comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& dũatio. Quȩ tuuc uigilare dicit᷑. quando punt reos: dor¬
mire uͦ quando a flagello cessat. Samech. Samech intp̾r ad iutoriũ
Et qr ad iutorium om̃ipotentis di recessit a ierłm: abstulit
cular tribulationis filiȩ syon: iccirco ꝓpħa plorabat. & occulus
eiꝰ deducebat aquam lacrimarum. Fe. tẽ in tpͣr oris. sub audit᷑
demonstratio. Expandit syon manꝰ suas. ꝑ extensionẽ manuũ
debemꝰ intelligere tribulationẽ maximã: quȩ plerũq exteusione
manuum ostenditur. Solent enim mulieres parturientes inn-¬
mia tribulatioue ⁊ auxietate posite extendere manꝰ. suspectam
habentes mortẽ. qr uolunt parere ⁊ non possunt: & p̾ nuimio do¬
lore qd̾ ore non ualent ꝓmere. extensione in anuum ostendunt.
Si  &e ierłm posita inmaxima angustia expandit manꝰ suas. sed
non fuit qui consolaret᷑ eam. Sade. Sade sonat iusticiam. Et sꝰtũ

Expanded text:
et damnatio, quae tunc vigilare dicitur, quando punit reos, doret damnatio, quae tunc vigilare dicitur, quando punit reos, dormire vero quando a flagello cessat. Samech. Samech interpretatur adjutorium. Et quia adjutorium omnipotentis Dei recessit ab Jerusalem, abstulit cular tribulationis filiae Sion, idcirco propheta plorabat, et oculus ejus deducebat aquam lacrymarum. Fe. Fe interpretatur oris, subauditur demonstratio. Expandit Sion manus suas. Per extensionem manuum debemus intelligere tribulationem maximam, quae plerumque extensione manuum ostenditur; solent enim mulieres parturientes in nimia tribulatione et anxietate positae, extendere manus, suspectam habentes mortem, quia volunt parere, et non possunt, et prae nimio dolore quod ore non valent exprimere, extensione manuum ostendunt. Sic et Jerusalem posita in maxima angustia, expandit manus suas, sed non fuit qui consolaretur eam. Sade. Sade sonat justitiam: et justum,
Abbreviated transcription (Latin):
die id: toto tempore merore confectam. Ecce diximꝰ scd̾m sp̾ua¬
lem in telligentiam. primũ ꝓpter iuterp̾tationem litterȩ qi
propie ad euudem sensum ꝑtinet: uideamꝰ ⁊ ad litteram. Dicit gͦ
ierłm. De excelso solio suo misit ignem tribulationis ⁊ captiuita¬
tis in ossib meis. & erudiuit me ꝑ tribulationem. quȩ uolui
erudiri ꝑ pacem ⁊ suauitatemi. Cȩt̾a patent insensu. Hun. Nun
in tp̃r sempit̾num. Notandum q ista quȩ in hac sententia di¬
ciuit᷑ ꝓprie ad tempus ultimȩ captiuitatis ꝑ tinent. ud : ad diem
iudicii: quaudo tradent᷑ om̃s reꝓbi pȩnis sempiternis. Nigila
uit iugum uł dũatio inquitatũ mearũ. Hoc ÷ tempus uindic¬
tȩ ad ueuit. In manu eius. in potestate omĩpotentis dei coadu¬
natȩ sunt om̃s iniquitates meȩ. ⁊ imposite collo meo. Quis u̾ꝙͣ.
uidit uigilare iugum: ꝑ iuigum ut diximꝰ intelligit᷑ uiudicta

Expanded text:
die, id est, toto tempore, moerore confectam. Ecce diximus secundum spirituadie, id est, toto tempore, moerore confectam. Ecce diximus secundum spiritualem intelligentiam, primum propter interpretationem litterae, quae proprie ad eumdem sensum pertinet: videamus et ad litteram. Dicit ergo Jerusalem: De excelso solio suo misit ignem, tribulationis et captivitatis, in ossibus meis: et erudivit me, per tribulationem, quae nolui erudiri per pacem et suavitatem. Caetera patent in sensu. Nun. Nun interpretatur sempiternum. Notandum quia ista, quae in hac sententia dicuntur, proprie ad tempus ultimae captivitatis pertinent. Id est, ad diem judicii, quando tradentur omnes reprobi poenis sempiterdamnatio, iniquitatum mearum, hoc est, tempus vindictae advenit. In manu ejus, in potestate omnipotentis Dei coadunatae sunt omnes iniquitates meae, et impositae collo meo. Quis umquam vidit vigilare jugum? Per jugum, ut diximus, intelligitur vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
predicat: sicut ierłm quȩ dicebat. Ouos qui transitis ꝑ uiam.
adtendite ⁊ uidete si est dolor sicut dolor meus: qm̃ uindemi¬
auit me dñs ꝑ chaldeos ⁊ ꝑ romanos ducendo in captiuitatem:
qui quondani plantauerat in terra reꝓmissionis. Et hoc fecit
it locutus : ꝑ seruos suos ꝓpħas in die furoris sui. hoc: in die
uindicte. Mem. Mem in tp̃r ex ipsis. Quid exipsis: Ex ipsis
uideis qui petͣierant ꝑ infidelitatem. fuerunt apłi. quos modo
appellat ȩccłia ossa: quia fuerunt fortissimi ad toleranda ad¬
uersa. & sicut corpus sustentatur ab ossib. ita ȩccłia illoꝵ exem¬
plis ⁊ fide & doctina.Super illos gͦ misit ignẽ de cȩlo: quando die
pentecostes sp̃i sc̃s in linguis igneis suꝑ eos descendit. Expandit
rete mandatoꝵ suoꝵ pedib meis: conuertit me retiprsimi. Hoc :
de uitiis ad uirtutes. ne ꝑgerem scd̾m oꝑa carnis: Posuit me de¬
solatam a bonis temporalib uł asuo auxilio. ⁊ a sua p̾sentia: tota

Expanded text:
 viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus; quoniam vindemiavit me per Chaldaeos et per Romanos ducendo in captivitatem, qui quondam plantaverat in terra repromissionis. Et hoc fecit sicut locutus est, per servos suos prophetas, in die furoris sui, hoc est, in die vindictae. Mem. Mem interpretatur ex ipsis. Quid ex ipsis? ex ipsis Judaeis, qui perierant per infidelitatem, fuerunt apostoli, quos modo appellat Ecclesia ossa, quia fuerunt fortissimi ad toleranda adversa; et sicut corpus sustentatur ab ossibus, ita Ecclesia illorum exemplis, et fide, et doctrina. Super illos ergo misit ignem de coelo, quando die Pentecostes Spiritus sanctus in linguis igneis super eos descendit. Expandit rete, mandatorum suorum, pedibus meis; convertit me retrorsum, hoc est, de vitiis ad virtutes, ne pergerem secundum opera carnis. Posuit me desolatam, a bonis temporalibus  Al. temporibus, vel a suo auxilio, et a sua praesentia, tota
Abbreviated transcription (Latin):
Ioth sonat priucipium in latina lingua. Quȩ hinc sequunt᷑. prin¬
manoꝵ exercitus manum suã. & tulit om̃a desiderabilia eiꝰ: hoc :
regnum. sacerdotiũ. templum. ⁊ ciuitatem. Spualiter hostis nr̃
diabolus ÷. qui quando mittit manũ suam hoc ÷ operationem &
suggestionem malignã. aufert uirtutes bonaq opera quȩ desig¬
nantur ꝑ desiderabilia ierłm: & insuꝑ ducit nos in babyloneui. id÷
in confusionem. Qd̃ tunc ꝑtulit isrł. uł cotidie patitur eccłia. uł

Expanded text:
Ioth sonat principium in Latina lingua. Quae hinc sequuntur prinIoth sonat principium in Latina lingua. Quae hinc sequuntur prinmanorum exercitus, manum suam, et tulit omnia desiderabilia ejus, hoc est, regnum, sacerdotium, templum et civitatem. Spiritualiter hostis noster diabolus est, qui quando mittit manum suam, hoc est, operationem et suggestionem malignam, aufert virtutes, bonaque opera, quae designantur per desiderabilia Jerusalem, et insuper in Babylonem, id est, in confusione
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione nos decipiunt. & faciunt quiescere abono opere:
insultant nobis. & derident uos. Heth. Heth intp̾r uita: & ꝑtinet
in terp̾tatio huius elementi ad aliud quod infine huius sententiȩ
dicitur. ipsa autem gemens. ⁊ conuersa retrorsum. Conuersa aut̃
retrorsum in hoc loco. in bonam partem accipio. Iccircoꝰ eium ds̃
in ducit afflictionem suꝑ quemilibet hominem: ut conuertatur
ab errore & uiuat: & qui corruit iumortem ꝓpter peccatũ. conũ¬
tatur de uitiis ad uirttes: & ꝑlamentaun ac gemitꝰ redeat ad
uitam ȩternam. leth. Teth in terp̾tatur bonum. Cuius uerbi
interp̾tatio ad finem similiter sententie specialit̾ refertur. ubi
in pedib eiꝰ. id: in illis a quib debuerat portari. Nec recordata : fuuis
sui: id: maloꝵ. illoꝵ quȩ poterant ei euenire instante fine mortis:
uł etiam xp̃o adueniente in mundũ: non est recordata xp̃i qui est
iitium & finis. Deposita: uehem̾ter de solio regni ⁊ sacerdotii. non

Expanded text:
suggestione nos decipiunt, et faciunt quiescere a bono opere, insultant nobis, et derident nos. Heth. Heth interpretatur vita: et pertinet interpretatio hujus elementi ad aliud quod in fine hujus sententiae dicitur, Ipsa autem gemens, et conversa retrorsum. Conversa autem retrorsum in hoc loco in bonam partem accipio; idcirco etenim Deus inducit afflictionem super quemlibet hominem, ut convertatur ab errore, et vivat: et qui corruit in mortem propter peccatum, convertatur de vitiis ad virtutes, et per lamentum ac gemitus redeat ad vitam aeternam. Teth. Teth interpretatur bonum. Cujus verbi interpretatio ad finem similiter sententiae spiritualiter refertur, ubi in pedibus ejus, id est, in illis a quibus debuerat portari. Nec recordata est finis sui, id est, malorum illorum quae poterant ei evenire instante fine mortis, vel etiam Christo adveniente in mundum: non est recordata Christi qui est initium et finis. Deposita est vehementer, de solio regni et sacerdotii; non
Abbreviated transcription (Latin):
Alliis. regio idumeoꝵ. que nc̃ gebalene dicit᷑. uicina petre
ciuitati. denai euntib tamnã uunc desertꝰ locus. ⁊ proximꝰ
tamne uico grandi. qui situs ÷ in ter heliam &e diospolimm. Est
e fons in supra aena loco. uude ⁊ aenam id: fontis nomen
accepit: in quo stans idolum. marima illius regionis uenera¬
tione colit᷑. Porro hebrei affirmant aenã non locum signifi¬
care sed biuium. ubi certo in tuitu necessarium sit ad unam
planxerunt quondam iacob. tercio ab iericho lapide. duob
milib ab iordane qui nuuc uocat᷑ bethagla. quod intp̃r
iacob. Aelim. castra filioꝵ isrł est locus in deserto. in quo
duodecim foutes.⁊ lxx. palmarum arbores moyses de m.

Expanded text:
Allus, regio Idumaeorum, quae nunc Gabalene dicitur, vicina Petrae Allus, regio Idumaeorum, quae nunc Gabalene dicitur, vicina Petrae civitati. Aenan, euntibus Thamnam, nunc desertus locus et pThamnae vico grandi, qui situs est inter Heliam, et in Ospolim est. Et fons in supra dicto Ena loco. Unde et Ena, id est, fons nomen accepit, in quo stans idolum maxima illius regionis veneratione colitur. Porro Hebraei affirmant Enam non locum significare sed bivium, ubi certo intuitu necessarium sit ad unam planxerunt quondam Jacob, tertio ab Jericho lapide, duobus millibus ab Jordane, qui nunc vocatur Bethagla, quod interprJacob. Aelim castra filiorum Israel, et locus in deserto, in quo undecim fontes, et 70 palmarum arbores Moyses de mari
Abbreviated transcription (Latin):
sit: a cuncꝰtis in circuitu gentib therebuiti locus suꝑsticios
colitur. eo quod sub ea abraham angłos hospicio quondam¬
susceperit. Hȩc gͦ primum arbe. postea chebron uocata: filioꝵ
chaleb sortita uocabulum est. Lege uerba dierum. Ahilath.
in extremis finib palestinȩ iuucta meridianȩ solitudiui
& mari rubro. unde ex egẏpto indiam. ⁊ in de ad egẏptum
nauigat᷑. Sedit autem ibi legio romana cognomento decima.
e olim quidem ahilath a ueterib dicebat᷑. nune uͦ appella
ahila. Sed & elamitarum quoudã natio fuit. Cui imꝑauit
est de quinq ciuitatib sodomoꝵ. euersa cũ cȩteris. Asasontha¬
mar. in hac habitabant quondam amorrẽi. quos interfecit
codorlagonior. iuxta heremum cades. Est & aliud castellum
thamara. uniꝰ diei itinere a mansis oppido separatũ. ꝑgentib
ahilam de chebron: ubi nunc ioͦmanum p̃sidiun positũ est.

Expanded text:
sit in circuitu, a cunctis gentibus Terebinthi locus superstitiose sit in circuitu, a cunctis gentibus Terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea a Chebron, uno filiorum Caleb, sortita vocin extremis finibus Palaestinae juncta meridianae solitudini et mari Rubro: unde ex Aegypto Indiam, et inde ad Aegyptum navigatur. Sedet autem ibi legio Romana cognomento Decima: et olim quidem Ailath a veteribus dicebatur, nunc vero appellatur Aila. Sed et Elamitarum quondam natio fuit, cui imperavi de quinque civitatibus Sodomorum eversa cum caeteris. Asason-Thamar, in hac habitabant quondam Amorrhaei, quos interfecit Chodorlagomor: juxta eremum Cades. Est et aliud castellum Thamara, unius diei itinere a Mampsis oppido separatum, pergentibus Ailam de Chebron, ubi nunc Romanum praesidium positum est.
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dei nomen imposuit. Agai uͦ uix paruę ruine resident.¬
& locus tantummͦ monstrat᷑. Et sciendum quod u hebieo
g. litteram non habet. sed uocatꝰ ai. scribiturq per elementur
quod apud eos dicitur. añ. Astharoth carnaun terra gigantũ.
quondam insuꝑcilio sodomoꝵ. quos interfecit codorlagomor.
Sunt hodieq duo castella inbatanea hoc uocabulo. nouem in¬
ter se milib separata. in ter adaram & abelam ciuitates. Arborch.¬
corrupte in nr̃is codicib arborscribitur. cum uihebreis legat᷑
arbe id est quatuor: eoqd̾ ibi .iiiͦi. patriarche. abraham.ysaac &
iacob sepulti sunt: & adam magnus. ut in iħu libro scriptũ
licet eum quidam conditum in loco caluarie suspicentur.
Hec. ẽ. autem eadem chebron oliui metropolis philistinoꝵ &
habitaculum gigantum: regnũq postea đđ in tribu iuda. ciui¬
tas sacerdotalis ⁊ fugitiuoꝵ. Distat ad meridianam plagani
usq ad constantii regis imperiũ monstrabatur. & in presentiarũ

Expanded text:
domus Dei, nomen imposuit. Aggai vero vix parvae ruinae resident: et locus tantummodo monstratur. Et sciendum, quod in Hebraeo G litteram non habet, sed vocatur ai  , scribiturque per elementum, quod apud eos dicitur, ain  . Astaroth Carnaim, terra gigantum quondam in supercilio Sodomorum, quos interfecit Chodorlagomor. Sunt hodieque duo castella in Batanaea hoc vocabulo, novem inter se millibus separata inter Adaram et Abilam civitates. 130 Arboc corrupte in nostris codicibus Arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbee  , id est, quatuor: eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac, et Jacob sepulti sunt, et Adam maximus: ut in Jesu libro scriptum est : licet eum quidam positum in loco Calvariae suspicentur. Haec est autem eadem Chebron, olim mehabitaculum gigantum, regnumque postea David in tribu Juda civitas sacerdotalis et fugitivorum, distat ad meridianam plagam ausque ad Constantii regis imperium monstrabatur, et mausoleum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ⁊ ieronimꝰ egẏptius qui antiquitates fenicum pulchro ser¬
mone conscripsit. & manasseas ⁊ multi alii. nicholaus quoq da¬
mascenꝰ in nonagesimo sexto libro refert. Est iarmenia super
minuadem mous nomine beris. ad quẽ muttos in diluiuo confu¬
gise autumant. ibiq esse saluatos: alios uͦ in archȩ aluo suꝑ nan¬
tes ad eius uerticem ꝑuenisse: & usq ad multas ętates ligna
arcȩ monstrari solita. Quos quidem ego puto non esse alios
nisi eos quos moyses legifer iudeoꝵ insuis uoluminib edidit.
Archat. urbs regui uenroth inbabylone. Porro hanc hebrei esse
dicunt mesopotaniȩ ciuitatem quȩ hodie uocat᷑ nisibi. ab acul¬
lo quondam romano consule obsessam. captamq: & aute pau¬
cos annos aituimano imperatore persis traditam. Agai ad
occidentalem plagam uergit bethelis. non multũ ab ea distars.
Dita ÷ autem bethel euutib heliã de ueapoli. in leua parte

Expanded text:
» Sed et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitates Phoenicum pulchro ser» Sed et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitates Phoenicum pulchro sermone conscripsit, et Mnaseas et multi alii. Nicolaus quoque Damascenus in nonagesimo sexto libro refert: « Est in Armenia super Myniadem mons nomine Bearis, ad quem multos in diluvio confugisse autumant, ibique salvatos esse. Alios vero in arcae alveo supernatantes, ad ejus verticem pervenisse, et usque ad multas aetates ligna arcae monstrari solita: quos quidem ego puto non esse alios, nisi eos quos Moyses legifer Judaeorum in suis voluminibus edidit. » Achad, urbs regni Nemrod in Babylone. Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quondam Romano Consule obsessam, captamque et ante paucos annos a Joviano imperatore Persis traditam. Aggai, ad occidentalem plagam vergit Bethelis, non multum ab ea distans. Sita est autem Bethel, euntibus Aeliam de Neapoli in laeva parte
Abbreviated transcription (Latin):
rarat. armenia. Siquidem in montib
ararat archa post diluuium sedisse per¬
hibetur: & dicunt᷑ ibidem usq hodie
ꝑ mauere uestigia. Mominit hoꝵ
montium & ierennas in uisione contͣ
libro scłarium litterarũ hystoricos ꝓferens: anĩ aduertens iquit
noe terrã diluuio liberatam septem alios dies abire ꝑmisit: & um¬
uersa animalia bestiasq patentib claustris enittens ipse cum
sua prole eg̾ssus est: immolans dõ hostias. gaudensq cũ liberis.
Hunc locũ armenii exitũ ł eg̃ssum uocant. Siquidẽ ibi cultores
illarum regionũ archam primũ sedisse testant᷑. & lignoꝵ quȩdan
suꝑesse mouimenta. Archȩ huiꝰ & diluuii om̃s qui barbaras scripsere
hẏstorias recordant᷑. quoꝵs unus ÷ berosus chaldeus: qui suꝑ diluiuo
referens hec locutꝰ. ẽ. Dicit᷑ huiꝰ nauis in armenia ꝓpt̾ montem car¬
enoꝵ pars aliqͣ ꝑ mauere: & quosdam bitim̃ ex ea auellentes
circũ ferre. quo utunt᷑ uł maxime hi qui lustrant᷑. uel se expiant.

Expanded text:
rarat, Armenia. Si quidem in montibus Ararat arca post diluvium sedisse perhibetur: et dicuntur ibidem usque hodie ejus permanere vestigia. Meminit horum montium et Jeremias in visione clibro, saecularium litterarum Historicos proferens: « Animadvertens, inquit, Noe terram diluvio liberatam, septem alios dies abire permisit: et universa animalia bestiasque patentibus claustris emittens, ipse cum sua prole egressus est: immolans Deo hostias, gaudensque cum liberis. Hunc locum Armenii exitum, vel egressum vocant. Siquidem ibi cultores illarum regionum, arcam primum sedisse testantur, et lignorum quaedam superesse monumenta. Arcae hujus et diluvihistorias recordantur: quorum est unus Berosus Chaldaeus, qui super diluvio referens, haec locutus est: « Dicitur hujus navis in Armenia propter montem Carduenorum pars aliqua permanere, et quosdam bitumen ex ea avellentes circumferre, quo utuntur vel maxime hi qui lustrantur et expiant.
Abbreviated transcription (Latin):
& soba. & maacha. qui utiq reges syriȩ fuerunt ⁊ pugnare
uoluerunt. conducti a rege moab mercede contra dauid
a quo triumphati esse legunt᷑. Et dix̃ đđ. Nonne ista est
bersabee filia heliã: uxor uriȩ ethei: Heliam filiꝰ fuit achi

Expanded text:
et Soba et Maadia, qui utique reges Syriae fuerunt, et pugnare et Soba et Maadia, qui utique reges Syriae fuerunt, et pugnare voluerunt conducti mercede a rege Moab contra David, a quo triumphati esse leguntur. Et dixit David: Nonne ista est Bethsabee filia Eliam, uxor Uriae Aethaei? Eliam filius fuit Ach
Abbreviated transcription (Latin):
insequentib achis cũ quo dauid inp̃lium contra saul descen¬
debat filius fuisse dr̃ mahoch. Non enim apatre hoc nomen
patrouonicũ sed amatre sũpsit quȩ maacha uocabat᷑: & iccir¬
co non ãpatre hoc sũpsit nom̃: eoqd̾ dđ a se abiecerit. Reliquã
utem partem popłi tradidit abisa frĩ suo. Notandũ quo
solumminꝰ in hoc loco in hebreo legatur abisã. in cęteris uͦ locis
abisas. Abisay itaq in terp̃tatur pater sacrificii. abisa pat̾
meus sacrificiũ. Idõ autem ex nomine illiꝰ unam litteram
demptã hebrei dicunt: eoqd̾ uecis abuer consciꝰ fuerit. fac¬
tum : autẽ uertente auno eo tempore quo solent reges
ad bella ꝓcedere: misit dauid ioab & seruos suos cum eo
& cȩta. Ini hebreo ita legitur. Eo tẽpore quo reges ad bella
processerant. misit dauid ioab. & cȩt̾a. Hos reges dicit qui pro¬
cesserunt contͣ dauid inpugnã: scilicet regem roob. ⁊ istob.

Expanded text:
in subsequentibus Achis cum quo David in praelium contra Saul descenin subsequentibus Achis cum quo David in praelium contra Saul descendebat, filius dicitur fuisse Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur. Et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit. Reliquam autem partem populi tradidit Abisai fratri suo. Notandum quod solummodo in hoc loco in Hebraeo legatur Abisa, in caeteris vero locis Abisai. Abisa itaque interpretatur, pater sacrificii: et Abisai, pater meus sacrificium. Ideo autem ex nomine illius unam litteram demptam Hebraei dicunt, eo quod necis Abner conscius fuerit. Factum est ergo, revertente anno, eo tempore quo solent reges ad bella procedere: misit David Joab et servos suos cum eo, et caetera. In Hebraeo ita legitur: Eo tempore quo reges ad bella processerant, misit David Joab, et caetera. Hos reges dicit qui processerunt contra David in pugnam, scilicet regem Roob et Istob,
Abbreviated transcription (Latin):
saria sub auditio. Qndo enimi dix̃ siba. sicut uissisti dũe uu ret
seruo tuo sic faciet seruus tuus: subaudiendũ ÷ dđ dixisse.
& mifiboseth coiedet suꝑ mensam ieã. quasi unꝰ de filiisre-¬
is. Dix̃q dđ. faciam miscđĩam cũ anon filio naas. sicut fi
pater eiꝰ mecum miscđiam. Quando fugit dđ afacie achis
regis geth. ueuit ad uaas regem aminon: qui fȩcit cũ eo
iniscdiam multam. imꝑtiens ei bona. De uaãs itaq uenit
in speluncã odollam: ubi uenerunt ad eũ pater eiꝰ e mater.
& omĩs domꝰ eius. Inde ꝑuenit ad moab & diisit apud eũ
patrem & matrẽ. & omnẽ douium suã. Qd uͦ dixit achis rex
geth: hiccine in grediet᷑ domũ ineam: Abiit in de d̃. sub
in speluucam odollam.
Si uͦ quęrit᷑ cur ad eum id :
ad achis dauid redierit aute cuiꝰ faciem fugerat: intelligend̾
est iste achis filius fuisse illiꝰ achis. a quo fugit dd. Uude &

Expanded text:
saria subauditio. Quando enim dixit Siba: sicut jussisti, Domine mi rex, saria subauditio. Quando enim dixit Siba: sicut jussisti, Domine mi rex, servo us de filiis regis. Dixitque David: Faciam misericordiam cum Anon filio Naas, sicut fecit pater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis regis Geth, venit ad Naas regem Ammon, qui fecit cum eo misericordiam, multa impertiens ei bona. De Naas itaque venit in speluncam Odollam, ubi venerunt ad eum pater ejus et mater et omnis domus ejus. Inde venit ad Moab, et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo fugit David. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
butarium quas eis tulit dđ. & humiliauit eos. fecitq sibi
tributarios. Unde & in paraly pomenon legitur. ꝑcussit
danid philistiim. & humiliauit eos. & tulit geth & filias¬
capta fẏria. fecisse sibi nom̃ dr̃. q in ualle salinarum
cesis decomi & octo milib. erexit sibi fornicem triumphalẽ.
fecit etiam sibi nom̃. quia uicta syria damasci. & syria sobã.
ererisse sibi dr̃ alteran formcẽ triunphalẽ. Et si quẽ mouet
qd̾ inplerisq latinoꝵ codicib inuenit᷑. dd ñ decẽ ⁊ uiii. mil
n ualle salinarum sed xnͣ milia cecidisse. nouerit hoc iti
scriptoꝵ ieisdem codicib inditum esse. Neraciter tamen
mi scribitur. Dixitq siba ad regem. Sicut iussĩsti dñe
mi rer seruo tuo. sic faciet seruus trus: ⁊ iniłiboseth co¬
medet super mensã tuam. Notandũ qd̾ in hebreo super
meisam meam legatur: quia in hoc loco defectus ÷. & neces¬

Expanded text:
rium faciebant, quas eis tulit David, et humiliavit eos, fecitque sibi rium faciebant, quas eis tulit David, et humiliavit eos, fecitque sibi tributarios. Unde et in Paralipomenon legitur: « Percussit David Philisthiim, et humiliavit eoscapta Syria. Fecisse sibi nomen dicitur, quia in valle Salinarum, caesis decem et octo millibus, erexit sibi fornicem triumphalem. Fecit etiam sibi nomen, quia victa Syria Damasci, et Syria Soba, erexisse sibi dicitur alteram fornicem triumphalem. Et si quem movet quod in plerisque Latinorum codicibus invenitur David non decem et octo millia in valle Salinarum, sed duodecim millia cecidisse: noverit hoc vitio Scriptorum in eisdem codicibus inditum esse. Veraciter tamen mi scribitur. Dixitque Siba ad remi rex servo tuo sic faciet servus tuus et Mifiboseth comedet super mensam mensam meam legatur: quia in hoc loco defectus est, et neces
Abbreviated transcription (Latin):
tuã dicit. trade eum qui percussit frẽm suũ. Inueritate
autem hebrei tradunt. hȩc mulier duos filios habuit. qui
rirati sunt in agro suꝑ hereditate patris sui: & alterum

Expanded text:
tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditate patris sui, et alterum
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo: cepit consolari super morte ammon. Quandui enim
putabatur idem absalon reduci ut uideret᷑ ab eo: semper
nors aminon filii sui animo suo occurrebat. Sine alitei
consolatus fuisse suꝑ amion interitu dr̃: eoqđ̃ nouerat
eum flagitiosum ⁊ dignũ morte. meritoq perisse. In telli
ad absalon. Cor regis uersum esse ad absalon uidisse dr̃:
eoqd̾ uiderit eum idem ioab ꝓ absalon suspirasse: & in eo
in tellexerit qd̾ cor eiꝰ uersum esset ad absalon. Misit thecuã.¬
& tulit in de inulierem sapientem. Thecua ciuitas :. de qua
fiuit amos ꝓpha. Putatur autẽ eadem uidua aina fuissẽ
esdem amos ꝓph̃ȩ. Quȩ respondit. h eu milier indua ego
sum. mortuus: auteui uir meus. & ancillȩ tuȩ erant duo
filii qui rixati sunt ad uersus se in agro. nullusq erat qui
eos ꝓhibere posset. & ꝑcussit alter alterum. & interfecit eũ:¬
& ecor consuigens uiuersa cognatio aduersus ancillam

Expanded text:
ab eo, coepit consolari super morte ab eo, coepit consolari super morte putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui animo ejus occurrebat. Sive aliter consolatus fuisse super Ammon interitu dicitur, eo quod noverat eum flagitiosum et dignum morte, meritoque periisse. CAPUT ad Absalon, » etc. Cor regis versum esse ad Absalon vidisse dicitur, eo quod viderit eum idem Joab pro Absalon suspirare, et in eo intellexit, quod cor eet tulit inde mulierem sapientem. » Thecua civitas est, de qua fuit Amos propheta. Putatur autem eadem vidua avia fuisse ejusdem Amos prophetae. Quae respondit: « Heu mulier vidua ego sum. Mortuus est autem vir meus, et ancillae tuae erant duo filii, qui rixati sunt adversus se in agro, nullusque erat qui eos prohibere possit, et percussit alter alterum et interfecit. EEt ecce consurgens universa cognatio adversus ancillam
Abbreviated transcription (Latin):
egit suꝑ eos ferrata carpenta: & diuisit cultris. & traduxit
in typo laterum. Serrauit enim eos ferratis carpentis: & di¬
uisit cultris sicut lõteres diuidi solent. qui ex paleis & luto
conficiunt᷑. Porro absalon fugiens abiit ad tolomay filiũ amiud
regem gessur. Tolomas pater fuit maachã matris absalon.
Quam dicunt hebrei a dđ in prelio captam: & cesarie ⁊ ungu¬
lis precisis. scd̾m legem uxorem sibi dđ sociasse: & ex ea gene¬
rasse thamar. & absalon. Cessauit itaq rer dd̃ ꝑsequi absalon.
Inhebreo legit᷑. Cessauit itaq rex exire post absalon. Holuisse
idẽ dđ exire ꝑibetur ut reduceret absalon: sed ꝑtractans in
corde suo. quod quotiens eum inder&e. totiens dolorem mortis
ammon ad memoriam reduceret: iccirco cessare dr̃ exire post
absalon: sub auditur. ut eum ad ꝓpria reuocaret. Qd̃ uͦ ait
eo qd̾ consolatus esset suꝑ aminon interitu: intelligendũ:

Expanded text:
egit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et transduxit egit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et transduxit in typo laterum. Serravit enim eos ferratis carpentis, et divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiunregem Gessur, » etc. Tolmai pater fuit Maacha matris Absalon, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam, et caesarie et unguibus praescisis, secundum legem eam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalon; sed pertractans in corAmnon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire post Absalom: subauditur, ut eum ad propria revocaret. Quod vero ait: eo quod consolatus esset super Amnon interitu: intelligendum e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pediente ñ poterit eis resistere popłs diũ: insuꝑ dñ etiam
ipsi numici uictoriosi existent propt̾ pecratũ tuũ super
popłm dñi. Et uocauit uom̃ eiꝰ amabilis dño: eoqd̾ dili¬
geret eum dñs. In hebreo ita legit᷑. Et uocauit nom̃ eiꝰ
scilicet suam miscdiam gratuitam qua eum diligere dignat᷑
st: cum utiq eiꝰ dilectione & nuscdia in dignus existeie:
quem coustabat mauzer esse. Dunicaui aduersum raba.
& capienda ÷ urbs aquarũ. Notandũ qd̾ in hebreo qͣndo
cum adiecꝰtione nominũ ponitur rabbat: scribitur sicut
est rabbat filioꝵ amnon: qͣndo uͦ sine adiectione nomi¬
num non rabbat. sed raba scribit᷑. Cunq dimicasset cępit
eam: & tulit diadema melcon. de capite eiꝰ. Melcon int̾p̾tat᷑¬
rex eoꝵ. Nexeoꝵ uocatur idolum istud qd̾ hic uocat᷑ melcon.
ciuus diadematis aurum & genimas conflasse & purgasse dr̃
dauid scdm legein & fecisse sibi inde diadema: qd̾ hic positũ

Expanded text:
pediente, non poterit eis resistere populus Domini. Insuper etiam ipsi inimici victoriosi existent propter peccatum tuum super populum Domini. Et vocavit nomen ejus amabilis Domino, eo quod diligeret cum Dominus. In scilicet misericordiam gratuitam, qua eum diligere dignatus est: cum utique ejus dilectione et misericordia indignus existeret, quem constabat mamzerem esse. Dimicavi adversum Rabba, et capienda est urbs aquarum. Notandum quod in Hebraeo, quando cum adjectione nominum ponitur Rabbath, sicut est Rabbath filiorum Ammon. Quando vero sine adjectione nominum, non Rabbath, sed Rabba scribitur. Cumque dimicasset, cepit eam, et tulit diadema Melchom de capite ejus. Melchom interpretatrex eorum. Rex eorum vocatur idolum eorum: quod hic vocatur Melchom, cujus diadematis aurum et gemmas conflasse et purgasse dicitur David secundum legem, et fecisse sibi inde diadema, quod hic positum
Abbreviated transcription (Latin):
& in ebriauit eum. Iccirco eũ in ebriasse dr̃: ut saltem in
domo sua ebrius descen deret. Ueruntam̃ quĩ blasphemare
fecisti inimicos dĩ ppter uerbum hoc: filius qui natus:
tibi morte moriet᷑. In hebreo ita legit᷑. Ueruntam̾ qm̃ blas¬
phemando blasphemasti inimicos dĩ. ꝓpter uerbum hoc
tiam filiꝰ qui natus : tͥ morte moriet᷑. Quod¬
moriet᷑. Quod
ꝑ antifrasin dr̃. & est sensus. Saluatiouẽ tribuisti dĩ

Expanded text:
 ut saltem ebrius in domum suam descenderet. Verumtamen quoniam blasphemare fecisti inimicos Domini, propter verbum hoc, filius qui natus est tibi, morte morietur. In Hebraeo ita legitur: Verumtamen quoniam blasphemando blasphemasti inimicos Domini, propter verbum hoc etiam et filius qui natus est tibi, morte morietur. Quod per antiphrasim
Abbreviated transcription (Latin):
custo disset ne eam tangeret. Ait autem dd̃ ad aunelech ͤ cheum
& abisai filium saruiȩ frẽm ioab dicens. Qͥs descendet mecũ:
Aunelech ipse ÷ urias. Urias gͦ interp̃tatur lux inea dñs. di-¬
bant predas de gessuri. & de getri.& de amalechitis. Hi em̃
pagi habitabant᷑ in t̾ra antiquit᷑. Hi pagi ñ eraut sub potestate
tati fuerant : & uullius hostis dep̾dationes ꝑpessi. Samuhel
autem mortuus ÷ & fleuit eum om̃is isrł: & sepelierunt eũ
in rama ibe sua. Supͣ uanq dr̃ sepultus fuisse in domo
hic repetatur mortuus. Mortuus hic ut hebrei uolunt. re¬
suscitationis suȩ causa repẽtitur. Consuluitq dnm: & non
respondit ei. neq ꝑ soinna. neq ꝑsacerdotes. Hebreus haboe
idem hebrei asserunt: eoquod ierunando & oraudo posceb.
futura erant: qd̾ in loco hoc saul mminime fecisse legitur.¬

Expanded text:
ad Ahimelech Ethaeum et Abisai filium Sarviae fratrem Joab, dicens: Quis descendet mecum? Ahimelech ipse est Urias. Urias ergo interpretatur, lux mea Deus. Ahiet agebant praedas de Gessuri, et de Getri, et de Amalecitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. Hi pagi non erant sub potestate tati fuerant, et nullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dicitur sepultus fuisse in domo hic repetatur mortuus. Mortuus hic, ut Hebraei volunt, resuscitationis suae causa repetitur. Consuluitque Dominum: et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes. Hebraeus, neque ut Hebraei asserunt, eo quod jejunando et orando poscebant futura erant, quod in hoc loco minime fecisse legitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia si cognouisset eam. nunꝙͣ. dd sibi postea eam sociassẽt:
qr in lege penitꝰ huius modi pibetur cõitus. Idem nanq fal¬
hi de gallim. id ÷ de iunuudatione erat. In uudatio hec. lex
in telligitur. Legis enui doctor erat. De baurini. id: de elec¬
tis. Qudo autem a saule michol ei datur: falthi idẽ. enadens

Expanded text:
quoniam si cognovisset eam, numquam David sibi eam postea sociasset, quoniam si cognovisset eam, numquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujusmodi prohibetur coitus. Idem namque Phalti de Gallim, id est, de inundatione erat. Inundatio, hoc est, Gallim, lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Bahurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalti, id est, evadens,
Abbreviated transcription (Latin):
in aon. Descendisse ad petram dr̃ id: ad tutissimũ locum
quo ea quȩ sibi oueri & grauia eraut reposuit: & ipse uer¬
sabatur in deserto inaon: quo sibi suffugiũ patebat. Frat
uir quispiã in solitudine maon. Hebreus hoc inloco ũ habae
in solitudine. In maon enim ciuitate habitabat: non in solitu¬
dine. Uere frustra seruaui omĩa quȩ huius erant: & non periit
quicꝗͣ de ciuictis quȩ ad eum ꝑtinebant: & reddidit mͥ malum
pro bono. Tunc nanq ei reddidit malum ꝓbono: quando
suos. Et nunc fiaut sicut nabal ininuci tui: & qui
querunt dño nieo malum: fiant inquit sĩcut
nabal: ut pereant sicut istulticia sua. Cum gͦ fecerit dñs
tibi dĩo meo omĩa quȩ locutus : bona de te: &̾ constituerit
lucem te isił: uon erit ħoc in singultũ. Non erit in qu
tͥ hoc in singultũ : ut modo effundas sanguinem nabal:
& ꝓpter hoc flendum tͥ sit & penitendum. Saul autem
de gallu. Ut hebrei tradunt ñ coguouit eam idẽ falthi.

Expanded text:
ad tutissimum locum, in quo ea, quae sibi oneri et gravia erant, reposuit. Et ipse versabatur in deserto Maon, quo sibi suffugium patebat. Erat autem vir quispiam in solitudine Maon. Hebraeus hoc in loco non habet, in solitudine. In Maon enim civitate habitabat, non in solitudine. Vere frustra servavi omnia, quae hujus erant, et non periit quicquam de cunctis, quae ad eum pertinebant, et reddidit mihi malum pro bono. Tunc quippe ei reddidit malum pro bono, quando suos . Et nunc fiant sicut Nabal inimici tui; et qui quaerunt Domino meo malum. Fiant, inquit, sicut Nabal, ut pereant sicut Nabal in stultitia sua. Cum ergo fecerit Dominus tibi Domino meo omnia quae locutus est bona de te, et constituerit te ducem Israel, non erit tibi hoc in singultum. Non erit, inquit, tibi hoc in singultum: ut modo effundas sanguinem Nabal, et propter hoc flendum tibi sit et poenitendum. Saul autem de Gallim. Ut Hebraei tradunt, non cognovit eam; id est, Phalti:
Abbreviated transcription (Latin):
& iosue. quoꝵ nomina famosissima sunt in terra. Et ponam lo¬
cum popło ineo isrł. & plantabo eum. & habitabit sub eo. ħoc
in loco tempus salomonis sermo diuinus describit. quo filii
isił pacem essent habituri ꝑ circuituni: & noͫ essent affligendi
& opprimendi. sicut tempore iudicum fuerunt oppressi &e afflic¬
ti. Qui si iniq aliquid gesserit: arguam eum in uirga uiroꝵ
& inplagis filioꝵ hominum. Uirgam uiroꝵ gladiuin uocat᷑
iunicoꝵ: plagȩ uͦ filioꝵ hominum. sunt in cominoditates cor¬
poꝵ humanoꝵ: quib ꝓpeccatis suis a dño merito bomines
flagellantur. Ista enim est lex adam dñe dĩ. hoc ÷ lex hominis ut¬

Expanded text:
et Josue quorum nomina famosissima sunt in terra. « Et ponam loet Josue quorum nomina famosissima sunt in terra. « Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo. » Hoc in loco tempus Salomonis sermo describit divinus, quo filii Israel pacem essent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi, sicut tempore Judicum fuerant oppressi et afflicti. « Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et in plagis filiorum hominum. Virgam virorum, gladium vocat inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, quibus pro peccatis suis a Domino merito homines flagellantur. Ista est enim lex Adam, Domine Deus. Hoc est, lex hominis
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec moyses uec iosue potuerunt ei ȩdificare do¬
mum: eo qd̾ uiri fuerint sanguinum. sicut & dauid.
ꝑcuncta loca quȩ transiui cum om̃ib filiis isił numqͥa
loquens locutus sum ad unam de tribub isrł. cui precepi
ut pasceret populũ meum dicens: Quare non ȩdificast
dicit intellgenda sunt sẏło & galgala. & uobe. & cȩtera loca
ubi tabernaculum & archa dm̃i collocata fuit. Nuinquid
loqueus locutus sum alicui iudici de tribub isrl. eiui p̾cepi
drinam: Iccireo a nullo iudicũ sibi ȩdificari donum cedrinã
iussit: quia ab om̃ib contra hostes puguatũ fuit: & om̃s effusores
sanguinum fuerunt. Filius tamen tuus cui non instabunt bella
hostium. & qui ũ erit uir sanguinũ. ipse edificabit mͥ domum.
Et nunc hec dices seruo meo dd̃. Hec dicit dñs exercituũ. Ego te
tuli de pascius sequentem gregeni. & post pauca. feciq tibi no¬
men grande uixta nomen magnoꝵ qui sunt i terra. feci inquit

Expanded text:
quia nec Moyses, nec Josue potuerunt ei aedificare doquia nec Moyses, nec Josue potuerunt ei aedificare domum, eo quod viri fuerint sanguinum, sicut et David. Per cuncta loca quae transivi cum omnibus filiis Israel, numquid loquens locutus sum ad unam de tribubus Israel, cui praecepi ut padicit, intelligenda sunt Sylo, Galgalo et Nobe, et caetera loca, ubi tabernaculum et arca Domini collocata sunt. « Nunquid loquens locutus sum alicui judici de tribubus Israel, cui praecdrinam? » Idcirco a nullo judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores fuerunt sanguinum. Filius tamen tuus cui non instabunt bella hostium et qui non erit vir sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. « Et nunc haec dices servo meo David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te de pascuis sequentem greges. » Et post pauca: « Fecique tibi nomen grande juxta nomen magnorum, qui sunt in terra. » « Feci, in
Abbreviated transcription (Latin):
alibi in eodem libro paraly pomenis dr̃. Filii autem obededõ
semeias primogenitus. Iorabad scd̾s. Ioaha tertiꝰ. sachar
quartus. nathanahel quintꝰ. anuel sextus. issachar sept¬
nus. pollathi octauus. qr benedix̾ illi ds̃. Igitur michol
filie saul non est natꝰ filius. usq ad diem mortis suȩ. Mi¬
chol ipsa est egla. hȩc geuuit dauid ietraau. cuiis par¬
tu occubuit. Dixitq nathan ad regem. Omue qd̾ est in
corde tuo uade fac. quia dñs tecu. ẽ. Hoc eiũ nathan
ex se. non ex sermone diũ dixet. ad dd̃. Illud uͦ qd̾ sequit᷑
ex sermone dñ dixit. Hec dicit dñs. Nunquid tu ȩditi¬
cabis michi domũ ad habitaudum: Ac si diceret. Non
tum sanguinem effudisti. Neq enim habitaui in do¬
mo ex die qua eduxi filios isrł de terra egypti usq ad
diem hauc: sed ambulabam in tabernaculo & in tentorio.
Ambulasse se dũs dicit in tabernaculo & in tentdrio.

Expanded text:
alibi in eodem libro Paralipomenon dicitur: Filii autem Obed-Edom, alibi in eodem libro Paralipomenon dicitur: Filii autem Obed-Edom, Semeias primogenitus, Jozabat secundus, Johaa tertius, Sachar quartus, Nathanael quintus, Aniel sextus, Issachar septimus, Pallathi octavus, quia benedixit illi Deus . Igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae. Michol ipsa est Egla: haec genuit David Jethraam, cujus partu occubuit. Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade et fac: quia Dominus tecum est. Hoc enim Nathan ex se, non ex sermone Domini dixit ad David. Illud vero quod sequitur, ex sermone Domini dixit: Haec dicit Dominus: Numquid tu aedificabis mihi domum ad habitandum? Ac si diceret: Non t multum sanguinem effudisti. Neque enim habitavi in domo ex dic qua eduxi filios Israel de terra Aegypti usque ad diem hanc: sed ambulabam in tabernaculo, et in tentorio. Ambulasse se Dominus dicit in tabernaculo et in tentorio:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi uocat᷑ ĩdolũ moab. contaminationi moab. Et cũ audi¬
eris sonitum gradientis in cacumine flentiũ: hoc : audieris
conteri & conculcari: tunc in ibis p̾lium. qr tunc egrediet᷑
dñs ante faciem tuã: ut ꝑcutiat castra philistisui. Iu eoꝵ
nanq idolis dñs udicia fecit: sicut in diis egyptioꝵ. Con
eoqd̾ diuisisset. Dunisisse illum dominꝰ dr̃: quia locus ubi
erat otam uacuus apparuit. Et uoluit dđ ad se diuertere
archam dñi in ciuitatem dauid: sed diuertit eam in domũ
domũ eiꝰ. Benedixisse domum eiꝰ dnm̃ hebrei dicunt :
eoqd̾ om̃s uxores eiꝰ & concubine. & nurus. & ancillȩ. inas¬
culos pepererint filios: nec non ⁊ femine quadrupedes
genuos ei ediderint. fetus. de quo ita in libro paraly pomenon
scribitur. Mansit autem archa dm̃ indomo obededom trib
ieusib. & benedix̃ dñs domui eiꝰ. & om̃ib quȩ habebat. Et

Expanded text:
alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum audialibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum audieris sonitum gradientis in cacumine flentium: hoc est, cum audieris m est conteri et conculcari, tunc inibis praelium: quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim. In eorum namque idolieo quod divisisset. Divisisse illum Dominus dicitur, quia locus ubi erat Ozam, vacuus apparuit. Et noluit David ad se divertere arcam Domini in civitatem David; sed divertit eam in domum domum ejus. Benedixisse domum ejus Dominum, Hebraei dicunt, eo quod omnes uxores ejus et concubinae, et nurus, et ancillae, masculos pepererint filios, necnon et feminae quadrupedes geminos ei ediderint foetus. De quo ita in libro Paralipomenon scribitur: Mansit ergo arca Dei in domo Obed-Edom tribus mensibus, et benedixit Dominus domui ejus et omnibus quae habebat . Et
Abbreviated transcription (Latin):
factus ÷ princeps. Qd̾ autẽ dicit qui tetigerit fistulam: ita
in telligendũ:. Qtante fuerit audaciȩ & fortitudiuis ut
ad murum ciuitatis usq ueniat: & hasta sua fistu lam quȩ
in muro: tangat: ipse erit princeps. Et reliquerunt ibiscul¬
tilia sua: quȩ tulit dauid & iiri eiꝰ. Tulit ea dđ̃ & igne iussit
ex uri. sicut liber paraly pomenon declarat ita diceus. Dereli¬
queruntq ibi deos suos: quos dauid iussit exuri. Consuluit
autẽ dđd dum̃. Qui respondit. Non ascendas: sed gira post
tergum illoꝵs. & uenies ad eos ex aduerso piroꝵ. In hebreo
non piroꝵ sed flentium legitur. Ex aduerso itaq flentiũ
eum uenire iubet: hoc. ẽ. ex aduerso idoloꝵ suoꝵs: ubisci¬
licet idola eoꝵ eiant. iiquib confidebant. Quȩ idola ie.¬
cuxo flentium uocantur: qi fletu digna sunt: & eos qui
illa colunt ad fletum miseriarũ ꝑducunt. flentiũ itaq
eoꝵ idola ob blasphemiam hic sermo diumꝰ uocat: sicut

Expanded text:
ar. XI, 6. Quod autem dicit: Qui tetigerit fistulam, ita intelligendum est: Qui tantae fuerit audaciae et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est, tangat, ipse princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit David et viri ejus. Tulit ea David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pyrorum. In Hebraeo non pyrorum, sed flentium legitur. Ex adverso itaque flentium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ł remissio uite. Thedor. paxillus. Temor. sinyrna. Tharsis. ex¬
eccit moñ dr̃. Thersa. placens. Thebin. palea mea. Thesbi. captiuans.
e abad. fluens. torris. quem uulgo titionẽ uocant. Tenri.
iste lacessiens ł amaricans ꝓprie enim uomen ab amaritudine
figuratum ÷. Taua. iniquitas. Tauadia. dotata diũi. De regnoꝵ¬

Expanded text:
sive remissio vitae. Thedor, paxillus. Themor , Smyrna. Tharsis, exsive remissio vitae. Thedor, paxillus. Themor , Smyrna. Tharsis, excitur. Thersa, placens. Thebni, palea mea. Thesbi, captivans, tum. Zabud, fluens torris, quem vulgo titionem vocant. Zamri  Zambri , iste lacessens, vel amaricans: proprie enim nomen ab amaritudine figuratum est. Zava, iniquitas. Zabadia, dotata Domini. DE REGNO
Abbreviated transcription (Latin):
Hestua. imago. Neisoth. statio. Habaoth. conspicuus. uel
tructio. uel diuerticulum. Tria nomina quȩ sequunt᷑. per
extensam litteram ꝓferenda sunt. Og. congregans. Ophir:¬
ei. pastor meus. Ramoth. uisio mortis. Paron. mistious.
Quel sacratus. Noboam. impetus populi. ł latitudo populi.
Uiramith. quicunq morietur. uel mortificata. Sisa. tempta¬
tio. ł farinatius. Sa alabim. aggrauans intellecꝰtum. Soca.¬
ramꝰ. Sarchan. tribulatio eorum. ł demolitoꝵ. ł coangustantiꝰ.¬
contrarius. ł ad uersarus. Suba. incensa. ł conuertens. Sodala.¬
tollere. Sarapta. in cendium. ł tribulatio panis. Sydonia.
uenatio inutilis. Saphat. iudicans. Sedechia. iustus dñi.
aphat. paruulus uenit. Tabremmon. bonus ad uidendum. ł
bona sublimitas. ł bona uisio eoꝵ. Huc usq ꝑ .t. simplicem lit¬
teram legerimꝰ. ex in aspiratione addita legendũ ÷. Ihanac. respon
tibi. Thermad. exploratio redemptionis. Thafisa. claudicatio

Expanded text:
Neena, imago. Neisoth, statio. Nabaoth, conspicuus, vel tructio, sive diverticulum. Tria nomina, quae sequuntur, per extensam litteram proferenda sunt. R. Rei, pastor meus. Ramoth, visio mortis. Razon, mysticus, vel sacratus. Rabaam, impetus populi, vel latitudo Roboam populi. Sunamith, quicumque morietur, sive mortificata. Sisa, tentatio, sive farinaceus. Saalabim, aggravans intellectum. Socaam  Sarthana , tribulatio eorum, sive demolitorum, aut coangustanticontrarius, sive adversarius. Suba, incensa, sive convertens. Stollere. Sareptha, incendium, sive tribulatio panis. Sidonia, venatio inutilis. Saphat, judicans. Sedecia, justus Dominus. 65 Taphat, parvulus venit. Tabremmon, bonus ad videndum, sive bona sublimitas, vel bona visio eorum. Hucusque per T simplicem litteram legerimus: exin aspiratione addita legen Θερμὰθ, exploratio redemptionis. Thalisa, claudicatio,
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad unum. Erma. anatheina eiꝰ. Esebon. cogitatio. uł cingłm
meroris. Edram. descensio pastoꝵ. Flchan. pars eoꝵ. ł testimoniũ
eoꝵ. Esbel. ignis uetus. ł uanus. Eui. desideraui. Elade. ad ascen¬
sum. Ebrona. transcensus. ł transgressio. E mel. grã mea deus.
Ephot. suꝑin diun̾tum. ł suꝑhumerale. Eschol. botrus. ł ig¬
nis omĩs. Hucusq ꝑ breuẽ .e. litteram legerimnꝰ. ex in ꝑ extensũ
egamꝰ elementũ. Elisar. pater meus fõrtis. ł pater meus
ł fortitudo. Plisame. ds̃ ms ad iuuit. Pusama. dĩ m̃s audi¬
flidad. ds̃ ins̃ patruelis. uł ds̾ m̃s patriuus.
adassur. redẽptio fortis. ł uallata. fagiel. occurre mͥ deus.

Expanded text:
tarium, aut ad unum. Erma, anathema ejus. , cogitatio, sive cingulum moeroris. Edraim, descensio pastorum. Elcan, pars eorum, sive testimonium eorum. Esbel, ignis vetus, sive vanus. , desideravi. Elale, ad ascensum. Ebruna, transcensus, sive transgressio. Eniel, gratia mea Deus. Ephod, superindumentum, vel superhumerale. Escol, botrus, sive ignis omnis. Hucusque per E brevem litteram legerimus: exin per extensum legumus elem fortitudo. Elisame, Deus meus audivit. Elisama, Deus meus audiElidad, Deus meus patruelis, vel Deus meus patruus. Fodasur, redemptio fortis, sive vallata. Fagiel, occurre mihi Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
castra. ł donata. Theet. subter. Thare. ex ploratio. ł pastura. siue
nequitia. ħ ec omĩa quȩ ex .t. littera posuimꝰ. cum aspiratione in
suis sunt legenda principiis.
aphsice. finis meus.
Temeri. iste ex acerbans. ł amaricans. Tare. ortus :. Tẽfe¬
stharoth. caule. p̃sepia. ouilia. siue atria.¬
dta. fortitudo eiꝰ. Araba. occidens. uł uespera. Argob. ma
nis. ita tam̃ ut ꝓnunciet᷑ auathiair. Acan. necessitas. Aseroth. a¬
Ad ama. humꝰ.
os pellis. Basar. angustia. siue in angustia.ł infantia. Bosor.
in angustia. Beroth. putei. Barne. filius motionis. Balaã. uanꝰ popłs.¬

Expanded text:
castra, vel donata. Theeth  Tehen , subter. , vel pastura, sive nequitia. Haec omnia, quae ex T littera posuimus, cum aspiratione in suis legenda sunt principiis. Vaphsi, et finis meus. mbri , iste exacerbans, sive amaricans. Zare, ortus est. Zefestaroth, caulae, praesepia, ovilia, vel atria.Aza, fortitudo ejus. Araba  , occidens, sive vespera. Argob, malnis: ita tamen ut pronuntietur Authjair. Acan, necessitas. Aseroth, aAdama, humus. os pellis. Basar, angustia, sive in angustia, vel infantia. Bosor, in angustia. Beroth, putei. Barne, filius mutationis.  Ms. motationis
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ł umbra numerauit. siue unago eiꝰ. Sian. sitiens. Seia.
uoluntas. ł eiꝰ mandatum. Sedada. ex latere eiꝰ. Sephan. labi¬
um. ł barba superioris labri. quã greci. aycarã uocant. Sa

Expanded text:
nis, sive umbram numeravit, aut imago ejus. , sitiens. Senna, nis, sive umbram numeravit, aut imago ejus. , sitiens. Senna, voluntas, sive mandatum ejus. Sedada, ex latere ejus. Sophan, labium, sive barba superioris labii, quam Graeci μύστακα vocant. Sa