comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea debeat uiste misereri: eundẽ uenerabilẽ
senẽ dum exterioribꝰ tenebris p̾meret int̾na
numqͣm luce destituit. Quicum flagello fa
consosolationẽ cordis. Cum uero iam anu
quadragesimi fuisset incecitate tempus
exemptum ei dñs lum̃ reddidit. uicinũ suũ
obitum denunciauit. atq utit monasteriis circ̃¬
quaq constructis uerbũ uitȩ p̾dicaret admonint.
quatinꝰ corꝑis recepto luminȩ iusitatis incirc̃iutu
fribꝰ cordis lumen aꝑiret. E statim ussis obtẽꝑãs.
frͥm cęnobia circiũuit mandata uitȩ gͦ agendo
didiscerat p̃dicauit. Quinto decimo gͥ die ad
monasteriũ fuũ ꝑacta p̾dicatione reuersus ẽ.
Ibiq fr̾ibꝰ conuocatis astans in medio. sacram̃itum
dñici corꝑis ⁊ sanguinis sumpsit. Moxq cum eis
misticos psalmoꝵ cantꝰ ex orsus ẽ. Lui illis paal.¬
lentibꝰ orationi intentꝰ animã reddidat. Dm̃s u̾
frẽs qui aderant. exore eiꝰ exisse colubã uider̃t:

Expanded text:
postea debeat juste misereri. Unde venerabilem postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagello fatconsolationem cordis. Cum vero jam anni quadragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quia uenerabilis pat̾ nomine spes: mona¬
steruim construxit in loco cui uocabulũ cample
ẽ: qͥ sexti ferme iniliarũ int̾iacente spacio aue¬
tusta nursie urbe disuuigit᷑. Hunc om̃ps & mi¬
sericors ds̃ ab et̾no uerbere flagellando ꝓtexit.
eiq dispensationis suȩ maximã seueritatem ser¬
uauit & gr̃am. Quantũq eum priꝰ flagellando
diligeret: pꝰmodũ ꝑfecte sanando monstrauit.
treme iusionis aꝑiens. S quia nemo uiuer¬
bere illiꝰ gr̾a se destituente subsistit. & nisi idẽ
misericors pat̾ qui pęnã irrogat pacienciam
prestet. mox ꝑ inpacientiã peccatũ ipsa auget
correctio peccatoꝵ. fitq mͦ miserabili ut cul-¬
pa nr̃a uude sꝑare debuit t̾minũ. inde sumat
augm̃tũ iccirco nr̃a ds̃ infirma conspiciens.
flagellis suis custodiã ꝑmiscet. atq inꝑcussio̾e
sua electis filiis nc̃ miscdit̾ iustꝰ ẽ. ut sint qͥbꝰ

Expanded text:
enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monaenim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. tremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus
Abbreviated transcription (Latin):
speciosus. dũ ꝓutilitate monasterũ iuxta ca¬
puanã urbẽ inissus fuisset: die quadã frat̃ eiꝰ
gregoriꝰ cũ fr̾ibꝰ ad m̃sam sedens atq conuescers
ꝑ sp̃m subleuatꝰ asperit. & uidit speciosi germa-¬
ni sui animã tani longe a se positi de corꝑe exire
Qđ̾ mox fr̾ibꝰ indicauit & cucurrit. iamq eiuidẽ
frẽm suum sepultũ reꝑit. quẽ tam̃ ea hora qͦ
religiosus atq fidelissimꝰ uir ad huc mͥ in mo¬
nasterio posito narrauit. qđ aliqͥ de si par¬
tibus nauigio romã petendes. in mari medio
positi: cuiꝰdam serui dei qͥ in sannio fuerat
in clusus. ad celũ ferri animã uider̃. Qͥ descen¬
dentes ad t̾ram. causaniq an ita eẽt. ꝑscrutantes:
illo die in uenerunt obisse uei famulũ. quo
huncad regna celestia ascendisse cognouerunt.
d. huc in monasterio positꝰ. cuiꝰdam ualde ue¬
naerabilis uiri relatione cognoui qđ dico Niebat

Expanded text:
, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Ca, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum, quo eum ad coelestia regna ascendisse cognoverunt.dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ uł qualit̾ egredientes animȩ uisȩ suit.
uł qͣnta ipse dũ egrederent᷑ uiderint enarrare.
quatinꝰ fluctuanti animo qđ plene ratio nͥ
ualet: exempla suadeant. In scđo namq huiꝰ
oꝑis. libro iam fatꝰ sum. Nd̃ uir uenerabibis Be¬
nedictꝰ sic̃ a fidelibꝰ eiꝰ discipłis agnoui. longe
a capuana urbe positꝰ. germant eiꝰdẽ urbis ep̃i
animã nocte media inglobo igneo ad cęlũ ferri
abangłis aspexit. Qͥ eandẽ qͦ ascendentẽ aĩam
intuens: mͣtis laxato sinu quasi sub uno solis
didici. quia duo nobiles uiri atq exterioribus
studiis eruditi germani fr̃es. quoꝵ unꝰ speciosuts
alter uͦ gregoriꝰ dicebat᷑: eiꝰ se regulȩ in scã conu̾sa¬
cione tradiderunt. qͦs idem uenerabilis pat̾
in monasterio qđ uixta t̾racinensẽ urbẽ constͥ¬
xerat fec̃ habitare. Qui multas qͥdẽ pecunias
in hoc mundo possederant: s cuncta pauꝑibus
ꝓ animar̃ suaꝵ redemptione largiti sunt: & in

Expanded text:
necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discia Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis cti narrantibus, didici quia duo nobiles viri atque exterioribus studiis eruditi, germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
pora uiuentes egri uenuint & sanant᷑. Periuri
ueniunt & demonio uexant᷑. Demoniaci uenuĩt:¬
& liberant᷑. Lȩpsi ueniunt. & nuuidant᷑. Deferũt᷑
mortui. & suscitant᷑. Pensa itaq eoꝵ animȩ qualit̾
uiuunt. illic ubi uiuunt. quoꝵ hic & mortua
cur ñ ꝑpendis uitam anune post corpꝰ. etiã ꝑ os¬
sa mortua inurtute miracłoꝵ: Petrus
ulla ut opinor huic allegatione ratio obsistit
inqua & ex rebꝰ usibilibꝰ cogim᷑ credẽ qđ ñ ui¬

Expanded text:
pora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri pora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantntur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere qu
Abbreviated transcription (Latin):
poni potest. Lam sic̃ onũp̃s ds̃ aspirando uł implẽ¬
do ea que ratione subsistunt. & iuuificat et mouet
inuisibilia: ita ipsa ꝙͦ. inuisibilia implendo mouẽt
at sensificant carnalia corꝑa que uident᷑ Petr
Stis fateor allegationibꝰ libent̃ uictꝰ. ꝓpe nulla iam
ẽẽ. hec usibilia existimare cõpellor: qͥ pri iume in¬
firmantiũ ꝑsonã suscipiens de inuisibilibꝰ dubi¬
tabam. Itaq placent cunctaq dicis. S tam̃ sic̃ uitã
anime incorꝑe manentis ex motu corꝑis agnosco:
ita uitam animȩ post corpꝰ aꝑtis qͥbꝰdam rebꝰ atestã¬
tibꝰ agnoscere cupio. Oregoriꝰ. Hac in re¬
ac inre si
cor paratũ tue dilectionis inuenio: in allegatio¬
uitam subsequi scirent: Tu uͦ ipse uiquis quiꝰ uitã
auime in corꝑe manentis ex motibꝰ corꝑis agnoscis.
et ecce ũ qui animas inmorte posuerunt. atq asar̃
uitã post mortẽ carnis esse credidert̃: cotidianis
iniracłis choruscant. Ad extincta naniq eoꝵ cor¬

Expanded text:
t. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, et vivificat, et movet invisibilia; ita ipsa quoque invisibilia implendo movent atque vivificant carnalia corpora quae videntur. PETR. Istis, fateor, allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor, qui prius in me infirmantium personam suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatiovitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
me memini. qđ in ea porticu que euntibꝰ ad ec¬
clesiam beati clem̃tis ẽ ꝑuia: fuit qͥdam seruulꝰ
nomine cuiꝰ de qͦq ñ ambigo meminisse. pauꝑ
ad finem uite parãtity cꝰ iacebat. Quid dicam.
quia stare ñ poterat. quia nunꝙͣ in lecto surge¬
uel ad sederdũ ualebat: Numquã manũ suã
ad os duc̾e nunquã se potuit in latꝰ aliud decli-¬
& quicqͥd exelemosina potuisset acciꝑe. hoc eoꝵ
manibiis pauꝑibꝰ erogabat. Nequaqͣm litteras
nouerat. s scripte̾ sacre sibunet codices emerat
se legere studiose faciebat. factũq ẽ. ut iuxta
modũ suũ plene script̾am sacram disceret: cũ
sic̃ dixi litteras funditꝰ ignoraret. Studebat semꝑ
indolore gr̾as agere ymnis deo ⁊ laudibꝰ diebꝰ ac
noctibꝰ uacare. S cum iam tempꝰ esset. ut tanta eiꝰ

Expanded text:
me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecme memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui qad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunvel ad sedendum valebat. Nunquam manum suam ad os ducere, nec se potuit in latus aliud decliet quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat,se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tant
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo. ut soror benedicta mec̃ ueniat. Cui respondit.
I on. S illa talis ueniat tecũ. Hec uͦ quã petis
die erit trice simo secutura. His gͥ expletis. iu¬
sio apłi assistentis & colloquentis ablata ẽ. at
illa ꝓtinꝰ cuncte congregationis asciit matre.
eiꝙ quid uderit. quidue audierit indicauit.
Tercio autẽ die cum ea quȩ uissa fuerat sorore ue¬
functa ẽ. Illa uͦ qͣm ipsa poposerat: die ẽ tricesi¬
mo subsecuta. Qd factum nunc usq in eodẽ mo¬
nasterio manet memorabile sicq hoc ap̾cedentibꝰ
matribꝰ traditum narrare illic subtilit̾ solent
illo intemꝑe huic tam grandi miracło ⁊ ipse¬
affiussent. S inter hec sciendũ ẽ. quia sepe aĩabꝰ
ex euntibꝰ electoꝵ dulcedo solet laudis celestis
erumpe ut dum illã libent̾ audiunt: dissolu¬
cionẽ carnis al anima sentire minime ꝑmit¬
tant᷑. Unde in omeliis qͦq euangłii iam narasse

Expanded text:
Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliterillo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsi. Sed inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : abiecto scłari habitu. ad omĩpotentis der si¬
uicium se se apd̃ beati petri apłi eccłiam
monasterio tradidit. ibiq multis annis simpli¬
citati cordis atq orationi dedita. larga indigentibꝰ
cancri ulcere in manulla ꝑcrissa ẽ. Nocturno aut̃
temꝑe ante lectum illiꝰ duo candelabra lucere
consuenerant. quia iudelicet amica lucis. ñ solũ
spũales. s etiam corꝑales tenebras odio habebat.
Que dum nocte quadam ex hac eadẽ iaceret in¬
firmitate fatigata: iudit beatũ apłm petrũ int̾
utraq candelabra ante suũ lectũ constitisse.
Nec ꝑterrita timuit. s examore sumens audaciã:
exultauit eiq dixit. Quid ẽ. dñe m̃s: Dimissa fc̃
peccata mea Ciui ille benignissimi ut ẽ. uultus
inclinato capite annuit dicens. dimissa. Yeni.
S quia quandam scĩmonialẽ feminã in eodẽ mo¬
nasterio p̾ceteris diligebat: illico galla subium̃

Expanded text:
u, ad omnipotentis Dei seu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus evisset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
tione comꝑtum. Gothoꝵ namq temꝑibꝰ galla hꝰ
urbis nobilissima puella simmachi consulis ac
patricii filia. intra adolescenciȩ temꝑa marito
tradita. in uniꝰ anni spacio eiꝰ ẽ morte iuiduata.
uam dum feruente mundi copia aditerandũ
thalamũ & opes & etas uocaret: eleg̃ magis spũa¬
libus nupciis copulari deo. inqͥbꝰ aluctu incipit᷑.
s ad gaudia ȩt̾na ꝑuenit̾. quã carnalibꝰ nupcũ
subici. quȩ aleticia semꝑ incipiunt. & ad fiuem
cum luctu dendunt. Huic autẽ cũ ualde ignea
consꝑsio corꝑis in esset: cȩpert medici dicere. quia
nisi ad amplexꝰ uiriles rediret: calore nunio contͣ
naturã barbas ẽẽt habitura. Qđ ita qͦ post factũ
ẽ. S sc̃ã mulier nicħ exterioris deformtatis
timuit. que interioris sponsi speciem amauit.
Nec uerita ẽ. si hoc iu illa fedaret᷑ qđ acelesti spõ¬
so ileo ñ amaret᷑. Mex gͦ ut eiꝰ coniur defu̾ct᷑

Expanded text:
tione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus tione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus mari
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderent. seq post laborẽ reficieudo repara¬
rent. Dm̃s gͥ ascenderiut domũ. unꝰ ei tantũm᷑
subito aspexit iutrantes ad urũ dei. quoslam
uiros stolis candiflis amictos. qͥ euudem qͦq ean¬
dorem uestium uultuũ suoꝵ luce uincebant
Qua splendoris eoꝵ claritate ꝑculsus: qui nam
illi essent. emissa uoce cepit c lamare. Qua uoce
etian ꝓbis ep̃c cõmotꝰ. intrantes eos asperit &
agnouit. atq euudẽ stridentẽ uaginentẽq puer̾
onsolari cepit dicens. Noli tunere fili. noli ti¬
niere. quia ad iue sc̃s uiuenalis. & sc̃s eleutheriꝰ
marts res uenerunt. Ille autẽ tante iusionis
nouitatẽ ñ ferens: cursu concito extra fores fug̃.
atq eos qͦs uiderat patri ac medicis nunciauit.
iu. concite descenderunt. s egrum quẽ relique¬
rant iam defunctũ inuener quia illi eum sec̃
tulerant quoꝵ uisionẽ puer fer̾e nͦ potuit. qͥ hic
tror qđ mͥ ꝑsonaꝵ grauiũ atq fideliũ ẽ rela¬

Expanded text:
cendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic rsonarum gravium atque fidelium est rela
Abbreviated transcription (Latin):
dari iam audit. & tam̃ ea tiuidere meliorando
ñ desinit. hȩc quam p̾diximꝰ romula. ea qu̾am
greco uocabulo medici paralisin uocant molestia
corꝑali ꝑcussa ẽ. Multisq anius in lectulo deen¬
bans pene om̃i lacebat m̃broꝵ officio destituta.
nec tam̃ hȩc eadem eiꝰ mentem ad impacientiã
flagella ꝑduxerant. Nam ipsa ei detͥmenta in¬
broꝵ facta fiderant uicrem̃ta iurtutum. Qͥa tan¬
to solliciꝰ adususn orationis excreuerat: qnto
aluid qđ libet agere nequaqm ualebat. Noc fe
gͥ quadam eandem redemptã quam pͣfatus sũ.
que utrasq discipłas suas filiar̃ loco nutriebat:
uocauit dicens. Mater ueni. Mat̾ ueni. L uior
cum alia eiꝰdem condiscipła surrexit. sic̃ utrisq
referentibꝰ & multis eadem res claruit : & ego qͦ¬
in eodem temꝑe agnoui. Cumq noctis medio
lectulo iacentis assisterent: subito celitꝰ lur e¬
missa. omnẽ illiꝰ cellulȩ spacium impleuit.

Expanded text:
dari jam audit, et tamen ea tundere meliorando dari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñualet uideri. Nam credi iam  potest. qđ iu¬
deri potest. Ut tam̃ te breuiter reducam ad
te: nulla inuisibilia nisi ꝑiniisibilia rudent᷑.
Ecce enĩ corporea occłs tui corꝑis aspicit. nec
taien ipse corꝑeus occłs aliqͥd corꝑeũ uideret. nisi
niliudent: Hinc gͦ collige. qͥa ipsa qͦ iuisibilia
ñ nisi ꝑuuisibilia udent᷑. Ponamꝰ qͦq ante occłos
ñitis edificari domũ. imm̃sas molas leuari. pen¬
dere magnas. ii machinis columpnas. ses queso te
hoc opꝰ oꝑat̾: Corpꝰ usibile qł illas moles manibꝰ
diahit. an inuisibilis anima quȩ iuuificat corpͥͤ
Tolle enĩ qđ ñ uidet̾ in corꝑe: mox in mobilia rema¬
nent ciuicta quȩ moueri uidebant᷑. ui sibilia cor

Expanded text:
let videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi nihil vident? Hinc ergo collige quia ipsa quoque visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus qmentis domum aedificari, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas, quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivificat corpus. Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia remanent cuncta, quae mover
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ uidit. & cum magna an in aduersio̾e
cȩpit circũstantibꝰ clamare dicens. Recedite.re¬
cedite ies ys uenit. Cũq ineum intend̾et qͤm
iudebat: scã illa aĩa ẽ de corꝑe egressa. Tantaq
subito fragrancia miri odoris asꝑsa ẽ: ut ipsa
qͦ suauitas cuictis ostenderet illic auctorẽ
siauitatis uenisse. Cumq corpꝰ eiꝰ ex more mor¬
tuoꝵ ad lauandũ. eẽt. nudatum: longe oratioĩs
usi. incubitis eiꝰ & genibꝰ calueloꝵ more uiuen¬
ta ẽ. obdurata cutis ex creuisse. Et qͥd iuuens
eiꝰ spẽ semꝑ egerit: caro mortua testa batur.

Expanded text:
venientem vidit, et cum magna animadversione venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum ividebat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
femine respondebant. Cuniq ante fores cellulȩ exi¬
berent̾ celestes exequiȩ sca illa anima carue so¬
soiltita e. Qua ad celum ducta quanto chori psal¬
lentiu alciꝰ ascendebant: tanto cep̃ psalmodia
inconsolatione egredientis animȩ ipse apparere
solet auctor ac recributor uite. UNde & hoc
qđ de tarsilla amita mea inomeliis euangłii
dixisse me recolo. replicabo. Que inter duas ali¬
as sorores suas : uirtute continue orationis gra-¬
uitate uitȩ. singłaritatȩ abstinentiȩ adculinen
sanctitatis excreuerat. Huic ꝑuisionẽ felix atauuꝰ
ĩs huiꝰ romanȩ. urbis antistes apparuit. eiq mã¬
sionẽ ꝑpetuȩ claritatis ostendit dicens Ueni. qͥa
in hac ce lucis mansione recipiam. Que sub seqͦn¬
ti mox febre correpta ad diem ꝑuenit extremũ.
Et sic nobilibꝰ feminis uirisq morientibꝰ multi con¬
ueniunt qͥ eoꝵ pximos consolent᷑: eadẽ hora ex it̃
ipsius. multi uiri ac femine eiꝰ lectulum circ̃

Expanded text:
ue ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia finsolet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimi sui obitus denuiciauit diem presentibꝰ indi¬
cens ut audita ꝓsilentio tẽgerent. absentibꝰ indicans qđ
uel quale eis signũ fieret. quando eiꝰ anima de cor¬
pore exiret. Aute sextum uͦ diem sui exitus aꝑiri sibi
sepulturam iubet. Qui mox correptꝰ febribus acri cȩpit
ceret sexto die portari se inoratoriũ a discipłis fecit. ibiq
exitum suum dominici corꝑis & sangͥnis ꝑ ceptione
muniiut. atq inter discipuloꝵ maniis inhecillia mĩbra
sustentans. erectis incelum manibꝰ stecit & ultunum

Expanded text:
sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indisanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de cor diem. Ante sextum vero sui obitus diem aperiri sibi sepulturam iubet, et mox correptus febribus, acri coepit ceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra susten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiora rapuit: ei quam angusta ẽẽnt omĩa inferio¬
ra monstrauit. NetRUS Uideor mͥ utiliter
non intellex isse que dixeras: quando extarditate mea
tantum creuit expositio tua. S quia hec liquido meis
sensibꝰ infudisti: queso ut ad narrationis ordinẽ redeas
iberet petre adhuc de uenerabili patre mnulta nar¬
rare. set quedam eius studiose prȩtereo. quia ad alioꝵ
gesta uoluenda festina. Hoc autem nolo te lateat. qđ
uir dñi intot int̾ tot miracła quibus in mundo
claruit: doctrine qͦ uerbo ũ mediocrit̾ fulsit.
Nam scripsit monachoꝵ regulam discretione precipu¬
am sermone luculentam. Cuiꝰ siquis uelit sribtilius
mores uitamq cognoscere: potest ineadem institu¬
cione regule om̃s magisterii illius actus inuenire
quia sc̃s uir nullo mͦ potuit aliter docere quam uixit.
odem uͦ anno de hac uita erat exiturus: quibꝰdam dis¬
cipulis secum conuersantibꝰ quibusdã longe manentibus

Expanded text:
periora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferioperiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeasibet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit.odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quamlibet enĩ de luce creatoris aspexit aspererit breue
ei sit oiñe creatum ẽ. Quia ipsa luce uisionis intime
mentis larat᷑ sinus. tantumq expandit᷑ indeo. ut
suꝑior existat niundo. Fit uͦ ipsa uidentis anima etiã
suꝑsemet ipsam. Cumq indei lumine rapit᷑ suꝑ se in
interioribꝰ ampliatur. Et din se sub se conspicit. exal¬
ta conprehendit quam breue sit. qđ comprȩhendẽ hu¬
miliata ñ poterat. Uir gͦ qui intuens globum igneũ
angłos qͦ ad celos redeuntes uidebat: hec ꝓcul dubio
cernere ñ nisi indei lumine poterat. Quid itaq mir̃
si mundum ante se collectum uidit. qui subleuatꝰ
inmentis lumine extra mundũ fuit: Qd̾ autẽ col
tracta ẽ. s uidentis animus dilatatꝰ qui indeo raptꝰ ui¬
dere siue difficultate potuit. om̃e qđ infra dm̃i ẽ. In
illa gͦ luce quȩ que exterioribꝰ occłis fulsit: lux inte¬
rior inmente fuit. Que uidentis animũ quia ad su¬

Expanded text:
Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem coltracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad su
Abbreviated transcription (Latin):
more turbatus: ascendit. respexit. partemq iam lucis ex iguã
uidit. Cui tantũ hoc stupescenti miracłm: ur dei ꝑ ordi¬
nem quȩ fuerant gesta narrauit. Statimq in cassinum
castrum religioso uiro theoprobo mandauit. ut ad capua¬
nam urbem sub eadem nocte transmitteret. & quid de
germano ep̃o ageret᷑. agnosceret & indicaret. Factumqu
est. Et reuerentissimum uirũ germanũ ep̃m is qui mis¬
sus fuerat lam defunctum repꝑit & reqͥrens subtiliter
agnouit eodem mom̃to fusse illiꝰ obitum qͦ uir dñi eiꝰ
agnouit abcessum Petrus ¶ira res ualde & ue¬
hementer stupenda. Sed hoc qđ dictum ẽ. quia ante
occłos ipsus quasi subuno folis radio om̃is mundus col
lectus ad ductꝰ. ẽ. sic̃ numquã exꝑtꝰ sum. ita nec conicere
scio. qͦ ordine fieri potest: ut mundus om̃is ab homine
uuo iudeat᷑ Gregor Fixum tene petre qđ loquor
quia anime uidenti creatorẽ: angusta ẽ. om̃is ecreatura.

Expanded text:
more turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum more turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ꝑfecte gaudendo ñ poterant. saltem suspirando
gustarent. Cum hora iam quiecis exigeret: in cuius
inferiora suꝑioribꝰ ꝑuius continuabat ascensus. Ante
eandem uͦ turrẽ largiꝰ erat habitacłm: inquo utriꝰq
oiscipuli quiescebant. Cumq uir dñi Benedictus
om̃ipotentẽ dnm dep̃cans. subito intempesta noctis
hora respiciens. iudit fusam lucẽ de suꝑ cunctas
noctis hora tenebras effugasse tantoq splendore e larescere
ut diem unceret lux illa que intenebris radiasset. Mira aut̃¬
ualde res iihac speculatione secuta ẽ. Quia sic̃ post ipse nar¬
rauit. om̃is etiam mrindus uelut sub uno solis radio collectꝰ:
ante occłos eiꝰ adductꝰ ẽ. Qui uenerabilis pater dum inteutã
occłoꝵ aciem in hoc splendore choruscȩ lucis infigeret: uidit
germani capuani ep̃i animnam inspera ignea ab angłis in
celum ferri. Tunc tauti sibi testem uolȩns adhibere miracłi:

Expanded text:
adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus,omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem valde res in hac speculatione secuta est, quia sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus, velut sub uno solis radio collectus ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi,
Abbreviated transcription (Latin):
femina adcellam ꝓpͥam recessisset: uir dei ad monaste¬
rium rediit. Cum ecce post triduum iucella consistens.
eleuatis inara occłis uidit eusdem sororis suȩ animam
de eiꝰ corpore egressam incolunbe specie cęli secreta penetrare
ui taute eiꝰgłie congaudens: om̃ipotenti deo in ymnis & lau¬
dibus gi̾as reddidit. eiꝰq. obitum fr̃̾ibꝰ denunciauit. Quos
etiam ꝓtinis inisit. ut eiꝰ corpꝰ admonasteriũ deferrent.
atq insepulero qđ sibi ipse prȩparauerat ponerent. Quo
facto contigit ut quoꝵ meus una semꝑ indeo fuerat. eoꝵ
qͦ. corpora nec sepultura separaret. Alio quoq tempo¬
re seruandus diaconus atq abbas eiꝰ monasterii qđ uicã¬
panie partibꝰ aliberio quondam patricio fuerat construc¬
tum. ad eum uisitationis gr̾a ex more conuenerat. Tiuis
qͥppe monasteruĩ frequentabat. Ut quia idem qͦq iur
doctrina gr̃a cȩlestis influebat. dulcia sibi inuicem uitȩ
uerba transfunderent. & suauẽ cibũ celestis patriȩ quia

Expanded text:
femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. CAPUT re Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. qđ pler̃q in ipsis qͦq patrocuuiis marts rum
sic. eẽ. sentimus ut ñ tanta ꝑsua corpora quanta bene¬
ficia ꝑ reliquias ostendant. atq illic maiora signa fa¬
ciant. ubi ininue ꝑsemet ipsos iacent: Gregoriu¬

Expanded text:
dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum dicimus, quod plerumque in ipsis quoque patrociniis martyrum sic esse sentimus, ut non tanta per corpora sua, quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor
Abbreviated transcription (Latin):
Illi autẽ se nescire ꝓfessi sunt. Quibꝰ ipse ait. Hȩc ẽ.
uia qua dilectus dño celum Benedictus ascendit.
unc itaq scĩ iuiri obitum sic̃ presentes discipuli uider̃:
ita absentes ex figno qđ eis predictum fuerat agnouer̃
Sepultus uͦi ẽ. mnoratorio beati baptistȩ ioħis. qđ destr ucta
ara apollinis ipse construxit. Qui & ineo specu inquo pꝰ
sub lacu habitauit. nunc usq si petentiumn fides exigat
quia quedam mulier mente capta dum sensum fundit᷑
ꝑdidisset: ꝑmontes & ualles siluas & campos. die noctuq
uagabat᷑ Ibiq tantumꝰ qͥescebat ubi hanc quiescere las¬
situde coegisset. Quadam uͦ die dum uaga nimium
erraret: adbeati uiri henedicti patris specũ deuenit
ihiq nesciens nigressa mansit. Facto autẽ mane. ita sana¬
to sensu egressa ẽ. ac si eam nunquã in sama capitis ul¬
la tenuisset. Que oñi utte sue tempore ineadem quã
acceꝑat salute ꝑmansit. Pecrus Qyidnam. eẽ

Expanded text:
Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute permansit. Petr. Quidnam esse
Abbreviated transcription (Latin):
recipient : qui nichil se lecdentem ursum
meum occiderunt. Cuius uocem ꝓtinꝰ ultio
diuina secuta est. Nam quattuor monachi qͥ
eundem ursum occiderant : statim elephan-¬
tino morbo ꝑcussi sunt. ut menbris putreᷤ¬
centibus interirent. Quod factum uir dei
florentius uehemt᷑ expleuit. seq ita fr̃ibus
maleclixisse ꝑtimuuit. Omĩ enim uite sui tempore
rebat ꝯuia exatitus fuerat. Se crudelem. seani
eorum morte clamabat homiciclam. Quod ieeir¬
co omnipotentem ctm̃i fecisse credimus. ne uir
mre simplicitis quantolibet dolore commotusi
intorouere uttra p̃sureret iaculum malectictionis.

Expanded text:
recipiant qui nihil se laedentem ursum recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis longe lateq fama crebrescere. Sed quia
antiquus hostis unde bonos cernit ꝑuenire ad
ceret. & iis qui solus ab eo relictus fuerat tanto
hoc miraculo claruis appareret : euncdem ursum
insidiantes occiderunt. Cumq hora qua uissu
fuerat non recdiret: uir dei florentius suspectꝰ
est redditꝰ. Quem usq ad horam uesꝑis expec-¬
tans affligi ceꝑit. quotl is quem ex simꝑlicita¬
te multa fr̃em uocare consueuerat: ursus
minime reuertert᷑. Die uero altera ꝑrexit ad
agrum ursum parit᷑ ouesq quesiturus. Quẽ
occisum repperit. Sed sollicite inquirens.
citius a quibus fuerat oceisus inuenit. Iunc
sese in lamentis dedit. fr̃m magis maliciam
quam ursi mortem cdeplorans. Quem uene-¬
randus uir eutienis : ad se dectuctum consola-¬
ri studuit. Sed idem uir dñi coram eo dolo¬
ris magni stimulis accensus. imp̾catus . ẽ. dicẽs.
ꝑo in omipotente deo. quia in hac uita ante
occulos omnium ex malicia sua uindictam

Expanded text:
tutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia tutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
potenti dño peciit. uit ei illic adhabitandum aliqruod
solatium donare dignaretur. Qui mox ut compleuit
orationem. oratorium egressus. ante fores ursum
repꝑit stantem. Qui dum ad t̾ram caput deprime¬
ret. nichilq feritatis insiuis motibus demonstraret:
aꝑte dabat intelligi quod ad uiri dei obseqͥum ue
serant. quas omĩno deerat qui pasceret oe custo¬
cdiret : eidem urso p̃cepit dicens. Uade. atoꝵ has
oues ad pastum eice. ad sextã horam reuertere.
eyit itaq hoc indesinent̃ agere. In iungebatur urso
cura pastoralis. & quas manclucare consueuerat.
pascebat oues bestia ieiuna. Cum uir dñi ieiunare
uoluisset. acdnonam precipiebat horam urso cum
ouibus reuerti. Cum uͦ noluisset: ad sextam. atoi
inom̃ibus mandato uiri dei obtemꝑabat ursus.
ut neq ad sextam ussus rediret ad nonam: neqi¬
nec: ad nonain iussus rediret ad sextam. Cumq
dui hoc ageretur: cepit in loco eocdem tante uix¬

Expanded text:
potenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod potenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium ve remanserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae vir
Abbreviated transcription (Latin):
Ieos hoc sileã qd̃
ex regione eadem uiri uenerabilis sanctuli prb̃i.
narratione cognoui. De cuiꝰ uerbis iꝑse ñ dubitas.
quia eius uitam fidemq minime ignoras. Rodẽ
in uita atoꝵ habitu scẽ comuersationis habitabant.
quoꝵꝰ unꝰ euticius. alt̃ uero florentius dicebatur.
ded idem euticius insp̃uali zelo atq inferuore uir¬
tutis exereuerat. multorumq animas ad dm̃ per¬
lucere ex hortando satagebat. florentius uͦ: sim¬
plicitati ato orationi deditam ducebat uitam.
Ion longe autem erat monasterium qd̃ rectores
sui fuerat morte destitittum. ex quo sibi monachi
eumdem euticium preesse uoluerunt. Qui eorum
p̃cibus adquiescens : multis anns monasterium rex.
disciptilorũq animas instuctio sanctͤ conuersatiomiꝰ
exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitauerat
solum remanere potuisset: illic uenerabilẽ uirum
florentium reliquit. In quo dum solus habitaret.
die quaclam sese inorationem ꝓstrauit ato abomnn¬

Expanded text:
ue hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem in vita atque habitu sanctae conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
uuisum pateri monasterii fuerat ut eurẽ qͥq frꝰs in colligendis oliuuis ad
exhibendia ex tuaeisoꝑa ꝑgerent: quatinꝰ ex mercede sui oꝑis aliqͣntu¬
lum monasterio oleũ deportarent. Qđ uir cͥũ nunnosus fieri cum
magna humulitate ꝓhibiut ne excuntes fr̃s ex monasterio dũ lucra
olei qͣrerent animar̃ dña paterent᷑. Sed quia inmonasterio arboribus
oliue pauce messe uidebant᷑: eas colligi prȩcepit. & in prelo mitti. et
quamlibet paruũ oleũ exire potuisiet sibimet deferri. Factumq
est.  susceptũ inparuiulo uasculo oleũ. fr̃s nonioso dĩ famulo detu¬
ler̃. Qcł ipse ꝓtinus ante altare posiuit. cunctisq egredientibꝰ orauit.
atq: accitis post modũ fr̃ibꝰ precepit: ut hoc qͦd detulerant oleũ leuarea
et ꝑciucta uasa monasterũ exigue fundendo diuderent. quatimis
benedictione euiscdẽ olei omĩa infusa uiderent᷑. Que ꝓtinꝰ ut erant

Expanded text:
visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei
Abbreviated transcription (Latin):
Alio qͦq tempore ctm idẽ uenerabilis uir¬
lampades uitreas in oratorio lauaret: una exeiꝰ manibꝰ cecidit. qͦ
ꝑmiuimeras partes dissiluit. Qui uehem̃tisfimũ patris monasterii
furore timens: lampadis ꝓtinus onũa fragnĩta collegit. atq ante
altare posuit. seq cum giat gemitu inorationẽ dedit. Cumq
ab oratione caput leuasset: sanã lampade repꝑt. Quã timeus per
fiaginenta collegerat. Sicq: induobꝰ muracłis. Auoꝵ petrũe iurai¬
tes imatatus. In mole scilicet saxi factum s̾regorii: qui montẽ mouii
ni eparatione ñ lampaclis: uitittẽ donati. qui fractum calicẽ prisine
incolumitati restiiut ꝑetruis Habemus ut iudeo de exẽplis
nos de i uottatione quoq helsei cognoscere: Petr  ueclo accxireso¬
hosn te eutpio N sa  Qi an qctam die inmonasterio uetꝰ oleũ deese
umnq colligendis oluus incũbent: s fructꝰ moleis nullꝰ appareire ⁊

Expanded text:
Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis nosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret,