comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st sustantiali hoc ego sum. Imago eñ dei est om̃is aĩã.
ꝙͣ se querit. et qui illam ĩ se querendo ĩuenit. ĩ om̃i hoie.¬
eandem agnosut. Pisio u̾õ aĩe ĩtelledus est. Si gͥ te uiddes
me uides. qui nichil aliud sum ꝙͣ tu. Et si deum diligis
me ymagines dei diligis. et ego cliligendo deumi diligo
te. Et ita dũ unũ querimus. et ad iũ tendimꝰ. semper
ꝑiuicem ĩ nobis pñtes sumus. sed ĩdeo ĩ quo nos diligimꝰ.¬
cogitastonũ tumultũ exterius relinque. curãq extioꝵ¬
oiũm penitus obliuiscere. ut soli deo possis uacare fieri
tacens fabulatur. Intende ergo illi qui ĩtendit tibi. audi
illum loquentẽ tibi ut ip̃e exaudiat te loquẽte sibi. Ita
fiet. si diuinis laudib soluendis. debita reuerẽtia. et sol¬
licitudine assistas. si singła uerba diuine siripture dili¬
genter i tendas. No qd ego ista faciam duco. s qđ facere

Expanded text:
substantialiter, hoc ego sum. Imago enim Dei est omnis anima substantialiter, hoc ego sum. Imago enim Dei est omnis anima  proximum quaerit. Et qui illam in se quaerendo cognoverit, in omni eeam cognoscit. Visio enim animae, intellectus est. Si ergo te vides, me vides, qui nihil aliud sum quam tu. Et si Deum diligis, me imaginem Dei diligis: et ego Deum diligendo, diligo te. Et ita dum unum quaerimus, et ad unum tendimus, semper invicem praesentes sumus, sed in Deo in quo nos diligimcogitationum tumultus exterius relinque, curamque exteriorum penitus obliviscere, ut soli Deo possis vacare. Fierio etiam tacens fabulatur. Intende ergo illi qui intendit tibi; audi illum loquentem tibi, ut ipse exaudiat te loquentem sibi. Ita fiet, si divinis laudibus solvendis debita reverentia et sollicitudine assistas, super singula verba divinae Scripturae diligenter intendas. Non quod ego ista faciam dico, sed quod facere
Abbreviated transcription (Latin):
xiones hõuĩ. natireas animaliũ. et haberis oĩu celestiũ
et terestriu scĩãm. Redle gͦ te ubi. et si nõ semꝑ aut sepe.
saltim interdũ. Rege tuos affectus. dirige actus. corage
plinatum. Pone om̃es transgressiones tuas ante oculos
tuos. Statue te ante te tanꝙͣ aliũ. et sic temetipm plage
plora iniquitates. et pectata quib deum osfendisti. Indica
ei miserias tuas. ostende in alitiam ad uersanoꝵ tuoꝵ.
Cumq corã eo te ĩ laceimis mactauẽis precorte ut me¬
mor sis mei. Ego eĩs ex quo cognoui te ĩxp̃o diligote. Et
illuc mẽtionẽ tui defero ubi. et illicita cogitatio supplicũa
et honesta meretur p̃mũi. Al altare quippe dñi cũ pec¬
catorsto. s sacerdos tua comittat᷑ memona. Tu uo nisi
uitem reddes. si me amauẽĩs et orationũ tuaꝵ ꝑticipem
feceris. ibi recordatione tecĩ p̃sens esse difidero. ubi ꝓte
et tus familiarib deuotas p̃ces coram deo finidis. Nec

Expanded text:
s omnium coelestium et terrestrium scientiam. Redde ergo te tibi, et si non semper, vel saepe; saltem interdum. Rege tuos affectus, dirige actus, corrige plinatum. Pone omnes transgressiones tuas ante oculos tuos. Statue te ante te, tanquam ante alium; et sic temetipsum plange. Plora iniquitates et peccata, quibus Deum offendisti: indica ei miserias tuas, ostende illi malitiam adversariorum tuorum. Cumque coram eo in lacrymis te maceraveris, precor te ut memor sis mei. 15. Ego enim ex quo cognovi te, in Christo diligo te; et illuc mentionem tui defero, ubi et illicita cogitatio supplicium, et honesta promeretur praemium. Ad altare namque Dei cum peccator sto, sed sacerdos, tui me comitatur memoria. Tu vero mihi vicem reddes, si me amaveris, et orationum tuarum participem feceris. Ibi recordatione tecum esse praesens desidero, ubi pro te et tuis familiaribus devotas preces coram Deo fundis. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
qr totũ ĩ illo ĩuenitir. quicꝗd desideratur. Semꝑ libet ilũ
aspicere. semꝑhabere. semꝑ ĩ illo delectari. et illo perfriui.
In illo clanficatur ĩtellectus. et pirrificatur affectus ad co¬
gnoscendam ueritatem et diligendam. et hoc est totum
bonũ hõis. nosce scilicet et amare creatorem siũ. Qui
g nos angit uesania uicioꝵ sitre absintiũ. huiꝰ mũdi
sequi naufragiũ. uite labentis pati ĩ fortimiu. impie
tirannidis ferre dominiũ. et nõ magis cõuolare ad
sctõ felicitatem. ad angeloꝵ societatem. adsolempnitatẽ
supne leticie. ad iocũditatem cõtemplatiue uite. ut possi¬
mus ĩ trare ĩ potentias dñi. et uidere suꝑ habũdantes¬

Expanded text:
quia totum in illo invenitur quidquid desideratur. Semper libet eum quia totum in illo invenitur quidquid desideratur. Semper libet eum aspicere, semper habere; semper in illo delectari, et illo perfrui. In illo clarificatur intellectus, et purificatur affectus ad cognoscendam et diligendam veritatem. Et hoc est totum bonum hominum, nosse scilicet et amare Creatorem suum. 12. Quae ergo nos agit vesania, vitiorum sitire absinthium, hujus mundi sequi naufragium, vitae labentis pati infortunium, impiae tyrannidis ferre dominium, et non magis convolare ad sanctorum felicitatem, ad Angelorum 325 societatem, ad solemnitatem supernae laetitiae, et ad jucunditatem contemplativae vitae, ut possimus i
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ĩ uentũ nõ fuerit. Uidebit eũ ad uolũtate. habebit
ad uoluptatem. fruetur ad iocũditate.⁊̃ et̾nitate ugebit.
ĩueritate fulgebit. ĩ bonitate gaudebit. Sic̃ habebit ꝑ¬
manẽdi etͥnitatem. sic cognoscen di facilitatẽ. et requie.¬
scendi felicitatem. Ciuus si quidẽ erit illiꝰ sefe ciuitatis.
cuiꝰ angłi sunt ciues. Deus pater tempłu. filius eiꝰ splen¬
dor sꝑiritus sct̃s caritas. De ciuitate suꝑna.
hoĩes. nullã indigentiã habentes. Quã gloriosa dicta
sunt de te ciuitas dei. sicut letantiũ oiũm habitano est
ĩ te. Om̃es letant̃ ĩ lencia et exultatione. Om̃es delectatire.
de deo cuius aspectus pius. facies decora. eloqũ dulce. De¬
lectalilis est ad uidendũ. suauus ad habendũ. dulas ad
ꝑfruendũ. Ip̃e ꝑse placet. et ꝓpt̾ se sufficit ad meritu.
Suffiait ad premũ nec extra illũ quicq̃ aliud queritist.

Expanded text:
peccatum inventum non fuerit. Videbit Deum ad voluntatem, habebit peccatum inventum non fuerit. Videbit Deum ad voluntatem, habebit ad voluptatem, fruetur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi felicitatem. Civis siquidem erit illius sanctae civitatis, cujus Angeli cives sunt, Deus Pater templum, Filius ejus splendor, Spiritus sanctus charitas. O civitas homines nullam indigentiam habentes! Quam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei! sicut laetantium omnium habitatio est in te . Omnes laetantur in laetitia et exsultatione: omnes delectantur de Deo, cujus aspectus pulcher, facies decora, eloquium dulce. Delectabilis est ad videndum, suavis ad habendum, dulcis ad perfruendum. Ipse per se placet, et per se sufficit ad meritum, sufficit ad praemium; nec extra illum quidquam quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenie et misericerdie. Sic tñ moriẽtur.ut semꝑ iuuãt.
ut semꝑ moriant᷑. Ita aĩã pectatoris. aut ĩiferne ꝓ
pectatis cruciabitur. aut ĩ paradiso ꝓbonis meritis
collocant᷑. Nũc gͦ alterũ eduob eligamus. Aut semꝑ cruci¬
ari cũ ĩpiis. aut ꝑpetualiter letari cũ sanctis. Bonũ siꝗde
et inalum. mors et uta. ante sunt posita. ut ad quod uo
de deo. esse cũ deo. esse ĩ deo qui erit oĩa om̃ib.
habere deum qui est sũmu bonũ. et ubi est siñmũ bonũ.
ibi est siñna feliatas. sũma iocũditas. Uera libertas. per¬
fecta caritas. et̾na securtas. et secura efnitas. Ibi est
uera leticia. plena sciẽtia. om̃is pulcritudo et om̃is beantudo
Est ibi pax. pietas. bonitas. lux. uirtus. hon estas. Gaudia
leticie: dulcedo. iuta ꝑhẽnis. Głia. laus. requies. amor.
et cõcordia dulcis. Sic cũ deo beatus erit ĩ quius cõsciẽna

Expanded text:
veniae et misericordiae. Sic tamen morveniae et misericordiae. Sic tamen morsemper moriantur. Ita anima peccatoris aut in inferno pro peccatis cruciatur, aut in paradiso pro bonis meritis collocatur. Nunc ergo alterum e duobus eligamus: aut semper cruciari cum impiis, aut perpetualiter laetari cum sanctis. Bonum siquidem et malum, vita et mors, ante nos sunt posita, ut ad quod volde Deo, esse cum Deo, esse in Deo, qui erit omnia in omnibus; habere Deum, qui est summum bonum. Et ubi est summum bonum, ibi est summa felicitas, summa jucunditas, vera libertas, perfecta charitas, aeterna securitas, et secura aeternitas; ibi est vera laetitia, plena scientia, omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia dulcis. Sic cum Deo homo beatus erit, in cujus conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
trsticia cũ seꝑabunt᷑ ĩ pii acosortio sctoꝵ et auisiõe
dei et readiti ipotestate demonũ ibiĩt cũ ip̃is ĩ igne
et̾num. ibi semꝑ erũt sine fine. in luctu et gemitu ꝓ¬
cul quippe abeata paradisi patria exilati cruciabũt᷑.
igehẽnam ꝑpetua. nũꝙ lucem uisuri. nũꝙ̃ refrige¬
rum adeptini. s ꝑmilia miliũ ãñoꝵ ĩ inferno cru¬
candi. nec inde ũꝙ̃ liberandi. ubi nec qui torquer
aliquado fatigatur nec qui torquetire aliqñ morit᷑.
Sic ei ignis ibi consinit ut reẜuet. sic tormenta
agumtur. ut semꝑ renouẽtur. Iusta uo qualitatem
culpe penã sustmnebit imusquisq gehenne et similis
culpe rei siuis similib uigentur cruciandi. Nil aliud
ibi audietur insi fletus t plantus gemitus ⁊ ululatꝰ
uermes et laruales facies. tortoꝵ atq cȩtera mon¬
Ermes crudeles mordebũt intia cordis hĩc
Nolor. inde pauor gemitus. smpor t timor.
horrens. ardebuntq miseri ĩ igne et̾no. ĩ eternum

Expanded text:
 et a visione Dei: et traditi in potestatem daemonum, ibunt cum ipsis in ignem aeternum, ibique semper erunt sine fine in luctu et gemitu! Procul quippe a beata paradisi patria exsulantes, cruciabuntur in gehenna perpetua, nunquam lucem visuri, nunquam refrigerium adepturi; sed per millia millium annorum in inferno cruciandi; nec inde unquam liberandi, ubi nec qui torquet, aliquando fatigatur; nec qui torquetur, aliquando moritur. Sic enim ignis ibi consumit, ut semper reservet; sic tormenta aguntur, ut semper renoventur. Juxta vero qualitatem culpae poenam sustinebit unusquisque gehennae, et similis culpae rei suis similibus jungentur cruciandi. Nihil aliud ibi audietur nisi fletus et planctus, gemitus et ululatus, , nisi vermes, et larvales facies tortorum, atque teterrima monermes crudeles mordebunt intima cordis: Hinc dolor, inde pavor, gemitus, stupor, et timor horrens. Ardebuntque miseri in igne aeterno in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
et fiet uobis. Noli gͦ ulipẽdere orationem tuam. qm̃ ille
ad quem oras. nõ uilipendit eã. s anteꝙͣ egrediat᷑ de ore
tuo. scribi eam iubet ĩ libro suo. et imũ e duob ĩdubitãter
spare debemus. qm̃ aut dabit nobis qd petimꝰ. aut qued
nobis nouit esse utiliꝰ. Cogita itaq de deo ꝗtꝗd melius
potes. et de te ꝗcquid detenus uales. Dete uo. et illo am¬
plius credere debes ꝙͣ cogitare nõ potes. Onme tp̃s ĩ quo
mẽdare. Quocũq loco cõsistis cogitatiões tuas tracta.
et aliquid salutare ĩ aĩo uersa. Omĩs siquide locus ad
libere tecum hĩta. et ĩ lantudĩe cordis tui de ambulans.
ibidem cenaculu grande stratũ xp̃o exhibe. Mens nãq
saꝑiẽns. sẽꝑ est apd̃ deu.

Expanded text:
et fiet vobis . Noli ergo vilipendere orationem tuam, quoniam ille et fiet vobis . Noli ergo vilipendere orationem tuam, quoniam ille ad quem oras, non vilipendit eam; sed antequam egrediatur de ore tuo, ipse scribi eam jubet in libro suo. Et unum e duobus indubitanter sperare debemus, quoniam aut dabit nobis quod petimus, aut quod nobis noverit esse utilius. Cogita itaque de Deo quidquid melius potes, et de te quidquid deterius vales. De illo amplius credere debes, quam cogitare potes. Omne tempus in quo modare. Quocunque loco consistis, cogitationes tuas jacta in Deum, et aliquid salutare in animo tuo versa. Omnis siquidem locus ad libere tecum habita, et in latitudine cordis tui deambulans, ibidem coenaculum grande stratum Christo exhibe. Mens namque sapientis semper est apud Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio. Cũ magna nãq cõfusione. et rubire ad illam
ueniet.quisꝗs eam iudere uehemẽter nõ desiderat:
Quicũq uo iugi oratione. et assidua cogitatione ĩ illa cõ¬
uersatur. et secarus hinc egreditur. et cũ magna leticia
Dicũq gͦ fueris intratemet ip̃m ora. si lenge
Tõcus es. Si fuens ĩ lecto. aut ĩ alio loco: ora et ibi est
tempłũ. frequẽter orandũ est. et flexo corpore mens ẽ
erigenda ad deum. Sic eĩ millũ est momẽtu qͦ homo
nõ utatur. uł fruatur dei bonitate et miẜicordia. sic
nullũ debet esse momẽtum. quo eũ p̃sentẽ nõ habeat ĩ
memoria. S dicis. Ego cotidie oro. et nullũ or̃onis mer
q̃ fructũ iuideo. S sic̃ accedo ad illam. sic et recedo. Nemo
michi respondet. nemo loquit᷑. nemo ꝗppiam donat. s
ini cassum laborasse uideor. Sic loquit humana stulncia.
nõ atendens quid inde ueritas ꝓmittat dicẽs amen
dico uobis. qr ꝗcꝗd orantes petitis. credite qr acipietis.

Expanded text:
amque confus one et rubore ad illam veniet, quisquis videre eam vehementer non desiderat. Quicunque vero jugi oratione et assidua cogitatione in illa conversatur, et securus hinc egredietur, et cum magna laetitia ergo fueris, intra temetipsum ora. Si longe  ipse locus es. Si fueris in lecto aut in alio loco, ora, et ibi est templum. ' Frequenter orandum, et flexo corpore mens est erigenda ad Deum. Sicut enim nullum est momentum, quo homo non utatur vel fruatur Dei bonitate et misericordia: sic nullum debet esse momentum, quo eum praesentem non habeat in memoria. 18. Sed dicis: Ego quotidie oro, et orationis meae nullum fructum video; sed sicut accedo ad illam, sic et redeo. Nemo mihi respondet, nemo loquitur, nemo quidpiam donat, sed incassum laborasse videor. Sic loquitur humana stultitia, non attendens quid inde Veritas promittat dicens: Amen dico vobis, quia quidquid orantes petitis, credite quia accipietis,
Abbreviated transcription (Latin):
apparent. ad cõmonitonẽ mortaliũ. Inde est fortassis
ꝙ cũ ĩ euageliis legas. erũt signa ĩ sile t lima t stllis
paulo si post habes. Nam uirtutes celoꝵ mouebuntur.
hii nimirũ spũs. ꝑ quos signa fuĩt et uirtutes. Putemꝰ
potestates suꝑiores istis. quaꝵ urtute potestas tenebraꝵ
cõpmitire. t cohercetur malignitas aeris huiꝰ. ne q̃tũ
uult noceat. ne malignari nisi ut ꝓsit. possit. Pute.¬
mus p̾ncipatus.hiis quoq p̃latos. quoꝵ moderamiẽ
et sapic̃tia om̃is st̾ris p̾ncipatus cõstitut᷑.regit᷑. limi

Expanded text:
apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, quod cum in Evangeliis legas: Erunt signa in sole et luna et stellis, paulo post habes, Nam virtutes coelorum movebuntur ; hi nimirum spiritus, per quos signa fiunt. Putemus Potestates superiores istis, quarum virtute potestas tenebrarum comprimitur, et coercetur malignitas aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi ut prosit, possit. Putemus Principatus his quoque praelatos, quorum moderamine et sapientia omnis in terris principatus constituitur
Abbreviated transcription (Latin):
tutes. potestates. principatus. chnationes throni. cheru¬
bim. t seraphin. hec noĩa. Que significata eoꝵ. Nulla¬
ne interillos spũs. qui smpliciterangeli. et cos qui ar¬
changeli nũtupantur distantia. Qiud sibi ergo uult
gradalis distintio hec: Putennus angelos dici. nisi tu
cõuenictius aliquid cõsiderasti. qui singłi. singłis ho¬
mĩb dati creduntur.missi ĩministeriũ ẜm pauli
doctrinã. ꝓpt̾ eos qui hereditafẽ capiũt sabitis. heꝗb
saluator. Angeli eoꝵ semꝑ uident fanem patris. Pu¬
temus hiis pesse archangelos. qui cõsci misterioꝵ di¬
umoꝵ. nõ nisi obp̃cipuas et maximas causas mittũt᷑.
E quibus magnus ille archangelus michael grabriel
missus legitur ad mariã. ob cãm utiq. qua maior ẽẽ
nõ potuit. Putemꝰ suꝑ istos. uirtutes else quoꝵ nutu t
oꝑe. signa et ꝓcligia melemẽtis. siue ex clemẽtis facta

Expanded text:
tutes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni, Cherututes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni, Cherubin, et Seraphin, haec nomina. Quae significata eorum? Nullane inter illos spiritus qui simpliciter Angeli, et eos qui Archangeli nuncupantur, distantia? 8. Quid ergo sibi vult gradualis distinctio haec? Putemus 448 Angelos dici nisi ut convenientius aliquid considerasti qui singuli singulis hominibus dati creduntur; missi in ministerium, secundum Pauli doctrinam, propter eos qui haereditatem capiunt salutis : de quibus Salvator, Angeli eorum semper vident faciem Patris . Putemus his praeesse Archangelos, qui conscii mysteriorum divinorum, nonnisi ob praecipuas et maximas causas mittuntur. E quibus magnus ille archangelus Gabriel missus legitur ad Mariam , ob causam utique, qua major esse non potuit. Putemus esse super istos Virtutes esse, quorum nutu vel opere signa et prodigia in elementis, sive ex elementis facta
Abbreviated transcription (Latin):
pace seturos. adeo cõditos. diuinis laudib t obsequiis.
declitos. Hec omĩa legendo cõꝑimꝰ. fide tenemꝰ. quãꝙͣ de
corporib hoꝵ nõ mõ ut unũ sint. s aliquatenꝰ sint heret
sentc̃tia aliquoꝵ. Unde si quis inter opinabilia magis id
ponẽdũ censuerit. nõ cõtẽdo Porro ĩttllectu p̃litos. nõ
fide. nõ opinione. s intellactu capimꝰ. qr nõ possunt huiꝰ
exꝑtes. et dei simul participes esse. Sunt et noĩa q̃dam
nota nobis. similiter ex auditu. ꝑ que haꝵ beatitudmu.
ct̃ que nõ liquido mortaliũ ꝑcipit auditus. officia me¬
rita. gradus. ordines ut cũq anobis conici et discteni:
queũt. S eĩ qcł &x auditu nõ est. iã nõ exfile. Nam fides
exauditu. Itaq opmãdo ista dixenmꝰ. ad ꝗd em̃i celestiũ
noĩa ĩ notuerũt. sine opmari quidem salua fide aliꝗd
licet. de rebus quoꝵ noia sunt. Angeli. arthãgeli. uir¬

Expanded text:
pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis deditos. Haec omnia legendo comperimus, fide tenemus. Quanquam de corporibus horum non modo unde sint, sed an aliquatenus sint, haeret sententia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia magis id ponendum censuerit, non contendo. Porro intellectu praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes esse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortalium percepit auditus, officia, merita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, quarum nomina sunt? Angeli, Archangeli, Vir
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi. fides ambiguũ nõ ht̃. aut si ht̃. fides nõ est.s
opinio. Quid distat ab ĩtellectu. Nempe qđ et si nõ
queras. aut si ẽ. nõ ĩtellexisti. Nichil eñ malumꝰ scire ꝙͣ
que fide iã scimꝰ. Nil suꝑerit adbeatitudmẽ. cũ que ĩã c̾ta
Iis ita expeditis. age. iam dirigat᷑ cõsideratio ĩ eã
que sursuz est ierliu matte nr̃a. ac totis tribus
memoratis uiis caute et iugilanter uestigemꝰ ĩ uestiga¬
bilia. quatenꝰ iñ licet. uł magis quatenus nobis dona¬
bitur. Et pͥmo quide ciues spc esse illic potentes. glorio¬
sos. beatos. distinctos ĩ ꝑsonas. dispositos ĩ dignitates
ab mitio stantes ĩ ordine suo. ꝑfectos ĩgñe suo. corpore
ethereos. ⁊̃ mortalitate ꝑpetuos.ĩ passibiles nõ treatos.
s factos.i. gr̃a nõ nͣã. mẽte puros. affectu benignos. re¬
ligione pios. castimoĩa ĩ tegros. humanitate ĩ diuiduos

Expanded text:
ut dixi, fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed ut dixi, fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat ab intellectu? Nempe quod etsi nonquaeras: aut si est, non intellexisti. Nil autem malumus scire, quam quae fide jam scimus. Nil supererit ad beatitudinem, cum quae jam certa erandi. 7. His ita expeditis, age jam dirigatur consideratio in eam quae sursum est Jerusalem mater nostra, ac totis tribus memoratis viis caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortaatia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos,
Abbreviated transcription (Latin):
potius. quã apprchendit. Omĩo ĩ hus cauẽda confusio.
ne aut ĩ certum opinionis fides fatigat figat. aut
qđł firmũ fixumq est fidei opinio reuocet ĩ questionẽ.
Et hoc sciendum. qr opmio si ht̃ assertionẽ temeraria
est. fides sit ht̃ hesitationẽ ĩfirma est. Iten ĩtelloctus
si signata fidei tẽptet irrũꝑe reputatur effractor.ẜ
scrutator maiestatis. Multi suam opinionẽ ĩtllectũ
putauerũt. et errauerũt. Et quidiẽ opinio põt putati
ĩtelletts. intellectus opinio nõ põt. Inde hoc acadit.
Profecto qr hoc falli põt ille nõ põt. Aut si falli potuit
ĩ tellectus nõ fuit. s opmio. Uerus nempe intellectus.
certam ht̃ nõ mõ ueritatẽ.s noticiam ueritatis. Possumꝰ
singula hec.ita disfinire. fides est uolũtaria queda
et certa p̾libatio. nec dum ꝓpalate ueritatis. Intellectꝰ
est rei auuscumq ĩ uisibilis certa t manifesta noticia.

Expanded text:
potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellectus certam habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia.
Abbreviated transcription (Latin):
oratio expcctat. mereatur uita. puritas assequatim. Sane
eoꝵ ãmonitus. que supͣ sunt. nõ te existimes mitti a
me suspicere solem. limã.stellas. nõ ip̃m firmamẽtu.
nõ aquas. que suꝑ celos sunt. Ista si quidẽ omĩa. et si.
supͣ loco p̃tio infra sunt. et dignitate nature. Sũt eñ
corpora. Tui portio sp̃s est. quo superius quido quippiã
frustra queris. ꝙ nõ sit spũs. Porro sp̃s est deus. sunt
et angeli sancti. Et hi sup̃te. S deus natura angeli
gratia. superiores sunt. Unũ siquide tui et ageli opti¬
mũ ratio est. Deus uõ nõ sui aliꝗd opennũ. ht̃ unũ
optimũ totus. Is et qui cũ eo sunt beati sp̃s trib mõis
ueluti uiis totidem. nr̃a sunt cõsideratiõe uestigãdi.
opinione. fide. ĩ tellactu. Quoꝵ intellectus rationi ĩ ni¬
titur. fides aucteritati. opinio sola. ueri similitudĩe
se tuetur. Habent illa duo certam ueritatẽ. s fides

Expanded text:
oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim corpora. Tui portio spiritus est, quo superius quidpiam frustra quaeris, quod non sit spiritus. Porro spiritus est Deus, sunt et Angeli sancti, et hi supra te. Sed Deus natura, Angeli gratia superiores sunt. Unum siquidem tui et Angeli optimum, ratio est: Deus vero non sui aliquid optimum habet, unum optimum totus. Is, et qui cum eo sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, opinione, fide, intellectu. Quorum intellectus rationi innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides
Abbreviated transcription (Latin):
tiua est cõsideratio se ĩ se colligens. et quãtũ diuinitus ad¬
iuuatrr rebus humaĩs eximẽs ad cõtemplandum deu.
Puto iugilanter aduertis aliaꝵ hanc esse fructũ. C xteras
si nõ referrãtir ad istam. qđ dicunt᷑ uideri posse. s nõ
esse. Et p̾or quidem absq intutu hiuĩ multa sent. et
nichil metit. Sequens uo. nisi ad istam se dirgat. ua¬
dit. s nõ euadit. Ergo qđ p̾ma optat .ẜa oderat . t̾cia
gustat. Ad quẽ m̃ gustũ. ꝑducit et cetere. t si tardius.
nisi ꝗd p̃ma laboriosius &a quietius puenitur. dixisti¬
inquis sats qua ascendatur. et quo ascendendũ dicere
habes. Falleris.si id sꝑas ĩ effabile est. Tu me exissinas
loqui qđ oculus nõ uidit. nec auris audiuit. et ĩ cor ho¬
minis nõ ascendit: Nobis inquit reuelauit deus per
spũm sct̃m. Ergo que sup sunt. nõ uerbo docentur s spũ
reuelantur. Ueri qđ ẜmo nõ explicat. cõ sideratio querat.

Expanded text:
tiva est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adtiva est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad contemplandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad istam, quod dicuntur videri posse, sed non esse. Et prior quidem absque intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem tamen gustum perducunt et caeterae, etsi tardius: nisi quod prima laboriosius, secunda quietius pervenitur. inquis, satis qua ascendatur: etiam quo ascendendum, dicere habes. Falleris, si id speras: ineffabile est. Tu me existimas loqui quod oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendit? Nobis, inquit, revelavit Deus per Spiritum suum . Ergo quae supra sunt non videbo docentur, sed spiritu revelantur. Verum quod sermo non explicat, consideratio quaerat,
Abbreviated transcription (Latin):
fdum cõtemplando ad illa sublimia cõsueuit. Ad hoc
ultimũ genus illos ꝑtinere reor excessus pauli. Ex cessus
nõ ascensus. Nam raptum potius fusse ꝙ̃ ascendisse . ip̃e
se ꝑhibet. Inde est qd dicebat. Siue mete excedimꝰ deo porõ
hec tria ita cõtingũt. cũ ꝯsideratio. t si ̃ loco ꝑcgrinatiõis
sue uirtutis studio. et aduitorio gr̃e. facta superior sen¬
sualitatem. aut premit ne ĩ solestat. aut cogit nee¬
nageuir. aut fugit. ne ĩquinet. Impͥmo potentior.In
secundo liberior. Intertio purior. Puritatis siquidem
et alacritatis pariter alis. fit ille uolanis. Uis tibi has
cõsideratiõis spicies ꝓpͥiis distingui nõĩb. Dicamus
D ispensatiua est cõsideratio. sensib. sensibilibq rebus
ordinate. et son aliter utens. ad ꝓmerendum dm. Estima.¬
tiua est fosideratio. prudenter ac diligenter queq scru¬
tans. et ponderans. ad inuestigandum deum. Spenila.¬

Expanded text:
terdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc terdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fit ille volatus. 4. Vis tibi has considerationis species propriis distingui nominibus? Dicamus,Dispensativa est consideratio sensibus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Specula
Abbreviated transcription (Latin):
erit hoc exisse depatria corpoꝵ.ĩ regionẽ spĩiu. Ip̃e est
sumius. uallis est. et uallis lacrimaꝵ. inqua sensualitas
regnat. et cõsideratio exulat. In qua libere quidẽ et po¬
testatiue se exuerit sensus corporeus.s intricatus caligat
oculus spũalis. Quid igit᷑ mixũ. si ope indigene ad¬
uena indiget. Felix sra tempus iuator. qui cuuũ bñ¬
ficium sine quo transire nõ põt ĩ obsequiũ cõu̾tere po¬
tuir: utens nõ fruens. urgens nõ petens: exactor
ueluti ciuiu opes expendere satagit. dispensando ĩ
suam et miultoꝵ salutem. Nec ille minor. qui hũt sibi
gradum ĩ usibilia philoso phando cõstut. nisi qd hoc
dulcius. istud utlius. hoc felicius. illud fortius esse cõ¬
stat. At oiũm maximꝰ. qui spreto ip̃o usu reꝵ et sen¬
suum.q̃nu quidem humane fragilitati fas est. non
ascensoris gradib. s inopinatis excessibus auolare ĩ¬

Expanded text:
erit hoc, exisse de patria corporum in regionem spirituum. Ipsa est erit hoc, exisse de patria corporum in regionem spirituum. Ipsa est sumus, vallis est lacrymarum, in qua sensualitas regnat, et consideratio exsulat: in qua libere quidem et potestative se exserit sensus corporeus, sed intricatus caligat oculus spiritualis. Quid igitur mirum, si ope indigenae advena indiget? Et felix secundum tempus viator, qui civium beneficium, sine quo transire non potest, in obsequium convertere potuit, utens, non fruens; urgens, non petens; exactor,veluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multorum salutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare in
Abbreviated transcription (Latin):
conspici.signanter posuit acreanira mũdi. Et uere
quid opus scalis tenẽti iam soliu. Creatura celi illa est
presto habens. ꝑ qd ponus ista ĩtueatur. Uidetin uerbu.
et ĩ uerbo facta puerbũ nec opus ht̃. exhis que facta
sunt. factoris noticiam mẽdicare. Neq eĩm ut uł ip̃a
nouerit. ad ip̃a destendit. que ibi illa iudet. ubiꝰ melius
sunt. ꝗͣ inse ip̃is. Unde nec mediũ requirit ad ea cor¬
poris sensu. sensus ip̃a sibi. se ip̃a sentiens. Optimũ
uidendi genus. si nullius egueris. ad om̃e qđ nosse li
fieri est. minusq aꝑficto istud. et mmꝰ liberũ. Quid.
qđ et ĩferriorib eges: Non ne p̃posterũ. hoc et ĩdignũ.
Plane suꝑioꝵ quedam ĩ iuna est. ĩ ferioꝵ oꝑã desiderare
Aqua ĩ unia nemo hoũi ꝑfecte iũdicabitur. nisi cũ quisq
euaẜit in libertafe filioꝵ dei. Nempe erũt hiis om̃es doci¬
biles dei. t nulla ĩfuenic̃te creatura soli beati deo. Repamiare

Expanded text:
conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, si nullius egueris, ad omne quod libuerifieri est minusque a perfecto istud, et minus liberum. 2. Quid, quod et inferioribus eges? nonne praeposterum hoc et indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operam desiderare: a qua injuria nemo hominum perfecte vindicabitur, nisi cum quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse
Abbreviated transcription (Latin):
sola i cõsideratione uersabitur. Que eĩ supͣ te sũt. id ꝗde
istat actũ nõ indigent. ħ ĩ spectui. Nõ est qđ ĩ eis actites
que imo modo semꝑ sunt. et ĩer̾num. Porro aliqua ab et̾ͥno.
Et hoc uelim solerter aduertas uir sagacissime eugeni. Qiuia
tociens ꝑegrinantur cõsideratio tua. Quotiens abillis rebus
ad ista defleditur ĩ feriora et iusibilia. siue intuẽda ad no¬
ticiam. siue appetenda ad usum. Siue ꝓofficio disponẽda.
uł actitanda. si tñ ita uersatur ĩ his ut ꝑ hec illa reꝗrat᷑.
haud ꝓcul exultat. Sic considerare. repatriare est. Subli¬
mior iste p̃ntiu. ac dignior usus reꝵ. cũ iusta sapic̃tiã
panli. ĩ uisibilia dei ꝑ ea que facta sunt. ĩtellecta cõspiciũt᷑.
Sane hac scala ciues nõ egent. s exules. Quod iudit ip̃e
huiꝰ sentẽte auctor. qui cũ diceret. ĩ nisibilia ꝑ uisibiha

Expanded text:
sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quae uno modo semper sunt, et in aeternum; porro aliqua et ab aeterno. Et hoc velim solerter advertas, vir sagacissime Eugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Sane hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
senũ ultoꝵ scileꝵi maloꝵ metũ. bonoꝵ gloria. urrga
potentũ. mnaleũ tyranoꝵ. regum patrem. legũ mode¬
ratoremn. cononũ dispensatorẽ. Sal terre. orbis lumen.
deum pharnonis. Intellige que dico. Dabit tibi deus ĩ¬
tellectum. Ui malicie uĩcta potentia est. aliquid tibi
sup̃ hoiẽm p̃sumẽdu. Uultus nius suꝑ faciẽtes mala.Ti¬
meat sp̃m ire tue qui hoĩes nõ ueretur. glacliũ nõ for.¬
midat. Timeat orõne.qui ad monitionẽ cõtẽplit. Cui
irasceris ni. deũ nbi iratũ nõ hoĩs putet. Qui te nõ
audierit. auditurũ deũ et cẽtra se paueat. Quod re¬
liquũ est.de his que supͣ sunt ĩcumbit ia disputatio. quã
uno libro deo adiuuante soluere sꝑa et me pariter
Ebri suꝑiores. et de si de ꝯsideratiõe libir ꝗntꝰ¬
ĩscribintur. plitrimũ tñ hñt actiõis ad mix¬
tum. dum res aliquas nõ considerãdas tatu.

Expanded text:
senum, ultorem scelerum, malorum metum, bonorum gloriam, virgam senum, ultorem scelerum, malorum metum, bonorum gloriam, virgam potentium, malleum tyrannorum, regum patrem, legum moderatorem, canonum dispensatorem, sal terrae, orbis lumen, deum Pharaonis. Intellige quae dico: dabit tibi Dominus intellectum. Ubi malitiae juncta potentia est, aliquid tibi supra hominem praesumendum. Vultus tuus super facientes mala. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem putet. Qui te non audierit, auditurum Deum, et contra se paveat. Quod reliquum est, de his quae supra te sunt, incumbit jam disputatio: quam uno libro, Deo adjuvante, solvere spero, et me pariter bri superiores, etsi de consideratione inscribantur, plurimum tamen habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
recordamim. Quid tuo dignius apłatu: Quid salubrꝰ.
ad cõsciẽtiam. hon estius ad fama utilius ad exemplũ:
O pamus canon qui ꝓicit auariciã excalũpnia. hoc¬
est nõ a ꝯsciec̃tia tiñ.¬
Ibet i am et hũc claudere librũ ẜ ĩcalce aliqua
uelim añ añdicta.q̃i expllogando repetere. uł
addere p̾t̾missa. Consideres aur oĩa scfar romanã
eccłiam cudeo auctore prees. etiłiq matr̃e et ño
fratrẽ diligentium d̾m et participem tmienũ eum.
D ecetero oportere te esse cõsidera formã iusticie scñ¬
monie spctulum. pietatis exemiplar assertorẽ ueri¬
tatis. fidei defensorem doctorẽ gentiũ. xp̃ianoru
ducem. amicũ sponsi. sponse paranĩphũ. deri ordinatore
pasterem plebuĩ. magistrũ ĩscipiẽtiu. uefugnuã opp̃ssoꝵ.
paupu aduocatum. miseroꝵ spem. tutorẽ pupilloꝵ .ui
dicem iuduoꝵ oculum cecoꝵ. Imguã mutoꝵ. baculum

Expanded text:
recordamur. Quid tuo dignius apostolatu? quid salubrius recordamur. Quid tuo dignius apostolatu? quid salubrius ad conscientiam, honestius ad famam, utilius ad exemplum? Optimus canon, qui projicit avaritiam ex calumnia, et non a conscientia tanibet jam et hunc claudere librum: sed in calce aliqua velim vel ante dicta quasi epilogando repetere, vel addere praetermissa. Consideres ante omnia sanctam Romanam Ecclesiam, cui Deo auctore praees, Ecclesiarfratrem diligentium Deum, et participem timentium eum. De caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium oppressorum, pauperum advocatum, miserorum spem, tutorem pupillorum, judicem viduarum, oculum caecorum, linguam mutorum, baculum
Abbreviated transcription (Latin):
si desit cõtemptibile reddit. In om̃ib tñ modus me-¬
lior. Ego nec seueriꝰ uelim. nec dissolutius. Qiud hac
mediocritate gratius. ut noc de seueritate sis oneri.
nec de familiaritate cõtẽptu. Impalatio papam.
domi te patrem familias exhibe. Amt te domestiti
tiu. si nõ facito ut timeãt. Utilis semꝑ custodia oris.
que tñ affabilitatis gr̃ã nõ excludat. Ergo ubiq frenã
da p̃cips maxime aũt ĩ cõuiuio. Ille coueniẽtior habitus.: lingua¬
si actu quidẽ seuerus sis. uultu serenꝰ. uerbo serus. Cap¬
pellani et qui tecũ iugiter diuinis intersint officiis
nõ sint sine honore. Tuũ est tales tbi ꝓiudere. qui
sint digni. Seriuat᷑ eis ab oĩb tãꝙ̃ tibi. Neccessaria
de manu tua accipiant. his cõtẽpti sint. que tu ꝓui¬
ariis. id deceteris officialib decernẽdum. Uerũ hoc ꝙx
habumdanti. nã formã istam.iam olun ate poxitã

Expanded text:
si desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus mesi desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille convenientior habitus, si tu actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt officiis, non sint sine honore. Tuum est tales tibi providere, qui digni sint. Serviatur eis ab omnibus tanquam tibi. Necessaria de manu tua accipiant. His contenti sint quae tu proviaeteris officialibus decernendum. Verum hoc ex abundanti: nam formam istam jam olim a te positam
Abbreviated transcription (Latin):
dissimules. nõ nulla obluiscaris. Sũt m̃ que ignorare
te nolim.mores quoꝵq et studia. Non oportet ut uitia
ꝓuide. Illud nemini credas. si insolentior coram te. ul
ẜmo sonuerit. uł habitus apparuerit. Manus tua suꝑ
eiusmõĩ.tu ulciscere ĩ uiriam tua. Impimitas ausum
parit. ausus excissum. Domũ ep̃i decet sãtudo. decet
modestia. decet honcstas. hoꝵ disciplina custos. Sacerdo¬
tis domestici. aut ceteri honcstiores. aut fabula oĩb sũt.
Inuultu ĩ habitu ĩ incessi illoꝵ. qui arca te sunt. nil
residere ĩpudicũ.nil ĩdecens panaris. Discant ate
cocpĩ tui. comatulos. pueros t cõptos adoloscentes secũ
nõ habere. Certe inter mitratos discrere calamistratos
noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere. nec auste¬
ritatem tñ suadeo tibi.s grauitatem. Illa ĩ firmiores
fugat. hic repͥmit leuiores. Illa si ad sit odibile. hoc

Expanded text:
dissimules, nonnulla obliviscaris. 21. Sunt tamen quae ignorare dissimules, nonnulla obliviscaris. 21. Sunt tamen quae ignorare te nolim, mores quorumque et studia. Non oportet ut vitia provide, illud nemini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: manus tua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniũt. Optimi iudelicet estimatores roꝵ. qui magnã
deminimis. paruã aut nullam de maximis curã gerãt.
Sed ut liquido datur intelligi. patientius ferimꝰ xp̃i iactu
sccutmio. et cõtinua dñici gregis detrimõta nescimus.
De precio escaꝵ t nũo panũ cũ ministris cotidianalis est. ⁊ al di¬
cũ rara ad modum cũ p̃sbiteris celebretur collatio de pec¬
catis populoꝵ. Cadit asina et est qui subleuet eã. perit
anima. et nemo qui reputet. Nec mirũ cũ net nostros
quidem assiduos sentiamus destctus. Nõne ad singłas
supputationes istas irascimur. urimꝰ. amxiam: Quam
fac ut ate transeant. nõ ꝑte. Riuus qua fluit cauat trai.
sic discursus temporaliũ cõscientiã rodit. Si potest tor¬
rens inagros xcurere sine lesione satoꝵ. et te tu ista
sine uulnere posse tractare cõfidito. Om̃imodis consulo.
studeas ate auertere cõcursu hoꝵ. Multa nescias. płima¬

Expanded text:
inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius ferimus Christi jascrutinio, et continua dominici gregis detrimenta nescimus. De pretio escarum et numero panum cum ministris quotidiana discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit asina, et est qui sublevet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, urimur, anxiamur? Quam fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nescias, pl
Abbreviated transcription (Latin):
ane eduob tutius hoc. Quãꝙͣ. si ydoneus nõ reperitur.
et si minꝰ fidelem. sustmere potiꝰ cõsulo. ꝙ̃ te ĩ mergere la¬
berintho huic. Memẽto saluatorẽ uidam equonomum
habuisse. Quid ep̃o turpius. ꝙ̃ a ĩcũbere suppelledtili et
substantiole sue scrutari singula. scisitari de oĩb. morderi
suspicionib. moueri ad queq ꝑdita uł neglecta: Adue¬
recindiam dico quoꝵdam eiꝰ mõi scrutantiũ cotidie om̃e
substantiam suam. numerãtiu singła. deminutis et qua¬¬
drantib exigentium rationem. Non ita ille egyptius.
qui ioseph oĩb traditis. ignorabat ꝗd hr̃et ĩ domo sua.
Erubescat xp̃ianus. xpĩano sua nõ credens. homo sine fide.
fidem nõ huĩt ẜuo. suꝑ oĩa bona sua cõstituẽs eũ. Et hic
erat alienigena. Mira res. Satis suꝑq ep̃i ad manũ hñt.
quib aĩas credant. et cui suas cõmittãt facultatulas nõ

Expanded text:
Sane e duobus tutius hoc. Quanquam si idoneus non reperitur, Sane e duobus tutius hoc. Quanquam si idoneus non reperitur, etsi minus fidelem sustinere potius consulo, quam te immergere labyrintho huic. Memento Salvatorem Judam oeconomum habuisse . Quid episcopo turpius, quam incumbere supellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, morderi suspicionibus, moveri ad quaeque perdita vel neglecta? Ad verecundiam dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus traditis, ignorabat quid haberet in domo sua . Erubescat christianus, christiano sua non credens. Homo sine fide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. 20. Mira res! Satis superque episcopi ad manum habent, quibus animas credant: et cui suas committant facultatulas, non
Abbreviated transcription (Latin):
sidelis uołutas tũc prodexit cũ ei affati suppetit. unde¬
Unde tota facilitate mãcipetur effectiu. cũctis sine conctatiõe
parentib. Subdendi igitur om̃es. Nullũ patiat cõtradicterẽ
N emo qui dicat. cur fecisti sic. Potestate heãt excludere t ad¬
mittere quos uoluerit. mutare in mistros. transferre mini¬
steria. ad quos et qñ uoluerit. Itatimori sit oĩb. ut sit. et
utilitati. Presit oib. ut oĩb ꝓsit. et de om̃ib. Clandestinas
et susuratas delationes nõ recipias aduersus eũ. Magis des¬
tractiones censueris. Et hanc uelim gn̾alẽ tibi constituaꝵ re¬
gulam. ut om̃e qui palam ueretur dicere qd maure lo¬
cutus fuei̾t. suspetiũ hc̃as. Quod si te udicante dicẽdu
cora ille renueit. delatorem uidices nõ accusatore. Ita¬
ꝙ imus oĩb facienda iniũgat. et imi omẽs respondeant.
u illi hc̃as fidem. uacans tibi ecł̃ie dei. Si quominꝰ aut
fidelis ĩ ueniatur. aut prudens fideli potius ꝯmittendũ.

Expanded text:
sque voluntas tunc proderit, cum ei affatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem, vacans tibi et Ecclesiae Dei. Si quominus aut fidelis inveniatur, aut prudens, fideli potius committendum.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. et cõcors carnis et spũs sanitas. Augelorum
et hoĩus imũ erit gaudiũ. imũ colloquu. unũ cõ¬
uiuiu. Nõ languebit amor. nec li quefiet dilcctio.
Presentib oĩb bonis nulla erit dilationis afflictio.
qm̃ beatisica diuine maiestatis p̃ntia oĩb erit oĩa.
Et erit ĩ comime oĩu om̃i potentia sapiẽtia. pax et
iusticia et ĩtelligentia. Nõ ent ĩ illa pace diuersitas
linguaꝵ ħ pacifica et cõcors cõcordia moꝵ t affec¬
tuum. Intorrente illiꝰ uolũtatis nichil ultra appeter.
armulata sacietas. tanta erit felicitas. Ibi si quidem
erit cumulus felititans suꝑeminẽs glonia. et suꝑ ha¬
bundans leticia. S ad hic qiuis idoneus: ꝓfecto uerꝰ
ꝑenitens. bonꝰ obediens. amabilis socius. fidelis ẜuus.
pectatis dolere. Si sic plangit comissa ne cõmittat
plangenda.Irrisor nãq est t nõ uerus penitens.
qui ad huc agit qđ peniteat. Si ergo uis uerus pe¬

Expanded text:
erit et concors carnis et spiritus societas: Angelorum erit et concors carnis et spiritus societas: Angelorum et hominum erit gaudium unum, unum colloquium, unum convivium. Non languebit amor, nec liquefiet dilectio. Praesentibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflictio, quoniam beatifica divinae majestatis praesentia omnibus erit omnia, et erit communis omnium omnipotentia, sapientia, pax, justitia, et intelligentia. Non erit in illa pace diversitas linguarum, sed pacifica et concors concordia morum et affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siquidem erit cumulus felicitatis supereminens gloria, et superabundans laetitia. 13. Sed ad haec quis idoneus? Profecto verus poenitens, bonus obediens, amabilis socius, fidelis servus. peccatis dolere. Sic plangit commissa, ut non committat plangenda. Irrisor namque est et non verus poenitens, qui adhuc agit quod poeniteat. Si ergo vis verus poe