comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xl. deus qui nõ mũdos u̾m scire no¬
dos multa scire u̾a. de hac gͥre sum¬
ma ⁊ excelletissima cũ modestia et
tunorẽ a gend̾ ẽ et attentissiiuis au¬
rib de uotis audiend̾. uͥ q̃ritur uni¬
osiꝰ aliquid qͣr nec fructuonius ad ĩ
uenitur. ꝓuide oĩs qͥ audit ⁊ egit cã
que meffabili ⁊ ĩ accessibili dĩnita¬
tis luce dũr studeat ĩmitari. atq ser¬
sicubi heñto q̃rere nec pudebit sicu¬
dit ẜ iegit ubi parit̾ certus est per¬
ubi ertorẽ suũ cognoscit redeat ad me
uͥ reuocet me ꝯta ingredianur si¬

Expanded text:
xi: Deus qui non nisi mundos verum scire vodos multa scire vera. De hac re ergo summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum est, et attentissimis auribus atque devotis audiendum, ubi qosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis, qui audit et legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari atque sersicubi haesito, quaerere: nec pudebit, sicuaec legit, ubi pariter certus est, perubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur si
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ siñam qui dñt omĩs actus
naturas bonas eẽ. et inqͣntũ st̾ bonoᷤ
hesitacõne tenẽtur atq auitorita¬
lum testimoniis et romnb eoꝵdẽ
ẽẽut refic̾e esurientẽ qui actus est
absolute ac ꝑfcẽ bonos dñt quos ñ
solũ eẽntia ł genus. s ⁊̃ cã et finis
xmedat ut st̃ illi qui ex bona nolũ¬

Expanded text:
iam, qui dicunt omnes actus naturas bonas esse, et in quantum sunt bonos haesitatione tenentur; atque auctoritatum testimoniis et rationibus eore, ut reficere esurientem, qui actus est absolute ac perfecte bonos dicunt, quos non solum essentia vel genus, sed etiam causa et finis, commendat: ut sunt illi qu
Abbreviated transcription (Latin):
treati mloco et trauseunt de locoad
locũ et quodã modo locales et circũsip¬
tibiles. s nõ om̃ieo modo quo creature
corporee spt̃ aũt increatus quideus est ĩ
loco quid̃ est et ĩ oĩ loco. s oĩo inlocał

Expanded text:
reati in loco, et transeunt de loco ad locum, et quodammodo locales et circumscriptibiles, sed non omni eo modo, quo creaturae corporeae. Spiritus autem increatus, quod Deus est, in loco quidem est, et in omni loco; sed omnino inlocalis
Abbreviated transcription (Latin):
as̃. ad dardauñ ait. nõ qi spatiosa in¬
magnitudine oppineni dm̃ ꝓcũcta dit̃¬
fundi sicut humus aut lux itta diffũ¬
ditur. s potius. sicit iuduob sapien¬
tib quoꝵ alt̾ alt̾o corpore grandior s
sapientior nõ est uua sapĩa est nec
est in maiore maior nec ĩminore mi¬
nor. nec minor ĩ uno ꝙͣ induob ita
deus sure labore regeus et ꝯtinens
ait. ad uerbum dei ꝑtinet nõ eẽ inꝑ
dei que attingit a sine usq ad finem
fortiter nec tũ motu locali. s ĩmobi¬
litate si. uelud si moles aliqua saxe¬
ergo ht̃ motũ localem u̾bum illud
et sauĩaula solida est et ubiq exp̃¬
dictis ĩ notescit qr dens est ita ubiq per
eẽnciam. ꝙ nec spatiosa magnitudĩe

Expanded text:
s ad Dardanum: Non quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est, una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens ait: Ad verbum Dei pertinet non esse in Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, non tamen motu locali sed immobilitate sui; veluti si moles aliqua saxeergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique, et praedictis innotescit quod Deus est ita ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am sig̃canda nõ naturalit̾. set
mirabuit᷑ fisit. Int̾ que młris factu¬
nature cursus ht̃ naturales leges
sẽ hunc naturalem tursũ creatorht̃
da repente floreat fructũ gignat ⁊
inuiuentute sfilis femina insenec¬

Expanded text:
 ea significanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris factucreaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet da repente floreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senec
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem et fraudulent᷑ ad dix̾it ⁊ iu¬
olent̾ tenuit hõ ⁊̃ ĩuirius deo ꝯnĩ¬
t̾etur. qr p̃cepta eius ⁊ tẽpsit ⁊ se a¬
lieno diũo mancipanit. de hoĩs ⁊̃ ĩ¬
uiria ⁊ iuc̾etur diabolus. qr illum¬
et prius fallaci ꝓmissione decepit ⁊¬
post mala inferendo lesit. In iuste
gͦ diabolus qͣntũ ad se tenebat hoĩ¬
nem. s hõ utte tenebatur. qr dia¬
bolus nũqͣm meruit potestatẽ hr̃e
sr̃ hoĩem. s homo meruit ꝑ culyã
pati diaboli tyrampndẽ. s igͥ deus
qui utriq p̾ erat potẽtia hoĩem li¬
terare ueslet sola uissionis uirtu

Expanded text:
t fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo etiam injurius Deo convinceretur, quia praecepta ejus contempsit, et se alieno dominio mancipavit. De hominis injuria convinceretur diabolus, quia et illum prius fallaci promissione decepit, et post mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus, quantum ad se, tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem habere super hominem, sed homo meruit per culpam pati diaboli tyrannidem. Si ergo Deus, qui utrique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola jussionis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
stimoniis euident̾ mõstratur ꝙ
hõ rectitudinẽ et bonã uolũtatẽ
intreatione accepit atq auxilium
quostare pot̾at alioqͥn nõ sua cul¬
ꝑa uderetur cecidisse.

Expanded text:
stimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culpa videretur cecidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
diuino adiutorio et fuo fieri ꝑ u̾suᷤ
arbitrio utrũlib eoꝵ elegiss dei
uolũtas fie̾t rab illo x de ulo et qr
lũtatem ꝙͣ dei de illo fc̃ã est uolũ¬
tas dei. Item in eod̾̃ sic oportebat
prius hoĩem si̾ ut et bñ posset uelle
et male nec frustra si bñ nec in¬

Expanded text:
rio, et suo fieri perversus arbitrio; utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia quam Dei, de illo facta est voluntas Dei. Item in eodem: Sic hominem prius oportebat fieri, ut et bene posset velle, et male; nec frustra si bene, nec im
Abbreviated transcription (Latin):
natura fcã erat ut sine dĩuo auxi¬
lio poss man̾e. siuellet nõ utiq
sua culpa cecidiss defuisset quippe
uolũatẽ. in illa quippe fec̾at eum
rectũ dederat ad utoriũ sine quo
nõ posset inea man̾e siuellet et

Expanded text:
natura facta erat, ut sine divino auxilio posset manere si vellet, non utique sua culpa cecidisset, defuisset quippe voluntatem, in illa quippe eum fecerat rectum; dederat adjutorium sine quo non posset in
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓbe sapit. qr uua uolũtas est ꝓr̃is
gine uatiuitatẽ in qua filius intelli¬
gitur missus. una ead̃q oꝑacõem
natus hoĩb appareret. Nõ eni mis¬
sus est unuitando iocũ. qr ĩmũdo e¬
rat. qua pp̃ pr̃ iniusibił una cũ fili¬
o secũ iuisibili eund̃ filiũ insibilẽ
fatiendo misisse eũ dictus est qui
ĩusbbit u̾bi increaturã insibilem
mutata et transiens u̾t̾etur ita unꝰ¬
fus apr̾e intellig̾etur filius ut tm̃
missus nõ ⁊̃ cũ pr̃e nuttens ĩuenire¬
tur. cũ uo sic accepta est forma ser¬
iuut man̾et ĩcõmutabilis formadĩ
manifestũ est ꝙ aprẽ et filio nõ a¬
parentib ft̃m sit ꝙ appareret infi
id̾ ipẽ filius inusibił muteretur. qu¬

Expanded text:
si probe sapit, quia una voluntas est Patris, gine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione natus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui is Verbi, in creaturam visibilem mutata et transiens verteretur, ita missus a Patre intelligeretur Filius, ut tantum missus, non etiam cum Patre mittens inveniretur. Cum vero sic accepta est forma servi, ut maneret incommutabilis forma Dei, manifestum est quod a Patre et Filio non apparentibus factum sit quod appareret in Fiidem ipse Filius visibilis mitteretur. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
q si quis ⁊ cedere simpłr uolu̾it dice̾ᷤ
intensiris diugitur amicus ꝙͣ uini¬
tus. et iõ illd̾ pocius isto decetimmet
ista scd̾ pͥmissam intelligẽtiam di
micus ⁊ ĩiuicus diligitur. uld̃ u̾o ꝑ
uõ eẽ tante multimidinis diuig̾e ĩi¬
duuuttũtur poc̃a nõ diligenti ĩimicũ
si tũ frĩ reganti qui ĩ se peccau̾it di¬
mittit. s cũ pcc̃a nõ dunittãtur alicͥ¬

Expanded text:
 si quis concedere simpliciter noluerit, dicens: Intensius diligitur amicus quam inimicus, et ideo illud potius isto, determinet ista secundum praemissam intelligentiam, dimicus et inimicus diligitur. Illud vero quod on esse tantae multitudinis diligere inidimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. si pccõ suo mouetur ut ro¬
get. nõ est ad huc deputandus ĩ¬
unitus ut eñ diligere sic dissitilior
sicut erat qũumicinas ex̾cebat quiᷤ¬
quis u̾o roganti et penitenti nõ di¬
mittit nõ extimet a dũo suo pcc̃a su¬

Expanded text:
peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus iimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua pecca
Abbreviated transcription (Latin):
et eximie bonitatis .s. ꝑfecte dilig̾e
ĩimicũ. ita et cũ dicit ĩpłi u̾ba illiuis
sponsioius ab hoĩe qui uõ ita ꝓfecit
ut diligat ĩunicũ de dileccone ꝑfecta
accipiend̾ est.

Expanded text:
 perfecte diligere inimicum. Ita et cum dicit impleri verba illius sponsionis ab homine qui non ita profecit ut diligat inimicum, de dilectione perfecta accipiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui tibi nich mali fecit ẽẽ ueni¬
et magnisicentissime bouitatis est
ut tuũq ĩnuitũ diugas et ei quitͥ
mialũ uult et si potest facit. tusem¬
per bonũ uelis. faciasq cy possis au¬
dicus dicentẽ ih̾m diligite ĩiicos

Expanded text:
um, qui tibi nihil mali feceriet magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Jesum: Diligite inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
ic solet q̃ri quid pocius sit ea¬
a est ab solucio. s si ĩ aliquo uno hoĩe
qui diligit simł anucũ. ⁊ iuinicum.
quid hoꝵ pocius sit q̃ratur obscura
est sensĩo qr de motu m̃tis agitur
de quo nõ est nobis facile iudiciũ.
an unꝰ et sõ motus sit erga amicũ
et ũinicũ. s erga aucũ intensior.
an duo unꝰ erga muiucũ qui dr̃ dit̾¬
ficilior alt̾ erga amicũ qui uidetur
feruentior. nec ĩ ꝯgrue putatur me¬
lior qui est feruentior. s si iuiꝰ id̾q ẽ
inde pocior uͥ est arcencior nõ inppbe

Expanded text:
ic solet quaeri quid potius sit pla est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur ferventior; nec incongrue putatur melior qui est ferventior. Vel si unus idemque est, idem potior ubi est ardentior, non improbe
Abbreviated transcription (Latin):
n unus. Nõ itaq solitarius filiꝰ est
uet singłas uec dispar. Item uecd̾
sicut in prẽ et filio credere duos deos
spiũ est ita pr̃em ⁊ fi. singłarem de¬
un p̃dicare sacrilegiũ est iuchil in
hiis nouũ nicħ dui̾sum. nicħ alienũ
nich seꝑabile est. de hoc ã as.an li. qõ

Expanded text:
neque unus. Non itaque solitarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. Nihil in his novum, nihil diversum, nihil alienum, nihil separabile est. De hoc etiam Aug., in libro
Abbreviated transcription (Latin):
ergbno pot̾ augeri ł miuiui diua
centia. itanec dina scĩa et tei ⁊teoi¬
et posset nõ eẽ subiettũ aliquid ꝙ ẽ
. oppõ an
cens possit nouit ł ex tpte sure i use¬

Expanded text:
ergo non potest augeri vel minui divina essentia, ita nec divina scientia; eet posset non esse subjectum aliquid quod est, . Oppositio, an Deus possit noviter
Abbreviated transcription (Latin):
q eoꝵ simł uidet nõ ꝑticłatim aut sigil¬
latii uelud alt̾nante ⁊spectu hinc illue
et in de huc et tursus unide ł inde ⁊̃ a̾
atq alid̾ ut aliqua uidere nõ possit nͥ
nõ udens alia. s oĩa simł uidet quoꝵ

Expanded text:
que eorum simul videt, non particulatim aut sigillatim velut alternante conspectu hinc illinc, et inde huc, et rursum inde vel inde aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit, nisi non videns alia; sed omnia sim
Abbreviated transcription (Latin):
tari. hoc modo ꝓbatur qr pot̾ deus stire
ꝙ uũqͥni scit. est enĩ aliquis qui nõ est lec¬
turus hodie et tñ pot̾ eẽ ut legat hodie.
possit adeo sciri. pot̾ ergo deus scire hunc
tari. ead̃ quippe uidetur posse minui.
est em̃ hodie aliquis lectur̾ que deus
scit lecturũ. at pot̾ eẽ ꝙ nõ legat. ergo
pot̾ deusnõ scire aliquid ꝙ scit. ergo potest

Expanded text:
tari, hoc modo probatur: quia potest Deus scire quod nunquam scit. Est enim aliquis qui non est lecturus hodie, et tamen potest esse ut legat hodie: possit a Deo sciri. Potest ergo Deus scire hunc tari, eademque videtur posse minui; est enim aliquis hodie lecturus quem Deus scit lecturum. At potest esse ut non legat; ergo potest Deus non scire hunc lecturum; potest
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ si nõ petcassent pͥmi hoĩes sũ
onũ pocõ et macła iuꝑad nõ carnali
copula ꝯuenissent. et eẽnt ibi tho¬
rus ĩmaciatus et ꝯmixtio sine ꝯtui¬
piscetia atq genitalib m̃bris sicut
cet̾is ĩꝑarent ut ibi nlłm motũ illi¬
citũ sentiyent et ficut alia mĩbra cor¬
sine ardore libidinis ita genitalib
uit̾entur inẽbris sine aliquo pru¬
bris hũanis ex pcc̃o in hesit genuis¬
sent itaq filios iuꝑadiso ꝑ coitũ in¬
macłatũ et sine corruꝑcõne. uñab̃.¬
añ pccm̃ genitalib m̃bris ad ꝓtrea¬
cõem ĩꝑare potuisse sicut cet̾is ĩ quo¬
lib epere sine uoluptatis pruritun
tũnr. incredibile enĩ nõ est dñ ta¬
lia fecisse illa corꝑa ut si nõn peccas¬
sent ulis m̃bris sicut pedib ĩparẽt
nec cũ ardore seminarent ecũ dolo¬
re parerẽt. s post pct̃m motũ illũm
cuirerũt quẽ nuptie ordinant con¬
tinẽtia tohib Infiriuitas enĩ ꝓua
ad ruinam turpitudinis excipitur

Expanded text:
 si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris icitum sentirent. Sicut etiam alia membra corsine ardore libuterentur membris sine aliquo prumbris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine corruptione; unante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur
Abbreviated transcription (Latin):
ost n uidend̾ est qlit̾
ꝓͥiu parentes si nõ peccassent fi¬
lios ꝓcreassent. et qualet ip̃i filiina¬
scentur as. Quidã putãt ad gignen¬
dos filios pͥmos hoĩes inꝑadiso mis¬
ceri nõ potuisse uisi post pcãm dicen¬
tes ꝯcubitũ siue corrupcõne ł massa
nõ posse fi̾. s añ pcc̃m. nec corruptõ¬

Expanded text:
ost haec videndum est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante pec
Abbreviated transcription (Latin):
rapiat ꝯnuitias indetur bomis ut
udigẽtib eas largiatur cũ ulłm i
malii sit. s ꝓ bono fiat quis ħ dicat nͥ
qui ros hũanas moresq conatur et
ose ut in eo nõ tuneatur suppliciũ
s fpetur ⁊ p̾ͥmuĩ si semel ⁊cesserimꝰ
nec ip̃a mala eẽ udicẽtur. at iustici¬
a m̾ito puuit eñ qui dicit se subtra¬
xisse suꝑfina diuiti ut p̃beret pau¬
pi. et falsariũ qui alienũ corrupit
testam̃itũ ut is eẽt heres qui facet
esas largas. ñ ille qui ulłas et eũ
qui se fetisse adult̾iũ ostendit ut
ꝑillam cũ qua fecit hoĩem de morte¬
peior est enĩ qui ꝯcupiscedo ꝙͣ qui
ptur ẽ. ab oĩ furto abstinend̾ est qͥs
eiĩ dicat eẽ peccand̃ et si alid̃ sit gͣ¬

Expanded text:
rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et ose ut in eo non timeatur supplicium, sed speretur et praemium; si semel concesserimus nec ipsa mala esse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecitpeior est enim, qui concupiscendo quam peccatum est ab omni furto abstinendum est. Quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit gr
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ qr ñ semꝑ ex fine uidicatur uo¬
liuitas smueastõ mala. sic̃ in ilł q̃ ꝑ
se pcc̃a st̃. illa eiũ tũ quis gesserit ꝓ
aliqua bona cã. uonũ iudetur hr̃e
sinẽ. nec ex fine uolũtas est mala
uec ex uolũtate accõ fit iala. set
eractõne uolutatis fit praua. i
quib aliqui pouũt actũ uideoꝵ qͥ
cruitfigẽdo xp̃m arbitrabãtur se
obseqͥum p̾stare deo qr bonũfiuẽ
sam fore asserunt. de bouis ã ulła
fit excepcõ inp̾missis u̾bis ab i. qͣn
oĩs uolũtas uala bona. ex fine fit
bona. ⁊ ex fine et ex uolũtate oĩs
boua accõ bona est. s nõ omĩs ma¬
la uolũtas ex fine mala est. uec oĩ
mala accõ ex fine ⁊ ex uolũtate
mala est. et oĩs que ht̃ malã cãm
mala est. s nõ om̃is que bonã cãm
ht̃ tona est. Ideo cũ ex affectu dicit᷑
nomẽ ĩponi oꝑi ĩbonis oꝑib gn̾a¬
lit̾ uera est ħ regła. s ĩmalis excipi

Expanded text:
n semper ex fine judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabantur se obsequium praestare Deo, quia bonum finem sam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine sit bona; et ex fine et voluntate omnis actio bona, bona est. Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam causam mala est, sed non omnis quae bonam causam habet bona est. Ideoque cum ex affectu dicitur nomen imponi operi, in bonis operibus generaliter vera est haec regula; sed in malis exc
Abbreviated transcription (Latin):
tes ledantur. s potius saluẽtur
duo enĩuona hic st̃ ut in ops alatur
et innocens nõ puniatur aut quis
namꝰ ne ħ editates ħant qui ium̃
boni agunt. s hii pocius qui ĩdi

Expanded text:
tes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis nimus, ne haereditates habeant qui nihil boni
Abbreviated transcription (Latin):
sistens informa serui .i. ĩ aĩa ⁊ carue
uoietur et sit deus. s uũquid hoc me¬
diẽciam conatũ est ei hoc uonien. ẜ
tropũ illũ inscriptura creb̾rimũ. ħ¬
accipiend̾ est quo dr̃ res fieri qñ ĩnote¬
scit post resurreccõem u̾o ꝙ añ erat
uiemdenti poi̾tũ est ut scirent hoĩes
et demones. maiifestacõem ergo illiꝰ
noĩs couauit ei deus post resurreccõm
s illam iueruit ꝑ obedĩam passionis
quieo ꝙ obediuit paciendo exaltatuᷤᷤ
est resurgẽdo et p y manifestũ esti
nomẽ ħ eod̃ tropo dñs uñis est post
nfestata est potestas. cet̾m auibꝵ di¬
at nom̃ illud donatũ eẽ deo uõ hoĩ ⁊ urͣ¬
intelligecia nõ obuiat. l diu̾sũ sapi¬
at. Nã anibꝵ de naturali donacõne id
dictũ intelligit qͣ et̾ualit̾ pr̃ gen̾ando

Expanded text:
sistens in forma servi, id est, in anima et carne, nominetur et sit Deus. Sed numquid hoc tunc medientiam donatum est ei hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capiendum est, quo dicitur res fieri quando innotescit. Post resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tropo usus est etunc manifestata est potestas. Caeterum Ambros. dicit: Nomen illud donatum esse Deo, non homini; intelligentia non obviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ab̃. quib utend̾ est diligẽ¬
da st̃. s ea sola que nobiscũ socie¬
tate qͥdam referũtur indm̃. sicut
est hõ łangelus ł ad nos relata
bñticõ dei ꝑ uos indigent ut corpꝰ
ꝙ ita p̾cipiend̾ est diligi ut ei or¬
durate prudent̾ q consulatur si

Expanded text:
iligenda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulatur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑro explecõne carualis uoluptatiᷤ
is feciss̾e ꝓhibetur. post ea u̾o cum iã
peneom̃s hoĩes falsis diis seruirẽt
ne ilł pautis deficientib cultus et
notitia dei deficeret. uñ abraham
uiuente uxore ad ancillam intra¬
uit et ex ẽa genuit iacob ⁊̃ lib̾is et
antillis se copłauit. et filie loth pa¬
tre ebrio use st̃. cũ enũ cet̾is in ydo¬
latria relictis abrahã ⁊ filios eius
te multaꝵ fecũditate mu̾erũ ppłi
dei instiplicatio q̃ rebatur. qr ĩ succes¬
ũone sangͥnis erat suctessio religi¬
onis. uñ et uilege maledicta erat
quebat semẽ suꝑ fr̾am. huic ⁊̃ sacer¬
dotib ⁊ igia decretast̃. qr insuccessi¬
one fanilie successio officii est. Nõ
fecunditatem in aliq̃ licet alicui q̃re

Expanded text:
 pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent,ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus te multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat quebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non fecunditatem in aliqua licet alicui quae
Abbreviated transcription (Latin):
modificata. et refrenãte tẽꝑancia
ĩuium nͣlem redacta libido ẽẽ nõ po¬
test. Qd̾ aũt insustentando uitam il¬
licitus est cib ħ est inq̃rendoa ꝓle for¬
nitarius e illicitus ꝯcubitus et ꝙ ẽ
intibo licito ĩmod̾acior appetit᷑ hoc ẽ
ĩ giugib ueniał ille ⁊cubitꝰ¬

Expanded text:
modificata, et refrenante temperantia modificata, et refrenante temperantia in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod autem in sustentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubitus; et quod est in cibo licito immoderatior appetitus, hoc est in conjugibus venialis ille concubit
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis tẽporib cũ ad ħ salutis nr̃e i¬
Ra
misfium uelaretur. Iustiofficõ ꝓpagã¬
di nuptias ccͣhebant nõ uicti lbidre
s ducti pietate qui murto facilius:
tiere possent et uellent utebãtur nĩ
ꝯiugib et płes uni uiro hr̃e litebat
quas castiꝰ hebat ꝙͣ nc̃ uuã quilid is̃¬
cedit apss. ħebant .i. eas inopere
genandi nõ in morbo desideri. tẽ
ad antillam meã ut filiũ facias ex
ea et ita fc̃m est. ⁊sidera pͥmũ ꝙ abra¬
ham añ legem moysi. et añ euange¬
lumi fuit. Nõ ergo ni lege̾ ꝯmisit
abraham si legẽ p̾uenit. ñdũ enim
int̾dc̃m uidebatur. scdõ ⁊ñd̾a ꝙ ñ ar
dore aliquo uage succemsus libidinis
rit thoꝵ s studio gerende q̃rende po¬
ffitatis et ꝓpagande sobos ad ħ post
diluuiũ caritas erat hũam geñis
e hanc tãm q̃rende pof̾itatis habue¬
runt ne genus defic̾et hũanũ. ⁊ iõ
publici mn̾is grã priuatam culpã
diuosũ. ꝙ eiũ est cib ad salutẽ hõĩs

Expanded text:
tiquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate, qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus et plures uni viro habere licebat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet isoncedit Apostolus. Habebant enim eas in opere generandi, non in morbo desiderii. Itead ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum enim interdictum videbdore aliquo vagae succensus libidinis, uit thorum; sed studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; e hanc causam querende posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum et ideo publici muneris gratia privatam culpam dinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
icholaꝰ. uec uxorem dute nec ⁊iugia
facere quadragesimali ⁊ tpr̾e ⁊ ueni¬
re posse ullo modo arbitror
antiquis prib qͥ płes simł legũ¬
tur hũisse uxores ꝑ ꝯcuumas utru pet¬

Expanded text:
orem: Nec uxorem ducere, nec conjugia facere quadragesimali tempore convenire posse ullo modo arbitror.antiquis patribus, qui plures simul leguntur habuisse uxores vel concubinas, utrum pec
Abbreviated transcription (Latin):
se ut mui puinatur. unde ab̾. ad¬
ualentiũ eis aufert᷑ extusacõ qͥ
mandata dei nou̾ut ꝙͣ solent hr̃e
hoĩes de ignorãtia et licet grauuᷤ
bras ut meis quisqͣm excusacõem
requirat. alid̃ est em̃ nescisse alid̾
scire uoluisse qr meis qui intellig̾e
nolu̾nt ip̃a ignorãtia pcc̃m est. In
eis u̾o qui nõ potũnt pena poc̃i. igͦ

Expanded text:
Unde B. Augustinus: Eis aufertur excusatio, qui mandata Dei noverunt, quam solent homines habere de ignorantia. Et licet graviusbras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis, qui intelligere noluerunt, ipsa ignorantia peccatum est; in eis vero, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑm fiii ꝑtinentẽ tota triuitas fenit
n euĩ seꝑabilia st̃ oꝑa trruitatis cur
in ea facienda solus spt̃ .s. noĩatus ẽ
an et qñ unꝰ trium in aliquo opere
uolatur uui̾sa oꝑaxi triuitas in¬
telligitur ita uerẽ est et mnexempliᷤ
deeri potest audistis ꝓpoĩtam qõnem eiꝰ¬

Expanded text:
m Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit, neque enim separabilia sunt opera Trinitatis: cur in ea facienda Spiritus sanctus nominatus est? An etiam quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa operari Trinitas intelligitur? Vere ita est, et exemplo doceri potest. Audistis propositam quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
iudeamus quare equalitas un¬
dicatur ẽẽ infilio cũ una et sũma sit¬
equalitas triũ. hoc ideo forte dictũ
est. qr filius genitus est a prẽ equa¬
lis gignenti et douo ꝙ ab utro pro¬
cedit. et ideo illa tria dicautur eẽ
equalia pp̃filiũ. filius eiũ ht̾ apa¬
tre ut sit ei equał et sp̃m .s. et spc̃
sc̃c ab uteo ht̃ ut sit equal utriq
ħ aũt sine assercõnis suꝑtĩbio et ma¬
ioris intelligentie p̾iudicõ dicumnꝰ
malentes in aꝑcõne tam clausoꝵ
sermonũ ꝑiciores audire qͣm ã¬
liquid aliis influere.

Expanded text:
ideamus quare aequalitas dicatur esse in Filio, cum una et summa aequalitas sit trium. Hoc ideo forte dictum est, quia Filius genitus est a Patre aequalis gignenti, et dono quod ab utroque procedit; et ideo illa tria dicuntur esse aequalia propter Filium. Filius enim habet a Patre ut sit ei aequalis et  ut sit aequalis utrique. Hoc autem sine assertionis supercilio et majoris intelligentiae praejudicio dicimus, malentes in apertione tam clausorum sermonum peritiores audire, quam aliquid aliis influere.
Abbreviated transcription (Latin):
hic n infitturo remuttetur ei. di¬
ligent̾ adu̾te nũquid alia est of̃¬
guitas sic una ĩuiria. S si quis
corꝑis sp̃ẽ deceptus hũam remissiꝰ
aliquid sentit de xp̃i carne ꝙͣ digñ
est ht̾ culpani. nõ est tũ exclusus a
⁊ putet nõ in spũ dei eici demonia. s

Expanded text:
hic neque in futuro remittetur ei, diligenter adverte. Numquid alia est ofgnitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sentit de Christi carne quam dignum est, habet culpam, non est tamen exclusus a et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eẽ iurridẽcia grẽ oppugnaus fr̃¬
nitatem. qui eiim post cognicõ
stati bonitati et grẽ dei ĩuide̾ uon
dubitatur. Nõ ita distinctõ illa u̾¬
boꝵ sic accipienda est qͣi trium ꝑ¬

Expanded text:
r esse invidentia gratiae oppugnans fraternitatem. Qui enim post cognitionstati, bonitati et gratiae Dei invidere non dubitatur. Non itaque distinctio illa verborum sic accipienda est, quasi trium
Abbreviated transcription (Latin):
mudũ.  dacolitũ ꝑtinet p̾para¬
cio ntĩariũ sacratio. ip̃e cereum por¬
tat. ipẽ urceolũ portat cũ uino et
aqua suggesta ꝓ eucharistia sub¬
diauis pparat hii cu ordiuatur
fitio suio age debeant ab acchidia

Expanded text:
mundum. Ad acolytum pertinet praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, ficio suo agere debeant, ab archidi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphas eleccõnes unde et ei iude̾te ꝓpło
traditur ab ep̃o codex dĩnaꝵ leccõnũ
et dr̃ ei accipe et esto u̾uidi relatoꝵ hĩ¬
turus si fidelit᷑ ĩplen̾is offiũ ꝑtem. q̃
hiis qui uñ ubuni dei mĩstraunt. qui
gat. yii accentuũ sciat diftincte legat
rib auferat. attendat quidurdicatiue¬
quid nitrogatiue sit regend̾ uͥ. sit ĩ or̃¬
ne facienda distinctio. ħ eni male ser¬
uata intiłan trahant et alios ad ri¬
sini ꝓuocant aurib et cordi ⁊suere

Expanded text:
etias et lectiones. Unde et ei, vidente populo, traditur ab episcopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui gat, vim accentuum sciat, distincte legat, ribrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere
Abbreviated transcription (Latin):
ad ecortistam ꝑtinet exorcismos me¬
nos et catrecuminos in exhortando
corde suo ꝙ̃ expellit de corde alienone
medicina ꝙͣ ali facit sibi ñ ꝓnͣt. et
dicatur ei. Medice cura te ip̃m. hii c̃¬

Expanded text:
Ad exorcistam pertinet exorcismos meinos et kathecuminos in exorzizando corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, cura teipsum, Luc
Abbreviated transcription (Latin):
rii. et auriũ ut uicia incorde ⁊ opere
pululanda doceantur p̾cidenda uo
ad audiend̾ et intelligend̾ ibunoi
p̾pediatur mens ꝓ quo seruato ra¬
detur ĩ excelsis coroua. tonsure aũt
escastice usus auarareis ecortus
uiͣ qui priꝰ crine serliato deniq ob

Expanded text:
rium, ut vitia in corde et opere pullulantia doceantur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob
Abbreviated transcription (Latin):
betote potestatẽ ĩponẽdi manꝰ sr̃ m
ficõ usus est dũs qui salrua sua te¬
tigit aures ⁊ liuguam surdi ⁊ muti
cens nos spũalit᷑ debere aꝑire aureᷤᷤ
p̾cordioꝵ hoĩm ad intelligend̾ ⁊ ora
ad ꝯ sitend̾ ut pulso demone spc̃ .s. ua̾
sim̃ recipiat. Hoc aũt officõ usus
est dũs xp̃e cũ demoniacos młtos
sauauit hic ordo asalomone iudetͥ
descendisse qui quẽdam mod̾ ecora¬
standi ad ĩeuit quo demones ad¬
uirati ex obsessis corꝑib pellebãt᷑
huic officõ macipati. exortiste uo¬

Expanded text:
betote potestatem imponendi manus superficio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures et linguam surdi et muti,cens nos spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora ad confitendum, ut, pulso daemone, Spm recipiat. Hoc etiam officio usus est Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vo
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ qui ñ st̃ ꝑticipes ad gradꝰ ecc̃sti¬
sos ĩdigne accedũt. ii u̾o inquoꝵ
m̃tib diffusa est septiforuus grã i
liorẽ gr̃am ꝑcipere credũtur.qͥles¬
eligendi st̾. dici qͥ digne poffĩt di¬
diñca sacram̃ta tractare. Meliꝰ ẽ id
qui post̾ digne opꝰ dei exͥce̾ ꝙͣ mlła¬
tos inutiles qui ordinatori gͣue.
homis ĩducant. tales euĩdecet eẽ
datur ue celestes margaritas sp̃n¬
uite pedib ꝯtulcent. In sacram̃togͥ

Expanded text:
us qui non sunt participes ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformis gratia liorem gratiam percipere creduntur. 2. Qeligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales enim decet esse datur, ne coelestes margaritas spirvitae pedibus conculcent . In sacramento ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tñcłici uocãtur .i. sortiti. Corona eĩ¬
est signatłm quo signãtur ĩꝑtes sor¬
tis nũst̾ii dĩni. Corona regale decus
sigcat. et seruire deo regnare est. yñ
mĩstri ecc̃e reges eẽ debent ut se et
alios regant. quib petrus ait. uos
estis genus electũ regale sacerconĩ
⁊c̾. sũinitas capitis desuꝑ nudat
ut eoꝵ uiens ad dñ lib̾a mõstret᷑
q̃ reuelata facie gliam dei ꝯtẽpletͣ
ꝯũmitas enĩ capitis est emmẽtia
mentis denudacio capitis est reue¬
lacõ m̃tis. cł̾icus enĩ secretoꝵ deiñ
ignarus eẽ debet. tondẽtur et capil¬
li us ad reuelacõem senfiuil.s. tłs¬

Expanded text:
ici vocantur, id est, sortiti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usque ad revelationem sensuum, s
Abbreviated transcription (Latin):
lii hoĩs sume gladiũ acutũ et duc sr̃
p̾scillam et aquilam hoc fecisse legi¬
inꝰ. paullis quo et alii quidã discipłi
xp̃i hoc fecerut. E ecte ergo inquib li¬
bet gradib ꝯstitriticliciuotãtur quo
noĩa et rõnes noĩum. ysidorus expo
sorte quẽ pͥmũ ꝑ apłos legimiꝰ ordi¬
natum. Cleros eiũgrece latine sors

Expanded text:
li hominis, sume gladium acutum, et duc super m apostolorum, Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isidorus exponsorte, quem primum per apostolos legimus ordinatum. Cleros enim Graece, Latine sors
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pͥma et nõ cũ scd̃a uxore. Si gͥ c̃
ria ei facienda rõnẽ dicti referas ad
scĩfitatõem rei qua sacram̃tũ exple¬
tur. de onñ sacram̃to gen̾alit̾ id ue¬
rũ est. Si u̾o ad susceptõem satram̃¬
ti de quibdam ũm est ꝙ nõ it᷑ant᷑
crebra suscepcõne. de aliis uero qui¬
brdam nõ qr freq̃nt᷑ sum̃tur ut

Expanded text:
 et non secunda uxore. Si ergo cum ria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ordinacõis accedamus. Septẽ sũt
spũaliũ officõꝵ grad̾ siue ordines
strat᷑ qui oĩmu officia ĩ seuiet ip̃o ex¬
hibuit et corpori suo ꝙ est ecca eos¬
de ordines obseruãdos relquitsꝙ¬

Expanded text:
ordinationis accedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive ordines,stratur, qui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad sacram̃tũ dicẽtes quiedã
sacramĩta sepiꝰ posse suscipi. q̃dant
m̃tũ cũ inittria. s dicit quis sic ⁊
bap̃s nõ it̾atur et si aliquis freq̃n¬
ter baptiretur dũ ead̃ aliqua nõite¬
rũ bñdicatur. s alid̃ est ĩquiũt illi
de bñdcõne aque qua fit bap̃s alid̾
de bñdcõne panis et olei. potest eĩ
unctio illa fi̾ pot̾ insi de oleo ab ep̃o
scificato. Ideo illa scificatõ ad uirtu¬
tẽ sacram̃ti ꝑtinere indetur. In xiii¬
gio quo semł tm̃ uũdicitui: quisq¬

Expanded text:
pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedamamentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiaunctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti pertinere videtur. In conjugio quoque sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nuucetur aĩ ralsaio quo capita
regum et pontificũ unguntur quo
⁊̃ baptiratos sacercos ĩungit ĩuer¬
tice et pontifex ꝑ ĩpõnem manus ⁊¬
firmãdos ungit infronte. est et alia
unctio qua cathecumini. et neophi¬
ei ungitur inpeetore et int seapłas

Expanded text:
miscetur cum balsamo, quo capita regum et pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas,
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑał infirmitatis allemacõem. yũ
ꝯstat eũ quihanc unctionẽ fidelit᷑ de¬
uoteq ꝑceꝑit et ĩ corpore ⁊ i aĩa alle¬
mari. si tñ expedit ut inutro alleuie¬
tur ꝙ si forte corꝑis ualitudinẽ illi
hre nõ expedit ulam que est aĩe sam¬
tatem inħ sacram̃to acquirit et sit
in aliis sacram̃tis ita et ĩisto alid ẽ
sacram̃tũ alid̾ res sacram̃ti. Sacram̃¬
tũ est ip̃a iuictio ext̾ior. res sacram̃¬

Expanded text:
corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
di deifilius ẜ altm sepe missus est ⁊ii
tidie nuttitur ad scõs et missuc est ⁊̃ aũ
in caruacõem ad om̃s scõs qui aute fu¬
erũt et ⁊̃ adangłos. unde ab̃. de filio .i.
missa est ut sit homio. In aĩas enĩ scaͤ
se trausfert et amicos dei et ꝓph̾as cõ¬
stituit. sicut ⁊ ĩplet scõs angelos. set
cũ uenit plenitudo temporis missa est
nõ ut ĩpleret augłos nec ut eẽt au¬

Expanded text:
 secundum alterum saepe missus est, et tidie mittitur ad sanctos, et missus est etiam ante incarnationem, et ad omnes sanctos qui ante fuerunt, et etiam ad angelos. Unde Aug. de Filio, id missa est ut sit homo. In animas sanctas se transfert, et amicos Dei et prophetas constituit, sicut implet etiam sanctos angelos. Sed cum venit plenitudo temporis missa est non ut impleret angelos, nec ut esset an
Abbreviated transcription (Latin):
tb aliis appoita st̃ eisq qui cetidert
cobata fuissent eadẽ dona si ꝑftitissẽt
ideb scriptura dicit de singłis ordĩb
aliquos cetidisse nõ qr fuissent mor¬
omib et post ea corruerũt. s qr si ꝑ¬
stiissent eoꝵ aliqui insingłis fussẽt
oromib qru et nature tenuitate et
nitorme ꝑspicacitate diffe̾ntes gra¬
dus ħebaut sicut illi qui ꝑstit̾iunt
alii enĩ ut p̃ditimiꝰ frĩores alii inferi¬
ores ⁊ ditist᷑. suꝑiores qui natura
magis subtiles et sapĩa amplius ꝑ¬
ille pond̾are potuit qui oĩa ĩnu̾o et
nĩsura et pondẽ dispouit inse ipõ qͥ
est nĩfura oĩ rei mod̾ p̾figens ⁊ nũs
onũ rei spem p̾bens. et pondꝰ. oẽm
rem ad stabuitatẽ trahens .i. termi¬
uans et formans et ordinans oĩa¬

Expanded text:
tibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perille ponderare potuit, qui omnia in numero et nsura et pondere , id est in seipso, qui est mensura omni rei, modos praefigens et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est terminans et formans et ordinans o
Abbreviated transcription (Latin):
pitur deus pp̃ se et ꝓrimũ pp̃¬
dm̃. ł indeo. Hec ht̃ duo mrãdata
linũ ꝑtinens ad dileccõem dei. q
est maximũ in lege mãdatũ ⁊ al¬
teꝵ ꝑtinens ad diligend̾ ꝓximũ. il
lisu̾e pͥmũ est diliges dm̃ ex toto cor¬
de ex tota mẽte. ex tota aĩa. ꝙ sc¬

Expanded text:
itur Deus propter se, et proximus pin Deo. Haec habet duo mandata: unum pertinens ad dilectionem Dei, quod est maximum in lege mandatum; et alterum pertinens ad diligendum proximum, illi simile. Primum est: Diliges Deum ex toto corde, ex tota mente, et ex tota anima,
Abbreviated transcription (Latin):
quis int̾roget pr̃ solus utrũ sit deus qͦ¬
modo sentebimꝰ nõ eẽ nͥforte itadicam
deus. atq hic solũ iꝑte subiecti tm̃
accipere quidã uolũt. Inꝑte u̾o p̾dica¬
ti si sit ⁊ cedũt ey ꝓr̃ est solus deus. S
ex hiis u̾bis aubi. idetur ostendi ꝙ
ꝓprie solus deus dici debeat tota tritaᷤ
et ħ triuitas ut ait ab̃. ccͣ maximinũ
prẽda st ut ⁊tendebat maxinmnꝰ et alii
heretiti. s de truitate sicut illd̃ solus ht̃¬
uitas est unꝰ solus deus b̃s et potens
sapiens ĩuisibił. unde as̾. ieod̾. cũ inꝰ¬
deus deus sit triuitas. ħ sit nobis solucõ
qõius ut intelligamus solũ dnĩ sapi¬
entem solũ potentem pr̃em ⁊ fi. ⁊ spni

Expanded text:
im interroget, pater solus utrum sit deus, quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, pienda sunt, ut contendebat Maximinus et alii haeretici, sed de Trinitate. Sicut et illuinitas est unus solus Deus, beatus, potens, sapiens, invisibilis; unde Aug. in eodem: Cum unus Deus sit Trinitas, haec sit nobis solutio quaestionis, ut intelligamus solum Deum sapientem, solum potentem, Patrem, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdierit et qͣntũ in altũ ascendent.
ad illd̃ ergo ꝙ pͥmo poĩtũ est bremt̃¬
pͥmam mat̾iam nõ ideo dictam fore
informẽ ꝙ ulłami oĩo formã hũe¬
rit qr nõ aliquid corporeũ tale exis¬
tere pot̾ q ulłam heat for̃m. s ideo
nõ absurde inforinẽ appellari posse
diũs qr in ꝯfusione et ꝑͥmixtione
qͣ̃dam subsĩstens nõ dũ pulcram a¬
ꝑtaniq et distuctam receꝑat for¬

Expanded text:
derit. Ad illud ergo quod primo positum est breviprimam materiam non ideo dictam fore informem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam rece
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illa man̾a iforma ⁊ fusionis
añ form dispõnis. informa ⁊ fusioĩs
priꝰ oĩa corꝑalia matialit̾ simł et se¬
mel st̃ creata post mod̾̃ uiforma diᷤ¬
põnis sex dieb st̃ ordiuata. ecce ab¬
solutũ est ꝙ pͥmo indiscussione ꝓpo¬

Expanded text:
orma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propo
Abbreviated transcription (Latin):
sint an ip̃o tp̃ris piuicto quo rapi
celiter mira celeritate sint trauiti
Nõ enĩ dicend̾ est fi̾ ñ posse ut ꝑaera
ii sublime portetur ĩ ulo spatio ⁊ mo¬
riamiu. et reuiuiscãt. ad hũc ã sen¬
sum quo estimus uios in ꝑuo spaci¬
o et passuros mortẽ ⁊ accepturos ĩ¬
mortalitatẽ. apss nos urgere uide
bile uideatur illam m̃titudiuẽ cor¬
poꝵ maere quodã modo seminari at¬
q ibi ꝓtinꝰ ĩmortalit᷑. et ĩcorrupti¬
uiliter renuiscere cũ credamꝰ ĩ utu
ocłi futurã resurreccõeni et in iu̾b̃

Expanded text:
sint; an ipso temporis puncto, quo rapielitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse, ut per aera in sublime portentur, et in illo spatio moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo aestimemus illos in parvo spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtbile videatur, illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminari, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resur
Abbreviated transcription (Latin):
caritas dei eo ꝙ deus ea nos diligat
s eo ꝙ nos ea sui dilectores f̾acit ⁊
cy ea rõne poss dici caritas dei. qr
lios ea diligere fauit. ex siłigenere
a dei qua nos iustificat et diũ sa¬
lus qua uos saluat et fides xpiqͣ
nos fideles facit.

Expanded text:
Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex simili genea Dei qua nos justificat, et Domini salus qua nos salvat, et fides Christi qua nos fideles facit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes hoc modo caritas dei dicta est diftñ
dinicordib nr̃is nõ qͣ ip̃e diligit nos¬
s qua uos dilig̾e facit ⁊c̃. hiis u̾bis
nõ duuditur nec diuisa oftenditur
caritas qua d̃s diligit ab ea quauos
diligimus. s pocius cũ sit una et ea¬
dem caritas et dicatur ip̃a dei cari¬
tas appellari iuscriptura oftendit᷑.¬

Expanded text:
st diffundi in cordibus nostris, non qua ipse nos diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas appellari in Scriptura ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
sus uec de futuro s de presenti. si enĩ
⁊sentuit infuiturũ dicentes. accipiã
te ĩuirũ. et egote ũixorem. nõ est is¬
te ⁊sensus efficat matrimonii. Itẽ
si ⁊ senciant mẽte et nõ expͥmant u̾¬
egote ĩuixorẽ matrimoniũ facit.

Expanded text:
nti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant veego te in uxorem, Matrimonium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iquibdam nõ placuit. cet̾m si ad
nciens corpus milris dens extruise¬
mulier fc̃a deberet dicide quo płes
la ipuis coste suu̾a sine om̃i extrinse
co additam̃to ꝑdĩnam potẽciam in
somet ip̃a muitiplicata młris corpꝰ
scn dicatur eo sane miratło quo p̾¬
mustiplitatis .u. milia hoĩm saciata

Expanded text:
 placuit. Caeterum si ad perficiendum corpus mulieris Deus extrinsemulier facta deberet dici, de quo plula ipsius costae substantia sine omni eco additamento, per divinam potentiam in semetipsa multiplicata, mulieris corpus factum est, eo sane miraculo, quo pomultiplicatis, quinque millia hominum satiata