comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altio radicereronantur. ipsi sibitestessunt. quia quȩpferunt ueranon sunt: Innoctur na
quppe uscone dubie cernitur : Rimas ergosusurrũ in pauore noctur naeuisionis seꝑ cspi se
Sedhunc colligendũ est. quomodo audientibus certa eẽ poteruonit. quae ipsi dubie uider̃:
MMiro igitur ordine cũ altaloquentes profluunt. in pate factione stultitiae ipsis suȩ alti¬
tudinis uocibus ligantur: Quantũ uero desingularitate sipientiae eleuantur ostendit᷑:
cumptius subditur: Quando sol& sopor occtpare homunes : Acsi abhereticis aꝑtedi
ea nobis notasunt ad quȩ uidelic& cognoscendeceterorum hominum corda torpentia
non ad surgunt : Acsi apertius dicant᷑: Inquibus intellegentia nr̃a se erigit. reli quorũ om̃i¬
um sensus dormut : Ronnũ qũa uero cũ hoc despici ab auditore conspiciut. sem& ipsos
simulant timere quoddicant : iande subditur: Pauor tenut me &tremor : Rom̃a ossa
meaperterrita sunt: Quia enũ dedoctr mȩsuae altitudine iri uideri appetunt: quasiꝑti¬

Expanded text:
altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. Ione, dubie cernitur. Rimas ergo susurri in pavore nocturnae visionis se percepissSed hinc colligendum est, quomodo audientMiro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subditea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde subditur: CAPUT XXV. VERS. 14.-- Paant. --Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi perti
Abbreviated transcription (Latin):
conspict: quasi cõmotus eiostenditur: quia in conspestu illius reatusuo ipsa turbatur: Sed
post qũa quasi clem̃ter ad monuit ãpertȩ in crepationis uerba subiuingit dicens: Rugitus le¬
onis & uex leaene. adentes catulorũ leonũ contritisnt: Qud eñi rugitũ leonis appellat
nisi ut paulo ante p̃muisi nuis seueritatemiuiri : quid uocẽ leaene nisi loquacitatem conugis:
quiddentes catulorũ leonũ nisiedacitatẽ ꝓlis Quia enĩ filii conuiuantes extinstisunt
detiũ & pressione signant᷑: Quae cunstadũ contrita eliphaz. rigidus &xultat. qual
iure damnata denuntiat : Cuius ad huc duritiam increpationis ingeminat : cum
nomine tigridis nisi beatum iob notauar petatis signat. uel asper summacuids si mulati

Expanded text:
conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed postquam quasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens: CAPUT onis et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. - Quid enim rugitus leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? Quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphas exsultat exaltat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum snomine tigris nisi beatus Job nota varietatis signa? vel aspersum maculis simulati
Abbreviated transcription (Latin):
quasi flante dõ ab interioribus sp̃s extrorsus emittitur : quando ab interno concepto
consilio &xterius iudiciũ dam nationis ifertur: Bene itaq dicitur. Quod quido lores
seminant flante dõ pereunt : quia unde foris ꝑuersa faciunt. indeabintimis resteferi¬
untur : Velcerte cumflareds̃dicitur. quia & statim iraeeiuis sp̃s sub infertur. apellati¬
one flatus illius pͥotest psa eius anim aduersi ode signari : Plos quippe cũ irascimur. flatu
suporis inflamur : Vt ergo iundistã cogitans dñs demonstretur. flare orascendo dicitur:
Honquo ipse innatura sua mutabilitatis uicis situdiñe recipit. sed quo post longam pa¬
tientiam quandoque uindictam peccatoris &sequitur. isqui pisem& ipsotranquillus est . ꝑe¬
untibus turbulentius uidetur: Mens quippe reproba quia aduersum sius actibus uidicem

Expanded text:
quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adversum suis actibus judicem
Abbreviated transcription (Latin):
minant dolores & metunt flante dõpereunt : quia quanto hc altius ꝑuerse agendo ꝓfi¬
ciunt tantodurius sub sequenti damnatione feriuntur:. Sed cũ eidem sententiae pre¬
mittitur recordare uidelic& pat& quia trans astares ad m̃tẽ reducitur. non autẽ
futura nuntiatur: Tunc ergo elipha ⁊ ueruis dicer& silȩc de iniquis generaliter fieri
&trema ani aduersione credidiss&: Sed hoc quod flare ds̃ dicitur : urgu& ut sultilius¬
discernatur: Nos quippe cumflanius aerem abexteriorib: intror sustrahimus:
Et introrsus trastum : hunc &xterius reddimus: Flare ergo ds inuindictȩ retri¬
butione dicitur qui ab&xterioribus causis introrsus iudicii consiliũ concipit & ab in¬
ter no consilio &tror sus sententiã emittit Quasi flantedõ abexterib aliquid in¬
tror sustrahitur : quandoforis malanra conspicit. & intus uidicium disponit: Et rursũ

Expanded text:
minant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo profiminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidissdiscernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualere inquos patitur. ut iustorũ mundius uita purget᷑ . Ali quando uero in iustos ce¬
leriter trucidat eorũq interitu in nocentiũ corda confirmat: Sieñĩ nunc om̃s
male agentes percuter&: & tremũ iam iudiciũ quibus & iuber&: Siaũt nullum om̃ino
per cuter&. quis dm̃ res humanas curare credidis s& : Nonnũ qua uet᷑ iniquos ferit ut
ostendat quia inulta mala nondeserit: Nonnũ qũa uero dii tolerat : ut considerantibus
cũ fine p̃sentis scl̃i. decionstis generaliter dicitur : ꝯ magna parte ꝓculdubio ueritatis
uirtite uacuatur : Sedtunc ueraent ciim iniquitatis dalatio nonerit : Quae hoc for¬
tasse modo intelligi restius pot est . qm̃ nec in nocens perit nec restus delitur. Qiua & si
carne hic at teritur in conspectu aeter ni iudicis uerasalute reparatur Et qui se¬

Expanded text:
praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos cepraevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus entis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui se
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ quȩ faciunt & in ipsa iniquitate prosperantur: Sicut demniquo perpsal mistã dicitur:
solluuntur uieeius in om̃i tempore: auferuntur iudiciatua a faciȩ eius om̃iũ inimicorũ
suorũ dominabitur : dequo paulo post subditur:: Sullingua euis labor &dolor: dolores
itaq seminat : cũ ꝑuersa agit : Dolores metit : cũ ex eisdẽ ꝑuersitatibus temporalit̃
& crescit : Quomo do ergo flante dõ pereunt. quiplerũq diuhac subsiste iustis felicius
ꝑmittuntur : In incnamq: deillis iterũ ꝑ psalmistam dicitur: In laboribus homi¬
nũ non sunt . &cum hominibus nonflagellabuntur:. Hinc hieremias ait Quare
uia impiorũ prosperatur : quia enim sicut scriptũ est
dñs patiens reddito e.
saepe diutolerat quos in ꝑpetuum damnat: Nonnũ qu̾a uero concite ꝑcutit. quia
pusilla nimitati in nocentium cmsolando concurrit: Aliquando ergo omp̃s ds̃diu

Expanded text:
sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu
Abbreviated transcription (Latin):
non spe caelestis gloriae. sedo t̃rena dõ retributione deseruiunt. ipsi sibi m& fin¬
gunt quod quer̃: Et docere p̃sum̃ tes cũter re nã securitatẽ p̃dicant. cuntis suis
mniquitatẽ & semunant dolores & met unt eos flante dõ perisse & sp̃u irae eus ẽe
consumptos : Dolores seminare est : fraudulenta dicere : dolores aũt metere est.
dicendo p̃ualere : VTelcerte doloris seminant : quiper uer sa ꝑ agunt : Dolores me¬
tunt : cum de adem peruersitate puniuntur : Fructus quippe doloris est : retribu¬
tio damnationis: Sedcũ protinus sub infertur. Quia quidolores seminant & nte¬
tuunt flante dõ pereunt : & irȩ eius spũ consunimuntur : Hoc loco doloris messio
non iampoena. sed adliuc ꝑfectio mniquitatis ostenditur. quia& diuinȩ irȩ sp̃ũ eius¬
dem messiomis poena s ubrogatur: Senunant ergo hicdo & metuunt qui iniqua

Expanded text:
non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet finnon spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis iniquitatem, et seminant dolores, et metunt eos, flante Deo perisse, et spiritu irae ejus esse consumptdicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua
Abbreviated transcription (Latin):
in nocens perut aut quando resti deleti sunt : Siue heretici quorũ amicos beati
iobtenere spetiẽ diximus. si ueꝑuersi quilib& quã in or dinate redarguant. tã
rep̃hensibilit xor tantur: At nãq Quis umquã in nocens perut : aut quando
reet deleti sunt.: Sepe quippe hic & in nocentes pereunt. & restifunditus delent᷑:
sedtam̃ ad et̃ nã gloria ꝑ eiendo feruanti : Si enĩ nullus in nocens perir&
ꝓpheta nondiera iustusperit & ne moest qui recogit& : Sirestos ds̃ ꝓuidendo non raper& :
nequa quã deiusto sapientia dixis s&: Raptus ẽ ne malitia mutar& intellastũ eus: Si iuistos añi¬
aduersio nulla per cuter&: petrus minime p̃nuntiar& dicens: Tempiis est ut uidiciũ oicipiat
dedomode: Illiergo ueraciter restis̃ quia more suꝑnȩ patriae ad cunsta p̃sentis uitae ad¬
uer sa p̃parantur : Namqui proae t̃nis bonis mala hic ꝑ peti metuunt uidelic& recti non
sunt: Sedeliphaa uel deleri restosuel in nocentes huc perire non estimat: quia sepelui qͥ

Expanded text:
innocentes hic perire et deleri, rectos. --Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuterde domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
decem leprosorum mundatio designat: Inlepraquippe & pars cutis infulgorẽ
ducitur : & pars incolore sanore tinetur: Leprosi itaque hereticos & primunt
qui adũ restis praua ꝑ muscent colorẽ sanũ maculis asꝑgunt: Ende & bene ut al¬
uentur clamant iliũ p̃ceptor Quia eñĩ in eius uerbis seerras se significant:. Iunc
saluandi humiliter precoptorẽ uocant. Cumque ad cognitionẽ p̃ceptoris redeunt
mox ad formã salutis recur runt : Sed quia in amicorũ distis p̃fationẽ ex positionis
paulo longius duximus ipsa iam eosubtiliter uerba pensemus : Sequitur. Respon

Expanded text:
decem leprosorum mundatio designat . In lepra quippe et pars cutis in fulgorem decem leprosorum mundatio designat . In lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur, clamant, Jesu praeceptor. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paulo longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter pen
Abbreviated transcription (Latin):
tis inludant: Sieni semꝑ oraua dicerent: citius insua prauitate cogniti. quod uel¬
lent mimie per suaderent : Rursum si semꝑ recta sentirent ꝓfesto heretici
non fuissent: Seddũ fallendi arte adutraque deseruiunt & & malis bona in¬
ficuit & & bonis malaut recipiantur al scondunt: Sicit quiuenerupoculum porrigit:
ora poculi dulcedine mellis tangit: dumq hoc quod dulce est primo ad tactudelibat᷑
& iam illud quod est mortiferum̃ indubitanter absor betur. Itaque here tici per¬
miscent ue etia puemnos ut ostendendobona. auditores sibi ad trahart. & &iibendo
malalatentieo speste cor rũ pant: Aliquando tamen p̃dicatione sc̃ȩ ec clesiae atq
ꝯhortatione corresti abhac sensus suidiuersitate saluantur: Dnde & amuici
iobreconsiliationis suae sacrificium eiuis dem scĩ uiri manibus offerunt atq
ad suꝑ nũ iudicis gratiã uel ad disti reuocantur: Quos bene in euuangeso illa

Expanded text:
tis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod veltis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evangelio illa
Abbreviated transcription (Latin):
multa quȩdicunt : nisi in sciuiri aduersitate dicerentur : In sem& ipsis igitur magnas.
sed quia iustũ uirũ trans figere appetunt : eiusdem magnitudinis ponidus ꝑdunt: Quia
& quam lib& forte frustra iaculum mittitur : ut dura saxa feriantur: Conãq: optun¬
sum longius dissilit : quo in tortũ fortiteruenit: Igitur amicoꝵ dictalio& in
mueronẽ retundunt : Quia ergo & in sem& ipsis magnas. sed contrabeatũ iob
nullo modo ad sumidebuer̃: & paulus haec &xuirtute pensans inauctoritatẽ
proferat & iudex quia in caute prolata sunt. &personȩ qualitate rep̃hendat:
nunc eoꝵ uerba quo modo herȩticis congruant indagemus: Quaedam nãq
ualde reta sentiunt : sed tamẽ int̃ iuȩc adꝑuersa dilabuntur: habent quippe
hoc heretici proprium ut malis bona ꝑ misceant : quatenus facile fensui audien¬

Expanded text:
multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte, frustra jaculum mittitur, ut dura saxa feriantur; eo namque obtusum longius dissilit, quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum Job dicta licet in mueronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt; et Paulus haec ex virtute pensans, in auctoritate proferat; et judex quia incaute prolata sunt, ex personae qualitate reprehendat. nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151 quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audien
Abbreviated transcription (Latin):
is tanta auctoritate utitur. si hae eorũ sententiae dominica rep̃ hensione cas sant̾ :
Eliphar quippe uerba sunt quechiorintiis intulit dicens: Sicut sorptũ est. Comp̃ hen¬
dam sapientes in astutiatorũ : Quomodo ergo quasi praua respuimus. quȩ paulus ex au
toritate astruit : aut quomodo at testatione pauli rectaputabimus. quȩ persem& ip¬
sum dñs non resta definiut : Sed utra que haec citius quem non sint diuer sacognos¬
cimus si eiusdem dominicae fententiae subtilius uer bapensamus: Quaeninirum¬
cumdicer&. Nonestis locuti corãme restũ. ilico adiunxit : Sicut seruus meus iob Li¬
qu& ergo quia quȩdam in eorũ dictis recta sunt. sed melioris comparatione superantur
Nam interalia quȩ in rationabiliter dicunt multas adbeatũ iobfortes sententias p¬
ferunt : sed comparatȩ idictis fortioribus uimfortitudinis amittunt : Miraaut̃ sunt

Expanded text:
is tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? is tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapictoritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensamus, quicum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qũaliumilit̃ dicat : Sipaulus illis humilis euoce subdidit. quos adiutã ipseiũ scitauit.
Eleplat aũt qui pramus anucorũ loquitur. qũatus ad aon solandum pietate ueniat᷑ humni¬
lititẽ tamen locutionis desenrbis. regulam consolationis ignor& Quidũ loquendicusto
diam neglegit :usq ad afflieti cmntimelias &cedit dicens: Tigris perut et quod non ha
ber& predam Augitus lemus & uox leaene &dentes catulorũ leonũ dissipatis. Reatũ
uidelic& iob nomine tigridis quasi uitio uarietatis notans : Per leonis rugitum eiusdent
terroremiuri : Terleaene uocẽ : loquacitatẽ coniugis. Perdissipatos uero dentescatu¬
lorũ leonũ : destrustã filiorũ edacitatem signans: eđ nde & bene a micorũ sensum qui
intumida correptione seextulit : sententia diuina reprehendit dicens. Honestis locuti

Expanded text:
quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit.quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit.Eliphaz autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum ldiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit dicens: « Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicens: Non estis locuti
Abbreviated transcription (Latin):
proferendo non resta faciamus : Panlus anditoribus suis multa humiliter dixerat
sed deipsa &ortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat dicens: Rogo aũt
uos fr̃s i sufferatis uerbũ solacii & enĩ ꝑpaucis scripsi uobis : Ephesi is quoq: milet ualedicens
afflictis acgementibus humilitatem suam ad memoriam retioat dicens Uigilate me¬
moria retinentes qm̃ ꝑtriennium nocte & die nonces saui cumlacrimis monens unũ que¬
que ur̃m Eisdem rur sum per episto lamdicit Ob secrouos fr̃s ego iunstus indño ut
digne ambuletis uocatione quauocati estis : Hinc ergo colligat. siquando aliquid
reste sentit. quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus. supse magister gen¬
tium in his quaecum austoritate p̃dicat tam summis sȩdiscipulas rogat . Ioincunus¬
quisq colligat eis a quibus bene uiuendi & empla ꝑcipit. hoc quodbene intelligit

Expanded text:
proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quanrecte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
nis manure uelare : quid est ustum de incognita locutione rep̃hendere. nisi motũ eiꝰ
fortitudinis erroris lapsum putare : sed ꝑdit uita quiar chamdeitumide subleuat.
quia nequaquã quis scorum corrigere recta p̃sumer&. nisi dese prius meliora sensiss&
Vnde & leuites isdem recte oradr̃ : Quod iudelic& robustus dñi inter p̃tatur. Quia p̃sũ¬
tores quiq: nisiaudacimte robustos se in dño crederent: nequa quã meliorũ facta uł dic¬
ta uelut infirma uidicarent: Amicugitur iobdum contraeum quasi indei defensione
liorum deterioribus displicent : nequa quãlioc qđ mentẽ mou& reticendũ est: sed cũ
magnaliumilitate ꝓferendũ : Quatenus intentio piesentientis. eouere seru& formã
retitudinis quoꝑiter gradit᷑ humilitatis: Et libere ergodicenda sunt quȩ sentimꝰ:
&ual debumiliter promenda quaedicimus. Ne& q̃ recte intendimus. haecelate

Expanded text:
nis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus nis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem liorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet, reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum; quatenus intentio pie sentientis eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate
Abbreviated transcription (Latin):
natur : quia nonnũ qũa & iam quibene p̃ est. dũ subiestorũ popłoꝵ cofusione concuti¬
tur addispensationis condescensiontẽ & sola dilestione ꝑmouetur: Sed inhoc quod lispen¬
satorue agttur : Inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis: Vnde & non nullis ub¬
diti antra hanc manũ rep̃hensi onis mittunt : sedauita ꝓtinus ipsasuatemeritate deficiciunt
Touites ergo quasc adiuucois manũ tetendit. sed deloquens uitam ꝑdidit: Quiadũ infirmuͥq
fortiũ fastacorripiunt psaui uentium sorte reprobantur: Aliquando &iã sc̃iuri quaedã
muinimus condescendentesdicunt. quaedam uero summa contemplantes ꝓferunt : Dũq
uimuel condescensionis uel altitudinis nescuint. audacĩt̃ haec stulti repraehendunt: Et
quid ẽ uistim desua condes censione uellecor rigere. nisi inclinatã arcdiã suꝑba rep̃hensio¬

Expanded text:
natur; quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutinatur; quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc, quod dispensatorie agitur, inclinatio ipsa fortitudinis, casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc, manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit, quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes proferunt; dumque vim vel condescensionis vel altitudinis nesciunt, audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensio
Abbreviated transcription (Latin):
cui & quando loquerentur : Iustus quippeerat ad quẽ uenerant : & diuinis uerbe¬
rib: cinstus : Exante astaergo euis uita debuerant eaquȩ intellegere nonuabant
illius uerba ꝑpendere : & &x flagellis p̃sentibus non illum redarguere sed desua
uita formidare: Seq flagellato iusto non quasi rationando erigere : sed flendo
sociare : uc ne quaquã se eorũ scientia ꝑ uerba ostender& : sed loqui reste lingũa
consolantium magister dolor erudir& : Qui & siquafor sitandiuersa sentirent
dignũ profesto erat : ut haec humiliter dicerent. neꝑ cusso uulnera ꝑ inmoderata
uel facta uł dicta meliorum. sedeo ab eis nontemere rep̃hendenda sunt quo ad p̃
co infirmidiuidicant quia ignorant : Euo dbenebubus calcitrantibus inclinata illa testam̃¬
tiar casignauit : Quã quia casura credens leuites erigere uoluit mox sententiã mortis ao

Expanded text:
cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verbecui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata vel facta mi idcirco dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca signavit, quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis ac
Abbreviated transcription (Latin):
clesi is dei. Propatientia ur̃a & fide in om̃ibus ꝑsecutionibus uris & ttribulationib: quas
sustin&is in &emplum iusti iudiciidei : Acsidicer& : Dũ tot dura toleratis quitã resta¬
agitis quid aliud quã iusti deiuidicis &empladatis: quia & ur̃a poena colligendum est
quo modoferiat quibus irascitur. sisic uos affligipatitur in quibus letatur : aut quo
mado illos ꝑcussurus ẽ quibus iustum uidicium & lub&. si & iam uos sic cruciat quos
solaturi uenerant plȩ eius increpationi subiciunt : Dumq: ad contentionis uerba
prosiliunt . eã ꝓquauenerant causam piaetatis amit tunt : Qui quidem non praua
hoc intentione faciunt. sed quauis affestũ ꝑcusso & hibeant : ꝑ cus sum tamẽ non nisi
ꝓ iniquitate credider̃: Dũq intentionẽ bonã nequaquã locutio cauta subsequit᷑ :
ipsa pietatis propositio intrans gressionis uiciũ uertitur : Pensandũ namq fuerat:

Expanded text:
clesiis Dei pro patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas clesiis Dei pro patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi agitis, quid aliud quam justi judicii Dei exempla datis? Quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur in quibus laetatur. Multo magis quippe percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat quos solaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
inhioc iustificatus sũ: Quicausam mox quur non sit iustficatus insinuans. ait. Suiaũt uidi¬
cat me dñs ẽ: ac si dicer& : Idcir comeo quod mihi nilulsum comscius iustificatumme ab nego
quia abeo qui me iuidicat x aminarime subtilius scio : Dissi mulanda ergosunt quȩ exteri¬
us fauient. reprimenda quȩ interius ꝑstrepunt. Declinanda quȩ quasi necessarue in¬
uoluunt : Et tamen in his om̃ibus adliuc destristi &aminis flagella metuenda: quia
& ipsa nr̃a ꝑfestio cul panon car& nisi hanc seuerus uidex in subtililance & aminis mise¬
trinȩ disturus uerbera p̃tulit restefasta : ut hunc unus quisq: consider&. quaepec¬
cantib post modũ supplicia maneant si &iam uistos tamualida hic flagella castigant:
Hincẽ enĩ quod petrus ait: Tempus ut iudicium incipiat dedomo dñi &si iustus ure
saluabitur. impius & peccator ubi parebunt : hinc paulus cũ multa intesalonicen¬
sium laude dixissec protinus adiunxit: Ita ut & nos ipsi in uobis gloriemu& inec¬

Expanded text:
nuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio.  Vet. VIII.  Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misetrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ : & quo se laudabiliter frangit. infrastũ se fortiter &erit: Quia cũ in suisse
uoluptatis superat : sese ad contraria inuistũ parat: Sed quia inuebendo corripu¬

Expanded text:
minatur. Et quod laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit, quia cum in suis se minatur. Et quod laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit, quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. CAP. LXXXIII.-- Accep
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia subleuatur: Fortitudo aũt. non nisi in aduer sitate ostenditur : Vnde & mox
post fortitudine patientia subrogat᷑: Tanto enĩ seunus quisq: ad fortitudinẽ ꝓfecisse
uerius de monstrat quanto alienamala robustius tolerat: Namminus inseconualu¬
it : quaẽ aliena iniquitas sternit : Qui ineo conferre contrãrietatẽ nonual&: pufillanimi¬
tatis suaȩ gladio confossus iac& Quia uero ꝑfectio depatientia nascitur. statim postpa¬
mi inpaciens non est : Nãqui aliena in ꝑfectionẽ ferre nonualens deserit : ipse sibi
testis ẽ quod ꝑfecte necdũ ꝓfecit: Hinc in euuangelio ueritas dicit: In patientia ur̃a. pos¬
sidebitis animas ur̃as: Quid est enĩ anima possidere. nisi ꝑfecte mom̃ib: uiuere . cunstus
arcedominari : qui igit᷑ patientiã ten&. animã poss d&:
Qiuia inde contra aduersa omnia fortis efficitur. unde sibi & seipsum uincendo do¬

Expanded text:
omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post pamperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas poarce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet, quia inde contra adversa omnia fortis efficitur unde sibi et seipsum vincendo do
Abbreviated transcription (Latin):
mist dicens : Nunc aũt uenit suꝑte plaga & defecisti tetigitte : & contur batuses : Om̃ia
ergo simul interis se asserit in eo quodbeatum iob turbatum flagello rep̃hendit :
Sedontuendũ ualde est. quia quauis in conuenient̃ increpat. congruent̃ tam̃ ordines
iurtutũ narrat: Quat tuor quippe gradibus uitã beati iob uirtutes enu merando
distoxit : dum & timori fortitudinem ac fortitudini patientiã & patientiae ꝑfetio¬
deitimor fortitudinẽ gignit.: Salomone at testante quiait: Intimorȩ dñi fiducia
fortitudinis : Timori quippe dñi in eẽ fidutia fortitudinis dicitur : Quia nimiru
mens nr̃a tanto ualentius ter rores rerũ temporaliũ dispicit . quanto seaustorieorũ dẽ
temporalum ueratus ꝑformidinẽ subdit : Quȩ intimore dñi constitut a non inue nu
& traquod metuat quia dũ restometu conditori om̃iũ iungitur. potestate quadã suꝑ

Expanded text:
aemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia aemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectioDei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra
Abbreviated transcription (Latin):
us laudes linguȩ inferunt : & post modũ de uitae infirmitate conquerutir:
Iniqui& eni ne publue praui uideantur. loquunt᷑ aliquando bonadeiustis. quꝑ esse
iani cognita & aliis nouer̃ : Sed sicut p̃diximus haec ipsa protinus ad cniulũ reatꝰ
ꝑtraliunt : &credendũ sibi in contrariis &eo quod& prosperaloque lantur osten¬
dunt: Tantoq mala quasiuerius insinuant: quato &bona quasideuota laudabant
Adus uergo intor quent criminis uoces fauoris dũ iustoꝵ uita inde post grauius
uul nerent undeliane paulo ante spetie tenus defendebant: Saepeait eoꝵbona
quȩ prius habitadespicunt haec post modũ quas perditamiranti : Vndea eliphat sc̃i
uiriiurtutes quia amis sas asserit enumerando sub iuingit dicens. limortuus fortitudotua¬
pacientiatua & ꝑfestioiuarũtiuarũ: O uaenimirũ cunsta eisententiae subrogat quã p̃¬

Expanded text:
us laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. us laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens: CAPUT XVIirtutum quatuor gradus. --Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
tus pignerũ int̃studia tot laborũ erudiendis se ceteris inpendit : Et illa quidã occupa¬
tus &xercuit : sed tamen liber magisterio dostrinȩ militauit: Temporalia regendo di¬
posuit : aeter na p̃dicando nuntiauit: Nitae restitudinẽ & agendo uidentibis ostendit:
rum referunt: haec in argum̃tũ criminis inflestunt : Inde nãq: elipha⁊ contrabe¬
atum iob occasionẽ obiur gationis colligit : unde laudanda narrauit: Nã sequitur
duobus modis bonorũ uitã impetunt. quia aut prauaeos dicere asserunt : aut resta
non seruare quȩ ditunt: Vnde & beatus iob inferius ab amicis suis delocutione rep̃¬
hendit᷑ nunc aut̃ resta dixisse sedliȩc non seruas selaceratur: Ab iniquis er gomodo
bonorũ locutio modo actio repbatur : Quaten aut rephensa linguataceat aut eus dẽ
linguae suae ad iudicata testi monio incrimine uita succũbat : Et notandũ quod pri¬

Expanded text:
tus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, rum referunt, haec in argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequiturduobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
propinatur: Pyaucigitur sicut in sensu leuessunt ita in locutione p̃cipites: Et reticere
ꝑtrastando ne glegunt quȩ lo quantur. Sed quod leuis conscientia concipit : leuor proti¬
nus lingua prodit̃: Vndenunc eliphat & suo & perim̃to colligit quo d desperate deom̃ib:
S& manus las sas roborasti : Vacillantes amfirmauer sermonestui :a genuatremtia
confortasti. Si ipse historiae tertus aspicitur : magnaest lestoris ut iltas. quo dabaa
micis uirgantib: inbeato iob ꝓlaceratione uitiorũ iuirtutũ p̃conia proferuntur: Nũqũã
quippe est tã robustũ uitae testimoniũ quãcũ ille laudandaloquitur qui ingerere crim
conatur : Pensemus aũt cuiuscelsitudinis iste uir fuerit qui indoctos docens lassos ro¬
borans uacillantesq confirmans. Int curas domus int̃ multipliciũ rerũ custodiã int᷑ affec¬

Expanded text:
propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus et manus lassas roborasti; vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortasti. micis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affec
Abbreviated transcription (Latin):
concipiunt : magnose si lentu ugore restringunt. Et sunt nornulli quiuir tutũ
usuroboratiusq ad eam celsitudinem pueliuntur. ut adloquendũ neincor de
quidem ꝑuerse concipiant quae silendo conpescant : Eliplia itaque &x quo
sit ordine ostenditur qui conceptũ sermonẽ tenere se nompossetestatur: Qua in
re & illud in notuit : quod selo quendo offensurũ nouit: Neq enĩ retinere
uerba qua enon potest uella nissep hiat uuil neran firre p̃noscer& : Ronieniiur. frenocon¬
silu retonent p̃cipitationẽ uerbi : Et caite considerant: nerclaxaontes lingue lascuiã audi¬
torum conscientiã incuuta locutione transsigant: Vndebene ꝑsalomonemdicit᷑ : Quidi¬
inudi aqũa capud est iurgiorũ: A qua quippedimittitur. cũlinguefluxus ef frenat᷑:
Sed dimus sor aquae iurgiorũ capud effictur quia ꝑlinguȩ in continentiam discor digorigo

Expanded text:
concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo
Abbreviated transcription (Latin):
Iam superius dictasunt quae his uoca bulorum inter p̃tationibus & primantur:
Qia ergofestine ad indiscussa tendimus: ꝓlata replicare deuitamus: Hoc itaq est
sollerter intuendũ quod hii quihere ticorũ spetiem tenent. loqui mollit̃ inchoant
dicentes: Sic oeperimus loquitibi for sitan moleste acciptes : Exasperare quippe
heretici auditores suos in exordio locutionis metuunt : neuigilanter audiant᷑
Eorũque ualde tristitiam declinant. ut neglegentiã capiant: Et poene semꝑ
blanda sunt quae proponunt : sed aspera quaȩ ꝓsequendo sub inferunt: uande
& nunc amici iob areuerentia mansuetȩ locutionis incipiunt : sed usq ad ia¬
cula asperrimȩ inuectionis erumpunt : Quia & radices spinarum molles sunt : sed
tam̃ & ipsã sua mollicie cumpro feruntur d pungunt: Sequitur. Sed concep
tisa sequalitatibus dis sidunt: Sunt nãq: alii qui & adloquendũ praua concipiunt . &
alocutione sua nulla silentii grauitate refrenantur. Et sunt alii qui cũ praua

Expanded text:
am superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPtis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava
Abbreviated transcription (Latin):
dere ualeant. hanc selatenter ꝑcepisse confirmant: Ende apud salo monem he¬
reticorũ spetiem mulier tenens dicit : Aquȩ furtiuȩ dulcioress & panis ab scon¬
ditus suauior: Ende hic quoque subditur: Et qu asi furtiue suscepit auris mea
uenas susurrii eius : Furtiue susurriiuenas ꝑcipiunt : quia sotialis scienti&e gra¬
tiam de serentes : adlianc nequaqua ꝑ ostium ingrediuntur. Dño at testante
quiait: Qui non intrat ꝑ ostiũ inouile ouiũ sed ascendit aliunde. illefur ẽ &
latro : denasitaq: diuimi sufirrii furtiue suscipit : quiad ꝑcipiendam urtutis eius notitiam

Expanded text:
dere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haedere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Venas itaque divini susurr