comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ filius. qui est in sinu patris:. ipse narrauit. Hulla & enĩ gratia
maior hominib dari. nulla ueritas altior potest ab hominibus
cognosci: quã ea de qua unigenitꝰ dĩ filius. suis fidelibꝰ narrans be¬
ati inquit mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et de quã. patri
supplicans ait. Hec est aut̃ uita et̾na : ut cognoscant te uerum &
gr̃ȩ & ueritatis. qm̃ in huius secłi uita fieri non potest. recte dr̃.
Dm̃ nemo uidit unquã. Id est. nemo corruptibili adhuc & mor¬
tali carne circũdatus: incircũscriptã diumnitatis potest lucem
contueri. Unde. manifestius dicit apł̃s. Quẽ nemo uidit hominũ:
nec uidere potest. Nemo hominũ dicit᷑. nemo humano adhuc ha¬
bitu adgrauatus: humana conuersatione caducus. Hinc enim
quod moyses qui dm̃ quẽ in angło uidebat. in ipsa eius natura
uidere desiderans: orabat. si inueni grãm in conspectu tuo: osten¬
de mͥ głam tuam. audiuit. Non poteris uidere faciem uiam.

Expanded text:
itus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Nulla etenim gratia major hominibus dari, nulla veritas altior potest ab hominibus cognosci, quam ea de qua unigenitus Dei Filius suis fidelibus narrans: Beati, inquit, mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , et de qua Patri supplicans ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te verum et gratiae et veritatis, quoniam in hujus saeculi vita fieri non potest, recte dicitur: Deum nemo vidit unquam , id est, nemo corruptibili adhuc et mortali carne circumdatus incircumscriptam divinitatis potest lucem contueri; unde manifestius dicit Apostolus: Quem nemo vidit hominum, nec videre potest . Nemo enim hominum dicitur, nemo humano adhuc habitu aggravatus, humana conversatione caducus. Hinc est enim quod Moyses qui Deum, quem in angelo videbat, in ipsa ejus natura videre desiderans, orabat: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi gloriam tuam , audivit: Non poteris videre faciem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
emplum: ut ante. miraculum maiestatis eo certius crederetun:
quo hoc non solum ipse factum predicaret: sed etiã a ꝓpħa predi-¬
catum recoleret. Nam & huic eungłiste id est matheo moris erat
omĩa que narrat: ẽtiã ꝓpħicis affirmare testimoniis. Scripsit
namq eungłium suum ob eoꝵ uel maxime causam qui ex iudeis
crediderant. nec tamen a legis cerimoniis quamuis inxp̃o uale
rum sensu. ad spiritalẽ qui de xp̃o est erigere: quatenꝰ sacram̃ta
quam quȩ ꝓpħe predixerant: cognoscerent. Ecce uirgo inquit in
utero habebit. & pariet filium: & uocabunt nomen eius emma

Expanded text:
emplum, ut tantae miraculum majestatis eo certius crederetur, quo hoc non solum ipse factum praedicaret, sed etiam a propheta praedictum recoleret. Nam et huic evangelistae, id est Matthaeo moris est omnia quae narrat etiam propheticis affirmare testimoniis: scripsit namque Evangelium suum ob eorum vel maxime causam qui ex Judaeis crediderant, nec tamen a legis caeremoniis, quamvis renati in Crum sensu ad spiritualem, qui de Christo est, erigere, quatenus sacramentquam quae prophetae praedixerant agnoscerent. Ecce virgo, inquit, in utero habebit, et pariet Filium, et vocabunt nomen ejus Emma
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est. Quoꝵ unus certaminum suoꝵ conscius: non du¬
bitauit de se ipso testari. cupio dissolui & cum xp̃o ẽẽ. Ceterũ
sunt plures in ȩccl̃a iusti: qui post carnis solutionem continuo be-
ata paradisi requie suscipiuntur. expectantes in magno gaudio.
in magnis congaudentium choris. quando recepto corpore. ue
bona quidem oꝑa ad elector sortem preordinati. sed propt̃
mala aliqua quib polluti de corpore exierunt: post mortem
seuere castigandi. excipiunt᷑ flammis ignis purgatoru. Et uel usq
ad diem iudicii. longa huius examinatione a uicioꝵ sorde mun-¬
dantur.: uel certe prius amicoꝵ fideliũ precib. elemosinis. ieui-¬
niis. flecib. & hostiȩ salutaris oblationib absoluti penis: &
citatis narrabit: cum temporẽ resurrectionis benedictionem
dederit. qui legem dedit: ut ambulantes de uirtute fidei. &
spei. in uirtutem contẽplationis: uideant dm̃ dõꝵ in syon:

Expanded text:
dendum est; quorum unus certaminum suorum conscius non dudendum est; quorum unus certaminum suorum conscius non dubitavit de seipso testari, Cupio dissolvi et cum Christo esse . Caeterum sunt plures in Ecclesia justi qui post carnis solutioneata paradisi requie suscipiantur, exspectantes in magno gaudio, in magnis congaudentium choris, quando recepto corpore venibona quidem opera ad electorum quidem fortem praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corporsevere castigandi excipiuntur flammis ignis purgatorii et vel usque ad diem iudicii longa huius examinatione a viciorum sorde mundantur, vel certe prius amicorum fidelium precibus, elemosinis, ieiuniis, fletibus et hostiae salutaris oblationibus absoluti poenis, et citatis cuique narrabit, cum tempore resurrectionis benedictionem dederit, cui legem dedit, ut ambulantes de virtute fidei et spei in virtutem contemplationis videant Deum deorum in Sion,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura. in sinu patris ẽẽ dicit: quẽ in secreto patris quo hu-¬
manus intuitus ꝑtingere non ualet. semꝑ manentem uult in¬
telligi. Non tunc aut̃ solum enarrabit unigenitus filius dm̃.
idest scẽ & indiuiduȩ trinitatis quȩ est unus deus. głam mani-¬
festabit hominib. cũ post uniuersale iudiciũ om̃s pariter e¬
lectos ad uisionem claritatis eius inducet: sed & cotidie narrat.
cum singłis quibq fidelium perfectoꝵ mox a carnis corrup¬
tione solutis. implere ceperit quod ꝓmisit. Q diligit me dili-¬
getur a patre meo. Et ego diligam eum: & manifestabo me ipsum
illi. Me ipsum inquit: manifestabo dilectorib meis. Ut quẽ in
sua cognouere mortalem: in mea iam me natura patri. & spũi
scõ uidere possint ȩqualem. Uerum hoc de apłis. martiribus.
confessorib. ceterisq aptioris ac ꝑfectioris uitȩ uiris fieri cre¬

Expanded text:
Scriptura, in sinu Patris esse dicit quem in secreto Patris, quo huScriptura, in sinu Patris esse dicit quem in secreto Patris, quo humanus intuitus pertingere non valet, semper manentem vult intelligi. Non tunc autem solum enarrabit unigenitus Filius Deum, id est sanctae et individuae Trinitatis, quae est unus Deus, gloriam manifestabit hominibus, cum post universale judicium omnes pariter electos ad visionem claritatis ejus introducet. Sed et quotidie narrat, cum singulis quibusque fidelibus perfectorum mox a carnis corruptione solutis implere coepit quod promisit: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Me ipsum, inquit, manifestabo dilectoribus meis, ut quem in sua cognovere mortalem, in mea jam natura Patri et Spiritui sancto videre possint aequalem. Verum hoc de apostolis, martyribus, confessoribus caeterisque arctioris ac perfectioris vitae viris fieri cre
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ: nisi ꝑ me. Neq patrẽ quis nouit nisi filius. & cui uoluerit filiꝰ
reuelare. Ipsius quippe ducatu ad patrẽ uenire: ipsius magisterio
loquens nobis. quid de sc̃ȩ trinitatis unitate recte senciendũ. qua-¬
liter ad eius contemplationẽ fidelili: ꝓperandũ. quib actib ad
hanc sit ꝑeruenienblũ clara luce reuelauit. Ipse sacram̃tis suȩ inca¬
nationis nos imbuens: sui nos sp̃c karismatib scificans. ut ad hanc
uenire ualeamus: adiuuat. Ipse peracto in hominis forma iudicio
nouissimo: ad uisionem nos diuinȩ maiestatis sublimiter introdu¬
cet. atq archana nobis regni cęlestis mirabiliter enarrabit. Sani
quod ait. qui est in sinu patris: in secreto patris significat. Neq
enĩ sinus patris pueriliter est cogitandus: in similitudinẽ nr̃i
sinus. quẽ habemus in uestib: aut putandus est ds̃ qui huma-¬
noꝵ forma menbror conpaginatus non est. sic sedere que ad¬
modum nos. Sed quia sinus noster intus est: more nr̃o loqueis

Expanded text:
ilium nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Ipsius quippe ducatu ad Patrem venire, ipsius magisterio loquens nobis, quid de sanctae Trinitatis unitate recte sentiendum, qualiter ad ejus contemplationem fidelibus properandum, quibus actibus ad hanc sit perveniendum, clara luce revelavit. Ipse sacramentis suae incarnationis nos induens, sui nos Spiritus charismatibus sanctificans, ut ad hanc venire valeamus adjuvat. Ipse peracto in hominis forma judicio novissimo, ad visionem nos divinae majestatis sublimiter introducet, atque arcana nobis regni coelestis mirabiliter enarrabit. Sane quod ait: Qui est in sinu Patris, in secreto Patris significat. Neque enim sinus Patris pueriliter est cogitandus in similitudinem nostri sinus quem habemus in vestibus; aut putandus est Deus, qui humanorum forma membrorum compaginatus non est, sic sedere quemadmodum nos; sed quia sinus noster intus est, more nostro loquens
Abbreviated transcription (Latin):
miscditer exercenda donauit: suꝑnȩ beatitudinis p̃mia retribuit.
iuuat: dabit grãm beatȩ remunerationis in qua miscd̃as eius in ȩt̾¬
nũ cantemꝰ. Deniq apl̃s ipsã uitȩ ȩt̾nȩ ꝑceptionẽ. que utiq meritis
p̃cedentibꝰ reddit᷑: grãm uocare ñ dubitauit. Qcũ p̾misisset stipen-¬
diũ peccati ẽe mortẽ: noluit econtrario dicere. stipendium iusticiȩ
qͥa ñ iuste meritis bonis a iusto iudice dat᷑: sed qͥa ipsa merita qui¬
bus dant᷑. primo sunt gratis apio saluatore donata. Sequit᷑. Quia¬
dem data ẽ ꝑ moy sen: in qua quid agendũ. quid uitandũ sit: cȩlesti
iure decernit᷑. Sed quod illa p̾cipit: non nisi gr̃a xp̃i complet᷑. Illa
siquidem monstrare peccatũ. iusticiam docere: & transgressoris sui
dib fidelium. facit ut quod lex p̃cipit impleat᷑. Vnde illud quod
scriptũ est. non concupisces. ꝑ moysen lex est quia iubet᷑. sed ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
diter exercenda donavit, supernae beatitudinis praemia retribuit. juvat, dabit gratiam beatae remunerationis, in qua misericordias ejus in aeternum cantemus. Denique Apostolus ipsam vitae aeternae perceptionem, quae utique meritis praecedentibus redditur gratiam vocare non dubitavit: qui cum praemisisset stipendium peccati esse mortem, noluit e contrario dicere stipendium justitiae quia non juste meritis bonis a justo judice datur, sed quia ipsa merita quibus dantur, primo sunt gratis a pio Salvatore donata. dem data est per Moysen, in qua quid agendum, quid vitandum sit coelesti jure decernitur; sed quod illa praecipit, non nisi gratia Christi completur. Illa quidem monstrare peccatum, justitiam docere, et transgressores sui tis in cordibus fidelium, facit ut quod lex praecipit impleatur; unde illud quod scriptum est: Non concupisces , per Moysen lex est quia jubetur, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
suo pede solutum: ei qui hanc acciperet dare iubebat᷑. Et quia
iohannẽ merito uirtutum. popłi xp̃m ẽẽ credebant: sponsun
ꝓfecto ȩcclȩ credebant. Sed ipse ioh̃s. ut qui sit ostendat: ait.
Qhabet sponsam: sponsus est. Amicus autẽ sponsi. qui stat
& audit eum: gaudio gaudet propt̃ uocem sponsi. Non gͦ se
sponsum patitur credi: ne amicitiam sponsi perdat. qͦd est ad
solutionem calcimentoꝵ eius se dignum non eẽ testari. Deniq
moyses & iosue. cum duces synagogȩ constituerentur. c̃alcia¬
mentum soluere precepti sunt: ut intelligerent eũ qui hȩc sibi¬
mandabat. sponsũ idest dñm synagoge credendũ. se autẽ
amicos sponsi. in eo quod eidem synagoge pre eẽnt: appel¬
lari. & esse debere. Ego baptizaui uos aqua: ille uero bapti-
ego quidem uos baptizo in aqua: inpenitentiam. Ob hoc gͦ
baptizabat aqua iohannes: ut omnes quos ad pęnitendum

Expanded text:
de pede solutum ei qui hanc acciperet dare jubebatur. Et quia de pede solutum ei qui hanc acciperet dare jubebatur. Et quia Joannem merito virtutum populi Christum esse credebant, sponsum profecto Ecclesiae credebant. Sed ipse Joannes, ut quis sit ostendat, ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . Non ergo se sponsum patitur credi, ne amicitiam sponsi perdat, quod est ad solutionem calceamentorum ejus se dignum non esse testari. Denique Moyses et Josue cum duces Synagogae constituerentur, calceamentum solvere praecepti sunt, ut intelligerent eum qui haec mandabat sponsum, id est, Dominum synagogae credendum; se autem amicos sponsi, in eo quod eidem synagogae praeessent, appellari et esse debere. Ego baptizavi vos aqua, ille vero baptizaEgo quidem baptizo vos in aqua in poenitentiam . Ob hoc ergo baptizabat aqua Joannes, ut omnes quos ad poenitendum
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem. peccatorum: fortior. qui in remissionẽ baptizat
fortis. qui sp̃m scm̃ habere dignatus est: fortior qui tribuere.
fortis. quo in natis mulierum nemo maior est: fortior cui mino-¬
rato paulominus ab angłis: omĩa subiecta sunt sub pedibus
eius. fortis. qui regnum cȩlorum primus uenit p̾dicare: fortior
qui hoc solus potuit dare. Cuius non sum dignus inquit pro-¬
cumbens soluere corrigiam calciamentoꝵ eius. Ꝙsi adhoc
tantum ministerium quo calciamentoꝵ eius corrigiam ꝓcũbeis
solueret. se dignum fateretur: magnȩ ꝓfecto ẽẽt deuotionis in¬
dicium. Hunc autẽ pre mirȩ humilitatis uirtute. ne hoc qͥdem
ministerio digne se fungi posse testat᷑. Qͦd si mysterium in¬
tendimus: patet legis decretum. quia qui debitam sibi iure¬
ꝓpinquitatis uxorem. non ipse accipere. sed alteri accipiendã
ꝑmittere uoluisset: in signum ꝑmissionis eiusdem. calciamentũ

Expanded text:
confessionem peccatorum, fortior qui in remissionem baptizat; confessionem peccatorum, fortior qui in remissionem baptizat; fortis, qui Spiritum sanctum habere dignus est; fortior, qui tribuere: fortis, quo in natis mulierum nemo major est; fortior, cui minorato paulo minus ab angelis omnia subjecta sunt sub pedibus ejus: fortis, qui regnum coelorum primus venit praedicare; fortior, qui hoc solus potuit dare: Cujus non sum dignus, inquit, procumbens solvere corrigiam calceamentorum ejus . Et si ad hoc tantum ministerium quo calceamentorum ejus corrigiam procumbens solveret se dignum fateretur, magnae profecto esset devotionis indicium; nunc autem, prae mirae humilitatis virtute, ne hoc quidem ministerio digne se fungi posse testatur. Quod si mysterio intendimus, patet legis decretum: quia qui debitam sibi propinquitatis jure uxorem non ipse accipere, sed alteri accipiendam permittere voluisset, in signo permissionis ejusdem calceamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tati estis. xp̃m indiustis: cum tales xp̃o. intentionẽ seduli a-¬
moris adherent: quasi pilis cameli uestiunt᷑: & tona pellicia cir-¬
ca lumbos accingunt᷑. L. ocusta ꝓpter breuẽ uolatũ: mobilem
iudaicȩ gentis animum. quo inter dñm. & idola susum iusũq:
ferebatur: insinuat. Mel siluestre: ddulcedinem natułalis ingenii.
qua inculti exterarum nationum popłi reficiebant᷑. significat.
& dum de utroq popło dñs. quos inunitatẽ sui corporis qͦd ẽ.
eccła. docendo traiciat eligit: locustis nimirum. & melle sil¬
uestri pascitur. quia & ex ea que instabili intentione cęlestia
quesierat. & ex illa gente quȩ terrenȩ solum phylosophye sa¬
porem nouerat: multos in sua menbra conuertit. Descripto
autẽ ioħis loco. ministerio. habitu. & alimento: mox etiam
predicationis forma subinfert᷑. Sequit᷑. & predicabat diceis.
Nenit fortior me. post me. Fortis quidem est multũ. qui in

Expanded text:
zati estis, Christum induistis ; cum tales Christo intentione seduli azati estis, Christum induistis ; cum tales Christo intentione seduli amoris adhaerent, quasi pilis cameli vestiuntur, et zona pellicea circa lumbos accinguntur. Locusta propter brevem volatum mobilem Judaicae gentis animum, quo inter Dominum et idola sursum et deorsum ferebatur insinuat. Mel silvestre dulcedinem naturalis ingenii qua inculti externarum nationum populi reficiebantur significat. Et dum ex utroque populo Dominus quos in unitatem sui corporis, quod est Ecclesia, docendo trajiciat eligit, locustis nimirum et melle silvestri pascitur; quia et ex ea quae instabili intentione coelestia quaesierat, et ex illa gente quae terrenae solum philosophiae saporem noverat, multos in membra sua convertit. Descripto autem Joannis loco, ministerio, habitu et alimento, mox etiam praedicationis forma subinfertur. Nam sequitur: Et praedicabat dicens: Venit fortior me post me. Fortis quidem est multum qui in
Abbreviated transcription (Latin):
designari. Unde propt̃ compescendã hanc. & castitatis glam
edomuit: lumbos utiq zona pellicia cinexit. Locustis quȩ ala¬
criter a terra euolant: sed citius ad terram recidunt. & mel sil¬
uestre quod simul edebat: breuitas pariter & dulcedo predica-¬
tionis eius intimatur. Qa & libenter a popłis audiebatur predi-¬
cans: & citissime dño ueniente: predicationi ac baptismati suo
terminum posuit. Qͦd si quis habitum siue uictum ioħ̃is ad fi-¬
uram dñi saluatoris interp̃tari desiderat: oportunum dicens. ut qũ
ꝓpħando monstrabat. etiam uiuendo signauerit: libenter huius
est intentio sequenda. Intelligendumq quod pili cameli propt̃
cilicium. cos qui peccata penitendo. ieiunando & flendo abster¬
gere curant: Tona pellicia propt̃ mortem: de quo animantis
fit. illos significet: qui carnem suam crucifixerunt cum uitiis
& concupiscentiis. Ꝙ quia scriptum est. quotqͦt gͦ in xp̃o bapti¬

Expanded text:
designari: unde propter hanc capessendam et castitatis gloriam  concupiscentiae funditus edomuit, lumbos utique zona pellicea cinxit. Locustis, quae alacriter a terra evolant, sed citius ad terram redeunt, et melle silvestri quod simul edebat, brevitas pariter et dulcedo praedicationis ejus intimatur, quia et libenter a populis audiebatur praedicans, et citissime Domino veniente praedicationi ac baptismati suo terminum posuit. Quod si quis habitum vel victum Joannis ad figuram Domini Salvatoris interpretari desiderat, opportunum ducens ut quem prophetando monstrabat etiam vivendo significaverit, libenter hujus est intentio sequenda; intelligendumque quod pili cameli propter cilicium eos qui peccata poenitendo, jejunando, et flendo abstergere curant; zona pellicea, propter mortem animantis de quo fit, illos significet qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Et quia scriptum est: Quotquot in Christo bapti
Abbreviated transcription (Latin):
duentum dominicȩ predicationis
iohannes preueniens. sicut ex lecci-
stis: fuit in deserto baptizans. &
predicans baptismum peniten¬
tiȩ in remissionem peccator
Ubi sollerter intuenda est distinctio uerborum qua
dicitur. quia fuit baptitans & predicans baptismũ
penitentiȩ: in remissionem peccatoꝵ. Baptizabat
namq ipse baptismo penitentiȩ. in confessionem &
emendationẽ peccatorum & predicabat baptismũ
penitentiȩ futurum in xp̃o. in remissionẽ peccatorũ:
unum baptisma: unus deus. Quod. baptisma penitentię rec¬
te uocatur. quia non ob aliud quis in fonte uitȩ baptitar
desiderat: nisi quia penitet se noxa primȩ preuaricationis
animȩ simul & corporis morte constringi. Qͦd si querimus
quare ioħs baptitauerit. cuius baptismate peccata remit¬
ti nequiuerunt: p̃atet aꝑta ratio. quia precursionis suę
seruans officium. sicut ante dñm nasci. predicare. & mori
ita etiam baptizare debebat. Simul. ne dñi dispensati¬

Expanded text:
dventum dominicae praedicationis Joannes praeveniens, sicut ex lectionstis, fuit in deserto baptizans et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Ubi solerter intuenda distinctio verborum qua dicitur quia fuit baptizans et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Baptizabat namque ipse baptismo poenitentiae in confessionem et emendationem peccatorum, et praedicabat baptismum poenitentiae futurum in Christo in remissionem peccatorum: unum baptisma, unus Deus . Quod baptisma poenitentiae recte vocatur, quia non ob aliud quis in fonte vitae baptizari desiderat nisi quia poenitet se noxa primae praevaricationis animae simul et corporis morte constringi. Quod si quaerimus quare Joannes baptizaverit, cujus baptismate peccata remitti nequiverunt; patet aperta ratio, quia praecursionis suae servans officium, sicut ante Dominum nasci, praedicare et mori; ita etiam baptizare debebat: simul ne Domini dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Et miscd̾a tua subsequet᷑ om̃ib diebꝰ uitȩ meȩ. Ut mercedẽ
uitȩ et̾nȩ qͦ bonis reddit᷑ oꝑibꝰ gratis tribui nobis ostenderet: ait.
Q coronat te. in miseratione. & miscd̾a. In misericordia qͥppe &
miseratione nos coronat: quando ꝓpt̾ bona oꝑa. quȩ nobis ipse

Expanded text:
cit: Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae . Ut mercedem cit: Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae . Ut mercedem vitae aeternae, quae bonis redditur operibus, gratis tribui nobis ostenderet, ait: Qui coronat te in miseratione et misericordia . In misericordia quippe et miseratione nos coronat quando propter bona opera quae nobis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
futuro aũt: uitam et̃nã. fides quippe. quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur
grã dĩ est: quia ut crederemus. ut diligamus. ut oꝑemur bona
quȩ nouimus. non ullis p̃cedentib meritis nr̃is. sed ipso largien¬
te percepimus: qui dicit. Non uos me elegistis: sed ego elegi uos
&e posui uos ut eatis: &e fructũ afferatis. Et ut uitam propt̃ fidem et
dilectionem. et oꝑa bona. ꝑcipiamus eternam. gr̃a dĩ est: quia ne
a bono deuiemus itinere: ipso duce semꝑ opus habemus. cui dicit᷑¬
Deduic me dñe in uia tua: ce ambulabo in ueritate tua. Acsi aperte
dicat᷑. Nisi te duce ingrediens uiam ueritatis quã cepi tenere:
nequaqua sufficio. Ne in bonis deficiamꝰ oꝑib illius auxilio de¬
bemus semꝑ inniti: qui ait. Qa sine me: sine nichil potestis fa¬
cere. Unde recte psalmista. ut in icium fidei. & bonȩ actionis
Ut bona que agimꝰ. illo opitulante ꝑficienda doceret: ĩterũ di-¬

Expanded text:
futuro autem vitam aeternam. Fides quippe quae per dilectionem Dei operatur, futuro autem vitam aeternam. Fides quippe quae per dilectionem Dei operatur, gratia Dei est; quia ut crederemus, ut diquae novimus, non ullis praecedentibus meritis nostris, sed ipso largiente percepimus, qui dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis et fructum afferatis . Et ut vitam, propter fidem et dilectionem, per opera bona percipiamus aeternam, gratia Dei est; quia ne a bono deDeduc me, Domine, in via tua, et ambulem in veritate tua . Ac si aperte dicatur: Nisi te duce ingrediens viam veritatis, quam coepi tenere, nequaquam sufficio. Ne in bonis deficiamus operibus, illius auxilio debemus semper inniti, qui ait, Quia sine me nihil potestis facere . Unde recte Psalmista, ut initium fidei et bonae actionis Ut bona quae agimus illo opitulante perficienda doceret, iterum di
Abbreviated transcription (Latin):
m illa die mundo corꝑe. &̃ pura conscientia. ad altare
uel oꝑari posset. sinon de plenitudine. xp̃i acciperet: alibi ma-¬
nifeste testatur dicens. Non quia sufficientes simus. cogitare
aliquid a nobis quasi ex nobis: sed sufficientia nr̃a ex dõ est.
& alio loco. Et gr̃a eius inqͥt in me uacua ñ fuit: sed plus illis
om̃ib laboraui. Non aut̃ ego: sed gr̃a dĩ mecũ. Qa ipsũ suis
auditoribꝰ humiliter cogitandum: sedulus inculcat. Unde
est illud. Cum metu & tremore: urãm salutẽ oꝑamim. Ds̃ est enĩ:
qui oꝑatur in uobis. & uelle & ꝑficere: ꝑ bonã uoluntatẽ. Cum aut
dixisset euuangłista. nos om̃s de plenitudine xp̃i accepisse:
confestim subiunxit. & ait. Gratiam ꝓ gr̃a. Geminam gͦ uos
grãm: accepisse testatur. Unam uidelicet in p̾senti: alteram uͦ in
fuituro. In presenti quidem: fidem. quȩ ꝓ dilectionẽ oꝑatur. In

Expanded text:
in illa die mundo corpore et pura conscientia ad altarein illa die mundo corpore et pura conscientia ad altareel operari posset, si non de plenitudine Christi acciperet, alibi manifeste testatur, dicens: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Et alio loco: Et gratia ejus, inquit, in me vacua non fuit, sed plus illis omnibus laboravi: non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quod ipsum suis auditoribus humiliter cogitandum sedulus inculcat; unde est illud: Cum metu et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . Cum autem dixisset evangelista nos omnes de plenitudine Christi accepisse, confestim subjunxit, et ait: Gratiam pro gratia. Geminam ergo nos gratiam accepisse testatur, unam videlicet in praesenti, alteram in futuro: in praesenti quidem fidem quae per dilectionem operatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
dona propagaret: qui memorabile illud lauandi pedes disci-¬
puloꝵ munus subire non despexit. Sed siue tunc ꝑ se. seu de¬
inceps ꝑ suos aqua baptizauerit. solus tamen sp̃u sc̃o bap-
ius in nobis gr̃am fr̃s mei. integram semꝑ illibatamq con¬
seruare curemus: om̃i uidelicet tempore bonis insistendo oꝑi¬
bus. Sed maxime nunc cum natiuitatem ipsius nr̃i saluato¬
ris proxime celebrare desideramus: diligentius solito in iugi¬
lando. ut quicquid negligentiȩ subripientis nobis in esse dep̃¬
henderimus: citius abstergere satagamus. Qcqͥd habendȩ
uirtutis deeẽ. nobis inspexerimus: citius adquirere studea¬
mus. euulsis discordiarum. uituꝑationũ. iuirgioꝵ. murmura¬
tionũ. ceteroꝵ q frutectis uicioꝵ: plantemꝰ in nobis caritatẽ.
gaudiũ. pacẽ. patientiã. bonitatẽ. benignitatẽ. fidẽ. mansu¬
ctudinẽ. continentiã: & cetera fructus sp̃c insignia. Quatinꝰ

Expanded text:
dona propagaret, qui memorabile illud lavandi pedes discidona propagaret, qui memorabile illud lavandi pedes discipulorum munus subire non despexit. Sed sive tunc per se, seu deinceps per suos aqua baptizaverit, solus tamen ipse Spiritu savirtutes. Cujus in nobis gratiam, fratres mei, integram semper illibatamque conservare curemus, omni videlicet tempore bonis insistendo operibus, sed maxime nunc cum nativitatem ipsius Domini nostri Salvatoris proxime celebrare debemus, diligentius solito invigilando, ut quidquid negligentiae subripientis nobis inesse deprehenderimus, citius abstergere satagamus: quidquid habendae virtutis deesse nobis inspexerimus, citius acquirere studeamus, evulsis discordiarum, vituperationum, jurgiorum, murmurationum cgaudium, pacem, patientiam, bonitatem, benignitatem, fidem, mansuetudinem, continentiam, et caetera fructus Spiritus insignia, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ab infidelium & impenitentum turba secerneret. Qne hoc sibi
baptisma sufficere ad salutem crederent. sed ad xp̃i potius bap¬
tisma festinarent: consequenter adiunxit. Ille uero baptizabit
uos spũ scõ. Baptizat quippe spũ scõ. qui munere sp̃c sc̃ĩ pec¬
cata dimittit: & accepta remissione peccatoꝵ. etiã sp̃c eiusdẽ
gr̃am tribuit. Nam & dationẽ charismatũ in sp̃u. baptisma
sp̃c recte uotari testatur ipse: qui ascensurus in cȩlum discipłis
ꝓmittit dicens. loħs quidẽ baptizauit aqua. uos autẽ bapti-¬
tabimini sp̃u scõ: non post multos hos dies. Significans decimo
ascensionis suȩ die: sp̃m scm suꝑ eos in linguis igneis ẽẽ uentu-¬
rum. Querit᷑ sane. utrum dñs qui cunctos fideles sp̃u baptizat:
ipse aliquos etiã aqua baptitauerit. Neq indignum tantȩ
maiestati ducendum est baptizandi ministeriũ aliquibus dis¬
cipłoꝵ suoꝵ exhibuisse. ꝑ quos in cetera sua menbra baptism

Expanded text:
tis ab infidelium et impoenitentium turba secerneret: qui ne hoc sibi baptisma sufficere ad salutem crederent, sed ad Christi potius baptisma festinarent, consequenter adjunxit: Ille vero baptizabit vos Spiritu sancto. Baptizat quippe Spiritu sancto, qui munere Spiritus sancti peccata dimittit; et accepta remissione peccatorum, etiam Spiritus ejusdem gratiam tribuit. Nam et dationem charismatum in Spiritu baptisma Spiritus recte vocari testatur ipse qui ascensurus in coelum discipulis promittit, dicens: Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos hos dies , significans decimo ascensionis suae die Spiritum sanctum super eos in linguis igneis esse venturum. Quaeritur sane utrum Dominus qui cunctos fideles Spiritu baptizat, ipse aliquos etiam baptizaverit aqua. Neque indignum tantae majestati ducendum est baptizandi ministerium aliquibus discipulorum suorum exhibuisse, per quos in caetera sua membra baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
tia uel contintia qua & ipse exercebat᷑. & ceteros instituebat:
exprimit᷑. Tona pellicia. que ex mortuo tollit᷑ animante: &
ipsum mortificasse menbra sua terrena. & auditores suos idẽ
docuisse: signatur. Constat namq ꝑ lumbos sepe luxuriam

Expanded text:
tia vel continentia, qua et ipse exercebatur et caeteros instituebat, tia vel continentia, qua et ipse exercebatur et caeteros instituebat, exprimitur. Zona pellicea quae ex mortuo tollitur animante, et ipsum mortificasse membra sua terrena, et auditores suos idem docuisse signatur. Constat namque per lumbos saepe luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ritalis ad exemplũ fidelium doctoꝵ constat ingredi. Qa nimi-
rũ nouȩ conuersationis cotidie castigati: quasi cotidiano iorda¬
nis baptismate. lacrimis suȩ conpunctionis. ab om̃i uitiorũ
subripientium cogitatione purgant᷑: iuxta eum qͥ dixit. Laua¬
bo ꝑ singłas noctes lectum meũ: lacrimis meis stratum meum
rigabo. Vnde recte iordanis.riuus iudiciĩ interp̃tat᷑: quia ni¬
mirum electi. quo sollicitius suã conscientiã discutiendo exa¬
minant: eo latiores ex intimo cordis fonte. lacrimarũ fluui-¬
os fundunt. Ut quia minus ꝑfectos se c̾ẽ deprehendunt: sordes
suȩ fragilitatis undis penitentiȩ diluant. Sequit᷑. Et erat ioħs
tas & mel siluestre edebat. Qntum ad litteram: indumenti &
escȩ uilitas. quȩ solitariũ & penitentiȩ preconem decebant osten¬
ditur. Sed & figurate pilis cameli e quibꝰ cilicium fit: peniten¬

Expanded text:
ritualis ad exemplum fidelium doctorum constat ingredi; quia nimirum ritualis ad exemplum fidelium doctorum constat ingredi; quia nimirum vita novae conversationis quotidie castigati, quasi quotidiano Jordanis baptismate lacrymis suae compunctionis ab omni vitiorum subripientium cobo per singulas noctes lectum meum; lacrimis meis stratum meum rigabo. Unde recte Iordanis 'rivus iudicii' interpretatur, quia nimirum electi quique, quo sollicitius suam conscientiam discutiendo examinant, eo latiores ex intimo cordis fonte lacrimarum fluvios fundunt, et quia minus perfectos se esse deprehendunt, sordes suae fragilitatis undis penitentiae diluunt et parvulos eram indumenti et escae, vilitas quae solitarium et poenitentiae praeconem decebat ostenditur. Sed et figurate pilis cameli, e quibus cilicium fit, poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
dia subire: sed primo longis uirtutum exercendus agonibus.
ac deinde ꝑpetuis suꝑnȩ beatitudinis est donandus munerib.
Quo aut̃ fructu p̃dicauerit ioħs consequent̃ ostendit᷑ cum dicit᷑.
& egrediebat᷑ ad illum om̃is iudeȩ regio: & iherosolimitȩ uniuersi
& baptitabant᷑ ab illo in iordane flumine. c̃onficentes peccata sua.
Patet litterȩ sensus: quia qui uitiniores uel doctiores erant. primi
affluentes: uerbum suscepere salutis. Sed quia iudea confessio.
iherusalẽ uisio pacis dicit᷑. possumus mystice intelligere eos qͥ
confessionẽ recte fidei didicerint. qui uisionẽ suꝑnȩ pacis cog¬
nouerint: in iudeȩ. & iherosolimitarũ appellatione designatos.
Nam tales maxime: tunc ad iohannẽ in desertũ p̃ro accipiendo
baptismate. exisse credendi sunt. Tales etiã nunc audito dĩ uer-¬
bo. de prisca sua conuersatione egredi: ac solitudinem uitȩ spi-¬

Expanded text:
est subire, sed primo longis virtutum exercendus agonibus, est subire, sed primo longis virtutum exercendus agonibus, ac deinde perpetuis supernae beatitudinis est donandus muneribus. Quo autem fructu praedicaverit Joannes, consequenter ostenditur cum dicitur: Et egrediebatur ad eum omnis Judaeae regio et Hierosolymitae universi, et baptizabantur ab illo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. Patet litterae sensus, quia qui viciniores vel doctiores erant, primi affluenter verbum suscepere salutis. Sed quia Judaea confessio, et Hierosolyma visio pacis dicitur, possumus intelligere eos mystice qui confessionem rectae fidei didicerint, qui visionem supernae pacis amaverint, in Judaeae et Hierosolymitanorum appellatione designatos. Nam tales maxime tunc ad Joannem in desertum pro accipiendo baptismate exisse credendi sunt. Tales etiam nunc audito Dei verbo de prisca sua conversatione egredi, ac solitudinem vitae spi
Abbreviated transcription (Latin):
uitia. non solum mentis munditia: sed & corꝑis uictu decla¬
raret. Tipice autẽ desertum in quo ioħs manebat: segregatam a min¬
di illecebris scõrũ uitam designat. Qui siue solitarii. siue turbis
admixti uiuant: tota semꝑ intentione animi. presentis scłi de¬
sideria spernunt: soli dõ in abscondito cordis adherere. & in illo
spem suam ponere delectantur. Qũa dilectissimam deo solitu
qui dicebat. Qs dabit michi pennas sicut columbe & uolabo
& requiescam:. Candẽq: se mox dño iuuante consecutã gratula-¬
tus. quasi communib terrenorũ desiderioꝵ implicamentis insul¬
tans: adiungit. Ecce elongaui fugiens: & mansi insolitudine.
Deniq dñs liberatum sanguine agni popłm de egypto. & ꝑ ru
brum mare eductũ: prius in deserto quadraginta annis insti¬
tuit & sic in terrã repromissionis induxit. Qa nimirũ popłs
fidelium non statim post baptisma. cęlestis patriȩ potest gau¬

Expanded text:
vitia, non solum munditia mentis, sed corporis situ declivitia, non solum munditia mentis, sed corporis situ declinaret. Typice autem desertum in quo Joannes manebat, segregatam a mundi illecebris sanctorum vitam designat, qui sive solitarii, sive turbis admixti vivant, tota semper intentione animi praesentis saeculi desideria spernunt, soli Deo in abscondito cordis adhaerere, et in illo spem ponere delectantur: quam dilectissimam Deo solitudqui dicebat: Quis dabit mihi pennas sicut columbae? et volabo et requiescam ; eamque se mox Domino juvante consecutum gratulatus, quasi communibus terrenorum desideriorum implicamentis insultans adjungit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Denique Dominus liberatum sanguine agni populum de Aegypto, et per mare Rubrum eductum, prius in deserto quadraginta annis instituit, et sic in terram repromissionis induxit: quia nimirum populus fidelium non statim post baptisma coelestis patriae gaudia pot
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si interrogare uoluissent. in qua potestate baptitaret: statĩ
audirent. Baptismum ioħis unde erat. e cęlo an ex hominibus:
Qd cum e cȩlo esse negare non auderent: etiã eis quẽ ioħs pre¬
dicabat opera. celitus acta cogerent᷑ fateri. Nec tam̃ baptis¬
ma ioħis quãuis peccata non laxauerit: infructuosum om̃imo¬
dis accipientib extitit. Qa & si non pro remissione peccatorũ
pro signo tam̃ fidei & penitentiȩ dabatur. Ut uidelicet recolereił
se. om̃s qui hoc imitabant᷑ a peccatis continere. elemosinis insistere.
in xp̃m credere: atq ad eius baptisma. quo in remissione pecca¬
torum abluerent᷑: mox ut appareret ꝓperare debere. Qd aut
ioħs in deserto baptisma suum dat. & baptisma xp̃i predi¬
cat: immo totã apuero in desertis agit uitã ideo fit ut sũ¬
mus doctor qͦd uerbis p̃dicabat. exemplis astrueret. & qui suos
auditores a percatis penitendo discedere suadebat. ipse peccatoꝵ

Expanded text:
sed si interrogare voluissent in qua potestate baptizaret, statim audirent: Baptismus Joannis unde erat? E coelo, an ex hominibus? Quod cum e coelo esse negare non auderent, etiam ejus quem Joannes praedicebat opera coelitus acta cogerentur fateri. Nec tamen baptisma Joannis, quamvis peccata non relaxaverit, infructuosum omnimodis accipientibus exstitit, quia ipse etsi non pro remissione peccatorum, pro signo tamen fidei et poenitentiae dabatur: ut videlicet recolerent se omnes qui hoc initiabantur a peccatis continere, eleemosynis insistere, in Christum credere, atque ad ejus baptisma quo in remissionem peccatorum abluerentur, mox ut appareret, properare debere. Quod autem Joannes in deserto baptismum suum dat, et baptisma Christi praedicat, imo totam a puero in desertis agit vitam: ideo fit ut summus doctor quod verbis praedicabat exemplis astrueret; et qui suos auditores a peccatis poenitendo discedere suadebat, ipse peccantium
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam ac̾cu. usu quoq auditu. gustu. olfactu. tactu: niulta me commt¬
tere. que a te debeant dimitti ñ ambigo. Sed feriuido amatori. quid respondeat
s: quomꝰ hunc ad intelligentiam mystice lauationis paulatim:
diamus. Qui lotus ẽ inquit. non indiget nisi ut pedes lauet: sed ẽ mundus
totus. Manifeste denuintians: quod lauatio pedum illa. remissionẽ quidem¬
peccatorũ designaret. ñ tam̃ eam que semel inbaptismate datur. sed illã
potius. qua cotidiani fidelium reatꝰ. sine quib in hac uita non uiuitur
cotidiana eius grã mundantur. Pedes namq quibus incedentes terrã
tangi nius. idõq eos acontagio pulueris. sicut reliquum corpus im¬
munes custodire nequimꝰ ipsam terrene in habitationis necessitatẽ

Expanded text:
sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me commitsed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod lapeccatorum designat; non tamen eam quae semel in baptismate datur, sed illam potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivitur, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
dem passionis exemplis. confirmare dignatꝰ ẽ. Quod aut̃ inchoata pedum
lauatione dr̃. uenit aut̃ ad symonem petrum: ñ ita intelligendum ẽ. quasi
post aliquos ad illum uenerit: sed quod ab illo qui primus apostolorum erat
erit. Et ille tale ministerium qr misterium nesciebat: ñ fru
ruerit. Quod etiam quilibet eoꝵ acturꝰ fuisse ñ dubitatur: si ñ illa terreret᷑
sententia. qua petro dictum ẽ: Si ñ lauero te: ñ habebis partem mecuor. Ubi
aperte monstratur: qd̵ hec pedum iauatio. spiritalem carnis. et anime puri¬
ficationẽ. sine qua ad consortium xp̃i ꝑueniri ñ potest: insinuat. Unde petrꝰ
hec audiens: solito moxamoris diuini feruore correptus. respondit. Dñe: non
tantum pedes meos: sed et manus. et caput. Ac si aꝑte dicat. Quia iã te do¬
cente intelle̾go. quod lauando pedes meos. errata mea tȩ mundare significas.
ñ solum pedes. sed et manꝰ. et caput. tibi lauanda offero. Quia ñ solum incessu

Expanded text:
dem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostolorum erat, coeperit, et ille tale ministerium, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu,
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Quasi innocent̃ int̾roganti uide. dñs simplicit̃ et mansuete. qͦ
ministerium mariȩ ꝑtineret exposuit: qr ipse uidelicet moriturus. et¬
ad sepeliendum aromatib eẽt ungendus. Ideoq marie cui adunctionem
mortui corporis eius. quam uis multũ desideranti ꝑuenire non liceret:
donatũ sit uiuenti adhuc impendere obsequiũ. quod post mortem celeri
resurrectione p̃uenta nequiret. Unde bene marchus dnm̃ de illa dixisse:
estatur. Quod habuit hec fecit. p̃uenit ungere corpus meũ: insei¬
quod potuit fecit. Preuenit: uiium adhuc. funerandi offitio donare.
Paupes enĩ semꝑ habetis uobiscũ : me aut̃ non semꝑ habebet si o paupunt qea
moderamine patientie. dñs non iudam arguit auaritie ieancen paupenn gh¬
dio lercuinia oquintes ez ratione de monstrat. non ee culpan dos ep at ed tamipe¬
mines coni losanti de faleusrat. d sus ministrare nee dum dam parus. tempaie

Expanded text:
illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae ad sepeliendum aromatibus esset ungendus; ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus, quamvis multum desideranti, pervenire non liceret, donatum sit viventi adhuc impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa nequiret. Unde bene Marcus Dominum de illa dixisse testatur: Quod habuit haec, fecit; praevenit ungere corpus mquod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc funerandi officio donare. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper habetis. Et hic magnae moderamine patientiae Dominus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cie eius. et iam nc̃ m̃bra xp̃i ꝑsequentib: qui famã uirtutis. quã ipsi ha¬
bere non merentur: ꝓximis qͥ habent inuidere non cessant. et quidem
putare possemꝰ. iudam cura pauꝑũ hec fuisse locutũ: sed ꝓdit m̃tẽ illiꝰ
uerax qui ait. Dix̃ aut̃ hoc. ñ qr de egenis ꝑtinebat adeũ: sed qr fur erat
quando pecunia corruptus dnmn ꝓdidit: sed iam ꝑditꝰ dnm̃ sequebatur.
tare: sed furto exportare solebat. Uidens enĩ dñs cor uide. cupiditatis iã
sorde pollutũ. p̃uidens peioris ꝓditionis sorde polluendum: commisit
eius fidĩ quicqͥd habebant insacculis eũq de his que uellet facere ꝑmisit.
ut ł conlati honoris ł habite memoria peccunie. m̃tẽ ab ipsius uenditione
reuocaret. Uerũ qr semꝑ auarus eget. neq umquã beneficiorũ ꝑfidus me-¬
minit impius: a furto peccunie quam portabat. ꝑuenit adtraditionẽ dñi
qͥ cõmendabat. Dixit ergo iħs.Sine illã: ut indie sepulture mee seruet

Expanded text:
nc membra Christi persequentibus, qui famam virtutis, quam ipsi habere non merentur, proximis qui habent, invidere non cessant! Et quidem putare possemus, Judam cura pauperum haec fuisse locutum, sed prodit mentem illius testis verax, qui ait: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et Judas periit, quando pecunia corruptus Dominum prodidit, sed jam perditus Dominum sequebatur, tare, sed etiam furto exportare solebat. Videns enim Dominus cor Judae cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejoris proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei quidquid habebat in sacculis, eumque de his quae vellet facere, permisit, ut vel collati honoris, vel habitae memoria pecuniae mentem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit, impius a furto pecuniae quam portabat pervenit ad traditionem Domini qui commendabat. Dixit ergo Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ utriꝰq redẽptor apparebat. Magno sane metu fr̃s mei.
audienda sunt uerba. qͥb idem sẏmeon de dño ꝓpħans
matrẽ eiꝰ alloqͥt᷑. Ecce positꝰ ÷ hic in ruinã. & resurrectio

Expanded text:
qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce positus est hic in ruinam et r
Abbreviated transcription (Latin):
a suꝑnȩ ciuitatis ascendit. Et unꝰqͥsq nr̃m pͥus aqua
baptismi a peccatis oĩb qͣsi uera cͥrcũcisione purgat᷑:
ac sic ꝓficiente gr̃a nouȩ lucis. ad altare scm̃ salutari
hostia añici corporis & sanguinis consetrandꝰ in gredit᷑.
Nã & ipsa singularit̾ simplex & casta nr̃i saluatoris
humanitas. q̃ oblata ÷ patͥ ꝓ nob̾: ñ incongrue ꝑ immo¬
lationẽ columbe siue tͣturis. potest figalit̾ exprimi.
S & om̃is in fine mundi eccł̃a. primo cõmuni resur¬
rectione cunctã t̾renȩ labẽ mortalitatis & corruptio¬
nis exuet: ac deinceps in regnũ cęlestis Ihrłm. bonoꝵ
uictimis oꝑũ dño comm̃data transferet᷑. Qđ aũ symeori
ꝙ anna ꝓuecte uidelicet etatis uir & femina. deuotis
illam iudeoꝵ synagogam. figurate denunciat: qͣ longa
mox ut aduenit. & piarũ ulnis actionũ. ꝙ fidei ñ fictȩ
uocib exaltare. & magnificare studuit: ad clamans illi &

Expanded text:
a supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua a supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Domini corporis et sanguinis consecrandus ingreditur, nam et ipsa singulariter simplex et casta humanitas, quae oblata est Patri pro nobis, non incongrue per immolationem columbae, sive turturis, potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferetur. Quod autem Simeon et Anna, provectae videlicet aetatis vir et femina, devotis Judaeorum synagogam figurate denuntiant, quae longa mox, ut advenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursus. Beati lugentes: qm̃ ipsi consolabunt᷑. Meri¬
to gͦ t̾tur & columba dñõ offerunt᷑ in hostiã: qͥa nim¬
rũ simplex & pudica fideliũ conuersatio gratũ ÷ illi
sacrificiũ iusticiȩ. Quia qͥ laborat gemitu suo. qui la¬
crimis stratũ suũ singłas ꝑ noctes abluit : acceptissi¬
mã ꝓrsus dõ uictimã mactat. Cũ uͦ utraq auis ista
ꝓptꝰ consuetudinẽ gemendi. p̃sentes scõꝵ luctꝰ. & desideria
suꝑna designet. hoc tam̃ differunt qd turt᷑ soliuagus:
columba aũ gregatĩ ire consueuit. Q ob id: iste secre¬
tas orationũ lacrimas. illa publicos eccłe conuentꝰ insinu¬
at. Bene aũ puer Iħc primo çircũcidit᷑. ac sic int̾positiᷤᷤ
dieb Ihrłm cũ hostia defert᷑: qͥa & ipse iã iuuenis pͥ¬
us omnẽ carnis corruptionẽ. moriendo. ac resurgendo
calcauit: ac deinde int̾positis dieb cũ ipsa carne iã im-¬
mortali. quã ꝓ nr̃a salute hostiã dõ fecerat: ad gaudi¬

Expanded text:
m ipsi consolabuntur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam, quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam prorsus Deo victimam mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
custodit & ĩminẽ. Ocłos habet columbarũ: q̃ nulli nocere
desiderans. etiã inimicos simplici amore contuet᷑. Se utraq
auis memorata. qͥa gemitũ ꝓ cantu edere solet: scoꝵ in hoc

Expanded text:
custodit et immunem; oculos habet columbarum, quae, nulli nocere custodit et immunem; oculos habet columbarum, quae, nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed et utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc