comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam declinatõem. hic augustꝰ. tus. tui.
est quedam spẽs d̾inatõis que fiebat
in gustu auiũ. ⁊ est ꝯpositũ ab aue ⁊
gustu. Solebant enim antiqͥ sparg̾e
escam gallinis in gustu et in acceptõe
illius esce capiebant auguriũ qd̾ dicit᷑
augustus. et ab augustꝰ scd̃m pͥmam
significationẽ di᷑ hec augustea. ee.i.
carta que ab augusto mittit᷑. ł qd̾dã
genꝰ carte sic dc̃m in honore illiꝰ. sicut
augusteũ dicit᷑ genꝰ marmoris in egip¬
to. tẽpore augusti pͥmo inuenti. sicut
tyb̾ium di᷑ aliud albũ genus marmoris
gustus filius acae sororis cesaris.
⁊ ab augeo hoc auxiliũ .ii. qr ꝑ au¬
xiliũ aliquid augetur. et est auxiliũ
qd̃ ab exteris dat᷑ subsidiũ. qd̾ post ea
subuenit. p̃sidiũ ante loco uiili posito.
uñ hic ⁊ hec auxiliaris . re. auxiliariꝰ.¬
aucto. auctas. frequentatinũ .i. fre¬
quent̾ augere. a cuiꝰ ultimo suppino
.o. fit aliud frequẽtatm̃ .s. auctito au¬

Expanded text:
tam declinationem, hic augustus -tus -tui, est quedam species divinationis que fiebat in gustu avium et est compositum ab ave et gustu. Solebant enim spargere escam gallinis et in gustu et acceptione illius esce capere augurium, quod dicitur augustus. Et ab augustus secundum primam significationem dicitur hec augustea, idest carta que ab Augusto mittitur, vel quoddam genus carte sic dictum in honore illius, sicut augusteum dicitur quoddam genus marmoris in Egipto, tempore Augusti primo inventum, sicut tiberium dicitur aliud genus marmoris gustus filius Accie, filie sororis Cesaris. Et ab augeo hoc auxilium -ii, quia per auxilium aliquid augetur, et est auxilium quod ab extraneis datur, subsidium quod postea supervenit, presidium autem loco utili positum; unde hic aucto -as frequentativum, idest frequenter augere, a cuius ultimo supino, -o, fit aliud frequentativum auctito
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iͣte ab augeo. hic augustꝰ. quib roma¬
nus imꝑator. ab augendo imperiũ. dñ
etiam anthonomazice othouianꝰ dictꝰ
est augustꝰ. qr suꝑ om̃s alios auxit ro¬
manũ imꝑiũ. ⁊ ab illo quidẽ. mensis
dictꝰ ẽ augustꝰ. quia eo mense natꝰ est.
oł obtinuit uictoriam de antonio et

Expanded text:
 Item ab augeo Augustus, quilibet romanus imperator, ab augendo imperium, unde etiam antonomasice Octavianus dictus est Augustus, quia super omnes alios auxit romanum imperium; et ab illo quidam mensis dictus est augustus, quia eo mense natus est vel obtinuit victoriam de Antonio et
Abbreviated transcription (Latin):
legalis sic dictꝰ qi in eo ꝯtinent᷑ autenti¬
ca dñi. Autoro ꝯponit᷑ cum ex. ⁊ fit ꝯ¬
autoro. ras.i. extra autoritatẽ pone
git. exautoratꝰ hic ponit᷑ pro extͣ au¬
ritatẽ positꝰ. accipit᷑ ⁊̃ pro delere i
macrobiꝰ de saturnalib. exautoratn

Expanded text:
legalis, sic dictus quia in eo continentur autentica dicta. Autoro componitur cum exet fit exautoro -as, idest extra autoritatem facergit’: exautoratus hic ponitur pro extra auctoritatem positus. Accipitur etiam pro delere, unde Macrobius De Saturnalibus ‘exautor
Abbreviated transcription (Latin):
. Ego ligas. ⁊ inde autor .i. ligator.
cundũ pͥmam significatõem imꝑarores
ꝓprie debent dici auctores ab augendo
rempublicam. ¶ Scd̃m scd̾am signi¬
ficatõem philosophi ⁊ inuentores arti-¬
um. ut plato. aristotiles. pͥscianꝰ. ⁊ q̃li¬
bet magne ꝑsone debent dici autores.
¶Scd̃m t̾cia ut uirgilius. ⁊ lucanus
⁊ cet̾ poete debent dici autores. qui
ligaluint carmina sua ꝑ metͣ. ⁊ pedes.¬

Expanded text:
autor, idest ligator, cundum primam significationem, imperatores proprie debent dici auctores ab augendo rem publicam; secundum secundam significationem, philosophi et inventores artium, ut Plato, Aristotiles, Priscianus et quelibet magne persone debent dici autores; secundum tertiam, Virgilius, Lucanus et ceteri poete debent dici autores, qui ligaverunt carmina sua
Abbreviated transcription (Latin):
sti suggesta p̾ua¬
ricatõe humanũ
genus a sue digni¬
tatis culmine qmͣ
longe decid̾it ac
triplicis incõmo¬
di scilicet indigẽ¬
te. uicui. ⁊ ignorantie. non modicã co¬
stationẽ sumpserit. triplex huic tri¬
plici incõmodo nob̾ a deo suggerit᷑ re¬
meiũ. scilicet cõmoditas. uirtus.⁊
sciestia. ¶ Nam indigentie molestiã.
ꝯmoditas: uicu corruptõem. uirtꝰ. Ig¬
noraitie cecitatem expellit scientia. ad
quam uor longe accedentes. Pãnicu¬
lum  i diripiemes. uł scbi totĩ nuꝑ¬

Expanded text:
sti suggestiva prevaricatione humanum genus a sue dignitatis culmine quam longe deciderit ac triplicis incommodi, scilicet indigentie, vitii et ignorantie, non modicam crtationem sumpserit, triplex huic triplici incommodo nobis a Deo suggeritur remedium, scilicet commoditas, virtus et scientia. Nam indigentie molestiam commoditas, vitii corruptionem virtus, ignorantie cecitatem expellit scientia; ad quam quidam longe accedentes, panniculum ab ea diripiendo sibi totam nup
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in t̾ra. ¶ Itẽ ab aer hec yrundo. nis.
qr ñ est residens s in aere capiat cibos
et edat .q. in aere edens. ⁊ iñ yrũdine
a.um. ⁊ yrundinꝰ. a.um. in eodẽ sen¬
su. et yrundinulus. ⁊ dicit᷑ paruꝰ fi¬
lius yrundinis. ¶Itẽ ab aer. hec au¬
ra.re. qr motu aeris fit aura. Leuis
enim motꝰ aeris fit aura. Aura ꝯpoꝰ
cũ agens. et fit auriga. ge ductor
currus. et di᷑ sic .q. auram agens .i.
impellens. in ip̃o enĩ cursu auram ĩ¬
plłit. s meliꝰ ẽ ꝙ ꝯponit᷑ ab aure et
mꝰ. ¶ Itẽ aura dr᷑ splendor. uñ hec
aurora .i. initiũ diei clarescentis q

Expanded text:
non in terra. Item ab aer hec yrundo -nis, quia non residens sed in aere capiat cibos et edat, quasi in aere edens, et hinc yrundineus -a -um et yrundininus -a -um in eodem sensu, et yrundininus etiam dicitur parvus filius yrundinis. Item ab aer hec aura -re, quia motu aeris fit aura, levis enim motus aeris est aura. Aura componitur cum agens et fit auriga -ge, scilicet ductor currus, et dicitur sic quasi auram agens, idest impellens; in ipso enim cursu auram impellit; sed melius est ut componatur ab aure et mus. Item aura dicitur splendor, unde aurora idest initium diei
Abbreviated transcription (Latin):
lo.uapulo. ueneo.fio. iuiͦ ista: Sensum
passiui sub uoce gerũt aliena. ⁊ ab au¬
deo. hic ausor. ris. ⁊ hec ausio. nis. ip̃e
actus. et hic ausus. sus. sui. pro eodem.
et hic ⁊ hec ⁊ hoc audax. cis. ⁊ ꝯparat᷑.
cia. cie. Nota. distat int̾ audacẽ. ⁊ te¬
m̾ariũ. audax ñ timet. tem̃ariꝰ nõ ogi¬
tat periculũ. It̃ audacia post ꝯsiliũ ⁊e¬
meritas sine ꝯsilio.
pino. et est neutrũ. qr u ix ip̃a de¬
ficit in passiuo sine qͣ uoce passiua n̾ui

Expanded text:
lo, vapulo, veneo, nubo: quatuor ista sensum passivi sub voce gerunt aliena’. Ab audeo hic ausor -ris, et hec ausio -nis, ipse actus, et hic ausus -sus -sui pro eodem, et hic et hec et hoc audax -cis, et comparatur cia -e; et distat inter audacem et temerarium: audax non timet, temerarius non cogitat periculum. Item audacia post consilium, temeritas sine consiliopino et est neutrum, quia vox ipsa deficit in passivo, sine qua voce, scili
Abbreviated transcription (Latin):
qd est aqͣ. et sit hec ỹdraula. le.i. sonꝰ
organi. uel qd̾dam genus orgariorũ.
Uñ marianꝰ. nec ydraulaꝵ organica
deerat plenitudo. ⁊ iñ ydraulicꝰ. ca. cũ.
Ut pͥdraulicꝰ sonꝰ .i. dulcis. uł sonꝰ ydrau¬
larũ. ¶aula apoᷤ cũ ad. ⁊ fit adulor.
ubũ depo .i. blandiri. qd̃ solent facere
maxĩe aulici. uł ẽ ꝯpositũ ex .a. ⁊ du¬
los qd̾ est seruitꝰ. eo ꝙ seruoꝵ sit adu¬

Expanded text:
quod est aqua et fit hec ydraula -le, idest sonus organi vel quoddam genus organorum; unde Martianus ‘nec ydraularum organica deerat plenitudo’; et inde ydraulicus -a -um, ut ‘ydraulicus sonus’, idest dulcis, vel sonus ydraularum. Aula componitur do blandiri, quod solent facere maxime aulici, vel est compositum ex a et dulos, quod est servitus, eo quod servorum sit adu
Abbreviated transcription (Latin):
act. ⁊ zelor. aris. depo. in eodẽ sensu.
.i. amare. uł inuide. uł emulari. siue
sequi ꝑ inuidiam siue ꝑ amorem.
¶Itẽ a zelus hic zelotes .i. emulator
quo nõie dc̃s est symon apłs. ⁊ zelo¬
nus .i. inuidiosus. uł suspiciosus. et
accipit᷑ tam in actiua qͣm in pasiua
sigͦne. dr᷑ gͦ zelotipꝰ de cuiꝰ forͣ inuidet᷑
sͥ uł alii ⁊ habet᷑ suspicio. ⁊ zelotipꝰ
qui de forma altiꝰ inuidet ei uł alii.
seruat uxoris. ⁊ illa tc̃ dr᷑ ⁊ elotipa
uñ drͣ ħ zelotipia. inuida suspicio ꝗͣ¬
uid̾ẽ suspitionẽ hr̃e. ⁊ potest poni tñ¬
sitiue. ut iste zelotipat uxorẽ suã.¬

Expanded text:
ens, in eodem sensu, idest amare vel invidere vel emulari sive sequi per invidiam sive per amorem. Item a zelus hic zelotes, idest emulator, quo nomine dictus est Symon apostonus, scilicet invidiosus vel suspiciosus, et accipitur tam in activa quam in passivaitur ergo zelotipus de cuius forma invidetur sibi vel alii et habetur suspicio, et zelotipus qui de forma alterius invidet ei vel alii servat uxoris et illa tunc dicitur zelotipa; unde hec zelotipia, invidia, suspicio videre vel suspicionem habere, et potest poni tsitive, ut ‘iste zelotipat uxorem sua
Abbreviated transcription (Latin):
o. ⁊ ꝓprie labioꝵ obtorsio quã faci¬
mꝰ cũ aliquẽ deridemꝰ. Uñ ualgio. gis
retorq̃re. sicut ait petroniꝰ obtorto ual¬
git᷑ labello. ¶Item a uoluo hec ual¬
uũt᷑ ⁊ st̃ duplices ⁊ replicabiles. Uñ¬

Expanded text:
 quam facimus cum aliquem deridemus, unde valgio -is, retorquere, sicut Petronius ait, ‘obtorto valgitur labello’. Item a volvo hec valvuntur, et sunt duplices et replicabiles; un
Abbreviated transcription (Latin):
sit feruentissima.⁊ ħ ustrina. ne. locꝰ
ubi urũt᷑ corꝑa ꝯburũt᷑. uñ ustrino.
nas ꝯburere.¶Itẽ ab uro hec uria
uł urica u̾mis caulis uł porri quia
nee sit uirtutis. ⁊ ħ urtica .ce. ⁊ hoc
uiticetũ locꝰ ubi habundant urtice. ⁊¬
urticano. as. urticis inuolu̾e. ¶ Itẽ
ues ebullire. calere. ⁊ ꝯpoͣ exestuo. as.
tatem ꝑtinens. uñ estiua oꝵ diet᷑ loca
in nemorib uͥ in estate bestie sub ũbra
morant᷑ ⁊ uitant calorẽ. Uñ estiuo. as.
ad umbram in estate qͥesce. ¶Itẽ ab
estas uł estiuꝰ estiualis. le. ⁊ ꝑ ꝯpõem¬

Expanded text:
it ferventissima; et hec ustrina -e, locus ubi comburuntur corpora, unde ustrino -as, comburere. Item ab uro hec uria vel urica, vermis caulis vel porri, quia ignee sit virtutis; et hec urtica -ce, unde hoc urticetum, locus ubi abundat, et urtico -as, urticis involvere. Item vere, ebullire, calere; et componitur exestuo -as, tatem pertinens; unde estiva -orum dicuntur loca in nemoribus, ubi in estate bestie sub umbra morantur et vitant calorem, unde estivo -as, ad umbram in estate quiescere. Item ab estas vel estivus estivalis -le, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
hic zodiatꝰ aĩał circulus uł signifer
qr in eo signa st̃ nõib aĩaliũ nũcupa¬
ta. uł qr sol intrans illa ꝓpͥetares aĩa¬
lium sortit᷑. ⁊ qr stelle in signis ⁊ fi¬
guris aĩaliũ st disposite. uñ zodari

Expanded text:
hic zodiacus, animalis circulus vel signifer, quia in eo sunt signa nominibus animalium nuncupata, vel quia sol, intrans illa, proprietates animalium sortitur, vel quia stelle in signis, in figuris animalium sunt disposite, unde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fa. p̃. in si. ⁊ sup̃ in sũ. s nec p̾teri¬
ta nec sup̃ st̃ in frequẽti usu. E urus¬
designari aratro. uł urbs.q. orbs ab
orbe .i. rotunditate qr olim urbes so¬
lebant rotunde fieri ⁊ fiunt adhuc.
tatores ꝑtinet ciuitatis. ꝑtinet ad le¬
ges. Urbs ad utrũq. uñ urbanꝰ. a.
u̾e dr᷑ cũ in sua nat᷑a ⁊ ꝑ suũ intelle¬
ctũ intelligat᷑ inuariabile. licet ua¬
riet᷑ cũ tactu diu̾soꝵ subiectoꝵ modo ĩ¬
tendendo. mͦ diminuendo. Uñ usialis.
fluxũ mat̾ie. s hec ad phĩam spͤtant¬

Expanded text:
in -si et supinum in -sum, sed nec preteritum nec supinum sunt in frequenti usu. U 53 Hdesignari, vel urbs quasi orbs ab orbe, idest rotunditate, quia olim urbes rotunde solebant fieri et fiunt adhuc. tatores pertinet, civitas ad leges, urbs ad utrumque; unde urbanus -a ellectum intelligatur invariabile, licet varietur tactu diversorum subiectorum, modo intendendo, modo diminuendo; unde usialis -fluxum materie, sed hec ad philosophiam spectant
Abbreviated transcription (Latin):
hic ⁊ ħ zabuligena zabulo genitus.
¶ Itẽ zabulon fuit filius lie. ⁊ int̾pͣ
auitatis. habitacłm pulchritudinis.
uł fortis. sextũ .n. hũc filiũ genuerat
lya. ideo iam secura dixit. habitauit

Expanded text:
hec zabuligena -e, e zabulo genitus. Z 7 Item ZABULON fuit filius Lie et interpravitatis, habitaculum pulcritudinis vel fortis: sextum enim hunc filium genuerat Lia, ideo iam secura dixit : ‘habitabit
Abbreviated transcription (Latin):
pellinas uestes donau̾at illi. ⁊ cũ libi¬
a ⁊ dr᷑ xerolibia ⁊ xerolibies sicca libi¬
a. quedam regio affrice. ⁊ cũ miron qd̃
est unguentũ. uñ xeromirtũ siccum
unguentũ. s ħ suꝑius distinctum ẽ.
s hic xeromira dr᷑ equꝰ apollinis. ¶ It
xerofagia cibus siccꝰ. sicca comestio.
uł abstinentia ciboꝵ humentiũ. uñ ⁊
qd̾dam genꝰ ieiunioꝵ sic drͣ. qr quib¬
dam siccis escis tũc uiuat᷑ uł utatur.
¶xerses rex ꝓsarũ. Axestes urce
oł ca. ut latm̃i dicũt corrupte. quoili¬
con. q̃dam arbor sic dc̃a. qr eius ligni
arbore cuiꝰ semen est nom̃ tenens. pai¬
ca ⁊ drͣ qd̾dam genꝰ leguminis qd p¬
ci in affrica comedũt. ⁊ xilica follin¬
lus cuiuslibet leguminis est ⁊ pux¬
mentũ eiꝰ. ¶ Itẽ a xilon ħ silua. anł¬

Expanded text:
pellinas vestes donaverit ipsi’; et cum Libia, et dicitur Xerolibia vel Xerolibies , sicca Libia, quedam regio Africe est; et cum miron, quod est unguentum, et dicitur xeromirum, siccum unguentum, sed hoc supra distinctum est; sed hic Xeromirra dicitur equus Apollinis. Item xerophagia -e, siccus cibus, sicca comestio vel abstinentia ciborum humentium, unde et quoddam genus ieiuniorum sic dicitur quia quibusdam siccis escis tunc utantur. X 8 XERSES, rex Persarum. X 9 XESTES, urcequa, ut Latini dicunt corrupte, quasi xilicon, quedam arbor, sic dicta quia eius ligni arbore, cuius semen est, nomen tenens; siliqua etiam quoddam genus leguminis, quod porci in Africa comedunt; et siliqua folliculus cuiusque leguminis et purgamenti eius. Item a xilon hec silva -v
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. uł de uno loco ad aliũ. uel a
deorsũ sursũ uenire. Euenio.is. uñ e
hit̾uenio. nis. int̾ced̾e. int̾ aliqͥ̃s ueni¬
re. mediatorem eẽ. pro aliqͦ orare. Uñ
int̾uentꝰ. tus. int̾cessio. Inuenio. nis.
.i. uenire in id qd̃ cuꝑimꝰ ⁊ querimꝰ.
Inuenimꝰ quesita. reperimꝰ oltro occur¬

Expanded text:
venire vel de uno loco ad alium venire vel a deorsum susum venire, evenio -is, unde liquos venire et mediatorem esse, pro aliquo orare, unde interventus -tus, intercessio; invenio -is, idest venire in id quod cupimus vel querimus: invenimus quesita, reperimus ultro occur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re ab ea ñqm recedens. s ei semꝑ ad¬
herens .q. in seꝑabile accidens. Uñ uli¬
ginosus. a .um. uligine plenꝰ pĩguis
flere ⁊ fortit̾ clamare. Ululatũ facere.
et ẽ lupoꝵ. uł ferarũ. Uñ ululatus.
uidet᷑. Uñ ⁊ dicũt eam dici sic ab
oleagi .i. ficto fletu. Ululo cũ suis cõ¬
positis si qͣ ht̃ est neutrũ¬
dcã qr fiat cũ solis radiis aliqͥd
obicit᷑. uñ hec umbrella . di. ⁊ umbra¬
licus . ci. medius locꝰ corꝑis qr sit uin¬
bo locus uł pars in medio clipei a qͦ
pendet. qr ex eo infantes in ut̾o pende¬
ant. ⁊ ex eo ⁊̃ nutriunt᷑. uñ ⁊̃ dicit᷑
umbo .q. umbilicꝰ. ¶ Itẽ ab ombra ũ¬
bro. as. undiq umbrare. umbro. ⁊ eiꝰ¬
capiendũ. ⁊ hic uncinꝰ .ni. idem. et
Uncio. cis. alligare. Unco. as. unco ca

Expanded text:
terre ab ea numquam recedens, sed ei semper adherens, quasi inseparabile accidens, unde uliginosus -a -um, uligine plenus, pinguiflere vel fortiter clamare, ululatum facere, et est luporum et feminarum, unde ululatus videtur, unde et dicunt eam dici sic ab oleagi, idest a ficto fletu. Ululo cum suis compositis, si qua habet, neutrudicta quia fiat cum solis radiis aliquid obicitur; unde hec umbella dimlicus, medius locus corporis, quia sit umur locus vel pars in medio clipei a quo pendet, quia ex eo infantes in utero pendent et ex eo etiam nutriuntur, unde et dicitur umbo quasi umbilicus. Item ab umbra umbro -as, undique umbrare. Umbro et eicapiendum, et hinc uncinus -ni, idem; et uncio -cis -ire, alligare, unco ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiminal̾. le. ⁊ hic uiminał quidam
mone iñ romana .ci. sic dc̃s ab habun¬
dantia uiminũ. ⁊ hec uibex . cis. fru¬
tex in petrosa t̾ra uł minuta. u̾ga uł
incisio uł uestigium qd̃ fit in carne
a uirga. ⁊ po᷑ pro qͣlibet incisione. ꝑ¬
siꝰ. Młta uibite flagellat. uñ uibicosꝰ
minuta uirga uñ uites ligant᷑ in qͥ¬
bdam locis. ⁊ uibro. as. resplendere
Uł crispare ꝯcut̾e̾ ad iaculandũ. uł ia¬
cł̾ari sicut solemꝰ fac̾e de minuta uir¬
ga. ¶ Ite a uireo ħ uirga. ge .s. sum¬

Expanded text:
 viminalis -le, et hic Viminalis, quidam mons in Romana civitate, sic dictus ab abundantia viminum; et hec vibex -cis, frutex in petrosa terra vel minuta virga vel incisio et vestigium quod fit in carne ex virga, et ponitur pro qualibet incisione: Persius ‘multa vibice flagellat’, unde vibicosus minuta virga unde vites ligantur in quibusdam locis. Et vibro -as, resplendere vel crispare, concutere ad iaculandum vel iaculari, sicut solemus facere de minuta virga. Item a vireo hec virga -e:
Abbreviated transcription (Latin):
diuiduitas. Et noͣ ꝙ indiuidiũ dnit
trib modis. uł carentia partiũ ut.
thomꝰ. uł duricia ut adamas. ulia
ꝑ infĩora sue spẽi uł nature phis¬
phice diuidi ñ potest. Ut socratid i
a diuido. diuisibił. le. lit̾. litas. alidã
diuisa. ⁊ ħ diuidia .e. discordall
lona. uñ diuidiosus. a .uiii. dised¬
osus qui ꝑ suam discordiã duuis

Expanded text:
dividuitas. Et nota quod individuus dicitur tribus modis, vel carentia partium ut atomus, vel duritia ut adamas, vel quia per inferiora sue nature philosophice dividi non potest, ut Socrates. Item a divido divisibdivisa; et hec Dividia -e, Discordia vel Bellona, unde dividiosus -a -um, discordiosus, qui per suam discordiam alios
Abbreviated transcription (Latin):
rgeo. ges. si. ursũ. instringere
coh̾cere stimulare. Uñ ħ uesus.
si. qr urgeat arreptũ. uł ursus ab
os oris qr ore suo formet fetꝰ suos. uł¬
orsus .q. orsus. Nam dicũt eos infor¬
qͣmdã nasci. qmͣ mat̾ lambendo ĩ mẽ¬
bra ꝯponit. Uñ hic ursulus ⁊ ursellꝰ
⁊ ur seolus. ⁊ ursiculus. om̃ia di. et

Expanded text:
RGEO -es ursi ursum, idest stringere, coercere, stimulare; unde hic ursus -si, quia urgeat arreptum, vel ursus ab os oris, quia ore suos formet fetus, quasi orsus: nam dicunt eos inforquandam nasci, quam mater lambendo in membra componit; unde hic ursulus et ursellus et ursiolus et ursiculus, omnia diminut
Abbreviated transcription (Latin):
tia ueneni infectio. ¶Itẽ a uireo hic
a uiridi etate sicũt uirgo. Uitula gͦ
parua ẽ ⁊ ñdũ enixa. Nam enixa
iuuenca est aut uaca. uł drͣ uitulꝰ
a uita. qr sit dignꝰ uita. uñ uitulinꝰ.
.s. leticie. uł uictorie. uł festũ illiꝰ dee.
uł exultatõ uictorie. uñ uitulor. aris.
letari. ticiꝰ. uitulari dicimꝰ diu̾sa uoce
musicũ. uñ uitulor. aris. cũ uitula¬
can̾e uł cantare. Itẽ a uireo ħ uimen.
nis. mollis uirga. ⁊ uiridis. uł dr᷑

Expanded text:
 veneni infectio. Item a vireo hic a viridi etate, sicut virgo: vitula ergo parva est et nondum enixa, nam enixa iuvenca est aut vacca; vel dicitur vitulus a vita, quia sit dignus vita, unde vitulinus etitie vel victorie, vel festum illius dee vel exultatio victorie; unde vitulor -aris, idest letari; Titius ‘vitulari dicimus voce musicum, unde vitulor -aris, cum vitula cantare. Item a vireo hoc vimen -nis, mollis virga et viridis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uigo.nis. abs corruptõe .q. uirago¬
qr ignoret passionẽ femineã. uł ꝗr¬
nir sit ⁊ uirũ agat .i. rep̾sẽtet. ⁊ ẽ
ethia. uł uirgo dr᷑ a uireo qr uiret
icate ⁊ flore uirginitatis. Uñ uir
tincła. le. di. ⁊ uirgineꝰ. a .ui. et

Expanded text:
dicitur humor fluens a natura viri; idem dicitur et genitalia a gignendo, et pudenda pro verecundia, et inhonesta quia non habent talem speciem decoris sicut alia membra, que sunt in promptu. Item a viro hec virgo -nis, ab incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
capita ñuoꝵ ex sanguine uł nnis
copulata. ¶Itẽ lacerti ⁊ murs qu
sit in singłis membris cordis locost̃.
ut cor in media totiꝰ corꝑis parte. et
appellant᷑ a noie siłium ałium subtͥ¬
ra delitescentiũ idẽ ⁊ cor. qr ibi uisca

Expanded text:
capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti et mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt, ut cor in media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub terra delitescentium, idem et tori, quia illic viscera
Abbreviated transcription (Latin):
ma q̃o. ¶zeugis ꝓuincia ubi ẽ car-¬
tago magna ip̃a ẽ ⁊ u̾a affrica inter
fluxus sanguinis. Uł fluens sangui¬
nẽ. s melius ubi ẽ st̃quiliniũ. preci¬
pitau̾unt eam deorsũ ⁊ comederunt
carnes eiꝰ canes sicut p̾dix̾at helias.
zinzala parua musca .s. culex. uñ¬

Expanded text:
 34 ZEUGIS, provincia ubi est Carthago magna, ipsa est et vera Africa inter fluxus sanguinis vel fluens sanguinem, sed melius ubi est sterquilinium. Precipitata enim deorsum, comederunt eius carnes canes, sicut predixerat Helias . ZINZALA, parva musca, scilicet culex, und
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsius. Et nũc brisei qͣmuenosus libꝰ
a cocii. hic ponit᷑ ꝓ turpis. qr uena
in macillento turpit̾ appareat.⁊ ꝯꝑã.¬
¶Itẽ a uena hec uenꝰ. n̾is. dea amoris
uł pulchritudinis ⁊ ip̃a pulchritudo.
⁊ dr᷑ sic a uena .i. a sanguine qr sãguis
pulcritudinẽ creat ⁊ amorẽ. Uñ uen̾iꝰ
decens. ⁊ ꝯparat᷑. Uñ hec uenustas tis.
⁊ uenustulus. a.ui. aliqnͣtulũ uenu¬
stus. ⁊ uenusto. as. decorare. decusare.

Expanded text:
st nunc Brisei quem venosus liber Accii’, et hic ponitur pro turpis, quia vena in macilento turpiter apparet, et comparaItem a vena hec Venus -neris, dea amoris vel pulchritudinis, ipsa pulchritudo, et dicitur sic a vena, idest a sanguine, quia sanguis pulcritudinem creat et amorem, unde venerius decens, et comparatur; unde hec venustas -tis, et venustulus -a -um, aliquantulum venustus, et venusto -as, decorare, decusare,
Abbreviated transcription (Latin):
indico. as. ultisci. s differunt.
qr ⁊ uindicat qñ aliqͥs cũ a
ꝑicło lib̾at ulciscit᷑ cũ ille iam ma-¬
la est passus. Ul ulciscor iniuriam
fcãm uindico ne fiat. uñ uindico
llũ qui iniuriam sustinuit. Ulciscor
llum qui intulit .i. punio. Uñ ħ et
hec uindex. cis. uindicator. corrector

Expanded text:
idest ulcisci, sed differunt, quia vindicat aliquis cum a periculo liberat, ulciscitur cum ille iam mala passus est, ut ‘ulciscor iniuriam factam’, ‘vindico ne fiat’, item ‘vindico illum qui iniuriam sustinuit’, ‘ulciscor illum qui intulit’, idest punio; unde hic et hec vindex -cis, vindicator vel corrector;
Abbreviated transcription (Latin):
¶Itẽ ab unꝰ ullus. a. um.i. aliqͥs
⁊ inde uspiam. ⁊ usqm .i. in aliquo
⁊ nullus. a .uiii. ⁊ nullo. as. nichila¬
re. ⁊ ꝯpo᷑ adnulło. as. debilitare. adni
⁊ unifico . as. uñ unificꝰ. a .uii. unũ
oco. as. applłare. Uñ uocatiuꝰ. a.
Um. ad uocand̾ aptꝰ. uł uocatio¬

Expanded text:
Item ab unus ullus -a -um, aliquis, et inde uspiam et usquam, idest in aliquo et nullus -a -um, et hinc nullo -as, nichilare, et componitur adnullo -as, debilitare, adnict unifico -as, unde unificus -a -um. U OCO -as, appellare, unde vocativus -a -um, ad vocandum aptus
Abbreviated transcription (Latin):
curuus. ⁊ hic ⁊ ħ uates. tis. sacerdos.
pedib ⁊ sillabis. ⁊ u̾ba modis anecte¬
rent. ⁊ ⁊̃ ꝑ furorẽ. diuini eodem erant
noie. qr ip̃i quoq plura u̾sib efferebãt.
Uł uates a ui mentis dcĩ st̃. Uł a uideo
qr fut̾a uidebant. ⁊ in ꝑ ꝯpõem uatici

Expanded text:
curvus. Et hic et hec vates -tis, sacerdos: pedibus et sillabis et verba modis connecterent, et etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia ipsi quoque plura versibus efferebant; vel vates a vi mentis dicti sunt vel a video, quia futura vide
Abbreviated transcription (Latin):
lo minꝰ qm̃ opto. ⁊ opto minꝰ ꝙͣ cipa
Uñ hec uoluntas. tis. ⁊ uoluptas as
uoluntas ꝑ N. ẽ desidiũ ñd̾ apte rb
luptas ꝑ pͥ. est rei adepte delectats
tio. et uoluntas tm̃ in bonis. s i al
et flagitõis fcĩs cupiditas ꝓpreds̃¬
ñ uolũtas. ⁊ hĩc uoluntarius au

Expanded text:
volo minus quam opto, opto minus quam cupio; unde hec voluntas -tis, et hec voluptas: voluntas per n est desiderium nondum adepte rei, voluptas per p est rei adepte delectatiotio; et est voluntas tantum in bonis, sed in malis et flagitiosis factis cupiditas pre voluntas, a quo voluntarius -a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Itẽ a uetꝰ ħ uet̾nũ .ni. q̃dam ĩfirmi¬
tas q̃ facit hõiem diũ languere ⁊ pi¬
grere. ⁊ iu̾uuenes uid̾i senes ⁊ po᷑ sepe
sueto. sicut est obliuio. gͣuitas guttosi¬
tas. uñ orꝰ. Cur me funesto ꝓperãt ur¬
sus. a.uiii. qui talẽ morbũ patit᷑. ẽ herꝰ
in euͦ. hic est metꝰ uł uetꝰ uet̾nosus
uicii .q. ꝯtemptibił uet̾nosꝰ. ex mor¬
bo. senex etate. metꝰ reu̾entie. ¶Itẽ
a uetꝰ uetellus.a .uiii .i. petulus. et

Expanded text:
. Item a vetus hoc veternum, quedam infirmitas, que facit hominem diu languere et pigrere et iuvenem videri senem, et ponitur sepe sueto, sicut est oblivio, gravitas et guttositas, unde Oratius ‘cur me funesto properant arsus -a -um, qui talem morbum patitur: Te ‘hic est vietus vetus veternosus uasi contemptibilis, veternosus ex morbo, senex etate, et est reverentie. Item a vetus vetellus -a -um, idest vetulus; et
Abbreviated transcription (Latin):
erbero. al ꝑcut̾e flagellare. uñ
uł qͥ dignus est u̾b̾ari. plautꝰ ĩ amphi.¬
dam te ħ stipione. ⁊ hoc u̾b̾. ris .i. per¬
cussio uł flagellũ uł impetꝰ ꝑtice libril¬
gellosus uł cupidꝰ uł impetuosus uel
incisus. ¶Itẽ a u̾b̾o ħ u̾b̾aculũ .i.
flagellum. ⁊ u̾bãbilis. le. qui aptus ẽ¬

Expanded text:
ERBERO -as, percutere, flagellare, undevel qui dignus est verberari, Plautus in Amphidam te scipione’. Et hoc verber -ris, idest percussio vel flagellum vel impetus pertice librilgellosus vel cupidus vel impetuosus vel incisus. Item a verbero hoc verberaculum, flagellum, et verberabilis -le, qui aptus e
Abbreviated transcription (Latin):
lius ⁊ u̾rucosa moret᷑. ¶Itẽ a uent
hic u̾mis. et st̾ u̾mes t̾re. Ut scorpio es¬
tarida. ⁊ similes aque. ut sanguisis
aut aeris ut aranea aut frondĩis
eruca. aut lignoꝵ ut teredo. aut bl¬
mentoꝵ ut tinea. aut carniũ uta
gͣneus. lubricꝰ. ascaride. costi. pediba
lices. lendes. tarinꝰ. ricinꝰ. uria. rine¬
Ut serpens aꝑtis passib uł sqͣmaꝵ l¬

Expanded text:
vius et verrucosa moretur’. Item a verro hic vermis: et sunt vermes aut terre ut scorpio, cantarida et similes, aut aque ut sanguisuga, aut aeris ut aranea, aut frondium ut eruca, aut lignorum ut teredo, aut vestimentorum ut tinea, aut carnium ut emigraneus, lumbricus, ascaride, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus , ricinus, uria, cimeut serpens apertis passibus
Abbreviated transcription (Latin):
Q animũ.q. t̾gũ huc ⁊ illuc ũtat. nec
slis sit inteligat᷑. ⁊ h t̾giu̾satõ. decep¬
tio. ⁊ t̾giũ sabił. le. deceptoriꝰ. hĩlis ad de¬
cipiend̾. ¶Item a u̾to ħ u̾tex. cis. ea
pars capitis qͣ capilli in u̾tice colligũ¬

Expanded text:
uasi tergum huc et illuc vertat, nec qualis sit intelligatur, et hec tergiversatio, deceptio, et tergiversabilis -le, deceptorius, habilis ad decipiendum. Item a verto hic vertex -cis, ea pars capitis ad quam capilli colligun
Abbreviated transcription (Latin):
triat̾iũ festũ bachi ter in anno ce-¬
lebratũ. uł in trib annis semel.
plies porticꝰ tͣnstulerunt. Uñ dñs
a Noe. facies in ea cenacła ⁊ triste-
est. s triquedra uł triquet᷑ latinũ
⁊ equipollent. or̃. Quidam militib
promissa triq̃dra uł tͥquet᷑. predia ce-
sariem ytalia tellure daturꝰ. ⁊ inde tri.
nem causa prandii hñs cam̾as uel¬

Expanded text:
ericum, festum Bacchi ter in anno celebratum vel tribus annis semel, plices porticus’ transtulerunt; unde Dominus ad Noe ‘facies in ea cenacula et tristega’, est, sed Triquetra latinum, et equipollent; Oratius ‘quid militibus promissa Triquetra predia Cesar an est Italia tellure daturus’. Et inde trinanem causa prandii habens cameras
Abbreviated transcription (Latin):
pillio dr᷑ .q. ui spolians sicut suꝑius
uespa. pe. uespa ẽ qd̾dã aĩal uolatile
ualde uiolentũ qr ui petat. uł qr uĩ
spariũ nidus uesparum. ¶ Itẽ ꝯpoͣ
hec uiꝑa . re. qd̾dam gñs serpentis. qr
ui ꝑiat. Nam cũ uent̾ eius ad partũ
ingemit catuli ñ expectantes ma¬
turam nat᷑e solutõem. corrosis eiꝰ
lat̾ib ui erumpũt cũ m̃ris int̾itu.
fert᷑ aut ꝙ masculus inserto ore¬
tate libidinis in rabiem ꝯu̾sa caput
maris ore receptũ p̾cidit. iͣ fit ut
parens ut̾q ꝑeat. Masculus dũ co-¬
it. femina dũ parturit. q̃ fert᷑ ẽẽ sñ
uulua. sicut ⁊ masculus sine uͥga.
iu flores ⁊ incipit in medio februa¬
rii. ⁊ durat usq ad mediũ maii. Uñ¬

Expanded text:
pillo dicitur, quasi vi spolians, sicut superius ur hec vespa -pe, quoddam animal volatile valde violentsparium, nidus vesparum. Item componitur hec vipera -e, quoddam genus serpentium, quia vi pariat, nam, cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt cum matris interitu; fertur autem quod masculus ore inserto vitate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum precidat: ita fit ut parens uterque pereat, masculus dum coit, femina dum parturit, que fertur esse sine vulva, sicut masculus sine virga. in flores, et incipit in medio februarii et durat usque ad medium maii; un
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. In. Si trulla in u̾so crepitũ dedit
aurea funde. ¶Itẽ trulla dr᷑ ꝙdam
ꝙdam instrm cementarioꝵ. qr t̾dit
⁊ detrudit .i. includit calce uł luto
lapides. Itẽ a trudo ħ truncꝰ .ci. sñ
capite .s. statura arboris insistens ra¬
dici. truncꝰ hominis ẽ media pars cor¬
poris a collo ad inguẽ. uñ iugidius.
caput collo uehit᷑. truncꝰ sustinetur
coxis ⁊ genib ⁊ crurib. uñ trũcatꝰ
sine capite. ⁊ trũco. as. caput aufer¬
re. diminuere. debilitare. Uñ trucido.
das. int̾fic̾e. iugulare. secare. ⁊ .q. ced̾e¬
Uł truncare cedendo ⁊ uidet᷑ cõponi
a trunco. as. ⁊ cedo uł cede. ⁊ ꝓducit

Expanded text:
 ‘si trulla inverso crepitum dedit aurea fundo’. Item trulla dicitur quoddam rumentum cementariorum quia trudit et intrudit, idest includit calce vel luto lapides. Item a trudo hic truncus -ci, sine capite, scilicet statura arboris insistens radici; truncus hominis est media pars corporis a collo ad inguen, unde Nigidius ‘caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus et cruribus’. Unde truncus sine capite, et trunco -as, caput auferre, diminuere, debilitare; unde trucido -as, interficere, iugulare, secare, et quasi cede truncare vel cedendo, et videtur compositum a tr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ instabił. ⁊ u̾bosꝰ. ⁊ uane laudis et
gse cupidꝰ. ⁊ uentuosus . a.uiii. in eod̾
lensu. ⁊ utrũq ꝯparat᷑. uñ hec uento¬
tosa. se. ꝓ quodam uase ad minuend̾
sanguinẽ apto. ¶Item auentꝰ hͥ uẽ¬

Expanded text:
et glorie cupidus, et ventuosus -a -um in eodem sensu, et utrumque comparatur, unde hec ventotosa -e, pro quodam vase ad minuendum sanguinem apto; item a ventus hic ven
Abbreviated transcription (Latin):
uale. lete. letote. leto. ⁊ ualere qd̾ olĩ
solebat dici mortuis post ꝑactam se¬
pulturam ab amicis qd̾ erat signũ
ꝙ ampliꝰ nõ debebãt eos uide. et qr
tale uale signũ erat doloris ⁊ tͥsticie
⁊ meroris: inde tͣctũ est ut ualeo po¬
nat᷑ pro ꝑire uł infirmari. ⁊ a ua¬
leo hic ualor. oris. ⁊ ualens ⁊ com¬
parat᷑. uñ hec ualentia. ⁊ ualentu

Expanded text:
ale valete valeto valetote valere, quod olim solebat dici mortuis post peractam sepulturam ab amicis, quod erat signum quod amplius non debebant eos videre; et quia tale ‘vale’ signum erat doloris et tristitie et meroris, inde tractum est ut valeo ponatur pro perire vel infirmari. Et a valeo hic valor -ris, et valens, et compara
Abbreviated transcription (Latin):
ne uirginali. ⁊ uirgino. as. caste ui¬
u̾e. in uirginitate deg̾e. more uirgi¬
nis se hr̃e. ¶Itẽ uirginare est frica-¬
ie ⁊ face hi res q̃ possũt fieri salua
ginitatẽ auferre. ¶Itẽ a uirgo ħ uir

Expanded text:
ne virginal’. Et virgino -as, caste vivere, in virginitate degere, more virginis se habere; item virginare est fricare et facere huiusmodi que possunt fieri salva ginitatem auferre
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sificus. a .ui. ¶ Itẽ a u̾to u̾sutꝰ .a.
um. astutꝰ. deceptor. qr eius mens ĩ
quolibet actu ad q̃mlibet fraudẽ fa¬
astutia cũ torta sñia. ¶ Item a u̾to
uersus. a .uiii. Uersus ponit᷑ sepe ꝓ
adu̾bio qͣlitatis uł loci et ꝯstruitur

Expanded text:
ersificus -a -um. Item a verto versutus -a -um, astutus, deceptor, quia eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem faastutia, contorta sententia. Item a verto versus -a -um, et ponitur sepe pro adverbio qualitatis vel loci e
Abbreviated transcription (Latin):
t̾mino ultͣ ñ progredit᷑. s reũtit᷑. uel¬
sic a uulgo u̾sus st̃ uocati. qr scribe¬
bant antiqui sicut t̾ra arat᷑. a sini st᷑
stilum. deinde au̾tebant ab infi̾ore rur¬
sus ad dexteram. uñ ħ u̾siculus. li.di.¬

Expanded text:
termino, ultra non progreditur, sed revertitur. Vel a vulgo versus sunt vocati quia scribebant antiqui sicut terra aratur, a sinistra stilum, deinde convertebant ab inferiore rursus ab dextera; unde hic versiculus di
Abbreviated transcription (Latin):
Pit dr᷑ ħ pocotrophiũ locꝰ in quo pau¬
pes ⁊ infirmi pascunt᷑. ⁊ cũ orphano¬
nr᷑ ħ orphanotrophiũ ubi orphani
mtriũt᷑. Uñ pocotrophita. ⁊ orpha¬
lis loci. ¶ Itẽ a trophos tropheũ et
multa alia sicut suꝑiꝰ aꝑte distĩctũ ẽ.
¶Tros ⁊ ylus fr̃s fuerũt ⁊ reges tͦ¬
iani. ⁊ a tros dc̃a ẽ troia. uñ troianꝰ. a
dis. femina de troia. ⁊ hͥ ⁊ h̾ tros. trois.
sitõem hic ⁊ hec troiugena. ne .i. natꝰ
de troia. ul de troiano. uł de troiana.
gere. in custodiam includ̾e. Uñ
hic trutannꝰ .ni. qui suis u̾b̾ trudit
ad hoc ut decipiat. facit .n. credi qd̃ ñ
rem trutãni g̾ere. ¶Itẽ a trudo hec
qr semꝑ trudat᷑ uł trudit᷑ foras. uel
sum uł susum. uñ trutinula. di. et

Expanded text:
itur hoc pocotrophium, in quo pauperes et infirmi pascuntur, et hoc orphanotrophium, ubi orphani pascuntur, unde pocotrophita et orphalis loci. Item a trophos tropheum et multa alia, sicut superius aperte distinximus. T 173 TROS et Hilus fratres fuerunt et reges troiani, et a Tros dicta est Troia, unde troianus -a -dis, femina de Troia, et hic et hec Tros Trois, sitionem hic et hec Troiugena -e, natus de Troia vel de Troiana. T 174 TRUDO gere, in custodiam includere; unde hic trutannus -ni, quia suis verbis trudat ad hoc ut decipiat: facit enim credi quod vrem trutannorum gerere. Item a trudo hec quia semper truditur foras, vel sum et iusum; u
Abbreviated transcription (Latin):
triumphus. uictoria .i. triplex leticia
fiebat alicui pro subiugatõe .ci. uł re¬
gionis. Nam reu̾tenti solebat totus
ppl̾s exire obuiam uictori cũ magna
exultatõe. ⁊ cũ magno gaudio.⁊ hoc
erat una leticia. Alia erat ꝙ omnes
ligatis manib post t̾gum. Tercia leti¬
cia erat ei. qr ip̃e indutꝰ tunica iouis
sedebat in turru quẽ trahebant .iiiiᵒʳ.
reus ibis eqͥs. ⁊ cũ tanto honore
ducebat᷑ ad capitoliũ. hanc tñ habe¬
bat molestiã qr ponebat᷑ quidã seruꝰ

Expanded text:
triumphus, victoria vel triplex letitia,fiebat alicui pro subiugatione civitatis vel regionis. Nam revertenti solebat totus populus exire obviam victori cum magna exsultatione et cum magno gaudio, et hec erat una letitia; alia erat quia omnes atis manibus post terga; tertia letitia, quia ipse, indutus tunica Iovis, sedebat in curru quem trahebant IIII equireus ibis equis’, et cum tanto honore ducebatur ad Capitolium. Hanc tamen habebat molestiam, quia ponebatur quidam servus
Abbreviated transcription (Latin):
inde tucetarius .rii. qui cibũ facit.¬
¶ Item a tundo hic tudes uł tudatꝰ
hñt capita grossa ad instar mallei.
a tundo hec tussis. sis. qr tundit pectꝰ.
ꝓfundo pectoris ueniat. Uñ ħ tussicła

Expanded text:
inde hic tucetarius, qui cibum illum facit. Item a tundo hic tudes vel tudatumus eos qui habent capita grossa ad instar mallei, a tundo hec tussis -sis, quia tundit pectus, profundo pectoris veniat, unde hec tussicula
Abbreviated transcription (Latin):
pum. ⁊ hic uagulus. anulus qr uaga¬
tur in digito. ⁊ ħ uanga qd̾dam ge¬
nus fossorii qr uagando fodit. Uagꝰ
plorare. ⁊ ẽ ꝓprie infanciũ. in cunis
adhuc existentiũ. uñ hic uagitꝰ.tꝰ.¬

Expanded text:
pum, et hic vagulus, anulus quia vagatur in digito; et hec vanga, quoddam genus fossorii, quia vagando fodit. Vagusplorare, et est proprie infantium in cunis adhuc existentium, unde vagitus -
Abbreviated transcription (Latin):
iõ ut daretur spes unicuiq qnͣtũ ⁊q
ꝑueniendi ad similem honorẽ si pro-¬
bitas sua ꝓmeret᷑. ⁊ dicebat ei semꝑ
licebat cuilib dice̾ m ꝑsonã triũphã¬
tis qͥcqͥd uellet. Uñ cesari triumphã-¬
ti fertur quidã dixisse cũ deb̾et indu
gine bitunie. uolens significare ꝙ cal¬
uus erat ⁊ succuba extit̾ãt regis bi¬
tunie ⁊ aliud de eodẽ uitio. Aue rex
⁊ regina. uł triumphꝰ drͣ a greto tri¬
ambos .i. a triplici exultatõe eiꝰ cui
triumphus dabat᷑ sicut dcm̃ ẽ. Uel

Expanded text:
o ut daretur spes unicuique, quantumcumque rveniendi ad similem honorem si probitas sua promeretur, et dicebat ei sempelicebat unicuique dicere in personam triumphantis quicquid vellet, unde Cesari triumphanti fertur quidam dixisse, cum deberet inducgine Bitinie’, volens significare quod calvus erat et quod succuba extiterat regis Bitinie; et alius de eodem vitio: ‘ave rex et regina’. Vel triumphus dicitur a greco triambos, idest a triplici exultatione eius cui triumphus dabatur, sicut dictum est; vel
Abbreviated transcription (Latin):
a trochos hec trod ea .e.i. torcils
poum asseqͣntur. ¶T ronus sedes ẽ.
poi. doni troni dc̃i st quidam angli
⁊ apem intronizo. as. in trono uel
sede pone collocare. ⁊ atronꝰ .a.uiii.

Expanded text:
a trochos hec troclea -clee, torcular pedum assequantur. T 170 TRONUS sedes est regalis; unde Troni dicti sunt quidam angeli, itionem intronizo -as, in trono et sede ponere et collocare, et etronus -a -um,
Abbreviated transcription (Latin):
Uecticularius ⁊̃ dr᷑ rapinosus. sicut
dimꝰ aliquẽ uecticulariã uiã duce̾¬
Lage qui furto ⁊ rapinis intendit.
stem a ucho uexo. as. portare mo¬
leste molestare. turbare. et est act. cũ
sis ꝯpositis si qͣ ht̃. Item a ueho uecto.¬

Expanded text:
ecticularius etiam dicitur rapinosus, sicut dicimus aliquem vecticulariam vitam agere, qui furto et rapinis intendit. Item a veho vexi vexo -as, portare moleste, molestare, turbare, et est activum cum suis compositis, si qua habet. Item a veho vecto
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ est fortis. hic tyrannꝰ fortis rex. olĩ
bant dr̃ãm. uñ fortes reges tyranni
dicebantur. s postea accidit tyrannos
uocari pessimos ⁊ improbos reges lu¬
xͦiose dñatõis cupiditatẽ ⁊ crudelissi¬
mã dñatõem in ppłis ex̾centes. ⁊ a ti
tirannicida qui occidit tỹrannũ. Uñ
ħ tẏrannicidiũ. tyrãni occisio. ¶Itẽ
a tiro qd̾ est fortis. uł angustia. hic
tyro. onis .i. nouꝰ miles nouit̾ ad mi¬
litiam electꝰ qr fortis ad ħ officiũ solet
ficiũ tironis. tudimentũ initiũ noui¬
stre. ¶ Tirus quidam serpens. uñ tiridi¬
ce. antidotũ serpentinũ quo uenenum
pellit᷑ ut pestis peste soluat᷑. ¶ Itẽ tirꝰ
cibꝰ qui fit ex pane ⁊ pasta ⁊ caseo. et
stincta st̃. ¶Tisis grece ulc̾atio et
tumor in pulmone sic dc̃a grece qͥa
sit ꝯsumptio totiꝰ corꝑis. Uñ tisicus . a.
um. tali infirmitate. deiectꝰ. E hec tisa¬

Expanded text:
im bant differentiam, unde fortes reges tiranni vocabantur; sed postea accidit tirannos vocari pessimos et improbos reges, luxuriose dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes, a tiro tirannicida, qui occidit tirannum, unde hoc tirannicidium, tiranni occisio. Item a tiro, quod est fortis vel angustia, hic tiro -nis, idest novus miles, noviter ad militiam electus, quia fortis ad hoc officium solet ficium tironis et rudimentum, initium, noviT 123 TIRUS, quidam serpens, unde tiriacet antidotum serpentium, quo venena pellcibus qui fit ex pane vel pasta et caseo; et stincta sunt. T 124 TISIS est ulceratio et tumor in pulmone, sic dicta grece quia sit consumptio totius corporis, unde tisicus -a -um, tali infirmitate detentus. T 125 Hec TISA
Abbreviated transcription (Latin):
cto .as. dr᷑ .i. dedignari. recusare. negli¬
tracto. as. ꝑfcẽ tͣctare. obtrecto. as. uł
a traho hic trames.tis. uia parua ⁊
de publica uia. uł a tͣnͣsmitto qr tͣns¬
mittit usq ad aliam uiam uł partẽ
ex tͣnsu̾so ducat. ⁊ ħ tramis. mis. extͣ¬
ma pars uestimenti. ⁊ hec trasmaria.¬
qr trahat errorẽ. Nam in quibdam
locis ea t̾ra distinguit᷑. Traho ⁊poͣ
attraho. in aliam ꝑtẽ trahere lac̾are.
ho.is. in diu̾sas ꝑtes trahere. diuid̾e.¬
laniare. dilat̾are. Uł a se remou̾e. uend̾e
ulꝰ donare. Detraho.is. post dorsum de¬
aliquo maledic̾e. Uñ detractor. ⁊ detra¬
ctorius. a .uiii. ¶ Itẽ detrah̾e expolia¬
re. auferre. Extraho. p̾traho. ꝑtraho.
retraho. Subtraho maledit̾e. subtꝰ uł
latent̾ uł parũ uł postrema trahere
auferre. diminuere. ⁊ ab om̃ib hiis in¬

Expanded text:
ecto -as dicitur, idest dedignari, recusare, neglitracto -as, perfecte tractare, obtrecto -as, dett. Item a traho hic trames -tis, via parva et de publica via, vel a transmitto, quia transmittat usque ad aliam partem er transversum ducat. Et hec tramis -mis, extrema pars vestimenti; et hec tramariquia trahat errorem, nam in quibusdam locis ea terre distinguuntur. Traho componitur abstraho, in aliam partem trahere, lacerare, aho, in diversas partes trahere, dividere, dilaniare vel a se removere, vendere vel donare; detraho, post dorsum alicuius maledicere, unde detractor, detractorius -a -um; item detrahere, expoliare, auferre; extraho, protraho, pertraho, retraho, subtraho, maledicere vel subtus vel latenter vel parum vel postrema trahere, auferre, diminuere; et ab his
Abbreviated transcription (Latin):
siguratiua intelligentia. uł loquu¬
tio. emendatio uite. Uñ tropologicꝰ. a.
cũ xenos qd̾ est ꝑegrinũ. ⁊ dr᷑ hoc xe-
uñ hic ⁊ hec xenotrophita. te. qͥ uł
que custodit xenotrophiũ. ⁊ cũ besso

Expanded text:
igurativa intelligentia vel locutio, vel emendatio vite; unde tropologicus -a cum xenos, quod est peregrinum, et dicitur hoc xenounde hic et hec xenotrophita -te, qui vel que custodit xenotrophium; et cum beffo,
Abbreviated transcription (Latin):
Largius tñ accipit᷑. Nam q̃dam uasa
dixt᷑ uinaria. q̃dam aqͣtilia. q̃dã mł¬
gendi. uł młtoria. q̃dam escalia. q̃dã
Qͥa. uasa uinaria st̃. emina. flacea.
lagena. laguncła. cilices a cilicia. ba¬
st̃. situla. ydria. peluis. guiturium.
o .is. uł lues. Uasa ubi młget᷑ ut ml¬
sinũ. cimba. lacticapiũ. lactig̾ulum.
fidelia. obba. cuꝑa. doliuũ. Uasa escalia.
discus. ciboriũ. parapsis. escale. cati¬
nũ. lanx. scutella. epuliceniũ. Uasa
crathera. urceꝰ. orca. seria. ¶ Itẽ a ue¬
scor. uescꝰ. a .uiii. comestibilis. ħilis
deliciosus. gͣcilis. uñ uesculus.a.G.¬

Expanded text:
largius tamen accipitur, nam quedam vasa dicuntur vinaria, quedam aquatilia, quedam mulgendi vel mulctoria, quedam escalia, quedam communia. Vasa vinaria sunt emina, flacca, lagena, laguncula, ciliciles a cilicea basunt situla, ydria, pelvis, gutturinum, o vel lues; vasa ubi mulgetur ut mulsinum, cimbia, lacticapium, lactigerulum, fidelia, obba, cupa, dolium; vasa escalia: discus, ciborium, parapsis, escale, catinum, lanx, scutella, epulitenium; vasa cratera, urceus, orca, seria. Item a vescor vescus -a -um, commestibilis, habilis de
Abbreviated transcription (Latin):
O regalis .i. securitas. Uñ treugo. as.
securare. pacificare. treugam facere.
⁊ hinc treugarius qui treugas int̾
butũ. ⁊ hinc tributariꝰ .a. um. ¶ Itẽ
a tribuo hic tribunꝰ qr militib et
plebi opẽ uł iura tribuat. uñ tribu¬
bunale. lis. sedes tribuni uł locꝰ ĩ alto
ꝯstitutꝰ. Uñ uniu̾si uid̾e possũt. ⁊ drͣ᷑¬

Expanded text:
o regalis, securitas, unde treugo -as, securare, pacificare, treugam facere, et hic treugarius, qui treugas inter butum, et hinc tributarius -a -um. Item a tribuo hic tribunus, quia militibus vel plebi iura vel opem tribuat, unde tribubunale, sedes tribuni vel locus in alto constitutus unde uni
Abbreviated transcription (Latin):
orreo. res. rui. tostũ .i. urere.
assare siccare. cremare. uł u̾t̾e
torriditas. ¶Itẽ a torreo ħ torris. ris.¬
.s. lignũ semiustũ tractũ a foco ⁊ ex¬
tincto. idem ⁊ ticio. onis. dr᷑. lz ⁊ sic¬

Expanded text:
ORREO -es -ui tostum, idest urere, assare, siccare, cremare vel verterur, unde torriditas. Item a torreo hic torris -ris, lignum semiustum, tractum a foco et extinctum, idem et titio -nis,
Abbreviated transcription (Latin):
es. ⁊ tricies. ⁊ tricenꝰ. a .um. ⁊ trige¬
trigenariꝰ. a .um.⁊ tricesimꝰ.a .uiii.¬
¶Itẽ a tres uł tris ħ tͥrenꝰ magna
nauis a trib sessionib quã greci
durconẽ uocant. de qͣ in ysaia. Nõ tͣnͣ¬
sibit ꝑ eam tͥeris magna ꝓ tͥrenꝰ. ⁊ hic
sicut tres dentes hñs ⁊ ex eisdẽ uide¬

Expanded text:
es et tricies, et tricenus -a -um et trigetrigenarius -a -um, et tricesimuItem a tres vel tris hec trieris, magna navis a tribus sessionibus, quam Greci durconem vocant, de qua in Ysaia ‘non transibit per eam trieris magna ’. Et hic sicut tres dentes habens; et ex eisdem vide
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pie. qui solet eẽ de h̾bis sicut in ex¬
peditõe. Uñ ⁊ sic drͣ ab ħ̾bis tortis qͥb
sit uel q̃ accubentiũ hum̃is supponũ¬
tuale. lis. longa mappa. uł ⁊̃ dr᷑ sic
toral nec sordida mappa. corruget na¬
Ea collo usq ad stomacũ quã nos
uitiꝰ archam. qr ibi archanũ sit .i.

Expanded text:
proprie qui solet esse de herbis, sicut in expeditione, unde et sic dicitur ab herbis tortis, quibus fit vel que accumbentium humeris supponuntorale -lis, longa mappa, vel etiam sictoral ne sordida mappa corruget naest a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus archam quia ibi archanum sit, ide
Abbreviated transcription (Latin):
telo. onis. telonẽ ortolani uocãt
quo hauriunt aquã a songitud
dictũ. hoc yspani ciconiam uod
qr imitet᷑ auẽ illam rostrũ leud
⁊ deponẽtẽ. huiꝰ lignũ modo fi¬

Expanded text:
telo -nis: telonem ortulani vocant lignum quo hauriunt aquam, a longitudine dictum; hoc Hyspani ciconiam vocant quia imitetur avem illam rostrum levantem et deponentem: huiusmodi lignum modo fi
Abbreviated transcription (Latin):
s apoͣ raro uł nũꝙͣ inueniũt᷑ nisi ꝓ¬
cresc̾e. inflari. suꝑbire. uñ hic
tumor. oris. ⁊ tumorosus. a .uiii. tu¬
morib plenꝰ. ⁊ ꝯparat᷑. Uñ hec tumoro¬
litas. tis. Itẽ a tumeo tu mesco. cis. inch.¬

Expanded text:
sita raro vel numquam inveniuntur nisi pcrescere, inflari, superbire, unde hic tumor -ris, et hinc tumorosus -a -um, tumoribus plenus, et comparatur, unde hec tumorositas. Item a tumeo tumesco inch
Abbreviated transcription (Latin):
uocatõ. s. loca temꝑata. delectabłia.
in tessalia. lz q̃lz loca delectabilia di¬
cant᷑ tempe. sicut ⁊ tescha dicunt᷑
loca asꝑa inculta. ¶Temꝑo ꝯpõit᷑
attemꝑo. as. ualde uł iuxta temꝑare.
uł obedire. Comtẽꝑo. as .i. a tempore
¶ Itẽ a tempꝰ. ħ tempꝰ. oris. pars
capitis. qr mouet᷑ et ip̃a mobłitate
.q. tempꝰ quibdam int̾uallis imitat᷑.
uñ temporancꝰ. a .ui. ad tempꝰ perti

Expanded text:
cet loca temperata et delectabilia in Tessalia, licet et quelibet loca delectabilia dicantur tempe, sicut et tesqua dicuntur loca aspera et inculta. Tempero componitur attempero -as, valde vel iuxta temperare vel obedire, contempero -as, distempe. Item a tempus hoc tempus -oris, pars capitis quia movetur et ipsa mobilitate quasi tempus quibusdam intervallis mutatur, unde temporeus -a -um, ad
Abbreviated transcription (Latin):
lbigũt litus aduncas. ¶ Ste a ton
he tophus lapis asꝑ ⁊ cau̾nosus
Tanbulantes sup se tondet ⁊ on i to¬
phulus. li.di. ¶Itẽ a tondeo ħ tonso¬
intonsus. a .uii. ¶ Itẽ a tondeo tondi¬
to. as. aᵈ fre. Tondeo ꝯpoͣ attondeo. des.
ualde tondere. ꝯtondeo. cirꝯtondeo. de
ul̾ post tondere. Tondeo cũ suis cõpo¬
sitis est act̃. ⁊ amittit geminatoem p̾-¬
teriti iñ ꝯpositis. ¶Topasius uł topa¬
zion gẽma ẽ ex uirẽti gn̾e om̃iq colore
resplendens. inuenta pͥmũ in arabie ĩ¬
sula in qͣ togadite p̾dones fame et
tempestate fessi cũ radices herbaꝵ
effoderent eã eruerunt uł inuene
tandẽ a nauigantib ẽ inuenta. et
ab hoc locus uł gemma nom̃ ex eo
ht̃ querentis. Uñ insula dcã est to¬

Expanded text:
configunt litus aduncas’. Item a tondeo hic tophus, lapis asper et cavernosus, quia ambulantes super se tondet, unde hic tophulus diminutivum; item a tondeo hoc tonsocomponitur intonsus -a -um. Item a tondeo tondito -as. Item tondeo componitur attondeo -es, valde tondere, contondeo -es, circumtondeo; detvel post tondere. Tondeo cum suis compositis activum est et amittit geminationem preteriti in compositis. T 139 TOPATIUS vel topation gemma est ex virenti genere omnique colore resplendens, inventa prius in Arabie insula, in qua Trogodite predones fame et tempestate fessi, cum radices herbarum effoderent, eam effoderunt; que tandem a navigantibus est inventa et ob hoc locus et gemma nomen ex causa uerentis, unde et insula dicta est To