comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tũ auate nichil ĩiuste nichil
libidiose nich il ĩꝯtinerit esfe faciẽdũ.
¶Hinc ille giges inducit᷑ a platone
ꝗ cũ terta discessisset magnis qui¬
busclam ĩlibris descendit in illũ mag¬
nũ Hiatu eneuam equũi ut ferut fabule
mãduertit cuius ĩ lateribus/ fotes eeñt
quibus aꝑtis corpus hõĩs mortui uidit
magintidine ĩusitata ãnilũꝙ aureũ
ĩdigito quẽ ut dettaxit ip̃e ĩ cluit erat
eĩ regius pastot tũc ĩ ꝯciliũ pastoꝵ se
recepit ubi cũ palam eius anulũ ad
palmã ꝯuerteret .⁊. nullo uidebatur
ip̃e aũt oĩa uidebat idem rursus uidebatꝰ¬
cũ ĩ locũ ennulũ ꝯuetteratstaq hac
opportiũtate anili usus regine stuprũ
ĩtulit. eaq adutrice regem dum ĩtẽ¬
mie sustulit quos obstate arbitrabat᷑¬
¶ Nec ĩhis eũ facinoribus quisq potuit
uilete sic repente anuli bñficio. Rex ex¬
octus est lidic¶Hunc ig ip̃m anulũ
si ht̃ sapiena nichil plus sibi licete pr¬

Expanded text:
nihil tamen avare, nihil iniuste, nihil libidinose, nihil incontinenter esse faciendum. Hinc ille Gyges inducitur a Platone, qui, cum terra discessisset magnis quibusdam imbribus, descendit in illum hiatum aeneumque equum, ut ferunt fabulae, animadvertit, cuius in lateribus fores essent; quibus apertis corpus hominis mortui vidit magnitudine invisitata anulumque aureum in digito; quem ut detraxit, ipse induit erat autem regius pastor, tum in concilium se pastorum recepit. Ibi cum palam eius anuli ad palmam converterat, a nullo videbatur, ipse autem omnia videbat; idem rursus videbatucum in locum anulum inverterat. Itaque hac opportunitate anuli usus reginae stuprum intulit eaque adiutrice regem dominum interemit, sustulit, quos obstare arbitrabatur, nec in his eum facinoribus quisquam potuit videre. Sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae. Hunc igitur ipsum anulum si habeat sapiens, nihilo plus sibi licere pu
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ¶ Smolum̃ta ei reꝵ fallacibus
sudiciis uident penã nõ dico leguin
quas sepe ꝑrumput sed ⁊piũs turpi¬
tuodinis q̃ acetbissima est nõ uiodent
¶E obtem ꝙ̃ hoc quilem deliberatiuu
genus pellat e meclio est eã totũ scelera¬
tii et ip̃m ꝗ de liberant uttũ id sequãt
qd honestũ ẽẽ uideant an se scientes sce
ĩ quibus est turpis ip̃a delibe¬
tatio ãtq et̃ õĩ ex deliberatione cellamdi
et occultandi spes opimoq temonẽda
est ¶Satis ei nobis/ si nõ ĩpbia/ ali

Expanded text:
fallacibus iudiciis vident, poenam non dico legum, quam saepe perrumpunt, sed ipsius turpitudinis, quae acerbissima est, non vident. Quam ob rem hoc quidem deliberantium genus pellatur e medio est enim totum sceleratum et impium, qui deliberant, utrum id sequantur, quod honestum esse videant, an se scientes scelno non sunt, in quibus est turpis ipsa deliberatio. Atque etiam ex omni deliberatione celandi et occultandi spes opinioque removenda est. Satis enim nobis, si modo in phi
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝗtq̃i eẽ prebabile
Eprimũ ĩ hot panetius de¬
fendenclus est qͣ nõ utilia cu
honcstis p̃ugnate aliqñ posse dixerit
Neq eĩ fas erat sed e& que uiolerentur
utilia nichil uero utile quod nõ honescũ¬
idem. Nichil honestũ qoł nõ idem sit
Utile sepe testat ¶Negatq ullam pestẽ
maiorem ĩ uita hoĩu enasisse q̃ eoꝵ
opinionẽ ꝗ ista distraxermi ¶Itãq nõ
ut aliqnã anponetemꝰ utilia honestis
sed ea ut sine et tote diuidicarremꝰ
si qñ ĩ cidissent incluxent etm q̃ uidetꝰ¬
telictam explẽbimꝰ nuillis amrincuilis

Expanded text:
 probabile. Ac primum in hoc Panaetius defendendus est, quod non utilia cum honestis pugnare aliquando posse dixerit neque enim ei fas erat, sed ea, quae viderentur utilia. Nihil vero utile, quod non idem honestum, nihil honestum, quod non idem utile sit, saepe testatur negatque ullam pestem maiorem in vitam hominum invasisse quam eorum opinionem, qui ista distraxerint. Itaque, non ut aliquando anteponeremus utilia honestis, sed ut ea sine errore diiudicaremus, si quando incidissent, induxit earn, quae partem relictam explebimus nullis adminiculis,
Abbreviated transcription (Latin):
No se igit astrraxit scelere si quis titã¬
ro nõ uidet qui exoĩb p̃clatis factis
illuel pulcerrimũ extimat ¶Uncit aũt
utilitas honestatẽ yrtio ueto. hone stas¬
est utilitatem secrta ¶ Itãq ut sicut ullo
ertore diuidicate possumꝰ si qñ cũ illo
quod honestũ ĩ telliginꝰ pnignate id ui¬
debitur quod appellamꝰ uale ¶Forma
queclam disputandi ꝯstituenda est quã
si sequim᷑ ĩ comꝑatione teꝵ ab offitio

Expanded text:
ur se astrinxit scelere, si qui tyranRomano non videtur, qui ex omnibus praeclaris factis illud pulcherrimum existimat. Vicit ergo utilitas honestatem? Immo vero honestas utilitatem secuta est. Itaque, ut sine ullo errore diiudicare possimus, si quando cum illo, quod honestum intellegimus, pugnare id videbitur, quod appellamus utile, formula quaedam constituenda est; quam si sequemur in comparatione rerum, ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
qd michi quid proleretur dehis ꝗ
ĩ mgnꝰ meas uenert
Uin ig̾ aliqr spẽs utilitatis
obiecta est cõmoneri necesse
est sed si cũ auiĩ intenderis turpitu¬
dinẽ uideas adiũctam ei tei que
spiẽm utilitatis attulerit tũ nõ utilitas
requirenda est sed ĩtelligendũ est ubi

Expanded text:
 mihi probaretur, de iis, quae in manus meas venerunt. Cum igitur aliqua species utilitatis obiecta est, commoveri necesse est; sed si, cum animum attenderis, turpitudinem videas adiunctam ei rei, quae speciem utilitatis attulerit, tum non utilitas relinquenda est, se
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ posse et in eo ꝑstant hoc uerbui
quid ualeat nõ uident ¶Cin eĩ querimꝰ
si celate possent quid facturi eeñt nõ
q̃rimꝰ possint ne celare ¶Sed tanꝙ̃
tormẽta quedam adhibemꝰ Ut si tespõ¬
detint se ĩ pimitate proposita facturos
qđ ex pediat facinotosos se ẽẽ fateant᷑
¶Si negant oĩa turpia ꝑ se eẽ fugiẽda

Expanded text:
c verbum quid valeat, non vident. Cum enim quaerimus, si celare possint, quid facturi sint, non quaerimus, possintne celare, sed tamquam tormenta quaedam adhibemus, ut, si responderint se impunitate proposita facturos, quod expediat, facinorosos se esse fateantur, si negent, omnia turpia per se ipsa fugienda
Abbreviated transcription (Latin):
aut cũ duo stipiones fortes cõmemo¬
tant aut cũ fabriciꝰ. aut ꝓristodes
ustas nõĩat᷑ aut ab ill fortitudinis
aut ab his uisticie tanq ascipiente
petitur exemplii¶Nemo erã eoꝵ sic
sapiens ut sapientem uolumꝯ ĩ telligi
¶ec hi qui sapientes hiti et noĩati M.
Cato et leliuis sapientes fuere ¶Nec illi
quiolẽ septem sed exmedioꝵ officioꝵ /ste¬
quetia silitudmẽ quandam gerebat
uere honestũ sit / fas est cũ utile reprignã

Expanded text:
aut duo Scipiones fortes viri commemoaut duo Scipiones fortes viri commemorantur, aut cum Fabricius aut Aristides iustus nominatur, aut ab illis fortitudinis aut ab hoc iustitiae tamquam a sapiente petitur exemplum; nemo enim horum sic sapiens, ut sapientem volumus intellegi, nec ii, qui sapientes habiti et nominati, M. Cato et C. Laelius, sapientes fuerunt, ne illi quidem septem, sed ex mediorum officiorum frequentia similitudinem quandam gerebant vere honest
Abbreviated transcription (Latin):
tuti nõ tepugnatent ¶Quod cũ ita
sit putant quidã hant ꝯꝑationẽ
no recte ĩttoductam nc oĩo deeo gnẽ
quitqͣ p̃cipiendũ fuisse
Que illul quich honestũ qdđ
ꝓprie ueroq dicit iel ĩ sapiẽtib ꝯ
est solũ i a uirtute diuelli unq̃ põt¬
possũt ¶Hec et offitia de quibus his
libris disputamꝰ media stonci appel¬
laatt. ea coia st̃ et late patent q̃ et
ingenii bonitate młti assequiit᷑ et pro¬
grassione dicendi ¶Illud. aũt officiu
quod rectũ idem appellant ꝑfectũ atq
absolutũ est et ut ydem clicut om̃s
numos ht nc p̃tet sa prentem cadete
est ĩ quo medio officia comꝑantur id
nõ fere intelligit quãtũ aũt ĩ telligit
ĩ poematibus et picturis usu uenat ⁊̃
aliisq cũ plibus ut delectent᷑ / ĩꝑiti lau¬
dentq ea q̃ laudanda nõ fint ob eam
quod coipiat ignatos qui quid quid
i una quaꝙ re uicii sit nequeanit iu¬
dlicate. Itaq cũ sint docti a ꝑitis de

Expanded text:
tuti non repugnarent. Quod cum ita sit, putant quidam hanc comparationem non recte introductam, nec omnino de eo genere quicquam praecipiendum fuisse. Atque illud quprie vereque dicitur, id in sapientibus est solis neque a virtute divelli umquam potepossunt. Haec enim officia, de quibus his libris disputamus, media Stoici appellant; ea communia sunt et late patent; quae et ingenii bonitate multi assequuntur et progressione discendi. Illud autem officium, quod rectum idem appellant, perfectum atque absolutum est et, ut idem dicunt, omnes numeros est, in quo media officia compareant, id non fere intellegit; quatenus autem intellegit, in poematis, in picturis usu venit in aliisque compluribus, ut delectentur imperiti laudentque ea, quae laudanda non sint, ob eamquod capiat ignaros, qui quidem, quid in una quaque re vitii sit, nequeant iudicare; itaque, cum sunt docti a peritis, de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ utile putent ꝯꝑare boni uiti nõ so¬
lent ¶ Itaq extimo panetiũ cũ di xerit
Loiẽs solete ĩ hac ꝯꝑatione dubitate
hoc ip̃m sensisse quod dixit solete mõ¬
et oportere ¶ Et em nõ mõ płis putate
nũqͣ dubitacionẽ afferte soleat cõside¬
tandũq uideat᷑ ¶Etedo si quando du¬
bitacio accidit quale sit id de quo ꝯsiderat᷑¬
het̃i soleat ĩueniat᷑ nõ ẽẽ turpesi Exem¬

Expanded text:
non solent. Itaque existimo Panaetium, cum dixerit homines solere in hac comparatione dubitare, hoc ipsum sensisse, quod dixerit, solere moportere. Etenim non modo pluris putare,numquam dubitationem afferre soleat considerandumque videatur? Credo, si quando dubitatio accidit, quale sit id, de quo consideretuhaberi soleat, inveniatur non esse turpe
Abbreviated transcription (Latin):
nate ¶ Dequo altoꝵ põt hr̃e dubita¬
tionem adhibendũ fuerit ne hoc genꝰ
quod ĩ diuisione panecii terciũ est
an plane enmttendũ/ alteꝵ dubitati
nõ põt quin/ ⁊ panetio susceptũ sit
sed telictũ ¶ Nai qui ecdiiiisione trrꝑ¬
tita duas ꝑtes absoluit. hinc neccesse
est restate tertiam ¶ Pteterea ĩ exitemo
possioloiuis ꝗ et scribit ĩ quaclam epła¬
publiũ Nutiliũ tuffũ dicete solete ꝗ
panetiũ audierat ut nemo pictor
teliquisset ab solueret oris ei pulctitudo
Reliqui corporis iitatidi spem arifferebat
sic ea q̃ panetius ptetmisisset ꝑꝑ eoꝵ q̃ ꝑ¬
¶Quã obrem de udicio panetii lubitati
nõ põt ¶ Recte ne aut hanctẽtiam ꝑtẽ
ad exqui rendũ offitiũ adiũxerit/ ansecꝰ
de eo fottasse disputati põt ¶Nama sine
honestũ solũ bonũ est ut stoicis placet
siue quod honestũ est iol ita sũmũ bonũ
Ut oĩa exaltena ꝑte collocata uix mini

Expanded text:
nare. De quo alterum potest habere dubitanare. De quo alterum potest habere dubitationem, adhibendumne fuerit hoc genus, quod in divisione Panaeti tertium est, an plane omittendum, alterum dubitari non potest, quin a Panaetio susceptum sit, sed relictum. Nam qui e divisione tripertita duas partes absolverit, huic necesse est restarePosidonius, qui etiam scribit in quadam epistula P. Rutilium Rufum dicere solere, qui Panaetium audierat, ut nemo pictor reliquisset, absolveret oris enim pulchritudo reliqui corporis imitandi spem auferebat, sic ea, quae Panaetius praetermisisset et non perQuam ob rem de iudicio Panaeti dubitari non potest; rectene autem hanc tertiam partem ad exquirendum officium adiunxerit an secus, de eo fortasse disputari potest. Nam, sive honestum solum bonum est, ut Stoicis placet, sive, quod honestum est, id ita summum bonum ut omnia ex alt
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibita potissimũ secuti sumus tribꝰ
generibus propoĩtis ĩ quibus deliberate
Loiẽs et consultare de officiis solerent
uno cũ clubitarẽt honestũ / ne id essed
de quo agetet᷑/ an turpe altero utile¬
nie esset/ aniutile¶Cercio si id quo ol
spiẽ hetẽt honesti pignate cũ eo qđ
utile uideret quo mõ ea clecermi opor¬
teret. De duobus gm̃b primis tribus
libtis explicauit. de tertio gnĩe / deiceps
scripsit sedictutũ nͨ exoluit qd ꝓmiẜat
pulo euis posidomo est trignata/ ame¬
¶ Dixisse ꝓanctiũ posteaq̾ illos libtor
eclidisset ¶Quem locũ mitor a posido¬
nio breuitet ẽe tactũ ĩ quibuscdam cõmẽ¬
tatiis p̾sertim cũ scribat nullũ ẽẽ locũ
ĩtota phia tam neccesseriũ/. Mimme
ueto assentiot. his qui negant eum
locũ a panctio p̃tinssum sed ꝯsulto
relictũ nc oĩo scribendũ fuisse quia
nũꝙͣ possit utilitas cũ honesto pug¬

Expanded text:
adhibita potissimum secuti sumus, tribus adhibita potissimum secuti sumus, tribus generibus propositis, in quibus deliberare homines et consultare de officio solerent, uno, cum dubitarent, honestumne id esset, de quo ageretur, an turpe, altero, utilene esset an inutile, tertio, si id, quod speciem haberet honesti, pugnaret cum eo, quod utile videretur, quo modo ea discerni oporteret, de duobus generibus primis tribus libris explicavit, de tertio autem genere deinceps se scripsit dicturum nec exsolvit id, us Posidonio est triginta annis vixisse Panaetium, posteaquam illos libros edidisset. Quen locum miror a Posidonio breviter esse tactum in quibusdam commentariis, praesertim cum scribat nullum esse locum in tota philosophia tam necessarium. Minime vero assentior iis, qui negant eum locum a Panaetio praetermissum, sed consulto relictum, nec omnino scribendum fuisse, quia numquam posset utilitas cum honestate pug
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfido tñ ꝯlucere atbitrot talibus autes
tuas. unoliq uocibus. circũ sonate nc̃
eas si fieti possit quicq aliuol auclire¬
¶ Quod cũ oĩbus sit faciendũ ꝗ uitam
honestam ĩ gredi cogitant tñ. haud scio
eĩ nõ ꝑuam ex peetationẽ initanolẽ
mclustrie nr̃e magnã honoꝵ nõ nullã
fortasse nomĩs ¶ Suscepisti honus p̃tetea
graue et athenaꝵ et Ctatipi / ad quos
cũ tanq̃ ad metcaturã bonaꝵ actim
sis ptofectus ĩ oñe tedite tutpissimũ
est de clecorantera et urbis auctoritatẽ
potes. et ꝙ̃tur labate contenodete: si discẽdi
labor est potius ꝙ uoluptas tñ fac ut
efficias/ ne ue cõnnittas/. ut ne cu oiã sup¬
pedita sint a nobis tute tibi defuisse
uidearie¶Sed hec hactus multa eĩ
ad te cohortandi gtã sccipsimꝰ. nunc
ad teliquã ꝑtem proposite diuisioms te¬
uerłamur :¬
Anetius igitur qui sine cõtrouer¬
sia de offitiis. accuratissime dispu¬
tauĩt quẽq nos correctione quadam

Expanded text:
onducere arbitror, talibus aures tuas vocibus undique circumsonare, nec eas, si fien possit, quicquam aliud audire. Quod cum omnibus est faciendum, qui vitam honestam ingredivolunt; tamen haud scio, enim non parvam exspectationem imitandae industriae nostrae, magnam honorum, non nullam fortasse nominis. Suscepisti onus praeterea grave et Athenarum et Cratippi; ad quos cum tamquam ad mercaturam bonarum artium sis profectus, inanem redire turpissimum est dedecorantem et urbis auctoritatem potes, quantum labore contendere, si discendi labor est potius quam voluptas, tantum fac ut efficias neve committas, ut, cum omnia suppeditata sint a nobis, tute tibi defuisse videare. Sed haec hactenus; multa enim saepe ad te cohortandi gratia scripsimus; nune ad reliquam partem propositae divisionis revertamur. Panaetius igitur, qui sine controversia de officiis accuratissime disputavit, quemque nos correctione quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuu uocibus subiace p̃coniis ¶at
ille gracus id quod sapientis . et p̃stã¬
tis uiti fuit omnibus ꝯsuleñ pubauit
¶Et ea est suma ratio et sapientia boĩ
diuelere: atq om̃s equitate eadem
tenere. Hĩtant gnatis ĩ alieno/
¶Quid ita/. ut cũ ego emetim edifita¬
uotim tueat i pẽdam/ et tu me ĩ uito
friuare meo quid est aliud qͣ aliis
sua eriꝑe aliis cdate aliena ¶Cabule
Uero noue quid hũetut arguniẽti / nisi
ut emas mea peccniã fundũ et eũ tu
labeas/ ego nõ habeam ¶E obrem ne
sit es. a lienũ quod rei pii. noce at pro¬
iudencdũ est: qd mltie tõmbus caueri pot̃¬

Expanded text:
is. At ille Graecus, id quod fuit sapientis et praestantis viri, omnibus consulendum putavit, eaque est summa ratio et sapientia boni divellere atque omnis aequitate eadem continere. Habitent gratis in alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, impendam, tu me invito fruare meo? Quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Tabulae vero novae quid habent argumenti, nisi ut emas mea pecunia fundum, eum tu habeas, ego non habeam pecuniam? Quam ob rem ne sit aes alienum, quod rei publicae noceat, providendum est, quod multis rationibus caveri pote
Abbreviated transcription (Latin):
telligentia. cadit tuenolũ ꝯẜuandum¬
q nobie est q illud qđ ꝓprie dicit᷑ ueteq
est honestũ saipientibus. Alitꝰ em̃ teneti
nõ põt si quã aduictutẽ est facta pro¬
gtessio¶ Sed hec quid de his st̃ qui ꝯẜ¬
uatione offitioor extimat᷑ bomi ¶Qui
aut̃ oũa metiunt᷑ emolumẽtis et cõmo

Expanded text:
ellegentiam cadit, tuendum conservandumque nobis est quam illud, quod proprie dicitur vereque est honestum, sapientibus; aliter enim teneri non potest, si qua ad virtutem est facta progressio. Sed haec quidem de iis, qui conservatione officiorum existimantur boni. Qui autem omnia metiuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem uoluptate titillantiũ ¶ Cõie¬
niet aiit tu ĩ clanolo mimificũ esseturi
ĩ exigendo nõ acetbũ ĩ oĩq reꝯlt ahenda
emendo uẽdendo cõclucendo. locando
uicinitatibus et cõsiiis / equũ et facilem
multa multis. de suo iute cedentera
¶Alitibus uero ꝙ̃tũ deceat et nescio an
Ut illiberalitatis auaritieq absit suspi¬
tio pposse em liberalitate uti nõ spoli¬
attem se patrimoĩo in mrtũ est pecciuẽ
Ecte etiarm atheofasito lauclata¬
est hospitalitas. Est em̃ ut imichi
ꝗd uidet᷑ Ualole decorꝵ/ patete domos
posse multũ uolũt ꝑ hospites apu&d
exttaneos ppłos Ualete opibus et grã
¶Ceo phastrus quidẽ scribit/. Simonẽ
athems et ĩ suos curiales. latiadas
hospitalem fuisse ¶ Ita em̃ dicitur in¬
saituisse et uillicis imꝑauisse ut oĩa p̃¬
berentur quicũq latradas ĩ uillam
suam diuertisset

Expanded text:
vitatem voluptate quasi titillantium. Conveniet autem cum in dando munificum esse, tum in exigendo non acerbum in omnique re contrahenda, vendundo emendo, conducendo locando, vicinitatibus et confiniis, aequum, facilem, multa multis de suo iure cedentem, a litibus vero, quantum liceat et nescio an ut illiberalitatis avaritiaeque absit suspicio; posse enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio nimirum est pecuniae Recte etiam a Theophrasto est laudata hospitalitas; est enim, ut mihi quidem videtur, valde decorum patere domus posse multum volunt, per hospites apud externos populos valere opibus et gratia. Theophrastus quidem scribit Cimonem Athenis etiam in suos curiales Laciadas hospitalem fuisse; ita enim instituisse et vilicis imperavisse, ut omnia praeberentur, quicumque Laciades in villam su
Abbreviated transcription (Latin):
esse atbitror ꝙ eent faciles st̃ certe uti¬
les ¶ Sed ualitudo sustentat᷑ noticia
sui corporis et obẜuatione ear reꝵ
aut q̃ ꝓclesse soleant. aut obesse et ꝯti¬
nentia ĩ uicta oĩq cultu corporis tu¬
endi cã ĩ pt̾miitendis uoluptatibus
posttemo atte eor quoꝵ ad sciãm hec
Es oũt farmiliaris queri ddebet
his tebus aquibus ab est tut¬
pitudo cõẜuari aut duligẽtia et ꝑsi¬
monia eisclem etiam tebie augeti¬
has tes cõmodissime uenosen socror¬
ticus ꝑsecutus est ĩ eo lilto ꝗ equi nomi
Ed utilitatũ cõꝑatio qm̃ hic locꝰ¬
S
erat quactꝰ a panetio pt̾missus
sepe est necessaria¶Na et corporis como¬
da cũ ext̾nis et ext̾na cũ corporis et ipã
int̾se corporis et exsna cũ ext̾ins comꝑari
solent. Cũ externis corpetis bona hoc
mõ conꝑant᷑ ualere ut malis q diues
õe / cu cotponis externa hoc mõ diues
ẽẽ potius qͣ maxĩs corpotis uiribus &

Expanded text:
s arbitror, quod essent faciles; sunt certe utiles. Sed valetudo sustentatur notitia sui corporis et observatione, quae res aut prodesse soleant aut obesse, et continentia in victu omni atque cultu corporis tuendi causa praetermittendis voluptatibus, postremo arte eorum, quorum ad scientiam haec Res autem famniliaris quaeri debet iis rebus, a quibus abest turpitude, conservari autem diligentia et parsimonia, eisdem etiam rebus augeriHas res commodissime Xenophon Socraticus persecutus est in eo libro, qed utilitatum comparatio, quoniam hic locus erat quartus, a Panaetio praetermissus, saepe est necessaria. Nam et corporis commoda cum externis et externa cum corporis et ipsa inter se corporis et externa cum externis comparari solent. Cum externis corporis hoc modo comparantur, valere ut malis quam dives esse, cum corporis externa hoc modo, dives esse potius quam maximis corporis viribus,
Abbreviated transcription (Latin):
uel uoluptate uel ĩdigentia meturt
licetet ei clicete utilitatẽ aliqñ cum
honestate pugnate ¶Sed cũ sit is ꝗ id
¶Nec decessione priotẽ nõ uidet᷑ debusse
Liuꝰ mõi deliberatiom̃ ĩttochiicere ĩ qua
qđ utile uicdetur cũ qd hoestũ est ꝯꝑet᷑¬

Expanded text:
tur, liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare; sed cum sit is, qui id nec decessione peiorem, non videtur debuisse eius modi deliberationem introducere, in qua, quod utile videretur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtenolete ¶ Itãq accepimꝰ Socrater
execrati solitũ eos ꝗ prinũ hec nã co¬
herentia opinione di straxissẽt cui ꝗd
ita st̃ stonci assensi. ut et quid honescu
eẽt id utile esse censeant nͨ utile quicqͣ

Expanded text:
nquit: "Itaque accepimus Socratem execrari solitum eos, qui primum hec natura coherentia opinione distraxissent. Cui quidem ita sunt Stoici assensi, ut et, quicquid honestum esset, et utile esse censerent; nec utile quicquam,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e ꝯꝑatioris illil est Catonis senis aqͦ
cũ q̃tetet᷑ quid maxĩe ĩ te famlitri expe¬
ditet. Respendit Benopascere quio secħ
satis bene pasce quid terctũ. bene uestite
quid quattũ bene arate et cũ ille qui que¬
intelligi debet utilitatũ ꝯpationes ficti
solete. tecte q hot acliũctũ ẽẽ quiectũ
optinis uitis acd Ianue mediuĩ sedẽ¬
tibus ꝙ̃ ab ullis phis ulla ĩ stola lispu¬
tatur. Sii̾t tñ ea cognoscenda ꝑtinẽt
em̃ ad utilitatem dequo hoc libto dis

Expanded text:
tonis senis: a quo cum quaereretur, quid maxime in re familiari expediret, respondit: Bene pascere; quid secundum: Satis bene pascere; quid tertium: Male pascere; quid quartum: Arare; et cum ille, qui quaeintellegi debet utilitatum comparationes fieri solere, recteque hoc adiunctum esse quartum optimis viris ad Ianum medium sedentibus quam ab ullis philosophis ulla in schola disputatur. Sunt tamen ea cognoscenda; pertinent enim ad utilitatem, de qua hoc libro di
Abbreviated transcription (Latin):
fides que ẽẽ nulla põt nisi erit necessa¬
ria solutio reꝵ. creclitaꝵ ¶Nũqͣ eñ ue¬
hemẽtius actũ est ꝙ me cõsule ne sol¬
ueret᷑ atmis et castris tentata tos est
ab oĩ gnẽ hoiiñ et otdine quibus ita
testiti ut hec totũ malũ dete pri tol¬
leretur¶¶Nũq nͨ maius es alienũ fuit
nc̃ meliꝰ nͨ saciliꝰ dissolutũ est ¶t̃au¬
dandi eĩ spe sublata soluendi necessitus
subsecuta est. At uero hic nc̃ uictor
tũc quidem uictus. que cogitatat ca
ꝑfecit. cũ eius iam nichil inte̾ss ĩ eo¬
ipm̃ eu clelectatet pectate. et si causo
nõ essetasab hoc g gnẽ latgitionis ut
aliis detut aliis anfferatur aberirat hi
dabut ut uitis et iudicioꝵ equitate
suũ quisq tetieat. Et neq tenuiotes
ꝑꝑ lumilitatẽ citcũuemant᷑ neq locuple¬
tibus ad suci uel tenenda uel recuꝑ cnda

Expanded text:
fides, quae esse nulla potest, nisi erit necessaria solutio rerum creditarum. Numquam vehementius actum est quam me consule, ne solveretur; armis et castris temptata res est ab omni genere hominum et ordine; quibus ita restiti, ut hoc totum malum de re publica tolleretur. Numquam nec maius aes alienum fuit nec melius nec facilius dissolutum est; fraudandi enim spe sublata solvendi necessitas consecuta est. At vero hic nunc victor, tum quidem victus, quae cogitarat, ea perfecitipsum eum delectaret, peccare, etiamsi causa non esset. Ab hoc igitur genere largitionis, ut aliis detur, aliis auferatur, aberunt ii, dabunt, ut iuris et iudiciorum aequitate suum quisque teneat et neque tenuiores propter humilitatem circumveniantur neque locupletibus ad sua vel ten
Abbreviated transcription (Latin):
diligentem tenenduĩ est ne quẽq ĩ nocẽtẽ
iuditio capitis arcessas ¶Id em̃ sine
bendũ religiom nocentem aliꝙ̃ndo et
nephatiũ impiũ q defendete uiilt hoc
multitudo patit᷑ ꝯsuetuelo fert ẽt huma¬
nitas :¬
Udicis semꝑest ĩ cansis uoꝵ seꝗ¬

Expanded text:
diligenter tenendum est, ne unquam innocentem judicio capitis arcessas. Id enim sine sbendum religioni nocentem, quandoque et nefarium impiumque defendere. Vult hoc multitudo, patitur consuetudo, fert etiam humanitas. Judicis est semper in causis ve
Abbreviated transcription (Latin):
erit uit ne ĩpeclicint chiuitie quo minꝯ
iuetur mõ ne adiuuẽt. sit que om̃e
uiditiũ nõ ꝙͣ locuples sed qualis quisq
ne quid pro ĩĩutia. fundamentum
est aut ꝑpetiie cõmẽdationis fame uisti¬
cia fine qua nichil põt ẽẽ laucdabile¬

Expanded text:
erit vir, ne impediant divitiae, quo minus iuvetur, modo ne adiuvent, sitque omne iudicium, non quam locuples, sed qualis quisquene quid pro iniuria; fundamentum enim est perpetuae commendationis et famae iustitia, sine qua nihil potest esse lau
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ post alexandriam ꝯditam ¶Qui
cũ ex posuisset paltiam / se libetate uelle
ceq docuisset assfege opulento uit¬
sũmus facile ĩ peltauit ut grandi pec¬
ciũa ad iuuatet ¶Quam cũ ĩ sicionẽ
attulisẜ adhibuit sibi in consiluĩ xu
qui sua atmẜant ¶Prefecit q extimã¬
dis posẜionibus ut ꝑsuadetent aliis
Ut pectiuam acciꝑe malent et posẜio¬
nibus ceclerent aliis ut cõmodiue pi¬
rarent munerati sibi quol tanta
est ut om̃s ꝯtordia ꝯstituta sine quetela¬

Expanded text:
alter post Alexandriam conditam: cui cum exposuisset, patriam se liberare velle, causamque docuisset: a rege opulento visummus facile impetravit, ut grandi pecunia adiuvaretur, quam cum in Sicyonem attulisset, adhibuit sibi in concilium quiqui amiserant, praefecitque aestimandis possessionibus et uti persuaderent aliis, ut pecuniam accipere mallent, et possessionibus cederent: aliis, ut commodius putarent, numerari sibi quod tanti est, ut omnes, co
Abbreviated transcription (Latin):
pu tii etia insingłos ciues cõferũt ᷑
¶Nam ẽt in uire cauere ꝯsilio iuuate
atq in hoc scĩe gñe prodesse qͣ plurimis
Uehement᷑: et ad opee augendas ꝑtinet
et ad gr̃ãm/. Itaq tũ m̃łta p̃clata ma¬
noꝵ tui quid optime ꝯstituti uitis
ciuilis sĩmo semꝑ ĩ honore fuit cog

Expanded text:
 tum in singulos cives conferuntur. Nam in iure cavere , consilio iuvare, atque hoc scientiae genere prodesse quam plurimis vehementer et ad opes augendas pertinet et ad gratiam. Itaque cum multa praeclara maiorum, tum quod optime constituti iuris civilis summo semper in honore
Abbreviated transcription (Latin):
Ut possessores sis sedibus pellantur
aut peccias creclitas creclitoribus
ꝯdonanodas putant labefictant fũ¬
clamẽta rei pu cõcordiã primũ q̃ eẽ nõ¬
põt cũ aliis admiũt᷑ aliis ꝯdonantur
pecuie ¶ Demole equitatem q̃ tollit᷑ oĩs.
ut supra dixi ciuitatis et urbis ut sit li
assequũt᷑ quam putemt gram ¶ Nam
cui tes erepta est inmiicus suui gaudiũ¬
ne uicdeantꝰ nõ fuisse soluendo At uõ
ille qui accepit ĩ iuriam et meniit
res sint. hi quibus imptobe datuĩ est¬
ꝙ sint illi quibus ĩ inste adeptũ idcirco
plus et ualent ¶õ em̃ nũo hec uidi¬

Expanded text:
ut possessores suis sedibus pellantur, aut pecunias creditas debitoribus condonandas putant; labefactant fundamenta. Reipublicae concordiam primum rotur pecuniae, deinde aequitatem, quae tollitur omnis, ut supra dixi, civitatis atque urbis, ut sit libconsequuntur, quam putant, gratiam; nam cui res erepta est, est inimicus, cui dne videatur non fuisse solvendo; at vero ille, qui accepit iniuriam, et meminires sunt ii, quibus inprobe datum est, quam illi, quibus iniuste ademptum est, idcirco plus etiam valent; no
Abbreviated transcription (Latin):
res spectati aut fortuna soleat¬
dictu ꝗdem est ꝓcliue ¶ Itaq uulgo sese¬
lo quiit᷑ ĩ bñficiis collocandie motes hour̃
nõ fortunã sequi¶ Honesta ot̃o est
Sed quis est tandẽ qui ĩ opis et optimi
uiti cae nõ añponat ĩ oꝑe dancla grã
fortimati et potentis ¶A quo em̃ expe¬
ditior et celetiot remimetatio foteui¬
debut ĩ eũ fere est uolũtas nr̃a propen
uir. etiam si referte grãm nõ põt hr̃e

Expanded text:
res spectari aut fortuna soleatres spectari aut fortuna soleatdictu quidem est proclive, itaque volgo loquuntur, se in beneficiis collocandis mores hominum, non fortunam sequi. Honesta oratio est; sed quis est tandem, qui inopis et optimi viri causae non anteponat in opera danda gratiam fortunati et potentis? a quo enim expeditior et celerior remuneratio fore videtur, in eum fere est voluntas nostra propensest vir, etiamsi referre gratiam non pote
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suit gͦ a maioribus nr̃is et̃ tota
dignitate principatus detus est/.
Disecti g. hoĩs et facile laborantis
nõ grauate/ sed gratiuto defetidẽtis
bñficia et patrocima late patent¶ Ad¬
monebat me tes/ ut hoc quoq loco ĩ tet¬
missionẽ eloquentie neclicam ĩtentritõ
de ploratem. in uereret / ne de me ip̃o
quid uideter cõq̃ri¶ Sed in uidemus
quibus extinctis oratoribue ꝙͣ ĩ pautis
spes ꝙ̃to ĩ paucioribus facultas q̃ in
diẜti licet tñ oꝑa ptodesse młtis bñfi¬
cia petentem cõmẽdanten¶Iuolicibus
magrãtibus/ Uigilantem pro te alteriꝰ
cos ip̃os qui aut cõsulũ. aut de fendũt
rogantẽ quod qui faciuĩt plurimũ gre
assequũt/. latissime q eoꝵ patet Indri¬
stria
Am illud nõ st̃ admonendi est
eĩ ĩ promptii. ut aĩaduertant cũ
Si ĩ prucdentes faciut negligentie: esti¬
s si scientes/ temeritaatis ¶ utendũ est
et ⁊ excusatione aduetsus eos. quos
inuitus offendas / qtũcũq possis qr̃

Expanded text:
go a maioribus nostris est in toga dignitatis principatus datus. Diserti igitur hominis et facile laborantis,et non gravate et gratuito defendentis beneficia et patrocinia late patent. Admonebat me res, ut hoc quoque loco intermissionem eloquentiae, ne dicam interitum, deplorarem, ni vererer, ne de me ipso aliquid viderer queri. Sed tamen videmus, quibus exstinctis oratoribus quam in paucis spes, quanto in paucioribus facultas, quam in diserti, licet tamen opera prodesse multis beneficia petentem, commendantem iudicibus, magistratibus, vigilantem pro re alterius, eos ipsos, qui aut consuluntur aut defendunt, rogantem; quod qui faciunt, plurimum gratiae consequuntur, latissimeque eorum manat industria. Iam illud non sunt admonendi est enim in promptu, ut animadvertant, cum si imprudentes, neglegentiae est, si scientes, temeritatis. Utendum etiam est excusatione adversus eos, quos invitus offendas, quacumque possis, quare
Abbreviated transcription (Latin):
Ut agtũ m̃ltis amns euit et seculis
añ processum ꝙ nullũ hũit. Haẽt qui
aut̃ habuerit anciltat ¶ Ac ꝑꝑ hoc ĩ ui¬
rie genus lacedemonii lixandrum
sed etiam teliquã gram̃ euertit ꝯtagiõibꝰ
maior ¶Que alaçedemoniis profecte
manaueriit latiue ¶Quid nr̃os gra¬
cos tiberii grachi sĩmi uiti filios affci¬
cam nepotes nõne agratie cõtentioes
ꝑodiderũt ¶ At uero aratus sicionius
Sitionem clandestino utbe ĩtroytu est
potitus ¶Cũq tirãnũ motodem ĩpro¬
dc. exules qui lo cupletissime fuerãt
orus ciuitatis restituit tẽq pii adriẽtu
suo liberauit ¶Sẽd cũ magnã miãdũ¬
teret ĩ bonis et posẜiombus difficul¬
tatem ꝙ et gor quos ipẽ testituerat
proptetea ꝙ tam longo spacio multa
uit noq illis aclum neq his saitisfieri
quoꝵ illa fuerant opottere ¶Crĩ gͥsta¬
tuisset opꝰ ẽẽ ad eam tem cõstituẽdã
pecuia. alexandriã se ꝓficisci uelle dixit
remq integram ad siĩ reditũ uissit¬

Expanded text:
etiam saeculis ante possessum, qui nullum habuit, habeat, qui autem habuit, amittat? Ac propter hoc iniuriae genus Lacedaemonii Lysandrum sed etiam reliquam Graeciam evertit contagionibus malorum, quae a Lacedaemoniis profectae manarunt latius. Quid? nostros Gracchos, Ti. Gracchi summi viri filios, Africani nepotes, nonne agrariae contentiones perdiderunt? At vero Aratus Sicyonius Sicyonem clandestine introitu urbe est potitus, cumque tyrannum Nicoclem impro exsules, qui locupletissimi fuerant eius civitatis, restituit remque publicam adventu suo liberavit. Sed cum magnam ateret in bonis et possessionibus difficultatem, quod et eos, quos ipse restituerat, propterea quod tam longo spatio multa vit neque illis adimi nec iis non satis fieri, quorum illa fuerant, oportere. Cum igitur statuisset opus esse ad eam rem constituendam pecunia, Alexandream se proficisci velle dixit remque integram ad reditum s
Abbreviated transcription (Latin):
offitioꝵ excellat qd teneat᷑ hoiũi societate
¶Et em̃ cognitionẽ prudentiamq sequet᷑
ꝯsiderata actio. Ita fit ut agete ꝯside¬
rate pluris sit qͣ cogitare prucdentꝰ/.
atq hec quidem hacto patafactus est¬
eĩ locus ipe ut nõ difficile sit ĩ exquiretiͦ
offiõ qd cuiq sit ꝓponend uidere¶ Iñ ip̃a

Expanded text:
officiorum excellere, quod teneatur hominum societate. officiorum excellere, quod teneatur hominum societate. Etenim cognitionem prudentiamque sequetur considerata actio; ita fit, ut agere considerate pluris sit quam cogitare prudenter. Atque haec quidem hactenus. Patefactus enim locus est ipse, ut non difficile sit in exquirendo offi
Abbreviated transcription (Latin):
consequi. sine aliis atq efficere nõ possimꝰ
id circo istam ẽẽ cũ hoĩbus cõĩtatem et
ꝑtinent quasi uirgula diuina ut aiũt
suppeditarentur tñ pelitus optimo quisq
ingenio negotiis oĩbus omissis totũ se
ĩ cognitione et sciã collocaret ¶ Noñ est
ita. Na et solitudnie fugeret et sociui¬
sui stuclii queretet: tũ docere tũ discere
Ualet anponenduĩ est illi offitio qđ ĩ cog¬
nitione et sciã ꝯtinetur¶Illud forsitan
querendũ sit nui hec coĩtas / q̃ maxiẽ
est apta ne sit ẽt moderationi et mode¬
stie semꝑ anponendũ¶Non placet st̃
emĩ quedam ꝑtim ita feda ꝑsi. ita flagi¬
tiosa ut ea nc ꝗẜuande quidem patrie
cã sapiens facturus sit. Ea possidamꝰ
colligit ꝑ multa ita tetra st̃ qui& ita obsce¬
na ut cdictu quoq uidrantur turpia. Hoc
dere tpiis ut intersit teĩ pri. quicqͣ illoꝵ
facere sapientem. Quate hoc quideri ef¬
fectu sit ĩ offitiis deligendis ut genus

Expanded text:
consequi sine aliis atque efficere non possemus, idcirco initam esse cum hominibus communitatem et pertinent, quasi virgula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et scientia collocaret. Non est ita; nam et solitudinem fugeret et socium studii quaereret, tum docere tum discerevalet, anteponendum est illi officio, quod cognitione et scientia continetur. Illud forsitan quaerendum sit, num haec communitas, quae maxime est apta naturae, sit etiam moderationi modestiaeque semper anteponenda. Non placet; sunt enim quaedam partim ita foeda, partim ita flagitiosa, ut ea ne conservandae quidem patriae causa sapiens facturus sit. Ea Posidonius collegit permulta, sed ita taetra quaedam, ita obscena, ut dictu quoque videantur turpia. Haec dere tempus, ut intersit rei publicae quicquam illorum facere sapientem. Quare hoc quidem effectum sit, in officiis deligendis id genus
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosum
etiam qualem hoĩe honorati et printi¬
pis domũ placeat ẽẽ cuius finis et
usus ad quem accõmodaticla est ediffi¬
candi descriptio et tñ ad hibenola co¬
moditatis dignitatis et clilligentia/.¬
Gaio¶ Macto octauio ꝗ primus ex
illa famula factus est honori fuisse
latum. putabatur ¶Hant scautus de¬
molitus accessionem adiũxit edibus¬
¶ Itaq ille ĩ suam cdomũ ꝯsulatũ attulit¬
filius ĩ domũ multiplicatam nõ repul¬
sem solũ reꝑtulit sed ignoniam et ca¬
lamitatem¶ Ornanda est em̃ clignitas
domo nõ excdomo tota quetenda nͦ
domo dñe sed chio domus honestanda
est. Et ut ĩ ceteris hñda est ratio/ non
adirittenda hoiui cuiusq mõi multi¬
tudo alhibenda est tura laxitatis/.¬
¶ Alitet ampla clomus dedecori dnõ sepe
fuit si est ĩ ea solitudo. Et maxĩe si aliquañ
alio dno solita est frequentati¶ Odiosĩ
quidem his tpr̃ibus ĩ multis licet dice
modui sumptu et magnificencia pto¬

Expanded text:
gloriosum.gloriosum.dicendum est etiam, qualem hominis honorati et principis domum placeat esse, cuius finis est usus, ad quem accommodanda est aedificandi descriptio et tamen adhibenda commoditatis dignitatisque diligentia. Cn. Octavio, qui primus ex illa familia consul factus est, honori fuisse latum putabatur; hanc Scaurus demolitus accessionem adiunxit aedibus. Itaque ille in suam domum consulatum primus afilius, in domum multiplicatam non repulsam solum rettulit, sed ignominiam etiam et calamitatem. Ornanda enim est dignitas domo, non ex domo tota quaerenda, nec domo dominus, sed domino domus honestanda est, et, ut in ceteris habenda ratio non admittenda hominum cuiusque modi multitudo, adhibenda cura est laxitatis; aliter ampla domus dedecori saepe domino fit, si est in ea solitudo, et maxime, si aliquando alio domino solita est frequentari. Odiosum quidem his temporibus in multis licet dicermodum sumptu et magnificentia pro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ẜmonẽ conferimus et ueteri et clili¬
gete uideamur
Biurgationes et nõnũꝙ incidũt
necessate ĩ quibus utendũ est for¬
tasse et uotis ꝯtentione maiore
et xboꝵ grauitate acriore. Iol agendũ
est et ne ut ea facere uileamur/ ⁊rati¬
imo beniuoli¶ Sed ut ad urendũ et secañ
sit ad hoc genus casticandi raro ĩiutiq
ueniamꝰ. nͨ unqͣ nisi necessatio si
Ita ꝓcul ab sit cũ qua ul recte fieti nl
ꝯsiderate põt ¶ Nagna aũt ꝑte clemẽti
castigatione licet uti grauitate tñ ad¬
uicta ut seueritas ad hibeatut et ꝯtu¬
melia reꝑitur ¶ Atq et̃ illud ip̃m̃ quod
¶Rectũ autẽ est et ĩ illis ꝯtentionibus
que cũ inimicissimis fint et̃ si nobis
incligna audiamus / tnĩ grauitatem
retrnere iracimdicaam pellere ¶Que
em̃ cũ aliqua ꝓbatione fint ea nec
constanter fieti possunt nec his qui
de se ipo p̃dicate falsa p̃sertim et cui
rerisione audientiũ imitati militem

Expanded text:
scum sermonem conferemus, et vereri et diliscum sermonem conferemus, et vereri et diligere videamur. Obiurgationes etiam non numquam incidunt necessariae, in quibus utendum est fortasse et vocis contentione maiore et verborum gravitate acriore, id agendum etiam, ut ea facere videamur irati. Sed, ut ad urendum et secandum, sic ad hoc genus castigandi raro invitique veniemus nec umquam nisi necessario, si ira procul absit,cum qua nihil recte fieri, nihil considerate potest. Magnam autem partem clementi castigatione licet uti, gravitate tamen adiuncta, ut severitas adhibeaturetcontumelia repellatur, atque etiam illud ipsum, quod Rectum est autem etiam in illis contentionibus, quae cum inimicissimis fiunt, etiamsi nobis indigna audiamus, tamen gravitatem retinere, iracundiam pellere. Quae enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, qui de se ipsum praedicare falsa praesertim et cum irrisione audientium imitari militem
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẜmo/ ĩ quo soccatici maxĩe excellũt
leius minimeq ꝑtinax ansit ĩeo lepos¬
¶ Nẽc uero tanꝙͣ ĩ possessionẽ suam ue¬
nerit excludat alios ¶Sed cũ teliquis
nũꝙ utendũ putet /¬
Cuideat in pͥmris quibus detebꝯ
loquatur si seriis seueritatem ad¬
libeat si iocosis leporem ĩ pͥimis p̃uideat
ne ẜmo aliquod uiciũ iudicet ĩ esse moribꝰ
¶Quod maxiẽ tñ solet euenire cũ studiose
de absentibus detrabendi cã aut ꝑridiculũ
aut seuere aut maleclice ꝯtumelioseq dr̃
sticis/ negotiie/ aut de te pi. aut de attiũ
stuoliie atq doctima ¶Danda igitur
similit᷑ delictamur¶ Aiãduettenlum
est ẽt quatenꝰ ẜmo delectatione heãt
Ut ĩ cipiendi tõ fuerit ita sit desmẽdi
modus/. Sed quõ ĩ oĩ uita rectissime
p̃cipiturs ut ꝑturbationes fugiamus i.
pigritia / aut ignauia aĩ aut tale aluid
appareat ¶Maxiẽq caueñ est ut eos ꝗbꝰ¬

Expanded text:
hic sermo, in quo Socratici maxime excellunt, hic sermo, in quo Socratici maxime excellunt, lenis minimeque pertinax, insit in eo lepos; nec vero, tamquam in possessionem suam venerit, excludat alios, sed cum reliquis numquam utendum putet, ac videat imprimis quibus de rebus loquatur: si seriis, severitatem adhibeat; si iocosis, leporem inprimis provideat, m aliquod indicet inesse in moribus; quod maxime tum solet evenire, cum studiose de absentibus detrahendi causa aut per ridiculum aut severe maledice contumelioseque dicsticis negotiis aut de re publica aut de artium studiis atque doctrina. Danda igitur similiter delectamur. Animadvertendum est etiam, quatenus sermo delectationem habeat, et, ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus. Sed quo modo in omni vita rectissime praecipitur, ut perturbationes fugiamus, idpigritia aut ignavia aut tale aliquid appareat, maximeque curandum est, ut eos, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
scio. an possint / hec quoq esse Sed discẽ¬
tiui studiis ĩ uenientur magc̃ĩ huic aũt
qui studeanit st̃ nulli AlRhetoor turba te¬
ferta om̃a ¶Quanqͣ que uerboꝵ sen¬
tentiꝵ q p̃cepta st̃ eadem ad ẜmonẽ
ꝑtinebunt :
Ed cũ or̃onis uidicem hemus
uocem ĩ uoce aũt duo sequam
Ut clata sit ut suauis uttunq om̃o a
nã petendũ est. Uer alteꝵ exercitatio au¬
gebit altoꝵ mutatio ptesse loquentiũ et leuitꝰ¬
nichil fuit ĩ catulis ut eos exquisito uidi¬
tio put ates uti litetaꝵ ¶Euanqͣ erant
lit̾ati sed et alii hi aut̃ optime uti lingua
latia putabantur¶ Sõnus autem erat
dulcis ltẽ nõ expresse neq optesse ne aut
obscuruĩ esset aut et̃ putridũ siue conten¬
tione. uox nec langueus ne canora
Uberior or̃o lucii crassi nͨ minus faceta
sed bñ loquendi de catulis opino non
gne clicendi ꝯtentiones alioꝵ ẜmone ui¬
oñ te quid deceat exquirim. ¶Sit ergo

Expanded text:
scio an possint haec quoque esse. Sed discenscio an possint haec quoque esse. Sed discentium studiis inveniuntur magistri, huic autem qui studeant, sunt nulli, rhetorum turba referta omnia; quamquam, quae verborum sententiarumque praecepta sunt, eadem ad sermonem pertinebunt. ed cum orationis indicem vocem habeamus, in voce autem duo sequamur, ut clara sit, ut suavis, utrumque omnino a natura petundum est, verum alterum exercitatio augebit, alterum imitatio presse loquentium et leniteNihil fuit in Catulis, ut eos exquisite iudicio putares uti litterarum, quamquam erant litterati; sed et alii; hi autem optime uti lingua Latina putabantur; sonus erat dulcis, litterae neque expressae neque oppressae, ne aut obscurum esset aut putidum, sine contentione vox nec languens nec canora. Uberior oratio L. Crassi nec minus faceta, sed bene loquendi de Catulis opinio non genere dicendi contentiones aliorum sermone viomni re quid deceat exquirimus. Sit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rebus mediocritas optima est ¶Caren¬
dũ est aut ne aut tarclitatibus ut amur
simtiles ẽẽ uideamur/ aut ĩ uestinatiombꝰ
suscipiamꝰ nuias celeritates ¶ Quecũ
fuint anelitꝰ mouent᷑. ułtus mutant᷑
ota totquentut ex quibus magna sig¬
mficacio fit non ad esse constanciam
sed multo magis elaborandĩ est ne
aĩmi motus a naͣ recedant ¶Euod
assequeniuir si cauebimꝰꝰ ne ĩ ꝑturbatio¬
nes / atq exanimationes ĩcidamus et
Et si attentos aiõs ad decotis ꝯẜuationem
tenebimꝰ
Otus aut̃ aioꝵ duplices st̃ altĩ¬
sunt cogitacionis. alteti appetitus. Cogi
est aũt ut cogitatione ael tes ꝙ̃ optimas
utamut appetitũ tõm obedientem p̃beamꝰ
Tquonam magna est uis otõnis
eaq duplex ¶Nam altera est ꝯtẽ¬
nome altera ẜmonis. Contentio cdiscep¬
tatiombus tribuatur iudicioꝵ concionũ¬
et senatus sermo ĩ criculis et disputatio¬
nibus et cõgressionibus familiaꝵ uerset᷑

Expanded text:
rebus mediocritas optima est, Cavenrebus mediocritas optima est, Cavendum est autem, ne aut tarditatibus utamur iferculis esse videamur: aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, oratorquentur: ex quibus magna significatio fit, non adesse constantiam. 4. Sed multo etiam magis elaborandum est, ne animi motus a natura recedant. Quod assequemur, si caverimus, ne in perturbationes, atque examinationes incidamus, et si attentos animos ad decori conservationem tenebimus. Motus autem animorum duplices sunt, alteri cogitationis, alteri appetitus. Cogitest igitur, ut cogitatione ad res quam optimas utamur, appetitum rationi oboedientem praebeamus. Et quoniam magna vis orationis est, eaque duplex, altera contentionis, altera sermonis, contentio disceptationibus tribuatur iudiciorum, contionum, senatus, sermo in circulis, disputationibus, congressionibus familiarium verse
Abbreviated transcription (Latin):
oratoribi isq concedendũ est Ut eis hec apta
sint nobis dissoluta s scẽnicoꝵ quid mos
tm̃ ht̃ ueteris discipline uerecũdiam ut in
scenã siue subligaculo ꝓdeat nemo. Uerent᷑
em̃ ne. si quo casu euenerit ut corporis ꝑtes
generi nõ lauantur. Retinencla est igit̾¬
et duce ¶Cũ aut pulcritudinis duo gnã
sit uenustatem muliebrem dicete debemꝰ
dignitatem uirilem¶ Er̃go et a forma te¬
moueantur oĩs uiro nõ dignus ornatus
et huic simile uiciũ in gestu motuq caue¬
atur ¶ Nam et palestrici motus sepe sũt
ocliosiores et hyistrionũ nonulli gestus
meptiis uatant /. et ĩ utroq gne que suĩt
recta et simplicia laudantur. forme
aut̃ lignitas coloris bomibate tuenda ẽ
colotq exercitatiomibus corporis.
Dribencla p̃terea mũdicia est¬
nõ odiosa neq exquisita uimis
sed tm̃ que fugiat agrestem et
umanã negligentiam ¶Eadem tatio ẽ¬
adhibenda uestitus ĩ quo sicut ĩ plerisq

Expanded text:
oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta sint, nobis dissoluta. Scaenicorum quidem mos tantam habet vetere disciplina verecundiam, ut in scaenam sine subligaculo prodeat nemo; verentur enim, ne, si quo casn evenerit, ut corporis partes generi non lavantur. Retinenda igitet duce. 3. Cum autem pulchritudinis duo generdignitas: venustatem muliebrem ducere debemus, dignitatem virilem. Ergo et a forma removeatur omnis viro non dignus ornatus, et huic simile vitium, in gestu motuque, caveatur, nam et Palaestrici motus saepe sunt odiosiores, et histrionum nonnulli gestus ineptiis non vacant: et in utroque genere; quae sunt recta et simplicia, laudantur, Formae autem dignitas coloris bonitate tuenda est, color exercitationibus corporis. Adhibenda est praeterea munditia non odiosa, neque exquisita nimis, tantum quae fugiat agrestem, et in humanam negligentiam. Eadem ratio est habenda vestitus, in quo sicut in plerisque
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que em̃ nã occultauit/ eacdem ome qui
setna mente st̃ remouent ab oculis ip̃iq
neccessitati dant oꝑam ut quã occultissiẽ
pareant quaꝵ q ꝑtinet corporis usus
Itaq nͨ actio reꝵ illaꝵ aꝑta petulantia
uacat nc oronis obscentas ¶Nec ueto
audiendi st̃ Ciuici aut si fuerint stanci
pene ciuici ꝗ reprehendiĩt et irrident
ꝙ ea q̃ turpia nõ sint uerbis flagitiosa
dicamue¶ Ila aũt q̃ tutpia sint noĩbus
appellem ꝯ suis Lattocinati fraudate ad¬
ulterate tuirpe est re sed dicit᷑ nõ obscene
liberis date oꝑam re honestam est noĩe
uerecũdiã disputant᷑ ¶Nos aut nãm
sequamut et abõi quod abhortet oculoꝵ
autiũ q ꝯprobatione fugiannis Stat ꝰ
incessus/ sessio accubato uuiltus occrili/
manuu motus teneant illud decoꝵ.¬
¶ Sũibus ĩ rebus duo maxĩe st̃ fugienda
nequid efferatũ aut molle et ne quid
durũ aut rusticũ sit¶¶Nec uero/ hyscciombꝰ

Expanded text:
Quae enim natura occultavit, eadem omnes, qui Quae enim natura occultavit, eadem omnes, qui sana mente sunt, removent ab oculis ipsique necessitati dant operam ut quam occultissime pareant; quarumque partium corporis usus Itaque nec actio rerum illarum aperta petulantia vacat nec orationis obscenitas. Nec vero audiendi sunt Cynici, aut si qui filerunt Stoici paene Cynici, qui reprehendunt et irrident, quod ea, quae turpia non sint, verbis flagitiosa ducamus, illa autem, quae turpia sint, nominibus appellemus suis. Latrocinari, fraudare, adulterare re turpe est, sed dicitur non obscene; liberis dare operam reverecundiam disputantur. Nos autem naturam sequamur et ab omni, quod abhorret ab oculorum auriumque approbatione, fugiamus; status incessus, sessio accubitio, vultus oculi manuum motus teneat illud decorum. Quibus in rebus duo maxime sunt fugienda, ne quid effeminatum aut molle et ne quid durum aut rusticum sit. Nec vero histrionibus