comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ psalmista canit. ñqͥd syou dicet homo.
⁊ homo natꝰ ẽ in ea. ⁊ ip̃e fũdauit eã altissimꝰ:
ciuitatis ⁊ possessionis ordinẽ. ⁊ plagas tri¬
buũ sĩgłaꝵ. Primũ enĩ plage aqͥlonis op¬
ponũtur tres porte siue exnꝰ ciuitatisqͦn
ẽ pͥmogenitꝰ ruben. ⁊ iudas regie stirpis auc¬
tor. ⁊ leui suꝑcuiꝰ noĩe ĩtab̾nacło ⁊ sacͦrũ des.¬
cͥptione nil dictũ ẽ. ut pͥmogenita possi¬
dentes qͣsi genꝰ regale ⁊ sac̃dotale aqͥ lonis
frigora ꝯtẽnamꝰ. Scd̾o uͦ adorientẽ ẽ ioseph
benianun ⁊ dan ambo filii rachel ⁊ unus
bale ancille eiꝰ. Adm̾idiẽ uͦ symeon. ysachar.
⁊zabulon: qͥ tres lie filii s̃. Porro adoccidẽtẽ
gad. aser. ⁊ neptalim. quoꝵ pͥores qͦꝵ pͥoreᷤ
duo filii xelphe st̃ ancille lie. t̾ciꝰ filius ba

Expanded text:
et Psalmista canit: Numquid Sion dicet homo, et Psalmista canit: Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus , civitatis, et possessionis ordinem, et plagas tribuum singularum. Primum enim plagae aquilonis opponuntur, tres portae, sive exitus civitatis, quorum est primogenitus Ruben, et Judas regiae stirpis auctor, et Levi super cujus nomine in tabernaculo et sacrorum descriptione nil dictum est, ut primogenita possidentes quasi genus regale et sacerdotale, aquilonis frigora contemnamus. Secundo vero ad orientem est Joseph, Benjamin et Dan, ambo filii Rachel et unus Balae ancillae ejus, ad meridiem vero Simeon, Issachar, Zabulon, qui tres Liae filii sunt. Porro ad occidentem Gad, Aser, et Nephtalim: quorum priores duo filii Zelphae sunt ancillae Liae: tertius filius B
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ꝑsingła lat̾a. hoc est ꝑ undecim mi¬
lia passuũ ⁊ octoginta qͥnq passus ter¬
nas fuisse portas. qͣs aqͥla ⁊ simmachus
cant. nos int̾p̃tati sumꝰ egressus ⁊ exitusci¬
uitafis. Illudq pͥmũ breuit̾ admonẽdum.
easdem tribus incircuitu tab̾naculi ita
castra metatas: ut adorientem fuerit ui¬
das: isacharztabulon filii lie.⁊ admeri¬
diem ruben. symeon.gad. duo filii lie. ⁊
t̾ciꝰ filius zelphe ancille lie. Adoccidentẽ
uͦ effraim manasses ⁊ beniamin duo ui¬
delicet filii rachelis. qr ioseph ꝓtͥbu leui
q̃ sacͥficiis deꝑutata ẽ induas tͥbus ephra
sunt bale ancille rachelis. scd̃s filiꝰ relphe
ancille lie. ignobiles ⁊ adaqͥlonẽ positrqͥp¬
pequi exancillarũ it̾ se dissidentiũ stir¬
pe generati suit: hoc iuixta num̾oꝵ libr̃
i descͥptionẽ tab̾naculi q̃ iubẽte deo moy¬
si oredictata ẽ. Nr̾a uero urbs q̃ ẽ ciuitas
magni regis. cuiꝰ artifex ⁊ ꝯditor ẽ dr̃deqͣ

Expanded text:
ibitur per singula latera, hoc est, per undecim millia passuum et octoginta quinque passus, ternas fuisse portas, quas Aquila, Symmachus, cant: nos interpretati sumus, egressus et exitus civitatis. Illudque primum breviter admonendum, easdem tribus in circuitu tabernaculi ita castrametatas, ut ad Orientem fuerit Judas, Issachar, et Zabulon, filii Liae: et ad Meridiem, Ruben, Simeon Gad, duo filii Liae, et tertius filius Zelphae ancillae Liae. Ad Occidentem vero Ephraim, et Manasses, et Benjamin, duo videlquae sacrificiis deputata est, in duas tribus Ephraisunt Balae ancillae Rachelis, secundus filius Zelphae, ancillae Liae ignobiles, et ad aquilonem positi quippe, qui ex ancillarum inter se dissidentium stirpe generati sint. Hoc juxta Numerorum librum, et descriptionem tabernaculi, quae, jubente Deo, Moysi ore dictata est . Nostra vero urbs, quae est civitas 615 magni regis, cujus artifex et conditor est Deus, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ inlatinũ sermonẽ u̾titur dñs ibidem.
Qͥ ñ quã recedat ab ea ut apͥori ppło ante
deserta: s et̾uã eam habeat possessionẽ.
⁊ sit ei ipse possessio. hisdem discipłis re¬
ꝓmittens. Ecce ego uob̾cũ sũ. usq ad con¬
sũmationem seculi¬

Expanded text:
d in Latinum sermonem vertitur Dominus ibidem, qui nunquam recedat ab ea, ut a priori populo ante deserta , » sed aeternam habeat possessionem, et sit ei ipse possessio, iisdem discipulis repromittens: « Ecce ego vobiscum usque ad consummationem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
ult᷑ fatiem meam abeis. eoqd̃ effim¬
S derim sp̃m sine furorem meum
I suꝑ omnem domum isrł: ait do¬
mmus deus: Hoc qđ transtuli¬
mus uixta hebreos congregabo eoᷤ
suꝑterram suam. &. non derelinꝙͣ
habetur. Rursumq qd uxta he¬
breos ꝓbenedictione nultimopo¬
nitur. eoquod esfunđim sp̃m me¬
um .lxxͣ. transtulerunt furorem
quod adiram ꝑtinet. presertim cõ
in hebreo ruhi positum sit. qͦd ꝓpͥe
sonat sp̃m meum. et nqͣquamꝰ fu¬
rorem meum. Omĩa antem usq̃ad
cum locum in quo succedit templi
edeficatio. hii quos supͣdiximus iu¬
deos et nr̃os uidaitantes adultimũ¬

Expanded text:
ultra faciem meam ab eis, eo quod effultra faciem meam ab eis, eo quod effuderim spiritum sive furorem meum super omnem domum Israel, ait Dominus Deus. » Hoc quod transtulimus juxta Hebraeos, et congregabo eos super terram suam, et non derelinquam habetur. Rursumque, quod juxta Hebraeos pro benedictione in ultimo ponitur, eo quod effuderim spiritum meum, LXX transtulerunt, furorem, qui ad iram pertinet, praesertim cum in Hebraeo RUHI   positum sit: quod proprie sonat, spiritum meum, et nequaquam furorem meum. Omnia autem usque ad eum locum, in quo succedit templi aedificatio, hi quos supra diximus Judaeos, et n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes tuditium meum qd̃ fece-¬
rim. & manum meam quam posue¬
corum. adie illa & deinceps. Et scient
suas capta sit domus isrł eo qđ relique¬
rint me ce absconderim sine adũterim
fatiem meam abeis. et tradidim eos in
manus hostium. siue inumicoꝵ meoꝵ:
& ceciderint ingladio uniuersi. Iuxta
inmindicias corum & scelera siue mmi¬
quitates eorum feci eis: & abscondi fure
auerti fatiem meam abillis. Propterra
hec dic̃ dñs ds̃. Qunc reducam capti-¬
uitatem iacob: & miserebor om̃ĩdomui
ifrł. & assumam zelum ꝓnomine scõ¬
meo. Et portabiud confusionem siue¬
cationem qua preuaricati funt in¬
me: cum habitauerint int̾ra fua cõ-¬
sidenter sine mpace neminẽ for¬
midantes. & rediyxero eos depͦpłis
siue degentibus. &. congregtiuero de.
Iterris inimicorum suorum. siuede.
regionibꝰ gentimm. & sc̃ificatus fu¬
Sero in eis mocłis sine inconspectu¬
S gentium plurimarum. Et scient qr
S ibi. Et non abscondam siie au̾tam

Expanded text:
omnes gentes judicium meum quod feceomnes gentes judicium meum quod fecerim, et manum meam quam posueus Deus eorum a die illa et deinceps. Et scient suas capta sit domus Israel, eo quod reliquerint me, et absconderim sive averterim faciem meam ab eis, et tradiderim eos sive inimicorum eorum et ceciderint in gladio universi. Juxta immunditias eorum et scelera sive iniquitates eorum feci eis, et abscondi sive averti faciem meam ab illis. Propterea haec dicit Dominus Deus: Nunc reducam captivitatem Jacob, et miserebor omni domui Israel: et assumam zelum pro nomine meo. Et portabunt confusionem suricationem, qua prevaricati me, cum habitaverint in terra sua confidenter sive in pace, neminem formidantes, et reduxero eos de populis sive gentibus; et congregavero de terris inimicorum suorum sive de regionibus gentium, et sanctificatus fuero in eis in oculis sive in conspectu gentium plurimarum. Et scient, qus ibi. Et non abscondam sive avertam
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ ant̃ ciuitatis uͥ seruorum domi¬
ni uictoria ẽ. & iacent adu̾sarii& oĩs¬
appellabit᷑ amona siue poliandrion:
ut sinis omnium restitutio puritatis
sit. Deniq sequit᷑. Et mundabunt t̃rã
haud dubium qͥn hii dequib supra
scͥptum est querere incipient & circui¬
uunt ꝑagrantes terram. O Uergo
fili homitus. hec dicit dominus ds̃.
Dic om̃i uolucri. & unu̾isis auib cun¬
ctisq bestiis agri sine campi. Comuie¬
nite ꝓperate. concurrite undiq si
quãm ego mimolaui uobis. iuctimã
grandem suꝑ montesifrt: ut comedatis
carnes & bibatis sanguinem. Carnes
sanguinem pͥncipum terrȩ bibetis. ari¬
etum. agnorum. &. hyrcorum. taurorumq.
qͥtilium. &. pinguium omnium. Et co-¬
medetis adipem insat᷑itate. &. bibetis
sanguinem inebrietate: deuictima
deequite forti siue gigante. & deuni¬
usis uiris bellatoribus: ait dominus
deus. Et ponam siue dabo głam me-¬
am ingentibꝰ siue muobis . &. uidebt̃

Expanded text:
Nomen autem civitatis, ubi servorum DomiNomen autem civitatis, ubi servorum Domini victoria est, et jacent adversarii, et oappellatur Amona sive Poliandrion, ut finis omnium restitutio puritatis sit. Denique sequitur: Et mundabunt terram. » Haud dubium quin hi de quibus supra scriptum est: « quaerere incipient, erram. « Tu ergo, fili hominis, haec dicit Dominus Deus: dic omni volucri, et universis avibus, cunctisque bestiis agri sive campi: Convenite et properate: concurrite undique sive quam ego immolo vobis, victimam grandem super montes Israel ut comedatis carnem, et bibatis sanguinem; carnes sanguinem principum terrae bibetis, arietum, agnorum et hircorum taurorumque altilium et pinguium omnium. Et comedetis adipem in saturitate, et bibetis sanguinem in ebrietate, de victima de equite forti sive gigante: et de universis viris 458 bellatoribus, ait Dominus Deus. Et ponam sive dabo gloriam meam in gentibus sive in vobis: et videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
mum mensem. qn tabernacula fi-¬
grmus. &. int̃ ceteras frondes palma¬
rum quoq ramis ꝓtegitnur. ut ꝑfecta
contra hostes uictoria demonstit᷑tur:
festiuitates om̃s complemus inpopłis¬
Nec solum magistri. s &. om̃is popłs
hoc certatim fatiet. ut sepeliat sog.
&. terra oꝑiat. &. neqͣquam rem liberũ
caꝑe ꝑmittat. Post pacem autem et
inter fectionem siue scpulchrum gog.
eligent̃ uiri eccłiastic qui hoc habeant
studii. nequid interra ifrł maneat
sordium pͥstinarum. neqͥd morticinũ.
qui lustrent terram & requirant mor¬
tuos & sepeliant: ut uidelicet munde-¬
tur terra eccł̃ie Sin aut̃ pꝰseptem men¬
sesqͣndo debent eẽ. cuncta purgata
hii qui terram ꝑagrant atq cucume-¬
unt. maliquo os hominis. hoc: du-
riciam heretice pͣuitatis. siue morti¬
cinum quid doccrinȩ pͥstrinȩ uide-¬
rint remansisse: ponent uixta illud
siue edificabunt titulum. ut pꝰqͣm
notati fuerint qui huiꝰcemi sunt: tc̃

Expanded text:
mum mensem, quando tabernacula fimum mensem, quando tabernacula figimus, et inter caeteras frondes palmarum quoque ramis protegimur, ut perfecta contra hostes victoria demonstretur festivitates omnes complemus in popnec solum magistri, sed et omnis populus hoc certatim faciet, ut sepeliat Gog, et terra operiat; et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum Gog, eligentur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant studii, ne quid in terra Israel maneat sordium pristinarum, ne quid morticinum; qui lustrent terram, et requirant mortuos, et sepeliant, ut videlicet mundetur terra Ecclesiae. Sin autem post septem menses, quando debent esse cuncta purgata, hi qui terram peragrant atque circumeunt, in aliquo os hominis, hoc est, duritiam haereticae pravitatis, sive morticinum quid doctrinae pristinae viderint remansisse, ponent juxta illud, sive aedificabunt, titulum: ut postquam notati fuerint, qui hujuscemodi sunt: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
toribus uallis. habitatorib mons ui¬
decur: Hoc iuxta hebraicum. Cete¬
rum septuagnta transtulerunt poli¬
andrion corum quiuenerunt adma¬
re. & edificabt̃ incircuitu in introitũ
uallis. labor enim ẽ. eorum qui egredi¬
untur deurbib ifrł: ut omnem intͦi¬
tum & exitum herctice pͣuitatis qui
uenerant admare. & amaritudine illiꝰ
delectabant᷑. undarumq molib et
crudelitate naufragii: claucdant et
cucumedificent᷑. ei inuoraginib terre
sepeliant. ne ultͣ exire ualeant. & ali¬
quos sua sraude decipere. Ibigͦ. sepeli
ent õog. & omnẽ multitudinem eius:
qua semꝑheretici delectant᷑. Et uoca¬
bit᷑ nom̃ uallis illius inqua gog sepu¬
ltus est multitudinis ge. siue polian
sic ꝑuͣ nͫ. menses sordib hercticorum
terr̃a mundabit᷑. A pͥmo enĩ mense
quando pascha domini celebramuᷤ.
&. ext̾minatorem egrpti agni impo¬
stibus nr̃is cruore nittamus. usq
adexitum anni. hoc: usq ad exfepti¬

Expanded text:
toribus vallis, habitatoribus mons vitoribus vallis, habitatoribus mons videtur? Hoc juxta Hebraicum. Caeterum Septuaginta transtulerunt, polyandrion eorum qui venerint ad mare; et aedificabunt in circuitu introitum vallis. Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis qui venerant ad mare, et amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii, claudant et circumaedificent, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua frebant Gog et omnem multitudinem ejus, qua semper haeretici delectantur. « Et vocabitur » nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, « multitudinis ge, sive polyandsic per septem menses, sordibus haereticorum terra mundabitur. A primo enim mense quando pascha Domini celebramus, et exterminatorem Aegypti agni in postibus nostris cruore vitamus, usque ad exitum anni, hoc est, usque ad septi
Abbreviated transcription (Latin):
omma & mcinerem concrement᷑.
et deprecdem̃ cos qui nos fuerant ante
predati. et uastemus illos qui uasta¬
uerunt prius eccł̃isiam. Indie illa.
niclaro precdicationis lumine. da¬
boinquit oog locum nominatum
sepulchrum mifrł. uyxta hebraicũ
uallem uiatorum adorientem. ma-¬
ris que obtupescere facit pretercun¬
tes. Cuius sermonis hic sensus est.
Sepulchrum sog non erit minon¬
tibus.s. indep̃ssis uallibꝰ et incon¬
fragosis locis. que hebraice appellan¬
tur ge. que heretici cum moccuden¬
te sint. orientis loca ẽẽ. confingunt.
ut decipiant matores. eos nidelicet
qui scłm istud ꝑtranseunt. & non st̃
halntatores s. ꝑ egrini. dicentes illud
propheticum. Aduena egosum et
pcregrinus: sicut om̃s patres mei
Quis enim pret̾euntium dequibuᷤ
scͥptum est. & non dixerunt qͥ pre¬
teribant benedictio domini super
uos. non admirat᷑ &. obtupescit cum
uallem uiderit inatorum. que uia¬

Expanded text:
omnia et in cinerem concrementur, omnia et in cinerem concrementur, et depraedemur eos, qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vastaverunt prius Ecclesiam. « In die illa, » in claro praedicationis lumine, « dabo, inquit, Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem viatorum ad Orientem maris, quae obstupescere facit praetereuntes. Cujus sermonis hic sensus est: Sepulcrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus, et in confragosis locis, quae Hebraice appellantur GE  , quae haeretici, cum in Occidente sint, Orientis loca esse confingunt; ut decipiant viatores, eos videlicet qui saeculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: Advena sum ego, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Quis enim praetereuntium, de quibus scriptum est: Et non dixerunt qui praeteribant, benedictio Domini super vos , non admiratur et obstupescit cum vallem viderit viatorum, quae via
Abbreviated transcription (Latin):
dictumest. Qtq sequit᷑. & succendent
ea igni septem annis. deexodo &. le¬
uitico ponendum est. inquib lege
precipif᷑ t septimo anno reltuffiꝰ¬
onis. quando seruis hebreis liber¬
tas reddit᷑.&. debita cuncta soluũ¬
tur .&. ad dominos redit antiqua
possessio. & quies terre tͥbuit᷑. et
omnes fruges terre pauꝑib con¬
donant᷑ quo scilicet inseptem amnis
numero sacrato atq ꝑfecto hereti¬
corum armatura disperedit. et
eccłiastici uiri neqͣquam ligna succi¬
dant decampis &. regionib filusq
& saltibus gentuim. quos magis sal-¬
uare cupuint quam ꝑdere. sed de he¬
reticor um quos iuicernt clipeis has¬
stis. sagitis. bacdis. contisq & lancaᷤ:
ditis hominibus igne scĩ sp̾c fuccen¬
denda sunt: sermone uidelicet aec¬
diastico. quem qui habuerit poterit
scͥpturas. Nec possumꝰ plenam ha¬
bere pacem &. habitationis confiden¬
tiam. insi cunccam aou̾sariorum
suppellectilem depredem̃: ut ꝑeant

Expanded text:
dictum est. Quodque sequitur: « Et succendent dictum est. Quodque sequitur: « Et succendent ea igni septem annis; » de Exodo et Levitico exponendum est , in quibus Lege praecipitur, ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque perfecto haereticorum armatura dispereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligna succidant de campis et regionibus, silvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere; sed de haereticorum, quos vicerint, clypeis, hastis, ditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt, sermone videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit esus Scripturas? » Nec possumus plenam habere pacem et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilem depraedemur, ut pereant
Abbreviated transcription (Latin):
ignem ueni mittere suꝑterram. et
& intelligant quod egosimdominis.
& nomen sc̃m meum notumfiat in
mecdio populimei. qui neqͣquam
Gog auctoritate seduciꝰ ÷. neq ultra
ꝑoccasionem falsi nominis scientie
polluat᷑ nomen meum inhereticis.
et sciant gentes que incircuitu sunt.
quod ego sim dominus. Eo autem
sequit. ecce uenit &. factum ẽ de ui¬
dicio xꝑi dicit᷑ qui ueniens ueniet &
non tarclabit. Et ipsa ẽ. dics penarũ
atq uincclicte. dequa ꝑomĩs ꝓphecas
loquutꝰ ẽ. dominus. Et egrecdient᷑
habitatores urbium ifrł credenti¬
um pͦpłi. Urbes aut̃ isrł̃ intelligimꝰ
eccł̃ias recte ficlei. Et succendent & cõ
burent arma: dequib &. in alio loco
scͥptum ẽ. Arcum conteret. &. confrm:¬
get arma. & scuta combiiret igni.
Clipeos & hastas. arcume sagitas.
pascha celebrabant. lanceas siue con¬
tos quib lata ce insanabilia ufere¬
bant urilnera doctrmarum. clipe¬
osq arcus a sagiitas. dequib supra

Expanded text:
Ignem veni mittere super terram; Ignem veni mittere super terram; et intelligant quod ego sim Dominus, et nomen sanctum meum notum fiat in medio populi mei, qui nequaquam Gog auctoritate seductus est: neque ultra per occasionem falsi nominis scientiae polluatur nomen meum in haereticis; et sciant gentes, quae in circuitu sunt, quod ego sim Dominus. Quod autem sequitur: Ecce venit, et factum est, de judicio Christi dicitur: Qui veniens veniet, et non tardabit . Et ipsa est dies poenarum atque vindictae, de qua per omnes prophetas locutus est Dominus. Et egredientur habitatores urbium Israel, credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fiet in alio loco scriptum est: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni , clypeos et hastas, arcum et sagittas, Pascha celebrabant: lanceas, sive contos, quibus lata et insanabilia inferebant osque arcus et sagittas, de quibus supra
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmista loquit᷑. Ecce ipsi peccato¬
resintenderunt arcum. parauerunt
sagitas suas mpharerra. ut sagitẽt
mobscuro rectos corde. Que ignita di¬
aboli iacula: scuto fidei restrĩguen¬
da funt. Deicit᷑ aut̃ siuc cadet Gog.
qui ascendat suꝑ montes isrt inipsi
montib comomini exercitu suo cum¬
tisq agminib. & erit inescam feriᷤ.
auib omniq uolatil & bestus terre.
aduersariis uidelicet postestatib q̃
uyxta uiam comedere sementem.
& sangumariis bestiis. Qmͦ enĩ scͥp¬
tum ÷ dedracone. dedisti eum escam
populis echiopum: sic decepti quiq
abhereticis demonum cibus sunt.
Cadet aut̃ sog uel incampi latitudi¬
ne uel magri. qui cultꝰ : adez agͥcolis.
Neq enim fieripotest: ut uerba deiñ
sint irrita. Tunc mictet᷑ ignis inmauog.
ineos uidelicet qui oog suscepere doc¬
trmam . &. mnhisqui adsimilitudinẽ
insularum seculi fluctibus u̾beran.¬
tur. &. putant se debere eẽ securos. il¬
le ignis dequodominiis loquitur.

Expanded text:
ccatores intenderunt arcum: paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde . Quae ignita diaboli jacula scuto fidei restinguenda sunt . Dejicietur autem, sive cadet Gog, qui ascenderat super montes Israel, in ipsis montibus cum omni exercitu suo cunctisque agminibus; et erit in escam folatili et bestiis terrae, adversariis videlicet et potestatibus, quae juxta viam comederent sementem, et sanguinariis bestiis. Quomodo enim scriptum est de dracone: « Dedisti eum escam populis Aethyopum , » sic decepti quique ab haereticis, daemonum cibi sunt. Cadet autem Gog vel in campi latitudine vel in agro qui cultus est a Dei agricolis: neque enim fieri potest ut Domini verba sint irrita. Tunc mittetur ignis in Magog, in eos videlicet qui Gog suscepere doctrinam, et in eos qui ad similitudinem insularum saeculi fluctibus verberantur, et putant se debere esse securos: ille ignis de quo Dominus loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
gentes que tecum sunt. Feris. auibus.
omniq uolatili & bestiis terre dedi te
deuorandum. Suꝑ fatiem agri sine
campi cades. quia ego locutus sum
dicit dominus deus. Et emitcet ignẽ
minagog. & mhis qui habitant mim
sulis confident̃. siue & habitabuntur

Expanded text:
gentes quae tecum sunt. Feris, avibus, gentes quae tecum sunt. Feris, avibus, omnique volatili, et bestiis terrae dedi te devorandum. Super faciem agri sive campi cades: quia ego locutus sum, dicit Dominus Deus. Et emittam ignem in Magog, et in his qui habitant in insulis confidenter sive et habitabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
reticorum pͥncipib magnificat᷑ domi¬
nus. & scĩficat᷑ increcdemptib. & notus
lius fidei credidint. & tã exbeatitudi¬
ne sin quam exaduersariorum penis
scient atq cognoscent qđ ipse sit dominus.
Hec ut potumus interpretati sumus.
obedientes illi prcepto. neq addexterã
neq adsinistram declinabis. s uia re-¬
gia ingredieris. Siquis aut̃ nr̃a repre¬
hendit. aut meliora proferat que se¬
quamur. aut sinichil uoluerit dicere
ꝑfectam cboscientiam derelinquat. dũ
tamen sciat nequaquam inobis ui-¬
res sed animum iudica dum.
Ti aut̃ fili hominis uaticinare adu̾¬
sum gog: &. dices. Hec dicit dominus
ds. Cc̃ce ego suꝑ te gog. pͥncipem ca-¬
pitis. siue ros mosoch & tubal: & cir¬
cumagam siue congregabote. & redu¬
cam sine de ducam te. &. ascendere fa
isł: & ꝑcutiam siue ꝑdam arcum tu¬
um minami siue demani sinistra tua.
& sagittas demanii dextera tua. Et
deiciam te suꝑ montes isrł: & cades tu
&. omnia agmnina tua. & populi siue

Expanded text:
ipibus, magnificatur Dominus, et sanctificatur in credentibus, et notus lius fidei crediderunt: et tam ex beatitudine sui, quam ex adversariorum poenis scient, atque cognoscent, quod ipse sit Dominus. Haec ut potuimus interpretati sumus, obedientes illi praecepto: Neque ad dexteram, neque ad sinistram declinabis, sed via regia ingredieris . Si quis autem nostra reprehendit: aut meliora proferat, quae sequamur, aut si nihil voluerit dicere, perfectam Deo scientiam derelinquat; dum tamen sciat nequaquam in nobis vires, sed animum judicandum. « Tu autem, fili hominis, vaticinare adversum Gog, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te Gog principem capitis sive Ros, Mosoch et Thubal; et circumagam sive congregabo te; et reducam sive deducam te; et ascendere  VIsrael. Et percutiam sive perdam arcum tuum in manu sive de manu sinistra tua, et sagittas tuas de manu dextera tua; et dejiciam te super montes Israel, et cades tu et omnia agmina tua, et populi sive
Abbreviated transcription (Latin):
absq muro sine ꝓiectam. hoc ÷ que dez
auxilio destituta est: nec dialeccicorum ar-¬
gumentatione minitam. Ueniam adqui¬
escentes. habitantes secure siue impace.
Rex enim ñt pacificiis est: &. impace locꝰ
eius. Omnes inquit habitant sine muro.
necꝰtes & porte non sunt eis. Hoc diabolus
princeps hereticorum loquit᷑. qd milla ha¬
beat munimenta eccl̃ia. nec sapientiam
scłarem. que apud deum stuͥticia est. ut
diripiat spoha. &. iuadat predam eccł̃ie.
& inferat manum suam suꝑ eos qui deser¬
ti fuerant quando dei noticiam non habe
patrem. cui loquit᷑ in einiangłio. Pat̃. reue-¬
lani nom̃ tuum hominibꝰ. Et ut sciamus
popłm qui descitus fuerat & post ea resti¬
tutus significari ppłm xp̃ianum: sequit᷑.
Et suꝑ popłm qui ÷ congregatiꝰ exgentib.
Quipopłs possidere cepit herecditatem

Expanded text:
absque muro, » sive projectam, hoc est quae Dei absque muro, » sive projectam, hoc est quae Dei auxilio destituta est, nec dialecticorum argumentatione munita. « Veniam ad quiescentes habitantes que secure, » sive in pace: rex enim noster pacificus est, et in pace locus ejus. « Hi omnes, inquit, habitant sine muro: vectes et portae non sunt eis. » Hoc diabolus princeps haereticorum loquitur, quod nulla habeat munimenta Ecclesia, nec sapientiam saecularem, quae apud Deum stultitia est, ut diripiat spolia, et invadat praedam Ecclesiae, et inferat manum suam super eos, qui deserti fuerant, quando Dei notitiam non habebPatrem, cui loquitur in Evangelio : « Pater, revela nomen tuum hominibus. » Et ut sciamus populum, qui desertus fuerat, et postea restitutus significare populum Christianum, sequitur: « Et super populum, qui est congregatus ex gentibus, qui populus possidere coepit haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
pestas ueniet: &. quasi nubes ut oꝑiat
terram credenitium. Quis enim heretico¬
rum quoꝵ princeps diabolus ÷. non qͦsi
tempestas uenit contͣ acccłiam. & nube
uerborum suorum simplices quosq cre¬
demtium opprimere & oꝑire festinat:
Unde dicit᷑ adeum. Quantum inte est.
cuncta oꝑies tu: & omnia agnima tua.
& popłi multi tecum. Pulchreq ascendẽs
gog non habet pluuiam uoluntariam.
non imbrem temporinum &. serotinum
qui arentia arua letificet. sed tempesta¬
tem &. caliginem: utcuncta tenebris et
eriore confundat. Propterea hec ei loqui¬
tur dominus deus. Iillo tempore hoc :
indiebus nouissimis ascendent sermones
suꝑ cortinim: & cogitabis cogitationem
pessimam script̃a dicente. Si p̃otestatem¬
spiritus habentis ascendere uoluerit super
telocum tium nederdiqueris. Econtͣrio
autem insancti cor ascendit ds̃: dequo scͥ¬
ptum est. Ascensiones incorde suo dispo-¬
posuit. Dicitq gog. Ascendam ad terram

Expanded text:
pestas veniet, et quasi nubes ut operiat pestas veniet, et quasi nubes ut operiat terram credentium. Quis enim haereticorum, quorum princeps diabolus est, non quasi tempestas venit contra Ecclesiam, et nube verborum suorum simplices quosque credentium opprimere et operire festinat? Unde dicitur ad eum: quantum in te est, cuncta operies tu et omnia agmina tua, et populi multi tecum. Pulchreque ascendens Gog non habet pluviam voluntariam, non imbrem temporaneum et serotinum, qui arentia arva laetificet: sed tempestatem et caliginem, ut cuncta tenebris et errore confundat. Propterea haec ei loquitur Dominus Deus: « In illo tempore, hoc est in diebus novissimis, ascendent sermones super cor tuum, et cogitabis cogitationem pessimam; Scriptura dicente: Si spiritus potestatem habentis ascendere voluerit super te, locum tuum ne derelinquas . » E contrario autem in sancti cor ascendit Deus, de quo scriptum est: « Ascensiones in corde suo disposuit . » Dicitque Gog, « Ascendam ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
& sexagenos & tricenos fructus. uenit
gos a erpugnandam que rrucr a est
siue auersa agladio. scit enim scriptum.
dissipa domine gentes que bella uolunt.
& inpace consistit. & congregata ÷ depopu.¬
lis & gentibus multis. ut nationum er-¬
rore contẽpto. ueniret admontes istł: par.¬
triarchas iudelicet & prophetas qui fuerãt¬
fuerunt quondam deserti iugit̾ sine le
ge & preceptis dei. cui postea dicit᷑. Plures
filii deserte. magis quam eius que habet
uirum. Ista sunt deserta & maquosa. in
quibus diabolus locum inuenire nõ po¬
terat. quia uocati fuerant ad salutem.
& pꝰea assumptis aliis septem demonib
neouiorib se: reuersus ÷ indomum suã.
adgentem uidelicet isrł: hec inquit de
populis elucta est sub audit᷑ terra. siue
hic degentibꝰ eductus est: ut intelligatur
credentium populus qui habitat impa.¬
ce.&. considit indomino. ascendens autẽ
gog cum omni exercitu suo quasi tem¬

Expanded text:
et sexagenos et tricenos fructus, venit et sexagenos et tricenos fructus, venit Gog expugnandam, quae reversa est, sive aversa a gladio. Scit enim scriptum: « Dissipa, Domine, gentes, quae bella volunt . » Et in pace consistit. « Et congregata est de populis et gentibus multis, » ut nationum errore contempto veniret ad montes Israel, patriarchas videlicet et prophetas, qui fuerunt quondam deserti jugiter sine lege Dei et praeceptis. Cui postea dicitur: « Plures filii desertae magis, quam ejus quae habet virum . » Ista sunt deserta et inaquosa, in quibus diabolus locum invenire non poterat, quia vocati fuerant ad salutem; et postea adsumptis aliis septem daemonibus nequioribus se reversus est in domum suam , ad gentem videlicet Israel. « Haec, inquit, de populis educta est, » subauditur terra: sive hic de gentibus eductus est, ut intelligatur credentium populus, qui habitavit in pace et confidit in Domino. Ascendens autem Gog cum omni exercitu suo, quasi tem
Abbreviated transcription (Latin):
tes uestitos loricis. qui mimitant᷑ arma¬
turam apostoli & loricas iusticie habere
se iactant. multitudo nimia: õm̃s q ar¬
ripunt contra eccłiam dipeuim & gla¬
dium. & sunt gentes seuissime & iinu¬
narrant᷑. Somer quoq &e domiis togorma
qui uenuiit delaterib aquilonis qui est
uentus frigidissiis . &. nomine dexter uo¬
catur. totumq robur magog. & omnes qui¬
subiciti sunt ei pͦpłi. uenient cum illo ad
prelium. Cui dicit᷑ ꝑsroniam. Prepara te¬
& instrue. & omñe multitudinẽ tuam que.
tuis paret imperiis coacerua adte. S scito
qͦd post dies multos iusitaberis. iuxta ilłd̾
quod scͥptum est. Uisitabo muirga iniqͥ¬
tates eorum: &. inuerb̃ib peccata eorum.¬
Innouissimo inquit annorum uenies.
Unde & iohannes loquit᷑. filioli mci nouiᷤᷤ¬
sima hora ÷. Et populus gentium unde-¬
cima adoperandam conducitur uincã
Adquorum terram. id̾÷. terram mitium.
terramq scorum. que astert centenos

Expanded text:
tes vestitos loricis, qui imitantur armates vestitos loricis, qui imitantur armaturam Apostoli, et loricas justitiae habere se jactant : multitudo nimia est, omnesque arripiunt contra Ecclesiam clypeum et gladium, et sunt gentes saevissimae et iniminarrantur. Gomer quoque et domus Thogorma, qui veniunt de lateribus aquilonis, qui est ventus frigidissimus, et nomine Dexter vocatur, totumqsubjecti sunt ei populi, venient cum illo ad praelium. Cui dicitur per ironiam: praepara te, instrue, et omnem multitudinem tuam quae tuis paret imperiis coacerva ad te; et scito quod post dies multos visitaberis, juxta illud quod scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum et in verberib« In novissimo, inquit, annorum venies; » Unde et Joannes loquitur: « Filioli mei, novissima hora est . » Et populus gentium undecima ad operandam conducitur vineam. Ad quorum terram, id est, terram mitium, terramque sanctorum, quae affert centenos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gͥ contͣ gog comminatio: Cucum agam
te. suit conuertam & ponam frenm in
maxillis tuis. Primum a sententia tua fluc-¬
tuarc te fatiam atq conũti. & ponam fre¬
num inmaxillis tuis. de quo scͥptum ÷. in
chamo & freno maxillas corum constrm¬
ge qui non approximant adte. ut indo¬
mitus equuꝰ atq lasciuien& corruens per-
p̃cepitia. freno domini subiuget᷑. Ad
quiem ꝓpheta dicit. Ascende suꝑ equos
tuos&. equitatio tua salis. Et adiob per
nubes & turbinem dicit᷑. Lu citonde¬
disti equo fortitudinem. Cales erant
equi & eouites. quorum multitudinem
iołis uidit incelo. Dicit gͦ adgog. Edu¬
cam siue congregabo te. & omnen eper¬
citum uł fortitudin̾e tuam. Qui educi.¬
tur & dedisꝑsione congregatur: retrahi¬
tur ad saluit̾m. uixta illud qd inlege .ꝓ.¬
nittitur. Si fucrit disꝑsio dua asimimi¬
tate celi. usq ad sĩnatem eus: ide.
congregabo te. quos quoq euis & equi¬

Expanded text:
igitur contra Gog comminatio? « Circumagam igitur contra Gog comminatio? « Circumagam te, sive convertam, et ponam frenum in maxillis tuis. » Primum a sententia tua fluctuare te faciam atque converti. « Et ponam frenum in maxillis tuis. » De quo scriptum est: « In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te , » ut indomitus equus atque lasciviens et corruens per praecipitia freno Domini subjugetur. Ad quem propheta dicit: « Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . » Et ad Job per nubes et turbinem dicitur: « Tu circumdedisti equo fortitudinem . » Tales erant equi et equites quorum multitudinem Joannes vidit in coelo. Dicit ergo ad Gog: « Educam, sive congregabo te et omnem exercitum vel fortitudinem tuam. » Qui educitur, et de dispersione congregatur, retrahitur ad salutem. Juxta illud quod in Lege promittitur: « Si fuerit dispersio tua a summitate coeli usque ad summitatem ejus inde congregabo te . Equos quoque ejus et equi
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. uixta illud qd scͥptum ÷. mun-¬
diis in maligno positus :: gog & mag¬
gog appellantur. Que gintes minuice
aduersarieq scõrum egrediunt᷑ abangu¬
lis terre rectam lincam relinquentes. et
dispositionem castrorum dĩ que nar¬
ratur iuumieris. & illud cestimonium
nescientes. multi deoriente &. occidente
& septemtrione & meridie uenient: et
disconbent cum abraam & rsaac & ia¬
cob mregno dei. Et malio loco. Dicam
aquilomi aster. & africo noli prohibere.
Uoduc filios meos deterra longiqua.
& filias meas abextitino terre. omnes qui
uocati funt nomine meo. S: non tales
anguli ttrrȩ. dequibꝰ egrediunt᷑ gog et
magog. Iuxta quos angulos stat meretͥx
inprouerbiis que pretcreuntes stultos nu¬
uenes ꝑplattas. ꝑlatam udelicet & spatio.¬
sam uiam que ducit admortem. detipere¬
festinat. Scͥbe quoq & pharisci orant in
angulis platearum ut ab hominibꝰ iude¬
antur qui receꝑunt in ercedem suam. Que

Expanded text:
lorum, juxta illud quod scriptum est: Munlorum, juxta illud quod scriptum est: Mundus in maligno positus est , Gog et Magog appellantur. Quae gentes inimicae adversariaeque sanctorum, egrediuntur ab angulis terrae, rectam lineam relinquentes, et dispositionem castrorum Dei; quae narratur in Numeris, et illud testimonium nescientes: Multi de Oriente, et Occidente, et Septentrione, et Meridie venient, et discumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob in regno Dei . Et in alio loco: Dicam Aquiloni, affer; et Africo, noli prohibere. Adduc filios meos de terra longinqua, et filias meas ab extremo terrae, omnes qui vocati sunt nomine meo . Sed non tales anguli terrae, de quibus egrediuntur Gog et Magog: juxta quos angulos stat meretrix in Proverbiis , quae praetereuntes stultos juvenes per plateas, per latam videlicet et spatiosam viam qufestinat: scribae quoque et Pharisaei orant in angulis platearum ut ab hominibus videantur; qui receperunt mercedem. Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
gentem Ros aquila int̃pretat᷑ caput quẽ
& nos secuti sumus ut fit sensus. princi¬
pem capitis mosoch & tubal. Et re uera
nec ingenesi nec malio scͥpture loco. nec in
iosepho quidem qui omimum hebraica¬
rum gentium impͥmo antiquitatum libͦ
exponĩt nomina: hanc gentem potuimꝰ
muenire. Ex quo manifestum ÷ ros non gẽ¬
tem significare. sed capiit. Ilud qͦ breuit̃
annotandum. quod inerechiel gog prin¬
ceps terre magog ẽẽ. dicatur: apocalipsis
uͦ oe gog & magog nationes ẽẽ cõmemio¬
ret. que egredunt᷑ dequatuor angulis¬
terre. & quomͦ abiacob qui pꝰea appella.¬
tus ÷ isrł omins popłs hebreoꝵ ifrł sor¬
titus: nomen. & abram siria amesraim
egyptus. quorum ingenesi scͥpta sunt
nomina: sic & aprincipe gog omnes
qui ei subditi sunt magog appellant᷑.
Mosoch autem interpretatur amentia .&.
tubal tota uł omina. Princeps gͥ. &. ca.¬
put suꝑbientis amentie & om̃ium ma-¬

Expanded text:
gentem Ros Aquila interpretatur caput, quem gentem Ros Aquila interpretatur caput, quem et nos secuti sumus, ut sit sensus: principem capitis Mosoch et Thubal. Et revera nec in alio Scripturae loco, nec in Josepho quidem qui omnium Hebraicarum gentium in primo antiquitatum libro exponit nomina hanc gentem potuimus invenire. Ex quo manifestum est, ros non gentem significare, sed caput. Illud quoque breviter adnotandum quod in Hiezechiel Gog princeps terrae, Magog esse dicatur: Apocalypsis vero et Gog et Magog nationes esse commemoret, quae egrediunt quomodo a Jacob qui postea appellatus est Israel, omnis populus Hebraeorum Israel sortitus est nomen , et ab Aram Syria, a Mesraim Aegyptus, quorum in Genesi scripta sunt nomina : sic et a principe Gog omnes qui ei subditi sunt, Magog appellantur. Mosoch autem interpretatur, amentia: et Thubal, tota vel omnia. Princeps igitur et caput superbientis amentiae, et omnium ma
Abbreviated transcription (Latin):
÷ contͣ gog & magog. Si enim tempus
iudicii ÷ urxta petrum. ut incipiat
adomo dei. & uꝑxta hc̃ eundẽ etechie¬
lem qui ait. & ascis meis incipite. et
nouissimus mimicꝰ destrueret᷑ mors. in
isaia quoq pͥmus sermo sit contͣ iudeam
inqua confessio domini ÷. & extremꝰ contͣ
quadrupedes que indeserto sunt: rate &
hic nouissimus sermo fit contͣ gog & ma¬
gog. qui oppugnant ciuitatem dei. qũa
fluminis impetꝰ letificat. & que inisaia
dicit. Ego ciuitas firma que oppugnat᷑.
Et dequa incuuangłio scriptum est. Nõ
postest ciuitas abscondi suꝑ montem po¬
sita. Et pleniꝰis mpsalmo: Ierłm que eclifi-¬
cat᷑ ut ciuitas. cuius participatio eiꝰ inid¬
ipsum. Montes incircuitu euis. & domi¬
nus incircuitu populi sui. Porro quod
mexercitu gog. fiue magog. qui urcta
septuaginta simmachum &. theodotio¬
nem princeps ÷ rosmosoch & nuibal prim̃a

Expanded text:
est contra Gog et Magog. Si enim tempus est contra Gog et Magog. Si enim tempus judicii est, juxta Petrum, « ut incipiat a domo Dei , » et juxta hunc eumdem Ezechielem qui ait, « et a sanctis meis incipite , » et novissimus inimicus destruetur mors. In Isaia quoque primus sermo fit contra Judaeam in qua confessio Domini est, et extremus contra quadrupedes quae in deserto sunt. Recte et hic novissimus sermo fit contra Gog et Magog, qui oppugnant civitatem Dei, quam fluminis impetus laetificat, et quae in Isaia dicit, « Ego civitas firma quae oppugnatur, » et de qua in Evangelio scriptum est : « Non potest civitas abscondi super montem posita. » Et plenius in psalmo: « Hierusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum: montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . » Porro quod in exercitu Gog sive Magog, qui, juxta Septuaginta, Symmachum et Theodotionem, princeps est Ros Mosoch, et Thubal, primam
Abbreviated transcription (Latin):
xie sunt. & adquiescentes sibi detrahũt
inprofundum: nimium ad alta cons.¬
cendunt. & multo peiores fingunt¬
nenias. ut incelesti irłm diaboli &
omuis exercitus eius bella descͥbant. &
int̃precent᷑ sp̃ualia nequitie incelestib.
Que nos om̃ia lectoris arbitrio concedenteᷤᷤ.
non tam aliena damnare quam eccł̃ia¬
sticam explananitionẽ asfirmare cona¬
bimur. Gog greco sermone doma lati¬
no tetum dicitur. Porro magog interpre¬
tatur detecto. Omnis gͥ. suꝑbia & falsi no¬
minis scientia. que erigit se cont᷑ notici¬
am ueritatis: his nominibꝰ demonstra-¬
tur. Ista funt tecta dequib &isaias loqui-¬
tur muisione contra uallem sion. Quid
tibi factum est nunc qm̃ ascenclistis õs
intecta uana: Teitumq interpret abinͣ¬
tar hereticorum principes. & deteito eoᷤ
qui illorum suscspere doctͥnas. Et pulc¬
chre post multas & misticas in hoc uo-¬
lumine ꝓphetias extremum uaticiniũ

Expanded text:
xiae sunt , et acquiescentes sibi, detrahunt xiae sunt , et acquiescentes sibi, detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt, ut in coelesti Jerusalem, diaboli et omnis exercitus ejus bella describant, einterpretantur spiritalia nequitiae in coelestibus. Quae nos 445 omnia lectoris arbitrio concedentes, non tam aliena damnare, quam ecclesiasticam explanationem affirmare conabimur. A Gog Graeco sermone δόμα, Latino tectum dicitur. Porro Magog interpretatur, detecto. Omnis igitur superbia et falsi nominis scientia, quae erigit se contra notitiam veritatis, his nominibus demonstratur. Ista sunt tecta, de quibus et Isaias loquitur in visione contra vallem Sion: Quid tibi factum est nunc, quoniam ascendistis omnes in tecta vana ? Tectumque interpretabimur haereticorum principes: et de tecto equi illorum suscepere doctrinas. Et pulchre post multas et mysticas in hoc volumine prophetias, extremum vaticinium
Abbreviated transcription (Latin):
& dedan & cartagimenses siue tarsis. &
hoc ẽẽ qd̃ ioħs quoq insua ponit apo¬
calipsi. & cum finiti fuerint mille
anni: soluet᷑ sathanas de custodia sua.
& egrediet᷑ ut seducat gentes in quatu¬
or angulis terre gog & magog. ut cõ¬
greget eos adbellum. quorum mi.¬
merus est sicut harena maris. & ascẽ¬
derunt ꝑlatitudinem terre. & ciconde¬
dunt castra scõrum & ciuitatem dilec
tam. & descendit ignis adeo decelo & de¬
uorauit eos. & diabolus qui seducebat
ca̾s missus est instagnum ignis & sul¬
pħuris. ubi erat bestia & pseud̃o ꝓpba.¬
& cruciabunt᷑ diebꝰ ac noctibꝰ inscła
scd̃orum. non intelligentes totum uo¬
lumen iohannis quod reuclationis ti¬
tulo p̾notat᷑ ẽẽ. nusticum. & reuelatio.¬
ne nos indigere. ut possimus cum pro.¬
pheta dicere. Reuela occłos meos. &
considerabo mirabilia delege tira.
Ali uͦ t̾renum sensum rełiquentes
& uidaicas atq aniles fabulas. que no.¬

Expanded text:
et Dedan, et Carthaginenses, sive Tharsis, et et Dedan, et Carthaginenses, sive Tharsis, et hoc est, quod Joannes quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae, Gog, et Magog, ut congreget eos ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt casgnis a Deo de coelo, et devoravit eos: et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi erat bestia et pseudopropheet cruciabuntur diebus et noctibus in saecula saeculorum . » non intelligentes totum volumen Joannis, quod Revelationis titulo praenotatur, esse mysticum, et revelatione nos indigere, ut possimus cum propheta dicere: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Alii vero terrenum sensum relinquentes, et judaicas atque aniles fabulas quae no
Abbreviated transcription (Latin):
eius ordo narratur. Dem obseruandum
qd ponit᷑ siue obsirmat᷑ faties ꝓphete cõ¬
tra gog terram. siue terrãmagog. Of¬
firmatione enim & multa considerati¬
one uultꝰ opus ÷: ut que dicunt᷑ nosse
possimus. scd̃m illud apostolicũ. Nos
aut̃ om̃s reuelata fatie głam domini
Icomtemplantes meandem iminagi.¬
adomini spiritui. Igit pidei & nostri
iudutantes putant gog gentes ẽẽ.
scichicas in manes & mnumerabiles.
que trans caucasum montem & me .¬
otim paludem. & ꝓpt̾ caspium mare
adindiam usq tendantur: & has post
mille annorum regnum ẽẽ. achiabolo
commouendas. que ueniant interrã
isił. ut pugnent cont᷑ scõs. multis sec̃
gentibꝰ congregatis. primum mosoch.
quos iosephus int̃pretat᷑ cappadocas. de¬
in tubal quod idem hyberoᷤ uel huspa¬
nos. hebrei italos suspicant᷑. habentes
secum mexercitu ꝑsas. ethopes & libͥas.
gomer quoq & togorina. quos galathaᷤᷤ
& phrigas interpretant᷑. sabeos quoq

Expanded text:
ejus ordo narratur. Dein observandum ejus ordo narratur. Dein observandum quod ponitur sive obfirmatur facies prophetae contra Gog terram, sive terram Magog: obfirmatione enim et multa consideratione vultus opus est, ut quae dicuntur nossedum illud Apostolicum: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imagia Domini spiritu Igitur Judaei et nostri Judaizantes putant Gog gentes esse Scythicas, immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et prope Caspium mare ad Indiam usque tendantur; et has post mille annorum regnum esse diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel, ut pugnent contra sanctos, multis secum gentibus congregatis. Primum, Mosoch, quos Josephus interpretatur Cappadocas, deinde Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Italos suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas, et Libyas: Gomer quoque et Thogorma, quos Galatas et Phrygas interpretantur: Sabaeos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
terre. ut subuertant᷑ siuie scindantur
montes. & cadant macerie siue ual.¬
lis: & omnis murus interram corru¬
et. Et conuocabo aduersum eum in
cunctis montibꝰ meis gladium siue
omnẽ formidinem gladii dicit dñs
dcus: Gladius uniuscuiꝰq suie homi¬
nis in fratrem suum diriget᷑. & uidi¬
cabo eum peste. siue morte & sangui¬
ne & imbre uehementi. & lapidibꝰ in-¬
mensis sine grandinis. ignem & sul-¬
phur pluam suꝑ cum & suꝑ exercitũ
eius siue suꝑ om̃s qui cumeo sunt. &
suꝑ populos multos qui com eo sunt. &
magnificabor & sc̃ificabor. & notus ero
scient quia ego sum dominus.
Primum hr̃storiȩ fundamenta iaci¬
enda sunt. sciendumq qd̾ ad erechiel
ꝓpłiam iste extremus sermo sit domini:
Neq enim p᷑hunc simile quid possumus
inuenire. pret̾ illud qd̾ inuicesimo qͥnto
anno scͥptum ÷ transmigrationis ieconie.
facta÷ suꝑ me manus domini. & ad du¬
xit me illuc hoc est int̾ram isrł. quando
edificatio templi descbit᷑. & cerimoniarũ

Expanded text:
terrae, et subvertentur  sive scindentur montes, et cadent sepes  sive valles: et omnis murus in terram corruet. Et convocabo adversum eum in cunctis montibus meis gladium  sive omnem formidinem gladii: dicit Dominus Deus. Gladius uniuscujusque  sive hominis in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste  sive morte et sanguine, et imbre vehementi et lapidibus immensis  sive grandinis. Ignem et sulphur pluam super eum, et per exercitum ejus  sive super omnes qui cum eo sunt, et super populos multos qui sunt cum eo. Et magnificabor, et sanctificabor, et notus ero scient quia ego sum Dominus. » Primum historiae fundamenta jacienda sunt, sciendumque quod ad Ezechielem prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transimigrationis Jechoniae: Facta xit me illuc, » hoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum
Abbreviated transcription (Latin):
s & filiĩ corum ac nepoces iuxta illua unigi¬
lianum. et nati natorum. & qui nascentur
abillis. Habitentq ñ ad breue tempus. s in ꝑ¬
pecuum Uultis aut̃ ait scire quis sit iste rex
ec pastor Ipse ẽ dequo supra qxxet seriis m̃s
dauid. Qui cum informa dĩ ẽt: ñ rapiam¬

Expanded text:
sed et filii eorum ac nepotes juxta illud Virgised et filii eorum ac nepotes juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: habitentque non ad breve tempus, sed in perpetuum. Vultis autem, ait, scire quis sit iste rex et pastor? Ipse est de quo supra dixi, servus meus David. Qui cum in forma Dei esset,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se assumere filios ist ł demedio nationum
adquas captiui ducti sunt. & roducturũ cos
iitercam et inmontes israel dequib supͣ legioꝰ.
et appellandam unam gentem imuisq raris
regendam imꝑio. ut ultra ñ polluantur in
idoł et ab ominationib suis. s cum fueroit
de captiuitatis sedib liberati inquib pera¬
uerunt om̃ib uitins cẽ mundandos & fit̃os
ppłm dĩ ita ut dñs sit deus corum. Et serlus
domũ iacob ⁊ ingni eius ñ sit finis. Tantaq
erit. dementie ut ñ solum rex s ⁊ pastor
appelleur. quoa suꝑbum nonĩ imꝑii pas¬
toris uocabo mitiga. Qui pꝰ quam fuerit in
gentem unam. &t interra israel ac montib
habitauerint. ambulaturi sunt inoib uidi¬
ciis domini: & p̃cepta illuis custo ditur .i.
habitaturi autem ñ in alia terra. sed in ea
quam dodit serno suo iacob. inqua habitane¬
runt patres corum abraham. ĩ saac & iacob.
e reliqui scĩ. Et ñsolum ipsi habitaturi fint

Expanded text:
enim se assumere filios Israel de medio nationum ad quas captivi ducti sunt, et reducturum eos in terram, et in montes Israel de quibus supra legimus, et appellandam unam gentem, uniusque regis regendam imperio, « ut ultra non polluantur in idolis et abominationibus suis, sed cum fuerint de captivitatis sedibus liberati, in quibus peccaverunt, omnibus vitiis esse mundandos, et futuros populum Dei, ita ut Dominus sit Deus eorum. Et servus, domum Jacob, et regni ejus non sit finis, tantaeque erit clementiae ut non solum rex, sed et pastor appelletur, eo quod superbum nomen imperii pastoris vocabulo mitiget, qui postquam fuerint in gentem unam, et in terra Israel ac montibus habitaverint, ambulaturi sunt in omnibus judiciis Domini, et praecepta illius custodituri, habitaturi autem non in alia terra, sed in ea quam dedit servo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum, Abraham, Isaac, et Jacob, et reliqui sancti, et non solum ipsi habitaturi sint,