comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent de portento qd̃ accicderat suꝑ
terram: reliquit eum ds̃ ut tĩta¬
retur. et nota fierent om̃ia q̃ erant
in corde eius. Iccͥco autem tẽtatio¬
ni redditꝰ est quia post tantã
uictoriã et solis regessum. et cõ¬
gratulationẽ regni potentissimi.
cor illius eleuatũ est. Deniq in
eodem uolumine scͥptum est.
Multi deferebant hostias et sacͥ¬
ficia dño in ierusalem: et mun̾a
erechie regi iude. et exaltatꝰ est
coram cunctis gentibus. Indie¬
bus illis egrotauit ez echias usq
admortem. et orauit addnm̃¬
et exaudiuit eum. et dedit ei-
signum. S non iuixta benefi¬
tia qu acceperant retͥbuit. qͥa
exaltantn est cor eiꝰ. et facta est c̃tͣ
eum ira et contͣ iudam ꝙ ieru¬
mitigatam. inferens. Et humi¬
liatus est post ea. eoqd̃ exaitatũ
eẽt. cor eius tam ipse quã habi¬
tatores ierłm: et iccͥco non uenit
ira suꝑ eos dñi indieb ezechie
Letatus est ergo mnaduentu lega¬

Expanded text:
rent de portento, quod acciderat super rent de portento, quod acciderat super terram, reliquit eum Deus, ut tentaretur, et nota fierent omnia quae erant in corde ejus . » Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et solis regressum, et congratulationem regni potentissimi: cor illius elevatum est. Denique in eodem volumine scribitur: « Multi deferebant hostias et sacrificia Domino in Jerusalem, et munera Ezechiae regi Judae; et exaltatus est coram cunctis gentibus. In diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem et oravit Dominum exaudivitque eum et dedit ei signum sed non iuxta beneficia quae acceperat retribuit quia elevatum est cor eius et facta est contra eum ira et contra Iudam mitigatam, inferens: « Et humiliatus est postea, eo quod exaltatum esset cor ejus, tam ipse quam habitatores Hierusalem, et idcirco non venit i super eos in diebus Ezechiae . » Laetatus est ergo in adventu lega
Abbreviated transcription (Latin):
ud fuisse tunc regnum assirioꝵ. etali¬
ud babilonioꝵ. Deniq samariã idẽ.
decẽ tͥbus cepere assirii. uidã autẽ et ie¬
rusalem post ea legimus cepisse calde¬
os quoꝵ rex nabucodonosor fuit. Et qͥa
apud eos astroꝵ obseruantia est stellarũq
cursus longo usu et exercitacione cog¬
nitus. quod et in domini natiuitate
monstrat᷑: intellexerunt solem reuer¬
sum diei spatia reuersa duplicata ser-¬
ꝑquirerent: fama ꝑomĩs gentes uolitan¬
te didicerunt ꝓpt̾ erogationẽ regisiu¬
de etiam cuisum signi clarissimi
cõmutatũ. Quam ñ esse opͥnionẽ
meã. s scripture sc̃e fidẽ: dierũ uer¬
ba testant᷑. que dixere post aliam.
Ipse est erechias qͥ obturauit superi¬
orem fontẽ aquatũ gron: et auer¬
tit eas subt̾ ad oecidentem urbis
dauid. In om̃ib oꝑib suis fecit
ꝓsꝑe que uoluit. Attamen inle¬
gatione pͥnciptim babilonis qui
missi fuerant adeũ. ut int̾roga¬

Expanded text:
ud fuisse tunc regnum Assyrioud fuisse tunc regnum Assyrioud Babyloniorum. Denique Samariam, id est, decem tribus cepere Assyrii. Judam autem et Jerusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit. Et quia, apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur, intellexerunt solem reversum, diei spatia duplicata, servperquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Judaeae etiam cursum signi clarissimi commutatum. Quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae, Dierum Verba testantur, quae dixere post alia: « Ipse est Ezechias, qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion, et avertit eas subtus ad occidentem urbis David. In omnibus operibus suis fecit prospere quae voluit; attamen in legatione principum Babylonis, qui missi fuerant ad eum, et interroga
Abbreviated transcription (Latin):
chiam in domo sua. et inom̃i potes¬
tate sua. Supͣ legimus quarto de-¬
cimo anno regis erechie ascendisse
sennacherib regem assirioriorũ suꝑ
om̃s ciutates uidee munitis et cepit
eas. et pꝰea obsedisse lachis. transisse
lobuam. misisse ierłm partem exer¬
cicus sui. cesaq ꝑ angłm centum oc¬
toginta qͥnq milia exercitꝰ sui. et ip¬
sum fugisse niniuen. interfectũq ã
filiis inphano dĩ siũ. et regnasse ꝓeo
asaradon filium eius. egrotasse ez echi¬
am et recepisse ꝓphetae nuntio sospita¬
tem. factumq signũ incredibile. rit
sol decẽ horarũ spatiis reuerteret᷑ ad
ortum suũ. et pene duplex dies fieret.
Nunc legimꝰ qd̾ intempore illo hoc est
in eodẽ anno qͦ hec gesta sunt omĩa:
miserit marodachbaldan filiꝰ bala-¬
dan rex babilonis libros et munera
aclezechiam. non asaradon qui sen¬
nacherib patri apud in regnum suc¬
cesserat. decuius seu morte seu uita
scͥpt᷑a c̃ticuit. Ex quo perspicuũ est ali¬

Expanded text:
chias in domo sua, et in omni potestate sua. » Supra legimus decimo quarto anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Hierusalem partem exercitus sui, caesaque per Angelum centum octoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano Dei sui, et regnasse pro eo Assaraddon filium ejus: aegrotasse Ezechiam, et recepisse Prophetae nuntio sospitatem; factum signum incredibile, ut sol decem horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno quo haec gesta sunt omnia, miserit Merodach Baladan, filius Baladan, rex Babylonis, libros et munera ad Ezechiam; non Assaraddon, qui Sennacherib patri apud Assyrios in regnum successerat, de cujus seu morte, seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeos descenderit. Sed nunquam ego cre¬
dam. non dico achaz qui rex ĩp ius fuit.¬
sed cuiuslibet regis iusti domum fuisse
intemplo dei. cũ salomon iccͥco dm̃ int̾
cetera offendisse dicat᷑ quod insublime
edificauerit mello unde atͥum templi
de ambulans. inturre palatii despicere
solitus sit. Ecnptura ezechie regis iude
cum egrotai̾set et conualuisset de infir¬
Slanguit et surrexit deinfirmitate sua.
posuerunt. cum oratio tefellath dicat᷑.
Alioquim c̃sequent̾ diceretur oratio. side
presenti esset tempore. et non de p̾terito.
Manifestum est enim quod post redditã
sanitatem. de intumitate c̃surgens ista
c̃scͥpserit. Ex quo non oratio s gratiarum
actio. ꝓbenefitio quod acceperat.
Ego dixi indimidio dierum meorum
uadam ad portas inferi. Quesiui residu¬
um annorum meorum. dixi. Non uide-

Expanded text:
per eos descenderet. Sed nunquam ego creper eos descenderet. Sed nunquam ego credam, non dico Achaz, qui rex ised cujuslibet regis justi domum fuisse in Templo Dei: cum Salomon idcirco Deum inter caetera offendisse dicatur, quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium Templi, deambulans in turre palatii, despicere solitus sit . Scriptura Ezechiae regis Judae cum aegrotasset et convaluisset de infirae quando languit, et surrexit de infirmitate sua. posuerint, cum oratio THEPHELLATH   dicaalioquin consequenter diceretur oratio, si de praesenti esset tempore, et non de praeterito. Manifestum est enim, quod post redditam sanitatem, de infirmitate consurgens ista conscripserit, ex quo non oratio est, sed gratiarum actio pro beneficio quod acceperat. Ego dixi in dimidio dierum meorum, vadam ad portas inferi: quaesivi residuum annorum meorum. Dixi, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
corporis mei ossa frangebant. S ego in
similitudinem hirundinis et colum
be flecibus et gemitib dies noctosq iun¬
gebam. et ad deo solo qui poterat iub¬
uenire eleuantis in altum occulis aux¬
lium prestolabrͣ. dicebamq ad eum.
Plus patior quam mea poscunt meaita.
s ꝙ qͥd erraui. concieitar ad melius: tu
sponde ꝓme. Non est enĩ uolentis neq
currentis. sed miserentis est dei Rur
causabor contra factorem ieum: Aut
quid mͥ respondebit qui fecit ipse quod
uoluit: Sustinenda gͦ sunt quecũq
decreuerit. Propullo hyrundinis siue
hyrundine ut lxxͣ. transtulerunt. in he¬
braico scriptum est suratior. quod int̾p̾¬
tatus est aquila susagor. theodotion si sa
gor. Media autem uocalis uau. littera si
ponatur inter duas samehc legitur sus
et appellatur equus. si ioth legit᷑ sis echi¬
rundo dr̃. Sĩmachus autem ita trans¬
tulit. Sicut hyrundo inclusa: sic cla¬
mabo. Quod uerbum agor et ingeremi¬

Expanded text:
corporis mei ossa frangebat; sed ego in corporis mei ossa frangebat; sed ego in similibae fletibus et gemitibus dies noctesque jungebam, et a Deo solo, qui poterat subvenire, elevatis in altum oculis, auxilium praestolabar, dicebamque ad eum: Plus patior, quam mea poscunt merita; sed et si quid erravi, convertar ad melius, tu sponde pro me. « Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei ; » causabor contra factorem mequid mihi respondebit qui fecit ipse quod voluit? Sustinenda ergo sunt quaecumque decreverit. Pro pullo hirundinis, sive hirundine, ut LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est, SUS AGOR  , quod interpretatus est Aquila, equus Agor: Theodotio, SIS AGUR  ; media enim vocalis littera vau, si ponatur inter duas Samec, legitur sus, et appellatur equus; si jod, legitur sis, et hirundo dicitur. Symmachus autem ita transtulit: Sicut hirundo inclusa, sic cantabo. Quod verbum agor et in Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit. Intẽpore illo missit
marodachbaldam filius baladã
rex babilonis libros et munera ad
eis ez echias. et ostendit eis cellam
aromatum. et argenti. et auri. et
odoranentoꝵ. et unguenti obtumi.
et om̃s apothecas suppellectilis sue
et uniuersa et uniuersa que inuen

Expanded text:
ni in tempore illo misit ni in tempore illo misit Marodach Baladan filius Baladan rex Babylonis libros et munera ad eis Ezechias et ostendit eis cellam aromatum et argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi et omnes apothecas supellectilis suae et univers
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc pͥus legendum ÷ quia oratio ete-¬
chie. siue scriptura quã nunc in¬
terp̾tati sumus. Ante enĩ catha-¬
plasma uulneri impositũ est
et prius signum ab eo pecitũ futu-¬
re sanitatis. quã gratias ageret
domino. qͦd dr̃ fecisse sanatꝰ. Ai
sere .lxxͣ. ulcus sonare non uulcꝰ.
Nam et aquila et sĩmachus et the-¬
odotion earon interp̾tati sunt.
intelligi uolunt. cui ctͣria pu¬
tant᷑ uel sũpta in cibo uel appo¬
sita corpori quec̃q sunt dulcia.
Ego ut dei potentia monstraret᷑:
per res noxias et aduersas sanitas
restituta est. Alii sin non ulcus
sed apostema suspicant᷑. qnͣdo tu¬
mens corpꝰ cogtũ et putrescente
pure complet᷑. et iuxta artem
medicoꝵ omĩs sanies siccionib
Ac ꝑ hoc non ꝑnenclã ẽẽ. meditiã que
usu c̃stat et exꝑimento. qͥa et hanc
fec̾it deus. Oratio gͥ ac gratiarũ accio
huc usq c̃scripta est. Ceterũ qd̃ sig¬
num datũ sit suꝑioris historie ordo

Expanded text:
Hoc prius legendum est quam oratio EzeHoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur fecisse sanatus. Aisere LXX, Nam et Aquila, Symmachusque, et Theodotio Laroc interpretati sunt, intelligi volunt. Cum contraria putantur vel sumpta in cibo, vel opposita corpori, quaecunque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii Sim non ulcus, sed apostema suspicantur, quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum omnis sanies, siccioribus ac per hoc non spernendam esse medicinam, quae usu constet et experimento: quia et hanc fecerit Deus. Oratio igitur ac gratiarum actio hucusque conscripta est. Caeterum quod signum datum sit, superior historiae ordo
Abbreviated transcription (Latin):
te eã: qm̃ cõpleta est malicia ciꝰ
dimissa est iniquitas illius. Sus¬
cepit de manu dñi duplitia ꝓ
om̃ib peccatis suis. Lix. Conso¬
lamini consolamini ppłm me¬
um: dic̃ dñs. Sacerdotes loqui¬
mini ad cor ierłm: c̃solamini
eam quia repleta est humilitas
eiꝰ. solutum est peccatũ illiꝰ qͥ a
recepit demani dñi duplicia
peccata sua. Iuxta interpreces
ceteros iubentur allii ut popłm

Expanded text:
completa est malitia ejus, dimissa est iniquitas illius. Suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. LXX: Consolamini, consolamini populum meum, dicit Deus ÷ sacerdotes  loquimini ad cor Jerusalem: consolamini eam: quia repleta est humilitas ejus. Solutum est peccatum illius, quia recepit de manu Domini duplicia peccata sua. Juxta interpretes caeteros, jubentur ali
Abbreviated transcription (Latin):
Educ̃ aũt iuxta numerũ cȩlorũ mi¬
liciã ut sol ⁊luna ⁊ astra. ceteraq q̃
abraham numerare ñ potuit illi nu¬
merata st̃. ⁊ seruiunt officio delegato.
dũ eundẽ cęli cursũ sol uno anno lu¬
cifer uesꝑq biennio. luna singłis ex¬
grant. Et q̃dã ex iis uocant᷑ errantes
atq in eqͣles. qͣrũ motꝰ ocłis ñ m̃te cspi¬
cimꝰ nec tã intelligimꝰ qͣ miram᷑ Magnitu¬

Expanded text:
Educit autem juxta numerum coelorum militiam: ut et sol, et luna, et astra caetera, quae Abraham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato : dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis experagunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
luta per penas. Iuxta ystoriam recepit
ierłm de manu domini duplitia.
peccata sua. samuel ababiloniis. sccło
dotes: obelo prenotandum est
Nox clamantis indeserto. Parate ui¬
am dñi rectas facite in solitudine se¬
mitas dei nr̃i. Omnis uuallis exaltabi¬

Expanded text:
luta per poenas. Juxta historiam recepit luta per poenas. Juxta historiam recepit Jerusalem de manu Domini duplicia peccata sua; semel a Babyloniis, secundo dotes, obelo praenotandum est. Vox clamantis in deserto, parato viam, Domini, rectas facite in solitudine semitas
Abbreviated transcription (Latin):
et loqͣt᷑. et aduocet eam. l oqui autẽ ad
corierłm: idioma scripturarũ est. Qui
enĩ merenti loqͥt᷑. et blandus c̃solator
est: ad cor liqͥ dicit᷑. Doceat nos si¬
chem filius emor qui corrupta dina
in ueneris. hunc sensum habet. Cau
torum est: et causa remissionisqm̃
suscepit de manu dni dupplitia ꝓ
omnib peccatis suis. Qui enĩ scit
uoluntatem dñi et peccat. uapula-¬
bit multis. Omĩsq qui habet in
se habitatorẽ sp̃m scm̃ quẽ salua¬
tor apłis ꝓmittebat dicens. rogabo
patrem meum et aliũ c̃solatorem
dabit uobis. ut sit uobiscum in
sempiternũ sp̃m̃. ueritatis. et iterũ.
cum autẽ uenerit ille consolator
sp̃s sanctus quẽ mitcet pater meus
innomine meo ille uos docebit
omnia. et rursum. cum uenerit
consolator quẽ ego mitto uobisapa¬
tre. sp̃s ueritatis qui apatre eg̾dit᷑
ille testificabitur de me. et ꝓdest
uobis ut ego uadam. nisi enĩ ego
abiero c̃solator non ueniet aduos:

Expanded text:
usalem, et advocet eam. Loqui autem ad cor Jerusalem, idioma Scripturarum est. Qui enim moerenti loquitur, et blandiens consolator est, ad cor loqui dicitur. Doceat nos Sichem filius Hemor, qui corrupta Dina e simile quid inveneris, hunc sensum habet. Caustorum est: et causa remissionis, quoniam suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Qui enim scit voluntatem Domini sui, et peccat, vapulabit multis . Omnisque qui habet in se habitatorem Spiritum Sanctum, quem Salvator Apostolis promittebat, dicens: Rogabo Patrem meum, 480 et alium consolatorem dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis ; et iterum: Cum autem venerit consolator Spiritus Sanctus, quem mittet Pater meus in nomine meo, ille vos docebit omnia ; et rursum: Cum venerit consolator quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre egreditur, ille testificabitur de me ; et: Prodest vobis ut ego vadam: nisi enim ego abiero, consolator non veniet ad vos ;
Abbreviated transcription (Latin):
ad propositum. et post futurorũ spem
presentem excritit metum. Don enim etat
tanta letitia suꝑ us que longo post tem¬
pore uentura poͬmi serat: qnͣta cura de-
ĩminentib. Quod autem dicit assiriũ
recessurum. nec leuaturum contra ierłm
clipeum. nec iacula missurũ. nec urbem
munitionib et aggere eẽ. uallandam.
ad uersariumq per uiam qua uenerat
reuersurum. et liberandam ciuitatem
obsidione p̾senti. et ad extremũ infert ꝓp¬
ter me. et ꝓpt̾ dauid seruum meũ. illud
significat. qd̾ non merito suo sed dei mi¬
dd̾ merito. in quo cõmonentur et sue ne¬
milia. Et surrexerunt mane. et ecce om̃s
cadauera mortuorum. Et egressus est et
abiit et reuersus est sennacherib rex assir

Expanded text:
ad propositum, et post futurorum spem ad propositum, et post futurorum spem praesentem excutit metum. Non enim erat tanta laetitia super his quae longo post tempore ventura promiserat, quanta cura de imminentibus. Quod autem dicit Assyrium recessurum, nec levaturum contra Jerusalem clypeum, nec jacula missurum, neque urbem munitionibus et aggere esse vallandam, adversariumque per viam qua venerat reversurum, et liberandam civitatem obsidione praesenti, et ad extremum infert: propter me et propter David servum meum, illud significat, quod non merito suo, sed De cDavid memoria: in quo monentur et suae nemilia, et surrexerunt mane, et ecce omnia cadavera mortuorum, et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib; et caeter
Abbreviated transcription (Latin):
lulauerint. in anno t̾cio fugato iam as¬
sirio et obsidione laxata seminate etme¬
tite. plantate uineas et fiuctus earum co-¬
medite. Si quidẽ parue huius urbis reli¬
quie que nuc hostili uallatur exercitu.
et euasuras se eẽ. non credunt: tantas re¬
cipient rerum omnium abundantiam
ac felicitatem. ut instar arboris alta radice
fundate. pomis date densissimis implean¬
tur. De ietłm enim et de monte sion egͥ¬
dientur reliquie. et implebunt t̾ram iu¬
deam non suo merito s dĩ misccłia: ĩmo
zelo quod aduersus impios zelatus est po¬
płm suum Propterea hec dicit domi¬
nus de rege assinorum. Non intiabit ci¬
uitatem hanc. et non iaciet ibi sagitam.
nec occupabit eam lipeus. et non mit¬
tet incircuitu eius aggerem. Inuia qua
uenit per eam reuertetur. et inurbem hanc
non ingredietur dicit dominus. Protegãq
ciuitatẽ istam. et saluabo emͣ ꝓpt̾ me et
ꝓot̾ cdauid seruum meum. Reuertet᷑

Expanded text:
lulaverint. In anno autem tertio, fugato jam Aslulaverint. In anno autem tertio, fugato jam Assyrio et obsidione laxata, seminate, et metite, et plantate vineas, et fructus earum comedite. Siquidem parvae urbis hujus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exercitu, et evasuras se esse non credunt, tantam recipient rerum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae pomis densissimis impleantur. De Jerusalem enim, et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judaeam, non suo merito, sed Dei misericordia, immo zelo quod adversus impios zelatus est populum suum. Propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum. Non introibit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, nec occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus aggerem. In via qua veniet, per eam revertetur, et urbem hanc non ingredietur, dicit Dominus: protegamque civitatem istam, et salvabo eam propter me, et propter David servum meum. Revertitur
Abbreviated transcription (Latin):
iuda et quod reliquũ est radicem deorsũ
et faciet fructum sursum. quia de ierłm
exibunt reliquie. et saluatio demonte
sion. Telus dñi exercituum faciet istud.
Omnia hec ꝓpheta ꝑnuntios ad erechiã
loquitur. quid sennacherib dixerit. qͥd
ei dñs responderit. Nunc ad ipsum ser¬
monem facit. ne forsitan dubitet uentu¬
ra que dicta sunt. Et iccͥco uel maxime
ꝓpħe apud popłm sermonum suorũ ha¬
bebant fiduciam: quia non solum de iis
que multa post seculum futura erant.
sed etiam que incontinenti etpost non¬
non grande temꝑis spatium essent im¬
plenda memorabant. Et quod intra bien¬
nium et rex assinus int̾iret. et urbi ietłm
securitas redderetur: hoc erit inqͥd signũ
eorum que futura p̾nuntiant. quod in¬
hoc anno ea comedas que sponte nascun¬
tur. siue uixta .lxx. que prius seueras.
anno autem sccło uixta simmachũ pomis
uescere. siue iuxta eundem que de p̾ti¬
tis segetib et cadente int̾ram semine pul¬

Expanded text:
Juda et quod reliquum est, radicem deorsum, Juda et quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursum: Quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion. Zelus Domini exercituum faciet istud. Omnia haec Propheta per nuntios ad Ezechiam loquitur, quid Sennacherib dixerit, quid ei Dominus responderit: nunc ad ipsum sermonem facit, ne forsitan dubitet ventura quae dicta sunt. Et idcirco vel maxime Prophetae apud populum sermonum suorum habebant fidem: quia non solum de his quae multa post saecula futura erant, sed etiam quae in continenti, et post non grande temporis spatium essent implenda, memorabant: et quod intra biennium, et rex Assyrius interiret, et urbi Jerusalem securitas redderetur. Hoc erit, inquit, signum eorum quae futura praenuntio, quod hoc anno ea comedas, quae sponte nascuntur. Sive juxta LXX quae prius severas. Anno autem secundo, juxta Symmachum, pomis vescere: sive juxta eosdem, quae de praeteritis segetibus, et cadente in terram semine, pul
Abbreviated transcription (Latin):
celum ascendam. super sidera celi ponam
thronum meum. et ero similis altissimo.
Itaq furor tuus et superbia tua ꝑuenit
in aurib meis. et neqͣqm te ultra portabo.
ut in telligas quod ea que potuisti. non
Stuisie potuisse te uiribus. sed meo iudi¬
cio et arbitrio. Merebantur enim impie
gentes et infructuose drbores ut perte qua¬
si securi et serram meam succiderentur
et caderent. Itaq ponam cutulum siue
chamum innarib tuis. ut blaspheman
ultra talia loqui audeas. fremumq ini¬
tiam lobiis tuis quod ferotiam tuam do¬
met. et te reducat in assirios. Qua trans¬
latione et in psalmis contra impios scrip¬
tura abutitur. In camo et freno maxillas
eorum costringe qui non approximant¬
acdte  ibi autem hoc erit signum. Co¬
mede hoc anno que sponte nascunt᷑. et
in anno sccło pomis uescere. In annoau¬
tem t̾cio seminate et metite. et plantate
uineas. et comedite fructum earum. Et
mittet id qd̃ saluatum fuerit declomo

Expanded text:
coelum ascendam super sidera coeli ponam coelum ascendam super sidera coeli ponam thronum meum, eroque similis Altissimo. Itaque furor tuus, et superbia tua pervenit in aures meas, et nequaquam te ultra portabo, ut intelligas quod potuisti, non tuis potuisse te viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes, et infructuosae arbores, ut per te, quasi securim et serram meam, succiderentur et caderent. Itaque ponam circulum, sive chamum in naribus tuis, ut blasphemantultra talia loqui audeas: frenumque injiciam labiis tuis, quod tuam ferociam domet, et te reducat in Assyrios. Qua translatione et in Psalmis contra impios Scriptura abutitur: In freno et chamo maxillas eorum constringe, qui non appropin Tibi autem hoc erit signum: Comede hoc anno quae sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere: In anno autem tertio seminate, et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum. Et mittet id, quod salvatum fuerit de domo
Abbreviated transcription (Latin):
in labiis tius. et reducam te inuia perquã
uensti. Hec ex ꝑsona dei contra uerba assi¬
rii sencienda sunt. quodblasphemiam eiꝰ
sic responderit dñs. Nũ ignoras quod hec
que fecisti mea feceris uoluntate. et hec ego
futura predixerim. ac perte facienda manda¬
uerim: Itaq quod olim decreui hoc explec¬
tum est tempore. ut colles id est principes
qui inter se ante pugnabant. et ciuitates mu¬
nitissime me contrahente manum meã.
nec solitum prebente auxlium eradicaren¬
tur. ut contremiscerent ac perirent. et cõ¬
pararaentur non oliue et uinee fructuosisq
arborib. s feno et gramini. herbisq doma-¬
tum que frugib impedimento sunt. et
ante marcescunt quam ad maturitatem
per ueniant. Itaq et sessionem et egressio¬
nem et introitum tuum ante cognoui.
et insaniam quam contra me debacaturꝰ
eras : ꝓpħis uaticinationib sum loquutꝰ.
ꝑquos olim dicturum ẽẽ. te noueram. in

Expanded text:
in labiis tuis: et reducam te in viam per quam in labiis tuis: et reducam te in viam per quam venisti. Haec ex persona Dei contra verba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus: Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et ego haec futura praedixerim, ac per te facienda mandaverim? Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore, ut colles, id est principes qui inter se ante pugnabant, et civitates munitissimae, me contrahente manum meam, nec solitum praebente auxilium, eradicarentur et contremiscerent, ac perirent: et compararentur, non olivae et vineae, fructuosisque arboribus, sed feno et gramini, herbisque domatum, quae frugibus impedimento sunt et ante marcescunt, quam ad maturitatem perveniant. Itaque et sessionem, et egressum, et intret insaniam, qua contra me debacchaturus eras, prophetis vaticinantibus sum locutus; per quos olim dicturum esse te noveram. In
Abbreviated transcription (Latin):
rum: uxta ystoriam hoc intelligi potest.
quod premultitudine exercitus omnia
fluenta siccauerit. ut puteos fodere sit cõ¬
pulsus. iuxta trans lationem qd̃ om̃s popu¬
los qui interdum sub aquarum nomine
et desertas feci aquas. et omnẽ cong̾gatio¬
nem aquarum. quod scilicet nulla sibi
gens inuia fuerit. sed super omnes ꝓpuloꝵ
aquas suo calcauerit pede. Hun qͥd non au¬
disti que olim fecerim ei ex diebus antiquis:
Ego plasmaui illum et nunc aduxi. et fac¬
tum in eradicacione collium cõpugnan¬
tium. et ciuitatum munitarum. habita¬
tores earum breuiata manu contremuert
et confusi sunt. facti sunt si cut fenum.
agri et gramen pascue. et herba tectoꝵ que
ex aruit ante quam maturesceret. Habita¬
tionẽ autem tuam et egressum tuum et
introitum tuum cognoui. et insaniam
tuam contra me. Cum fureres aduersum
me: suꝑbia tua ascendit in aures
Ponam gͦ circulum innarib tuis. etfrenũ

Expanded text:
rum, juxta historiam hoc intelligi potest, rum, juxta historiam hoc intelligi potest, quod prae multitudine exercitus, omnia fluenta exsiccaverit, ut puteos sibi fodere sit compulsus. Juxta translationem: quod omnes populos, qui interdum sub aquarum nomina et desertas feci aquas, et omnem congregationem aquarum: quod scilicet nulla sibi gens invia fuerit, sed super omnes populorum aquas suo calcaverit pede. Numquid non audisti quae olim fecerim ei? ex diebus antiquis ego plasmavi illud, 464 et nunc adduxi eos, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret. Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me, cum fureres adversum me. Superbia tua ascendit in aures meas, ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum
Abbreviated transcription (Latin):
rogasti me desennacheribrege assiriorũ:
hoc eit uerbum qd̾ locutus est dñs suꝑ eũ.
Despexit te. subsannauit te uirgo filia sron.
post te caput mouit uirgo filia i erłm.
Cui expbasti. et quem blasphemasti. et suꝑ
quem exaltasti uocem tuam. et leuasti
in altitudine occuloꝵ tuoꝵ ad sc̃m isrł:
In manu seruorum tuorum exꝓbrasti dño.
et dixisti. In multitudine quadrigarum
eius. electas abietes illius. et intrabo altitu¬
dinãs summitatits eius. sartum carmeli eiꝰ.
Ego fodi et bibi aqmͣ. ex siccaui uestigia pe¬
dis mei om̃s riuos aggerum. Quia tam
aucdlacter ez echias dnm dep̾catus est nec
misit adisaiCam ut pͥus misit. ñ ipse ꝓphe¬
ta ꝑgit ad eum sec mittit nontios. qui ei
dicerent uerbis dei. Super sennacheribẽtͣ
quem rogas dni sentencia est ista. Uirgo
sion et filia ierłm que ideo uirgo appellat᷑
et filia. quia cunctis gentibus simula cra
ad orantib hominum mortuoꝵ. hec sola
con seruet castitatem religionis dĩ. et uniꝰ

Expanded text:
riorum hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum despexit te subsannavit te virgo filia Sion post te caput movit filia Hierusalem cui exprobrasti et quem blasphemasti et super quem exaltasti voi altitudinem oculorum tuorum, ad Sanctum Israel? In manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti: In multitudine quadrigarum ejus, et electas abietes illius, 463 et introibo altitudinem summitatis ejus saltum Carmeli ejus. Ego fodi, et bibi aquam: et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum. Quia tam audacter Ezechias Dominum deprecatus est, nec misit ad Isaiam, ut prius miserat, non ipse Propheta pergit ad eum, sed mittit nuntios qui ei dicerent verbis Dei: Super Sennacherib contra quem rogas, Domini ista sententia est: Virgo Sion, et filia Jerusalem quae ideo virgo appellatur et filia, quia cunctis gentibus simulacra adorantibus hominum mortuorum, haec sola conservet castitatem religionis Dei, et unius
Abbreviated transcription (Latin):
t ingressus eliachim filius elchie qͥ¬
erat suꝑ domum et sobnas scriba et ioae
filius a saph acõmentariis ad erechiã scis
sis uestib. et nuntiauerunt ei dierba rap¬
sacis. Ecfactum est. Cum audisset rex
ezechias scidit uestimenta sua. et obuo¬
lutus est sacco. et intrauit domum dm̃i
Et mifit eliachim qui erat suꝑ domum
et sobnam scͥbam. et seniores desacerdo¬
tibus oꝑtos saccis ad ysaiam filium amos
ꝓphħã: et clixerunt al eum. Hec dicit
erechias. Dies tribulationis et correptio
Sdñs ds̃ tuus. Leua gͦ orationem ꝓreliquiis
quereꝑte sunt. Et uenerunt serui regis eze

Expanded text:
 eos Eliachim filius Elchiae praepositus domus, et Sobnas scriba, et Joae filius Asaph a commentariis . Sed non essis vestibus et nuntiaverunt ei verba Rabsacis et factum est cum audisset rex Ezechias scidit vestimenta sua et obvolutus est sacco et intravit in domum Domini et misit Eliachim qui erat super domum et Sobnam scribam et seniores de sacerdotibus opertos saccis ad Isaiam filium Amos prophetam et dixerunt ad euEzechias: Dies tribulationis, et correptionDominus Deus tuus. Leva ergo orationem pro reliquiis, quae repertae sunt. Et venerunt servi reg
Abbreviated transcription (Latin):
manu mea. hoc ostendit. qͦd omnibus
iis diis samaria seruiret. et iccͥco capta sit.
Sin autem ait. tantis diis p̾sidentib de¬
cem tͥbus facile superauimus. quatoma¬
gis uos ĩmo solam ierłm uno dõ p̾sule
uincemus facilius : Et tacuit onrĩs po¬
pulus. et non respondit ei qͥcqͣm. Siqͥ¬
dem p̾ceptum regis acceꝑant. ut non
responderent. Uere iustus ezechias. agens
cuncta fideliter. uniuersa cõtonsilio. Idõ
eiũ uisserat blasfemanti non responde¬
re. ne eum ad maiores blasphemias ꝓuo¬
carent. Unde scriptum est. Ne succendas car¬
bones peccatoꝵ. Et inpsalmo loquit᷑. Con
tui et humiliatus sum: et silui abonis.

Expanded text:
 ei. Hoc ostendit quod omnibus his diis Samaria servierit, et idcirco capta sit. Sin autem, ait, tantis diis praesidentibus, decem tribus facile superavimus, quanto magis vos, immo solam Jerusalem, uno Deo praesule, vincemus facilius? Tacuitque omnis populus, et non respondit ei quidquam. Siquidem praeceptum regis acceperant, ut non responderent ei. Vere justus Ezechias, agens cuncta fideliter universaque consilio. Ideo autem jusserat blasphemanti Assyrio non responderi, ne eum ad majores blasphemias provocaret. Unde scriptum est: Ne succendas carbones peccatoris ; et in psalmo legimus: Cum tui, et humiliatus sum, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
as imperium dñi Huregna¬
uet inpopulo uida: cuius omen
dofqsso est: Porro inifrachl qui
idola fecerat. & adĩ populo fue¬
a sẽ paratus: regnabat hiero bou

Expanded text:
as, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessio, est. Porro in Israel qui sibi idola fecerat, et a Dei populo fuerat separatus, regnabat Jerobo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fons uitae: & in lumine tuo
uidebimus lumen: Vnde
quidã putant. beeri int̾ pre¬
tari lumen meũ: sed superi¬
or uera trans latio est: In
dieb otiae ioahan achat¬
haete chiae regum iuda & in-
Ediebus ie robo am filii io achat regis
isrł Ilxx. similiter: azarias
quiuocatur & otias desturpe
dauid: regnauit in hierusalem
suꝑ duas tribus quae appella ban¬
tur iuda. annis quin qua ginta
duobus: Cui successit in regnũ
filius eius iođham: qui & ipse
regnauit annis sedecim: Post
quem filius eius acat : regna¬
uit annis similiter sedecim:¬

Expanded text:
est fons vitae, et in lumine tuo est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Unde quidam putant Beeri, interpretari, lumen meum; sed superior vera translatio est. In diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda; et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. LXX similiter. Azarias, qui vocatur et Ozias, de stirpe David regnavit in Jerusalem super duas tribus, quae appellabantur Juda, annis quinquaginta duobus, cui successit in regnum filius ejus Joatham, qui et ipse regnavit annis sedecim: post quem filius ejus Achaz regnavit annis similiter sedecim
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur : Vos estis lux huius¬
mundi : sic & ipse saluator
ꝓphȩtam suum faciat saluato¬
rem Ose e enim in lingua
nr̃a: saluator sonat: Quod nom̃
habuit etiam iosuae filius nun:
ante quam ei adõ uocabulum
muta recur : Non enim ut
malȩ e ingrecis codicib legit᷑¬
& latinis. ause dictus est quod
nihil omnino intelligitur.
sed oseae : idẽ saluator: & ad¬
ditum est eius nomini dñs.
ut saluator dñi diceretur:
Iste ergo saluator filius ẽ
beeri idẽ putei mei: quospu¬
teos fodit abra hag isa ac &
iacob: & allo phylieos semꝑ¬
Inter puteum & lacum idest
cisternam. hoc inter est : quod
pute us ꝑ pauas aquas hab&.
& de uiuo fonte manantes:
cisterna quae refrigerat
aquas suas : externas & aduen¬
ticias possid&e : Vnde ꝑꝓphae
tam loquit ur ds̃: Medere¬
liquerunt fontem aquae ui¬
uae : & foderunt sibi cisternas:
quae aquas non ualent conti¬
nẽre : De hoc fonte: addm̃
psal mista ꝓclamat : Apudte

Expanded text:
loquitur: Vos estis lux loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos semInter puteum et lacum, id est, cisternam, hoc interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias possidet. Unde petam loquitur Deus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te
Abbreviated transcription (Latin):
et praes existeremꝰ diceremq
aud mihi uideret᷑ in singulis
li qua abhebrȩorũ magistris
us uno & altero acceperim:
luorũ a apud ipsos iamrara auis
est dum om̃s de licis student
& pecunus: & magis ueritris quã
pectoris curam gerunt: & in
nc se doctos arbitrantur: si
inabernis medicorũ : de cunc¬
torum operib: detra hant:
gediam tempus est : ut ꝓphȩ¬
tae uerba ponentes. ea quae
lerbũ dñi quod in principio erat
apud dm̃ patreni. Et ds̃ erat
uerbũ. factum est adosee filiũ
ueeri ut ꝓphetam quoq dĩ
faceret: saluatore dicente :
Si illos dixit deos ad quos sermo
dĩ factus est & non potest soliui
scriptura. quen pater sc̃ifica¬
uit & misit in mundum:
uos dicitis blas phemas. quia
dixi filius dĩ sum: Ut quo mo¬
do ds deos facit & stat insrna¬
gaga deorum. in medio aut̃
deos diiudicat. et cũ ipse sit
uerum lumen quod in lumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientẽ
it hunc mundũ ad apostolos

Expanded text:
interpres existerem, diceremque interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae verba ponentes, ea quae Verbum Domini, quod in principio erat apud Deum Patrem, et Deus erat Verbum, factum est ad Osee filium Beeri, ut prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, blasphemas: quia dixi, filius Dei sum . Ut quomodo Deus deos facit, et stat in syngoga deorum, in medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur in osee ephram o
ostendere quae cũq contrau
dicuntur. ad hereticorũ res¬
da ꝑsonam: Et aliud uolun
quoq legi tracͣtum longis sim
quaẽ in exordio huius ꝓphetas u
ugiliarum dominicae passins
extemporali & diserto sermin
ꝓfudit Et eusebius caesariens
annos circiter uiginti & duos cun
rogatu sanctae & ueneralilis sites
im mo matris tuae paulȩ. illuleto
nomen carnis. hoc sp̃s est. quae ui¬
nasteriorũ & scripturarũ sem
amore flagrauit essem alexus
uidi didimũ. et eum frequeit̃ us
uirũ sui temporis erudis sinum
rogauique ut quod orige nes nuis
cerat: ipse compleret. scribertuq
inose e commentarios: Quatesl¬
bros ad me: me petente dictus
Quinq quoq alios in ta chariaui
Nam et in ipsum duo tantũ og
arigarum edisserens
a huius campobabuerim
smpliater & non suꝑbae
pas quidam meorũ amicorumi
d isibilat. tuae prudentia
oir non inomnib sum secutusꝰ
udex potius operis eorum: quã

Expanded text:
appellatur in Osee Ephraim, volens ostendere quaecumque contra eum dicuntur, ad haereticorum referenda personam. Et aliud volumequoque legi tractatum longissimum, quem in exordio hujus prophetae die vigilarium Dominicae passionis extemporali et diserto sermone profudit. Et Eusebius Caesariensiannos circiter viginti duos, cum rogatu sanctae et venerabilis socrus, immo matris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et in ipsum duo tantum Oriquadrigarum edisserens. hetae hujus campo habuerim simpliciter et non superbe sicut quidam meorum amicorum semper insibilet tuae prudentiae fatear, non in omnibus sum secutus; ut judex potius operis eorum quam
Abbreviated transcription (Latin):
mo rege hie roboam usquis
timum oseae: ꝑ mansit anis
ducentis quinquaginta: Eo uo
tempore quo otias regnare a¬
suꝑ is rabel regnabat hie robot
rat usq ad quartã generatior
sobolem eius regnaturam: e
& israhel: Hoc dicimus : ut abibre¬
uiter ostenda mus oseae ꝓpisi
& ante captiuitatẽ isrł: & pł
captiuitatẽ eius uaticinatim:
Et tam uicinam quã presenten

Expanded text:
primo rege Jeroboam usque ad ultimum Osee, permansit annis ducentis quinquaginta. Eo autem tempore, quo Ozias regnare cr Israel regnabat Jeroboam rat usque ad quartam generationem sobolem illius regnaturam: eo3 Juda et Israel. Hoc dicimus ut tibi breviter ostendamus, Osee prophetam, et ante captivitatem Israel, et post captivitatem ejus vaticinatum, et tam vicinam, quam praesent
Abbreviated transcription (Latin):
a haera icis fidem dnĩ relinq.¬
tibus: quorum fornicatio ꝓpria
inter ubera est: & in artifici ui.
a uariorum dogmatum cord
uer satur : Qui re uertentur uo
natiuitatis suae : ut si non egmi
poae nitentiam . et hinicis compin
Et ponam eam qua solitudinem e
statuam eam uelut terramn¬
uiam: et interficiam eam sicrsin
occidam illam insiti: Si noluert a
meliora conuerti: faciam illi qu
feci in solitudine: ut ducti incan¬
uitatem cadant in terra alias
patientes sitim bonorum omnuti
ut ad patriam suam redire no
ualeant : Vel certe audiant ineuo¬
gelio : relinquecur domus uesn
deserta : Et mittet eis dñs. non fant
panis neq sitim aquae. sed famen
loquitur : Erunt sicut paradrsos
centur paenutiam uuide eciam
falsum haber enuidettuor
ps gatiie ad nihilum.s. Et filiorũ¬

Expanded text:
et haereticis fidem Domini relinquet haereticis fidem Domini relinquentibus: quorum fornicatio proprie inter ubera est, et in artificio idolorum et variorum dogmatum corde versatur, qui revertentur ad diem nativitatis suae, ut si non egerint poenitentiam, ethnicis comparentur. Et ponam eam quasi solitudinem, et statuam eam velut terram inviam, et interficiam eam siti Vuoccidam illam in siti. Si noluerit ad meliora converti, faciam illi quod feci in solitudine, ut ducti in captivitatem cadant in terra aliena, patientes sitim omnium bonorum, et ad patriam suam redire non valeant. Vel certe audiant in Evangelio: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Et mittet ei Dominus non famem panis, nec sitim aquae; sed famem o et Isaias loquitur: Erunt sicut paradisus patientur penuriam, ut etiam quod falsum habere videntur, redigatur ad nihilum. Et filioru
Abbreviated transcription (Latin):
nicationes a facie sua & adulteria
sua: de medio uberum suorum:
Fornicaria est: quae cum pluribus
copulatur : Adulter a : quae unũ
uirum deseretis: alteri iungitur:
Quorum utrumq est synagoga:
quae si ꝑ manserit infornicatione
& adulterio : auferat ab ea ds̃ ues¬
tes & ornamenta quae dederat:
de quibus scribit in hie techiel:
Indie qua nata es: non ligauerunt
mam millas tuas: & sale non es
salita & transiui ꝑte: & inuenitẽ
nudam & detur patam: & consper¬
sam insanguine: Et post paululũ:
Induite brssino & subtilibus & orna¬
menta circum posuitibi: & dedi ar¬
millas cirta manus tuas. & munile
circa collum tuum: Haec tunc ei
dedit maritus largissimus : quan¬
do inuenit illam in egrpto idola¬
triȩ & libidine constupratam: &
diuaricantem omnibus pedes suos:
Et nunc comminatur. si aduirum su¬
um noluerit reuerti ita eam fu¬
turam absque dõ a uiro
triplici explanatione enda
uolumina hoc raro admoum
sufficiat quae dicta sunt coni¬

Expanded text:
rnicationes a facie sua, et adulteria rnicationes a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum. Fornicaria est, quae cum pluribus copulatur. Adultera, quae unum virum deserens, alteri jungitur. Quorum utrumque est Synagoga, quae si permanserit in fornicatione et adulterio, auferet ab ea Deus vestem et ornamenta quae dederat. De quibus scribit Ezechiel: In die quando nata es, non ligaverunt mamillas tuas, et sale non es salita: et transivi per te, et inveni te nudam, et deturpatam, et conspersam in sanguine . Et post paululum: Indui te byssino et subtilibus, et ornamenta circumposui tibi, et dedi armillas circa manus tuas, et monile circa collum tuum. Haec tunc ei dedit maritus largissimus, quando invenit illam in Aegypto idololatriae libidine constupratam et divaricantem omnibus pedes suos. Et nunc comminatur, si ad virum suum noluerit reverti, ita eam futuram absque Deo et virotriplici explanatione tendamus volumina, hoc raro admonuisse sufficiat, quae dicta sunt conveni
Abbreviated transcription (Latin):
Ste expoliem eam nudam & sta¬
tuam eam secundũ diem natiui¬
Statis suae Alxx: ludica imini
cum matre uestra iudicami¬
ni. quia haec non uxor mea &
ego non uir eius: Et auferam
fornicationem eius a facie mea.
et ad ulteria eius de medio ube¬
rum illius: Vt expoliem eam nu¬
dam & restituam eam lipxta di¬
om natiuitatis suae : Huc usua
ad isrł populum. hocest deceni
tribus sermo directus est : nunc
Aalterum caput incipit : et
praecipitur filus id est. populo
ut in eant iudicium aduersus ma¬
trem suam : quae eos genuit.
que de meretrice uxor effecta
mores pristinos non reliquĩđ
& rursum fornicata est cum
amatoribus suis : Et uide demen¬
tiam uiri: Iam repudiata est. iam
abiecta lam ei locutus est hacc non
uxor mea & ego ur eius : tamen prae¬
cipit filiis : ut ne quaquam aduxorẽ
patris quem illa dimisit: sed ad ma¬
tremsuam loquantur quae eos ge¬
nuit: loquantur autem ad paeni¬
tentiam ꝓuocantes: ut auferat fa¬

Expanded text:
te exspoliem eam nudam, et state exspoliem eam nudam, et statuam eam secundum diem nativitatis suae. LXX: Judicamini cum matre vestra, judicamini, quia haec non uxor mea, et ego non vir ejus, et auferam fornicationem ejus a facie mea, et adulteria ejus de medio uberum illius: ut exspoliem eam nudam, et restituam eam juxta diem nativitatis suae. Hucusque ad Israel populum, hoc est, decem tribus sermo directus est. Nunc alterum caput incipit, et praecipitur filiis, id est, populo, ut ineant judicium adversum matrem suam, quae eos genuit, quae de meretrice uxor effecta, mores pristinos non reliquit, et rursum fornicata est cum amatoribus suis. Et vide clementiam viri. Jam repudiata est, jam abjecta est, 14 jam ei locutus est: Haec non uxor mea, et ego non vir ejus: tamen praecipit filiis, ut nequaquam ad uxorem patris quam ille dimisit, sed ad matrem suam loquantur quae eos genuit. Loquantur autem ad poenitentiam provocantes, ut auferat fo
Abbreviated transcription (Latin):
uldunt principem & ne quaquã
drt israbeli nom populus meus
etantrario uocabuntur filu
a uuientis id cuto .o. homines tri¬
lis iunda: nolite de sperare decem
abiuinsalutem: sedeam coti¬
de & ser mone & uoto & litte¬
ris ad poenitentiam ꝓuocate:
qua frt uester appellatur a so¬
ir. Trater ex eo quod dicitur
ppilus ieus. soror ex eo quod
apsellatur misȩricordiam con¬
setitain: Aliter : Qui in xp̃m cre¬
ditis & estis tam ex iudeis quã
exgentibus dicite fractis ramis
a priori populo qui ꝓiectus est:
populus meus quia frater tuus
est & misericordiani consecuta.
qua soror tua est: Cum enm
intra uerit plenitudo gentium.
tunc om̃is israhel saluus fiae:
Hoc idem nobis praecipitur: ne
baeraicos penitus desperemus.
sed ꝓuocemus ad poaenitentiam:
& illorum salute germinitatis
ꝓbenius affectu: Iudicate ma¬
trem uestram iudicate : qm̃ ip¬
sa non uxor mea. & ego non uir
eius: Auferat fornicationes suas
Sa facie sua: & ad ulteria sua de
Imedio uberum suorum: ne for¬

Expanded text:
nt principem, et nequaquam dicetur Israeli, non populus meus: sed econtrario vocabuntur filii Dei viventis: idcirco, o homines tribus Juda, nolite desperare decem tribuum salutem, sed eas quotidie et sermone et voto et litteris ad poenitentiam provocate, quia frater vester appellantur et soror: frater, ex eo quod dicitur, populus meus: soror, ex eo quod appellantur, misericordiam consecuta. Aliter: Qui in Christum creditis, et estis tam ex Judaeis quam ex gentibus, dicite fractis ramis, et priori populo, qui projectus est: populus meus, quia frater tuus est, et misericordiam consecuta, quia soror tua est. Cum enim intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Hoc idem nobis praecipitur, ne haereticos penitus desperemus, sed provocemus ad poenitentiam: t illorum salutem germanitatis optemus affectu. Judicate matrem vestram, judicate, quoniam ipsa non uxor mea, et ego non vir ejus: auferat fornicationes suas a facie sua, et adulteria sua de medio uberum suorum: ne for
Abbreviated transcription (Latin):
sicut unum de mercennans
Ex quo intelligimus. quod ꝓuli¬
tia dĩ saepa tuobis accidunt ns
ne habeamus ea quae cupimia
& uarus calamitatibus. huussi
ac miseriis: ad di seruitutenit¬
dire cogamur : Amators
cundum histori am. illiusta¬
poris assyrios atq: chaldȩs
egrptias: nationesq: caetas
ligamus: Cum quorum idiss
fornicata est : & a quibus bals
tempore praementib: mali
frustra sperauit auxilium
amatores iuxta intelligenu
spiritalem secuntur hor ab¬
nor a quibus saepe de serti ma¬
qusi iorum pondere: ad sinũ
łs ecclȩ sie reuertuntur:
roni enum flagella ater tor¬
nea eruditur israhels et¬

Expanded text:
sicut unum de mercenariis tuis . Ex quo intelligimus quod providentia Dei saepe nobis accidant mala, ne habeamus ea quae cupimus, et variis calamitatibus hujus saeculi ac miseriis ad Dei servitutem redire cogamur. Amatores secundum historiam illius temporis, Assyrios atque Chaldaeos et Aegyptios, nationesque caeteras intelligamus, cum quorum idolis fornicata est, a quibus bellorum tempore et prementibus malis frustra speravit auxilium. Hos amatores, juxta intelligentiam spiritalem, sequuntur haeretici, a quibus saepe deserti, malorum pondere ad sinum matris Ecclesiae revertuntur. Per omnia enim flagella atque tormenta eruditur Israel