comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te non sumus: ut tanto eos temperantius corde hu¬
mili corrigamus : quanto nosmetipsos uerius in his
quos emendamus agnoscimus. Si nos sacerdotes
tales nec sumus nec fuimus. quales adhuc illi sunt
quos emendare curamus: ne cor nrm̃ forte suꝑbiat.¬
& de ipsa innocentia peius ruat : quoꝵ mala corrigimꝰ
alia eoꝵ bona nobis ante oculos reuocemus. Quȩ si
om̃ino nulla sunt ad occulta di iudicia recurramus.
quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonũ quod
habemus accipimus: ita illos quoq potest gr̃ę suꝑnȩ
iurtutis infundere : ut excitati posterius etiam ipza¬
possent bona quȩ nos ante accepimus preuenire. Quis
enim crederet qđ ꝑ apłatus meritũ saulus lapidatum
stephanũ precursurus erat qui in morte eius lapidan¬
tium uestimenta seruabat: His ergo primũ cogita¬
tionib humiliari cordebet: & tunc demũ delinquen¬
tium iniquitates increpare.
Isidori de doctorum silentio.

Expanded text:
te non sumus: ut tanto eos temperantius corde hute non sumus: ut tanto eos temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus, agnoscimus. Si nos sacerdotes tales nec sumus, nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare curamus: ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia in pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus; quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus, accipimus: ita illis quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam possint ipsa bona quae nos ante accepimus, praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecursurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitates increpare. Isidori de doctorum silentio.
Abbreviated transcription (Latin):
tutinnabulis uingite : ut ꝑ ome quȩ dicitis unitatẽ fidei
cauta obseruatione teneatis. Sacerdos semꝑ uocẽ predi¬
cationis habeat. ne suꝑni exspectatoris iudicium ex silentio
offendat. Sacerdos in tab̃naculum ingrediens uel egre¬
diens moritur. si de eo sonitus non auditur. quia irã con¬
tra se occulti iudicis exigit. si sine predicationis sonitu
inicetdit. Apte tintinnabula uestimentis pontificis deseri¬
buntur inserta. uestimenta. & enim sacerdotis quid aliud
quam recta opera debemus accipere. propheta attestante
qui ait. Dacerdotes tin induantur iustitiã. Uestimen¬
tis itaq illius tintinnabulis inhȩrent. ut uite uiam cũ
lingue sonitu ipsa quoq opera sacerdotis clament. Nos
quia infirmi homines sumus. cum deo hominib lo¬
quimur. debemus primũ meminisse qđ sumus ut ex
propria infirmitate pensemus. quo docendi ordine in
aut tales sumus quales nonnullos corriginus. aut
tales aliquando fuimus. Qsi iam diuina gr̃a operan¬

Expanded text:
tinnabulis jungite, ut per omnia quae dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Sacerdos semper vocem praedicationis habeat, ne superni spectatoris judicium ex silentio offendat. Sacerdos in tabernaculum ingrediens vel egrediens moritur si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti Judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte tintinnabula vestimentis pontificis describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, Propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitia ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Nos quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quid sumus, ut ex propria infiraut tales sumus, quales nonnullos corrigimus: aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operan
Abbreviated transcription (Latin):
ui igitur qualis debeat esse pastor superius osten¬
dimꝰ: nunc qualiter doceat demonstremus. I lon
una eademq cunctis exortatio congruit. quia nec
cunctos pannorum qualitas astringit. Depe namq
alus officiunt. qui alus prosunt. quia & plerũq erbȩ
quȩ hȩc animalia nutriunt. alia occidunt. & lenis
sibilus ȩquos mitigat catulos instigat: & medicamen¬
tũ quod hunc morbum inminuit alteri uires uingit.
& panis qui uitam fortium roborat paruuloꝵ necat.
Tro qualitate igitur audientium formari debet ser
mo doctoꝵ. ut ad sua singulis congruat. & tamen
a cominunis ȩdificationis arte nũquã recedat.
Quid enim sunt intentȩ mentes auditoꝵ. nisi ut ita
dixerĩ quedã in cithara tensiones tractȩ cordarũ
quas tangendi artifex. ut non sibimet ipsi dissimule
canticũ faciat dissimiliter pulsat : & ideirco cor¬
de consonam modulationẽ reddunt. quia uno
quidem plectro. sed non uno inpulso feriuntur.

Expanded text:
Quia igitur qualis esse debeat pastor superius ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Non una, eademque cunctis exhortatio congruit, cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficiunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur aumo doctorum: ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim quaedam citharae tensiones tractae chordarum. Quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat: et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu, feriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ em̃: & hoc apłi loquit᷑ Quisquis autẽ suis &
maxime domesticis ñ prouidet: fidem denegat. & est
infideli deterior Hȩc autẽ mancipia st̃ ei similiter
cũ frẽ cõmunia. non dũ diuisa: disponit ea. manu mit

Expanded text:
Scriptum est enim, et hoc Apostolus loquitur: Quisquis autem suis, et maxime domesticis, non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Adhuc autem mancipia sunt ei similiter cum fratre communia, nondum divisa. Disponit ea manumit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cadere pręposito: sed penis ẽ simulare propositum:
cce dico: audite : qui societatẽ communis uitȩ iã susceptã
dit : a ꝓfessione scã cadit : obseruet iudicẽ. sed dm̃. non
me: Ego ei non aufero clericatũ: quantũ sit periculũ
ante oculos eius posui: faciat quod uult: Nomi enim
quia si aliquẽ hoc facientẽ degradare uoluero. non
ei deerunt patroni: non ei deerunt suffragatores. &
hic & apud epõs. qui dicant: quiꝰ male fecit. Non potest
tecũ tolerare istam uitam. Extra episcopiũ uult ma¬
nere : de ꝓprio uiuere: ideo non debet ꝑdere lericatũ:
go scio quantũ malg̾ sit. ꝓfiteri scm̃ aliquid nec implere:
non licet: esse in monasterio non compellutur: Di autẽ
cȩpit esse in monasterio & deseruit. & tamen uirgo ẽ.
dimidia ruit Sic & clericus duas res ꝓfessus ẽ: & scĩtatẽ
& clericatum Interim scĩtatẽ: nam clericatũ ꝑ populũ
suũ ds̃ imposuit ceruicib ipsius: magis onus ẽ quam

Expanded text:
 cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ecce dico, audite: Qui societatem communis vitae jam susceptam, dit, et a professione sancta cadit. Observet judicem, sed Deum, non me. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffragatores, et hic et apud episcopos qui dicant, Quid mali fecit? Non potest tecum tolerare istam vitam: extra episcopium vult manere, et de proprio vivere, ideone debet perdere clericatum? Ego scio quantum mali sit profiteri sanctum aliquid, nec implere. non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et deseruit, et tamen virgo est, dimidia ruit. Sic et clericus duas res professus est, et sanctitatem, et clericatum; interius sanctitatem. Nam clericatum propter populum suum Deus imposuit cervicibus ipsius. Magis onus est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
professus ẽ Quambonũ & quam iocundũ habitare fr̃s in
unũ: Si ab hoc proposito ceciderit: extra manens clericus
fuerit : dimidius & ipse cecidit Quid adme : non eum
iudico: si foris seruat scĩtatem: dimidius cecidit: Si intus
habuerit simulationẽ : totus cecidit: Nolo habeat necessi¬
tat̾e simulandi Scio quomodo homines ament dericatũ.
nemini eum tollo: Nolenti mecũ cõmumt̾ uiuere: habet
dñ: qui mecũ manere uult. Si paratus ẽ pasci a dõ ꝑ
excłam ipsuis. non habere aliquid propriũ. sed aut ero¬
gare pauperib. aut in cõmune mittere: maneat merũ:
Qui hoc non uult: habeat libertatẽ: sed uideat utrũ habere

Expanded text:
professus est, quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Si ab hoc proposito ceciderit et extra manens clericus fuerit, dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit. Si intus habuerit simulationem, totus cecidit. Nolo habeat necessitatem simulandi. Scio quomodo homines ament clericatum. Nemini eum tollo nolenti mecum communiter vivere: habet Deum qui mecum manere vult. Si paratus est pasci a Deo per ecclesiam ipsius, non habere aliquid proprium, sed aut erogare pauperibus, aut in commune mittere, maneat mecum. Qui hoc non vult, habeat libertatem: sed videat, utrum habere
Abbreviated transcription (Latin):
nas a p̃tiosarũ uestiũ appentu conpesceret dicens. Non in
ueste p̃tiosa: Pensandũ nob̃ sũmopere ẽ de cultu uestiũ
que culpa sit hoc etiam uiros appetere : a quo curauit
pastor ȩccłȩ & feminas ꝓhibere: Qua propt̃ oportet ca¬
nonicos sc̃arum scripturarũ auctoritati parere : sc̃oꝵq
patrũ documenta uigilanter ꝑpendere: ut humilitatẽ
quã corde gestant. actu. habitu. incessu. ipsa ȩtiã ȩqui¬
tatione religiosissime demonstrent: plusq uelint scã
conuersatione. eximi isq morib quã ornatu uestiũ
fulgere: Si enim more coniugatorũ. in se ornandis mtore
uestiũ. faleris ȩquoꝵ. ceterisq humanȩ uanitatis
reb abusi fuerint. scilicet ut se similib ut debere con¬
tendant. In quo eoꝵ conuersatio alaicoꝵ distare ui-¬
debitur. Necet porro ut eoꝵ talis sit uestiũ cultus.¬

Expanded text:
nas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in nas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensandum nobis summopere est de cultu vestium, quae culpa sit, hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere. Quapropter oportet canonicos sanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus
Abbreviated transcription (Latin):
uerere potius dm̃ cultu cordis quã corporis. euden¬
tib scripturȩ scȩ̃ patet iditus: Proinde canonicis to¬
tis uirib elaborandũ ẽ. ut & indumenta uirtutũ habe¬
ant interius: & ꝑ immoderatũ cultũ caueant dehones-¬
tare religionis dignitatẽ exterius Quantũ etiã asuꝑ¬
fluo & inmocerato cultu uestiũ se conpescere debeant.
multis scoꝵ patrũ
docum̃tis ꝑdoceri potest.
Dicit enĩ beatꝰ hieronimus in epła ad eustochiũ: Sunt qͥdã
mei ordinis quib omĩs cura ẽ de uestib. si bene oleant: si
pes laxa pelle ñ folleat: crines calamistri uestigio rotant᷑.
digni de anulis radiant: & ne plantas humidior uia spar-¬
gat. uix inprimunt sũma uestigia Cales inquit cũ uderis.
sponsos magis estimato quam clericos & beatꝰ gregorius.¬
lemo inquit ȩstimer in fluxu atq studio uestiũ pecca¬
tũ deesse: quia si hoc culpa ñ esset. nullomodo iohem
dñs de uestimenti sui asperitate laudasset: Si cultus ues-

Expanded text:
erere potius Deum cultum cordis quam corporis, evidentibus Scripturae sanctae patet indiciis. Proinde canonicis totis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia: tales, inquit, cum videris, sponsos magis « Nemo aestimet in fluxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si cultus vesti
Abbreviated transcription (Latin):
qui occasione uanitatis tareat. & nichil nouitatis. nichil
suꝑfluitatis redoleat: nichilq rep̃hensionis aut detractionis
habeat: Non enin spetialit̾ p̃sumi debet ab aliquo. qđ non
generaliter teneat᷑ ab om̃ib: id ẽ nec plus uisto cultior ues¬
tis. nec insolita atq deformis: quia ĩ utroq illoꝵ. aut elati¬
onis aut certe simulationis noxa patescet: Inter utrũq enĩ
uirtus discretionis moderatissime tenenda ẽ: quȩ plenissi¬
me inuita beati augustini in laude illius ꝓlata. ita le¬
gitur. Uestis eius & caltiam̃ta uel lectualia ex mode¬
rato & competenti habitu erant: nec nitida nimiũ. nec
abiecta plurimũ: quia his pleriq uel iactare se in sollert̃
homines solent uel abicere: Ex utroq nãq iħu xp̃i sed
quȩ st̃ sua querentes.At iste ut dixi mediũ tenebat.
cucullas monachorũ non induant.

Expanded text:
qui occasione uanitatis careat et nichil nouitatis aut superfluitatis redoleat. Cappas gestent nhabeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter teneatur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita beati Augustini , in laudem illius prolata, ita legitur: Vestis ejus et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerique vel jactare sese insolenter homines solent, vel abjicere, ex utroque non quae Jesu Christi, sed quae sua sunt, quaerentes. At iste, ut dixi, medium tenebat, . Ut canonici cucullas monachorum non induant.
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc uera ẽ absolutio presidentis: cum interius arbi¬
trium sequitur iudicis. Quod bene quatriduani mor¬
tui resuscitatio illa significat. quȩ uidelicet demons¬
trat. quia prius cmortuum dñs uocauit. & iuuifica¬
uit dicens. Lazare ueni foras. E postmodũ is qui
uiuus egressus fuerat a discipulis ẽ solutus sicut scrip¬
tũ ẽ. Cũq egressus esset qui fuerat ligatus institis.
tunc dixit discipulis suis. Soluite eum. & sinite abire
scilicet ut pastores ȩccłȩ ei pęnam debeant amouere
quam meruit. qui non erubuit confiteri qđ fecit. Dub
magno moderamine. pastores ȩccłȩ. uel soluere stu¬
deant uel ligare. Ded utrum iuste animuste obli¬
get pastor : pastoris tamen sententia gregi timen¬
da ẽ : ne is qui sub ẽ & cum inuste forsitan ligat᷑
obligationis suȩ sententiam ex alia culpa mereatur.
Iastor quisq uel absoluere in: screte timeat uel
ligare. Is autẽ qui sub manu pastoris ẽ ligari
timeat iuste uel miuste. nec pastoris sui iudiciũ

Expanded text:
unc vera est absolutio praesidentis, quum interni sequitur arbitrium judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat, quia prius mortuum Dominus suscitavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is auttimeat iuste vel iniuste: nec pastoris sui iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
locum teneat cui ad locum uita minime coraordat.
ligatus soluat. Sepe in soluendis acligandis subditis fuȩ
uoluptatis motus. non autẽ causarũ merita sequitur.
Unde fit ut epsa & ligandi ac soluendi potestate se pri¬
uet. qui hanc pro suis uoluptatib & non pro subiecto¬

Expanded text:
locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem caussarum merita sequitur. Unde fit, ut vet, qui hanc pro sue voluntatis motibus et non pro subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ metuunt ammarũ uidices funt. & alios
dampnant & liberant qui semet ipsos dampnari metu¬
ebant. Horum profecto nunc in ȩccła epĩ locũ tenent:
soluendi atq ligandi auttoritatẽ suscipiunt: qui gra¬
duni regiminis sortiuntur. Grandis honor pontifi¬
calis: sed graue pondus istius ẽ honoris. Ourũ quippe
ẽ : ut qui nescit tenere moderamina uite suȩ. iudex
intȩ fiat alienȩ. Perumq contingit: ut ipse iudicu

Expanded text:
udicium metuunt, animarum judices fiunt: et alios damnant et liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in ecclesia episcopi locum tenent: solvendi atque ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontificalis, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae.
Abbreviated transcription (Latin):
bant animas quȩ non uiuunt. Non morientẽ quippe
mortificat. qui iustũ dampnat. E non uicturũ uiui¬
ficare nititur : qui reum a supplicio absoluere conat᷑.
pesceret : cum omiã nuda & aꝑta sunt oculis eius.
mala tamen sodomȩ noluit audita idicare. Qui ait.
compleuerint. annon ẽ ita ut sciã. Omp̃s itaq dñs¬
Omp̃s itaq dñs
& omĩa sciens cur ante probationẽ quasi dubitat
nisi ut grauitatis nobis exemplũ proponat. ne mala
hominũ ante presumamus credere quam probare
Qui hoc exemplo nisi nos ammonem. ne ad proferendã
sententiã umquã precipites esse debeamus: ne temere
indiscussa iudicemus: ne quilibet mala audita nos mo¬
ueant. ne passim dicta sine probatione credamus: causȩ
uidelicet pensandȩ sunt: & tunc ligandi atq soluendi
potestas ȩxercenda. Widendum quȩ culpa aut quȩ sit
penitentia secuta post culpã: ut quos omp̃s ds̃ ꝑ conpunc¬

Expanded text:
morientem quippe mortificat, qui justum damnat: et non victurum ficare nititur, qui reum a supplicio absolvere conatur.pesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: compleverint, an non est ita, ut sciam . Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis exemplum nobis proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
peridere. Fęnus autẽ hoc solũ aspi¬
cere & exer¬
cere debemus. ut quod hic miseri¬
cordit tribu¬
imus abeo dño qui muluplictrer
& in ꝑpetuũ
mansura retribuet recipere ualeamus.

Expanded text:
pendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura retribuet, recipere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt genera clericoꝵ: unũ ȩccłasticoꝵ sub
regimine episcopali degentium: alterũ acepha¬
lorum. id ẽ sine capite. quẽ sequant᷑ ignorantiũ:
Hos neq inter laicos scłarium. officioꝵ studia. neq
inter clericos religio retentat diuina: sed solos atq
oberrantes. sola turpis uita conplectit᷑ & uaga Qui¬
quidem nulld̃ metuentes. explendȩ uoluptatis suȩ
licentiã consectantur: quasi animalia bruta liber¬
nec homines. mixtũq ut ait. poetagenus. prolisq
biformis: Quoꝵ quidẽ sordida at que fami nu-¬
merositate. satis suꝑquȩ nrã pars occidua pollet
CII.

Expanded text:
uo sunt genera clericorum, unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium, alterum acephalorum, id est sine capite, qui quem sequantur ignorant. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina: sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga: quique dum nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta, libernec homines, mixtumque, ut ait poeta , genus, prolesque biformis: quorum quidem sordida atque infami numerositate, satis superque nostra pars occidua pollet CII.
Abbreviated transcription (Latin):
interitum denuntrare non desinat: sed elare ac publice ar¬
guat. Cum hoc bucinȩ nomen insinuat. ut se a suis crimi¬
nib emendantes supplicium futurȩ dampnationis effugient:
Quod si corripientẽ. si iram futuram quȩ cũ temporib immi¬
net nuntiantẽ. Homines terreni despiciunt: sangius eorũ
in ipsis erit : & sacerdos qui eis peccata eoꝵ non tacuit.
pene quȩ aspectat paruceps esse non poterit.

Expanded text:
interitum denuntiare non desinat, sed clare ac publice arguat: quia hoc buccinae nomen insinuat, ut se a suis criminibus emendantes, supplicium futurae damnationis effugiant. Quod si corripientem, si iram futuram, quae contemptoribus jam imminet, nuntiantem homines terreni despiciunt, sanguis eorum in ipsis erit, et sacerdos, qui eis peccata eorum non tacuit, poenae, quae eos exspectat, particeps esse non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
emendati proficiunt: ipsi sibi causa suȩ ꝑditionis ȩxistunt.
& doctores suos quoꝵ exempla simul ac uerba despiciunt.
in uoluere criminib suis om̃ino non poterunt: Quod idẽ
propheta euidentius alio loco prosequitur dicens. Specula
tor cum uiderit gladiũ uenientesm suꝑ terrã. & cecinerit
bucinã. & annuntiauerit populo: audiens autẽ quisquis
ille ẽ sonũ bucinȩ non se obseruauerit. ueneritq gladius
& tulerit eũ sanguif ipsius suꝑ caput eiꝰ erit: Sonum
bucinȩ audiuit. & nonse obseruauit: sangius eius in ipso
erit: Si autẽ se custodierit: animã suã saluauit Hic
quoq qđ agere debeat qui fungit᷑ speculatoris officio
diuinus sermo satis ostendit: ut quando uiderit uementẽ
gladium suꝑ terrã. nrã scilicet dĩ suꝑ peccatores operib
terrenis ad dictos. ommino non taceat: atq eis quã diu
inhȩserint iniquitatib suis imminere diuinȩ indignationis

Expanded text:
emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditionis existunt, emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditionis existunt, et doctores suos quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequittor si viderit gladium venientem super terram, et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo; audiens autem, quisquis ille est, sonum buccinae, non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit; sonum buccinae audivit, et se non observavit, sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic autem quid agere debeat qui fungitur speculatoris officio: divinus sermo satis ostendit, scilicet ut quando viderit venientem gladium super terram, iram Dei scilicet super peccatores operibus tinhaeserint iniquitatibus suis, imminere divinae indignationis
Abbreviated transcription (Latin):
d hȩc ergo tunc sic inquã istam in diuisis questib
iactis & suggillationẽ pontificũ uel arte ipsius pon¬
tificatus exaggeras. quasi non ubi ista legisti quib ratio¬
nabiliter ꝑmoueri sibi etiam illa sint: quȩ a nobis preter¬
missa breuiter in excusationẽ officii sacerdotalis attingimꝰ.
post illa uerba quib negligentiũ finis sacerdotũ ostendit᷑¬
De pontifice officium suũ curante ꝓpheta sic loquitur.
Si autẽ annuntiante te ad impium ut auns suis conuertat᷑.
Nlon fuerit conuersus a uia sua: ipse impius imquitate sua
morietur. & tu animã tuã liberasti Hic certe satis euident̃
ostenditur. Quod siue ꝓficiant siue non ꝓficiant auditores.
tacere eis non debeant sacerdotes. Nec ideo rei sint. si forte
eoꝵ uerba populi non audiunt. uel audita contempnunt:
sed si ab eis corrigendis absistunt. quia sinec exemplo uitȩ
prepositoꝵ suoꝵ nec uerbo doctrinȩ populi contumaces

Expanded text:
 ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras, quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint, quae a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingemus. Post illa verba, quibus negligentium finis sacerdotum ostenditude pontifice officium suum curante. Propheta sic loquitur: si autem adnuntiante te ad impium, ut a uiis suis conuertatur, non fuerit conuersus a uia sua, ipse in iniquitate sua morietur, porro animam tuam lostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes: nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt, vel audita contemnunt, sed si ab eis corrigendis absistunt. Quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contumaces
Abbreviated transcription (Latin):
lestudes naturas qͥ carne carent nec habent qđ cadant. ut resurre¬
tione egeant post ruinã. In necessario anmas hominũ non esse

Expanded text:
lectuales naturas, quia carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam necessaria. 9 CAPUT XIV. Animas
Abbreviated transcription (Latin):
qui estis. Iastorum imperitia uoce ueritatis increpat᷑.
cum ꝑ prophetam dicitur. Ipsi pastores ignorauerunt
gentiam. Quos rursum dñs detestatur dicens. &
tenentes legem nescierunt me. E nesciri. se ab eis ueritas

Expanded text:
qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per Prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt ntiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
medici carnis erubescunt. Dunt nonnulli qui intra scam̃
eccłam ꝑ spetiem reginunis glam affectant honoris. ui¬
deri doctores appetunt. transcendere ceteros concupis¬
mas in conuentib cathedras querunt. Qui susceptũ¬
cure pastoralis officium ministrare digne tantomagis
nequeunt quanto ad humilitatis magisterium ex sola
elatione preuenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua
confunditur. quando alud discitur. & aliuo docetur.
Contra in dignos pastores. dñs ꝑ prophetam querit᷑ dicens.
Ipsi regnauerunt. & non ex me. principes extiterunt. &
non cognoui. Ex se namq & non ex arbitrio summi rec¬
toris regnant : qui nullis fulti uirtutib nequaquam
diuinitus uocati sed sua cupidine accensi. culmen re
ternus uidex & prouehit & non cognoscit. quia quos ꝑ¬
mittendo tolerat. ꝓfecto ꝑ iudicium reprobationis igno¬
rat. Unde ad se quibusdam & post miracula ueni¬
entib dicit. Reredite ame operarii iniquitatis: nescio

Expanded text:
medici carnis erubescunt. Sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris: videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupismas in conventibus cathedras quaerunt : qui susceptrae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi . Ex se namque et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen regternus judex et provehit et non cognoscit; quia quos ermittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me operarii iniquitatis, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
unt pleriq pastorũ. qui dũ metiri se nesciunt.
quȩ non didicerunt docere concupiscunt. Qui
pondus magisterii tanto leuius estimant: quan
ac precipites doctrinȩ arcẽ tenere appetunt. a preci¬
pitationis suȩ ausibus in ipsa locutionis ianua repel
prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pasto¬
rale magisterium qua temeritate suscipitur: quande
ars ẽ artium regimen animarum. Quis autẽ co¬
gitationum uulnera occultiora esse nesciat uulnerib
uiscerum. Ꝙ tamen sepe qui nequaquã spualia pre¬
cepta cogitauerunt cordis se medicos profiteri non
metuunt. dum qui pignientoꝵ uim nesciunt. uideri

Expanded text:
peritia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quantac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellprius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis agitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri
Abbreviated transcription (Latin):
feritur: Hanc quia coniugi tabulas non fecit: concu¬
piscentia alia fuit. Nullo pacto digamtis uel concu¬
binarũ catenis insertos. decet subire ministeriũ: In leuitieo
scriptum ẽ ac prefinitum. quales eligi debeant sacerdo
tes: Si ergo clericus monogamus fuerit. & uxor eius di¬
gama: noli eum administeriũ applicare Hȩc tito precep¬
ta idem apl̃s de ordinandis clericis dedit: & quia liber
morentur. solum ad eas decet ingredi sacerdotẽ: Si quis
hȩc precepta non obseruauerit: hostis ẽ animȩ suȩ: qđ
si post nrã monita aliquis clericus agapetas amplius
gant᷑. Iam uero si conuentus predicta fugent & reli¬
querit : consetuti sumus maximũ lucrũ: Alioquin

Expanded text:
seritur, aut quia conjugii tabulas non fecit, concuseritur, aut quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia alia non fuit. Nullo pacto digamos, vel concubinarum scriptum est, ac praefinitum quales eligi debeant sactes. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ad ministerium applicare . Haec Tito praecepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit . Et quia liber morentur, solum ad eas decet ingredi sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post nostra monita aliquis clericus agapetas amplius gantur. Jam vero si conventus praedicta fugerit et reliquerit, consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
Alienam enĩ cupiunt uicini discutere uitã. non suã:
Propterea digne accipe nr̃oꝵ precepta uerborũ. & mo¬
nita humilitatis quȩ fraterno affectu calamo im¬
perante expressimus dulciter lege: Iamuero  repre¬
hensibilis diuini altaris non sit sacerdos: Pauca
de reliqu apłi testimoniis quantũ dñs donat ex¬
ponam: Sufficiant superiores causȩ quȩ dictȩ sunt.
uerum ne aliquis minus intelligens ad epõs sentiat apł̃m
fuisse locutum: Quid de diaconib ad timotheum precep¬
tum ẽ: Quid de prb̃is ad titum conmemori delectat:
Sed pretereundum non ẽ. superiorͤ explanare sententiã:
Unius uxoris uirum. Enoua & uetus preceptio. sacerdo¬
tẽ censuit eligendũ : quia digamtis ad ministerium
plerumq ep̃i applicuerunt: sicͤasseruerunt: concubina
fuit illa hȩc uxor: quasi non hȩc. sint conmertia fe¬
ditatis. in illa. quȩ in hac exercentur. quȩ uxor ats-¬

Expanded text:
Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat. Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam. Unius uxoris virum et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum. Quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sic asseruerunt: Concubina fuit illa, haec uxor. Quasi non haec eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor as
Abbreviated transcription (Latin):
segregari Si igitur generis gra iudicas eas dẽ nullo pacto
dimittere: memento thamar qđ ab amon frẽ suo corrup¬
ta sit: Id ipsum ꝑsequor. Dilectissime: bi unius ẽ ta¬
bernaculi conuersatio : carnis non facile tollit̾ delecta¬
tio: De duob enim quod unus desiderat. si loqui non
potest. uel temptat: Nemotio igitur uiri castitatis
collocat arma: construit in meliorib castra: pudoris.
honorẽ consolatur Potuit enĩ & maria mater dm̃ de
choro apłorum non discedere si liceret: Cecla post
temptationẽ passionis anthiochiȩ. a paulo ꝓhibetur
pariter ꝑgere Nemo miles cum uxore ꝑgit ad bellũ:
Non inuideo caritati Sit tibi cũ castis uirginib longe¬
ua dilectio Cunc in bono meritum collocabis: &
famã meliorabis: Sed congregatones. puellarũ. pul¬
chrȩ recenseo. in ebdomada scda uisitatione ad
benedicendam congregationẽ conueniꝰ s: sed non solus.
ne rumi gerulus linguis te lancerantib macerent:

Expanded text:
segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulhre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. mente dilige. non corporali frequenter ornatu:
Ion uestis tenera clericũ facit aut sacerdotẽ: sed casta
mentis intentio Nȩc enĩ deuotionẽ honoris inte cus¬
todit: Honore quid ẽ gloriosius boni operis fama
conseruat: Sacerdotes quippe decet uel gradus cȩ¬
teros clericoꝵ.¬

Expanded text:
tem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem: sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosum, boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decet, vel caeteros clerico
Abbreviated transcription (Latin):
talis ab ȩccła anathematizandus sit Germinant enĩ feminȩ
cum uiris. Habitantes spind̾ & archana mentiũ acuto mu¬
crone ꝑcutiunt: Pronefas: dolorẽ dicere: sed preterire.

Expanded text:
talis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes, et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeteritalis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas
Abbreviated transcription (Latin):
ralis amissio. fit exercitiũ iusti & iniusti suppliciũ. quia
& iustus desiderio celestiũ captus. omĩa temporalia siue
habeat. siue amittat. Omino non sentit: & iniquus
id qđ cum delectatione habuit sine dolore non ꝑdit:
Propterea igit᷑ eis qui militant dõ fugiendȩ sunt ex toto
corde diuitiȩ: quas qͥ habere uolunt. sine labore nonquȩ¬
runt. Sine difficultate nomn inuenunt: sine cura ñ seruant:
sine antia delectatione non possident: sine dolore ñ ꝑdunt:
esse: &: radix omium malorũ ẽ auaritia: quã quidã appe¬
tentes errauerunt a fide. & inseruert̃ se dolorib multis.
Ac sic sensus iste terrenus eis aquib ociose diligit᷑. non ẽ
uoluptatũ materia: sed dolorũ: Quappt̃ expedit faculta

Expanded text:
ralis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia ralis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt, sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non perdunt. adix omnium malorum est avaritia, quam quidam appetentes a fide erraverunt, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis, a quibus vitiose diligitur non est voluptatum materia, sed dolorum. Haec de veris et falla
Abbreviated transcription (Latin):
puritas quȩ puros. prudentia que prudentes: tẽperantia
quȩ temperantes: & caritas quȩ nos facit dõ & hominib
caros: urtutũ potentes. scłi contemptores. ac bonoꝵ om̃iũ
sectatores Hec sunt non omium sed scõꝵ scȩ̃ uirtutes.
non diuitũ suꝑboꝵ sed humiliũ pauperũ facultates:
patrimonium cordiũ: diuitiȩ incorruptibiles morũ: quib
non abundant. nisi qui illis carnalib excorde renimtiant.
Quȩ quamuis & ipsa sint bona. utpote abono dõ creata
tam̃ quia sunt bonis malisq communia. student ea spu¬
ales uiri contempnere: quo possint ad illa in comparabiliter
meliora quȩ sunt bonoꝵ om̃ium propria ꝑuenire : qm̃
non ẽ tale bonũ quod habent & mali. quale illud ẽ qđ
non habent nisi boni: Corporale bonũ quando habent
iniqui. ipsorum ẽ premiũ: quando habent iusti. non ẽ
eoꝵ premiũ. sed temporale solatium: Item boni tẽpo¬

Expanded text:
puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorum omnium propria, pervenire. Quoniam non est tale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni tempo
Abbreviated transcription (Latin):
un de nos gaudere uult mundus. cũ sins amatorib periturꝰ
Hȩx sunt quȩ repudiare debemus: uit de bona conscientia.
de scĩtate moꝵ. de ad quisitione uirtutii. de dono dĩ. &
de promissione futuri regni ineffabiliter gaudeamꝰ: Pitari
quoq diuitiis grande ẽ bonũ: sed inde ditari unde non
debeas. ñ ẽ habenda facultas. sed detestanda calamitas:
Nichil ẽ enim calamitiosius. nichilq miserus eo qui iniquis
adquisitionib crescit: quẽ locupletẽ fraudes faciunt ac
rapinȩ: Illȩ nobis sunt ambiende diuitiȩ. quȩ nos ornart
possunt pariter & munire : quas nec ad quirere possumus
inuiti nec ꝑdere: quȩ nos contra impetus hostiles armant.
a mundo disterminant: dõ commendant. Ditant animos
nr̃os. atq nobilitant. Nobiscum sunt: intra nossunt.:
Niuitiȩ nr̃ȩ credendȩ sunt. pudicitia.quȩ nos pudicos. iusti¬
tia quȩ iustos: pietas quȩ pios: humilitas quȩ humiles.
mansuetudo quȩ mansuetos: innocentia que in nocentes.

Expanded text:
unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes;
Abbreviated transcription (Latin):
en quam subtilit̾ nos ille decipiendi artifex fallit.
quanta cȩcitate oculos nr̃ȩ mentis obducit. ne discer¬
nam᷑ gaudendi uiuidi unde iustius gaudeamus. aut
ne cupientes augeri diuitus. nouerimꝰ quas quib in¬
comparabiliter preferamus: Nam gaudere quidẽ bonũ
ẽ: sed qui gaudet. Si non inde gaudeat unde debet. non
potest bonum esse quod gaudet: Siquidẽ gaudet &¬
raptor cum desiderata rapuerit: gaudet & ebriosus
cum exoptate occasionẽ potationis inuenerit. Gaudet &¬
adulter cum ad delectationẽ fruendi corporis concupiti
ꝑuenerit: Sed cũ sit gaudere bonũ: de his atq hunuisce¬
modi gaudere. grande ẽ malũ: Hȩc & his similia st̃.¬

Expanded text:
eu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit! quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus: aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudet unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit: gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia s
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui communione priuantur seu ex clero seu
ex laico ordine ab ep̃is ꝑ unamquãq prouintiã sen¬
tentia regularis optineat.: ut hi qui abitiuntur ab alus
non recipiantur. Requiratur autẽ ne pusillanimitate. aut
contentione uel alio quolibet epi uitio uideatus a con¬
gregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius in quirat᷑
bene placuit annis singulis ꝑ imam quãq prouintiã bis
in antio concilia celebrari: ut communiter om̃ib simul
quȩstionis : & sic qui suo peccauerunt euidenter epõ
excominuncati rationabilit̾ ab om̃ib estimentur. usq¬
quo uel in cominuni uel ep̃o placeat humaniorẽ pro
talib ferre sententiã. Concilia uero celebrant᷑. unũ
quidẽ ante quadragesimam paschȩ. ut onũ dissensio¬
ne sublata mumis offeratur dõ purissimũ. scđm uero
circa tempus autumni.

Expanded text:
e his qui communione, etc. privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine ab episcopis, per unamquamque provinciam sententia regularis obtineat, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, vel alio quolibet episcopi vitio, videatur a congregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit annis singulis per unamquamque provinciam bis in anno concilia celebrari, ut communiter omnibus simul quaestiones: et sic, qui suo peccaverunt evidenter episcopo, excommunicati rationabiliter ab omnibus aestimentur, usquequo vel in communi, vel episcopo placeat humaniorem pro talibus ferre sententiam. Coucilia vero celebrentur, unum quidem ante quadragesimam paschae, ut omni dissensione sublata munus offeratur Deo purissimum: secundum vero circa tempus autumni.
Abbreviated transcription (Latin):
dere. merito de facultatib ȩxcłẽ subsidium accipiunt tẽ¬
porale : ut quia toto mentis desiderio cęlestia appetunt.
si in hac peregrinationis uia sumptib dominicis sustentent᷑.
quatinus ad ea quȩ contempsert̃ minime redire qualibet
necessitatis causa conpellant᷑ E quia nichil sibi ꝓprium
reliquert̃ : manifestũ ẽ illis copiosiorib ȩccłȩ sumptib
quam canonicis qui suis & ȩccłȩ licite utunt᷑ reb indigere:
Unusquisq enĩ ut ait apłs ꝓpriũ donũ habet ex dõ:¬

Expanded text:
dere, merito de facultatibus Ecclesiae subsidium accipiunt temdere, merito de facultatibus Ecclesiae subsidium accipiunt temporale: ut quia toto mentis desiderio coelestia appetunt, sic in hac peregrinationis via sumptibus Dominicis sustententur, quatenus ad ea quae contempserunt minime redire qualibet necessitatis causa compellantur. Et quia nihil sibi proprium reliquerunt, manifestum est illos copiosioribus Ecclesiae sumptibus quam canonicos, qui suis et Ecclesiae licite utuntur rebus, indigere. Unusquisque enim, ut ait Apostolus, proprium donum habet a D
Abbreviated transcription (Latin):
liquet canonicã institutionẽ cęteris prestare instituti¬
onib: debent necesse ẽ qui huius professionis censentur
nomine. procurare qualit ĩ semet ipsis eandẽ instituti¬
onẽ uita & morib exornent potiusquã honestent: qm̃
qui tantȩ auctoritatis institutione pollent. & se alus
imitabiles prebere debent: uerendũ ẽ ne si qđ absit a
ꝓposito exorbitauerint. regno dĩ indigni fiant: Quãquã
enĩ canonicis. quia ĩ sacris canonib illis ꝓhibitũ ñ le¬
git. liceat linũ in duere. carnib uesci. dare & accipere.
proprias res. & ȩxdȩ. cũ humilitate & iustitię habere.
qđ monachis qui scđ̃m regularẽ institutionẽ artiorẽ
ducunt uitam penitus int̾dicitur. non tam̃ in cauen¬
dis uitis. & amplectendis uirtutib. eoꝵ. a monachoꝵ distare.
debenr uita Monachi namq qui euuangelicũ preceptũ se-¬
quentes. distrĩctis atq renuntiatis patrimoniis sua xp̃o de¬

Expanded text:
liquet canonicam institutionem caeteris praestare institutionibus, debent, necesse est, qui hujus professionis censentur nomine, procurare, qualiter in semetipsis eamdem institutionem vita et moribus exornent potius quam dehonestent. Quoniam qui tantae auctoritatis institutione pollent, et se aliis imitabiles praebere debent, verendum est ne si quod absit a proposito exorbitaverint, regno Dei indigni fiant. Quanquam enim canonicis, quia in sacris canonibus illis prohibitum non leur, liceat linum induere, carnibus vesci, dare et accipere, proprias res et ecclesiae cum humilitate et justitia habere, quod monachis, qui secundum regularem institutionem arctioret vitam, penitus inhibitum est, non tamen in cavendis vitiis et amplectendis virtutibus, eorum a monachorum distare debet vita. Monachi namque, qui evangelicum praeceptum sequentes, distractis atque renuntiatis patrimoniis, sua Christo de