comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium eiꝰ ⁊achariam sacerdotem occidit
inter templum. ⁊ altare. Amasias uero
deum renuit ⁊ idola adorauit. Isti gͦ
tres idẽ ochorias. ioas ⁊ amasias iorã
heredes impietatis. merito ꝑ omnes
a genealogia xp̃i excluduntur. Iosias
autem genuit iechoniam ⁊ fr̃s eiꝰ. Cõ¬
munis impietas ⁊ coequalis infamia
⁊ omnium transmigratio. iechonie
simul ⁊ fratrum eiꝰ fecit mentionem.
Pro iosia enim in bello contra nechao
regem egypti occiso. achar filius eiꝰ
tres menses in ierusalem regnauit ⁊
transtulit eum rex egipti in egyptũ.
⁊ constituit ꝓ eo fratrem eiꝰ helyachĩ
qui ⁊ ioachim. Qui undecim ãnis
regnauit. quem malum corã dño na
bugodonosor uinctum cathenis dixit
in babylonem:⁊ regnauit ioachim qͥ
⁊ iechonias filius eiꝰ ꝓ eo tres menses.
Quem quoq malum coram dño mit¬
tens nabugodonosor duxit inbabylo¬
nem. ⁊ constituit sedechiam patruũ
eiꝰ regem pro eo suꝑ iudeam: quẽ ma¬

Expanded text:
filium ejus Zachariam sacerdotem occidit filium ejus Zachariam sacerdotem occidit inter templum et altare. Amasias vero Dominum renuit, et idola adoravit. Isti ergo tres, id est: Ochozias, Joab, et Amasias, Joram haeredes impietatis, merito per omnes a genealogia Christi excluduntur. Josias autem genuit Jechoniam et fratres ejus. Communis impietatis et coaequalis infamiae, et omnium transmigrationis Jechoniae simul et fratrum ejus fecit mentionem. Pro Josia enim in bello contra Necheco regem Aegypti occiso, Joachas filius ejus tres menses in Jerusalem regnavit, et transtulit eum rex Aegypti in Aegyptum, et constituit pro eo fratrem ejus Eliachim, qui et Joachim. Qui duodecim annis regnabuchodonosor vinctum catenis duxit in Babylonem; et regnavit Joachim, qui et Jechonias, filius ejus, pro eo tres menses. Quem quoque malum coram Domino, mittens Nabuchodonosor duxit in Babylonem, et constituit Sedechiam, patruum ejus, regem pro eo super Judeaeam. Quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ochosiam. i deo uterq in terciam gn̾a¬
tionẽ memoria eiꝰ de sc̃ẽ natiuitatis
ordine tollitur dicente domino ĩ le¬
ge ego sum d̾̃s celotis. usitans pecca¬
ta patrum in filios usq in tertiã ⁊ qͣrꝰ¬
tã gnãtionẽ corum qui oderunt
me. In illos utiq peccata patrum uisi¬
tantur qui peccatis odio dñi ꝑtinaces
fuerunt. ⁊ in illis miscd̾ia efficitur
qui in dilectione dei ꝑmanent. Ronꝰ
en im homo a quo uis ꝑtransit dig¬
nus ẽ miscłia. malus uero pena.
Ioram utiq accepit athaliã. Que de¬
functo ochoria filium eiꝰ ⁊ nepotes
suos filios ochoeie occidit.⁊ ip̃a reg¬
nauit septem annis in uidea. quib mor¬
tus occultatus ẽ ioas quem iosabeth filia
regis ioram soror ochorie internitioni q̃
exercebatur ab athalia subtraxit in tem¬
plum. Qui occisa a uia sua. ab ioiade sa¬
cerdote nutritore suo in regem ordina¬
tur. Qui mortuo ioiada nutritore suo.

Expanded text:
Ochoziam: ideo usque in tertiam generaOchoziam: ideo usque in tertiam generationem memoria ejus de sanctae nativitatis ordine tollitur, dicente Domino in lege: Ego sum Deus zelotis, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam generationem eorum, qui oderunt me. In illos utique peccata patrum visitantur, qui peccatis odio Domini pertinaces fuerunt; et in illis misericordia efficitur, qui in dilectione Domini permanent. Bonus enim homo, a quovis pertransit, dignus est misericordia; malus vero poena. Joram utique accepit Athaliam: quae, defuncto Ochozia, filium ejus et nepotes suos, filios Ochoziae, occidit; et ipsa regnavit septem annis in Judaea. Quibus mortuis, occultatus est Joab, quem Josabet filia regis Joram, soror Ochoziae, internecioni quae exercebatur ab Athalia subtraxit in templum. Qui, occisa avia sua, a Joiada sacerdote nutritore suo in regem ordinatur. Qui mortuo Joiada nutritore suo,
Abbreviated transcription (Latin):
aut urie sola betsabee ñ nomina¬
tur pro scelere coniugii sine penitẽ¬
tia. Nlam alie tres non solum ñ de¬
bent culpari. sed ⁊ laudem meruer̃t.
Urias uero nominat᷑ qui iustus oc¬
cisus ẽ: dauid uͦ etiam si adulter ⁊
homicida hic nominat᷑ in exemplũ
uere penitentie eiꝰ. ut de suo ad adul¬
terio talis filius nascitur ex cuius
semine xp̃c generatur. Ab abraham
usq ad dauid patriarche ⁊ duces. a
dauid usq ad transmigrationẽ re¬
ges. ⁊ a transmigratione di cunt᷑.
Ioram genuit oriam. In historia regũ
legimus ochoriam. iohas. amasiam.
tres reges quos hic euanglista pret̾¬
misit. ideoꝙ ꝓposuit euangłista treᷤᷤ
tesaresce decades diu̾so statu tempoꝵ
ponere. et qui uolebat numerum
quadraginta duo ponere consecratũ.
rectius erat ut tres mali reges preter¬
mitterentur quam ullus ex bonis. Et
quia ioram miscuerat se gñi pessimo
ihetabelis accipiens filiam achap a¬
taliam in coniugio. ex qua generauit

Expanded text:
fuit Uriae. Sola Bersabee non nominafuit Uriae. Sola Bersabee non nominatur, pro scelere conjugii sine poenitentia. Nam aliae tres non solum non debent culpari, sed et laudem meruerunt. Urias vero nominatur, qui justus occisus est. David vero, etiamsi adulter et homicida, hic nominatur, in exemplum verae poenitentiae ejus, et de suo adulterio talis filius nascitur, ex cujus semine Christus generatur. Ab Abraham usque ad David patriarchae et duces; a David usque ad transmigrationem reet a transmigratione deducuntur. Joram genuit Oziam. In historia Regum legimus Ochoziam, Joab, Amasiam, tres reges, quos hic evangelista praetermisit. Ideoque proposuit evangelista tres tesserascedecades diverso statui temporum ponere; et qui volebat numerum quadraginta duo ponere consecratum, rectius erat ut tres mali reges praetermitterentur, quam nullus ex bonis. Et quia Joram miscuerat se generi pessimo Jezabelis, accipiens filiam Achab Athaliam in conjugio, ex qua generavit
Abbreviated transcription (Latin):
ueaogia xp̃i alieni Iudas geniut
pares ⁊ eara. Isti ñ sunt pͥmogeniti
Nde sed qui simul nati sunt recte
amul cõmemorantur: ⁊ istorum ut̾q
ila culpa ratus ẽ quẽ excluderent᷑
de genealogia. De thamar. Preter mil¬
ner mulieres sumuntur in genealo¬
ga xp̃i. Thamar enin sub habitu
meretricis in biuio sedens. raab me¬
retrix salmoni principi tribus iude
deiherico se ungens. ruth mortuo
uio suo de moabitida regione ueni¬
ins iungens se boor. betsabee de re¬
gis dauid adulterio concipiens. hoc
fatum ẽ ut scd̾m litteram dñi cle¬
mentiã admirarem᷑ maximã. quia
ꝓpter hominis peccatum delendum
non solum de hominib sed etiam de
puꝰ aliena ⁊ sterilis. postea uͦ dño ꝯ
lls filios deo pariter quam synago¬
sa que prius dum ꝓprium habuit
urum generauit. Dauid regem
lixit ñ quasi solus rex de iudea. sed
qui primus regum usq ad transmi¬
sationem babylonis uelut alii di¬
angunt. a dauil milite ex ea q̃

Expanded text:
nealogia Christi alieni. Judas genuit nealogia Christi alieni. Judas genuit Phares et Zaram. Isti non sunt primogeniti Judae; sed qui simul nati sunt, recte simul commemorantur: et istorum uterque nulla culpa ratus est ut excluderetur de genealogia. De Thamar. Praetermisaneae mulieres sumuntur in genealogia Christi: Thamar enim, sub habitu meretricis in bivio sedens; Raab meretrix, Salmoim principi tribus Judae de Jericho se jungens; Ruth, mortuo viro suo de Moabitida regione veniens, jungens se Booz; Bersabee, de regis David adulterio concipiens. Hoc factum est ut secundum litteram Domini clementiam admiraremur maximam, quia propter hominis peccatum delendum, non solum de hominibus, sed etiam de prius aliena et sterilis, postea vero conjuvos filios Deo parit quam Synagoga, quae prius, dum proprium habuit virum, generavit. David regem dixit, non quasi solus rex de Judaea, sed quia primus regum usque ad transmigrationem Babylonis, velut alii distinguunt a David milite. Ex ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Siber generationis ihu ipi
filii dauid: filii abrabam. br¬
do p̃posterus. sed necessarie cõmi¬
tatus. Si enĩ prius posuisset abi¬
ham ⁊ postea dauid: rursus ei sn¬
tendus esset abraham: ut ger¬
logie series texeretur. Ideo autem p¬
termissis aliis horum filium dhrat
quia ad hos tantum facta ẽ repo¬
missio de xp̃o. Ad abraham enim
dictum ẽ in semine tuo benedicert̃
omnes gentes. ad dauid de frusti
uentris tui ponam suꝑ sedem tuã.
Uel ideo prior positus est danidia
psaac. Recte a capite fidei ⁊ ip̃o ma
leuiathan: maxillaq eiꝰ ꝑforad
penitentie ianua aperta est. Seu¬
it ũ fuit neq generauit. diuis¬
tatem xͥ ostendit dicens dimins¬
tas. ego hocdie genui te. Item
Ante luciferum genui te. ma¬
theus genuit. quia filios natuie
dicit. lucas fuit. quia fiuos les
Iacob antem. genuit iudam. ⁊¬
ueni a ppło dei preter missi sunt:
hucis uide commemorant᷑ qui
ninarche duodecim tribuum qui
puit de ppło dei. ñ sunt etiam de ge¬

Expanded text:
iber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus: si enim prius posuisset Abraham et postea David, rursus ei repetendus esset Abraham, ut generationis series texeretur. Ideo autem, praetermissis aliis, horum filium dixit: quia ad hos tantum facta est repromissio de Christo. Ad Abraham enim dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes; ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Vel ideo prior positus est David, qIsaac. Recte a capite fidei et ipso inLeviathan maxillaque ejus perforata, poenitentiae ejus janua aperta est. Genuit, non fuit, neque generavit. Divinitatem Christi ostendit dicens Divinitas: Ego hodie genui te; item: Ante Luciferum genui te. Matthaeus, genuit, quia filios naturae, dicit; Lucas, fuit, quia filios legis. Jacob autem genuit Judam alieni a populo Dei praetermissi sunt, fratres Judae commemorantur: qui patriarchae duodecim tribuum, quia erant de populo Dei, non sunt etiam de ge
Abbreviated transcription (Latin):
Pliuid int̾pretat᷑ d̾s meus es tu. Sigu¬
ficat xp̃m. ut d̾s mĩs ⁊ dominꝰ meus.
Pleazar int̾pretatur d̾s meus adium
Significat xp̃m. ut qui me milt
mecũ est. Mathan int̾pretat᷑ donan
Significat xp̃m. ut omne debitum i¬
misi tͥ. Iacob int̾pretat᷑ sub plantato
Ioseph int̾pretatur auctus. Signst
cãt xp̃m. ut alias oues habeo. q̃ nos
sunt ex hoc ouili. Maria int̾pretat
stella marts siue illuminatrex ueld¬
mina. quia stella dulcis ẽ nautis.
mare amarum ẽ: sic maria in nals
idẽ in mundo fuit int̾ peccatorᷤ
Et quia mos ẽ ut stella uiros ad pl¬
tum adlucat. sic maria in mundo ll
natus ẽ xp̃c qui omnes ad uitĩ a¬
cit. sequantur illum. Illuminas
domina dicitur. que uerum luns
⁊ dominũ nob̾ peꝑit. Cur mullis
in genealogia etiam peccatrire de

Expanded text:
s tu: significat Christum, ut: Deus meus et Dominus meus. Eleazar interpretatur Deus meus adjutor: significat Christum, ut: Qui me misit mecum est. Mathan interpretatur donans: significat Christum, ut: Omne debitum dimisi tibi. Jacob interpretatur supplantator. Joseph interpretatur auctus: significat Christum, ut: Alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili. Maria interpretatur stella maris, sive illuminatrix, vel domina; quia stella dulcis est nautis, mare amarum est, sic Maria in mare, id est, in mundo fuit inter peccatores: et quia mos est ut stella viros ad portum adducat; sic Maria in mundo ubi natus est Christus, qui omnes ad vitam ducit dum sequantur illum, illuminatrix et domina dicitur, quae verum lumen et Dominum nobis peperit. Cur mulieres in genealogia etiam peccatr
Abbreviated transcription (Latin):
cateruam in tuis hodie laudibus
congregatam. tuo uexillo signa¬
tam. Hec cum dixisset preciosissi¬
mam partem ligni quam secum de¬
tulerat. loco suo restituit. Tunc re¬
nouantur deo antiqua miracula.
Die eodem mortuus recepit ꝓpriã
uitam. paralitici quoq quatuor
adepti sunt sanitatem amissam:
leprosi decem cutem receꝑunt mũ¬
dam. quindecim quoq ceci luc
sunt restituti. Plurimi quoq a
demonib erepti. multiq a uarisᷤ
sunt infirmitatib liberati. Tũc
imꝑator oratione ꝑacta. offerens
multa donaria eccl̃iam dei repara¬
ri fecit. ⁊ regiis sumptib reddens
priuilegia auctoritate ꝓlata. resti¬
tuens captiuos. inꝓpria dans opoꝵ¬
tuna presiclia. constantinopolim
rediit. fretus uͥtute diuina. ꝑseue¬
rante in sc̃e crucis miraculo mira¬
culorum. plurima incrementa.¬

Expanded text:
catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim rediit, fretus divina perseverantia. In sanctae crucis signaculo, miraculorum plurima incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
manu sustipiens. ꝑfusus facie
lacrimis. ad celum oculos erigenᷤ.
ꝓperabat ad portam usq ꝓgrediẽs.
Mox illo humiliter ꝓpinquante:
duritia lapidum celeste ꝑsensit
imꝑium. statimq porta se subri
ĩ gressum. odorq suauissimus qͥ
uolit tãte diuinitus aura ad ꝑ¬
sarum ꝓuintiam ꝑ longa t̾ra¬
rum spatia ab iherosolimis fue¬
rat elapsꝰ. momento eodem quo
de fano chosdroe sancta crux fue¬
rat eraclio baiulante regressa tẽ
rediit. omĩumq pectorib sese gra¬
tanter infudit. Uincebat enim
aromata omnia. therebintina.¬
tura. uel balsama. atq mirram.
Confestim gͥ popularis gaudii
fauor in altum sublatus. diuinã
laudabat potentiam: sieq glori¬
osus augustus erumpens in lau¬
dib ait. O crux admirabile sig¬
num. in qua dominus nr̃ dei fi¬
candorib radiante turba uͥtutũ.¬
qui effucꝰ ẽ in precium nr̃e salu¬
tis. O crux splendidior cunctis¬
astris. mundo celebris. homi¬

Expanded text:
manu suscipiens, perfusus facie manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigt ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: O crux, admirabile signum, in qua Dominus noster candoribus radiante turba virtutis, effusus est in pretio nostrae salutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, homi
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. atꝙ alii subsecuntur. Cũꝙ
mperator de monte oliueti descen¬
disset ⁊ ꝑ eam portam quam dñs ĩ¬
mauerat quando ad passionẽ uene
imperialib decoratum sedens uolu¬
isset intrare: repente lapides porte
descendentes clauserunt se inuicẽ.
ift̃s ẽ paries unus. Cumq mira¬
rentur attoniti nimioq merore
constricti: respicientes in altum
uderunt signum crucis in celo
flãmeo fulgore resplendere. angłs
autem dñi accipiens illud in ma¬
nib stecit suꝑ portam ⁊ ait. Qnͣdo
iex celorum ⁊dominus totius mũ¬
li passionis sacramenta ꝑhunc a¬
ditum completurꝰ introiuit. ñ se
puratum nec diademate renitentẽ
rehibuit. aut equi potentis uehicu¬
lum requisiuit: sed humilis aselli
terga insidens. cultorib suis humi¬
lator gaudens in domino de uisita¬
ui angłico. depositis imꝑii in signi¬
b. discaleiatus ꝓtinus linea tan¬
um zona precinctus. crucem dñi

Expanded text:
gunt, atque alii subsequuntur. Cumque gunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad passionem venerimperialibus decoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humirator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
paucis ad eum ascendit. sedentẽq:
eum in throno aureo repperit. Ius¬
lus namq ex eiꝰ exercitu erat quii
exitum belli aliquatenus nuntiasin.
rito. Quippe qui manifeste deo
rat contrarius quomodo acreat̃i
dei eẽ potuisset amatꝰ: Cumq nu¬
me factus salutationis uerba pa-
cis quamuis indignus honorifit
iuxta modulum tuum tractasti.
si credere domino ihu xp̃o uoluens
monio ⁊ uita. acceptis a te pauuis
obsidib dabo. Sin autẽ aliud egelh.
mox meo gladio interibis. Cume
ille nequaqͣm adquiesceret. eraclł
abstracto gladio caput illius anp¬
mandauit. ip̃eq eum de sacro sols
suscepit. Erat enim iam decẽ ãuo¬
rum. Descͥptiones etiam regni
sarum sub eiꝰ nomine fecit. tocill¬
argentum turris illiꝰ in predans
pxeraitus deputauit: aurum uero
uscipiens gͥ gloriosissime crucis
uqnum quod impius asportaue.
nis palmarum. cereis ⁊ lampadi¬
hus. uł diuerso gle̾ apparatu: cum
ꝯmnis ⁊ canticis. obuiam alii per-¬

Expanded text:
Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset,rito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba profcis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum tractasti, si credere Domino Jesu Christo volueris, rimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius ampjussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, toargentum turris illius in predam sui exercitus deputauit, aurum uero Suscipiens igitur gloriosissimum lignum crucis, quod impius asportaveramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii per
Abbreviated transcription (Latin):
cretũ etiã cũ iuramento ẽ: ut si
aliquis ex eorum ppło principi
suo uenire in auxilium p̃sump¬
sisset. crurib excisis ⁊ brachiis.¬
ab eo in flumine mergeret᷑. Cũq
utriq ppło hec pactio placuisset. ĩ¬
uicem inter se ut dictum ẽ dimicã¬
tes diu multumꝙ in pontis medio
sunt cong̾ssi. Tandem pulsatus do
ratus princeps atcentius commẽ¬
darat. fideli suo eraclio xp̃c conces¬
sit de hoste tͥumphum. Tanteq
mentis mutatio chosdroe inuasit
exercitum. ut ñ solum predictam
pactionem nequa qͣm uellent
transcendere: sed etiam uolunta¬
rie cum omni sua familia atꝙ
prole eraclio se suoderent. tam po¬
testate quam fide. Quos ille benig¬
ne suscipiens. in hoc clementiam
prestitit ut omnes ad baptismum
conuolarent. Quod ita fasturos
ẽẽ omnes pariter spoponderunt.
Ip̃e autem xͥanissimus princeps
cum suo tantum exercitu regna qͥ
chosdroe tenuerat circumquac
lustrans. ad sedem ip̃ius uenit:

Expanded text:
cretum etiam cum juramento processit ut si cretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Domratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit.
Abbreviated transcription (Latin):
infunde: ⁊ dum sub terraneo specu
aquis incircuitu trahentib circum¬
acta turris fabrica mouere uideba¬
tur. quasi quodã modo rugitum tho¬
nitrui iuxta possibilitatem arti¬
ficis mentiebatur. In hoc itaꝙ loco
sedem sͥ parauerat. atꝙ iuxta eam
quasi collegam crucem dominicã
posuerat: filio suo regno tradito.
ip̃e in fano huiuscemodi residebat.
Illo itaq tempore eraclius arcem te¬
nebat imperii. uir armis strenuus.
lingua eruditus. corpore decorus. ⁊
quamuis scli actui deditus. totus
tamen erat in fide catholicus: ⁊ erga
dei cultores supplex. beniuolus ac de¬
uotus. Igitur ꝑgens filius chosdroe
contra eraclium. uixta danubium
magnum fluuium cum suo con¬
sedit exercitu. Tandem inspirante
clementia saluatoris utrisq pͥn¬
cipib placuit. ut ip̃i singłi in me¬
dio pontis flumine dimicaturi con¬
fligerent: ⁊ cui sors uictoriam cõ¬
tulisset. ip̃e sine dampno utriusq
exercitus imꝑium usurparet. De¬

Expanded text:
infundi, et dum subterraneo specu infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. De
Abbreviated transcription (Latin):
uiam: ut ab incolis uicinarum
gentium quas impetu uastans
barbarico suo nefando subiugaue¬
rat dominio. coli se iuberet ut de¬
um: ⁊ uocari se regem regum. ⁊
dominũ dominantiũ. Nec hoc ei¬
solum suffecit ad sue dampnatio¬
nis interitum: uerum etiam sẏri¬
am ⁊ palestinam cum subiugas¬
set ⁊ egiptum regna queq int̾ra¬
nabantur ꝑ circulum. suo crudelis¬
simo subiceret dominatui ihero
tit: totam ꝙ finitimã regionem
uastauit. incendit. atꝙ predatꝰ ẽ.
Ad sepulchrum gͦ domini cũ uo¬
luisset accedere territus rediit. sed
tamen ligni salutaris partem qͣm
religiosa regina ibi in testimoniũ
uirtutis reliquerat abͤportauit. fe¬
cerat namq sibi turrim argenteã
in qua inter lucentib genmis
thronum extruxerat aureum. ubi
solis quadrigam ⁊ lune uł stellarũ
imaginem collocauerat. atq ꝑ occul¬
tas fistulas aque meatuᷤᷤ adduxerat.
ut quasi ds pluuiam desuꝑ uideret᷑

Expanded text:
viam, ut ab incolis vicinarum viam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extrarabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierotit, totamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur
Abbreviated transcription (Latin):
qum inuecte pendentem hoc ẽ in
qe: dorsum ñ faciem uerterunt.
aisum ẽ in genealogia. Iacob genuit
oseob uit̾ marie de qua natus est
ist. Uelsic erat ut numeraretur
quia ñ erat mos ꝑ feminas gene¬
empore illo postquam
constantino augusto con¬
tra maxentium tyran
sum ⁊ ip̃o feliciter optinente tri¬
umphum ab helena iam dicti pͥn¬
apismatre  scã crux fuisset inuẽ¬
ta. atꝙ ꝑ sanitatem egroti ⁊ resuscita¬
tionem mortui fuisset euidenti indi¬
tio uirtutis declarata: regina uoti
compos effecta ita salutare lignum
feit secari ꝑ medium ut ⁊ crucem
constantinopolim. deferret ad fili¬
um: ⁊ crucem iherosolimis thecis
argenteis conditam reseruaret ĩ
lit ubi fuerat menbris dominicis
sptata supplicio: ibidem glorifica¬
la ueneraretur a ppło. Multorum
laq temporum labente curriculo
cum exigente mole peccaminũ fla-¬
droe quidam ꝓfanus ⁊ impius reg¬
num adeptus ẽ ꝑsarum. Qui in
tantam ꝓrumpere ausus ẽ ꝓ ter¬

Expanded text:
illum in veste pendentem, hoc est in cruce, dorsum non faciem verterunt. dictum est in genealogia. Jacob genuit Joseph virum Mariae de qua natus est Christus. Vel sic erat ut numeraretur quia non erat mos per feminas geneempore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannsum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam reservaret; inut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flaroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proter
Abbreviated transcription (Latin):
ratio domini ut uenite benedicti
pr̃is mei ꝑcipite regnum quod uob̾
paratum ẽ.⁊ si ascendero ⁊ sparaue¬
ro uobis locum. Babylon confusio
int̾pretatur. ut confundant᷑ qui a¬
dorant sculptilia. Salathiel int̾pre¬
tatur petitio mea d̾s. eoqd̃ intem¬
pore eius petiuit ppłs captiuitatis
ut reu̾teretur in terram. Significat
xp̃m ut pater sanctifica eos quos de¬
disti mͥ. ⁊orobabel int̾pretat᷑ iste.
magister de babylone. Significat
xp̃m aliqͣndo de confusione ut ue¬
nite ad me omnes ⁊ reliqͣ. aliquando de
erubescentia ut hic cum publicans
⁊ peccatorib manducat. Abuidd int
pretatur pater m̃s. Iste significat
int̾pretatur dei resurrectio. Signisi¬
cat xp̃m. ut qui credit in me ñ mi¬
rietur inet̾num. sed ego resuscitasi
eum. Azor int̾pretat᷑ adiutus. S¬

Expanded text:
ratio Domini, ut: Venite, benedicti ratio Domini, ut: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est; et: Si ascendero et praeparavero vobis locum. Babylon confusio interpretatur, ut: Confundantur qui adorant sculptilia. Galathiel interpretatur petitio mea Deus; eo quod tempore ejus petivit populus captivitatis ut reverteretur in terram: significat Christum, ut: Pater, sanctifica eos quos dedisti mihi. Zorobabel interpretatur iste magister de Babylone: significat Christum, aliquando de confusione, ut: Venite ad me, omnes, et caetera; aliquando de erubescenti, ut: Hic cum publicanis et peccatoribus manducat. Abiud interpretatur Deus meus iste: significat interpretatur Dei resurrectio: significat Christum, ut: Qui credit in me non moritur in aeternum, sed ego resuscitabo eum. Azor interpretatur adjutus: s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ annos uite illi adiecit. Significat.
xp̃m. ut ꝯfidite quia uici mundũ.
Manasses oblitus interp̃tatur. qͥa
oblitus ẽ priꝰ mandata dei: ⁊ postȩa
obliuiscens idola fecit mandata d̾i.
Significat xp̃m ut dimntuntur
t peccata tua. idest obliuiscant᷑. Amon
fidelis siue honestus. quia fidelis fuit
pater eiꝰ: ⁊ ip̃e honestus fuit in pull
censum domini. quia ñ solum fecit
uoluntatẽ dñi in omnib. sed etiã
tale pascha fecit domino quale non
lixius orabat. ⁊ dirigatur oratio m̾a
sicut incensum. Item eliachĩ qui et
ioachĩ qui scribitur in principio li¬
bri danihelis. hic fuit filius ioas qͥ
ñ scribitur in genealogia. int̾pretatur
autem resurrectio dñi: quia sicut ille
transmigrauit de uidea in babylonẽ
in captiuitate. ita xp̃c de circumcisione
ratio. ip̃e scͥbitur in principio libri
erechielis. ip̃e qui ⁊ iechonias. hic ne¬
pos iosie ñ filius. int̾pretat᷑ autẽ p̃pa¬

Expanded text:
et annos vitae illi adjecit: significat et annos vitae illi adjecit: significat Christum, ut: Confidite, quia vici mundum. Manasses oblitus interpretatur, quia oblitus est prius mandata Dei, et postea obliviscens idola et fecit mandata Dei: significat Christum, ut: Dimittantur tibi peccata tua, id est, obliviscantur. Amon fidelis sive honestus, quia fidelis fuit pater ejus, et ipse honestus fuit in pulchcensum Domini? quia non solum fecit voluntatem Domini in omnibus, sed etiam tale Pascha fecit Domino quale ante lixius orabat; et: Dirigatur oratio mea sicut incensum. Item Eliachim, qui et Joachim, qui scribitur in principio libri Danielis, hic fuit filius Joas, qui non scribitur in genealogia: interpretatur autem resurrectio Domini, quia ille transmigravit de Judaea in Babylonem in captivitate; ita Christus de circumcisione Domini. Ipse scribitur in principio libri Ezechielis, ipse qui et Jechonias, hic nepos Josiae et non filius: interpretatur autem praepa
Abbreviated transcription (Latin):
inter ꝓphas dñi ⁊ achab iudicio dis¬
creuit. ⁊ quia dominꝰ uidicauit int̾
ip̃m ⁊ achab cum ꝑsequerent᷑ eos sẏri
Significat xp̃m ut pater sĩ iudicat
quemqͣm: sed omne iudiciũ dedit
filio. Ioram excelsus. siue sublimauit
interpretat᷑. Significat xp̃m. ut ne¬
mo ascendit in celum nisi qui descendit
de celo filius hominis qui ẽ incelis. At
uͦ ochorias ioas ⁊ amasias sĩ numeran¬
tur in genealogia xp̃i. ob causas suꝑiꝰ
clictas. Orias int̾pretat᷑ robustus do¬
mini. qui contra quamq gentem pug¬
nabat uincebat. Significat xp̃m. ut
lacare ueni foras. Ibatham interpretat᷑
consummatus siue ꝑfectus. quia con¬
summauit mandata domini. Signi¬
ficat xp̃m. ut cum consummasset
ihe omnia uerba hec. Acate int̾pre¬
tatur app̃hendens. app̃hendit enim
ydola ⁊ coluit. Significat xp̃m. qui
apphendit manum puelle ⁊ suscita¬
uit eam. Erechias int̾pretat᷑ fortis
dominꝰ uł dñs confortauit. quia con¬
fortauit eum dominꝰ ab iniquitate:

Expanded text:
etas Domini et Achab judicio discrevit; et quia Dominus judicavit inter ipsum et Achab cum persequerentur eos Syri: significat Christum, ut: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Joram excelsus sive sublimavit interpretatur: significat Christum, ut: Nemo ascendit in coelum nisi qui descendit de coelo filius hominis qui est in coelo. At vero Ochozias, Joas et Amasias non numerantur in genealogia Christi ob causas superius dictas. Ozias interpretatur robustus Domini, qui contra quamlibet gentem pugnabat, vincebat; significat Christum, ut: Lazare, veni foras. Joathan interpretatur consummatus sive perfectus, quia consummavit mandata Domini: significat Christum, ut: Cum consummasset Jesus omnia verba haec. Achar interpretatur apprehendens: apprehendit enim idola et coluit: significat Christum, qui apprehendit manum puellae, et suscitavit eam. Ezechias interpretatur fortis Dominus vel Dominus confortavit, quia confortavit eum Dominus ab iniquitate,
Abbreviated transcription (Latin):
rectas faciamus semitas dei nr̃i:
quatinus uidens in nobis dominus
itinera bone uoluntatis. ouicula ᷤ
suas multis iam ꝑiculis fessas be¬
nignissimus pastor inquirat: ut
sicut de baptiste dominici hodie na-¬
tiuitate gaudemus: ita de dei nr̃i re¬
conciliatione letemur. cui ẽ honor

Expanded text:
rectas faciamus semitas Dei nostri; rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor
Abbreviated transcription (Latin):
figmenta conculcans. unum dei ui¬
ui cultum ⁊ fidem ueritatis inqͥrit.
Quicumq uero uoluptuosis scl̃i hu¬
ius languet illecebris. cupiditatib
auaritie feruentis insanit: in fra¬
terna oclia feralis inuidie facib in¬
ardescit: atq ad contumeliam dei om¬
nipotentis ꝑanfractas demonum
semitas erraticus uiator incedit. ñ
parat domino uiam: sed inimico mi¬
ser suo exitiabilem in semetip̃m pa¬
tefacit ingressum. Hi mores ⁊ uita
huiusmodi. ampla utnera ⁊ largis¬
simas uias barbaris nationibus ĩ
exitium communis salutis aperiũt.
hi mores plebem dei. inimicis gen¬
tib iugo misere captiuitatis addi¬
cunt. hi mores armatos dissipant
populos: ⁊ munitas diruunt ciui
quod nichil fusa ad deum supplicati¬
one ꝓficimus: quia incessabiliter.
impiis prauisq desideriis inheren¬
tes. uiam domino nr̃o secundum
ꝓphetica monita ñ sparamus. Prop¬
ter quod reuertentes ad beatissimi
p̃cepta iobannis paremus dũo uiã.

Expanded text:
figmonta conculcans, unum Dei vifigmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitquod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque desideriis inhaerentes, viam Domino nostro secundum prophetica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam,
Abbreviated transcription (Latin):
um nr̃m. saluatoris nuntius predi¬
cabat. Parate inquit uiam dñi: rectaᷤᷤ
facite semitas dei nr̃i. Uere dignus be
esset desperata posteritas. dei muere
nasceretur. Nam tanta auctoritate tã¬
toq docendi pondere in uocem sc̃ẽ pre¬
dicationis erupit: ut ⁊ instantem do¬
mini nuntiaret aduentum: ⁊ in se¬
mitas rectas male uiuentium pra-¬
tanti de celo iudici. purgato a uitiis
peciore simplicis cordis habitaculum
preparare: quid ẽ rectas facite senuitaᷤᷤ
dei: nisi ut tales actuum tuorum tͥ
munias uas. quas ꝑambulare ꝓpitiꝰ
ueniens ad te dominus delectetur: il¬
leuiam dño suo parat: qui luxuri¬
antis carnis respuens uoluptates.
toto mentis sue sp̃u suspensus ad deũ
uigore se castitatis accingit. Obtimã
parat domino uiam: qui cogitatiões
suas auaritie fluctib estuantes sere¬
ne conscientie tranquillitate compe¬
seit. Uiam domino parat: qui ydoloꝵ
uana atq omnium suꝑstitionum

Expanded text:
ium nostrum Salvatoris nuntius praediium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beaquorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium ditanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Uox clamantis in deserto. para¬
te uiam domini: rectas facite semi¬
as dei nr̃i. Uox inquit clamantis.
Quam bene uox dicitur:qui uenien¬
rem de celestibus in carne hominis
uingenitum dei pleno letus ore cla-
Recte uox dicitur:
tuius
intonante pre¬
onio. sacramentum redemptionis
humane. surda dudum cepit au-¬
lue mortalitas. Ut enim uenerandus
laptista muto patri aꝑuit linguam:
la aures hominum salutaris gr̃e ĩ¬
luauit auditu. Clamabat autẽ in
serto. ubi ad predicationem eius
insolens turba ꝑstreperet. nec in¬
ilis i eret auditor: sed hi tantũ
audire possent. qui predicantem uer¬
bum salutis cura tantum diuini cul¬
tus expeterent.⁊ adu̾terent eum ue-¬
ra annuntiare de xp̃o. qui ꝑ asserti¬
onem iusticie ut illicitas herodis
nuptias increparet. nec regem timu-¬
isset offendere: nec squalorem carce¬
ris declinasset: nec tyrannico gladio
refugisset occidi. Audiamus ailhuc
paululum fr̃s: quid ad ꝓfectum oĩ¬

Expanded text:
cens: Vox clamantis in deserto: Paracens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omn
Abbreviated transcription (Latin):
lingue uincula relaxaret. Os enis
quod angłs clauserat: ꝓmissus
angło filius reserauit. Ilamenil
de nuncupatione paruuili. eognas¬
rum uicinorum ꝙ hesitaret aul¬
trium ꝓprietatem ueri nomiie
eius quam angło dictante al
sermonis pater mutus aperuit:
tuius natinitatem preceptione
deti tacitus expectabat. nati uoca¬
ilum loqueretur. ⁊ agnosceret an¬
us senex ꝑ eum se sibi redditum.
uemn de se non crediderat nascitu¬
nm: nec dubitaret ultra celitus il¬
nm. uel ꝓmissum fuisse uelnatũ:
nius causa ⁊ amisisse se ꝓbabat
rerepisse sermonem. Quid hac fres
iisione gloriosius. quid hac insig¬
miis fide. in qua sterilis concipit. uͥ¬
sreo maternorum uiscerum par¬
huili. totius mundi gaudia futura
maudunt: nec enim poterat uete¬
n sub lege ordinem suum mortaliᷤᷤ
seruare natura: quando ꝑ nouam di¬
umitatis gram̃. nouum saluti omĩ¬
imn mistium parabat᷑. Hic ergo ẽ io¬
mimnes: de quo ꝓphetauit ysaias di¬

Expanded text:
linguae vincula relaxaret. Os enim linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictantesermonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias di
Abbreviated transcription (Latin):
de futuri filii letabatur officio: ue¬
culi fr̃s. que tantorum nouitas
gaudiorum ut habere se in ute
elysabeth testaretur infantem. q
nec dumi semetip̃n sentiens. i¬
nicum iam sentiret aduentum
hic omĩum beatissimus paruulo
qui intra uiscera ad huc materma
conclusus adẽẽ saluatorem munis
quia nec dum sermone poteuat.
phetico gaudio reuelauit. Nulius
no ab utero ꝓdeuntem. inter ip̃
cis exordia. mestis concrepare uagr¬
bus: solus baptista domini. ultral¬
gem nascentum natiuitatem iuams
ticie exultatione preuẽnit. Et qͣm
decuit fr̃s ut de matre sterili nasiet¬
tur qui fecunditatem uirginis res¬
labat: quatinus mirabilem partur
mirabiliter natus ostenderet. Ilud
etiam quam stupendum quamq
magnificum. quod ⁊acharias sare¬
dos pater futurus ꝓphete. quia la
ip̃m quod gerebatur angelo loq̃ns
non credidit. usum loquentis ami¬
sit: donec ꝓmissione completa il¬
tus noui hominis preco. paterns

Expanded text:
de futuri filii laetabatur officio, vede futuri filii laetabatur officio, veculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus aterno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitates nobis di¬
uersorum martyrum frẽs
⁊ suscepta ab eis ꝓ xp̃i nomine passio
consecrauit. Multimoda namq uete¬
rum relatione didicimus. ñ nullos
martyrum prostratos gladio: igni a¬
lios concrematos. qͣmplures bestia¬
rum dilaceratos dentibus: in numeroᷤᷤ
etiam uariis tormentorum cruciatib
affectos. spreta sui corporis morte . xp̃i¬
ane fidei testimonium reddisse. Bea¬
tus uero baptista iohannes. cuius
nunᷤᷤ festiuitate letamur. celestia mũ¬
do gaudia sterili ab utero hodie natꝰ
inuexit. Et illi quidem indubita¬
ta iam gla regnantem confessi sunt
dei filium: hic autem ⁊ nasciturum
dominũ ꝓphetalis sp̃s illuminatiõe
p̃uidit: ⁊ natum priuilegio gr̃e sin-¬
gularis ostendit. In tantum autem
specialis in eo prefulsit electio: ut
ante mereretur annuntiare dñm.
quam nasçendi initium uel lingͣm
qua enuntiare posset acciperet. Deni¬
ꝙ elysabeth illa uetus mulier ⁊ no¬
ua mater que ante partum suum

Expanded text:
olemnitatem nobis diversorum martyrum, fratret suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sinistram: nisi uita presens: Quid ue¬
ro ꝑ dexteram: nisi ꝑpetua uita signat᷑:
Unde scͥptum est. Leua eius sub capi¬
te meo. ⁊ dextera illius amplexabitur
me. Quia igitur redemptor nr̃ iam p̃¬
sentis uite corruptionem transierat.
recte angłs qui nuntiare ꝑhennẽ eiuᷤ

Expanded text:
sinistram, nisi vita praesens; quid per dexteram, nisi vita perpetua signatur? Unde illud: « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Quia igitur redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus, quia nuntiare perennem e
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis obsecuntur. Sed res gesta: ali¬
quid in sancta ecclesia signat geren¬
dum. Sic quippe necesse est ut audia¬
mus que facta sunt: quatinus cogite¬
mus etiam que nobis sunt ex eorum
imitatione facienda. Et nos ergo in eo
qui est mortuus credentes. si odore uir¬
tutum referti cum opinione bonorũ
operum dominũ querimus: ad mo-¬
numentũ profecto illius cum aroma¬
tibus uenimus. Ille autem mulieres
angelos uident. que cum a romatibuᷤ
uenerunt: quia uidelicet ille mentes

Expanded text:
nitatis obsequuntur. Sed res gesta alinitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tum loqui consueui:sed qͥa
lassescente stomacho ea que dictauero
legere ip̃e ñ possum: quosdam ur̃m mi-¬
nus libenter audientes intueor. Unde
nunc a memetip̃o exigere contra morẽ
uolo. ut inter sacra missarum sollem¬
nia lectionem sc̃i euangłii ñ dictando
sed colloquendo edisseram: sicq excipi¬
atur ut loquimur: quia collocutioniᷤ
uox corda torpentia plusquam sermo
lectionis excitat. ⁊ quasi quadam ma-¬
nu sollicitudinis ut euigilent pulsat.
Et quidem ad hoc opꝰ me sufficere pos¬
se ñ uideo. sed tamen uires quas impe¬
ritia denegat. caritas ministrat. Scio
namq qui dixit. Aperi os tuum: ⁊ ego
adimplebo illud. Honum ergo opus
nobis in uoluntate sit: nam ex diui¬
no adiutorio erit in ꝑfectione. Dat
loquendi ausum etiam resurrectionis
dominice tanta sollemnitas: quia in
dignum ualde est ut eo die laudes de¬
bitas taceat lingua carnis: quo uide¬
licet die caro resurrexit auctoris.
uenerunt: et ei quem uiuentem di¬
lexerant etiam mortuo studio huma¬

Expanded text:
tum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo, studio huma