comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et pallio. lias .i. pallio tegere et occultu¬
re uel induerr uel ornare. et compouit
apallio pallias. ualde palliair. o peu¬
lio. lias. occultare uel ornare. ipaluo
lias. suppallio. lias. lateutet uel sub
pallio occultaie. et est actũn cũ sie

Expanded text:
pallio -as, pallio tegere vel occultare vel induere vel ornare; et componitur appallio -as, idest valde palliare, oppallio -as, occultare vel ornare, repallio -as, suppallio -as, latenter vel sub pallio occultare; et est activum cum
Abbreviated transcription (Latin):
Dalibachius. ab auti quod est contra
et bachius dicitur hic antibachius pes
contianius bachio. constat euĩ ex duo¬
bus primis longis et tercia brem ut
libachius quia iteratus est a bachio
a palm quod est iterum et bachius.

Expanded text:
anti, quod est contra, et dicitur antibachius, pes contrarius bachio; constat enim ex duabus primis longis et tertia brevi. limbachius, quia iteratus est a Bachio, a palin quod est iterum et bachius.
Abbreviated transcription (Latin):
scapule teguntur et ut dũ im̃strant
expedite discurrant. Plantus si quid
acturus es appende in humeris palliũ
et ꝑgas ꝙͣtum ualet tuoꝵ pedun per¬
nicitas. uel dr̃ pallium apłib. undẽ
fiebat prius. sed modo dr pallium qdã
geuus panu ex serico et quib man¬
tellus. Uñ palliolum. h. di .um. mu¬

Expanded text:
scapule teguntur, ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautus ‘si quid facturus es, appende in humeris pallium et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas’. Vel dicitur pallium a pellibus unde fiebat prius; sed modo dicitur pallium quoddam genus panni ex serico et quilibet mantellus; unde palliolum diminu
Abbreviated transcription (Latin):
Dauincula. le. in pannus est
pam cuca quẽ trama inuoluitur
I dem decanellus dr̃ qr et decanis
fit in quibusdam locis. unde lucile
Iutentus modo ster rectus subto¬
mĩe panus. et dr̃ apainus quiã
pãnus texatur. uñ hec panincula

Expanded text:
annus hic la circa quam trama involvitur; idem et canellus dicitur, quia de cannis fit in quibusdam locis; unde Lucilius ‘intentus monstret rectus subtegminis panus’; et dicitur a pannus quia eo pannus texatur. Unde hec panucula
Abbreviated transcription (Latin):
ni dic cecim comũri dic bene pegi. Cũ
pactum feci dicito tunc pepigi. Inueĩt᷑
eciam paugo .xi. piopalum figere uel
plantare. et nõ ꝙ antiqui d icobant pã¬
go.gis pepigi propasasci ubi nos dicimꝰ

Expanded text:
i dic cecini, coniunxi dic bene pegi, cum pactum feci, dicito tunc pepigi’; invenitur etiam pango -xi pro palum figere et plantare. Item nota quod antiqui dicebant pago -is pepigi ubi nos dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
uouia quia planteum altum erat.adeo
Apa lanteñ dĩ altus murus .s. fastigĩ¬
prod̾. que tut de palis. et palate siuir
mase que derecentib ficubus cõpurgi
solent quas inter palos ad solem sie¬

Expanded text:
uia Pallanteum altum erat, ideo pallanteum dicitur altus murus vel fastigiu que fit de palis, et palate sunt masse que de recentibus ficubus compingi solent, quas inter palos ad solem sic
Abbreviated transcription (Latin):
componitur cum oda quod est laus
uel cantus et dicitur hoc palmodum
paliodia dũr laudes iterate uel cantꝰ
iterati. unde paliodius .a. uin. iterũ
crutatus uel laudatus. et hie palio¬
dicus .a. qui palmodia facit uel dicit

Expanded text:
componitur cum oda, quod est laus vel cantus, et dicitur hoc palinodium. Palinodia dicuntur laudes iterate vel cantus iterati. Unde palinodius -a -um, iterum cantatus vel laudatus, et hic palinodicus -ci, qui palinodia facit vel dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scquitur pallor. ⁊deo pallere pouitur
pro suo añcedente. uñ ouidius. Palle¬
at omĩs amans nam hic color ap¬
tus amanti. Item pallere ponitur
sepe pro egrotare quia paslor signũ
est egutudinis. unde hic pallor. loris
et palladus.da. dum. palleo compo
intur expalleo. lles. ĩpalleo ĩpalles
les. panun uel subtus pallere. unde
suppallidus.da. dum .i. parũ paslidus
et inchoatua pallesco expallesco etc̃.
palleo et eius compoĩta sunt neutia
et faciunt preteritum .ii. lui et carẽt

Expanded text:
sequitur pallor, ideo pallere ponitur pro suo antecedenti; unde Ovidius ‘palleat omnis amans, color hic est aptus amanti’. Item pallere ponitur sepe pro egrotare, quia pallor signum est egritudinis; unde pallor -ris et pallidus -a -um, nitur expalleo, impalleo, oppalleo, , parum vel subtus pallere, unde suppallidus -a -um, idest parum pallidus; et hinc pallesco, expallesco etc. Palleo et eius composita neutra sunt et faciunt preteritum in -lui et carent
Abbreviated transcription (Latin):
xii. panies azum de sinula mundi ual¬
altusecus. et constabant singuli
salb̾i recentes et calidi panes impone
bantur mense et erant ibi ĩmotilis¬
q ad salb̃m sequens. tunc illis subla¬
tis et thure incenso super altare noui
cum alio chure suꝑstituebarit. subla¬
tos uero soli sacerdotes comedebant.¬

Expanded text:
ecim panes azimi de simila munda valaltrinsecus, et constabant singuli Sabbati recentes et calidi impbantur mensae, et erant ibi immoti usque ad Sabbatum sequens. Tunc illis sublatis, et toto thure incenso super altare, novi cum altero thure substituebantur. Sublatos vero soli sacerdotes comedebant
Abbreviated transcription (Latin):
ouis et dicitur a pali quod est luca
uel a palim ꝙ est mocus᷑ quaibisie
quenter se moueant uel diatir pa¬
aua apale dea paleor quia mhouore
illius prius fuit celebrata uel apa¬
lude quia unguebantur luctat¬

Expanded text:
dicitur a palim quod est lucta vel a palim quod est motus, quia ibi se frequenter moveant; vel dicitur palestra a Pale dea pastorum, quia in honorem illius prius fuit celebrata, vel a palude qua inungebantur luctat
Abbreviated transcription (Latin):
uis fluitat huc et illuc ad modum pa¬
leariui pellicula que pendet ante peto
boius quasi pelle anim uel sic diaiti
apalo. las quia uagatur huc et illuc
et fluitat. uel dr̃ a palea quis ad mod̾
palee fluitat huc et illuc. et hiue pele¬

Expanded text:
vis fluitat huc et illuc ad modum pa-ris, pellicula que pendet ante pectus bovis, quasi pellearium; vel sic dicitur a palo -as, quia vagatur huc et illuc et fluitat, vel a palea, quia ad modum palee fluitat huc et illuc; hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
ecclĩam dr̃ paganus . q. uillanus et nõ
hĩtaus in ciuitatẽ dei .i. in ecclĩa dei. seo
longe inpago. et inde paganicus. ca. cũ.
et hec paganitas. tatis multitudo et cos¬
lectio paganoꝵ uel ꝓpͥetas qua pagan
dur uel terra eori. et paganzo. zas.
i.ritum paganoꝵ se hr̃e colere more pa¬
ganoꝵ sehrẽ. paganus componitur

Expanded text:
citur paganus, quasi villanus et non habitans in civitate Dei, idest in ecclesia, sed longe in pago; et hinc paganicus -a -um et hec paganitas -tis, multitudo et collectio paganorum vel proprietas qua pagani dicuntur vel terra eorum, et paganizo -as, idest ritum paganorum colere, more paganorum se habere. Paganus componitur
Abbreviated transcription (Latin):
siguificat. unde oxus .xa. xiiiii .i. acutꝰ
Quel uelor. uñ et quodam genus celi
acuti dicitur hic orus .xi. et morboꝵ
quidam dũr oxi qd̾ cronici oxi sunt
qui cito interficiunt uel transeunt
Sronici sunt qui dui languere faciũt
Item ab on quod est acutum dr̃ apud¬

Expanded text:
ignificat; unde oxus -a -um, idest acutus vel velox; unde et quoddam genus teli acuti dicitur hic oxus -xi, et morborum quidam dicuntur oxi, quidam cronici: oxi sunt qui cito interficiunt vel transeunt, cronici sunt qui diu languere faciunt. Item ab oxi quod est acutum et
Abbreviated transcription (Latin):
siue ñor et componitur cũ oto quod ẽ
apud grecos nomĩ istiꝰ elemienti .o. et dẽ
otonutron. quasi mĩor .o. quo noĩe gre¬
ci uocant hoc elementũ .o. cũbiriat
et figurã illius represeutatĩam sie frãm¬

Expanded text:
sive minor, et componitur cum oto, quod est apud Grecos nomen istius elementi o, et dicitur otomicron, quasi minor o, quo nomine Greci vocant hoc elementum o cum breviatur et figuram illius representativam si
Abbreviated transcription (Latin):
stra grece dicitur testa. uñ hec ostra
stre testa cuiusdam piscis. et inde hoc
ostreũ. strei. et hec ostrea. stree. quidam
piscis qui in ostra la titat srostrea pro
ip̃is piscib in neutro genere. s ostiee
in fen̾mo geu̾e curues eoꝵ. unde hic
et hoc ostium. stri .i. purpura quia ostioꝵ
sanguine tingitur. Iude octirus. a. uĩ.
i. purpureus. et ostreatus. ta. tũ .i. p̾pura¬
tus. ta.tũ. et hic ostrearius .iii. qui ui
purpura operatur uel qui eam facit

Expanded text:
STRA -e grece dicitur testa; unde hec ostra -e, testa cuiusdam piscis, et hinc hoc ostreum et hec ostrea -ee, quidam piscis qui in ostra latitat: sed ostrea pro ipsis piscibus in neutro genere, sed ostree in feminino carnes eorum. Unde hic et hoc ostrum -stri, purpura, quia ostreorum sanguine tingitur. Inde ostreus -a -um, idest purpureus, et ostratus -a -um, idest purpuratus, et hic ostrarius, qui in purpura operatur vel qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
quia oppassis es ranus in modũ pal¬
uictore. hanc enĩ greci femcem appel¬
lant quia diu duet ex nomĩe ais
illius siuabie que multis amus uiuere
perhibetur. fructus autem enis dactili
sa. sum. uictoriosus. triũphalis aĩosꝰ
et hoc paliuanũ palme preniũ et dr̃
palma quasi pacis alia quia a uicto¬
ribus ferebatur. et est ethĩa. Palia c¬

Expanded text:
sis est ramis in modum palvictorie; hanc Greci fenicem vocant, quia diu duret, ex nomine avis illius Arabie que multis annis vivere perhibetur. Fructus autem eius dactili -a -um, victoriosus, triumphalis, anicosus; et hoc palmarium, palme premium; et dicitur palma quasi pacis alma, quia a victoribus ferebatur, et est ethimologia
Abbreviated transcription (Latin):
ales a pabulũ dr̃ hec pales inde¬
dinable. uel pales. lis dea pabulor
uñhic palatualis euis sacerdos et
lilosus. sa. sum. fumosus afesto pal
in quo fenũ combiurebatur. om̃sit

Expanded text:
em a pabulum hec Pales indeclinabile vel Pales -lis, dea pabulorum, unde hic palatualis, eius sacerdos, et lidosus -a -um, fumosus, a festo Palis in quo fenum comburebatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
cifalus. li. genus mensure .s. ace
tabulũ uel ocitabulũ. et ꝓprie ad ace¬
tum ferendũ. uñ et dr̃ orifalus quasi
oritorus ueldr̃ a falon quod est lignũ
quia ligneus fit et cor. fa.¬
rigoniun. ab oxi quod est acutũ
et gonos quod est angulus dicitur hoc
origoniũ .iiii. in quo tres anguli acu¬
tres angulos acutos

Expanded text:
ifalus -li, genus mensure, scilicet acitabulum vel ocitabulum, et proprie ad acetum ferendum; unde et dicitur oxifalus quasi oxiforus, vel dicitur a falon, quod est lignum, quia ligneus sit; et hoc Item ab oxi quod est acutum et gonos295, quod est angulus, dicitur hoc oxigonium, in quo tres anguli suntres angulos acutos.
Abbreviated transcription (Latin):
Temo. morus lignũ longum et¬
ertentũ in aratro uel in carro ad ꝙ
iuguui ligatur. et temo dicitur
gubernaculũ naiuus. et dicitur a
telon quod est longumi.

Expanded text:
TEMO -nis, lignum longum extentum in aratro vel in carro ad quod iugum ligatur; et temo dicitur gubernaculum navis, vel temo dicitur a telon, quod est longum.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tempus pestis. Qñ ⁊̃ tem
trã a tempore. et inde tempecto. stas
molectare et tempestare et dectrũe
dissipare uel tempeitatẽ facere. et
tempestuosus. sa. sum. tempestate
plenus. et comparatur. uñ tempe¬
stuose. sius . me. aduerbiũ. et hec
tempestuositas. tatis. et notaꝙ

Expanded text:
quasi tempus pestis; quandoque ettantum a tempore; et inde tempesto -as, molestare, tempestate destruere, dissipare vel tempestatem facere, et tempestuosus -a -um, tempestate plenus, et comparatur, unde tempestuose -ius -me adverbium et hec tempestuositas -tis. P 73
Abbreviated transcription (Latin):
uale pro locis euĩ quibuscũ ma¬
guis antiqui templa dicebant
et templa dicta sunt quasi tecta
ampla. s et locus de siguatus ad
orientem ad conteipłoem tem¬
plũ dicebatur cuius ptes. iiii . erãt
Autica ad ortũ postica. ad occasũ
sunstra ad septentrionẽ dextua ad

Expanded text:
rale. Pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta, quasi tecta ampla: sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur: cujus partes quatuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur ĩtempestus. sta. stum.
incongruus mutilis quasi sine
te mpore .i. actu. uñ nox dẽ intẽpe¬
sta quasi incongrua quia non ht̃¬
did̃ rebus. dr̃ eigo nox intẽpesta
quasi sine terupore .i. sine accu
ꝓquẽ tempus disceruitur qr nõ
ht tempus aptũ ut accus fiat
in ea. uel ideo sinc tempore. nõ
quia nõ hẽat tempus s quia tẽ¬
pora noctiõ non ita duudũr per
actus nrõs sicut temponi diei
uũ et quedam pars uoctis dẽ in

Expanded text:
ponitur intempestus -a -um, incongruus, inutilis, quasi sine tempore, idest actu: unde nox dicitur intempesta, quasi incongrua, quia non hadis rebus, dicitur ergo ‘nox intempesta’ quasi sine tempore, idest sine actu per quem tempus discernitur, quia non habeat tempus aptum ut aliquid fiat in ea, vel ideo sine tempore, non quia non habeat tempus, sed quia tempora noctis non ita dividuntur per nostros actus, sicut tempora diei; unde et quedam pars noc
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur hoc telum .li. quiqy a lõge
iaci potest ut lapis maitellus ẽt
hunsõi. uñ tela proprie dũr quib
hostem impugnanius s arma
quib nos defendimꝰ et ideo reci¬
piunt copłoem arua et tela. te¬
lum ⁊̃ abusiue dicitur gladius
et telum dr̃ dolor lateris quia corꝰ
dolore transuerberet tauꝙͣ gladiꝰ¬

Expanded text:
 hoc telum, quicquid a longe iaci potest, ut lapis, martellus et huiusmodi, unde tela proprie dicuntur quibus hostem impugnamus, sed arma quibus defendimur, et ideo recipiunt copulationem arma et tela; telum etiam abusive dicitur gladius; et telum dolor lateralis quia corpus dolore transverberet tamquam gladi
Abbreviated transcription (Latin):
Teloneũ. telon grece lanẽ tͥbutũ
tũ. et ꝓp̾e teloneũ dr̃ tributũ de m̾¬
cib marnus circalitus acceptũ
quasi oĩm litoꝵ fiscalis conductio
tis emolum̃ta irddũr. ibi em̃ uec¬
tigał exactor sedet preciũ reb im¬
positurꝰ et uoce a mercatorib fla¬
gitans. et tale offrũ hũit b̃s ma¬

Expanded text:
butum, tum, et proprie telonium dicitur tributum de mercibus marinis circa litus acceptum, quasi omnium litorum fiscalis conductio;tis emolumenta redduntur: ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus et voce a mercatoribus flagitans, et tale officium habuit Beatus Ma
Abbreviated transcription (Latin):
na.iiũ. qui facile tacet. et comꝑat̾
uñ hec taciturnitas. tatis. tacro cõ¬
et ab istis sũt nicho. tacesco. conti¬
tesco ⁊c̾. Taceo et eius compoĩta
neutra sunt et faciũt pieteritũ in
.sini. et sup̃ in.citum. Icem taceo

Expanded text:
-a -um, qui facile tacet, et comparatur, unde hec taciturnitas. Taceo comet ab istis inchoativa tacesco, conticesco et cetera. Taceo et eius composita neutra sunt et faciunt preteritum in -cui et supinum in -citum. Item taceo
Abbreviated transcription (Latin):
lluus terra frugifera quia eius
fructus tollimꝰ uel quia eius fruc¬
tus uos tollunt .i. nutem̃t uel qr
ip̃ã nos tollit .i. ptat uel sustinet
humus inferior et huida est. s terra
a supiori ꝑte qua tentur uel gene¬
raliter terra ubiq dicta sic quia
naturaliter siccitate torreat. nam
ut hũida sit. hac affiuitate. autẽ
sortitur et declinatur tellus insiu-¬

Expanded text:
llus, terra frugifera quia eius fructus tollimus, vel quia eius fructus nos tollunt, idest nutriunt, vel quia ipsa nos tollit, idest portat et sustinet: humus inferior et humida est, sed terra a superiori parte qua teritur, vel generaliter terra ubique est sic dicta quia naturaliter siccitate torreat, nam ut humida sit hoc affinitate aque sortitur. Et a tellus hi
Abbreviated transcription (Latin):
presumptuose fatue stulte sine
causa sine consilio. uñ hec tenieri¬
tas. tatis. presumpcõ uiolencia
fatuitas. et teruerarius. na. iiiĩ.
qui audet audenda et non audẽ¬

Expanded text:
presumptuose, fatue, stulte, sine causa sive consilio, unde hec temeritas -tis, presumptio, violentia, fatuitas, et temerarius -a -um, qui audet audenda et non auden
Abbreviated transcription (Latin):
ges. getis pua domus que et tegurꝰ
custodes uel pastores ad tegnien
rustici rapniã uocant quasi unũ
tiũ capiat.
egimen a tego. gis. dr̃ hec tecta¬

Expanded text:
ges -tis, parva domus que et tuguriucustodes vinearum vel pastores ad tegimen rustici capanam vocant, quia unum tantum capiat. Item a tego
Abbreviated transcription (Latin):
abes. a sto hec tabes. tabis pu
uñ hec tabecula .di. et tabidus. da
dum. putridus .da. dũ. piger defi¬
ciens tabefluens et comparatur
uñ hec tabitudo et hec tabiditas. Itẽ
a tabes tabi genitiꝰ et tabo daturꝰ
et abłs in eodem sensu cũ tabes
et est nomẽ dyptotũ.¬

Expanded text:
em a sto hec tabes -bis, puunde hec tabecula diminutivum, et tabidus -a -um, putridus, piger, deficiens, tabe fluens, et comparatur, unde hec tabitudo et hec tabiditas; item a tabes tabi genitivus et tabo ablativus et dativus in eodem sensu cum tabes, et est nomen diptotum.
Abbreviated transcription (Latin):
hec tegula. le. quia tegat edes ead
et ymbrex nubricis quia accipiat
ymbres. Uñ tegularius. na. riuĩ.
et hic tegularrꝰ .xii. qui tegulas fa¬
cũ. et hoc tegulariũ .iii. locus ubi
fiũt. uel aceruus uel multitudo
tegulaꝵ. et tegulo. las facere tegu

Expanded text:
hec tegula -le, quia tegat edes, et eadem imbrex, quia accipiat imbres, unde tegularius -a -um, et hic tegularius, qui tegulas facit, et hoc tegularium, locus ubi fiunt vel acervus vel multitudo tegularum, et tegulo -as, tegulas
Abbreviated transcription (Latin):
tigi obtactũ. Tango et ei̾s com¬
posita protarigerẽ actiua sunt pro
accidere neutra. Item compoĩta
a tango in pñti mucant. A. ĩ .i. et
facit preteritũ in tigi płt. coꝵ.¬
antalus pater fuit pelopis et
tantalus ais quan ardeã dñt¬
uel nepos tantali. uñ tautalis
tantalidis filia uel ueptis tanta¬

Expanded text:
tingit facto. Tango et eius composita pro tangere activa sunt, pro accidere neutra; item composita a tango in presenti mutant a in i, et faciunt preteritum in -tigi et suit pater Pelopis; et tantalus, avis quam ardeam dicuvel nepos Tantali, unde hec Tantalis -dis, filia vel neptis Tanta
Abbreviated transcription (Latin):
iustrum̃tũ curꝰ pcussione granũ
defluit uicer molas molẽdim. et
de terribili sonitu taratantara di¬
rit. uñ taratantizo. zas. tuba clã¬
gere uel farina incolare et secacia

Expanded text:
instrumentum cuius percussione granum defluit inter molas molendini; et . 140 ‘at tuba terribili sonitu taratantara dixit’; unde taratantarizo -as, tuba clangere vel farinam colare et setacia
Abbreviated transcription (Latin):
Galans. a talus dẽ hie et hec ta¬
laus et ħ .re. uñ talans tuĩca quili
usq ad talos descendat. et hoc ta¬
lare .ris. instrum̃tũ uolandi talo
alligatum quo mercurius uteba¬
alassum .i. mare quod et tala¬
trũ dicitur. uñ talassus. ssa. ssum.
i. maius. et ꝑ compoẽmi hoc bita¬

Expanded text:
alcaneus; unde hic et hec talaris -re, unde talaris tunica quia usque ad talos descendat; et hoc talare -ris, instrumentum volandi talo alligatum, quo Mercurius utebaTALASSUM, idest mare quod et talattum dicitur, unde talassus -a -um, idest marinus, et per compositionem hoc bita
Abbreviated transcription (Latin):
iurõ uel miraculũ. et taumancia¬
mancie archus celestis abadmuoẽ
et stupore admiranciũ dictus. uel
taumancias quia fuit filius tau¬
mantis.

Expanded text:
io vel miraculum, et hec taumantias -e, arcus celestis ab admiratione et stupore admirantium dictus, vel Taumantias quia fuit filia Taumantis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eiat autem in interiori scũano
archa cũ hiis que ui ea reposita erãt
et cũ hiis que mea repoĩta erant ei
suppoĩta in auteriori uero candela¬
brum ad austrũ meusa ad aqui¬
lonem in ruedio autẽ uelum .i. nõ
longe ab adito altare aureũ tectũ¬

Expanded text:
at autem in interiori sanctuario arca cum his, quae in ea reposita diximus, et cum his, quae erant ei superposita. In anteriori vero candelabrum ad austrum, mensa ad aquilonem; in medio autem velum; non longe ab aditu altare aureum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bula pro mensa. s mensa pau¬
perũ est tabula dĩtum. quasi tena¬
bula quia ceneat bolos carmum
et uaria fercula et uasa. Item ta¬
bula .i. alea inqua luditur pirgis¬
i. salculis et texeis. Item tabula
latũ lignũ siue latus asser. Item
tabula tegula et tabule in quib
a teneo uel atego quasi tegula. et¬

Expanded text:
bula -e pro mensa, sed mensa pauperum est, tabula divitum, quasi tenabula, quia tenet bolos carnium et varia fercula et vasa. Item tabula -e, idest alea in qua luditur pirgis, calculis et tesseris; item tabula latum lignum sive latus asser, et tabula tegula, et tabule in quibus a teneo, vel a tego quasi tegula; un
Abbreviated transcription (Latin):
artarus. tartarizim grece la¬
tine dr̃ horrere uel treme̾re. uñ hic
tartarus .ii. s in plrali hec tartura
taroꝵ .s. profundissimꝰ locus in¬
fernoꝵ de quo nemiueni ertraxit
deus. Illic est fletus et stridor deu¬
cui. horror tenebraꝵ. tremor fri¬
goris. uñ tartareus. iea. ixũ. et tar¬

Expanded text:
T 41 TARTARIZIN grece, latine dicitur horrere et tremere, unde hic Tartarus, sed in plurali hec Tartara, scilicet profundissimus locus infernorum, de quo neminem extraxit Deus; illic enim ‘fletus et stridor dentium’ , horror tenebrarum, tremor frigoris; unde tartareus -a -um et tar
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula dũr a tabulis quia
de tubulis construi pñt solent. uel qr
tribulis et liguis solẽt appendi. et
do erat domius deo dicata quadra¬
ta et oblõgn trib clausa pietib.
aquilonan mendiano/ occũtali. lib̾
patebat introitus ab oriẽte. ut sole
tabernaculũ. hoc in duas ptes erat
distĩctũ. postior pars ad occidẽtẽ .x. cu¬
bitis protẽdebatur. et ita quadrata

Expanded text:
tabernacula a tabulis quia de tabulis construi solent vel quia tabulis et lignis solent appendi et erat domus Deo dicata quadrata, et oblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali; liber patebat introitus ab oriente, ut sole Tabernaculum hoc in duas partes distinctum erat. Posterior pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptor a ptandis tabellis in quib
scuibebatur aute usũ carte. Idem et
tiũ que gectis publicantur scribit
tabellio. uel eciam tabellarius uł
tabulanius et dr̃ qui frequenter lu¬
dit cũ tabulis et mobiliter inueni¬
tur declinatũ. tabularius. ria. riũ

Expanded text:
scriptor a portandis tabellis in quibus scribebatur ante usum carte, idem et ntum que gestis publicantur scribit. Tabellio etiam vel tabellarius vel tabularius dicitur qui frequenter ludit cum tabulis, et mobiliter invenitur declinatum, tabularius -a -um;
Abbreviated transcription (Latin):
bere .i. putrere pigrere deficere ta¬
befluere. et componitur contabeo
bes. extabeo. bes. utabeo. bes. et hĩc
uicho. tabesco contabesco extabesco
ntabesco. tabeo et eius compoĩta
ne. a tabulis que subscernũtur
mercib. et est propͥe domũcula in
qua panis et uniũ et carues cocte
ex liguis et tabulis erant constructe.
idem. et hec taberuaria. rie. uxor taber¬
narii uel meretux et tabernarius
abernaculũ. li. tentoriũ in expe¬
ditiorie. et dicitur taberna que est
donius nõ naturalis ĩmo ad tempꝰ¬
durat .s. quous res ibi uendũtur
et inde tabernaculũ dr̃ mansio q̃
nõ ꝓpria et naturalis est sicut tento¬
na et castra militũ in expeditione
quia ea reluquũtur finito bello. uł
quia fingũr mõ hic mõ illic. et mu¬

Expanded text:
i, putrere, pigrere, deficere, tabe fluere, et componitur contabeo -es, extabeo -es, intabeo -es, et hinc inchoativa tabesco, contabesco, extabesco, intabesco; tabeo et eius composita abulis que substernuntur mercibus, et est proprie domuncula in qua panis et vinum et carnes cocte ex lignis et tabulis erant constructe, idem, et hec tabernaria -e, uxor tabernarii vel meretrix, et tabernarius tabernaculum, tentorium in expeditione, et dicitur a taberna que est domus not quousque res ibi venduntur; et inde dicitur tabernaculum mansio que non propria et naturalis est, sicut tentoria et castra militum in expeditione, quia ea relinquunt finito bello vel quia figuntur modo hic modo illic; vel
Abbreviated transcription (Latin):
et hic tuitannulus.li. et trutãnicꝰ
ca. cum. et tuitauniz o. zas. uitam
uel mores trutannoꝵ gerere.
Euitina. a trudo. dis hec trutina
semꝑ truditur foras uel ꝑtica uel
tiausuersũ poĩta quia trudat susũ¬

Expanded text:
et trutannicus -a -um, et trutannizo -as, vitam et morem trutannorum gerere. Item a trudo hec trutina semper truditur foras, vel pertica per transversum posita quia truditur susu
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant hoc turben. nis .s. uertigo
uolubilitas uentoꝵ dictus a terra¬
quia quociens talis uentus cousur¬
git terram in circuitu nutrit. uñ tur¬
bineus. nea. neum. et turbiuosus

Expanded text:
dicebant hoc turben -nis, scilicet vertigo, volubilitas ventorum, dictus a terra quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit, unde turbineus -a -um et t
Abbreviated transcription (Latin):
flãmatus tuiidus iratus et com¬
paratur. unde hec turgidit᷑s. turgidi
hoc turgiolum .li. uas interius gros¬
sum et turgidum et coꝵ .o.¬
matim aduerbiũ sicut a turba tur¬
batun.

Expanded text:
flatus, tumidus, iratus, et comparatur, unde hec turgiditas, et turgiem a turgeo hoc turgiolum, vas inferius grossum et turgidum; et matim adverbium, sicut a turba turbatim.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ect. quo anisso alterũ iam uou
sitan culpa piopter incontinenciã
turpis est puoet ad negociũ honesta¬
tis roẽm non posse in homĩe quod
natura possit in uolucre ceruere est
turturẽ tempore sue uiduitatis scẽ
uiduitatis opus strenue atq infa¬
tigabiliter exequentem uideas ubiq
singularem ubiq gementem au¬
dias nec unꝙͣ in unidi iamo sedeutẽ
prospicies ut tu ab eo discas uolup¬
tatum uirencia uirulenta uitare
adde ꝙ in iuigis moncium et in sũ¬
nutate arboꝵ fiequentior ilłi couu̾¬
sacio est ut ꝙ uel maxune propoĩ¬
tum pudicicie debet deceat nos ter¬
reua despicere et amare celestia ex qͥ¬
bus colligitur ꝙ uox sit turturis et
ista in terus audita est s magis ma
Crescite et multiplicanũ et replete
teuam.¬

Expanded text:
ta est; quo amisso alterum jam non sitan culpa propter incontinentiam turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse in homine, quod natura possit in volucre. Cernere enim est turturem tempore suae viduitatis, sanctae viduitatis opus strenue atque infatigabiliter exsequentem. Videas ubique singularem, ubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab eo discas voluptatum virentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio est: ut, quod vel maxime propositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram
Abbreviated transcription (Latin):
tos et dicitur turbulentus .ta. tumu
et turbuleus. lentis .i. turbidus
non lucidus. s turbidum uatura
turbulentũ uero fit. et utrũq cõ¬
paratur. uñ turbulente uel turbu¬
lenter aduerbiũ et hec turbulcu¬
tia.cie. turbulento. tas turbulẽtũ
facere.

Expanded text:
tio componitur turbulentus -a -um, et turbulens -tis, idest turbidus, non lucidus: sed turbidum de natura, turbulentum fit, et utrumque comparatur; unde turbulente vel turbulenter adverbia, et hec turbulentia, et turbulento -as, turbulentum facere.
Abbreviated transcription (Latin):
um ab hosde in fugam ereptum¬
conu̾so ereptũ. et tropheum uicto¬
ua de hoste in fugam conu̾so et exul¬
tatio et leticia siue honor qui daba¬
tur alicui propter hostemi in fugã
conu̾sum. et erat talis honor qui¬
bat ei obiam et cum lecicia intro¬
ducebant in ciuitatem et pros. phe¬
Tropho grece latine dr̃ conũsio.¬

Expanded text:
um ab hoste in fugam converso ereptum; et tropheum, victoria de hoste in fugam converso, et exultatio et letitia et honor qui dabatur alicui propter hostem in fugam conversum, et erat talis honor, quoexibat obviam et cum letitia eum introducebant in civitatem. Et hinc trophtropho
Abbreviated transcription (Latin):
et est turbare precipitare confimi¬
dere commiscere obscurare. uĩt
turbidus.da. diu. et comparat᷑
uñ hec turbiditas. tatis. et est tur¬
componif᷑ conturbo. bas. disturbo

Expanded text:
 Et turbo -as, precipitare, confundere, commiscere, obscurare, unde turbidus -a -um, et comparatur, unde turbiditas -tis, et turcomponitur conturbo -as, disturbo
Abbreviated transcription (Latin):
contueor. tueris contutus .i. conside¬
intuitus .i. contra aliquem uel into
uel diligeuter uersus aliquem tue¬
ri et distinguere sic contuimur illa
de quib cum illa contunnur nulla
surgit ymago ut ligna detuiu
illa de quib cũ contunnur ea sur¬
git ymago in inferiori ꝑte posita si¬
cut aqua. iutuimur ea de quib cuĩ
ea intuimur resultat ẏmago suprꝰ
tuor obtueris obtuitus uel obtucor
tueris. tutus .i. contra uel undiq
uel ob aliquid tuen. tuor et tueor
et compoĩta ab illis deponencia sũt
et compoĩta in oidem sigone ĩueni¬
untur. tuor et compoĩta faciunt
sup̃ in tuitum. tueor uero secunde
comugacõis facit in tutum. Item

Expanded text:
contueor -eris contutus, idest consideintutus, idest contra aliquem vel intus et diligenter versus aliquem tueri. Distingue: contuimur illa de quibus, cum ea contuimur, nulla surgit ymago, ut ligna, detuimur illa de quibus, cum detuimur ea, surgit ymago in inferiori parte posita, sicut aqua; intuimur illa de quibus, cum ea intuimur, resultat ymago superius, tuor -eris -tuitus vel obtueor -eris -tutus, idest contra vel undique vel ob aliquid tueri. Tuor et tueor et composita ab illis deponentia sunt et composita in eadem significatione inveniuntur; tuor et eius composita faciunt supinum in tuitum, tueor cum suis compositis in tutum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
inliberũ cap̃ alicurꝰ qui propter
etatem nec se nec sua de fendere po¬
patronus serius. unde tutelo. lag
tutelamen et hic tutelatus. tus. et
torius.

Expanded text:
in liberum caput alicuius qui propter etatem nec se nec sua defendere popatronus servis; unde tutelo -as, tutelamen, hic tutelatus -tus, et torius.
Abbreviated transcription (Latin):
nca .c. antiquissua uestis quasi
tonica quia in motu intendentis
sonũ faciat. pͥmũ eiũ fuerunt pelli¬
cee tuuicce quib post eiectionem de
paradiso adaui et eua induta sunt

Expanded text:
nica -ce, antiquissima vestis, quasi tonica, quia in motu incedentis sonum faciat; primum enim fuerunt pellicie tunice, quibus post eiectionem de paradiso Adam et Eva induti sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
umultuarius. a tumultuor
et hinc tumultarii dicebantur iui¬
multu exeunt contra hostes ex
iuprouiso uementes. uñ et illo̾
genus milicie dicitur tumultus
hic tumultus tumultus sedicõ
comparatur. et tumultuor. auis.
tuanus.i
hic tumulus. li .s. mous breuis
uel sepulchrum uel terra congesta
sup sepulchrum et dicitur tumul
quasi tuens tellus. Unde hic tu¬
mullulus. li. di. et tumultuosus
sa. sum tumulis plenus et compa¬
ratur. unde hec tumultuositas. tatis¬
tumulo. las .i. sepelire. uũ tumul¬
contumulo. las. detumulo. las
ualde uel deorsum tumulare uel
a tumulo remouere de tumulo exͣ¬
here intumulo. las retumulo. las

Expanded text:
umultuor -aris, tumultum et hinc tumultuarii dicebantur mimultu exeunt contra hostes ex improviso venientes, unde et illud genus militie dicitur tumultus hic tumultus -tus, seditio, comparatur; et tumultuor -aris, tumidus. hic tumulus, scilicet mons brevis, vel sepulcrum, vel terra congesta super sepulcrum, et dicitur tumulus quasi tumens tellus; unde hic tumululus diminutivum, et tumulosus -a -um, tumulis plenus, et comparatur, unde et tumolositas. Itumulo -as, idest sepelire, unde tumulcontumulo -as, detumulo -as, valde vel deorsum tumulare vel a tumulo removere, de tumulo extrahere, intumulo -as, retumulo -as;
Abbreviated transcription (Latin):
do componitur contundo. dis contu¬
di coutusum contere paitere cou¬
detundo. dis. detudi detusum ualde
tundere uel deorsum. extundo. Dis.¬
extudi extusum .i. extia tundere uel
tundendo exͣhere intundo. dis intudi
nitusum itus uel ualde tudere.
ꝓtundo. dis ꝑtusi ꝑtusum obtundo¬
dis obtusi. tusum contra uel undiq
tundere obturare in angustia clandẽ
uel prohibere obsecrare obsurdare
dere uel cundendo retro opprimere et
acumen fern destruere. tuudo et erꝰ

Expanded text:
do componitur contundo contudi contusum, conterere, percdetundo detudi detusum, valde tundere vel deorsum; extundo extudi extusum, idest extra tundere vel tundendo extrahere; intundo intudi intusum, intus vel valde tundere, pertundo pertudi pertusum, obtundo obtudi obtusum, contra vel undique tundere, obturare, in angustia claudere vel prohibere, obcecare, obsurdare, dere vel tundendo retro opprimere et acumen ferri destruere. Tundo et eius
Abbreviated transcription (Latin):
bire de tauco honor. Iu illa die licebat
cuilz dicere in psonam truphau¬
tis quicꝙͣ uellet. unde cesari tramphã¬
ti fertur quidam dixisse cũ deberet i¬
duci in ciuitatem. apente portas iegi
caluo regine bitinie. uoleus signifi¬
care ꝙ caluus erat et ꝙ succuba ex¬
phus dicitur a greco triambos .i. a tu¬
plici exultatione eius au trumphꝰ
dabatur sic dictum est uel triambos
dicitur tuplex iudiciũ. iude trumpliꝰ
quasi a triplici iudicio. fiebat euĩ mñ
exmbitione trumphi tuiplex iudici¬
um. p̾mo eiũ consulebati ex̾citus
secundo seuatus. tertio populus. et
plex. unde truumpho. phas. triũphũ
hr̃e exultare uincere. unde hic et hec¬

Expanded text:
bire de tanto honore’. Et in illa die licebat bire de tanto honore’. Et in illa die licebat unicuique dicere in personam triumphantis quicquid vellet, unde Cesari triumphanti fertur quidam dixisse, cum deberet induci in civitatem: ‘aperite portas regi calvo, regine Bitinie’, volens significare quod calvus erat et quod succuba exphus dicitur a greco triambos, idest a triplici exultatione eius cui triumphus dabatur, sicut dictum est; vel triambos dicitur triplex iudicium, inde triumphus quasi a triplici iudicio. Fiebat enim in exibitione triumphi triplex iudicium: prius enim consulebatur exercitus, secundo senatus, tertio populus, et dicium; unde triumpho -as, triumphum habere, exultare, vincere, e
Abbreviated transcription (Latin):
tua et astrononna dicũtur quadri¬
les dicuntur qui docent uel qui stu¬
dent in tuuio sicut quadriiales
qui in quadrimo.¬
Et numphus. tres uel trs compo¬
sonus et dr̃ hic triumphus. phi. uic¬
toria uel triplex leticia quasi timꝰ
sorius .i. tuplex gaudium quod fie¬
bat alicui pro subiugõne auitatis
uel regionis naui residenti solebat
totus populus exire obiuam uictori
cũ magna excitatione et cũ magno
gaudio. et hoc erat una leticia. alia
eint quia ouies captiui sequeban¬
tur uel precedebant airrũ eius liga¬
tis manib post terga. alia terciale¬
ticia erat quia erat ip̃e iudutus tu¬
nica ioius sedebat in curru quem
cũ tanto honore ducebatur ad capi
ponebatur quidam seruus cũ eo inauir¬
ru et semꝑcolaphizabat truummphan¬
teui ne ip̃e ninus suꝑbiret. et eciam
ideo ut daretur spes unicuiq ꝙͣcũ
calem honorem si probitas sua pro¬
mereretur et dicebant ei nothi soli¬
tos .i. uosce teip̃in. quasi noli super¬

Expanded text:
ne dicuntur quadrules dicuntur qui docent vel student in trivio, sicut quadruviales qui in quadrtem tres vel tris composonus, et dicitur hic triumphus, victoria vel triplex letitia, quasi trinus sonus, idest triplex gaudium quod fiebat alicui pro subiugatione civitatis vel regionis. Nam revertenti solebat totus populus exire obviam victori cum magna exsultatione et cum magno gaudio, et hec erat una letitia; alia erat quia omnes captivi sequebantur vel precedebant currum eius ligatis manibus post terga; tertia letitia, quia ipse, indutus tunica Iovis, sedebat in curru quem cum tanto honore ducebatur ad Capitponebatur quidam servus una cum eo in curru et semper colaphizabat triumphantem ne ipse nimis superbiret, et etiam ideo ut daretur spes unicuique, quantsimilem honorem si probitas sua promeretur, et dicebat ei semper ‘nothis olitos ’, idest ‘nosce te ipsum’, quasi ‘noli super
Abbreviated transcription (Latin):
caci
cus .ci. siue capite. s. statura arboris
iuisisteus radici truncus hoĩs est me¬
dia pars honũs a collo ad inginem
unde iugronis caput collo uehitur
tiunicus sustiuetur coxis et genib
et truicib. Unde tiũcus. ca. cura diur¬
iuitus semprecisus sine capite et
trunco. cas caput auferie duinue

Expanded text:
calce cus -ci, sine capite, scilicet statura arboris insistens radici; truncus hominis est media pars corporis a collo ad inguen, unde Nigidius ‘caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus et cruribus’. Unde truncus -a -um, diminutus, semiprecisus, sine capite, et trunco -as, caput auferre, diminuere,
Abbreviated transcription (Latin):
tuber. bens. fungus quia ex tumo¬
re terre prodeat. unde et tubera qiͣ
tumera .i. quasi tumores terre et po¬
nitur sepe pro tumore et propcc̃oge¬
neuiliter. terencius in aldelphis
est tuber totũ caput. uñ tuberosus
sa. sum. tuberib plenus inflatus
suꝑbus et comparatur. uñ hec tube¬
rositas. tatis inflatio uel suꝑbia.

Expanded text:
-ris, idest fungus, quia ex tumore terre prodit, unde hec tubera, quasi tumera, idest quasi tumores terre; et ponitur sepe pro tumore et pro peccato generaliter: Terentius in Adelphis ‘colafis est tuber totum caput’; unde tuberosus -a -um, tuberibus plenus, superbus, inflatus, et comparatur, unde hec tuberosi
Abbreviated transcription (Latin):
huius turus et dicuntur hee turres
quasi teretes quia longe suit et rec¬
te et procul rotunde uidentur licet
qñz sint quadrate uel late. et dur
a tueor quia prebent defensionẽ. et¬

Expanded text:
hec turris, et dicuntur turres quasi teretes, quia longe sunt et recte et procul rotunde videntur, licet quandoque sint quadrate vel late, vel dicuntur a tueor, quia prebent defensionem;
Abbreviated transcription (Latin):
nũoꝵ.erat ut dicit iosephus fistu¬
la cautatoria pene magnitudinecu¬
biti calamo capacior prebens in pu¬
cipio latitudinem que conuemiebat
ori ad suscepcõem spũs que hebraice

Expanded text:
erat, ut dicit Josephus, tuba fistula cantatoria, pene magnitudine cubiti, calamo capacior, praebens in principio latitudinem, quae conveniat ori ad susceptionem spiritus, quae Hebraice
Abbreviated transcription (Latin):
tiudo componitur abstrudo. dis. si.
sum. includere abscondere. contru¬
so.si. detruso.si. deorsum uel de uno
loco ad alium trudere uel excludere
extrudo. dis. si. ualde uel extra tru¬
uel intro trudeie pertrudo. dis ꝑfecoe
trudere. protrudo.di. si. ꝓpellere. ob¬
dis .i. coutra uel ob aliquid uel un¬
diq trudere includere abscondere
recludo. dis. recludere .i. introclude̾
uel claudere uel retrudere .i. retro
trudere uel exͣ trudere. trudo et eius
compoĩta sunt actiua et faciunt
preteritũ in .si. et sup̃ in.sum. Et

Expanded text:
Trudo componitur abstrudo -si -sum, includere, abscondere, contrudo -si, detrudo, deorsum vel de uno loco ad alium trudere vel excludere, extrudo, valde vel extra truvel intro trudere, pertrudo, perfecte trudere, protrudo -is, propellere, ob contra vel ob aliquid vel undique trudere, includere, abscondere, retrudo -is, recludere, idest intro trudere et claudere, vel retrudere retro trudere vel extra trudere. Trudo et eius composita activa sunt et faciunt preteritum in -si et supinum in -sum et
Abbreviated transcription (Latin):
Item uota ꝙ tuor raro iuuenitꝰ
pro defendere et sepius pro inspi¬
cere ecõuerso tueor raro inuerit᷑
pro iuspicere et sepe pro defende. s
compoita raro uel nũꝙͣ unueuit᷑

Expanded text:
Item nota quod tuor raro invenitur pro defendere et sepius pro inspicere, e contrario tueor raro invenitur pro inspicere et sepe pro defendere, sed composita raro vel numquam inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
rocheus a trochos dicitur hic troche¬
lisichei. quia cito quasi rota currat
et uoluatur. est euĩ pes constaus ex
longa et breui ut audit. uel dicitur
a trocho quia sicut trochus constat
tenui ita trocheus constat ex duabe
sillis.s. ex una silla longa et altera
breui. unde trochaicus .ca. cum. et ut¬

Expanded text:
rocheus similiter dicitur a trochos, quia cito sicut rota currat et volvatur: est enim pes constans ex longa et brevi; vel dicitur a trocho, quia sicut trochus constat tenui, ita trocheus constat ex duabus sillabis, scilicet una longa et altera brevi, unde trochaicus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
no hubeo et peloro eadem dicitur et¬
tuquatra quasi triquadra .i. in tres
quadras diuisa ꝓpter tres predictos
montes. tunatria eigo est grecum
s triquatra latinũ et equipollent
pronussa tuquatra predia cesar
trium. et triquatimus.na. uum .i.¬

Expanded text:
no, Lilibeo et Peloro, eadem dicitur Triquetra, quasi triquadra, idest in tres quadras divisa propter tres predictos montes: Trinacria ergo grecum est, sed Triquetra latinum, et equipollent; promissa Triquetra predia Cesar -um, et triquatrinus -a -um, i
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur sicut nic ꝑ singula teru¬
toria. sic autẽ intres ꝑtes diuisim
fuisse ppłmi romanũ constat ut qͥ
preerant in singulis ꝑtib tribuni
dicerentur. und̾e et sumptus quos
dabant ppłi tributa nominauem̃t.

Expanded text:
gebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus quos dabant populi tributa nominaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Suipos pos comporit᷑ cũ tris et dr̃
hic tripos tripodis .i. meusa uel scã¬
num uel aliud iustruũtũ tres hñs
pedes. si enĩ quatuor hẽat pedes ĩpro¬
prie dicitur tripos. Item ẜm reun¬
gium. tupos est quedam spẽs laior
lic dicta quia trifida hẽat folia uł
quia tubus radicib adhereat terre.
et est consecrata apollim deo dĩna¬
tiouis quia suppoĩta capitib dori¬
euciũ uera facit sompua. ippeie
uũ et sepe pouitur proymagne
stissimo appolliuis. s cũ scẽ nomen
arbous uidetur ꝙ debeat esse feĩm

Expanded text:
ur. Pos componitur cum tris et dicitur hic tripos -dis, mensa vel scannum vel aliud instrumentum tres habens pedes; si enim quattuor habeat pedes improprie dicitur tripos. Item secundum Remigium tripos est quedam species lauri, sic dicta quia trifida habeat folia vel quia tribus radicibus adheret terre, et est consecrata Apollini, deo divinationis, quia supposita capitibus dormientium vera facit somnia apparere, unde et sepe ponitur pro ymagine stissimo tripode Apollinis’; sed cum sit nomen arboris videtur quod deberet esse fem
Abbreviated transcription (Latin):
o tẽgo et dr̃ hoc trgegum .gi. locus
tucauieratus sic dictus atribus
ticus traustulerũt. uñ dñs in geñ.
facies mea oia cenacula et triste¬
ga et de bet corripi media in triste¬

Expanded text:
m tego et dicitur hoc tristegum -gi, locus tricameratus, sic dictus a tribus ticus’ transtulerunt; unde Dominus ad Noe ‘facies in ea cenacula et tristega’, et debet corripi media sillaba triste
Abbreviated transcription (Latin):
et hec tubunalis et hoc . le. et hoctu¬
buual uel tribunale. lis sedes tu¬
bumi uel locus in alto constitutꝰ
unde uniu̾si audux possunt. et dr̃¬
sic atrbuo.is quia in de a sacendo¬

Expanded text:
et hec tribunalis -le; et hoc tribunal vel tribunale, sedes tribuni vel locus in alto constitutus unde universi audire possint, et dicitur sic quia inde a sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi truces crudelissimi eiĩ fue¬
rũt uel traces dicti sunt quasi tira¬
ces a filio Iaphet qui dictus ẽtiras
a quo orti et nommati sunt. uñ¬
hec tracia et hĩc mõ hic et hec trax

Expanded text:
quasi truces, crudelissimi enim fuerunt. Vel Traces dicti sunt quasi Tiraces, a filio Iapheth, qui dictus est Tiras, a quo orti sunt et nominati; unde hec Tracia, et hinc modo hic et hec Trax
Abbreviated transcription (Latin):
ne. lamentatio. sicut enĩ hymnus
est cauticũ leticie et laudis .i. trena
est canticũ lamenti et fuueris. uñ
trenus . na.iiimi. lamentabilis.
et tre nosus. sa .sum. la mentosus
et utrũq comparatur. et trenicus.
narus .ni. et in plrali hec trenara
trenoꝵ mons siue uallis ubi est
descensus ad inferos et sepe pou¬
tur pro ipõ descensu ad inferos et
pro ipõ inferno ubi non est insifle¬
tus et lamentacõ. uñ treuanus

Expanded text:
-e, lamentatio: sicut enim ymnus est canticum letitie et laudis, ita trena est canticum lamenti et funeris; unde trenus -a -um, lamentabilis, et trenosus -a -um, lamentosus, et utrumque comparatur; et treneticus narus -ri, et in plurali hec Trenara -rorum, mons sive vallis ubi est descensus ad inferos, et sepe ponitur pro ipso descensu ad inferos et pro ipso inferno, ubi non est nisi fletus et lamentatio, unde trenarius
Abbreviated transcription (Latin):
pete. et hoc trupetum. ti .i. mola oli¬
uaria .s. ubi oliue teruntur uel ui¬
cus mĩmulanoꝵ uel uas in quo
herbeteruntur. et dicitur trapeta
quasi terepeta quia assidue petit᷑
ut teratur. et inde hec trupezia. zie¬
mensa mĩmularioꝵ. unde hec tra¬

Expanded text:
 et hoc trapetum, idest mola olivaria, scilicet ubi olive teruntur, vel incus nummulariorum vel vas in quo herbe conteruntur; et dicitur trapeta quasi teripeta quia assidue petitur ut teratur. Et inde hec trapezia, mensa nummulariorum, unde hic tra
Abbreviated transcription (Latin):
reuga. ge. scripcõ regalis uel
securitas. u̾nde trengo. gas secura¬
re pacificare treugam facere. et inde¬
hic treuganus .rii. qui trengas fa¬
cit inter aliquos et treuganus. na
num ad treugam ꝑtinens.¬

Expanded text:
REUGA -ge, scriptio regalis, securitas, unde treugo -as, securare, pacificare, treugam facere, et hic treugarius, qui treugas inter aliquos facit, et treugarius -a -um, ad treugam
Abbreviated transcription (Latin):
auteni mente aunuaꝵ presul hono¬
ue pastorali icer ceteros utitur si ui
terrena negocia que reprehendere
maliis debuit et ip̃e uersatur qd̃
uidelicet ex ira iuiste retubucoĩs per
ꝓpħam dñs rri ñatur dicens. Et
erut sicut ppꝰ sic sacerdos. sascidos dipe¬
officio fungitur que illi nuuiũ faci¬
unt qui adhuc de studnis carualib.

Expanded text:
autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minatur, dicens: Et erit sicut populus, sic sacerdos Oseae Ili officio fungitur, quae illi nimirum faciunt, qui adhuc de studiis carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
et subtus aduerbia et drũt qr sub
et conculcatur subtus quod demus¬
sun altenus non contĩgit. Item
subtus uou exigit casimi. s subter
subter sigͣt iuloco uel quasi inloco
et succus. cutis silt̾ omĩs ge. in eod̾
taneus. na. num. omĩa pro reque

Expanded text:
et subtus adverbia, et differunt quia subtet conculcatur, subtus quod demissum altius non contingit. Item subtus non exigit casum, sed subter subter significat in loco vel quasi in locoet subcus -cutis, similiter omnis generis et tan
Abbreviated transcription (Latin):
mii .i. fruucatio naris uel os distor¬
tum cũ uultu. uñ samniores dũr
qui rectũ uultũ non hñt. et quia
cũ ridemus et os solemus distor¬
quere et nasum frucaie. Ideo sã¬
na dicitur deusio. Persius. Occipiti
zeco. postice occurrite sanine. Uñ
lamno. muas .i. deridere s nõ est
i usu. et componitur subsauno

Expanded text:
 fruncatio naris vel os distortum cum vultu, unde sanniones dicuntur qui rectum vultum non habent; et quia cum deridemus et os solemus distorquere et nasum fruncare, ideo sanna dicitur derisio; Persius 1, 62 ‘occipiti ceco postice occurrite sanne’. Unde sanno -as, idest deridere, sed non est in usu, et compo
Abbreviated transcription (Latin):
subtela. le .i. deceptio fraus. et dũr
subtele quasi subtilia tela dr̃ et sub¬
tela malio sensu .s. corrigia que ten¬
ditur sub cauda cqui. et tunc com¬
ponitur a sub et telon quod ea lõ¬

Expanded text:
subtela -le, idest deceptio, fraus, et dicuntur subtele quasi subtilia tela; Plauin alio sensu, scilicet corrigia que tenditur sub cauda equi, et tunc componitur a sub et telon. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
iutur hoc sub selliũ .lii. ornanien¬
tum equi sub sella poĩtũ subselliũ
t dr̃ sedes minoꝵ sub sede poĩta et
inferius et depressius ꝙͣ iaioꝵ
sedes. et tunc compõrtur a sedes

Expanded text:
nitur hoc subsellium, ornamentum equi sub sella positum; subsellium etiam dicitur sedes minorum, sub sede posita et inferius et depressius quam maiorum sedes, et tunc componitur a sedes