comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pauendum & terribile omĩpotentis dei iuidici¬
um intentat: rogo ꝑ eundem omĩpotentem
dnm ne hoc ulterius faciat. Nam adhuc nesci¬
mus quis ibi qualis sit. Et paulus egregius p̃¬
dicator dicit. Nolite uidicare ante tempus: do¬
nec ueniat dñs qui &e illuminabit abscondita
tenebrarũ. & manifestabit consilia cordium.
Hoc tamen breuit̃ dico: qm̃ peccator & indig¬
nus. plus de uenientis miscd̃ia iħu. quam de
ur̃e pietatis usticia p̃sumo. Et sunt multa ꝗͣ
de udicio illius homines ignorant: quia for¬
tasse quȩ uos laudatis illȩ rep̃hendet. & quȩ
uos rep̃henditis ille laudabit. Intermitto oĩa
incerta: ad solas lacrimas redeo: petens ut isdẽ
manu regat. & in illo terribili iudicio liberũ
ab om̃ib delictis inueniat: & me ita placere
sine cessatione omnib faciat. ut ȩternam eius
gratiam non offendam
eniq mauricius imꝑator libertatem uo¬
cis tanti pontificis reprehensionisq con¬

Expanded text:
pavendum et terribile omnipotentis Dei judicipavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum, ne hoc ulterius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Hoc tamen breviter dico, quoniam peccator et indignus plus de venientis Jesu misericordia quam de vestrae pietatis justitia praesumo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omanu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat; et me ita placere, si necesse est, hominibus faciat, ut aeternam ejus gratiam non offendam. » 17. Denique Mauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque con
Abbreviated transcription (Latin):
tegente manus eius euasimus: quȩsitũ ẽ unde
culpabiles esse uideremur: uidelicet cur frum̃¬
ta defuerint. quȩ in hac urbe diu multa serua¬
ri nullatenꝰ possunt. sicut in alia suggestione
plenius indicam. Et quidẽ dememet ipso innul¬
lo turbatus sum: quia teste conscientia fateor.
aduersa quȩlibet pati paratus sum. dum modo
hȩc omĩa cum salute dum taxat animȩ meȩ
euadam. Sed de głosis uiris gregorio p̃fecto. &
castorio magistro militum non mediocriter
sum afflictus. Qui & omĩa quȩ potuerunt fie¬
ri nullomͦ facere neglexerunt. & labores uigi¬
liarum & custodiȩ ciuitatis in obsidione eadem
uehementissimos ꝑtulerunt: & post hȩc om̃ia
graui dñoꝵ indignatione ꝑcussi sunt. De quib
patenter intelligo. quia eos ñ sua acta sed mea
ꝑsona grauat: cum quo quia pariter in tribu¬
latione laborauerant. post laborẽ pariter tribu¬
lantur. Quod autem dñoꝵ pietas. illud michi

Expanded text:
tegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde tegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremus, videlicet cur frumenta defuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat animae meae evadam. Sed de gloriosis viris Gregorio, praefecto, et Castorio, magistro militum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri, nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in obsidione eadem vehementissimos pertulerunt; et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat, cum qua, quia pariter tribulatione laboraverant, post laborem pariter tribulantur. 134 Quod autem dominorum pietas illud mihi
Abbreviated transcription (Latin):
& quia om̃ipotenti deo ince̾sant̃ cotidie delin¬
quo: aliquod michi apud tremendũ examen
illius eẽ remedium suspicor. si incessantibus
cotidie plagis ferior. Et credo: quia eundem om¬
nipotentem dñm. tanto uobis amplius placa¬
tis. quanto ei me male seruientem districte af¬
fligitis. Multas enim iam plagas acceꝑam:
blationem quã non sꝑabam. Si possum: has
celeriter plagas enumero. Primo quod mͥ
rax subducta ẽ: quã eum longobardis in tu¬
scia positis. sine ullo rei publicȩ disp endio fe¬
ceram. Deinde corrupta pace. de romana cuu¬
tate milites ablati sunt: & quidem alii ab hostibꝰ
occisi. alii uero narniis & perusiȩ positi: & ut
perusia teneretur. roma relicta ẽ. Post hȩc plaga
grauior fuit aduentus agilulfi: ita ut oculis
meis cernerem romanos more canum incollis
funib ligatos. qui ad franciã ducebant᷑ uenales.
Et quia nos qui intra ciuitatem fuimus. deo ꝓ¬

Expanded text:
et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinet quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto ei me male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, solationem quam non sperabam. Si possum, has celeriter plagas enumero. Primo quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde, corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus eccisi, alii vero Narniis et Perusio positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post haec plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos, qui intra civitatem fuimus, Deo pro
Abbreviated transcription (Latin):
tantino principi. scripto oblatȩ accusationes
contra ep̃os fuissent. libellos quidem accusa¬
tionis accepit: & eosdem qui accusati fuerant
episcopos conuocans. in eorum conspectu li¬
bellos quos acceꝑat incendit dicens. Uos dii
estis a uero deo constituti. Ite & inter uos cau.
sas disponite ur̃as: quia dignum non ẽ ut nos
udicemus deos. Inqua sententia pie dñe. sibi
magis ex humilitate quam illis aliquid p̃stitit.
ex reuerentia impensa. Ante eum quoq pa-¬
gani in re publica principes fuerunt: qui ue¬
rum dm̃ nescientes. deos ligneos. & lapideos co¬
lebant: & tamen eoꝵ sacerdotib honorẽ ma¬
ximum tribuebant. Quid igitur mirum si
ap̃ianus imꝑator ueridei sacerdotes dignetur
honorare: dum pagani ut predixi pͥncipes.
honorem impendere sacerdotib nouerunt.
qui diis ligneis & lapideis seruiebãt᷑. Hȩc ergo
pietati dñoꝵ. non ꝓ me. sed ꝓ cunctis sacerdoti¬
bus suggero. Ego enim peccator homo sum:

Expanded text:
tantino principi in scripto oblatae accusationes tantino principi in scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: Vos dii estis a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite: quia dignum non est ut nos judicemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid igitur mirum, si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haec ego pietati dominorum non pro me, sed pro cunctis sacerdotibus suggero. Ego enim peccator homo sum;
Abbreviated transcription (Latin):
sa ereptionis italie. ñ qͥbꝰ liba facile piaᷤ aures p¬
beat: sed plus reb quam uerbis credat. Sacer¬
dotibus aut̃ non ex terrena potestate dñs ñr
eitius indignetur: seo excellenti considerad ͤ
ꝯpter eum cuiꝰ serui sunt. eis ita dnẽtur: ut
nam debitam reuerentiã impendat. Nam in
uinis eloquiis sacerdotes aliquando dii. aliqͦn¬
qp angli uocantur. Et ꝑ moysen de eo quiad ura¬
mentum deducendus ẽ dicit᷑. Applica illum ad
eos udelicet ad sacerdotes. Et rursũ scriptũ ẽ.
Dis non detrahes: uidelicet sacerdotib. Et pro¬
pha ait. Labia sacerdotis custodiunt scientiã:
& legem requirent ex ore eius quia angłs dñi
crertituum ẽ. Quid ergo mirum. si illos ur̃a
pietas dignetur honorare: quib in suo eloqͥo
honorem tribuens. eos aut angłos. aut deos
ipseetiam appellat ds̃ : Eccłiastica quoq tes¬
catur historia: quia cum piȩ memoriȩ cons¬

Expanded text:
sa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praesa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo qui ad juramentum deducendus est dicitur: Applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: Diis non detrahes , scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis 133 custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Cons
Abbreviated transcription (Latin):
me uenissem. In ea autem re quã de ariuilfo
ꝑhibui. quia toto corde uenire ad rem publi¬
cam paratus fuit: dum mͥ ñ creditur. etiam
mentitus ẽẽ rep̃hendor. Sed & si sacerdos ñ sum
scio grauem eẽ hanc inuiriã sacerdoti. ut ueri¬
tati seruiens. fallax credat᷑. Et dudum noui:
quia nodulfo plus ẽ creditũ quã michi. Leoni.
amplius quam mͥ. Et nunc eis qui eẽ ad medi¬
um uidentur: plusquã meis assertionib credu¬
litas impenditur. Et quidem si terrȩ meȩ cap¬
tiuitas. ꝑ cotidiana mom̃ta non excresceret:
de despectione mea atq irrisione lȩtus tacerẽ.
Sed hoc me uehem̃ter afligit: quia unde ego
crimen falsitatis tolero. inde italia cotidie du¬
citur sub longobardoꝵ uigo captiua. Dumꝙ
meis suggestionib in nullo creditur: uires ho¬
stium inmanit̃ excrescunt. Hoc tamen piisi¬
mo dño suggero. ut de me mala omĩa quȩlibs
existimet: de utilitate uero rei publice. & cau¬

Expanded text:
me venissem. In ea autem re quam de Ariulpho me venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi. Et nunc eis, qui esse ad medium videntur, plusquam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrae meae captivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et cau
Abbreviated transcription (Latin):
gentia simplicitas ponitur: ugilanter sepe
prudentiȩ aut rectitudini sociatur. Unde eĩ
de beato iob scriptum est. Erat uir simplex ꝙ
rectus. Et beatus paulus apłs ad monet dius
Estote simplices in malo: & prudentes in bo¬
no. Et ꝑ semet ipsam ueritas in ȩuangłio ad¬
monet dicens E stote prudentes sicut serpen¬
tes. & simplices sicut columbȩ: esse ualde inu¬
tile indicans. si aut simplicitati prudentia. ait
prudentiȩ simplicitas desit. Ut ergo seruos
suos ad cuncta eruditos efficeret. eẽ eos & simpli¬
ces sicut columbas. & prudentes ut serpentes
qui inserenissimis dñoꝵ iussionib ab arulfi
astucia deceptus. ñ adiuncta prudentia sĩplex
denuntior: constat ꝓculdubio quia fatuus ap¬
pellor. Quod ita eẽ ego quoq ipse confiteor. Na
si hoc ur̃a pietas tacet: causȩ clamant. Ego enĩ
si fatuus ñ fuissem: ad ista toleranda quȩ inter
longobardoꝵ gladios hoc in loco patior. mini¬

Expanded text:
gentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe gentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior, mini
Abbreviated transcription (Latin):
bat penitus non egere: immo canonicis auc-¬
toritatib scĩtatis ac prudentiȩ suȩ uirtutibus.
xp̃o ꝓpicio cunctis alta sapientib preualere:
ad odium detractionẽq famȩ illius magis ma¬
gisq conuersus ẽ. liberalitatem pontificis quia
famelicis militib. tam ȩccłiastica quam publica
frumenta diuiserat subdolis assercionib repre¬
hendens. Cui gregorius ut pote qui ꝓuectionẽ
suam diuino uidicio. incuiꝰ nimirum manu
corda regum consistentia quocunq uoluerit
inclinantur. non caducis humanis fauorib de¬
putabat: uoce libera contra dicens. his eum res¬
ponsionib fregit: detur pauit: atq non nulla
de futuro dĩ iudicio disserendo deterruit. In se¬
renissimis in quit ussionib suis dñoꝵ pietas.
dum me de quib dã redarguere studuit: par¬
cendo mͥ minime peꝑcit. Nam in eis urbanȩ
simplicitatis uocabulo. me fatuũ appellat.
In scriptura et enim sacra cum in bona intelli¬

Expanded text:
bat, penitus non egere: imo canonicis aucbat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis ac prudentiae suae virtutibus, Christo propitio, cunctis alta sapientibus praevalere: ad odium detractionemque famae illius magis magisque conversus est, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ adueniam. Postquam ergo fr̃nitas tua apłi¬
cȩ sedis cõmunionẽ se ꝑcepisse cognoscit: ꝑso¬
nam ad nos transmitat. quex pallium tibi
deferendũ ex more ꝑcipiat. Nam quẽ admo¬
dũ illicita ꝑpetrari non patimur: sic ea quȩ
sunt consuetudinis ñ negamus. Licet autem
ad hȩc concedenda dispositio nos loci nr̃i uoca¬
uerit: multum tamen a nobis pecicio dulcissi¬
mi atq excellentissimi filii nr̃i domni galli¬
nici ex archi. ut temꝑantius erga te ageremꝰ
exegit. Cuius km̃am miscđiam ac uoluntatẽ
nec ꝑtulimꝰ: nec potuimus contristari: xui.
reterea cupidissimus ac tenacissimꝰ imꝑa¬
tor qui consuetudinib antiquissimis da¬
dones. legionum quoq milites frequentissime
sicut romanoꝵ narrat hẏstoria defraudabat.
cernens gregoriu contra om̃s mundi strepi¬
tus augustalib defensionib quarũ suffragio
ad arcem pontificatus hunc se ꝓuexisse iacta¬

Expanded text:
esse ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostoliesse ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostolicae sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit: multum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc se provexisse jacta
Abbreviated transcription (Latin):
nationis cuȩ primordiis. grauem aliam ꝑ in¬
obedientiam culpam addideris: nos tamen
a postolicȩ sedis auctoritatẽ eo quo decuit mo¬
deramine temperantes. nunquã contra te
usq ad hoc quod causa poscebat exarsimus:
sea ut longus se ingratitudo nr̃a quam tut
excitasti ꝓduceret: credita nos sollicitudo ue¬
hementer angebat. ne quȩdam illicita quȩ
de te audieramꝰ negligenter omittere uide¬
remur. Quȩ si bene consideraes: ipsete satisfa¬
cere differendo firmabas. atq ex hoc adu̾sum
te zelum nr̃m acrus incitabas. At ubi salubri
tandem consilio usus. iugo te obedientiȩ hu¬
militer submisisti. & dilectio tua pęnitentiã
agens. digna se ut deputauimꝰ satiffactione
purgauit: redditã tͥ grãm frat̾ne caritatis
intellige. atq in nr̃o te receptum consortio
gratulare: quia sicut ꝑseuerantib in culpa dis¬
trictos. ita resipiscentib nos benignos decet.

Expanded text:
nationis tuae primordiis grave malum per innationis tuae primordiis grave malum per inobedientiae culpam addideris, nos tamen sedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, credita nos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos decet
Abbreviated transcription (Latin):
to tibi credi a nobis. & necessarias uides causas
inuingi: tanto te magis strenuũ debes & solli-¬
citum exhibere. Proinde si maximus salonita¬
nus prestito sacram̃to firmauerit se symoniaca
heresi non teneri. atq de aliis ante corpus scĩ
apollinaris tantum modo requisitus innoxi¬
um se ẽẽ responderit. & de in obȩdientia sua
pęnitentiã sicut deputanimꝰ egerit: uolumus
ut ad consolandũ illum epłam quam ad eum
scripsimus. ubi ei & grãm nrãm & cõmunionẽ
nos reddidisse signauimus. exꝑientia tua da-¬
re debeat: quia sicut in contumatia ꝑsistentibꝰ
seueros ẽẽ nos conuenit. sic iterum humiliatis
& penitentib negare locum ueniȩ ñ debemus:
umq maximus penes corpus
beati appollinaris scdm uissum gregorii
de cunctis humiliter satis fecisset: castoruis car¬
tularius consolatoriã ei epłam prebuit. uerbis
gregorii asserentem. Quãuis culpabilib ordi¬

Expanded text:
Quantum credi tibi a nobis, et necessarias vides causas Quantum credi tibi a nobis, et necessarias vides causas injungi, tanto te magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus praestito sacramento firmaverit se simoniaca haeresi non teneri; atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, tantummodo requisitus, innoxium se responderit; et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut, ad consolandum eum, epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos redidisse signavimus, experientia tua dare dseveros esse nos convenit, sic iterum humiliatis et poenitentibus negare locum veniae non debemus. » 15. Cumque Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliter satisfecisset, Castorius chartularius consolatoriam ei epistolam praebuit, verbis Gregorii adserentem: « Quamvis culpabilibus ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ponderit: causam ipsius frat̾nitatiꝰ ur̃ȩ de eo
quod ex cõmunicatus missarũ sollemnia age¬
it prȩsũpsit iudicio cõmitimꝰ. qua debeat
penitentia talis culpa purgari. Et ideo qͥecqͥd
uobis scd̾m dm̃ placet securi disponite: nec
aliquid de nobis dubium habeatis. Nam qͥcqͥd
a uobis hac de causa fuerit ordinatũ: nos & gra¬
te suscipimus. & libenter admittimus. horta¬
mur tamen. ut debeatis ẽẽ solliciti: & ita quȩ
facienda conspicitis temperetis: qͣtinꝰ &e illi si tt̾a
uidebit᷑ cõmunionẽ p̃stetiᷤᷤ & uigoris ȩccłiastici
genium. & congrua ut oportet dispensatione
seruetis. Supra scriptum uero portitorẽ. in p̃sen¬
ti quid uobis cum eo sit agendum instruximꝰ.
A quo cuncta subtiliter addiscentes. sic uos in om̃i¬
b exhibete: ut in ur̃a sollicitudine. nrãm fuis¬
se presentiam sentiamus:
t s m castorio notario & cartulario rauennȩ. Qnͥ

Expanded text:
ponderit: causam ipsius fraternitatis vestrae de eo, ponderit: causam ipsius fraternitatis vestrae de eo, quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. Hortamur tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, quatenus et illi, si ita videditur, communionem praestetis, et vigoris ecclesiastici genium congrua, ut oportet, dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamus. » 14. Item Castorio, et notario et c
Abbreviated transcription (Latin):
excõmunicationis suȩ. post castigationes & fla¬
gella gregorii ad cor reuertens in rauennam
petiit: & iaccauit se tensus intra ciuitatem in
medio silice. clamans & dicens. Peccaui deo:
& beatissimo papȩ gregorio. Et agente eo pe¬
nitentiã trib horis. cucurrit gallinicus exar¬
chus. & castoruis cartularius ȩccłiȩ romanȩ
cum mariniano episcopo: & eleuauerunt eũ
de silice. Qui etiam cȩpit ampliorẽ penitentiã
coram eis agere. Quod gregoriꝰ ut audiuit.
ad misericordiam ꝓtinus rediit: marinano
epõ inter cȩtera scribendo. Qualis de causa ma¬
ximi frat̃nitatis ur̃e uoluntas sit. ac magis
petitio: presentium latore castorio cartulario
nr̃o renunciante cognouimꝰ. Ideoq si isdem
maximus coram uobis & predicto cartulario
nr̃o de symoniaca heresi prestito se sacram̃to
purgauerit. atq de aliis ante corpus scĩ apol¬
linaris tantũ modo requisitꝰ. liberum ẽẽ se res-¬

Expanded text:
excommunicationis suae post castigationes et flaexcommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Mariniano episcopo, et elevaverunt eum de silice: qui etiam coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. Quod Gregorius ut audivit, ad misericordiam protinus rediit, Mariniano episcopo inter caetera scribens: « Qualis de causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se sacramento purgaverit, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, liberum se esse res
Abbreviated transcription (Latin):
pis. causam eius discutiendã rauennȩ. cõmisit
constantino mediolanensi ep̃o scribens. Maxi¬
mus inquit salonitane ȩccłiȩ preuaricator.
postquã ꝑ potestates maiores scłi optinere nil
ualuit. ad minores se contulit: nobisq tam
nimietate precum. quã attestatione bonoꝵ
opum preualere contendit. Ex quare in¬
humanũ credidi: si is qui se quasi multũ timere
me dicit:. in aliquo me temꝑatiorẽ minime
inuenire potuissec. Et ideo decreui: ut reueren
causam debeat in rauennati urbe cognoscere.
Siautem ꝑsona eius suspecta forsitan habebit᷑.
uolumꝰ ut ur̃a quoq frat̾nitas si ei laboriosũ
non ẽ. ad eandem ciuitatẽ fatigare se debeat:
& cum predicto fr̃e in eodem uidicio pariter
sedere. Quicqͥd autem ur̃ȩ utrorumq scĩtati
placuerit: scitote mͥ modis om̃ib placiturum:
& ur̃m ego iudiciũ meum deputo. xiiii.
yter hec preuaricator maximꝰ. anno septimo

Expanded text:
lens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, lens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, Constantio, Mediolanensi episcopo, scribens: « Maximus, inquit, Salonitanae ecclesiae praevaricator, postquam per potestates majores saeculi obtinere nil valuit, ad minores se contulit: nobisque tam nimietate precum, quam attestatione bonorum operum praevalere contendit. Ex qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere me dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire potuisset: et ideo decrevi ut reverendicausam debeat in Ravennati urbe cognoscere. Si autem persona ejus suspecta forsitan habebitur, volumus ut vestra quoque fraternitas, si ei laboriosum non est, ad eamdem civitatem fatigare se debeat, et cum praedicto fratre in eodem judicio pariter sedere. Quidquid autem vestrae utrorumque sanctitati placuerit, scitote mihi modis omnibus placiturum, et vestrum ego judicium meum deputo. » 13. Inter haec praevaricator Maximus anno septimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seueranti culpȩ. debetur uire uindicta: ita
resipiscentib ẽ uenia concedenda. Nam ut res
illa contra se merito iracundiam excitare: sic
hec in sua prorsus dilectione solet concordiam
ꝓpagare. Et ideo quia fraternitatẽ tuam acm¬
sortio & cõmunione maximi ubite prius
neglectus impulerat. in tantum postea gra¬
uitas sacerdotis ad animum reducta suspen.¬
dit: ut eus sola nullatenus patereris ẽẽ segrega¬
tione contentus. nisi et in monasterii te clau¬
stra recipiens dudum cõmissa defleres: ꝓptẽa
in nr̃a te grã ac cõmunione receptum esse ñ
dubites. Nlam quantũ nos pruis culpa tuȩ
caritatis offenderat: tantum pęnitentia mnl
tandem aliquando durum ẽẽ contra stimu¬
lum recalcitrare: relictis imꝑialib ad mini¬
culis: ꝑ gallinicũ exarchum satis humilits
concedi sibi pęnitentiam simulq ueniã a gre¬
gorio postulauit. Quem ipse romã fatigari no¬

Expanded text:
perseveranti culpae debetur jure vindicta, ita perseveranti culpae debetur jure vindicta, ita resipiscentibus est venia concedenda. Nam ut res illa contra se merito iracundiam excitare, sic haec in sua prorsus dilectione 130 solet concordiam propagare. Et ideo, quia fraternitatem tuam a consortio et communione Maximi, ubi te prius neglectus impulerat, in tantum postea gravitas sacerdotis ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris esse segregatione contentus, nisi et in monasterii te claustra recipiens, dudum commissa defleres: eapropter in nostra te gratia ac communione receptum esse non dubites. Nam quantum nos prius culpa tuae charitatis offenderat, tantum poenitentia mitindem aliquando durum esse contra stimulum calcitrare, relictis imperialibus adminiculis, per Callinicum exarchum satis humiliter concedi sibi poenitentiam simulque veniam a Gregorio postulavit. Quem ipse Romam fatigari no
Abbreviated transcription (Latin):
dominos alioꝵ patrocinio dispona nt᷑: infelp
ego in ȩccłia ista quid facio: Sed ut episcopimui
me despiciant. & contra me refugium ad scla¬
res uidices habeant: om̃ipotenti deo gr̃as ago
Peccatis meis deputo. Hoc tamen breuit̃ sug¬
gero: quia aliquantulũ expecto. Et si ad me
uenire dui distulerit: exercere in eo districci¬
onem canonicã nullomͦ cessabo. In om̃ĩpoten¬
te autem dño confido: quia longa pussimis do¬
minis uita tribuetur: & nos sub manu ur̃a ñ
trici augustȩ. Ceterum eodem maximo
in sua presumptione manente. consetͣtoreᷤ at
om̃s dalmatinos & iadertinos episcopos. ab euiᷤ
cõmunione sub ex cõmunicatione disiumxit.
adeo ut nemo nomen quidem maximi. int̃
sacra missarũ sollemnia memorarent. Quo
facto: ita om̃s consternati sunt animo: ut sub
penitentie satisfactione relicto maximo ueniã
postularent. Unde misericordissimꝰ pontifex.
sabiniano iadertino epõ scribens. sicut inqͥt

Expanded text:
dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confido, quia longa piissimis dominis vita tribuetur, et nos sub manu vestra ntrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jadertinos episcopos ab ejus communione sub excommunicatione disjunxit: adeo ut ne nomen quidem Maximi inter sacra missarum solemnia memorarent. Quo facto ita omnes consternati sunt animo, ut sub poenitentiae satisfactione, relicto Maximo, veniam postularent. Unde misericordissimus pontifex Sabiniano, Jadertino episcopo, scribens: « Sicut, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad me uenire scđm uissionẽ dominoꝵ no-¬
luit. Ego autem prȩceptioni pietatis eius obȩdi¬
ens. eidem maximo qui me nesciente ordinatꝰ
est. hoc quod in ordinatione sua me uł respon¬
salem pretermitere presũpsit. ita ex corde la¬
xaui: ac si me auctore fuerit ordinatꝰ. Alia uͦ
ꝑuersa illius scilicet mala corporalia que cog¬
noui. uel quia cum pecuniis ẽ electus. uł quod
ex cõmunicatꝰ missas facere p resũpsit: ꝓpter
dm̃ ir requisita precerire ñ possum. Sed opto
& dñm dep̃cor. quatinus nichil de eo de his qͦ
dicta sunt ualeat inueniri: & sine ꝑiculo ani¬
mȩ meȩ causa ipsius terminet᷑. Pruis tamen
quam hȩc cognoscant᷑. serenissimꝰ dominus
discurrenti uissione precepit: ut eum uenien¬
tem cum honore suscipiam. Et ualde graue est.
ut uir de quo tanta & talia nunciantur. cum
ante requiri & discuti debeat honoretur. Et
si ep̃oꝵ cause michi comissoꝵ apud piissimos

Expanded text:
atque ad me venire secundum jussionem dominorum, noatque ad me venire secundum jussionem dominorum, noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui, me nesciente, ordinatus est, hoc quod in ordinatione sua me, vel responsalem praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuerit ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire non possum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus currente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, honoretur. Et si episcoporum causae mihi commissorum apud piisimos
Abbreviated transcription (Latin):
peret. Gregorius uero faciem nulluis contra
ueritatem custodiens: tam ipsum maximum
primo amissarum sollemniis. post a cõmuni
ximus autẽ imꝑialib militiis fultus. post ex¬
cõmunicationẽ & missas cecinit: & sacramenta
satis indignus accepit. Qua ꝓpt̃ constantinȩ an-¬
gustȩ post multa alia scribit dicens:
alonitane ciuitatis ep̃s me ac responsale meo
nesciente ordinatus ẽ: & facta resẽ quȩ sub
nullis anteriorib principib euenit. Quod ego
audiens. ad eundem p̃uaricatorẽ qui in ordina¬
te ordinatus ẽ. ꝓtinus misi: ut omnino missaꝵ
sollemnia celebrare nullomodo p̃sumeret. nisi
prius a serenissimis dominis cognoscerẽ. si hoc
fieri ipsi ussissent. Quod ei excõmunicationis
interpositione mandaui: & contẽpto me atq
despecto in audacia quorundã seculariũ homi¬
num quib denudata sua ȩccłia p̾mia multa p̃¬
bere dicitur. nunc usq missas facere p̃sumit:

Expanded text:
peret. 10. Gregorius vero faciem nullius contra peret. 10. Gregorius vero faciem nullius contra veritatem custodiens, ipsum Maximum primo a missarum solemniis, post a communioximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiendum concorditer elegissent: eoꝵq decre¬
tum pontifex apꝓbasset: factione malchi epĩ
rectoris apłici patrimonii. manuq militari. maximꝰ
multis criminib inuolutus. episcopatum sa¬
lonitane ciuitatis inuasit. Quod gregoriꝰ audi¬
ens: dalmatinis & iadertinis ep̃is ne illi manꝰ
imponerent. sub magna interminatione ꝓhi-¬
buit. At uͦ maximus. qui episcopatꝰ sedem
contra canones inuaserat. etiam sacerdotiũ
contra dm̃ ꝑsimoniacam heresim ab epis dũ¬
taxat ex cõmunicatis corruptis non tinuit.
ꝓ mereri. fauente sibi occasione temporis ex cu-¬
piditate simul insolentiaq augusti: Qũe disꝑ¬
gendo facultates inuase eccłiȩ ad eo definsorẽ
scelerũ suoꝵ effecit: ut gregoriũ ñ solum fre¬
quenter postularet. quatinus indiscussam
maximi ꝓmotionẽ relinqueret: uerum etiã
romam satisfacturum ꝓ simoniaca heresi ali¬
isq criminib uenientem: cum honore susci¬

Expanded text:
ficiendum concorditer elegissent, eorumque decreficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuque militari Maximus multis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, Dalmatinis et Jadertinis episcopis ne illi manus imponerent, sub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi promotionem relinqueret, verum etiam Romam satisfacturum pro simoniaca haeresi 129 aliisque criminibus, venientem cum honore susci
Abbreviated transcription (Latin):
astici uigoris ordo confunditur: si aut temere
illicita presumantur. aut impune ñ concessa
temptent᷑. Euenit itaq ad nos. diacones ecclesiȩ
catanensis calciatos campagis ꝓcedere presump¬
sisse. Quod quia nulli actenus ꝑ totam siciliam
licuit. nisi solis tantũmͦ diaconibꝰ eccłiȩ misenen¬
sis. quib olim a pre dece̾sorib nr̃is ñ dubitat᷑
esse concessum: bene recolitis. Quia ergo tantȩ
temeritatis ausus non ẽ leuiter attendendus:
cum om̃i hoc ur̃a frat̃nitas subtilitate ꝑ quirat.
Et si ita sicut ad nos ꝑuenit inuenerit: utrum
a se uel alicuiꝰ hoc auctoritate p̃sũpserint. nob̾
subtiliter innotescat: ut cognita ueritate quod
fieri debeat disponamꝰ. Nam si negligenter
ea quȩ male usurpant᷑ omittimꝰ: ex cessus ui-¬
am aliis aperimus:
Nterea natali epõ defuncto. cum dalmatinoꝵ
generalitas honoratum archidiaconẽ quem
ipse ex prb̃o indiaconẽ conuerterat sibi prȩ¬

Expanded text:
astici vigoris ordo confunditur, si aut temere astici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos, diaconos ecclesiae Catanensis calceatos campagis procedere praesumpsisse. Quod nulli hactenus per totam Siciliam licuisse, nisi solis tantummodo diaconibus ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat: et si ita, sicut ad nos pervenit, invenerit, utrum a se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi prae
Abbreviated transcription (Latin):
fatetur epła. dum constiterit quantȩ letaniȩ
sollemnes fuerint: quotiens indui solebat in
letaniis pallio cognoscentes. libentissime con¬
cidamus. Sed hoc ñ ab illis ꝑquirat qui ab
ȩccłiaticis exhibentur. sed ab aliis. quos sine
fauore partis sue. ẽẽ. cognou̾it. & quęq sollicita
indagatione reppererit. nobis subtiliter indi¬
t quia prisca consuetudo a nr̃atib subtilit̃
inquisita. a rauennatib ꝓbari nullomodo
potuit: gregoriũ in sua sententia ꝑ mansisse
ꝓ culdubio illud ostendit: quod neq ob hoc qͣn¬
tum ex apicicib eius dinoscitur a quo quam
sollicitatus extitit. neq a semet ipso cõmotus
ulterius om̃ino rescripsit
on solum in magnis reb gregoriꝰ sollicitu¬
dinis suȩ ocłos conuertebat: uerum etiam
nẽ ĩmpune p̃sumerent᷑ quandoq maiora. hoc
in rebus minimis curiosissime precauebat. Un¬
de ioħi syracusano episcopo scribit dicens. Eccłi¬

Expanded text:
fatetur epistola, dum constiterit, quantae litaniae fatetur epistola, dum constiterit, quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime concedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indi» At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit. 8. Non solum in magnis rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hanc fuisse priscam consuetudinẽ. ut
ciutatis ipsius ep̃s pallio in letaniis sollẽnib
uteretur: quarum tibi litterarum exemplaria
ꝓ tua informatione transmisimus. Ad eodatꝰ
uero prȩdictȩ ȩccłiȩ diaconus. dum apud nos
tempore quo hic fuit similit̃ de eiusdẽ usu pal¬
lii agere enixius studeret: uolentes cognoscere
ueritatem. eum similiter quȩ eẽt consuetu¬
do curauimus requirendũ. Qui ut credi sibi¬
met suaderet. atq a nob̃ ualeret quod petebat
exigere: sub uireiurando testatus ẽ. antiquã
consuetudinẽ fuisse. ut in quatuor aut quinq
sollẽnib letaniis. pallio ciuitatis suȩ ep̃s ute¬
retur. Experientia ergo tua diligent̃ iniuigi¬
let. & cum om̃i sollicitudine quot letaniȩ sol¬
lemnes ab antiquitate fuerint requirat: nec
eas sollemnes nominando requirere studeat
sed maiores: ut ꝑhoc quod nob̾ prȩfatus ad eo-¬
datus diaconus testatiis ẽ. & predicti ioħis ep̃i

Expanded text:
nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur: quarum tibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero, praedictae ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit, similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter, quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurejurando testatus est, antiquam consuetudinem fuisse, ut in quatuor aut quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia 128 ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores: ut per hoc, quod nobis praefatus Adeodatus, diaconus, testatus est, et praedicti Joannis episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
usur passet.
oc gregorius ꝑ indictionem quartã decimã
iusiurandũ preceperat. Quod quia rei exi¬
cus manifestat: deficientib testimoniis. ꝑ tres
continuos annos infectum remanserat. Iterum
marinianus suoꝵ suggestione compulsus. u¬
sum pallii quẽ ex consuetudine sicut conuene¬
rat uendicare non poterat: importunitate pre¬
cum se posse recipere confidebat. Qua ꝓpter gre¬
gorus in eadem sententia ꝑmanens: eidem car¬
tulario ꝑ indictionẽ scdam scribit dicens. Dũ
florentinus rauennatis eccłiȩ diaconus apud
ano de usu pallii ageret: requisitus a nobis
quȩ eẽt antiqua consuetudo. respondit quod
inom̃ib letaniis pallio rauennas ep̃s uteret᷑.
aluod ita non ẽẽ & ab aliis didicimus: & exepis¬
tolis ioħis quondam episcopi. quas ei ostendi
fecimus euidenter apparuit. Sed hoc asseruit:
quod dicere uissus ẽ. Nam tempore quo a te
isdem ioħs quondã ep̃s est in ibitus. ne pallio
in ordinate ac temere uti p̾sumeret: scripsit

Expanded text:
usurpasset. » 7. Hoc Gregorius per indictionem quartam decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare non poterat, importunitate precum se posse recipere confidebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem chartulario per indictionem secundam scribit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, apudano, de usu pallii ageret, requisitus a nobis quae esset antiqua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod ita non esse, et ab aliis didicimus, et ex epistolis Joannis, quondam episcopi, quas ei ostendi fecimus, evidenter apparuit; sed hoc asseruit, quod dicere jussus est. Nam tempore quo a te eidem Joannes, quondam episcopus, est inhibitus, ne pallio inordinate ac temere uti praesumeret, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
orum dum quendã pauꝑem in angu¬
stis andronarũ recessib auispillionib
inueniri mortuum contigisset: estimans eũ
stipis inopia defecisse. ita ꝑ aliquot dies ut di¬
citur a missarum celebratione uacando trista¬
tus est. tanqua sieum ꝓpriis manib quod
dictii nefas ẽ ꝑ emisset.

Expanded text:
orum dum quemdam pauperem in angustis andronarum recessibus a vespillionibus inveniri mortuum contigisset, aestimans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uos: scientes quod hi om̃s non inuacuum
sed ꝑfidẽ & iusticiam cucurrerunt. usqueqͦ
ꝑuenirent ad locum sibi adño preparatũ
qñi quidem passionum eius participes exti¬
terunt. nec dilexerunt presens seculum. sed

Expanded text:
s, scientes quod hi non in vacuum, sed per fidem et justitiam cucurrerunt, donec venirent ad locum sibi a Domino praeparatum, quoniam quidem passionum ejus participes exstiterunt; nec dilexerunt praesens saeculum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ubi se indignum memorat reuelatione dĩ.¬
Ex ubi se pb̃ro comparens illum superiorem meliorem¬
Ixi ubi se indignum alieno fauore fatetur.¬
Ixi ubi monacho sibi ꝓcidenti se int̾ram prostrauit.¬
Irẜ Quod accusatus in nocentiam suam exposuit.¬
IroiiiQuid de fine scłi senserit.¬
Lxuuisualia de incommoditate urbis descripsit.
lxxiͫ Qualiter emulis lbros eiꝰ incendere molientib petrus
dia conus moriendo defenderit.¬
Lxix II Quanta claudius ex uerbis eius notauerit.

Expanded text:
--60. Se indignum memorat revelatione Dei.--61. Se presbytero comparans, illum superiorem melioremt.--62. Se indignum alieno favore fatetur.--63. Monacho sibi procidenti se in terram prostravit.--64. Accusatus, innocentiam suam exposuit.--65. Quid de fine saeculi senserit.--66. Qualia de incommoditate Urbis scripserit.-Qua ratione, aemulis libros ejus incendere molientibus, Petrus Diaconus moriendo defenderit.--70. Quanta Claudius ex verbis ejus noverit:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. & quasi his omissis totus erga anima¬
rum lucra uigilabat: & quicqͥd pecunie ha-¬
bere poterat sedulus disꝑgere & dare pauꝑib
curabat. ut iusticia eiꝰ maneret in scłm scłi.¬
& cormi eius exaltaret᷑ in gła: ita ut illud
beati iob ueracit̃ dicere posset. Benedictio
perituri suꝑ me ueniebat: & cor uidue
consolatus sum. Iusticia indutus sum : &
uestiui me sicut uestim̃to & diademate.

Expanded text:
bat, et quasi his omissis totus erga animabat, et quasi his omissis totus erga animarum lucra vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus curabat , ut justitia ejus 8 maneret in saec cornu ejus exaltaretur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum, et vestivi me si
Abbreviated transcription (Latin):
incessant̃ eius animũ. filioꝵ hinc inde dis¬
crimina nunciata. Sedtam̃ ille inter tot &¬
talia deprehensus incõmoda. nunqu̾a ocio
indulgebat. quin aut filioꝵ utilitatib inser¬
uiret. aut aliquid dignum ȩccłiȩ scriberet.
aut ꝑ contẽplationis grãm cęli secretis int̾eẽt.
Deniq cum de tota pene italia langobardo¬
rum gladios metuentes. plurimi undiq
ad romanã urbem confluerent: sollertem
pro om̃ib curam gerebat: & uniuersis cũ
uerbi pabulo corporis subsidia ministrabat.
Intantum nanq eius animum miscđie a-
mor deuinxerat: ut non solũ horum quos
p̃sentes habebat necessitatib occurreret:
sed insuper longe positis opem suȩ largita¬
tis impenderet: adeo ut etiam in monte sy¬
nai dei famulis constitutis quȩq erant opor-¬
tuna transmuteret. Nam alii quidem ponti¬
fices construendis ornandisq auro uel argen¬
to ȩccłiis oꝑam dabant: hic aut̃ & his insiste¬

Expanded text:
incessanter ejus animum filiorum hinc inde disincessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant; hic autem et his insiste