comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est occisus cain: non ẽ occisus. Habet sig¬
num suũ. Maledictus ẽ a tra: quȩ aꝑuit
os suũ. exciꝑe sanguinẽ frĩs eius de ma-¬
nu eiꝰ. Ille enim fudit sanguinẽ: non ex¬
cepit. Iue fudit: alia terra excepit. Et ab
ea terra quȩ os aꝑuit et excepit ille ma¬
ledictus ẽ: et ipsa terra quȩ ore excepit
sanguinẽ ȩccła ẽ. Ab hac gͦ ille maledic¬
tus ẽ: ille sangius clamat a terra ad me.
De hac enim terra dixit dĩ. Uox sangui¬
nis fris tui clamat ad me de terra. Cla-¬
mat inquit ad me de terra: clamat ad
dñm. S surdus ẽ qui sanguinẽ fudit.
quia non bibit. Illi gͦ ita sunt: tanquã
cam cum signo. Sacrificia uero quȩ ibi
fiebant ablata sunt. Et quod eis reman-¬
ciunt. Agnum occidunt. azima come¬
dunt: pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃s.
Ecce agnosco agnum occisum: quia im¬
molatus ẽ xp̃s. Quid de arimis: Itaq in¬
quit diem festum celebremus: ñ in fer¬

Expanded text:
est occisus Cain, non est occisus, habet sigest occisus Cain, non est occisus, habet signum suum. Maledictus est a terra, quae aperuit os suum excipere sanguinem fratris ejus de manu ejus. Ille enim fudit sanguinem, non excepit: ille fudit, alia terra excepit: et ab ea terra quae os aperuit et excepit, ille maledictus est: et ipsa terra quae ore excepit sanguinem, Ecclesia est. Ab hac ergo ille maledictus est. Et ille sanguis clamat de terra ad me. De hac enim terra dixit Dominus, Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Clamat, inquit, ad me de terra. Clamat ad Dominum: sed surdus est qui sanguinem fudit, quia non bibit. Illi ergo ita sunt, tanquam Cain cum signo. Sacrificia vero quae ibi fiebant, ablata sunt; et quod eis remanciunt. Agnum occidunt, azyma comedunt: Pascha nostrum immolatus est Christus. Ecce agnosco agnum occisum, quia immolatus est Christus. Quid de azymis? Itaque, inquit, diem festum celebremus, non in fer
Abbreviated transcription (Latin):
ponendum ẽ sacrificiũ et oblationem
noluisti. corpus autẽ ꝑfecisti michi:
holocausta etiã ꝓdelicto non postulasti
quȩ petebantur antea. tunc dixi ecce
uenio: Tempus ẽ ut ueniant quȩ ꝓmit¬
tebantur: quia auferentur ea ꝑquȩ
ꝓmitcebantur. Et uere fr̃s mei atten-¬
dite illa ablata: hȩc impleta. Det mͥ modo
gens iudaica sacerdotẽ. Ubi sunt sacrifi¬
cia illoꝵ: Certe ꝑierunt: certe ablata
sunt. Numquid tunc reꝓbaremus ea :
Reꝓbamus modo: quia si modo uelis fa-¬
cere in temporale ẽ: non ẽ oportunũ. ñ
congruit. Adhuc ꝓmittis: Iam accipe.
Remansit illis quiddã quod celebrent:
ne omĩno sine signo remanerent. Cayn
enĩ maior fr̃ qui occidit minorem frẽm:
accepit signum nequis eũ occideret.
Sic scriptum ẽ in genesi. Et posuit ds̃
cam signum: ut nemo eũ occideret.
Proinde et ipsa gens iudea manet ꝑom̃s
gentes: subdita uiri romano. In ius roma¬
sit cum signo suo: cũ signo circumcisio¬
nis: cum signo arimoꝵ. Sic mansit. Hon

Expanded text:
nem noluisti, corpus autem perfecisti mihi? Holocausta etiam pro delicto non petisti: quae petebat antea. Tunc dixi, Ecce venio. Tempus est ut veniant quae promittebantur, quia auferuntur ea per quae promittebantur. Et vere, fratres mei, attendite illa ablata, haec impleta. Det mihi modo gens judaica sacerdotem. Ubi sunt sacrificia illorum? Certe perierunt, certe ablata sunt nunc. Numquid tunc reprobaremus ea? Reprobamus modo: quia si modo velis facere, intemporale est, non est opportunum, non congruit. Adhuc promittis, jam accepi. Remansit illis quiddam quod celebrent, ne omnino sine signo remanerent. Cain enim major frater, qui occidit minorem fratrem, accepit signum, ne quis eum occideret, sicut scriptum est in Genesi: Posuit Deus Cain signum, ut nemo eum occideret. Proinde et ipsa gens judaea manet. Omnes gentes subditae juri romano, in jus romasit cum signo suo, cum signo circumcisionis, cum signo azymorum sic mansit: non
Abbreviated transcription (Latin):
ligno capiat sonum: ut quid inquit tris
tis es anima mea. et ut quid conturbas
me: In tribulationib sũ. in languorib
in meroribꝰ⁊ ut quid me conturbas oam¬
ma: Quis dicit: Cui dicit: Animȩ dici
om̃s nouimus. Planum ẽ enĩ. Ad illam
directus ẽ sermo. ut quid tristis es ani-¬
ma mea: ut quid conturbas me: Querit᷑
ꝑsona loquens. Numquid caro animȩ
loquitur: cum caro sine anima ñ loqua¬
tur: Proprium enĩ magis ẽ ut anima
carnem alloquatur: quam ut caro allo¬

Expanded text:
ligno capiat sonum: Utquid tristis es, ligno capiat sonum: Utquid tristis es, inquit, anima mea, et utquid conturbas me? In tribulationibus sum, in languoribus, in moeroribus, utquid me conturbas, o anima? Quis dicit? cui dicit? Animae dicit, omnes novimus; planum est enim, ad illam directus est sermo. Utquid tristis es, anima mea, et utquid conturbas me? Quaeritur persona loquens. Numquid caro animae loquitur, cum caro sine anima non loquatur? Proprium enim magis est, ut anima carnem alloquatur, quam ut caro allo
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ quiddam tribulationũ debetur:
et quia patimur multa ab eis qui ñ
sunt de suꝑ: cythara ẽ. Uenit enim
sonus suauis ex inferiore parte: patimur
et psallimus: uel potius cantamus uel cy
terrarũ ex p̃cepto dei: quia illud euange.¬
nabant cordȩ. Cum uero dicebat głamur
in tribulationib scientes quia tribulatio
pacientiam oꝑatur. pacientia ꝓbationẽ.
ꝓbatio spem: cythara sonabat ex inferiore
quidem. s tamen dulciter. Om̃ĩs enĩ paci.¬
entia dulcis ẽ deo. Si autem in ipsis tribu¬
lationib defeceris: cytharam fregisti. Qua-
re gͦ modo dixit: confitebor tibi in cytha-¬
ra: Propt̃ illud quod dixerat. ut quid
tristis in cedo: dũ affligit me inimicus.
Paciebatur enĩ quiddam ex inferiore afflic-¬
tione: et ineo ipso tamen uolebat placere
deo: et gestiebat grãs agere deo fortis in
tribulationib. Et quia sine tribulatione
eẽ non poterat: pacientiam deo debebat.
rursus ad anumam suã. ut ex inferiore illo

Expanded text:
sae quiddam tribulationum debemus, sae quiddam tribulationum debemus, et quia patimur multa ab eis qui non sunt desuper, cithara est. Venit enim sonus suavis ex inferiore parte: patimur et psallimus, vel potius cantamus et cithterrarum ex praecepto Dei; quia illud Evangenabant chordae: cum vero dicebat, Gloriamur in tribulationibus; scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem ; cithara sonabat ex inferiore quidem, sed tamen dulciter. Omnis enim patientia dulcis est Deo. Si autem in ipsis tribulationibus defeceris, citharam fregisti. Quare ergo modo dixit: Confitebor tibi in cithara? Propter illud quod dixerat: Utquid tristis incedo, dum affligit me inimicus? Patiebatur enim quiddam ex inferiore afflictione, et in eo ipso tamen volebat placere Deo, et gratias gestiebat agere Deo, fortis in tribulationibus: et quia sine tribulatione esse non poterat, patientiam Deo debebat, rursus ad animam suam, ut ex inferiore illo sonoro
Abbreviated transcription (Latin):
rie. Utrumq hoc manib portatur
et tangitur: et significat oꝑa quedã
nrã corporalia. Utraq bona. siquis no¬
rit psallere: siquis norit cytharitare.
S quia psalterium illud organum di¬
citur quod de suꝑiore parte habet te¬
studinẽ. illud scilicet tympanũ et con¬
cauum lignum cui corde innitentes
resonont: cythara uero id ipsũ lignũ
cauum et sonoꝵ ex inferiore parte
habet: discernenda sunt oꝑa nr̃a. qͦn¬
do in psalterio sint quando in cythara:
utraq tamen placita deo: et suauia eiꝰ
auditui. Quando gͦ ex p̃ceptis dei ali¬
quid agimus. iussis enis obtemꝑantes
et obaudientes ad implenda p̃cepta eiꝰ:
ubi facimus et ñ patimur: psalteriũ ẽ.
faciunt enim ita et angłi. Non en in
aliquid paciuntur. Cum autẽ aliquid
patimur tribulationũ. scandaloꝵ. tẽp¬
tationũ in hac t̾ra. quia ñ patimur nisi
ex inferiore parte. idẽ ex eo quod mor¬
tales sumus. ex eo quod prime nr̃e cau¬

Expanded text:
riae. Utrumque hoc manibus portatur riae. Utrumque hoc manibus portatur et tangitur, et significat opera quaedam nostra corporalia. Utrumque bonum, si quis norit psallere, si quis norit citharizare. Sed quia psalterium istud organum dicitur, quod de superiore parte habet testudinem; illud scilicet tympanum et concavum lignum cui chordae innitentes resonant: cithara vero idipsum lignum cavum et sonorum ex inferiore parte habet: discernenda sunt opera nostra, quando in psalterio sint, quando in cithara, utraque tamen placita Deo et suavia ejus auditui. Quando ergo ex praeceptis Dei aliquid agimus, jussis ejus obtemperantes et obaudientes ad implenda praecepta ejus; ubi facimus et non patimur, psalterium est. Faciunt enim ita et Angeli: non enim aliquid patiuntur. Cum autem aliquid patimur tribulationum, tentationum, scandalorum in hac terra; quia non patimur nisi ex inferiore parte, id est ex eo quod mortales sumus, ex eo quod primae nostrae cau
Abbreviated transcription (Latin):
illud ad altare ille solus accedit: qui
ad istud securus accedit. Illic inueni¬
et uitam suã: qui inisto discernit cau¬
sam suã. Et introibo ad altare dei. De
monte scõ eius et de tabernaculo eius.
de scã ȩccła eius: introibo ad altare dei
sublime. Quale ibi sacrificium est: Ipse
qui incrat adsumetur in holocaustum.
Introibo ad altare dei. Quid ẽ quod di¬
cis ad altare dei : Ad dm̃ qui letificat
uiuentutẽ meã. Iuuentus nouitatẽ sig¬
nificat. Tanquam diceret. Ad dm̃ qui
letificat nouitatẽ meam. Letificat no¬
uitatẽ meam: qui contristauit uetusta¬
tem meam. In cedo enim modo tristis
in uetustate: tunc autẽ stabo gaudens
in nouitate. Confitebor tibi in cythara:
deus ds̃ m̃s. Quid ẽ in cythara confiteri:
et inpsalterio confiteri : Non enĩ semꝑ
in cythara : nec semꝑ in psalterio. Duo
hȩc organa musicoꝵ habent inter se
distinctam discretamq rationem: dignã
consideratione et cõmendatione memo-¬

Expanded text:
illud altare ille solus accedit, qui illud altare ille solus accedit, qui ad istud securus accedit: illic inveniet vitam suam, qui in isto discernit causam suam. Et introibo ad altare Dei: de monte sancto ejus, et de tabernaculo ejus, de sancta Ecclesia ejus, introibo ad altare Dei sublime. Quale ibi sacrificium est? Ipse qui intrat, assumitur in holocaustum. Introibo ad altare Dei. Quid est quod dicit, ad altare Dei? Ad Deum qui laetificat juventutem meam. Juventus novitatem significat: tanquam diceret, Ad Deum qui laetificat novitatem meam. Laetificat novitatem meam, qui contristavit vetustatem meam. Incedo enim modo tristis in vetustate, tunc autem stabo gaudens in novitate. Confitebor tibi in cithara, Deus, Deus meus. Quid est in cithara confiteri, et in psalterio confiteri? Non enim semper in cithara, nec semper in psalterio. Duo haec organa musicorum habent inter se distinctam discretamque rationem, dignam consideratione et commendatione memo
Abbreviated transcription (Latin):
et in tantum excrescens. ut impleret uni¬
uersam faciem t̾rȩ. In hoc monte se exau¬
ditum dicit: quidicit. Uoce mea ad dnm̃
clamaui: et exaudit me de monte scõ suo.
Quisquis pret̃ ipsum montẽ orat: non
se putet exaudiri ad uitam ȩt̃nam. Exau¬
diuntur enim multi ad multa: nec sibi
plaudant quod exaudiuntur. Exauditi
sunt demones: ut in porcos mitterentur.
Exaudiri ad uitam ȩternã concupiscamꝰ:
ꝓpt̃ desideriũ quo dicimus. Emitte lucẽ
tuam et ueritatẽ tuã. Illa lux ocłm cor-
monte eius sumus. id est in eccła eius:
in tabernaculo eius. Nam tabernacu¬
lum ꝑegrinantiũ ẽ: domus cohabitan¬
tium ẽ. Et tabernaculũ ꝑegrinantiũ.
s militantiũ. Cum audis tabernaculũ
bellum intellige: hostem caue. Domus
autẽ quid erit: Beati qui habitant
lum. et positi in monte scõ eius: quã
spem gerimus : Et introibo ad altare
dei. Est enim quoddã sublime altare
inuisibile: quo ñ accedit in iustus. Ad

Expanded text:
et in tantum excrescens, ut impleret uniet in tantum excrescens, ut impleret universam faciem terrae . In hoc monte se exauditum dicit, qui dicit: Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Quisquis praeter istum montem erat, non sese speret exaudiri ad vitam aeternam. Exandiuntur enim multi ad multa. Nec sibi plaudant quod exaudiuntur: exauditi sunt daemones, ut in porcos mitterentur . Exaudiri ad vitam aeternam concupiscamus, propter desiderium quo dicimus: Emitte lucem tuam et veritatem tuam. Illa lux oculum cordimonte ejus sumus, id est in Ecclesia ejus, et in tabernaculo ejus. Tabernaculum peregrinantium est, domus cohabitantium: est et tabernaculum peregrinantium et militantium. Cum audis tabernaculum, bellum intellige, hostem cave. Domus autem quae erit? Beati qui habitant lum, et positi in monte sancto ejus, quam spem gerimus? Et introibo ad altare Dei. Est enim quoddam sublime altare invisibile, quo non accedit injustus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃iũ nr̃m sit ista uox. E mitte lucem
tuam et ueritatẽ tuam: ipsa me dedu-¬
xerunt. et ꝑduxerunt me in montẽ
scm̃ tuũ. et in tabernacula tua. Quia
ipse lux tua et ueritas tua: hec nonu¬
na duo res una. Quid enim aliud lux
dei: nisi ueritas dei : Aut quid ueritas
dei. nisi lux dei : Et hoc utrumq unus
xp̃s. Ego sũ lux mundi. Qui credit in
me: non ambulabit intenebris. Ego
sum uia: et ueritas et uita. Ipse lux:
ipse ueritas. Ueniat gͦ et eruat nos.
discernens modo causam nrãm agente
non scã: eruat abhomine iniquo et
doloso. Separet frumentũ atiraniis:
quia ipse mittet angłos suos messis
tempore. ut colligant de regno eius
om̃ia scandala. et mittant in ignem
ardentem: frumentũ autẽ eius con¬
gregent inhorreum. Emittat lucẽ
suam et ueritatẽ suã: quia iam ipse
eccła eius. Mons ille ẽ qui creuit ex
minimo lapide scđm uisionem dani-¬
helis. confringens regna terrarum:¬

Expanded text:
omnium nostrum sit ista vox: Emitte lucem omnium nostrum sit ista vox: Emitte lucem tuam et veritatem tuam; ipsa me deduxerunt et perduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua. Quia ipsa lux tua et veritas tua: haec nomina duo, res una. Quid enim aliud lux Dei, nisi veritas Dei? aut quid veritas Dei, nisi lux Dei? Et hoc utrumque unus Christus. Ego sum lux mundi: qui credit in me, non ambulabit in tenebris . Ego sum via, veritas et vita . Ipse lux, ipse veritas. Veniat ergo, et eruat nos, discernens modo causam nostram a gente non sancta; eruat ab homine iniquo et doloso: separet frumentum a zizaniis: quia ipse mittet Angelos suos messis tempore, ut colligant de regno ejus omnia scandala, et mittant in ignem ardentem, frumentum autem ejus congregent in horreum . Emittat lucem suam et veritatem suam; quia ipsa jam Ecclesia ejus. Mons ille est, qui crevit ex minimo lapide, secundum visionem Danielis, confringens regna terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ peocatũ modicũ quid contrista¬
ui illum. et auerti faciem meã ab illo:
et contristatus ẽ et abiit tristis in uiis
suis. Quid gͦ querebas. ut quid me rep¬
pulisti: et ut quid tristis in cedo: Au¬
disti: propt̃ peccatũ. Causa tristiciȩ
tuȩ peccatum ẽ. Causa leticie tuȩ ui-¬
sticia sit. Peccare uolebas et laborare
nolebas: ut parum tibi eẽt quod esses
in iustus: nisi et eũ eẽ in iustum uo¬
luisses: a quo te uindicari noluisses.
Respice uocem meliorẽ. in alio psal¬
mo. Bonum michi qm̃ humiliasti me:
ut discam iustificationes tuas. Didicerã
elatus in iquitates meas: diseam humi¬
liatus iustificationes tuas. Ut quid tri.¬
stis in cedo dum affligit me inuicus:
De inimnico quereris: Reuera affligit.
s tu ei locum dedisti. S nunc habes
quid agas. Elige consiliũ. Regem. ad¬
mitte: tyrannum exclude. S ut hoc
faciat. quid dicit: quid supplicat qͥdorat:
Attende. Ora quod audis: ora cũ audis.

Expanded text:
propter peccatum modicum quid contristapropter peccatum modicum quid contristavi illum, et averti faciem meam ab illo; et contristatus est, et abiit tristis in viis suis . Quid ergo quaerebas, Utquid me repulisti, et utquid tristis incedo? Audisti: propter peccatum. Causa tristitiae tuae peccatum est, causa laetitiae tuae justitia sit. Peccare volebas, et laborare nolebas; ut parum tibi esset quod esses injustus, nisi et eum injustum voluisses, a quo in te vindicari noluisses. Respice vocem meliorem in alio psalmo: Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Didiceram elatus iniquitates meas, discam humiliatus justificationes tuas. Utquid tristis incedo, dum affligit me inimicus? De inimico quereris; revera affligit, sed tu ei locum dedisti. Et nunc habes quod agas: elige consilium, regem admitte, tyrannum exclude. 4. vers. 3. Sed ut hoc faciat, quid dicit, quid supplicat, quid orat attende. Ora quod audis, ora cum audis;
Abbreviated transcription (Latin):
iam sunt. Quia gͦ fortitudine opus ẽ
imploranda ẽ ab illo qui uissit ut fortes
simus: et nisi fortes ipse fecerit ñ erimꝰ.
Quod ut simus ab illo erimus qͥ dixit:
qui ꝑseuerauerit usq in finẽ hic sal¬
uus erit. Et ne sibi ipsa anima arro¬
gando fortitudinẽ debilicetur: ad
fortitudo mea. Ut quid mne reppulisti:
et ut quid tristis in cedo dũ affligit¬
me me inimicus: Causam querit tri-¬
sticiȩ suȩ. Quare inquit tristis in ce-¬
do : dum affligit me inunicus: Tristiᷤ
ambulo: mimicus affligit me co-¬
tidianis temptationibus: immittens
uel quod male amemus. uel qđ male
timeamus. Et contra utrũq pugnanᷤ
anima. & si ñ capta tamen ꝑiclitans:
contrahitur tristicia: et dicit deo. Ut¬
et audiat ut quid. Querit enim in psal¬
mo causam tristicie suȩ: dicens. Ut qͥd
me reppulisti: et ut quid tristis in¬
cedo: Audiat ex ysaia: succurrat illi
ame ꝓdiet: et omnẽ flatum ego feci.

Expanded text:
jam sunt; quia ergo fortitudine opus est, jam sunt; quia ergo fortitudine opus est, imploranda ab illo qui jussit ut fortes simus, et nisi fortes ipse fecerit, non erimus quod jussit, ab illo qui dixit, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; ne sibi ipsa anima arrogando fortitudinem debilitetur, conus, fortitudo mea; utquid me repulisti, et utquid tristis incedo, dum affligit me inimicus? Causam quaerit tristitiae suae. Quare, inquit, tristis incedo, dum affligit me inimicus? Tristis ambulo, inimicus affligit me quotidianis tentationibus, immittens vel quod male amemus, vel quod male timeamus: et contra utrumque pugnans anima, etsi non capta, tamen periclitans, contrahitur tristitia, et dicit Deo, Utet audiat utquid. Quaerit enim in Psalmo causam tristitiae suae, dicens: Utquid me repulisti, et utquid tristis incedo? Audiat ex Isaia, succurrat illi nquit, a me prodiet, et omnem flatum ego feci:
Abbreviated transcription (Latin):
grinatione ñ discernis locum meũ: quia
simul cũ trraniis uino. usq ad tempus
messis. Nondũ discernis pluuiã meã:
discerne causã meã. Distet inter eum
qui inte credit: et eũ qui in te ñcredit.
Par labor: sed dispar desideriũ. Deside¬
rium impioꝵ. ꝑibit: desideriũ autem¬
iustoꝵ non ꝑ ibit. Desiderio autem
iustoꝵ. nisi certus eẽt pollicitator:
dubitare deberemus. Finis desiderii
nr̃i: ipse ꝓmissor. Se ipsũ dabit: qͥa seipsũ
dedit. Seipsũ dabit inmortalibꝰ ĩmortalẽ: qͥa
se ipsũ dedit mortalibꝰ mortalẽ. Iudica me
dĩ. et discerne causã meã de gente ñ scã.
Ab homine iniquo et doloso erue me.
Hoc ẽ degente ñ scã. Ab hommne. aquo¬
dam genere hominum: quia quidam
homo. et quidã homo: et in his duob
ad messem: quandã sidici potest in¬
discretam discretionẽ. Simul en im
sunt: & ideo discreta nondum sunt.
tirania autẽ dirania sunt. et frumen¬
ta frumenta sunt: et ideo discreta

Expanded text:
egrinatione, nondum discernis locum meum, quia simul, cum zizaniis vivo, usque ad tempus messis : nondum discernis lucem meam. Vel discerne caussam meam. Distet inter eum, qui in te credit, et eum qui in te non credit. par labor, sed impar desiderium, quia desiderium impiorum peribit. Desiderium veimpiorum peribit: de desiderio autem justorum, nisi certus esset pollicitator, dubitare deberemus. Finis desiderii nostri, ipse promissor. Seipsum dabit, quia seipsum dedit: seipsum dabit immortalibus immortalem, quia seipsum dedit mortalibus mortalem. Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta. Ab homine iniquo et doloso erue me: hoc est, de gente non sancta. Ab homine, a quodam genere hominum, quia quidam homo et quidam homo, et in his duobusad messem, quamdam, si dici potest, indiscretam discretionem; simul enim sunt, et ideo discreta nondum sunt; zizania autem zizania sunt, et frumenta frumenta sunt, et ideo discreta
Abbreviated transcription (Latin):
ut exaudiaris. Ibi enimait. Adhuc
loquente te dicam ecce ad sum. si fre-¬
geris ex animo esurienti panem: quia
plerumq fit a tristib et amurmuran¬
tibus. ut careant tedio interpellantis:
Hilarem autẽ datorem diligit deus.
Si panem dederis tristis: et panem
et meritum ꝑdidisti. Ergo ex animo
fac: ut ille qui iubet uel uidet intus¬
adhuc loquente te dicat. ecce adsum.
Quã celerit̃ accipiuntur orationes
bene oꝑantiũ. Et hȩc iusticia hominiᷤᷤ
in hac uita: ieiunium. elemosina. ora-¬
tio. Uis orationẽ tuã uolare ad dm̃
Fac illi duas alas: ieiunium et elemosi-¬
nam. Tales nos inueniat ut securos
inueniat lux dei. et ueritas dei: cum¬
uenerit liberare nos amorte: qui iam
uenit subire pro nobis mortem.

Expanded text:
ut exaudiaris. Ibi enim ait: Adhuc ut exaudiaris. Ibi enim ait: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum; si fregeris ex animo esurienti panem : quia plerumque fit a tristibus et a murmurantibus, ut careant taedio interpellantis, Hilarem autem datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac: ut ille qui intus videt adhuc loquente te, dicat, Ecce adsum. Quam celeriter accipiuntur orationes bene operantium: et haec justitia hominis in hac vita, jejunium, eleemosyna, oratio. Vis orationem tuam volare ad Deum? Fac illi duas alas, jejunium et eleemosynam. Tales nos inveniat, ut securos inveniat lux Dei, et veritas Dei, cumvenerit liberare nos a morte, qui jam venit subire pro nobis mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
in te: qui suscepit uulnera propt᷑ te.
Quid illi conficeberis: Salutare uultꝰ
mei et ds̃ m̃s. Tu es salutare uultus
mei: tu sanabis me. Eger ad te clamo: ag¬
nosco medicum: non me iacto sanum.
Quid ẽ agnosco medicum ñ me iacto
sanum÷ Quod in alio psalmo dicitur.
Ego dixidnẽ miserere mei: sana animã
meã qm̃ peccaui tibi. Hȩc uox fr̃s tuta
est: sed uigilate in oꝑib bonis. Tangite
psalterium ob audiendo p̃ceptis: tãgite
cytharam tolerando passiones. Frange
esurienti panem tuũ: audisti ab ysaia.
Noli ieiunium putare sufficere. Ieui-¬
nium te castigat: non alterum refi-¬
cit. Fructuose erunt angustiȩ tuȩ: si
alteri p̃stiteris latitudinem. Ecce frau-¬
dasti animã tuã: cuidabis quod tibi
abstulisti: Ubi pones quod tibi dene-¬
gasti: Quã multos pauꝑes saginare
potest: inter missũ hodie prandium
ur̃m. Ita ieiuna ut malio manducante
prandisse te gaudeas: propt̃ orationes

Expanded text:
in te, qui suscepit vulnera propter te. in te, qui suscepit vulnera propter te. Quid illi confiteberis? Salutare vultus mei, Deus meus. Tu es salutare vultus mei, tu sanabis me. Aeger ad te loquor: agnosco medicum, non me jacto sanum. Quid est, agnosco medicum, non me jacto sanum? Quod in alio psalmo dicitur: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi . 8. Haec vox, fratres, tuta est: sed vigilate in operibus bonis. Tangite psalterium, obediendo praeceptis: tangite citharam, tolerando passiones. Frange esurienti panem tuum, audisti ab Isaia: noli jejunium putare sufficere. Jejunium te castigat, non alterum reficit. Fructuosae erunt angustiae tuae, si alteri praestiteris latitudinem. Ecce fraudasti animam tuam: cui dabis quod tibi abstulisti? ubi pones quod tibi denegasti? Quam multos pauperes saginare potest intermissum hodie prandium nostrum! Ita jejuna, ut alio manducante prandisse te gaudeas, propter orationes,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendenda ñ uidebant: nec ille ipse
intus qui iudicandus ẽ. Hec timens
anima forte conturbatur: alloquitur
eã mens quasi dicens. Quid times de
fidelis confessio. Plane time si iustum
te dicis: si ñ habes illam uocem exalio
psalmo: ne intres in iudicium cũ seruo
sericordia qͦ ibo: Si iniqͥtates obseruaueris
dñe: dñe qͥs sustinebit: Ne intres in ui-¬
dicium cũ seruo tuo: qm̃ non iustifi-¬
cabitur in conspectu tuo omĩs uiuenᷤ.
Ergo si ñ iustificabitur om̃is uenuens.¬
quid uultis mecũ iudicio contendere.
om̃s dereliquistis me dicit dñs: noli
gͦ iudicio contendere: da oꝑam eẽ iustul.
& quantũcumq fueris confitere te
in ista humili confessione securus
alloquere turbantẽ te. & tumultu¬
antẽ aduersus te animã tuã. Ut quid
tristis es anima mea: et ut quid con-¬
turbas me: Forte in te uolebas sꝑare.
Sꝑa in dño: noli in te. Quid enim es
in te : Quid es de te: Ille sit sanitas

Expanded text:
prehendenda non videbant, nec ille ipse prehendenda non videbant, nec ille ipse intus qui judicandus est. Haec timens anima forte conturbatur: alloquitur eam mens, quasi dicens, Quid times de fidelis confessio. Plane time, si justum te dicis; si non habes illam vocem ex alio psalmo: Ne intres in judicium cum servo sericordia, quo ibo? Si iniquitates observaveris Domine, Domine, quis sustinebit ? Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Ergo si nquid vultis mecum judicio contendere? Omnes dereliquistis me, dicit Dominus . Noli ergo judicio contendere: da operam esse justus; et quantumcumque fueris, confitere te in ista humili confessione securus alloquere turbantem te, et tumultuantem adversus te animam tuam. Utquid tristis es, anima mea, et utquid conturbas me? Forte in te volebas sperare: Spera in Dominum, noli in te. Quid enim es in te? quid es de te? Ille sit sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
ritate quadam scłi huius. Frigit audi¬
tum in illã uocem dei in ternã: audit¬
rationale carmen intrinsecus. Ita enim
desuꝑ in silentio sonat quiddam ñ auribꝰ
s mentibus: ut quicumq illud audit
melos tedio ad ficiatur abstrepitu cor¬
porali. et tota ista uita humana cumul
tus ei quidã sit impediens auditum
suꝑni cuiusdã soni nimiũ delectabilis:
et incomparabilis et ineffabilis. Et re¬
uera cum ita contingit ex aliqua ꝑtur¬
batione ium patitur homo: alloquens
animam suã. Ut quid tristis es anima
mea: & ut quid conturbas me : An for¬
te ideo quia difficile purgata uita in-¬
uenitur: cum ille iudicat. qui nouit
ad purũ et liquidum iudicare: Quia
et si ꝓbabilis iam uita ẽ int̾ homines.
ita ut homines quid iam rep̃hendant
iuste ñ habeant: ꝓcedit examen ab
illius oculis: ꝓcedit regula exequans
ñ fallacit: et inuenit in homine quedã
quȩ rep̃hendat deus. quȩ homines re¬

Expanded text:
ritate quadam saeculi hujus; erigit audiritate quadam saeculi hujus; erigit auditum in illam rationabile carmen intrinsecus. Ita enim desuper in silentio sonat quiddam, non auribus, sed mentibus: ut quicunque illud audit melos, taedio afficiatur ex strepitu corporali, tus ei quidam sit, impediens auditum superni cujusdam soni nimium delectabilis, et incomparabilis, et ineffabilis. Et revera cum ita contingit ex aliqua perturbatione, vim patitur homo, alloquens animam suam: Utquid tristis es, anima mea, et utquid conturbas me? An forte ideo quia difficile purgata vita invenitur, cum ille judicat qui novit ad purum et liquidum judicare? Quia etsi probabilis jam vita est inter homines, ita ut homines quid jam reprehendant juste non habeant: procedit examen ab illius oculis, procedit regula exaequans non fallaciter, et invenit in homine quaedam quae reprehendat Deus, quae homines re
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. in se p̃figurantis quosdã. et forte
nos: et dicentis. Condelector enĩ legi dei
scdm interiorem hominẽ: uideo autẽ
aliã legem in membris meis. repugnan-¬
carnales. Et inquadã lucta et quasi de-¬
speratione inuocat grãm dei. Miser ego
homo. Quis me liberabit de corpore mortiᷤᷤ
Tales ita pugnantes. etiam ipse in se deus
p̃sigurare dignatus ẽ. cum ait. Tristis ẽ
anima mea usq ad mortem. Ille enim ñ¬
nouerat ad quod uenerat: Ile enim pas¬
sionem pauebat qui dixerat. potestatẽ
habeo ponendi animam meã. et potesta¬
tẽ habeo iterũ sumendi eã: nemo tollit
illam ame. s ego ipse pono eã et iterum
sumo eã : S tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ qui dixit: quedã membra sua
in se figurauit. Plerumq enĩ iam menᷤ
bene credit : et bene nouit futurũ ho¬
minẽ scdm fidem suã in gremio abrahȩ.
Credit hoc: et tamen cũ uenerit aliquis
articulus mortis turbatur ex familia¬

Expanded text:
Apostoli, in se praefigurantis quosdam, et forte Apostoli, in se praefigurantis quosdam, et forte nos, et dicentis, Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis,carnales: et in quadam lucta et quasi desperatione, invocat gratiam Dei, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hTales ita pugnantes etiam ipse Dominus in se praefigurare dignatus est, cum ait: Tristis est anima mea usque ad mortem . Ille enim noverat ad quod venerat. Ille passionem pavebat qui dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam; nemo tollit illam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Sed, Tristis est anima mea usque ad mortem, qui dixit, quaedam membra sua in se figuravit. Plerumque enim jam mens bene credit et bene novit futurum hominem secundum fidem suam in gremio Abrahae: credit hoc, et tamen cum venerit aliquis articulus mortis, turbatur ex familia
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid tristis es anima mea: non enim
anima carnẽ alloquitur. quia ñ dixit ut¬
quid tristis es caro mea: nec caro animã
quia absurdum ẽ ut inferior alloquat᷑
suꝑiorem: ergo intelligimus habere nos
aliquid ubi imago dei ẽ. mentẽ scilicet
atq rationem. Ipsa mens inuocabat lucẽ
dei: et ueritatẽ dei. Ipsa ẽ qu a capimꝰ iustũ
et in iustum: ipsa ẽ qua discernimus uerũ
a falso: ipsa ẽ quȩ uocatur intellectus. qͦ
intellectu carent bestie: quẽ intellectũ
quisquis in se negligit et post ponit ce¬
teris. et ita abicit quasi non habeat: au¬
dit ex psalmo. Nolite eẽ sicut equus et
mulus: in quib ñ ẽ intellectus. Intellectꝰ
gͦ nr̃: alloquitur animã nrãm. Ista in
tribulationib marcida ẽ. fessa in languo¬
rib contracta in temptationibꝰ. egra in
laboribꝰ: erigit eã mens desuꝑ capiens
ueritatẽ: et dicit. Ut quid tristis es ani-¬
ma mea: et ut quid conturbas me: Ui
dete si ñ est ista allocutio in illo conflictu

Expanded text:
uare tristis es, anima mea? Non ergo anima alloquitur carnem; quia non dixit, Utquid tristis es, caro mea? nec caro, animam; quia absurdum est ut inferior alloquatur superiorem. Ergo intelligimus habere nos aliquid ubi imago Dei est, mentem scilicet atque rationem. Ipsa mens invocabat lucem Dei et veritatem Dei. Ipsa est qua capimus justum et injustum; ipsa est qua discernimus verum a falso; ipsa est quae vocatur intellectus, quo intellectu carent bestiae; quem intellectum quisquis in se negligit, et postponit caeteris, et ita abjicit quasi non habeat, audit ex psalmo: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Intellectus ergo noster alloquitur animam nostram. Ista in tribulationibus marcida est, fessa in angoribus, contracta in tentationibus, aegra in laboribus. Erigit eam mens desuper capiens veritatem, et dicit Utquid tristis es, anima mea, et utquid conturbas me? 7. Videte si non est ista allocutio in illo conflictu
Abbreviated transcription (Latin):
siue pace. siue bello. siue salute. suie peste:
uidens quanta habeat cõmunia cũ maliᷤ.
cum quib tamen ñ habet causam cõmu-¬
nem: erumpit in hanc uocẽ. Iudica me
ds̃: et discerne causam meã de gente ñ
scã. Iudica inquit meds̃. Non tuneo ui¬

Expanded text:
sive pace, sive bello, sive salute, sive peste; sive pace, sive bello, sive salute, sive peste; videns quanta habeat communia cum malis, cum quibus tamen non habet causam communem, erumpit in hanc vocem: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta. Judica, inquit, me,
Abbreviated transcription (Latin):
tirania gemit: et hoc donec ueniat tẽpꝰ
messis: id ẽ usq in finem scłi: sicut ex¬
ponit quȩ ñ fallit᷑. ueritas. Gemens gͦ
int̾ tizania. id est int̾ malos homines.
int̾ dolosos et seductores: aut ira tur¬
bulentos. aut insidiis uenenatos: circum¬
spiciens simul cum illis se tanquã in uno
agro ꝑ totum mundum unã pluuiã
exciꝑe. pariter ꝑflari. paritq̃ secum
int̾ aduersa nutriri: habere simul ista
cõmunia dona dei. malis bonisq conces-¬
sa cõmunit̃ ab illo qui facit solẽ suũ
oriri suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ
iustos et in uistos: uidens gͦ semen abra-¬
he. semen scm̃. quanta cum malis aqͥbꝰ
quandoq separandũ ẽ nunc habeat
cõmunia: equalit̃ nasci. eandem condi¬
tionẽ generis humani sortiri. pariter
mortalia ferre corpora: simuluti luce.
fontibꝰ. fructibus. ꝓsꝑitatibus atq aduer¬
sitatibꝰ scłi. siue fame. siue habundantia.

Expanded text:
zizania gemit; et hoc donec veniat tempus zizania gemit; et hoc donec veniat tempus messis, id est usque in finem saeculi, sicut exponit quae non fallitur veritas . Gemens ergo inter zizania, id est inter malos homines, inter dolosos et seductores, aut ira turbulentos, aut insidiis venenatos; circumspiciens simul cum illis esse se tanquam in uno agro per totum mundum, unam pluviam excipere, pariter perflari, pariterque secum inter adversa nutriri, habere simul ista communia dona Dei, malis bonisque concessa communiter ab illo qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos : videns ergo semen Abrahae, semen sanctum, quanta cum malis a quibus quandoque separandum est nunc habeat communia, aequaliter nasci, eamdem conditionem generis humani sortiri, pariter mortalia ferre corpora, simul uti luce, fontibus, fructibus, prosperitatibus atque adversitatibus saeculi, sive fame, sive abundantia,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sic satisfacit mentibus
auditoꝵ: ut molestus non sit
uentrib ieiunoꝵ. Pascatur
ex hoc anima nrã: quã tristem esse
dicit qui cantat in hoc psalmo. Tristem
credo exaliquo ieiunio suo: uel potius ex
aliqua fame sua. Nam ieiuniũ uolupta¬
tis est: fames necessitatis. Esurit ȩccła:
esurit corpus xp̃i. Et homo ille ubiq dif¬
fusus. cuius caput sursum ẽ membra de¬
orsum: eius uocem in omĩb psalmis uel
psallentem. uel gementem. uel letantẽ
in spe. uel suspirantem in re. notissimã
iam et familiarissimã habere debemus:
tanquã nram. Non gͦ diu ẽ immorandũ:
ut insinuemus uobis quis loquat᷑. Sit
unusquisq in xp̃i corpore: et loquet᷑ hic.
Nostis autẽ om̃s qui ꝓficiunt. et qui
cȩlesti illi ciuitati ingemiscunt. qui ꝑe¬
grinationẽ suã norunt. qͥ uiã tenent.
qui in desiderio terrȩ illius stabilissi-¬
me spem tanquã anchoram p̃fixerunt:
nostis ergo quia hoc genus hominum.
hoc semen bonũ. hoc frumentũ xp̃i int̃

Expanded text:
est: sic satisfacit mentibus auditorum, ut molestus non sit ventribus jejunorum. Pascatur ex hoc anima nostra, quam tristem esse dicit, qui cantat in hoc psalmo: tristem, credo, ex aliquo jejunio suo, vel potius ex aliqua fame sua. Nam jejunium voluntatis est, fames necessitatis. Esurit Ecclesia, esurit corpus Christi, et homo ille ubique diffusus, cujus caput sursum est, membra deorsum: ejus vocem in omnibus Psalmis vel psallentem vel gementem, vel laetantem in spe, vel suspirantem in re, notissimam jam et familiarissimam habere debemus, tanquam nostram. Non ergo diu est immorandum, ut insinuemus vobis quis loquatur: sit unusquisque in Christi corpore, et loquetur hic. 2. vers. 1. Nostis autem omnes qui proficiunt, et qui coelesti illi civitati ingemiscunt, qui peregrinationem suam norunt, qui viam tenent, qui in desiderio terrae illius stabilissimae spem tanquam ancoram praefixerunt: nostis ergo quia hoc genus hominum, hoc semen bonum, hoc frumentum Christi inter
Abbreviated transcription (Latin):
nebris sint oculi isti: animus illius
luce ꝑfruitur. Quid ẽ illud qͦd tobias
uidebat: quando uidenti filio cecus
consilium uite dabat: Est ergo aliquid qͦd
animꝰ ipse corporis dominator. rector. habi
non ꝑ corporis tactum: sed ꝑ seipsum: et utiq
melius quod ꝑseipsum. quam quod ꝑser¬
uum suũ. Est ꝓrsus. Se ipsum enim ꝑ se¬
ipsum uidet. Et animus ipse ut nouerit
se uidet se: nec utiq ut uideat se corpora¬
lium oculoꝵ querit auxilium: immo ue¬
ro ab om̃ib corporis sensib tanquã impe¬
dientib et strepentibꝰ abstrait se ad se. ut
uideat se in se: ut nouerit se apud se.Sed
numquid aliquid tale ds̃ ipsius ẽ qualis
est animus: Nonquidem uideri ds̃ nisi
animo potest: nec tamen ita ut animus
uideri potest. Aliquid enim querit
animus iste quod ds̃ ẽ: de quo illi non
insultent qui dicunt. ubi ẽ ds̃ tuus. Ali¬
quã querit incõmutabilẽ ueritatem:
sine defectu substantiam. Non ẽ talis

Expanded text:
nebris sunt oculi isti, animus illius nebris sunt oculi isti, animus illius luce perfruitur. Quid est illud quod Tobias videbat, quando videnti filio caecus consilium vitae dabat ? Est ergo aliquid quod animus ipse corporis dominator, rector, habitnon per corporis tactum, sed per seipsum: et utique melius quod per seipsum, quam quod per servum suum. Est prorsus; seipsum enim per seipsum videt, et animus ipse ut norit se, videt se. Nec utique ut videat se, corporalium oculorum quaerit auxilium: imo vero ab omnibus corporis sensibus, tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se ad se, ut videat se in se, ut noverit se apud se. Sed numquid aliquid tale Deus ipsius est, qualis est animus? Non quidem videri Deus nisi animo potest, nec tamen ita ut animus videri potest. Aliquid enim quaerit animus iste quod Deus est, de quo illi non insultent qui dicunt: Ubi est Deus tuus? Aliquam quaerit incommutabilem veritatem, sine defectu substantiam. Non est talis
Abbreviated transcription (Latin):
tent. Ds̃ m̃s qui fecit hec quȩ oculis
uidentur: Non ẽ istis oculis inquiren¬
dus. Aliquid etiam ꝑ seipsum animus
ipse conspiciat: utrum sit aliquid qͦd
ñ ꝑ oculos sentiat. quasi colores et lucem:
non ꝑ aures quasi cantum et sonum:
non ꝑ nares quasi odoꝵ suauitatẽ: ñ
ꝑ palatũ et linguam quasi saporem: ñ
ꝑ totũ corpus quasi duriciã et mollici¬
em. rigorem atq feruorẽ. asꝑitatem
lenitatẽq ꝑtractem: sed utrũ sit aliqͥd
deam: Quod neq color sit. neq odor.
neq sapor: neq sonus neq calor aut
frigus: aut duricia. aut mollitudo.
Dicatur gͦ michi quẽ colorem habeat
sapientia. Cũ cogitamus iusticiam.
eiusq intus in ipsa cogitatione pulchri¬
tudinẽ fruimur: quis sonus ad aures:
Quid tanquã uaporeũ surgit ad aures:
Quid ori infertur: Quid manu trac¬
tatur : ẽt delectat. et intus ẽ et pulchra
est: et laudatur et uidetur. Et si inte¬

Expanded text:
tent. Deus meus qui fecit haec quae oculis tent. Deus meus qui fecit haec quae oculis videam, non est istis oculis inquirendus. Aliquid etiam per seipsum animus ipse conspiciat, utrum sit aliquid quod non per oculos sentiat, quasi colores et lucem: 199 non per aures, quasi cantus et sonum: non per nares, quasi odorum suavitatem: non per palatum et linguam, quasi saporem: non per totum corpus, quasi duritiam et mollitiem, rigorem atque fervorem, asperitatem lenitatemque pertractem: sed utrum sit aliquid deat? Quod neque color sit, neque sonus, neque odor, neque sapor, neque calor, aut frigus, aut duritia, aut mollitudo. Dicatur ergo mihi quem colorem habeat sapientia. Cogitamus justitiam ejus, quia intus in ipsa cogitatione pulchritudine fruimur. Quid tamquam sonus ad aures? Quid tamquam vapor surgit ad nares? Quid ori infertur? Quid manu tractatur? Et deest, et laudatur, et videtur: et si in te
Abbreviated transcription (Latin):
solis exercendo diei sufficientẽ: lunam
noccurnas tenebras consolantẽ. Mira
sunt hȩc. laudanda sunt hȩc: stupenda
sunt hȩc. Neq enĩ t̾rena: sed et iam cȩ¬
lestia sunt hȩc. Nondũ ibi stat sitis ista¬
mea. Hȩc miror. hȩc laudo: sed eũ qui
fecit hȩc sitio. Redeo ad me ipsũ: et qui
sim etiam ipse qui talia quero ꝑscru¬
tor. Inuenio me habere corpus et am¬
mam: unũ quod regam. aliud qͦ regar:
corpus seruire: animam imꝑare. Discer¬
no aliquid melius eẽ animã quã corpus:
ipsumq inquisitorem talium rerum
non corpus s animũ uideo: et tam̃ hec
omĩa quȩ collustraui. ꝑ corpus ea me
collustrasse cognosco. Terrã laudabam:
oculis cognouerã. Mare laudabam:
ocłis cognouerã. Cȩlum. sydera. solẽ lunãq
laudabam: ođis cognoueram. Oculi meni¬
bra sunt carnis: fenestre sunt mentis.
Interior ẽ qui ꝑ has uidet quando co¬
gitatione aliqua absens ẽ: frustra pa-¬

Expanded text:
solis exserendo diei sufficientem, lunam solis exserendo diei sufficientem, lunam nocturnas tenebras consolantem. Mira sunt haec, laudanda sunt haec, vel etiam stupenda sunt haec; neque enim terrena, sed jam coelestia sunt haec. Nondum ibi stat sitis mea: haec miror, haec laudo; sed eum qui fecit haec, sitio. Redeo ad meipsum, et quis sim etiam ipse qui talia quaero, perscrutor: invenio me habere corpus et animam; unum quod regam, aliud quo regar; corpus servire, animam imperare. Discerno animam melius esse aliquid quam corpus, ipsumque inquisitorem talium rerum non corpus, sed animam video: et tamen haec omnia quae collustravi, per corpus ea me collustrasse cognosco. Terram laudabam, oculis cognoveram; mare laudabam, oculis cognoveram; coelum, sidera, solem lunamque laudabam, oculis cognoveram. Oculi membra sunt carnis, fenestrae sunt mentis: interior est qui per has videt; quando cogitatione aliqua absens est, frustra pa
Abbreviated transcription (Latin):
dere dm̃ suũ: solem. Quib ego oculis
ostendam solis creatorẽ: Uerir̃ tamen
audiendo cotidie ubi ẽ ds̃ tuus. et in la¬
crimis meis cotidianis pastus die ac no¬
cte : meditatus sum quod audiui: ubi
meum: ut si possem ñ tantum crederẽ.
s et aliquid uiderẽ. Uideo enim quȩ
fecerit ds̃ m̃s: non autẽ uideo ipsũ dm̃
meũ qui fecit hȩc. S qm̃ sicut ceruus
desidero ad fontes aquarũ. et ẽ apud eũ
fons uitȩ. et in intellectu scriptus ẽ psal
mus filiis chore. et in uisibilia dei ꝑea
quȩ facta sunt intellecta conspiciunt᷑::
quid agam ut inueniã dm̃ meũ: Consi¬
derabo terram: facta ẽ enim t̃ra. Est
magna pulchritudo trarũ: sed habet
artificem. Magna miracula sunt se¬
minũ atq gignentiũ: sed habẽt ista
omĩa creatorem. Ostendo magnitudinẽ
circum fusi maris : stupeo. miror: arci¬
ficem quero. Cȩlum suspicio. pulchritu¬
dinẽ syderum ammiror: splendorem

Expanded text:
dere Deum suum solem, quibus ego oculis dere Deum suum solem, quibus ego oculis ostendam solis creatorem? Verumtamen audiendo quotidie, Ubi est Deus tuus? et in lacrymis meis quotidianus pastus die ac nocte, meditatus sum quod audivi, Ubi meum, ut si possem, non tantum crederem, sed aliquid et viderem. Video enim quae fecerit Deus meus, non autem video ipsum meum qui fecit haec. Sed quoniam sicut cervus desidero ad fontes aquarum, et est apud eum fons vitae, et in intellectum scriptumus filiis Chore, et invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : quid agam, ut inveniam Deum meum? Considerabo terram? facta est terra. Est magna pulchritudo terrarum, sed habet artificem. Magna miracula sunt seminum atque gignentium, sed habent ista omnia Creatorem. Attendo magnitudinem circumfusi maris: stupeo, miror, artificem quaero. Caelum suspicio: pulchritudinem siderum admiror, splendo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi gratulari me cogis: Si aliqua huiꝰ
scłi ꝓsꝑitas arriserit nonne deceptoria
ẽ. nonne fluxa. caduca. mortalis: non ne
temporalis uolatica. transitoria: Nonne
plus habet deceptionis: quã delectatio¬
nis: Curgͦ non et ipse fiant michi la¬
et cum felicitas scłi circum fulget: quan-¬
diu sumus in corpore ꝑegrinamur adñõ.
Et dicitur michi cotidie ubi ẽ ds̃ tuus:
quia paganus si michi hoc dixerit. ñ
illi et ego possũ dicere. ubi ẽ ds̃ tuus:
dĩ quipe suũ digito ostendit. Inten¬
dit enim digitũ ad aliquẽ lapidem: &
lapidẽ irrisero. et erubuerit qui de¬
monstrauit. tollit oculos a lapide:
suspicit ad cȩlum: et forte in solem di¬
gitum intendens iterum dicit. E cce ds̃
meus. Ubi est deus tuus: Inuenit ille
quod ostenderet oculis carnis: ego aut̃
non quasi ñ habeam quẽ ostendam: sed
non habet ille oculos quib ostendam.
Potuit enĩ ille oculis corporis mei osten¬

Expanded text:
quasi gratulari me cogis, si aliqua hujusquasi gratulari me cogis, si aliqua hujus saeculi prosperitas arriserit? nonne deceptoria est? nonne fluxa, caduca, mortalis? nonne temporalis, volatica, transitoria? nonne plus habet deceptionis quam delectationis? Cur ergo non et in ipsa fiant mihi laet cum felicitas saeculi circumfulget, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino ; et dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus? Quia paganus si hoc mihi dixerit, non illi et ego possum Deum quippe suum digito ostendit. Intendit enim digitum ad aliquem lapidem, etlapides irrisero, et erubuerit qui demonstravit, tollit se a lapide, suspicit caelum, et forte in solem digitum intendens, iterum dicit, Ecce Deus meus. Ubi est Deus tuus? Invenit ille quod ostendit oculis carneis. Ego autem non quasi non habeo quem ostendam; sed non habet ille oculos, quibus ostendam. Potuit enim ille oculis corporis mei osten
Abbreviated transcription (Latin):
meditor. dum curro. dum in ura sum.
antequã ueniam. antequã appaream:
fuerunt michi lacrimȩ meȩ panes
die et nocte: dum dicitur michi ꝑ sin¬
gulos dies ubi ẽ ds̃ tuus. Fuerunt mͥ
inquit lacrimȩ meȩ: non amaritudo
s panes. Suaues erant ipse lacrime
bibere nondum poteram. auidius me¬
as lacrimas manducabã. Non enim
dixit facte st̃ michi lacrime meȩ̃ potus:
ne ipsas desiderasse uideretur sicut
fontes aquarum: sed seruata illa siti qua¬
lacrime meȩ dum differor. Et utiq man-¬
ducando lacrimas suas: sine dubio plus
sicit ad fontes. Die quippe et nocte: facte
sunt michi lacrime meȩ panes. Cibum
istum qui panis dicitur. die homines
comedunt: nocte dormiunt. Panis latri.
marum et die et nocte comeditur: siue
totum tempus accipias diem et noctem:
mas fundo: ego desiderii mei auiditatẽ
non desero: et cum in mundo bene est
michi. male ẽ michi antequã apparebo
ante faciem dei. Quidgͦ dicis: Diei

Expanded text:
moditor, dum curro, dum in via sum, moditor, dum curro, dum in via sum, antequam veniam, antequam appaream, Fuerunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, cum dicitur mihi per singulos dies: Ubi est Deus tuus? Fuerunt mihi, inquit, lacrymae meae, non amaritudo, sed panis. Suaves erant mihi ipsae lacrymae: bibere nondum poteram, avidius meas lacrymas manducabam. Non enim dixit, Factae sunt mihi lacrymae meae potus, ne ipsas desiderasse videretur sicut fontes aquarum: sed servata illacrymae meae, dum differor. Et utique manducando lacrymas suas, sine dubio plus sitit ad fontes. Die quippe ac nocte factae sunt mihi lacrymae meae panis. Cibum istum qui panis dicitur, die comedunt homines, nocte dormiunt: panis autem lacrymarum et die et nocte comeditur; sive totum tempus accipias diem et noctem; mas fundo, ego desiderii mei aviditatem non desero: et cum in mundo bene est, mihi male est, antequam apparebo ante faciem Dei. Quid ergo dici
Abbreviated transcription (Latin):
uerba audiamus: ut et si possumus facia¬
mus. Primo exp̃ssit sitim suã. Quẽad¬
modũ inquit ceruus desiderat ad fonteᷤᷤ
aquarũ: ita desiderat anima mea ad te
ds̃. Quid si ceruus ad fontes aquarũ la¬
uandi causa desiderat: Utrum gͦ biben
quẽ admodũ desiderat ceriuis ad fontes
aquarum. ita desiderat anima mea ad te
deus: hoc dico. situit anima mea ad
dm̃ uiuũ. Quid sitiuit: Quando ueniã
et apparebo ante faciem dei : Hoc ẽ qđ
sitio: uenire et apparere. Sitio in ꝑegri¬
natione. sitio in cursu: saciabor in aduen¬
tu. S quando ueniam: Quod citum ẽ
deo: tardũ ẽ desiderio. Quando ueniam
et apparebo ante faciem dei : Ex illo de¬
siderio ẽ et hoc: ex quo damatur alibi.
Unam pecii adnõ hanc requirã: ut in¬
habitẽ in domo dnĩ ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ.
Quare hoc: Ut contempler inquit de¬
lectationẽ dnĩ. Quando ueniã et appa¬
rebo ante faciem dei: Interim dum

Expanded text:
verba, audiamus, ut et ipsi, si possumus, faciaverba, audiamus, ut et ipsi, si possumus, faciamus. Primo expressit sitim suam: Quemadmodum, inquit, cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Quid si cervus ad fontes aquarum lavandi causa desiderat? Utrum ergo bibeQuemadmodum cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima ad te, Deus, hoc dico, Sitivi anima mea ad Deum vivum. Quid sitivit? Quando veniam et apparebo ante faciem Dei. Hoc est quod sitio, venire et apparere. Sitio in peregrinatione, sitio in cursu: satiabor in adventu. Sed quando veniam? Et quod citius est Deo, tardum est desiderio. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Ex illo desiderio est et hoc, ex quo clamatur alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Quare hoc? Ut contempler, inquit, delectationem Domini . Quando veniam et apparebo ante faciem Domi