comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos. incustodia recrudi uissit. Uocans¬
q sororẽ suã salome. et uirũ eĩ noĩe
alexandrũ: dix̾. Noui uideos demea
morte gainsuros: s honorabiles exeqͥas
hab̾e pot̾o ex planctu lugentiũ. si uos
meis uoluertis ꝑere p̾ceptis. Et moxut
ego
incustodia redusi int̾ficiatis. Sic q¬
fiat ut qui demea morte gaud̾e cupi¬
unt: suor ciuiũ int̾itũ lugere cogant᷑.
Et ne ab eoꝵ sanguinis effusione manũ
retherent singlis qͥnqͣgenas argenti
draginas dari iussit. Cumq dolore in¬
genti angustiaret᷑ antipatrẽ filurm
suũ qũe quasi de nece pat̾na tractãtẽ.
inuincłis religau̾at iussit int̾ficr. eo
qd̃ audita eius morte gauisus nũcia¬
retur. Iam uͦ tantis malis obsessus. ⁊
qͥa se mu̾e ñ posse cognou̾at: mortẽ
accelerare cupiebat. Unde qͣdam die
cũ resediss iussit sibi dari pomũ. et
ad eiꝰ purgationẽ gladiũ. Cũq suꝑ
sinistrã recubuiss. ictu fenentis inse¬
ip̃m mbrauit. se que ꝓpͥa man ꝑcus¬

Expanded text:
ustodia retrudi jussit. Vocansque sororem suam Salomen, et virum ejus nomine Alexandrum, dixit: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed honorabiles exsequias habere potero ex planctu lugentium, si vos meis volueritis parere preceptis; et mox ut ego in custodia rectusi, interficiatis; sicqfiat, ut qui de mea morte gaudere cupiunt, suorum civium interitum lugere cogantur. Et ne ab eorum sanguinis effusione manum retraherent, singulis quinquagenas argenti drachmas dari jussit. Cumque dolore ingenti angustiaretur, Antipatrum filium suum, quem quasi de nece paterna tractantem vinculis religaverat, jussit interficere, eo quod audita ejus morte gavisus nuntiaretur. Jam vero tantis malis obsessus, et quia se vivere non posse cognoverat, mortem accelerare cupiebat. Unde quadam die cum resedisset, jussit sibi dari pomum, et ad ejus purgationem gladium. Cumque super sinistram recubuisset, ictum ferientis in seipsum libravit, seque propria manu percus
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sponsi dr̃. Eg̃o flos campi: et lili¬
um conuallũ. Et̃ qr ecclia de p̾sentis
uite amore ad celeste desid̾ium trãsit.
recte etiam naz areth galilee dr̃ que
transinigratio int̾pretat᷑. Qd̃ aũ sub¬
didit ut adimpleret᷑ qd̃ dictũ est ꝑ¬
ꝓphas. qm̃ narareus uocabit᷑: hoc teᷤ¬
timoniũ ut diximꝰ inseptuaginta
int̾p̾tib ñ halet᷑. Nonninlli eñ de
ysaie ꝓph̾e libro sumptũ eẽ uolunt ubi
scͥptũ est. Exiet mrga de radice iesse. et
flos de radice eius ascendet. Nos autem
dicimꝰ qͥa si fixum de scͥpt᷑is posusset e¬
uangłista testimoniũ ñ dic̾et ꝑ ꝓpħ̾as:¬

Expanded text:
os campi, et lilium convallium . » Et quia Ecclesia de praesentis vitae amore ad coeleste desiderium transit, recte etiam Nazareth Galilaeae dicitur, quae transmigratio interpretatur. Quod autem subdidit: « Ut adimpleretur quod dictum est ocabitur, hoc testimonium in Septuaginta interpretibus non habetur. Nonnulli enim de Isaiae prophetae libro sumptum esse volunt, ubi scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice ejus ascendet . Nos autem dicimus quia si fixum de Scripturis posuisset Evangelista testimonium, non dixisset p
Abbreviated transcription (Latin):
ra qͦ uiscera tanto dolore urebant᷑:
ut ꝑ secretũ nature ea digerere ind̾et̃.
Prurigo qͦ totius corporis intantũ
intolerabilis erat: ut etiam ueren¬
da putͥda u̾mib scaturirent. In erat
etiam ei anhelitꝰ fetidus: in tantum
ut uix medicoꝵ aliqͥs ꝓ adhibendis
medicaminib ad eum accede̾ poss.
Deniq ñ nullos medicoꝵ in ip̃a ẽ¬
qͥ eĩ saluti ꝓdesse possent nec uellent.
Insuꝑ etiam famen sitimq intolerabi¬
lẽ sustinebat: et qd̃ grauius erat om̃is
cib ee pot̾ infastidiũ ei erat. In sopm¬
etatẽ talẽ sustinebat: ut dies noctis¬
q ꝑuigiles duc̾et. Qd̃ si parũ obdor¬
miss fantasias pariebat᷑ ut se obdormiᷤᷤ¬
se peniteret. S cũ nuio amore p̾sen¬
tis uite estuaret: iussit se defenz traus
iordanẽ ubi erant aqͦ calide qͤ etiam
languentib medicabiles dicebant᷑.
S que aliis utiles erant. illi nichil ꝓ¬
tner̃t: ut intellig̾e̾t se diuina ultioe

Expanded text:
ra quoque viscera tanto dolore urebantur, ra quoque viscera tanto dolore urebantur, ut per secretum naturae digeri viderentur. Prurigo quoque totius corporis in tantum intolerabilis erat, ut etiam verenda putrida vermibus scaturirent. Inerat etiam et anhelitus fetidus in tantum, ut vix medicorum aliquis pro adhibendis medicamentis ad eum accedere posset. Denique nonnullos medicorum in ipsa aegqui ejus saluti prodesse possent, nec vellent.  etiam famem sitimque intolerabilem sustinebat. Et quod gravius erat, omnis cibus et potus in fastidium ei erat. Insomnietatem talem sustinebat, ut dies noctesque pervigiles duceret. Quod si parum obdormisset, phantasma patiebatur, ut se obdormisse poeniteret. Sed cum nimio amore praesentis vitae aestuaret, jussit se deferri trans Jordanem, ubi erant aquae calidae, quae etiam languentibus medicabiles dicebantur. Sed quae aliis utiles erant, illi nihil profuerunt, ut intelligeret se divina ultione
Abbreviated transcription (Latin):
Ettur herodes qͥ tanto sceleri sefec̾at
auctorẽ ut nec ab ipsius dm̃ ꝑsecitiz¬
one manũ retraheret: ñ pot̾at rema¬
nere multus. Quia em̃ fraudulenter
regnũ uideoꝵ pͥmus ex gentilib adep¬
tus fũat: ñ solum uideis multa mala
intulerat. uerũ etiam in filiis ꝓpͥis par¬
ricida extiterat. et suꝑ omĩa mala qͤ
longũ est enumerare. cũ saluatorẽ
muncli natũ audiss. fellis iniudia cõ¬
motus: ut unũ ꝑ dere poss qũe ad reg¬
nandũ audierat natum. om̃s pueros
in bethleẽ et mom̃ib finib eiꝰ int̾fiet
nissit. Tantaq rabies eius animum
succenderat: ut nec ꝓpt̾ multitu dinẽ
morientium nec ꝓpt̾ ꝑ uuloꝵ inno¬
cenciam asua seincia cessaret. ꝓpt̾
qd̃: diuina uttione ꝑcussus inmedi¬
cabilẽ passus est egritudinẽ. Fr̃at em̃
febris ei acerrima. suspitia ⁊ anhelit̾
assidui. spamꝰ qͦ totiꝰ corporis: ita ut¬
biis corpus attenuau̾at: ita ut uesti¬
gia inflatione pedũ gͣuarent᷑. Int̾io¬

Expanded text:
tur Herodes, qui tantorum scelerum se fecerat auctorem, ut nec ab ipsius Domini persecutione manum traheret non poterat remanere inultus. Quia enim fraudulenter regnum Judaeorum primus ex gentibus adeptus fuerat, non solum Judaeis multa mala intulerat, verum etiam in filiis propriis patricida exstiterat. Et super omnia mala, quae longum est enumerare, cum Salvatorem mundi natum audisset, fellis invidia commotus, ut unum perdere posset, quem ad regnandum audierat natum, omnes pueros in Bethlehem, et in omnibus finibus ejus interficere jussit. Tantaque rabies ejus animum succenderat, ut nec propter multitudinem morientium, nec propter parvulorum innocentiam, sua saevitia cessaret. Propter quod divina ultione percussus immedicabilem passus est aegritudinem. Erant ei febris et acerrima suspiria, et anhelitus assidui, spasmus quoque totius corporbus corpus attenuaverat, ita ut vestigia inflatione pedum gravarentur; interio
Abbreviated transcription (Latin):
quo tu sĩ uis. Hocaũ dicebat ait euã¬
gelista significans qua morte ẽẽt da¬
rificaturus dñi. Et ue dura et intole¬
rabit petꝰ uid̾etur passio crucis: hanc
suo exemplo pius magister lenire cu¬
rauit dicens. Sequere me: io estimit¬
tare me. Acsi dic̾et dñs. Tanto ergo
tolerabiliꝰ crucis passionẽ sustinebis.
quanto in eius sufferencia mea teseqͥ
uestigia recordab̾is: ut sic̃ ego ꝓtua sa¬
lute crucis patibulũ sustrnereñ distu¬
l: ita qͦq et tu ꝓ confessione nõis mei
pati te debere non memiñis. Quia et
gloriosiorẽ palmam maitirii conseqͤris.
quo ad hanc ꝓmerendam airius iter
magisti sequeris. Seqͥ em̃ dñm ĩmit¬
tar est: sic̃ ip̃e dixit. Si quis uult post
me uenire: et Rł. Et it̾m. Qui mͥ niniᷤᷤ¬
trat: me seqͣtur. Sequutꝰ est petrus
sic̾ et ip̃e dñs ꝓ redemptione gen̾is
humani eam amplecti dignatus est
implens illud qd̾ ait iohes apłs. Qͥ¬

Expanded text:
 » -- « Hoc autem dicebat, ait evangelista, significans qua morte esset clarificaturus Deum. » Et ne dura et intolerabilis Petro videretur passio crucis, hanc suo exemplo pius magister lenire curavit, dicens: « Sequere me, » id est imitare me. Ac si diceret Dominus: Tanto ergo tolerabilius crucis passionem sustinebis, quanto in ejus sufferentia mea te sequi vestigia recordaberis: ut sicut pro tua salute crucis patibulum sustinere non distuli, ita quoque et tu pro confessione nominis mei pati te debere memento. Quia eo gloriosorem palmam martyrii consequeris, quo ad hanc promerendam arctius iter magistri sequeris. Sequi enim Dominum, imitari est, sicut ipse dicit: « Si quis vult post me venire, » etc. . Et iterum: « Qui mihi ministrat, me sequatur . » Secutus est Petrus sicut et ipse Dominus pro redemptione generis humani amplecti dignatus est, implens illud quod ait Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sbit̾is qͥa iam urtͥb euangelistaꝵ libͥs
de humanitate saluatoris satis scͥptum
habebant: ut eis dediuinitate sermo¬
nẽ facet. atq ad meitioriam futor scͥp¬
tum relinqͤret. maxime ad cõuncendã
illoꝵ hesim qͥ dicebant xp̃m ante ma¬
riam ñ fuisse. Qd pͥmũ se negauit fac¬
turũ s ilus inp̾ce ꝑseuerantib ñ alit̾¬
ad quieuit: nͥ om̃s tͥduano ieiuno do¬
minũ in cõmune p̾carent᷑. Qd̾ cũ fecis¬
ut usq ad contẽplandam patͥs et filii
taret. qd̾ nob̾ sitientib ꝓpinaret. Un
de euangłii sui tale est exordiũ. In pͥn
ulla ambiguitate credenda sint. que
ioħes scͥpsit. ip̃e manifestat cũ subuing̃.
Et scimiꝰ qr uerũ est testimoniũ eiꝰ. Et̃ noᷤ¬

Expanded text:
sbyteris, quia jam in tribus evangelistarum libris de humanitate Salvatoris satis scriptum habebant, ut eis de divinitate sermonem faceret, atque ad memoriam futurorum scriptum relinqueret, maxime ad convincendam illorum haeresim, qui dicebat Christum ante Mariam non fuisse: quod primum se negavit facturum, sacquievit, nisi omnes triduano jejunio Dominum in commune precarentur. Quod cum fecisut usque ad contemplandam Patris et Filiitaret, quod nobis sitientibus propinaret. Unde et Evangelii sui tale est exordium: « In prulla ambiguitate credenda sunt quae Joannes scripsit, ipse manifestat cum subjungit: « Et scimus quia verum est testimonium e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło in macłatos custodientes nĩ¬
te. manu. et lingua in bono oꝑe ex̾¬
cent: cõtẽplatiua nͦ illis maxime dat᷑.
qͥ post longua ex̾cicia monastice uite
secreta loca hereini sibi eligunt: ubi
absq impedim̃to hominũ lectioni
et orationi insistere. et soli deo possĩt
inherere: et quantũ humana fragi¬
iitas patitur. aliqͦciens cetib angłoꝵ
m̃te adiungi: dicentes cũ psalii sta.
Ec̃ce elongauz fugiens: et mansi in
solitudine. Hocaũ iut̾ actinã et cõ¬
templatiuam uitam distat. qͥa acti¬
ua hic incipit et hic funt᷑ Contem¬
platiua uͦ hic habet initium s infu¬
turo plemius ꝑficiet᷑. Quis enĩ in
illa uita esurientib tͥbuet cibum
ubi esunt nemo cũ panis sit ibi ui¬
uus: Quis ibi sicienti potũ tͥbuet
ubi est fons uiuus. ex qͦ qͥ gustau̾t
nũqm̃ siciet in et̾nũ: Quis uestiet
nudũ ubi stola est in mortalis: Quis ui¬
sitabit infirmũ ubi qui infirmet᷑ ñ est:
Quis sepeliet mortuũ ubi regio est ui¬

Expanded text:
hoc saeculo immaculatos custodientes, mentem, manum, linguam in bono opere exercent. Contemplativa vero illis maxime datur, qui post longa exercitia monasticae vitae, secreta loca eremi sibi eligunt, ubi absque impedimento hominum, lectioni et orationi insistere et soli Deo possint inhaerere, et quantum humana fragilitas patitur, aliquoties coetibus angelorum mente adjungi, dicentes cum Psalmista: « Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . » Hoc autem inter activam et contemplativam vitam distat, quia activa hic incipit et hic finitur: contemplativa vero hic habet initium, sed in futuro plenius perficietur. Quis enim in illa vita esurientibus tribuet cibum, ubi esurit nemo, cum panis sit ibi vivus? Quis ibi sitienti potum tribuet, ubi est fons vivus, ex quo qui gustaverit, nunquam sitiet in aeternum? Quis vestiet nudum, ubi stola est immortalitatis? Quis visitabit infirmum, ubi qui infirmetur non est? Quis sepeliet mortuum, ubi regio vi
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmaꝵ compunctione ꝓ pcc̃oꝵ remiᷤᷤ¬
sione et et̾ne uite ꝑceptione dulcissi¬
me suspirare. S tam̃ utrũq discipu¬
lum inutraq uita nullus ignorat
eẽ ꝑfectũ. Et̃ actiua qͥdem uita. ge

Expanded text:
lacrymarum compunctione, pro peccatorum remislacrymarum compunctione, pro peccatorum remissione et aeternae vitae perceptione, dulcissime suspirare. Sed tamen utrumque discipulum, utraque vita nullus ignorat esse perfectum, et activa quidem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ego ueniens aditã eũ ducã ꝑhẽnẽ
et etͥ̾na remun̾atione eñ cdarificẽ Sꝑi¬
talit̾ aũ ꝑ hos duos discipłos. dias fi¬
delium uitas in qͥb eccłia constat ac¬
ciꝑe possumꝰ. actiuam scił et cõtem¬
platiuam: quarũ una in labore est.
alt̾a mreqͥe. ꝑ petrum em̃ cui dictũ
est se quere me: actiue uite labor ȩx¬
primit᷑. ad qm ꝑtinet esurienti cibũ.
sicienti potum. nudo tͥbuere uestim̃¬
tum: susciꝑe hospicẽ. insitare infir¬
mũ. sepelire mortuũ. eirantẽ corng̾e.
insipientẽ doc̾e ꝓ u̾tate et iusticia
etiam si necessitas fu̾it. usq ad mortẽ
certare: his aũ qui in regimine positi
sunt: qͣlit̾ subiecti uictum et uestitũ
habeant. intenta sollicitudine ꝓinde.¬
D iohem uͦ de qͦ dictum est sic eũ uolo
mañe donec uenam contẽplattue uite
suauitas designat᷑ ad qmͣ ꝑtinet remo¬
tis om̃ib curis et sollicitudinib lectiõi
et oroni assidue insistere. crebra qͦq

Expanded text:
e veniens ad vitam eum ducam perennem, et aeterna remuneratione eum clarificem. Spiritualiter autem per hos duos discipulos, duas fidelium vitas, in quibus Ecclesia constat, accipere possimus, activam scilicet et contemplativam. Quarum una in labore est, altera in requie. Per Petrum enim, cui dictum est: « Sequere me, » activae vitae labor exprimitur, ad quam pertinet esurienti cibum, sitienti potum, nudo tribuere vestimentum, suscipere hospitem, visitare infirmum, sepelire mortuum, errantem corrigere, insipientem docere, pro veritate et justitia etiam, si necessitas fuerit, usque ad mortem certare. His autem qui in regimine positi sunt, qualiter subjecti victum et vestitum habeant, intenta sollicitudine praeictum est: « Sic eum volo manere donec veniam, » contemplativae suavitas designatur, ad quam pertinet, remotis omnibus curis et sollicitudinibus, lectioni et orationi assidue insistere. Crebra quoque
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi inlectulo ita se collegit in se¬
pulchro: atq mnoratione expleta
indentib discipsis ad posit̾ est ad pa-¬
tres suos tã extraneus a dolore corꝑis:
quã aliemis fu̾at a corruptione carniᷤ.
Quo in loco t̾ra sensim abimo dicit᷑
ebulire: ita ut ñ nulli eum creclid̾int
eccłie nat᷑ali morte uitam finuit: ideo
adño dictũ est. sicesi uolo man̾e don
ueniam. Qd̾ est dice. Nolo eum ꝑ uio

Expanded text:
n sepulcro, atque oratione expleta, videntibus discipulis, appositus est ad patres suos, tam extraneus a dolore corporis quam alienus fuerat a corruptione carnis. Quo in loco terra sensim ab imo dicitur ebullire, ita ut nonnulli eum crediderint Ecclesiae naturali morte vitam finivit, ideo a Domino dictum est: « Sic eum volo manere donec veniam. » Quod est dic
Abbreviated transcription (Latin):
iohes: qi ex eo die qͦ primo hõĩ dictũ
est qͦcũq die comedis deligno scien¬
cie bom et mali morte morieris. nullꝰ
est qͥ gustet uitam: qͥ ñ gustet mortẽ.
Deniq et si hełias et enoch ad hucui¬
u ẽẽ credunt᷑: tam̃ sciendũ est. qͥa ad
tempꝰ mortẽ corꝑis distuleit ñ penitꝰ

Expanded text:
es, quia ex eo die quo primo homini dictum est: « Quocunque die comederis de ligno scientiae boni et mali, morte morieris , » nullus est qui gustet vitam qui non gustet mortem. Denique, etsi Elias et Enoch adhuc vivi esse creduntur, tamen sciendum est quia ad tempus mortem corporis distulerunt, non penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicẽt. Nolo eum ꝑ passionẽ mar¬
tirii p̾sentis ute cursũ confummnare.
s sic eum uolo man̾e doñ eccliastica pa¬
ce fumata transitu naturalis mortis ꝑpe
fide multas tͥbulationes cẽ passurũ:
s p̾dixit eũ ꝑ martiriũ p̾sentẽ uitam
ñ eẽ consummaturũ. Nam in actib a¬
postoloꝵ publice uirgis cesus legit᷑ qnͣ¬
do ibant discipłi a conspetu concilii gau¬
dentes. qm̃ digni habuti erant pro nõie
ihu contumelias pati. Et a domiciano
impussimo cesare. inferuentis olei do¬
lium missus legit᷑: ex quo tantũ liber
exiit a dolore corꝑis: quantũ alienꝰ erat
a corruptione carnis. Nam et inhisto¬
ria eccłiastica legimꝰ. eũ ueneno eẽt po¬
tatum et nichil inali passum. impleta
meo qd̃ a dño dictum fu̾at. ⁊ si mortife¬
rum qͥd bib̾int ñ eis nocebit. Ptꝰ ea uͦ ꝓꝓ¬
ter insuꝑabilẽ constanciam euangeli¬
zandi ab eodẽ pͥncipe in pathinos insu¬
la exilio est relegatus: ubi consorcio de¬

Expanded text:
t: Nolo eum per passionem martyrii praesentis vitae cursum consummare, sed sic eum volo manere donec, ecclesiastica pace firmata, transitu naturalis mortis, perfide multas tribulationes esse passurum, sed praedixit eum per martyrium praesentem vitam non esse consummaturum. Nam in Actibus apostolorum publice virgis caesus legitur, quando ibant discipuli a conspectu concilii gaudentes, quoniam digni habiti erant pro nomine Jesu contumelias pati . Et a Domitiano impiissimo Caesare in ferventis olei dolium missus legitur, ex quo tantum liber exiit a dolore corporis, quantum alienus erat a corruptione carnis. Nam in historia Ecclesiastica legimus eum veneno esse potatum, et nihil mali passum, impleto in eo quod a Domino dictum fuerat: Et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit. Postea vero propter insuperabilem constantiam evangelizandi, ab eodem principe in Pathmos insulam exsilio est relegatus, ubi, consortio de
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista ñ declarat: tam̃ ex eo qd̃ ait
conu̾sus petr̃ uidit illũ discipłm quẽ
diligebat ihc sequentẽ tacite innuit
qr mox ut dñs ait pet᷑ seq̾re me lurre¬
xit: ⁊ a loco conuiuii abire cepit. Cuiꝰ
iussionẽ petrꝰ etiam adlitt̾am imple¬
re desiderans sequutꝰ est illũ corporali
gressu. Secut᷑ est aũ dñm et petrum
ille discipls̾ quẽ diligebat ih̾e: ioh̾es
scil̃ noĩe cuius est hoc euangłium.
Neq enim a conlectatu illiꝰ se indig
nouerat. Nec incredibilẽ qd̃ petrꝰ et
ioh̾es uestigio corporali dñm sint se¬
cuti: qͥa nec dũ intelligebant qͥd sꝑi¬
talit̾ significaret hoc qd̃ clñs petͦ dix̾at
Seq̾re me. Sed qr beatꝰ iohes ꝑsonã
suam ex ꝓprio noĩe innotesc̾e noluit:
designauit ex m̾ito cum dix̃. Uidit

Expanded text:
ta non declarat; tamen ex eo quod ait: « Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem, » tacite innuit quia mox ut Dominus dixit Petro, « Sequere me, » surrexit a loco convivii et abire coepit. Cujus jussionem Petrus etiam ad litteram implere desiderans, secutus est illum corporali gressu. Secutus est autem Dominum et Petrum ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes scilicet nomine, cujus est hoc Evangelium. Neque enim a consectatu illius se indignoverat. Nec incredibile est quod Petrus et Joannes vestigio corporali Dominum sint secuti, quia necdum adhuc intelligebant quid spiritualiter significaret hoc quod Dominus Petro dixerat, « Sequere me. » Sed quia beatus Joannes personam suam ex nomine innotescere noluit, d
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ consuetudinẽ habent scĩ uir. ut
qͦciens de se iuira et magna locunt᷑.
ad aliam transeant ꝑsonaui: et sic de
se quasi de alio loquant᷑. sic moyses fec̾:
quando de se quasi de alio locutꝰ ẽ clicẽs.¬

Expanded text:
onsuetudinem habent sancti viri, ut quoties de se mira et magna loquuntur, ad aliam transeant personam, et sic de se quasi de alio loquantur: sicut fecit Moyses quando de se quasi de alio locutus est, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
alio p̾misit dicens. uir erat int̾ra hus
noĩe iob. Hant gͦ humilitatẽ seruãs
beatꝰ iohes: in tota serie sui euangłii
ꝓpͥum noĩ pon̾e noluit. Dat autẽ
⁊ aliud inditiũ sue cognitionis ueatꝰ
iohes euangłista cũ subiungit. qui
et recubuit incena suꝑ pectus dm̃
Et dix̾. dñe quis est qui tradet te. In
ultima cena qmͣ cdñs cũ discipłis ya¬
buit suis: ut suꝑior textus euangłii
narrat discipulus ille supͣ pectus ma¬
gistii recubuit. Et̃ cũ dic̾e̾t dñs imꝰ
ex nobis metradits est: contͥstatis om̃ib
innuente sibi petͦ int̾rogauit magistrũ
ioh̾es dicens. Dñe qͥs est qui tradet te: Et
ne om̃ium consentias dira suspitio tor¬
queret. certos cos redlidit dicens. Qui
intingit manũ mecũ in parapside. hic
me tradet. Qd̾̃ autẽ discipłs ille fupͣ pectꝰ
magistri recubuit. ñ solum p̾sentis dilec¬
tionis inditium fuit. s euam futi mift̾ii
signum. Quia em̃ inpectore ih̾n sunt

Expanded text:
us, nomine Job. . « Hanc ergo humilitatem servans beatus Joannes, in tota serie sui Evangelii proprium nomen ponere voluit. Dat autem et aliud indicium suae cognitionis beatus Joannes evangelista, cum subjungit: « Qui et recubuit in coena super pectus Domini, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? » In ultima coena quam Dominus cum discipulis habuit suis, ut superius textus Evangelii narrat, discipulus ille supra pectus magistri recubuit: et cum diceret Dominus: Unus ex vobis me traditurus est, contristatis omnibus, innuente sibi Petro, interrogavit magistrum Joannes, dicens: « Domine, quis est qui tradet te? » Et ne omnium conscientias dira suspicio torqueret, certos eos reddidit, dicens: « Qui intingit manum mecum in paropside, hic me tradet. » Quod autem discipulus ille supra pectus magistri recubuit, non solum praesentis dilectionis indicium fuit, sed etiam futuri mysterii signum. Quia enim in pectore Jesu sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uolo mau̾e donͨ ueniam: id est cos qͦs
gustu mee contẽplationis debriau̾o
sẽꝑ ꝓfic̾erit uolo. qͦ atusq me indie
iudicii apparente cũ et̾na recͥbutione
de fide transeant ad speciẽ. Iam enim
descͥptionẽ sui euangelii beatꝰ ioh̾es
nob̃ ꝯmendat: cũ dicit. Kꝯic est disci¬
pulus ille qͥ testimoniũ ꝑhibet de his.
et scͥpsit hec. ꝑhibuit qͥ ppe iohes dño testimõi
dicendo: ꝑhibuit recte uiuendo. ꝑhi¬
buit euangeliũ scͥbendo: ꝑhibet etiã
cotidie cum euangeliũ qd̃ scͥpsit in ec¬
clesia a fidelib legit᷑ uel audicur. S
gratũ forte uidebit᷑: si qͤ occasio illi e¬
uangeliũ scͥbandi fuerat breuit̾ cõme¬
moremꝰ. Nam post dñi ascensioneni:
ꝑ sexaginta ferme annos absq ullo
ãmnicdo scͥbend euangłium p̾dicauit.
S cũ ꝓpt̾ insuꝑabilẽ constanciã euã¬
gelirandi ut dixim̃ a domiciano im¬
pussimo cesare in pathinos insula ex¬
lio relegatus fuisset: inrũpentes mecle¬

Expanded text:
eniam, » id est, eos quos gustu meae contemplationis inebriavero, semper proficere volo, quoadusque me in die judicii apparente, cum aeterna remuneratione de fide transeant ad speciem. Jam enim descriptionem sui Evangelii beatus Joannes nobis commendat, cum dicit: « Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. » Perhibuit quippe Joannes Domino testimonium docendo, perhibuit recte vivendo, perhibuit Evangelium scribendo, perhibet etiam quotidie, cum Evangelium quod scripsit in Ecclesia a fidelibus legitur vel auditur. Sed gratum forte videbitur, si quae occasio illi Evangelium scribendi fuerit, breviter commemoremus. Nam post Domini ascensionem, per sexaginta ferme annos absque ullo adminiculo scribendi Evangelium praedicavit. Sed cum propter insuperabilem constantiam evangelizandi, ut diximus, a Domitiano impiissimo Caesare in Pathmos insulam exsilio relegatus fuisset, irrumpentes in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
didims et nathanael qͥ erat a chara
galilee. ⁊ filii ⁊ ebedei: et alii ex discipłis
cius duo. Iius frustra tota nocte mpiᷤᷤ¬
cando laborantib. mane stecit ih̾c in
littore: eoꝵ q rete copiosa multitudĩe
piscium repleuit. Egressis q ilt ad t̾¬
ram: ait. uenite prandete. In qͦ prau¬
dio: dñs petrũ ter an se amaret int̾¬
rogauit. Cui post tͥnam negationẽ
t̾cio confitenti suũ amorẽ: t̾cio suas
oues cõmendauit dicens. Si diligis
me: pasce ones meas siue agnos incoᷤᷤ.

Expanded text:
Didymus, et Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando laborantibus, mane stetit Jesus in littore, eorumque rete copiosa multitudine piscium replevit. Egressisque illis ad terram, ait: Venite, prandete. In quo prandio Dominus Petrum ter an se amaret interrogavit. Cui, post trinam negationem, tertio confitenti suum amorem, tertio suas oves ei commendavit, dicens: Si diligis me, pasce oves meas, sive agnos meos.
Abbreviated transcription (Latin):
indebit mortẽ: Sub audit᷑ nullus.
Demq sic̾ in patiũ litt̾is inueniius:
cum longuo confectꝰ senio ephesi mo¬
raret᷑: in tantũ ut discipłoꝵ. manib
sustentatꝰ uix ad eccłiam ꝑgeret. sci¬
ens diem mortis sue inmuinere iussit
sibi p̾parari sepuicrũ. Et dñica die ptꝰ
post celebrationẽ missaꝵ ⁊ ammoni¬
tionẽ ftãm discipłoꝵ. ꝑceptione corꝑis¬

Expanded text:
idebit mortem? » subauditur nullus. Denique sicut in Patrum litteris invenimus, cum longo affectus senio Ephesi moraretur, in tantum, ut, discipulorum manibus sustentatus, vix ad ecclesiam pergeret, sciens diem mortis suae imminere, jussit sibi praeparari sepulcrum, et dominica die, post celebrationem missarum, et admonitionem factam discipulorum, perceptione cor
Abbreviated transcription (Latin):
Quia aũ petrꝰ apłs inextensione manu¬
um. in cinctione alt̾ius. in ductu qͦ nol¬
let suani passionẽ intellex̾at significa¬
tam. uoluit scire defr̾e et cõdiscipłõ qͣ
morte et ip̃e tranfiturus ẽẽt ad uitam
Et indens eum sequentẽ ait. Dñe: hic añ

Expanded text:
Quia enim Petrus apostolus in extensione manuum, in cinctione alterius, in ductu quo nollet, suam passionem intellexerat significatam, voluit scire de fratre et condiscipulo qua morte et ipse transiturus esset ad vitam. Et videns eum sequentem, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾at cũ dicit. Conu̾sus petr̾: uidit
illũ discipłm qũe diligebat iħc seqͦn¬
temi. Resolutionẽ sui corꝑis ostendit:
cum ait. Et non dix ei ih̾e ñ morit᷑:
s sic eum uolo man̾e. Descͥptionẽ eũa¬
gelii: cũ subiungit. Hic est discipłs
ille qui testimoniũ ꝑhibet de his: et
scͥpsit hec. Sed ut exordia huius loc¬
tionis planius intellig̾e ualeamus:
libet suꝑiora parũꝑ ad federe. Supͣ
enim retulit idem ioh̾es euangłista
qͥa discipulis post dr̃ resurectionẽ

Expanded text:
 Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem. » Resolutionem sui corporis ostendit, cum ait: « Et non dixit ei Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere. » Descriptionem Evangelii, cum subjungit: « Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. » Sed ut exordia hujus lectionis plenius intelligere valeamus, libet superiora parumper attendere. Supra enim retulit idem Joannes evangelista quia discipulis post resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
foris: so est coram hoĩb oꝑan unde
et inpsalmo dicit᷑. Eciet hõ ad opus
suũ. Et ip̃e dñs dic̃. Luceant oꝑa ur̃a
coram hoĩb. S plus me delectat qd̾
ip̃au̾itas tamqmͣ pastor bonus. Et
ideo doctor bonꝰ quodãmͦ nos ammo¬
nuit sodm quẽ admodũ intellig̾e
debeamꝰ quo ait. ingrediet᷑ et egredi¬
etur et paschua inuemiet. cum secutꝰ

Expanded text:
e et in psalmo dicitur: Exiet homo ad opus suum ; et ipse Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat quod ipsa Veritas tanquam Pastor bonus, et ideo doctor bonus, quodam modo nos admonuit secundum quem modum intelligere debeamus quod ait: Ingredietur et egredietur, e
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiat iudicem uenturũ. An st̃
gͦ quos ñ audier̃t ones inqͥb ñ erat
uox xp̃i: errantes falsa dicentes. in¬
ania garrientes. uana fingentes. mise
his uͦ cum doct̾ͥnis fins ꝓcul expulsis:
uideamꝰ qͦ nos pastor bomis uocat.
Dicit enim. Ego sum ostium ꝑ me
si qͥs intͦierit saluabit᷑: et ingrediet᷑
et egrecliet᷑ et paschna inuemiet. Et̃
hoc euident̾ oftendit ñ solum pasto¬
rem. s etiam oues int̾re ꝑ oftium. S
qͥd est ingrecliet̃ et egrediet᷑. et pas-¬
de eccl̃ia sic̃ ait ip̃e iohes euangłista ine¬
pistola sua ex nob̃ exierunt. s ñ erant
ex nob̃: ñ est utiq bonũ. Talis gͦ egreᷤᷤ¬
sus ñ poss a bono pastore laudari nt di¬
ceret. et ingreclict᷑. et egrediet᷑ et pas¬
chua inuemet. Est gͦ aliqͥs non solũ
ingressus. uerũ etiã egressus bonꝰ ꝑ os
tium bonũ qd̃ est xp̃c. S qͥs est ille san¬
dabił et beat̃ egressus: Possum̃ qͥdem
dic̾e ingredi nos qnͣdo int̾nis aliquid

Expanded text:
annuntiat venturum. Alii sunt ergo quos non audierunt oves in quibus non erat vox Christi; errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miserHis vero cum doctrinis suis procul expulsis videamus quo nos pastor bonus vocat. Dicit enim: Ego sum ostium. Per me si quis introierit, salvabitur: et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. « Et hoc evidenter ostendit non solum pastorem, sed etiam oves intrare per ostium. Sed quid est, ingredietur et egredietur, et pasde Ecclesia, sicut ait ipse Joannes evangelista in epistola sua: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari, ut diceret: Et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus bonus tium bonum, quod est Christus. Sed quis est ille laudabilis et beatus egressus? Possum quidem dicere ingredi nos, quando interius aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ait ego ueni ut uitam habeant hoc
quia iustus ex fisde uiuit. Et habundã¬
cius habeant. qͥ ꝑseuerando usq infi¬
nem ꝑ illud ostium id est ꝑ fidem xͥ
Et habundantiꝰ habebunt uitã ne¬
mendo quo pastor ille precessit. ubi
m̃qmͣ deide moriant᷑. Qmͣuis eigo
et hic in ip̃o ouli non de sunt pascna
qm̃ ad utrumq possumꝰ inteltig̾e
qd̾ dictũ est et pascua muemiet idẽ ad
ingressum et ad egressum: tam̃ uera
pascua inueniet ubi saturent᷑ qui e¬
suriunt et sitiunt iusticiam. qualẽ
pascuã inuenit cui dictum est ho-¬
die mecũ eris inꝑadiso.¬

Expanded text:
ait: Ego veni, ut vitam habeant, hoc quia justus ex fide vivit ; et abundantius habeant, qui perseverando usque in finem, et abundantius habebunt vitam veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desint pascua, quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est: « Et pascua inveniet, » id est, ad ingressum et ad egressum, tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur « qui esuriunt et sitiunt justitiam : » qualia pascua invenit, cui dictum est: « Hodie mecum eris in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicabunt isi mittant᷑: Et quia
ꝑ se uenerunt: et ñ sunt ab eo missi:
sures sunt et latͦnes. Nam ante ad¬
uentum xp̃i falsi fuerunt in ppło
cłi ꝓpħe falsi doctores. sic̃ post ad nẽ¬
tum illrus sub noĩe xͥano qm̃ płim¬
berentes. de quib dictum est. fures sũt
et latͦnes. so est ad furandum et occi¬
denclum uenerunt s ñ audiert eos
ille que uere sunt oues. ñ sub pelle o¬
uia lupinũ cor abscondentes. Igit᷑
qui ante aduentum xp̃i p̾dicaner̃t

Expanded text:
dicabunt, nisi mittantur ? Et quia per se venerunt, et non sunt ab eo missi, fures sunt et latrones. Nam ante adventum Christi falsi fuerunt in populo Dei Prophetae, falsi doctores, sicut post adventum illius sub nomine Christiano quamplfalsae, de quibus dictum est: Fures sunt, et latrones, id est, ad furandum et occidendum venerunt. Sed non audierunt eos illae quae verae sunt oves, non sub pelle ovina lupinum cor abscondentes. Igitur qui ante adventum Christi praedicaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ascend̾e querirnt. Qua ꝓpt̾ dñs sum¬
litudinẽ ꝓposint de grege suo: et de
hostio qua intͣtur ad omile. Quid em̃i
ꝓ dest uana iactantium de bene uiuẽ¬
do infiatio. dum adfinẽ ꝑpetualit
bene uiuench inita eoꝵ. ñ ꝑneniat.
Ad hoc enĩ debet unicuiq ꝓdesse bene
uuere: ut det᷑ illi semꝑ bene inuere.
Nam sic̃ ñ dat᷑ semꝑ bene inuere: quid
ꝓdest es bene uiu̾e ad tempꝰ: Igit᷑ non
bene inu̾e dicendi sunt qͥ fine bene in¬
ireni uel cecitate nescrunt uel infla¬
tione contempnunt. Non est antẽ
cuiqmͣ spes uera et certa semꝑ bene
inuench. ifiagnoscat urtã que est xͨ:¬
et ꝑ iamiã intret mouile. Sunt em̃
quidam hoĩes qui insus głant᷑ morib
⁊ alios post se trahere quenint: nõ
de xͥ p̾ceptis instiuentes suos sectato¬
res s suis exemplis inu̾e eos suaden¬
tes. De quib alio loco ip̃a u̾itas ait.
Docentes doctnas hominiũ ⁊ mandata

Expanded text:
ascendere quaerunt. Quapropter Dominus simascendere quaerunt. Quapropter Dominus similitudinem proposuit de grege suo, et de ostio, qua intratur ad ovile. Quid enim prodest vana jactantium de bene vivendo inflatio, dum ad finem perpetualiter bene vivendi vita eorum non perveniat? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere. Nam si cui non datur semper bene vivere, quid prodest ebene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quae est er januam intret in ovile. Sunt enim quidam homines qui in suis gloriantur moribus, et alios post se trahere quaerunt, non de Christi praeceptis instruentes suos sectatores, sed suis exemplis vivere eos suadentes. De quibus alio loco ipsa Veritas ait: docentes doctrinas hominum, et mandata
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ phariseoꝵ qui se uidere iac¬
tabant cũ ceci erant uenenatam
et suꝑbam ⁊ in sanabilẽ arrogancrã
dñis iħ̾c ista contexunt: que inhac ꝑa¬
bola legunt᷑. Qm̃ ip̃e illis ñ intelligẽ¬
tib exponere dignatꝰ est in qͣ nos
salubrit̾ si adu̾tam᷑ ad monuit nõ
głari insapĩa humana ñ inmoꝵ dig¬
nitate si humilitas catholice fide in¬
xp̃m desit. Multi emim sunt paga¬
ni qui sccł̃m quandã urte hni consue¬
tuclinẽ dicunt boni hõies. innocen¬
tes et quasi obseruantes ea que in le¬
ge p̾cepta sunt. defentes honorem
pentib suis ñ mechantes. ñ homici¬
dium ꝑpetrantes. ñ furtum facien¬
tes. ñ falsum adu̾sus qũeqmͣ testi¬
monũ ꝑhibentes et cet̾a que in le¬
ge mandata sunt uelut xp̃iam obser¬
uant et xp̃iami ñ sunt. et plerũq se
iactant quomͦi isti pharisei dicentes.
Numqͥd et nos cetifumꝰ: E hec omĩa
inanit̾ faciunt qi ñ intrant ꝑ ostiũ
s alnnde tumido fastu quasi ꝑ ip̃os

Expanded text:
ropter Pharisaeorum qui se videre jactabant cum caeci essent venenatam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit, quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est, in qua nos salubriter si advertamus admonuit non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas fidei Catholicae in Christum desit: multi enim sunt pagani, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera, quae in lege mandata sunt, velut observant, et Christiani non sunt, et plerumque se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus? Sed haec omnia inaniter faciunt, quia non intrant per ostium, sed aliunde tumido fastu quasi per seipsos
Abbreviated transcription (Latin):
trine esus. Alienos uͦ doctores ñ sequnt᷑
uint. In crassatũ eni habuert cor et
graniter audiert̃. Nominat hostiũ
nominat ouile. nomirat oues: con
mendat hec omia s ñdum exponit.
Legamꝰ gͦ quia uent̾s est ad ea u̾ba
in quib nob̃ aliq̃ que dix̾ dignetur
exponere: ex quoꝵ expositione dabit
nob̾ fortasse etiam illa que ñ exposu¬
it intelligere. Pascit enim manife¬
stis ex̾cet obscuris. Aucdiamꝰ exponen¬
ostium qd̃ clausum posuerat aꝑuit.
Ip̃e est ostium Agnonimꝰ intrenil
ut nos int̾sse gaudeamus. Om̃s qͦt¬
qͦt uenest̃: fiies sunt et lat̾nes. Qd̾
est hoc dñe om̃s qͦtqͦt uenerunt.¬

Expanded text:
se, ut sano capite possit intrare. Hi t cor, et graviter audierunt . » Nominat ostium, » Et quis alius emittit, nisi qui mendat haec, sed nondum exponit. Legamus ergo quia venturus est ad ea verba, in quibus nos aliqua quae dixit dignetur exponere, ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa, quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Audiamus exponenostium quod clausum posuerat aperuit, ipse est ostium, agnovimus, intremus, ut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, D
Abbreviated transcription (Latin):
hic dictum est: se ascendiᷤ alumde ille
fur est et lat᷑. Non solum uͭ tales in¬
ueniunt᷑ doctores int̾ cos qui sine
noĩe xp̃i sunt: sic multi philosopho¬
rum qui suam sap̃iam bnccis crepan¬
tib uentilabant. et uitam beatam
sinis sectatorib ꝓmiserint: uerũ etrã
płum qui xp̃rano noĩe censebant᷑
et illuminatos axp̃o se ẽẽ iactant
fingentes sibi noua qͦq nomina de
xp̃o ec sidei catholice contͣna: sic̃ mnu¬
merabiles heretici faciebant estimanteᷤᷤ
Sabellius dic̾ qui filius est ip̃e ẽ pater:
s filius ñ est pat̾. Non intrat ꝑ hostiũ:
qui filiũ dicit patrẽ Arrius dicit. Alnd
est pat̾ alnud filns. recte dic̾et si dic̾et
alius: ñ alind. Quando enim dicit ali¬
ud ei contͣdicit a quo audit. ego et
pat̾ unũ sumus. Nec gͦ ip̃e intrat ꝑ
ostium. Predicat gͦ xp̃m qualem sibi
pingit: ñ qualẽ i̾tas habet. fotimuis
est multa ꝑcunere. et multa ꝑ uanã
heresin dinumerare. Hoc tenete: in¬

Expanded text:
dictum est, qui ascendit aliunde, ille fur est et latro. Non solum vero tales inveniuntur doctores inter eos, qui sine nomine Christi sunt; sicut multi philosophorum, qui suam sapientiam buccis crepantibus ventilabant et vitam beatam suis sectatoribus promiserunt. Verum etiam plurimi qui Christiano nomine censentur et illuminatos a Christo se esse jactitant? fingentes sibi nova quoque nomina de Christo, et fidei Catholicae contraria: sicut innumerabiles haeretici faciebant, aestimantesSabellius dicit: Qui Filius est, ipse est Pater, sed Filius non est Pater; non intrat per ostium qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater aliud est Filius. Recte diceret si diceret: alius? non aliud. Quando enim dicit aliud, ei contradicit a quo audit: Ego et Pater unum sumus: nec ipse ergo intrat per ostium. Praedicat enim Christum, qualem sibi fingit, non qualem veritas habet. Fotinus est multa percurrere, et multa vana haeresum dinumerare? Hoc tenete,
Abbreviated transcription (Latin):
fuert̃ et latͦnes: Absit. Non p̾ter illũ
nes mittebat. s eoꝵ corda qͦs miserat
possidebat. Cum illo uenerunt: qͥa
cum u̾bo dei uenert̃. Ego sum in qͥt
uia: intas etuita. Ip̃e est u̾itas. Cũ
illo uenert̃. qr ueraces fueit. etu̾

Expanded text:
fuerunt et latrones? Absit. Non praeter illunes mittebat, et eorum corda quos miserat possidebat. Cum illo ergo venerunt, quia cum verbo Dei venerunt. Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Ipse est veritas. Cum ill
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝑtulit in corꝑe suo suꝑ lignũ:. ut
pcc̃is mortui iusticie uiuamꝰ. cũ liuore
sanati fumꝰ. Hoc etiam nixta aliã etiã¬
gelii ꝑabolam significare uoluit. qͣndo
erantẽ ouẽ muemens in humeris suis
imposuit. et sic reportaint ad gregem.
Positũ aũ hoĩem uulneratũ in im̃tũ
dux̾ in stabłm. qr redemptor genꝰ hu¬
manũ dux ad eccl̃iam. Hec em̃ sꝑita¬
lit̾ stabulũ dr᷑: ubi cotidie scã amma-¬
lia pabulo diuimi u̾bi reficiunt᷑. Ubi
iuxta ysaie ꝓpħiam accubat lup̃ cũ
agno. et bos cum leone paleas comẽdit.
Et alt̾a die ꝓtulit duos denarios: et de¬
dit stabulario. Ait̾a dies: tempꝰ ẽ post
dm̃ resinrectionẽ. Duo denarii dno ft̾

Expanded text:
gnum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus cujus livore sanati sumus . » Hoc etiam juxta aliam Evangelii parabolam significare voluit, quando errantem ovem inveniens, humeris suis imposuit, et sic reportavit ad gregem . Positum autem hominem vulneratum in jumento, duxit in stabulum, quia redemptum genus humanum duxit ad Ecclesiam. Haec enim spiritaliter stabulum dicitur, ubi quotidie sancta animalia pabulo divini verbi reficiuntur, ubi juxta Isaiae prophetiam, accubat lupus cum agno, et bos cum leone paleas comedit . « Et altera die protulit duos denarios et dedit stabulario. » Altera dies tempus est post Domini resurrectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
bone et fideł quia suꝑ pauca fuisti fidet
supͣ multa te constituã intra ingaudi¬
um dm̃ tui. finita aũ similitudine in¬
t̾rogationẽ scͥbe dñs pulchemime con¬
cludit dicens. Quis hoꝵ tͥum uidetur
tͥ ꝓximus finsse illi qͥ incidit in latro¬
nes: Ine uͭ qd̃ negare ñ pot̾at. qsd̃ ein

Expanded text:
bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam; intra in gaudium Domini tui . » Finita autem similitudine, interrogationem scribae Dominus pulcherrime conclusit, dicens: « Quis horum trium videtur tibi proximus fuisse illi qui incidit in latrones? » Ille vero quod negare non poterat, e
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo duo testam̃ta siue dno p̾cepta
idẽ magistris eccłie docendo tradidit:
Qnͣtum aũ dñs de nra salute curã habe¬
at. maiifestat cũ ad iungit. Et ait ssli.
Curam illius habe. Quasi enĩ curã nal¬
nerati hoĩs habendam stabulario in¬
iunxit: qnͣdo inꝑsona om̃ium pastor
specialit̾ petͦ dixit. Si diligis me: pasce
oues meas. Cui recte in p̾mio ꝓmittit᷑.
Et qd̃ cũq suꝑ erogau̾is: ego cum redi¬
ero reddam tͥ. Suꝑerogat qͥppe stabu¬
larĩ. qnͣdo hoc agit doctor ex uoto. qsd̃ ñ
accepit inp̾cepto. Qd̃ fecit paulus apls
qnͣdo habens licenciã euangłium an¬
nũcians de euangłio uu̾et. uoluit nti
hac potestate. s die p̾dicabat: et noctib
laborabat unde sibi suis q uictũ et ne¬
stitũ tͥbueret. Samaritañ cũ redierit
qd̾ suꝑ erogau̾it reddet ei. qnͣdo dñs
iniuditiũ ueniens ꝓ maiori labore p̾¬
dicationis. maiorẽ retͥbuet remim̾ati¬
onẽ: dicens fideli seruo. Enge serne bone¬

Expanded text:
ndo duo Testamenta sive duo praecepta id est magistris Ecclesiae, docendo tradidit. Quantum autem Dominus de nostra salute curam habeat, manifestat cum adjungit: « Et ait illi: Curam illius habe. » Quasi enim curam vulnerati hominis habendam stabulario injunxit, quando in persona omnium pastorum specialiter Petro dixit: « Si diligis me, pasce oves meas . » Cui recte in praemio promittitur: « Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. » Supererogat quippe stabularius, quando hoc agit homo doctor ex voto, quod non accepit ex praecepto. Quod fecit Paulus apostolus, quando habens licentiam, ut Evangelium annuntians, de Evangelio viveret, noluit uti hac potestate, sed die praedicabat, et noctibus laborabat, unde sibi suisque victum et vestimentum tribueret. Samaritanus cum redierit, quod supererogaverit reddet ei, quando in judicium veniens, pro majori labore praedicationis, majorem retribuet retributionem, dicens fideli servo: « Euge serve
Abbreviated transcription (Latin):
beat dicens. Abraham pat̾ ur̃ exulta¬
uit ut ind̾et diẽmeum: et indit et
gauisus est. S ad hoc dicendũ est. qͥa
aliud ẽ figura. et aliud ip̃a res qͦ
figurat᷑. Aluid specłm: et aliud species.

Expanded text:
ter exsultavit ut videret diem meum, vidit et gavisus est . » Sed ad hoc dicendum est, quia aliud est figura, et aliud ipsa res quae figuratur: aliud speculum, et aliud species.
Abbreviated transcription (Latin):
iungeni. uade et tusac similit̾. Ac si di¬
ceret. Sic̾ samaritanꝰ alienꝰ natione ꝓ¬
xius factꝰ est uuln̾ato hõi caritate:
impende: et implesti utiꝙ caritatẽ qͦ
ad uitam ꝑducit et̾nam.

Expanded text:
t tu fac similiter. » Ac si diceret: Sicut Samaritanus alienus natione, proximus factus est vulnerato homini charitate, impende, et implesti utique charitatem, quae ad vitam ducit aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iericho aũ: luna int̾ptatur. Luna uͦ in
sacͦ eloqͥo humane fragilitatis defectũ
significat. Que dum menstrins horis
crescit et decrescit nr̃e calamitatis mu-¬
tabilẽ expͥmit. qui crescimꝰ nascendo.
decrescimus moriendo. Tunc gͦ pͥmꝰ hõ
de ierłm iniericho descendit. quͣdo soci¬

Expanded text:
Jericho autem luna interpretatur. Luna vero in Jericho autem luna interpretatur. Luna vero in sacro eloquio humanae fragilitatis defectum significat, quae dum menstruis horis crescit et decrescit, nostrae calamitatis mutabilitatem exprimit, qui crescimus nascendo, decrescimus moriendo. Tunc ergo primus homo de Jerusalem in Jericho descendit, quando soci
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait̾: quesierunt głam hoĩm magis
qmͣ dĩ. S dñs ita suam responsionẽ
temꝑauit. ut et se nob̃ ꝓximũ ꝑ mise¬
ricordiam oftend̾et fcm ẽe: et phariseo
quẽ mirari deb̾et declararet. Suspi¬
ciens autẽ iħe: dix̃. Homo qͥdam des¬
cendebat ab ierłm in iericho: et inci¬
dit in latͦnes. Qm inscͥpt̾is litt̾am se¬
quunt᷑ congrue dicunt. qͥa dñs cum
similitudinem uuln̾ati hoĩs impo¬
neret: recte hunc ab ierł̾m iiericho
descendisse cõmemorat. Si qͥdẽ ab
iersm miericho ꝑgentib rupes sñt
magne et ualles concaue:et loca la¬
tronũ in sidiis apta. Huiꝰ rei testis ẽ
iosephus qui multitudinẽ latͦnim
ab herode meodem loco necatã ẽẽ nar¬
rat. Nos aũ sꝑitalit̾ hunc hoĩem adã
cum fhyrpe sua intelligimus: qͥ bene
de ierłm iniericho descendisse dicitur
qͥa uisionẽ suꝑne pacis amittens. in
p̾sentẽ uitã miseriis et enumpnis ple¬
nam deciclit. Ierł̾m quippe: unisio pacis.

Expanded text:
inus ait: « Quaesierunt gloriam hominum magis quam Dei. » Sed Dominus ita suam responsionem temperavit, ut et se nobis proximum per misericordiam ostenderet factum esse, et pharisaeo quem imitari deberet, declararet. « Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones. » Qui in Scripturis litteram sequuntur, congrue dicunt, quia Dominus cum similitudinem vulnerati hominis poneret, recte hunc ab Jerusalem in Jericho descendisse commemorat. Siquidem ab Jerusalem in Jericho pergentibus rupes sunt magnae et valles concavae, et loca latronum insidiis apta. Hujus rei testis est Josephus, qui multitudinem latronum ab Herode in eodem loco necatam esse narrat. Nos spiritaliter hunc hominem Adam cum stirpe sua intelligimus, qui bene de Jerusalem in Jericho descendisse dicitur: quia visionem supernae pacis amittens, in praesentem vitam miseriis et aerumnis plenam decidit. Jerusalem quippe visio pacis:
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerunt qͥ custodiunt eam Acͦ
se tustodiri optabat ille qͥ dicebat. Eu¬
stodi me dñe ut pupislam ocl̃i: sub um¬
bra alarũ tuaꝵ ꝓtege me. Iste em̃ ille
custos: cui ꝑ ysaiam ꝓph̾am dr̃. Ad me
tos qͥd de nocte: Ait custos. uenit mane
et nox. Si queritis qͦnte: cõu̾timin et
uenite. Nam et menangelio cũ uidez
imꝓperando ei ddic̾ent nĩne benedicimꝰ
nos qͥa samantanꝰ estu et demoniũ
habes: Negauit se demomũ hab̾e. sed
n negauit se samaritanĩ cẽ. Hiñ samma¬
itan itͥ fuit de celo inittm. deut̾o in cͤͣ¬
cen. de cruce insepulcrũ. de sepulchro
it̾m ad celũ. S cum it fac̾et uenit sec̃
uuln̾atum: qñdo similitudiĩe nr̃e car

Expanded text:
vigilant qui custodiunt eam . » A quo se custodiri optabat, ille qui dicebat: « Custodi me, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege me . » Iste enim est ille custos, cui per Isaiam prophetam dicitur: « Ad me id de nocte? Ait custos: Venit mane, et nox. Si quaeritis, quaerite: convertimini, et venite . » Nam et in Evangelio, cum Judaei improperando ei dicerent: « Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes ? » negavit se daemonium habere, sed non negavit se Samaritanum esse. Hujus Samaritani iter fuit de coelo in uterum, de utero in crucem, de cruce in sepulcrum, de sepulcro iterum in coelum. Sed cum iter faceret, venit secus vulneratum, quando similitudinem nostrae c
Abbreviated transcription (Latin):
runt: et aucłire que anditis et ñ audi¬
eit̃. Si reges uxta litt̾am accipimꝰ cog¬
nosc̾e possimꝰ qͥa scĩ reges qualis fint
qd̾. ez echias iosias. uoluert̃ uidere qid̃
apłi uidebant. s ñ uiderunt. S qͥa rex
tenues: tam̃ actus suos et cogitationes
iuste reg̾e ⁊ dispon̾e nouerunt. De qͥb
ꝑ salomonẽ dtr. Cor regis: in manu dei.
am dignitatẽ. potestatẽ. qui trannidẽ
exercens nec se nec sibi subiectos reg̾e
nouit. sic pauꝑ et exignus regis noĩe
cen set᷑ si seip̃m regere noinit bene. Qd̾
fortunatus brem u̾sicło comp̾hendit
dicens. Pauꝑ in oculto regnat: habendo
dm̃. S quenit᷑ quare dñs dicat. multi
reges et ꝓph̾e uoluerunt uidere que uos
uidetis et ñ uiderunt. et au clire que au¬
ditis et ñ audierunt. cum iacob prĩar

Expanded text:
nt, et audire quae auditis, et non audierunt. » Si reges juxta litteram accipimus, agnoscere possumus quia sancti reges, qualis fuit David, Ezechias et Josias, voluerunt videre quod apostoli videbant, sed non viderunt. Sed quia rex tenues, tamen actus suos et cogitationes juste regere et disponere noverunt. De quibus per Salomonem dicitur: « Cor regis in manu Domini .am potestatem, qui tyrannidem exercens, nec se, nec sibi subjectos regere novit: sic pauper et exiguus regis nomine censetur, qui seipsum regere novit bene. Quod Fortunatus breviter versiculo comprehendit, dicens: Pauper in occulto regnat, habendo Deum. Sed quaeritur quare Dominus dicat: « Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audie