comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõ aĩe mors carius fint pp̃caruẽ ergo
uitam u̾bo que mortua est dr᷑ deur
mortuus et pp̃caruem et aĩam q̃ utq
dolorem senut. dr̃ deus passus cu dñu̾¬
tas om̃is doloris ex sors existeret. uñ as̃.
ybum caro fciũest ut ꝑcarm̃s panis
celestis ad uifantes transiret et ẜ hoc
inhoĩe homo. in illo mmutatus est ut me
qr deus erat homo quõ nõ potes dicere
te nõ passũ ĩiiriã. si uestis tua ꝯscunda¬
tur qͣ ius uestis tua ñ sis tri. multo ma¬
sis ergo quicquid patitur uuita est uͥ

Expanded text:
animae mors carnis fuit. Propter carnem ergo unitam Verbo, quae mortua est, dicitur Deus mortuus, et propter carnem et animam quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exors existeret. Unde August.: Verbum caro factum est, ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secunin hominem; homo in illo mutatus est, ut mequoniam Deus erat homo. Quomodo non potes dicere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidq
Abbreviated transcription (Latin):
us fuit erat tñ iu morte deus homo nec
mortał quid̃ nec ĩmortał et tñ u̾e erat
homo ille et em̃ hiꝰmodi argucie intrea¬
turis locũhũt. s fidei sacram̃tũ aphilo¬
gignasiis iam dialetica taceat piscato
um et hoĩem quid̃ nec mortalẽ nec ĩ¬
mortalem. qr unitus erat aĩe ⁊ car¬
ui se iũctis. alia enĩ rõne dr̃ deus hõ¬

Expanded text:
 morte Deus homo, nec mortalis quidem, nec immortalis; et tamen vere erat homo. Illae enim et hujusmodi argutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a philogymnasiis suis jam dialectica taceat; piscatoum; et hominem quidem nec mortalem, nec immortalem, quia unitus erat animae et carni sejunctus. Alia enim r
Abbreviated transcription (Latin):
suscepcõ que diũ hoĩem fac̾et ⁊ hoĩen
dm̃i. cũ gͦ illa susceptõ ꝑ mortẽ nõ de¬
fec̾it. s deus hoĩ. et hõ deo. sicut aute
unitus erat u̾e. et tc̃ deus erat ⁊ hõ
onem hõ. Nõ aũt sic erat hõ ut ex aĩ¬
ina et carue simł m̃ctis sub sĩsteret
ex qͣ rõne dr̃ aliquis aliꝰ hõ. et ip̃e for¬
te ante mortẽ. ħ ⁊̃ modo erat homo
et post resuirreccõem fuit. In morte

Expanded text:
Deum hominem faceret, et hominem Deum. Cum ergo illa susceptio per mortem non defecerit, sed Deus homini, et homo Deo sicut ante unitus erat vere, et tunc Deus erat homo, onem homo. Non autem sic erat homo, ut ex anima et carne simul junctis subsisteret. Ex qua ratione dicitur aliquis alius homo, et ipse forte ante mortem, hoc etiam modo erat homo; et post resurrectionem fuit. In morte
Abbreviated transcription (Latin):
ro paciebatur maneus incarne u̾bũ
uise ꝓ corꝑis assũpcõne referebat ut pa¬
quarõne dens ꝑ dei filius passus ł mor¬
titus dr̃ nõ qr mortẽ senserit ĩ qͣutum
deus est est. s qi caro ei unita mortu
thema sit. cuĩ dicti cãm ex qua itelli¬
gentia sum̃da est aꝑiens in eod̾ subdit

Expanded text:
ro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referebat, ut paqua ratione Deus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur: non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita mortuathema sit. Cujus dicti causam ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem s
Abbreviated transcription (Latin):
ocius nõ est. locus tãder abusuie
di tẽplũ dei. nõ ꝙ eo ⁊tineatur. s
eolõge sit ꝙ ab eiꝰ siłitudine recedit
et tanto longiꝰ qͣnto fit dissiłior illã
inilitudinẽ at ip̃a solitudo ulło mͦ ex
aliqͣ ꝑte pot̾ eẽ dissiłis. Uñ fit ut cũ

Expanded text:
locus non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa imilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ⁊̃ a se ipõ detur. si datur a se ⁊ ꝓ
cedit ł uttitur a se. ad ꝙ dnĩs qͣr¬
et sp̃t̃ .s. et deus est et donũ siue dat
et ideo dat et datur. dat quid̾ inqͣn¬
tũ dens. et datur inqͣntum donum.
ꝑacio deiet cõis sit et indiuisa oꝑa¬

Expanded text:
utrum etiam a seipso detur? Si datur a se, et procedit et mittitur a se. Ad quod dicimus: Quia Spiritus et Deus est, et donum sive datum, et ideo dat et datur. Dat quidem in quantum Deus, et datur in quantum donum est. peratio Dei, et communis sit et indivisa o
Abbreviated transcription (Latin):
inquit corpus carius uich̾ aliud est¬
tum datur eis quib datur. apd̃ se ã
deus est. et si nemmi detur qr deus
erat prĩ ⁊ filio cort̾mus añqͣm cuiqͣm
daretur nec qr illi dant ⁊ ip̃ẽ datur.
ideo minor est illis. ita em̃datur sic̃¬
Non eñl dici potest nõ eẽ sue pote¬
statis de quo ditũ est. spẽ uͥ uult spi
test. et eũ pr̃dare potest et filius po
test itaq pater potest aliquid et filiꝰ
ꝙ nõ potest spc̃ .s. Item si pater et filiꝰ¬

Expanded text:
nim corpus carnis nihil est aliud quuantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur sicNon enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirtest, et eum ptest, utique Pater dare aliquid et Filius quod non potest Sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aĩam intellectualem et hoꝵ ydio¬
mata totũ enĩ totus assũpsit me ut
tot mͥ salutẽ gratificaret ꝙ enĩ in¬
assũptibile est incurabilẽ est. de u¬
nione u̾bi et carius mediãte aĩa

Expanded text:
 animam intellectualem, et horum idiomata. Totus enim totum assumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est. De unione Verbi et carnis mediante anima
Abbreviated transcription (Latin):
est cõem sp̃ẽm accipere. Neq enĩ
fc̃s est nec est nec aliqñ fiet aliuᷤ
s xp̃e exdeitate et hũauitate inde¬
itateq et hũanitate deus ꝑfectuᷤᷤ
est. id̃ et homo ꝑfectus. totan gͥ
hoĩs naturam .i. aĩam ⁊ carnem.
et hoꝵ pprietatẽs sine acadẽtia assimp¬
sit deus nõ caruẽ sine aĩa nec aĩam
siue rõne ut heretici uolu̾nt. s et car¬
nem et aĩam cũ sensib sius. Uñ io

Expanded text:
est communem speciem accipere; neque enim factus est, nec est, nec aliquando fiet alius. Sed Christus ex deitate et humanitate est, in deitateque et humanitate Deus factus est, idem et homo perfectus. Totam ergo hominis naturam, id est, animam et carnem, et horum proprietates sive accidentia assumpsit Deus, non carnem sine anima, nec animam sine ratione, ut haeretici voluerunt; sed et carnem, et animam cum sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
he ĩmolare filiũ nec tũ uoluit nec
ideo p̾cepit ut id fie̾t. s ut abrahe
ꝓbaretur fides et meuãgłio p̃cep̃
sanato ne cui drẽt. ille aũt p̾dicaũ
ubiq intelligẽs dñi nõ ideo ꝓhbu¬
isse qͣn uellet opꝰ suũ p̾dicari. s ut

Expanded text:
ut immolaret filium , nec tamen voluit, nec ideo praecepit ut fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato, ne cui diceret, ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari,
Abbreviated transcription (Latin):
cerũt et ẜ hec u̾ba pͥmissaꝵ auctori
sponse añ carnalem copłam iam me¬
sultoł uolente sponso moãstiũ elig̾e qͦ
ta legaliã desponsatam si ⁊ũti uolue¬
rit uullo peuitus censuerũt dãpnoi
nupciaꝵ coĩo cũ uespere thalamũ eẽt
ingressurus ex urbe egrediens tnͣsma¬
tina peciit et heremi solitudinẽ s ele
et exẽplis liq̃t lice̾ sponsis sine ⁊ sensu

Expanded text:
cundum hoc verba praemissarum auctoritsponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo ta legalia desponsatam, si converti voluerit, nullo penitus consuerunt damno nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegexemplis liquet licere sponsis sine consensu
Abbreviated transcription (Latin):
yidit deus cũcta que fecerat ⁊ erãt
ualde uona. Si oĩa que fecit bona
st̾. et om̃e bonũ diligit oĩa gͥ dilig̾
que fecit et int̾ ea magis diligit
plius que st̃ mẽbra unugeniti sui
et mlto magis ip̃m unigenitum

Expanded text:
rant valde bona. Si omnia quae fecit bona sunt, et omne bonum diligit, omnia ergo diligit quae fecit; et inter ea magis diligit plius quae sunt membra Unigeniti sui, et multo magis ipsum Unigenitum
Abbreviated transcription (Latin):
scurato siue aeris obscura qualita¬
te et ẜ hoc aliqͣ res treata est. Ideo
sic dicit tenebras fuisse tũc suꝑfa¬
mata est
duo hic consid̾anda st̃ qͣr
iia matia ⁊ fusa sit dicta inforiu
et uͥ ad eẽ ꝓdiit quotaq in altitudi

Expanded text:
scurato, sive aeris obscura qualitate, et secundum hoc aliquae res creatae sunt. Ideo ergo dicit tenebras tunc fuisse super famata est. 5. Duo hic consideranda sunt: quare illa materia confusa sit dicta informis, et ubi ad esse prodiit, quantumque in altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
guenda. Unũ ꝙ tiũ est sacram̃tũ.
alt̾m ꝙ est sacram̃tũ ⁊ res. et t̾tiũ
c est res et nõ sacram̃tũ. Sacraĩ¬
tũ et nõ res est spẽs insbił paius ł
uini. Sacram̃tũ et res caro xp̃i ꝓpri¬
a et sangiis. res et nõ sacram̃tũ
mistica eius card. porro illa spes ui¬
sibił s acram̃tũ est gemine rei. qr
utramq rem significat et utruis
rei silitudinẽ gerit exp̾ssam. Nam
sicut panis p̾cet̾is cibis corpus re¬
ficit et suftentat. et uiuũ hoĩem
letificat atq mebriat sic caro xp̃i int̾i¬
orem hoĩem plus cet̾is gratiis sp̃na¬
niũ ꝯfluit. sic ex multis fideliũ ꝑsonir
liuitas ecc̃stica ꝯ stat. Uñ apłs. ynus

Expanded text:
guenda: unum, quod tantum est sacramentum; alterum, quod est sacramentum et res; et tertium, quod est res et non sacramentum. Sacramentum et non res, est species visibilis panis et vini; sacramentum et res, caro Christi propria et sanguis; res et non sacramentum, mystica ejus caro. Porro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem aetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spirituanum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Yne quid ibi sacram̃tũ sit ⁊ quid
bes uideamꝰ. Sacram̃tũ est ĩui¬
sibił grẽ uisibilis forma. Horma
gͦ panis ł niui que ibi uidetur est
sacramĩtũ .i. signũ sacre rei. qr pre¬
ter spẽm ꝙͣ iugerit sensib auud a¬
liquid facit incognicõem uenire. te¬
nent ergo spes uocabula reꝵ que
ꝯtenta et significata. et alt̾a sigͥ¬
traxit. et sangius quẽmi ꝓ nobis fu¬
dit᷑. Res ã significata et nõ ⁊ten¬
ta est unitas ecc̃e ĩ p̃destinatis uo¬
catis iustificatis et glificatis. ħ est
ipe ait. caro mea u̾e est cib et san

Expanded text:
quid res, videamus. Sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma. Forma ergo panis et vini quae ibi videtur, est sacramentum, id est, signum sacrae rei; quia praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud facit in cognitionem venire. Tenent ergo species vocabula rerum quae tenta et significata est traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata, et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis vocatis, justificatis et glorificatis. Haec est ipse dicit: Caro mea
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ꝑticipem fieri qũ xpĩ mẽbrũ effici¬
tur uec alienari ab illurs̃ paius cali¬
tisq ⁊sortio ⁊̃ si añqͣm ullũ panẽ edat
et calicẽ uibat. de hoc scło inunitate
corꝑis xp̃i ⁊stitutus ab scedat. qr illiꝰ
sacram̃ti uñficõ nõ pͥuatur qũ ile¬
hoc ꝙ illd̃ sacram̃tũ sigc̃at ĩuenitur
in isio emĩ sacram̃to corpus et sangͥnẽ
suũ nob̃ comẽdauit ꝙ et fecit uos¬
ipõs. Nam et nos corpus ip̃ius fcĩ su¬

Expanded text:
i membrum efficitur; nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiamsi antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti beneficio non privatur, quod illud sacramentum signat invenitur. In illo enim sacramento corpus et sanguinem suum nobis commendavit, quod et fecit nosipsos. Nam et nos corpus ipsius facti su
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est corpꝰ xp̃i ꝓpriũ de uirgine sũp¬
tũ. qr ut corpꝰ xp̃i ex nĩuitis m̃bris
purissis et in macsatis. ꝯstat ita
societas ecc̃stica ex multis ꝑsonis a
cruuali macła lib̾is ꝯsistit. In huiꝰ
rei typo fcã est archa dnĩ de ligns
sechim que st̃ inputribilia et albe

Expanded text:
ntum est corpus Christi proprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ ultima auctoritas de ꝯcubi¬
ns ioquitur ꝑhibens ꝯcuburam
posse tñsire ad honestum placitũ nup¬
siaꝵ si castitatẽ et fidem seruare ue
fidem adultere dedit mechus ꝙ eam

Expanded text:
ec ultima auctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velfidem adulterae dedit moechus, quod eam
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i nõ efficit. ut qr malus
est malum sit ꝙ accipit. ł qr nõ ad
salutẽ accipit iul accipiat. corpꝰ eĩ
et sangius diũ nich̾o miniꝰ erat in
uł. quib ait apłs. qui mãducat
idigne ⁊c̃. hiis aliisq aꝑte oftẽ

Expanded text:
corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manducat indigne, etc. His a
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sens tp̃e expressus ut cũ uir di¬
cit. ego te accipio ĩmeã nõ dñam
nõ antillam. s ꝯiugem qr enĩ nõ
ancilla ł dña datur. ideo nec de sum¬
mo nec de tino a principio forta est
s de latere uiri. ob zingalẽ societa¬
teni si de sũmo fieret ut de capite
uid̾etur ad dnãcõem creata. si u̾o
de imo ut de pedib uide̾tur ad ser¬
uitutẽ subiciendam. s qr nec in
dñam nec in ancillam assuinitur
sic ꝯuenuit ut dicat uir accipiote
ĩmeã ⁊ ugem. et dicat młr accpi¬
o te ĩmerim iurũ. hiis u̾bis raliis
id̃ sigcantib expͥmitur ⁊senfus nõ
copse carnał̾ ł cohĩtactõis corporał¬

Expanded text:
sens tempus expressus: ut cum vir dicit: Ego accipio te in meam, non dominam, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam assumitur, sic conveniunt ut dicat vir: Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur consensus, non copulae carna
Abbreviated transcription (Latin):
homo. s pp̃ utriusq assũpcõem ue¬
rus hõ fuit. Sic gͦ ubi carnẽ ⁊ aĩa
sibi umitã hebat uerus hõ ibi non
erat. s tempore mortis uiqͣm illa
duo unita ħebat qr nec insepulcro
nec ĩinferno. nec alibi uuuꝙͣ ergo
rus homo nõ fuisset si caruẽ et aĩã
nõ assũpsisset. s tñ qr ex quo assm̃p¬
sit nentrũ deposint. s cũ utro eand̾¬

Expanded text:
mo, sed propter utriusque assumptionem verus homo fuit. Sic ergo ubi carnem et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec alibi; nusquam ergo rus homo non fuisset, si carnem et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex quo assumpsisset, neutrum deposuit, sed cum utroque eamd
Abbreviated transcription (Latin):
terue radiabat ille lux u̾a sapĩe
illiũabat ĩfernũ. s ĩferno nõ clau
dicit. nõ est ĩ me. Mare dicit nõ ẽ
metũ gͦ nec intẽpore nec ĩ loco sapi¬
encia est. cui nec mors tribuẽda ẽ
Inligno enĩ caro nõ ula oꝑatrix oĩ¬
um sub̃a dĩna pendebat. ꝯ fitenuir
tũ xp̃ni pependisse ĩ ligno iacuisse
ĩsepulcro. s ĩ carne ⁊ fuisse ĩ iufer¬
no. s ĩ aĩa sola.¬

Expanded text:
ternae. Radiabat illic lux vera sapientiae, illuminabat infernum, sed in inferno non clauddicit: Non est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnium substantia divina pendebat. Confitemur tamen Christum pependisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne sola, et fuisse in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
homo dr̃. qr ibi hũanatus est. ergo
et iusepulcro erat homo ⁊ iinferno
cet seꝑatis ħeat unionẽ. et uno
eod̾ q tẽpore insepultro iacuit xpẽ
et ad infernum descendit. s inse¬
pulcro iatuit scs solam carnem
et ĩnifernũ descendit ẜ solam aĩam.

Expanded text:
 quia ibi humanatus est. Ergo et in sepulcro erat homo, et in infecet separatis, habebat unionem: et uno eodemque tempore in sepulcro jacuit Christus, et ad infernum descendit; sed in sepulcro jacuit secundum solam carnem, et in infernum descendit secundum solam animam.
Abbreviated transcription (Latin):
tidior atq ĩmũdior fit caro pł ⁊ iõ
magis corrupta ꝙͣ caro parentis ñ
gis iupost̾iorib corrupta trahatur
n ex ip̃a magis corrupta aĩa ampliꝰ
inficitur.
ex quo auctore fit illa ⁊tupĩa

Expanded text:
oedior atque immundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis, nogis in posterioribus corrupta trahatur, neque ex ipsa magis corrupta anima amplius inficiatur. 4. Ex quo auctore sit illa concupi
Abbreviated transcription (Latin):
bapõ ab illa feditate purgetur
atu purificatur ita et caro ab illa
pollucõne purgatur. Ut sicut duo
tĩ aĩam i mnr̃dari carnẽ uero ab
illa feditate nõ purgari. Si no re¬
mauet illa feditas usq ad ꝙꝓ creasi¬
ꝓlis ꝙͣ parẽtis qr de carne pollucõ¬
nẽ ꝙͣ hũit a ꝯceptu retiuenti trahi¬
natur. unde maior urͣ pollucõ car¬
ius inple ꝙͣ fu̾it iparẽte. Ad qd̃
illi dñt. qr licet caro ꝓł ex carne fe¬

Expanded text:
baptismo ab illa foeditate purgetur atu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: ut sicut duobtantum animam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa flis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahinatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex car
Abbreviated transcription (Latin):
quitates ⁊ pcc̃a drẽ maluit. qr ⁊ in
ulo uno ꝙ ĩ om̃s hoĩes ꝑtrausiit at
tñ magnũ est ut eo mutaretur hũa
dei subueniat. s de pocĩs alioꝵ parẽ¬
tuĩ quib ab ipo adam us ad prem

Expanded text:
quitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est ut eo mutaretur in neDei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. Multiplicẽ enĩ et ĩuolutam ten
intelligẽtiam nec deo ꝓprie ꝯpetit qͥ
nõ est debitor nob̾ uũ forte ex pre¬
nusso. Nos u̾o ei debitores sumus
ex ꝯmisso. ut aũt uenenuĩ enacuet᷑
distmgue u̾bi sensus nõ pot̾ deus fa¬

Expanded text:
habet. Multiplicem enim et involutam continet intelligentiam; nec Deo proprie competit, qui non est debitor nobis, nisi forte ex promisso; nos vero ei debitores sumus ex commisso. Ut autem venenum evacuetur, distingue verbi sensum: Non potest Deus fa
Abbreviated transcription (Latin):
nemret u̾m est. Ad dicrũt quo illi
dicentes nicħ facit aut dimitit nͥ
optima. et rõnabili cã. licet nob̾
renes eum est qua illa facit et illa
dimuttit que rõ et̾na est et semꝑ ma¬
nens p̾t̾ qͣm nõ pot̾ aliquid facere
ł dipittere. illa ergo manẽte nõ
pot̾ ꝙ facit dimttere. nec ꝙ dnnit¬
tit face et ita nõ pot̾ facẽ uisi ꝙ fa¬
sit cũcta que facit dimittit eaque
dumitit. u̾m quid̃ est qr ineo uo¬
lũtas est equisslma et rectissima
qua facit et dimttit que nult ccͣ
qua fac̾e nõ pot̾ nec pret̾ eam fa¬
cere pot̾. Nec utiq ccͤ eam fac̾et nͦ
p̾ter eam si que facit duntt̾et ł q̃
dimuttat faceret. s ead̃ manẽte
rõne et ea alia potuit fac̾e. et ista
dimitt̾e. licet gꝰ rõ sit penes eum
et fac̾e que dimittit. adhuc ad dñt

Expanded text:
onveniret, verum est. Addunt quoque illi dicentes: Nihil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis mittit. Ratio enim penes eum est, qua illa facit et illa dimittit; quae ratio aeterna est et semper manens, praeter quam non potest aliquid facere vel dimittere. Illa ergo manente non potest quod facit dimittere, nec quod dimittit facere; et ita non potest facere nisi quod facit cuncta quae facit, et dimittit ea quae dimittit, verum quidem est, quia in eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facit et dimittit quae vult, contra quam facere non potest, nec praeter eam facere potest. Nec utique contra eam faceret, nec praeter eam si ea quae facit dimitteret, vel quae dimittit faceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, et facere quae dimittit. Ipsi et
Abbreviated transcription (Latin):
ioem ip̃ pcc̃m corrupta fint madam
aces ut cũ añpt̃m iur et mułr sine in¬
cetius libidinis et ⁊cupĩe feruore pꝰ¬
iam post pec̾m nõ ualet fi̾ carualis
copła abs libidiosa ꝯcupĩa q̃ semꝑ¬

Expanded text:
er peccatum corrupta fuit in Adam, adeo ut cum ante peccatum vir et mulier sine incentivo libidinis et concupiscentiae fervore pojam post peccatum non valet fieri carnalis cop
Abbreviated transcription (Latin):
celsa dei resouamꝰ. et dñs nr̃e intĩr¬
mitatis u̾bis ꝯdescendens. estote
ꝑfectus est. suꝑ illũ locũ ⁊̃ psĩ. ego
hodie geniu te. de hac gen̾acione
filii ita loquitur aus̾. qͣmꝙͣ ꝑ hoc

Expanded text:
celsa Dei resonemus. Et Dominus nostrae infirmitatis verbis condescendens: Estote, perfectus est. Super illum locum etiam psal. 2: Ego hodie genui te, de hac generatione Filii ita loquitur Aug.: Quanquam per
Abbreviated transcription (Latin):
ambigend̾ ẽ quedã pocca ab¬
sq ullo scrupło penas eẽ ut ĩuidia q̃
turbacõ passio omĩs cupiditas ꝑtur¬
piditas cũ est ĩnobis ip̃a cupiditate
patimꝰ et inqͣntũ cupiditas est pati¬
mur. oĩs ã passio inqͣntũ ip̃a patiͣ
nõ est pcc̃m. ita et de timore. Nõ enĩ
aseq̃ns est ut si patimur tunorem
timur. s nõ inqͣntũ patiniur eis. qr¬

Expanded text:
ambigendum est quaedam peccata absque ullo scrupulo poenas esse, ut invidia, quae erturbatio, passio; omnis cupiditas, perturpiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, timur, sed non in quantum patimur eis.
Abbreviated transcription (Latin):
simł eẽ ut sit p̾destinat᷑ꝰ. s tñ potuit
eẽ ab et̾no ꝙ nõ eẽt p̃destiuatus. et
potuit ab eterno nõ eẽ p̾destinatus
et sicut abet̾no deus potuit eñ nõ pre¬
defimare ita ꝯceditur aquibdam ꝙ
et modo pot̾ deũ eũ nõ i predestinaᷤ¬
se ab et̾no ergo pot̾ den e nõ p̾destinaᷤᷤ¬
se eñ. ergo pot̾ iste nõ fu isse p̾destina¬
tus. si u̾o nõ fiuset p̾destiuatus nec

Expanded text:
 non sit praedestinatus: sed tamen potuit esse ab aeterno quod non esset praedestinatus, et potuit ab aeterno non esse praedestinatus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eum non praedestinare, ita conceditur a quibusdam quod et modo potest Deus eum non praedestinasse, ab aeterno ergo potest Deus non praedestinasse eum; ergo potest iste non fuisse praedestinatus: si vero non fuisset praedestinatus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
possit nõ eẽ. ł nõ fuisse ꝙ fc̃m est uł
dc̃m ref̾entes possibilitatẽ ł ĩpossibi¬
litatem ad nͣm rei existentis. cũ u̾o
sibilitas ł impossibilitas ad potẽtiam
dei refertur que sẽꝑ ead̾ suit et est
qr p̾destinacõ p̃scĩa potẽtia unũ ĩ deo
est.
st. quid sit reprouacõ dei cũĩquo ⁊¬

Expanded text:
st non esse vel non fuisse quod factum est vel dictum, referentes possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existentis. Cum vero possibilitas ad potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est. 4. Quid reproba
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmitãtur. ⁊ qͣre pres ⁊ memorauiti
cũ ⁊ illi om̃s mali st̃ qui quoꝵlib
maloꝵ pcc̃a mutatur. Set ideo pa¬
tres sp̃alit᷑ noĩanit. qr maxime pa¬
tres filii unitari solent quos p̾cipu¬
e dilignut ⁊ tc̃iam ⁊ qͣrtam gene¬
ratõem ideo ⁊ memorauit. qr solẽt
parẽtes int̾dũ tã du uiuere donec

Expanded text:
mitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia maxime patres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam generationem ideo commemoravit, quia solent parentes interdum tamd
Abbreviated transcription (Latin):
uis uos redim̾e uenit adiabso et
apcc̃õ sicut nrsitas ꝑ sangͥnẽ agni
paschał ab ext̾imuatore et ꝑaqm i
maris rubri ab egypciis lirerauit.
Huiꝰ sacram̃ti ritum melchise dech
ostendit in panẽ et uiuũ abrahe ob¬
tulit. ynde ut ait ambꝵ intelligi da¬

Expanded text:
redimere venit a diabolo et a peccato; sicut Israelitas per sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per aquam maris Rubri ab Aegyptiis liberavit. Hujus etiam sacramenti ritum Melchisedech ostendit, ubi panem et vinum Abrahae obtulit. Unde, ut ait Ambros., d
Abbreviated transcription (Latin):
ristia dr̃.i. bona gr̃a. qr ĩ hoc sacra¬
m̃to nõ modo est augm̃tũ uirtu¬
tis et grẽ. s ille totus sumitur qͥ
est fons et origo totius grẽ cuiꝰ fi¬
gura p̾cessit qñ manna pluit deꝰ
prĩb indeserto qui cotidiano celi
pascebãtur aluũto.Uude panẽ an¬
głoꝵ mãducauit homo. S tũc qui¬

Expanded text:
r, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius gratiae. Cujus figura praecessit, quando manna pluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde: Panem angelorum manducavit homo,
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs uñ ⁊ sensus mali proces
bero ar. uolũtatis fuit et in ip̃o eĩ
et inalio cã extitit ut fie̾t det̾ior.
In alio qr indiabolo qui suasit. in
malus ille consensus prouenit ⁊
ita ex uono malũ mauauit. de hoc
aut inseq̃nti plemĩ tractabinuis
tũ origo mali. et in qͣ recoalescat

Expanded text:
i potest opriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo ma
Abbreviated transcription (Latin):
iłr ⁊̃ q̃ri solet utrũ illa lib̾n¬
tas u̾a que est ad iusticiam faciẽ¬
dam sit ip̃a lib̾tas arbitrii. Quidam
qua inuante lib̾a est ad bonum sine
grã u̾o nõ est lib̾a ad bonũ sine grã¬
ch. ista lib̾tas ad bñfaciend̾ uñ erit

Expanded text:
iam quaeri solet utrum illa libertas vera, quae est ad justitiam faciendam, sit ipsa libertas arbitrii. Quidam qua juvante libera est ad bonum; sine gratia vero non est libera ad bonum. Unde At.: Ista libertas a
Abbreviated transcription (Latin):
Ic uidend̾ est quid sit actus eiꝰ.
m̃tis qua recte uiuitur et qua uꝑ¬
lus male utitur ꝙ solus deus in
hoĩe oꝑatur. Ideo opꝰ deitiũ est si¬
tut de iurtrite iusticie ab̃. docet sr̃
illũ locũ psĩ. feti iudiciũ et iustici
Ideo tñ ait ꝓpħa ex ꝑsona ecce feci¬

Expanded text:
ID SIT, ET QUID SIT ACTUS EJUS.mentis qua recte vivitur, et qua nullus male utitur; quam Deus solus in homine ocut de virtute justitiae August. docet super illum locum psalmi 118: Feci judicium et justitiaIdeoque cum ait propheta ex persona Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ uidetur ẽẽ datũ tũ ip̃a młr
festetur sibi ⁊̃ eẽ mãdatũ ditens. p̃¬
cepit nob̾ deus ⁊c̃. supͣ tũ legitur
ante fc̃am młierem. deinde dixisse
uiro de ligno scĩe boni ⁊ mali ne co¬
fuit nõ nsi mediante iro diuinũ

Expanded text:
tur esse datum, cum ipsa mulier testatur sibi etiam esse mandatum, dicens: Praecepit nobis Deus, etc. Supra tamen legitur, ante factam mulierem, Deum dixisse viro: De ligno scientiae boni et mali ne cofuit, non nisi mediante viro divinum
Abbreviated transcription (Latin):
publicare remoueatur ĩꝓbabił cõ¬
suetrdo ne multi a pñe remediiᷤ
arceantur dũ aut erubescũt aut
tuuent ĩimitis sua fc̃a reserare qͥ¬
ficit eiũ ꝯfessio que pͥmũ deo of¬
fertur tũc ⁊̃ sacerdoti qui ꝑ delic¬
tis penitẽciũ pocõr accedit. tũc enĩ¬
płes ad pnĩam poterũt ꝓuocari
si ppłi aurib nõ ꝑublicetur ⁊scĩa
ꝯfitentis. Ex hiis aliisq płio ĩ¬
dubitant̃ oftenditur oport̾e deo
primũ et deinde sacerdoti offerre
ꝯ fessionem nec alit posse ꝑueni¬
ri adiugressum padisi si ad sit fa¬

Expanded text:
publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quficit enim illa confessio quae primum Deo offertur, tum etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc eniplures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit fa
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis ostendit rep̾sentet uitam
suan deo ꝑ sacerdotem p̾ueniat iu¬
diciũ deiꝑ ⁊ fessionem p̾cepit enĩ
dũs mũdanis ut ostend̾e̾nt ora
festanda. dixit enĩ ora mõstrate et
onĩs nõ unus ꝓ om̃ib nõ alium
statuatis nũcium qui ꝓ nobis of¬
ferat munꝰ a moyse statutũ. s qui
ꝑuos peccastis ꝑuos erubescatis.
erubescẽtia .n. ipͣsa ꝑtem ht̃ remiᷤᷤ¬
nemo peitẽt iocculto. Inh enuy
bescetiam uiucit tumore offendsi
fit uenia caminis. fit enĩ ueni
gatur fit tñ ueniale ꝙ cõmiserat
mortale. multũ enĩ satisfcõis ob¬
tulit qui erubescẽcie dñans uich
eoꝵ que ꝯmisit nũcio dei negaũ
deus enĩ qui misericors et iustuᷤ
est sicut seruat mĩam ĩiusticia
est peccanti pcc̃a duttere. s oz¬
ut uistus misereatur iuste. con
li labore querit grãm laborat enĩ
mens paciendo erubescẽtiam et
qũi uerecũdia magna est pena qͥ
spe uenie turpitudinẽ criminis
tanto facilius ⁊ sequitur grãuire¬

Expanded text:
itam suam Deo per sacerdotem, praeveniat judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Dominus mundandis, ut ostenderent ora festanda. Dixit enim: Ora monstrate, et: Omnes, non unus pro omnibus; non alium statuatis nuncium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum, sed qui per vos peccastis per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remisnem poeniteret in occulto. In hoc enbescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis. Fit enim per cgatur, fit tamen vitale quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit qui erubescentiae dominans nihil eorum, quae commisit, nuncio Dei denegavit. Deus enim misericors et justus eest peccanti peccata dimittere; sed oportet ut justus misereatur juste. Consli labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qspe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam re
Abbreviated transcription (Latin):
graui eiꝰ malo. s ⁊̃ in tanto scanda¬
loalioꝵ est atq ħ expediri utilitati ec¬
dorem addat tumorẽ. cũ tanta est
plaga pccĩ. et ĩpetris morbi ut me¬
dicam̃ta corꝑis et sangͥns diũ dis¬
se̾nda suit auctoritate autitistis. d

Expanded text:
gravi ejus malo sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecdorem addat tumorem. » plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint; auctoritate antistitis se
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s aque celo infĩores ĩ unã matri¬
cẽ ut lux que p̾tito biduo aquas luce
elara illustranerat inpuro aere cla¬
rior fulgebat ⁊ apparebat t̾ra que co¬
oꝑta latebat et que aquis limosa e¬
rat fi̾et arida et gͣminib apta. eo¬
dem enĩ die ꝓtulit t̾ra h̾bam iuyen¬
tem. lignũq faciens fructũ. Si ã¬
que sicut nebula teg̾et tras. s xta
cõue eẽ spissatas et ideo facile ĩ unũ
posse redigi locũ. Cymq iułta ⁊sfet
eẽ mana et flumina iuuũ tũ locũ di¬

Expanded text:
omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si aqucongregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum tamen locum di
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sos. płr dicit as̃. cãs primordia¬
les oĩmreꝵ in deo eẽ inducens siłi¬
tudinẽ artificis incuĩ dispõne est qͣꝵ
futura sit archa. ita et indeo unius¬
tore tar fructas et huimͦi. et hee quo
dũr pͥmordiales tãe et si nõ adeo ꝓpͥe¬
et uniu̾salit̾ prima est. ille u̾o ad
in prima reꝵ ꝯdcõue reb adeo nsite
st᷑ et sicut creature mutabiles ft̃ ita
et hee cãe mutari poft̃ que ã in ⁊mu¬
tabili deo cã est unitari nõ potest.

Expanded text:
diversos pluraliter dicit Aug. causas primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniusbore talis fructus et hujusmodi. Et haec quoque dicuntur primordiales causae, etsi non adeo pet universaliter prima est. Illae vero ad in prima rerum conditione rebus a Deo insitae sunt. Et sicut creaturae mutabiles sunt, ita et hae causae mutari possunt; quae autem in immutabili Deo causa est, non mutari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filium gemut dm̃ creatorem. fi¬
sius aũt nõ dicebat qr pr̃em potuis¬
se gign̾e filiũ. et ideo potẽtioremeẽ
filio. ad ꝙ s̾ndens ab̃. drẽ uidetur ꝙ
filius potuit ⁊̃ gign̾e uolẽs ostẽd̾e pa¬
trẽ nõ eẽ potẽciorẽ filio. huis u̾bis
ab sit ut ideo potẽtior sit pr̃ filio sic̃
putas qr creatorẽ genuit pr̃ filius
aũt nõ genuit creatorem n euĩnõ
potuit. s nõ oportuit. uide ⁊ diligẽ¬
ter attende ħ uerba nõ potuit. s nõ

Expanded text:
quod Filium genuit Deum Creatorem, Filius autem non; dicebatque Patrem potuisse gignere, non Filium: et ideo potiorem esse Filio. Ad quod respondens Aug. dicere videtur quod Filius etiam potuit gignere, volens ostendere Patrem esse non potiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. Vide et diligenter attende haec verba: Non enim non
Abbreviated transcription (Latin):
le si nepotẽ nõ gigneret auosuo
⁊ ꝓnepotẽ ꝓ auo suo nõ auob̾ appel¬
laretur ompẽ. nec ĩplẽtur gñouis
seriet ut seꝑ alt̾ ex altero uasc̾e̾tur
nec eam ꝑfic̾e̾t ullus. si nõ suffice̾t
iuiꝰ oipt̃. Itaq oĩpotẽtem genuit fili

Expanded text:
le si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens: nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur; nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus. Omnipotens itaque omnipotentem genuit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
It xpc̃. Nisi quis renatus fu̾it ⁊c̾. Idõ
umi formit᷑ id fi̾ in aqua p̾cipitur
ut intelligatur ꝙ sicut aqua sordes
corꝑis ac nestes ab luitur ita bap̃s
matulas aĩe sordesq nicioꝵ emũdã¬
do abstergit. ł ideo ut iłu in opia er¬
cusaret ꝙ posset fieri si ĩ umno ł oleo
fieret et ut coĩs mat̾ia baptirandi
ĩueniretur apd̃ om̃s ꝙ aqua signa¬
uit que de lat̾e xp̃i manauit sicrit sã¬
guis alt̾ius sacram̃ti sigmũfirit nõ

Expanded text:
tus: Nisi quis renatus, etc. Ideoque uniformiter id fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas animae, sordesque vitiorum emundando abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fieri, si in vino vel oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud omnes; quod aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. No
Abbreviated transcription (Latin):
tio iusibił tiũ erat ext̾ius lauantis ñ
et illa io hanuis oꝑacõ a deo erat ⁊ bap¬
ageret hõ. Si u̾o q̃ritur an sacranen¬
tum fuerit. satis potest ꝯcedi ex eosẽ¬
sii quo legalia signa dñr sacram̃ta.
Significabat em̃ bap̃s ioħis rẽ sacrã¬

Expanded text:
ntis, non et illa Joannis operatio a Deo erat, et bapageret homo. Si vero quaeritur an sacramentum fuerit, satis potest concedi, ex eo sensu quo legalia signa dicuntur sacramenta. Significabat enim baptismus Joannis rem sacra
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ab eoꝙ est sapere dicta ẽ sapĩa et
ab eo ꝙ eit scire dicta est scĩa. ita ⁊ ab
eo ꝙ est eẽ dicta ẽ eẽncia. ⁊ quis mag̾
est ꝙͣ ille qui dixit famulo suo moyũ.
ego sũ qui sũ. et dices filiis isrł. qui ẽ¬
qui misit me ad uos. ip̃e uere ac ꝓpͥe¬

Expanded text:
enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac p
Abbreviated transcription (Latin):
n aliud filius dei. ybuim eiũcaro fc̃m
est et tũ iue qui filius dei est ipẽ et ho¬
uius sit filius requiro quis ini hoc
filio hoĩs clarificatus sit eiuident᷑ dic̃
nõ aliud eẽ filiũ dei et alid̾ filiũ ixĩs ex
quo p̾missa roboratur et approbatirr

Expanded text:
 aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa
Abbreviated transcription (Latin):
pona et mala uocantur uia dia¬
leticoꝵ regła deficit. qua dñt ulli
rei duo sumł ineẽ ccͣria. Nullus eñ
potus ant tib simꝑ dulcis est et ama
reꝑitur ccͣriis ut ĩ uua re simł eẽ nõ
post̃. cũ ã bona ⁊ mala ulłs ambigat
oĩo sine bonis et nͥ in bonis eẽ nõ poͣ¬
nec malũ eẽ potitiss qr ñ modo nͥ ⁊¬
alid corrupcõ ꝙͣ boni ext̾minacõ. ex
bonis gͥ mala orta st̃ et nͥ ĩbonis ñ ft
nec funit ꝓrĩs uñ oriret illa mali
natura nisĩ ex angłis et hoĩs nͣ bõa
uñ pͥmitus orta est uolũtas mala
eꝑylogus facit ad alia transitrus

Expanded text:
a et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amareperitur contrariis, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigatomnino sine bonis, et nisi in bonis esse non posnec malum esse potuisset, quia non modo ubi c boni exterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta est voluntas mala. 7. Epilogum facit ad alia transiturus
Abbreviated transcription (Latin):
nec tũ genuit alt̾m dm̃. nec ille qui
genitus est alius deus est ꝙͣ pr̃. s umis
uerus est. si u̾o intelligati. Sic ge¬
nuit diñ qui nõ est denc pr̃ii. qui nõ
est deus qui est pr̃. hic sensus falsus
est. unus enĩ et id̾ deus est pr̃et filius

Expanded text:
nec tamen genuit alterum Deum, nec ille qui genitus est, est alius Deus quam Pater, sed unus verus est. Si vero intelligatur sic: Genuit Deum qui non est Deus Pater, id est qui non est Deus qui Pater est, hic sensus falsus est. Unus enim et idem Deus est Pater, et Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur eẽ natus. s pocius ꝓcederet
et cur nõ dieatur filius. Quare atdẽ
idoo nõ sit filius. ab̃. oftendit. ĩ xp.
ut int̾ dñi prem. et dĩ filiũ. tale
filii amboꝵ oñ filius dretur. si eñ
ambo genissent. ꝙ ab horret ab¬

Expanded text:
dicatur esse natus, sed potius procedere; et cur non dicatur Filius. Quare autem ideo non sit Filius, Aug. ostendit in lib. ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale Filii. Amborum enim Filius diceretur, si eum ambo genuissent, quod abhorret
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾acõne iuugãtur ĩ qͣrta si ĩuẽti
fu̾int ñ seꝑentur. In tc̃ia aut ꝓpinqͥ¬
tate ñ licet uxorem altius accipere
post obitũ eius. eqͣlit̾ uir iũgatur
in m̾ũuo eis qui dibi ⁊ sangnei st̃.
et uxoris sue ⁊ sangͥneis pꝰ mortem
utoris. Etde hic ⁊ceditur in qͥnta
lictam filii uxoris sue nemo s̃ in
guineoꝵ uxoris sue. us ad i̾ciam ꝓ¬
geniem nemio ĩuxore siurat. mͥ
qͣrͣta u̾oet qͥnta si ĩuẽti fu̾int non
separẽtur. ecce qͣm uarie de affiui¬
tans obseruatõne loquũtur aucto¬
res alii enĩ usq ad .uii. gradum eã
obseruari sancciuĩt. alii u̾o inqͣrto ł¬
us ad t̾cium gradum. sicut gg̃. dis¬
pensauit. inqͣrto gradu ⁊ sangnita¬
stolicam ꝯ sulere decreiusti. si ułier
copła nupciali extraneo uiro ⁊iũc¬
ta cognacõni euis ꝑtineat. si eo de¬
functo cognacõ maueat. ł si subali¬
o uiro cognacõis uocabula dissol¬
uãtur ł ñ suscepte soboles uale¬
ant legittime ad pͥoris uiri cogni¬

Expanded text:
one jungantur; in quarta si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero propinquitate, non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce hic conceditur in quinta lictam filii uxoris suae, nemo sibi in guineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii vero in quinto usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitastolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cogna
Abbreviated transcription (Latin):
qus umi ꝑtin̾e nͥ ꝑtineat alti. hoc
niiuine posse fieri credeud̾ est por¬
ro uuo defuncto nisuꝑstite affini¬
tas ñ deletur nec aba copła ꝯiugalis
affinitatẽ copule poris soluere ualet
nec alt̾ius ⁊ uinccõis soboles placet
affiuitatis prioris niri ⁊ sorciũ tñsire
si quis ergo sacrilego ⁊ tem̾ario au¬
su indefuncto q̃rit ꝓpinquitatem ex¬
tinguere ł ñibalto affiuitatis uocã¬
bulo dissipare. ł susceptas soboles al¬
t̾ius cople ꝓpinquitati pͥori credit le¬
una. Ecce hic ꝓhib si mortuo pͥ¬
no uiro uxor eiꝰ alii nupserit filioᷤᷤ
de scdo uiro genitos duce uxores de
cognacõne prioris uiriq filii medi¬
ante inre ad cognacõem pͥoris iuri
ꝑtinet cũ quo et mr̃ eoꝵ una caro

Expanded text:
ertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit leuna. Ecce hic prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ ymago. uude ab̃. inuy.ni. de. tri.
filius qr genitus. et qr silius utiq ge¬
nitus. sicut ã filius ad pr̃em. sic ge¬
intus ad genitorẽ refertur. et sicrit
pr̃ ad filiũ ita genitor ad genitum

Expanded text:
. Filius, quia genitus; et quia Filius utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem; et sicut Pater ad Filium, sic genitor ad genitum
Abbreviated transcription (Latin):
de spe quo dr̃. spec que uidetur ũ est
net ad nõ uidere. ł que credũtur. uł
q̃ sꝑantur fidei speiq cõe est. Distĩ¬
tur. et mala et ħ fide bona ñ mala.
p̾tiit credimus sessionẽ quẽ nẽ est t̾¬
dimus uẽturũ ad iudicand̾ ꝙ futu¬
rũ est. Item fides et suaꝵ reꝵ est et
alienaꝵ Naui et se quis credit ẽẽ ce¬
pisse uec fuisse utiq sempit̾nũ. et
alia atq alia. nõ modo dealiis hoĩbꝰ
multa que ad religronẽ ꝑtinẽt ueꝵ¬

Expanded text:
idetur, non est net ad non videre vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distintur et mala, et hoc fide bona, non mala. iit; credimus sessionem, quae nunc est; credimus venturum ad judicandum, quod futurum est. Item fides et futurarum rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ditur si cũ caritate sit urtus est. qr
leccõ em uirtus est qͣ nõ irisa credũ¬
tur. ħ est fundam̃tũ ꝙ mutari nõ po¬
test ut ait apłs que poĩta infunda¬
m̃to neminẽ ꝑire sĩt. ynde ab̾. fun¬

Expanded text:
ditur si cum charitate sit, virtus est, quia dilectionem, virtus est, qua non visa creduntur. Haec est fundamentum quod mutari non potest, ut ait Apostolus, quae posita in fundamento neminem perire sinit, unde Au
Abbreviated transcription (Latin):
est ut deus dicatur subñst̾e hoc euĩ de
hiis reb recte intelligitur inquib sb̃
iectis st̃ ea que maliquo subiecto ẽẽ
dur sicut incorpore color aut forma
Corpus .n. subsĩftit et ideo sub̾a eft
stancia ꝓprie dici possit in eo ꝙ aliquid
tamꝙͣ in subiecto et nõ est simplex
Nef̃as est at̃ dicere ut subsistat deus
et subsit ronitati sue atq illa conitaᷤ
nõ sub̾a sit. ⁊ pocius eẽncia. n ip̃e deus
sit uonitas sua. s millo sit tamqͣm ĩ¬
subiecto. uude manifestũ est dm̃ ab¬
lsiue sub̾am uocari. ut noĩe usitato¬
rie intelligatur ẽẽntia ꝙ u̾e ac ꝓprie

Expanded text:
de his rebus recte intelligitur, in quibus, ut subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. stantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, ssubiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie
Abbreviated transcription (Latin):
nussũ est ꝑducti fu̾nt. Ex hus aue¬
toritatib sigc̃atur ꝙ tiuior nõ erit
infuturo si autẽ tinior nõ erit infu¬
turo ergo uec .uii. dona erunt uec
modo sunt inangłis siue in aĩab sc̃s

Expanded text:
romissum est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem timor non erit in futuro, ergo nec septem dona erunt, nec modo sunt in angelis sive in animabus s
Abbreviated transcription (Latin):
yii. illa doua et in augłis modo ft ⁊
erũt et infuturo. s nõ ħebunt oĩa
hos usus siue ħ officia que nẽ hũt ut
u̾bi gr̃a. timor filiał modo facit ti¬
mere ne offendamꝰ quẽ diliginiꝰ⁊ ne
sereimur ab eo facit ⁊̃ nos reu̾eri eũ¬
dem. Infuturo u̾o faciet nos reu̾eni¬

Expanded text:
in angelis modo sunt et erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec officia quae nunc habent, verbi gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos reve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m .s. d̾elinq̃re dũr qui suã malici¬
am dei rouitatẽ sr̃are putant ⁊ ideo
puĩam nõ assiuuĩt ⁊ qui ĩiquitati
tam ꝑtinacimente inherẽt ut eam
nũꝙͣ relinq̃re ꝓpouant ⁊ ad bonitatẽ¬
se. sicut piis bouitas. isti niia ꝑti¬
natia ⁊ p̾sũpcõne peccant autuian¬
tes diũ nõ eẽ uistũ. illi desꝑacõne de¬
uni nõ uonũ estimãt tollentes in ħ
turbulentissimo ĩiquitatũ maripor¬
tum dĩne intelligencie quo se recipi¬
ant fluctuantes atq ip̃a desꝑacõne
addunt pcc̃a pcc̃is dicentes. mĩam¬

Expanded text:
m delinquere dicuntur, qui sua malitia Dei bonitatem superare putant, et ideo poenitentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatese, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dicentes mi
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ si aliquid ꝓdest ĩpio sepultura
pciosa oberit pio uilic x uuia p̾claras
exequias in ꝯspectu hoĩm purpurato
li paupi nũtt̾iũ exhibuit angłoꝵ qͥ
endi. qr ħ i scripturis fuis ut pora

Expanded text:
tuorum. si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio uilis aut nulla. praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato li pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui endi, quia haec in Scripturis sa