comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mintodno c̃c̃tat᷑ quã qui in rap̃.
ĩoq tecte dem ẽ eum mprobu
furem eẽ S tñ propriam actõe ꝯ̃¬
erus delictinõĩe p̃tor intro duxit
que appellatur ui bõꝵ raptorum.
qe intra annum quabrupli post
festi diximus. s inquadruplo ĩ
ẽ reiꝑsecutio. ut pena cripli sitisi
ueoprehendatur raptor inip̃ode¬

Expanded text:
mino contrectat quam qui vi rapit? ideoque recte dictum est, eum improbum furem esse: sed tamen propriam actionem eius delicti nomine praetor introduxit, quae appellatur vi bonorum raptorum et est intra annum quadrupli, postfesti diximus: sed in quadruplo inest et rei persecutio, ut poena tripli sit, sive comprehendatur raptor in ipso de
Abbreviated transcription (Latin):
m̾a la pugno ẜeut̾ecur. ¶Hec
actio dissimulatione abolet᷑.
etiosiquis miuriã dereliquent.
hẽstatimpassus adanimumo
suũ nõ reuoͭ aũtpostea ex peĩ¬
tentia remissã nuriaminõpote¬
nt recolere. Deobligatoib¬

Expanded text:
mala pugno percuteretur. Haec actio dissimulatione aboletur: et ideo, si quis iniuriam dereliquerit, hoc est statim passus ad animum suum non revocaverit, postea ex poenitentia remissam iniuriam non poterit recolere.TIT. 5 DE OBLIGAT
Abbreviated transcription (Latin):
cecidere intelligitur. qui nullo
uire occidit s taq qui latroͣnem¬
ntiq si ꝯlit̾ periculum effugere
cͤreipa qqͣsq hac legetenctum.
ituq siquis dum iaculis ludit.
ułexcitatui. transeunte ẜiuum
tuum trãsiecent/ distingnitur.
nam sud amlite qui incãpoeo

Expanded text:
ccidere intellegitur, qui nullo iure occidit. itaque qui latronutique si aliter periculum effugere culpa quisque hac lege tenetur. Itaque si quis, dum iaculis ludit vel exercitatur, transeuntem servum tuum traiecerit, distinguitur. nam si id a milite quidem in Campo,
Abbreviated transcription (Latin):
patroniq. ⁊ alit̾ ꝙẽ neĩ. ⁊ huil
nun qua ⁊ locusmuln̾s acrocẽ
iniuriam fucit. uelutisi mocu¬
loquis pcussus sitiParm asit
referunt. utrum patri fa. anfi¬

Expanded text:
patronique, aliter extranei et humilnnumquam et locus vulneris atrocem iniuriam facit, veluti si in oculo quis percussus sit. parvi autem refert, utrum patrifami
Abbreviated transcription (Latin):
enim nssnm. auc nptum aut
fractum fuent actio exhoc capi¬
teconsticnitut./ quaqu̾̃ a potit
solamp̃ri appellacio mnoes istas
cãs suffic̾e. Nuptum enimin¬
telligitur qd̾ quoquonid cor¬
iuptimẽ uñ nõ solum arsa ĩ¬
collisa. et effusa. ⁊ quo quoniõ

Expanded text:
enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio ex hoc capite constituitur: quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere: ‘ ruptum ’ enim intellegitur quoquo modo corruptum. unde non solum usta collisa et effusa et quoquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
tura fuiss si ulcra dampnũ nũ¬
qu̾alis extimaretur. ¶Nlud nõ õ¬
ex u̾bis legis. s ex int̾pretatoẽ
placuit. non solũ pemipticorpo/¬
ns extimationẽ h̃ndam ẽe ẜzea

Expanded text:
tura fuisset si ultra damnum numquam lis aestimaretur. Illud non ex verbis legis, sed ex interpretatione placuit, non solum perempti corporis aestimationem habendam esse,
Abbreviated transcription (Latin):
que honoraria appellaturĩuidi¬
tis fre quẽtatur. nam ẜ mng̃ dũ di¬
guitatis. uiteq hoẽstarẽlaũ c̾scit
aut minutur extimatio minne.
Qui gradus ꝯdempnatoĩs q̃ inẜ

Expanded text:
iam honoraria appellatur, in iudiciis frequentatur. nam secundum gradum dignitatis vitaeque honestatem crescit aut minuitur aestimatio iniuriae: qui gradus condemnationis et in
Abbreviated transcription (Latin):
exhaccũ ab oĩ rapina hoĩes absti¬
neant se. ¶ Sancinhac actõe ñ
utiq expectatu temin bonis x¬
toris eesnam siue in bo̾nis sit. si
uenosit. sitũ ex bo̾ns eius sit.
locum b̾ actiobẽbit / quare siñ ꝯ¬
modatasiue locat. sineetiam
pignorata. sine depositasiꝰt᷑ res a¬
sine bona fide possideat. sĩi usuf.¬

Expanded text:
pina homines abstineant. In hac actione non utique exspectatur rem in bonis actoris esse: nam sive in bonis sit sive non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit. quare sive commodata sive locata sive etiam pignerata sive deposita sit asive bona fide possideat, sive usu
Abbreviated transcription (Latin):
fate actre̾s abusu coĩ recesse¬
oẽs qui scientes remfintinar.
suscepert a celaueñt. furri n
manifestiobnoxii suit. ¶ peaᵈ
mamfestifurti quadrupli ẽ. tã/
nͥi festũdupli. ¶ fuitu aũt fit ꝯ̃¬

Expanded text:
fatae actiones ab usu communi recesseomnes qui scientes rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam nifesti dupli. Furtum autem fit
Abbreviated transcription (Latin):
it. ¶ Item sipu̾cator exarbore do¬
iecto ramo ẜuũ tinmtrã seũter
occiderit. siprope uiã publicam
aut uicinalem id fe̾m ẽ. n procl¬
amauerit ut cañs entari poss
culpereuis ẽs sip̃clamauit. neq
illecurauit ut cauet. exͣ cuipaest
putator. extra cuipam ecẽeq in¬
telligitur si seorsum ama forte.
neoius fuãt uersandi. ¶ pret̾ea:¬

Expanded text:
it. Item si putator ex arbore dejecto ramo servum tuum transeuntem occiderit; si prope viam publicam, aut vicinalem id factum est, neque proclamavit, ut casus evitari posset, culpae reus est. Sin proclamavit, neque ille curavit cavere, extra culpam est putator. Extra culpam aeque esse intelligitur, si seorsum a via forteaneo jus fuerat versandi. Praete
Abbreviated transcription (Latin):
sint fullo aut sarcinator. ¶Que
defullone⁊ sarcinatore diximus
cademead eumainomodata est
res traufferendaucteres castĩa¬
bantnam ut ille fuuo m̾cedem
accipiendocustodiam prãt.ata

Expanded text:
sint fullo aut sarcinator. 16 18. Quae de fullone et sarcinatore diximus, eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem acci
Abbreviated transcription (Latin):
tupcũ calioerat ꝑꝑ os uõ fractu
mnmagnaueteꝵ pauꝑtat᷑e. s. ⁊ po¬
stea p̾tores ꝑmittebant ip̃is qu
inumnas passi sut eam extunare.
ut iudex cantiꝗ dempnet. quãtũ

Expanded text:
ter os vero fractum in magna veterum paupertate. sed postea praetores permittebant ipsis qui iniuriam passi sunt eam aestimare, ut iudex vel tanti condemnet, quanti
Abbreviated transcription (Latin):
rei noĩe depoĩti notenetur.neci
obideius int̾est saluam ẽẽ renil
amouendo futum faciat ⁊̃ pla
qr fintum exaffectuconsistitłita
demum obligan eum eo etimire ̃¬

Expanded text:
eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest, rem salvam esse, amovendo furtum faciat. et placet, quia furtum ex affectu consistit, ita demum obligari eo crimine
Abbreviated transcription (Latin):
rem nõpire. Uñ ꝯstat creditorẽ d̾
pignore subrepto furti agere pos¬
expedit eipignori potius ĩcũ fe
quaminipsonam agere. Adeor
fullo pollienda curandaue aut
saitinator sarcienda uestimẽta
mercere cͥtuꝯstituta accepitea¬
q surto amiẜit. ip̃e furti h̃t ac¬
tionẽaiõ dr̃s q dm̃nieb̾ int̾ẽ

Expanded text:
re. 14 16. Unde constat, creditorem de pignore subrepto furti agere posexpedit ei pignori potius incumbere quam in personam agere: adeo fullo polienda curandaue aut sarcinator sarcienda uestimenta mercede certa acceperit eaque furto amiserit, ipse furti habet acti
Abbreviated transcription (Latin):
ei castigationẽ infem iubem
iubemus eos qui hñt cũs ad¬
ire defensorẽ⁊ ip̃m decenere
uit̾cos. siuolitem bentes uo¬
iuerint defensorẽnna cũ scis¬
simo ep̃o iudicare ⁊ ħ agi p̃ci¬

Expanded text:
ei castigationem inferri iubemus, iubemus eos qui habent causas adire defensorem, et ipsum discernere inter eos. Si vero litem habentes voluerint defensorem una cum sanctissimo episcopo iudicare, et hoc agi praeci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mnedicmus alt̾utras man̾
manus abscisionẽ ꝑp qdͥnbe
dignum nõ sit. s ut ipe castig¬
etur autinexilium trãsmit¬
m̃bri abscisionẽ exigat fier
eũ castigan. fures aũt noca ⁊¬

Expanded text:
interdicimus alterutras manus manus abscisione. Propter qudignum non sit, sed ut ipse castigetur aut in exilium transmitmembri abscisionem exigat fierieum castigari. Fures autem voca
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ici puailla face. que õi
difficuitate ⁊ lesione atq con¬
tritione priuẽt. ne occasione
littum⁊ alior quoꝵ dñ discete
cogantur apropria patria aĩ
pegrinis affligi. propt̾eas ⁊¬

Expanded text:
ae, et illa facere quae omni difficultate et laesione atque contritione privent, ne occasione litium et aliorum quorundam discedere cogantur a propria patria et in peregrinis affligi. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
cus qͣnis eum reofuent. pla¬
cuit ꝑinde succuirendu eẽ
ꝑexceptionẽ pacti cõuenti.
ili quoq qui proeo obligͣti
eẽnt. ac si ⁊̃ cum ip̃is pactꝰ
eẽt ne abeis ea pecunia pet¬
tru¶sine quedam exceptoes¬

Expanded text:
ctus quis cum reo fuerit, placuit, proinde succurrendum esse per exceptionem pacti conventi illis quoque qui pro eo obligati essent, ac si et cum ipsis pactus esset, ne ab eis ea pecunia peteretur. sane quaedam except
Abbreviated transcription (Latin):
cum debitore suone abeo
peccuniam petat. dem̃ pea
cipiat debitor. ut itad̾mu
ꝯdempnetur. si no ꝯueneit
petat nocet ei exceptio / ꝯuẽit

Expanded text:
cum debitore suo, ne ab eo pecuniam petat, deinde pocipiat debitor, ut ita demum condemnetur, si non convenerit, petat, nocet ei exceptio; convenit
Abbreviated transcription (Latin):
eladilreplicatio ei dabitur
exposteriore pacto cõuento.
¶Rursus interdum eueĩtꝰ
ut replicatio que p̾a facie ir¬
stã sitłimq noceat. ꝙ cũ ita
accidit atia allegatõe op̾ẽ
adiuuandi rei grã que dup¬
hcatio uocatur. Et sirursus
alia opusẽ. qua actor adir
usum int̾dum al tenus ꝙͣ
diximus uanietas negõrũ
incroduxit. quas om̃s aꝑciꝰ
exlatiore digestorũ uolumi

Expanded text:
ludi, replicatio ei dabitur ex posteriore pacto convento. Rursus interdum evenit, ut replicatio, quae prima facie iusta sit, inique noceat. quod cum accidit, alia allegatione opus est adiuvandi rei gratia, quae duplicatio vocatur. Et si rursusalia opus est, qua actor adiuvusum interdum ulterius quam diximus varietas negotiorum introducit: quas omnes apertius ex latiore digestorum volumi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium deducebant. ⁊ ꝯ¬
sume bunt. qua rõe re amit¬
cebantibodie aũt nõ ita ⁊¬
stricte hoc ꝓcedere uolumu.
s enm qui añ tp̃e pac tiõis
uł obligatoĩs uteminfer¬
re ausus ẽ. Cenoniane co¬
stõĩs subia dere censemus
ꝙ sacratissimus legisl.tõ
omnes expensas litis aña¬

Expanded text:
iudicium deducebant et consumebant, qua ratione rem amittebant. hodie autem non ita stricte haec procedere volumus, sed eum qui ante tempus pactionis vel obligationis litem inferre ausus est Zenonianae constitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus legislator omnes expensas litis an
Abbreviated transcription (French):
cõfulta pceptione mãdamus.
capctesubeundareu ocanãpro
cenore nr̃e scĩonis familiani
retum carereillecebris quas
peos censnimus nendicadis
quipublicaꝵ eẽnt subitun nir

Expanded text:
consulta praeceptione mandavimus arum subeunda revocari aut pro tenore nostrae sanctionis familiarium rerum carere illecebris, quas per eos censuimus vindicandas, qui publicarum essent subitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶fidenissor esita obligario
no possimt. ut plus debeant
oblicͤantur. nama eorum o
cipali reat exdierso. ut mi¬
nis debeantoblian p̾sutꝰ
siraq si reus .x. anreos ꝑmi¬

Expanded text:
Fideiussores ita obligari non possunt, ut plus debeant, obligantur: nam eorum obcipali re. at ex diverso, ut minus debeant, obligari possunt. itaque si reus decem aureos promi
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃ accipiat qd̃ ꝑ deformia
⁊ qiuninosa ꝯmertiasibi ĩpo¬
sitũ ee deꝑlorant ut aliis de¬
meretur. qd̾ intra annump̾t
codicũ obligationẽ q uidebr̃
demiusto bonere coqueratin.
iniquitatẽ ꝑequatoris accus.
te fuc̾tõis frans clantestina
sb̾trap̾it. Em̃so aũt eo tp̃r ac

Expanded text:
n accipiant, quod per deformia et criminosa commercia sibi impositum esse deplorant, ut aliis demeretur. Quod intra annum post codicum oblationem cui videbitur de iniusto onere conqueratur, iniquitatem peraequatoris accuset tae functioni fraus clandestina subtraxerat. Emenso autem eo tempore ac
Abbreviated transcription (French):
stium adire comite tũluo nos
inĩam ꝯsequatur. Q dsiproᷤ
sua audatia pusi aliquis
banc fecerit issionemin di¬
gnationem conpetentẽ sor

Expanded text:
strum adire comitatum, is non icentiam consequatur. quod si pro sua audacia parvi aliquis hanc fecerit iussionem, indignationem competentem sor
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑticipate eis ulla clemẽtia
filii. ¶ Que igitm placnernt
nob̾⁊ adhominũ medelã ⁊ ne
plenitudinẽ ꝑ hac legẽ statuta
st̾ cua celsitudo maĩfesta frcict

Expanded text:
ticipanda eis ulla clementia est, filii. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum medelam et naturae plenitudinem per hanc legem statuta sunt, tua celsit
Abbreviated transcription (Latin):
lixitas. ⁊ expeditionũ difficul
culia sua p̃cipua retineat. queꝰ
dum impalatio m ꝯstitutist᷑.
aut labore ut dẽmẽproprio. a¬
ut donatõe nra quesierũt. ¶u¬

Expanded text:
lixitas et expeditionum difficultculia sua praecipua retineant, quae, dum in palatio constituti sunt, aut labore, ut dictum est, proprio aut dignatione nostra quaesiverint.
Abbreviated transcription (Latin):
fines for̃ ⁊ meant᷑
riis honibuolum
sordib cõplectim̾udẽtur.nec ad
aliud suꝑintẽe rei honꝰ husdẽ põ¬
rib actinẽdis. ne ecares alias oc¬
cupati respiugiuĩ for̃rum fucere
nõ occiurẽt. ꝙ si neglexerint ami¬
sionc posẜ onuim lectabũtur.na¬

Expanded text:
fines formarum meatus riis oneribus volumus sordibus oppleti mundentur, nec ad aliud superindictae rei onus isdem possessoribus attinendis, ne circa res alias occupati repurgium formarum facere non occurrant. Quod si neglexerint, amissione possessionum multabuntur: na
Abbreviated transcription (Latin):
mĩc eoꝵ substantiã in mõa¬
stenum. s filio aut filie tr̃as¬
mittere aut totam aũ q̃ ꝑtez
hac ostõe interpretante cos eĩ
qui semel anĩt memoratam
dudum nr̃am legemmona¬
steriambĩtauerunt mulło
poĩta postea lex ꝯtristatur.i¬

Expanded text:
c eorum substantiam in monasterium, sed filio aut filiae transmittere, aut totam aut etiam pahac constitutione interpretante eos enim qui semel ante memoratam dudum nostram legem monasteria intraverint, in nullo posita postea lex contristatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ideẜtores innenti. resi¬
stendum. atq ammis
rebellies imp̃is temeritritis suc
conatib opprimantur.Ita tñũ
prouinciaꝵ iudices sollicitaca¬
utõe disquirant. ne sb̾falsaru
tractatoriaꝵ noiẽ deẜtoĩs sue
crimẽ defendere moliantiu. ixc
suppoĩtis aut com̃titiis epłis e¬
nadendi hãnt facultatẽ. ¶rez.

Expanded text:
ertores inventi resistendum atque armis rebelles in ipsis temeritatis suae conatibus opprimantur: ita tamen, ut provinciarum iudices sollicita cautione disquirant, ne sub falsarum tractoriarum nomine desertionis suae crimen defendere moliantur, nec suppositis aut commentis epistulis evadendi habeant facultatem. D.
Abbreviated transcription (Latin):
tenumponunt. neciure frm
domiiii. nectanticuminis
patimur uib̾tate gaudere.
¶Igitur ca li plac eos indi¬
guatõe subduci nepotãtisir
re fru ualeant. neue ꝗd eis
ita possit acquiri. s ãcuus

Expanded text:
tem imponunt, nec iure frui dominii nec tanti criminis patimur libertate gaudere. Igitur tali placet eos indignatione subduci, ne potestatis iure frui valeant neve quid eis ita possit adquiri. Sed ancillis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dfensoꝵq ĩplorato suffragio.
peã ẽ. ꝙ̃ si p̃ceptoleoĩs cogatur qs¬
piãcoactõis sortes ferre quas nolit.

Expanded text:
 defensorumque implorato suffragio opoena est, quam si praecepto lenonis cogatur quispiam coitionis sordes ferre, quas nolit.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ic. Añqu̾a ad metas miliesu
epueniat. principatus honoẽ
decoretur. i ip̃ẽ post finita mi¬
litiam ut pote lib nuula d̾bect
huĩmoĩ ouentoe pulsari. filiu
tñ cohartali ꝯdictiomi relnq̃t
obnoxium. siuiopostqu̾a ad¬
eptus finͣt principatum. edi de¬
rit filium. isquinatus ẽ. ⁊̃ si in
seola denotissimoꝵ agentium

Expanded text:
it, antequam ad metas militiae suae perveniat, principatus honore decoretur, licet ipse post finitam militiam utpote liber nulla debeat huiusmodi conventione pulsari, filium tamen cohortali condicioni relinquat obnoxium. Si vero, postquam adeptus fuerit principatum, ediderit filium, is qui natus est, etiamsi in schola devotissimorum agentum
Abbreviated transcription (Latin):
os qmi ordine trascur
nnt gradum. auc adiutores in
nillustris magistrioffitiorum
extiterint. cum inter honoratos
ceperint mimerari. incanane di¬

Expanded text:
os, qui ordine transcurrint gradum aut adiutores viri illustris magistri officiorum extiterint, cum inter honoratos coeperint numerari,
Abbreviated transcription (Latin):
i quis piediũ uontere
nolucrituldonare. re¬
tinere sibitranfferendes. adau¬
a loca colonos priuata pactõe
nõ possitquiemĩ colones utiles
grount. aut cump̃diis eos te

Expanded text:
i quis praedium vendere voluerit vel donare, retinere sibi transferendos ad alia loca colonos privata pactione non possit. Qui enim colonos utiles credunt, aut cum praediis eos te
Abbreviated transcription (Latin):
norummmero cũ probatioi
aliqua a beo trbutarie sołoĩs
exposcit̾isitriu coberentinz
sibi annoꝵ apochas seciũta¬
tesꝙ protulerit. supioꝵ tem¬
porum apochas nõ cogantur
ostendere. n dep̃terito adilla¬
tionẽ functionis cributarie
contetur si forte aut cun¬
alis. autquicũqi apparitor.
lib publici debiti exactor. si
gestorum assercione pate fe

Expanded text:
numero, cum probatio aliqua ab eo tributariae solutionis exposcitur, trium cohaerentium sibi annorum apochas securitatesque protulerit, superiorum temporum apochas non cogatur ostendere, neque de praeterito ad illationem functionis tributariae coartetur, nisi forte aut curialis aut quicumque apparitor libet publici debiti exactor sivegestorum adsertione patefe
Abbreviated transcription (Latin):
emissam abalio iudice nõ li¬
ceat refric᷑ari aidspectabili¬
tas tua saluberime ac iustis¬
sime p̃ceptoĩs formã secuta.
prohibebit impostex eos addi¬
scussionẽ transactimunenis
ꝯstringiquos elarit accepta
secuntatis prospentare leta

Expanded text:
emissam ab alio proconsulceat refricari. Et ideo spectabilitas tua saluberrimae ac iustissimae praeceptionis formam secuta prohibebit in posterum eos ad discussionem transacti muneris constringi, quos claruit acceptae securitatis prosperitate laeta
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ malitiapenitus abstinere
scimus. aliamuoquãcũq sine i¬
metu presentis scĩonis possesibi
acquitere. siqui n̾o negociatores
quos omi mlicia prohibium.
iammilitarem lñam eis damiis
negociatoẽm quidẽ reluiq̃re. mi¬
litiamno retinere. sciẽtibꝰ ꝙ si po¬
stea negociantes apparẽat muiꝰ
armatãmilitiã ĩ amsortiti st̾ce¬

Expanded text:
quidem militia penitus abstinere sancimus, aliam vero quamcumque sine metu praesentis sanctionis posse sibi adquirere. Si qui vero negotiatores, quos omni militia prohibuimus, iam militarunt, licentiam eis damus negotiationem quidem relinquere, militiam vero retinere, scientibus quod, si postea negotiantes appareant, miliarmatam militiam iam sortiti s
Abbreviated transcription (Latin):
pote sexeo filionõ poterunti
potũte tua fuerint sscil qui a
mortuo te cator mpatris su¬
i potãtemrecasisũ sur. ¶ eu
placirtĩminus postumis
quãiã natis testo turores da¬

Expanded text:
potes ex eo non poterunt potestate tua fuerint; scilicet quia mortuo te in patris sui potestatem recasuri sunt. Cum placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores da
Abbreviated transcription (Latin):
cognitum. queigitur placne¬
rnt nobͥ aphane sacram dela¬
rata sunt legẽ p̾ceptis ꝓpriis tu¬
a emmnentia omnnb faciat i¬
manifesta ⁊ qui inhac maxĩa

Expanded text:
gnitum. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, praeceptis propriis tua eminentia omnibus faciat manifesta et qui in hac maxima
Abbreviated transcription (Latin):
tes fcẽ sunt leges propriã iur¬
tutem habentes ⁊ nõ accanda
eo qd tp̃r quo sup iuxerĩt illi
eas nõmutannt nõ eĩ omia
sunt innobis nec semꝑ quibꝰ
płmq incioũt homnub mor¬
tes testandi eis pot̾atem aufẽi¬
tes qũa obrem abinitio fe̾ rec¬
te eo qno fmit mutatu nõ
bitramur postea mutari aut
fẽm ẽ recte exeo ꝙ tuno nõ erat
fe̾mpostea mutetm collectine
igitmu dicendñ pcipiãt filii relic¬
tas sibi suita ꝯtigit apatrib tres
untias extestis it fcĩs añ añ
legis poĩtionẽ. aut post poĩtõem
legis añ quͣa ħ tñ apud indices

Expanded text:
tes factae sunt leges propriam virtutem habentes, et non accusandae eo quod tempore quo supervixerunt illi eas non mutaverunt. Non enim omnia sunt in nobis nec semper quiberumque incidunt hominibus mortes testandi eis potestatem auferentes. Quamobrem ab initio factum recte eo quod non fuerit mutatum non arbitramur postea mutari aut factum est recte ex eo quod tunc non erat factum postea mutetur. Collective igitur dicendum percipiant filii relictas sibi, si ita contigerat, a patribus tres uncias ex testamentis ita factas aut ante legis positionem aut post positionem l
Abbreviated transcription (Latin):
mn eas edifficantes nequa q̃m
curamponunt. et expensas qq
ei deponant decentes ⁊ ad lisi¬
nana ⁊ ad obẜuãtiũ abimẽta ⁊
adsacnum mmnsterm̃ s deserũt
eas innudis e difficiis ostitutas
qant destinenbas aut oĩo sacro
ministeno fiaudãdas scĩmus¬
pere edifficare añ qu̾acitatis
deo amabilis epe or oem in loco
simulantes fabricarqi oroĩs¬

Expanded text:
inde eas aedificantes nequaquam curam ponunt ut expensas quoque ei deponant decentes et ad luminaria et ad observantium alimenta et ad sacrum ministerium, sed deserunt eas in nudis aedificiis constitutas et aut destruendas aut omni sacro ministerio defraudandas. Capupere aedificare, antequam civitatis deo amabilis episcopus orationem in loco simulantes fabricare qua
Abbreviated transcription (Latin):
qusuꝑ exilio tradenturut po¬
tenras uissiones p̾sumẽtes
negug̾e. Nemo gͥ n diuino qͦ¬
da trpo dehoc forsann fco pro
ceptis indicũ utatur n aliꝗs¬

Expanded text:
uper exilio tradentur utpote nostras iussiones praesumentes negligere. Nemo igitur neque divino quodam typo de hoc forsan facto neque praeceptis iudicum utatur, nec al
Abbreviated transcription (Latin):
Dnstitiri. postea secune cuĩ¬
onfidere uolumus ꝙ poste¬
ritas eorum. nõ solumiamp¬
creata. s ã post talem dediti¬
orlem pretreanda. hui̾moĩ
fortunaliba manebit. siue
spu sit sabea lege curieseob¬

Expanded text:
nstituti postea se curiae cuiuconfidere volumus, quod posteritas eorum non solum iam procreata, sed etiam post talem deditionem procreanda huiusmodi fortuna libera manebit, sive specialiter sub hac lege curiae se ob
Abbreviated transcription (Latin):
tudinc prouemens. Quiai¬
numueniens cumromano¬
ꝵ res publica pullulanit p̾¬
terea credidimus oport᷑e ca¬
enis recitentes adbrplaci¬
nore decreuimus cuc̃ta siq¬

Expanded text:
tudine proveniens. Quia inum veniens cum Romanorum republica pullulavit, propterea credidimus oportere caeius recidentes ad beneplacinore decreverimus. Cuncta siq
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃fectum augustalem q
audiat ⁊ cãm dirimiat iice ĩ¬
sacricognitoris nulla eĩ posti
diffinitina siñam appellarioẽ
põngenda siłiq mo quociẽs
tantur quatemis hii adsiłi¬
tudinem prefecti augrstat᷑
nice sacri cognitoris interce¬
dant ⁊ cãs sine spequidez ap¬
pellatõis dei tñalegum timo¬
re ꝑferãt decidendas õrienta
tatas adiuy spectabile co¬
mitem oriẽtis mitt̾e siłimo¬

Expanded text:
ad praefectum augustalem, qui audiat et causam dirimat vice sacri cognitoris, nulla ei penitus post diffinitivam sententiam appellatione porrigenda. Similique modo quoties tantur, quatenus et hi ad similitudinem praefecti augustalis vice sacri cognitoris intercedant, et causas sine spe quidem appellationis, Dei tamen et legum timore perferant decidendas. Orientaltatas, ad virum spectabilem comitem orientis mittere, sim
Abbreviated transcription (Latin):
qui aprincipe delegati sũt spͥ¬
tabilem hant dignitatem e¬
orum appenationes sb̾ q̃c̃qi
quatitate in hanc regiam ur¬
bem adꝯperentes antiquomo

Expanded text:
qui a principe delegati sunt, spectabilem habeant dignitatem, eorum appellationes sub quacunque quantitate in hanc regiam urbem ad competentes antiquo mo
Abbreviated transcription (Latin):
spectabiles laliispectabiles.
idices nõ adalios eade spec¬
tabilitate decoratos ndices
suas transmittant appellaci¬
ones inlitib quãtec̃uq qũa

Expanded text:
spectabiles duces vel alii spectabiles judices non ad alios eadem spectabilitate decoratos judices suas transmittant appellationes in litibus, quantaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
ciratorẽ cã nẽtilatasit quitͣ
triduũ ꝓtimũ eam extendii
ex rerum aũt exꝑientiamne¬
iumus ħsatis ẽe dapnosum
ples enu hoĩesignaros legy
subtilitates q̃putantes ĩt̾du
pmptũ piculĩu cidisseet bi

Expanded text:
curatorem causa ventilata sit, et in triduum proximum eam extendi. Ex rerum autem experientia invenimus hoc satis esse damnosum: plures enim homines ignaros legum subtilitatis et putantes in triduum promptum periculum incidisse et bi
Abbreviated transcription (Latin):
disponend ẽ. qd.antiquitas
bñ statuit nouiras aũt negl¬
exit cũ ei uenerã da netustatis
anͣcrasita magratus diges¬
sit. ut aliimaiores auii medii
animinores sĩt ⁊ appellatoes
re̾tur s adspectabiliũ indicũ
tribunalquatenus ⁊ ip̃i sacro
auditorio adibitolitem exer
tus iudiciales no sufficerẽt.
ideoq sc̃imus si qñ epegitioco
tractunt aduictam ei utrai
ubiapuocatio spatur usq ad.¬

Expanded text:
disponendum est, quod antiquitas bene statuit, novitas autem neglexit. Quum enim veneranda vetustatis auctoritas ita magistratus digesserit, ut alii majores, alii medii, alii minores sint, et appellationes rentur, sed ad spectabilium judicum tribunal, quatenus et ipsi sacro auditorio adhibito litem exerctus judiciales non sufficeret. Ideoque sancimus, si quando ex Aegyptiaco tractu vel adjuncta ei utraque Lybia provocatio speratur usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
atheas. egographos. diasto¬
leos. que uecabula publicis
dicuntur subiacere necͣcititi¬
b. siuequol auo nominei
nucupãtur nõ honore alici¬
ius priuiłii colore sbnexos ꝓ
diffinitoe legum in exor abi¬
lum. suam fortunam subi¬
recõ pelli. quatenus nec pu¬
blicis quicqu̾a noceatur. aũ¬

Expanded text:
ateos logographos diastleos, quae vocabula publicis dicuntur subiacere necessitatibus, sive quolibet alio nomine nuncupentur, non honore aut alicuius privilegii colore subnixos pro definitione legum inexorabilium suam fortunam subire compelli, quatenus nec publicis quicquam noceatur au
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is rusus eedentesd̾nro
rem cate nele ⁊ expelle su bro¬
got s⁊ cogi dupliciamĩstra¬
reeos qui facumrtalẽ expen¬
sam. dareã subrogatis ⁊denu¬
o remeare uolentibr sillos
quidem rruertentes nõ susci¬
pi. Qui ⁊ uero post decessum

Expanded text:
pis, rursus recedentes denuo remeare velle et expellere subrogatos, et cogi duplicia ministrare eos qui faciunt talem expensam, dare et subrogatis et denuo remeare volentibus, sed illos quidem revertentes non suscipi qui vero post
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ ⁊ cuitum sedis tuc uecer¬
nimus. ut si quis e dificans
ec̃cam antetiam alit̾ exꝑẽ dẽs
mea mnistrantib alm̃ra
uolnerit aliquos cłicos sta¬
ruerend eẽ ei fidrciomu ua¬

Expanded text:
et cultum sedis tuae decernimus, ut si quis aedificans ecclesiam, aut etiam aliter expendens in ea ministrantibus alimenta voluerit aliquos clericos statuere, non esse ei fiduciam u
Abbreviated transcription (Latin):
equũc̃ut adoffin lucra. ad
curialem susceptois tm̃ dr̃p¬
na ꝑtineant hanc igitur ab
meftitio memoratoaut mi¬
utusse aui milicare fuerint

Expanded text:
est, ut ad officium lucra, ad curialem susceptionis tantum damna pertineant. Hanc igitur ab in officio memorato aut militasse aut militare fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Tstipuiandia
promirtẽdi du¬
possunt stipła¬
di it asipost õmm int̾regatõe
promissorrendeat. spodeosut

Expanded text:
stipulandi et promittendi dupossunt. stipulandi ita si post omnium interrogationem promissor respondeat ‘ spondeo. ’ ut
Abbreviated transcription (Latin):
q mõ. n masuetudĩs nostre ob¬
sequia decipiutur. ⁊ agc̃tib ad¬
u̾sus eos iure ad hibetur iynsuz
adexẽplũitaq denotissim oru
scolarium mullilicere mcoratos
adauud iudicium trahxͣ. apulsa¬
tos prioꝵ fi dei scoie ꝓmicti pcipi.¬

Expanded text:
 modo neque mansuetudinis nostrae obsequia decipiuntur et agentibus adversus eos iure adhibetur responsum. Ad exemplum itaque devotissimorum scholarium nulli licere memoratos ad aliud iudicium trahere et pulsatos priorum fidei scholae permitti praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
sit.suꝑ nacuum ẽ trimãda¬
det. ut negoã eius gereres.i
uelut fundumei emieres.x
ut pro cosponderes. ¶ tua
gr̃a ꝯmandãtis. neliti simã¬
det tibint peciũam tibi subr¬

Expanded text:
sit, supervacuum est mandadet, ut negotia eius gereres, vel ut fundum ei emeres, vel ut pro eo sponderes. Tua et mandantis, veluti si mandet tibi, ut pecuniam sub u
Abbreviated transcription (Latin):
rei geste adu̾sus eũ qui ges
nullo ccͣtu propriena scemaĩ¬
festũẽ. Quiꝓpeita nascũtur
rantes obligãtuisioq utili¬
t̾utis cã receptũ elne mabsẽ¬
tiũ qui subita festinatione ⁊¬
corcti. nulli demandata neg̃o¬
⁊ suoꝵ administratoe / ꝑ egre
profecti eent dei crenru nego

Expanded text:
rei gestae adversus eum qui gessnullo contractu proprie nasci manifestum est: quippe ita nascunturrantes obligantur. idque utilitatis causa receptum est, ne absentium qui subita festinatione coacti, nulli demandata negotiorum suorum administratione, peregre profecti essent, deserentur nego
Abbreviated transcription (Latin):
ñ propric excc̃tu obligatus
intelligitur.n enim eu hr̃de:
n eum defuẽto ullum neg̃m.
legatarius gessisse proprie
propricexcẽtu cẽ obligatus.
utsi c̾tiorem rõem sequanuri
magis ut supradiximus ex
ci obligatus eẽ nam qui soł¬
uendi ammopecuma dat. ĩ
hoc dare miderur ut distiphat

Expanded text:
non proprie ex contractu obligatus intellegitur neque enim cum herede neque cum defuncto ullum negotium legatarius gessisse proprie proprie ex contractu obligatus ut, si certiorem rationem sequamur, magis, ut supra diximus, ex ci obligatus esse: nam qui solvendi animo pecuniam dat, in hoc dare videtur, ut distrahat
Abbreviated transcription (Latin):
actocita edastequo tenctu
ut administratõis rationẽ
reddant. Quocali ad exatis¬
simam quisq diugentia cõ¬
pellitu reddere roem sñec su¬
s fficit talem diligentiam ad¬
Ghibere. qualemsins rebus
adhibere sol.si mõ alius di

Expanded text:
contra iste quoque tenetur, ut administrationis rationem reddat. quo casu ad exactissimam quisque diligentiam compellitur reddere rationem: nec sufficit talem diligentiam adhibere, qualem suis rebus adhibere soleret, si modo alius di
Abbreviated transcription (Latin):
mum renumciandum ẽ. tit ꝑ
semet ip̃m. aũ ꝑaliu eande
remmandator exequatun.
namnisi ita renũcietur ut ĩ¬
tegra cã mandatori resuetur¬
ad eandemrem explicanda

Expanded text:
mum renuntiandum est, ut aut per semet ipsum aut per alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ut si mortuo eoqui ci¬
bimandau̾it. tiignorans
eũ decessisse. executus fueris
mandatũ. posse te agere man¬
dati actione auioqum iusta.
c̃ꝙ placuuit. si debitores manu¬
misso dispẽsacore titripigno¬
eos scum alioqm stnietamus¬

Expanded text:
tum est, si mortuo eo qui tibi mandaverit, tu ignorans eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agere mandati actione: alioquin iusta et st quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignoeos: cum alioquin stricta
Abbreviated transcription (Latin):
mias cuasfeneres pociusq̃
inemptoes p̃dioꝵ colloces.
emus genensmandatum
magis co silium ẽ. qũa m̃a¬
datuma obid nõ ẽ obligato¬
rium qr nemo ex o siuo nia
datłobligatur ⁊̃ iam si ñ ex¬
pediat ei cui m andabituir
ceneatur qui mandant tibi

Expanded text:
 faeneres potius quam in emptiones praediorum colloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, teneatur qui mandavit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
scripture ꝓꝑstruprũ utn nup¬
tias acerbas desid̾et n legit¬
timas imptias maiorima¬
lo curũueniant. Que igitur
placuerunt nob⁊ ꝑ bã e sacra

Expanded text:
propter stuprum, ut neque nuptias acerbas desideret neque legitimas nuptias maiori malo circumveniat. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacra
Abbreviated transcription (Latin):
spitioneeẽ solam. s hocipsu
increpatiomaĩfesta⁊ ĩdubi¬
rata.p̾bita ẽ delicto omnin
impiissimus ẽ isteꝑtus noxi¬
anniutindubitatũ sit sobo¬
lem nõ expriori cosisterema¬
trimoniomoĩs omib eã pͥ¬
uan añ nuptiali dõatõe aẜm¬

Expanded text:
spicionem est solam, sed hoc ipsum increpatio manifests et indubitata praebita est delicto omnium impiissimus iste partus, noxianni, ut indubitatum sit sobolem non ex priori consistere matrimonio, modis omnibus eam privari antenuptiali donatione
Abbreviated transcription (Latin):
siue adhue administrationez
gerendo seu postealice.t qñdo
ħ nr̃e sedit maiestati patriciam
unuisos ꝗ post hac honoranis cõ¬
sulatus insigͥb prĩcipau muni¬
ficentia decorãtur. centum auri
ubras adreficiendum aq̃ duc¬
tumpublicil mĩstrarecensemus.
adsimilitudinẽcoꝵ. qui ꝑanale

Expanded text:
sive adhuc administrationem gerendo seu postea liceat quando hoc nostrae sederit maiestati patriciam universos, qui posthac honorarii consulatus insignibus principali munificentia decorantur, centum auri libras ad reficiendum aquaeductum publicum ministrare censemus ad similitudinem eorum, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
eopatris honorãtur. alieno uin
eẽsubiecti. oaus eĩ paciatur pr̃cꝰ
quidẽp̾seꝑemacipatoĩs modu
suis nexib filium relaxaramꝑ¬
atoriã ant celsitudinẽ nõuale
alis maiestas minmiindeat. ⁊

Expanded text:
 nobis loco patris honorantur, alieno iuri esse subiecti. Quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suis nexibus filium relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere alis maiestas minui videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
it ancaptã aquoꝙͣ p̃fecturã.as
cum prinatis ent ⁊honoremde
nectis locusprior ꝯspectior decei¬
nẽdi loquendiq facultas anti¬
quior cui ẽsplendor adepti ma¬

Expanded text:
it ante captam a quoquam praefecturam, cum privatus erit et honorem deectis, locus conspectior, decernendi loquendique facultas antiquior, cui est splendor adepti ma
Abbreviated transcription (Latin):
nullaꝯ fectõe gestoꝵ ptqũa duo¬
tissimis cubicinatiis fu̾int socia¬
ti ad ꝯdictionẽ lib̾tatis. ĩgenui¬
tatisq rupiantur. raptiq iud¬
ãtur. hoc ñ solũ cura supstites s¬

Expanded text:
nulla confectione gestorum, postquam devotissimis cubiculariis fuerint sociati, ad condicionem libertatis ingenuitatisque rapiantur raptique videantur. Hoc non solum circa superstites, s
Abbreviated transcription (Latin):
utuntu obse quiispunquum.
ẽ eos dũ tupat pati forcune det̾¬
iorismomoda. s testã quidem
adsiłitudinẽ auioꝵ qui ingeny¬
itatis ĩfulis decorãtui prosua
liceateis ꝯdere uolũtute. ¶In¬
testatoꝵ uon eõ dubitet facul¬
tates ut pote sine łimis succes¬
dicari. ħ omĩa tẽ diligẽti obser

Expanded text:
utantur obsequiis, periniquum est eos dumtaxat pati fortunae deterioris incommoda. Sed testamenta quidem ad similitudinem aliorum, qui ingenuitatis infulis decorantur, pro sua liceat eis condere voluntate. intestatorum vero nemo dubitet facultates utpote sine legitimis succesdicari. Haec omnia tunc diligenti obser
Abbreviated transcription (Latin):
deosules uolum neceepẽde ⁊os
sin affectupatũ. cessanteergo.
istaspargendi utilidate amp̾lis¬
sinuosules prerẽtes demceps ab
adĩstauratoemitaq aq̃ ductu
umbꝰ aplissime iubis centena
sulatus. ut q̃ osul pricse debisse

Expanded text:
consules volumus nec expendere eos sine effectu patimur. Cessante ergo ista spargendi vilitate amplissimi consules procedentes deinceps absAd instaurationem itaque aquaeductuum huius amplissimae urbis centena sulatus,
Abbreviated transcription (Latin):
dato curtore distrabi ubẽt.
Ergont suspectus remoueri
potent qui nõ prãt alimẽta.
opiam alimẽta posse decernis
siħ ꝑmendatiũ dicat ren̾attẽ¬
dũ placint. ¶ Sic̃ ille rem̾ittit᷑.
si fraudulẽt gessisse cutelã fili¬

Expanded text:
trahi iubentur. ergo ut suspectus romoveri poterit qui non praestat alimenta. inopiam alimenta posse decerni, si hoc per mendacium dicat, remittenendum placuit, sicut ille remittitur, si fraudulenter gessisse tutelam fili
Abbreviated transcription (Latin):
hucidement dicendusdũ mõ
cendũ cẽ hur suspectus remo¬
tus fuĩt. ¶Con seꝙ̃s ẽ ut inde¬
amus qui possuit syspectos
postulare a sciendũ ẽqr publr¬

Expanded text:
huc idem erit dicendum: dummodo cendum, licet ut suspectus remotus fuerit. Consequens est, ut videamus, qui possint suspectos postulare. et sciendum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni munere nacuos ip̃i
curare prosuo ꝯpendio atq
arare ꝯsueuerantiasi ĩp̃senti
coluntui abbiis fumit̾ ac
torib uenpicatos. urisdem

Expanded text:
ab omni munere vacuos ipsi curare pro suo conpendio atque arare consueverant, et si in praesenti coluntur ab his, firmiter ac toribus vindicatos isdem
Abbreviated transcription (Latin):
positões. sibi cõcessam. tã ip̃i ꝙ̃
adep̃tam ꝓc̾ati. unacũ ꝓpriis ⁊¬
sb̃stantiis pociantur. qsi ꝯtigẽĩt
eospost dine mẽorie zenomss
stitutionẽ. siũ pse. siue ꝑsubsti¬
tutos suos cure opetentia mux¬
ra subisse ẽadem in del ꝯstot di¬

Expanded text:
sibi concessa tam ipsi quam adeptam procreati una cum propriis substantiis potiantur, etsi contigit eos post divae memoriae Zenonis constitutionem sive per se sive per substitutos suos curiae competentia munera subisse: eadem videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ybemus clarissimorum
impotestate sint constituti q̃ cũq
solatiorum seu emolumentoru
uel donationum scu br̃ditatum
nomine permilitiam uł quam¬
libet eius causam hiis acquisi¬
ra sunt uł fumnt iurecastrensis
peculi possidere. nec ea posse ł pa¬
rentes supstites sibi metnẽ dico¬
re uł au fent uł etiã post eorum o¬
oportet labores eorũ aliis finctu
ui luctum afferre. hac namq ra¬
cione simł ⁊ cõtemplatione. Nec

Expanded text:
bemus clarissimorum in potestate sint constituti, quaecumque solaciorum sive emolumentorum vel donationum seu hereditatum nomine per militiam vel quamlibet eius causam his adquisita sunt vel fuerint, iure castrensis peculii possidere, nec ea posse vel parentes superstites sibimet vindicare vel auferre, vel etiam post eorum ooportet labores eorum aliis fructum vel lucrum adferre. Hac namque ratione simul et contemplatione nec
Abbreviated transcription (Latin):
defuctoꝵ parentũ cofemi sen noic
collationis minedium eastez
offem peccumas.uł hiis impu¬
tan. ad hoc detutelis ⁊ curatoĩb̾
cos excus ariscimus. ne auena¬
rumrenum administrationem
subire conpellantur qui propt᷑
nostra muisteria: nec sius curã
seu prouisionem dilige̾t d̾ferre
tribunoꝵ decorati sũt ł fuerint.
nullatenus nolentes admĩstr̃oẽ
p̃turc susciꝑe senpagere. omĩb¬

Expanded text:
defunctorum parentum conferri seu nomine collationis in medium easdem offerri pecunias vel his imputari. Ad haec de tutelis et curationibus eos excusari sancimus, ne alienarum rerum administrationem subire compellantur, qui propter nostra ministeria nec suis curam seu provisionem diligenter deferrtribunorum decorati sunt vel fuerint, nullatenus nolentes administrationem praeturae suscipere seu peragere. Omnib
Abbreviated transcription (Latin):
añnoribscitis nõ fuerãt. lib̾¬
ationẽ cõpetert. cuida curiaus
fortune muullo patimurmodo.
s siuc pragmatica sanctio. suꝑ
p̃fectuit. siue alus quieq mo¬
dus excogitatus ẽ ea oĩa penit᷑

Expanded text:
itis non fuerant, liberationem competere cuidam curialis fortunae nullo patimur modo: sed sive pragmatica sanctio super praefecturae, sive alius quicumque modus excogitatus est, omnia ea penitus
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽut dehac accõe. ⁊ decet̾is
quecorũ demnoiõ im parẽtes
admoneamus. Et qr siuccũ
cum biis qui impotãte parẽ¬
cum sunt. his foͣrte eadẽ iura
ẜuãtur. neu̾bosa fiat dispu¬
tatio dingamus ẜmonem
intenectur delibetis quoq ⁊
parentib quoꝵ impotũte st̃.
nam siquidinhis proprico¬
bẜuaturl sepatin ostende̾m.
quis ẜuũ suum magistum

Expanded text:
pus est ut de hac actione, et de ceteris quae eorundem nomine in parentes admoneamus. et quia, sive cum his qui in potestate parentis sunt, fere eadem iura servantur, ne verbosa fiat disputatio, dirigamus sermonem intellecturi de liberis quoque et parentibus, quorum in potestate sunt. nam si quid in his proprie observetur, separatim ostendemus. quis servum suum magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
picliturplacet. s in eodem
indicio eognitau̾icate erro¬
iem suum corngereciꝑmit¬
timus. ueluti siisqui boiẽm
sticum petere debet errore
petient. aut si quis ex testõ
sibi dan oportere intendit
ꝙ exstipulatu debetur. ¶st
preterea queda actionesq̃¬
turnobis ꝑsequimur. Set
mõ soudum consequimũ.
mõminusut eccesi impecr¬
lium filii. ẜui ue agamus.
nam sinon minus ĩ pecum
sit quã ꝑ sequimur. insolid̾
ponemus. ¶Item si dedote ⁊¬
iniuditio mulieragat/ pla-¬
cet entenus mantum ꝯtep̃¬
nan debere quatenus facẽ
possicu. quatenus faculta¬
tes eius patiuncur. ¶Itaq
si dotis quantitati ꝯcurrat¬

Expanded text:
iclitari placet, sed in eodem iudicio cognita veritate errorem suum corrigere ei permittimus, veluti, si is qui hominem Stichum petere deberet Erotem petierit, aut si quis ex testamento sibi dari oportere intenderit, quod ex stipulatu debetur. Sunt praeterea quaedam actiones, qutur nobis persequimur, sed modo solidum consequimur, modo minus. ut ecce si in peculium filii servive agamus: nam, si non minus in peculio sit quam persequimur, in soliduponemus. Item si de dote iudicio mulier agat, placet, eatenus maritum condemnari debere quatenus facere possit, id est quatenus facultates eius patiuntur. itaque si dotis quantitati concurra
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatur. Siminus intm̃
quãtum facere põt. ¶ Propt᷑ꝰ
retentionem quoq dotisre¬
petitio miniutur. namobin¬
pensas mres dotales factas
dos minuitur sicut ex latiori¬
b digestorum ubris cogno¬
scere uceat. ¶ S ⁊ si quis cu
parente suospatrono ne agct.
Itẽsi socius cum socio / iudicio
societatis agat/ nõ plus ac¬
tor cõsequitur. qua adu̾sai
eius facere põt. Idẽ ẽ siquis
ex donacione sua ꝯuemiatũ
¶Conpensationes quozopo¬
posite plerumq efficiunt ut
minus quisq consequariur
qũa ei debeatur.namq ex bõ
actorem excadẽ cã p̾stare o¬
port̾eatin reliquũ eũ cũ qyo¬

Expanded text:
damnatur: si minus, in tantum quantum facere potest. propter retentionem quoque dotis repetitio minuitur: nam ob impensas in res dotales factas dos minuitur, sicut ex latioribus digestorum libris cognoscere licet. Sed et si quis cum parente suo patronove agat, item si socius cum socio iudicio societatis agat, non plus actor consequitur quam adversarius eius facere potest. idem est, si quis ex donatione sua conveniatur. Compensationes quoque oppositae plerumque efficiunt, ut minus quisque consequatur, quam ei debeatur: namque ex bono actorem ex eadem causa praestare oporteret, in reliquum eum cu
Abbreviated transcription (Latin):
mouastenuminquoconus.ti¬
onemhñit ataliud transeat
ori enastio ubi abreñcias
bane reliquit. conpetens añt
q renerenrissinos arbates non
suscipereeumqui hegie. errone
chi. nuua tenustollerantiep
amine setindiram habentis
cutũlare ⁊ aliunde aliare quirẽ

Expanded text:
monasterium, in quo conversationem habuit, ad aliud transeat ori monasterio, ubi abrenuntians hanc reliquit. Competens autem est reverentissimos abbates non suscipere eum, qui hoc egit. Erronea ca, nullatenus tolerantiae animae, sed indicium habens circumlatae et aliunde alia requirent
Abbreviated transcription (Latin):
uꝙͣ q̃ hicexpẽsis muiris abip
magis aũt lesionẽ scĩssimis
eccͣiis inferentẽ.nõ alit̾ autẽ
aliqũe deo am abilium.epor
presumẽ ditigere ad hanc fe¬
uicissimã cirutatẽ prinsqua
siquidem quisepe sit licteras
acciret proprii metropolite ad

Expanded text:
 hic expensis multis ab ipmagis autem laesionem sanctissimis ecclesiis inferente. Non autem aliter aliquem deo amabilium episcoporum praesumere dirigere ad hanc felicissimam civitatem, priusquam, si quidem quis episcopus sit, litteras acciperet proprii metropolitae ad
Abbreviated transcription (Latin):
dent necc̃itas. hãt aut peos
quires agunt scãꝵ eẽcartim
quos apocrisani es nocãt. art
paliquos clicos buc d̾stinatoᷤ.
tens ẽ. nõ ħdeo amabilibus

Expanded text:
derit necessitas, hanc aut per eos qui res agunt sanctarum ecclesiarum, quos apocrisarios vocant, aut per aliquos clericos huc destinatos, tens est, et non hoc deo amabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
fidutio ⁊ ⁊onuptias uenire pre¬
sainat qui etal graducon¬
ducer pmittat dicimus inte̾
cantorum aut lector aliis en
peniti s int̾cdicimus. aut con¬
cubmas hre aut luxarnistra¬

Expanded text:
fiducia, et ad nuptias venire quippe tali gradu conducere permittat, dicimus autem cantorum aut lectorum, aliis penitus interdicimus, aut concubinas habere, aut luxuriis tra
Abbreviated transcription (Latin):
iegulaꝵ obẜuato custodiat᷑
qua iustii auradi⁊ adoian¬
du diaspectores ⁊ nrãstri
dei ubi tradidem̃t aplis et
scĩ patres custodierra expla¬
nauer̃t. ¶ Sc̃imus igitur
sacras poi ⁊ sequetes reglas
dũ quis piam sequẽti oĩtpre

Expanded text:
atio custodiatur, quam justi, laudati, adorandi inspectores, et ministri verbi Dei tradiderunt apostoli, et sancti Patres custodierunt, et explanaverunt. Sancimus igitur sanctas per omnia sequentes regulas, dum quispiam sequenti omni te
Abbreviated transcription (Latin):
dices. si ħ eis nũ cic̃tur õibus
studeãtmois. ea que sacnsre¬
gulis ꝯtinẽtur quas nra seq¬
tur lep adeffectiiproducipro¬
clem̃tiasac̃ dotis ꝯ ĩpiũ ulluo
ꝗdẽ diuĩs ministras. ħ ãt hua¬
nus p̾sidens. ac diligentiaze¬
o.utru prccedentia huanã

Expanded text:
s nuntientur, omnibus studeant modis ea quae sacris regulis continentur, quas nostra sequitur lex, ad effectum perduci proclementia sacerdotium et imperium, illud quidem divinis ministrans, hoc autem humanis praesidens ac diligentiam eo utraque procedentia humanam
Abbreviated transcription (Latin):
acorone admeliorem excep¬
tos. alioquĩ alios .s. quiboño
int̾multituoinẽ connersatio
emhiis quenocantur ceno¬
sicemm⁊ zelus eis aduntu¬
tem crescit ⁊ maxime uinem¬
bsicum semorib constituã¬
tin fiet enm semoꝵ ou̾satio
nuentatis educatioaduoca
tio ꝑfecta. ⁊ sic sint incenobi¬
o suoproprio albatio bedien¬
tes ⁊traditãsibiou̾satione

Expanded text:
one ad meliora exceptos. Alioquin alios, quibuscunque inter multitudinem conversatio est, in his quae vocantur coenoSic enim zelus eis ad virtutem crescit, et maxime juvenibus, si cum senioribus constituantur. Fiet enim seniorum conversatio juventutis educatio perfecta. Et sic sint in coenobiis suo proprio abbati obedientes, et traditam sibi conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
cunt aduit᷑a ĩ punita h̾modi
eruditus u̾bo ⁊ ope ⁊ corporis sa
enm solumendinculpabile. sa
rari uelle. n sq̃ssimas eccłias
negligere. n anum excedere.

Expanded text:
currit ad vitam impunitam, huiusmodi eruditus et verbo et opere corporis sapenim solum erit inculpabile, sarari velle neque sanctissimas ecclesias neglegere neque annum excedere,
Abbreviated transcription (Latin):
monachaus
nitasie est ho¬
nesta. sic con¬
mendare nouit deo adħ ueĩ¬
entem hominem. utomnez
lam detergat. purum auter

Expanded text:
monachilis vita sic est honesta, sic commendare novit deo ad hoc venientem hominem, ut omnem lam detergat, purum autem
Abbreviated transcription (Latin):
e̾. sufsragior. s ⁊ aliud extrm¬
secus addit ã plius occasice̾
comodi administrationem
aut dantib aut spondentio.¬
Isic qmuno principio illicitoi

Expanded text:
est suffragiorum, sed et aliud extrinsecus addit amplius occasione commodi administrationem aut dantibus aut spondentibus? et iam uno principio illicito d
Abbreviated transcription (Latin):
asic mnat̾ õmm malorum et
maxime qñ nõ priuatorum
s indicum in heret animabus
quis emmsine perculo nõ fu¬
retur. quis nõ latrocinabitur.
sine reatu adminustratione
respiciens. Ilnd namq idẽs

Expanded text:
sit mater malorum, et maxime quando non privatorum, sed iudicum inhaeret animabus. Quis enim sine periculo non furetur, quis non latrocinabitur sine reatu administratorem respiciens? illum namque videns