comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacobi ⁊ senioꝵ surrexerunt contͣ paulum
et barnaban. dicentes. Oportet cirtucicr. ⁊ͤ
seruare legem moysi. et audita uitiusꝙ ꝑtiᷤ
sententia conuen̾unt apłi et seniores ut iu¬
dicarent suꝑ ħ. ⁊ post multam disceptͣio¬
nem et conquisicõnẽ fcãm inter apłos ⁊ se¬
dei baptirau̾at corneliĩ ⁊ gentib p̃dica¬
confirmau̾at. side mundans corda eoꝵ añ

Expanded text:
Jacobi, et seniorum, « surrexerunt » contra Paulum, et Barnabam, « dicentes: Oportet circumcidi servare legem Moysi. » Et audita utriusque partis sententia, « convenerunt apostoli et seniores, ut dijudicarent super hoc, » et post multam disceptationem, et inquisitionem factam inter apostolos, et seDei baptizaverat Cornelium, et gentibus praedicaconfirmaverat, fide m
Abbreviated transcription (Latin):
i cronicis hebreoꝵ. ⁊ eo sublato de medio
suscitauit eis dd̾ regem. Cui testimoniũ
ꝑhibensait. Inueni uirũ scd̾m cormeum.
ex cuiꝰ semine iuscitauit ds iħ̾m saluato¬
rem isrł auus aduentus preco fuit ioh¬

Expanded text:
in Chronicis Hebraeorum. « Et eo sublato de medio, suscitavit eis David regem , cui testimonium perhibens ait: Inveni virum secundum cor meum, » ex cujus semine suscitabit Deus Jesum Salvatorem Israel, cujus adventus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
angressus est facere grandem
sermonẽ inchoans ab altiori. ui riinquit
plebem cum eẽnt incole in egẏpto seruiei¬
tes in luto ⁊ latere de qua eduxit eos in
manu forti. ⁊ xl annis sustinuit mores eoꝵ
missam. destruẽs .uii. gentes que hĩtabant
in t̾ra sorte cdistribuit eis t̾ram qiͣ post qua¬
dringentos .l. annos. ⁊ intelligendũ est a na¬

Expanded text:
aggressus est facere grandem sermonem, inchoans ab altiori. « Viri, inquiplebem, cum essent incolae in Aegypto, » servientes in luto et latere, de qua eduxit eos in manu forti. « Et quadraginta annis sustinuit mores eorumissam, « destruens septem gentes, » quae habitabant in terra, « sorte distribuit eis terram, quasi post quadringentos quin
Abbreviated transcription (Latin):
ponere iugum suꝑ ceruices discipłoꝵ qd̃
ueq nos neq prẽs nr̃i. portare potumꝰ. Et̃
statim ceꝑunt paulꝰ os barnabas narra-
re qnͣta signa et ꝓdigia fecerat d̾s in-
egentib ꝑ eos ⁊ tacebat multitudo audi

Expanded text:
gum super cervices discipulorum quod neque nos, neque patres nostri portare potuimus. » Et statim coeperunt Paulus et Barnabas narrare, « quanta signa et prodigia Deus fecerat in gentibus per eos, » et tacebat multitudo audie
Abbreviated transcription (Latin):
de sca phariseoꝵ. ⁊ facta est non munuuna se¬
ditio inter eos et paulum ⁊ harnabam. qͥa
predicabant ficdem abs legib ad salutem
non sufficere et consentiebant eis multi. net̾i
consuetudine imbuti. ⁊ statuerũt ut ꝓ hac
lite dirimenda ascend̾ent in ierłm ad ma-¬

Expanded text:
de secta Pharisaeorum. « Facta est ergo non minima seditio inter eos, et Paulum, et Barnabam, » quia praedicabant fidem absque legalibus ad salutem non sufficere. Et consentiebant eis multi, veteri consuetudine imbuti. Et statuerunt, ut pro hac lite dirimenda, ascenderent in Jerusalem ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
appungũt uidi qͣsi incredibile. qr nat᷑a rerũ ñ¬
patit᷑. coire quẽ piam nescientẽ. uł dr᷑ nescisse fi¬
liam. putans fuisse uxorem suam. Sr᷑ quoq
uocauit eũ moab. prẽm mo abitaꝵ. minor peꝑit
filiũ. ⁊ uocaui eum ãmon. prẽm ãmonitaꝵ.¬

Expanded text:
ngunt Hebraei quasi incredibile, quia natura rerum npatitur coire quempiam nescientem. Vel dicitur nescisse filiam fuisse, putans fuisse uxorem suam. Dicitur quoque vocavit eum Moab, patrem Moabitarum; minor peperit filium, et vocavit eum Ammon, patrem Ammonita
Abbreviated transcription (Latin):
incestũ prĩs. amon filiꝰ pͥ mei. ħ aliqnͣtulũ tes.
qd̃ filiꝰ est cuiꝰdam de ppͦ meo. dicit ies. filias pꝰse
excusari qr credid̾unt gꝰ hũanũ defecisse. ⁊ pie¬
tas posteritatis impietatẽ incestus excusauit.
de eod̾ ait strab. loth in excusabił est. pͥmũ qr
angło non crelidit se posse saluari in segor de¬
inde qr inebriatꝰ est. ⁊ fuit pct̾m cansa pccati.

Expanded text:
ris. Ammon filius populi mei. Haec aliquantulum texit, quasi filius cujusdam de populo meo. Dicit Hieronymus filias posse excusari, quia crediderunt genus humanum defecisse, et pietas posteritatis impietatem incestus excusavit sDe eodem dicit Strabus: Lot inexcusabilis est: primo, quia angelo non credidit se posse salvari in Segor; deinde. quia inebriatus est, et fuit peccatum causa peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
transiordane. bosor in tribu ruben.
ranoth. ingalaad in tribugad. golam. ĩ
basan in tribumanasse. haꝵ usus hͥ erat.
Siquis nolens homine occiclisset consugi¬
ebat ad aliqmͣ haꝵ. ⁊ ibi a consanguineis
occisi tutꝰ erat. Si .n. extra sines alicuiꝰ haꝵ
iuueniret eũ qui ultor sanguinis effusi eẽ¬

Expanded text:
trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi e
Abbreviated transcription (Latin):
eligebant᷑ in singłis cinitatib uͥtute ⁊ stucdio
iusticie exceͤpti. U̾nicuiq uͦ eoꝵ dabant᷑ duo
uiri mĩstri de gen̾e leuitaꝵ. Gestimoniũ mulre¬
rum ñ admittebãt pp̃ leuitatẽ. nec filioꝵ.
seruoꝵ p̃p ignobilitatẽ animi ꝓ qua de fa¬
cili uł ꝓ timore pot̾ant corumpi. uł ꝓ lu¬
cro. In applłacõib ñ licebat pontisici iucli¬
care sine ꝓph̾a. ⁊ semorib loculliꝰ quẽ ele

Expanded text:
eligebantur in singulis civitatibus, virtute, et studio justitiae accepti. Unicuique vero eorum dabantur duo viri ministri de genere Levitarum. Testimonium mulierum non admittebant propter levitatem, nec servorum propter ignobilitatem animi, pro qua de facili, vel pro timore poterant corrumpi, vel lucro. In appellationibus non licebat pontifici judicare sine propheta, et senioribus loci illius quem ele
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi compleuit. ad pusillanimitatẽ qͦ eoꝵ
ꝯfortandam it̾auit moy. cle iuatoria. og. re¬
gis basanqui restit̾at de styrpe gygantũ
et in argmentũ magnitudins eiꝰ monstra¬
batur lectus ip̃ius serreus in rabath. filioꝵ
amon .ix. cubitos hñs longitudinis. ⁊ iiiͣ. la¬
titudinis.

Expanded text:
itte. » Ad pusillanimitatem quoque eorum confortandam, iteravit Moyses de victoria Og regis Basan , qui restiterit, de stirpe gigantum, et in argumentum magnitudinis ejus, monstratur lectus ferreus ipsius, in Rabath filiorum Ammon, novem cubitos habens longitudinis, et quatuor latitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
pecoꝵ. Seqñti annocũ iterũ fame ꝑirẽt emit
oẽm t̾ram egypti ioseph ꝓ alim̃tis. ⁊ subiecit
eam seruituti pħonis. p̃ter t̾ram sac̾dotũ qmͣ
ded̾ant eis reges quib statuta cibaria ex hor¬
reis publitis debebant᷑ ⁊ ideo ñ sũt ꝯpulsi
uend̾e possessiones suas. Cirra finie uͦ sfilitatis ait
phonis sunt. Ec̃ce uob̾ redlo t̾ram. ⁊ pecora. et
dabo semina. ⁊ coletis t̾ram regi. qͥntam ꝑteni

Expanded text:
pecorum . Sequenti anno cum iterum fame perirent, emit omnem terram Aegypti Joseph pro alimentis, et subjecit eam servituti Pharaonis, praeter terram sacerdotum, quam dederant eis reges, quibus statuta cibaria ex horreis publicis debebantur, et ideo non sunt compulsi vendere possessiones suas. Circa finem vero sterilitatis,Pharaonis sunt. Ecce vobis reddo terram, et pecora, et dabo semina, et coletis terram regi. Quintam partem
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiis exhibendis. hii pharisei impieta¬
tem sub noĩe pietatis dicebant dicentes
filios melius facere. si d̾o uͦ patͣi nou̾ent
que parentib offenda erant. instruentes coᷤ
quid egenis parentib responderent. O pat̾
corban qd est ex metͥ ꝓderit : Corban est mu¬
nus uotiuũ qiͣdicat. Qd̃ uoui deo iustibi
ꝓdesse: absit. & conuocatis ad se turbis
pͥmũ iutellige de ore crͣnis. ẜm de ore cordis.
nam ⁊ uomitũ ĩqͥnat homine. Uñ ⁊ qͥdã libͥ¬

Expanded text:
obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nomine pietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderent. O pater, « corban quod est ex me, tibi proderit . » Corban est munus votivum. Quasi dicat: Quod vovi Deo, vis tibi prodesse, absit! « Et convocatis ad se turbis,. » Primum intellige de ore carnis, secundum de ore cordis. Nam, et vomitus inquinat hominem. Unde, et quidam lib
Abbreviated transcription (Latin):
ilium ut pranderet apd̾ eum. Cumq uidis¬
set non baptizatis manib prand̾e murm᷑a-¬
bant intra se. Cui dñs ait uos ph̾isei qd̃
deforis est calicis ⁊ catimi mundatis. ⁊ ñ ꝙ
intus. quasi dicat. corꝑa mundatis ñ aiãs.
Stulti ñne d̾s utrũq fecit: Hoc contra cha¬
manicheos qui aiãs cm̃ adeo creatas
dñt carnem uͦ adiabolo. ⁊ addidit. Date

Expanded text:
um, ut pranderet apud eum . » Cumque vidisset eum, non baptizatis manibus prandere, murmurabat intra se. Cui Dominus ait: Vos, Pharisaei, quod deforis est calicis et catini mundatis, et non quod intus. Quasi dicat: Corpora mundatis, et non animas: stulti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date
Abbreviated transcription (Latin):
sentientes sibet expolia¬
uit templũ menelao¬
ductore. tollens ua sa ⁊¬
lucernas m̃sam. et sa¬
crarium. ⁊ urnam au¬
ream. Aueł quoq ñ abstinuit. ⁊ posuit ĩ
templo ydolum ouis. olimpiaci uł hospi¬
talis. Oblationes mosaicas fĩ ꝓhibuit
altare eneum amouens. ⁊ carnem suil¬
lam eclere ⁊ ydolo ĩmolare. coegit iu¬
deos. Aitem quoq muniuit in ciuitate
dauid. in qua posuit presidium mace¬
doñ. qui iudeis erant in om̃ib in hu¬
man A Nam qͦs cumꝙ cͥcumcidisse
filios suos repperissent. suspendebant
et ꝑuulos ad colla eoꝵ. Uiclentes aũt
samante iudeos ħ pati. de consuetudĩe
nature sue. se non ẽẽ cognatos iudeoꝵ
fatebant᷑ ⁊ qd̾ hactenꝰ predicau̾ãt tem¬
plum suꝑ garizim d̾i ẽẽ. maximi ne¬
gau̾nt. scribentes antiocho in hunc
mod̾. doͣ epiphani. relatio a sichimitis
sydonioꝵ maiores nr̃i pp̃ pestes qnͣdã
suꝑstitionem sabb̃oꝵ secuti sunt. eilifi¬
cantes in garizim templũ sine nim̃e.

Expanded text:
sentientes, et exspoliat templum, Menelaoductore, tollens vasa ucernas, mensam et sacrariam, et urnam auream. A velis quoque non abstinuit. Et posuit in templo idolum Jovis Olympici, vel hospitalis, velaltare aereum amovens, et carnem suillam edere, et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, templum super Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti sunt, aedificantes in Garizim templum sine numine
Abbreviated transcription (Latin):
soni. antiochꝰ amouit iaso¬
nem. ⁊ eleuauit menelaum. qͥ secutus ẽ
oniam in antiochiam. hͥ eñi cum uidissec
facmꝰ frẽm descend̾at ad regem si possed
mutare animũ regis. Qd̾ cum nequiret.
seclebat in autiochia in asilo. uͥ nemo¬
et ueniens post eum menelaus. sua sit
ancdronico ut occid̾et oniam. qui euocãs
eum de asilo. occidit eum. ⁊ iratus rex ꝓ
morte iusti. andronicũ ex uit purp᷑a.
⁊ flagellatum ꝑ ciuitatẽ in eod̾ loco fe¬
cit occicli. in quo ille occid̾at oniam.
Porio autiochus cum ꝑ cussis egyptũ
in dolo ascendit ĩ ierłm.¬
et ꝑcussit multos ĩ isrł.¬
et lugebat omĩs t̾ra.¬
Cumq rediiss in egyp¬
tum ⁊ eẽt repulsus ꝑ¬

Expanded text:
 Antiochus amovit Jasonem, et elevavit Menelaum. Qui secutus est Oniam in Antiochiam. Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asyloEt veniens post eum Menelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici, ubi ille occiderat Oniam. Porro Antiochus, cum percussisset in dolo ascendit in Jeret percussit multos in et lugebat omnis terue rediisset in Aegypt esset repulsus
Abbreviated transcription (Latin):
udiens uero antiochus epiphanes
qui rome obses erat ꝓ pr̃e. prẽm mor¬
tuum. sciensq frĩs mertiam. de regno sy-¬
rie habendo p̃sumẽs. clam romam egres-¬
sus est licet quidam tracdunt sub conuie-¬
uientia senatoꝵ eum recliisse. reu̾susq ĩ
sytiam. benignũ se omĩb ⁊ munificum
exposuit. Strenuns erat in agendis ⁊ acer
in hostes. Unde ⁊ a populo cognominatꝰ
est epiphanes. qd̃ sonat illustris. ⁊ mor¬
tuo fr̃e reg̾ ꝓ eo. G̃unc iniquitatẽ sibi insitã.
apperuit quam pro regno obtinenclo palla¬
uerat. Tunc sur rer̾unt in ierłm filii belial
intͦducentes ritꝰ gentiũ. ⁊ petierunt ab antio¬
cho ut facerent in terłm ephebram .i. lupa¬
nar epheboꝵ ⁊ qd̾ ierosolimite scb̃entur an¬
tiocheni ⁊ gignasia in quib dogiatiz abãt.
de ritu gentilitatis. ⁊ fecerunt sibi p̃pucia
i non cͥcumcidebant ꝑuulos suos. uł quia
utu p̃putiatoꝵ uiuebant. Q uidam tñ uo

Expanded text:
udiens autem Antiochus Epiphanes, qui Romae obses erat pro patre, patrem mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, clam Romam egressus est , licet quidam tradunt eum sub conniventia senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munificum exposuit. Strenuus erat in agendis et acer in hostes. Unde et a populo cognominatus est Epiphanes, quod sonat illustris. Et mortuo fratre regnavit pro eo. Tunc iniquitatem sibi insitam aperuit, quam pro regno obtinendo palliaverat. Tunc surrexerunt in Jerusalem filii Belial, introducentes ritum gentium, et petierunt ab Antiocho ut faceret in Jerusalem ephebiam, id est lupanar epheborum, et quod Jerosolymitae scriberentur Antiocheni, et gymnasia in quibus dogmatizabant de ritu gentilitatis . Et fecerunt sibi praeputia, id est non circumcidebant parvulos suos, vel quia ritu praeputiatorum vivebant
Abbreviated transcription (Latin):
dissimiles. Causa uͦ huiꝰ fagitii hec erat.
Onias sñ lib̾is. duos habebat frẽs. iħm ł
oniam. ⁊ ioh̾em. qui contendebant de pon¬
tificatu. ⁊ ut placerent antiocho declina¬
uerunt ad ritus gentiũ. a deo. ut etiam no¬
mina gñtilium sibi imponerent. ⁊ ihus

Expanded text:
issimiles. Causa vero hujus flagitii haec fuit. Onias sine liberis duos habuit fratres, Jesum vel Oniam et Joannem, qui contendebant de pontificatu, et ut placerent Antiocho declinaverunt ad ritus gentium, adeo ut etiam nomina gentium sibi imponerent. Et Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
danis dr᷑. ⁊ irruit suꝑ eos nocte. diuisis socus in
tres tͣmas. dormiẽtes trucidauit. uigilantes per
habũdantiã rerũ oportunaꝵ simł exbibuit ⁊ sr̃¬
epulas bñchix̃ dm qͥ abre subd̾at inmicos. Erat
.n. sacelos cli altisimi. cui abrã decimas dedit.
ex oĩb spoluis. ⁊ tunc pͥmũ decime legũt᷑ date.
pͥmitieuͦ. ab abel. Et ait ad eum rex sodomoꝵ.
Date mͥ animas cetera tolletͥ ⁊ noluit abrã
mininũ qͥd toise exceptis q̃ comed̾unt iuuenes.
et ꝑtib tͥum fr̃m. qui uen̾ant cũ eo. hunc mel¬
chi sedech aiũt hebrei fuisse sem filium noe.
et uixisse usq ad ysaac. ⁊ om̃s pͥmogeĩtos
a noe usce a aronsacerdotes fuisse.

Expanded text:
itur, et irruit super eos nocte, divisis sociis in tres turmas dormientes trucidavit, vigilantes, prae abundantiam rerum opportunarum similiterepulas benedixit Deum, qui Abrae subdiderat inimicos. » Erat enim sacerdos Dei Altissimi. Cui Abram decimas dedit ex omnibus spoliis, et tunc primum decimae leguntur datae, primitiae vero ab Abel. Et ait ad eum rex Sodomorum: Da mihi animas, caetera tibi tolle, et noluit Abram etiam minimum quid tollere, exceptis quae comederunt juvenes, et partibus trium fratrum, qui venerant cum eo. Hunc Melchisedech, aiunt Hebraei fuisse Sem filium Noe, et vixisse usque ad Isaac. Et omnes primogenitos, a Noe usque ad Aaron, sacerdotes fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ciun loch. dĩ pastores eoꝵ inter serixarent᷑ ꝓ phas¬
chus. optionẽ ⁊̃ concessit loch. ⁊ eleuans loch
ocłos udit regionẽ iordanis. ꝯgͣam sibi. ⁊ morat᷑
est in oppidis soclomoꝵ Abram uͦ ꝯsceudit ad cõ¬
uallem mãbre uixta ebron ⁊ hĩtauit ibi. fecit
ibi altare dño. Ebron ciuitas est. q̃ ⁊ cariathar
nomĩata erat habitabat ibi abram

Expanded text:
cum Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Domino. Hebron civitas est, quae et Cariatharbnominata erat. Habitabat autem ibi Abram
Abbreviated transcription (Latin):
tes eam pͥmo leprã uocari. Et ait dñs. Ex illa
dabo tͥ filiũ. ⁊ uoͣb̾ nom̃ eiꝰ ysaac. Cetidic abͣ¬
ham in faciem. ⁊ risit p̾ gaudio. applaudendo¬
dicens. Putas ne centenario nascet᷑ filins. ⁊
sara ñ agenaria pariet: W ait dñs. sara

Expanded text:
nus: Ex illa dabo tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac. Cecidit Abraham in faciem, et risit prae gaudio dicens applaudendo: Putasne centenario nascetur filius; et Sara nonagenaria pariet? Et ait Dominus: Sara
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ płimi alac̾ maiori regi seruiebant tãd̾
ds̃ sub dici erant monarcho assyrioꝵ. sane qͦ¬
u. ciuitates sodomoꝵ. sodoma ⁊ gomorra ada¬
ma sebois. baia. q̃ ⁊ segor .u. reges habebant.
has subiugau̾at sͥ cadolaomor rex elamitaꝵ.
& tͥbutarias sͥ fecerat ⁊ xii. amis seruierãt ei
dolaomor assumẽs secũ tres reges. baby lonis ⁊
ponti ⁊ gentium. colecto ex̾citu cõuen̾unt in uallẽ
siluestiẽ in qͣ erant putei bicumĩs. q̃ ꝑ iram dei post
uersa sunt in mare mortuũ ⁊ circũiacecia loca de¬
ppłati sunt. Et egressi sunt .u. reges ut pugnarent

Expanded text:
lurimi alicui majori regi serviebant: Tandem omnes subditi erant monarcho Assyriorum. Sane quinque civitates Sodomorum Sodoma, et Gomorrha, Adama, Sebois. Bala, quae et Segor quinque reges habebant. Has subjugaverat sibi Chodorlahomor rex Elamitarum, et tributarias sibi fecerat, et duodecim annis servierant ei omor assumens secum tres reges Babylonis, et Ponti, et gentium collecto exercitu convenerunt in vallem illustrem, in qua erant putei bituminis, quae per iram Dei post versa est in mare Mortuum, et circumadjacentia loca depopulati sunt. Et egressi sunt quinque reges ut pugn
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sine consilio pontificis. ⁊ semoꝵ nich
orclinaret in otioͣ sẽꝑ deut̾õnomiũ leget.
urores sibi no multiplicaret ne au̾terẽt
eum arecto. Equos aut opũ pond̾a. non
instiplicarẽt ne potẽcior fc̃s seuiret in sb̾¬

Expanded text:
qui sine consilio pontificis et seniorum nil ordinaret , in otio semper Deuteronomium legeret, uxores sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potentior factus saeviret in sub
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dicens. qr si cognouisses et tu. sub¬
audi. fleres. qi curũdabũt te inimici tui
uallo. ⁊ ñ reliuqñt te lapidem suꝑ lapi¬
dem. qiͣ clicat. si cognouisses iuinam tuã
futuram ⁊ cãm eius. que abscondita sunt tͥ
in hac die que ad pacem tͥ est fleres. Qd̾ aũt
illa ierłm prior funditus sit eu̾sa. apparet.
quia locus caluarie qui tunc erat extra illam
et sepulchrũ. mͦ sunt in ea. flius enĩ adͥanꝰ
eam penitus eu̾sam reparauit. mutauit q
nom̃ ⁊ locum uocans eam heliam. Mertco
hyrundo cognoscant tempus suũ. ip̃a non
cognouit tempus insitacoĩs fue. ⁊ cum in¬
trasset urbem. ꝯmota est uniu̾sa ciuitas di¬
cens. Quis est hic: Gurbe aut dicebant esse
dño extra muros ciuitatũ ⁊ uadunt usq ad
cuicem aliqmͣ. in qua ad ramos quos gestãt
affligentes cleponũt. qiͣ dicat ecclł̃ia. Michi

Expanded text:
tatem, dicens: Quia si cognovisses, et tu, subaudi fleres, quia circumdabunt te inimici tui vallo, et non relinquent in te lapidem super lapidem, quasi dicat: Si cognosceres ruinam tuam futuram, et causam ejus, quae abscondita sunt tibi in hac die, quae ad pacem tibi est, fleres. Quod autem illa Jerusalem prior funditus eversa sit apparet, quia locus Calvariae, qui tunc erat extra eam et sepulcrum modo sunt in ea. Helius enim Adrianus eam penitus eversam reparavit, mutavitque locum et nomen, vocans eam Heliam. Merito milvus et hirundo cognoscant tempus suum , ipsa non cognovit tempus visitationis suae. « Et cum intrasset urbem, commota est universa civitas, dicens: Quis est hic? Turbae autem dicebant esse Domino extra muros civitatis, et vadunt usque ad crucem aliquam, in qua ramos, quos gestant, affligentes deponunt, quasi diceret Ecclesia: « Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Preuenit .ni. ungn̾e corpꝰ meũ ĩ sepłcͤa.
sb̾audi ponend̃ qiͣ dicat. Siue ut fatiat niuo
dum pͭ. ꝙ uolet facere mortuo s ñ poterit.
et forte a spũ sc̃o licet nesciens sic p̃ocupa¬
uit unctionẽ sepulture mulier. Tune dixit
iħc opus hoc memorand̾ ubicũq predicare¬
dum enĩ scͥpta erant euuͣgłia.
et cum uenisset bechphage qui erat nam.¬
uiculus sac̾docũ. in lat̾e montis olineti.
misit duos dediscipłis in casteslũ qd̾ contra
⁊ pullũ eius. qui erant alligati in biuio.
⁊ si quis contradic̾et dreñt dñm hr̃e opus
in ea fuerat pabulũ cdaͣt ei et puslo qui pa-
obsequiũ quidam eam dictam putant sub

Expanded text:
fecit, praevenit enim ungere corpus meum in sepulturam, » subaudi, ponendum; quasi dicat: Sine ut faciat vivo, dum potest, quod volet facere mortuo, sed non poterit. Et forte a Spiritu sancto, licet nesciens, sic praeoccupavit unctionem sepulturae mulier. « Tunc dixit Jesus: Opus hoc memorandum ubicunque praedicareNondum enim scripta erant Evangelia. Et cum venisset Bethphage, qui erat viculus sacerdotum, et in latere montis Oliveti, misit duos de discipulis in castellum, quod contra et pullum ejus, qui erant alligati in bivio, et si quis contradiceret, dicerent Dominum his opus operatus fuerat pabulum dabat ei, et pullo qui pariobsequium, quidam eam dictam subjugalem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pullũ: eum desuꝑ sedere fecerunt. Mar¬
cus ⁊ lucas. ⁊ iob̾s non clicunt eũ seclisse nisi
suꝑ pullum asine. Matħs enĩ dicit sed eum
secisse suꝑ afinam ⁊ pullũ qd̾ licet breuis

Expanded text:
super pullum, eum desuper sedere fecerunt. » Marsuper pullum, eum desuper sedere fecerunt. » Marcus, Lucas et Joannes non dicunt eum sedisse, nisisuper pullum asinae . » Matthaeus dicit eum sedisse super asinam et pullum. Quod licet brevis
Abbreviated transcription (Latin):
trus ⁊ philippus. ad sign̾and̃ qd̾ ip̃i pͥmũ
ad durerũt gs̃ ad ih̾m. petrus cornelium ⁊
domum eiꝰ philippus samariam. In hoc iti¬
nere dum ascenderet ie¬
conuertisse sama ea nisi folia et non fructũ.
riam.ait. Nũqmͣ amplius ex
te exeat fructus. ⁊ statim arut. Qd̾ tm̃ in sig¬
ex ea. cũ nondum tempꝰ ficuũ erat. Qd̾ licet
apd̾ math̾m legat᷑ seqm̃ti cdie fc̃m. martus qͦ
dicat. alia die cũ exiret de bechania esuriĩt.
putamꝰ ꝑ recapitulacõnẽ dc̃m ẽẽ. Martui
eñi narrat ħ fc̃m ẽẽ añ eiectionẽ uendentiũ
de templo. qmͣ constat cdie clm̃ca fcãm Rec
ob aluid tñ hunc ordinẽ marri sequimur.
nͥ qi post mathm scripsit. Sin au̾t math̾s
scd̾a feria dicat factum recapitulando sũ
marcus añ eiectionem p̃ocupando. qr de
fc̃o ñ est questio. de die arbitrio legentis
reliquimꝰ. Eũntes aũt discipłi. fecerunt sicut
preceꝑat allis dñs ⁊ ponentes uestim̃ta sua

Expanded text:
trus et Philippus, ad significandum, quia ipsi primum adduxerunt gentes ad Jesum, Petrus Cornelium, et domum ejus, Philippus Samariam. In hoc itinere dum ascenderet n ea nisi folia, et non fructum, ait: « Nunquam amplius ex te exeat fructus; et statim aruit. » Quod tantum in sigex ea cum nondum tempus ficuum erat, quod licet apud Matthaeum legatur sequenti die factum; Marcus quoque dicat, alia die cum exiret a Bethania, esuriit, putamus recapitulando dictum esse. Marcus enim narrat hoc factum esse ante ejectionem vendentium de templo, quam constat die Dominico factam. Nec ob aliud tamen, hunc ordinem Marci sequimur, nisi quia post Matthaeum scripsit. Sive autem Matthaeus secunda feria dicat factum, recapitulando, sive Marcus ante ejectionem praeoccupando, quia de facto non est quaestio, de die arbitrio legentis relinquimus. « Euntes autem discipuli fecerunt sicut praeceperat eis Jesus. Et ponentes vestimenta sua
Abbreviated transcription (Latin):
inuenis dictas dñicas uacantes. Indigna¬
batur autem iudas scariothes qiͣ de ꝑdito
unguento cum poss uendi trecentis denariis
et cdari pauꝑib. Erant etiã ⁊ alii. indigne
ferentes ⁊ dicentes. Ut quid ꝑditio ħ ungũeti
fcã est: Isti quid̃ pp̃ pauꝑes indignabant᷑
quib forte uerbis iude ꝑsuasũ erat. Indas
uõ ꝓpter lucrũ qr fur erat. et loculos dñ hñs
que mittebant᷑ portabat .i. non solum f̾ebat.
sed asportabat. habebat enĩ uxorẽs ⁊ filios.
sicut scriptũ est de eo. fĩant filii eiꝰ orphani ⁊ ux.¬

Expanded text:
inveneris dictas Dominicas vacantes. Indignabatur autem Judas Iscariotes, quasi deperdito unguento, cum posset vendi trecentis denariis, et dari egenis. Erant et alii indigne ferentes et dicentes: « Utquid perditio haec unguenti facta est? » Isti quidem propter pauperes indignabantur, quibus forte verbis Judae persuasum erat. Judas vero propter lucrum, quia fur erat, et loculos Domini habens, quae mittebantur portabat, id est non solum ferebat, sed asportabat. Habebat enim uxorem et filios, sicut scriptum est de eo: « Fiant filii ejus orphani, et ux
Abbreviated transcription (Latin):
do aut ideo tñ eunt usq ad crucem. qr sicut
ostendit᷑ eis non ẽẽ sꝑandũ in qnͣtalib huiꝰ
munli głia quia extrema gaudii luctus occu¬
pat ꝓ eadem significacõne in illa die gaudio
ꝓcessionis subditur eunͣgłm dñice passionis
forte qi dñs exultacõni inseruit lam̃tum su¬
quia passio fuit causa eu̾sionis. ꝓ qua fle¬
uit. Eccł̃ie quid̾e isle in eadem die que dñica¬
lem processionẽ isti p̃mitcũt. rectius fatiunt.
qr non ꝓ ista illa est climittenda. Similiter
illi qui pontifici suo extra urbem posito in
loco prelicto crucis ei occurrunt. ⁊ ip̃o ppłm
precedente in ciuitatẽ regrediunt᷑ ordinatiꝰ
fatiunt.

Expanded text:
do eunt usque ad crucem, quia sic ostenditur eis non esse sperandum in quantalibet gloria mundi, quia extrema gaudii luctus occupat . Pro eadem significatione in illa die, gaudio processionis subditur evangelium Dominicae Passionis. Forte quia et Dominus exsultationi inseruit lamentum suuia passio fuit causa eversionis, pro qua flevit. Ecclesiae quidem illae, quae eadem die Dominicalem processionem isti praemittunt, rectius faciunt, quia non pro ista illa est dimittenda. Similiter illae quae pontifici suo, extra urbem posito, in praedicto loco crucis ei occurrunt, et ipso populum praecedente, in civitatem regrediuntur, ordinatius faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mos oliuarum. p̃cesserunt ei obuiam. et
qui precedebant. ⁊ qui sequebant᷑ clama¬
bant. O sanna filio dauid. ⁊ est osanna¬
ebreũ uerbũ ꝯpositum ex corrupto integͦ.
iectio obsecrantis. sicut pape admirantis
q̃ qr in latino eloquio ñ habet᷑ ꝓ ea posuit
ieronimꝰ nr̃ obsecro. Est gͦ osanna qͣiͣ osian¬
na. salua obsetro. ⁊ est una distintio ut dixi¬
ꝑ subtractionẽ uniꝰ uttere. q̃ est .i. filio. uł est
ua clictio. ⁊ construet᷑ itadicentes filio da¬
uid. o sanna .i. saua obsecro. uł sunt due
dictiones ⁊ tunc legitur ita dicentes. Osan
excelsis. quia licet forte pet̾ent sublimitatẽ
celi ⁊ angłoꝵ p̃dicabant. et quidam phari-¬
seoꝵ de tur ba dicebant ei. ut increparet dis¬

Expanded text:
mos olivarum, processerunt ei obviam; Et qui praeibant, et qui sequebantur, clamabant: Hosanna filio David; et est osanna, verbum Hebraeum, ex corrupto et integro. rjectio obsecrantis sicut pape admirantisquia in Latino eloquio non habetur, pro ea posuit Hieronymus noster obsecro. Est ergo Osanna, quasi osi anna, salva obsecro. Et est una dictio, ut dixiper subtractionem unius litterae, quae est i prolatae. Vel est una dictio, et construitur ita, dicentes: « Filio David Osanna, » id est salva obsecro; vel sunt duae dictiones, et tunc legitur ita, dicentes: « Osannexcelsis, quia licet forte petebant sublimitatemcoeli et angelorum praedicabant. Et quidam Pharisaeorum de turba dicebant ei, ut increparet dis
Abbreviated transcription (Latin):
hyrcano quidam de amicisꝑ h̾odem.¬
suis noĩe malicꝰ aspitans ad sacerdotiũ
Cumq decreuiss hyrcañ ueneno appet̾e.
statuit pͥus antipatrũ appet̾e ĩmemor
bñfitioꝵ ip̃ius. Suscepto itaq ueneno
ꝑministrũ mortuus est antipat̃. malitꝰ
uͦ cum de morte eius suspectus hr̃et᷑ coram he¬
rode in multis se excusabat. Conquestus aũt
dicarer. Scͥpsit aũt cassius ciliarchis. ut in
iusta cã herodi opem ferent. Uocauitq he¬
rodes hẏrcanũ ⁊ malicũ ad cenam. Qui dũ
irent. cͥcum septum malicũ ciliarihe int̾fite¬
reñt. Hyrcanus aũt stupore dissolutꝰ xidit.
malicũ int̾feciss. Cumq imꝰ respondissec
cassii preceptũ. ait. Me ⁊ priam cassius ser-¬
tiauit incolumẽ. amboꝵ in sidiatore ꝑemp¬
to. Non multo post c̃ egrotauit herodes da¬
nitatem redierunt in concorcliam. habebat
nobilem de qua ⁊ antipatrũ suscepit suꝑ¬
duxit q mariãnem neptem hyrcani. cuiꝰ
etiam amore circumcidit se ⁊ factus est ꝓse¬

Expanded text:
Hircano quidam de amicis suis, nomine Malicus, aspirans ad sacerdotium. Cumque decrevisset Hircanum veneno appetere, statuit prius appetere Antipatrum, immemor beneficiorum ipsius. Suscepto itaque veneno, per ministrum mortuus est Antipater. Malicus vero cum de morte ejus suspectus haberetur, coram Herode in multis se excusabat. Conquaestus autedicaret. Scripsit etiam Cassius chiliarchis, ut in ista causa Herodi opem ferrent. Vocavit itaque Herodes Hircanum et Malicum ad coenam: qui, dum irent, circumseptum Malicum chiliarchae interfecerunt. Hircanus autem stupore dissolutus concidit, Malicum occidisset. Cumque unus respondisset, Cassii praeceptum, ait: « Me et patriam Cassius servavit incolumem, amborum insidiatore perempto. » Non multo post cum aegrotaret Herodes Danitatem redierunt in concordiam. CAP. XIX.nobilem, de qua et Antipatrum suscepit, superduxitque Mariannem neptem Hircani, cujus etiam amore circumcidit se, et factus est prose
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ omĩ domo sua. uiriq manserunt ĩ
opidis ebron. ⁊ ixerũt eũ uiri iucla. in re¬
gem. fuꝑ tribũ iucla. hic inchoat quarta
ecas ñ ꝓ mitio regni iudeoꝵ. ut quidam
uolunt. quia tunc inchoassz a saule sed
ꝓ innouacõe ꝓmissionis. que pr̃ib olim
data erat de regno xp̃iano qd̃ p̃signra-¬
tum est in clauid iurance dño claiid ũs-¬
tatem: de fructu uentͥs eiꝰ sensuro super
uestro. Retribuet nob̃ dñs. s et ego retribuam
ne tumeatis qiͣ non hñtes regeni qui a inxxit me
donus iuda: regem sibi

Expanded text:
in domo sua, virique ejus manserunt in oppidis Hebron. Et unxerunt eum viri Juda in regem super tribum Juda . Hic inchoatur quarta aetas, non pro nuntio regni Judaeorum, ut quidam volunt, quia tunc inchoasset a Saule, sed pro innovatione promissionis, quae patribus olim data erat de regno Christiano, quod praefiguratum est in David, jurante Domino David veritatem, de fructu ventris ejus sessuro super estro: retribuet vobis Dominus. Sed et ego retribuam. Nec timeatis quasi non habentes regem, quia unxit me domus Juda regem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
legis uolentes cũ fideles sint obseruare
legalia. et audierint de te qd̾ p̃dices
abolitiones legis et eis oclibilis fẽs es qrͣ destiuc¬
tor legis moysi. Comieniet gͦ multitudo au¬
cliens te. ⁊ suꝑuenisse. Unde consulimus
tibi ut sacrifices scd̃m legem cum .iͦiͬ. qui
hñt uotum suꝑ se. ut sic appareat falsa
opinio que increuit de te. ⁊ statuerunt de
eius consensu ut iudeis ad fidem cou̾sis
ñ ꝓhiberetur obseruatio legalium dũtar
.uII. diaconoꝵ t̾ciam de legalib qua sta¬
tutũ est conu̾sis ad ficlem ex gentib non
lus et barnabas de antiochia in ierłm.
qrͣtam de qua hic agitur constitutũ est
ñ ꝓhiberi iudeos a legalib obseruantuᷤ
dum mͦ non pon̾ent spem in eis

Expanded text:
es pariter cum fide suscepta observare legalia, et audierunt de te, quod praedices abolitiones legis, et odibilis factus es, quasi destructor legis Moysi. Convenit ergo multitudo, audiens te supervenisse. Unde consulimus tibi, ut sanctifices te secundum legem, cum quatuor qui habent votum super se, ut sic appareat falsa opinio, quae increbuit de te. Et statuerunt de ejus consensu, ut Judaeis ad fidem conversis non prohiberetur observatio legalium, duntaxseptem diaconorum. Tertiam de legalibus, qua statutum est, conversis ad fidem ex gentibus, non lus et Barnabas de Antiochia in Jerusalem. Quartam de qua hic agitur, qua statutum est non prohiberi Judaeos a legalibus observantiis, dummodo non ponerent spem in eis
Abbreviated transcription (Latin):
um autem intrasset.
paulus ad iacobum. s¬
coslecti sunt semiores quib salutatis.
narrabat ꝑ singła que et qnͣta fecerat d̾s
iugentib ꝑ eiꝰ m̃ist̾ium. Qui cũ audissẽt
magnisicabãt deum ⁊ adixerunt paulo.ui.

Expanded text:
um autem intrasset Paulus ad Jacobum, collecti sunt seniores . Quibus salutatis narrabat per singula quae et quanta fecerat Deus in gentibus per ejus ministerium. Qui cum audissent, magnificabant Deum
Abbreviated transcription (Latin):
diebus herodis regis iu¬
dee effluxis anis regni
eius. unde triginita. sac̃¬
charias de uice abya. et
uxor eiꝰ aaronita nomine elysabeth. Daiuid¬
et eñi ampliare uolens cultum dñi xxii.
ma clam uicis sue. Habuit aũt abyas oc¬
tanam ebdomadam. De cui gen̾e ⁊ achati-¬
as cum in die ꝓpitiacõnis incensũ posuit.
precdixit ei angłs nascit᷑um sibi filiũ de ux¬
ore. Qui ꝯsid̾ans st̾ilitatẽ uxoris ⁊ utrius
senectutem. ñ credidit. ⁊ ob hoc obmutuit
uiq ad diẽm partus. Nom̃ quoq pueri
et magnificentia cum abstinentia ei inclica¬
uit concepit aũt elysabeth ⁊ occultabat se
mensibus .u.¬

Expanded text:
diebus Herodis regis Judaeae effluxis annis regni ejus, videlicet triginta sacecharias, de vice Abia, et uxor ejus Aaronita, nomine Elisabeth . » Davidrex ampliare uolens cultum dei XXIIII madam uicis sue. Abias autem habuit octauam ebdomadam; de cuius genere Zachaas, cum in die propitiationis incensum poneret, praedixit sibi angelus nasciturum filium de uxore. Qui considerans sterilitatem uxoris, et utriusque senectutem, non credidit, et ob hoc obmutuit, usque ad diem partus. Nomen quoque pueri, et magnificentiam cum abstinentia ei indicavit. « Concepit autem Elisabeth, et occultabat se mensibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit semeias ꝓph̾s ⁊ mortuus est roboã
et sepultꝰ in ciuitate cdauid. ⁊ regnauit abia
filius eius. Incendia. m
N dieb roboam latinoꝵ rex.uiiꝰ. fuit filiꝰ
athis. siue filiꝰ egyptius. Refert erodotꝰ fusac
regem egypti mitas gentes sibi subiugas¬
se ꝙ quasdam siue ptelio cepisse. in sub-¬
sannatione quaꝵ instatiue carũ que tri-¬
ũphanti p̃serebant᷑ genitalia mulierã¬
uꝰ

Expanded text:
cripsit Semeias propheta. « Et mortuus est Roboam, et sepultus in civitate David, et regnavit pro eo filius ejus Abia. » In diebus Roboam Latinorum septimus rex fuit Silvius Achis, sive Silvius Aegyptius. Refert Herodotus Sesac regem Aegypti multas gentes sibi subjugasse, et quasdam sine praelio cepisse. In subsannationem earum, in statuis quae triumphanti praeferebantur, genitalia mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
mũ matͥs eius maacha filia thamar fi¬
lie absalon. & ambłauit in omib pcc̃is pa-¬
tris suis. et fc̃m est p̃lium inter iero ⁊ abi¬
am. in loco qui uocat᷑ mons amorreoꝵ. et
habuit abyas contͣ sp̃e uictoriam in esti¬
mabilem ⁊ mortinis ͤ abia. ⁊ sepelieriñ eum
in ciuitate dauid ⁊ regnauit a̾sa filus eiꝰ
regnauit duob aimis ⁊ parce quadam t̾cii.
q̃ntib. Quaꝵ quedam det̾minant᷑ ꝑ sino¬

Expanded text:
ia Thamar, filiae Abessalon. Et ambulavit in omnibus peccatis patris sui . » Et factum est praelium inter Jeroboam et Abiam in loco, qui vocatur mons Amorrhaeorum, et habuit Abias contra spem victoriam inaestimabilem. « Et mortuus est Abias, et sepelierunt eum in civitate David, regnavit duobus annis, et in parte quadam tertii, quentibus, quarum quaedam determinantur per syne
Abbreviated transcription (Latin):
tu .i. cito. ruit in mortẽ pp̃ impetũ alexandͥ.
⁊ uario colore. diu̾sa sub eo regna sig̃cat alas
pita eiꝰ .iiͦii. sũt alexãdri successores. nec hanc
potestatẽ a se hũit. alexander. s fuit uͥga
furoris diũ in filios pestilentes. Q uarta bes¬
tia t̾ribilis ⁊ furoris dentes ferreos hsis

Expanded text:
tu ruit in mortem propter impetum Alexandri. Et varii colores, diversa sub eo regna significant. Alas pita ejus quatuor sunt Alexandri successores. Nec hanc potestatem habuit a se Alexander, sed fuit virga furoris Domini in filios pestilentes. « Quarta bestia terribilis, et fortis, dentes ferreos habens,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitamꝰ messigamus ĩ romanis. hebreus
tñ dicit similem fuisse apꝰ scł̃m illd̾̃ psal¬
miste. Uastauit eam aꝑ de silua. ⁊ singła¬
us ferus depastus est eam. Hoc regnum
romanoꝵ regnũ diuidet᷑ in deceni regnͣ.
qd̾ sig̃catũ est. ꝑ .x. soles in uaticimo. si¬

Expanded text:
cogitamus, intelligamus in Romanis. Hebraeus tamen dicit « similem fuisse apro, » secundum illud Psalmistae: « Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . » Hoc regnum regnum Romanorum dividetur in decem regna; quod significatum est per decem soles in vatici
Abbreviated transcription (Latin):
mari. Hee sunt angłice potestates q̃ labo¬
rabant ꝓ regnis mũdi. quib ñ presunt. ⁊
iiiͦiͬ. bestie ascendebant demari. prima qͣiͣ
homo stecit. ⁊ cor eiꝰ clatũ est ei. hoc est regñ
assyrioꝵ qd̾ cõparat᷑ leene. ꝓp̃ iuolentiam
et libidins in patientiã. qr leena semꝑ in
ꝓ auo abrahe deicendit usq in qͥntam sub
restitucõnem. Scd̾a bestia simił urso in ꝑte. ⁊
tres orcdines dentiũ erant mnore eiꝰ. ⁊̃ dicentib¬
ciam laboris. ⁊ parcitatẽ uictꝰ. Nam ꝓ pul¬
mento. sale utebant᷑. ⁊ carclamonio. s si mił
fuit urso in ꝑte. non ex toto qr in ppłm d̾i
nͥl crudeliter egit. uñ in ⁊acharia dnͣr equi
albi. Gres orclines dentiũ hisit .i. tria regna
in pͥncipio sui. medoꝵ. ꝑsarũ. ⁊ caldeoꝵ. uel

Expanded text:
e sunt angelicae potestates, quae laborant pro regnis mundi quibus praesunt. « Et quatuor bestiae ascendebant de mari, prima quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. » Hoc est regnum Assyriorum, quod comparatur leaenae propter violentiam et libidinis impatientiam, quia leaena semper in proavo Abrahae et descendit usque ad quintam sub restitutionem. « Secunda bestia similis urso in parte, et tres ordines dentium erant in ore ejus, et in dentibtiam laboris et victus parcitatem. Nam pro pulmento sale utebantur, et cardamomo, sed similis fuit urso in parte, non ex toto, quia in populum Dei nihil crudeliter egit, unde in Zacharia dicuntur equi albi . Tres ordines dentium habuit, id est tria regna in principio sui, Medorum, Persarum et Chaldaeorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
alta ⁊ mirabłis scĩa qr magice mragite
miracła fatiet. ⁊ inuemiet thesauros ab¬
sconcditos. ⁊ erit ei os loqñs ingñtia. qr
dm̃ se licet. cͥcũcidet se. dicet messiam eẽ.
confluent ad eum uidei. reedificabit tem¬
plũ. ⁊ soliũ suñ ponet in eo. comũtit ad se
hom̃es t̾rore muñib. miracłis. helyam
⁊ enoch int̾ficiet. Aspiciebam ħ .i. potes¬

Expanded text:
alta et mirabilis scientia, quia magice miracula faciet, et inveniet thesauros absconditos. « Et erit ei os loquens ingentia, » quia Deum se dicet, et circumcidet se, dicet se Messiam esse, confluent ad eum Judaei, reaedificabit templum, et solium suum ponet in eo, convertet ad se homines terrore, muneribus, miraculis. Eliam, et Enoch interficiet. « Aspiciebam hae
Abbreviated transcription (Latin):
mam ꝑmictẽs. Ecõntra salonia sugg̃¬
ente occisus est ionathas. eo ꝙ ad regnũ
uid̾eur aspirare. Cum q accusaret sa¬
lonia mariãnem de adultio adclidit.
qd̾ ex p̾sse ymaginẽ suam miserat anto¬
no ut ad amorẽ suũ eum incitaret. qd̃
ut agnosceret herodes ꝓperauit ad an¬
toniũ. mariamnẽ. sub custodia uiri sa¬
lome collocans. c̾ta eis tradens int̾sig

Expanded text:
mam permittens. Econtra, Saloma suggemam permittens. Econtra, Saloma suggerente, occisus est Jonathas, eo quod ad regnum videretur aspirare. Cumque accusaret Saloma Mariannem de adulterio, addidit quod expresse imaginem suam miserat Antonio, ut ad amorem suum eum incitaret: quod ut cognosceret Herodes, properavit ad Antonium, Mariannem sub custodia viri Salome collocans, certa ei tradens intersig
Abbreviated transcription (Latin):
fas est culpa sua uisum fuissz. inuehe¬
baturq in sosiũ. si uacue facta uiris et
opib ciuitate soutiulinis regeni se relin¬
queret. De sius aũt facultatib mercedẽ
singulis sȩ daturũ ꝯfirmauit. Cumꝙ
ꝓmissa ꝯplesset sosius aurea corona d̾o di
tonium remeabat. Quem antonius. se¬
curi ꝑcussit. Confirmatusq est herodes
in regno iudee. qrͣto anno ex quo rome
diadema susceꝑat. Iñ est qd̾ qñ plures.
qñq pautiores aimi regni herodis legũ¬
tur. Translatũ est itaq regnũ de iucla
ad alienigenam ĩminẽte xp̃i ad iũitu.
Audiens hyrcanus herodem regnautẽ.
recliit in iudeam. ⁊ in pͥstinũ statũ resti¬
ignobilitatẽ obitiebat. ꝯsilio uͦ sororis
matiãnes ionathan frẽm eiꝰ cum esset
.xuii. annoꝵ pontificẽ orcdinauit. ⁊ dosidẽ
cuin filio antipatro ad peticione mariam¬
nes. a ierłm expulit. solis trib sollẽpni¬
tatib ad adorand̾ ascend̾e eis iero soli¬

Expanded text:
fas esset, culpa sua visum fuisset. Invehefas esset, culpa sua visum fuisset. Invehebaturque in Sosium, si vacuefacta viris, et opibus civitate solitudini se regem relinqueret. De suis autem facultatibus mercedem singulis se daturum confirmavit. Cumque promissa complesset Sosius aurea corona Deo dedtonium remeabat, quem Antonius securi percussit. Confirmatusque est Herodes in regno Judaeae, quarto anno ex quo Romae diadema susceperat. Inde est quod quandoque plures, quandoque pauciores anni regni Herodis leguntur. Translatum est itaque regnum de Juda ad alienigenam, imminente Christi adventu. Audiens Hircanus Herodem regnantem, rediit in Judaeam, et in pristinum statum restiignobilitatem objiciebat. Consilio vero sororis Mariannes Jonathan, fratrem ejus, cum esset decem annorum in pontificem ordinavit, et Dosidem cum filio Antipatro, ad petitionem Mariannes, a Jerusalem expulit, solis tribus solemnitatibus, ad orandum, ascendere eis Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
athenas morabat᷑ antoniꝰ ĩ ierłim¬
⁊ iam amore cleopatre tenebat᷑. ad quem
qͥd preclare faceret. ꝯtẽpto hecodis imꝑ¬
io ꝯtra antigonem dimicauit. ⁊ uictus de¬
capitatus est a principe militie antigoni.
cuiꝰ truncũ. antigonꝰ calcarib u̾berare ĩ¬
hũanit᷑ aggressus est Cum aũt accepiss
antonius dolum sylonis. misit socium
cum herode in manu ualicla. Qui ueniẽs
in iudeam. occurientẽ sibi papiũ uicit.
occisi transmisit. Tandem .u. mensib ob¬
sessa ierłm. cum in serto romani irruerẽt
ineam. nemini parcebant etati. licet he¬
rodes rogaret ut ꝑcerẽt. Antigonꝰ qͦ descẽ¬
dens ad pedes sosi ꝓstratꝰ eir. quem non
miseratus sosiꝰ S irridens antigonũ ap¬
pesiauit. ⁊ in uinculis ꝯiecit. Cum autẽ
omĩs militũ multitudo. ad uiscenda sacra.
⁊ fanum spolandũ incitaret᷑. refrenabat
eos herodes aterbiorem sibi qmͣ si uictus
fuisset fore dicens uictoriam. si ꝙ uid̾i ne¬

Expanded text:
Athenas morabatur Antonius, et jam amore Cleopatrae tenebatur. Ad quem quid praeclare faceret, contempto Herodis imperio, contra Antigonum dimicavit, et victus decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. Cujus truncum Antigonus calcaribus verberare inhumanitus aggressus est. Dum autem accepisset Antonius dolum Sylonis, misit Sosium cum Herode in manu valida. Qui veniens in Judaeam, occurrentem sibi Papium vicit, atris, transmisit. Tandem quinque mensibus obsessa Jerusalem, cum in sexto Romani irruerent in eam, nemine parcebant aetati, licet Herodes rogaret, ut parceret. Antigonus quoque descendens, ad pedes Sosii prostratus est, quem non miseratus Sosius, sed irridens Antigonam appellavit, et in vincula conjecit. Cum autem omnis militum multitudo ad visenda sancta, et fanum spoliandum incitaretur, refrenabat eos Herodes, acerbiorem sibi quam si victus fuisset fore dicens victoriam, si quod fieri ne
Abbreviated transcription (Latin):
rodes uir salonie q̃ sibi fuerant in ꝑata
mariãne indicauit. Reu̾so aũt herode
uxor cũ in simi eiꝰ dormiret. cũ lacͥmis
q̃ de morte eiꝰ imꝑau̾at indicauit. exili¬
ens ꝙ astratis herodes. sciscitabat᷑ a so¬
iore dormiuit ne uir tuꝰ cum mariãre:¬
Que ait. dormiuit statimꝙ mariamnẽ occi¬
di fecit ⁊ uirum sororis. U̾m de morte uxoris.
qmͣ supͣ mod̾ diligebat indoluit. a deo. ut
tanqmͣ limaticus crebo in amentiam uer¬
tetur. Cum aũt conualuiss antipatrum
cum mr̃e reuocauit. filios aũt quos de
mariamne susceꝑat alexandrũ ⁊ aristo¬

Expanded text:
ret, vir Salome, quae sibi fuerant imperata Marianne revelavit. Reverso autem Herode, uxor, cum in sinu ejus dormiret, cum lacrymis quae de morte ejus imperaverat, indicavit. Exsiliensque a stratis Herodes, sciscitabatur a sorore: « Dormivitne vir tuus cum Mariannequae ait: Dormivit. » Statimque occidiquam supra modum diligebat adeo indoluit, ut tanquam lunaticus crebro in amentiam verteretur. Cum autem convaluisset Antipatrum cum matre revocavit. Filios autem quos de Marianne susceperat, Alexandrum et Aristo
Abbreviated transcription (Latin):
regnato ctius. Meritus es ut płimos regat
cum amiticiam tanta fide metiris uł tue¬
aris. Recte fecit antonius qui magis de¬
opatre paruit. qmͣ tibi. Te enĩ lucrati su
ica ut miraretur cesar: Mortu ił uͦ cleopatra
et antonio. modicum eẽ reguũ ħodis rõani
ꝯclamabant. Ob hoc augustus. cum retinu
maritimam usq ad pirgũ stratonis qmͣ post
in honorẽ augusti cesarcam appllauit Edi¬
ficauit aũt in ascalone domũ regiam et de¬

Expanded text:
regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Recte fecit Antonius, qui magis Cleopatrae paruit quam tibi. Te enim lucrati sum, ita ut miraretur Caesar. Mortuis vero Cleopatra et Antonio, modicum esse regnum Herodis et Romani conclamabant; ob hoc Augustus, cum restituotamque maritimam, usque ad Pirgum Stratonis, quam post in honorem Augusti Caesaream appellavit. Aedificavit autem in Ascalone domum regiam, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ adium int̾ augustum ⁊ anto¬
nium. cui non interfuit herodes. inisus
ab antonio contra regem arabum ad pe¬
ticionem cleopatre. ut quolib eoꝵ uicto
ip̃sa regnũ illiuis obtiñet. Mortem enĩ
regum orientaliũ. iam tunc moliebatur.
ut ꝓ eis ip̃a regnaret. Cum ꝙ herodem
offensum antonio ced̾e moliret᷑. nec ef¬
ficere ualet. tñ t̾ram iericontinã ⁊ palma¬
rum. ⁊ balsami. feracem in sui dñium iã
transtułat. Uicto gͥ antonio. cũ augustus
rodum uenisset. nec uictum antonium re¬
putaret. cum suꝑeẽt herodes. ꝑiculis occur¬
rens herodes deposito habitu regio. in culiti
pͥuato. stetit añ cesarem. ⁊ ait fateor me u¬
tilem fuisse antonio ⁊ fidelem. qd̃ exꝑtus
fuiss sub. actro si affuissẽ. U̾in nec omino
de fui. auxilia. ⁊ frum̃ta mitũs ei. nec mͦ
deeẽm. si mͥ acqͥescens occidisi cleopat
ad te aũt ueni sp̃e salutis de uirtute. tua p̃su¬
mens. Ad ħ cesar ĩmo saluus esto. ⁊ nunc

Expanded text:
Actium inter Augustum et Antonium, cui non interfuit Herodes, missus ab Antonio contra regem Arabum ad petitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. Cumque Herodem offensum Antonio reddere moliretur, nec efficere valeret, tamen Jerichontinam terram palmarum et balsami feracem in sui dominium jam transtulerat. Victo ergo Antonio, cum Augustus Rhodum venisset, nec Antonium victum reputaret, cum superesset Herodes, periculis occurrens Herodes, deposito habitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: « Fateor me utilem fuisse Antonio, et fidelem, quod expertus fuisses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxilia, et frumenta mittens ei, nec modo deessem, si mihi acquiescens, Cleopatrad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens. » Ad haec Caesar: « Imo salvus esto, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
extingueret᷑. d̾ mirũ uidet᷑. Non est .n. ali¬
qͥs adeo ceuiciens quin clarĩ iudeat lu¬
cernam arcdentẽ qmͣ extinctam p̃sertim.
cum cecucientes ocłi c¬
clariꝰ uideant ad lucer¬
sic distingñt nec pot̾at

Expanded text:
exstingueretur . » Quod mirum videtur. Non est enim aliquis adeo caecutiens, quin clarius videat lucernam ardentem quam exstinctam, praesertim cum caecutientes occlarius videant ad lucersic distinguunt: Nec poterat