comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝓpham meminisse digni fut dicen¬
tem. Beati scrutantes testimonia  Non
aliena scilicet. sed illa que dei sunt. Non
negligentes autẽ testimonioꝵ dei oporteo
ẽẽ scrutatio. Ob qd dictum ẽ. in toto corde
exquirunt eum. Non ꝓ parte studiũ celesti
doctrine ad hibendum est: sed toto corde dei
testimonia inquirenda sunt:ut qr sunt
⁊alia que dei non sunt. ea que dei diftimꝰ
ẽe. non auocato in alia negotia corde scru
enim qui operant᷑ iniquitatem: in uiis
eius ambulauerunt. In pͥmo uersu sin¬
gularit̾ uia cominemoratur. in hoc t̾cio
plures. Ex quo intelligendum ẽ ꝑ mul¬
tas uiasi ad unam ꝑueniri. In qua quisq
iminaculatus si sit. hic beatus est. De plu
rimis autem uiis. atq una hieremias
paria testatus ẽ dicens. State in uiis.⁊
int̾rogate uias dñi et̾nales. ⁊ querite que
sit uiabona. In plurimis gͦ uiis standũ
ẽ. ⁊ plurime int̾rogande sunt. ⁊ heẽ qͥdem
plures ⁊ dñi sunt ⁊ eternales: ⁊ in his cer¬

Expanded text:
tum prophetam meminisse dignum fuit dicentem, Beati scrutantes testimonia ejus: non aliena scilicet, sed illa quae Dei sunt. Non negligentem autem testimoniorum Dei oportet esse scrutationem; ob quod dictum est, In toto corde exquirunt eum. Non pro parte studium coelesti doctrinae adhibendum est; sed toto corde Dei testimonia inquirenda sunt: ut quia sunt et alia quae Dei non sunt, ea quae Dei discimus esse, non avocato in alia negotia corde scrutenim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt. In primo versu singulariter via commemoratur, viae in hoc tertio plures. Ex quo intelligendum est, per multas vias ad unam perveniri; in qua quisque immaculatus si sit, hic brimis autem uiis atque una Ieremias paria testatus est dicens: state in uiis et interrogate uias domini et quaerite, quse sit uia bona. in plurimis ergo uiis standum est, et plurimae interrogandae sunt: et quidem plures et domini sunt et , et in his cer
Abbreviated transcription (Latin):
ti ait dauid. Respondit ei .i. domino ĩ
nia uirtutis sue. ꝓ possesuo penam tem¬
ꝑalem equiꝑans igni purgatorio. & ĩo
quia in corde iuo habebat iugit̾ memo¬
riam mortis & paucitatem dierum et bre¬
uitatem uite que ut in corde iugit̾ fuga¬
tur: orans subdit. paucitatem dierum me¬
orum nuntia michi .i. fac ut semꝑ breui¬
tatem. mee uite hãm in mente.

Expanded text:
ti, ait David: « Respondit ei, » id est Domino, « in ti, ait David: « Respondit ei, » id est Domino, « in via virtutis suae , » pro posse suo poenam temporalem aequiparans igni purgatorio, et ideo, quia in corde suo habebat jugiter memoriam mortis, et paucitatem dierum et brevitatem vitae, quae, ut in corde jugiter figatur, orans subdit: « Paucitatem dierum meorum nuntia mihi , » id est fac ut semper brevitatem vitae meae habeam in mente.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. in purgatorio ergo ce in pñia que
illi equiposłe debet. Ergo minus peniter qͥ
minus cruciat᷑ licet parem hãt caritatem.
Qui u̾o mag̃ cruciat᷑: celerius lib̾ct᷑ a pe¬
na pect̃i. ⁊ ita in hoc casu. s. penitentie
ds delectat᷑ in cruciatib hominum. qui tñ
maiori cruiciatu ñ merẽt᷑ maius p̃mium.¬
curi apposita iam ad radicem excitatur.
Contra molliciem ce deliuas carnis p̃t̾itaᷤᷤ
dormias in sacco. Somnos nimios: uigi¬
liis multis cures. c astͥmargiam ieuinio
releues. ebrietatem sitiare facias: sitq ꝯͣ¬
riis contͣria cures. & dicas. Sicut incensa
igni. amore male ascendente. et suffossa
timore male humiliante. ab increpatõe
iinĩalis bene accendentis. &e suffosa timo¬
re diuino bene humiliante: a mĩa tua
ferrum igne &r malleo purgat᷑. sic indu¬
ratum &r molitum petĩm tͥbulatione et
flagellis. De sic autẽ purgato et penitẽ¬

Expanded text:
nem in purgatorio; ergo et in poenitentia, quae nem in purgatorio; ergo et in poenitentia, quae ei aequipollere debet. Ergo minus poenitet, qui minus cruciatur, licet parem habeat charitatem. Qui vero magis cruciatur celerius liberatur a poena peccati, et ita in hoc casu, scilicet poenitentiae, Deus delectatur in cruciatibus hominum, qui tamen majori cruciatu non merentur majus pcuri apposita jam ad radicem, excidatur . » Contra mollitiem et delicias carnis praeteritas, dormias in sacco; somnos nimios vigiliis multis cures; gastrimargiam jejunio releves, ebrietatem siti arefacias, sicque contrariis contraria cures, et dicas: « Sicut incensa igni, » amore 319 male accendente; « et suffossa, » timore male humiliante, « ab increpatione tionis poenitentialis bene accendentis, « et suffossa » timore divino bene humiliante, « a misericferrum igne et malleo purgatur, sic induratum et inolitum peccatum tribulatione et flagellis. De sic autem purgato et poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
cias exemplo tuiusdam. qui.q. quodã
gladio. uoto intrandi claustrum cum
pͥmo in infirmitatẽ carnis solitam lab̾e¬
tur se confodit. sic abstinens a consue¬
to et inuiscato pect̃o. &e te gladio domi¬
ni cleuorante carnes confodies. si scłm
euangłium uixis quod tͥ erit crux et
martyriam. Itom cde cautela penitentie
Senesis xxxui. Noli respicere post t̾gum
tuum. nec stes in omni cirta regione
deus punit. aut homo. Si deus: in igne
purgatorio. cuius leuissima pena gra¬
uor ce acerbior ẽ. qͣm omnium marty¬
rum ex quisitissima tormenta. Si ho¬
mo: temꝑali pena. que equipolłe debet
purgatorio ꝓ posse hominis. quod fiet sug¬
nem tͥbulationis et acbitatis penitentie
ꝓ inrib suis ascendit alioquin insuffici-¬
ent̾ se piire nec u̾e penitere uidebitur
Item quanta debet cẽ pñia patet ex eo qd̾
maior & acerbior cruciatus. etiam cumꝑi
caritate celeriorem confert absolutio¬

Expanded text:
cias exemplo cujusdam, qui quasi quodam cias exemplo cujusdam, qui quasi quodam gladio voto intrandi claustrum, cum primo in infirmitatem carnis solitam laberetur, se confodit, sic abstinens a consueto et inviscato peccato. Et te « gladio Domini devorante » carnes confodies, si secundum Evangelium vixeris, quod tibi erit crux et martyrium. Item de cautela poenitentiae, Gen. cap. XIX: « Noli respicere post tergum tuum, nec stes in omni circa regione,Deus punit, aut homo. Si Deus, in igne purgatorio, cujus levissima poena gravior et acerbior est, quam omnium martyrum exquisitissima tormenta. Si homo, temporali poena, quae aequipollere debet purgatorio pro posse hominis; quod fiet, si ignem tribulationis et acerbitatis poenitentiae pro viribus suis accenderit, alioquin insufficienter se punire, nec vere poenitere videbiturItem, quanta debet esse poenitentia, patet ex eo quod major et acerbior cruciatus, etiam in pari charitate, celeriorem confert absolutio
Abbreviated transcription (Latin):
memoria eius refricctur. mebil eti am
de anathemate ierico suitt infelre a¬
chor tollas. s totum concremes concines
⁊ tunt securus ditas. Remisisti domi¬
ne pecc̃a plebis tue sic penitentis. opu¬
isti omnia peccata eorum &e ꝓiecisti post
t̾gum omnia pecẽa mea. Het autem iau¬
tela penitentie iomitem ht̃ fortitudinem
adiunctam. De qua supͣ. unde oẽ clicit᷑.
Qui educit uinctos infortitudine tum
educentis tum eclucti. uel ecducendi. Qm
ut tͥ inferas animadũte aoth fr̃m. qui
infixit sictam inuentrem eglon regis pin¬
guissimi. tam ualide ut capitulus fer
culi ce obfirmatis sera. Infigas gͦ peni¬
tentie ferro adypem pecc̃oꝵ et ꝑseu̾ant̾¬
usq .s. ad capulum ce finem ꝑ enitentie.
toto . s. temꝑe uite. ne desi̾tas quousq sor¬
des et tircunstantie pect̃orum ꝓruꝑint
⁊ hoc facias clausis ostiis mentis ce omĩ¬
um semitarum. ce oꝑum tuorum: ne ꝑ
occõnem pecũ relabaris. Hoc etiam fa¬

Expanded text:
memoria ejus refricetur. Nihil etiam memoria ejus refricetur. Nihil etiam de anathemate Jericho , sicut infelix Achan tollas, sed totum concremes, concineres, 318 et tunc securus dicas: « Remisisti, Domine, peccata plebis tuae, » sic poenitentis: « operuisti omnia peccata eorum, et projecisti post tergum omnia peccata mea . » Haec autem cautela poenitentiae comitem habet fortitudinem adjunctam, de qua supra . Unde etiam dicitur: « Qui educit vinctos in fortitudine , » tum educentis, tum educti vel educendi; quam, ut tibi inferas, animadverte factum Aod, qui infixit sicam in ventrem Eglon regis pinguissimi tam valide, ut capulus ferrculi et obfirmatis sera. Infigas ergo poenitentiae ferro adipem peccatorum, etenitentiae, toto scilicet tempore vitae; nec desistas, quousque sordes et circumstantiae peccatorum proruperint; et hoc facias clausis ostiis mentis, et omnium semitarum et operum tuorum, ne per occasionem peccati relabaris. Hoc etiam fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut cireuncisus ce purgatus ꝑ confessionẽ
de pecc̃o. scd̾m iosue p̃ceptum maneas
in eocdem loco castrorum donec ꝑfecte sane¬
ris. Quod fiet: si panem ddoloris et pem¬
tentie cum silentio extia strepitum turbe
manducau̾is. subtrahendo te a spectacli
consortiis ꝑsonis. et omni occasione pet¬
candi. Unde ieronimus: ꝓfessis peniten¬
tiam: ꝑiculosa ẽ p̃t̾tarum uoluptatum
recorb̾o. Caro enim tenrime ad p̃titas ille¬
cebras aspirat. Per sp̃mq eductoum a
sodomis: respĩe in egyptum ad̃ allia ce
pepones phonis redire hortando compel¬
lit. Quod nefiat: Abeundas cum rache¬
le ydola laban sub fimo. pcicata substco
rum sub t̾ebinto confodias. hoc ẽ omnem
cirtunstantiam et orcasionem pecci ꝑ me¬
moriam crucis dominice te ip̃m mactan¬
do sepelias. ne oceasun cula aliqua re¬
cidiuum paciaris. Propt̾ hoc etiam abs¬
condas et sepelias egiptium sub sabu¬
lo cum moyse. uttulum etiã conflatilẽ
in minutissimũ pulu̾em recligas. ne

Expanded text:
ut circumcisus et purgatus per confessionem de peccato, secundum Josue praeceptum, maneas in eodem loco castrorum, donec perfecte saneris; quod fiet, si panem doloris et poenitentiae, cum silentio, extra strepitum turbae, manducaveris, subtrahendo te a spectaculis, consortiis, personis et omni occasione peccandi. Unde Hieronymus: Professis poenitentiam, periculosa est praeteritarum voluptatum recordatio. Caro enim tenerrime ad praeteritas illecebras aspirat, spiritumque eductum de Sodomis, respicere in Aegyptum ad allia et pepones Pharaonis redire, hortando compellit . Quod ne fiat, abscondas cum Rachele idola Laban sub fimo, peccata sub sterrum sub therebinto confodias ; hoc est omnem circumstantiam et occasionem peccati, per memoriam crucis Dominicae, te ipsum mactando sepelias; nec occasiuncula aliqua recidivum patiaris. Propter hoc etiam abscondas et sepelias Aegyptium sub sabulo cum Moyse. Vitulum etiam conflatilem in minutissimum pulverem redigas , ne
Abbreviated transcription (Latin):
crit. si tocius illecebrose uoluptatis blã¬
dimenta contempseris. si te uehementi
si largius pauꝑes sustentau̾is. si tari¬
tate aidentius flagͣuis: si pie sobrie &e
iuste uĩcis. Tunc quidem p̾sumas de
uenia. quia multus ẽ dominus ad ig¬
noscendum. & quia creatorem offendi-¬
sti ingratus ei pectando. dicas. Quid̃
recontiliatõe & restitutõe fia: ditas. Ed
retͥbuiam domino ꝓ omnib que re. mit̃e¬
Calicem sa. acti. Sola enim digna re¬
compensatio ẽ ab̃ eo etiam qui nichil
pectauit. cum sangius sanguino recom¬
pensatur. cui debemus omne quod uiui
usq ad sanguinem restitimus. s nec mo¬
dicam egimus pnĩam que quanta utsit
u̾a debeat ẽ̃: ambrosius ostendens ait.
Olures inueni seruasse bap̃alem innocen¬
tiam: qͣm u̾am egisse penam. Quam ut¬

Expanded text:
erit, si totius illecebrosae voluptatis blanerit, si totius illecebrosae voluptatis blandimenta contempseris, si te vehementiusi largius pauperes sustentaveris, si charitate ardentius flagraveris, si « pie, sobrie et juste » , vixeris. Tunc quidam praesumas de venia, quia « multus est Dominus ad ignoscendum , » et quia Creatorem offendisti ingratus ei peccando, dicas: « Quidreconciliatione et restitutione facta, dicas: « Quid retribuam Domino pro omnibus quae retcabo . » Sola enim digna recompensatio est ab eo etiam qui nihil peccavit, cum sanguis sanguine recompensatur, cui debemus omne, quod « viusque ad sanguinem restitimus , » sed nec modicam egimus poenitentiam, quae, quanta ut sit vera debeat esse, Ambrosius ostendens ait: Plures inveni servasse baptismalem innocentiam, quam veram egisse poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nucditas. radices. & herbe. peccatus egip¬
tiace. columna et u̾mes: symeonis. Da¬
uid etam cum sͥ annuntiatum eẽt pecta¬
tum suum descendit de solio sedens inci¬
nere et ciliuo. ñ iudicans aliqd̃ opus re¬
gium ex̃cens cdonec audiret a cdomino
ꝑnathan. transtulit a te cdominus pec¬
catũ tuum. postea tam̃ a filio suo ꝓpt̾
reliquias pect̃i nõ dico culpe s pene pu¬
nitus ẽ. et persecutõem passus enam a
quodam sͥ imꝑꝑante. Timeas gͦ tͥ. ce ad
consilium ieromimi dormias in sacco ut
p̃teritas clelicias aust̾itate uite compẽ¬
ses. Niniuite ad p̃dicatõem ione secle¬
runt in cinere ce cilicio a maximo usq
adminimum. S nec differas penitentiã.
Sicut enim testat᷑ aug̾. expectons penitẽ
usq ad diem mortis. raro u̾e penitet. tũc
eram pocius pect̃a oum dimittunt: qͣm
ipse pect̃a. Exemplo cẽ latronis. penitẽ
uiuis condignam ce fructuosam. quod

Expanded text:
nuditas, radices et herbae peccatricis Aegypnuditas, radices et herbae peccatricis Aegyptiacae, columna et vermes Simeonis. David etiam, cum sibi annuntiatum esset peccatum suum, descendit de solio, sedens in cinere et cilicio, non judicans, vel aliquod opus regium exercens donec audiret a Domino per Nathan: « Transtulit a te Dominus peccatum tuum . » Postea tamen a filio suo propter reliquias peccati non dico culpae, sed poenae, punitus est, et persecutionem passus, etiam a quodam , sibi improperante . Timeas ergo tibi, et ad consilium Hieronymi dormias in sacco, ut praeteritas delicias austeritate vitae compenses. Ninivitae ad praedicationem Jonae sederunt in cinere et cilicio, a maximo usque ad minimum. Sed nec differas poenitentiam. 317 Sicut enim testatur Augustinus , Expectans poenitere usque ad diem mortis, raro vere poenitet. Tunc enim potius peccata eum dimittunt, quam ipse peccata. Exemplo etiam latronis, poenitevivis, condignam et fructuosam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mata ẽ. ut ꝓ iusticia tołet & dolores ce
contemnat omnia etiam mortẽ. Itẽ. Si
autem plus amariũ potest nunt iusti-¬
cia qm tunc amata ẽ iniquitas. saltẽ
tm̃ ametur nunt. qͣntum inquitas
tunt. Ambrosius. humane dixit sicut.
&e ñ magis. quod debuisset dicere. s
ñ dixit.: ne tunc fides.q. asꝑa ce impor¬
tabilis fugeret᷑. Et gͦ frustuosam agaᷤᷤ
penitentiã. arrpe labores ens ut cũ
ꝓpħ̃a contͥtus oe afflctus dicas: Domi¬
ne uide humilitatẽ meam in cont̾endo
ce confitendo. ee laborem meum in satis¬
fatendo. & dimite uniu̾sa delicta mea
penitentie: &e igne lp̃c sc̃i extitante cin̾e
in te fumum bonoꝵ omnium et lacri¬
mas. & cin̾e mortificatõe carnis. quia
enim in cibo et ueste consistit. labor
penitentie &e abstinẽtie. Onde lotuste
& cilicium: sunt ioh̃is bap̃e. Saccus
et panis cͥbarius. Ieronimi Tunica et
uepres: Genedicti. Sudarium &e lacri¬
me: arlemi. Matula ce .u. cance: eulalii.

Expanded text:
amata est, ut pro justitia toleret et dolores, et contemnat omnia, etiam mortem. Si autem plus amari non potest nunc justitia, quam tunc amata est iniquitas, saltem tantum ametur nunc, quantum iniquitas tunc. Ambrosius : Humane dixit sicut, et non magis, quod debuisset dicere, sed non dixit, ne tunc fides quasi aspera et importabilis fugeretur. Ut ergo fructuosam agas poenitentiam, arripe labores ejus, ut cum Propheta contritus et afflictus dicas: « Domine, vide humilitatem meam, in conterendo et confitendo, et laborem meum, » in satisfaciendo, « et dimitte universa delicta mea poenitentiae et igne Spiritus sancti excitante in te fumum bonorum operum et lacrymas, et cinere mortificatione carnis, quia enim in cibo et veste consistit labor poenitentiae et abstinentiae. Unde locustae et cilicium sunt Joannis Baptistae : saccus, et panis cribrarius Hieronymi, tunica et vepres Benedicti, sudarium et lacrymae Arsenii, matula et quinque caricae Eulalii,
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ fossorio igne et ferro. Nel uentila¬
bam p̃cipue quantum ad uanam głiam
Area gͦ aĩe pͥus tͥturanda ẽ flagellis post
Aliquod peccati uestigium remaneat
depuranda ẽ cum uentilabro ante adut̃
Ecce constitui te suꝑ regna ut euellas pͥma¬
iiiͫͦi. et rta edifices &e plantes. Duo posuit
tm̃ u̾ba ad salitem restituendam. plan¬
ctandam. & confirmancdam .iiii. ad ipsã
accquirendam: quia hoc difficilius. Opor¬
tet etiam penitentiam ẽẽ fructuosam. Uñ

Expanded text:
opus est fossorio, igne et ferro vel ventilaopus est fossorio, igne et ferro vel ventilabro, praecipue quantum ad vanam gloriam. Area ergo animae prius trituranda est flagellis, postaliquod peccati vestigium remaneat, depuranda est 316 ventilabro ante adventEcce constitui te super regna, ut evellasquarta, et ita « aedifices et plantes . » Duo posuit tantum verba ad salutem restituendam, plantandam et confirmandam, quatuor ad ipsam acquirendam, quia hoc difficilius. Oportet etiam poenitentiam esse fructuosam. Unde: «
Abbreviated transcription (Latin):
dolore temꝑaret. Hinc sẽs benedictus pro¬
iert se in uepres et spinas sentiens pͥmos
motus libidmis. ut calores eius colore cor¬
ꝑis compescet. Hine heremita se in flumũ
ꝓiecit. Alius ꝑ gestus cr modum edendi. se
stultum simulauit: ut ueram insamam su¬
ꝑbie ꝑfalsas insanias effug̾ent. Sit daurd.
Item psalmo lxxyi. Renuit consolari am¬
ma mea memor fui dei. et delectatus sum
⁊ exci. &e defecit sp̃c meus. Anticipau̾unt
ugilies ocusi mei: turbatus sum ce non
sum locutus. Ec̃ce quanta et qͣm continu¬
a angustia penitentis de qua etiam se¬
quit᷑. et meditatus sum nocte cum corde
meo et ex̾citabar. Ecce frequentia laboris
scobes et sordes eiciendo ꝑ penitentiam
purgabam. uel fodiebam sp̃m meum.
fossorio penitentie. quod figͣ. in altum ut
tiuiant᷑ notiua. quia ingenium qui uolit
serere agrum. lib̾et eum pͥus frusticib. uͥ
autem pect̃a sunt molita et inuiscata.

Expanded text:
dolore temperaret. Hinc S. Benedictus prodolore temperaret. Hinc S. Benedictus projecit se in vepres et spinas sentiens primos motus libidinis, ut calores ejus, dolore corporis, compesceret. Hinc Eremita se in fluvium projecit. Alius per gestus et modum edendi se stultum simulavit, ut veram insaniam superbiae per falsas insanias effugeret. Sic et David. Item psalm. LXXVI: « Renuit consolari anima mea, memor fui Dei et delectatus sum, et exsurrexi, et defecit spiritus meus: Anticipaverunt vigilias oculi mei, turbatus sum et non sum locutus. » Ecce quanta et quam continua angustia poenitentis, de qua etiam sequitur: « Et meditatus sum nocte cum corde meo, et exercitabar. » Ecce frequentia laboris scobes et sordes ejiciendo, per poenitentiam purgabam, vel fodiebam spiritum meum fossorio poenitentiae, quod figitur in altum, ut ejiciantur nociva, quia et ingenuum qui volet serere agrum, liberet eum prius fruticibus. Ubi autem peccata sunt inolita et inviscata,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ. ⁊ c̃. Si ñ cotidie confitemar: saltem
in fasciculo peccata collecta semel in die
ad memoriam in amaritudine cordis re-¬
uocemus. In boc tͥplici funicuso nect̃ia ẽ que¬
dam scã uiolentia. quam sͥ inferat peni¬
ce esfeminati ẽ indicium.: non posse asꝑa
penitentie subire ꝑꝑ salutem anime. Si
hĩt opus. hic labor ẽ. De hac sca molentia
s̃ inferencda. legit᷑ in psalmo.ix. Dnt me
summam patem mentis: nͥ qui magno stre¬
pitu &e totis uirib tollectis pugnau̾it tum
niciis. Hinc sc̃s iheronimus ait. Solue uin¬
culum consuetudinis & inuiscati pectati
quo ligatus es. Si ñ potes soluere: rumpe.
quod si nec rumꝑe: incide. ⁊ Item. Eice q̃
lacerant cor tuum. que si alit̾ non possent
auesli etiam ip̃m cor cum eis auellendũ
erat. Hinc ille martir q̃m ñ uincerunt tor¬
menta cum eum cepisset mollire femina
linguam ꝓpͥam momordit. &e sanguinolẽ¬
tam in os meret̾cis expint. ut uoluptatem

Expanded text:
semper, etc. . » Si non quotidie confitemur, saltem semper, etc. . » Si non quotidie confitemur, saltem in fasciculo peccata collecta semel in die ad memoriam in amaritudine cordis revocemus. In hoc triplici funiculo necessaria est quaedam sancta violentia, quam sibi inferat poeniet effeminati est indicium non posse aspera poenitentiae subire propter salutem animae. Si Hoc opus, hic labor est. De hac sancta violentia sibi inferenda legitur in psalmo IX: « Periisummam pacem mentis, nisi qui magno strepitu, et totis viribus collectis pugnaverit cum vitiis. Hinc sanctus Hieronymus ait: Solve funiculum consuetudinis et inviscati peccati, quo ligatus es. Si non potes solvere, rumpe; quod si nec rumpere, incide. Et item: Ejice quae lacerant cor tuum, quae si aliter non possunt avelli, etiam ipsum cor cum eis avellendum est. Hinc ille martyr, quem non vicerunt tormenta, cum eum coepisset mollire femina, linguam propriam momordit, et sanguinolentam in os meretricis exspuit, ut voluptatem
Abbreviated transcription (Latin):
dicta pumens in se semꝑ quod dolet ami¬
sisse. ⁊ item. continire dolendum ẽ de pec¬
cate quod decsarat. ip̃a dictionis uirtus.
penitentia enim ẽ. penam tenere. ut sẽꝑ
puniat in se ultiscenda quod cõmisit pec¬
tando. Ille penam tenet qui semꝑ undi¬
cat quod cõmisisse dolet. Penitentia gͥ ẽ
uindicta semꝑ prniens inse quod cdolet¬
commisisse. Quid restat nobis nisi cdole
inuita: Ubi enim dolor fmnit᷑: deficit ce
penitentia. Si u̾o penitentia finit᷑ quid re¬
linquit᷑ de uenia: Tam dui gaudeat et
speret cse gr̃a: qͣm diu sustentat᷑ a peni¬
tenna. Dicit dominus. Cacde iam ampliꝰ
noli peccare. Non dixit. non pecces. s nec
peccandi uoluntas in te oriatur. Quod qͦ¬
modo seruabit᷑ nͥ dolor in penitentia conti¬
nue enstodiatur. Hinc semꝑ doleat ce de
dolore gaudeat. et ñ sit fatis quod doleat
s ex fide doleat. et ñ semꝑ fe doluisse doseat.
Item in psalmo. Ego autem in flagella ꝑa¬
tus sum: & dolormeus in conspectu meo

Expanded text:
dicta, puniens in se semper quod dolet admisisse. Et item : Continue dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper vindicat, quod commisisse dolet. Poenitentia igitur est vindicta semper puniens in se quod commisisse dolet. Quid restat nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur, deficit et poenitentia. 315 Si vero poenitentia finitur, quid relinquitur de venia? Tam diu gaudeat et speret de gratia, quandiu sustentatur a poenitentia. Dicit Dominus: « Vade, jam amplius noli peccare . » Non dixit: Non pecces, sed nec peccandi voluntas in te oriatur. Quod quomodo servabitur nisi dolor in poenitentia continue custodiatur? Hinc semper doleat, et de dolore gaudeat; et non sit satis, quod doleat, sed ex fide doleat et non semper se doluisse doleat. Item in psalmo: « Ego autem in flagella paratus sum, et dolor meus in conspectu meo
Abbreviated transcription (Latin):
se natũ. Meditationẽ autẽ legis dei
los meos a lacrimis. pedes meos alap¬
su. Platebo dño in regione uiuoꝵ. Has
laudes deo referre festinat. uidicuis di.
absorta t̾rene corruptionis infirmitate
adet̾nitatis adnitus ꝓfectũ ob id utiq
quia elegit mandata. ⁊ concupiuit salita¬
re dei. quia meditatio eius in lege dei sẽꝑ
sine conclusit dicens. Erraui sicut oius
que ꝑiit. uuiuficas eruũ tuũ quia man¬
data tua ñ sum oblitus. Referri enim se
errabundam ac ꝑditã ouẽ pastoris sui hy¬
meris festinat. ut ꝑ saluatorẽ suũ et̾nũq
pastorẽ in celo angeł et̾na gaudia p̾beat
se recepto. filius enim hominis uenit salu¬
itare quod pierat. missus ad oues ꝑditas

Expanded text:
se natum; meditationem autem legis dei se natum; meditationem autem legis dei los meos a lacrimis, pedes meos a lapsu. placebo domino in regione uiuentium. has laudes deo referre festinat, iudiciis dei absorpta terrenae corruptionis infirmitate ad seternitatis adiutus profectum: ob id utique, quia elegit mandata et concupiuit salutare domini, quia meditatio eius in lege dei semper fine conclusit dicens: erraui sicut ouis, quae perit: uiuifica seruum tuum, quia mandata tua non sum oblitus. referri enim se errabundam ac perditam ouem pastoris sui humeris festinat, ut per salutarem aeternumque pastorem in caelo angelis aeterna gaudia praebeat se recepta. filius enim i m hominis uenit saluare, quod perierat, missus ad oues perditas
Abbreviated transcription (Latin):
te sed uoluntate pietatis. quia unicuiq
ad id quod uolet uia ẽ ꝓposita iuuendi.
⁊ appetendi. atq agendi ꝑmissalibertas.
⁊ ob id uniꝰcuiꝰ q aut pena aut p̾miis af¬
finis oftendit dicens. Concupiui salitta¬
re tuũ dñe. ⁊ lex tua meditatiomea est.
Totum se iste in aduentum ib̃u. id ẽ. sa¬
sutaris extendit. ⁊ illud quod apłoꝵ bea¬
titudini uidere fuit ꝓpriũ desideriis im¬
pacientib concupiscit. hoc tam̃ ip̃m qͦd
in lege agit meditationẽ future spei ẽẽ
significans. quia non ad p̾sentiũ effectũ
s ad futuroꝵ ꝓfectum om̃is intelligii᷑
suscipi solere meditatio. Ac meditatio¬
nis istus quod p̾mium ẽẽ ostendit. Ui¬
uet anima mea.⁊laudabit te. ⁊ uidi¬
cia tua aduiuabunt me. Uu̾ese ĩ hac
uita ñ reputat. Quippe qͥ dixerat. Ec¬
ce ininiquitatib conceptus sum. ⁊ inde¬
lictis peperit me mat̾ mea. Scit sub.
peccati origine. ⁊ sub peccati lege ẽẽ¬

Expanded text:
te, sed voluntate pietatis: quia unicuique te, sed voluntate pietatis: quia unicuique ad id quod volet via est proposita vivendi, et appetendi atque agendi permissa libertas . Et ob id uniuscujusque aut poena aut praemiis affinis, ostendit dicens: concupiui salutare tuum, domine, et lex tua meditatio mea est. totum se iste in aduentum Iesu salutaris extendit; et illud, quod apostolorum beatitudini uidere fuit proprium, desideriis inpatientibus concupiscit, hoc tamen ipsum. quod in lege agit, meditationem futurae spei esse significans. quia non ad praesentium effectum, sed ad futurorum profectum omnis intellegitur suscipi solere meditatio. Ac meditationis istius quod praemium esset, ostendit: uiuet anima mea et laudabit te: et iudicia tua iuuabunt me. uiuere se in hac uita non reputat, quippe qui dixerit: ecce in iniquitatibus conceptus sum et delictis peperit me mater mea. scit sub peccati origine et sub peccati lege se es
Abbreviated transcription (Latin):
eructuauerint labia ymnũ tamen post
doctrinã iustificationũ dei ꝓnunciabit
lingua quod loquit᷑. ut cũ rerum dictaꝵ
sit ꝑcepta cognitio. tunc agnitionis ip̃iꝰ
declaratio conseqͣtur. Non sunt autem
ita mandata dei ab eqͥtate diuersa ut
ñ deo dignum sit eoꝵ pͥmum intelligen¬
tiam tribuere ꝓpħanti. tum deinde ad ꝯ¬
scientie. publice notionẽ p̾dicationis cõ¬
fessione clarescere quia extra bonitatẽ di
sit aut occultari quod uoluerit ꝓnunti¬
ari. aut aluid aliquid nͥcum eqͣtate
mandasse. Equitatis aitẽ mandatoꝵ
dei ea sumina ẽ ut om̃ib sint salutaria.
ut hoc quod in hanc uitã uenimꝰ. cum
ꝓfectu et̾nitatis ineamus. Nam nasci
ad mortẽ non uite ẽ causa. sed mortis.
riam scł̃i eligentib. aliis uenerationt̃ ele¬
mentoꝵ. ac demonũ capessentib. aliis t̾re¬
nas opes expetentib sc̃s iste mandata di
elegit. Elegit autẽ non naturali necessita¬

Expanded text:
eructauerint labia hymnum, tamen post eructauerint labia hymnum, tamen post doctrinam iustificationum dei pronuntiabit lingua, quod loquitur: ut rerum dictarum cum sit percepta cognitio, tum cognitionis ipsius declaratio consequatur. non sunt autem ita mandata dei ab aequitate diuersa, ut n Deo dignum sit, eorum primum intelligentiam tribuere prophetanti, tum deinde ad conscientiae publicae notionem praedicationis confessione clarescere: quia extra bonitatem Dei sit, aut occultare quod voluerit pronuntiari, aut aliud aliquid nisi cum aequitate mandasse. Aequitatis autem mandatorum Dei ea summa est, ut omnibus sint salutaria; ut hoc, quod in hanc vitam venimus, cum profectu aeternitatis ineamus. Nam nasci ad mortem, non vitae est causa, sed mortis. riam saeculi eligentibus, aliis venerationem elementorum ac daemonum capessentibus, aliis terrenas opes expetentibus, sanctus iste mandata Dei elegit. Elegit autem non naturali necessita
Abbreviated transcription (Latin):
salus ẽ. s intellegentia a depta salus ẽ op¬
docueris me uistificationes tuas ꝓnunti¬
abit linguamea eloquia tua q omnia
mandata tua equitas. Omne ppohice elo¬
quium suberutandi signific one memi¬
nimꝰ oftendi cum dicitur. Erudauit cor
meum u̾bum bonum. Uel illud. Srgua¬
uit abscondita a constitutione mundi uł
illud. Dies diei eruatuat uerbum. Om̃is
autem sermo hõium. ex sensu cogitationis
init᷑. ac motu ubi ad aliquid enuncian¬
dum mota mens. natura id quod in affe¬
ctumsͥ inciderit ꝑu̾ba declarat. At uero
uͥ extͣ humane mentis inftĩctũ. ñ ad aĩe
sententiã lingua famulatur. s ꝑ meun¬
tem sp̃m officio oris nr̃i diuini sensus
sermo diffunditur. illic eructuatũ uidet᷑
ẽẽ quod dicitur. cũ ñ autẽ cogitatione mo¬
tuq ꝑcepto id ad quod impulsa sit mẽs
loquatur. s ignorante sensu. spiritꝰ uocẽ
ĩ uerba distinguat. Nunc enim qͣmius

Expanded text:
salus est, sed intellegentia adepta salus est obsalus est, sed intellegentia adepta salus est obdocueris me iustificationes tuas, pronuntiabit lingua mea eloquia tua; quia omnia mandata tua sequitas. omne prophetise eloquium sub eructandi significatione meminimus ostendi, cum dicitur: eructauit cor meum uerbum bonum, uel illud: eructabo abscondita a constitutione mundi, uel illud: dies diei eructat uerbum. omnis autem sermo hominum ex sensu cogitationis initur ac motu, ubi ad aliquid enuntiandum mota mens nostra id, quod in adfectum sibi inciderit, per uerba declarat. at uero, ubi extra humanae mentis instinctum non ad animae sententiam lingua famulatur, sed per ineuntem spiritum officio oris nostri diuini sensus sermo diffunditur, illic eructatum uidetur esse, quod dicitur: cum non ante cogitatione motuque percepto id, ad quod pulsa sit, mens loquatur, sed ignorante sensu spiritus uocem in uerba distinguat. Nunc enim quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
ppropiet oratio mea in cõ¬
spectu tuo dñe. scđm eloqͥ¬
funem sumit scd̃m litt̃as
psalmus. Nam omnib
iuxta bebraicoꝵ elementoꝵ ordinem cõ¬
p̾hensis. nunc ꝓph̃a ut oratio eiꝰ deo sit
ꝓxima dep̾catur. Appropiet oratiomea.
⁊in conspectu tuo dñe. scd̃m eloquiũ tuum
⁊ psalmo orauit adño. S quia eloquia di
plurimũ in se obscuritatis ꝑ rerũ celestiũ
sacͣmenta complexa sunt. nunc maxime
ut intellectus huiꝰ eloquu dei sit dignꝰ
p̾catur. Ac pͥmũ ordinẽ modeste speisue
tenuit. cum ꝓximam fieri conspectui di
orationẽ suam poscit. Sequens iam ꝑ
gradũ altioris ꝓfectus eiꝰ postulatio ite¬
ratur cum ait. Intret postulatio mea ĩ
conspectu tuo dñe: scł̃m eloquiũ tuũ eri¬
pe me. Appropinqͣntis orationis ad con¬
spectum dei hoc fuit ordo. ut cum cepiss
eẽ ꝓxima introiret. Eua eloquio dei ĩtelle¬
dto eripi se scdm ip̃m eloquiũ dei p̾catur.
Nonenim pͥmumubi ẽ intellectus ibi

Expanded text:
oratio mea in conspectu tuo, domine. et reliqsumit secundum litteram psalmus. nam omnibusiuxta hebraicorum elementorum ordinem conprehensis nunc propheta, ut oratio eius deo sit proxima, deprecatur: adpropiet. oratio mea in conspectu tuo, domine: secundum eloquium tuum  psalmo oravit a Domino. Sed quia eloquia Dei plurimum in se obscuritatis per rerum coelestium sacramenta complexa sunt; nunc maxime ut intellectu hujus eloquii Dei sit dignus precatur. Ac primum ordinem modestae spei suae tenuit, cum proximam fieri conspectui Dei orationem suam poposcit. Sequens jam per gradum altioris profectus postulatio ejus iteratur, cum aconspectu tuo, domine, secundum eloquium tuum eripe me. adpropinquantis orationis in conspectum dei hic fuit ordo, ut, cum c“pisset esse proxima, introiret; iam eloquio dei intellecto eripi se secundum idipsum eloquium dei precatur. non enim primum, ubi est intellectus, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
minum communitate pestifam genus homi¬
num. Ut enim quedam membra amputãt᷑.
si sanguine & sp̃u carere ceꝑuit. ⁊ nocere ce¬
t̾is: su ista infigura hominis feritas ⁊ ĩma¬
nitas belue a communi uita segreganda ẽ.
Nam quid int̾ ẽ an ex homine se conũtat qͥs
inbeluam. ansub hominis figura ĩmani-¬
tatem belne gerat: lib̾alitas ẽ uirtus bene-¬
ficiorum erogatͥx. qmͣ ꝓ affectu benignitatẽ.
uel beniuolentiam ꝓ effectu benificentiam
dice̾mus. hec in tͥbuendo et retͥbuendo consistit.
Cum gͥhomines hominib płimum o obsĩt
ce ꝓsint. ꝓpͥum hoc ẽẽ uirtutis statuo. conei-¬
liare animos hominum statuo ⁊ ad suos
usus adiungere. Melius ẽ pͥncipem diligi
qͣm timi. beniuolentie uis magna ẽ. metus
imbetilla. Nulla uis imꝑii tanta ẽ q̃ pre¬
mente metu possit ẽẽ diuturna. Cirta lib̾a
ditata inferut᷑. Senera in libro cde niiͬi ur¬

Expanded text:
minum communitate pestiferum genus homiminum communitate pestiferum genus hominum. Ut enim quaedam membra amputantur, si sanguine et spiritu carere coeperint, et nocere caeteris; sic ista in figura hominis feritas et immanitas belluae a communi vita segreganda est. Nam quid interest, an ex homine se convertat quis in belluam, an sub hominis figura immanitatem belluae gerat? Liberalitas est virtus beneficiorum erogatrix: quam pro affectu benignitatem vel benevolentiam, pro effectu beneficentiam dicimus. Haec in tribuendo et retribuendo consistit. Cum igitur homines hominibus plurimum et obsint, et prosint, proprium hoc esse virtutis statuo, conciliare animos hominum statuo et ad suos usus adjungere. Melius est principem diligi quam timeri, benevolentiae vis magna est, metus imbecilla. Nulla vis imperii tanta est, mente metu possit esse diuturna. Circa liberalitatem septem cavenda sunt. Primo, ne sis du
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rent᷑. Igͥ iusticia ẽ nirtus conseruatͥx hũa¬
ne souietatis. & uite cõmunitatis. hec uir¬
tus: omnia asꝑa transcendit. Nemo enĩ
iustus ẽẽ potest.qui mortem. qui exiliũ
qui dolorem. qui egestatem timet. aut qui ea
que hiis contͣria sunt equitati ante ponit.
Oundit᷑ antem insticia inseu̾itatem ⁊ lib̾ali¬
tatem. Seu̾itas ẽ uirtus debito supplicio co¬
bertens mniuriam. Huius pͥmum offm ẽ ne
quis cui noceat nͥ lacessitus inuna. Sed̾m:
ut cõmunib utat᷑ ꝓ communib. pͥuatis ꝓ pͥ¬
uatis: pͥuata sunt hec que hñtur nulla nat᷑a.
s aut uetere occupatione. ut qui quonlam
in uacua uenerunt aut uictoria ait qui bello
potiti sunt aut lege. ut qui testamento patrũ
beredes fc̃i sunt. et quia ea que natura erait
communia ꝓpͥum eiuꝰsꝙ fit: id quisq teneat.
Qui autem plus appetet: molabit us hu¬
mane societatis. Tertium ẽ ext̾minare ex ho¬

Expanded text:
queretur. Igitur justitia est virtus conservatrix humaqueretur. Igitur justitia est virtus conservatrix humanae societatis, et vitae communitatis. Haec virtus omnia aspera transcendit. Nemo enim justus esse potest, qui mortem, qui exsilium, qui dolorem, qui egestatem timet, aut qui ea, quae his contraria sunt aequitati anteponit. Dividitur autem justitia in severitatem et liberalitatem. Severitas est virtus debito supplicio coercens injuriam. Hujus primum officium est, ne quis, cui noceat nisi lacessitus injuria. Secundum, ut communibus utatur pro communibus, privatis pro privatis. Privata sunt, quae habentur nulla natura, sed aut vetere occupatione ut qui quondam in vacua venerunt aut victoria aut qui bello potiti sunt, aut lege, ut qui testamento patrum haeredes facti sunt. Et quia ea quae natura erant communia proprium ei ejusque fit id quisque teneat. Qui autem plus appetet, violabit jus humanae societatis. Tertium est, exterminare ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
madu̾sores uitiorum. sepe magna expar¬
uis intelligimus ex oculorum obtutu ex
suꝑciliorum aut remissione aut contͣctio¬
ne. ex mesticia. ex hilaritate. ex risu. ex lo¬
quutõt. ex reticentia. ex contentõe uocis.
ex summissiõe ⁊ cet̾is similib. Item pͥ¬
b. deinde gradatim reliqua reliquis. Itẽ
Tanta ẽ ius iusticie: ut ne illi quidem
qui malefico scelereq pascunt᷑. possint
sine ulla iusticie particula unuere. Ar-¬
arit int̾ficiet᷑ a sociis: aut relinquet᷑. se¬
ges etiã dicunt᷑ latronum quib ꝑeant
quo ẽ apud theolopõpum magnas opes
hũit. & multo maiores iuriatus lẽtanus
Etiam solitario homini atq in agro ui¬
tam degenti opinio iusticie necria est
eoꝙ etiã magis quod eam siñ hẽbunt
iniusti halebunt᷑. nullisq p̃sidiis septi
no conseq̃bant᷑: erant eo contenti. Cum¬
id minus conting̾et: leges sunt inuente
que omnib semꝑ una atq eadem uoce lo¬

Expanded text:
imadversores vitiorum, saepe magna ex parimadversores vitiorum, saepe magna ex parvis intelligimus, ex oculorum obtutu, ex superciliorum aut remissione aut contractione, ex moestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex submissione, et caeteris similibus. Item: Pr deinde gradatim reliqua reliquis. Item: : Tanta est vis justitiae, ut ne illi quidem, qui malefico scelereque pascuntur, possint sine ulla justitiae particula vivere. Araut interficietur a sociis, aut relinquetur; leges etiam dicuntur latronum, quibus pareant, et quo est apud Theopompum, magnas opes habuit, et multo majores Variathus Lusitanus. Etiam solitario homini, atque in agro vitam degenti opinio justitiae necessaria est, eoque etiam magis, quod eam, si non habebunt, injusti habebuntur, nullisque praesidiis septi no consequebantur, erant eo contenti. Cum minus contingeret, leges sunt inventae, quae omnibus semper una atque eadem voce lo
Abbreviated transcription (Latin):
contemnas. suꝑiores recte inuendo ñ
lare homines. uecundie ñ offend̾e. Itẽ
Omnis actio uacare debet temi̾tate
⁊ uegligentia. Item in omni actione
suscipienda tͥa sunt tenendas pͥmũ
ut appetitus pareat rõm. demde ut
ammadutat᷑ qͣnta res illa sit. qͣm
efficere uolumus ut neue maior. ne¬
ue imnor cura suscipiat᷑ qͦm causapo¬
stulat. Tertium ut caueamus ut ea que
ꝑtinent ad lib̾alem sp̃em moderanda
sint. horum tͥum p̃stantissimum est
appetitum obtemꝑare rõni. Item que
parua uident᷑ ẽt delicta. nec a mułtis
inttelligi possunt. ab his ẽ diligentius
declinandum. Ut infidib aut inti¬
biis qͣmius parum discrepent. tam̃
idem a sciente animadãti sohͣ: sic
iidendum ẽ in uita ne forte quid dis¬
crepet. uel multo etiam magis quo
maior et melior actionum qͣm sonoꝵ
toncentus ẽ. Itaq ut infidelib musico¬
rum aures uel minima sentiunt. sic nos
si acres ⁊ diligentes ẽẽ uolumus an¬

Expanded text:
contemnas, superiores recte vivendo non contemnas, superiores recte vivendo non lare homines; verecundiae, non offendere. Item: Omnis actio vacare debet temeritate et negligentia. In omni actione suscipienda, tria sunt tenenda. Primum, ut appetitus pareat rationi; deinde ut animadvertatur quanta res illa sit, quam efficere volumus, ut neve major, neve minor cura suscipiatur quam causa postulat. Tertium, ut caveamus ut ea quae pertinent ad liberalem speciem moderanda sint. Horum trium praestantissimum est appetitum obtemperare rationi. Item: Quae parva videntur esse delicta, nec a multis intelligi possunt, ab his est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut in tibiis quamvis parum discrepent, tamen idem a sciente animadverti solet; sic videndum est in vita ne forte quid discrepet, vel multo etiam magis, quo major et melior actionum, quam sonorum concentus est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures, vel minima sentiunt; sic nos, si acres et diligentes esse volumus an
Abbreviated transcription (Latin):
Item. Esto uitiorum fugax ip̃e. aliorum u̾o¬
nͨ curiosus scritator nͨ a cerb rep̃hensor.
s sñ exꝓbratõne corrector. ita ut admoni¬
tõem hilaritate p̃uenias. ⁊ errori facile
ueniam dato. Item requirenti facile res¬
ponde. contendenti. facile cede. Item mobi¬
lis esto ñ leuis: constans ñ ꝑtinax. Item.¬
Cunclis esto benignus. nemini blandus.
pautis familiaris. omnib equus. fame
bone. neꝙ tue semmator. nec aliene mu¬
dus. rumorib. cͥminib. suspitionib. mi¬
nime credulus. In adũsis firmus. in
prosꝑis cautus. & humilis. Occultator
uirtutum: sicut alii uitiorum. Naue
glie contemptor. Item. Alicuius te rei
scĩam hr̃e nec ignotũ sit nͥ molestũ.¬
Item. Nullius imprudentiam des pici¬
Que nosti: sine arrogantia postulanti
imꝑcies. Que nescis. sine octultatione
ignorantie tͥ postula imꝑtiri. Item oes
tͥ pares facies. si inf̾iores suꝑbiendo ñ

Expanded text:
. Esto vitiorum fugax ipse, aliorum vero no. Esto vitiorum fugax ipse, aliorum vero non curiosus scrutator, nec acerbus reprehensor; sed sine exprobratione corrector, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Requirenti facile responde; contendenti facile cede. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus; famae bonae, neque tuae, seminator, nec alienae invidus; rumoribus, criminibus, suspicionibus minime credulus. In adversis firmus, in prosperis cautus et humilis: occultator virtutum, sicut alii vitiorum, vanae gloriae contemptor. Alicujus te rei scientiam habere, nec ignotum sit, nec molestum. Nullius imprudentiam despiciquae nosti, sine arrogantia postulanti imperties. Quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri. Omnes tibi pares facies, si inferiores superbiendo non
Abbreviated transcription (Latin):
sordida. nec simplicitas neglecta. nec leui-
bis quoq turpib abstineto. Nam licencia¬
eorum impudentiam nitrit. Sermones u¬
tiles magis qͣm facetos ⁊ amabiles ama.
rectos pocius qmͣ obsetundantes. Miscebis in¬
t̾dum seriis pocos. s temꝑatos ⁊ sine detͥmen¬
to dignitatis ⁊ u̾etundie. Nam rep̃hensi¬
fractus. Odibilem quoq facit hominem risus
aut suꝑb ⁊ clarus. aut malignus ⁊ furri¬
nus. aut alienis malis enocatus Item.
nonerit tͥ scurrilis s grita urbanitas. Sa¬
les tui sint dente sint. Ioci: sine uilitate.
risus sine cachinno. Uox sine clamore. In¬
cessus sine tumultu. quias sine desidia.
Sit tͥ tam tͥste laudari a tͣpib. qͦm obtur¬
pia si laucleris. Item ñ eris auclax nec ar¬
rogans. Sũ mittes te ñ ꝑities: gͣuitate ser¬
uata. Amoneb̾is libent̾. rep̃bendis pacien-¬
t̾. Simito obiurgauit aliquis. serto quia
ꝓfuit. Si imm̾ito: scito quia ꝓdesse uolu¬
it. Item nec extollas quemqͥm nec deicias.¬

Expanded text:
sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitaerbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensifractus. Odibilem quoque facit hominem risus, aut superbus et clarus, aut malignus et furtivus, aut alienis malis evocatus. Item: Non erit tibi scurrilis, sed grata urbanitas. Sales tui sine dente sint; joci sine vilitate; risus sine cachinno; vox sine clamore; incessus sine tumultu; quies sine desidia. Sit tibi tam triste laudari a turpibus, quam ob turpia, si lauderis. Item : Non eris audax, nec arrogans; submittes te, non projicies gravitate servata. Admoneberis libenter, reprehenderis patienter. Si merito objurgavit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Item: Nec extollas quemquam, nec dejicias
Abbreviated transcription (Latin):
pmugrud telilicarat ꝓubuatis sipaat¬
sare muiriam cum possis ce debeas huras heẽ
sunt cause. Artt inimicitias. aut laborem aut
sumptus susciꝑe uolunt. art suis octupa¬
tionib detinent᷑. aut odio ita elõgant᷑ quod
eos quos tueri debent desirtos ẽẽ paciunt᷑.
In omni autem in iusticia ꝑ multum int̾ ẽ
utrum ꝑturbatõem animi an consulto
fiat inuria. ꝑturbatio enim ꝑlerumq bre¬
ins ẽ.⁊ ad tempus. Ideo leuiora sunt que
repentino motu accidunt. qͣm ea que p̃me
in adiitorio multoꝵ inuenta. Hanc quis¬
quis sectari desideris: time pͥus et ama
deum ut ameris a deo. Amabis autem dm̃
si illum imitab̾is ut uelis omnib ꝓdesse.
notere nulli. Iustus autẽ ut sis: non solum
ñ notebis. s etiam nocentes ꝓhibebis.: Nã
nichil nocere ñ ẽ iusticia. s abstinenti a
alieni. Si iustus fũis: nichil int̾erit ut᷑m
timplieit̾ affirmes: an iures.

Expanded text:
et ad nostras utilitates. Beneficia ante collasare injuriam, cum possis et debeas. Hujus hae sunt causae: Aut inimicitias, aut laborem, aut sumptus suscipere volunt, aut suis occupationibus detinentur, aut odio ita elongantur, quod eos, quos tueri debent, desertos esse patiuntur. In omni autem injustitia permultum interest, utrum perturbatione animi, an consulto fiat injuria. Perturbatio enim plerumque brevis est, et ad tempus: Ideo leviora sunt, quae repentino motu accidunt, quam ea quae prain adjutorio multorum inventa. Hanc quisquis sectari desideras, time prius et ama Deum, ut ameris a Deo, Amabis autem Deum, si illum imitaberis, 531 ut velis omnibus prodesse, nulli nocere. Justus autem ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis. Nam nihil nocere non est justitia, sed abstinentia alieni. Si justus fueris, nihil intererit si simpliciter affirmes, an jures.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Quid maius qm uidere deum facie
faciem eumq tognosc̾e sicut ⁊ cogniti su-¬
mus. De gaudio legimus quia gaudebit
cor ur̃m: ⁊ gaulium ur̃m nemo tollet a
uobis. Hoc gaudium de uisione et societa-¬
te dei. magnum ualile admirans ꝓpheta
exclamando ait. Quid enim mͥ ẽ in celo. ⁊
ate qui uoluit suꝑ t̾ram: Cotus mun-¬
dus lenticula rufa ẽ habita comꝑatõne
ad magnitudinẽ głie tue. cuius
participes erimus. Cunc implebit᷑ quod
litabunt᷑ in cubilib suis. hoc ẽ in con¬
scienciis uel mansionib siis. Hoc gau¬
dium p̃gustaus psalmista: in alio lo¬
io ait. Hec recordatus sum et effudi in

Expanded text:
 Quid majus, quam videre Deum facie ad faciem, eumque cognoscere, sicut et cogniti sumus? De gaudio legimus: « Quia gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Hoc gaudium de visione et societate Dei magnum valde, admirans Propheta, exclamando ait: « Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? » Totus mundus « lenticula rufa » est , habita comparatione ad magnitudinem gloriae tuae, cujus participes erimus. Tunc implebitur quod laetabuntur in cubilibus suis , hoc est, in conscientiis, vel mansionibus suis. Hoc gaudium praegustans Psalmista, in alio loco ait: « Haec recordatus sum, et effudi in
Abbreviated transcription (Latin):
n iatitis er uilq in qupis el. ainitgurie
uł uigiant i euoꝵ iunnta erd ũsut
qio eitt nirguns enete qubi cito uase¬
iseł erinahi sei ob st ĩ urrh uent¬
iitnquis essabuus nos deurtism

Expanded text:
ges; septimo, ne querelam facias deingrlocata, malefacta arbitror. In dando beneficio habendus est delectus dignitatis in quo spectandi sunt mores ejus cui datur, et animus erga nos et cohabitatio, et vitae societas,
Abbreviated transcription (Latin):
xliñi. in conspectu tromi ⁊ senio¬
rum tenebunt eitharas. & cantabt̃
ianticum nouum. &e nemo pot̾it sci¬
re canticum illud nͥ numus deffi¬
nitus. hii sunt qui cum mulierib
ñ sunt coiquinati uirgines enim
ꝑmanserunt. Hii sunt qui secunt᷑
agnum quocumq uadit. Quoci¬
enscumq te uana secłi ambitio
del. ectau̾it. quociens in mundo ui-¬
deris aliquid p̃ciosum: ad para¬
disum mente transcende. Hic ẽẽ
incipe quod futura es. et audies
mabis et dices. Aque multe ñ pot̾unt
extinguere caritatem. ⁊ flumina non
cooꝑient eam. Item ieronimus in fine
epistole ad demetriadem. Considera
considari potest. quicquid immensum
ẽ post abscessum anime post int̾itũ
carnis. post fauillas ⁊ cin̾em: in me¬
liorem statum uirgo reꝑanda es. Mã¬
datum corpus t̾re in celum eleriandᷤ.
ẽ. mortale tuum immortalitalitis ho-¬
nore inurtandum ẽ. Post hec angelo-¬
rum donanda es consortio regnum ac-¬
ceptura celorum. & in ppetuum man-¬

Expanded text:
lia in conspectu throni et seniorum tenebunt citharas, et cantabunt canticum novum. Et nemo poterit dicere canticum illud , » nisi numerus diffinitus. « Hi sunt, qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim permanserunt. Hi sunt, qui sequuntur Agnum quocunque vadit . » Quotiescunque te vana saeculi ambitio delectaverit, quoties in mundo videris aliquid gloriosum, ad paradisum mente transcende: Hic esse incipe quod futura es, et audies mabis et dices: « Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem, et flumina non cooperient eam . » Item Hieronymus in fine epistolae ad Demetriadem t. II inciconsiderari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae, post interitum carnis, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es. Mandatum corpus terrae, in coelum elevandum est; mortale tuum immortalitatis honore mutandum est. Post haec, angelorum donanda es consortio, regnum acceptura coelorum, et in perpetuum man