comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatio & negatio species enuntiationis sint
& haec earũ genꝰ: scđa editione monstrandũ ẽ.¶ Sunt
cȩdẽ : IQm nom̃ & uerbũ in diffinitionib: suis significa¬
tiua paulo post ꝓpositurus e. Primũ explicat quorũ
sint significatiui .÷. quȩcũq significant idđ quae designeñ
ipsũ nom̃ & uerbũ. Tota aut̃ ratio sensus huiꝰmodre
Tria sunt ex quib: omis collocutio disputatioq ꝑficit᷑ Res
intellectus uocesi s essunt : quas animiratione ꝑcipimꝰ
Intellectuq discernim. Intellectus u quib: resipsas ad¬
discimus Nioces quib: id qđ intellectu capimus signi¬
ficam Pret̃ haec aut̃ tria ẽ. aliud quiddã qđ sieni¬
ficat uoces haes lit tere: harueni scriptio siglam

Expanded text:
affirmatio et negatio species enuntiationis sint, affirmatio et negatio species enuntiationis sint, et haec earum genus, secunda editione monstrandum est. Sunt Quoniam nomen et verbum in definitionibus suis, significativa paulo post propositurus est, primum explicat quorum sint significativa quaecunque significant, id est, quae designent ipsum nomen et verbum. Tota autem ratio sensus hujusmodi est: Tria sunt ex quibus omnis collocutio disputatioque perficitur, res, intellectus, voces. Res sunt quas animi ratione percipimus, intellectuque discernimus. Intellectus vero quibus res ipsas addiscimus. Voces quibus id quod intellectu capimus, significamus. Praeter haec autem tria est aliud quiddam quod significat voces, hae sunt litterae, harum enim scriptio
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dehinc ꝓpositionis duas ultimas species
sumit & dicit se de affirmatione & negatione
dicturũ : P ost hasharũ genꝰ ꝓponit iđ enuntia¬
tionem Vltimũ uͦ qđ horũ maximũ ÷ orationem :
Est uͦ quodamͦ conuersus ordo: abspeciebus usq ad
earum gñra prima ꝑueniens. ꝓponendo enĩ ab affirma¬
tione & negatione : ad enuntiationem qđ est genus ascen¬
sum .ẽ: abenuntiatione : ade nuntiationis genus qđ est
oratio ꝓpositionẽ oꝑis leuauit: Diuerso tam̃mꝰ decunctis
disputat : Prius enĩ deoratione post debriuntiatione. de¬
in deaffirmatione postremo de diffinitione negationes
disserte conuerso scilic& ordine: Sedhoc posterius liquebit
Qđ aut̃ prius negationẽ. sostea ꝓposuit affirmationẽ
nihil inter ÷ Cumonis species aeque uȩ sibim & ipsissint¬
& uni generi aequalit̃ supponantur : Quocirca si affirma¬
tio & negatio enuntiationis speciessunt: Rectũ .e qđ¬
lib& earũ prius indiscrete ponere : Quẽ ad modũ aut

Expanded text:
mum, dehinc propositionis duas ultimas species sumit, et dicit se de affirmatione et negatione dicturum. Post has harum genus proponit, id est enuntiationem. Ultimum vero, quod horum maximum est, orationem. Est vero quodammodo conversus ordo ab speciebus usque ad earum genera prima perveniens. Proponendo enim ab affirmatione et negatione ad enuntiationem, quod est genus, ascensum est. Ab enuntiatione ad enuntiationis genus, quod est oratio, propositionem operis levavit, diverso tamen modo de cunctis disputat. Prius enim de oratione, post de enuntiatione, deinde de affirmatione, postremo de diffinitione negationis edisserit, converso scilicet ordine. Sed hoc posterius liquebit. Quod autem prius negationem, postea proposuit affirmationem, nihil interest, cum omnes species aequeve sibimet sint, et uni generi aequaliter supponantur. Quocirca si affirmatio et negatio enuntiationis species sunt, rectum est quamlibet earum prius indiscrete proponere. Quemadmodum autem
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃. et quid uerbũ postea
quid .ẽ. negatio & affirmatio et enuntiatio & oratio
nprincipio inquit huiꝰ sermonis quide enuntiatio¬
ne instituit᷑  constituere iđ diffinire oport& quid
nom̃ sit quid uerbũ : Haec enĩ ut dictũ ÷ omnẽ con¬
uigere orationẽ ualent : Quae oratio alia rum
genꝰ .ẽ. orationũ: Sunt aut̃ principales .u. oratio¬
nũ differentiae. ł st aut̃ prima oratio. dep̃cati
temoeri pedes: .iiIi. uocatiua : huc ades omeli obee. U.
E nuntiatiua : inquauerũ mnesse falsũq ꝑspicit
huiꝰ aut̃ duȩ sunt species : una affirmatio al¬
tera negatio. Affirmatio ÷ ut homo animal. ẽ ne¬
gatio ut homo animal ñ .ẽ. Ergo orationẽ uerba
nominaq constituunt : ł nuntiationis aut̃: ora

Expanded text:
nomen, et quid verbum, postea quid est negatio, et affirmatio, et enuntiatio, et oratio. In principio, inquit, hujus sermonis de enuntiatione instituitur, constituere, id est definire, oportet quid nomen sit, quid verbum. Haec enim ut dictum est omnem conjungere orationem valent. Quae oratio genus est aliarum orationum. Sunt enim principales quinque orationum differentiae: Est autem prima oratio deprecativte, Moeri, pedes? Quarta vocativa, ut: Huc ades, o Meliboee? Quinta enuntiativa, in qua verum inesse falsumque perspicitur. Hujus autem duae sunt species, una affirmatio, altera negatio. Affirmatio est, ut: Homo animal est. Negatio, ut: Homo animal non est. Ergo orationem verba nominaque cons
Abbreviated transcription (Latin):
his qua sunt ad aliquid numerauit.
dem quoq qualrtati supposuit.
ipse sibi quan¬
dam obiecit questionem: cursi priu̾
sub his quae ad aliquid referuntur ista sub iecerit. nc̃
sub qualitatibus ea ipsa posuerit: Superius namq mons¬
trauit ea qu& eeñt ase diuersa easdem species habere
non posse. cum dicit diuersoꝵ gnr̃um & non sub alter¬
natim positoꝵ diuersae species & differenti &e sunt:
Quocir ca: cum relatio atq qualitas diuersa sunit
gnrã: easdem utriq subpo nispȩcies non oportae:
hoc enim ẽ quod dicit: Iat uõ non dec& contͣba¬
ri. nequis nos dicat de qualitate ꝓpositionem faci

Expanded text:
his quae sunt ad aliquid numeravit, his quae sunt ad aliquid numeravit, dem quoque qualitati supposuit, ipse sibi quamdam obiecit quaestionem, cur si prius sub iis quae ad aliquid referuntur, ista subiecerit, nunc sub qualitatibus ea ipsa posuerit. Superius namque monstravit ea quae essent a se diversa, easdem species habere non posse, cum dicit diversorum generum et non subalternatim positorum diversae species et differentiae sunt. Quocirca cum relatio atque qualitas diversa sint genera, easdem utrique supponi species non oportet, hoc est enim quod dicit: AT VERO NON DECET CONTVRBARI, NE QVIS NOS DICAT DE QVALITATE PROPOSITIONE
Abbreviated transcription (Latin):
interposuisse. habitus
enim & dispositiones.¬
cebamus. Pene enĩ
in õmibus talibus.
genera ad aliquid
horum: quȩ singula¬
ria sunt. Nam cum
disciplina genussit.
ipsum quodest alte¬
rius dicitur: Alicuiꝰ
enim disciplina dicitiq̃
ł orum uͦ quȩsingular¬
a sunt: nihil ipfum
alicuius musica.
& hȩc ad aliquid dñr
utgramimatica dr̃
alicuius disciplina.
ñ alicuius grammati¬
ca. Omusica alicu¬
ius disciplina : non
alicuius musica
ꝑse singula quidẽ
sunt : non sunt
adaliquid¬
Nec aliud predi camentum scđm quod simile & dissi¬
mile dici possit : & de aliis quidem om̃ibus notum
tum ẽ. scđm quanttatem non simile & dissimile sed &¬
quale & in aequale predicari Et qm̃ ꝑ singula quaeq.¬
ꝑgentibus & in omĩbus qualitatbus idem in nenitur. &
innullo aliquo p̃dicamento. eẽ per sꝑicitur. rectehoc
pro prium qualitatis ẽẽ. firmauit : Sed qm̃ cum dehis
qu&e referunt᷑
ad aliquid tractar etur affectus atq
habitus inonan

Expanded text:
interposuisse; HABITVS enim et dispositio eorCEBAMVS. Paene enim  in omnibus TALIBVS GENERA ad aliquid HORVM quae SINGVLARIA Sdisciplina genus sit, hoc ipsum quod est alterius dicitur, alicujus enim disciplina dicitur. Eorum vero quae singula sunt, nihil ipsum alicujus musica, et haec ad aliquid dicuntur, ut grammatica dicitur ALICVIVS DISCIPLINA, non alicuius grammatica, et musica alicuius DISCIPLINA, non alicuius musica, PER SINGVLA QVIDEM SVNT, non sunt AD ALIQVID aliud praedicamentum quod secundum simile et dissimile dici possit, et de aliis quidem omnibus notum tum est secundum quantitatem non simile et dissimile, sed aequale et inaequale praedicari. Quocipergentibus, et in omnibus idem qualitatibus invenitur, et in nullo alio praedicamento esse perspicitur, recte hoc proprium qualitatis esse firmavit. Sed quoniam cum de his quae referuntur ad aliquid tractaretur, affectus atque habitus in
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate tractatum est nos qq orationis cursum ad reli¬
qua predicamenta conuertamus: DEFACERE & PATI
Su scipit autem & facere & pati contrarietatem  Decirsis
quattuor predi camentis quȩ aliqua questione & considerati¬
one egere udebantur: e t̾enuiter cȩtera breuit̃q ꝓstringit¬
& de facere quidem & patr iuhil hoc libro nisi qui a
contraria suscipiant ł intettionem imminutionemq
perfecteq tactata sunt: ut hoc ipsum de facer e. & finhis
libris quos. NEΡIΠENΕCΕΩCΚΑ ΦΕCOplC inscripsit
De aliis qͦq predicamentis : non illi minor in ali isoꝑib
disputatio fuit De eo quod. ẽ. ubi & quando inphisi¬
cis & de om̃ibus quidem altius subtiliusq in his libris
pati ipse planissime posuit posse ea suscipere contra¬
rietates: dicimus enim & cale facere & frigidum¬
facere. quod scilic& ad faciendum refertur: dicimꝰ
aquam calesieri. & frigidam frcef: quod nihilo minꝰ

Expanded text:
qualitate tractatum est, nos quoque orationis cursum ad reliqualitate tractatum est, nos quoque orationis cursum ad reliqua praedicamenta vertamus. DE FACERE ET PATI SVSCIPIT AVTEM FACERE ET PATI CONTRARIETATEM, ET MAGISquatuor praedicamentis quae aliqua quaestione et consideratione egere videbantur, tenuiter caetera breviterque perstringit. Et de facere quidem et pati nihil in hoc libro, nisi quod contraria suscipiant, et intentionem imminutionemqueperfecteque tractata sunt, ut hoc ipsum de facere et patre in his libris quos Περὶ γενέσεος καὶ φθορᾶς inscripsit, de aliis quoque praedicamentis non illi minor in aliis operibus disputatio fuit, ut de eo quod est ubi et quando in physicis, et de omnibus quidem altius subtiliusque in libris pati ipse planissime posuit posse ea suscipere contrarietates. Dicimus enim ignem calefacere et frigefacere, quod scilicet ad faciendum refertur. Dicimus aquam calefieri et frigefieri, quod nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
inutrisq generibus ad num erare: Nam cum sit uerum u¬
nam eademque rem duobus diuersis generib non posse
ẽt̃ su ꝑpositam illud tamen conuenit secundũ aliud atque
aliud unam eandemq speciem duobus generib posse sub nec¬
ti Et meo quos supraiamdictum ÷. cum socrates substantia
sit pateruõ ad aliquid: cumque sub stantia discrepet atq re¬
latio: nihibtamen est in conueniens eumdẽ ipsum socratẽ
in eoquos homo est substantię supponi. in eo quod habet fi¬
lium relationi Quocirca si secundũ aliam atque aliam rem
duobus generib eadem resquȩ libet diuersissimis suppona¬
tur. nihil in conueniens cadit: Ita quoque & habitudines in
eo quos alicuius rei habitudines sunt in relatione ponuntur:
In eo ꝙ secundum eas quales dicuntur. in qualitate nume¬
rantur Quarenon est in conueniens unam atq e andẽ rem
secundum diuers as naturȩ suȩ potentias : geminis. & st conis¬
uenit pluribus adnumerare generib:: Quo circa qm̃ de

Expanded text:
risque haec generibus enumerare. Nam cum sit verum unam eamdemque rem duobus diversis generibus suppositam esse non posse, illud tamen convenit secundum aliud atque aliud unam eamdemque speciem duobus generibus posse subnecti, ut in eo quod supra jam dictum est, cum Socrates substantia sit, pater vero ad aliquid, cumque substantia discrepet atque relatio, nihil tamen est inconveniens eumdem ipsum Socratem in eo quod homo est, substantiae supponi, in eo quod habet filium, relationi. Quocirca si secundum aliam atque aliam rem duobus generibus eadem res quaelibet diversissimis supponatur, nihil inconveniens cadit. Ita quoque et habitudines in eo quod alicuius rei habitudines sunt, in relatione ponuntur, in eo quod secundum eas quales aliqui dicuntur, in qualitate numerantur. Quare nihil est inconveniens unam atque eamdem rem, secundum diversas naturae suae potentias, geminis et si contingat pluribus, annumerare generibus. Quocirca, quoniam de
Abbreviated transcription (Latin):
gene rali scientia grãmaticus aut sciens nisi a singillatim sci¬
entia sciens grãmaticusq perhibetur: Igitur qm̃ ex his habi¬
tudinum spetiebs quales uocantur. ipsȩ species in qua litate
numerandȩ sunt: Sed cum quis grãmatica partitipat.
deta etiam genus dicitur: & secundum eã non solum a grã¬
maticã sed ad scientiam quoq coniungitur. dicitur enĩ
is tirco sciens Ergo qm̃ h abons grãm aticam & sciens. et gra¬
mancus dicitur. non post ulla scientia partci pare ꝗsin¬
gulas non habuerit Quienim cunctis specieb car&. Illiquo¬
q genere ipso carendũt: Quare qm̃ has species habe¬
nus. & setundũ eas quales dicimur. ut a grãma¬
tica scientes: & grũmatici nuncupamur has au¬
tem ipsas species id monstratum ÷ adaliquis
Unon resseris recde igitur habitudines hiuus¬

Expanded text:
generali scientia grammaticus, aut sciens, nisi a singulatim scigenerali scientia grammaticus, aut sciens, nisi a singulatim scientia sciens, grammaticusque perhibetur. Igitur quoniam ex his habitudinum speciebus quales vocamur, ipsae spnumerandae sunt. Sed cum quis grammatica participat, de ea etiam genus dicitur, et secundum eam non solum ad grammaticam, sed ad scientiam quoque coniungitur. Dicitur enim idcirco sciens. Ergo quoniam habens grammaticam, et sciens, et grammaticus dicitur, non potest ulla scientia participare, qui singulas non habuerit. Qui enim cunctis speciebus caret, illi quoque genere ipso carendum est. Quare quoniam has species habemus, et secundum eas quales dicimur, a grammatica scientes et grammatici nuncupamur, has autem ipsas species monstratum est ad aliquid non referri. Recte igitur huiusmodi habitud
Abbreviated transcription (Latin):
Amplius.
Si contingitt hoc
ipsum quale &
relatiuum esse.
ni chil est inconue¬
niens in utrisq hoc
scientia uero non una: Recte igiur species scientiȩ singlla¬
tim. eẽ. nominauit: Const at igiur quod genera hu ius modi
habitudinũ. dicantur ad aliquid S pecies uero non ad a¬
liquid propria predicatione referantur: Quo circa qm̃
huius modi species relatuias non esse monstrauit: nunc
quo d̾ reliquum ẽ. qualitates esse confirmat Picimur enĩ¬
erunt etrm qualitates quȩ singillaum sunt: sec undũ
quas & quales dicimur: hȩ aut̃ non sunt eorum quȩ sunt
ad aliquis Illa sẽẽ qualitates superius confirmatum esł. ex
quibus aliqui quales uocarentur Nos autem id circo dicim᷑¬
grãmatici: non quod uniuersalem scientiam. sed quod ipsã
gnammaticã habeamus & hocuere dicitur ĩ dcirconos dici
scientes qua grãmaticis umus: potius quam id cirto grã¬
matici. quod aliquã scientiam retine amus Nullus enim a

Expanded text:
AMPLIUS SI CONTINGAT HOC IPSUM QUALE ET RELATIVUM ESSE, NIHIL EST INCONVENIENS IN UTRISQUE HOC scientia vero non una. Recte igitur species scientiae singulatim esse nominavit. Constat igitur quod genera huiusmodi habitudinum dicantur ad aliquid, species vero ad nihil aliud propria praedicatione referantur. Quocirca quoniam huiusmodi species relativas non esse demonstravit, nunc quod reliquum est qualitates esse confirmat. DICIMVR erunt etiam qualitates, quae singularia sunt, secundum quas etiam quales dicimur. Haec autem non sunt eorum quae sunt ad aliquid. Illas esse qualitates superius confirmatum est ex quibus aliqui quales vocarentur, nos autem idcirco grammatici dicimur, non quod universalem scientiam, sed quod ipsam grammaticam habeamus, et hoc vere dicitur, idcirco nos dici scientes, quia grammatici sumus, potius quam idcirco grammaticos quod aliquam scientiam retinemus. Nullus enim a
Abbreviated transcription (Latin):
hoc demonstrare nolurti rõenera ipsa habindinũ
dis positionumq: ẽẽ relatiuar species uero gene¬
rum. quas singil atimi essedixit. ad aliq̃ud nul¬
lomodo p̃dic aris Quas i crrcoesse. singilatim uoca¬
secun dum singula.
Hȩc denim habemus.
Scientes enim dicimur
qđ habemus singulas
scientias. Qua re
hec erunt etiam
qualitates quȩ sin¬
gulatim sunt: scđm
quas & quales dicimꝰ
Hȩc autem non er̃
eorum quȩ sunt
adaliquid

Expanded text:
oc demonstrare voluit, genera ipsa habitudinum oc demonstrare voluit, genera ipsa habitudinum dispositionumque esse relativa, species vero generum quas singulatim esse dixit, ad aliquid nullo modo praedicari. Quas idcirco esse singulatim vocasecundum singula; haec enim et habemus scientes enim dicimur quod habemus singulas scientias; quare haec erunt etiam qualitates, quae singulatim sunt, secundum quas et quales dicimur; haec autem non sunt eorum quae sunt ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
mentr non species s huus modi gnr̃a ad ali quid apella¬
ri. Ut cum ipsȩ qui dem species ad aliquid non di cantur
ut gram matica non dicitur alicuius gram matica.
si quando tam̃ .t̃ ut species ad aliquid referaturto
ẽ. scientia quae relatiua. ẽ siquis grammati cam
ad aliquid referre contendat. non potest scđm ipsam
matca ali cuius grammatica s for tasse gram matica
alituius scientia: Non ergo gram matica scđm̃ grã¬
maticam ad aliquid dicitur. s scđm scientiam Ad hoc¬
ẽ. enim quod ait. ut gram matica non dicitur alicuias
gram matica nec musica. sed foñtasse scđm genusppͥũ
istȩ dicunt᷑ alicuius. ut grammatica alicuius dicitur scien¬
tia. non alicuius grãmatica: Ergo singularum spetierũ.
non est quod aliqua relationẽ predicetur Genera uõ
specierum harum relatiua suntt: qn̾od paulosu
sunt. in omnib: his generib Nd aliquid di¬
cuntur : Eorum uero que snt singularia nihib¬

Expanded text:
mentum, non species, sed huiusmodi genera, ad aliquid appellamentum, non species, sed huiusmodi genera, ad aliquid appellari, ut cum ipsae quidem species ad aliquid non dicantur, ut grammatica non dicitur alicuius grammatica, si quando tamen est ut species ad aliquid referatur, iest scientiae quae relativa est, si quis grammaticam ad aliquid referre contendat, non potest secundum ipsam matica alicuius grammatica, sed fortasse grammatica alicuius scientia. Non ergo grammatica secundum grammaticam ad aliquid dicitur, sed secundum scientiam. Et hoc est quod ait, ut grammatica non dicitur alicuius grammatica, nec musica, sed fortasse secundum genus proprium istae dicuntur alicuius, ut grammatica alicuius dicitur scientia, non alicuius grammatica. Ergo singularum specierum nihil est quod aliqua relatione praedicetur. Genera vero harum specierum relativa ssunt in omnibus his generibus ad aliquid dicuntur. Eorum vero quae sunt singulatim, i
Abbreviated transcription (Latin):
questionem uali dissima argumentatione dissoluit
his scilica uerbis Ifoene enim ea quae sunt in onuĩb
tatio quam greci. E N ΘHIRΗΠA uoiant
in huuis modi affectionibus atq habitu di nibus
qua int eas sunt gnr̃a. ea sola ad aliquid posse
re duci Quae uõ specieseent illoꝵ generum:
non posse in relatuus seo in qualitatibus numera¬
ri tt sci entia cuonsit habitudo: hab& sub se alias
ħ abttu dines: gram maticam &e geome tricans
In hoc igitur scientia ipsa quod genus. ẽ. ad aliquid
semper refertur : dicimus enim scientiam alicuius
sci entiam gram maticam uõ quae eius species est :
nullus dicit alicuius. ẽe gram maticã: Dicatur enim
si fieri pat: gram mancã aristarchi ẽẽ. gr amm aticã:
Sed omĩa qua cumq dicuntur ad ali quid: conuertm¬
tur. Dicitur ergo & aristarchus gram matic& aristar¬
chus quod fieri non pot̃ non igitur grammanca
aristarchi : ut ad aliquid dicitur. Est eti am hoc argu¬

Expanded text:
quaestionem validissima argumentatione dissolvit, his scilicet verbis: Pene enim ea quae sunt in omnibus tatio quam Graeci ἐπιχείρημα vocant. In huiusmodi affectionibus atque habitudinibus, quae inter ea sunt genera, eas solas ad aliquid posse reduci, quae vero species essent illorum generum non posse in relativis, sed in qualitatibus numerari, ut scientia cum sit habitudo habet sub se alias habitudines, grammaticam et geometriam. In hoc igitur scientia ipsa quod genus est, ad aliquid semper refertur, dicimus enim scientiam alicuius scientiam. Grammaticam vero quae eius species est, nullus dicit alicuius esse grammaticam; dicatur enim si fieri potest grammaticam, Aristarchi esse grammaticam. Sed omnia quaecunque dicuntur ad aliquid, convertuntur. Dicitur ergo et Aristarchus, grammaticae Aristarchus, quod fieri non potest. Non igitur grammatica Aristarchi, ut ad aliquid dicitur. Est etiam argu
Abbreviated transcription (Latin):
quadratum. neq. circulum neq quicquidꝰ hoꝵ est.
su scipiunt magis & minus: Sed cum haec qualitates
sint: non om̃s qualitates aque m agis minusue
suscipiunt: Quod si nun quam in omĩ qualit ate
intentio diminutioq. prouenit. neq in sola. quod ha
eadem in re latione repperias: nonẽ. magis minusue
suscipere proprium qualitatis Quid nam igitur
mile: scđm sõlasdicitur qualitates Simi le enim
alterum alteri noñe. scđm aliud. nisi seđm hoc
quo d quale .ẽ quare pro prium erit qualitatis.
scđm eam simile & dissimile dici Sutule inquat
& dissimile : sola rẽtinent qualitates Nam quã¬
uis simileadaliquid sit. tam̃ hoc ipsum quod di cimus
simale. non dicimus nisi quod quale. ẽ. Nam steadẽ
qualiras induobus. ẽ. ilba in quib ẽ. simili a sunti.¬

Expanded text:
quadratum, neque circulus, neque quidquid horum est, quadratum, neque circulus, neque quidquid horum est, suscipiunt magis et minus. Sed cum haec qualitates sint, non omnes qualitates aequae magis minusve suscipiunt. Quod si neque in omni qualitate intentio diminutioque provenit, neque in sola, quod haec eadem in relatione reperias, non est magis minusve suscipere proprium qualitatis. Quodnam igitur mile secundum solas dicuntur qualitates; simile enim alterum alteri non est secundum aliud nisi secundum hoc quod quale est. Quare proprium erit qualitatis secundum eam simile et disset dissimile solae retinent qualitates. Nam quamvis simile ad aliquid sit, tamen hoc ipsum quod dicimus, simile non dicimus, nisi quod quale est. Nam si eadem qualitas sit in duobus, illa in quibus est similia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tri angul tri angulum. quod parte abamalonqi¬
oris parte attera longiosi & incaetĩsi eo dermedi
Si qua nõ nonsu scipiunt. ut trianguli ciculi
definitonami non capet neq om̃i no circulus e. nec pot aliei
nem̃ ton capit. Qua dr̃ atd quidem plus. ẽẽ. cir culum. tric¬
gulum uõminus dicere: Omnino enim utraq acirculi
ratione dis uincta sunt: Q uod his uerbis ab aristotele trac¬
tatur: Auae cumq enim defiritionem trianguli suscipiunt
& cir culi : omi ã similit̃ trianguli ł cir culi sunt: De his qr
non suscipiunt: ni hil magis alterum altero dicitur: Nihib
positira¬
tionem : non dicitur abterum
altero magis:¬
IEt si hoc definitio facit ut demonstrae ratio.¬
nem cuiusq substanti ae: quae cumq de finitione discrepant
illa etam ipsa nat̾ae substantia discre pabunt: Rec te
igitur siqua cuius lib& rei proposit& siue trianguli.
siue quadrati. dt̃ firmonem non capiunt: ab eiusdem
nat᷑a disiuncta sunt: Quo circa neq triangulumnaq

Expanded text:
angulus, qui parte altera longioris, parte altera longior, et in caeteris eodem modo. Si qua vero non suscipiunt, ut triangulum, circuli diffinitionem non capit, neque omnino circulus est, nec potest dici nem non capiunt, quadratum quidem plus esse circulum, triangulum vero minus, omnino enim utraque a circuli ratione disiuncta sunt, quod his verbis ab Aristotele tractatur: QVAECVNQVE ENIM DIFFINITIONEM Tet circuli, omnia similiter triangula vel circuli sunt, de his autem quae non suscipiunt nihil magis alterum altero dicitur; nihil positi rationem, non dicitur alterum altero magisNam si hoc diffinitio facit, ut demonstret rationem cuiusque substantiae, quaecunque diffinitione discrepant, illa etiam ipsa natura substantiae discrepabunt. Recte igitur si qua cuiuslibet rei propositae sive trianguli, sive quadrati diffinitionem non capiunt, ab eiusdem natura disiuncta sunt. Quocirca neque triangulum, neque
Abbreviated transcription (Latin):
una line a corttinetur ad quam exuno puncto quai intra
ipsam. ẽ. om̃s quae exeunt lineae aque sibi sunt Rursus
quadrati definitio talis. ẽ Quadratus pẽ. quod quattuor
equalibus lineis & quattuor rectis angulis contine tur:
Qua cumq igitur ł circuli definttionem suscipiunt
ł qua drati  e qualit̾ uel circuli uł quadrate form aes:¬
Si qua ud sunt quae neq quadrati suscipiunt definitionẽ
neq circuli : neq quadrati sunt neq cir culi. ut. ẽ. figura
qua parte altera longior dicit᷑: Iila enim ita diffi¬
nitur : Par te altera longior figuraiẽ. qu&ȩ sub quat¬
tuor lineis contineture recis qrangulis qua
quat tuor lineae aeq. sibi quidem non sunt. Contra
seuõ positae bine sibi aque sunt: Ergo quia bus¬
modi figura neq cir culi definitionem capitineqi
qr edrati: a qualit̃ neq circulus neq qua dratasp
e Siqua enim cuius ub& formaei desinitionen

Expanded text:
una linea continetur, ad quam ex uno puncto qui intra una linea continetur, ad quam ex uno puncto qui intra ipsam est, omnes quae exeunt lineae aequae sibi sunt. Rursus quadrati diffinitio talis est: Quadratum est quod quatuor aequalibus lineis et quatuor rectis angulis continetur. Quaecunque igitur vel circuli diffinitionem suscipiunt, vel quadrati, aequaliter vel circuli Si qua vero sunt quae neque quadrati suscipiunt diffinitionem, neque circuli, neque quadrati sunt, neque circuli ut est figura quae parte altera longior dicitur. Illa enim ita diffinitur, parte altera longior figura est quae sub quatuor lineis continetur, rectisque angulis, quam quatuor lineae aequae sibi quidem non sunt, contra se vero positae binae sibi aequae sunt. Ergo quia huiusmodi figura neque circuli diffinitionem capit, neque quadrati aequaliter, neque circulus, neque quadratus est. Si qua eni
Abbreviated transcription (Latin):
primum ad huius modi studia de uenisso: Sẽd quam qudamts
se haec it ahabeant. tamen inueni tius aliquas qualitates in qui
bus indubitant̃ comparatio in ueniri non possit ut sunt  quas
ipse sub posuit. Tri angalum uõ & qua elr aium non uidentur
magis & minus susciper e h ec enum quae ex quarta specie qua¬
lit aois ducta sunt magis minusq nllair atione sescipiunt :
Nullus enĩ dicit płus. eẽ. alium t̃ uirculum: qu ant ralium :
Nec magisẽe illud triangulum quam illud dicitq fortas¬
se maiorem: mn agis autem nontelicit: huius autem rei haq
ratio ẽ ut cum sittrianguli defunmo figura qu & subtri¬
bus rectis lineis contine tur. siqua sunt quã hart inse disi¬
nitionem suscipiant ut & ipsa te ibuscrectis si ne is contine¬
antur t ꝓ prie tri angulae fonmae sunt : Fodem qͦq modo
& cir culus ita definitur ¶Cir culusi ẽ. figura plana quae sub

Expanded text:
primum ad hujusmodi studia devenisset. Sed quanquam primum ad hujusmodi studia devenisset. Sed quanquam se haec ita habeant, tamen invenimus aliquas qualitates qbus indubitate comparatio inveniri non possit, ut sunt quas ipse supposuit. TRIANGVLVS VERO ET QVADRANGVLVS NON VIDETVR MAGIS ET MINVS SVSCIPERE, NEC litatis dicta sunt, magis minusve nulla ratione suscipiunt, nullus enim dicit plus esse alium circulum quam alium, nec magis esse illud triangulum quam illud, dicitque fortasse maiorem, magis autem non dicit. Huius autem rei haec ratio est, ut cum sit trianguli diffinitio, figura quae sub tribus rectis lineis continetur, si qua sunt quae hanc diffinitionem in se suscipiant, ut et ipsa tribus rectis lineis contineantur, proprie triangulae formae sunt, eodem quoque modo et circulus ita diffinitur: Circulus est figura plana, quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
tura scailie&. de nominamus: lit teratus enim suscipit ma¬
gis & minus: ut donatus grãmaticus. plus erat etate
Triangulus uͦ &d quadran¬
gulus non uidetur magis
d̾ minus suscipere: nec
aliquid aliarum figũ¬
rarum. Quȩcũq enim
definitionem trianguli
recipunt & circuli.
om̃ia similit trianguli
uł cirtuli sunt. F orũ
uero quȩ non recipiunt
nihil magis alterum
altero dr̃. Nihil enĩ
quadiatum magis quã
parte altera longior fo¬
ma. circulus est.
Nullam enĩ recipit cir¬
culi rationẽ. Simpli¬
cit aut̃ siutraq non
recipiunt huius ꝓposita
rationem : non dicetur
alterum altero magis
Nonergo omia qͣlla
recipiunt magis  minꝰ
horum itaq quȩ pre¬
dicta sunt: nihil est
proprium qualitatis
Similia uͦ & dissimi¬
lia. scđm solas dñr
qualitates. Simile
rum alteri: non est
scđm aliud nisi scđm
od quod quale est.
Quare proprium est
qualitatis. scđm ea
simile & dissimile.
dici
A tuero non dec&
conturbari: nequis
nos dicat de qualitate

Expanded text:
tura scilicet denominamus, litteratus autem suscipit magis et minus, ut Donatus grammaticus plus erat aetateTriangulus vero et quadrangulus non videtur magis et minus suscipere, nec aliquid aliarum FIGVRARVM; quaecumque enim definitionem trianguli RECIPIVNT et circuli omnia similiter trianguli vel circuli sunt, EORVM VERO quae non RECIPIVNT nihil maaltero dicitur; nihil enim quadratum magis quam parte altera longior forma, circulus est, nullum enim ipsorum recipit circuli rationem. Simpliciter autem si utraque non recipiunt propositi rationem, non dicetur alterum alNon ERGO omnia qualia RECIPIVNT magis et minus. HORVM ITAQVE quae PRAEDICTA sunt nihil est proprium qualitatis, SIMILIA VERO et DISSIMILIA secundum solas dicuntur qualitates; simile rum alteri non est secundum aliud nisi secundum id quod quale est. Quare proprium erit qualitatis secundum eam simile et dissimile dici. At vero non decet conturbari ne quis nos dicat de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter dr̃ sossibilitatis breuit̃ diuisio facienda ÷: Possibile
ud ÷ possibile qđ cũ sit: eẽ possibile : Ut qm̃ ignis cal&: po¬
test. eẽ calidus: Et qmhomo sed& : potest sedere huius aut̃
possibilis duȩ sunt species : Una cũ ÷ quidẽ potest tamen ñ
eẽ: Vt si quis sedeat. ita quidẽ potest sedere. ut possit &iã ñ
sedere: Alia uõ ut cũ sit .ñ. eẽ. non possit: Vt ignis calidus :
sed nĩ potest. eẽ ñ calidus Atq hoc ÷ qđ ait Iquȩdã uõ potes¬
tates ȩqui uocȩ sunt: Possibile eni non simpliciter. sed hoc
quidẽ qm̃ uerũ ÷ ut in actui id ÷ qm̃ :÷ & fit quod dicit᷑ eẽ pos¬
inactu: Et om̃ino possibile ẽ. eẽ. quiçquid in actu ÷. ullũd
ut possĩbile ÷ ambularȩ þionqm nunc quidẽ ambulat

Expanded text:
ile ud possibile est quod cum sit, esse possibile est, ut quoniam ignis calet, potest esse calidus, et quoniam homo sedet, potest sedere. Hujus autem possibilis duae sunt species, una cum est quidem, potest tamen non esse, ut si quis sedeat, ita quidem potest sedere, ut possit etiam non sedere. Alia vero ut cum sit, non esse non possit, ut ignis calidus est, sed non potest esse non calidus. Atque hoc est quod ait, quaedam vero potestates aequivoce sunt. Possibile enim non simpliciter dicquoniam verum est, ut in actu, id est quod est et fit, quod dicitur esse posin actu et omnino possibile est esse quidquid in actu est. Illud ut possibile est ambulare, non quoniam nunc quidem ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
Vel quecũq alia
semꝑ agunt: Alio¬
uͦ possunt & scđm
inrationa biles
potestates: simul
quaedã opposita
Sed hoc idcirco die¬
tũ est: qm̃ non
omnis potestas. op¬

Expanded text:
vel quaecumque alia semper agunt; ali possunt et secundum inrationabiles potestates simul quaedam opposita; sed hoc quidem idcirco dictum est quoniam non omnis potestas op
Abbreviated transcription (Latin):
sunt semꝑ in actu sunt. manifestũ ÷ qͥm̃ sicut ignis non
capit frigus. ita nec illa quoq opposita possunt: Idcir
co ignis quoq opposita non potest: quia semꝑ inactu ha¬
b& ꝓ priã potestatẽ : Semꝑ enĩ ÷ calidus : Sed non omia
in rationabilia ut dictũ : unã tantũ habent potestatẽ: ut
opposita nõpossint: Sed sunt quȩdã in rationabiles
potestates quȩ utruq possint. ut in eo quod÷ secari pel¬
Nem ł non secari pellen : Potest namq sec ari pellis ÷
potest al non secari: gedhȩc sunt o pposita s c̃migt̃¬
in rationabiles quoq potestates. possunt quȩdã opposita: ged
idcirco suꝑiora sunt dicta inquit quib: monstrauimus qm̃ ig
nis & quȩcũq. semꝑ sunt actu non sunt opposita. ut doceremꝰ
non omem potestatẽ oppositorũ eẽ potentiã. sed aliquas eẽ¬

Expanded text:
sunt, semper in actu sunt. Manifestum est, quoniam sicut ignis non sunt, semper in actu sunt. Manifestum est, quoniam sicut ignis non capit frigus, ita nec illa quoque opposita possunt. Idcirco enim ignis quoque opposita non potest, quia semper in actu habet propriam potestatem. Semper enim est calidus, sed non omnia irrationabilia ut dictum est unam tantum habent potestatem, ut opposita non possint, sed sunt quaedam irrationabiles potestates, quae utrumque possunt, ut in eo quod est secari pellem vel non secari pellem. Potest namque secari pellis, potest etiam non secari, sed haec sunt opposita; secundirrationabiles quoque potestates possunt quaedam opposita; sed idcirco superiora sunt dicta, inquit, quibus monstravimus quoniam ignis et quaecunque semper sunt actu, non possunt opposita, ut doceremus non omnem potestatem oppositorum esse potentiam, sed alias ve
Abbreviated transcription (Latin):
ualet : in rationabiliũ uero non om̃is huuis modi potes¬
tastut opposita non ualeat: Nã cũ ferrũ calere sine
ratione potestas sit. non enĩ ex ratione calet: qm̃ rationẽ
nõ hab&. potest &iã ñ calere Igni autẽ cũ in rationabi¬
lis potestas fit cale facere nõ potest & ñ calefacere dua¬
re recte dictũ ÷ in rationabiles potestates non oms non pos¬
se contrarua. sed quasdã ut igne Quicũ sit calefactibilis :
non cale factibilis non ÷ Quȩ autẽ sint in rationabilia
quȩ unã tam̃ habent potestatẽ non &iã opposita: sic de¬
monstrat dicens: uł quȩcũq alia semꝑ agunt IIgnis enĩ
opposita ñ potest Sed non solũ ignis. sed illa quoq om̃ia
unũ possunt. & noñ multa nec opposita quȩ cũq ac tu
semꝑ sunt. ut sol semꝑ actu ÷ lucidus Ideirco ñ potest
non lucere. Et nix semꝑ actu frigida ÷ & idõ nũ quã
potest. eẽ frigida: Ergo quȩcũq semꝑ agunt id ÷ ineo qđ

Expanded text:
alet. Irrationabilium vero non omnis hujusmodi potestas est, ut opposita non valeat; nam cum ferrum calere sine ratione potestas sit non enim ex ratione calet, quoniam rationem non habet, potest etiam non calere, ignis autem cum irrationabilis potestas sit calefacere non potest et non calefacere. Quare recte dictum est irrationabiles potestates non omnes non posse contraria, sed quasdam, ut ignem, qui cum sit calefactibilis, non calefactibilis non est. Quae autem sint irrationabilia, quae unam tantum habeant potestatem non etiam oppositam, sic demonstrat dicens, nec quaecunque alia semper agunt. Ignis enim opposita non potest, sed non solum ignis, sed illa quoque omnia unum possunt, et non multa nec opposita, quaecunque actu semper sunt, ut sol semper actu est lucidus, idcirco non potest non lucere; et nix semper actu frigida est, et ideo nunquam potest esse non frigida; ergo quaecunque semper agunt, id est in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
habentibus positionem ut est linece qui dem parti¬
cule poficionem habent ad se iuuem. Singuluon
nãnie herum sicum ⁊ aliculn. ⁊ habes unde sumas
& ad signas unum ꝗd ubi situm ÷ inplano. & ad quã
partieulam eaerorum topitlenciat: Si militer auẽ

Expanded text:
habentibus positionem, ut lineae quidem particulae positionem habent ad se invicem. Singulum enim eorum situm est alicubi, et habes unde sumas et assignes unumquodque ubi situm est in plano, et ad quam particulam reliquarum copulatur: similiter a
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. Qđ si huiꝰ modi ꝓpositiones cũ definitione
ponamus : ita dicendũ ÷ Est om̃is homo iustus. huiꝰ nega¬
tio Non ÷ om̃is homo uistus Rursus Est omĩs homoñ
iustus huiꝰ negatio Non ÷ om̃is homo ñ iustꝰ. Quae
disponantur hoc modo : ut negatio subadfirmatio¬
nesit: & subnegatione affirmatio
AEPIR MATIO¬

Expanded text:
contingit. Quod si hujusmodi propositiones cum definitione contingit. Quod si hujusmodi propositiones cum definitione ponamus, ita dicendum est: est omnis homo justus, hujus negatio, non est omnis homo justus. Rursus, est omnis homo non justus, hujus negatio, non est omnis homo non justus, quae disponantur hoc modo, ut negatio sub affirmatione sit, et sub negatione affirmatio. Affirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
ins. aut naturalit̃ in eẽ n possunt. Vt siquis dicat :
homo animal nũꝗcũ hac uera. eẽ poterit : quȩ dicit
est homoñ animal quaȩ : angularis. Idcirco qm ani¬
mal naturalitꝰ in substantia hominis ꝑspicit᷑ in haere¬
re. Rursus siquis dicatꝰ est homo lapis. est homo non lapis :
nehaet quidẽ si mul uere eẽ possunt Idcirco : qđ lapi¬
dẽ in eẽ homini naturalit̃ in possibile ÷. Qđ sihui modi
sunt quȩ n in sint nacuralit̃. sed in esse possint ut in hisquȩ
supͣ ꝓposuimꝰ exemplis angulares uerȩ ssẽꝑ. Potest enĩ
uera et̃ & ea quȩ dic̃ est iustus homo : & eaquȩ dic ÷ non
iustus homo Rursus potest uera eẽ eaquȩ dicꝰ ñ ÷
iustus homo si hoc desilla dicat᷑ & ea quȩdic̃ ñ ÷ ñ iustꝰ
homo si hoc decatone p̃dicet᷑. In hisigit᷑ quȩ s indefinicȩ
ea in .eẽ possibile ÷ semꝑ angularessi mulueras. esse

Expanded text:
insunt, aut naturaliter inesse non possunt, ut si quis dicat, est insunt, aut naturaliter inesse non possunt, ut si quis dicat, est homo animal, nunquam cum hac vera esse potest: illa quae dicit, est homo non animal, quae est angularis, idcirco quoniam animal naturaliter in substantia hominis perspicitur inhaerere. Rursus si quis dicat, est homo lapis, est homo non lapis, ne hae quidem simul verae esse possunt, idcirco quod lapidem inesse homini naturaliter impossibile est. Quod si hujusmodi sunt quae non insint naturaliter, sed inesse possint, ut in hlares verae sunt semper. Potest enim vera esse et ea quae dicit, est justus homo, et ea quae dicit, est non justus homo. Rursus potest vera esse quae dicit, non est justus homo, si hoc de Sylla dicatur, et ea quae dicit, non est non justus homo, si hoc de Catone praedicetur. In his igitur quae sunt indefinitae, inesse possibile est, semper angulares simul veras esse
Abbreviated transcription (Latin):
torios libros desyllogismo: Inquorũ pͥmodȩꝓpositionum
exfinito nomine & infinito c̃sequentia disseruit. ¶Est uͦ
similitudo adfirmatiuȩ quidẽ siplicis exfinito nomi¬
ne & negatiuȩ eiꝰ quae hab& infinitũ nom. Naq eaquȩ
dic̃ est iustus homo ad firmatio : ei quae dic ñ ÷ noniustꝰ
homonegationi similis ÷ Negatio quoq simplex finiti
nominis : ad firmationi in finiti nominis c̃uenit Ea
enĩ quȩ dic̃ ñ ÷ ustꝰ homo similis ÷ ei quae dic̃ ÷ ñiustus
homo Sed quẽ ad modũ istae sibi sint similes. & qͦmͦ
inc̃ sequentia ꝓpͥũ teneant ordinẽ: Nunc quidẽ ex se¬
qui distulimus. paulisꝑ tam̃ describant᷑. ut eorũ quȩ¬
dã ꝓpͥetas ostendit᷑. Sit enĩ ad firmatio finiti no¬
minis: & subea negatio nominis infiniti. Sit itẽ nega¬
tio finiti nominis & sub ea ad firmatio nominis
infiniti
EST IUSTUShono. Mest it homo ẽ homo animal ñ esthomo amimasi
uerȩ et̃ possunt : nisi in his tantũ quȩ aut naturaliter

Expanded text:
torios libros de Syllogismo. In quorum primo de propositionum ex finito nomine et infinito consequentia disseruit. Est vero similitudo affirmativae quidem simplicis ex finito nomine, et negativae ejus quae habet infinitum nomen. Namque ea quae dicit, est justus homo, affirmatio, ei quae dicit, non est non justus homo, negationi similis est. Negatio quoque simplex finiti nominis, affirmationi infiniti nominis convenit. Ea enim quae dicit, non est justus homo, similis est ei quae dicit, est non justus homo. Sed quemadmodum istae sibi sint similes, et quomodo in consequentia proprium teneant ordinem, nunc quidem exsequi distulimus, paulisper tamen describantur, ut earum quaedam proprietas ostendatur. Sit enim affirmatio finiti nominis, et sub ea negatio nominis infiniti. Sit item negatio finiti nominis, et sub ea affirmatio nominis infiniti. Est justus hoverae esse possunt, nisi in his tantum quae aut naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
nconuigauntur: Neq enĩ quisquã dixeric eã quae
dic̃ : iustus homo: eẽ cõparẽ ei quȩ dic̃: inustus homo
Nec uͦ eaquȩ dic̃ n est iustus homo posse aliqͥd cõpararicũ
ea quȩ dic i ÷ iniustus homo. Recte ergo dictũ ÷ dehis
sehabere ⁊ ut sunt pͥuationes Duasuͦ esse siplices : & p̃t
abiqua p̃uationũ similitudinẽ ¶Qd aut̃ aut ad consequen¬
tiam pt anquã sidixisset ad similitu dinẽ ita deb&
intelligi quȩ enim sibissimilia a se quoda modo
ñ recedunt & se inuicẽ consequent᷑. Describant᷑ ergo
duae pͥus siplices ꝓpositiones: post has due pͥuatorieꝰ
Postremȩ quȩ ex infinitis nominib: c̃stant ut ad fir¬
mationes sub ad firmatione negationes sub nega¬
modum in resoluto
niuersalis
qominis
sit adfirmatio ut
omnis est homo
iustꝰ. omnis est ho¬
mo ñ iustꝰ.¬
Non ÷ ñ iustus homo Sedhȩ inquit ita sunt dispositȩ
eandẽ quȩ ad se similitudinẽ ger: quẽ ad modũ in ana¬

Expanded text:
onjunguntur. Neque enim quisquam dixerit eam quae dicit, est justus homo, esse comparem ei quae dicit, est injustus homo, nec vero eam quae dicit, non est justus homo, posse aliquid comparari cum ea quae dicit, non est injustus homo. Recte ergo dictum est de his se habere, ut sunt privationes; duas vero esse simplices, et praeter aliquam privationum similitudinem. Quod autem ait ad consequentiam, tanquam si dixisset ad similitudinem, ita debet intelligi. Quae enim sibi sunt similia, a se quodammodo non recedunt, et se invicem consequuntur. Describuntur ergo duae prius simplices propositiones, post has duae privatoriae, postremo quae infinitis nominibus constant, ut affirmationes sub affirmationibus, negationes sub negamodum in Resolutorniversalis nominis sit adfirmatio, ut 'omnis est homo iustus', 'omnis est homo non iusto. Negatio. Sed hae, inquit, ita sunt dispositae eamdemque ad se similitudinem gerunt, quemadmodum in Ana
Abbreviated transcription (Latin):
utcum nanscitur aliquid aut interit aut crestit
aut minuitur t unc facta dicatur etiam commuta¬
cio sedid falsum racio doc& namq crescunt. aut
minuuntur quaititate in mutantur non com

Expanded text:
cum nascitur aliquid aut interit aut crescit aut minuitur, tunc facta dicatur etiam commutatio. Sed id ratio falsum docet; nam quae crescunt aut minuuntur, quantitate immutantur, non com
Abbreviated transcription (Latin):
uõ potest eẽ magis ⁊minus: album enim potest fiert magis
album ibse ipso ⁊ suscipere magis & mi sunt uͭ sit magis alburo
⁊ minus album.: potest & alio albo: plus eẽ album: ut liliũ
lana ł alio albominus eẽ album. ut lana lilio ł eignus
niue atq idem inaliis qualitatab: ut bono ł calido:

Expanded text:
vero potest esse magis et minus, album enim potest fieri magis vero potest esse magis et minus, album enim potest fieri magis album seipso, et suscipere magis et minus, ut sit magis album et minus album; potest et alio albo plus esse album, ut lilium lana; et alio albo minus esse album, ut lana lilio, et cygnus nive, atque idem in aliis qualitatibus, ut bono et calido.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sudstantiis magieẽ substantias species quam gnrã:
Ergo non hõc ditit rim̃ nulla substantia ab alia sub¬
stantia magis substantia ÷ selhoc ipsum qͦuia ÷ quȩ¬
lib& illa substantia : non dr̃ magis ⁊ minus ut si est
substantia hõ ñ dieit quia hom̃o non ÷ magis ⁊ minꝰ
substantia: Indiuidiuis enim homo magis: substantia
Species u̾minus: si ad primam .i. indiuiduam sub¬
dicit qm̃ hõ non÷ ut magis substantia ł minꝰ.¬
sed ꝗmꝰ hec iplum. qłia÷ non÷ mauis ł minus seli& homo:
noneninm aliquis magis ł minus homo: ⁊ hoc idem eius dem¬
homo conparacionem conuent speculan: Nam ipse homo
a se ipse ipso non÷ plus homo: At uõ nesi ad alterum confentt᷑
adalterum uita : ut sub eadem coniugncione suit ut quendẽc ho
indiuiduus ad aliquem indiuiduum hominem conparat᷑. nõ
erit magis ⁊numis homo: uel ipsa species: seipsa nonerit magis
⁊minus homo: sed hoc pale̾m ÷ in substantiis: in qualitatib

Expanded text:
o substantiis, magis esse substantias species quam genera. Ergo non dicit, quoniam nulla substantia ab alia substantia magis substantia est, sed hoc ipsum quod est, quaelibet illa substantia nosubstantia homo, non dicit quoniam homo non est magis et minus substantia, individuus enim homo magis est substantia, species vero minus si ad primam, id est individuam, subdicit quoniam homo non est magis substantia vel minhomo, non est enim aliquis homo magis et minus homo; et hoc idem in eiusdem comparatione convenit speculari. Nam ipse homo a seipso non est plus homo, at vero nec si ad alterum conferatur, ad alterum vero ita, ut sub eadem coniunctione sint, ut quidam homo individuus ad aliquem individuum hominem comparatus, non erit magis et minus homo, et ipsa species seipsa non erit magis et minus homo; sed hoc palam est in substantiis, in qualitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
in his sola oifferentia : Genus il sp&uesq: ñ utit᷑. Animaleni homo uni uocũ ÷ animal
enĩ animalis nõe dt̃. Porro aut̃ homininom̃ &iã c̃uienit animalis. ut dicat᷑ anima
e quo nomine anim alis homo &animal ñ cipat᷑. Animał il diffinctio : substantia ani-

Expanded text:
nvertitur. Animal enim et homo univocum est. Animal enim animalis nomine dicitur. Porro autem homini nomen etiam convenit animalis, ut dicatur animal, uno ergo nomine animalis homo et animal appellatur. Animalis vero diffinitio est, substantia ani
Abbreviated transcription (Latin):
stanti ã atq accidens om̃s ressecaretatq: disꝑger&. Accidens innouẽ seciit partes
qđ superiũ demonstrar iu& hȩc genera genera lissima nominauit ide re irilicera
qđ supista alia genera inueniri ñ possint lgttͥ si st̃ genera sine sp&ueb: inueniriñ
posst̃ Si lubhis p&ues sub ponunt᷑i differentus ñuacabt̃. Qđ ñ differentias retinent
ꝓpͥis indigebt̃ accidentq su noue p̃dicam̃ tast̃ . Quo arca ñ ab surdũ fuithincin¬
troductionẽ in pdicam̃ta cõponi. ut de generib sp&uieb differentũs ꝓpͥisq tractar&
pͥũ ꝗͣ ad p̃dicam̃toꝵ ordine uenire t. dee qͥuocis uni uocisq tractauit. Diffinit ul
ratio alia : utͦqqua suit g̃ nõe tantũ cõmunicent : substantiauͦ dissimilent. Liniuoca
uͦ q̃ sub eo dẽ nõẽ & sub eadẽ substantia etinent᷑ Ome gͥ genꝰadsp&ies quȩ st̃ subipso

Expanded text:
stantiam atque accidens omnes res secaret atque dispergeret. Accidens in nouem secuit partes, quod superius demonstraui, et haec genera generalissima nominauit, id est γενικώτατα, quod super ista alia genera inueniri non possint. Igitur si sunt genera, sine speciebus esse non possunt. Si sub his species supponuntur, differentiis non uacabunt. Quodsi differentias retinent, propriis indigebunt. Accidentis uero nouem praedicamenta sunt. Quocirca non absurdum fuit hinc introductionem in Praedicamenta componi, ut de generibus, speciebus, differentiis propriisque tractaret, priusquam ad praedicamentorum ordinem ueniretur. de aequiuocis uniuocisque tractauit, definit uero ratio alia, ut si qua sunt quae nomine tantum communicent, substantia uero dissimilent, uniuoca uero, quae sub eodem nomine et sub eadem substantia continentur. omne igitur genus ad species quae sunt sub ip
Abbreviated transcription (Latin):
risus capax: certum ÷ ergo inuicem sibi con¬
iunctis generibus easdem &species & differe¬
cias inueniri indiuersis aut̃ generib: hoc inuenir
non pos se

Expanded text:
risus capax». Certum est ergo invicem sibi coniunctis generibus easdem et species et differentias inveniri, in diversis autem generibus hoc provenire non posse
Abbreviated transcription (Latin):
contractando. Autͥmente. Ut cum qui
quanquã unum corpus .eẽ. respondeat:
intelligit tamen multis partib eẽ. con

Expanded text:
cognoscimus. Mente, ut cum quis quanquam unum corpus esse respondeat, intelligit tamen multis partibus esse con
Abbreviated transcription (Latin):
estat: ita etiã ꝑse& singulart̃ intelligit᷑ sic & ad aliqd ꝑse& singulartt̃ ca¬
piintellectu .̃ postestatdicam̃ eẽi ad aliꝗd singulare: Quicꝗd enĩ innatura
nuihil ẽ. si seruus desit. Quo circa cũ uniu relatiui nuncupatio moa secũ
inteallegentiã ñ insimplicitate sedin pluralitate c̃sistere Non eẽ aict̃ quandã
ꝑserelatiuoꝵ naturã sine c̃ iuntione aliqua alterius sub sistente ips& ar istote¬
les monstrat qͥ dic eaeẽ relatiua q̃cũq hoc ipsũ ꝙ saloꝵ dm̃: doc& enĩ
Ed enĩ ẽ. dominꝰ hoc alteruiꝰ dr̃ idẽ. serui Siue aut̃ relatna di cam̾ꝰstue
nifestũ ergo ẽ si seruus de sit dñm diciñ posse. Quare dñs ad aliꝗd dr̃

Expanded text:
stat, ita etiam per se et singulariter intelligitur: sic ad aliquid per se et singulariter capi intellectu non potest, ut dicamus esse ad aliquid singulariter. Quidquid enim in natura s, per seipsum nihil est, si servus desit. Quocirca cum unius relativi nuncupatio mox secum intelligentiam non in simplicitate, sed in pluralitate consistere; non esse autem quamdam per se relativorum naturam sine conjunctione aliqua alterius subsistente, ipse Aristoteles monstrat, qui dicit ea esse relativa, quaecunque hoc ipsum quod sunt d enim est dominus, hoc alterius dicitur, id est servi. Sive autem relativa dicamus, sive nifestum ergo est si servus desit, dominum dici non posse, quare dominus ad aliquid