comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raciter plorantes steriliter: Plo¬
rat plorantes: plorat ridentes:
Quia & qui plorant & qͥ rident
de rebus uanis:malo suo rident:
Ille ubiq: plorat: Plus ergo ipse
os: Uides gͦ hominẽ iustum c̃
facit opus bonũ hylarem esse:
ita plane hylarescit: Hylarem
enim datorem: diligit ds̃:Quan¬
do ergo plorat: Quando bona
opasua orando cõmendat. Ora¬
tiones scõrum noluit commen¬
dare psalmus:orationes pegri¬
nantium:orationes in hac ui¬
ta laborantium: orationes aman¬
tium: orationes gementiũ: ora¬
tiones ȩt̃nȩ patriȩ suspirantiũ:
donec cauisa sacient᷑:qui nunc
in merore sunt constituti. Et¬
enim fratres mei.quamdiu su¬
mus incorpore pegrinamur
adño: non desiderat patriam
pegrinatio.sine lacrima: Desi¬
deras quod non habes: funde
lacrimas: Nam unde dicturus
nes michi factȩ sunt: consolate
sunt esurientem: pauerunt
gementẽ: factȩ sunt michi la¬¬
crimȩ meȩ: panes die ac nocte:
Vnde dum dicitur michi coti¬

Expanded text:
raciter plorantes steriliter. Ploraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse os. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus nsolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quoti
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio metent: euntes ibant
& flebant mittentes semina
sua: uenientes autẽ uenient.
in exultatione tollentes mani¬
pulos suos: Audite si adiuuan¬
te dño explicare potuero:quẽ¬
admodum ad om̃s ꝑtineant.
cuntes ibant & flebant: Ex quo
nascimur: imus:Quis enĩ stat.
qui non exquo uiam intrat.
cogitur ambulare: Infansnatus
ẽ crescendo ambulat mors finis
est: Inde iam ueniendum est
sed cum exultatione: Quis enĩ
non hic plorat in uia ista ma¬
la: quando ipse infans inde
incipit: Utq infans quando
nascitur. de angustus uteri in
huiꝰ mundi latitudinẽ fundi¬
tur: de tenebris ꝓcedit adlucẽ:
& tamen de tenebris uentens
ad lucem. plorare potest: ridere
nes: & plorant homines: Sed
quod rident homines:ploran¬
dum ẽ: Sed plorat alius damp¬
num suum:plorat alius presfu¬
ram suam.quia in carcere est
constitut᷑ plorat alius qd̃ ami¬
serit mortuũ aliquẽ carissimo¬
rum suorum: Ille hinc: ille hinc:
lustus undeͦ Primo de his om¬
nibus: Iustus enim plorat ue¬

Expanded text:
ntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre nes, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat ve
Abbreviated transcription (Latin):
solaretur: transtulit eos. & trans¬
figurauit eos: & dixit: Tristis
est anima mea:usq ad mortem:
Uerumptam̃ fratres mei. uidet᷑
michi quod caput nr̃m infir¬
miorib suis membris compas¬
sum ẽ: ne de se membra infir¬
ma desparent. fiut est huma¬
na fragilitas morte ꝓpinquan¬
te ꝑturbarent᷑: & dicerent ñ se
ad dm̃ ꝑtinere: Nam si ꝑtine¬
rent gauderent: Id̃o prius xp̃c
dixit tristis est anima meausq
ad mortẽ: Pater si fieri potest
transeat a me calix iste: Quis

Expanded text:
solaretur, transtulit eos et transsolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix
Abbreviated transcription (Latin):
nem: Quid est scito qm̃ talia te
oportet p̃parare: nisi quod be¬
atus iohannes exponit. sicut
runt: Sed numquid perierunt.
quando securitatẽ adño etiã
de capillo acceꝑuntꝰ Ete ne
manus: ubi non perit pilus:
Perit caput: ubi non perit. ca¬
pillus Ubi non perit palpebra
perit oculus: Hac gͦ magna ac
cepta securitate: impenderunt
seipsos: Oꝑib: ergo bonis semi¬
nemus. cum tempus ẽ dicen¬
te apło: Qui parce seminat:par¬
ce & metet: Infatigabiles inquit
cum tempꝰ habemus. oꝑemur
bonum ad om̃s: maxime autẽ
ad domesticos fidei:& iterum
inquit. bonum facientes non
deficiamꝰ: tempore enim suo
metemus: Qui defecerit in semi¬
ne non gaudebit in messe: Qua¬
re ergo cum lacrimis: cum om¬
nia bona oꝑa nr̃a habere debe¬
ant hylaritatem: Et quidem
de martyrib: dici potest:quia
cum lacrimis seminauerunt:
Fortit̃ enim certauerunt: & in
magnis tribulatitionib fuert̃:
Nam ut eorũ lacrimas xp̃c con¬

Expanded text:
nem? Quid est, Scito quoniam talia te nem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut runt. CAPUT II. Sed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudebit in messe. re ergo in lacrymis, cum omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus con
Abbreviated transcription (Latin):
Euntes ibant & flebant: mitten¬
tes semina sua: Uenientes autẽ
uenient: inexultatione tollen¬
tes manipulos suos: Quo euntes.
& unde uenientes: quid semi¬
nantes in lacrimis:quȩ sunt
semina: qui mantpuli: Euntes
in mortẽ: uenientes amorte: Eun¬
tes nascendo: uemientes resur¬
gendo: Seminantes oꝑa bona.
metentes mercedem ȩternam:
Semina gͦ sunt nr̃a quicquid
boni fecerimi .s: manipuli nr̃i
quod fine recipiemus: Siergo
bona sunt semina bona oꝑa:
quare cum lacrimis. cumhyla¬
rem datorem diligat ds Hic¬
primũ uidete km̃i: quomodo
marime adbeatos martyres
uerba ista ꝑtineant: Nulli enĩ
tantũ impenderunt. quantũ
illi qui seipsos impenderunt
sicut dicit apls paulus: & ipse
impendar ꝓanimab ur̃is: Im¬
penderunt enim seipsos.con¬
fitendo xp̃m: &. implendo in
cius adiutorio quod dictum ẽ:
Ad mensam magnã sedisti: sci¬
to qm̃ talia te oportet p̃parare:
Quȩ est mensa magna: nisi un¬
de accipimꝰ corpus xp̃i & sangui¬

Expanded text:
es ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Dprimum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tantȩ iustitiȩ tempestas
ignisq comitant᷑: quia tẽpestas
graue creditur: in eiꝰ cõparatio¬
ne leuigat᷑: De illo & enim die: ꝑ
ꝓpħam dicit᷑: luxta est dies dñi
magnus: iuxta & uelox nimis:
Uox diei dñi amara: Tribulabit᷑

Expanded text:
quippe tantae justitiae, tempestas quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas grave creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribulab
Abbreviated transcription (Latin):
uistis. quod subito turbine an¬
nosa arbusta eruta. destructe
domus: atq eccł̃iȩ a fundam̃tis
euerse sunt: Quanti ad uesꝑũ
sani atq incolumes acturos se
in crastinũ aliquid putabant.:
nocte eadem repentina morte
defuncti sunt: in laqueo ruinȩ
sibilis iudex uenti tenuissimi
sp̃m mouit: uniꝰ ꝓcellam nubis
excitauit. & tram subruit: casu¬
ra tot ȩdificiorũ fundam̃ta concus¬
sit: Quid gͦ iudex iste facturus sit
cum ꝑsemet ipsum ueniens. inul¬
tionem peccatorũ ira eiꝰ exarserit :
Si portari non potest cũ nosꝑte
nuissimã nubem ferit: in ire eius
p̃sentia quȩ caro subsistet: Si uen¬
tum mouit & tr̃am subruit: ae-¬
ra concitauit & tot edificia stra¬
uit: Hanc districtionẽ uenturi
iudicis paulus considerans: ait:
horrendũ est incidere in manus
di uiuentis: Hinc psalmista expͥ¬
mit dicens: ds̃ manifeste ueniet.
d̃s nr̃: & non silebit: Ignis in cons¬
pectu eius ardebit: & in circuitu

Expanded text:
vistis quod subito turbine anvistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae sibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
affligunt: Sicut enĩ in iuuentu¬
te uiget corpus: forte & incolume
manet pectus: thorosa ceruix:
plena sunt brachia: in annis aut̃
senilib statura curuatur: ceruix
exsiccata deponiturꝰ frequenti¬
bus suspiriis pectus urgetur: uir¬
tus deficit: loquentis uerba anhe¬
litus intercedit: nã et si languor
desit plerum̃q: senibus. ipsa sua
salus egritudo ẽ: ita mundus in
annis priorib uelut in iuuen¬
tute uiguit: ad ꝓpagandã hu¬
mani generis ꝓlem robustus fu¬
it: salute corporũ uiridis: opu¬
lentia rerum pinguis: At nunc
ipsa sua senectute depͥmitur: et
quasi ad uicinã mortẽ molesti¬
is crescentib urget᷑: Nolite ergo
fr̃s mei diligere quȩ uidetis diu
stare non posse: Precepta quoq:¬
aplĩca in animo ponite:quib
nos ammonet dicens: Nolite di¬
ligere mundũ. neq ea quȩ in
mundo sunt: quia si qͥs diligit
mundũ. non est caritas patris
in eo: Nudius t̃cius fratres agno¬

Expanded text:
affligunt. Sicut enim in juventuaffligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agno
Abbreviated transcription (Latin):
uob qͥa ñ p̃teribit generatio hȩc¬
donec om̃ia fiant: Cȩlum & t̾ra
transibunt: uerba autẽ mea non
transieñt. Nichil enim in rerum
corporaliũ natura cęlo & terra
durabiliꝰ: & nichil in rerum na-¬
tura tam uelocit̃ quã sermo
transit: Uerba enim quousq in¬
ꝑfecta sunt: uerba non sunt: Cũ
uero ꝑfecta fuerint om̃ino iam
non sunt: quia nec ꝑfici nͥ tran¬
seundo possunt: Ait ergo: Celũ
& terra transibunt: uerba autẽ
mea ñ transibũt Ac si apte dicat:
Om̃e quod apud uos durabile
apud me transire cerniturꝰ fixũ
& sine transitu tenet᷑: quia sine.
mutabilitate manentes senten¬
tias expͥmit m̃s sermo qui tran¬
sit Et ecce fr̃s mei iam cernimꝰ
qd̾ audiebamꝰ: nouis cotidie et
crebrescentib malis mundus
urget᷑: & ex illa plebe innumera¬
bili quanti remanseritis aspici¬
tis: & tam̃ adhuc cotidie flagel¬
la urgent: repentini casus oppͥ¬
munt: noue nos & inꝓuise clades

Expanded text:
vobis, quia non praeteribit generatio hvobis, quia non praeteribit generatio hdonec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequentẽ uitam ñquerunt:
qui illam neq: esse suspicantur:
Nos autẽ qui cęlestis patriȩ gaudia
ȩt̃na cognouim: festinare ad eam
quamtocius debemꝰ: Optandum
nos tristitia. quȩ adũsitas non
angustat: Quid est uita mortalis
Quod autẽ calcari mundus ac
despici debeat: redemptor noster
ꝓuida comparatione manifestat.
culneam & om̃s arbores: Cũ ꝓdu-¬
cunt iam ex se fructum: scitis qm̃
ritis hȩc fieri: scitote quia ꝓpe
quia sicut uicina estas ex fructu
mundi ꝓpe esse cognoscitur reg¬
num dĩ: Quib ꝓfecto uerb̃ osten¬
ditur: quia fructus mundi rui-¬
na ẽ: Ad hoc enim crescit ut ca¬
dat: ad hoc germinat. ut quȩc̃q
germinauerit cladib: consumat:
Bene autẽ regnũ di estati compa¬
ratur: quia tunc mox meroris
nr̃i nubila transeunt: & uitȩ dies
ȩt̃ni solis claritate fulgescunt:
Quȩ om̃ia sub magna certitudi¬
ne confirmant᷑. cum subiungit᷑
sententia qua dicitur: am̃ dico

Expanded text:
qui sequentem vitam non quaerunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis,Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, culneam et omnes arbores, cum producunt jam ex se fruritis haec fieri, scitote quoniam prope quia sicut ex fructu mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur, qua dicitur: Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib cõmotis ostenditur:
leuate capita. idest exhilarate
corda. quia dum finit᷑ mundus
cui amici non estis: ꝓpe fit re-¬
demptio. quã quesistis: Inscrip¬
tura & enim sacra sepe caput ꝓ
mente ponitur: quia sicut capi¬
te regunt᷑ membra: ita cogitati¬
ones mente disponunt᷑: Leuare
dere atq hilarescere iubentur:
quia uidelicet eum quẽ amant
mox inueniunt: dum transit is
quẽ non amauerunt: Absit em̃
ut fidelis quisq qui dm̃ uidere
desiderat de mundi ꝑcussionib
lugeat: quẽ finiri eisdem suis
ꝑcussionib non ignorat: Scrip¬
tum namq ẽ: Quicũq uoluerre
amicꝰ esse scłi huius: inimicꝰ dĩ
constituit᷑: Qui gͦ apppinqͣnte¬
mundi fine non gaudet: amicũ¬
se illius esse testat᷑: atq ꝑhoc ini
abhis qui & esse aliam uitam ꝑ
fidem credunt: & eam ꝑoꝑationẽ
diligunt: Ex mundi enĩ destructi¬
one lugere est eorũ qui radices
cordis in eius amore plantatier̃t:

Expanded text:
virtutibus commotis ostenditur, virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levaredere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinqmundi fine non gaudet, amicus illius esse testatur, ac per hoc inimab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi destructione lugere, eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mouebunt᷑: Quid enim dñs
uirtutes cȩlorũ. nisi angłos. ar¬
changłos. thronos. dñationes.
pͥncipatus & potestates appel¬
lat: Quȩ in aduentu districti
iudicis nr̃is tunc ocłis uisibilit̃
apparebunt: ut districte tunc
a nob exigant hoc qd modo inui¬
sibilis conditor ȩquanimit por¬
tat:. Ubi & subditur: Et tunc ui¬
debunt filium hominis. ueni¬
entẽ innubibus: in potestate
magna & maiestate: Ac si aꝑte
dicerct᷑: In potestate magna et
maiestate uisuri sunt quem in
humilitate positum audire no-¬
luerunt: ut uirtutẽ eius tanto
tunc districtius sentiant: qͣnto
nunc ceruicẽ cordis ad eiꝰ pacien¬
tiam non inclinant: Sed quia
hȩc contra reꝓbos dicta sunt:
mox ad electorũ consolationem
uerba uertunt᷑: Nam subditur:
his autẽ fieri incipientibꝰ: respi¬
cite & leuate capita ur̃a:. qm̃ ap
ꝓpinquat redemptio ur̃a: Ac
si aꝑte ueritas electos suos ãmo¬
neat: dicens: Cum plage mundi
crebrescunt: cum terror iudicii

Expanded text:
 Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et lpinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ut p̃diximus aera mouet: et
t̃ra non subsistit: Quis gͦ ferat cũ
cȩlũ mouerit: Quid aut̃ terro¬
res quos cernimꝰ. nisi sequentis irȩ
p̃cones dixerim: Unde & conside¬
rare necesse ẽ. quia ab illa tribu-¬
latione ultima tanto sunt tribu¬
lationes istȩ dissimiles: quanto
apotentia iudicis ꝑsona p̃conis
rigite. mores mutate: mala temp
tantia resistendo uincite: ꝑpetra¬
ta autẽ fletib punite: Aduentũ
namq et̃ni iudicis tanto securio¬
res quandoq uidebitis: quanto
nunc districtionẽ illius tim̃do

Expanded text:
Ecce, ut praediximus, aerem movit, et terra non subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis rigite, mores mutate, mtantia resistendo vincamus, perpetrata autem fletibus puniamus. Adventum namque aeterni Iudicis tanto securiores quandoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo
Abbreviated transcription (Latin):
rantia languescant: sed semꝑ
eas & timor sollicitet: & in bono
oꝑe sollicitudo confirmet: pen¬
santes hoc quod redemptoris
nr̃i uoce subiungit᷑: Arescentib
hominib pre timore & expecta¬
tione: quȩ suꝑuenient uniu̾so¬

Expanded text:
rantia languescant, sed semper rantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient uni
Abbreviated transcription (Latin):
audistis adiunxit: Et erunt sig¬
na in sole & luna & stellis: & in
terris pressura gentiũ: pre confu¬
sione sonitus maris & fluctuum:
Ex quib ꝓfecto om̃ib alia iam
facta cernimꝰ: alia in ꝓximo uen¬
tura formidamꝰ: Nam gentẽ suꝑ
gentem exurgere: earũq pressurã
terris insistere: plus iam in nr̃is
innumeras subruat: ex aliis mun¬
di partib scitis: quam frequent̃
audiuimꝰ: Pestilentias sine cessa¬
tione patim᷑: signa uero in sole
& luna & stellis adhiic aꝑte mi¬
nime uidemꝰ: Sed quia & hȩc ñ
longe sint. ex ipsa iam aeris im¬
mutatione colligimꝰ: quãuis
priꝰ italia gentili gladio ferien¬
da traderet᷑. igneas in cęlo acies
uidimꝰ: ipsum qui postea effus
maris & fluctuũ: necdũ noua
exorta ẽ: Sed cum multa iam¬
p̃nuntiata cõpleta sint. dubiũ
non est quod sequantur ȩtiam
pauca quȩ restant: quia sequen¬
tium rerũ certitudo. est p̃terita
telȩ studiũ ur̃e mentes euigileñ:
ne securitate torpeant: ne igno¬

Expanded text:
runt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostriinnumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humanimaris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritartelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne igno
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuenire desiderans: senes¬
centem mundum quȩ mala seqͣn¬
tur denuntiat: ut nos ab eius amo¬
re compescat: Apppinquante eiꝰ
t̃mino quante ꝑsecutiones p̃ueni¬
ant innotescit: ut si dm̃ metuc¬
re intranquillitate nolum: uici¬
num eius iuditiũ uel ꝑcussionib
attriti timeamꝰ: Huic & enĩ lectio

Expanded text:
nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti t
Abbreviated transcription (Latin):
tionib suis:quando ueniet:
bo: Putas hic me inueniet
Putas isti oculi uidebũntꝰ per
quem cordis oculi reuelabun¬
tur: Dicebat iste in orationib
suis: ꝙ. ꝓ desiderio suo accepit
responsum. quod non gusta
dñi: Gestabat eum maria ma¬
ter eius infantem: uidit ille
& agnouit: Ubi nouerat quod
agnouit: Intus est reuelatus:
qui foris est natus. Uidit: et
agnouit: Agnouit symeon in¬
fantem tacentẽ: & occiderunt
iudei iuuenem miracula faci¬
entem: Cum ergo cognouisset:
accepit eum in ulnas suas. hoc
est in brachuis suis amplexatꝰ
est eum: Portabat: aquo por¬
pientia di:attingens afine usq
ad finem fortter disponensq

Expanded text:
tionibus suis: Quationibus suis: Quabo? Putas hic me inueniet? putas isti oculi uidebunt, quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustarhristum Domini. Gestabat eum Maria mater ejus infantem, vidit ille et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo porpientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et dispon
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant: O si hic me inueniet
illa natiuitas: Osi quod credo
inscripturis di uideam ocłis
meis: Et ut noueritis quantũ
desideriũ habebant sc̃i. qui
nouerant de scripturis uirgi¬
nem parituram:sicut audistis
cum ysaias legeret᷑: ecce uirgo
filium: & uocabis nomen eius
emmanuhel: Emmanuhel qͥd
sit ȩuuanglium nob apuit.
dicens. quod int̃pretat᷑ nobis¬
cum ds: Non tibi ergo sit quȩ
cumq: infidelis anima. non
tibi uideatur impossibile. ut
uirgo pareret:uirgo pariens
ꝑmaneret: Intellige natum
dnm & non mireris uirginis
partum: Ut ergo noueritis an¬
tiquos scõs & iustos optasse
ait: Multi iusti & ꝓphę uolu¬
erunt uidere quȩ uos uidetis
& non uiderunt: & audire quȩ
auditis & non audierunt:
Multum iste senex fuit ad au¬
diendum serus:sed aduiden¬
dum maturus: Non expecta¬
uit ut xp̃m uideret loquentẽ:
quem uidit infantẽ: Et hoc
illi concessum erat iam decre¬
pito: quasi desideranti & suspi¬
ranti. & dicenti cotidie in ora¬

Expanded text:
dicebant: O si hic me inveniat illa nativitas! O si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod interpretatur, Nobiscum Deus . Non tibi ergo sit mirum, quaecumque infidelis anima, non tibi videatur impossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos optasse ait: Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in ora
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs sine sollicitudine ui¬
ueret. cogitans quȩ sunt dĩ: ge¬
nus eorum significat qui sunt
in ocio: sed tam̃ fortissimi in tẽp¬
tationibus: ut possint assumi:
lob autẽ qui & uxorem habuit¬
& filios. & amplas trenarum re¬
rum copias: ad illud genus ꝑti¬
net cui molendinũ deputatum
est: sed tam̃ ut sint fortissimi
in temptationib sicut ille fuit:
Non enim alit̃ assumi poterunt:
Nec puto esse alia genera homi¬
num quib constat ȩccłia. quam
ista tria habentia binas diffe¬
rentias ꝓpter assumptionem et
relictionẽ: quãuis in singulis
multȩ studiorũ uoluntatũq
diu̾sitates ad concordiã tamen
unitatemq concurrentes. pos¬

Expanded text:
dicit Apostolus, sine sollicitudine vidicit Apostolus, sine sollicitudine viveret, cogitans quae sunt Dei , genus eorum significat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in tentationibus, ut possint assumi. Job autem quia uxorem et filios habuit, et amplas terrenarum rerum copias , ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen ut sint fortissimi in tentationibus, sicut ille fuit; non enim aliter assumi poterunt. Nec puto esse alia genera hominum quibus constat Ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias, propter assumptionem et relictionem; quamvis in singulis multae studiorum voluntatumque diversitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes, pos
Abbreviated transcription (Latin):
enim om̃s ad ȩccł̃iȩ membra ꝑtine¬
re uideantur: adueniente tam̃
temptatione tribulationis: et
ex illis qui sunt in ocio. & ex illis
qui sunt innegociis scłi. & ex ilł
qui dõ ministrant in ȩccł̃ia:. ali¬
qui ꝑmanent: aliqui cadunt:
Qui ꝑmanent assumunt᷑: qui
cadunt relinquunt᷑ Ergo unus
assumetur. & unus relinquetur.
non quasi de duob: hominibus
dictum. sed de duob: generib
affectionũ: in singulis generib
trium ꝓfessionum: In illa ergo
nocte dixit. in illa tribulatione:
Adipsa tria genera quȩ assumun¬
tur arbitror ꝑtinere etiam tria
illa nomina uirorũ sc̃oꝵ quos
solos liberandos hierechiel pro¬
pheta denuntiat: noe danihel.
iob Uidetur enim noe ꝑtinere¬
ad eos ꝑquos ȩccłia regitur:. si¬
cut ꝑillum inaquis archa gu¬
.bernata ẽ: quȩ figuram gesta¬
bat ȩccłiȩ: Bamhel autẽ quia
elegit cęlibem uitam. idest nup¬
tias terrenas contempsit: ut sic̃

Expanded text:
enim omnes ad ecclesiae membra pertineenim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in ecclesia aliqui permanent, aliqui cadunt. qui permanent, assumuntur; qui cadunt, relinquuntur. ergo unus assumetur et unus relinquetur non quasi de duobus hominibus dictum, sed de duobus generibus affectionum in singulis generibus trium professionum. in illa nocte ergo dixit "in illa tribulatione". Ad ipsa tria genera, quae assumuntur, arbitror pertinere etiam tria illa nomina uirorum sanctorum, quos solos liberatum iri Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob. uidetur enim Noe ad eos per quos Ecclesia regitur; sicut per illum in aquis arca gubernata est , quae figuram gestabat Ecclesiae. Daniel autem, qui elegit coelibem vitam, id est nuptias terrenas contempsit, ut, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in illa nocte duo in lecto.
& duo molentes in unũ. & duo
in agro: de quib om̃ib bonis
singuli assument᷑. & singuli re¬
linquentur: Tria genera homi¬
num hic uident᷑ significari:
unũ eoꝵ qui ocium eligunt et
quietẽ: neq negociis sclaribus.
neq negociis ȩccłasticis p̃occu-¬
pati: quȩ illoꝵ quies lecti nomi¬
ne significata ẽ: alterum eorũ
qui in plebib cõnstituti regunt᷑
adoctioribꝰ. agentes ea quȩ sunt
huiꝰ scł̃i: quos & feminarũ nomi¬
ne significauit: quia consiliis
ut dixi peritioꝵ regi eos expedit:
Et molentes ut dixit ꝓpt̃ tem¬
poraliũ negocioꝵ orbem: atq
circuitũ: Quos tam̃ in uno mo¬
lentes dixit: in quantũ de ipsis
rebus & negociis suis p̃bent usi¬
bus ȩccłiȩ. Terciũ. eorum qui
õꝑant᷑ in ȩccliȩ ministerio. tanq̃.
in agro dĩ. de qua agricultura apls
loquitur: In his ergo trib generi¬
bus bina sunt rursus genera ho
minum insingulis: & ꝓ robore
suarum uiriũ discernunt᷑: Cũ

Expanded text:
in illa nocte duo in lecto, et duae molentes in unum, et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur, et singuli relinquentur? Tria genera hominum hic videntur significari. Unum eorum qui otium et quietem diligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Alterum eorum qui in plebibus constituti reguntur a doctoribus, agentes ea quae sunt hujus saeculi, quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis, ut dixi, peritorum regi expedit eis. Et molentes dixit propter temporarium negotiorum orbem atque circuitum. Quas tamen in uno molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus Ecclesiae. Tertium eorum qui operantur in Ecclesiae ministerio, tanquam in agro Dei; de qua agri cultura Apostolus loquitur. In his ergo tribus operibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum
Abbreviated transcription (Latin):
cipuliꝰ & ꝑsecuti sunt eos de ci
transinigrarent. Ut ueniat suꝑ
uos om̃is sanguis iustus. qui ef¬
fusus ẽ suꝑ t̃ram asanguine
abel iusti usq ad sanguinem ⁊a

Expanded text:
i, et persecuti sunt eos de civigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sangu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & crucifigetis. & flagellabitis
in synagogis ur̃is: & ꝑsequemini
de ciuitate in ciuitatem. ut com¬
pleatis mensuram patrũ ur̃orum:
Simulq obserua iuxta apłm scri¬
bentem ad corinthyos: uaria do¬
na ẽẽ discipłorum xp̃i: Alios pro¬
phetas qui uentura p̃dicant: ali¬
os sapientes qui nouerint quan¬
do debeant ꝓferre fermonẽ: ali¬
os scribas in lege doctissimos. ex

Expanded text:
is, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios , varia esse dona discipulorum Christi; alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alio
Abbreviated transcription (Latin):
istũ quo & paruuli atq lactentes
in ingressu ierłm dñi saluatoris
usi sunt quando dixerunt: be¬
nedictus qui uenit in nomine
dñi. osanna in excelsis: sumpsit
de centesimo septimo decimo
psalmo. qui manifeste de aduen¬
tu dñi scriptus ẽ: Et quod dicit:
hoc uult intelligi: Nisi peniten¬
tiam egeritis & confessi fueritis
ipsum ẽẽ me. de quo ꝓpħȩ cecine¬
runt. filium om̃ipotentis patris:
meam faciem non uidebitis: Ha¬
bent iudei datum sibi tempꝰ pe¬
nitentiȩ confiteantur benedictũ
qui uenit in nomine dñi. & xp̃i
ora conspicient:¬

Expanded text:
istum, quo et parvuli atque lactentes istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspicient
Abbreviated transcription (Latin):
re filios tuos: quemadmodũ gal¬
lina congregat pullos suos sub
alas: & noluisti: Hierłm non saxa
& ȩdificia ciuitatis. sed habitato¬
res uocat:. quam patris plangit
affectu. sicut in alio loco legimꝰ:
quod uidens eam. fleuerit: In eo
autẽ quod dicit quotiens uolui
congregare filios tuos: om̃s retro
ꝓpħas ase missos ẽẽ testatur: Gal¬
linȩ quoq similitudinẽ congregan¬
tis sub alas pullos suos: in cantico
deuteronomii legimꝰ: Sic̃ aquila
ꝓtegit nidũ suum & suꝑ pullos su¬
os desiderat: expandens alas suas
deserta: Hoc ipsum & ex ꝑsona hie¬
remiȩ ante iam dixerat: Peliqui
domũ meamꝰ dimisi hereditatẽ
meã facta est mͥ hereditas mea.
quasi spelunca hyenȩ: Desertã
iudeorũ domũ. idest templum
illud quod ante fulgebat angu¬
stius oculis comprobamꝰ: quia
ditatem p̃riꝑe gestiens: occidit
me uidebitis amodo donec dica¬
tis. benedictus qui uenit in no¬
mine dñi: Ad ierłm loquitur: et
ad popłm iudeorũ. Uersicłm aut̃

Expanded text:
s, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas us vestra deserta. Hoc ipsum ex remiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum idem templum illud, quod ante fulgebat augustius oculis comprobamus, qui ditatem praeripere gestiens, occidit me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem
Abbreviated transcription (Latin):
derit: Regule scripturarũ est du¬
as generationes expon̾e bonorũ
uel malorũ: hoc est singulorum
singulas: De bonis sumamꝰ exem¬
pla: Quis ascendet in montẽ dñi:
aut quis requiescet in monte sc̃õ
eius: Cumq plures qui ascensuri
sunt montẽ dñi descripsisset: qui
diuersis fuere etatibus: postea in¬
fert. hȩc est generatio querentiũ
dñm. querentiũ faciem dĩ iacob
Et in alio loco de om̃ib scis: Gene¬
ratio iustorũ benedicet᷑: De malis
uero: ut in p̃senti loco: Generatio
in parum: Et requirent᷑ omnia
a generatione ista: & in hierechi¬
el cum peccata terrȩ descripsisset:
sermo ꝓpħicus adiecit: Si noe et
iob & danhel. ibi fuerint inuenti:
non dimitti peccata terrȩ illi: Om̃s
iustos qui similes forent uirtutib
eorum: noe & iob. & danihel uo¬
lens intelligi: Ergo & isti quia simi¬
lia cain & ioas contra apłos gesse¬
runt: de una genealogia ẽȩ referun¬

Expanded text:
derit. Regula Scripturarum est, duderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutibus eorum, per Noe et Job et Daniel volens intelligi. Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referun
Abbreviated transcription (Latin):
rum narrat hystoria: Sed obser¬
uandum quod ille zacharias non
sit filius barachiȩ: sed filius ioia¬
dȩ sacerdotis: Vnde & scriptura
refert: Non fuit recordatꝰ ioas pa¬
tris eius ioiadȩ: quȩ sibi fecisset
bona: Cum ergo zachariam tenea¬
mus: &. occisionis consentiat locꝰ
querimꝰ quare barachiȩ dicitur
filius. et non ioiadȩ: Barachiȩ in
lingua nr̃a. benedictus dñi dicitur:
Et sacerdotis ioiadȩ. iustitiam he¬
breo nomine demonstrat: In euun¬
gelio utunt᷑ narareni ꝓfilio ba¬
rachiȩ filium ioiadȩ scriptũ rep.
perimus. Simpliciores fratres int̃
ruinas templi & altaris. siue in por¬
tarum exitib quȩ siloa dicunt
rubra saxa monstrantes: ⁊achariȩ
sanguine putant eẽ polluta: Non
condempnamꝰ errorẽ: qui de odio
iudeorũ & fidei pietate descendit:
Sicamꝰ breuiter quare sanguis
abel iusti usq adzachariã filium
barachiȩ ab illorũ generatione
queratur: cum neutrũ eorũ occi¬

Expanded text:
um narrat historia. Sed obserum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazaraeni, pro filio Barachiae, filium Joiadae reperimus 191 scriptum. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occi
Abbreviated transcription (Latin):
abel nulla ẽ ambiguitas: quin
sit quem cain frater occiderit:
lustus autẽ non solum ex dñi
nunc sententia: sed ex genesis
testimonio comprobat᷑ ubi ac¬
cepta eius ado narrant᷑ munera:
Querimꝰ quis sit iste ⁊acharias
filius barachiȩ. quia multos le
gimus ⁊acharias: Et ne libera no.¬
bis tribuatur erroris facultas:
ponere: Alii ⁊achariam filium
barachiȩ dicunt. qui induodecĩ
ꝓpħis undecimꝰ est. patrisq in eo
nom̃ consentiat: sed ubi occisus
est int templum & altare scriptu¬
ra non loquit᷑: maxime cum tem¬
porib cius uix ruine templi fue¬
rint: Alii ⁊achariam patrem io¬
hannis intelligi uolunt: ex qui¬
busdam apochriphorũ somniis
apꝓbantes: quod ꝓpterea occisus
sit. quia saluatoris p̃dicaret ad¬
uentum: Et hoc quia de scriptu¬
ris non habet auctoritatẽ: eadem
facilitate contempnit᷑ qua ꝓbat᷑:
Alu istum uolunt ẽȩ̃ zachariam.
qui occisus ẽ a ioas rege iudeȩ.
int̃ templũ & altare: sicut regno¬

Expanded text:
Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filigimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuatur erroris facultas, ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judaeae inter templum et altare, sicut Reg
Abbreviated transcription (Latin):
orum tantum popło lex ꝑ moy¬
sen data ẽ: nam gratia ꝙ ueritas
euuanglii non minus gentib
est: Capientes singulȩ inquit
metretas binas uelternas:quia
scripture sc̃e auctores. & ministri
ꝓphe modo de patre tantum
loquunt᷑ &. filio: ut est illud:
om̃ia in sapientia fecisti. Uirtꝰ¬
& enĩ di & sapientia xp̃c est. mͦ
etiam sp̃s sc̃i faciunt mentio

Expanded text:
orum tantum populo lex per Moorum tantum populo lex per Mosen data est; nam gratia et veritas Evangelii non minus gentibusest. Capientes, inquit, singulae metretas binas vel ternas. Quia Scripturae sanctae auctores et ministri prophetae, modo de Patre tantum loquuntur et Filio, ut est illud: Omnia in sapientia fecisti , virtus enim Dei et sapientia Christus est: modo etiam Spiritus sancti faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
rificationem iudȩorũ: capien¬
tes singulȩ metretas binas uel
ternas: hydriȩ uocant᷑ uasa.
aquarum receptui parata:
Aqua autẽ scripturȩ sacrȩ scien¬
tiam designat: quȩ suos audi¬
tores ꝙ apeccatorũ sorde abluc¬
re & diuinȩ cognitionis solet
fonte potare: Uasa sex quibus
continebatur corda sunt deuo¬
ta scõrum: quorũ ꝑfectio uitȩ
& fidei exemplum rectȩ creden¬
di ac uiuendi ꝓposita est gene¬
ri humano ꝑsex scłi labentis
pidea sunt uasa: quia fortia
sunt p̃cordia iustorũ: ut pote
illius fide & dilectione solida la
lapidis.quem uidit damhel prȩ¬
cisum de monte sine manibus:
factumq in montẽ magnum et
implesse omnem t̃ram: & de quo
dicit zacharias: in lapide uno
scptẽ oculi sunt: idest in xp̃o
uniuersitas scientiȩ sp̃ualis in¬
habitat: Cuius et apłs petrus
meminit ita dicens:ad quem
accedentes lapidem uiuum:
& ipsi tanquam lapides uiui
posite erant hydriȩ: quia tudȩ¬

Expanded text:
rificationem Judaeorum, capienrificationem Judaeorum, capientes singulae metreternas . Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata: Aqua autem scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex quibus aqua continebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi proposita est generi humano per sex saeculi labentis pidea sunt vasa, quia fortia sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione lapidis solidata quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram . Et de quo dicit Zacharias: In lapide uno septem oculi sunt , id est, in Christo universitas scientiae spiritalis inhabitat; cujus et apostolus Petrus meminit ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi positae erant hydriae, quia Judae
Abbreviated transcription (Latin):
& tibi est mulier: significat se
diuinitats qua miracłm crat
patrandum: non principium
temporaltt̃ accepisse de matre:
sed et̃nitatem semꝑ habuisse
de patre: Quid michi inquit
& tibi est mulier: Nondũ uenit
hora mea. cui ðiuinitate quã
ex patre semꝑ habui:cum tua
carne ex qua carnem fuscepi.
hora mea: ut fragilitatẽ sump¬
tȩ humanitatis exte moriendo
demonstrem: Prius est: ut po.¬
tentiam ȩternȩ ditatis. uirtu.¬
tes opando patefaciam.Uenit
autẽ hora. ut quid sibi & mał
commune cȩt. ostendet: cum
cam moriturus in cruce disci¬¬
pulo uirgini uirginem cõmen¬
dare curauit: Carnis namq in¬
firma ꝑspiciens. matrẽ de qua
hec fuscepit pie cognitã ei quem
marimȩ diligebat discipulo com
mendauit: quam diuina fac¬¬
turus quasi incognitam se nos¬
se dissimulat quia hanc diui¬
nȩ natiuitatis auctorẽ non c̃ẽ
cognoscit: Erant autẽ ibi lapi¬
deȩ hydriȩ sex positȩ: scđm pu¬

Expanded text:
et tibi est, mulier? significat se et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accsed per aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi, inquit, et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Qui divinitatem, quam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, hora ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem. Prius est ut potentiam aeternae Deitatis, virtutes operando, patefaciam. Venit autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam, moriturus in cruce, discipulo virgini virginem commendare curavit . Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, ei quam maxime diligebat dismendavit, quam divina facturus quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse recognoscit. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum pu