comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
descenditignis. Inuocauit heliseus dñi nomen & de iqua
ferrum securis ascendit quod dimersum fuerat.
Ecce aliudgenus baptismatis. Quare quia omnis homo
ante baptirmum quasi ferrum prȩmitur atq dimergi¬
tur . ubibaptiratus fuerit non tamquam ferrum:
sed tamquam iam leuior fructuosi ligni species leuatur
Ergo & hic figura altera securis erat quaecedebantur
ligna. Cecidit manubrium desecuri. hoc est ferrũ¬
dimersum est. filius proph&ae nesciit quid facer&.
s ed hoc solum sciuit ut rogar& helis eum proph&ã & re¬
medium postular&. Tuncille lignum misit & ferrũ
leuatumest. uider ergo quod incrucexp̃i omniũ homi¬
num leuantur infirimtas. Aliud & siñ ordinem
tenemus. quis enimponit omnia gesta conprehen¬
derexp̃i. sicut a postoli dixerunt: mor sescum uenis¬
s& indesertum & sitis s& populus. & ueniss& ad mir¬
ram fontem & bibere uell&. quia ubi primũ hausit
amaritudinẽ sensit & coepitbibere non porse. Ideo

Expanded text:
de coelo . Invocavit Elisaeus Domini nomen, et de aqua ferrum securis ascendit quod demersum fuerat . Ecce aliud genus baptismatis. Quare? Quia omnis homo ante baptismum quasi ferrum premitur atque demergitur: ubi baptizatus fuerit, non tamquam ferrum, sed tamquam jam levior fructuosi ligni species elevatur. Ergo et hic figura altera. Securis erat qua caedebantur ligna. Cecidit manubrium de securi, hoc est, ferrudemersum est. Filius prophetae nescivit quid faceret: sed hoc solum scivit, ut rogaret Elisaeum prophetam, et remedium postularet. Tunc ille lignum misit, et ferrum levatum est. Vides ergo quod in cruce Christi omnium hominum levatur infirmitas? 12. Aliud, etsi non ordinem tenemus; quis enim possit omnia gesta comprehendere Christi? sicut apostoli dixerunt . Moyses cum venisset in desertum, et sitisset populus, et venisset ad Merrha fontem, et bibere vellet aquam: quia ubi primum hausit, amaritudinem sensit, et coepit bibere non posse; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
inquit⁊ ibi pedes non hb ebis mecum par tem Not
ignoramus quod ema amanaanc coniuetudir om
formam. Hauc tamen consuetudirem non hab&
ut pedes lau&. uide ergo farte propter multitudi¬
neni dedinauit. sunt tameo qnidicant & excus are
conenui. quia hoc nor nin:sterio faciendum
est ũ irpaptis mate non in regeneratione suquasi
hos pitipedes lauandisint. aliud est umilitatis.
aiiudicĩ fimonis. Deniq auddi :uiamesterium
estai ũ ficatio Nisi lauero tibi peder ñ habebis mecũ
pariomt. Hociceo diconm quod alior reprehendm sed
meu osfia ui comendem in omnibur copiore qui ecdđĩ
romanam iascan en&i ci homines sensum ł abcut
deo quoua erectu seuatur & nos rectius custodinꝵ
ipse auctor est nobis huius adsertionis. p&rur a postolus
quis acerdos fuit ecclae romanae. Iprep&rus. Ibi p&rus
ait. Dñe non solum pedes red aum muioros tuur iasd¬

Expanded text:
inquit, tibi pedes, non habebis mecum partem . Non ignoramus quod Ecclesia Romana hanc consuetudinem r. Hanc tamen consuetudinem non habet, ut pedes lavet. Vide ergo, forte propter multitudinem declinavit. Sunt tamen qui dicant et excusare conentur, quia hoc non in mysterio faciendum est, non 363 in baptismate, non in regeneratione: sed quasi hospiti pedes lavandi sint. Aliud est humilitatis, aliud sanctificationis. Denique audi quia mysterium est et sanctificatio: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed tamen et nos homines sensum habemus; ideo quod alibi rectius servatur, et nos rectius custodimusipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae. Ipse Petrus ait: Domine, non solum pedes, sed etiam manus et ca
Abbreviated transcription (Latin):
geiio si timen legisti cerie audisti. cactus obtuli seraluato¬
riuiturar&ur. &ille qui alios uerbo tantum & sermone
curabat o refundebat inperio lumenoculorũ. Tamen
in libro eua igelii qui scribino seciundum iohannem qui uere
praeoc ceris iuidinagna miysteria. &: esignauit & delara¬

Expanded text:
gelio; si tamen non legisti, certe audisti. Caecus obtulit se Salvatori ut curaretur: et ille qui alios verbo tantum et sermone curabat, et refundebat imperio lumen oculorum; tamen in libro Evangelii qui scribitur secundum Joannem, qui vere prae caeteris vidit magna m
Abbreviated transcription (Latin):
tem dico quae maiorest: quando diabolur cum suis
saeuo dominatur imperio. & captiua sibi colla subicit
peccatorum. Ergo haber unum baptisma. aliud indi¬
lubio. habes tertium genus quando mnmari rubro
baptizati sunt patres. Habes quartum genus inpiscina
quando mouebatur aquia. Nuncre consolo utrũ cre¬
dere debeas quia habes presentiam trinitatir. in hoc
baptis mate quod baptizat in eccła. Idem itaq dñs m̃¬

Expanded text:
tem dico quae major est, quando diabolus cum suis tem dico quae major est, quando diabolus cum suis saevo dominatur imperio, et captiva sibi colla subjicit peccatorum. 9. Ergo habes unum baptisma, aliud in diluvio, habes tertium genus, quando in mari Rubro baptizati sunt patres, habes quartum genus in piscina, quando movebatur aqua. Nunc te consulo utrum credere debeas quia habes 357 praesentiam Trinitatis in hoc baptismate, quo baptizatur in Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
ndiluuio quoq fignra baptis mauis prȩcessisse hesterno
coepimus disputare. Q desidiluuiũ nisi inquo iustus
ad seminarium uistitiae res.ruatur peccator.
moritur: Ideo dñs uideꝰ hominũ pululare delicta
Iustum solum cum sua progeniae reseruauit. aquam
autem supra montes quoq: exireprecepit. oideo in illo
diluuio omnis corruptela carnis interut : Sola iusti
prosapia & forma ꝑmansit. Nonne hoc est diluuiũ
quod est baptisma quoyeccata omnia diluuntur.
Sola uistimens & gratia resuscitatur: multi genera¬
qui saluos faciateor
nientem. melior tamen & ꝑfectio fuiss&. sic redidis¬
s& iamuenine quemsperabatesse uenturũ. Nunc
uide singula diximus figuram precessisse iniordane
quando nęman leprosus ille mundatur est. puella
illa excaptiuis quae est. nisi quae speciem habebat
eccłae. & figuram representabat. Captiuus enimerat
populus nationũ. Capriuus erat nondico captiuitatẽ
sub hoste aliquo populo constitutam: sed eam captiuita¬

Expanded text:
diluvio quoque figuram baptismatis praecessisse hesterno coepimus disputare. Quid est diluvium , nisi in quo justus ad seminarium justitiae reservatur, peccatum moritur? Ideo Dominus ut vidit hominum pullulare delicta, justum solum cum sua progenie reservavit; aquam autem supra montes quoque exire praecepit. Et ideo in illo diluvio omnis corruptela carnis interiit, sola justi prosapia et forma permansit. Nonne hoc est diluvium, quod est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunqui salvos faciat eosnientem. Melior tamen et perfectior fuisset, si credidisset jam venisse quem sperabat esse venturum. Cvide singula. Diximus figuram praecessisse in Jordane, quando Naaman leprosus ille mundatus est. Puella illa ex captivis quae est, nisi quae speciem habebat Ecclesiae, et figuram representabat? Captivus enim erat populus nationum, captivus erat, non dico captivitatem sub hoste aliquo populo constitutam: sed eam captivita
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam saepulchri for maes.. Inquem credentes
⁊ esse stcta. Haec generato dicitur. sidestree¬
ne ano. habes in actibus a postoloris quo.lla
uersiculus quidicituripsalmo euindo. filius meu:
estu ego hodie genuite. adresur. et tmiẽ expectare
uideatur. Namo scsa postolu pirutiiinto¬

Expanded text:
quaedam sepulcri forma est; in quem, credentes  esse perfectum. Haec regeneratio dicitur. 2. Quid est regeneratio? Habes in Actibus apostolorum , quod ille versiculus qui dicitur in psalmo secundo: Filius meus es tu, ego hodie genui te, ad resurrectionem spectare videatur. Namque sanctus apostolus Petrus in
Abbreviated transcription (Latin):
manducauithomo : Sed tamen panem illum quiman¬
ducauerunt omnes indeserto mortui sunt: Ista aũ
esca quam accipis. iste panis uiuus quidescendit de¬
caelo: uitae aeternae substantiã subminis trat.
Et quicumq hunc manducauerit ⁊immori&ur in et̾nũ.
& corpus estxp̃i : Considera nunc utrum prestantior
sit panis angelorum: an caroxp̃i quae utiq iorpus
est uitae: manna illud ecaelo. hoc supra caelum:
illud caeli hocdñi caelorum: Illud corruptioni ob¬
noxium si indiem alterum seruar&ur: hoc alienũ
ab omni corruptione: Quod quicumq religiose
gustauerit. corruptionem sentire non poterit:
Illis aqua de p&ra fluxit. tibi sanguis exp̃o: Illos adho¬
ram satiauit aqua. tesanguis diluit in ae ternum:
uda eus bibit & sitit : tucumbiberis sitire non pote¬
ris : & illud inumbra. hoc inueritate: Si illud quod
miraris umbra est. quantum istud est cuius &umbrã

Expanded text:
manducavit homo. Sed tamen panem illum qui manmanducavit homo. Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca, quam accipis, iste panis vivus, qui de coelo descendit, vitae aeternae substantiam subministrat, et quicunque panem hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera nunc, utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo; illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu, quum biberis, sitire non poteris; et illud in umbra, hoc in veritate. Si illud, quod miraris, umbra est, quantum istud est, cujus et umbram
Abbreviated transcription (Latin):
tulit sed melchisedech: qui inducitur sinematre¬
sine patre. sicq initium dierum neq finem habens
imilis autem filiodĩ. Dequo ait paulus adhebreos quia
man& sacerdos in ꝑp&uum. qui interpretatione lati¬
nadicitur Rexiustitiae rexpacis: non agnoscis
quis iste sit : pot est homo esse rexiustitiae : cum ipse
uix iustus sit: potestrexpacis̃ cumuix possit esse pacifi¬
us Sine matre secundum diuinitatem quia ex
patre dõgenitus ẽ unius substantiae cumpatre.
Sine patre secundum in carnationem quia natus exuir¬
gne est. initium & finem non habens. quia ipre est
initium & finis omnium primur & nouissimus:
Uonigitur humani sed cuuim estmuneris sacramentũ
quod accepisti ab eo prolatum quibenedixit fider
patrem abraham: Illumcuius gratiam & gestami¬
raris: probatum est antiquiora esse eccłae sacram̃ta
na dr̃ pluerit patribus & cotidiano caeli pascebantur
alimento. unde dictum est panem angelorũ

Expanded text:
tulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patretulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patresine matre, neque initium dierum, neque finem habens, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum ; qui interpretatione Latina dicitur rex justitiae, rex pacis. 46. Non agnoscis quis iste sit? Potest homo esse rex justitiae, cum ipse vix justus sit? Potest esse rex pacis, cum vix possit esse pacificus? Sine matre secundum divinitatem; quia ex Patre Deo genitus est, unius substantiae cum Patre: sine patre secundum incarnationem, qui natus ex Virgine est: initium et finem non habens, quia ipse est initium et finis omnium, primus et novissimus. Non igitur humani, sed divini est muneris sacramentum quod accepisti, ab eo prolatum qui benedixit fidei patrem Abraham, illum cujus gratiam et gesta miraris. 47. Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, na Deus pluerit patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde di
Abbreviated transcription (Latin):
solatae sunt. parasti in conspectumeo mensam
aduersus cos qui t ribulantine. Inpinguasti in
oleo caput meum & poculum tuum inebrians quã
preclarum est: Nunc illud consideremus. nequis
forte uisibilia uidens. qm̃ quae sunt in uisibilia non
uidentur. neq possunt humanis oculis comprehen¬
di. Dicant forte. ludaeis. dm̃s mannapluit. pliui
coturnices: eccłae autem illidilectae. haet sunt
quae preparauit. de quibur dictum est. quod oculus
non uidit nec auris audiuit. nec in cor hominir ascen¬
dit : quae preparauit dr̃ diligent ibus eum: ergone
quis hocdicat: summostudio uolumus cõmproba¬
re. quia & antiquiora sacramenta eccłae quam
sinagogae & praestantiora quam manna est: an¬
tiquiora doc& lectio genens quae decursa ẽ
Synagoga enim exlegemorsi principium sumpsit.
A brahamuero longe anterior. qui uictis hostibus
& ne pote proprio recepto cum potir&ur uictoria ::
Tunc illi occurrit mel chisedech & protulit ea quȩ
abraham ueneratus accepit: Non abraham pro¬

Expanded text:
rasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! 44. Nunc illud consideremus, ne quis forte visibilia videns quoniam quae sunt invisibilia, non videntur, nec possunt humanis oculis comprehendi dicat forte: Judaeis Deus manna pluit, pluit coturnices : Ecclesiae autem illi dilectae haec sunt quae praeparavit; de quibus dictum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus eum . Ergo ne quis hoc dicat, summo studio volumus comprobare quod et antiquiora sunt sacramenta Ecclesiae quam Synagogae, et praestantiora quam manna est. 45. Antiquiora docet lectio Genesis quae decursa est ; Synagoga enim ex lege Moysi principium sumpsit : Abraham vero longe anterior, qui victis hostibus, et nepote proprio recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit Melchisedech, et protulit ea quae Abraham veneratus accepit. Non Abraham pro
Abbreviated transcription (Latin):
nulla iam in ablutis delictasodirent: dicit ad
eccłam. Pone me ut signaculũ incortuum. ut si¬
gillum in brachiumtuum: Hoc est decora es pro¬
ximamea tota formonsaer. nihil tibi de est.
Poneme ut signaculum in cortuum. quo fides tua
pleno fulgeat sacramento : Opera quoq tua luce¬
ant &iinaginemdĩ praeferani. ad cuius imaginem
facta es: caritas tua nulla ꝑsecuioneminua tr¬
quam multa aqua excludere. flumina undare
non possint: unde repete qui accepisti signaculũ
spiritalem. Sp̃msapientiae & intellectus. Sp̃m con¬
siluatq uirtutis. sp̃m cognitionis atq. pi&atis. sp̃m¬

Expanded text:
nulla jam in ablutis delicta sorderent, dicit ad Ecclesiam: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum ; hoc est, decora es, proxima mea, tota formosa es, nihil tibi deest. Pone me ut signaculum in cor tuum; 336 quo fides tua pleno fulgeat sacramento. Opera quoque tua luceant, et imaginem Dei praeferant, ad cujus imaginem facta es. Charitas tua nulla persecutione quam multa aqua excludere, flumina undare non possint . 42. Unde repete quia accepisti signaculum spiritale, spiritum sapientiae et intellectus, spiritum consilii atque virtutis, spiritum cognitionis atque pi
Abbreviated transcription (Latin):
plebr diues insignibus. ad xp̃i contendit altaria dicens
Et in troibo ad altaredĩ. ad dm̃qui laetificat iuuentutẽ
meam: Depositi enim inueterati erroris exubiis.
renouata inaquilae iuuentute. caeleste illud festi¬
na adire conuiuium: uenit igitur & uidens sacro¬
scm̃ altare cõmpositum exclamansait. parasti in
conspectumeo mensam. Hanc loquentem inducit
dauid dicenr.Dr̃s pascit me &nihil mihi deerit.
in locapiscuae ibi me comͥlocauit. Suꝑ aquam refec¬
tionis educabitme. & infra. Nam&siambulem
inmedio umbrei nortis. nontimebo mala qm̃tu

Expanded text:
plebs dives insignibus, ad Christi contendit altaria, dicens: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam ; depositis enim inveterati erroris exuviis, renovata in aquilae juventute, coeleste illud festinat adire convivium. Venit igitur, et videns sacrosanctum altare compositum, exclamans ait: Parasti in conspectu meo mensam. Hanc loquentem inducit David dicens: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit. Super aquam refectionis educavit me . Et infra: Nam etsi ambulem in medio umbrae mortis, non ti
Abbreviated transcription (Latin):
anticum idem tunc moyses primum in tuide id in
sertum gratulabundus egressus ẽ dicens. Cantem:
bro iudicum hoc ministerio functa repperitur
ostea multos repperimus non solum u.ros. sed &iã
feminas. spũ diui no conplectas diceciris se misteria
Canticũ aũt uoxhumana ẽ. psalmus uero quicim¬
tur a psalterio.
DESSALALIS

Expanded text:
anticum idem tunc Moyses primus invexit, quandosertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantembro Judicum, hoc ministerio functa reperitur. Postea multos non solum viros, sed etiam feminas Spiritu divino completas, Dei cecinisse mysteria. Canticum autem vox humana est, psalmus vero qui canitur ad psalterium. De psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed pro unius cuiusq uita & merito quododo in eũ gnitia contu¬
lerit. sicut &iam adhelidñs pronuntiauit dicens. Haec dicit
dñs dr̃ isrł dixi. dom̃tua & domꝰ patristui ꝑmanebunt corã me
meglorificabo & quime sꝑnit spnitur. quattuoraũ sunt genera
apostolorum unum adõ tantum utmorses. alterum ꝑ hominẽ
& dm̃ ut iosuae. tertium tantũ ꝑ hominẽ sicuthis temporib.
fauore populi & potestatum in sacerdotium subrogantur
pretantur. quia ipsos misitxp̃s euangelizare ad inlumina uo¬
nem omniũ populorũ. ep̃r autem utquidã prudentiũs ait.
n omeneius operii ñ honoris. grecũ enimest. atq indeductum
latine suꝑ intendere possumus dicere ut intelligant non se esse
ep̃os quiñ prodesse sed preesse dilexerint: quod uero ꝑ
manus inpositionẽs a precessoribus dĩ sacerdotibus ep̃i ordi¬
nantur. Antiqua est institutio. Isaacenim patri archa
sc̃r. ponems manũ suã suꝑ caputia cob. benedixitei. Similit̃

Expanded text:
sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerit. Sicut etiam ad Heli Dominus praenuntiavit, dicens: Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi, domus tua et domus patris permanebunt coram me me glorificabo: Qui me spernit, spernetur . Quatuor enim sunt genera apostolorum. Unum a Deo tantum, ut Moyses. Alterum per hominem et Deum, ut Josue. Tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur. pretantur, quia ipsos misit Dominus evangelizare ad illuminationem omnium populorum. Episcopus autem, ut quidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductumLatine superintendentem possumus dicere: ut intelligat non se esse episcopum, qui non prodesse, sed praeesse dilexerit. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedixit ei . Similit
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ hoc nec morses anncusdi facere potuit. sediesũ dealia tribus elegit.
u tsciamus principatum inpopulo dĩi sanguine deferendeme
sedui tae meritis. Interdum aũt & iuxta meritũ plebũ eligunt᷑
ꝑsonae rectorũ. undenouerint populimeriti sui fuis se regimen
aliquo mortali corruptus peccato. ad sacerdotiũ ñ promoue¬
atur : lexipra testatur: morses enĩ inlege precepit sacer¬
dotibus nealiqđ ando pecus uiolatum ad aramdi offerant:
xistis inquo
polluimus eũ offerenteͥs suꝑ altare
meũ panem
ẽpollutum. & offerebatis caecũ & langui

Expanded text:
cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, aliquo mortali peccato correptus sit, ad sacerdotium non promoveatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sacerdotibus, ne aliquod pecus vitiatum ad aram Dei offerant . xistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et langui
Abbreviated transcription (Latin):
num quam panes quos prius negauerat concessis s&
Quantum inter est inter prepositionis panes & corpus
inter imaginem & ueritatẽ. Inter exemplaria futu¬
rorum. & ea ipsa quae ꝑ exemplaria figurabantur
Quia propterea eligendisunt aliqui dies. quibus prius
homo continentius uiuat. quod ad tantum sacram̃tũ
dignus accedere possit. Sacrificium prodefunc¬
torum fidelium requie offerre uel proeis orare
quia ꝑtotum hunc orbem custoditur. credimus
quod ab ipsis a postolis traditum sit. Hoc enim ubiq
catholicaten& eccła: quaenis crediderit fidelib.
defunctis dimitti peccata ñ pro eorum spiritib
uel elemosinam facer& uel sacrificiũ dõ offerr&.¬
Nam&cum dnr̃dicit. qui peccauerit in sp̃mscmm.
non remitt&urei neq in hoc saetulo neq in futuro
Demonstrat quibusdam illic dimittenda peccata. & quo¬
dam purgatorio igne purganda. ergo quod in quodam
loco dictum est ascõ augustino credimus de functorũ

Expanded text:
nequaquam panes quos prius negaverat concessisset . nequaquam panes quos prius negaverat concessisset . 10. Tantum interest inter propositionis panes et corpus inter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum et ea ipsa quae per exemplaria praefigurabantur. Quapropter eligendi sunt aliquot dies, quibus prius homo continentius vivat, quo ad tantum sacramentum dignus accedere possit. 386 11. Sacrificium pro defunctorum fidelium requie offerre, vel pro eis orare, quia per totum hoc orbem custoditur, credimus quod ab ipsis apostolis traditum sit. Hoc enim ubique catholica tenet Ecclesia, quae nisi crederet fidelibus defunctis dimitti peccata, non pro eorum spiritibus vel eleemosynam faceret, vel sacrificium Deo offerrminus dicit: Qui peccaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, nec in hoc saeculo, nec futuro , demonstrat quibusdam illic dimittenda peccata et quodam purgatorio igne purganda. Ergo in quodam loco dictum est a sanctissimo Augustino: « Defunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
titia suꝑba presumptione id faciant. Cete¬
rum sitalia sunt peccata quae quasi mortuo ab altario
remoueant: primus agenda paenitentia ẽ ac sic de¬
inde hoc salutiferum medicamentum suscipiendum
Q ui enim manducauerit indigne iudicium sibi man¬
ducat & bibit. hocenim est indigne accipere. si eo tem¬
pore quis accipiat quo debeat agere paenitentiam
e terumsitanta non sunt peccata ut ex communica¬
tus quisq iudic&ur .s Non se deb& a medicina domi¬
nici corporis saeparari Nedum forte diu absten
unde timendũ est ne dum diu quisq separatur
axp̃i corpore alienus remaneat a salute. ipso dicen
regnorum. & inueniemus sacerdotem abimelech
depanib propositionis noluisse priusdare dauid¬
& pueris eius nisi prius interrogar& eos. utrum
mundi essent pueri amulieribus. non utiq. ab ali¬
enis sed a propriis coniuigibus. & nisi eos audiss&
abheri & nudus tertius uacasse ab opere coniugali.

Expanded text:
titia, superbiae praesumptione id faciant. Caetetitia, superbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt peccata, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum 385 tunc suscipiendum. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis accipiat quo debet agere poenitentiam. 8. Caeterum si non sunt tanta peccata, ut excommunicandus quisque judicetur, non se debet a medicina dominici corporis separare, ne, dum forte diu abstineUnde etiam timendum est ne, dum diu quisque separatur a Christi corpore, alienus remaneat a salute, ipso dicentlibros, et inveniemus sacerdotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare Davidet pueris ejus, nisi ante interrogaret utrum mundi essent pueri a mulieribus, non utique ab alienis, sed a conjugibus propriis, et nisi eos audisset ab heri et nudius tertius vacasse ab opere conjugali,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Si uero aqua sola: plebs incipit es se sine
xp̃o. quando aũt utrumq miscitur & ad una¬
tio confusa sibi inuicem copolatur
est calix dñinr̃i esse a quasola aut uinum solum. nisi
utrumq sibi misciatur. quomodo & corpus dñi¬
non pot est esse simila sola aut aqua sola . nisi
utrumq ad unatum fuerit aut copolatum &
panis unius conpage solidatum. quo &ipso sa¬
cramento populus nr̃ ostenditur ad unatus.
Utquem admodum grana multa inunum collecta
& commolita & comixta panem unum faciunt.
sic inxp̃o qui estpanis uiuus caelestis. unum scia¬
mus esse corpus cui coniunctus sil noster nume¬
rus &adunatus. Dicunt aliqui. nisi aliquo
intercedente peccato. eucharistiam cotidie
accipiendam. Hunc enim panem dare coridie
nobis iuuentedõo postulamus. dicentes panẽ
nr̃m cotidianum da nobis hodie. quod quidẽ
benedicunt. si hoc cum religione & deuotione
& humilitate suscipiunt. nefidendo deius¬

Expanded text:
nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi inuicem copulatur, calix Domini non est aqua sola aut uutrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus. Domini potest esse simila sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius compage solidatum. 6. « Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus, et adunatus. » 7. Dicunt aliqui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam; hunc enim panem dari quotidie nobis, jubente Domino, postulamus, dicentes: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quod quidem bene dicunt, si hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, nec, confidendo de jus
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur & denuo aduerum paschae sacramentum transi¬
r&. hocenim in ministerio tunc factum est quod pri¬
tolos. ut in honorẽ tanti sacramenti. dum inos
xpĩani priur dominicũ corpus intrar& quam ceteri
cibi. &ideo ꝑ uniuersum orbem mos iste seruatur.
quia corpus confirmat. ideo corpus xp̃i nuncupa¬
tur. uinum autem qui a sanguinẽ operatur in car¬
ne ideo ad sanguinem xp̃i refertur. haec autem
de autem ut scissimus ciprianus ait. calix domi¬
nicus ui nomixtur aqua offertur. quia uidemus
in aqua populum intelligi. Inuino uero ostendere
sanguinemxp̃i. quando aũt incalice uino aqua
misc&ur xp̃ipopulus adunatur. ut credentium
plebs ei inquem credii copol&ur & iungatur
Quae copolatio & coniunctio aquae &umi sic misce¬
tur incalicedñi ut commixtio illa ab inuicem
non possit separari. sicutnececcła potest axp̃o
diuidi sic autem in sacrificando calice dñioffer¬
ri aqua sola non potest. quomodo nec uinũ solũ

Expanded text:
retur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transiretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod pritolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur. Vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. Haec autem unt. LXXVI. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait, calix Dominicus ideo vino mistus aqua offertur, quia videmus in aqua populum intelligi. In vino vero ostendit sanguinem Christi. Quando autem in calice aqua miscetur, Christo populus adunatur; et credentium plebs ei in quem credidit, copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. Sic autem in sacrificando calicem Domini, offerri aqua sola non potest, q
Abbreviated transcription (Latin):
acrificium aũt & quod xp̃iami dõ offer̃tur primum
a postolis corpus & sanguinem suum prius quam
tradetur sicut legitur in euangelio Accepit inquit
ihis̃ panem & calicem & benedicens deditens quod
quidem sacramentum melchisedech rexsalem figu¬
raliter intrpum corporis & sanguinis xp̃i primus
obtulit. Priusq mysterium tanti sacrificui: ima¬
ginariae idem expressit. praeferens similitudinẽ
dicitur Tues sacerdos in ae ternum ꝓordinem mel¬
chisedeth. Hoc ergo sacrificium xp̃ianis celebrare prȩ¬
ceptum est.
Relictis ac finitis iudaicis uictimis quȩ
inseruitute ueteris populi celebrare imperata sunt
Hocitaq fit a nobis quod pronobis dñs ipse fecit. quod ñ
mane sed postcenam inuespera obtulit. Sic enim
xp̃m oportebat adimplere circa uesperam diei: ut ho¬
ra ipra sacrificii ostender& uesperam mundi. Pro¬
inde autem non communi cauerunt ieiun a postoli.
quinecesse erat ut pascha illud trpicum antea imple¬

Expanded text:
Sacrificium autem, quod a Christianis Deo offertur, primum apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicem, et benedicens dedit eis . Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie idem expressit, praeferens similitudinem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . 2. Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrari imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis Dominus ipse fecit, quod non mane, sed post coenam in vesperum obtulit. Sic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non communicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea imple
Abbreviated transcription (Latin):
enedictionem autem dari a sacerdotibus populo
antiquel: ꝑ morsen benedictio pandit. & conprobat.
quia benedicere populos subsacramento trinae
inuoca o nis iub&ur. Ait enim ad mossendñs
Sicbe nedices populum meũ. & ego benedicam illos.

Expanded text:
enedictionem autem dari a sacerdotibus populo, antiqua per Moysen benedictio pandit et comprobat. Quia benedicere populo sub sacramento trinae invocationis jubetur. Ait enim ad Moysen Dominus: Sic benedices populum meum, et ego benedicam illos.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in initium ꝑmissum non fuerat. nisi tantũ illat ut
scriptum est. lignum fructiferũ & herbam seminalẽ
de diuobis inescam. poste auero ꝑnoedata sunt in aesu
cuncta animalia. unicuiq tunc adtributa licentia est
sed post quã xp̃rqui est principiũ & finis apparuit. hoc
quod in principio suspenderat &iam in temporũ finem
retraxit. loquens ꝑ apostolũ suũ. bonũ est ñ manducare
carnem & non bibere uinũ. &iterũ qui infirmus estho¬
lera ru duc& ÷. emnigitur quae carnis sunt male ideo pro

Expanded text:
nam in initio permissum non fuerat, nisi tantum illud, ut scriptum est: Lignum fructiferum et herbam seminabilem dedi vobis in escam. Postea vero per Noe data sunt in esum cuncta animalia, vinique attributa licentia est. Sed postquam Christus qui est principium et finis apparuit, hoc quod in principio suspenderat, etiam in temporum fine retraxit, loquens per Apostolum suum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . Et iterum: Qui infirmus est, ole
Abbreviated transcription (Latin):
enim quodie dñs crucifixus ẽ & insepulcdro fuerit & re¬
surrexit᷑. Aiuncta ẽ enim ipsorũ dierũ obseruatioꝰ ꝑni¬
cenum conciliũ orbi uniuerso xp̃iano ꝑsua sum eomodo
paschacelebrarioportere : ut nonsolũ iunam paschalem
titur. pascharamiudȩi tantundem mensem nouorum
& lunã obseruant. diem aũ eundẽ addendã patres nr̃i
censuerunt ut & nr̃a festiuitas audȩorũ festiuitate
distingueretur.

Expanded text:
enim quo die Dominus crucifixus sit, et in sepulcro fuerit et reenim quo die Dominus crucifixus sit, et in sepulcro fuerit et resurrexerit. Adjuncta est enim ipsorum dierum observatio per Nicaenum concilium, et orbi universo Christiano persuasum eo modo Pascha celebrari oportere, ut non solum lunam paschalem,tetur Pascha. Nam Judaei tantumdem mensem novorum et lunam observant: diem autem addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distingueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
&iã ipsam conuersationem lunae. tunc illa ab in¬
feriorib ad superiora conuertitur. & he nobis
lun& similitudo assumitur. deui sibilib ad inuisi¬
bilia & decorporalib ad spiritalia sacramenta
transire & magis magisq: huic seculo moriamur.
& uita nr̃a abscondatur cum xp̃o. Omnemq lucem
studii nr̃i quae ad inferiora uergebat ad superiora
conuertamur. Ad illã scilic& ȩternã contemplationẽ
in mutabilis ueritatis. usq ad xxi. ideo pascha celebra¬
tur propter septinariũ numierũ : quo uniuersitatis
significatio sepe figuratur. qui &iã ipsi ecłȩ tribuuitur
propter instar uniuersita :is. Ideoq &iohannes apłus
napocalipsin septẽ scripsit ecłiis. Eccł a uero adhuc in ista
mor talitatis ca.nem instituta propter ipsã morta¬
litatem lunȩ nomine inscriptur is sepe uocatur anni.
Quoduero atiniuersari s dies paschalis ñ ad eundem em
redit anni diem : ut puta dies quo acreditur dns natus.
Hoc fit propter dominicũdiem & lunam: manifestum est

Expanded text:
 illam conversionem lunae. Tunc enim illa ab inferioribus ad superiora convertitur; et haec nobis de luna similitudo assumitur, de visibilibus ad invisibilia, de corporalibus ad spiritualia sacramenta transire, ut magis magisque huic saeculo moriamur, et vita nostra abscondatur cum Christo, omnemque lucem studii nostri quae ad inferiora vergebat, ad superiora convertamus, ad illam scilicet aeternam contemplationem immutabilis veritatis. Usque ad vinarium quo universitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur, propter instar universitatis; ideoque et Joannes apostolus in Apocalypsi septem scribit Ecclesiis. Ecclesia vero adhuc in ista mortalitatis carne constituta, propter istam mutabilitatem, lunae nomine in Scripturis saepe vocatur. Quod vero anniversarius dies paschalis non ad eumdem redit anni diem, sic ut puta dies quo creditur Dominus natus, hoc fit propter Dominicum diem et lunam. Manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
patris intellectum tolerantia atq dis cretionẽ insignatis
omnib reb docent & illi excelsi nullã suꝑbia consoluuntꝰ
Hisquos filios appellant. magna sua in iubendo auctori

Expanded text:
patres intellectu, tolerantia atque discretione insignes, omnibus rebus excelsi, nulla superbia consulunt his quos filios appellant, magna sua in jubendo auctori
Abbreviated transcription (Latin):
cantatur. hoc in spefutura facit eccła. significans
post adnuntiationem regni caelorum quae in hac
uita ꝑ utrumq testamentum mundo predicatur
Actionem nr̃am non esse profuturã. nisi in laude
dĩ. Sicut enim scriptum est. beatiqui habitant
indomotua dñe insaecula saeculorum laudabunt
te. Hinc est quod in libro psalmorũ laude condudi¬
tur. ut eadem post finem saeculi laus aetermonstret᷑¬

Expanded text:
cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque Testamentum mundo praedicatur, actionem nostram non esse futuram, nisi in laude Dei. Sic enim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Hinc est quod et liber Psalmorum in laude concluditur, ut eadem post finem saeculi laus aeterna monstret
Abbreviated transcription (Latin):
Quiliber apud latinos propter eloquii similitudinem.
salomonis titulo praenotatur: Preterea iudith
& tobi siue ma chabeorum libros. qui auctores scrip¬
serunt minime certum constat. In nouo aũt
testamento. ma. libros euangeliorũ .iiii. euingeł¬
fide & deuotione celebretur. Angelis esse coniunc¬
tum. Alleluia aũt sicut &amen de hebrea in aliã
linguam nequaquam transferentur. Non qui a
inter pretari minimȩ queant. sed sicut auint
doctoris seruatur in eis antiquitas. propter scõrũ
auctoritatem. In a fricanis aũt regionibus. non
omni tempore. sed tantu modo dominicis diebus
& quinquaginta postdñi resurructionẽ alleluia
cantatur. ꝑsignificationẽ futurae resurrecti¬
onis & laetitiae. uerum apud nos secundum
antiquam his paniarum traditionẽ. preter
lleluia. Scriptum estenim semꝑ laus eĩ in ore
meo. quae uero post consum matam psalmorum
siue lectionum predicationem. alleluia infine

Expanded text:
qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith, et Tobiae, sive Machabaeorum libros qui auctores scripserunt, minime constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangefide et devotione celebretur, angelis esse conjunctum. Alleluia autem, sicut et amen, de Hebraea in aliam linguam nequaquam transferuntur, non quia intepretari minime queant, sed, sicut aiunt doctores, servatur in eis antiquitas, propter sanctiorem auctoritatem. In Africanis autem regionibus non omni tempore, sed tantum Dominicis diebus et quinquaginta post Dominicam resurrectionem, alleluia cantatur pro significatione futurae resurrectionis et laetitiae. Verum, apud nos, secundum antiquam Hispaniarum traditionem, praeteralleluia. Scriptum est enim: Semper laus ejus in ore meo . Quod vero post consummatam psalmorum, sive lectionum praedicationem alleluia in fine
Abbreviated transcription (Latin):
intentiis & clarior inuerbis : librũ salomonscrip¬
tur testimoniis illis quibus ibi legitur. tume inquit
legisti regem inpopulo tuo. & dixisti aedificare
nis tuae: hocopus hebrȩi utquidã sapientiũ memi¬
nit: inter canonicas seripturas recipiebant.
Sed postquam conprehendente : xp̃m interfecerunt.
me norantes meodem libro. tam uidentissima de
xp̃o testimonia quibus dicitur. Sixerunt inter se
impii. conprehendamus uirum iustum quia inutilis
est nobis & contrarius ẽ operibus nr̃is. & promittit
scientiam dĩse habere & filium dĩ senominat. &infra.
Sienirauerus ẽ filiusdi suscipi& illũ & liberabit eũ
demanu contrariorum: ac de inde ut sciamus
turpissima condemnemus eũ. Conlatione facta.
ne nostri edͥs protam aꝑto sacrilegio derogarent:
A propheticis eum uoluanihus reciderunt legendũq.
suis prohibuerunt: Librum aũt ecclesiasticum
composuit hiesuffilius sirach mero solimitanae pos
hiesusacerdotis. de quo meminit in zaccharia:

Expanded text:
ntentiis, et clarior in verbis. Librum Saptur, testimoniis illis quibus legitur: Tu me, inquit, elegisti regem populo tuo, et dixisti aedificare nis tuae . Hoc opus Hebraei ut quidam sapientum meminit, inter canonicas Scripturas recipiebant. Sed postquam comprehendentes Christum interfecerunt, memorantes in eodem libro tam evidentissima de Christo testimonia quibus dicitur: Dixerunt inter se impii: Comprehendamus justum quia inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris, et pscientiam Dei se habere, et Filium Dei se nominat ; et infra: Si enim est vere Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit illum de manu contrariorum ; ac deinde: Ut sciamusturpissima condemnemus eum : conlatione sacra ne nostri eos pro tam aperto sacrilegio derogarent, a prosuis prohibuerunt. 10. Librum autem Ecclesiasticum composuit Jesus filius Sirach Jerosolymitani, nepos Jesu sacerdotis, de quo meminit Zacharias,
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad quandã ꝑfectionem misticã apparere. intertiȩ
ebdomadȩ luna pascha celebratur. id est qui dies
occurrerit axu in xxi. sed nec solũ propter tem¬
pus tertiũ quae inde incipit ebdomada tertia sed

Expanded text:
ris ad quamdam perfectionem mysticus apparere, in tertia ris ad quamdam perfectionem mysticus apparere, in tertia hebdomada lunae Pascha celebratur, id est, qui dies occurrerit a 15 in 21, sed non solum propter tempus tertium, quia incipit hebdomada tertia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi & resurrectione cõmendatur. hic transitus a nobis
modo agitur ꝑfidem quȩ nobisdatur in remissionẽ pecca¬
torum : quando consepellimur cũ xp̃o ꝑbaptismũ quasi
amortius transeuntes depeiorib ameliora decorporalib.
ad spiritalia : de conuersatione huius scłi. ad spem futurȩ
resurrectionis & gloriȩ: propter ipsũ. Ergo nouae uitȩ
iubemur induere & exuere ueterẽ: expurgantes u&us
fermentũ utsimus noua consparsio : qm̃ pascha nr̃m
immolatus ẽ xp̃s. propter hancergo uitȩ nouitatem
primus mensis in annimensib. celebrationi: huic ad tri¬
butur ẽ nam ipse dicitur menseͥnouorũ. Quia uero in
toto tempore scłi : nunc tertium tempus apparuit.
Ideo resurrectio dnĩ triduana ẽ: primus enĩ tempus ante
legem : secundũ sublege tertiũ subgratiam. Ibi iãma¬
nifestum ẽ sac ramentum quod ante erat in proph&ico
inenigmate occultũ. hoc ergo & in lunarinumero signifi¬
catur: quia eniĩ septinarius numerur sol& & inscriptu¬

Expanded text:
ne et resurrectione Domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis datur in remissionem peccatorum, quando consepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntes de pejoribus ad meliora, de corporalibus ad spiritualia, de conversatione hujus vitae ad spem futurae resurrectionis et gloriae. Proptiubemur induere et exuere ueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus noua consparsio, quoniam pascha nostrum immolatus est Christus, propter hanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacaenigmate occultum. Hoc ergo et in lunari numero significatur. Quia enim numerus septenarius solet in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
nantir audita ẽ & lexdata morsi. In nouo aũtesta¬
mati sunt. it a ut linguis omniũ gentium dĩ magalia
sit interposteros eaq decausa pente costencelebrati
& dies ipse proinde in signis hab&ur. soncordat aũ
haec festiuitas euangelicum festiuitati legis. Illic et ̃
data ẽ lex morsi scripta digito dĩ. hic postquã occisus ẽ¬
bratur uerũ pascha. interposit.sa dreb. datur ip̃s sẽs¬
mero constitutos. idemhȩc festiuitas aliudopun&
sacramentũ cmnstat ei ũ exuseptimanario seti dierũ

Expanded text:
nans audita est, et lex data est Moysi. In Novo autem Testamati sunt, ita ut linguis omnium gentium Dei magnaliam transmisit in posteros, eaque de causa Pentecoste celebratur, et dies ipse proinde insignis habetur. Concordat autem haec festivitas Evangelii, cum festivitate legis. Illic enim data est lex Moysi scripta digito Dei. Hic postquam occisus ebratur uerum pascha et interpositis quinquaginta mero constitutos. Siquidem et haec festivitas aliud obtinet sacramentum. Constat enim ex septem septimanis. Sed dieru
Abbreviated transcription (Latin):
stituasalis. ques igno candercatur. hqui ꝑfidem mundo
&actib. eius desiderusq renuntiat. ut ad sectiones
pristinaorordeniur. neq ad saecub in lecebras
reuocentur. quae secundũ saluatoris sententiam
ponens manũ : puratrum & retro respiciens.
egnum caelorum aptur esse non potest
XXI DE CONPSTENTIBUS
ostoua crminos enĩ secundus conpetentiũ gracius ẽ¬
s capetentes aũsi qui iam post doctrinã fidei post
paenitentia uitae ad gratiam: p̃iꝑcipiendã festinant
I deoq appellantur competentes custodes id est gratiam
xp̃i petentes. Nanna acumini tantũ audiunt. nec¬
dumperut. purenim qui si hos pides & uicimi fide¬
luim. Deforisamsteria. ad int gratiã.¬
sid dhiuons̃ ap peuamar fieles. Conpetentes aũt
um petur: iamaccipiunt. iamcatacizantus. Idest
imbuuntur instructione sacram̃torum. Ipsis enim
ialuiart sy mbolũ traditur. quasi commonitoriũ
cant qualas iamad gratiã xp̃i exibere sedebeant

Expanded text:
dem mundo et actibus desideriisque ejus renuntiant, ut affectionis pristinae non recordentur, neque ad saeculi illecebras revocentur, quia, secundum Salvatoris sententiam, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, regno coelorum aptus esse non potestXXII. De competentibus. 1. Post catechumenos secundus competentium gradus est. Competentes autem sunt, qui jam post doctrinam fidei, post continentiam vitae ad gratiam Christi percipiendam festinant. Ideoque appellantur competentes, id est, gratiam Christi petentes; nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites, et vicini fidelium, deforissed adhuc non appellantur fideles. 2. Competentes autem jam petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est, imbuuntur instructione sacramentorum. Istis enim salutare symbolum traditur, quasi commonitorium cant quales jam ad gratiam Christi exhibere se debeant
Abbreviated transcription (Latin):
rexit amortuis. nos quoq. resurrecturos esse credamus in
eodem corpore in quo sumus uel uiuimus. ñ naturã aut sexũ
aet̃no incendio contempnendũ. neq secundũ quorundam
sacrilegã disputationẽ ad pristinã. idestangelicã dignita¬
tem exqua propria malignitate cetidit reducendũ.
Haec est catholica & traditio fideiuera in tegritas. dequa si
unũ quod lib& respuatur. tota fidei integritas amittitur:¬

Expanded text:
rexit a mortuis, nos quoque resurrecturos esse credamus, in rexit a mortuis, nos quoque resurrecturos esse credamus, in eodem corpore in quo sumus, vel vivimus, non naturam aut sexum condemnandum, neque secundum quorumdam sacrilegam disputationem, ad pristinam, id est, angelicam dignitatem, ex qua propria malignitate cecidit, reducendum. Haec est catholicae traditionis fidei vera integritas: de qua si unum quodlibet respuatur, tota fidei credulitas amittitur
Abbreviated transcription (Latin):
B eatus uir & reliqua. Nullum quoq sui uirib. sed ꝑ diuinã
gratiã capitixp̃osubiungi. ut quae indisruptae pacis ꝑ¬
seuerantiã inunitate eccłae ipsius solidari. nec huma nȩ
uoluntatis indicio boni quicquã reputandũ existimari.
sed secundũ propositum uoluntatis dĩ. omnẽ numerũ
electorum adquiri. bona quoq temporalia: bonis ma¬
lisq communia adõ creari. eiusq dispensatione singulis
quib .q. uel tribui uel denegari. quorũ bonorũ inuno¬
quoq fideliũ ñ habitus sedusus. aut in probandur est
sequi quorum pignore neccaelũ informatã credimus
sustentare inspe. postea pasci inre. hic uidere inspeculũ
in enigmate in futuro aũt facie ad faciẽ. cumad speciẽ
fuerit ꝑductã ꝑfidem. quod donec ꝑficiatur ut sum mi
dĩ bonis ꝑfruamuraet̃nis. fruendo ñ habuerimus
e. contrarii proximis. eam quoq: spem resur rectionis¬
habere ut eodẽ ordine eadem quoq. forma qua ipsed ñs resur¬

Expanded text:
atum . » Nullum quoque suis viribus, sed per divinam gratiam capiti Christo subjungi, atque indisruptae pacis perseverantia in unitate Ecclesiae ipsius solidari, nec humanae voluntatis arbitrio boni quiddam deputandum existimari: sed secundum propositum bonae voluntatis Dei omnem numerum electorum acquiri. Bona quoque temporalia bonis, malisque communia a Deo creari, ejusque dispensatione singulis quibusque vel tribui vel negari, quorum bonorum in unoquoque fidelium non habitus, sed usus, aut improbandus est sequi: quorum pignore Ecclesiam nunc informatam credimus sustentari in spe, postea pasci in re, hic videri per speculum in aenigmate, in futuro autem facie ad faciem, cum ad speciem fuerit perducta per fidem, quod donec perficiatur ut summi Dei bonis fruamur aeternis, fruendum, inde non obsumus et proximis. Eam quoque nos spem resurrectionishabere, ut eodem ordine, eademque forma qua ipse Dominus resur
Abbreviated transcription (Latin):
reaesse nihi lominus ostenditur. Ad imaginẽ aut̃ dĩ creata
est pi&ate morũ sinequafides diuimi cultus otiosa torpescit.¬
ꝑtinendo proficiat. ut proficiendo ꝑueniat. Alterũ quoq
uoluntatis consensio. Legitimas nuptias ñ credendidam¬
nandas. lic& en quoq originali peccato ob noxia credatur
nasciposteritas. eisq iure fideliũ uirgiũ uelcontinentiũ
proferenda doceatur integritas. nec unũ trinitatis bap¬
tisma quod nefas est uitetur. neq prodiuersitate tradentiũ
mum pstriuel pauli. sed adõ singulari potestate donari.
De quo dictum legimus. suꝑ quẽ uideris sp̃mdescendentẽ
& manentem suꝑ eum. hic est quibaptitat in spũ s c̃õ
& ego uidi & testimonium ꝑhibui. quia hic filius dĩ est.

Expanded text:
rea esse evidenter ostenditur. Ad imaginem autem Dei creata rea esse evidenter ostenditur. Ad imaginem autem Dei creata est, pietate morum, sine qua fides divipertendendo proficiat, ut proficiendo perveniat. Alterum quoque n tenetur consensio. Legitimas nuptias non credi damnandas, licet ex eis quoque originali peccato obnoxia credatur nasci posteritas, eisque jure fidelium virginum vel continentium praeferenda doceatur integritas. 5. Neque unum Trinitatis baptisma quod nefas est iteretur; neque pro diversitate tradentium  sed a Deo singulari potestate donari. De quo 464 dictum legimus: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto; et ego vidi