comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toleas quia tua durabłia erũt illoꝵ ãt nõ. ¶Et dix si aliquis nuidet tie¬
bonis morib quia si hoc fac̾e nequitus abeis desistat alioqm̃ mag̾ ꝑdes maĩe
tue ꝯtenici ꝙ̃ ioꝑe ip̃o acauas acquitas. ¶Et dix blandiaris hiominib tp̃r
ño attendas ad aliquid iusta statum et ꝯditõem in q̃ tp̃s ꝑmisit d put in ueri¬
te se s̃t attendas quia ille est eiis statꝰ et ꝯditõ naturalis. ¶ Et dix nõ põt qͥs¬
ꝙ̃ cũ amico suo oẜuare amorem insi qui est su anium moꝵ a m̃icos sub stin̾e ua¬
ip̃i eligũt bonas tras ob in tolatũ ip̃oꝵ. ¶ Et dixit modicũ euorem nõ despi¬
tias lic fict cũ płib rectis oꝑib quia euor est sicut humor malus qui lic u̾i¬
pͥueeat aliis chimis aliquib in ternallo tpr̃is caĩs ab in ternallo tpris¬
tausis adiuitus. ¶Et dix cũ ẜineris alitui. dño noli fieri equalis sibi inisi

Expanded text:
doleas, quia tua durabilia sunt, illorum autem non. Et dixit: si aliquis invidet tidoleas, quia tua durabilia sunt, illorum autem non. Et dixit: si aliquis invidet tibonis moribus; quod si facere nequiveris, ab eis desistas, alioquin magis perdes in anime tue offensam, quam in opere ipso acquires. Et dixit: blandieris hominibnon attendas ad aliquid iuxta statum et condicionem in qua corpus permisit, sed prout in veritate se habet attendas quia ille est eius status et conditio naturalis. Et dixit: non potest quisquam cum amico suo conservare amorem, nisi qui est suavium morum, amicos sustinere vaincolatum ipsarum. Et dixit: modicum errorem non despicias, licet fiat cum pluribus rectis operibus, quia error est sicut humor malus qui, licet vist ne prevaleat aliis chimis, aliquibus, intervallo temporis, causis adiutus. Et dixit: cum servies alicui domino, noli fieri equalis sibi nisi
Abbreviated transcription (Latin):
licet uõ in hibeatur.¶¶Et dix oportet sensatum ex se scutari sic ut exorem si
reputet magnũ et suũ recte ag̾e modicũ. ¶ Et dixit turpe est ꝙ sicta extida¬
nꝰ auiueis insi et aur̃is aĩab cupiditatum suꝑ flua receremus et corpus prohil¬
amiꝰ amultitudĩe cibi ob santatem ip̃ius ⁊ ꝓ hibeamꝰ nos amultitudine incio
ob salutem aĩaꝵ nrãꝵ. ¶ Et dixit nobilitati sui gn̾is aĩe sue nobilitatem ade ⁊¬
quat ille censetur bonus qui u̾o nobilitatem aĩe despicit solum pr̃na content¬
despicit intupatur pude quãlib maioritatem demerens. ¶Et dr̃e noi
emas sernum młte cupiditatis quia in cõtinenti alium appetet dũm nec fortis
ire quia inlipendet tui dm̃ ũ nec magni sensus quia ꝯͣte fraudem aliꝙͣ cõmittet.
¶Et dix si regi mag̃ aliis fidelis extit̾is et stipendia tua alus suit equalia nõ

Expanded text:
licet tibi non inhibeatur. Et dixit: oportet sensatum ex se scrutari sic, ut errorem suum licet tibi non inhibeatur. Et dixit: oportet sensatum ex se scrutari sic, ut errorem suum reputet magnum, et suum recte agere modicum. Et dixit: turpe est quod sicca excidamus a vineis, nisi et a nostris animabus cupiditatum superflua rescedemus, et corpus prohibeamus a multitudine cibi ob sanitatem ipsius et non prohibeamus nos a multitudine viciorum ob salutem animarum nostrarum. Et dixit: qui nobilitati sui generis, anime sue nobilitatem adequat, ille censetur bonus; qui vero nobilitatem anime sue despicit solum paterna contentus, vituperatur proinde, quamlibet maioritatem prodemerens. Et dixit: non emas servum multe cupiditatis, quia incontinenti alium appetet dominum, nec fortis ire quia vilipendet te dominum, nec magni sensus quia contra te fraudem aliquam committetEt dixit: si regi magis aliis fidelis extiteris et stipendia tua aliis sint equalia non
Abbreviated transcription (Latin):
dñi et ẜu equales ergo tonare ad bonam disciplincitõem. qr qñ erit
recessus tuus ignoras scias tñ ꝙ inter dei donana sapĩa ex tellentiar¬
est retribucis bono ⁊ in dulgeas malo medicare ingitꝰ in tus agendis
itẽs ad illa in tend̾e̾. nõ tonfidens in aliquo huiꝰ mutabilis mũdi. nec
nõ deseras alactatem eternam. Dige sap̃iam et audias scipientes.
bedias dño. nõ agas aliquid insi in tpĩe suo fet̾is. et si in tp̃re suo me
leris in ꝓferendo tantelam appone. uo p̃p diuicias te exaltes nec euen¬
b desperet sunstris conponas te apud õs nec aliꝙ̃ humilitate despi¬
cias. si qd̃ ag̾e̾ no reputas malim. nõ uituperes alium cũ fet̾it nec de¬
bes uelle landari de eo qd in te nõ est. nec faciais aliquid cuiꝰ fcorem
uitupau̾is: oportet te face qd̾ dee lic nou tͥ mandetur. et uictes qd̾ nou cõuerat

Expanded text:
et servi equales. Ergo conare ad bonam disciplinationem, quia quando erit et servi equales. Ergo conare ad bonam disciplinationem, quia quando erit recessus tuus ignoras. Scias tamen quod inter Dei donaria sapiencia est excellencior. Retribuas bono et indulgeas malo. Meditare jugiter in tuis agendis, nitens ad illa intendere, non confidens in aliquo huius mutabilis mundi, nec iabilem lasciviam non deseras alacritatem eternam. Dilige sapienciam et audias sapientes; obedias domino, non agas aliquid nisi tempore suo et, si tempore suo feleris, in proferendo cautelam appone. Non propter divicias te exaltes, nec eventibus desperes sinistris. Componas te apud omnes, nec aliquem humana vilitate despicias. Si quis agere non reputat malum, non vituperes alium cum fecerit. Non debes velle laudari de eo quod in te non est, nec facias aliquid cuius factorem uperaveris. Oportet te facere quod decet, licet non tibi mandetur et vites quod non convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt castigatões platonis deuni cognosce et timeas et uice ad faciendum
ioꝵ pͥncipalius. ¶Et dix felix est qui sui finis est in memora sua malici¬
a nõ diu̾tens nõ statuas tua lutͣ in reb in existentib extͣ te nõ expectes me¬
tatib sins ullitas hñam sensus in mstilo quio cognoscitu eoꝵ qui nõ
onferunt in relatõe rinuoꝵ.¶ Cogita plies demũ loquere ⁊ fac q̃a
pisti aliquid dare in digenti noli c̃stinare qr quid de te tõtĩgere de beat iguoras
qd̃ feteris ꝑpe tuabitur. et si delecta tõem hũs ad pectandum amillabitur
delectatõ et pic̃m manebit sꝑ memoris diei q̃ uotaberis. et nõ audies qu
lingna lotax silebit cogitatus de ficiet ob sciabũtur ocłi et in t̾ra cõsumet᷑
humanitas et corrũpetur sensus ita ꝙ tui corporis otorem sentire nõ pot̾is
et sencies qualr uermes putredinem corporis tui fugant memoreris ⁊

Expanded text:
sunt castigationes Platonis. Deum cognosce et time; nitere ad sciendum sunt castigationes Platonis. Deum cognosce et time; nitere ad sciendum mortem principalius. Et dixit: infelix est qui sui finis est immemor, a sua malicia non divertens. Non statuas tua lucra in rebus existentibus extra te. Non expectes metatibus suis. Vilitas humani sensus in multiloquio agnoscitur eorum qui non conferunt in relatione rumorum. Cogita pluries, demum loquere et fac, quia pisti dare aliquid indigenti, noli procrastinare, quia quid de te contingere debeat, ignoras. quod feceris perpetuabitur, et si delectationem habueris ad peccandum, annullabitur delectatio et peccatum remanebit. Memor eris diei qua vocaberis et non audies, qua lingua loquax silebit, cogitatus deficiet, oscurabuntur oculi, et in terra consumetur humanitas et corrumpentur sensus, ita quod tui corporis odorem sentire non poteris, nec senties qualiter vermes tui corporis putredinem
Abbreviated transcription (Latin):
sieris alicui aliquid et nõ consenẜit tibi illud dete qui petiuisti eru bescas
pociꝰ ꝙͣ de eo qui nõ cõcessit. ¶ Et dix ince a cauirere sensum et sa p̃iã
et dñaberis oĩb cognosc̾et em̃ te tui sp̃ales meliꝰ ꝑ ea que scis. alii u̾o g
bnitam anmam suam gubernare nõ põt. ¶Et dix peioꝵ partimo
mam que cõmittitur erga illum qui pete̾ erubescit et grauor suꝑbia
est que u̾sus illũ in fr̃ĩgitur a quo nõ est dampnifitariseturꝰ. et dixit aspi¬
ce te a deceptõib ab soluẽtem et si obloqui ceꝑit de hominib nõ recipi
de ceptõis sb solucionem ab eo. ¶ Et dix o censatum ut qd pete̾ ht
petat suaniter et plane et modicis ubis quia sanginsuga de sangine
eam a morte quia mortem. nõ patitur ip̃a uͥ ex malis oꝑib nec aliquis
põt eaui ottide sicut corpus occidunt cũ sit sb̾lumor et nobilior ee. ¶ Et hec

Expanded text:
sieris alicui aliquid et non concesserit tibi illud, de te qui petivisti erubescas sieris alicui aliquid et non concesserit tibi illud, de te qui petivisti erubescas pocius quam de illo qui non concessit. Et dixit: nitere acquirere sensum et sapienciam et dominaberis omnibus; cognoscent enim te tui speciales melius per ea que scis, alii vero, unicam animam suam bene gubernare non potest. Et dixit: peior parcimonia est que committitur contra illum qui petere erubescit, et gravior superbia est que adversus illum infligitur a quo non damnificari est securus. Et dixit: aspice te a deceptionibus absolventem, et si obloqui ceperit de hominibus non recipias deceptionis absolutionem ab eo. Et dixit: oportet sensatum ut quod petere habet petat suaviter et plane et modicis verbis, quia sanguisuga de sanguineeam a morte, quia mortem non patitur ipsa nisi ex malis operibus, nec aliquis potest eam occidere sicut corpus occidunt, cum sit sublimior et nobilior eo. Et hec
Abbreviated transcription (Latin):
musca que ĩ fecta et torrupta de pascit et sana omittit. ¶ Et dix o sensatũ
in sui semꝑ sensus cõtist̾e potẽcia uelut qui ꝑ mare uehitur cuiꝰ corpus si
mortem euadit inthominus cor timore nõ ex iutitur. ¶ Et dix qui dese
nõ suspitat᷑ plusꝙͣ sit tuetur qd̾ facit et gd nouit cogitãs in oĩ suo ꝯ̃rio
ẽẽ errorem. ¶ Et dix decet sapientem se nõ exaltare sup̃ ignoranten
delicas ⁊ gubernare eñ sua in t̾est industria. ¶ Eo dixit bomis ex sapiente¬
b aspicit ignorantem sicut respitit in fantem cũ quo pie agendum est s
atq laborem sb̃enndũ ꝓ rectificando eundem. ¶ Et dix nõ satisfit disi
tatores ueritatem in quirentes nõ hũt mide se ordiãt quia ip̃oꝵ questio ad
idem ⁊ si alter alt̾um m̃tere in tendat odii cãm ex ħ hr̃e poterunt eo ꝙ¬
eoꝵ qui libet conatur altum ad sim̃ uelle condute. ¶ Et dĩx cum q¬

Expanded text:
musca que infecta et corrupta depascit, et sane omittit. Et dixit: oportet sensatum musca que infecta et corrupta depascit, et sane omittit. Et dixit: oportet sensatum in sui sensus semper consistere potencia, velut qui per mare mortem evadit, nichilominus cor timore non eximitur. Et dixit: qui de se non suspicatur plusquam sit, tuetur quod facit et quod novit, cogitans in omni suo contrario esse errorem. Et dixit: decet sapientem se non exaltare supra ignorantem, delitas, et gubernare eum suaviter est industria. Et dixit: bonus ex sapientibus aspicit ignorantem sicut respicit infantem cum quo pie agendum est, atque laborem subeundum pro rectificando eundem. Et dixit: non satisfit homiutatores veritatem inquirentes non habent unde se odiant, quia eorum questio est ad idem; sed si alter alterum vincere intendat, odii causam ex hoc habere potuerunt, eo quod quilibet eorum conatur alterum ad suum velle conducere. Et dixit: cum que
Abbreviated transcription (Latin):
nõ associes duos domi quoꝵ alter alterum supare in tendit. ¶Et dixit
ĩo let̾is de tasu alt̾iꝰ quia ignoras quałr contra te tẽpr̃a reuoluantur.
¶Et dix statue sensum tuũ a dextris et u̾itatem asumstris et eris saluus et
teuenit ad pauptatem et de honorabili qui despectõem in t̾rit et desapiente
ꝙ ignorans derisit. ¶ Et dixit nõ te associes malis quia reputant tibi bñ¬
ate ꝯuia recedis ab eis. ¶ Et dix qñ regnũ ꝓcedit in meliꝰ cupiditates
famulantur sensui ⁊ qñ eꝯrio in cedit sensus cuꝑigitatib famulatur. ¶ E
dix nõ petas ꝙ agantur oꝑa illicito s ut ꝯgrue ficat quia qnto tp̃ris oꝑns ꝑ
contentꝰ qm si sibi stipendia multa tarentur. ¶ Et dix tua bñficia bona
collata retributõem ex petũt et in pensa uilli at pła petendum in ducu¬
¶ Et dix mali seꝯtur malicias hominũ et ꝓpͥas negligũt bonitatos sicuti

Expanded text:
non associes duos domi, quorum alter alterum superare intendit. Et dixit: non associes duos domi, quorum alter alterum superare intendit. Et dixit: non leteris de casu alterius, quia ignoras qualiter contra te tempora revolvantur. Et dixit: statue sensum tuum a dextris, et veritatem a sinistris, et eris salvus et e qui devenit ad paupertatem, et honorabili qui despectionem incurrit, et de sapiente quem ignorans derrisit. Et dixit: non te associes malis qui reputant tibi benefacere quia recedis ab eis. Et dixit: quando regnum procedit in melius, cupiditates famulantur sensui, et quando e contrario incedit, sensus cupiditatibus famulatur. Et dixit: non petas quod agantur opera ilico, sed ut congrue fiant, quia, quanto temporiscontentus quam si sibi stipendia multa darentur. Et dixit: tua benificia bono collata retributionem expetunt, et impensa vili ad plura petendum inducunt. Et dixit: mali secuntur malicias hominum et proprias negligunt bonitates, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in tentatur. Item si ad ppłatoem terre nõ intendatur. Item ⁊̃ pp̃t diuturm¬
aten guerraꝵ regna ꝑdinitur. ¶ Et dixit funs in dignatõis est en¬
best̾e tese ip̃o. Et in terrogauerũt eñ qũo sapiens maxĩe molestatur. rũdit
quando cogitur ignorantis neccessitatem hĩe. ¶ Et in quocũq ind̾is discre¬
tõem ꝑ frãm ẽẽ terte scias in illo cupiditates fore debiles et in firmas. ¶ E
dixit natinas est aĩe famsa si nõ aĩa in firmetur et retrahat se natura afa¬
mulatu ip̃ius alliciendo aiãm. ⁊ retraliendo ob lectamenta mũtana. ¶ Et
ixit debilitas cognoscitur quia homini deloco ĩ excogitatõ ꝓueĩt ꝓuenit bo¬
nũ et melum deloco de quo nõ suspicabatur. ¶ Et dixit rem nõ despiciat
modicam quia pot̾it in crementum in crementum hr̃e. ¶ Et dixit nõ ar d¬
guas hõiem dñ est iratus quia cc̃ eum rectificare non potis. ¶ Et dixit d

Expanded text:
intendatur; item si ad populacionem terre non attendatur; item etiam propter diuturnintendatur; item si ad populacionem terre non attendatur; item etiam propter diuturnitatem guerrarum regna perduntur. Et dixit: finis indignationis est erubescere de se ipso. Et interrogaverunt eum quo modo sapiens maxime molestatur; respondit: quando cogitur ignorantis veritatem habere. Et dixit: in quocumque videris discrecionem perfectam esse, certe scias in illo cupiditates fore debiles et infirmas. Et dixit: natura est anime famula, si non, anima infirmetur et retrahat se natura a famulatu ipsius alliciendo animam et trahendo ad oblectamenta mundana. Et dixit: debilitas anime cognoscitur quia homini de loco inexcogitato bonum provenit, et malum de loco de quo non suspicabatur. Et dixit: rem non despicias modicam, quia poterit incrementum habere. Et dixit: non arguas hominem dum est iratus, quia tunc eum retificare non poteris. Et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ailiqn sensus sufficit ita ꝙ nõ expediat fortitudo. fortitudo ãt auatureli sensu ex¬
tusari nõ põt. ¶ Et dixit eloquiũ siue oꝑe est uelut mũtatõ flumiins sub mer¬
gens in hõies absq ꝓfectusui.¶ Et dixit mali moris est hominem suspiciosũ
ẽe qui p̃pea male uniet. ¶ Et dixit nua delectatõnũ frnaris huiꝰ mũdi quousq
n ter sensum et rõnem seu in tellectum de pͥdc̃is cõcordes ita ꝙ nõ adu̾sentur sibi
ad in uicem quiet concordatis p̾ot̃is in unũ cõ cognoscet pultrum et turpe quałr
s in cessum. ¶Et dixit nõ cõmendes aliquid meigis licito quia res oũdit
ꝙͣ tm̃i cõmendatoĩs mereatur et retondabit in tu deffectum. ¶Et dix si ne¬
gligantur radites in regnoꝵ negocus et solũ ad ramoꝵ gubernacła in tendatur
egna ꝑ duntur et sumliter si omissis oꝑib que ex pedirẽt fortuitis fiducuis

Expanded text:
aliquando sensus sufficit ita quod non expediat fortitudo, fortitudo autem a naturali sensu exaliquando sensus sufficit ita quod non expediat fortitudo, fortitudo autem a naturali sensu exausari non potest. Et dixit: eloquium sine opere est sicut inondatio fluminis submergens in se homines absque profectu sui. Et dixit: mali moris est hominem suspiciosum esse, quia propterea male vivet. Et dixit: nullarum delectationum huius mundi fruaris, quousque inter sensum et rationem seu intellectum de predictis concordes, ita quod non adversentur sibi ad invicem quia, concordatis predictis in unum, tunc cognosces pulcrum et turpe quare s incessum. Et dixit: non commendes aliquem nimis cito, quia res ostendit quantum commendationis mereatur, et redundabit in tui deffectum. Et dixit: si negligantur iudices in negociis regnorum, et solum ad remorum gubernacula intendantur regna perduntur, et similiter si, omissis operibus que expedirentur, fortuitis fiduciis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾a seĩta sapiãm recepit eam. Et plẽs euantes in ea nõ errant insi quia
nou ꝓpͥa seĩta panirint eam et ꝑulam mani non ꝑueniendo ad eam nonquerunt ꝑ aliam
in mo dãpnãt eam dicendo eam mendacem. ¶Et dixit qui ignorant formam scipiẽ¬
ie nõ cognostit se ip̃m et se nõ cognoscens est om̃ib iguorantib magis iguorans.
¶Et dixit qu nouit quid sit ignorancia est sapiens et ignorans est qui nescit qͥd
ast ignorans. ¶En die na est honor ad ducens pꝰ se de detus.¶Et dixit rex rexã &¬
it uelut magnus fluuius nascens te ꝑuis aquis. uñ si dultis est duites st̃ om̃s ꝑ¬
in et si salsas om̃s erũt saisi. ¶ Et dixit si uolueris diua bilem tibi ee rei saporem
non ꝑuẽias ad extremũ rei sapore. s aliquid omictas ex ea residini. ¶ Et dĩe caue¬
as in pͣlio ne ꝯfitas in tua fortitudine solum et negliglas ionabuem sensum quia

Expanded text:
ropria semita sapienciam reperiet eam, et plures errantes in ea non errant niropria semita sapienciam reperiet eam, et plures errantes in ea non errant ninon perquirunt eam, et per illam viam non perveniendo ad eam, non querunt per aliam, immo damnant eam dicendo eam mendacem. Et dixit: qui ignorat formam sapiencie non cognoscit se ipsum, et se non cognoscens est omnibus ignorantibus magis ignorans. Et dixit: qui novit quid sit ignorancia est sapiens, et ignorans est qui nescit quod sit ignorans. Et dixit: ire est honor adducens post se dedecus. Et dixit: rex est velut magnus fluvius nascens de parvis aquis; unde, si dulcis est, dulces sunt omnes parvi et, si salsus, omnes erunt salsi. Et dixit: si volueris tibi durabilem esse rei saporem, non pervenias ad extremum rei saporose, sed aliquod omittas ex ea residuum. Et dixit: caveas in prelio ne confidas in tua fortitudine solum et negligas rationabilem sensum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gis mintitur consilio suo ⁊ qui nũꝙͣ obedit sibi et qui pp̃ deffectum suspitoĩs
ad res se audact expoint. ¶Et dixit sapiens qui lib̾alis est aĩe. dũs est na¬
ture. et sapiens qui nõ est aĩe lib̾alis nature ẜnus existit. ¶ Et dixũt ei
quis est saluus a tpib oꝑib. rñdit qui pouit sensum suũ ꝓfideli et p̾di¬
td̃em suũ ꝓuẽtũ ꝓfideli et p̾dicatõem suũ ꝓuentum et pacĩam suam ex¬
clusorem et eiꝰ timorem suam ꝓ geiem et loqui de morte snum spaciatorẽ
¶Et dixunt ei quis facit maiorem in iusticiam sibi rñdit qui se hũ¬
Iat tui nõ debet et qm gratificat sibi landes ab ignoto. ¶ Et dixit igno¬
Urantes indicãt formosum et turpem ꝓut ex tius sensus disc̾uũt et ext̾muꝰ
ilo forme nõ distĩguit nͥ sensus in terior qui rõ dr̃. ¶Et dixit querens ꝓ¬

Expanded text:
gis innititur consilio quo, et qui nunquam obedit sibi, et qui propter defectum suspicionis gis innititur consilio quo, et qui nunquam obedit sibi, et qui propter defectum suspicionis ad res se audacter exponit. Et dixit: sapiens, qui liberalis est anime, dominus est nature, et sapiens qui non est anime liberalis, nature servus existit. Et dixerunt ei: quis est salvus a turpibus  et patienciam suum conclusorem, et eius timorem suam progeniem, et loqui de morte suum spaciatorem. Et dixerunt ei: quis facit maiorem iniusticiam sibi? Respondit: qui se humiliat cui non debet, et qui gratificat sibi laudes ab ignoto. Et dixit: ignorantes iudicant formosum et turpem prout exterius sensus discernunt; et exterivero forme non distinguit nisi sensus interior, qui ratio dicitur. Et dixit: querens p
Abbreviated transcription (Latin):
despiciat eum d sibi ad equari defideret. ¶ Et dix nõ sꝑucis nodicũ bonũ
si qd fac̾e pot̾is qr modicum multum erit. ¶ Et dix meditari regem in se ip̃o
uno est decẽcius ꝙͣ uno anno tͥpudiari. ¶ Et dĩx oꝑari ꝑ scĩam est res
gnosc̾e̾ et distĩgnere ead et ag̾e ꝑ ignorantiam est cõculcare eas et sub duuie¬
tate relmquere et agere ꝑ uarietatem est res statuere ꝓlota sua. et ꝓcetͦe ꝑ
mendacium est nõ ordinare eas ꝑlota sua. ¶ Et dix nõ tretas ẽẽ paciens
¶ Et in f̾rogatus quis expediat ad gub̾nãtã ullam rñdit qui gub̾nat bene
se ip̃m. ¶ Et in t̾rogatus quis metur pocius nouien sapientis. dix qui
nos quos redimit in sui ꝑcussione cũ px pm̃tur utrum sint solida uł rinata
eodem moto ꝯꝑbari debent hõies eloquus sins quib cegnostetur sensus et
dencia sua. ¶ Et dix̾unt quis est plus ignorans in actis suis. rñdit qui ma¬

Expanded text:
despiciat, sed sibi adequari desideret. Et dixit: non spernas modicum bonum, si quod facere poteris, quia modicum multum erit. Et dixit: meditari regem in se ipso die uno est decencius quam uno anno tripudiari. Et dixit: operari per scienciam est res cognoscere et distinguere eas; et agere per ignoranciam est conculcare eas et sub dubietate relinquere; et agere per veritatem est res statuere per loca sua; et procedere per mendacium est non ordinare eas per loca sua. Et dixit: non credas esse paciens  Et interrogatus, quis espediat ad gubernandam villam respondit: qui bene gubernat se ipsum. Et interrogatus, quis meretur pocius nomen sapientis, respondit: qui nos quos reddunt in sui percussione, cum experiuntur utrum sint solida vel rimata; eodem modo comprobari debent homines eloquiis suis, quibus cognoscetur sensus et prudencia sua. Et dixerunt: quis est plus ignorans in actis suis? Respondit: qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃õꝵ eodem modo sapienti scĩa nõ minuitur ad dicendo in mo crescit
minuitur tũ deffectũ discenciũ ig̾ eoꝵ que nosti nõ sis anarus. ¶ Et
dix spes est fallatia anmarum et tũ discipłi platonis requirerent ꝙ¬
leget era et in strueret eos. dũdit puo ueient auditores i gristotue ueile¬

Expanded text:
ipsorum; eodem modo sapienti sciencia non minuitur addiscendo, imo crescit; ipsorum; eodem modo sapienti sciencia non minuitur addiscendo, imo crescit; minuitur tamen defectu discentium: igitur eorum que nosti non sis avarus. Et dixit: spes est fallacia animarum. Et cum discipuli Platonis requirerent qlegeret eis et instrueret eos, respondit: prius venient auditores; et venien
Abbreviated transcription (Latin):
uictare in qualib ꝑticła corporis nr̃is sitas. rñdit in quotũq est cu¬
ꝑiditas est rõqua illud ꝑ quod deuat demans bene dicͤuit. ⁊ ei põt e
tiplici expiencia aut urib rõnis in mensis. ¶Et dixit aliqui aili
in uident ꝑ id in quo sua iacet tempestas. ¶ Et dixit cupiditates
et hominũ uoluntates reꝑituitur iuxͣ regnũ suoꝵ cupiditates et uolũ¬
tates eorum. ¶Et dix̃ inf̾re bene remun̾are illum qui bñ fats fcõꝵ
est tui ꝙ si ag̾e ides in potens u̾bo grates ĩpende ubo tũ nõ sis coritentꝰ
Rñdit. potest quia bñfac̾e est grates ag̾e deo. Et memoriam acup¬
in terrogauerunt eum quib scĩam quid adipisti põt rñdit nõ expe¬
tando que euenire nõ possunt nec dep̾t̾itis contristando. ¶ Et dĩx
nõ extingintur igins ꝓ id quo mag̾ ex lignis occupat s ꝑ defectum

Expanded text:
vitare in qualibet parte corporis nostri sitas? Respondit: in quocumque est cuvitare in qualibet parte corporis nostri sitas? Respondit: in quocumque est cupiditas, est racio qua illud per quod deviat devians bene discernit et ei potest icet aut multiplici experiencia aut viribus rationis immensis. Et dixit: aliqui alicui invident per id in quo sua iacet tempestas. Et dixit: cupiditates et hominum voluntates reperiuntur iuxta regum suorum cupiditates et voluntates ipsorum. Et dixit: nitere bene remunerare illum qui benefactor est tui, quod si agere es impotens verbo grates impende; verbo tamen non sis contentus re? Respondit: potest, quia bene facere est grates Deo agere et memoriam a cupinterrogaverunt eum: quibus scienciam quis adipisci potest? Respondit: non expectando que evenire non possunt, nec preteritis contestando. Et dixit: non extinguitur ignis per id quod magis ex lignis occupatur, sed per deffectum
Abbreviated transcription (Latin):
dix utue est tate suꝑ eo qñq ꝙ stientur dice̾ posses. ¶ Et dix qui
scĩam ad discit ob nobilitatem stĩe nõ quia aliquid incretur ex ea
si uolius in tipientis dm̃ amerem suam sequere uoluntatem si u̾o
sapientis que sunt ad ꝓpositũ uer ꝯtͣ iõem ostendere nõ omittas.¬
¶ Et dixit cum tuꝯ aduersario cum cõtẽ dis ꝯͣ eum non statuas u̾¬
tatem ut efficiaris sicut sagitatorib signũ et spełm in tuentis occulis¬
¶ Et dirit nieo qui tuũ requirit amoreni falli ñõ debes quousq scm̃e¬
rere et fouere amorem amici de centib oꝑatõnib ⁊ indutõnib conis.
sicut puer requiritur ⁊ fouetur tempore natĩtatis et plantula cum
plantatur ⁊ demũ fructificat uxta sollicitudinem ħĩtam in culta ip̃iꝰ
¶Et dix ualde uillis est qui se cũ ignoranti hũiliat et qui tuiꝰ nõ ħt i
ticiam laudes acceptat. ¶ Et dixunt ei qualiter potimꝰ cuꝑiditates

Expanded text:
dixit: utile est tacere super eo quod scienter dicere non posses. Et dixit: qui scienciam addiscit ob nobilitatem sciencie et non quia aliquid lucretur ex ea,si volueris insipientis domini amorem, suam sequere voluntatem; si vero sapientis, que sunt ad propositum vel contra rationem ostendere non omittas. Et dixit: cum tuo adversario cum contendis, contra eum non statuas veritatem ut efficiaris sicut sagittatoribus signum et speculum oculis intuentis. Et dixit: in eo qui tuum requirit amorem falli non debes quousque sciverere et fovere amorem amici decentibus operationibus et inductionibus bonis, sicut puer requiritur et fovetur tempore nativitatis, et plantula cum plantatur, et demum fructificat iuxta solicitudinem habitam in cultura ipsius. Et dixit: valde vilis est qui se ignoranti humiliat et qui cuius non habet noticiam laudes acceptat. Et dixerunt ei: qualiter poterimus cupiditates
Abbreviated transcription (Latin):
sbligatos exietẽ ed soluendum: et cũ nõ conceditur eis p̃pea nõtogi ĩ¬
tant nec irascũtur contra illos amnõ cõcesẜunt eis. sicut acaidit hsoi
aui no cogitat supeo quod uolint enie et nõ emit maai uo no sumiliter
naria que ee solu̾e nõ dispomĩt. ¶ Et dix minici aliqn sunt u¬

Expanded text:
obligatos existere ad solvendum; et cum non conceditur eis, propterea non cogiobligatos existere ad solvendum; et cum non conceditur eis, propterea non cogitant nec irascuntur contra illos qui non concesserunt eis, sicut accidit homini qui non cogitat super eo quod voluit emere et non emit; mali vero non similiterdonaria que exolvere non disponunt. Et dixit: inimici sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ concipit ex panptate gnamen. ¶Et dix bonoꝵ moꝵ quicũq¬
maloꝵ moꝵ añn pati pot. ¶Et dĩx hñs conas uirtutes pͥncipaly er
sbasłi est nobilis si attualiter h̃t facit se nobłem cũ no sit. ¶ Et dĩe
saluus est qui regib in ficelitate et cũ pietate ppło ẜuit uec status m
Quo est decipit eum nec p̃p malũ despat aliquate nꝰ quo gͣuatur. ¶ Et
dr̃e moderata uerecũdia facit hominem q̃o conpetit sibi uinis super
clua faint onuetit qd cemotit d dominuta et modita aliquid ꝙ ño ꝯpetit
site ot̃nb suns tun negocus nõ ĩcuoit nec ꝑte sua manu tenent
agenda. ¶Et dĩ cũ nimntꝰ tuuꝰ ad posse tuũ ꝓuemt in mincoꝵ¬
mune⁊ exut et socioꝵ consortium ẽ adeptus. ¶ Et dixe lom qu
aliaui pecũt eclialiquo et conceditur eis. scũit ꝓ es recuibutõem in¬
pendi tese quare reputant ad fruinuĩ tãtum emptionem fecisse. etꝰ

Expanded text:
qui non concipit ex paupertate gravamen. Et dixit: bonorum moruqui non concipit ex paupertate gravamen. Et dixit: bonorum moruorum alium pati potest. Et dixit: habens bonas virtutes substantialiter nobilis est, et, si actualiter habet, facit se nobilem cum non sit. Et dixit: salvus est qui regibus in fidelitate et cum pietate populo servit, nec statum in quo est decipit eum, nec propter malum desperat aliquatenus quo gravatur. Et dixit: moderata verecundia facit hominem amitflua facit omitti quod competit, sed diminata et modica aliquid quod non competit si de omnibus suis negociis tibi non incumbit, nec per te sua manutenentur agenda. Et dixit: cum inimicus tuus ad posse tuum perveneriexiit et sociorum consorcium est adeptus. Et dixit: boni quando aliquid petunt ab aliquo et conceditur eis, sciunt pro eo retribucionem impendi debere, quare reputant ad terminum tantum emptionem fecisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
cires consinere teniu senem ꝯsuites. ¶Et die confiluun eq̃ sapientis
urtir meitꝰ est tibi ꝙ tiui: quici tua noiuntas que te aibono ꝯfilis rethit
eugento ni alio nõ existis. ¶ Et dĩ nõ tuearis illuꝯmi ꝑtedet suint¬
genercato is mltipltat et mau semiitam cõ toruptoris actrescni t.
et dte moditum no reputes unum in unitur hr̃e ama malũ ma¬
nis ꝙ cogites tibi potit orriri abeo. ¶ Et dr̃e res que est contra uaturam
nires ht suo micio forciores et res naturalis in fine. ¶ Et dĩe rectimii
est umi forme et ob hoc in dirette frinest facile et difficue recte et uoc est
siłe emissiom sagite que ut recte dnigatur ad signũ longũ expedit usus
despiciunt et tali modo ordinacio regni ꝑutitur et turbatar expedit
ergo dño ꝙ statuat et ordinet ꝯũelib modo et loco suo ut meruit uer¬
ut medicus oꝑatur equalitatem et moderanciam humor egͥ ꝓduret¬
¶ Et dix sensus ẽ honorabilior uoluntate quia sensus tpr̃is te statuit

Expanded text:
ere, demum senem consultes. Et dixit: consilium eque sapientis ut tu, melius est tibi quam tuum; quia bona voluntas que te a bono consilio retrait eligendo, in alio non existit. Et dixit: non tuearis illum qui per te dgenerationis multiplicant, et mali semitam corruptionis accrescunt. Et dixit: modicum non reputes unum inimicum habere, quia malum maius quam cogites tibi poterit oriri ab eo. Et dixit: res que est contra naturam vires habet suo inicio forciores, et res naturalis in fine. Et dixit: rectum est uniforme, et ab hoc indirecte frui est facile, et difficile recte, et hoc est simile emissioni sagitte que, ut recte dirigatur ad signum longus expedit usus, despiciunt et tali modo ordinacio regni pervertitur et turbatur; expedit ergo domino quod constituat et ordinet quemlibet modo et loco suo ut meruit velut medicus operatur: equalitatem et moderationem humorum . Et dixit: sensus est honorabilior voluntate, quia sensus temporis te statuit
Abbreviated transcription (Latin):
et fidelis ficelem mẽtaꝵ uero ab hominabitur mendacem et latro
latronem capit nullam cum eo cupiens ꝓpĩquitatem bĩe ¶ Et die
qui tonstantis est tuĩe tono se regit consilio qui u̾o in firma ac debilis
cõmittit om̃ia dispositõi fortime ¶ Et dix conuenit inte dũo regis
aut erga ppłm patiam heat et ira suã cõpestat ⁊ si forte reꝵ crudel
extitit ip̃e cinu hõib mansuetudine opetur et si rex młtum fuorit
mãsuetus ꝓporigitate fruatur qua supleat regis deffectũ. ¶ Et derẽ
expedit nllum absolute suꝑ regno prare cõsilium isi allumi quẽ
rexstatuit ꝓse ip̃o in regno ut p̃pea mala consilia nõ emergarit ĩ eo¬
¶ Et dix mali credunt de hõmib quecũq mala ferunt᷑ ut mali¬
gnandi ius bẽant ⁊ eo ꝙ malis ꝯsuetudinib pociatur. ¶ E t dix̃
nõ utaris oꝑib dñm uerba sufficiant. ¶ Et dĩx qui legi nõ credit

Expanded text:
et fidelis fidelem, mendax vero abhominatur mendacem, et latro et fidelis fidelem, mendax vero abhominatur mendacem, et latro latronem capit, nullam cum eo cupiens propinquitatem habere. Et dixit: qui constantis est anime bono se regit consilio, qui vero infirme ac debilis, committit omnia communi dispositioni fortune. Et dixit: convenit vicedomino regis ut erga populum patienciam habeat et iram suam compescat; et si forte rex crudelis extiterit, ipse cum hominibus mansuetudine operetur; et si rex multo fuerit mansuetus, ipse rigiditate fruatur qua suppleat regis deffectum. Et dixit: expedit nullum absolute super regno prestare consilium, nisi illum quem re statuit pro se ipso in regno, ut propterea mala consilia non emergant in eo. Et dixit: mali credunt de hominibus quecumque mala feruntur ut malignandi ius habeant et eo quod malis consuetudinibus pociantur. Et dixit: non imitaris operibus, dum verba sufficiant. E
Abbreviated transcription (Latin):
si ratõnanto cũ eo nobilem uici̾s te gratius diliget et pociuꝰ hono¬
rabit et si optueris tontra uillẽ ullis te ꝯdiet. ¶ Et dix cũ dñs
do aliutetur auctontate censoris. ¶Et dir qui bona cibar ie comerat
ꝙ eximi possis tius młtis dĩcus a suis famiuarib nõ discentas e ad
⁊ cures effice ꝙficut sibi de płimo sic tibi detuo modico sacisfice. ¶E
diy mosestiꝰ est in ter oĩa et laboriosius pauꝑem diuitis sapiente
ignarum robusti debilem apparentiem fate. nec ob stante ꝓoterĩ
qum intupiã gramora ꝑtingant. ¶ Et dix regi phibitu celeti
obmetas. ꝯma cum rex regni sit custos ꝙ turꝑe erit ip̃m sui ip̃iis
custodia in dige. ¶ Et oie inter reges est fetix ip̃e in que dnaie
ꝑ decessoꝵ dirigitiu. ⁊ m felix in quo ip̃m sb̃ititur i pͥuatur. ¶ Et dixi
mincem cogit odire. nam ind̾e potes ꝙ idicus u̾idicum diugit

Expanded text:
t: ratiocinando cum eo si nobilem viceris, te gracius diliget et pocius honot: ratiocinando cum eo si nobilem viceris, te gracius diliget et pocius honorabit; et si obtinueris contra vilem, vilis te odiet. Et dixit: cum dominus do, abuteretur auctoritate censoris. Et dixit: qui bona cibaria comedit nquod eximi possis tuis multis diviciis a suis familiaribus non hostendas, sed id procures efficere quod sicut sibi de plurimo, sic tibi de tuo modico satisfiat. Et dixit: molestius est inter omnia et laboriosius pauperem divitis, sapientis ignarum, robusti debilem, apparenciam facere; nec obstare potuerunt quin vituperia graviora pertingant. Et dixit: res regi prohibita est ebrietas quia, cum rex regni sit custos, quam turpe est ipsum sui ipsius custodia indigere! Et dixit: inter reges est felix ille in quo dominium predecessorum dirigitur, et infelix ille in quo ipsum subicitur et privatur. Et dixit: invicem cogit odire; nam videre potes quod veridicus veridicum diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ subeat pauꝑtatem. ¶Et dixe nõ te in tmictas ad aliquid
faciendũ quousꝙ sensus ꝓuidit uid̾ delecta błit faciendñ. ¶ Et dĩe
malo no te associes quia tua nati absq tui notitia aliquid surri¬
piet de natura ip̃ius. ¶Et dĩx foueat semꝑ homo ꝯsilio quia lit
ut sꝑabat nõ actidat confortaberis attente eo ꝙ ꝑte nõ remãsit e¬
g̾e qd̾ dedeas. ¶Et diy decet hoĩem in specło faciem suam in tueri
quic si indit eam decoram ꝓmalo geret ag̾e turpe opus si u̾o turpem
denfuerit uollet duo turpia agregare. ¶ Et dr̃e expedit sensato ꝙ n
potum ducedĩe meditine amaritudĩs memoretur. ¶ Et dix toĩtatis
est finis qd heat quis uerecũdiam de se ip̃o. ¶ Et dĩx qui bñ ad ea
bescit desene ob sinetatem uel ob albedinĩe capiloꝵ s erubescit pp̃
sui sensus sb̾am illustrantis eũdem oportet igitur ut cum eadem n
nobis fuerit sh̃a pudorem hũtes ab ea turpib nõ utamur. Et dĩx¬

Expanded text:
tas ad aliquid faciendum, donec sensus providerit illud delectabiliter faciendum. Et dixit: malo te non asocies, quia tua natura absque tui noticia aliquid subripiet de natura ipsius. Et dixit: faveas semper bono consilio quia, licet ut sperabas non accidit, confortaberis attamen eo quod per te non remansit agere quod debebas. Et dixit: decet hominem in speculo suam faciem intueri quia, si viderit eam decoram, pro malo geret agere turpe opus; si vero turpem censuerit, nollet duo turpia congregare. Et dixit: expedit sensato quod in potuum dulcedine medicine amaritudinem memoretur. Et dixit: bonitatis est finis quod habeat quis verecundiam de se ipso. Et dixit: qui bene ad eabescit de sene ob sui etatem vel albedinem capillorum, sed erubescit propter sui sensus substanciam illustrantis eundem; oportet igitur ut, cum eadem in nobis fuerit substancia, pudorem habentes ab ea, turpibus non utamur. Et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
bietatib ꝓplexus quousq in ueniat semitam sc̃ie et ĩntatis. ¶S
dirunt ei quis est turpior in suis oꝑib rũdit. qui mnuiꝰ est sensu guber.¬
uat et et̃ qui mmꝰ contra se ip̃m in cedit et qui sic se i reb erporie m¬
crepide ut nich suspirari uiteaitur. ¶ Et in terrogauerunt eum ũde
ꝓuenit sb̃alitas in tellectus endit expclara et pura natura et ex
cõuersatõe cũ seapientib in uita. ¶ Ein dix̾iunt quis ex homib est
cõ pletõnis conitatis. rudit qui suam refrenat ira cũdiam et suamu
uoliuntatem in pugnat. Et dix̾unt ei quis mũdus est et liber aturpib
oꝑib rñdit qui suam discretõem statuit ꝓ suo fideli a trmorem ꝓsue⁊
inte dño et predicetões ꝓ freno et patia suũ gubenetorem ⁊ dei tiorẽ
suum sotiũ ⁊ collatõem demorte suñ solaciatorem.

Expanded text:
bietatibus perplexus, queusque inveniat semitam scientie veritatis. Et bietatibus perplexus, queusque inveniat semitam scientie veritatis. Et dixerunt ei: quis est turpior in suis operibus? Respondit: qui nimis se suo sensu gubernat, et etiam qui nimis contra se ipsum incedit, et qui sic se in rebus exponit intrepide ut nichil suspicari videatur. En interrogaverunt eum: unde provenit subtilitas intellectus? Respondit: ex preclara et pura natura et e conversatione cum sapientibus in vita. Cui dixerunt: quis ex hominibus est complecioris bonitatis? Respondit: qui suam refrenat iracundiam et suam voluntatem impugnat. Et dixerunt ei: quis est mundus et liber a turpibus operibus? Respondit: qui suam discrecionem statuit pro suo fideli, et timorem pro suo vice domino, et predicationes pro freno, et patienciam suum gubernatorem, et Dei timorem suum socium, et collocutionem de morte suum salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sepientura que in dominatoĩs obtentu fuere. ¶ Et dĩe ex auo
reunctitur nõ est comieniens in ꝓperare delictũ et ꝑpea melius
in ficiari reputo ante ꝙ remittatur eideni. ¶ Et dix qui sua nuie¬
tute ira et cupiditatib utiti. erit sibi in sua senectute molestũ
cum uolup tatib fim nõ pot̾it debilitate menbroꝵ et qui auiiẽ
tis tñ etate erit lone ꝯmetis et status. ¶ Et dĩe anarꝰ nult pł
maguam reuitte in piriam stam̃ sibi ꝙͣ retributõem ꝓmodico
nfacio elargni. ¶ Et dix lic sis senex nõ erubestas ad disce̾ ⁊
si fuerit infantulus qui te docet cum iguoranciam uere cũdia
sit detior addiscendi. ¶ Et dix letatur sapiens qui nouit se a
mũdi tur pitudiuib enassisse assmmilans illi cui tontrata est ma
dicers. Cum fesli astudio uatabitis nascetis coms xstorusꝙ
tedio caieatis. C ui dixunt quis est sapiens magis conpletus.
rũdit qui amplnis elios magis consulit. et qui se miut ampliua du¬

Expanded text:
sapientum, quam in dominationis obtentu fervere. Et dixit: ex quo remittitur, non est conveniens improperare delictum, et propterea melius inficiari reputo antequam remittatur eidem. Et dixit: qui in sua iuventute ira et cupiditatibus utitur, erit sibi in sua senectute molestum, cum voluptatibus frui non poterit debilitate membrorum; et qui a  vult plus magnam remittere iniuriam factam sibi, quam retribucionem pro modico beneficio elargiri. Et dixit: licet sis senex non erubescas addiscere etiam si fuerit infantulus qui te docet, quia ignorantia verecundia deterior est addiscendi. Et dixit: letatur sapiens qui novit se a mundi turpitudinibus evasisse, assimilans illi cui confracta est nadicens: cum fessi a studio vacabitis, vacetis bonis ystoriis quod tedio careatis. Cui dixerunt: quis est sapiens magis completus? Respondit: qui amplius alios consulit, et qui se muniit amplius, du
Abbreviated transcription (Latin):
est coufuentur. ¶ Et dix mali capitale est fraus eis uero gubuator
sopiens rũdit in eõ qd̾ ꝑ ea que nou̾it nõ se maguo heat fioo. net
contia intuapentem aliꝙ ia scati. nec cũ laudabr fiat elatus. Cui di
eunt ꝯuid est ꝗ uodino lestiuis reputas rũdit. id ex tunꝰ ꝓ letõe toleount
aiiti et ipũis silentio lex offendetur. Cm eciam dix̾unt auid est ꝙ miiꝰ
tura ndum ẽ rũdit. incipientis dehonestatõ. ¶ Et in teurgauerstit ͥ

Expanded text:
 Et dixit: mali capitale est fraus; eius vero gubernator sapiens. Respondit: in eo quod per ea que noverit non se magno habeat precio; nec contra vituperantem unt: quid est quod molestius reputas? Respondit: idque ex cuius prolatione dolebunt amici et ex ipsius silencio lex offendetur. Cui etiam dixerunt: quid est quod minus curandum est? Respondit: insipientis dehonestacio. Et interrogaverunt: a
Abbreviated transcription (Latin):
no fit ad alias iurtutes anine se tñstuadent et eis moda sonnpe
od inainienta corruipent. ¶ Et dix ad correttões pnoꝵ nositis asper
mnltum qina ad corre ctões naĩte asꝑas p̃ͣm fuĩt assunatur eĩ pn̾oꝵ
rigious casaigator ni tenti susfiando magnĩ exstingnere ⁊er e dobit
fiatim ⁊ otius in fiamatur. C ui dixunt quare quis in tititr adeadta¬
ot eos ob tempare ꝯͣtia opponento. ¶Et dix natura est qũe ẜintrior
ergo uo nõ in ebrietur anina et ct famsabitur sibi uatura ebrietas
uero amme constat in onittendis bonis opib ⁊ malis in nitan¬
dis et nature seruicia sunt ad delectatõnes nundi eam allcere.⁊
alterius entirdi & lecta tiomibe prohibere. ¶ Et dix̃ scĩa ẽ aninu
tinctura et tĩguolia Smo de nõ tingitur msi p̃us ab in mũdicus suis pu¬
uificerto . ¶ Et dũ cura tus discretõ ꝓhibuit aluid te facturum i¬

Expanded text:
es anime se diffundent et eius, modo simili, ordinamenta corrumpent. Et dixit: ad correctiones puerorum non sitis asperi multum, quia ad correctiones valde asperas pravi fiunt; assimilatur enim puerorum rigidus castigator nitenti, sufflando, magnum ignem extinguere, qui flatibus pocius inflammatur. Cui dixerunt: qualiter quis nititur ad obtiet eos obtemperare contraria opponendo. Et dixit: natura est anime servitrix; ergo non inebrietur anima, et tunc familiabitur sibi natura; ebrietas vero anime constat in omittendis bonis operibus, et malis imitandis, et nature servicia sunt ad delectationes mundi eam allicere, alterius mundi delectationibus prohibere. Et dixit: sciencia est anime tinctura, et tingibilia commode non tinguntur nisi prius ab immondiciis suis purificentur. Et dixit: cum tua discre
Abbreviated transcription (Latin):
cis micio⁊e uict. ¶St dir in sipiens est qui er bonitate sus restre et
in dumentor et nõ cesemet ip̃o reputat se sensatum. ¶ Et dĩe loni eon
qui lomus potentiorem patitur et guius inmus potentem. ¶ E toip
dore t sapsentem nofune msi qui sibi est morib coequeclti l ¶toree
comitatiun uuciq in apienta sunt sine tenis uero sunes duitia. pͥuita¬
tumt ecotriu E d dũ ficeles dm̃ sua legautate oem fhesaarrũ firi ple¬

Expanded text:
 dixit: insipiens est qui ex bonitate sue vestis et indumentorum, et non ex semetipso reputat se sensatum. Et dixit: bonus est qui levius potenciorem patitur et gravius minus potentem. Et dixit: decet sapientem non servire nisi qui sibi est moribus coequalis. Et dixit: bonitatum inicia insipida sunt, finetenus vero sunt dulcia; pravitatum
Abbreviated transcription (Latin):
satiffacit et sibi defectũ nõ facit. ¶Et dix̃ rectifitare nõ coneris
ualde corruptũ quia p̾usꝙͣ eum rectifices corrũperis. ¶Et dĩe com mo¬
uentur fatiłius ut bona indulgeant ꝙ mala ĩpendant et mag ꝙͣ ꝓm
doctore loqris tuũ nõ ꝓloges ẜ monen. et q̃u cul nuuiꝰ tocto loqris por no es ait¬

Expanded text:
satisfacit et sibi defectum non facit. Et dixit: rectificare non coneris satisfacit et sibi defectum non facit. Et dixit: rectificare non coneris valde corruptum, quia priusquam eum rectifices corrumperis. Et dixit: boni moventur facilius ut bona indulgeant quam mala impendant et, magis quadoctiore loqueris, tuum non prolonges sermonem, et quando cum
Abbreviated transcription (Latin):
distigũt in trditus ꝙ exitus nõ adu̾tant. ¶ Et dr̃e anor in reb hitus
ip̃aꝵ celac malicias et odium hitũ ineistem conitatem occłtat. ¶ Et
dix si ñquus p̾cipit aliis que ꝯ plere nõ possunt contͣ quos irascitur tũ
tomino et eo maxĩe sunt meioris ꝑicłi quo ip̃aꝵ suꝑ fiuitas extedit
conditõem hũtis nam assimilatur cibo stomathi
exuperanti u̾tutem qui in pedit et debilitas comedenteni.¬
¶ Et dix cũ uolius suꝑ aliquo tibi ꝯsulere qd̾ accide̾ põt menbra singła
tur in tellectus. ¶ Et dix̃ nos uinimꝰ naturali uita ut intam cõ¬
in amando censetur. ¶ Et dix̃ pp̃ bñ oꝑari laborem sub stineas et
pp̃ mala que nõ comnisłis nõ tristeris. ¶ Et dix deliciosus ad ea q̃
sibi cõferunt ob lectamenta accedit pͥusꝙͣ in tueatur si bñ oꝑatur
aut male. ¶ Et dix maxĩe parcus est qui nõ concedit id quo ali

Expanded text:
distingunt introitus quod exitus non advertant. Et dixit: amor in rebus habitus, distingunt introitus quod exitus non advertant. Et dixit: amor in rebus habitus, ipsarum celat malicias, et odium habitum in eidem bonitatem occultat. Et dixit: iniquus precipit aliie que complere non possunt, contra quos irascitur cum domino, et eo maioris periculi quo ipsorum superfluitas excedit condicionem habentis; nam assimilatur cibo stomachi exuperanti virtutem, qui impedit et debilitat comedentem. Et dixit: cum volueris super aliquo tibi consulere que accidere possunt, membra singula tur intellectus. Et dixit: non vivimus naturali vita nisi ut vitam conin amato censetur. Et dixit: propter bene operari laborem subtineas, et propter mala que non commiseris non tristeris. Et dixit: deliciosus ad ea que sibi conferunt oblectamenta accedit priusquam intueatur si bene operetur aut male. Et dixit: maxime parcus est qui non concedit id quod aliis
Abbreviated transcription (Latin):
no consuites. ¶Et dir bomis rex ille sensetur cuiꝰ taret ni uita fqma
laudaibilis et decus post obitum ẜmocinatur inrtutib. ¶ Et dr̃e ma¬
gr̃m nõ approbes inscĩaꝵ młtitudĩe d in deffectib iicioꝵ. ¶ Et dũ
ami uideis mortuũ scruteris in aĩa tua. si natia es siln equatis si
equalis fuerit morieris ad eandem te conditõem ꝑueniie debere.
Et dir pͥmunias te sꝑ cibo neccessario ꝓ itinere tuo. et ꝙ eodem die i¬
in expe iat mẽte oiecta. ¶Et dix nõ udices pͥusꝙ utrosq audiais
contendentes. ¶Et dũ ẽẽ i uatatõne nõ placeat uec de bonti tua
fortunai confidas nec peniteais de boms oꝑib tuis. ¶ Et dĩ qui ĩ¬
piam timiet et tasum ad optinecam nõ intitur famã. ¶ Et dĩx felicior
est qui desuoꝵ malloꝵ secedit dm̃o et sue ñõ obedit ie. et qui inter cõditõ¬
nes hẽu minoren debito se reputat statuũ suũ et qui suos eo mͦ nõ

Expanded text:
non consultes. Et dixit: bonus rex ille censetur cuius claret in vita fama laudabilis, et de cuius, post obitum, sermocinatur virtutibus. Et dixit: magistrum non approbes in scienciarum multitudine, sed in defectibus viciorum. Et dixit: cum videris mortuum, scruteris in anima tua si natura es sibi equalis; et si equalis fueris, memor eris ad eandem condicionem te pervenire debere. Et dixit: permunias te semper cibo necessario in itinere tuo, et quod eodem die movere expediat, mente coniecta. Et dixit: non iudices priusquam utrosque audias contendentes. Et dixit: esse in vacatione non placeas, nec de bone bonis operibus tuis. Et dixit: qui inopiam timet et casum, ad obtinendam non nitetur famam. Et dixit: felicior est qui de suorum malorum secedit dominio, et qui sue non obedit ire, et qui, inter condiciones hominum, minorem debito reputat statum suum, et qui suos eo modo non
Abbreviated transcription (Latin):
retiocodit sagitta resilens alapite ꝙ̃ ꝑ cusit. ¶ Et dix qui in strint
alios in boms que nõ oꝑatur est sicut aliquid cum candela alios il¬
luminans et nõ se. ¶Et dix̃ qui nõ molestatur ad ulari ppło nec
intollerandis malis morib ip̃oꝵ magniis eoꝵ gubernator cẽsetur. ¶ Et
dix nõ est rex qui regnat in ẜius s in liberis nec est diues qui censum cui¬
gauerunt quid oporteat ag̾e ailiꝙ̃ ut alio modo indigecit. rñdit si dines fu̾¬
i mod̾ate iuat. si pauꝑ in labore p̾sĩtat. ¶Et quosuierunt ꝙͣto cenfu

Expanded text:
retrocedit sagitta resiliens a lapide quem percussit. Et dixit: qui instruit retrocedit sagitta resiliens a lapide quem percussit. Et dixit: qui instruit alios in bonis que non operatur est sicut aliquis cum candela alios illuminans et non se. Et dixit: qui non molestatur adulari populo, nec tolerandis malis moribus iporum, magnus eorum gubernator censetur. Et dixit: non est rex qui regnat in servis, sed in liberis, nec est dives qui censum cugaverunt eum quid oporteat agere aliquem ut alio non indigeat. Respondit: si dives est, moderate vivat, si pauper, in labore persistat. E