comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puis incluere ut ornamentum in corcuptionem
ut ultra non esuriat. uł aliquatenus ledatur.
et oportet mortale hoc .i. hoc corpus mortale ꝙ
ostenditur in duere ummortalitatẽ. ut ultra nõ
clisĩ oluatur hẽc ergo uisibilis caro sine dubita¬
none resurgere credenda est. uidetur enim apłs
hoc. Dicendo enim hoc in eam qĩ cligitum inten¬
dit. ut eadem caro que iudetur resurtectura ĩ¬
monstretur. s nõ talis scd̃ hoc d̾r supra caro sĩ

Expanded text:
pus induere, ut ornamentum, incorruptionem, ut ultra non esuriat, vel aliquatenus laedatur. Et oportet mortale hoc, id est corpus hoc mortale quod ostenditur, induere immortalitatem, ut ultra non dissolvatur. Haec ergo visibilis caro sine dubitatione resurgere credendum est. Videtur enim Aposhoc, dicendo hoc, in eam quasi digitum intendit, ut eadem caro quae videtur resurrectura monstretur, sed non talis. Secundum hoc dicitur supra, caro non
Abbreviated transcription (Latin):
morte corporis hoc accipiend̾ sit. non de mor
pre terito nequis putaret ẽẽ dcm de morte
est. Ubi ẽ. ħ sunt
letanitis et morti in¬
sultantis in ꝑsona
resuegentiura ut
ait ergo eo ꝑsona resup¬

Expanded text:
morte corporis hoc accipiendum sit, non de mortpraeterito, ne quis putaret esse dictum de morte est. Ubi estlaetantis et morti insultantis in persona resurgentium, ut Ait ergo ex persona resu
Abbreviated transcription (Latin):
eium anni iam erarit trausacti a tp̃ie quo uidit
ussionem usq ad ad illud quod narrauit. Modo ex¬
go pro meritis maior erat et ex eo qd̵ tam diu ta¬
tus .s. siue aĩa remanente in corpore. siue extra
corpus eadem assumpta. s deus scit. qui hoc fa¬
cere potuit. hõc ergo ignorauit apłs utrum¬
corpore exierit. ut mortuũ corpus iaceret. donͦ
per acta illa demonstratione m̃bris mortuns aĩd
redderetur. et mortinis oĩo teminiscerit. ⁊ qi ip̃a
a corrpore abienactis utrum oĩo mortuum corpus re¬
liquerit. an scd̃ mod̃ qm̃dam uiuents corporis ubi
aĩa fu̾̃it s meris eius ad uidenda uł audienda ĩ ef¬
fabilia illius uisionis arrepta sit: in certũ erat.
sõ forsitan dixit. siue in cor. si. ex. cor. nes. d̾s scit.
ergo ultra oĩa sidcra ntimidi fuisse raptus. et iõ
magnificura et mirabile est qd natrat. Prims̃
celum aereum est. Unde ds̃r aues celi. scd̃ fir¬
mamc̃tũ uñ i. gen. fiat firmamentũ. ⁊ uoca¬

Expanded text:
enim anni jam erant transacti a tempore quo vidit visionem usque ad illud quo narravit. Modo ergo pro meritis major erat, et ex eo quod tandiu tatus, scilicet sive anima remanente in corpore, sive extra corpus, eadem assumpta; sed Deus scit, qui hoc facere potuit. Hoc ignoravit Apostcorpore exierit ut corpus mortuum jaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur, et mortuus omnino revivisceret. Et, quia ipsa a corpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit, an secundum modum quemdam viventis corporis ubi anima fuerit, sed mens ejus ad videnda vel audienda ineffabilia illius visionis arrepta sit, hoc incertum erat. Et ideo forsitan dixit, sive in corpore sive extra nescio, Deus scit. vero ultra omnia sidera mundi fuisse raptus, et ideo magnificum, et mirabile est quod narrat. Primum coelum aereum est, unde dicuntur aves coeli. Secundum firmamentum, unde in Genesi: Fiat firmamentum, et voca
Abbreviated transcription (Latin):
abstrahi ab hac uita mñitẽ. qñ in illius in effa¬
bilem uisionis lucema asimitiut: et non sit
incredibile quibdam sanctis nond̾ ita defuctis
ut scpelienda cadanera remanerent. etiam uła
gocellrntiam reuelanonis fusse concessam. Cũp
ergo nõ credamus quod tanto apło doctori gen¬
cium tapto usq ad istam occellentissimam ui¬
sionem noluit deus demonstrare uitam in qͣ
post haric uidendus est in eternum. et cur
non dicatur uste paradisus . q. regio. ubi aĩe be¬

Expanded text:
abstrahi ab hac vita mentem ipsam, quando in illius ineffaabstrahi ab hac vita mentem ipsam, quando in illius ineffabilem visionis lucem assumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda corpora remanerent etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Cur ergo non credamus quod tanto Apostolo doctori gentium rapto usque ad istam excellentissimam visionem, voluit Deus demonstrare vitam, in qua post hanc videndus est in aeternum. Et cur non dicatur iste paradisus quasi regio ubi animae be
Abbreviated transcription (Latin):
ius scłi demperant̃ fortiter. iuste prudenters
et ioħs in apocalipsi s per spẽm nõ in enigia¬
te. ormius labor suscipitur. hoc modo iussionis
quem multis figirris iuderat. ⁊ facie ad faciem
ei locutus erat. q ibi.i. in illa sp̃e qua d̾s ẽ lõ¬
ge in effabilius. et presentius .i. secretius uide¬
tirc et archania dicit .u. teuelat. ubi .i. in qua
claxitate spẽi nemo unidens in istis sensil dm̃
uidet. hoc est tertium celum .s. uisio qua d̾s
uidetur facie ad faciem. et iste est paradisus si
dici potest paradisoꝵ. Nam et presens ecc̃a pa¬
radisus d̾r. et paradisus dc̃s est. ille in quo a¬
dam corpora łr uyxit ad illud tercium celum
uidi. ut et si in corpore cla existente inderitͥ
non sit otra illud quod dñs dicit moyfi. nõ ui¬
debit me homo et uinet. Tũnc enĩ apłs non
uptit homo .i. scd̾ usum sensum corporis. s
ablatus est omnis sensus hominis. qr nec̃ce ẽ

Expanded text:
ius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque ius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque et Joannes in Apocalypsi, sed per speciem non in aenigmate omnis labor suscipitur. Hoc modo visionis pua Deus est, quem multis figuris viderat, et facie ad faciem ei locutus erat, quia ibi, id est in illa specie qua Deus est longe ineffabilius et praesentius, id est secretius videtur, et arcana dicit, id est revelat, ubi, id est in qua claritate speciei nemo vivens in istis sensibus Deum videt. Hoc est tertium coelum, scilicet visio qua Deus videtur facie ad faciem; et iste est paradisus, si dici potest, paradisorum. Nam et praesens Ecclesia paradisus dicitur, et paradisus dictus est ille in quo Adam corporaliter vixit. Ad illud tertium coelum mano sensu vidi, ut etsi in corpore anima existente viderit, non sit contra illud quod Dominus dicit Moysi: Non videbit me homo et vivet . Tunc enim Apostolus non vixit homoablatus est ei omnis sensus hominis. Quia necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
uise sunt. siue cũ postea cogitante. cum u discep¬
tabatur et requirebatur quid illa sigcarent mẽ¬
tis erat actio conantis. s deerat effectus. donte
nẽs diuinitus adu̾ta intellexto quid illud sig¬
nificaret has uisiore quid dicitur intellectua¬
lis ea cermutir. qre nec sio corpora nec ullas
rsi intesligendo c utur rn illo. ita caritas
pitur. in illa qĩ regionẽ intelligibilium. iͥ sine
.i. ẏmagine corporis uidet per spicuam uecita¬
tem nullis opimoriũ falsał nebulis fuscatã.
ibi uirtutes aĩe nõ fc̃ oꝑose ac laboriose. Non
eñ oꝑere temperantie libido refrenatur nec oꝑe
fortitudinis ad uecsa tolerantur. non opere ius¬
ticie iniqua puniattaro. nec opere prudeacis ma¬
la iutantur una ibi. et tota uirtis est amare
quod iudeas. ⁊ sũma felicitas hr̃e qd̾ amas. Ibi
beata uita in fonte suo bibitur. Iñ aliquid asꝑ¬
gitur. hinc hũanẽ uite ut intemptationi hu¬

Expanded text:
visae sunt, sive cum postea cogitatae. Cum vero discepvisae sunt, sive cum postea cogitatae. Cum vero disceptabatur et requirebatur quid illa significarent, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus donec mens divinitus adjuta intellexit quid illud significaret hac visione. Quae dicitur intellectualis ea cernuntur, quae nec cernuntur corporea, nec ullas nisi intelligendo conspicitur? Nullo. Ita et charitas, pitur in illam quasi regionem intelligibilium, ubi sine omni imagine corporis videt perspicuam veritatem, nullis opinionum falsarum nebulis fucatam. Ibi virtutes animae non sunt operosae ac laboriosae. Non enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus hu
Abbreviated transcription (Latin):
porale sp̃nale intellectuale sigillatim ꝯsiderã¬
da sunt scd̃ primam uisionẽ iudit balthas ar
mamm ꝯtinuos per corporis sensum ymago tei cor¬
tur illud in spũ et nõ rarcelligebatur. nec tunc
indellec̾tum erat cum corporałr fieret et appace¬
ret. Iam tñ signum ẽẽ intelligebatur. et id sx
mentis officio erat. sic̃ ⁊ npͣam in quisitionem qͣ
requirebatuꝵ quid illud sigc̃aret. utiq mens a
mente illuminata quid illos signo portende¬
retur aꝑuit. melius cbicendus ꝓpħ̾a per hoc ge¬
muis innionis quod mentis est ꝓprium quam ille
qui et signum fc̃m corporaliter uiderat. ⁊ trans¬
ac̾ti eius ymaginem in spu cogitando cernebat.
scd isionem scd̃am indit pettus inextasi dis¬
cum plenum uariis ãlib. ⁊ audiuit uocem.
macta ⁊ manchica. scoditus ã corꝑis sensibus
id ip̃ra qd̾ uisum in sis̃u memoua tenuerat ĩ eod̾
sp̃li cogitando cernebat. slue oĩa nõ corporalia. s
corporaliũ ymagines erant. siut cũ pͥmũ ĩ extabi

Expanded text:
porale, spirituale, intellectuale, singillatim considerata sunt. Secundum primam visionem vidit Balthasar manum, continuoque per corporis sensum imago rei corit. Videbatur illud in spiritu et non intelligebatur; nec tunc intellectum erat, cum corporaliter fieret et appareret. Jam tamen signum esse intelligebatur, et id ex mentis officio erat, sicut et ipsam inquisitionem qua requirebatur quod illud significaret, utique mens agmente illustrata quid illo signo portenderetur aperuit. Melius dicendus propheta per hoc genus visionum, quod mentis est proprium, quam ille qui et signum factum corporaliter viderat, et transacti ejus imaginem in spiritu cogitando cernebat. Secundum visionem secundam vidit Petrus in exstasi discum plenum variis animalibus, et audivit vocem: Macta et manduca . Redditus autem corporeis sensibus id ipsum quod visum in spiritu memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat: quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, sive cum primum in exstasi
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. et aliqũ nicħ uidentes oculis corperess aĩo
tã corporales ẏmagines intuemur. uł ueras situt
ip̃a corpora uidemus et memoria retinemus. uł
fictas sicut cogitatio formare potuerttt. ałr
erũ cogitamus qd nouinnis. ałr qd̵ non nouimꝰ
tercium uero silud qudd dilectio intellecta ꝯspi¬
citur. eas res ꝯtiuet que sĩ hñt ymagines sui si¬
miles q̃ si sint ꝙ ip̃e. Dilectio enĩ s̃ ałr uidetur
preseris in spẽ quam est. et ałr absens in aliqͣ
pͥmagine sui siłi. s qͣntũ mĩte cerni pot̃. ab alio
magis ab alio minus ip̃a cernitur. homo uł ar¬
bor et alia corporalia et p̾sentia uident᷑ insius for¬
mis et abseritia cogntantur ymaginib aĩo impͥs¬
sis. ħ sunt tria genera iusionum primũ appella¬
tux corporale. qr corporeis sensib exhibetur. Scd¬

Expanded text:
tamus. Et aliquando nihil videntes oculis corporis, animo tamus. Et aliquando nihil videntes oculis corporis, animo tamen corporales imagines intuemur, vel veras sicut ipsa corpora vidimus et memoria retinemus, vel fictas sicut cogitatio formare potuerit. Aliter enim cogitamus quod novimus, aliter quod non novimus. Tertium vero illud quo dilectio intellecta conspicitur, eas res continet, quae non habent imagines sui similes, quae non sint quod ipsae. Dilectio enim videtur praesens in specie qua est, et aliter absens in aliqua imagine sui simili, sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur. Homo vero vel arbor et alia corporalia et praesentia videntur in suis formis et absentia cogitantur imaginibus animo impressis. Haec sunt tria genera visionum: Primum appellatur corporale, quia corporeis sensibus exhibetur; s
Abbreviated transcription (Latin):
ut helyseus uidit ignitos currus. qñ raptus ẽ
helỹas. et babchasar iudit manũ scribentem
ut pariete mane. techel. phares. scd̃ celu est
cum tercium celum et mutillectualis usis
qũ si corpora. nec ymagines eoꝵ uident᷑. s in corpo¬
reis substanciis in tuitus mentis nura dei potentia
figitur. ad hanc raptus est apłs. ut ip̃m dm̃ in se
nõ in aliqua sigura inderet. et ħ uno duab aliis
multo excellentior est. Qd̃ gͥͦ ñ ꝑ corpus uidetur.
om̃s alias suꝑat. occurtunt eiũ tra genera uisio¬
nim. iinrm ꝑiculos quib ipse littere iuidentur.
alt̾m ꝑ sp̃m hominis quo proxima ⁊ absentia co.¬
gitantur. tercium per ꝯtiutum mẽtis. quo ipsa
dilestio intellecta ⁊spiciutur. in his trib gene¬
rib ald̃ primum manifestum est oĩb quo ui¬
detur celum et terra. et oĩa oculis ospicua nͦ
illud alt̃m quo absentia corporalia cogitaritur
insinuate difficile est. celuma enim et tecram et q̃
i ess uidere possuus etiam in eis cõnstiam cogi¬

Expanded text:
idit ignotos choros quando raptus est Elias. Et Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, phares. Secundum coelucum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus est Apostolus, ut ipsum Deum in se non in aliqua figura videret. Et haec visio duabus aliis multo excellentior est. Quod ergo non per corpus videtur omnes alias superat. Occurrunt enim tria genera visionum, unum per oculos quibus ipse litterae videntur; alterum, per spiritum hominis, quo proxima et absentia cogitantur; tertium, per contuitum mentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. In his tribus generibus illud primum manifestum est omnibus quo videtur coelum et terra, et omnia oculis conspicua. Nec illud alterum, quo absentia corporalia cogitantur insinuare difficile. Coelum enim et terram et quae in eis videre possumus, etiam in eis constituti cogi
Abbreviated transcription (Latin):
teras ministrauerunt.
ut qñ ab aliquo eoꝵ
natrabatur hystoria
cum ad se ip̃m ueni¬
ret tanq̃m de alio laq̃¬
retur. hoc eñ matħs fecit et ioħs. et moyses. ita
erũ de se ip̃is locuti suunit tanqͣm de aliis. In usita¬
cuis aũ h oc fecit apłs non in hystena uͥ ree gestaꝵ
suscipitur expolicanda natratio. s in epła sic in fẽ¬
rens se ordimi narrationis sue tanqͣm rer gesta⁊
scͥptor a tanqͣm siu ipsius predicator. nicħ eñ de¬
ꝑro ueritati. qñ et res ip̃a d̾r. et dicendi iactantia
quodam modo uitatur. hoc quipꝑe uarrabat ꝙ ad
eius laudem ꝑtruebat. de se ergo qĩ de alio ait. scic

Expanded text:
nobis ministrarunt, uando ab aliquo eorum narrabatur historia, cum ad seipsum venit tanquam de illo loqueretur. Hoc enim Matthaeus fecit, et Joannes, et Moyses: ita enim de seipsis locuti sunt tanquam de aliis. Inusitatius autem hoc fecit Apostolus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio; sed in Epistola sic inserens se ordini narrationis suae tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nihil enim deperit veritati quando et res ipsa dicitur, et dicendi jactantia quodammodo vitatur. Hoc quippe narrabat quod ad laudem Dei pertinebat. De se ergo quasi de alio ait: Scio
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ⁊ tam cito .i. tam
breui tercpore. quasi
in sensati apsendo:¬
transferimini .i. ult᷑
uertere euuan ũm in legem ferimini.

Expanded text:
ter, et tam cito, id est tam brevi tempore, quasi insensati a pseudtransferimini, id est ultra Christum in legem ferimini.
Abbreviated transcription (Latin):
se aliud profitentes¬
aluid faciamus. ⁊ c̃ ser
ui dicimus gestis serui¬
diaboli inueniamur
p̾monet et deniuitiat
uoluntatem explemꝰ
exhibetis .l affectatis
uos seruos ut ꝓ nos

Expanded text:
ne aliud profitentaliud faciamus; et cum Dei servi dicimur, gestis servidiaboli inveniamur, praemonet, et denuntiat voluntatem explemus exhibetis, id est affectatis vos servos, ut pronos
Abbreviated transcription (Latin):
quam ei obeclustis et si ñ aute cum printicui exhibe¬
retis uos et an nescitis hoc ł sprui estis eius clico . s
secuos. suie peceans ducentis ad mortem .i. ad peccatum
maius uł ad et erram penam. siue obedinotis. b iusti¬
cie ducentis ad usticiam maioiem uł extenam nitã

Expanded text:
ei obedistis; etsi non ante cum primum exhibeervos. Et an nescitis hoc? Servi estis, dico, id est sive peccati, ducentis, ad mortem, id est ad peccatum majus, vel ad aeternam poenam; sive obeditionis, id est justitiae ducentis, ad justitia
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ obedistis et per ħ
estis fc̃i serui iislicie .i.
xͥ obehistis dico nõ spẽ¬
ditio. qua per naturatn
nõ per legem ex uolumate

Expanded text:
autem obedistis, et per hoc estis facti servi justitiae, i. Obedistis dico non specdicio, quia per naturam non per legem, ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ituliora non linguas ut
soletis. et ad huc. grada¬
tim illos ad utilicia pro¬
uehit ostendens p̾dc̃as
gr̃as nõ semꝑ ad mueri¬
tũ ꝑtinere. s ad horifi¬
centiam dei. i deoq me
liorem uiam eis osten
qui dñt. dño in noĩe tuo ꝓphauimus et demo¬
iria eiecimus ⁊ uirtutes fecimus. dicet dñs.
recedite a me si noui uos operaril iniquita¬
tis. seq̃r Si linguis.¬
caritas est excellentior ali

Expanded text:
utiliora, non linguas ut soletis. Et adhuc, gradatim illos ad utiliora provehit, ostendens praedictas gratias non semper ad meritum pertinere, sed ad honorificentiam Dei. Ideoque nunc meliorem viam eis ostendqui dicent: Domine, in nomine tuo prophetavimus, et daemonia ejecimus, et virtutes fecimus, dicet Dominus: Recedite a me. Non novi vos, operarii iniquitatis . Si linguicharitas est excellentior alii
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ita ratione. qualiter di¬
uersas hãnt gras nec to¬
tum alicui ocedatur exem¬
plo hũani corporis spãle
corporis insimiauit. ac
ꝑ hoc in oĩb dem̃ bene¬
ficiend̃ ostendit. qĩ diu̾

Expanded text:
dita ratione quare diversas habeant gratias, nec totum alicui concedatur, et exemplo humani corporis spirituale corpus insinuatum, ac per hoc in omnibus Deum benedicend
Abbreviated transcription (Latin):
gus angłoꝵ. quib .s. ad hoĩes mssi utirnt᷑.
Ti in quam hoc faciam. caruatẽ ã ñ hãm. qua
pot carere oĩl linguis loguens factus sum
ue.es. sonauss quod mutiłr sibi contunditur alii
uero signiacant. aut cymbalum tumiens quods
ꝯparationis siłmido. qͥr sicut eramentum ⁊ cym¬
balum impulsu aliquo nõ ꝑse resonant. sic lo¬
quens lingus nõ per se qui uescit quid loqua¬
tur. s uirtixte sp̃c profert ea quib audientes
iuilceat. Respice ad numera ecc̃e uniuersis
excellentius caritatis mimus cognoscesis. Cari¬
tas enĩ est fons ꝓprius et singularis bonoꝵ cui
alienus nõ ꝯmunucat. qr caritas ut oleum nõ
pot̃ premi in imo. s suꝑ exilit. attende qͣnta
est caritas qui si desit: frustra hũr cetera. si
pus sine cĩa mortuum est. sic aĩa sine carita¬
litur frigus quo frigebat petrus calefaciens
se ad primass. carphe. hẽc sola est que dundat ĩ¬
der silios regni. et filios ꝑ ditionis. dantur qͥ¬

Expanded text:
ad homines missi utuntur. Si, inquam, haec faciam, charitatem autem non habeam, qua potest carere omnibus linguis loquens, factus sum velut aes sonans, quod inutiliter sibi contunditur. Aliis vero significat. Aut cymbalum tinniens, quod sibi comparationis similitudo, quia sicut aeramentum et cymbalum impulsu aliquo non per se resonant, sic loquens linguis, non per se qui nescit quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulceat. Respice ad munera Ecclesiae, universis excellentius charitatis munus cognosces. Charitas enim fons est proprius et singularis bonorum. cui alienus non communicat, quae charitas, ut oleum non potest premi in imo, sed superexcellit. Attende quanta est charitas quae, si desit, frustra habentur caetera; si pus sine anima mortuum est, sic anima sine charitalitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur qu
Abbreviated transcription (Latin):
cremẽtũ głe hẽbunt sũm doctores. ultra illd
quod coĩter om̃s hẽbunt. hẽbunt em̃ om̃s eir¬
dem denarium. s differt stella astella inclarita¬
te. ec erunt diuerse mansiones in domtio pattis¬
et inter alios clarius fulgentes apłi alciuis sede¬
bunt. Uñ intab̾nacło dñs st̃ sussam fc̃a ẽ corona
mecitoꝵ corona aureola super illam est. per¬
fectio remuntrationis eorum qui in doctorib

Expanded text:
crementum gloriae habebunt summi doctores, ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium. Sed differt stella a stella in claritate . Et erunt diversae mansiones in domo Patet inter alios clarius fulgentes, apostoli altius sedebunt. Unde in tabernaculo Domini super mensam facta est corona meritorum. Corona aureola, super illam, est perfectio remunerationis eorum qui in doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
factus est ꝑio nobis tei
ueritate maledictum. u
mortalis. Mortalitas ã ex pecc̾o ẽ. ideoq ⁊ ipsa ma¬
ram hoc dieit moyses de reis mortis. ut reo mortis
hoc sufficeret si susprnderetur. et quia hec pena ce¬
teris abiectior. et ignominiosior erat. ideo in deu¬
teconomio dictum est. ut qui supensus fuecit: mn
uespera deponatur. et ostendit quate.q. mao. qui
sus moritur reus et quod illic est usq ad uesꝑam.
et tunc deponatur et sepeliatur. ne si cluucius ibi
sit: mauus sit obprobrium. et matula generi eiꝰ
ab hoc ergo maledicto pene ostencaitur xp̃e nõ
fuisse imimunis hai auctoritate. qr scriptura est.¬
dem dr̃e. pro ꝯmiub mortuuis est hoc erũ est male¬
clictus est qd mortuis est. qr mors ip̃a ex malẽ¬

Expanded text:
ei veritate maledictum, id est mortalis. Mortalitas autem ex peccato est, ideoque et ipsa maram hoc dixit Moyses de reis mortis, ut reo mortis hoc sufficeret si suspenderetur, quia haec poena caeteris abjectior et ignobilior erat. Ideo in Deuteronomio dictum est: Ut qui suspensus fuerit, in vespera deponatur, et ostendit quare, quisus moritur reus, et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si diutius ibi sit, majus sit opprobrium et macula generi ejus. Ab hoc ergo maledicto poenae ostenditur Christus non fuisse immunis hac auctoritate; quia scriptum estdem dicere, pro omnibus mortuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex male
Abbreviated transcription (Latin):
sic manet in menbro eoꝵi. qui ex a qua ⁊ sp̃u scõ. src̃t
renati tanqͣm nõ sit eius facta remissio. ubi oĩo ple
parabamur adam. s manet in uetustate carnus tã¬
quam superatum et per emptũ. nͥ illicito consensu¬
quodam modo reuiuiseat. et in regũ proprum dõ¬
miatõemq renocetur nõ regnet dico sta. ut obe¬
diatis consenciendo et operando. concu. euis. et sit

Expanded text:
sic manet in membris eorum, qui ex aqua et spiritu renati sunt, tamquam non sit eius facta remissio, ubi omnino plparabamur a deo, sed manet in uetustate carnis tamquam superatum et peremptum, siquodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
altari participa sacerdotib dicit qui¬
tulł. tur. et hoc de iudeis. s. qui altari deser.¬
persacrarium enim intelligitur templum gen¬
tilium. per altare uideorum quorum utrorũq¬
mirustrorum que offerutur partem sumunt. ⁊¬

Expanded text:
icet, quioperantur; et hoc de Judaeis, scilicet, qui altario deservPer sacrarium enim intelligit templum gentilium; per altare Judaeorum, quorum utrorumqeorum quae offeruntur partem sumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plo. usus sum. mas
a potestate hec tociens hac de causa dixisse. ut de¬
un autẽ scrip
sumus usus s nec
ira uolo quod ita alt.
me fiant. Bo¬
accipiam. ontum¬
num est enim
sccipli ut accipiam.

Expanded text:
plo, usus sum, in aa potestate haec toties hac de causa dixisse, ut den autem scripsum usus, sed nec uti volo, quod ita ait, me fiant, accipiam. Bonum est enim. scripsi ut accipiam,
Abbreviated transcription (Latin):
catorib quid disposu
gelio. hec rationabi¬
liter fecit: ut expedi¬
ciores suit ad precli¬
canctum uerbum
den. quam licentiã

Expanded text:
catoribus quid disposuit? gelio. Hoc rationabiliter fecit ut expeditiores sint ad praedicandum verbum Dei, quam licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
illi non. de profundo enĩ iuditioꝵ dei q̃ scruta¬
ri ꝯtemplariq nequimus procecdit õe ꝙ pos¬
sumus. qd̃ possum uidco uñ possũ ñ uideo. nͥ
ritas ĩ bonis operib exeroetur ad subueniend̾
aliis. et usq ad iminucos porrigitur. et ħ latitu¬
do est munc longanimitate aduersa tolerat. ⁊ in
eo quod ueraciter temuut: persenerati ⁊ ħ longitu¬
do est. hoc ã totum fp adipiscendam uitã etemã¬
facit que illi promiititur in eccesso. et s latitudo
esti ecistit uͦ ex occulto ista caritas. et hoc est ꝓfũd᷑.

Expanded text:
illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutailli non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari contemplarique nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum video, unde possum non video, nisi ritas in bonis operibus exercetur ad subveniendum aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est; nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, perseuerat, et haec longitudo est; hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad inimucos gecendi ⁊ cum hylaritate bene
operari q qui tristis dat: perdit qd̾ dat opus ec¬
go est latitudine caritatis ne pereat quicquid bo¬
ni facitis. s q̃r hũndante iniquitate refrigescit
unde subdit. que sit longitudo cartias ħ ẽ per
seuerande. longanimitas. ubi quodam modo
stando perseueratur. Unde: qui per seuerau̾it
tis. ħ ẽ que sursum cor draigit ut deus in pͥmi¬
um expectetur. Nam si bñ oꝑaris etiam usq ad
inimicos. et hylariter cribuis ħ̃s lacitudinẽ.
et si in his usq in finẽ ꝑseueras. h̃s longitudi¬
nem. s si oĩa hec ñ p̃s mercedem suꝑnam facĩ.
Altituclinem non h̃s. ⁊ illa iam uec longitudo
erit: nec lantudo. Iam hr̃e altitudinẽ est. cogi¬
tare dm̃. amare dm̃. ⁊ gratis amare ip̃m adiu¬
torem. ip̃m coronatorẽ. postremo ip̃m pͥmium
deputare si aliud ab ip̃o qͣm ip̃m expectare. Si
amas gratis ama. Si uere amas ipse sit merces
ligere occultum dei iudicium eẽ. quare isti dat

Expanded text:
usque ad inimicos extendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit Unde subdit, et quae sit longitudo charitatis. Haec est perseverandi longanimitas, ubi quodammodo stando perseveratur. Unde: Qui perseveraverit tis. Haec est quod sursum cor dirigatur, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam usque ad inimicos, et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinem. Sed si omnia haec non propter mercedem supernam facias, altitudinemerit, nec longitudo. Nam altitudinem habere, est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces ligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ extimore obechstis fid̾i
de hoc autẽ ago gr̃as deo.
guiẽ est dei deformatam restituit. in eam formam dico
in quam formam non ꝑ uos s gr̃a der tradm estis et ꝑ
serui autẽ fc̃ĩ estis iusticie ꝯsentiendo et operando. Seq̃r
Iumanum dico
nus ostendit apłc nõ esse
peccand̃. hic dicit qͥd dein.
ceps sit agend̾ .ẜ. ut ser¬
uiatur iusticie de quo nul¬
lus est qui possit se excusa¬
re qr nullus est qui ñ pos¬
tatẽ. qd̾ tc̃ ẽ per gratiam.
ft̃ ne religio rͥana .q. im¬
portabilis et aspera ude¬
precipit .s. ea m̃sura ser.

Expanded text:
non ex timore obedistis fidei. De hoc autem, ago gratias Deo, st forma quae imaginem Dei deformatam restituit. In eam formam, dico in quam formam non per vos, sed gratia Dei, traditi estis, et per servi autem facti estis justitiae, consentiendo et operando. VERS. umanum diconus ostendit Apostolus non esse peccandum. Hic dicit quid ceps sit agendum, scilicet ut serviatur justitiae, de quo nullus est qui possit se excusare, quia nullus est qui non postate, quod item est per gratiam. Et ne religio Christiana quasi importabilis et aspera videpraeci
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad incaruatio¬
litatis humane ꝑti¬
crusis. cipationem usq ad diaboli tempta¬
tionem. usq ad połi irtisionem. usq ad sputa
et uincula. et alayas. et flagella. usq ad mor¬
tem. et si pr̃ est hoc aliquid de genere mortis
tatis exemplum. Superbie medicam̃tũ. Qluid
ergo untuescis homo. o pellis morticina quid
tenderis: o sanies feda quid inflaris: princeps
tuus humilis est: et tu superb. caꝑut est hu¬
nuile: et m̃ib suptrbum. absit. P ropter qs
ostenchit humili¬

Expanded text:
usque ad incarnatiomortalitatis humanae participationem, usque ad diaboli tentationem, usque ad populi irrisionem, usque ad sputa et vincula, et alatem; et, si parum est, hoc genere mortis tatis exergo intumescis, homo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput est humile, et membrum superbum? Absit! Propter quod. Ostendit humili
Abbreviated transcription (Latin):
let mouere. q̃ ad rem .i.
ad utilitatem. ñ perrin⁊
quamius magno labo¬
re agatur s mag̾. noĩet᷑
debent illa nominari.
oc erũ sci mentis rõne
et etiam intelligentes. ꝙ
scripture inde dñt ꝙ oĩs¬

Expanded text:
sum movere, quae ad rem, id est ad utilitatem, non pertinet, quamvis magno labore agatur. Sed magis nominetur debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelligentes quod Scripturae inde di
Abbreviated transcription (Latin):
tris qr sicut p̾dolatria d̾i
honorificentiam usur
uult secuire in cligenti¬
bus isurpat sibi et re¬
his accpitur adulter.
tales non habebunt reg
cat dico. manib uerbis
omues eoꝵ̃ rationes sunt

Expanded text:
triae, quia sicut idololatra Dei honorificentiam usurpvult servari indigentibus, usurpat sibi et rehic accipitur adulter tales non habebunt regncat dico inanibus verbis, omnes eorum rationes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et conclitor de¬
us fide. et ip̃a
sacra sterilis
uirtutem in
conceptione
seminis. acce¬
pit etiam pre
no ortisunt.

Expanded text:
et conditor Deus. Fide et ipsa Sara sterilis, virtutem in conceptione seminis accepit etiam praeno orti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iuderet dilinii. a deo emm credebat qd̵ non indaat
mundum. q clum uideret eam fabricari. non
credicuit. et ipse nos. est institutus heres iusti q̃¬
descendit. ostendens¬
dẽm iusticiam ex fide
hũisse originem. ⁊ po¬
nit exempbã de libra¬
ham dicens ita: fide.
.i pes fidem. ille qui
uocatur. nunc abra¬
ham. cum prius uoca¬
retur abraham. obedi¬
uit exi . b̃lo. quẽ acce.¬
dictũ est ei iam egres¬
so de terra chaldeor
ne uelit reuerti. son
eiũ exierat iñ aĩo si
redeundi tenebatur
.l. uite eternt. demonstratus est. abraham. int̾ra
promis et in eã quam quam sibi promissa erat
tanquam in alieua. et in casulis. Unde subdit.
demoratus est dico. in casulis hĩtando cũ p̾saas.

Expanded text:
videret diluvii. Adeo enim credebat quod non videbat,mundum, quia, dum videret eam fabricari, non credidit. Et ipse Noe est institutus haeres justitiadescendit, ostendensomnem justitiam ex fide habuisse originem, et ponit exemplum de Abraham dicens ita: Fide, id est per fidem ille, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vocaretur Abram, obedivit exire in locum, quem accedictum ei jam egresso de terra Chaldaeorne velit reverti. Non enim exierat in animo, si redeundi tenebatur st vitae aeternae, demoratus est Abraham in terra promissionis, et in ea quanquam sibi promissa erat, tanquam in aliena, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitando cum Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
ego dico. ob secrans .i. per
obsecrationes temptans.¬
obsecratio est per sacra ad¬
iuratio. ut per natiuita¬
tem et passione temptãs
mͦ. prospero uł aduerso.¬
.s. quacumq̃ ex cã facili
ad uos. prosper quod non reputat apse ess
nisi ita sit ut peruemiat ad ulos quib
sicut mali qui reputant prospecitatẽ sibitẽ ĩ suo
malo perpetrato. Sunt .ii. quidam qui per d̾e ꝑ¬
mmissionem nõ uoluritatem. ꝓsꝑm it indentur
sibi accipere ad malum. si aliguod scelus perpetra¬
uerunt. hoc ergo uoluit intelłi apłe. addens. in
uoluntatem dei. qr ñ semper prosperitas itine¬
ris dei uolmttate per ficitur. qr multi in rebus
scłi prospetis utinitur successib et ecultant in
prosperitatib suis. s non ẽ talis prospentas ex

Expanded text:
Ego dico obsecrans, id est per obsecrationes tentans.Obsecratio est per sacra adjuratio, ut per nativitam et passionem. Tentans, do, prospero  quacunque ex causa, facili dico prosperum, quod non reputat Apostolus esse, nisi ita sit ut perveniat ad illos quibuatem Dei, non sicut mali qui reputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissionem non voluntatem prosperum iter videntur sibi accipere ad malum, si aliquod scelus perpetraverunt. Orig. Hoc ergo voluit intelligi Apostolus, addens, in voluntate Dei, quia non semper prosperitas itineris Dei voluntate perficitur, quia multi in rebus saeculi prosperis utuntur successibus, et exsultant in prosperitatibus suis, sed non est talis prosperitas in
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus dei scrutatur omina. quia scrictari te farit.
quod eium dono ipsius tu facis: ille facere dictair
quia sine illo non tu facires. Quis enim .q. u̾e
sp̃c dei et non alius scit oĩa q̃ dei sunt. quod ami¬
non ostendiur. quis e¬
nim . ho. scit. ea que st̃¬
hominis alicuius .i. uo
lutates et secceta. nisi sp̃e:¬
u animus. hommis ipsi¬
us. et non altenus qui
est enim cogitationes¬
nostras a nullo scici nͥ
ab aniitio nr̃o: quem
que dei surit.s occulta¬

Expanded text:
Spiritus Dei scrutatur omnia, quia scrutari te facit. Quod enim dono ipsius tu facis, ille facere dicitur, quia sine illo tu non faceres. Quis enim. Quasi dicat: Vere Spiritus Dei, et non alius scit omnia quae Dei sunt. Quod a minori ostenditur. Quis enim hominum scit ea quae shominis alicujus, id est voluntates et secreta, nisi spirit animus, hominis ipsius, et non alterius, qui est enim cogitationenostras a nullo sciri, nisi ab animo nostro, quem quae Dei sunt, scil
Abbreviated transcription (Latin):
in cor hõis qr non ẽ
aliquid terrenũ. qdͥ¬
em̃ in cor hõis ascend̾
in fra cor hominis est ideo in corhoĩs ascenclit qr
sup᷑ illud est cor qͦ ascendit qd̵ enĩ in oor hõis ascẽ¬

Expanded text:
in cor hominis, quia non est aliquid terrenum. Aenim in cor hominis ascendit, infra cor hominis est. Ideo in cor hominis ascendit, quia supra illud est cor quo ascendit. Quod enim ascen
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib quod ꝑsendo non sunt. reuelauit d̾s que
pparauit. deus cliligentib se. Intelliguanus enim
deum preparaisi bonis in pͥmium. reuelauit dico:
et hoc per sp̃m scm̃. siota qd̾ in ysaia tra habetur.
oculus non iuudit deui absq te. que p̃parasti dili¬
gentib te. qd pene idem est et sensu cum eo qd̵ a¬
postolus posuit. et sicut ibi d̾r absq de ᷤ ita ⁊ ħ

Expanded text:
carnalibus, quod pseudo non sunt, revelavit Deus quae praeparavit diligentibus se. Intelligimus enim Deum praeparatum bonis in praemium. Revelavit, dico, et hoc per Spiritum sanctum. Nota quod in Isaia ita habetur: Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti diligentibus te . Quod pene idem est in sensu cum eo quod Apostolus posuit, et sicut ibi dicitur absque te, ita et hic
Abbreviated transcription (Latin):
cum ymago ydoli fu¬
exunt totum malũ
credantur. dicit ergo. ideo notum. ⁊c̾. q qr sci
tam irrõnabile malum .i. ỹdolatriam. Ideo .i.
per hoc facile. nobis notum facio. quod p̾er spi¬
ritum dei abstinetur a malo et fit bonum ł
hec est qd ait. hoc in quam notum facio. quod
nemo loquens in sp̃ũ deꝑ cogitando. loquendo.
et opere. auathema iħiꝑ .i. aliqͣm separationẽ
tunc qui se ab rumpit a th̃i corpore nõ ht̃ hoc

Expanded text:
cum imago idoli fuerunt totum malum,credantur. Dicit ergo: Ideo notum, etc. Quasi dictam irrationabile malum, id est idololatrium. Ideo, id est per hoc facile, notum vobis facio, quod per Spiritum Dei abstinetur a malo, et fit bonum. Et hoc est quod ait: Hoc, inquam, notum facio, quod nemo loquens in Spiritu Dei, cogitando, loquendo, et opere, anathema Jesu, id est aliquam separationem tunc qui se abrumpit a Christi corpore, non habet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
possunt efficere ualeat sibi ttm crncifixio
am crucifigerent cũ uiciis ⁊ ꝯcupscenciis.
qr hic licet ñ ibi. neq possunt hr̃e xp̃m ostẽ¬
sions: ut eũ imitentur ĩ nouitate uite. t̾ra
enĩ q ũe ĩ alia uita ĩpossibile ẽ renouari.
a. clixerat sub̃. feramur ad petfectionem. Subdens.
simili aride terte ẜmbrem .i. doct᷑nam sc̃am rorem
celoꝵ quẽ scient sicienti tetre pluunt celi .i. pre
clicatores ũbi u̾ttatis ymbrem dico. seꝑe uenien¬
tem adeo ss̃ se. sept uenit. qr si rara est non sut¬
ficit. si assicluã uilescit. et ẜmbre irrigata. gene¬
rans herbam. s fidem et bona opera opottunã
ĩ ogruam non solũ sicientib. s etiam illis a¬
quib colitaus .÷ predicatorib illoꝵ qui glorifi¬
cabuntur inde qui sunt cultores fre. qr uo¬
mere sp̃uali arbusta cciminis ꝯscindiut. ⁊ fa¬
cile uerbi dei noxia pretidunt. uł itlis a quib co¬
litut .i. ipsis eisdem qui se colunt in boms opetib

Expanded text:
possunt efficere ut valeat sibi iterum crucifixio am crucifigerent cum vitiis et concupiscentiis; quod hic licet, non ibi; neque possunt habere Christum ostensioni, ut eum imitentur renovari, a. Dixerat supra feramur ad perfectionem, subdens, simili aridae terrae imbrem, id est doctrinam sanctam, rorem coelorum, quod sitienti terrae, pluunt coeli, id est praedicatores verbi veritatis. Imbrem dico, supervenientem a Deo, super se, saepe venit, quia si rara est non sufficit; si assidua, vilescit. Et imbre irrigata generans herbam, scilicet fidem et bona opera opportunam, id est congruam, non solum facientibus, sed etiam illis quibus colitur, id est praedicatoribus illorum qui glorificabuntur, inde qui sunt cultores terrae, quia vomere spirituali arbuta criminis conscindunt, et falce verbi Dei noxia praecidunt. Vel, illis a quibus colitur, id est ipsis eisdem qui se colunt in bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ alius interpres di¬
at rapiemur baiulis
nubib. rapienur di
ra. In ipso autem rap¬
suyccetio: ut q̃i aĩa ꝑ¬

Expanded text:
Unde alius interpres dit, rapiemur bajulis nubibus. Rapiemur, ra, in ipso autem rasurrectio, ut quasi anima
Abbreviated transcription (Latin):
sui. d̾s caritas qua pr̃ diligie filum. et pt̃em di¬
ligit filius in effabiliter cõionẽ demonstrat
amboꝵ quid conueniencius quã ut ille apͥe
dicatur caritas qui sp̃c est ooĩorus ambob
Alioqͥn sine ila priuitate.solus sõs s. ẽ carits
filii sub̃e sue. karitas enĩ ꝑatris eius natura. at¬
q sub̾a est ut sepe cdiximuis. ⁊ iõ filius caritatis
eius millus est alius quam qui de suba ems
est genitus. In quo

Expanded text:
suae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem disuae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? Alioquin si in illa Trinitate solus Spiritus est charitas, Filii substantiae suae. Charitas enim Patris ejus natura atque substantia est, ut saepe diximus. Et ideo Filius charitatis ejus, nullus est alius quam qui de substantia ejus est genitus. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
slle. foras missi qui clñari in fidelib solelst.
intrinsetus fideles oppugnant. extrusecus se
si expugnant. et transtu .n. de mundo ĩ regłi
filis .i. ne essemus in regnum filĩ. de quo ip̃e
dicit. Riegnũ meũ ñ ẽ de hoc mundo. ñ ait nõ
est hic. s nõ ẽ huic. qr peregrinatur quidem
in mundo. s non est de mundo. Riegno enĩ suo
dicit de mundo nõ estis. s ego elegi uos de mũdo.
erant de mundo qñ ad mũdi pͥnciet̃ ꝑtinebant.
nob̾. Diabolus enim
et angłi eius capti¬
uaueranit predesti¬
natos ad dei głam
a redemptore ã ir̃ro
tenelamur adiabolo tam gr ꝓpͥo qͣm er cdilecto
ade. et trans̃. nos .ĩ. reg. fi. qnͣ attollens nos dt
imo tartari inclxcit in oelum cum uͦ filio su¬
o. Iam erũ credentes qui fixa mẽte deuon st̃
exemites de scło. duce dixtre pr̃is angło ĩ ducũ¬
tur incelum. filũ dico᷑. di. su ꝙ̃ .s. diligiti ita
et nos pec eum cliliget. sine eo odiosi erimus.
Attende cliligenter quod dicit. filii carttatis

Expanded text:
stro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mundo in regnum Filii, id est ut essemus regnum filii. De quo ipse dicit: Regnum meum non est de hoc mundo; non ait: Non est hic, sed, non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo, sed non est de mundo. Regno enim suo dicit, De mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo. Erant de mundo, quando ad mundi principem pertinebant.nobis. Diabolus enim et angeli ejus captivaverant praedestinatos ad Dei gloriam, a Redemptore autem notenebamur a diabolo: tam ex proprio quam ex delicto Adae. Et transtulit, etc. Quando attollens nos de imo tartari, induxit in coelum cum unico Filio suo. Jam enim credentes, qui fixa mente devoti sunt, exeuntes de saeculo duce dexterae Patris angelo inducuntur in coelum. Regnum Filii. De quet nos per eum diliget; sine eo odiosi erimus. Attende diligenter quod dicit, filii charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cium .i. si panci de cis con¬
uersi ut apłi ditauirunt
gentes. quantomagis ꝑle¬
nitudo eorum que in fi¬
ne mundi conucrtetur
erit cliuitie genciura .i. si malum eoꝵ uertit deus ĩ
bonum .i. in diuitias mundi. multo magis bomum
eonim .s. cum in fra mudi plenitudo eqrum cołi¬
uersa ditabat gentes doctrina et exemplo. inquo
ostendit nec in utilem nec irretuperabilem cassi
iudeorum. et quasi aliquis quereret an poteit̃
conuierti: ait: poterunt utiq. Iobis eñ dico¬

Expanded text:
 si pauci de eis coversi, ut apostoli ditaverunt gentes, quanto magis tudo eorum, quod in fine mundi convertetur, erit divitiae gentium, id est si malum eorum vertit Deus in bonum, id est in divitias mundi, multo magis bonum eorum, scilicet cum in fine mundi plenitudo eorum conversa ditabit gentes doctrina et exemplo. In quo ostendit nec inutilem nec irrecuperabilem casum Judaeorum, et quasi aliquis quaereret an poterunt converti? ait: Poterunt utique. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
non ut peaua doctrina
uł gremplo corrumpamꝰ
ut pseudo faciunt. nop
T autẽ. ⁊ c̃. hic dicit se
cum presens fũit: opere¬
minatur hoc ã dicit occi¬

Expanded text:
non ut prava doctrina vel exemplo corrumpamus, ut pseudo faciunt, non t autem, etc. Hic dicit se, cum praesens fuerit, minatur. Hoc autem dicit occ
Abbreviated transcription (Latin):
item discite ame qr mi¬
tis sum ⁊. hu . cor. et .i. nĩ
ad quiescit ei doctrine. ñre
bia: ã rõ ducit eum. et
ideo elatus est ñ paciens
se uincr quippe cũ ad
fanorem querendum
quod mansuetis ⁊ bonis
uitatur et est nicħ sci¬
ens. de hũs que ueritas
ditus ad saluand. s sem¬
per circa. Uñ recte ait lã¬
guens. non eisĩ recusan¬
do fidem penitus mori¬
tur nec adu̾itatis scien¬
tiam ꝯualescit. s qͣi re¬
petitis accessionib lan¬
tiones. blasphe¬
nue suspition¬
es male. ꝯflicta¬
tiones homiñ.
mente corrup¬
torum et qui
ueritate pͥuati
sunt existimã¬
cium q̃stum
esse pietatem

Expanded text:
item: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Et non acquiescit ei doctrinae nostrerbia non ratio ducit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum quod a mansuetis et bonis vitatur. Et est nihil sciens, de his quae veritas ditus ad solvendum, sed semper circa. Unde recte ait, languens: non enim recusando fidem penitus moritur, nec ad veritatis scientiam convalescit, sed quasi repetitis accessionibus lantiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum: et qui veritate privati sunt, existimantium quaestum esse pietatem
Abbreviated transcription (Latin):
seruiant. ꝙ fideles sunt¬
⁊ dilecti. deo qui. dñi sc̃
particy bñficĩ. seruoꝵ
presentis uł fuarr. hec
de seruis doce nescientis
et non ad quiescit. sa sex.¬

Expanded text:
serviant, quia fideles sunt et dilecti Deo, qui domini sunt participes beneficii servorum praesentis vel futuri. Haec de servis doce nescientes,et non acquiescit sa
Abbreviated transcription (Latin):
et grats dimittantur
liberi qd̾ mistics̃ ẽ. ⁊ qͣ¬
re hoc p̃cipiat apłs sup
ponit. ne blasphemetut¬
ꝙ nomen dñi q aliena
inuadentis. et dost̾na. rͥa¬

Expanded text:
et gratis dimittantur liberi , quod mysticum est. Et quare hoc praecipiat Apostolus, subdit: Ne blasphemetur nomen Domini, quasi aliena invadentis, et doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
quia per fecte uõn iustificat. egena. qr qͣntura
luiuat. nõ perse. s respettur gracie facit ꝯuerti¬
mini dico: it̾m. ut añ ouersionẽ. s nũqͥd añ
ouersionẽ galathe iste legem seruauerant. ñ
utiq qr gentiles erant. et suꝑstitioni p̃dolacrie

Expanded text:
quia perfecte non justificat; egena quia, quantum quia perfecte non justificat; egena quia, quantum juvat, non per se, sed respectu gratiae facit. Convertimini, dico iterum, ut ante conversionem; sed nunquid ante conversionem Galatae isti legem servaverant? Non utique, quia gent
Abbreviated transcription (Latin):
ensĩ quod dixerat cum ait. ĩmo cog.e. ã deo. ut
per hoc intelligarus. nec hoc quidem nobis ẽẽ
tribuend̾. quod nos scumus dm̃. s illius mĩe
gendum est .i. cagnitionen sui nobis prestat Non
quidem nouit quos tunc apłos cognttos dicit. s
dunc cognoscete. d̾r qñ ut cognoscatur facit. Sic̃
dr quescete. cum eius munere requiescuuis. Nõ
erũ et̃ cognouerat eos deus p cognitos udelicet
ante ostitc̃em mumdi s tc̃ qp̃i eum illius mun̾e
A suo merito. uł sua facultate cognouerant. ⁊
iõ maluit tropice loqui ut tẽ ab illo cognitos
dr̃et. cũ eñ se cognoscend̾ p̾stitit. ⁊ u̾bum cortis¬
gere. q hoc minus recte clycerit qd ñ proprie d¬
dixerat qͣł sinece ut hoc sibi arrogarent se po¬
tuisse. ꝙ eis posse ille donauerat. cum in quara
cornoueritis dm̃. qũo ꝯuertimini. a fide ad elȩ¬
menta .l. ad legem initialem. ad cultum dci. eĩ
elementa dico infirma ⁊ egena lex dr ꝑafirma

Expanded text:
eum quod dixerat, cum ait, imo cogniti estis a Deo, ut per hoc intelligamus, nec hoc quidem nobis esse tribuendum quod noscimus Deum, sed illius misergendum est, id est cognitionem sui nobis praestat. Non quidem novit quos tunc Apostolus cognitos dicit; sed tunc cognoscere dicitur, quando ut cognoscatur facit, sicut dicitur quiescere cum ejus munere requiescimus. Non enim tunc cognoverat eos Deus, praecognitos videlicet ante constitutionem mundi, sed tunc ipsi eum illius munere non suo merito vel sua facultate cognoverunt: et ideo maluit topice loqui, ut tunc ab illo cognitos diceret, cum eis cognoscendum se praestitit, et verbum corrigere, quasi hoc minus recte dixerit quod proprie dixerat; quam sinere ut hoc sibi arrogarent se potuisse quod eis posse ille donaverat. Cum, inquam, cognoveritis Deum, quomodo convertimini a fide ad elementa, id est ad legem initialem, ad cultum Dei. Hieron. Elementa Dei infirma et egena. Lex dicitur infirma,