comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspectum eius in exultatione. Scitote quonandi
ipseest ds̃. Quis nescit qm̃ dñs ipseest ds̃: Seaut
dño dicit. quem non putabant homines dm̃: scitort
fixistis. flagellastis. sputis illinistis. spinisco¬
nastis. uestẽignominio sauestitis. in ligno suspen¬
distis. clauis confixistis. lancea ꝑcussistis cuftodis
ad sepulcrum posiustis. ipseest ds̃. Scito tequonã
dñs ipseestds̃. ipse fecit nos & non ipsinos Ioser
citnos: Omnia ꝑ ipsum facta sunt & sincipsofic¬
tum est nihil. Quid est quod exultatis. quidest
quod suꝑbitis: Aliusuos fecit & quiuos fect
ipse a uobis patitur. Sed uossic uos iactatis & qo¬
ramini & extollitis : quasi a uobis ipsis factsus
Bonum est uobis. utqui fecit uos reficiatuos Ipse
fecit nos & nonnos Non habemus suꝑbire To¬
tum bonum quod habemus. ab artificenro habt¬
mus. Quod in nobis fecimus. indedampnamur.
quod in nob̃ illefecit. indecoronamur Ipsefect

Expanded text:
conspectu ejus, in exsultconspectu ejus, in exsultipse est Deus.» Quis nescit quia Dominus ipse est Deus? Sed de Domino dicit, quem non putabant homines Deum: «Scitotfixistis, flagellastis, sputis illinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno suspendistis, clavis confixistis, lancea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; ipse est Deus. «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse fecit nos, et non nos». «Ipse fecit nos:» omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et qui vos fecit, ipse a vobis patitur. Sed vos sic vos jactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: totum bonum quod habemus, ab artifice nostro habemus; quod in nobis nos fecimus, inde damnamur; quod in nobis ille fecit, inde coronamur. «Ipse fecit
Abbreviated transcription (Latin):
quid ideo scĩmonium reprȩhendendum est:
Multȩ non stant in domib suis. circum eunt do¬
md̃s alienas. curiose agentes. loquentes quȩ
non oport&. Suꝑbȩ. linguatȩ ebriosȩ
Et si uirgines. quid ꝑdest in tegracaro mente
corrupta: Melius est humilt conuigium.
quam suꝑba uirginitas Sienim nuber&.
non haber& nomen unde extolleretur. & ha¬
ber& frenum quo regeretur Sednũquid
propter uirgines malas. dampnaturi sumꝰ
& scãs. & corpore & spũ : Aut propter istas
laudabiles & iam illas improbandas lauda¬
recogemur : Vndiq unus assumetur. &
mum qui planus ẽ. Seruite dño in iocundi¬
tate. Uos allo quitur. quicumq in caritate omna
toleratis. & spegaudetis. Seruited ño non inaminũ¬
dine murmurationis. sed in iocunditate dilectiona
Intrate in conspectueius in exultatione. Facleots
exultare foris. in conspectudĩ exulta. Nonualie
lingua exult& : sed conscientia exult& Intatu

Expanded text:
quid ideo sanctimonium reprehendendum est? quid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi sumus sanctas et corpore et spiritu ? aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus assumetur, et uia planus est. «Servite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in conspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultet; conscientia exsultet. «Intrate in
Abbreviated transcription (Latin):
cans malum. diligens quantum potest. non solũ
amicos. sed etiam inimicos. Prȩter uxorem
suam nesciens aliquam. prȩter maritum suũ
nonsciens aliquem. Assumetur & de molen¬
dino. quȩ autem aliter fuerit: relinquetur.
Alii autem dicunt: quietem uolumus. neminẽ
uolumus pati : remouemꝰnos a turbis. bene
erit nobis. Inquandam securitatem siquietẽ
quȩris. quasi lectum quȩris ut sine aliqua
sollicitudine requiescas. Et indeunus assume¬
tur. & unus relinquetur Nemo uos fallatfr̃s
si non uultis falli. & uultis amarefrs: scitote
omnem professionem in ecclesia habere fic¬
tos. Non dixiomnem hominem e̾e fictum.
scd omnem professionem haberefictas ꝑsonas
Sunt xp̃ianimali. sed sunt & honi. Quasi plu¬
resmalos uides. quia palea sunt. & te ad grana
ꝑ uenire non ꝑmittunt. Sunt ibi & grana. ac¬
cede&& tempta. excute. adhibeas iudicium.
inueniasscĩ moniales indisciplinatas : Nũ¬

Expanded text:
ecans mala, diligens quantum potest, non solum ecans mala, diligens quantum potest, non solum amicos, sed etiam inimicos, praeter uxorem suam non sciens aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; num
Abbreviated transcription (Latin):
rare non potiusti iactas. quitemalum toleraue¬
runt taces. Merito illud fratres lemĩ mag¬
nificum indnĩ euuangelio ex orednĩ duo in
agro. unus assumetur. & unus relinquetur
Due inmolendino un a assumetur & unarel in¬
quetur : Duo in lecto. unus assumetur &
unus relinquetur. Qui sunt duo in agro
Quiꝰddicit apostolus. Ego plantaui apollori¬
gauit : sed ds̃ incrementum dedit: Dĩ agri¬
cultura est. in agro laboramus. Duo in agro
cdericisunt. unus assum etur. & unus relinꝰ¬
quetur. Assume turbonus. relinquetur
malus. In molendino duȩ. ad plebes retu¬
lit. Quaremn molendino: Quia de uinctȩ
scło. circuiturerum temporalium tãquam
moladetinentur. & indeuna assumetur. & una
relinquetur. Quaeide assumetur : faciens ope¬
rabona. attendens indigentiam seruorum dĩ.
indigentiam pauperum. in confessione fidelis.
in laetina speicerta: uigilans ad dm̃. nulli inp̃¬

Expanded text:
rare non potuisti, jactas: qui te malum toleraverare non potuisti, jactas: qui te malum toleraverunt, taces. 13. Merito illud, fratres charissimi, magnificum in Domini Evangelio, ex ore Domini: «Duo in agro; unus assumetur, et unus relinquetur: duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur: duo in lecto; unus assumetur, et unus relinquetur» . Qui sunt «duo in agro?» Quod dicit Apostolus: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Dei agricultura estis» . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetur;» assumetur bonus, relinquetur malus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendino?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.» Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli impr
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri non possent. nisi ad mitterentur. Et
necesse est ut primotolerentur. Neforte corrigan¬
tur: Nec excludi facile possunt. nisi prius fue¬
rint tolerati. & ficipse in tolerandȩ impatientiȩ
Quis mehucquȩrebat. ego putabam quia caritas
esthic Et paucorum hominum molestia inri¬
tatus dum non ꝑ seuera uerit implere quod
uouit fit desertor tam scĩ propositi. & reus uo¬
tinon redditi. Iam uero cum inde exierit. fit
& ipseuituperator. & maledicus. & dicit ea
sola quȩ quasi se patinon posse asseuerat. & ali¬
quando uera. Sed ueramalorum toleranda
sunt propter societatem bonorum. Dicit illi
scriptura Vaehis qui ꝑdiderunt sustinentiã
Et quodest amplius. ructat indignationis ma¬
lum odorem. unde ex terreat intraturos: quia
ipse cum intrass&. ꝑ durare non potuit. Qua¬
les illi : In uidi. litigatores. neminem sustinen¬
tes. auari. Illeibi illud fecit. & illeibullud
fecit. Omale quareta cesbonos : Quos tole¬

Expanded text:
inveniri non possent, nisi admitterentur et inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos? Quos tole
Abbreviated transcription (Latin):
oblius cuntur qui amixti sunt malis. Rursus qͥ
reprehendunt a uaritiam dericorum. improbita¬
ues dericorum. litesdericorum. appetentes res alie¬
nas. ebriosos. uoraces. iactant. Et tu indeuitupe¬
ris & tuinclite laudas. Tuquilaudas. dic mixtos
malos tuqui uituperas. uideibi & bonos.⁊
dic & i illa uita communi fratrum quȩ est in mo¬
nasterio. magniuiri. scĩ. cottidie in hẏmnis. in
orationibus: in laudibusdĩ. indeuiuunt. cũ lec¬
tioneillis res est: laborant manibus suis. indese
transigunt. non auare aliquid appetunt. quic¬
quid eis infertur apus fratrib. cum sufficientia
&cum caritate utuntur. Nemo sibi usurpat
aliquid quod alter non habeat. omnesse diligunt.
omnes in uicem sesustinent. Laudasti. quinescit
quid interius agatur. quinescit quomodo illo uen¬
to intrante &iam naues in portu collidunt. intrat
quasi securitatem sperans. neminem quemtole¬
r& habiturus. inuenit ibi fratres malos. quimali

Expanded text:
obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis infertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usurpat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, omnes invicem se sustinent. Laudasti, laudasti: qui nescit quid interius agatur, qui nescit quomodo illo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Venit laude inuitatus. inuenit commixtos
ubs : qui non illi prȩdicti sunt antequam uenir&.
cipsi sunt quiteatra & amphiteatra implent
udos & ꝑ alia spectacula : Quiimplent eccłas
esfestos. ebriosi uoraces. inuidi. insectatores
leritrum sunt tales. sed nonsolitales. Et iste
mperator cȩco animo tac bonos. & illelauda¬
r in cauto animo tac& malos. Si autem sic lau¬
um in medio spinarum. sic ꝓxima mea in medio
iurum Audit homo considerat. plac& illilili¬
n Intrat. adhȩr& lilio : tolerat spinas. Mere¬
iir ee in laude & in osculis sponsi quidicit
nit lilium in medio spinarum. ita proxima mea
medio filiarum. Ita & inclericis. Laudatores
ancorum intendunt ibi bonos ministros. fide¬
sdispensatores. omnium toleratores. uiscera sua
npendentes in his quos uolunt proficere. nonquȩ¬
intes quȩ sua sunt sed quȩ iħ uxp̃i. laudant hȩc

Expanded text:
lis, venit laude invitatus, invenit commixtos lis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; Nonne ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autem sic laulium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uereplena iubilatio . & magnum gaudiũ.¬
Modo autem nesecurus laudes quem lib& uita
ante mortem. nec laudes hominem quemqũã
Hinc autem falluntur homines. ut uel non susci¬
piant meliorem uitam. ueltemere aggredian¬
tur . quia & cum laudare uolunt. sic laudant.
ut non ibi dicant in alaquȩ mixta sunt. & qui
uituperare uolunt. tam inuido animo & per¬
uerso uituperant. ut claudant oculos aduer¬
sus bona & sola mala quȩ ibi uel sunt uel putan¬
tur. exagerent. Inde ficutuna quęq profis¬
sio malclaudata. id est non caute laudata cũ
inuitauerit homines laudesua. inueniant
illi qui illuc ueniant aliquos. quales ibi ẽe non
credebant & offensimalis resiliant abonis
ratres. disciplinam istam ad uitam urãm confe¬
te. & sic audite ut uiuatis. Laudatur. ut
generaliter dicam ecđam dĩ: magni homines
xp̃iani. Soli xp̃iani. inagna catholica. Dili¬
de forte quinescit. tacitum est de commixtione¬

Expanded text:
: ibi vere plena jubilatio et magnum gaudiu: ibi vere plena jubilatio et magnum gaudiuModo autem ne securus laudes quamlibet vitam: ante mortem ne laudes hominem quemquam. Hinc autem falluntur homines, vt vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diliAudit forte qui nescit tacitum esse de commixtis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Missi sunt in fornacem. & crepuerunt. Quo modo
ergo cognoscis eum. quisibi ipseadhuc ignotus et
Excludis malos fr̃s a conuentubonorum. Decor
tuo quis quis ista dicis. om̃s malas cogitationes si
potes exdude : non intr& in cortuum uł suggosto
mala Non consentio inquis. Sed intrauitti¬
men. ut suggereretur: Nam om̃s munita cor
habereuolumꝰ : ut nihilintr& quod male sugge¬
ratur. Vnde autem intr& quis nouit: Eq que¬
namus cotudie inuno cordenrõ: Vnus hono
incorde suo cum turba luctatur Sugora
auaritia. suggerit libido . suggerit uoracitis.
suggerit laetitia ista popularis: Omnia sugor¬
runtur. ab omnib: seabstin&. Om̃ib respon¬
d&. et ab omĩbus aduersatur difficile est ut
non ab aliqua feriatur Ubiergo securitas. hie
nus quam. in istauita. nusquam. in solaspeꝓ
missorumdĩ. Ibi autem cum illuc ꝑuenerimꝰ
ꝑ fecta securitas. Cum clauduntur portȩ &
confirmantur uectes portarum hierus alem

Expanded text:
missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantur vectes portarum Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
aequalitatis. constantia caritatis. & quando
forte uentus ex illa parte quapat& in rue¬
rit. sit ibi cauta gub̾natio. Nam quid dictu¬
rus est mihi quisquis talibus locis fortep est.
Immo seruit fratrib in hisquȩ monasteria
dicuntur. Quid dicturus est : Cautusero.
nullum malum admittam. Quomodonul
lum ad mittes : nullum hominem malum
nullum fratrem intrantem malum ad mis¬
surus sum. cum paucis bonis benemihierit
Ubi cognoscis : Quem forte uis excludere : ut
cognoscatur malus. intus ꝓbandus est.
Quomodo ergo excludis intraturum. qui
postea probandus est: Et ꝓbari. nisuntra¬
uerit non potest: Repellis omnes malos:
Dicis enim . & nosti inspicere. Om̃s. nudis
cordibus ad teueniunt. Qui intraturi st̃
ipsi se nonnouerunt. quantominustu.
Multienim sibi promiserunt quodimpleturi
essent illam uitam scãm in commune ha¬
bentem omnia ubinemo dicit aliquid
suum. quib: ẽ anima una &corunũ indm̃

Expanded text:
aequabilitatis, constantia charitatis; et quando aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his quae monasteria dicuntur? quid dicturus est? Cautus ero, nullum malum admittam. Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam, in commune habentem omnia, ubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum :
Abbreviated transcription (Latin):
paucis bonis. Quid mihi est rationem habere
cum turbis : Bene. Pauci ipsiboni dequib
turbis sunt eliquati: Sitameniam ipsi pauci
om̃s boni. tamen cogitatio humana laud abilis
ẽẽ cumtalib quielegerunt uitam qui&am. re¬
moti abstrepitupopulari. aturbis inquietis.
amagnis fluctib sȩculi. tamquam inportu
sunt Iamergo ibi gaudium illud. iam ibi
iubilatio illa quȩ promittitur : Nondum : sed
ad huc gemitus. ad huc sollicitudo temptatio¬
num. Hab& enim aliunde& portus ad itum.
Siportus aditum ex nulla parte haber&. nulla
in eum nauis intrar& Oport& ergo utex ali¬
qua partepateat. Aliquando autem ꝑ eam
partem quapat& uentus irruit. & ubiscopuli
non sunt. nauesse inuicem collisȩ confringunt.
V bi ergo securitas. sinec inportu : Et tamen
essefeliciores utcumq. in portu. quam in pe¬
lago fatendum est. concedendum est uerũ ẽ¬
T amen senaues in portu. benesibi applicentur.
non sibi collidantur. Seruetur ibi parilitas

Expanded text:
paucis bonis: quid mihi est rationem habere paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si portus aditum ex nulla parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur ibi parilitas
Abbreviated transcription (Latin):
possum inquis Ergo habes. quod & inte alu
sustineant. Sustinentes inuicem in dilectione
Tudeseris res humanas. & segregas te ut nemo
te uideat. Cu pro deris: Tuad hoc ꝑuenisses.
sinullus tibi pro fuiss& : Anquia uelo cespedes
tibi uideris habusse ad transeundum. prȩcisu¬
rus es pontem : Ex ortor om̃s uoxdĩ om̃s hor¬
tatur: sustinentes inuicem indilectione. Se
parabome inquit aliquis cum paucis bonis.
cum illis mihi beneerit. Nam nullipro desse.
impium & crudele est. Non me hoc docuit
dñs ms̃ Nonenim dampnauit seruum. qui
interuertit quod accepit : sed qui non erogauit
Intelligatur poena interuersoris. expęnapi¬
gri. Seruenequam & piger. ait dñs damp¬
nans: Nonait inter uertisti poeniam meã.
non ait deditibi. & non mihi integrum quod¬
dedi reddidisti. Qui a noncreuit. quianon
ero gasti. in de inquit tepuniam: Auarus ẽ.
ds̃ salutis nr̃ȩ: Ergoseparabo meinquit cũ

Expanded text:
possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Intervertisti pecuniam meam; non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
punt. qui nobis cum semꝑ futuri non sunt : quos¬
dulces cybos nisi gastate & uidete quamdulcis est
dñs : Inter illos nec esse est gemamus. Sed quo
se separaturus est xp̃i anus. ut nongemat inter falsos
fratres : Quo iturus est : Quid facturus : Solitu¬
dintm petat. sequntur scandala. Separat sequi
bene proficit : ut nullum omnino hominem patia¬
tur. Quid si & ipsum antequam proficer& nemo
uell& pati : Siergo qui a ꝓficit. nullum hominẽ
uultpati. eo ipso quonon uult aliquom hominẽ
pati. conuincitur quod non profecerit. Inten¬
dat caritas urã. Sustinentes inuicem. ait apłs
indilectione. satagentes seruareunitatem sp̃s
inusculo pacis. Sustinentes inuicem. non ha¬
b&s quodinte alius sustineat : Miror sinonẽ
Sedeccenonsit. Eo robustior es ad ceterossus¬
tinendos. quo iam non habes quod inte alii susti¬
neant. R on sustineris. sustine cȩteros. Non

Expanded text:
piunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? quospiunt, qui nobiscum semper futuri non sunt? quosdulces cibos, nisi, «Gustate et videte quam dulcis est Dominus» ? Inter illos necesse est gemamus. 9. Sed quo se separaturus est christianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solitudines petat? Sequuntur scandala. Separaturus est se qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati? Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo ipso quo non vult aliquem hominem pati, convincitur quod non profecerit. Intendat Charitas vestra: «Sustinentes invicem,» ait Apostolus, «in dilectione, satagentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cipcimamea in medio filiarum. Nondictum est
nmedio alienarum: sed inmedio filiarum. O dnẽ.
nomodo consolaris. quomodo confortas. quomo
bterres. quid est quod dicis: Sicut lilium in me¬
doquasũm : Spinarum. Ita pxima mea in medio
qarum : ꝑiliarum. Quas dicisspinas : Ipsas fili¬
is. Respond&. Spinȩ sunt propter mores suos
slȩ propter sacramentamea. Vtinam ergo inter
gonitus alienarum gemeretur. minus gemeret᷑
lest maior gemitus. qm̃ sunimicus ex probras¬
semihi. sustinuis sem utiq Etsi is quio derat me
suꝑme magnalocutus fuiss&. absconderem me
utq ab eo. Psalmi uocessunt. quilitteras nrãs no¬
ut sequitur: Quinonnouit : discat ut sequatur
Iuis quioderatine suꝑ memagna locutus fuiss&.
absconderem meutiq ab eo. Tuuero unianimis
dux meus & notus meus. quisimulmecum dulces
cipiebas cybos. Quos dulces cybos nobiscum ca¬

Expanded text:
ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, In medio alienarum; sed, «in medio filiarum.» O Domine, quomodo consolaris, quomodo confortas, quomodo terres? Quid est quod dicis? «Sicut lilium in» «medio,» quarum «spinarum? Ita proxima mea in medio,» quarum «filiarum?» quas dicis spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major gemitus, «Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo.» Psalmi voces sunt: qui Litteras nostras novit, sequitur; qui non novit, discat, ut sequatur. «Si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo: tu vero unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos» . Quos dulces cibos nobiscum ca
Abbreviated transcription (Latin):
aciestis. & cognoscetis ueritatem. & ueritas libera
ios. Simul es & seruus & liber. Seruus quia
icuses liber quia amaris adõ aquo factus es No
na ut non seruias: sed ut malusseruus seruias. Ser¬
us esdñi. libertus es dñi. Nontesicqueras manu¬
ueti : ut recedas dedomo manumissoristui. Serui
dĩo in iocunditate. Plenaerit illa & perfecta
aunditas. cum corruptibile hoc induerit incor¬
aptonem & mortalehoc induerit in mortalitatẽ
ncerit ꝑfecta iocunditas. tunc illa ꝑfecta iubilatio
claus sine̾defectu. tunc amorsine scandalo. tẽ
aetus sinetimore . tunc uita sinemorte. Quid
i nullum negaudium : Sinullum gaudium.
illa iubilatio. Quomodo : Iubilated nõ uniuer
berra. Estplane&& hic gaudium. despefuturȩ
Custaturhic. undeibi satiemur Sednecesse
stut multa ꝑ ferant frumenta inter zi zania: St̃
pmainter paleas. est lilium inter spinas. Quide¬
im audit eccła : Sicut lilium inme dio spinarum.

Expanded text:
estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos» . Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amaris a Deo a quo factus es: imtua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus es Domini, libertus es Domini; non te sic quaeras manumitti, ut recedas de domo manumissoris tui. 8. «Servite Domino in jucunditate.» Plena erit illa et perfecta jucunditas, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: quomodo, «Jubilate Domino, universa terra?» Est plane et hic gaudium; de spe futurae vitae gustatur hic unde ibi satiemur. Sed necesse est ut multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana inter paleam , est lilium inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum,
Abbreviated transcription (Latin):
nimas hominũ non ẽẽ dicimꝰ ab initio int̾ ceteras intel¬
lectuales naturas. nec semel creatas: ut origenes fingit. neq
cũ corporib ꝑ coitũ seminari. sicut luciferiam. & ciryllus. &e
autiqui latinoꝵ r̃sumtes asfirmant quasi naturȩ omnsequen¬
ta seruente. s dicimus corpus tantũ ꝑ conuugĩ eopulã semi¬
nari. dei uero uiditio coagulari in uulua. &e fingi atq for:¬
mari. Formato iã corpore animã creari ei: & infundi. te
uiuat in utero homo. & amma constans & corpore: eg̃ diat᷑q
uuuis e utero. plenus suostanta. Ersorien ẽ uͦ anme sli
creatorẽ om̃iũ nosse.  auia epat. cne u animȩ sola¬

Expanded text:
nimas hominum non esse dicimus ad initio inter caeteras intellectuales naturas, nec semel creatas, ut Origenes fingit: neque cum corporibus per coitum seminari, sicut Luciferiani et Cyrillus, et aliqui Latinorum praesumentes affirmant, quasi naturae consequentia serviente: sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari, Dei vero judicio coagulari in vulva, et fingi, atque formari. Formato jam corpore, animam creari, et infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans, et corpore, egrediaturque vivus ex utero, plenus substantia. Creationem vero animae, solum creatorem omnium nosse. CAP. 2.-- Quod duae animae no
Abbreviated transcription (Latin):
ledebant. & receptis uiribus inuadunt & oppri¬
fuerit sanatus in nouum hominem reformatus. pos¬
tea & hoc quod langu& ad tempus caro ista mortalis
recipiat infine &ipsa suam ꝑfectissimam sanit¬
tem. Sane murergo ei. Utergo sanemurei
credamus indextera eius. quias anauit eidextera eiꝰ

Expanded text:
laedebant, receptis viribus invadunt et opprilaedebant, receptis viribus invadunt et opprifuerit sanatus, in novum hominem reformatus, postea et hoc quod languet ad tempus caro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectissimam sanitatem. Sanemur ergo ei. Ut autem sanemur ei, credamus in dexteram ejus; quia «sanavit ei dextera ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& reddiditillum matrisuȩ Eccemirabilia fe¬
cit dñs : sed multomaiora mirabilia sunt. quod
totũ orbem terrarum amorte sempiterna
erexit. quã cum unicum filiũ uiduȩ matrire¬
suscitauit. Cantateergo dño canticũ nouũ.
qm̃ mirabilia fecit dñs : Quȩ mirabilia : Audi
Sanauit ei dextera eius. & brachium scm eius
Audi isaiam. Quis credidit auditui nrõ. & bra¬
chium dñi cuireuelatum est. Brachium
erꝰscm̃. & dexteraipsius. idem ips eest ergo
ꝓpterea sanauit ei. Nondictum est tantũ
sanauit orbem terrarum dextera eius. sed sa¬
nauit ei. Multienim sanantursibi . nonei
Ecceqũamulticupiunt sanitatem istam corporalem. &
abillo accipiunt ab illo sanantur. & nomllisanantur.
Quomodo ab illo sanantur . & nonillisanantur: Accep¬
tasanitate. lasciuiunt. qui a ȩgroti castierant. sana¬
ti adulterifiunt Quicum aegrotarent neminẽ

Expanded text:
et reddidit illum matri suae . Ecce mirabilia feet reddidit illum matri suae . Ecce mirabilia fecit Dominus; sed multo majora mirabilia sunt, quod totum orbem terrarum a morte sempiterna erexit, quam quod unicum filium matris viduae resuscitavit. «Cantate» ergo «Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Audi: «Sanavit ei dextera ejus et brachium sanctum ejus.» r Jesus Christus. Audi Isaiam: «Quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est» ? Brachium ergo sanctum et dextera ipsius, idem ipse est. Ergot dextera Dei: propterea, «Sanavit ei.» Non dictum est tantum, Sanavit orbem terrarum dextera ejus; sed, «Sanavit ei.» Multi enim sanantur sibi, non ei. Ecce quam multi cupiunt sanitatem istam corporalem, et ab illo accipiunt; ab illo sanantur, et non illi sanantur? Quomodo ab illo sanantur, et non illi sanantur? Accepta sanitate lasciviunt: qui aegroti casti erant, sanati adulteri fiunt; qui cum aegrotarent, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
nouum. Nouus ho mo nouit. uetus¬
÷ non nouit. Uetus ho mo est. uetus uita.
& nouus homo. nouauita. Vetus uita exadam
trahitur. nouauita in xp̃o formatur. Dicitur
aute in in hoc psalmo uniuerso orbit̾rarũ: utcan¬
t& canticũ nouum. Nam aꝑtius alibi sic dicit᷑
Can tated nõ canticum nouum. cantate dño om̃is
terra : ut intelligant qui se p̃cidunt a cõmunione
totius orbis t̾rarũ. non sepossecantare canticum
nouũ. quia canticũ nouũ in toto orbe non in par¬
tecantatur. Ethic attendite & uidete hoc dici.
& cum dr̃ uni uerso orbi t̃rarũ ut cant& canticũ
nouũ hoc intelligitur. quia pax cantat canticũ
nouum. Cantate dño canticum nouum. qm̃
mirabilia fecitdns. Quȩ mirabilia: Eccemodo
legebatur euuangelium. & audiuimus mira¬
bilia dnĩ. efferebaturmortuus unicus matrisuȩ
quȩ eratuidua. Misertus dñs fecit illos stare.
deposuerunt illum & dixit. Iuuenis tibidico.
surge. Et sedit ille mortuus. & coepit loqui.

Expanded text:
novum.» Novus homo novit, vetus non novit. Vetus homo est vetus vita, et novus homo nova vita: vetus vita ex Adam trahitur, nova vita in Christo formatur. Dicitur autem in hoc psalmo universo orbi terrarum ut cantet canticum novum. Nam apertius alibi sic dicitur, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» ; ut intelligant qui se praecidunt a communione totius orbis terrarum, non se posse cantare canticum novum, quia canticum novum in toto, non in parte cantatur. Et hic attendite et videte hoc dici. Et cum dicitur universo orbi terrarum ut cantet canticum novum, hoc intelligitur, quia pax cantat canticum novum. «Cantate Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Ecce modo legebatur Evangelium, et audivimus mirabilia Domini. Efferebatur mortuus unicus matris suae, quae erat vidua: misertus Dominus fecit illos stare; deposuerunt illum; et dixit, «Juvenis, tibi dico, surge.» Et sedit ille mortuus, et coepit loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
gitte. Sed quid lib& sit. noxest Nolitimer
prȩsume in xp̃o. in illo haheto diem. Non est
quid malideillo sentias: quia securi sumus. & ce¬
tisumus quia fallinon potest: Amatnos de
nobis autem inuicem. non tam certisumus Di
enim nouit dilectionem Nram in inuicem: No
autem &iam sidiligimus nos inuicem. quisuid
qua dispensatione a nobis fiant ista: Quaren¬
mouid& cor : quia nox est. In ista nocte temp¬
tationes habundant. Quasi depsa noctedix
palmus: Posuisti tenebras. & facta estnox : in ea
ꝑttansi ł unt om̃s bestiȩ silue. Catulileonum rugi¬
entes utrpiant. & oi ant adõ aescam sibi. In noc¬
redu erunt aescam catili leonum. Qui sunt catal.

Expanded text:
git te: sed quodlibet sit, nox est. Noli timere, git te: sed quodlibet sit, nox est. Noli timere, praesume in Christo, in illo habeto diem: non est quid mali de illo sentias, quia securi sumus, et certi sumus quia falli non potest; amat nos. De nobis autem invicem nondum certi sumus. Deus enim novit dilectionem nostram in invicem: nos autem etiamsi diligimus nos invicem, quis videt qua dispensatione a nobis fiant ista? Quare nemo videt cor? Quia nox est. In ista nocte tentationes abundant. Quasi de ipsa nocte dixit psalmus: «Posuisti tenebras, et facta est nox; in ea pertransibunt omnes bestiae silvae: catuli leonum rugientes ut rapiant, et ut quaerant a Deo escam sibi» . In nocte quaerunt escam catuli leonum. Qui sunt catuli
Abbreviated transcription (Latin):
sedueni& et uidicii . quasccoepit pralmus
MICERICORDIAMETIVDICIUa
cantabo tibidnẽ. Iam enumeraiert siperius
qui a non illi adhȩserunt rusiboni malis nom adho¬
sit nec delectabatur ȩpulas iniquitatis corum
qui sibiministrabant nondño. id est sua quȩ ra
Et quasi diceretur illi & utquidrales nunita tetua
Quid est tempus nscđiȩ : Ad huc nondum reuca
tumest. Noxest. apparebit dies. apparebitis¬
dicium. Audiaptm. Itaq. nolite ar tetempis
qui quam iudicare. Quid esta natiinpas ie¬
tedic .n Audiqu a antediem ur. donec̃ nio
raat dnĩ & illum in& abscondita tenhrarum. &
ma. u festabit consilia cordis. & tunc liuserit ur¬
cuiq adõ. Nam modo quandiu nonuidescir
meum. & non uideo cortuum. Nox est. Nesco
quid ab homine p&isti. non accepisti. contem¬
nite putas. & non contempneris. Corenim u
uides. & citoblasphemas in nocte. Danda estu
bi uenia erranti. diligitte homonescioquis. & p¬
tas quia oditte: Aut oditte: & putas qui a dil¬

Expanded text:
 et judicii; quia sic coepit Psalmus, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Jam enumeravit superius quia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaesit, nec delectabatur epulis iniquitatis eorum qui sibi ministrabant, non Domino, id est, sua quaerebant. Et quasi diceretur illi, Et utquid tales in civitate tua Quid est, tempus misericordiae? Adhuc nondum revelatum est judicium: nox est; apparebit dies, apparebit judicium. Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante die illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit uniruique a Deo» . Nam modo, quamdiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Nescio quid ab homine petisti; non accepisti, contemni te putas: et forte non contemneris; cor enim non vides: et cito blasphemas; in nocte danda est tibi venia erranti. Diligit te homo nescio quis, et putas quia odit te; aut odit te, et putas quia dili
Abbreviated transcription (Latin):
faicasIII .n. Referte ad domum illam.
bat incrdi uit nitus. Sit ate ustus re¬
motus. pescio q dnilib & mansionib: simul
habitatis. siunuin cor habetis Non habi¬
tauit in medio domus meȩ faciens suꝑbiam.
Loquens iniqua non direxit in conspectu
oculorum meorum. Haec est uia in macula¬
tatuatelligimus quando adueniat dñs In mo¬

Expanded text:
iam.» Referte ad domum illam, at in corde justi injustus. Sit a te justus remotus nescio quot millibus et mansionibus; simul habitatis, si unum cor habetis. «Non habitavit in medio domus meae faciens superbiam. Loquens iniqua non direxit in conspectu oculorum meorum.» Haec est via immaculata, ubi intelligimus quando ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ sumus Magna felicitas frs̃ ec cemistadomo
magna seruum. Et sicum compedibus Nolitine¬
reserue compedite. Confiteredño. meritis tius
attribue compedes tuas: Confitere in compedib
siui s ut in ornamenta uestantur. Nonfrustra ne
sine ex auditione dictum est. intr& in conspectu
tuo gemitus compedito rum. Seruited nõ mocun¬
ditate. Libera seruitus est apud dnm̃. liberaser¬
uitus ubi non necessitas sed caritasseruit : Uosinꝗl

Expanded text:
omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec sine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servite Domino in jucunditate.» Libera servitus est apud Dominum; libera servitus, ubi non necessitas, sed charitas servit. «Vos,»
Abbreviated transcription (Latin):
Attendetequisis. Terra &cinis: Uidequis meruert
quid iudere. Uidequis. quid. Homo dm̃: Agnos¬
cononmeritum hominis. sed miscđiam dĩ. Laudaer¬
gomiserantem. Quomodo inquis laudabo : cno¬
dicum ipsum quod sentire possum ex parteineng¬
mate ꝑspeculum. Iam explicare non possum.: Audi
ergo psalmum. Iubilatedõ omnis terra. Intelleas
Postremo cetera dicipossunt uttumq ille solus est in¬
effabilis. Quidixit & facta sunt om̃ia dixit & fici
sumus : sed nos eum dicere non possumus. Verbũ
euis quo dictisumus. filius eius est. Ut a nobis utuq
infirmis diceretur. factus est in firmus. Iubilationẽ
pro uerbo possumus dicere. uerbum pro uerbonon
naest. om̃s conditione obligati. & serui unt & mur¬
murant. Nolite timereilliu s dñĩ seruitutem non
erit ibi gemitus. non murmur. non indignatio. nemo
sep&it in deuenalem: qui adulceest quo dredempa

Expanded text:
Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, quid videre; vide quis, quid, homo Deum. Agnosco non meritum hominis, sed misericordiam Dei. Lauda ergo miserantem. Quomodo, inquis, laudabo? Modicum ipsum quod sentire possum ex parte in aenigmate per speculum , jam explicare non possum. Audi ergo Psalmum: «Jubilate Domino, omnis terra.» IntellexiPostremo caetera dici possunt utcumque. ille solus est ineffabilis, qui dixit, et facta sunt omnia. Dixit, et facti sumus: sed nos eum dicere non possumus . Verbum ejus quo dicti sumus, Filius ejus est: ut a nobis utcumque infirmis diceretur, factus est infirmus. Jubilationem pro verbo possumus dicere, verbum pro verbo nonna est: omnes conditione servili obligati et serviunt, et murmurant. Nolite timere illius Domini servitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod redempti
Abbreviated transcription (Latin):
& sumus. Quanta ergomiseria est longe esse ab
eo quibiq est : Estoergo similis pietate. & dili¬
gens cogitatione quoniam in uisibilia eius ꝑea
quȩ facta sunt intellecta conspiciuntur Eaquȩ
facta sunt intuere . mirare. quȩre auctorem
Si dissimilissis. repelleris: Sisimilis exultabis
Et cum accedere coeperissimilis. & ꝑsentis cere
dm̃. quantum inte caritas crescit. qui a & caritas
ds̃ est. sentiens quiddam quod dicebas & nondice¬
bas. Anteenim quam sentires. dicereteputabas
am̃. Incipis sentire. & ibi sentis dicinon posse quo ds¬
tis: Cum autem ibiꝰ diceris dici non posse quod seno.
tacebis non laudabis. Ergo mutus eris in laudibis
& gratiarum aetionem dĩ non reddis ei. quiuolut
se notum tibi facerd audabascum quȩreres sileb iscũ
inueneris : pullo peccato noneris ingratus: Debcar
honor debetur reuerentia. debetur magnalaudatio

Expanded text:
et movemur et sumus» . Quanta ergo miseria est; longe esse ab et movemur et sumus» . Quanta ergo miseria est; longe esse ab eo qui ubique est? 6. Esto ergo similis pietate, et diligens cogitatione: quoniam invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur ; ea quae facta sunt intuere, mirare, quaere auctorem. Si dissimilis sis, repelleris; si similis, exsultabis. Et cum accedere coeperis similis, et persentiscere Deum, quantum in te charitas crescit, quia et charitas Deus est , senties quiddam quod dicebas, et non dicebas. Ante enim quam sentires, dicere te putabas Deum: incipis sentire, et ibi sentis dici non posse quod sentis. Cum autem ibi didiceris dici non posse quod sentis, tacebis, non laudabis? Ergo mutus eris in laudibus Dei, et gratiarum actionem non reddes ei qui voluit se notum tibi facere? Laudabas, cum quaereres; silebis, cum inveneris? Nullo pacto; non eris ingratus. Debetur honor, debetur reverentia, debetur magna laudatio.
Abbreviated transcription (Latin):
tia sunt cȩcis omnia. sicut uidentib: uno locostaNł
cȩcus & uidens hisdem formis rerum ut̃q circũ¬
funditur. Ille pͣresens reb ille absens. Ex duo¬
b uno loco stantibus unus est p̃sens. alius absens
N on rebus ipsis ad alterum accedentib & ab altero
recedentib : sed propter dissimilitudinem oculo¬
rum suorum. illequicȩcus dicitur qui a extinc¬
tumest tibi quod contemperari sol& lucicuncta
uestienti. frustra est prȩsens rebus quas non uid& :
immorectius absens . quam prȩsensdicitur. Ubi
enim non est sensus eius. rectedicitur absens.
Hoc estenim ab sentem esse. sensuabesse Sic & dr̃
ubique p̃sens est ubiq totus. Sapientiaeius attin¬
git a fine usque ad finem forciter & disponitom̃ia
suauiter. Quod autem ds̃ pater. hoc uerbumei
& sapientia eius. Lux deluce ds̃ dedõ. Quid
ergo optas uidere : non est a telonge quoduis ui¬
dere: Apłsdicit. Equidem non longe positũ

Expanded text:
tia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans tia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iisdem formis rerum uterque circumfunditur; ille est praesens rebus, ille absens: ex duobus uno loco stantibus, unus est praesens, alius absens; non rebus ipsis ad alterum accedentibus et ab altero recedentibus, sed propter dissimilitudinem oculorum suorum. Ille qui caecus dicitur, quia exstinctum est ibi quod contemperari solet luci cuncta vestienti, frustra est praesens rebus quas non videt; imo rectius absens quam praesens dicitur: ubi enim non est sensus ejus, recte dicitur absens; hoc est enim absentem esse, sensu abesse. Sic et Deus ubique praesens est, ubique totus. Sapientia ejus attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Quod autem Deus Pater, hoc Verbum ejus et Sapientia ejus, lux de luce, Deus de Deo. Quid ergo optas videre? Non est a te longe quod vis videre. Apostolus dicit equidem non longe positum
Abbreviated transcription (Latin):
uallis accedit᷑ addm̃. autreceditur adõ. Dissimilis
factus longe recessisti: similis factus. ꝓxime acce¬
dis Uide quomodo nos uult accedere dñs. faciens
primo similes. ut accedamus. Estoteait sicut
pater ur̃ qui incȩlis est : quisolem suum oriri
facit suꝑbonos & malos. & pluit suꝑ iustos &
iniustos. Discediligere inimicum. siuis cauere
inimicum. Inquantum autem intecaritas crescit.
efficienste & reuo canste adsimilitudinem dĩ.ꝑ
tendens usq adinimicos. ut sis ei similis. qui facit
solem suum oriri nonsuꝑ bonos tantum. sed super
bonos & malos. & pluit non suꝑ iustos tantum. sed
suꝑ iustos & iniustos. Quantum accedis. ad simili¬
tudinem. tantum proficis incaritate. & tanto mn¬
cipis sentiredm̃. Et quem sentis : Quiuenitadte :
anaquo turecedis : Nam illenum quam discessit
ate. Recedit atedr̃. cum turecedis adõ. Prȩsen¬

Expanded text:
vallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis vallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pater vester qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super bonos tantum, sed super bonos et malos; et pluit, non super justos tantum, sed super justos et injustos. Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesen
Abbreviated transcription (Latin):
nisumpio. multum remoto. multum longefacto.
qm̃ ecceinquit quilonge faciunt se abs teperibt̃:
sequitur: ꝑ didistiomnem qui fornicatur abste
Nobis autem quid: Quia illilonge & ideo intene¬
bris & ita sauciatis oculis intenebris. ut lumen
non solum non desiderent. sed etiam ꝑhorrescant:
Nobis in longinquo inuentis quiddicitur : Accedite
ad eum & illuminamim. Ut autem accedas & il¬
lum ineris. displiceant tibi tenebrȩtuȩ. Dampna
quodes : ut merearis ee quodnones Esiniquus.
essedebesiustus: Num quam iustitiam perceptu¬
ruses si ad huc tibiplac& iniquitas. Contere illã
incordetuo. & munda. expelleillam de cordetuo.
ubi uult habitarequemuis uidere Accediter¬
go utcumq animahumana. interior homore¬
creatus adimaginem dĩ. quia creatus adimagi¬
nem dĩ quia tanto eratdonge factus. quanto erat
in dissimilitudinem. Non enim locorum inter¬

Expanded text:
nisi impio multum remoto, multum longe facto? nisi impio multum remoto, multum longe facto? «Quoniam ecce,» inquit, «qui longe faciunt se abs te, peribunt;» sequitur, «Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et ideo in tenebris, et ita sauciatis oculis in tenebris, ut lumen non solum non desiderent, sed etiam perhorrescant; nobis in longinquo inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anima humana, interior homo recreatus ad imaginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum inter