comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait apostolus paulus. uiuere xp̃s
erat et mori lucrum: Erat utiq eis
bant: Erat eis et mori lucrum: quia
tali hac morte. uitam sibi mercaban¬
tur aeternam: Erat eis mori lucrum.
quorum corruptioni incorruptio
succedebat: Et damna praesen¬
tium temporum. lucra perpetua
sequebantar:. Sediam necessarium
lesq uirtutes prout ariditas linguę
nrae ingemiq tenuitis pacitur. im¬
mo ut misericors ds̃ annuit pro lo¬
quamur. Hic itaq illeest petrus.
qui confitendo xp̃m dñm uiui di
esse filium. ualidissima in uictaq
nobis credendi fundamenta constitu¬
it Namper contanti dño. quis esse
ab hominibus diceretur: respondu
decarne uirginis factuses xp̃s: qui
uiuidĩ es filius sempiternus: Tud nẽ
hominibus natus es homo: quiin¬
cogitabili maiestate ds̃ es apud dm̃
Tũes xp̃s: qui pro redemptione nra
ad passionem ueniens. in passibilis
permanes apud patrem Quis
igitur umquam intantum hoc in¬
conprehensȩ ditatis archanum. hu¬

Expanded text:
ait apostolus Paulus, vivere Christus ait apostolus Paulus, vivere Christus erat, et mori lucrum. Erat utique eis bant, Erat eis et mori lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. Sed jam necessarium,les virtutes, prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est Petrus qui confitendo Christum Dominum vivi Dei esse Filium, validissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: de carne Virginis factus es Christus, qui vivi Dei Filius es sempiternus; tu, Domine, hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum hu
Abbreviated transcription (Latin):
loriosissimos xp̃iane fidei
religione ueneramur: Apostoli
nam̃q: latino sermone dicuntur
missi Quiergo honorant missos.
manifestum est eos honora remitten¬
tem. qm̃ dignitas quae defertur
minifteis illi sine dubio cuius mi¬
niftrisunt gombetur. utait ipse salua¬
tor addipulos suos. Quiuos audit
menidit: & qui uos recipit me recipit:
Gere beata apostolorum merita: in
quibus xp̃s etͤ recipi praedicat et au¬
diri: Beati nihil ominus et illi: quo¬
rum deuotio delata apostolis. recurrit
in xp̃m: Tenentes itaq fr̃s tantae huiꝰ
promissionis fidem: desupplicus
patrum nr̃orum pro xp̃i confessio¬
ne susceptis. fidelibus gaudus exul¬
temus: Qm̃ qui demartrrum morte
laetatur. martrres non dubitat cum
xp̃o regnare post mortem: Nos
uero eccłarum omnium reuerentis¬
simos patres. ꝓetrum dico & paulum.
pussimis studiis honoremus: quibus
xp̃i prestante grã factus est hodie
demorte natalis. quibus finis uitae
uiuendi initium dedit: quibus ut

Expanded text:
loriosissimos christianae fidei religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit . Vere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat et audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, de suppliciis patrum nostrorum, pro Christi confessione susceptis, fidelibus gaudiis exsultemus: quoniam qui de martyrum morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus, Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
riterq aduerteret xp̃iani nominis
princeps suturus: xp̃m quem perse¬
quebatur. caetandi in luminandiq
habere uirtutem Ut autem p̃tereã
caetera. quae eum uniuerso orbi mi¬
rabilem faciunt: unum illud quod
adomnes sufficit laudes quisualeat
estimare quantae sit gloriae. quod
cum inter homines agẽret. speciali
quadam diuinitatis grã et paradisus
illis pene trabilis. et cãelum peruium
fuit: quidergo fr̃s hoc doctorȩ per¬
fectius. quuñ caelo didicit qđ
doceret interris: quidhoc teste uera¬
cius. cui eleuato super caelos. oculis
uidere et ad probare concessum est.
quod post modum promit teret cre¬
dituris: haec sunt igitur. ãpostolorũ
petri et pauli stup̃enda merita: per
haec incedentes miracula: apostola¬
tum suum. dño ac deo nro et fusione
deuoti sanguinis consecrarun

Expanded text:
riterque adverteret 224 Christiani nominis riterque adverteret 224 Christiani nominis princeps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarun
Abbreviated transcription (Latin):
inpernitiem forte sui aequata xp̃o car¬
nis fragilitas superbiret: Fuerit
certe infirmitatis corporeae: quod
paulo post timuit: Quis tamen am¬
bigat in imitabilis fuisse fidei. quod
eũm descendentem denaui. tremula
et in concessa humanis gressibus ma¬
ris unda sustinuit: sedĩam ueniamus
adbeatissimum paulum: cuius tanta
est nihil hominus fidei plenitudo.
ut peculiarem quodare modo eum
sibi ducem. ad inluminanda gentiũ
corda cunctorum prescius salũ ator
eligeret: Erat enim tam precipuus
indoctrina. animi uirtute tam potens.
in nocentia et integritate tam sc̃s. ut
uno eodemq tempore. hinc eum sa¬
cerdotes ac principes uidaeorum. per
emulationem legis antique data in
xp̃ianos persequendi auctoritate
deligerent: Hinc illum ad ecclessae
solãtium atq omnium credentium
firmamentum . xp̃s uocaret etaelo:
Cuius obhoc sunt adnõ caecati oculi:
ut suscepta gratia ueritatis. caelesti.
acie et lumine clariore fugerent. pa¬

Expanded text:
in perniciem forte sui aequata Christo carin perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pa
Abbreviated transcription (Latin):
postolici natalis gaudio fr̃s
Km̃i. petri et p̾auli quorũ
hodie beatissimis passio¬
nibus iocundamur:
laetior per uniuersum mundum
xp̃i exultat ecclesia: Quaeliceo
omnium se scõrum martrrio cer¬
do quidem uidet dehoc seculo ipsos
fidei patres et magistros martrrum
triumphasse: Quid enim insignius
petro qui incarne positus mensurã
omnium adhuc mortalium pectus
latebat: prima petri lingua nouo
est sermone confessa: Quid fr̃s mei
magnificentius petro. qui tantę
confessionis merito cum corrupti¬
bili adhucesset incorpore et nec
dum ipse ascendis set incaelum. reg¬
num illi caeleste et claudere &a peri¬
re permis sumest: qubd eius sublimius
fide. qui gradiente dño super aquas.
humanae conditionis oblitus. uiam
sibi influctibus dari et poposcit et
meruit: tantaque mentis eius confi¬
dentia fuit ut crederet se posse per
fidem: quod sciebat hominumpossibile
pernaturam nam quia postea mer¬
gebatur: ut mihi uidetur necessariũ
fuit. netanti sublimitate miraculi.

Expanded text:
postolici natalis gaudio, fratres carissimi, Petri et Pauli, quorum hodie beatissimis passionibus jucundamur, laetior per universum mundum Christi exsultat Ecclesia; quae licet omnium se sanctorum martyrio cerdoquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram omnium adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi
Abbreviated transcription (Latin):
pendere: quiut honorabilis sit ascõ
est spu prophetatus. promissus ab
angelo. laudatus adño: et perpetua
scãe mortis gloria consecratus Dece.¬
bat namq ut mysticam natiuitatem
eius mirabilis uita sequeretur: & scãm
perfectamq uitam. mors dõ deuota
conduderet: Propter quod fratres.¬
itccissime toto hodie orbe xp̃i ec¬
da. primordia natiuitatis eius lae¬
tissima festiuitate concelebrat:
qui aeterna mortalibus ad eẽ. gau¬
dia. stupenti mundo testis fidelissi¬
mus reuelauit

Expanded text:
pendere, qui ut honorabilis sit a sancto pendere, qui ut honorabilis sit a sancto est Spiritu prophetatus, promissus ab angelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devota concluderet. Propter quod, fratres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
est praero gatiua meritorum. ut uno
eodemq momento: caeli terraeq ar¬
bitrum su mersum aquis tingueret
iniordane. sp̃m quoq scm̃ uenĩentẽ
cerneret incolumba: et at testantis
uocem patris audiret decaelo: Hic est
ille quem spirante dõ praescius annun¬
nciat eanis dicens. Uax clamantis
cusest uox: qui caelestis uerbi et praeco
mittebatur et testis: Hic est ille: cuius
perangelum gabrihelem praenuntiat᷑
natiuitas. nomen. et meritum: Hic est
qui uditio caelestis sententiae cunctis
mortalibus ante fertur: dicente dño:
Nonsurrexit internatos mulierum:
maior iohanne baptista: Quam
pulchrae dictum est internatos muli¬
pulchre dictum est internatos mulie¬
rum nonesse maiorem: quia ille om¬
nimodis maior erat iohanne. qui
deuirgine nascebatur: Hic est etiam.
qui maluit arege prosterni. quam
regem non increpare peccantem:
Quibus perspectis: aduertite dilec¬
tissimi quantum huic reuerentiae.
quantum deuotionis debeamus im¬

Expanded text:
 praerogativa meritorum, et uno  praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingeret in Jordane, Spiritum quoque sanctum venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis tus est vox, qui coelestis Verbi et praeco mittebatur et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos muliierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus im
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitatem praesentis diei
baptistae genuina natiuitas
consecrauit. qui id circo in
hoc scłm superna dispensatione di¬
rectus est: ut nonsolum ipse prophe¬
tali sublimaretur gloria. sed ut et
omnium pereum prophetarum
praeconia firmarentur: Nec inmerito
illum praecipuo nuns honore uenera¬
mur. quispeciali quadam gr̃a obhoc
redemptorem mundi nouissimus pro
sentem: Nam sicut sacratissimum
euuangelium refert: ueniente dño ad
baptsmum eius. huiusmodi prorupit
inuocem: Ecce agnus dĩ ecce quitollit
peccata mundi: Propter hoc nimirũ.
saluator ipse deillo dicebat ad turbas:
Quid existis indesertum uidere: pro¬
phetamꝰ dico uobis: et plusquam pro¬
phetam Plus reuera est quam propħa.
qm̃ ceteri omnes uenturi ad huc xp̃i
fuere praetones: hic autem probatis¬
simus uenit dñi praesentis asser tor:
Plusquam propheta est: cuius manib
quod nulli est prestitum prophetarum.¬
in bapti ⁊ andum se dĩ filius inlinauit:
Plusquam propheta est: cuius tanta¬

Expanded text:
estivitatem praesentis diei, Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, sed ut et omnium etiam per eum prophetarum praeconia firmarentur. Nec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus propsentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta
Abbreviated transcription (Latin):
lupanar turpitudirus. locus orationis
efficitur. Et ubi diaibolus ei
ignominiam corruptiorus p̃paraiuerat:
illic eam excipere fecit dñs coronam suȩ
uirginitatis & palmam. Hoc est in suis
setdib hostes uincere. captiuam ductã
uirginem. adpene trabilia regis libi¬
dinum. ipsum regem a uirgine quam
captiuauerat uictum. & uictũ : cum
uirginis triumpho exire. Nam qui
tenuerat tentus est qui traxerat
tractus est: qui occidere putabat occisus est.
Deniq ut ꝓbemus diabolum a uirgine ista¬
tunc fuisse uinctum. illius iuuenis factũ
ad animum reuocemus: quem contra ag¬
nftis infantiam sic crmauerat inimicus:
adlibidinem inuitantis. Hunc ergo ducẽ
fuisse diaboli. Nemo quis dubit&: & uicto
duce. populum suꝑcitum. eẽ. om̃ib notũ est.
Superatis cuitem cum duce suo populis.
tirannum teneri captiuum om̃ib pat&.
Constat ergo dicibolum superatum: quo¬
tiens contra uirginem arma corripuit.

Expanded text:
lupanar turpitudinis locus efficitur lupanar turpitudinis locus efficitur orationis; et ubi diabolus ei ignominiam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat, tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam sic armaverat inimicus, ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo est qui dubitet; et victo duce, populum esse superatum omnibus notum est: superatis autem cum suo duce populis, tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis apuella contentus. & se mune¬
ribus conplacere posse existimans: aurũ.
gemmas congeminans. uestes. predia
pretiosia conuectat. Sed quia xp̃i ca¬
ritas precium pecuniarum nb hab&.
uirginitas sacratissima in suo gradu
usq in sanguinis effusionẽ ꝑmansit.
qm̃ suo illam sanguine sub arrauerat xp̃c
Atd oncupiscentem igi tur reuertitur
census. & in concussa uirginitas xp̃o semel
oblata perdurat. Discite uirgines xp̃i
normam puellaris exempli. & oblata
subspecie piȩtatis munuscula uirorum
tota intentione respuite: & quasi rabidi
canis: morsus. omnicumgaudio recusate.
A quoꝰ non reciperis quod timeas dĩ:
non accipias quod diligas mundi. Accipe
uirgo : sed quod amori cieterno ꝓficiat.
Quoti enscumq ab homine consecuta
fueris censum: sic accipe ut te sponsam
xp̃i cognoscas. Uid& ille intus inmente
quid facias. & quam expetenter eius
ꝑ obybria. nullum potuit poenitus
formidare supplicium: cui cetiam

Expanded text:
juvenis a puella contemptus, et se munejuvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus iam. Post opprobria nullum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
diciticie excitauit exemplum: cũ
uirginitatem pretulio uitte. omẽmq
a se amorem terrenũ ꝑ amorem cę̧¬
lestem expellens. tropheum crucis
xp̃i arripuit: & tam contra libidines
quam &iam contra uniuersa supplicia.
fide potius armata quã ferro: for titer
dimicauit & uicit. Aspicit deniq
nimis uirginitatẽ diligit: nec ludibriã.
nec flammas. nec supplicia. inec
carnifices metuit. postremo. nec gla¬
dium furentis ꝑcussoris expauit. Con¬
pellitur uirgo ornamenta suscipere
corporis. sedrennuit: qm̃ iam susceꝑat
mentis. & quia nonde elegantia corporis
humani placere studebat. quia timebat
de foeditate animȩ dño displicere.
dabat intus ꝑ fidem suae menti can
animȩ. & quantum sciebat ut animã
suã pulchram facer&: tantum in sucĩ¬
animã erubescebat se ẽe. formosam.
Tantoq studens displicere carnalib
in carnis espectu: quanto xp̃i insistitr
& eius angelis conplacere. Turbatur

Expanded text:
dicitiae excitavit exemplum, cum dicitiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interius per fidem suae mentis can; et quantum sciebat quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. 5. Turbatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlitteras cradunt᷑ exempla: ut unus¬
quisq ꝓqualitate sexus. & ꝓcetate
annorum modum sui ꝓpositi tenetit:
& sicut ꝑ uirginem uirgines. ita ꝑ con
cimore studeant. ac repugnatione animi.
mundi dulcia recusantes : & eius non
recu e santes austera addelectationes
perpetutis. & calgaudia aeterna ꝑtin¬
gant. Haec dicentes. non uituperamꝰ
conuigum casta cõmercia : sed uirgi¬
num ꝑseuerantiam adornamus. Nĩenĩ
uirginitas malis rebus suꝑ ponenda
est : sedest rebus optimis preferenda.
Quce enim mundis mundior. & scĩs¬
est scinctior: non indig& malcrum
rerum uituperatione laudari. Sequan¬
tur itaq scã coniugia patriarcharũ
coniuges in religione positte. ac diui¬
nis lit̾teris informate. saram. rebeccã.
rachelem. annam. susannam. ac¬
sefforam : imitentur uxores. Xp̃i
uero uirgines: solam uirginem matrẽ
luminis subsequantur. Huius pedissequa
agnes bectissima magnum dese pu¬

Expanded text:
per litteras traduntur exempla, ut unusper litteras traduntur exempla, ut unusquisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut per virginem virgines, ita et perm pro Christi amore studeant, ac repugnatione animi mundi dulcia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. 3. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem matrem Virginis luminis subsequantur. 4. Hujus pedissequa Agnes beatissima de se magnum pu
Abbreviated transcription (Latin):
um in toto mundo uirgineus
flos mariae in marcescibilef
corona sinnectat. & septrigerã
pudoris cuilam in maculato conseru&
affectu. eo usq in tegritas ꝑseuerauit
adpalmam. Vt inpuellis tropheum
scĩtatis arriper&: & ꝑ uestigi a ma¬
tris uirginis. ad cęlestem thalamum
per uenir&. Hinc est quod anulo fidĩ
agnes se adserit sub arratã: & cla¬
mat se amorł constrictam. O quam
inmitabile uirginib uirgo tui tradi¬
distĩ cimoris exemplum. O quã scm̃
pectoribus dandum: inuirgines tri¬
buisti responsum. contempnendo mun¬
di diuiticis. exetrando carnis concu¬
piscentics : & solam xp̃i pulchritudinẽ
adcimando.Accedite adpuella
quales in peccore suo circi amorero
xp̃i flam mais accendit. Dicit se
amcitori suo seruare fidem. & eius
corpus concupiscere solum: qui pro
aimore hominum martis non recusa¬
uit interitum. Discite inrgines xp̃i
amorem in puella feruentem. &
cm̃s mundi diuitias: uelut ster¬
cora recusantem. Ideo enĩ scõrum

Expanded text:
um in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam sanctum pectoribus virgineis tribuisti responsum, contemnendo mundi divitias, exsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellaquales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in 456 puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur hominis: & non meminerit illi¬
us quemipse gestat. utquem causam¬
eis susceperit: non eius causa quem
susceperit merequirat: Non inquã
tam inmitis est dñs: ut non diligat
carnem suam. membra sua: uiscera
sua: Ait sc̃s apłs: Nemo umquam
carnem suam odio habuit: sed nu¬
trit et fouet eam. sicut xp̃s eccłam:
Nihil ergo deuenia desperemus fr̃s:
nihil deodio timeamus: Habemus
praerogatiuam sanguinis nri: Inxp̃o
enim: caro nr̃a nos diligit: Sumus
enim membra et caro: sicut idem dicit
beatus apłs: Hoc nunc os exossib
meis: et caro decarne mea: Sacramen¬
tum hoc magnumest: ego autem
dico inxp̃o et in ecclesia: Ex ultemus
ergo fr̃s sicut ait scriptura in hac die
dñi: exultemus plane. quia cum
uotis dm̃ gratulamur : magis nr̃a
uota curamus: quidenim dicit pro¬
pheta: haec est dies quem fecit dñs:
Bonus plane dies : quilucem intulit
uniuersis: Uerum non huius scłi lu¬

Expanded text:
tur hominis, et non meminerit illitur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam . Nihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scriptura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lu
Abbreviated transcription (Latin):
populis hoc prouidit. ut prius esse¬
mus deresurrectione securi quam
demorte solliciti: Et ante cumdõ ui¬
ueremus in caelis. quam cum hominib
conuersa remur in terris: Insaluatore¬
& en im s omnes resurreximus : omnes reui¬
ximus. omnes ad caelestia trans migra¬
uimus: Est enim in illo xp̃i homine :
tio: Ubi ergo portio mea regnat:
regnare me credo: Ubi dominatur
sanguis meus: me sentio dominari:
Ubi glorificatur caro mea: me glori¬
osum esse cognosco Quamuis igit᷑
peccator. dehac communione grãe
non diffi̾dat: quia etspͥeccata nos
prohibent. substantia nos requirit:
Etsi delicta propnia nos exdudunt:
naturae cominunio non repellit:
Nam propter bonitatem diuinitatis.
peculiarem nobis saluator debet
effectum: scilicet quia sicut ds̃ nr̃
in ipso est: ita etsanguis nr̃ in illo est:
Misericordiam igitur mihi deb et
praestare diuinitas: necessitudinem
exhibere debet adfinitas: Neque
enim tam imitis est dñs. utobliuis ca¬

Expanded text:
populis hoc providit, ut prius essepopulis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homine untio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster in illo est. Misericordiam igitur mihi debet praestare Divinitas, necessitudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut oblivisca
Abbreviated transcription (Latin):
mirandum est si in saluatore tam cru¬
deles fuerunt: quiextiter̃ in suos pos¬
teros cam erudeles: Non inmerito in
hac die sc̃s dauid sine exceptione exul¬
tandum praecipit etlaetandum : in
qua die totius mundi gaudia caele¬
brantur: Omnib enim laetandum
non adulatoria adhibenda: nec fu¬
cata laetitia: Quisq enim in xp̃i re¬
surrectione laetatur: laetatur potius
quia in xp̃o ipse surrexit: In illo enĩ
nr̃a portio. nr̃a conditio. et mortem
pertulit: et reuixit: Etlicet nos ad¬
huc resolutio corpusculi maneat.
coepimus tunc inxp̃o aeterna uita
iamuiuere Unde quamuis fragili¬
tatem nrem acceleret in maturae
mortis occasio: insaluatore tunc
aidicimus prius resur gere quam
re: Ante enim futurus homo re¬
surrexit inxp̃o: quam uita sorairetur
insȩculo: Nonenim tantum illi dñs
generationi resurrectionis praestitit
gram. in cuius generationis tempore
resurrexit: sed etiam secuturis postea

Expanded text:
mirandum est, si in Salvatorem tam crumirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea
Abbreviated transcription (Latin):
Custodiebant ergo eum sollicite
insepulchro: praesertim quia se die
tertia dixerat surrecturum: Custodie¬
bant autem sollicite insepulchro.:
quia necesse illis erat eum iam non
doctorem timere sediudicem: Iudi¬
cem inquam. non sui tantum: sed et
crudelis sententiae suae. qua filios
posterossuos suisscelerib ad dixerunt
dicentes: Sanguis eius supernos. et
super filios nr̃õs Crudelis subtali
sententia impietas iudaeorum : quȩ
facinore suo nonsolum praesentes
liberos damnat. sed etiam non natos
occidit: Quantos enim hac uoce
ad conscientiam facinoris uocant:
quosscientia criminis non tenebat
Crudelis inquam impietas: quae poste¬
ros ante inreatum uocat. quam produ¬
cat ilucem: Ut prius futuris contin¬
geretpeccare quam uiuere: Cruenti
plane genitores. quiante parricidae
factisunt quam parentes: Et ante eos
socios suis sceleribus ad sumpserunt.
quos utrum sanguinis participes pos¬
sent habere nescirent: Non igitur

Expanded text:
Custodiebant ergo eum sollicite Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia Judaeorum, quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur
Abbreviated transcription (Latin):
la uirtus resurrectionis aperire:
Deniq dicit sc̃s euangelista: prius
quam descendente angelo magno
terram tremore fuisse commotam.
ut fundamenta tumuli mouerentur:
et percussi eiꝰ pauore custodes. qui
uenerant custodire mortuum: esse
factos utmortuos: Ut mortuos in¬
quam: Dignum plane iudicium:
sicum iustus resurgit peccator emõ¬
ritur: Cum reuiuescit in nocens: eius
intercipitur inimicus: Nam ideo
nec progredientem dñm cernere po¬
tuerunt: quia criminosas mentes
terror oppresserat. dum sustinere ful¬
gorem resurrectionis rũtile nonuale¬
bant: Maiore ergo sollicitudine
pharisciei dñm custodierunt mortu¬
um. quam uiuum sunt persecuti.
siquidem causa illos maior urgebat:
Intellegebant enim facilius fuisse
apud superos eum dec ipi. quam rede¬
untem ab inferis posse contemni.
Et quod tunc praedicans facile potu¬
erit occidi. nunc autem resurgens iam
non possit occidi: Dicente apostolo:
Resurgens autem iam nonmoritur:
mors illi ultra non dominabitur:

Expanded text:
la virtus resurrectionis aperiret. Denique dicit sanctus evangelista , 473 descendente angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. Mors illi ultra non dominabitur .
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunauit: Quoddixit tota. non
solum enim senes. iuuenes. et infan¬
tes: sedetiam petudes legimus ieiu¬
nasse: Mirares: Ieiunat prociui¬
tatis peccato: quem peccati condi¬
cio non constringit: Unde et nos
fr̃s temporum angustias sustinentes:
omnes pariter ieiunare debemus: et
misericordiam dĩ. cunctorum absti¬
nentia deplorare: Nam qualesit
hoc xp̃ianos prosalute sua non facere.
quod pecudes. pro hominum salute
fecerunt: Nisi quod stolidior pecude
est. qui indicto prose a sacerdote ieiu¬
nio nonieiunat: Nonne enim pecus
est quinon intellegit. quidilli immi¬
neat: quid incumbat: & pecus qui¬
dem uidens declinat foueam: cauet
praecipitia. Tuautem nonuis ieiunan¬
do periculum declinare quod cernisꝰ
Desperationis enim genus est Tunc
manducare cum abstinere debeas:
Tunc gaudere. cum debeas deplora¬
re: Dehac desperatione: aposto lus
dicit: quod a nobis auertat ds̃: Man¬
ducemus et bibamus: cras enim mori¬

Expanded text:
jejunavit; bene, quod dixit, tota; non jejunavit; bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes legimus jejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non constringit. Unde et nosgustias sustinentes omnes pariter jejunare debemus, et misericordiam Dei cunctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim mori
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur: ad proximas gentes auxi¬
lii causa destinare legatos: Nos
quodest melius: lega tionem ad dm̃
per ieiunia destinemus: Ab ipso in¬
ploremus. auxilia a ipsum nos cor¬
de et orationib conferamus: Auxili¬
um enim non aliunde rogando peti¬
uerant. sed desuis ieiunando uiscerib
exigerunt: Curenim petat ab altero.
qui intra se potest. inuenire quod
queritꝰ Quanto enim dõ uiciniores
fuerimus. tanto aduersarii nr̃i a nobis
longius repelluntur Opor tet igitur
proximos nos fieridõ. qm̃ dicit pro¬
pheta Ecce qui elongant se ate peri¬
bunt: Quodsi adõ quilongesunt peri¬
bunt: utiq quisunt proximi salua¬
buntur Aliter ergo proximi dõ esse
non possumus: nisi ad eum ieiunus
orationib et elemosinis propinquemꝰ:
ds̃ enim ipse semper misericors: ieui¬
nus et sc̃s est: Atq ideo quiuult pro¬
ximus dõ esse : debet imitari. hoc
esse quod ds̃ est: Tota igitur intribu¬
latione: nineuitarum ciuitates

Expanded text:
patiuntur, ad proximas gentes auxipatiuntur, ad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quoniam dicit propheta: Ecce, qui elongant se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulatione Ninivitarum civitas
Abbreviated transcription (Latin):
quam miles: Necesse enim erat. ut
qui potentior cuncts fuerat: deuo¬
tior fieret uniuersis: Ex emplo igi¬
tur suo: praeceperat religionis exer¬
citum. non armis sed solã deuotione
munitum: Iub et omnem sexum.
omnem aetatem. adiurnis aepulis
abstineri: Ad ditur religioso exerci¬
tui numerus : cum intali deuotione.
etiam infantia militare conpellitur:
Pietas enim esse creditur intali cau¬
sa : paruulis quoq cibi substantiam
denegare: Non enim sufficiebat
ad placandum dm̃ peccantium satis¬
factio : nisi seniorum quoq peccata.
paruulorum innocentia deploraret:
et fletib alienis. delicta sua iuuen¬
tus ablueret: Ista autem fr̃s omnia
in commonitionem nrĩ facta esse.
nemo quinesciat. ut quotiens cumq
tribulationib per urgaemur : adhȩc
presidia concurramus. Ut puta ad¬
uersarius imminet. inimicus in.
promtu est: ieiunemus et uincimus:
Solen ᷑ quidem homines. quotiens¬
cumq necessitatem arduam nimis

Expanded text:
quam miles; necesse enim erat ut quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jejunemus et vincamus. Solent quidam homines, quotiescunque necessitatem arduam nimis
Abbreviated transcription (Latin):
insidiantur illi homines: ad prehen¬
dit arma bellica Cumirascitur ei ds̃.
arripit arma iustitiae Sapiens in¬
quam rex. quipro salute ciuium.:
peccatorem se magis conficetur es se
quam regem: Obliuiscitur enim se
regem esse: ubi dm̃ regem omnium
pertimescit: Nec potentiae suae
meminit: ubi potentiam diuinitatis
agnoscit Obluuscitur ergo se regem
esse: dumproicit purpuram. dum
diadema deponit: Cilitio autem
uestitur etsacco  ieiunus perseuerat.
orationibus inmoratur: Mira res
dumse regem hominum esse non
meminit: rex incipit esse iustitiae:
Religiosus igitur princeps: non per¬
didit imperium. edmutauit Princi¬
patum enim ante militaris disciplinȩ
tenuit: nunc caelestium disciplinarum
optinet principatum: Non inquam
perdidit imperium: quia siue ferro.
siue iustitia prociuium salute primꝰ
inuigilat: Primus plane inuigilat:
quia ut tota ciuitas ieiunaret: fa¬
mem sibi rex primus indixit. etsolus
omnium causa: prior coepit esurire

Expanded text:
insidiantur illi homines, appreheninsidiantur illi homines, apprehendit arma bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit esurire,
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in prophetis.
cum niniue ciuitati subuersio diui¬
nitus immineret: et iuixta senten¬
tiam dĩ destruendi illam tempus
ingrueret: consistentes in ea aliud
non habuisse praesidium. nisi ut
abiectis copiosis epulis. ieiunia con¬
tinuata susciperent. et diuitiarum
ambitione seposita humilita te se
paupertatis induerent: Scilicet ut
exinde remedium perciperent: unde
his perditio contingebat: Hoc est
ut iram diuinitatis quam luxurian¬
do prouocauerant: abstinendo leni¬
rent Et offensam quam in eos super¬
bia contraxerat: humilitas mitigaret
Dicitur enim in illa tribulatione. ipse¬
rex deposita imperiali purpura regali
ambitione submota: membra sua cili¬
dio praecinxisse. atq insaco se dieb ac
noctibus uolutasse: Sapiens ergo rex:
qui sciret quem admodum aduersa sibi
superare deberet: Hostes enim uirtu¬
te superabat: dm̃ autem humilitate
uincebat: Sapiens plane rex qui in¬
tellegeret quibus armis uteretur:
pro temporis qualitate: Cum enim

Expanded text:
egimus in prophetis , cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Dei destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium, nisi ut abjectis crapulosis epulis jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione seposita, humilitate se paupertatis induerent; scilicet ut exinde remedium perciperent unde eis perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat humilitas mitigaret. Dicitur rex, deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
cumsanct̾itate ur̃a
tractandum est: ut
sciatis quemadmodum ieiunetis:
Ieiunia enm xp̃ianorum: spiritaliter
potius quam carnaliter exercendasun
Vnde apeccatis principaliter ieiune¬
mus: ne ieuinia nr̃a sicut iudacorum
ieunia. adño respuantur. Qualeest
enim ut acibis quos dñs creauit nescio
quis in postor abstineat. et peccatorum
sagena pinguescat᷑ Nontale ieiuni¬
um ego elegi dicit dnis Namsi
flectas inquit ut circulum ceruicem
tuam. cilicium autem et cinerem
substernas: nec sic uocabis inquit
ieiunium acceptum: Sed quit: sol¬
ue inquit omnem nodum iniquita¬
tis. et obstinationem malorum:
dimitte afflictos in requiem: & om

Expanded text:
cum Sanctitate vestra tractandum est; ut sciatis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et om
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a peccata curemus: Ecce nihil
nobis apostolus nocuit quod nega¬
uit : & plurimum profuit quod̃
emendauit: Denique imitemur
eum dicentem alibi: Cum enim
tertio interrogaretur ad ño. simon
amasme: respondit tertio: Dñe :
tuscis quia diligote: Ait dñs: pasce
oues meas: Ethoc tertio: Quod
quidem diccum: ad compensationem
prioris profecit erroris: Qui enim
dñm tertio negauerat: tertio confi¬
tetur: Et quotiens culpam delinquen¬
do contraxerat: totiens gratiam dili¬
gendo conquirt. Uidete ergo: quan¬
tum fletus profuerit petro: Ante¬
quam fleret: lapsus est Postea¬
quam fleuit: electusest Et quͥante
lacrimas praeuaricator ex titit. post
lacrimas pastor ad sumptus est:
Et alios regendos accepit. qui prius
se ipse non rexit:

Expanded text:
nostra peccata curemus. Ecce nihil nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse non rexit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec erubescunt inpetendo: et im¬
petrent in rogando: La crimae in¬
quam. tacite quodãm modo praeces
sunt: ueniam non postulant et
merentur: Causam nondicunt
et misericordiam consequuntur:
nisi quod utiliores lacrimarum
praeces sunt quam sermonum. quia
sermo in praecando forte fallit:
lacrima omnino non fallit: Sermo
enim interdum non totum profert
nego tium: lacrima semper cotũ
prodit affectum: Et ideo petrus
iam non utitur sermone quo fefel¬
lerat. quo peccauerat. quo fidem
amiserat: neper id ei non credatur
ad confitendum. quo usus fuerat
ad negandum: Ac perhoc maius¬
uuit causam suam flere quam dicere.
et quod uoce negauerat. lacrimis
confiteri: Inuenio autem & aliud
curtacuerit petrus: Ne tam cito
ueniȩ postula tio per impudentiam
plus offenderet. quam impetraret:
Solet enim citius mereri indulgen¬
tiam : qui uerecundius de praecatur:
Inomni igitur culpa ante flendũ
est: sic pr̃aecandum: Scimus
iam hoc exemplo: quemadmodum

Expanded text:
nec erubescunt in petendo, et imnec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim innegotium; lacrymae semper totum produnt affectum; et ideo Petrus jam non utitur sermone, quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat, ne per id et non credatur ad confiad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum