comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
significat quod ille qui secundum carnem mortuus erat. secundum diuini¬
tatem axernus sit. Aes quippe durabilius eẽ c&eris m&cllis solu
Quod autem morses iustum serpentem posuit non in congrue ostendit qđ
lex xp̃m proph&cauit. & sicut perserpentem mors hominibus inducta
.ł. ita hic ꝑ serpentem salus hominibus ostenditur. Corpus autẽ
& anima hanc utramq substantiam adam consecrauit sic & euȩ maria
ita & hic serpentem consecras sedicitur moraliter quoque serpens scõ
intellegi potest insublimitate operum perfectorum pensus quem &iam lex
diuina ita ponit. Gerpens uero quos uicia & peccata erenum ecclesiam
significat. Quis est puteus id eo baptimi principes quihunc foderunt ꝓ¬
phacae & apostoli intelleguntur. Indatare legis id est in xp̃o inbaculis id
testimoniis. Quod autem dicit ascendat puteus ascendat xp̃m & populum
illius significat optare baptismum crescere siue operare in doctr

Expanded text:
significat quod ille secundum carnem mortuus fuerit, sed divinitate aeternus sit. Aes quippe durabilius caeteris esse metallis solet. Quod autem Moyses istum serpentem posuit, non incongrue ostendit quod lex Christum prophetavit. Et sicut per: serpentem mors hominibus inducta est, ita hic per serpentem salus hominibus ostenditur. Corpus autem Christi et anima hanc utique substantiam Adam consecravit; sic et Evae Maria, ita et hic serpentem consecrasse dicitur. Moraliter quoque serpens, sanctorum intelligi potest in sublimitatem operum perfectorum sensus, ut etiam lex divinita ita ponit. Serpentes vero, vitia vel peccata; eremus, Ecclesiam significat: cui est puteus, id est baptismi. Principes qui hunc foderunt, prophetae et apostoli intelliguntur: in datore legis, id est in Christo; in baculum, id est testimoniis. Quod autem dicit, Ascendat puteus ascendat; Christum et populum illius significat optare baptismum crescere sine opera in doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
conuersantur & resistunt ueritatis doctoribus. Iste enimrex occiditur
io quo que sc̃o quidamnat simulationem & diligit ueritatem. Og ue
per concludat uiam quȩ ducit ad uitam. Conclusio enim p̃cedit ut rex
confusio sequatur tamquam plebs. quia quos concludit necredant inxp̃m
cum exiss& ad maledi cendum populum dĩ. loquentem asinam audiuit.
Que est autem ista asina nisi bruta gentilitas. quam palam idest unus¬
quis que idolatres quasibrutum animal & nulla ratione r&inens quouo¬
it perduxit. sed ista angelum dĩ uidit. quem homo uidere non potu
Vt agnos ceremus posterioribus sub aduentu angeli magni consilii gentilẽ
illã plebem mutata duritiae natura & solutis linguis locuturam ut quaȩ erat
iecta ꝑfidie in uocem fidei & confessionis erumper&. Angelus uero

Expanded text:
conversantur, et resistunt veritatis doctoribus. Iste enim rex occiditur oquoque sancto, qui damnat similitudinem, et diligit veritatem. Og verper concludat viam quae ducit ad vitam. Conclusio enim praecedit ut rex, confusio subsequitur tanquam plebs; quia quos concludit ne credant in Christum, cum exisset ad maledicendum populum Dei, toquentem asinam audivit. Quae est autem ista asina, nisi bruta gentilitas, quam Balaam, id est, unusquisque idololatres, quasi brutum animal et nulla ratione renitens, quo voluit perduxit? Sed ista angelum Dei vidit, quem homo videre non potuit, ut agnosceremus in posterum sub adventu angeli magni consilii, gentilem illam plebem mutata duritia naturae, et solutis linguis locuturam, ut quae erat subjecta perfidiae, in vocem fidei et confessionis erumperet. Angelus vero
Abbreviated transcription (Latin):
lio desinit lex. fleuit populus triginta diebus. quio
antelegem & sublege & subgratia: sinagoga non re¬
cepit spiricale gaudium. sed super occidentem litu¬
ram mesta in cumbit. Alii autem dicun
quod per eleazarum cui uestimenta patris datas
perp&ram moraliter unusquisque possit ses signi¬
care qui a spiritali doctrina bis percutitur. id est
corpore & anima undemanant opera bona
pugnauit i srahel & uicit per quod significatus
quodmos dĩ auxilio destitutos hostes facereuino¬
potest fieri ut uincamus ubiuicti sumus & de hostibus triumphemus. Quod autem mur¬
antem populum serpentes inuadunt & serpentium uilnera eleuato &res¬
to cneo serpente saluantur significat quod iniquus diabolus antiquus serpens
quasi uenena peccata in fundit cum xp̃m incruce eleuatum interioribus optu

Expanded text:
lio deficit lex. Flevit populus triginta diebus, quia ante legem, et sub lege, et sub gratia, synagoga non recipit spirituale gaudium, sed super occidentem litteram moesta incumbit. Alii autem dicunt quod per Eleazarum, cui vestimenta patris data sper petram moraliter potest unusquisque sanctus significari, qui a spirituali doctrina bis percutitur, id est corpore et anima, unde manant opera bona pugnavit Israel, et vicit; per quod significatur quod nos Dei auxilio destitutos hostes facile vincpotest fieri ut vincamus ubi victi sumus, et de hostibus triumphemus. Quod autem murmurantem populum serpentes invadunt, et serpentium vulnera elevato aeneo serpente salvantur, significat quod iniquus serpens quasi venena peccati infudit, cum Christum in cruce elevatum interioribus obtu
Abbreviated transcription (Latin):
id est unita tem fidei sinon habuerit
perculum id est si peccata sine defensione sitetigenit
usinagro cadauer hominis occisi id est qui consenserit
mundo peccato hominis occisi inpeccato siueussa
uus uel sepulchrum id est opera illius uel exemplum

Expanded text:
id est unitatem fidei; si non habuerit operculum, id est, si peccata sine defensione. Si tetigerit quis in agro cadaver hominis occisi, id est, qui consenserit immundo peccato hominis occisi in peccato; sive ossa illius vel sepulcrum, id est opera illius vel exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
uspefucurorum banorum ornatur. sollerter laboraueri incan¬
atoꝑ fectro sinc ullo labore & sinc timore requiesc& perfecta eni
inquid caritas mictit forastimorem tunc& terrant̃a sabbausce¬
nestidronra ces sacntibus laboribus uitiorum carita terequiese
spontegignit spiritales fructus. quibus non solum nos sed& iam ser
ue ancille & mercennarii & ad uene hocestomnegenus. quod sa¬
gena euangelicatrahit Alitur exemplaenim scorum pastus sunt
fidelium seruisunt qui adoptionem filiorum nondum uencraulo
undcums a postolis dicit : Iamnondicouos seruos sed filios Ancille
ntem quimolliteruiuentes plus necessicate aliqua conpulsi
quam desiderio accensi subdisciplina ecclesi astica perseuera nt
mencenesaru autem sunt qui propter p̃sentia luera incedesia
laborant : Aduene autem sunt nuper ad uenientes neo phitiquiom̃s¬

Expanded text:
et spe futurorum bonorum ornantur, solerter laboraverit in charet spe futurorum bonorum ornantur, solerter laboraverit in charitate perfecta, sine ullo labore, et sine timore requiescet. Perfecta enim, inquit, charitas mittit foras timorem. Tunc et terra nostra sabbanostra cessantibus laboribus vitiorum charitate requiescens, sponte gignit spirituales fructus, quibus non solum nos, sed etiam servi et ancillae, vel mercenarii et advenae, hoc est, omne genus quod sagena evangelica trahit ad littus. Exempla enim sanctorum pastus sunt fidelium. Servi sunt, qui ad adoptionem filiorum nondum venerunt. Unde Dominus apostolis dicit: Jam non dicam vos servos, sed filios. Ancillae autem sunt, qui molliter viventes, plus necessitate aliqua compulsi, quam desiderio accensi, sub disciplina ecclesiastica perseverant. Mercenarii autem sunt, qui propter praesentia lucra in Ecclesia laborant. Advenae autem sunt nuper advenientes neophyti, qui om
Abbreviated transcription (Latin):
in delabromundissimo in scissimo utiquedecore. Intraue
sc̃a scorum hoc est in caclestibus non indigemus scripturarũ¬
mine cum ipsedñs per ennelumen ibisitꝰ filius autem inau¬
ris is raheliti quem peperat deuiro egrpcio qui iurgatus est
castris & blas phemauit dñm significather&licos quidepatro
ubolo geniti & exuittro matris eedesiae tamquamabon¬
ui crecti ꝑfallacem doctrinam dm̃blas phemantipse suobi
quibus iphannes ait xgicruni eaxnobis sed nonerant ex nobis
quibus in eua ngł dicitur. quod inimicus homo suꝑ seminaui ca¬
unia tritico quiscilic& iuxta imperium dñi ab omniplebesca¬
lupides testimoniorum obruendi sunt
mnt sabbatiim terrae requi&ionis dni &rł nobis insinuat quod
le quim quatuor uirtutibus quibus humana uita instrquur
dest infortitudinc & prudentia iustitia temperantia adiune¬
afi de Eespe Tunc enim supra diccurtutes ꝓficiunt cum certa fide

Expanded text:
ndelabro mundissimo, ut sanctissimo quoque doctore. Inter vero sancta sanctorum, hoc est in coelestibus non indigemus Scripturarum lumine, cum ipse Dominus perenne lumen ibi sit. Filius autem mulieris Israelitae, quem pepererat de viro Aegyptio, qui jurgatus est in castris, et blasphemavit Dominum, significat haereticos, qui de patre diabolo geniti, et ex utero matris Ecclesiae tanquam abortivi ejecti, per fallacem doctrinam Dominum blasphemant. Ipsi sunt, de quibus Joannes ait: Exierunt ex nobis, sed non erant ex nobis; de quibus in Evangelio dicit, quod inimicus homo superseminavit zizania tritico, qui scilicet juxta imperium Domini ab omni plebe salapidibus testimoniorum obruendi sunterit sabbatum terrae quietionis Domini, nobis insinuat quod ille qui in quatuor virtutibus quibus humana vita instituitur, id est, in fortitudine et prudentia, justitia, temperantia, adjuncta fide et spe, tunc enim supradictae virtutes proficiunt, cum certa fide
Abbreviated transcription (Latin):
in necessitatibus p̃paramus ꝓximis & adhuc infirmis debeamus
occurrere ut aliquid derigore laxantes ad el eucendos illos quua¬
cent indinemur. uel exemplo uel exortatione ud oratione illis
uuum desiderium in est. desunt tamen opera peregrini s aut̃
neophitus qui antiquum errorem relinquid. intra ecdesiae

Expanded text:
in necessitatibus praeparamus, proximis et adhuc infirmis debeamus in necessitatibus praeparamus, proximis et adhuc infirmis debeamus occurrere, ut aliquid de rigore laxantes, ad elevandos illos qui jacent inclinemus, vel exemplo, vel exhortatione, vel orationibus illis autem cui cum desiderium inest, desunt tamen opera. Peregrinus autem neophytus, qui antiquum errorem reliquit, et intra Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
uotum autem soluitur ex illo significat quodhi quistigmat
& uota sum me religionis habent uel gradus sublimes in rep̃he¬
beredesignat qui autem inferioris gradus uelsine gradu uel
uoto est quicquid bono uoluntariae secerit accepta bileest qu
deboue &oue & capram dicit quod uii diebus sub ubera matrs
sua enutriantur & sicofferripos sunt dño significat quodor
quos mater ecclesia generat lactedoctrinae prius nutriendi sun
& postea septi formis sp̃s gracia consumati efficiantur munus
ad sacerdotem . qui el euabit illos altera die sabbati & scificabi
significat quod tunc uerus sacerdos xp̃s cuidebemus primitiuu
operum nostrorum & p̃cipua offerre el cuabit & sc̃ificabit operi
nr̃a cum trans acto sabbato iudacorum alteradie idest nou
testamenti & gratiae tempus aduenit &ita sunt accepta opera
nostra. perhoc autem quod pcipit ut m&entes seg&em remano¬
quod cum de labore cerraenrae id estcarnis a&ernos fructus

Expanded text:
o non solvitur; significat quod qui intima et vota summa religionis habent, vel gradus sublimes, irreprehebere designat. Qui autem inferioris, vel sine gradu, vota ejus, et quidquid boni voluntarie fecerit, acceptabile est. Quod de bove et ove et capra dicit, quod sex diebus sub ubere matris suae nutriantur, et sic offerri possunt Domino, significat quod omnes quos mater Ecclesia generat lacte doctrinae prius nutriendos, et sic postea septiformis Christi gratia consummati, efficiantur munus ad sacerdotem, qui elevabit eos altero die Sabbati, et sanctificabit, significat quod tunc verus sacerdos Christus, cui debemus primitiva operum nostrorum et praecipua offerre, elevavit, et sanctificavit opera nostra cum transacto Sabbato Judaeorum. Altera dies, id est novi testamenti, et gratiae tempus advenit; et ita sunt accepta opera nostra. Per hoc autem quod praecipit, ut metentes segetem, remanenamus, ostendit quod cum de labore terrae nostrae, id est carnis, aeternos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
promb &tir intrare inecclesiam. quicnim de carnahconuersi
uone uel gentilitate uenit ad ecclesiam cuncrecipiendus est
cum precepta legis spiricaliter seruauerit: quo d significa¬
nur denarius numerus quo duero amanices & moabices
non permittuntur ia&ernum intrareinec olesiam signis ÷¬
ombierdicos abecclesia semperesse repellendos hergium
eniminquid hominem postunam & alteram coreptim de¬
itaSequitur Non abominuberis idumcunqo: frater
cuus est. Nec cgrptium peraegrpuum &dunum sigtur¬

Expanded text:
prohibetur intrare in Ecclesiam. Qui enim de carnali vita, prohibetur intrare in Ecclesiam. Qui enim de carnali vita, vel de gentilitate venit ad Ecclesiam, tunc recipiendus est, cum praecepta legis spiritualiter servaverit, quod significat denarius non permittuntur in aeternum intrare in Ecclesiam, significat haereticos ab Ecclesia semper esse repellendos. « Haereticum autem, inquit, hominem post unam et alteram correptionem devita. Sequitur: Non abominaberis Idumaeum, quia frater tuus est, nec Aegyptium. Per Aegyptium et Idu
Abbreviated transcription (Latin):
in predicatiene non soties quia non possunte quali ter
enuntiare uerbum dĩ sequicur Non indues uestem exlan¬
contex tum induit qui sublocutione in nocentiat itus subcilit
aclatinalitis eoosuniculos in simbriis facies idestas subciliuõ¬
argenti ꝗdinteiricas poenarum ut fornicar&ur indomopa¬
tris su idinccclesia scõrum Sidormieritur cumuoor pal¬
ceriuss ud bies dicus cum ec clesia qua expiuxo  dicitu suit
seosus malus cumanima qua eboni doctoris st uxorutiq
moriuntir ⁊ dinun dicta uel in penitentia Si puellaonruriq¬
ne ii adsteclesiam dispondentem x põsuam uirginitatem & inuene¬
ricillam aliquis idestiudeus uelhereicus sue peccator adpor
aor enuintsi destasi demecclesiat & lapidibus obrienta q po
idestinuindicta siue testimonus inpenitentia quia nonelamaũ
idestcor sinsit: A gerautem cuuan geliidoe trinam sinificat
unt secuntur poene secundum huncordinem accipienda sunt

Expanded text:
in praedicatione non socies, quia non possunt aequaliter in praedicatione non socies, quia non possunt aequaliter enuntiare verbum Dei. Sequitur: Non indues contextam induit, qui sub locutione innocentiae intus sublimitatem celat malitiae. Funiculos in fimbriis facies, id est, mandata leargenti, id est, integritas poenarum; ut fornicaretur in domo patris sui, id est in Ecclesia sanctorum. Si dormierit cum uxore alterius, id est haereticus cum Ecclesia, quae Christi uxor dicitur: sive sensus malus cum anima, quae boni doctoris est. Utrique moriuntur, id est in vindicta vel poenitentia. Si puellam virginem, id est Ecclesiam despondentem Christo suam virginitatem. Et invenerit illam aliquis, id est Judaeus, vel haereticus, sive peccator. Ad port lapidibus obruentur, id est in vindicta, sive testimoniis in poenitentia. Quia non clamavit, id est consensit. Ager autem Evangelii doctrinam significat; quae sequuntur pene juxta hunc ordinem accipienda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
doc cina habere Siambulans usque & longouiuas tempore:
Via hunc mundum demonstrat. arbor superbiam. terra carnalio
desideria Nidusconuersus conuersationem materuniuscuiusq
arnem hominis incuhantom in peccam. longum tempus futu
s.i m. cum ac dificaueris domum nouam iđ animam uel eolesiã
facies murum idfidei Non effundatur sanguis iđ bonum natu¬
rȩ a dibolo uel her&ico idecclesiatua & animatua. non sere suine
la simulfieri quodautem non arabis in boue simul & asino.
sig duos pullos in bouis enim nomine populus subiugo legis
accipitur. Inasino autem populus gentium perunens ad
uangelium Inboue autem simul & asinoarat qui sic euua¬
geliim recipit ut iudaicarum superstitionum quac inumbra
& imaginem precesserunt ceremonias non relinquat. Item
dia. ergmbouesimuł &asino non arabis fatuum sapienti

Expanded text:
doctrina habere. Si ambulans, usque, et longo vivas tempore. doctrina habere. Si ambulans, usque, et longo vivas tempore. Via hunc mundum demonstrat, arbor superbiam, terra carnalia desideria, nidus conversationem, mater uniuscujusque carnem hominis incumbentem in peccato, longum tempus, futurum saeculum. Cum aedificaverit domum novum, id est animam vel Ecclesiam; faciens murum, id est fidei; non effundatur sanguis, id est bonum naturale a diabolo vel haeretico, id est Ecclesia tua, vel anima tua. Non seres vineala simul fieri. Quod autem: Non arabis in bove simul et asino, significat duos populos. In bovis enim nomine populus sub jugo legis accipitur, in asino autem populus gentium pertinens usque Evangelium. In bove autem simul et asino arat, qui sic Evangelium recipit, vel Judaicarum superstitionum, quae in umbra et imagine praecesserunt, caeremonias non relinquat. Item dia. Ergo in bove simul et asino non arabis, fatuum sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
gentium populum synagoge in diuisionem substantiae hoc est in mandu¬
tis legis a populoenim sr̃ nagoge hocest a primitiua et desiae principiumest
quando peccauerit homo usque sed ineam sepeli&ur : hc homounus quisq
baptitutos pocest intellegi qui si peccauerit deb& iudicari mosti id mum
dicta uel penitentia. cuius cadauer non deb& permanere inputibulo id
in peccaco sed sepeli&ur in eadem die iđ in nouo perpenitentiam. Contami¬
legis sustinentem demonstrat: Ouis innocentem a sinus populum gen¬
tium Vestimentu autem opera sunt xp̃s autem fraterest. aquem hec
omnia perdoctinum boni doctoris dñt. quod autem dicit non ind
ueste uirili ostendit illud quod a płsait. Non permitto mulieri docere i
ecclesia ne quecnim sacer dotium neque doctrinu feminis in ecclesia con¬
ceditur. Sed necuir deb& induiueste feminea. qui enimuir est & prin¬
cipatum gerit eccłac: nec dabit aliquid femineum uel molle in suu

Expanded text:
gentium, populum Synagogae in divisionem substantiae, hoc est, in mandatis legis, a populo enim Synagogae, hoc est, a primitiva Ecclesia principium est. Quando peccaverit homo, usque, sed in eadem sepelietur. Hic homo unusquisque baptizatus potest intelligi, qui si peccaverit, debet judicari morti, id est in vindicta, vel poenitentia. Citius cadaver non debet permanere in patibulo, id est in peccato. Sed sepelietur eadem die, id est in novo per poenitentiam. Contamilegis sustinentem demonstrat; ovis, innocentem; asinus, populum gentium. Vestimenta autem opera sunt. Christus autem frater est, ad quem haec omnia per doctrinam boni doctoris dicuntur. Quod autem dicit: Non induatur veste virili, ostendit illud quod Apostolus ait: Non permitto mulieri docere in Ecclesia. Neque enim sacerdotium, neque doctrina feminis, nec in Ecclesia conceditur; sed nec vir debet indui veste feminea. Quod enim vir est, et principatum gerit Ecclesiae, nec debet aliquid femineum vel molle in sua
Abbreviated transcription (Latin):
sub illius uenia spesfides caritus abscondit. sequitur non stahites¬
tis unus contra aliquẽ sedinore uorum uel trium testium stabitonine
uerbum. Lic&istorialiter hoc seriandum est tumen contra quos
nium uocare sensus quippenri ad astatio sine histestib: non hab& fidem

Expanded text:
sub illius venia spes, fides, charitas, abscondit. Sequitur: Non stabit tessub illius venia spes, fides, charitas, abscondit. Sequitur: Non stabit testimonium unius contra aliquem, sed in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum. Licetnium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uippe cumamieo imus quotiens adintuendu subdittrum de¬
ctu conuestimur & simpliciter cum delir quentium uitia
nun ntenuone resccamus: sed securis ma imfigit cuis
mere patio plus quam neces secst in aspertutem pertuhit.
ferrum que demu nubrio prosilit cum de correptione se¬
modurroi excedit & amicum pertutit quiaudico rei
suum prolata contumelia aspiricli dilecuone incerficit
rreptinum que mensi ud hodium proruit sihuerimo do¬
ratu inerepatio plus quam debult cibdigit porihisqͥmncaue
ligna pereutit & proximum extinguit. Ad tresnecesscesturbes fugiat
utinuna illorum defensus uiuat quasi ad penitentiae lamentu conuer¬
sus inunitate sacramenti si bspe fide & caritute abscondinr reus
p&rati homicidii non ten&ur quemex tincti proximus cum uener
non occidit: Quia cum districtus uidex uenerit qui se nobis perate
consortium uxit & ab illo proculdubio culpareatum nonex edieq

Expanded text:
ua. Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter cum delinquentium vitia sua intentione referamus. Sed securis manus figit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrum quoque de manubrio prosilit, cum de correctione sermo durior excedit. Et unicum percutit, qui auditorem suum prolata contumelia a spirituali dilectione interficit. Correpti namque mens ad odium proruit, si huic immoderata increpatio plus quam debuit adjicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstingut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus cum invenerit non occidit. Quia cum districtus judex venerit, qui se nobis per naturae consortium junxit, ab illo procul dubio culpae reatum non expetet quem
Abbreviated transcription (Latin):
uidua mostuo diuboolo quadra genarius autẽ numer flageallorũ quo dem¬
delinquentes cecdim̃ si in hoc penitentiȩ tẽpore uulnerib flagellem᷑. Sin
tis rnurea frugestuus. qđ significut᷑ illud qđ a postol: ugit sinosuobi
uita unius cuiusq doctoris ex primit̃: ultergoscripturia doctorib
preparare carnalia aquib spiritalia consequent᷑ auditores.
ipsi sunt enĩ boues terentes & sepurantes in areu iđ in ecdesict palcu
frugesq seqͣ Siquando fr̃s hubicuuer̃ simul&imus exeis absq libe
mostuus fuerit &rł ⁊uidaliudinfigura demonstrut nisi qđ unus quaisq
euuangelii predicator itadeb& inecclesiu luborare ut de suncto frrati¬

Expanded text:
bolo. CAPUT XXV. Quadragenarius autem numerus flagellorum, quo deldelinquente caedimus, si in hoc tempore poenitentiae vulneribus flagellemur. Si os bovi vita uniuscujusque doctoris exprimitur. Vult ergo Scriptura doctoris praeparari carnalia, a quibus spiritualia consequantur auditores. Ipsi sunt enim boves terentes et separantes in area, id est in Ecclesia, paleas frugesque. Sequitur: Quando fratres habitaverint simul, et unus ex eis absque libem nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defuncto fratr
Abbreviated transcription (Latin):
icant didin hocnumero delamech factam uindicta: Siquidom
Minꝑopulo iudacorum propter interfectionem xpu Ixxuii¬
uindicte sunt statutȩ iuxta illud non solum septier sedusq sep¬
tuagies septies. Si penituerit fratriremittendũ ad indul¬
gentiam xp̃i Aliicain septem pliciter peccas sedicunti &
obhoc septem pliciter puniendum propeccatis qua eenumu¬
habuerunt: Siam ꝑp̃cedontes uindictas quasprius accidis se
scier̃ : sic&tiam nunc intrib: legib uindicta obseruatur: dicitur
quoq qđ lamech uindicta &iam adulterii causa additasit
monstrat qđ axp̃o suisuxorib id ẽ. ec clesiis nuntiat᷑. Quibi
imperat ut suum sermonem auscultent: Qđq dicit in uulnus me
diabolum propterlasciuiam & a &ernitatem : Inliuore meo
tratur : Cognouitquoq adhuc adom tixorem suam & peperit fi¬
lium & uocauit nom̃ illius seth: & s&hnatus ẽ. filius que muoca

Expanded text:
Lamech, et in hoc numero de Lamech factam vindictam. Siquidem Lamech, et in hoc numero de Lamech factam vindictam. Siquidem et in populo Judaeorum, propter interfectionem Christiindictae sunt statutae, juxta illud, Non solum septies, sed septuagies septies, si poenituerit, fratri remittendum ad indulgentiam Christi. Alii Cain septempliciter peccasse dicunt, et ob hoc septempliciter puniendum pro peccatis, quae enumehabuerunt, etiam per praecedentes vindictas, quas prius accidisse scierunt. Sic enim nunc in tribus legibus vindicta observatur. Dicitur quoque quod Lamech, vindicta etiam adulterii causa addita sitmonstrat. Quod a Christo suis uxoribus, id est Ecclesiis nuntiatur, quibus imperat ut suum sermonem auscultent. Quodque dicit, In vulnusdiabolum, propter lasciviam et aeternitatem. In livore meo, tratur. Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam, et peperit filium, et voc
Abbreviated transcription (Latin):
ne hominisuocata: Et ꝑhoc&iam designari idolatria potes
Percain aut̃ malus sensus. ł intellegitur unus quisq peccator
qui cognoscituxorem suam. id.ẽ carnem subditam peccatis
Quae concepit incogitatione. & peperitinma lo opere peccat
iđq sequitur acdificauit : sig malum sensum ł peccatorẽ peas¬
tum statim ñ relinquere sed augere : Huius aut̃ gene alogia
commemoratur : utueritas generationis cam & lamechnunti¬
r&ut : Cam aut p̃figurat populum her&icorum: alios here¬
ticos generantẽ : Lamech aut̃ primus dua suxores accepio
Acsidicer&s primus adulterium ꝑ p&rauit :Iubal: iub alpn¬
mus aedificans domus ut alii: ł primus excustodientib: pecora
Iubal primus citarista fuit: Perla mech aut̃. populũ her&io
cum duab: ecdesiis hereseos. Ein bonam pastẽ xp̃m cum suis
canens cithara Id e historia. &organo id e sensu : Tubalcan

Expanded text:
ine hominis vocata, et per hoc etiam designari idololatria potest. ine hominis vocata, et per hoc etiam designari idololatria potest. Per Cain malus sensus, vel intelligitur unusquisque peccator. Qui cognoscit uxorem suam, id est carnem subditam peccatis, quae concepit in cogitatione, et peperit in malo opere peccatum. Quodque sequitur, aedificavit, significat malum sensum vel peccatorem peccatum statim non relinquere, sed augere. Hujus autem genealogia commemoratur, ut veritas generationis Cain et Lamech nuntiaretur. Cain autem praefigurat populum haereticorum, alios haereticos generantem. Lamech autem primus duas uxores accepit, ac si diceret, Primus adulterium perpetravit. Jubal primus aedificans domus, ut alii, vel primus ex custodientibus pecora. Jubal primus citharista fuit. Per Lamech autem populum haereticorum cum duabus Ecclesiis haereseos, vel in bonam partem Christum cum suis canens cithara, id est, historia et organo, id est sensu. Tubalcain
Abbreviated transcription (Latin):
in commotione &inperturbatione tarnal: contraio cunditatem d
hoc .e. contraeden: Cognouitaut̃ cain uxorem suam & concepi
& peperit enoch & aedificauit ciuitatem: Impioram progeniq
in ipsa mundi origine ciuitatem construx̃ qui a oms impii in ho
uita fundati sunt ubi habent thesauros. sci uͦ hospites sunt &
regrini : Vnde & abel tam quam peregrinus populus xp̃i an
interra non condidit ciuitatem : Suꝑnaẽ enimciuitas iusto
stecnim interp̃tatur possessio ł dedicatio. in cuius nominet
dita ẽ ciuitas. Id .ẽ. hierusalem terrestris ubinihilplus qu
qđ cernitur speratur: Onotandũ qđ inprogenie s&h null
ꝓgenita femina memoratur: sed pro genie can: Carnalos
enimimaritarum atq feminarum coniunctionem ꝓuenus
Aluidicunt in eo qđ dic̃ Cognouit camuxorem suam. sig qu
nom̃ illiur a en och : Hic primo inscripturis ciuitas exnur¬

Expanded text:
in commotione et in perturbatione carnali contra jucunditatem Dei, in commotione et in perturbatione carnali contra jucunditatem Dei, hoc est contra Eden. Cognovit autem Cain uxorem suam, et concepit, et peperit Enoch, et aedificavit civitatem. Impiorum progenies in ipsa mundi origine civitatem construxit, quia omnes impii in hac vita fundati sunt, ubi habent thesauros; sancti vero hospites sunt et peregrini. Unde et Abel tanquam peregrinus populus Christianus, in terra non condidit civitatem; superna est enim civitas justorum. Iste enim interpretatur possessio vel dedicatio, in cujus nomine condita est civitas, id est Jerusalem terrestris, ubi nihil plus quam quod cernitur speratur. Et notandum quod in progenie Seth nulla progenita femina memoratur, sed in progenie Cain. Carnales enim maritorum atque feminarum conjunctione proveniunt. Alii dicunt, in eo quod dicit, Cognovit Cain uxorem suam, signifinomen illius, usque Enoch. Hic primo in Scripturis civitas ex nom
Abbreviated transcription (Latin):
gaidadgenuit malaleelꝰ. malaleel genuit matusala . ma¬
tus alom genuit lamech : qui septimus ab adam nonsponte occi¬
ditcain:. Iuuenem aũt oecidis sedicit. Non quia iuuonis ess&
seduagus & in stabilis erat : Spiritaliteraut quis nonui d& qđ
mnis quiꝑdiderit genus impium carnalium iudaeorum. septẽ
uindictas exsolu&i . Id .e. aufer& ab illis uii uindictos quib
alligati sunt propterre atũ oocisixpi. In hoe tempore qđ sopte¬
nario dierum numero uoluitur : Posuitds cam insignum ut ñ in¬
terficer& illum omnis qui inuenis s& : Cens enimiudea siue pa¬
gonis regib: si uexp̃i anis. ñ amisit signum legis &circumcisionis.
& omnis quuillos cum ipsosigno inuenit non occidit: Exiuit er¬
go afacci edĩ & habitauit interra naid: Naid in hebreo nod dicit᷑
qd interp̃uctur commouo ł instabilis : &ñ cam nom̃ loci quã ins¬
tabilitas camsiue iudeorum designat᷑: Habi tancenim profugi

Expanded text:
Gaidad genuit Malaleel, Malaleel genuit Mathusalem, MaGaidad genuit Malaleel, Malaleel genuit Mathusalem, Mathusalem genuit Lamech, qui septimus ab Adam non sponte occidit Cain. Juvenem autem occidisse se dicit, non quia juvenis esset, sed vagus et instabilis erat. Spiritualiter autem quis non videt quod omnis qui perdiderit genus impium carnalium Judaeorum, septem vindictas exsolvet? id est, auferet ab illis septem vindictas, quibus alligati sunt propter reatum occisi Christi in hoc tempore quod septenario dierum numero volvitur. Posuit Deus Cain in signum, ut non interficeret illum omnis qui invenisset. Gens enim Judaea sive paganis regibus, sive Christianis, non amisit signum Legis et circumcisionis; et omnis qui illos cum ipso signo invenit non occidit. Exivit ergo a facie Dei, et habitavit in terra Naid. Naid in Hebraeo Nod dicitur, quod interpretatur commotio, vel instabilis; et non tam nomen loci, quam instabilitas Cain, sive Judaeorum designatur. Habitant enim profugi
Abbreviated transcription (Latin):
atq cumdi abolo ł cumodio xp̃i in hocopus consurrex. Nũquic
custos sum e Numquid egosum rabbi signifi coroputae tur
mum iuxta historiam quid significat. Omnis qui ocoiderit ca¬
in septuplum puni&ur: Certe noluit dr̃ illius cõmpendio mor¬
tis finire cruciatũ : Vid&urenim illud desideras se cain cum
dicit. Omnis qui in ueneritme occidome: & quod ammodo
loquitur adillu ds̃: non ut tu aestimas morieris. & mortem
prore medio accipies uiues usq ad septimam generationem
& conscientia eigni torqueberis: At quicumq teo eciderit
aut inseptima generatione at magno oruciatu teliberabit:
Von qđ ipse qui occideritcam. septe multionib: subiciendus sic:
sed qđ septem cruciatib: illum absoluit. qui incam tanto tempure
condurrer. aut inseptima generatione occidendus sit: Adam
quippe genuit cain. cain genuit enoch. En och genuit gaidad

Expanded text:
atque cum diabolo vel cum odio Christi in hoc opus consurrexit. Nunquid atque cum diabolo vel cum odio Christi in hoc opus consurrexit. Nunquid custos sum? Nunquid ego sum rabbi, significare putatur.mum juxta historiam, quid significat, Omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Certe noluit Deus illius compendio mortis finire cruciatum. Videtur enim illud desiderasse Cain, cum dicit: Omnis qui invenerit me, occidet me; et quodammodo loquitur ad illum Deus: Non ut tu aestimas, morieris, et mortem pro remedio accipies: vives usque ad septimam generationem, et conscientiae igni torqueberis. Aut quicunque te occiderit, aut in septima generatione, aut magno cruciatu te liberabit. Non quod ipse qui occiderit Cain septem ultionibus subjiciendus sit, sed quod septem cruciatibus illum absolvit, qui in Cain tanto tempore concurrerunt, aut in septima generatione occidendus sit. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdito. istauisibilimorte occidatur: hanedicit maiorẽ causam
quam illam qđ iudeis terranr̃a nondat fructum suum. abscons¬
Secundũ u qđ inuiderat : utiratusq ẽ. cam: Testium qđ tristis
ut concidit uultus eius Quartũ homicidium: ut interfec eum
Quintũ mendatium utquires ponditnescio: Sextum qd poenito¬
tiam ñ egerat : ut quid fecisti: usq adme. Septimum qđ sen¬
sum desperauit : ut maior ẽ. iniqui toosmea quam ut uenia
merear: Qđ aut dicit nequaquam itafiat :si c intellegendum
Iuasi dixiss&l non sicut dicis Omnes occiduntte sed unusqe
sequitur posuit ds̃ insignum: sicistud in illo intellegondumt̃
qđ dicit nequa quam itafiat : Haecuꝰ qua einterabel &cain as¬
toosunt. Possunt &iam moraliter ad sensum bonum malũq
referri : ut ꝑesfusionem sanguinis abel sensus boni amalo auens
ras dux id .c̃. extra ciuitatem hierus alem adorucifigendu

Expanded text:
perdito, ista visibili morte occidatur. Hanc dicit majorem causam perdito, ista visibili morte occidatur. Hanc dicit majorem causam quam illam quod Judaeis terra nostra non dat fructum suum, absconsSecundum vero, quod inviderat, ut, Iratusque est Cain. Tertium quod tristis fuit, ut, Concidit vultus ejus. Quartum, homicidium, ut, Interfecit eum. Quintum mendacium, ut, Qui respondit, Nescio. Sextum, quod poenitentiam non egerat, ut, Quid fecisti, usque ad me. Septimum quod seipsum desperavit, ut, major est iniquitas mea quam ut veniam merear. Quod autem dicit, Nequaquam ita fiet, sic intelligendum, quasi dixisset, Non sicut dicis, Omnes occidunt te, sed unus. Quodque sequitur, Posuit Deus in signum, sic istud in illo intelligendum est, quod dicit, Nequaquam ita fiet. Haec vero quae inter Abel et Cain acta sunt, possunt etiam moraliter ad sensum bonum malumque referri, ut per effusionem sanguinis Abel sensus boni a malo aversras duxit, id est extra civitatem Jerusalem ad crucifigendum,
Abbreviated transcription (Latin):
xore fidelium In eo ꝗđ dic̃ fratertuus commemorat oogitationẽ
curum ut penitentia conpungerentur maledictuseris suꝑterra:¬
llam quam dr̃ dedit semini abrahȩ in quaxpi sanguinem fuder : Velaen¬
te aterra id .ẽ. abeclesia : Quara peruitossuum in confessione pectat¬
Quicumq enim oxoperib legis sunt. submaledicto sunt: Cum ope¬
tus fueris non dabit ubi srustũ interra enim quam xp̃s portauit
Id .ẽ in carne eius operati sunt salutem nram crucifigendo xp̃m
suam aut̃ ꝑditionem Vnderesurgens his aquib: crucifixus ẽ. n
apparuit : Historialiteru camm aledictus ẽ mendicitate : In
sanguis iustorum fructus terrae diminuit. Non a ũt sanguis uin¬
profugus populus isrł ingentib: gemens: amissoregno &tremen
timore subxp̃i anis innumerabilib: Ideoq. respondit caindicens

Expanded text:
ex ore fidelium. In eo quod dicit, Frater tuus, commemorat cogitationem ex ore fidelium. In eo quod dicit, Frater tuus, commemorat cogitationem eorum, ut poenitentia compungerentur. Maledictus eris super terraIlla quam Deus dedit semini Abrahae, in qua Christi sanguinem fuderunt. Vel certe a terra, id est ab Ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatQuicunque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. Cum operatus fueris, non dabitur tibi fructus. In terra enim, quam Christus portavit, id est, in carne ejus operati sunt salutem nostram, crucifigendo Christum, suam autem perditionem. Unde resurgens, iis a quibus crucifixus est non apparuit. Historialiter vero Cain maledictus est mendicitate. In esanguis justorum fructus terrae diminuit, non autem sanguis vinodo sit vagus et profugus populus Israel, in gentibus gemens amisso regno, et tremens timore sub Christianis innumerabilibus. Ideoque respondit Cain dicens
Abbreviated transcription (Latin):
minoris apopulo iuda eorum: Non nesibene egeris recipies id. ẽ
abundantiam lignem : Si aut male usq ad er&: peccatum aut in fo¬
rib : signum mendacitatis intellegitur: In eo d ꝗđ dic̃ sed subte erit
enitentiã cõmitut: Ad p&itus illius id ẽ peccati : & cudominabe¬
ris illius: Acsia ꝑtedicor& : subtua potestate ẽ sibene łmaleege¬
ris: Qđ aut̃ caindt̃. Egrediamur foras in dolo loquitur ꝗđq
deillo sp̃rdicit. Cun surrexcam significateum odio łdiabolo su¬
gentem. ubiẽ abel fratertuus : Nontam quam ignarus eã a quo
discatinterrogat : sed tam quam iudex reum quempuni& : Vsq nunc
Dix dr adcam quid fecisti: uox sanguinis fratristui. clamatadmede
erra : Sic arguit inscripturis uox diuina iuda eos hab & enimmag¬
nam uocem sanguis xp̃i intorra: cueo accepto ab omnib: gentib
respond&ur amen : Haec .ẽ. uoxclara quam sanguis ipse exprimit

Expanded text:
minoris a populo Judaeorum. Nonne si bene egeris recipies, id est minoris a populo Judaeorum. Nonne si bene egeris recipies, id est abundantiam vel ignem, Si autem male, usque adhaeret peccatum tuum in foribus: signum mendacitatis intelligitur. In eo vero quod dicit, sed sub te erit, poenitentiam committit: appetitus illius, id est peccati: Et tu dominaberis illius: ac si aperte diceret: Sub tua potestate est, si bene vel male egeris. Quod autem Cain dicit: Egrediamur foras, in dolo loquitur, quodque de illo Spiritus dicit, Cum surrexit Cain, significat cum odio vel diabolo suggerente. Ubi est Abel frater tuus? Non tanquam ignarus, cum a Deo discat, interrogat, sed tanquam judex reum quem puniat. Usque nunc Dicit Deus ad Cain, Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sic arguit in Scripturis vox divina Judaeos. Habet enim magnam vocem sanguinis Christi in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur, Amen. Haec est vox clara, quam sanguis ipse exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
pabelboni qui c&eros sensus custodiunt ut hic ouium pastor fuit. Post
nõ diuidas p&ccasti : quia & si iudȩi multar& te fecerunt : in eo tam̃ infideli¬
catis reisunt qui axp̃o ueniente. tempus noui cestamenti. a tempore
u&eris non distinxer : Quia si obtemperass& caindõ adiutus in dul¬
gentia gratia e dominar&ur ipse peccatosuo. &nonoccider& fratrem
in nocentem : Si c&iude in quorum figura gerebanturhaec: quiesce¬
rent a sua pturbatione tempus salutis &remissiunis peccatorum
cognoscentes audirent xp̃mdicentem se. Nonuenisse uo carcius¬
tos sed & peccatores. & se conuerterent a peccato suo in confessione
saluarentur: Nunc autemignorantes dĩ iustitiam & suam quȩ ren¬
tes statuere: iustitiaedĩ non sunt subiecti: Etex arserunt in ira¬
cundia cotraxp̃m cuius uidentes opera accentado eedo luer̃
Occiditur a beliumor a fratremaiore. Occiditur xp̃scaput populi

Expanded text:
caeteros sensus custodiunt, ut hic ovium pastor fuit. Postcaeteros sensus custodiunt, ut hic ovium pastor fuit. Postnon dividas, peccasti. Quia etsi Judaei multa recte fecerunt, in eo tamen infidelitatis rei sunt, quia Christo veniente tempus Novi Testamenti a tempore Veteris non distinxerunt. Quia si obtemperasset Cain Deo, adjutus intelligentia gratiae, dominaretur ipse peccato suo, et non occideret fratrem innocentem. Sic et Judaei, in quorum figura gerebantur haec, quiescerent a sua perturbatione, tempus salutis et remissionis peccatorum cognoscentes: audirent Christum dicentem se non venisse vocare justos, sed peccatores, ut converterentur a peccato suo, et in confessione salvarentur. Nunc autem ignorantes Dei justitiam, et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Et exarserunt in iracundia contra Christum, cujus videntes opera accepta Deo esse, doluerunt. Occiditur Abel junior a fratre majore, occiditur Christus caput populi
Abbreviated transcription (Latin):
ali sed faccilius ẽ. propne tunc dici in comparatione animantium
Hȩũ littere intrib: linguir itauocantur. aleo alfaa. del&h. delto
de momninem equib: apudhebreor mem muta littera figuro
cum in principio & finedictions ponitur cepit id .ẽ. inutero & peperi
id .ẽ foras. Canceptio ab aliquibus assimalatur sinepecaes s& adun
cooperatiune manuum uniur hominis sineulla uoluntate quidam &¬
dicent spiritalicer significari In eo quod dicit. Cognouit uxorem sua
perit in lege littere uel in lege littere concoepit. & in nouo ƿeperii
nõ in congrue ꝑ capnpopulus iudaicus significatur ꝓ quosinagos
gracias atit si cut eua ꝓista & probonis terr& dñõ seruiebat ut estq
bona sunt terrem andu cabitis si cut hic agricola fuisse scribitur :
Moralit̃ uero ꝑ adã sensus ꝑfextus & ꝑ euã caro ꝑcainu sensus ma¬

Expanded text:
alii, sed facilius est proprie dici tunc in comparatione animantium. alii, sed facilius est proprie dici tunc in comparatione animantium. Hae vero litterae in tribus linguis ita vocantur, aleph, alfa, a, daleth, delta, d, mem, mi, m. E quibus apud Hebraeos mem, mutat litterae figuram, cum in principio et fine dictionis ponitur. Concepit in utero, et peperit, id est foras. Conceptio ab aliquibus assimilatur, si non peccasset Adam, cooperationi manuum unius hominis sine ulla voluptate. Quidam dicunt spiritualiter significari, in eo quod dicit, Cognovit uxorem suaperit in lege litterae, vel in lege litterae concepit, et in Novo peperit. Non incongrue per Cain populus Judaicus significatur, pro quo Synagoga gratias agit, sicut Eva pro isto, et pro bonis terrae Domino serviebat, ut est, Quae bona sunt terrae manducabitis, sicut hic agricola fuisse scribitur. Moraliter vero per Adam, sensus perfectus, et per Evam caro. Per Cain vero se
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut .e. grammaton id .ẽ nom̃ dñi scriptum quattuor lit ueris
hebraicis. Id .e. iota uau. he ethi Nom̃ aut̃ qđ soripui .ẽ. his quat¬
orlitteris in lamina aurea dicere non possumus usq ad diemiũ dicu¬
Haequattuor littere nominis adam propriahabent loca in partium
nominib: Id ẽ anathole dissis arctus missembria. Id .ẽ. oriens oe¬
cidens sep tontrion meridies & haec propri&as sig̃ dominatianem
Adam in quatiuar supra dictis pastib: mundi in eo qđ hoc num̃ aba. inu¬
pio significatur qđ angelus primatum ten&. Et adam illi secundus in hi¬
noro &etiam in ordine litteraruma primoponitur hic &iam ali
interrogant quas adam primo nominauit. &ceteras in terrogauun
quarum tantum soluuones ponimus dicentes qđ dr̃adam primoni¬
minauit dicendo. faciamus hominem usq nr̃am Adam aut̃ nom¬
dñi suꝑ adam & adam dominatio incunctis animantib: Adam pro¬
prienominatus a dño dicente: faciamus hominem ł appellatiue u

Expanded text:
tetragrammaton, id est nomen Domini scriptum quatuor litteris Hebraicis, id est iota, vau, he, heth. Nomen autem quod scriptum est his quatuor litteris in lamina aurea, dicere non possumus usque ad diem judicquatuor litterae nominis Adam propria habent nomina in partium nominibus, id est anatole, disis, arctus, mesimbria, id est, oriens, occidens, septentrio, meridies. Et haec proprietas significat dominaturum Adam in quatuor supra dictis partibus mundi. In eo quod hoc nomen ab A incipit, significatur quod inter angelos primatum tenet. Et Adam ille secundus; nore etiam in ordine litterarum a primo ponitur. Hic etiam alii interrogant, quis Adam primo nominavit, et caeteras interrogationes. Quarum tantum solutiones ponimus, dicentes, quod Deus Adam primo nominavit, dicendo: Faciamus hominem ad Domini super Adam, et Adam dominatio in cunctis animantibus. Adam proprie nominatur a Domino dicente: Faciamus hominem; vel appellative ut
Abbreviated transcription (Latin):
filimei sicutodor agri pleni. Odore nominis xp̃i fetut ager nund imple¬
tocorporis & sanguinis sui Allia utẽ seruiunt exgentib adillum
ipse est dñs fratrum suorum qr plebi dominator iuddeorũ: Ipsum
adorabunt filiimatrissuae qui a ipse exilla secundũ carnẽ natus ẽ.
psum qui maledixerit maledictus .e. & qui benedixerit benedistionib
replebitur. quis nesciatiu daeos xp̃omalodicenteresse maledistos
& populum xp̃ianorum . xp̃o benedicente essebenedistũ: ecce alium
proalio benedixisseisaac expauit & cognouit nec tam̃ indignatur relato
sibi sacramento sed consirm atdicens benedixi illi & benedictuserit: Haeo
ẽ. benedictio quaedata estminori populexp̃ianorũ. Sedneq tam̃ ia¬
iorẽ. filiũ fuisse dispectũ. Putondũ ẽ. qr cum intrauerit plenitudo

Expanded text:
filii mei sicut odor agri pleni. Odore nominis Christi, sicut ager mundus implefilii mei sicut odor agri pleni. Odore nominis Christi, sicut ager mundus impleto corporis et sanguinis sui. Illi serviunt populi ex gentibus ad eum Ipse est Dominus fratrum suorum, quia plebi dominatur Judaeorum. Ipsum adorabunt filii matris suae, quia ipse ex illa secundum carnem natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus est: et qui benedixerit, benedictionibus replebitur. Quis nesciat Judaeos Christo maledicentes esse maledictos, et populum Christianorum Christo benedicentem esse benedictum? Ecce alium pro alio benedixisse Isaac, expavit et cognovit, nec tamen indignatur relato sibi sacramento, sed confirmat, dicens: Benedixi illi, et benedictus erit. Haec est benedictio quae data est minori populo Christianorum. Sed nec tamen majorem filium fuisse despectum putandum est, quia cum intraverit plen
Abbreviated transcription (Latin):
meditatur loquitur ad silium suum iuniorem. Vade ad gregen
& ad fermꝰduo sedos. prȩfigurans carneu saluatoris aduentumu
quo illos ł maxime liberar& qui peccatis cenebantur obnoxii
Si quidem in uniuersis scripturis edi propeccatorib: accipiuntur ꝙ
aut duos iub&ur offerre duc rũ significatur as sumptio populos un
quos teneros & bonos docibi les &in nocentes animas ostendũ
Stola esau fides & scripturȩ hebreorũ sunt quib postiodum in du¬
tus estpopulus gentium. pellesq illius brachis circumdarr su
peccata utriusqͥ. plebis quexps in extensione manuum crucis sua
pariter adfixit. qđ isa ac quaerit adiacobcur termcitouenir& us¬
locem ine desiamitatur credentium fidem. Qđ cibi delectabiles
offeruntur hostiado placens salus ẽ peccatoru qđ postunui donse¬
quitur ber edictio & illius odore ꝓfrutur uistie resautestionos de
onris aꝑta uoce pronuntianr Taliterenim benedicitut. Coceo dor

Expanded text:
meditatur. Loquitur ad filium suum juniorem: Vade ad gregem, meditatur. Loquitur ad filium suum juniorem: Vade ad gregem, et affer mihi duos haedos. Praefigurans carneum Salvatoris adventum, in quo illos vel maxime liberaret qui peccatis tenebantur obnoxii. Siquidem in universis Scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quare autem duos jubet afferri? Quia duorum significatur assumptio populorum, quos teneros et bonos, docibiles et innocentes, animas ostendit. Stola Esau, fides et Scripturae Hebraeorum sunt, quibus postmodum indutus est populus gentium. Pellesque illius brachiis circumdatae sunt peccata utriusque plebis, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter affixit. Quod Isaac quaerit ab Jacob cur tam cito veniret, velocem in Ecclesiam miratur credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, hostia Deo placens, salus est peccatorum; quod postea sequitur benedictio, et illius odore perfruitur, virtutem resurrectionis et regna aperta voce pronuntian
Abbreviated transcription (Latin):
di seoclesias. her&icorũ qua e ambooffendunt. animam isa ac&ri
sigñ inspectiunes diuina sculpas peccaturũ ñ uidere. moralit auten
isaac aud aliena gentẽ putros fodis sedescribitur. quoui delicr
exempl dicimus utinhacperegrinationis erumna positi cogitationum
nrarũ profunda pen&remus. & quousq nob̵ uerȩ indulgentiae aquaresp¬
deat. Nequaquã nrȩ in quisitionis manus ab ex haurienda cordis
terra torpescat. Quos tam̃ puteos allophili insidianter repleuer
cogitationes teptationũ dirigunt. sequituripsa benedictioinia cub
quamyppolitus mastirreplicauit. ssa acinquit postat imaginen¬
us atq capturam diligit pater. homines sunt aberrore saluati
quos ꝑdostrinam iustus quisq uenator. Sermodire ꝓmissionse
benedistio & spes regnifuturi inquo cũ xp̃osci regnaturi sunt Neb¬
coogerens sps scĩ figuram quȩ futura nouerat in xp̃o Iniacob ante

Expanded text:
duas Ecclesias haereticorum, quae ambo offendunt animam Isaac et Rduas Ecclesias haereticorum, quae ambo offendunt animam Isaac et Rsignificat inspectiones divinas culpas peccatorum non videre. Moraliter autem Isaac apud alienam gentem puteos fodisse describitur, quo videlicet exemplo discimus, ut in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus. Et quousque nobis verae indulgentiae aquae respondeant, nequaquam nostrae inquisitionis manus ad exhauriendam cordis terram torpescat. Quos tamen puteos Allophili insidiantes repleverucogitationes tentationum dirigunt. Sequitur ipsa benedictio in Jacob, quam Hippolytus martyr replicavit. eius atque capturam diligit pater, homquos per doctrinam justus quisque venatur. Sermo de repromissione est benedictio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt. Rebecca gerens Spiritus sancti figuram, quae futura noverat in Christo. In Jacob autem