comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solista: & stat. Quod ego ideo posui: ut
cuiꝰ famȩ fuerit uir sc̃s etiã apud bar¬
baras gentes. legentes agnoscerent. N am
& nos iuuene referente quodã arbogasti.
ad modũ religioso cognouimꝰ: qui tunc
interfuit. Erat enĩ in tẽpore quo hȩc
loquebat᷑: uini minister. Profectus itaq
sacerdos de tusciȩ partib mediolanũ re-¬
uertit᷑: iã inde egresso eugenio contra the¬
odosiũ ubi xp̃iani imꝑatoris p̃stolabat᷑
aduentũ. securus de dei potentia quod
ñ traderet credentẽ in se hominib in¬
iustis: nec relinqueret uirgã peccator
suꝑ sortẽ iustors. ne extenderent iusti
ad iniquitatẽ manus suas. Promiserat
enĩ arbogastes tunc comes & flauianꝰ p̃¬
fectus mediolano egredientes cũ uictores
reuertissent. stabulũ se ẽẽ facturos in ba¬
silica eccłiȩ mediolanensis: atq elericos
sub armis ꝓbaturos. Sed miserandi ho¬
mines. cũ demonib suis male creduli sunt:
& aꝑuit os suũ in blasphemia apud dm̃.

Expanded text:
soli: Sta, et stat. Quod ego ideo posui, ut cujus famae fuerit vir sanctus etiam apud barbaras gentes, legentes agnoscant. Nam et nos, referente juvene quodam Arbogastis admodum religioso, cognovimus, qui tunc interfuit; erat enim in tempore, quo haec loquebantur, vini minister. 31. Profectus itaque Sacerdos de Tusciae partibus Mediolanum revertitur, jam inde egresso Eugenio contra Theodosium; ibi christiani imperatoris praestolabatur adventum, securus de Dei potentia quod non traderet credentem in se hominibus injustis, nec relinqueret virgam peccatorum super sortem justorum, ne extenderent justi ad iniquitates manus suas . Promiserat enim Arbogastes tunc comes, et Flavianus praefectus Mediolano egredientes, cum victores reversi essent, stabulum se esse facturos in basilica ecclesiae Mediolanensis atque clericos sub armis probaturos: sed miserandi homines cum daemonibus suis male creduli sunt, et aperiunt os suum in blasphemiam apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Et ut se ꝓbarent ñ obaliã causã ue¬
nisse. nisi ut certo certiꝰ nossent uirũ quẽ fa¬
ma cõꝑerant. Alia die uale facientes in¬
peratori. ꝓfecti sunt ad urbẽ romã: illie
uolentes cognoscere potentiã uiri illustris
Sed egresso theodosio de italia & constan¬
tinopolim constituto. ualentiniano augu¬
sto intra gallias posito. directa legatio ẽ sub
nomine senatꝰ a simacho. tunc p̃fecto ur¬
bis de repetenda ara uictoriȩ. s sũptibus

Expanded text:
ab eo. Et ut se probarent non ob aliam causam veab eo. Et ut se probarent non ob aliam causam venisse, nisi ut certo certius nossent virum, quem fama compererant; alia die valefacientes imperatori, profecti sunt ad urbem Romam, illic volentes cognoscere potentiam illustris Sed egresso Theodosio de Italia et Constantinopoli constituto, Valentiniano Augusto intra Gallias posito, directa legatio est sub nomine senatus a Symmacho tunc praefecto Urbis de repetenda ara Victoriae et sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
nata: atq plurimi int̾empti sunt innocen¬
tes. Quod factũ ubi cognouit sacerdos:
copiã imꝑatori ingrediendi ȩccl̃iam dene-¬
gauit: nec prius dignũ iudicauit cȩtu
ȩccłiȩ uel sacram̃toꝵ cõmunioni. quã pu¬
blicã ageret pęnitentiã. Cui imꝑator con-¬
tra asserebat. dauid adulteriũ simul & ho¬
micidiũ ꝑpetrasse: sed responsũ ilico ẽ.
Qui secutus es errantẽ: sequere corrigentẽ.
Quod ubi audiuit clem̃tissimꝰ imꝑator:
ita suscepit animo. ut publicã pęniten¬
tiã non abhorreret. Cuiꝰ correptionis ꝓ-¬
fectus. scd̃am illi parauit uictoriã. Per id̃e
tempꝰ duo potentissimi & sapientissimi
uiri ꝑsarũ ad famã sacerdotis uenere me¬
diolanũ. deferentes secũ plurimas questi¬
ones: ut ex his ꝓbarent sapientiã uiri.
Cũ quo ab hora diei prima usq ad horã¬
fere terciã noctis. ꝑ interpretẽ disputaue¬
nẽ imposuit. admirantesq discesserunt

Expanded text:
nata, atque plurimi interempti innocennata, atque plurimi interempti innocentes. Quod factum ubi cognovit Sacerdos, copiam imperatori ingrediendi Ecclesiam denegavit: nec prius dignum judicavit coetu ecclesiae, vel sacramentorum communione, quam publicam ageret poenitentiam. Cui imperator contra asserebat David adulterium simul et homicidium perpetrasse. Sed responsum illico est: Qui secutus es errantem, sequere corrigentem. Quod ubi audivit clementissimus imperator, ita suscepit animo, ut publicam poenitentiam non abhorreret: cujus correctionis profectus secundam illi paravit victoriam. 25. Per idem tempus duo potentissimi et sapientissimi viri Persarum ad famam Sacerdotis venere Mediolanum, deferentes secum plurimas quaestiones, ut ex his probarent sapientiam viri: cum quo ab hora diei prima usque in horam tertiam noctis per interpretem disputaveerunt, admirantesque discesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
comitib qui in tẽpore aderant dicebatur.
Quib ep̃c inquit. Ego quidẽ cũ imꝑa-¬
tore nunc ago: uobiscũ uero michi aliter
agendũ ẽ. Atq ita optinuit ut illa quȩ
statuta fuerant reuocarent᷑: nec prius ad
altare uoluit accedere. nisi fide sua imꝑa¬
tor illũ agere debere testaret᷑. Cui ep̃c.
Ergo age fide tua. Respondit imꝑator.
Age fide mea. Qua sponsione iterata. secu¬
rus ꝑegit sacerdos diuina misteria. Hȩc
autẽ scripta sunt in epła quã ad germa¬
nã suã fecit: in qua tractatũ inseruit quẽ
eodẽ die habuerat de baculo nuceo. quia
ꝓpħa iheremia uisus eẽ describit᷑. Per id̾e
tempꝰ causa thessalonicensis ciuitatis non
pęne cõperisset ciuitatẽ deletã. Promise¬
rat enĩ illi imꝑator se ueniã daturũ ci¬
uib supradictȩ ciuitatis: sed agentib co¬
mitib occulte cũ imꝑatore ignorante sa¬
cerdote. usq in horã terciã eis ciuitas ẽ do¬

Expanded text:
comitibus qui in tempore aderant, dicebatur. comitibus qui in tempore aderant, dicebatur. Quibus Episcopus: Ego quidem cum imperatore nunc ago, vobiscum vero mihi aliter agendum est. Atque ita obtinuit ut illa quae statuta fuerant, revocarentur: nec prius ad altare accedere voluit, nisi fide sua imperator illum agere debere testaretur. Cui Episcopus: Ergo ago fide tua. Respondit imperator: Age fide mea. Qua sponsione iterata, jam securus peregit Sacerdos divina mysteria. Haec autem scripta sunt in epistola, quam ad germanam suam fecit : in qua tractatum inseruit, quem eodem die habuit de baculo nuceo, qui a propheta Hieremia visus esse describitur. 24. Per idem tempus causa Thessalonicensis civitaene comperisset civitatem deletam. Promiserat enim illi imperator se veniam daturum civibus supradictae civitatis, sed agentibus comitibus occulte cum imperatore, sacerdote ignorante, usque ad horam tertiam gladio civitas est do
Abbreviated transcription (Latin):
aut cui sua uota cõmitteret: paratũ etiam
eẽ ꝓ tali negotio mortẽ subire. ne dissimu¬
latione sui p̾uaricatorẽ faceret imꝑatorẽ.
qui tã in iusta contra eccłiam p̃cepisset.
Postea uero quã mediolanũ reuertit᷑. posito
imꝑatore in eccłiam de eadẽ causa tracta-¬
uit in popło. In quo tractatu introduxit
dñi ꝑsonã loquentis imꝑatori. Ego te ex
ultimo imꝑatorẽ feci: ego tibi exercitũ ini¬
mici tui tradidi: ego tibi copias quas ille ad¬
uersũ te exercitui suo parauerat dedi:
ego inumicũ tuũ in potestatẽ tuã redegi.
ego de semine tuo supra soliũ regni consti-¬
tui : ego te triumphare sine labore feci:
& tumeo ᷤᷤ inimicis meis donasti triumphos.
Cui descendenti de exedra: imꝑator ait.
pondit. non se contra ipsũ. sed ꝓ ipso fuisse
locutũ. Tunc imꝑator. Reuera inquit du-¬
re p̃ceperã contra ep̃m de sẏnagoga repa-¬
randa: in monachis uero uindicandũ ẽẽ a

Expanded text:
aut cui sua vota committeret: paratum etiam aut cui sua vota committeret: paratum etiam se esse pro tali negotio mortem subire, ne dissimulatione sui praevaricatorem faceret imperatorem, qui tam injusta contra Ecclesiam praecepisset. 23. Postea vero quam Mediolanum reversus est, posito imperatore in Ecclesia, de eadem causa tractavit in populo. In quo tractatu introduxit Domini personam loquentis imperatori: Ego te ex ultimo imperatorem feci, ego tibi exercitum inimici tui tradidi, ego tibi copias quas ille adversum te exercitui suo praeparaverat, dedi, ego inimicum tuum in potestatem tuam redegi, ego de semine tuo supra solium regni constitui, ego te triumphare sine labore feci: et tu de me inimicis meis donas triumphos! Cui descendenti de exhedra imperator ait: le respondit non se contra ipsum, sed pro ipso fuisse locutum. Tunc imperator: Re vera, inquit, dure praeceperam contra episcopum de synagoga reparanda: in monachos vero vindicandum esse. Ita et a
Abbreviated transcription (Latin):
deseruerat reppetisset. Extincto itaq ma¬
ximo. posito theodosio imꝑatore mediola¬
ni.ambrosio uero ep̃o constituto aquileiȩ
in partib orientis in quodã castello: a xp̃i¬
anis uiris synagoga iudeors & lucus ualen-¬
tinianoꝵs incendio concremata sunt: ꝓp-¬
terea qd̾ iudei uel ualentiniani insultarent
monachis xp̃ianis. Ualentinianors enĩ he¬
reses triginta deos colit. Sed de huiꝰ modi
facto comes orientis ad imꝑatorẽ relatio¬
nẽ direxit. Qua accepta imꝑator p̃cepat¬
ut synagoga ab ep̃o loci reedificaret᷑: in mo¬
nachis uero uindicaret᷑. Sed huiꝰ precep.¬
ti tenor cũ ad aures ꝑuenisset uenerabilis
uiri ambrosii ep̃i direxit ad imꝑatorem
epłam. quia ipse in tẽpore excurrere ñ
poterat qui illũ conuenit: ut id qd̾ ab eo¬
dẽ statutũ fuerat reuocaret᷑. seruariq sibi
debere ab illo audientiã. Qui si dignus
ñ ẽẽt qui ab illo audiret᷑. dignus etiã ñ

Expanded text:
deseruerat, repetisset. 22. Exstineto Madeseruerat, repetisset. 22. Exstineto Maximo, posito Theodosio imperatore Mediolani, Ambrosio vero episcopo constituto Aquileiae, in partibus Orientis in quodam castello a christianis viris synagoga Judaeorum et lucus Valentinianorum incendio concremata sunt, propterea quod Judaei vel Valentiniani insultarent monachis christianis; Valentinianorum enim haeresis triginta deos colit. Sed de hujusmodi facto comes Orientis ad imperatorem relationem direxit: qua accepta, imperatut synagoga ab episcopo loci reaedificaretur, in monachos vero vindicaretur. Sed hujus praecepti tenor cum ad aures pervenisset venerabilis viri Ambrosii episcopi, direxit ad imperatorem epistolam , quia ipse in tempore excurrere non poterat, qua illum convenit, ut id quod ab eodem statutum fuerat, revocaretur, servarique sibi debere ab eo audientiam; quia si dignus non esset, qui ab illo audiretur, dignus etiam non
Abbreviated transcription (Latin):
etiã gladiũ ferens ad cubiculũ usq ꝑuenit:
ut interficeret sacerdotẽ. Sed cũ eleuasset
manũ: districto gladio. dextera obrigente
remansit. Cunc se missũ a iustina postquã
confessus ẽ: brachiũ qd inique cũ extende¬
ret᷑ riguerat: sanatũ ẽ confessione. Per idem
tempꝰ cũ uir illustris ꝓbus puerũ suũ no¬
tariũ qui sp̃u ĩmundo grauit̾ uexabat᷑ di¬
rexisset ad ep̃m: egressũ urbẽ dunisit dia¬
bolus. timens ad uirũ scm ꝑduci. Atq ita
puer quandiu mediolano apud ep̃m filit.
nulla in eo diaboli dñatio apparuit: sed
ubi egressus ẽ de mediolano & ꝓpe urbem¬
ꝑuenit. idem qui illũ antea habuerat uexa
re cepit. Qui cũ interrogaret᷑ ab exorcistis
paruisset: confessus ẽ diabolus timuisse se
ambrosiũ. & id̾o recessisset ad tempꝰ. atq ex-¬
pectasset in illo loco ubi ab illo recesserat
donec reuerteret᷑: quo reuertente uas qd̃

Expanded text:
etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: sed cum elevasset manum, districto gladio, dextera exerta in aera obrigente remansit. Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique cum extenderetur, obriguerat, sanatum est confessione. 21. Per idem tempus cum vir illustris Probus puerum suum notarium, qui spiritu immundo graviter vexabatur, direxisset ad Episcopum, egressum ex Urbe dimisit diabolus, timens ad virum sanctum perduci. Atque ita puer quamdiu Mediolani apud Episcopum fuit, nulla in illo diaboli dominatio apparuit: sed ubi egressus Mediolano est, eitus qui illum antea habuerat, vexare eum coepit. Qui cum interrogaretur ab exorcistis,paruisset; confessus est diabolus timuisse se Ambrosium, et ideo recessisse ad tempus, atque exspectasse in illo loco, ubi ab illo recesserat, donec reverteretur: quo revertente, vas quod
Abbreviated transcription (Latin):
deposuit: ut ꝓcuratorẽ se rei publicȩ
ñ imꝑatorẽ fuisse confiteret᷑. Mortua
uero iustina cũ quidã aruspex innocen
ciors a iudice torqueret᷑: aliud quã int̾¬
rogabat᷑ fateri cepit. Clamabat enĩ ab
angło maiora tormenta sibi adhiberi eo
qui custodiret ambrosiũ: qm̃ tẽporib iu¬
stinȩ ad excitanda odia popłoꝵ in ep̃m.
cacumen tecti eccłiȩ. conscendens. medio
noctis sacrificauerit. Sed quanto instan¬
tius & sollicitiꝰ oꝑa maligna exercebat:
tantomagis amor popłi circa fidẽ catholi¬
cã & dñi sacerdotẽ conualescebat. Misisse
etiã demones qui illũ int̾necarent fateba¬
tur. sed demones renuntiasse se minime ñ
solũ ad ipsũ apꝓpinquare posse. uerũ etiã
nec ad fores domus in qua manebat ep̃e:
qm̃ ignis insuꝑabilis om̃e illud ȩdificiũ cõ¬
muniret. ut etiã longe positi urerent᷑: atq
ita cessasse artes suas quib adu̾sus dñi sacer¬
dotẽ se aliquid posse arbitrabant᷑. Alius

Expanded text:
suit, ut procuratorem se reipublicae, non imperatorem fuisse confiteretur. 20. Mortua vero Justina, quidam haruspex Innocentciorum a judice torqueretur aliud quam interrogabatur fateri coepit; clamabat enim ab angelo majora tormenta sibi adbiberi eo qui custodiret Ambrosium; quoniam temporibus Justinae ad excitanda odia populorum in Episcopum cacumen tecti ecclesiae conscendens, medio noctis sacrificaverit. Sed quanto instantius et sollicitius opera maligna exercebat, tanto magis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem convalescebat. Misisse se etiam et daemones, qui illum internecarent, fatebatur: sed daemones renuntiasse se non solum ad ipsum appropinquare minime posse, verum etiam nec ad fores domus, in qua manebat Episcopus; quia ignis insuperabilis omne illud aedificium communiret, ut etiam longe positi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sacerdotem se aliquid posse arbitrabatur. Alius
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ martẏres sacerdoti ipsiꝰ reuelarent.
plebis sc̃ȩ leticia atq exultatio fuit. pe¬
na demonũ confitentiũ martyrũ meri
ta. Per idem tempꝰ arbogastes comes ad¬
uersus gentẽ suã hoc ẽ francoꝵs. bellũ pa-¬
rauit. atq pugnando ñ paruã multitu¬
dinẽ manu fudit. cũ residuis uero pacẽ
firmauit. Sed cũ in conunrio a regibus
gentis suȩ interrogaret᷑ utrũ sciret am¬
brosiũ. & respondissecnosse se uirũ & dili¬
gi ab illo. & frequent̾ cũ illo coninuari
solitũ: audiuit. Id̾o uĩciscomes. qͥa ab illo uiro

Expanded text:
ncti martyres sacerdoti ipsius Ecclesiae rncti martyres sacerdoti ipsius Ecclesiae rplebis sanctae laetitia atque exsultatio fuit, poena daemonum confitentium martyrum merita. 30. Per idem tempus Arbogastes comes adversum gentem suam, hoc est, Francorum, bellum paravit, atque pugnando non parvam multitudinem manu fudit, cum residuis vero pacem firmavit. Sed cum in convivio a regibus gentis suae interrogaretur, utrum sciret Ambrosium; et respondisset nosse se virum, et diligi ab eo, atque frequenter cum illo convivari solitum, audi
Abbreviated transcription (Latin):
ablato illo de suꝑiori parte domus ad
inferiora descendit: atq in lecto sacerdo¬
tis ipso absente cõposuit. Quẽ cũ reuer¬
tens sacerdos in lectulo inuenisset. erat
enĩ illo tẽpore extra domũ positꝰ: misera¬
tus matrẽ & fidem ipsiꝰ contẽplatus. heliseo
sinulis supra corpꝰ infantis se ipse cõposuit:
atq orando meruit ut uiuũ redderet
matri. quẽ mortuũ inuenerat: atq etiã
infantulo libellũ conscripsit. ut qd̾ ꝑ
ȩtatis infantiã scire ñ poterat: legendo
cognosceret. Uerũ etiã a se factũ. scriptis
suis ñ cõmemorauerat: sed quo affectu de¬
clinauerit cõmemorare: non ẽ nr̃m itidica
re. In eadẽ etiã ciuitate basilicã constituit:
in qua deposuit reliquias martyrũ. uita¬
lis & agricolȩ. quors corpora in bononien¬
si ciuitate leuauerat. Posita enĩ erant cor¬
pora martyrũ inter corpora iudeoꝵs. nec
erat cognitũ popło xp̃iano: nisi se ipsi¬

Expanded text:
ablato illo de superiore parte domus, ad ablato illo de superiore parte domus, ad inferiora descendit, ac in lecto Sacerdotis, ipso absente, composuit. Quem cum revertens Sacerdos in lectulo invenisset, erat enim illo in tempore extra domum positus, miseratus matrem et fidem ipsius contemplatus, Elisaeo similis supra corpus infantis se ipse composuit, atque orando meruit ut vivum redderet matri, quem mortuum invenerat: ad quem etiam infantulum libellum conscripsit, ut quod per aetatis infantiam scire non poterat, legendo cognosceret. Verumtamen factum scriptis suis non commemoravit: sed quo affectu declinaverit commemorare, non est nostrum judicare. 29. In eadem etiam civitate basilicam constituit, in qua deposuit reliquias martyrum Vitalis et Agricolae, quorum corpora in Bononiensi civitate levaverat ; posita enim erant corpora Martyrum inter corpora Judaeorum: nec erat cognitum populo christiano, nisi se sa
Abbreviated transcription (Latin):
uitatꝰ a florentinis. ad tusciã usq descendit:
formidans imꝑantis iniuiriã. Nam & epi-¬
stolã ad eundẽ dedit. in qua conuenit con-¬
scientiã illiꝰ. de qua pauca de multis po-¬
nenda duxi. Et si imꝑatoria potestas
magna sit: tam̃ considera imꝑator quan¬
entiã interiorẽ interrogat. Nouit om̃ĩa
antequã fiant. nouit interna pectoris
tui. Ipsi falli uosñ patimini. & dño uul¬
tis celare: Hoc ñ cecidit in animũ tuũ:
qui quãuis si illi agebant tã ꝑseuerant̾.
apud om̃s homines silere timeo: aliud mͥ
non licere intellexi. aliud ñ oportere. ni¬
si ut declinando consulerẽ michi. quia ñ
potui tibi. In supradicta itaq ciuitate
florentinoꝵ. cũ in domo clarissimi uiri¬
maneret. filiꝰ ipsiꝰ pannofius nomine ad¬
modũ paruulus cũ sp̃u ĩmundo labora¬
infantulus exhalauit sp̃m. Cuiꝰ mater
ualde religiosa & plena fide ac timore dei:

Expanded text:
vitatus a Florentinis, ad Tusciam usque descendit, vitatus a Florentinis, ad Tusciam usque descendit,  formidans imperantis injuriam; nam et epistolam ad eumdem dedit , in qua convenit conscientiam illius, de qua pauca de multis ponenda duxi. Et si imperatoria potestas magna sit, tamen considera, Imperator, quanentiam interiorem interrogat, novit omnia antequam fiant, novit interna pectoris tui. Ipsi falli vos non patimini, et Deum vultis celare? Non cecidit in animum tuum quidquam? Si illi agebant tam perseveranteapud omnes homines teneor: aliud mihi non licere intellexi, aliud non oportere, nisi ut consulerem mihi, quia non potui tibi. 28. In supradicta itaque civitate Florentinorum, cum in domo clarissimi quonmaneret, filius ipsius, Pansophius nomine, admodum parvulus, cum spiritu immundo laborainfantulus exhalavit spiritum. Cujus mater valde religiosa, et plena fide ac timore Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
cerimoniarũ. Sed ubi cognouit sacerdos:
misso libello ad imꝑatorẽ. postulauit ut
ad se relationis exẽplaria dirigerent᷑. qui¬
bus ipse ꝓ partib suis responsurus eẽt.
Qua relatione accepta. p̃ clarissimũ libel¬
iũ prescripsit: ut contra nichil unquam
auderet simachus uir eloquentissimꝰ respon¬
dere. Sed postquã augustȩ memoriȩ ualen-¬
tinianꝰ in uiennensi ciuitate quȩ ẽ galloꝵ
ciuitas uitã finiuit. eugeniꝰ suscepit im-¬
periũ. Qui ubi imꝑare cȩpit. ñ multo
post petentib flauiano tunc p̾fecto. & ar¬
bogaste comite. arã uictoriȩ & sũptus ceri-¬
moniarũ: qd̾ ualentinianꝰ augustȩ memo¬
riȩ adhuc in iuniorib annis constitutꝰ. pe¬
tentib denegauerat: oblitꝰ fidei suȩ con-¬
cessit. Hoc ubi agnouit sacerdos dereli¬
cta ciuitate mediolanensi. ad quã ille fe-¬
stinato ueniebat. ad bononiensẽ ciuitatẽ
se migrauit: atq ita in fabentiã usq ꝑ¬
rexit. Ubi cũ aliquantis degeret dieb in¬

Expanded text:
caeremoniarum. Sed ubi comperit Sacerdos, misso libello ad imperatorem , postulavit ut ad se relationis exemplaria dirigerentur, quibus ipse pro partibus suis responsurus esset. Qua relatione accepta, praeclarissimum libellum conscripsit, ut contra nihil umquam auderet Symmachus vir eloquentissimus respondere: sed postquam augustae memoriae Valentinianus in Viennensi civitate quae est Galliarum civitas vitam finivit; Eugenius suscepit imperium, qui ubi imperare coepit, non multo post, petentibus Flaviano tunc praefecto et Arbogaste comite, aram Victoriae et sumptus caeremoniarum, quod Valentinianus augustae memoriae adhuc in junioribus annis constitutus, petentibus denegaverat, oblitus fidei suae concessit. 27. Hoc ubi cognovit Sacerdos, derelicta civitate Mediolanensi, ad quam ille festinato veniebat, ad Bononiensem civitatem emigravit, atque inde Faventiam usque perrexit. Ubi cum aliquantis degeret diebus, in
Abbreviated transcription (Latin):
re in hominib & maxime in his qui in
potestatib erant constituti: ita ut inter¬
ueniendi illi apud illos grauissimꝰ labor
eẽt: quia omĩa precio distrahebant᷑. Quȩ
res omne malũ primo inuexit italiȩ: &
exinde uergunt᷑ in peius om̃ia. Et quid
dicã srin huiꝰcemodi ꝑsonis ita rabiẽ suã
exercet. qui solent aut filiors aut ꝓpin¬
quors causas p̾tendere ad excusandas excu¬
sationes in peccatis: quando quidẽ pleros¬
q cęperit. etiã cęlibes sacerdotes uel leui-
tas quib portio ds̃ ẽ: ut illã etiã ipsi ap
petant: Et ue nobis miseris. quia nec
fine mundi ꝓuocam᷑. ut tam graui iugo
seruitutis liberari uelimꝰ. quod demergit
usq ad ꝓfundũ inferni: ut faciamꝰ nobis
recipiant in ȩterna tabernacula. At ta¬
men beatꝰ ille qui quandoq conu̾sus dis¬
ruptis uinculis atq ꝓiecto iugo huiꝰ modi
dñationis tenebit. & allidet paruulos su-¬

Expanded text:
re in hominibus, et maxime in his qui in re in hominibus, et maxime in his qui in potestatibus erant constituti, ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus labor esset, qui omnia precio distrahebant. Quae res omne malum proximo invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in peius. Et quid dicam si in huiusmodi personis ita rabiem suam exercent, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas protendere ad excusandas excusationes in peccatis, quandoquidem plerosque coeperit etiam ctas, quibus portio Deus est, ut etiam ipsi illam appetant ? Et vae nobis miseris! quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi jugo servitutis liberari velimus, quod demergit ad profundum inferni; ut faciamus nobis recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo hujusmodi dominationis, tenebit, et allidet parvulos ej
Abbreviated transcription (Latin):
tur emendatio facti: ut pęnitens peniten
c̾ut dauid sc̃s. qui postquã audiuit a ꝓ¬
pheta. dimissũ ẽ peccatũ tuũ. humilior
factus ẽ in emendatione peccati: ita ut ci¬
nerẽ tanquã panẽ manducaret. & potum
suũ cũ fletu misceret. Elebat etiã amarissi-¬
me. quotienscũq forte nuntiatũ illi fuerat
de cuiꝰcunq scĩ obitu sacerdotis: in tantũ
ut nos illũ consolari uiderem᷑. ignorantes
piũ affectũ uiri. nec qua ratione ita fleret
intelligentes. Quib ille huiꝰ modi respon¬
sũ reddebat. ñ se flere quia recesserat qui
fuerat mortuus nuntiatꝰ. sed quia se p̃ces¬
serat. uel quia difficile ẽẽt inuenire uirũ
qui sũmo sacerdotio dignus haberetur.
Ipse autẽ de sua morte ante p̃dixit: quod
usq pascha nobiscũ futurus eẽt. Quod
quidẽ meruit dñm obsecrando. quo ma-
menter. cũ uideret radicẽ omniũ maloꝵ
pia minui potest. magis magisq incresce

Expanded text:
tur emendatio facti; ut poenitens non facitur emendatio facti; ut poenitens non facicut David sanctus, qui postquam audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu misceret . 40. Flebat etiam amarissime quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat: Non se flere, quia recesserat, qui fuerat mortuus nuntiatus: sed quia praecesserat, vel quia difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante praedixit quod usque ad pascha nobiscum futurus esset: quod quidem meruit Dominum obsecrando, quo matumenter cum videret radicem omnium malorupia minui potest, magis magisque i
Abbreviated transcription (Latin):
pia ditarem᷑. Erat enĩ gaudens cũ gau-¬
dentib. & flens cũ flentib: si quidẽ quoti¬
enscũq illi aliquis ob ꝑcipiendã pęniten¬
tiam lapsus suos confessus eẽt. ita flebat
ut & illũ flere cõpelleret: uidebat᷑ sibi cũ
iacente iacere. Causas autẽ criminũ quas
illi confitebant᷑. nulli nisi dño soli apud
quẽ int̾cedebat loquebat᷑: bonũ relinq̃ns
exemplũ posteris sacerdotib: ut int̾cesso¬
res apud dm̃ magis sint quã accusatores
ctat accusatorẽ. sed p̾uenit ut confiten¬
do suũ alleget ipse delictũ: nec habeat
qd̾ adu̾sarius criminet᷑. Ideoq scriptura
dicit. Iustus in pͥncipio sermonis. accusa¬
tor ẽ sui. Locẽ enĩ eripit adu̾sario. &
quasi dentes quosdã paratos ad predam
criminationis infestȩ. peccators suoꝵs con-¬
fessione confringit: dans honorẽ deo cui
nuda sunt omia: & qui uult uitã pecca
toꝵs. magis quã mortẽ. Nam & ipsi pęni-¬
tenti ñ sufficit sola confessio. nisi subsequa-¬

Expanded text:
pia ditaremur . 39. Erat etiam gaudens cum gaudentibus, et flens cum flentibus ; siquidem quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut et illum flere compelleret; videbatur enim sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accusatores ctat accusatorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quasi dentes quosdam para- tos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confesnuda sunt omnia , et qui vult vitam magis peccatoris quam mortem . Nam et ipsi poenitenti non sufficit sola confessio, nisi subsequa
Abbreviated transcription (Latin):
sortio segregauit. admonens ut effusi san¬
guinis dñi sui & qd̃ ẽ grauiꝰ innocentis
ageret penitentiã: si sibi apud dm̃ uellet
eẽ consultũ. Sed ille cũ pęnitentiã de-¬
dinat suꝑbo sp̃u. ñ solũ futurã. sed etiã

Expanded text:
sortio segregavit, admonens ut effusi sansortio segregavit, admonens ut effusi sanguinis domini sui, et quod est gravius, innocentis, ageret poenitentiam, si sibi apud Deum vellet esse consultum. Sed ille cum poenitentiam declinat superbo spiritu, non solum futuram, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ex pusulis istis. oportet ut mola asina¬
ria collo eius alliget᷑. & dimergat᷑ in ꝓfun¬
dũ maris. conscendentes redã quasi grãm
gestandi. ciuitatẽ egressi sunt: expectante
sacerdote uel plebe in ȩccłia constituta: s
hoꝵ contumaciȩ qui finis fuerit horresco
referre. Subito & enĩ p̃cipitati de reda ani¬
mas emiserunt: atq corpora eors sepulturȩ
sunt tradita. Sc̃s uero ambrosiꝰ cũ ignora¬
ret quod factũ eẽt. nec diutiꝰ posset plebem
tenete: ascendens ꝓtribunali de eadẽ questi¬
one quȩ fuerat ꝓposita sermonẽ ad orsus ẽ
recipiendi corporis eiꝰ causa scd̃am ad maxi-¬
mũ suscepit legationẽ: apud quẽ quã con-¬
stanter egerit. qui uoluerit cognoscere ipsiꝰ
legationis epłam ad uͬentinianũ iuniorem
datã cũ legerit apꝓbabit. Nobis enĩ alie¬
nũ a ꝓmissione uisũ ẽ illã inserere: ne ad¬
iuncta epła ꝓlixitas fastidiũ legenti affer¬
ret. Ipsũ uero maximũ a cõmunionis con-¬

Expanded text:
mola asinaria collo ejus alligetur, et demergatur in profundum maris , ascendentes in rhedam, quasi gratia gestandi, civitatem egressi sunt, exspectante Sacerdote et plebe in Ecclesia constituta. Sed hujus contumaciae quis finis fuerit, horresco referens; subito enim praecipitati de rheda, animas emiserunt, atque corpora illorum sepulturae sunt tradita. Sanctus vero Ambrosius cum ignoraret quid factum esset, nec diutius posset plebem tenere, ascendens pro tribunali, de eadem quaestione quae fuerat proposita, sermonem adorsus est, recipiendi corporis ejus causa secundam ad Maximum suscepit legationem. Apud quem quam constanter egerit, qui voluerit cognoscere, ipsius legationis epistolam ad Valentinianum juniorem datam cum legerit , approbabit; nobis enim alienum a promissione visum est illam inserere, ne adjunctae epistolae prolixitas fastidium legenti afferret. Ipsum vero Maximum a communionis con
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ in om̃i tp̃r semꝑ laus tua sit in ore nr̃o.
Que licet ñ ad eosit spetiosa in ore peccatoꝵ ẽ tñ
uere pulchra in ȩccłia scõꝵ. quȩ tͥ semꝑ cantat
recolentes sollẽpnia. et quȩ illis tua cõtulit
grã. p̃dicantes magnalia: te benedicumꝰ te głifi¬
samꝰ obenedicta et głosa tͥnitas ds̃. Oquã magnꝰ¬
uircutẽ et fortitudinẽ: ut ꝑte naturalẽ excedenꝰ
legẽ a te singłis attributã. hic tantillȩ ȩtatis
insantulꝰ et animi sapientia et linguȩ facundia
et in sufferenda tormentoꝵ ac̾bitate cã forti
uigeret constantia. et usq infinẽ ꝓfide et a¬
testes xp̃i fideles. usq ad ur̃i sanguinis effusionẽ
nob̾cũ mitẽ benedicite dñm: qͥ innocentis ey¬
rici collegio ur̃m laudabilẽ decorauit nume¬
rũ Supplices etiã exposcimꝰ ut ipse ur cõciuis
martyr inclicus. cui mirificũ diuinȩ gr̃ȩ col¬
latũ ẽ munꝰ. int̾ueniat ꝓ nobis om̃ib apua

Expanded text:
camus omni tempore, semper laus tua sit in ore nostro , quae licet non sit speciosa in ore peccatorum , est tamen vere pulchra in Ecclesia sanctorum, quae tibi semper cantat colentes solemnia, et quae illis tua contulit gratia praedicantes magnalia, te benedicimus, te glorificamus, o benedicta et gloriosa Trinitas, uni et fortitudinem, ut per te naturaliter excedens legem a te singulis attributam, hic tantillae aetatis infantulus et animi sapientia et linguae facundia, et in sufferenda tormentorum tolerantia tam forti vigeret constantia et usque ad finem pro fide et atestes Christi fideles usque ad vestri sanguinis effusionem, nobiscum benedicite Dominum, qui innocentis Quirici collegio martyrum laudabilem decoravit numerum. Supplices etiam exposcimus ut ipse vester concivis martyrio inclytus, cui mirificum divinae gratiae collatum est munus, interveniat pro nobis omnibus apud
Abbreviated transcription (Latin):
nobis datũ est nosse. sideli et cõpetenti relatio¬
ne ammirandȩ passionis tuȩ. o gratiose xp̃ĩ
martyr cyrice. huius nr̃i licet exigui laboris
magnȩ poscimus mercedis uicẽ repende: atq
cũ iulitta nobili genitͥce. et candidata om̃iũ
scõrũ martyrũ sotietate. ꝓ nobis apud piũ
dñm intercede. ut nossemꝑ et suȩ gr̃e ꝙurẽ.¬

Expanded text:
nobis datum est nosse fideli et competenti relatione admirandae passionis tuae, o gratiose Christi martyr, Quirice, hujus nostri licet exigui laboris magnae quo possimus mercedis vicem rependere, atque cum Julitta nobili genitrice et candidata omnium sanctorum martyrum esse societate, pro nobis apud pium Dominum intercede, ut nos semper et suae gr
Abbreviated transcription (Latin):
hec turba neophita piȩ matͥs iulittȩ filiiq
ciꝰ cyrici industria ad tronatũ xp̃i militiȩ
eẽt asscripta: nunia ꝑuasus furoris uesania.
omnẽ illã laudabilẽ phalangẽ ad sua p̃ci¬
pit ꝑdici tͥbunalia. Ubi dũ astarent absq
pitali pena. At illi mente alatri signances
se signo xp̃i. certatim suas ꝓtendebant cerui¬
ces ꝑcussori. Sicq scł̃i huiꝰ erũpnis adempti.
cũ eo. et in eo. ꝑcipientes ȩt̃nã: ꝓcuiꝰ amore
ñ st̃ cunctati mortẽ subire tp̃alẽ. Peracta gͥ
tã felicis cõmutatione mercimoni hii sc̃ĩ ne¬
gotiatores ddĩ.: qͦdringenti qͣ tdraginta qͣtuor

Expanded text:
haec turba neophita piae matris Julittae filiique ejus Quirici industria ad tyronatum Christi militiae esset ascripta, nimia pervasus furoris vesania, omnem illam laudabilem phalanga ad sua praecepit produci tribunalia. Ubi dum starent, absque pitali poena. At illi mente alacri signantes se signo Christi certatim suas protendebant cervices percussori, sicque saeculi hujus aerumnis adempti cum eo et in eo percipientes aeternam: pro cujus amore non sunt cunctati mortem subire temporalem. Peracta igitur tam felicis commutatione mercimonii, isti sancti negotiatores Dei quadringenti quadraginta quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̃clara grãrũ munera: et hȩc iocundda
gaudioꝵ p̃mia considerans psalmista: tibi
Beati qui habitant in domo tua dñe: inscła
selõrũ laudabt̃ te. n hanc cunctis felicib
desiderabilẽ domũ tuã dñe celestẽ dilectus tu¬
us cyricus ñ siuis fidens uiribꝰ. s in multitudine

Expanded text:
tum, praeclara gratiarum praemia, et haec jucunda gaudiorum munera considerans, Psalmista tibi Beati qui habitant in domo tua, Domine: in saecula saeculorum laudabunt te . Hanc cunctis felicibus desiderabilem domum tuam, Domine, coelestem dilectus tuus Quiricus non suis viribus fidens, sed in mul
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ: ipse ab inhabitante in se cdĩ sp̃u firmũ
gerens animũ instaurabat᷑ recentior ad suffe¬
rendũ. Iterũ p̃ses iussit sibi matrẽ cũ filio p̃sen
queri: ac ita demũ horrori carceris mancipari.
Qͥ scĩ dĩ martires artissimo reclusi ergastulo. sic leci
psallebãt dõ. Fac nobcũ dñe signũ inbono. ut
uideant qͥ odert̃ nos et confund ant᷑. q̃m tu dñe
adiuuisti nos. et consolatꝰ es nos. Erant aut̃ ꝑ-¬
sistentes in orationibꝰ et laudibꝰ di. postulan

Expanded text:
dentium manus ipse ab inhabitante in se Dei Spiritu, firmum dentium manus ipse ab inhabitante in se Dei Spiritu, firmum gerens animum instaurabatur recentius ad sufferendum. Iterum praeses jussit sibi matrem cum filio praesentqueri, ac ita demum horribilibus carceribus mancipari, sancti vero Dei martyres arctissimo reclusi ergastulo his verbis laeti psallebant Deo: « Fac nobiscum, Domine, signum in bonum ut videant qui oderunt nos et confundantur, quoniam tu, Domine, adjuvisti nos, et consolatus es nos . » Erant autem persistentes in orationibus et laudantes Deum, postulan
Abbreviated transcription (Latin):
sis. correptꝰ furore. iussit infantẽ cedi uehem̃tis¬
sime. At ille dũ cederet᷑: erectis ad cȩlũ ocellis.
& paruis manibꝰ expansis. ueluti athleta fortis
bene dicebat dnm clamans in excelsis. Gr̃ãs tͥ ago
dñe ds̃ m̃s. Te bñdicit anima mea. et oña in¬
teriora mea. Tibi laus uircutũ dñe: qͥ uircutẽ
ꝑficis in mea infirmitate. Tũ uͦ ueluti insultans
carnificibꝰ clara uoce ꝓ uirib insonabat sreqͣn¬
tiꝰ: utiq xꝑianꝰ. xꝑianꝰ sũ. Et qͦtiens emiserat hãc
uocẽ piȩ ꝓfessionis. totiens ei reparabant᷑ nouȩ
uires corꝑis: ita ut et p̃ses et cuncti qͥ aderant
grã iustificauit. intͥbulatione ad se clamantẽ
miscdit ex audiuit. et in conspectu hõmũ mag¬
rificabat dm̃. et ut in ꝑseuerantiã sc̃ẽ ꝑsisteret
fidi suũ hortabat᷑ filiũ Uerebat᷑ siqͥdẽ ne forte
cederet in flagellis p̃ nimia teneritudine corꝑis.
S cũ pene iã resoluerent᷑ et cõciderent manꝰ ce¬

Expanded text:
em caedi vehementissime. Ille vero, dum caederetur, eretis ad coelum oculis, et parvis manibus passis veluti athleta fortis benedicit Dominum in excelsis: Gratias tibi ago, Domine Deus, te benedicit anima mea et omnia interiora mea. Tibi laus, virtutum Domine, quia virtutem perficis in mea infirmitate . Tunc vero veluti insultans carnificibus clara voce pro viribus insonabat frequentius: Utique Christianus sum, et quoties emiserat hanc vocem piae professionis, toties ei reparabantur novae corporis vires, ita ut et praeses et cuncti qui aderant gratia justificavit, in tribulatione ad se clamantem misericorditer exaudivit, et in conspectu omnium magrificabat Dominum, et ut in perseverantia persisteret fidei suum hortabatur Filium. Verebatur siquidem ne forte cederet flagellis prae teneritudine corporis. Sed cum pene jam resolverentur et conciderent cae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃side et matre eũ ueluti ꝓdente ꝑquisitus
nis exasperat᷑. Iuie uͦ blandientẽ eque ut
minantẽ paruipendens. mente se maiore
& disertissimo sermone xꝑianũ se ẽẽ constan¬
ter ẽ ꝓfessus: ꝙ ab hac ꝓfessione se ullomꝰ di¬
uelli ñ posse firmissime ꝓtestatꝰ. Rex etenĩ¬
ȩt̃nus ds̃ nr̃ qͥ apparens in carne ad debellan¬
dũ fortẽ armatũ mundũq inmaligno posi

Expanded text:
praeside, et matre eum veluti prodente, perquisitus praeside, et matre eum veluti prodente, perquisitus nis exasperatur. Ille vero blandientem aeque ut minantem parvipendens, mente majore et disertissimo sermone Christianum se esse constanter est professus, et a professione se ullo modo divelli non posse firmissime protestatur. Rex aeternus, Deus noster qui apparens in carne ad bellandum fortem armatum , mundu
Abbreviated transcription (Latin):
eis suȩ dedit gr̃e. Ante cõspectũ deniq p̃sentata
p̃sidis. et ab eo reqͥsita cuiꝰ eẽt ꝓuinciȩ ł ciuita¬
tis. aut qͦ ei ꝓprii ineẽt cognitio nõis. respondit.
Deisauria qͥde ꝓuintia et de pͥmoribꝰ ciuita¬
tis iconiorũ ꝓgenita. ad cilitiȩ tuas deui¬
tans ꝑ secutiones demigraui loca: tarsoq sũ
immorata. Et cũ sĩ uere xꝑiana: ẽ mͥ nom̃
iulitta. Cui p̃ses. Hortor inqͥc te tu tͥ consule¬
et imꝑatoris iussa ꝑfice: atq debita diis nr̃is
libamina redde. Beata iulitta respondit. Ego
inmundis ñ sacͥfico dȩmoniis: qͥa uniꝰ uiui
& ueri dĩ uera sũ cultͥx. Ait p̃ses. Sacͥfica
diis antequã ad cormenta ducaris. Et illa.
Nec diis tuis uanis sacͥfico: nec tormenta pa¬
uesco. Inter ĩ dũ hii int̃ eos sermones serunt᷑
alma genitx cyrici ñ modico angebat᷑ me¬
rore animi: qđ ipsa posita inꝓcinctu belli
ꝓ confessione fidei sui destituta uideret᷑ so¬
latio paruuli. Ad eiꝰ tñ suggestionẽ iubente

Expanded text:
inum clamabat. Ante conspectum denique praesentata praesidis, et ab eo requisita cujus esset provinciae vel civitatis, aut quae proprii ei esset cognitio nominis, respondit: De Isauria quidem provincia, et de primoribus civitatis Hyboniarum progenita, ad Siliciae tuas devitans persecutiones demigravi loca; Tarsoque sum immorata. Et cum sim vere Christiana, est mihi nomen Julitta. Cui praeses: Hortor, inquit, te; tu tibi consule; imperatoris jussa perfice, atque debita diis nostris offer libamina. Beata Julitta respondit: Ego immundis non sacrifico daemoniis, quia unius vivi et veri Dei vera sum cultrix. Ait praeses: Sacrifica diis antequam ad tormenta ducaris. Et illa: Nec diis tuis sacrificabo vanis, nec tormenta pavesco. Interim, dum hi inter eos sermones feruntur, alma genitrix Quirici non modico angebatur moerore animi quod ipsa, posita in praecinctu belli pro confessione fidei, sui esset destituta solatio parvuli. Ad ejus tamen suggestionem jubente
Abbreviated transcription (Latin):
tes se eiꝰ potentia uirtutis eripi a laqͦis diabo
int̾ capedinẽ quã ob hoc solũ mͦ sortiunt᷑ ut eis
multipliciũ penarũ acerbitas pararet᷑ neqͣs
sibi uł ꝓximis infructuosã fore patiunt᷑. Itaꝙ
fortitudine animi. et constantia sidi. & patien¬
tia sufferendi: infirmiores qͦsq ꝓuocabant
acdimitationẽ sui. In eadẽ siqͥde custodia
habebant᷑ in uinculis decenti circit̃ qͣdrin¬
genti qͣdraginta qͣtuor uiri: qͦs hortabant᷑
mi scĩ dĩ conu̾ti adfidẽ xp̃i: actestantes ñ eẽ

Expanded text:
e se ejus potentia virtutis eripi a laqueis maligintercapedinem quam ad hoc solum modo sortiuntur, ut eis multiplicium poenarum acerbitas pararetur, nequaquam sibi proximis infructuosam fore patiuntur poenam. Namque fortitudine animi et constantia fidei et patientia tolerandi infirmiores quosque provocabant ad imitationem sui. In eadem siquidem custodia habebantur in vinculis detenti circiter quadringenti quadraginta quatuor viri, quos hortabantur hi sancti Dei converti ad fidem Christi, attestantes
Abbreviated transcription (Latin):
portȩ: ipse ꝑ scm̃ sp̃m firmã dedit constantiam
uirtutis suȩ in dilecti sibi infantis cyrici corde.
et sermonis facundiã in eiꝰ posuit ore. qͥ aperit
ora mutoꝵ. et linguas infantiũ facit disertas.
Unde dũ ante p̃sidẽ staret sem tp̃s elinguiꝰ in fan-¬

Expanded text:
piritum sanctum firmam dedit constantiam virtutis suae in dilecti sibi infantis Quirici corde, et sermonis facundiam in ejus posuit ore, « qui aperuit ora mutorum et linguas infantium facit disertas . » Unde dum ante praesidem staret secundum tempus elinguis infan
Abbreviated transcription (Latin):
głatur inte cũ eis qͥ diligunt nomen tuũ. N os
uͦ in hac conualle lacrimarũ. int̃ uariastẽpta¬
tiones positi auxiliũ dñe petimꝰ abs te. eas su¬
perandi: ut qͥ dedisti nobis legẽ iusticiȩ des
benedictionẽ tuȩ grẽ: quatinꝰ gradientes fęlici
ascensu de uirtute in uirtutẽ puenire ualeamꝰ
horũ int̾uentu scõrũ. ut te uidere atq cum
eis laudare meream᷑ in syon cȩleste. Sane in¬
terĩ dũ in hoc corruptibili moram᷑ corꝑe et pe¬
regrinam᷑ atẽ: meditandũ nobis ẽ inuia qd̾
agendũ constat inpatͥa. S et ꝓposse nobis

Expanded text:
atur cum eis qui diligunt nomen tuum. Nos vero in hac convalle lacrymarum inter varias tentationes positi, auxilium, Domine, petimus a te eos superandi, ut qui dedisti nobis legem justitiae, des benedictionem tuae gratiae, quatenus gradientes felici ascensu de virtute in virtutem pervenire valeamus horum interventu sanctorum, ut te videre atque cum eis laudare mereamur in Sion coelesti. Sane interim dum in hoc corruptibili moramur corpore, et peregrinamur a te, meditandum nobis est in via quid agendum constet in patria. Sed et pro posse nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ annos qͥnquaginta sex. s nutu ipsiꝰ uerȩ
pacis tẽ in carne apparentis pꝰmodũ ꝑ totũ
occeani circulũ cunctis una pace gentibꝰ cõpo¬
sitis paccatũ rexit. atq totiꝰ orbis monarchiã
ratoꝵ uigesimꝰ transactis a natiuitate dñi
ad illud usq tempꝰ plꝰ minꝰ ducentis uiginti
ꝓ pietate certamina martrui gerebant᷑. qͥ ꝓ
supplicioꝵ mortisq patientia donabant᷑ a d̾o
immortalitatis corona. In quib et beatꝰ pat̃
calixtꝰ natione et sac̾dotii dignitate papa ro
decimꝰ. dũ fixus staret indomo dñi ꝑseueran-¬

Expanded text:
r annos quinquaginta sex secundum nutum ipsius verae Pacis tunc in carne apparentis, postmodum per totum oceani ambitum cunctis una pace gentibus compositis pacatum rexit, atque totius orbis monarchiam rator vicesimus, transactis a nativitate Domini ad illud usque tempus plus minusve ducentis viginti pro pietate certamina martyrii gerebantur, qui pro suppliciorum patientia donabantur a Deo immortalitatis corona. In quibus et beatus pater Callistus, sacerdotum dignitate papa Romdecimus, dum fixus staret in domo Domini, perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ sanguinẽ.s corꝑa sua hostiã uiuentem
scãm. dõ placentẽ. nc̃ sacrificant gratissimã u¬
bilationis hostiã magna deuotionis ac deside¬
rii sui uoce p̃stolantes diẽ qͦbinis gaudeant
stolis dũ corruptibile hoc induerit incorrup¬
telam. et mortale inmortalitatẽ. et interra
sua duplieia possideant iuxta ꝓpheticã y saie

Expanded text:
lorum sanguinem, sed corpora sua, hostiam viventem, lorum sanguinem, sed corpora sua, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, nunc gratificant gratissimam jubilationis hostiam magnae devotionis ac desiderii sui praestolantes diem, quo binis gaudeant stolis, dum corruptibile hoc induerit incorruptibilitatem, mortale hoc immortalitatem et « in terra sua duplicia pos
Abbreviated transcription (Latin):
ad tͥbunalia. & a tͥbunalibꝰ reuocant᷑ ad
uincula. int̾ horrifica et exqͥsitissima tor¬
mentoꝵ genera uicissĩ sibi succedentia cũ p̃¬
tiosa xp̃i martyrũ menbra uaris distende¬
rent᷑ cruciatib: consolatione semꝑ celesti.
a cunctis eruebant᷑ tͥbulationib. qm ut
ait psalmista otuli dñi suꝑ iustos. et aures
exaudiuit eos. et ex om̃ibꝰ tͥbulacionibꝰ eoꝵ
liberauit eos. ꝑpendens gͦ tirannꝰ scõs d̃ĩ infuf¬
ferendo alacres. in certando insuperabiles:
runt. felices ipsoꝵ animȩ nexib solucȩ cor¬
poreis candidatis scõꝵ martrũ soci atȩ st̃
choris. recipientes a magnifico muneratore
suo iħu benigno singulas beatȩ immortali¬
tatis suȩ stolas. et reqͥescentes sub altare dĩ
aureo. atq pꝰ uelamentũ interiꝰ posito. offe¬
runt ei timiamata laudis. Et qm̃ in pͥori
tab̾naculo obtuler̃t illi ñ hyrcorũ aut uitu¬

Expanded text:
ad tribunalia et a tribunali revocarentur ad ad tribunalia et a tribunali revocarentur ad vincula. Inter horrifica et exquisitissima tormentorum genera vicissim sibi succedentia, cum pretiosa Christi martyrum membra variis distenderentur cruciatibus, consolatione semper coelesti a cunctis eruebantur tribulationibus, quoniam, ut ait Psalmista: « Oculi Domini super justos et aures audivit eos, et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos . » Perpendens ergo Tyrannus sanctos Dei in tolerando alacres, in certando insuperabiles, runt, felices eorum animae nexibus solutae corporeis candidatis sanctorum martyrum sociatae sunt choris, recipientes a magistro remuneratore suo Jesu benigno singulas immortalitatis suae stolas, et requiescentes sub altari Dei aureo, atque post velamentum interius positum offerunt ei thimiamata laudis, et quia in primori tabernaculo obtulerunt illi, non hircorum aut vitu
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ seipsos & cõparauer̃t eã. Quã etiã nc̃ iure
possidences hereditario eiusq pulchritudinẽ
mudi cordis cõspicientes oculo: gaudio de ea
gaudent pleno atq ꝑfecto. Esfuso aut̃ sangui
ne sc̃oꝵ xꝑi margrũ cruentꝰ iussit p̃ses p̾tiosa
menbra eoꝵ concidi: et ossa ac uiscera dispgi
ut ñ et̃t qͥ sepeliret. impleta psalmistȩ senten¬
tia. Posuert morticina seruoꝵ tuoꝵ escas uo¬
latilib cęli: carnes scõꝵ tuoꝵ bestus t̾rȩ. Effu¬
der̃t sanguiẽ ipsoꝵ tanquã aquã in circui¬
tu ihrłm: et ñ erat qͥ sepeliret. His gͥ mar¬
tribꝰ ita cõsũmatis in breui. alexander p̃ses
cioꝵ sibi exhiberi. quȩ pridẽ iulittȩ bonȩ
certatrici eiusq tyrunculo iusserat p̃para¬
ri: ꝙipsis singula applicari. Gestiebat deniq
singulis menbris specialia inferre supplicia
At uero illi postea quã frequent̃ passionibꝰ suis.
et cruciatibꝰ glorificauert̃ dm̃: dũ de iuncłis

Expanded text:
 seipsos et comparaverunt eam: quam etiam jure nunc possidentes haereditario, ejusque pulchritudinem mundi cordis conspicientes oculo gaudio ob eam gaudent pleno atque perfecto. Effuso autem sangui Christi martyrum cruentus jussit praeses pretiosa membra eorum concidi, et ossa ac viscera dispergi ut non esset qui sepeliret, impleta Psalmista sententia: Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum tanquam aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret . His igitur martyribus consummatis, statim Alexander praeses, ciorum sibi exhiberi, quae antea Julittae certatrici ejusque tyronculo jusserat praeparari, et ipsis singula applicari. Gestiebat denique singulis membris specialia inferre tormenta. At vero illi posteaquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverunt Deum, dum de vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ alebat paruulũ nomine cyricũ: cui cũ
lacte carnis disciplinã tradidit diuinȩ legis.
Int̃ caros deniq amplexis et mat̾nȩ pietatis
oscula. ut uerũ parentẽ agnosceret. coleret.
atq diligeret: dũ lacte dulci ex eiꝰ aleret᷑ uberibꝰ
ab ipsiꝰ ore ꝓ tp̃r purȩ fidei imbuebat᷑ dogma¬

Expanded text:
filium alebat parvulum Quiricum: cui cum filium alebat parvulum Quiricum: cui cum lacte carnis disciplinam tradidit divinae legis. Inter charos denique amplexus et maternae pietatis oscula, quo verum parentem agnosceret, coleret atque diligeret, dum lacte dulci ex ejus aleretur uberibus, ab ipsius ore pro tempore purae fidei imbuebatur dogma