comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N precedentib p̃missa descͥptiõe originie.
⁊ discrecionis artium ⁊ quoꝵdã alioꝵ ortum: cubsum ⁊ ocea¬
sum ont̃iũ iegnorũ abinicio usq adnos disponimꝰ. In sequenti¬
b ꝓfundas allegoriarũ. & tropologiarum obscurates sectidũ
subuacentis historie cursũ. priꝰ deueceri testaĩto. deinde
de nouo. uiquantũ presenti breuitati sufficere uidebitur:
elucidabimꝰ. Inuenies in bac parte libeli miata iubecislita¬
titui sensus uecĩa tue inchoationi. ⁊ in ꝯuitioue u̾itacis. ⁊ ĩ
amore uircutis. oñib modis utilia. sitũ que scͥpta sunt legẽ

Expanded text:
n praecedentibus praemissa descriptione originis et discretionis artium, et quarumdam aliorum, ortum, cursum et occasum omnium regnorum ab initio usque ad nos disposuimus. In sequentibus, profundas allegoriarum obscuritates, secundum subjacentis historiae cursum, prius de Veteri Testamento, deinde de Novo, in quantum praesenti brevitati sufficere videtur, elucidabimus. Invenies in hac parte libelli multa juxta imbecillitatem mei sensus, necessaria tuae inchoationi: et in cognitione veritatis, et in amore virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sublimitate positiõĩs. quia ceteras uisibiles. ⁊ matiaiesereatus
alticodesie supercellit. & excellentia ꝯcditioĩs. quia resceteras
sui soliditate.⁊ quadã ꝑ petuitate precadit. Sicusla selestuim
sp̃uũ angelica natura.creatas uniuersas. ⁊ celestis patrie mansiose.
⁊ ꝯditionis sue dignitate suꝑat. ⁊ eis superemicat. Era sig̾e una. li¬
sibilia corporalia .i. homines ⁊ loci positione.⁊ ꝯdicionis miuoridigni¬
cate. Loci positione. quia celo inferior. Conditiõis minori dignitaere
quia celo corruptibilior. Sic homines respectu angłoꝵ ⁊ mansioe¬

Expanded text:
 sublimitate positionis, quia cunctas visibiles et materiales creaturas altitudine supercellit. Excellentia autem conditionis, quia res caeteras sua soliditate, et quadam perpetuitate praecedit. Sic illa coelestium rituum angelica natura, creaturas universas, et coelestis patriae mansione, et conditionis suae dignitate superat, et eis superemicat. Terra significat hominem, et loci positione, et conditionis minori dignitate. Loci positione, quia coelo est inferior; conditionis minori dignitate, quia coelo corruptibilior. Sic homines, respectu angelorum, et mansio
Abbreviated transcription (Latin):
que ad alta uolant: significant contemplationẽ celestiũ. ꝑ quã ad al
ticipant sensib humanis. Qĩ et enĩ animalia in nob̾ creant᷑: cũ sencꝰ
corꝑis nr̃i. ꝑ uanitatẽ priꝰ corrupti: ꝑ diuinã graciã reintegrantur.
His itaq ꝯpositis: nouissime fit hõ adimaginẽ ⁊ similitudẽ dei.qr talit̾
in nob uirtutib ⁊ honis operib dispositis. fit peccator conformis ⁊ꝯsi

Expanded text:
quae ad alta volant, significant contemplationem coelestium, per quam ab quae ad alta volant, significant contemplationem coelestium, per quam ab ticipant cum sensibus humanis, quasi etenim animalia in nobis creantur, cum sensus corporis nostri per vanitatem prius corrupti, per divinam gratiam redintegrantur. His ita compositis novissime fit homo ad imaginem et similitudinem Dei, quia taliter in nobis virtutibus et bonis operibus dispositis, fit peccator conformis et
Abbreviated transcription (Latin):
.i corrũpant.⁊ seusus nr̃os abinquisitiõe uĩtatis. affectus nios abererri¬
tatione iurtutis. m̃bra ur̃a ab exhibitione bonioperis impediant. Sic̃
it t̾ra aqͥs occupata. ñ potuit g̾mtnare: sic nos iucus ĩplicati. uec sensi
iũtatẽ inquitere. nec asfectib uirtutes ex̃cere. nec m̃brisbona oꝑauia
leamꝰ exhibere. Aquis gͥ inunũ ꝯgregatis. aet clarescit: ⁊ calesit. ⁊ t̾ra
g̾nuinat. quia uicus choibitis. anima nr̃a lucet ꝑ ꝯnitionẽ. ⁊ calec ꝑ
dilectionem.⁊ caro fructificat ꝑ bonam opetationẽ. Conditiolumina
nen. Ipotest sol significate ꝯnitionem coꝵ: que ꝑtinent adnatiuũ
diuinã. Luna cognitionẽ eoꝵ: que ꝑtinent ad scãm eccłiã. Stelle cag
fidelem animã. Pisces qui laborant in imo .i. in aquis. sollicitudinem
bone actionis designant. que uite labentis fuitib: agitur. Holucres

Expanded text:
et corrumpant, et sensus nostros ab inquisitione veritatis, affectus nostros ab exerciet corrumpant, et sensus nostros ab inquisitione veritatis, affectus nostros ab exercitatione virtutis, membra nostra ab exhibitione boni operis impediant. Sicut im terra aquis occupata non potuit germinare, sic nos vitiis occupati nec sensibus veritatem inquirere, nec affectibus virtutes exercere, nec membris bona operalemus exhibere. Aquis igitur in unum congregatis, aer clarescit et calefit, et terra germinat, quia, vitiis cohibitis, anima nostra lucet per cognitionem, et calet per dilectionem, et caro fructificat per bonam actionem. Conditio luminane. Et potest sol significare cognitionem eorum, quae pertinent ad divinam naturam; luna cognitionem eorum quae pertinent ad sanctam Ecclesiam; stellae autem fidelem animam. Pisces, qui laborant in imo, id est in aquis, sollicitudinem bonae actionis designant, quae vitae labentis fluctibus agitatur. Volucres,
Abbreviated transcription (Latin):
so. non in erat lux. ante futurꝰ ordo: sic hõi unꝗtati subiecto. nec lux luct
ꝑ ꝯnitionẽ uĩtatis. nec ordo in est ꝑdispositionẽ equitatis. Id̾s qͣi in media
ꝯfuisione. lucem pͥmariã creat: qñ pcc̃orẽ diũsis scelerib ꝯfusum: lucis
intime radiis illustrat. qͥd sit. qͥd eẽ debeat. agnoscat. ⁊ ad normã recteui¬
uendi. semet ipsũ disponat. Sig̾c itaq lux pͥmaria : peccati cognitio¬
nem. firmam̃tũ int̾aquas superiores.⁊ aquas inferiores: discrecio est
onis. uirtutes auicuis. ⁊ uicia au̾tutib dirimuntur. Dem̃ sequit᷑ ꝯgre¬
gatio aquarũ. que erant subfirmam̃to.ꝰgreguatio aquarum: cohi¬
bicionẽ expͥmic uitioꝵ. Nicia nãq. quia penitꝰ in p̃senti uita. de nate
humane penetralib. euacuari uł eliminati ñ possunt. p̃peoꝵ fomi
tes nob̾ naturaliter insitos: debent quantũ ꝑdiuinam graciã possidile
cohiberi coaitari. ⁊ inunũ redigr ne ptotum diffiuant. totum excupẽ

Expanded text:
so non inerat lux aut futurus ordo, sic homini iniquitati subjecto nec lux lucet per cognitionem veritatis, nec ordo inest per dispositionem aequitatis. Et Deus quasi in media confusione lucem primariam creat, quando peccatorem diversis sceleribus confusum lucis intimae radiis illustrat, ut quid sit, quid esse debeat agnoscat, et ad normam recte vivendi semetipsum disponat. Significat itaque lux primaria peccati cognitionem. Firmamentum inter aquas superiores et aquas inferiores, donis, virtutes a vitiis, et vitia a virtutibus dirimuntur. Deinde sequitur: Congregatio aquarum: quae erant sub firmamento. Congregatio aquarum, cohibitionem exprimit vitiorum. Vitia namque, quia penitus in praesenti vita, de naturae humanae penetralibus evactes naturaliter nobis insitos, debent, quantum per divinam gratiam possibile est, cohiberi, coarctari et in unum redigi, ne per totum effluant, totum occupent,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ placent. ⁊ om̃ib hominib adu̾sant᷑. ꝓhibentes nos gentib
loꝗ ut salue fiant. ũ unpleant peccata sua semꝑ. Fuenit enĩ
ma dĩ suꝑ illos usq infinem. Nos aũ ft̃s desolati a uob ad tẽpꝰ
ore. aspectunon corde: habundantius festinaumꝰ. faciẽ
urãm uide̾. cum multo desiderio. Qm̃ uoluimꝰ uenire
aduos. ego ꝗd̃ paulus ⁊ semel ⁊ iterũ.s impediuit nos

Expanded text:
tes nos gentibus loqui ut salvi fiant, ut impleant peccata sua semper. Pervenit enim ira Dei super illos usque in finem. Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu non corde abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio, quoniam voluimus venire ad vos, ego
Abbreviated transcription (Latin):
ibu apesti. Pnopte quod incipiam sampe comino¬
nor de lisi eguiden scientor ⁊ confirpnca tos mois
M p̾senti uertcot. Iustum autem arbitmatos. ues¬
tebnaculi mei: secur idum quos & domupiositio
nostor iħs apistus signif icauit micrm.¬

Expanded text:
isti. Propter quod incipiam vos semper commonere de his, et quidem scientes et confirmatos vos in praesenti veritate. Justum autem arbitror quamtabernaculi mei, secundum quod et Dominus noster Jesus Christus significavit mi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ subtratioĩs filu in ꝑdicionem. s fidei in adꝗsitionẽ
aĩe. E aũt fides sperandarum substãtia rerũ. argu¬
m̃tũ non apparentum. In hac enĩ testimoniũ ꝯsecu¬
ti sunt senes. ¶ fide intelligimꝰ aptata eẽ scła u̾bo di.
ut ex iuiusibilib uisibłia fierent. ¶ fide plurimam
hostiã abel quã cam obculit dõ: ꝑ quã testimoniũ

Expanded text:
itionem sed fidei in adquisitionem animae est autem fides sperandorum substantia rerum argumentum non parentum in hac enim testimonium consecuti sunt senes fide intellegimus aptata esse saecula verbo Dei ut ex invisibilibus visibilia fierent fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo per quam testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. faũ eni ilł ciitutẽ.fide obtulit abraham ysaac cũ tẽp¬
taret᷑. ⁊ ungenitũ offerebat. qͥ susceperat reꝓmissiones
ad quẽ dictũ ẽ. quia in isa ac uocabit᷑ tͥ sem̃. arbitrans qr
⁊ amortuis suscitare potẽs ẽ ds. Uñ eũ ⁊ inꝑabolã accepit.
fide de futis bñdixit isaac. iacob. ⁊ esau.s fide iacob mori¬
ens singłos filioꝵ ioseph bñdix̃.⁊ adorauit fastigiũ uirge
ciꝰ s fide ioseph moriens de ꝓfectiõe filioꝵ isrł memoratꝰ ÷ͥ:
⁊ de ossib suis mandauit. sFide moises natus occultatꝰ ÷ m̃si

Expanded text:
Abraham Isaac cum temptaretur et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones ad quem dictum est quia in Isaac vocabitur tibi semen arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus unde eum et in parabola accepit fide et de futuris benedixit Isaac Iacob et Esau fide Iacob moriens singulis filiorum Ioseph benedixit et adoravit fastigium virgae eius fide Ioseph moriens de profectione filiorum Israhel memoratus est et de ossibus suis mandavit fide Moses natus occu
Abbreviated transcription (Latin):
latus ÷ ne uidẽt mortẽ: ⁊ ñ inueniebat᷑ quia trans¬
tulit illũ ds. Añ trãslationẽ enũ testimoniũ hũit pla¬
cuisse dõ. Sine fide autẽ inpossibile ẽ placere dõ. Cre¬
dere enĩ oporcet accedentem ad deum. quia ẽ: ꝙ
inꝗrentib se remunãtor fit. fide noe tesponso accep¬
do. qe his que ad huc ñ uidebant᷑. metuens aptaũ
archã in salutem domꝰ sue. ꝑ quã dãpnauit mũdũ:¬

Expanded text:
 inveniebatur quia transtulit illum Deus ante translationem enim testimonium habebat placuisse Deo sine fide autem inpossibile placere credere enim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit fide Noe responso accepto de his quae adhuc non videbantur metuens aptavit arcam in salutem domus suae
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ sic ⁊ xͦsemol oblatꝰ ad multorũ sexarienda pecca¬
ta scdõ sñ peccato apparebit expectantib se u salutem.
¶Umbrã enũ hñs lex bonoꝵ fut᷑oꝵ. non ipsam imaginẽ
rerum ꝑ singłos anuos eisd̾ ipĩs hostus quas offert̃ in¬
desinent̾ numquã pͭ accedentes ꝑfectos facere. Alioqͥn

Expanded text:
s semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes pe
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: ⁊ ꝯst̃mnabo suꝑ domũ istł.⁊ suꝑ domũ uida testam̃¬
cũ nouũ non sed̾m testam̃tũ d feci pat̾b eoꝵ. indie qua
appbendi manũ aloꝵ ut educerem illos detra ggypti.
quoniã ip̃i non ꝑmanseritut intestam̃to m̃o.⁊ ego neglexi
cosdicit dñs. Quia hoc testam̃tũ qd disponam domui irl.
Post dies illos dicit dñs dando leges meas imente eoꝵ. uin
corde eoꝵ suꝑ scribã eas. ⁊ ero eis in deũ. ⁊ ip̃i erunt mͥ inppł.¬

Expanded text:
domum Iuda testamentum novum non secundum testamentum quod feci patribus eorum in die qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegypti quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos dicit Dominus quia hoc testamentum quod disponam domui Israhel post dies illos dicit Dominus dando leges meas in mentem eorum et in corde eorum superscribam eas et ero eis in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tis inteuus et exterius firmi custo¬
des et pii apud deũ intercessores in
cxistere dignemini credo enam fil-¬
miter et indubitanter fateor q¬
uelle uestrũ uelle dei est et nolle
bestium nolle dei est unde et quid¬
quit ab eo pecitis siue mora ob¬
tinetis pec hanc ergo tam poten¬
tissimam uestre dignitatis u¬
corporis ec amie salutem agite
tare dignctur spiritus almus¬
ad gaudia meducat eleccoꝵ suo¬
num benignissimus paraclitꝰ
et consubstancialis cumeis etĩ

Expanded text:
ntis intus et exterius firmi custodes et pii apud Deum intercessores mihi existere dignemini. Credo enim firmiter, fateor indubitanter quod velle vestrum, velle Dei est; et nolle vestrum, nolle Dei est. Unde et quidquid petitis. sine mora obtinetis. Per hanc ergo tam potentissimam vestrae dignitatis vcorporis et animae salutem. Agitetare dignetur Spiritus ad gaudia ducat electorum suorum benignissimus Paracletuset consubstantialis cum eis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tia matre eiusdem saluatoris¬
nostrut michi openi tuã cum
ipsa conferre digneris oduegẽ¬
inecelestes marĩa et iohannes.
ono luminaria diuinitus ãte
per filium suum specialiter edifi¬
tatis meritum dilectionis sĩe cõ¬
sumaiit preuilegiunt in cace
pendens uiu uestium itadicens
mulier eccefilius tuus deinde

Expanded text:
cum matre ejusdem Salvatoris, ut mihi opem tuam cum ipsa ferre digneris. O duae gemmae coelestes, Maria et Joannes! o duo luminaria divinitus ante us Pater per Filium suum specialiter aedifitatis meritum, dilectionis suae confirmavit privilegium, in cruce pendens uni vestrum ita dicens: Mulier, ecce filius tuus
Abbreviated transcription (Latin):
beuii se lxuꝰ Ad istam uero missam non cantẽtur mis¬
se priuatae donce offerenda compleatur exceptis mislio
prolcommunicandis conuersis quarto capło. Porro ista:i
missa mane sicuti dnĩcio diebus agatur & fratres infirmi
& diuersis officiis deputati ad communionem eant.Qua⁊
missa celebrata mox exemptibus fratribus de coro signum.
pulsenir a sacrista ui uii mos est festiuis diebus interuallũ
custodiri inter maiutinorum laudes & primam ita tent¬¬
aiur inter hanc missam Liux fulgebit. & primam itep¬
que pulsatu signo ad primam ueniant fratres in corum
de faciant solitam orationem post primam autem intrent

Expanded text:
ulgebit. Ad quam missam non cantentur missae privatae donec Offerenda compleatur, exceptis missis pro communicandis conversis. Porro ista missa in mane sicut in diebus Dominicis agatur, et fratres infirmi et diversis officiis deputati ad communionem eant. Qua missa celebrata mox exeuntibus fratribus de choro, signum pulsetur a sacrista: et uti mos est festivis diebus intervallum custodiri, inter Matutinarum Laudes et Primam: ita teneatur inter hanc missam, Lux fulgebit, et Primam. Iterum pulsato signo ad Primam veniant fratres in chorum, et faciant solitam orationem. Post Primam autem intrent
Abbreviated transcription (Latin):
atque sedentibus fratribus in claustro eodem ordine&
quo. supra taxauimus signum o sacrista pulsetur & ma¬¬
futinorum laudes inchoetur post matutinorum laudes
fratres lege fupra scripta in claustro sedeant fecretariuo
ueno signo solito altarum ministros ad preparanddos seac¬¬
cersiat temperato hoc sic interuallo post matutnorum lau¬¬
ples ti incipiente diei aurora incipiatur milsam t

Expanded text:
atque sedentibus fratribus in claustro, eo ordine quo supra taxavimus signum a sacrista pulsetur, et Matutinorum Laudes inchoefratres lege suprascripta in claustro sedeant. Secretarius vero signo solito altaris ministros ad praeparandos se accersat, temperato sic hoc intervallo post Matutinorum Laudes, ut incipiente diei aurora, incipiatur missa, Lux
Abbreviated transcription (Latin):
De natiuitate elomini ca ͦ xxi ͦ¬
N nocte natalis dñi cellerarius prouideat du¬
os conuersos qui ignem calesectorium mo¬¬
nachis ad interuallum calefaciendis pre¬¬
parent si tamen frigus exegerit. Elnita nãque
post euangelium colła & responso amen exibit conuentus
de ecclesia. Et candelis in claustrum & in lauatorio⁊
accensis ab illo fratre qui in capło per interualla solet¬
post nocturnos iumen deferre sedebunt fratres in da¬¬
ustro & qui uoluerit calefacietse de hinc ut tempues
dictauerit pulsato modice signo & sacrista preparent se
ministri altarum ad missam Dn ũs dixit ed quam ⁊
missam adiuuent ad induendum & exuendura ili duo.
fratres qui post ea ad missam matutinalem scilicet post
laudeo hoc iterum factur sunt preparatis uero ministrio
iterum signo pulsato ut conueniant fratres inchoruni
Fuperd̃a missa sicuc in natali unius apł̃i celcbretur. ⁊¬

Expanded text:
De Nativitate Domini. In nocte Nativitatis Domini cellerarius provideat de duobus conversis, qui ignem in calefactorio monachis ad intervallum calefaciendis praparent, si tamen frigus hoc exegerit. Finita namque post Evangelium Collecta, exibit conventus de ecclesia: et lampadibus in claustro et in lavatorio accensis, ab illo fratre qui in capitulo per intervalla post Nocturnos lumen solet deferre, sedebunt fratres in claustro, et qui voluerit calefaciat se. Dehinc, ut tempus dictaverit, pulsato modice signo a sacrista, praeparent se ministri altaris ad missam, Dominus dixit ad me. Ad quam missam adjuvent ad induendum et exuendum illi duo fratres qui postea ad missam matutinalem, scilicet post Laudes, hoc iterum facturi sunt. Praeparatis vero ministris, iterum signo pulsato ut conveniant fratres in chorum, supradicta missa sicut in natali unius apostoli celebretur.
Abbreviated transcription (Latin):
teri offerant candelas suas a prioribus inciz
quas candelas sacrista & solatiũ eius a manu
abbis suscipientes extingant capitulo xluiiͦ.
Deinde abbas ad altare reuertens turificet illug⁊
& manus abluat.Si in dñica uenerit festũ puri¬¬

Expanded text:
teri offerant candelas suas a prioribus incipiteri offerant candelas suas a prioribus incipiQuas candelas sacrista et solatium ejus a manu abbatis suscipientes exstinguant. Deinde abbas ad altare revertens, thurificet illud et manus abluat. Si vero die Dominica festum Puri
Abbreviated transcription (Latin):
tertiam abbas benedicat candelas iam antea⁊
a secristario in presbiterio delatas post uero aq¬
benenenedicta aspergat.Cantor itaque cum ⁊¬
abbati candelam accensam obtulcrit inchoatͬ
annam Lumen ad reuelationem cui etiã sub¬¬
iungat versum Nunc dimittis ut in libris in¬¬
uenitur interim sacristarius suo adiutus so¬¬
latio & quibus a priore iussũ fuerit. reliquas
cessio per claustrũ. ad quã diaconus crucem.¬
& subdiaconus aquã benedictã baiulent & si¬¬
cut in processione palmarũ pernotamus.Ita¬¬
& in hac ꝓcessione in eundo & stando se ha¬
beant.Porro cantor ad exitum processionis ⁊
fiant tres stationes per vnam quamlibet scil.
anñam una stat io: ad introitũ uero ecclesio
abbas incipiat annam Hodie beata virgo o¬
nibusque introgressis & predicta anña fini¬¬
ta missa sollter celebretur.Igitur postquam
diaconus euangłum perlegerit more solito¬
suam abbati offerat & postea subdiaconus⁊
deinde ueniat abbas ad gradũ presbiteri & ce¬

Expanded text:
Tertiam abbas benedicat candelas jam antea a secretario delatas, postea vero aqua benedicta aspergat. Cantor itaque cum abbati candelam accensam obtulerit, imponat Antiphonam Lumen ad revelationem, cui etiam subjungat versum Nunc dimittis ut in libris invenitur. Interim secretarius suo adjutus solatio et quibus a priore jussum fuerit, reliquas cessio per claustrum, ad quam diaconus crucem, subdiaconusque aquam benedictam bajulent et sicut in processione Palmarum praenotavimus. ita in hac processione in eundo et in stando se habeant. Porro cantor ad exitum processionis, fiant tres stationes, per unamquamque scilicet Antiphonam una statio. Ad introitum vero ecclesiae abbas incipiat Antiphonam Hodie beata Virgo. Et omnibus introgressis et praedicta Antiphona finita missa solemniter celebretur. Igitur postquam diaconus Evangelium legerit, et abbatsuam offerat, et postea subdiaconus. Deinde veniat abbas ad gradum presbyterii, et cae
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomadarius coquine solet facere sabb̃is
post mandatũ & ibi omnes pariter inclinent¬
deant Ad collationẽ autẽ lectio sancti euan¬¬
gelii scilicet Ante diem festum paschae a quͦ¬
uoce mediocriꝰ dicãtut Ita tamen ut psalmo¬¬

Expanded text:
eptimanarii coquinae solent inclinare Sabbatis post Mandatum, et ibidem inclinentdeant. Ad collationem autem lectio Evangelii, scilicet Ante diem festum Paschae ab us mediocri voce dicatur; ita tamen ut psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
ad opera manuũ si tempus ꝑromiserit: d¬¬
inde deducantur pauperes ad cellam hos¬¬
pitũ ubi abbas cũ coadiutoribus suis aquã
Fundat in manibus eorũ & postea refici¬¬
ant.Et sciendũ est quod omnes superueni¬¬
entes in hac die ꝓ reuerentia dñi petẽtes
charitatem hora competenti, pane & pul¬¬

Expanded text:
ad opus manuum si tempus permiserit. Dead opus manuum si tempus permiserit. Deinde deducantur pauperes ad cellam hospitum, ubi abbas cum coadjutoribus suis aquam fundat in eorum manibus ac postea reficiant. Et sciendum quod omnes supervenientes hac die pro reverentia Dominici Mandati charitat
Abbreviated transcription (Latin):
eligat quod monachi sunt in coc¬¬
nobiũ. Hi omnes ad orationem
non suscipiantur sed in uno loco mancarit
donec ad mandatũ ducantur. Dum uero
nona cantatur conuersus laycus adiutor mo¬¬
us aduocauerit ducant pauperes in claustrũ
ibique eos sedere & discalciare faciant inci¬¬
pientes ab hostio ecclesiae quo monacha ex¬
ferant & omnia ordinate disponant. qua
uasa & oĩa necessaria cellerarius prouideat
Dicta autẽ nona conuentus de eclesia exe¬¬
uero transeat omnes pauperes usque ad¬
opus pauperũ denarios porrigat mona¬¬
chis monachis extremis in orine mona¬
chorũ & in pauperibus infirmorũ & absen¬¬
tiũ monachorũ & partem qui de ultimos
ordine pauperũ collocandi sunt mandati
officiũ adimpleant. Infirmis que ad effe
poterunt sedere licebit Et postquã ablue¬¬
rint & terserint & oscłati fuerint pauper.
pedes proprias manus monachi lauant. ⁊¬
tentes dicant Suscepimus deus misericor¬¬
diã tuã in medio templi tui. & postea ẽant

Expanded text:
eligat, quot monachi sunt in coenobio. Hi vero omnes ad orationem non suscipiantur, sed in uno loco maneant donec ad mandatum ducantur, et interim dum Nona cantatur, conversus laicus adjutor mous advocaverit, ducant pauperes in claustrum, ibique eos sedere et discalciari faciant: incipientes ab ostio ecclesiae quo monachi exirlluc deferant, et omnia ordinate disponant, quae vasa et caetera necessaria cellararius provideat. Dicta vero Nona exeant fratres de ecclesiaomnes transeat pauperes usque ad uopus pauperum monachis porrigit, extremis in ordine monachis innuat: ut in pauperibus infirmorum et absentium monachorum, et portarii qui in ultimo ordine pauperum collocandi sunt, Mandati officium adimpleant: Infirmis de infirmitorio qui adesse poterunt sedere liceat. Et postquam abluerint, et exterserint et osculati fuerint pauperum pedes, proprias monachi manus lavent. tentes dicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui: et postea eant
Abbreviated transcription (Latin):
uerso paschalis cereus benedicatur Assistẽte
uero ad dexterã suam subdiaconꝰts cande¬¬
lam accerisã in manu tenente. Cum autẽ
diaconus uenerit ad locũ illũ Suscipe sc̃te
pater incensi huius sacrificium, catitor¬

Expanded text:
aschalis benedicatur cereus: astante ad dexteram ejus subdiacono candelam manu tenente. Cum autem diaconus legendo venerit ad locum illum, Suscipe, sancte Pater, incensi hujus sacrificium vesper
Abbreviated transcription (Latin):
calicem mittat nichil dicens Diaconus au¬¬
tem facta turificatione circa altare mani¬¬
bus lotis cũ subdiacono stẽt ubi stare solẽt
cuiquã nec ueniã conuẽtus petere nec ag¬¬
nus dei cantabitur. deinde abbas se com¬¬

Expanded text:
calicem mittat nihil dicens. Porro diaconus facta thurificatione, ablutis manibus cum subdiacono stet ubi stare solet aur, nec venia a conventu petetur, nec Agnus Dei cantabitur. Deinde abbas et m
Abbreviated transcription (Latin):
dentur caͦ XXIIͦ
De uigilia paschae oG
n uigilia paschae Annica. clxXxiiii.
dñi & epacta & concutrentes &
inditiones in cartula a cantore
preparata cerco iam die benedi
cendo affigant ur & post sextã sacrista om¬¬
defcrat analogium super quod legatur cuã¬¬
geliũ & librum euangeliorũ superpositũ
supergradũ pbrii ubi abbas peragere solet
he nedictiones & deferat similiter cereum
benedicendũ suꝑ candelabrũ ponens illũ
nedicta aspergatur. & post abbas in locum¬

Expanded text:
dent. CAPUT XXIII. De Vigilia Paschae. In Sabbato Vigiliae Paschae, anni Domini et epactae concurrentes, et indictiones in chartula a cantore praeparata cereo benedicendo ipsa die affigantur. Post sextam secretardeferat Analogium super quod legitur Evangelium et librum Evangeliorum superpositum super gradum presbyterii; ubi abbas peragere solet benedictiones. Et deferat cereum benedicendum super candelabrum, similiter nedicta aspergatur ab abba
Abbreviated transcription (Latin):
cruces adorande tam monaĩs quã con¬¬
uersis ad altaria alia prout abbas ordina¬¬
uerit exiberi Et dum hecaguntur pri¬¬
or aliam crucẽ cum reuerentia cõmittãte
illũ sacrista uel alio fratre quomodo signo
uocauerit hospitibus si affuerint & fami¬¬
liae extra chorũ odorandã presentet, post¬
Super omnia ligna & protinus conuentꝰ

Expanded text:
cruces ad adorandum tam monachis quam conversis ad alia altaria prout abbas ordinaverit exhibere. Et dum haec aguntur prior aliam crucem cum reverentia comitante illum sacrista, vel alio fratre quem signo vocaverit, hospitibus si affuerint et familiae extra chorum ad adorandum praesentet. PostquSuper omnia et protinus conventus
Abbreviated transcription (Latin):
remaneat: postea missa agatur sicut
in natale unius apostoli. Et sciendũ¬
stro non liceat hospitibus incedere nec
ad sermones in capło intrare nisi aliqͣ
hanc septimanã de cuangelio draconus
nullus secũdũ ordinẽ incipiat nec eb¬¬

Expanded text:
remaneat. Postea missa celebretur sicut remaneat. Postea missa celebretur sicut in natali unius apostoli. Et scienduclaustrum, non liceat hospitibus interesse, nec ad sermones in capitulum intrare, nisi aliqua hanc septimanam de Evangelio nullus diaconus secundum ordinem accipiat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
um quod ante tertiã collocauit in capi¬¬
tulo cũ textu cuangelii & stolla ad locũ
ubi diaconꝰ euangeliũ lecturus est cb¬¬
cem subdiaconos porriguat qui subdiaz¬
conus aquã benedictã ibi ponat. Quando
parũ se mouendo ab analogio ab abbate¬
petat benedictinẽ. & postea uersus con¬¬
tra orientem euangeliũ legat. subdiaconꝯ
ante eum cum cruce astante & ad conuẽ.
tũ habente quo perlecto stolam deponat
crucem restituat: atque subdiaconus aqͣ
benedictam resumat: tunc etiam conuen¬¬
tus stet uersis uultibus adinuicẽ.
uo fratres qui iã a cantore premo¬¬
niti debent esse circa finẽ euan¬¬
gelii ecclesiã intrent &t clauso ⁊¬
hostio stantes uersa facie ad processionem¬
processionẽ & stent in ordine suo Hiis
tando intrent: ramosque suos quos gestãt
intrantes chos supra gradũ preobiteri
deponant. quos sacristarius continuo au¬¬
ferat ubi uero diaconus erucc̃ deposuet¬
rit usque post cõpletoriũ discooperta ibi

Expanded text:
locavit in capitulo cum textu Evangeliorum et stola, ad locum ubi diaconus Evangelium lecturus est, desanctam subdiacono porrigat. Qui et iconus aquam benedictam jussum ponat. Cum parum se movendo ab analogio, ab abbate benedictionem petat: et postea versus circa orientem Evangelium legat, subdiacono ante eum cum cruce astante: et ad conventum vultum suum habente. Quo perlecto stolam deponat et crucem recipiat: atque subdiaconus aquam benedictam resumat. Tunc etiam conventus stet versis vultibus ad invicem. em fratres, qui jam a cantore praemoniti esse debent, circa finem Evangelii ecclesiam intrent: et clauso ostio stantes versa facie ad processionemprocessionem: et stent in ordine suo. His tando intrent. Ramos quoque quos manibus gestant intrantes chorum super gradum presbyterii deponant, quos secretarius continuo auferat. Ubi vero diaconus crucem deposuit, usque post Completorium discooperta ibi
Abbreviated transcription (Latin):
sa sit de die. Diaconus uero hostias consecrã¬¬
das tot apponat ut ipsa die fr̃ibus oĩbus sa¬¬
cra cõmunio sufficiat & tam officio sequẽtis
dici quam pro infirmis post sacrã cõmuni¬¬
onem reseruare possit. Post pacem uero dia¬¬

Expanded text:
 exegerit. Diaconus autem tot hostias consecrandas apponat, ut et ipsa die fratribus omnibus sacra communio sufficiat: et tam pro officio sequentis diei, quam pro infirmis pars sacrae communionis reservari possit. Post pacem vero
Abbreviated transcription (Latin):
ramos arborũ a sacristario ibi positos bene¬¬
dicat. postea aqua benedicta aspergat. quibꝰ
peractis cantor postquã ramũ abbi tulerit
incipiat annam Pueri hebreorũ & sacris.¬
terim prenotata anña finita eanteturalia
Pueri hiebreorũ. Hiis ergo ita ordinatis ⁊
exeat subdiaconus eũ aqua benedicta
subsequente diacono cum cruere disco¬¬
operta quã subsequaturconuentus eo⁊
autem preuideat ne quid inconueniens in¬¬
ueniatur in claustro dum ista processio
fiat priã statio iuxta dormitoriũ qua fi¬¬
nita & sequente moꝵ uersu Unus autem
one diaconus & subdiaconus habeant uul¬¬
tus suos uersos & crucem ad conuentũ
sed in ambulando & stando subdiaconꝰ
ante diaconem sit. Porro in ultima stati¬
dum incipiatur Gloria laus Interea dũ¬

Expanded text:
ram tertiam a secretario ibi locatos benedicat, et postea aqua benedicta aspergat. Quibus peractis, cantor postquam ramum abbati obtulerit, incipiat Antiphonam, Pueri Hebraeorum: moxque secreterim praenotata Antiphona finita, cantetur alia, Pueri Hebraeorum. His ergo ita ordinatis, int turbae, exeat subdiaconus cum aqua benedicta, subsequente diacono cum cruce discooperta, quem subsequatur conventus eo autem provideat ne quid inconveniens inveniatur in claustro, dum ista processio quae exstat juxta dormitorium. Qua finita et aequente mox versu, Unus autem,aquaque statione diaconus et subdiaconus habeant vultus suos versos et crucem versam ad conventum, et in ambulando et in stando subdiaconus ante diaconum sit. Porro in ultima stationdum incipiatur, Gloria, laus. Interea du
Abbreviated transcription (Latin):
priuatis dicbus ad uigilias usque ad u fe¬
riã ante pascha que partis inchoctur pro'¬
pe initiũ ipsius libri paulo ante ubi dñi¬¬
ca nocte ad uigilias octaua lectio fuerit
phetia secundũ songitudinem uel breui¬¬
tatẽ noctiũ per unũ quod libet annum
quantum indicauerit sufficere posse ad
hoc quod dictũ est ubi partẽ aliam non
nisi in eccłia legenđ indicauerit finiendã
faciat ipsa dic dñica que ipsa prophetia ad
uigilias inecepta in refectorio inchoare p¬¬
lecta tamen prius omelia bt̃i Gregorii ꝑa¬¬
& percurratur usque in finẽ libri: pro Si¬
curans ante omnia ut infra istos xinici¬
dies totus liber perlegatur.De dñica in

Expanded text:
privatis diebus ad Vigilias usque ad quintam feriam ante Pascha. Quae pars inchoetur prope initium ipsius iibri paulo ante ubi Dominica nocte ad Vigilias octava Lectio finem phetia secundum longitudinem vel brevitatem noctium per unumquemque annum quantum existimaverit sufficere posse ad hoc quod dictum est. Ubi autem partem illam non nisi in ecclesia legendam, judicaverit finiendam, faciat ipsam die Dominica qua ipsa prophetia ad Vigilias incoepta est, in refectorio inchoari: perlecta tamen prius homilia beati Gregorii pa de peccato, et percurratur usque ad finem libri: procurans ante omnia ut infra istos dies totus liber perlegatur CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Mnia responsoria que cantantur a baleñ. Nouẽ:¬
bris usque ad pascha dnĩcis diebus & respõsoria
apparionis scilicet Hodie in iordane: diuidanturper.
singulos dies terna priuatis diebus usque ad sextam fe¬¬
riam.Sexta uero feria repetantur a capite exceptis illis¬
diebus qui habent propria responsoria scilicet ante na¬¬
tale dñi & post & ante pascha & dum canitur Domtine
in ira tua.Quod si in qua festiuitas duodecim lection:¬
um interuenerit illa tria responsoria que dicenda fuez¬
rant in ipsa quam occupauit festiuitas dicantur eadie
que uacua successerit festi uitati secundo capło. De fes¬¬

Expanded text:
Omnia Responsoria quae cantantur a Kalendis Novebris usque in Pascha Dominicis diebus, et Responsoria Apparitionis, scilicet Hodie in Jordane, dividantur trina per singulos dies privatis diebus usque ad sextam feriam. Sexta vero feria repetantur a capite, exceptis illis diebus qui habent propria Responsoria: scilicet ante Natale Domini et post, et ante Pascha et dum cantantur Reitur. Quod si aliqua festivitas duodecim lectionum intervenerit, illa tria Responsoria, quae dicenda fuerant in ipsa die quam occupavit festivitas, dicantur ea die quae vacua successerit festivitati. CAPUT III. De
Abbreviated transcription (Latin):
prima dicta admonitis sibi fratribus si neces¬¬
se fuerit quos petitione eius prior ei assigna¬
uerit dum missa matutiñ. cantabitur defferat
libros qui dandi sunt in capło & ante sedem
abbis aliqua re subsarasta honeste ordinet¬
cadem die lectio regularũ de obseruatione xe¬
pitulo debet legi qua lecta & exposita cantor
distribuat quos monachi duabus manibus
pre gaudio sc̃arum scripturarũ suscipientes si¬¬

Expanded text:
 si necesse habuerit, quos ejus petitione prior ei assignaverit, interim dum missa matutinalis cantatur, deferat libros qui dandi sunt in capitulo et ante sedem abbatis aliqua re substrata honeste ordinet: lectio vero regularis de observatione pitulo legatur. Qua lecta et exposita, cantordistribuat; quos monachi duabus manibus prae gaudio divinarum Scripturarum suscipientes, sin
Abbreviated transcription (Latin):
chorus subiungat Et laudabilis & sic fiat ĩ
singulis uersibus. In fine primus uersus repe¬¬
tatur ab illo choro qui incipit & totus ab utro¬
que simul cantetur sed in fine p̾corum trac¬¬
tuum ambo chori simul canitur sed alios ue¬
consuetudo priuatis diebus extra xlã trao¬¬

Expanded text:
chorus subjungat, Et laudabilis, etc., et sic fiat in singulis versibus. In fine vero, primus versus repetatur ab illo qui incipit: et totus ab utroque choro simul decantetur; sed et in fine praedictorum Tractuum, ambo chori simul cantent: caeteros Tracconsuetudo ut privatis diebus extra Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
dnicam qua libri dimittuntur post genesis ad
uigilias legatur caque uigiliarũ icõnibus per:
totum hoc tempus ad arbitrium cantoris sit¬
reliqua uero post siquid ab his uigiliis residuum
fuerit aliqui libri qui secuntur usque ad libros:
regum in refectorio legantur ubi hoc sollicite
prouideatur ut ante dñicam qua canitur offici¬
ud de aliqua festiuitate fuerit legendum qua¬¬
in refectorio uel aliquo de aliqua festiuitate
si adest ut dictũ est incipiatur lectio genesit
uel aliorum librũ ut diximus ubi cantor uigi¬¬

Expanded text:
Dominicam qua libri dividuntur: pars Genesis ad Vigilias legatur ea, quae Vigiliarum lectionibus per totum hoc tempus ad arbitrium cantoris Reliqua vero pars si quid ab his Vigiliis residuum est, aliique libri qui sequuntur usque ad libros Regum in Refectorio legantur. Ubi hoc sollicite provideatur ut ante Dominicam qua canitur officiumvel si aliud aliquid de aliqua festivitate fuerit legendum quain Refectorio homilia vel alio aliquo de aliqua festivitate si adest ut dictum est, incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum ut diximus ibi, ubi cantor
Abbreviated transcription (Latin):
diaconus cortina cornu in parte abbis modice
retrahat & data benedictio ut prius erat remit¬¬
tat. diaconus accedat ad cortinã ybi subleua¬¬
ta est petens benedictionẽ. Si uero acciderit per
mo siue in ungendo discooperiatur quõdusq
proprio loco retro altare restituatur caͦ xUͦ¬

Expanded text:
diaconus cornu cortinae in parte abbatis modice retrahat: et data benedictione ut prius erat remittat. Diaconus vero accedat ad cortinam ubi sublevata est, quaerens benedictionem. His vero sanco communicando sive inungendo, discooperiatur quoadusque proprio loco, scilicet super altare, restituatur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
biteri est cortina retrahenda. & in crastino post
dni preobiteri est retrahenda ad missam pro
pñti defuñ. & ad exequas Non intres irriu¬¬
dicium cũ seruo tuo donec septem psalmifi¬¬
niantur post sepulturam & benedictiotiem

Expanded text:
a: et in crastino post imiliter retrahatur ad missam pro praesenti defuncto: et ad exequias, non intres in judicium: donec septem Psalmi finiantur post sepulturam, et ad benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
uideat a priã autem dñica xle qua scilicet ⁊¬
libros diuidimus ad uigilias in ecclesia priua.¬
tis diebus ytuntur tractibus sancti Augusti¬¬
ni super psalmos usque ad dñicam qua lere¬¬
purificatio beata Mariae gloriosa uirgi¬

Expanded text:
ua scilicet libros dividimus, ad Vigilias in Ecclesia privatis diebus utimur tractatibus sancti Augustini super Psalmos usque ad Dominicam qua HierePurificatio sanctae Mariae, fer
Abbreviated transcription (Latin):
genitus : nõ gͦ recedit᷑ arelatiuo p̃dicam̃to. cũ ingenitꝰ dr̃ Sic̃
enĩgenitꝰ ñ ad seppsũ dr̃ s qͥ exgenitore sit. ita cũ dr̃ ingenitꝰ
ñ ad seipsũ dr̃ s q ex genito re ñ fit ostenditur. In codẽ tam̃ p̃di¬

Expanded text:
genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitus non ad se dicitur, sed quod ex genitore sit, ita cum dicitur ingenitus, non ad se dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur; utrumque tam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esternꝰ ẽ. Et cũ dico romȩ ẽ. scđm locũ aio. & scđm lo¬
cũ nego. cũ dico ñ romȩ ẽ. Sođ̾m id qd ẽ facere aio. cũ dico
cedit. Si aut̃ dicã ñcedit. scd̾m id qd ẽ facere nego. ut ostẽdã
ñ hoc facere. & cũ dico uapulat. scđ̾m p̃dicam̃tũ aio. qͥ pati
uocatur. & scđm id nego. cũ dico ñ uapulat. & om̃ino nullũ
p̃dicam̃ti genus ẽ. scdm qd aliquid agere uolumꝰ. nisi ut scđ̾m
id ipsũ p̃dicam̃tũ negare cõ iuuncam᷑. si p̃ponere negatiuã par¬
ticulã uoluerimꝰ. Quȩ cũ ita sint si substantialit̃ agerẽ dicẽdo
filius. substancialit̃ negarẽ. dicendo ñ filius. Quia uͦ relatiue
aio cũ dico filius ẽ. ad patrẽ enĩ refero. relatiue nego sidico nõ
filius ẽ. Ad patrẽ enĩ eandẽ negationẽ refero. uolens ostendere
qͥ ei parens ñ sit. At si quantũ u̾alet qͥ dr̃ filius. tantũ dẽ ualet
ue gͥ negamꝰ. dicendo ñ genitus. Ingenit porro quidẽ nisi nõ

Expanded text:
est. Et cum dico, Romae est, secundum locum aio: et secundum locum nego, cum dico, Non Romae est. Secundum id quod est facere aio, cum dico, Caedit: si autem dicam, Non caedit, secundum id quod est facere nego, ut ostendam non hoc facere. Et cum dico, Vapulat, secundum praedicamentum aio quod pati vocatur: et secundum id nego, cenus est, secundum quod aliquid aiere volumus, nisi ut secundum idipsum praedicamentum negare convincamur, si praeponere negativam particulam voluerimus. Quae cum ita sint, si substantialiter aierem, dicendo, Filius; substantialiter negarem, dicendo, Non Filius. Quia vero relative aio, cum dico, Filius est; ad patrem enim refero: relative nego, si dicam, Non filius est; ad parentem enim eamdem negationem refero, volens ostendere quod ei parens non sit. Atnon genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝓquibꝰ offertꝰ. atq. id sine uicio sit. ut ꝓuiciosis mundandis
possit offerri. hoc certe om̃s cuꝑuit. qui ꝓse offerri sacrificiũ¬
dõ uolut̃. Quis gͦ tam iustꝰ ⁊ sc̃ĩ sacerdoᷤ. quã unicus dĩ filius:
ñ qui opus haberet sacrificiũ sua purgare peccata. nec origi¬
nalia nec ex humana uita quȩ ad dunt᷑: ⁊ quid tã cõgruen¬
ter ab hominibꝰ sumeret᷑ q ꝓ eis offeret᷑ quã humana caro.
Et quid tã aptũ huic immolationi. quã caro mortalis : & qͥd
tam mundũ ꝓmundans uitiis mortaliũ quã sine ulla cõ¬
tagione carnalis cõ cupiscentiȩ caro nata in utero. ⁊ exut̃o
uirginali . & tã grate offerri ⁊ suscipi posset quã caro sacri¬
ficiiꝰ nr̃i corpus effectũ sacerdotis nr̃i : ut qm̃ quatuor cõsi¬
derant᷑ in om̃i saerificio eui offerat᷑. a quo offerat᷑. qͥd offerat᷑.¬
ꝓ quibꝰ offerat᷑. idẽ ipse unus uerusq mediator. ꝑ sacrificiũ

Expanded text:
pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificiute: « Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos quam unicus Dei Filius, non qui opus haberet per sacrificium sua peccata purgare, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri, et suscipi posset quam caro sacrificii nostri corpus effecta sacerdotis nostri, ut quoniam quatuor considerantur in omni sacrificio, cui offeratur, a quo offeratur, pro quibus offeratur, idem ipse unus verusque Mediator per sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ex parte se nouit. ex parte ñ nouit. S ab surdũ ẽ dicere
ñ eã totã scire qd seit. Hõ dico totũ scit. s qd scit. tota scit. Cũ
itaq aliqͥd dese scit. qđ nisi tota ñ potest. totã se seit. Scit aut̃
se aliquid nescientẽ. Hec potest quicqͣm scire. nisi tota. Sci
se gͥ totam

Expanded text:
it, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam
Abbreviated transcription (Latin):
dcũ nosse amat. ñ se quã ñdũ nouit. s ipsũ nosse amat. acer¬
biusq tolerat seipsã de eẽ scientię suę qua uult cuncta cõ¬
p̃hendere . Nouit aut̃ quid sit nosse. & dũ hoc aniat qͥ nouit.
etiã se cupit nosse. Ubi gͦ nosse suũ nouit. si se ñ nouit. Nã
nouit qd alia nouerit. se aut̃ ñ nouerit. Hinc enĩ nouit.
⁊ qͥd sit nosse. Quo pacto gͥ se aliquid scientẽ scit. quę seipsa
nescit : Heq enĩ alterã m̃tẽ scientẽ scit s seipsã. Scit gͥ

Expanded text:
se nosse amat, non se quam nondum novit, sed ipsum nosse amat; acerse nosse amat, non se quam nondum novit, sed ipsum nosse amat; acerbiusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ips
Abbreviated transcription (Latin):
plandis tale aliquid adhib̾i. ut mens tanquã inspeculo se
nouerit : an in ratione ueritatis ȩternę uidet. quã spe¬
ciosũ sit nosse semetipsã. ⁊ hoc amat qd uidet. studetq inse
fueri. quia quã uis sibi ignota ñsit. notũ ei tam̃ ẽ quã bo¬
nũ sit. ut sibi nota sit:⁊ hoc quidẽ ꝑmirabile ẽ ñdũ se
nosse. ⁊ quã sit pulcrũ se nosse.ia nosse. an aliquẽ finẽ
obtimũ. idẽ securitatẽ ⁊ beatitudinẽ suã uidet ꝑ quandã
occultã memoriã. quȩ in longinco eã ꝓgressã ñ deseruit.
⁊credit ad eundẽ finẽ nisi seipsã cognouerit. se ꝑuenire
ñposse.ita dũ illud amat ⁊ hoc querit.⁊ notũ amat illud
ꝓpt̃ qͥ querit ignotũ:S cur memoria beatitudinis suȩ po¬
tuit. ⁊ memoria sui cũ ea ꝑdurare ñ potuit. ut tã se nosset
quȩ uult ꝑuenire quã nouit illa quo uult ꝑuenire : an cũ

Expanded text:
plandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se plandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum
Abbreviated transcription (Latin):
ardent̃ seipsã querit ut nouerit dũ ignota sibi e. Eecce
enĩ mens semetipsã querit ut nouerit. ⁊ in flamat᷑ hoc
studio. Amat gͥ. S quid amat . seipsã. Quomͦ cũsen¬
dũ nouerit. nec quis qͣm possit amare dͥ nescit. an eiꝰ fa¬
ma p̃dicauit specie sua sic̃ de absentibꝰ solemũ audire.
forte gͦ ñ se amat. s qd dese fingit. hoc amat. longe fortasse aliud
quã ipsa ẽ: Aut si semens sui similẽ fingit.⁊ id̾õ cũ hoc fig¬
mentũ amat. se amat ante quã nouerit quia io q sui simi¬
le ẽ. intuetur. Nouit gͦ alias mentes. ex quibꝰ se fingat. et
genere ipso sibi nota ẽ. Curgͦ cũ alias m̃tes nouit. se ñ nouit.
cũ se ipsa nichil sibi possit eẽ p̃sentius : ed si ut oculis
corporeis magis alii oculi noti sunt quã ipsi sibi. ñ se gͦ que¬
rat nũquã inuentura. Nũquã enĩ se oculi p̃ter specu̾lũ
uident. Nuc̃ ullomͦ putandũ ẽ etiã rebꝰ in corporeis cõtem¬

Expanded text:
sam quaerit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contem
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis cõcupiscentia nulla ibi ẽẽt om̃ino quãdo cõ ciprebat᷑ uirgini¬
tatiꝰ partus. In quo nichil morẽ dignũ fuerat in uenturus. ⁊ cũ tam̃
occisurus auctor mortis. auctoris uite morte uincendũ. uictor
pͥmi adã.⁊ tenens genus humanũ. uictus ascđo adã.⁊ amittens
genuꝰ ap̃ĩanũ. liberatũ exhuinano genere ab humano crimine.
ꝑ eũ qͥ ñ erat incrimine. qͣm ius eẽt exgenere. ut deceptor ille ab eo
uinceret᷑ genere. qd uicerat crimine.⁊ hoc ita gestũ. ut homo ñex¬
tollat᷑. s qui głatur in dũo głetur. Qui enĩ uictꝰ ẽ. homo tantũ erat¬

Expanded text:
carnalis concupiscentia nulla ibi esset omnino, quando concipiebatur virgincarnalis concupiscentia nulla ibi esset omnino, quando concipiebatur virginis partus, in quo nihil dignum morte fuerat inventurus, et eum tamen occisurus auctor mortis, auctoris vitae morte vincendus: victor primi Adam et tenens genus humanum, victus a secundo Adam et amittens genus christianum, liberatum ex humano genere ab humano crimine, per eum qui non erat in crimine, quamvis esset ex genere; ut deceptor ille ab eo vinceretur genere, quod vicerat crimine. Et hoc ita gestum est, ut homo non extollatur; sed qui gloriatur, in D