comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia qd̃ ext̾minabant facies suas
ut appareresit hoĩb ieunantes. int̾
atit̾e pleni erant rapina et raiqͥtate :
iustitia uͦ eoꝵ qͥ regnũ cli intrare de¬
sscerant maĩor eẽ debet ut sc̃ĩtas que
apparet in corpore multo magis ser¬
uetur inm̃te. Iusticia scͥbaꝵ et phari¬
seoꝵ uidet᷑ ẽẽ qͣd̾ alligabant onera
grauia et importabilia ⁊ imponebãt
in humeros horur cdigito aũ suo nole¬
bant ea mouere. Iusticia eoꝵ qͥ reg¬
num celoꝵ tutrare uolunt maior ẽẽ
deb ut mandatis di primi custocdiãt

Expanded text:
justitia, quod exterminabant facies suas, ut apparerent hominibus jejunantes, intus autem pleni erant rapina et iniquitate . Justitia vero eorum, qui regnum Dei intrare desiderant, major esse debet, ut sanctitas quae apparet in corpore, multo magis servetur in corde. Justitia Scribarum et Pharisaeorum videbatur esse, quod alligabant onera gravia et importabilia, et imponebant in humeros hominum, digito autem suo nolebant ea movere . Justitia eorum, qui regnum coelorum intrare volunt, major esse debet, ut mandatum Dei primi custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
git. Añ dico uob̾. ñ exies inde donec
reddas nouissimũ quadrantẽ. Donec
adu̾bium finitũ. ꝓ infinito posint t̃e¬
pore. Qd ñ solum hoc in loco scͥpt᷑a sac̃
senescatis ego sum. Et psalmista. Sic̃
ocłi ancille in manib dñe sue. ita
oculi nr̃i ad cdñm dm nr̃m donͭ mise¬

Expanded text:
ies inde donec reddas novissimum quadrantem. » Donec, adverbium finitum pro infinito posuit tempore, quod non solum hoc in loco sacra Scriptusenescatis, ego sum. Et Psalmista: « Sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, ita oculi nostri ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad humilitatis satiffactionem
ꝓuocent: iuxta p̾ceptũ dm̃ dicentis.
Si te audire noluent frat̾ tuus ad̾ibe
tecum unũ uel duos ut in ore duoꝵ
uel tͥum testium: stet omne u̾bum.
si autẽ contumax et suꝑb ꝑseuera¬
uerit ille qui inte pͤcauit: ñ necesse
est ut tu ei ueniam postules. s tam̃
ꝓpt̾ dm̃ ex corde dimitte ut securus
accedens ad altare dice possis. Dimit¬
te nob̾ debita nr̃a sicut et nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. et ut impleat᷑
in nob̃ qd̃ dñs ait. Si dimiseritis ho¬
pat̾ ur celestis pcc̃a ur̃a. Qd̃ si exutͣ¬

Expanded text:
eum ad humilitatis satisfactionem eum ad humilitatis satisfactionem provocent, juxta praeceptum Domini dicentis: « Si te audire noluerit frater tuus, adhibe tecum unum vel duos, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum . » Si autem contumax et superbus perseveraverit, ille qui in te peccavit, non necesse est ut tu ei veniam postules, sed tamen propter Deum ex corde dimitte, ut securus accedens ad altare, dicere possis: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . » Et ut impleatur in nobis quod Dominus ait: « Si dimiseritis hovester coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
illi pacis hostiam nequaqm offere poᷤ¬
Nec putancdũ qd̃ ei tantũmͦ mun̾a
offerimꝰ cum manib oblationẽ ante
altare deportamꝰ: s qnͣdo orationi in
maceramus cum elemosinas tribui¬
mus. hospitẽ suscipimus. nudũ coo¬
perimꝰ et cet̾a his similia pietatis oꝑa
implemꝰ: tunc mun̾a deo offermius.
Cauendum gͦ fũmoꝑe est ne malũ
discordie contͣ aliqũe in corde tenca¬
mus. et ꝓpt̾ hoc nr̃a mun̾a in conspec¬
tu di accepta ñ sint qm̃ deo placabi¬
lem hostiam ut clictum est offerre ñ
possumm̃ qmͣ dui ꝓximis implacabileᷤᷤ
sumus. Notandum aũ qͥa ñ ait si
tu habes aliqͥd adu̾sus frẽm tuum
s si frat̾ tinis habet aliqͥa adu̾sum
te. Tunc enim frat̾ nr̃ adu̾sum nos
dum gͦ est ad reconciliationẽ et si
uemam petere uoluerit: qd̃ in nob̾
peccauit dem̃ter dimittendũ. ꝓpter hoc
qd̃ dñs ait. Cum stabitis adorandũ
Si autẽ uemam postulare noluerit spi¬
ritales fr̃s secretius mittendi sunt qui

Expanded text:
illi pacis hostiam nequaquam offerre posNec putandum est quod ei tantummodo munera offerimus, cum manibus oblationem ante altare deportamus, sed quando orationi insmaceramus, cum eleemosynas tribuimus, hospitem suscipimus, nudum cooperimus, et caetera his similia pietatis opera implemus, tunc munera Deo offerimus. Cavendum ergo sumcontra aliquem in corde teneamus, et propter hoc nostra munera in conspectu Dei accepta non sint, quomodo Deo placabilem hostiam, ut dictum est, offerre non possumus, quandiu proximis implacabiles sumus. Notandum autem quod non ait: Si tu habes aliquid adversus fratrem tuum; sed: Si frater tuus habet aliquid adversum te. Tunc enim frater noster adversum nos dum ergo est ad reconciliationem, et si veniam petere voluerit, quod in nobis peccavit clementer est dimittendum, propter hoc quod Dominus ait: « Cum stabitis ad orandum, Si autem veniam postulare noluerit, spiritales fratres secretius immittendi sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
n putant p̾cep¬
ta uet̾is testam̃ti distͥctiora
ẽẽ qmͣ noui: discant exp̾senti lecti¬
one suam ignoranciam cõfiteri au¬
diant q ip̃m saluatorẽ discipłis di¬
centẽ Am̃ dico uob̃ insi habunda¬

Expanded text:
 putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi, discant ex praesenti lectione suam ignorantiam confiteri, audiantque ipsum Salvatorem discipulis dicentem: « Amen dico vobis, nisi abunda
Abbreviated transcription (Latin):
in die indicii: multomagis de cõtu¬
melioso. Qui dix̾it fatue: reus erit
gehenne ignis. Notandum in hoc
unum solumm᷑ posuit. so est iram:
tionẽ ire significantẽ. Int̾cio tria:
iram. uocem. et tontumeliam. Sic̾
gͦ mnaiuis pccm̃ est dic̾e fatue. qmͣ
solummꝰ irasci. uel dic̾e racha: sic
gramus est reum eẽ gehenne igns
qm̃ reum indicio uel concilio. In
iuditio enim cansa discutit᷑: et is
qui reus eẽ putabat᷑ ñ numqmͣ
innocens inuenitur In concilio si
qͥs icus conuictus est. qua pena pu¬
mat᷑ ab aliis tractat᷑. et ad huc eua¬
dere solce. In geheuna autẽ ignis:
mlla est lib̾atio. et idco in retͥbnti¬
one pene quantitas peccati designat᷑.
Gehenne nom̃: intota serie scͥpt᷑aꝵ
uet̾is testam̃ti ñ repꝑit᷑. s a salurato¬
re pͥmũ in euangłio posttũ cognos¬
citur. Compositum aũ nom̃ est ge¬
heuina exge et emia. qd uallis gra¬
tuita int̾pretat᷑. fuit uallis filioꝵ

Expanded text:
in die judicii, multo magis de contuin die judicii, multo magis de contumelioso. « Qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis. » Notandum autem in hoc unum solummodo posuit, id est iram; tionem significantis; in tertio, tria, iram, vocem et contumeliam. Sicut ergo majus peccatum est dicere fatue, quam solummodo irasci, vel dicere racha: sic gravius est reum esse gehennae ignis, quam reum judicio, vel concilio. In judicio enim causa discutitur, et is qui reus esse putabatur, nonnunquam innocens invenitur; in concilio si quis reus convictus est, qua poena puniatur ab aliis tractatur, et adhuc evadere solet; in gehenna autem ignis, nulla est liberatio. Et ideo in retributione poenae, quantitas peccati designatur. Gehennae nomen in tota serie scripturarum Veteris Testamenti non reperitur, sed a Salvatore primum in Evangelio positum cognoscitur. Compositum autem nomen est gehenna, ex ge et ennon, quia vallis gratuita interpretatur. Fuit enim vallis filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
suctum eẽ ad om̃s: etiam ad eos
qui cont̾ria sapiunt. Et sic̾ iacob
apłs ait: ira uuz iusticiã d̃ĩ noñ
oꝑat᷑. In magna obseruantia caritatis
strmulus ut concludit᷑. quia nemo eũ
qũe ueratit̾ diligit occidere potest.
Qui autẽ dixit fn̾ suo racha: reus e¬
rit concilio. Racha nec grecũ nec la¬
timim: s ꝓpͥe hebraicum. Dicit᷑ enĩ
cenos so est inanis et nacuus: que
nos sine sensu uel absq cerebro pos¬
sumꝰ appeslare. Quidã autẽ echimo¬
logiam huius nõis de greco trahere
uoluerunt: putantes dici pannosũ.
Grece enim pannus: rachus dicitu.
S nos uim huis u̾bi subtilius ꝑs¬
picientes: nichil aliud intelligimus
ẽẽ racha nisi uocẽ inconditam irati a¬
nimi cõmotionẽ significantis: quales
sunt int̾iectiones apud gramaticos.
sic dicit᷑ adolente heii. ab irascente hei.
redemptꝰ est eodem baptisio est rege¬
neratus. Si enim ut dñs ait de ꝯcioso
sermone rationẽ rationẽ reddit᷑i sumꝰ

Expanded text:
suetum esse ad omnes, etiam ad eos qui contraria sapiunt . » Et sicut Jacobus apostolus ait: « Ira viri justitiam Dei non operatur . » In magna observantia charitatis stimulus irae circumcluditur, quia nemo eum quem veraciter diligit, occidere potest. « Qui autem dixerit fratri suo racha, reus erit concilio. » Racha nec Graecum est, nec Latinum, sed proprie Hebraicum. Dicitur enim κενὸς, id est inanis et vacuus, quem nos sine sensu vel absque cerebro possumus appellare. Quidam autem etymologiam hujus nominis de Graeco trahere voluerunt, putantes dici pannosum. Graece enim pannus ρακὁς dicitur. Sed nos vim hujus verbi subtilius perspicientes, nihil aliud intelligimus esse racha, nisi vocem inconditam: irati animi commotionem significantis. Quales sunt interjectiones apud grammaticos, sicut dicitur a dolente heu, ab irascente hei, tus est, eodem baptismo est regeneratus. Si enim, ut Dominus ait , de otioso sermone rationem reddituri sumus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omne holus horta maiora autem
legis p̾termittebant. iusticia eoꝵ qͥ
regnũ di intͣturi sunt magis habũ¬
dare debet ut sic minma p̾cepta cł̃i
custodiant. quatinꝰ maiora ñ p̾ter¬
mittant. Andistis qͥa dictum ẽ anti¬
qͥs: ñ occides. Qui aũ occiderit. reus
erat ut ñ occid̾et: ita ut siqnis occi¬
deret. et ip̃e occid̾et᷑. Eg̃o añ dico uob̾
qr omĩs qui irascit᷑ fr̃i suo reus erit
iudicio Id est ego nonus hõ qͥ ñ uem
soluere legem s adimplere quiq e¬
legi uos de minido ⁊ mandatum no¬
uum dedi nob̾ ut uos inuicem diliga
pena punit᷑ ira inouo testam̃to.
quanta homicidiũ in uet̾i: scd̃m qd̾
ioh̾es apostolus ait. Omĩs qͥ odit
frẽm suũ. homicida est. In ñ nullis
autẽ codicib: ita scͥptũ legit᷑. Omisqͥ uascit᷑
fr̃i suo sine causa. reus erit nidicio.

Expanded text:
et omne olus horti, majora autem legis praetermittebant . Justitia eorum qui regnum Dei intraturi sunt magis abundare debet, ut sic minima praecepta Dei custodiant, quatenus majora non praetermittant. « Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occiderit, reus erat, ut non occideret; aut si quis occideret, et ipse occideretur. « Ego autem dico vobis, quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. » Id est, ego novus homo qui non veni solvere legem, sed adimplere, quique elegi vos de mundo, et mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatpoena punitur ira in Novo Testamento, quanta homicidium in Veteri; secundum quod Joannes apostolus ait: « Omnis qui odit fratrem suum, homicida est . » In nonnullis autem codicibus ita scriptum legitur: « Omnis qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judic
Abbreviated transcription (Latin):
lierem ad concupiscendũ eam: iã me¬
chatꝰ est eam in corde suo. Si gͦ audi¬
ta hac uoce uiceris carnalẽ delectati¬
onem idest ardorẽ libidinis freno cõ¬
tinencie xestrinx̾is: concordasti cũ ad¬
tibi ebrietas et inmitrit faucib tuis
uentur corda ur̃a incrapula et ebricta¬
te. Et it̾m. Eoriosi: regnũ cłi ñ posside¬
bunt. uince gͦ delectationẽ potandi: et
concorda cũ adu̾sario tuo. Sic de cet̾is
uitiis sentiendum est: in quib caro
concupiscit adu̾sul sp̃m: sp̃c aũ adu̾¬
sus carnẽ. Et hec sibi inuicem adu̾sant᷑.
p̾sens est uita. Qmͣdiu em̃ inp̾senti iita
manemus. quasi inuia et in itrn̾e sumꝰ
nec dum ad patͥam ꝑuenimꝰ. In uia gͦ
cum adu̾sario nr̃o concordare lubem᷑.
qͥa post mortẽ nec audiendi u̾bũ cł̃i¬

Expanded text:
iscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . » Si autem audita hac voce, vitaveris carnalem delectationem, id est ardorem libidinis freno continentiae restrinxeris, concordasti cum adtibi ebrietas et immittit faucibus tuis ra crapula et ebrietate . » Et iterum: « Ebriosi regnum Dei non possidebunt . » Vince ergo delectationem potandi, et concorda cum adversario tuo. Sic de caeteris vitiis sentiendum est, in quibus caro concupiscit adversus spiritum, spiritus auibi invicem adversantur, praesens est vita. Quandiu enim in praesenti vita manemus, quasi in via et in itinere sumus, et necdum ad patriam pervenimus. In via ergo cum adversario nostro concordare jubemur, quia post mortem, nec audiendi verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequentib et calumpniantib uos
ut sitis filii patͥs ur̃i qui incelis est.
Iusticia scͥbaꝵ et phariseoꝵ erat ñ me¬
chari cum uxore ꝓximi sui: iusticia
coꝵ qͥ regnũ celoꝵ intrare desid̾ant
maior ẽẽ debet ut ñ solum adult̾iũ
ñ ꝑpetrent in corpore. s etiam nͨ de¬
lectent in corde: ꝓpt̾ illud qd̃ dñs a¬
it. Qui uid̾it mulierẽ ad concupis¬
cendum. iam mechat᷑ est eam in cor¬
de suo. Et ꝓpt̾ illud apłi. fornicatoreᷤᷤ
et adult̾os iudicabit ls Iusticia scͥ¬
baꝵ et phariseoꝵ erat aliena ñ raꝑe:
nisticia eoꝵ qui ingrecli desiderant
dicente dño. Nolite refistere malo.
Et si qͥs qd̃ tuum est tulerit: ne repetaᷤ.
Quib exemplis ꝓfecto pater quia p̾¬
cepta noui testam̃ti canto sunt distͥc¬
tiora: quanto sꝑitalia. Iua em̃ qͣsi par¬
uulis et carnalib carnalia sunt data:
in qͥb ꝑfectio ñ est manifestata sc̃d
malicia resecata: hec uͦ sp̃italib sꝑita¬

Expanded text:
calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . » Justitia Scribarum et Pharisaeorum erat, non moechari cum uxore proximi sui; justitia eorum qui regnum coelorum intrare desiderant, major esse debet, ut non solum adulterium non perpetrent in corpore, sed etiam nec delectent in corde, propter illud quod Dominus ait: « Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . » Et propter illud Apostoli: « Fornicatores et adulteros judicabit Deus . » Justitia Scribarum et Pharisaeorum erat, aliena non rapere; justitia eorum qui ingredi desiderant Domino dicente: « Nolite resistere malo , » et: « Si quis quod tuum est tulerit, ne repetas . » Quibus exemplis profecto patet, quia praecepta Novi Testamenti tanto sunt districtiora, quanto spiritalia. Illa enim quasi parvulis et carnalibus carnalia sunt data, in quibus perfectio non est manifestata, sed malitia resecata. Haec vero spiritalibus spirita
Abbreviated transcription (Latin):
s quia male manclucauerunt. Hic
est panis: qui de celo descendit. Hc
panẽ: significauit manna. Hune
pane: significauit altare cli. S acra¬
m̃ta illa fuerunt insignis: diu̾sa ft̃
inre que significant᷑: paria sunt. Apo

Expanded text:
sed quia male manducaverunt. Hic sed quia male manducaverunt. Hic est panis qui de coelo descendit. Hunc panem significavit manna, hunc panem significat altare Dei. Sacramenta illa fuerunt in signis diversa, in re quae significa
Abbreviated transcription (Latin):
panis uite. Et unde illi suꝑbiebant:
Patͦs inqͥt nr̃i manducauert̃ mãna:
et mortii sunt. Quare manducauie¬
uint et mortui funt: Quia qd̃ in¬
debant credebant. qd̃ ñ uidebant ñ
intelligebant. Ideo prẽs ur̃i. quia
similes estis illoꝵ qui manducauert̃
Noyses ⁊ aaron et cet̾i sc̃i qui fuerunt.
et non sunt mortui. quia sꝑitalit̾ in
esurierunt. Aiii uͦ manducauerunt
⁊ ꝑmanserunt inunfidelitate: licut
xit eis. Patres ur̃i manducauer̃t mã¬
na in deserto: et mortui sunt. Qua
morte insi infidelitatis: Nam cõmu¬
n morte mortin sunt ⁊ sci: qui fue¬
runt int̾ eos. ideo signauit dñs his
infideles. patres infidelium. murm̃a¬
tores patres murm᷑atoꝵ. Nam de mil¬
la re magis dm̃ offendisse ille ppls dic¬
tus est qmͣ contͣ dm̃ murm᷑ando: idõ
et dñs uolens ostend̾e taliũ filios. hĩc
ad eos cepit. Quid mmuratis inincẽ
murm᷑atores filii m᷑muratoꝵ: Patͤs
ur̃i manna manducauerunt ⁊ mor¬
tun st̃: ñ quia malũ erat manna

Expanded text:
ae. Et unde illi superbiebant? Patres, inquit, vestri manducaverunt manna, et mortui sunt. Quare manducaverunt et mortui sunt? Quia quod videbant, credebant; quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum. Manducaverunt Moyses, et Aaron, et caeteri sancti qui fuerunt et non sunt mortui, quia non spiritualesurierunt. Alii vero manducaverunt et permanserunt in infidelitate: sicut xit eis, Patres vestri manducaverunt manna in deserto, et mortui sunt; qua morte, nisi infidelitatis? Nam communi morte mortui sunt, et sancti qui fuerunt inter eos. Ideo signavit Dominus Jinfideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum; nam de nulla re magis Deum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo et Dominus volens ostendere talium filios, hinc ad eos cmurmuratores filii murmuratorum: patres vestri manna manducaverunt, et mortui sunt. Non quia malum erat manna,
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾e apatre insi audire prẽm insi
audire u̾bum patͥs so ẽ me: Ne forte
gͦ cum dico uob̃ om̃is qui audit apa-¬
tre et didicit. dicatis apud uos: s nũ¬
tumus apĩe: ame ip̃o audite. Non
quia prẽm iudit quisqmͣ. s qui est
a deo hic indit patrẽ. Ego nom pat̾m:¬
qr ab illo sum. S quomͦ u̾bũ ab illo
cuiꝰ est u̾bum: Non qd̃ sonat ⁊ tnͣ¬
sit s qd̾ manet cum dicente: et tra¬
hit audientẽ. Am̃ am̃ dico uob̾: qͥ
ciedit mine halet intam et̾nam.
Reuelare se uoluit. quid eẽt. Nã cõ¬
pẽdiosins dic̃e potuit: qui credit in
uenit adme. Et qui nenit ad me
halet me:. Quid ẽ aũ hab̾e me: Ha¬
bere intam et̾nam. Mortẽ assumpsit:
uita et̾na. Mori uoluit s de tuo ohõ:¬

Expanded text:
i audire Patrem, nisi audire verbum Patris, id est me? Ne forte ergo cum dico vobis: « Omnis qui audivit a Patre et didicit, » dicatis apud vos: Sed nunuimus a Patre? a meipso audite. « Non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem. » Ego novi Patrem, ab illo sum: sed quomodo Verbum ab illo cujus est verbum, non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et trahit audientem. « Amen, amen dico vobis: qui credit in me, habet vitam aeternam. » Revelare se voluit Dominus quid esset. Nam compendio dicere potuit: Qui credit in in me venit ad me: et qui venit ad me habet me. Quid est autem habere me? Habere vitam aeternam. Mortem assumpsit vita aeterna, mori voluit, s
Abbreviated transcription (Latin):
iohes dicens. Qma indi sp̃m descendẽ¬
tem quasi columbam de celo: et man¬
sit suꝑ eum. In qͥb u̾bis ñ solum que¬
rendũ est. quare aliquando sp̃c sc̃s in
specie columbe. aliquando inlĩguis igneis
insus ẽẽ legit᷑: s etiam illud sollicite in¬
uestigandum cur suꝑ dñm inspecie
columbe et suꝑ apłos in igne apparuit
ita ut nec suꝑ dñm inigne nec suꝑ apłos
in sp̃e columbe uisus sit ꝑ singła ergo
hec manifestanda sunt. Quia enim colũ¬
ba simplex est auis. recte sp̃c sc̃s in sp̃e
corda inhabitat. qui mansneto ec hu¬
mili corde unaminẽ concordiam cũ
frĩb seruant. et pacẽ sectant᷑ cũ om̃ib
et sc̃imoniam: nixta illuo qd̃ scͥptũ¬

Expanded text:
itum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. » In quibus verbis non solum quaerendum est quare aliquando Spiritus sanctus in specie columbae, aliquando in linguis igneis visus esse legatur, sed etiam illud sollicite investigandum cur super Dominum in specie columbae, et super apostolos in igne apparuit, ita ut nec super Dominum in igne, nec super apostolos in specie columbae visus sit. Per singula ergo haec manifestanda sunt. Quia enim columba simplex est avis, recte Spiritus sanctus iet quia illorum corda inhabitat, qui mansueti et humiles corde unanimem concordiam cum fratribus servant, et pacem sequuntur cum omnibus et s
Abbreviated transcription (Latin):
git accendit et illuminat: recte isdem
sp̃c inignis uisione apparuit. quia cor
qd̃ tangit. ⁊ in amorẽ dĩ inflaminat.¬
et ad uidendam eius uoluntatẽ illumi¬
nat. Hic est ille ignis de quo salnator
in euangłio ait. Ignẽ ueni mitc̾e in
terram et quid uolo isi ut ardeat:
De hoc igne ꝑ moysen dr̃. In dext̾a
illoꝵ corda calefacta fuerant: qui dice¬
bant. Nonne cor nr̃m ardens erat in
nob̃ de ihn dum loqͤret᷑ in uia et appe¬
in columbe specie et suꝑ apłos inigne
apparuit. cito cognoscimus si unius cu¬
iusq ꝑsone qualitatẽ subtilius consi¬
deremus. Quia enim columba ut dixi¬
primo aduentu suo pocã nr̃a ñ ꝑ ⁊ elũ
uenit pinuire. s ꝑ mansuetudinẽ di¬

Expanded text:
git accendit et illuminat recte, idem spiritus in ignis visione apparuit, quia cor quod tangit et in amorem inflammat ad videndum ejus voluntatem illuminat. Hic est ille ignis de quo Salvator in Evangelio ait: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? » De hoc igne per Moysen dicitur: « In dextera illorum corda calefacta fuerant, qui dicebant: « Nonne cor nostrum ardens erat in nobis de Jesu dum loqueretur in via, et apein columbae specie, et super apostolos in igne apparuit, cito cognoscimus, si uniuscujusque personae qualitatem subtilius consideremus. Quia enim columba ut dixiprimo adventu suo peccata nostra non per zelum venit punire, sed per mansuetudinem di
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾c plenitudinẽ habuit: sic̾ ꝑ psal¬
mistam dr̃. Unxit te d̾s d̾s tuus
oleo leticie: p̾consortib tuis. Possu¬
mus et hoc dice̾. qr in m̃tib fideliũ
idẽ sp̃c ad aliqͥd semꝑ manet: et ad
a liqͥd recessurus uenit. Etꝯanet enĩ
cũ ilł ut sobrie ecuste et pie uiuant
in hoc scło: recedit uͦ ab illis nesemper
corporales uirtutes faciant. Et illis
quidem ita uenit. ut si abono ꝓposito
uoluntatẽ mutau̾int ab ilt recedat:
in clão aũ ñ ex temꝑe baptismi maior
tismo uisibiłr apparuit. ut intelli¬
gant fideles ꝑ baptismũ eiusdẽ sp̃c
sci se dona ꝑciꝑe. Qm̃ ueracit᷑ autẽ
⁊ absq ulla dubietate tredenda sint.

Expanded text:
s plenitudinem habuit, sicut per Psalmistam dicitur: « Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . » Possumus et hoc dicere, quia in mentibus fidelium idem Spiritus ad aliquid semper manet, et ad aliquid recessurus venit. Manet enim cum illis, ut sobrie, et juste, et pie vivant in hoc saeculo: recedit vero ab illis, ne semper corporales virtutes faciant. Et illis quidem ita venit ut si a bono proposito voluntatem mutaverint, ab illis recedat: in Domino autem, non ex tempore baptismi major tismo visibiliter apparuit, ut intelligant fideles per baptismum ejusdem Spiritus sancti se dona percipere. Quam veraciter autem et absque ulla dubietate credenda si
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est. Et hoc nom̃ specialit̾ illi cõgtu¬
it. qui uelut agnus mansuet̾ et humił.
leonis seuitia solus potuit suꝑare. De cͦ
scͥptum est. Ecce uir oriens nom̃ eius. Et
ego nesciebam eum. Cum om̃ib fidelib
manifestũ sit quia sciebam ioħes dñm
quẽ clauso matͥs ut̾o senserat. et cui te¬
stimonium ꝑhibuerat dicens. ego ate
debeo baptirari et tu uenis ad me. et mł¬

Expanded text:
dictus est. Et hoc nomen specialiter illi congrudictus est. Et hoc nomen specialiter illi congruit, qui velut agnus mansuetus et humilis, leonis saevitiam solus potuit superare. De quo scriptum est: « Ecce vir, Oriens nomen ejus . » « Et ego nesciebam eum. » Cum omnibus fidelibus manifestum sit quia sciebat Joannes Dominum, quem clauso matris utero senserat, et cui testimonium perhibuerat, dicens: « Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ?
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Pt̾ me uenit uir qui ante me fc̾s est
Acsi dic̾et. Pt̾ me uenit. qr post me natꝰ¬
est. post me p̾dicare incipiet. Ante me fac¬
tus est quia mͥ dignatate p̾latus est. Ante
enĩ in scͥptis ñ semꝑ ad tempꝰ refertur. s
aliquando ad dignitatẽ: sic̃ de ioseph
filiiss legit᷑ Posuit effrarm ante manas¬
sem: id ẽ amplioris gr̾e et dignitatis eũ
futurum ostendit. Siue certe qd̃ ait.
post me uenit uir: ordinẽ humane
nature insinuat. qd̃ uͦ subiungit.
ante me fc̃s est: excellenciam due
potencie ostendit Ac si dic̾ẽt. Cum pt̾
natus sit: inde me suꝑat. quia natiuita¬
tis tẽꝑa indiuinitate eum ñ coangustãt.
Unde et bene subiungit. qr prior me erat:
illum in his u̾bis in sinuans. de qͦ ioħes
in exordio euangłii sui ait. In principio
erat u̾bum et u̾bũ erat apd̃ dm̃ et ds
erat u̾bum. Et pulchre: dñs aprecurso¬
re suo uir appellat᷑. Uir enim: auirib

Expanded text:
me venit vir, qui ante me factus est » Ac si diceret: « Post me venit, » quia post me natus, post me praedicare incipiet. « Ante me factus est, » quia mihi dignitate praelatus est; ante enim in Scripturis non semper ad tempus refertur, sed aliquando ad dignitatem, sicut de Joseph filiis legitur: « Posuit Ephraim ante Manassen , » id est amplioris gratiae et dignitatis eum futurum ostendit: sive certe quod ait: « Post me venit vir, » ordinem humanae naturae insinuat. Quod vero subjungit: « Ante me factus est, » excellentiam divinae potentiae ostendit. Ac si diceret: Cum post me natus sit, inde me superat, quia nativitatis tempora in divinitate eum non angustant. Unde bene subjungit: « Quia prior me erat. » Illum in his verbis insinuat, de quo Joannes in exordio Evangelii sui ait: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Et pulchre Dominus a praecursore suo vir appellatur; vir enim a viribus
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es ih̾m uenientẽ ad se: et ait. Ecce
Nhuius lectionis breuitate cõsideran¬
dum est qm̃ latissime tͥnitatis essentia
inseꝑabit nob cõmendet᷑. Cum enĩ filiꝰ
baptirat᷑. patͥs uox audit᷑. sp̃c sc̃s inspe¬

Expanded text:
Jesum venientem ad se, et ait: Ecce hujus lectionis brevitate considerandum est quam latissime Trinitatis essentia inseparabilis nobis commendetur. Cum enim Filius baptizatur, Patris vox auditur, Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
uidit gͦ eum corꝑe ambulantẽ s intel¬
lex̾ ineo diuinitatẽ manentẽ. et ideo
exclamauit dicens. Ecce agnus dei ecce
qui tollit pcc̃ã mundi. Ac si dic̾et. Ecce
innocens int̾ pcc̃ores. iustus int̾ reꝓbos.
Ideo potens est tollere ꝑcc̃a munch: qͥa¬
cũ eẽt hõ int̾ hoĩes ieo uestigium pcc̃i nul¬
turam s ꝑ figam: quia sic̃ agnus ꝓ pocis
ppłi insacͥficio offe̾bat᷑. ita offerens se pro¬

Expanded text:
intellexit in eo divinitatem manentem; et ideo exclamavit, dicens: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. » Ac si diceret: Ecce innocens inter peccatores, justus inter reprobos, deo potens est tollere peccata mundi; qucum esset homo inter homines, in eo vestigium peccati nulturam, sed per figuram, quia sicut agnus pro peccatis populi in sacrificio offerebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ: erat cor unũ et aĩa una. Et
it̾m. Ecc̃e qm bonũ et qmͣ iocundũ:
habitare fr̾s inunũ. Columba iuxta
fluenta aqͥuaꝵ resid̾e solet. ut aduentũ
accipitͥs facilius cauere possit: et nos
ut diaboli insidias p̾uidere et cauere
possimus. inmelitatione scͥpt᷑aꝵ deloc¬
tabilit̾ insistamus. ut impleat᷑ innob̃¬
colũbaꝵ que lactest̾ lote. et resident
iuxta fluenta plenissima. Et it̾m. O cli
tet. Columba nichil uiuum comedit:
et nos iuxta apłi sentenciam mortifice¬
mus menbra ur̃a que sunt suꝑ t̾ram.
so est fornicationẽ in mundiciã aua

Expanded text:
 et iterum: « Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . » Columba juxta fluenta aquarum residere solet, ut adventum accipitris facilius cavere possit: et nos ut diaboli insidias praevidere et cavere possimus, in meditatione Scripturarum delectabiliter insistamus, ut impleatcolumbarum , » quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima; et iterum: « Octet. Columba nihil vivum comedit: et nos, juxta Apostoli sententiam , mortificemur membra nostra quae sunt super terram, id est fornicationem, immund
Abbreviated transcription (Latin):
gelium ⁊ elo rectitudinis accendentl:
recte isdẽ sp̃c suꝑ eos inlingis igneis
appatuit. E qr ex hodierna loctione
sp̃m sc̃m in columbe specie apparuis¬
se audiuimꝰ. ad considerandam natam
columbe diligentius redeamꝰ. Ut si
in mente: qd̾ columba habet incorꝑe.
Septẽ quippe nat᷑ales differencias in
se columba hab̃etradit᷑. unam qͥa fel¬
le ꝯmaritudinis caret. aliã. qr ꝓ can¬
tu gemitꝰ ederesolet. Terciam qi gre¬
gatim uolat uel gemit. qͣrta. qr iux¬
ta fiuenta aquaꝵ residentẽ delectat᷑.
ut facilius ad uentum accipitͥs preca¬
uere possit. Quintã. qr nichil uiuum
comedit. Sextam. qr ñ unguł nec

Expanded text:
gelium zelo rectitudinis accendendi, recte idem Spiritus super eos in linguis igneis apparuit. Sed quia ex hodierna lectione Spiritum sanctum in columbae specie apparuisse audivimus, ad considerandum naturam columbae diligentius redeamus, ut siin mente quod columba habet in corpore. Septem quippe naturales differentias in se columba habere traditur: unam, quia felle amaritudinis caret; aliam, quia pro cantu gemitus edere solet; tertiam, quia gregatim volat, vel gemit; quartam, quia juxta fluenta aquarum residere delectat, ut facilius adventum accipitris praecavere possit; quintam, quia nihil vivum comedit; sextam, quia non c
Abbreviated transcription (Latin):
ad comꝑationẽ ens cognitionis nichil
ẽẽ putaret. qd̾ prns de illo cognouerat.
Et ĩdeo dicit. ego nesciebam eum. Ac si di¬
c̾et. Tam ꝑfecte nesciebam eũ: in quo
tantam excellenciam diuinitatis nũ¬
dum ẽẽ comꝑeram Cum eñĩ baptista
dñi patͥs uocem desuꝑ intonantẽ audi¬
uit. et sp̃m sc̃m inspecie colũbe descen¬
dentẽ udit: ñ est dubitandũ ex hoc
uisu et auditu in diuia cognitione
eũ młtum ꝓfccisse. S quia ad hoc ds̃
pat̾ filium suũ reuelauit iohanni ut
ꝑ enus p̾dicationẽ alus ostend̾e̾t᷑ recte
subiungit᷑. S ut manifestet᷑ misrł:
ꝓpt̾ea ueni ego in aqua baptirans qd̃ ẽ
aꝑte dic̾e. Non ideo missus sum ante
illum in aqua baptizare. ut baptirando
pcc̃a tolleret possim. s ut ieo baptismo
illius baptismũ p̾currerẽ. qui post me
uenturus in sp̃u scõ erat baptiraturus.
Itieenĩ solus baptirat in sp̃u scõ: qui ꝑ¬

Expanded text:
ationem ejus cognitionis nihil se esse putaret quod prius de illo cognoverat, et ideo dicit: « Et ego nesciebam eum; » ac si diceret, tam perfecte nesciebam eum, in quo tantam excellentiam divinitatis nondum esse compereram. Cum enim baptista Domini Patris vocem desuper intonantem audivit, et Spiritum sanctum in specte columbae descendentem vidit, non est dubitandum ex hoc visu et auditu in divina cognitione eum multum profecisse. Sed quia ad hoc Deus Pater Filium suum revelavit Joanni, ut per ejus praedicationem aliis ostenderetur, recte subjungitur: « Sed ut manifestetur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans; » quod est aperte dicere: Non ideo missus sum ante illum in aqua baptizare, ut baptizando peccata tollere possim, sed ut in eo baptismo illius baptismum praecurem, qui post me venturus in Spiritu sancto erat baptizaturus. Ille autem solus baptizat in Spiritu sancto, qui
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑcutit. Septimam: qr in petris ni¬
dificat. Coiumba gͦ felle a maritudi¬
nis caarrt. et nos iuxta admonitionẽ
pet̾ apłi deponamꝰ omẽm iram et simu¬
iationẽ et inuidiam. Colũba ꝓ cantu
geritꝰ habet: et nos inconnalle lacri¬
maꝵ posita ñ solum ꝑ remittendis pͤ¬
catis s etiam ꝓ ꝑceptione uite et̾ne
miseri simus et lugeamꝰ: in exemplo
illius qͥ ait. Lanabo ꝑ singlas noctes
lectum meũ lacͥmis meis stratũ meũ
rigabo. ut impleat᷑ in nob̃ qd̃ dñs ait.
Beati qui ñc fletis: qm̃ ip̃i ridebitis. Co¬
lumba gregatim uolat. et nos una¬
nimitatẽ diliganius: et ñ solũ amiciᷤᷤ
s etiam inunicis bonũ qd̃ possumꝰ ꝓpt̾¬

Expanded text:
cutit: septimam, quia in petris nidificat. Columba ergo felle amaritudinis caret: et nos, juxta admonitionem Petri apostoli, deponamus omnem iram et simulationem et invidiam . Columba pro cantu gemitus habet: et nos in convalle lacrymarum positi, non solum pro remittendis peccatis, sed etiam pro perceptione vitae aeternae miseri sumus, et lugeamus in exemplo illius qui ait: « Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo , » ut impleatur in nobis quod Dominus ait: « Beati qui nunc fletis, quoniam ipsi ridebitis . » Columba gregatim volat: et nos unanimitatem diligamus, et non solum amicis, verum etiam inimicis bonum quod possum
Abbreviated transcription (Latin):
unus negauit cum fuisse uerũ ho¬
minẽ alter uerũ dm̃. Erubescat gͦ
manicheus: cũ audit. Pt̾ meuenit
uir. Erubescat et fotinus: cũ p̾cur¬
sor dñi clamat. Ego uidi et testimo¬
nium ꝑhibui: quia hic est filius dĩ
Audiant gͦ mansueti et letent᷑ cre¬
dentes sine dubio qr sõe filius hõis

Expanded text:
negavit eum fuisse verum hominem, alter verum Deum. Erubescat ergo Manichaeus, cum audit: « Post me venit vir. » Erubescat et Photinus, cum praecursor Domini clamat: « Ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. » Audiant ergo mansueti et laetentur, credentes s
Abbreviated transcription (Latin):
ad occisionẽ ducet᷑: et quasi agius
coram tondente obmutescet ñ aꝑuit
os suũ. Iste est enĩ ille agnus. de quo
ioħes ait in appo calipsi. uidi agnum
quasi occisum habentẽ cornua septẽ.
et ocłos septẽ. Et it̾m. Nidi supͣ montẽ
syon agnũ stantẽ: et cum eo centum
quadraginta niiͣ milia qͥ empti sunt
de terra. Quo aũ ordine agnus iste pec¬
cata mundi tollat: petrus apłs insimi¬
at cum dicit. Non corruptibilib amo
et argento redempti estis de uana nr̃a
conu̾satione pat̾ne traditionis: s pre¬
cioso sanguine q̃uasi agni in contami¬
nati et immacłati xp̃i. Nec tunc solum
dñs pcc̃a mundi tulit. cũ sesingularẽ
hostiam ꝓ mundo obtulit. s etiã cotidie
tollit pcc̃a mundi cũ ꝑ cõmunionem
corꝑis et sanguinis sui. fidelium aĩas
a pcc̃oꝵ macłis abluit. iuxta qd̃ ip̃e eius

Expanded text:
ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . » Iste est enim ille agnus, de quo Joannes ait in Apocalypsi: « Vidi agnum quasi occisum, habentem cornua septem et oculos septem . » Et iterum: « Vidi supra montem Sion agnum stantem, et cum eo centum quadraginta quatuor millia qui empti sunt de terra. » Quo autem ordine agnus iste peccata mundi tollat, Petrus apostolus insinuat, cum dicit: « Non corruptibilibus auro et argento redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi agni incontaminati et immaculati Christi . » Nec tunc solum Dominus peccata mundi tulit, cum se singularem hostiam pro mundo obtulit, sed etiam quotidie tollit peccata mundi, cum per communionem corporis et sanguinis sui, fidelium animas a peccatorum maculis abluit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
minib petre: in cau̾na in acerig bstende
michi faciem tuam: sonet uox tua in au¬
rib meis. Tales qͥppe dñs suos discipłos
ẽẽ uolebat: qͥb dicebat. Estote pruden¬
tes sic̾ serpentes: et simplices sic̾ colũbe.
Et pulcre septẽ nat᷑e enumerant᷑ colũbe¬
qr sp̃c sci qui hodierna die suꝑ redẽpto¬
rem mundi apparuit. septẽ sunt dona

Expanded text:
minibus petrae, in cavernis maceriae. Ostende minibus petrae, in cavernis maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis . » Tales quippe Dominus suos discipulos esse volebat, quibus dicebat: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Et pulchre septem naturae enumerantur columb sancti, qui hodierna die super Redemptorem mundi apparuit, septem dona sunt
Abbreviated transcription (Latin):
unguł uel rostro se defendit. et nos
qͦciens cũq ab inuistis ꝑsecutionẽ pa¬
timur. ñ ad uindictam cõmoueamur.
s potius exempla scõꝵ sequentes. paci¬
enciam diligamꝰ ne efficiat᷑ lingua nr̃a
arma et sagitta et gladius acutus. tim̃
illud beati pacifici: qm̃ filii di uocabũ¬
tur. Columba mnpetͥs nilificat. et
nos omẽm sp̃e nr̃ãm et fortitudinẽ
in petͣ que est xp̃c ponamꝰ. dicentes
cum psalmista. In petͣ exaltastime:
deduxisti me quia factus es spes mea
turris fortitudinis a facie inimici.
In huiꝰ petre foiaminib nidũ suũ
moyses posuerat. qnͣdo a dño adño
audire meruit: Est locꝰ apd̃ me stab̃
ibi: in foramine petͤ. Si gͦ sp̃m scm¬
incordib nr̃is habitatorẽ hab̾e uolamꝰ.
has sꝑrtales uirtutes sollicite tenea¬
mus. ut ad nos ꝑtincat specialit̾ qd̃
in laude tocius eccł̃ie incanticis can¬
ticoꝵ uoce sponsi dr᷑. h eni sponsa
mea electa mea colũba mea infora¬

Expanded text:
um rostro se defendit: et nos quotiescunque ab injustis persecutionem patimur, non ad vindictam commoveamur, sed potius exempla sanctorum sequentes, patientiam diligamus, ne efficiatur lingua nostra, arma, et sagitta, et gladius acutus, timenillud: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Columba in petris nidificat: et nos omnem spem nostram et fortitudinem in petra quae est Christus, ponamus, dicentes cum Psalmista: « In petra exaltasti me, deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . » In hujus petrae foraminibus nidum suum Moyses posuerat, quando a Domino meruit audire: « Est locus apud me, et stabis ibi in foramine petrae . » Sihas spirituales virtutes sollicite teneamus, ut ad nos pertineat specialiter, quod in laude totius Ecclesiae in Canticis canticorum voce sponsi dicitur: « Veni, sponsa mea, electa mea, columba mea, in fora
Abbreviated transcription (Latin):
scilz et appollinaristaꝵ. Manichei enĩ di¬
xerunt: dĩm uerum corpus ñ assump¬
sisse. Horũ dogna destruit᷑ cum euange¬
tura cłi nec minuz nec augerz potest A
ppollinaniste aũ dixerunt ilium ueracit᷑
humanã aĩãm ñ assumpsisse. Et horũ
dogna destunt᷑. cum sub infert᷑. Plenus
sapĩa. Sicut enĩ crescere et confortari
ad corpus ꝑtinent: sic sapĩa repleri ad
aĩam. In eo aũ qd̃ puer uocat. et paulo
minus ab angłis est minoratꝰ crescere ⁊
confortari potest. qͥ pro nra salute carnẽ
suscepit. In eo uͦ qd̾ ait plenus sapĩa:
nec crescere potest ut diximꝰ nec confor¬
tati. S notantlum in eo qd̃ ait plenꝰ
eo habitat omis plenitudo diuinitatiᷤ
corporalit̾. Qd̃ uͦ subiungit᷑. et grã lĩ
erat in illo: specialis gr̃a a deo patre hõi
et diuina ñ deserens. de qͦ iohes euangłi¬
sta dicit. Uidimus głam eius głam qͣsi
uigeniti apat᷑ plenũ gr̃e et u̾itatis.

Expanded text:
cet, et Apollinaristarum. Manichaei dixerunt Dominum verum corpus non assumpsisse; horum dogma destruitur, cum Evangetura Dei, nec minui, nec augeri potest. Apollinaristae dixerunt illum veraciter humanam animam non assumpsisse. Et horum dogma destruitur, cum subinfertur, « plenus sapientia. » Sicut enim crescere et confortari ad corpus pertinet, sic sapientia repleri ad animam. In eo autem quod puer vocatur, et paulo minus ab angelis est minoratus, crescere et confortari potest, quia pro nostra salute carnem suscepit. In eo vero quod ait, plenus sapientia, nec crescere, ut diximus, nec confortari; sed notandum in eo quod ait, « plenus eo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Quod vero subjungitur, « Et gratia Dei erat in illo, » specialis gratia a Deo Patre homini et divina non deserens. De quo Joannes Evangelista dicit: « Vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u scõ. Ubi q̃rit᷑ quare pat̾ ad cog¬
noscendũ unigenitũ filiũ suũ tale
signũ dare uoluit. cum idẽ filius dis¬
ciput suis reꝓmittat licens. Roga¬
bo patrẽ ⁊ alium ꝑaclitum dabit uo¬
bis ut maneat uob̃cũ inet̾nũ sp̃m¬

Expanded text:
u sancto. » Ubi quaeritur, quare Pater ad cognoscendum unigenitum Filium suum tale signum dare voluit, cum idem Filius discipulis suis repromittit, dicens: « Rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis ut maneat vobiscum in aeternum, sp
Abbreviated transcription (Latin):
scit eum: uos aũ cognoscetis eum
qi apd̃ uos manebit et in uob erit.
Si gͦ et discipsis manet sp̾c qͥd mag¬
num si suꝑ unigenitũ filiũ dei des¬
cendit et mansit: S facct ad hec
patet responsio. qͥa alit̾ accepert̃
illi ⁊ alit̾ ille. Iuis aũ adm̃surã datꝰ
est sp̃c: nillo aũ habitat om̃is ple

Expanded text:
eum; vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit . » Si ergo et in discipulis manet Spiritus, quid magnum si super unigenitum Filium Dei descendit et mansit? Sed facilis ad haec patet responsio, quia aliter acceperunt illi, et aliter ille. Illis enim ad mensuram datus e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ꝓpt̾ ꝑlecutionẽ herodis angło
monente inegiptum sit deportatus. et
post eius mortẽ it̾m angło mouente in
galileam ciuitatẽ suam nararech reu̾¬
sus. Usus est enĩ euangłistaꝵ ut imꝰ ali¬
qnͣdo p̾t̾mittat qd̃ ab alio dictũ memi¬
nit. Puer aũ ihe crescebat et conforta

Expanded text:
 persecutionem Herodis, angelo monente, in Aegyptum sit deportatus, et post ejus mortem, iterum angelo monente, in Galilaeam in civitatem suam Nazareth reversus. Usus est enim evangelistarum ut unus aliquando praetermittat quod ab alio dictum meminit. « Puer autem Jesus crescebat, et conforta
Abbreviated transcription (Latin):
gladius ꝑtransiet cũ ñ solũ ab extra¬
neis ꝑsecutionẽ patit᷑. s etiam eos qͥ
cred̾e usdebant᷑ afide ⁊ bona oꝑatione
ret᷑ lapsos gemit. Dolet ex eoꝵ ꝑditio¬
ne: de quoꝵ gaudebat salute. Sicq
multoꝵ cordium cogitationes reue¬
lant᷑: qͥa dũ suꝑbit impiꝰ. incenditur
pauꝑ. Qd uͦ subiungit. ut reuelent᷑

Expanded text:
solum ab extraneis persecutionem patitur, sed etiam eos qui credere videbantur, a fide et bona operatione retrolapsos gemit. Dolet enim ex eorum perditione, de quorum gaudebat salute: sicque multorum cordium cogitationes revelantur, dum superbit impius, incenditur pauper. Quod vero subjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
marie conseruandam ab om̃ib eiꝰ pat̾
sit estimatꝰ ne lapidaret᷑ auideis quas
adultera: si uirum ñ habens film̃ ge¬
nuisset. Eõ enim mͦ eius pat̾ appellatꝰ
est cũ eum ñ genuerit: quo et uirma¬
rie dictus est cum eam ñ cognou̾t. Ubi
sua sponsa uirgine noi̾it natũ: qm̃
si eẽt aliunde adoptatꝰ. Cum eñ publi¬
ce leges ꝑmittant ut ext̾neus filius in
adoptione assumptꝰ omĩa que sinu¬
lati patͥs st̃ ita sibi uindican. et adqͥre¬
re qͣsi ꝓpͥus filiꝰ possit multo etiam ioseph¬
uicinius filus dici potuit. qui de sua spõ¬
sa uirgine fuerat natus. Nam nittͥci¬
os et baiulos pat᷑s consueuimꝰ appella¬
re: ñ qd̾ carnalit̾ nob̃ pat̾s sint s qd̃ nu¬

Expanded text:
dam, ab omnibus ejus pater sit aestimatus, ne lapidaretur a Judaeis quasi adultera, si virum non haberet, et filium genuisset. Eo enim modo ejus pater appellatus est, cum eum non genuerit, quo et vir Mariae dictus est, cum eam non cognoverit: ubi sua sponsa virgine noverat natum, quam si esset aliunde adoptatus. Cum enim publicae leges permittant, ut extraneus filius in adoptionem assumptus, omnia quae simulati patris sunt, ita sibi vindicare, quasi proprius filius possit, multo etiam vicinius filius Joseph dici potuit, qui de sua sponsa virgine fuerat natus. Nam et nutritios et bajulos, patres consuevimus appellare, non quod carnaliter nobis patres sint, sed quod nu
Abbreviated transcription (Latin):
et exclamatio eius ad deducentẽ illã:
grã di in nr̃a lingua dr̃ et filia pha¬
nuel qui facies clĩ int̾p̾tat᷑ ẽẽ narrat᷑.
et de tͥbu aser qui int̾ duodecĩ patͥarchaᷤᷤ
nascendi ordine habet᷑ octamis. et in¬
terp̾tat᷑ beat̾: qm̃ ut eccla faciẽ di uid̾e
m̾eatur ab ip̃o ardenti amore illumi¬
nari desid̾at. canens cũ ꝓph̾a. Ostende
salui erimꝰ. Et it̾m. Signatũ est suꝑ
nos: lum̃ uultus tin dñe. Et ut ad re¬
surrectionis beatitudinẽ ꝑuenire poᷤ¬
sit: totũ de dm̃ grã accipit. S nͤ ͤt tẽpꝰ
cꝰ inuiduitate ꝑmansit amift̾iis ali¬

Expanded text:
xclamatio ejus usque ad deducentem eas? gratia Dei in nostra lingua dicitur. Et filia Phanuel, qui facies Dei interpretatur, esse narratur: et de tribu Aser, qui inter duodecim patriarchas nascendi ordine habetur octavus, et interpretatur beatus, quoniam ut Ecclesia faciem Domini videre mereatur, ab ipso ardenti amore illuminari desiderat, canens cum Propheta: « Ostende salvi erimus . » Et iterum: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . » Et ut ad resurrectionis beatitudinem pervenire possit, totum de Domini gratia accipit. Sed nec tempus quo in viduitate
Abbreviated transcription (Latin):
caruis intare lascimam: qͥa anna a
uirginitate so ẽ post qm amisit uir¬
ginitatẽ. septẽ annis cũ uiro suo in¬
uens. octoginta ui. uidia ꝑ manfit.
Pudeat gͥ insenectute uiduas castita-¬
tẽ uiolare. qua anna iniuuentute c̾to¬
diuit. Insuꝑ sane deuotio illius ostẽ¬
dit᷑. qr cum habent potestatẽ in secũ¬
dis nptiis se matͥmonio copulare.
noluit hac potestate uti: s etiam ma-¬
luit in potestate deo seruire qͣm u¬
ii amplexib ꝑfrui: ad implens il¬
lud qd̃ ait apłs. Nemo militans
deo implicat se negociis secularib.¬
Et it̾m. Oulier innupta: cogitat qͦ
sunt dñi ut placeat deo. Que autẽ
nupta est:cogitat que sunt mũdi
ut placeat uiro. S hec tanta instan¬
cia dño famulabant᷑ ut m̾ito de ip̃a
euangłista dic̾e̾t: que ñ discedebat
de templo ieiunis et orationib ser¬
cedem consequat᷑: manifestat᷑ cũ stib¬
uit᷑. Et hec ip̃a hora suꝑueniens: cõfi¬

Expanded text:
lasciviam: quia Anna a virginitate postquam amisit virginitatem, septem annis cum viro vivens, octoginta quatuor vidua permansit. Pudeat igitur in senectute viduas castitatem violare, quam Anna in juventute custodivit. Insuper sane devotio illius ostenditur, quia, cum haberet potestatem in secundis nuptiis se matrimonio copulare, noluit hac potestate uti, sed etiam maluit in potestate Deo servire, quam viri amplexibus perfrui, adimplens illud quod ait Apostolus: « Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibEt iterum: « Mulier innupta cogitat quae sunt Dei, ut placeat Deo: quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, ut placeat viro . » Sed haec tanta instantia Domino famulabatur, ut merito de ipsa Evangelista diceret: « Quae non discedebat de templo, jejuniis et orationibus sercedem consequatur, manifestatur cum subditur: « Et haec ipsa hora superveniens, confi
Abbreviated transcription (Latin):
confitebat᷑ dño. Confitebat᷑ enĩ dño:
quia laudabat dñm. Confessio nãq
inscͥpt̾is. aliqͣndo ad pcc̃m ꝑtinet: ali¬
quando ad laudẽ. Nisi eñĩ ad pcc̃m ꝑ
tineret confessio. psalmista ñ dic̾et. Dixi
confitebor ad u̾sum me inusticias me¬
as dño: et tu remisisti impietatẽ pcc̃i
mez. Et nsi ad laudẽ ꝑtineret alibi nõ
dice̾t. Confitebor domino minis inore
meo: et in medio multoꝵ laudabo eum.
unde ip̃e unigenitꝰ di filius qͥ peccatum
ñ fecit: in euangelio ait. Confitebor tibi
entib et reuelasti ea ꝑuul. S quia oĩs
qui dm̃ laudat. alios etiam ad laudandũ
eũ ꝓuocare debet. recte de anna dr᷑. Et lo¬
quebat᷑ de islo om̃ib qui expectabant
redemptionẽ ierłm: nolens dare scm̃ ca-¬
nib nec mittere m̃argaritas suas ante
porcos. Sꝑitalit̾ uͦ anna uidua scãm sig¬
nificat eccłiani que ꝓ eo uidua dicitur

Expanded text:
confitebatur Domino. » Confitebatur enim Domino, quia laudabat Dominum. Confessio namque in Scripturis aliquando ad peccatum pertinet, aliquando ad laudem. Nisi enim ad peccatum pertineret confessio, Psalmista non diceret: « Dixi, confitebor adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . » Et nisi ad laudem pertineret, alibi non diceret: Confitebor Domino nimis in ore meo, et in medio multorum laudabo eum. Unde ipse unigenitus Dei Filius, qui peccatum non fecit, in Evangelio ait: « Confitebor tibi, entibus, et revelasti ea parvulis . » Sed quia omnis qui Deum laudat, alios etiam ad laudandum eum provocare debet, recte de Anna dicitur: « Et loquebatur de illo omnibus, qui exspectabant redemptionem Jerusalem. » Nolens dare sanctum canibus, nec mittere margaritas suas ante porcos . Spiritualiter vero Anna vidua, sanctam significat E
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Sic̃ gͦ habent cõngate in heli¬
sabeth qd̃ imittent᷑. et uirgines in
maria esd̾ seqͣntur. senes insimeone
esd̃ amplectant᷑: sic habent ⁊ uidue
exemplũ iuduitatis maña qd̃ imit¬
tent᷑. ut discant ñ circũire domos nͨ
delitiose uiu̾e. ñ fabulis ociosis ocupa¬
relinguã. s in ieiunio et or̃one semꝑ
bit indño At contͣ uidua que inde¬
litiis est uiuens mortua ẽ. Discant gͦ
uidue scd̃a et t̾cia declinare cõiugia.

Expanded text:
» Sicut ergo habent conjugatae in Elizabeth quod imitentur, et virgines in Maria quod sequantur, et senes in Simeone quod amplectantur, sic habent et viduae exemplum viduitatis in Anna quod imitentur, ut discant, non circuire domos, nec deliciose vivere, non fabulis otiosis occupare linguam, sed in jejunio et oratione semper rat in Domino. At contra, vidua quae in deliciis est, vivens mortua est . » Discant ergo viduae secunda et t