comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In altero cõsciẽtie. in alło fame ꝯsulis puta tibi nõ licere.¬
t si alias fortasse liceat. quitꝗd male fuerit coloratu.
Deniq interoga maiores tuos et dicent tibi abom̃i spece
mala abstmete uos. Sane mister dñi. dñm imitet᷑. qr ip̃e
ait. Qui michi mĩstrat me sequat᷑ Et habes de illo. Dñs
esto fortis ĩfide. decorus ingła. t ꝓbasti me ĩmitatorẽ
dii. fortituido tua. fiducia. fidelis cõsciẽtie decor tuus.
splendor bone opyniõĩs. Ita queso induere fortituchnẽ¬
tuam. et eim gaudiũ dñi fortitudo tua. Porro specie
tua et pulchrtulo tua. nichilominꝰ tanꝙ̃ ꝓp̾a simulitudit
delcctatur. Induere uestimẽtis głe tue. uestire dupliaib
quib domestitos suos. fortis illa mulier uestire cõsueuit.
Non sit ĩꝯsciã nutans ĩfirmitas modice fidei.nõ sit ĩ
fama berius male spẽi. t uestieris duplicib. Et gaudebit

Expanded text:
In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere eIn altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi ministrat, me sequatur . Et habes de illo: Dominem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
niores. Bene stasti. nas ĩutroq ẜuans ĩ noxias. nec im¬
ponere scilicit ambitioso nec subponere ini quo mãmene acgescens
cõsultum est. uerecũdie uiri. Sic quoq cune morẽ gerẽtes.
tuo beneficio iniudiam declinauit. coꝵ qui diligunt mu¬
nera. Non potes abscondere. t factũ nouimus. t ꝑsonã. Au¬
dire grauat: Et ego eo libentius p̃dico quo tu id molestuis
audie Si tibi sic expedit. et michi sic. Tam nõ oporta xp̃i
gloriam mesilere: quã nec te querere tũa. Et si ꝑgis
murmura ad huc. respondebitur tibi ex euangebio Qnãto
eis ycipiebat. tanto magis plus p̃licabãt dicẽtes. Bene
om̃ia fecit. Audi aliud. si tñ aliud. Adidem cĩz fortassis
ꝑtmere. ꝗs dicat. Tua ꝯsideratio uident hor. Michi ui¬
detur nõ longe a uero dissentire. qui id forte inter aua.¬
ricie species locandũ putauit. Ego u̾o illius aut spetiẽ
esse. aut spẽm hr̃e nõ negarim. Sane interest tue ꝑ¬
s ectiõis. et malas res.et malas pariter spẽs deuitare.

Expanded text:
iores. Bene fecisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescenconsultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant, dicentes: Bene omnia fecit pertinere quis dicat. Tua consideratio viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si siñne sapiens deus ueraciter creditur a sĩo usq
deorsum nichil ĩ ordinatũ relinquere. uereor nõ alibi
ordinãdos. ꝙ ubi nullus ordo. s semꝑit̾nus horror ĩ ha¬
bitat. O miẜandam sponsam talib creditam paranĩphis.
qui assignata cultui eius ꝓprio questui retinere nõ ue.¬
rentur. Non amici ꝓfecto sponsi. s emuli sunt. Et dehis
satis que subte sunt. E si nõ ad matene copiã. que est mul¬
ta nimis. certe ad id qd ꝓposu ego. Uisenda iã que archa
te sut. s ad ea ostiũ nobis liber quartuc aperiet.

Expanded text:
Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis quartus liber aperiet.
Abbreviated transcription (Latin):
nutrix. Et beatus si om̃i satagas cura. hoꝵ oiũm pͥmã parẽ¬
tem cauere ĩ ciriã. S ad hoc tu oꝑam dabis. Et nũc leua ocdos
tuos et iude. si nõ eq eque ut prius pellicula discolor. sa¬
crum ordinẽ decolorat. si nõ eque ut prius fissura enor¬
mis pene ĩ guina nudat. Solent dicere. Nũ deuestibus
cura deo. et nõ magis demoribi. At forma hec uestiu
deformitatis niẽniu et moꝵ indicium est. Quid sibi uult.
qđ clici aliud esse et aliud iuderi uolũt: Id quide mi¬
nus castum minusq sincerũ. Nempe ħitu milites. q̃ stu
cł̾ici. actu neutrum exhibent. Nam neq pugnãt ut mi¬
lites. neꝙ ut cł̾ici euangelizant. E cuus ordmis sunt.
Cũ uirisq esse cupunt. utrũq deserunt. utrũq cõsum
dunt. Unusquisq in quit ĩordine suo resurget Isti in
quo: An qui sine ordine peccauerũt. sine oradme ꝑibũt.

Expanded text:
nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parennutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parentem cavere incuriam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult  Clerici aliud esse, aliud videri volunt. Id quidem minus castum minusque sincerum est. Nempe habitu milites, questu clericos, actu neutrum exhibent; nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici ewangelisant. Cuius ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, dunt. Unusquisque, inquit, in suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ordinetur. Archidiaconi uõ decani t p̃positi. qui ĩfra
ordines p̃nominatos sunt. si inobedientes ordiari cõ¬
tempserint. honore suscepto pͥuentur. Prohibemus aũt
ne adoloscentib. uł infra sacros ordines ꝯstitutis. ħ qui
prudentia et iute merito claresant. p̾dicti cõcedantur
honores. Perba tua hec. tu sanexisti. Quid essitui macipatũ.¬
Ad huc acloloscentes. adhuc qui ĩ fra satros ordines sũt. ĩ
eccłia ꝓmouẽtur. Quod ad pͥmũ capitłm ꝑtinet. luyus ue¬
stium interdictus. s nõ restrictꝰ. pena dictata. s minime
secuta est.Iam quartus ãniis est. ex quo dacfu mãdatũ
audiuimꝰ. t neminẽ ad huc dicoꝵ pͥuatũ beneficio. nemi¬
nẽ ep̃oꝵ suspensum officio luximꝰ. at luctu a marissiõ
dignũ. qđ secutũ est. Quid hoc. Impimitas. ĩ cirrie sobo¬
les. insolentie mater. radix impudiatie. transgressionũ

Expanded text:
ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui infra ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui infra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem ne adolescentibus, vel infra sacros Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatuAdhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia promoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium interdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum
Abbreviated transcription (Latin):
mõstrare. Non ne os tuũ ĩ rensesi cõcilio subiecta capitula
ꝓmulgauit. Qius ea tenet: Qius tenuit. Falleris. si te¬
neri putas. Si nõ putas.peccasti.Aut statuens.que nõ te¬
nerent. aut que nõ tenc̃tur. dissimulans. Precipimus.
uarietate coloꝵ aut fissura uestium. neq ĩ tonsura ĩtuẽtiu.
quoꝵ forma et exemplum esse debent. offendãt aspectum
sed potius ita ĩ sius actib errata cõdẽpnẽt. et amorẽ ĩ no¬
centie ꝯuersatione demostrent. sic̃ dignitas exigit ordi¬
nis cłicoꝵ. Quod si moniti ab ep̃is sius ĩfra quadr aginta
dies nõ obtemꝑauerint. eccl̃iastitis benesitiis eoꝵde pon¬
neglexerint. qr inferioꝵ culpe ad nullos magis referede
sunt. ꝙͣ ad desides negligentesq rectores. tam dui ab of.¬
ficio pontifitali abstineant. diec penã anobis cõstitutam.
ut nullus ĩ archidiatonũ uł decanũ. nisi diaconꝰ uł p̃sbit̾

Expanded text:
monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis suis intra quadraginta dies non obtemperaverint, ecclesiasticis beneficiis eorumdem ponneglexerint, quia inferiorum culpsunt, quam ad desides, negligentesque rectores, tamdiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam 236 a nobis constitutam ut nullus in archidiaconum vel decanum, nisi diaconus et presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a siu fundatione ad sedem apłitam ꝓuolũtate fundatoꝵ.
quis nestiat: Sed aliud est ꝙlargitur deuotio. aliud
ꝙ molitur ambitio impatiens subiectiõis. Et ħ dehis¬
sint. Suꝑ est ut gn̾aliter suꝑ imiu̾sum eccłie statum
iugilet cõsideratio tua. si plebes cłiris. sicłici sacerdo tib
si sacerdotes deo ĩ ea qua oportet humilitate subiecti
sint. si ĩ monasteriis et religiosis lotis seruet᷑ onlo. ui¬
gilet disciplia. si suꝑ praua oꝑa t dogmata. censura
eccłiastica uigeat.si floreãt uinee honestate istimoĩa
sacerdotum. si flores fructus parturiãt obcdictiã fidelius¬
ea qua dignũ est. sollicitudine obẜũctur. Neꝗd ĩ agro
dñi tui. aut neglectu ĩcultũ. aut fraude subreptum.
ĩueniat᷑. Posse ĩueniri ne dubites. Michi ĩꝑnitu est.
ut multa t ĩ numera p̃emitam. q̃ passim neglecta
iacent. nõ nulla et̃ exhis que plantauit dextera tua ꝯuulsa

Expanded text:
ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et h. Superest ut generaliter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructus parturiant, obedientiam  alea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa
Abbreviated transcription (Latin):
gelos ordinãtur. sub imo capite deo. Ita hic quoq sub uno
qd et deum ht̃ auctorem. et decelo ducit originẽ. Quod si
dicat ep̃s. nolo esse sub archiẽpo. a ut abbas nolo obedire
ep̃o. hoc de celo nõ est. Nisi tu forte angłoꝵ quẽpĩa dicẽtez
audisti. nolo sub arthangelis esse. aut cx alio quolib ĩferi¬
orum orcdinũ aliquẽ ñõ ferentem subẽẽ cuꝙ̃ nͥ deo .⁊
Quid inquis : ꝓhibes dispensare: Non s dissipare. Non
sum tam rudis. ut ignorẽ uos positos clispensatores .s
in edificationem nõ ĩ destructionem. Deniq quentine.
inter dispensatores. ut fidelis quis ĩueniatur. Ubi nec¬
cessitas urget. excusabilis dispensatio est. Ubi utilitas
ꝑuocat dispensatio laudabilis est. Utilitas dico tomu¬
nis nõ tua. Nam cũ nichil hoꝵ est. nõ plane fidelis dis¬
pensatio. s crudelis dissipatio est . Nõ nulla tñ mona

Expanded text:
gelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub unogelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub unoquod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monas
Abbreviated transcription (Latin):
uero euangelistas. alios doctores et pastores ad cõsumati¬
onẽ sctoꝵ ĩ opus mĩsterii ĩedifationem corporis xp̃i.Atq
hoc corpus. qđ tibi ip̃e paulus suo uere aplico figurans elo¬
quio. et capiti cõueniẽtissime aptans totũ ex eo ꝯpactũ per.¬
hibet et ꝯnexum. ꝑ om̃e iũcturã subministrationis ẜm
opationẽ ĩ mc̃surã imi cuiq mẽbri augmẽtũ corporis fa-¬
ciens. in edificationem sui ĩ caritate. Nec uilem reputes
formam hanc. qr ĩtra est. exemplar ht̃ ecelo. Neq eim̃
filius põt facere quicꝙͣ. nisi que uderit patrem faciõte.
p̃ẜtim cũ ei sub moysi noĩe dictum sit. Uide omĩa. facias ẜm
exemplar. ꝙ tibi ĩ mõte mõstratũ est. Uideãt hoc qui dicebat.
Uidi ciuitatem sctãm iherłm nouam descendẽto decelo adeo
ꝑatam. Ego eĩm ꝓpt similitudinẽ dictũ reor ꝙ sic̃ illic
seraphin t cherubin ac ceteri quiq ad archangelos et an.¬

Expanded text:
 ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis faciens in aedificationem sui, in charitate . Nec vilem reputes formam hanc, quia in terris est: exemplar habet e coelo. Neque enim Filius potest facere quidquam, nisi quae viderit Patrem facientem , praesertim cum ei sub Moysi nomine dictum sit: Vide omnia facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est . 18. Viderat hoc qui dicebat: Vidi civitatem sanctam, Jerusalem novam, descendentem de coelo, a Deo paratam . Ego enim propter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archan
Abbreviated transcription (Latin):
egredieris. O uocẽ magnisicam. uocẽ ꝓrsus apłice li.¬
bertatis. Quid minꝰ ab illa ħ habuit. pecunia tua tecũ
sit ĩꝑdictione: Nisi ꝙ ĩ illa plus zeli. ĩ ista plus mode¬
stie sonuit. Quid ille de tr̃asmarinis partib pene a
finib tre. Era t mari cuerẽs ꝓ epͣatu. sius et alienis¬

Expanded text:
egredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae liegredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Nisi quod in illa plus zeli, in ista plus modestiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis
Abbreviated transcription (Latin):
gentiu. parẽtes filus. Nõ filios hr̃e censuit thesauri¬
zare parẽtibi. Nõ mediocris glorie uox illa identidem
ipius. nõ reꝗro cdatũ s fructũ. At iam transeanius t huic
nequis morã inhis mea auaritie ĩte notã ĩ t̾p̃tret᷑. Que
ꝗͣ longe ate sit ĩ libro scđ̾o testatus sum: Sciens ꝙ̃ta et ĩ
ꝗͣta tua necessitate respueris. Adte ꝓinde scripserĩ ista.
nõ ꝓpt̾te. Nempe qđ tibi siribit᷑. soli ꝓdesse nõ decet.
Hic locus auaritiã carpit. a quo uitio ĩmimis satis tua o¬
pinio est. an ⁊ opus et tu uideris. Uidinus tñ ut oblata¬
reputatũ est fenũ sim̃arii nõ leuantis sarcinis onusti.
nichilominꝰ repatriãt uł ĩ uiti. Nouares. Qñ hactenꝰ
et ambo rei si quidẽ imus magũtius coloniẽsis alter
alteri gr̃a gratis redita est. alter ĩdignus. credo cui gra
redderet᷑ audiuit. Cum quali ueste intrasti. cũ tali

Expanded text:
Gentium parentes filiis, non filios debere censuit thesauriGentium parentes filiis, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et opus, tu videris. Vidimus reputatum est fenum: summarii non levatis sarcinis, onusti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res. Quando hactenus et ambo rei. Siquidem unus Moguntinus, Coloniensis alter: alteri gratia gratis reddita est; alter, indignus credo cui gratia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Ubi em̃i cercior aut facilior nocio. ibi decisio
quib sic creclas id tibi õĩmocdis attendẽdum. Poterã
multa de eodem utiliter addere his. S memor ꝓpositi
mei. ꝯtẽptus int̾im occasionẽ dedisse. ad alia transeo:¬
Et pͥmũ qđ occinrit. minime transeindũ reor. Prees
t singulariter. ad quid: Eget dico tibi cõsideratione.
Nũ ꝗd ut de subditis crescas: Nequaꝗ̃ s et ip̃i de te.
pͥncipem te ꝯstituerũt. ẜ sibi nõ tibi. Alioquin quo
pacto te reputas suꝑiorem his. a quib bñficiũ medicas.
Audi dñm. Qui p̃tãtem hñt suꝑ eos. bencfici uocantur.
At istud dehis qui foris sunt. Quid adnos. Tu id t¬
mẽdaciter diceris. si nõ tam beneficus esse. ꝙ̃ bencficis
p̃esse intendas. parui deiectiq animi est de subdins
nõ ꝑftctum querere subditoꝵ. s questum propriu
Insĩmo p̃ẜtim oiui nichil tinpius. Quã pultre magister.

Expanded text:
possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio quibus sic credas, id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his: sed memor propositi mei, contentus interim occasionem dedisse, ad alia transeoEt primum quod occurrit, minime transeundum reor. Praees, et singulariter. Ad quid? eget, tibi dico, consideratione. Numquid ut de subditis crescas? Nequaquam, sed ut ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister
Abbreviated transcription (Latin):
usq isset t redisset ab urbe. Cui tñ appellanõi nec
ipe detulit. Nam cũ uderet se ꝯtmpni.tãꝙ qui ira¬
fionabiliter appellasset. accitis quos potuit sibi. Ftia
die post factam ab aliis elcctionẽ ficcit suam. Cũ itaꝙ
exhis et ĩ numeris talib liqueat nõ excõtempetu gi¬
ꝯni usurpationem. s ex usipatione ꝯtẽptũ uideris
n ꝗd sibi uelit qd zelus uester assidue peno iũdicat.
illum istam dissimulat. Uis ꝑfetius cohercere cõtẽpiũ.¬
uteio Cura ĩ ip̃o irr̃o pessime matris p̃forari germẽ neꝙ̃ ꝙ
ita fiet. si usurpatio digna aĩadu̾sione multet᷑. Eolle
usurpationẽ. et ꝯtẽptus excusatione nõ ht̃. Porro ĩ¬
ĩ extusabilitas ausum cxplodit. Non sit ꝓuide usi¬
patio et cõtẽptor nõ erit. aut ad mõdũ rarus. Bene facis
q appellationũ negato suffragio ymo suffugio młta
remittis negocia ad cognoscentes. uel qui nostere citꝰ

Expanded text:
usque isset et redisset ab urbe: cui tamen appellationi nec usque isset et redisset ab urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum videret se contemni, tanquam qui irrationabiliter appellasset; accitis quos potuit sibi, tertia die post factam ab aliis electionem, fecit suam. 12. Cum itaque ex his et innumeris talibus liqueat, non ex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurpatione contemptum: videris tu, quid sibi velit, quod zelus vester assidue pene vindicat illum, istam dissimulat. Vis perfectius coercere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ĩ domũ suam. suam cenam maducatrus. spõsa
amesa t talamo sponsi suspendit᷑. quousq roma re¬
ditũ est. Parisius cõtigit hoc nobili galliaꝵ ciuitate.
sede regia. Nursũ ĩ auitate eadem. quidã sibi despõsata
uxore diem cõstitiut nuptiaꝵ. Interim emergit ca¬
lũpnia dicentib quibusdam nõ debere tõiũgi. ad iudi¬
cium eccłie delata est causa. s nõ expectata smña. ap¬
pellatum est sine causa: sine grauamĩẽ. solo frustrato¬
rie dilationis ĩtuitu. At ille. siue ꝑdere que pararat
siue dilecte tam dui frustrari cõsortio nolens. Nichil¬
ominus qđ ꝓposuerat tõtempta. siue dissimulata ap¬
pellanone ꝑegit. Quid illud. qđ ĩnantisioderensi eccł̃iã
nuꝑ aquodam adolostente p̃sumptũ est. Nempe de¬
functo sct̃o ep̃o uolẽtib cłicis alium ut moris est eliger̃
sibi. interueĩt ille appellans. et uetans ne fieret. quo¬

Expanded text:
quisque in domum suam, suam coenam manducaturus, sponsa quisque in domum suam, suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede regia. Rursum in civitate eadem quidam sibi desponsata uxore diem constituit nuptiarum. Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam non debere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est sed non exspectata sententia, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae dilationis intuitu. At ille, sive perdere quae pararat, sive dilectae tandiu frustrari consortio nolens, nihilominus quod proposuerat, contempta sive dissimulata appellatione peregit. Quid illud quod in Autissiodorensi ecclesia nuper a quodam adolescente praesumptum est? Nempe defuncto sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓcedens ac redarguens. oꝑa tenebraꝵ. Prorsus fo¬
uẽde et manu tenẽde. si quas extorsit necessitas. nõ cali¬
ditas ad ĩuenit. Usupatorie sunt huymõi om̃es nõ sub¬
ueniẽtes ĩ neccessitate: s oppitulates iniquitati. Qud ni
ĩueniant ĩ ꝯtẽptum. Quãti ut talib qͦq deferrẽt ct de
ꝓprio cessere iure. ne longo et casso uinere fatigaretur.
Plures tñ sua amittere nõ ferentes. appellationes minꝰ
oportuas. et celsa noĩa ĩ portimius cõtempserũt. Dico
aliꝗd qđ ad rem ꝑtinet exempli causa. Quido sibi publice
desponsauerat uxorem. Adest dies celebris nuptiaꝵ. Pa¬
rata om̃ia ĩ uitati multi. Et ecce homo cõcupiscens uxotẽ
ꝓximi sui. ĩ uocem appellatiõis ĩ opinate prorũpit. af¬
firmans sibi traditam prius. suã pocius esse łdebere.
Quid plura: Stupet sponsus. herent amẽs. Sacerdos
nõ audet ꝓgredi. frustatur omĩs aparatus ille. Descẽdit

Expanded text:
est, prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus foest, prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae et manu tenendae sunt: sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent, etiam de proprio cessere jure, ne longo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere non ferentes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina importunius contempserunt. 11. Dico aliquid, quod ad rem pertinet, exempli causa. Quidam sibi publice desponsaverat uxorem. Adest dies celebris nuptiarum, parata omnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellationis inopinatae prorumpit, affirmans sibi traditam prius, suam potius esse debere Quid plura?. Stupet sponsus, haerent omnes, sacerdos non audet progredi, 430 frustratur omnis ille apparatus; descendit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nũc uo nõ te existimes otiose uacare ꝯsiderationi huic.
qua appellationes ad legitimũ si fieri põt reuoces usum Et
si hinc mea queratur uł potiꝰ curet᷑ smña. dito appellationes.
ut nõ cõtẽpnẽdas. sic nec usurpandas. Porro qutãdã hoꝵ¬
ꝗd ĩ solentius censeam. aut facile dixeriz. Nisi ꝙ usimpatio
quandam. udetur inducere ꝯtẽptus necessitatem. at ꝑ hoc
forte acrius ĩsectanda. que amplius nocet. An nõ uere
nocentior est. mala ĩse ĩ partu peior: Non ne ip̃a est.que ĩp̃
ius quoq nature: aut extenuat aut extermiãt. Nam sepe
rebus etiam p̃ciossimis. p̃tii gratia. nõ modo demit. ẜ adi¬
mit. quid sacramẽtis acceptius: Usinpata m̃ ab ĩdignis.
inligne ue tractata minime accoptantur. Magis hñt dãp¬
nationẽ. qr debitam uenerationẽ nõ hñt. Fateor grãde
et gñale mũdo bonũ esse appellationes. ideoq tam necessa-¬
rium. quã solem ipĩs mortalib. Re uera qiũda sol usticie

Expanded text:
. Nunc vero non te existimes otiose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut exterminat? Nam saepe rebus etiam pretiosissimis pretii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessarium, quam solem ipsum mortalibus. Revera quidam sol justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Quid inquis: Non negas p̃ esse. et dominari uetas.
plane sic. Quasi nõ bens p̃sit. qui p̃est in sollicitudme.
Nũquid nõ et iulla ulico. et pariuuis dñs subiectus est pe

Expanded text:
num. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? num. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectus e
Abbreviated transcription (Latin):
fortatus est pͥncipatus eoꝵ. cõstituti sunt pͥncipes suꝑ omnem
fram. Eis tu suctessisti. ĩ hereditatem. Ita tu heres et orbis
hereditas. At quatenus hec portio te cõtingit. aut cõtingerit
illos. id sobria cõsideratione pensandũ. Num eĩmi reor ꝑ om̃e
modu s sane quoda tenus. Ut michi uidetin dispẽsatio
sup illum eredita est. nõ data possessio. Si ꝑgis usurpares
hanc. cotradicit tibi qui dicit. Meus est orbis t̾re. et pleni¬
tudo euis. Non nii ille de quo ꝓpha. et erit omĩs t̾ra posses¬
sio enꝰ. xp̃s hic est. qui possessionẽ sibi uedicat.⁊ iuire creatid̃ĩs.
t merito redemptiõis. et dono patris. Cũ em̃i alteri dictũ
est. postula ame t clabo tibi gentes hereditatẽ tuã t posses¬
sionẽ tuã. t̾minos t̾re : Possessionẽ t dominium cede huic.
ti curã illius habe. Pars tua hit. ultra ne extendas ma-¬

Expanded text:
fortatus est principatus eorum : constituti sunt principes super omnem fortatus est principatus eorum : constituti sunt principes super omnem terram . Eis tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pensandum. Non enim per omnem reor modum, sed sane quodam tenus ut mihi videtur dispensatio tibi super illum credita est, non data possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis terrae et plenitudino ejus . Non tu ille de quo propheta: Et erit omnis terra possessio ejus . Christus hic est, qui possessionem sibi vindicat, et jure creationis, et merito redemptionis, et dono Patris. Cui enim alteri dictum est, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas ma
Abbreviated transcription (Latin):
nis superioris libri¬
huic pͥncipium ponit. Itaq iusta ꝓmissim illiꝰ
onsideranda que sub te sunt. Que nã sint illa.
on est qd ame querũdum putes Sacerdotum optine euge¬
Dnii. rectius fortasse que nõ sint queras. Orbe exeundum
ei qui forte uolet explorare que nõ ad tuam ꝑtinẽt arra.
Parentes tui destinati sunt nõ aliquas regiones s ip̃m
debellaturi orbem. Ite in orbem imiuersum. dictũ est illis
Ip̃i uõ uendẽtes timitas emere gladios. ignitum eloquiu¬
tuum. et spum uehemẽtem. arma potẽna deo. Quo nõ
ꝑuenere uictores incliti filii excussoꝵ. Quo nõ sagitte
potentiũ accite cũ carbonib desolatoriis. Et quide ĩ om¬
ne terra exiuit sonus eoꝵ et ĩfies orbis terre u̾ba eoꝵ
Penetrabant et incendebant uerba illa ĩcensa igni. quẽ
dñs misit ĩtram. Occubenbãt strenuissimi bellatores.
s nõ succumbembãt. triumphabant et mortui. Nimis con¬

Expanded text:
nis superioris libriincipium ponit. Itaque juxta promissum illius consideranda quae sub te sunt. Quaenam sint illa, non est quod a me quaerendum putes, sacerdotum optime Eugeni; rectius fortasse quae non sint quaeras. Orbe exeundum ei qui forte volet explorare quae non ad tuam pertinent curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbem universum , dictum est illis. Ipsi vero vendentes tunicas, emere gladios, ignitum eloquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. Quo non pervenerunt victores inclyti, filii excussorum? Quo non sagittae potentium acutae cum carbonibus desolatoriis? Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Penetrabant et incendebant verba illa incensa igni, quem Dominus misit in terram . Occumbebant strenuissimi bellatores, sed non succumbebant: triumphabant et mortui. Nimis con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonaꝵ. Non parui reũ patati existimes si facies p̃ce¬
catoꝵ simis. et nõ potius causas liuiditas mentoꝵ.
Est item uitium. auus lite ĩmimem sentis. inter omes
quos noui. exhis qui catheras ascenderũt. sedebis me
iudice solitarius. qr ueraciter singulariterq leuasti te.
eis ip̃is pro nichilo ire multe. inde inocẽtium frequens ad¬
dictio. inde p̃iudicia inabsentes. Gratulor aũt tibi nec em̃i
assentationis apd teuereor incurrere notam. gratulor in¬
quam p̃sidere te usq ad huc absq hoꝵ oĩu querela multa
an et sine culpa. tu iuderis. Nũc ad ea que subte sunt con¬
sideratio ĩtenidẽda. At alterius pͥncipii hoc siquidem tius oc¬
cuꝑatiõib ẜmo breuior ꝯpetentior est.

Expanded text:
personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies pecpersonarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris. Nunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii hoc: siquidem tuis occupationibus sermo brevior competentior est.
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝙ̃. Magis interueniẽdum caute t prudẽtor nuga¬
citati. Prorumpedu sane ĩseruũ ꝗd. qđ nõ mõ utiliter
s libenter audiant. suꝑsedeant otiosis. Consecrasti os
tuũ euangelio. talib iam aperire illicitũ assuescere
sacrilegiũ est. Iabia sacerdons ait custidiũt scĩam et
legem requirunt de ore enꝰ. nõ nugas profccto uel
fabulas. Uerbum scuxile qđ faceti uirbani ue nomine
colorant. nõ sufficit ꝑ regrinari ab ore ꝓcult ab aute
relegadum. fede ad cachinos moueris. fedus mones
Pouro detrahere. an tle trahentem audire. ꝗd hoꝵ damp¬
nabilius sit. nõ facile dixerim. De auaritia nõ est ꝙ niũ
habere. Non prorsus nõ est. ꝙ ꝓ illa tieatur. a uidicis
tius. Sed est qd nõ minus sepe nec noyie mimis in¬
sidiaꝵ uiditantib solet dequo maxiẽ ꝗd ĩ tua latrat
cõstiena latere te nolim. Quid illud. sit queis aciptio

Expanded text:
nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nuganunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile dixerim. CAPUT XIV. Personarum habere. Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod non minus saepe, nec noxie minus insidiari judicantibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
sciplina. Qñ hec incautis nõ fuit ad disciplinã qđ ignis
ad ceram. qđ solis radius ad niuem uł glaciem: Sa¬
piens daud. sapientior salomon fuit. s blandientibus
nimis secundis reb. aliter xꝑte. aliter extoto desipuit.
M agnus qui intidens ĩ aduersa. nõ excidit uł parũ asa-¬
pientia. nec minor. cui p̃sens felicitas. si arrisit non
irrisit. Quaꝙͣ facilius ĩ ueneris ꝗ sapiẽtiam retinuenĩt.
cõtraria sibi fortuna. quã qui ꝓpitia nõ ꝑdiderũt. Pre¬
ferendus ille et magis est. cui inter ꝓspera. saltem risus
ĩ decentior. aut ẜmo ĩ solentior. Aut ĩ moderatior cura
uestis uł corporis nõ irrepsit. Et si recte sapiens hor
tatur sapiẽtiam scibere ĩ ocio. cauedum et ĩotio ociũ est.
Fugienda ꝓinde onositas mater nugaꝵ nouerta uiriutũ.
Inter seculares nuge. nuge sunt ĩ ore sacerdonis blasphe¬
mie Interdum in si madant. ferende fortasis referẽde

Expanded text:
sciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis sciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. Praeferendus ille et magnus  al., magnis est, cui inter prospera saltem risus indecentior, aut sermo insolentior, aut immoderatior cura vestis vel corporis non irrepsit. tatur sapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae
Abbreviated transcription (Latin):
alterutru sibi p̾riꝑe loca: terminos ocupare. Porro caligĩs
due sunt cause. ira et mollior affectus. Is uidicii cenfura
eneruat. illa p̃cipitat. Quo mõ eim̃i ab aleo nõ pencliectur.
Aut pietas clemẽtie. aut celi rectitudo. Turbatus p̃ira
occulus clemẽter nil intuetur. suffusus. fluxa quadam
et muliebri molitie animus. rectum nõ uidet. Non eris
ĩnocens. si aut punias eũ cui forte parcencdũ esset aut
qualem te ĩueneris. nolo dissimules. Si cõstantẽ ĩtius. cõ¬
dolentem ĩ alienis.gaude. Recti cordis hoc. Eregione ꝑ¬
uersissimi. si cũ ꝓpriis dep̃hendaris fortasse ĩ patiens.
minime tñ ĩ alienis. cõpatiens sentiaris. Quid ĩ ꝓsperis
nichil ne est. ꝙ cõsiderationẽ sollicitit : Est utiq sidi¬
ligenter attendas. ꝙ rarus semꝑ extiterit. ꝗ nõ uł mo¬
dice ĩ ꝓsꝑitate animũ relaxarit. a siu custodia. et di¬

Expanded text:
alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut qualem te inveneris nolo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, si cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit a sui custodia et di
Abbreviated transcription (Latin):
tior solito.iracũdior. lecuor ne. in solentior an humilior.
affabilior an austerior. exorabilior an dificilior. pusil¬
lior animo an magnaminior. serius magis an pluscu¬
tibi latet campus. in hoc gn̾ẽ ꝯsiderandi. Memoro ego pait¬
ca ueluti quedam seminaria ꝓferens. nõ tñ ip̃e serens s
dans semen serenti:
Portet ĩ notescat tibi zelus tuus. clemẽtia tua.dis¬
treno quoq moderatrix earũdem uixtutũ. Qualis
tudelicet ĩ donandis ĩ iuriis qualis sis. inultiscendis. ꝙ̃
ĩ utroq ꝓiudus modo. loci tp̃is obẜuator. prorsus ꝯsiderãda
tria hec ĩ usu uirtutuni haꝵ ne nõ sint uirtutes si p̃ter hit
reperiantur. Nempe huiusmodi nõ natura uirtutes. sed
usus fact. Nam exse ĩ differentes esse noscũture. Tuũ est
aut ab utendo. et cõfundendo facere uitia. aut utendo b̾n
erdinateq uirtutes. Solent discretionis oculo caligante

Expanded text:
tior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, tior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an pluscutet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, temporis observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante
Abbreviated transcription (Latin):
uite nõ abducetur ĩ certo. Modestus moderabit᷑ curas. tem¬
perabit a suꝑflius. nõ deerit necessariis. Porro iustus al¬¬
tiora se nõ p̃siiet. s loquetur cũ iusto. Si uistus nõ fuero.
bules. et tota equitate uerseris. ut nec plus uõ tibi tribuas.
nec plus iusto parcas. Parro plus iusto tribius. nõ modo
arrogando qd nõ habes bonũ. s et qd habes adscribendo.
igilanter discerne qualis exte. et qualis mumere dei sis.
et nõ sit ĩ spũ tuo dolus. Erit aũt.nisi fideliter partiens
tua tibi. t que sunt dei deo sine fraude resignes. Exte
mala. bona a dno esse. ꝑsua sum tibi nõ ambigo. Sane inter
considerandum qualis sis: et qualis fueris ad memoriam
reuocandum. Conferenda posteriora priorib. ꝓfeceris¬
ne ĩ uirtute. ĩ sapientia. ĩ intellatu. ĩ suauitate moꝵ. an
abhis forte qł absit defeceris. Patientior sis. an ĩpatien¬

Expanded text:
vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temvitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justo: Si justus fuero, bules, et tota aequitate verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscribendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fideliter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude resignes. Ex te mala, bona a Domino esse, persuasum tibi non ambigo. Sane inter considerandum qualis sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenda posteriora prioribus. Profecerisne in virtute, in sapientia, in intellectu, in suavitate morum; an ab his forte quod absit! defeceris. Patientior sis, an impatien
Abbreviated transcription (Latin):
absortionẽ. Dico hec planius. ne me putes ea loqui q̃
latitudme. sublimitatem. et ꝓfundũ. ꝙ alterius erit. t dispie¬
tationis et tpr̃is. Nũc aut longũ dico. cũ sibi homo longiorem
ꝓmittit uitam. latum cũ ĩ suꝑfluas animus distendit᷑ cinas.
altum cũ dese plus p̃sũmit. ꝓfundũ cũ se plus deiecit. Qui
igitur longa sibi mettur tpr̃a. nõ ne uͬe ingreditur iter exter¬
minii. transiens iute tͥminos ꝓductiori sollicitudine. Inde
citudinẽ migrãt secula nõ ꝓfutura. ymo nec futura. Simiłr
animus distentus ĩ multa. multis laceretur curis necesse est.
Nempe ĩ moderata extonsio extenuationẽ. extenuatio nimia.
scissionẽ facit. Iam u̾o alta p̃simptio. qui msi ruinosa p̃ci¬
pitatio est. Legisti nãq ant ruinã exaltatur cor. Quid e
regione nimie pusillammitatis deiectio. nisi desꝑata q̃da
absortio est. In hãc fortis nõ deicietur. Prudens longioris

Expanded text:
absorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui quaabsorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui qualatitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde citudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pusillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris
Abbreviated transcription (Latin):
perauit. Ita tibi sũme formã. tam de nr̃e cõcretione
originis ꝙͣ de sacramcto redeptioĩs. ut altus sedens. nõ
alta sapiens sis. s humilia de te sentiẽs. humilibq ꝯ¬
sentiens. ꝓinde si cõsideras quantus es cogita etiam
qualis et maxime.¬
Et te sane cõsideratio tenet ĩte. nec ate auolare
sinit. nõ ambulare ĩ magnis neꝙ ĩ mirabilibus
suꝑfe. Inte cõlistito. Non infra deici nõ attolli fir supra.
nõ euadere ĩ longius. nõ extendi ĩ latius. tene medun.
si nõ uis ꝑdere modum. locis medius tutus est. Meduiz
seles modi. t moclus et uirtus. Onmẽ extra modum
habitationẽ. sapiens exiliũ reputat. ꝑptea nõ ẽ illi ha¬
bitre ilongo. qł ultra modi sit s ne ĩ alto ꝗdem. qđ
extra sit. Porro nec ĩ alto ułime ꝙ alterũ supͣ alterũ
infra sit. Deniq et longitudo. exterminiũ habere solet.
t dilatitio scissuram. et altitudo rumã. et ꝓfinidim

Expanded text:
peravit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione peravit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiens sis, snsentias. Proinde si consideres quantus sis, cogita et qualis, et maximeHaec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem extra modumapiens exsilium reputat. Propterea non est illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum
Abbreviated transcription (Latin):
et pauꝑ. et miser. t miserabilis. homo doles ꝙ hõ
sit. erubescens ꝙ nudus sit. ploxans ꝙ natus sit. mur¬
murans ꝙ sit ho natus ad laborem nõ ad honorẽ.
ħo natus de muliere. et ob hoc cũ reatu. breui uiues
tpr̃e. ideoq cũ metu. repletus multis miseriis Et ꝓpła
cũ fletu. Et uere multis.qr corporis et anime simul.
Quid eñn calamitate uacat nascenti ĩ pectato. fragili
corꝑe t mẽte sterili: Uere g̾ repletus. cui ĩfirmitas
corporis. t fatuitas cordis cumulat᷑. traducere sordis
mortis adlictione. Salubris copula. ut cogitãs te sum¬
mũ pontificem attendas pariter uilissimũ cinerẽ nõ
fuisse. s esse. Imitetur cogitatio naturã.imitit᷑ t qd di¬
ꝯ̾ius est auctorẽ nature. sũa imaq ꝯsocians. Nõ ne
natuira ĩ ꝑsona hõĩs. uli limo uite spiracũlĩ colligauis.
N on ne auctor nature in sui ꝑsona uerbũ limũq ꝯtem¬

Expanded text:
et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetur et, quod dignius est, Auctorem naturae, summa imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contem