comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: dominatur male elatus. male p̃sumens futurus mortuus recedendo auita
iustitiae : Ecce soluit p̃ceptũ : excussit aceruice iugũ disciplinȩ: Habenas ñ uescentẽ¬
libi dinẽ sed exultationẽ animositate disrupit : Vbi ẽ nõ : certe captiuus clamat
Dnẽ quissimilis tibi ÷ uolui eẽ ꝑuerse similis tibi : & factus sũ similis pecori : Subtua
dominatione subtuo p̃cepto : uere similis erã : Sed homo in honore positus ñ in¬
tellex̃ : cãparatus ẽ ium̃tis insipientib: & similis factus ẽ illis : lã desimilitudine
lationes multas & malas : merito suꝑbe serue uoluisti enĩ suꝑbe eẽ similis dñõ
tuo qui factus eras ad imaginẽ dñi tui : Bene tibi uelles ut ita eẽs: recedens abil¬
lobono : Prorsus dicit tibi ds̃: sirecedis ame & bene ẽ tibi: ego ñ sũ bonũ tuum:
dendo inde quideris nisi malus : itẽ supseẽ beatitudo nr̃a quid erit recedenti.

Expanded text:
utique dominatur? Male vagus, male praesumens, futurus mortuus, recedendo a via utique dominatur? Male vagus, male praesumens, futurus mortuus, recedendo a via justitiae! ecce solvit praeceptum, excussit a cervice jugum disciplinae, hab nas regiminis exaltan e animositate disrupit; ubi est nunc? Certe captivus clamat: Domine, quis similis tibi? Volui esse perverse similis tibi, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere similis eram: sed homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Jam deet malas! Merito, superbe serve: voluisti enim perverse esse similis Domino tuo, qui factus eras ad imaginem Domini tui. Bene tibi velles ut esset recedenti ab illo bono? Prorsus dicit tibi Deus: Si recedis a me, et bene est tibi, ego non sum bonum tuum. dendo inde, quid eris, nisi malus? Item, si ipse est beatitudo nostra, quid erit recedenti,
Abbreviated transcription (Latin):
u ris nũquid arbor illa mala ñerit ut moriaris: Sed in oboedientia tesabi cit mor¬
tis qui plilita tetigisti : Ideo arbor illa appellataẽ scientia dinoscendiboni & ma¬
li : Nũ qua indetalia q̃ si poma pendebuant : sed quicquid eõt arbor illa cui lib&
pomi cuiꝰ lib& fructus eẽt. ideo sicuocataẽ quia homo quinoll& bonũ amalo discernere
ꝑp̃ceptũ disciturus erat ꝑexperim̃tũ ut tangendo uetitũ inueniret suppliciũ: Qr̃e
aut̃ tetigit fr̃s mei : quid illi deerat : dicatir michi quid illi deerat in paradiso constituto
in media opulentia. medusq: delicus: cu magnȩ deliciae erant ipsa uisio dĩ. cuiꝰ faciẽ q̃si
inimicitimuit post peccatũ : Quid illideerat ut tanger&. nisi quia sua potestate uti uo¬
luit p̃ceptũ uirũpere delectauit. ut nullo sibi dominante fiera sicut ds̃ quia dõnuli

Expanded text:
ris, numquid arbor illa malum erit, ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morris, numquid arbor illa malum erit, ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morti, quia prohibita tetigisti. Ideo arbor illa appellata est scientiae dignoscendi boni et mali , non quia inde talia quasi poma pendebant; sed quidquid esset arbor illa, cujuslibet pomi, cujuslibet fructus esset, ideo sic vocata est, quia homo qui nollet bonum a malo discernere per praeceptum, discreturus erat per experimentum; ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Quare autem tetigit, fratres mei? Quid illi deerat? Dicatur mihi quid illi deerat in paradiso constituto, in media opulentia, mediisque deliciis; cui magnae deliciae erant ipsa visio Dei, cujus faciem quasi inimici timuit post peccatum? Quid illi deerat, ut tangeret, nisi quia sua potestate uti voluit, praeceptum rumpere delectavit; ut nullo sibi dominante fieret sicut Deus, quia Deo nullus
Abbreviated transcription (Latin):
fer men sacrificiũ : dictusus estibi: onne ipso fert omia uiquib cefecit: abs eñ¬
rt midi dicturus ẽ tibi siue adlectũ cũrequiesco siue admensa cũ reficio. suieaa
balneũ ce lauo quia ergominl abste indigit ds. nichil ergo taibi debut uibere:
di aut̃ debuit aligqutd ubere ut te qđ tibi expedit sentires et subhio netesse ad aliqra
x̃ ꝓbibendus eras n ppt̃ illius arboris nalitiã sed ꝓpt̃ tiã noboedientiã Nonpotu¬
io ds̃ ꝓfectius de monstrare quatũ sit bonũ oboedientiȩ nis phibuiss& alitot¬
qñerit mala: Inquo obedientie tenet pabmã: sola ibi noboeitie in ue nt farã
bonũ ẽ. sed nolo ut tangas : Noneñ non tangendo. moritunis eras. Nũquid quihioicꝓ
inbuit alia subtrexit : nẽ paradisus fructuosus plenus arborib: quid tibides : hoc
nolo tangas hionc nologustes : Bonũẽ . sed obȩdientia melior est : Pro inde cũ trtige¬

Expanded text:
Offer mihi sacrificium, dicturus est tibi? Nonne ipse fecit omnia, in quibus et te fecit? ObsequeOffer mihi sacrificium, dicturus est tibi? Nonne ipse fecit omnia, in quibus et te fecit? Obsequere mihi, dicturus est tibi; sive ad lectum, cum requiesco; sive ad mensam, cum me reficio; sive ad balneas, cum lavo? Quia ergo nullo abs te indiget Deus, nihil tibi debuit jubere? Si autem debuit aliquid jubere, ut te, quod tibi expedit, sentires esse sub Domino, ab aliqua re prohibendus eras; non propter illius arboris malitiam, sed propter tuam obedientiam. Non potuit Deus perfectius demonstrare quantum sit bonum obedientiae, nisi cum pron erat mala. Sola ibi obedientia tenet palmam; sola ibi inobedientia invenit poenam. Bonum est; nolo tangas. Non enim non tangendo moriturus es. Numquid qui hinc prohibuit, alia subtraxit? Nonne est paradisus fructuosis plenus arboribus? Quid tibi deest? Hoc nolo tangas; hinc nolo gustes. Bonum est, sed obedientia melior est. Proinde cum tetige
Abbreviated transcription (Latin):
cedens ab eo qđ sũ me atq in cõmitabilit̃ .ẽ indeteriũ mutatus deficiat : hoc chabolus
fecit: Imitari dm̃ uoluit : sed ꝑuerse : Neẽ. sub illius potestate : sed h abere contra illã
potestatẽ. homo aut̃ positus sub p̃cepto : audiuit adhnõdõ: Noli tangere in quithancar¬
borẽ Q̃ ẽ eñ illa arbor ÷ sibona ẽ quare ñ tingo : sialaẽ quid facit in paradiso: por¬
sus ideo ẽ iipara diso quiabona ẽ. sed nolo ut tangas. Suare ñ tango : quia oboedientẽ
te uolo: ñ contradicentẽ: Serue audi adhuc serue: sed noli male serue: Serue au¬
di prius dũ ussuã : & tinc iubentis disce consiliũ: Sonaẽ arbor: nolo ut tangas. Quare
quia dĩs sẽ & tuseruus es: Hȩc tota causaẽ si parũẽ dedignaris et̃ seruus : Quid aut̃
abi ex pedit insi et̃ sibdio q̃uomodo eris subdhnõ nsi fueris sub p̃cepto porro sicepe

Expanded text:
cedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus cedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse sub illius potestate, sed habere contra illum potestatem. Homo autem positus sub praecepto, audivit a Domino Deo, Noli tangere. Quid? Hanc arborem . Quid est enim illa arbor? Si bona est, quare non tango? si mala est, quid facit in paradiso? Prorsus ideo est in paradiso, quia bona est; sed nolo tangas. Quare non tango? Quia obedientem te volo, non contradicentem. Servi ad hoc, serve; sed noli male, serve. Serve, audi prius Domini jussum, et tunc jubentis disce consilium. Bona est arbor: nolo tangas. Quare? Quia Dominus sum, et servus es. Haec tota causa est. Si parva est, dedignaris esse servus? Quid autem tibi expedit, nisi esse sub Domino? Quomodo eris sub Domino, nisi fueris sub praecepto? Porro si exped
Abbreviated transcription (Latin):
duos filios : Deniq filius minor qui uoluit in suã uolunta tẽ habere sub¬
stntiã quȩ illi apud patrem optime serua batur : factussuȩ potestatis. ꝓfectus ẽ
in regionẽ longinquã : Hȩ sit principi malo : & porcos pauit: Fame corpreptusẽ qui
saturitate supbus abscesserat: Ergoquis quis ita uult sinilis eẽdõ. ut ad illũ stet for¬
titudinẽq suã sicut scriptũ ẽ adillũ custodiat. ñ ab illo recedat ei coherendo signetur
tãquã ex anullo fidei affexus. habeat imaginẽ ei : faciens qđ dictũ ẽ : Michi aut̃ adhe¬
rere dõ bonũ est : ut custodiat similitudinẽ & imaginẽ ad quã factus ẽ. Porro aut̃
si puerse uult imatari dñ ut qm̃o ds̃ ñ hab& aliũ a quo formetur. ñ hab& a quo
regatur sic ipse uelit sua potestate uti. ut qm̃o ds̃ nullo formante nullo regente uiuat:
Qudrestat frsnisiut recedens abeiꝰ calore torpescat recedens aueritate uanes cat Re¬

Expanded text:
sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo formante, nullo regente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, re
Abbreviated transcription (Latin):
timeas : ibi er̃ ubi nullus auferas : Audi dnm̃ tuũ : Thes auritate uob̵ thesauros
incaelo quofur ñ accedat : Tuncer̃ diuitiae quando eas migraueris : Quand num

Expanded text:
timeas, ibi erunt ubi nullus auferat. Audi Dominum tuum: Thesaurizate vobis thesauros timeas, ibi erunt ubi nullus auferat. Audi Dominum tuum: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, quo fur non accedat . Tunc erunt divitiae, quando eas migraveris. Quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ẽ. idẽ diuitiae s̃iniquitatis: Quidẽ diuitiaes iniquitatis: pȩruniaẽ quã nomi¬
ne diuitiarũ appellat iniquitatis : Sienĩ ueras diuitias queris : aliȩ sunt: Talib
iob nudus habundabat : quando inde corplenũ habebat & laudes dõ ꝑcditis om̃ib
rebus tã quã gẽmas p̃tiosissimas ꝓferebat : De quothes auro sinichil habebat. ipse
s uerȩ diuitiae : Iste aut̃ ab iniquitate appellantur diuitia: Habesillã : ñ rephea¬
do: Hereditas uenit : pat̃ tuus diues fuit. & dimisit tibi honeste Ad quisisti de
iustis laborib: plenã domũ habes: Nrephendo tam̃ &iã sic ñ illas uolo dicere
diuicias: Nã si dicis illas diuicias : amabis illas Et si a maueris illas pe¬
ribiscũ illis : Perde nepereas. dona ut acquiras. semina ut metas : Has diuĩas no¬
li appellare : quiauerȩ ñ sunt : Pauꝑtate plenȩ sunt . & semꝑ obnoxiȩ casib:
Quales diuitiaes ꝓpt̃ quas latronẽ times ꝓpt̃ quastimes seruũtuũ nete occiso

Expanded text:
est, divitiae sunt iniquitatis. Quid est, divitiae sunt iniquitatis? Pecunia est, quam nomine divitiarum appellat iniquitas. Si enim veras divitias quaeris, aliae sunt. Talibus Job nudus abundabat, quando in Deum cor plenum habebat, et laudes Deo perditis omnibus rebus tanquam gemmas pretiosissimas proferebat . De quo thesauro, si nihil habebat? Ipsae sunt verae divitiae. Istae autem ab iniquitate appellantur divitiae. Habes illas, non reprehendo: haereditas venit, pater tuus dives fuit, et dimisit tibi. Honeste acquisisti: de justis laboribus plenam domum habes, non reprehendo. Tamen etiam sic noli illas dicere divitias. Nam si dicis illas divitias, amabis illas: et si amaveris illas, peribis cum illis. Perde, ne pereas: dona, ut acquiras: semina, ut metas. Has divitias noli appellare; quia verae non sunt. Paupertate plenae sunt, et semper obnoxiae casibus. Quales divitiae sunt, propter quas latronem times, propter quas times servum tuum, ne te occiso
Abbreviated transcription (Latin):
iussisti : & adhuc locus ẽ : Exi inquit inuias & sepes. & quos inueneris coge
intrare : Quos inueneris ut dignentur. noli expextare coge intrare magnã
cȩnã : Magnã domũ paraui : ñ ibi patiar locũ uacare : Vener̃ deplateis &
uicis gentes. uenient desepib: heretici. hic pacẽ inueniunt: Nã sepes
qui construunt : diuisiones quer̃ : Trahantur asepib: euellantur abspi¬
nis insepib: heser̃ cogi nolunt : Voluntate inquit nra intremꝰ : Non hoc
dñs imperauit : Coge inquit intrare : foris inueniatur necessitas nascitꝰ

Expanded text:
jussisti, et adhuc locus est. Exi, inquit, in vias et sepes, et quos inveneris coge jussisti, et adhuc locus est. Exi, inquit, in vias et sepes, et quos inveneris coge intrare. Quos inveneris, ut dignentur, noli exspectare; coge intrare. Magnam coenam, magnam domum paravi, non ibi patior locum vacare. Venerunt de plateis et vicis Gentes: veniant de sepibus haeretici, hic inveniunt pacem. Nam qui construunt sepes, divisiones quaerunt. Trahantur a sepibus, evellantur ab spinis. In sepibus haeserunt, cogi nolunt. Voluntate, inquiunt, nostra intremus. Non hoc Dominus imperavit: Coge, inquit, intrare. Foris inveniatur necessitas, nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
licita & auertat adõ : Nnos impediat uoluptas carnis a uo luptate
cordis : Veamus & saginem : Q qui uener̃ nisi m̃dici : debiles daudi cȩci:
Illic aut̃ ñ uener̃ diuitessani : q̃si bene ambuletis : & acute cernentes
Multũ dese p̃sum̃tes : & ideo desperatiores quanto suꝑbiores : Ueni¬
ant m̃ dici : quia ille inuitat qui ꝓpt̃ nos pauꝑ factus ẽ. cũ diues eẽt :
ut illius pauꝑtate m̃ dici ditaremur: Ueniant debiles : quia ñẽ. o pͥsa¬
nis medicus sed male habentib: Ueniant claudi : qui ei dicat: Compo¬
ne gressus meos insemitistuis : Veniant cȩci : quidicant : Illumina ocu¬
los meos neum quã obdormiam in morte : Tales uener̃ adhorã : illis pri¬
us inuitatis sua excusatione reꝓbatis : Uener̃ adhorã intra uer̃ depla¬
teis & uicis ciuitatis : Etrespondit seruus quimissus erat : Dnẽ. factũ ẽ qđ

Expanded text:
licita, et avertat a Deo: non nos impediat voluptas carnis a voluptate licita, et avertat a Deo: non nos impediat voluptas carnis a voluptate cordis. Veniamus, et saginemur. Et qui venerunt, nisi mendici, debiles, claudi, caeci? Illic autem non venerunt divites, sani, quasi bene ambulantes, et acute cernentes; multum de se praesumentes, et ideo desperatiores, quanto superbiores. Veniant mendici, quia ille invitat qui propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate mendici ditaremur . Veniant debiles: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Veniant claudi qui ei dicant: Compone gressus meos in semitis tuis . Veniant caeci qui dicant: Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Tales venerunt ad horam; illis prius invitatis, sua excusatione reprobatis: venerunt ad horam, intraverunt de plateis et vicis civitatis. Et respondit servus, qui missus erat, Domine, factum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
pa & senti quã molleẽ nihilorũ : Nã & ipse dñs post resurrectionẽ cũ ap¬
paruit discipuł suis cũq cernentes ad huctitubarent infide putantesse
spm̃ uidere quid in quit dubitatis a quare cogitationes ascendinit in cor
dib: ur̃is : uidetemanus meas apedes meos : & parũẽ udete Tangite
inquit & palpate : & uidete: Intendite & uidete : palpate & uidett.
insolis oculis uidete : in om̃ib sensib uidete: Quia interiore fidei
sensũ querebat : exteriorib: corporib: sensib: ad iacebat : Nos nichil abis¬
tis exteriorib: sensib: indnõ carpsimꝰ auditu audiuimꝰ & corde credimus
& ipsũ auditũ ñ cbillius ore. sed abore p̃dicatorũ eiꝰ abore illorũ quiiã q¬
nabant & nosructando inuitabant : Tollamꝰ ergo demedio excusatione s ua¬
nas & malas : & ueniamꝰ ad cȩnã qua intrinsecus saginem̃ Nos impediat
extollentia suꝑbiȩ : ñ nos extollat uł non nos terreatcuriositas in¬

Expanded text:
ti quam molle est. Nihil horum. Nam et ipse Dominus post resurrectionem cum apparuit discipulis suis, cumque cernentes adhuc titubarent in fide, putantes se spiritum videre: Quid, inquit, dubitatis? et quare cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos. Et parum est, Videte: Tangite, inquit, et palpate et videte . Intendite et videte, palpate et videte: in solis oculis videte, in omnibus sensibus videte. Quia interiorem fidei sensum quaerebat, exterioribus corporis sensibus adjacebat. Nos nihil ab istis exterioribus sensibus in Domino carpsimus, auditu audivimus, corde credidimus: et ipsum auditum non ab illius ore, sed ab ore praedicatorum ejus, ab ore illorum qui jam coenabant, et nos ructuando invitabant. CAPUT nas et malas, et veniamus ad coenam, qua intrinsecus saginemur. Non nos impediat extollentia superbiae, non nos extollat, vel non nos terreat curiositas il
Abbreviated transcription (Latin):
lite malũ facere & facite uobis amicos dem̃amona inquitatis : Nũ quid
ta cheus debono habebat : legite & uidete: Maior erat publicanorũ ide
cuue tigalia publica c̃ferelunt in dehabeba : tdiuitias: Multos pres¬
seras sunultis abstulerit multa cõgesserat : Intrauit uonus eĩ os: a unt¬
uus crat. Sed turba impediente. c scendit arboniete si ootior staterdt
cranse untẽ . Illeaut aspix̃ eũ : & ait: t̃ adie : descender apidte oportit

Expanded text:
lite malum addere, et facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Numquid lite malum addere, et facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Numquid Zacchaeus de bono habebat? Legite et videte. Major erat publicanorum, id est, cui vectigalia publica conferebantur: inde habebat divitias. Multos presserat, multis abstulerat, multa congesserat. Intravit domum ejus vus erat: sed turba impediente ascendit in arborem sycomori, et vidit transeuntem. Ille autem aspexit eum, et ait: Zacchaee, des
Abbreviated transcription (Latin):
&iã sic melior ẽ teds̃ tuus: Nẽ inferior : iustior ẽ. fons iustitiae est:
Quic quid boni fecisti inde sũpsisti: & quicquid boni eruc tuasti. in debibis¬
ti : Laudas uas qui hab& inde aliquid & ui tuperas fontẽ : nolote uelle
us he deã postea tufacs. extufacis : St puto quia si fecero nõmi¬
chi debetis irasci sed uobis ut corrigamini: Ad hoc erĩ uala : quod dic¬
tũ est ussalmo Irascimini: ec nolite peccast : UIolouos uascisieda
ut peccotis: Nt autẽ nõ peccetis. quibus habetis utascinisi uobis : quid
est enũ homo penitens nisi homo natus sibi : ut accipiat uenia. descip¬
so exigit penã : Et secte dicit dõ. A uerte cculos tus apeccatis ieis
qm̃ peccatũ meũ ego agnosco: Situagnoscis : et ille agnosca : Auifa¬
tis a inde sacellos inpletis indechescuri tastis : demalo est qđ habetis la no¬

Expanded text:
etiam sic melior est te Deus tuus: non est inferior; justitior est, fons justitiae est. etiam sic melior est te Deus tuus: non est inferior; justitior est, fons justitiae est. Quidquid boni fecisti, inde sumpsisti; et quidquid boni eructuasti, inde bibisti. Laudas vas, quia habet inde aliquid, et vituperas fontem? Nolite velle vos: ne dicam postea, Tu facis et tu facis. Et puto, quia si fecero, non mihi debetis irasci, sed vobis, ut corrigamini. Ad hoc enim valet quod dictum est in Psalmo: Irascimini, et nolite peccare . Volo vos irasci, sed ut non peccetis. Ut autem non peccetis, quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo irascens sibi? Ut accipiat veniam, de se ipso exigit poenam; et recte dicit Deo, Averte oculos tuos a peccatis meis, quoniam peccatum meum ego agnosco . Si tu agnoscis, et ille ignoscit. Qui fatis, et inde saccellos implestis, inde thesaurizabatis: de malo est quod habetis, jam no
Abbreviated transcription (Latin):
maxime egentib: sc̃is : hoc est facere amicos demamona iniquitatis : Intellec¬
tus iste corrigendus ẽ : immo. detabulis cordis urĩ om̃ino delendus : Nolo sic intelle¬
gatis : Deustis laborib: facite elemosinas : Ex eo qđ recte habetis date: Nenĩ
corrupturi estis uidicẽ xpm̃ : ut non uos audi& cũ pauperib: quib: tollitis : Sienũ
dep̃daris aliquẽ inualidũ tuualidior & potentior. & uenir& tecũ adiudi¬
cẽ hominẽ quẽ lib& in hac t̾ra habentẽ udicandi aliquã potestatẽ. uel¬
l&q: tecũ causã dicere : Situdep̃da illa expoliatione mopisdares
aliquid iudici ut ꝓte uidicar& uidex ille : uel tibi placeret nẽpe ꝓte
iudicauit & tam̃ tanta uis ẽ. iustitiae ut & tibi displiceat: Nolitibi pin¬
gere talẽ dm̃ : Noli collocare intẽplo cordistui tale idolũ : ñ ẽ talis
ds̃ tuus qualis ñ debes eẽ nectu : Situ ñ sic uidices sediuste uidices:

Expanded text:
maxime egentibus sanctis, hoc est facere amicos de mammona iniquitatis. Intellecmaxime egentibus sanctis, hoc est facere amicos de mammona iniquitatis. Intellectus iste corrigendus est, imo de tabulis cordis vestri omnino delendus est. Nolo sic intelligatis. De justis laboribus facite eleemosynas: ex eo quod recte habetis date. Non enim corrupturi estis judicem Christum, ut non vos audiat cum pauperibus, quibus tollitis. Si enim depraedareris aliquem invalidum, tu validior et potentior, et veniret tecum ad judicem hominem quemlibet in hac terra, habentem judicandi aliquam potestatem, velletque tecum causam dicere, si tu de praeda et spoliatione illa inopis dares aliquid judici, ut pro te judicaret, judex ille vel tibi placeret? Nempe pro te judicavit, et tamen tanta vis est justitiae, ut et tibi displiceat. Noli tibi talem pingere Deum, noli collocare in templo cordis tui tale idolum. Non est talis Deus tuus, qualis non debes esse nec tu. Si tu non sic judices, sed juste judices;
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt pauperibus distribuer̃ ut dõ sine scłari cõpede expediti seriurent
ut aboneribus mundi liberatos uelut pennat᷑os sursũ humeros tollerent
hisant minim. Quare minimi: quia humiles quia nonclati c̃ suꝑbi. Appen¬
de minimos istos & graue pondus inuenies : Sed quid est quodait eos esse¬
amicos demã mona iniquitatis : quid est mãmona iniquitatis : primũ
quidẽ mãmona : Verbum est : quod latinũ non est : Hebreũ uerbũ est:
cognatũ linguȩ punicȩ : Istȩ enĩ liiguȩ : sibi significationis quadã ułci¬
nitate sociantir: Q uod purci dicunt mã mon: latine lucrũ uocatur:
A uod hobroi dicunt mã mona : latne diuicie uocantur: Vt ergo la¬
is inquitatis : Hoc quidẽ male intellegendo rapiunt res alienas. &x ali¬
qud inde pauperibus largiuntur & putant se facese quod p̃ceptũ est
Dicunt enĩ rapere res alienas mã mona ẽ iniquitatis : Crogate inquid aliquidꝰ

Expanded text:
habuerunt, pauperibus distribuerunt; ut Deo sine saeculari compede expediti servirent, et ab oneribus mundi liberatos, velut pennatos sursum humeros tollerent. Hi sunt minimi. Quare minimi? Quia humiles, quia non elati, non superbi. Appende minimos istos, et grave pondus invenies. CAPUT amicos de mammona iniquitatis? Quid est mammona iniquitatis? Primum quid est mammona? Verbum est enim quod latinum non est. Hebraeum verbum est, cognatum linguae Punicae. Istae enim linguae sibi significationis quadam vicinitate sociantur. Quod Punici dicunt mammon, latine lucrum vocatur. Quod Hebraei dicunt mammona, latine divitiae vocantur. Ut ergo lais iniquitatis. Hoc quidam male intelligendo rapiunt res alienas, et aliquid inde pauperibus largiuntur, et putant se facere quod praeceptum est. Dicunt enim: Rapere res alienas, mammona est iniquitatis; erogare inde aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
hic : & in domosua hospes ẽ : Si non eẽt hospes : non inde transeat : Sitansitu¬
rus ẽ : hospes ẽ : Nonse fallat : hospes ẽ: Velit nolit : hospes ẽ : Sed dimittit
illã domã filuis suis: hospes hospitib: Quare & intabulosi esses
illã domũ filiis suis: hospes
hospitib: Quare & instabulosi esses
non alio ueniente discederes hoc facis & indomotua : Cessit tibi¬
hoc facis & indomotua: Cessit tibi
locũ pat̃tuus : cessurus es locũ filuistuis nec mansurus manes. nec mansũ¬
rus relinques : Siom̃s transimꝰ : aliquid qđ transire non potest operemur:¬
Vt cũ cuncta transierimꝰ : & illo uenerimꝰ unde non transeamꝰ : opera nr̃a¬
ibi bona inueniamꝰ. Custos ẽ xp̃s quid times neꝑdas qđ erogas : conuers¬

Expanded text:
hic, et in domo sua hospes est. Si non est hospes, non inde transeat. Si transituhic, et in domo sua hospes est. Si non est hospes, non inde transeat. Si transiturus est, hospes est. Non se fallat, hospes est: velit nolit, hospes est. Sed dimittit illam domum filiis suis, hospes hospitibus. Quare? Et in stabulo si essesillam domum filiis suis, hospes hospitibus. Quare? Et in stabulo si esses, nonne alio veniente discederes? Hoc facis et in domo tua. Cessit tibi locum pater tuus, cessurus es filiis tuis, nec mansurus manes, nec mansurus relinques. Si omnes transimus, aliquid quod transire non potest, operemur, ut cum transierimus, et illuc venerimus, unde non transeamus, opera nostra bona ibi inveniamus. Custos est Christus, quid times ne perdas quod er
Abbreviated transcription (Latin):
di ex om̃i lingua & gente & tribu. uenientes cũ stolis albis & palmis multi¬
tudinẽ : quã dinumerare nemopoterat : Hac est massa scorũ. qnõ clariore
uoce dictura ẽ. area uentilata a turba impiorũ & malorũ falsorũq xp̃i¬
anorũ segregata. adignes ȩt̃ nos separatis his qui p̃munt non tangunt : Mu¬
lier enĩ quȩdã fimbriã tangebat : turba xp̃m p̃mebat : Segregatis ergo
om̃ib dã pnandis massa purgata stans addex terã : nullũ sibi timens mnisceri
malorũ nullũ timens ꝑderebonorũ regnatura cũ xp̃oquanta fiducia dictura est.
dico p̃destinati inuitã at̃nã. Operib: loquantur non uocib: Cogimur loquiuo¬
bis : qđ non debuimus : Inuenire in uobis debuimꝰ qđ laudaremꝰ : non querere
qđ am moneremꝰ : Ecce tamen breuit̃ dico : nonimmoror: Agnoscite hospita¬
lita tem ꝑhanc peruentũ ẽ addm̃. Suscipis hospitẽ : cuiꝰ & tues comes in

Expanded text:
di ex omni lingua et gente et tribu venientes cum stolis albis et palmis, multidi ex omni lingua et gente et tribu venientes cum stolis albis et palmis, multitudinem quam nemo dinumerare potest . Haec est massa sanctorum. Quanto clariore voce dictura est area ventilata, a turba impiorum et malorum falsorumque christianorum segregata, ad ignes aeternos separatis his qui premunt, non tangunt: mulier enim quaedam fimbriam tangebat, turba Christum premebat : segregatis ergo omnibus damnandis, massa purgata stans ad dexteram, nullum sibi timens misceri malorum, nullum timens perdere bonorum, regnatura cum Christo, quanta fiducia dictura est, dico, praedestinati in vitam aeternam, operibus loquantur, non vocibus. Cogimur loqui vobis quod non debuimus. Invenire enim in vobis debuimus quod laudaremus, non quaerere quod admoneremus. Ecce tamen breviter dico, non immoror. Agnoscite hospitalitatem, per hanc perventum est ad Deum. Suscipis hospitem, cujus et tu es comes in
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ad multitudines : auditeme pauci scio quia multiauditis & pauci obauditis:
A ream uideo grana quȩro & uix uidentur grana quando area trituratur: Sed
futurũ ẽ. ut uentiletur. Pauci ergoqui sali
saluantur : in conparatione mul¬
torũ periterũ : Nam ipsi pauci: magnã massã facturi sunt: Cumi¬
nã massã facturi sunt: Cumue¬
nerit uentilator ferens uenti labrum in manusua mundabit areã suam:
Frumenta recondet in orreũ : paleam autẽ conbur& igni in ex tinguibili: Non
subsanna palea granũ : hoc uerũ loquitur neminem fallit: Estote ergo int̃mul¬
tos multi : sed in conparationẽ quorũdã multorũ pauci : Tanta massa ꝓcessura ẽ
multicerte pauci : & pauci multi Alii ego pauci : alii pauci multi:
Non : Sed ipsi pauei : Pauci in comparatione ꝑditorũ : multi in societate
angłorũ : Audite harissimi : a pocalipsis hochabet scriptũ: Post hac ui¬

Expanded text:
mus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. mus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur grana, quando aera trituratur: sed futurum est ut ventiletur. Pauci ergo qui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cumnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili . Non subsannet palea granum: hoc verum loquitur, neminem fallit. Estote ergo inter multos multi, sed in comparatione quorumdam multorum pauci. Tanta massa processura est Multi certe pauci: et pauci, et multi. Alii ergo pauci, alii multi? Non. Sed ipsi pauci qui multi: pauci in comparatione perditorum, multi in societate Angelorum. Audite, charissimi. Apocalypsis hoc habet scriptum: Post haec vi
Abbreviated transcription (Latin):
PRIA SATA FARINȨ DE QUIB DÑS LOQVEBATUR: GEMES HOAAVAEO
&ecolite diluuium : Vnde ceteri repararentur : tres remanserunt : T resfilios
habebat noe : deipsis reparatũ ẽ genus humanũ : Mulier illa scã quȩ ab scondit fer¬
m̃tũ : sapientia ẽ : Ecce clamat orbis totus in eccła di : Ego cognoui : quia magnus
ẽ dñs : Certe paucis quis aluantur : Recolite questionẽ ex euugło nobis modo
poositã ÷ dño dictũ ẽ si paucis quis aluantur. dñs ad hoc quid : Non a it non pau¬
ci sed multis quis aluantur : ñ hoc dixit : Sed quid dix̃ : Cum audissec si pautis qui
saluant᷑ : contendite intrare pangustam portã : Quã do audis ergo paucis quisal¬
uantur : confirmauit dñs qđ audiuit ꝑ angustã portã pauci intrant. Alio loco
ipse ait. Arta uia ẽ & angusta q̃ducit aduitã : & paucis quiin grediuntur ꝑeam.
Lata aut̃a spaciosa ẽ : quȩducit ad interitũ & multis quiintrant ꝑ eã. Quid gaude¬

Expanded text:
Tria sata farinae, de quibus Dominus loquebatur, genus humanum est. Recolite diluvium: unde caeteri repararentur, tres remanserunt. Tres filios habebat Noe, de ipsis reparatum est genus humanum. Mulier illa sancta quae abscondit fermentum, sapientia est. Ecce clamat orbis totus in Ecclesia Dei: Ego cognovi quia magnus est Dominus . Certe pauci sunt qui salvantur. Recolitis quaestionem ex Evangelio nobis modo propositam: Domine, dictum est, si pauci sunt qui salvantur? Dominus ad hoc quid? Non ait, Non pauci, sed multi sunt qui salvantur. Non hoc dixit. Sed quid dixit, cum audisset, Si pauci sunt qui salvantur? Contendite intrare per angustam portam. Quando audis ergo, Pauci sunt qui salvantur, confirmavit Dominus quod audivit. Per angustam portam pauci intrant. Alio loco ipse ait: Arcta via est et angusta quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per illam: lata autem et spatiosa est
Abbreviated transcription (Latin):
tione nec solis oculis credere uolut: Nisi misero inquid digitos meo sui
da uorũ & uuilnerũ loca & insi mauũ meã inlatus eus misero: noncretus
tt dĩs quipossit sine ullo uestigio uulneris resurgere : seruaut cicatrices
qus adubitante tangerentur & cordis uulnera sanarentir : & tañ uocatu¬
rus udcenã: corra gocusationẽ qunq ugoraboñ Beati i quid. quis uudent

Expanded text:
isti resurrectione nec solis oculis credere voluit. Nisi misero, inquit, digitos meos in isti resurrectione nec solis oculis credere voluit. Nisi misero, inquit, digitos meos in clavorum et vulnerum loca, et nisi manum meam in latus ejus misero, non credam. Et Dominus qui posset sine ullo vestigio vulneris resurgere, servavit cicatrices, quae a dubitante tangerentur, et cordis vulnera sanarentur. Et tamen vocaturus ad coenam contra excusationem quinque jugorum boum: Beat
Abbreviated transcription (Latin):
cus & in trinsecus : Ergo & ipsa gemina ẽ : Quare boũ dicuntur iuga : quia ꝑ
sensus istas carnus t̃rena requiruntur : Boues enĩ : trã uersant: Sunt aut̃ ho¬
mines remoti a fide : t̃rems dediti. carnalib: occupati: Nolunt credere ali
totius uoluntatis sibi regulas ponunt : Non inquid credo ego : nisi qđ uideo E cce
qđ noui : ecce qđ scio: Albũ ẽ nigrũ ẽ : Rotindũ ẽ : quadratũ ẽ: Sic uel sic: colora¬
tũ ẽ. Noui : sentio teneo : Natura ipsa medo c&: Non cogor qredere : qđ nichi
nonpotest ostendere : Vox ẽ sentio quia uox ẽ : Bene cantat male cantat: Sua¬
uist̃ rauca ẽ Noui scio puenit adme: Bene ola : male ola : Sentio scio:
Noc dulctẽ : hoc amarũ ẽ łlocsal sũẽ: hoc fatuũe Quid michi plus dicas:
nefio: Tangendo noui qđ durũ ẽ : quid mollesit. quid lene sit quid asperusit
quid calent quid frigeat : Quid mon plus demonstraturis es: łali impe

Expanded text:
cus et intrinsecus. Ergo et ipsa gemina est. Quare boum dicuntur juga? Quia per cus et intrinsecus. Ergo et ipsa gemina est. Quare boum dicuntur juga? Quia per sensus istos carnis terrena requiruntur. Boves enim terram versant. Sunt autem homines remoti a fide, terrenis dediti, carnalibus occupati: nolunt credere aliqus totius voluntatis sibi regulas ponunt. Non, inquit, credo ego, nisi quod video. Ecce quod novi, ecce quod scio. Album est, nigrum est, rotundum est, quadratum est, sic vel sic coloratum est: novi, sentio, teneo; natura ipsa me docet. Non cogor credere quod mihi non potes ostendere. Vox est: sentio, quia vox est; bene cantat, male cantat, suavis est, rauca est: novi, scio, pervenit ad me. Bene olet, male olet: scio, sentio. Hoc dulce est, hoc amarum; hoc salsum, hoc fatuum. Quid mihi plus dicas nescio. Tangendo novi quid durum est, quid molle sit; quid lene sit, quid asperum sit; quid caleat, quid frigeat. Quid mihi plus demonstraturus es? CAPUT IV.
Abbreviated transcription (Latin):
huius qđ om̃ib: notũ ẽ. & qui forte non aduertunt : cõmoniti sine dubio
r cognos cunt : Sensus ergo carnis huius : quinq: inueniuntur : Inoculis
uisus ẽ: Cuditus : in aurib: Odoratus : innarib Gustus: in faucib
Tactus in om̃ib: menbris: Alba & nigra & quo quo modo colorata. luci¬
da & obscura : uidendo sentimꝰ : Rauca & canora : audiendo sentimus
Suaue olentia : odorando sentiniꝰ : Dulcia & amaͣ gustando sentimꝰ:
Dura & mollia lenia & aspera calida & frigida grauia & leuia
tangendo sentimꝰ : Quinq: sunt : & iugas: Sed quia iuga sunt : intrib:
priorib: sensib: facilius appar&: Duo sunt oculi. dua aures. gemine
nares eccetria iuga : Faucib: id ẽ sensu : gustandi geminatio quȩdã
inuenitur : quia nichil gustando sapit. nisi lingua & palato tangatur:
uoluptas carnis quȩ ad tactũ ꝑtinet : occultius geminatur: Est enĩ & forinse¬

Expanded text:
hujus, quod omnibus notum est; et qui forte non advertunt, commoniti sine dubio hujus, quod omnibus notum est; et qui forte non advertunt, commoniti sine dubio recognoscunt. Sensus ergo carnis hujus quinque inveniuntur. In oculis visus est, auditus in auribus, odoratus in naribus, gustatus in faucibus, tactus in omnibus membris. Alba et nigra et quoquo modo colorata, lucida et obscura videndo sentimus. Rauca et canora, audiendo sentimus. Suave olentia et grave olentia, odorando sentimus. Dulcia et amara, gustando sentimus. Dura et mollia, lenia et aspera, calida et frigida, gravia et levia, tangendo sentimus. Quinque sunt, et juga sunt. Sed quia juga sunt, in tribus prioribus sensibus facilius apparet. Duo sunt oculi, duae aures, geminae nares: ecce tria juga. In faucibus, id est, sensu gustandi, geminatio quaedam invenitur, quia nihil gustando sapit, nisi lingua et palato tangatur. Voluptas carnis quae ad tactum pertinet, occultius geminatur. Est enim et forinse
Abbreviated transcription (Latin):
tius dix̃ : Vxorẽ duxi : Habeme excusatũ : uenire non possũ : Putamꝰ non iste
tres excusationes quȩ impediunt om̃s homines qui ad istã cȩnã uenire de¬
tractant : quȩ remus eas : discutiamꝰ inueniamꝰ. sed ut caueamꝰ: inuilla
empta : dominatio notatur : Ergo suꝑbia castigatur : Habere enĩ uillã :
tenere possidere homines sibi in illa subdere dominari delectat : uiti¬
ũ malũ : uitiũ primũ : Primus enĩ homo dominari uoluit : qui dnm habe¬
re noluit : Quid ẽ dominari nisi ꝓpria potestate gaudere : Est maior
potestas : illi subdamus ut tuti eẽ ualeamꝰ : Uillã emi : habeme excusatũ :
inuenta suꝑbia : uenire noluit : Alius dix̃: Quinq iuga boum emi: Non¬
ne fufficer& boues emi : Cliquid ꝓculdubio ẽ : qđ nos ad querendũ & in¬
tellegendũ obscuritate suiꝓuocat & quid ausus ẽ ut pulsemꝰ ortatur:
Quinq iugaboũ : sensus carnis huius quinq: numerantur : Sensus carnis

Expanded text:
dixit, Uxorem duxi, habe me excusatum: venire non possum. Putamus non istae sunt excusationes, quae impediunt omnes homines, qui ad istam coenam venire detrectant? Quaeramus eas, discutiamus, inveniamus: sed ut caveamus. In villa empta, dominatio notatur: ergo superbia castigatur. Habere enim villam, tenere, possidere, homines sibi in illa subdere, dominari delectat. Vitium malum, vitium primum. Primus enim homo dominari voluit, qui dominum habere noluit. Quid est dominari, nisi propria potestate gaudere? Est major potestas, illi subdamur, ut tuti esse valeamus. Villam emi, habe me excusatum. Inventa superbia, venire noluit. CAPUT III. 3. Quinque juga boum, ul dubio est, quod nos ad quaerendum et intelligendum obscuritate sui provocat: et quia clausum est, ut pulsemus, hortatur. Quinque juga boum, sensus carnis hujus. Quinque numerantur sensus carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ratum est aborigine mundi : Sed plane si fecerimus qđ ibi seqͥtur : esuriui enĩ
& dedistis mihi manducare : & cẽt̃ : Promisit patrib: nr̃is : sed cautionẽ fecit quã
legeremus & nos. si facit nobis cũ rationẽ qui dignatus est facere cautionem
& dicat : Legite debita mea : hoc est debita ꝓmissionũ mearũ. & cõputate
quȩ red didi cõputate &iã quaedebeo : Ecce quã multa reddidi: modicũ
ẽ. qđ debeo : Pro modico qđ restat infidelẽ me ꝓmissorẽ eẽ putabitis : Quid
respondemꝰ contra manifestissimã ueritatẽ : Ergo quisterilis ẽ agat poe¬
nitentiã : & faciat fructũ dignũ penitentiae: Qui curuus ẽ. ut t̾ram intue¬
atur : t̃rena felicitate letetur. istã solã putat eẽ uitã beatã ubi beatus
eẽ possit aliam ñ credit : Quicũq: tã curuusẽ erigatur : si ꝑse ipsũ non potest

Expanded text:
ratum est ab origine mundi. Sed plane si fecerimus quod ibi sequitur, Esurivi enim, ratum est ab origine mundi. Sed plane si fecerimus quod ibi sequitur, Esurivi enim, et dedistis mihi manducare, etc. . Promisit patribus nostris; sed cautionem fecit, quam legeremus et nos. Si faciat nobiscum rationem, qui dignatus est facere cautionem, et dicat, Legite debita mea, hoc est, debita promissionum mearum, et computate quae reddidi, computate etiam quae debeo: ecce quam multa reddidi; modicum est quod debeo: pro modico quod restat, infidelem me promissorem esse putabitis? quid respondebimus contra manifestissimam veritatem? Ergo qui sterilis est, agat poenitentiam, et faciat fructum dignum poenitentiae. Qui curvus est, terram intuetur, terrena felicitate laetatur, istam solam putat esse vitam beatam, ubi beatus esse possit, aliam non credit: quicumque tam curvus est, erigatur: si per se ipsum non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
bilia : ꝓmissa sunt & fecit : Nondũ erat passus : ꝓmissũ ẽ : & factũ ẽ
Non surrexerat p̃dictũ ẽ : & impletũ ẽ : Nom̃ eius ꝑ totũ mundũ non erat :
p̃dictũ ẽ & factũ ẽ : Idola deleta & fracta nonerant : p̃dictũ ẽ & imple¬
tũ ẽ : Heretici inpugnantes ecłam non erat. p̃dictũ ẽ : & impletũ ẽ: Sic &
dies iuditi ñdũ ẽ : sed quia p̃dictus ẽ implebitur: Anfieri potest ut qͥ
in eontis uerax apparuit. dedie iuditii m̃dax sit : ꝓmissorũ suorũ nobis cyrogra¬
phũ fecit : Non debendo enĩ sed ꝓmittendo debitorẽ seds̃ fecit : id ẽ ñ mutuo
accipiendo : Non possumus ergo ei dicere redde qđ accepisti : sed plane dicimus
tuũ : ut adueniente regno eius & noscũ illo regnemus qđ nob̵ his uerbis ꝓmis¬
sum ẽ : Tunc dicã illis : Veni te benedicti patris mei : ꝑcipite regnũ qđ uobis pa¬

Expanded text:
bilia, promissa sunt, et fecit: nondum erat passus, promissum est, et factum est: bilia, promissa sunt, et fecit: nondum erat passus, promissum est, et factum est: non resurrexerat, praedictum est, et impletum est: nomen ejus per totum mundum non erat, praedictum est, et impletum est: idola deleta et fracta non erant, praedictum est, et impletum est: haeretici impugnantes Ecclesiam non erant, praedictum est, et impletum est. Sic et dies judicii nondum est; sed quia praedictus est, implebitur. An fieri potest ut qui in tantis verax apparuit, de die judicii mendax sit? Promissorum suorum nobis chirographum fecit. Non debendo enim; sed promittendo debitorem se Deus fecit: id est, non mutuo accipiendo. Non possumus ergo ei dicere, Redde quod acctuum : ut adveniente regno ejus, et nos cum illo regnemus. Quod nobis his verbis promissum est: Tunc dicam illis, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis pa
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã : & tam̃ illi insultauer̃ & tam̃ illi irriser̃ tam̃ illi teocciso quasi
uictores discesser̃ : Ecce in sepulcro iaces: exurge dñe ñ p̃ualeat homo : Ñ
p̃ualeat impius inimicus ñ p̃ualeat cȩcus iudeus : Cũ enĩ cruci figereris
aut̃ : omnino factũ ẽ : Et quid restat nisi ut iudicentur gentes inconspectu
tuo : Resurrex̃ enĩ sicut nostis. ascendit incaelũ. in deuenturus est iudi¬
tibi : Dilata ẽ securis : noli eẽ secura : Veni᷑ & amputaberis : Crede qui a
uenturus ẽ : ista om̃a q̃uides non erant : xp̃ianus populus toto orbe t̃rarũ
aliquando non erat : in ꝓphetia legebatur in t̾ra non uidebatur : Modo
aut̃ & legitur et uidetur : ipsa ecđa sic ẽ cõpleta ñ ei dictũ ẽ : uide filia
non erat natus xp̃s deuirgine ꝓmissus ẽ & natus ẽ : N fecerat mira¬

Expanded text:
tientiam? Et tamen illi insultaverunt, et tamen illi irriserunt, tamen illi te occiso quasi tientiam? Et tamen illi insultaverunt, et tamen illi irriserunt, tamen illi te occiso quasi victores discesserunt. Ecce in sepulcro jaces: Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Non praevaleat impius inimicus, non praevaleat caecus Judaeus. Cum enim crucifigereris,est, omnino factum est. Et quid restat, nisi ut judicentur gentes in conspectu tuo? Resurrexit enim, sicut nostis, ascendit in coelum: inde venturus est juditibi: dilata est securis, noli esse secura; veniet, et amputaberis. Crede quia venturus est. Ista omnia quae vides, non erant. Christianus populus toto orbe terrarum aliquando non erat. In prophetia legebatur, in terra non videbatur: modo autem et legitur, et videtur. Ipsa Ecclesia sic est completa. Non ei dictum est, Vide filia, non erat natus Christus de virgine, promissus est, et natus est: non fecerat mira
Abbreviated transcription (Latin):
re. dĩ filiũ spinis coronare dĩ filiũ ligno suspendere. tantũ p̃ualuit
homo: sed quo usq: nisi quo usq: depositus deligno positus ẽ in sepulcro
siibi remansiss& : uere homo p̃ualuiss& : Sed ꝓphȩta ista : &iã ipsũ dñm ilm̃m
allo quitur dicens : Exurge dnẽ : ñ p̃ualeat homo : Dñs in carne uenire dignatꝰ
uerbũ caro factũ uerbũ suꝑnos caro int̃nos. uerbũ caro int̃ dm̃ & hominẽ:
Virginẽ unde nascereris scđm carnẽ elegisti : uirginẽ concipiendus inuenis¬
ti natus uirginẽ reliquisti sed ñ agnoscebaris : Apparebas : & latebas : Appa¬
rebas infirmitas : latebas potestas : Noc totũ factũ ẽ : ut sanguinẽ funderes
qđ ẽ p̃tiũ nr̃m : Fec isti tanta miracula : ualitudinib: egrotorũ sanitatẽ
tribuisti. beneficia multa prestitisti & recepisti mala ꝓbono: Insultatũ ẽ

Expanded text:
re, Dei Filium spinis coronare, Dei Filium ligno suspendere. Tantum praevaluit re, Dei Filium spinis coronare, Dei Filium ligno suspendere. Tantum praevaluit homo: sed quousque, nisi quousque depositus de ligno, positus est in sepulcro? Si ibi remansisset, vere homo praevaluisset. Sed prophetia ista etiam ipsum Dominum Jesum alloquitur dicens: Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Domine, in carne venire dignatus es, Verbum caro factus, Verbum super nos, caro inter nos, Verbum caro inter Deum et hominem: virginem unde nascereris secundum carnem elegisti, virginem concipiendus invenisti, natus virginem reliquisti. Sed non agnoscebaris: apparebas, et latebas. Apparebat infirmitas, latebat potestas. Hoc totum factum est, ut sanguinem funderes, quod est pretium nostrum. Fecisti tanta miracula, valetudinibus aegrotorum sanitatem tribuisti, beneficia multa praestitisti, et recepisti mala pro bonis. Insultatum
Abbreviated transcription (Latin):
mines erant : ipse dñs iħs ds̃ eẽ non desistens : homo eẽ dignatus ẽ : Quid ẽ. ergo
exurge dnẽ ñ p̃ualeat homo : si om̃is homo m̃dax : exurge ueritas ñ p̃ualeat
falsitas : Homo ergo siuult eẽ aliquidboni: ñ sit desuo ꝓprio: Sienĩ desuo
ualuit m̃datiũ ante diluuiũ: ut post diluuiũ octo homines remansissent:
Peripsos t̃ra rursũ impletaẽ hominib: m̃dacib: a electus ẽ populus dĩ:
Factas multa miracula p̃rogat᷑iua diuina beneficia : ad t̃rã ꝓmissionis
ꝑductus ẽ : Ab ȩgrptiorũ seruitute liberatus : ꝓph&ȩ in illo excitatis
ualeat homo : uł quia ds̃ factus ẽ homo sed etiã ipse faciens diuina c̃tẽp¬
tus ẽ prestans tã multa beneficia : Cõp̃hensus ẽ : flagellatus ẽ. suspen¬
sus ẽ. huc usq: p̃ualuit homo : Dĩ filiũ cõp̃hendere : dĩ filiũ flagella¬

Expanded text:
mines erant? Ipse Dominus Jesus Deus esse non desistens, homo esse dignatus est. Quid est ergo, mines erant? Ipse Dominus Jesus Deus esse non desistens, homo esse dignatus est. Quid est ergo, Exsurge, Domine, non praevaleat homo? Si omnis homo mendax: exsurge, veritas, non praevaleat falsitas. Homo ergo, si vult esse aliquid boni, non sit de suo proprio. Si enim de suo valuit mendacium ante diluvium, ut post diluvium octo homines remansissent . Per ipsos terra rursus impleta est hominibus mendacibus, et electus est populus Dei. Facta sunt miracula multa, praerogata divina beneficia. Ad terram promissionis perductus est, ab Aegyptiorum servitute liberatus: Prophetae in illo excitati sunt, aevaleat homo, vel quia Deus factus est homo. Sed etiam ipse faciens divina contemptus est, praestans tam multa beneficia prehensus est, flagellatus est, suspensus est. Hucusque praevaluit homo, Dei Filium prehendere, Dei Filium flagella
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ peccatoris : Quiagunt poenitentiã in sordib: agunt : si tamen intelle¬
gant & uerti cit̃ agant : huic ergo arbori dr̃ : A gepenitentiã : apꝓpin¬
quabit enĩ regnũ cȩlorũ : Quid illa mulier decẽ & octo annos habens
in in firmitate : sex dieb: ds̃ ꝑfecit opera sua : Ter seni : decẽ a octo faci¬
unt : Qđ ergo significat trienniũ in arbore : hoc decẽ & octo in illa muli¬
ere : Curua erat sursũ aspicere ñ poterat quia sursũ corsine causa au¬
diebat : sed erex̃ : eã dñs: Est ergo spes sed filii quousq: ueniat dies iudicu:
Multũ sibi dat homo : Et quidẽ homo iustus homo: Magnũ aliquid ẽ homo : sed ta¬
m̃ iustus homo: Gratia di .ẽ iustus homo : Nã quidẽ. homo nisi qđ memor es eius:
uis uidere quid ẽ homo : omnis homomendax : Cantauimus : Exurge dñe ñ p̃ua¬
leat homo : Quid ẽ ñ p̃ualeat homo ñne apłi homines erant ñ ne martires ho¬

Expanded text:
sunt peccatoris. Qui agunt poenitentiam, in sordibus agunt: si tamen intellisunt peccatoris. Qui agunt poenitentiam, in sordibus agunt: si tamen intelligant, et veraciter agant. Huic ergo arbori dicitur: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . in infirmitate? Sex diebus Deus perfecit opera sua. Ter seni, decem et octo faciunt. Quod ergo significavit triennium in arbore, hoc decem et octo anni in illa muliere. Curva erat, sursum aspicere non poterat: quia Sursum cor, sine causa audiebat. Sed erexit eam Dominus. Est ergo spes, sed filiis, quousque veniat dies judicii. Multum sibi dat homo. Et quid est homo? Justus homo magnum aliquid est homo. Sed tamen justus homo, gratia Dei est justus homo. Nam, Quid est homo, nisi quod memor es ejus ? Vis videre quid est homo? Omnis homo mendax . Cantavimus, Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Quid est, non praevaleat homo? Nonne Apostoli homines erant? Nonne martyres ho