comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
merare potest. aut metiri. aut appendere : Ergo
intelligentiae eꝰ non ẽ numerꝰ: Conticescant hũ¬
manae uoces: requiescant humanae cogitatio¬
nes. Ad incõprehensibilia non setendanit quasi
comp̃hesuri : sed tanquam participaturi Parti¬
cipes enim erimꝰ. non hoc quod capimus erunꝰ:
nec totum capiemꝰ : sed participes erimus : quia
dictum .ẽ. dehierłm cuius disꝑsiones colligit:
dictũ . ẽ. deilla quiddã magnũ. hierłm quae aedi¬
ficatur ut ciuitas: cuiꝰ participatio eiꝰ inid ipsum
Inidipsumqͥd ait. nisi quod mutari non pocest.
ẽẽ : qui creauit autẽ. aliter & aliter non potest
.ẽẽ. Idipsumergo illeẽ : qm̃ dictum. ẽ ei. muta¬
bis ea & mutabuntur. tu autẽ idem es. & annitui
non deficient. Igitur si ipse idem ipse & mutari
exnulla parte potest participando eius diuimi¬
tatẽ . erimus & nos immortales in uitam aet̾nã
Et hoc nobis pignus datumẽ defilio dĩ. quod

Expanded text:
merare potest, aut metiri, aut appendere? Ergo, merare potest, aut metiri, aut appendere? Ergo, «Intelligentiae ejus non est numerus.» Conticescant humanae voces, requiescant humanae cogitationes: ad incomprehensibilia non se extendant quasi comprehensuri, sed tanquam participaturi; participes enim erimus. Non hoc quod capimus erimus, nec totum capiemus: sed participes erimus; quia dictum est de Jerusalem, cujus dispersiones colligit, dictum est de illa quiddam magnum: «Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum» . «In idipsum» quid ait, nisi qesse; qui autem creavit, aliter et aliter non potestIdipsum ergo ille est, quoniam dictum est ei: «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Igitur si ipse idem ipse est, et mutari ex nulla parte potest; participando ejus divinitatem erimus et nos immortales in vitam aeternam. Et hoc nobis pignus datum est de Filio Dei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ stellarum. numerari non potest:
magnus dñs nr̃ & magna uirtus eiꝰ. & intelligen¬
tiae eiꝰ non numerꝰ. Quis hoc exponat: quis
digne uel cogita quod dictum. ẽ. intelligentiȩ
eius non ẽ numerꝰ.: atq utinã in fundat se nob̃.
& ubi nos destcimus: quia ipse potens. ẽ. ipse
illustr&e mentes ur̃as. ut sciatis quid sit intelligen
capitis nr̃i numerati sunt: & harena numerata
.ẽ: Quicquid ergo finitũ mundus iste complecᷤ¬
titur. etiam si homini nontamendõ. parũ dico
dõ. angelis numeratũ. ẽ. Intelligentiae illius
non .ẽ. numerus. Excedit om̃s numerarios. in¬
telligentia eius Humerari a nobis non potest:
ipsum numerũ quis numerat: Numero nume¬
rantur : quaecũq numerantur. Si quicquid
numeratur numero numeratur: numeri non
potest. eẽ. numerus Numerari numerus.
nullo pacto potest. Quid ergo ẽ. apud dm̃.
Aut quis ipsã mensurã. & ipsum numerum.
& ipsũ pondus ubi ds̃ omiã disposuit. aut nu¬

Expanded text:
ellarum, numerari non potest: «Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et intelligentiae ejus non est numerus.» Quis hoc exponat? quis digne vel cogitet quod dictum est, «Et intelligentiae ejus non est numerus?» Atque utinam infundat se vobis, et ubi nos deficimus, quia ipse potens est, ipse illustret mentes vestras, ut sciatis quid sit, «Intelligecapitis nostri numerati sunt, et arena numerata est. Quidquid ergo infinitum mundus iste complectitur, etiamsi homini, non tamen Deo: parum dico, Deo; Angelis numeratum est. «Intelligentiae ejus non est numerus.» Excedit omnes numerarios intelligentia ejus, numerari a nobis non potest. Ipsum numerum quis numerat? Numero numerantur quaecumque numerantur. Si quidquid numeratur, numero numeratur; numeri non potest esse numerus, numerari numerus nullo pacto potest. Quid ergo est apud Deum, ? Aut quis ipsam mensuram, et ipsum numerum, et ipsum pondus, ubi Deus omnia disposuit, aut nu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudete quia nomina ur̃a scripta sunt incęlo
gaudio. eructauit in effabiliter: nescio quae di¬
cere non ualebat & cogitabat quoquo modo uale¬¬
bat. Magnus dñs nr̃. & magna uirtus eiꝰ: & in¬

Expanded text:
gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo»gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo»gaudio, eructavit ineffabiliter: nescio quid dicere non valebat; et cogitare quomodo valebat? «Magnus D
Abbreviated transcription (Latin):
quiddã nonhabet. Et ipsum quiddã hoc non
habet. unde cȩtera teneantur: & ipse ñ pereat
Quid. ẽ. illud quomodo ait dñs. qui habet addet᷑
ei. qui autẽ non habet. & quod habet auferetur
abeo . qui ergo non habet. & quod habet aufe¬
retur ab eo: habet grãm possidendi. sed non
habet caritatẽ utendi Quia ergo illud non
habet: & quod habet auferetur ab eo Prop¬
terea discipłi ut haberent caritatẽ quos uole¬
bat facere incaelo stellas ambulantes super¬
eminentiorẽ uiã. ille qui numerabat multi¬
tudinem stellarũ. & omĩb: eis nomina uocans.
cumredirent discipłi quo missi erant. ex ulta uer̃
nobis propt̾ nom̃ tuum. & ille qui numerat mul¬
titudinẽ stellarũ & omib eis nomina uocans.
sciens multos dicturos. eẽ. nonne innomine tuo
demonia eiecimus. quib dicturus. ẽ. infinẽ. ñ
noui uos: quia eos numerauit in multitudine
stellarum. nec eis nomina uocauit: nolite inqͥt
in hoc gaudere quia sp̃s uobis subiecti sunt. sed

Expanded text:
quiddam non habet: et ipsum quiddam hoc non habet, unde caetera teneantur et ipse non pereat. Quid est illud quod modo ait Dominus: «Qui habet, addetur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo» ? Qui ergo non habet, et quod habet auferetur ab eo. Habet gratiam possidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum redirent discipuli quo missi erant, exsultaveruntnobis propter nomen tuum.» Et ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans,» sciens multos dicturos esse, «Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus?» quibus dicturus est in fine, «Non novi vos;» quia eos non numeravit in multitudine stellarum, nec eis nomina vocavit: «Nolite,» inquit, «in hoc gaudere, quia spiritus vobis subjecti sunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Talib dixit apłs: Uos autem non estis inte¬
nebris: ut dies ille uos tanquam fur com¬
prehendat. Oms enim uos filii lucis estis.
& filii diei. Ideo dñs cum dicer& timendam
ẽe. horam sicut furem: noctẽ posuit: & apłs
ita ait: quia hora dñi sicut fur in nocte ita ue¬
niet: Non uis ut te inueniat: noli ẽẽ in nocte
Quidẽ noli ẽẽ innocte : filii lucis estis & filii
diei : nonsumus noctis neq tenebrarum. Qui
sunt filii noctis & tenebrarũ Iniqui. impii.
hora: & dicat illis apostolus Fuistis aliquando
tenebrae: nunc autẽ lux indño. Sicut iste psal¬
mus hab& euigilent: iam illuminati sunt
montes. quiꝰ adhuc dormiunt

Expanded text:
Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita ait, «Quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigilent. Jam illuminati sunt montes, quid adhuc dormiunt
Abbreviated transcription (Latin):
animae carnalis. qđ & his fecer̃. qui talia ure
passi sunt. Et quã uis ꝑdolum abiniquis homini¬
b : tam̃ qđ sibi reddi debuit abstuler̃. Sicut
enĩ aegyptiorum iniquitate: sic istoꝵ infirmita¬
te ad id quod opus erat illis factis. figurandum
et p̃nuntiandũ diuine usus est ds̃
Et eduxit
eos in argento & auro. E

Expanded text:
animae carnalis, quod et his fecerunt qui talia jure animae carnalis, quod et his fecerunt qui talia jure passi sunt, et quamvis per dolum, ab iniquis hominibus tamen quod sibi reddi debuit, abstulerunt. Sicut autem Aegyptiorum iniquitate, sic istorum infirmitate, ad id quod opus erat illis factis figurandum et praenuntiandum divine usus est Deus. «Et eduxit eos in argento et auro.» E
Abbreviated transcription (Latin):
eorum Haec plaga nouissima est: excepta
morte in mari rubro. Primitias uero laborum: ꝓpt̃
pͥmogenita pecorũ dictũ arbitror quae plagae cũ
sint decem. nec oms̃ cõmemoratae sunt. nec eodẽ
ordine quo ibi factae leguntur. Libera ẽ enĩ lau¬
datio : alege narrantis. & texentis bystoriã: Cuiꝰ
eadem utiq auctoritate qua ꝑeũ egit hominem.
qui illam scripsit hystoriã. & cõmemorat aliqͥd
& auro ditatos israhelitas. eduxit exaegypto. Quia
& ipsitales erant: qͥ nondum possent contẽpnere
laboꝵ suorum lic& tẽporalem. tam̃ debitã iustãq
mercedem:. Nec in eo qđ aegyptios dec eperunt.
aquib sibi ut cõmo darentur aurũ argentũq pe¬
cier̃ : putandus . ẽ. ds̃ huimodi dõlose eis qui sur¬
sum cor habent. uel iubere. uel si fecerint appro¬
bare. Alagis enĩ ꝑ illa dĩ uerba utiq ab illo quicor
eorũ uidebat. & cupiditates examinabat ꝑmissi st̃
facere ista quã ussi: nontam̃ sine aliquo ꝓfectu.

Expanded text:
eorum.» Haec plaga novissima est, excepta morte in mari Rubro. Primitias vero laborum, propter primogenita pecorum, dictum arbitror. Quae plagae cum sint decem, nec omnes commemoratae sunt, nec eodem ordine quo ibi factae leguntur. Libera enim est laudatio a lege narrantis et texentis historiam. Cujuseadem utique auctoritate qua per eum egit hominem qui illam scripsit historiam, et commemorat aliquid et auro ditatos Israelitas eduxit ex Aegypto; quia et ipsi tales erant, qui nondum possent contemnere laborum suorum licet temporalem, tamen debitam justamque mercedem: nec in eo quod Aegyptios deceperunt, a quibus sibi ut commodaretur aurum argentumque petiverunt, putandus est Deus hujusmodi dolos, eis qui sursum cor habent, vel jubere, vel, si fecerint, approbare. Magis enim per illa Dei verba, utique ab illo qui cor eorum videbat et cupiditates examinabat, permissi sunt facere ista, quam jussi: non tamen sine aliquo provectu
Abbreviated transcription (Latin):
Factumẽ. nouimꝰ recolimus. agnoscimus Pur¬
purata. ẽ uniuersa t̾ra sanguine martyrum.
flor& caelum coronis martyrum: Ornatae
sunt aeccłae memoriis martyrum. insignita
sunt tẽpora natalib martyrum. crebres:¬
cunt sanitates meritis martirum: Vndehoc.
nisi quia impletum est quod p̃dictum .ẽ. de
homine isto toto orbe t̾rarum diffuso. mul¬
ti persequentes me & tribulantes me. atesti¬
moniis tus non declinaui: agnoscimus.
& gr̃as agimus dño dõ nr̃o. Tu nãq homo.
tu in alio psalmo. tu ipse dixisti. Nisiquia
dñs erat in nobis: fortasse uiuos obsorbir¬
issent nos Ecce quare abesiꝰ testimoniis non
declinasti: & ad palmã suꝑnae uocationis
int̾ manus multoꝵ ꝑsequentium tribulan
tabescebam.

Expanded text:
Factum est, novimus, recolimus, agnoscimus. Purpurata est universa terra sanguine martyrum; floret coelum coronis martyrum, ornatae sunt Ecclesiae memoriis martyrum, insignita sunt tempora natalibus martyrum, crebrescunt sanitates meritis martyrum. Unde hoc, nisi quia completum est quod praedictum est de homine isto toto terrarum orbe diffuso, «Multi persequentes me et tribulantes me; a testimoniis tuis non declinavi?» Agnoscimus, et gratias agimus Domino Deo nostro. Tu namque homo, tu in alio psalmo, tu ipse dixisti: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . Ecce quare ab ejus testimoniis non declinasti, et ad palmam supernae vocationis inter manus multorum persequentium tribulanttabescebam
Abbreviated transcription (Latin):
tis panem doloris Illi ergo manducant pa¬
nẽ doloris : qui gemunt in ista peregrinatione
Ipsi sunt incontalle plorationis. Ascensiones
enĩ facit dĩ incorde. Sed ubi illas disponit:
ascensiones inquit incorde eiꝰ disposuit. Quis.
ds̃ Si ascensiones incorde: ideo cantant can¬
ticum graduum: humiliemur inscło: ut ascen¬
damꝰ. Quomodo : corde. Quia ipsa ascensio
cordis. a conualle plorationis surgit. In con
montes: sic seder̃ conualles Conualles enim
dicuntur: loca dep̃ssa terrarum:. Colles enĩ¬
dicuntur eminentiora loca. minꝰ tam̃ quã
montes. Multũ excelsa loca t̾rarum: montes
dicuntur. Parum. ẽ. Non ait acolle surgite.
nec ait acampo. sed aconualle: ut sitaliquid
humilius quã campus.ẽ: Si ergo in conualle
plorationis manducas panẽ doloris & dicis. fac¬
tae sunt mibi lacrimae meae panes die ac nocte.
dum dicitur mihi cotidie ubi ẽ. ds̃ cuus: bene¬

Expanded text:
tis panem doloris.» Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plorationis. Ascensiones enim facit Deus in corde. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit. «In conmontes, sic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et dicis, «Fact inquit mihi lacrimae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: ubi est deus tuus?
Abbreviated transcription (Latin):
pauisti: quia non uides caelum. Cõplueris. fruc¬
tificabis. & serenum uidebis. Cooꝑit cęlum
nubib qui paratt̾rae pluuiam: forte hoc fecit
dñs dĩnr̃: Nisi enim heberemus occasionem
obscuritatis scripturarũ: ista uobis quibus
gaudetis nondiceremus: Haec ergo fortasse
pluuia adquã gaudetis. exprimi uobis per
linguam nr̃am non posset: nisi ds̃ nubibus
figurarũ caelũ scripturarum cooꝑiret. Ad hoc
ergo ille cooꝑit cȩlum nubib: ut paret t̾rae plu-¬
uiã. Ad hoc obscura. eẽ uoluit dicta ꝓphetarum:
ut haberent postea seruidĩ. quod int̾̃ pretando
influerent suꝑ aures & corda hominũ. excipien¬
tiũ denubib dĩ saginam laetitiae sp̃italis qui
cooꝑit caelum nubib. qui parat t̾rae pluuiam
Qui exoriri facit in montib fęnum: & herbã
seruituti hominũ E cce fructꝰ pluuiae. Qui

Expanded text:
ides coelum; cum pluerit, fructificabis, et serenum videbis. «Cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam:» forte hoc fecit Dominus Deus noster. Nisi enim haberemus occasionem obscuritatis Scripturarum, ista vobis non diceremus, quibus gaudetis. Haec ergo fortasse pluvia est ad quam gaudetis. Exprimi vobis per linguam nostram non posset, nisi Deus nubibus figurarum coelum Scripturarum cooperiret. Ad hoc ergo ille cooperit coelum nubibus, ut paret terrae pluviam. Ad hoc obscura esse voluit dicta Prophetarum, ut haberent postea servi Dei quod interpretando influerent super aures et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetitiae spiritualis. «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam.» 16. «Qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam servituti
Abbreviated transcription (Latin):
contrito sanaberis. Noli ertibescere: contere
cor. Iales sanat ds̃. Sed quid ago inquies modo.
Condelector enim legidĩ scđm interiorẽ hominẽ.
uideo autẽ aliam legem inmenbris meis. repug¬
nantẽ legi mentis meae. & captiuum meducen¬
tẽ inlege peccati. Quid agis: contere cor con¬
fitere: age. dic sequentia: Infelix ego homoqͥs
me liberabit decorpore mortis huius: hoc
enĩ dicere infelix homo: iamcor conterere
.ẽ. Ille sꝑ& felicitatẽ: qui confitetur infelici¬
tatẽ Dic igitur. Infeli& homo. quis me libe¬
rabit decorpore mortis huiꝰ. ut respondeat᷑
tibi. gr̃ã dĩ ꝑiħm xp̃m dñm nr̃m. Quomodo¬
autẽ liberabit ipsa grãdĩ. unde nunc pignꝰ
accepimus: Audi eundem apłm. Corpus quidem
inquit mortuum est ꝓpter peccatum: sp̃s aut̃
uita est ꝓpter iustitiam. Si ergo sp̃s cius qui

Expanded text:
contrito sanaberis. Noli erubescere, contere contrito sanaberis. Noli erubescere, contere cor; tales sanat Deus. Sed quid ago, inquies, modo? «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus;» ut respondeatur tibiautem liberabit ipsa gratia Dei, unde nunc pignus accepimus? Audi eumdem Apostolum: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. S
Abbreviated transcription (Latin):
Ne uelit ergo fr̃s cor nr̃m ẽẽ. erectum : antequam
sit correctum: Male erigitur: quod non primo
corrigitur. Qui sanat contritos corde: & alligat
contritiones eorum. Sanat inquit contritos
corde: sanat erio humiliatos corde. sanat confi¬
tentes. sanat seipsos punientes. in se seuerũ iudi¬
cium exercentes : ut possint. eẽ. illius miscđiam
sentientes. Tales sanat: sed ꝑfecta eorũ sanitas
trans acta mortalitate fiet: quando corruptibile
hoc induerit incorruptionẽ. & mortale hoc in¬¬
duerit immortalitatẽ. quando nihilerit quod
ex carnis labe sollicitet. nonsolum nihil cui
consentiamꝰ: sed nihil quod suggeratur ex carne
Et enĩ modo fr̃s mei. quante illicitae delectationes
animũ tangunt. quãuis eis non consentiamꝰ ut
menbra nr̃a iustitiae seruiant: non iniquitati:
tamen uł delectari talib. & si non consentis : ñ¬
dum. ẽ ꝑ fecta sanitas. Sanaberis ergo: corde

Expanded text:
Ne velit ergo, fratres, cor nostrum esse erectum, antequam Ne velit ergo, fratres, cor nostrum esse erectum, antequam sit rectum: male erigitur, quod non primo corrigitur. 6. «Qui sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Sanat,» inquit, «contritos corde:» sanat ergo humiliatos corde, sanat confitentes, sanat seipsos punientes, in se severum judicium exercentes, ut possint esse illius misericordiam sentientes. Tales sanat; sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; quando nihil erit quod ex carnis labe sollicitet, non solum nihil cui consentiamus, sed nihil quod suggeratur ex carne. Etenim modo, fratres mei, quantae illicitae delectationes animum tangunt! Quamvis eis non consentiamus, ut membra nostra justitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delectari talibus, etsi non consentis, nondum est perfecta sanitas. Sanaberis ergo, corde
Abbreviated transcription (Latin):
siones isrł: ut sanentur contriti corde. Quicor
nonconterunt: nonsanantur. Quid. ẽ. contere¬
re cor.: Notũ sit kmĩ. fiat ut sanari possitis
Dictum . ẽ. enim multis aliis scripturarũ locis.
& maxime illo loco uoce nr̃a quidã cantans di¬
cebat: qm̃ si uoluisses sacrificium dedissem¬
Utiq dõ dicebat. siuoluisses sacrificiũ dedissem
utiq holocaustis non delectaberis. Quid ergo.
Sine sacrificii oblatione remanebimus. audi
quid te uelit offerre: sequitur et dicit. Sacrifi¬
cium dõ sp̃s contribulatus: cor contritum et
humiliatum ds̃ nonsꝑnit: Sanat ergo contritos
corde: quia illis ꝓpinquat ut sanec: Sicut dr̃
alio loco: ꝓpe. ẽ dñs his qui obtriuer̃ cor. Qui
obtriuer̃ cor: humiles: Qui non obtriuer̃ cor:
suꝑbi Contritum sanabitur : elatum elidetur
Adhoc enim forte eliditur: ut contritũ sanetur.

Expanded text:
siones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor siones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor non conterunt, non sanantur. Quid est, conterere cor? Notum sit, charissimi; fiat, ut sanari possitis. Dictum est enim multis aliis Scripturarum locis; et maxime illo loco, voce nostra quidam cantans, dicebat, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique:» Deo dicebat, «Si voluisses sacrificium, dedissem utique; holocaustis autem non delectaberis.» Quid ergo? Sine sacrificii oblatione remanebimus? Audi quid te velit offerre. Sequitur, et dicit: «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernet» . «Sanat» ergo «contritos corde:» quia illis propinquat ut sanet; sicut dicitur alio loco, «Prope est Dominus his qui obtriverunt cor» . Qui obtriverunt cor? Humiles. Qui non obtriverunt cor? Superbi. Contritum sanabitur, elidetur elatum. Ad hoc enim forte eliditur, ut contritum sanetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uidit ds̃. & quȩ siuit nonquęrentes se. Unde
quȩsiuit: quẽ misit ad captiuitatẽ nr̃am : misit
redẽptorem scđm quod ait apłs cõmendat dilec
tores essemꝰ: xp̃c ꝓnobis mortuus est Misit
ergo ad captiuitatem nr̃am : redeptorẽ filium
suum Porta inquit tecum saccũ. ferto ibi p̃tiũ
captiuoꝵ Induit enĩ se mortalitatẽ carnis. &
ibterat sanguis. quo fuso redimerentur: illo san¬
guine Collegit disꝑsiones irł. Et si ille colle¬
git olim disꝑsos. quomodo satagendũ. ẽ. ut
colligantur modo disꝑsi : Sicollecti sunt dis-¬
ꝑsr ut inmanu artificis ad aedificiũ formaren¬
tur. quomodo colligendi sunt qui de manu ar-¬
tificis inquietudine cecider̃: Aedificans hieru¬
salẽ dñs Eccequẽ laudamꝰ: ecce cui laudem
tota uita nr̃a debemus Redificans hierłm dñs:¬
Quid agit ut colligat: Qui sanat inquit con¬
tritos corde: Eccẽ quomodo colliguntur disper¬

Expanded text:
vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram? Misit Redemptorem, secundum quod ait Apostolus: «Commendat Deus tores ergo ad captivitatem nostram redemptorem Filium suum. Porta, inquit, tecum saccum, ferto ibi pretium captivorum. Induit enim se ille mortalitatem carnis, et ibi erat sanguis quo fuso redimeremur. Illo sanguine collegit dispersiones Israel. Et si ille collegit olim dispersos, quomodo satagendum est ut colligantur modo dispersi? Si collecti sunt dispersi, ut in manu artificis ad aedificium formarentur; quomodo colligendi sunt, qui de manu artificis inquietudine ceciderunt? «Aedificans Jerusalem Dominus.» Ecce quem laudamus, ecce cui laudem tota vita nostra debemus. «Aedificans Jerusquid agit, ut colligat? «Qui sanat contritos corde.» Ecce quomodo colliguntur disper
Abbreviated transcription (Latin):
siones popłi ipsius. Popłs enimhierłm. popłs
isrł. Et .ẽ hierłm aeterna in caelis: ubi ciues
etiam angłi sunt Quid ergo. ibi isrł: Si ho¬
minẽ illum nepotẽ abrahae consideres: qui
dictus. ẽ. & iacob. quomodo angłos intelligi¬
mus isrł.: interp̃tationẽ nominis discutiamꝰ.
quia & ipse iacob mutato nomine. uocatus
est isrł: Magis ibi nomen isrł: & utinam
et nos sequentes simus isrł. Quid enĩ int̃pretatur
isrł : uidens dm̃: Om̃s ergo ciuitatis illius ciues.
uidendo dm̃ gaudent in illa magna ciuitate et
ampla & cęlesti: spectaculũ eĩs ds̃ ipse.ẽ: Sed nos
ab illa ciuitate peregrinamur peccato expulsi
ne ibi maneremꝰ. & mortalitate p̃gra uati. neillo
rediremus Respexit ds̃ peregrinationẽ nr̃am.
& ille qui aedificat hierłm. restituit lapsam
partẽ: Unde restituit lapsam partẽ Disꝑsiones
isrł colligens: Cecidit enini quaedã pars. & fac¬
ta .ẽ. peregrina: hanc peregrinationẽ miscditer

Expanded text:
ipsius. Populus enim Jerusalem, populus Israel. Est Jerusalem aeterna in coelis, ubi cives etiam Angeli sunt. Quid ergo ibi Israel? Si hominem illum nepotem Abrahae consideres, qui dictus est et Jacob; quomodo Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob mutato nomine vocatus est Israel ; magis ibi nomen Israel: et utinam et nos sequentes simus Israel. Quid enim interpretatur Israel? Videns Deum. Omnes ergo cives illius civitatis, videndo Deum gaudent in illa magna civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ait scriptura Quã bonus isrł ds̃. rectis cor-
de Quid ergo tortũ . ẽ cor. quomodo dirigit᷑.
Ettortum ẽ & durum lam ergo tortum & durũ
frangatur. conteratur. ut dirigatur. Tu dirigere
cor tuum: tu frange: ille dirigat. quomodo

Expanded text:
sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ligat & hoc caritas ur̃a: & notum ẽ eis qui anĩ-¬
aduerter̃. uel a medicis audier̃. aliquando
Praue & distorte firma te̾e ut corrigas Medici
frangunt: & faciunt uulnꝰ nouum. quia mala
erat sanitas praua Sic ergo rectȩ sunt in quit
scriptura uiae dñi: sed prauicordius in illis
cordius. tortum cor habens. Putat torta. ẽẽ.
omĩã quae dicuntur adõ. putat praua. eẽ
omĩa quae fecit ds̃. & displicent illi omĩa iudi¬
cia dĩ. maximeq in quib ipse corripitur. &
sed& & disputat quã male faciat ds̃ : quia ñ
ꝓeiꝰ uoluntate facit Distortum cor. parum. ẽ.
quod non se corrigit addm̃: & dm̃ uult distor¬
quere ase. Quid ẽrgo ei dicit desuꝑ ds: tortꝰ
es: aequus sum Situ rectus esses: sentires
aequitatem meã Quẽ ad modum si inpauim̃to
aequali poneres distortum lignum. non collo¬
caretur. undiq nutaret. undiq agitaretur:
non qđ loci maqualitas. sed distortio ligni facit:

Expanded text:
ligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animadverterunt, vel a medicis audierunt: aliquando prave et distorte firmata, ut corrigant medici, frangunt, et faciunt vulnus novum, quia mala erat sanitas prava. Sic ergo «rectae sunt,» inquit Scriptura, «viae Domini; sed pravicordius in illis cordius, tortum cor habens. Putat torta esse omnia quae dicuntur a Deo, putat prava esse omnia quae fecit Deus, et displicent illi omnia judicia Dei, maximeque in quibus ipse corripitur; et sedet, et disputat quam male faciat Deus, quia non pro ejus voluntate facit. Distortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit:
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit. xp̃m ih̃m a mortus. uiuificabit &
mortalia corpora ur̃a. per in habitantem sp̃m
ecius in uobis. Hoc ergo pignus accepit sp̃s pr̃.
ut incipiamus fide seriuire dõ. & ex fide appel¬
lari iusti. qm̃ iustus ex fide uiuit. Quicquid
aut̃ nobis adhuc repugnat & resistit: de mor¬
talitate carnis est & hoc sanabitur. Uiuificabit
chim inquit & mortalia corpora ur̃a: per in ha¬
bitantem sp̃m cius qui in uobis est. Ad hoc pig¬
nus dedit: ut compleat quod ꝓmisit. Quid gͦ
nunc in hac uita quando adhuc confessores su¬¬
mus. nondum possessores: quid inhac uita
quid fiet.: quomodo durabitũr: sanat con¬
tritos corde. Sed ꝑfecta sanitas tunc erit: quan¬
do diximus. N unc ergo quid. Alligat con¬
tritiones eorum: Qui curat inquit contritos cor¬
de. quorum ꝑfecta sanitas in resurrectione ius¬
torum erit: alligat modo contritiones eorũ
Quae sunt alligamẽnta contritionũ Sicut mẽi¬
dici alligant fracturas. Aliquando enĩ intel¬

Expanded text:
itavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis» . Hoc ergo pignus accepit spiritus noster, ut incipiamus fide servire Deo, et ex fide appellari justi: quoniam justus ex fide vivit . Quidquid autem nobis adhuc repugnat et resistit, de mortalitate carnis est; et hoc sanabitur. «Vivificabit» enim, inquit, «et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis.» Ad hoc pignus dedit, ut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, quando adhuc confessores sumus, nondum possessores, quid in hac vita, quid fiet? Quomodo curabitur? «Sanat contritos corde;» sed perfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. homini : cum audit concinnis acutisq senten¬
tiis. & suaui uoce laudantẽ Sed dõnr̃o iocunda
sic laus: cuiꝰ aures non ados. sed adcõr. non ad
linguã sed ad uitã laudatoris patent: Quis . ẽ.
mendat se nobis: grãs dignationis eiꝰ. Dignatur
enim cõmendare se nobis. non quasi aliquid p̃stꝗͥ¬
turis : sed multa ab illo potius accepturis quo¬
modo ergo cõmendat se nobis ds̃ audite apłm
paulum: Cõmendat autem inquit suã dilectio
nẽ ds̃ innobis: Quomodo cõmendat: audite.
Ipse dicat apostolꝰ. ut cõparetur & psalmo. Com¬
mendat inqͥt: dilectionẽ suã ds̃ innobis. Quomͦ
cõmendat: qm̃ cum adhuc peccatores. ẽẽmus:
xp̃c pronobis mortuus. ẽ: Quid ergo seruat
laudatorib. qui sic se cõmendat peccatoribus:
Quia ergo sic dixit apostolꝰ. cõmendasse dm̃ nobis
dilectionẽ suã : ut xp̃c moreretur ꝓ impiis. ñ
ut impii remanerent. sed ũt mortuuũsti ab in¬

Expanded text:
esse homini, cum audit concinnis acutisque sentenesse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laudatoris patent. 4. «vers.»mendat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatur enim commendare se nobis, non quasi aliquid praestaturis, sed multa ab illo potius accepturis. Quomodo ergo commendat se nobis Deus? Audite apostolum Paulum: «Commendat autem,» inquit, «dilectionem suam Deus in nobis.» Quomodo «commendat?» Audite; ipse dicat Apostolus, ut comparetur et Psalmo: «Commendat,» inquit, «dilectionem suam Deus in nobis.» Quomodo «commendat? Quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est» . Quid ergo servat laudatoribus, qui sic se commendat peccatoribus? Quia ergo sic dixit Apostolus commendasse Deum nobis dilectionem suam, ut Christus moreretur pro impiis; non ut impii remanerent, sed ut morte justi ab in
Abbreviated transcription (Latin):
laudem. exerceamus nos. Laudatio.ẽ ista:
in bonis oꝑib Propt̃ea cum dixisset. lauda¬
te dñm qm̃ bonus psalmus : Dõ nr̃o inquit
iocunda sit laus. Quomodo erit dõ nr̃o iocun-¬
da laus ͤ sibene uiuendo laudetur: audi
quia tunc erit illa tocunda laus Alio loco
dicitur : non .ẽ speciosa laus in ore peccatoris
Siergo inore peccatoris speciosa laus non est:
tocunda non est. hoc ẽ. enĩ iocundum: quod
speciosum: Vis ergo ut dõ tuo iocunda sit laus:
N oli bonae cantilenae tuae obstrepere morib
malis: dõ nr̃õ iocunda sit laus Quiddixit.
Qui laudatis : bene uitute. Laudatio impiorum.
offendit dm̃. Plus ille attendit quid uiuas: quã
quid sones: Certe cum eo quẽ laudas: pacem habe¬
re uis Quomodo cum illo quęris pacem. quando
aceipso dissonas: quomodo inquies a meipsodis-¬
sono aliud sonat lingua: aliud indicat uita
Dõ nr̃o iocunda sit laus. Potest enim laus iocunda

Expanded text:
laudem exerceamus nos laudatione ista laudem exerceamus nos laudatione ista in bonis operibus. 3. Propterea cum dixisset, «Laudate Dominum, quoniam bonus psalmus: Deo nostro,» inquit, «jucunda sit laus.» Quomodo erit Deo nostro jucunda laus? Si bene vivendo landetur. Audi quia tunc erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccatoris speciosa laus non est, jucunda non est; hoc enim jucundum, quod speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda
Abbreviated transcription (Latin):
thorus Et sicura. ẽ ꝓpagandi liberos: non sit
effrenata luxuries libidinũ: Defer inlecto tuo
coniugituae: qm̃ menbra xp̃i estis ambo. Ambo
ab illo conditi. ambo sanguine ipsius reparati:
Haet agens laudas eum: nec omĩno silebit lauda¬
tio tua: Quid cũ somnꝰ aduenerit. & cũ dormis.
nonte excit& aquiete mala conscientia tua:
& innocentia somniitui laudat dm̃. Si ergo
laudas: non tantũ lingua canta. sed etiã assũp¬
to operum bonorum psalcerio : qm̃ bonus
psalmus. Laudas: cum agis negotium: Laudas
cum cibũ & potum capis: laudas: cum inlecᷤ¬
to requiescis. Laudas: cũ dormis quando
non laudas.: perficietur innobis laudatio
dĩ. cum ad illã ciuitatẽ uenerimus: quando
effecti fuerimus aequales angłis dĩ. Quando
nulla nos corporalis necessitas ulla exparte
sollicitat: non fames. non sitis int̾ pellat. ñ ȩstus
fatigat. non frigus constringit. non febris
deicit. non mors finit. Ad illam perfectissimã

Expanded text:
torus; et si est cura propagandi liberos, non sit torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ demalo oꝑe tuo: blasphemas dm̃. Itaq ad
aurium exͥorationem canta uoce: corde nesile¬
as. uita ne taceas. Noncogitas in negotio frau¬
dem: psallis dõ. Cũ manducas & bibis. psalle.
non int̃ miscendo sonorũ suauitates ad aures
aptas. sed modeste & frugalit̾ & tẽperanter.
manducando & bibendo. quia hoc dicit apłs
Siue manducatis. siuebibitis: siue aliud quid
facitis: omĩa ingła dĩ facite. Si ergo bene agis
qđ & manducas & bibis. & ad refectionẽ cor¬
poris sumis reparationẽq menbroꝵ. gratias
agens ei qui tibi p̃buit mortali & fragili ista
supplementoꝵ solacia : & cib tuus. & potus
tuus laudat dm̃ Siuero modum naturae debitũ
immoderatione uoracitatis excedas. & uinolen¬
tiae te ingurgites. quantas libet laudes dĩ lin¬
guatua sonet. uita blasphemat. Post cibum
& potum requiescis ut dormias: nec in lecto
aliquid turpiter agas. nec excedas ultra con¬
cessã licentiã inlegẽdĩ Sit castus cũ coniuge

Expanded text:
 opere tuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, quod et manducas et bibis, et ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia; et cibus tuus et potus tuus laudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge
Abbreviated transcription (Latin):
linguã dolosã. quod opponas linguae dolosae.
quo temunias aduersus linguam dolosam.
quidtibi dabitur. aut quid opponetur : int̃¬
rogauit exercens Nam ipsedicturus. ẽ quod
int̾rogat. Respondit enim: subiciens sibi int̃¬
roganti
Sagitae potentis acutae: cũ carbo¬
nibus desolatoriis

Expanded text:
linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis
Abbreviated transcription (Latin):
Premissa enim laude. inuocatio sequi sol& : ubi desi¬
deria peccatorẽ alligant. Unde & ipsa oratio dñica.
habet acapite breuissimã laudem : qđ ẽ. paternr̃
qui es in caelis Tunc quãe petuntur. deinceps
consecuntur. Unde & alibi inpsalmo dicitur
Confitebimur tibi ds̃ confitebimur: & inuoca¬
bimꝰ nomentuũ. Quod alibi. ẽ planius. laudans
inuocabo dñm : & abinimicis meis saluus ero
Ita & hic. confitemini inquit dño: & inuocate
nom̃ eiꝰ : quod tale. ẽ : ac si diceret: laudate dñm
et inuocate nomen eiꝰ Exaudit quippe inuocantẽ.
quẽ laudantẽ uid&. Laudantẽ quippe uidet.
quẽ ꝓbat amantẽ. Et inquo uoluit dñs boni ser-¬
ui amorem circa se ostendi maxime. nisi in eo
quod illi ait. pasce oues meas. Unde & hic sequi¬
tur: Annuntiate int̾ gentes opera eius:

Expanded text:
aemissa enim laude, invocatio sequi solet, ubi desideria precator alligat: unde et ipsa oratio dominica habet a capite brevissimam laudem, quod est, «Pater noster qui es in coelis» . Tunc quae petuntur, deinceps consequuntur. Unde et alibi in psalmo dicitur: «Confitebimur tibi, Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum» . Quod alibi est planius: «Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero» : ita et hic, «Confitemini,» inquit, «Domino, et invocate nomen ejus;» quod tale est, ac si diceret, Laudate Dominum, et invocate nomen ejus. Exaudit quippe invocantem, quem laudantem videt: laudantem videt, quem probat amantem. Et in quo voluit Dominus boni servi amorem circa se ostendi maxime, nisi in eo quod illi ait, «Pasce oves meas» ? Unde et hic sequitur, «Annuntiate inter gentes opera ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ & t̃ra transient. Laborat᷑ hic: si adlitteras
quȩras accipere. Nã qđ ait. fundauit t̾rã super
firmam̃tũ eiꝰ: fortasse quȩda est firmitas occultanobis
quȩ contin& t̃ra. & hocdix̃ fundauit. Suꝑquid:
Suꝑ firmitatẽ ipsiust̾rae. qua ei suꝑposuit ut con¬
tineret᷑ quȩ lat&. Forte oculis tuis sint ista occulta
increatura: ñ de obscuritate creature creator
latebit. Quȩ possumꝰ uideamꝰ : & ex his quȩ uidemꝰ illu̾
laudemꝰ & amemꝰ. Conuert᷑mꝰ nos adquęrend u aliqͥd
hic: infigura positũ. Tirmauit t̾rã: intelligo ȩccłam.
Dñiest terra & plenitudo eiꝰ: Intelligo ȩccła terrã
Ipsa est t̾ra siciens: ipsaest quȩdicit in psalmis.
Una enĩ dicit exom̃ib animamea sic̃ t̾ra sine aqͣ tibi¬
Sicut sine aqua tibi qͥd ÷: Sine aquasitiens: Sic sitit
animamea adte: taqua t̃rasine aqua. Nisierti
sitiat: ñ recte inrigabit᷑. Animȩ ebria pluuia dilu-¬
uiu̾est: siciatoport&. Beati enĩ qͥesuriunt & sitiuñ¬

Expanded text:
«Coelum et terra transient» . Laboratur hic, si ad litteram quaeras accipere. Nam quod ait, «Fundavit terram super firmitatem ejus;» fortasse quaedam est firmitas occulta nobis, quae continet terram, et hoc dixit, «Fundavit.» Super quid? Super firmitatem ipsius terrae, quam ei supposuit, ut contineretur, quae latet forte oculos tuos. Sint ista occulta in creatura, non de obscuritate creaturae Creator latebit: quae possumus videamus, ex his quae videmus' illum laudemus et amemus. Convertamus nos ad quaerendum aliqt terram,» intelligo Ecclesiam. «Domini est terra et plenitudo ejus» ; intelligo Ecclesiam terram. Ipsa est terra sitiens, ipsa est quae dicit in Psalmis; una enim dicit ex omnibus: «Anima mea sicut terra sine aqua tibi» . Quid est, «sine aqua?» Sitiens. Sic sitit anima mea ad te, tanquam terra sine aqua: nisi enim sitiat, non recte irrigabitur. Animae ebriae pluvia diluvium est; sitiat oportet: «Beati» enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando autem & natus excreatura.
Diuinitatem autem illam credamꝰ. & quantũ
possumus intelligamꝰ aequalẽ patri: Sed
illa diuinitas aequalis patri. facta. ẽ. parti
ceps mortalitatis nr̃ae. Non desuo seddenr̃o:
ut & nos efficeremur participes diuinitatis eiꝰ.

Expanded text:
aliquando autem et natus ex creatura. aliquando autem et natus ex creatura. Divinitatem illam credamus, et quantum possumus, intelligamus aequalem Patri. Sed illa divinitas ceps mortalitatis nostrae, non de suo, sed de nostro: ut et nos efficeremur participes divinitatis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs suscepit me. Ergo dormitio. intelligitur
passio. Eua delaterẽ dormientis: aeccła dela¬
tere pacientis. Loquitur ergo dñs nr̃ iħs xp̃c¬
in prophetis. aliquando ex uoce sua. aliquan¬
do exuoce nr̃a: quia unum se facit nobiscũ
sicut dictum .ẽ. erunt duo incarne una: inqͥt
Vndedicit et ipse dñs in euangłio: cũ de coniugio
loquęretur Igitur iam non sunt duo: sed
una caro. Una caro: quia denr̃a mortalitate
carnem suscepit. Non autem una diuinitas.
quia ille creator. nos creatura. Quicquid
igitur loquitur dñs exꝑsona susceptae
carnis. & adillud caput ꝑtin& quodiam
ascendit incaelum. & ad ista menbra quae ad¬
huc interrena peregrinatione laborant.
Proquib laborantib menbris. cum ea saulus
insequeretur : clamauit decaelo: Saule
saule quid ꝑ sequeris: Audiamꝰ ergo
Cantati enim sunt psalmi isti longe antequã
dñs de MARIA nasceretur : non antequam
dñs esset. Semper enim creator omnium.

Expanded text:
Dominus suscipiet me» . Ergo dormitio intelligitur Dominus suscipiet me» . Ergo dormitio intelligitur passio. Eva de latere dormientis, Ecclesia de latere patientis. Loquitur ergo Dominus in Prophetis aliquando ex voce sua, aliquando ex voce nostra, quia unum se facit nobiscum; sicut dictum est, «Erunt duo in carne una.» Unde dicit et ipse Dominus in Evangelio, cum de conjugio loqueretur: «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatura. Quidquid igitur Dominus loquitur ex persona susceptae carnis, et ad illud caput pertinet quod jam ascendit in coelum, et ad ista membra quae adhuc in terrena peregrinatione laborant: pro quibus laborantibus membris, cum ea Saulus insequeretur, clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Audiamus ergo Cantati enim sunt ipsi Psalmi longe antequam Dominus de Maria nasceretur, non antequam Dominus esset: semper enim Creator omnium;
Abbreviated transcription (Latin):
nocentes a captiuitate inqua detin ebam ur
adiabolo. donando nobis delicta: & ipso p̃tio
nr̃o sanguine suo delens cyro graphum qͦ
debitores tenebamur Ipse. ẽ. rector & spon¬
sus et redẽptor aeccłae. caput nr̃m. Et utiq
sicaput. ẽ. : habet corpus: Corpus autem
eius scã aeccła. quae etiam coniun& eiꝰ est.
tanquam integer uir: quia & femina ex
uiro facta. ẽ. & aduirum ꝑtinet ałtdictum. ẽ
de primo coniugio: ł runt duo in carne una
Hoc autem ad mĩsterium interp̃tatur apostolus.
nonfrustra. eẽ. dictum illis duobus hominib
nisi quia in eis iamfigurabatur xp̃c et ȩccła¬
ego autem dico in xp̃o et in ȩccła. dicit etiam
ip̃sum adam formã futuri. Qui ẽ inquit forma
futuri. Si ergo adam forma futuri. quomodo
delatere dormientis eua facta . ẽ: sic ex latere
quib formaretur a eccła. Nam defutura
eãdem passione sua. sic dicit in alio psalmo
Ego dormiui et sõnum cȩpi. & exurrexi: q̃ m̃

Expanded text:
nocentes a captivitate, in qua detinebamur nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso pretio nostro sanguine suo delens chirographum quo debitores tenebamur . Ipse est rector et sponsus et redemptor Ecclesiae, caput nostrum. Et utique si caput est, habet corpus. Corpus autem ejus sancta Ecclesia, quae etiam conjux ejustanquam integer vir, quia et femina de viro facta est, et ad virum pertinet; et dictum est de primo conjugio, «Erunt duo in carne una» . Hoc autem ad mysterium interpretatur Apostolus non frustra esse dictum de illis duobus hominibus, nisi quia in eis jam figurabatur Christus et Ecclesego autem dico, in Christo et Ecclesia» . Dicit etiam ipsum Adam formam futuri: «Qui est,» inquit, «forma futuri» . Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva facta est , sic ex latere quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit in alio psalmo: «Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUM NOBIS BREUEM PARA¬
ueramus quem mandaueramꝰ
cantari alectore. sed adhoram
quantum uidetur perturbatus.
alterum ꝓ altero legit Maliumus
ꝓlixitate aliquandi tenuerimus: nobis non
imputetis. sed credatis dm̃ nos non infructu¬
ose laborare uoluisse. Neq enim frustra in
primo peccato nr̃o pęnam accepimus: ut in
sudore uultus nr̃i panẽ manducemꝰ. Tantum
sipanis ẽ. attendite. Panis . ẽ. autem: si xp̃c
est ł go inquit sum panis uiuus: qui descen
di decaelo. Quem manifestatum habemus
in euangłio: ipsum quęramus & in prophetis
Hunc ibi nonuident. suꝑquorum cor adhuc uela¬
men positum. ẽ Vnde audiuit caritas ur̃a hes-¬
ternodie Nobis autem quia sacrificium uesꝑ¬¬
tinum crucis dñi conscin dit uelum ut pateant
iam tẽpli secreta : quandiũ uõbis xp̃s p̃dicatur.
et sicumlabore & sudore manducandus. ẽ pa
Qui etiam ꝓpt̾ nos natus deuirgine. & sub pon¬
tio pilato qualia nostis passus fuso inno¬
centi sanguine quod ẽ. p̃cium nr̃m. redemit

Expanded text:
salmum nobis brevem paraveramus, quem mandaveramus cantari a Lectore; sed ad horam, quantum videtur, perturbatus, alterum pro altero legit. Maluimus prolixitate aliquandiu tenuerimus, nobis non imputetis; sed credatis Deum nos non infructuose laborare voluisse. Neque enim frustra in primo peccato nostro poenam accepimus, ut in sudore vultus nostri panem manducemus . Tantum si panis est, attendite. Panis autem est, si Csum,» inquit, «panis vivus qui de coelo descendi» . Quem manifestatum habemus in Evangelio, ipsum quaeramus et in Prophetis. Hunc ibi non vident super quorum cor adhuc velamen positum est , unde audivit Charitas vestra hesterno die. Nobis autem quia sacrificium vespertinum crucis Domini conscidit velum , ut pateant jam templi secreta; quamdiu nobis Christus praedicatur, etsi cum labore et sudore, manducandus est panqui etiam propter nos natus de virgine, et sub Pontio Pilato, qualia nostis, passus est; fuso innocente sanguine, quod est pretium nostrum, redemit
Abbreviated transcription (Latin):
cipes: qͥuib non est salus: Ideo ergo habeo salu¬¬
tem quia tu mihidas: tuum ẽ enĩ quod das : Aut
uero etiam tudas: uel hoc dicendũ quiatudas.
Dicat & fistula q̃đ ipsa dat aquam. dicat & canalis
quia ipsamanat. dicat & p̃co: quia & ipse liberat:
ł go in aqua attendo fontem: inuoce p̾conis ag¬
nosco iudicem: Non eris tu plane auctor salutis
meae. ille erit dequo securus sum. Dete incercꝰ
sũ: sinon sis arrogans. N on ego solus dete incer¬
tus sum. sed & tũ dete. Abillo ergo mihi salus
qui ẽ suꝑ omĩa. quia dñi ẽ. salus: tu interfilios
hominũ. tu int̃ principes. Sed audio uocẽ psal¬
mi Nolite confidere inprincipes. & in filios

Expanded text:
cipes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salucipes quibus non est salus? Ideo ergo habeo salutem, quia tu mihi das? Tuum est enim quod das? Aut vero etiam tu das? vel hoc dicendum est, quia tu das? Dicat et fistula quia et ipsa dat aquam; dicat et canalis quia ipse manat; dicat et praeco quia et ipse liberat. Ego in aqua attendo fontem, in voce praeconis agnosco judicem. Non eris tu plane auctor salutis meae: ille erit de quo securus sum; de te incertus sum. Si non sis arrogans, non ego solus de te incertus sum, sed et tu de te. Ab illo ergo mihi salus, «qui est super omnia;» quia «Domini est salus.» Tu inter filios hominum, tu inter principes: sed audio vocem Psalmi, «Nolite confidere in principes, et in filios