comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: quarũ duç libere duç ancillȩ fucrunt. Uidemus
cnum apłm in libera c ancilla quas habuit abraham duo testa¬
merita intelligert. sed ibi in una &una facilius apparet quod
dicitur. hic autẽ duȩ sunc &luȩ: Deinde ancillȩ filius exhereda¬
tur. hic ucro ancillarũ filii cũ filiis liberarũ terrã ꝓmissionis ac¬
cipiunt. Unde hoc ꝓculdubio aliquid aliud significatur. Quã¬
quã cnim duas liberas uxores iacob ad nouũ testam̃tũ quo inliberta¬
te uocati sumus existimem ꝑtincre. non tameri frustra duş sunt
alia eterna inqua dilectionẽ di contemplabimur. Istam drĩs
passionẽ. illam resurrectionẽ declarauit. Ammonent nos ad
hoc intelligendũ illarũ &iam nomina stminarũ. Dicunt cnim
quodlia interp̾tatur laborans. Nachel autẽ uisũ pͥncipium siue
uerbũ exquo uidetur pͥncipium. Accio gͦ humane mortudisq
uitȩ inqua uiuimꝰ exfide multa laboriosa oꝑa facientes incerce

Expanded text:
Iacob, quarum duae liberae, duae ancillae fuerunt. uidemus enim apostolum in libera et ancilla, quas habuit Abraham, duo testamenta intellegere. sed ibi in una et una facilius apparet quod dicitur; hic autem duae sunt et duae. deinde ibi ancillae filius exheredatur; hic uero ancillarum filii simul cum filiis liberarum terram promissionis accipiunt: unde hic procul dubio aliquid aliud significatur. Quamquam enim duas liberas uxores Iacob ad nonum testamentum, quo in libertatem uocati sumus, existimem pertinere, non tamen frustra duae sunt; alia aeterna, in qua delectationem dei contemplabimur. istam dominus passione, illam resurrectione declarauit. admonent nos ad hoc intellegendum illarum etiam nomina feminarum. dicunt enim quod Lia interpretatur "laborans", Rachel autem uisum principium" siue "uerbum, ex quo uidetur principium". actio ergo humanae mortalisque uitae, in qua uiuimus ex fide multa laboriosa opera facientes, incerti
Abbreviated transcription (Latin):
condendas. hoc ẽ. exoncrandas sarcinis laboriosis. ex quib ȩccłia
ceruus ad fontes aquarũ ꝑuenire ad semeri abrahae. Quac non cog¬
noscente fetatur. quia de illa predictũ ẽ. popłs quẽ non cognoui
scruiuit michi: Accepit in occulto anulum. monile. &iurgam
Uocatione signatur. iustificatione decoratur. glorificatione ex al¬
sed non eam inuenit peccati ex ꝓbratio. quã mutauit confessionis
amaritudo. Postea uero iam publicis. signi. anuli. morulis &

Expanded text:
tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. accepit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exalsed non eam inuenit peccati exprobratio, quam mutauit confessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et
Abbreviated transcription (Latin):
uidȩorum. Et merito nomen eius amaritudo interpretatur. ipsar
fellis poculum dedit. Duo autem filii uidae quorũ unus crat i
num signantur. unum nocentiũ. alterum prestare nolentiun
meror corum. Quorũ nisi quib nichil ꝓdest cũ habcat unde
ꝓdesse possit: Ds̃ autẽ ambos occidisse dictus est: Tercius uer¬
mulieri non iungitur. significat tempus exquo reges plebi iu¬
deoium ceperunt de tribu uida nonfieri. Illo gͦ tempore qͦus¬

Expanded text:
ur. merito nomen eius "amaritudo" interpretatur; ipsa enim domino fellis poculum dedit. duo autem genera princiumano, unum nocentium, alterum prodesse nolentium."maeror eorum." quorum ? nisi quibus nihil prodest, cum habeat, unde prodesse possit mulieri non iungitur, significat tempus. ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat qu
Abbreviated transcription (Latin):
men scđm spc̃ quae nobis in illo c̃. iam nos cũ illo resurrenss
testatus ẽ. Unde &iam dicit. Scđm suã misediã saluos pos
fecit: plauacrũ regencrationis. Quis autẽ ñ intelligat in as¬
ero regencrationis spẽ nobis datã salutis futurat. ñ iã saluts
ipsã quac ꝓmittit᷑. et tam̃quȩ certa spesẽ. quasi iaidata os
eadem salus. saluos nos inquit fecit. Ite̾m dicit. Spe enĩ in¬

Expanded text:
o resurrexisse testatus est. unde etiam dicit: secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. quis autem non intellegat in lauacro regenerationis spem nobis datam salutis futurae, non iam salutem ipsam, quae promittitur? et tamen quia certa spes est, tamquam iam data esset eadem salus, saluos nos, inquit, fecit. alio quippe loco
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. quae iam in ipso homine mediatore xpõ tħu capite nrõ
nsirgente cõpleta c̃. Intraspe certa meditator tã quã sit p̃sens¬
quac̃ teneatur. quae utiq uita nonerit scđm carnc̃ sic̃ iam
xpĩ uita ñ ẽ. scđ̾m carnem. Carnẽ nãq hoc loco ñ ipsã cor¬
poris nri substantiã quã dñs &iam post resurrectionẽ suã
carnẽ appellat dicens. palpate & uidete quia sp̃s carnẽ &ossa¬
nonhabet: sic̃ me uidetis habere: sed corruptionẽ mortalita¬
temq carnis uult intelligi. quae tc̃ non innobis sic̃ iam in

Expanded text:
am, quae iam in ipso homine mediatore Christo Iesu capite nostro resurgente completa est, ita. spe certa meditatur, tamquam iam sit praesensque teneatur. quae utique uita non erit secundum carnem, sicut iam Christi uita non est secundum carnem. carnem namque hoc loco non ipsam corporis nostri substantiam — quam dominus etiam post resurrectionem suam carnenon habet, sicut me videtis habere; sed corruptionem mortalitatemque carnis vult intelligi, quae tunc non erit in nobis, sicut jam in
Abbreviated transcription (Latin):
abert ominia bona uel minora quam magnũ bonum cummagno malo:
Qua et incorporis bonis. melius ẽ habere. ⁊achei staturam cum sanitate.
aigoliae cum febrae Recte plane quȩritur. non utrum omni modis in¬
uaeliens uirgo coniugatȩ oboedienti. sed minus oboediens. obo edientiori con¬
uanda sit: quia eilła nuptialis castitas est & id eo bonum est. sedminor quã
ugo alis : Tanto ergo minor in bono oboedientiae. quanto maior in bono casti¬
s si alter altero comparetur quae p̃ponenda sit iudicat : qui primo
isã castitatem & oboedientiam com parans. uidet omnium uirtutum : quo¬
lmmodo matrem esse oboedientiã : Ac per hoc ideo pot est esse oboedientia
snc uirginitate. quia uirginitas exconsilion enest non exp̃cepto: Oboedien¬
tun ueroillã dico. qua p̃ ceptis obtemperit ⁊ideoque oboedientia p̃ceptorum

Expanded text:
habere omnia bona uel minora quam magnum bonum cum magno malo, habere omnia bona uel minora quam magnum bonum cum magno malo, quia et in corporis bonis melius est habere Zachaei staturam cum sanitate quam Goliae cum febre. Recte plane quaeritur, non utrum omnimodis inoboediens uirgo coniugatae oboedienti, sed minus oboediens oboedientiori conparanda sit, quia et illa nuptialis castitas est et ideo bonum est, sed minor quam uirginalis. tanto ergo minor in bono oboedientiae, quanto maior in bono castitatis, si altera alteri conparetur, quae praeponenda sit iudicat qui primo ipsam castitatem et oboedientiam conparans uidet omnium uirtutum quodam modo matrem esse oboedientiam. ac per hoc ideo potest esse oboedientia sine uirginitate, quia uirginitas ex consilio est, non ex praecepto. oboedientiam uero illam dico, qua praeceptis obtemperatur. ideoque oboedientia praeceptorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne offitiorum positum est. nom inegestate iurtutum : Quia necbononueruer¬
due aret qu noninuenit miseros quibus possit miseri corditer subueni : Huie
pocest ut alius non hab̾eat aliquid quodalius habet. sed aliud habeat qui plor
aestimandum est : Maius enimbonum est oboedit᷑iae quam continentir : Num
conubium nus quam nostrarum scripturarum auctoritate damnantur. inloe¬
dientia uero nusquam ab soluitur : Siergo proponatur urgo permiansun
sedtam̃ in obo edions & maritata quae uirgo permanere non posset seltanen
obcediens quam meliorem dicamus minus laudabilem. quam siurgoessu
andamnabilem sicut uirgoest: Ita si conferas ebriosam uirgnem sobrue
lugate: quis dubitet. & eandem forte sententiã nuptiae qui ppe & urs¬
nitas duobona sunt quorũ alteriom maius : Sobrietas autẽ &ebroseds
suit oboedientia & contumatia illa bona sunt haec mala: Melius ẽ autem

Expanded text:
one officiorum positum est, non in egestate virtutum: quia nec bono misericorone officiorum positum est, non in egestate virtutum: quia nec bono misericordiae caret, qui non invenit miseros quibus possit misericorditer subvenire. 29. Hpotest ut alius non habeat aliquid quod alius habet, sed aliud habeat quod pluris aestimandum est. Majus enim bonum est obedientiae quam continentiae. Nam connubium nusquam nostrarum Scripturarum auctoritate damnatur, inobedientia vero nusquam absolvitur. Si ergo proponatur virgo permansura, sed tamen inobediens, et maritata quae virgo permanere non posset, sed tamen obediens, quam meliorem dicamus? Minus lauan damnabilem, sicut uirgo est? ita si conferas ebriosam uirginem sobriae coniugatae, quis dubitet eandem ferre sententiam? nuptiae quippe et uirginitas duo bona sunt, quorum alterum maius; sobrietas autem et ebriositas, sicut oboedientia et contumacia, illa bona sunt, haec mala. melius est autem
Abbreviated transcription (Latin):
sedtamꝰ maior est. quam in animo eius. qua ꝓpterea tenuit coniugu casttaꝰ
qua uõm por tiut ampliorem: Sic & femina innubta. quae cogitat ea que
sunt dñ ut sit sca & corpore & spũ. cum audierit in prudentem illum peron¬
tantorem dicentem: Tuergo melior quam sarra: respondeat: F gomelionsu
seabis quac urcute huus continentue carent: quod desarra non credo fert
ergo illa cumista uirtute quod illi tempori congruebat : a quo egosum inm¬
nis: ut inmeo & iam corpore appareat quod illa inanimo conseruabat : Rs
ergoi psas sicomparemus. nullo modo dubi tandum est melioremessẽ cabo¬
teri continentiae. quam castitatẽ nubtialem : cum tam̃ ut rumque se bone
Homines uero cũ comparamus ille est melior quibonum amplius qunilua
habet : Porro quiamplius eiusdem generis habet. & id quod minus est hbro
triginta sunt & sexaginta: Non operari autem exeo quod habet in distiliti¬

Expanded text:
sed tamen maior est, quam in animo eius, qui propterea tenuit coniugii castitatem, sed tamen maior est, quam in animo eius, qui propterea tenuit coniugii castitatem, quia non potuit ampliorem. sic et femina innupta. quae cogitat ea quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu, cum audierit inprudentem illum percontatorem dicentem: tu ergo melior quam Sarra? respondeat: ego melior sum, sed his, quae uirtute huius continentiae carent, quod de Sarra non credo. fecit ergo illa cum ista uirtute, quod illi tempori congruebat, a quo ego sum inmunis, ut in meo etiam corpore appareat quod illa in animo conseruabat. Res ergo ipsas si comparemus, nullo modo dubitandum est meliorem esse castitatem continentiae quam castitatem nuptialem, cum tamen utrumque sit bonum; homines uero cum comparamus, ille est melior, qui bonum amplius quam alius habet. porro qui amplius eiusdem generis habtriginta sunt et sexaginta. Non operari autem ex eo quod habet, in distributi
Abbreviated transcription (Latin):
tmporis differentiam non fecerunt quod ego : Quod enim ego nunc ago melius illi
nente imhabitu animi sui uirtute continentiae. siadusum nubtiarum ex aliquo religio¬
is offitio descendisset. talis maritus. & talis pater ess&. qualis fuit abraham ÷ aũ¬
lt plane respondere illi captioso interrogatori & dicere : Nonsum quidem melior
qurihabraham: In hoc dum taxat genere continentiao qua ille non carebat & si
unapparebat : sed sum talis non aliud habens sed aliud agens : Dicat plane ista :
qa & siuoluert gloriari nonerit insipiens. ueritatem enimdicit : Si autẽ par¬
at nequis eum existim& superid quod eũ uid&. aut audit aliquid exillo. auferat
a persona sua nodum questionis & nondehomine sed dere ipsa respondeat. & dicat:
Qul tantum potest. talis est qualis fuit abrabam: s ot est autem fieri ut minorsit
continentiao uirtus in animo eius qui nonutitur nubtiis quib: estususaml:

Expanded text:
temporis differentiam non fecerunt quod ego. quod enim ego nunc ago, melius illi temporis differentiam non fecerunt quod ego. quod enim ego nunc ago, melius illi nente in habitu animi sui uirtute continentiae, si ad usum nuptiarum ex aliquo religionis officio descendisset, talis maritus et talis pater esset. qualis fuit Abraham, audeat plane respondere illi captioso interrogatori et dicere: non sum quidem melior quam Abraham, in hoc dumtaxat genere continentiae, qua ille non carebat, etsi non apparebat; sed sum talis non aliud habens, sed aliud agens. dicat plane ista, quia et si uoluerit gloriari, non erit insipiens; ueritatem enim dicit. si autem parcit, ne quis eum existimet super id quod eum uidet aut audit aliquid ex illo, auferat a persona sua nodum quaestionis et non de homine, sed de re ipsa respondeat et dicat: qui tantum potest, talis est, qualis fuit Abraham. potest autem fieri, ut minor sit continentiae uirtus in animo eius, qui non utitur nuptiis quibus est usus Abraham;
Abbreviated transcription (Latin):
nepsusq in finem qui hab& operatur: Qui operari noluerit . non sehaberementiat :
lperhoc ab eis qui corrumpunt bonos mores conloquiis malis inani & uana uersutia
hitur homini xp̃iano continenti. & nubtias recusanti : Tuergo melior quã habrahaꝰ
auille cum audiert non perturbet ur nec audeat dicere melior nec a ꝓposito dela
irr.: Illud enim non ueredict hoc non recte fecit: Sed dicat ego quidem non sum me¬
lit quam habra ham. sed melior est castitas celibum. quam castitas nubtiarum. Quarum
imdhuam unum habebat inusu ambas in babitu: caste quippe coniugaliter uixit: esse autẽ
astissine conuigio potuit. sed tuno nono portuit : Ego uero facilius nonutor nubti is
ub estusus abrabam: quam sic utor nubtus quem ad modum est usus abraham : Et ideo
dlor sumilis qui per animi in continentiam non possunt quod ego : non ilis qui ꝓpter

Expanded text:
inceps usque in finem qui habet operatur, qui operari noluerit, non se habere mentiatur. inceps usque in finem qui habet operatur, qui operari noluerit, non se habere mentiatur. ac per hoc ab eis, qui corrumpunt bonos mores conloquiis malis, inani et uana uersutia dicitur homini christiano continenti et nuptias recusanti: tu ergo melior quam Abraham? quod ille cum audierit, non perturbetur nec audeat dicere: melior, nec a proposito dela batur — illud enim non uere dicit, hoc non recte facit - sed dicat: ego quidem non sum melior quam Abraham, sed melior est castitas celibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem castus sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est usus Abraham; et ideo melior sum illis, qui per animi incontinentiam non possunt quod ego, non illis, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
iustificata est inquit sapientia a filussius. qui uident continentiae uititem
in habitu anmi semperesse debere. in opere autem ꝓrerum actemporimn
oportunitate manifestari: sicut uirtus sapientiae. sanctorum martirum mps¬
re a paruio. caeterorum uero aeque sanctorim in habitu fuit : Quo cora sut
non est: sic non est imparmeritum continentiaȩ. in iohanne. qui nullas ex per¬
tus test nubtias & orabrabam qui filios generaut: Et illius eni aldo¬
as Gillius conubium ꝓtemporum distributione xp̃o militauerunt : s: ed continen¬
aim iohames & inopere. ab raham uero insolo habitu habebat : Illo itaq tempore cũ
dex dies patri archarum subsequens. maledictum dixit qui non excitar& semon
nsihel. & qui poterat nom ꝓmebat. sed tam̃ habebat : Ex quo autem uenit
lintudo temporis ut diceretur. qui potest capere capiat. exillousque adhuc & de¬

Expanded text:
iustificata est, inquit, sapientia a filiis suis, qui uident continentiae uirtutem iustificata est, inquit, sapientia a filiis suis, qui uident continentiae uirtutem in habitu animi semper esse debere, in opere autem pro rerum ac temporum oportunitate manifestari, sicut uirtus patientiae sanctorum martyrum in opere apparuit, ceterorum uero aeque sanctorum in habitu fuit. quocirca sicut  qui passus non est, sic non est inpar meritum continentiae in Iohanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios generauit. et illius enim celibatus et illius conubium pro temporum distributione Christo militauerunt; sed continentiam Iohannes et in opere, Abraham uero in solo habitu habebat. Illo itaque tempore, cum et lex dies patriarcharum subsequens maledictum dixit, qui non excitaret semen in Israhel, et qui poterat non promebat, sed tamen habebat; ex quo autem uenit plenitudo temporis, ut diceretur: qui potest capere, capiat, ex illo usque adhuc et de
Abbreviated transcription (Latin):
& uinarius amicus publicanorum & peccatorum : Numquid nontalia di¬
cuntur indo mesticoseius patres nostros ex alio genere utendo terrenis quor¬
tũ ad concubitum ꝑtinetur. eccehomines libidinosi . & inmundi : amatores
feminarum & lasciuiorũ: Et tam̃ sicut millo illud non erat uerũ quanus
uerumes set quod non sicut iohannes abstineret a manducando & bibendo ipse
enĩ apertissime uerissimeq ait. uenitihannes non manducans ne quelibens
uenit filius hominis manducans aebibens : sic nec hoc: in illis patribuerũ
est quamuis uenerit modo a postolus xp̃i non coniuigatus nec generans.
quemdicant pagani magus erat: uenerit autem tunc ꝓpheta xp̃i nultus
faciens & filios ꝓcreans. quem dicant manichei mulierosus erat & iustificiti
est sapientia a filiis suis quod dñs sibi subiecit. cum de iohanne ac desa illa cxsser

Expanded text:
 uinaria, amicus publicanorum et peccatorum. numquid non talia di uinaria, amicus publicanorum et peccatorum. numquid non talia dicuntur in domesticos eius, patres nostros, ex alio genere utendi terrenis, quantum ad concubitum pertinet: ecce homines libidinosi et inmundi, amatores feminarum et lasciuiarum? et tamen sicut in illo illud non erat uerum — quamuis uerum esset, quod non sicut Iohannes abstineret a manducando et bibendo; ipse enim apertissime uerissimeque ait: uenit Iohannes non manducans neque bibens. uenit filius hominis manducans et bibens - sic nec hoc in illis patribus uerum est, quamuis uenerit modo apostolus Christi non coniugatus nec generans, quem dicant pagani: magus erat; uenerit autem tunc propheta Christi nuptias faciens et filios procreans, quem dicant Manichaei: mulierosus erat. et iustificata est sapientia a filiis suis quod dominus ibi subiecit, cum de Iohanne ac de se illa dixisset,
Abbreviated transcription (Latin):
quam temperent ut bene utantur: Nemo tamen potest sapienter uti nisi
qui potest & continenter nonuti: E x hoc habitu & paulus dicebat: scio & ab un¬
dre. & penuriam pati. Penuriã quippepati. quorum cumque hominum est :
sdscire penuriam pati magnorũ est : Cic & abundare quis nom potest: Scire
autem habundare. non nisi eorum est. quos habundantia non corrumpt: u¬
rum ut aperoius intelligatur. quomodo si uirtus in habitu & iamsi nonso
inopere : loquor de exemplo de quo nullus habitat catholicorum x p̃ianors
Dns enim noster ihs xp̃s quod inueritate esuriere ac sitierit manduc auox
& bibert nullus ambigit eorum qui exeius euangelio fideles sunt: Num
igitur non erat illi continentiae untus a cabo & potu. quanta erat miohon
baptista : uenit enimiohannes non manducans neq bibens & dixeru
dȩmonum habet: uenit filius hominis manducans &bibens & dixeruit:

Expanded text:
quam temperant, ut bene utantur; nemo tamen potest sapienter uti, nisi quam temperant, ut bene utantur; nemo tamen potest sapienter uti, nisi qui potest et continenter non uti. ex hoc habitu et Paulus dicebat: scio et abundare et penuriam pati. penuriam quippe pati quorumcumque hominum est; sed scire penuriam pati magnorum est. sic et abundare quis non potest? scire autem abundare nonnisi eorum est, quos abundantia non corrumpit. Verum ut apertius intellegatur, quomodo sit uirtus in habitu, etiamsi non sit in opere, loquor de exemplo, de quo nullus dubitat catholicorum christianorum. dominus enim noster Iesus Christus quod in ueritate carnis esurierit ac sitierit, manducauerit et biberit, nullus ambigit eorum, qui ex eius euangelio fideles sunt. num igitur non erat in illo continentiae uirtus a cibo et potu, quanta erat in Iohanne Baptista? uenit enim Iohannes non manducans neque bibens, et dixerunt: daemonium habet. uenit filius hominis manducans et b
Abbreviated transcription (Latin):
a sint nominatũ sed mani festatũ est Habebat utiq et thimoteus uirtutẽ
untinendiauino quam non ei abstulit paulus monendo ut uino modico utere¬
cur ꝓpterstomachum. & frequentes suas infirmitates: Alioquin pernitiose
biebat ut ꝓpter salutem corporis. fier&̃ in animo damnũ uirtutis: Sed
qua poterat ea uirtute salua fieri quod monebat. ita relaxata est corpori uti¬
ditis bibendi. ut maner& in animo habitus continendi: Ipse ẽ enimhabitus
quo aliquidagitur cum opus est: Cum autemnon agitui potest agi sed non
opuset: hunc habitum circa continentiam quae fit a concubitu non habent illi
renis ad aliud necessariis perhunc habitũ continentiae. quo eis non obligarent᷑
s quopossent eis &iã nonuti. si nonopus esset : Nec quis quam eis bene utitur
nsi qui & nonuti potest: Multi quidem facilius se abstinent ut nonutantur.

Expanded text:
ta sunt, non natum, sed manifestatum est. habebat utique et Timotheus uirtutem ta sunt, non natum, sed manifestatum est. habebat utique et Timotheus uirtutem continendi a uino, quam non ei abstulit Paulus monendo, ut uino modico uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates — alioquin perniciose docebat, ut propter salutem corporis fieret in animo damnum uirtutis — sed quia poterat ea uirtute salua fieri quod monebat, ita relaxata est corpori utilitas bibendi, ut maneret in animo habitus continendi. ipse est enim habitus, quo aliquid agitur, cum opus est; cum autem non agitur, potest agi, sed non opus est. hunc habitum circa continentiam quae fit a concubitu non habent illi,renis ad aliud necessariis per hunc habitum continentiae, quo eis non obligarentur et quo possent eis etiam non uti, si non opus esset. nec quisquam eis bene utitur, nisi qui et non uti potest. multi quidem facilius se abstinent, ut non utantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nib quilonge aliter nubtiis usi sunt quos conferã. quõ non inuenio: quñ
otinentes. illis coniugatis conferende sint requirendum est : Nisi forte abrabã
ontinere se nom posset anultus prõpterre gnum caelorum ÷ qui unicum prolis
pgnus ꝓpter quod nubtiae carae sunt potuit intrepidus immolare ꝓpterregnũ
ueorum : Continentia quippe non corporis. sed anim uirtus est : uircutes animi aliquan
linopere manifestantur. aliquando inhabitu latent. sicut martirii uirtus eminuit
ipparuitq tolerando passiones. Sed quam multi sunt in eadem uirtute animi
iubus temptatio deest quard quodintus est in conspectudei. &iam in hominũ
iedit nec tuno esse incipiat. sed innotescat: lam̃ enim erat in iob patientia
qum nouerat deus . Et cui testimoniũ perhibebat. sed hominibus in notuit
inptationis examine : & quod latebat intrinsecus. perea quae forins ecus in la¬

Expanded text:
inibus qui longe aliter nuptiis usi sunt quos conferam quoniam non inuenio, quinam inibus qui longe aliter nuptiis usi sunt quos conferam quoniam non inuenio, quinam continentes illis coniugatis conferendi sint requirendum est. nisi forte Abraham continere se non posset a nuptiis propter regnum caelorum, qui unicum prolis pignus, propter quod nuptiae carae sunt, potuit intrepidus immolare propter regnum caelorum. Continentia quippe non corporis, sed animi uirtus est. uirtutes autem animi aliquando in opere manifestantur, aliquando in habitu latent, sicut martyrii uirtus eminuit apparuitque tolerando passiones. sed quam multi sunt in eadem uirtute animi, quibus temptatio deest, qua id, quod intus est in conspectu dei, etiam in hominum procedat nec tunc esse incipiat, sed tunc innotescat! iam enim erat in Iob patientia, quam nouerat deus et cui testimonium perhibebat, sed hominibus innotuit temptationis examine; et quod latebat intrinsecus, per ea, quae forinsecus inla
Abbreviated transcription (Latin):
tustas praecepit expiarił Nonnisi ꝓpter ipsam materialem in formitatẽ
quae facto conceptur tamꝗ medificationem corporis additur. Ac perhoc
cum in formiter fluit. significari ꝑ illã lex uoluit. animum sine discipli¬
nae forma indecenter fluidum ac dissolutũ. quẽ formari oportere signi ficat.
cũ talem fluxum corporis iubet purificari: Postremo nuniquid s mori pec¬
catum est : aut mortuum sepelire: non &iam bonum opus humanitatis est ͥ
Et tamen purificatio gindemandata est: Quae mortuum corpus uita dese¬
rente peccatum est ÷ꝰ sed peccatum significat. aniniae desertae aiuisticu bonua
inquam sunt nubtiae. & contra omnes calumnias posunt sanaratione d fends
nubtiis tamen sanctorum patrum non quas nubtias. sed quam continentiam
conparẽ quaero : Inmonon nubtus nubtias: Nampar in omnib: munus ełt mot¬
tali hominum naturae datum: sed homines qui nubtiis utuntur illis hom¬

Expanded text:
tustas praecepit expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, tustas praecepit expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu tamquam in aedificationem corporis additur. ac per hoc cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum sepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia. Bonum, inquam, sunt nuptiae et contra omnes calumnias possunt sana ratione defendi. nuptiis tamen sanctorum patrum non quas nuptias, sed quam continentiam conparem quaero, immo non nuptias nuptiis — nam par in omnibus munus est mortali hominum naturae datum — sed homines, qui nuptiis utuntur, illis hom
Abbreviated transcription (Latin):
nutriant: Nec quod purificari lex hominem & postiugalem concubitũ ubet
peccatũ esse declarat. sinon est ille qui secundũ uenam conceditur. quia & iã nonus
impedit orationes : Sed sicut multa lex ponit in sacramentis & umbris fuano¬
rum. quaedam insemine quasi materialis in formitas quae formata corpusho¬
mims redditura est insignificatione posita est uitae in formis & ineruditae.
aqua informitate quõ oportet hominem doctrinae forma & eruditione mun¬
idari. in huius rei signum illa purificatio precepta est post semins emisso¬
nẽ: Neque enim & in somnis peccato fit. & tam̃ & iam ibi p̃cepta est purifi¬
catio: Aut si et hoc peccatum quisquam putat non arbitrans accedere. nisi
exaliquo huius modi desi derio quod ꝓculdubio falsum est : numquid & solita
mensium peccata sunt faeminarum. a quibus tamen eas. eddem legis ue¬

Expanded text:
nutriant. Nec quod purificari lex hominem et post coniugalem concubitum iubet, nutriant. Nec quod purificari lex hominem et post coniugalem concubitum iubet, peccatum esse declarat, si non est ille, qui secundum ueniam conceditur, qui etiam nimius inpedit orationes. sed sicut multa lex ponit in sacramentis et umbris futurorum, quaedam in semine quasi materialis informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in significatione posita est uitae informis et ineruditae: a qua informitate quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in huius rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. neque enim et in somnis peccato fit; et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. aut si et hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, quod procul dubio falsum est, numquid et solita mensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis ue
Abbreviated transcription (Latin):
ntellexerunt intrigenario fructu ponitur. longe sanctiore mente su perabant :
qudesiuis nubtis filios propterxpm̃ quaerebant. ad genus eius secundum carnem
aistinguendum ab ominib: gentibus. sicut deo dis ponere placuit: ut hoc praeceteris
adeum ꝓfetandum ualer& quod p̃nunciabatur. ex quo genere &iã & ex qua.
gente esset in carne uenturus : ualde ergo nostrorum fidelium castis nubtus am¬
plus bonũ erat quod pater habraham in suo femore nouerãt : cui manũ subdere
famulum iussit ut de uxore quae afilio esset ducenda uiraret: Ponensenim
manum subfemore hominis & iurans perdm̃ caeli quid aliud signnficabat. nisi in
acarne quae exillo femore originem ducer&: dnñ caeli esse uenturũ : bonȩ
ergo sunt nubtiac in qub: tanto meliores sint coniugati. quanto castiohes de felo¬
res dm̃ timent: maxime si filios quos carnaliter desiderant &am spiritaliten

Expanded text:
intellexerunt, in tricenario fructu ponitur, longe sanctiore mente superabant, intellexerunt, in tricenario fructu ponitur, longe sanctiore mente superabant, qui de suis nuptiis filios propter Christum quaerebant ad genus eius secundum carnem distinguendum ab omnibus gentibus, sicut deo disponere placuit. ut hoc prae ceteris ad eum prophetandum ualeret, quod praenuntiabatur, ex quo etiam genere et ex qua gente esset in carne uenturus. ualde ergo nostrorum fidelium castis nuptiis amplius bonum erat, quod pater Abraham in suo femore nouerat, cui manum subdere famulum iussit, ut de uxore, quae a filio esset ducenda iuraret. ponens enim manum sub femore hominis et iurans per deum caeli quid aliud significabat nisi in ea carne, quae ex illo femore originem duceret, deum caeli esse uenturum? bonum ergo sunt nuptiae, in quibus tanto meliores sunt coniugati, quanto castiores ac fideliores deum timent, maxime si filios, quos carnaliter desiderant, etiam spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
us nostri coniugati. illis patribus comparandi sint. nisi forte iam isti p̃ferendisunt eis
aib nondum quos conferamus inuenimus: Mlaius enimbonum erat in illo. nͣubtus. quã
sboum proprium nubtiarum : cũ proculdubio bonum continentiae p̃ferendũ est.
qi non tali officio querebant illi filios ex nubtus qualidicuntur isti ex quodã sensu
utumae mortalis successionem desçessione requirentis : Quod quis quis bonum negat.
ignorat dm̃ omnium bonorum ad caelestib: usq. ad terrena. abiꝰmortalibus usq admor¬
tilia creatorem: Hoc autem sensu generandi nec bestiae penitus carent. & maxi¬
ne alites. quarum in promptum est cura nidificandi. & quaedam coniugionum
similitudo ad simul ꝓ creandum atq nutriendum : Sed illi homines istum naturae
mortalis affectum cuius in suo genere castitas accedente dei cultu sicut quidã

Expanded text:
tes nostri coniugatis illis patribus conparandi sint; nisi forte iam isti praeferendi sunt eis, tes nostri coniugatis illis patribus conparandi sint; nisi forte iam isti praeferendi sunt eis, quibus nondum quos conferamus inuenimus. maius enim bonum erat in illorum nuptiis quam est bonum proprium nuptiarum, cui procul dubio bonum continentiae praeferendum est, quia non tali officio quaerebant illi filios ex nuptiis, quali ducuntur isti ex quodam sensu naturae mortalis successionem decessioni requirentis. quod quisquis bonum negat, ignorat deum omnium bonorum a caelestibus usque ad terrena, ab inmortalibus usque ad mortalia creatorem. hoc autem sensu generandi nec bestiae penitus carent et maxime alites, quarum in promptu est cura nidificandi et quaedam coniugiorum similitudo ad simul procreandum atque nutriendum. sed illi homines istum naturae mortalis adfectum, cuius in suo genere castitas accedente dei cultu, sicut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
inuna caelestis ciuitate: Itaque sicut duob plurib u e. sic auiuo uiro mal¬
terius transire conubium: nectẽ licuit : nec nunc licet: nec um quam licebit :
Apostatare quippe ab unodeo & ire in alterius adulterinam superstitione
semper est malum: Nec causaergo numerosioris ꝓlis fecerunt sui
qcłti quod catodicitur fecisse romanus. ut trader& uiuus uxorem. & iam alterius domt̃
slis imn pleturam: In nostrarum quippe nubtiis plus ualet sc̃ĩtas sacramentr quanfe¬
cdtas uteri: Siergo & illi qui ꝓptersolam generationem. ꝓpter quam sunt: in sti¬
citac nubtiae coniuguntur cõparantur patribus multo aliter ipsos filios quam
isli quaerentibus. quando quidem filium immolare uissus abraham intrepidus acde¬
uiotus quem detanta desperatione susceperat unico non pepercit. nisi eo prohibente:
manum deponer&: quo iubente leuauerat: Restat ut uideamus utrum saltem continen¬

Expanded text:
in una caelesti ciuitate. itaque sicut duobus pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. nec causa ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri, quod Cato dicitur fecisse Romanus, ut traderet uiuus uxorem etiam alterius domum filiis inpleturam. in nostrarum quippe nuptiis plus ualet sanctitas sacramenti quam fecunditas uteri. Si ergo et illi, qui propter solam generationem, propter quam sunt institutae nuptiae, coniunguntur, non conparantur patribus multo aliter ipsos filios quam isti quaerentibus — quandoquidem filium immolare iussus Abraham intrepidus ac deuotus, quem de tanta desperatione susceperat, unico non pepercit, nisi eo prohibente manum deponeret, quo iubente leuauerat - restat, ut uideamus, utrum saltem continen
Abbreviated transcription (Latin):
tssint uinci potest qui uitia sua uicerit. Nonenĩ uincit
nsau tollitur ab aduersatio quodamat. Quigͦ id amat solũ
qad amanti tolli ñ potest. ille indubitant̃ inuinctꝰ c̃. nec ulla
humaina sine carnali conditione diligenda÷. quia omnes sub
uoluntitẽ ipsus. & inuicẽ sibi sunt patres̃ cũ sibi consulunt.
a fili cũ sibi obtẽperant. & fr̃sqͥa eos maxime quia cos unus

Expanded text:
ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla humana sine carnali condicione diligenda est, siue sit peruoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtemperant,
Abbreviated transcription (Latin):
sigusientur inmundo. ꝓpͥo uitio non natura. quia cũ libenter
uluns ucrba sapientiae & postea dehis omnino non cogitant:
Quod autẽ utile audieris. uelud ab intestina memoriciẽ tãquã
ios cogitationis recordandi dulcedine reuocare. quid ẽ. aliud
qũ puritaliter quod ammodo ruminare: Iuod qui ñ faciunt.

Expanded text:
significantur, immundi proprio vitio, non natura; qui cum libenter audiant verba sapientiae, postea de his omnino non cogitant: quod enim utile audieris, velut intestino memoriae tanquam ad os cogitationis, recordandi dulcedine volvere; quid est aliud, quam spiritaliter quodammodo ruminare? quod qui non faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nle api nemo liberari potest. acꝑ hoc iudicantur utpereant¬
ne pligsuapulabit multis. Nec tamen idõ confugiendũ est
adignorantiae tenebras: utineis quisq requirat excusationem
ludẽ cnim nescisse. aliud scire noluisse: Uoluntas quippe
qutamquã simpliciter nesciant neminẽ sic excusat ut sẽpit̾ne
ait ñ ardeat. si propterea ñeredidit. quia ñ audiuit utere¬

Expanded text:
 fide enim Christi nemo liberari potest; ac per hoc ita judicabuntur ut pereantnescientem. Nec tamen ideo confugiendum est ad ignorantiae tenebras ut in eis quisque requirat excusationem. Aliud est enim nescivisse, aliud scire noluisse. Voluntas quippe qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat, ut sempiterno igne non ardeat, si propterea non credidit, quia non audivit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe filuis maximo &minimo duo popłi figurant᷑. unã uestẽ
populus uidcorũ Ido medius. quia nec primatũ apłorũ tenuit.
Nc ultimus ingentib credidit. uidit nuditatẽ patris. quia c̃sensit
in prophetia sccrctum. Idõq fit seruus fratrũ suorũ. quia gensipsa
monium asscrtionis acccłiac. ut nos honoremur ꝑsacram̃tũ quod

Expanded text:
us filiis, maximo et minimo, duo populi figurati unam uestem populus Iudaeorum — ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit nec ultimus in gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consensitin prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim imonium adsertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ud tefat ut intelligamus cũ operatũ esse unde uictũ haberet. nisi corpo¬
de opus corporalibus et uisibilibus manibus suis : Nã si despĩtali opere
atũ et tegumenitũ quȩ rer&. id est ut abeis hȩc acciperet quos in euagelio
edifiuabat: nor consequexter diceret : Si alii potestati uestrȩ parti cipant̃¬
cur non igis unos : Sed nonsumus usi hac pocestate : sedomna¬

Expanded text:
quid restat, ut intellegamus eum operatum esse, unde uictum haberet, nisi corpoquid restat, ut intellegamus eum operatum esse, unde uictum haberet, nisi corporaleopus corporalibus et uisibilibus manibus suis? nam si de spiritali opere uictum et tegumentum quaereret, id est, ut ab eis haec acciperet, quos in euangelio aedificabat, non consequenter diceret: si alii potestatis uestrae participant, non magis nos? sed non sumus usi hac potestate, sed omn
Abbreviated transcription (Latin):
m debitũ cõpostolas suos quia non operabantur corporaliter. unde
birent huic̃ uitae necessaria: sed sicut dñs constituit ex euangelio uiuer
oinẽ gratu̾itũ manducarenT abeis: quibus gratuitã gratisꝰ praedica
stipendiũ enĩ suũ tãquã milites accipiebant. et deuineae pereos plan¬
e frustu. quodopuserit libere decerpebant : et de gregis quem pascebun
ice po tabant: & exarea quamtriturabant . cibũ sumebant : a pertius aut̃
tm conectit : &omnino aufert omnes dubitationes ambages : Si nos uobis
olt spitalia seminauimus. magiũ est si uestra carnalia metamus: quȩ suat
ilitala quȩ seminauit. nisi uerbũ et ministerium sacramenti regni ꝙ lorũ:
lis uitẽ carnalia quȩ sibilicẽre metere dicit. nisi hȩc temporilia. quȩ uitȩ
t idigentae carnis indulta sunt: Hȩc autẽ sibi debita. sẽ abeis non quȩsis
ni accepisse manifestat : ne quodimpedimentũ daret euanglio xp̃i:

Expanded text:
 debitum coapostolos suos, quia non operabantur corporaliter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, sicut dominus constituit, ex euangelio uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant, cibum sumebant. Apertius autem cetera conectit et omnino aufert omnes dubitationis ambages. si nos uobis, inquit, spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carnalia metamus? quae sunt spiritalia, quae seminauit, nisi uerbum et ministerium sacramenti regni caelorum? quae autem carnalia, quae sibi licere metere dicit, nisi haec temporalia, quae uitae atque indigentiae carnis indulta sunt? haec autem sibi debita se ab eis non quaesisse nec accepisse manifestat, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
mii qui buabebit ncos adĩ acceptã. ut eorũ carnalia meteret us
nos uobis spĩtilia seminauimus magnũ est s carnalua uetus
Subienit: si alu potẽsuti uestrȩ participant non inigil ios u
fatigatione nocte etdie operantes. nequem uestrũ grluare muere
qui nonh abuerimus potestatẽ sedut nos formã diremus uobis p
nos imitaremini : Omnia inquit tolcramus: nequod im peli meitior
demus euangelio xp̃i : Et redit rursus modisque ommbues eueitus
quõ qui intemipl operantur quȩ detemplosunt edun qusatra
deseruiunt ualtar compartiuntur eSic et dominus or dinait¬
nis qui euangelium anniuntiant. de cuaglio unueris et louut
disero uolens id exponere obscurũ fut quod pesselucet ẽ din
Qui eñ het uerba non intelligunt : aut se non intelligore fingit
iostidi autẽ uerbis: non idem̃ conceditur: Propterea ubi aliter ea

Expanded text:
i quam habebat in eos a domino acceptam, ut eorum carnalia meteret ad uictum nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est si carnalia uessubiecit: si alii potestatis uestrae participant, non magis nos? et cum et fatigatione, nocte et die operans, ne quemquam eorum gravaret . quia non habuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus uobis, qua nos imitaremini. omnia. inquit, toleramus, ne quod inpedimentum demus euangelio Christi. Et redit rursus modisque omnibus etiam atquoniam qui in templo operantur. quae de templo sunt edunt? qui altario deseruiunt, altario conpartiuntur? sic et dominus ordinauithis qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere; ego autem  forte, cum dissero uolens id exponere, obscurum fiat quod per se lucet et clamat. qui enim haec uerba non intellegunt aut se non intellegere fingunt, apostoli autem uerbis non idem conceditur. propterea ubi aliter ea
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. nonperibit merces eiꝰ : Neforte correpto oculo eoꝵ quin ecessaru in pendim
indigentibius : E& pro ph&is & iustis & discipulis dm̃i. ipsoꝵ oculus depraiuaretur in qusi
ista fierent. ut ꝓpt̃ ista accipienda uellent xp̃o militare. nono inqud potest dis
contȩxuit: ideo dico uobis: nolite solliciteͥ.eẽ. animae quid manduc& is. neque corpir
quid uestramini: & qđ sequitur deuolatilib caeli & deliliis agri. adhoc dicit ne
qum dñ puto& seruoꝵ suoꝵ necessaria noncurare. cum eiꝰ sapientissima ꝓuidentia usque
ubi cranda & gubernanda ꝑueniat: Nleque enini non ipse pasit & uestit & iam eo
uoninbis oꝑantur : sednȩ xp̃ianã militiam adhoc detorqueant ut ista conquirant.
ic seruos suos dñs prȩmon& : ut in eo ministerio qđ sacramento eiꝰ debetur. non ista
sertgnũ eiꝰ &iustitiam cogitemus. & haec omnia apponentur nobis. siue manib ope

Expanded text:
uobis, non peribit merces eius — ne forte correpto oculo eorum qui necessaria inpendunt uobis, non peribit merces eius — ne forte correpto oculo eorum qui necessaria inpendunt indigentibus et prophetis et iustis et discipulis domini ipsorum oculus deprauaretur in quos ista fierent, ut propter ista accipienda uellent Christo militare, nemo, inquit, potest duobus  statimque contexuit: ideo dico uobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini.° Et quod sequiquisquam Deum putet servorum suorum necessaria non curare; cum ejus sapientissima providentia usque ad ista creanda et gubernanda perveniat. Neque enim non ipse pascit et vestit etiam eos qui manibus operantur. Sed ne christianam militiam ad hoc detorqueant ut ista conquirant, hoc servos suos Dominus praemonet, ut in eo ministerio quod Sacramento ejus debetur, non ista, sed regnum ejus et justitiam cogitemus: et haec omnia apponentur nobis sive per manus op
Abbreviated transcription (Latin):
&ubi fures effodunt & furantur: Recondite uero uobis thesauros incaclo atinreure
meue rbigo exterminat & uibi sures non ꝑfodiunt & furantur: Cibi enim ent te
tuus ibi erit &cortium: Demde sibumut: Lucerna corporis tui ẽ ocilus tus iers
lie& quele mosinas faciunt. nõnea faciant intentione: ut uel hominib uelinit paiti
ud interra sibi quaerant yependi qđ faciunt: Uinde &eapostolus cumtimetheo u¬
tes monendos preciper& : Facile inquiđ tribuant. communicent: chesauri ue
sibi fundamentum bonum infuturum. ut app̃hendant uerã uitã: Cumerp in
turim uitam dirȩxerit dñs oculũ elemosinas facientium. & incelestem mer eden it
possint Et ipla facta . et. luda cum simplex oculus fuerit. inilam quippe noiuisini
raributionem ual& quod & alib ait: Quiuos excipit: me excipit &e quime exenit:
dederit uni existis minimis calicẽ aquȩ frigidȩ. tantum in nomine discipuli: amnida

Expanded text:
et ubi fures effodiunt et furantur; recondite uero uobis thesauros in caelo, ubi nequet ubi fures effodiunt et furantur; recondite uero uobis thesauros in caelo, ubi neque tinea neque robigo exterminat, ubi fures non perfodiunt et furantur. ubi enim erit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. deinde subiunxit: lui elemosynas faciunt, non ea faciant intentione, ut uel hominibus uelint placere uel in terra sibi quaerant rependi quod faciunt. unde et apostolus cum Timotheo diuites monendos praeciperet. facile, inquit, tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. cum ergo in futuram uitam direxerit oculum dominus elemosynas facientium et in caelestem mercedem, ut possint et ipsa facta esse lucida, cum simplex oculos fuerit — in illam quippe nouissimam retributionem ualet, quod et alibi ait: qui uos excipit, me excipit; et qui me excipit, dederit uni ex istis minimis calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
nam monae. quia ꝓpt̃ ista necessaria predicat. quod dñs dicit fieri nom posse: Acꝑ
los ille qui ꝓpt̃ ista euangelium predicat. non do sed mam monae seruire conuincitur.
osis illo adalioꝵ ꝓuectum quomodo ipse nescit utatur: Nam huic sententiae sub iun¬
ỹ dcens Ideo dico uobis. nolite solliciti esse animȩ quidm anducetis. neque corpori quid
odlamini: Non ut ista non procurent quantum necessitatis. ẽ. unde honeste potue¬
ruit sednon ut istai intuicantir &e ꝓpt̃ isti faciant quicquit neuangdio pre¬
ficer ubentur. Eam quigpe intentionẽ quare quid fat õculum uocit Cle
superius loquebatiur ue auidioc descender& adicebat: Lucerna corpors tledus
ne quam fuerit: eotum corpꝰ tuum tencbrosumerit Idest talia erunt factitu
rat dicens ̃ olite condere uobis thesauros interris: ubi erugo & tinea extepia

Expanded text:
et mamonae, quia propter ista necessaria praedicat: quod dominus dicit fieri non posse. ac per et mamonae, quia propter ista necessaria praedicat: quod dominus dicit fieri non posse. ac per hoc ille, qui propter ista euangelium praedicat, non deo, sed mamonae seruire conuincitur, etsi deus illo ad aliorum prouectum, quomodo ipse nescit, utatur. nam huic sententiae subiungit dicens: ideo dico uobis: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini, non ut istarunt, sed non ut ista intueantur, nec propter ista faciant quidquid Evangelii prfacere iubentur. eam quippe intentionem quare quid fiat, oculum uocat: unde paulo superius loquebatur, ut ad hoc descenderet, et dicebat: lucerna corporis tui estuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, id est: talia erunt facta tusynis praeceperat dicens: nolite condere uobis thesauros in terris, ubi aerugo et tinea exterminat
Abbreviated transcription (Latin):
uilb& erogauerit. ubi cumq &iam ipse quod sibi necessarium .ẽ. accipit. dȩxp̃i accipit ::
lua ubi cumque & ipse talibus dedit. quis nisi xp̃s accepit. Illi autẽ qui &iam preter istã
uisocd&atẽ uitam labore corporis transigebant. ex quoꝵ numero plures ad monasteria
gunt quia & in ipso humano genere plures sunt : sinolunt operari. nȩc manducent::
que enim ꝓpterea xp̃i anti militia adpi&atẽ diuites humiliantur: ut pauperes ad
ipiam extollantur: Nullomodo enim dec&. ut in ea uita ubi senatores fiunt
ilriosi uibi fiant opifices otiosi E quo ueniunt relictis delicus suis qui fuerunt
plioꝵ domini: ibi sint rustici delicati: At enim dñs ait. nolite solliciti esse animae
uinanduc&is. neque corpori quiduestiamini: Recte. qm̃ supra dixerat: nom potestis
usrure & mammonȩ: Quienim ꝓpter hoc euangelium p̃dicat. ut habeat unde
unduc&̃ & unde uestiatur : simulse putat & do seruire quia euangeliũ predicat.

Expanded text:
ibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo seruire, quia euangelium praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore: ñ om̃s resurgent in anima. Sed qui prius resurgit in a¬
nima: bono suo resurgit incorpore. Qui resurgit inanima: surgit
incorpore aduitã. Qui ñ resurgit inanima: resurgit tam̃ incorpore
ad poenã. Quia gͦ dñs commendauit nobis resurrectionẽ istã anima¬
rũ ad quã om̃s debemꝰ festinare. idõ ait ueniet hora & nuncẽ. quando¬

Expanded text:
ima, bono suo resurgit in corpore: qui non prius resurgit in anima, malo suo resurgit in corpore. Qui resurgit in anima, resurgit in corpore ad vitam: qui non resurgit in anima, resurgit in corpore ad poenam. Quia ergo Dominus commendavit nobis resurrectionem istam animarum, ad quam omnes debemus festinare, i