comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les triumphatores qui fortit̾ agentes
despitiuint regnum mundi. destruunt
regnum peccati. dissipant regnũ diaboli.
S nec ħ eis sufficit nisi inuadant regñ
celi. ab istiꝰmodi siquidem bellatorib ui¬
olentis ⁊ triumphatorib głosis regnum
celoꝵ ium patitur. ⁊ uiolenti diripiunt
illud. Puto qi hic eius ÷ opus fortitudine
magna. mirabiliq uirtute. anteqmͣ irrũpant
firmissimũ illud habitacłm qd̃ oꝑatus es dñe.
Sc̃uarium tuum qd̃ fumauerunt manus
tue. Est enĩ firmatum in sũmis moncium
⁊ montes in cricuitu eiꝰ. Nec nisi du¬
ab tm̃ uiis una hinc ⁊ altera inde adiripͭ.
utraq uia ad modum arta. Si quidem ar¬
ta ÷ͥ ura que ducit ad uitam. ⁊ pauei
sunt qui ingreduint᷑ ꝑ eam. Multum
tñ ÷ int̾ istam ⁊ illam. Est enĩ iua ue¬
ritatis ñ solum arta. uerum ⁊̃ multum
ardua. Illa aũ planior. sed multo ꝓlixior.
⁊ que iux toto uite t̾mino ꝯficctur. In
quibdam aũ nec ante mundi finem

Expanded text:
les triumphatores, qui fortiter agentes despiciunt regnum mundi, destruunt regnum peccati, dissipant regnum diaboli. Sed nec hoc eis sufficit, nisi invadant regnum coeli. Ab istiusmodi siquidem bellatoribus violentis, et triumphatoribus gloriosis regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud. Puto quia hic est eis opus fortitudine magna, mirabilique virtute antequam irrumpant firmissimum illud habitaculum, quod operatus es, Domine, sanctuarium tuum quod firmaverunt manus tuae. Est enim firmatum in summis montium, et montes in circuitu ejus. Nec nisi duabus tantum viis, una hinc, et altera inde adiri potutraque via admodum arcta. Siquidem arcta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam. Multum tamen est inter istam et aliam. Est enim via veritatis, non solum arcta verum etiam multum ardua. Illa autem planior, sed multo prolixior, et quae vix toto vitae termino conficitur. In quibusdam autem nec ante mundi finem
Abbreviated transcription (Latin):
conseruanda ÷ ꝑ pacientiam. Ter¬
cia que ÷ de carne: adquirenda ÷ ꝑ
abstinentiam. quarta q̃ ÷ de diabolo
optinenda ÷ ꝑ prudenciam. ⁊ maxĩe
ꝑ or̃onis instanciam. que quidem
ad omẽm pacem necessaria inuenit᷑.
sine qua nulla ad quirct᷑ nulla pos¬
sidetur. De pͥma pacem canit᷑. Gloria
in excelsis deo ⁊ in t̾ra pax hominib
bone uoluntatis. De scd̃a ꝓmutit᷑¬

Expanded text:
conservanda est per patientiam. Tertia, quae est de carne, acquirenda est per abstinentiam. Quarta, quae est de diabolo, obtinenda est per prudentiam, et maxime per orationis instantiam: quae quidem ad omnem pacem necessaria invenitur, sine qua nulla acquiritur, nulla possidetur. De prima pace canitur: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . De secunda promit
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo ⁊ fugiet a uob̾. Unde ÷ quod
huiꝰ regis magnus ad leta głabat᷑ dicenꝰ.
In imicos meos dedisti mͥ dorsum. ⁊ odien¬
tes me disꝑdidisti. hinc ÷ qd̃ ille alius
int̾ pͥncipes ppłoꝵ qui ꝯgregati sunt
ꝯ deo abraham. Princeps electus ⁊ pre¬
cipius agonistia cum fiducia ꝓtestat᷑
dicens. Certus sum qd̾ neq mors neq¬

Expanded text:
diabolo, et fugiet a vobis . Unde est quod diabolo, et fugiet a vobis . Unde est quod ille hujus Regis magnus athleta gloriabatur, dicens: Inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti . Hinc est quod ille alius inter principes populorum qui congregati sunt cum Deo Abraham princeps electus, et praecipuus agonista cum fiducia protestatur, dicens: Certus sum quod neque angel
Abbreviated transcription (Latin):
Isti sunt qui destruunt nichominus
regnum peccati. ut ñ regnet pect̃m ĩ
mortali corꝑe eoꝵ. Istud ÷ bellum scd̾m
multo ꝑiculosiꝰ qmͣ pͥmum. bellũ cuule
⁊ plus qmͣ ciuile. ubi regnum sp̃c diui¬
ditur adu̾sum se ip̃m. ubi spc̃ ꝯcupis¬
cit adu̾sus carnem. ⁊ caro ad u̾sus sp̃m.
ubi appetitus carnis rebellant adu̾sus
decreta rõnis. Subacto aũ pͥmo ⁊ scd̾o
p̃lio. restat adhuc tͥtium ĩ manissimũ
ates durissimũ ꝯtra aerias potestates
rectores tenebraꝵ haꝵ. ꝯtra spiritalia
nequicie in celestib. hi aĩe hostes om̃i¬
um crudelissimi ꝯtra tirones xp̃i tan¬
to acriꝰ seiuunt. qnͣto eos in gemina
uictoria gloriosiꝰ triumphasse ꝯspiciunt.
Sed absit ut uel istos ꝯtra xͥ milites
posse p̃ualere quis credat. quib eoꝵ rex
iam agmine ꝯstituto. pͣlioq conserto
ꝑ iacobum unũ ex mnagnis eiꝰ ducib
de dubio belli euentu. non dubiam sen¬
tentiam mandat. Resistite inquiens

Expanded text:
Isti sunt qui destruunt nihilominus Isti sunt qui destruunt nihilominus regnum peccati, ut non regnet peccatum in mortali corpore eorum. Istud est bellum secundum multo periculosius quam primum beubi regnum spiritus dividitur adversus seipsum, ubi spiritus concupiscit adversus carnem, et caro adversus spiritum, ubi appetitus carnis rebellant adversus decreta rationis. Subacto autem primo et secundo praelio, restat adhuc tertium immanissimum atque durissimum contra aerias potestates, rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Hi animae hostes omnium crudelissimi, contra tirones Christi tanto acrius saeviunt, quanto eos in gemina victoria gloriosius triumphasse conspiciunt. Sed absit ut vel istos Christi milites posse praevalere, quis credat, quibus eorum rex jam agmine constituto, praelioque conserto per Jacobum unum ex magnis ejus ducibus de dubio belli eventu non dubiam sententiam mandat: Resistite, inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tum ⁊ refugium meum ⁊ lib̾ator m̃s.
⁊ tunc fiducialiter psallo. Non tumebo
quid faciat mͥ homo. doceat manꝰ meas
ad p̃lium. ⁊ digitos meos ad bellum. Et
Tu qͦ si illi regi militare uolueris. non
timeb̾ milia ppłi qͥn i̾mo cadent a lat̾e
tuo mille. ⁊ decem milia a dextris tuis. ⁊
tunc inte ip̃o ꝓbare poteris qm uera¬
citer scͥptum sit dñs uͥtutem ppło su¬
o dabit. Ut aũ pleniꝰ agnoscas qualẽ
uirtutem de dñi sui dono accipiant. co¬
gita quales adu̾sarios hañt. ⁊ ꝯtra eos
qmͣ uiriliter agant. Nonne huiꝰ re¬
gis milites sunt. contra quos seuit mĩl¬
dus. insanit diabolus : Sed ꝯfortat
eos rex sius dicens. lluiliter agite ⁊
ꝯfortetur cor urm. In mundo quidem
p̾ssuram habebitis. s ꝯfidite ego uici
mundum. Nonne isti sunt ꝯtra quos
ille qui in maligno positus ÷ mundus
formidandam illam triplici cohortis aci¬
em ꝓducit in concupiscencia oculorum.
in concupiscentia carnis. in suꝑbia utte

Expanded text:
m meum, et refugium meum, et liberator meus, et tunc fiducialiter psallo: Non timebo quid faciat mihi homo. Doceat manus meas ad praelium et digitos meos ad bellum, et Tu quoque si illi Regi militare volueris, non timebis millia populi, quinimo cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, et tunc in teipso probare poteris quam veraciter scriptum sit: Dominus virtutem populo suo dabit . Ut autem plenius agnoscas qualem virtutem de Domini sui dono accipiant, cogita quales adversarios habeant et contra eos, quam viriliter agant. Nonne hujus Regis milites sunt, contra quos saevit mundus, insanit diabolus? Sed confortat eos Rex suus dicens: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . In mundo quidem pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum . Nonne isti sunt contra quos ille, qui in maligno positus est mundus, formidandam illam triplicis cohortis aciem producit, in concupiscentia oculorum, in concupiscentia carnis, in superbia vitae?
Abbreviated transcription (Latin):
utiq in potestate hõis. ualet hoc
roborauit ꝯtra genera temptationũ.
ab hinc: ꝓmittendo enumerat dona
gr̃aꝵ. quasi coronam post uictoriam.
p̃mium post meritum: triumphum
post tropheum. Dicit gͦ. Uox dñi cõ¬

Expanded text:
utique in potestate hominis, valet hoc utique in potestate hominis, valet hoc roboravit contra genera tentationum. Abhinc promittendo enumerat dona gratiarum, quasi coronam post victoriam, praemium post meritum, triumphum post trophaeum. Dicit ergo vox Domini con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecerint. stimulum carnis sue extin¬
guere ñ potuerunt:. Sed diuinra hoc
dispensatione in eis actum ÷ quem
quidem quid unicuiq utiliꝰ accidat
latere ñ potest. ⁊ in aliis qͥdem fi̾¬
solet ad demonstrationem singłaris
eoꝵ fortitudinis. qr tales erant qui
semꝑ pugnare assidue triumphare
suffic̾ent. In aliis aũ ad custodiam
humilttatis. qñ singłare aliqd̃ bonũ
p̃ ceteris aliis om̃ib acceꝑant. Quia
gͥ in penitentib destruit actum dͦ¬
ꝑitudinis. in conu̾sis ꝯsensum uo¬
luptatis. in ꝓficientib ꝯtagium fe¬
de deletrationis. in ꝑfectis quib dã
motum titillationis. Recte gͥ dr.
qr sic̃ nlłs in hac uita ħ igne caret
ꝑfecte. sic nullus qui eiꝰ flãmam sẽꝑ
senciat. Quis enĩ fomitem peccati hic
plene destruere potuit. uel quis unꝙͣ
estum libidinis sine cessatione susti¬
nuit: Multum ÷ itaq hunc ignẽ
sopire. ⁊ eiꝰ fsamam extinguere. ñ

Expanded text:
profecerint, stimulum carnis suae exstinprofecerint, stimulum carnis suae exstinguere non potuerunt, sed divina hoc dispensatione in eis actum est quam quidem quid unicuique utilius accidat latere non potest: et in aliis quidem fiebat ad demonstrationem singularis eorum fortitudinis; quia tales erant qui semper pugnare assidue, et triumphare sufficerent. In aliis autem ad custodiam humilitatis, quando singulare aliquod bonum prae coeteris aliis omnibus acceperant. Quia igitur in poenitentibus destruit actum turpitudinis, in conversis consensum voluptatis, in proficientibus contagium foedae delectationis, in perfectis quibusdam motum titillationis, recte hic dic sicut nullus in hac vita hoc igne perfecte caret, sic nullus est qui ejus flammam semper sentiat. Quis enim fomitem peccati hic plene destruere potuit, vel quis unquam aestum libidinis sine cessatione sustinuit? Multum est itaque hunc ignem sopire, et ejus flammam exstinguere. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
ad horam saltem ꝑdurare potest. ui¬
deamꝰ itaq prius quomͦ hec flamina
augm̃tetur. ⁊ tunc erit facile quomͦ¬
non ignem extinguere. s eiꝰ flãmam
ꝓmutit int̾ridere. Ignem enĩ istum
qmͣ diu uiuimꝰ. ħ ÷ pectati fomitem in
nis in flãmam ꝓrumpit. qñ estib
carnalis incendii nos urit. Primo gͦ
tirillat carnem. scd̾o delectatione turpi
coinqͥnat m̃tem. tandem ꝑ ꝯsensum
prauitatis subdit sibi rõnem. his
itaq gradib sulphurea illa flãma li¬
bidinis crescit. sed eiꝰdem quidem gradi¬
b conu̾so tñ ordine ad uocem iubentis
dñi decrescit. Primo namq uox illa dñi
int̾cidentis flãmam ignis incipientib
⁊ nouiter ꝯu̾sis int̾cidit quicquid
inclinare posset ꝯsensum rõnis. In
ꝓficientib aũ sepe aufert illicitam de¬
lectationem m̃tis. In raris aũ ⁊ ualde
ꝑfectis remouet ⁊̃ titillationem carnis.
Multi tñ qmus ad sũmam ꝑfectionem

Expanded text:
ad horam saltem perdurare potest. Viad horam saltem perdurare potest. Videamus itaque prius quomodo haec flamma augmentetur, et tunc facile erinon ignem exstinguere, sed ejus flammam promittit intercidere, ignem enim istum, quandiu vivimus, hoc est peccati fomitem intnis in flammam prorumpit quando aestibus carnalis incendii nos urit. Primo ergo titillat carnem, secundo delectatione turpi coinquinat mentem. Tandem per consensum pravitatis subdit sibi rationem. His itaque gradibus sulphurea illa flamma libidinis crescit, sed eisdem quidem gradibus converso tamen ordine ad vocem jubentis Domini decrescit. Primo namque vox illa Domini intercidentis flammam ignis in incipientibus, et noviter conversis intercidit quidquid inclinare posset consensum rationis. In proficientibus autem saepe aufert illicitam delectationem mentis. In raris autem et valde perfectis removet etiam titillationem carnis. Multi tamen quamvis ad summam perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
qr cum bonis preualere non possũt
insidiantes malignos inuidie flam¬
ma ꝯsumit. Ecce quomͦ testimonia
ꝓpħ̾aꝵ inuicem sibi toncordant. pͥ¬
us in damele elatio in auree statue
despectione calcat᷑. postea in fornacis
refrigeratione flãma libidinis extingui¬
tur. Itaq ⁊ hic pͥus cedri frangunt. pꝰt¬
ea fiãma ignis int̾ciditur. Nam si pͥus
ñ flectitur itgor elationis. absq dubio
non extinguit᷑ flãma libidinis. hoc
aũ int̾ hanc ⁊ illam electionem ẽẽ
uidetur. qd̾ illic flãma tota excussa
narratur. hic ꝑ dauid int̾cidenda pro¬
mittit᷑. Sed qr insipientes ⁊ imꝑfectos.
psalmus iste instruit. istis maxime
quib loquit᷑ eiꝰ ꝓmissio ꝯuenire do¬
cuit. debuit. Possumꝰ tñ hanc litteram
utrobiq qd̃ flãma int̾ciditur. qñ uel ab
ip̃a pars eiꝰ aliqua diuidit᷑. uel tota a
suo fomite seꝑatur. Et scimꝰ quidem qr
flãma que a suo fomite seꝑata ⁊ nec

Expanded text:
quia cum bonis praevalere non possunt, quia cum bonis praevalere non possunt, insidiantes malignos invidiae flamma consumit. Ecce quomodo testimonia prophetarum invicem sibi concordant. Prius in Daniele elatio in aureae statuae despectione calcatur, postea in fornacis refrigeratione flamma libidinis exstinguitur. Ita et hic prius cedri franguntur; postea flamma ignis interciditur. Nam si prius non flectitur rigor elationis, absque dubio non exstinguitur flamma libidinis. Hoc autem inter hanc et illam lectionem esse videtur, quod illic flamma tota excussa variatur; hic per David intercidenda promittitur. Sed quia incipientes, et imperfectos psalmus iste instruit, istis maxime quibus loquitur ejus promissio convenire debuit. Possumus tamen hanc litteram utrobique quidem flamma interciditur, quando vel ab ipsa pars ejus aliqua dividitur, vel tota a suo fomite separatur. Et scimus quidem quia flamma quae a suo fomite separata est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
caro nr̃a ardore libidinis inflamat᷑.
accensa fornace pueros ligant. ⁊¬
in fornacem ꝓiciunt. Pueri extra for¬
natem inueniunt᷑. q studiis spurttalib
et celestium contempłoni uttenti pene
se in carne ẽẽ obliuiscunt᷑. hos enim
pueros ÷ quo dãmͦ extra carnem ẽẽ. nil
corde. nil lingua. nil manu carnale tͣc¬
tare. Sed tunc quasi ligantur. qͣndo
temptationib depressi a suis studiis
p̃pediuntur. Tunt uelut intra fornatẽ
sunt. qñ stimuł carnis fatigati. nil
aliud cogitare. plangere. uel flere
possunt. his angłs dñi in aduitoriũ
uenit. qr diuina ꝓtectio fideles suos
nunqͣm in certamine deserit. Ab hac
flãma extutitur. qñ diuina uirtute
ardor libidinis extinguit᷑. Medtum for¬
natis angłs quasi uentum roris flantẽ
efficit. ⁊ pueroꝵ linguam in laudem
creatoris resoluit. Medium fornatis
est intimũ cordis. fiante gͦ spũ sco
ris liberatis caldeis flãma succendit

Expanded text:
caro nostra ardore libidinis inflammatur. caro nostra ardore libidinis inflammatur. Accensa fornace pueros ligant; in fornacem projiciunt. Pueri extra fornacem inveniuntur, quia studiis spiritualibus, et coelestium contemplationi intenti pene se in carne esse obliviscuntur. Hos enim pueros est quodammodo extra carnem esse, nil corde, nil, lingua, nil manu carnale tractare. Sed tunc quasi ligantur, quando tentationibus depressi a suis studiis praepediuntur; tunc velut intra fornacem sunt, quando, stimulis carnis fatigati, nil aliud cogitare, plangere, vel flere possunt. His angelus Dei in adjutorium venit, quia divina protectio fideles suos nunquam in certamine deserit. Ab his flamma ignis excutitur, quando divina virtute ardor libidinis exstinguitur. Medium fornacis angelus quasi ventum roris flantem efficit et puerorum linguam in laudem Creatoris resolvit. Medium fornacis est intimum cordis; flante ergo Spirituris liberatis Chaldaeos flamma succendit,
Abbreviated transcription (Latin):
pueroꝵ ꝓpter unam puritatis concordiã
in cogitatione sermone pariter ⁊ actione
uidet hoc rex babiloniꝰ ⁊ inuidet: ⁊
pͥus quidem ad adorandam statuam suã
auream compellit. s ⁊ adorare detrettantib
fornatis incendiũm parare uibet. facile
enĩ eoꝵ scitatem deridet. ⁊ despicit si eos
ex sua sc̃itate in suꝑbiam erigere possit.
Quid ÷ͥ enĩ statuam auream adorare. nͥ
uire: Eunc eos in regno suo libenter
patti᷑. cum eoꝵ studia elationi milita¬
re intuetur. Sed cum uidet ab eis statue
sut altitudinem ⁊ aurum despici. ⁊ int̾
miranda q̃ gerunt. omẽm elationis glam
derideri. iubet fornacem attendi. ⁊ rogũ
eis incendii parari. Quis eni non potest
ꝑ fla̾mam libidinis. Rex babilonie ÷
ille qui ÷ rex suꝑ õs filios suꝑbie
Ministri quos ad tale opus dirigit.
sunt deceptorii illi sp̃c. quos scͥpt᷑a
satra sp̃c fornicationis appellare
ꝯsueuit. Ab his fornax accendit᷑. qñ

Expanded text:
puerorum propter unam puritatis concordiam puerorum propter unam puritatis concordiam in voluntate, sermone pariter et actione. Videt hoc rex Babylonius, et invidet, et prius quidem ad adorandam statuam suam auream compellit, sed adorare detrectantibus fornacis incendium parare jubet. Facile enim eorum sanctitatem deridet, et despicit, si eos ex sua sanctitate in superbiam erigere possit. Quid est enim statuam auream adorare, nisvire? Tunc eos in regno suo libenter patitur, cum eorum studia elationi militare intuetur. Sed cum videt ab eis statuae suae altitudinem et aurum despici, et inter miranda quae gerunt omnem elationis gloriam derideri, jubet fornacem accendi, et rogum eis incendii parari. Quos enim non potestper flammam libidinis. Rex Babyloniae est ille qui est rex super omnes filios superbiae. Ministri quos ad tale opus dirigit, sunt deceptorii illi spiritus, quos Scriptura sacra spiritus fornicationis appellare consuevit. Ab his fornax accenditur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sensum prauitatis eos rapiat. ⁊
quodãmodo quasi in culem redigat.
flãma tp̃a ex maiori parte absciditur.
⁊ extinguit᷑. In parte gͦ ardet utilit̾
hec flãma ad custodiam humilitatis
⁊ in parte magna nichilominꝰ salubrit
extinguit᷑ ad cautelam turpitudiniꝰ.
Sic paulo datus ÷ stimulus carnis
sue ut eum colaphitaret. ne eum ma
reseruat᷑. Sed cum quis plene ꝯu̾sus
fuerit ⁊ effectꝰ ut paruulus. ⁊ ꝑfec¬
tam humilitatem adeptꝰ. forte tunc
tempus erit ut extinguat᷑. siciti in
trib pueris illis. qr pueri erant. quia
pueri fuerant. extineta fuisse legit᷑ ⁊ cradit᷑
puer enim a puritate dr̃. ⁊ qui purus
est recte puer appellat᷑. Et ÷ alia piuitaᷤ
actionis. in corde simplicitas. in ore u̾itas
in oꝑe sinceritas. hos gͥ tres pueros hr̃e
credim᷑. cum scm̃ ÷ esd̾ meditam᷑. uerum
qd̃ loquim᷑. iustum qd̃ oꝑaniur. O felix
nimiũ ⁊ deo nr̃o grata societas. hoꝵ triũ

Expanded text:
sensum parvitatis eos rapiat, et sensum parvitatis eos rapiat, et quodammodo quasi in cinerem redigat, flamma ipsa ex majori parte abscinditur et exstinguitur. In parte ergo ardet utiliter haec flamma ad custodiam humilitatis, et in parte magna nihilominus salubriter exstinguitur ad cautelam turpitudinis. Sic Paulo datus est stimulus carnis suae ut eum colaphizaret ne eum magreservatur. Sed cum quis plene conversus fuerit, et effectus ut parvulus, et perfectam puritatem adeptus, forte, tunc tempus erit ut exstinguatur, sicuti in tribus pueris illis, quia pueri erant, quia pueri fuerant, exstincta fuisse legitur et creditur. Puer enim a puritate dicitur, et qui purus est, recte puer appellatur. Et est alia puritas actionis. In corde simplicitas, in ore veritas, in opere sinceritas. Hos igitur tres pueros habere credimur, cum sanctum est quod meditamur, verum quod loquimur, justum quod operamur. O felix nimium et Deo nostro grata societas horum trium
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ip̃e sp̃c sc̃s ignis non cõburens
s illuminans. Et iccirco rubus ille qũe
moyses intuebat᷑ ardebat. ⁊ non cõ¬
burebat᷑. Sed ignis malus ⁊ alienus
econtra ꝯsumit non illuminat. Ignis¬
ad ꝑdicionem deuorans. ⁊ om̃ia eradicãs
genimina. ardens usq ad inferni nouissi¬
ma. ⁊ monciũ fundam̃ta comburens.
fiãmam tñ huimodi ignis dñs cum
uoluerit int̾tidit. cum placuerit penitꝰ
mam extinguat. alia scriptura euiden¬
ter declarat ubi legit᷑. Angłs aũ dñi
mani ignis. ⁊ fecit medium fornacis
quasi uentum roris flantem. uides
int̾cidere: Sed eur hic ꝙ̃ admod̾ etiam
ibi non extinguit᷑ : forte quia pueri
erant quib rogus ile parabat᷑. sed
effecti ut pariuili. sed erant adhuc in
ocłis sius magni. ⁊ erubescebant
adhuc humiles uideri. S ut illud
qd̃ in eis ꝑ elationem tumet exsictet᷑.
fiãma ignis in parte aliqua reseruat᷑.
⁊ it̾m ne flãma incendii usq ad con¬

Expanded text:
iritus sanctus ignis est non comburens, iritus sanctus ignis est non comburens, sed illuminans; et idcirco rubus ille quem Moyses intuebatur ardebat, et non comburebatur. Sed ignis malus et alienus econtra consumit, non illuminat: Igniad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, ardens usque ad inferni novissima, et montium fundamenta comburens . Flammam tamen hujus ignis Dominus cum voluerit, intercidit, cum placuerit, penitumam exstinguat, alia Scriptura evidenter declarat ubi legitur: Angelus autem Domini mam ignis, et fecit medium fornacis quasi ventum roris stantem . Videsintercidere. Sed cur hic quemadmodum et ibi non exstinguitur? Forte quia pueri erant quibus rogus ille parabatur; sed t, et effecti ut parvuli. Sed erant adhuc in oculis suis magni, et erubescebant adhuc humiles videri. Sed ut illud quod in eis pro elatione tumet exsiccetur, flamma ignis in parte aliqua reservatur; et iterum ne flamma incendii usque ad con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.d. q.f. unicornium. Uox dñi int̾¬
cidentis flãmam ignis. Alius ÷ ignis
alius quem uenit in t̾ra extinguere. de
celo ueniens celestem ignem secum detulit.
ad t̾ram ueniens t̾renum ignem inuenit.
Om̃is amor ignis ⁊ sed ñ oĩs amor bonꝰ ÷
Est amor licitus. ⁊ ÷ amor illicitꝰ. ⁊ licitus
amor bonꝰ ÷. ⁊ qui licitꝰ ñ ÷ bonus amor
ñ est. Amor itaq bonꝰ ignis ÷ bonus. ⁊ amor
malus ignis ÷ malus. Ignis bonus. ignis
caritatis. ignis malus ignis libidinis. Ig¬
nis bonus erat de quo iħc dicebat. Igñt
ueni mictere in t̾ram. ⁊ quid uolo nisi
ut ardeat. Ignem gͦ bonum uenit accen¬
dere. ignem uͦ malum uenit extinguere
Iccireo ꝑ moysen ꝓhibet ne offerant ignẽ
alienum suꝑ altare suum. de suo autẽ
igne p̾cipit ut semꝑ ardeat in altari
suo. Amat gͦ ignem suum. odit aũ
ignem alienum. Igne suo ardebat
qui dicebat. Nonne cor nr̃m ardẽs
erat de ih̾u in nob̾. dum loqueretur
nobis in uia. Tali igne ardebant qui

Expanded text:
 unicornium. Vox Domini intercidentis flammam ignis. Alius est ignis alius quem venit in terra exstinguere. De coelo veniens, coelestem ignem secundum detulit. Ad terram veniens, terrenum ignem invenit. Omnis amor ignis est, sed non omnis amor bonus est. Est amor licitus, et est amor illicitus; et licitus amor bonus est, et qui licitus non est, bonus amor non est. Amor itaque bonus, ignis est bonus; et amor malus, ignis est malus. Ignis bonus, ignis charitatis, ignis malus, ignis libidinis. Ignis bonus erat de quo Jesus dicebat: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Ignem ergo bonum venit accendere, ignem vero malum venit exstinguere. Idcirco per Moysen prohibet ne offerant ignem alienum super altare suum . De suo autem igne praecipit ut semper ardeat in altari suo. Amat ergo ignem suum, odit autem ignem alienum. Igne suo ardebant qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur nobis in via? Tali igne ardebant qui
Abbreviated transcription (Latin):
efficiat. cum egregiꝰ ille regis huiꝰ mi
Quid cũ ei dei miles p̃cipuus. ⁊ pͥn¬
ceps milicie dei uidel amor adungit᷑.
que q̃so hostium multitudo eoꝵ impe¬
tus ferre ualebit. Qui timet dñm in¬
quit scriptura nicħ negligit. Ecce
qualis p̾liator timor dei qui ñ solum
fugare ꝯsueuit. Longe tñ eum sin¬
głaris fortitudinis p̃rogatiua p̃cedit.
ille dei miles electus in milib qui
oĩa credit. oĩa sperat. oĩa sustinet.
Si gͦ tm̃ p̃ualent unus uel duo. ut
nec eis resistere ualeant decem milia
qͣntum÷ queso qd̃ efficere ualeat
in unum collecta regis huiꝰ uniuersa
milicia: Mirabilis rex qui sic suos
magnificare potuit. amabilis prorsus
qui sic suos magnificare uoluit. Puto
qr huic regi militabat qui dicebat. Non
timebo milia ppłi cucundantis me. Utinã
⁊ me dignet᷑ ascrib̾e int̾ suos ille qui sus¬
citat de puluere egenum ⁊ de stercore ele

Expanded text:
efficiat cum egregius ille hujus Regis milefficiat cum egregius ille hujus Regis milQuid cum ei ille Dei miles praecipuus, et princeps militiae, Dei videlicet amor adjungitur? Quae, quaeso, hostium multitudo eorum impetus ferre valebit? Qui timet Deum, inquit Scriptura, nihil negligit . Ecce qualis praeliator timor Dei, qui non solum fugare consuevit. Longe tamen cum singularis fortitudinis praerogativa praecedit ille Dei miles electus in millibus, qui omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Si ergo tantum praevalent unus vel duo, ut nec eis resistere valeant decem millia, quantum est, quaeso, quod efficere valeat in unum collecta regis hujus militia universa? Mirabilis rex, qui sic suos magnificare potuit; amabilis prorsus, qui suos sic magnificare voluit. Puto quod huic regi militabat qui dicebat: Non timebo millia populi circumdantis me. . Utinam et me dignetur ascribere inter suos, ille, qui de pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
s. in pace. uidete ⁊ attendite
diuine donationis ordinem. datur
ppło suo dñs uirtutem ⁊ pacem. pͥ¬
us dat uͥtutem.⁊ postea pacem. ha¬
bet namq adu̾sarios innumeros
ppłs iste dei. ⁊ qd̾ ad huc grauiꝰ ÷ ini¬
mici eoꝵ fortissimi. Opus hñt uͥtute
ugi sollicitudine iugilat tot adu̾sari¬
oꝵ tam ꝑ iniqͣ constantia. Uultis audi¬
re qualem uel qnͣtam uirtutem eis
dux eoꝵ ꝓmittat. ita tñ si eiꝰ precepta
mandataq custodiant. ꝑsequimim
inquit inimicos ur̃os. ⁊ corruent
coram uobis. ꝑsequent᷑ quinq de uo¬
bis .c. alienos. ⁊ centum de uobis
decem milia. Cadent inimici in cons¬
pectu ur̃o gladio. Parum ÷ hoc audi
adhuc aliquid maius de huiꝰ regis
militib. de huiꝰ regis siquidem milicia
ẽẽ dubitandum ñ ÷ illos quoꝵ unꝰ
ꝑ sequebat᷑ mille. duo fugabant decẽ
milia. Uirtus mirabilis. ⁊ prorsus
stupenda ut unꝰ contra mille ⁊ duo
p̾ualeant contra decem milia. quis
tñ ignorat qͣntam inimicoꝵ stragẽ

Expanded text:
 in pace. Videte et attendite divinae donationis ordinem. Daturus populo suo Dominus virtutem et pacem, prius dat virtutem et postea pacem. Habet namque adversarios innumeros populus iste Dei, et, quod adhuc gravius est, inimici eorum fortissimi. Opus ergo habent jugi sollicitudine vigilat tot adversariorum tam periniqua constantia. Vultis autem audire qualem, vel quantam virtutem eis eorum dux promittat, ita tamen si ejus praecepta mandataque custodiant: Persequemini, inquit, inimicos vestros, et corruent coram vobis. Persequentur quinque de vobis centum alienos et centum de vobis decem millia. Cadent inimici in conspectu vestro gladio . Parum est hoc, audi adhuc aliquid majus de hujus Regis militibus. De hujus Regis siquidem militia esse dubitandum non est illos, quorum unus persequebatur mille, et duo fugarunt decem millia. Virtus mirabilis, et prorsus stupenda, ut unus contra mille, et duo praevaleant contra decem millia. Quis tamen ignorat quantam inimicorum stragem
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ cum relinqͥtur amor mundi.
multo ampliꝰ tum crutiat cũ caltat᷑
amor sui. ueruntam̃ supra om̃ia
transfigit ⁊ penetrat cor hõis ⁊
excoquit desid̾ii estib amor dei. uñ
÷ uox illa flebił. Sitiuit aĩa mea ad

Expanded text:
minem cum relinquitur amor mundi, minem cum relinquitur amor mundi, multo amplius cruciat cum calcatur amor sui; verumtamen supra omnia transfigit, et penetrat cor hominis, et excoquit desiderii aestibus amor Dei. Unde est vox illa flebilis: Sitivit anima mea ad
Abbreviated transcription (Latin):
dissolui. ⁊ ẽẽ ꝯ xp̃o. certi de reposita
nobis corona iusticie. Amoris ⁊ enĩ
lacrime. ⁊ acrius afficiunt. ⁊ uberius
in pace amaritudo mea amarissima.
Magna namq amaritudo ÷ qñ quis
renuncians scło ad religionem ꝯu̾titur.
Maior aũ qñ ab negans semetipm̃ in¬
numeris inimici temptationib fatiga¬
tur. maxima aũ qnͣ pace illa exuꝑat
omnẽ sensum ex parte degustata. ad
illam tñ plene ñ admitrit᷑. Amara
itaq in ꝯu̾sione. amarior in tempta¬
tione. amarissuna in int̾ne. ⁊ eterne
dulcedinis expeitatione. ⁊ ĩpacientis
desidii dilatione. qr spes que differtur
affligit animũ. hinc ÷ͥ qd̾ alibi ip̃e dd̾
ꝓclamat dicens. heu me qr incolatuᷤ
m̃s ꝓlongatꝰ ÷. Et illud. Renuit
consolari anima mea. Qualis qͣnta¬
q puta amaritudinis magnitudo
aiãm transfix̾at hue ꝓ doloris le¬
uamine nullam ⁊̃ ꝯsolationẽ reciꝑe
uolebat. Multum qͥdem uexat ho-¬

Expanded text:
dissolvi et esse cum Christo, certi de reposita dissolvi et esse cum Christo, certi de reposita nobis corona justitiae. Amoris etenim lacrymae et acrius afficiunt, et uberius in pace amaritudo mea amarissima . Magna namque amaritudo est, quando quis renuntians saeculo ad religionem convertitur. Major autem quando abnegans semetipsum innumeris inimici tentationibus fatigatur. Maxima autem quando pace illa quae exsuperat omnem sensum ex parte degustata, ad illam tamen plene non admittitur. Amara itaque in conversione, amarior in tentatione, amarissima internae et aeternae dulcedinis exspectatione, et impatientis desiderii dilatione; quia spes quae differtur affligit animam. Hinc est quod alibi ipse David proclamat dicens: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est ; et illud: Renuit consolari anima mea . Qualis quantaque, putas, amaritudinis magnitudo animum transfixerat, quae pro doloris levamine nullam etiam consolationem recipere volebat? Multum quidem vexat ho
Abbreviated transcription (Latin):
nisi a maritudo penitencie: Mare gͦ
rubrum ei adhuc quasi. induusum ma¬
net. qui ñ nisi ex sola dampnationis
formidine gemere nouit. Sed mare
diudit᷑. qñ ꝯpuncuo geminat᷑. ama¬
ritudinem eñi cordis tunc geminat:
qñ quis ꝯpunctionis fletũ alt̾nat
ut mͦ defleat malum qd̃ ꝑtimescit
mͦ suspiret ꝓ bono qd̾ ꝯcupiscit.
Meror ex ꝯsideratione ⁊ trepidatione
maloꝵ mare a sinistris. Meror ex con¬
templatione ⁊ expectatione. bonoꝵ
mare ⁊ a dextris. Et erant eis iniquit
in altero uitamꝰ negligentiam. quia
qui expectat p̾mium. extendit se
ad meritum. ⁊ qui metuit penam.
sollicite declinat culpam. Sciendum
tñ ÷ qd̃ ꝯpunctio timoris ÷ utiq
tp̃r prior. sed dignitate posterior. Post
tudintm reformam᷑. Semel aũ sũpta
ct̾noꝵ fiducia multo anxiꝰ. multo
uberiꝰ ingemiscinrus ⁊ flemꝰ ex impa¬
cienti desiderio bonoꝵ ꝙͣ pͥus fecimus
sub formidine maloꝵ qñ cupimus

Expanded text:
nisi amaritudo poenitentiae? Mare ergo nisi amaritudo poenitentiae? Mare ergo Rubrum ei adhuc quasi indivisum manet, qui nonnisi ex sola damnationis formidine gemere novit, sed mare dividitur quando compunctio geminatur. Amaritudinem enim cordis tunc geminat, quando quis compunctionis fletum alternat, ut modo defleat malum quod pertimescit modo suspiret pro bono quod concupiscit. Moeror ea consideratione et trepidatione malorum, mare a sinistris; moeror ex contemplatione et exspectatione bonorum, mare est a dextris: et erant eis, inquit,in altero vitamus negligentiam; quia, qui exspectat praemium, extendit se ad meritum, et qui metuit poenam, sollicite declinat culpam. Sciendum tamen quod compunctio timoris est utique tempore prior, sed dignitate posterior. Post tudinem reformamur. Semel autem sumpta aeternorum fiducia, multo anxius, multo uberius ingemiscimus, et flemus ex impatienti desiderio bonorum quam prius fecimus sub formidine malorum, quando cupimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ horrore ꝓprie iniquitatis. desertũ
uͦ cades. eo qd̾ bonũ iam sit. s ad
meliora mardescit. concutit᷑ ⁊ ip̃m
⁊ ꝯpungit᷑ ex desiderio amplioris
scitatis. Illad gͦ expauescit malũ
qd̾. istud ingenuiscit: ꝓ bono quod
mindum accepit. Illud tremit ad re¬
cordationem diuine maiestatis. is¬
tud liquescit ad ꝯtempłonem suꝑne
pietatis. Illud gͦ trepidat ex multa
formidine. istud suspirat pre nunta
dilectione. Illud ne rapiat᷑ ad torm̃ta.
istud qi nundum subleuat᷑ ad gaudia
Incipientium gͦ ÷ concuti timore. ꝑ
unũ statim datur ad inchoationem.
alud ꝓmutit᷑ ad ꝑfectionem. Recte
9.d. d. cades. Quia compuninio
timoris quibdam in ip̃o inicio dat᷑
sed ꝯpunctio amoris quousq ꝑfecta
caritas foras mitit timorem differt᷑.
ħ geminũ ꝯpunitionis genus est.
irriguum suꝑius. ⁊ irriguum inferiꝰ.
unde alibi ꝑ eundem psalmistam
dr̃. Qui diuisit mare rubrum in
diuisiones. Maris qͥdem aque amare
sunt ualde. Quid gͦ rubrum mare.

Expanded text:
esertum vero Cades, quod bonum jam sit, sed ad meliora inardescit, concutitur et ipsum et compungitur ex desiderio amplioris sanctitatis. Illud ergo expavescit malum quod fecit; istud ingemiscit pro bono quod nondum accepit. Illud tremit ad recordationem divinae majestatis; istud liquefit ad contemplationem supernae pietatis. Illud ergo trepidat multa formidine; istud suspirat prae nimia dilectione. Illud ne rapiatur ad tormenta, istud quia necdum sublevatur ad gaudia. Incipientum ergo est concuti timore, peunum statim datur ad inchoationem, aliud promittitur ad perfectionem. Recte  Cades, quia compunctio timoris quibusdam in ipso initio datur. Sed compunctio amoris, quousque perfecta charitas foras mittat timorem, differtur. Hoc geminum compunctionis genus est irriguum superius, et irriguum inferius. Unde alibi per eumdem Psalmistam dicitur: Qui divisit mare Rubrum in divisiones . Maris quidem aquae amarae sunt valde. Quid ergo Rubrum mare
Abbreviated transcription (Latin):
illud dilatare indignum ducat ne scił
amaritudinis mare. uel abissum igno¬
rantie seu ⁊̃ luxum ꝯcupiscennie intͣ
regni sui metas includat. sed ista usq¬
quati sedudens de cet̾o ꝑtingit usq
ad t̾minos orbis t̾raꝵ. dilatans fines
ppłi sui usq ad nouissima impossibiliũ.
finem ꝯstituunt malicta ignorãtia.
uoluptas. impossibilitas. Inter
hos itaq t̾minos sedilatat beatus
ille ppłs de quo scͥptum inuenimꝰ.
Beatus ppłs qui scit iubilationẽ.

Expanded text:
illud ulterius dilatare indignum ducat, ne scilicet illud ulterius dilatare indignum ducat, ne scilicet amaritudinis mare, vel abyssum ignorantiae, seu etiam luxum concupiscentiae intra regni sui metas includat, sed ista usquequaque secludens, de caetero pertingit usque ad terminos orbis terrarum dilatans fines populi sui usque ad novissima impossibilium. finem constituunt: Malitia, ignorantia, voluptas, impossibilitas. Inter hos itaque terminos se dilatat beatus ille populus, de quo scriptum invenimus: Beatus populus qui scit jubilationem ,
Abbreviated transcription (Latin):
incipit inqmͣ sedere in throno suo. et
regnare in ppło suo ꝓficiens. ⁊ cres¬
cens de die in diem donec attingat a
fine usq ad finem fortiter. ⁊ disponat
oĩa suauiter. ⁊ dñetur a mari usc ad
mare. ⁊ a flumine usq ad t̾minos orb̾
t̾raꝵ. Intra enĩ hos t̾minos suum
sapĩa regnum cohib̾e uoluit. nͨ illud
ultra hos fines extendere decreuit. hĩc
eiciens mare orientale amaritudintmn
aꝑte malicie. illinc excludens mare
occidentale. abissum uidel̃ tenebrose
ignorancie. Ex alio aũ latere a flumĩe
incipiens sapĩe regnum ꝑtingit usq
ad t̾minos orbis t̾raꝵ. Afluiuo gͦ incipi¬
ens totum tñ fluuium exteriꝰ relinq̃ns
derestat᷑ siquidem sapĩa omẽm fluxun
uoluptatis. extendens se ꝑ infinita pe-¬
ne multiplicis obediencie spacia ꝑ¬
tingit usq ad t̾minos impossibilita¬
tis. Certi uides qmͣ recte intra hos fineᷤ
regni sui t̾minos ꝯstitiat. uel cur

Expanded text:
incipit, inquam, sedere in throno suo, et incipit, inquam, sedere in throno suo, et regnare in populo suo proficiens et crescens de die in diem, donec attingat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter, et dominetur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Intra enim hos terminos suum Sapientia regnum cohibere voluit, nec illud ultra hos fines extendere decrevit. Hinc ejiciens mare orientale, amaritudinem apertae malitiae, illinc excludens mare occidentale, abyssum videlicet tenebrosae ignorantiae. Ex alio autem latere, a flumine incipiens Sapientiae regnum pertingit usque ad terminos orbis terrarum. A fluvio ergo incipiens, totum tamen fluvium exterius relinquens. Detestatur siquidem Sapientia omnem fluxum voluptatis, extendens se per infinita pene multiplicis obedientiae spatia pertingit usque ad terminos impossibilitatis. Certe vides quam recte inter hos fines regni sui terminos constituat, vel cur
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qͣmͣ securus erat paulus post
tale diluuium qd̃ qui ꝑ fidem in eiꝰ
corde habitabat xp̃c sederet rex in et̾¬
num.Uides certe qm recte post
re facit. statim illud adiunctum est.
⁊ sedebit dñs rex in et̾num. Ad hoc
namq ni fallor esfundit᷑ suꝑ t̾ram
hoc diluuium quo inundet rex iste
regirum suum. ⁊ sedeat rex ⁊ dñs
in et̾num. Sed ħ que de diluiuo di¬
cta sunt. tunc tm̃ intelligenda credi¬
mꝰ deeo. qñ accipitur in bono. est
enĩ qñ accipitur in malo. sed ibi
longe alia lectio. Si ÷ eñĩ ignis bo¬
nus ⁊ ignis malus. si ÷ desertum
bonum ⁊ desertum malum sicut
suꝑiꝰ ostendimus. Si ÷ aqua bona
⁊ aqua mala. cur non eque diluuũ
bonum ⁊ diluium malum eẽ cre¬
damus. Credendum sane ⁊ absq
ulla hesitatione bonum illud ẽẽ di¬
liuuum qd̃ dñs inhabitare facit ut
sedeat rex in et̾num. facto aũ hꝰmodi
diluiuo mundatoq regno incipit extẽ
⁊ deinceps ut pote parata sede sua. ex t̃c

Expanded text:
Ecce quam securus erat Paulus post tale diluvium, quod qui per fidem in ejus corde habitabat Christus, sederet rex in aeternum. Vides certe quam recte postqinhabitare facit, statim illud adjunctum est: Et sedebit Dominus rex in aeternum. Ad hoc namque, ni fallor, effundit super terram hoc diluvium, quo mundet Rex iste regnum suum, et sedeat rex Dominus in aeternum. Sed haec quae de diluvio dicta sunt, tunc tantum de eo intelligenda credimus, quando accipitur in bono. Est enim quando accipitur in malo, sed est ibi longe alia lectio: Si est enim ignis bonus et ignis malus, si est desertum bonum et desertum malum, sicut superius ostendimus, si est aqua bona et aqua mala, cur non aeque diluvium bonum et diluvium malum esse credamus? Credendum sane, et absque ulla haesitatione bonum illud esse diluvium quod Dominus inhabitare facit, ut sedeat rex in aeternum. Facto autem hujusmodi diluvio, mundatoque regno, incipit extunc, et deinceps, utpote parata sede sua, extunc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. i. t. exaltabunt᷑. Ibunt de uͥtute
in uͥtutem donec uideatur d̾s deoꝵ
in syon. S qr uanum ÷eis ante
lucem surgere. qnͣto magis currere.
łmite lucem tuam ⁊ u̾ttatem. lumẽ
ad reuelationem gencium ut in lumi¬
ne tuo uideant lumen. quo currere po¬
ssint in lumine iuuencium. ẜmite gͦ¬
dñe emitte lucem tuam. ⁊ u̾itatem tu¬
am donec ꝑtranseat ppłs tuus dñe¬
disti. ꝑ transeat aũ de gente ad gen¬
tem ⁊ de regno ad ppłm alt̾um. de
regione umbre mortis ad patriam
luminis. Tali taliterq currenti. d̾s
isrł ip̃e dabit uͥtutem ⁊ fortitudinẽ
plebi sue benedictus d̾s. ut impleat᷑
in eis ꝓpħica illa ꝓmissio. dñs uir

Expanded text:
itia tua exaltabuntur. Ibunt autem de virtute in virtutem donec videatur Deus deorum in Sion. Sed quia vanum est eis ante lucem surgere, quanto magis currere. Emitte lucem tuam et veritatem tuam, lumen ad revelationem gentium, ut in lumine tuo videant lumen quo currere possint in lumine viventium. Emitte, Domine, emitte lucem tuam et veritatem tuam, donec pertranseat populus tuus istedisti, pertranseat autem de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, de regione umbrae mortis ad patriam luminis. Tali, taliterque currenti Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae benedictus Deus, ut impleatur in eis
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilis ppłs ille gencium qui am-¬
bulabat in tenebris donec uideret lu¬
cem magnam. ⁊ inciꝑet cognoscere
regem suum. ⁊ hr̃e ducem sapĩam. O
ppłe gencium. ꝑu̾sitas uoluntatum
uanttas cogitationũ. usqueqͦ non cog¬
noscitis regem ur̃m. Usq qͦ sedetis
in regione umbre mortis. usc qͦ mora¬
mini in regione dissimilitudinis: Tan¬
medio babilonis. exite de tenebris.
ꝓperate ad patram luminis ad regionẽ
lucis. Tandem aliqñ exite ad lucem. at¬
tendite ad lucem ueram q̃ illuminat
omnẽ hoiem uenientem in hunc mun¬
dum. Exortum ÷ in tenebris lumen

Expanded text:
dissimilis populus ille gentium qui ambulabat in tenebris donec videret lucem magnam, et inciperet cognoscere Regem suum, et habere sapientiam! O popule gentium, perversitas voluntatum, vanitas cogitationum, usquequo non cognoscitis Regem vestrum? Usquequo sedetis in regione umbrae mortis, usquequo moramini in regione dissimilitudinis? Tanmedio Babylonis, exite de tenebris, properate ad patriam luminis, ad regionem lucis. Tandem aliquando exite ad lucem, attendite ad lucem veram, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Exortum est in tenebris lumen
Abbreviated transcription (Latin):
templi habitatores qmͣ cogitationes
quit cogitatio hõis confitebit᷑ t.
Raro tñ ꝯtingit ut huꝰ templi
habitatores os inunũ ꝯueniant
ut una ꝯgregati in templo eꝰ si
allena togitatio int̾serat. que illa
diuine sollempnitaris gaudia ꝑ¬
turbet uel ĩminuat. Posse tñ ħ qñ
q fieri ille meliꝰ nouit. qũe ñ tam
lectio. qmͣ exꝑientia docuit. fi̾t eñi
aliqñ ut mens suꝑ pauca fidelis
intrans in gaudium dñi sui. tor
⁊ tota in se collecta. ĩmo supͣ se
eleuata. ab illo sp̃ualis leticie pe¬
lago plene absorbeat᷑. exꝑim̃to feli¬
ei iam aꝑpbans ꝙͣ sit uera illa sẽtencia

Expanded text:
templi habitatores, quam cogitatempli habitatores, quam cogitaquit, hominis confitebitur tibi. Raro tamen contingit ut hujus templi habitatores omnes in unum conveniant, ut una congregati in templo ejus oaliena cogitatio interserat quae illa divinae solemnitatis gaudia perturbet vel imminuat. Posse tamen quandoque hoc fieri ille melius novit, quem non tam lectio quam experientia docuit. Fit enim aliquando ut mens super pauca fidelis, intrans in gaudium Domini sui torreviscatur: et tota in se collecta, imo supra se elevata, ab illo spiritualis laetitiae pelago plena absorbeatur, experimento felici jam approbans quam sit vera sententia
Abbreviated transcription (Latin):
illam ꝑ templum designare. hec ⁊¬
enĩ adhuc in t̾ra ⁊ in belloꝵ ꝓcin¬
ctu posita. recte ꝑ tab̾natłm. Illa
aũ in et̾na iam stabilitate fundata
accedere utiq nequeunt. sed intro
admissi ꝓ̃ admirationũ magnitudi¬
ne a laude creatoris tessare ñ possunt:
⁊ implet᷑ qd̾ dr̃. Et in templo eiꝰ
õs̃ dicent głam. Quia qͥcumq ad
rillud se ꝯtemplando eleuant. qͣm¬
diunitꝰ sunt. a diuina laude non
uacant. hinc ÷ qd̃ ide reu̾tentes cla-
reliquie cogitationis diem festũ agẽt
tibi. Cogitet qui potest qualis uel qnͣ¬
ta sit illa celebritas sollempnitatis
illiꝰ qm intus posiri ꝑficiunt. qñ ⁊̃
reliquie togitationis quas ad se
reu̾tentes secum trahunt ex inemo¬
ria uel recordatione gustate suaui¬
tatis dño deo diem festum agunt.
Quod si ꝑ templum dei cor ip̃ius
hõis intelligimꝰ qui sint qui in
ħ templo głam deo dicunt ciciuᷤ
inuenimꝰ. Qui enĩ sunt alii huiꝰ

Expanded text:
illam per templum designare. Haec illam per templum designare. Haec enim adhuc in motu, et in bellorum procinctu posita recte per tabernaculum; illa autem jam in aeterna stabilitate fundata,ionem sublevati, accedere utique nequeunt. Sed intro admissi prae admirationis magnitudine a laude Creatoris cessare non possunt; et impletur quod dicitur: Et in templo ejus omnes dicent gloriam. Quia quicunque ad illud se contemplando elevant, quandiu intus sunt, divina laude non vacant. Hinc est quod inde revertentes clamareliqui cogitationis diem fesium agent . Cogitet qui potest, qualis, vel quanta sit illa celebritas solemnitatis illius quam intus positi perficiunt quando etiam reliquiae cogitationum quas ad se revertentes secum trahunt ex memoria vel recordatione gustatae suavitatis Domino Deo diem festum agunt? Quod si per templum Dei cor ipsius hominis intelligimus, qui sint qui in hoc templo gratiam Deo dicent citius inveniemus. Qui enim sunt alii hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cebraꝵ net saltem reminis cun᷑. Etiud
gͦ mirum si post talem tantanit
grãm in templs eiꝰ õs dicent głami.
Quid gͥ inqmͣ mirum si eiꝰ głam
in edificationem ꝓximoꝵ q̃runt
a quo tot dona gr̃aꝵ gratis accepe¬
runt. dei templum congregatio ÷
fidelium. In ħ itaq templo laudem
deo dicunt. ⁊ głam eiꝰ querunt
qui ꝑ u̾bum ip̃dicationis ꝓximos
edificare. ⁊ in ip̃is głam dei dilata¬
re contendunt. Et recte qͥdem pͥus
accipiunt intelligentiam scͥpturaꝵ
ad instructionẽ sui. postea. donũ p̃¬
dicationis ad utilitatẽ ⁊ edificatio¬
nẽ ꝓximi. Prrus dat᷑ intelligencia
ut. uera credant. ⁊ recta intelligãt.
postea addit᷑. eleq̃licia ut utilia do¬
ceant. ⁊ salubria ꝑsuadeant. Pos¬
sumꝰ tñ ꝑ templum n p̃sentem
eccłiam si celestium tiuium freqũe¬
tiam ꝯuenienter intelligere. Nã
solet sepe scriptirra satra. ad distĩ¬
ctionem utrꝰiq hanc ꝑ tab̾nacłm

Expanded text:
cebrarum nec saltem reminiscimur. Quid cebrarum nec saltem reminiscimur. Quid ergo mirum post talem tantamque gratiam: In templo ejus omnes dicent gloriam; quid, inquam, mirum si ejus gloriam in aedificationem proximorum quaerunt, a quo tot dona gratiarum gratis acceperunt? Dei templum congregatio est fidelium. In hoc itaque templo laudem Deo dicunt et gloriam ejus quaerunt, qui per verbum praedicationis proximos aedificare, et in ipsis Dei gloriam dilatare contendunt. Et recte quidem prius accipiunt intelligentiam Scripturarum ad instructionem sui; postea donum praedicationis ad utilitatem et aedificationem proximi. Prius datur intelligentia ut vera credant et recta intelligant; postea additur eloquentia ut utilia doceant et salubria persuadeant. Possumus tamen per templum non praesentem Ecclesiam, sed coelestium civium frequentiam convenienter intelligere. Nam solet saepe Scriptura sacra ad distinctionem utriusque, hanc per tabernaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
eos. ⁊ uelocit̾ currere. ⁊ caute tim̾e.
Talib gͦceruis talit̾q p̃paratis dñs
reuelabit condensa. ⁊ reserabit
scripturaꝵ ꝓfunda: allegoriaꝵ opa¬
ca. sacram̃toꝵ inisteria. misterioꝵ
sccreta amant hiuꝰmodi cerui. huc
illucq. discurrere int condensa sal¬
tus. libani abdita queq loca ꝑ qui¬
rere ⁊ occulta penetrare. ⁊ opata
freq̃ñtare in condensis ⁊⁊ umbrosis
requiescere. Ibi enĩ ⁊ ꝯtra uinatoꝵ
insidias latebras reꝑiunt s ꝯͣ
solis estus refrigerium accipiunt.
Qnͣto eñĩ altꝰ scripturaꝵ intelli¬
genciam ꝑceperunt. qnͣto eaꝵ ꝓ
funda ꝓfectiꝰ penetrauerunt: tanto
securiꝰ: tanto quietꝰ quasi in condẽ¬
sis latitantes. ⁊ umbrosis requies¬
centes. hinc derident demonũ insi¬
dias. illinc despicsunt ꝯcupiscencie
estus. ⁊ carnales illecebras. Nant
ex ip̃a scripturaꝵ. lectione astutias
demonũ pleniꝰ. erudimur. ⁊ uit
tot sapĩe delicias. earualium ille¬

Expanded text:
s et velociter currere, et caute timere. Talibus ergo cervis, taliterque praeparatis Dominus revelabit condensa, et reserabit Scripturarum profunda, allegoriarum opaca, sacramentorum mysteria, mysteriorum secreta. Amant enim hujusmodi cervi huc illucque discurrere inter condensa saltus Libani, abdita quaeque loca percurrere et occulta penetrare, opaca frequentare, in condensis et umbrosis requiescere. Ibi enim et contra venatorum insidias latebras reperiunt, et contra solis aestus refrigerium accipiunt. Quanto enim altius Scripturarum intelligentiam perceperint, quanto earum profunda perfectius penetraverint, tanto securius, tanto quietius quasi in condensis latitantes, et in umbrosis requiescentes, hinc derident daemonum insidias, illinc despiciunt concupiscentiae aestus et carnales illecebras. Nam ex ipsa Scripturarum lectione contra astutias daemonum plenius erudimur, et inter tot sapientiae delicias, carnalium ille
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s tuus. Et illud in cantito canticoꝵ.
fulcite me florib stipate me mał qr
suspiria amoris. Qluia gͦ cor hõĩs pͥis
ꝯtutitur timore. postea ꝯpungitur
dñi p̃parantis ceruos ⁊ reuelabit
condensa. Sicut in ꝯcussione deserti
grã ꝯpunctionis. sic in p̃paratio¬
ne cerui grã ãministrationis. Non
enĩ sufficit deflere mala nr̃a. nisi
post modum actingamꝰ nos ⁊̃ ad
oꝑa bona. ad ħ utiq ꝯcutit᷑ desertũ
cordis nr̃i. ut simꝰ deuoti ad orõnem.
ad ħ datur nobis ceruina uelocitas
ut ꝓniti simꝰ ad oꝑationem. Cer¬
uus namq aĩal uelox ⁊ pauidum.
s serpentib inuicum. In agilitate
itats pedum recte intelligit᷑ expedita
et ꝓmpta uelotitas actionis. uul¬
tis audire ceruũ a lacriter currentẽ.
lliam inquit mandatoꝵ tuoꝵ cu¬
curri ⁊ dilatasti cor meũ. Uultis
audire uocem p̃parantis ad ceruinã
uelocitatem: Sic currite inquit ut¬
ꝯpͣhendatis. llultis audire uocem
p̃pantis ad ceruinam formidinem. Be¬

Expanded text:
s tuus ; et illud in Canticis: Fulcite me floribus, stipate me malis, quia iderium et suspiria amoris. Quia ergo cor hominis prius concutitur timore, postea compungitur Domini praeparantis cervos, et revelabit condensa. Sicut in concussione deserti gratia compunctionis, sic in praeparatione cervi gratia administrationis. Non enim sufficit deflere mala nostra, nisi postmodum accingamus nos etiam ad opera bona. Ad hoc itaque concutitur desertum corporis nostri, ut simcervina velocitas, ut prompti simus ad operationem. Cervus namque animal velox et pavidum, sed serpentibus inimicum. In agilitate itaque pedum recte intelligitur expedita, et prompta velocitas actionis. Vultis audire cervum alacriter currentem: Viam, inquit, mandatorum tuorum cucurri cum dilatasti cor meum . Vultis audire vocem praeparantis ad cervinam velocitatem: Sic currite ut comprehendatis . Vultis audire vocem praeparantis ad cervinam formidinem: Be