comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pouere telam et qr cũquis orditur
telam tunc eam incipit. ideo oroni
pouitur ꝑro incipere. et quia quiloqͥ¬
tinet pprie t̾acit orditus cũ nõ ad loͣ¬
quucoem uel inceptionẽ orsus. uñ
hic orditus orditus. tin. et bic orsus
sus .i. actus ordiuãdi telam. uel lõ¬
quucq̃ uel puͣcipiũ loquucois et hoc
ualde ordui uel aborditu iemouerẽ
exordior.diris .i. uncipere. subordior.ris
.i. latenter uel parum uel post uel subtꝰ
ordui. ordior et eius compoĩta sunt de¬
ponencia et faciũt supiũ i.ditũ. s
frcꝙ̃tius in orsũ. Silr̾ incellige de parti¬

Expanded text:
ponere telam; et quia qui orditur telam tunc eam incipit, ideo ordiri ponitur pro incipere; et quia qui loquertinet proprie facit orditus, cum ad locutionem vel inceptionem, orsus. Unde hic orditus -tus et orsus -sus, actus ordiendi telam vel locutio vel principium locutionis, et hoc valde ordiri vel ab orditu removere; exordior -ris, idest incipere, idest latenter vel parum vel post vel subtus ordiri. Ordior et eius composita sunt deponentia et faciunt supinum in -tum, sed frequentius in -sum: similiter intellige e
Abbreviated transcription (Latin):
succedũt accoliti. accoliti ueto giece
latiue ceroferarii dñr adeportandis
cereis quando legendũ cit euugliũ
uel sacrificiũ ost̾citudũ. tunc ciũ
accẽdunt liũaria ⁊ deportantur ab
eis nou ad effugandas tenebrus a e¬
us cimi sol eo tempore rutilet. sed. ad
signũ leticie demir̃andũ ut sub tipo
liũs corporalis illa lux ou̾datur de qͣ
accolitũ ꝑtiuet p̾ꝑatio liũariũ ⁊̃ sacra¬
et aqua suggesta pro euchanstia. sub¬
dyacono pirparat. hii cum ordinãt᷑
caudelabꝵ cũ cereo et ureolũ uacĩ¬
¶ Quͣtus est ordo subdiaconoꝵ grece
ypodyacones uocantur quos nos sub¬
dyacones dicimus. qui ideo sic appel¬
lantur quia subiacent preceptis et of¬
ficiis leuitaꝵ obłories euĩ in templo
a fidelib suscipiũt et leuitis supponẽ¬
das altanb deferũt. hni autem cip̃ he¬
bieos natinei uocantur. ad subdraco¬
nũ ꝑtiuet calicẽ pateriã ad altare dei¬
seu xpĩ deferie et leuitis tradere eis qr

Expanded text:
succedunt acolyti; acolyti vero Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria, et deportantur ab eis; non ad effugandas aeris tenebras, cum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua accolitum pertinet preparacio luminarium in sacrat, sugesta pro eukaristia subdyaconis preparat. Hii cum ordinanturcandelabrum cum cereo et urceolum vac Quintus est ordo subdiaconorum. Graece hypodiacones vocantur, quos nos subdiacones dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo a fidelibus suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Nathinnaei vocabantur, num pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃asticos iudigne accedunt. Illi uero
in quoꝵmentib diffusa est seꝑtifor
promocõe ampliorem gr̃ãm accipe
eligendi sunc clĩci qui digne pñt diũca
sacr̃a tractar. melius est enĩ sacerdo¬
ti dĩ paucos hr̃e ⁊mĩstros qui possĩt
digne opus dei excere ꝙͣ multos in¬
utiles qui ordinacori omis inducãt¬

Expanded text:
ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformpromotione ampliorem gratiam percipere eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant
Abbreviated transcription (Latin):
equãtur. Isti canũt ut excitent ad
cõpuuctionẽ mentes audiẽtiũ. li¬
ces quidam doctores ita miseranter
promĩcient ut quosdam adluctũ
lamentationes qz compellant .Idẽ
eciam in pronũciatores uocantur
ꝙ porro annũtiant quia tam ent
clara coꝵ uox ut et longe positor
aures adimpleant. ad seccores aũt
pertinet lectiones pronũciare et ca
que ꝓph̃e uaticinati sunt ppłis pre¬
ci accipe et esto uerbi dei relator hĩ¬
turus si fideliter npleuens offiñ
partem cũ hus qui uerbũ diũ mĩstra¬
uerũt qui ad hunc gradũ prouebit᷑
uerboꝵ intłłigat uim accentuũ sciat
distincte legat uec confusione prola¬
tioius intĩsmn auditorib auferat

Expanded text:
ant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctum et lamentationem compellant. Iidem etiam pronuntiatores vocantur, qui porro ante nuntiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt, populis praecitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehiturverborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat
Abbreviated transcription (Latin):
itus. tui. Et hic iter ueris. Et hic et h et ħ i¬
ter itineris. Et drũt. Item est ma que ab ho¬
mine ꝙͣ uersum potest s iter et itiner diuer
cilis. unde et eum appellamus aditum. Ituĩ
ã est iter longe me. et ipẽ labor ambulandi
ut quo neł prouenias. accipiunti tñ qnͣ¬

Expanded text:
tui et hoc iter -teris et hoc itiner -ris, et differunt. Itus est via qua iri ab homine quaquaversum potest, sed iter et itiner diverscilis, unde et eum appellamus aditum, itiner autem est itus longe vie et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Accipiuntur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cob inuenitur iudas uel inda. de. et nda in declina
pro ppło ꝙͫ pro terta iudeoꝵ. Et qñ est indeaina¬
bile. delet accentuari in fine iuta eausa drĩe hug
bi qui appellatur alibi lebeus figura tur nomeꝰ
pellare ipẽ n filio enuangelista tadeus di. ꝙ ehy

Expanded text:
cob invenitur Iudas vel Iuda -e, et Iuda indeclinapro populo quam pro terra Iudeorum, et quando est indeclinabile debet accentuari in fine: Iudà, causa differentie. bi, qui appellatur alibi Lebeus, figuratum nomen pellare. Ipse in alio evangelista Tadeus dicitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
rioth uel scariothis nel a nico ni quo nat
nel a tribu ysachar uocabulum sũpsit.
quod̾ futuri p̾sagio in ꝯdempcione sui y
rioth interp̾tatur memoria mortis quia
non repente ꝑsuasus. sed dinciꝰ meditatꝰ
pegit scelus.

Expanded text:
rioth vel Scariothis, vel a vico in quo natus est, vel a tribu Ysacar vocabulum sumpsit, quodam futuri presagio in condemnatione sui: Yrioth interpretatur memoria mortis, quia non repente persuasus, sed diutius meditatus peregit scelus.
Abbreviated transcription (Latin):
terduca. se .i. inno que ideo sic dicitur qr inter¬
erat quando puelle maritabantur uł quia
eas introducebat uel quia nntimi dum erãt
in itiuere eas ducebat. est enim pro miba q̃
eciam touuduea dicebatur quia nsq indo-¬
nnĩ puellas maritatas introduce̾la coedeba¬
int̾im uel in eo loco.

Expanded text:
terduca -ce, idest Iuno que ideo sic dicitur quia intererat quando puelle maritabantur vel quia eas introducebat vel quia interim dum erant in itinere eas ducebat; est enim pronuba, que etiam Domiduca dicebatur quia usque in domum puellas maritatas introducere credebainterim vel in eo loco.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Inde hic ỹris yris uel ỹridis .i. artus celestis. s
arcus ꝓprie est uia ip̃nis tec. et yris ipã dea. Et diã
yris quasi eris quia raro nuittitur ir ad litẽ et di¬
scordiam concitantam. Et est est m̃cia et pedis
ca uiridcõnis. Et nota ꝙ iris nichil aliud est ꝯͥ
nibes soli oppõita radus solis multipłiciter in¬
formata. Ea enĩ est natura limosi corꝑis ut si m
oppõitam ꝑtera radios digat. sol ergo cum sit lĩ¬
nosum corpus radios suos nnttit in ꝑtem oppola
in qua qũz nibem iuenit que in una pte densa
sin ꝑte est rara et in alia rarior et in alia raris¬
sima. in illa que est densa solares radii qrͣ i nita
leũ. In densissima ingrum. Item in rara factũt
uiridem. rariore croceu. in uarissima albu. Et ili
cedit ad colores nigredimi affines. Em maiorem
raritatem magis accedit ad colores albedim ab¬
fines. p̃terea mibes illa ꝙ d corpus est ꝯpoĩtũ ex
quatuor elementis et aquosũ que solis radus

Expanded text:
-ris vel iridis, idest arcus celestis; sed arcus proprie est via ipsius dee et Iris ipsa dea, et dicitur Iris, quasi eris, quia raro mittitur nisi ad litem et discordiam concitandam, et est nuntia et pediscendat. Et nota quod iris nichil aliud est quam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamquam inleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et itacedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus
Abbreviated transcription (Latin):
sagoga. ge.. Instructio nel introductio. Uñ¬
et apud dyalenicos introductiones ad arten
dyaletitam. ysagoge dicuntur. Et liber por
ad librum p̾dicam̃toꝵ. hinc ẏsagogus introduc¬
tor lraꝵ. Et ysagogo.gas. introducere et ꝓd̃¬

Expanded text:
A -ge, idest instructio vel introductio, unde, apud dialeticos, introductiones ad artem dialeticam ysagoge dicuntur, et etiam libead librum predicamentorum. Et hinc ysagogus, idest introductor litterarum, et ysagogo -as, idest introducere.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nomine .s. tacere qr . s. ante .r. in ead sul¬
laba sonare non potest in latinis dictioib
sed errant. non em̃ iftł est latina dcõ uel gre¬
tã s bartara. Et in barbaris dcõnb ĩ mul¬
tis lz barbarizare. non enin barbarie nel¬

Expanded text:
c nomine Israel s tacere, quia s ante r in eadem sillaba sonare non potest in latinis dictionibus, sed peccant: non enim Israel est latina dictio vel greca, sed barbara, et in barbaris dictionibus in multis licet barbarizare; non enim barbarie
Abbreviated transcription (Latin):
noe ne dñs iteꝵ aquas diluim muntaret super
terram. Et noc cotidie orabat ne h fieret nt iosephꝰ
refert. pepigit dñs cum eo ꝙ ultra non fieret dilu¬
mum. Et in signum fedcns hꝰ põuit arcum sum ĩ
nubib. Et est signun duoꝵ indicõꝵ artus . s. ndi¬
ne timeatur. Et futuri per ignem ut expectetur qr¬

Expanded text:
ne Dominus iterum aquas diluvii inundaret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. Et est signum duorum judiciorum. Judine timeatur, et futuri per ignem, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
hic israel Iacob dcis fint israel. Et int̾pietas
uir uideus deuin. Is enim dicitur uir . ra. uidẽs.
el deus. tunc enin h nomen accepit qũto
Et oriente lutifero bñdes est. Et inde pp̃ ui¬
sionem iscł appellatus est sicut ipẽ ant. uidi
dum̃ facie ad faciem. et salua fcã est aĩa

Expanded text:
 Israel -is dictus fuit Iacob, et interpretatur vir videns Deum. ‘Is’ enim dicitur vir, et ‘ra’ videns, et ‘el’ deus: tunc enim hoc nomen accepit quando, et, oriente Lucifero, benedictus est; inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: ‘vidi Dominum facie ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
tiunitatem hyspanie. Iulius cesar condidit.
ꝙͣ ex suo et rome nocabulo Iuliam romn¬
lai appellaint. yspalis suit̾ a situ dcã est qr
in sole palustri suffiris in profundis palis
loccita sit ne lubrico et in stabłi fundamẽto
cederet. dicitur ergo yspalis quasi sita in pa¬

Expanded text:
ivitas Yspanie, quam Iulius Cesar condidit, quam, ex suo et Rome vocabulo, Iuliam Romulam appellavit. Ispalis autem a situ dicta est, quia in solo palustri, suffixis in profundum palis, locata sit, ne lubrico et instabili fundamento cederet: dicitur ergo Ispalis, quasi sita in pa
Abbreviated transcription (Latin):
ra fibur ꝙ est ignis dr̃ ħ ira ire qiͣ ura
q actentat et in aamet. unte mascor. sceris.
utitus sĩ. et hinic nacondus. da. dum. facile irasces.
quia accenso sanguine in furore conpellitur. Et
anu. Et ex cã nascitur: Iracundia est inicium
na condus freꝙ̃ ter natus et leuit. Item aib nastor

Expanded text:
ira -re, quasi ura, quia accendit et inflammat, unde irascor -eris iratus, et hinc iracundus -a -um, facile irascens, quia accenso sanguine in furorem compellitur, et animi et ex causa nascitur, iracundia autem est viiracundus frequenter irascitur et leviter; item ab irascor
Abbreviated transcription (Latin):
itus eni sb̃tile dei iudicium aspiciunt et mala
foras exsurgencia quia maledcõ debrat fem cog̃¬
scant et eꝯ in maledcõ non pectant quo ab ĩtia
idicio nou discordant. huic est ꝙ petrus mot
ferentem sibi petumam symonem smñam ma¬
letcõmis intorsit dicens pecuma tua tetũ sit in
perdicione qui emm non arit est sed fit nõ indica¬
cio sed optatiuo modo se hoc dixisse sigͣmit. hine
helias duob quinq̃genariis adse nementibus
dixit si hõ sũ destendat ignis de celo et cõsumnat
ualint terminus eẽ miuistrauit nami et symo
ab eterna ꝓdicione it̾nt et duos quĩnq̃genl¬
os te super uemet fiama cõsinpfit uirtus ergi
sbo sequens testificatur qua mente malertõis sĩ
a bono et intimo udice in rerum sentencia sĩꝑ¬
ta iaculatur

Expanded text:
Intus enim subtile Dei iforas exsurgentia, quia maledicto debeant ferire, cognoscunt; et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc eferentem sibi pecunias Simonem sententiam maledictionis intorsit dicens : Pecunia tua tecum sit in perditionem; qui enim non ait est, sed sit, non indicativo, sed optativo modo se hoc dixisse significavit: hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat onvaluit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur
Abbreviated transcription (Latin):
ue cõponitur aib in et dies et ociũ. uñ ĩducie
quas indies ocia et sunt inducie ꝑtes fed̾is.
uñ induciattꝰ. ria. riis̃. et hic et hec inducial
et h. le. ut tempus induciale i quo hr̃tur.
uel debent hrĩ inducie. Et inducio. as. idest
differre per inducias uel inducias facere
et constituere.

Expanded text:
vel componitur ab in et dies et otium, inde indutie quasi in dies otia, et sunt indutie partes federis, unde indutiarius -a -um et hic et hec indutialis et hoc -le, ut ‘tempus indutiale’ in quo habentur vel debent haberi indutie, et indutio -as, idest differre per indutias vel indutias facere et constituere;
Abbreviated transcription (Latin):
athalãtani cicsu. s ypomanes indeclinabłe.
et neutri ge. est qued̃ herba que comedentes fa¬
cit furere. uel post ypomanes est nirus ꝙ distil¬
lat ab ngine eque erintia luxuria dũ anioris
mabie fertur. unde et dr ab ypos ꝙ est equus
et mano. uas. qr niguine eque distellet. ħ no
nerce et malifice solent colligere et potõnem
mortiferam inte facere ꝙ nenenũ silr dicit᷑

Expanded text:
Athalantham. Sed hoc ypomanes, indeclinabile et neutri generis, est quedam herba, que comedentem se facit furere; vel potius ypomanes est virus quod distillat ab inguine eque ex nimia luxuria, dum amoris rabie fertur, unde dicitur ab ypos, quod est equus, et mano -as, quia ab inguine eque distilletur. Hoc noverce et malefice solent colligere et potionem mortiferam inde facere, quod venenum similiter dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
s. iter et᷑ itiuer esfetum est uuũ hoc moto
qui itineris itineri itinere sunt in usu. sed eoꝵ
et ex isto ntõ iter efficeretur unũ nomen. Et de¬
clmatur ħ itet hꝰ itineris. ab isto gło iteris qui
uerbium ordinis uel temporis. Et iteratĩ fiłt ad
Itero cõponitur reitero. as. iteꝵ repetere. unde reitatĩ
Et rerterato poĩtũ ad uerbialt̾.¬

Expanded text:
 iter et itiner, effectum est unum hoc modo: qui ‘itineris, -ri, -re’ sunt in usu, sed eorulo nominativo ‘iter’ efficeretur unum nomen et declinaretur hoc iter, huius itineris. Et ab istoverbium ordinis vel temporis, et iteratim similiteItero componitur reitero -as, iterum repetere, unde reiteratim et reiterato posita adverbiali
Abbreviated transcription (Latin):
est impudicicia .s. spũclis et carnalis. sp̃ualis eft
que pet delectacionem cogitacioneu intus tni agit᷑
crnalis est que carualiter completur. situt s̃ młtis
moĩs. nam modo pnisum. moto per auditum. mn ͦ
pet factum. inꝰ per cogitationen. modo per locucio¬
ueni. modo per oppo̾nem. talib fomentis nutcitur

Expanded text:
tualis. Spiritualis est quae per delectationem cogitationum intus tantum agitur. Carnalis vero est quae corporaliter completur. Fit autem multis modis. Nam, modo per visum, modo per auditum, modo per tactum, modo per cogitationem, modo per locutionem, modo per operationem talibus fomentis nutritur
Abbreviated transcription (Latin):
huinitu rostro resupmato a pͥmis tentibus
cauda tortuosa. uugulis unus die in aquis
⁊monitut nocte segetes depascit.
sũ depõne pignoris pacto uel cautione sola in¬
t̾uemente. Et dr̃t a pignore ꝙ pignus est qd̃
pp̾ rem creditam obligatur. Item fiducia dr̃t
cib utroq. Est enim fiducia cum res aliqua
apotheca. unde ypothetarius. ria. ria. rium. ꝙ¬
ad ũpothecam ꝑtinet. Et hic ypothecariꝰ .rii.¬
i. a pochecarius uel qui uere nomine p̾pothe
pothesis d᷑ cã ubi cum certa persona cõtro¬
uersici est. et ypothesis est sb̾a et disputaciõ
et condicio uel suppõ nel cũ sensus. unde ypothe¬
titus. ca. cum .i. condicionabił. uel suppoĩtiuꝰ.

Expanded text:
hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascit.sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua em quod apotheca. Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui rem nomine ypothece tur, ubi cum certa persona controversia est, et ypothesis, substantia et disputatio et condicio vel suppositio vel consensus, unde ypotheticus -a -um, idest condicionalis vel suppositivus.
Abbreviated transcription (Latin):
meus mĩꝙͣ uero ꝯmociomi contemplacio ningitur
net prenalet neus conturbata conspicere eeo ꝙ ur
transquilla ualet ihiare. qr nec solus radtus cer¬
initur cũ emote mibes celi faciem obducunt. nec tur¬
latus fons respiciens ymaginem reddit ꝙ transqͥl¬
lus ꝓprie oñdit quia quo enis undei palpitat eo m
se spem siłitudinis obscurat. sed cum per zelum
ãmiꝰ monetur ainandum sũmoꝑe est. ne ħ ead̾
que iistrumento mrtutis aissumitur mo na dñe.¬
nec quasi dna pecit. sed nelut ancilla ad obseqͥũ
pata a rõnis ego nũꝙͣ recetat. tunc enĩ robustius
contra uitia erigitur tura sbͥdita rõm famulatur
tanto se ipudentius dilcitat ꝙͣto in paciencie

Expanded text:
uam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons inspicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, mene quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur.tanto se inpudentius dilatat, quanto inpatientiae
Abbreviated transcription (Latin):
terra. Et dicitur ħ ypogenm .i. subterris con¬
structum edificium ꝙ non antrũ sed spelũcã
mas.ge. dicitur sol quia sb̾ tertis uadit ĩ nocͥ¬
te uel ỹperge dicitur ab yper ꝙ est super et
ge ꝙ est tr̃a quia supet terram in die feratur

Expanded text:
terra, et dicitur hoc ypogeum, idest sub terris constructum edificium, quod nos antrum vel speluncam vel dicitur sol quia sub terris vadit in nocte; vel ypogeus componitur ab yper, quod est super, et ge, quod est terra, quia super terram in die feratur
Abbreviated transcription (Latin):
ra sacra duobus moĩs mabedictura memorat ali
dictum profertur iudicio iuisticie ałr liure uinte¬
maledicam maledicentib tibi. Riresum q i
ledictũ non iudicio iusticie. sed liuore uiidicte
promitur noce paili p̾dicantis simouenit

Expanded text:
ra sacra duobus modis maledictum memorat, aliuter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vinMaledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae pro
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. largne michi carmen intentisis. diat¬
quasi fari nesciat .i. loqui nou possit cum non
hẽat adhuc dentes bene ordinatos. nec ideo dicitur
infans quia loqui non possit usq ad septiuiuĩ. s
quia non pt loqui ex pedite et distincte usq ad
illud tempus. nel quia in ipã pͥma ꝑte illiꝰ te¬
poris loqui non potest. unde h nfancia. tie .i. e¬
tas. infantis.¬

Expanded text:
norum ‘largire michi carmen infantissiquia fari nesciat, idest loqui non possit, cum non habeat adhuc dentes bene ordinatos; nec ideo dicitur infans quia loqui non possit usque ad septennium, sed quia non potest loqui expedite et distincte usque ad illud tempus, vel quia in prima parte illius temporis loqui non potest. Et inde hic infantulus et infanti
Abbreviated transcription (Latin):
indiscretus qui acquirit. sed si non ht modum
i expendendo. et cõpatur in eptior. ssiꝰ et ab ĩeptꝰ¬
et inepto. tas. am. uerbum actinũ .ai. infatuare¬
ineptũ facere uel meptum fieri. et tunc est neu¬
trum. iuenitur et meptio. tis. ptim. ꝑtire in
eodem sensu.¬

Expanded text:
indiscretus, qui acquirit sed non habet modum in expendendo, et comparatur -tior -simus et cetuo ineptineptum facere vel ineptum fieri, et tunc est neutrum; invenitur etiam ineptio -tis -tivi -tire in eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
utoles ab in et dolus dicitur hec indoles. lis.¬
plt᷑ corͣ .q. sine dolo .i. etas nuemilis ingenm
origo progenies. ꝓprie tamen indoles est si¬
gnum uel indicium future probitatis qd̃
sepe ppenditur in quibd̾ pins ꝙ ã dr ĩcoles

Expanded text:
um in et dicitur hec indoles -lis, quasi sine dolo, idest etas iuvenilis, ingenium, origo, progenies; proprie tamen est indoles signum vel indicium future probitatis quod sepe perpenditur in quibusdam pueris; quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
lios grece latine obuoluere dicitur unde ilios
uel ilion .i. obuolucio et dolor intestinoꝵ quia
intestina sepe pro dolore inuoluũtur. et huic ilisi¬
tus. ca. quii. qui talem in firmitatem patitur hii
lius fuit quid̃ rex troianus unde troia dc̃a est
iliun. Et nota ꝙ troia est regio asie iliuĩ uero ci¬
uitas troie. qũq tamen troia accipitur pro illa
ciuitate. et tunc iliĩ accipitur pro quad eminẽ¬
tissia turti illius ciuitatis et nuenitur ħ ilioii¬
ci hic iliꝰ ilii. unde hic et hec iliensis et .h. se. et ili

Expanded text:
LIOS grece, latine obvolvere dicitur; unde ylios vel ylion, obvolutio et dolor intestinorum, quia intestina sepe se pro dolore involvunt, et hinc yliacus -a -um, qui talem patitur infirmitatem; hii LUS fuit quidam rex troianus, unde Troia dicta est Ylium. Et nota quod Troia regio est Asie, Ylium vero civitas Troie; quandoque tamen Troia accipitur pro illa civitate et tunc Ylium accipitur pro illa quadam eminentissima turre illius civitatis. Et nota quod ici hic Ylius -lii; unde hic et hec yliensis et hoc -se et ylia
Abbreviated transcription (Latin):
iaculor. aris. iaculum mittere et torquere. uñ
hic iaculator. oris. et huic iaculatorius. ria.
riĩ. aͥd iaculatoris uel ꝙ est aptum ad cõtor¬
ꝙ̃dum. uel ꝙ ꝑtinet ad iaculandum. iacłor
cõponitur comaculor. aris. et est deponens cũ
omnib suis cõpoĩs. Item iaculum dicitur ꝙd̃
rethe piscator siłr a iaciendo. uñ iacłtor. qui
iacłm iacit uel facit. et cor̃.cu.¬
aculus. li. mas. ge. quid̃ speus uolatił a ia

Expanded text:
lor -aris , iaculum mittere, contorquere; unde hic iaculator et hinc iaculatorius -a -um, aliquid iaculatoris, vel quod est aptum ad contorquendum, vel quod pertinet ad iaculandum. Et componitur coniaculor -aris, et est deponens cum omnibus suis compositis. Item iaculum dicitur quoddam rete piscatorum similiter a iaciendo, unde iaculator, qui iaculum iacit vel facit. Item hic iaculus
Abbreviated transcription (Latin):
de hominib frĩ dei et in mortales. et dicũt
indigetes per contrarium sib idigeo. ges. qr¬
nulliꝰ rei iudigeanti unde et quil tei dicũturl
de die in diem agentes .i. ꝑficientes. uel qua si
terra. ge enĩ terra dr. sed omnes iste sunt ethie.¬

Expanded text:
de hominibus facti dei et immortales, et dicuntur indigetes per contrarium ab indigeo, quia nullius rei indigeant, unde et quilibet dei dicuntur de die in diem agentes, idest proficientes, vel quasi terra, ge enim terra dicitur; sed iste sunt ethi
Abbreviated transcription (Latin):
sit actum et ĩoleuit talis cõsuetudo a rõns. &
talis appellacõis rõ ab eis sũpsit exo: dium.R
mam nero eĩ debellato orbe sibi tributatio fcõt
pliceui o dinem tẽpoꝵ ad triplex genus tribittoꝵ
psoluendum ꝓscripsermit. Erat enĩ etcmu in
unuersos tcõm eoꝵ sb̃ditos ut sꝑ infra .xu. ã¬

Expanded text:
sit actum et inolevit talis consuetudo a Romanis et talis appellationis ratio ab eis sumpsit exordium. Romani enim, debellato orbe et sibi tributario facto, triplicem ordinem temporum ad triplex genus tributorum persolvendorum prescripserunt: erat enim edictum in universos dicioni eorum subditos ut infra XV a
Abbreviated transcription (Latin):
L pochrita cõĩs. ge. dr̃ ficto siłator ⁊ repritator
alt̾rꝰ psone. si lat .ii. se eẽ id ꝙ non est. Et dr̃
ypochrita quasi yperchrita. ab yper ꝙ est
super et crisis ꝙ est aux quasi super auratꝰ
quia in sr̃ficie et exterius uidetur homis cum
it̾ius sit malus. uel dr sic qiͣ ỹpochrita ab
alnid .s. lutum uel cõponitur ab ypo ꝙ ẽ fal¬
sum et chrisis ꝙ est indicium qr dñ nitus
malus sit homi se palam oũdit. Et iõde eo
hẽtur falsum iudictum dum falso miltu n¬
cedit et siłat ꝙ non est. nam ypochrita dic̃
non potest et quo foras exierit. Et inde h y

Expanded text:
ita -te, fictor, simulator et representator alterius persone; simulat enim se esse id quod non est; et dicitur ypocrita quasi ypercrita ab yper quod est super et crisis quod est aurum, quasi superauratus, quia in superficie et extrinsecus videtur bonus cum interius sit malus; vel dicitur sic quasi yposcrita ab abet aliud; vel componitur ab ypo quod est falsum et crisis quod est iudicium, quia, dum intus malus sit, bonum se palam ostendit et ita de eo habetur falsum iudicium, dum falso vultu incedit et simulat quod non est: nam ypocrita dici non potest ex quo foras exierit; et inde hec
Abbreviated transcription (Latin):
tessi. et est intercetere pro aliquo ad aquos pretes
facere. est enimi intercedere .i. inter aͥ quos cede essẽ
mediatoiem et ꝓprie inter minorem et maiorem.
ut maior cũ descendat mnori precib mediatoris
mediatores inter nos et dm̃ singulis dieb ꝓ nob̾

Expanded text:
t provocare; intercedo, pro aliquo ad aliquem preces facere; est enim intercedere inter aliquos cedere et esse mediatorem et proprie inter minorem et maiorem, ut maior condescendat minori precibus mediatoris,mediatores inter nos et Deum singulis diebus pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie quid̃ est infultare quad̾ cauilla ͤ et deri¬
sione. hostem dencere. unde de beato laurencio
dicitur. Et sb̾icientib pͥmas insultat leuita
rp̃i ut cũdicebat girare et uersare ad illam
ꝑtem quid̃ tñ ydiote legant ibi exultat. Itẽ¬

Expanded text:
proprie quidem insultare est quadam cavillatione et derisione dicere, unde de beato Laurentio ‘et subicientibus prunas insultat levita Christi’, ut cum dicebat ‘girate et versate ad aliam partem’; quidam tamen ydiote legunt ibi ‘exultat’; inter
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit an non si ꝙͥ tibi ur᷑ ip̃is testus qͣd
modo bestialior eẽ homo rõe iugens et rõe
pecus quid̃ si se rõne non regat excune ht
tiua donatũ est. mito promĩ eo ipo cesetur hõ
egredi et post ite gͥgalib ãiantib ꝙ: solũ

Expanded text:
dicabis. An non siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodam modo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione us quidem si se ratione non regat, excusationtiva donatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animan
Abbreviated transcription (Latin):
Iuipnis ex in et pnis cõponitur impius .a.
pnĩ. qui sine pietate est. et ponitur pro ĩfideli
iiquo et non est equus s mequalis et pͥmis
opib maculatus. et omius impus ẽ iniquꝰ¬
sed non econu̾so. Et cõpatur. unde hec impietas
tis. et impio. as .i. impie agere. uel impiu

Expanded text:
imiliter pius componitur impius -a -um, qui sine pietate est, et ponitur pro infideli, iniquo, quia non est equus sed inequalis et pravis operibus maculatus; et omnis impius est iniquus et non e converso; et comparatur; unde hec impietas -tis et impio -as, impie
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝙ quis pt loqui cum difficultate. unde
et deus est i effabilis nõ qr dici non potest
sed quia finiri słu et intellectu hũo ullate¬
nus potest et iõ quia deo eo rach indigne
pot dici meffabił dicitur. Siłr et eatẽ rõe¬

Expanded text:
quis loqui cum difficultate, unde et Deus ineffabilis non quia dici non potest sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest; et ideo quia de Deo nil digne dici potest ineffabilis dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
mago. nis. fe.ge. rep̾sentato alitinus res
go. quia intatur rem cuius est incorpalib
limamentis et dispõne partinm aliter nõ
dicitur ymago. ꝓprie. Unde ymaginarius. rla
rium. ꝙ ꝑtinet ad ymaginem nel q ꝑcipitꝰ

Expanded text:
mago -nis, representatio alicuius rei, go, quia imitatur rem cuius est in corporalibus liniamentis et dispositione partium: aliter non proprie dicitur imago. Unde imaginarius -a -um, quod pertinet ad imaginem vel
Abbreviated transcription (Latin):
fit iacto. tas. uerbum freꝙ̃tatiuũ a quo iac¬
tito. tas. aᵈ freꝙ̃tatimi. iteꝵ iactare uł iactita¬
re ponitur pro gliari laudare głiando uanita¬
re arrogare uel in aint̾ proferre. inde iactas
sie arrogans dicitur qui se nauitat et ma¬
loꝵ mstitutis non aquiescit. s ꝓpriam ꝙͣ d̾
mam iusticie et scĩtatis inquirat. et ⁊patur

Expanded text:
io iacto -as, frequentativum, a quo iactito -as, aliud frequentativum. Item iactare vel iactitare ponitur pro gloriari, laudare gloriando, vanitare, arrogare, vel inaniter proferre. Unde iactans sive arrogans dicitur qui se vanitat et maiorum institutis non acquiescit, sed propriam quandam viam iustitie et sanctitatis inqui
Abbreviated transcription (Latin):
quinq anus solueretur es. et hꝰ metallumad
faciendas ymagines illustrib nris qͥ ꝓm̾uerãt
et ad depingenda fortia ftã eoꝵ ut ec̃t in mẽo.
unde finitis pͥmis quinq amus. in p̾nꝰ serti ã¬
ni fiebat edcm̃ ut deniceps solueretur. es. et isti¬

Expanded text:
quinque annis, solverent es et huiusmodi metallum ad faciendas ymagines illustribus viris qui promeruerant et ad depingenda fortia facta eorum ut essent in memoria; unde, finitis primis quinque annis, in principio sexti fiebat edictum ut deinceps solverent es, et ist
Abbreviated transcription (Latin):
ferri. ultia ã nũm .xu. annoꝵ non ꝓcedebunt.
Et appellatum est h tempus .u. aunoꝵ indcõ u¬
na. uel indcõnũ unꝰ ciclꝰ in quo plenarie mũdꝰ
expleuit ꝙ a rõms indcm̃ est. Sicut a rõm accões
paschali anuo cũ anno diñce incarnacionis m
cẽo ã noͣtur sumus pũtis idiciors aum. siqͥdẽ¬

Expanded text:
XV annorum non procedebant et appellatum est hoc tempus XV annorum indictio una vel indictionum unus ciclus, in quo plenarie mundus explevit quod a Romanis indictum est. Sicut autem Romani actiones pascali festo cum anno dominice incarnationis in cereo annotatur annus presentis indictionis. S
Abbreviated transcription (Latin):
relinꝙͣs u̾um prem secuti sunt hii sunt fĩl q
tonitri qui et boauges ex firmitate et magͥ¬
tu diue fitei noĩati sunt. hic est iacob filiuis
zebedei fr̾ Ioh̾is qui post ascensione diñ aib
herote occisus est et interp̾tatur supplãta
tante et ipãm carnem herode cruciante con¬
tempsit unde ia cobitanus. na .iiĩ. et hic ⁊

Expanded text:
anne verum patrem secuti sunt. Hii sunt filii Tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus filius Zebedei, frater Iohannis, qui post ascensionem Domini ab Herode occisus est. Et interpretatur supplantatpplantavit et ipsam carnem, Herode cruciante, contempsit. Unde iacobitanus -a -um, et hic et
Abbreviated transcription (Latin):
ciendo de nicirtouscripto luñe ad degustat mͦ uero¬
tetigit eũq martescere statim fecit atq ab eo
omĩem in nob̃ uoluntatem caris arefac et qr¬
pͥus .q. duob pedib inuitentes et deum indela¬
mur quere et scłm tenere post agnitõnem suqui¬
tatis intime unus in nob pes sannis remanet
atq aliꝰ clandicat quia necesse est ut debitate¬
ama amore seculi solus in nob̃ amor ꝯualescit
dei si ergo tenemꝰ agelũ uno claudicamꝰ pede qr
dum crescit in nob̾ fortitudo amoris dei ĩfor̃t
proculdubio fortitudo carnis. cel itort¬

Expanded text:
tiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo verotetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eomnem in nobis voluptatem carnis arefacit; et qsi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remansit, atque alius claudicat; quia necesse est ut, debilitato amore saeculi, solus in nobis convalescat amor Dei. Si ergo tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit indcõ. et ad quid sit rauenta. et unde
molenit consuetudo. unde nndeões noͣrentir et
ubi sumant erordium et qualt̾ possit int̃¬
iuenituri. Indeõ solet appellari in dcõnũ sidus.
amius illius tempus ut p̾mus dicatur p̾ͥma¬

Expanded text:
quid sit indictio et ad quid sit inventa et unde inoleverit consuetudo ut indictiones notarentur et ubi sumant exordium et qualiter possint inveniri. Indictio solet appellari indictionum ciclus, annus illius temporis, ut primus
Abbreviated transcription (Latin):
dcõnis huius et ibi scribitur cura ergo contigt
ꝙ .I. consonans in p̾ccĩs uerbis taceatur et liqus¬
scat a ptãte consonantis tunc pͥma non ceeit
liquescat tunc p̾ma producitur. Si desinat ĩ
consonantem. et huic est ꝙ sb̾ncio qñ ꝓ dai¬
pͥmami qñ cor. et in consilib item iudicinm
Si q̃rat aliquis utrũ asseram .i. consonã tam
semꝑ debere taceri in p̾dcĩs uerbis in quali
alics aꝑte proferatur non enim uideo ess
magnani cachophoniam. si dicatur a biico
dencio l quid̾ ueluit hoc semper et ubiq i¬

Expanded text:
onis pars, et ibi scribitur. Cum ergo contingit quod i consonans in predictis verbis taceatur et liquescat a parte consonantis, tunc prima non cogitur liquescat, tunc prima producitur si desinat in consonantem; et hinc est quod subiicio quapit, et in consimilibus idem iudicium est. Si querat aliquis utrum asseram i consonantem semper debere taceri in predictis verbis in qualibalias aperte proferatur; non enim video ibi esse magnam cacofoniam si dicatur abiicio, deiicio, licet quidam velint hoc semper et ubique vi
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ mane et nacuũ est quidꝙͥ nulliꝰ podis
ã uirtutis firmitate consistit. in ane ꝙ et¬
uatuũ est. est ꝙ cum seculo pñte deficieus
ad intam non transit eternam. ꝙͥꝙͥ enĩ
pr disiiadi hono:e laboratur corruptibli
cũ carue delabr̃.¬

Expanded text:
im est et vanum quidquid nullius ponderis ac virtutis firmitate consistit. Inane est quod cum saeculo praetereunte deficiens ad vitam non transit aeternam: quidquid enim pro carnali honore laboratur corruptibili cum carne dilab
Abbreviated transcription (Latin):
cum ergo uenietant ad locum ubi porta delelu fĩ
suspendebant acatrum ne tangeret terram et pora¬
bant et ab illa portacione aratri locus ille dittus
in aliis dici porta ab exportacione et ĩportacione
reꝵ per eam fcã posticũ uel posticium nel postie uł
occidentem autita hostium ab anterior uel ꝙ respi¬
cit orientem. hostium dicitur generaliter ubicũp
su sint ualue siue fores sine aliud. Siłr et aditus
dicitur generaliter hostium. drñt tr̃ quia aditus
est quo admittimuur hostium quo excludirar.
usus tamen hanc proprietatem coxpit. Itẽ a ia¬

Expanded text:
cum ergo veniebant ad locum ubi porta debebat esse, cum ergo veniebant ad locum ubi porta debebat esse, suspendebant aratrum, ne tangeret terram, et portabant: et ab illa portatione aratri locus ille dictus test etiam et in aliis dici porta, ab exportatione et importatione rerum per eam. Posticum vel posticium vel postis veloccidentem. Antica hostium ab anteriori parte vel quod respicit orientem. Hostium dicitur generaliter ubicunque, sive sint valve, sive fores, sive aliud. Similiter et aditus dicitur generaliter hostium: differunt tamen, quia aditus quibus admittimur, hostia quibus excludimur; usus tamen hanc proprietatem co
Abbreviated transcription (Latin):
iantaculo. las. et in deponenti genere iantaculor. aris.
idem ꝙ ianto. tas. Et scias ꝙ quid̃ corrupte solent
proferre hec notabula ꝑ .c. ni pͣ. silła.s. iẽto. tas. et
iẽtaculo. as. et iẽtaculũ.li.¬
ui. et indeponenti genere. iantor. aris .i. cometere
gressus pͥmus introitus quia iaaus est dens puccoĩ¬
oꝵ cui antiqui oĩm introitum et exitum sacriftiuaua¬
runt. nel ianna hostium ꝓforatum quale uitemꝰ
in cellariis per ꝙ inderi potest uitus et extra. sicat
ianus uidet aute et retro fores sinit que extca uel¬
nũtur et apiuntur ualue que intus a priuntur et
uoluũtur et sunt duplices et replicables qr inse
replicantur cum aꝑiuntur et dicuntur sic a uelã¬
do. quia se uelent uel quasi uolue quia dui aps¬
untur cuu difficultate noluũtur uel quia in ser¬
uoliuĩtur. porta est prope tiuitatis. cum em̃ antis
cinitatem aliꝙͣ uolebant edificare. in cirtuitu duct¬
lunt atatrum et locum muroꝵ sulco designaltet

Expanded text:
iantaculo -as, et in deponenti genere iantaculor -aris, idem quod ianto -as. Et nota quod quidam corrupte solent proferre hec vocabula per e, scilicet iento -as et ientaculo -as, et ientaculum. Iet in deponenti genere iantor -aris, idest comedere gressus, primus introitus, quia Ianus deus est principii, cui antiqui omnem exitum et introitum sacrificaverunt. Vel ianua hostium perforatum, quale videmus in cellariis, per quod videri potest intus et extra, sicut Ianus videt ante et retro. Fores sunt que extra volvuntur et aperiuntur; valve, que intus aperiuntur et volvuntur, et sunt duplices et replicabiles, quia in se replicantur cum aperiuntur, et dicuntur sic a velando, quia se velent, vel quasi volve, quia, dum aperiuntur, cum difficultate volvuntur, vel quia in se revolvuntur. Porta proprie est civitatis. Cum enim antiqui civitatem aliquam volebant edificare, in circuitum ducebant aratrum et locum murorum sulco designabant;
Abbreviated transcription (Latin):
figura latina .I. et ħ figã
greca .ỹ. idem elementum
cum sonat spissiꝰ et ub̃iꝰ repũtatur ħ figura.
y. ad istos diuersos mõs repntandi p̾dictu
elementum greci p̾dcis duab figuaais utũ¬
tur appellantes .y. yota. ygui. Nos uero non
utimur hac figura .pͣ. nsi ingretis dcõib uł
barbaris. Et est dubnm an debeant scribi-¬
per .I. an per .y. apud nos tñ nesciamꝰ illas
linguas ex toto quia apud illos .i. grecos et
barlmros in quibtã lotis scribr̃ .I. in aliis ỹ¬
nos elementa.s .i. uotalẽ et .I. consonantẽ.
quia ergo .I. duo ele ͭ ͣ repñtat. Et quia .I.

Expanded text:
figura latina i et hec figura y greca idem elementum ius, sed cum sonat spissius et uberius representatur hac figura y. Propter diversos modos representandi predictum elementum Greci predictis duabus figuris utuntur, appellantes i yota, y gui; nos vero non utimur hac figura y nisi in grecis dictionibus vel barbaris, et non uper i an per y apud nos, cum non sciamus illas linguas ex toto, quia apud illos, scilicet Grecos vel barbaros, in quibusdam locis scribitur i, in aliis duo elementa, scilicet i vocalem et i consonantem: quia ergo i duo elementa representat, et quia i
Abbreviated transcription (Latin):
a. spũale edificiũ ut ad secicta gau
terciam ad meridiem. porta quippe¬
ad aquilonẽ in oriente est fides qr
per ipãm lux nascitur nn mente. por¬
ta ad aquilonem spes qr unusquis
in pcc̃is poitus si de uenia desperaint
funditus pent. uñ noce est ut qui per
ta ad meridiem caritas qr ui amoris
aidet. in meudiana et eiũ parte sol
in altoducitur qr per cautatẽ lumũ
fidei in dei et pioxinu dilectione sub¬
leuatur. trbus igͥ portis ad interiꝰ
atuum tenditur quia ꝑ fidẽ spem
atq caritatem ad gaudia secirta per¬

Expanded text:
 spiritale aedificium, ut ad secreta gaudtertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente est fides: quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: quia unusquisque in peccatis positus, si de venia desperaverit, funditus perit: unde necesse est ut qui per ta ad meridiem, charitas, quia in igne amoris ardet. In meridiana etenim parte sol in altum ducitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei et proximi dilectione sublevatur. Tribus igitur portis ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem, atque charitatem ad gaudia secreta per
Abbreviated transcription (Latin):
tes. hoc ita omp̃s deus agit incordib
hoĩm quod facit in regionib terraꝵ
poterat namq unicuil regioni frue
onem cũ altera nõ hĩet. unfit ut
huic uiui alten olei hũndanciam
tubuat. hanc multitudinẽ pecudũ
illam uero ubertatẽ fiugũ hũnda¬
re faciat. ut cũ illa desunt que ista
nõħt. et ista reddit que illa non de
tenr ita sunt mentes scõꝵ quedũ
uicissim sibi conferunt quod accepe¬
runt quasi fructus suos regiones
regionib ĩpendũt ut inuna om̃s

Expanded text:
e omnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructunionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detterrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dicũtur uitalia .i. cucũtusa cordis lo¬
ca quasi uiscora quia ibi uita .i. aui¬
ma contincatur. Itemi uiscera capita
certi et mures quia sit insingulis
mẽbris cordis loco sunt ubi corin
media tocius corpis ꝑte et appellãt᷑
a noĩe siłiũ auinaliũ subteria de¬
litescẽciũ. Idem et tori quia ibi uisce¬
ra torta uideantur. Item inueni¬

Expanded text:
dicuntur vitalia, idest circumfusa cordis loca, quasi viscora, quia ibi vita, idest anima, contineatur; item viscera capita certi et mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt, ut cor in media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub terra delitescentium, idem et tori, quia illic viscera torta videantur; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
uiret ĩ multis respcũ femine uel
dicitur a ui qr maior uis sit ĩ uius
ꝙ̃ fem̃is. et dicitur uir multis mo¬
dis .s. etate sicut ille dicitur uir qͥ
ꝑuenit ad unilem etatem. uñ pau¬
uulus. cũ autem factus sũ uir¬

Expanded text:
viret in multis respectu femine, vel dicitur a vi, quia maior vis sit in viris quam in feminis; et dicitur vir multis modis, scilicet etate, sicut ille dicitur vir, qui pervenit ad virilem etatem, unde Paucum autem factus su
Abbreviated transcription (Latin):
proficere conanum. et quedam dona
percipimus a quibusdam uero repul¬
si in uus iacemus. nemo enĩ est
qui tantũ uirtutis apprehendat ꝙͣ
desiderat quia omp̃s deus interiora
discerueus ipĩs spũalib prouectis¬
ꝙ modũ pouit ut ex boc homo quod
apprehendere conatur nõ ualet m il¬
lis se nõ eleuet que ualet. uñquoꝵ
ille egrogius predicator qui raptus
usq ad tercium celum fuerat pa¬
radisi archana penetiaueit esse
quillus atq intentatus nolebat¬
sublimia et reduxit ad infima to¬
leranda ut modi sui mensuras aspi
dere couaretur et non posset. ue per
elationem extrase iret et ꝑhũilita¬
tem cogeretur iuiter suos semꝑter¬
onña ne in supbia elatus cadat. s
huic datur quodtibi non datur et
tibi datur quod illi denegatur. ut dũ
iste considerat bonũ quod hẽs et ipẽ
nouht te sibi un cogitacõe piefens
et iurium dũ tuhr̃e illũ consꝑicis
quod ip̃e non hẽs te nilli in tua co

Expanded text:
proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet, quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse quillus atqsublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut, modi sui mensuras al.,dere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper teromnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ridua .i. a bno uiduata .i. dunsa pro¬
cũ uiro diu fuit. nec cura consoraiũ
alterius uiu post mortem pͥmi
comugis adhesit. nam que alteri
post mortem pͥus prions uiri
nupserit uidua nõ erit. ꝙ autem
dicitur uidua .i. dui uiro consueta
ethĩa est. et inde uiduus. dua. du¬
nũ. uiduo. as uiduam redoere.
ꝙ fit cũ quis uirũ alicuius occi¬

Expanded text:
ridua, idest a viro idua et divisa: procum viro diu fuit nec circa consortium alterius viri, post mortem primi coniugis, adhesit. Nam que alteri, post mortem prioris viri, nupserit, vidua non dicitur; quod autem dicitur vidua, idest viro diu consueta, ethymologia est. Et hinc viduus -a -um et viduo -as, viduam reddere, quod fit cum quis virum alicuius occi
Abbreviated transcription (Latin):
liumi .lii. et hec uigilia. lie in eodẽ
sensu .s. uigilacõ uel ip̃ĩ uigiles et
hora uigilib distincta ad uĩgilan¬
dum. uigilia eciam dicitur dies
pͥuius aute festum. qr tuue in se¬

Expanded text:
lium, et hec vigilia -e in eodem sensu, scilicet vigilatio, vel ipsi vigiles, et hora vigilibus distincta ad vigilandum; vigilia etiam dicitur dies primus ante festum, quia tunc in se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dam genus leguũs quia uice
panis ea utunt᷑ in quibusdã locis
uel uicia quia uicõsa quia mala
est. uel uicia dicitur a uictoria quã
antiqui uiciam dicebant. inde uicia
quasi uictorialis quia uictores olim
ea solebant coronani. uñ uiciosus

Expanded text:
quoddam genus leguminis, quia vice panis ea utantur in quibusdam locis, vel vicia quasi vitiosa, quia mala est; vel vicia dicitur a victoria, quam antiqui viciam dicebant, inde vicia quasi victorialis, quia victores olim ea solebant coronari, unde viciosus
Abbreviated transcription (Latin):
caste uiuere in uirginitate degere mo¬
re uirguns ur̃e se. Item uirginare
est fucare et facere huruĩ que pũt
sieri salua uirginitate et componit᷑
deuiignio. nas uirgiuitatem auferre

Expanded text:
caste vivere, in virginitate degere, more virginis se habere; item virginare est fricare et facere huiusmodi que possunt fieri salva virginitate; et componitur devirgino -as, virginitatem auferre
Abbreviated transcription (Latin):
ge. lumitates ramoꝵ et arboꝵ quia
uirides sunt uel quia uiui hũt aigu¬
endi.ꝙ si leuis est uirga est si nodosa
uel aculeata scorpio reccedicitur qr
acuto uulnere in corpus infigitur
et dr̃ uirga quia uimi in sehẽat mul¬
diciũ est. uñ ungosus. sa. sum. uirgis¬

Expanded text:
mitates ramorum et arborum, quia virides sunt vel quia vim habeant arguendi; que si levis fuerit virga est, si nodosa vel aculeata scorpio recte dicitur, quia arcuato vulnere in corpus infigitur; vel dicitur virga, quia vim in se habeat muldicium est,