comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doces. Cumq huiusmodi in crepationibus
uteretur aduersum semet ipsum ÷ & intelle¬
xisset se miserabilit̾ supplantatũ: uale dicens
fr̃ib continuo se cursu rapidissimo in here¬
mum dedit: & ad speluncã de qua discesserat
rediit: ꝓsternens se dño in oratione & dicens.
Nisi dñs aduuasset me: paulominꝰ habitas¬
set in inferno anima mea. & iterum. Paulo¬
minus fui in om̃i malo: & paulominꝰ con¬
summauerunt me in t̾ra. In hoc uere com¬
pletum ẽ: quod ait scriptura. fr̃ frẽm adiu¬
uans: ex altabitur sicut ciuitas munita & for¬
luctu & lacrimis: uidens se diuinitꝰ sibi con¬
cessum cȩlestis mensȩ beneficiũ ꝑdidisse. sȩ¬
pit enim in labore rursus & sudore uultus
sui: manducare panem suũ. Conclusit aut̃
se intra speluncã. atq incilitio & cinere iacenᷤ.
tandui lugens flensq ꝑmansit in orationib:
donec assistens angls dñ diceret ei. Suscepit
dominus penitentiã tuam. & reꝓpiciatus est

Expanded text:
doces. Cumque hujusmodi increpationibus doces. Cumque hujusmodi increpationibus uteretur adversus semetipsum, et intellexisset se miserabiliter supplantatum, valedicens fratribus, continuo se rapidissimo cursu in eremum dedit. et ad speluncam de qua discesserat rediit: prosternens se Domino in oratione, dicens: Nisi Dominus adjuvisset me, paulominus habitasset in inferno anima mea . Et iterum: Paulominus fui in omni malo: et paulominus consummaverunt me in terra . In hoc vero completum est, quod ait Scriptura: Frater fratrem adjuvans exaltabitur, ut civitas munita et forluctu et lacrymis, videns divinitus sibi concessum caelestis mensae beneficium perdidisse: coepit enim in labore rursus et sudore vultus sui manducare panem suum. Conclusit autem se intra speluncam, atque in cilicio et cinere jacens, tandiu lugens flensque permansit in orationibus, donec assistens ei Angelus Domini, diceret ei: Suscepit Dominus poenitentiam tuam, et repropitiatus est
Abbreviated transcription (Latin):
nuo ꝓcurrunt obuiam uelut angłm dei ex¬
cipientes. Ad orant. pedes lauant: ad orationẽ
inuitant: mensam ponunt: atq omĩa scd̾m
diuinũ mandatũ complent caritatis officia.
Uerum ubi refectus ẽ. & paululum requieuit:
ex more quasi ab eruditissimo & opinatissimo
patre. ceperunt uerba edificationis expetere
ac monita salutis inquirere: int̾rogare quoq
eum quomͦ quis diaboli laqueos possit effuge̾¬
re: aut si quando turpes iniecerit animo cogi¬
tationes. qͥuomͦ depelli possint & abici. Tunc il¬
le ut xompulsus ẽ. monita fr̃ib dare: & salu¬
cis eos uiam docere: ac de insidiis demonum
quas serius dei intendunt facere sermonem:
illos quidem plene & sufficient̃ edocuit: sibi
uero ipsi stimulos compunctionis incendit.
& insemet ipsum reuersus ait. Quomͦ ego a¬
lios moneo: & ipse decipior : Aut quomͦ alios
corrigo: qui me ipsum non emendo: Age
ergo miser: facito ipse prior quȩ alios facere

Expanded text:
nuo procurrunt inobviam, et velut Angelum Dei exnuo procurrunt inobviam, et velut Angelum Dei excipientes adorant, pedes lavant, ad orationem invitant, mensam ponunt, atque omnia secundum divinum mandatum complent caritatis 135 officia. Verum ubi refectus est, et paululum requievit, ex more quasi ab eruditissimo et opinatissimo patre coeperunt verbum aedificationis expetere, ac monita salutis inquirere. Interrogaverunt quoque eum, quomodo quis diaboli laqueos possit effugere, aut si quando turpes injecerit animo cogitationes, quomodo depelli possint et abjici. Tum ille, ut compulsus est monita fratribus dare, et salutis eos viam docere, ac de insidiis daemonum quas servis Dei intendunt facere sermonem, illos quidem plene et sufficienter edocuit, sibi vero ipsi stimulos compunctionis incendit, et in semetipsum regressus ait: Quomodo ego alios moneo, et ipse decipior? aut quomodo alios corrigo, qui meipsum non emendo? Age ergo, miser, facito ipse prior, quae facere alios
Abbreviated transcription (Latin):
sam: seo sordidissimũ atꝙ aridissimũ. & quasi
a muribus &e canib undiq corrosũ. Tunc ille
ut udit. ingemuit & lacrimas fudit: s non
ita ex corde. nec ita uberes. quȩ possent flãman
tanti ignis extinguere. Uerumtam̃ sumit ey¬
bum : sed neq quantũ uolebat. neq quantum
solebat. Cum interim cogitationes eum tanꝙ
cohors barbarica undiq cireumuallarent &
ex om̃i parte in eum tela iacularent᷑: ac uic¬
cum captuumq eum ad scłm retraherenti
exurgens cȩpit iter agere nocte ꝑ heremum
& tendere ad ciuitatem. S ubi dies factusẽ.
ciuitas quidem longe adhuc alierat : ipse uͥ
cum rapidissimo estu coqueretur &e fatiga¬
recur ꝑheremum. undiq uersus. considerare
oculis cepit & requirere: sicubi eẽt inuicino
monasteriũ. Et cum conspexisset frm̃ quorun¬
dam cellulã: tendebat illuc ut apud eos requi¬
esceret. Qũe ubi adeẽ senserunt serui dei: conti¬

Expanded text:
nsam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi nsam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi a muribus vel canibus undique corrosum. Tunc ille ut hoc vidit, ingemuit, et lacrymas fudit, sed non ita ex corde, nec ita uberes, quae possent flammam tanti ignis extinguere. Verumtamen sumit cibum, sed neque quantum volebat, neque qualem solebat: cum interim cogitationes eum tanquam cohors barbarica undique circumvallant, et omni ex parte in eum tela jaculantur, ac vinctum captivumque eum ad saeculum retrahunt. Exsurgens ergo, coepit iter agere noctu per eremum, et tendere ad civitatem: sed ubi dies facta est, civitas quidem longe adhuc aberat. Ipse vero cum rapidissimo aestu coqueretur, et fatigaretur in eremo, undique versus, considerare oculis coepit et requirere, sicubi esset in vicino monasterium: et cum conspexisset fratrum quorundam cellulam, tendebat illuc, ut apud eos requiesceret: quem ubi adesse senserunt servi Dei, conti
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim casurum ñ intellexit. Interea cum
graui iam libidinis incendio stimularet᷑. ꝙ
infilãmatus turpi concupiscentia raperetur
rursus ad scłm: illa interim die cohibuit se &
solita ẏmnorum &e orationũ ministeria ex pi¬
re ꝑsoluit. Atq ingressus ut cybum silmert
panem quidem inuenit mensȩ suꝑpositum.
sed aliquantulũ sordidiorem. Admiratuis ẽ: &
tristis effectus. Incellexit enim: quod in ipsũ
respiceret hoc genius monstri. Tamen eybo
sumpto: refectus ẽ: Et iam post diem cercuin
triplicatis urgneri stimuluscȩpit. Oecupaue¬
rat enim cogitationes eiꝰ qͣsi iam presentis &
secum posite. secumq accumbentii imago
mulieris: quam & complecti sibi uidebatur
& ad turpes usus habere ꝓstratam. Processit
tamen & sequenti die ad solita psallendi &e oran¬
di officia: sed stabat uagus oeulis & mente ap¬
tuius. Cumq solito ingressus aduesꝑũ requi¬
reret cybum: panem quidẽ inuenit suꝑ m̃¬

Expanded text:
paulatim casurum non intellexit. Interea, cum paulatim casurum non intellexit. Interea, cum gravi jam libidinis incendio stimularetur, et inflammatus turpi concupiscentia raperetur rursus ad saeculum, illa interim die cohibuit se, et solita hymnorum et orationum ministeria ex more persolvit, atque ingressus, ut cibum sumeret, panem quidem invenit mensae superpositum, sed aliquantulo sordidiorem. Admiratus est, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus est. Post diem tertium triplicatis urgeri stimulis coepit: occupaverat enim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum positae, secumque accumbentis imago mulieris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita psallendi et orandi officia, sed stabat vagus oculis, et mente captivus. Cumque solito ingressus ad vesperam requireret cibum, panem quidem invenit super me
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec ereuit maior negligentia: itaut cardior
iam fieret ad ymnos. seo adorationem pigrius
exhibitum fuisset soliti ministeris: anima
eiuis qsi nimio labore fatigata quiescere festa¬
nabat: quia sensus eius rȩꝓbus effectuis de fu¬
piorib ad inferiora corruerat: & cogitationes
sue pdiu̾sa cum precipitia rapiebant. crat
auteti im in corde eiꝰ clandestina quȩo ã turpis
&e nefanda cogitatio: consuetuoo taen prior¬
uelut si decursus aquȩ etiam cessante remigio
adhuc ex priore impetu nauigiũ ferat: ita ui
institucio ad consueta hominẽ officia trahebua
Ob quam causam: & stare adhuc in suo stita
uidebat᷑ hic ergo cum post orationẽ cibum
solitum requisisset ad uesꝑam: ingressus io¬
cum eum in quo reficere consueuerat: inue
nt solitum panem mensȩ suꝑ positũ. Exo
refectiis nichil de eoꝵ quȩ in corde suo uersahu¬
tur emendatione curauit: neq immutations
suȩ damꝑna ꝑsensit: & sꝑnentem semet ipsi

Expanded text:
Post haec crevit major negligentia, ita ut tardior Post haec crevit major negligentia, ita ut tardior jam fieret ad hymnos, sed et ad orationem pigrius exhibitum fuisset soliti ministerii, anima ejus, quasi nimio labore fatigata, requiescere festinabat: quia sensus ejus reprobus effectus, de sublimioribus ad inferiora ceciderat, et cogitationes suae per diversa eum praecipitia rapiebant. Erat enim jam in corde ejus clandestina quaedam turpis ac nefanda cogitatio, consuetudo tamen priorelut si decursus aquae, etiam cessante remigio, adhuc priore impetu navigium ferat: ita et vetus institutio ad consueta hominem officia trahebat. Ob quam caussam et stare adhuc in suo statu videbatur. Hic ergo cum post orationes cibum solito requisisset ad vesperam, ingressus locum eum, in quo refici 134 consueverat, invet solito panem mensae superpositum, ex quo refectus, nihil de eorum quae in corde suo versabantur, emendatione curavit, neque immutationis suae damna persensit, sed spernentem se minima,
Abbreviated transcription (Latin):
emerid militi suo dñs remunerationẽ parat:
uit pote qui adhuc in corpore positus ad instar
dignum uidicans annonã cȩlestẽ prebere in
deserto: ei qui cȩlestẽ regem ꝑuigilib p̃stolaba¬
tur excubiis. Uolens ergo deus etiã in hoc seło
remunerare eius fidele ꝓpositũ: ad ꝓuidentie
suẽ sollicitudinẽ quotidiam uictus eius renoe¬
cat euram. Ut enim cibi usum poposcisset na¬
ture necessuas: ingrediens spelunea sua. inut¬
mebat mensule sue panem suꝑ positu: mire se¬
auitatis. miriꝙ candoris: ex quo refectus gras
oe orationes conũ̾tebat᷑. Ao que multȩ etiam re¬
uelatio nes. multeq ei de futuris rebus adeo p̃¬
mo nitiones fiebant. In his calib ac tantis pfccti¬
bus positus. glari quasi de meritis sius cepit. ce
celestis beneficii munus. uitȩ sue debitũ dlux̃.
Continuo sub intrat eum parua quedã desida
animitam parua quã nec posset ad uerter

Expanded text:
emerito militi suo Dominus remunerationes parat, emerito militi suo Dominus remunerationes parat, utpote qui in corpore adhuc positus, adinstar A, et dignum judicans annonam caelestem praebere in deserto ei, qui caelestem Regem pervigilibus praestolabatur excubiis. Volens ergo Deus etiam in hoc saeculo remunerare ejus fidele propositum, ad providentiae suae sollicitudinem quotidiani victus ejus revocat curam. Ut enim ei cibi usum poposcisset naturae necessitas, ingrediens speluncam suam inveniebat mensae panem superpositum, mirae suavitatis, mirique candoris: ex quo refectus, et get orationes convertebatur. Ad quem divinae etiam revelationes, multaeque de futuris rebus a Deo praemonitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis profectibus positus, quia gloriari quasi de meritis suis caepit, et caelestis beneficii munus vitae suae debitum dixit: continuo subintrat eum parva quaedam desidia animi, tam parva, quam nec posset advertere.
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum enim emendatio morum florebat
in eo & assũptio uirtutũ: uerum & gr̃a dei
plurima collata ẽ. Signa enĩ & ꝓdigia que
ab eo facta sunt: quantum apud dm̃ habexet
meriti testabant᷑. Sic & humilitas & conu̾sio
bonoꝵ om̃ium materiam prebet: elatio uͦ
&e despatio interitus & mortis ẽ causa. Ad effu-¬
gienda uero ꝑicula uellapsum. & conquiraen¬
dam dei grãm. atq ipsiꝰ diuinitatis euidentio¬
rem noticiam capiendã: plurimũ prodẽst secre¬
tior conuersatio. & heremi interioris habitatio:
quod uos ñ tam uerbis quam rebus ipsis de exem¬
uit quidam monachus: qui inheremo hac
quȩ preceteris interior ẽ. habitabat. hic
cũm plures annos in abstinentia ꝑdurasset:
&e ꝓuectuᷤ tempore. ꝓpe iam ad senilem uenis¬
set etatem: om̃i uirtutũ flore adornatꝰ. ac cotiꝰ
continentiȩ magnitudine sublimat᷑. cũ in orati¬
onib & ymnis sedulȩ dõ deseruiret: tanqũa

Expanded text:
Non solum enim emendatio morum florebat Non solum enim emendatio morum florebat in eo et assumtio virtutum, verum et gratia Dei plurima ei collata est. Signa enim et prodigia, quae ab eo facta sunt, quantum apud Dominum haberet meritum, testabantur. Sic humilitas et conversio bonorum omnium materiam praebat: elatio et desperatio, interitus et mortis est caussa. Ad effugienda vero pericula lapsuum, et conquirendam Dei gratiam, atque ipsius divinitatis evidentiorem notitiam capiendam, plurimum prodest secretior conversatio, et eremi interioris habitatio. Quod vos non tam verbis, quam rebus ipsis et exemFuit quidam monachus, qui in 133 eremo hac, quae prae caeteris interior est, habitabat. Hic dum plures annos in abstinentia perdurasset, et provectus tempore, prope jam ad senilem venisset aetatem, omni virtutum flore adornatus, ac totius continentiae magnitudine sublimatus: cum orationibus et hymnis sedule Deo serviret, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ruentes in eum. om̃ib penis cruciatibꝰq confici¬
unt. Cumq iam corpus defecisset in suppliciis.
extremus tamen sp̃c obsistebat imꝑio demonũ.
Quod ubi impii ꝑuiderunt: exclamantes uoce
magna dixerunt. Uicisti inquiunt. uicisti.
Et mox uelut uirtute quadã cęlitus effugati.
precipites abscedunt: nec ultra ei quicquã suȩ
artis aut sceleris intendunt. Ipse uero in tan¬
tum iuitutib animi ꝓfecit: & ita ornatus mori¬
repletus: ut om̃is hec regio quasi de celo eum
lapsum uideret: & unum eẽ ex numero cre¬
dicentes. hec ẽ mutatio dexterȩ excelsi. Quanti
exemplo eius qui iam de semet ipsis desꝑaue¬
rant: rursus ad spem salutis regressi sunt. &¬
ad emendationẽ sui quam prius desꝑauerant
presũpserunt: Quanti ad miratione eius de ip
so inferno peccatoꝵ retracti sunt. & ad uirtutũ
indolem reparati: In illo nanq tanta immuta¬
tione conu̾so⁊ om̃ib omĩa uisa sunt possibilia.

Expanded text:
ruentes in eum, omnibus poenis cruciatibusque conficiruentes in eum, omnibus poenis cruciatibusque conficiunt. Cumque jam corpus defecisset in suppliciis, extremus tamen spiritus obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, exclamantes voce magna: Vicisti, inquiunt, vicisti; et mox velut virtute quadam caelitus fugati, praecipites abscedunt, nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus animi profecit, et ita ornatus morirepletus virtute, ut omnis haec regio quasi e caelo eum lapsum videret, et unum esse ex numero credicentes: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quanti exemplo ejus, qui jam semetipsos desperaverant, rursus ad spem salutis regressi sunt, et emendationem sui, quam prius desperaverant, praesumserunt? Quanti admiratione ejus, de ipso jam inferno peccatorum retracti sunt, et ad virtutis indolem reparati? Illo namque tanta immutatione converso, omnibus omnia visa sunt possibilia.
Abbreviated transcription (Latin):
tens ad eos. nec ullũ penitus sermonẽ respon¬
dens. Cumq illi sepus eãdem repecerent &
alia diriora: nec ille om̃ino moueretur:
in furorem ꝓlapsi demones. ubi uiderunt u̾ba¬
sua contempni: uerberibus eum conficere a-¬
gressi sunt: & multis eum suppliciis exeruei¬
atum: semiuiuũ reliquęrunt. Nec tam̃ in tor
tantisq cruciatib moueri saltem potuit loco:
in quo orationis causa iacuerat. Postera die
quidã suoꝵ requirentes eum humanitatis dũ¬
taxat grã: inueniunt penis incredibilib affec¬
tum. & causam ꝑcunctantes cum didicissent.
rogabant eum ut eurȩ grã reportari se ad domũ
ꝓpriam pateretur. abnegat: & in eodẽ ꝑma¬
net loco. Tunc uero & sequente nocte: reꝑeten¬
tes demones grauiorib eum uerberib cruciant.
Sed nec sic quidem moueri uoluit loco: meliꝰ
esse dicens. se mortem subire: quã ultͣ demonib
conuenit demonũ: & absq ulla miseratione ir¬

Expanded text:
tens ad eos, nec ullo penitus sermone respontens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem repeterent, alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ubi viderunt verba contemni, verberibus eum conficere aggressi sunt, multisque suppliciis excruciatum seminecem reliquerunt. Nec tamen in tot tantisque cruciatibus moveri saltem potuit loco, in quo orationis caussa jacuerat. Postera die quidam suorum requirentes eum, humanitatis dumtaxat 132 gratia, inveniunt poenis incredibilibus affectum, et caussam percontantes, cum didicissent, rogabant, ut curae gratia reportari se ad domum propriam pateretur. Abnegat, et in eodem permanet loco. Tunc vero et sequenti nocte repetentes daemones gravioribus eum verberibus cruciabant. Sed nec sic quidem moveri voluit loco: melius esse dicens, mortem subire, quam ultra daemonibus convenit daemonum, et absque ulla miseratione ir
Abbreviated transcription (Latin):
sime : Postea quam om̃i spurcitia omĩq im¬
puritate saturatiis es. nunc nobis castus et re¬
ligiosus ꝓ cedis: Et postea quã consenuisti in
scelerib nec iam sufficiunt uires ad facinora:
locus saciato in malis. nisi ille qui tͥ nob̾cũ
debetur: Unus ex nobis es: aliud ẽẽ iam nõ
tibi tempus in ꝑfruenda uoluptate ñ ꝑdas
Preparamꝰ tibi affluentes delicias: p̃paramꝰ
scortum nobilissimũ: & cuncta talia quȩ flo¬
rem tibi possint reparare gratissimȩ iuuen¬
tutis. Quid temet ipsum uanis & in anibus
afficis cruciatibꝰ : Quid temet ipsum ante
tempus suppliciis tradis: Quid enim aliud
cẽs passuruis in inferno: nisi hoc quod nunc
tibimet ipsi consuescis : Si te pena delectãt:
ex pecta paululum & inuenies paratam.
Nunc interim fruere munerib nr̃is: quȩ
dulcia semꝑ & grata duxisti. Hȩc & huius¬
modi plura exꝓbrantib eis. ille iacebat im¬
mobilis: nec auditum quidem suũ conuer¬

Expanded text:
sime? Posteaquam omni spurcitia, omnique imsime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus procedere? Et posteaquam consenuisti in sceleribus, nec jam sufficiunt vires ad facinora dlocus satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius jam esse non od superest tibi tempus, in perfruenda voluptate non perdas; praeparamus affluentes delicias, praeparamus scorta nobilissima, et cuncta talia quae florem tibi possint reparare gratissimae juventutis. Quid temetipsum vanis et inanibus conficis cruciatibus? Quid temetipsum ante tempus suppliciis tradis? Quid enim aliud es passurus in inferno, nisi hoc quod nunc tibi ipsi conquiris? Si te poena delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujusmodi plura exprobrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum conver
Abbreviated transcription (Latin):
uite & abstinentiȩ uoluisset: recupasset si¬
ns dubio & locum & grãm suam. Deniq au¬
dite quid & de alio gestum sit. similiter qui¬
dem temptato: s non simili exitu tẽptatio
in hac ꝓxima ciuitate uitam turpissi¬
mam ꝑ om̃e facinus ducens: ita ut opinatissi¬
mus in flagitiis haberetur. hic aliquando dei
miseratione compunctꝰ. ad penitentiã reuercit᷑.¬
& intra sepulcrum se quoddam concludens.
priorũ scelerum pollutiones. lacrimarum
fontib diluebat: diebus ac noctib in faciem
ꝓstratus. & nec leuare quidem ausus oculos
ao cȩlum. neq uocem emittere. & nomen dei
nominare: sed in solis gemitib & fletib ꝑdu¬
rabat: & tanqua iuuenis sepultus. de infer¬
no iam quodammͦ mugitum cordis gemitũ¬
q recidebat. Cumq in his eo posito septimana
una transisset: noctu ueniunt ad eum demo¬
nes in sepulchro clamantes & dicentes. Quid
est. quod agis: õ impurissime & flagiciosis¬

Expanded text:
vitae abstinentiae voluisset, recuperasset sivitae abstinentiae voluisset, recuperasset sine dubio et locum et gratiam suam. Denique audite quid et de alio viro gestum sit, similiter quidem tentato, sed non simili exitu tentationi hac proxima civitate, vitam turpissimam per omne facinus ducens, 131 ita ut opinatissimus in flagitiis haberetur. Hic aliquando Dei miseratione compunctus ad poenitentiam convertitur, et intra sepulcrum se quoddam concludens, priorum scelerum pollutiones lacrymarum fontibus diluebat, diebus ac noctibus in faciem prostratus, et ne allevare quidem ausus oculos ad caelum, neque vocem emittere, et nomen Dei nominare, sed in solis gemitibus et fletibus perdurabat, et tanquam vivens sepultus, de inferno jam quodammodo mugitum cordis gemitumquer edebat. Cumque in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosis
Abbreviated transcription (Latin):
umbra ut erat tenuis ꝑ manus amplecten¬
tis elabitur: ipsum quoq dedecorosis motib
in anes auras sectantem. cum fedissima ir¬
risione deseruit. Tunc p̃terea multitudo demoñ
cachinno exꝓbrationis elato dicebant. Omo¬
nachȩ qui te usq ad celum extollebas: quo¬
modo demersus. es usq ad infernũ : Disce
ergo quia qui se extollit: humiliabit᷑. Tunc
ferens. grauius a semet ipso decipit᷑. quam
fuerat a de monib ante deceptus. Cum enim
debuerat reparare semet ipsũ & renouare
certamen: ac satisfactionis suȩ lacrimis et
humilitatis fructib prioris elationis. culpã
delere: hoc miser ñ fecit: sed desperans. se¬
met ipsũ sicut apłs dicit. tradidit om̃i im¬
pudicitiȩ & iniquitati. Regressus ẽ enim
ad uitam scłarem: prȩda demonũ factus.
Refugit nanq a conspectu om̃ium scõꝵ. ne
ꝗuis posset eum salutarib monitis de p̃cipi¬
tio reuocare.Si enĩ reddere semet ipsum pͥori

Expanded text:
umbra ut erat tenuis, per manus amplectenumbra ut erat tenuis, per manus amplectentis elabitur, ipsum quoque dedecorosis motibus inanes auras sectantem, foedissima cum irrisione deseruit. Tunc praeterea multitudo daemonum cachinno exprobrationis elato: O, inquiunt, qui te usque ad caelum extollebas, quomodo demersus es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunferens, gravius a semetipso decipitur, quam fuerat a daemonibus deceptus. Cum enim debuerit reparare semetipsum, et renovare certamen, ac satisfactione sui, lacrymis et humilitatis fructibus, prioris elationis culpam delere, hoc non fecit, sed desperans semetipsum sicut Apostolus dixit tradidit se omni impudicitiae et iniquitati . Regressus est enim ad vitam saecularem, praeda daemonum factus. Refugit namque conspectus omnium sanctorum, ne quis posset eum salutaribus monitis de praecipitio revocare. Si enim reddere semetipsum priori
Abbreviated transcription (Latin):
interserit: & nunc se miserandã. nunc es̃
defensione dignã ostendens: elegantia & sua¬
utate sermonis inclinat animos homina
&e in affectũ sui illecebroso amore deflectit
Hinc iam blandiora colloquia: iocus risusꝙ¬
cõmiscentur: manus etiam ꝓcax ad mentũ
barbamq quasi uenerandi speciȩ ꝓtendit.
Tunc uͦ palpare cepit ceruicẽ molluis: colũꝗ
leuigare. Quid multa: Ad ultimũ captiuus
ducit militẽ xp̃i. Continuo enim ꝑturbar
intra semet ipsum: & libidinũ fluctib estua¬
re cepit.Nequaquã laborũ pretȩritoꝵ: ne¬
quaquã ꝓfessionis ac ꝓpositi sui menior. pasct¬
tur cum cordis sui concupiscentia: & intra
archanum cogitationũ suarũ. fedus cum fal¬
sa uoluptate componit. Inclinat stultꝰ later
sua: & efficit᷑ sicut equus & mulus quibꝰ ñ ẽ¬
Atꝙ ubi obscȩnos iam conabat᷑ inire cõplex̾.
illa ululatũ teterrimũ dirȩ uocis emittens:

Expanded text:
interserit, nunc se miserandam, nunc etiam interserit, nunc se miserandam, nunc etiam defensione dignam ostendens: elegantia et suavitate sermonis inclinat animum hominis, et in affectum sui illecebroso amore deflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusque miscentur, manus etiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christi. Continuo enim perturbari intra semetipsum, et libidinis fluctibus aestuare coepit, nequaquam laborum praeteritorum, nequaquam professionis ac propositi sui memor. Paciscitur cum cordis sui concupiscentia, et intra arcana cogitationum suarum foedus cum falsa voluptate componit. Inclinat stultus latera sua, et efficitur sicut equus et mulus, quibus non eAtque ubi obscoenos jam conabatur inire complexus, illa ululatum teterrimum dirae vocis emittens,
Abbreviated transcription (Latin):
sistens: cunetisq animi uirtutib florens. S̾.
hio letis successib elatus. confidere quasi inꝓ
fectib suis cepit: & ñ deo totum s sibimet ip¬
si Quod ꝓfecerat deputare. hanc aut̃ eius intu
cedit. & laqueos parat. Quadã namq die ad
uesꝑam fingit speciem decore mulieris ober¬
rantis ꝑ heremũ: quȩ uelut post nimium
laborẽ accedens ad ostiũ speluncȩ monachi.
lassabundã se simulans ac fatigatã intransee
semet ipsam ꝓiecit: atq ad uolupta genibrs
uiri ut sui misereat᷑ exorat dicens. Nox me in¬
felicem in heremo latitante. comphenditnsun¬
be me ergo requiescere in angulo cellaslȩ tue:
ne forte efficiar nocturnis bestiis preda at
ille pͥmo miserationis obtentu. recepit em
intra speluncã: requirens quȩ ei causa erian¬
di ꝑ heremũ fuerit. Iua causam fingit sati at¬
rate. & interim uenena blandimentoꝵ a
illecebre uirus ꝑ omnẽ textum narrationis

Expanded text:
sistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed sistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deputare. Hanc autem intueedit, et laqueos parat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, ut sui misereatur exorat. Nox enim me infelicem, inquit, in eremo latitantem comprehendit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae 130 ei caussa errandi per eremum fuerit? Illa caussam fingit satis accurate, et interim venena blandimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uia anima: cum qualicũq desiderio suo sa¬
tis fecerit. Angusta uero ẽ: cum uoluptatib
suis repugnat. Multum tamen ꝓdest ad
hȩc obtinenda secretior habitatio & conu̾sa¬
tio solitaria: quia interdũ ꝑ occasionẽ aduen¬
tantiũ frm̃ & euntium ac redeuntiũ frequen¬
tiam abstinentiȩ & parsimonia frena laxan¬
cur: & ꝑ huiꝰmodi occasiones uenit᷑ paulatĩ
in consuetudinẽ & usum deliciarum: & sic
interdum etiam ꝑfecti uiri capiunt᷑. Ideo de¬
niq dauid dicebat. Ecce elongaui fugiens. &
saluum me faceret a pusillo animo & tempes¬
tanctiȩ uitio aliisq quã plurimis istilit̃ disse¬
ruit: ad ultimum intulit dicens. Retexam
autem uob̾. quid etiam nuꝑ ciudã ex fr̃ib nr̃is
monachus in hac uicina heremo cõma¬
nens: cui habita culum spelunca fuit: uir
sũmȩ abstinentiȩ: cotidianũ uictũ labore ma¬
nuum quȩrens: inorationib die noctuq ꝑ¬

Expanded text:
est ergo via animae, cum qualicumque desiderio suo saest ergo via animae, cum qualicumque desiderio suo satisfecerit: angusta vero est, cum voluptatibus suis repugnat. Multum tamen prodest ad haec obtinenda secretior habitatio, et conversatio solitaria, quia interdum per occasionem adventantium fratrum, et euntium ac redeuntium frequentiam, abstinentiae et parsimoniae fraena laxantur, et per hujusmodi occasiones venitur paulatim in consuetudinem et usum deliciarum, et sic interdum etiam perfecti jam viri capiuntur. Ideo denique et David dicebat: Ecce elongavi fugiens, et salvum me faceret e pusillo animo et tempes de jactantiae vitio, aliisque quamplurimis utiliter disseruit, ad ultimum intulit dicens: Retexam autem vobis, quid etiam nuper cuidam ex fratribus nostris nos monachus in hac vicina eremo commanens, cui habitaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque per
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃i quando quidẽ hoc elegistis ut deo placea¬
tis& ad caritatẽ eius ꝑueniatis: date oꝑam alie¬
ni effici ab om̃i iactantia: ab om̃i uitio animi.
ab om̃ib deliciis corporalib Delicias aut̃ cor¬
porales. non solum illas putetis quib homi nes
scłi fruunt᷑⁊ sed abstinenti deliciȩ credendȩ sunt:
om̃e quicqͥd cupiditate sumpserit. etiam sullud
uile sit: & quod in usu abstinentib eẽ soleat.
Aqua deniq ipsa uel panis sicum cupiditate¬
sumatur⁊ id est nonut necessitati corporis.
sed ut animi desiderio satisfiat: hoc etiam ab¬
stinenti. deliciarũ uicio ducit᷑. Oportet enim
mom̃ib consuescere: animã uitio carere.¬
Et ideo deniq dñs docere uolens animã desi¬
deria & uoluptatib suis resistere: dicebat.
Intrate ꝑ angustam portam. quia lata ẽ: &
spaciosa uia quȩ ducit ad mortẽ. Angusta
autẽ & arta ua est: quȩ ducit ad uitam. Lata

Expanded text:
carissimi, quandoquidem hoc elegistis, ut Deo placeacarissimi, quandoquidem hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus. Delicias autem corporales non ssaeculi fruuntur, sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum cupiditate sumpserit, etiamsi illud vile sit, et quod in usu abstinentibus esse solet: aqua denique ipsasumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum vitio ducitur. Oportet enim in omnibus consuescere, animam vitio carere. Ideo denique Dominus docere volens animam desideriis et voluptatibus suis resistere, dicebat: Intrate per angustam portam, quia lata est et spatiosa via, quae ducit ad mortem ; angusta autem et arcta via est, quae ducit ad vitam. Lata
Abbreviated transcription (Latin):
b occupata. Et ideo in hoc maxime oportet
oꝑam dare eos qui renunciant scło. & deum
sequi uidentur: sicut scriptum ẽ. Uacate & ui¬
dece qm̃ ego sum ds. Si ergo cognouerint dm̃
in quantũ homines cognoscere possibile ẽ: tũc
demum etiam reliquoꝵ quȩ sunt scientiã dei¬
capient: & mysteria dei agnoscent. & quanto
purior fuerit mens. tanto plura ei reuelat ds̃:
& ostendit ei secreta sua. Amicus enim iam ef¬
ficit᷑ dei ⁊ sicut illi de quib dicebat saluator ĩã
non dico uos seruos sed amicos: & om̃e quicqͥd
petierit ab eo. tanquã amico caro prestabit ei
deus. Ipse quoq uirtutes angłicȩ & cuncta mi¬
nisteria diuina tanquã amicũ dei diligunt
eum: & obsecuntur peticionib euis: & hicẽ
quem a caritate dei quȩ ẽ in xp̃o iħu neq mors
separat. neq uita. neq angłi. neq pͥncipatus.
neq potestates. neq alia aliqua ereatura. Et idõ

Expanded text:
bus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet bus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet operam dare eos qui renuntiare saeculo, et Deum sequi videntur, sicut scriptum est: Vacate, m ego sum Dominus . Si ergo cognoverit Deum, inquantum homini possibile est, tunc demum etiam reliquorum quae sunt, scientiam capiet, et mysteria Dei agnoscet, et quanto purior in eo fuerit mens, tanto plura ei revelat Deus, et ostendit ei secreta sua. Amicus enim jam efficitur Dei, sicut illi, de quibus dicebat Salvator: Jam non dico vos servos, sed amicos : et omne quidquid petierit ab eo, tanquam amico caro, praestat ei Deus. Ipsae quoque virtutes Angelicae, et cuncta mysteria divina, tanquam amicum Dei diligunt eum, et obsequuntur ejus petitionibus. Et hic est, quem a caritate Dei quae est in Christo Jesu neque mors separat, neque vita, neque Angeli, neque principatus, neque potestates, neque alia creatura . Et ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
remiseritis frĩb ur̃is: nec uob̃ remittet pat̃
ur̃ qui incelis ẽ. Si ergo mundo corde ut supͣ
diximuis astiterimꝰ ante dm̃: & liberi ab om̃i¬
bus his uiciis & passionib quȩ supra memo¬
rauimꝰ: poterimus in quantũ possibile est.
ipsum dirigere: &e uidere inuisibilẽ mente
non corpore: intellectu scientiȩ ñ carnis as¬
aliquam aut imaginem fingat in corde corpo¬
ream alicui imagini similem. Nulla forma in
deo: nulla circumscriptio: sed sensus & mens
quȩ sentirt quidem possit: & ꝑstringere men-¬
tis affectum: non tamen comp̃hendi aut scribi
aut narrari. Et ideo oportet cum om̃i reueren¬
tia & metu accedere ad dm̃: & ita in eum libra¬
re mentis intuitũ: ut om̃e quicquid potest
splendoris. claritatis. fulgoris. maiestatis. menᷤ
humana conspicere: suꝑ hȩc om̃ia ẽẽ eum
sentiat semꝑ. Et hoc sicut diximus: si pura m̃s¬
mens fuerit. nec ullis prauȩ uoluptatis sordi¬

Expanded text:
remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater vester, qui in coelis est . Si ergo mundo ut supra diximus corde astiterimus ante Deum, 128 et liberi ab omnibus his vitiis et passionibus quae supra memoravimus; poterimus, inquantum possibile est, ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis asaliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. Nulla forma in Deo cogitetur, nulla circumscriptio, sed sensus, et mens quae sentiri quidem possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, aut enarrari valet. Et ideo oportet cum omni reverentia et metu accedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens humana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordi
Abbreviated transcription (Latin):
nant: sed hoc tantum student ut uideant ali¬
quos scõꝵ patrum. & audiant ab eis aliqua
derint. despicientes cȩteros affectant: ipsi
ad sacerdotium. atq immergere se conant᷑
ad clerum: nescientes quia minoris condem¬
nationis ẽ. siquis ipse uircutibus polleat. &¬
alios tamen docere ñ audeat: quam siquis
endum om̃ino dicimus clerum uel sacer¬
dotium. neq rursum om̃imodis expetendũ:
sed danda oꝑaẽ. ut uitia quidem depellant᷑¬
& uircutes animi conquirant᷑. dĩ aut̃ iu¬
dicio relinquendũ ẽ. quem uelit & siuelit
assumere ad ministeriũ uel ad sacerdotium.
Non enim quise ipse ingesserit: sed que dñs
assumpserit ille ꝓbatus ẽ. Monachis illud¬
est precipiendũ: ut orationẽ purã offerant
deo: nichil habentes inconscientia rep̃hensi¬
bile: sicut dñs dixit in euangłio. Cum stete¬
ritis adorationẽ: remittite frĩb ur̃is siquid
habetis contra eos ex cordib ur̃is. Si enim ñ¬

Expanded text:
nant: sed hoc tantum student ut videant alinant: sed hoc tantum student ut videant aliquem sanctorum Patrum, et audiant ab eis aliqua derint, et despiciunt ceteros. Affectant ipsi ad sacerdotium, atque immergere se conantur ad clerum, nescientes quia minoris condemnationis est, si quis ipse virtutibus polleat, alios tamen docere non audeat, quam si quisendum omnimodis dicimus clericatum vel sacerdotium, neque rursus omnimodis expetendum, sed danda opera est, ut vitia quidem aet virtutes animae conquirantur. Dei autem judicio relinquendum est, quem velit, et si velit assumere sibi ad ministerium vel sacerdotium. Non enim qui seipsum ingesserit, sed quem Dominus assumserit, ille probatus est . Monachi auationem puram offerat Deo, nihil habens in conscientia reprehensibile, sicut et Dominus dicit in Evangelio: Cum steteritis ad orationem, remittite fratribus vestris, si quid habetis contra eos, ex cordibus vestris: nisi enim
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ introeundi ad se diabolo ad itũ reliquit:
quȩ iracundiã cohibet: furorẽ reprimit: m̃¬
datium fugit: execratur inuidiam: & ñ solũ
ñ detrahere. sed ne male quidem sentire aut
suspicari secum de ꝓximo suo patitur: quę
frĩs gaudium suũ dicit. & tristiciã eius suã
tristiciam deputat: quȩ hȩc & horum similia
obseruat mens. spũi scõ aꝑit in se locũ. Qui
eum ingressus fuerit & illu minauert
cam: semꝑ ibi iam gaudia. semꝑ lȩcicia. semꝑ
haritas. pacientia. longanimitas. bonitas. &
om̃s qui sunt fructus sp̃c oriuntur. Et hoc e¬
eat quod dicebat dñs in euangłio. Non potest
arbor bona fructus malos facere: neq arbor
mala fructus bonos facere. Ex fructib enim:
arbor cognoscitur. Sunt nanq nonnulli qͥ
uidentur scło renuntiasse: & curam ñ adhi-¬
hent ad mundiciã cordis. neq ut uitia & passi¬
ones resece ⁊ ex anima sua. moresq compo¬

Expanded text:
nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: quae iracundiam cohibet, furorem reprimit, mendacium fugat, exsecratur invidiam, et non solum 127 non detrahere, sed nec male quidem sentire aut suspicari se de proximo suo patitur, quae fratris gaudia sua ducit, et tristitiam ejus, suam tristitiam deputat. Quae ergo haec et horum similia observat mens, Spiritui Sancto aperit in se locum, qui cum ingressus fuerit, et illuminaverit eam, semper ibi jam gaudia, semper laetitia, semper caritas, patientia, longanimitas, bonitas , et omnes qui sunt fructus Spiritus, oriuntur. Et hoc erat quod dicebat Dominus in Evangelio: Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor mala fructus bonos facere . Ex fructibus enim arbor cognoscitur. Sunt autem nonnulli, qui videntur saeculo renuntiasse, et curam non habent ad munditiam cordis, neque ut vitia et passiones resecent ex anima sua, moresque compo
Abbreviated transcription (Latin):
& in utiles ac uanas abiecerit uoluptates.
Hȩc enim sunt de quib apłs dicit. Desicdia
uana & nociua: quȩ mergunt hominẽ in
interitum. Hoc ẽ ergo uero renuntiasse dia¬
bolo: & oꝑib eiuis. Diabolus enĩ ꝑ alicuus
uitii occasionẽ & praue uoluntatis ad itum
irrepit cor nr̃m: quia uitia ex parte ipsius
sunt. sicut uirtutes ex deo sunt. Si gͦ sunt
uitia in corde nr̃o: cum uenerit princeps
eoꝵ diabolus quasi proprio auctori dantlo¬
cum: & introducunt eũ uelut ad possessio¬
nem suam. Et inde ẽ. quđ nunquã iam huꝰ.¬
modi corda pacem habere possunt : nunꝙͣ
quietẽ: sed semꝑ conturbant᷑. semꝑ terren¬
tur: & nunc uana lȩticia. nunc inutili tris¬
ticia depͥmunt᷑. Habent enim in tra se habi¬
tatorem pessimũ: cui introeundi ad se locum
ꝑ passiones suas & uitia fecerunt. Econtra uͦ
mens quȩ uere renuntiauit mundo. hoc ẽ
quȩ ab scidit & amputauit om̃e uitiũ: et

Expanded text:
et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec enim sunt de quibus Apostolus dicit: Desideria vana et nociva, quae mergunt hominem in interitum . Hoc est ergo renuntiasse diabolo et operibus ejus. Diabolus enim per alicujus vitii occasionem, et pravae voluntatis aditum irrepit in cor nostrum, quia vitia ex parte ipsius sunt, sicut virtutes ex Deo sunt. Si ergo sunt vitia in corde nostro, cum venerit princeps eorum diabolus, quasi proprio auctori dant locum, et introducunt eum velut ad possessionem suam. Et inde est quod numquam hujusmodi corda pacem habere possunt, numquam quietem; sed semper conturbantur, semper tenentur, et nunc vana laetitia, nunc inutili tristitia deprimuntur: habent enim intra se habitatorem pessimum, cui introeundi ad se locum per passiones suas et vitia fecerunt. Econtra vero mens, quae vere renuntiavit mundo, hoc est, quae abscidit et amputavit a se omne vitium, et
Abbreviated transcription (Latin):
Alia uero ẽ. iactantiȩ species: cum quis ad sum¬
mam uirtutũ ꝑueniens. ñ cotum deo sed suis
laborib ac studiis deputat: & dum ab homimi¬
bus głam quȩrit: ꝑdit eam quȩ adeo ẽ. Propt̃
quod filioli. om̃i genere fugiamꝰ iaetantiȩ in¬
tium: ne forte incurramꝰ eum lapsum quem
diabolus incurrit. Tũ preterea cordi nr̃o & co¬
gitationibꝰ p̃cipua ad hibenda ẽ diligentia. Ob-¬
tas: ne qua uoluptas praua: ne quod desider¬
um uanum ⁊ & quod non est scd̾m dm̃ radies
in corde nr̃o ȩdificet. Ex huiꝰmodi enim radis¬
orationib nobis cessent: neq in conspectu
tiuam mentem: & cum corpore stare uide¬
amur in oratione: sensu & cogitatione eua¬
gam: & ab ducimur ꝑ diuersa. Siquis engo
est. qui se putat renunciasse mundo & oꝑis
diaboli: non sufficit in eo renuntiasse. ut pos¬
sessiones & predia cȩteraq scłi negotia reliqͥ¬
rit: nisi etiam ꝓpriis uitiis renuntiauerit:

Expanded text:
Alia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad sumAlia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad summam virtutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis deputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc praeterea cordi nostro et cogitationibus praecipua adhibenda est diligentia. Obtas, ne qua voluntas prava, ne quod desiderium vanum, et quod non est secundum Deum, radices in corde nostro defigat. Ex hujusmodi enim radicorantibus nobis cessent, nec in conspectu tivam mentem, et cum corpore stare videamur in oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
gricia desidiaq constringat: ut nec cellulas nr̃as
ꝓ gredi audeamus. Ueruntam̃ qm̃ putatis esse
in nobis aliquid ex quo ꝓficere debeatis: hoc pͥ¬
mum indicandũ uobis ẽ: ut hoc ipsum quod
uenistis ad nos & tantum laborem uidendi nos
suscepistis. ne iactantiȩ alicuiꝰ habeat ꝓfectum:
ut non tam ꝓficere ad animi uirtutẽ quã pre¬
ferre & iactare se unusquisq ur̃m uelit: ꝓ eo
quod uiderit eos qui apud alios ex auditu solo
cogniti uidentur. Graue ẽ. iactantiȩ uitium &
periculosũ nimis: quod de ipso etiam ꝑfectioniᷤ
fastigio deicit animas. Et ideo hoc uos primo
omnũ cauere uolo. Est autem species mali
statim iniciis conu̾sationis suȩ. cum parum
aliquid uel abstinentiȩ impenderint. uel pecu¬
niȩ in pauꝑes prȩrogauerint: & cum de eo
ita sentiri debeat quia quasi quod impenderint
abiecerint: ita agunt. & ita sentiunt: quasi e¬
minentiores sint illis quib aliquid largiti suñ.

Expanded text:
gritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras gritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi audeamus. Verumtamen quoniam putatis esse in nobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prospectum, ut non tam proficere ad animi virtutem, quam praeferre se et jactare unusquisque vestrum velit, pro eo quod viderit eos, qui apud alios ex auditu solo cogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverint; et cum de ea ita sentire debeant, quasi quod impediret abjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint illis, quibus aliquid largiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis uiderit quã quȩ auris audierit: tͣc
beatus ioħs uultu placidissimo. & quasi subri¬
dente. ex abundantia leticiȩ hoc modo respondit
ad nos. Miror inquit admodũ dulcissimi pue¬
ri laborem uos tanti itineris suscepisse: cum
nichil adhȩc dignum in nobis uidere possitis.
Ho mines enĩ sumꝰ humiles exigui: nichil ha¬
bentes. in nobis quod uel expeti debeat uel mi¬
rari. Et tam̃ etiam si eẽt aliquid in nobis scd̾m
opinionẽ uram: nunquid tale quale legistis
in ꝓphetis dei & apłis. qui utiq obhoc in om̃ib
dei ȩccłiis recitantur ut exempla uite homini¬
bus non de longinquis & peregrinis locis quȩ¬
rantur: sed domi unusquisq & apud se habeat
quod debeat imitarie Unde plurimũ miror in¬
tentionẽ ur̃i laboris ac studium: quod ꝓfectꝰ
animȩ ur̃e causa. tantas ꝑagrare regiones. tan¬
tosq labores ad ire uoluistis: cum nos eo usq pi¬

Expanded text:
oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, numquid tale, quale legitis in prophetis Dei et Apostolis? Qui utique ob hoc in omnibus Dei Ecclesiis recitantur, ut exempla vitae hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pi
Abbreviated transcription (Latin):
gligens: nr̃i sollicitus erat. lam enĩ ex conti¬
nentiȩ usu. & iugi consuetudine. nec ꝑciꝑe
cibum nisi ad uesꝑum poterat: & hunc exi¬
guum. Erat autẽ attenuati & aridi corporis
pre abstinentia: capilli eiꝰ & barba quasi ex
longore numio rari & tenues: utpote quos
nullus sufficiens cib nutriret: nec letior aliqͥs
humor infunderet. Obseruabat enim etiam
tunc cum iam nonagesimũ ut supͣdiximus
ageret etatis annũ: ut nullũ ꝑ ignẽ paratũ
sumeret cybum. lgit᷑ post hospitalitatis of¬
ficia: regressos ad se sedere nos uibet. Et tunc
demum unde uel cur adueniremꝰ inquirit:
cum iã nos letus & om̃i cum gaudio tanqũa
natos ꝓprios suscepisset. Cumq respondisse¬
mus quod de ierosolimis ad eũ humilitatis
& ꝓfectus amimȩ nr̃e causa ueniremꝰ: ut ea
quȩ olim ad auditũ nr̃m fama ꝑtulerat.
ipsi nunc oculis cerneremꝰ: qm̃quidem
tenatius solent inherere memorie ea quȩ

Expanded text:
gligens, nostri sollicitus erat. Jam enim contigligens, nostri sollicitus erat. Jam enim continuo usu et jugi consuetudine recipere cibum nisi in vespera poterat, et hunc exiguum: erat enim attenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote quam nullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Observabat enim etiam tunc, cum jam nonagenariam, ut supra diximus, ageret aetatem, ut nullum per ignem paratum sumeret cibum. Igitur post hospitalitatis officia, regressus adsedere nos jubet, et tunc demum unde vel cur advenerimus, inquirit, cum jam nos laetos, et omni cum gaudio 125 tamquam natos proprios suscepisset: cumque respondissemus quod de Jerosolymis ad eum utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ bono ꝓferri uideat᷑: quia om̃e mendatiũ
non ẽ ex deo: sed sicut saluator dicit a malo ẽ.
At ille his auditis quieuit: blandamq eius
correptionẽ equanimit̃ tulit. Q cum oratio¬
nem dño optulissemꝰ: post finẽ. unus ex fr̃ibꝰ
nr̃is terciano typo grauissimȩ uexabat᷑: & ro¬
gabat hominẽ dei ut ab eo curaret᷑. Qui ait ad
eum. Rem tibi necessariã: cupis abicere. Ut
enim corpora nitro uel aliis huiꝰmodi fom̃tis
abluntur a sordib: ita anime longoribꝰ aliisq
huiꝰmodi castigationib purificant᷑. Et postea¬
quã de his nobis multa ꝑ doctrinã mysticam
disseruit: benedicens tamen oleũ dedit. Quo
ꝑunctus eger omnẽ continuo abundantiam
fellis euomuit: & sanissimꝰ reoditus. pedib
suis ad diu̾soriũ rediit. Post hȩc iubet officia
erga nos humanitatis atq hospitalitatis ex¬
plere: & corporis curam gerere. Ipse uͦ sui ne¬

Expanded text:
pro bono proferri videatur; quia omne mendacium pro bono proferri videatur; quia omne mendacium non est a Deo, sed sicut Salvator dicit, a malo est . At ille his auditis acquievit, blandamque ejus correptionem aequanimiter tulit: et cum orationem Domino obtulissemus, post finem unus ex fratribus nostris tertiano typo gravissime vexabatur, et rogabat hominem Dei, ut ab eo curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi necessariam cupis abjicere; ut enim corpora nitro vel aliis hujusmodi lenimentis abluuntur a sordibus: ita animae languoribus, aliisque hujusmodi castigationibus purificantur. Et posteaquam de his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit, et sanissimus redditus, pedibus suis ad diversorium rediit. Post haec jubet officia erga nos humanitatis atque hospitalitatis expleri, et corporis curam geri: et ipse vero sui ne