comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutem: Qui mundũ om¬
nem constituit: omnẽq rerũ
materiem libratam uerbi sub¬
dita dispositione composuit:
Celi altitudinem eadcm iussio¬
ne extendit. terrarum spacia
multiplicia late latiꝰ dilatalnit
lmmensum abyssi pelagus con¬
gregare. &. littorib coartare.
momenti sententia ordinauit:
Pmxit cȩlum stellis: & duo lu¬
minaria p̃cipua constituens
quȩ om̃ia succidua uicissitu¬
dine quȩ fecerat adornarent:
ac uestita lumine cuncta dete¬
gerent: om̃ino decreuit. Ma¬
re om̃e in piscium habitatio¬
uersis arborib & graminib
tellurem omnẽ uestiuit. om̃ia¬
quȩq: mundi animantia. cres¬
hominẽ adimaginẽ & similitu¬
dinem suam formare dignatꝰ
ẽ: quem ad hoc sapientiȩ & in¬
telligentiȩ singulari dono lo¬
cupletauit: ut tanti mundi
magnitudinis fabricam. uel om¬
nia quȩ patraint:diligentius
requirat: Hon ut ꝑignorantiȩ
desidiam postponat atictorem:¬
sed ut discernat bonũ amalo.

Expanded text:
seruitutem qui| mundum omseruitutem qui| mundum omnem constituit omnemque rerum materiam| libratum uerbi subeto disposicione conposuit . caeli| altetudinem . eadem iussione extendit terrarum spacia| multiplicia late lacius dilatauit. Inmensum abysi| pelagum . congregari et litoribus cortari+ momenti sen| tencia ordinauit Pincxit caelum  stillis . et duo lumi| naria praecipua constituens . quę omnia succidua| uicissitudine quę fecerat exornarent ac uestita lumine .| +cuncta detegerent omnino decreuit Mare omne in pis| cium habitaciouersis arboribus et graminibus tellorem omne uesti| uit . omniaque mundi quęque animancia crisomnem| ad imaginem et similitudinem suam formare dignatus| est . quem ad hoc sapienciae et intellegentiae singolari| dono locopletauit . ut tante mundi magnitudinis| fabrecę . uel omnia quę parauit diligencius requerat| non per ignorantiae desidiam postponat auctorem| ut discernat bonum . a malo
Abbreviated transcription (Latin):
Subuenite sc̃issimi sacerdotes
suis deuotionib & nobilissi¬
me nobilitatis familie quam
cepistis. His dictis: sc̃i uiri pro
re qua uenerant attentius per¬
ritorium lingonicũ illustran
uilla sedeloco plurimũ in dun¬
nis p̃dicationib augmentan¬
tes. non post multũ temporis
spacium sub aureliano prin¬
munere diuino sicut erat: de
p̃sente transmisit: Illa cum
scilicet ueluti manna quod
de celo descendit: cum omni
ueneratione suscepit: In cade
igitur die memorati nepotes
sui in agro cui pasmasus nom̃
est ad simulachrũ dcȩ nemesis
riti solito ꝓfana sacrificia of¬
ftrebant: & de suꝑsticiosis liba¬
minib auiȩ suȩ residua reser¬
uauerant: Quam inuitantes
ad conuiuiũ seruata ꝓtuleruns
llla autẽ om̃ia ꝓiciens canib¬
respuit tanqua stercus: Tunc
accedens ad cos cminꝰ cum sc̃o
benigno: talia cȩꝑit uerba pro¬
ducere: km̃i nepotes cognos¬
rum & uiuum cẽ cui angłi et
om̃is creatura iustã reddunt

Expanded text:
subuenite sanctissimi sacerdotis subuenite sanctissimi sacerdotis suis| deuotionebus . et nubelissimam nobelitatem familiam| quam coepistis His dictis . sancti uiri pro re qua uenerant| adtentius perreturium lingonacum in| lustranduilla sede| loco plurimum in diuinis praedicationibus augmen| tantes . non post multum spacium sub auriliano| prinmu| nere diu\i/no sicut erat de praesenti transmisit. Illa| eum scilicet ueluti manna quae de caelo discendit| cum omne ueneratione suscepit. In eadem igitur die| memorati nepoti sue in agro cui pasmasus nomen est| ad simulagrum deae nimisis . ritu solitu profana| sacrificia offerebant . et de supersticiosis libaminibus| auiae suae residua reseruauerant. Quam inuitan| tes ad conuiuium . seruata protulerunt. Illa omnia| proiciens canibrespuit tanquam stercus. Tunc accedens ad eos eminus cum sancto Benigno talia coepit verba producere: Charissimi nepotes, cognosrum et uiuum esse . cui angeli| et omnis creatura iusta debent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ablutionem baptismatis ef¬
ꝓpter imminentẽ ꝑsecutionem:
xp̃m colebat occulte. Obtulit
etiam & filium suum sympho¬
rianum adolescentem sc̃oram
p̃dicationib uel diuina p̃desti¬
natione succiduis temporibus
pclarum martyrem futurum:
& sc̃is tradens manib ut a sc̃o
baptiraretur benigno &. de sco
sc̃o excipetur andochio. atten¬
tius dep̃catus ẽ: Illi uero opus
ad quod uenerant. alacres per¬
agentes: & tanti uiri obtempe¬
rantes p̃cibus: ꝑbaptismi gra¬
tiam. uoluntatis suȩ desiderio
in om̃ib satisfecerunt: Post
tius explorasset. sororẽ nepo¬
tesq: cius in memoriam pietas
diumna ꝑduxit: Tunc ait cis:
Est michi germana soror nomi¬
ne leonilla: illustris matrona.
ciuis urbis lingonice cui sunt
nepotes ex filio tres gemini fra¬
tres: uno partu simul editi.
litceris liberalib eruditi pater¬
na tam̃ traditione adhuc gen¬
tili errore uiuentes: quos de¬
fiderat ad xp̃i militiam sociare:

Expanded text:
per ablutionem baptimatis efper ablutionem baptimatis efpropter eminentem persecutionem, Christum colebat occulte. Obtulit etiam et filium suum, Symphorianum adolescentem, sanctorum praedicationibus vel divina praedestinatione succiduis temporibus praeclarum martyrem futurum. Et sanctis tradens manibus, ut a sancto baptizaretur Benigno, et de sacro ncto susciperetur Andochio, attenius| depraecatus est. Ille uiro opus ad quod uenerant . alacris| peragentes . et tanti uiri obtemperantes praecibus . per| baptismi gratiam uoluntatis suae desideria in om| nibus satisfecerunt. Post otum diligencius explorassit . sororem nepotisque| eius in memoriam pietas diuina perduxit Tunc ait| eis dicens est mihi germana soror . nomen Leonilla inlustris| matrona . ciuis urbis lingonacae . cui sunt nepotis| ex filio tres gemine fratres . unu partu simul edeti . litteris| liberalibus eruditi . paterna tamen tradicione ad| huc gentile errore uiuentis . quos desiderat ad christi| miliciam sociare .
Abbreviated transcription (Latin):
dcrare: potius quam timere. Oui
uiri tres obedientes sc̃ĩs monitis:
nauiculam ascendentes: sanctus
scĩs uale dicens policarpus.ita
tradidit inmandatis: Ite uiri
sionem plures cõmilitones ac¬
quirite:. cum qͥb de uictoria
triumphantes: nom̃ & dignita¬
tis głam possitis ad ipisci semprt̃¬
nam: fructus laboris ur̃i multi¬
plici opulentia cumuletur: iusto¬
rum paradisi sedes. ꝑuos pluri¬
mum de scãrum animarũ acqui¬
sitione letent᷑: his &. aliis multis.
cos sc̃s policarpus ꝓsequebatur
orationibus: Illi uero nauigan¬
tes feliciter: gubernatione dii¬
na ad marsiliensiũ littora cele¬
rius ꝑuenerunt: Egressiq ad
terras: di anglo precedente pros¬
perum iter agcates. eduam ci¬
uitatem ingrediunt᷑: Ibiq di
ꝓuisione repto fausto nobilis¬
simȩ familiȩ uiro senatoria
dignitate conspicuo & p̃toua¬
nis fascibus sublimato gratis¬
sime ab eodem hospicio funt
recepti: Quos cum compisset
ut amicos uel familiam fuam

Expanded text:
derare potius quam timere. 4. Qui derare potius quam timere. 4. Qui viri tres obedientes sanctis monitis, naviculam ascendentes, sanctis sanctus valedicens Polycarpus, ita tradidit in mandatis: Ite, virisionem plures commilitones acquirite, cum quibus de victoria triumphantes, nomen et dignitatis gloriam possitis adipisci sempiternam. Fructus laboris vestri multiplici opulentia cumulentur; justorum paradisi sedes per vos plurimum de sanctarum animarum acquisitione laetentur. His et aliis multis eos sanctus Polycarpus prosequebatur orationibus. 5. Illi vero, navigantes feliciter, gubernatione divina ad Massiliensium littora celerius pervenerunt: egressique ad terras, Dei angelo praecedente, prosperum iter agentes, Aeduam civitatem ingrediuntur: ibique Domini provisione, reperto Fausto, nobilissimae familiae viro, senatoria dignitate conspicuo, et praetorianis fascibus sublimato, gratissime ab eodem hospitio sunt recepti. Quos cum comperisseut amicos vel familiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
pus ephesi urbis antistes. doc¬
trina beatissimi iohannis apli
. euuanglistȩ ꝑfecte instructꝰ
sp̃u scõ repletus: fidci ducatu
cupiens xp̃i militiã ampliare:
ꝑdiu̾sas mundi partes suos di¬
rigebat disciplos: uerbũ dñ
nostri ihu xp̃i gentib fiducia¬
liter predicare: Audiens itaũ.
aurelianũ impatorem post dis¬
cessum scueri impi psecutors
cruio clissimam denuo suscitas¬
se psccutionem & malo peioitas
principem principi successise
in regnum & ingalliarũ ꝓuin¬
cias coram se suisq p̃sidibus
ac generale incuneto populo
beatissimus policarpus scos
illuc predicationis studio desti¬
nare: uiros uidelicet uirtutib
prestantissimos: in qi amore
diffusos: adcertaminis agones
festinos: ꝓ xp̃i nomine itinerũ
labores assumere om̃mo deuo¬
tos: pericula maris sustinere
non tardos: pegrinationẽ am¬
bienter expetere hylares. ac pa¬
rentes ꝓ religione xp̃i gratanter
relinquere: penarum supplicia
uel beate mortis passiones desi¬

Expanded text:
pus Ephesi urbis episcopus, doctrina beatissimi Joannis apostoli et evangelistae perfecte instructus, Spiritu sancto repletus. fidei ducatu cupiens Christi militiam ampliare, per diversas mundi partes suos dirigebat discipulos, verbum Domini nostri Jesu Christi gentibus fiducialiter praedicare. Audiens itaque Aurelianum imperatorem post discessum Severi impii persecutoris crudelissimam denuo resuscitasse persecutionem, et quod malo pejor princeps principi successisset in regno, et Galliarum provincias coram se suisque praesidibus, ac generaliter in cuncto populo beatus Polycarpus sanctos illuc praedicationis causa destinavit, viros scilicet virtutibus praestantissimos, in Dei amore diffusos, ad certaminis agonem festinos, pro Christi nomine itinerum labores assumere omnino devotos, pericula maris sustinere non tardos, peregrinationes ambienter expetere hilares ac parentes pro religione Christi gratanter relinquere, poenarum supplicia vel beatae mortis passionem desi
Abbreviated transcription (Latin):
loriosa martyrum cer¬
tamina studiosius re¬
serare xp̃o auctore cõ¬
pellimur: incuius fidei amore
acta fuisse ꝓculdubio confite¬
mur: Igtur sci tres gemim fra¬
tres speosippus eleosippus et
meleosippus. cum quantis ad
martyri dignitatem premus
puenissent: explanare pottus
quam p̃terire plenissime con¬
uenit rationi: Amintrandum.
satis ẽ. ꝙ di om̃ipotentis pre¬
destinatione multplicĩt ue¬
nerandũ: Ergo huiꝰ rci ordinẽ
ꝓsequentes: & beneficioꝵ lar

Expanded text:
loriosa martyrum certamina studiosius reserare Christo auctore compellimur, in cujus fidei amore acta fuisse procul dubio confitemur. Igitur sancti tres gemini fratres Speusippus, Eleusippus et Meleosippus, cum quantis ad martyrii dignitatem praemiis pervenerint, explanare potius quam praeterire plenissima convenit ratione. Admirandum satis est et Dei omnipotentis praedestinatione multipliciter praeferendum. Ergo hujus rei ordinem prosequentes,
Abbreviated transcription (Latin):
gare nullatenus uoluisset:
cum scã leomilla auia scõrum
gladio sunt ꝑempte: Neon qͦq
exceptor gesti huius atq scͥptor.
tradens turboni codices. inter
medias turbas ꝑsecutorum in¬
gressus: cupiens scõrum gemi¬
norum militiȩ beatissimȩ soci¬
ari. xp̃i nomen confessus est:¬
li expoliatuᷤ: martyrio continuo
meruit coronari: Turbon scili¬
cet non post multũ tempꝰ bea¬
captus & ipse martyru est re¬
muneratione locupletatus:
Acta sunt hȩc sub aureliano
principe:. palmato.quadrato.
hermogene p̃sidibus: sub die
sextodecimo kalendarũ febroa¬

Expanded text:
a nulla| tenus uoluissit.  leonilla auea sanctorum .| gladio sunt| peremtas. Neon quoque exceptur gaestae huius . adque| scriptur . tradens turboni codecem . inter medias turmas per| secutorum ingressus . cupiens sanctorum geminorum milici beatis| simi sociari . christi nomen confessus tali expoliatus martyrio| continuo meruit coronari . turbon scilicet non post multum| captus, et ipse martyrii est remuneratione locupletatus. 22. Acta sunt haec sub Aureliano principe, Palmatio, Quadrato et Hermogene praesidibus, sub die sexta decima Kalendarum Februa
Abbreviated transcription (Latin):
martyrii consummationemꝰ
spreto maritali consortio: par¬
uuli & unici filii dulcem dere¬
linquens amplexumꝰ int̃ in¬
credulas turbas adhuc in ꝑse¬
cutionis ardore cõmotas: ue¬
loci cursu ꝓperans exclamauit
dicens: Et ego ancilla xp̃i sum

Expanded text:
martyrii consummationem, martyrii consummationem, spreto maritali consortio, parvuli et unici filii dulcem relinquens amplexum, inter incredulas turbas adhuc in persecutionis ardore commotas, veloci cursu properans, exclamavit dicens: Et ego Christi ancilla sum
Abbreviated transcription (Latin):
cicatrices: Sed ut maior non fi¬
cret desiderantib: mora marty¬
rii: & ut p̃paratas dudum iam
remunerante coronas: uiden¬
tes choros angłorum ad se exci¬
piendos ante corum oculos
stare paratos: flectentes genua
mul emittentes sp̃m. partter
migrasse noscuntur ad celos
ac sepulta a deuotis in secundo
miliario aburbe lingonica in
uico qui uocatur urbatum:
ta uoluntatis deuotio. & uian¬
tium oportuna satis subinde
collatio:semꝑq: frequens adsit
poplorum ad corũ limina undiq¬
& adorationẽ concursio: Ibiq
ȩtiam quicquid cum deuotio¬
Sanitatum ibidem suffragia
mora conceditur: & p̃cipuus
circa basilicam ipsorũ sũmus
additur cultus: &. opum lar
atur: Illud ȩtiam rationabili¬
ter congruit adnectendũ: qd
ad laudem scõrum geminorũ
augendam: uel cultũ religio¬
corum sc̃am acquisitionẽ: nu
merus est martyrũ inspirante
dño ampliat᷑: Udens deniq
iunilla quȩdam mulier tam
p̃ciosam scõrum geminorum

Expanded text:
cicatrices sed ut| maior non ficicatrices sed ut| maior non fierit desiderantibus mora martyrii et ut| praeparatas dudum iam remunerante coronas. Videntisque chorus ange| lorum ad se excipiendus ante oculos eorum stare paratus| +flectentes genua mul emittentes spiritum . pariter| migrasse nuscuntur ad caelosnctorum . hac sepulta a deuotis . in secundo milia| rio ab urbe lingonas . in uico que uocatur urbatum .ta uolon| tatis deuotio . et uiantum oportunetatis subiuncta| conlatio . semper frequens adsit populorum ad eorum| limina undique ad orationem concursio. Ibique etiam quic| quid cum deuociosanitatum ibidem| suffragiamora con| cidetur . et praecipuus circa basileca ipsorum semper| additur cultus . et opum largatur. Illut etiam racionabiliter congru| it adnectendum . quod ad laudem sanctorum gemenorum| augenda . uel cultum relegioeorum merus est martyrum, inspirante Deo, ampliatus. Videns denique Jonilla quaedam mulier tam pretiosam sanctorum Geminorum
Abbreviated transcription (Latin):
me ardentes altius eleuate sunt
sed xp̃i opificio famulantes.
scõrum p̃cipuam głam ostende¬
bant: quȩ dampnose ꝑsecutorib
p̃paratȩ fuerant. adruinam:
ignis adscõrum membra consu¬
studio temꝑauit: Uiderunt¬
itaq impi & iniqui ꝑsecutores
int̃ immensas flammas exulta¬
lesos: quos putauerunt ꝑtan¬
tum incendiũ quod p̃paraue¬
rant: subito uidere consump¬
tos: Ambulandis scĩs geminis
centia. ut maior succresceret
incredulis mysteria diuina ui¬
dentib de confusione tristitia:
Defecerunt itaq ligna. &. om¬
nia ignium increm̃ta: Sancti
uero gemini deficientib flam¬
mis. in medio stantes: ꝑsecuto
rum malitias irridebant dicen¬
tes: Data nobis est siuolumus
testas: & si adhuc deliberamus.
ur̃ȩ dementie uiuentes in scło
insultare consensum ẽ: Nam
melius nobis est ad eiꝰ epulas
festinare: ubi feneratio nũquã
defuit largitoris: Post subitũ
ignem cum increduli ad scõs
geminos eminꝰ ꝓpinquassent:

Expanded text:
mae ardentes altius elevatae sunt; mae ardentes altius elevatae sunt; sed Christi opificio famulantes sanctorum praecipuam gloriam ostendebant, quae damnose a persecutoribus praeparatae fuerant ad ruinam. Ignis adstudio temperauit. Viderunt| impii et iniqui persecutoris inter inmensas flammas .| exultainlesus . quos pu| tauerunt per tantum incendio quod praeparauerant| subeto uidere consumptus. Ambulandi sanctis geminis|centia . ut maior adcriscerit|  incredulis . mysteria diuina uidentibus. De confDefecerunt itaque ligna et omnia ignium incrementa. Sancti vero Gemini, deficientibus flammis, in mrum malicias inridebant| dicentes. Data nobis est si uolumus testas . et si adhuc deliberamus .| uestrae demenciae uiuentes . in seculum . inlustrare| concessum est . nam melius nobis est ad eius epolas| festinare . ubi feneratio numquam defecit largitores| Post tum ignem cum increduli ad sanctus geminus e| minus propinquassint .
Abbreviated transcription (Latin):
res gloriosi: O beatus fructus
ipsius arboris: quȩ tres porta¬
uit martyres: trinitatis nomi¬
ne consecratos: Uidentesq eos
iudices confortari. ñ contrista¬
ri in supplicus:dixerunt ad eos:
Non in ista arbore sicut uosuel¬
le dicitis. moriemini: sed igne
ultore pibitis: Meleosippus
tterum respondens:ait ad eos:
maior nobis erit beatitudinis
augmentatio: si ꝑignem ꝓbati
transierimꝰ ad dm̃: Et de tenebris:
ꝑhunc ignem ꝑpetuam pue¬
niemus ad lucem: Tunc demq:
iudices propt̃ metum qui ad¬¬
erant popłorum.ligna & ce¬
tera quȩ solent igni increm̃ta
Ignis copiosus accenditur: li¬
gatis manib & pedib sancti
contingebant incendia: O be¬
atus ignis: qui tantũ origina¬
inscõrum m̃bris diminutionis¬
de incendio intulit detrimen
inimicus: Ignis ab incredulis
acrius accendebatur ut sc̃or
corpora sine mora combure¬
rentur: sed conu̾sus misc̃ia
diuina in meliꝰ: in de scĩs lum̃
inextinguibile p̃parauit: flam¬

Expanded text:
ris gloriosi.| O beatum fructum ris gloriosi.| O beatum fructum ipsius arboris, quae tres portavit martyres, trinitatis nomine consecratos! 17. Videntesque eos judices confortari, non contristari in suppliciis, dixerunt ad eos: Non in ista arbore sicut vos velle dicitis, moriemini, sed igne ultore peribitis. Meleusippus iterum respondens, ait ad eos: Major nobis erit beatitudinis augmentatio, si per ignem probati transierimus ad Deum, et de tenebris per hunc ignem perpetuam veniamus ad lucem. Tum denique judices, propter metum qui aderant populorum, ligna et reliqua quae solent focis incrementa ignis copiosus accenditur. Ligatis manibus et pedibus, sancti contingebat incendium. O beatus ignis qui tantum originain sanctorum membris diminutionis incendio intulit detrimenton potuit inimicus. Ignis ab incredulis acrius incendebatur, ut sanctorum corpora sine mora comburerentur: sed conversa misericordia divina in melius, inde sanctis lumen inexstinguibile praeparavit. Flam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidentur & cum uita tẽ¬
poraliter finiunt᷑: nichil funt:
Regnũ enim di uisibile semprt̃¬
num concupiscere: ꝑpetua est
atq: ꝑfecta. & suꝑom̃ia oportu¬
na sapientiȩ plenitudo: ꝑhos
temporales labores.& subito tͣn¬
sitoras penas: ad eterna gau¬
dia puenictis: Uidens itaq eos
plenos gratia xp̃i in sua stabili¬
tate manere. ꝙ ꝓmissam fidem
fortiter custodire: do commen¬
dans cum integra deuotione
nepotes: discessit abeis: Interro
gati autẽ aiudicib fiuelint con¬
confitentur: Sed cum illi ꝑtina
ligatis sursum manibus: pedib
uero deorsum: in arbore una
suspensi sunt: Tanta uͦ tormen¬
torum adinuentione extensi'
ut pene putarent᷑ ab ipsa mem¬
brorũ compagine separari: Con¬
ministrata. inconfessione et
credulitate. xp̃i uirilit̃ ꝑma¬
nebant: Et in ipsis tormentis
suspensus cum fratrib meleo
Nlos quoq tres sui famuli in
uno hoc pendentes stipite: pro
eius nomine efficiam᷑ marty¬

Expanded text:
quae videntur, et cum vita temquae videntur, et cum vita temporaliter finiuntur, nihil sunt: regnum enim Dei invisibile et sempiternum concupiscere perpetua est, atque perfecta et super omnia opportuna sapientiae plenitudo. Per hos temporales labores et subito transitorias poenas ad aeterna gaudia pervenietis. Videns itaque eos plenos gratiae Christi in sua stabilitate manere et promissam fidem fortiter servare, Deo commendans cum integra devotione nepotes, discesgati| autem a iudicibus .+ si uellint conconfiteantur. Sed cum illi ligatis seorsum manibus pedis uero deorsum . in| arbore una suspensi| sunt. Tanta uero tormentorum adinuentione extensi .| ut paene putarentur ab ipsa membrorum conpagine sepe| rare. Conministrata. In confessione et credulitate| christi uiriliter permanebant. Et in ipsis tormentis suspen| sus cum fratribus+ MeliNos quoque tres sui famuli . in unum hunc pependentes| stipitem . pro eius nomine efficimur marty
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: pom̃ia denegarent:. Cũꝙ
beata leonilla ad eosdem pue¬
cus uel mortis interitu libera¬
re. suade eis ut templa restitu¬
ant. quȩ destruxerunt: Beos
autẽ nostros adorantes consue¬
tudinaria offerant sacrificia.
hec & alia dicentes:ait ad cos
leonilla: Ibo &. suadebo cis om¬
nino salutem: Ueniens deniq
beata leonilla adnepotes suos
bens eis dulcia oscula. lacͥmans¬
ex gaudio & multas do omni¬
potenti p̃ces effundens: ac gr̃as
agens do. dixit nepotib suis.
Nullus de genere ur̃o nobilior.
nullus diues magis: nullus
bilis inuenitur: Omnẽ ꝓgeniẽ
urãm: piȩclara confessione xp̃i
ppetualiter illustrastis: In tene¬
ra ȩtate positi. cunctos seniores
originis ur̃ȩ sapientia p̃cessistis:
thesaurum immensum plus
om̃i precio copiosum ꝑ xp̃i mi¬
litiam acquiritis: Estote ergo
in scã xp̃i religione uiriliter
pseuerantes: nulla uos aduer¬
la tormentoꝵ supplicia ur̃os t̃re¬
ant animos: fortit in fide xp̃i
armatos: Regna huius mundi

Expanded text:
tatem . per omnia denegarent.| Cumque beata leonilla ad eosdem peruearum suppliciis uel mortis interitu liberare| suade eis . ut templa restituant . quae distruxerunt| Deos autem nostros adorantes . consuitudinaria offe| rant sacrificia. Haec et alia plura dicentis . ait ad eos.| Leonilla. Ibo et suadebo eos omnino salutem. Veniens denique beata leonilla| ad nepotis suos bens prae gaudio, et multas Deo omnipotenti preces effundens, et gratias agens Christo, dixit nepotibus suis: Nullus de genere vestro nobilior, nullus ditior, nullus risto invenitur. Omnem progeniem vestram praeclara confessione Christi perpetualiter illustrastis. In tenera aetate positi cunctos seniores originis vestrae sapientia praecessistis. Thesaurum immensum plus omni pretio copiosum per Christi militiam acquisistis. Estote ergo in sancta Christi religione viriliter perseverantes. Nulla vos frangla tormentorum supplicia vestros terreant animos fortiter in fide Christi armatos. Regna hujus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
solo positũ. aliud insuꝑ colloca¬¬
tum: hoc est legem pͥmũ om̃ib
constitutam esse. deinde ad ꝑfe-¬
ctum ęuuangłium: quȩ lex ue¬
lut inferioris molȩ saxum ita
erat tarda & pigra & penit᷑ ocio¬
sa: ut quicqͥd oꝑando acceꝑat.
id om̃e ꝑdiderit: dicente de iu¬
deis ꝓpha: om̃s declinauerunt
simul inutiles facti sunt: non
est qui faciat bonũ. non est usq
ad unũ: Ergo nĩsi ȩuuangłium
suppositũ fuisset: adhuc lex ue-¬
luti tarda & grauis iaceret in t̾ra
angustiis: Nisi ȩuuangłium in¬
quam datum ẽẽt: lex necessaria
om̃ino non ẽẽc. Hoc autẽ lex
uno saxo fieri potest: Confrin¬
gere poterat non ꝓdesse: sicut
oꝑatur: grãm uero non prestat:

Expanded text:
solo positum, aliud insuper collocasolo positum, aliud insuper collocatum, hoc est legem primum hominibus constitutam, deinde perfectum Evangelium Quae lex, velut inferioris molae saxum, ita erat tarda, pigra et penitus otiosa, ut quidquid operando acceperat, id omne perdiderit; dicente de Judaeis propheta: Omnes deces facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Ergo nisi Evangelium superpositum fuisset adhuc lex veluti tarda, et gravis jaceret in terra angustiis. Nisi Evangelium, inquam, datum esset, lex necessaria omnino non esset. Hoc autem lex uno saxo fieri potest. Confringere poterat, non prodesse, sicut operatur , gratiam vero non praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
lapis. tanta uelocitate oꝑis cir¬
cũ fertur: ut fallens ocłos in ip¬
sa celeritate stare credat᷑: & pute¬
tur immobilis esse dũ currat:
qui quanto uiolentiꝰ agtus fue¬
rit: tanto opus ꝑfectius consum¬
matur: Ita ergo prior lapis stat.
iacetꝰ & pene nichil ꝓdest: Ille
uero alter. quȩ inferunt᷑ cuncta
dam uterq qđ oꝑetur acquirit:
Qui molit autẽ hoc habere ui¬
detur officii: ut ꝑuigili cura.
granorũ aspitate confracta: ex
intimis eorũ occultisq uisceribꝰ:
similaginẽ medullãq ꝓducat:
Et sordiũ leuitate discussa. in
aꝑtum ꝓfert om̃e quod purũ
ẽ: Ex quo mundissimũ panem
conficiens: grãm dñi consequa¬
tur: Hos igitur duos molares
lapides duo esse arbitror testa¬¬
menta:. hoc est legem moysi. et
euuangłium dñi: quȩ ita sunt
mentũ utrũq conueniat: sicut
ait saluator: Non ueni legem
soluere: sed adimplẽre: & cum
ad uicem molarũ aliud prius

Expanded text:
lapis tota velocitate operis cirlapis tota velocitate operis circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus fuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cunctdam uterque, quod operetur, acquirit. Qui molit autem hoc habere videtur officii, ut pervigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, occultisque visceribus similaginem, medullamque producat, et sordium levitate discussa, in apertum proferat omne, quod purum est, ex quo mundissimum panem conficiens gratiam domini consequatur. Hos igitur duos molares lapides duo esse arbitror Testamenta, hoc est legem Moysis, et Evangelium Dmentum utrumque conveniat, sicut ait Salvator: Non veni solvere legem, sed adimplere . Et ad vicem molarum aliud prius
Abbreviated transcription (Latin):
uyrriori domini¬
ca capitulum ȩuuanglicũ disse¬
rentes. partem quamda ex illo
ꝑstrinximꝰ: suꝑest ut sequentia
decurramꝰ: Descripsimus enĩ qͥd
esset quod ait dñs in illa nocte
erunt duo in lecto uno: nunc
gͦ uideamꝰ quod reliquũ est: Di¬
cit enĩ diuina eadem sententia:
Frunt duȩ molentes inpistrino:
una assuinet᷑. & altera relinque¬
tur: Primũ igitur consideran-¬
dum est quomodo constet mo¬
lentis officiũ: deinde quȩ sunt
duȩ quȩ molere dicunt᷑: Tercio
quod pistrinũ sit: quid ue mo¬
lutionis effectus: Nulli dubiũ
est qd molere aliter ñ constat:
nisi duob lapidib: apparatis
& conuenientib sibi: ut alteri
ex his magnitudo alteri impo¬
natur: Et illum quide lapidem
qui prior sternit᷑ esse pigrum et
tardum. & pene ut ita dixerim
ociosum: ac nisi prioris partici¬
patione lapidis ornaret᷑: forsi¬
tan necessariꝰ non uideret᷑ Ita
dum ille oꝑatur: ȩtiã iste utilis
inuenit᷑: Ille autẽ idest suꝑior

Expanded text:
uperiore dominica capitulum evangelicum disserentes partem quamdam ex illo perstrinximus; superest, ut sequentia decurramus. Descripsimus enim quid esset quod Dominus ait: In illa nocte erunt duo in lecto uno, etc.; nunc ergo videamus, quod reliquum est: dicit enim divina sententia: Erunt duae molentes in pistrino; una assumetur, et una relinquetur . Primum igitur considerandum est, quomodo constet molentis officium; deinde quae sint duae, quae molere dicuntur; tertio quid pistrinum sit, quisve molitionis effectus. Nulli dubium est, quod molere aliter non constat, nisi duobus lapidibus apparatis, et convenientibus sibi, ut alteri ex his magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ille operatur, etiam iste utilis invenitur. Ille autem id est superior
Abbreviated transcription (Latin):
surgens: increpat uentis: His
aerui demonũ spiritib ipse
enim maris tempestates com¬
mouet: hocest a aros & ela¬
tos concitant fluctus huius
principes mundi. ad ꝑsecutio¬
nes sanctis om̃ib imitandas
facitq tranquillitatẽ magnã
circa corpus & sp̃m pacẽ ȩccliȩ.
&: screntaem mundo: Quom̾
namc sepus concilia infide¬
lirm comiota sunt ad usus
ueram & fimam eccliam ab¬
quotiens pganorũ. aliquo¬
tens heretiorũ. quemadmo

Expanded text:
surgens increpat ventis, his surgens increpat ventis, his aeris daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est amaros et elatos concitant fluctus hujus principes mundi, ad persecutiones sanctis omnibus immittendas,facitque tranquillitatem magnam circa corpus et spiritum, pacem Ecclesiae, et serenitatem mundo. Quomodo namque saepius concilia infidelium commota sunt adversus veram et firmam Ecclesiam? Aliquoties paganorum, aliquoties haereticorum. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
num undiq seuiant: & siom¬
nis ut diximus tempestas ma¬
ris idest om̃is principatus et
potestates mundi concitent᷑:¬
& intumore iracundiȩ fou¬
ment c furiant. suꝑ scõs: ꝙ. fi
adhuc usq ad celum sese extol¬
lant in tempestates maris.ma¬
lignitates & dolos & fremitus
concitantes aduersus aliquẽ
ur̃m. nolite timere: nolite tur¬
bari: nolite contremiscere no¬
lite deficere: Om̃s enim qͦ tuͦt in ii¬
fidei nauĩcula cum dño naui¬
gatis. Dm̃s enim quotquot in
hac nimiũ sc̃e eccłiȩ nauicrila
cum dño ꝑhunc undosum hi¬
pernatatis mundum: & si ipse
dũs dormiat pio somno ur̃am
pacientiam & tolerantiam ex¬
pectans. uel impiorũ peniten¬
tiam & conuersionẽ sustinens.
alacriter accedite ad eum ora¬
tionib instantes: atq cum pro¬
pheta dicentes: erurge quare
obdormis dñe exurge & ne re¬
pellas infinem: Etiterũ: Exur-¬
ge dñe adiuua nos: & redime
nos ꝓpter nomen tuũ: Et ipse

Expanded text:
num undique saeviant, et si omnum undique saeviant, et si omnis, ut diximus, tempestas maris, id est, omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument aut furiant super sanctos, et si adhuc usque ad coelum sese extollant, ut tempestates maris malignantes et dolos et fremitus concitantes adversum aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei navicula cum Domino navigatis, omnes enim quotquot in hac nimium sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum supernatatis mundum, et si ipse Dominus dormiat, pio somno vestram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accedite ad eum, orationibus instantes, atque cum propheta dicentes: Exsurge, quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ante discipłos ut audientes
firmarentur in fide & potentia
ditatis occulta imꝑabat et
comminabatur ei: Magis aut̃
regebat & placcabat cum: se¬
cundum quod quidam ait
potentia mitigauit mare: Im¬
perauit ergo uentis & mari: et
facta est tranquillitas magna:
De magno uento & tempestate
magna. mari conturbato & tum̃¬
ti. facta est tranquillitas mag¬
na: Decet enim hunc magnum
magna & miranda facere: Idoq
paulo ante magna accinctus
potentia.magnifice conturba¬
uit ꝓfundum maris: & nunc
iterum in eo ipso ostendens
suę magnificentiam potestatis.
tranquillitatẽ magnam fieri
iussit: hec ido ut nimiũ con¬
turbati apłi magnifice exhy¬
larati letarentur: Dedit enim
phec om̃ia nob dñs figoram
s doctrine et imaginem. ut et
nos iom̃i conturbatione con¬
tumeliȩ potentiam teneamus'
stabiles simus. fidem non de¬
ieramus: Et fi om̃is iste mun¬
dus tanquam mare ebulliat.
ato: in furore exurgat & siom¬
nes uenti & uertigines demo¬

Expanded text:
ante discipulos, ut audientes ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis autem regebat et placabat illud, secundum quod quidam ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati aplarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et in omni conturbatione et contumelia teneamus patientiam, stabiles simus, fidem non deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat, atque in furore consurgat, et si omnes venti et vertigines daemo
Abbreviated transcription (Latin):
cidat diabou: Quare ergo turba¬
ti estis pusillȩ fidei̾ si potentẽ
me suꝑ t̃ram cognouistis quare
non creditis qod & in mari
potens simͦ Si dm̃ me ẽẽ uere¬
& creatorem omniũ suscepistis
quare non creditis quod ea gͦ
a me facta sunt in mea habeam
potestate Quare ergo dubita¬
tis pusille fidci:. Qui pusillum
credit arguctur: qui nichil cre¬
dit condempnabitur: fragiles
in fide corripiant᷑: alieni afide
omnino punientur: Tales fu¬
erunt iudei & pagani. ideoq
in malis suis euanuerunt: La¬
les tiam heretici: ideoq in die
iuditi dampnabuntur: Tunc
surgens imꝑauit uentis &. mari.
& facta est tranquillitas magna
Scriptum fuit. & exurrexit tan¬
quam dormiens dñs: tanquã
potens crapulatus aumo: ꝙ per¬
cussit inimicos suos in poste¬
riora: Et tunc surgens impera
uit uentis & mari. & facta est
tranquillitas magna: Impera¬
uit uentis & marisicut creator
suis: ut potens. ut dñs: Impe¬
rauit uentis: & mari: Primitꝰ

Expanded text:
cidas diaboli. Quare ergo turbacidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei, si potentem me super terram cognovistis? Quare non creditis quod et in mari potens sim? Si Deum me vere esse Creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? quare ergo dubitastis, modicae fidei? Qui pusillum credit arguetur, et qui nihil credit contemnetur; fragiles in fide corripientur, alieni omnino a fide punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, ideoque in malis suis evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in die judicii damnabuntur. Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Scriptum fuit: Et exsurrexit tanquam dormiens Dominus, tanquam potens crapulatus a vino. Et percussit omnes inimicos suos in posteriora ; et nunt ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Imperavit ventis et mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, ut Dominus imperavit ventis et mari, primitus
Abbreviated transcription (Latin):
pidamus: Necdum uidimus
crucem: necdum nos confirnia¬
uit passio dñi & resurrectio ñ
ascensio in excelsis: nec missi
Propterca fragilitate nutamus
ꝓpterea &. sepius audiuimus a
dño increpationẽ pusillȩ fidei:
supportamus. toleramꝰ libenter
uoluntarie sustinemus: Unde
& nunc dicente dño. quare con¬
turbati estis pusillȩ fidci. Cur
non habetis fortitudinem: cur
non confidentiam: & fidutiã
apud uos tenetis: & si mors ir¬
rueret: nonne eam debuistis
constantissime sustinere Ad
ne pericłm uel tribulationem
usq ad animȩ exitium: Similit̃¬
& contra delitias & diuitias. et
honores terrenos. animi forti¬
tudo tenenda ẽ: ut neq extolla¬
ris ohomo: neq: insuꝑbiam eri¬
garis:Non despicias inimicos.
creatorem: nec existas ingratus
Si ergo in necessitate & in picłis
fortitudo necessaria ẽ ut inrili¬
ter cum fide toleres unuersa:
multomagis contra delicias ut
dictum ẽ & luxurias fortitudo
necessaria ẽ ne in muscipula in¬

Expanded text:
pidamus, necdum vidimus pidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitnon confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors irrueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Adne periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, Creatorem, nec existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam in
Abbreviated transcription (Latin):
Precipue autẽ om̃s nos ne unqͣm
animo dormiamꝰ neue intel¬
lectu aut prudentia sed uigilare
in om̃i tempore . &. iubilare dño.
& salutem ab eo postulare. stude¬
amus: Nam ipse qui dormiebat
corpore illud sc̃m uerbũ dicit
Ego dormio & cor meũ uigilat
Ad quem accedentes discipuli.
suscitabant cum dicentes: Do¬
mine salua nos perimꝰ: Tanto
fuerant metu conterriti. & pene
animo alienati. ut irruerent
in eum: & non modeste aut le¬
niter suggererent. sed turbu¬
lenter suscitarent eum: dicentes
dñe salua nos perimus: O beau
oueraces di discipłi: dñm salua¬
torem uobiscum habetis & peri¬
culum timetis Uita uobiscũ est¬
& de morte solliciti estis: Maris
turbinem trementes creatorem
eius presentẽ ita suscitatis: qua¬
si non possit dormiente corpore
Fuctus sedare uel mitigare. S
quid respondent hu dilectissimi
discipuli Paruuli inquiunt fu¬
mus adhuc infirmi & nondũ
robusti: Idoq: timemꝰ: ĩoq tre¬

Expanded text:
praecipue autem nos omnes ne unquam praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud verbum sanctum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerunt metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis. Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis. Maris turbinem timentes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque tre
Abbreviated transcription (Latin):
tui: huits ergo iussione &. p̃cepto
facta est  tempestas magna & non
pusilla: ut magnum opus &. ñ
pusillum ostenderet᷑: Quantoq
fluctus nauiculȩ irruebant:
tantomagis timor discipulos
conturbabat: ut plus magis
desiderarent ad liberandum se
mirabilia saluatoris: dñs uero
dormiebat: Ores mirabilis: et
stupenda: Is qui nunquam ob¬
dormit. dormit: Is qui cȩlum
& t̃ram gubernat: dormit. Is
qui nunquam dormit neq
dormitat ipse dormire dicit᷑
Bormiebat corpore sed uigila¬
bat deitate: Dormiebat corpo¬
re: sed conturbabat mare. Fri¬
gebatq fluctus & apłos cont̃¬
rebat: suam ostenfurus poten¬
tiam: Dormiebat corpore sicuti
& ad puteum de itinere lassus
uel fatigatus sedebat demon¬
strans quia uere humanũ cor¬
pus portabat quod corruptibi¬
le induerat: Ipso corpore dormi¬
ebat: detate uero concitabat
mare. & iterum deplaccabat:
Dormiebat itaq corpore: ut apłos
suscitaret & euigilare faceret:

Expanded text:
tui . Hujus ergo jussione et praecepto tui . Hujus ergo jussione et praecepto Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum corpus portabat, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
figrediente dño in nauiculam:
secuti sunt cum discipli eius
Non imbecilles: firmi & stabiles¬
in fide: mansueti &.pu. sꝑnen¬
tes mundum: non duplici cor¬
de. sed puro & simplici: Hu ergo
secuti sunt cumꝰ non tantum
gressus cius sequentes. sed ma¬
gis sc̃ĩtatem comitantes
et iustitiam cius consectantes:
Et ecce tempestas magna facta ẽ
in mari ita ut nauicula oꝑire¬
tur fluctibus: Cum enim mul
ta magna & miranda ostendis¬
sec in terra: transit admare. ut¬
& ibidcm adhuc excellentiora
oꝑa demonstraret: quatinus
terrȩ mariq dñm se ẽȩ cunctis
ostenderet: Ingressus ergo naui¬
culam. fecit turbari mare: com¬
mouit uentos: concitauit fluc¬
tus: Cur hoc : Ut discipulos mit¬
teret intimorem. & fuũ auxilrũ
postularent: suamq potentiã
rogantib manifestaret: Illa tem
pestas non exsese oborta ẽ: sed
potestati paruit imꝑantis: eius
qui educit uentos de thesauris
suis: qui terminũ mari harenã
met ipso confringentur fluctus

Expanded text:
grediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabilesin fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fta magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam cmetipso confringentur fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
lote iordanem ꝑtransit. Iste
uero uno uerbo mandat illis
qui non habent uerba. & obe¬
diunt .ci. Hn qui non habent
auditum obtempant:. hii qui
prudentiȩ & intellectus ceptes
sunt indiantur iubenti. quib
Neq loquela neq: ut diximus
sermone obediunt: In eadem
autt̃ substantia in qua sunt
sua natura mouentur. et ius¬
sioni deseruiunt: Ad confusi¬
onem mortalium. ꝙ condemp¬
nationẽ corruptibiliũ iubet
mari & non contempnit. Di¬
cit uentis & tempestatibus

Expanded text:
lotae Jordanem pertransiit. Iste lotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari, et non contemnit; dicit ventis et tempestatib
Abbreviated transcription (Latin):
principes mudi pomnia
pdere se ecelie fibs arbitrantes:
seil surgens dñs crepauit qe¬
monum uentis: om̃s euanes.¬
cere feeit audacesgucrsarios
fidei magnamꝙ uem & tran¬
quillitatem dedit :ħe suc
Homines autẽ illi nauicu¬
la mirati sunt. Quhimnineo
Scilicet hanc habent nauicu
nimus pret honorem chomi¬
nar dñi disciplos sed sser
aut apli aut discipli noman¬
tur: Alrabant᷑ ergo illi ho¬
nes hi qui cũ eonauigabt.
hii quorũ erat nauicula. i
qui in cadem nauicula sese
sigebant: bn mirabant᷑: Q a¬
miratione dignum fuit mai
apfundo commotu mitigari
N tentos furentes compesci
Airabantur ergo dicentes
qualis est iste. quia uenti et
mare obediunt ciꝰ Non inter¬
rogantes dicunt qualis est
istt. sed asserentes quod hic
dient. Qualis est iste. Hoc est
quantus: quam fortis:. quam
potens: quam magnus. Qua¬
lis est iste: Maior moyse. poten¬
tior helya. Illi enim ambo g
unus ligno mare ꝑcusso cũ
labore discidit alius ictu me¬

Expanded text:
es mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit daemonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes navicnimus praeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, s, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic diunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari percusso, cum labore discidit, alius ictu me
Abbreviated transcription (Latin):
iussionem eius. Et unu genus
hominũ. & unum quod scđm
similitudinẽ di honorificatũ
est. cui uerbum & prudentia
data ẽ hn soli homines resis¬
tunt: Hni tantum inobedien¬
tes sunt hu soli contempnunt
ld̃oq & hn soli in iuditio dãp¬
nabunt᷑: & aiustitia punient᷑
uel ut deteriores mutis anima¬
libus: uel his qui fine sp̃u et
anima sunt: inisto mundo:
Mirabant᷑ autẽ illi quia ma¬
ria compescunt᷑: & uenti miti¬
gati funt: Ammiremur & nos
quando benignitates & beni¬
uolentias ostendit circa nos
dñs: quando de piculis nos
saluare dignatur:quando
de tumultib nos liberat qͣn¬
do ab inimicis insequentibus¬
nos eruit: Miremur: & miran¬
tes gr̃as agamus gratiȩ obau¬
diamus: obaudientes timeamꝰ
timentes diligamus: ut ȩternȩ
caritatis: ab eodẽ heredes efficiam
Airabantur dicentes. qualis ẽ
iste. sicut homo uidet᷑ & ficui
ds potentiam ostendit: Sicut
unus carnaliũ putatur ẽẽ: et
suꝑ om̃ia carnalia magna
ostendit mirabilia:. Dormit si¬

Expanded text:
em ejus; et unum hominum genus, et unum quod secundum similitudinem Dei honorificandum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi soli contemnunt, ideoque et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mundo. Mirabantur ergo illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit si
Abbreviated transcription (Latin):
in sede maiestaris. Mox ille cũ indig¬
nacione spreta sede. ĩmo sedis digni¬
tate surrexit: multũq p̾sagũ austis¬
titem minans ex iuit dicens. Uide.
qr reuertens te ab his timndis ser¬
inꝯcinationib mitigatum ⁊ humi¬
liatũ. restituam. Et siinqͥt hylarius
ñ residieris: Qd̃ aut̃ ei locus digne
sessionis denegatus fu̾at: ñ adeo
uir dei moleste talit. Terra tñ se
in side parans. dixisse sĩ plex illud
plomitido eius. Ad quam preda¬
tacions uotem: statim ut sese uallet
ad presens usos relationis famno.
Mpla cellus etumpens siufum extirs¬
uit: atas fideli faimilo xp̃i in medio
retidentiũ. ep̃oꝵ sessũ. ñ himiliorẽ ꝑ¬

Expanded text:
in sede maiestatis'. Mox ille cum indigin sede maiestatis'. Mox ille cum indignatione, spreta sedę, immo sedis dignitate, surrexit, multumque presago antistiti minans, exivit dicens: 'Vide, quia revertens te ab his tumidis sermocinationibus mitigatum humilitati restituam'. 'Et si', inquit Hylarius, 'non redieris'? Quod autem ei locus digne sessionis denegatus fuerat, non adeo vir Dei molestę tulit, sed terre se insidere parans, dixisse fertur supplex illud plenitudo eius. Ad quam predicationis vocem statim, ut sese habet ad presens usque relationis fama, ipsa tellus erumpens sursum excrevit, atque fideli famulo Christi in medio re