comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nas. et arbitreris ingeniũ et eloqͥũ tuũ parui ẽẽ pendendũ. Nec
sc̃arũ scripturarũ memoriã inte paruã eẽ cognoui: s eruditio
minor ẽ. ꝗͣ tantȩ indoli laboriq ẽgruebat. Itaq te nec ãplius
ꝗͣ oportet tibi tribuendo uanesce uolo: nec rursus te abiciendo
ac desꝑando frigesc̃e. Utinã tua scripta tecũ legere possẽ. et
conloq̃ndo potiꝰ ꝗͣ scribendo. ꝗͣ sint em̃danda monstrarẽ. facili
ħ negotiũ ꝑag̾etur. nr̃a int̾ nos sermocinatione ꝗͣ litt̾is: q̃ si scri¬
benda ẽet multis uoluminib indigget. Uerũ ista capitalia q̃ cer¬
to etiã numero cõp̃hendẽ uolui. instant̃ ãmoneo ne corrigere
differas. & ea ꝓrsus a fide et p̃dicatione tua facias aliena: ut qͣn¬
ta tͥ facultas e̾. disputandi. muñe dĩ utaris utilit̾ ad ȩdificatio¬
nẽ. ñ ad destructionẽ sanę salubrisq doctrinȩ. Sunt aut̃ ista

Expanded text:
nas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec nas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scripturarum memoriam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monstrarem! facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uoluminibus indigeret. uerum ista capitalia, quae certo etiam numero conprehendere uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista,
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ:puto qd iã intelligas. & idõ qđ putasti in aliqͥb mansioni.¬
b quas dñs multas e̾ẽ dix̃ indomo patris sui mansuros qͦsdam
etiã ñ renatos ex aqͣ et spũ. ut fidẽ catholicã teneas amoneo. si ꝓ.¬
mittis em̃dare. ñ differas. Nolicrede. nec dic̾e. nec doc̃e. sacrifi¬
ĩ xp̃ianoꝵ ꝓ his qͥ ñ baptizati de corpore exierint offere
si uis ẽẽ catholicꝰ. Qr nec illud qđ de machabeoꝵ libris cõmemo¬
rasti sacrificiũ uideoꝵ ꝓeis qͥ ñ circũcisi de corꝑore exierint. õs¬
tendis oblatũ. In qͣ tua sententia tã noua et cͣtͣ eccłiȩ totiꝰ auto¬
ritatẽ disciplinã q ꝓlata. ũbo etiã in solentissimo usus eꝰ dicens¬
in te ipso uolo em̃dari. ꝑtractare atq discut̃e: ẽt saltĩ breuem
tibi de singłis corrigendis redde racionẽ. Nec idõ tam̃ te e̾tem.¬

Expanded text:
uium puto, quod iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibuium puto, quod iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibus, quas dominus multas esse dixit in domo patris sui, mansuros quosdam etiam non renatos ex aqua et spiritu, ut fidem catholicam teneas, ammoneo, si permittis, emendare non differas. Xoli credere nec dibaptizati de corpore exierint offerendum\', si uis esse catholicus, quia nec illud quod de Machabeorum libris commemorasti sacrificium Iudaeorum pro eis qui non circumcisi de corpore exierant ostendis oblatum. in qua tua sententia tam noua et contra ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata uerbo etiain te ipso uolo emendari, pertractare atque discutere et saltem breuem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. nec ideo tamen te contem
Abbreviated transcription (Latin):
bit: Aopħ qͥ cũ udicio legunt. et scdm regulã fidi aꝑplunda
apꝓbant. & s̃pbunt ĩplunda: etiã si cõm̃dant memoriȩ q̃ im¬
ꝓbanda dic̃t nulla uenenata sententiarũ pͣuitate leduntur.
Lec me grauitatẽ et religionẽ tuã. siue mutua siue p̾uia
caruate igniusse. uł cõmonuisse minime penitebit. dño
miserante qͦmͦ libet accipias qđ p̃rogandũ pitaui. Agã uero

Expanded text:
m regulam fidei adprobanda adprobant et inprobant inprobanda, etiamsi commendant memoriae quae inprobanda dicuntur, nulla uenenata sententiarum prauitate laeduntur. haec me grauitatem et religionem tuam siue mutua siue praeuia caritate monuisse uel commonuisse minime paenitebit domino miserante, quomodolibet accipias, quod tibi praero
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝓfitet᷑. in qͥb designant᷑ merita multa. &e diũsa mansoꝵ
ut hic ñ haptiratꝰ ꝑclucat᷑ adueniã. baptitatꝰ ad palmã. Qẽ.
parata ꝑ gr̃am. Cernis hõem paradysũ atq mansiones q̃
S ap̃ patre a regno separare cȩloꝵ. ut etiã ñ baptitatis ha¬
bundent loca sẽpit̾nȩ felicitatis. Nec uidet cũ ista dic̃aser
se nolle baptirati cuiꝰpiã pariuili mansionẽ cęloꝵ regno sepa-¬
rare. ut ipsa dĩ patris domũ. uł aliqͣs partes eiꝰ inde separa¬
bet uiuu̾sitatis parte. s in domo patris mei clidrt multe
mansiones s̃. Quomͦi sͦ erit in dĩ patris domo ñ bapte qtuse
cn dm patre habe. possit nͥ renatꝰ: Non sit ingrit dõ quie¬
ũ dignat᷑. ẽ a donatistarũ uł rogatistarũ diuisione lib̾are.
ut upsa domu di patris q̃rat diuide. et aliqͣm eiꝰ partẽ eut̃

Expanded text:
ulta et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, baptizatus ad palmam, quae est parata per gratiam. cernis hominem paradisum atque mansiones, quae sunt apud patrem, a regno separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde separabet uniuersitatis parte, sed: indomo patris mei, dixit, multae mansiones sunt. quomodo ergo erit in dei patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patri
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃e : qr scripturas neglegent᷑ at tendunt. et qͦmͦ regnñ diꝰ dica¬
t᷑ unde oramꝰ dicentes adueniat regnũ tuũ. ñ intelligunt. Reg
ũ dĩdrͣ ubi cũ illo fidelis familia eiꝰ beate ac semptt̾ne
regnabit. Nã scdm potestatẽ q̃ illi suꝑ om̃a. ẽ. etiã nc̃ ubique
regnat. Quid gͦ. ẽ. qđ oramꝰ ut ueniat. nͥ ut cũ illo regnare me-¬
ream᷑ : Sub eiꝰ aut̃ potestate etiã illi er̃. qͥ poena ȩt̃ni ignis arde.¬
bunt. Nũqͥꝰ oͬb ħ etiã ipsos in regno dĩ futuros dicturi sumꝰ: Aliud
ẽ. enĩ regni dĩ munerib honorari. aliud regni dĩ legib coerceri.
Ut aut̃ tͥ manifestissime appareat ñ e̾ẽ regnũ cęloꝵ distribuendũ
baptizatis. et alias partes regni dĩ dandas qͥb tͥ uisũ ẽ. ñ bapti¬¬
zatis. ipsũ dñm audi qd̃ ñ ait. si qͥs ñ renatꝰ fuerit ex aqͣ et sp̃u.
ñ potest intͣre in regnũ cęloꝵ. s ñ ꝑotest inqͥt intͣre in reg

Expanded text:
regnum dei dicatur, unde oramus dicentes: adueniat regnum tuum, non intellegunt. regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod oramus, ut ueniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? sub eius autem potestate etiam illi erunt, qui poena aeterni ignis ardebunt. numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno dei futuros dicturi sumus ? aliud est enim regni dei muneribus honorari, aliud regni dei legibus coerceri. ut autem tibi manifestissime appareat non esse regnum caelorum distribuendum baptizatis et alias partes regni dei dandas quibus tibi uisum est non baptizatis, ipsum dominum audi, qui non ait: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, \'non potest intrare in regnum caelo
Abbreviated transcription (Latin):
murmurationib oblatrant ũ. excussi qͣsi qͣdã turbedi ne idẽ¬
tidẽ int̾ ĩmania saxa c̃lidim᷑. His pͣdictis qͣstionẽ supͣdictã scopu-¬
issimã sibi ꝓposuit. ubi afide catholica naufragauit. nͥ ri
poenitendo qđ fregit. Illã gͦ turbidinẽ atq illa sara deuitans. na-¬
uẽ illis cõmitt᷑e nolui: & de hac re ita scripsi ut rationẽ potiꝰ cuncta¬
tionis meȩ ꝗͣ temeritatẽ p̃sũtionis ostendem. Qd opꝰculũ meũ cũ
apͣ te inuenisset inrisit. seq illis cautib animosiore ĩpetu ꝗͣ con¬
sultiore cõmisit. S qͦ eũ pͣfidentia ista ꝑduaerit. puto qđ nc̃ uide.¬
as. Ub̃ius aut̾ ago dõ gr̃as. si et antea iã uidebas. Cũ enĩ nollet cohi¬
b̾e pͣcipitẽ cursum ꝓpt̾ anticipitẽ excursũ. miserabilẽ inuenit
cursũ. asserens dm̃ paruulis sine xp̃iana regeneration

Expanded text:
ine, identidem inter immania saxa collidimur. » His praedictis quaestionem supra dictam scopulosissimam sibi proposuit, ubi a fide catholica naufragavit, nisi refecerit poenitendo quod fregit. Illum ego turbinem atque illa saxa devitans, navem illis committere nolui: et de hac re ita scripsi, ut rationem potius cunctationis meae quam temeritatem praesumptionis ostenderem. quod opusculum meum cum apud te inuenisset, inrisit seque illis cautibus animosiore impetu quam consultiore commisit. sed quo cum praefidentia ista perduxerit, puto quod nunc uideas; uberius autem ago deo gratias, si et antea iam uidebas. cum enim nollet cohibere praecipitem cursum propter ancipitem excursum, miserabilem inuenit incursum asserens deum paruulis sine christiana regeneration
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. atq indulgentiã dari o̾iũ peccatoꝵ. ut in parady sũ h est
locũ tante felicitatis mittant᷑ ẽt beatas mansiones in domo
patris hab̾e mereant᷑. S illu pͣotiꝰ poenituerit. qđ eis minoris
beatitudinis extͣ regnũ cęloꝵ c̃cesserit sedes. adiunxit atq ant.
Aut forte qͥspiã reluctet᷑ latronis aaͥ dinocratis intim tẽporarie
clatũ parady sũ. nã suꝑe̾ẽ adhuc in resurrectione p̃miũ regni cȩlo-¬

Expanded text:
tum atque indulgentiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est tum atque indulgentiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si forte quispiam reluctetur latronis animae uel Dinocratis interim temporarie conlatum paradisu
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes. qͥb et te oportet adiungi. absit ut adqͥescant istũ au.¬
dire censentẽ. quẽ potiꝰ optant nosse resipiscentẽ ac dolentem.
et qđ iste senserit ĩno uͦ etiã scripserit. correctione salubruna
poenitente̾.S ħ inqͦt exrẽplo machabeoꝵ in pͣlio cadentiũ astruo
faciendũ. qͥ cũ furtim de int̾dictis auferrent. atq in ipso certa¬
mine cecidissentꝰ. sacerdotib ait. inuenimꝰ ħ initũ fuisse ẽfiliũ
ut qͦrũ aãs ex uenito reatꝰ obstriaerat. sacrificioꝵ oblatio repara.¬
ret. Ita istex dic̃ qͣsi ꝓ incircũcisis illa oblata elegerit sacrificia.
illiꝰ tẽporis sacram̃tũ. qd p̃figurabat nr̃i tẽporis luptis mũ. Ue¬
rũtam̃ iste in sui cõparatione qͣlis posteriꝰ apparuit. tolerabilius
adhuc erat. nã uelut penituerit eũ ñ qđ debuit penit̾e. id est
qđ ausus fuerit asserere ñ baptiratis relaxari origiale pecca¬

Expanded text:
sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum ausacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atque in ipso certamine cecidissent, a sacerdotibus, ait, inuenimus hoc initum fuisse consilium, ut quorum animas ex uetito reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet. ita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrificia, illius temporis sacramentum, quod praefigurabat nostri temporis baptismum. Verum tamen iste in sui comparatione qualis posterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit eum — non quod debuit paenitere, id est quod ausus fuerit asserere non baptizatis relaxari originale pecca
Abbreviated transcription (Latin):
de nefas eet. huic indicau̾it qđ ñ fueruit baptitati. De quib
tam̃ in eo libro quẽ seripsi ad frẽm nrm renatũ plenius
qͥd mͥ uidet᷑ exposui. qđ tua dilectio pot̾it nosse si ñ sp̃ueris
legere. nã ille petenti ñ pot̾it denegare. Estuat tam̃ iste. atq
horrendis suffocat᷑ angustus. At tentiꝰ enĩ fortasse ꝗͣ tu qͥd mali
dicat attendit. pͣt̾ xp̃i scilicet baptismũ solui in paruulis origi¬
nale peccatũ. Deniq ut aliqͣtenꝰ in hac eausa uł sero ad ȩccłiȩ sa-¬
cram̃ta c̃fugiat. ꝓ his sane inqͥt oblationes assiduas. & offerenda
iugit᷑ scõꝵ censeo sacrificia sacerdotũ. Habeto istũ si placet etiã
censorẽ. si parũ fuerat hab̾e doctorẽ. ut sacrificiũ corporis xp̃i
a disciplina eccłiastica & a regula ueritatis alienã. cũ libris suis
seu pũsttate sententiȩ. t̃rerem᷑ autoritate censurȩ. Uidis tu fr̃.
qͦmͦ sustin̾e possis istũ docentẽ. Catholici tam̃ qͥ sanũ sapuint

Expanded text:
de quibus tamen in eo libro, quem scripsi ad fratrem nostrum Renatum, plenius quid mihi uideretur exposui. quod tua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; nam ille petenti non poterit denegare. Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter Christi scilicet baptismum solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta confugiat: pro his saistum, si placet, etiam censorem, si parum fuerat habere doctorem, ut sacrificium corporis Christi a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis seu peruersitate sententiae, terreremur auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nia ꝓferenda s̃. Noli crede. nec dic̃e. nec doc̾e. qͦs dñs p̃destina-
uit ad baptismũ. p̃destinatio  er ipi posse. et ante defungi ꝗͣ in
eis fuerit qd̃ oĩ potens p̃destinauit impletũ : siuis e̾e catholicus.
Nescio qua hic enĩ potestas eͣtͣ potestatẽ dĩ casib dat᷑. qͥb irru-¬
entib qđ ille p̃destinauit fieri ñ sinat᷑. Hic error qͣnta errantẽ
gine ĩpietatis absorbeat exaggerare ñ opꝰ ẽ. cũ prude
uirũ et corrigi paratũ breuit̾ ãmonuisse sufficiet. Tua qͥppe
ista s̃ uͣba. Habendã dicimꝰ inqͥs de infantib istiꝰmodi rationẽ.

Expanded text:
nia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec docenia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec doceeripi posse et ante defungi quam in eis fuerit quod omnipotens praedestinauit inpletum\', si uis esse catholicus. nescio qua hie enim potestas contra potestatem dei casibus datur, quibus inruentibus quod ille praedestinauit fieri non sinatur. hic error quanta errantem uoragine inpietatis absorbeat exaggerare non opus est, cum prudentem uirum et corrigi paratum breuiter ammonuisse sufficiat. tua quippe ista sunt uerba: habendam dicimus. inquis, de infantibus istius mod
Abbreviated transcription (Latin):
Quale .e aut̃ dic̃e infantes pͣdestinatos baptismo uitȩ p̾sentis.
ante ꝗͣ renascant᷑ in xp̃o occiduo p̃ueniri. uelut aliqͣ uis fortu¬
ne seu fati siue cuiꝰ libet rei ñ ꝑmittat dm̃ qd pͣdestinauit ĩple-¬
re :& qͦmͦ ipse illos rapit. qr placuer̾ illi: An eos & ipse pͣdestinat
baptizari. & ipse qđ pͣdestinauit ñ sinit fieri : S attende quid
adhuc audeat. cui displicet intanta huiꝰ ꝓfunditate qͣstionis.
cautior ꝗͣ scientior nr̃a cunctatio. Ausim dic̃e inqͥt istos ꝑue-¬
nire posse ad originaliũ indulgentiã peccatoꝵ. nͣ tam̃ ut ce¬
leste inducantur in regnũ. sicuti latroni c̃fesso qͥdẽ s ñ bapti-¬
zato. dñs ñ cȩloꝵ regnum tribuit. s paradysũ: cũ utiq iam
manar et. qͥ ñ renatꝰ fuerit ex aqua & spũ scõ ñ intͣbit in rega

Expanded text:
quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam manere
Abbreviated transcription (Latin):
detlignet᷑ habe doctorẽ: Ergone paruuli qͦs plerũq uolunt
hões baptizari. & dũ currit᷑ ante moruint᷑. si retardarent᷑
in ista paululũ uita ut baptitati c̃tinuo morerent᷑. malitia
intaret intellectũ eoꝵ & fictio deciꝑet animã eoꝵ & ne
heis c̃tingeret. subuentũ ẽ. illis ne ante raꝑent᷑. ꝗͣ haptira.¬
rent᷑. In ipso eligo baptismate mutarent᷑ in peiꝰ. & fictione
decipentur. si post baptisina raꝑent᷑ Oadmiranda atq sectan-¬
da ĩmo uͦ detestanda & execranda doctrina. S ħ de ur̃a pru.¬
dentia qͥ ad fustis cũ recitaret iste p̾sũpsit & de tua madutie
ad quẽ scripsitae cui recitatos libros cũ his tͣdidit. ut credituros
uos ẽẽ cfidet. de ñ baptitatis infantib ẽẽ scriptũ. qđ de õium
scõꝵ inmaturis ȩtatib scriptũ.ẽ: cũ qͥb maleactũ stulti arbi¬
trant᷑ si de hac uita celerit᷑ rapti fuerint. nec ad annos quos
hões ꝓ magno diuino mun̾e sibi exoptant. ꝑuenire potuerint.

Expanded text:
dedignetur habere doctorem ? ergone paruuli, quos plerumque uolunt homines baptizari et. dum curritur, ante moriuntur, si retardarentur in ista paululum uita, ut baptizati continuo morerentur, malitia mutaret intellectum eorum et fictio deciperet animam eorum et, ne hoc eis contingeret, subuentum est illis, ut ante raperentur quam baptizarentur? in ipso ergo baptismate mutarentur in peius et fictione deciperentur, si post baptisma raperentur. o ammiranda atque sectanda, immo uero detestanda et exsecranda doctrina! sed hoc de uestra prudentia, qui affuistis, cum recitaret, iste praesumpsit et de tua maxime, ad quem scripsit et cui recitatos libros tradidit, ut credituros nos esse confideret de non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male actum stulti arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere sibi exoptant, peruenire potuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
nttendo in corpꝰ qđ ex adã tͣhit᷑ uinculo peccati originalis
obstrinacerit. atq isto mͦ reas ȩtͣnę dãnationis effecerit. cũ in-¬
uenire ñ posset nec uellet dic̃e etiã ipsas ex illa una origine̾
trahere peccatricẽ: Maluit ꝑ naufragiũ miserabile exire. qͣ
temerariũ cursũ uelis depositis & remis suȩ disputationis ini¬
bitis. ꝓuida delib̾atione frenare. Uiluit qͥppe iuueni senilis
nr̃a cunctatio. qͣsi huic molestissime ac ꝑiculosissime qͣstioni
magis fuerit spetꝰ eloq̃ntiȩ ꝗͣ c̃siliũ prudentiȩ nȩcessarium.
& p̃u̾idit ħ etiã ipse. s frustra. Nã hec sibi pelutꝰ aduersariis

Expanded text:
ttendo in corpus quod ex Adam trahitur, vinculo peccati originalis obstrinxerit, atque isto modo reas aeternae damnationis effecerit, cum invenire non posset; nec vellet dicere etiam ipsas ex illa una originem trahere peccatricem: maluit per naufragium miserabile exire, quam temerarium cursum velis depositis, et remis suae disputationis inhibitis, provida deliberatione frenare. Viluit quippe juveni senilis nostra cunctatio, quasi huic molestissimae ac periculosissimae quaestioni magis fuerit impetus eloquentiae, quam consilium prudentiae necessarium. Et praevidit hoc etiam ipse, sed frustra.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dic̾e debuit qđ ãa meruerit peccatria ẽẽ ꝑcarne̾. cuiꝰ neo
bonũ nec malũ meritũ repꝑire pot̾it ante carnẽ. S ad manifestio¬
sa
ueniamꝰ. Cũ enĩ magnis coartaret᷑ angustiis qͦmͦ ad origi nalis
peccati uinculo teneant᷑ obstricte. siñ ex illa tͣhunt originẽ q̃
pͥma peccauit. s eas puras ab oĩ contagione & ꝓpagatione pecca-¬
ti. peccatrici carni creator insufflat. nedicat᷑ illi qđ sic insuf.¬
flando eas ds̃ efficit᷑ eas. pͥmo de pͣscientia dĩ hanc opinionem
munire tẽptauit. qđ eis pͣparaũit redẽptionẽ. in cuiꝰ redẽp¬
tionis sacram̃to paruuli baptizant᷑. ut abluat᷑ originale pecca-¬
tũ qđ de carne tͣxer̃. qͣsi facta sua ds̃ em̃det. q̃d eas insontes fe
inqͥnari. S pꝰea ꝗͣ uentũ ẽ. ut de illis loq̃ret᷑ qͥb tali
subuenitur auxcilio. & ante ꝗͣ baptitentur expirant. in ħ inqͥt

Expanded text:
enim dicere debuit, « quod anima meruerienim dicere debuit, « quod anima merueribonum nec malum meritum repperire poterit ante carnem. Sed ad manifestiora ueniamus. cum enim magnis coartaretur angustiis, quomodo animae originalis peccati uinculo teneantur obstrictae, si non ex illa trahunt originem, quae prima peccauit, sed eas puras ab omni contagione et propagatione peccati peccatrici carni creator insufflat, ne dicatur illi, quod sic insufflando eas deus efficit reas, primo de praescientia dei hanc opinionem munire temptauit, \'quod eis praeparauerit redemtionem\'. in cuius redemtionis sacramento paruuli baptizantur, ut abluatur originale peccatum, quod de carne traxerunt; quasi facta sua deus emendet, quod eas insontes fecerat inquinari. sed posteaquam uentum est, ut de illis loqueretur, quibus tali non subuenitur auxilio et antequam baptizentur exspirant: in hoc, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debuit: sic̃ e̾ẽ ñ potuit rogo te fr̃ putasne ista saltĩ postea
legisti ce cͣficłasti. & qͥd in recitante laudau̾is. uł unde pꝰ recita:¬
cionẽ grãs egeris cogitasti : Quid ẽ. obsecro te.aa itaq si pecca¬
tria esse teruit. ꝗͣ peccatrix ẽẽ ñpotuit:: quid.ẽ. meruit
aut̾ fuisset. nͥ ẽẽ potuisset. ut ante om̃e malũ meritũ pec¬
cans. inde sibi meritũ fac̾et. unde ad alia ꝑeccata deserente do.¬
mino ꝑueniret. An idõ dix̃ qͣ peccatriax e̾ẽ ñ potuit. qr nͥ in car¬
nẽ ueniret. peccatrix ẽẽ ñ posset : quid gͦ meruit ut eo iut¬
tet᷑ ubi peccatria ẽẽ posset. qͦ nͥ uenisset alibi peccatria ẽẽ ñ
posset: Dicat qͥd merint. Si enĩ meruit e̾e̾ petcatriar. aliqͥd
iã peccau̾at. unde mereret᷑ ttũ ẽẽ peccatrix. S ħ fortassis obs.¬
cura uideant᷑. aut obscura ẽẽ iactent᷑. cũ sint aꝑtissima. Neq

Expanded text:
non debuit, sicut esse non potuit. rogo te, frater, putasne ista saltem postea non debuit, sicut esse non potuit. rogo te, frater, putasne ista saltem postea legisti et considerasti et quid in recitante laudaueris uel unde post recitationem gratias egeris cogitasti? quid est, obsecro te: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit? quid est \'meruitautem fuisset, nisi esse potuisset; ut ante omne malum meritum peccans, inde sibi meritum faceret, unde ad alia peccata, deserente Domino, perveniret? An ideo dixit, « quae peccatrix esse non potuit, » quia nisi in carnem veniret, peccatrix esse non posset? Quid ergo meruit, ut eo mitteretur, ubi peccatrix esse posset, quo nisi venisset, alibi peccatrix esse non posset? Dicat, quid meruit? Si enim meruit esse peccatrix; aliquid jam peccaverat, unde mereretur iterum esse peccatrix. Sed haec fortassis obscura esse videantur, aut obscura esse jactentur, cum sint apertissima. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tͣduce neq ex nichilo. neq ꝑ semet ipsã. neq ante corpꝰ. Ee.¬
ce isto loco uult aãs ante corpꝰ alicubi uiu̾e tã beate. ut eadẽ
illis ꝑ baptismũ beatitudo reddat᷑. & tãꝗͣ sui rursus oblitꝰ. ad¬
uingit et dic̃. ut ꝑ eã idẽ. ꝑ carnẽ incipiat renasci. ꝑqͣm merue¬
rat inqͥnari. Suꝑiꝰ meritũ significauerat bonũ ꝑditũ fuisse ꝑ
carnẽ. Ncͣ aut̃ significat malũ meritũ qͦ factũe̾. ut ueniret
e uł mit tẽt᷑ in carnẽ. dicendo ꝑqͣm meruerat in¬
quinari. Si enĩ meret᷑ inqͥnari. ñ .ẽ. utiq meri.¬
tũ bonũ. Dicat qͥd peccauit anteꝗͣ ꝑcarnẽ inqͥnaret᷑: ut ꝑcar¬
ne̾ inqͥnari mereret᷑. Dicat si potest qđ nullomͦ potest. qr in¬
uenire hic qͥd uerũ dicat. oĩno ñ potest. Itẽ aliqͣnto pꝰait. Ani¬
ma itaq si peccatria e̾e̾ meruerit. q̃ peccatria ẽẽ ñ potuit. ta¬
m̃ neq in peccato remansit. qr in apo p̃ͣfigurata in peccato eẽ

Expanded text:
duce neque ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce isto loco uult animas ante corpus alicubi uiuere tam beate, ut eadem illis per baptismum beatitudo reddatur, et tamquam sui rursus oblitus adiungit et dicit: ut per eam, id est per carnem, incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. superius meritum significauerat bonum perditum fuisse per carnem, nunc autem significat malum meritum, quo factum est, ut ueniret uel mitteretur in carnem dicendo: per quam meruerat inquinari; si enim meretur inquinari, non est utique meritum bonum. dicat quid peccauit, antequam per carnem inquinaretur, ut per carnem inquinari mereretur; dicat, si potest, quod nullo modo potest, quia inuenire hic quid uerum dicat omnino non potest. Item aliquanto post ait: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse
Abbreviated transcription (Latin):
sca humilitate sanem᷑. Dẽ gr̃af hanc epłam dũ disputatio mea breue
parturit. lib̵ ꝓlixus ẽ. natꝰ. Utinã tã ꝑfectꝰ. ꝗͣ tandẽ aliqͣndo finit᷑. Icolbiẽ¬

Expanded text:
sancta humilitate sanemur. Hanc epistolam dum dispositio mea brevem sancta humilitate sanemur. Hanc epistolam dum dispositio mea brevem parturit, liber prolixus est natus, utinam tam perfectus, quam tandem aliquando finit
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie soluit᷑ qđ ueracit̾ in oratione dicimꝰ. dimittȩ nob̾ debita nr̃a. sic̃
et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quã orationẽ qͥsqͥs cuilibet hõi sc̃o. et
se ipsũ talẽ putat ipse se decipit. et ueritas in eo ñ.ẽ ñ ob aliud nͥ qr faliũ
putat. Nouit gͦ ille medicꝰ qui ñ ẽ. opꝰ sanis s egrotantib quẽ ad modum
nos curando ꝑficiat in ȩc̾nã salutẽ. qͥ et ipsam mortẽ quãuis peccati mere:¬
to inflicta sit ñ aufert in hoc scło eis quib peccata dimittit. ut etiã cũ eĩ
timore suꝑando suscipiant ꝓfidĩ sinceritate cextam̃. et inqͥbdã etiã iustos
suos qm adhuc extolli possunt: ñ aduiuat᷑ ͣ ꝑficiendã iufticiã. ut adũn
uftificat᷑ in conspectu eiꝰ õĩs uiuens. agtionẽ gr̃arũ semꝑ indulgentie ip¬
sius debeamꝰ. et sic ab illa pͥma causa oiũ uitioꝵ. ħ .ẽ atumore superbiȩ

Expanded text:
cotidie soluitur, quod ueraciter in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut cotidie soluitur, quod ueraciter in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nosse ipsum talem putat, ipse sc decipit et ueritas in eo nonest, non ob aliud, nisi quia falsum putat. nouit ergo ille medicus, qui non est opus sanis, sed aegrotantibus, quemadmodum nos curando perficiat in aeternam salutem, qui et ipsam mortem, quamuis peccati merto inflicta sit, non aufert in hoc saeculo eis quibus peccata dimittit, ut etiam cum ejus timore superando suscipiant pro fidei sinceritate certamen: et in quibusdam etiam justos suos, quoniam adhuc extolli possunt, non adjuvat ad perficiendam justitiam, ut dum non justificatur in conspectu ejus omnis vivens , actionem gratiarum semper indulgentiae ipsius debeamus; et sic ab illa prima causa omnium vitiorum, hoc est, a tumore superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
uuli de quib libet sc̃ĩs iustisq ꝓcreati originalis peccati reatu absoluun
tur. nͥ in xp̃o fuerint baptirati ꝓ qͥb tanto impensiꝰ loqͥ debemꝰ. qͣnto
ꝓ se ipsi minꝰ possunt. Id enĩ agit ista disputatio. Cont᷑ cuiꝰ nouitatera:
antiqua ueritate nitendũ.e. utͣ infantes õĩno suꝑfluo huptizari uidean¬
tͣ .S apte hoc ñ dicit᷑. ne tã firma salubrit̾ ęccłiȩ c̃suetudo uiolatores
suos ferre ñ possit. S si pupillis opẽ ferre pͣcipim᷑ qͣntomagis ꝓistis la.¬
horare debemꝰ qui destitutiores et miseriores pupillis etiã sub parentib
remanebt̃. si eis xp̃i gr̃a denegabit᷑. qͣm ꝑse ipsi flagitare ñ possunt: Alu
ut fiat ñ tam̃ qͣsi factũ fuerit confidendũ. Hoc enĩ optantib et conan-¬
tib. et digna supplicatione depͣcantib qͥcqͥd remanserit peccatoꝵ. ꝑ hoc

Expanded text:
vuli de quibuslibet sanctis justisque procreati, originalis pecvuli de quibuslibet sanctis justisque procreati, originalis pectur, nisi in Christo fuerint baptizati, pro quibus tanto inpensius loqui debemus quanto pro se ipsi minus possunt. Id enim agit illa disputatio, contra cuius nouitatem antiqua ueritate nitendum est, ut infantes omnino superfluo baptizari uideantur. sed aperte hoc non dicitur. ne tam firmata salubriter ecclesiae consuetudo uiolatoros suos ferre non possit. sed si pupillis opem ferre praecipimur, quanto magis pro istis laborare debemus, qui destitutiores et miseriores pupillis etiam sub parentibus remanebunt, si eis Christi gratia denegabitur, quam per se ipsi flagitare non possunt ! Illud ut fiat, non tamen quasi factum fuerit confidendum. hoc enim optantibus et conantibus et digna supplicatione deprecantibus, quidquid remanserit peccatorum, per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ad corinthios t̾ractaret exposuit. qđ exẽpla iã p̃cesserant et uiroꝵ quos
uxores et feminarũ qͣs mariti lucrifecerant xp̃o. et paruuloꝵ ad qͦs faci-¬
endos xp̃ianos uoluntas xp̃iana etiã uniꝰ parentis euicerat. Aut si quod
tu c̃tinebat. qͥcũq uir uł femina id in lege didic̃at. Nã hoc ezechihel
int̾ illa pͣcepta ponit. ꝗͣ ñ figurate accipienda s̃. siue ꝓpt̾ aliã qͣm libet
quȩ ibi aꝑte ꝓposita ñ .ẽ. ex ipsa necessitudine c̃uigioꝵ atq filioꝵ sc̃ita¬
tis aꝑginem. Illud tam̃ sine dubitatione tenendũ.ẽ. qͣcũq illa scifica¬
tio sit ñ ualere ad xp̃ianios faciendos. atq ad dimittenda peccata. nisi
xp̃iani et ȩcłiastici institutione sacram̃ti efficiant᷑ fideles. Nã nec c̃
iuges infideles qͣttilibet scĩs et ustis c̃uigib hereant ab iniqͥtate mun-¬
dant᷑. ꝗ̃ a regno dĩ separatos indãnatione uenire cõpellit. nec par-¬

Expanded text:
ad Corinthios epistolam tractaret exposuit, quod exempla iam praecesserant et uirorum quos uxores et feminarum quas mariti lucrifecerant Christo et paruulorum ad quos faciendos Christianos uoluntas christiana etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod tu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam quamlibet, quae ibi aperte posita non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumque illa sanctificatio sit, non ualere ad Christianos faciendos atque ad  dimittenda peccata, nisi christiana et ecclesiastica institutione et sacramentis efficiantur fideles. nanjuges infideles, quamlibet sanctis et justis conjugibus haereant, ab iniquitate mundantur, quae a regno Dei separatos in damnationem venire compellit, nec par
Abbreviated transcription (Latin):
corporis hoc dicet᷑. Ubiẽ uictoria tua qua om̃s sic uiceras ut etiã ddei
filiꝰ tecũ confliget᷑. te q ñ uitando s suscipiendo suꝑaret. Nicitti
in morientib. uicta es in resurgentib. Uictoria tua qͣ absorbueras corpo.¬
ra morientiũ. tẽporalis fuit. Cictoria nr̃a qͣ in corporib absorta es resur¬
gentiũ. ec̃na constabit. Ubi.ẽ. aculeus tuus. Hoc x̃. peccatũ qͦ puneti eͥ
uenenati sumꝰ. ut etiã in nr̃is corporib figeres. et ea tã longo tp̃r possicłes.
A culeus aut̃ mortis ẽ peccatũ. uirtꝰ uͦ peccati lex. Peccauimꝰ in uno om̃s.
ut morerem᷑ in uno om̃s. Accepimꝰ legẽ ñ ut em̃datione finiremꝰ
peccatũ. s ut transgressione augeremꝰ. Lex enĩ subintͣuit ut habun¬
daret peccatũ. Et c̃clusit scriptura oĩa sub peccato s dõ grãs qͥ de¬

Expanded text:
corporis hoc dicetur: Ubi est victoria tua, qua omnes sic viceras, ut etiam Dei corporis hoc dicetur: Ubi est victoria tua, qua omnes sic viceras, ut etiam Dei Filius tecum confligeret, teque non vitando, sed suscipiendo superaret? Vicisti in morientibus, victa es in resurgentibus. Victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit: victoria nostra, qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est aculeus tuus? hoc est, peccatum, quo puncti et venenati sumus, ut te etiam in nostris corporibus figeres, et ea tam longo tempore possideres? Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. Peccavimus in uno omnes; ut moreremur in uno omnes: accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. Lex enim subintravit ut abundaret peccatum, et conclusit Scriptura omnia sub peccato. Sed Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
cerit. Aculeus itaq mortis ꝓeccatũ. e. Peccati puncto. mortificatũ .ẽ. genꝰ
humanũ. Quid adhuc q̃rimꝰ cuiꝰ mortis. utrũ ãa ancorporis. Utrũ pͥmȩ
qͣ nẽ om̃s morimͣ. an sedȩ ꝗͣ tẽ ĩpu morient᷑: Nulla causa e. exagitandi
dent. Cũ mortale hoc inqͥt induerit ĩmortalitatẽ. tc̃ fiet sexmo qͥ script̾
ẽ. Absorta ẽ mors in uictoria. Ubi ẽ. mors uictoria tuaꝰ Ubi .ẽ. morsacu¬
leus tuus.  Aculeus aut̃ mortis peccatũ. Uirtꝰ uͦ peccati lex. De resurrec.¬
tione corporis agebat qͣ absorbebit᷑ mors in uictoria. cũ mortale hoc
induerit in mortalitatẽ: tc̃ ipsi morti in sultabit᷑. q̃ in uictoriã resuir¬
aculeus tuus: Morti gͦ corporis hoc dicet᷑. Hanc enĩ absorbebit uicto.¬
riosa ĩ mortalitas. cũ mortale h induet᷑ ĩmortalitatẽ. Morti inquã

Expanded text:
cerit. Aculeus itaque mortis peccatum est, peccati punctu mortificatum est genus cerit. Aculeus itaque mortis peccatum est, peccati punctu mortificatum est genus humanum. Quid adhuc quaerimus cujus mortis, utrum animae, an corporis? utrum primae qua nunc omnes morimur, an secundae qua tunc impii morientur? Nulla causa est exagitandi dent: Cum mortale hoc, inquit, induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. De resurrectione corporis agebat, qua absorbebitur mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem. Tunc ipsi morti insultabitur, quae in victoriam resurmors, aculeus tuus? Morti ergo corporis hoc dicetur. Hanc enim absorbebit victoriosa immortalitas, cum mortale hoc immortalitatem induetur. Morti, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in corruptionẽ. et mortale ħ in mortalitatẽ. tc̃ fiec iqͥt ser mo
qͥ scriptꝰ ẽ. Absorta mors in uictoria. Ubiẽ. mors ẽtentio tua. Ubi ẽ mors
aculeus tuus: deinde subiec̃. Aculeus aut̃ mortis .ẽ. peccatũ. Uirtꝰ aut̃
peccati. lex. Quia gͦ sic̃ apłi aꝑtissima ũba declarant. eo absorbebit᷑ mors
in uictoria. qͦ corruptibile et mortale hoc induet incorruptionẽ et inmor¬
talitatẽ. idẽ qͦ uiuificabit ds̃ et mortalia corpora nr̃a ꝓpt̾ in habitantẽ
spm̃ eiꝰ in nob̾ manifestũ ẽ et huiꝰ mortis corporis q̃ resurretioni corpo
ris c̃traria ẽ. aculeũ fuisse peccatũ. Aculeũ aut̃ qͦ mors facta ẽ. ñ quẽ mors
fec̃. Peccato enĩ morim᷑. ñ morte peccamꝰ. Sic itaq dictũ ẽ. aculeus mor¬
et aculeus mortis qͦ mors facta ẽ ñ quẽ mors fec̃. Sic enĩ dicimꝰ et poculũ
mortis qͦ aliqͥs mortuus sit. uł mori possit. ñ qđ moriens mortuus ue ẽfe

Expanded text:
 fiet, inquit, sermo qui scriptus est: absorta est mors in uictoriam. ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? deinde subiecit: aculeus autem mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. quia ergo, sicut apostoli apertissima uerba declarant, 10 absorbebitur mors in uictoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et inmortalitatem, id est quo uiuificabit deus et mortalia corpora nostra propter inhabitantem spiritum eius in nobis, manifestum est et huius mortis corporaculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus moret aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mor
Abbreviated transcription (Latin):
bet eie ile aͣbuilaut et ipse ãdulare. E ligat acͥũsariꝰ e duob qdđ̃ uuit ł iõp¬
tione eidam ¶anet in xp̃o. anñ manet: Simanet ata S abulet unt
xp̃s. Siaut̃ temerariũ ẽ similitudinẽ uirtutũ dñi pollicers t̾. itdlues ino¬
os suũ. aa quẽ uenit pͥnceps mundi istiꝰ & inuenit in eo nichił Qui eãd
peccatũ ñ fecisset ꝓ nob peccatũ eũ fecit dis. Nos aut̃ uexta epłam lepi
bi multa peccamꝰ om̃s. et nemo mundus a peceatis nec si uris qundem

Expanded text:
bet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare » . Eligat adversarius e duobus quod vult, optionem ei damus. Manet in Christo, an non manet? Si manet, ita ergo ambulet ut Christus. Si autem temerarium est, similitudinem virtutum Domini polliceri, non manet inos suum ; ad quem venit princeps mundi istius, et invenit in eo nihil ; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit Deus . Nos autem, juxta Epistolam bi multa peccamus omnes , et nemo mundus est a peccatis, nec si unius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntate uiri. ñ ex uoluntate carnis. s ex dõ nati s̃. Secutꝰ aut̃
addidit. Et ũbũ caro factũ. ẽ. et habitauit in nob̃. Tãꝗͣ dicens. Mag.¬
nũ quidẽ ħ in his factũ ẽ. ut dõnasc̾ent᷑ ex dõ. qͥ pͥus nati fuerant
ex carne scło. ꝗͣuis creati ab ipso dõ. S longe mitabiliꝰ factũ .ẽ. quod
cũ istis naturę fuerit nasci de carne. beneficii uͦ nasci ex dõ ꝓpt̾ hoc
in ꝑciendũ beneficiũ. ille qͥ de dõ naturalit̾ natꝰ. ẽ. nasci etiã de carne

Expanded text:
ecutus autem addidit: et uerbum caro factum est et habitauit in nobis, tamquam dicens: \'magnum quidem hoc in his factum est, ut deo nascerentur ex deo, qui prius nati fuerant ex carne saeculo quamuis creati ab ipso deo; sed longe mirabilius factum est, quod, cum istis naturae fuerit nasci de carne, beneficii nero nasci ex deo, propter hoc inpcrtiendum beneficium ille, qui de deo naturaliter natus est, nasci
Abbreviated transcription (Latin):
Odẽ tp̃r librũ de unico baptismo amicus qͥdã meus. nescio do¬
natista prbo accepit indicante qđ petilianꝰ ep̃s eoꝵ constant¬
niensis eũ scripserit. Hunc ad me ille attulit. ac uehem̃t᷑ ut eires pondẽ
rogauit et factũ ẽ. Librũ aut̃ etiã meũ in qͦ respondi eundẽ titulũ habe
uolui. hoc .ẽ. de unico baptismo. In ꝗͦ libro illud qđ dixi constantinũ ĩꝑato¬
rẽ donatistis criminantib ordinatorẽ ceciliani felicẽ abtugenensem ñ ne-¬
gasse accusationis locũ. ꝗͣuis eos in cecilianũ fictis criminib calũpniosos fu.¬
isset exꝑtꝰ. in ordine tẽpoꝵ pꝰea c̃sid̾atũ alit̃ inuentũ. ẽ. Nã pͥus memorat᷑
imꝑator causam felicis audiri fecita ꝓconsule. ubi legit᷑ absolutꝰ. et postea
ipse cecilianũ cũ accusatorib suis auditũ cõꝑit in nocentẽ. ubi eos exꝑtꝰ ẽ.
calũpniosos. qr ordo tẽpoꝵ ꝑ c̃sules declaratus. multo uehem̃tiꝰ in ea cau¬

Expanded text:
Eo tempore librum de Unico Baptismo amicus quidam meus, a nescio quo donatista presbytero accepit, indicante quod Petilianus episcopus eorum Constantinensis eum scripserit. Hunc ad me ille attulit, ac vehementer, ut ei responderem, rogavit; et factum est. Librum autem etiam meum, in quo respondi, eumdem titulum habere volui, hoc est, de Unico Baptismo. In quo libro illud quod dixi, Constantinum imperatorem Donatistis criminantibus ordinatorem Caeciliani Felicem Aptungensem, non negasse accusationis locum, quamvis eos in Caeciliani fictis criminibus calumniosos fuisset expertus ; in ordine temporum postea consideratum aliter inventum est. Nam prius memoratus Imperator causam Felicis fecit audiri a proconsule, ubi legitur absolutus; et postea ipse Caecilianum cum accusatoribus ejus auditum comperit innocentem, ubi eos calumniosos. qui ordo temporum per consules declaratus multo uehementius in ea cau
Abbreviated transcription (Latin):
eos moueret qͦmͦ peccatũ qđ mundat᷑ ꝑbaptisinũ maneat it eis
qͦs genuerint baptizati. ipsi explicarent quomͦ p̃putiũ qđ ꝑcircũ¬
cisionẽ aufert᷑ maneat in eis quos genuerint circũcisi. qͦmͦ etiã palea
q̃ oꝑe humano tanta diligentia separat᷑ maneat in fructu qͥ depur¬
gato tritico nascit᷑. His et talib forsitan ut cũq conarer exẽplisꝑ
suade hõib qͥ mundationis sacramͣta suꝑfluo filiis mundatoꝵ crede
possit ut hõi habenti utrũq sem̃ et mortis in carne et in mortalitatis

Expanded text:
eos moueret quomodo peccatum quod mundatur per baptismum maneat in eis eos moueret quomodo peccatum quod mundatur per baptismum maneat in eis quos genuerint baptizati, ipsi explicarent quomodo praeputium quod per circumcisionem aufertur maneat in eis quos genuerint circumcisi, quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur maneat in fructu qui de purgato tritico nascitur. His et talibus forsitan utcumque conarer exemplis persuadere hominibus, qui mundationis sacramenta superfluo filiis mundatorum crederent uamque fieri possit, ut homini habenti utrumque semen, et mortis in carne et inmortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
modo mortalia uitiosa pͥmordia ñ obsint eis qͥ aliis pͥmordus in mor¬
talib inchoati s̃. et tam̃ obsint eis qͦs idẽ ipsi qͥb iã ñ obsunt ex eisdẽ
uitiosis pͥmordiis geñau̾int.: Quomͦ id intelligat hõ cuiꝰ tardius.¬
culã m̃tẽ impedit etiã suȩssatentiȩ p̾uidiciũ. et ꝑuicatiȩ grauissicnȩ
uincłm: Uerũtam̃ si aduersus eos michi ẽẽt causa ista suscepta. qui
õino paruulos baptitari ꝓhibent. aut suꝑfluo baptizari ẽtendent.
dicentes eos ex fidelib natos. parentũ meritũ necessario c̃seqͥ. tc̾ debẽ
ad hanc opinionẽ c̃uincendã laboriosus fortassis et oꝑosuis excitari.
Tc̃ si mͥ ap̃ obtusos et ẽtentiosos ꝓpt̾ rerũ naturȩ obscuritatẽ. difficul¬
tas refellendi falsa et ꝑsuadendi uera resisteret. ad hȩc forte ꝗͣ in usu
atq in ꝓnitu ẽẽnt exẽpla ẽfugerẽ. uicissim q int̾rogarẽ. ut quia

Expanded text:
em uerbis, quomodo mortalia uitiosa primordia non obsint eis, qui aliis primordiis inmorem uerbis, quomodo mortalia uitiosa primordia non obsint eis, qui aliis primordiis inmortalibus inchoati sunt, et tamen obsint eis, quos idem ipsvitiosis primordiis generaverint? quomodo id intelligat homo, cujus tardiusculam mentem impedit et suae sententiae praejudicium, et pervicaciae gravissimae uinculum? uerum tamen si aduersus eos mihi esset causa ista suscepta, qui omnino paruulos baptizari prohiberent aut superfluo baptizari contenderent dicentes eos ex fidelibus natos parentum meritum necessario consequi, tunc deberem ad hanc opinionem conuincendam laboriosius fortassis et operosius excitari, tunc, si mihi apud obtunsos et contentiosos propter rerum naturae obscuritatem difficultas refellendi falsa et persuadendi uera resisteret, ad haec forte quae in usu atque in promptu essent exempla confugerem uicissimque interrogarem, ut, quia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tc̃ peccauer̃. qͣndo in eiꝰ natura illa insita ui: qͣ eos gignere
poterat. ad huc om̃s ille unꝰ fuer̾. s dicunt᷑ aliena : qr ñdũ ipsi agebant
uitas ꝓpͥas. s qͥc qͥd erat in futura ꝓpagine. uita uniꝰ hõis c̃tinebat.
Nulla inqͥunt ratione c̃cedit᷑. ut ds̃ qͥ ꝓpͥu peccata remittit imputet
aliena. Remittit. s sp̃u regen̾atis. ñ carne generatis. Imputat uͦñ
iã aliena s ꝓpͥa. Aliena qͥppe erant. qͣndo hi qui ea ꝓpagata portarent.¬
ñatione dimissa s̃. S si baptismꝰ inqͥunt mundat antiquũ illud d̾¬
lictũ. qͥ de duob baptiratis nati fuerint. debent hoc carere peccato.:
ñ enĩ potuer̾ ad posteros transmittere. qđ ipsi minime habuerͣ. Ecce
unde plerũq c̃ualescit error. cũ hões idonei s̃ his reb int̾rogandis. qͥ
intelligendis ñ s̃ idonei. Cui enĩ auditori uł qͥb explicẽ

Expanded text:
omnes tunc peccauerunt, quando in eius natura illa insita ui, qua eos gignere omnes tunc peccauerunt, quando in eius natura illa insita ui, qua eos gignere poterat, adhuc omnes ille unus fuerunt -, sed dicuntur aliena, quia nondum ipsi agebant uitas proprias, sed quicquid erat in futura propagino uita unius hominis continebat. Nulla, inquiunt, ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata remittit, inpualiena. Remittit, sed spiritu regeneratis, non carne generatis: imputat vero non jam aliena, sed propria. Aliena quippe erant, quando hi qui ea ali regeneratione dimissa sunt. Sed si baptismus, inquiunt, mundat antiquum illud delictum, qui de duobus baptizatis nati fuerint debent hoc carere peccato. non enim potuerunt ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt. ecce unde plerumque eonualescit error, cum homines idonei sunt his rebus interrogandis, quibus intellegendis non sunt idonei. cui enim auditori uel quibus explic
Abbreviated transcription (Latin):
Undet dđ dic̃. Fece ininiqͥtatib c̃ceptꝰ sũ. et in delictus ẽcepit mesiat
mea Hec ñ idõ cõmemoraui qđ disputatoꝵ quoꝵ libet senteneuis. tatto
Aatca auctoritate nitamt. s ut appareat ab itutio usq aclp̾senitacto
tẽpꝰ q ista nouitas orta ẽ. ħ de originali peccato ap̃ ecełie fidẽ tant̃d constantia
cuftoditũ ut ab eis qͥ dñica tractarent eloquia. magis certissunũ ꝓter.¬
ret od talia falsa refutancia. ꝗͣ id tãꝗͣ falsũ refutari. ab aliꝰ tẽptdetĩis
Seterũ in scĩs canonicis libris uiget huiꝰ sententiȩ clarissutia et plenis¬
sia auctoritas. Clamat apłs. per unũ hominẽ peccatũ intrauior is.
mundũ. et per peccatũ mors. et ita in om̃s hões pertͣnsutci dͦ om̃is
peccaier Nnde nec illud liqͥde dici potest. qđ peccatũ acle cedĩ ñ relr¬
cantib nocuit. cũ scriptura dicat in qͦ om̃s peccauer᷑. Nec sic dieuntur
ista aliena peccata. tãꝗͣ õino ad paruulos ñ ꝑtineant. Siqͥdẽ in adã

Expanded text:
s concepit me mater mea.\' Haec non ideo commemoraui, quod disputatorum quorumlibet sententiis tamquam canonica auctoritate nitamur, sed ut appareat ab initio usque ad praesens tempus, quo ista nouitas orta est, hoc de originali peccato apud ecclesiae fidem tanta constantia custoditum, ut ab eis, qui dominica tractarent eloquia, magis certissimum proferretur ad alia falsa refutanda quam id tamquam falsum refutari ab aliquo temptaretur. ceterum in sanctis canonicis libris uiget huius sententiae clarissima et plenissima auctoritas. clamat apostolus: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. unde nec illud liquide dici potest, quod peccatum Adae etiam non peccantibus nocuit, cum scriptura dicat: in quo omnes peccauerunt. nec sic dicuntur ista aliena peccata, tamquam omnino ad paruulos non pertineant — si quidem in Adam
Abbreviated transcription (Latin):
b. et uinc̃emꝰ morte̾ ꝑ ĩmortalẽ resurrectionẽ. et aculeũ eiꝰ peccatũ
ꝑ gratuitã uistificationẽ. Nemo itaq de hac re fallat᷑ et fallat. Om̃s
adimit atq aufert iste sc̃ę scripturę sensus manifestꝰ ãbages. Quẽ ad mo¬
dũ ab origine tͣhit᷑ mors in corpore mortis huiꝰ. sic ab origine tractũ
.ẽ. peccatũ in hac carne peccati. ꝓpt̾ qd̃ sanandũ et ꝓpagine adtractũ. et
uoluntate auctũ. atq ad ipsã carnẽ resuscitandã. medicꝰ uenit in simi¬
litudine carnis peccati. qͥ ñ.ẽ. opꝰ sanis s egrotantib. nec uenit uoca-¬
re uistos s pec catores. Proinde qđ ait apłs cũ fideles moñet ut se ab in¬
fidelib c̃iuigib ñ disuingerent. scĩficatꝰ enĩ uir infidelis in uxore. et
scificata.ẽ. mulier infidelis in fr̃e. Alioqͥn filui ur̃i ĩmundi ẽẽnt. nc̃ aut̃

Expanded text:
mortem per inmortalem resurrectionem et aculeum eius peccatum per gratuitam iustificationem\'. Nemo itaque de hac re fallatur et fallat. omnes adimit atque aufert iste sanctae scripturae sensus manifestus ambages. quemadmodum ab origine trahitur mors in corpore mortis huius, sic ab origine tractum est et peccatum in hac carne peccati; propter quod sanandum et propagine adtractum et uoluntate auctum atque ipsam carnem resuscitandam medicus uenit in similitudine carnis peccati, qui non est opre justos, sed peccatores . Proinde quod ait Apostolus, cum fideles moneret ut se ab infidelibus conjugibus non disjungerent, Sanctificatus est enim vir infidelis in uxore, et sanctificata est mulier i
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã in qualibet heresi uł scismate constitutis. Non memini me
aliud legisse ap̃ eos. qͦs de his reb aliqͥd scribentes legere potui qͥ scriptu.¬
ras canonicas seꝗ̃rent᷑ uł seqͥ secredent. credi ue uoluissent. Unde no
b ħ negotiũ repente emerserit nescio. Nã ante paruũ tẽpꝰ a qͥb dam
sitorie cͣloquentib. cursim mͥ aures ꝑstrictȩ s̾. cũ illic ap̃¬

Expanded text:
uerum etiam in qualibet heresi uel schismate constitutis, non memini me uerum etiam in qualibet heresi uel schismate constitutis, non memini me aliud legisse apud eos, quos de his rebus aliquid scribentes legere potui quiscriptura. canonicas sequerentur uel sequi se crederent crediue uoluissent. unde nobis hoc negotium repente emerserit nescio. nam ante paruum tempus a quibusdam transitorie conloquentibus cursim mihi aures perstrictae sunt, cum illic ap