comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem &cculis non uidetis & fide conspicitis nec habetis: quod rep̃hendatis nec
ametuitis ne defalso forsitan offendatis: Siergo magnũ amorem coniugib
ideretis. eumꝓ pter quem coniuges habere noliustis quantũ amaro debetis :
sito uobis figatur in corde: qui ꝓuobis est fixus ĩcruce Totũ tenoat in animo uro.
qqud uoluistis occupari conubio: Parum uobis amare non licet ꝓpt̃ quẽ non
bustis & quod liceret: Sic amantibus mitem & humilẽ corde. nullã uobis
superbiã pertimeso ꝓ modulo taque nostro. & descĩtate qua scimondles
priae dicimini & dehumilitate qua conseruatur quo quid magnũ dicininse¬
locitisumus. Dignbs autemilli tres pueri quibus refrigerum inigno pble
quẽ corde feruentis simo diligebant : Cos dehoc opusculo nostro uerbopue
numeno longe breuius sed pondere auctoritatis multo grandius rnaqu
abeis deus honoratur : ammoneant: Nam scitati humilitatẽ in dei luluo¬
ribus: coniun gentes. apertissime docuerunt. ut tanto quisq cauert n&s¬

Expanded text:
em oculis non uidetis et fide conspicitis, nec habetis uerum quod reprehendatis, nec eum metuitis, ne de falso forsitan offendatis. si ergo magnum amorem coniugibus deberetis, eum, propter quem coniuges habere noluistis, quantum amare debetis! toto uobis figatur in corde, qui pro uobis est fixus in cruce; totum teneat in animo uestro, quidquid noluistis occupari conubio. parum uobis amare non licet, propter quem non amastis et quod liceret. sic amantibus mitem et humilem corde nullam uobis superbiam pertimesco. Pro modulo itaque nostro et de sanctitate, qua sanctimoniales proprie dicimini, locuti sumus. Dignius autem illi tres pueri, quibus refrigerium in igne praebebat, quem corde ferventissimo diligebant, vos de hoc opusculo nostro, verborum quidem numero longe brevius, sed pondere auctoritatis multo grandius, in hymno quo ab eis Deus honoratur, admoneant. Nam sanctitati humilitatem in Dei laudatoribus conjungentes, apertissime docuerunt ut tanto quisque caveat ne su
Abbreviated transcription (Latin):
dis oei senserant. Quidã uͦ legents. omis crcatures ais bonus
aihil abieiendũ quod cũ giacianti actioncraccurat.  honaõ¬
taitm uinolentiamq conlapsisunt. a Nonsi di cipit. amoat
uicia. mslcis contiario uel tanta uel maiora Nuccederent D
diam inhiac causa quc habent inmanib qdã iiticits ꝑceptis

Expanded text:
legentes: omnis creatura dei bona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione accipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, non sibi ualentes auferre uitia, nisi eis e contrario uel tanta uel maiora succederent. sic etiam in hac causa, quae habetur in manibus, quidam intuentes
Abbreviated transcription (Latin):
uod sandiltat cuellcit ita pebant acccłae paeem. utcoment
ud tenpus s parare zizania. atq hoc erroit eccati ipsi potius
plenunt. sed eũ illis qͥb dicimꝰ etiã si mali fuissent. tamen
insi pmancre debuissetis. Quidam uͦ ccontrario periclitan
psuinnt. utqm̃ ieconia e̾ẽ cernunt. ipsi de acccła recedant
asiuendã putantes aeccłae disciplinã. qͣndã ꝑũsissimam
umo ad sanã doctrinã ꝑtinere arbitramur. etexutrisq testimo¬
us uita sententiãq moderare. utetcanes in acccła ꝓpt̃ pacem

Expanded text:
uod scandalizat evellere; ita perturbant Ecclesiae pacem, ut conentur ante tempus separare zizania, atque hoc errore caecati ipsi potius non deserunt; sed cum illis quibus dicimus: Etiam si mali fuissent, propteEcclesia permanere debuistis. Quidam vero e contrario periclitantes,  ipsi de ecclesia recedamus — destituendam putant ecclesiae disciplinam, quandam peruersissimam uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
culum : & quȩ rigabat lacrim is pedes adimpetrindam ueniã gnuũ pae¬
mittit. Elis autem uocib comittat᷑ timordeũ castus. ꝑͥmanens in sacilũ
saecili.: Et utriq generi dicendũ ẽ. nolialtu sapert seđ time: ut hono ne
petcatoruri s uorum defensiorie nec de iuisticrae p̃sumptione seextollit

Expanded text:
caelum et quae rigabat lacrimis pedes ad impetrandam ueniam grauium peccatcaelum et quae rigabat lacrimis pedes ad impetrandam ueniam grauium peccatmittit; his autem uocibus comitatur timor domini castus permanens in saeculum saeculi. et utrique generi dicendum est: noli altum sapere, sed time. ut homo nec de peccatorum suorum defensione nec de iustitiae praesump
Abbreviated transcription (Latin):
ditomñ atiore dĩ &̧ p̃arturius sp̃m salutis: Timor quidẽ non est incaritate. sed
ita sicit scriptũ ẽ cartts foras mitti timorem: sed timorem hominũ nondeitro
qui ꝓpterte superbis displicut : et ubimagis ese debettonor lle eistispo¬
mrnenis isietulũ saeculi. quam inte quae noncogitis quae suit mnundi ql u
plares conugi sedl que si otedũ q uomodo placeas : dño : Ille alus tio
esostate iste aute aestos non recedt a cast itate. Si non amastins neri¬
as si amaston nedispliccas Illũ tinorem cartas ons  astine nere¬
flictũ. in quodamamꝰ abba pater: Illam enim timorẽ credodicers : qua tastre
iueren sestamenes. ine amteterent᷑ teporiliabona: quae deis ꝓmisent. nond a
grattifilus sed sub legȩ adhuc seruis : Est giamtonor igius ucertt porco
deuiti nduem dedo serure. nondi est utiq ꝑfecq uritattis : Aliud est eu de sle¬
um praemmu: alid formido suppliii: Aliue uoces sunt quo abibo als pestios

Expanded text:
tamen a timore domini et parturias spiritum salutis. timor quidem non est in caritate, sed perfecta, sicut scriptum est, caritas foras mittit timorem, sed timorem hominum, non dei, qui propter te superbis displicuit? et ubi magis esse debet timor ille castus permanens in saeculum saeculi, quam in te, quae non cogitas quae sunt mundi. quomodo placeas coniugi, sed quae sunt domini, quomodo placeas domino? ille alius timor non est in caritate; iste autem castus non recedit a caritate. si non amas, time, ne pereas; si amas, time, ne displiceas. illum timorem caritas foras mittfiliorum, in quo clamamus: abba, pater. illum eum timorem credo dicere, qui datus erat in uetere testamento, ne amitterentur temporalia bona, quae deus promiserat nondum sub gratia filiis, sed sub lege adhuc seruis. est etiam timor ignis aeterni, prodeuitandum deo seruire nondum est utique perfectae caritatis. aliud est enim desiderium praemii, aliud formido supplicii. aliae uoces sunt: quo abibo ab spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
posse pduci. Quod post alios septẽ dies dimissa reũsa non est.
quo in hoc temporẽ c̃sotiatur aeccłia quandiu bibitur quod de xp̃i
latere manauit. sed iam in ipsa ꝑfectione salutis aeternae in illa¬

Expanded text:
posse perduci. Quod post alios septem dies dimissa, reversa non est, posse perduci. Quod post alios septem dies dimissa, reversa non est, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur, quod de Christi latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta describitur animalia quac in ea ingressa ẽẽ. dicuntur.
yses om̃i sapientia aegyptiorũ fuerit eruditus. qui geometricã
dilexerunt. Cubitũ aut̃ geometricũ dic̃ tantũ ualere. qͣntũ
nr̃a cubita sex ualent. Si ergo tam magna cubita intelligamꝰ.
nulla questio est tantae capacitutis archam fuisse ut possit
est reũsus. aut aquis utiq interceptus aut aliquot suꝑnatant
cadauere illectus. significat homines inmunditiae cupiditutis
teterrimos. et obhoc adea quae foris st̃ in hoc mundonimis intents
aut rebaptizari aut abhis quos p̃ter archã. id est quos p̃ter aeccłiã
baptismus occiderit reduci et teneri. Quod colũba emissa non in¬
uenta requie rcũsa ẽ. ostendit ꝑnouũ testum̃tũ reqͥem scĩs in hoc
surculum retulit. quosignificaret ñnullos &iam extra acccłia
baptizatos. sicis pinguedo ñdefuerit caritatis posteriore tẽporc
quasi uespe. inore colũbae tãquã inosculo pacis. ad unitatis sotietaũ

Expanded text:
ae in eam ingressa dicuntur yses omni sapientia Aegyptiorum fuerit eruditus, qui geometricam dilexerunt. cubitum autem geometricum dicit tantum ualere quantum nostra cubita sex ualent. si ergo tam magna cubita intellegamus, nulla quaestio est tantae capacitatis arcam fuisse, ut posset est reuersus, aut aquis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus. significat homines inmunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea, quae foris sunt in hoc mundo, nimis intentos aut rebaptizari aut ab his, quos praeter arcam. id est praeter ecclesiam baptismus occidit. seduci et teneri. quod columba emissa non inuenta requie reuersa est, ostendit per nouum testamentum requiem sanctis in hoc surculum retulit: quo significaret nonnullos etiam extra Ecclesiam baptizatos, si eis pinguendo non defuerit charitatis, posteriore tempore quasi vespere, in ore columbae tamquam in osculo pacis, ad unitatis societatem
Abbreviated transcription (Latin):
ratione dr̃. nutiq sic̃ ꝑficiendi sunt. ciues ciuitatis dĩ in illa in¬
mortalitate qua equabuntur angelis. sed sic̃ ipsi possunt in has
pegrinatione cc̃. ꝑfecti. Impat dsut arcã faciat. inqua cũ sius
hoc est acccłia quac fit salua ꝑlignũ in quo pependit mediator dĩ
longitudo auertice usq ad uestigia. sexies tantũ habet quã latitudo.
in latere ad orso aduentrẽ. Et quodhostiũ in latere accepit. ꝓfecto ẽ.
illud uulnus. qͣndo latus crucifixi lancea ꝑforatum est. Et quod de
lignis quadratis fieri iubctur. undiq stabilem uitã scõrũ significat.
cit. in memoria qua dm̃ recolimꝰ. in intelligentiã qua cognoscimus.
quater ducti. qͣdraginta fiunt. Siuc enĩ ille reatus quod ad diesꝑti¬
net exrerum prosperitute. siuc quod ad noctes exrerũ adũsitate
ctractus sit. sacramto baptismi caclestis abluitur. Omĩa gͥ quae in¬

Expanded text:
to non utique sicut perficiendi sunt ciues ciuitatis Dei in illa inmortalitate, qua aequabuntur angelis Dei, sed sicut esse possunt in hac peregrinatione perfecti imperat Deus, ut arcam fahoc est Ecclesiae, quae fit salva per lignum, in quo pependit Mediator Dei longitudo a uertice usque ad uestigia sexiens tantum habet quam latitudo, in latere a dorso ad uentrem; uelut si illud est vulnus, quando latus Christi lancea perforatum est: lignis quadratis fieri iubetur, undique stabilem uitam sanctorum significat; cit, in memoria, qua Deum recolimus, in intelligentia, qua cognoscimus, quater ducta quadraginta faciunt. Sive ergo ille reatus, qui ad dies pertinet ex rerum prosperitate, sive qui ad noctes ex rerum adversitate contractus sit sacramento baptismi coelestis abluitur. Hi enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nuor autẽ horum. caritas. Quia &cum quisq ad act̾na ꝑuenerit.
duobus istis decedentib caritas altior &certior ꝑmanebit. Qua ꝓpt̾
uinqusquã cognouerit. finem p̃cepti ec̃. caritatẽ decorde puro. &
conscientia bona & fide ñficta: omne intellectũ diuinarũ scriptura¬
rim adistatria relatura. ad tractationẽ illorũ librorũ securꝰ accedat
Cumcnĩ diceret caritas. addidit de corde puro. utnichil aliud quã
id quod diligendũ ẽ. diligatur. Conscientiã uͦbonã subiun&̃ ꝓp¬
ter spem. Ille enim se adid quod credit & diligit ꝑuenturũ esse
aesperat: cui male conscientiac scrupulus inest. Tercio. & fide
uaut nonficta. Si enĩ fides nrã m̃datio caruerit. tunc &ñdiligi¬
iis quod ñc̃. diligendũ. & recte uiuendo id spcranius. utnullomodo

Expanded text:
maior autem horum est caritas, quia et cum quisque ad aeterna peruenerit, maior autem horum est caritas, quia et cum quisque ad aeterna peruenerit, duobus istis decedentibus caritas auctior et certior permanebit. Quapropter cum quisque cognouerit finem praecepti esse caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, omnem intellectum diuinarum scripturarum ad ista tria relaturus ad tractationem illorum librorum securus accedat. cum enim diceret: caritas, addidit: de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est diligatur. conscientiam uero bonam subiunxit propter spem; ille enim se ad id quod credit et diligit peruenturum esse desperat cui malae conscientiae scrupulus inest. tertio: et fide, inquit, non ficta. si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum et recte uiuendo id speramus, ut nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
nanscum puencrimus: inter temporalia quippe atq acterna. hoc
eꝰ quod eem porale aliquid plus diligitur antequa habeatur. ui¬
sit autc cum aduencrit. Nonenĩ saciat animã. cui uera est. & cer
a qiacatim. Nulli eni desideranti conceditur plus deillo existimare
se hait. ut ei uilescat cũ minus inuenerit. Sed quantũ quisq ue¬
meis dostimare potuerit. plus pueniens inuenturus est. Homo itaq
sidle spe caritate subnixus. ea q in concusse retinens. non indiget
enpturis. nisi adalios instruendos. Itaq multi ꝑhaectria. &iam in
gundine sine codicibus uiuunt. Unde in illis arbitror iamimpletũ
est quod dictum est: siuc prophetiae euacuabuntur. siuc linguae cessa¬
dunt: siue scientia euacuabitur. Quibus tamen quasi machinis tan¬
a sidq aspci &caritatis in eis surrex̃ instructio: ut ꝑfectũ aliquid te¬
nontes caquae sunt ex parte nonquerant: ꝑfectũ sane. quantũ in hac
uta potest. Nam imcõparatione futurae uitae. pullius iusti & scĩ ẽ.

Expanded text:
cum peruenerimus ? inter temporalia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certdesideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis tanta fidei et spei et caritatis in eis surrexit instructio, ut perfectum aliquid tenentes ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac uita potest; nam in comparatione futurae uitae nullius iusti est et sanc
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ calorũ possit. Quis enĩcaelo uiolentiã irrogat. Et rur¬
sum quȩrendũ ẽ. si pati regnũ caelorũ uimpotẽst: Cur cadem¬
uim adicb. iohannis baptistae redemptoris grãm praecurrens poe¬¬
nitentiã p̃dicat. ut peccator qui exculpa c̃. mortuus ꝑ conuer¬
sionẽ uiuat: ꝓfecto adieb iohannis baptistae regnũ caelorũ
um patitur. Quid ẽ. regnũ caelorũ. nisi locus iustorũ: Solis
atq miscricordes: ad gaudia suꝑna perueniant. Cũ uero quis
post culpas adpoenitentiã redit. & uitam aet̾nã percipit.: qͣsi
tiam peccatorib indixit quid aliud quam regnoc aeloꝵ
iustorum quã non tenuimus peruitam. rapiamus

Expanded text:
regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, eum vero Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa est mortuus, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? solis atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi tiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus. Numquid aliud udex nunciat. & aliud prȩcocdi¬
mat : Ansimul &o disse possumꝰ & diligere: Sedsi iuspep
ppendimꝰ : utrumq agere ꝑdiscretionẽ ualemꝰ: Vt cos quin ds
carnis cognatione c̃ iuncti sunt Etquo ꝓximos nouimꝰdil¬
gamus: Et quos aduersarios inuia dĩpatim̃. odiendo & fugii¬
do nesciamus: Quasi enĩ podiũ diligitur. quicarnaliter sis¬
endũ praua nobis ingerit: ñ auditur. Ut autẽ dñs demons¬
ret hoc erga ꝓximos odiũ ñ de affectione ꝓcedere seddecartd¬

Expanded text:
discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim pper discretionem valemus, ut eos, qui nobis carnis cognatione juncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de affectione procedere, sed de char
Abbreviated transcription (Latin):
ta suppututionei ꝑpartes. Nongentesimo quinqͣgesimo quinto
nianno matusalac. diluuiũ fuisse c̃uincitur. Cũ autẽ supͣ decce
diluuiũ. Et qͦmͦ uerũ ẽ. quod .VI. tantũ animae in arca saluȩ factȩ sunt.
Restat gͦ ut quomodo inplerisq ita sit &enoch error innumero.
Siquidem inhebreis &insamaritunorũ libris ita scriptũ reppcri.
filios & filios. Et fuerunt dies matusalae anni dccc̃c. lx uIIII. et

Expanded text:
ta supputatione per partes, nongentesimo quinquagesimo quinto anno Mathusalae, diluvium fuisse convincitur. Cum autem supra nongediluvium; et quomodo verum est quod octo tantum animae in arca salvae factae sunt. Restat ergo ut quomodo in plerisque, ita et in hoc sit error in numero. Siquidem in Hebraeis et Samaritanorum filios et filias, et fuerunt omnes dies Mathusalae anni DCCCCLXIX. Et
Abbreviated transcription (Latin):
prius fui blasphemus & persecutor & in iuriosus sed misericorditr cosetitas
sum. quia ignorans feciin in credulitate. imo. eiam quodnon iusi sti. seltarũ¬
mado uelentib arripiendum p̃posuistidicens: qdr̃ ꝓotest capere caput
Arripuerint uouerunt & ꝓpterregnum caelorũ seipsos nonqͥa minstus es
humilis corde: Ni quanto magni sunt. tanto humilient se in omnib et cnit
inueniant gratiã : Iusti sunt. sed num quił sicut tu iustificans in prũ : castis os
uerbũ caro factũ non sunt: & tam̃ discant non abeis quib peccatã dimitas
qnetote anima pia pudica. quac appetitũ carnalẽ : nec usque ad consensum con
flaxie uistẽ decessurum corpus nec successori ꝓ pagando indul sisti quae

Expanded text:
blasphemus et persecutor et injuriosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate : imo etiam quod non jussisti, sed tantummodo volentibus arripiendum proposuisti, dicens, Qui potest capere, capiat, arripuerunt, voverunt; et propter regnum coelorum se ipsos, non quia minatus es, humilis corde. Hi quanto magni sunt, tanto humilient se in omnibus, ut coram te inveniant gratiam. Justi sunt: sed numquid sicut tu justificans impium? Casti sunt: Verbum caro factum non sunt. Et tamen discant, non ab eis quibus peccata dimittis, s corde. 38. Non ego te, anima pie pudica, quae appetitum carnalem nec usque ad concessum conjugium relaxasti, quae decessurum corpus nec successori propagando indulsisti, quae
Abbreviated transcription (Latin):
eum interte & ipsum solum: Site auderit : lucratis eris fratrẽ tuum: Siautẽ nms
derit: alsume tecum unum uel duos. ut more testiũ duoꝵ uel trium st& omne utis¬

Expanded text:
eum inter te et ipsum solum. si te audierit, lucratus eris fratrem tuum. si autem non eum inter te et ipsum solum. si te audierit, lucratus eris fratrem tuum. si autem non audierit, adsume tecum unum uel duos, ut in ore testium duorum uel trium stet omne uer
Abbreviated transcription (Latin):
nboreuntat̃ ubi peipte noncomimiseri eis fratrib qui in aliguo supra deo aro.
nantur. idest noti famosi quesunt: Quo autẽ animo & qua caritate nserniri¬
quoque euidenter ostondit dicens : Siquis non obaudit uerbo nro ꝑ epstolan
hunc notate: Q̾ nolite commisceri cumeo: uterubescat : & non mñ mmicun cumn er si¬
ts. sel corripite ut sratrẽ. Et ipse dñs ȩxemplũ singulare patientiae: q̃ui &iam ias
decim apostolis usque adpussionẽ diabolum ꝑtulite xqui ait sinite utreque erseri
adnesse. neforte dum uiltis colligere zitania simul eradicaeis & criticum : Retuaqrs
in similitudite aecclesiȩ usq acdlitus hac. ẽ. usquȩ acsseculi finem: bonos & malos pseli
bitura palirit. & cetera siqua deꝑmȩxtione bomnoꝵ & malox siue apte. siue ꝑsimitads
locutus Pondeo tam̃ omit tendam censuit aecdesȩ disciplinamt immo uero abtor
adbnbendam quando ait: Adtendite uobis: Sipeccauerit inte frer tiuis ude uom

Expanded text:
biguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate miseriquoque euidenter ostendit dicens: si quis non obaudit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo, ut erubescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut fratrem. Et ipse dominus, exemplum singulare patientiae, qui etiam in duodecim apostolis usque ad passionem diabolum pertulit et qui ait: sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte, dum uultis colligere zizania, simul eradicetis et triticum, retiaque illa similitudine ecclesiae usque ad litus, hoc est usque ad saeculi finem, bonos et malos pisces habitura praedixit et cetera, si qua de permixtione bonorum et malorum siue aperte siue per slocutus, non ideo tamen omittendam censuit ecclesiae disciplinam; immo uero admonuit adhibendam, quando ait: adtendite uobis; si peccauerit in te frater tuus, uade corripe
Abbreviated transcription (Latin):
mnitatẽ nuptuis aequauerunt : Quidam cumlegerent. bomum .ẽ. fratres non mandu
carnẽ. neque bibere uinum & non nulla similia creaturam di . & quas uoluerunt
us minundas esse senserunt: Quidam uero legentes. omnis creatura cͥi hona ẽ: &
il abiciendum qđ cum gratiarum. actione ꝑcipitur : inuoracitatẽ uinuͦlentiã q.
in lapsisunt: nonsibi ualentes auferre uitia. nisi eis econtrario uel tanta uel maiora
uiderent: Dic & iam in hac causa quȩ habetur inmanib: quidam intuentes precepta
mrentacis quib: ad monemur corripere inqui& os: nondare scm canibus: ut & hnicum
une aeedesiae contẽptarẽ : a compage corporis mnembrum qđ scand alizat auellere:
cañturbant aecelesiae pacẽ : ut conentur ante tempꝰ separare ⁊ixania : atq: hoc errore
ui ipsi potius axpi umnitdee separentur qualis nobis causa est aduersus schisma donati:

Expanded text:
uirginitatem nuptiis aequauerunt. quidam cum legerent: bon u m est, fratres B, non m a nducare uirginitatem nuptiis aequauerunt. quidam cum legerent: bon u m est, fratres B, non m a nducare carnem neque bibere uinum et nonnulla similia, creaturam dei et quas uoluerunt escas inmundas esse senserunt; quidam uero legentes: omnis creatura dei bona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, non sibi ualentes auferre uitia, nisi eis e contrario uel tanta uel maiora succederent. Sic etiam in hac causa, quae habetur in manibus, quidam intuentes praecepta seueritatis, quibus admonemur corripere inquietos, non dare sanctum canibus, ut ethnicum habere ecclesiae contemptorem, a conpage corporis membrum, quod scandalizat, auellere, ita conturbant ecclesiae pacem, ut conentur ante tempus separare zizania atque hoc errore caecati ipsi potius a Christi unitate separentur. qualis nobis causa est aduersus schisma Donati
Abbreviated transcription (Latin):
ais castiģandi. corripiend. non ad mictendi. uel a communione reuouendi: Errant aut̃
lomines nonseruantes modum : & cum in unam partẽ ꝓcliuiter ire coeperint. non respi¬
apr̃ diuine auceoritatis alia testimonia. quib possint ab illa intentume reuocarie
nea quȩ exutrisq: tempenita ẽ. ueritate ac moderatione consistere : naec in hacre tantũ
sma nimo questio est÷ sed&iam in aluis multis: Nam quidã intuentes diuinarum testi¬
uerunt : Alii rursus ueluti morbo contrario laborantes : cum at tenderent ea quibus
putas delaratur. naec ualerent intellegere quo modo sit unꝰ dĩ: cum & pat̾ nonsit filiuss
utfilius sit pater. naec sp̃s scs. aut silius aut pat̃: diuersitates &iam substantiarũ asse¬
iiluis putauerunt : Quidam intuentes in scripturis scaẽ uirginitatis laudẽ : conubia dãp¬
uerunt: Quidam rursus ea testimonia consectantes. quib casta coniugia p̃dcantur:

Expanded text:
ratio castigandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum; et cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt diuinae auctoritatis alia testimonia, quibus possint ab illa intentione reuocari et in ea, quae ex utrisque temperata est, ueritate ac moderatione consistere, nec in hac re tantum, de qua nunc quaestio est, sed etiam in aliis multis. nam quidam intuentes diuinarum testispiritum putauerunt; alii rursus ueluti morbo contrario laborantes, cum adtenderent ea, quibus trinitas declaratur, nec ualerent intellegere, quomodo sit unus deus, cum et pater non sit filius nec filius sit pater nec spiritus sanctus aut filius aut pater, diuersitates etiam substantiarum asserendas putauerunt. quidam intuentes in scripturis sanctae uirginitatis laudem conubia damnauerunt; quidam rursus ea testimonia consectantes, quibus casta coniugia praedicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
I hiliam magnũ mirabilẽq ꝓphetã ex posita sibi lege
ultimo tẽpore ante uditiũ. & iudcos in pm̃ dĩ filiũ credere:¬
cdleberrimũ ẽ. insermonib cordibusq fideliũ. Ipse quippe
ante aduentũ iudicis & saluatoris ñ ingnerito sperat᷑ cẽ. uenturas:
quia &ĩam nc̃ uiuere non inmerito creditur. Currunãq igneo
raptus c̃. de rebus humanis: quod euidentissime scã scriptura
testatur. Cũ uencrit ergo exponere legẽ spiritalit̃ quã nunc
udci carnaliter sapiunt᷑. conuertet cor p̃atris ad filios: ut filui idẽ.¬

Expanded text:
 Heliam magnum mirabilemque prophetam exposita sibi lege ultimo tempore ante iudicium Iudaeos in Christum uerceleberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante aduentum iudicis Saluatoris non inmerito speratur esse uenturus, quia etiam nunc uiuere non inmerito creditur. Curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. Cum uenerit ergo, exponendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filium, id
Abbreviated transcription (Latin):
mortiferos delicias contristaret. Ita & adam postquã deligno ꝓhibito¬
seducta mulier manducauit. eiq dedit ut simul ederent. noluit
cam contristari quã sciebat sine suo solatio contabescere. Nonquidẽ
carnis uictus c̃cupiscentia quã nondũ senserat in resistente leg
menbrorum logi mentis suac. sed amicali quadam beniuolentia
Quac plerumq fit ut offendatur ds nehomo examico fiet inimicus.
quod cũ non facere diuina sententia &iustus exitus indicauit.
batur cũ falsum e̾ẽt uerum putatum est. Nonenĩ arbitror illum¬

Expanded text:
 suas delicias contristaret. Ita et Adam, postquam mulier  suas delicias contristaret. Ita et Adam, postquam mulier seducta mulier manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat posse sine suo solatio contabescere si carnis uictus concupiscentia, quam nondum senserat in resistente lege membrorum legi mentis suae, sed amicali quadam beniuolentia, qua plerumque fit ut offendatur deus, ne homo ex amico fiat inimicos: quod eum non facere diuinae sententiae iustus exitus indicauit.batur, cum falsum esset, verum putatum est, id est qu
Abbreviated transcription (Latin):
OUET QUOSDAM SI IAM SPIRITALIS ERAT ADAMLIBRO XI.¬
quauis mente non corpore quomodo credere potuerit quod
ꝑserpentem dictũ est idõ dm ꝓhibuisse nedefructu illius uescerent᷑¬
quia sciebat cos si fecissent futuros ut deos. ꝓpter dinoscentiã boni
&mali. tamquã hoc tantum bonũ creaturae suae creator inuide¬
ret: hoc mirum ẽ. sihomo spiritali mente redicus credere potu¬
isset. anquia hoc credere ñpotuisset ꝓpterea mulier addita est
est. deinde eua & adam non est seductus mulier autẽ seducta est
inp̃uaricatione. id est ut ꝑillam &iam uir p̃uaricaretur. Nam¬
&ipsum dicit p̃uaricatorem ubi ait insimilitudinem p̃uaricatio¬
nis ad ac qui c̃. forma futuri. seductũ camen negat. Nam &inter¬
rogatus ait mulier quã dedisti mͥ sedux̃ me. & manducaui. Sedip
me. Ita salomon instunte sapientiac nũquid credendũ ẽ. quod in
simulacrorum cultu credidit ẽc̃ aliquid utilitatis. sed mulierem

Expanded text:
ouet, si iam spiritalis erat Adam, quamuis mente, non corpore, quomodo credere potuerit, quod per serpentem dictum est, ideo deum prohibuisse, ne fructu ligni illius uescerentuquia sciebat eos, si fecissent, futuros ut deos propter dinoscentiam boni et mali, tamquam hoc tantum bonum creaturae suae creator inuiderit . hoc mirum si homo spiritali mente praeditus credere potuisset. an quia hoc credere ipse non posset, propterea mulier addita est, est, deinde Eva, et Adam non est seductus, mulier autem seducta est. In praevaricatione facta est. Ut per illam etiam vir pet ipsum dicit praeuaricatorem ubi ait: in similitudine praeuaricationis Adae, qui est forma futuri; seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: "mulier, quam dedisti mecum, seduxit me et manducaui" sed: ime. ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utili
Abbreviated transcription (Latin):
nihil. soleͥtdicere multi male intelligentes. sine ipso factũc.
festũ ẽ. quia peccatũ nihil ẽ: & nihil faciunt homines cũ pecan
Et idolũ non ꝑuerbũ factũ ẽ.: habet quidem formã quadã huma
sed ipse homo ꝑ ucrbũ factus c̃. qui illud fecit. Nam forma homins
idolo non ꝑuerbũ facta c̃: & scriptũ ẽ: scimus quianihil ÷ idolum
quȩ fulgent desup. quae uolitant subcaelo & cõmouentur intn

Expanded text:
. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum esmanifestum est, quia peccatum nihil est, et nihil fiunt homines cum peccant. Et idolum non per Verbum factum est: habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per Verbum factus est; nam forma hominis in idolo, non per Verbum facta est; et scriptum est, Scimus quia nihil est idolum quae fulgent desuper, quae volitant sub coelo, et quae moventur in
Abbreviated transcription (Latin):
illa datio uel missio post clarificationẽ xp̃i futura erat qualis¬
in ipso aduentu: Nusquã enĩ legimus linguis quas non nouerant
homines locutos ueniente inse spũ scõ. sicut tunc factũ ẽ: cũ opor¬
teret cius aduentu signis sensibilib dcmonstrari. ut ostenderet᷑
totũ orbem terrarũ atq om̃s gentes in linguis uariis constitutas.
canitur. Non sunt loquelȩ neq sermones. quorũ non audiantia¬

Expanded text:
illa dationquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, canitur, Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nonte inducant inerrorẽ. Fronuncia sic: quod factũ est
ipsa terra quae facta ẽ. non est uita. Est autẽ in ipsa sapientia spi¬
aa di ꝑ quẽ fictisunt omĩa. scđm artem continet om̃ã antequam
fabricet omĩa hic qude fiunt pipsam artem. non continuo uita sunt:
Ion oaeba questio ẽ. curapło petro quandose mani sunt.¬
sestauit discipłis dixerit dñs. sequere me. Deapło autẽ iohanne.
sic cũ uolo manere donec ueniã. Cur autẽ dicitur petro sequere
ad passionẽ intelligendũ ẽ. Numquid solus ꝓxp̃i ueritate passus

Expanded text:
sunt. Non te abducant: pronuntia sic, Quod factum est; Facta est terra, sed ipsa terra quae facta est, non est vita: est autem in ipsa Sapientia spitia Dei, per quam facta sunt omnia secundum artem, continet omnia, antequam fabricet omnia hinc, quae sunt per ipsam artem, non continuo uita sunt, on parva quaestio est, cur apostolo Petro, quando se tertio manifestavit discipulis, dixerit Dominus, Sequere me; de apostolo autem Joanne, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Huicad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritat
Abbreviated transcription (Latin):
cillime nos at que iustissime. hac oc casione. oblata a cognitore in petrum
ut siea p̃ferret quae tempore priora esse constaret : illud iuiberet potusto

Expanded text:
cillime nos atque iustissime hac occasione oblata a cognitore inpetrauimus, cillime nos atque iustissime hac occasione oblata a cognitore inpetrauimus, ut, si ea praeferret, quae tempore priora esse constaret, illud iuberet potius
Abbreviated transcription (Latin):
remus : Sedsicos poenis crudelissimis torqueremus: Cum enim personi pto¬
rum forensi tritura coquirerent. & uolentes ostendere nos esse pecitores : e
personas nostras permitterentur uire discutere & moras annosissimas inuens¬
Legerunt libellum nostrum aliquando proconsulidatum quo eos petiunis
ueniri. ut ipsa internos conlatio tunc fieret. quam modo abimperatore u fi
in petrauimus et eolibellonos quasi petitores esse monstrarent : Responsun
a nobis ideo nos semꝑ uoluisse fieri conlationem non ubi eis crimina obicenti¬
sed ubi ea quae solent obicere plirgaremus: ꝓpter hoc qui ppe heretio a
ecdesiae unitute sepaniti. quia crimina obitiunt quae ꝓbare nom possunt V
dei q̃uia uidebat᷑ cognitior secutus ordinem temporum. ut gestis quic ꝓti¬
ramꝰ. ubi et ipsi apud prae fectos conlationem petiuerant: Ideo praeferrt lib¬
lum nostrũ abipsis ꝓlatum quia gesta illa praefectora tempore p̃cedelia¬

Expanded text:
remus, sed si eos poenis crudelissimis torqueremus? Cum enim personam petitoremus, sed si eos poenis crudelissimis torqueremus? Cum enim personam petitorum forensi tritura inquirerent et uolentes ostendere nos esse petitores, ut personas nostras permitterentur iure discutere et moras annosissimas inuenlegerunt libellum nostrum aliquando proconsuli datum, quo eos petivimus conveniri, ut ipsa inter nos Collatio tunc fieret, quam modo ab Imperatore ut fieret impetravimus, ut eo libello nos quasi petitores esse monstrarent; responsum est a nobis, ideo nos semsed ubi ea quae solent obicere purgaremus: propter hoc quippe haeretici et ab ecclesiae unitate separati, quia crimina obiciunt quae probare non possunt. deinde quia uidebatur cognitor secutus ordinem temporum, ut gestis quae protuleramus, ubi et ipsi apud praefectos conlationem petiuerant, ideo praeferret libellum nostrum ab ipsis prolatum, quia gesta illa praefectoria tempore praecedebat, fa
Abbreviated transcription (Latin):
Il: Quaerunt personas forensi more discutere : in qua quȩstione annofatiã
pora. litigatores conterere conserunt: Ista qui ppe actione catholicos madi¬
datum suum diuinis potius testimonus. quam forensibus formulis conscroi
mir fica opitulatione deus uoluit ut cum quaerunt personam pecitoris : euena
ad causam: Ipsa in quisitio pecitoris subito inmedium mitteret causam danos
p̃ clari uiri qui ada gendum uidebantur clecti : ac se potius ad nonagendum dd
esse testantur. etifiuidiose uidici conqueruntur sensim se in causae᷑ intemi d
Quasi aliquid aliud praeter missis omnib: agi debuerit : quã illud quod tano
uel sero agi nolebant ubi uinci metuebant: huius timoris apercissimanus
quis de illorum clauso pectore excuteret: Et non dico: si eos donis largissims d¬

Expanded text:
nihil. quaerunt personas forensi more discutere, in qua quaestione annosa etiam nihil. quaerunt personas forensi more discutere, in qua quaestione annosa etiam tempora litigatores conterere consuerunt. ista quippe actione catholicos madatum suum diuinis potius testimoniis quam forensibus formulis conscripsisse t quoniam mirifica opitulatione deus uoluit, ut, cum quaerunt personam petitoris ne ueniretur ad causam, ipsa inquisitio petitoris subito in medium mitteret causam, clamant praeclari uiri, qui ad agendum uidebantur electi ac se potius ad non agendum electos esse testantur, et inuidiose iudici conqueruntur sensim se in causae interna deduci, quasi aliquid aliud praetermissis omnibus agi debuerit quam illud, quod tanto post uel sero agi nolebant, quia numquam prorsus agi uolebant ubi uinci metuebant. huius timoris apertissimam uocem quis de illorum clauso pectore excuteret, et non dico si eos donis largissimis dita
Abbreviated transcription (Latin):
superuacuis morarum interpositionib: se omĩ modo peruemre ad causam nol
nonstrabant: Et quã malam causam baberent ⁊ psosuo timore clamabant:
lumquam eorum timor &iã intestimonium manifestissimae uocis erupit quan
lacrunt sensim inducimur incausa : et alioloco: Per uidet inquiunt potestas
usensim nos in causae interna deduci: Oui olentia ueritatis. quolibet ȩculeo
dblbit ungulis fortior ad ex primendam confessionẽ : Congregantur exumi¬
ni astica : tot epis copi ingrediuntur carthaginem. cum tanta spetios agmi¬
spempa : ut tam magnae ciuitatis occulos in se. intentionem que conuertant
u loquantur ꝓomnibus: eligantur ab omnibus: Locus &iam retanta dignus ia
de media ꝓcuratur Vitrique conueniunt. uidex praesto est. tabulȩ patent.
hensa omnium corda. exitum tantae conlationis expectant: tunc alectissi
se dissertissimis uiris : Quantis uiribus agi debuit aliquid : tantis agit᷑ ut agat᷑

Expanded text:
et superuet superumonstrabant, et quam malam causam haberent, ipso suo timore clamabant: quanquam eorum timor etiam in testimonium manifedixerunt: \'sensim inducimur in causam\' et alio loco: \'peruidet\', inquiunt, \'potestas tua sensim nos in causae interna deduci\'? o uiolentia ueritatis quolibet eculeo, quibuslibet ungulis fortior ad exprimendam confessionem! congregantur ex uniuersa Africa tot episcopi, ingrediuntur Carthaginem cum tanta speciosi agminis pompa, ut tam magnae ciuitatis oculos in se intentionemque conuertant. qui loquantur pro omnibus eliguntur ab omnibus, locus etiam re tanta dignus in urbe media procuratur, utrique conueniunt, iudex praesto est, tabulae patent, suspensa omnium corda exitum tantae conlationis expectant. tunc a lectissimis et disertissimis uiris, quantis uiribus agi debuit aliquid, tantis agitur ut agatur
Abbreviated transcription (Latin):
susit ut considerato mandato nostro cui respondere minime potuerunt : corri
ptius pauitatem: quamindeterius augere maluissent: Iuste it eique dilatio
pecebant : Sed pridie non debuerant in notoria suã dicere : ideo sibi nostrũ edi
dere mandatum ut parati addiem constitutum uenirent : quia exceptores
uritre cumgestorũ cum scripte onehon possent: et ipsa actionis die rursus
usis exceptoribus quia non occurrerant uelle causari : quid eos adhoc compulit
i uehemens perturbatio : cum uiderent sic a nobis esse actã causã in conscrip¬
nr mandati : ut responsionẽ in uenire non possent: Nam illud quanti emen¬
in fut : ut ipsam peterent dilationem et acciperent sex dierũ ut nemoposset
s dicent angustia temporis impeditos. non potiusse nostro respondere mandato:
souõ consolationis nostrae tertio die : quanti emendum fuit ut in anissimus

Expanded text:
profuisset, ut considerato mandato nostro, cui respondere minime potuerunt, corrigere profuisset, ut considerato mandato nostro, cui respondere minime potuerunt, corrigere potius prauitatem quam in deterius augere maluissent. iuste itaque dilationem petebant, sed pridie non debuerunt in notoria sua dicere ideo sibi nostrum edi debere mandatum, ut parati ad diem constitutum uenirent, quia exceptores occurrere cum gestorum conscriptione non possent, et ipso actionis die rursus de ipsis exceptoribus, quia non occurrerant, uelle causari quid eos ad hoc conpulit nisi uehemens perturbatio, cum uiderent sic a nobis esse actam causam in conscriptione mandati, ut responsionem inuenire non possent? nam illud quanti emendum fuit, ut ipsam peterent dilationem et acciperent sex dierum, ut nemo posset eos dicere angustia temporis impeditos non potuisse nostro respondere mandato? Ipso uero tertio nostrae conlationis die quanti emendum fuit, quod inanissimis
Abbreviated transcription (Latin):
rent sedecepissent. quod haberent optimum in causa : quicumque uenire nl
Hoc erat uidelicet optimum in causa. ut ingens eorũ numerus apparert: Qu
tanto plus ꝓsit ad aliquid facilius inueniendum: quanto maior fuerto qui¬
tium multitudo caetorum Quanti emere debuimus ut indiem perendinuim
nostrũ consentientibus cognitione dilata pridie per notariam peterent uesib
mandatum ab offitio ederetur: Quo instruti adesse possent. causantes quils¬
bendis gestis tam anguste tempore occurrere nom posset offitium: Sic en
tumẽ ut sequentidiẽ cognitionis: quamuis inustam peterent acciperent dl
Qui considerata causa quae mandato nostro tota continebatur. magnas pit d¬
tur angustias: conuincerentur tamen contra suos uenire consensus : Quas
sus. quam petere dilationem tanti ueritatis firmitate turbatos. quod eis ut inã

Expanded text:
scirent se decepisse quod haberent optimum in causa, quicumque uenire noluissent. scirent se decepisse quod haberent optimum in causa, quicumque uenire noluissent. hoc erat uidelicet optimum in causa, ut ingens eorum numerus appareret, quasi tanto plus prosit ad aliquid facilius inueniendum, quanto maior » fuerit quaerentium multitudo caecorum. Quanti emere debuimus, ut in diem perendinum utrisque nostrum consentientibus cognitione dilata pridie per notoriam peterent, ut sibi nostrum mandatum ab officio ederetur, quo instructi adesse possent, causantes quod conscribendis gestis tam angusto tempore occurrere non posset officium? sic enim factum est, ut sequenti die cognitionis, quamuis iustam peterent et acciperent dilationem, qui considerata causa, quae mandato nostro tota continebatur, magnas patiebantur angustias, conuincerentur tamen contra suos uenire consensus. quid enim iustius quam petere dilationem tanta ueritatis firmitate turbatos? quod eis utinam
Abbreviated transcription (Latin):
omnes uenissent carchaginem : ut eis solis exceptis quos uel in ꝓprusseibs
initinere tenuit corporis ae gritudo nec grauissimos senes annositas et labor pla
itineris potuerte impedire : It lectȩ sunt in mandato eorũ subscriptiones sc̃fs
ta supputatione respondit offitium. Ducentȩ septuaginta tres: adnunes¬
tis & iam his in quibus falsitas dep̃hensa ẽ : et qui ꝓ absentibus subscripserato
aegritudine detenti non potuerint uenire carchaginem: Quomodo ergouerũ :¬
res quadringentos eos esse. quando illossolos carchaginem nonuenisse dixerunt
ualitudo corporis impediuit: Cũ et ꝓipsis quibus dam alii subscripserunt ic
dicamus. hoc ꝓ omnibus ae grotantibus esse factũ ante forte sic eos inuaserat pesti
ut eorũ tertiam partem repente ꝓsterneret: Sic autem a primatusuo peti
fuerant euocati. quo preter missis omnib: ꝓperarent conuenire carchaginen &

Expanded text:
omnes uenisse Carthaginem, ut eis solis exceptis, quos uel in propriis somnes uenisse Carthaginem, ut eis solis exceptis, quos uel in propriis sedibus uel in itinere tenuit corporis aegritudo, . nec grauissimos senes annositas et labor prolixi itineris potuerit impedire. et lectae sunt in mandato eorum suscriptiones, sicut facta supputatione respondit officium, ducentae septuaginta nouem, adnumeratis etiam his, in quibus falsitas deprehensa est et qui pro absentibus suscripserant, quod aegritudine detenti non potuerint uenire Carthaginem. quomodo ergo uerum est plures quadringentis eos esse, quando illos solos Carthaginem non uenisse dixerunt, quos ualetudo corporis impediuit, cum et pro ipsis quibusdam alii suscripserunt, ut non dicamus hoc pro omnibus aegrotantibus esse factum? an forte sic eos inuaserat pestilentia, ut eorum tertiam partem repente prosterneret? sic autem a primate suo per tractoriam fuerant euocati, quo praetermissis omnibus properarent conuenire Carthaginem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stei quam subscripsit ad propria remeantem in itinere defecisse ad seuera¬
it. Deinde sub diuina testificatione interrogati. utrum eum constaret fuis
ardagini. uehementius perturbati dicerent. quid si alius se ꝓeodem opposu
aque ita uerbis suis falsitatem quam nobis obiecerant : in suo mandato appa¬
sse et conuictam claruisse firmarent. Quanti emere debuimus ut con
lent denumero sitate gloriari: & iã in hoc mendatia sua proderent nam
cum aliquanto amplior nostrorum numerus ad fuisset: ditũ que anobis esset a
centum ferme episcopos catholicos. partim senetute partim ualitudine patis
diuersis necessitatibus impeditos non uenisse carthaginẽ : illi hoc audito multo
res suos nonuenisse : dixerunt: Sicut &iam nunc plusquam quadringentos
tota affricam se esse iactantes obliti sunt quod in sua notaria posuer usque uos

Expanded text:
posteaquam suscripsit, ad propria remeantem in itinere defecisse adseueraposteaquam suscripsit, ad propria remeantem in itinere defecisse adseuerarent. deinde sub diuina testificatione interrogati, utrum eum constaret fuisse Carthagini, uehementius perturbati dicerent: \'quid, si alius se pro eodem opposuit?,\' atque ita uerbis suis falsitatem, quam nobis obiecerant, in suo mandato apparuisse et conuictam claruisse firmarent. Quanti emere debuimus, ut, cum uellent de . numerositate gloriari, etiam in hoc mendacia sua proderent? nam cum aliquanto amplior nostrorum numerus adfuisset dictumque a nobis esset alios centum ferme episcopos catholicos partim senectute, partim ualetudine, partim diuersis necessitatibus impeditos non uenisse Carthaginem, illi hoc audito multo plures suos non uenisse dixerunt; sicut etiam nunc plus quam quadringentos per totam Africam se esse iactantes obliti sunt, quod in sua notoria posuerunt, usque adeo se
Abbreviated transcription (Latin):
uimus ut subscriptionũ nostrarũ : quȩ in eodem mandato demonstrabantur: n e¬
amsitate commoti exigerent totius concilu nostri praesentiam: Ex quo concilio
imisi decem & octõ secundũ edictum cognitoris aderamus: et questionem fal¬
atis inferrent : quod alui proalus subp̃tisi subscribere potuerunt Sic enĩ
ruentum ẽ : ut eorum quoque numerus recenserentur : et ipsi in ea falsitate
prehenderentur. cuius in nos sus pitionem intendere uoluerunt : ita ut non so
nquidam in eorum mandato legerentur subscripsisse ꝓabsentibus. qui nec
udaginem uenerant: uerum &iã quendã recitatum. et non respondentem
mintinere defecisse dixissent : quȩ sitũ que ab eis essent quomodo apud car¬
inem subscribere potuerit : qui initinere iam defecerat. post magnas angusti
intubationis atq in constantis et uariae responsionis suae nonuenientẽ : sed

Expanded text:
buimus, ut suscriptionum nostrarum, quae in eodem mandato demonstrabantur, numebuimus, ut suscriptionum nostrarum, quae in eodem mandato demonstrabantur, numerositate commoti exigerent totius concilii nostri praesentiam, ex quo concilio non nisi decem et octo secundum edictum cognitoris aderamus, et quaestionem falsitatis inferrent, quod alii pro aliis subpositi suscribere potuerunt? sic enim peruentum est, ut eorum quoque numerus recenseretur et ipsi in ea falsitate deprehenderentur, cuius in nos suspicionem intendere uoluerunt, ita ut non solum quidam in eorum mandato legerentur suscripsisse pro absentibus qui nec Carthaginem uenerant, uerum etiam quendam recitatum et non respondentem, cum in itinere defecisse dixissent quaesitumque ab eis esset, quomodo apud Carthaginem suscribere potuerit qui in itinere iam defecerat, post magnas angustias perturbationis atque inconstantis et uariae responsionis suae non uenientem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
detem poribus & dieb: depersonis &iã nobis p̃scribere conarentur : Et
omnibus hominibus &iam illis qui nostras disputationes intelligene n
grt sictimebant apud eũ iudicem: cuius erga se benignitatẽ atque
sticam tanto preconio. laudauerant: & cuiꝰ motum aduersum se nullũ ad
senserdtͥ: Quanti emere debuimus ut ipsi deinde exigerent: non secum
dibere forensibus formulis. sed diuinis potius testimoniis. et descriptu
similiter seres ponsuros esse promitterent : et conmandatũ concilii catho
quod optuleramus recitatum esset At que in eo ipsis &iam confitentibus
riusset : nos a ecclesiae catholicȩ testimoniis scãrũ scripturarũ agere ualu
rursus tam quam obliti quid sibi placere dixissent: ad easdem forenses prȩ¬
irptiones perplexis et odiosis contentionibus remearent: Quanti emere de¬

Expanded text:
de temporibus et diebus, de personis etiam nobis praescribere conarentur et sic de temporibus et diebus, de personis etiam nobis praescribere conarentur et sic omnibus hominibus, etiam illis qui nostras disputationes intellegere non roferre et agere sic timebant apud eum iudicem, cuius erga se benignitatem atque iustitiam tanto praeconio laudauerant et cuius motum aduersum se nullum adhuc senserant? quanti emere debuimus, ut ipsi deinde exigerent non secum agi debere forensibus formulis, sed diuinis potius testimoniis, et de scripturis sanctis similiter se responsuros esse promitterent et, cum mandatum concilii catholici, quod obtuleramus, recitatum esset atque in eo ipsis etiam confitentibus claruisset nos ecclesiae catholicae causam testimoniis sanctarum scripturarum agere noluisse, rursus tamquam obliti, quid sibi placere dixissent, ad easdem forenses praescriptiones perplexis et odiosis contentionibus remearent? Quanti emere de