comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã ꝓ multis redẽptionẽ ꝓmultis:
unccũ illo ordinẽ eciã marcus tenet filios
Lebaedaei ꝑ hibens dixisse. nuod ab eis non
peos ipsos sed ꝑ matrem dictũ esse macheus
expressit. cũ illa eorũ uolũ tatẽ ad tulis sec.
ad dnm̃. unde magis ipsos quã illã dixisse qđ
eodẽ ordine cõmemo rauit quȩ de passione
& resurrectione sua duo decim discipulis prae
dixerit prȩtermittit eaquȩ isti cõ memorant:
ost que inte᷑posita occurrunt ei ad hierichum:
Quod autẽ doxcerunt matheus & marcus de prin¬
cipib gentiũ qui dominantur subiectis. non ita
futurã inter illos. sed eũ qui erit maior etiam.
seruũ aliorũ futurũ dicit. tale aliquid & lucas.
sed non eo loco: Et ordo ipse indicat iterũ esse
aduersetur matheus marco uel lucae

Expanded text:
 redemtionem pro multis. hunc cum illo ordinem etiam Marcus tenet filios Zebedaei perhibens dixisse quod ab eis, non per eos ipsos, sed per matrem dictum esse Mattheus expressit, cum illa eorum uoluntatem attulisset ad dominum. unde magis ipsos quam illam dixisse quoeodem ordine commemorauit quae de passione et resurrectione sua duodecim discipudixerit, praetermittit ea quae isti commemorant, post quae interposita occurrunt ei ad Jericho . Quod autem dixerunt Matthaeus et Marcus de principibus gentium, qui dominantur subjectis, non ita futurum inter illos, sed eum qui erit major etiam servum aliorum futurum: dicit tale aliquid et Lucas, sed non eo loco ; et ordo ipse indicat, iterum esseadversetur Matthaeus vel Marco, vel Lucae
Abbreviated transcription (Latin):
corripiam ergo illum & dimittã. atilli instabant
uocibus magnis. postulantes. ut crucifigeretur.
etinua lescebant uoces eꝙ. satis etiam ipse signi¬
sicat magnum tumultũ fuisse : Et postquantũ
horarum illis tertio dixerit: quid enĩ malifecit.
lc& intellegere. quantum indagande ueritati
sitisest: Etpostea quodait instabant uocibus
magnis & in ualescebant uoces et: quis non ui¬
deat idõ factum. quia uidebant pilatũ eis. nol¬
letradere dnm̃ : Et qui hoc magnopere nolebat.
nonutiq im momento tem poris cessit. sed uel
iuȩhorȩ & aliquid amplius. in illa conctatione
transier̃. Io hannẽ quoq in t̾roga. & uide
quanta fuerit pilati illa ntatio & recusatio
tam foedi ministerii. Idem nãq multo expli¬
catius ean arrat. quã uis necipse utiq dicat.
om̃a inquib duȩhorȩ & desexta aliquid p̃ter¬
fluxit: Tamen cũ flagellassor iħm. & amilitib:
ueste in lusoria multisq in lusionib: male
tractari ꝑmississ&. credo ut hoc modo saltĩ

Expanded text:
at illi instabant uocibus magnis postulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum, satis etiam ipse significat magnum tumultum fuisse, et post quantum morarum illis tertio dixerit: quid enim mali fecit? licet intellegere, quantum indagandae ueritati satis est, et postea quod ait: instabant uocibus magnis et inualescebant uoces eorum, quis non uideat ideo factum, quia uidebant Pilatum eis nolle tradere dominum? et qui hoc magnopere nolebat, non utique in momento temporis cessit, sed uel duae horae et aliquid amplius in illa cunctatione transierunt. Iohannem quoque interroga et uide, quanta fuerit Pilati ilia cunctatio et recusatio tam foedi ministerii. idem namque multo explicatius ea narrat, quamuis nec ipse utique dicat omnia, in quibus duae horae et de sexta aliquid praeterfluxit. tamen, cum flagellasset legum et a militibus ueste inlusoria multisque inlusionibus male tractari permisisset — credo, ut hoc modo saltem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ meũ regnũ non est hinc. Dixit itaq
aplatus. Ergo rexestu: Respondit iłis
udics quia ego sũrex . Ecce quando inuen¬
uiẽ ad id qđ alii euangeliste cõmemora¬
uerunt. Sequitur ergo itẽ dicentẽ ad¬
liuc dñõ quod cȩteri tacuer᷑ : Ego in hocnatꝰ sũ.
& Adhoc uenĩ imundum. ut testimonium ꝑhi¬
beam ueritati. Om̃is qui exueritate. audit
ncam uocem. Dicit ei pilatus. Quiẽ. ueri¬
ias: & cũ hoc dixiss&. iterũ exiit adiudȩos
a diciteis : Egonullã inuenio in eocausam.
est aut̃ consuetudo uobis. ut unũ dimittã
uobis in pascha Vultis ergo ut dimittã uob

Expanded text:
meum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus: ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistae commemorauerunt. sequitur ergo item dicente adhuc domino quod ceteri tacuerunt: ego in hoc natus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibeam ueritati. omnis qui est ex ueritate audit meam uocem. dicit ei Pilatus: quid est ueritas? et cum hoc dixisset, iterum exiit ad Iudaeos. et dicit eis: ego nullam inuenio in eo causam. est autem consuetudo uobis, ut unum dimittam uobis
Abbreviated transcription (Latin):
nio Exut ergo iħsportans spineã coronã.
& purporeum uestimentũ. & diciteis Ecce
homo. Vt illa uelud ignaminiosa spetie uisa
placarent᷑. sed adiungit & dicit Cum ergo
uidissent eum pontifices& ministri: clama¬
bant dicentes: Crucifige crucifige. Tunc
horam tertiam fuis sedicimꝰ. ađ tende quȩ sequan¬
tur. Dicit eis pilatꝰ. Accipite eũ uos. & cruci¬
figite E goenim non inuenio in eocausam.
Responder̃ uidai Nos legem habemus &

Expanded text:
ergo Iesus portans spineam coronam et purpureum uestimentum. et dicit eis: ecce homo, ut illa uelut ignominiosa specie uisa placarentur. sed adiungit et dicit: cum ergo uidissent eum pontifices et ministri. clamabant dicentes: crucifige, crucifige. tunc horam tertiam fuisse dicimus. adtende, quae sequantur: dicit eis Pilatus: accipite eum uos et crucifigite: ego enim non inuenio in eo causam. responderunt ei Iudaei: nos
Abbreviated transcription (Latin):
Et sequitur idem ipse. atq ita contexit Res¬
pondens aut̃ alter increpabat illũ dicens.
Neq tutimes dm̃ quod in eadẽ dampnatione¬
Dñẽ. memento meiꝰ. cum ueneris in regnũ tui
Et dixit illi iħs Amendicotibi: hodie me¬
cum eris in paradiso Quo modo ergosicut
matheus dicit. latrones qui fixierant cũ eo
improperabant ei. Uel sicut marcus dicit
Et qui cũ eo crucifixi erant. conuintia bantꝰ
ei. quandoquidem unus eoꝵ conuitiatest
secundũ lucȩ testimonium. alterꝰ. & conpesau
eũ & in dñm credidit. Nisi intellegamus
matheũ & marcũ breuit̾ ꝑstringentes hunc
locũ : pluralem numerum prosingulari po¬
suisse : sicut in epistola adhebreos legimꝰ.
pluraliter dictũ cluserunt oraleonum
Cũ solus danihel significari intellegatur &
pluraliter dictũ secti sunt Cum de solo isaia
traditur. Inpsalmo etiam quod dictũ est
ad steter̃ reges terre & principes conuener

Expanded text:
et sequitur idem ipse atque ita contexit: Reset sequitur idem ipse atque ita contexit: Respondens autem alter increpabat eum, dicens: Neque tu times Deum, quod in eadem dame, memento mei, cum ueneris in regnum tuum. et dixit illi Iesus: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. quomodo ergo, sicut Mattheus dicit, latrones, qui fixi erant eum eo, inproperabant ei, uel, sicut Marcus dicit, et qui cum eo crucifixi erant conuiciabantur ei, quando quidem unus eorum conuiciatus est secundum Lucae testimonium, alter et conpescuit eum et in dominum credidit, nisi intellegamus Mattheum et Marcum breuiter perstringentes hunc locum pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in epistula ad Hebraeos legimus pluraliter dictum: cluserunt ora leonum, cum solus Danihel significari intellegatur, et pluraliter dictum: secti sunt, cum de solo Esaia tradatur? in psalmo etiam quod dictum est: adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: Et ueniebant adeũ & dicebant. Haue
rex iudaeo Et dabant ei alapas. Vnde ap¬
par& matheũ & in arcũ recapitulan dam
ista cõmemo rasse. non quod tunc factũ
sit : cũ eũ pilatusiã crucifigendũ tradidiss&.
Iohannes enim apud pilatũ dicit. haet
gesta. satis euident̃. unde isti quod p̃terie¬
rant recoluer̃ : Ad hoc ꝑtin& etiã quod
consequent̃ dicit matheus. & epuentes
in eum acceper̃ harundinem & ꝑcutiebant
capuđ̃ eius & postquã in luser̃ei &uerunt
eum clamidẽ. & induer̃ eum uesti mentis
eius. & duxerunt eum ut crucifigerent.
Hoc quod exuerunt clamidem & induer
eum uestimentis eius. infinem factum
intellegitur cum iam duceretur. Martꝰ
Phominẽ cirineũ nomine symonẽ huno
gariauer̃ ut toller&e crucem eius. Maru

Expanded text:
ant, Ave, rex Judaeorum; et dabant ei alapas » . Unde apparet Matthaeum et Marcum recapitulando istud commemorasse, non quod tunc factum sit, cum eum Pilatus jam crucifigendum tradidisset: Joannes enim apud Pilatum dicit haec gesta satis evidenter; unde isti quod praeterierant recoluerunt. Ad hoc pertinet etiam quod consequenter dicit Matthaeus: « Et exspuentes in eum acceperunt arundinem, et postquam illuserunt ei, exuerunt eum chlamydem, et induerunt eum vestimentis ejus, et duxerunt eum ut crucifigerent. » Hoc quod exuerunt chlamydem, et induerunt eum vestimentis ejus, in fine factum intelligitur, cum jam duceretur. Marcus hominem Cyrenaeum, nomine Simonem; hunc angariaverunt ut tolleret crucem ejus » . Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
iud ai aut̃ clamabant dicentes: Si hunc
dimittis. nonesamicꝰ scȩsaris Om̃is quise
regẽ facit. contradicit cesari. Huic po¬
test congruere. quod lucas in eadẽ accusa¬
tionẽ uidare. ita narrat cum dixissent.
inuenimus eũ subuertentẽ gentẽ nrãm.
adiecit. & prohibentẽ tributã. darice¬
sari & dicentẽ sexpm̃ regẽ esse Ex quo
soluitur illa questio. quaputa repoterat io¬
hannes dixisse. nullũ aiuidais dño crimen
obiectum: Quando responder̃ & dixer̃ ei.
Sinon essae hic malefactor non tibi tra¬
didissemus cũ: Sequit᷑ gͦ iohannes& dicit

Expanded text:
 clamabant dicentes: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis qui se regem facit contradicit Caesari. huic potest congruere quod Lucas in eadem accusatione Iudaeorum ita narrat: cum dixissent: inuenimus eum subuertentem gentem nostram, adiecit: et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. ex quo soluitur illa quaestio, qua putari poterat Iohannes dixisse nullum a Iudaeis domino crimen obiectum, quando responderunt et dixerunt ei: s i non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. sequitur ergo Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
iungit idem matheus. & deder̃ ei uinũ hiben
cum felle mixtũ. Et cũ gustass& noluit hir
Hoc marcus ita narrat. Et dabant ei hibor
tellegendum matheum dixisse cum felle
mixtũ. Fel quippe proamaritudine posies¬
quã quam fieripossit. ut & felle & mirra
uinũ amarissimũ redderent Q uodergo
ait marcus non accepit. intellegitur non
accepit uthiber&. Sustauit aut̃ sicut
matheus testis est. Ut quod idem mathes
ait. Noluit bibere. Hoc marcus dixerit
non accepit tacuerit aut̃ quod gustautrs¬

Expanded text:
t idem Matthaeus: Et dederunt ei vinum bibere cum felle mixtum, et cum gustasset, noluit bibere . Hoc Marcus ita narrat: Et dabant ei biberetelligendum est Matthaeum dmistum, fel pro amaritudine ponendquanquam fieri possit ut fel et myrrha uinum amarissimum redderent. quod ergo ait Marcus: non accepit, intellegitur non accepit, ut biberet\'. gustauit autem, sicut Mattheus testis est, ut quod idem Mattheus ait: noluit bibere, hoc Marcus dixerit: non accepit, tacuerit autem, quod gustauer
Abbreviated transcription (Latin):
marcus sic ut crucifigentes eũ. diuiserunt
uesti menta eius. mit tentessortẽ suꝑ eisquis
quid toller&. Hoclucas sicait Diuidentes
uero uestimenta eius miser̃ sortes. Etstabat
ppłs spectans. breuit̃ atrib dictum est Io¬
hannes aut̃ distinctius hoc exẽplicat quẽmͦ
gestum sit Milites ergo inquid cũ cracifixis¬
sent eũ. acceper̃ uestimenta cius & fecerunt
quattuor partes unicuiq milta partẽ. & tuni

Expanded text:
sic: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius mittentes sortem super eis, quis quid tolleret. hoc Lucas sic ait: diuidentes uero uestimenta eius sortes miserunt, et stabat populus expectans. breuiter a tribus dictum est. Iohannes autem distinctius hoc explicat, quemadmodum gestum sit. milites ergo, inquit, cum crucifixissent eum, acceperunt uestimenta eius et fecerunt quattuor partes, unicuique militi par
Abbreviated transcription (Latin):
bant & quidix̃ illũ anillã manifestum estei
tacuit marchus debaraban Hocessolum
sibi dimita uoluerint. Pontifices inquit
concitauerunt turbã. ut magis barraban
dimitter& eis. Sequitur autẽ & dicit.
ilatus autẽ iterũ res pondens. ait illis:
luidergo uultis fatiam regẽ uidȩorum :
inde iãsatis appar& qđ id marchus uellit
ostendere dicendo regẽ iudȩorũ. quod mat¬
heus dicendo xp̃m. Non enĩ dicebantur
xp̃i reges nisi iudaorũ. Nã ꝙ in eo etiã
loco matheus ait. dicit illis pilatus. Quid
igit᷑ faciã de iħu quidicitur xp̃s: Ergo
sequit᷑ marchus ait illi iterũ. Clamaue

Expanded text:
bant, et qui dixit illum an illum, manifestum est eum tacuit Marcus de Barabba hoc solum sibi dimitti uoluerint: pontifices, inquit, concitauerunt turbam, ut magis Barabban dimitteret eis. sequitur autem et dicit: Pilatus autem iterum respondQuid ergo vultis faciam regi Judaeorum? Unde jam satis apparet, quod id Marcus velit ostendere, dicendo regem Judaeorum, quod Matthaeus dicendo Christum. Non enim dicebantur christi reges, nisi Judaeorum: namque in eo etiam loco Matthaeus ait, Dicit illis Pilatus, Quid igitur faciam de Jesu, qui dicitur Christus? Ergo sequitur Marcus, At illi iterum cl
Abbreviated transcription (Latin):
UIIII prlatum gesta. De illusione qua illusus
est a cohorte pilati quomodo nondis¬
sonent tres qui hoc dicunt matheus.
m arcus Niohannes. N
onsequens est
iam ut ipsam dñi passionẽ scđm quatuor eu¬
angelistarũ testimonia uideam. quã mathe¬
us sic incipit. Tunc milites p̃sidis suscipi¬
entes iħim inp̃toriũ. congregauerunt ad
eum uniuersã cohortẽ. & exuentes eũ cla

Expanded text:
 CAPUT IX.-- De illusione qua illusus est a cohorte Pilati, quomodo non dissonent tres qui hoc dicunt, Matthaeus, Marcus et Joannes. 36. Consequens est jam, ut ipsam Domini passionem secundum quatuor Evangelistarum testimonia videamus, quam Matthaeus sic incipit: « Tunc milites praesidis suscipientes Jesum in praetorium, congregaverunt ad eum universam cohortem; et exeuntes e
Abbreviated transcription (Latin):
& in narrationẽ suã posuit : qđ satis esse
iudicauit. Nã & ipse iohannes dicit
quȩdã quae obiectasint quaȩ suis locis
uidebimus. Itaq sequitur. Dixit erq
eis pilatus. Accipite eum uos: & secui¬
dũ legẽ uram̃ iudicate cũ. Dixerunt
ergo ei iudaei. Nobis non lic& inter fut¬
re quẽ quã. ut sermo iħu impleretur qꝰ
dixit. Significans qua ess& morte mon¬
turus. in trouit ergo iterũ in prȩtora
pilatꝰ & uocauit iłm. & dixit ei. lus
rexiudeorũ : Et respondit iłs At
ipso hoc dicis. an alii tibi dixerunt de me
& hoc uideret᷑ non conuenire illi. qđ
ab aliis cõme moratũ est. Res pondit
iħs tudicis nisi in consequentib: ostend¬
r& & illud dictũ esse. Unde oftendit
eaquae nunc dicit aceteris potius eu ange¬
listis tacita. quã ad nõ dicta non esse
Ad tendite᷑ ergocetera. Respondit in ꝗł
pilatus. Nũ quid ego idȩussum: Gens
tua & pontifices tradiderunt to mihi

Expanded text:
et in narratione sua posuit quod satis esse et in narratione sua posuit quod satis esse iudicauit. nam etiam ipse Iohannes dicit quaedam quae obiecta sunt, quae suis locis uidebimus. itaque sequitur: dixit ergo eis Pilatus: accipite eum uos et secundum legem uestram iudicate eum. dixerunt ergo ei Iudaei: nobis non licet interficere quemquam, ut sermo Iesu impleretur, quem dixit significans, qua esset morte moriturus. introiit ergo iterum in praetorium Pilatus et uocauit Iesum et dixit ei: tu es rex ludaeorum? respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi:
Abbreviated transcription (Latin):
hominem hunc : Res ponderunt & dixe¬
runt ei. Si non ess& hic male factor.
non tibi tradidissemꝰ eum. hoc uidendũ ẽ.
ne contra sit . & quod lucas dicit certa in
eũ dicta esse crimina & dicit quȩ dicta si
Coeperunt autẽ inquiđ accusare illũ diceng
hunc inuenimus subuertentẽ gentẽ nostras
& ꝓhubentẽ tributa dari caesari. & dicentor
sexpm̃ regẽ esse. Quod uerũ nunc secuno
iohannẽ cõmemoraui. uident᷑ iudei nol¬
issedicere crimina cũ dixiss& eis pilatus
quã accusationẽ affertis aduersus homi
hunc : Responderunt enĩ. Si non ess&h
male factor. nontibi tradidissomꝰ eum
Uidelic& ut eoꝵ auttoritatẽ secutus qua¬
obiceret᷑ desiner& quȩrere. sed obloc tar
nocentẽ creder& quod sibi ab eis tradini¬
ruiss&. Ergo intellegere debemꝰ & hoc
dictũ esse & illud qđ lucas cõmemorau
Multa enĩ dicta & multa responsa sum
unde cuiq: eoꝵ quantũ uisũ ẽ decerpsit

Expanded text:
hominem hunc? responderunt et dixehominem hunc? responderunt et dixerunt ei: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. hoc uidendum est, ne contra sit ei quod Lucas dicit certa in eum dicta esse crimina et dicit quae dicta sint: coeperunt autem, inquit, accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertenteprohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. quod uero nunc secundum Iohannem commemoraui, uidentur. Iudaei noluisse dicere crimina, cum dixisset eis Pilatus: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? responderunt enim: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum, uidelicet ut eorum auctoritaten secutus, quobjiceretur desineret quaerere; sed ob hoc tantum nocentem crederet, quod sibi ab eis tradi meruisset. Ergo intelligere debemus, et hoc dictum esse, et illud quod Lucas commemoravit. multa enim dicta et multa responsa sunt, unde cuique eorum quantum uisum est decerpsit
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. & dimittam: At illi instabant uocib
magnis postulantes ut crucifigeretur:
Et inualesdebant uoces eorum. Matheus
hu ic conatui pilati quo sȩpius cũ eis egit
uolens ut dimiteretur ihc̃ paucissimis
uerbis satis ad testatus est ubrait. Ui¬
dens autẽ pilatꝰ quianihil ꝓficer& sed
magis tumultꝰ . quod ñ dicera nisi
multũ ille nisus es s&e quã uistacue¬
rit : quotiens hoc efficere tẽptauerit. ut
eruera iħm furore eoꝵ : Et lucasitaq ita
condudit. quod actũ est apud p̃sidem. Et
pilatus in quiđ adiudicauit fieri petitionẽ
eoꝵ. Dimisit aut̃ illiseum qui propter homi¬
cidiũ & seditionẽ missus fuerat in carcerem
quẽ petebant. iħm uero tradidit uoluntati
eorum. Nunc eadẽ secundũ iohannem
consideremus: id ẽ quȩ ꝑpilatũ facta sunt
Et ipsi inquid non introierunt in prȩtori¬
ũ. ut non contaminarentur. sed manduca¬
rent pasdia. Exit ergo pilatꝰ ad eosforas
& dixit. Quã accusationẽ affertis ad eosis

Expanded text:
illum et dimittam. at illi instabant uocibus magnis postulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum. Mattheus huic conatui Pilati, quo saepius cum eis egit uolens, ut dimitteretur Iesus, paucissimis uerbis satis adtestatus est, ubi ait: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, quod non diceret, nisi multum ille nisus esset, quamuis tacuerit, quotiens hoc efficere temtauerit, ut erueret legum furori eorum. et Lucas itaque ita concludit, quod actum est aput praesidem: et Pilatus, inquit, adiudicauit fieri petitionem eorum. dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant, Iesum uero tradidit uoluntati eorum. Nunc eadem secundum Iohannem consideremus, id est quae per Pilatum facta sunt. et ipsi, inquit, non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha. exiit ergo Pilasus
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ est Nam illud quod subiecit huic
testi monio matheus cum ait. quẽ ad p̃tia¬
uer̃ filuisrł. Et deder̃ cos in agrũ figuli si¬
cut constituit mͥdñs: Necapud tachariã
necapud hieremiã repperit᷑. unde magis
ex ꝑsona ipsius euuangelistȩ accipiendũ est
elegant̃ & mistice in sertũ quia hoc ex dnĩ
reuelatione cognouerit adhancrẽque
hieremiã iubet᷑ mitti inuasfictile. & e
mit᷑ hic dep̃tio dnĩ agerfiguli: Et hoc
tes consepeliunt᷑ xpõ ꝑ baptismũ. Nam
& illã emptionẽ agri. hoc significare hie¬
remiȩ dicit dñs. quia erit ꝑmansio de
captiuitate liberatorũ in illa ꝑ t̾ra:
Haec tamquã delpruanda arbitratus sum cũ
ammonerẽ ꝗͥd in his ꝓpheticis testominis
inunũ redactis. & euangelica narratione
collatis. diligentius attentiusq reqͥratur¬
UIihȩc interposuit matheus. Dehis quae¬

Expanded text:
pletum est. nam illud quod subiecit huic pletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio Mattheus, cum ait: quem adpretiauerunt filii Israhel et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus, nec aput Zacharnec apud Jeremiam reperitur. Unde magis ex persona ipsius Evangelistae accipiendum est eleganter et mystice insertum, quia hoc ex Domini revelatione cognoverit ad hanc rem, Jeremiam jubetur mitti in vas fictile , et emitur hic de pretio Domini ager figuli, et hoc tes consepeliuntur Christo per Baptismum. Nam et illam emptionem agri hoc significare Jeremiae dixit Dominus, quia erit permansio de captivitate liberatorum in illa terra. Haec tanquam delineanda arbitratus sum, cum admonerem quid in his propheticis testimoniis in unum redactis et evangelicae narrationi collatis, diligentius attentiusque requiratur. Haec interposuit Matthaeus de Ju
Abbreviated transcription (Latin):
Est alia causa quȩmͥ uidetur. Aliot pr̃
diligentius ꝑtractanda. neamplius ser¬
monẽ ꝓtendamꝰ quã huiꝰ oꝑis terminandi
necessitas flagitat: Cur hoc nomen here¬
miȩ intestimonio ⁊achariȩ sic mano ꝑ
missum. uel potius scĩ sp̃s auctoritate p̃cep¬
tũ sit: Est apud hieremiã quod emerit a¬
grũ a filio frĩsui & dederit ei argentũ.
Non quidẽ sub hoc nomin ep̃tu. quod posi¬
gelista quod mͦ dednõ cõpletũ est. ut hoc
ess& eius p̃tium manifestũ est. sed ad hoc
ꝑtinere etiã illud deagro empto quod
hieremias dicit. Hinc potuit mistice sig¬
nificari : ut non de racharianomen pone¬
retur Quidix̃ xxx argenteis. sedhiere¬
miȩ quidixit deagro empto. ut lecto
euuangelio atq inuento nomine hieremiȩ :
Lecto aut̃ hieremie non inuento testimo¬
nio de xxx argenteis. inuento tamen a¬
gro empto. ad moneatur lector utrũq
conferre. & inde sensum enucleare ꝓphe¬
tiȩ quomͦ ꝑtineat ad hoc. quod in dñõ im¬

Expanded text:
Est alia causa, quae mihi uidetur alio tempore diligentius pertractanda, ne amplius sermonem protendamus, quam huius operis terminandi necessitas flagitat, cur hoc nomen Hieremiae in testimonio Zachariae sic manere permissum uel potius sancti spiritus auctoritate praeceptum sit. est aput Hieremiam, quod emerit agrum a filio fratris sui et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii, quod posigelista, quod modo de domino conpletum est, ut hoc esset eius pretium, manifestum est; sed ad hoc pertinere etiam illud de agro emto quod Hieremias dicit hinc potuit mystice significari, ut non hic Zachariae nomen poneretur, qui dixit triginta argenteis, sed Hieremiae, qui dixit de agro emto, ut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, lecto autem Hieremia et non inuento testimonio de triginta argenteis, inuento tamen agro emto, admoneatur lector utrumque conferre et inde sensum enucleare prophetiae, quomodo pertineat ad hoc quod in domino im
Abbreviated transcription (Latin):
tac& qđ alius cõmemorat quem ad modũ in con¬
sequentib dicit. Ait aut̃ pilatꝰ ad principes
sacerdotum : orturbas Nihil inuenio in hoc
homine: Illi inualescebant dicentes. cõmo¬
uit ppłm docens ꝑuniuersam iudeam. &
incipiens agali lea usq huc. Pilatꝰ aut̃ audi

Expanded text:
tacet quod alius commemorat, quemadmodum in contacet quod alius commemorat, quemadmodum in consequentibus dicit: ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: nihil inuenio causae in hoc homine. at illi inualescebant dicentes: commouet populum docens per uniuersam Iudaeam et incip
Abbreviated transcription (Latin):
popło satis facere dimisit illis. barrabamn.
& tradidit iłim flagellis caesũ ut cru¬
rifigeret᷑. haec apũð prȩsidẽ gesta nar¬
rauit marchus. Lucas uͦ apud pilatum
gesta sic narrat. Coeperunt autẽ accusa.¬
re illũ ditentes. Hunc inuenimꝰ sub uer¬
tentẽ gentẽ nostrã. & ꝓhibentẽ tributa
dari cȩsari. & dicentẽ se esse xpm̃ regẽ.
oc illiduo eu angeliste non dixerunt.
cũ tamen dicerent qđ eũ accusabant.
Ergo iste etiã ipsa crimina quȩ falsa
obiecerunt aperuit. tacuit autem qđ
cidixit pilatꝰ non res pondes quic quã
uide in quantis te accusant. Sed plane
sequitur: Het dicit qđ etiam illidixerunt
Pilatꝰ aut̃ in t̾rogauit eum dicens Tues rex
uide : Atille respondens. ait . Tudicis.
Hoc aut̃ mathcus & marcus cõ memorauer
antequã dicerent cõpellatũ iħm. qđ eis accu¬
santib: non respondera. Nichilaut̃ inter¬
est ueritatis quo ordinc lucas istetͣ culerit:
Quem ad modã nichil int̾est. sialius aliquid

Expanded text:
isit illis Barabban et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. haec aput praesidem gesta narrauit Marcus. Lucas aput Pilatum gesta sic narrat: 2 coeperunt autem accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. hoc illi duo euangelistae non dixerunt, cum tamen dicerent, quod eum accusabant. ergo iste etiam ipsa crimina, quae falsa obiecerunt, aperuit. tacuit autem quod ei dixit Pilatus: non respondes quicquam? uide, in quantis te accusant, sed plane sequitur et dicit quod etiam illi dixerunt: Pilatus autem interrogauit eum dicens: tu es rex Iudaeorum? at ille respondens ait: tu dicis. hoc autem Mattheus et Marcus commemorauerunt, antequam dicerent conpellatum legum, quod eis accusantibus non responderet. nihil autem interest ueritatis, quo ordine Lucas ista rettulerit, quemadmodum nihil interest, si alius aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
& premisit adpilatũ : Et facti sunt amici he¬
rodes & pilatus. in ipsadie : Nam antea. ini¬
mici erant ad inuicẽ. Haecomã id est quod
apilato adherodem dñs missus est: & que
ibi gestasunt. Lucas salus indicat: Etiam¬
si aliquid ibi ait simile. quod in aluis narra¬
tionum locis apud alios possit in uenirđ.
ceteri aut̃ eatantum dicere uoluer̃ quȩ apud
pilatum gestasunt. quo usq dñs crucifigen¬
dus traderetur Rediens ergo lucas adea
q apud p̃sidem gerebant᷑. unde digressus
erat ut narrar& quod apud herodem actũ est.
ita sequit᷑. Pilatus aut̃ conuocatis principib
sacerdo tũ & magistratib & plehe: dixitadillos.
Obtulistis mihi hunc hominẽ quasi auertẽ ten
ppłm. & etec ego corã uobis interrogans nullã
causam inueni in homine isto. & his in quib eũ
accusatis. Hic intellegimꝰ eũ p̃ter missis se quẽ¬
ad modũ ad nõquesierit. quid accusatoribus
responderit: Sed neq hero desinquiđ. Nam

Expanded text:
facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die: nam antea inimici erant ad invicem. Haec omnia, id est, quod a Pilato ad Herodem Dominus missus est, et quae ibi gesta sunt, Lucas solus indicat; etiamsi aliquid ibi ait simile, quod in aliis narrationum locis apud alios possit inveniri: caeteri autem ea tantum dicere voluerunt quae apud Pilatum gesta sunt, quousque Dominus crucifigendus traderetur. Rediens ergo Lucas ad ea quae apud praesidem gerebantur, unde digressus erat, ut narraret quod apud Herodem actum est, ita sequitur: Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe dixit ad illos: optulistis mihi hunc hominem quasi auertentem populum, et ecce coram uobis interrogans nullam causam inueni in homine isto ex his, in quibus eum accusatis. Hic intelligimus eum praetermisisse quemadmodum a Domino quaesierit, quid accusatoribus responderet. Sed neque Herodes, inquit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
dens autẽ pilatus qͥaninihil ꝓficer&. sed
magis tumultus fier&. Dixit etiã cũ la¬
uass& manꝰ torã popło. ut in nocentẽ se a san¬
guine iusti significar& : qđ itẽ & marchus
& alii tacentꝰ. Satis ostendit etiã maheis
egisse prae sidẽ cũ popło. ut dimit teretur
qđ bre uit̃ significauit mardus in eo qđ
refert pilatũ dixisse. ꝗͥd enĩ male fecit.
Deinde sic & iã ipse c̃cludit quȩ ꝑpilatũ

Expanded text:
autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, dixit etiam eum lauisse manus coram populo, ut innocentem se a sanguine iusti significaret, quod item et Marcus et alii tacent. satis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut dimitteretur. quod breuiter significauit Marcus in eo quod refert Pilatum dixisse: quid enim mali fecit? dein
Abbreviated transcription (Latin):
trus uero sedebat foris in atrio : Ostendit
quodilla int̾ agerent᷑. siceo quod dixit marcus.
Eccũ ess& petrus in atriodeorsum: ostendit
nonsolum in interiorib: sed etiam in superio¬
rib gesta quȩ dixerat. Quomͦ ergo respexit
petrum dñs fatiem corporali: qua propt̃
mihi uidetur illa respectio diuinitꝰ facta.
utei uenir& inmentẽ. Quotiens iã negass&e.
& quid ei dñs p̃dixissa. atq: ita misericordi¬
ter dnõ respitiente paeniter& eũ. & salubri¬
ter fleret: sicut cotidie dicimus Dnẽ respi¬
ceme & respexit eũ dñs : qui dealiquo pericalo
uellabore diuina miscđã liberatus est Et
sicut dictũ est respice & exaudime. o con¬
uertere dñe libera animã meã. itadictum
arbitro : conuersus dñs respexit petrum.
& recordatus est petrus uerbi dni. Deniq
cũ frequentius soleant in narrationib suis

Expanded text:
trus uero sedebat foris in atrio, ostendit, trus uero sedebat foris in atrio, ostendit, quod illa intus agerentur, sic eo quod dixit Marcus: et cum esset Petrus in atrio deorsum, ostendit non solum in interioribus, sed etiam in superioribus gesta quae dixerat. quomodo ergo respexit Petrum dominus facie corporali? quapropter mihi uidetur illa respectio diuinitus facta, ut ei ueniret in mentem, quotiens iam negasset et quid ei dominus praedixisset, adque ita misericorditer domino respiciente paeniteret eum et salubriter fleret. sicut cotidie dicimus \'domine, respice me\', et \'repexit eum dominus qui de aliquo periculo uel labore diuina misericordia liberatus est, et sicut dictum est: respice et exaudi me, et: conuertere, domine, libera animam meam, ita dictum arbitror: conuersus dominus respexit Petrum et recordatus est Petrus uerbi domini. denique cum frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
nros. Tunc dimi sit illis barraban. ⁊ łim
autẽ flagellatũ tradidit eis ut crucifigere¬
tur. Haec narrauit mat heus ꝑpilatum
gesta dednõ Marcus quoq pene eisdẽ uer¬
bis : & reb concinit Uerba aut̃ pilati quib
respondit popłopetenti. ut sollẽpniter unus
uinctus demicteret᷑. itarefert. Pilatꝰ aut̃ res¬
pondit eis & dixit. Vultis dimittã uob̾ regẽiu¬
est quod tac& ipsospetisse. ut aliquid eis dimit¬
teretur : Sedqueri potest que uerba pilatus
dixerit. utrũq amatheo anq: amarcorefe¬
rant᷑. Aliud enĩ uidet᷑ esse quẽ uultis dimit¬
Aliud uultis dimittã uob̾ regẽ uidaeorũ :¬
dicens. Petrus uͦ: sedebat foris in atrio: quod
non dicer& nisi illa cũ dnõ intꝰ̾agerentur:
Et quantũ collegit᷑ in narratione marci. non
solum᷑ interiorib sed etiã insuperioribus
domꝰ a gebant᷑: Nã postea quã marcus talia
narrauit secutꝰ ait : Et cum ess& petrus in atri¬
odeorsum: Sicutergo eo quad matheus ait. Pe¬

Expanded text:
tros. tunc dimisit illis Barabban; legum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. haec narrauit Mattheus per Pilatum gesta de domino. Marcus quoque paene isdem uerbis et rebus concinit. uerba autem Pilati, quibus respondit populo petenti, ut sollemniter unus uinctus dimitteretur, ita refert: Pilatus autem respondit eis et dixit: uultis dimittam uobis regem Iuest quod tacet ipsos petisse, ut aliquis eis dimitteretur. sed quaeri potest, quae uerba Pilatus dixerit, utrum quae a Mattheo an quae a Marco referuntur. aliud enim uidetur esse: quem uultis dimitaliud: uultis dimittam uobis regem Iudaeorudicens: Petrus uero sedebat foris in atrio, quod non diceret, nisi illa cum domino intus agerentur. et, quantum colligitur in narratione Marci, non solum in interioribus, sed etiam in superioribus domus agebantur. nam posteaquam Marcus talia narrauit, secutus ait: et cum esset Petrus in atrio deorsum. sicut ergo eo quod Mattheus ait: Pe
Abbreviated transcription (Latin):
iħm & duxerunt. & haiulans sibi crucen
exut in eum quidicit᷑ caluarie locum. hebi
golgotha. ubi eum crucifixer̃. Vnde ina¬
legitur quod ipse sibi portabat crucẽ. cun
exir& in locum memoratũ. Symonaut̃ ilo
initenere angariatꝰ est dequotres cõmemoram
cui postea data est portanda crux. usq adlon
ita utrũq factum inuenim usprimo idqul¬
quem dederunt ei priusquã cõmemorat
ee̾t eiꝰ crucifixio qͦmͦ c̃ueniat int̃ matħ & maniꝰ¬

Expanded text:
rucem exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi eum crucifixerunt » . Unde intelligitur quod ipse sibi portabat crucem, cum exiret in locum memoratum. Simon autem ille in itinere angariatus est, de quo tres commemorant, cui postea data est crux portanda usque ad locum. Ita utrumque factum invenimus; primo id quUT XI.-- De potu quem dederunt ei priusquam commemorata esset ejus crucifixio, quomodo conveniat inter Mattha
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei dñs ad informandos nos tantã uerbo
su& int̾ prophetas esse concordiã. ut non
absurde . immo congruentissime. etiã hiere¬
miȩ deputaremꝰ . qđ ꝑtachariã dictũ rep¬
periremꝰ: Sienim hodiequisꝗ uolens alicu
uerba indicare. dicat nomen alterius aquo
dictasint: Quitamen sit amicissimꝰ. & fami¬
liaritate coniunctissimꝰ illius. cuiꝰ uerba di¬
cere uoluit & continuo recordatꝰ aliũ palio
sedixisse. ita se colligat. atq corrigat ut tan
dicat benedixi. Quid aliud intuensnisi tañ
int̾ ambos eẽ concordiã. Int̾illũ scilic& cuiꝰ
uerba dicere uoluit & aliũ & alicuiꝰ ei nomen
pro illius nomine occurrit ut talesithos
istũ dixisse. quale si illedixiss&e quantomi¬
gis hocdeꝓphetis scis intellegendũ & maxin
cõmendandũ fuit: ut om̃i um fuit librostãs¬

Expanded text:
rat ei dominus, ad informandos nos tantam uerborum rat ei dominus, ad informandos nos tantam uerborum suorum inter prophetas esse concordiam, ut non absurde, immo congruentissime etiam Hieremiae deputaremus quod per Zachariam dictum repperiremus? si enim hodie quisquam uolens alicuius uerba indicare dicat nomen alterius, a quo dicta sint, qui tamen sit amicissimus et familiaritate coniunctissimus illius, cuius uerba dicere uoluit, et continuo recordatus alium pro alio se dixisse ita se colligat adque corrigat, ut tamen dicat \'bene dixi, quid aliud intuens nisi tantam inter ambos esse concordiam, inter illum scilicet cuius uerba dicere uoluit et alium cuius ei nomen pro illius nomine occurrit, ut tale sit hoc istum dixisse, quale si ille dixisset, quanto magis hoc de prophetis sanctis intellegendum et maxime commendandum fuit, ut omnium libros
Abbreviated transcription (Latin):
daret. saltim ab alus ammonitꝰ qui
ipso adhuc in carne uiuente hoc le¬
gere potuerunt. nisi cogitaret re¬
cordationi suae quȩ spũ scõ regebat᷑ huo¬
ñ frustra occurrisse aliud ꝓ alio nom̃
ꝓphetae. nisi quia ita dñs hoo scribi
constituit. Cur autẽ ita constituerit
dñs: prima illa causa utilissima de¬
b& facillime cogitari. etiam sio esse
insinuatũ ita om̃s scos prophetas unospulo¬
cutos. mirabili int̾se consensione constare.
Vt hoc multo amplius sit quasi om̃ium omi
ꝓphetarum. uno unius hominis oredicerent᷑
Etidõ indubitant᷑ accipideberȩ quȩtũq po
eos sc̃s sp̃s dix̃. & singula esse om̃i um & om̃a
singuloꝵ. Cumigitur&q dicta sunt ꝑhiere
us cũ aliud proaliꝯfibi nomen accurrens
a sescriptũ relegiss&. a non potius sequens
auctoritatẽ sp̃s scĩ. a quo mentẽ suã regi
plus nobis ille utiq sentiebat. ita hoc scripti
relinquera. sicut eũ ad monendo constitue¬

Expanded text:
daret saltem ab aliis admonitus, qui daret saltem ab aliis admonitus, qui ipso adhuc in carne uiuente hoc legere potuerunt, nisi cogitaret recordationi suae, quae sancto spiritu regebatur, non frustra occurrisse aliud pro alio nomen prophetae, nisi quia ita dominus hoc scribi constituit. cur autem ita constituerit dominus, prima illa causa utilissima debet facillime cogitari etiam sic esse insinuatum ita omnes sanctos prophetas uno spiritu locutos mirabili inter se consensione constare, ut hoc multo amplius sit. quam si omnium omnia prophetarum uno unius hominis ore dicerentur, et ideo indubi. tanter accipi debere quaecumque per eos sanctus spiritus dixit et singula esse omnium et omnia singulorum. cum igitur et quae dicta sunt per Hieremus, cum aliud pro alio sibi nomen occurrens a se scriptum relegisset ac non potius sequens auctoritatem spiritus sancti, a quo mentem suam regi plus nobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret, sicut eum admonendo constitue
Abbreviated transcription (Latin):
rent que cum dño actaerant. sed nondũ
cõmemorauerant quod mane factum
ee̾t. lohannes qͦq cũ ea quaecũ dño gesta
sunt eoc quanta parte uisumẽ & petri
negationẽ totã cõmemoras set. ad du¬
cunt gͦ inquit iłim ad caipham inp̃to¬
riũ. Erat autẽ mane. Ubi intelligimꝰ
aut aliquã fuis se causã quȩ coegerat
ca iꝑhan fuisse in p̃torio nec e̾e prae¬
sentem. cũ alii principes sacerdotum
haberent de dño questionẽ. aut indo¬
mo eiꝰ fuisse p̃toriũ. Tamenad ipsum
ab initio ducebatur. atq in extremo
ꝑductus ẽ. Sed quia iã tanquã conuic¬
tũ reũ adducebant. Caipha autem iã
antea uisum fuerat ut iħc moreretur.
nulla mora int̃posita ẽ quin occidendus
pilato traderetur. Quae igitur ꝑ pila¬
tũ cum dño gesta sunt ita matheussmale¬
thei euangeliũ conscribentis ꝓ racha¬
ria hieremias occurrit ut fie̾ri solet
qđ tamen sine ulla dubitatione emun¬

Expanded text:
rent quae cum domino acta erant, sed nondum rent quae cum domino acta erant, sed nondum commemorauerant quod mane factum esset. Iohannes quoque, cum ea quae cum domino gesta sunt, ex quanta parte uisum est, et Petri negationem totam commemorasset, adducunt ergo, inquit, Iesum ad Caifan in praetorium. erat autem mane. ubi intellegimus aut aliquam fuisse causam, quae coegerit Caifan esse in praetorio nec esse praesentem, cum alii principes sacerdotum haberent de domino quaestionem, aut in domo eius fuisse praetorium. tamen ad ipsum ab initio ducebatur, ad quem in extremo perductus est. sed quia iam tamquam conuictum reum adducebant, Caifae autem iam antea uisum fuerat, ut Iesus moreretur, nulla mora interposita est, quin occidendus Pilato traderetur. quae igitur per Pilatum cum domino gesta sunt, ita Mattheus nathei euangelium conscribentis pro Zacharia Hieremias occurreret, ut fieri solet, quod tamen sine ulla dubitatione emen
Abbreviated transcription (Latin):
desideramus testimomũ : Ipsi enĩ audiuimꝰ
deoreeius: Et surgens om̃is multitudo eoꝵ
duxer̃ illum adpilatum: hec omã narrauit
lucas. Vbi intellegit᷑ quod etiã matheus &
marcus narrauer quod in terrogatꝰ sit dñs.
utrũ ipse essa filius dĩ. & quod dixerit dico
uobis: Amodo uidebitis filium hominis
sedentẽ ad extris uirtutis dĩ & uenientem
innubib caeli. lã lucłscente die gestum
quando lucas dicit & ut factus est dies :
atq ita narrat similia : et siquid etiam
ipse cõmemorat quod illi tacuerunt. Noc¬
te autẽ intelligimꝰ ꝑ falsos testes actũ ẽe
cum dño. quod breuit̃ cõmemora ueruNT
matheus & marcus. lucas tacuit qͥ en ar¬
rauit quae circa mane sunt gesta. Nam
& illi id est matheus & marcus. contexe¬
runt narrationẽ in his quȩ cum dño ac¬
ta sunt usq ad mane. sed postea redier̃
ad narrandam petri negationẽ. qua
t̃minata redierunt ad mane. ut inde
cȩtera conteoerent. quo usq perduce¬

Expanded text:
desideramus testimonium? ipsi enim audiuimus de ore eius. et surgens omnis multitudo eorum duxerunt illum ad Pilatum. haec omnia narrauit Lucas, ubi intellegitur, quod etiam Mattheus et Marcus narrauerunt, quod interrogatus sit dominus, utrum ipse esset filius dei. et quod dixerit: dico uobis, amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli, iam lucescente die gestum, quando Lucas dicit: et ut factus est dies; adque ita narrat similia, etsi quid etiam ipse commemorat quod illi tacuerunt. nocte autem intellegimus per falsos testes actum esse cum domino quod breuiter commemorauerunt Mattheus et Marcus, Lucas tacuit, qui enarrauit quae circa mane sunt gesta. nam et illi, id est Mattheus et Marcus, contexuerunt narrationem in his quae cum domino acta sunt usque ad mane, sed postea redierunt ad narrandam Petri negationem, qua terminata redierunt ad mane, ut inde cetera contexerent, quousque perduce
Abbreviated transcription (Latin):
mane inquit consiliũ facientes sum misac̃¬
dotes cum semorib: & scribis & uniuerso con¬
cilio uincientes iħm duxerunt & tradide¬
runt pilato. Lucas autẽ postea quã com¬
pleuit narrando petrinegationẽ recapi¬
tulauit quae cũ dño gesta sunt. ĩam ut ap¬
paret circa mane. atq: ita conteauit nar¬
rationẽ. Et uiri qͥ tenebant illũ illude¬
bant: & cedentes uel auer eũ & ꝑcutiebant fa

Expanded text:
tes summi sacerdotes cum senioribus et scribis et uniuerso concilio uincientes. legum duxerunt et tradiderunt Pilato. Lucas autem, posteaquam conpleuit narrando Petri negationem, recapitulauit quae cum domino gesta sunt iam, ut apparet, circa mane adque ita contexuit narrationem: et uiri, qui tenebant illum, inludebant ei caedentes, et ue
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩper̃ salutare cum. Aue rex iudeoꝵ.
Et ꝑcutiebant caput eiꝰ harundine. & con¬
spuebant eũ & ponentes genu ad orabaNT
eum. Intelligitur itaq: qđ matheus ait
Clamidẽ coccineã circũ deder̃ei. hoc marcũ
dixisse. indutũ purpurã. Prorege enim
purpura clamidis illa coccinea. ab inluden¬
tib: adhibita erat. Et estrubra qued am
purpura coccosimillima. ł otest etiã fieri
ut purpurã etiã marcus cõmemorauerit.
quã clamidis habebat quã uisess& coccinea.
Lucas hoc p̃termisit. Iohannes aut̃ antequã
dicer& quad eũ platꝰ crucifigendũ tradide¬
rit : cõmemorauit hocdicens. Tuncergo
ad p̃hendit pilatꝰ iħm & flagellauit Et
milites plectentes coronã despinis. in posue

Expanded text:
tare eum: haue, rex Iudaeorum. et percutiebant caput eius harundine et conspuebant eum, et ponentes genua adorabant eum. intellegitur itaque quod Mattheus ait: clamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcum dixisse: in purpuram purpuram. pre regia enim purpura clamys illa coccinea ab inludentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. potest etiam fieri, ut purpuram etiam Marcus commemorauerit, quam clamys habebat, quamuis esset coccinea. Lucas hoc praetermisit. Iohannes autem antequam diceret, quod eum Pilatus crucifigendum tradiderit, commemorauit hoc dicens: Hunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellauit, \'et milites plectentes coronam de spinis inp
Abbreviated transcription (Latin):
&recordatus est petrus uerbid̃: Matheiis
aut̃ & marcus quia deistanarratione tacuer̃ :
non uerbi dñi. sed uerbi iħu eum recordatũ
esse dixer̃. Ut etiã e hoc intellegamꝰ illam
respectionẽ a iħu non humanis ꝯculis. sed
diuinutus factã. Sequitur gͦ matheus & di¬
cit. Mane autẽ facto. consiliũ inierunt om̃s

Expanded text:
recordatus est Petrus uerbi domini, Mattheus autem et Marcus, qui de ista respectione tacuerunt, non uerbi domini, sed uerbi Iesu eum recordatum esse dixerunt. ut etiam ex hoc intellegamus illam respectionem a Iesu non humanis oculis, sed diuinitus factam. Sequitur ergo Mattheus et dicit: Imane autem facto consilium inierunt
Abbreviated transcription (Latin):
figite Ego enim non in uenio in eo causã.
Responder̃ ei uidaei. Nos legẽ habemus.
& scđm legem deb& mori: quia filiũ dĩ sefe¬
cit. Hoc potest congruere ei. quod lucas
cõmemorat in accusatione iudaorũ dictũ.
hunc inuenimus subuertentẽ gentẽ nram
ut ad ungat᷑. quia filiũ dĩ sefecit Sequit᷑
itaq iohannes & dicit: Cũ ergd audiss&
pilatꝰ hunc sermonẽ : magistimuit. Et in¬
gressus est p̃toriũ iterũ & dixit adiħm.

Expanded text:
nuenio in eo causam. responderunt ei Iudaei: nos legem habemus et secundum legem debet mori, quia filium dei se fecit. hoc potest congruere ei quod Lucas commemorat in accusatione ludaeorum dictum: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram, ut adiungatur: quia filium dei se fecit. sequitur itaque Iohannes et dicit: cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem, magis timuit. et ingressus est
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat hoc eodẽ paene ordine
post aliquantã digres siont̃ ad hoc
factã. ut cõmemorar& de uidua quę
misit duo minuta in gazofilatium.
qđ cũ eo lucas solus cãmemorat. Nã
etiã secundũ marcũ. postea quã il¬
lud dñs egit cũ iudeis quomodo ac¬
ciperent xpm̃ filiũ dauid. ea narran¬
tur quȩ dicit decauendis pharisȩis
& ypocriseorũ. Quẽ locũ matheus
latis sime ꝑ secutꝰ ẽ. & plura ibi dicta
nar rauit. Atq ideo post cundẽ locũ
quẽ breuiter ꝑ strinxit marcus. &
copiose digessit matheus. nihil am¬
plius marcus in tulit sicut dixit
quã deilla uidua pauꝑrima & ubes¬
rima. Ac deinde sub iunxit ea quib
matheo iterũ coherer&. dicens de tẽ¬
pli futura euersione. Lucas quoq
post illud de xpõ quomodo ess& filius
dauid. pauca de cauenda ypocrisi
pharisȩorũ cõmemorat. In de sicut
marcus ꝑgit ad uiduã quȩ duomi¬
nuta in gazophilatiũ misit. deinde
sub iungit de tẽpli futura euersione.

Expanded text:
morat hoc eodem pene ordine, post aliquantam digressionem, ad hoc factam, ut commemoraret de vidua, quae misit duo minuta in gazophylacium , quod eum eo Lucas solus commemorat. Nam etiam secundum Marcum, posteaquam illud dominus egit cum Iudaeis, quomodo acciperent Christum filium Dauid, ea narrantur quae dicit de cauendis Pharisaeis et ypocrisi eorum. quem locum Mattheus latissime persecutus est et plura ibi dicta narrauit. adque ideo post eundem locum, quem breuiter perstrinxit Marcus et copiose digessit Mattheus, nihil amplius Marcus intulit, sicut dixi, quam de illa uidua pauperrima et uberrima ac deinde subiunxit ea quibus Mattheo iterum cohaereret dicens de templi futura euersione., Lucas quoque post illud de Christo, quomodo esset filius Dauid, pauca de cauenda ypocrisi. Pharisaeorum commemorat. inde sicut Marcus pergit ad uiduam, quae duo minuta in gazophylacium misit. deinde subiungit de templi futura euersione
Abbreviated transcription (Latin):
Galli aut̃ cantũ post tertiã negationẽ secũdũ
intellegimꝰ. sicut marcus expressit: Sequit᷑
Ergomat heus itadicens: et recordatꝰ est pe¬
trus uerbi iħu quod dixerat. priusꝗ gallus
cant& termenegabis: Etegressus foras. plo¬
rauit amare. Marcus a ut̃ itadicit : Recor
flere Lucas aut̃ sicait: Et conuersus dñs
respex̃ petrũ Et recordatus est petrus uer¬
bi dni sicut dixit. quia priusquam gallus
canta termenegabis Et egressus forape¬
trus. fleuit amare: lohannes de recorda¬
tione & fletu petri tac&. Sane ineo qđ ait
lucas quod conuersus dñs respexit petrũ.
quomodo accipiendum sit diligentius
considerandum est. Quamuis enim dican¬
tur etiam interiora atria. tamen in ea¬
teriore atrio fuit petrus. int̃ seruos qui
simul se ad ignẽ calefaciebant. Non  cret
dibile quod ibi audiebatur dñs auideis.
ut corporalis fieret illa respectio. Nãq
cum dixisset matheus tunc expuerunt

Expanded text:
galli autem cantum post tertiam negationem secundum galli autem cantum post tertiam negationem secundum intellegimus, sicut Marcus expressit. Sequitur ergo Mattheus ita dicens: et recordatus est Petrus uerbi Iesu quod dixerat: priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras plorauit amare. Marcus autem ita dicit: recordflere. Lucas autem sic ait: et conuersus dominus respexit Petrum. et recordatus est Petrus uerbi domini, sicut dixit: quia priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras Petrus fleuit amare. Iohannes de recordatione et fletu Petri tacet. sane in eo quod ait Lucas, quod conuersus dominus respexerit Petrum, quomodo accipiendum sit, diligentius considerandum est. quamuis enim dicantur etiam interiora atria, tamen in exteriore atrio fuit Petrus inter seruos, qui simul se ad ignem calefaciebant. non est autem credibile, quod ibi audiebatur dominus a Iudaeis, ut corporalis fieret illa respectio. namque cum dixisset Mattheus: tunc expuerunt