comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meu transibit. Num quid nescis aut non
audisti: Ds̃ sempiternus dñs qui creauit
terminos terrae. non defici& neq labora¬
bit: nec est inuestigatio sapientiae eius
Quidat lasso uirtutem. & his qui non suNT
ent pueri & laborabunt: & iuuenes in infir¬
mitatem cadent. Qui autem sperant
indño. mutabunt fortitudinẽ. assumenx
pennas sicut aquilae: current & non labo¬
labunt: ambulabunt & non deficient:¬
aceant uel transeant ad me insule. &gis
mutent fortitudinem: Accedant & tunc
loquantur: simul ad iudiciũ ꝓpinquemꝰ
Nos autem qui eos uexant aut ammoue¬
re uel dampnare nituntur: ipsum dñm
per ꝓpħam dampnare & usq ad satisfac¬
tionem eorum & aeccłȩ dampnatos docebat¬
ẽẽ ubi ait. Talia elegerunt inuis suis
& in abhominationib suis anima eorum
delectuta est. Unde et ego eligam illusiones
eorum. et dampnationem adducam eis. quia
locutus sum eis et non audierunt. fecer̃q
malum in oculis meis: & quae nolui eleger
Audite uerbum dni: qui tremetis ad uerbũ

Expanded text:
 transibit? Numquid nescis, aut non audisti? Deus sempiternus Dominus, qui creavit terminos terrae, non deficiet, neque laborabit, nec est investigatio sapientiae ejus. Qui dat lasso virtutem: et his, qui non sunt, ent pueri, et laborabunt, et juvenes in infirmitate cadent. Qui autem sperant in Domino mutabunt fortitudinem, assument pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt, et non deficient. Transeant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem, accedant et tunc loquentur, simul ad judicium propinquemus . » Hos autem qui eos vetant, aut amovere vel damnare nituntur, ipsum Dominum per prophetam damnare, et usque ad satisfactionem eorum et Ecclesiae damnatos esse docebat, ubi ait: « Talia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est, unde et ego eligam illusiones eorum, et damnationem adducam eis, quia locutus sum eis, et non amalum in oculis meis et quae nolui elegerunt audite verbum Domini qui tremetis ad verbum
Abbreviated transcription (Latin):
uare om̃a immaculata p̃cipias. qͥaȩccłas¬
tica non oport& neglegent̃ sed diligent̃
explere negotiu. Haec ergo p̃cepta nemo
credat absq sui periculo neglegere uel
dissimulare. quia iudicio dĩ ignis aet̾ni
tormenta sustinebit. qui aeccłastica
decreta neglexerit. Qui uͦ te audierit
pi&. Qui autem te non audierit : ĩmo
loquentem dñm ꝑte: ipsc sibi dampna¬
tionem accipi&. Currendum gͦ & atcen¬
dendum est nobis om̃ib qđ in ꝑpetuum
expediat: ut xp̃i passionib ꝑpacientiã
participemur. atq regni eiꝰ meream᷑ esse

Expanded text:
vare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiasvare omnia immaculata praecipias, quia ecclesiastica non oportet negligenter, sed diligenter expleri negotia. Haec ergo praecepta nemo credat absque suo periculo negligere, vel dissimulare, quia judicio Dei ignis aeterni tormenta sustinebit qui ecclesiastica decreta neglexerit. Qui vero te audierioriam accipiet. Qui autem te non audierit imo loquentem Dominum per te ipsi sibi damnationem accipiet. Curandum ergo, et attendendum est nobis omnibus quod in perpetuum expedit, ut Christi passionibus per patientiam participemus atque regni ejus mereamur e
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ aut locũ occup& in rationabilit̃.
uel teporũ ꝑmut& uices: sed pͥmo quȩ sit
iusticiaeiꝰ. quae uoluntas requiramus
ut bonis oꝑib ac di gra repleamur Ds
Nam siquis uelit antequam actus suos
emend&. de his requirere quae non potest
inuenire.: stulta & in efficax erit huiꝰce¬
moi inquisitio. Tempus enim breue est
&iudicium di gestorum causa agitur. ñ
questionũ: idoq ante om̃a hoc queramꝰ:
quid nos aut qualiter agere oporteat:
ut aeternam uitam consequi mereamur
Nam si exiguũ hoc uitȩ tempus ꝑ inanes
& locum oꝑum hic locus: hoc tempus est
meritorũ scłm futurũ. Curratur igitur
per uiam mandatorum dñi: & ab eorum
p̃ceptorum institutis & sp̃s scĩ doctrina
non recedat᷑. Qua ꝓpter p̃paranda surꝰ
uobis auxiliũ ministrare. & fugientes
gehennar penam ad uitã ualeant om̃s
ꝑuenire aeternã. Hae̾c itaq frater km̃e
ia cobe ab ore scĩ petri iubentis accepi.
tibiq ut obtabas insinuare studui. utser¬

Expanded text:
 aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. DeNam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc omnia quaeramus, quod nos aut qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi mereamur. Nam si exiguum hoc tempus vitae per inanes et locum. Operum hic locus, hoc tempus est meritorum est saeculum futurum. Currat igitur per viam mandatorum Domini, et ab eorum praeceptorum institutis et Spiritus sancti doctrina non recedatur. Quapropter praeparanda sunt nobis auxilium ministrare, et fugientibus gehennae poenam ad vitam valeant omnes pervenire aeJacobe, ab ore sancti Petri jubentis accepi, tibique ut optabas insinuare studui, ut ser
Abbreviated transcription (Latin):
possid&: & dñs qui hab& cui dominetur
Ds̃ ergo pater secreti sacramenti uocabulu
est: cuiꝰ uere filius uerbum & speculum.
in om̃ib patri similis. eiusdem naturae.
& indiuinitute genitus. genitori ꝑoma
coaequalis: nec queratur quomͦ genuit
filium. quod & angłi nesciunt: propħis
in cognitum est. Unde & illud dictũ ẽ
Generationem eius quis en arrabit: Qua
secretam originem: cum ꝓprio filio nouit
ipse solus qui genuit. Nec anobis ds̃ dis¬
cutiendus est sed credendus: qui in nobis
ipsis nescimus qđ sapimus. quomodo
nosse qualur genuit splendorem sicait¬

Expanded text:
possidet, et Dominus qui habet cui dominetur. possidet, et Dominus qui habet cui dominetur. Deus ergo Pater secreti sacramenti vocabulum est cujus vere Filius est Verbum, et speculum, in omnibus patri similis, eiusdem naturae et in divinitate genitus, genitori per omnia coaequalis. 8 Nec quaeratur quomodo genuit filium: quod et angeli nesciunt, prophetis est incognitum. unde illud dictum est: generationem eius quis enarrabit? quam secretam originem cum proprio filio novit ipse solus qui genuit. 9 Nec a nobis deus discutiendus est, sed credendus: qui in nobis ipsis nescimus quod sapimus, quomodo nos scire quia lux genuit splendorem
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur & inditium: quod per hoc qui
recte crediderit indicatur. Ergo cuncts
credentibus quae continentur in p̃fato
srmbolo. salus animarũ & uita perpecua
bonis actibus p̃paratur. Ergo qđ in pri¬
mordio eiusdem srmboli p̃ponitur. cre¬
do in dm̃ patrem om̃ipotentem. preclarũ
fide testimonium & fundam̃tũ in prima
fronte monstratur: quia saluus ẽẽ pote¬
rit qui recte crediderit. Credere enim
ꝓpter quod locutus sum. Et illud. lustꝰ
ex fide uiuit. Et nisi credideritis: non
intelligetis. Ergo in rebus humanis
nullum opus incipitur: nisi labor omis
ad effectum uenire credatur. Unde cre¬
dendum est in dm̃: a quotam presens uita
quam futura tribuatur. Dy autẽ appel¬
latio ẽ. substantiae sempiternae: siue ti¬
moris diuini. Igitur ds̃ sine pͥncipio. fine
fine: simplex. incorporeus. & in compre¬
hensibilis. Patrem autem cum audis
agnosce quod habeat filium ueraciter
genitum. sicut possessor dicitur qui aliqͥd

Expanded text:
Dicitur et indicium, quod per hoc qui Dicitur et indicium, quod per hoc qui recte crediderit indicatur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit. « Credere enim propter quod locutus sum . » Et illud: « Justus ex fide vivit . » Et: « Nisi credideritis, non intelligetis . » Ergo in rebus humanis, nullum opus incipitur nisi labor omnis ad effectum venire credatur, unde credendum est in Deum a quo tam praesens vita quam futura tribuatur. Deus autem appellatio est substantiae sempiternae, sive timoris divini, igitur Deus sine principio, sine fine, simplex, incorporeus et incomprehensibilis; Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat Filium veraciter genitum, sicut possessor dicitur qui aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
symbolum quod fidelis nunc ten& aeccła
unusquisq quod sensit dicendo condide¬
runt: ut discedentes ab inuicem: hancre¬
gulam per om̃s gentes p̾dicarent. Sum¬
mam ergo totius fidi catholicȩ recensen¬
tes inqua & integritas credulitatis osten¬
ditur. & unius dĩ om̃ipotentis id est scãe
trinitatis aequalitas declaratur. & mys¬
terium incarnationis filii dĩ qui ꝓsalute
humani generis apatre de caelo descen¬
dens de uirgine nasci dignatus ẽ: quoq
ordine uel quando ꝑtulerit. quomodo
sepultus surrexerit. & incarne ipsa cęlos
ascenderit. ad dexteramq patris c̃sede
rit. & udex uenturus sit: ac qualiter
remissionem peccatorũ sacro baptisma¬
te renatis contulerit. & resurrectionem
humani generis in eadem carne in uita
aecerna futura sit docuerunt. Symbo¬
lum enim grece latine conlatio dicit᷑.
quia hoc p̃dicti scĩ apłi inter se per sp̃m
sc̃m salubriter ut dictum est condider̃

Expanded text:
symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo totius fidei catholicae recensentesditur, et unius Dei omnipotentis, id est sanctae Trinitatis aequalitas declaratur, et mysterium Incarnationis Filii Dei, qui pro salute humani generis, a Patre de coelo descendens, de virgine nasci dignatus est, quo ordine, vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit, et in carne ipsa coelos ascrit, judex venturus sit, aut qualiter remissionem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, et resurrectionem humani generis in eadem carne in vitam aeternam futuram sic docuerunt. Symbolum enim Graece, Latine collectio dicitur. Et hoc praedicti sancti Apostoli inter se per Spiritum sanctum salubriter, ut dictum est, condiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe iacobe. cum hac̾c abeo precepta susce¬
perim. necesse habui implere qđ iusserat.
indicans tibi & de ipsis simul & de illis bre¬
uiter cõprehendens. quae persingulasqͣsq
urbes digrediens. aut inp̃dicationis sermo¬
ne ꝓtulerit. aut ingestorum uirtute ꝑfe¬
cerit: quamus tibi dehis plurima ia pleni¬
us ante descripta ipso iubente transiniserĩ
sub eo titulo quem ipse p̃cepit affigi: sed
opem ferente incipiam. Penitemini inqͥt:
&ueram agite penitentiam. Oms gͦ homi¬
nes qui xp̃iano censentur uocabulo: patrẽ
de & tota mente & tota uirtute diligere:
& ꝓxcimos suos tamquã sem& ipsos. doci¬
bilesq usq ad perfectam doctrinã ad hȩc
perficienda sum mopere oportet. Fides
enim & dilectio: totius bonitutis ẽ. funda¬
mentũ. Sine fide autem: placere dõ nemo
poterit. Xp̃o itaq resurgente & ascenden¬
te incaelum. misso sc̃o sp̃u conlata apłis
scientia linguarum. adhuc in uno positi.

Expanded text:
domine Jacobe, cum haec ab eo praecepta suscedomine Jacobe, cum haec ab eo praecepta susceperim, necesse habui implere quod jusserat indicans tibi, et de ipsis simul et de illis breviter comprehendens, quae per singulas quasque urbes digrediens, aut in praedicationis sermone protulerit, aut in gestorum virtute perfecerit, quamvis tibi de his plurima jam et plenius ante descripta ipso jubente transmiserim sub eo ipso titulo quem ipse praecepit affigi, id eopem ferente incipiam. Poenitemini inquit et veram agite poenitentiam. Omnes ergo homines, qui Christiano censentur vocabulo, Patrem,te et toto corde, et tota virtute diligere, et proximos suos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportet. Fides enim et dilectio totius bonitatis est fundamentum. « Sine fide autem placere Deo nemo poterit . » Christo itaque resurgente et ascendente in coelum, misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi
Abbreviated transcription (Latin):
uel quae ad initiũ fidi tutte expectant. uel
&iam quos ante fidem animos gesseris. sed
& qualiter m abinitio usq ad finem comes
itineris & actuum fueris. queq ꝑsingulas
ciuitutes me disputante sollici tus audi¬
tor e̾xceperis: quiq in p̃dicationib meis
uel uerborum fuerit ordo uel actuum.
sed & qui me finis in hac urbe reppererit.
sicut dixiom̃a quã potes breuiter cõpre¬
hendere ad ipsum te destinare non pigeat.
Nec uerearis neforte multũ de meo exitu
contristandus sit: cum me id propietute
sustinere non ambigut. Erit autẽ ei grane¬
de solatium. si didicerit quod post me Non
imperitus aliquis aut indoctus atq igno¬
rans diuini uerbi ministerium: aeccłastici
ordinis disciplinam uel doctrine regulã
nesciens susceperit cathedram meã: Scit
enim quia si indoctus istius officiũ doc¬
toris accipiat: sine dubio discipłi & audi¬
tores ignorantiae tenebris inuoluti. iN
interitũ demergentur. Unde & ego mi

Expanded text:
vel quae ad initium fidei tuae spectant, vel vel quae ad initium fidei tuae spectant, vel etiam quos ante fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel actuum, sed qui me finis in hac urbe repererit, sicut dixi, omnia, quam potes, breviter comprehensa, 464 ad ipsum te destinare non pigeat. Nec verearis, ne forte multum contristandus sit cum id me pro pietate sustinere non ambigat. Erit autem ei grande solatium, si 5 didicerit quod post me non imperitus aliquis, aut indoctus, aut ignorans divini verbi mysterium, ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam. Scit enim quia, si indoctus istius officium doctoris accipiat, sine dubio discipuli et auditores ignorantiae tenebris involuti in interitum demergentur. Unde et ego, mi
Abbreviated transcription (Latin):
cui ipsum sentitis auersum. sed nec loqui
his quib ipse nonloquitur: ut unusqͥsq
qui inculpa est dum cupit omiũ urm ami¬
citias ferre. festin& citius reconciliari ei
qui omib preest: & per hoc redeat ad salu¬
tem. cũ oboedire ceperit monitis p̃siden¬
tis. Siuero quis amicꝰ fuerit his quib ipse
non loquitur. unus est exipsis qͥ extermina¬
cũ ce̾ uideatur. mnenite & animo c̃tra uos
est: & est multo nequior hostis hic quã
illi qui foris sunt. & euidenter in imici s̃
Dic enim ꝑamicitiarum speciem quae
inimicu sunt gerit: et aeccłum disꝑgit
ac uastat
Etcum hoc dixisset inmedio coram om̃ib:
manus mihi imposuit: et incathedra suu
ingenti uerecundia fatigatũ sedere me
compulit. Cumq sedissem: haec ad me
rursum locutus est. Dep̾cor te clemens
coram omib qui presentes sunt. ut postea¬
qua sicut naturale debitum ẽ. uitȩ psentis
finem fecero. ia cobo fr̃i dñi descripta breuit

Expanded text:
cui ipsum sentitis adversum; sed nec loqui cui ipsum sentitis adversum; sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei qui omnibus praeest, et per hoc redeat ad salutem, cum obedire coeperit monitis praesidentis. S. vero quis amicus fuerit his quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex icum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic quam illi qui foris sunt, et evidenter inimici sunt. Hic enim per amicitiarum speciem, quae inimici sunt gerit, et Ecclesiam dispergit ac vastat. Et cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturae debitum est vitae praesentis finem fecero, Jacobo fratri Domini, descripta breviter,
Abbreviated transcription (Latin):
ondẽmn e item. date om̃s operã pipso senti
t esumino studio fauorem urm erga ip¬
sun dependero scientes quia ꝓpt̃ singulos
uosipsi magis soli infestat inimicus: & ix
uoso maiora suscitat bella: Oporteegͦ uos
sumimo studio niti. ut om̃i erga illu uincu¬
Toamoris innexi: plenis simo erga cũ inhere¬
atis effectu. Seduos quoq ipsi unanimes
inomi concordia ꝑdurate: quo facilius
&iam illi oboedire om̃s pariter consensu
&unanimitute possitis. Propter qd̾ & uos
salutẽ consequi: & ille possit obtemꝑanti¬
bus sibi uobss ꝓmptius impositi oncris
pondus cuehere. Quaedã &iam exuobis
ipsis intelligere debetis siqua sunt quae
ipse ꝓpter insidias hominũ malorũ non
potest euidentius & manifestius ꝓloqui
uerbi grã simimicus ẽ alicui ꝓ actib suis¬
uos nolite expectare ut ipse uobis dicat.
cũ illo nolite amici ẽẽ: sed prudent̃ obser¬
uare debetis & uoluntati eiꝰ absq cõmaNi¬
tione obsecundare. & auertere uos ab eo

Expanded text:
pro ipso sentire, et summo studio favorem vestrum erga ipsum ostendere; 463 scientes quia propter singulos vestrum, ipsi magis soli infestat inimicus, et in ipsum majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti ut, omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate, quo facilius etiam illi obedire omnes pari et consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit, obtemperantibus sibi vobis, promptius impositi oneris pondus evehere. Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debetis, si qua sunt quae ipse propter insidias hominum malorum non potest evidentius et manifestius proloqui. Verbi gratia : Si inimicus e, nolite vos exspectare, ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; sed observare prudenter debetis et voluntati ejus absque commonitione obsecundare, et avertere vos ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm enim magnitudinẽ illis: sic &
Turrite dum lumen uitae habetis : ne te¬
nebre uos comprehendant. Omis qui uult
uitã & cupit uidere dies bonos. ꝓhibeat
linguam suam amalo: & labia eiꝰ ne loqͣn¬
tur dolum. Deuerta amalo & facͣbonũ
inquirat pacem & sequatur cam: qͥa oculi

Expanded text:
secundum enim magnitudinem illius, sic et docebo vos . » « Currite dum lumen vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . » « Omnis qui vult vitamet cupit videre dies bonos, prohibeat linguam ejus a malo, et labia sua ne loquantur dolum, divertat a malo, et faciat bonum, inquirat pacem et prosequatur
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ: & eloquium scĩ isrł blasphemaueruNT
Ido iratus est furor dñi inpopłosuo. & ex¬
tendit manum suam super eum: & ꝑcussit
eũ. & conturbati sunt montes: & facta sunt
morticina eorum quasi stercus in medio
platearum. In om̃ib: his non est auersus
furor eius: sed adhuc manus eius extent a
Nullum enim prb̃m in alicuius epi parro¬
echia aliquid agere debere: absq eiꝰ ꝑmissu
eẽ debere docebat. Nullũ aliena ccupiscere¬
aut p̃sumere eorum. sed unumquemq
suis sibiq commissis contentos eẽ dicebat
Neminem &iam alicui aliquid facere nisi
quod sibi uult fieri instruebat. Scam ergo
aeccłam immaculatam om̃s seruare debe¬
re euangłizabat: cuiꝰ claues ep̃osc̃ẽ dicebat:
Ipsi enim habent potestatem claudere
caelum & aperire portas eius. quia claues.
caeli facte sunt. Amouere autẽ eos nemi¬
nem debere docebat:. quia oculi dñi sunt.
& qui eos tangit. tangit pupillã oculi eiꝰ

Expanded text:
cituum et eloquium Sancti Israhel blasphemaverunt cituum et eloquium Sancti Israhel blasphemaverunt ideo iratus est furor Domini in populo suo tendit manum suam super eum, et percussit eum, et conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his, non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . » Nullum enim presbyterum, in alicujus episcopi parochia, aliquid agere debere, absque ejus permissu esse debere. docebat. Nullum enim aliena concupiscereaut praesumere eorum, sed unumquemque suis, sibique commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vellet fieri , » instruebat. Sanctam ergo Ecclesiam immaculatam omnes servare debere, evangelizabat, cujus claves episcopos esse dicebat. Ipsi enim habent potestatem claudere coelum et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt. Amovere autem eos neminem debere do qui eos tangit, tangit pupillam oculi ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ascendam super altitudinem nubiũ. simi¬
lis ero altissimo. UerumptameNn ad infer¬
num detraheris: in ꝓfundum laci. Quite
uiderint ad te inclinabuntur: teq ꝓspici¬
ent. Numquid iste ẽ. uir qui conturbauit
terram. qui concussit regna: qui posuit
orbem desertum. & urbes eius destruxit:
Uinctis eius non aꝑuit carcerem. Ebrietatẽ
oppido ꝓhibebat: &ebriosos corpore & ani¬
mo mortuos ẽẽ p̃dicabat. de quib & iN
mane adebriecatem sectandam: & potaN¬
dum usq ad uesperam. ut uino estuetis
Cithara & lira & trmpanum. & tibia &
uinum in conuiuiis uris. & opus fidi non
respicitis: nec oꝑa maniuum eius c̃sideratis.
Ot iterum. Uac qui potentes estis adbiben¬
dum uinum: & uiri fostes ad miscendam
aebrictatem: qui iustificatis impium ꝓmu
neribus: & iusticiã iusti aufertis abeo. Propi
hoc sicut deuorat stipulam lingua ignis
& calor flammȩ exurit: sic radix eoꝵ quasi
fauilla erit. & germen eorum ut puluis
ascend&. Abiecerunt enim legem dñi exer¬

Expanded text:
cendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo. Verumtamen ad infernum detraheris, in profundum laci. Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient: Nunquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, vinctis ejus non aperuit carcerem? Ebrietatem oppido prohibebat, et ebriosos corpore et animo mortuos esse praedicabat, de quibus et in mane ad ebrietatem sectandam et potandum usque ad uesperam, ut uino aestuetis cithara et lyra et tympanum et tibia et uinum in conuiuiis uestris: et opus domini non respicitis, nec opera manuum eius consideratis.tes vae qui potentes estis ad bibendum vinum et viri fortes ad miscendam ebrietatem qui iustificatis impium pro muneribus et iustitiam iusti aufertis ab eo propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis et calor flammae exurit sic radix eorum quasi favilla erit et germen eorum ut pulvis ascendet abiecerunt enim legem Domini exer
Abbreviated transcription (Latin):
citur in ꝓxcimi corruere dilcetione: qͥa
per dilectionem ꝓximi ꝑuenit᷑ ad cari¬
les gͦ qui ꝑfecte docti non sunt ad haec
ꝑagenda oport& om̃s cͥsse. ut & ipsi docti
sint & alios prudenter instruere & ꝑfecte
possint docere. iuxta danihelem ꝓpħam
qui ait. Popłs autem sciens dm suũ obti¬
nebit & faciet: & docti inpopło docebunt
plurimos Om̃s enim docibiles ut iã dic¬
tum ẽ. qͥ docti non sunt ẽẽ oport&: sed
sac̃dotes doctiores ceteris popłis necesse
uero salterrae & mundi lumen docentes
p̃cepit insplendore operum patrem glori¬
ficare dm. De quibus & dñs ait. Beatiestis
cum maledixerint uobis & ꝑsecuti uos
fuerint: & dixerint om̃e malum aduersũ
uos mentientes propter me: Gaudet e¬
& exultate: qm̃ merces ur̃a copiosa ẽ inceł.
Sic enim persecuti sunt ꝓpħas. qͥ fuerunt
ante uos. Uos estis sal terrae. Quodsi sal
euanuerit. in quo sallietur: Ad nihilum

Expanded text:
citur in proximi corruere dilectionem; quia citur in proximi corruere dilectionem; quia per dilectionem Domini pervenitur ad chariles ergo qui perfecte docti non sunt ad haec peragenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti sint, et alios prudenter instruere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui ait: « Populus autem sciens Deum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, qui docti non sunt, esse oportet, sed sacerdotes doctiores caeteris populis necesse vero sal terrae, et mundi lumen doctores praecepit in splendore operum Patrem glorificare Deum, de quibus Dominus ait: « Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint vobis omne malum adversum uos mentientes propter me: gaudete et exultate, quoniam merces uestra copiosa est in caelis: sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante uos. uos estis sal terrae: quod si sal euanuerit, in quo salietur? ad nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
faciant homines: & uos facite illis similit̾.
Iuibus utrisq mandatis ꝑunum mali¬
cia compescitur: & per aliud benignitas
ꝓpagatur. ut ne malum quis inferat.
sed bonum impendat. Primum ut caue¬
at ledere: scđm prestare. Si enim frẽm
que uides non diligis. dm̃quem non uides
quomodo potes diligere: Sic ergo docet
nos exercere curam Nrr̃a. ut non amit¬
tamus curam urãm : Ets ciligere nos: ne
neglegatur dilectio ꝓximi. quia dĩ dilec¬
tio morti cõparatur. dicente sapientia
Ualida est dilectio ut mors: id circo qͥa
sicut mors uiolenter separat animam
acorpore. ita dilectio dĩ uiolent̃ separat
hominem amundano & carnali amore
Qui enim dñs inquit diligit me: mar¬
data mea seruabit: Nam quidĩ p̃cepta
contempnit: dm̃ nondiligit. Unde scrip¬
tum est. Nolite uos putare ut maneatis
indilectione mea: si non seruaueritis man¬
data mea. Neq enim regem diligimus:
si odio leges eius habemus. Neq ex toto
corde põterit ille dm̃ diligere. qui nos¬

Expanded text:
is homines, et vos facite similiter illis . » Quibus utrisque mandatis, per unum malitia compescitur, et per aliud benignitas propagatur, ut ne malum quis inferat, sed bonum impendat. Primum, ut caveat laedere. Secundum, praestare, « Si enim fratrem quem vides, non diligis; Deum quem non vides quomodo potes diligere? » Sic ergo nos docet exercere curam nostram, ut non dimittamus curam vestram, et sic diligere nos, ne negligatur dilectio proximi. Quia Dei dilectio morti comparatur, dicente Sapientia: « Valida est dilectio ut mors , » idcirco, quia sicut mors violenter sepa corpore, ita sermo divinus separat hominem a mundano et car« Qui enim Dominus inquit diligit me, mandata mea servabit . » Nam qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit, unde scriptum est. « Nolite putare ut maneatis in dilectione mea, si non servaveritis praecepta mea . » Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Neque enim ex toto corde poterit ille Dominum diligere qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
oduis amortibi conciliabitur di. Et ido
satage magis & refuge nelauderis ab iniqͥs
& ne apessime agentibus diligaris: sed po¬
tius ꝓpter iusticiae disperisationẽ & equis¬
simã regulam disciplinae axp̃o claudari
merearis. Haec cũ dixiss& & hissimilia
quã plurima.: rursum respiciens ad popłm
huic qui p̃sid& uob ad ueritutẽ docendã
in om̃ib oboedite: scientes quod siquis
cathedram non recipit: & qui xp̃m pon
suscepit. nec dm patre susccpisse iudicabĩ
Et ido nec ipst suscipietur iniregno celoꝵ

Expanded text:
odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris, sed potius, propter justitiae dispensationem et aequissimam regulam disciplinae, a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset et his similia quamplurima, rursum respiciens ad populuhuic qui praesidet vobis ad veritatem docendam in omnibus obedite. Scientes quod si quis cathedram, non recipit, et qui Christum non susceperit, nec Deum patrem suscepisse judicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in reg
Abbreviated transcription (Latin):
utiq cũ euomuerit quis & abiecerit: ingen¬
tis egritudinis liberabitur morbo. sitamex
post uomitũ quae ad sanitutẽ ꝑtinent su¬
mat. Uerũptameri scitote cuncti qđ supra
om̃s uos labor& ep̃s: quia unusquisq ur̃m
suũ ꝓpͥum fert laborem. ille uero & suum
& singulorũ. Propt̃ qđ oclemes tãquam
om̃ib preesse te nolueris. singulos ꝓut po¬
tueris uiua & singulos releua: qͥ & singuloꝵs
onus ac sollicitudinẽ portas. Vnde & ego
nunc hanc tibi iniungens dispensatiõnẽ.
& scio quia accipio gram magis qua pres¬
to: sed esto c̃fidens & fostiter ferens. cestus
quia laboris tui meritũ recipies: cum ad
portũ quietis in columẽ hanc ꝓuexeris
nauẽ. ubi mercedes & p̾mia ꝓ omiũ salu¬
te suscipies: si hic ꝓ omiũ incolumitat e
uigilaueris. Itaq si te multi efrib ꝓpter
rigorem iusticiȩ odio habuerint. ex hoc
quidem non lederis : sed ex huiuscemodi

Expanded text:
utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingenutique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra omnes vos laboret episcopus; quia unusquisque vestrum suum proprium fert laborem, ille vero et suum et singulorum. Propter quod, o Clemens, tanquam qui omnibus praeesse te noveris, singulos tueris, juva, et singulos releva, qui et singulorum onus, et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, et scio quia accipio gratiam, magis quam praesto. Sed esto confidens, et fortiter ferens, certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis, incolumem hanc provexeris navem ubi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs gub̾nator aeccłae suae diligat ur
ab om̃ib & ipsius solius p̃ceptis ac iussis
credat & oboediat omis aeccła. Dõ quoq
indesinent̃ supplicet᷑ acunctis de ꝓsꝑita¬
te uentoru: ut nauigantes om̃em tribula
tionem & ome periculum suꝑent. tãqua¬
inmare ꝓfundũ mundi istius & uitȩ huma¬
nç pelagus nauigantes in quo esuriendũ
sit & sitiendũ. Nuditatẽ quoq ferendam:
morbos &iam corporis & egritudines tole¬
randas: in suꝑ & hominũ insidias ac do¬
los sepe. Laborandum quippe qui dis¬
ꝑgendos se nonnumqua nouer̃: sed ali¬
quando &iam congregandos. Uomitꝰ
quoq & sugillationes ferendas cũ ex c̃fusi¬
one peccator &rciectione criminũ. uelud
male congregati in uisceribus fellis iactu¬
ra facienda est: & abicienda ꝓrsus ecorde
omis intrinsecus quae lat& amaritudo
peccati. siqua forte exdesiderus iniquis
uelut excrbis noxus congregata ẽ. Quã

Expanded text:
Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum. Navigantionem et omne periculum superent, tanquam mare profundum mundi istius et vitae humanae pelagus navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ac mortifere submersiones. quid aliud
estimanda sunt quam peccata᷑ Restat
igitur ut haec nauis cursu prosꝑo tuta
possit portum desiderate urbis intrare.
ita dõ precem fundere ut nauigantes
mereantur audiri. Audiri autem ado
ita demum merebitur quis. si orationes
ipsȩ bonis moribus & bonis operib adiu¬
uentur. Sed ante om̃a cum quiete & silen¬
tio epibatȩ idest laici & insius unusquisq
resideant locis. neforte ꝑ in quietudinem
& inconditos inutilesq discursus si passim
uagari ceperint: uel officio suo nautas im¬
pediant: uel in alterum latus ꝑ inquictu¬
dinẽ corũ. nauis pressa dimergat᷑. Naustõ¬
logi demercib cõmoneant: & nihil omino
quod ad diligertiã ꝑtin& diaconi negle
gant. Prbri uelud nautȩ aptent singula
ad instructionẽ nauis diligent᷑: & instru¬
ant quae insuo tẽprẽ requirenda s̃. Op̃s
tamqua ꝓreta: uigilant̃ & sollicite guber¬
natoris uerba custodiat xp̃i. Saluat or

Expanded text:
ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo ita demum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete et silentio, epibatae id est laici in suis unusquisque resideant locis, ne forte per inquietudinem et inconditos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus per inquietudinem eorum navis pressa demergatur. Naustologi de mercedibus commoneant, et nihil omnino quod ad diligentiam vel gant. Presbyteri, velut nautae aptent singula ad instructionem navis diligenter, et instruant quae in suo tempore requirenda sunt. Episcopus tanquam proreta vigilanter et sollicite gubernatoris verba custodiat Christi. Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
uero sit xp̃c. Tum deinde prorete officiũ
ep̃s impleat: prb̃ri nautarum. diacoNi
dispensatorum locum teneant. Hi qui
catecizant: naustologis conferant ur
Epibatis autem: totius fraternitutis multi¬
tudo sit similis. Ipsum quoq mare : hic
mundus habeatur. Uentorum uͦ uarieta¬
tes & turbinum: diuersis temporib confe¬
rantur. Persecutiones. tribulationẽs.
siue pericula : fluctibus exequentur
Terreni uero sp̃s: qui uel detorrentibus
uel de conuallibus spirant: pseudo ꝓpħa¬
rũ & seductorum. seu prauae doctrinȩ:
uerba docentur. Promunctoria uero
& loca confragosa: hi qui inpotestatib
scłi sunt iudices. & pericula minantur
ac mortes. Bithalassa uero loca quae
duplicibus undȩ fallacis estib uerberar¬
tur. dubis mente & repmissionũ ueritu¬
te nutantibus conferantur: atq his qui
in rationabili fidem nr̃am ratione discuti¬
unt Y pochritȩ uero & dolosi: piratis simi¬
les habcantur: Iam rapidus uertex. & tar¬
tarea caribdis & saxis inlisa naufragia

Expanded text:
vero sit Christus. Tum deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, fluctibus exaequentur. Terreni vero spiritus, qui vel de torrentibus, vel de convallibus spirant, pseudoprophetarum et seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur et mortes. Dithalassa vero loca, quae duplicibus undae fallacis aestibus verberantur, dubiis mente et de repromissionum veritate nutantibus conferantur, atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia,
Abbreviated transcription (Latin):
to leticiae circundedit me: Iuasi sponsũ
decoratũ corona: & quasi sponsã ornata
monilib suis. Sicut enim terra ꝓfert
germen suum. & sicut hortus semer
suum germinat: sic dñs ds̃ germinat
iusticiam. & laudẽ coram uniuersis
gentibus. Eos autem asolo dño iudican¬
dos aut remouendͦs & non ab alus ẽẽ
dictbat: quia sui sunt & non alterius.
Et quis est qui alterius iudic& seruum:
Nin si sta non paciuntra homines.
tens Sce excorite ned non quasi ar
aeslam meam alteri non dabo
Auds iacob & isrł que egouoco ꝑgoipse
go primus: &ego nouissimus. Manus
quoq inea fundauit terram & dextera
mes mensa est caclos. Ego uocabo eos. &
ebrachum meum sustinebunt. Salus au¬
tt̃ mea insempiternum erit: & iusticium ea
uondefici&. Audite me quiscitis iustũ
popłm. lex mea in corde coꝵ. Nolite ti¬
mere obꝓbriũ hominũ: & blasphemias
eorum ne metuatis. Sicut enĩ uestimtũ
sic cõmed& eos uermis: & sicut lana sic
deuorabit eos tinea. Salus autẽ mea in sẽ

Expanded text:
onsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum, et sicut hortus semen suum germinat, sic Dominus Deus germinabit justitiam, et laudem coram universis gentibus . » Eos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum? Nam et si ista non patiuntur homines, eas ecce excoxi te sed non quasi arget gloriam meam alteri non dabo audi me Iacob et Israhel quem ego voco ego ipse ego primus et ego novissimus manus quoque mea fundavit terram et dextera mea mensa est caelos ego vocabo eos et unt. Salus autem mea in sempiternum erit: et iustitia mea non deficiet. Audite me qui scitis iustum populum: lex mea in corda eorum. Nolite timere obprobrium hominum: et blasfemias eorum ne metuatis. Sicut enim vestimentum sic comedet eos vermis: et sicut lanam sic devorabit eos tinea. Salus autem
Abbreviated transcription (Latin):
re docebat. Om̃s gͦ legum diuinar um
libenter uiolatores: & sacrarũ instituti¬
onum uolunturie ꝑturbatores aecclas¬
tica indignos regula & sc̃a comunione
docebat. Oꝑatores uͦ carundem. eisq
obocdionts uttirumq: ac ectoerori honorm

Expanded text:
re dicebat. Omnes ergo legum divinarum re dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bon
Abbreviated transcription (Latin):
ac cunctos criminalib nexcib alligatos.
& qui eis coaequales non erant ab eorum
uexatione & accusatione docente dnoꝓhi¬
bebat: & non imnisiacoequalib aliqͥd sibi
inferri debere docebat: quia discipłm suꝑ
magistrum esse. aut ullam ei in iur iam
inferre nullatenus debere oportere firma
bat. In fames namq om̃s & quos primates
leges scłiꝰ uiscipiunt. sed & laicos ab eoru
accusatione & uexatione semꝑ repellere
debere rogabat: & cunctos sibi subditos
ẽẽ p̃cipiebat. Cunctorum sacerdotum
uitam suꝑiorem sanctioremq ac discreta
ascłarib & laicis hominibus ẽẽ. &spitales
aeq sac̃dotes suꝑ carnales ac laicos semꝑ
constituere & fore debere docebat: qm
ꝓminimo nobis ẽẽ deb& ut atalib argu¬
amur & iudicemur. uel ab humano die.
Maiores uͦ aminoribus nec accusari nec.
iudicari ullatenus posse dicebat: qmpi
solum hoc diuinas. sed & leges scłi in hibe¬

Expanded text:
ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infabat. Infames etiam omnes et quos primates et leges seculi non suscipiunt, sed et laicos ab episcoporum accusatione et vexatione semper repedebere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam pro minimo, nobis esse debet, ut a talibus arguamur, et judicemur, vel ab alio humano die . » Majores vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibe
Abbreviated transcription (Latin):
nebant quam memoratos pͥmates archi¬
epos institui p̃cepit: qui non tamer pͥma¬
tum. sed archieporũ fruerentur Nomine
Ep̃orum quoq iudicia ut suꝑius memo¬
ratum ẽ et maiora aeccłarũ negotia. si
ipsi reclamauerint aut aliquem timorem
aut istos uel alios suspectos habuerint.
ad iamdictos primates uel patriar chas
ne aliquis Nnocenter perir& trans ferre ꝑ¬
docuit. Insingłis uero reliquis ciuitutib
singulos & non binos uelternos aut plu¬
res ep̃os constitui precepit. qui non pͥma¬
tum aut archiep̃orũ aut metropolitanoꝵ
Nomine. quia matres ciuitatum nontener̃.
scd ep̃orum tantum uocabulo potirentur:
modicis ciuitatib instituerentur ep̃i: Ne¬
bere prbros insinuabat. Et siquis aliquẽ
ex his scandalitar&: grauissimã sibi penã
inferri debere p̃dicabat. Cunctos se iri¬
uicem diligere &adiuuare debere: & pe¬
minem ab adiutorio fris se subtrahere
instruebat. Homicidas uero & adulteros

Expanded text:
nebant quam memoratos primates, archinebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed archiepiscoporum fruerentur nomine. Episcoporum quoque judicia, ut superius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vel ternos aut plures, episcopos constitui praecepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, modicis civitatibussbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere pvicem diligere et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio finstruebat. Homicidas veros, et adulteros
Abbreviated transcription (Latin):
autem per singulas ciuitates quib ille
non miserat. ꝑdocto s & prudentes ut
serpentes simplicesq sicut columbas iuxta
ani p̃ceptionem nobis mittere p̾cepit. Qđ
& iam facere in coauimus: & dño opem feren
as partes quod idem iussit agere curauimꝰ
Aliquos uero ad gallias spaniasq mittimꝰ.
& quosdam ad germaniam & italiam: atq
dirigere sapientiores & austeriores necesse
habemus: qui cotidie non cessent diuina
seminare semina & multos xp̃olucrare
& adrectam fidem & uiam ueritutis ꝑdu¬
cere: ut plures manipulos dño ualeant
p̃sentare: In illi s uero ciuitutib in quib
olim apud &hnicos pͥmi flammines eorũ.
atq primi legis doctores erant: eporum
primates poni uel patriarchas qui reliqͦrũ
ep̃orum iudiciu & maiora quoties necesse
for& negotia infide agitarent. & scam dñi
ita ut nequis iniuste periclitaretur defi¬
nirent. In illis autem ciuitutib in quibus
dudum apud p̃dictos erant & hnicos cors
archiflammines quos tamen minores te¬

Expanded text:
autem per singulas civitates quibus ille non miserat, per doctos et prudentes sicut serpentes, simplices sicut columbae juxta Domini praeceptionem nobis mittere praecepit. Quod etiam facere inchoavimus et Domino opem ferentas partes quod isdem jussit agere curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et multos Christo lucrari, et ad rectam fidem, et viam veritatis perducere, ut plures manipulos Domino valeant praesentare. In illis vero civitatibus, in quibus olim apud ethnicos archiflamines eorum atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni, vel patriepiscoporum judicia et majora quoties necesse foret negotia in fide agitarent, et secundum ita ut ne quis injuste periclitaretur, diffinirent. In illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant ethnicos eorum archiflamines, quos tamen minores te
Abbreviated transcription (Latin):
Regionem uram coram uobis alicni pos¬
sident: & desolabitur sicut inuastitat e
hostili & derelinquetur. Vae inquit qͥ
dicitis bonum malum. & malum bonum:
ponentes tenebras lucem. & lucẽ tenebras.
ponentes amarum dulce. & dulce in ama¬
rum. Propterea captiuus ductus ẽ. popłs
nis. quia non habuit scieritiam: & nobiles
eiꝰ interierunt fame. & multitudo eiꝰ siti¬
exaruit. Propterẽa dilatauit infernus
animam su am. & aꝑuit os suum absq
ullo termino: & descendunt fortes eiꝰ &ppłs
Et incuruabitur homo & humiliabit̃ uir.
oculi sublimium deprimentur: Ex al¬
tabitur dñs in uidicio: & ds̃ sc̃s scĩficabitur
iniusticiu. Carnales sp̃italib resistere
ꝓhibebat: & dehis qui ceruices suas contra
magistros & seniores suos erigebant. NN
exemplum deducebat. Detracta ẽ. ad infe¬
ros suꝑbia tua: cecidit cadauer tuum.
Subter ee sternetur cinca: & operimentũ
tuum uermes. Quom odo cecidisti de cȩlo
lucifer. qui mane oriebaris: Corriusti iN

Expanded text:
regionem vestram coram vobis alieni devorant, et desolabitur, sicut in vastitate hostili, et derelinquetur . Vae inquit qui dicitis bonum malum, et malum bonum, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras, ponentes amarum in dulce, et dulce in amarum . Propterea, captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam, et nobiles ejus interierunt fame, exaruit. Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum, absque ullo termino, et descendunt fortes ejus, et pEt incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia . » Carnales spiritualibus resistere prohibebat, et de his qui cervices suas contra magistros et seniores suos erigebant in diaboli exemplum dicebat: Detracta est ad inferos superbia tua, cecidit cadaver tuum, subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris, corruisti in
Abbreviated transcription (Latin):
uultus autẽ dñi suꝑ facientes mala ut ꝑdat
de terra memoriã eoꝵ. Propterea nolite
fieri sicut equus & mulus: in quib non est
intellectus: sed letamini in dño ei exul¬
tute iusti. & gloriamini om̃s recti corde:
doceas attentius hunc p̃dicationis ordinẽ
& absolutionũ dies. ut saluentur animae
hominũ quae occulta di uirtute quem
debeant diligere priusqua doceantur
agnoscant. Oꝑum uero ratio potestati
& arbitrio uniuscuiꝰq ꝑmittitur: & hoc
ipsorum ẽ ꝓpͥum. Desideriũ uero hab̾e
erga doctorẽ ueritatis. hoc apatre celesti
dõnatum ẽ: sed salus in eo ẽ: ut uolunta¬
tẽ eiꝰ cuiꝰ amorem & desideriũ dõ largiente
conceperis facias: nedicatur ille sermo eiꝰ
ad nos que dixit. Quid autem dicitis
me dñe dñe. & non facitis quȩ dico: Est
dñs nr dederit: perfectus in aeccła mittensq
semina diuina ut de nobis non predictus
sermo. sed ille dicatur. quem alibi dñs diã¬

Expanded text:
la, ut perdat de terra memoriam eorum . » Propterea nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus. Sed laetamini in Domino et exsultate, justi, et gloriamini, omnes recti corde .doceas attentius hunc praedicationis ordinem et absolutionis dies, ut salventur animae hominum quae occulta Dei virtute quem debeant diligere priusquam doceatur, agnoscant. Operum vero ratio potestati et arbitrio uniuscujusque permittitur, et hoc ipsorum est proprium; desiderium vero habere erga doctorem veritatis, hoc a Patre coelesti donatum est. Sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo largiente, conceperis, facias, ne dicatur ille sermo ejus ad nos, quem idem dixit: « Quid autem me dicitis, Domine, Domine, et non facitis quae dico? Est minus noster dederit perfectus in Ecclesia, metensque semina divina, ut de nobis non praedictus sermo, sed ille dicatur quem alibi Domi
Abbreviated transcription (Latin):
super hoc: & horruit amplius uehement᷑
dicit dñs. Ointolerabilem malignitutẽ.
oͥlinguam loquentem iniquitatem ẽtra
dm̃: & mextem in altitudinẽ cornu eatol¬
lentem. Et iterum. Impone homo tiae
linguae hostium: & seram. Cessa cornu
in altitudinẽ extollens: & loquens iniqui¬
Quousq insultas pacienti xp̃o & fr̃ibus.¬
infirmã conscientia in xp̃m grauit̃ pec¬
catis. & rei iudicio effecti infames effici¬
mini & iuste repellimini. Et iterũ ꝑꝓpħã
loquitur dicens. Uos autem qui sac̾dotes
uobis. Fortitudinem gentium comede¬
tis. & ingła eorum superbietis. Fro c̃fu¬
sione ur̃a duplici & rubore: laudabunt
partem eorum. Propter hoc interra sua
duplicia possidebunt. leticia sempiter¬
na erit eis: quia ego dñs diligens iudiciũ.
& hodio habens rapinam in holocaustum
& dabo opus eorum inueritute. & fedus
ꝑpetuum feriam eis. Et scietur ingentib
semen eorum: & germen eorum in medio
popłorũ. Om̃s enim qui uiderint eos

Expanded text:
super hoc, et horruit amplius vehementer, dicit Dominus. O intolerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquitatem contra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens iniquiQuousque insultas patienti Chrisinfirmam conscientiam in Christum graviter peccatis, et rei judicio effecti, infames efficiemini, et juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes vobis: Fortitudinem gentium comedetis, et in gloria eorum superbietis. Pro confusione vestra duplici et robore laudabunt partem eorum: propter hoc in terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis. Quia ego Dominus diligens judicium: et odio habens rapinam in holocaustum. Et dabo opus eorum in veritate: et fedus perpetuum feriam cum eis. Et scietur in gentibus semen eorum: et germen eorum in medio populorum. Omnes qui viderint eos: