comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulieres uiris suis subdite sint
sicut domino. Quomam
lur caput est mulieris: sicut xp̃s
caput est ecclesie ipse saluator cor¬
poris eius. Sedut ecclesia subiecta
est xp̃o: ita et mulieres iirissius
scipsum tradidit ꝓ ea. ut illam
scĩficaret: mundans eam laua¬
cro aque in uerbo uite. ut exhibet
ipse sibi gloriosam ecclesiam. nõ
habentem maculam aut rugam:
aut aliquid euismodi. sed ut sit
scã et immaculata. Ita et uiri: de
bent diligere uxores suas. ut corꝑa
sua. Qui suam uxorem diligit:
seipsum diligit. Nemo emmun¬
quam carnem suam odio habuit.
sed nutrit et fouet eam. sicut et
xp̃s ecclesiam: quia memibra sumꝰ
corporis eius. decarne cuis et cle
osib euis. Propter hoc relinquet
homo patrem et matrem suam.
et adherebit uxori sue: et erunt
duo incarne una. Sacramentũ
hoc: magnum est. Ego autem di¬
co inxp̃o: et in etdesia. Ucrumpta¬
men et uos singuli unusquisq
suam uxorem sicut se ipsum dili¬
gat: uxor autem ut cuneat uirũ.

Expanded text:
ulieres viris suis subditae sint, sicut Domino; quoniam vir caput est mulieris, sicut et Christus caput est Ecclesiae, ipse salvator coporis ejus. Sed ut Ecclesia subjecta est Christo, ita et mulieres viris sipsum pro ea ut illam sanctificaret mundans eam lauacro aque in uerbo uite, ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi, sed ut sit sancta et immabent diligere uxores suas, ut corpora sua. Qui suam uxorem diligit, seipsum diligit. Nemo enim umquam carnem suam odio habuit: sed nutrit, et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam: quia membra sumus corporis ejus, de carne ejus et de ossibus ejus. Propter hoc relinquet homo patrem et matet erunt duo in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum.
Abbreviated transcription (Latin):
ne sumilimodo eueniret ei. quod
et ccteris illis septem. qui sunt in
gressi ad eam. Cumq parasserit
fossam: reuersus raguhel adiyco¬
rem suam cuoxit. Mutte unam ex
ancillis tiuis. et uicleat si mortuns
est: ut sepelramus illum anteqͣm

Expanded text:
ne simili modo evenerit ei quod ne simili modo evenerit ei quod et cetgressi ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum anteq
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc hortatus est uirginem
thobias: dixitq ei. Sarra. exur¬
gc̃ et oremus deum hodie et cras. et
secundum cras: quia istis tribus
noctibus cleo iungunur. Tercia
autem transacta nocte: in nostro
ctorum sumus: et non possumus
ita coniungi. sicut et gentes que
ignorant cdeum. Surgentes artt̃e
pariter: instanter orabant ambo¬
sunul. ut santtas cdaretur eis. Di¬
xitq thobras. Domine deus pa¬
trum nr̃orum: benedicarit te celi et
terra. et mare. et fortes. et flumina:
et omnis creatura tua que in eis est.
Tu fecisti adam delimo terre: de¬
distiq ei aduitorium enam. Et
nunc dñe tu scis: quia non luxurie
causa accipio sororem meam. secl
sola posteritatis dilectione. in qua
benedicatur nomen tuum in secu¬
la seculorum. Dycit itaq sarra.
Miserert nr̃i clomine miserere nr̃i:
et consenescamus aubo partter sa¬
ni. Et factum est circa pullorum
cantũ: accersiri iussit ragubel ser¬
uos suos. ut abirent panter et
fodererit sepulcorum. Dicebett cñi.

Expanded text:
unc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur tertia autem transacta nocte in nostro ctorum sumus et non possumus ita coniungi sicut et gentes quae ignorant Deum surgentes autem pariter instanter orabant ambo ut sanitas daretur eis dixitque Tobias Domine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo pariter sani et factum est circa pullorum cantum accersiri iussit Raguhel servos suos et abierunt pariter ut foderent sepulchrum dicebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
et reges popłi orientur exeo. Ceci¬
dit abraham in faciem: et risit
centenario nascetur filius et sa¬
ra nonagenaria pariet: Dixitq
ad dñm. Ntinam ysmael uiuat
coramte. Et ait dominus ad a¬
braham. Sara uxor tua pariet
tibi filium: uocabisq nomen
eius ysaac. Et constiuam pa¬
ccum meum illi in fedus sempi
ternum: et semini eius post eũ.
Suꝑ ysmael quoq exauduui te.
Etce benedicam ei et augebo: et
multiplicabo eum ualde. Duo¬
decun duces generabit: et faciã
illum ingetem magnam. Pa¬
ccum uero meum statuam ad
ysaac quem pariet tibi sara tẽ¬
pore isto: in anno altero. Cumq
finitus esset sermo loquentis cũ
eo: ascenctit deus ab abraham.
Tulit autem abraham ysmnael
filium suum. et omnẽs uerni.¬
culos domus sue. unuiersos is
quos emerat. cunctos mares ex
omnib uiris domus sue. et cir¬
cumciclit caruem prepucii eoꝵs
statun inipso die: sicut precepe¬
rat e cdeus abraham. Nonagin¬

Expanded text:
et reges populorum orientur ex eo. Ceciet reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Dominum: Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Dominus ad Abraham: Sara uxor tua pariet tibi filieius Isaac. Et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autem Abraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat e
Abbreviated transcription (Latin):
Daboq tibi et semini tuo: t̾ram
peregrr. nationis tue. om̃em
terram chanaan in possessionem
eternam: eroq cleus corum. Dixit
iterum cdeus ad abraham. Et tu
ergo custodies pactum meum. et
semen tuum postte: in generatio¬
nib sius. Hoc est pactum qd̃ ob
seruabitis interme et uos. et serã
tuum post te. Circuncicletur ex¬
uobis omne masculinum et trr¬
cuncidetis carnem preputii ũri:
ut sit signum fecleris inter me
et uos: Infans octo dierum circũ¬
cicletur in uobis. omne masculi¬
num in generationib ur̃is tam
uernaculus quam empticus cir
cunciletur. et quicunq non fue¬
rit destype ur̃a. Eritq paccum
meum in carne ur̃a in fedus et̾¬
num. Masculus cuius prepucii
caro circumcisa non fuerit delebi¬
tur anima illa depopło suo: qͥa
pactum meum irritum fecit. Di¬
xitq deus ad abraham. Sarray
uxorem tuam non uocabis sarray
sed saram: et benedicam ei. Et ex
illa tibi dabo filium cui beneli¬
ccurus sum. ertcq in nationes:

Expanded text:
Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, eroque Deus eorum. Dixit iterumque Deus ad Abraham: Et ergo custodies pactum meum et semen tuum post te in generationibus suis. Hoc est pactum meum, quod observabitis inter vos et semen tuum post te. Circumciuobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis, omne masculinum in generationibus uestris. Tam uerncumcidetur, et quaecumque non fuerint de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes,
Abbreviated transcription (Latin):
circumciclit carnem prepucii
sui. et ysmael filius euis tredec̃
annos impleuerat: tempore cir¬
cumcisionis sue Eadem clre cir¬
cumcisus est abraham et ys. na¬
el filius euis et omnes uiri domꝰ
illius tam uernaculi quam
empticii: et alienigene partter
circumcisi sunt.

Expanded text:
i sui; et Ismahel filius ejus duodecim annos impleverat tempore circumcisionis suae. Eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius ejus, et omnes viri domus illius, tam vernaculi quam emptitii et alienigenae pariter circumcisi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rinam. et opes magnas: et cõ¬
uersi hymnum canebant. et
benedicebant in celum. qm̃ bo¬
nus est: qm̃ in seculum miseri

Expanded text:
rinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quoniam bonum est quoniam in saeculum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ego dominus. Hec dicit dñs
dcus. Afflictio una afflictio ecce
uenit. finis uenit. uenit finis:
euigilauit aduersum te. Eccẽ
uenit uenit contritio suꝑ te.
qui habitas interra. uenit tem¬
pus. prope est dies occisionis:
et non glorie montium. Nunc
de propinquo effuncdam irant
meam suꝑ te. et complebo furo¬
rem meum inte: et iucdicabo te
uixta uias tuas. et imponam
tibi omnia scelera tua. et non
parcet oculus meus neq mise¬
rebor. sed uias tuas imponam
tibi. et abhominationes tue in
milio tui erunt: et scietis quia¬
ego sum clominus ꝑcuciens.
Ecce dies ecte uenit. egressa est
contritio. floruit uirga. germi¬
nauit suꝑbia: iniquit.s sur¬
rexit in uirga impietatis. non
ex eis et non ex popło. neq exso

Expanded text:
s. Haec dicit Dominus Deus: Afflictio una, Afflictio ecce venit. Finis venit, venit finis, evigilavit adversum te: ecce venit. Venit contritio super te, qui habitas in terra: venit tempus, prope est dies occisionis, et non gloride propinquo effundam iram meam super te, et complebo furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas, et imponam tibi omnia scelera tua: et non parcet oculus meus, neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scietis quia sum Dominus percutiens. Ecce dies, ecce venit: egressa est contritio, floruit virga, germinavit superbia: niquitas surrexit in virga impietatis; non ex eis, et non ex populo, neque ex so
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. id est spiritĩr aĩam et corpus
et illud quo ĩtelligunus. et illud
quo uuumus. et illud qͦ uisibiles
et cõtrectabiles sumꝰ. Qui enundi¬
xit. capillus capitis uestri nõ ꝑr¬
bit: om̃ia trahit post se. Aut si oĩa

Expanded text:
tatem; id est, spiritum, et animam, et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si o
Abbreviated transcription (Latin):
post epleta anni unius spatia
reperta est incorrupta. ita ut euiᷤ
stamen. nec hiemalis ymber. ne¬
q feruor estius filo putrescerte
solueret: sed integra ꝑstitit. acsi

Expanded text:
post expleta anni unius spatia reperta est incorrupta, ita ut eius stamen nec hiemalis imber neque fervor aestivus filo putrescente solveret, sed integra perstitit, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uice
cum eis tartum dimidius
panis ad refectionem legitimani
remansisset: aduenienti itineranti.
et ipsum beatus paternus ad hu¬
manitatem largitus est: cupiens
homo dei magis hoc inmertedem.
quam inueutrem recondere. Tunc
sacer scubilio. hora competenti: ro¬
gat ut iam deberent reficere. Ei res¬
pondens ait. Xp̃s qui semꝑ habũ¬
dat: preparat sius ꝙybaria. Quod
frater moleste tulit: co quod post
laborem non inueuerat unde se fa¬
tigatus reficeret. Sed tamen pro
serui esca dũi cura ꝑuigilat: nec
famem pati ꝑmisit. qui cluricitti
uictum impercut. Nam sine

Expanded text:
uadam vice cum eis tantum dimidius panis ad refectionem legitimam remansisset, advenienti iteranti et ipsum beatus Paternus ad humanitatem largitus est, cupiens homo dei magis hoc in mercedem quam in ventrem recondere. 21 Tunc sacer Scubilio hora conpetenti rogat, ut iam deberent reficere. Cui respondens ait: Christus qui semper abundat praeparat suis cibaria. 22 Quod frater moleste ferens, eo quod post laborem non invenerat unde se fatigatus reficeret: et tamen pro servi esca domini cura pervigilat nec famem pati permisit qui esurienti victum inpertiit. 23 Nam sine
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Statimiq ut extensa dextera
contra ignem cũ ĩuocatione xp̃i
noĩs signũ scẽ crucis fecit. totũ
illud ĩtendiũ uelut qͦdam reatu
cognito. fracta et concisa atq m
sese relisa uirtute cepit añ iuri
erant residua cũ signo scẽ crucis
et ĩuc. itione xp̃r. se opponebat.
Sicq totũ flaminaꝵ globũ añ
se fugientẽ: diuma potentia er

Expanded text:
suit. Statimque ut extensa dextera suit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum ante se fugientem per Patentem
Abbreviated transcription (Latin):
ita contigi per hoc ĩsigne mra
cũ apparuerit inius ĩ prupere :¬
nõ desistit ostend̾e nocendo¬
malignitatis sue potẽtiam. in¬
missione sua surgentib subito
flãmarũ globis ciuitatẽ remo¬
rũ succendit. et mona uastatio¬
ne oborta iamfere partẽ terciã
fauillis excitantib cõcremano
peracta cõsumpserat. et qd̃ resi¬
duũ erat inctrir flamma lãbe¬
bat. Cuiꝰ rei nunciꝰ cũ adbissum
remigu antistinis ꝑrienit noti
tiau: ilico ad oronem ĩbasilica
beati nichasu urbis huiꝰ pontificiᷤ
et martiris. nam ibi tune mora¬
batur: ꝓstraint se. Et surgens ab
or̃one: suspitiens ĩ celũ ingenin¬
it et dixit. Dens ds̃ meus adesto
uoci mee. Et cõcito cursu ꝑ gradꝰ
ante ipsam eccłiam petris compo¬
sitos: cuutatem petut. In quib
petris ac si suꝑ molle lutum imi¬
pressa eius fuerũt uestigia que
hodieq ibi ad memoniam diim
nuraculi demõstrant᷑. Celeri uelo¬
citate cucurrit: atq se igni oppo¬

Expanded text:
a contigit per hoc insignem dum apparuit unus in paupere tdesistit ostendmalignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cuius rei nuntius eum ad beatissimi Remigii antistitis pervenitum, illico ad orationem in basilica beati Nicasii urbis hujus pontificis et martyris nam ibi tunc morabatur, – se prostravit, et surgens ab oratione, suspiciens in caelum, ingemuit et dixit: 'Deus, Deus meus, adesto voci meae'. Et concito cursu per gradus ante ipsam aecclesiam petris compositos civitatem petiit. In quibus petris, acsi super molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni oppo
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm itendebat corpore qd̃
ieuinus et bonorũ operũ exerci¬
tio ĩcessant̾ afficiebat: se hũilit᷑
ad t̾ram ꝓstrauit. Statimiq lu¬
men pristinũ cecis occulis reddi¬
dit: et abeo pestem ĩnunndi sp̃c
effugauit. et ne ultra eñ uexare
p̾simieret. ĩ nõie xp̃i precepit. Ø¬

Expanded text:
ad Dominum intendebat, corpore, quod jejuniis et bonorum operum exercitio incessanter afficiebat, se humiliter ad terram prostravit, statimque lumen pristinum caeci oculis reddidit, et ab eo pestem immundi spiritus effugavit, et ne ultra eum vexare praesumeret, in nomine Christi praecepit, o
Abbreviated transcription (Latin):
et numera stellas si potes. Et clyxit
ei. Sic erit semen tuum. Creclidit dõ¬
abram. et repitatum est ei ad iusti¬
ciam. Dixitq ad eum. Ego dñs
qui ecluxite de ur chaldeorum. ut
darem tibi terram istam: et possi¬
deres eam. Atille ait. Domine ds.
unde scire possum quod possessur
su eam: Et responclens dominus
sume inquit mͥ uaccam trieunem.
et capram trimam. et arietem anno¬
rum trium: turcurem quoq et co¬
lumbam. Qui tollens uniuersa
hec diuisit ea ꝑ medium. et it̃s q
parces contra se altrinsecus posu¬
it: aues quoq non diuisit. Descẽ¬
deruntq: uolucres suꝑ cadauera:
et abigebat eas abram. ER ui le¬
umq sol occumberet. sopor
irruit suꝑ abram: et horror
magnus et tenebrosus inuasit eñ.¬

Expanded text:
et numera stellas, si potes. Et dixit et numera stellas, si potes. Et dixit ei: Sic erit semen tuum. Credidit Abram Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Dixitque ad eum: Ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam. At ille ait: Domine Deus, unde scire possum, quod possessurus sim eam? Et respondens Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Qui tollens universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit: aves auderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham. Cumque sol occumberet, pavor irruit super Abraham, et horror magnus et tenebrosus invasit e
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit autem rex sodomorum ad
abram. Da michi animas: et ceta
tolle tibi. Qui respondit ei. Leuoma¬
num meam ad dñm deum excelsũ
possessorem celi et terre. quod afilo sb̃¬
tegminis usq ad corrigian calige
non accipiani exomnib que tua
sunt. necdicas ego ditaui abra
exceptis hus que comeclerunt uiue¬
nes. et partib uiroꝵs qui uenerũt
metum. a nel. eschol et manibre. Isti
accipiant partes suas. Sus ita
transactis: factus est sermo dorim
ad abram ꝑuisionem cdicens. No¬
li timere abram. ego protector tuus
sum: et merces tua magna nunis.
Dixitq abram. Domine cleus quid¬
dabis michi: Ego uadam absq li¬
beris. et filius procuratoris domus
mee iste damascus eliezer erit meus¬
heres: Addiditq abram. Michi
autem non declisti semen. Egce uer¬
uaculus meus heres meus erit. Sta¬
tunq sermo domini factus est ad
eum dicens. Non erit bic heres tu¬
us sed qui egredietur de utero tuo:
ipsum habebis herecdem. Eluxit ꝙ
eum foras: etait. Suspite celum:

Expanded text:
Dixit autem rex Sodomorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem coeli et terrae quod a filo subtegminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt ne dicas ego ditavi Abram exceptis his quae comederunt iuvenes et partibus virorum qui venerunt mecum Aner Eschol et Mambre isti accipient partes suas his itaque transactis factus est sermo Domini ad Abram per visionem dicens noli timere Abram ego protector tuus sum et merces tua magna nimis dixitqdabis mihi? ego vadam absque liberis, et filius procuratoris domus meae iste Damascus Eliezer, et rezer. Addiditque Abram: Mihi autem non dedisti semen; et ecce vernaculus meus, heres meus erit. Statimque sermo Domini factus est ad eum, dicens: Non erit hic heres tuus: sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis heredem. Eduxitque eum foras, et ait illi: Suspice coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
mando inquit nobis ut dili¬
gatis inuicem: adiecit acq ait.
Simundus uos odit: sctote
habuit. Curergo membrum
se suꝑ uerticem extollit: Secan
dus es acorpore: si nonuis odi¬
um mundi sustinere cum ca¬
pite. Si deimundo inquit esse¬
tis: mundus quod suum erat
diligeret. Uniuerse ittiq hoc di¬
cit ecclesie: quam plerumq etiã
ipsam mundi nomine appellat.
sicut illud est. Deus erat in xp̃o.
mundum reconcilians sibi. E¬
ecclesia: et totus mundriꝰ
odit ecclesiam. Mundus igit᷑
odit mundum. iunicus recõ¬
ciliatum: dampnatus salua¬
tum. inquinatus mundatũ.
um erat diligeret: continuo sub¬
iecit. Quia uero de mundo non
estis. sed ego elegi uos demundo
ꝓpterea odit uos mundus. Er¬
gͥo et ipsi inde erant. unde ut non
essent electi sunt. in de: non meri¬
tis sius quorum nulla bona p̃¬
cesserant oꝑa. non natura que
tota fuerat ꝑ libcrum arbitriũ
in ipsa radice uiciata: sed gratu¬
na. hoc est ucra gratia. & Suoc

Expanded text:
mando vobis, ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae itaque hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi est, et totus mundus odit Ecclesiam: Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. iligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
densq angelus: ait. Est hic ragu¬
el nomine. propinquus uir de tri¬
butra: et hichabet filiam nomine
sarram: secl neq masculum neq fe¬
minam ulum habet alium preter
eam. Tibi debetur omnis substan¬
cia eus: oportet te eam accipere cõ¬
iugem. Dete ergo eam apatre eiꝰ:
et dabittibi eam uxorem. Tunc¬
thobias respondit: et dixit. Audio
quia tradita est uiris septem. et
mortui sunt: sed et ego hoc audi¬
ui. quia demonium illos occidit.
Timeo ergo ne forte et michi hec eue¬
niant: et cum sim unicus parenti¬
bus meis deponam senectutom il¬
lorum cum tristicia ad inferuum.
Tunc angelus raphael: dixit ei.
Audime: et ostenclam tibi qui ft̃¬
hii quibus prcualere potest demo¬
mum. Hu namq qui coningũ
ita suscipiunt. ut deum a sesira mũte
exludant. et sue libidini ita ua¬
cent sicut equus et mulus in qui¬
bus non est intellectus: Habet po¬
testatem demonium super eos.
acceperis eam: ingressus cu

Expanded text:
densque angelus ait est hic Raguhdensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium pream. Tibi debetur omnis substantia ejus, et oportet eam te accipere conjugem. Pete ergo eam a patre ejus, et dabit tibi eam in uxorem. Tunc respondit Tobias, et dixit: Audio quia tradita est septem viris, et mortui sunt, sed et hoc audivi, quia daemonium occidit illos. Timeo ergo, ne forte et mihi haec eveniant: et cum sim unicus parentibus meis, deponam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se et a sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: habet potestatem daemonium super eos. acceperis eam ingressus cu
Abbreviated transcription (Latin):
um tigris. Et ecuut ut lauaret
peles suos: et ecce piscis unmaniᷤ
exiunit ad deuoranclum eum. Qũc
uoce magna dicens. Domine: in
uadit ine. Et diycit ei angelus. Ap¬
prehende branciam cuus: et extra¬
he eum acdte. Quod cum fecisset:
attraxit eum in siccum. et palpita¬
recepit ante pecles eius. Tunc cdi¬
xit ei angelus. Ecentera hunc pis¬
crm: et cor euis. et fel eius. et ietur.
repone tibi.Sunt enim necessa¬
ria. ad medicamenta utiliter.
fecisset:assauit carnes eius.
et secum sustulerunt in uia. Cete¬
ra salierunt que sufficerent eis:
quousq peruenirent inrages
cuutate medorum. Tunc inter¬
rogauit thobias angelum: et
lix̃tt ei. Ousetro te azana frater:
ut dicas michi quod remedium
habebunt ista que de pisce serua¬
re iussisti. Responcdens q angłs:
dixit ei. Corcdis euis particulam si
super carbones ponas: fumus erus
extricat omne genus demoniorũ.
suit auiro suie aruiliere: ita ut
ultra non acteclat adeos. Et dyxit¬
ei. Ubiuis ut maneamus:Respon¬

Expanded text:
um Tigris et exivit ut lavaret pedes suos et ecce piscis inmanis exivit ad devorandum eum quem voce magna dicens Domivadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pisce servare jussisti? Et respondens angelus, dixit ei: Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra non accei ubi vis ut maneamus respon
Abbreviated transcription (Latin):
acceptus est illi. Dociit au¬
tem ĩ synagogis eoꝵ. predi¬
cans
euangeliũ regni: ut ostende¬
ret non ĩ uacuũ debere aliqũ
discurrere doctorem. sed euã¬
geliũ dei semper p̾dicare. et
maxime ibi ubi plures ĩue¬
nerit auditores. Et ne ꝑm
sceat unquam erroris aliqͥd
ci doctrine. sed semper ea pro

Expanded text:
acceptus est illi. Docuit autem in Synagogis eorum praedicans Evangelium regni, ut ostenderet non in vacuum debere aliquando discurrere doctorem, sed Evangelium Dei semper praedicantem et maxime ibi ubi plures invenerit auditores, et neque misceat unquam erroris aliquid ci doctrinae, sed semper ea pro
Abbreviated transcription (Latin):
nuum tuarum: porriges cdexter̃a.
Tu quidem gressus meos cdinu¬
merasti: sed parce peccatis meis.
Signasti quasi insacculo delicta
mea: sed curasti iniquitatem me¬
am. Mons caclens defluit: et
saxum transfertur de loco suo. La¬
pides excauant aque: et alluuio¬
ne paulatum terra consumttur.
Et homines ergo: similiter per
des. Roborasti eum paululum:
ut inperpetuum pertransiret.
tes eum. Siue nobiles fuerint fi¬
lii eius. siue ignobiles: non intel¬
liget. Attamen caro eius dumui¬
uet dolebit: et anima illius suꝑ

Expanded text:
exteram tu quidem gressus meos dinumerasti sed parces peccatis meis signasti quasi in sacculo delicta mea sed curasti iniquitatem meam mons cadens defluet et saxum transfertur de loco suo lapides excavant aquae et adluvione paulatim terra consumitur et homines ergo simildes. Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret. tes eum. Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelliget. Attamen caro ejus, dum vivit, dolebit; et anima illius super
Abbreviated transcription (Latin):
tem orare : et erat ꝑnoctans
in oratione dei. Et cum dies fa¬
ctus esset: uocauit discipulos
suos: et elegit duodecim ex
ipsis: quos et apłos nomna¬
uit. Sed mouet cur idem lu¬
sas post descensum enus de mõ¬
te. dixerit eum hunc eũdem
sermonem stando in loco cam¬
pestri turbis predicasse: quem

Expanded text:
tem orare et erat pernoctans in oratione dei. et cum dies factus esset, uocauit discipulos suos et elegit duoipsis quos et apostolos nominavit. Sed movet cur idem Lucas post descensum ejus de monte dixerit, eum hunc eumdem sermonem stando in loco campestri turbis praedicasse, quem
Abbreviated transcription (Latin):
omnes dies matussale nongenti
sexaguita nouem anni: et mortu¬
us est. Uyat autem lamech ceritũ
occoguita duobus annis. et genu¬
it filium: uecauitq nomen eus
noe dicens.Iste consolabitur nos
aboꝑib et laboribus manuũ nr̃a¬
rum: interra cui maledixit cbñs.
uixce lamech postquam genuit
noe quingentis nonaginta qͥnq
annis: et genuit filios et filias.
Et facti sunt omnes dies lamech
septingeriti septuaginta septem an¬
ni: et mortuus est.¬

Expanded text:
omnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni et mortuus est vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis et genuit filium vocavitque nomen eius Noe dicens iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra cui maledixit Dominus vixitque Lamech postquam genuit Noe quingentos nonaginta quinque annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Lamech septingenti septuaginta septem anni et mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
unc pͥnceps buiꝰ mũdi:. ei¬
ciet᷑ foras. Hoc ĩtelligẽdũ
ẽ qd̃ minc fit: nõ qd̃ tanto post
futurũ ẽ in nouissimo die. Pre¬
uidebat gͦ dñs qõ sciebat post
passionẽ et głoificatõnem suã
ꝑ uniu̾sum mundũ multos po¬
pulos credituros. ĩ qͦrum cordib
diabolus intus erat: tin quãdo
ex fide renunciant. eicitur foras.
S̾ dicit aliqͥs. Nũquid de cordi¬
bus priarcharum et ꝓph̾aꝵ. ne¬

Expanded text:
 princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicitur foras. 8. Sed dicit aliquis: Numquid de cordibus Patriarcharum et Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
mora uiutheus primus eorum
discipulus: inter ieiunia intulit
xenia copiosa: et multiplicauit
cibaria. refectione dilatata. Sic
intra hore momientũ: quod indi

Expanded text:
mora Witherius primus eorum discipulus inter ieiunia intulit xenia copiosa et raultiplicavit cibaria, refectione dilatata. Sic intra horae momentan quod indi
Abbreviated transcription (Latin):
beatus paternus ei iniungeret:
expediret. Quod ipse implere ꝓ¬
mictens: mentitus est. Profect᷑ꝰq
ad partes burgundie. predicto
scĩssimo nescierite: ꝑ biduo cres¬
centius excecatus errauit. Qui

Expanded text:
beatus Paternus ei iniungeret expediret. Quod ipse inplere promittens mentitus est, profectusque ad partes Burgundiae praedicto sanctissimo nesciente, per biduum Crescentius excaecatus erravit.
Abbreviated transcription (Latin):
de quo preceꝑam tibi ne comede¬
Mulier quam declisti michi sociã.
cdedit michi deligno et comedi. Et
dixit dominus deus admulierem.
Quare hoc fecisti: Que respondit.
Serpens decepit me et comedi. Et
ait dominus deus ad serpentem.
Quia fecisti hoc: maledictus es
inter omnia animantia et besti¬
as terre. Suꝑ pectus tuum gra¬
dieris: et terram comedes cunctis
dieb uite tue. Inimicicias ponã
inter de et mulierem: et sementiũi
et semen illuis. Ipsa conteret ca¬
put tuum: et tu insidiaberis cal¬
caneo eius. Mulieri quoq dixit.
Multrplicabo erumpnas tuas:
et conceptus tuos. In dolore pari¬
es filios tuos. et sub uiri potestate

Expanded text:
de quo tibi praeceperam ne comedede quo tibi praeceperam ne comedemulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respondit serpens decepit me et comedi et ait Dominus Deus ad serpentem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae super pectus tuum gradieris et terram comedes cunctis diebus vitae tuae inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et s
Abbreviated transcription (Latin):
uero ligni quod est in medio pa¬
radysi precepit nobis cleus ne co¬
mecleremus et netangeremus
illud: ne forte moriamur. Dyxit
aitem serpens ad mulierẽ. Neq̃¬
quam morte moriemini. Ecit
erum deus quod in quocunq die
comecderttis ex eo aperientur ocu¬
li ur̃i: et eritis sicut dii scientes bo¬
num et malum. Uidit ergo muli¬
er quod bonum esset lignum ad
uescendum et pulchrum oculis
aspectuq delectabile: et culit de
fructu illius et comedit deditq
iuro suo. Qui comedit: et aperti
sunt oculi amborum. Cumq cog¬
nouissent se esse nucdos: consuer̃t
folia ficus: et fecerunt sibi ꝑizoma¬
ta. Et cum audissent uocem dñi
dei deambulantis inparadyso
ad auram post meridiem. abscon¬
dit seadam et uxor euis a facie do¬
mui dei: in medio ligni paracdhy¬
ocauitq dominus ds̃ adam:
et dixit ei. Ubies: Qui att.
uocem tuam audiui in paracly¬
so. et tuui eo quia nudus essem:
et abscondi me. Eui dixit dominꝰ.
Quis enim indicauit tibi quod
nudus esses. nisi quod exligno

Expanded text:
ero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem: nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri: et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Vidit igitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile: et tulit de fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui comedit. Et aperti sunt oculi amborum: cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradique Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno,
Abbreviated transcription (Latin):
bus fides consum nata est: et sup¬
pleta est scriptura dicens. Erecdi¬
clit abraham cleo. et reputatũ est
illi adiusticiam et amicus dci ap¬
pellatus est. uidetis quoniam
exoperib iustificatur homo: et

Expanded text:
bus fides consummata est? Et suppleta est Scriptura, dicens: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est. Videtis quoniam ex operibus justificatur homo, et
Abbreviated transcription (Latin):
merus auuorum incertus est tyran¬
nidis euis. Sonttus terroris semꝑ
inaurib illuis: et cum pax sit. ille
credit quod reuerti possit cle tene¬
bris ad lucem: cirtumspectans un¬
diq gladium. Cum se mouerit
adquerenctum panem: nouit qõ
paratus sit umanu euis tenebra¬
rum dies. Terrebit eum tribulatio.
et angustia uallabit eum: sicrit
regem qui preparatur ad prelium.
Tetendit enim aduersum deũ ma
num suam: et contra ommpot̃ẽ¬
tem roboratus est. Cucurrit acluer¬
sum eum erecto collo: et pingui
ceruice armatus est. Operuit faci¬
em eius crassitudo: et de laterib
eius aruina dependet.  incclio

Expanded text:
merus annorum incertus est tyranmerus annorum incertus est tyrannidi ejus. Sonitus terroris semper in auribus illius: et cum pax sit, ille credit quod reverti possit de tenebris ad lucem, circumspectans undique gladium. Cum se moverit ad quaerendum panem, novit quod paratus sit in manu ejus tenebrarum dies. Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, sicut regem qui praeparatur ad praelium. Tetennum suam et contra omnipotentem roboratus est. cucurrit aduersum eum erecto collo et pingui I cemice armatus est. operuit faoiem eius crassitudo, et de lateribus eius aruina dependet. atilli
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens respondebit quasi inuen¬
tum loquens. et implebit ardore
Quantum inte est euacuasti timo¬
rem: et tulisti preces coram dño.
mantium. Condempnabit te os
tium et non ego: et labiatua res¬
pondebunt tibi. Numquid pri¬
mus homo tunatus es: et ante
colles formatus: Numquid con¬
silium dei audisti. et inferior teerit
eius sapientia: Quid nosti quod
ignoremus: Quid intelligis qd̃
nesciamus: Et senes et antiqui ft̃
ut consoletur te cdcus: seo uerba tua
praua hoc prohibent. Qͥd teeleuat
cor tuum. et quasi magna cogitãs
atcouitos habes oculos: Quicl tu¬
met conttra cleum spiritus tuus.
ut proferas cle oretuo yuiuscemo¬
cdi sermones: Quid est homo ut
immaculatus sit. et ut iustus ap
et celi non sunt mundi incõspetu¬
cius. Quantomagis abhomina
dam tibi. audime: quod uili nar¬
rabo tibi: Sapientes confitentur.
et non abscondunt patres suos. Qͥ
bus solis cdata est terra: et uon tr̃a¬
sibit alicnus peream. Cunctis clie¬
bus sius impius superbit: et nu¬

Expanded text:
sapiens respondebit quasi in ventum loquens, et implebit ardore Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Deo. mantium. Condemnabit te os tuum, et non ego: et labia tua respondebunt tibi. Numquid primus homo tu natus es, et ante colles formatus? Numquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? Quid nosti quod ignoremus? quid intelligis quod nesciamus? Et senes et antiqui suntut consoletur te Deus? sed verba tua prava hoc prohibent. Quid te elevat cor tuum, et quasi magna cogitans, attonitos habes oculos? Quid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? Quid est homo, ut immaculaEt celi non sunt mundi in conspectuejus. Quanto magis abominabdam tibi, audi me; quod vidi narrabo tibi. Sapientes confitentur, et non absibus solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Cunctis diebus suis impius superbit, et nu
Abbreviated transcription (Latin):
dioriunq non bonoꝵ. et dis¬
plicebunt uobis imquitates
uestre: et scelera ur̃a. Non ꝓpter
uos ego faciam: ait dominus
deus. Notum sit uobis. cõfun¬
dimini ẽt erubescite super ms
ur̃is: domus isrł. Hec clicit do¬
minus deus. In die qua mun¬
clauero uos ex omnib iniquita¬
tibus ur̃is et habitare fecero ur¬
bes et instaurauero ruinosa. et
terra cdeserta fuerit exculta. que
quondam erat desolata in ocłis
omnis uatoris: dicent. Terra il¬
la uculta facta est ut hortus uo¬
luptatis. et ciuitates cdeserte et
destitute atq suffose muuite se¬
derunt: et scierit gentes quetũq
Acrelicte fucrint incircuitu ur̃o qr
ego dominus edificaui lissipa¬
ta: plantaniq inculta. Ego dñs
loquutus sum: et fecerim. Hec
dicit dominus cleus. adhucinhoc
inuenient me clomus isrł: utt fa¬
ciam eis. Multiplicabo eos sicut
gregem hominum. ut gregem
scm̃. ut gregem in iherusalem. ii
sollenittatib eius. sic erunt ciui¬
tates descite pleneq gregibus ho¬

Expanded text:
iorumque non bonorum; et displicebunt vobis iniquitates vestrae, et scelera vestra. Non propter vos ego faciam, ait Dominus Deus, notum sit vobis: Confundimini, et erubescite super viis vestris, domus Israel. Haec dicit Dominus Deus: In die, qua mundavero vos ex omnibus iniquitatibus vestris, et inhabitari fecero urbes, et instauravero ruinosa, et terra deserta fuerit exculta, quae quondam erat desolata in oculis omnis viatoris, dicent: Terra illa inculta, facta est ut hortus voluptatis: et civitates desertae, et destitutae atque suffossae, munitae sederunt. Et sciee fuerint in circuitu vestro quia ego Dominus aedificavi dissipata plantavique inculta ego Dominus locutus sum et fecerim haec dicit Dominus Deus adhuc in hoc invenient me domus Israhel ut faciam eis multiplicabo eos sicut gregem hominum ut gregem sanctum ut gregem Hierusalem in sollemnitatibus eius sic erunt civitates desertae plenaeque gregibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad alterum tibi in lignũ unũ.
et erunt munionem in manu
tua. Cum autem clixerint ad te
filui popłi tui loquentes. nõne
indicas nobis quid in his tibi
uelis: loqueris ad eos. Hec clicit
dominus deus. Ecce egõ assu¬
mam lignum ioseph quod est
in manu effraym et tribus isrł
que inuincte sunt ei. et dabo iltõ
pariter cum ligno iuda: et faci¬
am ea in lignum unum. et erũt
unum in manu eius. Erunt
autem ligna suꝑ que scripseris
in manu tua in oculis eorum: et
dices ad eos. Hec dicit dominuᷤ
deus. Ecce ego assumam filios
isrł demedio nationum ad quas
abierant. et congregabo eos un¬
diq. et adducam eos ad humũ
suam: et faciam eos gentem
unam in terra in montib isrł.
et rex unus erit omnib imꝑans.
et non erunt ultra due gentes nͨ
diuidentur amplius in duo
regna: neq polluentur ultra in
ydolis sius et abhominationib

Expanded text:
ad alterum tibi in lignum unum: ad alterum tibi in lignum unum: et erunt in unionem in manu tua. Cum autem dixerint ad te filii populi tui loquentes: Nonne indicas nobis quid in his tibi velis? Loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam lignum Joseph, quod est in manu Ephraim, et tribus Israel, quae ei sunt junctae: Et dabo eas pariter cum ligno Juda, et faciam eas in lignum unum: et erunt unum in manu ejus. Erunt autem ligna, super quae scripseris in manu tua, in oculis eorum. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam filios Israel de medio nationum, ad quas abierunt: et congregabo eos undique, et adducam eos ad humum suam. Et faciam eos gentem unam in terra in montibus Israel, et rex unus erit omnibus imperans: Et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna. Neque polluentur ultra in idolis suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
rophetaui sicut preceperat
michi. Et ingressus est in
ea spiritus et reuixerunt. stece¬
runtq suꝑ pedes suos: et ecer¬
citus erat grandis nimis ual¬
de. Et dixit ad me. Fili hominis.
ossa hec unuiersa: domus isrł¬
est:. Ipsidicunt. aruerunt ossa
nr̃a. et perut spes nr̃a: et abscisi
sumus. Propterea uaticinare
et dices ad eos. Hec dicit dñs
deus. Ecce ego aperiam tumu¬
los ur̃os. et eclucam uos dese¬
pulchris ur̃is popłs meus. et
inducam uos interram isrł:
et scictis quia ego dominus.
cum aperuero sepulchra rr̃a.
et ecluxero uos de cumulis ue¬
stris popłe meus. et dedero sp̃m
meum in uobis et iuxerctis. et
requiescere uos faciam super
humum ur̃am. et scietis quia
ego dominus loquutus sum
et feci: ait dũs. Et factus est ser¬
mo domini ad meclicens. Et tu
fili hominis sume tibi lignum
tolle lignum alterum et scribe
suꝑ illud ioseph. lignum effra¬
ym et cuncte domus isrł socioꝵꝙ
eius. Et adiunge illa unum

Expanded text:
rophetavi sicut preceperat rophetavi sicut preceperat mihi. Et ingressus in ea spiritus: et vixerunt. Steteruntque super pedes suos exercitus grandes nimis valde: et dixit ad me. Fili hominis ossa hec universa domus Isrest: Ipsi dicunt: Aruerunt ossa nostra, et periit spes nostra, et abscissi sumus. Propterea vaticinare, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros, et educam vos de sepulcris vestris, populus meus, et inducam vos in terram Israel. Et scietis quia ego Dominus, cum aperuero sepulcra vestra, et eduxero vos de tumulis vestris, populus meus: Et dedero spiritum meum in vobis, et vixeritis, et requiescere vos faciam super humum vestram: et scietis quia ego Dominus locutus sum, et feci, ait Dominus Deus. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Et tu, fili hominis, sume tibi lignum tolle lignum alterum, et scribe super illud: Joseph lignum Ephraim, et cunctae domus Israel, sociorumque ejus. Et adjunge illa, unum
Abbreviated transcription (Latin):
multa ualde suꝑ faciem campi:
siccaq uehementer. Et cdixit ad me.
fili hominis. putas neuiuant
ossaista: Et dixi. Domine cdeus
tunosti. Et cdicit ad me. Uaticina¬
re de ossib istis: et dices eis. Ossa
arida: audite uerbum domi¬
ni. Hec clicit dominus deus
ossib hus. Ecce ego intromit¬
tam inuos sp̃m et uiuetis. et
dabo suꝑ uos neruos. et succres¬
cere faciam super uos carnes.
et suꝑextenclam in nobis cutẽ.
et dabo uobis spirctum et uiuetiᷤ¬
et scietis quia ego dominus. Et
ꝓphetaui sicut precoꝑat michi. fa¬
ctus est autem sonitus ꝓphet̃ãte
me et ecce commotio. et accesser̃t
ossa ad ossa: unumquodq ad
iuncturam suam. Et uicdi et
ecce suꝑ ea nerui et carnes ascen¬
derunt. et extensa est in eis citis
desuper: et sp̃m non habebant
Et dixit ad me. Uaticinare ad
sp̃m. uaticinare fili hominis:
et cdices ad spiritum. Hecdicit
dominus deus. Aquãtuor uẽ¬
tis ueni spiritus. et insuffla su¬
per uiterfectos istos: et reuuus¬

Expanded text:
lta valde super faciem campi, siccaque vehementer. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? Et dixi: Domine Deus, tu nosti. Et dixit ad me: Vaticinare de ossibus istis: et dices eis: Ossa arida, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus ossibus his: Ecce ego intromittam in vos spiritum, et vivetis: et dabo super vos nervos, et succrescere faciam super vos carnes, et superextendam in vobis cutem: Et dabo vobis spiritum, et vivetiet scietis quia ego Dominus et prophetavi sicut praeceperat mihi factus est autem sonitus prophetante me et ecce commotio et accesserunt ossa ad ossa unumquodque ad iuncturam suam et vidi et ecce super ea nervi et carnes ascendedesuper: et spiritum non habebant. Et dixit ad me. Vaticinare ad spiritum: vaticinare fili hominis: et dices ad spiritum. Hec dicit Dominus Deus. A quatuor ventis venit spiritus: et insufla super interfectos istos: et revives
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Sed quomodo tunc qui se¬
cuncdum carnem natus fucrat.
persequebatur eum qui sccũdum
spiritum: ita et nunc. Sed quid
dicit scriptura: Eite ancillam et
filium eus. Non enim heres erit
filius ancille: cum filio libere. Itaq
fratres: non sumus ancille filii.
nos xp̃c. State: et nolite iterum ui

Expanded text:
lae. Sed quomodo tunc, qui secundum carnem natus fuerat persequebatur eum, qui secundum spiritum: ita et nunc. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii,tus liberavit. State, et nolite iterum
Abbreviated transcription (Latin):
emulamini in bono semper. et
non tantum cum presens sum
apud uos. filioli mei: quos ite¬
rum parturio donec formetur
xpc inuobis. Uellem autem esse
apud uos modo et mutarem uo¬
cem meam: qm̃ confundor it
ictte michi qui sub lege uul¬
tis esse. Legem non legistis
Scriptum est enim. quoniam ab̃¬
ham duos filios habuit: ⁊ num
deancilla. et unum delibera. Seil
qui deancilla: sccundum carũe

Expanded text:
emulamini in bono semper: et non tantum cum praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Vellem autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam: quoniam confundor in te mihi qui sub lege vultis esse, legem non legistis? Scriptum est enim, quoniam Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Sed qui de ancilla, secundum c
Abbreviated transcription (Latin):
Nocauit autem nomen cl̃ qͥ
loquebatur ad eam: tu ds qui
uidisti me. Dixit enuim ꝓfecto
hic uidi posteriora uidentis÷
Propterca appellauit puteum
illum puteum uiuentis et uidẽ¬
tis. Ipse est intercades et barad.
Peperit q agar abre filium. qui
uocauit nomen eus ysmael. Octo¬
guita et sex annorum̃ erat: qudo
peꝑitagar ei ysmaelem. Postqm
uero nonaguita et nouem anno¬
rum esse ceperat apparut ei do¬
minus: dixti ad eum. Egode
ommpotens. Ambula coramme.
et esto perfectus. Ponamꝙ feclus
meum interme et te: et multipli¬
cabo te uehementer nunis. Cecichit
abram promis infaciem. Nixitq
el dominus. Ego sum. et poriam
pactum meum tecum: erisq pa¬
ter multarum gentium. Nec
ultra uocabitur nomen tuum
abram. secl appellaberis abraham:
quia patrem multarum genti

Expanded text:
ocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat quando peperit ei Agar Ismahelem postquam vero nonaginta et novem annorum esse coeperat apparuit ei Dominus dixitque ad eum ego Deus omnipotens ambula coet esto perfectus; ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et ponam pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium; nec ultra vocabitur nomen tuum Abram, sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum genti
Abbreviated transcription (Latin):
nos secundum peccata nr̃a:
ut iam tracdatis ciuitatem in
manu militie holofernis: et
sit funis noster breuis more gla¬
dii: qui longior efficitur mnari¬
ditate sitis. Et cum hec dixissẽt:
factus est fletus et ululatus in
ecclesia omnib. et per multas
horas una uoce clamauerunt
ad chũm dicentes. Peccauimus
cum patrib nostris. inuste
egimus. unquitatem fecimꝰ:
tu quia pus es miserere nr̃i.
aut ii tuo flagello uinclica
iniquitates nostras: et noli
tradere confitentes te. populo
qui ignorat te. ut non clicant
gentes: ubi est deus eorum. Et
cum fatigati his clamoribus
et hus fletibus lassati siluissẽt:
exurgens ozias infusus lacri¬
mis clixit. Equo animo estote
fratres: et hos quinq cdies expe¬
ctemus a domino misericorcdiã.
forsitan enim indignationem
suam abscidet. et dabit głam

Expanded text:
nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatTu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit g