comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł inloco: Q& enim muase uł in locox: auase
uł loco poterit separari : ut triticum qđ in
modio ⁊ potest amodio segregari. & homo
atheatro discedert: Accidens uero ab eo inquo
x segregari non potest : Quare : solas tres
posuitꝰ significationes  ÷ scđm quam inuase

Expanded text:
 in loco; quod enim in vase vel in loco est a vase vel loco poterit separari, ut triticum quod in modio est, potest a modio segregari, et homo a theatro discedere. accidens vero ab eo in quo est segregari non potest. Quare solas tres posuit significationes, id est se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ siue nonsit aliud quidẽ
erit falsum aliud aut̃ ue¬
rum. Languere enĩ socra¬
tem & non languere socratẽ
cumipse sit. palam est qͥa
alterum eorũ uerũ. alte¬
rũ aut̃ falsum est. E cũ
nonsit similit. Languere
enĩ cum nonsit: falsum est
Non languere aut̃ : uerum:¬
inductionem.
ut sanitati languor. &
titudini debilitus. Simi¬
lit̃ autẽ & ĩnalus. Malo
aut̃ aliquando bonum est
contrarium. aliquando
malũ. ł gestati enĩ cũsit
malũ : abundantia
contraria est: cum etiam
tale quilib& inspici&.
Inpluribus uͦ: semꝑ malo
bonum contrariũ est
Amplius. Contrariorun
necessarium est si alterũ
I Sanis namq om̃ibus.
Nsanitas quidem erit.
uist bi. albedo quidem¬
oppos nonerit. Ampli¬
Sed post has oppositionum differenti as: quadã in contrarus
ad multas ꝓficientia questiones ab aristo tele tradunt᷑
Contrariũ aut̃ . ẽ bono quidem ex necessitate malum
bono contrariũ est: Ihoc loco monstrat᷑ quod omĩ bona

Expanded text:
on sit, ALIVD QVIDEM ERIT FALSVM ALIVD AVTEM VERVM; LANGVERE NAMQVE Socraten et non LANGVERE Socraten, cum IPSE SIT, PALAM est QVIA alterum eorum verum ALTERVM AVTEM falsum est, ET cum non sit, similiter LANGVERE ETENIM, cum non sit, falsum est, non LANGVERE AVTEM verumobjectionem; ut sanitati languor et titudini debilitas. Similiter autem et in aliis. Malo autem aliquando bonum quidem est contrarium, aliquando autem malum, egestati enim, cum sit malum, superabundantia contraria est, cum etiam TALE QVILIBET INSPICIET, in pluribus VERO semper malo bonum contrarium est. Amplius CONTRARIORVM non NECESSARIVM EST, si alterum ; sanis namque omnibus, sanitas quidem erit, NT ALBI, albedo quidemvero non erit. AmplSed post has oppositionum differentias quaedam de contrariis ad multas proficientia quaestiones ab Aristotele traduntur. Contrarium autem est bono quidem ex necessitate malum, BONVM CONTRARIVM EST. Hoc loco monstratur quod omne bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tione constitui Quocirca qm̃ in contrarus & in hisquȩ
scđm priuationẽ habitumq sunt sicum cõplexione utraq
dicantur dere non subsistente. falsa sunt utraq q̃ p̃dicant᷑ :
cum hocidem in affirmationib & negationib: non sit om̃s
ceterȩ oppositiones ab affirmatione & negationedi sentiunt :
Monstratȩ sunt gͥ oppositiones .iiiͦͬ. & sex differentiȩ. Una
quidẽ contrarioꝵ & eius quȩ ÷ ad aliquid : Scđa contrarioꝵ
ta relatiuooꝵ & eius quȩ ÷ scđm habitũ & prinationem

Expanded text:
tione constitui. Quocirca quoniam in contrariis et in iis quae tione constitui. Quocirca quoniam in contrariis et in iis quae secundum privationem habitumque sunt, si cum complexione utraque dicantur de re non subsistente, falsa sunt utraque quae praedicantur. Cum hoc idem in affirmationibus et negationibus non sit, omnes caeterae oppositiones ab affirmatione et negatione dissentiunt. Monstratae sunt igitur oppositiones quatuor et sex differentiae: una quidem contrariorum et eius quae est ad alta relativorum et eius quae est secundum habitum et privationem;
Abbreviated transcription (Latin):
non pot÷ non ÷ utiq sanum: Eodẽ quoq modo ÷ & decȩci¬
tate &̃ deuisu: Neq enim ÷ idẽ dicere cȩcum eẽ. aliquẽ.
quod nonuidere : Qui enim cȩcus ÷ subsistit uuntq ut sit
cȩcus : N onuidere uõ etiam de omino non substitente dici
pot ÷ : Quod enim non subsistit: omino uidere non pot:
et quod uidere non pot÷ non nidet: Quocirca in affirmati¬
one & negatione siuesit dequo dr̃ siue nonsit. una semꝑ
uera ÷ altera falsa: Namcumsit socrates & uiuat. sideẽo
non ÷ sanus: Si negationes uerȩ sunt : falsȩ sunt affirma¬
tiones: Siuõ res subi ecta non subsistat: omino deeo quidem
affirmatio falsa ÷ Negatio semꝑ uera: Nr̃o enimtemꝑ ore
cũ socrates non ÷ neq subsistit. si quidicat socrates uidet &¬
alius dicat socrates nonudet: falsum quidẽ: deeo dicere
uidere non pot: Quiuidere non pot: non ui det: Ita
firmum inind bileq sem ꝑmanet. in affirmationib & ne¬
gationib alteram sẽperu̾ erã : falsam alteram in predica¬

Expanded text:
Eodem quoque modo est et de caecitate et de visu, neque enim idem est dicere caecum esse aliquem quod non videre: qui enim caecus est, subsistit vivitque, ut sit caecus, non videre vero etiam de omnino non subsistente dici potest. Qui enim non subsistit omnino videre non potest, et qui videre non potest non videt. Quocirca in affirmatione et negatione sive sit de quo dicitur, sive non sit, una semper vera est, altera falsa. Nam cum sit Socrates et vivat, si de eo non est sanus. Si negationes verae sunt, falsae sunt affirmationes. Si vero res subiecta non subsistat omnino, de ea quidem affirmatio falsa est, negatio semper vera. Nostro enim tempore cum Socrates non est neque subsistit, si quis dicat Socrates videt, et alius dicat Socrates non videt, falsum quidem est de eo dicere, videre non potest, qui videre non potest, non videt. Ita firmum immutabileque semper manet in affirmationibus et negationibus alteram semper veram, alteram falsam in praedica
Abbreviated transcription (Latin):
alb est et ea quae dicit non ÷ homo alb:. Docet aut̃ nos
unius ad firmationis unã esse negationẽ idque hacra¬
tione demonstrat. O port& enĩ idẽ p̃dicatũ negare
negationẽ qđ p̃dicauerit ad firmatio Etrursus de
eodẽ subiecto auferre p̃dicatũ negationẽ oportet
ad qđ ad firmatio ante conuixerat. Qđ si fit : dubiũ
ñ ÷ unius eẽ ad firmationis unã negationẽ. Siue aut̃ hoc
in uniuersalib: fiat uniuersalit̃ p̃dicatis siue in de fini¬

Expanded text:
albus est, et ea quae dicit, non est homo albus. Docet autem nos unius affirmationis unam esse negationem, idque hac ratione demonstrat; Oportet enim id praedicatum negare negationem, quod praedicaverit affirmatio, et rursus de eodem subjecto auferre praedicatum negationem oportet id quod affirmatio ante conjunxerat. Quod si fit, dubium non est unius esse affirmationis unam negationem, sive autem in universalibus hoc fiat universalit
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quoq argum̃tũ ÷ negationẽ in definitã. et uniuer¬
salẽ idẽ non significare : et eas eẽ diuersas. Nãsiunius ad¬
firmatia nis una negatio est : contra eã quaedicit. ñ ÷ homo
alb: illa est adfirmatio quȩ dicit est homo albus. & con¬
tra eã quaȩ dicit. Nullus homo alb: ÷ illa ad firmatio

Expanded text:
Hoc quoque argumentum est negationem indefinitam et universalem idem non significare, et eas a se esse diversas. Nam si unius affirmationis una negatio est, contra eam quae dicit, non est homo albus, illa est affirmatio quae dicit, est homo albus. Et contra eam quae d
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ dubitationi respond&. Quideñĩ dicimꝰ ẽ albus
quẽ ad modũ fieri potest ut uerũ sit dicere non ÷ albus
homo  hoc a ut̃ uidet᷑ idcirco qm̃ appar& qͥb:dã id qđ
dicimꝰ ñ est alb: homo hoc significare : tãꝗsidicamus
Nullus homo alb est. sed hoc uerũ non ÷ Neq enĩidem
est dicere ñ ẽ alb homo : et nullus homoalb est. Et quã¬
quã cũ dicimꝰ nullus homo alb est simulsignificamus.
qm̃ non ÷ homo alb: ñ tam̃ ex necessitate idẽ utraq sig¬
nificat. Cũ enĩ dicimꝰ ñ ÷ homoalb: : simulnos dicere :¬
qm̃ nullus homo alb ñ oportet incelligi. Neq enĩ sẽꝑ
simul ÷ non est homo albus. et nullus homo alb: est. Nam
aliquotiens simulest scilic& cũ prius dicit᷑ uniuersalis
negatio. Cũ uero in diffinita dicit᷑ pͥus: ñ ÷ simul nega

Expanded text:
hominum dubitationi respondet. Quod enim dicimus, est albus quemadmodum fieri potest ut verum sit dicere, non est albus homo. Hoc autem videtur qdicimus, non est homo albus, hoc significare, tanquam si dicamus, nullus homo albus est, sed hoc verum non est. Neque enim idem est dicere, non est albus homo, et nullus homo albus est. Et quanquam cum dicimus, nullus homo albus est, simul significamus quoniam non est homo albus, non tamen ex necessitate idem utraque significat. Cum enim dicimus, ullus homo albus est, non oportet intelligi, neque enim semper simul est, non est homo albus, et nullus homo albus est. Nam aliquoties simul est, scilicet cum prius dicitur universalis negatio. Cum vero indefinita dicitur prius, non est simul negat
Abbreviated transcription (Latin):
est homo albus simi
÷ non est homo albus
Hoc aut̃ neq idẽ
significat: neq si¬
mul necessario.
Mani festũ est aut̃
qm̃ una negatio uni¬
us adfirmationis est

Expanded text:
lbus' simul  nemo homo albus est; hoc autem neque idem significat neque simul necessario. Manifestum est autem quoniam una negatio unius adfirmationis est
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut lauet᷑ aut ñ lauet᷑ & necesse ÷ uerã unã eẽ alte¬
rã falsam: Aut ad firmationẽ si locus fuerit: aut si non lo
tus fuerit negationẽ. sed ñ ÷ nec esse. ut definite ad fir¬
matio uera sit Idcirco qđ in huiꝰ modrreb poterit eue¬
nire negatio. Sed necumꝗ definitũ ÷ ut negatio uera
sit falsa uͦ ad firmatio : idcirco qm̃ potest non euenire
negatio: Quare in contradictione tota unã quidem¬
uera falsam alterã ẽẽ necesse ÷ Vt aut̃ definite una
uera sit. altera falsa definite sicutiinhis quȩ s p̃terita
boc prius aristo teles in singulariũ p̃dicam̃torũ ꝓpositi¬
onib ꝓbat. Post aut̃ idem debere in uniuersalib: doc&
intelligi Idcirco enĩ aiđ in singularib usq nc̃simi¬

Expanded text:
ut aut lavetur, aut non lavetur, et necesse est unam esse veram, alteram falsam, aut affirmationem, si lotus fuerit, aut si lotus non fuerit, negationem. Sed non est necesse ut definite affirmatio vera sit, idcirco quod in hujusmodi rebus poterit evenire negatio. Sed nec unquam definitum est, ut negatio vera sit, falsa affirmatio, idcirco quoniam potest non evenire negatioveram, falsam alteram esse necesse est. Ut autem definite una vera sit, altera falsa definite, sicut in his quae sunt praeterita ed hoc prius Aristoteles in singularium praedicamentorum propositionibus probat. Post autem idem debere in universalibus docet intelligi. Idcirco enim ait, in singularibus
Abbreviated transcription (Latin):
Potest enĩ fieri ut hodie alexander prandeat & rursus¬
potest fieri. ut hodie ñ prandeat. Ethanc eueniendi ł
ñ eueniendi possibilitatẽ utrũ lib& uocamꝰ In eius modi¬
enĩ rebus utrũ lib& contigit. aut ad firmatio aut nega¬
tio & ñ ÷ nec esse aut ad firmationẽ fieri. Aut negatio¬
nẽ. Nã cũ ñ sit ad firmatio necessaria ñ int̾clusũ ÷ c̃tin¬
gere negationẽ Rursus cũ negatione cessaria ñ sit int̃¬
dũ accidit ut ad firmatio contingat. Quare haec hui mo¬
dieueniendi & n eueniendi potentia utrũ lib& uocatur
Qđ in his utrũ lib& iđ÷ uel ad firmationes ł negationes eue¬
nire concedit᷑ : Nunc ergo aris toteles hoc ualidissima ar¬
uera ÷ : definite altera suscipit falsitatẽ : Nonita in his
quȩ c̃tingentes uocant᷑ . Necesse enĩ est. ut aut affirma¬
tio uera sit aut negatio : Sed ñ ut definite quȩ lib&
earũ uerasit altera falsa definite : Nãq dicimꝰ Alex¬
ander lauanđ ÷ Idsi alius neget dicatq: alex ander

Expanded text:
potest enim fieri ut hodie Alexander prandeat, et rursus fieri ut hodie non prandeat. Et hanc eveniendi vel non eveniendi possibilitatem, utrumlibet vocamus. In hujusmodienim rebus utrumlibet contingit, aut affirmatio, aut negatio, et non est necesse aut affirmationem fieri, aut negationem. Nam cum non sit affirmatio necessaria, non interclusum est contingere negationem. Rursus cum negatio necessaria non sit, interdum accidit, ut affirmatio contingat. Quare haec hujusmodi eveniendi et non eveniendi potentia, utrumlibet vocatur. Quod in his utrumlibet, id est vel affirmationes vel negationes, evenire conceditur. Nunc ergo Aristoteles hoc validissima arvera est, definite altera suscipit falsitatem, non ita in his quae contingentes vocantur. Necesse enim est ut aut affirmatio vera sit, aut negatio, sed non ut definite quaelibet earum vera sit, altera falsa definite. Nam quod dicimus Alexander lavandus est, id si alius neget, dicatque: Alexander
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in p̃teritis atq p̃sentib & totũ c̃tra diccionis cor¬
pus inueritatẽ falsitatẽq diuidit᷑ & uera una est
definite ut possit ex hiscertus aliqͥs ac sciens dicere
sentis scđm sui naturã ratio certus euentus est
& instabile tocũ quidẽ corpus con tradictionis in¬
uertaem falsitatemq partitur. Sed haec ueri¬
ueis ateq falsitas in discreta ÷ atq uolubilis
Nullus enĩ potest dicere qm̃ ad firmatio
uera est . Non÷ enĩ necesse uerã esse
adfirmationẽ. Idcuto qm̃ negationẽ fieri possibile ẽ¬

Expanded text:
is atque praesentibus, et totum contradictionis corpus in veritatem falsitatemque dividitur, et vera est una definite, ut possit ex his certus aliquis ac sciens dicere aesentis secundum sui naturam ratio, certusque eventus est,d est variabile et instabile, totum quidem corpus contradictionis vetatem falsitatemque partitur, sed haec veritas atque falsitas indiscreta est atque volubilis. Nullus enim potest dicere quoniam affirmatio vera est. Non est enim necesse veram esse affirmationem, idc
Abbreviated transcription (Latin):
usq alb ÷ Nna siquidẽ ÷ ad firmatio uniuersalis:
altera nẽgatio uniuersalis Quas contrarias. eẽ supra
Le uniuersaliter non ꝓponitur. contrariȩ non sunt : Eaeni ad fir¬
matio quȩdicit homo uistus ÷ eiquȩdicit homo uistus ñ ÷ contra¬
ria non ÷: Possunt enĩ utrȩq simul. eẽ uerȩ & in eodẽ. idẽ. homine.

Expanded text:
us est; una siquidem est affirmatio universalis, altera negatio universalis, quas contrarias esse supra liter universale non proponitur, contrariae non sunt, ea enim affirmatio quae dicit, homo justus est, et quae dicit, homo justus non est, contraria non est. Possunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
eas ȩquiuocatio ł p̾dicati ł subieeti ł alterius tpr̃is ł ali¬
quid eorũ quȩ ꝑ singula de terminantur inpediat: semꝑ
una ÷ uera. altera falsa: quare qm̃ de om̃ib in cõmune
speculatisumus & quid quȩq ẽet quantũ breuitas pa¬
Siergo inquid uniuersaliter. usq enuntiationes  Vni¬

Expanded text:
el alterius temporis, vel aliquid eorum quae singulas determinant, impediat, semper una vera est, altera falsa. Quare, quoniam de omnibus in commune speculati sumus, et quid quaeque esset, quantum brevitas paSi ergo, inquit, universaliter enuntiet in uni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ergo determinationes uniuersaliũ quidẽ : om̃is & nullus:
Pardculariũ uero quidã: illȩ aut̃ ꝓpositionesquȩ neq uniuer¬
sale habent ad ditum neq p̾articulare.: indefimitȩ uocantur:
Et particularib similes sunt: ut ẽ homo iustus : homo iustus
non ÷ sossunt enĩ utrȩq eẽ uerȩ. ut in hoc ipso exemplo
qđ diximus: sotest una. eẽ uera. altera falsa. ut homo a¬
nimal ÷. homo animal non ÷ Utręq uero ut falsȩ sint. ñ
potest inueniri: E thȩ ut dictũ. e. uocantur indefinite:

Expanded text:
universalium quidem omnis et nullus, particularium vero, quidam. Illae autem propositiones quae neque universale habent additum, neque particulare, indefinitae vocantur, et particularibus similes sunt, ut est, Homo justus est, homo justus non est. Possunt enim utraeque esse verae, ut in hoc ipso exemplo quod dicimus, et potest una esse vera, altera falsa, ut, Homo animal est, homo animal non est; utraeque vero ut falsae sunt, non potest inveniri, et hae ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
questio ẽ curcũ dequalitatis speciebus ꝓpositũ sit
scđm̃ genus dixerit qualitatis & non speriem Ita mĩ
habeat: Illud uõ solũ speciem quod subse nullasspe¬
cies claudat Illa uõ quȩ it̃ gnr̃a generalissim aspe¬
ciesq specialissim as sunt: cõmuni posse generis & spe¬
cier nõe nuncupari Quocir ca qm̃ de easpecie qualita¬
tis aristoteles tractat. quae nondum sit species speci alis¬
sima. smagis gnr̃is prima species & huns modi species
quod possit. eẽ. genꝰ. Ni hil ab surdũ ẽ. eandem & speciei
& gnr̃is locoponere Siut sunt quaedã qualitatesaqui¬
b de nominatone quadam facta qualib& illares dr̃
ut ab albedine albũ ł alua iri a lux łriosum. ł ꝗc ꝗd huui¬
modi ẽ in hisquae sunt scđm̃ potentiã naturalem nonita
ez arsenĩ ipsa pugillatoria non ẽ.ꝓposita a qua pugllato¬
ẽ es dicam pugillatores enĩnon dñr ab eo ꝙ usupugilla¬

Expanded text:
quaestio est cur cum de qualitatis speciebus propositum sit, quaestio est cur cum de qualitatis speciebus propositum sit, secundum genus dixerit qualitatis et non speciem; ita enim habeat. Illud vero solum speciem, quod sub se nullas species claudat, illa vero quae inter genera generalissima speciesque specialissimas sunt, communi posse generis et speciei nomine nuncupari. Quocirca quoniam de ea specie qualitatis Aristoteles tractat, quae nondum sit species specialissima, sed magis generis prima species, et huiusmodi species quae possit esse et genus, nihil absurdum est eamdem et speciei et generis loco ponere. Sed ut sunt quaedam qualitates, a quibus denominatione quadam facta quaelibet illa res dicitur, ut ab albedine album, vel a luxuria luxuriosum, vel quidquid huiusmodi est, in his quae sunt secundum potentiam naturalem non ita est. Ars enim ipsa pugillatoria non est proposita, a qua pugillatores dicamus. Pugillatores enim non dicuntur ab eo quod usum pugilla
Abbreviated transcription (Latin):
s molle sehab& : durũ enĩ dr̃ ꝙ habeat potentiam non
citiuꝰ secari Molle uõ quod eiusdem ipsius habeat im¬
potentiam ¶ Scb q̃mspeciem qualitatis. cẽ. commemoret.
quȩ̃ ex quadã naturali potentiaim potentiaq prouenit :
hoc aut̃ huius modrẽ: ut cũ aliquos ualidi corporis intu¬
em̃ non dũ pugiles neq huius permae arnis inbutos. si
sic eos pugillatores dm̃s non imeo ꝙ iam sint pugiles. sed
in eoꝙ et possint: & si quoꝵ leue corpꝰ aspicimus surasq
non magnas eos facile moueri cursuq ueloces existima¬
mus: quamquã nondũ ad tursus certam̃ aspirent nec
eodem qq modo eos uocamꝰ salubres. eosinsalubres quos
ualen corpore ł fragibore ł ad sanitatem aptosł ab
ꝓ gritudinem credimus unde fit ut quodã egroto spos¬
simꝰ salubres uocare : quodã uõ sanos insalubres dicere:
Non enĩ quodiã actu ł sanił aegrati sint salubres ł insalu¬
bres dñr s quod ł sani diiaus. eẽ. possint ł aegrotis

Expanded text:
 MOLLE SE HABET; DURUM ENIM DICITUR QUOD HABEAT POTENTIAM NON CITIUS SECARI, MOLLE VERO QUOD EIUSDEM IPSIUS HABEAT IMpotentiam. Secundam vero speciem qualitatis esse commemorat, quae ex quadam naturali potentia impotentiaque proveniat; hoc autem hujusmodi est, ut cum aliquos validi corporis intuemur nondum pugiles, neque hujus peritia artis imbutos, sed sic eos pugillatores dicimus, non in eo quod jam sint pugiles, sed eo quod esse possint, et si quorum leve corpus aspicimus, surasque non magnas, eos facile moveri cursuque veloces existimamus, quanquam nondum ad cursus certamen aspirent, nec Eodem quoque modo eos vocamus salubres vel insalubres, quos valenti corpore vel fragiliore, vel ad sanitatem aptos, vel ad aegritudinem credimus. Unde fit ut quosdam aegrotos possimus salubres vocare, quosdam vero sanos insalubres dicere: non enim, quod jam actu vel sani vel aegroti sint, salubres vel insalubres dicuntur, sed quod vel sani diutius esse possint vel aegroti. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dissimili ergo modo euenit: quã dudũ contingebat in his quȩ
erant possibilia. & quȩ inpossibilia: Illic eni contradictio ẽ¬
tradictionẽ sequebatur sed conuersim: ut negationẽ ad fir¬
matio. adfirmationẽ negatio sequeretur: hic nidẽ mo¬
dus ẽ: Na cum suꝑiores contradictoriȩ sint. & inferior ne¬
gatio ad firmationẽ sequatur negationẽ ñ sequitur con¬
tradictoria affirmatio sed affirmationis illius contraria :
Qdsiquis leget attentius: in tegre descriptũ. eẽ ratione ꝑ¬
spiciet: Cur aut̃ hoc eueniat. causã ꝓdit Causa aut. est

Expanded text:
Dissimili igitur modo evenit quam dudum contingebat in his quae erant possibilia et quae impossibilia. Illic enim contradictio contradictionem sequebatur, sed conversim, ut negationem affirmatio, affirmationem negatio sequeretur. Hic non idem modus est. Nam cum superiores contradictoriae sint, et inferior negatio affirmationem sequatur, negationem non sequitur contradictoria affirmatio, sed affirmationis illius contraria, quod si quis legat attentius, integre descriptum esse ratione perspiciet; cur autem hoc eveniat, causam prodit. Causa autem
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ẽnonineẽ calorẽ : Necesse e igitur inee durot
hic quoq i de conuertitur ut qđ in possibile sedm noee effi¬
cit idẽ ualeat necessariũ scđ̃m eẽ positũ: Quare contrario modo :¬
sequatur necessariũ possibilẽ &ñ possibilẽ propositiones sicut
easdẽ ipsas idẽ possibilẽ. & n possibilẽ ꝓpositiones in possibile &
nõ in possibile sequebatur: Na si conuerso ordine necessariũ at¬
q: in possibile ide ualet scđm contrarietatẽ nõsimilis consequẽ¬
tia enecessarii & possibilis. ei quȩ fuit possibilis. & ñimpossibilis
Nã qm̃ non in possibile eȩ̃ sequitur possibile eẽ. & hoc rursus idẽ
possibile eẽnnecesse eẽ comitatur: rursus id ꝗd ẽ in possibile. ẽ eẽ
qm̃ sequitur ñ posñbile eẽ: Necessarium autẽ in possibili conuerso

Expanded text:
possibile est non inesse calorem, necesse est igitur inesse. Quare huic quoque idem convertitur, ut quod impossibile secundum non esse efficit, idem valeat necessarium secundum esse positum, quare contrario modo sequitur necessarium possibile et non possibile propositiones, sicut easdem ipsas, id est possibile et non possibile propositiones impossibile, et non impossibile sequebatur. Nam si converso ordine necessarium atque impossibile idem valet secundum contrarietatem, non similis consequentia est necessarii et impossNam quoniam non impossibile esse, sequitur possibile esse. Et hoc rursus, id est possibile esse, non necesse esse comitatur. Rursus id quod est impossibile esse, quoniam sequitur non possibile esse. Necessarium autem, impossibili convers
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quanti exposicionis breuitas postulat dixisse
I & unum numero :÷ ꝙ signisicat: In scđis uͦ substantus
Suidet᷑ quidem similit̾adał pellacionis siguram. hoc aliq̾ d
unũ ÷ quod subiectu: quẽ ad modum prima sub stantia:
sed deplurib hõ dr̃ & animal: ñ autem simplicit̾ qua¬
litatem signi ficat quẽ atlmodum album: nichil enim
aliud significat. Album. qualitatem: genus autem &

Expanded text:
nunc quantum expositionis brevitas postulat, dixissendis vero substantiis videtur quidem similiter appellationis figura hoc aliquid unum est quod subiectum est quemadmodum prima substantia, sed de pluribus homo dicitur et animal; non autem simpliciter QVALE QVID significat, quemadmodum album; nihil enim aliud significat album quam qualitatem, genus autem et
Abbreviated transcription (Latin):
co quia differentiis eciam uidet᷑: eẽ communͤis. aliud
adicit ꝙ idcnco substantiae ꝓprium ñ sit: quia ñ sit
in om̃ni substantia: nã que ad modum quantitatis quã¬
tum significat. ⁊ qualitas quale: sic etiam substantũẽ
uidel̾ hoc aliquid significare: nancum clicem socrates
ł plato. ⁊ aliquam indiurduam substantiam nomino.
hoc aliquid signisico: sed omnibus hoc substantus ñ inẽ¬
imindiuidius nãq qm̃ particularia s̃ ⁊mimero singulara
uerum ÷ hoc aliꝗͥ dambstantiqͥs significari : in scđis NH
itlem ÷ : nam que scđȩ substanti&e non sunt un& nec
numero singulares: sed species plurima intrase
indiuidua continent. ⁊ multas intrasse species genꝰ in¬
cludit: quocirea cum dico homo nõ hoc aliꝗd signi sicaui:
nb̃ienim singulare ẽ hominis nom̃: idcircos deplurib in
diuiduis p̃dicat᷑: sed pocius quale ꝗddã: qualis enim sub¬
stantia sit: demonstrat᷑: cũ elr̃ homo: qualitas aut̃ hac

Expanded text:
differentiis etiam videntur esse communes, aliud adiicit quod idcirco substantiae proprium non sit, quod non sit in omni substantia. Nam quemadmodum quantitas, quantum significat, et qualitas quale, sic etiam substantia videtur hoc aliquid significare. Nam cum dico Socrates vel Plato vel aliquam individuam substantiam nomino, hoc aliquid significo, sed omnibus hoc substantiis non inest. Individuis namque quoniam particularia sunt et numero singularia, verum est hoc aliquidn sunt unae, nec numero singulares, sed species intra individua continent, et multas intra se species genus includit, quocirca cum dico homo, non hoc aliquid significavi, neque enim singulare est hominis nomen, idcirco quod de pluribus induis praedicatur, sed potius quale quiddam; qualis enim substantia sit demonstratur, cum dicitur homo. Qualitas autem haec
Abbreviated transcription (Latin):
Fodem qd modo cȩcitas Nullus enim dicit negun¬
audrao. neq iniusio nec aliquid huius modi scotan¬
tum surdtis tecnasq nominatur propri isnonimn
tione ponenda: Igitur iusticia in iusti cie conodni&
Suscipit aut̃ qualitas
magis &minus. Albũ
enim magis & minus
alterum altero dicitur
& iustum alterum
altero magis & minus.
Sed& ipsa cͣrementũ
suscipiunt. Cum
candidum namq sit.
amplius contingit
candidius fieri.
Non tamen omnia.
sed plura. iusticia
namq auisticia si
dicatur magisd minꝰ.
potest quilib&. Simi¬
abigere
lit̃ & inalus affectib
Quidam enim.
dubitant de talibus
lusticiam namq auisti
tum aiunt magis &

Expanded text:
eodem quoque modo caecitas. Nullus enim dicit ineodem quoque modo caecitas. Nullus enim dicit inauditio, neque invisio, nec aliquid huiusmodi, sed tantum surditas caecitasque nominantur propriis nominib privatione ponenda. Igitur iustitia iniustitiae contraria Suscipit autem qualitas et magis et minus; album enim magis et minus alterum altero dicitur, et iustum alterum altero magis ET MINVS. SED et IPSA CREMENTVM SVSCIPIVNT CVM CANDIDVM NAMQVE sit, AMPLIVS contigit CANDIDIVS FIERI; NON TAMEN OMNIA, sed PLVRA; IVSTITIA NAMQVE A IVSTITIA SI DICATVR MAGIS ET MINVS POTEST QVILIBET AMBIGEREet in aliis affectibus: quidam enim dubitant de talibus; iustitiam namque tum aiunt magis
Abbreviated transcription (Latin):
contarietas iuenit᷑: Nam num quam circulus quadra¬
to neq qua dratus triangulo nec ulla figara ulli figurȩ.
pot̃ ẽẽ onttraria: Quo cir ca manifestum est susciperet̃ tra¬
rium nonẽe. proprium qualitats¶Sed qm̃ sunt quadã
in qualitate quae sibim&e uideantur ẽẽ. contrari a utiuli¬
cia in iusticia. hine quȩ dam questĩo sol& orir i¬
En Dicunt enim iusticiae inlusticiam noreẽe. contra
rium putant enim quod dr̃ miustiera: pruationem n¬
tẽ: iusticiae non tamen contrarietatem: cortr ari
enim ꝓprus nominib: non conttrarii priuatione nom̃i¬
narieut album nigro: habere tam̃ iusticiam aliquam
contr arie tatem cuius ad huc propruũ nomen non sit inuen¬
tum quod omĩno falsum iẽ: Muliȩ gum habitu dines
beralitas. Prudentia & in prudentti a quae nunquã
urtutibus opponerent᷑ quae sunt habitus. nisi ipsȩ
ͦq. habius. eeñt & in animis habentium imnitta¬
tumisit auditus pruiatio . sine negatione prosertir:

Expanded text:
contrarietas invenitur; nam neque circulus quadrato, neque quadratus triangulo, nec ulla figura ulli figurae potest esse contraria. Quocirca manifestum est, suscipere contrarium non esse proprium qualitatis. Sed quoniam sunt quaedam in qualitate quae sibimet videantur esse contraria, ut iustitia et iniustitia, hinc quaedam quaestio solet oriri. Dicunt enim quidam iustitiae iniustitiam non eriam, putant enim quod dicitur injustitia privationem esse justitiae, non tamen contrarietatem. Contraria enim propriis nominibus, non contrarii privatione nominari, ut album nigro, habere tamen justitiam aliquam contrarietatem, cujus adhuc proprium nomen non sit inventum, quod omnino falsum est. Multae enim habitudines beralitas et imprudentia, quae nunquam virtutibus opponerentur, quae sunt habitus, nisi ipsae quoque habitus essent, et in animis habentium immutacum sit auditus privatio, sine negatione profertur;
Abbreviated transcription (Latin):
Mentitur quite totum legisse fatetur¬
A ut quis cuncta tua lector habere potest
Namq uoluminibus mille augustine refulges
Testantur libri quod loquor ipse tdu
Quamuis multrum placeant uolumina libris
Siaugustinus adest sufficit ipsetibi
Tequoq nra tius ꝓmit biblioteca libris:¬

Expanded text:
Mentitur, qui te totum legisse fatetur. An quis cuncta tua lector habere potest? Namque voluminibus mille, Augustine, refulges. Testantur libri quod loquor ipse tui. Quamvis multorum placeat prudentia libris. Si Augustinus adest, sufficit ipse tibiTe quoque nostra tuis promit bibliotheca libris
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ in eo qđ quid sit sed in eo qđ quale ẽ ÷ quodã modo se habens p̃dicant᷑
reties dut̃ dr̃ quidẽ aide unius cuiq forma scđm quã dictũ ẽ. Priami quidẽ
spetie fdigna t̃. imꝑio: Dicit᷑ aut̃ species &ea quȩ est sub assignato genere
sbũ coloris speciẽ Triangulũ uͥ figurȩ speciẽ : Qđ sit etiã genꝰ assignantes
speciei meminimꝰ dicentes qđ depluri & differentib spetie in eo qđ qͥd sit
pdicat᷑ Et spetiẽ dicimꝰ id qđ sub genere ẽ : Nosse aut̃ oportet qm̃ &

Expanded text:
quae non in eo quod quid sit, sed in eo quod quale est vel quodammodo se habens praedicantquae non in eo quod quid sit, sed in eo quod quale est vel quodammodo se habens praedicantm quam dictum est «primum quidem species digna imperio». Dicitur autem species et ea quae est sub adsignato genere, animal, album autem coloris speciem, triangulum vero figurae speciem. Quod si etiam genus adsignantes speciei meminimus dicentes quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quid sit praedicatur, et speciem dicimus id quod sub ge
Abbreviated transcription (Latin):
denlatone & socrate p̃dicat᷑ qui ñ speue differ̃ ase inuicẽ sed numero animal
uxũ genꝰ sc: de homine aiboue &iequo p̃dicat᷑. qui differ̃ a se in uicẽ a specie quoq
ñ numero solo: Apprio u. differt genꝰ qm̃ ꝓpriũ qͥdẽ deuna sola spetie cuĩ est
ꝓpriũ p̃dicat᷑: Et de his quȩ sib una spetie s̃ indiuiduas: quẽ ad modũ risibile
de homine solo &i de particularib hominib Genꝰ aut̃ ñ deuna specie p̃dicat᷑
sedñ ineo qđ qđ sit p̃dicat᷑ sed in eo qđ quale sit. Introgatiem̃ qualis est homo
differentia nigrũ uͦ accidens : Quando aut̃ qͥd homo sit introgatur
anima respondemꝰ Erat aut genꝰ hominis animal: Quare deplurib
poicari diuidit genꝰ. ab his quȩ de uno solo eoꝵ quȩ s̃ indiuidua p̃dicant᷑
ifferentib uͥ spetie : separat abhis quȩ sicut species p̃dicant᷑ ł sicut ꝓpria:
ł neo aut̃ qđ quid sit p̃dicari. diudit a differentiis & cõmunit̃ accidenuib

Expanded text:
latone praedicatur qui non specie differunt a se invicem sed numero, animal vero cum genus sit de homine et bove et equo praedicatur qui differunt a se invicem et specie quoque, non numero solo; a proprio vero differt genus quoniam proprium quidem de una sola specie, cuius est proprium, praedicatur et de his quae sub una specie sunt individuis quemadmodum risibile de homine solum et de particularibus hominibus, genus autem non de una specie praedicatur  qualis est corvus differentia, "nigrum" vero accidens; quando autem quid est homo interrogamur, «animal» respondemus; erat autem hominis genus animal. Quare «de pluribus praedicari» dividit genus ab his quae de uno solo eorum quae sunt individua praedicantur, «differentibus» vero «specie» separat ab his quae sicut species praedicantur vel sicut propria, «in eo» autem « quod quid sit praedicari » dividit a differentiis et communiter accidentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Subhac aut̃ corpus. Sub corpore uͦ animatũ corpꝰ subquo aram als ub
animali rationale animal subquo a homo. Sub homine uͦ socrates &
plato & qͥ s̃ particulares homines Sed hor substantia qͥdẽ generalissima
ẽ & qđ genꝰ sit solũ homo uͦ specialissimũ & qđ speties solũ sit : Corpiu
corporis animat genꝰ uͦ aninialis. animalaut̃ specesquidẽ ẽ cirpor
animatt genꝰ uͦ rationalis. Sed racionale animal. speces quidẽ ẽ
aninialis genꝰ aut̃ hominis: homo uͦ speues qͥdẽ ẽ rationalis animał

Expanded text:
sub hac autem est corpus, sub corpore vero animatum corpus sub quo animal, sub animali vero rationale animal sub quo homo, sub homine vero Socrates et Plato et qui sunt particulares homines. Sed horum, substantia quidem generalissimum est et quod genus sit solum, homo vero specialissimum et quod species solum sCORPORIS, GENUS VERO ANIMALIS; ANIMAL AUTEM SPECIES QUIDEM EST CORPORIS ANIMATI, GENUS VERO RATIONALIS; SED RATIONALE ANIMAL SPECIES QUIDEM EST ANIMALIS, GENUS AUTEM HOMINIS; HOMO VERO SPECIES QUIDEM EST RATIONALIS
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hab& .s etiã in diuiduoꝵ speties dr̃. sed speties qͥdẽ in diui duoꝗ
ł ut ea continens species aut̃ ẽ suꝑiaꝵ łut quȩ ab eis continet᷑¬
Clio secla retro memorat sermone latino
Euterpe geminis loquitur
Md pomene reboans tragicis feruescit iambis
Aurea terpsicore totam lyra ꝑsonat ȩthram
fila premens digitis eratho modulamina fingit
łlacctur in faciles uariosq polimnia motus
Urana numeris scrutatur sidera mundi
Callio pe doctis dat laurea serta poetis:

Expanded text:
 habet, sed etiam indiuiduorum species dicitur, sed species quidem indiuiduorum uelut ea continens, species autem superiorum, uelut quae ab eis contineaClio saecla retro memorat sermone soluto. Euterpae geminis loquitur Melpomene reboans tragicis feruescit iambis. Aurea Terpsichorae totam lyra personat aethram. Fila premens digitis Erato modulamina fingit. Flectitur in faciles uariosque Polymnia motus. Vranie numeris scrutatur sidera mundi. Calliope doctis dat laurea serta poetis.
Abbreviated transcription (Latin):
eni sequitur eã quȩ ꝓponit possibile .ẽ. eẽ : quic quid enĩ
possibilȩ ẽ. eẽ non necesse ẽ nõ eẽ ut q̃m hominem possi¬
bile ẽ ambulare : nõ ẽ neeesse nõ ambulare Hoc enĩ ue¬
rũ. ẽinquit Etdeeo qđ ẽ necesse. ẽ non. eẽ: idẽ. hȩc enim
ꝓpositio quȩ dicit nonnecesse ẽ nõ eẽ: uerũ ẽ. ut contra

Expanded text:
quae proponit, possibile est esse. Quidquid enim possibile est esse, non necesse est non esse, ut quoniam hominem possibile est ambulare, non est necesse non ambulare. Hoc enim verum est, inquit, et de eo quod est necesse est non esse, id est haec enim propositio quae dicit non necesse esse non esse, verum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enim sit contra¬
dictio eius. quȩ seq¬
tur non possibile e¬
illud enim sequitur
hoc: quod est in possĩ¬
bile . ee. & necesse ñ¬
ee: cuius negatio non
neccesse est non eẽ
sequitur.¬

Expanded text:
ec enim fit contradictio eius quae seqtur 'non possibile eillud enim sequitur hoc quod est 'impossibile esse' et 'necesse sse', cuius negatio 'non necesse esse non esse'. Sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
predictum modum:
& nihil in possibile
contingit sic positis.
dubitabit autem ali¬
quis s̃i illud quod est
necessarium ẽẽ
possibile sequitur:
Namsi non conseq¬
sequitur non pos¬
sibile ẽẽ & siquis
non hanc dicat
eẽ contradictio¬
neni. necesse et di

Expanded text:
aedictum modum, t nihil impossibile contingit sic positis. Dubitabit autem aliquis si illud quod est 'necessarium esse' 'possibile' sequitur. Nam si non conseqsequitur, 'non posibile esse'; et si quis non hanc dicat esse contradictinem, necesse est di
Abbreviated transcription (Latin):
necesse. ẽ non. eẽ ad firmatio Ad firmationẽ possibilis id
ẽ possibile. eẽ sequitur non nec esse. ẽ non eẽ negatio Qua¬
re ita positis nihil euenit in possibile. sed om̃i a consentiunt.
nes & negationes conuerso ordine contradictoriȩ se se¬
cuntur: Et sensus quidẽ totus huiusmodi . ẽ: Ordo aut̃ uer¬
borũsic Qm̃ in quit ei qđ ẽ possibile eẽ nec illud qđ ẽ neces¬
se eẽ. nec illud qd ẽ necesse nõ eẽ consentit: relinquitur
ut id qđ ẽ non necessariũ nõ eẽ sequatur possibile eẽ hoc e¬
nĩ qđ dr̃ nõnecessariũ non . eẽ: uerũ ẽ dicere. necesse.ẽ nõ
eẽ : Et sub audimus. qm̃. ẽ eius contradictio: hȩc enĩquȩ
dicit nõ necesse ẽ non eẽ. contradictio fit eius: Sequitur
negationẽ possibilis. idẽ non possibile. eẽ hȩc ẽ autẽ ea que

Expanded text:
 affirmatio, sed affirmationem possibilis, id est possibile esse sequetur non necesse est non esse negatio. Quare ita positis nihil evenit impossibile, sed omnia conveniunt et nes et negationes converso ordine contradictorie se sequuntur. Et sensus quidem totius hujusmodi est, ordo autem verborum sic. Quoniam, inquit, ei quod est possibile esse, nec illud quod est necesse esse, nec illud quod est necesse non esse consentit, relinquitur ut id quod est non necessarium non esse sequatur possibile esse. Hoc enim quod dicitur non necessarium non esse verum est dicere de necesse est non esse, et subaudimus quoniam est ejus contradictio. Haec enim quae dicit, non necesse est non esse, contradictio fit ei quae sequitur negationem possibilis,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ alicuiꝰ aliꝗs socrates Nec hõ alicuiꝰ aliꝗs hõ nec bosa¬
li cuiꝰ aliquisbos Nec partes primarũ substanti arũ qua
ipsa qq s̃ primae substantie : caput non dr̃ alicuꝰ aliꝙ caput¬
s tantũ alicuiꝰ caput & masi non dr̃ alicuiꝰ aliquamanꝰ
sẽd tantũ alicuiꝰ manꝰ: Quareneq primȩ substantia nec
primarũ subst antiarũ partes ad relationẽ dicipoter̃
t᷑: Neq enĩ dr̃ animal alicuiꝰ eẽ animał aut hõ alicuuꝰ eẽ
hõ. Xsiquis dicat posseeẽ animal alicuius animal:
ut equũ meũ ł ꝙ lib& aliud: non in eo quod anim al
ẽ s in eo quod .ẽ. possessio đt alicui& st non dr̃ animal¬
manus si quidẽ exmanu nom̃ fingere uolumus ad qđ
manꝰ referri possit. sic ut caputad capiatũ: & in aliis ꝗdẽ
scd substantiae ex partibus accidentibus quod fifrinent
quidigtt᷑ dicen dũ ẽ e aut enĩ diffinitio relatiuꝙ notandat᷑¬

Expanded text:
dicitur alicuius aliquis Socrates, nec homo alicuius aliquis homo, nec bos adicitur alicuius aliquis Socrates, nec homo alicuius aliquis homo, nec bos alicuius aliquis bos, neque partes primarum substantiarum quae ipsae quoque sunt primae substantiae. Caput enim non dicitur aliclicuius aliqua manus, sed tantum alicuius manus. Quare neque primae substantiae, neque primarum substantiarum partes ad relationem dici poterutur. Neque enim dicitur animal alicuius esse animal, aut homo alicuius esse homo. Quod si quis dicat posse esse animal alicuius, ut equum meum, vel quodlibet aliud, non in eo quod animal est, sed in eo quod est possessio dicitur alicuius, et sic non dmanus. Siquidem ex manu nomen fingere volumus, ad quod manus referri possit, sicut caput ad capitatum, et in aliis quidem secundae substantiae ex partibus accidentibus, quod fieri nequit. Quid igitur dicendum est? Aut enim diffinitio relativo
Abbreviated transcription (Latin):
fespiasse ad aliquidui debunqs contra ea qua superius
elisputaa sunt hulmodi nodũ quȩstionis opposiit añ erã
prima diffintio relatiuor fuerat. illace relatua q̃uatũꝗ
hoc ipsũ quo dẽ ent alioꝵ dicerent᷑ . a scdn hanc diffintonẽ
possunt q̃dã substantiaȩ ii deri eẽ relatiuae. Qd sist sub¬
stanti ae in diffinitionẽ accidentiũ Fransernt. Nã cũ sint acao¬
denti a relatiua siquas substantias relatuias eẽ. concedimꝰ in
accidentiũ nuõ ponendas eẽ . censebimꝰ. Sed hoc congariũ ẽ
Si enĩ substanti a in sub iecto non ẽ. accidens aut̃ insubiecto
ẽ qui fieri potest ut idã a in subi ecto sit &. in subieto non sit
utrũ aut̃ possit quaedã substatia accidentiũ suscipere rati¬
onẽ hoc modo quaerendũ ẽ: Primae nãq substantiae ipsȩꝗ¬
dẽ adaliquid non dñr. neq partes primarũ subistantiarũ.
quas ipsas qqͦ in primis substantis numeramꝰ : Socrates enĩ non

Expanded text:
e haec fortasse ad aliquid esse videntur. Contra ea quae superius disputata sunt hujusmodi nodum quaestionis opposuit, quoniam enim prima diffinitio relativorum fuerat, illa esse relativa quaecunque hoc ipsum quod essent aliorum dicerentur, secundum hanc dpossunt quaedam substantiae videri esse relativae; quod si sit, substantiae in diffinitionem accidentium transeunt. Nam cum sint accidentia relativa, si quas substantias relativas esse concedimus, in accidentium numero ponendas esse censebimus, sed hoc contrarium est. Si enim substantia in subiecto non est, accidens autem in subest, qui fieri potest ut idem et in subjecto sit et in subjecto non sit? Utrum autem possit quaedam substantia accidentium suscipere rationem, hoc modo quaerendum est. Primae namque substantiae ipsae quidem ad aliquid non dicuntur, neque partes primarum substantiarum quas ipsas quoque in primis substantiis numeramus. Socrates enim non
Abbreviated transcription (Latin):
neq: oratio ÷ In hoc enĩ qđ dicit᷑ ñcurrit : neq duo
uerba sunt neq duo nomina Neq nom̃ & uerbũ quȩ
sola possunt iungererationẽ. atuͦ negatio ÷ Et enĩ
tota in ꝑfecta sententia ÷. Sedneq huic inqͥt antiqͥ¬
ores posuere uocabulũ : haec enĩ differentia quȩ ÷
non currit. & non laborat. quȩ a uerbo puro & sĩpli¬
ci distat: nullo apud antiquiores uocabulo nuncu¬
pata ÷ differentiae. Differentiã aut̃ uocauit id
qđ dicit᷑ noncurrit & non laborat. abeo qđ ÷ cur¬
Et semꝑ dealiquo est
Differentiae autem
quic: nomen non est
positum. Ded sit

Expanded text:
neque oratio est. In hoc enim quod dicitur non currit, neque duo verba sunt, neque duo nomina, neque nomen et verbum, quae sola possunt jungere orationem. At vero negatio non est, etenim tota imperfecta sententia est, sed neque huic, inquit, antiquiores posuere vocabulum. Haec enim differentia quae est non currit, et non laborat, quae a verbo puro et simplici distat, nullo apud antiquiores vocabulo nuncupata est. Differentiam autem vocavit id quod dicitur non currit, et non laborat, ab eo quod est curet semper de aliquo est, differentiae autem huic nomen non est positum; sed sit
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ  hȩc uere subsistentia & qͦdã mͦassentia estantiaq intelligant᷑ an a corporalib
singuł uereatq in tegreductã hõis sp&iẽ intelligamꝰ ancerte & dã animi maginatione
fingant᷑. ut ille haratilũ sus. In imanocapiti ceruicẽ pictore qunã. lungere siuelit
ꝓneq: ẽneq eẽ poterit sed sola talsam̃tis c̃sideratione pingit᷑. Nimis acute singuł

Expanded text:
utrum haec uere subsistentia et quodammodo essentia constantiaque intellegantur, ut a corporalibus singulis uere atque integre ductam hominis speciem intellegamus, an certe quadam animi imaginatione fingantur, ut ille Horatii uersus est: humano capiti ceruicem pictor equinam iungere si uelit. quod neque est neque esse poterit, sed sola falsa mentis consideratione pingitur. Nimis acute su
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽq contenderit nulla eẽ ꝑpendat Edsiquisquã chime¬
rae aliquã et̃ scientiã dicat quae non. ẽ. quãquã hoc falsũsit. tam̃
hoc qq concesso pauca er̃ in quibus scientiae cũ scibili simulnatura
sit  Muitis eñ rebus ante p̃postas & constgutis scientia nascit᷑. Quo¬
cir canon in omĩb relatiuis uerũ ẽ. ut simul. eẽ. di cant᷑ natura & si¬
cut falsum illudẽ in nullis hoo et̃. relatuus. ita falsũ rursũ in onũb
tro constituto ł alterdoᷤ mt̃ empto simul ittraq constituerent᷑ ł etiãperi¬
merent᷑: constituto enĩ ut sit pat̃. constituetꝰ᷑ filius. & pat̾ simul
Palam itaq & ex
hoc est. Si quis¬
enimnouit aliqͥs
quiddam quia
adaliquid est. est
aut̃ eẽ quod ad ali¬
quidest. idem ad
aliquid quodimmo¬
dose habere : &
illud nouit ad qđ hoc
quodimmodo se hab&.
Sienim non nouit om
palam est hoc. Ut
hoc siquis nouit¬

Expanded text:
minationemque contenderit, nulla esse perpendat. Quod si quisquam chimeminationemque contenderit, nulla esse perpendat. Quod si quisquam chimerae aliqua esse scientiam dicat, quae non est, quanquam hoc falsum sit, tamen hoc quoque concesso pauca erunt in quibus scientia cum scibili simul natura sit. Multis enim rebus antepositis et constitutis scientia nascitur. Quocirca non in omnibus relativis verum est, ut simul esse natura dicantur: et sicut falsum illud est, in nullis hoc esse relativis, ita falsum est rursus in omnibus. raque constituerentur, vel etiam perimerentur. Constituto enim ut sit pater, constituetur esse filius, et pater simul PALAM ITAQVE ET ex HOC est; si ENIM novit ALIQVIS QVIDDAM QVIA ad aliquid est, EST autem ESSE QVAE AD ALIQVID SVNT IDEM ad aliquid QVOQVO modo se HABET, et illud novit ad quod hoc QVOQVO modo SE habet; si ENIM NON NOVIT OMpalam hoc est: Ut hoc si quis no
Abbreviated transcription (Latin):
to constituto ut̃ꝙ sub sistit. constat seruũ atq dñm cũ sit ad aliꝗd si¬
mul eẽ natura : lis ed h ac itast ut sint quidt̃ in relatius sedomĩb
his qua sunt ad aliꝗd non aquent᷑ : St̃ enĩ quaedã relatiua quot unũ
prius natura sit quod ipse rurs abiec᷑ : Iproposuit non inomĩbas
relatiuis cẽ hͦ dut ui deant᷑ si mulcẽ. natura: hocat̃ ꝑbat edemplis
quod am̃ scientia ad aliꝗd ⁊̃ Scibilis enũ rei seientia dr̃ non poter at
eẽ. scientia nisi sit res aliqua quae sciri possit: hanc aut̃ pͥma ẽt. necesseç
ut inmat hescos disciplina: Scim̃ enĩ triangulũ tesuteriores angulos duob
rectis angnlis & quos habere unde necesse ẽ priusfuise quod seripossa
posta uõad ħ anerẽ aptũ fuisse nortnã: atq hoc ẽ. quodait. Namq inpluri
bussub sistentib: rebus scientias accipimꝰ: prius enĩrebus consititis & qũ¬

Expanded text:
tro constituto uterque subsistit, constat servum atque dominum cum sint ad aliquid sitro constituto uterque subsistit, constat servum atque dominum cum sint ad aliquid simul esse natura. Sed haec ita sunt, ut sint quidem in relativis, sed omnibus his quae sunt ad aliquid non aequentur. Sunt enim quaedam relativa quorum unum prelativis esse hoc, ut videantur simul esse natura; hoc autem probat ex his, quod quoniam scientia ad aliquid est scibilis enim rei scientia dicitur, non poterit esse scientia, nisi sit res aliqua quae sciri possit. Hanc autem primam esse necesse est, ut in matheseos disciplina. Scimus enim triangulum tres interiores angulos duobus rectis angulis aequos habere. Unde necesse est prius fuisse quod sciri posset, postea vero ad hanc rem aptam fuisse notitiam. Atque hoc est quod aibus subsistentibus rebus scientias accipimus. Prius enim rebus constitutis et qua
Abbreviated transcription (Latin):
& cetã quaȩ gramaticipartes orationis uocant. haec exquib¬
cũ sensus sẽꝑnaturã animalium comitetꝰ. cũ ipsis animalib sensus
fieri & nasci necesse ẽ. Qdsicũ animalibus .i. cõpositis reb sensas
nascit᷑ sicut anim ali prioras̃ ea exquib ipsũ anim al const&: sic
qͦq sensu qui cũ anim alibus nascit᷑ illa prioras̃ exꝗb animalis natura
coniungit᷑ : conungit᷑ aut̃ animal atq cõponit᷑ ex quattuor elem̃tis:
Quaituor igit᷑ eleñta sensu priora sunt: Sed quatuor dem̃tacor
enĩcũre cõposita nascit᷑ . Iu a uõ quae componunt. & sensibilias e
priora ipso cõposto Vniuers alit enũsi quae duae res sint simul¬

Expanded text:
t, haec ex quibt, haec ex quibet cum sensus semper naturam animalium comitetur, cum ipsis animalibus sensus fieri et nasci necesse est. Quod si cum animalibus, id est compositis rebus, sensus nascitur, sicut animali priora sunt ea ex quibus ipsum animal constat, sic quoque sensu qui cum animali nascitur, illa priora sunt, ex quibus animalis natura coniungitur. Coniungitur autem animal atque componitur ex quatuor elementis. Quatuor igitur elementa sensu priora sunt, sed quatuor elementa cenim cum re composita nascitur, illa vero quae componunt et sensibilia sunt, et priora ipso composito. Vniversaliter enim si quae duae res sint simu