comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib m̃tẽ meã. caritatis unctioẽ riga¬
sti. Capt̃ gͥ mouet᷑ : cũ ꝑ formidinẽ u̾itatis
tacta. ab insensibilitate sua mens quatit᷑. Neni¬
ant gͦ parentes ad conuiuiũ: exeusso torpore ca¬
coniuncti fuerant. refectionẽ qñq u̾bi ĩ fide
ꝑcipiant : ⁊ insensibilitatis pͥstine duritiã amit¬
tant. Uñ bñ ꝙͣ ꝑ ab acuc d̾r. łedes eiꝰ stetert̃:
⁊ mota ẽ t̾ra. Stante enĩ dño. ꝓculdubio tr̃a

Expanded text:
cogitationibus mentem meam charitatis unctione rigacogitationibus mentem meam charitatis unctione rigasti. Caput ergo movetur, cum, per formidinem veritatis tacta, ab insensibilitate sua mens quatitur. Veniant ergo parentes ad convivium, atque excusso torpore moconjuncti fuerant refectionem quandoque verbi in fide percipiant, et insensibilitatis pristinae duritiam amittant. Unde bene per Habacuc dicitur: Pedes ejus steterunt, et mota est terra . Stante enim Domino terra
Abbreviated transcription (Latin):
respondet᷑. In bechleem iudȩ. Priꝰ gͦ nou̾ant:
quẽ passionis suȩ tpr̃ dũ despic̾ent ignorabãt.
Quoꝵ ⁊ notitia pͥor ⁊ ignorantia posterior:
bene ac breuit̾ ysaac caligante signat᷑. Qͥ
dũ racob benediceret : ⁊ quid eueniret in
fut᷑o p̃uidebat: ⁊ qͥs illi p̃sens assisteret ig¬
contẽplatione tenuit: qr eũ p̾sentẽ ñ uidit.
de qͦ tam multa in futur̃ p̃uidit. Ante se enĩ¬
positũ nequaꝗ cernere ualuit: cuiꝰ aduentꝰ
potentiã longe añ nunciauit. S ecce in fine mun¬
di ueniunt: ⁊ cũ quẽ priꝰ nou̾ant recognosẽt.
Ecce in domo eiꝰ panẽ comedunt : qr in scã eccła
sacͥ eloqͥ fruge pascunt᷑. Ecce omnẽ insensibilita¬
tẽ pͥstini tpr̃is excutiunt. Un ⁊ subdit᷑. & mouer
suꝑ eũ caput. Qͥd enĩ in capite nͥ pͥncipale m̃tis
accipimꝰ ÷ sic̃ ꝑ psalmistã dr̃. impinguasti ĩ oleo
capt̃ meũ: Acsi aꝑte diceret᷑. Arentẽ in siuis

Expanded text:
responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverunt, responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverunt, quem passionis tempore dum despicerent, ignquorum et notitia prior et ignorantia posterior bene ac breviter Isaac caligante signatur. Qui dum Jacob benediceret, et quid eveniret in futuro praevidebat, et quis illi praesens assisteret necontemplatione tenuit, quia eum praesentem non vidit de quo tam multa in futuro ppositum nequaquam cernere valuit, cujus adventus potentiam longe ante nuntiavit. Sed ecce in fine mundi veniunt, et eum quem prius noverant recognoscunt. Ecce in domo ejus panem comedunt; quia in sancta Ecclesia sacri eloquii fruge pascuntur, et omnem insensibilitatem pristini torporis excutiunt. Unde et subditur: Et moverunt super eum caput. Quid enim in capite, nisi principale mentis accipitur? sicut per Psalmiscaput meum . Ac si aperte diceretur: Arentem in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ac sorores ad xp̃m ueniunt: qñ ex plebe iuda¬
ica qͦt qͦt inuenti fuerint conu̾tunt᷑. Ex illo
enĩ ppło. carnis mat̾iam sũpsit. Tc̃ gͦ ad eũ fr̃s
ao sorores accedunt: qñ ex ea plebe q̃ ei ꝑ cogna¬
tionẽ iuncta ẽ. uł qui fortes futuri st̃ ułut
nẽ fidĩ. deuota gratulatioẽ concurrt᷑ . Tunc
apd̾ eũ celeberrune festiuitatis conuiuũ exhi¬
bent : qñ eũ iã nequaꝗ quasi pur̃ hominem
contẽpnentes: ꝓpͥnqͥtatis suȩ memores. diuini¬
tati eiꝰ se inherere congaudent. Tẽ in domo eiꝰ
panẽ comedunt: cũ pꝰ posita obseruatione
suꝑ iacentis littẽ. in scã eccła mistici eloquii¬
quasi frugis medulla pascunt᷑. Bñ aũ subiun¬
quẽ in passioẽ sua quasi in cognitũ contẽpsert̃.
Nã nascitur. rp̃m. nullis qͥ p̾lene legẽ didicit
ignorauit. Unde ⁊ herodes rex magoꝵ occursioẽ
ꝑt̾ritꝰ : sacerdotes ac pͥncipes studuit sollerter
inqͥrere. uͥ xp̃m nascitur̃ eẽ p̃scirent. Cui ꝓtinꝰ

Expanded text:
sorores ad Christum veniunt, quando ex plebe Judaica quotquot invecti fuerint convertuntur. Ex illo enim populo carnis materiam sumpsit. Tunc ergo ad eum fratres ac sorores accedunt, quando ex ea plebe quae ei per cognationem juncta est, vel qui fortes futuri sunt, velnem fidei devota gratulatione concurrunt. Tunc apud eum celeberrimae festivitatis convivium exhibent, quando eum jam nequaquam quasi purum hominem contemnentes, propinquitatis suae memores, divinitati se ejus inhaerere congaudent. Tunc in domo ejus panem comedunt, cum, postposita observatione subjacentis litterae, in sancta quasi frugis medulla pascuntur. Bene autem diquem in passione sua quasi incognitum contempserant. Nam nasciturum Christum nullus qui plene legem didicit, ignoravit. Unde et Herodes rex, magorum occursione perterritus, sacerdotes ac principes studuit solerter inquirere ubi Christum nasciturum esse praescirent. Cui protinus
Abbreviated transcription (Latin):
tacui: qr uir pollutꝰ labiis ego sũ. ⁊ in medio po¬
płi polluca labia habentis ego habito. Moxq
ipsã pollutionẽ unde cognouerit. subdens ait.
Et regẽ dnm exercituũ uidi ocłis mĩs. Hinc
iheremias ⁊̃ diuina uerba audiens: uerba se nͣ
hab̾e cognouit dicens. Ha. ha. ha. dnẽ dsecce ne

Expanded text:
tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cogn
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ: cũ ab eisdẽ fidelib ad fidẽ gigni ⁊ alioᷤᷤ
cognoscit. Que ⁊̃ senex ⁊ plena dierx morit᷑.
qr subsequente luce ex mercede cotidianoꝵ
oꝑm. deposito corruptionis pondẽ. ad incorru¬
ptionẽ spiał patͥȩ mutat᷑. ł lena uidelic dier̃
morit᷑ : cui labentes anni ñ transeunt: s stan¬
tiũ actuũ retributioẽ solidant᷑. P lena dierũ
morit᷑ : q̃ ꝑ ħ transeuntia tp̾ra. id qd̾ ñ tͣnsit

Expanded text:
cum ab eisdem fidelibus ad fidem gigni et filios cognoscit. Quae etiam senex et plena dierum moritur, quia, subsequente luce ex mercede quotidianorum operum, deposito corruptionis pondere, ad incorruptionem spiritalis patriae mutatur. Plena videlicet dierum moritur cui labentes anni non transeunt, sed stantium actuum retributione solidantur. Plena dierum moritur quae per haec transeuntia
Abbreviated transcription (Latin):
unusqͥsq uxta mitũ. loc̃ disparẽ ꝑcipit. S eiꝰdẽ
disparilitatis dãpna ñ sentit: qr tant̃ sͥ quantũ
ꝑcepit sufficit. Sorores gͦ cũ fr̃ib ad hereditatẽ ue¬
nuint : qr infirmi illuc cũ fortib adnuitunt᷑
nuat: cũ ait. Alia claritas solis. alia claritas
lune: ⁊ alia claritas stellare. Stella enĩ astella
differt in claritate. Seqͥt᷑. Uixit aut̃ iob pꝰ

Expanded text:
itum locum disparem percipit, sed ejusdem disparilitatis damna non sentit, quia tantum sibi quantum perceperit sufficit. Sorores ergo cum fratribus ad haereditatem veniunt, quia infirmi illuc cum fortibus admittuntunuat, cum ait: Alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in clarita
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ scãm ȩccłam opinionib pollent: nom̃ sedȩ filiȩ
ułut cassia ex merito redolet. Ut qr pͥma filia quasi
dies extitit ꝑ dignitatẽ conditioĩs. scda cassia sit ꝑ

Expanded text:
intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae velut casia ex merito redolet, ut quia prima filia quasi dies exstitit per dignitatem conditionis, secunda casia sit per
Abbreviated transcription (Latin):
conditꝰ fuerat. tantis quantis nc̃ opꝰ ẽ. uirtutib
ñ indigebat. qr si stare sic̃ ẽ conditꝰ uellet: hostẽ
extra positũ uincere sine difficultate potuisset.
Postꝗͣ uͦ ꝑ assensũ hoĩs semel adu̾sariꝰ ad intima irru¬
pit: laboriosiꝰ ia uictor eicit᷑. qͥ ad huc ĩpugnans sine
paradiso necessaria ñ fuert̃. Nc̃ qͥppe opꝰ ẽ uirtute
patientię: laboriosa eruditiõe doctrinȩ : castigati¬
one corporis: assiduitate p̃ois: confessioẽ delictoꝵ.
inundatiõe lacͥmaꝵ. Quoꝵ ꝓfecto om̃iũ conditꝰ
hõ ñ eguit: qr salutis bonũ ex ipsa sua conditiõe
ꝑcepit. Egro qͥppe amarũ pocłm porrigit᷑ : ut ad
salutis statũ morbo sublato reuocet᷑. Sano aũ neqͣꝗ
ne languescat. Nc̃ gͦ maiorib studiis utim᷑: cũ
salutẽ nequaꝗ seruamꝰ habitã: s reparare curamꝰ
ablatã. & qr om̃s hi annisus nr̃e reꝑatiõis anagnis

Expanded text:
conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor ejicitur, qui adhuc impugnans sine paradiso necessaria non fuerunt. Nunc quippe opus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem neqne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus ablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae reparationis magnis
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ in nocentia cet̾oꝵ hõrũ. qͣsi suauitate fra-
odor sumꝰ dõ. Hinc ẽ qd̾ scã eccła in electis suis
qͣndã fraglantiã suauitatis odorata: in cantico
canticoꝵ dic̃. Uonec rex in accubitii fuo ẽẽt : nardꝰ
meis optutib rer apd̃ se in reqͥe secreti cȩlestis
absconditur: electoꝵ uita miris urtutũ odorib
exercet᷑: ut qͦ ad huc eũ quẽ appetit ñ uidet: ar¬
dentiꝰ ꝑ desidiũ flagret. Regi quippe in recubitu
suo posito. nardꝰ odorẽ dat : dũ quiescente in sua
beatitudine dño. scõꝵ uirtꝰ in eccła magnȩ nobis
grãm suauitatis aministrat. Qa gͦ ⁊ conditũ luce
in nocentiȩ claruit. ⁊ redẽptũ genꝰ humanũ. exer-¬
citio bonoꝵ oꝑm odorẽ suauitatis asꝑsit. ⁊ prima
filia recte dies. ⁊ scda ñ uicongrue cassia noĩat᷑.
B̾ene aũ cassia dr̃: qr in tanto sublimis uitȩ odore
dilatat᷑. In ipsa qͥppe sua origune in qͣ iustꝰ homo

Expanded text:
tium in notitia ctium in notitia codor sumus Deo . Hinc est quod sancta Ecclesia in electis suis quadam fragrantia suavitatis odorata, in Canticis loquitur, dicens: Donec rex in accubitu suo est, nardus meis obtutibus rex apud se in requie secreti coelestis absconditur, electorum vita miris virtutum odoribus exercetur, ut quo adhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium flagret. Rege quippe in recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum quiescente in sua beatitudine Domino, sanctorum virtus in Ecclesia magnae nobis gratiam suavitatis administrat. Quia ergo et conditum luce innocentiae claruit, et redemptum genus humanum exercitio bonorum operum odorem suavitatis aspersit, prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene autem Casia dicitur, quae in tanto sublimis vitae odore dilatatur. In ipsa quippe sua origine in qua justus homo
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ : in latina tñ lingua sermonis genere mi¬
nime custodito. rem credo ꝓdere maluit : atq
uͦ cornustibii uocata memorat᷑ : nͥ qr uniuersũ
genus humanũ qd benignitate conditoris atq
tur. hõ nãq quasi dies ex conditioe claruit: qr
hc̃ auctor suus ingenite innocentiȩ splendore
resꝑsit. S sponte sua ad peccati tenebras lapsus:
qi u̾itatis lucẽ deseruit: qͣsi in nocte se erroris
abscondit. Qͥ alias dr secutꝰ umbrã. S qr aucto¬
ri nr̃o ñ defuit largitas bonitatis suę.⁊̃ contra
tenebras iniqͥtatis nr̃ȩ: eũ quẽ priꝰ potent̃ ad iusti¬
ciã condidit. potentiꝰ reduñdo pꝰmodũ ab errore
reuocauit. Cui qr pꝰ casũ suũ illa conditioĩs suȩ
pͥstina firmitas defuit : eũ contͣ bella intima
repugnantis corruptioĩs. multiplicib donoꝵ su¬
oꝵ uirtitib fulsit. Quȩ nimir̾ uirtutes ꝓficien¬

Expanded text:
vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere mivocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere maluit, atque vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atquetur? Homo namque quasi dies ex conditione claruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lapsus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus umbram. Sed quia auctori nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmitas defuit, eum contra bella intima repugnantis corruptionis multiplicibus donorum suorum virtutibus fulsit. Quae nimirum virtutes proficien
Abbreviated transcription (Latin):
quanto ⁊ a bono cessans auctori suo se subditũ hu¬
miliꝰ ex hib̾et. S notandũ qd̾ illic dr᷑. ex oĩ ligno
paradisi edite: de ligno aũ scientiȩ boni ⁊ mali
ne comedatis. Qͥ enĩ ab uno qͦlibet bono subiectos
uetat. necesse ẽ. ut multa c̃cedat : ne obedientis
c̃ ab una ꝓhibuit : ut creaturã suã ꝗͣ nolebat
extingui s ꝓuehi. tanto faciliꝰ ab una restring̾et:
qͣnto ad cunctas licentiꝰ relaxaret. S qr ñ nũ ꝗ¬
ꝑfectionis summã spe. fide.atq caritate coniungit:
ut tanto ueriꝰ ꝓle sua gaudeat: qͣnto suis fidelib
nil deesse uirtutis pensat. S qr hȩc succincte tran¬
scurrimꝰ : ñc ipsis quoq indagandis filiarͣ uoca¬
diem. ⁊ nom̃ scd̃e cassiam: ⁊ nom̃ t̾ciȩ cornustibii.
Hec nomina ꝓ eo qd̾ a uirtutib supta st̃: apte
curauit interpres. ñ ea sic̃ in arabico sermone in
bula. At uͦ in cornustibii. quãuis ñ cornus s
cornu dr̾ : nec cantantiũ fistula tibiũ. s tibia

Expanded text:
a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret, quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nfectionis summam, spem, fidem, charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Vet. XXI. Sed quia haec succincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vocatiae Cornustibii. 43. Haec nomina, pro eo quod a virtutibus sumpta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone invbula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ septiformis sp̃u implendi : duodecĩ st̃ electi.
In quatuor enĩ mundi partib trinitatẽ q̃ ds est
innotescere mittebant᷑. Duodecĩ gͦ electi st̃: ut ĩ
ex ipsiꝰ numeri ratioẽ causa claresceret. qd̾ ꝑ .iiͦiͬ.
infima. tria sũma p̾dicarent. Siue itaq hac siue
alia qualibet fortasse ratioẽ. in scͥpt᷑a tñ sacra
septenario numero aliqñ secura reqͥes ȩt̾nitatis.⁊

Expanded text:
e septiformis Spiritu implendi, duodecim sunt electi. In quatuor enim mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent. 16. Sive itaque hac, seu alia qualibet fortasse ratione, in Scriptura tamen sacra septenario numero aliquando secura requies aeternitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex eo qd̾ bene agtͣ. sue laudi nil uendicant.
Qͥ a uͦ t̾cio ordine humanũ genꝰ ĩ carnis resur¬
rectioẽ innouatũ. in illũ concentũ et̾ne laudis
assumit᷑ : tc̃ia filia cornustibii uocat᷑. Qd enĩ ꝑ
cornustibii. nͥ letantiũ cantꝰ expͥmit᷑. Ibi enĩ
dño eantic̃ nouu̾. Ibi ueracit̾ ad ĩplet᷑: uͥ cantic̃
laudis dĩ. ñ iã ex fide s ex spẽ c̃tẽplata cantabit᷑.
Ibi a nob̾ conditor nr̃ laudũ suaie u̾aces cantꝰ reci¬
pit : qͥ humanũ genꝰ ⁊ condendo diẽ.⁊ redĩdo
cassiam. ⁊ assum̃do cornu tibii fec̃. Qͥ enĩ lux
fuimꝰ conditi: ⁊ nc̃ sumꝰ eassia redẽpti: erimus
qñq cornustibii. in exultatioẽ et̾ne laudis assup̃ti.
S priꝰꝗ ad miptiar thalamũ sponsa ꝑueniat:
arbitris iudicio placere : ⁊ intimis desidiis suble¬
uata.fedos mores conu̾satioĩs humanę tͥnscendẽ.
Uñ ⁊ bene de eisdẽ filiab iob subdit᷑. Nonst̃ aut̃

Expanded text:
 ex eo quod bene agunt suae laudi nihil vindicant. Quia vero tertio ordine humanum genus etiam carnis resurrectione renovatum in illo concentu aeternae laudis assumitur, tertia filia Cornustibii vocatur. Quid enim per Cornustibii nisi laetantium cantus exprimitur? Ibi enim no canticum novum . Ibi veraciter adimpletur, ubi canticum laudis Dei non jam ex fide, sed ex specie contemplata cantabitur. Ibi a nobis conditor noster laudum suarum veraces cantus recipit, qui humanum genus et condendo diem, et redimendo casiam, et assumendo cornustibii fecit. Qui enim lux fuimus conditi, et nunc sumus casia redeeternae laudis assumpti. Sed priusquam ad nuptiarum thalamum sponsa perveniat, arbitri judicio placere, et, intimis desideriis sublevata, foedos mores conversationis humanae transcendere. Unde bene et de eisdem filiabus beati Job subdi
Abbreviated transcription (Latin):
tens fortitudine. ꝓficientiũ ascensꝰ expͥmit᷑ : Re¬
deptor gͥ ueniens. mirra. ⁊ gutta. ⁊ cassia in ue¬
stim̃to utit᷑ : qr ex electis suis quib se miscdit᷑
induit. nure uirtutis fraglantiã asꝑgit. In qͥb¬
idem odor ab eburneis gradib ducit᷑: qr in eis
uirtutũ opinio ñ exͦtensione simulationis. s ex
duri ac solidi oꝑis uirtute gen̾at᷑. Bn aut̃ subdit᷑:
ex qͥb delectauert̃ te filiȩ regũ in honore tuo.

Expanded text:
cientium ascensus exprimitur? Redemptor igitur veniens, myrrha, gutta, et casia in vestimento utitur, quia ex electis suis, quibus se misericorditer induit, mirae virtutis fragrantiam aspergit, in quibidem odor ab eburneis gradibus ducitur, quia in eis virtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã malũ fieri : aliqñ aũ debet ꝑ obȩdientiã boñ
qd̾ agit᷑ int̾muti. Neq enĩ mala in paradiso ar¬
bor extitit: ꝗͣ d̾s homini ne continget int̾dix᷑.
S ut ꝑ meliꝰ obedientię meritũ hõ bñ conditꝰ¬
in meliꝰ cresceret : dignũ fuerat. ut hc̃ ⁊̃ a bono

Expanded text:
tiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit. Sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic xp̃m. c̃solant᷑ eccłam: qͥ ab infidelitatis
docentib repugnauert̃ desert̃. An ñ grauis me¬
ror ẽ. duris cordib infructuose p̃dicare : laborẽ
in ostendenda u̾itate sum̾e: s nullũ de conu̾sioẽ
audientiũ fructũ laboris inuenire: At contra
magna p̃dicatoꝵ consolatio ẽ: subseq̃ns ꝓfectꝰ
auditoꝵ. Releuatio qͥppe docentis ẽ. ĩmutatio
ꝓficientis. & notandũ qd̾ in flagello positũ
consolari noluert̃: s ad consolandũ eũ pꝰ flagel¬
lũ ueniunt : qr nimir̃ passionis eiꝰ tp̃r. hebrei
p̃dicam̃ta fidĩ contẽpnentes : quẽ ex morte hoiẽ

Expanded text:
icet Christum, consolantur Ecclesiam, qui ab infidelitatis docentibus repugnaverant, deserunt. Annon gravis moeror est duris cordibus infructuose praedicare, laborem in ostendenda veritate sumere, sed nullum de conversione audientium fructum laboris invenire? At contra, magna praedicatorum consolatio est subsequens profectus auditorum. Relevatio quippe docentis est immutatio proficientis. Et notandum quod in flagello positum consolari noluerunt, sed ad consolandum eum post flagellum veniunt, quia nimirum passionis ejus tempore Hebraei, praedicamenta f
Abbreviated transcription (Latin):
ret a uero: qd̾ ꝑ gen̾atioẽs dicimꝰ tpr̾a designari.
& pincerna regis egipti cũ uidisset somniũ qd̾
tres ꝓpagines duceret: ioseph p̃ditꝰ in solutioe
somnioꝵ .iii. ꝓpagines .iii. dies enunciat desig¬
nare. Si gͦ ꝑ .iii. ꝓpagines. spaciũ triũ dier̃ expͥ¬

Expanded text:
ra designari. Et pincerna regis Aegypti cum vidisset somnium quod tres propagines duceret , Joseph praeditus in solutione somniorum, tres propagines, tres dies renuntiat designare. Si ergo per tres propagines spatium trium dierum expr
Abbreviated transcription (Latin):
ita teneat᷑ rei geste u̾itas: ut nͣ euacuet᷑ rei
gerendȩ ꝓpħia. Bona enĩ q̃ de sc̃oꝵ uita cog-¬
noscimꝰ. si ueritate carent nulla st̃ : si misteri¬
uita describit᷑: ut ⁊ ꝑ intellectũ nob̾ sp̾u̾alẽ
fulgeat. ⁊ tñ sensꝰ a fide historiȩ ñ recedat.⁊
quatinꝰ tanto fixior animꝰ in fuo intellectu
ꝑmaneat: quanto hc̃ quasi in qͦdã medio con¬
stitutũ. ⁊ erga fut᷑a spes. ⁊ erga pret̾ita fides
ligat.

Expanded text:
i gestae Veritas, ut non evacuetur rei gerendae prophetia. Bona enim, quae de sanctorum vita cognoscimus, si veritate carent, nulla sunt; si mysterivita describitur, et per intellectum nobis spiritalem fulgeat, et tamen sensus a fide historiae non recedat, quatenus tanto fixior animus in suo intellectu permaneat, quanto hunc quasi in quodam medio constitutum, et erga futura spes, et erga praeterita fides ligat.
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ meoꝵ in corde meo: consolatioes tuȩ leti¬
ficauert̃ animã meã. In ea dẽ enĩ m̃sura c̾̃solatũ
se in ꝗͣ afflictꝰ fuerat indicat: qͥ letificatũ se
scđ̾m multitudinẽ doloꝵ clamat. Non aũi lector
minime instruit᷑: si ipsũ remun̾atioĩs ordinẽ
contẽplet᷑. Excessũ qͥppe correpcio: correptionẽ¬

Expanded text:
onsolationes tuae laetificaverunt animam meam . In ea enim mensura consolatum se in qua afflictus fuerat indicat, qui laetificatum se secundum multitudinem dolorum clamat. Non autem minime lector instruitur, si ipsum remunerationis ordinem contempletur. Excessum quippe correctio
Abbreviated transcription (Latin):
polleat: diuinȩ sapientię cõparata uisipientia ẽ.
Omĩa enĩ humana q̃ iusta q̃ pulchra st̃: dĩ iusti¬
ciȩ ⁊ pulcͥtudini cõparata. nec iusta nec pulchra
dixisse se credet. si u̾ba suꝑioris sapientie ñ audiret:¬
in euiꝰ cõꝑatioẽ. stultũ ẽ nr̃m oẽ qd̾ sapit. Ꝙ qui
sapient̃ qͥdẽ locutꝰ hoĩb fuerat: diuinas tñ senten¬
cias audiens. sapientiꝰ se cognoscit ñ eẽ sapientẽ:
Hinc ẽ qd̾ abrahã int̾ uerba dnica nil se nisi
puluerẽ uidit. dicens. Loqͣr ad dnm meũ: cũ si
puluis ⁊ cinis. Hinc ẽ. qd̾ moyses omĩ egiptioꝵ
sapientia instructꝰ: ex qͦ loquentẽ dñm audiuit.
impeditioris lingue ⁊ tardioris se eẽ dep̾hendit¬
dicens. Obsecro dñẽ. ñ sũ eloquens ab heri et
nudius tereius: et ex quo locutus es ad seruum
tuũ. impeditioris et tardioris linguȩ sũ. Hinc ẽ¬

Expanded text:
pientia est. Omnia enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audirete stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris dicens: «Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudius tertius, et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum E
Abbreviated transcription (Latin):
in apocalipsi .uii. eccłiis scribit. S ꝑ eas qͥd ali¬
ud ꝗͣ uniu̾salẽ eccłam intelligi uoluit Quȩ
nimir̃ uniu̾salis ȩccła ut plena septiformis
grẽ spii signaret᷑: heliseus suꝑ puer̾ mortuũ
septies inspirasse describit᷑. Suꝑ extinctũ qͥppe
figurat᷑: ueniant ad beatũ iob amci illiꝰ: ⁊ uissũ
diuinitus offerant holocaustũ. S uigilant̃ omĩno
septenarii num̾i archana custodiant: ut uidelicet
hi qͥ extͣ sunt positi. prus se uniu̾sitati scẽ eccłe
misceant : ⁊ tẽ demũ ueniã de reatu pͥstine elatioĩs
exqͥrant & culpa sua .uii. sacͥficia offerant: qr
gr̃ȩ spu. uniu̾sali paci a qua excisi fuerant ag¬
gregent᷑. Dicat᷑ gͥ. Sumite uob̾ .uii. tauros
⁊ .uii. arietes : ⁊ ite ad seruũ meũ iob: ⁊ offeret
holocaustũ ꝓ uob̾. Iob aut̃ seruiis m̃s orabit ꝓ

Expanded text:
iis scribit ; sed per eas quid aliud quam universalem Ecclesiam intelligi voluit? Quae nimirum universalis Ecclesia ut plena septiformis gratiae Spiritu signaretur, Elisaeus super puerum mortuum septies inspirasse describitur. . Super exstinctum quippe figuratur, veniant ad beatum Job amici illius, et jussum divinitus offerant holocaustum. Sed vigilanter omnino septenarii numeri arcana custodiant, ut videlicet hi qui extra sunt positi prius se universitati sanctae Ecclesiae misceant, et tunc demum veniam de reatu pristinae elationis exquirant. Pro culpa sua septem sacrificia offerant, quieptiformis Spiritu universali paci a qua excisi fuerant aggregentur. Dicatur igitur: Sumite vobis septem tauros et septem arietes, et ite ad servum meum Job, et offerte ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicando circuit: archa dñi tubis clangentib
muros iherico continuis dieb septẽ circũacta
confregit. hinc ꝓpħa ait. Septies in die laudẽ
dixi tͥ. Qđ ipse rursum ꝓ toto atq uniuerso suę
dep̃catioĩs tp̃r se dixisse significans: ait. Sẽꝑ laus
eiꝰ in ore meo. Qd̾ uͦ ꝑ septenariũ p̃sentis uitȩ uni¬

Expanded text:
dicando circuit, arca Domini tubis clangentibus muros Jericho diebus septem circumacta confregit . Hinc Propheta ait: Septies in die laudem dixi tibi . Quod ipse rursum pro toto atque universo suae deprecationis tempore se dixisse significans, ait: Semper laus ejus in ore meo
Abbreviated transcription (Latin):
gradib templũ ascendit᷑ : ut ex ipsa eiꝰ ascensiõe
discat᷑. qͣtinꝰ ꝑ septẽ ⁊ octo. ⁊ tpr̾ał sollicite dispen¬
set᷑ actio: ⁊ ꝓuide mansio et̾na reqͥrat᷑. hincẽ.
⁊̃ qd̃ dũ monas indenariũ surgit: centum
qͥnquaginta psalmos ꝓpħa cecinit. Ept̃ hc̃ sep¬
tenariũ numer̃ tp̾ralia. octonariũ uͦ ȩtña si¬

Expanded text:
gradibus templum ascenditur, ut ex ipsa ejus ascensione discatur quatenus per septem et octo et temporalis sollicite dispensetur actio, et provide mansio aeterna requiratur. Hinc est etiam quod dum monas in denarium surgit, centum quinquaginta psalmos Propheta cecinit. Propter hunc septenarium numerum temporalia, octonarium ve
Abbreviated transcription (Latin):
tabuert̃: nouitate gr̾e reform̃t᷑. Septenariꝰ
aut̃ numerus. apd̾ sapientes huiꝰ mundi qͣdã
sua habet᷑ ratione ꝑfectꝰ: qd̾ ex pͥmo pari ⁊
ex pͥmo impari consumat᷑. Primus enĩ impar
ternarius ẽ : pͥmusq par quat̾nariꝰ. Ex quib
duob septenariꝰ constat: qui eisdẽ partib suis
ꝑuenimꝰ. S nos qr suꝑno munere u̾itatis p̃dicam̃ta
ꝑcepimꝰ : hec phisicȩ scientiȩ altitudinẽ despicien

Expanded text:
tabuerunt, novitate gratiae reformentur. Hoc enim tabuerunt, novitate gratiae reformentur. Hoc enim us numerus apud sapientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quod ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est, primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suispervenimus. Nos quia a superno munere veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altit
Abbreviated transcription (Latin):
tici aut̃ ꝓ eo qd̾ in petͣ stare contẽpnunt. transeun¬
tis dñi post̾i̾ora ñ aspiciunt : qr extͣ ęccłam positi.
incarnationis eiꝰ sic̃ sunt nusteria ñ agnoscunt.
arietes uͦ ducatus expͥmit᷑ : qͥ ab hereticis ꝑsuasis
plebib quasi seductis gregib agit᷑. De hereticis
nãq suꝑbientib dr̾: qͥ infirmoꝵ m̃tes male sua-¬
dendo corrũpunt. Conciliũ tauroꝵ : int̾ uaccas
alietes aliqn nominant᷑. Gregẽ scilicet arietes duc̃t̃.
Uñ ꝑ increpationẽ iheremias ait. Principes tui:
ulut arietes. Qͥ a gͥ heretici cũ ad scãm eccłam re
quentes greges ppłoꝵ cuneos ad int̾itũ ducunt:
amici heati iob offerre tauros ⁊ arietes iubent᷑.
Tauros ⁊ enĩ ⁊ arietes in sacͥficio offerre ẽ: suꝑbu̾
ducatũ conu̾sionis humilitate mactare : ut edo¬
mita ceruice suꝑbiȩ. discant obediendo seqͥ: qui
reuertentes. ꝑ humilitatis hostiã dona sp̃s gr̾e sep¬
tiformis accipiunt: ut qͥ elatioĩs suȩ uetustate

Expanded text:
tici autem pro eo quod in petra stare contemnunt, transeuntis Domini posteriora non aspiciunt, quia extra Ecclesiam positi, incarnationis ejus, sicut sunt, mysteria non agnoscunt. arietes vero ducatus exprimitur, qui ab haereticis, persuasis plebibus, quasi seductis gregibus, agitur. De haereticis namque superbientibus dicitur, qui infirmorum mentes male suadendo corrumpunt: Concilium taurorum inter vaccasarietes aliquando nominantur. Gregem scilicet arietes ducunt. Unde per increpationem Jeremias ait: Principes tui velut arietes . Quia igitur haeretici cum ad sanctam Ecclesiam redquasi sequentes greges populorum cuneos ad interitum ducunt, amici beati Job offerre tauros et arietes jubentur. Tauros enim et aducatum conversionis humilitate mactare, ut, edomita cervice superbiae, discant obediendo sequi qui revertentes per humilitatis hostiam dona Spiritus gratiae septiformis accipiunt, ut qui elationis suae vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
in annoꝵ curricło septenariꝰ numerꝰ septies mul¬
tiplicatꝰ. monade addito ad qͥnquagenatiũ ducit᷑:
ut ꝑꝓetuã beatitudinẽ signans. iubelei sacratissima
apparens. ultimo iã cmuuuo cũ septẽ discipłis
comedisse describit᷑ : qr hi qͥ in illo nc̃ ꝑfecti s̃. ȩtña

Expanded text:
In annorum curriculo septenarius numerus septies multiplicatus monade addito ad quinquagenarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem sumens, Jubilei sacratissima apparens ultimo jam convivio cum septem discipulis comedisse describitur, quia hi qui in illo nunc perfecti sunt aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
recognosco. & uos qͥdẽ tauros atq arietes exhi¬
bendo sacͥficia conu̾siõis ure deducite: s a me salu-
tẽ urãm ꝑ catholicã ęccłam quã diligo postulate.
Ipsi enĩ uolo dimitẽ. qd̾ mͥ in ipsa deliqustis.:
ut ħ uram incolumitatẽ optineat: q̃ ex ur̾o lan¬
Unde ⁊̃ de agni hostia dnis p̃cep̃ dicens. In una
domo comedet᷑ : nec efferetis de carnib eiꝰ foras.
In una naq domo agnus comedit᷑ : qr in una
catholica eccła uera hostia redẽptoris ĩmolat᷑.
De cuiꝰ carnib diuina lex efferri foras ꝓhibet:

Expanded text:
recognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhirecognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhibenda sacrificia conversionis vestrae deducite, sed a me salutem vestram per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, quae ex vestro lanUnde etiam de agni hostia Dominus praecepit dicens: « In una domo comedetur, nec efferetur de carnibus ejus foras . » In una vero domo agnus comeditur; qui in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina lex efferri foras prohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. nec culpas sine uicrepatiõe deserit: nec reatũ
sine conuersione delinquit. Qi enĩ int̾iuis ẽ medicꝰ:
priꝰ putredinẽ uulneris innotuit : ⁊ pꝰ remedia
conseq̃ndȩ salutis indicauit. Sipe enĩ iã diximꝰ.
qd̾ amici beati iob hereticoꝵ sp̃em teneant: qͥ dm̃
dũ defende nitunt᷑ offendunt: qm̃ in dictis
suis ueritati rebelles st̃. cui famulari se in falsa
retici cũ ab errore redeunt: erga se ur̃ dñi suo
ꝑ se oblato sacͥficio place̾re neqͥꝗ posst̃: nͥ ad ca
tholicã eccłam ꝗ beatꝰ iob significat conu̾tant᷑:
ut salutẽ suã eiꝰ p̃cib obtineant. cuiꝰ fidẽ ꝑu̾sis
assertionib ĩpugnabant. Ait enĩ. Iob aũ seruus
nis orabit ꝓ uobꝰ: faciẽ eiꝰ suscipiã ut ñ uob̾ im¬
putet᷑ stultitia. Acsi aꝑte hereticis dicat. Sacͥfi¬
ciũ ur̃m ñ accipio : petitionũ ut̾ar̃ u̾ba ñ audio:
nͥ ꝑ int̾cessionẽ illiꝰ. cuiꝰ ꝓfessioĩs u̾ba de me u̾acia

Expanded text:
Deus nec culpas sine increpatione deserit, nec reatum sine conversione derelinquit. Quia enim internus est medicus, primo putredinem vulneris innotuit, et post remedia consequendae salutis indicavit. Saepe autem jam diximus quod amici beati Job haereticorum speciem teneant, qui Deum dum defendere nituntur offendunt, quoniam in dictis suis veritati rebelles sunt, cui famulari se in falsa retici cum ab errore redeunt, erga se iram Domini suo per se oblato sacrificio placare nequaquam possunt, nisi ad catholicam Ecclesiam, quam beatus Job significat, convertantur, ut salutem suam ejus precibus obtineant, cujus fidem perversis assertionibus impugnabant. Ait enim: Job servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia. Ac si aperte haereticis dicat: Sacrificia vestra non accipio, petitionum vestrarum verba non audio, nisi per intercessionem illius, cujus professionis verba de me veracia
Abbreviated transcription (Latin):
pisce̾t ñ hab̾et. In qͣ qͥdẽ quauis multi uirtutũ
decore fulgeant. atq ipsa uiuendi ꝑ fectioẽ
ceto̾ꝵ m̾ita transcendant : ñ nulli tñ qr ad al-¬
tiora asseq̃nda ñ sufficiunt: infirmitatis suę
conscii pietatis eiꝰ gremio continent᷑. Q ĩ qͣntũ
p̃ualent mala uitant: quãuis in quãtũ appe¬
tunt. altiora bona ñ impleant. Qͦs tñ dñs
benigne suscipit: eosq apd̃ se ꝓmͦ digne retri¬
butionis amittit. Uñ ⁊ sequit᷑. Deditq eis pat̾
merito speciose memorant᷑: ipse ⁊̃ quasi ex ĩꝑfe¬
ctoꝵ tipo. ułut infimȩ. hereditatẽ int̾ fr̃s acci¬
piunt. Usus nãq uite uet̾is ñ habebat : ut
hereditatẽ feminȩ int̾ mascłos sortirent᷑: qr
legis seu̾itas fortia eligens. infirma contẽpnens:
districta potiꝰ studuit ꝗͣ benigna sancire. S pio
nr̃o redẽptore ueniente : nullus infirmitatis sue
consciꝰ. de sortienda celestis patͥmonii hereditate

Expanded text:
et. XXIV. In qua quidem quamvis multi virtutum decore fulgeant, atque ipsa vivendi perfectione caeterorum merita transcendant, nonnulli tamen quia ad altiora assequenda non sufficiunt, infirmitatis suae conscii, pietatis ejus gremio continentur. Qui in quantum praevalent mala vitant, quamvis in quantum appetunt altiora bona non impleant. Quos tamen benigne Dominus suscipit, eosque apud se pro modo dignae retributionis admittit. Unde et sequitur: CAPUT XIX. merito speciosae memorantur, ipsae etiam quasi ex imperfectorum typo velut infirmae haereditatem inter fratres accipiunt. Usus namque vitae veteris non habebat ut haereditatem feminae inter masculos sortirentur, quia legis severitas fortia eligens, infirma contemnens, districta potius studuit quam benigna sancire. 1166 Sed pio nostro Redemptore veniente, nullus infirmitatis suae conscius de sortienda coelestis patrimonii haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Non estis locuti corã me rectũ: sic̃ seruꝰ
meus iob. Corã me ait. id÷ intus: ubi sepe
multoꝵ uita displicet: q̃ ⁊̃ foris hõĩb placet.
Unde caute nimis in laude iustoꝵ coniugũ dic¬
tũ ẽ. Erant iusti ambo ante dm̃. Non enĩ secu¬
ra laus ẽ : iustos ante hoies apparere. Sepe enĩ
humana sententia. uelut in dõ magnũ quẽpiã

Expanded text:
sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
in qua suꝑna misteria u̾acit̾ contẽplemini.
Unde ⁊ ad moysen dñs dic̃. Est locus apđ me: ⁊
stab supͣ petrã. & paulo pꝰ. Tollam manũ meã:
⁊ uideb posteriora mea. Qͥa enĩ ex sola catholica
ȩccła ueritas conspicit᷑: apd se eẽ locũ dñs ꝑhibuit
de qͦ uideat᷑. In petra moy ses ponit᷑ ut dĩ spẽm
contẽplet᷑ : qr nͥ quis fidĩ soliditatẽ tenuerit: diui¬
nã p̃sentiã ñ agnoscit. De qͣ soliditate dñs dicit.

Expanded text:
aciter contemplemur. Unde ad Moysen Dominus dicit, Est locus apud me, et stabis supra petram: et paulo post, Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur; quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnos
Abbreviated transcription (Latin):
dicet: quãuis iã ex cõꝑatione cetõꝵ hominũ
hat qd̾ laudet. B̾eatꝰ gͣ iob ꝓ culpa se credidit
⁊ ñ ꝓ gr̃a flagellari: resecari in se estimauit
uicia. ñ aut̃ merita augeri. &̾ in eo rep̃hen¬
dit᷑. qd̾ intentionẽ flagelli fuisse aliã sufpicat᷑:
⁊ tñ amicis refistentib int̾ni iudicii definitioẽ
p̃latꝰ ẽ. Uñ aꝑte colligit᷑ quante iusticiȩ fuerit.
in eo qd̾ contͣ amicoꝵ uerba. innocentiã suę
oꝑatiõĩs astrux̃ : qͥ diuino iudicio cẽ ipsis eiꝰdẽ
diuini iudicii defensorib anfert᷑. In exordio¬

Expanded text:
dicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum dicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job pro culpa se credidit, et non pro gratia flagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri; et in eo reprehenditur, quo intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitione praelatus est. Unde apte colligitur quantae justitiae fuerit in eo quod contra amicorum verba innocentiam suae operationis astruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
dicii tui sententia indicat: quantũ a luce re-
ctitudinis cecitas nr̃a discordat. Ecce te iudice
beatũ iob uictorẽ cognoscimꝰ : quẽ in te peccasse
loq̃ndo credebamꝰ. Te iudice ad dicti st̃: qͥ beati
Iob merita se transcendẽ. ꝓ te loq̃ndo credidert̃.
Qa gͦ ex diuna sententia qͥd de partib esti¬
memus agnouimꝰ : nc̃ eiꝰdẽ sententiȩ̨ paulo
subtiliꝰ uerba pensemꝰ. Qmͦ enĩ suꝑiꝰ beatꝰ
iob rep̾hendit᷑: si in cõꝑatioe eiꝰ rectitudinis.
rant᷑: An adhuc illa de eo sententia c̃firmat᷑.
qua antiqͦ hosti dr̾: uidisti seruũ meũ iob qd̾
hosti.⁊ in se ipzo rep̃hendit᷑ : ⁊ tñ amicis lo¬
quentib antefert᷑ : nͥ qd̾ sc̃s uir cunctos meri¬
toꝵ suoꝵ uirtute transcendit : s eo ipso qd̾ hõ
fuit. ante dĩ ocłos eẽ sine rep̃hensiõe ñ potuit:
In scõ qͥppe homine. in hac interim uita cõmo¬
rante. diuini ex aminis regła ht̃ adhuc qd̾ iu-¬

Expanded text:
dicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus rectidicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rantur? An adhuc illa de eo sententia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod hosti, et in seipso reprehenditur, et tamen amicis loquentibus antefertur, nisi quia sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit? Sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos esse sine reprehensione non potuit. In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod ju
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ responde mͥ. Audire nr̃m ẽ. sono aliun adueni¬
enti. aurẽ alio positã cõmodare. At contͣ dõ cui
extra nicħ ẽ. audire ꝓpͥũ ẽ: sub semecipso surgen¬
tia desid̾ia nr̃a ꝑcipe. Ad dm̃n gͦ qͥ ⁊ tacentiũ corda
cognoscit. loqui nr̃m ẽ: ñ uocib guituris id
qd̾ sentimus ꝓde : s ꝓmptis ad illũ desidiis in hi¬
se in conspectu eiꝰ cognoscere. Responde aut̃ dĩ
ẽ: eũ qͥ se humilit̾ nescientẽ cognou̾it. occultis
inspirationib erudire. Ait gͦ bs̃ iob. Audi ⁊
ego loquar. Acsi dice̾t. Miscdit̃ desidia mea
ꝑcipe: ut dũ ħ tua pietas ꝑcipiens adiuuat: ad
te multipliciora consurgant. Bona qͥppe uota
quotiens effectũ ꝑcipiunt : multiplicant᷑. Uñ
alias scͥptũ ẽ. Ego clamaui: qm̃ exaudisti me. H

Expanded text:
 respondere.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil extra est, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiscientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
responsionib amicoꝵ: libet ad int̾ni iudicis
sententiã. inspectionẽ m̃tis nr̃e conuertere:
eiq dicere. Ecce dñe utrasq in conspectu tuo
disserentiũ partes audiuimꝰ. ⁊ iob qͥdẽ in ħ
certamine uirtutis suę facta reuolu̾e: ami¬
cos uͦ eiꝰ. contͣ eũ cognouimꝰ tuȩ iusticie głam
agnoscis. Neq enĩ possumꝰ eoꝵ nos dicta re-¬
prehend̾e: quos defensioni tuȩ cognoilimꝰ
deseriure. S ecce assistunt partes: expectãt
sententia. Pfer gͦ dñe ex iniusibili regła subti¬
lissimũ tuȩ discretionis examen: ⁊quis in

Expanded text:
responsionibus amicorum, libet ad interni judicis responsionibus amicorum, libet ad interni judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivimus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
uilla cineris ꝑpendamꝰ. qͥd ꝑ iudiciũ facti sumꝰ.
Consid̾ent᷑ gͦ in cilicio pungentia uicia: con¬
sident᷑ in cinere. ꝑ mortis sententiã subseq̃ns
tumeliȩ surrexert̃ : uideat hõ in asꝑitate ci¬
licii suꝑbiendo qͥd fec̃ : uideat in cin̾e. usq qͦ
peccando ꝑuenit. Pot̃ qͦ cilicio. ipsa ꝑ recor-¬
dationẽ atq penitentiã. doloꝵ punctio desi-¬
gnari. Nã hoc qd̾ ait bs̃ iob. ipse ine rep̃hen-¬
do: quasi qͦdã cilicio pungit᷑ : dũ inm̃te sua
asꝑis redargutionũ stimuł confricat᷑. In cin̾e
aut̃ agit penitentiã : qr ex pͥmo peccato qͥd
ꝑ iustũ iudiciũ factu sit. sollert̃ attendit di¬
cens. Ago penitentiã in fauilla ⁊ cinere.
Acsi aꝑte dicat. De nullo auctoris mei dono
suꝑbio : qr sumptꝰ ex pulu̾e. ꝑ illatȩ mortis
sententia ad puluerẽ me redire cognosco.¬
Auditis gͦ cunctis sermonib iob. cognitis ⁊̃

Expanded text:
illa cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. illa cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia. Consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens tumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio designari. Nam hoc quod ait beatus Job, ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: « Ago poenitentiam in favilla et cinere. » Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire cognoscoAuditis igitur cunctis sermonibus Job, cognitis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ÷ ad eã ꝗͣ suꝑse conspic̃ regłam. congruere ni¬
tit᷑. & qr ad huc humana infirmitas p̃pedit:
cernit qr ei ñ ex minima parte dissentit. Totũq
illi ex se hon̾osũ ẽ : qd̾ intne regłȩ conueniens
ñ ẽ. Quã regłam bs̃ iob pꝰ flagella ꝓficiens.
ampliꝰ inspic̃: ⁊ a semet ipso in magna sui re¬
dargutione dissentit dicens. Iecito ipse me.
reprehendo. S qr nulla est cognitio rep̃hensi¬
onis. si ñ sequant᷑ ĩ lam̃ta penitudinis: recte
post rep̃hensionẽ subdit᷑. Et ago pęnitentiã
in fauilla ⁊ cinere. In faiuilla enĩ ⁊ cinere pę¬
nitentiã agere ẽ : contẽplata sũma eẽntia. nil
⁊ sidone facte fuussent uirtutes q̃ facte st̃ ĩ uob̾:
olim in cilicio ⁊ cinere penitentiã egissent. In
cilicio qͥppe asꝑitas ⁊ punctio peccatoꝵ : in cin̾e
aũ pulus ostendit᷑ mortuoꝵ. Et iecuto utr̃q
cilicii cognoscamꝰ qͥd ꝑ culpã fecunꝰ : ⁊ in fa-¬

Expanded text:
d eam quam super se conspicit, regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia non ei ex minima parte dissentit, totumque illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius suscipit, et a semetipso in magna sui redargutione dissentit, 1146 dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est cognitio reprehensionis, si non sequantur etiam lamenta poenitudpost reprehensionem subditur: « Et ago poenitentiam in favilla et cinere. » In favilla etenim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nil et Sidone factae fuissent virtutes quae factae sunt in vobis, olim in cinere et cilicio poenitentiam egicilicio asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in fav
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓficientib exauditꝰ clamabat. Int̾rogabo te:
⁊ responde mͥ. Ac si diceret. Nescientẽ me. ex tuȩ
scientie contẽplatiõe cognosco. Introganti gͦ re¬
sponde: id ÷ stultitiã ꝓp̾riã humilit̾ cognoscentẽ
doce. Qi enĩ int̾rogaret ipse ex desidĩo humilita¬
tis: ⁊ dm̃ ÷ͥ respond̾e quereret ex magist̾i̾o aspira¬
tioi̾s: uerb̃ sequentib declarat᷑. Introgaturũ qͥppe
se ꝑhibuit: s nil introgando subiunx̃. Nãq so¬
la de se humilia sentiens. ⁊ q̃ miscdit̾ a dno ꝑce
ui te: nc̃ aũ ocłs m̃s uidet te. His nuir̾ uerb̾
aꝑte indicat : qr quanto uisus suꝑior ẽ auditu:
tanto differt ab eo qd̾ priꝰ extitit : ⁊ ħ qd̾ pꝰmodũ

Expanded text:
mabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, et quae misericorditevi te, nunc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitit, et hoc postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Mitte manũ tuã ⁊ tange eũ: ⁊ uideb
si ñ in faciẽ bñdicat tͥ. Ad quã petitionẽ beatꝰ
iob. dãpnis. orbitate. uulnerib ⁊ uerbors
scandalis tangi ꝑmittit᷑: qr uidelicet certus
qui eum laudauerat extitit: qđ neqͣꝗ iuxta
assertionẽ diaboli sc̃s uir in maledictionis cul¬
pam lab̾et᷑. Sic̃ gͦ ⁊ suꝑius diximꝰ.quisquis
beatũ iob in locutioẽ sua estimat pꝰ flagella
peccasse : aꝑte dnm indicat in sua assertione
sententiã ꝑdidisse. Ꝙ quauis dñs ad diabolũ
loquens. bona illiꝰ p̾sentia p̃tulit. nͣ aũ eiꝰ ꝑse¬
stũ in tẽptatione ꝑsistere ñ posse p̃iudet. ꝑmisso
itaq diuinitus in eiꝰ tẽptationẽ diabolo: qͥsqͥs
eũ in tẽptatiõẽ succubusse estimat. ignorautiã

Expanded text:
itte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus persestum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam