comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nen ꝓte Uelcerte potest fortassis etiã illud
aptari ut qͥ sibi consciꝰ tanti scandali fuerit.
ponat animã suã ꝓ anima illiꝰ quem scan¬
dalizauerit. & usq admortẽ det oꝑam
quomͦ redeat qͦmͦ reparet᷑: qͦm̃ restituat᷑
adifidẽ fonat etiã ocłm ꝓ ocło. Si ocłm le-¬
sit animȩ id est intellectum eiꝰ turbauit.
auferat᷑ ocłs eiꝰ abeo qui ȩccłȩ p̃est. & intelle¬
atꝰ eiꝰ ille tͣbatꝰ & ferox ille qui scandalum
generat desecet᷑. S & si dentem lesit audi¬
toris quo suscipiens cybum uerbi uel cõ¬
minuere uł molarib terere solitꝰ erat.
ut subtilẽ exhis aduentrẽ animȩ trans¬
mitteret sensũ si hunc dentẽ ille uexa¬
uit & euellit. ut contentione ipsiꝰ ñ possit
anina subtilit̃ & sp̃ualit susciꝑe u̾bũ dĩ.
auferat᷑ dens eiꝰ qui ñ bene scͥpturarũ cõ¬
poscit᷑. Manꝰ est animȩ uirtꝰ quȩ tenere
aliqͥd et constringere potest: uelut si di¬
camꝰ actꝰ eius et fortitudo & pes: quo in¬

Expanded text:
nnam; vel certe potest fortassis etiam illud aptari, ut qui sibi conscius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo redeat, quomodo rePonat etiam oculum pro oculo. Si oculum laesit animae, id est, intellectum ejus turbavit, auferatur oculus ipsius ab eo qui Ecclesiae praeest; et intellectus ejus, ille turbulentus et ferox, qui scandalum generat, desecetur. Sed et si dentem laesit auditoris, quo suscipiens cibum verbi Dei, vel comminuere, vel molaribus terere solitus erat, et subtilem ex his ad ventrem animae transmittere sensum, si hunc dentem ille vexavit et evellit, ut pro contentione ipsius non possit anima subtiliter et spiritualiter suscipere verbum Dei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturaruposcitur. Manus est animae virtus, quae tenere aliquid et constringere potest: velut si dicamus actus ejus et fortitudo, et pes quo in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ue pregnantib et nutrientib in il¬
lis dieb inquib scandalizabunt᷑ si fieri
potest: etiam electi. Sciendum tamen ẽ¬
qđ ñ est ꝑfectorum scandalizari: s aut
mulierum. aut par uuloꝵ sicut & dñs
unũ de pusillis istis minimis Pusillus

Expanded text:
XXIV: Vae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus, in quibus scandalizabuntur, si fieri potest, etiam electi. Sciendum tamen quod non est perfectorum scandalizari, sed mulierum aut parvulorum; unde unu
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: ut rursum ille qͥ lesit instruat. re¬
paret. restituat animȩ eaquȩ ꝑdidit.
hoc etiam facit cum honore. cũ modestia
cum patientia sicut apłs dicit. cũ mansu¬
etudine corripientes eosqui resistunt
ñ cũ lite: sicut pͥꝰ cum scandalũ intulit.
Qđ si formatuᷤ iam fuerit infans: dabit
animã ꝓ anima. Hormatꝰ infans potest
uideri sermo dĩ incorde eiꝰ aĩȩ quȩ gr̃ã
baptismi consecuta est: uel quȩ euiden¬
tiꝰ & clarius u̾bum fidĩ concepit. Hȩc gͦ
si nimia contentione doctorum ꝑcussa
abieterit u̾bum et inuenta fuerit eẽ de
illis de quib dicebat apłs. iam enĩ quedã
conu̾sȩ sunt retro post sathanan: animã
ꝓanima dabit. Uel de die iudicii accipi¬
endum est: apud eum iudicem qui potest
animã et corpus ꝑclere ingehennã. Quia¬

Expanded text:
etur ipse qui laesit, ut instruat, reparet, restituat animae ea quae perdidit. Et haec jam faciat cum honore, cum modestia, cum patientia, sicut Apostolus dicit: Cum mansuetudine corripientes eos qui resistunt , non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corde ejus animae quae gratiam baptismi consecuta est, vel evidentius et clarius, verbum fidei concepit. Haec ergo si anima, contentione doctorum percussa, abjecerit verbum et inventa fuerit esse de illis de quibus dicebat Apostolus: Jam enim quaedam conversae sunt retro post Satanam , animam pro anima dabit, vel in die judicii accipiendum est, apud eum judicem, qui potest animam et corpus perdere in gehennam;
Abbreviated transcription (Latin):
S & dñs in eu̾ngeliis dicit. Qͥ agͦ ꝓdest
homini si uniu̾sum mundum lucret᷑.
at: Unde uidet᷑ ostendi quod quȩdã pec¬
cata ad dampnum quidẽ ꝑtineant: ñ
tam̃ ad interitum. Quia qͥdãpnũ passꝰ

Expanded text:
dest homini si universum mundum lucretur, t? Unde videtur ostendi quod quaedam peccata ad damnum pertinent, non tamen ad interitum, quia qui damnum passus
Abbreviated transcription (Latin):
argentum. lapides p̃ciosos es. tum p̃¬
terea byssum coccum iacinctum et
purpurã pelles etiam arietũ rubras
& pelles iacinctinas. sed & ligna ĩputͥ¬
bilia pilos qͦ caprarum ad construc¬

Expanded text:
argentum, aes, lapides pretiosos. Tunc praeterea byssum, coccum, hyacinthum et purpuram, pelles etiam arietum rubricatas et pelles hyacinthinas, sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad construc
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. ut abortens mulier ocłm ꝑdat
cat᷑ in ocło aut indente & inde causa¬
etiam dicimꝰ combusturam ꝓ cõbustu¬
ra: Nunqͥd litigantib uiris assistens
mulier comburi potuit. ut cõbustura

Expanded text:
uomodo abortiens mulier oculum perdit, aut in oculo aut in dente percussetiam ra? Nunquid litigantibus viris assistens mulier comburi potuit, ut combustura
Abbreviated transcription (Latin):
duo uiri. et ꝑcusserint
formatꝰ:
uir mulieris: et dabit cum honore. Qͦs
si formatꝰ fuerit dabit animã ꝓanima.
ocłm ꝓ ocło dentem ꝓdente. manũ pro
manu. pedem ꝓ pede. cõbusturam pro
combustura. uulnꝰ ꝓuulnere. liuorem

Expanded text:
duo et percusserint formatum,uir mulieris dabit cum dignitate. quod si deformatum fuerit, dabit animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, combustum pro combusto, uulnus pro uulnere, liuorem
Abbreviated transcription (Latin):
ria quȩ ansulis assuta. & circulis sus¬
pensa atq in nexa funib ad modum
cortinarũ uiginti & octo in longum
atq in latũ quatuor cubitis distendun¬
tur. habeat reliqua credentiũ plebs.
Funis enĩ triplex ñ rumpit᷑. quȩ ẽ tri¬
nitatis fides ex qua dependet. & ꝑ quã
latum qͣtuor atrii unius m̃sura: pu¬
to qͦd inserta lex eungeliis designet᷑.
Septenariꝰ namq numerus legẽ sig¬
nificare solet: ꝓ multis septenar ii nu
numerum teneant & legis decalogũ

Expanded text:
 quae ansulis assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus ad modum cortinarum viginti et octo in longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs iFunis autem triplex non rumpitur, quae est Trinitatis fides, ex qua dependet et per qualatum quatuor cortinae unius mensurae, inserta lex 398 Evangelio designatur. Septenarius namque numerus legem significare solet propter multa septenarii numnumerum teneant, et legis decalogum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ legis deuita: sciens qͦd generant li¬
Quiagͥ isti qui in questionib litigant
co ꝑcutiunt mulierem pregnantẽ. et
eiciunt infantẽ eiꝰ uel formatum iam¬
uel ñdum formatum. Mulier p̃gnans

Expanded text:
 legis devita, sciens quod generant lis in quaestionibus litigant cutiunt mulierem praegnantem, et ejiciunt infantem formatum vel adhuc informem. Mulier praegnans
Abbreviated transcription (Latin):
ris tui est ocłs tuus. S istud candelabrũ¬
lucernarum in austro collocet: ut ad
aquilonem respiciat. Accenso & enim
lumine. idẽ uigilanti corde respicere
semꝑdebet ad aquilonem: & obserua¬
re eum qui abaquilone ẽ sicut & ꝓpħa¬

Expanded text:
ris tui oculus tuus est, et istud candelabrum in austro collocet, ut ad aquilonem respiciat. Accenso enim lumine, id est vigilanti corde, semper respicere debet ad aquilonem, et observare illum qui ab aquilone, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ñ inuno tantum u̾bo legis dilatat᷑.
neq induob aut trib s intoto de¬
entiam. benignitatem. bonitatem
modestiam. fidem continentiam. ad¬
iecta quȩ est maior om̃ium caritate
et palpebris suis dormitationẽ. nec
requiem dẽporib suis donec inueni¬
at locum dño tab̾nacłm dõ iacob: ha¬
quo orationũ hostias et miscđiȩ ui
ctimas offerat dõ. inqͦ continentiȩ
cultro suꝑbiam quasi taurum im¬
molet. iracundiam quasi arietem
iugulet. luxuriam omnẽq libidi¬
nem tanquam hyrcos & hȩdos litet.¬
deb̾e dextrum brachium. et pectꝰculum

Expanded text:
cum non in uno tantum verbo legis, neque in duobus aut in tribus, sed in toto deentiam, benignitatem, bonitatem, modestiam, fidem, continentiam, adjecta quae est major omnium charitate et palpebris suis dormitationem et requiem temporibus suis, donec inveniret locum Domino, tabernaculum Deo Jacob ,qua orationum hostias et misericordiae victimas offert Deo: in qua continentiae cultro superbiam quasi taurum immolat, iracundiam quasi arietem jugulat, luxuriam omnemque libidinem tanquam hircos et haedos lit dextrum brachium et pectusculum
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ diei lib̃um spatium: quanta faceres.
quã lugens et sordidus oberrares. ñ ef¬
funderes omñe peccuniã tuã in eos qͣͤ
int̾cessione euadere posse tecrederes:
Nonne om̃ia quȩ possides redemptio¬
te retardare aut impedire temptaret.
non ne diceres. ꝑeant om̃ia ꝓsalute mea.
uam: Hoc qͣre faceres: Quia inde ñ du¬

Expanded text:
unius diei spatium liberum, quanta faceres? et quam lugens et sordidus oberrares? Nonne effunderes omnem pecuniam tuam in eos, quorum intercessione evadere posse te crederes? nonne omnia bona tua faceres redemptiote retardare aut impedire tentaverit, nonne diceres: Pereant omnia pro salute mea, vam? Hoc quare faceres? Quia non du
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ. in earum actib positꝰ seruias deo.
Codem autẽ mͦ qͥs etiã seniorum dies ht̃
inse. et indieb eorũ seruiuit deo: ĩplens
illud qͦd dicit apłs paulus Imitatores
mei estote. sicut & ego xp̃i. Indieb in qͥt
seniorum eors qui cognouerunt omĩa
oꝑa dñi. Quis est qui cognoscit omnia

Expanded text:
natus, et in earum actibus positus servias Deo. natus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud, quod dicit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In diebus, inquit, seniorum eorum, qui cognoverunt omnia opera Domini. Quis est qui cognoscit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
li breuiant᷑ & ꝑeunt: dies uͦ seniorum
scorum longeui sunt et ꝓlixi. S & illud
qͦd dicentib nobis occurrit. & utinam
dño suggerente occurreret p̃tereundũ
ñ est: qͦd dixit qͥa seruiuit popłs dnõ oĩb
dieb iħu. Non dixit unum diem fuisse
iħu: s multi sunt dies iħu. Quod gͦ mul¬
tos ponimꝰ dies: scdm hunc ordinẽ quẽ
ex posuimꝰ ego sic arbitror qͦd unꝰ dies ip¬
sius est iusticia. aliꝰ scificatio. aliꝰ pruden¬
tia. aliꝰ misccł̃ia. et sic ꝑsingła uirtutũ
bona dies computa iħu. inquib dno¬
seruit᷑. quia in his uirtutib anime dño
placet᷑. S & patientiã computato diem.
et mansuetudinẽ et pietatem. et bonita¬
tem. et om̃e quod aduirtutem ꝑtinet
ipsiꝰ dicito diem: & sic in omĩb dieb iħu
dño seruies. id est in om̃ib uirtutib
Non enĩ uult scripturȩ scę institutio. ut
aliqͣs ex his uirtutib habeas inte & aliaᷤ
neglegas s ut om̃ĩb his uirtutib ador¬

Expanded text:
 Dies vero seniorum sanctorum longaevi sunt et prolixi. Sed et illud quia dicentibus nobis occurrit, et utinam, Domino suggerente, occurreret, praetereundum non est, quod dixit, quia servivit populus Domino omnibus diebus Jesu. Non dixit unum diem fuisse Jesu, sed multi sunt dies Jesu. Quos ergo multos ponimus dies secundum hunc ordinem quem exposuimus? Ego sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sanctificatio, alius prudentia, alius misericordia, et sic per singula virtutum bona dies servitur, quia in his virtutibus animae Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius computato diem, et mansuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus ador
Abbreviated transcription (Latin):
& illud quomͦ preterimꝰ qͦd addidit
qͥ cognouerit oꝑa dñi magna quȩ fe¬
cit in isrł : Quid enĩ: Sunt aliqͣ opera
dñi parua ad quoꝵ distinctionẽ hȩc
magna dicant᷑: Ego arbitror qͦd om̃e
quidẽ dĩ opus magnum est: s: ꝓ capa¬
citate eorum qui oꝑant᷑. si sibi inui-¬
cem comparent᷑ uel magna oꝑa dñi
dicunt᷑ ẽẽ uel par ua. Uerbi causa e¬
duxit filios isrł de egypto in manu
forti & brachio excelso. Egypto ꝓdigi¬
is cęlestib uerberato: uiam fecit in ma¬
ri. Manna in deserto popło dedit. De
cȩlo locutꝰ est ad moysen. Legẽ conscͥp¬
tam tabulis lapideis dedit. Nonne
hȩc magna sunt oꝑa dĩ: S si illud his
compares. qͦd ita dilexit ds̃ hc̃ mundũ
ut filium suum unicum daret pro
salute mundi: inuenies omĩa illa
parua ẽẽ adhuiꝰ oꝑis magnitudinẽ.
Qd̾ opꝰ etiã nos et cognoscere debemꝰ
& credere: & oꝑari oꝑa dñi. Non gͦ¬
neglegent̃ s fidelit̃ et attente oꝑem᷑¬

Expanded text:
 illud quomodo praeterimus, quod addidit: Qui cognoverunt opera Domini magna, quae fecit in Israel. Quid enim sunt aliqua Domini opera parva, ad quorum distinctionem haec magna dicantur? Ego arbitror quod omne quidem Dei opus magnum est, sed pro capacitate eorum quibus operatur, si sibi invicem comparentur, vel magna opera Domini dicuntur esse, vel parva. Verbi causa, eduxit filios Israel de Aegypto in manu forti et brachio excelso, Aegypto prodigiis coelestibus verberata, viam fecit in mari; manna in deserto populo dedit; de coelo locutus est ad Moysen, legem conscriptam in tabulis lapideis dedit. Nonne haec magna sunt opera Dei? Sed si illud his compares, quod ita dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unicum daret pro salute mundi , invenies illa omnia parva esse ad hujus operis magnitudinem, quod opus etiam nos et cognoscere debemus et credere, et operari opera Domini non negligenter, sed fideliter et attente
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩficationis opꝰ. & patientiȩ & mansu¬
etudinis & pietatis. Et omẽ quicquid
ex mandatis dei uenit: opus dñĩ dicit᷑.
S sicut est opus dñi: est sine dubio huic
contrarium opus zabuli. Certum ẽ
enĩ quia sicut iusticia opusdĩ: ita &
iniusticia opꝰ zabuli. & sicut mansue¬
tudo opꝰ dĩ est: ita & ira uel furor opꝰ
sit ⁊ abuli. Cognouisse gͦ dicuntur

Expanded text:
ificationis opus, et patientiae, et mansuetudinis, et pietatis, et omne quidquid ex mandatis Dei venit, opus Domini dicitur. Sed sicut est opus Domini, est sine dubio huic contrarium opus diaboli. Certum est enim quia sicut justitia opus Dei, ita et injustitia opus diaboli; et sicut mansuetudo opus Dei est, ita et ira vel furor opus sit diaboli. Cognovisse ergo dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicunt᷑ futuri longi dies s magis adbre¬
uiari dicunt᷑. sicut dixit dñs quia nͥ ad¬
breuiati fuissent dies illi: ñ fieret sal-¬
ua ulla caro. Mali gͦ dies breuiari di¬
cunt᷑. longeui autẽ sunt et multi tem¬
poris et grandis qͦdãm spatii dies boni:
inquib dnõ seruimꝰ. Uide tamen quia
et hoc designauit in eungłio: qͦd ꝓpter
electos adbreuiabunt᷑ dies illi. Clectis gͦ
breuiabunt᷑ dies mali dies iniquita¬

Expanded text:
magis abbreviari dicuntur, sicut dixit Dominus: Quia nisi abbreviati fuissent dies illi, non fieret salva ulla caro . Mali ergo dies breviari dicuntur; longaevi autem sunt et multi temporis, et grandis quodammodo spatii dies boni, in quibus Domino servimus. Vide tamen quia et hoc designavit in Evangelio, quod propter electos breviabuntur dies illi . Electis ergo breviantur dies mali, dies iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. qͦd longeui uel longiorũ dierum
dicunt᷑ eẽ seniores qui post iħ in fuert̃.
Et quidẽ dĩ est soliꝰ nosse post iħm qui
fuerit inter seniores qui longiorẽ diem
fecerit. id est qui maiorem ex se emiserit
lucem. utrum paulus an petrus. bar¬
tholomeus an ioħs.Ueruntamen longi¬
orum dierum dicunt᷑ sc̃ĩ. E contrario uͦ¬
tc̃ qͣndo scandalis mundꝰ replebit᷑. qͣndo

Expanded text:
videtur, quod longaevi vel longorum dierum videtur, quod longaevi vel longorum dierum dicuntur esse seniores, qui post Jesum fuerunt, et quidem Dei est solius nosse post Jesum, qui fuerit inter seniores, qui longiorem diem fecerit, id est, qui majorem ex se miserit lucem: utrum Paulus, an Petrus, Bartholomaeus, an Joannes. Verumtamen longorum dierum dicuntur sancti. E contrario vero, quando scandalis mund
Abbreviated transcription (Latin):
b iħ u seruit dño. qui u̾bo sapientiȩ eiꝰ
illuminat᷑. qui p̃ceptis eiꝰ illustrat᷑. qui ex
doctͥna eiꝰ accipit lumen scientiȩ. Scdo
tamen loco. & ille post hc̃ ẽ beatꝰ: qui in
dieb seniorum qui fuerunt post iħm
seruit dño. Seniores qui uel cum iħu
uel post iħm fuerunt qui sunt alii nͥ
apłi. qui et ipsi scͥptis et p̃ceptis suis. il¬
luminant corda nr̃a et faciunt etiam
ipsi dies quosdã in nobis ex illa luce qͣm
ipsi ex uera luce participati sunt ue¬
nientes: Qui gͦ illuminat᷑ & instruit᷑
ex apłorum p̃ceptis. et ad seruitiũ dñi
omnem hominem uenientem in hunc
mundum. ita et apłi lux erant mundi:
In eu̾ngłio scriptum est: dicente dño ad
cos. Uos estis lux mundi. Quodsi etiã apłi
sunt lux mundi. sine dubio ꝑ p̃cepta &
mandata illummant nob̃ dies: in quib
dnõ seruiamꝰ. Quid autẽ dixit om̃ib
dieb seniors qui longior dierum fue¬
runt post iħm: Nec hoc mͥ ociose dictũ

Expanded text:
u servit Domino, qui verbo et sapientia ejus illuminatur, qui praeceptis ejus illustratur, qui ex doctrina ejus accipit lumen scientiae. Secundo tamen loco et ille post hunc est beatus, qui in diebus seniorum qui fuerunt post Jesum, servit Domino. Seniores, vel qui cum Jesu vel post Jesum fuerunt, qui sunt alii, nisi apostoli, qui et ipsi scriptis et praeceptis suis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participati sunt venientes. Qui ergo illuminatur et instruitur ex apostolorum praeceptis, et ad servitium Dominomnem hominem venientem in hunc mundum , ita et apostoli lux erant mundi. In Evangelio scriptum est, dicente Domino ad eos: Vos estis lux mundi . Quod si etiam apostoli sunt lux mundi, sine dubio per praecepta et mandata sua illuminant nobis dies, in quibus Domino serviamus. Quod autem dixit: Omnibus diebrunt post Jesum, nec hoc mihi otiose dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Ebrietas decepit quẽ sodoma ñ decepit.
Urit᷑ ille flãmis mulierũ: quẽ sulphu¬
rea flãma ñussit. Erat gͦ loth arte ñ
uoluntate deceptꝰ. Ideo mediꝰ qͥdam ẽ
inter peccatores & iustos qͥppe qͥ ex abra-¬
he quidẽ cognatione descenderit: in
sodomis tamen habitauerit. Nam &
hoc qd̾ euasit ex sodomis sicut scͥptura
indicat. magis ad honorẽ abrahȩ quã

Expanded text:
Ebrietas decipit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flammis mulierum, quem sulphurea flamma non ussit. Erat ergo Lot arte, non voluntate deceptus. Ideo medius quidem inter peccatores et justos, quippe qui ex Abrahae quidem cognatione descenderat, in Sodomis tamen habitaverat. Nam et hoc, quod evadit ex Sodomis, sicut Scriptura indicat, magis ad honorem Abrahae quam
Abbreviated transcription (Latin):
ob reparandã mortaliũ posteritatem
sumunt. atq instaurandi scłi ex sese
dandum opinant᷑ exordium: & qͣnuiᷤ
grande eis crimen uideret᷑ furari c̃¬
cubitum patͥs sui. grauiortam̃ eis
bant poteritatis sp̃e seruata castitate
delerent. Propter hoc gͦ consilium
ineunt ut ego arbitror minorẽ culpã
Spe tam̃ argum̃toq maiore patͥs mesti¬
ciam uel rigorem uino molliunt & re¬
soluunt. singłis ingresse noctib singłȩ:
c̃cupiunt abignorante. c̃cubitum ultͣ
ñ repetunt. ñreqͥrunt. Ubi hic libidiniᷤ
culpa uͥ incesti cͥmen arguit᷑: Quomͦ da¬
bit᷑ uitio. qͦd ñ iterat᷑ infacto: Uereor ꝓ¬

Expanded text:
ant, et ob reparandam mortalium posteritatem sumunt, atque instaurandi saeculi ex sese dandum opinantur exordium. Et quanquam grave eis crimen videatur furari concubitum patris, gravior tamen eis bant, posteritatis spem servata castitate delessent. Propter hoc ergo consilium ineunt, minore, ut arbitror, culpa spe tamen argumentoque majore, patris moestitiam vel rigorem vino molliunt et resolvunt: singulis ingressae noctibus, singulae suscipiunt ab ignorante conceptum; ultra non repetunt, nec requirunt. Ubi hinc libidinis culpa, ibi incesti crimen arguitur; quomodo dabitur in vitio, quod non iterat
Abbreviated transcription (Latin):
cłam dñi. Ammanitȩ enĩ inquit. et
moabitȩ ñ introibunt in ȩccłam dñi:
usq int̾ciam & qͣrtam ꝓgeniem. et
usq in scłm designans qd̾ carnalis
generatio legis ñ intret in ȩccłam xͥ.¬

Expanded text:
clesiam Dei. Ammonitae, inquit, et Moabitae non introibunt in Ecclesiam Domini usque in tertiam et quartam progeniem et usque in saeculum , designans quod carnalis generatio legis non intret in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uxorem illũ popłm ponimꝰ qui de
egypto ꝓfectꝰ et de mari rubro ac ꝑ secu¬
tione pharaonis tanquam de sodomi-¬
ticis ignib lib̾atꝰ. rursum carnes & ol¬
las egypti & cibos cucumeresq deside¬
rans retro respexit. et cecidit in deserto.
factus etiam ipse c̃cupiscentiȩ memor
inheremo. lbi gͦ lex pͥmũ illũ popłm
tanquã loth retro respicientẽ ꝑdidit
acreliqͥt uxorem. Inde ueniens loth: ha¬
bitat insegor de qua dicit. Ciuitas hȩc
pusilla. & saluabit᷑ anima mea in ipsa¬

Expanded text:
us uxorem illum populum ponimus, qui de Aegypto profectus, et de mari Rubro ac persecutione Pharaonis, tanquam de Sodomiticis ignibus, liberatus, rursum carnes et ollas Aegypti, et cepas cucumerosque desiderans retro respexit, et cecidit in deserto, factusque est etiam concupiscentiae memoria in eremo. Ibi ergo lex primum illum populum tanquam Lot retro respicientem perdidit, ac reliquit uxorem. Inde veniens Lot habitat in Segor, de qua dicit: Civitas haec parva, et salvabo animam meam in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs diuisus: duas fecit filias legis. Iste car¬
nalem cupide ꝓgeniẽ ꝓpagari. & uireᷤᷤ
regni trestris numerosa posteritate
muniri. sopientes patrẽ et somnũ ei
sensum. solam ex eo carnis intelligen¬
tiam trahunt. Inde concipiunt. inde
generant filios tales quos nec sentiret

Expanded text:
populus divisus, duas fecit filias legis. Istae carnalem cupiunt progeniem propagare, et vires regni terrestris numerosa posteritate munire, sopientes patrem, et somnum sensum, solam ex eo carnis intelligentiam trahunt, et inde concipiunt, inde generant filios tales quos nec sentit
Abbreviated transcription (Latin):
cisse quȩdam de consũmatione mun¬
di quȩ ĩmineret ꝑignem: s tanquã
puellȩ ñ integre ꝑfecteq didicerant.
Nescierunt qd̾ sodomitis regionib ig¬
ne uastatis. multum adhuc spacii
integrum resederit inmundo. Au

Expanded text:
isse quaedam de consummatione saeculi, quae immineret per ignem, sed tamquam puellas non intelligere perfecte quae didicerant. Nescierunt quod, Sodomitis igne vastatis, multum adhuc spatium integrum resideret in mundo; su
Abbreviated transcription (Latin):
eri possumꝰ. Nunc enĩ festinemꝰ celeste
manna susciꝑe. Istud enĩ manna ꝓ ut
uult quisq talẽ saporẽ reddit inore
eiꝰ. Audi enĩ & dñm dicentẽ his qui ac¬
cedunt ad se. Fiat tͥ scd̾m fidẽ tuã. Et tu
gͦ si idem u̾bũ dĩ qd in ȩccła p̃dicat᷑. tota
fide & tota deuotione suscipias: fiet tͥ ip̃m

Expanded text:
 vult. Nunc ergo festinemus coeleste manna suscipere. Istud enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotion
Abbreviated transcription (Latin):
Nec aliunde fiuint uermes in nobis
nͥ ex u̾bo dĩ. Sic enĩdicit ipse. Nisi uenis¬
sem & locutꝰ eis fuissem: peccatũ non
haberent. Post susceptũ gͦ u̾bum dĩ si
quis peccet. efficit᷑ ei ipsũ uerbũ u̾mis.
qͥ eiꝰ semꝑ conscientiam fodiat. & ar¬
chana pectoris rodat. S quid nos adhuc¬

Expanded text:
n aliunde fiunt vermes in nobis, nisi ex verbo Dei. Sic enim ait: Nisi venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent . Post susceptum autem verbum Dei qui peccat, efficitur ei ipsum verbum vermis, qui ejus semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat. 6. Verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
tionum spiculis peccatorum conscientiaᷤᷤ
terebrat. Ipse est qui & ignis efficit᷑ in¬
dicunt. Nonne cor nr̃m erat ardens intͣ¬
ille ignis est qui conflagrat spinas de
t̃ra mala: id est qui malignas cogitati¬
ones incorde consumit: ⁊ idõ peccatorib¬
quidẽ neq u̾mis arguens unqͣm morit᷑.
neq ignis exurens aliqͣndo restinguit᷑.
Iustis autẽ & fidelib: ꝑmanet dulcis
& suauis. Gustate enĩ & uidete qm̃ sua-

Expanded text:
tionum spiculis conscientiam tionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim qui efficitdicunt: Nonne cor nostrum ardens  ignis est, quibus cremat spinas de terra mala, id est, malas cogitationes in corde consumit; et ideo peccatoribus neque vermis arguens unquam moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et suavis
Abbreviated transcription (Latin):
cumulat tibi gaudia dicen. Letamini
in dño & exultate iusti. Si iracundꝰ es:
mitigat te dicens. Desine abira & dere¬
linque indignationẽ. Si indolorib sis:
sanat te dicens. Dñs sanat om̃s languo¬
res tuos. Si pauꝑtate consumeris: c̃¬
solat᷑ te dicens. Dñs alleuat de t̾ra inopẽ.
& de stercore erigit pauꝑem. Sic enim
manna u̾bi dĩ reddit inore tuosa porẽ
quȩc̃q uolueris. Hoc tam̃ siquis infi¬
delit̾ suscipiat. & ñ comedat s abscon¬
dat: uermes exeo ebulliunt. Putasne
ec usq deducendũ est u̾bum dĩ. ubi¬
etiam uermis fieri putet᷑: Nonte hic tur¬
bet auditꝰ. Audi ꝓpħam ex ꝑsona dni di¬
centẽ. Ego aut̃ sum u̾mis & ñ hõ. Sic̃ & eñi
ipse ẽ qui fit aliis in ruinã. aliis aut̃ in re¬
surrectionẽ: ita et ipse dñs qui nc̃ in man¬
na fidelib quidẽ dulcedo mellis: infide¬
lib autẽ uermis efficit᷑. Ipse est enĩ sermo¬
dĩ qui iniquor m̃tes arguit. et correp¬

Expanded text:
cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, dicens: Desine ab ira, et derelinque indignationem . Si in doloribus es, sanat te, dicens: Dominus sanat omnes languores tuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dominus erigit de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter suscipiat, et non comedat, sed abscondat, vermes ex eo ebulliunt. Putasne eo usque deducendum est verbum Dei, uetiam vermis fieri putetur? Non te hic turbet auditus: audi prophetam ex persona Domini dicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem; ita et ipse est qui nunc in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus autem Dei qui iniquorum mentes arguit et correc
Abbreviated transcription (Latin):
qui infirmus ẽ: holera manducet Ht̃
aliqͥd et rigoris. & ideo ut pruina est.
Gandoris autẽ & dulcedinis ht̃ płimũ
Quid enĩ candidiꝰ quid splendidiꝰ eru¬
ditione diuina: Quid dulciꝰ quid ue su¬
auiꝰ eloquiis dni quȩ sunt suꝑ mel &
fauum: S quid ẽ qͦd dicit. ut indie sexto
duplũ colligat᷑ inrepositionẽ qͣntum
sufficiat etiã sabbato: Hoc scdm nrãm
intelligentiã ñ ociosi nec securi prete¬
rire debemꝰ Sextꝰ est dies: hec inqua
nunc sumꝰ uita. In sex enĩ dieb ds̃ fec̃
hc̃ mundũ. Hac gͦ die tantum repo¬
nere debemꝰ et reconde qͣntũ sufficiat
& in futo᷑ die. Si quid enĩ hic boni oꝑis
adquiras. siquid iusticiȩ miscđiȩ & pie¬
tatis recondas: hoc tͥ infutoͣ scło cỹb erit.¬

Expanded text:
qui infirmus est, olera manducet . Habet qui infirmus est, olera manducet . Habet aliquid et rigoris, et ideo ut pruina est. Candoris autem et dulcedinis habet plurimum. Quid enim candidius, quid splendidius eruditione divina? Quid dulcius, quidve suavius eloquiis Domini, quae sunt super mel et favum? Sed quid est quod dicit, ut in die sexta duplum colligitur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato? Hoc secundum nostram intelligentiam, non otiosi nec securi praeterire debemus. Sexta dies est haec, in qua nunc sumus vita. In sex enim diebus Deus fecit hunc mundum. Hac ergo tantum reponere debemus et recondere, quantum sufficiat et in futuro die. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recondas, hoc tibi in futuro saeculo erit
Abbreviated transcription (Latin):
nob lecta sunt. & adeo descenderunt
u̾ba quȩ nob̾ recitata sunt. Et idõ nob̾
suspirant. et se miseros dicunt qͥa sic̃
merent᷑ acciꝑe. Illi ñquã manna man-¬
ducant. Non possunt illud manduca¬
re qͦd est minutũ sicut semen corian-¬
dri. & candidum sicut pruina. Ni¬
chil eñĩ inu̾bo dĩ minutũ nichil sub¬
tile. nichil sentiunt sp̃uale. s totum
pingue. totum crassum. Incrassatũ
enim cor popłi illiꝰ. Sed & intp̃tatio nomi¬
nis hoc idem sonat. Manna enĩ int̾pre¬
tatur quid est hoc. Uide si non ipsa nõis
uirtꝰ ad discendum te ꝓuocat. ut cũ au¬
dis legẽ dĩ recitari: inquiras semꝑ & in¬
terroges. et dicas doctorib Quid ẽ hoc:
Hoc enĩ enim est: qd̾ indicat manna
Tugͦ siuis manducare manna: id ẽ si cu¬
pis susciꝑe uerbũ dĩ scito illud minutũ
eẽ et ualde subtile sicut sem̃ coriandri
Habet enĩ aliquid in se & holeris. quo
nutrire et recreare possit infirmos. qͥa

Expanded text:
nobis lecta sunt; et a Deo descenderunt nobis lecta sunt; et a Deo descenderunt verba quae nobis recitata sunt, et ideo nos, suspirant, et se miseros dicunt; quia manmerentur accipere. Illi nunquam manna manducant. Non enim possunt illud manducare, quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, nihil subtile, nihil sentiunt spirituale, sed totum pingue, totum crassum. Incrassatum est enim cor populi illius. Sed et interpretatio nominis hoc idem sonat. Manna enim interpretatur, Quid est hoc? Vide, si non ipsa nominis virtus ad discendum te provocat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper, et interroges et dicas doctoribus, Quid est hoc? Hoc enim est, quod indicat manna. Tu vero si vis manducare manna, id est, si cupis suscipere verba, scito illud minutum esse, et valde subtile, sicut semen coriandri. Habet enim aliquid in se et oleris, quo nutrire et recreare possit infirmos: quia
Abbreviated transcription (Latin):
sexto duplum colligetis. Apparet gͦ sex¬
cum sabbato iudeorũ. Ex diuinis nãq
scͥptis apparet qd̾ indie dñĩca pͥmo in
terris datum est manna. Si enĩ ut scͥp¬
tura dicit sex dieb continus collectũ
est septima autẽ die quȩ ẽ sabbati cessa¬
tum est: sine dubio initium eiꝰ a die
pͥma quȩ est dies dnĩca fuit. Qđ si ex
diuinis scͥpturis hoc constat qđ in die
dñica ds̃ pluit manna & insabbato ñ
pluit: intelligant iudei iam tũ p̃latũ
ẽẽ dñicam nr̃ãm iuidaico sabbato. iam
tum indicatum qd̃ in sabbato ipsoꝵ gr̃ã
dĩ adeos decęlo nulla descenderit. pa¬
nis cȩlestis qui est sermo dĩ adeos nullꝰ
uenerit. Dicit enĩ & alibi ꝓpħa. Dieb
multis sedebunt filii isrł sine rege. sine
pͥncipe. sine ꝓpha sine hostia. sine sacͥ¬
ficio. sine sac̾dote. In nr̃a autẽ dnica
die semꝑ dñs pluit manna decȩlo. s¬
& hodie ego dico. qͥa pluit dñs manna
decȩlo. Cȩlestia namq st̃ eloqͥa ista quȩ

Expanded text:
sexto duplum colligetis . Sextus eram sabbato Judaeorum. Ex divinis namque Scripturis apparet, quod in die Dominica primo in terris datum est manna. Sicut enim, ut Scriptura dicit, sex diebus continuis collectum est, septima autem die, quae est sabbati, cessatum est, sine dubio initium ejus a die prima quae est Dominica fuit. Quod si ex divinis Scripturis hoc constat quod in die Dominica Deus pluit manna, et in sabbato non pluit, intelligant Judaei jam tum praelatam esse Dominicam nostram Judaico sabbato; jam tunc indicabatur quod in sabbato ipsorum gratia Dei ad eos de coelo nulla descenderit, panis coelestis, qui est sermo Dei, ad eos nullus venerit. Dicit enim et alibi propheta: Diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine propheta, sine hostia, sine sacrificio, sine sacerdote . In nostra autem Dominica die, semper Dominus pluit manna de coelo. Sed hodie ego dico, quia pluit Dominus manna de coelo. Coelestia namque sunt eloquia ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit᷑ ut aut uesꝑe carnes sine panib
comedatis. aut mane panes absq pul¬
in hoc diuini muneris. qͥd tempera-¬
m̃ti grẽ cęlestis ostenditis: Hoc in est
nes inuesꝑa sine panib comedunt᷑.
& maiestate dĩ dicitis apparere. si rur¬
sum panes si ne carnib comedantur:
dnm̃ putant. Nos autẽ quib infinẽ¬
scł̃i & ad uesꝑam mundi uerbũ caro
factum est: in illa carne agnosci dicimꝰ
dñm. quam suscepit ex uirgine. Istas
enĩ uerbi dĩ carnes. neq mane aliqͥs
Aduentꝰ enim dñi incarne ad uesꝑam
factꝰ est: sicut & ioħs dicit. Pueri. nouis¬
sima hora est. S & mane inquit replebi¬
mini panib Nobis & panis u̾bũ dĩ est.
Ipse est enĩ panis uiuus qui de cȩlo des¬
cendit. et uitam dat huic mundo. S
qͦd dicit mane dari hunc panẽ cũ ad¬
aduesꝑam: hoc mͦ intelligendũ puto.
qͦd ad uesꝑam quidẽ uergentis mun-¬

Expanded text:
sit, ut vespere carnes sine panibus comedant, aut mane panes sine pulin hoc divini muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, nes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam mundi Verbum est caro factum, in illa tantum carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque adventus enim Domini in carne ad vesperam factus est, sicut et Joannes dicit: Pueri, novissima hora est .-- Mane, inquit, replebimini panibus. Nobis ergo panis Verbum Dei est: Ipse est panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Sed quod dicit mane dari hunc panem, ad vesperam, sic intelligendum est quod ad vesperam mu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & metet. Quid gͦ agimꝰ nos qͥ amamꝰ
illud recondẽ qͦd corrũpat᷑ ñ qͦd ꝑma¬
neat & ꝑduret incrastinum: Diuites
cũ scło corrumpent᷑. Si quis aut̃ bona
oꝑa recondit: illa ꝑmanent usq it
crastinum. Deniq sic et scriptum ẽ qͦd
infideles fuerunt seruauerunt in qͥt
de manna et ebullierunt ex eo uermes
& computruit. Illud autẽ qd̾ ꝓdie sabba.¬
ti reponebat᷑ ñ est corruptum. neq u̾mes
ebullierunt exeo: s ꝑmansit integrum.
Et tu gͦ siꝓpt̾ p̃sentem uitam tantum mͦ
& ꝓpter amorem scł̃i thesaurizas: conti¬
ebulliunt: Iudi de peccatorib & his qͥ
p̃sens scłm diligunt: quȩ sit ꝓpħȩ sen-¬
tentia. Uermis inquit eorum ñ moriet᷑.¬
uermes quos generat auaritia. Isti
st̃ uermes quos generat diuitiarum
ceca cupiditas his qui habent peccu¬
nias. & uidentes innecessitate. fr̃s suos.
claudunt abeis uiscera sua. ꝓpt̾ea et

Expanded text:
haec et metet . Quid ergo agimus nos, qui amamus illud recondere quod corrumpatur, non quod permaneat et perduret in crastinum, id esculo corrumpentur: qui autem bona opera recondunt, illa permanent usque in crastinum. Denique scriptum est, quod qui infideles fuerunt, servaverunt, inquit, de manna, et ebullierunt ex eo vermes, et computruit. Illud autem quod pro die sabbati reponebatur, non est corruptum, neque vermes ebullierunt in eo; sed permansit integrum. Et tu ergo si propter praesentem vitam tantummodo et propter amorem saeculi thesaurizes, contienique audi de peccatoribus et his qui praesens saeculum diligunt, quae sit prophetae sententia: Vermes, inquit, eorum non morievermes quos generat avaritia. Isti sunt vermes quos generat divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos claudunt ab eis viscera sua. Propterea et
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uisa est: Cum uenissent aliȩ muli¬
eres pͥma sabbati mane ualde: inue¬
nerunt angłos cũ ingenti claritate
ad sepulchrum sedentes & dicentes.
Non est hic: s surrex̃ a mortiuis. Uenite

Expanded text:
ejus visa est. Cum venissent aliae mulieres prima sabbati valde mane, invenerunt angelos cum ingenti claritate sedentes ad sepulcrum, et dicentes: Non est hic, sed surrexit a mortuis. Venite
Abbreviated transcription (Latin):
murm᷑ attollere. S hec initia haben¬
tib ignoscunt᷑ in eos uͭ qͥ ñ desinunt gͣ¬
uit̾ uindicant᷑. Mittunt᷑ nanq in eos
serpentes: idẽ ĩmundis spiritib tra¬
dunt᷑. uenenatisq demonib qͥ eos mor-¬
sib occultis & latentib ꝑimant: atq¬

Expanded text:
um devenerunt. Sed haec initia habentibus ignoscuntur; in eos qui non desinunt, graviter vindicatur. Mittuntur namque in eos serpentes, id est, immundis spiritibus traduntur, venenatisque daemonibus, qui eos morsibus occultis ac latentib
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Posthȩc dicit qͥa uenerunt inheli.
& erant ibi duodecim fontes aqͣrum.
habet aliquidrationis. qd̾ ñ ante inhe¬
lim deducit᷑ popłs ubi erant duodecĩ
fontes aquarum. quib nichil amari-¬
tudinis inerat. ĩmo potius ubi erat
amenitas płima ex densitate palma¬
rum. s pͥmoductꝰ est adaquas salsas &
amaras. quib ligno monstrato a dño
dulcib effectis postea uenit᷑ ad fontes:
Si historiam solam sequamͣ. ñ multum
sterium latens inbis: in uenimꝰ ordi¬
nẽ fidei. Primo enĩ ducit᷑ popłs adlit¬
teram legis. Abhac: donec ꝑmanet
inamaritudine sua recedere s̃ potest.
Gum uͦ ꝑlignũ uitȩ dulcis fuerit ef¬
fecta. et intelligi lex sp̃ualiter cȩpit: tẽ de
uetitestam̃to transit᷑ ad nouum et uenit᷑
adduo decim apłicos fontes. ibi etiã arbores
repꝑiunt᷑ septuaginta palmarum Non
enĩ soli duodetim apł̃i fidem xp̃i p̃dica¬
runt: s & alii septuaginta missi adp̃di¬
candum u̾bũ dĩ referunt᷑. ꝑqͦs palmas ui¬

Expanded text:
. Post haec dicit, quia venerunt in Elim: et erant ibi duodecim fontes aquarum habet aliquid rationis, quod non ante in Elim ducitur populus, ubi erant duodecim fontes aquarum, in quibus nihil amaritudinis invenerat; imo potius, ubi erat amoenitas plurima ex densitate palmarum. Sed primo ductus ad aquas falsas et amaras, quibus per lignum monstratum a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum sterium latens, invenimus ordinem fidei. Primo enim ducitur populus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non potest. Cum vero per lignum vitae dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes. Ibi etiam arbores reperientur septuaginta palmarum. Non enim soli duodecim apostoli fidem Christi praedicaverunt, sed et alii septuaginta missi ad praedicandum verbum Dei referuntur: per quos palmam vi
Abbreviated transcription (Latin):
rantes dm̃ hisqui natã ñ erant dii ser¬
uiebamꝰ Nos enĩ eramꝰ qui longe ꝑegͥ¬
nabam᷑: de qͥb dicit apłs. quia fuimus
hospites et ꝑegrini testam̃torum dĩ. spẽ
ñ habentes et sine dõ in hoc mundo.Ue¬
runtam̃ non dat᷑ manna de cȩlo. inilla
die qͣ pͥmũ pascha fit: s in illa qͣ scdm.
Panis enĩ qui de cȩlo descendit. ñ uenit
adillos qͥ pͥmã sollennitatẽ cȩlebrabant:¬

Expanded text:
rantes Deum, his qui natura non erant dii serrantes Deum, his qui natura non erant dii serviebamus. Nos etiam eramus, qui longe peregrinabamur. De quibus dicit Apostolus: Quia fuimus hospites et peregrini, testamentorum Dei spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo. Verumtamen non datur manna de coelo in illa die, qua primum pascha fit, sed in illa qua secundum. Panis enim qui de coelo descendit, non venit ad illos, qui primam solemnitatem ce
Abbreviated transcription (Latin):
correptionẽ legentium indicat᷑ popłi pec¬
catum: quia mur murauerit & ingratus
fuerit beneficiis diuinis. cum cȩleste
manna susceꝑit. Quid etiã scͥbit᷑ in qua
die murmurauerit popłs: Scdo inqͥt
m̃se qͥnta decima die m̃sis. Qd utiq non
absq ratione scͥptum est. Recordare de
legib paschȩ quȩ dicta st̃: & inuenies
ibi hoc eẽ tempꝰ qd̾ statuit᷑ ad scd̾m pas¬
cha faciendum. hisqͥ ĩmundi manima
fuerunt: uł occupati negotiis ꝑegrinis.
Qui gͦ ñ fuerunt ĩmundi in anima ut
pͥmi mensis pascha fecerunt. Qui autem
longe ꝑegrinabant᷑ et immundi erant:
scđm pascha in hoc tempore faciunt. in
hoc tẽpore quo et manna descendit de cȩ¬
lo. Indie qͦ pͥmum pascha fit: ñ descendit.
manna s in hoc qͦ scđm pascha fit. Uide¬
amus gͦ nunc: qͥsit inhis ordo mysteriis.
Pruũ pascha pͥmi popłi est: scdm pascha
nr̃mest. Nos enĩ fuimꝰ ĩ mundi mnanima:
qui colebamꝰ lignũ & lapidem. & igno¬

Expanded text:
correptionem legentium, indicetur populi peccatum; quia murmuraverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna susciperet. Quid etiam dies scribitur, in qua die murmuraverit populus? Secundo inquit mense, decima quinta die mensis. Quod utique non absque ratione scriptum est: Recordare de legibus Paschae quae dicta sunt, et invenies ibi hoc esse tempus, quod statuitur ac secundum Pascha faciendum his qui immundi in anima fuerunt, vel occupati negotiis peregrinis. Qui ergo non fuerunt immundi in anima, vel primi mensis pascha fecerunt. Qui autem peregrinabantur et immundi erant, secundum Pascha in hoc tempore faciunt. In hoc tempore quo et manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna: sed in hoc quo secundum pascha fit. Videamus ergo nunc qui sit in his ordo mysterii. Primum pascha primi populi est: secundum pascha nostrum est. Nos enim fuimus immundi in anima, qui colebamus lignum et lapidem, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
mori inegypto. qͣndo sedebamꝰ super
ollas carnis. O popłs ingratꝰ. Desiderat
egyptum: qͥ egyptios uidit extinctos.
Carnes egypti requirit: qͥ egyptiorum
carnes uidit maris piscib & cęli alitib
datas. Murmͣ gͦ adu̾sum moysen: un¬
mo adu̾sum dm̃ leuant. S hoc pͥmo
sis & t̃cio. Uerum si ñ desinant s ꝑ si¬
stant: audi qͥd post hec mͣmurantem
popłm consequat᷑. Innumerorum
libro refert᷑: qͦd & inscͥptis suis rete¬
xuit apłs dicens. Neq murmuraue¬
ritis sic̃ quidã ex ipsis murmurauer̃.
& a serpentib interierunt. Murmu¬
rantem popłm uenenatꝰ in heremo
serpentum depascit᷑ morsus. Hideamꝰ
nos qͥ hȩc audimꝰ nosinquam ꝓquib
scͥpta st̃. Iilis enĩ ad correptionẽ facta st̃.
Scͥpta st̃ autẽ ꝓpt̾ nos: inquos fines scłoꝵ

Expanded text:
egypto, quando edebamus super ollas carnium. O! populus ingratus desiderat Aegyptum, qui Aegyptios vidit exstinctos. Carnes Aegypti requirit, qui Aegyptiorum carnes vidit maris piscibus, et coeli alitibus datas. Murmurat ergo adversum Moysen: imo adversus Deum flebat. Sed hoc primo sis et tertio. Verum si non desinant, sed persistant, audi quid post haec murmurante populo consequatur. In Numerorum libro refertur, quod et in suis scriptis retexuit Apostolus dicens: Neque murmuraveritis, sicut quidam ex illis murmuraverunt et a serpentibus interierunt . Murmurantem populum venenatus in eremo serpentum depascit morsus. Videamus nos qui haec audimus, nos inquam pro quibus scripta sunt: Illis enim ad correptionem facta sunt: sc
Abbreviated transcription (Latin):
aqua mirũ ad modum ẽ: ut ds̃ lignũ
ostendet moysi qͦd mutt̾e̾t inaqͣm & fa¬
ceret eã dulcẽ qͣsi uͦ ñ potuisset sine lig¬
no aqͣm dulcẽ effice̾ ds̃. auc moy ses nes¬
ciebat lignũ ut ds̃ ei ostendet. S uiden¬
dum est: qͥd decoris inhis int̾ior habe¬
cisionis uulnꝰ accipiat. & rigorẽ ferri
tenera patiat᷑ infantia: a marũ satis ⁊
ꝑamarum ẽ huiꝰmodi pocłm legis. in
qͥmspu et aqua baptiratꝰ est ñ possit bi¬
be de ista aqua s ne gustare quidẽ de
circumcisionis amaritudine potest.
neq hostiarum ferre amaritudinem
ualet. nec sabbati obseruantiã. Si uero
ostendat ds̃ lignum qđ mittit᷑ in hanc
a maritudinẽ ut dulcis aqua fiat legis.
cisio. quomͦ sabbata. qͦmͦ lex leprȩ ser¬
& addm̃ confugit. si audiat legẽ de sacͥ¬
ficiis p̃cipientẽ continuo refugit: & ñ¬

Expanded text:
admodum est, ut lignum ostenderet Moysi quod mitteret in aquam, et faceret eam dulcem: quasi vero non potuisset sine ligno aquam dulcem efficere Deus; aut Moyses nesciebat lignum, ut Deus illi ostenderet. Sed videndum est, quid decoris in his interior habemcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum satis et peramarum est hujus modi poculum Legis, in in spiritu et aqua baptizatus est, non possit bibere de ista aqua: sed ne gustare quidem de circumcisionis amaritudine potest, nec hostiarum ferre amaritudinem valet, nec sabbati observantiam. Si vero ostendat Deus lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat aqua Legis, cisio, quomodo sabbata, quomodo Lex obseret ad Deum confugit. Si audiat legem de sacrificiis docentem, continuo refugit
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis. Utgͦ possit bibi aqua bec de¬
myrra: ostendit ds̃ lignũ qͦd mutatur
in eam: ut qui biberit ñ moriat᷑. ñ ama¬
ritudinẽ sentiat. Unde constat qͦd siqͥs
sine ligno uitȩ id est sine mysterio cru¬
cis sine fide xp̃i sine intelligentia
sp̃uali bibe uoluerit de legis littera:
ꝑ amaritudinẽ mmiã moriet᷑. Hȩc sci¬
ens apłs paulus: dicebat qͥa litt̾a occidit
hoc est aꝑte dicere. qͥa aqua myrrȩ
occidit si ñ mutata bibat᷑. & in dulcedi

Expanded text:
ei. Ut ergo possit bibi aqua amara, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam; ut qui ex ea biberit, non moriatur. nec amaritudinem sentiat. Unde constat, quod si quis sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali bibere voluerit de Legis littera, per amaritudinem nimiam moriatur. Haec sciens Paulus apostolus dicebat quia littera occidit: hoc est aperte dicere, quia aqua amara occidit, si non per Spiritum in dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
lam egͥ tudinẽ patiat᷑. hoc ẽ neq febriat.
neq alios dolores corporis ferat: Non puto
qd̾ hoc sit: qͦd ꝓmuuitat᷑ diuina mandata
seruantib Alioqͥn indicium nob̃ ẽ iob
iustissimꝰ & tociꝰ pietatis obseruantissimꝰ.
qͥ acapite usq ad pedes replet᷑ ulcere
babebunt illas infirmitates quas egyp¬
tii habent. Egyptus nanq mundus
figuralit̃ appellat᷑. Diligere gͦ mundũ
& ea quȩ in mundo st̃.: egyptiꝰ languor ẽ
Dies obseruare ⁊ m̃ses & tempora. signa

Expanded text:
lam aegritudinem patiatur, hoc est neque febrim, neque alios dolores corporis ferat. Non puto quod haec sint quae promittantur divina mandata servantibus; alioquin indicio nobis est Job justissimus et totius pietatis observantissimus, qui a capite usque ad pedes repletur ulcere ed non habebunt illas infirmitates quas Aegyptii habent. Aegyptus namque mundus figuraliter appellatur. Diligere ergo mundum et ea quae in mundo sunt, Aegyptius languor est. Dies observare et me
Abbreviated transcription (Latin):
interra si semꝑ anima eius de istius
mundi negotiis estuet quȩ uidentur
scłobona. Si uͦ audiens iħm loquentẽ
nolite uobis thesaurizare thesauros
suꝑ terram ubi tinea et uermes exter¬
minant. et ubi fures esfodiunt & fu¬
rant᷑. s thesauritate uob̃ thesauros incȩ
lo. thesaurirauerit sibi incelo: ipse sui

Expanded text:
in terra, si semper anima ejus de istius in terra, si semper anima ejus de istius mundi negotiis aestuet, quae videntur saeculo bona. Si vero audiens Jesum loquentem: Nolite vobis thesaurizare thesauros super terram, ubi tinea et vermes exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur, sed thesaurizate vobis thesauros in coelo : qui thesaurizaverit 791 sibi in coelo, i
Abbreviated transcription (Latin):
a redemptione fit alienus: et qui extra
Docens itaq nos ꝓpħa quid de omĩbus
qui dm̃ deserunt sit futurum: ait.
Uniu̾si qui te derelinquunt confundant᷑
discedentes. Hoc est qͣntum te deserunt:
tantum confundant᷑ discedentes. Super
terram scribant᷑. Om̃s homines descri-¬
bunt᷑ scĩ incęlo: peccatores suꝑ terram.
Dicit ad discipłos iħs. Gaudete autem:
quia nomina urã scripta sunt incelis
Igit᷑ oportet letari. si talis quis fuerit
ut nomen eiꝰ scribat᷑ in cęlis. Et quomͦ
iustorum nomina insuꝑiorib conscri¬
bunt᷑: sic econtrario eorum qui conuer¬
sant᷑ tereͥne qui non ꝑtranseunt t̾ram
edom s agros terre edom et uineas
possident: scͥbuntur nomina quasi re¬
linquentium dm̃ suꝑ terram. Confun¬
dant᷑ discedentes suꝑ t̾ram scͥbantur.
Quo enim metro mensi sunt: remetie¬
tur eis ipsis. Sibi unꝰquisq causa ẽ ut
scͥbatur suꝑ t̾ram. si ñ cęlestia reqͥrat

Expanded text:
a redemptione fit alienus, et qui extra a redemptione fit alienus, et qui extra Docens itaque nos propheta, quid de omnibus, qui Dominum deserunt, sit futurum, ait: Universi qui te derelinquunt, confundantur discedentes, hoc est, quantum deserunt, tantum confundantur discedentes. Super terram scribantur. Omnes homines describuntur, sancti in coelo, peccatores super terram. Dicit ad discipulos Jesus: Gaudete autem, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Igitur oportet laetari si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo justorum nomina in superioribus conscribuntur, sic econtrario eorum qui conversantur terrene, qui non pertranseunt terram Edom, sed agros terrae Edom et vineas possident, scribuntur nomina quasi relinquentium Deum super terram. Confundantur discedentes, super terram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetietur eis ipsis . Sibi unusquisque causa est, ut scribatur super terram, si non coelestia requirat