comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonis discipulus crates. cum udisset ad¬
olescentulum secreto ambulantem. int̾¬
rogauit qͥd illic solus faceret. Mecum
inquit loquor. Cui crates. Caue inquit
⁊ furibundum custodire solemus. ne
solitudine male utat᷑. Nemo ẽ ex impru¬
dentib: qui relĩqui sͥ debeat. Tunc enĩ
mala consilia agitant. tẽ aut aliis aut
ipsis fitt᷑a ꝑicula struunt. Tunc tupi¬
ditates improbas ordinant tunc quic¬
qͥd aut pudore. aut netu amimus cela¬
bat exponit. tunc audaciam acuit libi¬
dinem irritat. iracundiam ĩstigat. Beni¬
parit stulto: ip̃e enu se prodit. CIide
ergo quid de te sperem: inmo qͥd t̾ spon¬
deam. Sles enim incerti boni nomen
ẽ. Non inuenio cum quo te malim ẽt:
quã tecum. Item. Seneca in ep̃.xiͦ. Ali¬
quis enim uir bonus nob̾ eligendus ẽ¬
qͣm illo spectante uiuamus ⁊ omiia
tanqͣm illo uitlente faciamus. Nec im¬
merito. Magna pars quippe peccorum
tollit᷑. si pecc̃ori testit᷑ asistit. aliquem

Expanded text:
ponis discipulus Crates, cum vidisset adponis discipulus Crates, cum vidisset adolescentulum secreto ambulantem, interrogavit: Quid illic solus faceret? « Mecum, inquit, loquor. » Cui Crates: « Cave, inquit, et furibundum, custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex imprudentibus, qui relinqui sibi debeat. Tunc enim mala consilia agitant, tunc aut aliis, aut ipsis futura pericula struunt, tunc cupiditates improbas ordinant, tunc quidquid, aut pudore aut metu animus celabat, exponit; tunc audaciam acuit, libidinem irritat, iracundiam instigat. Deniperit stulto. Ipse enim se prodit. Vide ergo quid de te sperem, imo quid spondeam mihi. Spes enim incerti boni nomen est; non invenio tamen cum quo te malim esse quam tecum. Item Seneca : Aliquis vir quam illo spectante vivamus, et omnia, tanquam illo vidente, faciamus. Nec immerito. Magna pars quippe peccatorum tollitur, si peccatori testis assistit. Aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
rido monachorum babitacło putaui me
romanis int̾ee deliciis. Sedebam solũ
quia a maritudine repletus eram hor¬
rehant sacco menbra. deformis ⁊ sqͣ¬
lida cutis situm ethiopite rarni ob¬
dixcerat. condie lacrime. cotidie gemi¬
tus. ⁊ si qñ repugnantem sonus un¬
minens opp̾ssiss. nuda humo uix
ossa hentia collidebam. Sic ob iehen¬
ne metum tali me carcere ip̃e damina¬
u̾am. ⁊ socius factus scorpionum ⁊
ferarum: sepe choris int̾eram puella¬
rum. Pallebant ora ieniniis. ⁊ mens es
bam. rigabam lacrimis crmib terge¬
bam. ⁊ repugnantem carneni ugiliis
⁊ ieuiniis. cibo crudo utens. ⁊ aqua fri¬
gida. cum in cocto aliquid sit luxurie
mͥ subiugabam. Si gͦ imꝑfectus es
fuge turbam: quia ñ tuto illi cõmitt̾is.
Si ꝑfectus es ꝓneccitate fr̃m redire
sui. Non muito sententiam. Fulge mul¬
titudinem. fuge paucitatem. fuge etiã
unum. Non habeo cum quo te cõmu¬
nicatum uelim. Et uide quo iudiciũ
meum habeat. Audeo te tͥ credere. Stil¬

Expanded text:
rido monachorum habitaculo, putavi me Romanis interesse deliciis, « sedebam solus, quia amaritudine repletus eram . » Horrebant sacco membra, deformis et squalida cutis, sicut Aethiopicae carnis, obduxerat; quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si quando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Sic ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaveram, et socius factus scorpionum et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens debam, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem vigiliis et jejuniis cibo crudo utens et aqua frigida, cum in cocto aliquid sit luxuriae, mihi subjugabam. . Si igitur imperfectus es, fuge turbam, quia non tuto illi committeris; si perfectus es, pro necessitate fratrum redire sui. Non muto sententiam. Fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo cum quo te communicatum velim; et vide quo judicium meum abeat; audeo te tibi credere. Hujus Stil
Abbreviated transcription (Latin):
siceridit ⁊ c̃. Pancitas enim secura est
quia uentres bene instructi.⁊ pauciꝰ. mo¬
dico contenti sunt. Excludit ⁊ ꝑicłm
t̾cii in numero ꝑsonarum ⁊ agrorum¬
c̾to. in pondere ⁊ mensura omnium o¬
pum distincta. in omĩb. In circuncisi
pauꝑtate ⁊ paucitate. excludit litigiũ
quia non oportet seruum dei litigare.
Excludit ⁊ inuidiam. ⁊ rapinam po¬
tentum ⁊ diuitum. Non enim inui¬
detͣ nich hñtib. ñ eis lites suscitãt᷑ ca¬
lumniose. Cantabit uacuus ⁊ c̃. Exelu-¬

Expanded text:
se . » Paucitas enim secura est; quia ventres bene instructi et pauci, modico contenti sunt. Excludit et periculum tertii, in numero personarum et certo agrorum, in pondere et mensura operum omnium distincta. In omnibus circumcisi paucitate et paupertate, excludit litigium, quia « non oportet servum Dei litigare . » Excludit et invidiam, et rapinam potentum et divitum. Non enim invidetur nihil habentibus; non eis lites suscitantur calumniosae: Cantabat vacuus coram l
Abbreviated transcription (Latin):
conferentes eis plurima ⁊ iuxta u̾bũ
bis filios ⁊ diabolus dedit nobis nepo¬
tes. Item ieronimus ad belio dorum mo¬
nachum. Audi edẽm regis tui. Qui ñ
ẽ mecum: adu̾sum me ẽ ⁊ qui non col¬
ligie mecum spargit. Recordare tiroci¬
nIi tui diem quo xp̃o in baptismate ꝯse¬
pultus. in sacramenti u̾ba uirasti ꝓ no¬
licet ꝑuulus ex collo pendeat nepos. lic
sparso crine. ⁊ scissis uestib ubera qͥb
te nitterat mat̾ ostendat: licet in limi¬
ne pat̾ iaceat. ꝑ calcatum ꝑge prẽm.
sictis oculis ad uexillum crucis euola.
Solum pietatis genus ẽ: in hac re ẽẽ
pede p̾pediri. Non ẽ nobis ferreum pe¬
ctus. nec dura p̾cordia ñ ex silice natuᷤ
hircane me ñ nutͥere ⁊ igrides ⁊ nos ꝑ
ista transiuimus. Nunc t bbandis
uidua soror heret lacertis. Nunc illi
cum quibꝰ adoleusti u̾nule aiunt.
Cui nos seruituros relinquis: Nunc
⁊ gerula quondam iamanus ⁊ nutriciꝰ

Expanded text:
conferentes eis plurima, et juxta verbconferentes eis plurima, et juxta verbbis filios, et diabolus dedit nobis nepotes. » Item Hieronymus ad Heliodorum monachum : Audi edictum Regis tui: « Qui non est mecum, adversum me est; et qui non colligit mecum, spargit . » Recordare tirocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus, in sacramenti verba jurasti, pro nolicet parvulus ex collo pendeat nepos: licet sparso crine et scissis vestibus, ubera quibus re nutrierat, mater ostendat: licet in limine pater jaceat: per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. Solum pietatis genus est in hac re esse pede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad ollas carnium. ⁊ pepones ⁊ allia
phonis. Uideant bii ue simili pena pene¬
uide punient᷑. qui ea que mittebant᷑
in loculos domini ⁊ pauꝑum asporta¬
bat: dans ea ucori ⁊ liberis. carnali af¬
fectu ductus. Ob hoc m̾utt tradere ⁊
crucifig̾e dominum. sͥꝙ suspendium
⁊ et̾num supplitium. Item leuitico.e.¬

Expanded text:
tum ad ollas carnium, et pepones, et alia tum ad ollas carnium, et pepones, et alia Pharaonis . Videant hi, ne poena simili poenae Judae puniantur, qui ea, quae mittebantur in loculos Domini et pauperum, asportabat, dans ea uxori et liberis, carnali affectu ductus, ob quam meruit tradere et crucifigere Dominum, sibique suspendium et aeternum supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
subticet in figam sac̾dotum euangelii:
ut in spũalib dicant pr̃i ⁊ mr̃i nescio
uos. Alienum ẽ enim prĩmonium illis
cuus nutum omnia fiebant in egypto
uix passus ẽ. ut suis daret᷑ t̾ra gessen.
quos etiam noluit sublimari. s in offo
consueto ⁊ pastorali ꝑmanere. Ne tam̃
caninos hãmus mores odiendo parẽ¬
tes : ita docet eos g̃g̃. temꝑari debere.
Archa domini capta a pbilisteis suꝑ
plaustrum nouum imposita ẽ uaccis
fetis trahentib ⁊ ducentib illam in
behtsames. non reflectentib quidem
colla in uia. s mugientes post uttulos.
Debemus enim carualem affectum
br̃e inmente ñ inoꝑe: p̾sertim in sp̃a¬
lib. Qui enim post uitulos carnali af¬
fectu ducti colla reflectunt. similes sũt
uxori loth que respexte. ⁊ mutata ẽ in fta¬
tuam salis. similes sunt mittenti manũ
ad aratrum. ⁊ respcienti retro. Similes
sunt etiam hebreis respicientib in egip¬

Expanded text:
subticet in figuram sacerdotum Evangelii, subticet in figuram sacerdotum Evangelii, ut in spiritualibus « dicant patri et matri: Nescio vos . » Alienum enim est patrimonium illis cujus nutum omnia fiebant in Aegypto vix passus est, ut suis daretur terra Gessen ; quos etiam noluit sublimari, sed in officio consueto et pastorali permanere. Ne tamen caninos habeamus mores, odiendo parentes, ita docet eos Gregorius moderari debere. Arca Domini capta a Philistaeis super plaustrum novum imposita est, vaccis fetis trahentibus et ducentibus illam in Bethsamis, non reflectentibus quidem colla in via, sed mugientibus post vitulos . Debemus enim carnalem affectum habere in mente, non in opere, praesertim in spiritualibus. Qui enim post vitulos, carnali affectu ducti, colla reflectunt, similes sunt uxori Lot, quae respexit et mutata est in statuam salis . Similes sunt mittenti manum ad aratrum, et respicienti retro . Similes sunt etiam Hebraeis respicientibus in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
icit mala societas: ita ⁊ carstus.lxiiii.¬
nalis affectus bonam impedit soli-¬
tudinem. Ob quem suggillandum ⁊ amo¬
uendum ab utiliorib oꝑib dominus p̾¬
dicationi uacans nuntio fr̃m ⁊ mris. que¬
tre: eisdem eum querentib ait. Nesciebatiꝰ
quia in huis que prĩs mei sunt oportet me
ẽe: Docens oꝑa ex carnali affectu ꝓceden-¬
tia sicut minus utilia ẽẽ postponenda sp̃a¬
lib ⁊ ittiliorib. Idem mr̃i in nuptiis ui¬
s pauꝑes debiles ⁊ claudos in quib non
hãs carnis affectum s diuini amoris in¬
cendium. Ieronimus. Ob amorem xͥ omit
nullus relinq̃ndus ẽ inhumatus. Et̃ moy¬
ses ñ de tͥbu sua s de alia tͥbu elegit iosue
in rectorem ꝓpłi. Idem. Sac̾dos ⁊ leuita nũ¬
quam exearit de sanctis. s hãt sacerdos ca¬
ut in hoc instrueremur carnales affectuᷤᷤ
c̃ẽ postponendos. maxime cumsimus et
debeamus ẽẽ sacerdotes. scd̾m ordinem
melchisedec. De cuius pr̃e ⁊ mr̃e scͥpt᷑a

Expanded text:
icut mala societas, ita et carnalis affectus bonam impedit solitudinem, ob quam suggillandam et amovendam ab utilioribus operibus, Dominus praedicationi vacans, nuntio fratrum et matris quaetre, eisdem eum quaerentibus ait: « Nesciebatis, quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse? » Docens opera ex carnali affectu procedentia, sicut minus utilia, esse postponenda spiritualibus et utilioribus. Item, matri in nuptiis, viperes, debiles et claudos » , in quibus non habeas carnis affectum, sed divini amoris incendium. Hieronymus: Ob amorem 182 Chrinullus relinquendus est inhumatus. Et Moyses, non de tribu sua, sed de alia tribu elegit Josue in rectorem populi . Idem: Sacerdos et levita nunquam exeant de Sanctis, sed habeat sacerdos caut in hoc instrueremur carnales affectus esse postponendos, maxime cum simus et debeamus esse sacerdotes « secundum ordinem Melchisedech . » De cujus patre et matre Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
hanc inultiplicem faciem culꝑe.q. sub
aminos płimos duratura p̃ cogitat. nec re¬
ẽ uelocior pes. citus sermo auris attentior
mimus. letamur ad nuiminum. obolo con¬
tstamur. EInde cum in uno homine animo¬
rum tam diu̾sa sit facies. ꝓpħa clominũ
dep̃cat᷑ dicens. Domine in cuutate tua
ymaginẽ ip̃orum dissipa. Cum enim ad
ymaginem & similitudĩem dei conditi si¬
mus: ex uicio nr̃o ꝑsonas nob̾ plurimas
suꝑinducimus. ce quomodo in teatłib cenis
unus atq idem histrio nunc bertulem ro¬
bustum ost. nunc mollis in uen̾em fran¬
gitur. nunc tremulus in cibesem: ita ce
nos quisi de mundo ñ eẽmus. odiremur
a mundo. tot ħinus pecc̃orum similitu¬
dmes: quot pecc̃a.¬

Expanded text:
hanc multiplicem faciem culpae, quasi sub hanc multiplicem faciem culpae, quasi sub annos plurimos duratura pmpendium est, volocior pes, citus sermo, auris attentior. mitur. Laetamur ad nummum, obolo contristamur. Unde cum in uno homine animorum tam diversa sit facies, Propheta Dominum deprecatur, dicens: « Domine, in civitate tua imaginem eorum dissipa » . Cum enim ad imaginem et similitudinem Dei conditi simus, ex vitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. Et quomodo in theatralibus scenis unus atque idem histrio, nunc Herculem robustus ostendit, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus in Cybelem: ita et nos qui si de mundo non essemus, odiremur a mundo tot habemus personarum similitudines, quot pecca
Abbreviated transcription (Latin):
gens aut requirens deum. &e homo cum
in honore eẽt ñ intellexit. & item ꝓutrue¬
runt iumenta in ft̾core suo. Et ysaias. onꝰ
iumentorum austri uel uisio quadrupe¬
dis in deserto. Cum autem tot animali¬
um uultus induamus. diabolus tantũ
trib anmalib sicut uasis & organis
suiꝰusus ẽ. serpente. poreo. &e homine. q̃
legit᷑ intrasse. Porcus autẽ multam ht
conuenientiã cum bomine in corpore. sit̃
ex anathomia ex diuisione eius patet.
q. suffocato. & in sp̃m bruti ꝑ inimundi¬
tiam conu̾so. Unde & filius ꝓdigus pa¬
int porcos in regione longinqua. pas-
tus de siliquis porcoꝵ Propt̾ hoc etiam
dominus suꝑ omne edusium. sub figa
tamen ꝓbibuit carnem siullam. No¬
tabilit̾ enam notandum quod nullum
animal ita recessit a deo. & a statu nat᷑a¬
li sicut homo transiens ad carnem aste¬
ram uel naturali uteus coiti sine t̾to ⁊
statuto tempe suꝑflius in ueste cibo ⁊
asris necẽus. De bat ymagine multiplici
rum ad nicb̃m rediges. Ieronimus etiam

Expanded text:
Homo, cum in honore esset non intellexit . » Et item: « Putruerunt jumenta in stercore suo . » Et Isaias: « Onus jumentorum austri, vel visio quadrupedum in deserto . » Cum autem tot animalium vultus induamus, diabolus autem tribus animalibus, sicut vasis et organis suis usus est, serpente, porco et homine, quos legitur intrasse. Porcus autem multam habet convenientiam cum homine in corpore, sicut ex anatomia et divisione ejus patet: quasi suffocato, et in spiritum bruti per immunditiam converso. Unde et filius prodigus pavit porcotus de siliquis porcorum . Propter hoc Dominus etiam super omne edulium, sub figura tamen, prohibuit carnem suillam . Notabiliter etiam notandum quod nullum animal ita recessit a Deo et a statu naturali, sicut homo transiens ad alteram carnem, vel naturali utens coitu sine certo et statuto tempore, superfluus in veste, cibo, et aliis necessariis. De hac imagine multiplici rum ad nihilum rediges . » Hieronymus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ium mustiplex sit culpe facies eun¬
tis in gehennam: genalit̾ quot ui¬
cia induimus. tot facies uultus ⁊ yma¬
gines brutorum animalium nob̾ semꝑ¬
inducimus. Uncde dominus in ysa. cho¬
cdonet transeãm. Ieroñ. Nec iur nͭ homo ẽ
qui ꝑ crudelitatẽ. leonis sumit ymaginẽ.
Unde aplłs. Dominus eripuit me de ore
leonis &e ite dicite uulpi illi. Rodi ꝑꝑ do¬
lositatem. De libidmosis dicit᷑. Equi in sa¬
nientes in feminas. de uoluptuosis et im¬
mundis: nolite sꝑgere margaritas ante
bunt in uos post discessionem meam lu¬
pirapaces. ñ ꝑcentes de gregib de mali¬
gnis & uenenosis: genimina uituꝑarum.
Et gen̾alit̾ quocumꝙ. uel quibcumq u¬
ciis irretitis dicit᷑ Nolite fi sicut equus &¬

Expanded text:
um multiplex sit facies culpae euntis in gehennam, generaliter quot vitia induimus, tot facies, vultus, et imagines brutorum animalium nobis superinducimus. Unde Dominus in Isadonec transeam . » Hieronymus : Vir nec homo est, qui per crudelitatem imaginem leonis sumit. Unde Apostolus: « Dominus eripuit me de ore leonis . » Et: « Ite, dicite vulpi illi , » lositatem. Libidinosis dicitur: « Equi insanientes in feminas . » Voluptuosis et immundis: « Nolite spargere margaritas ante iam intrabunt in vos post discessionem meam lupi rapaces, non parcentes gregi . » Malignis et venenosis: « Genimina viperarum . » Et generaliter quocunque vel quibuscunque vitiis irretitis dicitur: « Nolite fieri sicut equus
Abbreviated transcription (Latin):
mere uel uendere pͥncipale ẽ simonia:
ita & accessorium et omnia ei adiuncta
ex offõ eccłiastico debita ei cui confeitur.
pͥncipale. Ergo uendere kenipłm. sigillũ.
usticiam ceram & huiusmodi nͥ pauꝑtaᷤ
excuset: simonia ẽ. Unde augꝰ suꝑ lucam
ibi. .ce.xxx.uiii. et ingresus in templum
cepit eicere uendentes et ementes in illo

Expanded text:
mere vel vendere principale est Simonia, mere vel vendere principale est Simonia, ita et accessorium, et omnia ei adjuncta ex officio ecclesiastico debita ei, cui confertur principale. Ergo vendere sigillum canipulum, justitiam, ceram, et hujusmodi, nisi paupertas excuset, Simonia est. Unde Gregorius super Lucam ibi: « Et ingressus in templum coepit ejicere vendentes et e
Abbreviated transcription (Latin):
siñ sut familiares ep̃i et tamen eis
de deõ ne famam meã incrustert: non
incapellam it ordiner: Don cũ ordomͥ
iam debeat᷑ examinatione meiꝙ sus¬
sceptione. in mt̃icula q̃ pcessie. Etiam
si ante susceptionẽ et examinationem
ei dedero qui tamen sum dignus ordina
ñ erit uiciosus ingressus: cum ste penes
eum ñ sit cura ordinationis. Gxtendit¬
autem simonia ramos suos ab altarib.
in quib radicata sedet et tudificat. usq̃
fores et introitum ordinum conferendoꝵ
Assisite enim capellanus ordinatis. utt or¬
dine collato statim rapiate forcipes et ma¬
nust̾gium a manib eus. quare accipiat:
consuetudinẽ allegans. conquerens etiam
quod ñ a singulis ordinatis singula acci¬
piat manut̾gia. et sepe qd̃ mittuo accepit
iudua: rapit manus eus sacͥlega. Archi¬
gallus etiam causa p̾sentandi ordinã¬
dum in subdiaconum tres solidos. ĩ
diaconum u̾ uel quatuor. in sacerdotem
septem exigit in pastum. Sicut autem e¬

Expanded text:
si non sint familiares episcopi, et tamen eis si non sint familiares episcopi, et tamen eis dedero, ne famam meam incrustent? Non in capellam ejus, ubi ordiner? Non, cum ordo jam mihi debeatur examinatione, meique susceptione in matriculsi ante susceptionem et examinationem ei dedero, qui tamen sum dignus examinari, non erit vitiosus ingressus, cum penes eum non sit cura ordinationis. autem Simonia ramos suos ab altaribus in quibus radicata sedet, et nidificat usque ad fores et introitum ordinum conferendorum. Assistit enim capellanus ordinatoris, 106 ut, ordine collato, statim rapiat forcipes, et manutergium de manibus ejus, cur accipiat consuetudinem allegans; conquerens etiam quod non a singulis ordinatis singula manutergia accipiat; et saepe quod mutuo accepit vidua, rapit manus ejus sacrilega. Archigallus etiam causa praesentandi ordinandum in subdiaconum tres solidos, in diaconum quinque vel quatuor, in sacerdotem septem in pastum exigit. Sicut autem e
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio ad seruiendum in eo ꝑpe¬
tuo. Si sine distinctione recipit᷑: sanuᷤ
erit eius ingressus. Si autem plura ꝗͣ
sus. Si autem int̾ sua ce illum distin¬
guat᷑. ut .s. ille sit cã quare sua cum
ipso recipiant᷑: sanus et licitus erte.
se illi sine pecuna reciꝑe non possit
uel pecunia sustentare. sp̃alem frat̾nita¬
tem ei concedat ñ corꝑalem. uel in excep¬
tionem pauꝑtatis sue et sustantationẽ
illius uite exigere potest ab eo ite eum
recipiat et temꝑales redditus. quibus
tm̃ sustentet᷑ dum uixerit. quod si ꝑpe¬
tuos exegerte: iam manifesta cupiditaᷤ
uiciosum facit ingressum. Ex hus aitẽ
liquet ñ debere construi uel fundari ali¬
quod monast̾ium sine certo numero agro¬
rum. pecorum ce ꝑsonaꝵ. Cum enim ista
augmentum susceꝑint. ñ nͥ difficele la¬
queos et cupiditatem simonie uitare po¬
num tactt᷑nitatis cum bãnt consule¬
re ep̃o: uiciosum facit ingressum. Qd

Expanded text:
monasterio ad serviendum in eo perpemonasterio ad serviendum in eo perpetuo, si sine distinctione recipitur, sanus erit ingressus ejus. Si autem plura quam sus. Si autem inter sua et illum distinguatur, ut scilicet ille sit causa, cur sua cum ipso recipiantur, sanus et licitus erit ise illi, sine pecunia recipere non possit vel sustentare, spiritualem fraternitatem ei concedat, non corporalem; vel in exceptionem paupertatis suae, et sustentationem vitae illius exigere potest ab eo, ut eum recipiat, et temporales redditus, quibus tantum sustentetur dum vixerit. Quod si perpetuos exegerit, jam manifesta cupiditas vitiosum facit ingressum. Ex his autem liquet non debere construi, vel fundari aliquod monasterium, sine certo numero agrorum, pecorum et personarum. Cum enim ista augmentum susceperint, nonnisi difficile laqueos et cupiditates Simoniae vitare ponum taciturnitatis cum habeant consulere episcopo vitiosum facit ingressum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tas ostii maneat. Eratis enim accepte:
et ille gratis dedit. Si enim pͣuã & simoĩ¬
acam qͦ ad d̾mhũit uoluntatem peniten¬
do de illa. cum eam ad effectum ñ ꝑdu¬
xertte ͥ simoniacũ acquirte uel possidet.
q̃madmodũ si in uoluntate hr̃em qd̾
emerem a te filiam tuam michi in
uxorem. tu uero gͣtis eam mͥ dares: gͣciᷤ
&e sine emptione eam haberem uxorem.
Similit̾ si furtum eccłie occultum uidi¬
cio eius secreto. iudicio .s. confessionis.
simplicit̾ furtum ẽ. sicq ablatum a con¬
fessore p̾cipit᷑ restitui. gͦ simonia occul¬
ta mentalis. s. iudicio eccłie interiori
ñ ext̾iori simonia ẽ: et adeptum sic bñ¬
ficium furtiue. s. &e occulte resignan¬
dum. Confessor enim iuidex iudicare¬
simonia quo ad dm̃ commissa sit. Iu¬
dex uero causaꝵ et ext̾ior non iudicabit
hunc ẽẽ simoniacum. nͥ reus publice ħ
confessus fu̾it uel suꝑ hoc conuictus.
Item sit quod aliqiuis accedens ad eccłiã

Expanded text:
tas ostii maneat. 105 Gratis enim accepit, tas ostii maneat. 105 Gratis enim accepit, et ille gratis dedit. Et si enim pravam et Simoniacam, quo ad Deum, habuit voluntatem, poenitendo de illa, cum eam ad effectum non perduxerit, nihil Simoniace acquirit vel possidet. Quemadmodum si in voluntate haberem quod emerem a te filiam tuam mihi in uxorem; tu autem gratis eam mihi dares, gratis et sine emptione eam haberem uxorem. Item: Si furtum ecclesiae esset occultum judicio ejus secreto, judicio videlicet confessionis, simpliciter furtum est, sicque ablatum a confessore praecipitur restitui; ergo Simonia occulta mentalis, scilicet judicio ecclesiae interiori, non exteriori, Simonia est; et adeptum sic beneficium, furtive scilicet et occulte resignandum. Confessor enim judex inteSimonia, quo ad Deum, commissa sit; judex vero causarum et exteriorum non judicabit hoc esse Simoniam, nisi reus publice hoc confessus fuerit, vel super hoc convictus. Item: Sit, quod aliquis accedens ad ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
habere. ut cantandi in choro. intrandi
incapitłm ministrandi ad altare. & ñ
nͨ inpias causas licet expendere. De
cõmuni autem portionẽ eccłie posset
qdẽ elemosia huius modi annua mo¬
nasteriis uel huiꝰmodi locis religiosiˢ
assignari. De portione autem spũali
et singulari alicuius de eccłia: ñ põt.
Cum autem pactio mentalis. ex spe utͥ¬
usq ꝓueniens faciat uitiosum ingres¬
sum. magis uiciosum factt ex parte dã¬
tis eccłiasticũ beneficiũ. In manu enĩ
eius et uoluntate ẽ dare illud uel non.
Ille ẽ ostium ꝑ quod intrat᷑ bene uel ma¬
le. Uideat ne corrumpat᷑. quo minus gra¬
tis det᷑. Si autem accipiens uoluntatẽ¬
hũit dandi munus ꝑse uel ꝑ alium.
dum ñ dedit ei quodq p̾latus contułtt
bͣnficium eccłiasticum. sincere et sine spe
aliqͣ muneris accipiet illud. penitenti¬
am agens suꝑ praua uoluntate sua. nͨ
erit uiciosus eius ingressus. cum sine̾i¬

Expanded text:
habere ut cantandi in choro, intrandi habere ut cantandi in choro, intrandi capitulum, ministrandi ad altare, et noim nec, etiam in pias causas, licet expendere. De communi autem portione ecclesiae, posset quidem eleemosyna hujusmodi annua monasteriis, vel aliis locis religiosis assignari; de portione autem spirituali, et singulari alicujus de ecclesia, non posset. Cum autem pactio mentalis ex parte utriusque proveniens, faciat vitiosum ingressum, magis facit vitiosum ex parte dantis ecclesiasticum beneficium. In manu enim ejus et voluntate est dare illud vel non. Ille est ostium per quod intratur bene vel male, videat ne corrumpatur, quo minus gratis detur. Si autem accipiens habuit voluntatem dandi munus per se vel per alium, dum non dederit, eique praelatus contulerit beneficium ecclesiasticum sincere et sine spe aliqua muneris, accipitet illud poenitentiam agens super prava voluntate sua, nec erit vitiosus ejus ingressus, cum sinceri
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e in fraudem simonie. hu distin¬
gunt quidam dicentes seq̃stratõem rerũ
eccłiasticarũ. fc̃am cominuni auctorita¬
te eccłie ce ob utilitates eius licitam eẽ.
ꝓuenientem autem ex ꝓpͥa utilitate et
cupiditate ep̃i simoniachã. Item hac
eadem regula qui unum uendit c.c̾:
conuincit᷑ alia̾s ꝑciꝑe simoniace. et ad
minus inuste fructus p̾bende alicuꝰ
nexi fructus siue in illo anno sẽiuerit
in eccłia canonicus institiutus siue ñ.
Si ñ seriuierit: ergo ꝑcipientes fructus
sic. subtrahent ecclie illi ꝑ annum et
seruitorẽ et seruitium. Si seruierunt.
gͦ subtrahunt annexum spũali et alli¬
gant os boi tͥturanti. sicq seruiens
altari ñ uiuit de altari. et seminans
sp̃ualia non metit carnalia. Credoau¬
tem qd̾ sicoram iusto udice uentila¬
ret᷑ hec causa tali sattem portionem
reddituum unde uiuere posset as¬
enim ẽ integritatẽ spũaliũ aliqu an

Expanded text:
facere in fraudem Simoniae. Hic distinfacere in fraudem Simoniae. Hic distinguunt quidam dicentes sequestrationem rerum ecclesiasticarum factam communi auctoritate Ecclesiae, et ob utilitatem ejus, licitam esse; provenientem autem ex propria utilitate, et cupiditate episcopi Simoniacam. Item: Hac eadem regula: « Qui unum vendit, » etc., convincitur alios percipere Simoniace, et ad minus injuste fructus praebendae alicujus sunt fructus, sive in illo anno servierit in ecclesia canonicus institutus, sive non. Si non servierit, ergo percipientes fructus sic, subtrahent ecclesiae illi perannum, et servitorem, et servitium? Si servierit, ergo subtrahunt annexum spirituali, et « alligant os bovi trituranti , » sicque serviens altari, non vivit de altari, et seminans spiritualia, non metit carnalia? Credo autem quod sic coram justo judice ventilaretur haec causa; tali, saltem portionem reddituum, unde vivere posset, asenim est integritatem spiritualium aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
qui patruo aporiato necc̃a ãministrare
renuit. quasi ea spe ce eo intuitu ille
hoc beneficium recepiss. et alius eodẽ
inturtu ei contulisset quod si p̾latus
ñ alias daturus nepotib suis minori¬
b beneficia eccłiastica. et si adhoc idẽ
eum parumꝑ cogat. Caro nͥ obuentioneᷤ
et fructus ꝑcipiat: In hiis omnib ca¬
sib querit᷑ si uitiosus fuerit ingressuᷤ
neutrum inuendit̾ derelinqͣt ce qui u¬
num emit neutrum in empͥtum relin¬
quit. Ergo qui unum ded̾it: et relicũ.
Et qui unum acceꝑit: & reliqnum. Sed
p̾latus aliquis alicui confert dignitatẽ
eccłiasticam. alias ñ collat᷑us nͥ fructus
euis inpign̾au̾it. ad emendũ uel redim̃¬
dum agros uel redditus eccł̃ie uel in fa¬
bricam. uel sumptus eius concesserit
ad tempus. Ergo alterum recipit et
ñ reliquum quia ñ statim. ẽ eadem ob¬
iectio de annualib. biennalib. et tͥcena¬
lib. & huuismodi. que omnia uidentur

Expanded text:
qui patruo aporiato necessaria ministrare qui patruo aporiato necessaria ministrare renuit; quasi ea spe et eo intuitu ille hoc beneficium recepisset, et alius eodem intuitu ei contulisset? Item: Si praelatus non alias daturus nepotibus suis minoribus beneficia ecclesiastica, et si ad hoc idem ei parumper cogat caro, nisi obventiones et fructus percipiat? In his omnibus casibus quaeritur si vitiosus fuerit ingressus, neutrum invenditum derelinquit, et qui unum emit, neutrum inemptum relinquit; ergo qui unum dederit et reliquum, et qui unum acceperit et reliquum. Sed praelatus aliquis alicui confert dignitatem ecclesiasticam, alias non collaturus, nisi fructus ejus impignoraverit ad emendum, vel redimendum agros, vel redditus ecclesiae, vel in fabricam, vel sumptus ejus concesserit ad tempus; ergo alterum recipit, et non reliquum, quia non statim. Eadem est objectio de annalibus, biennalibus, triennalibus, et hujusmodi, quae omnia videntur
Abbreviated transcription (Latin):
niãm. pariat ꝙ ingressum uiciosum in
sp̃ale bñficium. Y bi causa. Si patruus
senex nepoti suo ꝓbo. etiam et honesto
ded̾it eccłiam suam alias ñ daturus.
nͥ sub spe ꝑcipiendi obuentiones et fru¬
ctus illius eccłie quam diu uixerit nͨ
ille alias accepturus spũale nisi ded̾it
fructus illi annexos danti. ce si sic ha¬
bens eccliasticũ bñficium teneat᷑ illud
resignare. Constat autẽ quod iuram̃to
int̾posito uel int̾ponendo suꝑ concessi¬
one ꝑceptionis fructuũ. et ita uocali
pactione mediante. ingressus talis fit
uitiosus. S numquid electio aliciuus
siuirau̾it uel se uiraturũ ꝓmiserit quod
consuetudines illius eccłie seruabit. be
ad maritandũ sororem accipientis bñfi¬
cium illud. ut sic accipiat᷑ spũale et
detur temꝑale. Quid de resignante ce¬
cłiam uel p̾bendam ut eam conferat.
nepoti. quem p̾latus cogit iurare qͥa
approbant. eumq ingratũ reputant.

Expanded text:
niae, pariatque ingressum vitiosum in niae, pariatque ingressum vitiosum in spirituale beneficium; verbi causa; Si patruus senex nepoti suo probo, etiam honesto, dederit ecclesiam suam, alias non daturus nisi sub spe percipiendi obventiones et fructus illius ecclesiae quandiu vixerit, nec ille alias accepturus spiritualem, nisi dederit fructus illi annexos, danti et si sic habens ecclesiasticum beneficium teneatur illud resignare. Constat tamen quod juramento interposito, vel interponendo super concessionem perceptionis fructuum, et ita vocali pactione mediante ingressus talis sit vitiosus. Sed nunquid electio alicujus, si juraverit, vel se juraturum promiserit, quod consuetudines illius ecclesiae servabit, ad maritandum sororem accipientis beneficium illud, ut et sic accipiatur spirituale, et detur temporale? Item: Quid de resignante ecclesiam vel praebendam, ut eam conferat nepoti suo, quem praelatus cogit jurare, quoapprobant, eumque ingratum reputant,
Abbreviated transcription (Latin):
dici gr̃a. Est enim nummus uane
cupiditatis. nũmus sordide obsecuti¬
onis. Si de hoc ultimo qr si sine exp̾s¬
sa pactione pariat simoniã: ita quid̃.
S ñ quid impensa obsequi honesti:
¶idetur hoc quidemt uelle philosophꝰ
dicens. Ex hoc licet stupor nr̃ appareatrẽ.
Aut uidet᷑ loqui de labore conseq̃nti.
collatum bñficium ñ antecedente.
Item nũmus eciam cupiditatis cum
exp̾ssa pactione. et sine exp̾ssa pactio¬
ne. cum pua spe expectacionis & con¬
ceptionis dantis et accipientis ꝑit
simoniã. Usura ergo &e nũmus obse¬
cutoĩs citra pactionẽ: Ita quidem si
impensa obsequii sordida fũit. Si ho¬
nesta puta. Si dans eccłiasticum bñ¬
ficium. in accipiente respicit gr̃am
qͣm temꝑalem utilitatem sͥ p̾stitam
ꝑ obsequium impensũ: ñ erit simonia.
Si nero ipse hoc intuitu it temꝑale p̾¬
ctio mentalis cum spe itusꝙ partis dan¬
tis et accipientis .s. in debita saltem a¬
pud deum faciat in fraudem suũ simo¬

Expanded text:
nim nummus vanae cupiditatis, est nummus sordidae obsecutionis. Sed de hoc ultimo quaeritur, si sine expressa pactione pariat Simoniam? Ita quidem. 103 Sed nunquid impensa obsequii honesti? Videtur quidem velle hoc philosophus, dicenAt videtur loqui de labore consequente collatum beneficium, non antecedente. Item: Nummus cupiditatis cum expressa pactione, et sine expressa pactione, cum prava spe exspectationis et conceptionis dantis et, accipientis parit Simoniam. Usuram ergo et nummus obsecutionis citra pactionem? Ita quidem, si impensa obsequii sordida fuerit. Si honesta, puta, si dans beneficium ecclesiasticum in accipiente respicit grquam temporalem utilitatem sibi praestitam per obsequium impensum, non erit Simonia; sed nec ipse hoc intuitu, ut temporale prctio mentalis, cum spe utriusque partis dantis et accipientis scilicet, indebita saltem apud Deum, faciat in fraudem Simo
Abbreviated transcription (Latin):
croꝵ ordinum locum ꝑcipiunt. religio¬
nis offm in m̾cimoniũ t̾rene negotiaci¬
onis cõi̾tunt. Item in templo colũbam
uendit: qui hoc qd̾ quibdã uire compe¬
tit ad p̾mium largitur. Iusticiam uen¬
dr᷑. fecistis domum meã speluncã latro¬
num. ꝑ maliciam enim et cupiditatem
oceidunt: ubi uiuificare deb̾ent.
Item querit᷑ si emere fr̾nitatem istã
uulgarem a qua quis expellit᷑. nõ
soluto ꝓmisso: simonia sit. Uidet᷑
quidem. eo quod spũalib annexa sit.
ut missarum sollemnus. et suffragus.
et oronib fidelium. hoc tamen non
diffinimꝰ. Itẽ si abbẽm em̃e mittͣm emãci
patões &e h̃i ne ep̃o subitiat᷑ simomacũ sit.
Uidet᷑ qͥdẽ quia ista annexa st̃ spirituali¬
b. quod quidem est. Quilibet autem etiã
in spiritualibus licet redimere us
suum. Unde ꝓice pecuniã ite emas tͥ
paradisum. Item qiͣ si simonia ẽ clare
ꝓcurationem uel redditus collegio ut
celebret festum alicuius sc̃i in dupli¬

Expanded text:
rum ordinum locum percipiunt, religionis officium in mercimonium terrenae negotiationis convertunt. « In templo columbam vendit , » qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largitur. « Justitiam venQuibus dicitur: « Fecistis domum meam speluncam latronum . » Per malitiam enim et cupiditatem occidunt ubi vivificare deberent. Item: Quaeritur, si emere fraternitatem istam vulgarem a qua quis expellitur non soluto promisso, Simonia sit? Videtur quidem cum spiritualibus annexa sit, ut missarum solemniis, et suffragiis, et orationibus fidelium; hoc tamen non diffinimus. Item: Si abbatem emere mitram, emanciodi, ne episcopo subjiciatur, Simoniacum sit. Videtur quidem, quia ista annexa sunt spiritualibus, quod quidem est. Cuilibet autem etiam in spiritualibus licet redimere jus suum. Unde projice pecuniam, ut emas tibi paradisum. Item: Quaeritur si Simonia est dare procurationem, vel redditus collegio, ut celebret festum sancti alicujus in dupli
Abbreviated transcription (Latin):
gressa ẽ mecum. si despexi p̾tereuntem eo
quod ñ hrẽt indumentum ⁊ absq oꝑim̃to
pauꝑem. siñ benedix̾unt mͥ lat̾a eius ce
de uelłib ouium mearum calefactus ẽ si¬
foris et extra ta b̾naculum meum man¬
sit ꝑegrinus. si hostium meum matori
ñ patuit. apoyopesis ẽ. Quasi si hoc et hoc
ñ feci. omnium misertus: nec misereat᷑
mei deus. Item psalmo .xxxiiii.Domine
quis similis tui eripiens inop̾. de in ł¬
flagrat. ut ꝑ pium ce scm̃ impetum cet̾¬
ris uirtutib ⁊ maxime obedientie. de qͣ
legit᷑. quia melior ẽ obedientia qͣm uic¬
tima & pecẽm arolandi nolle obedire.
nõ parcat. ut patet exemplo cuiusdam
conu̾si. qui ꝓhibitus ab abb̃e data occõe
⁊ oportunitate temꝑis indigentib ero¬

Expanded text:
s ex ea. Si despexi praetereuntem, eo quod non haberet indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus eforis, et extra tabernaculum meum mansit peregrinus; si ostium meum viatori non patuit. » Aposiopesis est, quasi, si haec, et haec non feci omnium misertus, nec misereatur mei Deus. Item psal. XXXIV: « Domine, quis similis tui, eripiens inopem de flagrat, ut, per pium et sanctum impetum, caeteris virtutibus et maxime obedientiae de qua legitur: « Quia melior est obedientia quam victimae, et peccatum ariolandi est, nolle obedire » non parcat, ut patet exemplo cujusdam conversi, qui prohibitus ab abbate, data occasione et opportunitate temporis, indigentibus ero
Abbreviated transcription (Latin):
obligato ere alieno. quiñ ht̃ unde debi¬
tum soluat. exigis in suꝑ decimas &e hu¬
uismodi: raptores. et in domo tua ẽ ra¬
pina pauꝑis. Item idem suꝑ illum
locum. Quare atteritis ppli meum &
facies pauꝑum commolitis. art. Nr̃i
quoq principes cum pauꝑes delinq̃n¬
tes publice arguant et confundant:
diuitib peiora peccantib nec muturt
faciunt. in quoꝵ domitib ẽ rapina
paupum: dum eccłie opes s thesauri¬
uant uel ꝓpinquis distribuunt. et a
diuitias faciunt. ẜpt̾ea etiã ait
apłs. Si seminauimus uob̾ spũalia
magnũ ẽ. si carnalia ur̃a metamus:
Quasi diceret. Si ñ seminas: nec metas
et item facite uob̾ amicos de manimona

Expanded text:
obligato aere alieno, qui non habet unde debiobligato aere alieno, qui non habet unde debitum solvat, exigis insuper decimas, et hujusmodi: raptor es, « et in domo tua est rapina pauperis. » Item idem super illum locum: « Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commolitis ? » ait: Nostri quoque principes, cum pauperes delinquentes publice arguant et confundant, divitibus pejora peccantibus, nec mutuum faciunt, « in quorum domibus est rapina pauperum, » dum Ecclesiae opes svant, vel propinquis distribuunt et alidivitias faciunt. Propterea ait Si seminavimus vobis spiritualia, magnum est, si carnalia vestra metamus . » Quasi diceret: Si non seminas, non metas. Et item: « Facite vobis amicos de mammona
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconatũ de legiitimo mr̃imonio
fuit. maculam etiã pollicis oftendit di¬
cens. qd̾ cum crucifixus ẽẽt in altari il¬
lo seandalizaret᷑ ppłs. et ob hoc ñ posse
se eligi ostendit qͥ tñ post electus &e ꝓ¬
pum. Item quedam sunt inse lieita.
nec uiciosa. licite etiam acquisita. tñ
male seruata. ut ad lauticiam utentiũ
ñ necc̃itatem. uel etiam indebite diftri¬
buta ie consanguineis: cum sint res
pauꝑum constituunt dispensatores.
eorum exactores saclegos. et raptores.
metunt carnalia uel exigunt a subditiᷤ.
ce ñ seminant eis econtra spualia: Ex¬
actoreᷤᷤ sunt. In ratione enim dati et accep¬
ti. consistit pax eccłie. Alioquin ñ ẽ pax
&e item suꝑ illum locum. Uos enim de¬
pasti estis uineam meam. iuolenter exi¬
gendo decimas ce huiusmodi. & ita et
rapina paupis ẽ in domo ur̃a. pauꝑis cẽ¬
su. uel sp̃u. qui soluere ñ poterat. uel
defendẽ. Ergo si ab subdito pauꝑe. et

Expanded text:
subdiaconatum de legitimo matrimonio subdiaconatum de legitimo matrimonio fuit. Maculam etiam pollicis ostendit, dicens: Quod si crucifixus esset in altari, illo scandalizaretur populus, et ob hoc non posse se eligi, ostendit: qui tamen post electus ee. Item : Quaedam sunt in se licita nec vitiosa, licite etiam acquisita, tamen male servata; ut ad lautitiam utentium, non necessitatem. Vel etiam indebite distributa, ut consanguineis, cum sint res pauperum, constituunt dispensatores eorum exactores sacrilegos, et raptores. « metunt carnalia, » vel exigunt a subditis, et « non seminant eis; » e contra « spiritualia , » exactores sunt. « In ratione enim dati et accepti » consistit pax Ecclesiae: alioquin non est pax. Et item super illum locum: « Vos enim depasti estis vineam meam, » violenter exigendo decimas, et hujusmodi, et ita « rapina pauperis est in domo vestra : » Pauperis sensu vel spiritu, qui solvere non podeberet. Ergo si a subdito paupere et
Abbreviated transcription (Latin):
catione. in qua uocaute eos dominus.
ne extollant᷑ insuꝑbiam. De pauꝑib et
rusticanis uiris nati sunt. Ta les ergo rogo
ꝑmaneant. Mallem enim numqͣm sacram
scͥpturam legisse: qͣm eos sie ꝓmotos hu¬
militatẽ reliquisse. Ad cuius pedes ceci
dit magist̾ anselmus tecto et inuoluto
capite. petens ut eum inpetitõe unica
et digna exauditu exaudird̃. In illa enim
uistos cum impiis sña p̃dicti senescal¬
chi ĩuoluãt nepotes ꝙ magist᷑ anselmi
cum aliis incarcauerat. quem exauditũ
uidens agnoscensq quod eẽt magister
anselinus capite eius uenerabili dete¬
cto: ait. Miser egoͬ infelix homo nichi
quis sum quod uir tantus mag̃r anse¬
lints.s peculũ eccłie. lux sacre scͥpture
hodie cecidit ad pedes meos. Cum in om¬
ni inuiria a quocumq potente illata
ceciderit ad pedes meos. qui etiã cum
de ꝓmotione eius aliquando hr̃et᷑ ser¬
mo. dixit se filium diaconi ẽẽ. qui ante

Expanded text:
catione, in qua vocavit eos Dominus, catione, in qua vocavit eos Dominus, ne extollantur in superbiam. De pauperibus et rusticanis viris nati sunt. Tales ergo rogo permaneant. Mallem enim me nunquam sacram Scripturam legisse, quam eos, sic promotos, humilitatem reliquisse. Idit magister Anselmus tecto et involuto capite, petens, ut eum in petitione unica et digna exauditu, exaudiret illa enim justos cum impiis sententia praedicti senescalchi involverat, nepotesque magistri Anselmi cum aliis incarceraverat. Quem exauditum videns, agnoscensque quod esset magister Anselmus capite ejus venerabili detecto, ait: Miser ego et infelix homo, nihil, inquit, sum, quod vir tantus magister Anselmus, speculum Ecclesiae, lux sacrae Scripturae, hodie cecidit ad pedes meos, cum in omni injuria a potente quocunque illata eri, quin ceciderit ad pedes meos: qui etiam, cum de promotione ejus aliquando haberetur sermo, dixit se filium diaconi esse, qui tamen ante
Abbreviated transcription (Latin):
sicut et illi eorum que ꝓitiunt ante pe¬
des apłoꝵ. dispentores sumus: ñ dñi.
Necessitat ergo des: ñ sanguini. Sed
quid de hiis qui de temꝑalib et secłari¬
b spũalium parentes ditant. etiam ꝯ¬
ditionem eorum mutant. quod sic mor¬
talit̾ peccent asserere non p̾sumo. at
tucius ẽẽt eis sequi formam et exem¬
plum ioseph in talib. qui fc̃s dominꝰ
egipti cum pharao exaltare uellet frẽs
eius et ditare. dedit eis consiliũ ut dis¬
sie extollamur. uiri enim pastores su
mꝰ sufficũtt nobis agripascuales ad alen¬
da pecora. qui dedit eis t̾ram gessen paᷤ¬
cuosam. seꝑatam etiam ab egiptiis que
cẽ aliqua plaglarũ egipti non ẽ ꝑcussa.
Ad hoc etiã placet nobis exemplum
magistri anselmi. Cuius nepotes cum
uellet stepbanus senescallus francie ꝓ¬
mouere et milites facere. nobilib ꝙ
puellis inmr̃imonio copulare: ait. Ab¬
sit o domine itte hanc rem facieis. po¬
cius maneant in eadem ꝯlitione et uo¬

Expanded text:
t illi, eorum quae projiciuntur ante pedes apostolorum dispensatores sumus, non domini. Necessitati ergo des, non sanguini. Sed quid de iis qui de temporalibus et saecularibus spiritualium parentes ditant, etiam conditionem eorum mutant? quod sic mortaliter peccent, asserere non praesumo. Verum tutius esset eis sequi formam et exemplum Joseph in talibus. Qui dominus factus Aegypti, cum Pharao exaltare vellet fratres ejus et ditare, inquiunt ei ex consilio Jossic extollamur. Viri enim pastores sumus, et sufficiunt nobis agri pascuales ad alenda pecora. Qui dedit eis terram Gessen pascuosam, separatam etiam ab Aegyptiis, quae etiam aliqua plagarum Aegypti non est percussa . Ad hoc etiam placet nobis exemplum magistri Anselmi. Cujus nepotes cum vellet Stephanus Senescalchus Franciae promovere, et milites facere, nobilibusque puellis in matrimonium copulare, ait: Absit! domine, ut hanc rem facias. Potius maneant in eadem conditione et vo
Abbreviated transcription (Latin):
strior. Qualit̾: Sine murmure. sine ia¬
ctentia. sine exprobratione. flirat ut ros
munus et eloquium tuum. Cito etiã:
quia non tulit gratis hoc. qui cum roga¬
ret accepte. Et item bis dat. qui cito dat
amicus dei & c̃. Forma uero distbuendo
obuentiones spũalium. ut pote panem ce
uinum cotidianum erit exemplum illius
beate cõmunionis. in qua dehis que po
dando siue ꝓpinquo siue extraneo uel
cuicumq. necessitatẽ respiciamus ite ni¬
ch supͣ conferamus. S p̾ponam ne hic¬

Expanded text:
strio. Qualitor, sine murmuratione, sine jactantia, sine exprobratione. « Fluat ut ros » munus et « eloquium tuum . » Cito etiam, quia non tulit hoc gratis qui cum rogaret, accepit. Et iterum: Bis dat, qui cito dat.amicus Dei, etc. » Forma vero distribuendi obventiones spiritualium, utpote panem et vinum quotidianum, erit exemplum illius beatae communionis, in qua de his quae pdando, sive propinquo, sive extraneo, vel cuicunque, necessitatem respiciamus, ut nihil supra conferamus. Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
scđm desid̾ia sua. loquentes suꝑbiam
⁊ mirantes ꝑsonas hominum questus
causa. Ergo in aliis attendit᷑ ꝑsone acce
pla phinees telo dei armatus madiani¬
tidem licet filiam pͥncipis coeuntemẽ
hebreo nobili de tͥbu simeon: transfixit.
ꝑ medium castroꝵ int̾ficiens gladio om¬
nes qui adorau̾unt uitulum. ita ut nec
parcat oculus eius pr̃i. filio. frĩ. uel a

Expanded text:
secundum desideria sua, loquentes superbiam, et mirantes personas hominum quaestus causa. » Ergo in aliis attenditur acceptio ppla. Phinees zelo Dei armatus Madianitidem, licet filiam principis, coeuntem cum Hebraeo nobili de tribu Simeon, transfixit . per medium castrorum, interficiens gladio omnes qui adoraverunt vitulum, ita ut nec parcat oculus ejus patri, filio, fratri vel am
Abbreviated transcription (Latin):
g̃g̃. ꝑ medium castroꝵ transire ẽ tanta
equitate int eccłiam uiuere . s. iudicare.
arguere ⁊ p̾dicare. ut qui delinquentiũ
culpas redarguit. in nullius fauore
resideat. ẜ occidat uir fr̃em suum amicũ
suum ⁊ ꝓximum. Quos int̾ficit: qͥ cũ
punienda inuenit increpatõis gladio fe¬
rit. nec eis quos ꝑ cognatoem carnis dili¬
git parcit. Si ergo ille uir dei dr̃ qui ad
ferienda uitia zelo diuini amoris excita¬
t᷑: ꝓfecto ẽẽ se dei negat qui qͣntum suf¬
ficit uitam carnalium increpare recusae.
siens qͣdam die letus &e alacer toram mar-¬
docheo sedente ante fores palacii: mar¬
docheus ei ñ assurrexit. nec motus ẽ de
Quidam regulus rogauit dominum ut
descenderet ⁊ sanaret filium eius. greg̃.
Ad filium reguli ñ uadit dominus. etiã
rogatus: ne diuitias honorare uideat᷑.¬

Expanded text:
 medium castrorum transire, est tanta aequitate intra Ecclesiam vivere, scilicet judicare, arguere et praedicare, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius resideat favore; sed occidat vir fratrem suum, amicum et proximum. Quos interficit, qui, cum punienda invenit, increpationis gladio ferit; nec eis, quos per dilectionem carnis diligit, parcit. Si ergo ille vir Dei tantum dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto se esse Dei negat, qui quantum sufficit, vitam carnalium increpare recusat. siens quadam die laetus et alacer coram Mardochaeo sedente ante fores palatii, Mardochaeus ei nec assurrexit, nec motus est de Quidam regulus rogavit Dominum ut descenderet, et sanaret filium ejus. » Ad filium reguli non vadit Dominus, etiam rogatus, ne divitias honorare videat
Abbreviated transcription (Latin):
rieris ionatha. Cui ppłs. Ergo ne ionathaˢᷤ
moriet᷑. qui fecit salutem magnã in isrł:
Hoc nephas ẽ. Quut dominus. si ceci¬
d̾it capillus de capite eius in t̾ram qͥa
cum deo oꝑatus ẽ hodie lib̾auit q ppłs.
⁊ excussit demanib prĩs ionatham ne
moreret᷑. Ecce qͣntum uitau̾it saul eccep¬
tionẽ ꝑsone. ut nec etiam filio sicite nec̃
alii p̾uaricanti parceres. Item exo.c.cxx.
.iii. suꝑ illud u̾bum. Siquis ẽ domini iũ¬
gat᷑ mͥ. ponat uir gladium suꝑ femur

Expanded text:
rieris, Jonatha. Cui populus: Ergone Jonathas rieris, Jonatha. Cui populus: Ergone Jonathas morietur, qui fecit hanc salutem magnam in Israel? Hoc nefas est. Vivit Dominus, si ceciderit capillus de capite ejus in terram, quia cum Deo operatus est hodie. Liberavitque populus, et excussit de manibus patris Jonatham ne moreretur. » Ecce quantum vitaverit Saul acceptionem personae, ut nec etiam filio, sicut nec alii praevaricanti, parceret. Item, Exodi cap. XXXII super illud verbum: « Si quis est Domini, jungatur mihi: ponat vir gladium super fem
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictio. Item dñs moysi. Suspende
omnes pͥncipes in patibulo. ⁊ nemini par¬
cas. ut ita au̾tat᷑ furor meus a ppło. qued¬
⁊ fem̃ ẽ. Boamundus ⁊̃ constitutus in¬
dex in expeditõe. qñ pͥmo lib̾ata ẽ terra
ꝓmissionis abheresi machometina. eo qd̃
comes scĩ egidii spoliau̾at mercatores qͦs¬
dam transeuntes. nec adcitatõem eius tri¬
nam uellet restituere ablata: ait. Qui uͭ
dei ẽ accingat᷑ mec̃ gladio. Et ueniens co¬
ram comite: ait exerto. gladio. Nel abla¬
ta restitues: uel huic gladio c̾uicem subi¬
cies amputãdã. Tibi enim sicit nec igno¬
bili de plebe: parcam. Cui ait comes.
Recte iudicasti. Et̃ restituit ablata. Item
beatus martinus poculum porrexit sacer¬
doti pauꝑi sedenti a latere eius. ñ pͥnci¬
pi sedenti ex alia parte. Item ĩ li .i. re¬
gum. c. xxu. Ionatas contra decretum
prĩs. ⁊ ppłi intinxit sũmitatẽ uirge in
fauum mellis. ⁊ comedit. statimq illu¬
minati sunt oculi eus. ⁊ exhilarati.

Expanded text:
Deo. » Item Dominus Moysi: « Suspende omnes principes in patibulo, et nemini parcas, ut ita avertatur furor meus a popu est. Boamundus etiam constitutus judex in expeditione quando primo liberata est terra promissionis ab haeresi Mahometica, eo quod comes Sancti Aegidii spoliaverat 174 mercatores quosdam transeuntes, nec ad citationem ejus trinam vellet restituere ablata, ait ei: « Qui vir Dei est, accingatur mecum gladio. » Et veniens coram comite, ait exserto gladio: « Vel ablata restitues, vel huic gladio cervicem subjicies amputandam. Tibi enim, sicut nec ignobili de plebe parcam. » Cui ait comes: « Recte judicasti. » Et restituit ablata. Item : Beatus Martinus poculum porrexit sacerdoti pauperi sedenti a latere ejus, non principi sedenti ex alia parte. Item, I Reg., cap. XIV: Jonathas contra decretum patris et populi intinxit summitatem virgae in favum mellis et comedit; statimque illuminati sunt oculi ejus et exhilarati.