comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de ore eius fuisset ꝓlatus. ante pedes beati
no miseratus affectu. cum gemitu et sus¬
pirus oculos ad cȩlũ simul tetendit et pal¬
mas. xp̃m qui est suꝑ omĩa ds̃. tota fide
fusis lacrimis inuocat. Et oratione com¬
pleta. linguã pueri contractauit. et signũ
ei crucis imp̃ssit. Ilico lingua pueri muti¬
resoluit᷑: et uariis sermonũ responsis usq

Expanded text:
de ore ejus fuisset prolatus, ante pedes beati no miseratus affectu, cum gemitu et suspiriis oculos ad coelum simul tetendit et palmas, Christum qui est super omnia Deus, tota fide fusis lacrymis invocans, et, oratione praemissa, linguam pueri contrectavit, et signum ei crucis impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum responsis usque
Abbreviated transcription (Latin):
lumine uirtutum accendere properat.
Integre etenim uir beatus tradidit seipsũ
in abstinentia plurima in ieiunis indesi¬
nentibus. inuigilus pene ꝑhemnibus. ita
ut si quando parum aliquid somni eiuꝰ
naturalis necessitas exigeret. hinc non supͣ
stratus molliciem. qua numquã uti con
dependeret suꝑficiem. Qui uenerabilis¬
uir et dõ deuotus. cum esset in omnibus
puritate uitȩ et animȩ uirtutibus clarꝰ.
non magnipendebat sermonis ornatum:¬
quia scilicet in eo erat anima diuinis or¬
nata uirtutibus. simul et signorũ gr̃a qͦ
bi cłi. salutaria semina regni cęloꝵ ꝑplu
rima derrȩ spacia latius serens. Mox qͥ¬
dem in tantum adlucrandũ populum
iudeorũ uetustis infectum uenenis ani¬

Expanded text:
Dominus accendere properat. Integre etenim vir beatus tradidit semetipsum in abstinentia plurima, jejuniis indesinentibus, in vigiliis pene jugibus; ita ut si quando parum aliquid somni necessitas naturalis exigeret, hunc non supra strati mollitiem, dependeret superficiem. Vir venerabilis et Deo dignus, cum esset in omnibus puritate vitae et animae virtutibus clarus, non magnipendebat sermonis ornatum, scilicet quia in eo erat anima divinis ornata virtutibus, simul et signorum gratia, Dei, et salutaria semina regni coelorum per omnem terram latius serens. 14. Mox quidem intantum ad emendandum populum Judaeorum vetustis infectum venenis p
Abbreviated transcription (Latin):
noto mundo uirgineus flos
mariȩ in marcescibiles coro¬
nas innectat. & sceptrigerã
pudoris aulã ĩ maculato con¬
seruet affectu: eousq integritas ꝑseuerauit
ad palmã. ut in puellis tropheũ sc̃itatis
arriperet: & ꝑ uestigia matris uirginis ad

Expanded text:
oto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad
Abbreviated transcription (Latin):
D ñe iħu qui es lumen uerũ. qui aꝑui¬
sti ocłos cȩci ad te clamantis. aꝑi oculos
& istius: ut intelligat popłs iste presens.
quia tu es ds̃ solus faciens mirabilia in
celo & in terra. Mox ille cȩcus lumine
recepto: gaudens ꝑrexit uã suã. In qͦ
loco tẽpore sequenti a religiosis uiris
edificata ẽ eccłia in testimoniũ miracu¬
li iftiꝰ: in qua orantib & credentib usq
hodie beneficia prestant᷑ diuina.
Qđ̾ rex.
ludouiꝰ adbaptismũ uenit.ibiq in remiᷤᷤci¬
uitate uirũ di uedastũ scõ cõmendaũ pontifici

Expanded text:
«Domine Iesu qui es lumen uerum, qui aperui«Domine Iesu qui es lumen uerum, qui aperuisti oculos caeci ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intellegat populus iste praesens, quia Tu es solus Deus faciens mirabilia in caelo et in terra». Mox ille caecus lumine recepto gaudens perrexit uiam suam. In quo loco tempore sequenti a religiosis uiris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius in qua orantibus et credentibus usque hodie beneficia praestantur diuina. Quod rex Hlothuius ad baptismum uenit ibique in Remis ciuitate uirum Dei Vedastum sancto commendaui
Abbreviated transcription (Latin):
minis pontẽ rege transeunte cũ multi¬
tudine popłi. obuiauit illis cȩcus quidã
huiꝰ diutissimȩ solaris expers luminis:
forte nec sui cȩcatus culpa. sed ut manifel.¬
tarent᷑ oꝑa dei in illo: & ꝑ illiꝰ illumina¬
tionẽ presentẽ. płimoꝵ illum inarent᷑ cor¬
daspiritalit̾. Qui cũ intellexisset a p̃tere¬
untib sc̃m uedastũ xp̃i seruũ in eodẽ iter
agere comitatu: clamauit. Sc̃e & electe
deo Sedaste miser̾e mei: & suꝑnã pio pecto¬
re diligentiꝰ deposce potentiã: ut meȩ
subueniat miseriȩ. Non aurũ posco
nec argentũ: sed ut michi lum̃ ꝑ scĩtatis
tuȩ preces restituat oculoꝵs. Sensit itaq
uir dei uirtutẽ sibi ad eẽ suꝑnã: non ob
illiꝰ ceci tantũ modo. s plus ꝓpter p̃sentis.
popłi salutẽ totũ se in sacras effudit p̃¬
ces: in diuina fidens pietate. dexterã cũ
signo crucis posuit suꝑ ocłos cȩci dicens.

Expanded text:
minis pontem rege transeunte cum multiminis pontem rege transeunte cum multitudine populi obuiauit illis caecus quidam huius diutissime solaris expers luminis, forte nec sui caecatus culpa, sed ut manifestarentur opera Dei in illo et per illius inluminationem praesentem plurimorum inluminarentur corda spiritaliter. Qui cum intellexisset a praetereuntibus sanctum Vedastum Christi seruum in eodem iter agere comitatu, clamauit: «Sancte et electe Deo Vedaste, miserere mei et supernam pio pectore diligentius deposce potentiam ut meae subueniat miseriae. Non aurum posco nec argentum sed ut mihi lumen per sanctitatis tuae preces restituat oculorum». Sensit itaque uir Dei uirtutem sibi adesse supernam. Non ob illius caeci tantummodo sed plus propter praesentis populi salutem totum se in sacras effudit preces in diuina fidens pietate, dexteram cum signo crucis posuit super oculos caeci dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
corda popłi p̃sentis. cuidã cȩco ad se claman¬
c lumen reddidisse oculoꝵs: ut ꝑ corpora¬
le umiꝰ illiꝰ ceci lumen. spiritalit̾ multoꝵs il¬
luminarent᷑ pectora: ita & sc̃s edastus
deo xp̃o donante. ꝑ cuiꝰda illuminationẽ
cȩci. fidẽ quã uerbo p̃dicauit in corde re¬
gs miraculo confirmauit: ut rex ipse in¬
telligeret tã sibi ẽẽ necessariũ cordis lumen:
quã cȩco oculors illustrationẽ. Et quod
diuina oꝑata ẽ grã ꝑ preces famuli sui
in ocłis cȩca nocte castigatis: hoc ꝑsermo¬
nes eiusde famuli eadẽ oꝑante poten¬
tia ꝑ spiritalis intelligentiã lucis. in suo
pectore ꝑficeret᷑. Nam regia excellentia
condigno comitatu cũ multitudine mai
xima popłi iter agentib illis. uenert̃ in
quendã pagũ qui incolarũ terrȩ illiꝰ con¬
suetudine uungise pagus dicit᷑ ꝓpe re¬
guliacã uillã: quȩ sita ẽ suꝑ florigeras
a xonȩ fluminis ripas. Et ecce eiusdẽ flu-¬

Expanded text:
corda populi praesentis cuidam caeco ad se clamanti lumen reddidisse oculorum, ut per corporale unius illius caeci lumen spiritaliter multorum inluminarentur pectora. Ita et sanctus Vedastus, Deo Christo donante, per cuiusdam inluminationem caeci fidem quam verbo praedicavit in corde regis miraculo confirmavit, ut rex ipse intequam caeco oculorum illustrationem: et quod divina operata est gratia per preces famuli sui in oculis caeca nocte castigatis; hoc per sermones ejusdem famuli, eadem operante potentia, per spiritualis intelligentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam dum regia excellentia condigno comitatu cum multitudine maxima iret populi, iter agentibus illis, venerunt in quemdam pagum, qui incolarum terrae illius consuetudine Vungise pagus dicitguliacam uillam, quae sita est super florigeras Axnae fluminis ripas. Et ecce eiusdem flu
Abbreviated transcription (Latin):
paruit iuxta eũ: dans ei pacẽ & dicens. Tu
semꝑ mecũ eris. Hȩc autẽ gerebant᷑ intra do¬
mũ primi scrinii nomine nicostrati: apud
quẽ custodiebant᷑ marcellianus & marcus.
Qui nicostratus habebat uxorẽ nomine ⁊oe.
Hec autẽ ante sex annos egritudinis nimieta¬
te facta ẽ muta: prudentiã tam̃ audiendi &
intelligendi non solũ non amiserat: uerũ eti¬
am melius quã prius habuerat auriũ offici¬
um optinebat. Hȩc itaq cũ intellexisset om¬
nia quȩ beatus sebastianus dixerat. & tantũ
lumen circa eũ uidisset: cũq omnes treme¬
facti miraculi stupore tenerent᷑: annuebat
manu omnib. ut quasi exꝓbrandi eẽnt. qui
tam euidenti assertioni non crederent. Et
genib eius aduoluta: rogare eũ manuũ in¬
diciis cȩpit Sed beatus sebastianus cũ uide¬
ret cordis secreta linguȩ expressione declara¬
ri non posse: causas huiꝰ silentii ꝑcunctatus
didicit. sermonis illi copiam nimiȩ ui infir¬

Expanded text:
paruit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine Zoen: haec ante sex annos aegritudinis nimietate facta est muta, prudentiam tamen audiendi et intelligendi non solum non amiserat, verum etiam melius quam prius habuerat aurium officium obtinebat. Haec itaque cum intellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimia vi infir
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓuocatus: ut uos quos iam lucratus fu¬
erat inimicus. de eius captiuitate tollen¬
tes. ur̃o uos creatori reddamus. Diabo¬
lus enĩ nec dñs ur nec creator. nec pater
ẽẽ dinoscit᷑: ds̃ autẽ & pater & dñs & con-¬
ditor cõꝓbatur. Et si hunc derelinquen¬
tes ad illũ abistis. qui in tantũ u̾r extitit
inimicus. ut uos ad penas ꝑpetuȩ mortis
adduceret. & ad istũ letalem faceret exi¬
tum deuenire: quantomagis ad eum

Expanded text:
ne provocatus, ut vos, quos jam lucratus fune provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tutes dñi conferant᷑. Inter inicia igit᷑ con¬
uersionis tuȩ hoc primũ munus si confe¬
ras xp̃o presto erit remunerationis eius pre¬
mium suꝑ te corona martyrii. habensse¬
cũ uirtutũ omniũ ĩ marcescibiles flores¬
ȩternȩ uitȩ gaudiis ꝓfuturos. Audiens
hȩc incostratus primiscrinius abiit ad
claudiũ cõmentariensẽ. & iussit uniu̾sas
ꝑsonas ad ducere ad domũ eius dicens:
qm̃ proxima sessione om̃s discutiendi sunt.
uolo ut cũ illis xp̃ianis qui apud me sunt
xib iuncti: hoc modo uir dei sebastianus¬
eos alloquit᷑. Crimina diabolica si diuinis
uirtutib cedant: reatus u̾r a morte exclu¬
ditur. & ad gaudia uotiua reuocat᷑. E gerat
enĩ ꝑ suos satellites hostis iniustus. ut ani¬
mos militũ xp̃i ad uirtutũ culm̃ erectos
euerteret: & in ipso ꝑfectionis fastigio positos.
ad cȩnũ conaret᷑ mergere inferors. Hac de
causa incaluit animus hostiũ dimicatio¬

Expanded text:
tutes Domini conferantur. Inter initia igitur contutes Domini conferantur. Inter initia igitur conversionis tuae hoc munus primum si tu conferas Christo, praesto erit remunerationis ejus praemium super te, corona martyrii, habens secum virtutum omnium flores immarcescibiles, aeternae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, xibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui ad decipiendos scõs uenerant u¬
nanimiter crederent xp̃o: nicostratus cũ
coniuge sua urgebat dicens. Non capiã
cibũ neq potum: nisi misteriũ michi
xp̃ianȩ religionis fuerit traditũ. Cui
sc̃s sebastianus dixit. Muta dignitatẽ tuã:
p̃fecti. Audi itaq consiliũ meũ: & om̃s quos
carcer includit. quos uincula tenent. quos
ergastula conficiunt in unũ redige. Quod
cũ feceris. antistitẽ sacroscẽ legis adhibeam:
ut cũ omnib qui credere uoluerint miste¬
rii suscipias sacramentũ. Si enĩ diabolus
xp̃o sc̃os eius auferre conatus ẽ & conat᷑:
quantomagis nos pietatis argumento hos
quos diabolus iniuste lucratus ẽ curare de¬
bemus. & suo restituere creatori: Et nico¬
stratus ad hȩc respondit dicens. Quomodo
iniquis & criminosis possunt scã cõmittie
Sc̃s sebastianus ait. S aluator ñr ꝓ peccatori¬
mina omĩa homini auferant᷑: & om̃s uir¬

Expanded text:
omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, uomnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostratus cum conjuge sua urgebat se dicens: Non cibum capiam, neque potum, nisi mysterium mihi christianae religionis fuerit traditum. Cui S. Sebastianus dixit: Muta dignitatem tuam, praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrosanctae legis adhibebo, ut cum omnibus qui credere voluerint mysterii suscipias sacramentum. Si enim diabolus Christo sanctos suos auferre conatus est, et conatur; quanto magis nos pietatis argumento hos, quos diabolus injuste lucratus est curare debemus, et suo restituere Creatori? Et Nicostratus ad haec respondit, dicens: Quomodo iniquis et criminosis possunt sancta committi? S. Sebastianus dixit: Salvator noster pro peccatorimina homini auferantur, et omnes vir
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uideamus quib casib subiacet. qui¬
busq periculis seruit ancilla: ut cũ eam
ꝓbauerimus nec se ipsã posse regere: serui-¬
tia nr̃a ab eius dominatione tollentes. alte-¬
ram cui merito seruiendũ sit requiramus.
Quantos enĩ amatores eius runa subito
grauis oppressit. fragor cęli ꝑcussit. fulm̃
incendit. naufragia ꝑdiderunt: texit cha-¬
os. caribdis ebibit. gladius iugulauit:
Et istam miseri cũ dolorib amittentes
uitam: illã penitus inuenire non posst̃.
Ad illã & enĩ uitã non ducit tor¬
tura. sed causa. U no deniq eodẽq pena¬
rũ genere. & innocentib salus ȩterna con¬
fertur: & penȩ delinquentib irrogantur.
Igit᷑ cũ hȩc & his similia marcus ꝓsequere¬
tur. cȩperunt om̃s qui aderant deo grãs
agere: atq uniuersi flentes penitudinem
gerebant. quod caritati dei p̃tulerant
amorẽ carnis: & quia ab agone martyrii
ausi fuissent animos reuocare sc̃oꝵ. Cũq

Expanded text:
Nunc videamus quibus casibus subjacet, quiNunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus irrogatur.Igitur cum haec et his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ nr̃e tropheo se posse torqueri. Et ideo
tormenta infert: ne spes eius pereat. Mortẽ
minat᷑ ut terreat. uitã ꝓmittit ut eripiat:
securitatẽ pollicet᷑ ut tollat. Hȩc tota belli
calliditas. hoc fraudis consiliũ a suppliciis
Nos econtra contendamus hosti non cedere:
corpus contẽpnere. animȩ subuenire. Cur
enĩ fortissimi duces militib miserrimis terga
uertant. & in bello deficiant: in quo possui
ẽẽ uictores: Vel qua ratione mortẽ timeais:
qui scuint hanc hominis naturã esse non
penã: Cur in quã mori timeant. qui cre¬
dunt istam uitã falsam esse. & uerã uitam
inuenire non posse: nisi qui ab animo
suo falsam istã abiecerint & caducã: quȩ
non aliud amatorib suis nisi peccata im¬
perat: Suadet facinora: ingerit crimi¬
nosa. Nichilq aliud a suis amatorib exi¬
git. nisi ut penitus de ꝑhenni uita non
cogitent: & regnũ dei futurũ eẽ desperent:

Expanded text:
tiae vestrae tropaeo se posse torqueri: et ideo tiae vestrae tropaeo se posse torqueri: et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereat: mortem minatur, ut terreat; vitam promittit ut eripiat; securitatem pollicetur, ut tollat. Haec tota belli calliditas, hoc fraudis consilium, a suppliciis Nos e contra contendamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28.
Abbreviated transcription (Latin):
stis. O incõparabilis facti preconiũ. o quam
imitabile iurtutis exemplũ. Nondũ uos ad
xp̃m sacri baptismatis unda ꝑduxit. non¬
dũ ꝑ tirocinii inicia. militaria saltẽ sig-¬
na sũpsistis: & iam ꝓ uero rege arma arri-
sos intrepidos optatis pro occidendis occidi.
Cũ hȩc audientes om̃s parit̾ fletib peniten¬
tiam preteritȩ ꝑsuasionis ostenderent: mar¬
chus ait. Discite parentes carissimi. & ũr o
coniuges discat iugalis affectus aduersus pug
rannici exercitus hosti non cedere: di¬
micare acrius. gradũ tendere: & ad regem
fortiter ꝑuenire. Insurgant quantũ uolunt
& seuiant satellites demonũ: & quib uolt̃
penis corpora nr̃a dilanient. Corpus occi¬
dere possunt: sed animã uincere ñ possunt
pro fidei ueritate pugnantẽ. Gloriosiores fa¬
ciunt milites: uulnera pro imperatore sus¬
cepta. In hoc enĩ diabolus tyrannidis suȩ
furore nunc seuit: in quo p̃uidet ꝑseueran¬

Expanded text:
stis. O incomparabile facti praeconium! o quam stis. O incomparabile facti praeconium! o quam imitabile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa sumpsistis; et jam pro vero Rege arma arripisos intrepidos optatis pro occidendis occidi. 27. Cum haec audientes omnes pariter fletibus poenitentiam praeteritae persuasionis ostenderent, Marcus ait: Discite, parentes charissimi, et vester, o conjuges, discat jugalis affectus, adversus pugnrannici exercitus hosti non cedere, dimicare acrius, gradum tenere, et ad regem fortiter pervenire. Insurgant quantum volunt, et saeviant satellites daemonum, et quibus volunt poenis corpora dilanient nostra; corpus occidere possunt, sed animam vincere non possunt pro fidei pugnantem veritate. Gloriosiores faciunt milites vulnera pro Imperatore suscepta: in hoc enim diabolus tyrannidis suae furore nunc saevit, in quo praevidet perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
dei głam quã nunquã habueras accepisti:
quomodo nos quã semꝑ ab infantia habu¬
imus relinquentes. passionis nr̃e calicẽ da¬
mus: quẽ tibi nos ꝓpinare possumus non
ga ubertatis suȩ asfluentia omnib ad se
uenientib meliora exhibet quã rogat᷑. Si
enĩ cũ essetis increduli. donatũ est uobis
lumen ueritatis agnoscere: quantomagis
credentib omĩa uobis quȩcũq iam poscitis
donabunt᷑: Diuina enĩ clementia semꝑ
eius altioris fidei susceperit normã. Fides gͥ
urã a magisterio sũpsit exordiũ: & om̃ia quȩ
eruditio annosa uix confert. in spacio uniꝰ
horȩ cȩpistis. Nulla uos memoria parentum
impedit credere: nullus tenerȩ ȩtatis filiorũ
ur̃oꝵ reuocat nutritus affectus. Contẽpnitis
subito quod semꝑ amastis: & queritis quod
nunquã scistis. Per ignaras ingressi uias subi¬
to ꝑuenistis ad xp̃m. & animo iam intrastis¬
in cȩlũ: quia in terra nullũ solatiũ requisi¬

Expanded text:
dei gloriam, quam numquam habueras accepisti; dei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam fidem semper ab infantia habuimus, relinquentes, tibi passionis nostrae calicem damus, quem nos tibi propinare possumus, non ga ubertatis suae affluentia omnibus venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis increduli, donatum est vobis lumen veritatis agnoscere; quanto magis credentibus vobis omnia quaecumque jam poscitis donabuntur? Divina enim clementia sempeejus altioris fidei susceperit normam. Fides igitur vestra a magisterio sumpsit exordium, et omnia quae eruditio annosa vix confert, spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam scistis. Per ignaras ingressi vias subito pervenistis ad Christum, et animo jam intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisi
Abbreviated transcription (Latin):
ex his omnib quȩ audierint: qm̃ sicut aurora
suꝑueniens uniuersas tenebras noctis exclu¬
dit. s omniũ oculis lumen quod nox cȩca
negauerat reddit. ita lux sermonũ tuoꝵs
omnẽ caliginẽ omnẽq ignorantiȩ meȩ cȩci¬
reddlidit. Ame autẽ non solũ incredulita¬
tis tenebras exclusit: uerũ etiã sermonis
mei ostium quod ꝑ sex annos clausũ fue¬
lebrata eẽt: cȩpit pedib eius aduolui. &
indulgentiã petere: ꝓpter hoc quod im¬
periali & p̃fectorio iussu scõs dei habuisset
in uinculis. Et statĩ auferens de manib
eors ferreos nexus: genua eors amplexus ro¬
gare cȩpit. ut dignarent᷑ abscedere dicens.
O quã beatus essem si pro ur̃a mereri pos¬
sem salute constringi: forsitan sanguinis mei
effusione abluerer: ut mortẽ illã penarũ ȩter¬
narũ euaderẽ: & ad illã uitã ꝑtingerẽ: quã
nobis ds̃ ꝑ os dñi mei sebastiani manifestare
marcũ ut abscederent: dixerunt ei.Si tu fi¬

Expanded text:
ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae caecireddidit: a me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum elebrata, coepit pedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiani manifestare Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fi
Abbreviated transcription (Latin):
carpus dicens. Tranquilline. si ex toto corde
credis unigenitũ filiũ dei dñm nr̃m iħm
xp̃m tibi salutẽ posse conferre: & omnib pec¬
catis tuis indulgentiã condonare: ꝓprio ore
edicito. Tranquillinus respondit. Ego indul¬
gentiã solã peccatis meis dari. & desidero & cre¬
do. Cȩterũ & si post baptismatis huiꝰ sc̃ificati¬
onẽ in dolorib fuero: non potero de fide xp̃i
ulterius dubitare. Probaui enĩ & ex toto cor¬
de credens in mente mea consensi. quod filius

Expanded text:
pus presbyter, dicens: Tranquilline, si ex toto corde pus presbyter, dicens: Tranquilline, si ex toto corde credis unigenitum Filium Dei Dominum Jesum Christum tibi salutem posse conferre, et omnibus peccatis tuis indulgentiam condonare, proprio ore edicito. Tranquillinus respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubitare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Filius
Abbreviated transcription (Latin):
rib eoꝵs & filiis: simul autẽ & simphorosa
uxor claudii. & zoe uxor nicostrati. Post
has omĩs familia quȩ erat in domo nicostra¬
ti: animȩ triginta tres ꝓmiscui sexus & ȩta¬
tis. Dehinc om̃s qui iuncti fuerant ac de
carceris squalore adducti: animȩ sedecim.
po presbitero baptirati: & a scõ sebastiano
suscepti sunt. Feminarũ autẽ matres facte
sunt beatrix & lucina. Primũ itaq claudii
filios ydropicũ unũ & aliũ uulnerib plenũ.
mox ut in nomine sc̃ȩ trinitatis intinxit. ita
de fonte sani leuati sunt: ut nec signũ in eis
alicuiꝰ morbi p̾teriti remansisset. Post hos au¬
tẽ infantulos tranquillinus sc̃ors pater mar¬
celliani & marci. qui ita podagrico & ciragri¬
co fuerat dolore constrictus: ut sieut supra
dictũ ẽ uix in manib portaret᷑. Hunc dum
exuerent indumentis. & ille intolerabili di
ceret se dolore toequeri: interrogabat eũ poli

Expanded text:
ribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa ribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in domo Nicostrati, animae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore adducti, animae sedecim. 36. po presbytero baptizati, et a S. Sebastiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, mox ubi in nomine sanctae Trinitatis intinxit; ita de fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, interrogat eum Polycar
Abbreviated transcription (Latin):
erant scĩ: piecit eos ad pedes eoꝵ dicens.
Nulla penitus dubietatis signa in corde me¬
Oremanserunt: sed ex toto corde credens
quod xp̃c quẽ colitis ipse sit uerus ds̃. deculi
huc uobis duo incrementa mea. credens qͦd
possint ꝑ uos a mortis periculo liberari.
Dicunt ei simul om̃s uiri dei. Omnes quos¬
cũq hic hodie aliqua infirmitas tenet.
mox ut xp̃iani facti fuerint sanabuntur.
Cũq clamaret claudius credere se. & desi¬
derare fieri xp̃ianũ: iussit sẽs policarpus ut
darent uniuersi nomina sua. Primus itaq
omniũ dedit nomen suũ tranquillinus pa-¬
ter marcelliani. & marci. Post hunc sex
amici eoꝵs idest ariston. crescentianus. eun¬
tianus. urbanus. uitalis & iustus. Post hos
nicostratus primiscrinius. & castorius frater
eius: & claudius cõmentariensis. Post hos
filii claudii felicissimus & felix. Post hos
martia mater marcelliani & marci. cũ uxo¬

Expanded text:
erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus Deus, detuli huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie infirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum uxo
Abbreviated transcription (Latin):
amicus imperatoꝵ xp̃ianissimus sit. & in
eruditione diuina ꝑfectus: & qualiter
animos xp̃ianors sua exhortatione reuocas¬
set. & quod satis idonea ratione docuisset
istam uitã fugitiuã & imaginariã esse: & sic
dũ teneri putat᷑ auferri. Narrabat etiã quo¬
modo ueniens repente lux de cęlo ꝑlustras¬
set eum: & quomodo uxorẽ eius quȩ ꝑ sex
annos muta fuerat fecit loqui. Cum
hȩc narrasset nicostratus claudio: cor¬
ruit ad pedes nicostrati claudius dicens.
Ex amissa coniuge duos filios habeo: ex quib
unus ydropis morbo fatigat᷑: alius uulneri¬
bus diuersis opprimit᷑: roga ut iubeat eos
uisitari. Non enĩ dubito quod ille qui po¬
tuit facere ut post sex annos loqueret᷑ uxoe
tua: faciat si uoluerit ut ad filios meos sani¬
tas redeat. Et hȩc dicens ꝑripuit se ad do
mũ: & fecit inter manus adducĩ duos filios
suos. Et introducens eos intra domũ ubi

Expanded text:
amicus imperatorum, christianissimus sit, et in amicus imperatorum, christianissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ni costrato. Ut ehementer prefectura cõmota
ẽ: quod ꝑsonas reors tuȩ domus custodiȩ tra¬
di iussisti. Hac decausa suis te iussit aspecti
tus dare responsũ. Ingressus itaq ad prefec¬
eas ꝑsonas quas carceris claustra retinebant
suȩ uoluerit domus mancipari custodiȩ:
respondit. Amplitudinis ur̃ẽ iussu. xp̃ia-¬
nas intra domũ meã custodiendas suscepi
ꝑsonas. Quib ut terrorẽ passionis incuterẽ.
reors illos feci sociari ꝑsonis: ut ussioni ur̃e
& ꝑsuasioni nr̃ȩ si non consensu suo saltum
alieno experimento consentiant. & metuant.
ne similis eos pena concludat. Libentissime
igitur hec audiens prefectus: dimisit eũ a se¬
rentib eors remunerari: cũ per te illis fue¬
rint filii incolumes restituti. Reuertens ita¬
q ad domũ suã nicostratus primiscrinius
cũ claudio cõmentariense. cepit ei uniu̾sa
referre: & qualiter sc̃s sebastianus cum sit

Expanded text:
Nicostrato. Vehementer praefectura commota Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de causa suis te jussit praefecttus dare responsum. Ingressus itaque ad praefec eas personas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum rentibus eorum remunerari faciam, cum per te illis fuerint incolumes filii restituti. 33. Revertens itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
in alienis asflictionib prius gratulabat᷑: in
suis post modũ ꝑsecutionib lȩtabat᷑. Ipse gͦ
qui tunc in apło suo uirtutẽ istam exercuit:
ipse nunc de ipso inferors conclaui. & ex
ȩternȩ uitȩ ianuas patefecit. Quia ergo
om̃s demones qui sunt tenebrarũ filii con
gratulant᷑: accedat unus quisq ur̃m. & det
nomen suũ ut hodierna die usq ad uespe¬
rũ ꝑcurrente iciunio festiuũ baptismatis
sacramentũ oportunũ tempus inueniat.
Iustũ est enĩ ut lux a mortali mundo
abscedens. ad nr̃as mentes immortales acce-¬
dat: ut qui in isto scło uolutati in luto tene¬
brarũ sumus. aqua scĩficationis abluti &.
emundati ac sinceritate induti alacres per-¬
gamus ad xp̃m. Hȩc & his similia ꝓsequen
ce policarpo. uniuersi gauisi sunt: & unus¬
quisq nomen suũ festinabat priusquã in-
claudius cõmentariensis. ad primiscrinii
nicostrati domũ ubi ista agebant᷑: & dicit

Expanded text:
in alienis afflictionibus prius gratulabatur, in in alienis afflictionibus prius gratulabatur, in suis postmodum persecutionibus laetabatur. Ipse ergo qui tunc in apostolo suo virtutem istam exercuit, ipse et nunc de ipso inferorum conclavi, et ex aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, congratulantur; accedat unusquisque vestrum, et det nomen suum, ut hodierno die usque ad vesperam percurrente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mundati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum Claudius commentariensis ad primiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur; et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tis unda diluit. & sacrandos deo omnipo¬
tenti carissimos filios fecit: pro hoc quod
a ꝓposito suo scõ reuocare conati estis beatis¬
simos milites xp̃i. opus uobis erat penidenti¬
a: ut ꝑ ipsam ad indulgentiã ueniretis.
Nunc autẽ quia ad tantã głam accessistis.
ut etiã ad passionẽ a qua dolenter alios
reuocare uoluistis. ad ipsam desideretis gra¬
tulanter uelle currere & libenter amplecti:
sciatis uos ad indulgentiã ꝑuenisse. & ad pal¬
mã attingere. Uetus hoc artificiũ xp̃i est.
Nam ipsũ quẽ uas electionis suȩ eẽ dignatꝰ
ẽ. & uoluit magistrũ gentib dare: non solũ
fideliũ animos a pietatis ꝓposito reuocabat:
sed etiã nolentes a xp̃o discedere. lapidib ob¬
ruebat: hunc nobis ipse dñs iħc xp̃c apłm
donauit. Tribuitq nobis ex saulo paulũ.¬
& ex apostata fecit apłm: & dedit ȩccliȩ suȩ
ex ꝑsecutore doctorẽ. Amator passionis factus
est: qui ꝑsecutionis auctor extiterat. Et qui

Expanded text:
tis unda diluit, et consecrando Deo omnipotenti charissimos filios fecit, pro hoc quod a proposito sancto revocare conati estis beatissimos milites Christi, opus vobis erat poenitentia, ut per ipsam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle currere et libenter amplecti, sciatis vos et ad indulgentiam pervenisse, et ad palmam attingere. Vetus hoc est artificium Christi. Nam ipsum quem vas electionis suae dignatus est et voluit magistrum gentibus dare, qui non solum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat; hunc nobis ipse Dominus apostolum condonavit, tribuitque nobis ex Saulo Paulum, ex apostata fecit apostolum, et dedit Ecclesiae suae ex persecutore doctorem. Amator passionis factus est is, qui persecutionis auctor exstiterat: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
perunt cordis gemitũ reddere: &ͦ se peccas.¬
se & impie egisse penitentiȩ uocib excla-¬
mant. F undebant ergo amaras lacrimas:
& se uelle xp̃o credere unanimis uocib reso¬
nabant. Tunc beatus sebastianus iubet eos
om̃s a uinculis catenarũ absolui. Post hȩc
presoiterũ. ubi erat causa ꝑsecutionis occul
tus: & narrauit ei om̃ia quȩ gesta sunt.
Quib auditis policarpus grãs egit deo: &
una cũ eo uenit ad domũ nicostrati pͥmis¬
crinii. Et uidens turbas credentiũ: salu¬
tans cũ omni gaudio ait. Beati om̃s uos

Expanded text:
perunt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se velle Christo credere, unanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarum exsolvi. CAPUT X. Opresbyterum, ubi erat causa persecutiotus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis Polycarpus gratias egit Deo et una cum eo venit ad domum Nicostrati: et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio, ait: Beati vos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lo cũ satellitib suis in ipsã quã parauerat
foueã incidente. nos cũ ꝓpheta dicamus.
ꝑ oderunt ante faciẽ meã foueã: & ipsi inci¬
anus indutus clamide. succinctus balteo ex
suo ore ꝓferret: subito ꝑ unã fere horã splen¬
dore nimio de celo ueniente illuminatus ẽ.
& sub ipso splendore pallio candidissimo

Expanded text:
lo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat lo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi incianus, indutus chlamyde, succinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo
Abbreviated transcription (Latin):
paremus: nec timeamus hora una mori in
ex hoc egredi corpore. ut possimus penas eter¬
nas euadere: & ad possessiones sidereas plenas
delectationib ꝑuenire. Lacrimas nr̃as conu̾¬
plangamus. quos cũ xp̃o credimus eẽ regna¬
turos Congratulem᷑ uictorib hostiũ concul¬
cata eoꝵ ceruice: congaudeamꝰ martẏrii pre-¬
texta indutis. & cęli factos consules gloriemur.
En dies in quo uincere se tirannus existima¬
bat: qui dũ captabat captus ẽ. dũ tenebat
uinctus ẽ: dũ torquet tortus ẽ: dũ iugulat
occisus ẽ. dũ insultat irrisus ẽ. Nunc ergo
in amorẽ martẏrii etiã nr̃os iam suscitemus
affectus: ut illũ qui de nr̃a captiuitate uolu¬
it uictoriã capere pugnando. fortiter capia¬
mus: & quasi a graui sõno exꝑgefacti aperia¬
mus oculos animoꝵ: ut uidentes foueas quas
in nrãm ꝑnitiẽ inimicus aptauerat. nos qui¬
dem auxiliante deo euadamus: & ipso diabo¬

Expanded text:
paremus: nec timeamus una hora ferre doparemus: nec timeamus una hora ferre doa martyrii ex hoc egredi corpore, ut possimus poenas aeternas evadere, et ad possessiones sidereas plenas delectationibus pervenire. Lacrymas nostras converplangere, quos cum Christo credimus regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, conculcata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamus oculos animorum, ut videntes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabo
Abbreviated transcription (Latin):
do loris precio ꝑpetuȩ sanitatis gaudiũ eme¬
re: & ꝑ momentancã tribulationẽ. ad ꝑpe-¬
tuam felicitatẽ & sempiternã lȩticiã ꝑuenire.
Sed timendus sit dolor. timendus sit carnifex.
quȩ magis fugienda ẽ & cauenda: ista quȩ
hodie feruescit. & euanescit cras: ista quȩ ho¬
die exardescit. & cras refrigescit: ista quȩ sub
hora inducit᷑. & sub hora excludit᷑. an illa
iste dolor aut leuis ẽ & potest tolerabiliter
sustineri: aut grauis ẽ & citatũ glorioso cer-¬
tamini affert finẽ. Ille autẽ penarũ dolor
& cruciatus incendii. qui huiꝰ uitȩ amatoribꝰ
datur. cũ sit uehementior uniu̾so tormentoꝵs
genere. nunquã finiendus aggredit᷑: & acri¬
us subinde quã inchoauerit seuit: & nullus
seuiendi terminus. nullus omĩno finis occur¬
secũ. subinde renouat᷑ ut seuiat. augmen
ergo ab hoc interitu quos amamus hortem᷑
euadere: & nos ipsos ad euadendũ fortiter pre¬

Expanded text:
doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emedoloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam fe timendus sit dolor, timendus sit carnifex, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illaiste dolor aut levis est, et potest tolerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, qui hujus vitae amatoribus datur, cum sit vehementior universo tormentorum genere, numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurm genera subinde renovatur ut saeviat, augmentergo ab hoc interitu, quos amamus, hortemur evadere; et nos ipsos ad evadendum fortiter prae
Abbreviated transcription (Latin):
rũ fugitiua gaudia anteponere. & ut per¬
parũ rideat ȩternis fletib mancipare
Hoc in gladiatorib qui se ultro offerunt:
uniuersi dãpnamus. Qui considerant uniꝰ
anni delitias. & non considerant qui fructus
ex ipsis oriat᷑ delitiis: & illi cruciant᷑ ictib
gladioꝵs. & alterna cede interna uiscerũ scisso
uentris tegmine. in conspectu ꝓferunt ppłoꝵ:
ut pinguedo quã inconsulta sagina contu¬
lerat. offerat᷑ diabolo deuoranda. Isto consi¬
lio inimici. quo isti hȩc faciunt: ipso consilio
ad uitã eternã euntes dei martyres reuocant᷑.
Qui ut uitã paucors dierũ uiuant. docen¬
tur ꝑpetuos cruciatus incurrere: & mortẽ
ꝑpetuã quȩ specialit̾ metuenda ẽ ñ cime
re. Huic forte loco & illud opponitis. quare
xp̃ianus tormenta ñ metuit: & p̾sentis non
terret᷑ pena tortoris. Ideo non frangit᷑ metu.
ideo dolores non ꝑtimescit: quia scit se uniꝰ

Expanded text:
rum fugitiva gaudia anteponere; et ut perrum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna coede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius
Abbreviated transcription (Latin):
quors aspectus tremorẽ incutit pariter & do¬
lorẽ & mortẽ. Atq utinã mors possit in his
angustiis constitutis succurrere: sed quod ẽ
acerbius ad hoc uiuit᷑. ut cruciatib gu¬
bernet᷑. Ad hoc redintegra tͤ. ut exe sa ser¬
pentiũ morsib membra lanient᷑: ut iteratis
subinde & iterũ reparatis morsib attrectent᷑.¬
Hȩc ẽ om̃is causa certaminis: quȩ penas
martyrii docet tolerabilit̾ debere sufferri.
Nolite ergo amici. nolite o parentes. nolite
o coniuiges uenerandȩ scõꝵ. nolite a uita
ad mortẽ quos diligitis reuocare: a gaudio
ad luctũ reducere. a lumine ad tenebras tra¬
here. & ab ȩterna requie ad penas ꝑpetuas
accersire: hoc ẽ cũ diabolo quasi piscibus
hamũ tendere & inuitare ad modicã suaurta¬
tẽ: in qua intus lateat cruciatus uiscerũ. &
mors in interioꝵ tormentis extorta. Nunqͥd
non hoc ẽ ad cõpensationẽ ȩternarũ delitia¬

Expanded text:
quorum aspectus tremorem incutit pariter et doquorum aspectus tremorem incutit pariter et dolorem et mortem. Atque utinam mors posset in his angustiis constitutis occurrere! Sed quod est acerbius, ad hoc vivitur, ut cruciatibus gubernetur, ad hoc redintegrantur, ut exesa serpentium morsibus membra iteratis subinde et iterum repetitis morsibus attrectentHaec est omnis causa certaminis, quae poenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. Nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos diligitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum delicia
Abbreviated transcription (Latin):
inde renouationis sumit iniciũ. unde finis
accipit᷑. O uere illũ degenerẽ. & omniũ bono¬
rũ expertẽ. qui huiꝰ tam formosȩ uitȩ amore
non capit᷑: qui timet istam uitã tradere
periturã. & illã accipere quȩ penitus peri-¬
re non nouit. In qua delitiȩ & delectationes
& diuitiȩ & gaudia sic inchoant᷑. ut terminũ
nesciant: sic principiũ capiunt. ut penitus
finiri ñ possint. Nam qui huiꝰ tam p̃clarȩ
uitȩ amator eẽ noluerit. non solũ istã ꝑdet
& ad aliã non ꝑueniet. uerũ etiã ut iã dixi
a ꝑpetua morte capiet᷑ & tenebit᷑: in qua ẽ
iugis flãma. ꝑseuerans tribulatio. & pena
ꝑpetua. In qua atroces angeli cõmorantur.
quors brachia capita draconũ sunt: quoꝵs
oculi ex se igneas sagitas iaculant᷑. quorũ
dentes sicut elefantũ preminent. & stimu¬
lant ad tormentũ. ueluti caudȩ scorpionium:
quoꝵ uoces ueluti leonũ fremitus sonant.

Expanded text:
inde renovationis sumit initium unde finis inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae penitus perire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit, non solum istam perdit, et ad illam non pervenit, verum etiam ut jam dixi a perpetua morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant,
Abbreviated transcription (Latin):
iniustis. Seruimus quidem festino cursu
impis sceleratis: & turpib seruimus ñ spon¬
te sed ꝓpter eum qui nos subdidit. Libe¬
rabimur tam̃ a seruitute corruptionis: &
reuocabim᷑ ad libertatẽ głȩ filioꝵs dei. Om¬
nis itaq delectatio futurȩ uitȩ seruata non
ꝑditur. Ñeq enĩ repositi thesauri existimã¬
tur ab eo qui eos absconderit interisse: sed
magis tanto securius se eos habere confidit:
quanto eos occultius & tutius collo cauerit.
Sint ergo repositȩ omniũ delitiarũ affluen-¬
tiȩ. ut non contingant᷑ in ista uita quȩ prece-¬
rit: quia si hic in usu fuerint. in illa uita q̃
nũꝗͣ p̃terit amittent᷑. Esto. Quod si uita
ista centũ tendat᷑ annoꝵ spaciis. nunquid ex¬
clusa die ultimo non statĩ uidebit᷑ quasi non
fuisse: ac si memoria hospitis uno die apud
nos manentis uestigia reliquisse: Illa autẽ
uita manet iugiter: ꝑseuerat instanter. An¬
nis quoq labentib iuuenescit & pollet: &¬

Expanded text:
Injustis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute corruptionis, et revocabimur ad libertatem gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, quanto eos occultius et tutius collocaverit. 18. Sint ergo repositae omnium deliciarum affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur quasi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et