comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Elchisedech quippe ut legimꝰ sacerdos
dei sũmi louge legalis sacerdocii tempora
precessit: offerens tũc panẽ ⁊ uinũ Et
ideo redẽptor sacerdos esse dicit᷑ scdĩn or¬
dinẽ melchisedech: quia ablatis uictimis
legalib idẽ sacrificii genus ĩ misteriũ sui
corporis ⁊ sangiũs ĩ nouotestamẽto offe¬
rendũ istituit Quis ergo cõgruẽtius traus¬
lationẽ legalis ⁊ substitucõem euuãge¬
lici sacerdocii quã sũmi iuxta legẽ sacer¬
dotis filius ꝓphetaret: Qui cũ ⁊ ip̃e sum¬
mus sacerdos scdm̃ legẽ existere posse ui
deret᷑: ⁊ maluit docente ĩ trinsecus in cõ¬
mutabili racõne ueritatis noui sacerdo¬
tii fieri preco ꝙͣ successor ⁊ heres existere

Expanded text:
elchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere
Abbreviated transcription (Latin):
Udas autẽ genuit phares ⁊ zaram de
thamar Notãdũ ĩ genealogia saluato¬
ris nullã scãrũ assium mulierũ sed eas
quas scriptura rep̾hendit: ut qui propt̃
pccores uenerat de peccatricib nascens
õium pccã deleret Unde ⁊. ĩ cõseqũẽtib
rie. Hoc loco obicit nobis iulianus augu¬
stus dissonãciã euuãgelistarũ ⁊ cur enuã¬
gelista matheus ioseph dixerit filiũ iacob
et lucas eũ appellat filiũ hely: nõ ĩtelli¬
gẽs cõsuetudinẽ scripturarũ qd̾ alter se¬
tũdũ naturã alter scdm̃ legẽ ei pater sit

Expanded text:
udas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus . Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph dixerint filium Jacob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, a
Abbreviated transcription (Latin):
ũ autẽ uirũ audieris suspicio ti¬
bi nõ subeat nuptiarũ: sed recordare cõ¬
suetudĩs scripturarũ qd̃ sponsi uiri et
sponse uocent: uxores Querat diligẽs
lector: et dicat Cũ ioseph nõ sit pater
nis ordo deductus usq ad ioseph: Cui re¬
spondebimꝰ primũ nõ esse cõsuetudĩs
scripturarũ ut mulierũ ĩ generacõib
ordo texatur ⁊ deĩde ex una trib fuisse
ioseph ⁊ mariã unde ex lege eã accipere
togebat: ut propĩquã: et qd̃ simul cen¬
sentur ĩ bethleem uti ex una uidelicet

Expanded text:
 Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum; sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et a translector et dicat: Cum Joseph non sit pater  Dominum generationis ordo deductus usque ad Joseph? Cui respondebimus primum, non esse consuetudinis Scripturarum, ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam: unde ex Lege eam accipere cogebatur ut propinquam, et quod simul censetur in Bethleem, ut de una videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ro Cui ille respõdebat irridẽdo dicẽs Ergo
parietes facũt xp̃ianos : Et sepe hoc dice¬
bat: se iã ẽẽ xp̃ianũ Et simplicianus
illud sepe respõdebat ⁊ sepe ab illo parie¬
tũ irrisio repeteba tur: nam ainicos tuc
suos reuerebatur offendere Lemo¬

Expanded text:
ro. Ille autem irridebat dicens: Ergo parietes faciunt Christianos? Et hoc saepe dicebat, jam se esse christianum; et Simplicianus illud saepe respondebat, et saepe ab illo parietum irrisio repetebatur. Amicos enim suos reverebatur offendere
Abbreviated transcription (Latin):
multa edoctus ei uidebat:: et uere sic e¬
rat Unde uolebat ut proferret ei cõferẽti
secũ estus suos: quis eẽt aptus modus sic
affecto ut ip̃e erat ad ãbulandũ ĩ uia dei
Didebat eñi plenã ecclĩam: et alius sic
ibat alius autem sic Lectio¬
i autẽ displicebat qd̃ agebat ĩ sdõ
et oueri ei erat ualde: nõ iã ĩ flamantib
cupiditatib ut solebãt spe honoris ⁊ pettu¬
me ad tollerãdã illã seruitutẽ tã grauem

Expanded text:
multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitut
Abbreviated transcription (Latin):
us Nõ eñ solita sonabat uba Plusq al
loquebãt᷑ ammũ eiꝰ frons. gene. oculi
color modus pocis: quã u̾ba que pro¬
mebat rtulus quidã erat hospicii illo¬
rũ: quo illi utebant᷑: sicut tota domo
Nã hospes ibi nõ habitabat dñs domius

Expanded text:
ue enim solita sonabam, plusque loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus vocis, quam verba quae promebam. Hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat dominus domus
Abbreviated transcription (Latin):
sederũt: ut colloquerẽt᷑: Et forte suꝑ mẽ¬
sulã lusoriã que ante eos erat attendit
codicẽ: tulit aperuit Inuenit apostolum
paulũ: ĩopinate sane Putauerat enim¬
esse aliquẽ de libris: quorũ professio eos
tuens gratulatorie: muratus ẽ qd eas ⁊
solas pre oculis eiꝰ litteras cõperisset xp̃i¬
C

Expanded text:
sedimus ut colloqueremur; et forte supra mensam lusoriam quae ante nos erat, attendit codicem, tulit, aperuit, invenit apostolum Paulum, inopinate sane: putaverat enim aliquid de libris quorum professio me tuens, gratulatorie miratus est quod eas et solas prae oculis meis litteras repente c
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis se curã maximã ĩpendere: or¬
tus ẽ sermo ip̃o narrante de antonio egi¬
ptio monacho curꝰ nomẽ excellenter cla¬
rebat apud seruos dei: ipos autẽ usq ĩ illã
horã latebat Qd̃ pontianus ubi cõperit.
immoratus ẽ in eo sermone ĩ sinuans tã¬
tũ uirũ ignorãtib ⁊ admirãs eãdẽ illorũ
ignorãciã Stupebãt autẽ illi: audiẽtes¬

Expanded text:
Scripturis curam maximam impendere, ortus est sermo, ipso narrante, de Antonio Aegyptio monacho, cujus nomen excellenter clarebat apud servos tuos; nos autem usque in illam horam latebat. Quod ille ubi comperit, immoratus est in eo sermone, insinuans tantum virum ignorantibus, et admirans eamdem nostram ignorantiam. Stupeba
Abbreviated transcription (Latin):
patur Cũ itaq retolit animꝰ ubi sepul¬
tũ sit carissimi corpus ⁊ occurrit locus
noĩe martiris uenerabrlis: ei martiri
aĩam dilectã cõmẽdat recordantis et
precantis affectus Ley

Expanded text:
tur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
t hec quidẽ facere possẽt: etiã si tali¬
b locis eos humare nõ possẽt. Sed nõ ob
aliud uel memorie yel monumẽta dicũ¬
tur ea que ĩsignite fiuĩt sepultra mortuoꝵ:
nisi qr eos uiuẽtiũ oculis morte subtracti
sũt: ne obliuione eciã cordib subtrahã¬
tur ĩ memoriã renocãt ⁊admonẽdo fati¬
ũt cogitar. Nã ⁊memorie nomẽ id aꝑ

Expanded text:
 quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt co
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙͣ cilicio tectum quis cineribus
crederet inuolutum ita uitro purior
resurrectionis gloria et natura demu¬
tate carnis ostensus est. Iam uero in
obsequiũ funeus credi non potest ꝙ̃¬
ta hominum multitudo conuenerit

Expanded text:
umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet inuolutum? iam enim resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit
Abbreviated transcription (Latin):
mutacione releuaret. sinite inquit
sinite me fratres celum pocius respi¬
cerc ꝙ̃ terram et suo iam itinere itu-¬
rus ad dominum spiritus dirigat᷑.
Het locutus dyabolum uidens ꝓpe
assistere quid hic inquit aftas cru¬
enta bestia. Nichil in me funeste re¬
peries: abralx ine sinus recipict. Cũ
hac ergo uoce fatigatum diuinis ope

Expanded text:
mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiritum reddidit: te
Abbreviated transcription (Latin):
sem roidẽs hidi afflictionẽ ppli mei qui est
ĩ egipto⁊ et gemitũ eoꝵ audiui: et descẽdi
liberare eos pidit ergo hoĩem: miseratus
ẽ eũ qui hũanis tatũ studiis deditus nec¬
dũ anglico noĩe dignus extiterat uidit
sedentẽ ĩ theloneo: ꝑtinaci uidelicet animo¬
atheũ ĩquit noĩe Matheus hebrai¬
ce: latine dicit: donatus Qd̃ profecto no¬
bat᷑:: qd eciã nomẽ eidẽ gr̃e qua donatꝰ
est testĩomiũ ꝑhibet Int̾pretat: eñ additꝰ
sine assũptus: significãs qr assũptus ẽ
ꝑ electionẽ a dño ⁊ additus ad numerum
gradus aplĩci Hoc autẽ noĩe illũ martus
et lucas ĩ hac lectione magis appellare uo¬
luerũt: ne cõsortẽ oꝑis enuãglĩci deprisca
conu̾sacõe palã notabilẽ redderẽt. At ubi
ad describẽdũ duodecĩ aplõrũ cathalogum
ꝑuenerũt : tacitoleui bocabulo matheũ
illũ aꝑte nũcupauerũt

Expanded text:
dens vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . Vidit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animoaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nobatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
merositas scelerũ a sperãda uenia reuo¬
caret: cũ hũc tãtis mũdi nexib absolu¬
tũtã celestẽ factũ cõspiceret ut cõmuni¬
cato cũ anglicis spiritib uocabulo euuã¬
idit ĩquit ih̾s hoĩem sedentẽ ĩ the¬
loneo: matheũ noĩe Didit autẽ nõ tam

Expanded text:
merositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evadit, inquit, Jesus hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et a
Abbreviated transcription (Latin):
doctor gentiũ erat futurus ĩ prima
sua conu̾siõe peccãtiũ post se gregẽ ad sa
proficiẽte merito uirtutũ erat expleturus
a primis iã fidei sue rudimẽtis ĩcipit Nõ
em̃ solũ qui u̾bo frẽm suũ erudit ⁊ s etiã
qui exemplo ad meliora conu̾tit: doctoris¬
dicit qd dñs ĩ domo eiusdẽ mathei tũ pu¬
blicanis discubuerit: et qd̃ ip̃e cõuiuiũ
neficiis celestib uicem repẽdit: ut a quo
ꝑhẽma hona speraret illi sua tẽporalia co¬
modaret ⁊ cũq corporalib reficeret epulis:¬
quo ip̃e donãte gustũ spũalis acceperat

Expanded text:
doctor gentium erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem trahitproficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, midicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium neficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat
Abbreviated transcription (Latin):
luerũt uulgatũ Ip̃e autẽ mathens iuxta
illud qd̾ scriptũ ẽ iustus accusator sui ẽ
ĩ principio sermonis matheũ se ⁊ publi¬
canũ noĩat: ut ostendat legẽtib nullũ
debere conu̾sũ de salute diffidere: cũ ip̃e
de publicano ĩ apostolũ de theloneario ĩ
enuã glĩstã sit repẽte mutatus¬
racit dnm̃ sequi: relictis oĩb sequitur
potuisset: reliquit propria qui rapere
solebat aliena ꝑfectãq nobis abrenũ
ꝑfectas atq ĩcõpositas dereliquit eãta
er̃ cupiditate sequẽdi dum ductus ẽ:
ut ĩ nullo prorsus huiꝰ uite respectũ uel
cogitacõem sibimet reseruauerit Siqui¬
dẽ ip̃e dñs qui hũc exterius hũana collo¬
cutiõe ut sequeret: uocauit ⁊ ĩtus diui-¬
na ĩspiratõe ut mox uocãtẽ sequeretur
accẽdit: ip̃e ĩui sibilit quomodo obsequẽ
dũ eẽt edocuit Propt̃ qd̃ ille merito obe¬
diẽtie dũ hũana cõtẽpnẽs negocia dese¬
rit: dũicorũ fidelis dispesator factus ẽ¬

Expanded text:
erunt vulgatum. Ipse autem Matthaeus, juxta illud quod scriptum est, justus accusator sui est: in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat; ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de teloneario in evangelistam sit repente mutatusraciter Dominum sequi, relictis omnibus, sequitur.potuisset, reliquit propria, qui rapere solebat aliena, perfectaque nobis abrenuntperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservarit. Si quidem ipse Dominus qui hunc exterius humana allocutione ut se sequeretur vocavit, intus divina inspiratione ut mox vocantem sequeretur adum esset, edocuit. Propter quod ille merito obedientiae, dum humana contemnens negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator factus e
Abbreviated transcription (Latin):
eñi domicilio xpm̃ recipit ĩterno: ma¬
ximis deleitacoĩb exuberãtiũ pascitur
uoluptatũ Itaq dñs libẽter ĩgredit᷑.: et in
eiꝰ qui crediderit retũbit affectũ Et hoc ẽ
bonorũ operũ spiritale cõuiuiũ: quo diues

Expanded text:
enim domicilio Christum recipit interno maximis delectationibus exuberantium pascitur uoluptatum. itaque dominus libenter ingreditur et in eius qui crediderit recumbit bonorum operum spirituale convivium quo dives
Abbreviated transcription (Latin):
bit arcere cũ larentio: ut possit a xp̃o cũ
laurentio coromari: Quis nolit ad horde
sultanero lanenti igrẽ: ut etcenũ gehẽ¬
pr auecamur etenlo ad martirĩ acendi¬
dui lũn nobis ꝑsecutoris dlamma
weste fidei tanẽ flama non deest us
Nõ ardemus corpore pro xp̃o sed ardemus
affectu Nõ subicit ꝑsetutor ignẽ: sed sugge¬
rit michi ignẽ desideriũ saluatoris quo succẽ¬
flãmarũ nõ sensit ĩcendiũ: et dũ xp̃i ardet
desiderio ꝑsecutoris pena nõ ardet In quãtũ
em̃ ĩ illo fidei ardor feruet: ĩ tantũ supplicii

Expanded text:
Christo ardere cum Laurentio, ut possit a Christo cum Laurentio coronari? Quis nolit ad horam 581 sustinere Laurentii ignem, ut aeternum gehencendiem. Etsi nobis persecutoris flamma est, fidei tamen flamma non deest. Non ardemus quidem corpore pro Christo, sed ardemus affectu. Non subjicit mihi persecutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium Salvatoris. Esseflammarum non sentit incendia, et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii
Abbreviated transcription (Latin):
carbonũ ĩsuꝑ eũ ferrea trate diftentũ
lenta flamina consumeret. Lcẽ . mii¬
do flãma cita ĩterunerẽt hominẽ
quãdiu exurẽdo torqueret ⁊ ita ut cũ unũ
latus exustũ ꝑsetutor ceruereti aliud latꝰ
igrib obiceret exurẽdũ Legimꝰ anamami

Expanded text:
carbonum, insuper ferrea crate distentum lenta flamma consumeret, ut do cito interimeret hominem, quandiu exurendo torqueret; ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius dei miseratio ut enĩ protho¬
plaustũ parente ⁊ successionẽ filiorũ eiꝰ
ĩnouaret ꝙͣ cõstat. ob hoc editũ ut suꝑbiẽ¬
tiũ angelorũ suppleret numerũ ⁊ ordinẽ
nõ idigne ꝑtulit ifia uirgis aluũ celitꝰ¬
se ĩcorporari: nec nõ ⁊ ut cõsocialẽ formã
iuxta corporeũ ĩcremẽtũ absq macula pec¬
cati sibi cõpactũ eo erigeret unde ⁊ suasor
et ille qui succubuit perfida fraudatione
cre itaq cũcti qui ad sacrã cõueni¬
tis uirgĩs natiuitatẽ om̃s corporeos ho¬

Expanded text:
io, imo miseratio! ut enim protoplastum parentem et successionem filiorum ejus innovaret, quem constat ob hoc editum, ut superbientium angelorum suppleret numerum et ordinem, non indigne pertulit intra Virginis alvum coelituse corporari, ut consocialem juxta corporeum incrementum absque macula peccati sibi compactum eo erigeret unde et suasor et ille succubuit, perfida fraudatione Ecce itaque cuncti qui ad sacram convenitis Virginis nativitatem, om
Abbreviated transcription (Latin):
Etentur iuuenes fortes ĩ hac die:
qm̃ hodie prodiit ĩ hãc lucẽ uirgo ex tuiꝰ
secretis natus ẽ iuuenis speciosus pre
natis hominũ de curꝰ labris diffusa est
dĩs grã ꝑlata ⁊ quadriꝑtita mũdi climã¬
ta Uirtutẽ quoq corporis ĩ anii uigore
trãsmutẽt: et ꝑ huiꝰ sacre uirgĩs obten¬
Ongralentur eciã pueri ⁊ĩfantes
mĩstrũ ⁊ et mariã singularis puditicie¬

Expanded text:
etentur juvenes fortes in hac die, quoniam hodie prodiit in hanc lucem Virgo, ex cujus secretis natus est juvenis, speciosus prae natis hominum, de cujus labiis diffusa est mnis gratia perlata per quadripartita mundi climata. Virtutem quoque corporis in animi vigorem transmutent, et per hujus sacrae Virginis obtenongratulentur etiam pueri et infantes ministrum, et Mariam singularis pudici
Abbreviated transcription (Latin):
pirtute ⁊ ꝑseuerãcia animi eiꝰ uictus libe¬
rã eã dinisit: et illa reliquũ uite sue in
om̃i scĩtate cũ scĩmomialib duxit lc̃ .ixͣ.¬
anctus autẽ beruardus tãta absti¬
nẽcia labore ⁊ uigiliis corpus suũ
detriuit: ut grauissima ⁊ cõtinua egri¬
tudine languẽs licet sibi uim uehemẽ¬
ter ĩferret cõuentũ sufferre nõ posset
ronde ip̃e se grauiter accusabat: sacrile¬
gii arguẽs qd̾ seruiciodei ⁊ frm suorũ
didisset Ciliciũ quidẽ portauit: quãdiu

Expanded text:
uirtute et perseuerantia uictus liberam dimisit et illa reliquum uite sue in omni sanctitate cum sanctimonialibus duxit. Sanctus autem Bernardus tanta abstinentia labore et uigiliis corpus suum detriuit ut grauissima et continua egritudine languens licet sibi uim uehementius inferret conuentum sufferre non posset. Vnde ipse se grauiter accusabat sacrilegii arguens quod seruitio dei et fratrum suorum didisset. Cilicium quidem portauit quam diu
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ fugit nuilier: familia cõsurgit: Iu¬
cerna accendit. latro queritur: sed non
ĩuenitur Adlectũ unusquisq redit ⁊ sed
illa qd̾ ceperat usq t̃tio iterauit: et sic sẽ¬
Erpendẽs itaq nõ eẽ tutũ cohabita

Expanded text:
uocem fugit mulier, familia consurgit, luuocem fugit mulier, familia consurgit, lucerna accenditur, latro queritur, sed non inuenitur. Ad lectum unusquisque rediit, sed illa quod ceperat usque tertio iterauit et sic semerpendens itaque non esse tutum cohabitar
Abbreviated transcription (Latin):
naturaliter inchoabat Lcõ .iͣ.
rat eñ simplicissimꝰ ĩ secularib ani¬
aus habitare setũ publicũ fugitãs mire co¬
gitatiuus parẽtib obediẽs subditus om̃ib
benignus ⁊ gratus: domi simplex ⁊ quie¬
tuo foris rarus ultra ꝙͣ credi possit uererũ¬
dus nũquã multũ loqui amãs ⁊ deo deuo¬
ergo defũcta matrẽ bernardus quasi sui
iuris ẽẽ ĩciperet ⁊ ei ĩ oĩb secularis prospe¬
ritas arrideret : diabolus proposito castita¬
tis eiꝰ ĩuidere cepit: et multos ei la que¬
os temptationis opposuit Lcõ .iiĩ.
ũ hic aliquãdo quãdã feminã curi¬
osius aspexisset : cõtinuo de seip̃o erube¬
scẽs ĩ staguũ gelidũ collotenus ĩsiliuit:
et tã diu ibi mãsit donec pene exsangius
effectus ꝑ grãra dei a calore carnalis cõ-¬
cupiscẽcie totus refriguit Circa illud tem
puella nuda se u̾ecit. Quã ille senciens
tũ oĩ pace ⁊ silentio partẽ ei lectuli quã
ens: stanĩ clamauit Latrones Ad hanc

Expanded text:
naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obediens et subditus, omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et, ultra quam credi possit, verecundus, nusquam multum loqui amans, Deo devoergo defuncta matre eius Bernardus quasi sui iuris esse inciperet et ei in omnibus secularis prosperitas arrideret, dyabolus proposito castitatis eius inuidere cepit et multos ei laqueos temptationis opposuit. Cum enim aliquando quandam feminam curiosius aspexisset, continuo de se ipso erubescens in stagnum collotenus insiluit et tam diu ibi permansit donec pene exanguis effectus per gratiam dei a calore carnalis concupiscentie totus refriguit. Circa illud temppuella nuda se iniecit; quam ille sentiens cum omni pace et silentio partem ei lectuli quam ens statim clamauit: «Latrones! Latrones!». Ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tauit Cũq benisset adportã cũ comitatu
tenus ad quieuit exire ad eã Qd̾ illa audi¬
tota ĩ lacrimis resoluta ⁊ si ĩquit pecta¬
trix sũ tamẽ pro talib mortuus ẽ xp̃s :
Et si despicit frater meus carnẽ meam:
nõ despiciat serms dei aĩam meã ueni¬
at precipiat: quicquid p̾ceperit facere
sũ parata Ad hoc pactũ iuit ad eã cũ fr̃ĩ¬

Expanded text:
tauit. Cumque uenisset ad portam in comitatu tenus acquieuit exire ad uidendum eam. Qutota in lacrimis resoluta: «Et si», inquit, «peccatrix sum, tamen pro talibus mortuus est Christus. Et si despicit frater meus carnem meam, non despiciat seruus dei animam meam. Veniat, precipiat, quicquid preceperit facere sum parata». Ad hoc pactum exiuit ad eam cum fr
Abbreviated transcription (Latin):
dis oĩb attẽptarẽt: tãtã gr̃ãm dedit ei dñs
ut nõ solũ ip̃e a conu̾sione nõ retardaret.
sed etia poo frẽs ⁊ nuiltos alios ad conuer¬
ditur ⁊ et ibi statĩ in tãtũ darnales concui¬
piscẽtias adnullauit: ut totus absortus ĩ
uiciorũ exiret: ignorauit si domus
haberet testudinẽ In capite ecclĩe ubi tres
erãt unã tantũ putauit inẽẽ fenestrã Dix
etiã sapore aliquid discernebat Nã et sa¬
gimẽ crudũ ꝑ eriorẽ pro butiro sibi obla¬
tũ multis dieb comedit: et oleũ pro a¬
qua multociẽs bibit Solã aquã sibi saꝑe
dicebat: qr fauces ⁊ guttur ei refrigerabat.
clarauallã beruardũ illis p̾fecit abbatem
licet iumorẽ ⁊ ĩfirmiorẽ dextioris occupa¬
tionis prorsus expertem Dbi ita diu uixe¬
rũt: qd̾ pulmẽtũ sepius ex foliis fagi con¬
ficiebãt ⁊ panẽ de ordeo ⁊ milio ⁊ uicia co¬

Expanded text:
antam gratiam dedit ei deus ut non solum ipse a conuersione non retardaretur, sed et ipsos fratres et multos alios ad conuerditur et ibi statim in tantum carnales concupiscentias annullauit ut totus absortus in tiorum exiret, ignorauit si domus haberet testudinem et in capite ecclesie ubi tres erant unam tantum putauit inesse fenestram. Vix etiam sapore aliquid discreuit; nam et sagimen crudum per errorem pro butiro sibi oblatum multis diebus comedit et oleum pro aqua multotiens bibit, solam aquam sibi sapere dicebat, quia fauces et guttur refrigerabat. ellet, Bernardum illis prefecit abbatem, licet minorem et infirmiorem et exterioris occupationis prorsus expartem. Vbi ita diu uixerunt, quod pulmentum sepius ex foliis fagi conficiebant et panem ex ordeo et milio et uicia co
Abbreviated transcription (Latin):
posito ita sompnius obrepsit:ut nec
uigilãs aꝑte nec dornnẽs ĩtegre uiderẽ
aptis oculis mecũ ẽẽ duos uiuene s̃
ephebos uestib candidissimis id est co¬
lobio ⁊ pallio ĩdutos. caligulis calciatos
manibz extensis orantes. Sed quia pars ĩ¬

Expanded text:
positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
mas fidei calore nõ sentit Et dũ xp̃i pre.¬
cepta cogitat: frigidũ ẽ illi om̃e qd̾ patitꝰ
Nes em̃ potest piscerib igniũ rormenta
sentire qui sensib ꝑadii refrigeria possi
aceat licet aute pedes Acõ. ixͣ. det¬
trrãm exusta caro corpus examme:
inchil tame detrimẽti patit᷑: ĩ tris cuiꝰ am̃¬
mus demorat᷑. ĩ celis Extendit. ergo super
flamarũ ignitos globos ⁊ sepius u̾satur
i latera laurẽtius: sed quãto plus penarũ
Nouo quoq admiratiomis genere alus
Aliũ torquet: et alii seuientis tormenta
mofituit ⁊deuotiore laurentiũ saluator.
supplicia attrociora fecerũt

Expanded text:
mas fidei calore non sentit: et dum Christi praemas fidei calore non sentit: et dum Christi praecepta cogitat, frigidum est illi omne quod patitur. Nec enim potest in visceribus ignium tormenta sentire, qui sensibus paradisi refrigeria possiaceat, licet, ante pedes tyranni exusta caro, corpus exanime, nihil tamen detrimenti patitur in terris, cujus animus demoratur in coelis. Extenditur ergo super flammarum ignitos globos, et saepius versatur in latera; sed quanto plus poenarum Novo admirationis genere alius illum torquet, et alii saevientis tormenta proficiunt. Devotiorem Laurentium Salvatori supplicia atrociora fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
adicoprobadã deucrdem suã geminil sibi
ignẽ postulat: ut luctamine habito osten¬
dat ĩse plus posse amorẽ xp̃i quã penã tirã¬
ni Honoremꝰ igit᷑ frẽs carissum beatũ lau¬
rentiũ: qui dũ fide sua ꝑsecutoris flammas¬
uicit:ostendit nobis ꝑign̾e fidei gehenne
laurẽtiũ grano synapis possumus
cõꝑare: qui diu̾sis attritus passionib ꝑ totũ
orbẽ gr̃a sui meruit fragrare martirii. Qui
tus ⁊ uilis⁊ postea quã uexatus laceratus
exustus ẽ: uniu̾sis ꝑ totũ mũdũ ecclesiis
õdorĩ sue nobilitatis ĩfudit Recte igitur
tur Illud feruorẽ attricionis sue euomit:
Hic ignẽ plurima rexatiõe aspirat Lc̃ .uiiiͣ.
ynapis ĩquã ĩ uasculo calido uapo¬
re decoquitur: laurẽtius ĩ craticu¬
la flãmarũ igne torquet᷑. Ardebat itaq
cendiis: sed maior illũ ĩ trinsecus xp̃i amo¬
ris filãma torquebat Et quãuis rex impro¬
bus ligna subiceret ĩcendia maiora sup¬
poneret: tamẽ scũs laurẽtius has flam¬

Expanded text:
ad comprobandam devotionem suam geminum sibi ignem postulat; ut luctamine habito ostendat in se plus posse amorem Christi, quam poenam tyranni. Honoremus igitur, fratres, beatum Laurentium, qui dum fide sua vicit, ostendit nobis per ignem fidei gehennae aurentium grano sinapis possumus comparare, qui diversis attritus passionibus, per totum orbem gratia meruit sui fragrare martyrii. Qui tus et vilis; posteaquam vexatus, laceratus, exustus est, universis per totum mundum ecclesiis odorem suae nobilitatis infudit. Recte igitur tur: illud fervorem attritione sua movet; hic ignem plurima vexatione suspirat. inapis, inquam, in vasculo calido decoquitur; Laurentius in craticula flammarum igne torretur. Ardebat itaquecendiis; sed major illum intrinsecus Christi amoris flamma torrebat. Et quamvis rex improbus ligna subjiceret, incendia majora supponeret; tamen sanctus Laurentius has flam
Abbreviated transcription (Latin):
stantes ĩ pens elenatis manib orabant
dum: hic autẽ prostratus ĩ sua pena toto
corpore dñm depcat: I terũ ergo bt̃s lauren¬
et renes eiꝰ ignib exurũt᷑: ut ĩplerentur
psalim cũ ꝓphetia que dicit ex ꝑsona lau¬
rentii proba me dñe ⁊ tẽpta me ure renes
meos ⁊ tor meũ ⁊ duplici itaq postulat iz
ne cõburi. Nã si de uno ⁊ solo mũdiigne loq̃¬

Expanded text:
stantes in poena elevatis manibus orabant Dominum; hic autem prostratus in sua poena toto corpore Dominum deprecabatur. Iterum beatus Laurenet renes ejus ignibus exuruntur; ut impleretur psalmi prophetia quae dicit ex persona Laurentii: Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos, et cor meum . Duplici se utique postulat 583 igne comburi. Nam si de uno
Abbreviated transcription (Latin):
tus autem seuerinus coloniensis cii
bilis dum die dominico loca sancta
ex consuetudĩe post matutinas cum
sius clericis cirtuiret illa hora qua uir¬
beatus obiit. audiuit chorum canen¬
cium in sublimi. Uocatoq archidia¬
cono suo interrogat si aures eius per¬
cuterent uoces quas ille attencius au¬
diret. Et respondit nequaꝙ̃. lc̃ uiii.
unc prostrati terre pariter do
ei diuina pietas audire permitteret.
Erectis autem ipĩs rursum ĩterrogat
Quid audis. Qui ait. Uoces psallẽ¬
cium tanꝙ̃ in celo audio sed quid
sit prorsus ignoro. Cui ille. Dominꝰ
uit et nunc angeli canendo eum defe¬
runt in extelsum. Et ut parũper
in eodem reperiens confusus abscessit.
die eademq hora magnifestissime co¬
gnouit transisse beatum uirum quo
sanctus scuerinus audiuit psallen¬
cium chorum.

Expanded text:
tus autem Severinus Coloniensis civibilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis clericis circumiret, illa hora qua Beatus obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper in eodem reperiens, confusus abscessit. die et hora manifestissime cognovit transisse beatum Martinum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus qui aute saulus apostolus
gentiũ aduotatus iudeorũ: a xp̃o de celo
uocatus ĩ terrã prostratus ẽ. Hic oculatus
cecidit: cecus resurrexit Ex ꝑsecutore au¬
tẽ effectus ẽ uas electionis: ex lupo ouis¬
Ipe int̾ aplõs pocacõe nouissimꝰ p̾dicatio¬
ne primus : i lege ganialielis discipulus:
in euuã gelio xp̃i seruus fuit Huius
sionẽ dm̃ ã no baptiz atus: digni¬
tatẽ meruit apostolatus Plus quoq
oĩb laborãs multo lacius int̾ ceteros uer¬
bi grãm sennnauit: atq doctrinã enuã
gelicã sua p̾dicatione cõpleuit. Incipiẽs
quidẽ ab iherosolimis usq ad illiricum
ytaliam ⁊ yspanias processit: ac nomẽ
centem phitonis spm̃ ĩperata discessiõe
dãpnauit. Adolescenti mortuo: uitalem
reĩtegrauit spm̃ Cetitate ꝑcussit magũ
Claudo propriũ reformauit ĩtessũ Duri
serpentis nec sensit nec corruit. morsu:
sed igui dedit arsurũ Patrẽ etiã publii:¬

Expanded text:
aulus, qui ante Saulus, apostolus gentium, advocatus Judaeorum, a Christo de coelo vocatus, in terram prostratus, qui oculatus cecidit, caecatus surrexit, ex persecutore effectus est vas electionis, ex lupo ovis, inter apostolos vocatione novissimus, praedicatione primus. In lege Gamalielis discipulus, in Evangelio Christi servus. Cujus sionem Domini anno baptizatus, dignitatem meruit apostolatus, atque plus omnibus laborans, multo latius inter caeteros verbi gratiam seminavit, atque doctrinam e sua praedicatione implevit. 120. Incipiens enim ab Jerosolymis, usque ad Illyricum, et Italiam Hispaniasque processit, ac nomen centem Pythonis spiritum imperata discessione damnavit, adolescenti mortuo vitalem redintegravit spiritum, caecitate percussit magum, claudo proprium reformavit incessum; diri quoque serpentis nec sensit nec horruit morsum, sed igni dedit arsurum, patrem etiam Publii
Abbreviated transcription (Latin):
sũt reuelare alt uero que sp̃s lequit᷑. car¬
nis misteria: nõ carras ⁊ sangũis inisterio
sed diuina ĩspiracõne fundũtur Noli er¬
go acquiescere carm ⁊ sanguu nec carnis
et sanguinis p̾cepta haurias: ut ip̃e caro
et sangus fias Qui enĩ carni adheret ca¬
ro ẽ: et qui adheret deo unus spuitus est

Expanded text:
sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitursunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguini, ne carnis et sanguinis praecepta haurias atque ipse sanguis et caro fias. qui enim carni adhaeret, caro est et qui adhaeret deo unus spiritus est
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quẽ decollatũ sciebãt: aut unũ ex prophe
dencie ẽ Nã si aplõ paulo satis ẽ nichil scire
michi desiderãdũ ẽ scire quã xp̃m In uuo
em̃ hoc uoĩe: et diuinitatis ⁊ ĩcarnacoĩs ex¬
pressio ⁊ fides est ꝑassionis Et ideo licet ceteri
apli siluerĩt: petrus tamẽ respondit pro cete¬
ris eu es xp̃s filiꝰ dei uiui Lcõ .uiiͣ.¬
Omplexus ẽ itaq oĩa: qui ⁊ naturã et
em̃ petrus: qd ĩ filio dei oĩa sũt Om̃ia eniun-
dedit pater filio Si oĩa dedit: eternitatẽ quã
habet maiestatẽq transfudit. Sed quo prote¬
labor longius : fins fidei mee: xp̃s ẽ fins
fidei mee filius dei ẽ Nõ licet mi chi scire ge¬
neratoĩs seriem: nõ licet tamẽ nescire ge¬
nerationis fidem Lcõ .ix.¬
rede ergo sic quẽadmodũ petrus cre¬
didit ut ⁊tu beatus sis: ut ⁊ tu audire me¬
rearis qm̃ nõ caro ⁊ sanguis tibi reuela¬
uit sed pater meus qui ĩ celis ẽ Caro eũi
et sanguis: nõ queunt insi que terrena

Expanded text:
t unum de prophetdentiae est. Nam si Paulo apostolo satis est nihil scire  scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et natura Petrus quod in filio dei omnia sint: omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena
Abbreviated transcription (Latin):
t repente audunt uocẽ de uicina do
ge Statĩq mutato pultu ĩtentissimus
cogitare cepit utrũ uã solerẽt pueri ĩ ali¬
quo genere ludendi cãtitare tale aliquid:¬
nec occurrebat oĩuo audisse se uspiam
Rep̾ssoq ĩpetu lacrimarũ surrexit: nnchil
aliud int̾pretãs diuinitus sibi iuberi in¬
si ut aperiret coditem ⁊ legeret qd̾ pri

Expanded text:
t ecce audio vocem de vicina domge. Statimque mutato vultu, intentissimus cogitare coepi utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi canec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
tur utiait prĩarcha dauid herbis martirũ
dicẽs Trãsiuimꝰ ꝑ ignẽ ⁊ aquam: et edu¬
xisti nos in refrigeriũ Lcõ. uiͣ.¬
ransibat ꝑignẽ ⁊ aquã beatus lau¬
rentius: cũ hinc eũ mortifera mũdi flam¬
ma torreret hinc celestis irrigui uitalis
unda ꝑfũderet Trãsibat ꝑ ignẽ ⁊ aquã cũ
uim furentis ĩcendii diuim fontis clerẽ¬
cia tẽperaret. Ardebat ergo laurentius:
sed uincebat ignis ille de quo saluator¬

Expanded text:
ratur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum ratur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . ransibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
mercede sangĩs sui ⁊ tali liberalitatis p̃¬
ioditaret᷑: nõ dubitãs ⁊ ĩ semetip̃o se
fidẽ xp̃o suo ⁊ ecc̃asticas opes ĩ pauꝑib ser¬
tinus ad tribunal rapit᷑ ĩpiorũ uir
simplicitate ĩnocẽs uirtute fortissimꝰ ⁊ ni
chil aliud deferẽs iudicãti quã inue mẽtis
cõstanciã ⁊ illese cõsciẽcie puritatẽ: deuotã
deo ꝯfferẽs aĩam ⁊ castissimũ tradẽs ꝑseꝙͣ ti
corpus ad penã Excogitatur itaq ĩ lau¬
rentiũ ferale tormẽtũ: ut qui metu mortes
nõ mouehat᷑. acerbitate supplicii frange¬
retur. Sed quẽ cõsciarũ cõfortabat multi
ticula igne succẽsa: que martiris ⁊
brorũ fidelis aĩe eẽt eterna purgatio: et
corpus qd̾ corrũpẽtib flãmis presẽs uita
desereret ad ĩcorruptionẽ uuiẽdi dãpnata
morte trã siret Uere ĩcõꝑabile salutaris
huiꝰ fidei sacramẽtũ: quo ꝑ tormẽta bea¬
titudo queritur ⁊ flãmis refrigeriũ preꝑa¬

Expanded text:
sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus setinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animacidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitticula igne succensa, quae triumphalibrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praepa
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uenerabilis sixtus aplĩce sedis
sacerdocio fũgeret: ⁊ scĩssimo lau¬
rentii archidiacom misterio romana flo¬
Et ideo sixtũ aute om̃s sũmũ dm̃ sacer¬
dotẽ furor gentilis aggredit᷑:: ut ecc̃astica
inẽbra tã ualido trũcata capite uelut mu¬
nimine presidii celestis amoto cruentus
ꝑsecutor ĩuaderet Sed magnus ille sixtus
qui cõmissis a deo sibi ouib affuerat pa¬
stor ĩ t̾ris: aderat patronus e celis Lcõ .nͣ.¬
Euiq scm̃i laurentiũ quasi iã ponti¬
ficis sui solacio destitutũ: ad subxũ¬
da supplicia manus pagana ꝑquirit Nũe
urabilis sixtus adu̾sus oĩa seuientis
mũdi mala baticinio ꝓphetici sermonis
armauit. Nã cũ idẽ laurẽtius passionem
tristabit absẽcia pꝰ triduũ me seq̃ris
D

Expanded text:
um venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floEt ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem e contristabit absentia: post triduum me sequeris. d
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ sicut bono dispensatori clauẽ regni
celestis dñs dedit ⁊ paulo tãquã ydoneo
ĩiurixit: ut quos iste erudierit ad salutẽ
ille suscipiat ad quietẽ⁊ et quorũ corda
paulus patefecert doctrina u̾borũ: eorũ
aĩab petrus aperiat regna celoꝵ Lc̃ .nͣ.¬

Expanded text:
 sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo s injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefaceret doctrina verborum, eorum nimabus Petrus aperiat regna coelorum. It
Abbreviated transcription (Latin):
t hummlietur homo eo tẽpore natus
Ideo celebramꝰ natalẽ iohĩs sicut ⁊ xp̃i⁊ qͥa¬
ip̃ius natuitas plena ẽ imisterio hũilita
rio altitudĩs nr̃e Ergo ĩ hoĩe minua mur:
ut ĩ deo crescamꝰ In nobis hũiliemur:¬

Expanded text:
t humilietur homo, eo die natus deo celebramus Natalem Joannis, sicut Christi, quoniam ipsa nativitas plena est mysterio. Quo rio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ mater ⁊ ꝑpetua uirgo maria priusꝙͣ
nasceret᷑: oraculis enũciata ẽ: et desig¬
nata miraculis. Nata uero progenie di¬
uinitus ordinata priuilegio uirtutum
ĩsignis enituit: saluatorẽ edidit a quo
glorificata ĩ celo nũquã t̾rigenis patro¬
tinari desistit Propositionẽ sequatur exx¬
ordine suo narratio: iãq referamus
unũ de pretaxatis oraculis Lcõ nͣ
tem Inmaicicias ponã int̾ te ⁊ mulierẽ:
et semen tuũ ⁊ semẽ illius Ipã cõteret ca¬

Expanded text:
Domini Mater et perpetua Virgo Maria priusquam nasceretur oraculis enunciata est: et designata miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac indetem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et semen tuum et semen illius: ip
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ procreauit ⁊ filiũ sane flore desig¬
natũ ⁊ fructu: flore propt̾ spetiẽ frutu¬
propter utlitatem Lectio quĩta¬
ic breuiter asserta propositiomis
pre nazareno matre bethleemita quas
prbes xp̃i natĩtati uel comu̾sacõi destina¬
tas ẽẽ prophete nõ tacuerũt ⁊ descendit. a

Expanded text:
filium procreavit, filium sane flore desigfilium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructupropter utilitatem. Est enic breviter asserta propositionis patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit
Abbreviated transcription (Latin):
extixisse cõcupiscẽtiã carns ⁊ hũilitate
que facit pauperẽ spũ cõcupiscẽciã men¬
tis: sicq principali suggestione diaboli
uicta uiciosũ caput uirtutis pede cõtriuit
Hec ẽ uirgo mulier: ad quã diuinũ illud
ĩtendebat eratulũ Hãc quãdoq nascitu¬
rã ĩnuebat: hãc singulariter intimabat¬
Ixpedito quã pancis oracu Icõ .iii.¬
lo unũ quoq de miraculis absolua¬
tur Accepte sũt a scõ moyse singule uirge
de singulis tribub isił nom̃ib earũ in¬
scripte iubente dño: et posite ĩ tabernacu¬
lo eiꝰ Int quas una que fuerat aaron:
sequẽti die germĩasse floruisse fronduisse
as peperisse amigda la reꝑitur. Sciẽs ergo
dũs hoc opus suũ magni eẽ misterir: uis¬
Onebant: filii isrł p̾sentia uirge
querere sollicite quid significaret
tã mirabile factũ: qd̾ longe post aperiẽs
itus approbauit Nã sicut illa uirga sine
uit: ita uirgo maria sine cõingali ope

Expanded text:
exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivitec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabatExpedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jusenim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens tus approbavit. Nam sicut illa virga sine vit: ita Virgo Maria sine conjugali opere
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uirtutib supradictis facta illius
plena sint atq dicta: manifestũ ẽ non
solũ annũciatõe angłica sed etiã rerũ
argumẽto nullũ genus uirtutis btĩssi¬
me uirgini defuisse Depromebãt itaq
uirtutes ĩ cogitacõe ⁊ affectu cordis ĩeffa¬
bilẽ armoniã quã ip̃a creatrix ⁊ ĩhabi¬
tatrix eiꝰ dei sapiẽcia delectabat᷑: audire:
choruscabãt foris ĩ suꝑficie sermoĩs et
actus: unde merito possẽt hoĩes glorifi¬
care deũ ⁊ exẽpla salutis acciꝑe

Expanded text:
virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipe
Abbreviated transcription (Latin):
maris Oportet quidẽ uniu̾̃sos xp̃icolas
int̾ fluctus huiꝰ seculi remigãtes atten¬
dini deo proxĩa ẽ: et respectu exẽpli eius
cursũ uite dirigere Qd̃ qui fecerit: non
iactabit᷑ pane glĩe uento nec frangetur
scopulis adu̾sorũ ÷ nec absorbebit᷑. stilleã
uoragine poluptatũ: sed prospere peniet
lis oĩum ĩ aĩa fuerit uel nũc sit hec ꝑso¬
na que sic oĩb scĩs spectãda atii mutada
propouit᷑: ⁊ ueracit respõdemꝰ qd aĩa¬

Expanded text:
res, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet lis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponit
Abbreviated transcription (Latin):
o angelico : ubi tã cõstanter eloquit᷑: tã
prudent int̾rogat tã facile credit: Quis
nõ uideat ac uidẽdo miretur iusticiã eius ÷
qua sic uniu̾sa p̾cepta legis diuine satage¬
bat ĩplere ut nec a se ꝑtinẽtia quedani¬
in experta nõ relĩqueret : Uerbi gracia
post partũ eñi purificacõe legali quam
agebat nõ egebat: que uirũ in cõcipiẽdo

Expanded text:
r eloquitur, tam prudenter interrogat, tam facile credit? Quis enim non videat ac videndo miretur justitiam ejus, qua sic universa praecepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi gratia: post partum enim purificatione legali quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
Ost resurrectionẽ bero facto uniũ¬
sali cõpletoq iudicio: fines habebunt
una bonorũ altera malorũ: utraq ta¬
mẽ ⁊ angloꝵ ⁊ hominũ istis uoluntas
illis facultas nõ poterit ulla ẽẽ peccã¬
di uel ulla cõdicio moriẽdi ⁊ istis ĩ eter¬
na uita uere feliciterq uiuẽtib illis ĩfe¬
liciter ĩ eterna morte sine moriẽdi po
testate durãtib: qm̃ utriq sine fine
Sed ĩ bea titudĩe isti alius alio presta¬
bilius:. ĩ miseria uero illi alius alio
tolerabilius ꝑmanebũt. Sed utrum¬
aliqͥd prosit aĩe mortui locus corporis
sui: oposius ĩquirẽdũ ẽ Sane nõ sunt¬
cõtẽpuẽda ⁊ abiciẽda corpora defũcto¬
tãquã organis ⁊ uasis ad oĩa oꝑa bona
sanctus usus est spiritus lectio quarta¬
i paterna uestis ⁊ anulus ac si qͥd¬
huiusmodi ẽ tãto carius ẽ posteris
quãto erga parẽtes maior affectus: nul¬
lo modo ip̃a spernẽda sũt corpora q̃ utiq

Expanded text:
ost resurrectionem vero facto universo completoque judicio, suos fines habebunt una bonoruue angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas ulla non poterit esse peccandi nec ulla condicio moriendi, istis in aeterna vita vere feliciterque viventibus, illis infeliciter in aettestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebualiquid prosit animae mortui locus corporis sui, operosius inquirendum est. Ac contemnenda et abjicienda corpora defunctotanquam organis et vasis ad omnia bona opera sanctus usus est Spiritus. Si enim paterna vestis et annulus, ac si quihujusmodi, tanto charius est posteris, quanto erga parentes major affectus; nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique
Abbreviated transcription (Latin):
mauit: ut obturatas diu aures mortalium
nõ tota admiratione suscipiat ⁊ qũe tantũ re¬
cognoscit obtinuisse a deo ut aure eiꝰ merita
laudarẽtur quã natiuitate formaret᷑: Hic
igit᷑. oĩpotentis dei cura ꝑ angelũ promittit᷑:
nasciturus Eene autẽ senissimis parentib
nouus filiꝰ datur: qui senescẽti labentiq
mũdo uingenitũ dei ad spem future iuuen¬

Expanded text:
econe, obturatas diu aures mortalium modi prophetam non tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hict, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juven