comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Audis. aut petram : duricia ate intelligatur : Neccum audis leonem cogi¬
tes fertcatem : nec cum audis agnum : cogites pecus  Nichil horum est in
se. & omnia factus est propter te: Hinc ergo ascendendum: illuc ascen¬
dendum: Abexemploipsius : ad diuinitatem ipsius: Exemplum enim
tibi fecit humiliadose: Nam qui nolebant a conualle plorationis as¬
cendere. conpressisunt ab ipso: Prae propere eNim uolebant habe¬
re ascensum: honores altos cogitabant. uiam humilitatis nec cogi¬
taban: Intelligat carita s ura quod dico : duos discipulos uoluisse ad
latera dñi. unum ad dexteram alteram ad sinistram sedere. Uidit
eos dominus praepopere & praepostere dehonoribus cogitare: cumpͥ¬
us discere deberent humiliari ut exaltarentur: Et ait dñs Potestis
bibere calicem quem ego bibitu russum: Ipse enim inconualle
plonationis bibituruserat calicempassionis: Illi autem nonaten¬

Expanded text:
audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogiaudis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non atten
Abbreviated transcription (Latin):
rationis : qui fecit manendo. montem ascensionis Quid est uallis plora¬
tionis& uerbum caro factum est : & habitauit in nobis. Quid est uallis
plorationis : prebuit percutienti se maxillam : saturatus est opprobrus:
Quid est uallis plorationis : colofizatus ÷ : sputis illitus. spinis coronatus:
crucifixus est: Haet est autem uallis plorationis: unde tibi ascendendũ
est Sed quo ascendendum ÷ e In principio erat uerbũ. & uerbum erat
apud dm̃: & deus erat uerbum: Ipsum enim uerbum caro factum ÷:
& habitauit in nobis : Sic descendit ad te: ut maner& in se: Descendit ad te.
utfier& tibi conuallis plorationis Mansit inse: ut ess& tibi mons ascensionis:
Erit inquit esaias. in nouissimis dieb: manifestus mons dñi. paratus in cacum¬
ne montium: Ecce quo ascendendum ÷: sed noli aliquid terrenũ cogitare:
Nec quia montem audisti. alta quaedam cogites terrae : Mec cum saxum

Expanded text:
rationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorarationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis? «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.» Quid est vallis plorationis? «Praebuit percutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, crucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascendendum est. Sed in quo ascendendum est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in corbominis ascendit . Quomodo diciposs&. quo ascendendum est:
Ideo cumdici non poss& : ait. In locum quem disposuit : Quid tibiplus dic¬
turus sum: ait homo perquem sp̃s sc̃s loquebatur : in locum talem. aut
locum talem quicquid dixero terrenum cogitas: hdmo repleris : car¬
nemportas : Corpus quod corrumpitur aggrauat animã : & de primit
terrena in habitatio. sensum multa cogitantem: Cui loquor: quis au¬
diturus est : quis capi& .e ubi erimus postħanc uitam. si in corde ascende¬
rimus : quia ergo nemosperat aliquem in affabiliter beatitudinis locũ.
quem tibidis posuit. qui ascensionem &iam incorde tuo disposuit. Sed
uli: in conualle plorationis : Conuallis humilita tẽ significat: monscelsitudine
significat : Estmons quo ascendamus: spiritalis quaedam celsicudo : łtquis estiste mo
quo ascendamus. nisi dominus iħs xp̃s : Ipse tibi fecit patiendo conuallem plo¬

Expanded text:
nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo ascendendum est? nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum quem disposuit.» Quid tibi plus dicturus sum, ait homo per quem Spiritus sanctus loquebatur? in locum talem, aut locum talem? Quidquid dixero, terrenum cogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus, nisi Dominus Jesus Christus? Ipse tibi fecit, patiendo, convallem plo
Abbreviated transcription (Latin):
quem modo nobis cantatum audiuimus. et can¬
tando respondimus: Nondiu laborabitis in au¬
diendo nec infructuose laborabitis inopan¬
do Est enim sicut eius titulus praenuntiat:
canticum graduum: Grete scriptum est ana¬
bathmon: Gradus: uel descendentium sunt: ⁊
ascendentium: Sed gradus quomodo in his
psalmis positi sunt: ascendentes significant:
Intelligamus ergo tam quã ascensuri. nec as¬
censiones pedibus corporalibus queramus.
sed sicut in aliossalmo scriptum ÷. ascensiones in corde disposuit. inual¬
lẽ plorationis : in locum quem disposuit: Dixit ascefisiones Ubi : idest
in corde Unde : a conualle plorationis: Etiam quo ascendatur. tamꝗ
defecit sermo humanus: nec explicari potest forte. nec cogitari : Audis¬
tis modo cum a postolus legeretur: quod oculus non uidit. nec
auris audiuit: nec incorhominis ascendit: In corhominis non ascendit:
corhominis illuc ascendat: Ergo quia oculus nonuidit. Net auris audiũ.

Expanded text:
quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum est, ἀναβαθμῶν. Gradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit» . Dixit «ascensiones;» ubi? Id est, «in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audistis modo, cum Apostolus legeretur, «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
uult peruenire ad illam hierusalem matrem nr̃am. de
noli mihi credere. audi quid sequitur: et quam hierusa¬
lem design& mentibus nr̃is: Cum enim dixiss&. stantes
erant pedes nr̃i. in atriis hierusalem : quasi diceretur
non aedificabatur: Nescio quam ergo ciuitatẽ
dicit. quaemodo aedificatur : adquam currunt in
fide lapides uiui. dequibus dicit petrus: Et uostã¬
quam lapides uiui. coedifica mi indomd̃ spirita¬
lem. idest templum dĩ sanctum: Quid est lapides
plum dĩ : quia dicit paulus apostolus. templum
enim dĩ sanctũ ÷ : quod estis uos : Ipsa ergo modo ciui¬
tas. aedificatur: Praeciduntur de montibus la¬
pides. permanus predi cantium ueritatem conl¬
quadrati: ut intrent instructuram sempiternam:
Ad huc multi lapides inmanibus artificis sunt: Noncadant
demanibus artificis. ut possint perfecti coedificari. instructu¬
ra templis Est ergo ista hierusalem: quae aedificatur ut

Expanded text:
vult pervenire ad illam Jerusalem matrem nostram , de vult pervenire ad illam Jerusalem matrem nostram , de noli mihi credere; audi quid sequatur, et quam Jerusalem designet mentibus nostris. Cum enim dixisset, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem;» quasi diceretur non aedificabatur. Nescio quam ergo civitatem dicit, quae modo aedificatur, ad quam currunt in fide lapides vivi, de quibus dicit Petrus: «Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in domum spiritualem» , id est, templum sanctum Dei. Quid est, «lapideplum Dei; quia dicit apostolus Paulus, «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos.» Ipsa ergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut
Abbreviated transcription (Latin):
huc inuia sis. hoc tibi pone ante oculos. quasi ibi stes: quasi
iam inter angelos: gaudeas. et fiat inte quod dictum ÷:
Beati quihabitant in domo tua. in secul& seculorum lau¬
dabunt te: Stanites erant pedes nr̃i in atriis hieru¬
salem: Cuius hierusalem: Sol& enim dici & istti hierusa¬
lem: Sed ista hierusalem. umbra est illius: Etquid mag¬
nũ est stare
mistt hierusalem. quando ipsa bierusalem manere non potuit.
quae inruinam conuersa est: Hoc ergo promagno spiritusses.
ex inflammato corde. amantis huiuseloquitur : quia dicit
stantes erant pedes nr̃i in atriis hierusalem Nonne illa ÷
hierusalem. cuidixit dominus. hierusalem hierus alem
quae interficis prophetas. & lapidas missos ad te:
Quid magnum ergo iste concupiscebat
stare interꝰ illos qui interficiebant prophetas
& lapidabant missos adse Absit ut deista
hierusalem sic cogit& qui sic amat. quisic ard&. quisic

Expanded text:
huc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi huc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum est, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cujus Jerusalem? Solet enim dici et ista Jerusalem; sed ista Jerusalem umbra est illius. Et quid magnum est stare in ista Jerusalem, quando ista Jerusalem stare non potuit, quae in ruinam conversa est? Hoc ergo pro magno Spiritus sanctus ex inflammato corde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem?» nonne illa est Jerusalem, cui dixit Dominus, «Jerusalem, Jerusalem, quae interficis Prophetas, et lapidas missos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui sic amat, qui sic ardet, qui sic
Abbreviated transcription (Latin):
ibi Ergo qui currunt. quiddebent cogitare: quasi ibi iamsint.¬
& ibistent: Magnum enim ÷ ibistare inter anglos & non defi¬
cere Qui enim inde lapsus est: inueritate nonstetit: Qui cũq
non sunt lapsi. inueritate nostant. & ille stat qui deofruit᷑
Qui autemse frui uoluerit cadit Quis autem frui se uult:
qui superbusest Ideo ille quisemꝑstare uolebat inatriis
hierusalem: In lumine inquit tuo uidebi mus lumen Nionin
lumine meo : & aput te inquit fons uitae. non aput me :
Etquid ad iecit : Nonueniat mihi pessuperbiȩ. & manus
peccatorum non dimoueant me. Ibi ceuderunt qui operan¬
tur iniquitatẽ: epulsi sunt nec potuerunt stare :
Siergo illi non potuerunt stare. quia superbi fuerunt :
humiliter ascende uedicas. stantes erant pedes nr̃i in atri¬
is hierusalem: Cogittt qualis ibi futurussis. et quamuis ad¬

Expanded text:
ibi. Ergo qui currunt, quid debent cogitare? Quasi ibi jam sint, etibi. Ergo qui currunt, quid debent cogitare? Quasi ibi jam sint, et ibi stent. Magnum enim est ibi stare inter Angelos, et non deficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, cadit. Quis autem se frui vult? Qui superbus est. Ideo ille qui semper stare volebat in atriis Jerusalem, «In lumine tuo,» inquit, «videbimuss lumen;» non, in lumine meo: et, «Apud te,» inquit, «fon vitae;» non, apud me. Et quid adjecit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me. Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, non potuerunt stare» . Si ergo illi non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis ad
Abbreviated transcription (Latin):
accendentium rapit illos ad locum scm̃ & cogitatiosancta sci¬
ficat eos: Siergo adlocum corporalem si crapitamorsẽs.
qualis amor deb& e̾e. qui concordes rapit incaelum et di¬
centes sibi. in domum domini ibimus. Ergo curramus cur
non lassabimus :Curramus indomum dñi: iocundet᷑
anima nr̃a. in his qui ea nobis dicunt Qui enim ea nob
dicunt. priores uiderunt illã patriã delongmquo cla¬
mantes ad posteriores. indomum dñi ibimus : Ambulate
currite. uiderunt illam a postoli: & dixerunt nobis
Currite. ambulantes sequimini indomũ dñi ibimus:
sunt mihi. indomum domini ibimus Iocundatus sum in ꝓphe¬
tis. iocundatussum inapostolis. Om̃s rnim isti dixerunt nob.
Ecce habes domum domini: di quaerebas quid sit domus¬
domus domini. mn illa domo domini laudatꝰ
qui condidit domum. ipse delitiae omnium
habitantium indomo: Ipse sola spes hic: & res

Expanded text:
accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctiaccendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curnon lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, priores viderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. Viderunt illam Apostoli, et dixerunt nobis, Currite, ambulate, sequimini; «In domum Domini ibimus.» runt mihi, In domum Domini ibimus.» Jucundatus sum in Prophetis, jucundatus sum in Apostolis. Omnes enim isti dixerunt nobisEcce habes domum Domini, si quaerebas quid sit domus Domini. In illa domo Domini laudatur qui condidit domum: ipse deliciae omnium habitantium in domo; ipse sola spes hic, et res
Abbreviated transcription (Latin):
dere. utsit cumsole. & luna. & stellis: absit. sed incaelo aeter¬
na hierusalem. ubi sunt ciuesnri angeli: Ab ipsis ciuibus
nostris peregrinamur in terra: Inperegrinatione suspiramꝰ.
inciuitate gaudebimus Inuenimus autem & socios in ista
peregrinatione. quiiam uiderunt ipsam ciuitatem. & inui¬
tant nos ut curramus ad illam: Adhos gaud& & iste quiet
dicit: Iocundatus sum in his: quaedietet sunt mi hi in
domum domini ibi mus fratres. ueniat inmentem cari¬
tati urae si qua forte festiuitas martyrũ. & locus aliquis
sanctus nominatus. quo certo die turbae confluant ad cȩ¬
lebrandum sollemptatem. ille turbae quomodo sesuscitan:
quomodo hortantur & dicunt. Eamus. eamus. Etquerunt :
Quo eamus: Etdicitur: Ad locum illum. ad sem locum:
Inuicem sibi locuntur. & tam quã incensi singillatim faciu
unam flãmã. & ipsa una flamma facta ex collocutione sese

Expanded text:
dere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterdere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaudet iste qui et dicit, «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Fratres, veniat in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant, quomodo se hortantur et dicunt: Eamus, eamus. Et quaerunt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese
Abbreviated transcription (Latin):
to idest duob praeceptis dilecti onis dĩ & dilectionis pro¬
ximi: uolat quonisi addm̃ ascendens uolando quia
ascendit amando: Quodantequam possit gemit inter¬
ra: siam in est ei uolandi. desiderium: & dicit: Quis
dabit mi hi pennas sicut colũbae. & uolabo & requi¬
escam: Quo autem uolabit: demediis scandalis ubi ge¬
mebat: łtiam iste cuius haec uox÷ quam com memo¬
raui: demedus ergo scandalis a commixtione m alorũ
hominum. apalea cui grana commixta sunt uola¬
re uult: ubi non patiatur coniunctionem. & societa¬
hodie suscepimus tractandum sc̃itati uestrae: ipsam
hierusalem desiderat. id est iste qui ascendit in hoc
psalmo: Est enim canticum graduum: quod sepe¬
diximus caritati ur̃ae: quia non sunt gradus isti. descendentium
sed ascendentium. Ascendere ergo uultiste. et quo uult ascen¬
dere nisi ad caelume Quid est in caelo: utrum id eo uult ascen¬

Expanded text:
to, id est, duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proto, id est, duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi volat. Quo, nisi ad Deum ascendens volando, quia ascendit amando? Quod antequam possit, gemit in terra, si jam inest ei volandi desiderium; et dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societahodie suscepimus tractandum Sanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat, id est, iste qui ascendit in hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepediximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascen
Abbreviated transcription (Latin):
est ungare ut cum maiore gaudio nossinere utat
loum martyrum sicut hesterna die promis seramtꝰ
Illienim martyres sine labore hicsunt nobi seum
icut amor immundus in flammant animam. & adter¬
rena concupiscenda & peritura seotenda peritura
uocat: Et inima praecipitat atque in ꝓfunda demergit :
sic amor sc̃s ad superna eleuat. & ad aeterna inflã¬
mat. adeti quȩ non transeunt neq moriuntur ex citat ani¬
mam & de profundo inferni leuat ad caelum: ł lab& tam̃
omnis Amor uimsuam: nec potest uacare amor. in ani¬
ma amantis necesse est ducat. Sedusscire qualis amor
sit & uide quoducat Non ergo monemus utnibil ametis.
sed monemus nemundum ametis. ut eum qui fecit mun¬
dum libere ametis: Obligatur enim anina terreno
amore : quasi uis cum hab& inpennis uolare non potest:
Aundata uero ab affectib sordidissimis seculi : tam quã
extentis pennis. & duab alis resolutis ab omni inpedim̃¬

Expanded text:
ram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad ram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscum.icut amor immundus inflammat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat ad coelum. Habet tamen omnis amor vim suam, nec potest vacare amor in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anima amore terreno, quasi viscum habet in pennis; volare non potest. Mundata vero ab affectibus sordidissimis saeculi, tanquam extensis pennis et duabus alis resolutis ab omni impedimen
Abbreviated transcription (Latin):
bro nobis surit iam non dormiet Nemo ese plae sunt
deconc alle plonationis ascendimus non remanea mus un
eusto demi qui non dormit. neq dormituit: quia apse cus¬
codis israbel: Quem is rabel : uidentem deuim ltp lxet
quilĩ duum ad nõ. ita erit tegumentum tium sup
manum dexterae tuae : lta custoditur introitus et esuꝑ
tuns ei boe nunc & usq insaeculum: Namsidete prat¬
hu maliquo gradu esse inde cadessi superbus es putas
hamilis in conͦualle plorationis dices. nedies add commo¬
uendum pedem meũ. ł tsibreuis psalmus esi lencgituno
trataetio & longus sermo: Putate fratres quiꝗ pra
natilo beate crispinae inuitaui uos. & immoderiti¬
pr fuianconuiuio ꝓducendo : Nonne possot hoc uobis
freri siquis uos milidaris inuitar& & admensi atusibis
mersura boiberon eogeran liceat nobis hoc facera m senmo
ne diuino ut in ebriemini & saciemini : quert adeno¬
dum ei dominus pluuia sua temporali te pram digaitꝰ

Expanded text:
pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in custodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introitus tuus et exitus tuus ex hoc nunc et usque in saeculum. Nam si de te prae putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est ter
Abbreviated transcription (Latin):
ergo custodit in omm temptatione : quia a conualle
plorationis ascendimus cantantes canticum graduũ.
et dñs custodit introitum ut sclui intremus. sana fide
simus. quando accedit temptatio: Et custodit exitum:
tatione. lam in &ernium nulla nos temptatio terrebit.
tulla concupiscentia saltem sollicitabit: Audi apos¬
tolum id ipsum comiemorantem. id quod paulo
ante commemoraui: Fidelis autem qui nom permit¬
tit uos temptari. supͣer quam potestis ferre : Ecçe intro¬
itus tuus custoditur: Quando non tibi sinit ds acce¬
dere temptationem. quam non potes ferre. introitũu
tuum custodit: Uidete si custodit sicustodit exitum:
Sed faciet inquit cum temptatione &iam exitum. ut
positis sustinere Numquid possumus nos fratres int̾¬
pretari aliter. quam inipsa uerba apłi docuerunt:
Susto dite ereo sed non a uobis quia d ominus tegumentum tuũ
qui cuostedsi. quia nec dormitat. nec dormit : Semel Normuit

Expanded text:
ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum etatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, interpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit
Abbreviated transcription (Latin):
S non deficer& : Custodiat animam tuã dñs. Ipsa non caedat
non frangatur inscandalis. inpersecutionibus. intribulatio¬
nibus. ipsa noncaedat deficiendo sicut dominus dicit:
malo Non cedas promittenti falsa. nec aedas minanti
& Deinde custodiat dominus introitum tuii. & exitum tuum ex
hoc nunc & usq in seculum Nam introitũ tuũ ad tempus
attende: custodiat dominus introitũu tuũ & exitu tuum . ex
hoc nunc & usq in seculum: ł xcitumidem custodiat: Quid
introitum. quidest exitum: quando temptemur. intra¬
mus: Quando uincimus tempta tionem: exinius. Aud
nes uisti. quomodo uasa figuli: necesse ÷ ut uasa figuli
iatrent Et non quando intrant. iamsecurus ẽ figulus.
sed cum exierint Dominus autem securus: quia nouit
qui sunt eius. Nouit qui infornace non crepent: Illin
crepant: qui non habent uentum superbiae: Humilitas

Expanded text:
ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti » 14. «vers.» 8. Et deinde: «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Exitum idem custodiat. Quid est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, nes justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem intrent. Et non quando intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
luntatibus immutatur. quantis cupiditatibus diuerbe¬
ratur atq distenditur mens ipsa hominis quaedicitur
rationalis. mutabilis est non est idipsum. Modo uult.
mͦ non uult: modo scit modo nescit : modo meminit: modo
obliuiscitur: Ergo id ipsum: nemo habet ex se: Qui uoluit
ex se habere idipsum. utquasi ipse sibi e̾et idipsum: lap¬
sus est: Cecidit angelus: & factus est diabolus: propinauit
homini superbiã: deiecit secum inuidentiam eum
quistabat: Isti ipsi. uoluerunt id ipsum esse: sibi principari.
sibi dominari uoluerunt: Noluerunt habere uere dm̃. qui
uere est idipsum. cui dictum est mutabis ea & muttibunt᷑
tuautem idem ipse es Heia ergo post tantum languorem. post tan¬
tos morbos. difficultates labores. redeat anima humiliata
ad ipsum. & sit in illa ciuitate. cuius participatio eius est in¬
ipsum:¬

Expanded text:
luptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverbeluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idipsum, cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus participatio ejus in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dies ÷ quod cumque cogitaueris st& tamen. ipsius stabilitati.
participat illa ciuitas: cuius participatio est inid ipsum: Meri¬
to ergo qui a illius stabilitatis fit particeps: dicit iste qui il¬
luc currit Stantes erant pedesnri in atriis hierusalem: Oma
enim ibistant: ubi nihil transit Uis tuibistare. & non transire :
illuccurre: Id ipsum: nemohab& exse: Intendete fratres.
corpus hab&: non est idipsum. quia non inse stat: mutatur
peraetates. mutatur ꝑ mutationes locorum ac tempoꝵ:
mutatur ꝑ morbos & defectus carnales Nonergo in se
stant corpora caelestia: non ergo inse stant: habent quas¬
dam mutationes suas. & sioccultas certe de locis in loca¬
in loca mutantur: Ascendunt aboriente in occidentem:
& rursus circum eunt. ad orientem: Non ergostant: non sunt
idipsum: Anima humana: nec ipsa stat: Quantis enim
mutationibus & cogita tionibus uariatur. quantis uo¬

Expanded text:
dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis vo
Abbreviated transcription (Latin):
mine abrahae ergo. hoc est idipsum. dequo dictum est. Muta¬
bis ea & mutabuntur. tu autem idem ipse es & annitui
non deficient: Ecceidipsum: cuius anni non deficient:
Fratres nonne anni nostri cotidie deficiunt. nec stant
omninoꝵ Nam & qui uenerunt iam non sunt. & qui fu¬
turi sunt : nondum sunt: Iam illi defecerunt. & illi de¬
fecturi uenturi sunt: In hoc ergo uno ipso die fratres
ecce modo loquimur inmomento ÷. praeteritte horae
transierunt. futurae nondum uenerunt. & cum uene¬
rint .& ipsae : transibunt & deficient : Qui sunt aͥniqui
non deficiunt. nisi qui stant: Siergo anni ibi stant et ip¬
si anni quistant unus annus÷. & ipse unusannꝰ quistat
unus diesest : quia ipse unus dies nec hortum hab&. nec occasum. nec
in coatur ab hesterno. nec excluditur a crastino: sedstat semper il¬
ledies: Et quod uis uocas illum diem. siuis annisunt. siuis

Expanded text:
mine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutamine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis,
Abbreviated transcription (Latin):
et inde uidemus a ecelesiam toto orbe diffusam: Loquitur
ad infirmos deus: Firmitatem cordis quaesiuit cum dice¬
ret. egosum qui sum: łirmitatem cordis quaesiuit. et aci¬
em contemplationis erectam. cum dixit : qui est misie me
aduos: Sed nondum habes forte contemplationem. noli
deficere. noli desperare: Qui est uolu it ee homo ut tues
& ideo secutus ait moysi. quasi ex pauescenti nomen.
quod nomen quod est est : etdixit inquit dñs ad moy¬
sen: Egosum ds̃ abrabam. & dsisa ac. & ds̃ iacob. hocmihi
nomenꝰ est inaeternum: Noli dete desperare. quia dixit
egosum quisum & qui est misit me aduos. quia tu mo¬
do fluctuas & mutabilitate rerum. & uarietate mor¬
talitatis humanae percipere non potes quod est idipsum.
ego descendo quia tu uenire non posses. egosum deus abrahã.
&̃ deusisa ac. & deus iacob Insemine abraham spera aliqđ
ut confirmaripossis aduidendum. qui uenit adte Inse¬

Expanded text:
et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit, cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed nondum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in se
Abbreviated transcription (Latin):
sum quisũ. quiest misit me aduos Non potes capere. multũ
est intelligere: multum est appraehendere Retine quod
ꝓte factus est : quem non posses capere : Retine carnem
Xp̃i. in quam leueris egrotus. & auulneribus latronum
semiuiuus relictus. ut ad stabulum perducereris & ibi sana¬
reris : Ergo curramus addomum domini. & ꝑueniamus
ad ciuitatem ubi stent pedes ñri Ciuitatem quae aedifi¬
catur ut ciuitis. cu ius participatio eius inidipsum Quid
Quo modo est informadi. ubi non rapina arbitra tus est
esse aequalis deo ibi est Ut autem tu aefficiaris particeps
inipsum. faccus est enim inse prior particeps tui. et uer¬
bum carofactum est : ut curo participet uerbum: Quia ue
qđ uerbum caro factum est & habitauit in nob: ex semine
uenit abraham: Promissum: autem abrahae & isa ac
et iacob quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes.

Expanded text:
sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid quo modo est in forma Dei. Ubi non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participet Verbum. Quia vero quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis , ex semine venit Abraham; promissum est autem Abrahae et Isaac et Jacob, quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes ;
Abbreviated transcription (Latin):
idsum : Fratres si potestis intelligite idipsum : Nã ego
quicquid aliud dixero : nondico idipsum. Conemur tamenꝰ quibus¬
damuicinitatibus uerborum. & significationũ perducere aciem¬
mentis. ꝑducere infirmitatem mentis. ad cogitandũ idipsum:
Quid est i dipsũ: quod semper eodemmodo ÷: quod non modo
aliud. & modo aliud est: Quidergo est idipsum. nisi quod ẽ:
Quid est. quod est: quod aeternum est Nam quod semꝑaliter
atq aliter est non est : quia non manet: Non omnino non est:
sed non summe est: Et quidest quod est. nisi ille qui quando mit¬
tebat moysen. dixit illi. egosum quisum: Quidest hoc nisi
ille cui cum dixiss& famulus eius ecce mittes me. sidixerit
mihi populus quis te misit quiddicam ei. Nomensuum noluit
aliuddicere quam egosum quisum: Et adiecit: & art. Dices
itaq filus israhel. qui est mi sit me aduos: Ecce id ipsum. ego

Expanded text:
«idipsum?» Fratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego «idipsum?» Fratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen quibusdam vicinitatibus verborum et significationum perducere infirmitatem mentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
Illa autem aedificatur ut ciuitas: quia & illi qui in ea in¬
trant uiui. tamquam lapides sunt: non enim uere la¬
pidessunt Sicut illi ut lapides: sic illa ut ciuitas non
ciuitas. quia dixit aedificatur: Nomine quippe aedificu :
instructuram compagemq corporum. atq parietum uo¬
luit intelligi Namciuitas propriae in hominib habi¬
tantib intelligitur. sed manifestauit nobis ciuitatem
se urbem dixisse. quia dixit aedificatur: Etquia aedifi¬
cium spiritale similitudinem hab& quandam ad ae¬
dificium corporale ĩdeo aedificatur ut ciuits : Sed
dicat quod sequitur. auferat omnem dubitationẽ
quia non corporaliter debemus accipere: Hierisa¬
lem quae aedficatur ut ciuitas. cu ius partici¬
patio eius inipsum: lam modo fratres quisquis
erigit aciem mentis . quisquis deponit caliginem
carnis quis quis mundat oculum cordis. eleu& et ui

Expanded text:
illa autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui in eam inilla autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non enim vere lapides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam habet aedificii corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus in idipsum.» Jam ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum cordis, elevet, et v
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturis trans migratio in babyloniã : et proph& auit
hieremias post septuaginta annos captiuitatis aedifi¬
cariposse illam ciuitatem. quaedestructe erat. adebellan¬
tibus Forte ait aliquis: hoc uidebat dauid inspiritu:
ruituram ciuitatem hierusalem adebellantib. & iterum posse
post septuagintu annos aedificari. & ideo dixit. hierusalem
quae aedificatur ut ciuitas: Noli ergo putare illam ciuita¬
tem ee dictam quae constat ex sc̃ĩs tamquã lapidibus uiuis
Quid sequitur ut tollat totam dubitationem  Ait enim
Stantes erant pedes nr̃i inatriis hierusalem: Sed quamhieru¬
salem dico : non istam inquit quam uidetisstare corporeis
parietibus erettam: Non. sed hierusalem quae aedificat᷑
ut ciuitus: Quare non ciuitas sed ut ciuitas. nisi quia ista
instructura parietum. quae erat inhierusalem uisibili ci¬
uitas erat. sicut ꝓpriae dicitur abhominibus ciuitis :

Expanded text:
in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed quam dico Jerusalem? Numquid istam, inquit, quam videtis stare corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas:
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur interra. desuper aedificantur parietes: & ponđ
parietum adima tendit. quia inimo positum est funda¬
mentum: Si fundamentum autem nr̃m incaelo est
ad caelum aedificetur: Corpora a edificauerunt
istam instructuram: quam uidetis amplam s urrexisse
huius basilicae: Etquia corpora aedificaueruni.
fundamentum inimo possuerunt: Quia uero spiri¬
taliter aedificamr  fundamentum nostrum in
sum mopositum ÷: Illuc ergo curramus ubi aedifice¬
mur. quia deipsa hierusalem dictum est. stantes erant
pedes nr̃i. in atruis hierusalem Sed quam hierusalem:
hierusalem quae aedificatur ut ciuites: Parum dixit.
ciuitas: adhuc potest illa corporalis intellegi Quid si enĩ
existat aliquis & dicat. lamquidem cum istu diceren¬
tur temporibus dauid. & ista canerentur. erat ciuitas
illa perfecta. sed uidebat inspũ ruituram: & iterum aedifi¬
candam: Expugnata est enim illa ciuitas. & factus est
transitus inbabyloniam. populi captiuati. & dicta est istã

Expanded text:
ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum est fundamentum. Si autem fundamentum nostrum in coelo est, ad coelum aedificemur. Corpora aedificaverunt istam structuram, quam videtis amplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed cujus Jerusalem? «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum dixit, ficatur;» adhuc potest illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista
Abbreviated transcription (Latin):
uerum eẽ quod dicimus Vnde autem agnoscetis nisi demonstran¬
te illo qui in uobis habitat Quantideillo numero estis. quoꝵ
uox÷. Nedes ad com mouendum pedem meum: Etquibus dr̃
Neq dormit& qui custoditte : Oport& enim ut xp̃s non
dormiat in uob. & modo intelligitur. uerum eẽ quod dicimus : Quomodo
fides xp̃i ÷̃: Ait apostolus. habitare xp̃m perfidem in cordibus uris:
Inquo non dormit fides : uigilat xp̃s : Etsi forte dormiebat fides tua :
et ideo inista questione fluctuabas. quasi nauis illa quae tem pesta¬
tem patiebatur: ubixp̃s dormiebat. excita xp̃m. & sed abuntur
tem pestates: Fidem ergo ur̃am in terrogo carissimi. qm̃filii estis
etdae. et in eccła ꝓfecistis: & in ecła ꝓficitis: Qui nondum ꝓfecis¬

Expanded text:
verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstranverum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, «Ne des ad movendum pedem meum;» et quibus dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportet enim ut Christus non dormiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo fides Christi est. Ait Apostolus: «Habitare Christum per fidem in cordibus vestris» . In quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita Christum, et sedabuntur tempestates . 8. Fidem ergo vestram interrogo, charissimi: quoniam filii estis Ecclesiae, et in Ecclesia profecistis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
rit dominus custoditte absolutue & simpliciter: sed ad didit suꝑ
manum dexterae tuae : Quidenim: dextram nr̃am ds̃ custodit. &
sinistram non custodit : Nonne ipse nos totos fecit: Nonne qui fec̃
nobis dextram. ipsefecit & sinistram : Postremosiplacuit dici de
dextrasola. Quare dixit suꝑmanum dexterae tuae. & nonia
suꝑmanum dextram tuam: Curboc dicer&:. nisi hicaliquid occultũ
quopulsando ꝑueniremus absconder&. Dicer& enim aut dom inꝰ
custodi& te. & nihil ad der&. Autsidexteram addere uoluit. domi¬
nus custoditte suꝑmanum dexteram tuam. Aut certequia ad di¬
dit manum hoc dicer&. Dominus custo di& te: supermanum
dexteram tuam. Nonsuꝑmanum dexterae tuae: Quod dominꝰ
quid dicturi sumus ignoratis : sed cum dixerimus. non ab ipsis nob
uobis ostendemus uerum eẽ quod dicimus. sed uos ipsi agnosc& is

Expanded text:
rit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super rit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis
Abbreviated transcription (Latin):
de posteriora eius: crede inresurrectionem eius: Etquia
ait apostolus. etsi crucifixus ÷ ex infirmitate: seduiuit
inuirtute dĩ. Et iterum ait. xp̃s surgens a mortuis. iam
non moritur. & mors ei ultra non dominabitur : Recte
tibi cantut. ecce non dormitabit. neq obdormi&. qui
custodit israhel: Ad huc forte quaeris carnali sensu.
quis est qui non dormitabit. neq obdormiet: Et cum que¬
ris inter homines: falleris. numquam inuenturus es:
N oliergo presumere : de quoquam homine : Omnis homodormit. & dor
mere debomune: potest dormitare mortalis: Dormit moriens. Noli
erto dormitans homo ł tdormiens: sed dominus custoditte:
Quomodo tecustodi&: Dominus tegumentum tuum: Suꝑ
manum dexterae tuae: Eia fratres intelligamus adiuuante
dño quid sibi uelit: dominus tegumentum suꝑ manum dexterȩ
tuae idetur enim mihi habere sensum occultum. quare nondixe¬

Expanded text:
de posteriora ejus? Crede in resurrectionem ejus. Et quia de posteriora ejus? Crede in resurrectionem ejus. Et quia ait Apostolus, «Et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei» ; et iterum ait, «Christus surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es.  ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitamere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli omo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Eia, fratres, intelligamus adjuvante Domino quid sibi velit, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Videtur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixe