comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lubrima humilitas humana. contra insul¬
tantem sibi suꝑbiã. diuinȩ imitationis pa¬
trocinio tuerenir. Er ꝑgiscimini aliquando
sre mei: & parentes mei maudarenses. Hãc
occasionem scbendi uob̃ mͥ ds oꝑtulit: quan¬
cum potui quidem in negotio fr̃is florentini
yquem litteras misistis: sicut ds uoluit. ad¬
fu ec adiuui: S tale negotiũ erat: quod etiã
sine oꝑa mea facile ꝑagi posset. Prope enĩ om¬
nes domus ipsus homines qui apud iponẽ
sunt nouerunt florentinũ & multum eius
orbitatem dolent. S epła mͥ a uob̾ missa est.
ut non impudens ee̾t epła mea cũ occasione
auob̾ accepta: idolorũ cultorib decrp̃o aliqͥd
loqueretur. S obsecro uos si eũ non inanit̃
in mea epła nominastis ut non in anit̃ uob
hȩc scͥpserim: Siautem me irridere uoluistiᷤ
timete illũ quem priꝰ uidicatũ irri sit suꝑb
orbis t̾rarum: & nunc udicẽ subiectus expe-¬

Expanded text:
luberrima humilitas humana contra insulluberrima humilitas humana contra insultantem sibi superbiam diuinae imitationis patrocinio tueretur. Expergiscimini aliquando, fratres mei et paientes mei Madaurenses; hanc occasionem scribendi uobis deus mihi obtulit. quantum potui quidem in negotio fratris Florenti, per quem litteras misistis, sicut deus uoluit, adfui et adiuui; sed tale negotium erat, quod etiam sine opera mea facile peragi posset; prope omnes enim domus ipsius homines, qui apud Hipponem sunt, nouerunt Florentium et multum eius orbitatem dolent. sed epistula mihi a uobis missa est, ut non inpudens esset epistula mea, cum occasione a uobis accepta idolorum cultoribus de Christo aliquid loqueretur. sed obsecro uos, si eum non inaniter in mea epistula nominastis, ut non inaniter uobis haec scripserim. si autem me inridere uoluistis, timete illum. quem prius iudicatum inrisit superbus orbis terrarum et nunc iudicem subiectus expe
Abbreviated transcription (Latin):
sedaretur. nisi u̾bum illuo ꝑ quod se angłi
indicat ds pater. quod uirtus et sapientia eiꝰ
est. quod corde humano usibiliũ rerũ cupi¬
ditare cecato uideri non poterat. ꝑsonã sua
in homine ag̾e atq ostende dignaretur: ut
magis homo timeret extolli fastu homi¬
nis: quam humiliari exemplo dĩ. Itaq non
xp̃c regno t̾reno decoratus. nec. rp̃c t̾renis opi¬
b diues: nec. xp̃cͥ illa t̾rena felicitate p̾ful¬
gens. s xp̃c crucifixus ꝑ totũ t̾rarũ orbem p̾¬
dicatur. quod riserunt prius populi suꝑbor:
& adhuc rident reliquiȩ. Erediderunt autem
prius pauci nunc autẽ populi: quia tunc ad
fidẽ paucorum. et contra irrisionẽ populorũ
cũ xp̃c crucifixus pdicaretur. claudi ambula¬
bant. muti loquebantur. surdi audiebant ce¬
ci uidebant: mortui resurgebant: Sic tandem
animadũtit t̾rena suꝑbia. nichil in ipsis t̾re¬
nis ẽẽ potentiꝰ humilitate duuna: ut etiã sa¬

Expanded text:
sedaretur, nisi uerbum illud, per quod se angelis sedaretur, nisi uerbum illud, per quod se angelis indicat deus pater. quod uirtus et sapientia eius est, quod corde humano uisibilium rerum cupiditate caecato uideri non poterat, personam suam in homine agere atque ostendere dignaretur, ut magis homo timeret extolli fastu hominis quam humiliari exemplo dei. itaque non Christus regno terreno decoratus nec Christus terrenis opibus diues nec Christus ulla terrena felicitate praefulgens sed Christus crucifixus per totum terrarum. orbem praedicatur, quod riserunt prius populi superborum et adhuc rident reliquiae, crediderunt autem prius pauci, nunc populi, quia tunc ad fidem paucorum et contra inrisionem populorum, cum Christus crucifixus praedicaretur, claudi ambulabant, muti loquebantur, surdi audiebant, caeci uidebant, mortui resurgebant. sic tandem animaduertit terrena superbia nihil in ipsis terris esse potentius humilitate diuina, ut etiam sa
Abbreviated transcription (Latin):
lis ũbi ꝑ quod narratur illud principiũ ꝙ
ipsuis principii quod pari se u̾bo narrat in¬
separabilis. & indiuisa communio. Quis aũ
h totũ quod non dicendo dic̃e conatꝰ sũ & di¬
cendo non dicẽ. quish possit seͣnissima et sin¬
cerissima mente contueri. eoq intuitu beati¬
tudinem duce atq in id quod intuetur de¬
ficiens quodãmodo se obliuisci. ⁊ ꝑg̾e u̾llud
cuius uisio nob̾ inuisibilis ẽ. quodẽ immor¬
talitate indui: & obtin̾e et̾nã salutẽ ꝑ quã
me salutare dignamini: Quisħ possit nͥ qui
omnes suꝑbiȩ suȩ thoros manes. peccata sua
confitens complanauerit: seq substrauerit
mittem. & humilẽ: ad excipiendũ doctorem
deũ: Qm̃ gͦ auanitate suꝑbiȩ priꝰ ao humili¬
tatem deponend: sumus. ut inde surgentes
solidam celsitudinẽ teneamꝰ non potuit hoc
nob̾ tanto magnificentiꝰ. quando blandiusi¬
spirari: ut nr̃a ferocitas non ui s ꝑsuasione

Expanded text:
lis uerbi, per quod narratur illud principium, et lis uerbi, per quod narratur illud principium, et ipsius principii, quod pari se uerbo narrat, inseparabilis et indiuisa communio. quis autem hoc totum, quod non dicendo dicere conatus sum et dicendo non dicere. quis hoc possit serenissima et sincerissima mente contueri eoque contuitu beatitudinem ducere atque in id, quod intuetur, deficiens quodam modo se obliuisci et pergere in illud, cuius uisione sibi uilis est, quod est inmortalitate indui et obtinere aeternam salutem. per quam me salutare dignamini? quis hoc possit. nisi qui omnes superbiae suae toros inanes peccata sua confitens complanauerit seque substrauerit mitem atque humilem ad excipiendum doctorem deum? Quoniam ergo a uanitate superbiae prius ad humilitatem deponendi sumus, ut inde surgentes solidam celsitudinem teneamus, non potuit nobis hoc tanto magnificentius quanto blandius inspirari, ut nostra ferocitas non ui sed persuasione
Abbreviated transcription (Latin):
&. miles ad pugnam. s maritꝰ ꝓpt̾ regimen.
et uror ꝓpter obsequiũ. & pat̾ ppter ꝓpt̾ p̃ceptũ
& filuis ꝓpter obedientiã. & dñs ꝓpter dñatio¬
nem. & seruus ꝓpter famulatũ ꝙ humilis
ad pietatem. & suꝑb ad emulationẽ. & diues
ut porrigat. & pauꝑ ut sumat. & ebriosus ad
phialam. & mendicꝰ ad ianuã. & bonus utp̃¬
stet. et malus ut fallat: &. xp̃ianus uen̾ator
& paganus adulator. Omnes. xp̃m cantant.
& qua uoluntate atq ore cantent. eidẽ ipsiꝙͤ
cantant: sine dubio rationẽ reddituri sunt:
Est quiddã inuisibile ex quo creatore princi¬
pio. sunt omnia quȩ uidemus summũ. ȩter¬
nũ. incõmutabile: & nulli effabile: nisi tan¬
tum sibi. Est qͥuddã qͦd̃ seipsa summitas
maiestatis narrat. & p̃dicat ñ impar gignen¬
a atq narranti ũbum quo ille qui ũbum
gienit ostenditur: Est quedam sc̃itas omnui
quȩ sc̃a fur̃t sc̃ificatrix ipsius incõmutabi¬

Expanded text:
et miles ad pugnam, et maritus propter regimen, et miles ad pugnam, et maritus propter regimen, et uxor propter obsequium, et pater propter praeceptum, et filius propter oboedientiam et dominus propter dominationem et seruus propter famulatum et humilis ad pietatem et superbus ad aemulationem et diues, ut porrigat, et pauper, ut sumat, et ebriosus ad phialam et mendicus ad ianuam et bonus, ut praestet, et malus, ut fallat, et Christianus uenerator et paganus adulator: omnes Christum cantant et, qua uoluntate atque ore cantent, eidem ipsi, quem cantant, rationem sine dubio reddituri sunt. Est quiddam innisibile. ex quo ereatoro principio sunt omnia. quae uidemus. summum, aeternum, incommutabile et nulli effabile nisi tantum sibi. est quiddam, quo se ipsa summitas maiestatis narrat et praedicat, non inpar gignenti atque narranti uerbum, quo ille, qui uerbum gignit, ostenditur. est quaedam sanctitas omnium, quae sancte fiunt, sanctificatrix, ipsius incommutabi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ ꝑsequebantur. uictas et domitas. ñ
a repugnantib s amorientib xp̃ianis& contra
eadem simulacͥra ꝓ quib xp̃ianos occidebant
impetus suoslegesq uertisse. & imꝑii nobilissi¬
mi eminentissimũ culmen ad sepulchrũ pi-¬
scatoris petri submisso diademate supplicare.
Hȩc omnia duunȩ scͥpture que in manꝰ om¬
niũ iam uenerunt: ante longissima temꝑa
futura ẽẽ testate sunt. Nȩc omnia tanto robu¬
stiore fide letamur fieri. quanto maiore aucto¬
ritate p̃dicata ẽẽ in sacrislitt̾̃is inuenimꝰ N ũqͥd¬
nam obsecro uos. ñquid nã solũ iudiciũ dĩ qd̃
int̾ fideles. atq infideles futurũ ẽẽ in eisdẽ lit¬
teris legius cum illa omnia sicut p̾dicta sũt
uen̾int: ñ quio nã solũ iudiciũ d̃i uenturũ
non eẽ putabimꝰ. Immo uͦ ueniet. sicut illa
omnia uen̾unt: nec quisquã erit homo nr̃or
temꝑum qui se in illo uidicio desua possit

Expanded text:
istianum persequebantur, uictas et domitas non istianum persequebantur, uictas et domitas non a repugnantibus sed a morientibus Christianis et contra eadem simulacra, pro quibus Christianos occidebant, impetus suos legesque uertisse et imperii nobilissimi eminentissimum culmen ad sepulcrum piscatoris Petri submisso diademate supplicare. Haec omnia diuinae scripturae, quae in manus omnium iam uenerunt, ante longissima tempora futura esse testatae sunt: haec omnia tanto robustiore fide laetamur fieri, quanto maiore auctoritate praedicta esse in sanctis litteris inuenimus. numquidnam, obsecro uos, numquidnam solum iudicium dei, quod inter fideles atque infideles futurum esse in eisdem litteris legimus, cum illa omnia, sicut praedicta sunt, uenerint, numquidnam solum iudinon esse putabimus? Imo vero veniet, sicut illa omnia venerunt. Nec quisquam erit homo nostrorum temporum, qui se in illo judicio de sua possit
Abbreviated transcription (Latin):
omnino cuncta transeunt: ut transitura ẽẽ p̃¬
dicta sunt: Uidetis certe populũ uideorum
auulsum a sedib siuis ꝑ omnes fere t̾ras dis¬
seminatũ. atq diffusum. Et origo eiusoem
populi& incrementa & regni amissio: &. per
ex illis mirabilit̾ natus ẽ omniũ gentiui oceu¬
passe: atq teruusse. Ita ħ ominia p̾nuntiata
leginiꝰ ut uidemus. Uidetis certe multos p̾ci¬
sosa radire.rp̃ianȩ socie tatis quȩ ꝑ sedes a¬
płorum s successiones ep̃orum certa ꝑ orbem
ꝓpagatione diffunditur. de sola figura origi¬
nis  suli rp̾iano nomine quasi arescen¬
tia sarmenta głari: quas hereses ⁊ scismata
nommamus. Pteiusa pͥdicta: scͥpta sunt
omnia. Uidetis certe similachrorũ templapar¬
tim sine reꝑatione collapsa partun clausa par
saq simulachra uel confringi uel incendi. uel
includi uel destrui. atq ipsas huiꝰ scli potesta¬
tes quȩ aliquando ꝓ simulachris. populuor¬

Expanded text:
omnino cuncta transeunt, ut transitura esse promnino cuncta transeunt, ut transitura esse praedicta sunt. uidetis certe populum Iudaeorum auulsum a sedibus suis per omnes fere terras disseminatum atque diffusum; et origo eiusdem populi et incrementa et regni amissio et per christum, qui ex illis mirabiliter natus est, omnium gentium fidem occupasse atque tenuisse; ita haec omnia praenuntiata legimus, ut uidemus. uidetis certe multos psos a radice christianae societatis, quae per Sedes Apostolorum et successiones episcoporum certa per orbem propagatione diffunditur, de sola figura originis, sub christiano nomine, quasi arescentia sarmenta gloriari, quas haereses et schismata nominamus: praevisa, praedicta, scripta sunt omnia. Videtis certe simulacrorum templa partim sine reparatione collapsa, partim dirusaque simulacra uel confringi uel incendi uel includi uel destrui atque ipsas huius saeculi potestates, quae aliquando pro simulacris populum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ interclusit uiam: Quis asꝑa dumeta
substrauit: Quis rupnim p̃rupta inimicus
opposuit Postremo quis basilicȩ ianuã ingre¬
di cupientib clausit: ut in eodẽ dño ꝑquem
nos salutatis: eandẽ salutẽ nob̾cii habe noli¬
tis: Siautẽ fallaciter atqyirrident̃ hȩc scͥbitiᷤ
ira ne tandem mͥ negotia ur̃a curanda impo¬
nitis. ut nom̃ eius ꝑquẽ aliquid possũ. aude¬
atis non ueneratione debita attollere: s i sul¬
tatione adulatoria uentilare : Sciatis me km̃i
cum ineffabili ꝓ uob̾ tremore cordishec dic̃e:
Noui enĩ quanto grauiorẽ et ꝑnitiosiorẽ cau¬
sam sitis habituri apuo dm: si frustra uobis
hec dixero Omnia quȩ p̃titcis temporib erga
humauum genus maiores nr̃i gesta ẽẽ me¬
minerunt nob̾ꝙ tradiderunt omnia etiã q̃
nos uidemus. & postis tradimus. quȩ tamen
ꝑtinent ad ueram religionem querendam &
tenendam. diuina scͥptura non tacuit: sita

Expanded text:
ritatem interclusit uiam? quis aspera dumeta ritatem interclusit uiam? quis aspera dumeta substrauit? quis rupium praerupta inimicus opposuit? postremo quis basilicae ianuam ingredi cupientibus clausit, ut in eodem domino, per quem nos salutatis, eandem salutem nobiscum habere nolitis? si autem fallaciter atque inridenter haec scribitis, itane tandem mihi negotia uestra curanda inponitis, ut nomen eius, per quem aliquid possum, audeatis non ueneratione debita adtollere sed insultatione adulatoria uentilare? Sciatis me, carissimi, cum ineffabili pro uobis tremore cordis haec dicere; noui enim, quanto grauiorem et perniciosiorem causam sitis habituri apud deum. si frustra uobis haec dixero. omnia, quae praeteritis temporibus erga humanum genus maiores nostri gesta esse meminerunt nobisque tradiderunt, omnia etiam, quae nos uidemus et posteris tradimus, quae tamen pertinent ad ueram religionem quaerendam et tenendam, diuina scriptura non tacuit, sed ita
Abbreviated transcription (Latin):
s: ubi legi cet̾a: refriguit animus meus: Quȩ¬
siu tamen ab epłe ꝑlatore. utrũ iã uel eẽtis rꝑi¬
ani: uel ẽẽ cuꝑetis. Cuiꝰ responsione posteaꝗͣ.
comꝑi nequaquã uos ẽẽ mutatos grauiꝰ do¬
lui: quod ap̃i nomen cu iam totũ orbẽsubie¬
ctum ẽẽ conspicitis. non solum a uob repel¬
lendum: s etiã in nob̾ ridendum ẽẽ credi¬
distis. Non enim potui cogitare alterũ dñm
dũm xp̃m. Et si ẽẽt hinc aliqua de int̾pre¬
tatione ur̃ȩ sententiȩ dubitatio: subscͥptione epi¬
stolȩ tolleretur: ubi aꝑte posiustis. optamꝰ tedo-¬
mine in dõ et. xp̃o euis. ꝑ multos annos semꝑ
in clero tuo gaud̃e:. Quib omnib ꝑlectis atq
discussis quid aluid mͥ occurrẽ potuit. aut cui¬
libet homini potest: nisi aut ueridieo aut fal¬
laci scͥbentiũ animo hec eẽ conscͥpta: S si ueri¬
diꝙ animo ista scͥbitis: quis uob̾ ad hanc ue¬

Expanded text:
sed ubi legi cetera, refriguit animus meus; quaesed ubi legi cetera, refriguit animus meus; quaesiui tamen ab epistulae perlatore, utrum iam uel essetis Christiani uel esse cuperetis. cuius responsione posteaquam comperi nequaquam uos esse mutatos, grauius dolui, quod Christi nomen, cui iam totum orbem subiectum esse conspicitis, non solum a uobis repellendum sed etiam in nobis inridendum esse credidistis. non enim potui cogitare alterum dominum, um et, si esset hinc aliqua de interpretatione uestrae sententiae dubitatio, subscriptione epistulae tolleretur, ubi aperte posuistis: Optamus te, domine, in deo et Christo eius per multos annos semper in clero tuo gaudere\'. quibus omnibus perlectis atque discussis quid aliud mihi occurrere potuit aut cuilibet homini potest nisi aut ueridico aut fallaci scribentium animo haec esse conscripta? sed si ueridico animo ista scribitis, quis uobis ad hanc ue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ frẽm floren¬
tinum epłam
accepr augusti¬
nus. Si forte illi
qui inter uos. catholicixꝑiani sunt. talia mͥscri.¬
pta miserunt. ħ tantum miror. quod non suo
potius quam ordinis nomine. Si autẽ reuera
omnes. aut ꝓpe omnes ordinis uiri adme di¬
gnati estis litteras dare: miror quod patris
cultus idolorum. contraquȩ idola faciliustẽ-¬
pla ur̃a quã corda clauduntur uel potiꝰ quȩ
idola non magis in templis. quã in ur̃is cor¬
dib includuntur: cũ magno est dolore notis¬
simus nisi forte iam de salute ipsa quȩ in
domino ẽ. ꝑ quem me salutare uoluistis: tan¬
dem prudenti consioatione eogitatisNamsi
non ita est. queso uos quid lesi: quid offendi
benuiolentiã ur̃am ut me situlo epłe ur̃e irri¬
stino in dño et̾nam salutem. cũ legem tanta
spe subito erectus sũ ut crederem uos ad ipsũ
dñm & ad ipsam ȩt̾nam salutẽ. aut iã ẽẽ con¬
usos aut ꝑ nr̃m munsteri desid̃are conũti:

Expanded text:
REM FLORENTIUM EPISTULAM ACCEPI, AUGUSTINUS. Si forte illi, qui inter uos catholici Christiani sunt, talia mihi scripta miserunt, hoc tantum miror, quod non suo potius quam ordinis nomine. si autem re uera omnes aut prope omnes ordinis uiri ad me dignati estis litteras dare, miror, quod \'patrcultus idolorum, contra quae idola facilius templa uestra quam corda clauduntur uel potius quae idola non magis in templis quam in uestris cordibus includuntur, cum magno est dolore notissimus, nisi forte iam de salute ipsa, quae in domino est, per quam me salutare uoluistis, tandem prudenti consideratione cogitatis. nam si non ita est, quaeso uos, quid lbenevolentiam vestram, ut me titulo epistolae vestrae irristino in domino aeternam salutem\', cum legerem, tanta spe subito erectus sum, ut crederem uos ad ipsum dominum et ad ipsam aeternam salutem aut iam esse conuersos aut per nostrum ministerium desiderare conuerti.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ corruptibile ħ induere incorruptionẽ. etmor¬
tale hoc induere immortalitatẽ. Non ut opinor
dubitandũ est scd̃m ħ dictũ. caro et sangius re-¬
gnũ cdĩ non possidebunt. quia non ibi erit cor¬
ruptio: & mortalitas carns et sanguinis. Scd̃m
has enĩ qualitates ħ loco carnem et sanguinẽ
nuncuauit. Quo circa ut aliquid exempli
gr̃a ponam. quod int̾m occurrit sicut sc̃ͥptũ
est ne forte temptauerit uos qui temptat et in¬
anis sit labor tĩr. atq hͥ intelligitur diabolus
tanquã d̃s omnino non temptet dequo alio
loco sc̃ptura dicit. ipse autem neminẽ tẽptat.
nec contraria est ista sententia ei qua dicitur.
temptat uos dñs ds u̾r. s soluit᷑ quȩstio cũ uo¬
cabulũ temptationis duĩsas intelligentias ha¬
bet eo quod alia sit remytatio deceptioniᷤ. alia
temptatio ꝓbationis scdm illã non intelligit᷑
qui temptat nisi dliabolus. scõm hanc uͦ tẽptat

Expanded text:
enim corruptibile hoc induere incorruptelam et morenim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur: Temptat uos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat
Abbreviated transcription (Latin):
credit inquit iã uidicatus est. Proinde illi
qui ad uidiciũ resurrecturi sunt non cõmu¬
cabuntur in illã incorruptelã. quȩ nec dolori
orruptionem pati potest illa nãq fideluim:
atꝙ scõrum. isti uͦ ꝑpetua corruptione crucia¬
buntur. quia ignis eorũ non extinguetur. et
uermis eorum non morietur: Quid sibi gͦuult
ista distinctio. & mortui resurgent incorruyti.
et nos commutabimͦ: nisi qi omnes incorrupti
resurgent. s ex his etiã uisti ian mutabuntur
milłã incorruytelã: cui omnino nulla possit
noce corruptio: Ac ꝑħ qui in ea non cõmuta¬
buntur. in corruyti quidẽ resurgent integri-¬
tate menbrorũ. s tam̃ corrumpendi dolorepȩ¬
narũ. cũ audierint ite in ignem ȩt̾nũ qui pa¬
ratus ẽ diabolo et angłis eus aquo audituma-¬
lo uistus non timebit: De illa uero cõmutatiõe
iustorũ. cũ dixisset nos cõmutabimur. tanꝙͣ.
queremus quomͦ istud fiat. uel qualis illa cõ¬
mutatio futura sit adiungit et dicit: Oportet

Expanded text:
credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
creatus est: siue in uno quoq homine utrũq
compleatur. ut primus adã sit homo incor¬
pore mortali. nouissimꝰ adã idem ipse in corꝑe
inmortali: tamen int̾ animã uiuentẽ & sp̃m
uiuificantem ħ int̾eẽ uoluit. ut illic sit corpꝰ
anuale. hic sꝑitale: Anima quippe in corꝑe
anmali uiuit quidẽ s non uiuificat usq ad
auferendã corruptionẽ: in corꝑe uͦ sꝑitali quo¬
niã ꝑfecte adherens dño unus sp̃s ẽ sic uiuifi-¬
cat corpus ut spiritale corpꝰefficiat. absumẽs
omnem corruptionẽ: nullã metuens seꝑa¬
tonẽ. Proiide sequit᷑. S non priꝰ quod sꝑita¬
le est s quod animale: postea sꝑitale. Primꝰ

Expanded text:
creatus est, siue in unoquoque homine utrumque creatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad auferendam corruptionem; in corpore uero spiritali, quoniam perfecte adhaerens domino unus spiritus est, sic uiuificat, ut spiritale corpus efficiat absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. Proinde sequitur: Sed non prius, quod spiritale est, sed quod animale,
Abbreviated transcription (Latin):
anima resoluendũ atq seꝑandũ sicut corpꝰ
animale quale animatũ est dĩ flatu: cũ fa-¬
dtus est homo in animam uiuã: etiã ipsũ ex ani¬
mali sp̃itale sine mortis int̾uentu futurũ. nͥ
transgressio p̃cepti pruis commisso peccato
infugeret penã: quã ds seruate iustitiȩ da¬
nit. cũ peccatores uistus inuenit ꝑ stratum
quodãm᷑ humilitatis nr̃e s non cũ morbo
iniquitatis nr̃e. Nam ꝑ animale nob̾. ħ est
ꝑ mortale corpus apparuit: qui utiq si uo¬
luisset cũ corꝑe inmortali pͥmitus aduenisset:
Sed quia nos humilitate filii di sanari opor-¬
tebat usq ad nr̃am infirmitatẽ descendit et
sidei nr̃ȩ meritũ ac p̃miũ uirtute suȩ resur-¬
rectionis ostendit: Ideo sequitur apls et dicit.
N ouissimus adã in sp̃u uiuicante. Siue intel¬
ligatur primus adã qui de pulu̾e ante forma-¬
tus est. nouissimꝰ autẽ adã qui de uirgine pro.¬

Expanded text:
anima resoluendum atque separandum sicut corpus anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustitiae danit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine pro
Abbreviated transcription (Latin):
mantis compago dissoluitur. Sp̃uale autẽ
corpus quod iã cum sp̃u ĩmortale ẽ. quauis
non nulu arbitrentur tunc fieri corpus sp̃i¬
tale. cũ iã et ipsũ corpus mutatur in sp̃m. ꝙ
quod homo erat ex corpore ⁊ spũ utrũq ac
totum sp̃s erit quasi dixerit apłs seminat᷑ cor¬
pus: surget sp̃s: Dixit autem seminaturcor¬
pus animale. surget corpus sp̃itale. Prom¬
de sicut animale corpus non est anima s
corpus. ita et sp̃itale corpus non sp̃m puta¬
re debemus s corpus Quis porro audeat o¬
pinari uel xp̃i corpus non sp̃itale surrexis¬
se uel si sp̃itale surrexit. non iam corpus fu¬
isse s sp̃m: cum hanc opinionẽ discipuloꝵ¬
refellat. ubi cum eũ uidentes existimarent se
sp̃m uide. ait palpate et uide te quia sỹscar
nem et ossa non habet: sicut me uidetis ha-¬
bere: Iam gͥ illa caro sp̃itale corpus erat: nec
tam̃ sp̃s erat s corpus nulla ult̾uis morte ab

Expanded text:
mantis compago dissoluitur, spiritale autem mantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit apostolus: \'Seminatur corpus, surget spiritus\'. dixit autem: Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. proinde, sicut animale corpus non est anima sed corpus, ita et spiritale corpus non spiritum debemus putare sed corpus. quis porro audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem discipulorefellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere? iam igitur illa caro spiritale erat corpus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab
Abbreviated transcription (Latin):
in contumelia passionis mortisq seminatũ ẽ
nunc ẽẽ in głã uitȩ aet̾nae ꝙ̃ quod ex infirmi¬
tate potuit crucifigi: nunc in uirtute regna¬
re. Et quod erat corpus animale. qm̃ ex a-¬
dam sumptũ ẽ. nunc ẽẽ sp̃itale: quoniam
syu iam inseꝑabilit̾ copulatũ est. Cumenĩ
uellet apłs de corꝑe animali adhib̾e testimo¬
niũ scͥpturarum: illud posuit quod in gene¬
si scͥptum ẽ. Suͣnquit corpus animale. est &
sp̃itale: sicut scͥptumẽ: Factus est pͥmus adã in
animã uuentem: uel in animã uiuiã: Reco¬
lis certe quẽ admodũ scͥptũ sit Et insuffla¬
uit ds infaciem euis flatũ uite: & factus est
homo in animã uiuã. PDictũ ẽ autẽ etiã de a¬
nimalib ꝓducat t̾ra animã uiuã. Intellig̃r
gͦ corpus animale dici simile cet̾is animalib
ꝓpter mortis dissolutionẽ ⁊ corruptionẽquȩ
Cotidie cibo reficitur: et postea seꝑata ani¬

Expanded text:
in contumelia passionis mortisque seminatum est, in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in uirtute regnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc esse spiritale, quoniam spiritui iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus Adam in animam uiuentem\' uel \'in animam uiuam\'. recolis certe, quem ad modum scriptum sit: Et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata ani
Abbreviated transcription (Latin):
dere. et ꝑ eius gr̃am sperare debeamus: Ac
ꝑħ nulło mͦ potuit corpus xp̃i cum corru¬
ptione surgere: si nr̃m in incorruptionere¬
surrecturũ ꝓmittitur: Nec potuit illud
sine gła: si nr̃m resurget resurget in gła
Quȩ autẽ gła ubi achuc corruptio: Nimiˢ
itaq absurdũ est ut credamus illud corp
et in infirmitate seminatum ẽẽ idestmor¬
tificatum. et in infirmitate resurrexisse
cum corpus nr̃m seminetur in infirmi¬
de.xp̃o. et si crucifixus est ex infirmitate. s ui¬
uit in uirtute dĩ. Quis uͦ tam absurde sapiat
ut credat illud corpus animale seminatum
animale resuscitatũ: si nr̃m seminatur anĩale
surget sp̃itale: Constat itaq neq ullomͦ dubi¬
tandũ ẽ corpus xp̃i quod licet corruptionem
putredinis in sepulchro non uiderit. undescͥp¬
tum est. nec dabis scm̃ tuũ uidere corruptio¬
nem. clauis tamen et lancea ꝑrumpi potuit
nunc omnino in incorruptione consistere: et qd̃

Expanded text:
dere et per eius gratiam sperare debeamus? ac dere et per eius gratiam sperare debeamus? ac per hoc nullo modo potuit corpus Christi CUDI corruptione resurgere, si nostrum in incorruptione resurrecturum promittitur, nec potuit illud sine gloria, si nostrum resurget in gloria: quae autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum et in infirmitate resurrexisse, cum corpus nostrum seminetur in infirmilus de Christo: Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtute dei. quis uero tam absurde sapiat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum seminatur animale, surget spiritale? Constat itaque neque ullo modo dubitandum est corpus Christi, quod, licet corruptionem putredinis in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fert in gła: sic & resurrectio mortuorũ. In
his omnib sensus iste est.Si gen̾a carniscũ
sint curncba mortalia differunt tam̃ int̾se
ꝓ diũsitate animantiũ. et si corꝑa cũ sint
omnia uisibilia. differunt tam̃ ꝓ diu̾sitati¬
b locorũ unde alia est celestiũ gła. alia ter¬
restriũ et si in locis sublimib cum sint cũ¬
cta cȩlestia. differunt tamen ipsa clarita¬
tib luminũ. non mirũ ẽ quod in resurre¬
ctione mortuorũ distabit gła meritorum:
Hinc iam uenit ad illud qđ communiter
habet omnis caro quȩ ad uitam resurgit ȩ¬
ternam & dicit. Seminatur in corruptiõe
surget in incorruption̾ẽ: Seminatur ĩ con¬
tumelia surget in gła. Seminatur inuir¬
firmitate: surget in uirtute: Seminatur
corpus animale: surget corpus sp̃uale.¬
In his ũbis apłi nũquid fas est putareme¬
lius corꝑa nr̃a resurrectura quã. xp̃i. cũ de il¬
lo sit ꝓpositum exemplũ . quod fidelit̾ inten¬

Expanded text:
ia. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum sint cuncta caelestia, differunt etiam ipsa claritatibus luminum, non mirum est, quod in resurrectione mortuorum distabit gloria meritorum. Hine iam uenit ad illud, quod communiter habet omnis caro, quae ad uitam resurgit aeternam, et dicit: Seminatur in corruptione, surget in incorruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spIn his verbis Apostoli, numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi; cum de illo sit propositum exemplum, quod fideliter inten
Abbreviated transcription (Latin):
titatis iam scͥpsimus Quem si descͥb̾e curaueri.
fortasse nichil ulterius hinc requires Uis etiã
ꝑ me scire utrũ dĩ flatus ille in adam  ipse sit
anima. Breuit̾ respondeo. Aut ipse est: aut
ipso anima facta est. S et si ipse est: factus ẽ:
satis indicant. Sequitur enĩ. ꝓpt̃ peccatũ mo¬
dicũ quid contristaui illũ idest ipsũ flatũ: et
cet̾a que nisi de anima humana intelligine¬
queunt: In hac enĩ questione marine cauen-¬
dũ ẽ ne anima non adõ facta natura .s. ip¬
sius di substantia. tanqͣm unigenitus filus.
quod est u̾bum eius. aut aliqua eius particła
ẽẽ credatur. tanquã illa natura atq substan¬
ua qua ds est quicquid ẽ. cõmutabilis eẽpos¬
sit. quod eẽ animã nemo non sentit: qui se ha-¬
b̾e animam sentit. Cum ista dictarẽ ꝑlator
iam uentũ expectans: me uehem̃t̾ ut naui-¬
garet urgebat. Itaq siquid ħ incondite atq

Expanded text:
titatis iam scripsi, quem si describere curaueris, titatis iam scripsi, quem si describere curaueris, fortasse nihil ulterius hinc requires. Vis etiam per me scire, utrum dei flatus ille in Adam idem Ipse sit anima. breuiter respondeo: aut ipse est aut ipso anima facta est. sed et si ipse est, factus est.satis indicant; sequitur enim: Propter peccatum modicum quid contristaui illum, id est ipsum flatum, et cetera, quae nisi de anima humana intellegi nequeunt. in hac enim quaestione maxime cauendum est, ne anima non a deo facta natura sed ipsius dei substantia tamquam unigenitus filius, quod est uerbum eius, aut aliqua eius particula esse credatur, tamquam illa natura atque substantia, qua deus est, quicquid est, commutabilis esse possit, quod esse animam nemo non sentit, qui se habere animam sentit. Cum ista dictarem, perlator iam uentum expectans me uehementer, ut nauigaret, urguebat. itaque, si quid hic incondite atque
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃senti oꝑatione satis indicat. Unde est etiã
ulud apsi de seminib quod supra cominemo¬
raui. Non inquit corpus quod futurũ est semi¬
nas s nudũ granũ fere tritici aut alicuiꝰ cet̾̃oꝵr.
Dc autem clat illi corpus. quomͦ uoluerit. Non
dirit dedit aut disposuit s dat: ut creatorẽ
intelligas efficatiã sapientiȩ suȩ reb quȩ coti¬
die siuis temꝑib oriuntur condendis adhibẽ.
Dequa sapientia dictumẽ. ꝑtendit asine usq
ad finẽ fortiter ꝙ ñ dixit disposuit .s. disponit
omnia suauiter. Multũ autẽ ẽ uel tenuiter.
saꝑe quom commutabilia & temꝑalia ñ cõ¬
mutabilib ⁊ temꝑalib creatoris motib sed
aeterna et stabili urtute condantur. De illo
sane quod ꝑcunctandũ putasti. utrũ bapai.¬
rati omnes si absq penitentia auiersis crui¬
nib irretit de corꝑe exierint ueniã quolibꝰ
tempe consecuturi sint libru non parue qͣn¬

Expanded text:
de praesenti operatione satis indde praesenti operatione satis indillud apostoli de seminibus, quod supra commemoraui: non, inquit, corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum; deus autem dat illi corpus, quomodo uoluerit. non dixit dedit aut \'disposuit\' sed d at\', ut creatorem intellegas efficaciam sapientiae suae rebus, quae cotidie suis temporibus oriuntur. condendis adhibere. de qua sapientia dictum est: Pertendit a fine usque in finem fortiter et - non dixit \'disposuit\' sed — disponit omnia suauiter. multum est autem uel tenuiter sapere, quo modo commutabilia et temporalia non commutabilibus et temporalibus creatoris motibus sed aeterna et stabili uirtute condantur. De illo sane. quod percontandum putasti, utrum baptizati omnes, si absque paenitentia diuersis criminibus inretiti de corpore exierint, ueniam quolibet tempore consecuturi sint, librum non paruae quan
Abbreviated transcription (Latin):
sicut me uidetis habere possidebit regnum dĩ¬
non caro autem cũ scd̃m corruytionem intel¬
ligitur non possidebit. Hoc enim expositũ
est cũ diceretur caro et sanguis regnum dĩ
non possidebunt in eo quod continuo addi¬
tum ẽ. neq corruptio incorruptionẽ posside¬
bit: sicut satis quantũ arbitror disserumꝰ. Qd̾¬
autem queris utrũ singillatĩ acreatore do cor-¬
ꝑum liniamenta formentur: non te moueb̾
antur: cũ dñs dicat pater meus usꝙ m̃ oꝑat᷑:
Unde illa cessatio septimi diei. ab ipsis conden¬
dis naturis intelligenda ẽ facta: non ab eorũ
administratione qua conditȩ referuntur:. Cũ
gͦ natura rerum acreatore administratur. &
format. quomꝰ legitur pͥusquã te formarẽ ĩ
utero noui te: Quomͦ etiã accipi potest quodsi
fenum agri. quod hodie est et cras in clibanũ
mitatur as sic uestit. nisi forte credendũ est fe¬
num adouestiri: ꝙ acdo corꝑa non formari. Cũ
enĩ dixit uestit non de p̃terita ordinatione s.

Expanded text:
sicut me videtis habere, possidebit regnum Dei; caro autem cum secundum corruptionem intelligitur, non possidebit. Hoc enim expositum est cum diceretur, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, in eo quod continuo additum est, neque corruptio incorruptionem possidebit; sicut satis, quantum arbitror, disseruimus. autem quaeris, utrum singillatim a creatore deo corporum liniamenta formentur, non te mouebit, antur, cum dominus dicat: Pater meus usque nunc operatur? unde illa cessatio septimi diei ab ipsis naturis condendis intellegenda est facta, non ab earum administratione, quae conditae referuntur. cum ergo natura rerum a creatore administratur et format, quo modo legitur: Priusquam te formarem in utero, noui te? quo modo etiam accipi potest: Quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora non formari. cum enim dixit \'uestit\', non de praeterita ordinatione sed
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe uenient. idest quali corpore. Deinde ad¬
hibens documenta seminũ. stulte inquid tu
quod seminas. non uiiuficatur: nisi prius mo-¬
riatur. Et quod seminas non corpus quod fu
turum est seminas. s nudum granũ: farris
tritii aut alicuiꝰ cet̾orum: D̾s autẽ illi dat qͣnꝰ
corpus uoluerit: et unicuiq seminĩ ꝓpriũ cor¬
pus Scd̃m ħ gͦ dixerat. non corpus quod fu¬
turum est seminas. neq enim : ͣriticũ erat ex
tritico. s quia nemo seminat herbam uelsli¬
pulam. et multiplicia tegumenta in palea
granorũ. cũ quib tamen semina exurgunt
ido̾ ait. s nudum granum: hinc uolens ostes¬
quia si cłs potest adde quod non erat in
nudo semine. multomagis potest reꝑare
quod erat in hominis corꝑe: Iam uͦ quod
uatliungit ad differentiam ꝑtinet resur¬
gentiũ: ꝓpter diuersas glas fideliũ atq sc̃õꝵ
Non omnis inquit caro eadẽ caro: alia qͥ¬

Expanded text:
corpore uenient?\' id est quali corpore. deinde adcorpore uenient?\' id est quali corpore. deinde adhibens documenta seminum: Stulte, inquit, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, et quod seminas, non corpuest, seminas sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum; deus autem illi dat corpus, quo modo uoluerit, et uni cuique seminum proprium corpus. secundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam uel stipulam et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostequia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adiungit, ad differentiam pertinet resurgentium propter diuersas glorias fidelium atque sanctorum. non omnis, inquit, caro eadem caro, alia qu
Abbreviated transcription (Latin):
ruptione carnis et sanguinis posita. Si enĩ
nomen carnis signisicat oꝑationẽ cur non
significet etiã corruptionem: sicut scͥptũ est õis
caro fenum: Nam et hic ipsa corrruptibilitas
significata est. Sequitur enim et omnis carniᷤ
honor ut flos feni. fenum aruit: flos decidit
Numquid nambꝰ etiã illi carni competit: de
qua dictum est palpate et uidete quia sp̃scar
nem et ossa non habet: sicut me uidetis hab̾e
Nam quomͦ arescat. aut decidat cum scͥptũ
sit quod xp̃c surgens a mortuis iam non mo¬
riatur: ⁊ mors ei ultra non dominetur:. Pinde
ipsam aplicã sententiã desuꝑ inspice: totãq
consid̾a. Cũ resurrectionem mortuorũ ꝑsu¬
adere uellet eis. qui dicebant quia resurre¬
ctio mortuorum nonest. xp̃i resurrectione p̃¬
missa. in eremplum. int̾ cetã quȩ ibi disse¬
ruit intulit sibi quęstionem et ait. S dicet
aliquis: Quomͦ resurgent mortur. Quo autẽ

Expanded text:
ruptione camis et sanguinis posita. si enim ruptione camis et sanguinis posita. si enim nomen carnis significat operationem. cur non significet etiam corruptionem, sicut dictum est: Omnis caro faenum? nam et hic ipsa corruptibilitas significata est; sequitur enim: Et omnis honor carnis ut flos faeni: faenum aruit. flos decidit. numquidnam hoc etiam illi carni competit, de qua dictum est: Palpate et uidete. quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere? nam quo modo arescat aut decidat, cum scriptum sit, quod Christus surgens a mortuis iam non moriatur et mors ei ultra non dominetur? Proinde ipsam apostolicam sententiam desuper inspice totamque considera. cum resurrectionem mortuorum persuadere uellet eis, qui dicebant, quia resurrectio mortuorum non est, Christi resurrectione praemissa in exemplum inter cetera, quae ibi disseruit, intulit sibi quaestionem atque ait: Sed dicet aliquis: \'Quo modo resurgent mortui? quo autem
Abbreviated transcription (Latin):
uina potestate difficlunt: nec cũ eis uel ad eos
nunc nobis sermo est. Qui autem ista credt̃.
ex his etiam illa ut cumq coniciant. quȩ si¬
delit̾ credunt: Ualet gͥ diuina potentia de
ista uisibili atq tractabili natura corporũ
quib dam manentib auferre quas uolue-¬
rit qualitates. Ac ꝑħ ualet etiã menbramor¬
talia formȩ liniamentis manentib corru¬
ptione uero mortalitatds emortua stabiliui¬
gore firmare: ut absit labes ad sit effigies
adsit motio. absit fatigatio ad sit uescendi
potestas. absit esuriendi necessitas: Quod gͦ
legitur apud apłm caro et sanguis d̃t regnũ
dĩ non possidebunt. soluit᷑ quidẽ quȩstio ꝙ̾
isto mͦ quemtu commemorasti. ut carnis et
sanguinis nomine oꝑa carnis et sanguinis
intelligantur: uerum quia non de oꝑib s
de Modo resurrectionis. loquebatur apłs et
eam questionem disyutando uersaliat. me¬
liuis eo loco intelligitur. caro et sanguis. ꝓcor¬

Expanded text:
uina potestate diffidunt nec cum eis uel ad eos uina potestate diffidunt nec cum eis uel ad eos nunc sermo nobis est; qui autem ista credunt, ex his etiam illa utcumque coniciant, quae fideliter quaerunt. ualet igitur diuina potentia de ista uisibili atque tractabili natura corporum quibusdam manentibus auferre, quas uoluerit, qualitates ac per hoc ualet etiam membra mortalia formae liniamentis manentibus corruptione uero mortalitatis emortua stabili uigore firmare, ut absit labes, adsit effigies, adsit motio, absit fatigatio, adsit uescendi potestas. absit; esuriendi necessitas Quod ergo legitur apud apostolum: Caro et san gu is regnum dei non possidebunt, soluitur quidem quaestio etiam isto modo, quem tu commemorasti, ut carnis et sanguinis nomine opera carnis et sanguinis intellegantur; uerum, quia non de operibus sed de modo resurrectionis loquebatur apostolus et eam quaestionem disputando uersabat, melius eo loco intellegitur caro et sanguis pro cor
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit: Si caro est. et sanguis est. Si sangͥs:
si flamma est:et ardet. Si ardet. et urit. Si
urit gͦ uirorum triũ in fornacem ignis. ab
impio rege missorũ corꝑa incendit. Si aũ
ħ in trib uiris miraculũ factum fuisse ñ
dubitat quisquis de diuinis oꝑib recte sapit.
cur non creditur qui fecit illa corpora non
posse corrumpi. fecisse illud corpus. nec igne
nec fame. nec morbo nec senio: nec ulla ui
alia. qua solet humana corꝑa labefactare cor¬
ruptio: Quod si quisquã dicit. non carnitri¬
um uirorũ illorũ additam contra ignẽ incor¬
ruptionem. s ipsi igni corrumpendi detra
fac̾e̾ quiuerit. non posse corrumpi: qui fecit
ignem non posse corrumꝑe: Nam si illuo ñ
de carnis. s de ignis mutatione. intelligitur.
multo est mirabilus. Simul enim et ho¬
minum corꝑa non urebat ne posset nocere
et ligna fornacis urebat: ut posset ardere.S
qui etiam ista ettã non credunt: numiũ dedi¬

Expanded text:
cum dicit: Si caro est, et sanguis est; si sanguis,cum dicit: Si caro est, et sanguis est; si sanguis,Si flamma est, et ardet; si ardet, et urit; si urit, ergo et uirorum trium in fornacem ignis ab impio rege missorum corpora incendit. si autem hoc in tribus uiris miraculum factum esse non dubitat, quisquis de diuinis operibus recte sapit, cur non credatur, qui fecit illa corpora non posse igne corrumpi, fecisse illud corpus nec igne nec fame nec morbo nec senio nec ulla ui alia, qua solet humana corpora labefactare corruptio? quod si quisquam dicit non carni trium illorum uirorum additam contra ignem incorruptionem, sed ipsi igni detracfacere nequiuerit non posse corrumpi, qui fecit ignem non posse corrumpere? nam si illud non de carnis sed de ignis mutatione intellegitur, multo est mirabilius; simul enim et hominum corpora non urebat, ne posset nocere, et ligna fornacis urebat. ut posset ardere. sed qui etiam ista non credunt, nimium de di
Abbreviated transcription (Latin):
eorum cum ẽẽt in terra. contrectatus ẽ manib
sic eorum est cum iret in celũ deductus est aspe¬
ctib Ibi uor angłica sonuit. sic ueniet quẽ ao¬
modũ eum uidistis euntem in cȩlũ. fioes ao¬
sit inulla quęstio remanebit: nisi forte de
sanguine requirendum sit. quia cũ dixisset
non habet. non aodidit sanguinẽ. Non gͦ
et nos addamus inquire. quod ille non addi-¬
dit dicẽ et de compendio siplacet finita sit quȩ¬
stio. fortassis enuim accepta occasione sanguiniˢ
urgebit nos molestior ꝑscrutator et dicet. Sisan¬
gius cur non pituita. cur non et fel flauũ &. fel
nigrum: quib quatuor humorib naturam
carnis temꝑari: etiã medicinȩ disciplina te¬
statur: S̃ quodlibet quisq addat. coruptio¬
nem addere caueat: ne suȩ fidĩ sanitatẽ casti¬
tatemq corrumpat Ex consuetudine rerui
exꝑtarum inexꝑta oꝑa diuina infirmitasme¬
titur humana: et acutule se garrire arbitrat᷑

Expanded text:
eorum cum esset in terra contrectatus est manibus, eorum cum esset in terra contrectatus est manibus, sic eorum est cum iret in coelum deductus aspectibus; ibi vox angelica sonuit: Sic veniet quemadmodum videtis euntem in coelum. Fides adsit, e nulla quaestio remanebit, nisi forte de sanguine requirendum est, quia cum dixisset,arnem non habet, non addidit, sanguinem; non ergo et nos addamus inquirere quod ille non addidit dicere, et de compendio, si placet, finita sit quaestio. Fortassis enim, accepta ocurgebit nos molestior perscrutator et dicet: Si sanguis, cur non et pituita, cur non et fel flauum et fel nigrum, quibus quattuor humoribus naturam carnis temperari etiam medicinae disciplina testatur? sed quodlibet quisque addat, corruptionem addere caueat, ne suae fidei sanitatem castitatemque corrumpat. Ex consuetudine rerum expertarum inexperta opera diuina infirmitas metitur humana et acutule se garrire arbitratur.
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis. Nunc ad ea respondeam sicut dño
aduiuante potuero: quȩ p̃ter epłam in aliacar¬
tula ame querenda misisti Queris utrũ nunc
corpus dñi ossa et sanguinem habeat aut re
liqua carnis liniamenta. Quio si adderes utrũ
etiã uestimenta: nonne augeretur quȩstio:
Qua causa nisi quia ea quȩ in usu uitȩ huius
nr̃ȩ corruptibilia nouimus. sine corruptione
cogitare uir possumus: cum diuinorũ mira-¬
culorũ quedam docum̃ta iam data sint: exqͥb
liceat coniectare maiora: Nam si uestis israhe.¬
litarum ꝑtot annos in heremo sine tritura
tam diui sine labe durauit: potest utiqͣ ds
quorulibet corporũ ꝑ quantũ uoluerit tempuˢ
incorruptam ꝓtend̾e qualitẽ. Ego ꝓinde dñi
corpus ita in celo ẽẽ credo ut erat in t̾ra: quan¬
do ascendit in celum. Direrat enim discipłis
ut in euangłio legunus. de sua resurrectione
dubitantib ⁊ illuo quod uidebant non corpꝰ

Expanded text:
necessitatis. Nunc ad ea respondeam, sicut Domino necessitatis. Nunc ad ea respondeam, sicut Domino adjuvante potuero, quae praeter epistolam in alia chartula a me quaerenda misisti. 2. Quaeris utrum nunc corpus Dliqua carnis liniamenta. quid, si adderes, utrum etiam uestimeuta, nonne augeretur quaestio? qua causa. nisi quia ea, quae in usu uitae huius nostrae corruptibilia nouimus. sine corruptione cogitare uix possumus, cum diuinorum miraculorum quaedam documenta iam data sint, ex quibus liceat coniectare maiora? nam si uestis Israhelitarum per tot annos in heremo sine tritura tandiu sine labe duravit, potest ubique Deus quorumlibet corporum, per quantum voluerit tempus, incorruptam protendere qualitatem. Ego proinde Domini corpus ita in coelo esse credo, ut erat in terra quando ascendit in coelum. Dixerat autem discipulis, ut in Evangelio legimus, de sua resurrectione dubitantibus, et illud quod videbant non corpus