comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taliter factaerat sedanima non dumerat merito quȩri
potest: sienim dm̃ ad huc aliquid &x nilulo creare noncredi¬
mus postea quam creauit omnia simul: & obhoc a consum¬
matis omnibus operibus requieuis sec redimus quae in choa¬
uit facere ut quic quid deinde faceretohis facer&: nonui¬
deo quem ad modum intellegamus adhuc eum &elulo animas¬
facere andicendum est euminillis quidem operibus primori
s& dierum fecis se diem illum oceultum: acsi hoc potius
credi o port& spiritalem atq intellectualem naturani
scilic& unitatis angelicȩ & mundum idest caelum &ten¬
ram. at que in illisiam & tentibus nituris rationes erȩas se dn¬
turarum aliarum naturarum: non ipsas naturas alio quin
suam ibi creatae essent sicut erant futurae: non adhuc essent
suturae : quod si ita est: non dumerat inconditis rebus animae
humane ulla natura: & tuncꝰ coepit cumeam dt̃ pus flando ad
que indichit homini sednonideo questio sublataest. qua

Expanded text:
tualiter erat, sed anima nondum erat, merito quaeri tualiter erat, sed anima nondum erat, merito quaeri potest. Si enim Deum adhuc aliquid ex nihilo creare non credimus, posteaquam creavit omnia simul, et ob hoc a consummatis omnibus operibus requievisse credimus, quae inchoavit faceret, ut quidquid deinde faceret, ex his faceret; non video quemadmodum intelligamus, adhuc eum efacere. an dicendum est eum in illis quidem operibus primorum sex dierum fecisse diem illum occultum ac, si hoc potius credi oportet, spiritalem atque intellectualem naturam, scilicet unitatis angelicae, et mundum, id est caelum et terram, atque in illis iam extantibus naturis rationes creasse futurarum aliarum naturarum, non ipsas naturas? alioquin si iam ibi creatae essent, sicut erant futurae, non adhuc essent futurae. quod si ita est, nondum erat in conditis rebus animae humanae ulla natura et tunc esse coepit, cum eam deus sufflando fecit atque indidit homini. Sed non ideo quaestio sublata est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Sed cum greci habeant. ene a aignien: non dubitatur
flauit uel sufflauit esse dicendum, quae rebamus autem
insuperiore sermone demanibus dĩ cumhomo delimo formatus
cogitare tur: quidergo nunc dicendum est. Ineo quod scriptum
est sufflauit ds msi quia sicut non manibus corporis finxit.
ita nec faucibus labiis que flauit uel in sufflauit: uerumtamen¬
hoc uerbo scriptura in quaestione diffi cillima plurimãm
se putare debemus sedita desubiecto sibiaere corporis son
sicut anima de huius modir e similiter adiacente sibi hoc est
decorpore d nonde seipsa flatum fecits runc uero quiaꝵ
tantum modo mundi corpus dõ esse subditum dicimus. sedi
solumesse supraomnem creaturam: siue corporalem siue
spiritalem : nec deseipso nec decorporeis elmientis creden¬
dus est animam fecesse sufflando: citrum autem exeo quod om¬
nino nonerat i dest &x nihilo anexa liquare quaeum ab illo spiri¬

Expanded text:
ejus. Sed cum Graeci habeant ἐνεφύσησεν, non dubitatur ejus. Sed cum Graeci habeant ἐνεφύσησεν, non dubitatur flavit vel sufflavit esse dicendum. Quaerehamus autem in superiori sermone de manibus Dei, cum homo de limo formatus cogitaretur: quid ergo nunc dicendum est in eo quod scriptum est, Sufflavit Deus, nisi quia sicut non manibus corporis finxit, ita nec faucibus labiisque sufflavit? 3. hoc uerbo scriptura in quaestione difficillima plurimum se putare deberemus, sed ita de sibi subiecto aere corporis sui, sicut anima de huiusmodi re similiter adiacente, hoc est de corpore, non de se ipsa flatum facit. nunc uero quia non tantummodo mundi corpus deo esse subditum dicimus, sed illum esse supra omnem creaturam siue corporalem siue spiritalem, nec de se ipso nec de corporeis elementis credendus est animam fecnino non erat, id est ex nihilo; an ex aliqua re, quae jam ab illo facta spiri
Abbreviated transcription (Latin):
I& insuf flauit in faciem eius flatum uitae. & factus est ho¬
ꝗ mo manimam uiuentem: hȩc uerba scripturae nobis & in
principio superioris libri consideranda proposueramus: &de
ipso homine facto maxime que deeius corpore quantum sa¬
tis duximus quod secundum scripturas uisum est disseruimus:
Sedquia anima humance non parua quaestio est: adhunc eam librũ
differendam putauimus: nescientes quantum nos dñs adiuturus
ess& r&te lo qui cupidos: Illud tamen scientes: nisi quantum ipse
adiuua: s& recte nones se locuturos: recte est autem ueraciter
ãc que congrubiter nihil audaciter re fellendo nihil temere
ad firmando dumad huc dubium estuerum falsum nesit. siue
fidei siue scientiae xp̃ĩanȩ: Quod autem doceri potest uelre¬
rum ratione apertissima uel scripturarum auctoritate
certissima : sine cunetatione asserendo: ac primum illud au¬
diamus quod scriptumest: flauit infacieme ius flatum uitȩ:
Non nullienim codices habent spirauit. uelsus pirauit infaciem

Expanded text:
 et flauit in faciem eius flatum uitae, et factus est homo in animam uiuentem. haec uerba scripturae nobis et in principio superioris libri consideranda proposueramus et de ipso homine facto maximeque de eius corpore, quantum satis duximus, quod secundum scripturas uisum est, disseruimus. sed quia de anima humana non parua quaestio est, ad hunc eam librum differendam putauimus nescientes, quantum nos dominus adiuturus esset recte loqui cupidos, illud tamen scientes, nisi, quantum ipse adiuuaret, recte nos non esse locuturos. recte autem est ueraciter atque congruenter nihil audacter refellendo, nihil temere adfirmando, dum adhuc dubium est, uerum falsumne sit, siue fidei siue scientiae christianae, quod autem doceri potest, uel rerum ratione apertissima uel scripturarum auctoritate certissima sine cunctatione adserendo. Ac primum illud uideamus, quod scrjus flatum vitae. Nonnulli enim codices habent, Spiravit, vel, Inspiravit in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
apud illum erant eomodo nota quo senrpi ternes atque
incõmutabili teruiuunt & uita sunt: facta autom comodo:
quo una quȩ que creatura in genere suo est: quamuis ergo
illa aetorna inc̃nmutabilisque natura quoddi est ha

Expanded text:
apud illum erant eo modo nota, quo sempiterne atque incommutabiliter uiuunt et uita sunt, facta autem eo modo, quo unaquaeque creatura in genere suo est. Quamuis ergo illa aeterna incommutabilisque natura, quod deus est, ha
Abbreviated transcription (Latin):
quodereuit omnia simul: huius uniuer sae dicreaturae multa noui¬
mus. siue quae incaelis sunt aleius quã ut noster sensus ea possitadtin¬
gere siueq̃ in regionib: terrarũ fortassis in habitabili siuequȩ
deor sum latent uel in ꝓfundo abrsĩ. uel in occultis finibusterrae :
ea facer& quaesibinota nonerant : nonenim quic quã fecit ignorans :
notaenim fecit: non facta cognouit. Pro inde antequã sierent.
&erant & nonerant: erant indi scientia nonerat inscienti anatura :
Ac ꝑhoc factus est diesille. cuiutroq modo in notescerent & indo& in se
ipsis illa uel÷ matutina siuedeur na cognitione acuero uesꝑtina:¬

Expanded text:
quod creauit omnia simul Huius uniuersae dei creaturae multa non nouimus, siue quae in caelis sunt altius, quam ut noster sensus ea possit adtingere, siue quae in regionibus terrarum fortassis inhabitabilibus siue quae deorsum latent uel in profundo abyssi uel in occultis sinibus terrae. ea faceret, quae sibi nota non erant? non enim quidquam fecit ignorans. nota ergo fecit, non facta cognouit. proinde, antequam fierent, et erant et non erant: erant in dei scientia, non erant in sua natura. ac per hoc factus est dies ille, cui utroque modo innotescerent, et in deo et in se ipsis, illa uelut matutina siue diurna cognitione, hac uero uelut
Abbreviated transcription (Latin):
s& quae magis senouit quamcȩlum & terram quae per
sui corporis oculas nouit: omit todicere quia illud
eius quod &iam pecora habe re intellegun¬
tur uel caeli uolatilia cum habita cula sua se unidos
repedunt: quo capiuntur imaginiͤs omnium rerum
corporalium: nullo modo cui quam corpori simile
est & utiq hoc potius corpori esse simile deber&. ubi
corporearum rerum similitudines continentur: as
si hoc corpus non est quia certum est ea similitudi¬
nes corporum illic ratione non solum memorittr
detinere uerum &iam innimerabiles proarbitrio
figurari: quanto minus alia qualib& uis uacorporiesse
anima similis potest: siautem corpus esse dicunt alia
qua lib& otitia omne quod est

Expanded text:
set, quae magis se nouit quam caelum et terram, quae per set, quae magis se nouit quam caelum et terram, quae per sui corporis oculos nouit. Omitto dicere, quia illud eius, quod etiam pecora habere intelleguntur uel caeli uolatilia, cum habitacula sua seu nidos repetunt, quo capiuntur imagines omnium rerum corporalium, nullo modo cuiquam corpori simile est; et utique hoc potius corpori esse simile deberet, ucorporearum rerum similitudines continentur. At si hoc corpus non est, quia certum est, eas similitudines corporum illic non sodetineri, uerum etiam innumerabiles pro arbitrio figurari, quanto minus alia qualibet ui sua corpori esse anima similis potest! Si autem corpus esse dicunt alia qualibet notione omne quod est
Abbreviated transcription (Latin):
cellit: perlucem tamen & aeremqua in ipso quoque mun¬
do pracellentia sunt corpora. magis quehabent faciendi
prȩs tantiam quampatiendi corpolentiã. sicut humu̾s &
terra tam quam perea quaes pũi similioras unt corpus ad¬
ministrat᷑: nuntiatenim aliquid lux corporea: cui autẽ
nuntiat: non hoc est quod illa: & h& anima cuinuntiat non illa
Cumenim sequerit: noui quod sequaerst quod quando nouit¬
Ñposs& si se non noss&: neq enim aliunde sequerit: quam seipsa:
cirii:: go quaerentemse nouit: se utiqua e nouit: & omne
quo d nouit : tota nouit: cum itaq se querentem nouit.
tota se nouit: ergo & totam se nouit neq enim aliquid
aliuc: sed se ipsam totam nouit: quidergo ad huc sequȩ
sequaerendem se nouit: neque enim sinesciret
posseꝰ quaerentem se scire se: sed hoc in prȩsente: qđ
autem dese quaerit: quid antea fuerit uel quid futura
sit quaerit: desina tergo nunc suspicari interimse
esse corpus: quia sialiquid tale ess&  talẽnos¬

Expanded text:
cellit. per lucem tamen et aerem, quae in ipso quoque mundo praecellentia sunt corpora magisque habent faciendi praestantiam quam patiendi corpulentiam, sicut humor et terra, tamquam per ea quae spiritui similiora sunt corpus administrat. nuntiat enim aliquid lux corporea; cui autem nuntiat, non hoc est, quod illa; et haec est anima, cui nuntiat, non illacum enim se quaerit, nouit, quod se quaerat; quod nosse non posset, si se non nosset. neque enim aliunde se quaerit quam a se ipsa. cum ergo quaerentem se nouit, se utique nouit et omne, quod nouit, tota nouit. cum itaque se quaerentem nouit, tota se nouit, ergo et totam se nouit; neque enim aliquid aliud, sed se ipsam tota nouit. quid ergo adhuc se quaerit, si quaerentem se nouit? neque enim si nesciret se, posset quaerentem se scire se; sed hoc in praesenti; quod autem de se quaerit, quid antea fuerit uel quid futura sit quaerit. desinat ergo nunc interim suspicari se esse corpus, quia, si aliquid tale esset, talem se nos
Abbreviated transcription (Latin):
xfecit ds̃ hominem puluerem d&erra: & mnfflauit infatie n eius
flatunuitȩ & factus est homo in cnimam uiuentem : Hic pro
udendum est : utrion recapitulatio sit ut nuncdicatur quomodo flctus
sithomo quem sexto illodie factum legimus. anuero tuncqui
quidem cum fecit omnicsimul in his euam hominem latent̃ fecit:
sicut fenum terrae antequam ess& exortum : ut eo modo &ipsecum
iam ee& in sereto quod amnature aliter factus : sicut illu quaecamul
creduit Cum factus est dies accessutemporis &iam istomo do fierit :
quo in hacper spicua formauitquam gerit : Velmala uelbene sicut
enũ quod fac tum est: antequam exorir&ur superterram.
Accidentem &iam tempore & fontis illius in rigatione exortum est:
ut ess& super terrum : prius ergo secundum recapitulcitione id cone¬
mur accipere: fortassis quippe ita homo factus sit indeui sicutdies

Expanded text:
it deus hominem puluerem de terra et insufflauit in faciem eius flatum uitae. et factus est homo in animam uiuentem. hic primo uidendum est. utrum ista recapitulatio sit, ut nunc dicatur, quomodo factus sit homo, quem sexto illo die factum legimus. an uero tunc quidem, cum fecit omnia simul, in his etiam hominem latenter fecit, sicut fenum terrae antequam esset exortum, ut eo modo et ipse, cum iam esset in secreavit cum factus est dies, accessu temporis etiam isto modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit, vel male vel bene; sicut fenum quod factum est antequam exoriretur super terram, accedente jam tempore et fontis illius irrigatione exortum est, ut esset super terram. 2. Prius ergo secundum recapitulationem id conemur accipere. Fortassis quippe ita homo factus sit in die
Abbreviated transcription (Latin):
poni non esse animassuas: pulla cnim proprior naturu
est quadiligent̃ inspecta possit &iamdr̃ qui supnr omne
creatunem suam in cõnmutabilis ꝑman&  incorporrl¬
ter cogitans: quam ea qua ead ipsius imaginan facta est :¬
&nihil uicinius autfortasse nihiltam consequens: quã ut
credito q̃lanima corpussit. & iam dr̃ corpus es se credat᷑
propt̃ caenim corponilibus adsuefacti &affecti sensibus
nolunt animã credere aliud esse quam corpus: quia nisicor¬
pus non fuerit nihilsit: acꝑ hoc tanto magis timent &iam
dedõ credere q̃d corpussit: quanto magis timentdm̃ cre¬
derenihil esse: Itaenim feruntur infanta sias uel fantas¬
mata imaginum. quae cogitatio de corporibus uersat:
uthis sub trarctis tamquam ꝑinane ꝑcundum sit form¬
dent itaq necesse est & iustitiã & sapiantiam pingant
eid ã modo incordibus suis cumformis & coloribus. quas
nom possunt incorporeas cogitare: Nec tamen dicunt

Expanded text:
pora non esse animas suas. nulla enim propior natura pora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc enim corporalibus adsuefacti et adfecti sensibus nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne, si corpus non fuerit, nihil sit, ac per hoc tanto magis timent etiam de deo credere, quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur in phantasias uel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus uersat, ut his subtractis tamquam per inane pereundum sit reformident. ita necesse est, ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
denuntio: aut cnĩ dehacre niliil quȩrendum est ut &iam sufficiat
uitȩ nostrȩ scire nos quopie uiuendo uenturisumus
& si nesciamus undeuenerimus: autsi non inpudent̃ estuat
anima im̃nrtionalis &lam hoc nos sedeseipsa. absit ꝑuigatia
contendendi. ad sit hibgentia req: rendi. humilitas p&endi
ꝑscucrintia pulsandi : ut sinobis hoc expedire nouit quime¬
lius quãnos quid nobis &pediat utiq nouit nobisl& &iã
hoc quidat bona datafiluis suis : consu&udo tam̃ matris ȩclesiae
in baptizandis paruolis nequaquã sꝑnenda est: peq ullo
modo suꝑflua deputanda pec omnino credenda nisi apos¬
tolica ess& trarditio: hab& enim & illa parua adas magnũ
testimonii pondus quȩ prima ꝓxp̃o meruit sanguinẽ
fundere: ad monso sane quantum ualeass quosita prȩoccui¬
pauit opinio utanimas credant exparentibus propagari.
Quantum possunt scipsos considerent: & int̾im sapiant cor¬

Expanded text:
denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat denuntio. aut enim de hac re nihil quaerendum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant cor
Abbreviated transcription (Latin):
& quod natũ est ex sp̃u. sp̃s est: quid hac inquiunt sententia
d& crminatius. non posse ex carne amiã nasciꝰ quid est
enim aliud anima quã sp̃s uitȩ creatur uti qũ noncreator:
contruquos illi abi quid enĩ inquiuntnos aliud sentim:
quidicimus carnem ex carne. animã exanima : Nam exu¬
troq: constathomo : de quo utrũq uenire sentimus: car¬
terim omittatur qđ illud dñs non de carnali geneirtione
sed de sp̃ĩtale regenerrtione dicebat : his igitur quantum
ꝓtempore potuimus ꝑ trirctatis omnia paria uelpene
paria exutroq latere netionũ testimoniorũq monim̃ta
pnuntiarem: Itisi eorum sententia quianimas exparatibis
creariputant elebaptis mopar uolorũ preponderar& : dequi¬
bus quideis responderi possit: nondum mihi inter imoc¬
concesserit facultatem studiosis talium non grouabor:
punc tam̃ nonesse contanendum testimonium paruõlo¬
rum ut quare felli siueritas contru est neglegatur ante

Expanded text:
 quod natum est ex spiritu, spiritus est. quid hac, inquiunt, sententia determinatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carterim omittatur, quod illud dominus non de carnali generatione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occoncesserit facultatem studiosis talium, non grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimonium paruulorum, ut quasi refelli, si ueritas contra est, neglegatur, ante
Abbreviated transcription (Latin):
duentir utrũ exparentib an desuꝑsit uin cant
mam uelabiquã corpoream qualitatem siueco aptationẽ
si ita dicenda est quamgreeio armoniam uocã¬
nec quolib& ista garriente marediturum esse confidam
adiuuante dõ mentẽ meã est &abud testimoniũ non neg¬
gendum qc lꝓse possunt ꝓfcrre quiuenire desuꝑanimas
credunt Dicente ipso dño q natũ est excarne caro est:¬

Expanded text:
duentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant mam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita dicenda est, quam Graeci appovCav uocnec quolibet ista garriente me crediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper animas credunt, dicente ipso domino: quod natum est ex carne, caro est
Abbreviated transcription (Latin):
animae soci&as carnis peccati: quaparticipata fit ut nihil
possitanima infantis sccundum sp̃m sapere: Ipsa quippe acl¬
q fatio grruat c iãcorpore exutam: insicum in corpore est
tis & pi&etir Quid ergo ait aliquis. si hoc non cunruer int sui
diiquel infidelitate uel nelegentia. hoc quidem & iam demalor¬
nuꝗbus dicipotest : possunt enĩ uelrepentemori: uelapudeos
noso egrotare ubitis quobaptizentur nemo subueniat: sed illi¬
uesinquie habent &iam ꝓpria peccata quorũ indigeant remis¬
sione: quae si dimissa non fuerint. nemo eos recte dicet iñ¬
mimerito plectiꝓhis quȩ in sua uita sua uoluntate cõniisse¬
rint: Illa uero anima ciiquaelam cogtatio tracta decarne

Expanded text:
animae societas carnis peccati, qua participata fit, ut nihil animae societas carnis peccati, qua participata fit, ut nihil possit anima infantis secundum spiritum sapere. ipsa quippe adfectio grauat etiam corpore exutam, nisi, cum in corpore est, tis expietur. Quid ergo, ait aliquis, si hoc non curauerint sui uel infidelitate uel neglegentia? hoc quidem etiam de maioribus dici potest. possunt enim uel repente emori uel apud eos aegrotare, ubi eis, quo baptizentur, nemo subueniat. sed illi, inquit, habent etiam propria peccata, quorum indigeant remissione, quae si dimissa non fuerint, nemo eos recte dicet inmerito plecti pro his, quae in sua uita sua uoluntate commiserint; illa uero anima, cui quaedam contagio tracta de . carne
Abbreviated transcription (Latin):
euigilans inlucam intellegentiȩ ꝓpt̃ quã rationalis anima
facta est pot est ꝑuoluntatẽ bonã eligereuitãbonã: dqui¬
dem non poterit : nisi a diuuerit grutia dĩ ꝑmediatorem:
hoc sinegl exerit homonon tantum secundũ carnem uerũ
&iam secundum sp̃m critadam: siaũt curauerit : eritadam
secundum carnem : tantõmodo secundum sp̃m aũt r&te
uiuens : Illud&iam q̃ddeadam culpabile tractum est. mun¬
latum a labepeccati recipere merebitur illã c õmdtationẽ
quam scĩs resurrectio pollicu̾r: secdantequã ꝑ actatẽ possit
secundum sp̃m uiuerenecessarium hab& mediator qͥs sacra¬
mentũ : utqd ꝑ eius fidem nondũ potest ꝑeorũ qui eũ diligunt
fiat : Eius enĩ sacrom̃to soluitur &iam in a&ate infantile ori¬
ginalis poena peccati : a quonisi adiutor &iam iuuenis carnalem
concupis centiã non dom abit: nec ea subiugata a &enae utȩ
meritum ad prehendet nisi eius donoqđ ꝓmert stud&
Ideo uiuus oport& &iam infans baptizara:ncobsit

Expanded text:
er quam rationalis anima facta est, potest per uoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi adiuuerit gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, uerum etiam secundum spiritum erit Adam; si autem curauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile tractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurrectio pollicetur. Sed antequam per aetatem possit secundum spiritum uiuere, necessarium habet mediatoris sacramentum, ut, quod per eius fidem nondum potest, per eorum, qui eum diligunt, fiat. eius enim sacramento soluitur etiam in aetate infantili originalis poena peccati, a quo nisi adiutus etiam iuuenis carnalem concupiscentiam non domabit nec ea subiugata aeternae uitae meritum adprehendet nisi eius dono, quem promereri studet. ideo uiuus oportet etiam infans baptizetur, ne obsit
Abbreviated transcription (Latin):
nis accedentibus. quib ratio conualescat posseprȩcepta
lit aria. melius intellegere: eisq libentius oboedire:
Sednune depueris nonagimus. quorũ carnalẽ acpuerilem
uo ldptatẽ : uelcorporis uelanimaesiueitas & equitas obpuş¬
nauerint : quib: possunt uiribd.torũ: atq factorũ repug¬
nant: proqua nisi ꝓfalsitate & iniquito e: quae suffragarit
uidebitur eis uel adꝑcipienda: quȩ adliciunt: ueloduitan¬
da: qua e offendunt: De infantib loquimur: non quianas¬
cuntur plerũq: deadulteriis : Neq: enĩ in prauis moribus
naturȩ culpanda sunt : Aut ꝓpterea non debuerunt germi¬
nare frumenta q̃d eas ȩuer it furantis manus: autuero
ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua sis caddm̃ con¬
uertendo correxerint quantominus siliis. sir ec te uixe

Expanded text:
nis accedentibus, quibus ratio conualescat, posse praecepta nis accedentibus, quibus ratio conualescat, posse praecepta salutaria Melius intellegere eisque libentius oboedire. sed nunc de pueris non agimus, quorum carnalem ac puerilem uoluntatem uel corporis uel animi si ueritas et aequitas obpugnauerit, quibus possunt uiribus dictorum atque factorum repugnant. pro qua? nisi pro falsitate et iniquitate, quae suffragan uidebitur eis uel ad percipienda, quae alliciunt, uel ad uitanda, quae offendunt. de infantibus loquimur, non quia nascuntur plerumque de adulteris; neque enim in prauis moribus naturae dona culpanda sunt, aut propterea non debuerunt germinare frumenta, quod ea seuit furantis manus. aut uero ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si se ad deum conuertendo correxerint? quanto minus filiis, si rect
Abbreviated transcription (Latin):
aliã quãdã animã suã &x alianatur adõ contuuria carnẽ habe¬
reput auerunt : unde concupiscat adursus sp̃m: p& alicui ani¬
mȩ non esse necessaria xp̃idi gratiã dicere cogimur cũdicit᷑
nobis quidmeruitanima infantis. undeilli ꝑniciosũsit᷑ pon
percepto xp̃iami baptismisacram̃to exirede corpore : sinec ꝓ¬
priũ aliquiꝰd peccatũ conmisit: pecx.illa est. quaem adam pri¬
ma peccauit: Non enĩ depueris grandisculis agimus: quibus
quidem peccatum ꝓpriũ nolunt ad tribuere quidã isi ab
ann quarti decimiarticulo cumpupescere ceperint: qđ
merito crederimus sinulla essent peccata : nisiq̃ membris
genitalib: admittuntur: uisuero audiat affirmare fer¬
tam̃datia ꝑ iuria non essepeccata. nisi quitalia uult inpime
conmittere: athisplena est pucrilis adas. quãuis in eis non
ita ut inmaiorib puni enda uideantur: qđ sperantur an¬

Expanded text:
aliam quandam animam suam ex alia natura deo contraria carnem habealiam quandam animam suam ex alia natura deo contraria carnem habere putauerunt, unde concupiscat aduersus spiritum. nec alicui animae non esse necessariam Christi gratiam dicere cogimur, cum dicitur nobis: quid meruit anima infantis, unde illi perniciosum sit non percepto christiani baptismi sacramento exire de corpore, si nec proprium aliquod peccatum commisit nec ex illa est, quae in Adam prima peccauit? Non enim de pueris grandiusculis agimus, quibus quidem peccatum proprium nolunt adtribuere quidam nisi ab anni quarti decimi articulo, cum pubescere coeperint. quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur. quis uero audeat adfirmare furta, mendacia, periuria non esse peccata, nisi qui -talia uult inpune committere? at his plena est puerilis aetas, quamuis in eis non ita ut in maioribus punienda uideantur, quod sperentur an
Abbreviated transcription (Latin):
animas quidem corporib: hominũ dm̃ nouas singillatimdo¬
re adliacut in carne peccati deoriginali peccato ueniento recte
uiuendo carnales que concupiscentias sub dĩ grtia subigendo
meritũ ct̃parent : quocũ ipso corpore in melius trans fer aht᷑e
que depeccati carneꝓpagatis miro modo coaptant᷑ uteaprimi¬
tus uiuificare post & ĩã adatis ac cessure gerepossint. tã quã ob¬
lnone prȩgeuentur: quaesiessa quocdã modo indegestibilis
creatori tribuer&ur : cum uero paulatim ab huius obliuioni
corpore animaresi piscens possit conuertiad dñm suũ eiusc
misericordiam & ueritatem primã ipsapi&ate conuersions
de indeseruandi precepti eius ꝑseuerantiã ꝓmereri quidei
ob estillo uelut somno paululum inmqrigi undepaulatin
euigilans in lucem intellegentiȩ ꝓp̃t quã rationalis anima
facta est. potest ꝑuoluntatẽ bonã eligereuitãbonã: Sd qui¬
timus: quicũ uderint non posse carnẽ sineanima concupiscere :¬

Expanded text:
poribus hominum deum nonas singillatim dare ad hoc, ut in carne peccati de originali peccato ueniente recte uiuendo carnalesque concupiscentias sub dei gratia subigendo meritum conparent, quo cum ipso corpore in melius transferantur eque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; sipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uoluntatem bonam eligere uitam bonam ? qutimus, qui cum uiderent non posse carnem sine anima concupiscere
Abbreviated transcription (Latin):
uiolenta quaeelẽ in lecebracarnis. incorpore mortis hulus. ueni¬
ens claundicta illius peccati undeꝓpaginẽ clucimus. secundũ quam
omnes antenatiã sibi sunt irȩ : contraqi peccatũ iuredcatur¬
sed ut nonregn&: Non aũt regnat cum desideriis eius: Il est his
quȩsecundũ carnẽ contra sp̃m concupis cuntur. non oboedientor:
Proinde apostolus numgui  it : non sit peccatũ ii uestro morta¬
lȩ corpore : Sciehat quippe in essepeccati dilectationẽ quã perea¬
tum uoca: die prauata scilic& ex prima trans gressione natu¬
ra : sed non in tuid regn& peccatũ inuestro mortal corpore. aelo
boelic idum dsũderiis eius. Nec exsibeatis membra uestra arm
iniquitatis peccato: secundũ hanc sententiã nec rem absor dissimã
dicinius: qed caro sine anima concupiscat: Pec m̃ani cheis consem
militant subgratia constituti non ut non sit in eorũ corporeꝰ qua diuit amortaleẽ ut & mortuum
driscar

Expanded text:
uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniuiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae. contra quod peccatum sed ut non regnet. Non autem regnat, cum desideriis ejus, id est, his quae secundum carnem contra spiritum concupiscuntur, non obeditur. Proinde Apostolus numquid ait, Non sit peccatum in vestro mortali corpore sciebat quippe inesse peccati delectationem, quam peccatum vocat, depravata scilicet ex prima transgressione natura? sed, Non, inquit, regnet peccatum iboediendum desideriis eius, neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis pedicimus, quod caro sine anima concupiscat, nec Manichaeis consemilitant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum dimilitant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
dictũest caroineo q̃d secundũ ipsã facit anima cũ ait caro concupiscit
quẽ ad modũ dictũ est: auris audit. &oculus uidet: ꝯuisenĩ nescit
q̃d anima potius. & ꝑaurem audiat &ꝑoculũ uidłat: Italo quimur
& cũ dicimus manustua subuenit hominicũ aliquid porr&tama¬
nu datur quocuiquã subueniatur: Quod sideipso & iã fidei oculo
ad quẽꝑtin& credere quȩ ꝑ carnem non uid&ur dictũ est. Uide¬
bit omnis caro salutaredĩ: Non utiq sideanima quauiuit caro: Cũ
&iã ꝑipsam carnem nostrũ xp̃mpie uidere : Iel est forma qua indi¬
tus est ꝓpt̃ nos. non ꝑtin& ad coneupiscentiã sed ad ministerium
carnis: peforte aliquis itauellit accipere qd dictũ est : uidebit
omnis carosalutaredĩ: Quanto congruentius dicitur caro concu¬
piscere quando anima non solũ carni animalem uitc᷑ preba: uen
&iam secundũ ipsam carnem. aliquid concupiscit. qd inpotestato
non est nec oncupisdat: quãdiu in est peccatũ in membris: Il est

Expanded text:
dicta est caro in eo, quod secundum ipsam facit anima, cum ait: caro concupiscit, quemadmodum dictum est: auris audit et oculus uidet, quis enim nescit, quod anima potius et per aurem audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per carnem non uidentur, dictum est: uidebit omnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs preba illam tibi: Nam cũ sps inperat menbris corporis.
panis frangitur esurientr & c&qu humanitatis. ac misericor¬
diae prestantur officia: Oboedientiã caro &xib&: non concu¬
piscentiã moua : his atq: huius modibonis desideriis. quibus
sola anima concupiscit cum aduersatur aliquid ẽdeadem
animã secundũ carnem dilectat: tunedicitur capo concu¬
piscͤre aduersus sp̃m. sp̃r aũt aduersus carnem: sicenĩ
uelut cũas sumitur codexcũ aliquid scribitur logitur. disputatur. audtur
ipsis parentibus obfutura sit iniquitas sua sis eaddm̃ con¬
uertendo correxerint quantominus filiis. sir ecte uixe¬
rint᷑̃ sed illa aas uehem̃tem quaestionẽmou&: cuiusani¬
na cũpeccatum nullũ habeatdꝙpri&uo luntatis arbitrio

Expanded text:
dominus praebebit illam tibi. nam cum spiritus imperat membris corporis, dominus praebebit illam tibi. nam cum spiritus imperat membris corporis, panis frangitur esurienti et cetera humanitatis ac misericordiae praestantur officia, oboedientiam caro exhibet, non concupiscentiam mouet. his atque huius modi bonis desideriis, quibus sola anima concupiscit, cum aduersatur aliquid, quod eandem animam secundum carnem delectat, tunc dicitur caro concupiscere aduersus spirituvelut cum assumitur codex, cum aliquid scribitur, legitur, disputatur, audituripsis parentibus obfutura sit iniquitas sua, si se ad deum conuertendo correxerint? quanto minus filiis, si recte uixerint!\' Sed illa aetas uehementem quaestionem monet, cuius anima, cum peccatum nullum habeat de pr
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo possit iuste ire incondemnationem : side corpore
sine baptis mo&ierit : quisquis istã sententiã deanimatenens.
potuerit demonstrure: minrndus est: Uerissime quippe ac
uerrcissime scriptũ est : Caro concupiscit aduersus sp̃m: &
cerenihilposse: puto qđ omnis doctus: Indoctusq nonclu¬
bit&: Ac ꝑ hoc ipsius concupis centie carnalis causa non est in
inima sola : sed multo minus est incarne sola: x utro᷑q fit.
Ex anima scilic&: qd sineilla dilectatio nulla sentitur Ex
carne aũt qd sine illa carnalis . dilectatio non sentitur: Car¬
nemitaq concupiscentem: aduersus spmdicit a postolus: car¬
nalem ꝓculdubio dilectationem: quã de carne & cum carne.
sp̃s hab& aduersus dilectationẽ : quã solus hab& Solusquip¬
pehaba : nisi fallor illud desideriũ : noncum carnis uolunta¬
te uel carnalium rerum cupiditate conmixtũ qd deside¬
net & defecit anima inatrialñi: solusa iã hab& illud de
quo eidicitur: concupisq sapientiam: serua mandata: &.

Expanded text:
quomodo possit iuste ire in condemnationem, si de corpore sine baptismo exierit, quisquis istam sententiam de anima tenens potuerit demonstrare mirandus est. Uerissime quippe ac ueracissime scriptum cere nihil posse puto quod omnis doctus indoctusque non dubitet. ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalis causa non est in anima sola, sed multo minus est in carne sola. ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur, ex carne autem, quod sine illa carnalis delectatio non sentitur. carnem itaque concupiscentem aduersus spiritum dicit apostolus carnalem procul dubio delectationem, quam de carne et cum carne spiritus habet aduersus delectationem, quam solus habet. solus quippe habet, ni fallor, illud desiderium non cum carnis uoluptate uel carnalium rerum cupiditate conmixtum, quo desiderat et deficit anima in atria domini; solus habet etiam illud, de quo ei dicitur: concupisti sapientiam: serua mandatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
p iõũ modususitatus est homines ex homine:
priero mulieralit facta est & ideo adhucdici possit
niiua ꝓpt̾ea non exadani eliuinitus euaeclatde quia non
ex illo tãquãples horta est: Siaũt homini quiprimus & illis
uatus est cõmemorara scripturo: ponex parentib ductam
utrun peutrom confirm& sententiã: sed utriq possit ad¬
cõmodare qd scriptũ est per liunũ hominẽ peccatũ h. hiune
niundũ intiruit: & ꝑpeccatũ mors: & ita inoi merł onunes¬

Expanded text:
i nobis modus usitatus est hominis ex homine. prima uero mulier aliter facta est, et ideo adhuc dici posset animam propterea non ex Adam diuinitus Euae datam, quia non ex illo tamquam proles orta est. si autem homini, qui primus ex illis natus est, commemoraret scriptura non ex parentibus ductam,utrum neutram confirmet sententiam, sed utrique possit adcommodari, quod scriptum est: per unum hominem peccatum in hunc mundum intrauit et per peccatum mors,
Abbreviated transcription (Latin):
constat herbȩ natura uelligni: nihil enim horum sine inter¬
no motu: sedis temotus non est spontaneus: qualis ille qui
sensui copulatur ad corporis aminis trationem sicut in
omnium animalium genere: quamuocat scriptura animã
uiuam: nam & nobis nisi iness& &iam ille motus nec cres¬
cerent nostra corpora. n&c un gues capillos que pro duce¬
rent: sed sihoc solum ess& in nobis sine sensu motu que illo
tribuuntur ad frontem conlataest atque infaciem sunt
uel ut ipsa organa sentiendi &cepto tangendisensu quiper
tum corpus diffunditur. quitamen &iam ipse abeaden
teriore parte cerebri ostenditur habere uiam suam: quae
retror sum peruerticem atq ceruicem ad me dullam
spinae dae qualo que bamur paulo ante deducitur. un¬
de hab& uti que sensum intangedo & facies sicut totũ
corpus exceptis sensibus uidẽdi. audiendi. olfaciendi:gus¬
tandi qui insolaspecie prȩ locatisunt: Ideo scriptum ar

Expanded text:
constat herbae natura vel ligni: nihil enim horum sine interconstat herbae natura vel ligni: nihil enim horum sine interno motu. Sed iste motus non est spontaneus, qualis ille qui sensui copulatur ad corporis administrationem, sicut in omnium animalium genere, quam vocat Scriptura animam vivam . Nam et nobis nisi inesset etiam ille motus, nec crescerent nostra corpora, nec ungues capillosque producerent. Sed si hoc solum esset in nobis sine sensu motuque illo stribuuntur, ad frontem collocata est, atque in facie sunt ipsa velut organa sentiendi, excepto tangendi sensu qui per totum corpus diffunditur; qui tamen etiam ipse ab eadem anteriori parte cerebri ostenditur habere viam suam, quae retrorsus per verticem atque cervicem ad medullam spinae, de qua loquebamur paulo ante, deducitur, unde habet utique sensum in tangendo et facies, sicut totum corpus, exceptis sensibus videndi, audiendi, offaciendi, gustandi, qui in sola facie praelocati sunt: ideo scriptum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ham mundi tamquam unius maximi animantes dm̃¬
ł redere musutita eam flauerto deaere corporis sui¬
tunicut flat nostra de sui: cumuero dm̃ esse constet supra
btpm ne munedi corpus. & supra omnem sp̃m quem crea¬
urquit in cõmparabili omuino distantia quo modo idraete
dici potest : atforee quanto magis ds̃ uniuersȩ creatu¬
urae suae praesens est omni potengia singulari. tanto
mnigis potuit exatre flatum facere. quȩ anima homi¬
nis ess& sed cumamma uonsit corporea: quic quid autẽ
Smundi corporeis dementis fit corporeum sit: ne¬
se est: in quibusq mundi elementis & iam iste aer ad nu¬
me ratur : na si depuri illius caelestis qu e. ignis elemen¬
to facta anima diceretur tredio porteret: om ne
quippe corpus in omne corpus posse mutari. nonde fue¬
runt quias seruerunt: corpus autem aliquod siue
tur quic quid ad incrementum speciem que arboris perti¬
n& quo dĩcitur sucus inradicem uertitur que inͤaquibus

Expanded text:
mam mundi tamquam unius maximi animantis deumam mundi tamquam unius maximi animantis deum crederemus, ut ita eam flauerit de aere corporis sui. sicut flat nostra de sui. cum uero deum esse constet supra omne mundi corpus et supra omnem spiritum, quem creauit, inconparabili omnino distantia, quomodo id recte dici potest? an forte quanto magis deus uniuersae creaturae suae praesens est omnipotentia singulari, tanto magis potuit ex aere flatum facere, quae anima hominis esset? sed cum anima non sit corporea. quidquid autem ex mundi corporeis elementis fit, corporeum sit necesse est inque mundi elementis etiam aer iste numeretur, nec si de puri illius caelestisque ignis elemento facta anima diceretur, credi oporteret. omne quippe corpus in omne corpus posse mutari non defuerunt qui adsererent; corpus autem aliquod, siue itur quidquid ad incrementum speciemque arboris pertinet, quo ducitur succus in radicem, vertiturque in ea quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ritur utꝰ dese tenuis simi quidam riuoli qui tangendi
sensum faciunt percunctamenbra diffundunt: Cum ig¬
tur hi s̃ quasi nuntus accipiat anima: quic quid eam cor¬
poralium non lat&: ipsa uero usque adeo aliud
quid dam sit ut cum uult intellegere ueldiuina uel dm̃
uel omnino &iam seipsam suasq considerare uirtutis
ut aliquid ueri certique cõnprehendat abipsorum quo¬
que oculorum lucȩ aduertat eam qu e ad hoc negoti¬
um non tantum nullo adiumento uerum &iam non nulli
fat terrentm quidem & humidum: nullo modo hinc enĩ¬
mtius caro fac ta est: namquid aliud est limas quamterra
qmida: necemore solo anima facta credendiest: quasica¬
po deterra anima de aquanim senĩ iabsurdum est inde fac¬
um putare animam hominis. utide facta est caro pis¬
is &euo lucris: ergo fortassis gaere huic enim
lemento etiam flatus cõnpetit: sed nos ter nondĩ unde
upra diximus hoc potuis se congruenter putari siani¬

Expanded text:
ritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi ritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant. Cum igitur his quasi nuntiis accipiat anima quidquid eam corporalium non latet, ipsa uero usque adeo aliud quiddam sit, ut, cum uult intellegere uel diuina uel deum uel omnino etiam se ipsam suasque considerare uirtutes, ut aliquid ueri certique conprehendat, ab hac ipsorum quoque oculorum luce se auertat eamque ad hoc negotium non tantum nullo adiumento, uerum etiam nonnullo erat terrenum quidem et humidum? Nullo modo: hinc enipotius caro facta est. nam quid aliud est limus quam terra humida? nec humore solo anima facta credenda est quasi caro de terra, anima de aqua. nimis enim absurdum est inde factam putare animam hominis, unde facta est caro piscis et uolucris. Ergo fortassis ex aere? huic enim elemento etiam flatus conpetit; sed noster, non dei. unde supra diximus hoc potuisse congruenter putari, si ani
Abbreviated transcription (Latin):
incorpoream: nec quemquam sensisse scio. n& fides hab&: de inquono
si nonest contem nedum quod me dici nontatum dicunt ueruisom
&iam probare sead firmant quamuis omnȩs caro terrenanslin
soliditatem in promptugerat hab& tamen in se eteris aliꝗrt
quod & pulmonibus continetur & a corde peruenas quas apu¬
terias uocant diffunditur: &ignis non solum feruidam
qualitatem cuius se desinie core est uerum &iam luculentan¬
quam ueluteli quari ac sub uolare ostendunt in excelsum
cerebrilo cum tãquam incaelum corporis nostri unde
& raduiemicant oculorum & decuius medio uelud centro¬
quodam non solum adoculos sed &iam ad sensus ceteros¬
tenues fistulae deducuntur ad aures uidelic&. & anares
ad palatum propter audiendum olfaciendum atque gus¬
tandum ipsum que tangendi sensum qui pertotum corpus
est: & abeo dem cerebro dirigit᷑ perme dulam ceruicis
& eamq̃ continetur ossibus quibus dorsi spina conse¬

Expanded text:
incorpoream nec quemquam sensisse scio nec fides habet. Deinde — incorpoream nec quemquam sensisse scio nec fides habet. Deinde — si non est contemnendum, quod medici non tantum dicunt, uerum etiam probare se adfirmant — quamuis omnis caro terrenam soliditatem in promtu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur et a corde per uenas, quas arterias uocant, diffunditur; et ignis non solum feruidam qualitatem, cuius sedes in iecore est, uerum etiam luculentaquam uelut eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, tamquam in caelum corporis nostri. unde  radii emicant oculorum et de cuius medio uelut centroquodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceterotenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter audiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conse
Abbreviated transcription (Latin):
quam porco &cum mansues cunt leones canibus uel & iamoui
fiunt similioribus : quam hominibus: cumigitur a pecorã mo¬
ribus pecora non recedunt. & quȩali quantu lum ceteris
de̾similia fiãnt similiora sunt tamensuo genere quam hu¬
mano. longe queplus abhomnibus quam a peco ribus deffert̃.
numquam erunt hominum animae istȩ siqͣuȩ similiora sunt
trahant: siautem hoc argumentum falsum est quomodo
erat uera illa opinio: quando quidem nihil aliud ad ferunt.
quoetiam si non ram saltem uerisimilis. habeatur: unde pro¬
clinus & ipse crediderim quod &iam eorum posteri secta¬
tores illos homines quiha& primitus insuis libris por¬
uerunt in hac uita potius intellegi uoluis se. quadam per¬
uersitã temorum aut turpitu dine hominis pecorum
similes fie ri acsic quodam modo inpecora cõnmutari
terrenum siue caeleste conuerti in animam fieriq naturan ȩdin¬

Expanded text:
quam porco; et cum mansuescunt leones, canibus uel etiam ouibus quam porco; et cum mansuescunt leones, canibus uel etiam ouibus fiunt similiores quam hominibus. cum igitur a pecorum moribus pecora non recedunt et quae aliquantulum ceteris dissimilia fiunt, similiora sunt tamen suo generi quam humano longeque plus ab hominibus quam a pecoribus differunt, numquam erunt hominum animae istae, si ea, quae similiora sunt, trahunt. si autem hoc argumentum falsum est, quomodo erit uera illa opinio, quandoquidem nihil aliud adferunt, quo etiamsi non uera, saltem uerisimilis habeatur? unde procliuius et ipse crediderim, quod etiam eorum posteri sectatores, illos homines, qui haec primitus in suis libris posuerunt, in hac uita potius intellegi uoluisse quadam peruersitate morum ac turpitudine homines pecorum similes fieri ac sic quodam modo in pecora commutariterrenum siue caeleste, conuerti in animam fierique naturam
Abbreviated transcription (Latin):
uantur. unum illud fis missime teneant quod animae rati¬
onalis sine ullis dis pb̃tationis ambagibus naturaliter & uerac¬
ter insitumest. es se omnino in commutalem dm̃ &corrupti¬
bilem : tota eorum mile formis fabula repente dilabi¬
titr. quam in suis uanis ac sacrilegis mentibus non nisi dĩ
nificat ubidicit. eõs indutoͣs uestitum ouium intus autẽ
isse lupos rapaces: uel ipse diabulo uel angelis eius: nam&ille¬
dictus est leo & draco: quidenim afferunt boni argumen¬
ti filo sophi quiputant animas hominum inpecora uelpe
rorum in homines post mortem posse trans ferreꝰ hoc
certe quomorum similitudo adidtraebat: ueluta uarãs
nfomicas. rapaces in miluos. sȩuos ac soperbos inleo nes.
sec tatores iñ mundȩ uoluptatis insues: &siqua similia: hec
quippe asserunt: n&c adtendãnt perhanc rationem nullo
modo fieri posse utpe. coris anima postmortem in hominẽ
transferatur: nullo modo enim por cus similior erit homini

Expanded text:
uantur, unum illud firmissime teneant, quod omni animae rationali sine ullius disputationis ambagibus naturaliter et ueraciter insitum est, esse omnino incommutabilem et incorruptibilem deum, tota eorum milleformis fabula repente dilabitur, quam in suis uanis ac sacrilegis mentibus nonnisi de dominus, ubi dicit eos indutos uestitu ouium, intus autem esse lupos rapaces — uel ipsi diabolo et angelis eius; namdictus est leo et draco . 15. Quid enim afferunt argumenti philosophi qui putant hominum corum in homines post mortem posse transferri? hoc certe, quod morum similitudo ad id trahat, uelut auaros in formicas, rapaces in miluos, saeuos ac superbos in leones, sectatores inmundae uoluptatis in sues et si qua similia. haec quippe adserunt nec adtendunt per hanc rationem nullo modo fieri posse, ut pecoris anima post mortem in hominem transferatur. nullo modo enim porcus similior erit homini
Abbreviated transcription (Latin):
locas cutẽ corpus uelaterra in cȩlõ uelacalo interrã ũelaboriente adoc¬
adentẽ uelsi quo alio simil e modo: omne᷑ qͣđ mouetur perlocũ non potest

Expanded text:
locos autem corpus uel a terra in caelum uel a caelo in terram uel ab oriente ad occidentem uel si quo alio simili modo. omne autem, quod mouetur per locum, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ temporũ creator᷑ sed illisexdies cũ quibus uel inquib: creaturis
creatisi nt superior scãẽ scriptusae sermo indicat: Quocirca in his deb sep¬
tẽ querumspecies nobis estnota. quicquidest ipsã praetertunt sed aliis

Expanded text:
omnium temporum creator? sed illi sex dies cum quibus uel in quibus creaturis creati sint, superior scripturae sanctae sermo indicat. quocirca in his diebus septem, quorum species nota nobis est, qui re quidem ipsa praetereunt, sed aliis