comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ que lege falcidia cõstit̾uet᷑
Hoc enimał imad dumꝑnapo¬
stẽa frã nõ decluci ne asuotapõ.¬
tiolegatis fideiue cõmissis d¬
ponde. nuõ. m̃ẜa cõstant. nec
dampnopostrameidente ex
portione que fi adestumiatões
eorũ bonorum/ que mortistẽ
pore fu̾unt ꝗcꝙͣ detrahi / c̾cis¬

Expanded text:
te, quae lege Falcidia constitueretur: hoc enim attinet damna postea facta non deduci, ne amota portio legatis fideiue commissis dpondere numero mensura constant, nec damno postea incidente ex portione, quae fieri ad aestimationem eorum bonorum, quae mortis pore fuerunt, quicquam detrahi
Abbreviated transcription (Latin):
echil debe̾tur sinũo argentipõ¬
dus pure reliccum eet. q̃miuiᷤ¬
omne argentũ testatoris deꝑis¬
setaminissa lege falcidia por¬
tio eius qͣntitatis sumet᷑. que
fuit in bonis. eo tempe quote

Expanded text:
hil deberetur: sin uero argenti pondus pure relictum esset, quomne argentum testatoris deadmissa lege Falcidia portio eius quantitatis sumetur, quae in bonis eo tempore quo te
Abbreviated transcription (Latin):
fũta. rapine. incendia. nune. c
mnaufragia. uis hostium. p̃donuĩ
Ilatronum. debitorum facta. pe¬
iora nominainsumma qdcq̃
dãpnũsimõ culpã legatanĩ ca¬
reant.hr̃oi ꝑeunt quẽadmod̾
adhr̃dis lucrum ꝑtim̃ frũcͥcus.
partus ancillarum.⁊ que ꝑsẽ¬
uos adquisitasunt. ut stipłati¬
ones. rerum traditiones. lega.¬
t ⁊ hr̃ditati sue his dare. cet̾e. doͣ¬
nationes Itẽ ẜuintes quib ul
bũta p̾dia p̃ciosiora fie̾nt. accõ⁊¬
nes. q̃ adquisite nt fũtrduĩpni
imuria similes q̃ quoꝵ nich̾¬
de̾re aut̃. ut em̃e iussus c̃to p̃¬
cio fundum aliamue quãpiã
reminlegis falcidie rõne.cu
qͣntum sit legatumreq̃ratũ
t̾m egnomine induc̃ẽtur.ꝙͣ.¬
to pluił mnorisue sit. res  ea
qͣntitate. qͣm quo p̃cio testatõ
accipi dariue iussit. s ut eic
qd portoni. que legatis d̾dy¬
ctis faciende erit. ampliꝰ ddn

Expanded text:
furta, rapinae, incendia, ruinae, naufragia, uis hostium praedonum latronum, debitorum facta peiora nomina, in summa quodcumque damnum, si modo culpa legatarii careant, heredi pereunt: quemadmodum ad heredis lucrum pertinent fructus, partus ancillarum et quae per seruos adquisita sunt, ut stipulationes, rerum traditiones, legata hereditatesue his datae, ceterae donationes, item seruitutes, quibus liberata praedia pretiosiora fierent, actionesque adquisitae, ut furti damni iniuriae similesque, quorum nihdere autem uel emere iussus certo pretio fundum aliamue quampiam rem in legis Falcidiae ratione, cum quantum sit legatum requiratur, tantum eo nomine inducetur, quanto pluris minorisue sit res ea quantitate, quam quo pretio testator accipi dariue iussit, sed ut ei quidem portioni, quae legatis deduc
Abbreviated transcription (Latin):
quimpotãte est. denegantur
ei acciones. ¶Si ꝓ inopiame.¬
mnancipatus cau̾e ñ possit. nd
stat̾im abeo transfe̾nda ẽ põst̾
.s substituend̾ est. donec possĩt
inuenire fideiussores lut tid̾
his. quemora det̾ĩora futurasi
his qui inpotestute sunt actõ
detur. ip̃iq caueant se inme¬
diũcolloĩs. si cautum eis fu̾i
fieri opt. a licquinmag̃ cap¬
tio erit emancipati. stã alitẽ
cauiss de collatioe. Namsunt᷑¬
imipẽ decessiss hr̃di suo nich̾
relinq̃ret. Itẽ sifr̃ decessiss ñ¬

Expanded text:
potestate est denegantur ei actiones. Si per inopiam emancipatus cauere non possit, non statim ab eo transferenda est possessio, sed sustinendum, donec possit inuenire fideiussores, ut tamen de his, quae mora deteriora futura sunt, his qui in potestate sunt actio detur ipsique caueant in medium collaturos, ‹s›i cautum eis fuerifieri oportet. alioquin magna captio erit emancipati, si non alitecauisset de collatione: nam si interim ipse dec‹e›ssisset, heredi suo nihil relinqueret. item si frater eius
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si cluo sint fiii emancipati
dicend̾ ẽ. singulos singlis q
sunt in pot̾ite centena cõfere.
centena retin̾e. Sz ipos mincẽ
nich conferre. Dotis quoqco¬
uatio in eundem modũ fiet. u̾
qcumq conferret/ etiã suam
bouã sua enmconferre. licet nõ
pot̃ licimortis t̃p̃e ami põa ha¬
buisse. Q̾ͥ a ipẽ nõdum inłeru
nã erat. Igͥ siue hrditatẽ apr̃e
siuelegatimna ccepitꝰ hoc cõfer¬
redebeb̃. ¶Ludantẽ intelligẽ¬

Expanded text:
nt filii emancipati dicendum est singulos singulis, qui sunt in potestate, centena conferre, centena retinere, sed ipsos inuicem nihil conferre. dotis quoque collatio in eundem modum fiet, ut quicumque confert, etiam suam bona sua eum conferre, licet non potest dici mortis tempore aui bona habuisse, qui ipse nondum in rerum natura erat. igitur siue hereditatem a patre siue legatum acceperit, hoc conferre
Abbreviated transcription (Latin):
bet magis enimuindicte ꝙͣ
pecuie hab⁊ ꝑsecutionẽ. Sed̾¬
et si fũtimhabeat accigẽm cõ fẽ¬
s tiquia inincẽ nõ conͣferunt ĩͣ¬
nius lecofuit. Nec inlignari
eos oportẽ. si plus conferant.
et minus accipiarit. quia ĩpo¬
testate fuit. bonorũ posscẽ om
sequitur. ¶Si ex emancipato

Expanded text:
magis enim uindictae quam pecuniae habet persecutionem: sed si furti habeat actionem conferti, quia inuicem non conferunt, unius loco sint: nec indignari eos oportere, si plus conferant et minus accipiant, quia in potestate eorum fuerit bonorum possessionem sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
bus qr̃ tres parces fien debent
ex quibruna ꝑtinet ad fuium
qui in pot̾ate remansit. altera
ad nepotem qui in locum fuiic
adoptatus ẽ. t̾cia ad emancip¬
atũ filium ⁊ nepotẽ quiin pote

Expanded text:
ur, tres partes fieri debent, ex quibus una pertinet ad filium qui in potestate remansit, altera ad nepotem, qui in locum filii adoptatus est, tertia ad emancipatum filium et nepotem, qui in pote
Abbreviated transcription (Latin):
qnqͣ gu̾itas postea meuius. uol¬
ente testatore. litteras emisit.
adeis. scõmuoluntatẽ restato¬
ris restitutũ ẜpostea testator feg̃
codicillos quib. ⁊ hoc pcepitũ
p̃t̾ hos coͣclicillos. siqd̃ aliud ꝓ¬

Expanded text:
nquaginta: postea Maeuius uolente testatore litteras emisit ad eas secundum uoluntatem testatoris restituturum: postea testator fecit codicillos, quibus et hoc praecepit, ut praeter hos codicillos si quid aliud p
Abbreviated transcription (Latin):
sensisse que ad cotidian ã tutelã
ꝑtineant quib balneaant in¬
struant᷑/ aut deniqunt᷑ solitas
cessationumuices parã p̃gari¬
u q ut abiles adlauandũfie̾rẽt

Expanded text:
sensisse, qui ad cottidianam tutelam pertineant, quibus balineae aut instruuntur aut denique inter solitas cessationum uices parari purgarique, ut habiles ad lauandum fierent
Abbreviated transcription (Latin):
tratẽ. sisibi añ ab̾ma p̃staret᷑
reddimum nomine. s neq pos¬
sessicẽ tradiõ. n amuia bina as¬
cep̃sq̃situm ẽ /aniure fund̾ alii
ñt̾e possit ⁊ iꝑndit si delegati
m̃is fideicrminissi p̾cessisse sim᷑¬

Expanded text:
a bina praestarentur redituum nomine: sed neque possessionem tradidit neque annua bina accepit. quaesitum est, an iure fundum alii uendere possit. respondit, si de legati onus fideicommissi processisse, si mo
Abbreviated transcription (Latin):
se̾ptus erat ominisit:⁊ eo ĩtest¬
atod̾functo boã eiꝰ ad frẽ legit¬
imium seium. dnoluta sunt. q̃¬
sicũ ẽ ansextilia ex substitu tõe
etia hec que p̃legatamardo ẽãt
iure substitutionis alegitimo
sextiliamin legatis. q̃ marcio
data sunt: substitutã nõ eẽ ꝓ
ĩ qua morari cõsucuimus: q̃¬
sitũ ẽcunitam testam̃ti faciẽdi
t̃pe q̃i mortis: totã domũ in u¬
su habuit nec ꝯcqͣm ex ealoca¬
sse cubitula. inqnib domure

Expanded text:
isit et eo intestato defuncto bona eius ad fratrem legitimum Seium devoluta sunt. quaesitum est, an Sextia ex substitutione etiam haec, quae praelegata Marcio erant, iure substitutionis a legitimoSextiam in legatis, quae Marcio data sunt, substitutam non esse. in qua morari consuevimus". quaesitum est, cum tam testamenti faciundi tempore quam mortis totam domum in usu habuerit nec quicquam ex ea locasse cubicula, in quibus dormire
Abbreviated transcription (Latin):
uxori suelegauit. qcqdad eum
instipulatum eius cͥoncessitri¬
hoc amplius uicenos anmuos
aureos q̃situm ẽ. an hos cẽtum
ameos hr̃des uiriabuxore uel
o. doãtionis cã c ecdnor soluiss te¬

Expanded text:
uxori suae legauit, quidquid ad eum inue stipulatum eius concesshoc amplius uicenos aureos annuos: quaesitum est, an hos centum aureos heredes uiri ab uxore uel  donationis causa creditori soluisset, te
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ pꝗtris. quia bealẽdã¬
riũ excebat᷑ nõuos debirores. ĩ¬
plaꝵ peciunaꝵ fec̾. ⁊ inpriores
quos pat᷑ exiguaꝵ fortinaꝵ
adhoc. ut uiginti nominib̾ ape

Expanded text:
suetudinem patris, qua calendarium exercebatur, nouos debitores amplarum pecuniarum fecit et in priores, quos pater exiguarum fortunarum ad hoc, ut uiginti nominibus prope
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾tus ex eadentrbuis indiei
mortis sue consecutus fuiss. sici
eatrib. scd̃muoluntatẽ putroni
rndi. quitqd ipẽ consccut᷑us eẽt.
id ad hedem simimtransinittẽre.
Sempnio italegauit. semꝑniꝰ
simito p̃tia mea omi. q̃ su̾it n¬
sqͥrad p̃dium qd̃ uocat᷑ gaas. fi¬
nib galacie. subcura muici p̾mi

Expanded text:
x eadem tribu usque in diem mortis suae consecuturus fuisset, si ei ea tribus secundum voluntatem patroni respondi, quidquid ipse consecuturus esset, id ad heredem suum transmittere. Sempronio ita legavit: "Sempronius sumito praedia mea omnia, quae sunt usque ad praedium, quod vocatur Gaas, finibus Galatiae, sub cu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sꝯ quos ei accioẽmmandaĩ
uolo ei q̃ eorũdẽ pignoratradi.
q̃ro utrumhĩdes tantũ decẽ da¬
re debeant. aninomẽ debitu
hoc ẽ niisura debeant manda
ꝯbr obligatõem legatã ¶Itẽ q̃ro cu
ignorantẽ mr̃efamit. auctores
inꝓuintia adiectis sorti usuĩs
decẽ stipulati sint. an ex cã fide

Expanded text:
us quos ei actionem mandari volo eique eorundem pignora tradi". quaero, utrum heredes tantum decem dare debeant an in omne debitum, hoc est in usuras debeant mandanis obligationem legatam. item quaero, cum ignorante matre familias actores in provincia adiectis sorti usuris decem stipulati sint, an ex causa fide
Abbreviated transcription (Latin):
ftao s⁊ utͥq dedit q̃situm ẽ. an ex eodie¬
aus quo duomilia potuut a subabẽ
elsditatis seꝑare.⁊ innomina collo¬
fare neglex̾unt usurarũ noĩepu¬
pille tuitele iuditioteneant᷑. Rte

Expanded text:
utrisque dedit: quaesitum est, an ex eo die, quo duo milia potuerunt a substantia hereditatis et in nomina collocare neglexerint, usurarum nomine pupillae tutelae iudicio teneantur. re
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ adeclictump̃toris attinet
sem̃isses uoꝵ fient nũc uero
sioẜuat᷑ pars nepoti utrũm
ilis. anꝰqͣta deb seruaĩ. Nã si
in aui natus potestate fuisset
cõmungebat᷑ inimã ꝑtẽ cur
prẽ suo^ Et ꝓpͥcãmus esse aliũ
ex eod̃ nepotemm famił auiꝰ.
duo. unã qͣrtã habitĩ erantipa¬

Expanded text:
d ad edictum praetoris attinet, semisses bonorum fient: nunc vero servatur pars nepoti, utrum virilis an quarta debeat servari? nam si in avi natus potestate fuisset, coniungebatur in unam partem cum patre suo. et proponamus esse alium ex eodem nepotem in familia avi: duo unam quartam habituri erant pa
Abbreviated transcription (Latin):
state ex asse. smancipato cxtri¬
ente hr̃de institutonil. ait. nep
amablatũm. ¶ Sipr emancip¬
atus exhr̃datus sit nepotib
ex eo p̃tis qui erant inpotãte
institutoeo uł exhr̃datono ad¬
mtti. S ⁊ si patruus eormqe
Nam exhr̃datus pr eorum. ꝓmõ¬
tuohabet᷑. ¶Si pr in pot̾atema¬
nẽs ex hr̃datus ur institutus sit.
nepotem ex eosine inpotãte ma¬
ũntẽ. siue emancipatũ. ad bonͣ
auiñ uocarim̃ uocanoũ esse
Sceũ. ait . Tcciens enimnepotẽ
cõsułndũ est. quiciẽs inpotãs¬
te ret̃itus ẽ patre emancipat᷑
Libõs ig̾  faitlia esse oport
ut huic edicto locus situs scil¬
tit᷑. S⁊ ⁊ si postigmus natus sit
ex mancipato an emancipatẽẽ
cõcẽpt̾. idẽ erit dicend̃. ¶ Libos
aut᷑ nõ om̃s simul uocat p̃tõ
s gradatim boc ẽ eos qui sui̾ st̃
stil nepotes sisunt. Si minus.
eos quisunt inferioris grad ⁊
neo eos miscebimus plane
sisũt ex emancipato nepotes.
et ex nepotes⁊alio ꝓnepos dic¬

Expanded text:
state ex besse, emancipato ex triente herede instituto Iulianus ait nepotam ablaturum.Si pater emancipatus exheredatus sit nepotibus ex eo praeteritis qui erant in poteinstituto eo uel exheredato non admitti.Sed et si patruus eorum, qui nam exheredatus pater eorum pro mortuo habetur.Si pater in potestate manens exheredatus uel institutus sit, nepotem ex eo siue in potestate manentem siue emancipatum ad bona aui neque uocari neque uocandum esse Scaeuola ait: totiens enim nepoti consulendum est, quotiens in potestate retentus est patre emancipato. liberos igitur in familia esse oportet, ut huic edicto locus sit, eius sciltitur. sed et si postumus natus sit ex emancipato ante emancipationem conceptus, idem erit dicendum.Liberos autem non omnes simul uocat praetor, sed gradatim, hoc est eos, qui sui sunt, scilicet nepotes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote eius alio pronepos, dic
Abbreviated transcription (Latin):
quidumtaxat boã sua cõferat.¬
emancipatus solꝰ ueniat et
cxcludat nepotes in potestare
maũntes. iĩz nepores iure pote¬
statis. obitiantur patrisno ¶łt
ĩadopciocm̃ datus fuiꝰ ⁊hr̃s in¬
tutus. ⁊ hec erit diffr̃ int̾ in
adopticẽmdatũ ⁊ emancipatũ.

Expanded text:
que dumtaxat bona sua conferat.emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo.Et in adoptionem datus filius et heres intutus. et haec erit differentia inter in adoptionem datum et emancipatum,
Abbreviated transcription (Latin):
porticẽm õmiẜit. euenietiut
ꝑtineat: S ⁊ si omnes nepotes
omictunt. patrͣuo nicħ accres¬
cit. s solipatri. Qd̃ si pr̃ õmise¬
rit: tunc patruo accrescit. ¶E¬
mancipatus fuius. si qdẽ nep
.frĩb suis conferet. S si sĩt. ne¬
potes. uoluit cump̃tor filiis
suis quisunt in pot̾ate solis cõ¬
ferre. oito quia ueniendo ad bo¬
norũ possccm illis solis mniuĩã
facͣ Nunc uideamus q̃ntũ cis
emancipatus confertirilem
sibi detrahit Iutrum ⁊ in cocay
uirilẽ detrahat/ anu̾o qr cimid¬
iamꝑtem hãt bonorum possõĩs
dimidiã ꝑtẽ. et̃ uõꝵ. suorũ con¬
epferat¶ Et puto dimidiã tñ bõꝵ¬
t ei partẽ conftrre delr̃. Namͣ ⁊ si
iuus ẽmancipat sit fimis ali
inpotestate retentus. filiꝰ emiã¬
cipatus his dñob nepotibꝰ. u¬
namtantũ partẽ cõnͣferet ⁊ pa
truo eorũqui in potestate man
detrahat residua .l. omibo ne¬

Expanded text:
portionem suam omiserit, eueniet, ut portionem suam omiserit, eueniet, ut pertineat. sed et si omnes nepotes omittant, patruo nihil adcrescet, sed soli patri: quod et si pater omiserit, tunc patruo adcrescet.Emancipatus filius si quidem nepribus suis conferet: sed si sint nepotes, uoluit eum praetor filiis suis qui sunt in potestate solis conferre, merito, quia ueniendo ad bonorum possessionem illis solis iniuriam facit.Nunc uideamus, quantum eis emancipatus confert, uirilem sibi detrahit: utrum et in eo casu uirilem detrahat, an uero, quia dimidiam partem habeat bonorum possessionis, dimidiam partem etiam bonorum suorum conferat? et puto dimidiam tantum bono eis partem conferre: nam et si alius emancipatus sit filius, alius in potestate retentus, filius emancipatus his duobus nepotibus unam partem tantum conferet et patruo eorum qui in potestate mansdetrahat, residua quin
Abbreviated transcription (Latin):
tio uitum qd̃ in dolus essi. idẽ
qd muasis nõ ess. nõ eẽ legat᷑
illd̾uͥum ẽẽ puto. cuiuinum c̃
uasis legatũ erit. ei amphoras
cados in quib inna diffusa ser¬
uamus legũtos eẽ Uinumenĩ
mamphora ⁊ cados. ac m̃te dif¬
fundimus. ut ihis sit donee
cum᷑his amphoris ⁊ cadis. uido¬
lia aut̃ aliamm̃tem conniciauiꝰ
scili ut ex his posteauł ĩ ãphõa
bat diffisũ lis tibiuinũ legau̾¬
at Inamphoris omne illõ qͣq
esse legata. mulsũ passum de
raĩum. amineũ grecũ. ⁊ dulti:¬

Expanded text:
tio uinum quod in doliis esset, id est quod in uasis non esset, non esse legatum. illud uerum esse puto, cui uinum cum uasis legatum erit, ei amphoras cados, in quibus uina diffusa seruamus, legatos esse: uinum enim in amphoras et cados hac mente diffundimus, ut in his sit, doneccum his amphoris et cadis: in dolia autem alia mente coicimus, scilicet ut ex his postea uel in amphoras bat diffusum, is tibi uinum legauerat in amphoris omne. illud quoque  omnia haec esse legata: mulsum passum deforarium Aminaeum Graecum et dulci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd conditum. nec hoc puto. nisi
aliamens testantis fuit. cenom¬
eli plane .i. dulcissimũuinũ co¬
tinebr ⁊ passum. nisi contiãa sit
plane uino nõ contimebr q fͤcer
et siqua alia sunt que nõ ex iu¬
nea frrnt. iim appellatiõe nõ cõ¬
tinebimtur. Itẽ acetintumi a

Expanded text:
quid conditum? nec hoc puto, nisi alia mens testantis fuit. oenomeli plane id est dulcissimum uinum continebitur: et passum, nisi contraria sitplane uino continebitur. cydoneum et si qua alia sunt, quae non ex uinea fiunt, uini appellatione non contineb
Abbreviated transcription (Latin):
natus sit dareuinumquod ĩco¬
lus ess. ⁊ ꝑ legataĩumstetit quo
minus accipiat ꝑicula uẽdẽ fãc¬
c̾um. si iduinum effundi. s leg¬
ataĩum petentẽ siiiium. ab hr̃de

Expanded text:
na›tus sit dare uinum, quod in doliis esset, et per legatarium stetit, quo minus accipiat, periculose heredem facturum, si id uinum effundet: sed legatarium petentem uinum ab herede
Abbreviated transcription (Latin):
enumat. Qrendi ueluti homĩeᷤ
p̃t̾ea bones domiti. ⁊ pecora stẽ¬
corandi. cã ꝑata. uasaq utilia
culture que st̃ aratra. ligõnes
sarculi. falces putatorie. bidẽteᷤ
Et si qua similia dici possunt.
cogeͥndi. quẽadmod̾ torcularia.¬

Expanded text:
enumerat. quaerendi, ueluti homines praeterea boues domiti, et pecora stercorandi causa parata, uasaque utilia culturae, quae sunt aratra ligones sarculi falces putatoriae bidentes et si qua similia dici possunt. cogendi, quemadmodum torcularia
Abbreviated transcription (Latin):
Ipr̾dem dampnauetat dare uxo¬
risuc. uinum. oleum. frumitũ.
acctum. mella. salsam̃ta. Tre¬
bacius aiebat ex singuł reb
tur. offilius cascellius tubo cẽ
qnͣtum pat̾famil. reliquiss le¬
gatumputant. labeo id ꝓbat.
ioq᷑ mimẽ. ¶ lntioticio̾ triticiͤ
pendeant hr̃s dato. offiliꝰ nichꝰ
eĩmoĩ triticũ inreriminat᷑a ñ es̃

Expanded text:
redem damnaverat dare uxori suae vinum oleum frumentum acetum mella salsamenta. Trebatius aiebat ex singulis rebtur. Ofilius Cascellius Tubero omne, quantum pater familias reliquisset, legatum putant: Labeo id probat idque verum est. "Lucio Titio tritici pendeant, heres dato". Ofilius nihil eiusmodi triticum in rer
Abbreviated transcription (Latin):
postea macetilocum translatũsi
a patrefamił uino leguto cõnẽ¬
bit᷑. quia id qd̾ cestam̃ti fcĩ tp̃e
uinum fuit. dem̃ratum ẽ. ⁊ est
hoc iͥuumnisiuoluntas adu̾sct᷑.
id continebr̃ qd̃ seruus yabuer̃.¬

Expanded text:
postea in aceti locum translatum sit a patre familias, uino legato continebitur, quia id, quod testamenti facti tempore uinum fuit, demonstratum est: et est hoc uerum, nisi uoluntas aduersetur. id continebitur, quod serui habuer
Abbreviated transcription (Latin):
cumuino. ⁊ uasis.⁊ instrum̃to. ⁊
institorib quos secum habe̾ cõ¬
sueu̾at. Qsitum est cum uno
testatore insula qua cenaculum
fuit qd̾ ei legatum erat. exusta
sit. ⁊ post biennium eod loco cõ¬
stituta noua.⁊ horreum. qd̾ eid̃
legatumerat atestatore ueme
rit᷑. uini autẽ m̃iditio dilata sit
ut ex cocomodo uenirẽt. a num¬
i̾sa legata pãdula ꝯsequipossit.
R ea in quib uoluntas miitat᷑¬

Expanded text:
 instrumento et institoribus, quos secum habere consueuerat. quaesitum ‹est›, cum uiuo testatore insula, in qua caenaculum fuit quod ei legatum erat, exusta sit, et post biennium eodem loco constituta noua, et horreum, quod eidem legrit, vini autem venditio dilata sit, ut ex eo commodo venirent, an universa legata Pardula consequi possit. respondit ea, in quibus voluntas mutat
Abbreviated transcription (Latin):
nua .s. lib̾tina mat̾ est
ammitti possunt lib̾i.
adħrditatẽ eiꝰ ex senatuscõsst̃
orfitiano. ¶Si easit mr̃ decꝰ
statu clubitat᷑ utrum mat̾ fa.
sit. anfiliafam̃. utputa qm̃ pr̃¬

Expanded text:
sive libertina mater est, admitti possunt liberi ad hereditatem eius ex senatus consulto Orphitiano. Si ea sit mater, de cuius statu dubitatur, utrum mater familias sit an filia familias, ut puta q
Abbreviated transcription (Latin):
incipalib tragatur apd̾ t̾tull¬
ianum ⁊ putat tundrin eos
no qͣmle gato. nisi forteqs pu¬
tet conditione hac qũitilitate
publiceobpug̃nte remittẽda
aut alias plerumql aut u̾ba
cauilatus imputau̾it mñicũ
iuritores nõ peclei̾t finge at̃
ne eĩt mr̃i ignoitco.. ul reẽp¬
utat᷑ mr̃i/cur ñ des̃ derauir a
principe conditioẽ remitti. et
puto nõ eẽ imputam. Ergo ĩ
simr ei qui solundo nõ petie¬

Expanded text:
icipalibus tractatur apud Tertullianum: et putat dandam in eos no quam in legato. nisi forte quis putet condicionem hanc quasi utilitati publicae obpugnantem remittendam ut alias plerasque: aut uerba cauillatus imputauerit matri, cur curatores non petierit. finge autem nne erit matri ignoscutatur matri, cur non desiderauit a principe condicionem remitti? et puto non esse imputandum.Ego etiam si mater ei, qui soluendo non eri
Abbreviated transcription (Latin):
pohec ꝑebuit. tutores habe̾. S si
foxie impubes pꝰ̾manris cessatio¬
bicĩt dicendum eĩt r̃ adus
airogatorẽ ñ compr̃ exstipła¬
to actione. Uideirou.ẽ mĩt pħ

Expanded text:
oc debuit tutores habere. sed si forte impubes post matris cessatiobierit, dicendum erit matri adversus adrogatorem non competere ex stipulatu act
Abbreviated transcription (Latin):
nus rescͥptũ ab impatore nĩo
maxiẽ p̾die idꝰ ap̃i pl autiono
nĩna contulem̃re remoti. eos
cũiti quiuenirẽt simat̾ nõ
fuiss. dego ⁊ agnaticrt̾isq suc¬
cechĩt. aut si nemo sit. boã ua¬
cabunt:¬

Expanded text:
o Maximinae pridie idus Apriles Plautiano iterum consule matre remota eos admitti, qui uenirent, si mater non fuisset: ergo et adgnati ceterique succedent aut, si nemo sit, bona uacabunt
Abbreviated transcription (Latin):
agnatus exclud̃. Sisit cõsan¬
guinea soror d̾functi.⁊ mi sit.
eouenure. patrẽ exͣcludi plac
si cõsanguinca repudiet mĩẽ
expectare c̃sanguineã ueli.
nec ue a dire hr̃ditatẽ / nec cũ
expettat᷑/ an consanguinea ẽ

Expanded text:
m patrem adgnatus exclusit. Si sit consanguinea soror defuncti, sit ea uenire, patrem excludi placet: si consanguinea repudiet, matreexspectare consanguineam, uelit nec ne adire hereditatem, nunc tamen exspectaturam: consangu
Abbreviated transcription (Latin):
.uł curatorẽ nõ pecuͣt. magis ẽ.
ut ing̾oit. nõ solum autͣ que
penit. ut resc̾pto dec laratin:.
uł prmilegio munitũ uł ho¬
neratũ. trib puta tuttł. sed
ita demũ si data opa hoc fecit.
Q̾d ergositales peciit. ⁊ suste¬

Expanded text:
t? magis est, ut incidat. Non solum autem quae petiit, ut rescripto declaratur, vel privilegio munitum vel oneratum tribus puta tutelis, sed ita demum, si data opera hoc fecit. Quid ergo, si tales petiit et susce
Abbreviated transcription (Latin):
rełti. indend̾ an ei ĩputet᷑. cͥ
ĩ locũ excusatis nõ peciit. et
puto impntand᷑. Qd̾ si dece¬
sint qdã. putolicet u̾buᵈ
ficiant. siũ. ĩ consticrecionis
cciutrũ sic accipinius / ap̃to¬

Expanded text:
reiecti? uidendum, an ei imputetur, cur in locum excusati non petiit: et puto imputandum.Quid si decesserint quidam? puto, licet uerba deficiant, sententiam constitutionis cti' utrum sic accipimus 'a
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ adxmustrari uoluit. Inc¬
idet. sinec petat. nec legitme
tutelam amnimistrat Qd̾. si ÷¬
penitus egeninis fiuis nõ pe¬
tit ignoscend̾ ẽ ci. S siforte c¬
aliis dicend̾ ẽ camnõ exclud̾.

Expanded text:
eorum administrari uoluit? incidet, si nec petat nec le gitime tutelam administrat.Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei.Sed si forte aliis, dicend
Abbreviated transcription (Latin):
potuit eclicto d̾siderarel ut
eos p̃tor adec̃ iub̾et. suspec
tos remou̾et. si deesset̃. qdc
sind compulit. eos inmisce̾
se tutele. ⁊ cũ expleu̾it oͥffi¬
cubanda st̃. ne eriditate ei
obstent ¶onfestimaut᷑ ue eĩt
accipiend̾ ut primi potuit. id̃
p̾toris copiamhabuit hũc rei
sedeñtis nisi forte it franitate
ĩpeditaest uł aliamag̃. cã. qnͣ
etiã mar cẽ eos ⁊ petendo tutõe
impedicet. ita tumnt nulidoͦ
anstale tp̃s excedẽt Si enũ ric̃

Expanded text:
potuit edicto desiderare ut eos praetor adesse iuberet et suspectos eos remouet, si deessent.Quid si non compulit eos miscere se tutelae? et cum plenum officuranda sunt, ne in hereditate ei obstent. 'Confestim' autem sic erit accipiendum 'ubi primum potuit', id est praetoris copiam habuit huic rei sedentis, nisi forte infirmitate impedita est uel alia magna causa, quae etiam mandare eam ad petendos tutores impediret: ita tamen, ut nullo modo annale tempus e
Abbreviated transcription (Latin):
ammittet᷑ ¶Itẽ si adhuc p̃gñs
manumissa ẽ. dicend̾ eĩt ꝓde¬
sse. ¶Et inẜuitute editi fiui aͣ
cõmiss. lib̾tate peꝑit. uł apd̾
hõstes. ⁊ cum eo reliit. ut si re¬

Expanded text:
admittetur. item si adhuc praegnas manumissa est, dicendum erit prodesse. et in seruitute editi filii adcommissa libertate peperit, uel apud hostes et cum eo rediit, uel si re
Abbreviated transcription (Latin):
elampecierit. quisisciebat eo¬
secutus ⁊amquid̾ p̃toris de¬
lictumẽ. s ⁊ maius punimu
cõsilum. Igͥ sitũ forte excus
alios. sinc mora petẽ. ergo si
ne pecierit. siue ydoncos nõ
pecieit. puuet etiã si datifu¬
eĩnt minus ydoxi p̃tore errã

Expanded text:
elam petierit, quoniam sciebat prsecutus? iam quidem praetoris delictum est, sed et matris punimus consilium. Igitur si forte excusaalios sine mora petere. Ergo sive non petierit sive idoneos non petierit, punietur, etiamsi dati fuerint minus id
Abbreviated transcription (Latin):
ius mũs donec reclierit. uel
nascat᷑. ¶ S sisunt sui hr̃tes. Ue.¬
rumhyrditas ad eos nõ ꝑtine¬
at. Uideamus/ aninr̃ ãmicta¬
tur utputa abstinuit se ur̃di¬
tate. afnganus ⁊ pͥubliꝰ tẽp¬
tant dr̃e. incau quoq abstin¬
eret suimatrẽ uenire. ⁊ tẽ ẽi¬

Expanded text:
ius matris, donec redierit uel nascatur.Sed si sint sui heredes, uerum hereditas ad eos non pertineat, uideamus, an mater admittatur, ut puta abstinuit se hereditate.Africanus et Publicius temptant dicere in casum, quo se abstinent sui, matrem uenire, e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdoremisso. ¶Cum eademres a
pars legatiuł hereditatis defi¬
ciente conclicioẽ. adcrescit etia
hrdi eius cui pure legatum ut
scͥpẜat ut sibi monum̃tũ ad
exemplũcius qd̃ inuia salai̾a
ess publii septii demetrii fi̾¬
eret. nisi factum eẽt hr̃des ma¬
gna pecunia mulctarẽ. ⁊ curid
monimĩtũ publu menii septi
d̃metrui. nulli repiebat᷑. s pub¬
lu septimi ideͣ erat. ad qd̃ exẽ

Expanded text:
do remisso.Cum eadem res apars legati uel hereditatis deficiente condicione adcrescit etiam heredi eius, cui pure legatum uel scribserat, ut sibi monumentum ad exemplum eius, quod in via salaria esset Publii septimii Demetrii, fieret: nisi factum esset, heredes magna pecunia multare et cum id monumentum Publii septimii Demetrii nullum repperiebatur, sed Publii Septimi
Abbreviated transcription (Latin):
rint. hĩs m̃s his ceritũ dare dm̃¬
as esto. stichus antea aꝑtasta¬
bulas decessitiꝵ. parcẽ stichi de¬
fectam eẽ. s ⁊ pamphilã defect
concditione sud̾i id̾oq partẽ eioᷤ
apd̃ hrdem remansural l ⁊ sint̃¬

Expanded text:
rint, heres meus his centum dare damnas esto': Stichus ante apertas tabulas decessit. respondit partem Stichi defectam esse: sed et Pamphilam defectam condicione uideri ideoque partem eius apud heredem remansuram. s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequende cã oꝑate sũt salie
tampene qua rei ꝑsequẽde ꝯ
obidmixte sunt / penam cifi
ꝑ sequitur quis actionẽ fur¬
tisiueenim manifesti aga¬
tui quadrupli. siũ nec maĩ¬
festidupli. desola pea agitũ.
namipam rem propria acti¬
oueꝑsequiturquis. idest rez¬
suam eẽpetens. siue fin ipse
eamrem possideat sine alius

Expanded text:
sequendae causa comparatae sunt, aliae tam poenae quam rei persequendae et ob id mixtae sunt. poenam tantum persequitur quis actione furti; sive enim manifesti agatur quadrupli sive nec manifesti dupli, de sola poena agitur: nam ipsam rem propria actione persequitur quis, id est suam esse petens, sive fur ipse eam rem possideat, sive alius
Abbreviated transcription (Latin):
suncomnes iniem actiones.
Eayno actionũ õĩumque n
imꝑsonam sunt hecquidẽ q̃
excc̃tu nascsicur fereomnes
rei ꝑsequẽde cã cõꝑate uidẽtu.
ueluti quib mutua pecm̃a
uł inscipulatõe deducta pe¬
cit actor. Itemq ꝯmodati. de¬
positi. mandati. prosocio exẽp¬
to. uendito. locato. coducto.
plane si depoĩti agit᷑ eo nõie ꝙ
tumultus incendii ruine na

Expanded text:
sunt omnes in rem actiones. earum vero actionum quae in personam sunt, hae quidem quae ex contractu nascuntur fere omnes rei persequendae causa comparatae videntur: veluti quibus mutuam pecuniam vel in stipulatum deductam petit actor, item commodati, depositi, mandati, pro socio, ex empto vendito, locato conducto. plane si depositi agetur, eo nomine quod tumultus, incendii, ruinae, na
Abbreviated transcription (Latin):
adusus cũ qui aliquid exalbo
eius cormpiss. Et ineumqui
prõnum uel parentem inius
conuocass. cumudnq̃ impets¬
s ⁊tem adu̾sus eum qui niex¬
ement eumqminius nocarcs.
cuius nedolo alius exement.

Expanded text:
sus eum qui quid ex albo eius corrupisset: et in eum qui patronum vel parentem in ius vocasset, cum id non impetrasset: item adversus eum qui vi exemerit eum qui in ius vocaretur, cuiusve dolo alius exemerit:
Abbreviated transcription (Latin):
mois omnb int̾dicinius. ꝑ
omnẽ aũt sb̾tiutatẽ procedere.
Et õĩo siputau̾it eis iuoexoptẽ
c̾diq̃ ius urranduminicere a¬
grii cõscius in eo qd̃ ascprofeit
necquãdã artem cura colłoẽ¬

Expanded text:
modis omnibus interdicimus, per omnem artem subtilitatem procedere, et omnino, si putaverit eis oportere credi, etiam iusiurandum inicere gni conscius in eo quod a se profertur nec quandam artem circa col
Abbreviated transcription (Latin):
tẽsou̾omhiis qui litteras ne¬
sciunt ⁊ testes ⁊ oio ta bulari¬
os adhi beri in quib locis sũt
tubulam maxime aũttestes
nõ ignotos c̃c hentib utqta
scribant proillitterato aũ pa¬
ueas litteras sciente. alii uo¬
nõ mirrus qña. u.testes ĩ hiis
talib adhibendi sunt int̾qͥs
nam siquis facequel cẽtum¬

Expanded text:
vero in his qui litteras nesciunt et testes et omnino tabularios adhiberi, in quibus locis sunt tabularii, maxime autem testes non ignotos contrahentibus, ut quidam scribant pro illitterato aut paucas litteras scienti, alii venon minus quinque testes in his talibus adhibendi sunt, inter qNam si quis facere qu
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicqũa enra eamegit
ant machinatus ẽ ꝙ forte p̾¬
sic ueritatẽ abscon dere dꝗb
liccbit se selibare cẽ hentes si
cõsensint ritriq adł ueĩre
ut insinuẽtrastra ⁊ prositeã¬
tur ea subgestis monum̃toꝵ¬

Expanded text:
nec quicquam circa eam egit aut machinatus est quod forte possit veritatem abscondere. De quibus licebit sese liberare contrahentes, si consenserint utrique ad hoc venire, ut insinuent instrumenta et profiteantur ea sub gestis monumento
Abbreviated transcription (Latin):
ti cum unr urãdo proprie
ꝯpleccõĩ actestetur ur ꝯ pera¬
St̃oi nõ fiat locus sint q̃ sic cre¬
dibilia dxeumenta testimõiũ
iurũ dũ bñs a diectũ p̾buit

Expanded text:
 cum iureiurando propriae completioni attestetur, ut comparationi non fiat locus, sint etiam sic credibilia documenta. Testimonium iurandum habens adiectum praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
perit ꝯtentionũ multitudo fca
⁊ quidẽ mutib apudnos aut¬
die int se contendete hoĩes o¬
sb̾tilitatẽ qua p̃p oneĩt tuam
p̃fectos ⁊qui in espia st̃. qmili
i pullincont sequitur.¬
a ¶ inseprent̾onalibas ꝑtibi manifestꝗ omipo suis sb̃¬
bmilluncounsclanama dicis diolena . iomnes

Expanded text:
disposuerit, ut nihil sit neque horum inemendatum. Illud quoque adicere legi bonum est, ut si usin hoc minime custodiri, sed sbus volumus; nam in agris, ubi multa simplicitas est et neque scribentiam aut testium multorum copia est, quae hactenus apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex plimins copantõibus
tam co̾plecrõis quã subscri¬
bentimi aut ⁊̃ aut cẽhenitiũ
unc q̃dam colugatur undi¬
q ⁊efficiatur fides. ¶ siuo
mat augm̃tum admaiorez¬

Expanded text:
ex plurimis comparationibus tam completionis quam subscribentium aut etiam contrahentium una quaedam colligatur undique et efficiatur fides. Sin vermat augmentum ad maiore
Abbreviated transcription (Latin):
smnramiegẽ adiciat᷑ docum̃¬
tocreduutas aũ presentia te
Nam flitates ⁊ĩmutationes
metuentes ꝯmidis eis existẽ¬
tib nõ credẽtes bniusmoi sp̃¬
tilica tẽcaẽ addidimus siut
credentes priuemus fide sua
E supplementũ adiciatur ⁊ eis
stium ex senpto presentia.
¶ Oportet aut indicantes et
siqua signa inuenerint ascp
niti. plura namq nouimus
⁊ ex illis appamisse iñ facile
fidem irãꝵ exaliaꝵ collatioẽ
recipe ꝑꝑ dudũ dc̃as anob̾ eas

Expanded text:
stram legem adiciatur documento credulitas, aut si praesentia tesNam falsitates et imitationes metuentes et nudis eis existentibus non credentes huiusmodi subtilitatem causae addimus, non ut credentes privemus fide sua  supplementum, adiciatur et eis stium ex scripto praesentia. Caput VI Oportet autem iudicantes et si qua signa invenerint adscrniti plurima namque novimus et ex illis apparuisse, et non facile fidem litterarum ex aliarum collatione recipere propter dudum dictas a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
bile ẽ honespos ⁊fide dignos
q nõ minus tres. nõ ut insola
seniptura ⁊ eius examinatoe
pendamus. S sit iudicatib
⁊̃ testium sollatium ⁊ eĩ̾tales
testificaroes susciprinusque
p̃sentes testes dicant. qr hiis
p̾sentib subsenpsit. qui docn¬
mentu fec̃ ⁊ hunc nouerunt.
dignos fide etistens. n talem
poĩm leg̃e s ũ ẽ eas ⁊ cante eẽ¬

Expanded text:
e dignos et non minus tres, ut non in sola scriptura et eius examinatione pendeamus, sed sit iudicantibus etiam testium solacium. Etenim tales testificationes suscipimus, quo praesentes testes dicant, quia his praesentibus subscripsit qui documentum fecit et hunc noverunt: dignos fide existentes, neque tponimus legem, sed ut esse eas et caute e
Abbreviated transcription (Latin):
finimmꝰ. nõ exip̃o ii deatuir
ecdibileqd̾ scribatur sr mutu¬
odocum̃tum nisi ã testin hãt
p̾sentia fidedignoꝵ qñminus
trium ut siue ueniant appis
sb̾scrptõĩb actestentur. siue
alii quidãtestifice̾tur. qr p̾sen¬

Expanded text:
inivimus, non ex ipso videatur credibile quod scribitur super mutuo documentum, nisi etiam testium habeat praesentiam fide dignorum non minus trium, ut sive veniant et propriis subscriptionibus attestentur sive alii quidam testificentur, quia praesen
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ testiũ cũ u̾itate ꝯcordare¬
runt. Aħ ꝑꝑ fidem testium q̃
iudetur quodã mõ ec̃canta.
uidemus tñnãm eius ẽbro
egentem rei examinatione
iuuenis ⁊ robustus ac serex
⁊ forte cremẽs. sepe au tem
dicimus qnͣ calam ⁊ atrͣmẽ¬
ti mutatio similicudinis ꝑ

Expanded text:
ro testium cum veritate concordaverunt, et haec per fidem testium quae videtur quodammodo esse cauta. Videmus tamen naturam eius crebro egentem rei examinatione,iuvenis et robustus ac senex et forte tremens, saepe autem dicimus, quando calami et atramenti mutatio similitudinis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ne quo amissus erat reuerte¬
hostib recupatu p̃t liminio
rediisse extim .aiiii. ¶ pactere:¬
ꝗ pemancipatioriẽquo dsinẽ
lioi impotate parentũ ee sea¬

Expanded text:
 quo amissus erat. sed ehostibus recuperatur, postliminio rediisse existimatur. Praeterea emancipatione quoque desinunt liberi in potestate parentum esse
Abbreviated transcription (Latin):
melus postitutoẽ refoͣrmt.
ut fictione pristin a explosa r¬
cama apud opetentes irdi¬
ces ui magratus parentes in¬
trent. ⁊ finos suos ul sitiaeul
nepotes ulneptes. ac de ĩ ce py

Expanded text:
melius per constitutionem reformavit, ut, fictione pristina explosa, recta via apud competentes iudices vel magistratus parentes intrent et filios suos vel filias vel nepotes vel neptes ac deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
exhis intelligere possumusq̃
desius manumittendis supͣi
tãteparentis suntimortuo eo
su uins fiunt . O ħ distiẽcioe
recipit. nammortuo pre sane
tesne sui iuiris fiunt s iͥta si
auus moritur. autiammor¬
tuu̾s ẽ. aut exunt depotãte pa¬
tris. tunc hii quidẽqui impo¬
t̾estate eius cadere nõ possunt
sequiturut qui eo mõ exnu¬
mero ciium romanoꝵ goui¬
trri p̃inde ac si eo mortuo desi¬
nant lib̾i impotãte cius eẽ pa¬

Expanded text:
ex his intellegere possumus quae de servis manumittendis superius testate parentis sunt mortuo eo sui iuris fiunt. sed hoc distinctionem recipit. nam mortuo patre sane tesque sui iuris fiunt, sed ita si auus moritur, aut iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sequitur, ut quia eo modo ex numero civium Romanorum tollitur, proinde ac mortuo eo desinant liberi in potestate eius e
Abbreviated transcription (Latin):
mulitia eĩ uł ꝯsulans dignitas
depatus potãte filrum non li¬
berut S ce ꝯscitutione nostras
sumina patriciatus dignitas
illico impialibcodiculis pre¬
dum sue potãtis nexib filiũ
relaxare. imꝑatorĩa aũt ceisiti¬
dinẽ nõ ualere eũ quẽ spatre
elegent abiliena eximẽ potãte.¬
¶ Siab bostib captus fuent i¬
oparens quãns suns bostin fi¬
at cũpendet ius liboript̾ius
post limimiq biiquĩ abhosti¬
b capti sunt sireuersi fuerĩt¬
omma pristina uira recipĩt.

Expanded text:
militia enim vel consularia dignitas patris potestate filium non liberat. sed ex constitutione nostra summa patriciatus dignitas ab imperialibus codicillis prdum suae potestatis nexibus filiam relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potei ab hostibus captus fueparens, quamvis servus hostium fiapostliminii, quo hi, qui ab hostibus capti sunt, si reuersi fueromnia pristina iura recipiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtutori suo. astipuuacus est
cum obligatus futurs eẽt
tenet obligo ergo ⁊ siquis ꝓõ¬
curacorisuodan stipłat᷑ sic i
stipłoĩres bẽbit᷑a siquis c̃

Expanded text:
tutori suo et stipulatus est,cum obligatus futurus esset tenet obligatio. ergo et si quis procuratori suo dari stipulatus sit, stip
Abbreviated transcription (Latin):
scĩo ⁊ mũito eorcit possiti
ut libatio ipomrcontĩgat
s ille adu̾sus sem̃ bãt ma̾da¬
ti ãctionẽ ¶ adsiquis sibia
arii cirus niri sb̾iectus ñsit
dari .x. aureos scipulatus esti
ualebit qui dẽscipulatio /Or
utiumcotum debeatur scipła¬

Expanded text:
 invito eo recte possit, ut liberatio ipso iure contingat, sed ille adversus Seium habeat mandati actionem. quodsi quis sibi et alii, cuius iuri subiectus non dari aureos stipulatus est, lebit quidem stipulatio: sed utrum totum debetur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qũa mantenorib tp̃ribuc
exactumẽ. adeat iudicẽ cui̾
primumpot̾it br̃e presentia.
⁊ facinus coprobet. ut ille q
cõuincitur amplius postulaẽ
quã accipere cosucuat. b̾fac̾e
ĩposteꝵ probibeatur. prinsito
ditoꝙ suꝑ exactõe ꝑ petrata
noscitur qctorsisse. Ior ꝑator

Expanded text:
 in anterioribus temporibus exactus est, adeat iudicem, cuius primum poterit habere praesentiam, et facinus comprobet, ut ille, qui convincitur amplius postulare, quam accipere consueverat, hoc facere in posterum prohibeatur, prius reddito quod superexactione perpetrata noscitur extorsisse. PP. Id.
Abbreviated transcription (Latin):
scant. cum enim sepissime d̾¬
cretum sit. nequid depecuuo
suo cuiqũa colonorum igno¬
rante domimno predii. antͥnẽ¬
dere. aut alio mõ alienare li

Expanded text:
scant. Cum enim saepissime decretum sit, ne quid de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alio modo alienare li
Abbreviated transcription (Latin):
cuimeaeecã utnd teneatũ
nisi penam ip̃eꝓinisit. ¶Iter
nemo remsuam futurazmꝰ
stipłatur. ¶ Sidẽalia re stips¬
ulator sensit deaua ꝓmisso
piñ nulla cẽ hitur obligato

Expanded text:
causa, ut non teneatur, nisi poenam ipse promiserit. Item nemo rem suam futuram in stipulatur. Si de alia re stipulator senserit, de alia promissor, perinde nulla contrahitur obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ moĩprualeat huinsmoĩ
conceptioscipulationum.
¶Ita aũt oceptastipnlatio.
ueluti sicitius dicas cu mo¬
rectestipulamur. ¶ Siscripo¬

Expanded text:
aleat huiusmodi conceptio stipulationis. Ita autem concepta stipulatio, veluti si Titius dicat ‘ cum morecte stipulamur. Si scrip
Abbreviated transcription (Latin):
e exconsensu contrahentin
stipłationes ualent. placu¬
it nobis criam in hunc iiris
articulum neccessanamin¬
ducere emendationem.ut
siuc post morcemsie pridie
quammoriaturscipulator

Expanded text:
 ex consensu contrahentium stipulationes valent, placuit nobis etiam in hunc iuris articulum necessariam inducere emendationem, ut, sive post mortem sive pridie quam morietur stipulator
Abbreviated transcription (Latin):
cuus munt est peña eĩ cuio
scipłatur quis n iroinspici¬
tu quid int̾ sic eius s q̃ sitꝙͣ¬
titas in ꝯdictione stipłonis.
ergosi quisscipłeturtitio da
n agit/ s si addid̾it penã.¬
nisi dedens tot aureos dare
spõdes cunc conmittitur sti¬

Expanded text:
nam enim cum stipulatur quis, non illud inspicitur, quid intersit eius, sed quae sit quantitas in condicione stipulationis. ergo si quis stipuletur Titio dari, nihil agit, sed si addiderit de poena ‘nisi dederis, tot aureos dare spondes? ’ tunc committitur sti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ muitũm a funosodistrit᷑.¬
qr hinus etatis pupulinui¬
ximis infantippntilitateze¬
orum beni̾gnior uiris int̾p̃¬
tutio fcã ẽ. ut idemiuris hriĩt¬
imparentis pͥotate ẽ ĩp̃ubes¬
nec auepore quidẽ patre obli¬
gatur. ¶Si impossibilas coꝰ¬
ditio obligãtõis̃ adiciaturi
intu stipulatio impossibił
cclum nõ tetigero dare spon¬
des puͣre fca obligõinte lugꝰ¬

Expanded text:
non multum a furioso distant,ia huius aetatis pupilli nulximis infanti propter utilitateorum benignior iuris interpretatio facta est, ut idem iuris habeain parentis potestate est impubesnec auctore quidem patre obligatur. Si impossibilis condicio obligationibus adiciatur, nihil valet stipulatio. impossibilis aelum non attigero, dare spondes? ’ pure facta obligatio intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
gaut ꝯdictionẽ spopondisse
necem̃ necesse ẽ irespõdẽ¬
do cadem omĩarepeti. q̃ sti¬
pulator exp̾ssent. ¶Item ĩ¬
utͣius ẽ scipulatio. si abeosti¬
quidẽ nõ solũendo duosuoo¬
bligan nõ põs.s nec aliiqdẽ
n ꝓmittere posse palam eͥ ꝙ ⁊
lantis audire dium apparet
non de conos loqui qui can¬
dius exaudit. ordeco qui oĩo
nõ exandie furiosus nullũ
negi gerere põt qr nõ intei¬
ligit ꝙͣ agit pupillus om̃e
negm recte geritsitatñ sicũ
tutoris au̾ctus neccͣia sitad¬
huxatur trtoruł utisi ipẽ õ¬
bligatuynam alium sibi gꝰ
ntiq de hiisuer ẽ qui ĩa ali¬
ꝙ intellectũ hñc ꝑam ĩfãs.
⁊ qui infanti proximus est

Expanded text:
aut condicionem spopondisse: nec enim necesse est in respondendo eadem omnia repeti quae stipulator expresserit. Item inutilis est stipulatio, si ab eo stiquidem non solum domino suo obligari non potest, sed ne alii mittere posse palam est. qulantis audire debet. unde apparet, non de eo nos loqui qui tardius exaudit, sed de eo qui omnino non exaudit. Furiosus nullum negotium gerere potest, quia non intellegit quid agit. Pupillus omne negotium recte gerit: ut tamen, sicubi tutoris auctoritas necessaria sit, adhibeatur tutor, veluti si ipse obligetur: nam alium sibi oblutique de his verum est, qui iam aliquem intellectum habent: nam infans et qui infanti proximus est
Abbreviated transcription (Latin):
norum suo unt usut uagus.
and̾ub exultet. s exẽplo ilias
proninciaꝵ ita dũo funditere
lonis craçensib. orpator

Expanded text:
norum suo iure velut vagus ac liber exsultet, sed exemplo aliarum provinciarum ita domino fundi teneaLONIS THRACENSIBVS. Imp
Abbreviated transcription (Latin):
Unnauatchorui de¬
tus cutitprouĩcias
orientis in opis namñ ciru¬
baret. ⁊ inuestigandeclassis
obtentu insulanim secẽssus
tͣte trãsac̾ta iuditiorumm
nͦ digatiosinetransuect̾onis

Expanded text:
nauarchorum coetus circiter provincias Orientis inopia navium tribuaret et investigandae classis obtentu insularum secessus tate transacta iudiciorum indignatio sine transve
Abbreviated transcription (Latin):
expectet᷑ effectum̃to cłsitu¬
dotua p̃fecto augustali⁊ in¬
drine. ꝯcupicie classis sum¬
matrs. ⁊ nonullos auos na¬
uclerios sue professioĩs add¬
uxit. ut honus fiumẽtar
comeatus qui ponentales
nau archos ex alexãdrinccun
angustissime urbis horreas
sitatoĩs immnnicate. ł exco¬

Expanded text:
expectaretur effectu, merito celsitudo tua praefecto Augustali et indrinae et Carpathiae classis summates et nonnullos alios naucleros eo professionis adduxit, ut onus frumentarii commeatus, qui per orientales nauarchos ex Alexandrinae ciaugustissimae urbis horrea csitationis immunitate ve
Abbreviated transcription (Latin):
lmanumissor ingennus
.sit ⁊ dediticios quidem ꝑ cõ
tiones placammuo Cacupᷤ
aut innianos ⁊ omnẽ que
cura eos fua̾t obẜuantiam
ex questoris sucgestionẽ cor¬
reximus que m̃tei impiales
radiat sanctiones ⁊ õnes u¬
b̾ros nullo nec etatis mañ¬
mssin diũ maumissoris.
nec inmõ mamumissionis

Expanded text:
manumissor ingenuus sit. et dediticios quidem per cotiones placavimus: Latinos autem Iunianos et omnem quae circa eos fuerat observantiam  quaestoris suggestionem correximus, quae inter imperiales radiat sanctiones, et omnes libertos, nullo nec aetatis manumissi nec dominii manumissoris nec in manumissionis
Abbreviated transcription (Latin):
libertim qui desierãtee ẜui
¶multis autez moĩs maĩi¬
missio procedit aut eni ex
sacͣus ꝯstitucoĩb in sacroscĩ
ecc̃iis. autuundicta manu

Expanded text:
libertini, qui desierant esse servi. Multis autem modis manumissio procedit: aut enim ex sacris constitutionibus in sacrosanctis ecclesiis aut vindicta aut
Abbreviated transcription (Latin):
manumicti solent adeont
uł intrãsisitu manumut ã¬
suł aut p̃sesinubaln eũ ul
in theatrumnadãt. ¶liberti¬
n̾oꝵ at status criꝑtitus añ¬
a fuat.namqui manumit¬
tebantiusmo maiorẽ⁊ iustã
lib̾tatẽ ꝯseque bãtur q̃ fiebẽt
ciues roniamanominorer.

Expanded text:
manumitti solent, adeo ut vel in transitu manumittansul aut praeses in balneum vel in theatrum eat. Libertinorum autem status tripertitus antea fuerat: nam qui manumittebantur, modo maiorem et iustam libertatem consequebantur et fiebant cives Romani, modo minorem
Abbreviated transcription (Latin):
cere ad banefelicissimam cim¬
tatem⁊ br̃e constitutas ĩ suisi
bĩtatoĩb ⁊ cibum eis misãdi
darc questemadeinceps tradere
excorporecaꝵ accetentẽ ipsos

Expanded text:
cere ad hanc felicissimam civitatem et habere constitutas in suis habitationibus et cibum eis miserandum dare et vestem et deinceps tradere ex corpore earum accedentem ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam uerocanm ⁊ fideuis¬
sores expetere ⁊intṁprocedere
ulicitam actionẽ utmoĩ pere
in hac regia cuitute ⁊ in tnisma¬
ns eius locis ⁊ ꝙ deterius ẽ
iustu sacratissim al oca quene¬
rabiles domos tales siit bĩta¬
tiones ⁊ cãe sic impie sic iniq
subuñs temporib presumat᷑.¬
y ⁊ ab ducere atali opatõe cͥbro
uolentes ⁊ adłimum deducẽ
gentes annum adpericulosã
deponerent corrupcionẽ⁊quos¬
redemisse misasamiptias co¬
pulasse istis eẽ ⁊ d̾cies miniesi¬

Expanded text:
quasdam vero earum etiam fideiussores expetere. Et in tantum procedere illicitam actionem, ut omni paene in hac regia civitate et in transmarinis eius locis et quod deterius est iuxta sacratissima loca et venerabiles domos tales sint habitationes, et causae sic impiae et iniquae sub nostris temporibus praesuma abducere a tali operatione crebro volentes et ad legitimum deduceregentes annum ad periculosam deponerent corruptionem; et quosredemisse miseras, et nuptiis copulasse castis. Esse etiam decies milies
Abbreviated transcription (Latin):
nuc̃tiaut id deinceps temptet᷑
admisint granissimo cos in be
rxptis pobreptoe̾m ĩpetratis ⁊̃
sus p̾inditiis in bac c̃a sõmouen¬
dis. n eĩ aus p̾cato colorata aut

Expanded text:
ntia, ut id deinceps temptetur, admiserit, gravissimo eos iubemrescriptis per obreptionem impetratis et sus praeiudicio in hac causa submovendis. Neque enim aut precatio colorata aut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ accedere añ ꝑ mittat᷑. nisi. eiꝰ
nomt̃ matticulis receptumpri¬
mitus fuerit penapropoĩta un
qui cẽstatutacelestia credidĩr
suscipiendos auios auc ꝙ libet
eis offm inuigendũ. Iorpr.¬

Expanded text:
nte accedere permittatur, nisi eius nomen matriculis receptum primitus fuerit, poena proposita his, qui contra statuta caelestia crediderint suscipiendos aliquos aut quodlibet eis officium iniungendum,