comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies iud̾i circumeidunt. Arabes em̃ uero post tres¬
decim ãnoᷤ qui eo tp̃r ysmahel gentis illius auctor
curumcidit sus fuit ⁊ uocauit eum ysaac. idẽ
risum. qr risum fecerat dñs ꝑentibꝰ eiꝰ. idt gau¬
dium inopinatum. Creuit puer ⁊ trimꝰ
ablactatus ẽ.⁊ fecit pat᷑ grande conuirm
in die illa. quia ea die filius primo acces¬
sit ad m̃sam patris. dumq simul lude̾nt
ysmael ⁊ ysaac. maior ledebat minor ẽ.
⁊ intellexit mater inludo ꝑsecutionem.
quasi scił patre mortuo uellet dñari ma¬
ior minori. ułut hebrei tradunt cogebat
eum adorart luteas imagines quas fe¬
cerat. Quod cũ displicuisset matri. dixtt
ad habraam. Eice ancillã ⁊ filium eius. du¬
re hoc accepit habraam. ⁊ dissimulabat. sec
dixit ei dñs: Audi uocem sare. qui tollens
panem. ⁊ utrem aquȩ. mpofuit scapłe agar.
⁊ tradidit ei puerum. eumq ꝯsũpta eẽt
aqͣ in deserto. ⁊ puer deficẽt siti. abiecit mr̃

Expanded text:
dies Judaei circumcidunt. Arabes vero post tredies Judaei circumcidunt. Arabes vero post tredecim annos, quia eo tempore Ismael gentis illius auctor circumcisus fuit. Et vocavit eum Isaac, id est risum, quia risum fecerat Dominus parentibus ejus, id est gaudium inopinatum. Crevit puer, et trimus ablactatus est. Et fecit pater grande convivium in die illa, quia ea die filius primo accessit ad mensam patris. Dumque simul luderent Ismael et Isaac, major laedebat minorem. Et intellexit mater in ludo persecutionem, quia scilicet, patre mortuo, vellet dominari major minori. Vel ut Hebraei tradunt, cogebat eum adorare luteas imagines, quas fecerat. Quod cum displicuisset matri, dixit ad Abraham: Ejice ancillam et filium ejus. Dure hoc accepit Abraham, et dissimulabat, sed dixit ei Dominus: Audi vocem Sarae. Qui tollens panem, et utrem aquae imposuit scapulae Agar, et tradidit ei puerum. Cumque consumpta esset aqua in deserto, et puer deficeret siti, abjecit mater
Abbreviated transcription (Latin):
finxit᷑ longuis abire se ¶ presercim eum dno ui¬
bente creditur hoc dixisse. & ita relator fint uerboꝵ
dni. ut heliseus celauit se nõ cognoscentibꝰ Qui¬
dam tamen dicunt. chare mortuo aram duxisse¬
uxorem filii & genuisse saram. Unde ⁊ hie dr. filia
chare. scd̾m carnem. ⁊ supͣ filia aram. scd̾ in succes¬
sionem nsomiuis. qi solum mascłm reliquerat:
¶Orauit autem habraham ꝓco ⁊ sauatus ẽ. iuxor &
ancille eiꝰ peꝑeunt: idedit abimelech habrahe mu¬
nera. & c̾ram adabitandum adoptionem suam.
sare aucem dix̃. Ecce dedi fr̃icuo ꝓce mille argẽteos:
hoc erit cibi inuelamen occłorum coram om̃ib qui
cecum sunt. id ẽ. in memoriam uerecundie cue:
qr inmendatio dep̃hensa es. Unde subdicur ex¬
ponendo ⁊ .i. quorumq perrexeris mementote de¬
prehensam. uł elegans ẽ. irrisio. hocerit. inuelam̃
pla emenda ut cegas faciem. ne ameris.
dit habraham eum oecauo die. exinde post cotide

Expanded text:
finxit se longius ire : praesertim cum Domino jufinxit se longius ire : praesertim cum Domino jubente creditur hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thareuxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit autem Abraham pro eo, et sanatus est, et uxor et ancillae ejus pepererunt. Et dedit Abimelech Abrahae munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. Sarae autem dixit: Ecce dedi fratri tuo pro te mille argenteos. Hoc erit tibi in velamen oculorum coram omnibus, qui tecum sunt, id est in memoria verecundiae, quia in mendacio deprehensa es. Unde subdit exponendo: Et quocunque perrexeris, memento te deprehensam. Vel elegans est irrisio: Hoc erit tibi in vpla emenda, ut tegas faciem, ne ameris. dit eum Abraham octavo die . Et exinde post totidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter sarram. nequid seł femininum indomo eiꝰ.
interim concipet. medicis autem desꝑantib sopo¬
ratus audiuit ad ño. ħ sibi ꝓpter uxorem ꝑegrini.
inferri.: ⁊ p̾cepit ei i redleret uiro uxorem. qr ꝓpha
erat: uille oraret ꝑ eo ⁊ iuueret. Scatim surgens uo¬
cauit seruos suos. uocauit ⁊habraham ⁊ dixit
ei. Quid fecisti nob: Quid iudisti ut hoc faceres:
loco. et inc̾ficerẽt me ꝓuxore. alias aũt.: mõ ne sor¬
or mea ẽ. filia patris: hic distingue sui scł patris.
difr̃. uł filia patris nũ inõ matris mee. ꝙ ẽ neptis
mea ⁊ cognata. exꝑte frĩs mĩ.: ⁊ nõ exꝑte sororis. uñ
alia translatio soror mea ẽ. apatre suo inõ amatre¬
sicut enim dicebant cognatos fr̃s.sic ce rognatassoro¬
res. frẽm uero aram. patrem suum uocauit qi senioi
eo fuerat scd̾i usum loq̃ndi. quo maiores natu patres
patris ẽẽ. nec tamen mentitus ẽ. sic̃ nec dñs eum

Expanded text:
propter Saram, ne quid scilicet femininum in domo ejus propter Saram, ne quid scilicet femininum in domo ejus interim conciperet. Medicis autem desperantibus, soporatus audivit a Domino, haec sibi propter uxorem peregrini inferri. Et praecepit ei, ut redderet viro uxorem, quia Propheta erat, et ille oraret pro eo, et viveret. Statimque surgens, vocavit servos suos, vocavit et Abraham, et dicit ei: Quid fecisti nobis? Quid vidisti, ut hoc faceres? loco, et interficerent me pro uxore. Alias autem, et vere soror mea est filia patris. Hic distinguitur, sui scilicet patris. di frater, vel filia Patris mei, et non matris meae, te sororis. Unde alia translatio: Soror mea est a patre suo, eSicut enim dicebant cognatos fratres, sic et cognatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquendi, quo majores natu, patres patris esse, nec tamen mentitus est, sicut nec Dominus cum
Abbreviated transcription (Latin):
patris m̃i. hec aliquando. tulum cexit. quasi. filius¬
ẽ. euiusdam de ppło m̃o. Dicit ieie. filias posse ex¬
cusari. qr credid̾unt genus humanum defecisse.
et pietas posteritatis: impiecatem incestus excu
causa fuerit incestus. de eodem ait. strabus. loch
mercusabił est pͥmum. qi angło nõ credidit se pos¬
se saluari insegor. deuide quia inebriatus ẽ.⁊ fu̾ic
peccatum causa peccati. de peregrinacõne abra¬
de conualle mambre int̾ram australem.
ꝑegͥnatus ẽ ingeraris. int̾cades. unde fluxer̃t
nque contradictionis. ⁊ sur. loco sororis habens sa¬
ram. similia pͥoribꝰ simulans ꝓtimore. Misit
aucem abimelech rex gerare. et culit eã in quo uis
forme illius miranda notatur. que nonagenaria
ad huc amari poc̾at s inegͥcudinem cecidit rexdĩ uo¬
luntate. neeam tang̾et ut ait iosephꝰ. Infine cam̃
huius capituli: alia pena notatur. hec soł quod ds̃
concluserat omnem uuluam domus abimelec

Expanded text:
populi mei. Haec aliquantulum texit, quasi filiuspopuli mei. Haec aliquantulum texit, quasi filius cujusdam de populo meo. Dicit Hieronymus filias posse excusari, quia crediderunt genus humanum defecisse, et pietas posteritatis impietatem incestus excuscausa fuit incestus. De eodem dicit Strabus: Lot inexcusabilis est: primo, quia angelo non credidit se posse salvari in Segor; deinde. quia inebriatus est, et fuit peccatum causa peccati. CAP. LV. De peregrinatione Abrade convalle Mambre in terram australem, et peregrinatus est in Geraris, inter Cades, unde fluxerunt aquae contradictionis, et Sur, loco sororis habens Saram, similia prioribus simulans prae timore, misit autem Abimelech Rex Gerarae, et tulit eam . Iu quo vis formae illius miranda notatur, quae nonagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In fine tamen hujus capituli alia poena notatur, haec scilicet quod Deus concluserat omnem vulvam domus Abimelech
Abbreviated transcription (Latin):
le se gor mausit imonte inpelũca⁊ iduc si¬
lie ẽuis. cum eo. didicerant autem filie loch. con¬
sũmationem m̃di futuram ꝑignem. ⁊ suspicate
sunt tale aliquid faccum: quale indiebus noe¬
scł adreꝑ andum genus humanum. seruatas gẽ
suꝑstites cũ patre. ideo ꝯsiliũ imert̃. ⁊ patris qͥneᷤ¬
ticiam. ⁊ rigorẽ uino mollientes singłe. hex ugines.
singłis noctib susceꝑũt ab ignorante ꝯceptũ. noc
repeciert̃ hoc tñ desr̾ apungũt hebrei. quasi in¬
credibile. qr nat᷑a rer̃ ñ patit᷑ coire quẽpiam nesci¬
entem. uł dicit᷑ necisse: filiã fuisse. putans fuisse
uxoiem suam. dr̃ quoq inpossibile. in defloratiõe
fieri ꝯceptum. ob hoc antixͦ dic se filiũ uͥgins. pe¬
ꝑitq maior filia filiũ. ⁊ uocaũ eum moab patrẽ mo¬
abitarum. minor p eꝑit filium ⁊ uocauit eum am̃o.
patrem amonitarum. Moab expatre. hoc nomine
m̃p aꝑce publicauit incestum patͥs. amõ filius

Expanded text:
de Segor, mansit in monte in spelunca, et duae filiae ejus cum eo . Didicerant autem filiae Lot consummationem mundi futuram, per ignem. et suspicatae sunt tale aliquid factum, quale fuit in diebus Noereparandum genus humanum, servatas se esse superstites cum patre. Ideoque consilium inierunt, et patris moestitiam et rigorem vino mollientes, singulae, licet virgines, singulis noctibus susceperunt ab ignorante conceptum, nec repetierunt. Hoc tamen desuper appungunt Hebraei quasi incredibile, quia natura rerum non patitur coire quempiam nescientem. Vel dicitur nescisse filiam fuisse, putans fuisse uxorem suam. Dicitur quoque impossibile in defloratione fieri conceptum. Ob hoc Antichristus dicet se filium virginis. Peperitque major filia filium, et vocavit eum Moab, patrem Moabitarum; minor peperit filium, et vocavit eum Ammon, patrem Ammonitarum. Moab interpretatur ex patre, hoc nomine mater aperte publicavit incestum patris. Ammon filius
Abbreviated transcription (Latin):
adianite uͦ uendid̾unt gipium.¬
loseph in egypto. putiphari eunucho. ma¬
gistro milicie pharaonis. alii archunache
õidere. nec ab horret auero. q̃d̾ apd̾ plures
habuit uxorẽ. ⁊ liberos. qr et ioseph filiã
eiꝰ duxit uxorem. neͤ de enuchis regis fu¬
it. qͥ paruul castrabaut᷑ s cradũt hebres¬
qd̾ iudens ioseph elegantem. emit eum uei mis
uit. ũ deiceps ĩpotens fuerit coire. tanꝙͣ eiꝑ¬
nuchus eẽt. ita qd uidentes eũ ierõphanti a

Expanded text:
adianitae vero vendiderunt Joseph in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt arccidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebrad videns Joseph elegantem, emit eum ut miscevit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti a
Abbreviated transcription (Latin):
st ħ factũ ẽ p̾lium in emathia citi inc̾fuit angis.ar is.¬
pater ⁊ iudei subponpeio. Qui cum rediss mui
seã cimens cesari inpetum. liberos suos. ad aribas. oog¬
matos eoꝵ transinisit. Mortuo atitẽ ponpcio antipat᷑
indientelã cesaris se contulit. Misit autẽ cesar mitri¬
catẽ ꝑgameũ ad expugnanoũ pelusinum mitteno cũ
eo in colã libam. ptolomeũ. ⁊ ancipr̃ cͥ uimilib ude¬

Expanded text:
 factum est praelium in Emathia, cui interfuit Antipater, et Judaei sub Pompeio. Qui cum redisset in Judaeam, timens Caesaris impetum, liberos suos ad Arabas cognatos eorum transmisit. Mortuo autem Pompeio, Antipater in clientelam Caesaris se contulit. Misit autem Caesar Mithridatem Pergameum ad expugnandum Pelusium, mittens cum eo incolam Libani Ptolemaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ dolo silonis querlam factutirs. Intenm autem et iosippꝰ
ut aliquid preclare: face̾t contempto. herodis inꝑio contra anti¬
gonum dimicanit ⁊ uictus decaptattus est: apapio principe
militie antigoni. cuiꝰ tiuncũ antigonus calcarib uerberare u¬
hu̾anitus aggressus ẽ. ẜ Cum autẽ accepiss anctonius dolum
silonis. nusit sosium. cũ herde inmanu ualida qui uentens
inuideã occuitentẽ sibi papiũ uicit. capudq eł ferne scĩ¬
qndoq pauciores. anni iegni heroois leguntur trausla

Expanded text:
super dolo Silonis, quaerelam facturus. Interim autem, et Josippus, super dolo Silonis, quaerelam facturus. Interim autem, et Josippus, ut aliquid praeclare faceret, contempto Herodis imperio, contra Antigonum dimicavit, et victus decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. Cujus truncum Antigonus calcaribus verberare inhumanitus aggressus est. Dum autem accepisset Antonius dolum Sylonis, misit Sosium cum Herode in manu valida. Qui veniens in Judaeam, occurrentem sibi Papium vicit, caputque ejusobsessa Jerusalem, cum in sexto Romani irruerent in eam, nemine par
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miseitus senacui ꝑsuasit ut heiodẽ iegẽ udee declararent.
Coronatus gͦ herodes augusto ⁊ antonio. hic̃ inde astantib
incaptcolium ducdus ẽ. ⁊ uͥ dec̾tum senatus suꝑ. hoc factũ
repositum ẽ. Remnissus ẽ itaq iniudeã herodes duoq pͥn¬
cipes cũ eo. Uentidiꝰ ⁊ silo qui eum in regno collocatent.
Cũ uenisfent ergo ingalileam silonẽ antigonus merede
corrupit: ⁊ ꝓpea congrai adu̾sus antigonum simulatis
occasionib differebat. s. umq tandẽ obsedissent ierusalẽ
tamen. S erodes ocusas erat s latronum inultitutinem
ꝑsequens ⁊̃ incauerims eos igne suffocabat. Inter quos e¬
rat semor . uii. filioꝵ pater quos ipse pater occidit. in
hunc modum stans inore spetunce singłos nominatim
euocabat ⁊ prodeuntẽ quẽ ꝙ filioꝵ tiucidabat. Noui¬
ssume ⁊ uxxorẽ tandẽ se consossum uuln̾e suꝑ mortuos
pt elecpatie tenebatar ad que. ꝓpenbat hend es

Expanded text:
et misertus, senatui persuasit, ut Herodem regem declararent. et misertus, senatui persuasit, ut Herodem regem declararent. Coronatus ergo Herodes, Augusto et Antonio huic et inde astantibus, in Capitolium ductus est, ubi et decretum senatus super hoc facto repositum est. Remissus est itaque in Judaeam Herodes, duoque principes cum eo Ventidius, et Sylo, qui eum in regno collocarent. Cum ergo venissent in Galilaeam, Sylonem Antigonus mercede corrupit, et propterea congredi adversus Antigonum simulatis occasionibus differebat. Cumque tandem obsedissent Jerusalem tamen Herodes otiosus erat, sed latronum multitudinem persequens, etiam in cavernis eos igne suffocabat. Inter quos erat senior septem filiorum pater, quos ipse occidit in hunc modum. Stans in ore speluncae, singulos nominatim evocabat, et prodeuntem quemque filiorum trucidabat, novissime, et uxorem, tandem se confossum vulnere, super mortuos e Cleopatrae tenebatur. Ad quem properabat Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
stadio dunicauit. ibiq obinciedibilem uictoriam castrũ
munitissimum firmauit postea quod ⁊ herodion uocauit
dunissis autẽ uxorib ⁊ lib̾is inoppido masada subcustodia
siĩs sui iosippi inpetram ciuitatẽ arabum ꝑrexit parchi uero
non solum antigonum restiruenĩt in regnũ uerũ etiã ⁊ hir¬
chanum ⁊ faselum uuctos ei tractiderũt u̾berandos. atille
auridas. huthani dentib truncauit ne qͣndo mutatis reb
solutus portificatum reciꝑet abintegris enĩ celebran sacra
oportet. fiseli uero iuutute ꝑunctus ẽ. qͥ cũ nec ferri copiam
nec manus lib̾as haberet ad saxum sracto capite expuauit
Cognito quiden quod herodes euaseiat ait se equanimiter
uelle mori. qi ultorẽ uiuũ relinqueret.  De hirchano sunt qͥ
dicant quod ineticus abantigono sibi missus mennicłas ei
uenenum ꝓmedicamento insudit ⁊ mortiuis ẽ. Iosephusre
omam ꝓperauit nec hiemi asꝑitate retentus est. Cir de.

Expanded text:
stadio dimicavit, ibique ob incredibilem victoriam castrum stadio dimicavit, ibique ob incredibilem victoriam castrum munitissimum postea firmavit, quod, et Herodion dixit. Dimissis autem uxoribus, et liberis in oppido Massada, sub custodia fratris sui Josippi in Petram civitatem Arabum perrexit. Parthi vero non solum Antigonum restituerunt in regnum, verum etiam Hircanum et Phasaelum, vinctos ei tradiderunt verberandos. At ille auriculas Hircani dentibus truncavit, nequando mutatis rebus solutus pontificatum reciperet. Ab integris enim celebrari sacra oportet. Phasaeli vero virtute praeventus est. Qui cum nec ferri copiam, nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capite mortuus est. Cognito quidem quod Herodes evaserat, ait se aequanimiter velle mori, quia ultorem vivum relinqueret. De Hircano sunt qui dicant, quod medicus ab Antigono sibi missus in auriculas ejus venenum pro medicamento infudit, et mortuus est. Josephus vero operavit nec hiemis asperitate retentus est. Circa Pa
Abbreviated transcription (Latin):
liss hilaratus antonius eos cte procuratorib teccarchas ui¬
ace declarauit. ẜ a beuite autẽ antonio romam pacorus
rex inmanii parthoꝵ ualida eusraten trang̾ressus est. ad
ciucẽt. acceptis itaꝙ apacoro multis milib parcħoꝵ. anti¬
gonus irs̃m expugnibat ⁊ siselus. quidẽ murs. hersoes
domum regiam custodiehot s cumintass iubem antigonus. in
dieb pentecostes. etiã inforo dimicatã ẽ. Cũ autẽ de pace tracta¬
ietur antigonus. pacoꝵ regẽ parchoꝵ pacis arbitrum indolo
deposcebat. E gressi sunt gͦ hurchanus cũ faselo. ⁊ antigonus
ad pacoꝵ regẽ ꝓperantes. herodes noluit cum eis ascendere
suadent̾e mariagne. ut muinquã sdei parchoꝵ fidem adhib̾et
quo accepto. herodes noctu ad idumeos contubules suos co¬
fugit p̃misit quidẽ uxores ⁊ filios ⁊ uniũsam suꝑlectiem. ⁊
ip̃e sequens inpetum sequenttum sustinebat. Grauioies aut̃
paitiis uideos insuga exꝑtus ẽ cũ quib seragesimo aciuitate.

Expanded text:
lisset, hilaratus Antonius, eos de procuratoribus tetrarchas Judaeae declaravit. Abeunte autem Antonio Romam, Pachorus rex Parthorum in manu valida Euphratem transgressus est. Ad duceret. Acceptis itaque a Pachoro multis millibus Parthorum, Antigonus Jerusalem expugnabat, et Phasaelus quidam muros, Herodes domum regiam custodiebat. Sed cum intrasset urbem Antigonus in diebus Pentecostes etiam in foro dimicatum est. Cum autem de pace tractaretur, Antigonus Pachorum regem Parthorum pacis arbitrum in dolo deposcebat. Egressi sunt ergo Hircanus cum Phasaelo, et Antigonus ad Parthorum regem properantes. Herodes noluit cum eis descendere, suadente Marianne, ut nunquam fidei Parthorum fidem adhiberet. s confugit. Praemisit quidem uxores, et filios et universam supellectilem, et ipse subsequens impetus subsequentium sustinebat. Graviores autem Parthis Judaeos in fuga expertus est, cum quibus sexagesimo a civitate
Abbreviated transcription (Latin):
panicos numerane sufficiat primogentus eiꝰ anaipater
secofidie. alexander et anstobolus exmanagne. arebelau
eromatheca samaritide herodes ancipas qiuippꝰ techancha
suit et philippꝰ excdeopatra ierosolimitio e ꝙ herode ⁊ ꝑ ha
anterfecto. cesar initaliam. antonius insiiam disce¬
ssẽrunt iuadoꝵ optimates faselũ ⁊i hetooẽ apito antonium
accusabant. qͣrerũ sũmã ui possi̾ent nom̃ rantum suꝑ¬
aͥt huchano. ħodes autẽ munerib placcauit antomum¬

Expanded text:
sufficiet. Primogenitus ejus Antipater ex Doside, Alexander et Aristobulus ex Marianne, Archclaus ex Mathaca Samaritide, Herodes Antipas, qui post tetrarcha fuit, et Philippus ex Cleopatra Jerosolymitide. Herodem tanterfecto, Caesar in Italiam, Antonius in Syriam discesserunt, Judaeorum optimates Phasaelum, et Herodem, apud Antonium accusabant, quod rerum summam vi possiderent, nomen tantum superesset Hircano. Herodes autem muneribus placavit Anto
Abbreviated transcription (Latin):
ei sasmen cecort. uirta stattiã eꝰ inforo et de nomne el
suꝑ senpto .c. literum capitalẽ abiupit. Nocde p̾ ceaen¬
ci die obttus eł senestre talami ei tanto cũ strepitui aꝑte
sunt ut exilic̃s astratis tutctiram domum estimaret.
¶sodẽ die cũ uet in capitolium date sũt ei lut̾e indi¬
o mortis inminentis que dũ referetur occisus in manu
Q non dũ solute inuente sunt. P die sequenti apparue¬
runo tres soles inonente. qui paulatim mnunum corpꝰ

Expanded text:
eius fulmen cecidit iuxta statuam eius in foro, et de nomine eius superscripto C licteram capitalem abrupit. Nocte precedenti diem obitus, fenestre thalami esunt, ut exsiliens a stratis ruituram domum aestimaret. Eadem die cum iret in Capitolium datae sunt ei litterae indices mortis imminentis. Qui dum referretur occisus, in manu ejus nondum solutae inventae sunt. Die sequenti apparuerunt tres soles in oriente, qui paulatim in unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Esimnc aeceuuss bnchanum ueneno apetete. Eacut ꝑni ue.
ͤaipetete antipattũ in memͣ beneficioꝵ el. Suscepto iaq uene¬
nio. ꝑ munistrum mortuus ẽ antꝙͥt. Malicus uemo cũ demor¬
te ei suspetus h aberetur: corã ħode in mictis se ercisabat.
ce onquestus aut herodos ꝑ epłam ae pato more apieo calium
raq heroaes. hitranum et malicum aocena. Quidum uent
cntum septum malicũ cilianthre inter fecetuno. hucanus aut̃
stipore aisolutas conciai. upes rrepta anima herodemꝑ
suncta atis. quis malicum occidiss. S uinc utus respoio¬

Expanded text:
eneno appetere, statuit prius appetere Antipatrum, immemor beneficiorum ipsius. Suscepto itaque veneno, per ministrum mortuus est Antipater. Malicus vero cum de morte ejus suspectus haberetur, coram Herode in multis se excusabat. Conquaestus autem Herodes per epistolam de patris morte apud Cassium itaque Herodes Hircanum et Malicum ad coenam: qui, dum irent, circumseptum Malicum chiliarchae interfecerunt. Hircanus autem stupore dissolutus concidit, vixque recepta anima, Herodem percontabatur quis Malicum occidisset. Cumque unus respo
Abbreviated transcription (Latin):
blice herodes pater gallee cantaretur. faselus quoq indo¬
lẽ fr̃o bona emulatione suꝑare certabat. obħ i pater eoꝵ
obsetruiis regalib agente colebatur: noc ꝓpt̾ hoc tamen
paulatum. huithamis causam dicturus. henaẽ fatt acder¬
smn. Qui munita pnꝰ agalilea ao regẽ ꝓperabat fereno satũ
serti epłam pͥcipentis. hiebano ut herodẽ abommi cͥmi¬
ue et pena lib emret. ⁊ ͥec multo post factus ẽ. herodes
princepo milicie sexti ⁊ tũc mniunam p̾dicte uocationis
herodes uindticass inhuthanũ ñ pater eiꝰ ⁊ fis inpetum

Expanded text:
blice Herodes pater Galilaeae cantaretur. Phasaelus quoque indolem fratris, bona aemulatione superare certabat. Ob hoc etiam pater eorum obsequiis regalibus a gente colebatur, nec propter hoc tamen paulatim Hircanus, causam dicturum Herodem jubet accersiri. Qui munita prius Galilaea ad regem properabat, ferens secum Sexti epistolam praecipientis Hircano, ut Herodem ab omni crimine, et poena liberaret. Nec multo post factus est Herodes princeps militiae Sexti, et tunc injuriam praedictae vocationis Herodes vindicasset in Hircanum, nisi pater ejus et frater impetum
Abbreviated transcription (Latin):
eet anuisario ÷ uc cesar eui lib dignitatio sub pontis̃ioe
iniuata aecis antipato optitionẽ qui reimssa aligntats
menstrt uacearem p rocurator uuide: declaratus est. ii¬
prerio q uoq uit. euersa pattie mienia renouare sibi liceret
regnumn quoq ẽ concessum huthano ita tamen ue rexuo¬
canetur sertumn ⁊̃ eog natun suum aesar sime preset. d mͦ

Expanded text:
libet dignitatis sub pontifice in Judaea dedit Antipatro optionem. Qui remissa dignitatis mensura in Caesarem, procurator Judaeae declaratus est, impetrans quoque, ut eversa patriae moenia renovare sibi liceret. Regnum quoque est concessum Hircano, ita tamen ne rex vocaretur. Sextum etiam cognatum suum Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
br uescebant᷑ sicut nec homines.
ceꝑat sexcentesimo anno uite suȩ.
ingressus ẽ. noe in archam cũ om̃i¬
pus que ddxxerat ei dñs. quȩ ⁊ nutu dun¬
no. ⁊ angłoꝵ ministerio ad ducta sunt m̃se
dicitur. alatinis maus. a macedonib dẏoi.
Moyses aũ in legitimis nisan .i. apͥlem pͥmũ¬

Expanded text:
 vescebantur, sicut nec homines.  praeceperat. Sexcentesimo anno vitae suae ingressus est Noe in arcam cum omnibus, quae dixerat ei Dominus, quae et nutu divino, et angelorum ministerio adducta sunt, mense dicitur, a Latinis Maius, a Macedonibus Dion. Moyses autem in legitimis Nisan, id est Aprilem, primu
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñ ut malediceret mͥ. R espiciat dñs hanc afflictio¬
nem meã. Pt abulantur hebrei. hunc semei. fuisse nabath.
ptẽm reroboam. et nomen aui eiꝰ gemini et descendit. dd

Expanded text:
eum Dominus, ut maledicat mihi. Respiciat Dominus hanc afflictioeum Dominus, ut maledicat mihi. Respiciat Dominus hanc afflictionem meam. » Fabulantur Hebraei hunc Semei fuisse Nabath, patrem Jeroboam, et nomen avi ejus Jemini, et descendit D
Abbreviated transcription (Latin):
occuititit ei chusi arachithes. consiliarius eiꝰ. Et
ait cdo. Reu̾tere. ⁊ esto cũ absa et dissipabis consili¬
um. achitofel. E t quod audieris indomo regis in¬
dicabis sacercĩotib qui dirigent ad me filios suos.
Ss uenit chusi. ad absalon in ihrłm. Cũq paulu¬
lum processisset ddo apparuit ei siba cũ duobus asi
presse conpinguntur. et ait siba ad regẽ. asinos
luxi ut insideant domestici regis. et tuli cibaria
ut alantur indescito. et ait rex ubi est iiphibo¬
sibe. u̾ua sint omnia que fuerant iniphibosech.
uenio gͦ cdo. usq ad bautĩ. O t egressus uir de
cognatione saul. nomine semei. proiciens lapides
et lutũ maledicebat regi dicens. E gredere uir san¬
guinũ. E coe p̃munt te mala que fecisti indo¬
mo saul. Quẽ cum uellet ꝑcutere. abisai. prohi¬
buit eũ do. dicens. ẜ iliu uteri mei querit. am¬
mã meĩ. quanto magio filito gemiri: Misit

Expanded text:
occurrit ei Chusi Arachites, alter consiliarius eius, et occurrit ei Chusi Arachites, alter consiliarius eius, et ait David: « Revertere, et esto cum Absalon, et dissipabis consilium Achitophel, et quod audieris in domo regis indicabis sacerdotibus, qui dirigent ad me filios suos. » Et venit Chusai ad Absalon in Jerusalem. Cumque paululum processisset David, apparuit ei Siba cum duobus asinpressae compinguntur . Et ait Siba ad regem: « Asinos duxi, ut in eis sedeant domestici regis, et tuli cibaria, ut alantur in deserto. Et ait rex: Ubi est Miphiboe: Tibi sint omnia quae fuerant Miphiboseth. » Venit ergo David, usque ad Bahurim, et egressus vir de cognatione Saul nomine Semei, projiciens lapides, et lutum, maledicebat regi, dicens: « Egredere, vir sanguinum. Ecce premunt te mala, quae fecisti in domum Saul. » Quem cum percutere Abisai vellet, prohibuit eum David dicens: « Filius uteri mei quaerit animam meam, quanto magis filius Jemini. Misit
Abbreviated transcription (Latin):
qui secut fuerant eũ. de gech. Isti creduntur: bene¬
ficia p̾stitisse c̃o. quando latuit ingech. et in retribut¬
one dederat eis locum in ihrłm. Iosephus dicit. illos
d .c. egressos cũ eo qui quondã asticerat ei insaulio.
ꝑsecutione. potait autẽ fieri uto hii ⁊ illi cũ eo e̾nt.
et ait rer. ad echai gecheũ filiuĩ acħ. qui pͥmus erat
ponait. Yiuto dñs. nec inmores nec micita dere¬
lenquam te. e transgressi sunt uniuers cũ rege
flences. torrentẽ cedron. et leuite portantes airam
de posuerunt eam. donec transiret ppłs. ⁊ ascendit
abiachar ad consulendum dñm. Qui non tespon¬
dit ei. Et ideo. ait cto. ad sadoch. reuercere incuti¬
tatẽ cũ archa. ẜ go. abscondar indeserto. achiaas
filius tuus et ronachan filius abiathar sint uobis¬
cũ. ꝑ quos ueniat ad me sermo. auob̃. et redierunt¬
cum archa. E umq ascendisset do duuium oliuarũ

Expanded text:
qui secuti fuerant eum de Geth. Isti creduntur benequi secuti fuerant eum de Geth. Isti creduntur beneficia praestitisse David quando latuit in Geth, et in retributionem dederat eis locum in Jerusalem. Josephus dicit illos sexcentos egressos cum eo, qui quondam astiterant ei in Saulis persecutione. Potuit autem fieri, ut hi et illi essent cum eo. Et ait rex ad Ethai Gethaeum filium Achis, qui primus erat pondit: Vivit Dominus, nec in morte, nec in vita derelinquam te. » Et transgressi sunt universi flentes cum rege torrentem Cedron, et levitae arcam portantes, deposuerunt eam, donec transiret populus, et ascendit Abiathar ad consulendum Dominum. Qui non respondit ei. Et ideo ait David ad Sadoc: « Revertere in civitatem cum arca, ego abscondar in deserto. Achimaas filius tuus, et Jonathas filius Abiathar sint vobiscum, per quos venicum archa. Cumque ascendisset David clivium olivarum,
Abbreviated transcription (Latin):
intetficiat me. et ingresso ioab ad regẽ uocatus est
ante eũ genitts. uel mers eint uel mortuus fecit
tib ad regis uiticiũ cticeno. ħ ona funt que dicio s
ndni ẽ qui te audiat. consticuitus arege. Quis cõ¬
stituet me ut iuste tudicem: Et uidinabat ad se
cord̾a uiroꝵ. Lost. iiii. autẽ annos reu̾sionis. ait ad
tegẽ. Dũ etã inexilio uouti. Si me dño reduxerit.¬
inhrłm. sacrificabo año unebron. Uacdã gͦ et red¬
cisi sunt sacerdotes nobe. qui ponuintur hic. ut
bion. utero consilio. achitophelgilonte. qui suerat
consiliartus cdo. Et egressi sunt cãco multi de ibrłm.
tom ignorartes. C umq immolasset hostia facta est
cõtirtio ualiaa et augbatut ppõ cũ absalon. Quod
cũ accepiss cdo. ait senus sums. egrectiamur cico. ne ue
mens. ab salon occupet nos et ꝑcuciat ciutatem. Et
tcens clecẽ coticubinas. a custodiend̃ã domũ. et prece¬
dlebant regẽ celen. et pheleti. et .d.c uiri pugnatores

Expanded text:
interficiat me. Et ingresso Joab ad regem vocatus est ante eum genitus, vel iners erat, vel mortuus. « Fectibus ad regis judicium dicens: Bona sunt quae dicis, sed non est qui te audiat constitutus a rege. Quis constituet me regem, ut juste judicem? » Et inclinavit ad se corda virorum . Post quatuor vero annos reversionis, ait ad regem: « Dum eram in exsilio vovi, si reduxeritm: Sacrificabo Domino in Hebron. Vadam ergo, et redcisi sunt sacerdotes Nobe, qui ponuntur hic, ut bron, utens consilio Achitophel Gilonitae, qui fuerat consiliarius David, et egressi sunt multi de Jerusalem rem ignorantes. Cumque immolasset hostias facta est conjuratio valida, et augebatur populus cum Absalon. Quod cum accepisset David, ait servis suis: « Egrediamur cito ne forte veniens Absalon occupet nos, et percutiat civitatem. » Et tens decem concubinas ad custodiendum domum; et praecedebant regem Cerethi, et Phelethi sexcenti viri pugnatores,
Abbreviated transcription (Latin):
bus. positũ erat reciałm. tegens eiꝰ̃ summitatẽ. et descẽ¬
diers. aliquantulum. cura latera capitelli. incircuitu. In
noila gumnata. Inepistilio quoq olumpne suꝑ quod sedebat capi¬
caslumi dependebant mala granata. legitr enim quod capi¬
tella ntant suꝑ suꝑmitatem malo gumatoꝵ ⁊ S uadem conpo¬
sitonti etat altera columpna. de conpositione ueto bastum

Expanded text:
quem positum erat retiaculum tenens ejus summitatem, et descendens aliquantulum circa latera capitelli in circumitum. In s malogranata. In epistylio quoque columnae, super quod sedebat capitellum, dependebant malogranata. Legitur enim quod capitella erant super summitatem malogranatorum. Ejusdem compositionis erat columna altera. De compositione vero basium
Abbreviated transcription (Latin):
contitiut ix̃nt.s Ot supta ex alificate erant alie equales eis
et mensures et numeto irauo larera templi tria ꝑ cucurtim
tegerentr domunct̾is usꝙ ad primũ tabulatũ extets. Re¬
liqua uero pars templi suꝑior. curũ edificata non erat
S libere udei poterat non fuerunt. hȩ domuncłe pa

Expanded text:
nterposito. Et supra eas aedificatae erant aliae aequales eis, et mensuris, et numero, ita ut latera templi tria per circuitum tegerentur domunculis, usque ad primum tabulatum exterius. Reliqua vero pars templi superior circumaedificata non erat, sed libere videri poterat. Non fuerunt hae domunculae pa
Abbreviated transcription (Latin):
this formam exprunerent. Septena uersuum retiacła. erãt
totũ curuitum. capitesli ꝑ girum occupantes uel ab inferi¬
ri. parte captresli. usq ad sipremã eruit. isti uiuoroi¬

Expanded text:
tis formam exprimerent. « Septena versuum retiacula erant tis formam exprimerent. « Septena versuum retiacula erant totum circumitum capitelli per gyrum occupantes, vel ab inferiori parte capitelli, usque ad supremam, erant
Abbreviated transcription (Latin):
dispositas. In mecho quaram erant due mirabiliores ceteris
pͥoste ante sores tempłi. habentes in meitio sui spacium . xx.
cubitoꝵ sc̃m lattrudinem pcete templi quarũ tał erat con¬
tos alrruainis. non planus. s uallicdatus. habeno in cir¬
cuitu eanales cauationis . iiiͦi. digitoꝵ eo erat fusilio. et
lineam .xii. cubitoꝵ ambiebat illum siquis uellet rotũ¬
ditatẽ cing̾e. s  e forte in medio columpne. linea oꝑe fusili
curiuindata erat. ẜ Spistilium ueto columpne suꝑ quoo lo¬
cindũ erit capitellum. latius erat stipite et rotuitoum oꝑe
reticłato olatũ. Capitellum autẽ suꝑ positum. epistilio. fusi
latera ueio ipsius exomni parte in modũ rethis. et cathena¬
rum erant. cõterta. ad eo aichisictose ut iechia. et cathene.
magis uiderentur. apposita quã inscuplta. uel q solida
non erant ꝑforata. uitdiq fusa sunt. ut connexiones. re:¬

Expanded text:
dispositas in medio quarum erant duae mirabiliores caeteris dispositas in medio quarum erant duae mirabiliores caeteris positae fores templi, habentes in medio sui spatium decem cubitorum secundum latitudinem portae templi. Quarum talis erat comitos altitudinis; non planae, sed valliculatus, habens in circumitum canales cavationis quatuor digitorum, et erat fusilis, et linea duodecim cubitorum ambiebat illum. Si quis vellet rotunditatem tangere, vel forte in medio columnae, linea fusile opere circumducta erat. Epistylium vero columnae super quod locandum erat capitellum latius erat stipe, et rotundum opere reticulato caelatum. Capitellum autem superpositum epistylio fusileLatera vero ipsius ex omni parte in modum retis et catenarum erant contexta, adeo artificiose, ut retia, et catenae magis viderentur apposita quam insculpta, vel quia solida non erant, perforata undique fusa sunt, ut connexiones re
Abbreviated transcription (Latin):
celabiũ. posuit. alia caudelabra aurea. eiꝰdem sematis. set¬
altare timiamathis et uestiuit illuo cetro. quod etiam ar̃
altare oracłi i. corã oracło. ꝑ hoc intesligitur: fuisse aluco alta¬
re. quã quod odificauit moises. Illico eium erat deligins. se¬
thim. arcũtertũ. exomm parte auro. Istuo autẽ erat uesti¬
stum atrs ceato. proinde urtelligitur. hoc altare fuisse de lapi¬
dibus. quos ferrũ non tetigit. et eiat oꝑtiun ꝑcuruitum ta¬
bulis ceaiinis. s et ille oꝑte eranit. exomni parte. lamuns au¬
reis. cuiꝰ quantitatẽ. non menim me legisse. Illito uero modi¬
cũ alture. quod fecit moises indeserto. forte repositum erat
squos usus. singłates. quando semel in anno ingrediebant᷑
templi ininteriorib: de porticu. salorio.is
facie uero templi erat porticuo que ineuangño dicitur. uesti¬
bulũ templi. habens columpnas. lauicas. inlongitudine su

Expanded text:
delabrum, posuit alia candelabra aureadelabrum, posuit alia candelabra aureaaltare thymiamatis, et vestivit illud cedro, quod etiam dicitur altare oraculi, id est coram oraculo. Per hoc intelligitur fuisse aliud altare, quam quod aedificavit Moyses. Illud enim erat de lignis setim circumtectum ex omni parte auro. Illud autem vestitum erat cedro. Proinde intelligitur hoc altare fuisse de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et erat opertum per circuitum tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant ex omni parte laminis aureis, cujus quantitatem non memini me legisse. Illud vero modicum altare, quod fecit Moyses in deserto forte repositum erat ad aliquos usus singulares, quando semel in anno ingrediebatur templi in interioribus CAP. XII. De porticu. In facie vero templi erat porticus , quae in Evangelio dicitur vestibulum templi, habens columnas aereas in longitudine sui
Abbreviated transcription (Latin):
queq habebat laticudinẽ .u. cubitoꝵ. et etant artificio¬
se. sͥ posice ut clause qiͣ contimium parietẽ facerent in¬
ut qͣndo claudebantur excetiores claudebantur et simul
interiores. N ulluo enin initemplo nocte remanebat.
quinto anglo medio. cardines affixi starent curca qͦs
hostiola mouebantur. Gt erans inhostiolis. aragli¬
fa chetubin ⁊ palme. Quidam tamen dicunt posa
erat archa et ꝓpiciatorium. et cheubin que fecerat
si ad iubilandũ. ⁊ eleuatos coꝑtos auro putissimo ha¬
due extendebantur suꝑ archã. et obuiam sibi ueni¬
entes cõungebantur suꝑ eã tegentes scũanũ. infta
se positũ. aliao autẽ auas. extendebant asltrsetus ad
patetes. ita ut ala unius tangeret parietẽ. et ala altetiꝰ parie¬
tẽ ałterũ. ¶Poero extra parietẽ in scã posuit mensam. ada¬
qͥ lonẽ. et candelabrũ. ad austrũ. inter que incduim erat al¬
tare aureũ. quo fecerat moises incdeserto. S p̃ter illito can¬

Expanded text:
itorum. Et erant sic artificiose compositae, ut clausae quasi continuum parietem facerent inut quando claudebantur exteriores, claudebantur et simul interiores. Nullus enim in templo nocte remanebat, quinto angulo medio, cardines affixi starent circa quos ostiola movebantur, et erant in ostiola anaglypha, Cherubim et palmae. Quidam tamen dicunt posteerat arca, et propitiatorium, et cherubim, quae fecerat si ad deambulandum elevatos, opertos auro purissimo, haet obviam sibi venientes jungebantur super eam, tegentes sanctuarium infra se positum. Alas autem duas extendebant altrinsecus ad parietes, ita ut ala unius tangeret parietem, et ala alterius parietem alterum. Porro extra parietem in sancta posuit mensam ad aquilonem, et candelabrum ad austrum. Inter quae medium erat altare aureum, quod fecerat Moyses in deserto. Sed praeter illud can
Abbreviated transcription (Latin):
omne opꝰ. exere filiꝰ malieris iuidee de tribu ñeptalim.
patre. uero tirio. S et omnia utensilia templi erea. et quic¬
quid ineo de ere factum est fudit. ꝓrã in campestri regio¬
ne iordanis. intra argillosa. inter sco copl et sarcham. Nec
te moueat. quod aliquando de auricalco dicuntur fac
ta qr idẽ ẽ. cuiꝰ splendor et pulcritudo summlis eiat. au¬
ro ut dicit iosephus. En hoc uestibulũ ascendebatur
abatrios sacerdotum .xii. gradib scł̃m iosephum. Qui¬
clã tamen dicunt. S .1. scłm uisionẽ ezechielis dicunt.

Expanded text:
omne opus ex aere, filius mulieris viduae de tribu Nephthalim, omne opus ex aere, filius mulieris viduae de tribu Nephthalim, patre vero Tyrio. Sed et omnia utensilia templi aerea, et quidquid in eo de aere factum est, fudit Hyram in campestri regione Jordanis in terra argillosa, et inter Sochot, et Sarchan. Nec te moveat, ta, quia idem est, cujus splendor et pulchritudo similis erat auro, ut dicit Josephus. In hoc vestibulum ascendebatur ab atrio sacerdotum duodecim gradibus, secundum Josephum. Quidam tamen dicunt septem secundum visionem Ezechielis, dic
Abbreviated transcription (Latin):
tito⁊ mutam p̾sigurationẽ. dexera dicebatur iachim
.i. siriitas. Iosephus tamen uocat eã thalamum iachĩ.
Sinistra dicta est. booth. uelbe. quod sonat iobur. uł
in tobore d̃e teliquis columpnis uestibulum mocticũ. a¬
git histora dicens. cappicella autẽ que erat suꝑ capita
columpnanĩ. q oꝑe lilii. fabricata erant in porticu.iiii.
cubitaꝵ. Et rarsim alia capttella ii stimmitate. colum¬
pnarum de suꝑ iuita mensuram columpne. cõtra rethia¬
cła. sł orio de compositione columpnarũ tacet. C apicella
uero eartĩ minora dicit. uno cubito priorib capiceslis.
De soemate eoꝵ tantum dicit. quod erant liliata. et ha¬
bebant reciacła suꝑ posita. Quod autẽ sequitur maloꝵ
granatoꝵ ducenti ordines erant incirruitu. capitesli sccłi
ambiguum ẽ. utrũ hoc dictũ sit. de capitulis minorib
an recapteulantoo dictũ sit de capitess pnorib ¶ has colũ¬
pnas fudit yrã. tirius plenus sapientia ad faciendum

Expanded text:
m praefigurationem. Dextera dicebatur Jachim, id est firmitas, Josephus vocat eam thalamum Jachim. Sinistra dicta est Booz, vel Boz, quod sonat robur, vel in robore. De reliquis columnis vestibuli et modicis agit historia dicens: « Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in porticu quatuor cubitorum, et rursus alia capitella in summitate columnarum desuper, juxta mensuram columnae contra retiacula. Porro de compositione columnarum tacet. Capitella vero earum minora dicit uno cubito prioribus capitellis. De schemate eorum tantum dicit, quod erant liliata, et habebant retiacula superposita. Quod autem sequitur malorum granatorum ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi, ambiguum est, utrum hoc dictum sit de capitellis minoribus, an recapilando dictum sit de capitellis prioribus. Has columnas fudit Hiram Tyrius, plenus sapientia ad faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
sacenlos regis .i. cancellarius. et isaar p̃positus de
singłi prebebant necessaria regi et domiti eius. Quoꝵ moꝵ
unus reliqͥs p̾sidebat. s. achimnaath. habens bethsamech
filiam salomonis inuxoiẽ licet unus de reliquis aliã
haberet filiã salomonis. E rat autẽ cibus salomonis
ꝑ dies singłos.xxx. chori simile. et. lxxychon farine¬

Expanded text:
sacerdos regis, id est cancellarius, et Ahisar praepositus domus, sacerdos regis, id est cancellarius, et Ahisar praepositus domus, singuli praebebant necessaria regi et domui ejus ; quorum unus reliquis praesidebat, scilicet Achimaas habens Basamath filiam Salomonis in uxorem, licet, et unus de reliquis aliquam haberet filiam Salomonis. « Erat autem cibus Salomonis per dies singulos triginta cori simil
Abbreviated transcription (Latin):
mane diligentiꝰ intuens dep̾hendi illum non ex̃ me¬
um qui mortuus fuerat. R altera. Non est ita sec
filius tuus mortuus est meus autẽ uiuit. sũ mens
hominum in huiꝰ modi discrimen. hestaret rex sol¬
uit eũ in opinanter et allato glatio. ut arc iosephꝰ
p̃cepit utrũq infantẽ diuidi. ut utraq medieta¬
tẽ uiui et mortui acciꝑet. ⁊ uod auctiens mater ui¬
uentis conmota. sunt uiscera eiꝰ suꝑ filio suo et ait
obsecto. dñe dare illi infantẽ uiũ. Sufficit micbi
ut uideã eũ uiuere. altera dicebat ne quaꝗͣ s cdi¬
udatur. Et cognoscems rex uocẽ utrĩq de uero
hec ẽ mater eł. et attendem omnis isrł diunam
eẽ in rege sapientiã timuerunt eum et ammirati
sunt assessores eiꝰ. qͥ prius scientiam. quasi aboles¬
cente prolatã deridebant.  Porro bananias erat
suꝑ excercitũ. Sadoch autẽ. sac̾dos azarias filius
anathan. suꝑ custodes regis. zabub filiꝰ nach am

Expanded text:
Mane facto diligentius intuens, deprehendi illum non esse meMane facto diligentius intuens, deprehendi illum non esse meum, qui mortuus fuerat. Respondit altera: Non est ita, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. » Cumque mens omnium in hujus rei discrimine haesitaret, rex solvit causam inopinate. Et allato gladio, ut ait Josephus, praecepit utrumque infantem dividi, ut utraque medietatem vivi et mortui acciperet. Quod audiens mater viventis, commota sunt viscera ejus super filio suo, et ait: « Obsecro, domine, date illi infantem vivum. Sufficiet mihi si videam eum vivere. Altera dicebat: Nequaquam, sed dividatur. » Et cognoscens rex vocem utriusque de vero Haec est mater  in rege esse, timuerunt eum, et admirati sunt assessores ejus, qui prius sententiam, quasi ab adolescente prolatam deridebant. Porro Banaias erat super exercitum. Sadoc autem sacerdos, Azarias filius Nathan super custodes regis, Zabud filius Nathan
Abbreviated transcription (Latin):
ei dr̃o in nocte ꝑsompnium diceno. Postula quod uis at
dem tibi. Qui respondit. Dñe deus egosum ptier parciu¬
lm. et ignorans ingressum et exitũ meũ cdagͦ cor doci¬
bile seruo cuo. ut possim iudicare ppłm rittĩ ⁊ discer¬
n̾e inter bonũ et malũ. Or placuit sermo coram dño
et ait ad eũ. Quia non postulasti tuxta u̾bũ hominũ¬
adiciã dies multos et diuicias. et animã innicoꝵ.
cuoꝵ fecitibi scd̾m sermones tuos. dedi tibi cor sapies
intantũ. ꝙ nullus ante simił tui fuerit. S et hec q̃
non postulasti dedi tibi. Si camen ambulaueris in
uiis meis. sicut pater tutio. E t euigilans salomo ⁊
intellexit quod ad eẽt sompniũ .i. reuelatio facta ꝑ
sompniũ. Et reuersus inihrłm corã arcã dm̃i. gras
agens optulit holocausta ⁊ pacifica. de pudicõ m̾etͥcũ.¬
hec. M ortuus ẽ aucẽ filiꝰ eiꝰ quẽ noctis silentio posu¬
sus meo et filiũ meũ uiuentẽ collocauit᷑ insinu suo

Expanded text:
somnium in nocte, dicens: « Postula quod vis, ut dem tibi. » Qui respondit: « Domine Deus, ego sum puer parvulus, et ignorans ingressum et exitum meum. Da ergo cor docile servo tuo, ut possim judicare populum tuum, et discernere inter bonum et malum. » Et placuit sermo coram Domino, et ait ad eum: Quia non postulasti juxta verbum hominum, dies multos, et divitias, et animam inimicorum tuorum, feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens in tantum, ut nullus ante te similis tui fuerit. Sed et haec quae non postulasti, dedi tibi, si tamen ambulaveris in viis meis, sicut pater tuus. Et evigilans Salomon intellexit quod esset somnium, » id est revelatio facta per somnium. « Et reversus in Jerusalem, coram arca Domini gratias agens, obtulit holocausta et pacifica. » haec. Mortuus est autem filius ejus, quem noctis silentio posuu meo, et filium meum viventem collocavit in sinu suo.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: ad despicienoũ inserius. ꝑ obtadłm inferioꝵ
hebreus cam̃ dicit tria cabulata. parẽ habere latitu¬
amẽ. ut si asumino. usq ad funtũ. punbdata ce¬
mentam clumttentur eoꝵ ꝑpenderetur. Serãtam̃

Expanded text:
rentur, ad aspiciendum inferius, per obstaculum inferiorum. rentur, ad aspiciendum inferius, per obstaculum inferiorum. Hebraeus tamen dicit tria tabulata parem habuisse latitudinem, ut si a summo usque ad imum plumbata caementarii dimitteretur, eorum perpenderetu
Abbreviated transcription (Latin):
d duas inseriores. sub una conp̃bendit. ẜ Ex eiat porte
ante faciẽ templi. habemo longiudinẽ uxta templi men
dicit iosephus. uisq ad celsitudinem templi. Et fecit
intemplo fentstaa obliquas .i. extetiꝰ augustas et interi
obliqͣnaio diffutas. has eurgitauit salomon. sb̾rabes
autem poscut indomo ꝑtransuersum ꝑtua loca insum¬
prominentia tria cabulata ad ddeambulandũ cara tẽ¬
plum. que meu̾gn̾o piunada templi dicuntur: que
quomͦ facta gxͣnt. inctroq latere satio elucet quomodo
autem fuerant infronte anentali et occidentali non me¬
nini me legisse. Nec suꝑ hoc mͥ sompniare. aut libet
aut li. Si quod ibi scierint. creaitur. Quoo indetur uelle
ioseph. cũ ager dde euersione templi. lactitoo uero. ta
differens erat. t̃ abulatũ enĩ quod erat subter quinq
eubitos. habebat lacitutinis et medium .si. cubitos
et terctũ.iii. Quod adlitterã quidam tradunt fac¬
tum ut insuꝑioris cabulatis manentes non mpedi¬

Expanded text:
sed duos inferiores sub una comprehendit. Et erat porticus ante faciem templi, habens longitudinem juxta templi mensdicit Josephus, usque ad celsitudinem templi, et fecit in templo fenestras obliquas, id est exterius angustas, et interius obliquando diffusas: has excogitavit Salomon. Trabes autem posuit in domo per transversum per tria loca in sumprominentia tria tabulata, ad deambulandum circa templum: quae in Evangelio pinnacula templi dicuntur . Quae quomodo facta esse in utroque latere, satis elucet. Quomodo autem fuerit in fronte orientali et occidentali, non memini me legisse, nec super hoc me somniare aut libet, aut licet; sed quod ibi fuerant creditur, quod videtur velle Josephus, dum ait de eversione templi. Latitudo vero tabulatorum differens erat. « Tabulatum enim quod erat subter quinque cubitos habebat latitudinis, et medium sex cubitos, et tertium septem. » Quod ad litteram quidam tradunt factum, ut in superioribus tabulatis manentes, non impedi
Abbreviated transcription (Latin):
quadrabant qui adeo grandes fuerauit in fundamen¬
to. ut cticic iosephus quod multi exeis habebant in
salo. et tementarii. ꝓram dolatos uero p̃parauerũt
biblii. polientes et sculpentes non solum lapides s
et ligna ẽ. autẽ biblos cuittas phenicis de qua eze¬
chiel. senes biblii et prudentes eiꝰ et sic omnia extra
urbẽ. dolata es ꝑfecta sunt quod malleus et secu¬
ris. et omne ferramentum non sunt audita indo¬
mo dñi cum edificaretur. fuerunt autẽ eqͥ qui ho
derandos lapides scelerius. habuisse salomonem
sanguinẽ uermicħ. qui thamir dr̃. quo asꝑsa mar¬
mora. facile secabantur quẽ inuenit hoc modo. S¬
rat salo momi structio. habens pullũ. et inclusus est
puslus subuase uitreo. Quẽ cũ uideret structio set
habere nequiret de deserto tulit uermidm. cuius
sanguine liniuit uitrũ. et confractũ est. ¶ Uidens
salomon cacumen montis moria angustũ derecit illito¬

Expanded text:
quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamenquadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in Salomonis, et caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii polientes, et sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Biblos civitas Phoenicis, de qua Ezechiel: « Senes Biblii, et prudentes ejus . » Et sic omnia extra urbem dedolata et perfecta sunt, quod malleus, et securis, et omnem ferramentum non sunt audita in domo Domini eum aedificaretur. Fuerunt autem equorum, quderandos lapides celerius, habuisse Salomonem sanguinem vermiculi, qui tamir dicitur, aspersa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habere nequiret, de deserto tulit vermiculum, cujus sanguine linivit vitrum, et fractum est. Videns autem Salomon cacumen montis Moria, ubi aedificavit