comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nam et firmam garentiam de
om̃ibꝰ amparatoribꝰ p̾dictis habi¬
tatoribꝰ bdonaꝵ. Et ꝓ hoc dono
et absolutione p̾dictus Giraldus
factus est ꝯuersus in domo b̾dona¬
rum. Factum et firmatum est h
domim in capitulo bdonaꝵ in
p̾sentia tociꝰ ꝯuentus. huiꝰ rei s̃
testes. Wilłmꝰ b̾nardi de emꝑenes.
Petrus ꝯstãtimus monachi bdona¬
rum. et fr̃ Aner sanciꝰ ꝯuersus
eiusdem loci. Sciendum p̾terea
qd̾ fr̃s b̾donaꝵ donauerant tam
pdicto Gualardo quã Giraldo dic¬
to filio enis. Larx. soł morlanoꝵ
suꝑ totam p̃dictam t̾ram. huiꝰ
rei testes sunt. Willmꝰ buardi de

Expanded text:
garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predictus Giraldus factus est conversus in domo Berdonarum. Factum et firmatum est hoc donum in capitulo Berdonarum in presencia totius conventus. Hujus rei sunt testes : Willelmus Bernardi de Emperencs, Petrus Constantinus, monachi Berdonarum, et frater Aner Sancius, conversus ejusdem loci. Sciendum preterea quod fratres Berdonarum donaverant tam predicto Gualardo quam Giraldo dicto filio ejus LXXX sol. morlanor. super totam predictam terram. Hujus rei testes sunt : Willelmus Bernardi de
Abbreviated transcription (Latin):
eius dicti filii Gassiun de peiruce.
bono am̃o ⁊ bona uoluntate bona
fide ⁊ sine dolo ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ fuc¬
cessoribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ futuris mi¬
serunt in pignꝰ. augerio abb̃i b̃do¬
narum ⁊ conuentui eiusdẽ loci pre¬
senti atq futuro ꝑ om̃s t̾ras su¬
as cultas ⁊ incultas quas habẽt
uel habere debent ꝑ se uel ꝑ aliã
ꝑsonã pascua. erbagges.⁊ omnẽ
espleitã exceptis t̾ris bladatis.
ortis ⁊ uineis cultis ꝓ uno boue
quem habuerunt a fribꝰ b̾donanꝰ
cuiꝰ fuit p̃cium tresdecĩ solidoꝵ
morl auensiũ. Hoc totum sic̃ paie¬
tum est miser̃ in piguꝰ p̃dicti in¬
pigñatores p̃dicto abb̃i ⁊ p̾dicto ao

Expanded text:
e bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris miserunt in pignus Augerio, abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci presenti atque futuro per omnes terras suas cultas vel incultas quas habent vel habere debent per se vel per aliam personam, pascua, erbagges et omnem espleitam, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis pro uno bove quem habuerunt a fratribus Berdonarum cujus fuit precium tresdecim solidorum morlanensium. Hoc totum sicut predictum est miserunt in pignus predicti impigneratores predicto
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ firmã garentiã de om̃ibus
amparatoribꝰ p̃didictis habitatorib
b̾donarũ. huiꝰ pigneris ⁊ garentie
testes sunt. Gassias de petrutia. le¬
dams monacbi b̾donarũ. arnaloꝰ
de galan conũsus eiusdem loci.
F acta carta anno incarnationis dn
.mͦ.iͦ.iiͦ. Regnante ł hilippo fran¬
coꝵ rege. uitali astaracensi comit
ħ nardo de montaut aucitane selr
electo.

Expanded text:
mam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie testes sunt : Gassias de Petrucia, Jordanus, monachi Berdonarum, Arnaldus de Galan, conversus ejusdem loci. Facta carta anno incarnationis Domini M.CC°.III, regnante Philippo Francorum rege, Vitali astaracensi comite, Bernardo de Montaut auxitane sedis electo.
Abbreviated transcription (Latin):
nensib fr̃ibꝰ de oĩb clamatorib ⁊ am¬
paratorib hoc p̃terea pignus licebit eiᷤ
soluere. pꝰ t̾minum tͥum annoꝵ: de mar¬
tore in mart̾orẽ. et soluto pignore sunt
habituri de martrore in antea. agreriũ
iudelie.xiͣ.concã de laboratis agriᷤ. huiꝰ
p̃dicti pignoris sunt fideiussores. R̃. de-
dias. Lobadelis. Uisores s̃. A. delogorsa¬
no.Ber. nepos enis . P. de antissano. A.
u. de gelas. Fortonet de baurengs. uital
desalana. Esquiuat de castannol. A. deus¬
admniat. Dolcet fr̃ eius. A. gunral. a. de
clarach. hoc demq pignus fuit laudatũ
et roboratum in p̃sentia. domnni. W. au¬
xiensis archiepi. Facta carta.iiͦi. nonas

Expanded text:
nensibus fratribus de omnibus clamatoribus et amnensibus fratribus de omnibus clamatoribus et amparatoribus. Hoc preterea pignus licebit eis solvere post terminium trium annorum de martore in martrorem, et soluto pignere sunt habituri de martrore in antea agrerium, videlicet XI concas de laboratis agris. Hujus predicti pignoris sunt fidejussores : G. de Adias, Lobadelis. Visores sunt : A. de Logorsano, Bernardus nepos ejus, P. de Antissano, A. W. de Gelas, Fortonet de Baurengs, Vital de Salana, Esquivat de Castannol, A. Deusadiuvat, Dolcet, frater ejus, A. Gainal, A. de Clarach. Hoc denique pignus fuit laudatum et roboratum in presentia domini W. auxiensis archiepiscopi. Facta carta III nonas
Abbreviated transcription (Latin):
futuris qd̾ Galabrutiꝰ de castelo. l.
debona et Bernardus filii euis impigis¬
rauerunt totam illã t̾ram qͣm hbet a
labarta. et apalan. et alobmanz. et sparais
cultam. ⁊ in cultam. et illam qͣm tels¬
fait ibi homines sue dñationuis. ⁊ qͥc qͥ
in eis continetur. prata. etĩ. nemera
aq̃s. arbores fructiferas. Aomesticas ⁊
agrestes. cum fructibꝰ ear. erbas. nec¬
Nͦ ⁊ bestias feras. introitum et eritũ.
hai de berdenas. et ꝯuentui eiusdem
uei. p̃senti atq fut᷑o. ubicumq habẽt
illas uł habere debent. de marrast us¬
q ad riuum degauere. et de monte b¬
nardo usq ad ercium. ꝑ .c.e.c.c. soł
morlanensis monete. excepto qd̾ ber¬
donenses fr̃s de nemore degauere: nͥ
dabunt nec uendent aliis
hoĩmb. nec nouale ibi fatient. haben-¬
tos ex eo plenarie espleitam. suam. ⁊
seiendum qd̾ balabrimꝰ et filii enis .ł.
uidelic et Bernardꝰ huiꝰ pignoris debẽt
ẽ bom et legitum garenter: berdo¬

Expanded text:
futuris quod Galabrunus de Castello, P. de Bona et Bernardus filii ejus, impigneraverunt totam illam terram quam habent a Labarta et a Palan et a Lobmanz et Sparciag cultam et incultam et illam quam tenebant ibi homines sue dominationis et quidquid in eis continetur, prata etiam, nemora, aquas, arbores fructiferas, domesticas et agrestes, cum fructibus earum, erbas necnon et bestias feras, introitum et exitum bati de Berdonis, et conventui ejusdem loci presenti atque futuro, ubicumque habent illas vel habere debent de Marrast usque ad rivum de Gavere, et de Montebernardo usque ad Ercium, per CCCC sol. morlanensis monete excepto quod Berdonenses fratres de nemore de Gavere nec dabunt nec vendent aliis hominibus nec novale ibi facient, habentes ex eo plenarie espleitam suam. Et sciendum quod Galabrunus et filii ejus, Petrus videlicet et Bernardus, hujus pigneris debent esse boni et legitimi garentes Berdo
Abbreviated transcription (Latin):
narũ alb̾i. ⁊ ꝯuentin enisdẽ loci. smne
om̃i retentione.⁊ absq alicꝰ tradic¬
tione. om̃ia bona sua mobilia ⁊ i¬
molia in elemosinã. ⁊ pec̾coꝵ suoꝵ
redẽptionẽ. p̃sente petro de monte al¬
to ⁊ ꝯoedente qui tunc tp̃ris in do¬
mo ⁊ monasterio sc̃e dode prior erat
et rector. tali mͦ qd̾ post obitũ p̃dc̃i
l aurencii ⁊ utoris erdẽ cosie. supͣ¬
dicti b̃donarũ frẽs om̃s res tanqmͣ
ipsoꝵ suas ꝓprias suscipiant ⁊ pos¬
sideant lib̾e ⁊ quiete. uibicũq fue¬
rint. hoc totũ fem̃ ẽ ⁊ firmatũ in
uilla sc̃e dode in publica platea.
anno incarnationis dm̃ce. mͦ. ceͦ.¬
.xxxiͦi. huiꝰ rei sunt testes. Oddo qͥ
dicit᷑ espareg. ⁊ Galindꝰ nepos eius
milites. ⁊ Petr: marted. ⁊ Gilłmꝰ qui
uocat᷑ toreces. ⁊ Wꝰ beded. ⁊ fr arnald̾¬

Expanded text:
entui ejusdem loci, sine omni retentione et absque alicujus contradictione omnia bona sua mobilia et immobilia in elemosinam et peccatorum suorum redemptionem, presente Petro de Montealto et concedente qui tunc temporis in domo et monasterio Sancte Dode prior erat et rector, tali modo quod post obitum predicti Laurencii et uxoris ejusdem Cosie supradicti Berdonarum fratres omnes res tanquam ipsorum suas proprias suscipiant et possideant libere et quiete ubicumque fuerint. Hoc totum factum est et firmatum in villa Sancte Dode in publica platea, anno incarnationis dominice M.CC.XXII. Hujus rei sunt testes : Oddo qui dicitur Espareg et Galindus nepos ejus milites et Petrus Marted et Gillelmus qui vocatur Toreces et W
Abbreviated transcription (Latin):
garentiam de om̃ibꝰ amꝑatori¬
bus p̃dcĩs habitatoribꝰ b̾donaꝵ.
huiꝰ pigñĩs et garentie funt fi¬
deiussores. Giraldꝰ de arbeisano.
ł etrꝰ de soluaiano. arnaldꝰ b̃nardi
de idrag. Giraldꝰ de sent cerg. sa¬
ciꝰ de antaiano. Terminꝰ redimenr¬
di huiꝰ pigñis est. de martror en
martror espleitas foras datis pͥ
.L.⁊ uno soł morlanoꝵ habrtatori¬
bus b̃donaꝵ. huiꝰ rei testes funt
a rnaldꝰ Gilłi dezbarads.Gilłmꝰ de
la fainga. canonici auaitane se¬
dis. Petrꝰ de lob̾chan. estarag. Rai¬
mundꝰ Gilłmi de idrag. Bonetus
capellanꝰ de idrag. Gilłmꝰ d̾ marco

Expanded text:
garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus pignoris et garentie sunt fidejussores : Giraldus de Arbeisano, Petrus de Solvaiano, Arnaldus Bernardi de Idrag, Giraldus de Sent Cerg, Sancius de Antaiano. Terminus redimendi hujus pignoris est de martror en martror, espleitas foras, datis prius L et uno sol. morlanor. habitatoribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : Arnaldus Gillelmi Dezbarads, Gillelmus de La Faurga, canonici auxitane sedis, Petrus de Loberchan, Estarag, Raimundus Gillelmi de Idrag. Bonetus capellanus de Idrag, Gillelmus de Marco
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est quod arnaldꝰ de
labeiano.⁊ arnaldꝰ rarmũdꝰ
et arnaldꝰ. et bnardꝰ. et bona fe¬
mina. dicti filii arnaldi de labeia¬
no. bono am̃o ⁊ bona uoluntate
bona fide et fine dolo ꝓ se ⁊ ꝓ
om̃ibꝰ fuccessoribꝰ suis p̃sentibus
et futuris miserunt in pignꝰ to¬
tam exintegro t̾ram suam cultam
et incłtam quam habebant uel
hr̃e debebant ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑ¬
sonam uixta artigas.ꝓ.L.⁊ uno
soł morlanoꝵ. arnaldo abbi b̾do¬
naꝵ et conuentui erusdem loci.
hanc t̾ram ext̾minat riuꝰ qui as¬
cendit inter casale de gudera ⁊
uadit entatoncenes et entabi¬
lambiz.⁊ hoc totum ficut p̃dc̃m
est inpigñauerunt p̃dc̃i inpig¬
ñatores p̃dc̃o ałbi ⁊ p̃dc̃o conuen¬
tui cum ingressibꝰ et egressibꝰ a

Expanded text:
ciendum est quod Arnaldus de Labeiano et Arnaldus Ramundus et Arnaldus Bernardus et Bonafemina dicti filii Arnaldi de Labeiano, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo, pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, miserunt in pignus totam ex integro terram suam cultam et incultam quam habebant vel habere debebant per se vel per aliam personam juxta Artigas pro L et uno sol. morlanor. Arnaldo abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci. Hanc terram exterminat rivus qui ascendit inter casale de Gudera et vadit enta Toncencs et enta Bilambiz et hoc totum sicut predictum est impigneraverunt predicti impigneratores predicto abbati et predicto conventui
Abbreviated transcription (Latin):
anifestum sit omibꝰ hominibꝰ
qd̃ comdor de lafita dc̃a filia ha¬
mundi sancii ꝑa.⁊ maritus eiꝰ ar¬
naldus Gilłi de bragarag. et fili eoꝵ.
et G̃iraldꝰ fr̃ p̃dc̃e Comdor. ꝑ se ⁊ ꝑ
om̃s fuos p̃sentes ⁊ futuros grats ⁊
cum gaudio magno fecerũt pacẽ
et concordiam atq diuifionem de
illa t̾ra de la fita de ꝑa cũ abb̃e ⁊
frĩbꝰ berdonaꝵ ⁊ cum fr̾e b̃nardo d̾
serras conũso b̾donaꝵ. Concorla uͦ
⁊ particio illiꝰ tr̃ẽ tał fint ⁊ est i
frẽs b̾donaꝵ habeant in pace ⁊ pos¬
fideant lib̾e ꝑ om̃e tempꝰ totum exx in¬
tegro u̾sꝰ aquilonẽ ficut descendit ri¬
uus illiꝰ fontis de lafita usq ad rricũ
t̾mene t̾re darcoes. ⁊ ficut ascendit
guita eiusdẽ fontis. recte u̾sꝰ inam ue¬
t̾em que solet ire uersꝰ scm̃ mauium
usq ad riusan. hoc totũ ficut supra
diuisum est ⁊ t̾minatũ. ita totũ ex
integro est de habitatoribꝰ berdonaꝵ
cultum et incultũ cum om̃ibꝰ ꝑtinẽ¬

Expanded text:
anifestum sit omnibus hominibus quod Comdor de Lafita dicta filia Ramundi Sancii Pera et maritus ejus Arnaldus Gillelmi de Bragarag et filii eorum et Giraldus, frater predicte Comdor, per se et per omnes suos presentes et futuros gratis et cum gaudio magno fecerunt pacem et concordiam atque divisionem de illa terra de Lafita de Pera cum abbate et fratribus Berdonarum et cum fratre Bernardo de Serras, converso Berdonarum ; concordia vero et particio illius terre talis fuit et est ut fratres Berdonarum habeant in pace et posdeant libere per omne tempus totam ex integro versus aquilonem, sicut descendit rivus illius fontis de Lafita usque ad rivum Termene terre Darcoes et sicut ascendit gutta ejusdem fontis recte versus viam veterem que solet ire versus Sanctum Mavium usque ad Riusan. Hoc totum sicut supra divisum est et terminatum, ita totum ex integro est de habitatoribus Berdonarum cultum et incultum cum omnibus pertinen
Abbreviated transcription (Latin):
de iure.⁊ excepto hoc qd̃ fr̃s b̃donaꝵ
concesserũt p̃dcẽ Comdor ⁊ marito
tiꝰ scilic t̾m domũ ⁊ ortũ. Idem me¬
morie retinend̃ est qd̃ si aliquis hõo
uł femina habitaũit in castro de lafi¬
te ⁊ inde aliquid aliquoqͦtib modo
erierit uire dñationis. frẽs b̃donaꝵ
habeant mediam ꝑtem tociꝰ dñatio¬
iis illiꝰ castri ex integro in om̃ibus.
hec concordia ⁊ diuisio ita fcã ficut
fuꝑiꝰ dc̃m est ⁊ terminatũ ab ut̾sq
ꝑtbꝰ firma pactfica ⁊ stabilis ꝑma¬
neat iure ꝑpetuo. hoꝵ om̃ium testes
funt. arfiuꝰ pͥor b̃donaꝵ. arnaldꝰ de
badeaue. Gafieł de bastanos. Uitał d̃
la seire. Oddo de balanteas. mona
laldꝰ de panlelan. Rantũdꝰ de lanas¬
pde. Gilłmꝰ del castai.⁊ fr̃ eiꝰ fortiꝰ.
conũsi etusdẽ domꝰ. arnaldꝰ de põzan.
G asfion de porcaro.⁊ Laurentiꝰ de mar¬
celan.⁊ multi alii. Factum est hoc
anno ũbi incarnati. Mͦ . cc .xx. ł hi¬
lippo rege francoꝵ regnante. Centul¬

Expanded text:
 excepto hoc quod fratres Berdonarum concesserunt predicte Comdor et marito ejus, scilicet totam domum et ortum. Item memorie retinendum est quod si aliquis homo vel femina habitaverit in castro de Lafite et inde aliquid aliquo quolibet modo exierit, jure donationis fratres Berdonarum habeant mediam partem tocius donationis illius castri ex integro in omnibus ; hec concordia et divisio ita facta, sicut superius dictum est et terminatum, ab utrisque partibus firma pacifica et stabilis permaneat jure perpetuo. Horum omnium testes sunt : Arsivus, prior Berdonarum, Arnaldus de Badcave, Gassielis de Bastanos, Vitalis de Laserre, Oddo de Balanteas, monacnaldus de Pardelan, Ramundus de Lanaspede, Gillelmus del Castai et frater ejus Fortius, conversi ejusdem domus, Arnaldus de Ponzan, Gassion de Porcaro et Laurentius de Marcelan et multi alii. Factum est hoc anno Verbi incarnati MCCXX, Philippo rege Francorum regnante, Centul
Abbreviated transcription (Latin):
uentui. Hoꝵ om̃ium testes funt.
Arnaldꝰ de sco paulo. arualdꝰ am̃di
bartera. Petrꝰ boso de guiseriz. sil¬
de tolosa. Petrꝰ de bilsano. Girald
de alberma. arnaldꝰ giraldi de d¬
losa. monachi b̾donaꝵ. ⁊ fr bat

Expanded text:
conventui. Horum omnium testes sunt : Arnaldus de Sancto Paulo, Arnaldus Ramundi Bartera, Petrus Boso de Guiseriz, Gilrmundi de Tolosa, Petrus de Bilsano, Giraldus de Albernia, Arnaldus Giraldi de Tolosa, monachi Berdonarum et frat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ firmatũ est ut. sanciꝰ hr̃et totã
t̾ram de la fita ad̾ parten fuãet
erꝰ sorores. Azera. s⁊ sergãnt. totam
t̾ram de ces meadas ⁊ leccłiã cũ oĩb
ꝑtinentiis sins ad paritem suãl. E t¬

Expanded text:
et firmatum est ut Sancius haberet totam et firmatum est ut Sancius haberet totam terram de Lafita ad partem suam et ejus sorores, Azera et Sergontz, totam terram de Lesmeadas et ecclesiam cum omnibus pertinentiis suis ad partem suam e
Abbreviated transcription (Latin):
das uenit et peierauit fr̃s de b̾do¬
nis in illa t̾ra.⁊ occidit eis du¬
as aut tres truias. ⁊ a cuelas¬
plagaũ unam equã ubi augiꝰ tuc tp̃ris
puer erat. ħ ⁊ multa alia mala sancisꝰ
fecit frĩbꝰ de b̾donis ꝓ haci t̾ra. T̃ ade
recognoscens malũ et pecẽm suum.
uoluit finẽ ⁊ arcord̾rũ facẽ cũ frĩbiꝰ.
de b̃donis et locutus est cũ sororib
sins. Azera. ⁊ Sergontz. rogans eas
ut dimitt̃ent ei totam t̾ram de la¬
fita. ut posset finẽ ⁊ arcordiũ facẽ
cum deo ⁊ frĩbꝰ de b̾donis. ille aut̃
nolebant. E t cũ in hac mirtua con¬
tentione ꝑ dies aliqͦt ꝑsistereñt asã¬
ciꝰ fortiter iratꝰ. metuens d̾i ñidiciũ
⁊ eiꝰ asꝑam uindictã qͣm infent pec.¬
catoribꝰ ꝓ suis pecc̃is. inqͥsiait soro¬
ies suas. azeram. ⁊ sergunt ut salb
cõmutarent ei tr̃am de lafita. pro
fua partẽ t̾re de las meadas. Quod
tp̃e se fac̃e libent̾ didxer̃. Sicq fem

Expanded text:
das venit et peieravit fratres de Berdodas venit et peieravit fratres de Berdonis in illa terra et occidit eis duas aut tres truias et a Cuelas unam equam ubi Augerius tunc temporis puer erat. Hec et multa alia mala Sancius fecit fratribus de Berdonis pro hac terra. Tandem recognoscens malum et peccatum suum, voluit finem et accordium facere cum fratribus de Berdonis et locutus est cum sororibus suis, Azera et Sergontz, rogans eas ut dimitterent ei totam terram de Lafita ut posset finem et accordium facere cum Deo et fratribus de Berdonis. Ille autem nolebant et cum in hac mutua contentione per dies aliquot persisterent, Sancius, fortiter iratus, metuens Dei judicium et ejus asperam vindictam quam infert peccatoribus pro suis peccatis, inquisivit sorores suas Azeram et Sergontz ut saltem commutarent ei terram de Lafita pro sua parte terre de Lasmeadas ; quod ipse se facere libenter dixerunt. Sicque factum
Abbreviated transcription (Latin):
de hafita. deo et bẽ oͦ.⁊ arnaldo
alb̾i de b̾donis ⁊ habitatoribꝰ eius¬
dem domꝰ p̃sentibꝰ atq futuris
pra filio suo augĩo quem b̾douas
dedem̾et. obtuler deo ⁊ bẽ Mͦ. pro
monacho. qui ibi factus ẽ monacꝰ
deo fauente. Fr̃s t̾n de b̾donis ꝓ
luc tra. ce .soł. de morlams deder̃
a rnaldo ⁊ sauarige uxori eiꝰ ħ
mõdo ꝓe. soł. unũ cauallũ ha¬
buer a frĩbꝰ de b̾donis. alios .e.
soł. in denariis habuer̃. de quibꝰ
comꝑauer̃ supͣdictam t̾ram de Ra¬
mũdo de bordis. Hanc tram per
annos et dies b̾donenses fis̃ sin
clamorẽ ⁊ querela tenuer̃ et inr̃
pace posseder. Post mortẽ uͦ arnal¬
di de mont lazini. Sanciꝰ de sas¬
meadas uenit ad clantũ atq de¬
mandauit hanc t̾ram quã ille ⁊⁊t
pater eiꝰ Gassias de ces meadas.
tenuerant. Sanciꝰ tñ hanc t̾ram
gorpiũat et firmau̾ãt arnaldo ⁊
Sauarige uxori eiꝰ. ꝓ se ⁊ ꝓ suis.
r ost hoc totum sanciꝰ de ces mea¬

Expanded text:
 Deo et beate Marie et Arnaldo, abbati de Berdonis et habitatoribus ejusdem domus presentibus atque futuris, pro filio suo Augerio quem Berdonenses dederunt et obtulerunt Deo et beate Marie pro monacho, qui ibi factus est monachus, Deo favente ; fratres tamen de Berdonis pro hac terra CC sol. de morlanis dederunt Arnaldo et Savaro C sol. unum caballum habuerunt a fratribus de Berdonis, alios C sol. in denariis habuerunt, de quibus comparaverunt supradictam terram de Ramundo de Bordis. Hanc terram per annos et dies Berdonenses fratres sine clamore et querela tenuerunt et in pace possederunt. Post mortem vero Arnaldi de Montlazun, Sancius de Sasmeades venit ad clamorem atque demandavit hanc terram quam ille et frater ejus Gassias de Cesmeadas tenuerant. Sancius tamen hanc terram gorpiverat et firmaverat Arnaldo et Savarige, uxori ejus pro se et pro suis. Post hoc totum Sancius de Cesmea
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ diebꝰ uite sue nͨ ip̃e nͨ aliqͥ
de eaꝵ genẽ aliqͥd in tr̃a de lafia ni
clamet neq demanet. Et in eod
loco arnaldꝰ albas fec̃ participes.
a zeram. ⁊ Sergunt om̃ium sp̃ialit
bonoꝵ que in domo de b̾doms l
potunt. T estes ⁊ uidentes huiꝰ il
sint. fr̃. Bataleriꝰ qui tuc erat nes
de cuelas. ⁊ fr̃ Duramiꝰ chabates.s¬

Expanded text:
 vite sue nec ipse nec aliquis de earum genere aliquid in terra de Lafita non clamet neque demandet. Et in eodem loco Arnaldus, abbas, fecit participes Azeram et Sergunts omnium spiritualium bonorum que in domo de Berdonis fieri poterunt. Testes et videntes hujus rei sunt : frater Batalerius, qui tunc erat magister de Cuelas et f
Abbreviated transcription (Latin):
sius t̾ram de lafita deo t bẽ oris
⁊ frr̃bꝰ de b̾donis p̃sentibꝰ atq fitia
F acta est hec firma a sentrale in ni¬
nu arualdi alb̃is. in p̃sentia. ⁊ qs¬
timonio Gilłt arnãldi de sasoru
t alioꝵ qͥ ibi erant. Itm post p¬
cos dies. Sanciꝰ uenit a cuelas.
cũ illo uener̃ sorores eiazeti. s
S ergunt. ⁊ sanciꝰ firmaũ ibi pͥm.
in manu arnaldi abbis.⁊ in eodm

Expanded text:
suis terram de Lafita Deo et beate Marie et fratribus de Berdonis presentibus atque futuris. Facta est hec firma a Sentrale in manu Arnaldi, abbatis in presentia et testimonio Gillelmi Arnaldi de Laseran et aliorum, qui ibi erant. Item post paucos dies Sancius venit a Cuelas et cum illo venerunt sorores ejus Azera et Sergunts et Sancius firmavit ibi primus in manu Arnaldi, abbati
Abbreviated transcription (Latin):
ita fem est. Unã eꝗͣ. L. soł.ualẽtem
comparaũ Sanciꝰ. ⁊ fecer̃ ei fr̃s de
b̾domis leisam deͥe. soł. Et illa eqͣ
ficut diximꝰ erat de auiano.⁊ fr̃s irati
de uenditione eque totonder̃ ei cau¬
dami et crinem. Et Sanciꝰ ꝓꝑ hoc
ualde matꝰ peteraũ aliquã: equa ui¬
set frumitum. sibi uetimt. ⁊iuliai

Expanded text:
ita factum est. Unam equam L sol. valentem comparavit Sancius et fecerunt ei fratres de Berdonis leisam de XX sol. morl., et illa equa sicut diximus erat de Auiano et fratres irati de venditione eque totonderunt ei caudam et crinem ; et Sancius propter hoc valde iratus peieravit aliquam equam hoset frumentu
Abbreviated transcription (Latin):
Iotum sit om̃ibꝰ hominibꝰ p̃sen¬
tibꝰ et fut᷑is. qui hanc cartam au¬
hitint. qd̾ Sauarig dictꝰ filiꝰ de b̾¬
narlo comite. bono am̃o.⁊ bona fide
mmo se ⁊ pro omĩbꝰ fuccessoribꝰ suis.
p̃sentibꝰ ⁊ futuris. pro redẽptione a¬
uime sue. conceffit ⁊ absoluit deo. ⁊¬

Expanded text:
omnibus hominibus presentibus et futuris qui hanc cartam audierint quod Savarig dictus filius de Bernardo, comite, bono animo et bona fide pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, pro redemptione anime sue concessit et absolvit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluer̃ deo ⁊ bẽ marie b̾donaꝵ
⁊ arnaldo ałbi ⁊ conuentui erus¬
dem loci p̃senti et futo᷑ totã ex
integro p̃dcãm t̾ram de lafita cł¬
tam ⁊ incłtã qͣm comparau̾ant a
p̃dcõ Ramũdo de bordis ⁊ p̃dicto
uitali dicto filio eiꝰ. hoc donũ sic̃
p̃dẽm est donauer̃ p̃dcĩ donatores
p̃dc̃o abbi ⁊ p̃dc̃o comientui cũ in¬
gresfibꝰ et egressibꝰ aquis paseus:

Expanded text:
arie Berdonarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totam ex integro predictam terram de Lafita cultam et incultam, quam comparaverant a predicto Ramundo de Bordis et predicto Vitali dicto filio ejus. Hoc donum sicut predictum est donaverunt predicti donatores predicto abbati et predicto conventui cum ingres
Abbreviated transcription (Latin):
soł. morł̾. Huiꝰ rei sunt testes. Gilłmꝰ
b̾nardꝰ de lararoca. arnaldꝰ de gese. Liꝰ.
C aldaron. Ram̃dꝰ de lescadau. comĩsi
b̾donaꝵ. anno incarnati ũbi. mͦ. ccͦ.xͦii.
Rege francoꝵ Lodouico regnante. Bn ardo
auxitano archiep̃o¬

Expanded text:
sol. morl. Hujus rei sunt testes : Gillelmus sol. morl. Hujus rei sunt testes : Gillelmus Bernardus de Larroca, Arnaldus de Gese, Pius Caldaron, Ramundus de Lescadau, conversi Berdonarum anno incarnati Verbi MCCVII, rege Francorum Lodovico regnante, Bernardo auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
uentui eiusdẽ loci p̃senti ⁊ futo . totũ
exintegro qd̃ habebat. ⁊ querebat.
in honore de lafrte ⁊ in om̃ibꝰ ꝑti¬
nentiis suis. Dedit etiã p̃dictꝰ Ssaua¬
rig eadẽ fide. p̃dcõ ałbi ⁊ p̃dcõ con¬
uentui om̃s peticiones querimoni¬
as. ⁊ exactiones. diffiniũ. quas iuste
uł iniuste faciebat de domo b̾donaꝵ
siue de t̾ris cultis uł meultis siue de
hominibꝰ seu de aliis qͥbussib rebꝰ.
quocũq mͦ uł in qualicũq occasiõe
ad eũ ꝑtinebat. Donaũ etiã p̃dictus
libam potestatẽ de om̃ibꝰ hominibus
uunt habitũ religionis acciꝑe. sine
mi sua et suoꝵ contradictione in
dono b̾donaꝵ liceat religionis habitũ¬
acciꝑe. si tñ scđ̾m formã ordinis pot̾int
uenire. tali uͦ pacto ut dicat᷑ ei pͥꝰ et
osfendat᷑. & est sciend̾ qd̾ pro p̃dicto
dono ⁊ diffinitione qͣm feẽ domin b̾¬
donaꝵ ⁊ p̾dcĩs suis om̃ibꝰ hõibus ac¬
cepit de rebꝰ monaftĩi ab albe p̃dc̃o .xxxx.

Expanded text:
senti et futuro totum ex integro quod habebat et querebat in honore de Lafite et in omnibus pertinentiis suis. Dedit etiam predictus Savarig eadem fide predicto abbati et predicto conventui omnes petitiones, querimonias et exactiones diffinivit quas juste et injuste faciebat de domo Berdonarum sive de terris cultis vel incultis, sive de hominibus seu de aliis quibuslibet rebus quocumque modo vel in qualicumque occasione ad eium pertinebat. Donavit etiam predictus liberam potestatem de omnibus hominibus nt habitum religionis accipere sine omni sua et suorum contradictione in domo Berdonarum liceat religionis habituaccipere, si tamen secundum formam ordinis potuerint venire, tali vero pacto ut dicatur ei prius et ostendatur. Et est sciendum quod pro predicto dono et diffinitione quam fecit domui Berdonarum et predictis suis omnibus hominibus accepit de rebus monasterii ab abbate predicto XX
Abbreviated transcription (Latin):
honaꝵ. Et ꝓ hoc dono et absolutio¬
ne p̃dictus abbs donauit ei ex ca-¬
ntate.N. soł morlanoꝵ. huiꝰ dom
et girentie testes sunt. Bonꝰ homo
qͥ nocabatur uetus mixit᷑a. Uilłmꝰ
petri curta sola. et Surannꝰ mona

Expanded text:
dono et absolutione predictus abbas donavit ei ex caritate V sol. morlanorum. Hujus doni et garentie testes sunt : Bonushomo, qui vocabatur Vetusmixitura, Villelmus Petri Curtasola et Durannus, mona
Abbreviated transcription (Latin):
qs t̾ris bladatis ortis ⁊ uineis cul¬
ts. sine om̃i sua ⁊ suoꝵ contra¬
dictione inꝑpetuũ. Sciend̾ uero
qd̾ p̃dictꝰ Uitał de serafraisel pri¬
us miserat inpignꝰ p̃dictã espleitã
pdictis fribꝰ bdonarũ. pro.2. solis
morlanoꝵ. pͣdictum donum dona¬
uerunt concesfrunt ⁊ absoluerunt.
caluetus. dictꝰ filiꝰ uitał de serafrai¬
sel. ⁊ amaneꝰ de logorchano gener
euis ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ successoribꝰ sius
p̃sentibꝰ ⁊ futuris. p̃dictis fr̃ibꝰ b̾do¬
narum. & debent inde facere bonã
et firmam garentiã de om̃ibꝰ am
de mazeras. b̃nar fert de mesple¬
de. arnaldꝰ de balanteas. Ramun¬
aus aner demꝑencs. Fc̃m est hoc
anno ab incarnatione dm̃. mͦ. cͦa.¬
ar̃e. Regnante lodoico rege fran

Expanded text:
vineis cultis, sine omni sua et suorum contradictione in perpetuum. Sciendum vero quod predictus Vitalis de Serafraisel prius miserat in pignus predictam espleitam predictis fratribus Berdonarum pro L sol. morl. Hoc predictum donum donaverunt, concesserunt et absolverunt Calvetus dictus filius Vitalis de Serafraisel et Amanevus de Logorchano, gener ejus pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris predictis fratribus Berdonarum et debent int firmam garentiam de omnibus amde Mazeras, Bernardus Fort de Mesplede, Arnaldus de Balanteas, Ramundus Aner Demperencs. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCLXX, regnante Lodovico rege Fr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Petri bret.⁊ b̾nardat de sama¬
tano.⁊ quicqͥd isti dice̾nt. fiue ni¬
re siue compositione utraq pars
firmit̾ obseruaret. Qui audrtis
allegationibꝰ utriusq partis ta¬
lem int̾ canonicos ⁊ b̃donenses
fecer̃ compositionẽ. ut canonici
de lumb̾ p̃sentes et futuri hañt
⁊ poffideant lib̾e ⁊ quiete duas
partes om̃ium t̾raꝵ et honoꝵ
cultoꝵ et incultoꝵ. fructuum
et redituum. tociꝰ t̾ritorii ⁊ a¬
lodii scĩ martin de leza auche.¬

Expanded text:
et Petri Bret et Bernardat de Samaet Petri Bret et Bernardat de Samatano et quidquid isti dicerent sive jure sive compositione utraque pars firmiter observaret. Qui auditis allegationibus utriusque partis talem inter canonicos et Berdonenses fecerunt compositionem ut canonici de Lombes presentes et futuri habeant et possideant, libere et quiete duas partes omnium terrarum et honorum cultorum et incultorum, fructuum et reddituum tocius territorii et alodii S
Abbreviated transcription (Latin):
fit oĩbꝰ hominibꝰ qui ħ
audierint uł legerint. quod
discordia ⁊ controũsia erat.
int̾ abb̾em b̾donaꝵ.⁊ p̃positum
scĩ stepħi et canonicos de lomb
fuꝑ qͥbusdã honoribꝰ scĩ martini
de leza auche. quos seiliez hono¬
res p̃dẽs p̃positus ⁊ canonici d̾ lom¬
b̾ dicebant ẽẽ fuas. ⁊ econtrario
Gilłmꝰ abbas b̾donaꝵ et fis illiꝰ lo¬
ci respondebant. ⁊ dicebant. ⁊ af¬
firmabant. honores p̃dcõs ẽẽ suos.
et diçebant illos accepisse lib̾e ꝑ
donũ in helemosmã ab arnaldo de
lezano. cuiꝰ erant qño uenit ad re¬
ligionem in domo b̾donaꝵ. ⁊ insuꝑ
totũ nemꝰ et forastagge dociꝰ t̾rito¬
rii scĩ martim de leza.⁊ hoc os¬
tendebant et asserebant ꝑ instru¬
mentũ fibi fem a p̃dc̃o arnaldo
in ultima fua uolũtate. De qua
uidelicet contͦuerfia p̃dẽs p̃positꝰ
mascarosꝰ ⁊ canonici de lomb̾. ⁊
compromiser̃ in manu Gilłi de
las. ⁊ magistri Ramũdi archidiacħi.

Expanded text:
it omnibus hominibus qui hoc audierint vel legerint, quod discordia et controversia erat inter abbatem Berdonarum et prepositum Sancti Stephani et canonicos de Lombes super quibusdam honoribus Sancti Martini de Leza Auche, quos scilicet honores predictus prepositus et canonici de Lombes dicebant esse suos et e contrario Gillelmus, abbas Berdonarum et fratres illius loci respondebant et dicebant et affirmabant honores predictos esse suos et dicebant illos accepisse libere per donum in helemosinam ab Arnaldo de Lezano cujus erant quando venit ad religionem in domo Berdonarum et insuper totum nemus et forastagge tocius territorii Sancti Martini de Leza et hoc ostendebant et asserebant per instrumentum sibi factum a predicto Arnaldo in ultima sua voluntate, de qua videlicet controversia predictus prepositus Mascarosus et canonici de Lombes et compromiserunt in manu Gillelmi de Las et magistri Ramundi, archidiaconi
Abbreviated transcription (Latin):
ũsꝰ castellũ de salua t̾ra ad occi¬
dentem. Int̾rm uͦ qͦadusq p̃dc̃s
honor diuidat᷑. fr̃s b̾donaꝵ hañt
terciam partem fructuũ de pre¬
dictis honoribꝰ exeuntiũ. Et si for¬
te animalia b̾donaꝵ. pascẽ uolu¬
erint. ꝑ totum p̃dc̃m honorẽ ha¬
beant potestatẽ pascendi. tam in
erintegro t̾ram de la anclade de
colobras. sine om̃i contradictiõe
canonicoꝵ de lũb̾ ture ꝑpetuo.
Hec p̃dc̃a compositio utͥq parti
placuit ⁊ conceffit. et ꝓmiser̃ se
eam seruare fic̃ fuꝑiꝰ scriptum
ẽ firmit̾ ꝑ om̃e tempꝰ. Huiꝰ rei
funt testes. Gilłmꝰ de las. Mag̾r
Ramũdꝰ archidiacħs. B̾nardꝰ de
samarano sacͥsta. Ramũdꝰ de pa¬
ris cellariꝰ canonici de lumb.
⁊ fr̃ arnaldꝰ de logorchano.⁊ fr̃
re.⁊ fr̃ Uitał de la seire. monachi
b̾donaꝵ. ⁊ Petrꝰ bret. de samata¬
no. ⁊ b̾nardat. ⁊ ⁊̃ oset. et Gilłmꝰ
mainader. fem̃ ẽ hoc ãno incarna¬
ti ũbi .mͦ. ccͦ.xͦxͦii. Regnante phi¬

Expanded text:
versus castellum de Salvaterra ad occidentem. Interim vero, quoadusque predictus honor dividatur, fratres Berdonarum habeant terciam partem fructuum de predictis honoribus exeuntium. Et si forte animalia Berdonarum pascere voluerint per totum predictum honorem habeant potestatem pascendi tam in ex integro terram de la anclade de Colobras sine omni contradictione canonicorum de Lumbes jure perpetuo. Hec predicta compositio utrique parti placuit et concessit et promiserunt se eam servare sicut superius scriptum est firmiter per omne tempus. Hujus rei sunt testes : Gillelmus de Las, magister, Ramundus, archidiaconus, Bernardus de Samarano, sacrista, Ramundus de Paris, cellerarius, canonici de Lumbes et frater Arnaldus de Logorchano et frater r Vitalis de La Serre, monachi Berdonarum et Petrus Bret de Samatano et Bernardat et Toset et Gillelmus Mamader. Factum est hoc anno incarnati Verbi MCCXVII, regnante Phi
Abbreviated transcription (Latin):
debet inde fac̾e bonam ⁊ firmam
garentiam de om̃ibꝰ amꝑatoribus
p̃dictis habitatoribꝰ bdonaꝵ. horz
om̃tum p̃dictoꝵ donoꝵ fidenissor
est. Sanciꝰ de asfaraco in cuiꝰ manu
p̃dicta dona firmata funt fr̃ibus
b̾donarz. Et ꝓpter hec dona que fec̃
p̃dictus Sanciꝰ de benauent. Sanciꝰ
astaracensis comes. dimisit p̃dic̃m
Sancium lib̃um etusq posteritatẽ.
hoꝵ om̃ium testes sunt. Bernadꝰ Gilłs
de mazeres. eiusq filiꝰ Gilłmꝰ b̾nar¬
dus. Oddo de bilsano.⁊ Bernardꝰ de
mesplede.

Expanded text:
rmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Horum omnium predictorum donorum fidejussor est : Sancius de Astaraco in cujus manu predicta dona firmata sunt fratribus Berdonarum ; et propter hec dona que fecit predictus Sancius de Benavent, Sancius astaracensis comes dimisit predictum Sancium liberum ejusque posteritatem. Horum omnium testes sunt : Bernardus Gillelmus de Mazeres ejusque filius Gillelmus Bernardus, Oddo de Bilsano et Bernardus de Mesplede.
Abbreviated transcription (Latin):
fuam cultam ⁊ incultam ⁊ uine¬
am quam habebat uel hab̾e debe¬
bat ꝑ se uel ꝑ aliam ꝑsonã in ca¬
sali b̃donaꝵ. ⁊ in mazeroles. hec p̃¬
dicta dona donauit p̾dictus dona¬
tor p̾dicto abb̃i ⁊ p̃dicto cõuentu
cum ingresfibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis.
pasciris ⁊ nemoribꝰ ⁊ cum omnib

Expanded text:
incultam et vineam quam habebat, vel habere debebat per se vel per aliam personam in casali Berdonarum et in Mazeroles. Hoc predicta dona donavit predictus donator predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus et cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est quid sentullꝰ de logor¬
chano dictꝰ filiꝰ btrandi de lo¬
gorchano qui cognominatꝰ est Cal¬
daro bono am̃o ⁊ bona uoluntate.
bona fide ⁊ absq ulla retentione
quã ibi non fecit. amore dei ⁊ re
et futuros. donauit ⁊ ꝯcessit in ele¬
mosinã deo ⁊ beate marie bdonaꝵ
qd̃ habebat ⁊ habere debebat ꝑ se
uel ꝑ aliam ꝑsonã in eccłia de
stila. idest duodecimã partẽ deci¬
me ipsiꝰ eccłie. ⁊ medietatẽ decime
eccłie de cererm. ⁊ medietatẽ eccłie
de brolio. ⁊ tocũ hoc qd̃ habebat
in eccłia de casteres.⁊ in eccłia de
basan. ⁊ in eccłia de gelenos. ⁊ in
eccłia de salance. ut ꝑpetuo sint
ꝓprii niris altaris ⁊ eccłie scẽ oͦ
b̾donarũ. Quatinꝰ de reditibꝰ ip̃aꝵ
eccłiarũ sacrista b̾donarũ comꝑet
ceram unde faciat candelas ad
cantandas ipsiꝰ altaris missas.
& de hoc dono p̾dictꝰ sentullus de
logorchano debet facere bonam
et. firmã garentiã de om̃ibꝰ ampa¬

Expanded text:
ciendum est quod Centullus de Logorchano dictus filius Bertrandi de Logorchano, qui cognominatus est Caldaro, bono animo et bona voluntate, bona fide et absque ulla retentione quam ibi non fecit, amore Dei et res presentes et futuros, donavit et concessit in elemosinam Deo et beate Marie Berdonarum quod habebat et habere debebat per se vel per aliam personam in ecclesia de Stila, id est duodecimam partem decime ipsius ecclesie et medietatem decime ecclesie de Cererm et medietatem ecclesie de Brolio et totum hoc quod habebat in ecclesia de Casteres et in ecclesia de Basan et in ecclesia de Gelencs et in ecclesia de Salanuce, ut perpetuo sint proprii juris adonarum, quatinus de reditibus ipsarum ecclesiarum sacrista Berdonarum comperet ceram unde faciat candelas ad cantandas ipsius altaris missas. Et de hoc dono predictus Centullus de Logorchano debet facere bonam et firmam garentiam de omnibus ampa
Abbreviated transcription (Latin):
ria infra istos tĩnos ariuo scil aurie fõ¬
tis añ baisiã qui ẽ a ꝑte nũdiana usq ad
bartã nasenad que ẽ a ꝑte aqͥlonis. a bai¬
sia uͦ ten ⁊ ascendit in directũ ꝑ qͣndã sei¬
rã a ꝑte orientis cũ tĩnis suis us ad illã
uiã publieã que uenit de mõte cassio apd̃
lob̾z anũ. retͦ uͦ baisiã ten dc̃m tr̃itoriũ
d̾ lauazenes de illa anclada q̃ uocat᷑ den
eap desspiga q̃ ẽ a ꝑte m̃idiana e del gua
del corau del m̃danz qͥ ẽ ad cap̃t de lan¬
clada de bungano et ẽ sumłr a ꝑte m̃idi¬
ana us ad ancladã. Wilłi Bernardi
q̃ ẽ a ꝑte aqͥlonis.⁊ sic̃ t̃m̃at a ꝑte occidẽ¬

Expanded text:
ria infra istos terminos, a rivo scilicet Auriefontis ante Baisiam, que est a parte meridiana usque ad bartam Nasenad que est a parte aquilonis, a Baisia vero tenet et ascendit in directum per quamdam serram, a parte orientis cum terminis suis usque ad illam viam publicam que venit de Montecassino apud Loberzanum, retro vero Baisiam tenet dictum territorium de Lavazencs de illa anclada que vocatur deu Cap Desspiga que est a parte meridiana e del gua del Corau del Merdanz, que est ad caput de lanclada de Burgano et similiter a parte meridiana usque ad ancladam Wilhelmi Bernardi, que est a parte aquilonis et sic t
Abbreviated transcription (Latin):
sit om̃ibꝰ hom̃ibꝰ p̃sentibꝰ parit̃ ⁊ fut᷑s q̾
oddlo de arbessano dictꝰ filiꝰ uitał d̾ arb̃s¬
sano bono ant̃o ⁊ spõtanea uolũtate bo¬
na fide ⁊ sine dolo ⁊ absq ulla retẽtoẽ
qmͣ ibi nõ fec̃ ꝓ se ⁊ ꝓ oĩbꝰ successoribꝰ

Expanded text:
sit omnibus hominibus pariter et futuris quod Oddo de Arbessano, dictus filius Vitalis de Arbessano, bono animo et spontanea voluntate, bona fide et sine dolo et absque ulla retentione quam ibi non fecit pro se et
Abbreviated transcription (Latin):
te fine om̃i fua ⁊ fuoꝵ contradic¬
tione inꝑꝑm. Et debent inde face
bonam ⁊ firmam garentiam de
om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ fr̃ibꝰ b̾donaꝵ. facto
amore dei excaritate recepit p̃dẽm
arnaldũ Ramimdum ꝓ familiari ut
man̾et in domo hospitali ⁊ ẽẽt parti¬
ceps om̃ium spualium bonoꝵ que fi¬
unt in domo ⁊ in ordine cisterciensi.
Hoc donum fecerunt laudauerunt et
affirmaͣunt p̾dc̃i donatores ut sit
semꝑ bonum ⁊ firmum et stabile.
frĩbus b̾donaꝵ in porticu eccłe do¬
mus ip̃iꝰ. huiꝰ rei funt testes. frater
Eitał pͥor eiusdem domꝰ. ⁊ fr̃ Petrꝰ de
monte alto. ⁊ fr̃ uitał rufestus. mͦi.¬

Expanded text:
adictione in perpetuum et debent inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus fratribus Berdonarum. Facto amore Dei ex caritate recepit predictum Arnaldum Ramundum pro familiari ut maneret in domo hospitali et esset particeps omnium spiritualium bonorum que fient in domo et in ordine Cisterciensi. Hoc donum fecerunt, laudaverunt et affirmaverunt predicti donatores ut sit semper bonum et firmum et stabile fratribus Berdonarum in porticu ecclesie domus ipsius. Hujus rei sunt testes : frater Vitalis, prior ejusdem domus et frater Petrus de Monte Alto
Abbreviated transcription (Latin):
et futuris donauit concefsit ⁊ ab¬
do abbi ⁊ conuentui eiusdem loci.
p̃senti et futuro om̃e ius ⁊ om̃e do¬
mintum qd̾ habebat uł hr̃e debebat
ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonam a sereme¬
zan.⁊ totum ius qd̾ habebat uł hr̃e
debebat ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonam in
eccłia de seremezan. hoc est medie¬
tatem eccłie de seremezan cum õi¬
bus fuis ꝑtinentiis. hoc totũ sic̃
donauit p̃dc̃o ałbi ⁊ p̃dc̃o conuentin
cum omnibꝰ t̾ris cultis ⁊ incultis
cum ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis pas¬
citis ⁊ nemoribꝰ cum decimis ⁊ pͥmi¬
cns et cum om̃ibꝰ aduenatum ꝑtinẽ

Expanded text:
onavit, concessit Ddo, abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro omne jus et omne dominium quod habebat et habere debebat per se vel per aliam personam a Seremezan et totum jus quod habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam in ecclesia Seremezan, hoc est medietatem ecclesie de Serremezan cum omnibus suis pertinentiis. Hoc totum, sicudonavit predicto abbati et predicto conventui cum omnibus terris cultis et incultis, cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et nemoribus, cum decimis et primiciis et cum omnibus ad venatum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
uentui eiusdem loci p̃senti ⁊ futo.
t̾ram illam que dr̃ de sanfirert.
que t̾ra est inter eccłiam scĩ Mar¬
tini. et inter t̾ram de cores. que¬
data fũat illi in dotem. ut h̾ant et
⁊ firmam garentiam de om̃ibꝰ amꝑa¬
testes. fr̃ arnaldꝰ de logorchano. ⁊ fr̾ b
nardꝰ Gilłmꝰ de scõ clemente. monachi
b̾donaꝵ.⁊ Gilłmꝰ arnaldꝰ de ponzan.
⁊ Petrꝰ de bates. Fc̃m est hoc anno ab
incarnatione dñi. cͦ. ccͦ.iͦx. łhilippo

Expanded text:
ui ejusdem loci presenti et futuro terram illam que dicitur de Sanfuert, que terra est inter ecclesiam Sancti Martini et inter terram de Corts, quedata fuerat illi in dotem ut habeant et et firmam garentiam de omnibus ampatestes : frater Arnaldus de Logorchano et frater Bernardus Gillelmus de Sancto Clemente, monachi Berdonarum et Gillelmus Arnaldus de Ponzan et Petrus de Barcs. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ bonam ⁊ firmam garentiam de
om̃ibꝰ amꝑatoribꝰ p̃dẽis habitatorib
b̾donaꝵ. h uiꝰ rei testes funt. Donatꝰ
est hoc anno ab incarnatione dñi.
ge francoꝵ. Boamundo comite asta¬
racensi. Giraldo auaritano atchiẽp̃o.¬

Expanded text:
 firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : Donatus est hoc anno ab incarnatione Domini ge Francorum, Exemeno, comite Astaracensi, Giraldo, auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Gilłmo alb̃i ⁊ conuentini erusdem
loci p̃senti ⁊ futuro. totũ hoc qd̃
habebant ⁊ hr̃e debebant ꝑ se uł
ꝑ aliam ꝑsonam a ponzan. ⁊ in
⁊ incultũ.census ⁊ seruicia que
ibi habebant.⁊ eccłiam eum deci¬
mis. ⁊ cum om̃ibꝰ ad illam ꝑtinen¬

Expanded text:
 conventui ejusdem loci presenti et futuro totum hoc quod habebant et habere debebant per se vel per aliam personam a Ponzan et in et incultum, census et servicia que ibi habebant et ecclesiam cum decimis et cum omnibus ad illam pertinen
Abbreviated transcription (Latin):
b̃donaꝵ et arnaldo ałb̃i et ꝯuen¬
tui eiusdem loci p̾senti et fut᷑o
totam exintegro medietatem de¬
cime de calfape qͣm ibi habebait
ꝑ sonam. hoc totum sicut p̃dic¬
tum est donauit p̾dicta petro¬
milla p̃dicto adb̃i et p̃dicto ꝯuen¬
tui. Et debet inde facere bonam ⁊
firmam garentiam de om̃ibꝰ am¬
paratoribꝰ p̾dictis habitatoribꝰ b¬
donaꝵ. Et ꝓ hoc p̾dicto dono et
tri p̃dicte petronille. postea uͦ.
.xx. iiiͦi. p̾dicte petronille dicte
eiꝰ filie. huiꝰ domi et garentie fi¬
deuissores sunt Bnardꝰ de stelan.
Petrus de pins. Testes uͦ sũt. Ugo
b̾donaꝵ pͥor. Iordanus eiꝰdem do¬
mus cellerariꝰ. Lauzicꝰ de bil¬
sano. Wilło Raimundi de larzi¬
sano. Monachi eiusdẽ loci. fr̃ lli¬
tał de tarano et fr̃ forto ouersi
b̾donaꝵ.¬

Expanded text:
erdonarum et Arnaldo, abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totam ex integro medietatem decime de Calfape quam ibi habebat personam. Hoc totum sicut predictum est donavit predicta Petronilla predicto abbati et predicto conventui, et debet inde facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc predicto dono et tri predicte Petronille, postea vero XXIIII predicte Petronille dicte ejus filie. Hujus doni et garentie fidejussores sunt : Bernardus de Stelan, Petrus de Pins. Testes vero sunt : Ugo, Berdonarum prior, Jordanus, ejusdem domus cellerarius, Lauzicus de Bilsano, Willelmus Raimundi de Larzisano, monachi ejusdem loci, frater Vitalis de Tarano et frater Forto, conversi Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem loci p̾senti et futuro to¬
tam exintegro t̾ram cultam et
in cultam quam habebat uł ha¬
bere debebat ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑso¬
nam ante baisiam de tarano. ħ
donuim sicut p̾dictum est dona¬
uit p̾dictus sanciꝰ fuert p̾dicto
abb̃i et p̾dicto ꝯuentui amore
dei et redemptione pecc̃oꝵ . suo¬
rum et parentum suoꝵ cum in¬
gressibꝰ et egressibꝰ aquis pssao
et nemoribꝰ et cum om̃ibꝰ aios

Expanded text:
futuro totam ex integro terram cultam et incultam quam habebat vel habere debebat per se vel per aliam personam ante Baisiam de Tarano. Hoc donum sicut predictum est donavit predictus Sancius Fuert predicto abbati et predicto conventui amore Dei et redemptione peccatorum suorum et parentum suorum cum ingressibus et egressibus, aquis, pascuis et ne
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓ hoc dono et absolutione pre¬
dictus Sanciꝰ fuert uł filꝰ eꝰ per¬
pi debet in domo b̾donaꝵ si ad re¬
ligionem uenire uoluerit si tanẽ
iuixta ordinis consuetudinẽ sanus
et in columis de om̃ibꝰ meribris siuiꝰ
uenire poterit. Hoc aut̃ sciendum
morlanoꝵ ꝓ pignere habebant qũ
p̾dictam t̾ram ꝓ dono acceperint.
H orum om̃ium testes sunt. Donaiꝰ
de lapeira pͥor b̾donaꝵ.
Uilł̃mꝰ germundi. Petrus de bilsao
monachi enisdẽ loci. Raimundus
de boils. Sacnis de bidalan. Pctrꝰ¬

Expanded text:
 hoc dono et absolutione predictus Sancius Fuert vel filius ejus recipi debet in domo Berdonarum, si ad religionem venire voluerit, si tamen juxta ordinis consuetudinem sanus et incolumis de omnibus membris suis venire poterit. Hoc autem sciendum morlanorum pro pignere habebant quando predictam terram pro dono acceperunt. Horum omnium testes sunt : Donatus de Lapeira, prior Berdonarum, Willelmus Germundi, Petrus de Bilsano, monachi ejusdem loci, Raimundus de Boils, Sancius de Bidalan, Petr
Abbreviated transcription (Latin):
garentiã de omnibꝰ amparatoribꝰ
p̃dictis habitatoribꝰ b̾donarũ. Et
ꝙ hoc dono ⁊ absolutione p̃dicti
donatores acceper̃ incaritate .iii.
soł morł. a frĩbꝰ b̃donarũ. hoc ip¬
sum etiã donum habent affirma¬
tum. ꝑ Garmũdũ de sent dem. et
ꝑ Gassiã de la serra qui debent ẽẽ
firmi ⁊ bom auctores ⁊ audorgato¬
res de hoc ipso dono fribꝰ b̾donaꝵ.
h uiꝰ rei testes sunt. Gassias uitalis.
Gillmꝰ de tolosa.

Expanded text:
entiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predicti donatores acceperunt in caritate III sol. morl. a fratribus Berdonarum. Hoc ipsum etiam donum habent affirmatum per Garmundum de Sent Clem et per Gassiam de la Serra qui debent esse firmi et boni auctores et audorgatores de hoc ipso dono fratribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : Gassias Vitalis, Gillelmus de Tolosa.
Abbreviated transcription (Latin):
donauer̃ ꝯcesser ⁊ absoluer̃ deo et
beate marie b̾donarũ ⁊ arnaldo
alb̃i ⁊ ꝯuentui eiusdẽ loci p̾senti
et futuro tria iornalia de t̾ra qm̃
habebant in loco qui uocat᷑ costa.
de comes del noguer ensuis. hãc
p̃dictã t̾ram p̾dicti donatores do¬
nauer̃ p̃dicto abbi ⁊ p̃dicto ꝯuen¬
tui cũ ingressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis¬

Expanded text:
erunt et absolverunt Deo et beate Marie Berdonarum et Arnaldo abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro tria iornalia de terra quam habebant in loco qui vocatur Costa de Comes del Noguer en sus. Hanc predictam terram predicti donatores donaverunt predicto abbati et predicto conventui cum ingressib
Abbreviated transcription (French):
amparatoribꝰ p̃dc̃is habitatorib
b̾donaꝵ. T̃ erminꝰ redimendi hꝰ
pigñis est de martror en martͦr
espletis foris datis pͥꝰ. xxx. soł
morlanoꝵ habitatoribꝰ b̃donaꝵ.
hinꝰ pigñis et garentie sunt fi¬
deiussores. Lobat de sas boziges.
⁊ aidois de lafita.

Expanded text:
ratoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus redimendi hujus pignoris est de martror en martror, espleitis foris, datis prius XXX sol. morlanor. habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie sunt fidejussores : Lobat de Las Boziges et Ardois de Lafita.
Abbreviated transcription (Latin):
suis presentibꝰ et futuris mist
in pignꝰ arnaldo albi b̃donas
et conuentui eiusd̃ loci ꝓ .xi. s
morlanoꝵ totas ex integro deci
Sancio comite astaracensi. que ãr
ꝑtinent ad decimarium ecd̃ie de
paderns. Et totam exintegio de¬
cimam casał arualdi de bilsan
ꝓ .u. soł morlanoꝵ. Hoc totũ siait
predictum est predictus Gassias bo¬
nus. misit in pignꝰ predicto ab̃i
predicto conuentui eum decimis
et pͥmiciis ⁊ cum aliis quibus¬
lib rebus ad predictas decimnas
ꝑtinentibꝰ ut hãnt et possideant
lib̾e ⁊ quiete sine om̃i fua ⁊ suoꝵ
contradictione quamdiu in ip̃oꝵ

Expanded text:
presentibus et futuris misit in pignus Arnaldo, abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci pro XV sol. morl. totas ex integro decimSancio, comite astaracensi, que terre pertinent ad decimarium ecclesie de Paderns et totam ex integro decimam casalis Arnaldi de Bilsano pro V sol. morl. Hoc totum, sicut predictum est, predictus Gassias Bonus misit in pignus predicto abbati et predicto conventui cum decimis et primiciis et cum aliis quibuslibet rebus ad predictas decimas pertinentibus ut habeant et possideant libere et quiete sine omni sua et suorum contradiction
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ amꝑatoribꝰ predictis habiͣtor¬
bus b̾donaꝵ. Terminꝰ redimendi
huiꝰ pignis est de martror emar¬
tror espleitis foris datis pͥꝰax
soł morlanoꝵ habitatoribꝰ b̾donia.
XX. ꝓ decima ecłie de paderns.
.x. ꝓ decima casał arnaldi d̾bllla

Expanded text:
nibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus redimendi hujus pigneris est de martror en martror, espleitis foris, datis prius XX sol. morl. habitatoribus Berdonarum, XV pro decima ecclesie de Paderns, V pro decima casalis Arnaldi de Bilsa
Abbreviated transcription (Latin):
fcere bonam et firmam garentiã
d om̃ibꝰ amparatoribꝰ p̾dictis habi¬
teoribꝰ bdonaꝵ. Et ꝓ hoc dono et
absolutione p̾dicti donatores acce¬
perunt ex caritate.xii.soł morla¬
noꝵ a fr̃ĩbꝰ b̾donaꝵ. hoc etiã do¬
num donauerunt p̾dicti donato¬
res consilio et uoluntate fortane¬
rii de freds palers dm̃ sin qui
debet audorgare p̾dictum donũ
de om̃ibꝰ amparatoribꝰ p̾dictis ha-¬
bitatoribꝰ bdonaꝵ. Huiꝰ dom et ga¬
rentie testes sunt. Uitał de tara¬
no. Raimundꝰ de boils. Petrꝰ de
lilan. Sanciꝰ de tarano. conuersi

Expanded text:
garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predicti donatores acceperunt ex caritate XII sol. morlanorum a fratribus Berdonarum. Hoc etiam donum donaverunt predicti donatores consilio et voluntate Fortanerii de Fredspalers, domini sui, qui debet audorgare predictum donum de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus doni et garentie testes sunt : Vitalis de Tarano, Raimundus de Boils, Petrus de Lilan, Sancius de Tarano, conversi