comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris dñi a uob̃. Et erit in die illa dicit dñs
ꝑibit cor regis & cor pͥncipum. & obstupes¬
cent sacerdotes: & ꝓpħe consternabunt᷑.
t dixi. Heu. heu. heu. dñe d̃s. Ergone de¬
cepisti popłm tuum istum & irlm dicens.
paxerit uob᷑ Et ecce ꝑuenit gladiususq
ad animã. In tempore illo dicet᷑ popło huic
& irłm. Uentus urensin uiis que sunt in
deserto iue filie popłi mei: ñ ad uentilan¬
dum & ad purgandum. Sp̃s plenus ex
his ueniet mͥ. Et nunc ego: sed loquar iu¬
dicia mea cumeis. Etce qͣsi nubes ascendet.
& quasi tempestas currꝰ eius: uelociores aqͥ¬
lis equi illiꝰ. Ue nob̃: q̃m uastati sumus:
Laua a malitia cortuum irł̃m: ut salua fi¬
as. Usq qͦ morabunt᷑ in te cogitationes
noxie:᷑ uox enim annunciantis a dan:
& notum facientis ydolum de monte ef¬
fraym. Concitate gentes. Etce auditum
est in irłm custodes uenire de terra lon
suꝑ eam in giro. qr me ad iracundiam ꝓ¬

Expanded text:
Et erit in die illa, dicit Dominus: Peribit cor regis, et cor principum: et obstupescent sacerdotes, et prophetae consternabuntur. Et dixi: Heu, heu, heu, Domine Deus, Ergone decepisti populum istum et Jerusalem, dicens: Pax erit vobis: et ecce pervenit gladius usque ad animam? In tempore illo dicrusalem ventus urens in viis quae sunt in deserto viae filiae populi mei non ad ventilandum et ad purgandum spiritus plenus ex his veniet mihi et nunc ego sed loquar iudicia mea cum eis ecce quasi nubes ascendet et quasi tempestas currus eius velociores aquilis equi Lava a malitia cor tuum, Jerusalem, ut salva fias: usquequo morabuntur in te cogitationes noxiae? Vox enim annuntiantis a Dan, et notum facientis idolum de monte Ephraim. Dicite gentibus: Ecce auditum est in Jerusalem, custodes venire de terra longsuper eam in circuitu. quia me ad iracundiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego conuocabo om̃s cognationes regno¬
rum aquilonis dicit dñs. & uenient & po¬
nent unusquisq solium suum in introitu
in circuitu. & suꝑ uniuersas urbes uda: &
loquar iudicia mea cum eis. suꝑ om̃i ma¬
litia eorum qͥ dereliqͣrunt me: & libauer̃t

Expanded text:
ecce ego conuocabo omnes cognationes regnorum aquilonis, ait dominus, et uenient et ponet unusquisque solium suum in introitu in circuitu et super uniuersas urbes Indae. et loquar iudicia mea cum eis super omni malitia eorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere nos fecit de terra egypti. qͥ trans¬
duxit nos ꝑ desertum. ꝑ t̾ram inhabitabilem
& inuiam. ꝑ terram sitis & ymaginem mortis.
ꝑ terram in qua ñ ambulauit uir neq habita¬
uit homo. Et induxi uos in t̾ram carmeli. ut co¬
mederetis fructum eius: & optima illiꝰ It in¬
gressi contaminastis t̾ram meam: & heredita¬

Expanded text:
endere nos fecit de terra Aegypti qui transduxit nos per desertum per terram inhabitabilem et inviam per terram sitis et imaginem mortis per terram in qua non ambulavit vir neque habitavit homo et induxi vos in terram Carmeli ut comederetis fructum eius et optima illius et ingressi contaminastis t
Abbreviated transcription (Latin):
leo uentrem meũ doleo. sensus cordis mei
turbati sunt in me: ñ tacebo qm̃ uocem
buccine audiuit anima mea. clamorem
prelii. Contritio suꝑ contritionẽ uocata
est: & uastata est omnis t̾ra. Repente
uastata sunt tab̾nacula mea: subito pel¬
les meẽ. Usq qͦ uidebo fugientem: Audi¬
am uocem buctine. qr stultus popls m̃s
me ñ cognouit: filii insipientes sunt &e
uecordes. Sapientes sunt ut faciant

Expanded text:
eo, sensus cordis mei turbati sunt in me: Non tacebo, quoniam vocem buccinae audivit anima mea, clamorem praelii. Contritio super contritionem vocata est, et vastata est omnis terra: Repente vastata sunt tabernacula mea, subito pelles meae. Usquequo videbo fugientem, audiam vocem buccinae? Quia stultus populus meus me non cognovit: filii insipientes sunt, et vecordes: Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
um qͥ te fecit: & ministros eiꝰ non derelinquas.
Honora d̾m ex tota anima tua. & honorifi¬
ca sacerdotes: & ꝓpugnato cum brachiis. Da
illi partem sicut mandatum est tͥ pͥmitiaix &
purgationis: & de negligentia purga te cum
paucis. Datum brachioꝵ tuoꝵ & sacrificium
sc̃ĩficationis offeres dño & inicia scõꝵ. & pau¬
ꝑi porrige manum tuã: ut ꝑficiat᷑ ꝓpiciatio¬

Expanded text:
os eius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tua
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝓtectio tua suꝑ manum dexterã tuã.
Per diem sol non ꝑcutiet te:neq luna ꝑ
noctem᷑. Eñs custodiet te ab om̃i malo:
custodiat animã tuam. Dñs custodiat
exitum tuũ & introitum tuum: amodo

Expanded text:
protectio tua, super manum dexteram tuam. Per diem sol non percutiet te, neque luna per noctem. Dominus custodiet te ab omni malo: custodiat animam tuam. Dominus custodiat exitum tuum et introitum tuum: amodo
Abbreviated transcription (Latin):
ppropinquet laus mea in ospectu
tuo dñe: scđm uerbum tuum doce
me. Yeniat dep̃catio mea ante uultũ
tuum: scd̃m eloqͥum tuum libera me.
undant labia mea ymnum: docebis
enim me p̃cepta mea. Nespondebit lin¬
gua mea eloqͥum tuum: qr om̃ia eloqͥa
tua iusta. it manꝰ tua auxiliatͥc mea :
qr mandata tua elegi. Hesideraui salu¬
tare tuum dñe: & lex tua delectatio me
Auiet anima mea & laudabit te: &

Expanded text:
ppropinquet laus mea coram te, Domine: secundum verbum tuum doce me. Veniat deprecatio mea ante vultum tuum: secundum eloquium tuum libera me. Fundant labia mea hymnum: docebis enim me praecepta tua: Loquetur lingua mea sermonem tuum: quia omnia mandata tua justa. Sit manus tua auxiliatrix mea: quia praecepta tua elegi. Desideravi salutare tuum, Domine, et lex tua voluntas mea. Vivet anima
Abbreviated transcription (Latin):
ide afflictionem meã & eripe me:
quia legis tue ñ sum oblitus. Iudi¬
ca causam meam & redime me: in eloqͥo
tuo uiuificame. Nonge ab impiis salus:
qr p̃cepta tua ñ quesierunt. ¶Nserationeᷤᷤ
tue multe dñe: uta iudicia tua uiuifi¬
came. ulti ꝑsequitores mei & afflicto

Expanded text:
ide afflictionem meam, et eripe me: quia legis tuae non sum oblitus. Judica causam meam, et redime me: in sermone tuo vivifica me. Longe ab impiis salus: quia praecepta tua non quaesierunt. Misericordiae tuae multae, Domine: juxta judicia tua vivifica me. Multi q
Abbreviated transcription (Latin):
bum tuum ñ custodierunt. ide qͦniã
mandata tua dilexi: dñe iuxta miseri¬
cordiam tuã uiuifica me. Caput ũbi
ad uerba autem tua timuit cormeũ¬
Audens ego sum in eloquio tuo: sicut qͥ
inuento spolia multa ¶Pendacium odio
habui & detestatus sum: legem autẽ tuã
dilexi. Septies in die laudaui te: super
iudiciis iusticie tue. Pux multa diligen¬
tib legem tuam: & ñ est illis scandalũ.
Expectaui salutare tuum dñe: & p̃cep¬

Expanded text:
bum tuum non custodierunt. Vide quoniam praecepta tua dilexi: Domine, juxta misericordiam tuam vivifica me. Caput verbocausa: verba autem tua timuit cor meuaudens ego sum in eloquio tuo sicut qui inuenit spolia multa. mendacium odio habui et detestatus sum: legem autem tuam dilexi. septies in die laudaui te super iudiciis iustitiae tuae. pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. expectabam salutare tuum
Abbreviated transcription (Latin):
d dñm intribulatione mea:
clamaui & exaudiuit me. Comine
libera animã meam a labio mendacii: a
lingua dolosa. Qud detur tͥaut quidap¬
ponatur tͥ: lingua dolosa. agitte po¬
tentis acute: cum carbonib iuniperorũ.
Heu mͥ qr ꝑegrinatio mea ꝓlongata est:
habitaui cum tabernaculis cedar. Uul¬
tum ꝑegͥnata ẽ anima mea: cũ odientib
pacem Cgo pacifica loqͣbar: ⁊ illi bellantsa.

Expanded text:
num in tribulatione mea clamavi, et exaudivit me. Domine, libera animam meam a labio mendacii, a Al. et lingua dolosa. Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus juniperorum. Heu mihi quia peregrinatio mea prolongata est: habitavi cum tabernaculis Cedar. Multum peregrina est anima mea, cum odientibus pacem. Ego pacifica loquebar, et illi bellantia.
Abbreviated transcription (Latin):
Subintroierunt enim qͥdam homines qui
olim p̃scripti sunt in hoc iudicium impii.
dñi nr̃i gr̃am transferentes in luxuriam: &
solum dominatorem & dñm nr̃m ihm xp̃m
gypti saluans: scd̃o eos qui ñ crediderunt ꝑdi¬
dit. Angłos uero qͥ ñ seruauerunt suũ prin¬
cipatum. sed dereliquerunt suum domiciliũ:
in uidicium diei magni uinculis et̾ns sub ca¬
gomorra & finitime ciuitates simili modo
exfornicate. & abeuntes post carnem alte¬
ram: facte sunt exemplum ignis et̃ni penã
sustinentes. Similit̾ autem & hi carnem qͥ¬
dem maculant. dñationem autem sꝑnunt :¬
maiestatem blasphemant. Cum michael
archangłs cum diabolo disputans alt̾care¬
tur de moysi corpore. ñ est ausus iudicium in¬
ferre blasphemie: sed dixit imꝑet tibi dñs.
Hi autem qͤcumq quidem ignorant: blas¬
phemant. Quecumq autem naturaliter
tanqͣm muta animalia norunt: in his cor¬

Expanded text:
Subintroierunt quidam homines, qui olim praescripti sunt in hoc judicium, impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum dominatorem Dominum nostrum gypti salvans, secundo eos qui non crediderunt perdidit; angelos vero qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium diei magni vinculis aeternis sub caGomorra et finitimae civitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aeterni poenam sustinentes similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant cum Michahel archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Mosi corpore non est ausus iudicium inferre blasphemiHi autem quaecunque quidem ignorant blasphemant, quae autem naturaliter tanquam animalia norunt, in his cor
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e fidei in sp̃u scõ orantes: ipsos uos in dilectio¬
ne dei seruate. expectantes miscdiam dñi nostri
iħ̃u xp̃i in uitam eternam. Et hos qͥdem arguite
iudicatos: illos uero saluate de igne rapientes.
Aliis autem miseremini in timore: odientes eam
que carnalis est maculatam tunicam. Si autẽ
qui potens est uos conseruare sine peccato & con¬
stituere ante conspectum gle sue immaculatos

Expanded text:
orantes, vosmetipsos in dilectione Dei servantes, exspectantes misericordiam Domini nostri Jesu Christi in vitam aeternam. Et hos quidem arguite judicatos: illos vero salvate, de igne rapientes. Aliis autem miseremini in timore: odientes et eam, quae carnalis est, maculatam tunicam. Ei autem, qui potens est vos conservare sine peccato, et constituere ante conspectum gloriae suae imm
Abbreviated transcription (Latin):
phetauit autem de his septimꝰ ab adam enoch
dicens. Etce uenit dñs in scĩs milib suis. facere
iudicium contra omnes: & arguere om̃s impios
de omnib oꝑib impietatis eorum. quib impie
egerunt. & de omnib duris que loquiiti sunt
contra eum peccatores impii. Hi sunt murmu¬
ratores. querelosi. scđm desideria sua ambulan¬
tes: & os illoꝵ loquit᷑ suꝑbiam: mirantes ꝑso¬
nas questus causa. ¶Ios autem carissimi me

Expanded text:
phetavit autem de his septimus ab Adam Enoch, dicens: Ecce venit Dominus in sanctis millibus suis, facere judicium contra omnes, arguere omnes ide omnibus operibus impietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores et impii. Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam, mirantes personas quaestus causa. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & fugiant qͥ oderunt eum a fa¬
cie elus. Sicut deficit fumus deficiant:
sicut tabescit cera a facie ignis ꝑeant impii
a facie dei. Iusti autem letencur ⁊ exultent
inconspectuder: & gaudeant in leticia. Can¬
tate deo psallite nomini eiꝰ: preparate uiã
Heus habitare facit solitarios in domo:
habitauerunt in siccitatib eus cum egͣ¬
uerunt a facied̾i: hoc est synai a facie di is¬
rael. POluiuain uoluntariã eleuasti deus:
hereditatem tuam laborantẽ tu confortasti
Animalia tua habitauerunt in ea:p̃pa¬
rastimn bonitate tua pauꝑid̃s Qñe dabĩ¬
ges exercituum federabunt᷑. federabunt᷑
&e pulchritudo domꝰ diuidet spolia. Sĩdor¬
mieritis inter medios terminos. penne co¬
lumbe deargentate: & posteriora eiꝰ in ui¬
reges in ea: niue dealbabuntur in selmon.
tis: & dei dñi mortis egressus. Ueruntam̃
d̾̃s confringet capita inimicoꝵ suorum:
uerticem crinis ambulantis in delictis suiꝰ
de ꝓfundis maris. Ut calcet pes tuus in

Expanded text:
ejus: et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus deficiant: sicut tabescit cera a facie ignis, sic pereant impii a facie Dei: Justi autem laetentur, et exsultent in conspectu Dei, et gaudeant in laetitia. Cantate Deo, psallite nomini ejus: praeparate viam Deus habitare facit solitarios in domo: habitaverunt in siccitatibus. Deus cum egrverunt a facie Dei, hoc est Sinai: a facie Dei Israel. Pluviam voluntariam elevasti, Deus: haereditatem tuam laborantem tu confortasti: Animalia tua habitaverunt in ea: praeparasti in bonitate tua pauperi Deus. Domiges exercituum foederabuntur, foederabuntur; et pulchritudo domus dividet spolia. Si dormieritis inter medios terminos, pennae columbae deargentatae, et posteriora ejus in vireges in ea, nive dealbata est in Selmon. t Domini Dei: mortis egressus: Verumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum, verticem crinis, ambulantis in delictis Al. de profundis maris. Ut calcet pes tuus in
Abbreviated transcription (Latin):
zabulon pͥncipes neptalim. recepit d̃s
tuus fortitudine tua: conforta d̃s hoc qd̃
oꝑatus es nobis. De templo tuo qd̃ est in
irłm: tibi offerent reges munera. ncre¬
pabestiam calami. congregatio fortium
in uitulis popłorum calatrantium cont᷑
opia festinet manus deo suas. K egna
terre cantate deo: psallite dño QQuascen¬
cem suam uocem fortitudinis Hate for
& fortitudo eiꝰ in celis. Terribilis deus de
scũariis siuis: deus isrł̃ ipse dabit fortitu¬
dinem & robur poplo benedictus deus:
uictor ꝑ liliis dauid.

Expanded text:
Zabulon, principes Nephthali. Praecepit Deus tuus fortitudine tua conforta, Deus, hoc quod operatus es in nobis. De templo tuo, quod est in Jerusalem: tibi offerent reges munera. Increpa bestiam calami congregatio fortium, in vitulis populorum calcitrantium contraopia festinet manus Deo. Regna terrae cantate Deo, psallite Domincem suam vocem fortitudinis. Date gloet fortitudo ejus in coelis. Terribilis Deus de sanctuariis suis: Deus Israel ipse dabit fortitudinem, et robur populo: benedictus Deus. VICTORI PRO LILIIS DAVID.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m suum ꝑfecti opꝰ hominis redire in se ꝑ fili¬
um faceret. qͥ ꝑ dauid patrem uenientib iter
p̃bebat in xp̃o. Cui luce ñ immerito etiam scri
nis numerꝰ compleret᷑. sicq paulus consũma¬
tionem apłicis actib daret. qͣm diu contra sti

Expanded text:
nis redire in se per filium faceret: qui per David patrem venientibus iter praebebat in Christo. Cui lucae non immerito etiam scribnis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Dehinc ut in pͥncipio euangłii ioh̃is nati¬
uitate p̃sumpta cui eiͣgłium scrib̾et ⁊ in quo
electus scrib̾et indicaret: contestans in se com¬
pleta ẽẽ que eẽnt ab aliis inchocta. Cui ideo pꝰ
baptismum filii dei a ꝑfectione generationis
in xp̃o implete repetende a pͥncipio natiuitatis
humane potestas ꝑmissa est. ut requirentib

Expanded text:
ngelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa
Abbreviated transcription (Latin):
quis frater uxorem ħt infidelem. & hec consen¬
tit habitare cum illo: ñ dimittat illam. Et si
qua mulier h̃t uirum infidelem & hic consen¬
tit habitare cumilla: ñ dimittat uirum. Sc̃i¬
ficatꝰ est enim uir infidelis: ꝑmulierem fidelẽ.
Et sc̃ificata est mulier infidelis: ꝑ uirum fidelẽ.
Alioquin filii ur̃i inmundi ẽẽnt: nunc autem
sci sunt. Qd̃ si infidelis discedit: discedat. Non
est enim seruituti subiestus: frater aut soror
in eiusmodi. In pace autem: uocauit nos deus.
Unde enim scis mulier si uirũ saluum facies:
Aut unde scis uir si mulierem saluam facies:
Nisi unicuiq sicut diuisit dñs. Et unũquẽq
sicut uocauit ds ita ambulet: & sicut in om̃ib
eccłiis doceo. Cirtumcisus aliquis uocatus est:
ñ abducat p̃piicium. In p̃pucio aliquis uocatꝰ
est: ñ curtumcidatur. Circuni cisio nichil est. &
p̃pucium nichil est: sed obseruatio mandatoꝵ
dei Unꝰ quisq in qua uocatione uocatꝰ est: inea

Expanded text:
ater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua mulier habet uirum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat uirum. sanctificatus est enim uir infidelis in muliere fideli, et sanctificata est mulier infidelis in uiro fideli. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt. quod si infidelis discedit, discedat. non est enim seruituti subiectus frater aut soror in eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam facies? nisi unicuique sicut diuisit dominus, unumquemque sicut uocauit deus, ita ambulet: sicut in omnibus ecclesiis doceo. circumcisus aliquis uocatus est? non adducat praeputium. in praeputio aliquis uocatus est? non circumcidatur. circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum dei. unusquisque in qua uocatione uocatus est, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
sed omnia sustinemꝰ: ne qd̃ offendiculum demꝰ
euangłio xp̃i. Hescitis q̃m qui in sacrario oꝑan¬
tur que de sacrario sunt edunt: Et qui altari de¬
seruiunt cumaltari participant᷑: Ita & dñs
ordinauit his qͥ euangłium annunciant: de e¬
uangelio uiuere. Ego autem: nullo hoꝵusus
sum. Non scripsi autem hec: ut ita in me fi
ant. Bonum ẽ enim mͥ magis mori: quam ut
glam meamqͥs euacuet. Nam si euangelita¬
uero: ñ est mͥ gloria. Necessitas enim: mͥ in¬
cumbit. Ue enim mͥ est: si ñ euangelit auero.
Si enun uolens hoc ago: mercedem habeo. Si
autem inuitꝰ: dispensatio mͥ credita est. Que
est ergo merces mea: Ut euangłium p̃dicanᷤ
eẽm ex omnib om̃ium me seflum feci: ut
plures lucrifacerem. Et factus sũ udeis tan
quam iudeus: ut iudeos lucrarer. His qͥ sub
lege sunt quasi sub lege eẽm. cum ip̃e non es¬
sem sub lege: ut eos qͥ sub lege erant lucri¬
ẽẽm xp̃i. ut lucrifacerem eos qͥ sine lege erant.

Expanded text:
nemus, ne quod offendiculum demus Evangelio Christi. Nescitis, quoniam qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt? Et qui altari deserviunt, cum altari participant? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. Ego autem nullo horum usus sum. Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est enim mihi magis mori, quam ut gloriam meam quis evacuet. Nam si evangelizavero, non est mihi gloria: necessitas enim mihi incumbit: vae enim mihi est, si non evangelizavero. si enim uolens hoc ago, mercedem habeo: si autem inuitus, dispensatio mihi credita est. quae est ergo merces mea? ut euangelium praedicans essem ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. et factus sum ludaeis tquam Iudeus, ut Iudeos lucrarer; iis, qui sub Lege sunt, quasi sub Lege essem, cum ipse non essem sub Lege, ut eos, qui sub Lege erant, lucriessem Christi ut lucri facerem eos qui sine lege erant
Abbreviated transcription (Latin):
timini in id ipsum: ne temptet uos sathanas
ꝓpter incontinentiam ur̃am.  Pc autẽ dico se¬
cundum indulgentiam: ñ scd̃m imꝑium. Uolo
autẽ omnes homines ẽẽ: sicut & me ip̃m. Sed
unusquisq ꝓpͥum h̃t donum ex deo: aliꝰ quidem¬
sis alius uero sie ¶ Sico autem ñ nuptis &e ui¬
duis: bonum est illis si sic maneant sicut ⁊ ego.
Qs si ñ se continent: nubant. Meluis est enĩ
nubere: quam uri. His autem qui matͥmonio
iuncti sunt p̃cipio non ego sed dñs: uxorẽ a uiro
non discedere. Qd̃ si discesserit. manere innup

Expanded text:
temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. hoc autem dico secundum . indulgentiam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum: sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alius quidemsic, alius uero sic. dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. quod si se non continent, nubant. melius est enim nubere quam uri. his autem qui matrimonio iuncti sunt praecipio, non ego, sed dominus, uxorem a uiro non discedere: quod si discesserit, mane
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis scl̃aria: Scl̃aria gͥ iudicia si habue¬
ritis: contemptibiles qͥsunt in eccłia illos con¬
stituite ad uidicandum. Ad uerecundiã ur̃am
dico. Sic ñ est inter uos sapiens qͥsquam qui
possit iudicare inter fr̃em suum: sed frater
cum fratre iudicio contendit. & hoc apud in¬
fideles. Iam quidem omnino delictum est in
uob̾: qd̾ iudicia inter uos habetis ¶uare ñ¬

Expanded text:
ia? saecularia igitur iudicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in ecclesia, illos constituite ad iudicandum. ad uerecundiam uestram dico. sic non est inter uos sapiens quisquam, qui possit iudicare inter fratrem suum? sed frater cum fratre iudicio-contendit, et hoc apud infideles? iam quidem omnino delictum est in uob
Abbreviated transcription (Latin):
quam purgamenta huiꝰ mundi facti sumꝰ:
om̃ium ꝑipsana usq adhuc. ¶onut con¬
fundam uos hec scribo: sed ut filios meos
carissimos moneo. Nam si detem milia pe¬
dagogoꝵ habeatis in xp̃o: sed non multos
patres. Nam in xp̃o ih̃ii: ꝑ euangłiũ ego
motheum qui est filius meus carissimus
& fidelis in dño: qui uos cõmonefaciat
uias meas que sunt in xp̃o ihu sicut ubiq

Expanded text:
di facti sumus, omnium peripsema usque adhuc. Non ut confundam vos, haec scribo, sed ut filios meos charissimos moneo. Nam si decem millia paedagogorum habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam in Christo Jesu per Evangelium ego eo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus charissimus, et fidelis in Domino, qui vos commonefaciet vias meas, quae sunt in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Quaꝓpt̾ si esca scandalizat frẽm meũ.
ñ manducabo carnem inet̾num: ne fratrẽ
meum scandalirem Pon sum liber: Non
di:᷑ Nonne opꝰ meum uos estis in dño: Et
si aliis ñ sum apłs: sed tamen uobis sum.
Nam signaculum apłatus mei: uos estis
in dño. Mea defensio apud eos qui me interꝰ¬
rogant: hec est. Numquid ñ habemus po¬
testatem manducandi & bibendi: Numqͥd
ñ habemus potestatem sororẽ mulierem cir¬
cumducendi. sicut & ceteri apłi & fr̃es dñi &¬

Expanded text:
t: « Quapropter si esca scandalizat fratrem meum, non manducabo in aeternum, ne fratrem meum scandalizem? » Non sum liber, non vidi non opus meum vos estis in Domino si aliis non sum apostolus sed tamen vobis sum nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino mea defensio apud eos qui me interrogant haec est numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi sicut et ceteri apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
scripsistis mͥ: bonum est homini mulierem ñ
tangere. Opter fornicationẽ autem unusqͥsq
suam uxorem habeat: & unaqueq mulier su¬
um uirum habeat. Uxori uir debitum reddat.
similiter autẽ & uxoruiro. Mulier sui corporis
potestatem ñ habet: sed uir. Similiter autem
& uir sui corporis potestatem ñ habeat: s mu¬
lier. Nolite fraudare inuicem: nͥ forte ex ꝯsen¬

Expanded text:
mini mulierem non tangere: propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier sui corporis potestatem non habet, sed uir. similiter autem et uir sui corporis potestatem non habet, sed mulier. nolite fraudare inuicem, n
Abbreviated transcription (Latin):
siuis stipendiis unquam: Quis plantauit
uineam & fructus eius ñ edit: Quis pascit
gregem & de lacte eius ñ manducat: Nũ¬
quid scđ̃m hominem hec dico: An ce lex hecñ
dicit: Scͥptum est enim in lege moysi Non alli
deo: An ꝓpt̃ nos utiꝙ hec dicit: Nã ꝓpt̾ nos scrip¬
ta sunt. Qm debet in spe qui arat arare: & qui
triturat in spe fructus ꝑcipiendi. Si nos uob̾ spi

Expanded text:
antat vineam et fructum eis non comedit? Quis pascit gregem et de lacte gregis non manducat? Numquid secundum hominem hec dico, an et lex hec non dicit? Scriptum est enim in lege MoysiDeutero. Deo? An propter nos utique hec dicit? Nam propter nos scripta sunt, quoniam debet in spe qui arat arare et qui triturat in spe fructus percipiendi
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑis: Iam saturati estis. iam diuiteᷤ facti
estis. sine nob̃ regnatis & utinam regnetis:
ut & nos uob̾cum regnem. Puto enun d̃s
nos apłos nouissimos ostendit: tanquam
morti destinatos. Qͥa spectaculũ facti sumꝰ
mundo: & angłis & hominib. Nos stulti
ꝓpter xp̃m: uos autem prudentes in xp̃o.
Nos infirmi: uos autem fortes. Uos nobi¬
les: nos autem ignobiles. Usq in hanc ho¬
ram & esurimꝰ & sitimꝰ & nudi sumꝰ & co¬
laphis cedimur & instabiles sumꝰ: & labo¬

Expanded text:
am, inquit, saturati estis, diuite facti estis: sine nobis regnatis: et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnaremus puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit tamquam morti destinatos quia spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus nos stulti propter Christum vos autem prudentes in Christo nos infirmi vos autem fortes vos nobiles nos autem ignobiles usque in hanc horam et esurimus et sitimus et nudi sumus et colaphis caedimur et instabiles sum
Abbreviated transcription (Latin):
ydolis seruentib. Alioquin: debueratis
de hoc mundo exisse. Nunc autẽ scripsi uob̃:
non cõmisceri fornicariis. Si is qui frater no¬
minatur est fornicator aut auarus aut y¬
dolis seruiens. aut maledicꝰ. aut ebriosꝰ. aut
rapax: cum huiꝰmodi nec cibum sumere. Qͥd¬

Expanded text:
atis de hoc mundo exisse. Nunc autem scripsi vobis non commisceri. Si is, qui frater nominatur, est fornicator aut avarus aut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum huiusmodi nec cibum sumere.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Similiter qui liber uocatus est: seruus est
xp̃i. Precio empti estis: nolite fieri serui homi¬
num nusquisq in qͦ uocatus est frat: in hoc
maneat apud deum. Ne uirginib autẽ pre¬
ceptum dñ non habeo consilium autem do:
tanqͣm miscdliam consequutꝰ a deo ut sim fide¬
lis. Existimo ergo hoc bonum ẽẽ ꝓpter instartẽ
necessitatem: qͣm bonum est homini sic eẽ. Al¬
lig̾atus es uxorr noli querere solutionem. So

Expanded text:
servus est Christi pretio empti estis nolite fieri servi hominum unusquisque in quo vocatus est fratres in hoc maneat apud Deum de virginibus autem praeceptum Domini non habeo consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a Domino ut sim fidelis existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem quoniam bonum est homini sic esse alligatus es uxori noli quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ydolis. nolite manducare ꝓpt̃ illum
qui indicauit: & ꝓpt̾ conscientiam. Conscien¬
tiam autem dico: ñ tuam sed alteriꝰ. Utquĩd
enim libertas mea uidicat᷑ ab aliena conscien¬
tia: Si ego cum gr̃a participo. quid blasphe¬
mor ꝓ eo qd̃ gr̃as agoͦ Siue gͦ manducatis
siue bibitis uel aliud qͥd facitis: om̃ia in gła
dm̃ facite Si ne offensione estote iudeis &¬

Expanded text:
est idolis, nolite manducare propter illum qui indicauit et propter conscientiam. conscientiam autem dico non tuam, sed alterius. ut quid enim libertas mea iudicatur ab alia conscientia? si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis, sine bibitis, uel aliud quid facitis, omnia in gloriam dei facite. sine offensione estote Iudaeis
Abbreviated transcription (Latin):
bart᷑ ad inuicem in templo stantes. Quid pu¬
tatis qr ñ uenit ad diem festum: Dederant au¬
tem pontifices & pharisei mandatũ. ut si quis
cognouerit uͥ sit indicet: ut apprehendant eũ.
Ih̃c ergo ante sex dies pasche uenit bethaniã
ubi fuerat lararꝰ mortuus: quem suscitauit

Expanded text:
ebantur ad invicem in templo stantes quid putatis quia non veniat ad diem festum dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum ut si quis cognoverit ubi sit indicet ut adprehendant eum Iesus ergo ante sex dies paschae venit Bethaniam ubi fuerat Lazarus mortuus quem suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
locum uͥ erat iohannes baptirans pͥmũ: ⁊ man¬
sit illic. Et multi uenerunt ad eũ ⁊ dicebant:
qr iohannes quidẽ signum fecit nullũ. Omnia
autem qͦcumq dixit ioħes de hoc uera erant: &
multi crediderunt in eum. Erat autem quidam
languens lararus a bethania: de castello marie
& marthe sororis eiꝰ. Maria autẽ erat que urxit

Expanded text:
ohannes baptizans primum et mansit illic et multi venerunt ad eum et dicebant quia Iohannes quidem signum fecit nullum omnia autem quaecumque dixit Iohannes de hoc vera erant et multi crediderunt in eum erat autem quidam languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae sororis eius Maria autem erat quae unxit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Obsecro te ꝓ meo filio quem genuim
uinculis onesimo. qui tͥ aliqͣndo mnitillis
fuit: nunc auten &e tͥ & mutilis. quem
remisitͥ. Tu autẽ illum idest mea inscera
lurscipe. qͣm ego uolueram mecĩ denuietẽ.
ut s tem ministiaret in uinculis euange¬
liiͦ. Sine consilio autem tuo nichil uolu
facere. uti ue uelut ex necessitate bonum
tuum ẽẽt. sed uoluntariũ. forsitan erumi
ieo d icessit ad horam a tẽ ut et̾num illũ
reciꝑes: iam ñ ut seruum sed ꝓ seruo carissi¬
mum fratrem maxime mͥ. quanto autem
magis tͥ & in carne & in dño. Si gͦ habes
me socium: suscipe illũ sicut me. Si autẽ
aliquid nocuit tͥ aut debet: hoc mͥ impu¬
ta. Ego paulus scripsi mea manu. ego red¬
dam ut ñ dicamtͥ qd̃ & te ip̃m mͥ debes: ita
autem & para mͥ hospicium: nam spero ꝑ
orationes ur̃as donari me uob̃. Silutat te
epaphras concaptiuus m̃s in xp̃o iħirꝰ mar¬
cus. aristarchꝰ. demas. lucas. adiutore mei.

Expanded text:
o te de meo filio quem genui in vinculis Onesimo qui tibi aliquando inutilis fuit nunc autem et tibi et mihi utilis quem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis evangelii sine consfacere, uti ne uelut ex necessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. XLIII. DE EPIideo discessit ad horam a te ut aeternum illum recipere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime mihi quanto autem magis tibi et in carne et in Domino si ergo habes me socium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non diautem para mihi hospitium, nam spero per orationes vestras donari me vobis. Salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu, Marcus, Aristarchus, Demas et Lucas auditores mei.
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Me conspectu tuo iudicium meũ
ꝓdeat: oculi tui uideant equitates.
robasti cor meum & uisitasti nocte: con¬
flasti me & non inuenisti cogitationes me¬
as. utinam non transisset osmeum. An
oꝑe adam ꝓpter uerba labiorum tuorum:
ego obseruaui semitas latronis. Susten¬
exaudisti me d̃s: inclina aurem tuam mͥ.
audi eloqͥum meum ¶Hirabiles fac mise¬
ricordias tuas saluator sꝑantium: a resisten¬
tib dextere tue. Custodi me quasi pupil
rum ꝑtege me. a facie impioꝵ uastantiũ
me. Inimici mei animam meã circiunde¬
deruit. ine adipe suo concluserunt: ore lo¬
quuti sunt suꝑbe. Incedentes aduersum
nos nunc cutumdeclerunt nos: ocłos suos
posuerunt declinare in t̾ram. Similitu¬
do eiꝰ quasi leonis desiderantis p̾dam: & qͣ¬
si catulus leonis sedentis in absconditis.
Surge dñe preueni faciem eiꝰ incurua eũ:
salua animã meam ab impio qͥ est gladiꝰ
tuus. Auiris manus tue dñe qui mortui
sunt in ꝓfundo. quorum pars inuita. &

Expanded text:
. De conspectu tuo judicium meum prodeat: oculi tui videant aequitates. Probasti cor meum, visitasti nocte: conflasti me, et non invenisti: cogitatio mea utinam non transisset os meum. In opere Adam, in verbo labiorum tuorum, ego observavi vias h. semitas latronis. Sustenexaudies me, Deus; inclina aurem tuam mihi, audi eloquium meum. Mirabiles fac misericordias tuas, salvator sperantium, a resistentibus dexterae tuae. Custodi me quasi pupillrum protege me. A facie impiorum vastantium me. Inimici mei animam meam circumdederunt; adipe suo concluserunt; et ore locuti sunt superbe. Incedentes adversum me, nunc circumdederunt me: oculos suos posuerunt declinare in terram. Similitudo ejus quasi leonis desiderantis praedam, et quasi catuli sedentis in absconditis. Surge, Domine, praeveni faciem ejus, incurva eum: salva animam meam ab impio, qui est gladius tuus. A viris manus tuae, Domine, qui mortui sunt in profundo: Quorum pars in vita, et
Abbreviated transcription (Latin):
ustodi me deus: q̃m̃ speraui inte.
Hicens domino deus meus es tu:
benem non est sine te. Sc̃ĩs qui in terra
sunt & magnificis: omnis uoluntaᷤ mea
meis. ¶ultiplicabuntur ydola eorũ.
post tergum seqͤntium ñ libabo libami¬
na eorum de sanguine: neq assumam
nomina eorum in labiis meis. Hominꝰ
pars hereditatis mee & calicis mei: tu
suma mea est. Nenedicam domino qͥ de¬
dit consilium m: insuꝑ & noctib erudie¬
runt me renes mei. Proposui dñm corã
tabit confidenter. Non enim derelinqͤs
sericordem tuum uidere corruptionem.
indextera tua eternos. Oratio dauid.

Expanded text:
ustodi me, Deus, quoniam speravi in te. Dixi Domino, Dominus meus es tu: bene mihi non est sine te. Sanctis qui in terra sunt, et magnificis, omnis voluntas mea in eis. Multiplicabuntur idola eorum, post tergum sequentium: non libabo libamina eorum de sanguine, neque assumam nomina eorum in labiis meis. Dominus pars haereditatis meae et calicis mei, tu sima mea est. Benedicam Domino qui dedit consilium mihi: insuper et noctibus erudierunt me renes mei. Proponebam Dominum tabit confidenter. Non enim derelinquesnctum h. misericordem tuum videre corruptionem. in dextera tua aeternos. ORATIO DAVID.
Abbreviated transcription (Latin):
ueica dñe ad uersarios meos pugna cont
pugnantes me pprehende scutiũs hastã.
tesme: dic anune mee salus tua ego sũ¬
Confundantur & reuereantur qui que¬
runt animã meam: conuertantur retͦr¬
sum & confundantur qͥ cogitant malũ
ri. ¶ciant sicut pulius ante faciẽ uenti:
& angłs dñuimpellat. Sit uia eoꝵ te¬
nebre & lubricum: & angłs domini ꝑse¬
quatur eos. Qua frustra abscond̾unt
mͥ insidias retis sui: sine causa fodunt
tem. Anima autẽ mea exultabit in
dño: letabitur in salute sua. Dmnia
ruens inopem aualidiore. & pauꝑemac
mendicum a uiolento. Surgentes testes
iniqui: que nesciebam int̾rogabant me.
eddebant mͥ mala ꝓbono: sterilitatem
anime meẽ Ego autem cum infirma¬
rentur induebar cilicio: humiliabam
in ieiunio animã meam. & oratio mea
bam: quasi lugens mater tͥstis incurua¬
bar. Et in infirmitate mea letabantur
& congregabantur: collecti sunt aduer¬
sum me ꝑcutientes & nesciebam. scinden¬
tes & non tacentes. In simulatiõe uer¬

Expanded text:
udica, Domine, adversarios meos: pugna contra impugnantes me. Apprehende scutum et hastam tes me: dic animae mae, salus tua ego Confundantur et revereantur, qui quaerunt animam meam: convertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant malum mihi. Fiant sicut pulvis ante faciem venti, et angelus Domini impellat, Sit via eorum tenebrae et lubricum, et angelus Domini persequatur eos. Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine causa foderuntem. Anima autem mea exsultabit in Domino, laetabitur in salute sua Al. turuens inopem a validiore, et pauperem ac mendicum a violento. Surgentes testes iniqui: quae nesciebam interrogabant me. Reddebant mihi mala pro bono: sterilitatem animae meae. Ego autem cum infirmarentur, induebar cilicio: humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea bam: quasi lugens mater tristis incurvabar. Et in infirmitate mea laetabantur et congregabantur: collecti sunt adversus me percutientes, et nesciebam: scindentes et non tacentes. In simulatione ver
Abbreviated transcription (Latin):
cum comederis: beatus tu & benetͥ erit.
xor tua sicut uitis fructifera: in penetra¬
bilib domus tue. ilii tui sicut g̾mina
oluarum: in circuitu mense tue. Ecce
sic benedicet᷑ uiro: timenti dñm Gene

Expanded text:
cum comederis: beatus tu, et bene tibi erit. Uxor tua sicut vitis fructifera in penetralibus domus tuae: Filii tui sicut germina olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur
Abbreviated transcription (Latin):
siuie qr in p̾sbiteroꝵ iudicio sen¬
tentiã diuine examinationis exhibuit. dũ
reꝑta eorum falsitate susannã ab interitu
liberauit: siue qd̾ uisiones & sompnia qͥb
ꝑ signa quedam & enignata futura nuncia¬
bantur sagaci mente discernens aꝑuit. sue
quidem desiderioꝵ uir appellatus est. quia
panem desiderii ñ manducauit: & uinũ
concupiscentie ñ bibit. Hic de xp̃o cunctoꝵ

Expanded text:
sive quia in presbyterorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut
Abbreviated transcription (Latin):
suum: & in hereditatem suam distulit. Iu¬
uenes euis deuorauit ignis: & uirgines eoꝵ
ñ luxerunt. Sacerdotes eius ingladio ceci¬
¶t euigilauit qͣsi dormiens dñs qͣsi fortis pꝰ
crapulamuini. Et ꝑcussit hostes suos re¬
trorsum: opprobrio sempit̾no dedit Et ꝓie
cit tab̾naculum ioseph: & tribum effray m
non elegit. Sed elegit tͥbum uida: montẽ
dinem monocerotis scuarium suum: quasi
t̃ram fundauit illud in scłm. Et elegit dd̃
seruum suum & tulit eum de gregib oui¬
um sequentem fetas. adduxit eum ut pas¬
ceret in iacob popłm eius. & in isrł̃ heredita¬
temeiuis Gsui pauit eos in simplicitate cor¬
dis sui: & in prudentia manuũ suarum de
Cauticum a saph.

Expanded text:
suum, et in haereditatem suam non distulit. Jusuum, et in haereditatem suam non distulit. Juvenes ejus devoravit ignis, et virgines ejus nemo luxit. Sacerdotes ejus in gladio ceciEt evigilavit quasi dormiens Dominus: quasi fortis post crapulam vini. Et percussit hostes suos retrorsum: opprobrium sempiternum dedit eis. Et projecit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraim non elegit. Sed elegit tribu. monoceroton sanctuarium suum: quasi terram fundavit illud in saeculum. Et elegit David servum suum, et tulit eum de gregibus ovium. Sequentem fetas adduxit eum, ut pasceret in Jacob populum ejus, et in Israel haereditatem ejus. Qui pavit eos in simplicitate cordis sui, et in prudentia manuum suarum dux CANTICUM h.
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Et loquentes cont᷑ͦ deum: dicebant
nunquid poterit d̾̃s parare mensam in
solitudine. Exte ꝑcussit petrã & fluxe¬
runt aque: & torrentes inundauerunt:
Ny unquid & panem pot̾it dare: aut para¬
deo: nec habuerunt fidutiam in saluta
neiꝰ Et p̃cepit nubib desuꝑ: & portas
celi aꝑuit. t pluit suꝑ eos manna ut
comederent: & triticum celi dedit et ¶Aa¬
nem fortium comedit iuir: cibaria misit
illis in saturitatem. Abstulit eurum de
celo: & inducit in fortitudine sua affricũ.
Et pluit suꝑ eos quasi pulu̾em carnem:
& quasi harenam maris uolatilia penna¬
ta. Et ceciderunt in medio castroꝵ euis:
in cirtuitu tab̾naculoꝵ eiꝰ. Et comede

Expanded text:
suae. Et loquentes contra Deum dicebant: suae. Et loquentes contra Deum dicebant: numquid poterit Deus parare mensam in solitudine? Ecce percussit petram, et fluxerunt aquae, et torrentes inundaverunt: Numquid et panem poterit dare, aut paraDeo: nec habuerunt fiduciam in salutari ejus. Et praecipit nubibus desuper, et portas peruit. Et pluit super eos manna, ut comederent, et triticum coeli dedit eis: Panem fortium comedit vir: cibaria misit illis in saturitatem. Abstulit Eurum de coelo, et induxit in fortitudine sua Africum. Et pluit super eos quasi pulverem carnem, et quasi arenam maris volatilia pennata. Et ceciderunt in medio castrorum eorum: in cir
Abbreviated transcription (Latin):
usculta popłs meus legem meam:
inclinate aurem ur̃am ad uerba
oris mei. Iꝑiam in parabola os meum:
loquar enigmata antiqua. Que audi¬
uimꝰ & cognouimꝰ: & patres nr̃i narra¬
uerunt nob̃̾. Non sunt abscondita a
cerent filios suos. Ut cognosceret gene¬
ratio subsequens: filii nascituri surgent
& narrabunt filiis suis. Et ponant in
deo spemsuam. & ñ obliuiscantur adiu¬
& non sint sicut patres eorum generatio
declinans & ꝓuocans: generatio que ñ
p̃parauit corsuum. & ñ credidit deo spes
li. Poncustodierunt pactumdei: & in
lege eius noluerunt ingredi. Et obliti
eorum fecit mirabilia: in t̾ra egypti re
duxit eos: & stare fecit aquas qͣsi in utre.
nocte in lumine ignis. Scidit petras in
deserto: & potum dedit quasi de abyssis
magniᷤ. Et eduxit riuos de petra: & e¬
licuit quasi flumina aquas. Et addide¬
runt ultra peccare ei: ut ꝓuocarent ex¬
celsum in inuio. Et temptauerunt de¬
um incordib siuis: petentes cibũ anime

Expanded text:
usculta, populus meus, legem meam: inclinate aurem vestram ad verba oris mei. Aperiam in parabola os meum: loquar aenigmata antiqua. Quae audivimus et cognovimus, et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt abscondita a cerent filios suos. Ut cognosceret generatio subsequens: filii nascituri surgent, et narrabunt filiis suis. Ut ponant in Deo spem suam: et non obliviscantur coEt Al. Ut non sicut patres eorum generatio declinans, et provocans: generatio quae non praeparavit cor suum, et non credidit Deo spirili. Non custodierunt pactum Dei, in lege ejus noluerunt ingredi, Et obliti eorum fecit mirabilia: in terra Aegypti, duxit eos: et stare fecit aquas quasi acervum nocte in lumine ignis. Scidit petram in deserto, et potum dedit quasi de abyssis magnis. Et eduxit rivos de petra, et elicuit quasi flumina aquas. Et addiderunt ultra peccare ei. ut provocarent excelsum in invio. Et tentaverunt Deum in cordibus suis: petentes cibum animae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum autem hec sed & ipsa lex & ꝓphete
ceteraq libroꝵ ñ paruam hñt differentiã:
qͣndo inter sedicunt᷑. Nam in octauo ⁊ tri¬
cesimo anno tẽporibꝰ ptholomei eũgetis regiᷤᷤ post¬
qͣm ꝑueni in egyptum. & cum multũ tem¬
poris ibi fecissem: inueni libros relictos ñ
parue neq contempnende doctne. Itaq
bonum & necessarium putaui & ipse ali¬
qͣm addere diligentiam & laborem int̾pre¬
tandi istum librum: & multa uigilia attu¬
li doctrinã in spacio temporis ad illa que ad
finem adducunt librũ dare. & illis qͥ uo¬
lunt animũ intendere & discere qͣmadmo¬
dum oporteat instituere mores: qui scd̃m

Expanded text:
non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum op
Abbreviated transcription (Latin):
iserere mei d̾s miserere mei q̃m inte
sꝑat anima mea. & in umbra alaRx
quarum sꝑabo donec transeant insidie. In¬
uocabo deum altissimum: deum ultorem
meumꝰ. tite de celo & saluabit me: eꝓ¬
sericordiam suam & u̾itatem suam: aĩa
mea in medio leonũ dormiuit ferocientiũ.
ilii hominũ dentes eorum lancee & sa¬
gitte: & lingua eorum gladius acutus.
Exaltare suꝑ celos d̃s: in omni terra gła
tua. E ete parauerunt gressib meis: in
me foueam: cecid̾unt in medio eiꝰ Pa¬

Expanded text:
iserere mei, Deus, miserere mei: quoniam in te sperat anima mea. In umbra alarum tuarum sperabo, donec transeant insidiae. Invocabo Deum altissimum, Deum ultorem meum. Mittet de coelo, et salvabit me. sericordiam suam et veritatem suam. Anima mea in medio leonum dormivit ferocientium: Filii hominum dentes eorum lanceae et sagittae, et lingua eorum gladius acutus. Exaltare super coelos, Deus: in omni terra gloria tua. Rete paraverunt gressibus meis. adme foveam, ceciderunt in medio e
Abbreviated transcription (Latin):
ui nquitates manuum ur̃arum
uroreoꝵ sicut similitudo furoris serpen¬
tis: sicut reguli surdi obdurantis aurem
suam. Et ñ audiat uocem mmurantiũ:
nec incantatoris incantationes callidas.
eus excute dentes eorum ex ore ipsoꝵ.
soluantur qͣsi aque que defliunt: in
solem. Anteqͣm crescunt spine ur̃e in
ramnum: qͣsi uiuentes qͣsi in ira tempe¬
stas rapiat eos. I etabitur uistus cum
uiderit ultionem: pedes suos lauabit
in sanguine impii. Et dicet homo ue¬
re est fructus iusto: uere ẽ d̾s iudicans
in t̾ra.
uictori ut ũ disꝑdas dð̾ humilem ⁊

Expanded text:
iquitates manuum vestraruFuror eorum sicut similitudo furoris serpentis: sicut reguli surdi obturantis aurem suam. Ut non audiat vocem murmurantium: nec incantatoris incantationes callidas. Deus, excute dentes eorum ex ore eorum: solvantur quasi aquae quae defluunt; intsolem. Antequam crescant spinae vestrae in rhamnum: quasi viventes, quasi in ira tempestas rapiet eos. Laetabitur justus cum viderit ultionem: pedes suos lavabit in sanguine impii. Et dicet Al. dicat homo, Vere est fructus justo: vere est Deus judicans in terra. VICTORI UT NON DISPERDAS DAVID HUMILEM ET
Abbreviated transcription (Latin):
Eus d̃s meris es tu: de luce consurgã
ad te. Sitiuit te anima mea: deside¬
raiit te caro mea. interra inuia & confi¬
ciente ac sine aqua ic in sc̃o apparuitͥ:
ut uiderem fortitudinẽ tuam & gloriam
tuam ¶Helior est enim misccłia tua quã
dans tu in cubilimeo: ꝑ singulas uigilias
meditabortͥ. Qiua fiuisti auxilium meũ:
& in umbra alaꝵ tuarum laudabo: Ad
hesit anima mea post te: me suscepit dex
pium erunt. Nex autem letabit᷑ in deo:
laudabit᷑ om̃nis qui urat in eo Quia ob¬
struetur os loqͤntium mendacium.

Expanded text:
udo mea tu es, de luce consurgam ad te: Sitivit te anima mea, desideravit te caro mea: in terra invia et consitiente, ac sine aqua. Sic in sancto apparui tibi, ut videam fortitudinem tuam et gloriam tuam. Melior est enim misericordia tua quam dans tui in cubili meo: per singulas vigilias meditabor tibi. Quia fuisti auxilium meum, et in umbra alarum tuarum laudabo. Adhaesit anima mea post te, me suscepit dextpium erunt. Rex autem laetabitur in Deo, laudabitur omnis quia jurat in eo: quia obstruetur os loquentium mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
At ille exeuntes: fugerunt de monumento.
Inuaserat enim eas pauor & tremor: & ne¬
mini qͥcqͣm dixerunt. Tunebant enim. Sur¬
gens autem mane pͥma sabb̃i appariit pri¬
mo marie magdalene: de qͣ eiecerat septem
demonia. Illauadens nunciauit his qͥ cũ eo

Expanded text:
At illae exeuntes, fugerunt de monumento: invaserat enim eas tremor et pavor: et nemini quidquam dixerunt: timebant enim. Surgens autem mane, prima sabbati, apparuit primo Mariae Magdalene, de qua ejecerat septem daemonia. Illa vadens nuntiavit hi
Abbreviated transcription (Latin):
re inquit absens sum sed sp̃u uob̃cum sũ: gau¬
dens & uidens ordinem ur̃m. Thessalonicenseᷤ
nichilominꝰ in duab epistolis omni laude ꝓse¬
quitur. eo qd̾ non solum fidem inconcussam ser¬
uauerint u̾itatis: sed etiam in ꝑsequutione ci¬
uium fuerint constantes inuenti. De hebreis
uero quid dicendum est. quoꝵ thessalonicenseᷤᷤ
qui plurimum laudati sunt imitatores facti
ẽẽ dicuntur: sicut ip̃e ait. Et uos fr̃s imitato¬
res facti estis eccl̃iarum d̃i: que sunt iniudea.
Eadem enim passi estis & uos a contribulib
ur̃is: que & illi a iudeis. Apud ipsos quoq he¬
breos: eadem commemorat dicens. Nam &e
uinctis compassi estis. & rapinam bonoꝵ ur̃oꝵ
cum gaudio suscepistis: cognoscentes uos hr̃e
meliorem & manentẽ substantiam. Expli

Expanded text:
re, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum, gaure, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalonicenses nihilominus in duabus Epistolis omni laude prosequitur, eo quod non solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De Hebraeis vero quid dicendum est, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contributibus vestris, quae et illi a Judaeis . Apud ipsos quoque Hebraeos eadem commemorat, dicens: Nam et vincti compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes vos habere mel