comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& amortius surrexisse: merito uirtutẽ
dĩ credebant. eẽ. quae uicerat mortẽ
Primo erto hoc ipsũ qđ iudei quibus
hȩc ꝓphetae p̃dixerant non essent
credituri. sed illi qui nũquã hȩc apro¬
phetis audierant: audi quomͦ per
esaiam ꝓphetico sermone signatur
Quib non .ẽ. inquit ad nunciatũ de
eo uidebunt. & qͥ ñ audier̃ intelligent
Quod autẽ his qͥ meditabantur legẽ
dĩ apueritia usq ad lenectutem
non eredentibus adgentes. ett̃. omne mys¬
terium transferendũ: idem esaias hoc
bibent leticiam. bibent uinum. ungen¬
tur ungento inmonte isto. dradent hȩc
omnia gentib hoc enim consiliũ dñi¬
omipotentis super om̃s gentes. Sed di¬
cent fortasse nobis illi qui se iactant
inscientia legis. Blasphematis. qui
dicitis dñm corruptioni mortis
& passioni crucis fuisse subiectum.
Legite ergo quod scriptum habetis in
lamentacionib hieremiȩ ubi dicit.
subumbra eius uiuemus ingentibus
Audis quomodo propheta xp̃m dñm

Expanded text:
et a mortuis resurrexisse, merito virtutem Dei credebant esse, quae vicerat mortem. Primo ergo hoc ipsum, quod Judaei, quibus prophetae haec praedixerant, non essent credituri: sed illi qui nunquam haec a prophetis audierant: audi quomodo per Esaiam prophetico sermone signatur. Quibus non est, inquit, annunciatum de eo, videbunt: et qui non audierunt intelligent . Quod autem his qui meditabantur legem Dei, a pueritia usque in senectutem non credentibus, ad gentes esset omne mysterium transferendum, idem Esaias hoc bibent laetitiam, bibent vinum, ungentur unguento in monte isto: trade haec omnia gentibus . Hoc enim consilium omnipotentis super omnes gentes. Sed dicent fortasse nobis illi, qui se jactant in scientia legis: blasphematis, qui dicitis Dominum corruptioni mortis, et passioni crucis fuisse subjectum. Legite ergo, quod scriptum habetis in Lamentationibus Jeremiae, ubi dicit: sub umbra ejus vivemus in gentibus . Audis quomodo propheta Christum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
aperte deinsertis diei tenebris. &
reuocata rursum luce disseruit.
ab ortu solis. neq integra nox fuit.
non enĩ peracto diei cursu spacia
sibi debita uel ab initio suscepit
uel adultimũ terminata perduxit:
sedfugata ꝑ impiorum facinus lux
reparatur aduesperam. Post enĩ horam
nonam depulsis tenebris: sol reddit᷑
mundo. & lterũ aliud dehoc ipso
testimoniũ dicit: & obscurabitur suꝑ
terram indie lux. Doc& euangelu
p̃dicatio. qđ & iam milites diuiserint

Expanded text:
aperte de insertis diei tenebris, et aperte de insertis diei tenebris, et revocata rursum luce disseruit? ab ortu solis. Neque integra nox fuit: non enim peracto diei cursu, spatia sibi debita vel ab initio suscepit, vel ad ultimum determinata perduxit: sed fugata per impiorum facinus lux reparatur ad vesperam. Post horam enim nonam depulsis tenebris sol redditur mundo. Et iterum alius de hoc ipso testimonium dicit: Et obscurabitur super terram in die lux . 25. Docet Evangelii praedicatio, quod etiam milites diviserunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ baptismum nominatur. Iuod si
& hoc queris. quur non ex alio meni¬
bro sed ex latere ꝓduxisse dicatur
aquam & sangunem: uidetur michi
in latere per costam mulier indicari
Quia ergo fons peccati & mortis de
muliere prima quae fuit primi a-¬
dam costa processit: idcurro & fons
redemptionis acuitae. descđi adam
costa ꝓducitur. Scriptum.ẽ. quod
inpassione eiꝰ abhora sexta usq ad
horam nonam: tenebre factae sunt
Accipe & dehoc: ꝓphetae testimoniũ
dicentis. Occid& tibi lol: meridie
& iterũ zacharias ꝓpheta. In illa in¬
quit die non erit lux. & frigus. & pru.¬
ina. erit uno die. & dies ille notꝰ dño.
& neq dies. neq nox. & aduesperam
erit lux. Quid tam euidens apro¬
tam futura predici. quam narrari
rea enim petrus calefaciebat sẽ ad
ignem quia frigus erat. & frigus
patiebatur non solum temporis:
sed & fidei: Ad dic & iam. & dies illa
nota dño: & neq dies. neq. nox.
Quid .ẽ. Neq dies. neq nox: Nonne

Expanded text:
enim baptismum nominatur. Quod et enim baptismum nominatur. Quod et si hoc quaeris, cur non ex alio membro, sed ex latere potius produxisse dicatur aquam, et sanguinem? videtur mihi in latere per costam mulier indicari. Quia ergo fons peccati et mortis de muliere prima, quae fuit primi Adam costa, processit: fons redemptionis ac vitae de secundi Adam costa producitur. 24. Scriptum est, quod in passione ejus ab hora sexta usque ad horam nonam tenebrae factae sunt. Accipe et de hoc prophetae testimonium dicentis: Occidet tibi sol meridie . Et iterum Zacharias propheta: In illa, inquit, die non erit lux: frigus et pruina erit uno die, et dies illa nota Domino, et neque dies, neque nox, et ad vesperam erit lux . Quid tam evidens a protam futura praedici, quam narrari rea enim Petrus calefaciebat se ad ignem, quia frigus erat: et patiebatur frigus non solum temporis, sed et fidei. Addit etiam: Et dies illa nota Domino, et neque dies, neque nox . Quid est neque dies neque nox? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite & iniciamus lignum in pane
cius: & conteramus eum deterra ui¬
uentium: & iterum moyses uelut¬
deflens eos dicit: & erit uĩa tua
suspensa ante oculos tuos. & time¬
bis perdiem & noctem: & non cre¬
des intae tuae. Sed transcurren¬
dum nobis. ẽ: iam enim propositȩ
breuiatum sermonem longa disser¬
tione distendimus. Pauca tamen
addemus: ne penitus quod coepi¬
mus preterisse uideamur: scribi¬
tur iħc̃ in latere percussus: aquã
simul & sanguinem profudis se
hoc quidem mysticum. ẽ. Ipse
enim dixerat. quia flumitia
deuentre eꝰ ꝓcedẽ nt aquȩ uiuȩ:
Sed produxit & sanguinem quẽ peci¬
erant udȩi uenire super se & super
filios suos. Produxit ergo aquam.:
quȩ credentes diluat. P roduxit &
sanguinem : qui condempn& incre¬
dulos. Potest tamen & iam illud¬
intelligi. qđ duplicẽ grãm baptis mi
figurauerit: unã quȩ datur ꝑ aquȩ
baptismum. aliã quȩ ꝑ martyrium
ꝓfusione sanguinis queritur: utrũq

Expanded text:
Venite et injiciamus lignum in panem Venite et injiciamus lignum in panem ejus, et conteramus eum de terra viventium . Et iterum Moses deflens eos dicit: Et erit vita tua suspensa ante oculos tuos, et timebis per diem et noctem, et non credes vitae tuae . Sed transcurrendum nobis est: jam enim propositae breviatum sermonem longa dissertatione Al. disertione distendimus: pauca tamen addemus, ne penitus quod coepimus, praeteriisse videamur. 23. Scribitur Jesus in latere percussus, aquam simul et sanguinem profudisse. Hoc quippe mysticum est, ipse enim dixerat, quia flumina de ventre ejus procedent aquae vivae . Sed produxit et sanguinem, quem petierunt Judaei venire super se et super filios suos. Produxit ergo aquam, quae credentes diluat: produxit et sanguinem, qui condemnet incredulos. Potest tamen etiam intelligi illud quod duplicem gratiam baptismi figuraverit. Unam quae datur 87 per aquae baptismum, aliam quae per martyrium profusione sanguinis quaeritur: utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
& item alius propheta. Sicut agnuis
coram tundente se. sic non aperiue
os suum. In humilitate. iudicium eꝰ
sublatum. ẽ. Inposita ei scribitur
cordna ipinea Audi dehoc incanti
cis canticorũ. super iniquitate hie
dete filiae hierus alem coronam. qua
coronauit eũ mat̾ sua. Sed & despinis
ita alius propheta commemorat
& expectaui ut facer& uuam. fecit aut̃
spinas: & non iusticiam. sed clamorem
Uerumtamen ut & mysterii sareta
cognoscas. oportebat eum qui peccuta
mundi uenit auferre & iam terrȩ
maledicta purgare. quȩ peccante
ꝓtoplasto sententiã p̃uaricatiotus
acceperat. dicente dño. Maledicta ter¬
ra moperibus tuis: spinas & tribulos
produc& tibi. P ropterea ergo spinis
conoratur ihẽ: ut prima illa con¬
dempnationis sententia solueretur
Aa crucem ducitur: & in ligno totius
mundi uita suspenditur. Uis &
dehoc propheticis testimonus con¬
firmari: audi hieremiam dicentẽ.

Expanded text:
Et iterum alius propheta dicit: Sicut agnus Et iterum alius propheta dicit: Sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum: in humilitate judicium ejus sublatum est . Imposita ei scribitur 86 corona spinea. Audi de hoc in Canticis canticorum, super iniquitatem Aldete, filiae Jerusalem, coronam, qua coronavit eum mater sua . Sed et de spinis ita alius propheta commemorat: Et expectavi, ut faceret uvam, fecit autem spinas: et non justitiam, sed clamorem . Verumtamen ut mysterii secreta cognoscas, oportebat eum qui peccata mundi venit auferre, etiam terrae maledicta purgare, quae peccante protoplasto, sententiam praevaricationis acceperat, dicente Domino: Maledicta terra in operibus tuis, spinas et tribulos producet tibi . Propterea ergo spinis coronatur Jesus, ut prima illa condemnationis sententia solveretur. Ad crucem ducitur, et in ligno totius mundi vita suspenditur. Vis et de hoc propheticis testimoniis confirmari? Audi Jeremiam dicentem de hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & qđ dic̃ propheta xenium conue¬
nient̃ aptauit. Tunc enĩ herodes &
pilatus ut euangeliũ testatur. ex mi¬
micis inconcordiã reuocati sunt: et
uelut reconciliationis suȩ xenium
uinctũ sibi inuicem mittebant iħm.
diam reddat: Unde & iam: dehoc
scriptum. ẽ. in ob. Dñs reconciliat
corda principum terrae. Refertur
item. quod cũ pilatus uell& eũ dimit¬
tere: omnis populus subclamauerit.
hoc hieremias propheta: dicens exper¬
sona ipsius dñi. Facta . ẽ. inquit here¬
ditas mea michi: sic̃ leo insilua. De¬
dic super me uocem suã. ꝓpterea
exosussum eam: & ꝓp̃terea inquit
dereliquidomum meam: & iterum
alibi dicit super quem apetusis os
ur̃m. & aduersus quem relaxastis idi¬
guas ur̃as: Cũ iudicaretur: senbtur
tacuisse Multae dehoc seripturde
testantur. In psalmis dicitur. factis
sum sic̃ homo non audiens. & nori
habens inore suo increpationes &itrũ
Ego autem sicut surdus non audiebam:
& sicut mutus qui non aperit ossium.

Expanded text:
d dicit propheta xenium, convenienter aptavit. Tunc enim Herodes et Pilatus ut Evangelium testatur ex inimicis in concordiam revocati sunt: et velut reconciliationis suae xenium, vinctum sibi invicem mittebant Jesum. diam reddat? Unde etiam de hoc scriptum est in Job: Dominus reconciliat corda principum terrae . 22. Refertur item, quod cum Pilatus vellet eum dimittere, omnis populus succlamaverit hoc quoque Jeremias propheta, dicens ex persona Domini ipsius: Facta est, inquit, haereditus mea mihi, sicut leo in silva: dedit super me vocem suam, propterea exosus sum eam: et propterea, inquit, dereliqui domum meam . Et iterum alibi dicit, Supra quem aperuistis os vestrum, et adversus quem relaxastis linguas vestras ? Cum judicaretur, scribitur tacuisse. Multae de hoc Scripturae testantur. In Psalmis dicitur, Factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo increpationes . Et iterum, Ego tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum .
Abbreviated transcription (Latin):
est substantia. Sed & iohannes dicit. Tu
es qui uenturus es minfernũ sine dubio.
an aliũ expectamus: Unde & petrus dic̃:
Quia xp̃c mortificatus carne. uiuificatus
autem spũ inipso habita eis qui in
qui increduli fuerant indiebus no e
In quo & iam: quid operis in inferno egerit.
declaratur. Sed & ipse dñs ꝑ ꝓphetam dic̃
tamquam defuturo: quia nonderelinques
animã meã in inferno. nec dabis sc̃m tuũ
uidere corruptionẽ. Iuod rursus ꝓphe¬
ticȩ nichilominus ostendit impletum.:

Expanded text:
tantia . Sed et Joannes dicit: Tu tantia . Sed et Joannes dicit: Tu es qui venturus es, in infernum sine dubio an alium expectamus ? Unde et Petrus dicit: Quia Christus mortificatus carne, vivificatus autem spiritu qui in ipso habqui increduli fuere in diebus Noe . In quo etiam, quid operis in infernum Al. inferno egerit, declaratur. Sed et ipse Dominus per Prophetam dicit, tanquam de futuro: Quia non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . Quod rursum prophetice
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi & iam hortus inquo crucifixus ẽ. de¬
signatur. Dicit ergo. Intraui inhortum
meũ soror mea sponsa mea: & uindemi.¬
aui myrram meã. Ubi euident̃: uinũ
myriatum quo potatus. ẽ. declarauit.
nuntiatũ fuerat & hoc per prophetam.
duentẽ expersona filii ad patrem. Ini
manus cua. commendo sp̃m meũ. Sepul¬
cis phibetur: & lapis magnus adpositꝰ
ad ostiũ monumenti: Accipe & iamy de
hoc quid ꝓphecicꝰ per hieremiam sermo
predixerit. Mortificauer̃ inquit in lacu
uitã meã: & posuer̃ lapidem super me
Luidentissima hȩc sepulturȩ eiꝰ indicia.
ꝓpheticis uocib designata sunt: Acci¬
pe tamen & alia: Aconspectu inquit
iniquitatis ablatus. ẽ. iustus. & erit
in pace locus eius & alibi & dabo ma¬
lignos. ꝓsepulcura eius &item alius.
Recubans dormiuit ut leo: & ut catuluꝰ
inpsalmis ubi dicit: & inpuluerẽ mortis
deduxistime. & iterum. Quȩ uailitas in
& iterũ. Descendi in limum ꝓfundi: & ñ

Expanded text:
ubi etiam hortus, in quo crucifixus est, deubi etiam hortus, in quo crucifixus est, designatur. Dicit ergo: Intravi in hortum meum, soror mea sponsa, et vindemiavi myrrham meam : ubi evidenter vinum myrrhatum, quo potatus est, declaravit. nunciatum fuerat, et hoc per Prophetam dicentem ex persona Filii ad Patrem: In manus tuas commendo spiritum meum . Sepultus perhibetur, et lapis magnus appositus ante ostium monumenti. Accipe etiam de hoc quid propheticus per Jeremiam 89 sermo praedixerit: Mortificaverunt, inquit, in lacum vitam meam, et posuerunt lapidem super me . Evidentissima haec sepulturae ejus indicia propheticis vocibus designata sunt. Accipe tamen et alia. A conspectu, inquit, iniquitatis ablatus est justus, et in pace est locus ejus . Et alibi: Et dabo malignos pro sepultura ejus . Et item alius: Recubans dormivit ut leo, et ut catulusin Psalmis, ubi dicit: Et in pulverem mortis deduxisti me . Et iterum: Quae utilitas in iterum: Descendi in limum profundi, et
Abbreviated transcription (Latin):
scõ spũ prophetarum uocibis po¬
testari: cum dicit. Diusrinc ib
uestimenta mea: & super uestemmã
miserunc sortem. Sed nẽ deilla qua
ueste quam dicuntur milites inĩ¬
dences induisse eum. id. ẽ. deueste
coccinea: prophetae siluerunt: Audi
enĩ quid dicit elaias. uis ẽ. hie qu¬
aduenit deedom. rubor uestimendiũ
cius ex bosor: Quare rubicunda sine
uestimenta tua. & indumentum
cuũ tamquam toreulari calcato. U̾n¬
de & ipse respondit. Torcular calcaui
mundi. Sienĩ potuit ꝑ unũ hominẽ
mors intioire. quantomagis ꝑunũ
hominẽ qui & ds̃ erat potuit uita
restitui: Refertur & iam quod acco
potatus sit uel uino myrrato quod
est amarius felle. dudi quid dehoc
ꝓpheta p̃dixerit. & dederunt an ȩscar¬
meã fel: & insiti mea potauer̃
me acȩto Atq respondens. iam tunc
dicebat moyses depopulo illo. deu
neis sodomorũ uitis eorum & pulnd
eprobians eos dicit. Populus stultus
& insipiens: haec dño retribuisti
S d & incanticis cadem prenunciantur:

Expanded text:
o prophetarum vocibus protestari, cum David dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Sed ne de illa quidem veste quam dicuntur milites illudentes induisse eum, id est, de veste coccinea Prophetae siluerunt. Audi enim quid dicat Esaias: Quis est hic, qui venit de Edom, rubor vestimentorum ejus ex Bosra? Quare rubicunda sunt vestimenta tua, et indumentum tuum tanquam in torculari calcatum ? Unde et ipse respondit: Torcular calcavi mundi. Si enim potuit per unum hominem mors introire, quanto magis per unum hominem, qui et Deus erat, potuit vita restitui? 26. Refertur etiam quod aceto potatus sit, vel vino myrrhato, quod est amarius felle. Audi quid de hoc Propheta praedixerit. Et dederunt,  fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Ad quae respondens jam tunc Moses dicebat de populo illo: Ex vineis Sodomorum vitis eorum, et palmes exprobrans eos dicit: Populus stultus et non sapiens, haec Domino retribuisti ? Sed et in Canticis eadem praenunciantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tens: dñs potens in prelio. Quae uoxit.
non ꝓpter diuinitatis potentiã sed
ꝓpter nouitatẽ carnis ascendentis adͥ
dĩ dexteram ferebatur. Dicit & alibidẽ
dauid ascendit ds̃ iniubilatione. &
dñs inuoce tubae. Inuoce & enintibȩ:
moris. ẽ. uctorem redire deprdio
Deipso quoq: & illud dicitur: qui elificat
incaelum: ascensionem suam: & item
alibi. ui ascendit suꝑ cherubin & uola¬
uit: uolauit suꝑ pennas uentorũ. Sedere
quoq ad dexteram patris: cariis assũptȩ
my steriũ. ẽ. Neq enĩ incorporeȩ illi
naturae conuenient̃ ista absq assump¬
tione carnis aptantur. neq. sedis celestis
ꝓfectũ diuina natura. sed humana
conquirit. Unde & dicitur de eo
Paata sedes cua dñe: ex tunc ascło tues.
surus erac is incuius nomine omne
senui flecitur. caclestium. terrestrium
& infernorum. & omnis lingua confice¬
tris. Dequo & dauid ita refert. Dixit dñs
dño meo. sede adextris meis: Donec ponã
minicos tuos scabellum pedum tuorũ.

Expanded text:
nus potens in praelio . Quae vox utique non propter divinitatis potentiam, sed propter novitatem carnis ascendentis ad Dei dexteram ferebatur. Dicit et alibi 94 idem David: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . In voce etenim tubae mos est victorem redire de praelio. De ipso quoque et illud dicitur: Qui aedificat in coelo ascensionem suam . Et item alibi: Qui ascendit super Cherubim, volavit super pennas ventorum . 32. Sedere quoque ad dexteram Patris, carnis assumtae mysterium est. Neque enim incorporeae illi naturae convenienter ista absque assumtione carnis aptantur: neque sedis caelestis perfectio divinae naturae, sed humanae conquiritur. Unde et dicitur de eo: Parata est sedes tua, Deus, ex tunc, a seculo tu es . surus erat: in cujus nomine omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confitetris . De quo et David ita refert: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
infirmum & fragile uidebatur absoluit.
Cicibi pauloante non uidebatur. eẽ.
possibile. usq. ad mortẽ uenisse inmor¬
talem: aspice nunc quia qui deuicta
morte resurrexisse dicitur. non potest
ese mortalis. Sed bonitatem inhoc in¬
tellige ereatoris: quia eo usq ille mise¬
rando descendit. usq quo tũ peccando
deiectus es. Nec creatorem omniũ dm̃
impossibilitatis accuses. ut ibi putes
opus eiꝰ caduco lapsu potuisse concludi.
quo ille id reparaturus ꝑ uenire non pos¬
set. Inferna & superna nobis dicuntur.
qui certa corporis circumscriptione
tonclusi: intra praescriptae nobis legis¬
terminos continemur. Dõ autẽ qui
ubiq est & nusquã deest. quid infernũ
ẽ. aut quid supernum: Uerumtamen:
in assumptione corporis. & iam ista cõ¬
plentur. Eesuscitatur caro quȩ deposi¬
ta fuerat insepulchro: ut ad impleretur
bis scm̃ tuum uidere corruptionem.
Aedit ergo uictor amortuis: infernisecũ
spolia trahens. Eduxit enĩ qͦui teneban¬

Expanded text:
infirmum et fragile videbatur. Si tibi paulo ante non putabatur esse possibile, usque ad mortem venisse immortalem: aspice nunc, quia qui devicta 90 morte, resurrexisse dicitur, non potest esse mortalis. Sed bonitatem in hoc intellige creatoris, quia ille eousque te sequendo descendit, usquequo tu peccando dejectus es. Nec creatorem omnium Deum impossibilitatis accuses, ut ibi putes opus ejus caduco lapsu potuisse concludi, quo ille salutem operaturus pervenire non posset. Inferna et superna nobis dicuntur, qui certa corporis circumscriptione conclusi, intra regionis praescriptae nobis terminos continemur. Deo autem qui ubique est, et nusquam deest, quid infernum est, aut quid supernum? Veruntamen in assumptione corporis etiam ista complentur. Resuscitatur caro, quae reposita fuerat in sepulcro, ut adimpleretur ibis sanctum tuum videre corruptionem . Rediit ergo victor a mortuis, inferni spolia secum trahens. Eduxit enim eos, qui teneban
Abbreviated transcription (Latin):
ad probari. Iuanto enim magizia
sint quae credenda sunt: tanto ido
nos tamquam scientibus legem lo¬
quentes testimoniorum siluam breui¬
tatis causa derelinquimus. pauca
testimoniorum pelagus patere. Pri¬
mo igitur om̃iũ sciendũ. ẽ. quodipsa
ratio erucis. non omnib una eademq
est. Sed aliud gentibus: aliud iudaeis.
aliud credentib sapit. sic̃ & apostolus
dicie. Nos autem praedicamus xp̃m¬
crucifixum. uidaeis quidẽ scandalũ
gentib autẽ stulticiam. & alibi. Uer
dĩ . ẽ. Iudei ergo quib exlege traditũ
rectionẽ eiꝰ recipere noluer̃. Gentib
autẽ stulticia uidebatur dm̃ mortẽ
suscepisse. quia ignorabant mysteriũ

Expanded text:
81 approbari. Quanto enim majora 81 approbari. Quanto enim majora sunt, quae credenda sunt, tanto idoneis nos tanquam scientibus legem loquentes, testimoniorum silvam brevitatis caussa derelinquimus Al. reliquimus. Pauca testimoniorum pelagus patere. 19. Primo ergo omnium sciendum est, quod ipsa ratio crucis non omnibus una eademque est: sed aliud Gentibus, aliud Judaeis, aliud credentibus sapit: sicut et Apostolus dicit: Nos autem Christum praedicamus crucifixum, Judaeis quidem scandalum, GDei est . Judaei autem quibus ex lege traditum rectionem ejus recipere noluerunt. Gentibus autem stultitia videbatur, Deum mortem suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ris ianuas aperir&. Uelut siqus rex
pergat ad carcerem. & ingressus apenat
ianuas. & resoluat catenas. uincula.
seras. & castia cõminuat. & educat
uinctos in remissionem. & eos qui
sedent intenebris & inumbra mortis
luci ac uitae restituat. Dicetur errro
rex fuisse quidẽ in carcerẽ. non tamen
ea conditione qua fuer̃ ceteri qui te¬
nebantur in carcere. sed illi quidem
ut poenas soluerent. hic uero ut ab¬
soluer& poenas. Cautissime autem qui
smboldm tradiderunt. & iam̃ tempꝰ
quo haec sub pontio pilato gesta sint
designarunt: ne ex aliqua parte uelur
uaga & incerta gestorum tradicio ua-¬
cillar&. Sciendũ sane. ẽ. quod i ecc¬
lsiae romanae simbolo non hab&
additum descendit in inferna. sed neq
morientis ȩcclesus habetur hic sermo
Uis tamen uerbi eadem uidetur. eẽ.¬
& ineo quod sepultus dicitur. Sedqm̃
eita scripturas tibi diuinas amor
& studiũ subiac&: sine dubio dices
michi oportere haec magis euidenti¬
bus scripturae diuinae testimonus

Expanded text:
rtis aperiret. Velut si quis rex pergat ad carcerem, et ingressus aperiat januas, resolvat catenas, vincula, seras et claustra comminuat, et educat vinctos in remissionem, et eos qui sedent in tenebris et in umbra mortis, luci ac vitae restituat. Dicitur ergo rex fuisse quidem in carcere, non tamen ea conditione, qua fuerant caeteri, qui tenebantur in carcere, sed illi quidem ut poenas solverent, hic vero ut absolveret poenas. 18. Cautissime autem qui Symbolum tradiderunt, etiam tempus, quo haec sub Pontio Pilato gesta sunt, designarunt, ne ex aliqua parte velut vaga et incerta gestorum traditio vacillaret. Sciendum sane est, quod in Ecclesiae Romanae Symbolo non habetur additum, descendit ad inferna: sed neque in Orientis Ecclesiis habetur hic sermo: vis tamen verbi eadem videtur esse in eo, quod sepultus dicitur. Sed quoniam erga Scripturas tibi divinas amor et studium subjacet, sine dubio dicis mihi, oportere haec magis evidentibus divinae Scripturae testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
filius habeatur. & qua perfactione sc̃
eius sp̃s nominetur. ut quae saer a
trmitas unum sit persubstantiam ses
affectu personisq dise reta.: quđ
& iam partus uirginis. quid uerbi in
carne natiuitas. quid sacramentum
crucis. quae utilitas diuini adinfer¬
na descensus. quid resurrections
głia & animarum deinfernis reaoca¬
ta captiuitas. quid & iam ascensus in
caelum & uenturi iudicis exspecta¬
cio. sed & scaẽ eccl̃iae aduersum con¬
gregationes uanitatis qualis haberi
deb& agnitio. qui sacrorũ uolumi¬
num numerus. quȩ ue hereticorũ
uitanda conuenticula: ut que in pec¬
catorum remissione diuinȩ libera¬

Expanded text:
Filius habeatur, et qua perfectione sanctus ejus Spiritus nominetur, utque sancta Trinitas unum sit per substantiam, sed affectu personisque discreta: quid etiam partus Virginis, quid Verbi in carne nativitas, quid sacramentum crucis, quae utilitas divini ad inferna descensus, quid resurrectionis gloria, et animarum de infernis revocata captivitas, quid etiam ascensus ejus ad caelum et venturi judicis exspectatio: sed et sanctae Ecclesiae adversus congregationes vanitatis qualis haberi debeat agnitio, qui sacrorum Voluminum numerus, quaeve haereticorum vitanda conventicula: et quod in peccatorum remissione divinae liber
Abbreviated transcription (Latin):
Collige
frmamdĩ: si potes. SerapieN
dixit. Forma dĩ.ẽ. hoc quod
inimensus. ẽ: & caelum & terram
replet & transcendic mensura eius
calos sursum & terram & maria
& abyssos deorsum Siquidem
legtur inpphetis quod palmus
eus totius cęli mensura sit: & pu¬
gillo conprehendit omnẽ terram.
CIIS SNE ARNOBIUS DIXIT
Orstu. testimoniũ uerum dedõ
amplestor & predlieo. &ita cẽ confiteor

Expanded text:
Collige formam Dei, si potes.--Serapion respondit: Forma Dei est hoc quod immensus est, et coelos et terram replet, et transcendit mensura ejus coelos sursum, et terram, et maria, et abyssos deorsum . Sic quidem legitur in prophetis, quod palma ejus totius coeli mensura sit, et pugillo comprehendat omnem terram, ejus sunt.--Arnobius dixit: Oris tui testimonium verum de Deo amplector, et praedico, et ita esse confiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
& argumentationum riuulos. &¬
dearistotelicis fontibus mutuatur:
Igitur paruulorum inter se certan¬
tium ritu quicquid dixeris dicam.
Affirmabis: affirmabo: Negabis. ne¬
gabo: Arrianus baptizat. ergo ep̃s
est. non baptiratum tu refut a
laicum: & ego non recipio sacerdotẽ:
Sequar te. quocumq ieris: Aut pari¬
ter in luto hesitabimus : aut parit̃
expediemur. Luciferianus dixit.¬
Sed laico ideo ignoscendum. ẽ: quia
eccłiam dĩ putans simpliciter ac¬
cessit. & iuxta fidẽ suã. baptizatꝰ. ẽ.
ORTHODOXUS DIXIT

Expanded text:
et argumentationum rivos et argumentationum rivos de Aristotelis fontibus mutuatur. Igitur parvulorum inter se certantium ritu, quidquid dixeris, dicam: affirmabis, affirmabo: negabis, negabo. Arianus baptizat, ergo episcopus est: non baptizat, tu refuta laicum, et ego non recipio sacerdotem. Sequar te quocumque ieris, aut pariter in luto haesitabimus, aut pariter expediemur. Sed laico ideo ignoscendum est, quia Ecclesiam Dei putans simpliciter accessit, et juxta fidem suam credens baptizatus est. Orthodoxus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Si priorum meminisses: iam tibi scires
responsum. Seddum amorem
contradicendi sequeris. aquęstionũ
lineis excidisti: More quorumdã
loquacium potius quam facundorũ.
qui cum disputare nesciunt: tamen
litigare nondesinunt. Ego enimin
praesenti non tam arrianos uel
reprobo uel defendo. quam illam
cursus mei metam circumeo eadẽ
ratione a nobis episcopum recipi.
qua auobis laicus recipitur: sĩ
erranti concedis ueniam: & eggo
ignosco penitenti. Si infide sua
non potuit: & infide sua sacerdotẽ
constitutum. constituens non in¬
quinauit. Subtilis . ẽ. heresis: &
ideo simplices animae facile deci¬
piuntur. Deceptio tamen ep̃i.
quã laici. communis. ẽ : Episcopꝰ
errare non potuit: re uera dearistotelis
episcopatum alliguntur. Quotus
enim quisq qui non ad primȩ sit
non quomodo scripturarum medullal
ebibant: Sed quomodo aurem popłi
deflammatorum flosculis decipiant:
Accedit adhoc quod arriana heresis
magis cum seculi sapientia facit

Expanded text:
Si priorum meminisses, jam scires tibi fuisse responsum; sed dum amorem contradicendi sequeris, a quaestionum lineis excidisti: more quorumdam loquacium potius quam facundorum, qui cum disputare nesciant, tamen litigare non desinunt. Ego enim non tam in praesenti Arianos vel improbo, vel defendo, quam illam cursus mei metam circumeo, eadem ratione a nobis episcopum recipi, qua laicus a vobis recipitur. Si erranti concedis veniam, et ego ignosco poenitenti. Si in fide suanon potuit, et in fide sua sacerdotem constitutum constituens non inquinavit. Subtilis est haeresis, et ideo simplices animae facile decipiuntur. Deceptio tam laici quam episcopi communis est. At episcopus errare non potuit. Revera de Platonis episcopatum alleguntur  Al. eliguntur. Quotus enim quisque est, qui non apprime in his non quomodo Scripturarum medullas ebibant, sed quomodo aures populi declamatorum flosculis mulceant. Accedit ad hoc, quod Ariana haeresis magis cum sapientia saeculi facit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia sine spuscõ non potest bapa¬
zari. aut si est baptizatus inspũ
tunc cum baptiz aretur accepit.
te non ne legisti inactib apłorũ
eos qui iam a iohanne bapti ⁊ati
Fuerant. cum ad interro gationẽ
quidem comperisse. quod ess& sp̃s¬
sitionem spinscm consecuto s s nde
manifestum. ẽ. posse aliquem bap

Expanded text:
quia sine Spiritu sancto non potuit baptiquia sine Spiritu sancto non potuit baptizari: aut si est baptizatus in Spir quem tunc cum baptizaretur, accepit.te, nonne legisti in Actibus Apostolorum, eos qui jam a Joanne baptizati fuerant, cum ad interrogationem quidem comperisse quid esset SpirSpiritum sanctum consecutos? Unde manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ trinitatis delubrum ȩdificet᷑.
Quomodo dicis sine aduentu sp̃s
dimitti: Q uomodo antiquis sor¬
dibus anima purgatur. quȩ spm̃
lauat animam. sed prius ipsa
lauatur aspũ. ut alios lauare
spiritalit̃ possit. & sp̃s inquits
moyses dĩferebatur suꝑ aqual.
Ex quo appar&. baptisma non. eẽ.
sine spũ scõ. Betsaida lacus iudeȩ.
nisi ꝑ aduentum angl̃i debilitata
corporaliter menbra sanare nonpo¬
terat. & cũ michi aqua simplici qua¬
si debalneo lauatam animam pro¬
tam mundatus. ẽ. lauacro quam
inlauacro suo uniuersas aquas
mundauit. statim ut caput extũ¬
lit defluento spin scm̃ accepit.
non quo umquam fuerit sine spũ¬
natus.ẽ: sedut nobis monstraret᷑¬
sc̃s adueniat. Igitur arrianus
si sp̃m scm̃ non potest dare. nẽ bap¬
tizare quidem potest. quia eccłi&
baptisma. sine spũ scõ nullum est¬
eius. Tu uero eum baptizatum
ab eo recipias. & postea inuoces
sp̃m scm̃: aut baptiz are eum debes.

Expanded text:
novum Trinitatis delubrum aedificetur, novum Trinitatis delubrum aedificetur, quomodo dicis, sine adventu Spiritus dimitti? Quomodo antiquis sordibus anima purgatur, quae sanctlavat animam, sed prius ipsa lavatur a Spiritu, ut alios lavare spiritualiter possit. Spiritus, inquit Moyses, Domini ferebatur super aquas . Ex quo apparet baptisma non esse sine Spiritu sancto. Bethesda lacus Judaeae, nisi per adventum Angeli, debilitata corporaliter membra sanare non poterat: et tu mihi aqua simplici, quasi de balneo animam lotam protam mundatus est lavacro, quam in lavacro suo universas aquas mundavit, statim ut caput extulit de fluento, Spiritum sanctum accepit, non quod umquam sine Spest: sed ut illud nobis monstraretsanctus adveniat. Igitur si Arianus Spiritum sanctum non potest dare, ne baptizare quidem potest, quia Ecclesiae baptisma sine Spiritu sancto nullum est. 178 Tu vero cum baptizatum ab eo recipias, et postea invoces Spiritum sanctum, aut baptizare eum debes,
Abbreviated transcription (Latin):
Milta quidem memoriter copioseq
dixisti sedcum totum circumieris.
quippe ut uis arrianorum ep̃s
lucerna sine igniculo. sit oculus
sine pupilla. Nempe eo perueniens
ut non possit salere. qui ipse sal non
habeat. non inluminat cę̧cus: non
accendat extinctus. Ii autem
cum conditum ab eo cibum deuores.
cur insulsum arguas conditorem:
deigniculo eiꝰ ineccłia tua luc&. &
lucernã eius criminaris excinctam:
O culos tibi pręb&. & cęcus. ẽ: Iuam¬
obrem oro te. ut sacrificandi e
licentiam tribuas. cuiꝰ baptisma ꝓ¬
bas: aut repbes eiꝰ baptisma. quem
anus dixi⁊. Sed ego recipio lai¬
cum penitentem. ꝑ manus inpositi¬
onem. & uocationem sp̃s sc̃i: scieris
abhereticis sp̃m sc̃in nonposse pre¬
Omnes ꝓpositionum iuarum calles.
adunum conpetum confluunt.
& pauidorum more ceruorum
dũ uanos pennarum euitatis uolatꝰ.
fortissimis retibus inplicamini.
Nam cũ inpatre & filio & sp̃ũ scõ
baptizatus homo templum dĩ
fiat. cum uetere ȩde destructa

Expanded text:
minibus memoriter copioseque dixisti: sed cum totum circumieris squippe, ut vis, Arianorum episclucerna sine igniculo, sit oculus sine pupilla: nempe eo pervenies, ut salire non possit, qui sal ipse non habeat; non illuminet caecus, non accendat exstinctus. Tu autem cum conditum ab eo cibum devores, cur insulsum arguis conditorem? De igniculo ejus Ecclesia tua lucet, et lucernam ejus 177 criminaris exstinctam? Oculos tibi praebet, et caecus est? Quamobrem oro te, ut aut sacrificandi ei licentiam tribuas, cujus baptisma probas: aut reprobes ejus baptisma, quem . L. Sed ego recipio laicum poenitentem per manus impositionem, et invocationem Spiritus sancti, sciens ab haereticis Spiritum sanctum non posse Omnes propositionum vestrarum calles ad unum compitum confluunt, et pavidorum more cervorum, dum vanos pennarum evitatis volatus, fortissimis retibus implicamini. Nam cum in Patre et Filio et Spiritu sancto baptizatus homo, templum Domini fiat, cum, veteri aede destructa,
Abbreviated transcription (Latin):
nebrae quantae sunc :÷ & reste.: Nlam
cum ideo ep̃s ineccłia constitiutur.
ut populum coerceat ab errore quan¬
tus erit error inpopulo. cumerrte
ipse qui doceat: Quomodo patis
peccata dimit tere. qui ipse pecea
tis duobus dominis seruire: Sed&e
illud. quae communicatio luci a
tenebris: quae consensus xp̃o & bo¬
lial. Legimus inueteri testament.
homo inquo fuerit macula & uitiui.
cerdotes qui accedunt ad dñm sc̃ĩ
Similiter in eodem. cum accedent
ministrare sc̃i non adducent insẽ
uitatis omisso: Neq enĩ numerus
dtmoniorum. led auctorit ad
ual&e: Ex quibus ostencitur. uos
ꝑ modicum fermenti totam eccłiȩ
massam corru ꝓisse.: de eius manu
hode eucharistiam accipere. quẽ
heri quasi idolum respuistis.

Expanded text:
nebrae quantae erunt ! Et recte. Nam nebrae quantae erunt ! Et recte. Nam cum ideo episcopus in Ecclesia constituatur, ut populum coerceat ab errore, quantus erit error in populo, cum errat ipse qui dpeccata dimittere, qui ipse peccattis duobus dominis servire ? Sed et illud, Quae communicatio luci ad tenebras? qui consensus Christo ad Belial ? Legimus in veteri Testamento : Homo in quo fuerit macula et vitium,cerdotes qui accedunt ad Dominum DeuDominus. Et in eodem: Et cum accedunt ministrare sancta, non adducant in se vitatis omitto. Neque enim numerus testimoniorum, sed auctoritas valet. Ex quibus ostenditur, vos per modicum fermentum totam Ecclesiae massam corrupisse, et de ejus manu hodie Eucharistiam accipere, quem heri quasi idolum despuebatis.
Abbreviated transcription (Latin):
hominib conculcandus. super al.¬
terum reponis & ubi erit illud apłi
dictum intelligis. quantomagis de
sacerdotibus praecauendum est.
cũ &iam delaicis sic cauetur : Se¬
paramini inquit dñs ꝑ moysen a
tabernaculos hominum istorum
durissimorum. & nolite tangi ab
omnibus qui sunt cum eis. nesimul
pereatis inpeccato ipsorum. & rur¬
sum in duodecim ꝓphetis. Sacrifi¬
cia eorum tamquam panes luctus.
Omnes qui manducant ea: conta
simplex. ẽ : totum corpus lucidum
erat. Sacerdote enim ueram fidem
praedicante: ex omnium corde te¬
nebre discutiuntur: & causam reddit.
Neq enim accenditur lucerna & po¬
nitur submodio. sed supra candela¬
brum. ut luceat omnibus qui in
domõ sunt. Hoc . ẽ. idõ ds̃ scientiȩ
suȩ igniculũ in epis copo accendit.
ut non libi cantum luceat. sed
omubul prosie & inconsequenti duegs
inquit oculus tuus nequam ẽ. ome
corpus tenebrosum. ẽ. Si autẽ lime
quod inte est tenebrae sunt ipsae te.¬

Expanded text:
hominibus conculcandus, super alhominibus conculcandus, super altarium reponis! Et ubi erit illud Apostdictum intelligis, quanto magis de sacerdotibus praecavendum est, cum etiam de laicis sic cavetur ! Separamini, inquit Dominus per Moysen, a tabernaculis istorum hominum durissimorum, et nolite tangi ab omnibus quae sunt eorum, ne simul pereatis in peccato eorum . Et rursum in duodecim Prophetis: Sacrificia eorum tamquam panis luctus; omnes qui manducant ea, contamsimplex est, totum corpus tuum lucidum erit . Sacerdote enim fidem veram praedicante, ex omnium corde tenebrae discutiuntur. 176 Et causam reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hoc est, ideo Deus scientiae suae igniculum in episcopo succendit, ut non sibi tantum luceat, sed omnibus prosit. Et in consequenti: Si, inquit, oculus tuus nequam fuerit, omne corpus tenebrosum est. Si autem lumen quod in te est, tenebrae sunt; ipse te
Abbreviated transcription (Latin):
& ut semel dicam ꝑ uniuersa pecca¬
ta: a quo alio poterit condiri. cũ ipse
dos quoque: ꝓlauco offert oblationẽ
In ponit manum subiecto. reditum
sc̃is pracinuocat. atq ita cum qui
tradicus fuerat satanae ininteritũ
carnis ut sp̃s saluus fieret indicta
inpopulo oratione. altͣario recon¬
ciliat:. Nec prius unum menbrum
restitu it sanitati. quam simul om̃ĩa
menbra confleueri nt. Facile quippe
ignoscit filio pater. cum mater pro
uisceribus suis deprecetur. Siergo
hoc quod diximus gradu laicus pe.¬
nitens restituatur ȩccłiae ibiq seqͥt᷑
uenia. ubi luctus ante precesserit.
manifestum. ẽ. sacerdotem de gradusuo
motũ in eundẽ locum non posse resti¬
tui. Quia ut penitens sacerdotio
carebit. aut in hono re persistens re¬
duci mȩccłiam non poterit per or:¬
dinẽ penitentis. Tu michi nunc
infacuato sale eccłiȩ sapore conta¬
minas: Tũ eum qui proiectus foras
ucere deb& instercore acunctis

Expanded text:
et ut semel dicam, per universa peccaet ut semel dicam, per universa peccata, a quo alio poterit condiri, cum ipse dos quippe pro laico offert oblationem suam, imponit manum subjecto, reditum sancti Spiritus invocat, atque ita eum, qui traditus fuerat Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret, indicta in populum oratione, altario reconciliat, nec prius unum membrum restituit sanitati, quam omnia simul membra confleverint. Facile quippe ignoscit filio pater, cum mater pro visceribus suis deprecatur. Si ergo hoc quem diximus gradu laicus poenitens restituitur Ecclesiae, ibique sequitur venia, ubi luctus praecesserat: manifestum est, sacerdotem de gradu suo motum, in eumdem locum non posse restitui, quia aut poenitens sacerdotio carebit, aut in honore persistens, reduci in Ecclesiam non poterit per ordinem poenitentis. Tu mihi nunc infatuato sale, Ecclesiae saporem contaminas; tu eum qui projectus foras, jacere deberet in stercore, a cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
non dicam unius ciuitatis popili
seduniuerlam cui preest prouinciã
eccłiae socio: quenisi repellam mul¬
tos secum inruinam trahit quam¬
obrem quaesumus uos ut eam rati¬
onem quam in paucis recipiendis
habere uos existimatis: & iam ad totiꝰ
orbis concedatis salutem. Q uod
si displic&: & iam duri estis immo
tam in racionabilit̾ dementes lccũ
qu dedere baptsima hostm xp̃i. cu
qu acceperit filium putetis: Nos nob̾
aduer sa nonfecimus: aut ep̃m eum
popullo recipimus. qui fecit populum¬
aplanum: auc si qp̃m non recipimus.
Dso t nonne legisti de epis dictum.
uos estis sal terrȩ: Si autem sal in¬
sacerdos dnm ex or& Pro sacerdote¬
uaro nullus sit alius qui deprecetur:
quae quidem duo scripturar um
capitula. inunam sententiam concur¬
runt: Nam ut sal omne cibum conditc.
nec .ẽ. aliquid perse tam suaue quod
absq eogustum demulceat. Ita mun¬
di totius & ꝓpriȩ eccłiae condimen¬
tum ep̃s. ẽ. Qui si infatuatus fuerit.

Expanded text:
non dicam unius civitatis populos, sed universam, cui praeest, provinciam Ecclesiae socio; quem si repellam, multos secum in ruinam trahet. Quamobrem quaeso vos ut eam rationem, quam in paucis recipiendis habere vos existimatis, etiam ad totius orbis salutem concedatis. Quod si displicet, et tam duri estis, immo tam irrationabiliter inclementes, ut eum qui dederit baptisma hostem Christi, eum qui acceperit filium putetis; nos nobis adversa non facimus: aut episcopum cum populo recipimus, quem facit Christianum; aut si episcopum non recipimus, o te, nonne legisti de episcopis dictum: Vos estis sal terrae. Si autem sal insacerdos Deum exoret, ac pro sacerdote nullus sit alius, qui deprecetur . Quae quidem duo Scripturarum capitula in sententiam concurrunt unam. Nam ut sal omnem cibum condit, nec est aliquid per se tam suave, quod absque 175 eo gustum demulceat: ita mundi totius et propriae Ecclesiae condimentum episcopus est, qui si infatuatus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
propria  condempnat. Si nonlica
episcopo penitenti perseuerare quod
fuerat: non lic&. laico penitent per¬
manere. propter quod penitentiam
Recipimus laicos. qm̃ nemo conus¬
titur si scierit sẽ rebapti⁊ andum &e
ita fi& ut nossimus causa perdicio¬
nis eorum. si repudientur¬
quod recipis laicum. unam anuina

Expanded text:
 contemnat. Si non licet episcopo poenitenti perseverare quod fuerat, non licet et laico poenitenti permanere in eo propter quod poenitentiam Recipimus laicos, quoniam nemo convertetur, si se scierit rebaptizandum: et ita fiet, ut nos simus causa perditionis eorum si repudienturquod recipis laicum, unam anima
Abbreviated transcription (Latin):
Recipe ergo episcopum quia erasse se
confitetur. & dñs mauulc penitentiã
peccatoris quam mortem. Lucifert¬
tium. concedo ueniam pęnitenti.
Responde¬
bo tibi & ego tuis sermonibus. Sila¬
icus errasse conficetur. quomodola¬
icus perseuerat: deponat sacerdotiũ
laici. id .ẽ. baptisma: & ego concedo
ueniã penitenti. Scriptum. ẽ. enim:
regnũ quoq nr̃m. sacerdoces dõ &¬

Expanded text:
Recipe ergo et episcopum, qui et errasse se confitetur, et Dominus mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Ltium, concedo veniam poenitenti. Respondebo tibi et ego sermonibus tuis. Si laicus errasse se confitetur, quomodo laicus perseverat? deponat sacerdotium laici, id est, baptisma, et ego do veniam poenitenti. Scriptum est enim: Regnum quoque nos et sacerdotes Deo
Abbreviated transcription (Latin):
autem prȩscius contemptores
fore & angelos & homines
iusticiae suae subditos fecit. ita
ut absolute eos suae esse permit¬
ter& uoluntatis quia aliter nec¬
gratiae retributio iusta possit.¬
nec penae. Ds̃ enim qui capax
non capabilis est. penetrans nori
penetrabilis. implens non imple¬
bilis. qui ubiq simul totus est.
& ubiq diffusus. ẽ. per infusionẽ
potentiae suae misericorditer
naturae mixtus humanae
non humana natura. naturae
est mixta: diuinae. Caro igitur
profecit inuerbum: non uer¬
bum profecit incarnem.
prie personaliter. non cum pa¬
tre aut cum spuscõ natu ralte
quia unigenitus dĩ ds uerus
qui cum patre & spũ scõ unus
est innatura. alter est inpersoni¬
carnis & uerbi. ut fidelitere
sine aliqua dubitatione credamꝰ
unum eundemque dĩ filium
inseparabilem semper geminae
substantiae & iam gignentem
nominatum indiebus carnis
suae & uere semper omuia
gessisse quae sunt hominus.
& uere semper possedisse quae

Expanded text:
autem praescius contemptores autem praescius contemptores fore et angelos et homines, justitiae suae subditos fecit, ita ut absolute eos suae esse permitteret voluntatis, quia nec aliter gratiae retributio justa ess Deus enim, qui capax non capabilis est, penetrans non penetrabilis, implens non implebilis, qui ubique simul totus est, et ubique diffusus est, per infusionem potentiae suae miserinaturae mixtus est humanae, non humana natura naturae est mixta divinae. Caro igitur proficit in Verbum, non Verbum profecit in carnem:prie personaliter, non cum patre aut cum Spiritu sancto naturaliter: quia unigenitus Deus, Deus verus, qui cum patre et Spiritu sancto unus est in natura, alter est in personacarnis et Verbi, ut fideliter sine aliqua dubitatione credamus unum eumdemque Dei Filium inseparabilem semper geminae substantiae: etiam gigantem nominatum in diebus carnis suae, et vere semper omnia gessisse quae sunt hominis, et vere semper possedisse quae
Abbreviated transcription (Latin):
Malum dñs omne quia prohib&
fieri bonus & benignus Deus
& iam si id bonum si malum udi¬
cabitur per prohibitioniem
legis latoris dĩ. Namquid tam
bonum quod sacrificium dõ offerre.
sed qm̃ expectare scm̃ samuelem
saul rex noluit. ipse sacrificium
morante lamuele incendit. ultra
tum. atq utinam recedente spũ
scõ alio sp̃ũ non ludificaret ur
uel &iam uexaretur. Ad quali¬
tatem itaque facti si respiciamus
bonam rem fecit: sed non respi¬
ciendum est ad qualitatem facti
sed ad superbiam contentoris
Sed & communio sacramenti sc̃a
est: sed perniciosum opus efficitus
huic qui nondum fuerit sacratis¬
sima unda perfusus. Sunt &¬
multa his similia quae cum sint
bona opera perniciem pariunt.
cum non eo ordine quo sint cons¬
tituta peragantur. angelorum¬
canores his sermonibus resonabant.
ut dõ in excelsis głiam canerent
& pacem dĩ super terram cum
hominibus bonae adserunt
uoluntatis. Malȩ ergo uolun¬
tatis arbitrio angelus bonus
cum ess& declinauit ad malum.

Expanded text:
Malum autem esse quod prohibet fieri bonus et benignus Deus, etiamsi id bonum sit, malum judicabitur per prohibitionem Legislatoris Dei, Jam quid tam bonum quam sacrificium Deo offerre? Sed quomodo exspectare sanctum Samuelem rex Saul noluit, ipse autem sacrificium morante Samuele, incendit, ultra tum , atque utinam recedente Spiritu sancto, alio spiritu non ludificaretur, vel etiam vexaretur. Ad qualitatem igitur facti si respiciamus, bonam rem facit; sed non respiciendum est ad qualitatem facti, sed ad superbiam contemptoris. Nam et communio sacramenti sancta est, sed perniciosum opus perficitur, huic si nondum fuerit sacratissima unda perfusus. Sunt multa his similia, quae cum bona sint opera, perniciem pariunt cum non eo ordine quo sunt constituta peraguntur. canores his sermonibus resonabunt, ut Deo gloria in excelsis caneretur et pacem Dei super terram cum hominibus bonae sererent voluntatis . Malae ergo voluntatis arbitrio angelus bonus cum esset, declinavit ad malum:
Abbreviated transcription (Latin):
dimasi. hic ambrosu. hic grego¬
ti hic hilarii. hic arnobii.
improbatus. ẽ: Aut det dextram
sempion concordiae: aut confuta¬
conatur adstruere. ARNOBIUS
dXIT Luce clarius. ẽ. quia dĩ
nitrem mariam esse per carnẽ
quam solam creuit exponat.
Iutas enim ait solam matrem
non hab& ut subaudiatur quia
si & homo unus dĩ filius iste
qunatus est: unde sexto lo co
sibungens ait. Si uoluerimus
calcare non deitatem nudam
mixtum dĩ patris uerbum scãm
unginem creauisse quae electa
est ad puerperium uenerandum
ut carnaliter eum pareret

Expanded text:
Damasi, Ambrosii, GregoDamasi, Ambrosii, Gregorii, Hilarii, hic Arnobii comprobatus est. Aut dexteram Serapion concordiae jungat, aut confutaconetur astruere.--Arnobius dixit: Luce clarius est quod Dei matrem Mariam esse per carnem, quam solam creavit, exponat. Deitas enim, ait, sola matrem non habet, ut subaudiatur, quia Deus et homo unus Dei Filius est iste qui natus est. Unde sexto loco subjungens, ait: Si voluerimus calcare, non Deitatem nudam, mixtum Dei Patris Verbum sanctam Virginem creasse, quae electa est, ad puerperium venerandum, ut carnaliter eu
Abbreviated transcription (Latin):
patris. Ita paulopost Cumigitur¬
sit manifestum quia non dicatur
xp̃c extra carnem & separatim dĩ
uerbum: Deceat autẽ eum magis
sic nominare postquam factus. ẽ.¬
homo probumus autem saens lede¬
ris fidem facientes quia si nati¬
raliter ds̃. & incoadunationem
cum sua carne co n uenert
I tem paulo post: sicut enim aic iu¬
adam omnes moriuntur ita a
mnxp̃o omnes uiuificantur : Nam
si non est passus humano more
ꝓnobis. ergo neque diuino more
niãe salutis habuit rationem
mortuus esse. reuixisse uero posta
qui erat ds̃: Ergo si nonest passus¬
est: inanis fides nr̃a. & adbuc
sumus inpeccatis nostrs.
nemq ad unatum. non ut uerbũ
& insua dealitate man& hoc quod
semper fuit per assumptionem
hominis ds̃ esse cessar&. sed ut
homo inciper& esse ds̃ qui ante
non fuerit inutero conceptus
ilto chcotocos maria quia homo
conceptus. ẽ. & natus atempore
anceptionis ds coepit esse inutero
Qas est natus in partu: hic sensus
grilli. hic sensus achanasii. hic¬

Expanded text:
paruit. Item paulo post: Cum sit igitur manifestum quod non dicitur Christus extra carnem, et separatum Dei Verbum, deceat autem eum magis sic nominari, postquam homo factus est, probamus autem sacris litteris fidem facientes quod sit naturaliter Deus, et incoadunatione sua cum carne convenerit. Item paulo post ait: Sicut enim in Adam morimur, ita in Christo omnes vivificamur . Nam si non est passus humano more pro nobis, ergo neque divino more nostrae salutis habuit rationem. esse mortuus; resurrexisse vero postea, quia erat est, inanis est fides nostra et adhuc sumus in peccatis nostris. nemque adunatum, non ut Verbum , et in sua Dealitate manet, hoc quod semper fuit, per assumptionem hominis Deus esse cessavit; sed ut homo inciperet esse Deus quod ante non fuerat, in utero conceptus ideo Θεοτόκος Maria, quia homo qui conceptus est et natus a tempore conceptionis Deus coepit esse in utero, et Deus est in partu. Hic sensus Cyrilli, hic sensus Athanasii,