torrente uoluptatis tuae potabis eos
Hic autẽ cum sumꝰ: ĩnopes nos. ẽẽ intelligamus
& egentes. non solum harum diuitiarũ. quia
non sunt uerae diuitiae: sed & ipsius salutis
Et quando sant sumus: intelligamus quia
infirmamur. Quandiu enim corpus hoc
esurit & sitit. quandiu corpus hoc uigilando
fatigatur. stando fatigatur. ambulando fatigat᷑.
sedendo fatigatur. manducando fatigatur
quocũq se uerterit adsubsidium fatĩgationis.
ibiinuenĩt aliam fatigationem: Non ẽ. ergo

Expanded text:
remus de pleno fonte justitiae saginari, desiremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb dolores. & laetitias. pęnas & p̃mia. Iñ¬
felix anima: & quid miramini : abundat.:
sed abtindat nequitia: abundat malitia: ce
eo plus abundat nequitia: quo sibi uidetur
abundare iustitia. At uero xp̃iantis homo
non deb& abundare : sed pauperem debet¬
se cognoscere. Et si hab& diuitias: scire debet
quia non sunt illȩ uerae diuitiae. ut alias de-¬
siderce. Qui enim diuitias falsas desiderat:
ueras non quęrit. Qui autem ueras quęrit:
adhuc pauꝑ .ẽ. Et recte dicit: pauper & dolens
ego sum. Rursus ille qui pauper.ẽ. & neqͥtia
plenus. ẽ unde dr̃ abundare : quia displic&
illi quia pauper. ẽ: & iustitia ipsa uidetur
abundare incorde suo. aduersꝰ iustitiamdĩ
& quae ahundantia iustitiae nr̃ae: quantacũq
iustitia in nobis fuerit: ros est. Nescio quis
adillum fontem. ad sagͥnã illam tantã stillici¬
dia quaedã sunt qua& uitam nr̃am mollicent:¬
& duram iniquitatem soluant. Modo deside¬

Expanded text:
omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Inomnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vero christianus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo deside
Abbreviated transcription (Latin):
abundat honorib: & in desuꝑb est: Alus
abundare se iustitia putat: & inde suꝑbit:
quod peius. ẽ:. Qui uidentur non abundare
pecunia: iustitia sibi uidentur abundare
aduersus dm̃. Et positi in calamitatib se
iustificant. dm̃ accusant & dicunt. Quid ad¬
misi. aut quid feci : & tu dicis: respice. recor:.¬
darepeccata tua. sinihil fecisti. Ti tillatur
aliquantum conscientia: & redit ad se. & cogi¬
tat facta sua mala & cum cogitauerit facta
sua mala: nec sic uult confiteri quia digna
patitur. seddicit. Eccemanifeste feci multa:
sed multos uideo peiora fecisse & nihil mali
pati: iustus. ẽ contra dm̃: ab undat ergo & ipse
plenum habet pectus iustitia:  uandõquidẽ
illids̃ uidetur male facere: & ipse sibi uidetur
in iuste pati: Et sida res illi nauem gubernandã:
in naufragium ir& cum illa: Uult autem dm̃
excuterẽ degubernatione huiꝰ mundi: & ipse
tenere gubernacula creaturae. & distribuere

Expanded text:
abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo debemus nos flagellari. qui fecimus
quare flagellemur: cũmista dixerimꝰ eĩs:
nondum humiliati. respondent & dicunt. Ista
sunt uerba xp̃ianoꝵ uanorum : qui credunt
quod nonuident: Si & ipsi insultant. quid puta¬
mus fr̃s quasi non eos cõmemoratos in hoc psal¬
mocumdicer&: obprobrium eis qui abundant
& despectio su ꝑbis quandoquidem insulta¬
tur xp̃ianis. & ab eis qui non abundant. sed
cum sint inegestate & inerũpnis. nec ipsi ces-¬
sant insultare. Certe ergo obprobrium eis
qui abundant. An forte nullus inuenitur.
qͥ etiã positus incalamitate insult&: si non in¬
sultauit latro. qui cum crucifixo dño cruci¬
fixus erat. Ergo sunsultant & illi qui non
abundant. quare psalmus ait. obꝓbrium
eis qui abundant: sidiligenter discutiamꝰ:
& ipsi abundant. Vnde abundant: nam nisi
abundarent: suꝑbi nonessent. Alius enim
abundat pecunia. & inde suꝑb est Alius

Expanded text:
quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illinondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius
Abbreviated transcription (Latin):
non luxit nobis. & sol non ortus . ẽ nobis
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia. & diuitiarũ iactatio
quid contulit nobis: Ibi tũ non eis insultas:
quia ipsi sibi iam insultant. Quod donec fiat
fr̃s. leuemus oculos ad eum qͥ habitat incęlo.
et non abillo tollamus oculos quo adusq mi¬
sereatur nr̃i : & liber& abomĩ tẽptatione. &
obꝓbrio & despectu: huc accedit: qđ ali:¬
quando & ipsi qui sunt inflagello infelicita¬
tis tẽporalis. insultant nobis Inuenis aliquẽ
ꝓ merito iniquitatum suarũ siue occulto iu¬
dicio dĩ. siue manifesta dampnatione mitti
in carcerem. portare catenam: & ipse insultat.
Et cum ei dictum fuerit. quare nonbene uixisti
ecce quo uenisti male uiuendo: ille respond&
Quare illi quibene uiuunt. ista paciuntur : sed
illi ꝓpt̃ea patiuntur ut ꝓbentur. ut tẽptatio¬
nibus exerceantur. ut flagellis ꝓficiant : quia
flagellat omnẽ filium quem recipit: Et si unicũ
sine peccato flagellauit. & ꝓomĩb tradidit eũ.

Expanded text:
on luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum ,
Abbreviated transcription (Latin):
Postea enim ueni& tempus: quando dicturi sunt
illi ipsi. Hi sunt quos aliquando habiumus
inrisum: Verba sunt libri sapientiae. quia
ꝓdidit nobis scriptura quae dicturi sunt
illupsi qui nos modo irrident. et quinos des¬
piciunt. & a quib impleti sumus opꝓbrio &
despectione. Quae uerba habebunt tunc: qͥa n¬
do aueritate despiciuntur: uident̃ en im
addexteram fulgere. quos secum cõmixtos
contẽpserant. cum factum fuerit in illis quod
dixit apostolus. cum xp̃c apparuerit uitaur̃a¬

Expanded text:
postea enim veniet tempus quando dicturi sunt postea enim veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commixtos contempserant, cum factum fuerit in illis quod dixit Apostolus, «Cum Christus apparuerit vita ves
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. suꝑbis. Quod. ẽ. autẽ obꝓbrium: hoc
.ẽ. despectꝰ. & quod .ẽ. qui abundant: hoc ẽ.
suꝑbis. Repeticio sententiae. ẽ.: obꝓbriũ
eis qui abundant. & despectio superbis
Quare abundant superbi : quia hic uolunt
ẽẽ. felices quid quando & ipsi miseri sunt.
nũquid abundant: Sed forte quando mise¬
ri sunt non nobis insultant. Intendat caritas
ur̃a. Tunc insultant forte quando felicesst̃.
quando se iactant inpompa diuitiarũ suarũ.
quando se iactant inuentositate falsoꝵ honoꝵ
Tunc insultant nobis. & quasi dicunt. eccebe-¬
ne mihi ẽ fruor egoreb p̃sentib Recedant
ame qͥ ꝓmittunt quod nonostendunt: Quod
uideo teneo: quod uideo fruor: Bene mihi sit
in hac uita: tu securior esto quia resurrexit
xp̃c. & docuit te quid in alia uita daturus
sit. Certus esto quia dãt: sed insultat ille quia
ten& Ferto insultantem: & ridebis gementẽ

Expanded text:
dixit, «superbis.» Quod est autem, «opprobrium;» hoc dixit, «superbis.» Quod est autem, «opprobrium;» hoc est, «despectus:» et quod est, «qui abundant;» hoc est, «superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem:
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit patermeus Et ille. Unde habuit hanc
domũ: atius nr̃ illi eã dimisit. Recurre &
ad pr̃oauum. inde ad atauum. & iã nomina
non põtest dicere. Nonne indepotius terreris.
quia multos attendis transisse perillã domũ.
& neminẽ ipsoꝵ sectim illã tulisse ad aet̾nã
domum: pat̾ tuus hic eam dimisit. transiit
per illã. sic & tu transibis. Si ergo transitũ
habetis indomo ur̃a : stabulum. ẽ. transeun¬
tium. non habitatio cõmanentium: Et tamen
quia nos ea quae futura sunt speramus. &
infuturã felicitatẽ sꝑamꝰ. & nondum apparuit
quid erimꝰ. quã uis iam filii dĩ sumꝰ quia uita
nr̃a abscondita. ẽ. cũ xp̃o indõ: repleti sumus
despectione: idẽ. contẽptu abhis qui felicita¬
tẽ quaerunt. uel habent inisto scło impluri¬
mũ repleta .ẽ. anima nr̃a. obꝓbriũ eis qui
abundant: & despectio suꝑbis. Quȩrebamꝰ
qui sunt qui abundant: exposuit tibi cum

Expanded text:
dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem suspiramus, et nondum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saecumum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abundant;» exposuit tibi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbrium eis qui abundant. et despectio suꝑ¬
nantur abhis qui uolunt impie uiuere. quoꝵ
felicitas tota terrena. ẽ: lrridentur illi qͥ felici¬
tatem uocant. quam oculis uidere nonposst̃:
& dicitur eis. Quid credis insane : uides qđ
credis: reuersus. ẽ. aliquis ab inferis. & retu¬
lit tibi quid ibi agitur Ecceego quod amo:
uideo & fruor. Despiceris quia speras quod
nonuides: & despicit tẽ ille qui quasi ten&
quod uid&. Attende ipse si tenet. noli turbari:
uide suipse tenet. & non tibi insult& Ne cũ
putas eum felicem inp̃senti: amittas ueram
felicitatem futuram. Noli turbari. attende si
ten&. Labitur hoc abillo quod ten&: uel ipse
abeo quod ten&. Necesse ẽ transeat.: aut ipse
ꝑres suas: aut res ipsius perillum. Perquẽ
transeunt res suae: qui uiuus: labe factꝰ
erit. Qui transit ꝑ res suas : qui indiuiti is
moritur : quia cũ moritur non eas secum afͣ¬
fert ad inferos. Domũ meam habeo: iactauit
se. Quaeris: quam domũ tuam: quani mihi

Expanded text:
brium eis qui abundant, et despectio supernantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet: noli turbari; vide si ipse tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
di at hoc om̃s possumꝰ dicere
Hoc nondico: totus xp̃s dicit
Sed magis exꝑsona corporis
dictum. ẽ : quia & cumhic eẽt
carnem portans: orauit. & exꝑsona corpo¬
ris orauit patrem. Et cumoraret : globi san¬
guinis detoto eiꝰ corpore distillabant: Sic
scriptum. ẽ in euangłio. Orauit iħc intenta
oratione : & sudabat sanguinem. Quid ẽ. decoco
corpore sanguinis effluxio. nisi detota aeccła
martyrum passio: Dñe clamaui adte exaudi
me. Intende uoci deprecationis meae: dum
clamauero adte

Expanded text:
di me.» Hoc omnes possumus dicere. Hoc non dico, totus Christus dicit: sed magis ex persona corporis dictum est; quia et cum hic esset, carnem portans oravit, et ex persona corporis oravit Patrem, et cum oraret globi sanguinis de toto corpore ejus destillabant. Sic scriptum est in Evangelio: «Oravit Jesus intenta oratione,» «et sudavit sanguinem» . Quid est de toto corpore sanguinis effluxio, nisi de tota Ecclesia martyrum passio? «Domine, clamavi ad te, exaudi me: intende voci deprecationis meae, dum clamavero ad te
Abbreviated transcription (Latin):
metangit: Bene seruabatur apud patrẽ: ne cũ
meretricib dissiparetur Accepit: facta . ẽ
in eiꝰ potestate. Profectus in regionem longinqͣm
effudit omĩa cũ meretricib: passus. ẽ tam̃ famẽ.
ut pane saturaretur. E rgo intra ut in habiteris.
& non quasi tuussis sedillius. Intrabimus in
tabernaculum eiꝰ: ad orabimus in loco

Expanded text:
me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparetur. Accepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes habere quam acceperant: & quod acce¬
ubiq disꝑsã sunt. & inforensĩ ure dephensum
.ẽ. quod institutum. ẽ. ut plus pe tendo caus a
cadat. idest ut qui plus petierit quam ei debetur.
& quod ei debebatur amittit. Omĩs autem
a nobis circumciditur auaritia: si grittis cola¬
tur ds̃. Ad quod sc̃m iob in agone temptationis
ipse. ꝓuocat inimicus: cumdeillo dicit. Nũqͥd
gratis colit iob dm̃ putabat enim diabolus.
qđ in dõ colendo uir iustus cor inclinatum
haberet in auaritia : et causa emolum̃ti uel
utilitatis rerum temporalium. quib eũ ditaue¬
rat dñs uelut mertenarius eiꝓtali mercede ser¬
uir&. Sed quam gratis diñcoler&: temptatus
apparuit. Si gͦ cor non habeamꝰ inclinatum in
auariciam. dm̃ noncolimus nisi ꝓpt̃ dm̃: ut sui
cultus ipse sit merces. ipsum diligamꝰ & in se¬
ipso. ipsum diligamꝰ in nobis. ipsum in ꝓximis
nr̃ĩs quos diligimus sicut nosm&ipsos. siue

Expanded text:
volentes habere quam acceperant, et quod accevolentes habere quam acceperant, et quod acceubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Ad quod sanctum Job in agone tentationis ipse provocat inimicus, cum de illo dicit: «Numquid gratis colit Job Deum» ? Putabat enim Diabolus quod in Deo colendo vir justus cor inclinatum haberet in avaritiam, et causa emolumenti vel utilitatis rerum temporalium quibus eum ditaverat Dominus, velut mercenarius ei pro tali mercede serviret: sed quam gratis Deum coleret, tentatus apparuit. Si ergo cor non habeamus inclinatum in avaritiam, Deum non colimus nisi propter Deum, ut sui cultus ipse sit merces. Ipsum diligamus in seipso, ipsum diligamus in nobis, ipsum in proximis nostris quos diligimus sicut nosmetipsos, sive
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quam sat est Pleon enim: latine plus
est. Ex aia. habitus.ẽ. abeo quod ẽ. habere
Ergo aplus habendo appellata.ẽ. eleon exaia.
quamlatini interp̃tes in hoc loco nonnulli
int̃p̃tati emolum̃tum : quidam uero in uti¬
litatem. sed melius qui auaritiam:. Dicit aut̃
apostolus. Radix enĩm̃ omniũ malorum:
auaritia est
Sed in greco unde in nrãm
linguã uerbaipsa trans lata sunt. non legitur
apud apostolum pleonexasa. quod in loco isto
psalmi huius. sed filargiria: quo uerbo signi¬
fi catur amor pecuniae. Uerũ apłs intelligen¬
dus . ẽ isto nomine genus significasse ꝑ speciẽ:
id ẽ ꝑ amorem pecuniae uniuersalẽ generalẽ¬
q auaritiam. quae uere radix ẽ. maloꝵ omiũ:
N am & ipsi primi homines ꝑ serpentẽ decepti
& deiecti non fuissent: nisi plusquã acceꝑant
habere. & plusquam facti fuerant. ẽẽ uoluissent
Hoc quippe ꝓmiserat dicens: eritis sicut dii
Ergo ista pleon exaia sub uersi sunt. Plus enim

Expanded text:
quisque quam sat est: πλέον enim latine plus est; ἔξις habitus est, ab eo quod est habere. Ergo a plus habendo appellata est πλεονεξία, quam latini interpretes in hoc loco nonnulli interpretati sunt «emolumentum,» quidam vero «utilitatem;» sed melius qui «avaritiam.» Dicit autem Apostolus: «Radix enim omnium malorum avaritia est» . Sed in graeco, unde in nostram linguam verba ipsa translata sunt, non legitur apud Apostolum πλεονεξία, quod in loco isto psalmi hujus; sed φιλαργυρία, quo verbo significatur amor pecuniae. Verum Apostolus intelligendus est isto nomine genus significasse per speciem, id est, per amorem pecuniae universalem generalemque avaritiam, quae vere radix est malorum omnium. Nam ipsi primi homines per serpentem decepti et dejecti non fuissent, nisi plus quam acceperant habere, et plus quam facti fuerant esse voluissent. Hoc quippe ille promiserat dicens: «Eritis sicut dii» . Ergo ista πλεονεξία subversi s
Abbreviated transcription (Latin):
sibiess& idipsum : lapsus est. Cecidit angelus.
et factus . ẽ. diabolus: Propinauit homini super¬
biam: deiecit secum in uidentia eum qui stabat.
Isti qui sibi uoluerunt idipsum. eẽ: sibi prin¬
cipari. sibi dominari uoluer̃. N oluerunt
habere uereͣdm̃. qui uere . ẽ id ipsum: cui
dictum .ẽ Mutabis ea & mutabuntur: tu
autem idem ipsees: lam ergo post tantum
languorẽ. post tantos morbos. difficultates.
labores. redeat anima humiliata adidipsũ.
& sit in illa ciuitate : cuiꝰ participatio eiꝰ est¬

Expanded text:
sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idipsum, cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus participatio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
stantes erant pedes nr̃i. in atruis hierusalem
Omĩa enim ibi stant. ubi nichil transit. Uis &
tũ ibi stare. & non transire : illuc curre: idipsũ
nemo habet ex sẽ: Intendite fr̃s Corpus hab&:
ꝑ aetates. mutatur ꝑmutationes locoꝵ ac tẽpoꝵ.
mutatur ꝑmorbos & defectus carnales. Nongͦ¬
habent quasdã mutationes suas. Et si occultas:
certe delocis in loca mutantur. Ascendunt
aboriente in occidentẽ: & rursus circũ eunt
adorientẽ. Nonergo stant: non sunt id ipsum
Anima humana. nec ipsa stat. Quantis enĩmuta¬
tionib & cogitationib uariatur : quantis
uoluntatib immutatur : quantis cupiditatib
diuerberatur atq distent᷑ur. mens ipsa homi¬
nis quaedicitur rationabilis. mutabilis est:
non est idipsum. Modo uult. modo non uult:
Modo scit: modo nescit Modo meminit: modo
obliuiscitur. Ergo idipsum. nemo hab& exse
Qui uoluit exsẽ habere idipsum. ut quasi ipse

Expanded text:
«Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod tationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carhabent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
idem ipse es: & anni tui nondeficient᷑: Pr̃s.¬
nonne anninr̃i cotidie deficuint. nec stant om¬
nino. Nã & qui uener̃ iam non sunt: & qui
futuri sunt nondum sunt. Iam illi defeter̃: &
illi defecturi uenturi sunt. In hoc ergo ipso uno
die fr̃s. eccemodo loquimur: in momento est
Preteritae horae transier̃. futurae nondũ uener̃:
& cũ uenerint: & ipsae transibunt & deficient:
Qui sunt anni qui nondeficiunt. nisi qui stant:
Si ergoibi annistant & ipsi anni qui stant. unus
annus. ẽ. & ipse unus annus qͥ stat unus dies.ẽ.
quia ipse unus dies nec ortũ habet nec occasum.
nec in choatur ab hesterno. nec excluditur
acrastino: sed stat semꝑ ille dies Et quod uis
uocas illum diem. Siuis anni sunt. siuis dies
ẽ.: Quodcũq cogitaueris. stat. Tamen ipsius sta¬
bilitatis participat illa ciuitas. cuius participa¬
cio .ẽ. in idipsum: Merito ergo quia illius stabi¬
litatis fit particeps. dicit istẽ qui illuc currit:

Expanded text:
idem ipse es, et anni tui non deficient» idem ipse es, et anni tui non deficient» nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit,
Abbreviated transcription (Latin):
cumdiceret. ego sum quisum. Firmitatẽ cordis
quaesiuit & aciem contẽplationis erectã: cum
dixit. qui ẽ. misit me aduos. Sed nondum
habes forte contẽplationem noli deficere. noli
desperare: qui est: uoluit. eẽ. homo ut tu es
Et ideo sectitus ait moysi : quasi expauescenti
nomen. quod nomen: quod ẽ. est & dixit
inquit dñs ad moysen: łgo sum ds̃ abraham.
& ds̃ isaac. & ds̃ iacob: hoc mihi nomen.ẽ. in
aeternũ. Noli de te. sperare quia dixi. ego sũ
quisum. & qui ẽ. misit me aduos: quia tu mo-¬
do fluctuas. & mutabilitate rerum. & uarieta¬
te mortalitatis humanae ꝑcipere non potes.
quodẽ. idipsum Ego descendo: quia tu uenire
non potes łgosum ds̃ abraham. & d̃ isaac. & dis̃
iacob Insemine abrahã spera aliquid. ut con¬
firmari possis aduidendum : qui tienit ad tẽ
insemine abrahȩ Ergo hoc ẽ idipsum dequo
dictum. ẽ. : mutabis ea & mutabuntur. tuautẽ

Expanded text:
cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed nondum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
Non potes capere : multum ẽ intelligere. mul¬
tum .ẽ. apprehendere. Retine quod ꝓte fac¬
tus .ẽ. : quem posses capere. Retine carnem
xp̃i inquẽ leueris egrotꝰ et auulneribus
latronum semi uiuus relictus: Et ad stabulũ
perducereris. & ibi sanareris Ergo curramꝰ
addomum dñi. & ꝑueniamꝰ adciuitatẽ ubi
stent pedes nr̃i. ciuitatem quae aedificatur
ut ciuitas: cuius p articipacio esiꝰ inidipsum.
ego sum quisum: Quomodo.ẽ. in forma dĩ. ubi
non rapinã arbitratus. ẽ. eẽ. se ãqualẽs dõ ibi ẽ
id ipsum. Ut autẽ tũ efficiaris particeps
inidipsum : factus .ẽ. ipse pͥor particeps tui
Et uerbum caro factum. ẽ.: ut caro particip&
.ẽ. & habitauit in nobis : ex semine uenit abra-¬
ham cP missum.ẽ. autẽ abrahȩ. & isaac. & iacob.
qđ ex semine eoꝵ benedicerentur oms gentes.
& in de uidemꝰ aeccłam toto orbe diffusã loqͥt᷑
ad infirmos ds̃: firmitatem cordis quȩsiuit:

Expanded text:
Non potes capere; multum est intelligere, mulNon potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» «Ego sum qui sum,» quo modo est in forma Dei. Ubi non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participettum est et habitavit in nobis , ex semine venit Abraham; promissum est autem Abrahae et Isaac et Jacob, quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes ; et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam modo fũs quisquis erigit aciem mentis.
quisquis deponit caliginem carnis. quis quis
sum. FR̃s. si potestis intelligite idipsum
Nam & ego quicquid aliud dixero: nondico id¬
ipsum: Conemur tam̃ quib dã uicinitatibus
perducere infirmitatẽ mentis. ad cogitandũ
id ipsum. Quidẽ. id ipsum: quo. semꝑ eodẽ
modo .ẽ. qđ nonmodo aliud:modo aliud
est. Quid ergo .ẽ. id ipsum. nisi quod.ẽ.: quid
quod ẽ: quod aeternum.ẽ. Nam quod sẽꝑ
alit̾ atq aliter .ẽ. non est: quia non manet᷑
Nonomĩno non est: sed non summe. ẽ: Et quid
.ẽ. quod .ẽ. nisi ille. qͥ quando mittebat moy sen
dixit illi⁊ ł gosum qui sum: quid ẽ hoc. nisi
ille cui cum dicer& famulus eiꝰ. ecce mittis me.
sidixerit mihi popłs quis te misit. quiddicã
ei. Nomen suum noluit aliud dicere. quã ego
sum qui sũ & adiecit & ait. Dices itaq filiis
isrł. qui ẽ. misit me ad uos:: Ecce id ipsum.
egosum qui sum : qui ẽ. mi sit me aduos.

Expanded text:
am ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis sum?» Fratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen quibusdam vicinitatibus perducere infirmitatem mentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.»
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad nos exsemine. Ipse autẽ rex nr̃ est
regens nos: et introducens nos in regnũ suũ
scđm diuinitatẽ autẽ creator dauid. & dñs dauid:
Deniq apostolus cum honoraret primũ popłm
dĩ. unde & apłi ipsi credider̃. & multae aeccłae
primae factȩ sunt. facientes inmultis hominũ
milib quod modo in euangłio diues unus au¬
diuit. & tristis abscessit: id ẽ uendentes omnia
quae habebant & distribuentes pauperib & ꝑfec¬
tionem indño requirentes. cu mergo laudar&
ipsumpopulũ primũ: sic ait. Quorum patres &

Expanded text:
enit ad nos ex semine David , ipse autem rex noster est, regens nos, et introducens nos in regnum suum: secundum divinitatem autem Creator David, et Dominus David. Denique et Apostolus cum honoraret primum populum Dei, unde et Apostoli ipsi crediderunt, et multae Ecclesiae primae factae sunt, facientes in multis hominum millibus quod modo in Evangelio dives unus audivit, et tristis abscessit ; id est, vendentes omnia quae habebant, et distribuentes pauperibus, et perfectionem in Domino requirentes : cum ergo laudaret ipsum populum primum, sic ait: «Quorum patres, et