comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitur anno iꝑii sui fe¬
cit grande cõninum cũc¬
tis principib et pueris
sius fortissimis ꝑsarum
et medoꝵ unditis et pre¬
fectis prouinciarum co¬
ram se. ut ostenderet di¬
uicias glorie regin sui ac
magnitudinem atq iac¬
tanciam potencie sue ml¬
to tempore: centum uĩde¬
licet et octoginta dieb.¬
plerentur dies
consill. iuitaiit omnẽ
populum qui ĩuentus
est susis a maximo uisq
ad minumnu. et septem̃
diebus iussit cõuiuium
preparari in uestibulo or¬
si et nemoris quod regio
sultu et manu consitum e¬
rat. Et pendebant ex om¬
n parte tentoria aerii co¬
loris et carpasinis et ia¬
cinthims sustentata fum¬
bus bissis atq purpu¬
reis qui eburneis cirtulis
inserti erant et columpni
marmoreis fulciebantur.
aurei et argen¬
tei suꝑ paiumentũ sina¬
ragdĩnum et uario stra¬
tum lapide dispositi erãt
qd̃ mira uarietate pictu¬
ra decorabat. Bibebant
autem qui ĩuitati erãt
aureis poculis: et aliis
atq aliis uasis cibi infe¬

Expanded text:
fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo tempore centum videlicet et octoginta diebplerentur dies convivii invitavit omnem populum qui inventus est Susis a maximo usque ad minimum et septem diebus iussit convivium praeparari in vestibulo horti et nemoris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et cis fulciebantur. aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant autem qui invitati erant, aureis poculis, et aliis atque aliis vasis cibi infe
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. Respõdẽs
uuus de turba: dixit ad
ihesum. Magister: actu¬
li filium meu̾m ad te ha¬
lentem spiritum mutum
Qui ubicũq apprehende¬
rit eum allidit eum et
spumat et stridet dentib
e arescit. Et reliqua.¬

Expanded text:
tempore: respondens unus de turba dixit ad Jhesum: Magister attuli filium meum ad te habentem spiritum mutum qui ubicumque apprehenderit allidit eum et spumat et stridet dentibus et arescit. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
Ui audito ser¬
mone huuismo¬
di. temptauit eos dies
decem. Post dies autẽ
decem apparuerunt ul¬
tus eorum meliores et
corpulenciores pre om¬
nibus pueris qui ues¬
cebantur cibo regio. Por¬
ro malasar tollebat cỹ¬
baria et uinum potus
eorum: dabat qz eis le¬
guina. Pueris autẽ
hiis dedit deus sciẽciã
et disciplinam in om̃ĩ
ubro et sapiencia. Da¬
meli autem intelligẽ¬
ciam omnium iusioñ
et sompniorum. Com¬
pletis itaq diebus pͥ
quos dixerat ut intro-¬
ducerentur: introdux
cos prepositus eunuco¬
rum in conspectu nabu

Expanded text:
ui audito sermone hujuscemodi, tentavit eos diebus decem. Post dies autem decem, apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malassar tollebat cibaria, et vinum potus eorum: dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. Completis itaque diebus, post quos dixerat rex ut introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in co
Abbreviated transcription (Latin):
cias. hymnꝰ
Signus proles
io quem gessit peꝑit¬
Quirgo migins fest
canimus tropheum
accipe uotum  es
tua uirgo dupplici bea¬
ta sorte dum gessit fra¬
gilem domare corporis
sexum domuit cruẽtũ
corpore sedum ¶Iande
nec mortem nec ami¬
ca mortis sena penarũ
genera pauescens san¬
gumne fuso meruit sa¬
cratum scandere celu.
uius obtentu d̾s
alme nostris ꝑce iam
culpis uicia remictens
quo tibi puri resonemꝰ
alinum pectoris hym¬
mini ¶loria patrige¬
inte q proli et tibi cõ¬
par utriusq semꝑ spi¬
ritus aline deue inuiꝰ

Expanded text:
ia. Hymnus. Virginis Proles, go quem gessit, peperitque Virgo; Virginis festum canimus, trophaeum, Accipe votum. Haec tua Virgo duplici beata Sorte, dum gessit fragilem domare Corporis sexum, domuit cruentum Corpore saeclum. Inde nec mortem, nec amica mortis Saeva poenarum genera pavescens, Sanguine fuso meruit sacratum Scandere coelum. Hujus obtentu, Deus alme, nostris Parce jam culpis, vitia remittens; Quo tibi puri resonemus almum Pectoris hymnum. Gloria Patri, genitaeque Proli, Et tibi compar utriusque semper Spiritus alme, Deus unus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi plurib ãminciare
uerba salutis et sua os
lius ã miraculorum p̾¬
coniis aliemun atq mi¬
nine uideretur: transe¬
unte illo ꝑ mediam sa¬
mariam et galileam et
ingrediente quoddam
caltellum: occurrerunt
ei decem uiri leprosi. Ita
erant legis decreto et cõ¬
mumi domorum uel ur¬
bium cohabitacione dis¬
creti

Expanded text:
i plurimis annuntiare verba salutis, et sua ostlius a miraculorum praeconiis alienum atque immune videretur, Transeunte illo per mediam Samariam et Galileam, et ingrediente quoddam castellum, occurrerunt ei decem viri leprosi, ita ut erant legis decreto a communi domorum vel urbium cohabitatione discreti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusserat statuam factuˢ
est mons magnus: et ĩ¬
pleuit uniuersam terrã
Hoc est sompnium. Int̾¬
pretacionem quoq eius
dicemus coram te rex Tu
rex regum es: et deus ce¬
li regnum et fortitudinẽ
et imperium et gloriam
dedit tibi. et omina in qui¬
bus habitant filii hom̃.
et bestie agri uolucres q
celi dedit in manu tua et
sub diccione tua unuiersa
constituit. Tu ergo es rex
Tpost te consur
bit uniuerse terre. Et reg¬
num quartum erit uelut
ferreum. Quomodo fer¬
rum cõminuit et domat
omnia: sic cõminuet et
conteret omma hec. por¬
ro quia uidisti pedum et
digitorum ꝑtem testeaur
figuli et ꝑtem ferream:
regnum diuisum erit qd̃
tamen de plantario ferri
orietur. Secundum qd̃
iudisti ferrum mixtũ tes

Expanded text:
percusserat statuam, factus percusserat statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Hoc est somnium: Interpretationem quoque ejus dicemus coram te, rex. Tu rex regum es: et Deus coeli, regnum, et fortitudinem, et imperium, et gloriam dedit tibi: Et omnia in quibus habitant filii hominum: et bestias agri, volucres quoque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit; tu es ergo t post te consurgbit universae terrae. Et regnum quartum erit veluti ferrum: quomodo ferrum comminuit et domat omnia, sic comminuet et conteret omnia haec, ro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum tes
Abbreviated transcription (Latin):
que uentura sunt nouis¬
simis temporibus. Sõp¬
nium tuum et uisiones
capitis tui in cubili tuo
huiuscemodi sunt. Tu
post hec
dit tibi q̃ uentura sunt¬
.Michi quoq non in sa¬
piencia q̃ est in me pluᷤ
ꝙ in cunctis uiuentib
sacramentum hoc reue¬
latum est: sed ut inter¬
pretacio regi manifesta
fieret. et cogitaciones
mentis tue scires. Tu
rex uidebas et ecce qua¬
si statua una grandis.
Statua illa magna et
statura sublimis stabat¬
contra te: et intuitus eiꝰ
erat terribilis. Quius
statue caput ex auro op¬
timo erat: pectus autẽ
et brachia de argento. Por¬
ro uenter et femora ex e¬
re: thibie autem ferree
ferrra: quedam fictilis.
Uidebas ita donec abscisꝰ
mambus: et ꝑcussit sta¬
tuam in pedibus eius fer¬
reis et fictilibus et cõmi¬
nuit eos.
Unc contrita.
sunt ꝑiter ferrũ
testa es argentum et au¬
rum: et redacta quasi m
fauillam. Estiue auree
q̃ rapta sunt uento nul¬
lusqz locus inuentus ẽ¬
in eis. Lapis autem qui

Expanded text:
quae ventura sunt novisquae ventura sunt novissimis temporibus somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo huiuscemodi sunt tu rpost haecdit tibi quae ventura sunt. Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabatcontra te, et intuitus ejus erat terribilis. Hujus statuae caput ex auro optimo erat, pectus autem et brachia de argento, porro venter et femora ex aere. Tibiae autem ferreae, ferrea, quaedam fictilis. Videbas ita, donec abscisus manibus: et percussit statuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos. Tunc contrita sunt pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum: Et redacta quasi in favillam aestivae areae, quae rapta sunt vento: nullusque locus inventus est eis: Lapis autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
egna atqz cõsti¬
tuli. Dãt sapienciam
sapientibus. et scienciã
intelligentib disciplima
Ip̾e reuelat profunda
et abscondita: et noui
in tenebris constituta.
et lux cum eo est. Tibi de¬
us patrum nr̃orum con¬
fiteor te qz laudo qr sapi¬
enciam et fortitudinen
dedisti michi. Et nunc
ostendisti michi que ro¬
gauimus te: qr sermo¬
nem regis apiusti nobi
Post hec dãmiel ingres¬
sus ad arioth quem con¬
stituerat rex ut ꝑderet
sapientes babilonis. et¬
sic ei loquutus est. Sa¬
pientes babilonis ne
pdas. Introduc me n
conspectu regis: et solu¬
cionem regi narralo lẽ¬
festinus introdu¬
xit dallielem ad regem
dit rex et dixit dameli
cui nomen erat bathasar
Putas ne uere potes il¬
indicare sompnium qd̃
uidi et interpretacionẽ
eius. Et respondit dam¬
el corain rege et ait. mi¬
sterium qd̃ rex interro gat
sapientes et magi et a¬
noli et aruspices neque¬
unt indicare regi. Sed
est deus in celo reuelans
nuisteria qui indicauer̃t
tibi rex nabuchodonosor

Expanded text:
atque constituit: dat sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam: Ipse revelat profunda, et abscondita, et novit in tenebris constituta: et lux cum eo est. Tibi, Deus patrum meorum, confiteor, teque laudo: quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi: Et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te, quia sermonem regis aperuisti nobis. Post haec Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas; introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tufestinus introduxit Danielem ad regem,dit rex, et dixit Danieli, cujus nomen erat Baltassar: Putasne vere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Et respondens Daniel coram rege, ait: Mysterium, quod rex interrogat, sapientes, magi, et rioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi rex Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt mulieres et na¬
Ds et peccora possederũt
uerunt ciuitatẽ
Auid muro magno et
firmo et turrib firmis
et facta est illis ĩ arcẽ.
Et posuerunt illic gen¬
tem peccatoꝵ uiros im¬
quos: et conualuerũt
in ea. Et posuerunt ar¬
ma et escas et congrega¬
uerunt spolia iherusalẽ
et reposuerũt illic. et fã
sunt in laqueum mag¬
num. Et factum est hoc
ad insidias sanctificaci¬
oni: et in dyabolum ñg¬
num in ismel

Expanded text:
xerunt mulieres et naxerunt mulieres et natos et pecora possederunt verunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
Caccepit argen¬
tum et aurum
et liala foncupiscibilia et
accepit thesauros ocultos
quos ĩuenit: et sublatis
omnib ab iit in terram
suam. et fecit cedem hoĩ¬
nuu et loquutus est su¬
ꝑbia magna. et factus ẽ
planctus magnus ĩ isra¬
el: et in omni loco eorũ.
Et ĩgemuerunt pinicipeᷤ
et semores iuuenes et uͥ¬
gines infirmati sunt: et
speciositas mulierum ĩ¬
mutata est. Omnis ma¬
ritus sumpsit lamentũ:¬
et qui sedebant in thoro
maritali lugebant. lc̾ iiͣ.¬
Ccõmota est ter
tes m ea: et miiuersado
mus iacob induit confu¬
sionem. Et post duos ã¬
nos dierum misit rex pͥn¬
cipem tributorum in cr¬
uitates uda et uenit ihe¬
rusalem cum turba nig¬
na et loquutus est ade¬
os uerba pacifica ĩ dolo
et crediderunt ei. Et ir¬
ruit suꝑ ciuitatem repẽ¬
te et ꝑcussit eam plaga
et ꝑdidit populum mul¬
tum̃ ex israel. Et accepͣ
spolia ciuitatis et succẽ¬
dit eam igni et destrux̃
domos eius et uiros eiꝰ
ĩ circuitu: et captinas du¬

Expanded text:
accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est tertes in ea et universa cob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas du
Abbreviated transcription (Latin):
Imul eciam nou
testamenti futurs
predicatorib auctoritatẽ
preferebat: quatinus uͥ¬
bum salutis domnnis⁊
subuectis liberis et seru
bus uerbum uite mĩcia¬
bant. humaintatis oble¬
quia non refugerent ex¬
hiberi digno cõmercio: ut
quib spiritualia semmas
eorum carnalia metant

Expanded text:
imul etiam Novi Testamenti futuris praedicatoribus auctoritatem praeferebat, quatenus verbum salutis dominis et subjectis, liberis et serviibus verbum vitae nuntiabant, humanitatis obsequia non refugerent exhiberi sibi digno commercio, ut quibus spiritualia seminant, eorum carnalia metant
Abbreviated transcription (Latin):
gate sunt gentes ĩ multitu¬
dine ut dimicent contra noᷤ
et ignoramus quid agere de¬
beamus. Domine deus ad
te sunt oculi mĩ ne ꝑeamꝰ¬

Expanded text:
gatae sunt gentes in multitudine, ut dimicent contra nos, et ignoramus quid agere debeamus. Domine Deus, ad te sunt oculi nostri, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
Tut sapienciam
habens obtulit sa¬
cuillilan dedicacionis et
consũmacionis templi.
sicut et moyses orabat ad
dominum et descendit ig¬
nis de celo et consumpsit
holocaustum. Dixit mo.¬
yses eo quod non sit mũ¬
datum quod erat pro pec¬
cato: et consumptum ẽ
simliter. Et salomon
octo dieb celebrauit de¬
dicacionem. Infereban¬
tur autem in descripcio¬
nibus et cõmentarus
neenne hec eadem.¬

Expanded text:
ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
falsum regem fecerant
pronicteret fidem. Hec
emm erat simulata occa¬
sio: quia oumes cum sa¬
odericum fuisse defuictũ¬
nucis et fratrib qͣm mi¬
dui me deus in hac uita
pocius in mortem offerre
qͣm ammam pro infideli¬
tate turpiter demidare.
Uo hiis auditis
responlĩs cum telorumia¬
culis et cum incendio
festinanter undiq stu¬
debant irrumꝑe cuuta¬
tem. Ipłe autem unnuer¬
sis fratrib ualedicens:
panis et um ꝑticipacio¬
ne cõmunicans. eorũ¬
q dubia corda confirmã
suam eis ut xp̃s discipu¬
lis memoriam passioniꝰ
cõmendans: ad portarũ
aditus prexit intrepidꝰ
aptis q claustris se obtu¬
lit mo ciibus inimicis
rii uero gauisi
tanquam ouem m̃ocuã

Expanded text:
falso regem fecerant, promittere fidem. Haec enim erat simulata occansio, quia omnes cum saadserebant fuisset defunctumicis et fratribus quam iniquodusque me Deus in hac vita potius in morte offerre, quam anima per infidelitatem turpiter denudare'.  his auditis responsis, cum telorum iacula, cum incendia festinanter undique insistebant inrumpere civitatem. Ipse vero universis fratribus vale dicens, panes et vini participatione communicans eorumque dubia corda confirmans, suam eis ut Christus discipulis memoriam passionis comendans, ad portarum aditus perrexit intrepidus, apertisque claustris, spontae se obtulit pro civitate inimicis. rii vero gavisi tamquam ovem
Abbreviated transcription (Latin):
O qͣm gloriosus es egregie mͣr¬
tempsisti et celi ianuam exl¬
tans petisti modo uictor ful¬
ges in uirtute celesti. ideo
supplices exoramus ut inter¬
cedas pro nobis ad dominũ
deum nostrum. cpłin Be

Expanded text:
O quam venerandus es, egregie Gertempsisti, et coeli januam exsultans petisti! Modo victor fulges in virtute coelesti, ideoque supplices te exoramus, ut intercedas pro nobis ad Dominum Deum nostrum. Factaque
Abbreviated transcription (Latin):
Anctus itaq dy¬
disins qui tradeute bea¬
to demente petri aposto¬
li successore uerbi dium
semina gentibus ꝑturien
lore fidei inflaminatus
accessit. et parisius dũo
ducente ꝑueuit. Non ue¬
ritus incredule gentis ex¬
petere feritatem: qr uir¬
tutem suam preteritarũ
penarum recordacio robo¬
metuerat esse confessor
non cunctatus est trua¬
bus populis accedere pͥ¬
dicator.

Expanded text:
anctus igitur Dionisius, qui tradente beato Clemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturiendlore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio robomeruerat esse confessor non cunctatus est trucibus populis accedere praedicator.
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ergo locũ
dei famulus ele¬
ecclesiam quam nec du¬
ex more constituit. pro¬
latis qz ꝑsonis honorẽ
Inctus¬
sinuare quem nouerat
eisqz ominibus et mise¬
ante ponens. paulatim
sociabat deo quos dyabo¬
Ao subtrahebat¬
Antas eciam ꝑ
illum dominus
digiabutur cxercere uir¬
tutes: ut rebellium cor¬
da gentilium non minꝰ
miraculis ꝙͣ predicacio¬
uibus obtineret. Miro¬
q modo inherini uiro
non ualebat plebs arm̃¬
ta resistere. Subdebat
cordis compunccione

Expanded text:
unc ergo locum Dei famulus exeecclesiam, illis quae necduex more constituit, probatasque personas honore Cinctussinuare, quem noverat, ejusque omnibus et judanteponens, paulatim sociabat Deo quem diabolo subtrahebatantas etiam per illum Dominus dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat cordis compunctione
Abbreviated transcription (Latin):
Bat enimi mẽo¬
ratus ebroynus
ita caspiditatis fasce sus¬
census et ambicion pes¬
cume deditus: ut illi cora
co iistam causam tantũ
haberent. qui plus peccu¬
me deculissent. Sanctu
itaq leodegarium ep̃m
ideo habebat suspectum:
quia eum superare non
ualebat uerbo nec adula¬
cione ut ceteri impendebat
officun. et contra om̃s
minas suas eum cogno¬
uerat ꝑmanere intrepi¬

Expanded text:
at enim memoratus Ebroinus ita cupiditatis face succensus et in ambitionem pecuniae deditus, ut illi coram eo iustam causam tantum haberent, qui plus pecuniam detulissent. Cuitaque Leodegarium episcopum ideo habebat suspecum, quia eum superare non valebat in verbo, nec adulationis ut ceteri ei inpendebat obsequium, et contra omnes minas suas semper eum cognoverat permanere intrepi
Abbreviated transcription (Latin):
urbe felix ni pace conuersa
retur ep̃s: postqͣm omnia
q̃ dirupta fuerant innoua¬
rat et in duums officiis
dericos erudierat predica¬
cione qz sua ad celestia po¬
pulum cõmouerat et ele¬
mosmarum largitate pau¬
peres refouerat cum in di
custodiendis mandatis
eius ammus esset inten¬
tus. ita fuit efficax illuiꝰ
uoluntas in ominbus
ut queqz implere decreu¬
sset: ei a domino absq
difficultate tribueretur
effectus. R̾ Tanquam

Expanded text:
elix in pace conversavit episcopus, postquam omnia quae deruta fuerant innovassit et in divinis offitiis clericos erudisset praedicationemque assiduus caelestia populum commoneret, elymosinarum largitate pauperes refoveret et in Dei custodiendis mandatis eius animus esset totus intentus, ita fuit efficax illius voluntas in omnibus, ut quaeque implere decrevisset, ei a Domino absque difficultate tribueretur effectus. Nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
ab ebroyno susceꝑunt eũ
tus fuerat ad custodien¬
dum: ducentes eum per
loca incognita usq ad ꝙ̃¬
dem locum in quo uir dei¬
astitit inquiens. Non nec¬
cesse habetis filii longins
fatigari: ad quod uems¬
tis cito facite. ut implea¬
tis notum maligm. I
uenerant ad eũ
ꝑuuendum: erant quatu¬
or numiero. Tres erm ex¬

Expanded text:
 susceperunt eum tus ad custodiendum, et ducentes eum per loca incognita usque in quemdam locum in quo substitit inquiens: Non necesse habetis, filii, longius fatigari: ad quod venistis cito facite ut impleatis votum maligni. Hi venerant ad eum perimendum erant quatuor numero. Tres ete
Abbreviated transcription (Latin):
maior domus qui suore¬
ge dotario tunc regebat
palacium. Nai regia
quam supradiximus iã
in monasterio quod sibi
antea preparauerat resi¬
debat. Propterea memo¬
rati minidi regem ad eũt
ꝑebroynum: et contra di
iurum euis ra furorem
suscitant aminum. Et
dum uentatis accusaci¬
oneui nou iuenirent:
mendadim falsitatis cõ¬
fingunt quasi dum om̃s
ebroym iussiomibus obe¬
dirent: solus leodegau¬
us episcopus eius ius¬
sa contempneret R̾ Ey¬

Expanded text:
maiordomus, qui sub rege Chlothario tunc regebat palatium; nam regina, quam supra diximus, iam in monasterio, quod sibi antea praeparaverat, resedebat. Praeterea memorati invidi adeunt Ebroinum et contra Dei virum suscitant animum, et dum veritatis accussationem non invenerunt, mendatium falsitatis confingunt, quasi dum omnes Ebroini iussionibus oboedirent, solus Leodegarius episcopus eius iussa contempneret. E
Abbreviated transcription (Latin):
ros ambulantes ꝑ mediũ
ignis et aspectus quarti
similis est filio dei alłã. p̃ᷤ
rum sumlem filio dei cõfor
tantem pueros ĩ camino

Expanded text:
ros ambulantes in medio ignis, et species quarti similis est Filio Dei. Aliquando ignis, et species quarti similis est Filio Dei. Aliquando
Abbreviated transcription (French):
Di celorum conti¬
nes thionos et a¬
bissos intueris domine rex
regum montes ponderas
terram palmo concludis.
exaudi nos domine ĩgeĩ¬

Expanded text:
ui coelorum contines thronos, et abyssos intueris, Domine Rex regum; montes ponderas, terram palmo concludis. Exaudi nos, Domine, in gemi
Abbreviated transcription (Latin):
Uod inde uerum
probatur qr ubi¬
curiq passurus resedit a
docuit aliquid aut signa
patrauit: qd factum esse
constat in hoc cõuiuio de
quo presens leccio texit:
in quo et miraculum. d
tissimo pietatis affectu.
ut familia q̃ seruitute do¬
bere ad illum ubicũq es¬
set confluere ne quibat pp¬
so ad habitacula dommo¬
rum dignanter uemen¬
te et presencia illius com¬
numter frui. et doct̾ns
refici: et miraculis possẽt
letificari. Re Dixit iuidas

Expanded text:
uod inde verum esse probatur, quia ubicunque pransurus resedit, aut docuit aliquid, aut signa patravit. Quod factum in hoc constat convivio, de quo praesens lectio texitur, in quo et miraculum pertissimo pietatis affectu, ut familia quae servitute dobere ad illum ubicunque esset confluere nequibat, ipsorum ad habitacula dominorum dignanter veniente, in praesentia illius communiter frui, et doctrinis refici, et miraculis possent laetificari. Simul etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Dibat ih̃s carna¬
la hommum cõmunia nõ
tantum ut exterius mim¬
strancium epulis pascere¬
tur: qͣm ut ipse qui ẽ pa¬
ins de celo descendens au¬
ditorib sius dapes suꝑm
cõuuii erogaret. R̾Con¬

Expanded text:
dibat Dominus carnalia hominum convivia non tam ut exterioribus ministrantium epulis vesceretur, quam ut ipse qui est panis de coelo descendens, auditoribus suis dapes superni convivii erogaret. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Dit Noli tiere
Plures enim nobiscũ
sunt: quam cum illis.
Cũq orasset helyseus
ait. Domine aperi ocu¬
los huius: ut uideat.
Et aperuit dominus ocu¬
los pueri: et uidit. Et es¬
ce mons plemus equor
et curruum igneoꝵ in
circuitu helysei. Hostes
uero descenderunt ade¬
um. Porro helyseus o¬
rauit dominum dicẽs
Pertute obsecro gen¬
tem hanc cecitatẽ. per¬
cussit qz eos dominus
ne uiderent iuxta uer¬
rit autem ade¬
Os helysens. Nõ
est hec ma nec ista est
ciuitas: sequimim me
et ostendam uobis iu¬
rum quem quentis.
Duxit ergo eos in sa¬
mariam. Cunq ĩgres¬
si fuissent in samariã
dixit hely seus. Domi¬
ne aperi oculos istoꝵ
ut uideant. Aperuit¬
q dominus oculos e¬
orum: et uiderunt se
esse in medio samarie
cos pater ii. At
ille ait. Non ꝑcucies. Ne¬
q enim cepisti eos gla¬
dio et arcu tuo: ut p̃cu
aquam coram eis ut co¬
medant et bibant et na¬
dant ad dominum suũ.¬
Et apposita est eis cybo¬
rum magna prepara¬
cio. Et comederunt et

Expanded text:
dit noli timere plures enim nobiscum sunt quam cum illis cumque orasset Heliseus ait Domine aperi oculos huius ut videat et aperuit Dominus oculos pueri et vidit et ecce mons plenus equorum et curruum igneorum in circuitu Helisei hostes vero descenderunt ad eum porro Heliseus oravit Dominum dicens percute obsecro gentem hanc caecitate percussitque eos Dominus ne viderent iuxta verxit autem ad eos Heliseus non est haec via nec ista est civitas sequimini me et ostendam vobis virum quem quaeritis duxit ergo eos in Samariam cumque ingressi fuissent in Samaria dixit Heliseus Domine aperi oculos istorum ut videant aperuitque Dominus oculos eorum et viesse in medio Samariaeeos, pater mi? At ille ait: Non percuties: neque enim cepisti eos gladio et arcu tuo, ut percuaquam coram eis, ut comedant et bibant, et vadant ad dominum suum. Appositaque est eis ciborum magna praeparatio, et comederunt et
Abbreviated transcription (Latin):
Cieumauerunt
illa die et indue¬
rillit se ciliciis et cinere
in capite suo: et destitu¬
erunt uestimenta sua.
Et expanderunt librũ
legis de quibus scruta¬
bantur gentes similitu¬
dinem simulaccorum
suorum. Et actulerũt
omamenta sacerdotali¬
a et primicias et decĩaᷤᷤ
Et suscitauerunt naza¬
reos qui impleuerant
dies: et clamauerunt
uoce magna in celum

Expanded text:
iunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sanctaꝵ
solennitatum dilectissi
totus mundus est ꝑticep
et unius fidei pietas exi¬
git: ut quidquit pro sa¬
sute uniuersorum ges¬
tum recolitur. cõmum¬
bus utiq gaudus cele¬
bretur. Uerumptamẽ
hodierna festiuitas p̾¬
ter illam reuerenciam
quam toto terrarum or¬
de promeruit: speciali et
propria nr̃e urbis exul¬
tacione ueneranda ẽ.
ut ubi precipuorum a¬
posto lorum glorificatꝰ
est exitus. ibi in die nr̃r¬
tyrii eorum sit leticie pͥ¬
cipatus

Expanded text:
quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt abisag suna¬
mitẽ: et adduxerunt
Rat autem pu¬
ella pulchra in¬
mis. dormiebat q cũ
rege et ministrabat ei.
Eex uero non cognoũ
eain. Adomas autem
filius aggith eleuaba¬
tur dicens. Ego regna¬
bo. Fecit q sibi currũ ⁊
equites: et quinqua¬
ginta uiros qui ante
eum currerent. Nec
corripuit eum pater su
tu post absalon et ser¬
mo ei cum ioab filio sar¬
uie et cum abiatar sa¬
cerdote qui adiuuabãt
partes adonie. Sadoch
uero sacerdos et banay¬
as filius ioiade et nathã
propheta et semei et ro¬
bur exercitus dauid: ñ
Mmolatis ergo
piguib iuxta lapidẽ
zoelech qui erat iucinꝰ
fonti rogel: nocauit u¬
muersos fratres suos fi¬
lios regis. et omnes ui¬
ros iuda seruos regis.
Nathan autem prople¬
tam et banaiam et ro-¬
bustos. quoq et salomo¬
nem fratrem suum nõ
Ixit q nathan
ad bersabee ma¬
tteni salomonis. No au¬
disti quod adomas fili

Expanded text:
nerunt Abisag Sunamitin et adduxerunt at autem puella pulchra nimis dormiebatque cum rege et ministrabat ei rex vero non cognovit eam Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suutu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoniae Sadoc vero sacerdos et Banaias filius Ioiadae et Nathan propheta et Semei et Rhei et robur exercitus David non mmolatis ergopinguibus juxta lapidem Zohelech, qui erat vicinus fonti Rogel, vocavit universos fratres suos filios regis, et omnes viros Juda servos regis. Nathan autem prophetam, et Banaiam, et robustos quosque, et Salomonem fratrem suum non itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sermomibus ue¬
ritatis cũm e uobis nł¬
lus sit qui possit argue¬
re me. Ad increpandũ
tantum eloquia cõcĩna¬
tis. et iuuenum u̾ba
profertis suꝑ pupillũ
irriustis et subuertere
nitimini amicum ues¬
trum. Uerumptamẽ
qd̃ cepistis explete pi¬
bete aurem et uidete ã
menciar. Eespondete
oblecro absq contenai¬
one: et loquentes id qd̃
iustum est iudicate. et
non inuemetis in liga
mea iniquitatem: nec.
in fancibus meis stul¬

Expanded text:
sermonibus vesermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere me? Ad increpandum tantum eloquia concinnatis et in ventum verba profertis super pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebete aurem et videte an mentiar respondete obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est iudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stul
Abbreviated transcription (Latin):
contradicam sermonib
sustineam: aut quis fi¬
nis meus ut pacienter
agam. Nec fortitudo la¬
pidum fortitudo mea:
nec caro mea enea est
Ecce non est auxilium
michi: et neccessarii qͦq
mei recesserunt a me
Qui tollit ab amico su¬
o misericordiam: timo¬
rem domini derelinquit
Ratres
mei preterierũt
me sicult torrens qui rap¬
tum transit in conualli¬
bus. Qui timent priu¬
nam irruet suꝑ eos ne
Tempore quo fuerint
dissippati ꝑibunt : et ut
incaluerint soluentur
de loco suo. Inuolate sũt
semite gressuum eorũ:
ambusabunt in uacuũ
Onsiderate senu¬
tas theman itinera sab¬
ba: et expectate paulis
per. Confusi sunt qr spe¬
raui. Uenerunt quoq
usqz ad me: et pudore co¬
oꝑti sunt. minc uemstis
et modo uidentes plagã
meam timetis. Nunqͥd
dixi afferte michi de sub¬
stancia uestra et donate
michi uel liberate me
de manu hostis: et de mͣ¬
mi robustoꝵ eruite me
Docete me et egotace¬
bo: et si quid forte igno¬
raui instruite me.l
Uare de traxisti

Expanded text:
monibus sustineam? aut quis fnis meus ut patienter agam? nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ecce non est auxilium mihi in me, et necessarii quoque mihi recesserunt a me. Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit fratres mei praeterierunt me sicut torrens qui raptim transit in convallibus qui timent pruinam inruet super eos nix tempore quo fuerint dissipati peribunt et ut incaluerit solventur de loco suo involutae sunt semitae gressuum eorum ambulabunt in vacuum onsiderate semitas Theman itinera Saba et expectate pauper; confusi sunt, quia speravi. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quare detraxisti
Abbreviated transcription (Latin):
ouines qui in mouume¬
tis sunt audient uocen
eius. Et procedent. Qui
bene fecerunt: ad resuries¬
cionem uite. Qui male
egerunt: ad resurreccio¬
nem iudicii. Tres tame
mortuos a domino resil¬
citatos ni enuangeliole¬
gunus: et forte non fus¬

Expanded text:
monumentis sunt, audient vocem ejus: et procedent qui bene fecerunt, ad resurrectionem vitae; qui male egerunt, ad resurrectionem judicii . 2. Tres tamen mortuos a Domino resuscitatos in Evangelio legimus, et forte non frus
Abbreviated transcription (Latin):
Omui quipe fac¬
ta non sunt tantum mo¬
dofacta: sed signa. Si er¬
goligna sant preter id qd̃
nira sunt: aliquid pro¬
fecto significant. Quoꝵ
factorum significacionẽ
mueuire aliquando est o¬
perosius: quam ea leg̾e
uel audire. Adimirantes
audiebamus tanquam
magni miraculi specta¬
culo aute oculos nr̃os
constituto cum enuau¬
gelium legeretur: ꝙͣ ad¬
modum remxerit la zã¬

Expanded text:
omini quippe facta non sunt tantummodo facta, sed signa. Si ergo signa sunt, praeter id quod mira sunt, aliquid profecto significant: quorum factorum significationem invenire, aliquanto est operosius, quam ea legere vel audire. Admirantes audiebamus, tanquam magni miraculi spectaculo ante nostros oculos constituto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum revixerit Laza
Abbreviated transcription (Latin):
Esuscitauit dũs.¬
putentem sed tñ
i tes dauere putente a d
erat forma mẽbrorum.
Ille ni noussuo die ad
unam uocem: cincres ẽ
redacturus in carnem.S
oportebat ut modo aliqua
faceret: quibus datis ue¬
lut sue uirtutis indicis
crederemus nn cum. et ad
illam resurreccionem pre¬

Expanded text:
esuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam resurrectionem pr
Abbreviated transcription (Latin):
saĩta sunt ꝯmiia quid mi¬
rum est si surrexit uuis
ꝑ illum: cum tot cotidie
nascuntur ꝑ illum. Plus
et resuscitare quosdam.
Nam cum multa fecisset
dominus ih̾s non omma
scripta sunt: sicut idem ip¬
se sanctus iohannes enu̾a¬
gelista testatur multa do¬
minum ihesum xp̃m di¬
risse et fecisse que scripta
non sunt. R Lazarus
amicus nr dorut sed uado
ut a sompno ex citem eum
dixerunt ergo ei discipuli
eius domine si dormit saluꝰ

Expanded text:
facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus  resuscitare quosdam. Nam cum multa fecisset Dominus Jesus, non omnia scripta sunt; sicut idem ipse sanctus Joannes evangelista testatur multa Dominum Christum et dixisse et fecisse quae scripta non sunt amicus noster dormit: sed vado ut a somno excitem eum. Dixerunt ergo Discipuli ejus: Domine, si dormit, salvus
Abbreviated transcription (Latin):
zari resurreccio precipue
predicatur. Sed si actẽ¬
lamus quid fecerit: de¬
ꝙͣ mirari. Ille suscitaũ
hommem: qui fecit ho¬
minem. Ip̾e enim est
mnicus patris: ꝑ quem
sicut nostis fact̃a sunt

Expanded text:
zari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, dequam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ saluti credenciũ suf¬
ficere uidebantur. Audis¬
tis enm quia dominus
ih̃s mortuum suscitauit
sufficit tibi ut scias qr si
uellet ommes mortuos
suscitaret. Et quidem si¬
bi ad finem seculi reser¬
uauit. Nam quem au¬
distis magno muaculos
triduanum mortuum re¬
suscitasse de sepulcro: ue¬
uit hora sicut ipse dicit
quando omnes mortui qͥ
inmonumentis sunt: au¬
dient nocem eius. et pro¬

Expanded text:
quae saluti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et pro
Abbreviated transcription (Latin):
ultimus et quasi
snaes huidem legis et
euuangelii figure et nen¬
tatis iohannes apparuit
domino atestante qui ait
Lex et prophete usq ad
iohannem: ex eo emm¬
regnum dei ennangeliz a¬
tuł. Unde eciam plusꝙ̃
propheta dictus est iohã¬
nes: quia quem ceteri a
longe prophetando solit
predixerant: ille eciam
primo uenturum prophe¬
tando designauit. et mox
uenientem ostendendo
monstrauit. Qui certe
gracia dispensacioms nõ
lolum iustus: sed et de po¬
tificali stirpe ortis parenti¬
hus natus assentur . l iii¬
Sit enim sacer¬
dos sicut ex leccio-¬
ne euliangelica audiui¬
mus nomme zacharias.
de iice abia: et uxor illi
de filiabus aaron. et no¬
men eius helizabeth. E¬
rant autem iusti ambo
ante deum. Iustis quipe
parentib est genitus
ut eo confidencius iusti¬
cie precepta populis da¬
ret. quo hec iple non qiͣ
nouicia didicisset. sed ue¬
lut hereditario uure a ꝓ¬
genitorib accepta ser¬
uaiet. De sacerdotal
prosapia ortus est: ur
eo potentius mutacio¬

Expanded text:
ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
et ad diti sunt ad eos exͦ¬
citus syrie et terre aliem¬
genarum. Et uidit in¬
das et fratres cius quia
multiplicata sunt ma¬
la: et exercitus applicabat
ad fines corum. Et cog¬
nouerunt uerba regis q̃
mandauit populo facere
in interitum et cõsũma¬
cionem. Et dixerunt u¬
musquisq ad ꝓximum
suum. Erigamus deiec¬
cionem populi nostri: et
pugnemus pro populo
nostia et sanctis nrĩs. fe
gatus est comiẽ¬
tus ut essent parati in
prelium: et ut orarent
et peterent misericordi¬
ain et miseraciones. Et
iherusalem non habi¬
tabatur sed erat sicut de¬
sertum. Non erat qui in¬
grederetur et egrederet
de natis eius: et sanctũ
conculcabatur. Et filii a¬
lieingenarum erant in
arce ubi erat habitacio
gencim. Et ablata est
uoluptas a iacob: et de¬
fecit tybia et ꝙythara. Et
congregati sunt et uene¬
runt ĩ masphat contra
iherusalem qui locuso¬
iacionis erat ĩ masphate
ante in isra el¬

Expanded text:
t ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris et gatus est conventus ut essent parati in proelium et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante I
Abbreviated transcription (Latin):
lippi ĩ memoriam uideli¬
cet sui nominis pariter¬
qz honorem tyberii cesa¬
ris. sub quo ipse regnabͣt
In cuius ꝑtes ueniens
ihesus: interrogabat dis¬
cipulos suos dicens. Q
dicunt homines esse fili¬
On autem qua¬
si nesciens seutẽ¬
ciam de se uel discipuloꝵ
uel extraneorum inqui¬
rit: sed ideo discipulos qͥd
de se senciant interrogat
ut confessionem uere fi-¬
dei illorum digna merce¬
de remuneret. Nam si¬
cit interrogatis gene¬
mliter omuibus petrꝰ
respondit unus pro oĩ¬
bus: ita qd̃ petro donu¬
nus respondit in petro
onmub respondit. Idõ
quid alii de se senciant
inquirit: ut expositis
primo sentencus errã¬
cium discipuli probarẽ.¬
tur ueritatem sue con¬
fessionis non de opnuo¬
ne nulgata. sed de ipso
ꝑcepisse dontnice reue¬
lacionis archano. Quẽ
dicunt homines esse fi¬
lium hominis: Pulcie

Expanded text:
lippi, in memoriam videlilippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filion autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
distis tanto intencius co¬
gitanda ac sine obliuiõe
est iugiter retinenda: ꝙͣ¬
to constat qr magnam
fidei ꝑfeccionem cõmen¬
dat magnum eiusdem
temptamenta robur eq̃
demonstrat. Si enim sci¬
re uolumus quomodo
in xp̃m credi oporteat:
quid lucidius eo quod a¬
it ad eum petrus tu es x
filius dei uiui: Aursis
si audire delectat quan¬
tum hec fides ualeat: qͥ
aꝑcius eo quod ait dom̃¬
nus de ecclesia q̃ suꝑ eum
edificanda erat. et porte.
inferi non preualebunt
aduersus eam. Sed hec
in suis locis plemus ex¬
ponentur. R¬
uc autem re¬
uertentes ad explanan¬
dam ex ordine leccionẽ
donunicam: primo uide¬
anius de loco in quo ha¬
bita cõmemorantur. Ue¬
int inquit ih̃s in ꝑtes ce¬
saree philippi: Philipp
ut lucas testatur: erat
tetrarcha yturee et traco¬
nidis regionis. Hic ex¬
go statuens cuutatem ĩ
loco ubi iordanis ad ra¬
dices oritur libani mou¬
tis: et est terminus iudee
contra septẽtrionem ap¬
pellauit eam cesarea phi¬

Expanded text:
s cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Phut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Phi
Abbreviated transcription (Latin):
ginita annorum
erat hisboseth filius sa¬
ul: cum regnare cepissz
suꝑ israel: et duobus
annis regnauit. So¬
la autem domus iuda
sequebatur dauid. Et fu¬
it numerus dierum qͦ
cõmoratus est dauid ĩ¬
perans in hebron suꝑ
domum uida septem a¬
norum: et sex mensiũ.
Egressus qz est abner
filius ner: et pueri his
et pueri dauid
eggressi sunt et occurre¬
runt eis iuxta piscinã
gabaon. Et cum ĩ unũ
conuenissent e regiõe
sederunt hii ex una par¬
te piscine: et illi ex al¬
tera. Dixit q abier ad
ioab. Surgant pueri.
et ludant coram nobis
Et respondit ioab. S.¬
gant. Surrexerunt
ergo et transierunt m¬
mero duodeci de beĩanĩ
ex parte hisboseth filii
saul: et duodecim de
pueris dauid

Expanded text:
ginta annorum erat Hisboseth filius Saul, cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit: sola autem domus Juda sequebatur David. Et fuit numerus dierum quos commoratus est David, imperans in Hebron super domum Juda, septem annorum, et sex mensium. Egressusque est Abner filius Ner, et pueri Hisbet pueri David egressi sunt, et occurrerunt eis juxta piscinam Gabaon. Et cum in unum convenissent, e regione sederunt, hi ex una parte piscinae, et illi ex altera. Dixitque Abner ad Joab: Surgant pueri, et ludant corEt respondit Joab: Surgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Benjamin ex parte Isboseth filii Saul, et duodecim de pueris David
Abbreviated transcription (Latin):
Tintulerunt e¬
i̾s bellum sabba¬
tio et mortui sunt ipsi
et uxores eorum et filii
eoru et peccora eorũ:
usqz ad nille animas ho¬
minum. Et cognouit
mathatias et amici eiꝰ
et luctum habuerunt
suꝑ eos ualde. Et dixit
uir proximo suo. Si õs
fecerimus sicut fratres
nr̃i fecerunt: et nõ pug¬
nauerimus aduersus
gentes pro anmabus
nostris et iustificacioni¬
bus nr̃is. cicius disꝑdẽt
nos a terra. Et cogitaue¬
runt die illa dicentes.
Omnis homo quicũq
uenerit ad nos ĩbello
die sabbatoꝵ pugnemꝰ
aduersus eum et non
moriemur omnes sic̾
mortui sunt fratres nrĩ¬

Expanded text:
intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnaverimus adversus gentes pro animabus nostris et iustificationibus nostris citius disperdent nos a terra et cogitaverunt in illa die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres n
Abbreviated transcription (Latin):
Nuerhis sacrie¬
lo quii fratres ca¬
rllim prius seruanda
est ueritas hystorie: et
post modrmi requiren¬
da spiritualis intelligẽ¬
cia allegorie. Tunc nã¬
qz allegorie fructus su¬
auiter carpitur: cum p̾¬
us ꝑ historiam uerita¬
tis radices solidantur.
Sed qr nõ mĩquam alle¬
goria fidem edificat ad
historie moralitatem:
nos qui austore deo iã
fidelibus loquimur. nõ
ab re credimus si ipsũ
loquendi ordinem post¬
ponamus. quatenus
qui fidem iam firmã
tenetis: prius de alle¬
goria breuiter audire¬
¶quod uobis
de moralitate
hystorie ualde est necces¬
sarium: hoc in exposi¬
cionis nr̃e ordine serue.¬
tur extremum: qr ea
plerũq solent meliu
recoli q̃ contigit post¬
modum audir. Sen

Expanded text:
erbis sacri eloquii, fratres charissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audirequod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri.