comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ cõpescit᷑: nͥ int̾na refectiõe
satietur. Qmdui enim mens aduerã ae ple¬
nã refectionem ꝑtingere ñ ualet. habet
semꝑ quo ꝑ desidium festinet. Una ita¬
q eademq sp̃ualis dulcedo ẽ. quȩ so¬
la sufficit intima nr̃a satiare. ⁊ ad unã
pacem componere: ita ut idem sp̃c
recte dicat᷑ oĩa replere. ⁊ oĩa c̾tinere
S hanc utiq sp̃uolem satietatẽ. melꝰ
cund̾ sententiã dñi iħu. Edent enĩ pauꝑes
⁊ saturabunt᷑: ⁊ laudabunt dñm Econtra
diuites eguerunt ⁊ esurierunt. Mito gͦ pau¬
ꝑes laudabunt: qui saturari meruerunt.
O̾ qm iocunda laudatio: quȩ hanc saturita¬
tẽ sequit᷑. O q̃m intima exultatio: q̃ hanc
suauitatẽ comitat᷑. Memoriã inquit habun¬
dantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt: ⁊ iꝰticia
tua exultabunt. Ad hanc utiq laudationẽ
ad eiꝰmodi ex ultationem illius intime sua¬
uitatis conuiuas. ꝓpħa inuitabat : cum

Expanded text:
cogitationum compescitur, nisi interna refectione cogitationum compescitur, nisi interna refectione satietur. Quandiu enim mens ad veram et plenam refectionem pertingere non valet, habet semper quo per desiderium festinet, una itaque eademque spiritualis dulcedo est quae sola sufficit intima nostra satiare, et ad unam pacem componere, ita ut idem Spiritus recte dicatur omnia replere, et omnia continere. Sed hanc utique spiritualem satietatem melius cundum sententiam Domini Jesu . Edent enim pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum. Econtra divites eguerunt, et esurierunt. Merito ergo pauperes laudabunt qui saturari meruerunt. O quam jucunda laudatio quae hanc saturitatem sequitur! O quam intima exsultatio quae hanc suavitatem comitatur! Memoriam, inquit, abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et justitia tua exsultabunt . Ad hanc utique laudationem, ad ejusmodi exsultationem illius intimae suavitatis convivas Propheta invitabat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. qͥ om̃em aliam consolationẽ renuebat.
quotiens de huiꝰ subtͣctione dolebat: unde
⁊ dicebat. Rennuit c̃solari anima mea hȩc
enim sola animũ in uitimis fixit. ⁊ ꝑ alie¬
na desidia currere ⁊ euagare ñ sinit. mi¬
rari utiq habet cui hoc exꝑiri licet huma¬
nꝰ ille animꝰ uagꝰ ⁊ ꝑfugus suꝑ tram: qui
fugit uelut umbra. ⁊ numꝗͣm eodẽ statu
ꝑ manet: quomͦ in uno int̾ne suauitatis
desidio totꝰ inhereat. ⁊ quom tota illa tot
desid̾ioꝵ turba ad unũ se uotũ astͥngat.
uł quomͦ tanta tã innum̾abiliũ cogita¬
tionũ familia in uno eodemq c̃cupiscentiȩ
omĩa: In eo enim qd̾ replet: in eo ipso ⁊ cõ¬
tinet. Nam unde int̾iora nr̃a sua dulce¬
dine afficit. inde ad se om̃s cord̾ motus
conu̾tit:⁊ in illiꝰ ex ꝑtȩ suauitatis desi¬
derio figit. Numꝗͣ enim discursus ille
fluctuantiũ desidĩoꝵ ⁊ tumultuantiũ

Expanded text:
rat qui omnem aliam consolationem renuebat rat qui omnem aliam consolationem renuebat quoties de hujus subtractione dolebat, unde et dicebat: Renuit consolari anima mea . Haec enim sola animum in intimis finxit, et per aliena desideria currere, et evagari non sinit. Mirari itaque habet cui haec experiri licet, humanus ille animus vagus et profugus super terram, qui fugit velut umbra et nunquam in eodem statu permanet, quomodo in uno suavitatisdesiderio totus inhaereat, et quomodo tota illa tot desideriorum turba ad unum se votum astringat, vel quomodo tanta tam innumerabilium cogitationum familia in uno eodemque concupiscentiae omnia? In eo enim quod replet, in eo ipso et continet. Nam unde interiora nostra sua dulcedine afficit, inde ad se omnes cordis motus convertit, et in illius expertae suavitatis desiderio figit. Nunquam enim discursus ille fluctuantium desideriorum, et tumultuantium
Abbreviated transcription (Latin):
inbomis desidium tuũ. Uti aut̃ suꝑius
iam designauimꝰ: ñom̃s ȩqͥformiter hãc
intimȩ dulcedmnis accipiunt instilatio¬
nẽ. Aliinamq ad solam infusionem. alii
autẽ usq ad diffusionẽ: alii uͦ acciputs
etiã usq ad effusionẽ. Si contentus es ab¬
huc infusione sola: m̾ito dicet᷑ tͥ quia
mel ⁊ lac sub linguatua. S cũ infusio¬
nis eiꝰmodi habundantior copia repleu̾is
ñ solummꝰ sinũ m̃tis. uerũetiã oris: ⁊
hanc spũalis dulcedinis instillationẽ.
usq ad diffusionẽ acceꝑis. ⁊ dictũ putab̾.¬
Diffusa ẽ grã in labiis tuis. Cumu̾ista sp̃u¬
alis grẽ mundatio ceꝑit altius exerescere
⁊ ꝑos ub̃tim emanare. ⁊ dulcedinis in fu¬
sio in effusionẽ tͣnsire: m̃ito ut arbitro
tiã ꝓfecto exꝑitis erat. qͥ dicebat. Qmmag¬
na multitudo dulcedinis tuȩ: qm̃ abscon¬
disti tiñitib te. hanc absq dubio exꝑtus e¬

Expanded text:
in bonis omne desiderium suum. Uti autem superius in bonis omne desiderium suum. Uti autem superius jam designavimus, non omnes aequiformiter hanc intimae dulcedinis accipiunt instillationem: alii namque ad solam infusionem, alii autem usque ad diffusionem, alii vero accipiunt etiam usque ad effusionem. Si contentus es adhuc infusione sola, merito dicetur tibi: Quia mel et lac sub lingua tua . Sed cum infusionis ejusmodi abundantiori copia repleveris non solummodo sinum mentis verum etiam oris, et hanc spiritualis dulcedinis instillationem usque ad diffusionem acceperis, tibi dictum putabisDiffusa est gratia in labiis tuis . Cum vero ista spiritualis gratiae inundatio coeperit altius excrescere, et per os ubertim emanare, et dulcedinis infusio in effusionem transire, merito, ut arbitror, tiam profecto expertus erat qui dicebat: Quam magna multitudo dulcedinis tuae quam abscondisti timentibus te! Hanc absque dubio expertus e
Abbreviated transcription (Latin):
dñi repleu̾it orbem t̾rarum: ⁊ repleu̾̃t in bo¬
nis desicłium tiuĩ: mirari incipies quomͦ
tra illa q̃ ñ satiatur aqua. possit satuirari dul¬
cedine illa. An forte melle saturari potest
quȩ aqua saturari ñ potest: An forte q̃ nos
potest aqua saturari: spiritali umo potest
briast eam. Caliutiq uino pota t stint.
quos uidei mirati sunt qͦmͦ ebrĩ ẽẽnt.
cum eẽt hora diei uix t̾cia. Audistis uino
ineb̾atos: uultis audire melle satiatos: ci¬
bauit illos ex adipe frim̃ti: ⁊ de petra mel¬
le satrirauit eos. Nescit om̃ino. nescit quȩ sit
uera ⁊ plena refectio. quem ñ satiat suꝑce¬
lestis illa ⁊ plusqͣm mellea dulcedo. ⁊ potest
dño psallere qͥ ẽ eiꝰmodi. qͥa anima mea sic̃
t̾ra sine aquã ẜ contͣrio autẽ qͦtienscumq
dulcor ille sp̃italis satiauit amiã in anẽ.
⁊ animã esurientẽ satiant bonis: psal¬
lere debet ⁊ dicere. quia spc̃ dm̃ repleuit
orbem traꝵ: eo qͦd ipse sit qui impleu̾it

Expanded text:
ni repleverit orbem terrarum, et repleverit in bonis desiderium tuum, mirari incipies quomodo terra illa quae non satiatur aqua possit saturari dulcedine illa. An forte melle saturari potest quae aqua saturari non potest? An forte quae non potest aqua satiari, spirituali vino potest briasti eam . Tali utique vino potati sunt quos Judaei mirati sunt quomodo ebrii essent, cum esset hora diei vix tertia. Audistis vino inebriatos, audite et melle satiatos: Cibavit illos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos. . Nescit omnino, nescit quae sit vera et plena refectio: quem non satiat supercoelestis illa et plus quam dulcedo mellea: et potest Domino psallere qui est ejusmodi: Quia anima mea sicut terra sine aqua tibi . Econtrario autem quotiescunque dulcor ille spiritualis satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis, psallere debet et dicere: Quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum , eo quod ipse sit qui impleverit
Abbreviated transcription (Latin):
cord̾ nuĩꝗͣ satiatur. nũqͣm implet᷑. nͥ inter¬
nis. nͥ spiritalib deliciis: ⁊ beatus uir qͥ
impleuit desidium suũ ex ipsis. Certe qͥs¬
quis es qui spiritales delicias ad manus
habes uł habere potes. habes unde im-¬
pleas ostuũ. habes unde impleas uen¬
trem tuũ: habes ⁊ unde impleas tab̾na¬
cłm tuum. Dilatagͦ locum tentori tui. lon¬
goꝰ fae funiculos tuos: extende ne parcas du¬
ficiunt satis ⁊ suꝑhabundant deliciȩ sp̃s ad

Expanded text:
cordis nunquam satiatur, nunquam impletur nisi intercordis nunquam satiatur, nunquam impletur nisi interius spiritualibus deliciis, et beatus vir qui implevit desiderium suum ex ipsis. Certe quisquis es qui spirituales delicias ad manus habes vel habere potes, habes unde impleas os tuum, habes unde impleas ventrem tuum, habes et unde impleas tabernaculum tuum. Dilata ergo locum tentorii tui, longe fac funiculos tuos, extende, ne parcas. Sufficiunt satis et superabundant deliciae Spiritus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis uł auiditatis illiꝰ c̃paratione qͣm parua qͦ¬
dam buccella eẽ uidet᷑. q̃ in illud intĩoris ho¬
minis osiniecta penit̾ implere ñ ualet. ĩ mo
pene ñ comparet:s si ad illam int̾nam ⁊
suꝑnam dulcedinẽ in hias. s si ad uerã ⁊ et̾¬
nã suauitatẽ suspiras: audi qͥd tͥ diuinitus
p̾cipit᷑. ⁊ attende qͥd tͥ similiter ꝓmittitur.
Dilata ostuũ ⁊ implebo illud. Certe si ter¬
rena oblectam̃ta esuris. si carnales uolup¬
tates sitis: meliꝰ est tͥ ostuũ contͣhere qͣm
dilatare. desidium tuũ restͥngere qͣ exten¬
dere: cũ nusqͣm locoꝵ inuenias unde illud
satiare uł satisfacere ualeas. Qͥdnam ẽ os
illud int̾ioris hoĩs. nͥ desid̾ium cordis: Nã
os illud extĩoris hoĩs implere. nec do mag¬
nũ ꝓmittere. nec hõi magnũ acciꝑe. quod
una buccella panis ualet ⁊ solet implere.
S illud os int̾ioris hoĩs desiłium indelieae

Expanded text:
tis vel aviditatis illius comparatione, quam parva quaetis vel aviditatis illius comparatione, quam parva quaedam buccella esse videtur quiae in illud interioris hominis os injecta penitus implere non valet, imo pene non comparet? Sed si ad illam internam et supernam dulcedinem inhias, si ad veram et aeternam suavitatem suspiras, audi quid tibi divinitus praecipitur, et attende quid tibi simul promittitur: Dilata os tuum, et implebo illud . Certe, si terrena oblectamenta esuris, si carnales voluptates sitis, melius est tibi os tuum contrahere quam dilatare, desiderium tuum restringere quam extendere, cum nusquam locorum invenias unde illud satiare, et illi satisfacere valeas. Quidnam est os illud interioris hominis nisi desiderium cordis? Nam os illud exterioris hominis implere, nec Deo magnum promittere, nec homini magnum accipere quia una buccella panis valet et solet illud implere. Sed illud os interioris hominis desiderium videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
erat sine illo. qͣndo tam secure qͣm uere. añ
erant. qͣndo sp̃m ĩ mundũ de obsessis corꝑib
eiciebant. ⁊ cet̾a in hc̃ modũ multa signa
faciebant: Certe añ ulã diem factũ nouimꝰ
gͦ hodierna die acceꝑunt. sri añ hanc diẽ¬
sͥ subici posse fideret: ñ minor auiditate
in illũ subicierdũ sibi aspiraret. Et su llo itẽ
issent Cogita gͦ quanta sit latitudo illi orbis
t̾rarũ qͥ intꝰ est: quẽ ext̾ior iste orbis cr̃aꝵ qͣntũ¬
cumq dilatatus. uł quotienscumq multi¬
plicatꝰ satiare ñ pocest. N onne phylosophi ui¬
dent᷑ errasse. qͥ hoĩem microsmũ id: mino¬
rẽ mundũ dixere: Num qͥdnã obsecro. ñ mĩ
to maior mundꝰ dicendꝰ est humanꝰ ille ani¬
mꝰ. qͥ mundo utiq maior ÷. qͣm totꝰ mundꝰ
nulla sui dilatatione. nulla sin multiplica¬
tione satiare potest: Si enĩ orb̾ iste tr̃aꝵ lati¬
tudini cord̾ uniꝰ c̃paret᷑. qͥd aluid incapacita¬

Expanded text:
erat sine illo, quando tam secure quam vere anteerant quando spiritum immundum de obsessis corporibus ejiciebant, et caetera in hunc modum multa signa faciebant? Certe ante illam diem factum novimus, ergo hodierna die acceperunt, si et ante hanc die subjici posse confideret, non minori aviditate in illum subjiciendum sibi aspiraret. Et si, illo iteissent. Cogita ergo quanta sit latitudo illius orbis terrarum qui intus est, quem exterior iste orbis terrarum quantumcunque dilatatus vel quotiescunque multiplicatus satiare non potest. Nonne philosophi videntur errasse qui hominem microcosmum, id est minorem mundum, dixere? Nunquidnam, obsecro, nto major mundus dicendus est humanus ille animus qui mundo utique major est, quem totus mundus nulla sua dilatatione, nulla sui multiplicatione satiare potest? Si enim iste orbis terrarum latitudini cordis unius comparetur, quid aliud, incapacita
Abbreviated transcription (Latin):
talem magistrũ habuer̃t. qui sp̾m u̾itatis
acceꝑunt: qͥ om̃ium scientiã habuit. qͥ om̃iũ
scientiam dare potuit. O uere beati. quorum
corda sp̃s iste gr̃a sua repleuit: quoꝵ animoᷤᷤ
ad om̃em uirtutẽ roborauit: quoꝵ m̃tes ad
om̃em scientiã illuminauit. Recte in eĩ fac¬

Expanded text:
talem magistrum habuerunt, qui Spiritum veritatis talem magistrum habuerunt, qui Spiritum veritatis acceperunt, qui omnium scientiam habuit, qui omnium scientiam dare potuit. O vere beati quorum corda Spiritus iste gratia sua replevit, quorum animos ad omnem virtutem roboravit, quorum mentes ad omnem scientia
Abbreviated transcription (Latin):
attendite. ⁊ mͦ qͣmdulces sint ad audiendũ.
Ille tam̃ hoc dicat: qͦm exꝑientia docuerat.
Qͣm inquit dulcia faucib meis eloquia tua:
suꝑ melori meo. Si tam magnũ est tamq io¬
cundũ ut exꝑte loquar spiritales iuros au¬
dire. ⁊ doctos ado doctores u̾itatis habere:
quanto maiꝰ. quantoq iocundiꝰ ab ipso deo
cotidie discere. cotidie didicisse: Beatꝰ homo
qͣmtu erudieris dñe: ⁊ de lege tua docueris
eũ. Hanc sane beatitudinẽ ꝑdere. dñiq sui
doctnam amittere: ꝑpħa metuebat. cum
in orõnem dicebat. Dñe quis similis erit tͥ.
ne taceas neq compescaris d̾s. farũ utiq
mͥ est si linguis hoĩum ⁊ angłoꝵ loquar:
nͥ merear qnͣdoq audire. ⁊ intelligere. qͥd
loquat᷑ in me dñs ds m̃s. Quid enĩ iuuat
scientiam habere humanȩ seri angłicȩ uo¬
cis. ⁊ eiꝰ uocem nescire qͥ siontiã habet. ⁊ cũ uult
habere facit om̃is uocis: Ouere beati apłi qͥ

Expanded text:
attendite et modo quam dulces sint ad audiendum. attendite et modo quam dulces sint ad audiendum. Ille tamen hoc dicat quem experientia docuerat: Quam dulcia, inquit, faucibus meis eloquia tua, super mel ori meo . Si tam magnum est, tamque jucundum, ut experta loquar, spirituales viros audire, et doctos adeo doctores veritatis habere, quanto majus, quantoque jucundius ab ipso Deo quotidie discere, quotidie didicisse. Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum. Hanc sane beatitudinem perdere, Dominique sui doctrinam amittere propheta metuebat, cum in oratione dicebat: Domine, quis similis erit tibi; ne taceas neque compescaris, Deus . Parum utique mihi est si  merear quandoque audire et intelligere quid loquatur in me Dominus Deus. Quid enim juvat scientiam habere humanae, seu angelicae vocis et ejus vocem nescire qui scientiam habet, et cum vult habere facit omnis vocis? O vere beati apostoli qui
Abbreviated transcription (Latin):
lem ⁊ uocẽ illã spũalem. Utͥusq tam̃ scientiam
habet: utͥusq scientiã habere facit sp̃s ille qui
oĩa continet. Nam sane sicut legis. ħ qd̾ c̾tinet
oĩa. scientiã habet uocis. Parum obsecro tͥ sit
qͥ hȩcaudis uł legis. solam illam uocẽ audisse
uł nosse: eiꝰq scientiam habere quȩ solet extͥn¬
secus ꝑ streꝑe. Stude ⁊ satage illam audire :
intelligere q̃ sola sufficit in om̃em u̾itatem
ad ducere: ⁊ sola sine u̾boꝵ strepitu docet ho¬
minẽ scientiã. Hanc int̾nȩ aspirationis uocẽ
ꝓpħa ambiebat: eum dicebat. Audiam qͥd loquat᷑
inme dñs d̾s. Qͥd tam̃ mirũ siad illam anhela¬
bat. si in illã suspirabat: cuiꝰuirtutẽ. cuꝰ dul¬
cedinẽ. tam edoctꝰ totiens exꝑtus fuerat e Au¬
distis suꝑiꝰ de eius uirtute: uultis adhuc de
eiꝰ dulcedine audire: Audistis inqͣm ille in¬
t̾nȩ locutiones qm efficaces sint ad docendũ:

Expanded text:
lem et vocem illam spiritualem! Utriusque tamen scientiam lem et vocem illam spiritualem! Utriusque tamen scientiam habet, utriusque scientiam habere facit Spiritus ille qui omnia continet. Nam sane, sicut legis, hoc quod continet omnia scientiam habet vocis, parum obsecro tibi sit qui haec audis vel legis, solam illam vocem audisse vel nosse, ejusque scientiam habere quae solet exterius perstrepere. Stude et satage illam audire et intelligere quae sola sufficit in omnem veritatem adducere, et sola sine verborum strepitu docet hominem scientiam, hanc internae aspirationis vocem propheta ambiebat, cum dicebat: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Quid tamen mirum si ad illam anhelabat, si in illam suspirabat cujus virtutem, cujus dulcedinem tam edoctus, toties expertus fuerat? Audistis superius de ejus virtute, vultis adhuc de ejus dulcedine audire? Audistis, inquam, illae internae locutiones quam efficaces sint ad docendum,
Abbreviated transcription (Latin):
nati sumꝰ : S ne tͥ parum uideat᷑ qd̾ linguis
om̃ium nationũ locunt᷑. int̾roga adhuc eos¬
dem iudeos qͥd eisdem linguis loquant᷑ Audi¬
umꝰ eos inquiunt loquentes nr̃is linguis.
magnalia dĩ. O qntũ est. magnalia d̾i. uł in
qd̾ ipsi intꝰ audierunt. Magnũ sane fuit uocẽ
uocem intelligere. ꝑ qm ipsi didicerunt. Utͥ¬
usq tam̃ uocis scientiam habebant: ⁊ es ꝑ
qͣm didicerant. ⁊ eiꝰ ꝑqͣm docebant. Alioqum
magnalia d̾i nec ipsi nossent: nec aliis inno¬
tuissent uox illa qͣm ext̾ius formidabant.
uox erat corporalis: uox illa qͣm interius
audiebant. uox erat sp̃ualis. Illa cũ strepi¬
tu extͥnsecus sonabat. ⁊ alia postalia qͦmͦ
pot̾at ⁊ quantũ ualebat auditorib expͥ¬
mebat: ita absq om̃i strepitu intͥnsecus spi¬
rabat. ⁊ in mom̃to in ictu ocħ quomͦ uolebat
⁊ qnͣtum placebat m̃tib impͥmebat. O qͣn¬
tũ est inter uocem ⁊ uocem: int̾ uocẽ corpora¬

Expanded text:
nati sumus . Sed, ne tibi parum videatur, quod linguis omnium nationum loquuntur, interroga adhuc eosdem Judaeos quid eisdem linguis loquantur: Audivimus eos, inquiunt, loquentes nostris linguis magnalia Dei . O quantum est magnalia Dei vel in quod ipsi intus audierunt. Magnum sane fuit vocem vocem intelligere per quam ipsi didicerunt, utriusque tamen vocis scientiam habebant, et ejus per quam didicerant, et ejus per quam docebant. Alioquin magnalia Dei nec ipsi nossent, nec aliis innotuissent. Vox illa quam exterius formabant, vox erat corporalis, vox illa quam interius audiebant, vox erat spiritualis. Illa cum strepitu extrinsecus sonabat, et alia post alia quoquomodo poterat et quantum valebat auditoribus exprimebat, ista absque omni strepitu intrinsecus spiritabat, et in momento, et in ictu oculi quomodo volebat, et quantum placebat mentibus imprimebat. O quantum est inter vocem et vocem, inter vocem corpora
Abbreviated transcription (Latin):
mo p̃cordia in solius diuinȩ dulcedinis
desid̾io tra fuerit infixa. ⁊ ab om̃i concu¬
piscentiȩ casu aliena ut ꝓconscientiȩ
testimonio ꝓ intimis suis confiteri au
ata illa anima. q̃ eiꝰmodi gͣtulationis ⁊
gr̃aꝵ actionis uociferationẽ in seipsa
attendit: cuiꝰ scientiã soli illi digne asscͥ¬
bat. qͥ in illa oĩa replet ⁊ om̃ia continet
ita ut cum fiducia dicat.⁊ ꝓ exꝑientia
psallat. Sp̃c dm̃ repleuit orbem traꝵ.
⁊ hoc qͦd continet om̃ia scientiani ha¬
bet uocis. Uere ⁊ absq dubio uirrutẽ

Expanded text:
mo praecordia in solius divinae dulcedinis mo praecordia in solius divinae dulcedinis desiderio ita fuerit infixa, et ab omni concupiscentiae casu aliena, ut pro conscientiae testimonio, pro intimis suis profiteri audata illa anima quae ejusmodi gratulationis et gratiarum actionis vociferationem in seipsa attendit, cujus scientiam soli illi digne ascribat qui in illa omnia replet et omnia continet, ita ut cum fiducia dicat, et pro experientia psallat: Spiritus Domini replevit orbem terrarum; et hoc, quod continet omnia, scientiam habet vocis. Vere et absque dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ scientiam pre cęt̾is dignat᷑ hab̾e:
Uidetis quom̃ uox hic indifferenter
ponit᷑. ut quȩc̃q sit illa cȩt̾is om̃ib dig¬
nior atq p̃stantior magnitu dinis suȩ ex¬
cellentia dignitatisq p̃rogatiua recte in¬
minatione ponit᷑: ñ alius qͣm ꝑpħarũ exi¬
miꝰ ⁊ apłorum eg̃giꝰ dauid ⁊ paulus. conse¬
quenter intelligit᷑. Quȩ gͦ est ista uox uocũ.
nisi illa quȩ solaualet ⁊ solet facere ppłm
beatum ⁊ Beatus ppłs qui scit iubilationẽ.
Beatꝰ ille qui in se ipso inuenit. qͥ in inti¬
mis sus sentit. unde ꝓ se ⁊ quasi ex sen¬
tentia psallere possit. Sp̃c dñi repleuit
orbem terraꝵ: ⁊ hoc qd̾ continet omĩa
scientiã habet uocis. Beatusuir ille cuius
desidium spiritali quadam dulcedine ita
fuerit sanatum atq repletum: ut de cord̾
sui latitudine uł auiditate ueracit᷑ fate¬
ri augeat. quia sp̃c d̾ni repleuit orbem t̾¬
raꝵ. Beata illa aninia cuiꝰ om̃ia ex inti¬

Expanded text:
cujus scientiam prae caeteris dignatur habere? Videtis quomodo vox hic indifferenter ponitur, ut quaecunque sit illa caeteris omnibus dignior atque praestantior magnitudinis suae excellentia, dignitatisque praerogativa recte inrminatione ponitur, non alius quam prophetarum eximius et apostolorum egregius, David et Paulus consequenter intelligitur. Quae ergo est ista vox vocum, nisi illa quae sola valet et solet facere populum beatum? Beatus populus qui scit jubilationem. Beatus ille qui in seipso invenit, qui in intimis suis sentit unde pro se, et quasi ex sententia psallere possit: Spiritus Domini replevit orbem terrarum; et hoc, quod continet omnia, scientiam habet vocis. Beatus vir ille cujus desiderium spirituali quadam dulcedine ita fuerit satiatum atque repletum, ut de cordis sui latitudine vel aviditate veraciter fateri audeat quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum. Beata illa anima cujus omnia ex inti
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. Nunc scio qd̾ rimeas dm̃: ꝓ eo qd si di¬
ceret᷑. scire feq. Qm̃ autẽ eẽt miranda uł stupen¬
da scientia illa uocis. qmͣ sp̃c ille dedit: qͣndo cor¬
da discipłoꝵ repleuit. testantur iudei illi uiri
religiosi ex om̃inatione quȩ sub cęlo est. Nõ

Expanded text:
dictum est . Nunc scio quod timeas Deum pro eo quod didictum est . Nunc scio quod timeas Deum pro eo quod disceretur scire feci. Quod autem esset miranda vel stupenda scientia illa vocis quam Spiritus ille dedit quantum corda discipulorum replevit testantur Judaei illi, viri religiosi ex omni natione quae sub coelo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis cadere. immo quomͦ uł aliquid
boni alicui excidere ualet. si sp̃c iste oĩa con¬
tinet: Anforte illa dicunt᷑ esse. quȩ iste sp̃c
dignat᷑ continere : auis enĩ neget qͥa uerũ.
ẽẽ anuitit. qͣm sp̃c iste dimittit: Nullo de¬
niq modo possunt ad uerũ eẽ ꝑtinere quȩ
ab hoc sp̃u ñ sunt: quem constat oĩa conti¬
nere. Quomͦ enmuł ẽẽ dicendi sunt. qͥ uerũ
ẽẽ amisert: S it̾m idem ipsi quasi ad eẽ rede¬
unt. cumhunc dñi sp̃m recipiunt: ipso idu¬
tiq agente qͥ uocat ea quȩ ñ st̃. tãqͣm ea quȩ
sunt. ẜmittet enĩ spm̃n suũ ⁊ creabuntur: ⁊
renouabit faciem tr̃ȩ. Om̃is gͦ rectitudinis
stat᷑ sicut ꝑ ipsum optinet᷑: sic nicħominꝰ ⁊
ab ipso continet᷑ꝰ qͥa qd̾ ab illo deserit᷑. desinit
quodammꝰ eẽ: recte hic sp̃c dicit᷑ omĩa contine̾.
S quero itẽ quomͦ idem sp̃c scientiam uocisha:¬
buit. anforte in eo qd̾ habere fecit: sic ⁊ abrahȩ

Expanded text:
aliquis cadere, imo quomodo vel aliquid boni alicui excidere valet, si Spiritus iste omnia continet? An forte illa dicuntur esse quae iste Spiritus dignatur continere? Quis enim neget quin verum esse amittat quem Spiritus iste dimiserit? Nullo denique modo possunt ad verum esse pertinere quae ab hoc Spiritu non sunt quem constat omnia continere. Quomodo enim vel esse dicendi sunt quae verum esse amiserunt? Sed iterum iidem ipsi quasi ad esse redeunt, cum hunc Domini spiritum recipiunt, ipso id utique agente qui vocat ad ea quae non sunt tanquam ea quae sunt . Emittet enim spiritum suum et creabuntur, et renovabit faciem terrae . Omnis ergo rectitudinis status sicut per ipsum obtinetur, sic nihilominus et ab ipso continetur. Et quia quod ab illo deseritur desinit quodammodo esse, recte hic Spiritus dicitur omnia continere. Sed quaero item quomodo idem Spiritus scientiam vocis habuit. An forte in eo quod habere fecit, sic et Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
abeẽ ñ potest: quib semꝑ sapientiȩ suȩ participio
cõmunicabilis ẽ Alioqͥn quomͦ queso rationales
ẽẽnt. quȩ rationis capaces sapientiȩq participes
omĩno ẽẽ ñ possent: Irrationalis autẽ creatura
fuissee. Scd̾m infusionẽ uͦgr̃e eisdem ipsis potest
⁊ post diutinã absentiam p̃sens ad ẽẽ: it̾m post
longam p̃sentiam absens fore ⁊ longiꝰ ab eẽ. Scd̾m
hunc itaq modũ sp̃c iste uadit ⁊ uenit: rece¬
dit ⁊ redit. Sp̃c enim ubi tuilt spirat.: ⁊ uocem¬
euis audis: ⁊ nescis unde ueniat aut qͦ uadat.
Grẽ enim suȩ infusionem sp̃c iste ut dictum ẽ
mͦ subtrahit. mͦ impendit: ⁊ in hunc modum
sepe uadit⁊ uenit. s ut magis mireris. c̾tingnt
sepe sub uno eodemq tempore hunc sp̃m ux¬
ta aliquid manere: ⁊ uixta aliqͥd recedere. Cũ
tempore habere ꝑmitit.:⁊ ñne eidem hõi subeo¬
dem tempore ut dictum ẽ iuxta aliqͥd uadit i uix¬

Expanded text:
abesse non potest quibus semper sapientiae suae participatio abesse non potest quibus semper sapientiae suae participatio communicabilis est. Alioquin quomodo, quaeso, rationales essent quae rationis capaces, sapientiaeque participes omnino esse non possent? Irrationabilis autem creatura, fuisset. Secundum infusionem vero gratiae eisdem ipsis potest et post diutinam absentiam praesens adesse et iterum post longam praesentiam absens fore, et longius abesse. Secundum hunc itaque modum Spiritus iste vadit et venit, recedit et redit. Spiritus enim ubi ejus audis, et nescis unde veniat aut quo vadat . Gratiae enim suae infusionem Spiritus iste, ut dictum est, modo subtrahit, modo impendit, et in hunc modum saepe vadit et venit. Sed ut magis mireris, contingit saepe sub uno eodemque tempore hunc Spiritum juxta aliquid manere, et juxta aliquid recedere. Cum tempore habere permittit, nonne eidem homini sub eodem tempore, ut discretum est, juxta aliquid vadit, et jux
Abbreviated transcription (Latin):
ad est om̃ib bonis. ꝑfectis uimꝑfectis: beatisatq
beandis. Ipse enim ẽ qͥ oꝑatur om̃iam om̃ib̾. diui¬
dens singłis put uult. Om̃ib itaq creat᷑is in est.
substantiȩ suȩ diffusione. Om̃ib rationabilibꝰ ad¬
est. sapientiȩ sue participatione. Om̃ib aut̃ bo¬
nis coest: gr̃ȩ suȩ cooꝑatione fresentia itaq ma¬
iestatis sue p̃sto est om̃i utiq creaturȩ: semꝑ ubiq
adest. ⁊ numq̃m omĩno sic̃ nusqm ab ẽẽ potest Scd̾m
hunc itaq modũ nusqm habet recedere. nusqͣm ba¬
bet redire: s uͥq om̃i tempre ĩmobilit̃ ꝑmanere.
Sapientiȩ autẽ suȩ participatione. sicut quib̾dã
creaturis suis immobilit̾ est absens: sic ⁊ aliis
quibdã semꝑ est p̃sens Illis iuxta hc̃ modũ nũꝗͣ
potest adẽe.: istis iuxta eundẽ numqͣm potest pe¬
nitꝰ abẽe. Rationabilib enim creaturis penitus

Expanded text:
adest omnibus bonis, perfectis et imperfectis, beatis atque adest omnibus bonis, perfectis et imperfectis, beatis atque beandis. Ipse enim est qui operatur omnia in omnibus, dividens singulis prout vult. Omnibus itaque creaturis inest substantiae suae diffusione, omnibus rationalibus adest sapientiae suae participatione. Omnibus autem bonis adest gratiae suae cooperatione. Praesentia itaque majestadest, ut nunquam omnino sicut nunquam abesse potest. Secundum hunc itaque, modum nusquam habet recedere, nusquam habet redire, sed ubique omni in tempore immobiliter permanere. Sapientiae autem suae participatione sicut quibusdam creaturis suis immobiliter est absens, sic et aliis quibusdam semper est praesens, illis juxta hunc modum nunquam potest adesse, istis juxta eumdem nunquam potest penitus abesse. Rationalibus enim creaturis penitus
Abbreviated transcription (Latin):
płi dñi hodierna die acceꝑirat. si eo sp̃u qui
om̃ia replet. ⁊ ante hanc diempleni fuerusse
Qͥd est qd̾ in bac pentecostes celebritate sp̃s scĩ
aduentũ recolimꝰ uł colimus: quem cõstat
uibiq ẽẽ ⁊ oĩa replere ⁊ Unde quo ueniat si ubiq
ẽ: ⁊ nusꝗͣmdeeẽ potest. Uł quid illi ampliꝰ caꝑent.
si ⁊antea hoc sp̃u plenifuert̃: s sciendũ qͦd hic spe
quẽadmodũ ⁊ cota trinitas aliter ad est ꝑ ubiq pre¬
sentẽ maiestatis suȩ potentiam: alit̾ ad est ꝑillu
grãm. maiestatis suȩ p̃sentia adest om̃ib creatis
corporeis ⁊ incorporeis. tam inanimatis qm ani¬
matis S p̃cenim sapientiȩ: attingit uͥq ꝓpt̾ suam
mundiciã . ꝑ illuminantẽ sapientiã adest ideni
siue bonis siue malis. beatis simul ⁊ miseris. Illu¬
minat siqͥdem om̃em homnie uenientẽ in hc̃
mundũ. Si omem hoĩem: ergo uistos ⁊ iniustos.
beandos atq dampnandos. ꝑ inspirantem grãm

Expanded text:
puli Domini hodierna die acceperunt, si eo Spiritu qui omnia replet, et ante hanc diem pleni fuerunt? Quid est quod in hac pentecostes celebritate Spiritus sancti adventum recolimus vel colimus quem constat ubique esse, et omnia replere? Unde quo veniat si ubique est, et nusquam deesse potest, vel quid illi amplius caperent si et antea hoc spiritu pleni fuerunt? Sed sciendum quod hic Spiritus, quemadmodum et tota Trinitas aliter adest per ubique praesentem majestatis suae potentiam, aliter adest per ajestatis suae praesentia adest omnibus creaturis corporeis et incorporeis, tam inanimatis quam animatis. Spiritus enim sapientiae attingit ubique propter suam munditiam, per illuminantem sapientiam; adest idem sive bonis sive malis, beatis similiter et miseris. Illuminat siquidem omnem hominem venientem in hunc mundum; si omnem hominem, ergo justos et injustos, beandos atque damnandos. Per inspirantem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
diffiifionẽ substantiȩ suȩ credit᷑ ubiq eẽ. scđ̾m
infusionẽ ũ gr̾ȩ constat eum hodierna die in il¬
lam t̾ram descendere: illamq t̾ram gr̃ȩ suȩ illu¬
stratione replere. de qua legitur. Ignem ueni
istaterra. nͥ ȩccłia pͥmitiua: Que inquã ẽ ista:
t̾ra in qͣm descendit ignis ille cȩlestis. nͥ eccl̃ia
hec est illa t̾raquȩ in ȩtñum stat. eoqd fundata
ꝑtinet quisqͥs in fide. ⁊ caritate xp̃i fixusmanet.
Namqui infide hesitat uł adhuc ꝑ uariadesi¬
deria fluctuat: similis ẽ fluctui maris qui a
uento mouetur ⁊ cutumfert᷑. Qui aut̃ eiusmo¬
di est adillã t̾ram seu orbem trarum ꝑtinere ñ
potest. de quo scͥptum ẽ. Dñi est tra ⁊ plenitudo
eiꝰ. obis tr̃aꝵ ⁊ uniu̾si qui habitant in eoc qͥnpo¬
tꝰ ad maria illa ꝑtinere uidetur. sup̃ quȩ orbis

Expanded text:
diffusionem substantiae suae creditur ubique esse, secundum infusionem vero gratiae constat eum hodierna die in illam terram descendere, illamque terram gratiae suae illustratione replere, de qua legitur: Ignem veni ista terra nisi Ecclesia primitiva? Quae, inquam, est terra ista in quam descendit ignis ille coelestis nisi EcclesiHaec est illa terra quae in aeternum stat, eo quod fundata pertinet quisquis in fide et charitate Christi fixus manet. Nam qui in fide haesitat, vel adhuc per varia desideria fluctuat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui autem ejusmodi est ad illam terram seu orbem terrarum pertinere non potest, de quo scriptum est: Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrarum et universi qui habitant in eo . Quin potius ad maria illa pertinere videtur supra quae orbis
Abbreviated transcription (Latin):
S quis huiꝰ uocis qd̾ ẽ bos plenam noticiã habeat:
si ipsam rẽ penitꝰ ignoret: s puto qͦd angłi ple¬
nã scientiã rerum haberent: etiansi uoces non
eẽnt. sotest itaq nat᷑alit̾ ẽẽ scientia rerum: etiã
uͥ ñ est scientia uocum. serte adam qͥ reb nomina
imposuit. pͥusqͣm uocabula eẽt̾. rerum noticiã
habuit. alio qͥn quomͦ congrua uocabula ĩpo
neret. illis quoꝵ noticiam nullã haberet : Om̃e
eium qd̃ uocauit adam anumȩ uiuentis. ip

Expanded text:
Sed quis hujus vocis quae est bos plenam notitiam habeat, Sed quis hujus vocis quae est bos plenam notitiam habeat, si ipsam rem penitus ignorat? Sed puto quod angeli plenam scientiam rerum haberent etiamsi voces non essent. Potest itaque naturaliter esse scientia rerum etiam ubi non est scientia vocum. Certe Adam, qui rebus nomina imposuit priusquam vocabula essent, rerum notitiam habuit. Alioquin quomodo congrua vocabula illis imponeret, quorum notitiam nullam haberet? Omne enim quod vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium eẽ. constat niiirũ eum om̃ia posse.
Argum̃tũ itaq est a toto quia om̃ia possit. qd̾ sine
ipso uicħ subsistic:. nicħ subsistere possit. Audistis de
p̃sentia. audistis de potentia: uultis ad huc scire qͥd
sentir: debeat de eius scientia: Atteude gͦ quidsit
illud qd̾ de eodem asserit᷑. meo qd̾ dicit᷑: ⁊ ħ qđͣ con¬
tinet om̃ia scientiam habet uocis. Qd dicit᷑ scien¬
cum: nͥ qd̾ illa positio potiꝰ qm ista conuenen¬
tiꝰ accipit᷑ qd illa ñ tantum ad particularia qͦ¬
mͦ ⁊ ista. uerẽtiã ad generalia qd̾ pot̃ ista. ap¬
te accõmodat᷑ Scientiam itaq habet hic sp̃s ñ tan¬
tũmͦ uocis generalit̃: uerũetiam cuicũq modi uociᷤᷤ
specialit̾ s cuꝰlibet uocis etiam singłariter. S qͥa
scientiã habet uocum: nũqͥd ⁊ rerũ : absq dubio.
S emꝑ enmplenam coguitionẽ uocũ comitatur.¬
cimꝰ. quoꝵ tam̃ uocabula ñ nouimꝰ uł obliti sume

Expanded text:
omnium esse, constat nimirum eum omnia posse. omnium esse, constat nimirum eum omnia posse. Argumentum itaque est a toto quia omnia possit, quod sine ipso nihil subsistit, nihil subsistere possit. Audistis de praesentia, audistis de potentia, vultis adhuc scire quid sentiri debeat de ejus scientia? Attende ergo quid sit illud quod de eodem asseritur in eo quod dicitur: Et hoc, quod continet omnia, scientiam habet vocis, idem escum, nisi quod illa positio potius quam ista eo convenientius accipitur, quod illa non tantum ad particularia quomodo et ista, verum etiam ad generalia quod non potest ista apte accommodatur. Scientiam itaque habet hic spiritus, non tantummodo vocis generaliter, verum etiam cujuscunque modi vocis specialiter, sed et cujuslibet vocis etiam singulariter. Sed quia scientiam habet vocum nunquid et rerum? sic absque dubio. Semper enim plenam cognitionem vocum comitaturcimus, quorum tamen vocabula non novimus vel obliti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
solatorem dulcem. o ꝓrectorem fortem o docterem
efficacem: qͥ ubiq sit. qͥ omĩa possit. qͥ omĩa nou̾it.
Ec qͥd aliud uba illa suꝑĩ posita ꝓponere uident᷑
si digne pensent᷑. qͣm ꝓmissũ uł missũ paraclitũ
ubiq eẽ. oĩa posse. ⁊ oĩa nosse: Sp̃c̃ dm̃ repleuit
orbem t̾rarũ ⁊ ħ qd̾ continet oĩa scientiam habet
uocis. Siiste dñi sp̃s replet orbem t̾raꝵ: qnͣtoma¬
gis implere habet regnũ celoꝵ: Qd̃ enim in celis
sit. dubitare quis pofsit: Peagͥ parte scͥpͥtura asse¬
ruit ꝓqua fortassis dubitatio fieri potuit. habemꝰ
itaq argum̃tũ aminori. qͦd hic spĩ debeat ubiq p̃¬
sens credi. Si eium ẽ ubiq t̾rarum: inultomagis
iam constat qd̾ ubiq est: s quoni ñ oĩa ualec.
subsistere. nullomꝰ sp̃s iste diceret᷑ om̃ia conti¬
nere. Si gͥ sine ipso nil subsisters porest : ꝓfec¬
to ab ipso habet ẽẽ om̃e qd̃ est. a quo gͥ est

Expanded text:
solatorem dulcem! o protectorem fortem! o doctorem solatorem dulcem! o protectorem fortem! o doctorem efficacem, qui ubique sit, qui omnia possit, qui omnia noverit, et quid aliud verba illa superius posita proponere videntur sia posse, et omnia nosse! Spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis. Si iste Domini Spiritus replet orbem terrarum, quanto magis implere habet regnum coelorum? Quod enim in coelis sit dubitare quis possit? Pro ea igitur parte Scriptura asseruit pro qua fortassis dubitare quis potuit. Habemus itaque argumentum a minori quod hic Spiritus debeat ubique praesens credi. Si enim ubique terrarum, quanto magis,jam constat quod ubique est. Sed quomodo non omnia valet subsistere, nullo modo Spiritus iste diceretur omnia continere. Si igitur sine ipso nil subsistere potest, profecto ab ipso habet esse omne quod est. A quo igitur est
Abbreviated transcription (Latin):
bĩa scientum habet uocis. Ecce qͣlem fr̾s parach¬
tũ dedñu pmifsione accepimꝰ: ecce qͣlem consolatorẽ
habemꝰ. fortassis aꝑtiꝰ nosse cupitis qͣntꝰ siriste uł qlis.
Uciq talem oportebat eẽ qͥ poss oĩb uͥq occurrere
qͣm oportebat tot exules reducere. tam disꝑsos col¬
ligere. tot mestos cõfortare. tot disꝑsos ad ueniã re¬
formare. Talem itẽ oportebat ẽẽ qͥ posset q̃ uellet
implere: qͣm oportebat tot infirmos curare. tot
oppssos ꝑteg̾e. u int̃ tot discͥmina cꝰtodire.⁊ cont᷑
incredulos docere. tot rudes instruere. tot inscios
erudire. Qualem itaq oportuit accepimꝰ c̃ so latorẽ
ꝓtectorẽ. atq doctorẽ. sonsolatoremubiq p̃sentẽ.
ꝑtectorem om̃ĩpotentẽ: doctorẽ oĩa scientem.
Et sane consolatorem ubiq p̃sentem exigebant tot mi¬
seriis addicti ꝓtoctorem om̃iporentẽ itot uiciis cortup¬
t: doctoren oĩa scientem. tot errorib abduct. Ocon¬

Expanded text:
ce qualem, fratres, Paraclitum de Domini promissione accipimus, ecce qualem consolatorem habemus. Fortassis apertius nosse cupitis quantus sit iste vel qualis. Utique talem oportebat esse, qui posset omnibus ubique occurrere, quem oportebat tot exsules reducere, tam dispersos colligere, tot moestos confortare, tot desperatos ad veniam reformare. Talem item oportebat esse qui posset quae vellet replere, quem oportebat tot infirmos curare, tot oppressos protegere, et inter tot discrimina custodire, et contra incredulos docere, tot rudes instruere, tot inscios erudire. Qualem utique oportuit accepimus consolatorem, protectorem, atque doctorem. Consolatorem ubique praesentem, protectorem omnipotentem, doctorem omnia scientem. Et sane consolatorem ubique praesentem exigebant tot miseriis addicti, protectorem omnipotentem tot vitiis corrupti, doctorem omnia scientem tot erroribus adducti. O con
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tũ sumit᷑ aminori: tẽiũ uͦ ut dictum
ẽ sumit᷑ amaiori: media autẽ argum̃tatio ar¬
gum̃tũ habet a toto. Dicat᷑ gͦ de hoc sp̃u. dicatur Sp̃e¬
dñi repleuit orbem traꝵ: ⁊ hoc qd̾ continet om̃ia
scientiam habet uocis. Dicat᷑ qd̃ orbem t̾raꝵ repleat
ut credat᷑ ubiq ẽẽ. Dicat᷑ qd̾ om̃ra contineat: ut ꝑ¬
pendat᷑ om̃ia posse. Dicat᷑ qd uocis scientiã habeat:
ut subintelligat᷑ omĩa nosse. Notandũ in his ad¬
huc u̾bis. qmͣ̃ cõgrue uł distincte cõm̃detur⁊
ꝑsonar̃ pluralitas.⁊ substantiȩ unitas. Cũ enim
infertur. ⁊ ħ qd̾ continet om̃ia: ñ is qͥ continet oĩa.
qͣmuis ⁊ sic quidẽ recte dici potuisset.S miranda
ratione uoluit scͥptura sacra ut dictum est sub
tanta u̾boꝵ breuitate. ⁊ ꝑsonaꝵ pluralitatem: ⁊ sub¬
stantiȩ uintatẽ ostendere Psonaꝵ pluralitas osten

Expanded text:
argumentum sumitur a minori, tertium vero, ut dictum argumentum sumitur a minori, tertium vero, ut dictum est, sumitur a majori, media autem argumentatio argumentum habet a toto. Dicatur ergo de hoc Spiritu, dicatur: Spni replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Dicatur quod orbem terrarum repleat ut credatur ubique esse; dicatur quod omnia contineat ut perpendatur omnia posse; dicatur quod vocis scientiam habeat ut subintelligatur omnia nosse. Notandum in his adhuc verbis quam congrue vel distincte commendetur et personarum pluralitas et substantiae unitas. Cum enim fertur, et hoc quod continet omnia, non is qui continet omnia, quamvis et sic quidem recte dici potuisset. Sed miranda ratione voluit Scriptura sacra, ut dictum est, sub tanta verborum brevitate et personarum pluralitatem, et substantiae unitatem ostendere. Personarum pluralitas ostend
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sane qd̃ ñ dicit scientiam sermonis: s uocis. Oĩs
autt̃ sermo uox est. s conũti ñ potest: ñ enim om̃is
uox etiã sermo est. Quelam aut̃ uoces natura.¬
lit̃ habent significare sicut mugit᷑ boũ. balatꝰ
pecudũ: sermo uͦ uox est significatiua scdm pla.¬
citũ. Om̃is itaq uox aut naturaliter aut acciden¬
taliter aliqͥd significare habet. Nicħ aut̃ arbicror
eẽ qd̾ ñ possit sermone expͥmi: uł uoce signif¬
cari. Quia gͦ lanus ex tenditur significatio uo¬
cis qm sermonis: recte de hoc sp̃udicit᷑. qm̃ sci
entiam habet uocis. S utesuꝑiꝰ i am dictum ẽ.
scientia uocum semꝑ subinfert scientiã łerũ.
Argum̃tũ itaq ẽ hunc sp̃m oĩa nosse: qͦd asserit᷑
uocis scientiã habere. Si scit illud qđ maiꝰ est: mnł¬
tomagis gͦ illud qͦd minꝰ est. S monstratũ ẽ plꝰ
ẽẽ scientiã uocũ qͣm rerũ. Argum̃tũ itaq ẽ ama¬
iori: qd ab ħ spu debeant oĩa sciri. srimũ itaq

Expanded text:
is. Omnis autem sermo vox est, sed converti non potest: non enim omnis vox etiam sermo est. Quaedam autem voces naturaliter habent significare, sicut mugitus boum, balatus pecudum; sermo vero vox est significativa secundum placitum. Omnis itaque vox aut naturaliter, aut accidentaliter aliquid significare habet. Nihil autem arbitror esse quod non possit sermone exprimi vel voce significari; quia ergo latius extenditur significatio vocis quam sermonis, recte de hoc Spiritu dicientiam habet vocis. Sed, uti superius jam dictum est, scientia vocum semper subinfert scientiam rerum. Argumentum itaque est hunc Spiritum omnia nosse quod asseritur vocis scientiam habere. Si scit illud quod majus est, multo magis ergo illud quod minus est. Sed monstratum est plus esse scientiam vocum quam reruu debeant omnia sciri. Primum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd constantiȩ. qͥcqͥd patientiȩ i ipsis erati
ex illo spũ erat qui eoꝵ corda repleuerat.
deniq quicqͥd uirtucis. qui cqͥd fortitudiniᷤ
habebant: ab eodem sp̃u acceꝑant. qͥ om̃ia
continebat. Nemo gͦ sibi attribuat quod
in fide stat: uł in bono ꝑseuẽrat. Nemo e
qͥ oꝑatur om̃iain om̃ibꝰ. diuidens singłis

Expanded text:
quid constantiae, quidquid patientiae in ipsis erat, quid constantiae, quidquid patientiae in ipsis erat, ex illo Spiritu erat qui eorum corda repleverat. Denique quidquid virtutis, quidquid fortitudinis habebant, ab eodem Spiritu acceperant qui omnia continebat. Nemo ergo sibi attribuat quod in fide stat, vel in bono perseverat. Nemo enqui operatur omnia in omnibus dividens singulis
Abbreviated transcription (Latin):
hic ñ est eiꝰ. Siitaꝙ uere ⁊ absq dubio dñi ẽ
tira ⁊ plenitudo eiꝰ. ocbis t̾raꝵ ⁊ uniũsi qui ha¬
bitant in eo: oportet eũ dñi sp̃m habere. qͥ ad
hunc orbem t̾raꝵ se cupit ꝑtinere. Recte gͦ de
hoc orbe t̾rarũ intelligitur: qd̾ hodierna die tã
pͥmitiua eccłia ut dictum ẽ paraclitũ illum
qui a patre ꝓcedit. in igneis linguis accepit:
Nonne tc̃ temporis impletum tͥ uidetur qd̃
inpsalmo canit᷑. uisitasti t̾ram ⁊ inebriasti eã :
In tantũ enĩ terrȩ huiꝰ inhabitatores musto il¬
lo spũali inebriati sunt: ut quis eoꝵ quitunc
temporis eosaudire pot̾at. iuste mirari debu¬
isset. quomͦ illi ebrii eẽnt. cum eẽt hora diei iã
terria. Siquidem repleti sunt om̃s sp̃u sc̃õ:
p̾us ad ancillȩ uocem expauit. xp̃mq negauit.
Sic n⁊ cȩteri qͥ se pͥus occultabant ꝑꝑter metum
pibꝰ sacerdotun. Unde hoc eis. nͥ quia uͥctite
ex alto induti erant. in eo qd̃ spm̃ d̾m acce¬

Expanded text:
 est ejus. Si itaque vere, et absque dubio Domini est terra et plenitudo ejus orbis terrarum et universi qui habitant in eo, oportet eum Domini Spiritum habere qui ad hunc orbem terrarum se cupit pertinere. Recte ergo de hoc orbe terrarum intelligitur quod hodierna die tam primitiva Ecclesia, ut dictum est, Paracletum illum qui a Patre procedit in igneis linguis accepit? Nonne tunc temporis impletum tibi videtur quod in psalmo canitur: Visitasti terram, et inebriasti eam . In tantum enim terrae hujus habitatores musto illo spirituali inebriati sunt, ut quivis eorum qui tunc temporis eos audire poterat juste mirari debuisset quomodo illi ebrii essent cum esset hora diei jam tertia. Siquidem repleti sunt omnes Spiritu sanprius ad ancillae vocem expavit Christumque negavit. Sic et caeteri qui prius se occultabant propter metum pibus sacerdotum. Unde hoc eis, nisi quia virtute ex alto induti erant in eo quod Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
patre ⁊ iusticia ⁊ scĩficatio. ⁊ redemptio.
quanta nob̾ iugilantia opus ẽ dilectissi¬
mi. neforte qd̾ absit inueniant᷑ nouissima
nr̃a peiora peiorib. si denuo contĩgat irã
incidere. ut pote qui ñ natura iam. s ꝓpͥa
pimꝰ: ⁊ cum beata anna ñ dimouea mur
eiꝰ ⁊ hȩc sedes eiꝰ. nisi forte excidit uobis. qm̃
amma iusti sedes est sapientiȩ. Qd̃ gͦ freqͥn¬
ter umo ⁊ semꝑ ammonere cupio fr̃s
ne displiceamꝰ dõ. ñ simus amici huiꝰ scħ. ne
dĩ constituamur inimici: resistam qͦ dia
mus in sp̃u ⁊ in corde sit conu̾satio nr̃a.
Siquidem ⁊ corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggrauat
⁊ eneruat ⁊ effeminat animã: ⁊ t̾rena in¬
habitatio sensum multa cogitantẽ depͥmit.
ut ad cȩlestia ñ assurgat. Uñ ⁊ sapientia huiꝰ
mundi. stulticia ẽ apud dm: ⁊ a maligno
qui suꝑatur. ei seruus addicit᷑ forro in corde

Expanded text:
Patre, et justitia et sanctificatio, et redemptio : Patre, et justitia et sanctificatio, et redemptio : quanta nobis vigilantia opus est, dilectissimi, ne forte, quod absit! inveniantur nostra novissima pejora prioribus, si denuo contingat iram incendere, utpote qui non natura jam, sed propria pimus, et cum beata Anna non dimoveamur ejus, et haec sedes ejus: nisi forte excidit vobis quoniam anima justi sedes sapientiae est. Quod ergo frequenter, imo et semper admonere cupio fratres ne displiceamus Deo. Non simus amici hujus saeculi, ne Dei constituamur inimici. Resistamus quoquemus in spiritu, et in corde sit conversatio nostra. Siquidem corpus quod corrumpitur, aggravat, et enervat, et effeminat animam; et terrena inhabitatio sensum multa cogitantem deprimit , ut ad coelestia non assurgat. Unde et sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum ; et a maligno qui superatur, ei et servus addicitur. Porro in corde
Abbreviated transcription (Latin):
enus ñ bibit ex eis. ⁊ mĩa in medio tẽpli
dampnatio. Madius ur̃m stat o miseri
quem uos nescitis. ut morientes anteqͣm ui
Longe est hec grãrum actio. a uoce illa gem̃tis.
apud solas cęligenas sp̃c haberet᷑: At uͥ sane
laris pacificauit ꝑ sanguinem suũ quȩ m
cęlis sunt ⁊ quȩ suꝑ t̾ram: ex hoc iamplane
Ignorantia mulieris seducte excerauerat nos:
mollicies uiri abstracti ⁊ illecti aꝑpͥa ꝯcupis¬
centia enernauerat nos. Malccia diaboli:¬
iuste expositos ado captiuauerat nos. Sic
gͦ nascim᷑ uniu̾isi. pͥmũ quidẽ iuȩ ciuitatiᷤ
habitacul ꝑrsus ignari. deinde imbecilles
tam̃ p̃pediremur ⁊ detineremur inertia.
postremo captiui sub pessimo crudelissimo¬
q tẏranno ut licet prudentes eẽmus atq
tione multa. opꝰ habet tanta miseria: Aut
certe si iam salui sumꝰ ab hac tͥplici ira.
ꝑ xp̃m qui factus ẽ nob̃ sapientia a dõ

Expanded text:
enus non bibit ex eis; et misericordia ienus non bibit ex eis; et misericordia idamnatio. Medius vestrum stat, o miseri, quem vos nescitis: ut morientes, antequam vLonge est haec gratiarum actio a voce illa gementis:apud solos coeligenas spiritus haberetur? At ubi sane laris pacificavit per sanguinem suum quae in coelis sunt, et quae super terram; ex hoc planeemptionem. Ignorantia mulieris seductae excaecaverat nos; mollities viri abstracti et illecti a propria concupiscentia enervaverat nos; malitia diaboli expositos juste a Deo captivaverat nos. Sic ergo nascimur universi, primum quidem viae civitatis habitaculi prorsus ignari; deinde imbecilles tamen praepediremur et detineremur inertia; postremo captivi sub pessimo crudelissimoque tyranno, ut licet prudentes essemus atque ia et miseratione multa opus habet tanta miseria? Aut certe si jam salvi facti sumus ab hac triplici ira per Christum, qui factus est nobis sapientia a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiat multitudinẽ peccatoꝵ: ex hac iam ꝓ¬
cessionis suȩ gła non censebit indignos.
Magis uͦec ipsam quȩ tam paucis collata
uidetur. nobis qͦ ab ipso mnuenire. ẽ. reseruatã.
Quid ni reseruaret posteris. qͣm et p̾rogauit
antiquis : Dauid rex ⁊ ꝑpħa exultauit ut
uideret diem istum: uidit ⁊ gauisꝰ est. alio¬
quin si ñ uiderat. unde psallebat: Suscepi¬
ad uitã. Siquidem xp̃c heri ⁊ hodie ⁊ in ȩt̾nũ.
In medio enim templi mĩa est: ñ in angulo
tuus non uidebit mortem. donec uiderit
pectore: Ipse est enimpax nr̃a: qui ꝑ fidẽ
habitat incordib nrĩs. łu quomͦ hinc exibiᷤᷤ
anima misera. quȩ ducem itineris ih̃m
ignoras: Ignorantiam enĩ d̃i quidã habeñ.
Unde hoc: Nempe quia lux uenit inmũ¬
dum: ⁊ dilexerunt hoĩes magis tenebras
quã lucẽ Ec lux inquit intenebris lucet:
⁊ tenebrȩ eam comprebenderunt. Ae si
dicat. Et in plateis deruiant᷑ aquȩ:⁊ ali¬

Expanded text:
periat multitudinem peccatorum, ex hoc jam pperiat multitudinem peccatorum, ex hoc jam processionis suae gloria non censebit indignos. Magis vero et ipsam, quae tam paucis collata videtur, nobis quoque ab ipso invenire est reservatam. Quidni reservaret posteris, quam et praerogavit antiquis? 2. David, rex et propheta, exsultavit ut videret diem istum: vidit, et gavisus est. Alioquin si non viderat, unde psallebat: Suscepiad vitam: siquidem Christus heri, et hodie, et in aeternum. In medio enim templi misericordia est, non in angulo tuus est, non videbit mortem, donec viderit pectore? Ipse enim est pax nostra, qui per fidem habitat in cordibus 960 nostris. Tu quomodo hinc exibis, anima misera, quae ducem itineris Jesum ignoras? Ignorantiam enim Dei quidam habent. Unde hoc? Nempe quia Lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem. Et Lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Ac si dicat: Et in plateis derivantur aquae, et ali