comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cut nobis beatussilur tradidit. et roãna
qui suam cãm inp̃sentiam roãne sedis
cp̃ĩpctierit audiri: Nullus ep̃s suꝑillũ
difinitiuam p̃sumat dare sententiam.
S oiõcum audiri decernimus. S⁊ hocꝰ¬
uel spãlipͥulegio declericis roãne aeccłe
sci potĩt coꝵ testi monio duoꝵ ueltũ
testium quilib⁊ iure ꝯuinci et dãpnari

Expanded text:
cut nobis beatus Silvester tradidit, et Romana qui suam causam in praesentia Romanae sedis episcopi petierit audiri, nullus super illum finitivam praesumat dare sententiam: sed omnino cum audiri decernimus. De cvel speciali privilegio de clericis romane ecclesisci poterit, eorum testimonio duorum vel trium testium, quilibet iure convinci et damnari
Abbreviated transcription (Latin):
ta ne aliquem poiluat aliena
ubidometutur. Nonpolluet si aliena
erit. si aũt poluct: ñ alienãgrit. Scum
pudicitia uͥtussit aĩ: comitemq habeat
fortitudinẽm. ponius quelibet mala
rouerare: quã i̾alo conser̃aire deceenat:
Nullus antem magnanimus. et pudicu
m potestate ht̃ quid desua carne fiat s
scpdie pudicinam si forte ioprressa
uł app̃ rensa carne sua exerecatur et exp

Expanded text:
ta, ne aliquem polluat aliena libido, metuitur? Non polluit, si aliena erit, si autem polluet, aliena non erit. Sed quum pudicitia virtus sit animi, comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare quam malo consentire decernit, nullus autem magnanimus et pudicus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, seperdere se pudicitiam, si forte in adprehensa et oppressa carne sua exerceatur et exp
Abbreviated transcription (Latin):
ine nemo impudice utitur corpore.
nͥ spũ prius concepta nequiua: ita nemo
pudicitiam ẜuat incorpore: nisi sp̃ui
prius insita castitate. Id uictoriano.
sius adcrͦit: qui suis ad ẽẽ consueuit. ⁊ aut:
nunc inearum castissimis m̃bris libidĩẽ
hostiui ꝑpetrare ꝑmũtit. aut siꝑmittit.
cum earum ãiuis nulla consensioĩs tur¬
pitudine macłatur : ⁊̃ carnem suam de.¬
fendunt acrimine. et quicquid in eañ
cõmisit. nec ꝑmisit libido patientis: so¬
lius erit culpe facientis oĩsq illa uiolẽtia
ñ ꝓcorruptionis turpitudine: s. ꝓpassi.¬
onis uulnere deputabitur. Tm̃isualet
inmente integritas castitatis: ut illa

Expanded text:
 nemo impudice utitur corpore, nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam servat in corpore, nisi spiritui prius insita castitate. CAP.suis aderit qui suis adesse consuevit, et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittet, aut si permittit, quum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine, et quicommisit nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientis omnisque illa uiolentia non pro corruptionis turpitudine sed pro passionis uulnere deputabitur. tantum enim ualet in mente integritas castitatis, ut illa
Abbreviated transcription (Latin):
egregie quidam exhetueraciter ex̾clamã
ait. Mirabile dictii duofuerunt: et ad¬
ult̾ium unus adm̾isit. Spiendide atq
uerissue. Intuens enim ĩduum corꝑm
commixtione: unius inquinatissimã
cupiditatem: unius castissimã uolunta
animorum diu̾sitate ageretur aitẽdenꝰ
continentiam reuneris: ñ consensisse pe¬
ũit. quin ea sit inai̾o constituta: qñ quidꝰ
uirt᷑us ẽ: Uñ ausolento stupratore: nec¬

Expanded text:
Egregie quidam ex hoc veraciterque declamans ait: Mirabile dictu; duo fuerunt, et adulterium unus admisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duorum corporum commixtione unius inquinatissimam cupiditatem, alterius castissimam voluntatsed quid animorum diversitate ageretur, attendens: conscientiam retinetis, non consensisse peverit, quin ea sit in animo constituta, quandoquidem virtus est? Unde a violento stupratore e
Abbreviated transcription (Latin):
unit manducatus quia surͣrexit
ocelsus. nec qñ manducamꝰ: partes
de illo faciamus. ⁊ quid infan sãcoamento
sic fit. ⁊ nor fideles quem arscouento
c̾atur: ⁊ manet integet tototiis. ꝑ par¬
tes manducatur insacram̃to.⁊ manet
recessit abillo. Uemebat incarnem. u

Expanded text:
ndo manducatur, quia surrexit occisus, nec quando manducatur, partes de illo facimus. Et quidem in sacramento sic fit. Norunt fideles quemadmodum catur, et manet integer totus: per partes manducatur in sacramento, et manet recessit ab illo. Veniebat in carnem u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmun dia. Exms namq cduab ser¬
tentiis aꝑte datur intelligi: quiã poni
iste ⁊ ille ñ duo: s uinus panis ⁊ una
caro ꝓcuidubo unum efficitur corpuꝰ
Ilũ uẽ. illud sane quod sumptũ ẽ de

Expanded text:
mundi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de
Abbreviated transcription (Latin):
scuerunt. Qua ꝑꝑcul pandus ẽ quidẽ.
nõ tm̃ qnͣtum ille inc̃estus: s qnͣtun¬
quam. nrãm ascribimus erũpnam. iasi
nr̃e uoluntati. Nemo nrm̃ tenetur ad
cui pã. nsi pͥhauolumtate  deflexiͣt. Nõ
hnt᷑ cͥminaque inferumtur relũctanti¬
b. Uoluntaria tñ ꝯmissa sequitur de.¬
uoluntarium s̾ militem eleg̃ xp̃s uo
tutis abstrictũ possidet.ͥ se eip̃us pecca
eum inmanuieius. Manus gͦ eiusinstru¬
mentimõdiumne uttionis diuinemini¬
strium p̃buerunt seuitagͥ minister re¬
positione. ẜp̃ter uolumtatẽ fecerit
homicidium diuine minister ẽ ultiõĩs.
Iulid qq̃ specta quiacum interfiguar
natio aboletur. scĩficãtio ꝯsecͥutur. ꝗa¬
dñsdixit. Inea die qua interfecero omẽ
pͥm᷑oͣ genitũ egyptiscificabom̾ ꝯmẽ¬

Expanded text:
scuerunt. Quapropter culpandus est quidem, non tamen quantum ille incestus, sed ququam nostram ascribamus aerumnam, nisi nostrae voluntati. Nemo tenetur ad culpam, nisi voluntate propria deflexerit. Non habent crimen quae inseruntur reluctantibus: voluntaria tantum commissa sequitur deVoluntarium sibi militem elegit Christututis astrictum possidet, nisi se prius pecceum in manus eius. manus ergo eius instrumenti modo diuinae ultioni ministerium praebuerunt. Leuites igitpositione, sed praeter uoluntatem fecerit homicidium, diuinae minister est ultionis. illud quoque specta quia, cum interficitur natio aboletur, sanctificatio congrenus dixit: in ea die, in qua interfecero omne primogenitum Aegypti, sanctificabo m
Abbreviated transcription (Latin):
innocentem furorem ꝑimensmortine:¬
quaquam obnoͣxiuis sit. cum subitode¬
mentes:coꝵ quefatiunt reatũ minime
uarideb. Obicitur aut illud quodinue¬
nitur inpenitentia theodori. In sereuer

Expanded text:
innocentem furore perimens morti nequaquam obnoxius est, cum subito dementes eorum que faciunt reatum minime ivari debet. Obiicitur autem illud quod invenitur in penitentiali Theodori: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
eps duob mensib ex̾coicãtioni subiace¬
at ꝓeo quod inscq̃a mala contexit. et
correctionem necesariam non aquisi¬
uit. Sinaũt suoꝵ quis piameodemine¬
sciente. quicquã desupradictis capituł

Expanded text:
opus duobus mensibus excommunicationi subjaceat, pro eo quia et scita mala contexit, et correctionem necessariam non adhibuit; sin autem suorum quispiam eodem nesciente quodcunque pro supradictis capitulis
Abbreviated transcription (Latin):
ligio xͥana uel certe detur exemplũ
inȩccła dĩ aquibuslibet pontificib¬
aut abip̃is apłis . ab ip̃o deniq saluatoe
ueniam nisi se corrigentib fuisse con
cessam. auditum aũt subisto celo ñ
ꝓmitur. Pat̾e nobis ueniam ut tñ
nos inerrore duremus. Id quoq pa¬
riter ostendant qui nob̾ canones n¬
ẽ. seu ab ip̃o dño saluatore qui iudica
factum ẽ unquã. uł fatiendum esse
mandatur. Mortuos suscitasse
xp̃m legimus. inerrore mortuos ab¬
soluisse non legimus. ⁊ qui ħ tm̃ faciẽdi
solus hũt potestatem. Batõ .p. apło.
principalit mandauit. Ꝙ cumq liga¬
Suꝑ terram inquit. Nam alligatioẽ
defunctum: nusquam dix̃ absol uẽdũ¬

Expanded text:
iana, vel certe detur exemplum in ecclesia Dei a quibuslibet Pontificibus, ab ipsis Apostolis, ab ipso denique Salvatore veniam, nisi se corrigentibus, fuisse ccessam. Auditum autem sub isto coelo ab dicitur: Date nobis veniam, ut tamen nos in errore duremus. Oriter ostendant qui nobis canones niest seu ab ipso Domino Salvatore, qui judicafactum est unquam, vel faciendum esse mandatur. Mortuos suscitasse legimus Christum, in errore mortuos absolvisse non legimus. Et qui certe hoc faciendi solus habuit potestatem, beato Petro principaliter mandaSuper terram, inquit, nam in hac ligatione defunctum nusquam dixit absolvendu
Abbreviated transcription (Latin):
tode ecrłus que ab stulerint: reddere de¬
beant. sabsit ut aeccłacum augmento
illud eusebu delegum seueritate. istudggͣ.
de ecclasticaman suetudine dictum in-¬
redẽptione captiuoꝵ non sunt alic

Expanded text:
to de ecclesiis abstulerunt, reddere debeant. Sed absit, ut ecclesia cum augmento illud Eusebii de legum severitate, illud Gregorii de ecclesiastica mansuetudine dictum inredemptione captivorum, non sunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
Raternitas tua exꝑsona fu oportẽt.¬
ris pensarepõt qualit ualeat corrigi.
ꝑpetrant. ⁊ sunt aliiqui hac inte Ex
inopͣia delinquurt. Iñ necesse ẽut ꝗdã¬
paulo districtius agitur. ex cãtte agẽ¬
dũẽ. ⁊ non ex furore. qui aipĩ hocp̾stãt

Expanded text:
raternitas tua ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. perpetrant: et sunt alii, qui hac in re ex inopia delinquunt. Unde necesse estpaulo districtius agitur, ex charitate agendum est, et non ex furore, quia ipsi hoc praestat
Abbreviated transcription (Latin):
asseritur coniux eẽ negatur. S apͥma
fide desposationis coniux dr̃ appellar
ñ quod imp̃a despõsanone fiat coniix
s quia exfide quã ex despõsatiõe sibi
inuicem debent: pꝰea efficutur con¬
iuges. sicut ꝑfidem dñr remitti peccã

Expanded text:
sa, conjunx esse negatur? Sed a prima fide desponsationis conjunx dicitur appellari, non quod in ipsa desponsatione fiat conjunx, sed quia ex fide, quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges, sicut per fidem dicuntur remitti peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam existentis: s futi. ut exip̃a desp̃c¬
satione sꝑabatur. Sic ⁊ diabolus dicit᷑
cecidisse ab eattudine. ñ solum quã tẽ
nabebat : s ⁊̃ ad quam habendam cre¬
terĩ electionem suam cassari meruit.
dr̃ mittere sacdotalet. uł ep̃alem ñe

Expanded text:
n jam existentis, sed futuri, ut ex ipsa desponsatione sperabatur. Sic et diabolus dicitur cecidisse a beatitudine, non solum quam tunc habebat, sed etiam ad quam habendam creterim electionem sua cassari meruerit, dicitur amittere sacerdotalem vel e
Abbreviated transcription (Latin):
Matrimonium ñfacit cortus: s uolũta
Itẽ illud amb̾r. Non deflorãtio uirgini¬
tatis: s pactio coniugał matrimoniũ
facit: ita intelligendum ẽ. Cortus sine
uoluntate contrahendi matrimoniũ
⁊ defloratio uirginitatis sine pactiõe
⁊ comugał pactio facit. ut mulier inde¬
floratione sue uirginitatis. ł incortu
dicatur nube uiro. uł nuptias cęle¬
hrare. Itẽ sirituis pp̃. discessionẽ spõse
asposo uocat conuigalem seꝑanonem.¬

Expanded text:
coitus, sed voluntas; item illud Ambrosii: Non defloratio virginitatis, sed pactio conjugalis matrimonium facit, ita intelligendum est: Coitus sine voluntate contrahendi matrimonium, et defloratio virginitatis sine pactione et conjugalis pactio facit, ut mulier in defloratione suae virginitatis vel in coitu dicatur nubere viro, vel nuptias celebrare. § 2. Item Siricius Papa discessionem sponsae a sponso vocat conjugalem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
tiones defuncroꝵ retinent. ⁊ ecctus
tradere demorantur.:ut infideles. sũt
abeccła abiciendi. qausq ad exinaĩ¬
tionem fidei puenire certũ ẽ hac pieta
de corꝑe recedentes uotoꝵ plenitudi¬
amicoquippiam raꝑe:. fuitũ ẽ. ecclesie¬
aut donatas: aut testam̃to relictas re:¬
tinere ꝑstiterint: aut id quod ipĩdo¬
nauerint eçcłus.ł monasteriis.cre
quousq reddant ab eccłiis exclũdant᷑. Siꝗs

Expanded text:
tiones defunctorum retinent et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles ab Ecclesia abjiciendi, quia usque ad exinanitionem fidei pervenire certum est hanc pietade corpore recedentes votorum plenitudiAmico quippiam rapere furtum est, Ecclesiaut donatas, aut testamento relictas retinere perstiterint, aut id quod ipsi donaverunt ecclesiis vel monasteriis credquousque reddant, ab ecclesia excludantur. V. S
Abbreviated transcription (Latin):
que illis debetur omnibus aliquid ineoꝵ
scriptis in ꝓbare. att respuere. siforte inue¬
nimus quod auter senstrĩt quamueritas
habet diumo aduitoriouel ab aliis intellec¬
tauiel a nobistalis ego suminseriptumris ali¬
orum quales uoloee intellectores meoꝵ.¬

Expanded text:
que illis debetur hominibus, aliquid in eorum scripturis improbare, atque respuere, si forte invenerimus quod aliter senserint quam veritas habet, divino adiutorio vel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intellectores meo
Abbreviated transcription (Latin):
continere uoluiss et tunoluisses: c̃itũ
tibi redde coͣretur. et illi ds̃ im puaret
dens quia duxit. Quisquis uendidit:
Nota ꝯimenue sine utoris ꝯsensureadi ñ

Expanded text:
continere voluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur, et illi Deus imputaret dens, quia duxit, quisquis vendit quontiae sine uxoris consensu reddi n
Abbreviated transcription (Latin):
que ad dñm ꝑtinent ꝯmitta mus. nͥ forte talẽ
ꝑte deus nũc in cathinẽsi eccta eligẽ
uouũt decuius ꝯscientia pꝰsi mus eese¬
curiut ate labores istos paululum re-¬
mouẽ possumus. Moxgͦ dilectio tua
ad sup̾radietam catinensem eccłam ꝑ
nec fiuiosnec c̾m̃ alquodcanonib inimiꝰ¬
eũeligicum auxiliodei ꝯpellat atꝙ
suadeat et statĩeum adurbẽ romã. cũde¬
cto ⁊ testificatĩone reliationis tue tnͣsmit

Expanded text:
ttamus, nisi forte talem per te Deus nunc in Catinensi ecclesia eligere voluerit, de cujus conscientia possimus esse securi, ut a te labores istos paululum removere possimus. Mox ergo dilectio tua ad supradictam Catinensem ecclesiamnec filios, nec crimen aliquod canonibus inimicum, eligi cum auxilio Dei compellat atque suadeat; et statim eum ad urbem Romam cum decreto et testificatione relationis tuae transmit
Abbreviated transcription (Latin):
cło cuius est ep̃s ordinãdus: nullus qd̃
cuenire non credĩmus dignus potĩt reꝑi¬
ri.Prmũ .n. illi rȩꝓbandi sunt. ut aliqui
de alit nis eccłiis mĩto p̃ferantur. hãt aũ
unusquiscsue frũctũ muitie in eccła
inqua suã ꝑ oĩa offitia tnͣegit etatẽ. In ali¬
nec aludebitã alt̃ sibi uendicare audeat¬
mercedẽ. sit facultas clicis renitendi: sise
tuduur̃ sit. ⁊̃ alum qui aptus sit ꝓuide
namgͣuae elł illius erit obꝓbrium. ut si

Expanded text:
 cui est episcopus ordinandus, nullus, quod evenire non credimus, potent inveniri. Prius enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito preferantur. Habeat unusquisque fructum militiae suae innec alii debitam, alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si setri sit etiam alium qui aptus sit providNam grave cleri illius erit opprobrium, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
cesim non debere tñsiro neꝙ siscip¬
sum ingesserit. nec siappłis fĩt iu¬
olenter ad tc̃tus. neꝙ sietiam hoc eiꝰ
ab epĩssuadetur. Manere aut eum
debe in eccła dei quã abinitio sorti¬
tus ẽ ⁊ non abea alibi demig̃re .ẜ.
uitate ad cuitatẽ tñseunt placuit
ne plebes ab ep̃o non usurpentur.

Expanded text:
lteram non debere transire, neque si seipsum ingesserit, neque si a populis fuerit violenter attractus, neque si etiam hoc ei ab episcopis suadeatur, manere autem eum debere in Ecclesia Dei quam ab initio sortitus est, vitate ad civitatem transeunt, placuit ae plebes ab episcopo non usurpentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento r ub. lectionariu santipho¬
narius. baptisterium s conputus cañ
peniᷤtentialis psalterium omelie ꝑcir¬
culumanidnĩcis dieb et singłis festi¬
uitatib apte ex quib oĩb. siunũm de
fuĩt᷑ lacerdotis nomen uix ineo consta¬
bit. Quiaualde ꝑieulose euanglice

Expanded text:
sacramentorum, lectionarius, antiphonarius, baptisterium, computus, Canon poenitentialis, Psalterium, Homeliae per circulum anni Dominicis diebus, et singulis festivitatibus aptae. Ex quibus fuerit, sacerdotis nomen vix in eo constabit, quia valde periculosae sunt evangelicae
Abbreviated transcription (Latin):
pent. ut ad eccłas sibideputatas instruc¬
ti accedant. neꝑ ignorantiam etiam in
ipĩsdium issacramentis offendant. cũ
uõ ad ictanias uel ad conciliũm uenerĩt
rõe epõsuo retdãt. qualiter susceptum
offitium celebrent uelbaptizent. Itẽ¬

Expanded text:
nt ut ad ecclesias sibi deputatas instructi succedant, ne per ignorantiam etiam in ipsis divinis sacramentis offendant, ut quando vel ad litanias, vel ad concilium venerint, rationem episcopo reddant, qualiter susceptum officium celebrent vel baptizent.
Abbreviated transcription (Latin):
tem exconcilio cartaginensi. iiii.Ds
lacuit ut ordinadis episuelcũ eo deco.¬
cis. pͥus abordinatorib suisdecreta conci¬
loꝵ inaurib eoꝵ incultẽcentur. nesea¬
liquid cẽstatuta concilii fecisse p̾eniteat.

Expanded text:
tem ex concilio Carthaginensi III, c. 3. Placuit, ut ordinandis episcopis vel clericis prius ab ordinatoribus suis decreta conciliorum auribus eorum inculcentur, ne se aliquid contra statuta concilii fecisse poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam dicentes se eẽ sim plier̃ter
cum sint astutiadiabolica repletiet ꝓ
oꝑe pietatisdicunt se deloco adlocum
fatiente. et dicunt se eẽ ministiosacro in¬
ẜtos. cum nonsint statutum ẽ ascĩs patͥb.
neminem cłicum alienum et ignotum
noĩatur formata. Ideo notum facimus
uzatus. fecimus cilbtatẽ receptã cornu
altaris canonice et ordinaui mus eum
adgradum presbiteri.:¬

Expanded text:
conscientiam , dicentes se esse simplices, cum sint astutia diabolica repleti, et pro opere pietatis dicunt se de loco ad locum  fugitivi, et dicunt se esse ministerio sacro insertos, cum non sint: statutum est a sanctis Patribus neminem, clericum alienum et ignotum nominatur formata. Ideo notum facimus tizatus, fecimus ei libertatem receptam a cornu altaris canonice, et ordinavimus eum ad gradum presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
Cuictiam hasdimissorias siue comen¬
datitias utteras fecimus. et eum ad ur̃ã
dilectam fr̃nitatem dingimus ut in
ur̃aparrochia suburõ sacro regimine
et defensionem consistere ualeat.Ego
nitate sc̃e aeccłs in qua petro datũ ẽ uis
ligandi. attp soluendi. ab soluoher¬
manum pb̃rm deciuitate. Uuarma¬
tiensi. Indictio ne .x. erlicentiã douob̃
intronizandi eum inquãcumq aeccłã
uultis urẽ parrochie.hanc gͦ epłam¬

Expanded text:
Cui etiam has dimissorias sive commendatitias litteras facimus, et eum ad vestram dilectam fraternitatem dirigimus, ut in vestra parochia sub vestro sacro regimine et defensione consistere valeat. Ego,nitate sanctae ecclesiae, in qua Petro datum est jus ligandi atque solvendi, absolvo Hermannum presbyterum de civitate Wormaciensi indictione X, et licentiam do vobis inthronizandi eum in quacunque ecclesia vultis vestrae parochiae. Hanc ergo ep
Abbreviated transcription (Latin):
te: post uri. annos. sicãsu: post .u. anno¬
rum tꝑa acta legitima penitentia ad cõ-¬
munionem placuit admittiquod sun
cipiat communione. Item exconci
dehisqui sponte uelca¬
lũ suhomicidium fatiunt.

Expanded text:
te, post septem annos, si casu, post quinque annorum tempora acta legitima poenitentia ad communionem placuit admitti. Quod sicipiat communionem. C. XLIV. De his, qui voluntate vel casu homicidium faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
noͣm̃ ded̾it ut interlectores. et exor¬
cistas. quinquennid ttneatur. exin
fiat. et sic adbñdictionem diaconatꝰ
simẽtur accedat. inquo ordine.u.an
nis si icuipate ges ẜit adherere debe¬
bit. Exinde suffragantib stipendiis.
cosieum exactioradbonos mores utta
ꝓduxerte sum mũponͣtificatum sꝑa¬
qui exlaicis fuĩnt sup̃dictã õbẜuati¬
one teneamtur. simeruerint eẽ inor¬

Expanded text:
nomen dederit, ut inter lectores et exorcistas quinquennio teneatur, exindim annis fiat, et sic ad benedictionem diaconatus, si meretur, accedat, in quo ordine quinque annis, si inculpate se gesserit, haerere debebit. Exinde suffragantibus stipendiis,co, si eum exactior ad bonos mores vita perduxerit, summum pontificatum speraqui ex laicis fuerint, supradicta observatione teneantur, si meruerint esse in or
Abbreviated transcription (Latin):
colligitur. quod ꝓicertis: ac̃tis recedẽ¬
dumꝰ ñ ẽ. nec inre dubiac̾ta danda ẽ
sententia. Cum aũt̃ fides dubie rein
testium apꝓbatione. uł legitima con
auctoritate calixti pp. de aliis causis
uł negotiis testimonium dic̃e ñ uale
coniugia iõ ẽẽ ꝓmibita. quia cum alt̃
corum coniugalem affectum se ad
aliis se copulauerit¬

Expanded text:
colligitur quod pro incertis a certis recedendum non est, nec in re dubia certa danda est sententia. Quum autem fides dubiae rei nisi testium approbatione vel legitima conauctoritate Calixti Papae de aliis causis vel negotiis testimonium dicere non valconjugia ideo esse prohibita, quia, quum alter eorum conjugalem affectum se ad aliis se copulaveri
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta rimari: et ordiñem rerum
plena inquisitione discutere. añtro¬
gañdi ⁊ respondendi obiciendiq p̃¬
bita patientia ab eo: ut ibi actio am¬
barum partium luminata sit pienit̃
Nec litigantib iudex sua uelit prui
sententia obinare: nisi qñ iam pacti

Expanded text:
cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi, respondendi, objiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium illuminata sit pleniter, nec litigantibus judex prius velit sua sententia obviare, nisi quando i
Abbreviated transcription (Latin):
alius construpauit. comortuo: adult̃
adult̾am s inuxorem accepit. filiam
exea susceptam: cuidam inconiugẽ
sedaturum uirauit. illa assensum
ñ p̃buit. deiñ pat̃. alii eam tradidit
aprimo reposcitur. Queritur an
alii u. adult̾io polluta: ꝓmbetur duci
abeodem inmatrimonio.

Expanded text:
alius constupravit; eo mortuo, adulter adulteram sibi in uxorem accepit; filiam ex ea susceptam cuidam in conjugem se daturum juravit; illa assensum non praebuit; deinde pater alii eam tradidit; a primo reposcitur. Quaeritur: aPars. Adulterio polluta prohibetur duci ab eodem in matrimoni
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatõne dĩ om̃s retrosc̃os cuisdem
fuisse miti cunis nunc xani sunt: quo¬
modo aut̃ abraam plac̾tut in conugio
sic nũc uirgines ꝑlacent incastitate.
Seruiuit ille leͤgi et tp̃ri suo scrusamu
et nos legi ⁊ ip̃ri nr̃oin quos fine̾s scłoꝵ
Patr iarthe ñ
concupiscentia explende libidinis. s ca¬
usa numerose ꝓlis. plures habebant

Expanded text:
dispensatione Dei omnes retro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc christiani sunt? Quomodo Abraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum Patriarchae non concupiscentia explendae libidinis, sed causa numerosae prolis plures habebant
Abbreviated transcription (Latin):
enim homosterilem dimittere uxorem.
et ducere e qua filios hab̾et.⁊ t̃ ñ licet.
sequatur. itaut iam scientib coningib.
ñ se filios habituros: separe se t̃: uł ip̃a
cã filiorum atq aliis copulare ñlicet.
quod sifecint: cumeis quib se copulauĩt:
inp̃e adaliai i cominimes filiinascat᷑
uisiui ͥ commixtiones ac semine. altiug
aũt iure ac potestatẽ. apantiquos pͥatres
fas erat. Utrum ⁊̃ nunc fassit tem̾ere ñ¬

Expanded text:
enim homo sterilem dimittere uxorem, et aliam ducere de qua filios habeat, et tamen non licet. sequatur, ita ut jam scientibus conjugibus non se filios hacausa filiorum atque aliis copulare non liceat. quod si fecerint, cum eis, quibus se copulauerint, ibere aliam, unde communes filii nascantur unius conmixtione ac semine, alterius autem iure ac potestate apud antiquos patres fas erat; utrum et nunc fas sit, non temere
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾ationem inmatrimonio st̃ ꝯiuncti
iͥnu̾enti si nescienter fecerunt: ⁊ multa
curricula annoꝵ sunt reuoluta. itant
filios hant: insexto qui inient sunt: au
fort᷑asse in quĩnto nuiusmõi ñ separent᷑.
nuptias uidentur: idest infra ãnni cororã.
modis oĩb separentur. De ceto uõ gnalia
pomnem ꝓuintiã taliter currentia. statuta
firmentur: ũ nullus audeat de inceps ta¬
inmatrimonio sͥsociauerumt: sicut iam¬
dudũ uob̃scͥpsimꝰ qui ineod̃ gͣdu maetist̃.¬

Expanded text:
rationem in matrimonio sunt inventi, si nescientes fecerint, et jam multa curricula annorum sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur, nuptias videntur, id est infra anni coronam, modis omnibus separentur. De cetero vero generalia per omnem provinciam statuta percurrentia taliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tain matrimonio sibi sociaverunt, sicut jamdudum vobis scripsimus, qui in eodem gradu i
Abbreviated transcription (Latin):
einc̃estis comunctonib nich ꝓrsus ue¬
gnare funestimẽ. hos Nẽẽ censemus.
Siquis relictam frĩs. quȩ pene prius
soror extitãt carnali coniunctioẽ pollim̃
siquis fr̃ germanam uxorem accepit.
siquis noueream duxit. siquis consob̾ne
sobrineq se sociaui̾t. siquis relicte ł filiȩ
auunculi miscegtur. aut patrin filiȩ:
uł pͥingͣne suc au qui ex ꝓͥa consangin¬
nitate aliquã aũ quã consanguineus
incestos ẽẽ ñ dubitamꝰ: ⁊ int̃ catetumino
usq ad legrtimã satisfactionẽ manere.
⁊ orare p̃cipimꝰ. ꝙ ita p̃senti tp̃r ꝓhib¬

Expanded text:
Incestis conjugiis nihil prorsus vegnare funestum est. Hos enim esse censemus: Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstitsi quis frater germanam uxorem acceperit; si quis novercam duxerit; si quis consobrinae suae se sociaverit; si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patrui filiae, aut privignae suae; aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
statum parrochiaꝵnc̃. Siergo tꝑalis
obiectio. diocesim semel ꝯstitutã diuel¬
iere non pot̃. patet quod nec uobpat᷑¬
mutantes. decimationes quondam
noblegitime assignatauindcabuia
usurpatione uob uendicetis.Quomõ
autem distinguende sunt. hee aucto¬
ritates. in causa monachoꝵ inueniet᷑.¬
haꝵ eccłaꝵ hat ius tumulandi istos. e
quia in ea sepuiti sut tres patriarche.
sunt inspelunea dupu̾ci:cũ trib u¬
becca⁊ iacoblia. pret̃ ipsum adã.
⁊ euam uxorem sua Tobias dic ad filiã
suum. cũ acceꝑit ds̃ aĩam meam: cor¬
sepulchrum: quia una carosut̃. et
quos ds̃ ꝯiunxit. hõ ñ separ. Itẽ aug.
obsequia a nob̾subirahi conquestiȩ
sint hec uob:⁊ grana nobreunquite.
nientes fructus decimationũ. ⁊pri¬
putia nobrelinquite. Item p̃cep̃¬

Expanded text:
c. Si ergo temporalis objectio dioecesim semel constitutam divellere non potest, patet, quod nec vobis patromutantes, decimationes nobis quondam legitime assignatas vindicabili usurpatione vobis vendicetis. Quomodo autem distinguendae sint haec auctoritates, in causa monachorum inveniethabeat jus tumulandi istos? siquia in ea sepulti sunt tres patriarchae, in spelunca duplici cum tribus uecca, Jacob et Lia, praeter ipsum Adam et Evam uxorem suam. Tobias dicit ad filium suum: Quum acceperit Deus animam meam corsepulcrum, quia una caro sunt, et quos Deus conjunxit homo non separet. C. obsequia a nobis subtrahi conquesti Sint haec vobis, et grana nobis relinquite. nientes fructus decimationum et primitiarum nobis relinquite. §
Abbreviated transcription (Latin):
bitus ꝯmederat in bethel:. ñ inferet᷑
cadauer tuuminsepulchro patrum
tuoꝵ. Item de non nulus legͥ. in lib
regum obuit ⁊ adpositus ͤ ad patres
suos. hoc ẽ insepulchro ꝑatrũ suoꝑ¬
rem.⁊ filiam collocauit ¶his omnib
exemplis colligitur: quod insepultã
parentumscorꝑafilioꝵ collocanda
sunt. quia ergoparentes istor apud
priores eccłas sepulti sut:⁊hn apud
easdem debent tumulari. ¶Ecotuias
manigeneris:tambreui tumulo. ñ
facile tamposs⁊ includi. tem abra¬
am ibi sepultus ẽ. s nũꝗdismael. et

Expanded text:
eptum Domini comederat in Bethel: Non inferetur cadaver tuum in sepulcrum patrum tuorum. § 2. Item. De nonnullis legitur in libro Regum: Obiit et appositus est ad patres suos, hoc est in sepulcro patrum suoet filiam collocavit. § 5. His omnibus exemplis colligitur, quod in sepulcris parentum corpora filiorum collocanda sunt. Quia ergo parentes istorum apud priores ecclesias sepulti sunt, et hi apud easdem debent tumulari. § 6. Econtmani generis tam brevi tumulo non tam facile potest includi. § 7. Item Abraham ibi sepultus est. Sed numquid Ismael, et
Abbreviated transcription (Latin):
necratiocina cuncta deduceret: mo¬
dis omnib obñoͬxius habctur. ausu
testam̃ti. cuius omne peculiumeccła¬
subreptione ꝑmittat. ac sieidẽm ꝗc
sine dilatione substantiam recipiat
humanitas tua. filiis eius dumtaxat.
quib patrimoniũ ꝓbatur ẽẽ ꝯmissũ.
subfideli descriptione ꝯttadi xdonee

Expanded text:
nec ratiocinia cuncta deduceret, modis omnibus obnoxius haberetur, ausu testamenti, cujus omne peculium eccsurreptione permittat. Ac si eidem quisine dilatione substantiam praecipiat humanitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur esse commissum, sub fideli descriptione contradi, done
Abbreviated transcription (Latin):
relinquer: ap̃quam fidei sacram̃ta
suscepit. S⁊ illud aug̃ nonẽ iuben¬
tis.s⁊ hortantis. nequis iratus filiũ
suum exheredars atq totum xp̃o
elinqueret. Ait enĩ inẜmone.ii.

Expanded text:
relinquere, apud quam fidei sacramenta suscepit. Sed illud Augustini non est jubentis, sed dehortantis, ne quis iratus filium suum exheredaret, atque totum Christo relinqueret. Ait enim in serm.
Abbreviated transcription (Latin):
nialium religiosa ꝯgregatio commnu¬
niter degent. sepeliatur. Si autem et
hoc ineptum uisum fuĩt: ubiquis de¬
cimꝰas ꝑsoluebat uiuus. ibi sepeliatur
subiceretur. incuius ꝓuincra sedẽ gͥ¬

Expanded text:
nialium religiosa congregatio communiter degerit, sepeliatur. Si autem et hoc ineptum visum fuerit, ubi quis decimas persolvebat vivus, ibi sepeliatur subjiceretur, in cujus provincia sedem
Abbreviated transcription (Latin):
sit eosut dnõs dedomib suiseicerent: ⁊ reb
suisexpoliarẽt. Nonfacile inuenies. qͥtales ho¬
spites ubent̃ suscipiat. Muͣs in petra.
ignis insinu. ẜ pens ingremio: male
bis hospites: quales nob ee uultis. nõ
sufficit uob̾ełe ⁊ bib̾e: que indomo
nra sunt. Nam cotidianos nr̃os fructꝰ
oblationum ꝑcipitis: ex quib uetiot

Expanded text:
icerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. Mus in pera, ignis in sinu, serpens in gremio male bis hospites, quales nobis esse vultis. Non sufficit vobis edere et bibere quae in domo nostra sunt, dum quotidianos fructus oblati
Abbreviated transcription (Latin):
stra expellere.⁊reb:nrĩs nos penitus
expoliare ꝯtenditis:. dumnec etiã hoꝵ
decimationes nob̃relin q̃re uultis.
Ut autem unau̾salit̃ omĩa colligant᷑.
cuncta que ꝓuob̾ inducta sut. siue de
laborante agricola: siue de eoquisur
stipendiis nonmilitat: adhunc arti
nedum queritis usurpare qd ur̃m
mõ uidebatur ꝯpetere ¶Quod autem
hee decimationes nulloiure uobis
debeantur.facile ꝓbabimus dicitur
ninquodam ꝯcilio. Siquis laicus ut
clicũs. seuutriusq sexus ꝑsona pͥcta¬
tissue loca. ⁊ c sicut in eod capło.i
causamonachoꝵno: tata inueniũ¬
donane ꝓuentus decimationũ ab
eccła cui legitime assignatus est.¬

Expanded text:
stra expellere, et rebus nostris nos penitus exspoliare contenditis, dum nec etiam eorum decimationes nobis relinquere vultis. § 12. Ut autem universaliter omnia colligantur, cuncta, quae pro vobis inducta sunt, sive de laborante agricola, sive de eo, qui suis stipendiis non militat, ad hunc artine, dum quaeritis usurpare quod vesmodo videbatur competere. § 13. Quod autem haec decimationes nullo jure vobis debeantur, facile probamus. Dicitur enim in quodam concilio: Si quis laicus, vel clericus, sive utriusque sexu persona proprietatis suae loca, etc. sicut in eodem capitulo in causa monachorum notata inveniundonans, proventum decimationum ab ecclesia, cui legitime assignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
nullo mo potest abstrihes. nceͣ isti de. ci¬
ocesi ad diocesim transeuntes: decimis
suoꝵ p̃dioꝵ que intra t̃minos nr̃e par:¬
rochie ꝯtinentur: nod̃ auferre possut̃.
qu̾antum n adius ꝑcipiendaꝵ decim
arum attinet. idemẽ. possessorem de
diocesi ad diocesim transire: quod posse̾
tricenalis obiectio uobsuentiũ impo¬
nit. omnis npossessioancenaria p̃scp¬
tione tollitur.⁊quadragenana. sict
possessiones religiosadomorp. uel
centenaria. sic̃ p̃dia scẽ romane eccłe.

Expanded text:
nullo modo potest abstrahere, nec isti de dioecesi ad dioecesim transeuntes decimas suorum praediorum, quae intra terminos nostrae parochiae continentur, nobis auferre possunt. Quanarum attinet, idem est possessorem de cesi ad dioecesim transire, quod possesstricennalis objectio vobis silentium imponit. Omnis enim possessio tricennaria praescriptione tollitur, vel quadragenaria sicut possessiones religiosarum domorum vel c
Abbreviated transcription (Latin):
si dõꝓpitiosi uerba dedistis. u̾ba recipi.
etis. arguitis nos quodea que uob de.¬
bentur. subriꝑe quermus. ꝗa nta ꝓse¬
quimur Sapient quid ⁊ philosophi¬
coore ꝓlatasententia. suum ꝓsequi.
ẽ aliena raꝑe. uñ aduos hec sentetia
manauit. nisiꝗatanto ardore nraꝯ.
cupiscitis. ut ur̃a putens uob̾ aufem.
nr̃ã debitum finem sortita fuĩt: excla¬
mabitis.R.a. miser crucior. tm̃bo¬
lum cẽ ereptum exfaucib . fiuidete
ne damnum effusi unguenti uob̃
recompẽnsare queratis. ꝯstituistis
uos plantatorts uinear.fossores a¬
groꝵ. trituratores arex. rigatores

Expanded text:
opitio, si verba dedistis, verba recipietis. § 10. Arguitis nos, quod ea, quae vobis debentur, subripere quaerimus, quia nostra persequimur. Sapienti quidem et philosophico ore prolata sententia; suum persequi estne aliena rapere? Unde ad vos haec sententia manavit, nisi quia tanto ardore nostra concupiscitis, ut vestra putetis vobis auferri,  causa nostra debitum finem sortita fuerit, exclamabitis: Ah miser, crucior tantum bolum esse ereptum ex faucibus. Sed videte, ne damnum effusi unguenti vobis recompensare quaeratis. Constituistis vos plantatores vinearum, fossores agrorum, trituratores are
Abbreviated transcription (Latin):
aquib baptisma accipit̃: an aliis:
nos eos baptizamus.⁊uosabeis deci¬
mas sumitis: honesta int̃p̃tatio ẽ¬
ista: utinam inueniatis. quisic ꝓuob̾
int̃pretentur. quia nos rigamꝰ ppłm
hunc. inbrem docirne eiministrã¬
tes: quia colimus eumuomere p̃di¬
cationis. corda cipis ad fidem aꝑietes.
sinon uultis sineret patimini eum¬
nob̃ fructificart ⁊ qualia nob̃ñ uulte

Expanded text:
quibus baptisma accipiunt, an aliis? Nos eos baptizamus, et vos ab eis decimas sumitis? Honesta ista interpretatio est: utinam inveniatis qui sic pro vobis intepretentur! Quia ergo nos rigamus populum hunc, imbrem doctrinae ei ministrantes, quia colimus eum vomere praedicationis, corda ejus ad fidem aperientes, si non vultis sinere, vel patiamini nob
Abbreviated transcription (Latin):
dñsait discipuł suis. Inquamc̃q domũ intͣ¬
pacemobtulimus os aũ quaĩotiosi:
alieno cibo pascigaudebins Uidete
ne inuobu̾tatur illud uide ꝗd faciat
ite psalmum ⁊ date timpanu. Isti ano¬
bissumunt psalmum ⁊uos abeis q̃¬¬
ritis tympanum. Itemleonn. dedeci¬

Expanded text:
dixit discipulis suis: In quacunque domum intrpacem obtulimus: vos autem quasi otiosi alieno cibo pasci gaudetis? Videte, ne in vos vertatur illud: Vide quid faciat ite psalmum et date tympanum. Isti a nobis sumunt psalmum: et vos ab eis quaeritis tympanum? § 7. Item Leo IV: De deci
Abbreviated transcription (Latin):
alicsofilioꝵ eius p̃t ioseph cum eo se¬
pultus e: Rachel quoq in ebron:
si iuxta bethleem tumulata legitur:
exemplo gͥ istoꝵ liquet: quod libm ẽ
nonergo hoctxemploisticoguntur
sepelininsepule̾s patrũ suoꝵ. Item
pitrium sequuntur humane uolã

Expanded text:
is filiorum ejus praeter Joseph ibi sepultus est? Rachel quoque non in Ebron, sed juxta Bethleem tumulata legitur. Exemplo igitur istorum liquet, quod liberum Non ergo hoc exemplo isti coguntur sepeliri in sepulcris patrum suorumitrium sequuntur humanae volun
Abbreviated transcription (Latin):
tiones defuncroꝵ retinent. ⁊ ecctus
tradere demorantur.:ut infideles. sũt
abeccła abiciendi. qausq ad exinaĩ¬
tionem fidei puenire certũ ẽ hac pieta
de corꝑe recedentes uotoꝵ plenitudi¬
amicoquippiam raꝑe:. fuitũ ẽ. ecclesie¬
aut donatas: aut testam̃to relictas re:¬
tinere ꝑstiterint: aut id quod ipĩdo¬
nauerint eçcłus.ł monasteriis.cre
quousq reddant ab eccłiis exclũdant᷑. Siꝗs¬

Expanded text:
tiones defunctorum retinent et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles ab Ecclesia abjiciendi, quia usque ad exinanitionem fidei pervenire certum est hanc pietade corpore recedentes votorum plenitudiAmico quippiam rapere furtum est, Ecclesiaut donatas, aut testamento relictas retinere praesumpserint, aut id quod ipsi donaverint ecclesiis vel monasteriis credquousque reddant, ab ecclesiis excludant
Abbreviated transcription (Latin):
Uingͥ ex sacer dotib natiinsũ mos ponti¬
ficessup ieguntur ee ꝓmoti: nonsunt in¬
telligendi defornicatiõne. set delegitimi
ꝯuigus natiquesacerdotib ante ꝓhibiti¬
t̃ ẽt̃ cẽt̾ium illi sententie ad ultoꝵ. fiui.
ułtoꝵ intelligendũ uidetur. ut illidicãt᷑
eẽ ab hoĩnatio dnõ adquos pat̾ na flagiti
ahrditãia successio ne descendunt Si¬
aplicãueniens. huilit̾ peccatũ ꝯ fessus
e quod pontifititui uidebatur offitiũ
in pedire uidł quod ex matre non iegiti¬
mapcate sis quã uiuente ꝓͥauxore ꝑa¬
tertuus cognouisse cognoscitur. nosa¬
ptice masuetudinis gra ad monẽte.ace¬
trisquesac̃ dotium inpediunt cͥmini¬
b tãtui ꝓfessione. quã frm̃ testimonio.

Expanded text:
go ex sacerdotibus nati in summos Pontifices supra legantur esse promoti, non sunt intelligendi de fornicatione, sed de legitimis conjugiis nati, quae sacerdotibus ante prohibititur, esse contrarium illi sententiae: Adulterorum filii ulterorum intelligendum videtur, ut illi dicantur esse abominatio Domino, ad quos paterna flagitia hereditaria successione descendunt. Sitolicam veniens humiliter peccatum confessus es, quod pontificii tui videbatur officium impedire, videlicet quod ex matre non legitima procreatus sis, quam vivente propria uxore pater tuus cognovisse dignoscitur, nos apostolicae mansuetudinis gratia admonente a ceteris quae sacerdotium impediunt criminibus tam tui professione qua
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑcipiat. E Indiocesi aut desig̃¬
taquecumq p̾dia coluntur ꝓuentus.
decimationũ baptismali eccłe assi¬
gnatus deb ꝑsolui. Qua ergo p̃dia
hecintratmmos t̃re nostrȩ diocesis ꝯ¬
tinentur: puentus decimationũ no¬
bis legitime assignatus: nr̃e eccłe ꝑ
. soluengus ẽ. EHisita respondet᷑.
ꝑsoluerentur appło filus leui pmimu.¬
sterioinquodeẜuiebãt etintabnacło.
soluebantur. ut ꝯtentoleuita quiseey
erat. ip̃e eliger: cuiuellet decimas da¬
re.namdictumẽ. leuita qui tecum
moratur ⁊ intͣmuros urb tuȩ habitat.
ꝯmedet eas.Et ideoetiam exsingłis t̃¬
hub. ciuitates adhabitandũ accepe.¬
runeut una queꝙ tribillis ꝑsoluet̃
decimas qui secumerat. Nammosseᷤ
que p̃cipio ꝯferetis holocausta ⁊ho.¬
stias ac decimas. ⁊ pͥmitias manuum

Expanded text:
 Gratian. In dioecesi autem designata, quaecunque praedia coluntur, proventus decimationum baptismali ecclesiae assignatus debet solvi. Quia ergo praedia haec intra terminos nostrae dioecesis continentur, et proventus decimationum nob1. His ita respondetur: persolverentur a populo filiis Levi pro ministerio, in quo deserviebant ei in tabernaculo. ersolvebantur, ut contemto Levita, qui secum erat, ipse eligeret cui vellet decimas dare. Nam dictum est: Levita, qui tecum moratur et intra muros tuos habitat, comedet eas. Ideo ex singulis tribubus civitates ad habitandum acceperunt, ut unaquaeque tribus illis persolveret decimas, qui secum erant. Nam Moyses quae praecipio conferetis, holocausta et hostias, ac decimas, et primitias manuum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nͣos: Item. quis plantat uineam.et
defructueius ñedit: nosplantauimꝰ
uineam uosuttis ede fructus eius.¬
nos uultis falceminea mutere. Itemñ
alligahos boui trutanti.Nos sumus¬

Expanded text:
nos? Item: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos plantavimus vineam, et vos vultis fructus ejusvos vultis falcem in eam mittere? Item: Non alligabis os bovi trituranti. Nos sumu
Abbreviated transcription (Latin):
coquod ubiꝙ instinctum atẽ non constitu¬
tione aliqua habtatur ut uu⁊ et feimut q¬
uin̾ctio ubtrorum successio. et eorcat̾io.
communis omnium possessio et omni¬
umunꝰi lbertas aquisitio corum: quȩ
celo terramanꝙ capiũntur. Item de positȩ
itiued commengare peccuniȩ. restitutio.
uolentie. ꝑuimi repulsio. Namhocaut si
quid hiuic simile esnum quam inustum.¬

Expanded text:
uod ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur; ut viri et feminae coniunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio, et omnium una libertas, adquisitio eorum quae caelo, terra marique capiuntur. Item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, numquam iniustum
Abbreviated transcription (Latin):
Que uira apud nullum alium populum
reperiuntur. seo ꝓͥasunt rominorum et in
cossolos constituta ¶Con̾stat aut iusqui¬
sultis et constitutionibus principum et e.¬
dictissuit prudentium responsis. Quidsit
bes tantũ constituunt. et uocantur plȩ

Expanded text:
quae iura apud alium nullum populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum et in eosdem solos constituta. Constat autem ius Quiconstitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsis. Quid sit es tantum constituunt: et vocantur plebi
Abbreviated transcription (Latin):
post um᷑ iia federa pacis indue iegatooꝵ
nonuiolandorum religio. connubiam
tium appellatur quia eo uit omnes fere
feberis fitien oieiues signodato egressio
in ostem. uei com missio. Item signo da
modus. dignitatum gradus. premiorũ
rum qualitatib et laborib iustidiuisio:

Expanded text:
postliminia, foedera, paces, induciae, legatorum non violandorum religio, connubia tium appellatur, quia eo jure omnes fere foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel pugnae commissio; item signo datmodus, dignitatum gradus, premiorum rum qualitatibus et laboris, iusta divisio
Abbreviated transcription (Latin):
differt utrum consuctudo serptura ueł ra¬
tione consistit: apparet quod consuctudo
partim estred ictuin scriptis: pirtmmon¬
btantumutentium ẽ reseruati. Quȩ inscͥp¬
usredacta ẽ. constitutio. siue ius uocatur:
Qu cucro in scriptis redacta nonẽ: generi

Expanded text:
scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in scriptis redacta non est, gener
Abbreviated transcription (Latin):
uum̃ aliꝗd p̾senti sanctione p̃cipi¬
mus: quã quȩ olim uidentur in¬
digta firmamus.Prunlegia gͥquȩ
olim reuerentia religi oĩs optinuit
mutilare subpene:⁊ int̃minatiõe
ꝓhibemus. itaut hii quoq qui ȩc¬
cle optemꝑant. ip̃ius bñficiis ꝑfru¬

Expanded text:
vum aliquid praesenti sanctione praecepimus, quam illa quae olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatione prohibemus; ita ut hi quoque qui Ecclesiae obtemperant, ipsius beneficiis per
Abbreviated transcription (Latin):
iubentur. Uñ qr̃ si ȩccła frande testium
aut ignorantia eoꝵ decepta aliquos se
conraxint: si pꝰea ea dep̃hensa fu̾t calli¬
ditas uł falsa opmio testium: an p̾ora
coniugia sunt redintegͣnda. quod fieri
ñ p̾se. argum̃tis ⁊ auctoritate ꝓii.
Seniñtia namq nͥ pappellanonem in¬
fra t̃minum lege constittum releuata
fuit: in reuocabile robur obtinebit.

Expanded text:
uaeritur, si ecclesia fraude testium aut ignorantia eorum decepta aliquos sepcontraxerint, si postea deprehensa fuerit calliditas vel falsa opinio testium, an priora conjugia sint redintegranda? Quod fieri non posse argumentis et auctoritate probatur. Sententia namque, nisi per appellationem intra terminum lege constitutum relevata fuerit, irrevocabile robur obtinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cupaxanis ñ sumant cibum neq potũ:
s solli fatiant hñ osculer surͤ nec salutñt᷑
abeis.⁊ si suis sacdonb in obedientes ex¬
tit̾nt ⁊ atam nefando scełe segͣgari atq
ad publicam pñtiam redire nolu̾int: int̃
cos hantur: qui spũ ꝑilitantur inmũdo.¬

Expanded text:
ianis non sumant cibum nec potum, sed soli faciant hoc; non osculentur, nec salutentur ab eis. Et si suis sacerdotibus inobedientes exstiterint, et a tam nefando scelere se segregare, atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur, qui spiritu periclitantur im
Abbreviated transcription (Latin):
diutius inoleũit. ut aeccłe. ueldecime
pius ab epĩs subpalliata. ãuaritia uen¬
dũtur. mortuis nimirum seumuta¬
tis clicis quos ꝑsonas uocant. Nos aucto¬
re deo uenalitatẽ omnem tam exreb ꝗͣ
uiterius fieri auctoritate apłica ꝓhibe
mus. Sic etiam prebendas om̃s uenum¬
dandas interdicimus. Porro quicũꝙ
altana ueldecimas. ab annis.xxx. c̃t
supra sub huius scemodire dẽptõne
monasteria possedisse noscuntur: qui¬
ete deinceps. et sine molestia quali¬
bet: eis possidenda firmamus. saiuo
dem altarib habere solitssunt. Idẽ¬

Expanded text:
diutius inpius ab episcopis sub palliata auaritia uenundentur mortuis nimirum seu mutatis clericis, quos personas uocant, nos auctore Deo uenalitatem omnem tam ex misteriulterius fieri auctoritate apostolica prohibemus, sicut etiam praebendas omnes venundandas interdicimus. Porro quaecunque altaria vel decimas ab annis triginta et supra sub hujuscemodi redemtione possedisse monasteria noscuntur, quiete deinceps et sine molestia qualibet eis possidenda firmamus. §. 1. dem altaribus habere soliti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hementerad miramur. Iuste erũ ut̃q
corripiendus ẽ. et ascẽ liminib ecełe
submouendus: et quiꝓ eccłe abitumu¬
neral argitur: et quiut eccłam ad eat :
quiequam presumit acciꝑe. Iste quip'¬
pedonumdeieme. hic auendere p̃¬
sumit. asacrileg᷑io qq̃ hoc fatinus ñ
dispar duxĩm: cum id quodsponte et
sacro deliberationis arbitrio. gratis
fieridebuit: sub petume pactione cau¬

Expanded text:
e miramur. Juste enim uterque corripiendus est, et a sanctae liminibus Ecclesiae submovendus, et qui pro ecclesiae ambitu munera largitur, et qui, ut ecclesiam det, quidquam praesumit accipere. Iste quippe donum Dei emere, hic autem vendere praesumit. Sacrilegio quoque hoc facinus haud dispar dixerim, cum id quod sponte et sacro deliberationis arbitrio gratis fieri debuit, sub pecuniae pactione cau
Abbreviated transcription (Latin):
tionis fide. quam concubitu non
aqnouerat:. nec fuerat cogniturus
nec ꝑierat. nec m̃dax m̃aserat con¬
uigis appellano: ubi nec fuerat:
nec futura erat carnałulla cõmix¬
pater enis. sicut et coniux mater
eius. utrumq m̃te: nonscarne.

Expanded text:
tionis fide, quam concubitu nec cognoverat, nec fuerat cogniturus. Nec perierat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat carnis ulla commispater ejus, sicut conjux matris ejus; utrumque mente non carne.
Abbreviated transcription (Latin):
uri uideriis anintere. moꝵnrĩs auri¬
b relatione signate. ut quid fieride
aminatione ad epõꝵ accusationem

Expanded text:
vestrum videritis admittere, mox nostris auribus relatione signate, ut quid fieri deaminatione ad episcoporum accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
sono turpitudinem crinums. Mundati
enim sunt leꝓrosi dum ibant ostendere
ora sac̾dorib añ qũa ad eos puenirent. Ui
paret dm̃ adcor respic̾e: dum mecessita¬
te ꝓhibentur ad sac̾dotes ꝑuenire. Sepe

Expanded text:
 turpitudinem criminis. Mundati enim sunt leprosi, dum ibant ostendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
cesim non debere tñsiro neꝙ siscip¬
sum ingesserit. nec siappłis fĩt iu¬
olenter ad tc̃tus. neꝙ sietiam hoc eiꝰ
ab epĩssuadetur. Manere aut eum
tus ẽ ⁊ non abea alibi demig̃re .ẜ.
uitate ad cuitatẽ tñseunt placuit
ne plebes ab ep̃o non usurpentur.

Expanded text:
lteram non debet transire; neque si seipsum ingesserit, neque si a populis fuerit violenter attractus, neque si etiam hoc ei ab episcopis suadeatur. Manere autem eutus est, vitate ad civitatem transeunt, placuit ae plebes ab episcopo non usurpentur.