comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uris hoc p̃miis deputat᷑: qm̃ ẽ meritũ
magistii. laus discipłi. & ministris solatia.
sunt pontificis ornamento. Qd̃ cũ ego meȩ
eriguitatis conscius attingere crepidarẽ:
re uera qui nouerĩ hoc debere cõmitti
exertis ingenio. facundis eloquio. deuotis
officio. ꝓbatis stilo. qui sunt sensu diuites.
linguȩ rota torrentes. fabulatu celeres car¬
mine choruscantes. cũ ante urãm ꝑiciã
ipsa ciceronis ut suspicor eloquia curre¬
rent iuxta secura. & cũ apud cesarẽ roma
libera aliquid a quitanico iudice forsitan
galliã formidaret. incongruũ ẽẽ ꝑsensi.
qd a me infra doctoꝵ uestigia latitante
res alta requireret᷑. quẽ ad scribendi seri¬
em. nec natura ꝓfluũ. nec littera facun¬
dũ. nec ipse usquequaq usus reddit expe¬
ditũ: cũ & si uoto traherer: rei magnitu¬
dine deterrerer quia radiantẽ uitã. si
pigri relatoris impar lingua p̃dicat. ob¬
soleat: & qd̾ illuminare debuit. hoc nube
sermonis abscondit. Ubi ageret᷑ rectius:

Expanded text:
ris hoc praeconiis deputatur, quoniam est meritum magistri laus discipuli et ministri solatia sunt pontifici ornamento. 6 Quod cum ego meae exiguitatis conscius attingere trepidarem, re vera qui noverim hoc debere committi exertis ingenio, facundis eloquio, devotis officio, probatis stilo, qui sunt sensu divites, linguae rota torrentes, famulatu celeres, carmine coruscantes, cum ante vestram peritiam ipsa Ciceronis ut suspicor eloquia currerent vix secura, et cui apud Caesarem Roma aliquid deliberans Aquitanico iudice forsitan Galliam formidaret, incongruum esse persensi, quod a me infra doctorum vestigia latitante res alta requireretur, quem ad scribendi seriem nec natura profluum nec litteratura facundum nec ipse usqnequaque usus reddit expeditum, cum etsi voto traherer, rei magnitudine deterrerer, quia radiantem vitam si pigri relatoris impar lingua praedicat obsoletat et quod inluminare debuit hoc nube sermonis abscondit, ubi ageretur rectius,
Abbreviated transcription (Latin):
ilico siccato alueo uidit undã siuis cessisse:
ac uiã dedisse uestigiis. Quod cũ int̾ ali¬
os etiã ipse carnifex qui eũ ꝑcussurus erat
uidisset: festinauit ei ubi ad locũ destinatũ
uenerat occurrere. diuino nimirũ admoni¬
tus instinctu. Proiectoq ense quẽ strictũ
tenuerat. pedib eiꝰ aduoluit᷑. multũ desid̾ans
ut cũ martyre uł ꝓ martyre quẽ ꝑcut̾e uidebat᷑
ipse potiꝰ mereret᷑ ꝑcuti. Dũ gͦ isex ꝑsecutore
factꝰ eẽt collega u̾itatis & fid̾i. ac iacente ferro
eẽt inter carnifices iusta cunctatio. montẽ
cũ turbis reuerentissimꝰ dei confessor ascen-¬
dit. Qui oportune locus grã decentissima
quingentis fere passib ab harena situs ẽ:
uariis herbarũ florib depictus. Immo
usq quaq uestitus. in quo nichil repente

Expanded text:
illico siccato alveo, vidit undam suis cessisse illico siccato alveo, vidit undam suis cessisse ac viam dedisse vestigiis. Quod cum inter alios etiam ipse carnifex qui eum percussurus erat, vidisset, festinavit ei ubi ad locum destinatum morti venerat occurrere.: divino nimirum admonitus instinctu, projectoque ense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolvitur, multum desiderans ut cum martyre vel pro martyre quem percutere jubebatur, ipse potius mereretur percuti. Dum ergo is ex persecutore factus esset collega veritatis et fidei, ac jacente ferro esset inter carnifices justa cunctatio, montem cum turbis reverentissimus Dei confessor ascendit: qui opportune laetus, gratia decentissima, quingentis fere passibus ab harena situs est, variis herbarum floribus depictus, immo usquequaque vestitus, in quo nihil repente
Abbreviated transcription (Latin):
motus. cedi scm̃ dei confessorẽ a tortorib p̃¬
cepit. autumans se uerberib quã uerbis ñ
Qui cũ tormentis afficeret᷑ acerrimis: pa¬
tient̾ hȩc ꝓ dño ĩmo gaudent̾ ferebat.
At ubi uidex illũ tormentis suꝑari. uel a
cultu xp̃ianȩ religionis reuocare ñ posse ꝑ¬
sensit: capite eũ plecti iussit. Cũq ad mor¬
tẽ duceret᷑: ꝑuenit ad flumen qd muro &
harena ubi feriendus erat meatu rapidissi¬
mo diuidebat᷑. Cuditq ibi ñ paruã homi-¬
nũ multitudinẽ utriusq sexus conditio¬
nis diuersȩ & ȩcatis. quȩ sine dubio diui-¬
nitatis instinctu ad obsequiũ beatissimi
occupabat pontẽ: ut intra uesperã transi¬
re uix possit. Deniq cunctis pęne egressis:
iudex sine obsequio in ciuitate subsisterat.
Igit᷑ sc̃s albanus cui ardens inerat deuotio
mentis ad martẏriũ. ocius ꝑuenire acces¬
sit ad torrentẽ: & dirigens ad cȩlũ oculos.

Expanded text:
motus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praemotus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praecepit, autumans se verberibus, quam verbis non Qui cum tormentis afficeretur acerrimis, patienter haec pro Domino, immo gaudenter ferebat. At ubi judex tormentis illum superari vel a cultu Christianae religionis revocari non posse persensit, capite eum plecti jussit. Cumque ad mortem duceretur, pervenit ad flumen quod muro et harena ubi feriendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parvam hominum multitudinem utriusque sexus, conditionis diversae, et aetatis, quae sine dubio, divinitatis instinctu ad obsequium beatissimi luminis ipsius occupabat pontem ut intra vesperam transire vix posset. Denique cunctis pene egressis, judex sine obsequio in civitate substiterat. Igitur sanctus Albanus cui ardens inerat devotio mentis ad martyrium ocius pervenire, accessit ad torrentem, et dirigens ad coelum oculos,
Abbreviated transcription (Latin):
minas principis metuit: sed accinctus
armis militiȩ spiritalis. palã se iussis
illiꝰ par re nolle ꝓnuntiabat. Tunc iu-¬
dex. Cuiꝰ inquit familiȩ uel generis es:
qua sim stirpe genitus: Sed si ueritatẽ
religionis audire desideras. xp̃ianũ iam
me ẽẽ: xp̃ianisq officiis uacare cognosce.
Ait iudex. Nomen tuũ quero: quod si¬
ne mora michi insinua. At ille. Albanꝰ
inquit a parentib uocor: & dm̃ uiuũ ac
uerũ qui uniu̾sa creauit adoro semꝑ &
glorifico. Tunc iudex repletus iracundia
dixit. Si uis ꝑhennis uitȩ ꝑfrui felici¬
tate: diis magnis sacrificare ne differas.
Albanus respondit. Sacrificia hȩc quȩ
a uobis reddunt᷑ demonib nec auxiliari
subiectis possunt: nec supplicantiũ sibi
desideria uel uota cõplere. Quin mimo
quicũq his sacrificia simulachris optule¬
rit. ęternas inferni pęnas ꝓ mercede reci-¬
piet. His auditis uidex. nimio furore cõ¬

Expanded text:
minas principis metuit; sed accinctus minas principis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? qua sim stirpe genitus? sed si veritatem religionis audire desideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inquit, a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro semper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si vis perennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibi desideria vel vota complere. Quinimmo quicumque his sacrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede recipiet. His auditis judex nimio furore com
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiꝰ inquirere. Qui cũ ad tuguriũ
martyris ꝑuenissent: mox se sc̃s albanus
ꝓ hospite ac magistro suo ipsiꝰ habitu. id
est caracalla qua uestiebat᷑ indutus. mili¬
tib exhibuit : atq ad iudicẽ uinctus ꝑdu¬
ctus ẽ. Contigit autẽ iudicẽ ea hora qua
ad eũ albanus adducebat᷑ aris asistere:
ac demonib hostias offerre. Cũq uidisset
albanũ mox ira succensus nimia. qd se il¬
le ultro ꝓ hospite quẽ susceꝑat militib
offerre. ac discrimini dare presũpsisset:
ad simulachra demonũ quib assistebat
eũ iussit ꝑtrahi. Quia rebellẽ inquiens
ac sacrilegũ celare. quã militib reddere
malusti: ut contẽptor adiuũ meritã blas¬
phemiȩ suȩ pęnã lueret. Quȩ cũ illi de¬
bebant᷑ supplicia. tu soluere habes: si a
cultu nr̃ȩ religionis discedere temptas.
At sc̃s albanus qui se ultro ꝑsecutorib
fidei xp̃ianũ eẽ ꝓdiderat. nequaquã

Expanded text:
diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus exhibuit, atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad eum Albanus adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre, numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiarũ ꝓ scriptionib innocentũ. cedib
martyrũ incessabilit̾ acta ẽ. Deniq etiã
britanniã tũ plurima confessionis deo de
laude uirginũ cũ beators martyrũ qui de
ceret ait. Albanũ egregiũ fȩcunda brit¬
tannia ꝓfert. Qui uidelicet albanus paga¬
nus adhuc cũ ꝑfidors principũ mandata
aduersũ xp̃ianos seuirent: clericũ quen¬
dã ꝑsecutores fugientẽ hospitio recepit.
Quẽ dũ orationib continius ac uigiliis
uina grã respectus exemplũ fidei ac pieta¬
tis illius cepit emulari: ac salutarib eius
exhortationib paulatĩ edoctus. relictis
idolatriȩ tenebris. xp̃ianꝰ ex integͦ corde factꝰ
est. Cũq prefatus clericus aliquot dieb
apud eũ hospitaret᷑: ꝑuenit ad aures ne¬
fandi principis confessorẽ xp̃i. cui nec dũ
fuerat locus martyrii deputatꝰ. penes al¬
banũ latere. Linde statĩ iussit milites eũ

Expanded text:
Ecclesiarum, proscriptionibus innocentum, caedibus Ecclesiarum, proscriptionibus innocentum, caedibus martyrum incessabiliter acta est. Denique etiam Brittaniam tLaude virginum, cum beatorum martyrum qui de ceret, ait: Albanum egregium fecunda Britania profert. Qui videlicet Albanus paganus adhuc, cum perfidorum principum mandata adversum Christianos saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus continuis ac vigiliis vina gratia respectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paulatim edoctus, relictis idolatriae tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumque praefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo octogesimo sexto. diocle¬
tianus tricesimꝰ tercius ab au¬
gusto. imꝑator & ab exercitu
electus annis uiginti fuit:
maximianũq cognomento herculium. so¬
ciũ creauit imꝑii. Quors tẽpore carausius
quidã. genere quidẽ infimus. sed consilio
& manu ꝓmptus. cũ ad obseruanda occea¬
ni littora. quȩ tunc franci & saxones infesta-¬
bant. positus plus in ꝑniciẽ quã inꝑfectũ
rei publicȩ ageret: ereptã predonib predã
nulla ex parte restituendo dñis. sed sibi so¬
sos quoq hostes ad incursandos fines artifi¬
cii negligentia ꝑmitteret. Quã obrẽ a ma-¬
ximiano iussuᷤᷤ occidi: purpurã sũpsit. ac
brittannos occupauit. Quib si ꝑ septẽ an¬
nos fortissime uindicatis acretentis: tandẽ
fraude allecti socii sui interfectus ẽ. Aue
nos recepit. Interea diocletianꝰ moriente.
maximianꝰ herculius in occidente: uastari
ȩcclias. affligi interficiq xp̃ianos. decimo
ĩmanior fuit. Nã ꝑ decẽ annos incendiis

Expanded text:
tesimo octogesimo sexto, Diocletianus tricesimus tertius ab Augusto imperator ab exercitu electus, annis viginti fuit, Maximianumque cognomento Herculium socium creavit imperii. Quorum tempore Carausius quidam, genere quidem infimus, sed consilio et manu promptus, cum ab observanda Oceani litora quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam nulla ex parte restituendo dominis, sed sibi sosos quoque hostes ad incursandos fines artifici  Al., artificii negligentia permitteret. Quamobrem a Maximiano jussus occidi, purpuram sumpsit ac Brittanias occupavit; quibus sibi per septem annos fortissime vindicatis ac retentis, tandem fraude Alecti socii sui interfectus est. Alenos recepit. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari Ecclesias, affligi interficique Christianos decimo immanior fuit; nam per decem annos, incendiis
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare ñ desinit. Passi sunt ea tẽpestate
aaron & iulius. legionũ urbis ciues. alii¬
q utriusq sexus diu̾sis in locis ꝑ plures.
qui diu̾sis cruciatib torti. & in audita
membroꝵ discessione lacerati. animas ad
suꝑnȩ ciuitatis gaudia ꝑfecto agone mi¬
serunt.

Expanded text:
celebrari non desinit. Passi sunt ea tempestate celebrari non desinit. Passi sunt ea tempestate Aaron et Julius legionum urbis cives, aliique utriusque sexus diversis in locis perplures, qui diversis cruciatibus torti et inaudita membrorum discerptione lacerati, animas ad supernae civitatis gaudia perfecto agone miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ beati martẏris capite decidert̃. Decolla¬
tꝰ e ibi etiã tunc nules ille. qui antea suꝑ¬
no nutu correptus sc̃m dei martyrẽ ferire
recusauit. De quo nimirũ constat: quia
& si fonte baptismatis ñ ẽ ablutus. sui tam̃
sanguinis lauachro mundatus. ac regni cȩ¬
lestis dignus factus ingressu. Cunc iudex
tanta miraculoꝵ cęlestiũ nouitate ꝑcus-¬
sus. cessari mox a ꝑsecutione p̃cepit. ho¬
norẽ referre incipiens cedi scoꝵ. ꝑ quã eos
oppinabat᷑ prius a.xp̃ianȩ fidei. posse de-¬
uotione cessare. Passus ẽ autẽ beatus alba-¬
nus die decimo kalendarũ iuliarũ. iuxta
ciuitatẽ lamiũ. quȩ nunc agente angloꝵ
uer lamacestir. siue uel lingua eors cestir
appellat᷑. Ii bi postea redeunte tẽpoꝵ xp̃i-¬
anors serenitate eccłia ẽ mirandi oꝑis. atq
eius martẏrio condigne extructa. In quo
uidelicet loco usq ad hanc diẽ curatio
infirmors. & frequentiũ oꝑatio uirtutũ:

Expanded text:
cum beati martyris capite deciderunt. Decollacum beati martyris capite deciderunt. Decollatus est ibi tum etiam miles ille, qui antea superno nutu correptus sanctum Dei confessorem ferire recusavit: de quo nimirum constat, quia etsi fonte baptismatis non est ablutus, sui tamen est sanguinis lavacro mundatus ac regni coelestis dignus factus est ingressu. Tum judex tanta miraculorum coelestium novitate perculsus, cessari mox a persecutione praecepit, honorem referre incipiens caedi sanctorum, per quam eos opinabatur prius a Christianae fidei posse devotione cessare. Passus est autem beatus Albanus die decimo Kalendarum Juliarum, juxta civitatem Verolamium, quae nunc a gente Anglorum Verlamacaestir sive Vaetlingacaestir appellatur, ubi postea redeunte temporum Christianorum serenitate ecclesia est mirandi operis, atque ejus martyrio condigna exstructa. In quo videlicet loco usque ad hanc diem curatio infirmorum et frequentium operatio virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
arduũ. nichil preceps: nichil abruptum.
Quẽ laterib longe lateq deductũ: in mo¬
dũ equoris natura cõplanat. dignũ uide¬
licet eũ ꝓ insita sibi specie uenustatis. iã
olim reddens qui beati martyris cruore
dicaret᷑. In huiꝰ ergo uertice sc̃s albanus
dari sibi a deo aquã rogauit. Statĩq in¬
cluso meatu: ante pedes eius fons ꝑhenius
exortus ẽ. ut om̃s cognoscerent etiã torren¬
tẽ martyri obsequiũ deculisse. Neq enĩ
fieri poterat ut in arduo montis cacumi¬
ne martyr aquã quã in fluuio ñ relique¬
rat peteret: si hoc oportunũ eẽ ñ uideret.
Qui uidelicet fluuius ministerio ꝑsolu¬
to deuotione cõpleta: officii testimonium
relinquens. reuersus ẽ ad naturã. Decol¬
latus itaq martyr fortissimus: ibidẽ acce¬
pit coronã uitȩ. quã reꝓmisit ds̃ diligen¬
tib se. Sed ille qui piis ceruicib impias
intulit manus. gaudere suꝑ mortuũ non
ẽ ꝑmissus. Nãq oculi eius in terrã una

Expanded text:
arduum, nihil praeceps, nihil abruptum, quem lateribus longe lateque deductum in modum aequoris natura complanat, dignum videlicet eum, pro insita sibi specie venustatis, jam olim reddens qui beati martyris cruore dicaretur. In hujus ergo vertice sanctus Albanus dari sibi a Deo aquam rogavit, statimque incluso meatu ante pedes ejus fons perennis exortus est, ut omnes agnoscerent etiam torrentem martyri obsequium detulisse: neque enim fieri poterat ut in arduo montis cacumine martyr aquam quam in fluvio non reliquerat, peteret, si hoc opportunum esse non videret. Qui videlicet fluvius ministerio persoluto, devotione completa officii testimonium relinquens, reversus est ad naturam. Decollatus itaque martyr fortissimus ibidem accepit coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se. Sed ille qui piis cervicibus impias intulit manus gaudere super mortuum non est permissus: namque oculi ejus in terram una
Abbreviated transcription (Latin):
runt. in terrã effudert̃. Territus uero rex
& optimates illiꝰ huiꝰ uisione miraculi:
sciscitabat᷑ pontificẽ causã repentini ꝓ¬
digii. Cui sc̃s respondit ep̃e. Per quas¬
dam maleficioꝵ incantationes ad decipi¬
endas conuiuarũ animas. diabolica in
his latuit liquorib potentia: sed uirtute
crucis xp̃i territa. sic inuisibilit̾ de domo
effugit ista. sicut uisibilit̾ considerastis
liquorẽ effundi in terrã. Hȩc uero res:

Expanded text:
runt in terram effuderunt. Territus uero rex runt in terram effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctus respondit episcopus: «Per quasdam maleficiorum incantationes ad decipiendas conuiuarum animas diabolica in his latuit liquoribus potentia, sed uirtute crucis Christi territa, sic inuisibiliter de domo effugit ista, sicut uisibiliter considerastis liquorem effundi in terram». Haec uero res
Abbreviated transcription (Latin):
niens: iuniores. paterna dilectione ad-¬
monens. Ubiq ꝑ officia caritatis. ñ sua
querens. sed quȩ dei sunt: xp̃i secutus tie¬
stigia. potentiũ conuiuia ñ contẽpsit.
ñ luxuriȩ causa. sed p̃dicationis obtentu:
ut familiaritate concordiȩ. faciliꝰ uerbũ
dei conuiuantiũ infunderet cordib. Igi¬
tur quidã nobilis francus. potentiȩ clarꝰ.
ocinus nomine. regẽ lothariũ p̃dicti re-¬
gis ludouii filiũ. qui tunc tẽporis francors
regni nobilit̾ rexerat sceptra. uocauit ad
prandiũ: quod magno apparatu in do-¬
mo sua regi & suis parauerat optimatibꝰ.
Rogatus quoq ẽ sc̃s ad conunuiũ ueda¬
tus. Qui domũ intrans: more sibi solito
dextera extenta. omĩa sc̃ẽ crucis uexillo
signauit. Queda uero uascula ibi cer¬
uisiastabant impleta: sed male gentili er¬
rore demonicis incantationib infecta.
Quȩ mox ob potentiã sc̃ȩ crucis destru¬
cta crepuert̃: & quicqͥd liquoris habue¬

Expanded text:
niens, iuniores paterna dilectione amniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique per officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigia, potentium conuiuia non contempsit, non luxuriae causa sed praedicationis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothuuii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Quae mox ob potentiam sanctae crucis destructa crepuerunt et quicquid liquoris habue
Abbreviated transcription (Latin):
um uero cõperisset uir di eccłias
xp̃i desertas. cor popłi idolatriȩ
errorib infectũ. ignorantiȩ tenebris ob-¬
cȩcatũ: gemino se pietatis subdidit labo¬
ri. Popłm sedula intentione ad agnitio¬
nẽ ueri luminis ꝑduxit. eccłias ad culm̃
sũmi decoris erexit: p̃sbiteros & diaconos
sibi in adiutoriũ ꝑ diuersa eccłiarũ dis¬
posuit loca. Et ubi prius speluncȩ fue¬
runt latronũ. ibi orationũ domos con-¬
struxerat: magisq diuinis uitendit eas or¬
nare laudib. quã põpaticis scłi diuitus co¬
mere. E uit uero pauꝑib largus. diuitib
affabilis: quatinꝰ om̃s uel largitate mune¬
rũ. uel iocunditate uerboꝵs in uiã dedu¬
ceret ueritatis. Sciens itaq nulla tenꝰ suꝑba
scłaris potentiȩ colla ad xp̃ianȩ religionis
humilitatẽ inclinare posse. nisi ꝑ suaiuis¬
simas pietatis admonitiones: apłico in-¬
structus exemplo. om̃ib omĩa factus. ut
om̃s lucrifaceret. Seniores. honorib p̾ue¬

Expanded text:
um uero comperisset uir Dei ecclesias Christi desertas, cor populi idolatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obcaecatum gemino se pietatis subdidit labori, populum sedula intentione ad agnitionem ueri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi decoris erexit, praesbiteros et diaconos sibi in adiutorium per diuersa ecclesiarum disposuit loca. Et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos construxerat, magisque intendit eas diuinis ornare laudibus, quam pompaticis saeculi diuitiis comere. Fuit uero pauperibus largus, diuitibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, seniores honoribus praeue
Abbreviated transcription (Latin):
multis ꝓficiebat in salutẽ. Nam płimi oc¬
cultis dabolicȩ fraudis catenis absoluti.
auguriorũ uanitate spreta. in cantationũ
consuetudine relicta. ad uerȩ religionis
conuolauert̃ puritatẽ: intelligentes diui¬
nȩ potentiȩ efficaciã in suo famulo face¬
re signa. nichil contra eiꝰ sc̃itatẽ antiqui
serpentis ualere machinam̃ta. Et qͦd ille
ad ꝑditionẽ parauerat aliquoꝵ: hoc xp̃i
grã ad redẽptionẽ conuertit płimorum.
de infirmitate. obitii. ꝙ sepultura uiri dĩ.

Expanded text:
multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intellegentes diuinae potentiae efficaciam in suo famulo facere signa, nihil contra eius sanctitatem antiqui serpentis ualere machinamenta. Et quod ille ad perditionem parauerat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem conuertit plurimorum. De infirmitate, obitu et sepultura sancti
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sol radians in uirtute sua. Et quanto
quis curiosior eẽ oculis uoluisset: tanto sui
iusus aciẽ obtundebat. Cũq se in orationẽ
dño ꝓstrauisset. apparuit ante oculos eius
in numero ancillarũ tuarũ cõputans: ue¬
stem hanc michi largiri p̃cepisti. Ita namq¬

Expanded text:
quasi radians sol in virtute sua; et quanto quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus in numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namq
Abbreviated transcription (Latin):
minas tuas: credens quod neq sacrificẽ
rdolis tuis: neq polluar sordib alienis.
Mccũ enĩ habeo custodẽ corporis mei:
anglũ dñi. Nam unigenitus filius dei
quẽ ignoras. murus michi ẽ inexpugna
bilis: & custos michi ẽ nunquã dormiens.
tui aut erei sunt. ex quib cucumȩ me¬
lius fiunt ad usus hominũ: aut lapidei
bus habitat uanis. sed in celis: neq in ȩre.
aut in aliquo metallo. sed in regno consi¬
stit suꝑno. Cu autẽ & similes tui nisi ab
istoꝵs cultura recesseritis: similis uos pena
concludet. Sicut enĩ illi igne conflati st̃
ut formarent᷑: sic colentes eos ꝑpetuo in¬
cendio conflabunt᷑. non ut conterant᷑:. sed
centis: agnẽ sacrilegã uirginẽ diis blasphe.
tam densitatẽ capillis eius grã diuina con-¬
deret᷑ tecta. Ingressa igit᷑ turpitudinis locũ.
angłm dñi ita illic p̃paratũ inuenit: ut cir¬
cundaret eã immenso lumine. ita ut nul¬
nec uidere. Fulgebat enĩ tota cellula illa:

Expanded text:
minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi melius fiunt ad usus hominum: aut lapidei,bus vanis habitat, sed in coelis: non in aere aut aliquo metallo, sed in regno superno consistit. Tu autem et similes tui, nisi ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, sed centis: Agnem sacrilegam virginem, diis blasphemitam densitatem capillis ejus divina gratia conm vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum Domini illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nulec contingere, nec videre. Fulgebat enim tota cella illa,
Abbreviated transcription (Latin):
eam p̾cepit iactari flãmarũ. Quod cum¬
fuisset impletũ: statĩ in duas partes diuise
sunt flãmȩ: & hinc atq illinc seditiosos po¬
płos exurebant. ipsã autẽ penitus in nullo
contingebat incendiũ. Et magis hoc ñ uir¬
tutib diuinis. sed magicis artib deputantes.
dabant fremitus inter se popłi. & infinitos
clamores ad cȩlũ. Cunc beata agnes expan¬
dit manus suas in medio ignis: & his uerbis
benedico te: quia ꝑ filiũ tuũ euasi minas
hominũ impioꝵ. & spurcitias diaboli im¬
polluto calle transiui. Ecce & nunc ꝑ sc̃m
morit᷑. flãma diuidit᷑. & ardor incendii
huiꝰ ad eos a quib ministrat᷑ effunditur.
Benedico te pater p̃dicande: qui etiã int̾
flãmas intrepidã me ad te uenire ꝑmittis.
Ecce iam quod credidi uideo. quod sꝑaui
iam teneo: quod concupiui cõplector Ce
confiteor labiis: te corde. te totis uiscerib
concupisco. Ecce ad te uenio uiuũ & ue¬

Expanded text:
eam praecepit eam praecepit fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibus divinis, sed maleficiis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. Ecce nunc sancti ignis, flamma dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te venio vivum et ve
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ illa apparuit ei angls dñi: qui & eleua¬
uit eam flentẽ. & confortans animũ eius:
iuuenẽ suscitauit. Qui egressus foras: cę
pit publica uoce clamare & dicere. At nus
ẽ ds̃ in cęlo & in terra. & in mari: qui ẽ ds̃
possunt nec aliis. aliquod auxiliũ exhibe
re. Ad hanc uocẽ om̃s aruspices & tẽploꝵs
pontifices conturbabant᷑. & fit ꝑ eos uehe¬
mentior quã fuerat seditio popłoꝵ: atq
om̃s una uoce clamabant. Tolle magam.
tolle maleficã: quȩ & mentes ĩmutat. & ani¬
mos alienat. Prefectus autẽ uidens tanta
mirabilia: obstupuit. Sed ueritus seditio¬
nẽ. si contra templors pontifices ageret. &
agnẽ contra suas sententias defensaret: uica-
riũ ad seditionẽ popłi iudicẽ dereliquit.
Ipse autẽ tristis abscessit: quod eam ñ po
tuit post resurrectionẽ filii sui liberare.¬
Cunc uicarius aspasius nomine popłi¬
omniũ ignẽ copiosũ accendi: & in medio

Expanded text:
tem illa, apparuit ei angelus Domini, et levatem illa, apparuit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deupossunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscetuit post resurrectionem filii sui liberare. Vicarius vero Aspasius nomine jumnium ignem copiosum incendi, et in medio
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ accepit. Quare autẽ om̃s qui
ad me ingressi sunt sani sunt: Quia om̃s
dederunt honorẽ deo. qui michi misit ange¬
lũ suũ. qui & induit me hoc indumento
miscđiȩ suȩ: & custodiuit corpꝰ meũ. quod
ab ipsis cunabulis xp̃o consecratũ ẽ & obla¬
tũ. Uidentes autẽ splendorẽ angłicũ. ad oea¬
bant om̃s: & abscedebant illesi. Hic autẽ im¬
pudens statĩ ut ingressus ẽ: seuire cepit &¬
fremere. Cũq manũ suã ad me contingen¬
rebit quia non magicis artib ista gessisti: si
dep̾cata fueris ipsũ angłm. ut restituat mi¬
chi meũ filiũ sanũ. Cui beata agnes respon¬
dit. Licet fides tua hoc impetrare ñ mereat᷑
bã uirtus dñi mei iħu xp̃i manifestet᷑. egre¬
dimini om̃s foras: ut solito me in oratione
offerã. Cũq uniuersi foras fuissent egressi.
ꝓsternens se in faciẽ suã: plorans rogare cȩ¬
pit dñm. ut iuuenẽ suscitaret. Orante au¬

Expanded text:
potestatem accepit. Quare autem omnes qui potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingenrebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavimenti, rogare coepit Dominum, ut juvenem suscitaret. Orante au
Abbreviated transcription (Latin):
tabant eũ obscenis oꝑib occupari. Et in¬
grediens unus de iuuenib qui ei familia¬
rior erat. ut quasi congratularet᷑ insulta¬
tioni eius: & mortuũ eũ inueniens. excla
mauit dicens. Piissimi romani succurrite:
magicis artib ista meretrix p̃fecti filiũ in¬
terfecit. E it repente concursio popłoꝵ ad
theatrũ: & uaria fur entis uulgi ac clama¬
tio. Alii dicebant magã. alii nocentẽ: alii
sacrilegã conclamabant. Prefectus autẽ su¬
um audiens filiũ interisse: cũ ingenti tu¬
multu ac luctu uenit ad theatrũ. Et in¬
gressus locũ in quo filii eius corpus iacebat
exanime: cũ magno clamore dicebat beatis¬
simȩ uirgini. Crudelissima omniũ femina¬
rũ. ad filiũ meũ uoluisti apodixen artis
tuȩ magicȩ demonstrare Et cũ talia atq
sas mortis e ius ab ea uehement̾ inquire¬
ret: ait ad eũ beatissima agnes. Ille cuiꝰ
uoluntatẽ uolebat ꝑficere: ipse in eum

Expanded text:
tabant obscoenis eum operibus occupatum. Et intabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque sam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & numnio candore ꝑspicuũ: ut nullus
cis preparatũ. Interea lupanar locus effi¬
citur orationis: in quo om̃s qui fuissent in¬
gressi adorarent ac uenerarent᷑. & darent
honorẽ deo ꝓ ĩmenso splendore: & mundio¬
res egrederent᷑ foras. quã fuerant introgres¬
si.Cũq hȩc agerent᷑: p̃fecti filius qui au¬
ctor huiꝰ sceleris erat. uenit ad locũ cũ soda¬
lib suis iuuenib. quasi insultaturꝰ puellȩ:
cũ quib libidinis suȩ posse se credebat lu
furentes & turpit̾ seuientes. cũ nimia autẽ
ueneratione & ingenti admiratione regres¬
sos. cxp̃ ĩpudent̾ arguere: atq uanos & mol¬
les ac miseros iudicare. Et irridens eos locũ
uͥ nͥgo orabat. audact᷑ ing̾ssus ẽ Et uidenstm̃
lum̃ circa eam. ñ dedit honorẽ deo. sed ir¬
ruens in ipsũ lumen. priusquã uel manu
eam contingeret. cecidit in faciẽ suã: & pre¬
focatus a diabolo expirauit. Uidentes autẽ
socii enis quod moras intus innecteret: pu¬

Expanded text:
 nimio candore conspicuum, ut nullus bus praeparatum. Interea lupanar efficitur locus orationis, in quo omnes qui fuissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem Deo pro immenso splendore, et mundiores egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, pu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla membroꝵs pars libera remansisset.
Accepto autẽ consilio spe recuꝑandȩ salu¬
tis. uenit ad sepulchrũ martyris nocte.
Et licet pagana: tam̃ credula animi in¬
tentione p̃ces fidelit̾ fundebat. Quod dũ
faceret repente sõni suauitate corripit᷑: &
uidet ꝑ uisũ agnẽ beatissimã. talia sibi mo¬
nerũ quȩ in tuo corpore pateris sanitatẽ.
Ad hanc uocẽ constantia euigilat sana:
ita ut nec signũ in suis membris alicuius
uulneris remaneret. Reuersa igit᷑ ad pala¬
tium sanissima: fecit gaudiũ patri suo au¬
gusto. s fratrib suis imꝑatorib. Conuo¬
catur tota ciuitas: fit leticia & militantib
& primatib: atq uniu̾sis audientib hȩc.¬

Expanded text:
nulla membrorum pars libera remaneret. nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ. quȩ om̃s aurotextis cicladib in¬
duce. cũ ingenti lumine p̃teribant. Inter
quas etiã uident beatissimã agnẽ simili¬
ueste fulgentẽ. & ad dexterã eius agnũ stan¬
rent parentes eius. & qui simul erant:
quasi stuporẽ mentis incurrunt. Sed bea¬
ta agnes rogat sc̃as uirgines parũꝑ gradũ
figere: & stans parentib suis dixit. Uidete
ne me quasi mortuã lugeatis. sed congaude¬
te mecũ atq congratulamini: quia cũ his
uirginib lucidas sedes accepi. & illi sũ iun¬
cta in cęlis. quẽ in terris posita tota deuoti¬
one animi dilexi. Et his dictis: ꝑtransiit.
hȩc uisio publice ab omnib qui uiderais¬
cotidie diuulgabat᷑. li nde factũ est: ut
post aliquantos annos ad constantiã con¬
stantini augusti filiã hoc factũ ab his qui
uiderant narraret᷑ Erat enĩ ipsa constan¬
tia regina uirgo prudentissima: sed ita ob¬
sessa uulnerib. ut a capite usq ad pedes.

Expanded text:
virginum, quae omnes auro intextis cycladis invirginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram ejus Agnum stanrent parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
qui omĩpotentẽ dm̃ colunt. occiditis: & pro
defensione lapidũ innocentes hominesiu¬
gulatis: Hȩc & his simidia dũ turbis fu¬
rentib diceret. lapidata ẽ ab eis: & orans
iuxta sepulchrũ beatissimȩ agnetis uirgi¬
nis: emisit sp̃m. Unde dubiũ non ẽ quod
in suo sanguine sit baptirata: quȩ ꝓ defen¬
sione iusticiȩ dũ conf̾iteret᷑ dñm̃: mortem
constant̾ excepit. Eadẽ deniq hora: fit ter¬
remotus uehem̃tissimꝰ. Et cũ nimia sereni¬
tas cȩli eẽt. tantȩ choruscationes tantaq ful¬
gura ac tonitrua extiterunt: ut pars maxi¬
ma popłi insani expiraret. Cinde factum ẽ
ut nullus penitus ex eo die aduenientib
ad sepulchra scors aliquas molestias excitaret.
Uenientes autẽ parentes beatissimȩ agnetis
cũ sacerdotib nocte. abstulerunt corpus sc̃ȩ¬
uirginis emerentianȩ: & sepelierunt illud
in confinio agelli beatissimȩ uirginis. Dũ
uident in medio noctis silentio exercitũ

Expanded text:
m colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beatissimae Agnae virginis, emisit spiritum. Non dubium est quod in suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnaevident in medio noctis silentio exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
augustos. ut basilica beatȩ agnȩ construeret᷑.¬
& sibi illic mansionẽ collocari p̃cepit. Cu¬
currit autẽ opinio hȩc ad om̃s: & quot¬
quot credentes ad sepulchrũ eius adue¬
nissent. saluabant᷑ quacũq infirmitate
detenti eẽnt: quod facere xp̃m nullus fi¬
delis ambigat usq in hodiernũ diẽ. Per¬
seuerauit autẽ ipsa constantia augusti fi¬
lia in uirginitate: ꝑ quã multȩ uirgines
& mediocres & nobiles. & illustres. sacra
uelamina susceꝑunt. Et quia fides mor¬
tis dãpna non patit᷑: usq in hodiernũ
diẽ multȩ uirgines romȩ agnẽ beatã quasi
in corpore manentẽ attendunt. & eiꝰ exem¬

Expanded text:
Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmitate detenti essent. Quod facere Christum nullus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus exem
Abbreviated transcription (Latin):
abstulerunt: & posuerunt illud in predio
suo. ñ longe ab urbe in uia quȩ dicit᷑ nu¬
mentana. Ut bi cũ omĩs turba xp̃ianoꝵ con¬
curreret: insidias a paganis ꝑpessi sunt Et
uidentes popłm infideliũ suꝑ se uenientẽ
armatũ. om̃s fugerunt: aliquanti tam̃ lapi¬

Expanded text:
jus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti
Abbreviated transcription (Latin):
te uelle habere ꝓpitiũ. Fides enĩ non in
annis sed in sensib gerit᷑: & ds̃ omp̃e men¬
tes magis cõꝓbat quã etates. Deos autẽ
tuos. quors me motus incurrere ñ uis: ip¬
sis irasci ꝑmitte. ipsis loqui iube: ipsi mi
quod impetrare ñ poteris: quicquid tibi
uidet᷑ exerce. Simphronius p̃fectus dixit.
Unũ tibi e duob elige: aut cũ uirginib
deȩ uestȩ sacrifica. aut cũ meretricibus
scortaberis in contub̃nio lupanari: & lon¬
ge erunt a te xp̃iani. qui te ita magicis
artib imbuerunt: ut hanc calamitatẽ
intrepido animo te ꝑferre posse confidas.
Unde ut dixi aut sacrifica deȩ uestȩ ad
laudẽ generis tui: aut ad ignominiã nata¬
liũ tuoꝵs eris publicȩ abiectionis scortum.
Tunc beata agnes cũ ingenti constantia
dixit. Si scires quis ẽ ds m̃s: non ista ex
tuo ore ꝓferres. Unde quia ego noui uir-¬
tutẽ dñi mei iħu xp̃i. secura contempno

Expanded text:
te velle habere propitium. Fides enim non in te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci permitte, ipsis loqui jube: ipsi hocquod impetrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bere consensũ. Unde te ad uenerabi¬
lem deã uestam ꝓperare necesse ẽ: ut si
ꝑseuerantia uirginitatis placet. eius die
noctiiq sacrificus uenerandis insistas.
Ad hȩc beata agnes respondit. Si filiũ
tuũ quãuis iniquo amore uexatũ tam̃
qui ẽ & rationis capax. qui & audire & ui¬
dere. & palpare & abulare potest. & fulgo¬
re lucis huiꝰ cũ bonis ꝑfrui: si ergo hune
causa amoris xp̃i. nulla possũ ratione res¬
picere: quomodo possũ idola muta & sur¬
da. & sine sensu. & sine anima colere. ꝙ ad
iniuriã sũmi dei ceruices meas uanis la¬
pidib inclinare: Audiens hȩc simphro¬
nius p̃fectus dixit. Cupio p̃bere consul¬
tũ infantiȩ tuȩ: & adhuc te deos blasphe¬
mantẽ iccirco differo: quia infra sensum¬
annos tuos aspicio. Noli ergo temet ipsã
ita despicere: ut motus deoꝵ incurras.
Beata agnes respondit. Noli infantiã cor¬
poralẽ ita in me despicere: ut putes me

Expanded text:
praebere consensum. Unde te ad venerabipraebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare? 6. Audiens haec praefectus Symphronius dixit: Cupio praebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑: & missa apparitione cũ grandi stre-¬
pitu suis eam tribunalib assisti p̾̃cepit.
Et primũ quidẽ blandis eam sermonib
secretius ꝓuocat: deinde terrorib pulsat.
Sed xp̃i uirgo nec blandim̃to seducit᷑. nec
terrore concutit᷑: sed eodẽ uultu eodemq
animo ꝑseuerans. & terrentẽ similit̾ sicut
blandientẽ animo deridebat. Uidens
itaq simphroniꝰ p̃fectus tantã in puella
constantiã: parentes eius alloquit᷑. Et
quia erant nobiles. & uim eis in ferre ñ
poterat. titulũ ei xp̃ianitatis opposuit.
Sequenti nãq die. agnẽ sibi p̃sentari iu¬
bet. Et iterũ atq iterũ repetens. cȩpit¬
replicare de iuuenis amore sermonem.
Cũq om̃s sermones eius casso labore de¬
ficerent: sisti eam iterũ suis tribunalibus
ussit. Cui & dixit. Suꝑstitio xp̃ianorũ
de quoꝵs te magicis artib iactas. nisi a
te fuerit segregata: non poteris insaniã
abicere pectoris. neq equissimis consiliis

Expanded text:
citur, et missa apparitione cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo deridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ uictoriȩ palmã acquirant. Hȩc ego
ambrosius seruus seruors dei. dũ in uo¬
luminib abditis inuenissem scripta: non
sũ passus in fructuoso silentio tegi. Ad
honorẽ igit᷑ tantȩ martyris. sicut gesta
eẽ agnoui. conscripsi: & ad edificationem
urãm o uirgines xp̃i. textũ passionis eius
ctum in conspectu dei ualeat inuenire.

Expanded text:
tuae victoriae palmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus ctum in conspectu Dei valeat invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
lo cruciabat᷑ sp̃u. Inter hȩc lecto ꝓster¬
nit᷑. & ꝑ alta suspiria amor a medicis ape-¬
ritur. Fiunt nota patri quȩ fuerant in¬
uenta a medicis. & eadẽ paterna uoce
quȩ fuerant iam dicta a filio ad petiti¬
onẽ uirginis reuoluunt᷑. Abnegat agnes
beatissima: & se nullo pacto afserit prio¬
ris sponsi federa uiolare. Cũq pater di¬
ceret in fascib constitutus se p̃fecturam
agere. & iccirco ñ sibi quãuis etiã illu

Expanded text:
lo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosterlo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum praeturam agere, et idcirco quemvis etiam illu