comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
despicite: ad huiꝰ resurrectio¬
iͦ his głam quam inse ueritas
ostendit tota intentione
festinate. terrena desideria
que ab auctore separant fu-¬
gite. Qa tanto altiꝰ acon¬
spectũ di omĩpotentis ꝑtin¬
Sitis : quanto mediatorem
dĩ & hominũ singularit̾
amatis. Q ui uiuit. &. Regñt

Expanded text:
despicite. Ad hujus resurrectiodespicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis. Qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
tas corticis. saporis odorisq mͣgni-¬
tudo: ubertas fructuũ. uiriditas
folioꝵ. Contrectatũ namq seminis
granum: non est ualidui. Unde
ꝓcessit ligni duritia: Non est aspe¬
rum. Unde aspitas corticis
erupit. Non est saporũ infructibꝰ:
infructib fragrat: Nichil inse
uiride ostendit.Unde foliorũ
uiriditas exiuit. Cuncta ergo
insemine si mul latent:que tam̃
nͨ simul ex semine prodeunt.
Ex semine qͥppe ꝓducitur radix.
Ex radice. prodit uirgultum.
Ex uirgulto: oritur fructus.
Infructu etiã ꝓducit᷑ semen Adda¬
fructus. folia. in magnã
molẽ arboris ex paruo cotidie
semine restaurat: Cũ ergo
dubitans animus de resurre¬
ctionis potentia. rationem
querit. earum rerũ questio¬
nes inferende sunt. que et
incessant᷑ fiunt .&. tamen ra¬
tione comp̾hendi nequa quã
possunt: ut dum non ualet
ex iiisione rei penetrare qͦd
conspicit. depmissione diuinȩ
potentie credat quod audit.

Expanded text:
ritas corticis, saporis odorisque magniritas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addafructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit.
Abbreviated transcription (Latin):
expuluere. homo reducit᷑ quanclo
agitur ut cinis animet᷑ : Obus bre¬
uiter respondemus : qͥa longe minꝰe
dõ reparare quod fuit quã creasse
quod non fuit. Aut quid mirũ
mul omã ex nichilo creauit: Mi
rabiliꝰ namque est cȩlũ acterram
ex nullis existentib condidisse. quã
ipsũ hominem exterra reparare.
Sed cinis adtendit᷑ & in carnẽ redire
posse desꝑat᷑ & diuine opationis
uirtus conphendi quasi ex ratione
querit᷑. Oscilicet & hȩc id circo
insuis cogitationibus dicunt:
qͥa eis cotidiana dei mirabilia ex-
assiduitate uiluerunt Nã ecce in uno
paruissimi seminis latet .tota que na-¬
scitura est arboris moles. Constitua¬
mus namq ante ocłos cuiꝰ libet
arboris miram magnitudinẽ: cogite¬
mus unde oriendo cepit que adtan-¬
tam molem crescendo ꝑuenit. in¬
uenimus ꝓculdubio eiꝰ originem
paruissimũ semen. Consideremus
nunc ubi in illo paruo grano se.¬
minis latet fortitudo ligni: asꝑt¬

Expanded text:
ex pulvere reducitur? Quando ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum mul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, aspe
Abbreviated transcription (Latin):
conpescat Michi fr̃s credite qͥa
mus suspecti deculpa. Certe
si aliquis urm cũ suo aduer¬
sario causã dicturis. in medis
iuditio chie crastino esset exhi.¬
bendus. totam fortasse noctẽ
in somnẽ duceret qͥd sibi dici
possetqͥd obiectionibus respon¬
deret. secũ sollicita & estuanti
mente uersaret. ne eit inue¬
niret asꝑum. uehement me-¬
tueret ne apud me appareret
norius formidaret Et quis
ego auqͥd ego: Nimirũ non
longe post futurꝰ post hominẽ
uermif : atq post uermeni puluis.
Si gͦ tanta cura ꝑtimescit᷑ iudicium
pulueris : qua intentione cogitan¬
dũ est. qua formidine ꝓuidendum
tante iuditium maiestatis: Sed qͥa
sunt non nulli. qͥ deresurrectione carniᷤᷤ
incerti sunt. & tunc rectiꝰ docemus
rectionis fide loquenda sunt. Nulti
enĩ sicut & nos aliquando fuimus:
dũ carnes inputredinem ossaq
spiciunt reparari expuluere carnem
& ossa diffidunt: sic que apud se qua¬
si sermocinantes dicunt: quando

Expanded text:
compescat. Mihi, fratres, credite, quia compescat. Mihi, fratres, credite, quia mus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus,rectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaquonspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo
Abbreviated transcription (Latin):
bra uenturȩ sollempnitatis ẽ
sollempnitas p̾sens. Id circo hirͤ
non est annua sed continua
ꝑducam᷑. Cum hec statuta
tempora gerit᷑: ad illiꝰ deside¬
rium memoria nra referat᷑.
Frequentatione gͦ gaudii tẽ¬
poralis. ad eterna gaudia
mens incalescat & referueat
ut ex ueritate leticie ꝑ fruat᷑
inpatria. quod de umbra
nite: : is qͥ mitis resurrexit
ex morte quã districtus in
iuditio ueniat p̃uidete Cer¬
te in die tremendi examiniᷤ sui.
cum angelis et archangelis. cũ-
thronis et dominationibꝰ. cum
principatibꝰ ac potestatibus¬
apparebit : celis ac terris arden¬
tibꝰ. cunctis uidelicet elementiᷤᷤ.
in sui obseqͥo terrore cõmotis.
Hunc gͦ tanti pauoris iudicem.
ante ocłos ponite. hunc uen¬
turum timeteAt hunc cũ
uenerit non timidi sed securi.
uideatis. Timendꝰ gͦ est. neti.¬
meat᷑ Terror. eiꝰ. nos ad usum
bone oꝑationis exerceat: metꝰ
illiꝰ uitã nr̃am aprauitate

Expanded text:
bra venturae solemnitatis est bra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis, ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria, quod de umbra nite. Is qui mitis resurreex morte, quam districtus in judicio veniet praevidete. Certe in die tremendi examinis sui cum angelis, cum archangelis, cum Thronis et dominationibus, cum principatibapparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari dignatus est: rec̾te iorda-¬
nis nomine eoꝵ multitudo ex pri¬
mitur. qͥ intra sacramentii baptis¬
matis tenent᷑ Antiquus gͦ hostis
generis humani fluuium absor¬
buit: qͥa amundi origine. usque
ad redemptoris ad uentũ. uix pau.¬
cis electis euadentibꝰ. inuentrem
suȩ malitiȩ genus humanum tra.¬
xit. Dequo recte dicit᷑ Absorbe.¬
bit fluuium & non mirabitur:.
quia pro magno non habet cum ĩ¬
ficdeles rapit. Sed graue est ual de
quam infideles quosq amundi
origine rapuit ad huc se posse
susciꝑe etiã fideles p̾sumpsit.
te: hoc apud uos sollicita mͣte
cogitate Ecce pascalia sollẽp¬
nia agimus: sed ita uiuen-¬
dum nobis est ut ꝑuenire
ad eterna festa mereamuR.
Transeunt cuncta que tem¬
poralit᷑ festiue cȩlebramus.
curate qͥ inhis sollempnitatibꝰ
inter estis : ne ab etna sollẽp¬
nitate pͥuemini. Od ꝓdest in¬
ter esse festis hominũ. si de esse
contingat festis angłoꝵ. Um¬

Expanded text:
baptizari dignatus est, recte Jordabaptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitquia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde qquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. te, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Um
Abbreviated transcription (Latin):
gram uisitat. illos pastoris sententia
ab soluat. Tunc enĩ uera est abso¬
lutio p̾sidentis: cũ int̾ni arbitriũ
sequit᷑ iudicis. Quod bene quatri¬
duani mortui resuscitatio illa si¬
gnificat: quȩ uidelicet demonstrat.
quia prius mortuũ dñs uocauit.
& uiuificauit dicensi lazare ueni
foras .&. post modũ isqui uiuens
egressus fuerat. adiscipulis est
solutus. sicut scriptũ est. Cunq
egressus esset. qͥ fuerat ligatus
institis : tunc clixit discipulis su-¬
ss. Soluite eũ: ⁊sinite abi.re
zarum mortuu soluerent fȩto¬
rem magis ostenderent quam
uirtiitem. Ex qua consideratione
& non mirabitur : et habet fidutiam
quod influat iordanis in os eiꝰ. qͥs est¬
enĩ ꝑfluuium designatus. nͥ huma-¬
ni generis fluxus: Quod uidelicet
genus abortu ad finem defluit: et qͣsi
aquȩ more: usque ad conpetentem
terminum ex carnis liquore ꝑcurrit.
Od ꝑ iordanem. nͥ baptizatoꝵ forma
signatur: Quia enĩ iniordane flu¬
mine ipse auctor redemptionis nr̃ȩ

Expanded text:
gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui ligatus fuerat institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire zarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua considerationeet habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
paucis sed pluribꝰ possent.
Unde & in hac ipsa datione
sp̃s. dicit᷑ : quoꝵ remiseritis
peccata.remittuntur eis.
& quoꝵ retinueritis reten-¬
ta sunt. Libet intueri illi
discipuli ad tanta honera
humilitatis uocati : adquan.¬
tũ culmen głȩ sint per¬
ducti. Ecce non solum dese-¬
met ipsis securi fiunt. sed-
etiã aliene obligationis po¬
testatem relaxationis acci
eos adõ dscebat erigis qui
tantũ ꝓdõ conͣsiderantur
humiliari. Ecce qͥ districtum
dĩ iudicium. metuunt: anima¬
rum iudices fiunt. Et alios
ri metuebant. Hoꝵ ꝓfecto nẽ
in eccła epĩ locũ tenent: soluen-¬
dũ regiminis sorͣtiunt᷑. Oran¬
dis honor. sed graue pondus
istiꝰ est honoris. Durũ quip¬
pe est. ut qͥ nescit tenere mo-¬
deramina uitȩ suȩ. iudex uitȩ
fiat aliene Et plerũq contin¬
git. ut hunc iuditii lo¬
cus teneat : cui adlocum uita
minimȩ con cordat. Nc̃ sepͤagit᷑
ut uel dãpnet im meritos.: uł

Expanded text:
paucis, sed pluribus possent. paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipeos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios ri metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvenum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime concordat. Ac saepe agitur ut vel damnet immeritos vel
Abbreviated transcription (Latin):
recenseͣt᷑. Nusquã depetra mel. nus-¬
quã oleũ ille populus suxit. sed
quia iuxta pauli uocem petra
xerunt. qͥ eiꝰdem redemptoris nr̃i
facta ⁊ miracula uiderunt. Oleu̾
uͦ defirma petra suxerunt: quia
effusione scĩ sp̃s. post resurrectio¬
nem dñi ungi meruerunt. Qua¬
si gͦ firma petra mel dedit:. quan¬
do ad huc mortalis dñs mira culoꝵ
sucoꝵ dulcedinem ostendit discipu.¬
lis suis. Sed firma petra oleum
fudit: quia post resurrectionẽ suaͬ
factus iam impassibilis. ꝑ affła tione
sp̃s. donũ scẽ unctionis emanauit.
De hoc oleo ꝑ ꝓpħam dicit᷑ Con pu¬
trescet iugũ afaciȩ olei Sub iugo
nis sed uncti sumꝰ oleo sp̃s sc̃i.
Et qͥa nos gr̃ã lib̾tatis uncxit.¬
iugũ dominationis demonitȩ
putru it. Paulo adtestante qui
ait. Ubi sp̃s dni ibi libertas.
tes uiuerent. q imp̃dicatione
quibꝰ dã ꝓdessent: id circo hunc
post resurrectionẽ dnĩ paten¬
ter acceꝑunt ut ꝓdesse non

Expanded text:
recenseatur. Nusquam de petra mel, nusrecenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra xerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo nis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas .ter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat᷑. nͥ nc̃ cũ ꝑ insufflationẽ
ꝑcipit᷑ & post modũ cum decȩ lo-
ueniens in linguis igneis demonstra.¬
tur. Cur gͦ pͥus interra. discipulis
datur. post modũ decęlo mittitur.
nͥ quod duosunt p̾cepta caritatis:
dĩ uidelicet Ailectio. ꝓ ximi. Inter.¬
ra dat᷑ sp̃s ut diligat᷑ ꝓximꝰ. E. cȩlo
una caritas & duo p̾cepta: ita unꝰ¬
sp̃s & duo data. Prius a consistente
dño interras post modum ȩcȩlo:
qͥa in ꝓximi amore discit qualit̾
ꝑ uenire debeat ad amorem di.
U nde isdem ioħes dicit. Qnon diligit frẽm
suum quem uidet dm̃ quẽ non ui-¬
det quomͦ potest diligere: Et ante
qͥdem discipuloꝵ mentib idẽ sp̃s sc̃s
inerat ad fidem: sed tam̃ datione
manifesta non nisi post resurrectio¬
nem datus est. Unde et scriptũ est
glorificatꝰ. Unde &iam ꝑ moy sem
dicit᷑. Su xerunt mel de petra ole¬
um defirma petra. Neq enim
qͥc quã tale nixta historiam legit᷑.
sitota testamenti ueteris series

Expanded text:
monstratur, nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei et proximi? In terra datur Spiritus ut diligatur proximus: e coelo una est charitas et duo Spiritus et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter pervenire debeat ad amorem Dei.Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series
Abbreviated transcription (Latin):
rubigo consumat: ñ elatio in flet.
ñ abitio ꝑ t̾rena oblectam̃ta dila¬
niet non ira inflãmet dii et enĩ
uocati st̃ homines Defende gͦ tibi
homo contra uitia honorem dĩ.
qͥa ꝓpt̾ te factus ẽ d̃s homo.

Expanded text:
rubigo consumat, non elatio inflet, rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ab iectosq dispererant.
iã sotios uen̾ant᷑ Hinc est
enĩ qd̾ loch łiosue angłos
ad orant. nec tam̃ ab orate
calẏpsi. ad orare angłm uo¬
luit s tam̃ is dẽ hunc angłs
ne se debeat adorare conpe¬
scuit dicens. Uide nefece¬
ris. conseruus tuus sũ et
sr̃m tuoꝵ. Qd ẽ qb ante
redẽptoris aduentũ. angli
ab hominibꝰ ad orant᷑ ⁊ ta-¬
cent post modũ uͦ adora¬
ri refugiunt. n qd̾ natu¬
rã nr̃am quã priꝰ despe-¬
xerant. post quã hanc suꝑ-
se assuptã conspicrunt.
substratã sibi uidere ꝑti-¬
mescunt. Nec iã subse ue¬
lut infirmã contempnere
ausi sunt: quã suꝑse ide¬
licet in celi rege uenerant᷑.
Nec habere dedignant᷑ homin̾e
munditia polluat qͥ in et̾na p̾sci¬
entia ⁊ dĩ ciues ⁊ angłis ȩqua les
sumꝰ. Uendicemꝰ moribꝰ dignitatẽ
nram. nulla nos lururia inqͥnet
nulla turpis cogitatio accuset. non
malitia mente᷑ mordeat. ñ in uidie

Expanded text:
prius abjectosque despexerant, prius abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth, vel Josue angelos adorant, nec tamen adorare calypsi adorare angelum voluit, sed tamen idem hunc angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et rum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominemmunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
uigilantibꝰ pastoribꝰ angłs
apparet. eosq dĩ claritas
circũ fulget nͥ qd illi p̾ce
teris uidere sublimia me¬
rent᷑. qͥ fidelib gregibꝰ p᷑ esse
solliciti sciunt: Dũq ipsi
pie suꝑ grege̾ uigilant: di¬
uina suꝑ eos grã largius
coruscat. Regẽ uͦ natum
angłs nunciat: eiꝰq uoci
angłoꝵ chori concinunt.
et congaudentes clamant.
Gła in excelsis dõ:⁊ in t̾ra
par hominib bone uolun¬
tatis. Pus qpƿe quã redẽp
Tr nr̃ ꝑ carnẽ nasceret᷑.
discordia cũ angłis habui¬
mnus : aquoꝵ claritate atq
munditia. ꝑ pͥme culpe
meritu. ꝑ cotidiana deli¬
cta longe distabamꝰ. ꝗͥ enĩ
peccando ex tranei eramꝰ
adõ: ex traneas nos asuo
consortio deputabant
angłi scĩ. ciues dĩ. S qr noᷤ
cognouimus rege̾ nrm̃:
recognouerunt nos angli i¬
ues suos. Qͥa enĩ cȩli ter t̾ rã
glica celsitudo non despicit
ad pacẽ nr̃am angłi redeunt.
intentionẽ pͥoris discordie p¬
ponunt Et quos infirmos

Expanded text:
igilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redempceretur, discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta, longe distabamus. Quia ergo peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant Angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos Angeli cives suos. Quia coeli Rex terram gelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
Egosũ panis uiuus: qͥ decelo de-¬
scendi. Locus uͦ in quo dñs nasce¬
ret᷑ domus panis ante uocatꝰ est:
qr fut᷑ũ ꝓfecto erat. ut ille ibi
ꝑ materiã carnis appareret qͥ e¬
lectoꝵ m̃tes int̾na sacietate re¬
ficeret. Qui n in parentũ domo
s in uia nascit᷑ ut ꝓfecto osten¬

Expanded text:
Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto
Abbreviated transcription (Latin):
pro phe e officiũ uentura pͥnun¬
tiare. nͨ etia᷑ ostendẽ. Iohes uͦ plus
quã ꝓpha eͥ: qͥa quẽ uerbo pͣdirit.
digito ostendit N gͦ hanc seminã
martẏrẽ. s plusquã martyrẽ di¬
xerim: que septeͬ pignoribus ad
regnũ pͣmissis. totiens ante se
moritura. ad penas pͥma uenit.
s ꝑuenit octaua. Aspenitina ter
et cruciata.  inꝑt̾rita. siliorum
mortem: spei gaudiũ adhibuit.
dolorr nature: Timuit uiuentibꝰ
gauisa est morientibꝰ. Optauit
nullũ post serelinquere: ne siquẽ
haberet suꝑstitẽ. n possit hab̾e
morientibꝰ filiis. &ia carnalis
affectus minime pulsauit. Neq
enĩ filios quos carne̾ suã ẽe
nouerat sine dolore poterat
morientes uidere: s erat uis
amoris int̾ior. que colorem uin¬
ceret carnis. Unde ⁊⁊ passuyo

Expanded text:
e officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Ite nunciate fr̾ibus
meis: Qui ergo fr̃ dñi fieri
ad fidem ueniendo pot̾it.
querendum est quomodo
etiam mater esse possit.
frͣ & soror. est credendo: mat̾ efficit᷑
p̾dicando. Quasi enĩ parit dñm.
quem cordi audientis infuderit:
& mat̾ eiꝰ efficit᷑. si ꝑ eiꝰ uocem
amor dni inparimi m̾te gene¬
ratur. Ad quã rem nobis iddo¬
nee confirmanda. ad est beata
felicitas. cuiꝰ hodie natalicia ce¬
lebramꝰ: que credendo extitit
ancilla xp̃i. & p᷑ dicando fac̾ta
est mat̾ xp̃i. Septẽ qͥppe filios
sicut ingestis eiꝰ em̃datioribus
legitur. sic pꝰ se timuit uiuos
in carne relinquere. sic̃ carna¬
les parentes solent metuere
ne mortuos p̃mittant. In ꝑ¬
secutionis enĩ labore dep̾hen¬
sa: filioꝵ corda in amore suꝑnȩ
pat̾ȩ pͣdicando rõborauit. Et
parturiuit spuͣ. quas carne
pepererat: ut predicatione pare¬
ret qõ. quos carne pepere rat
infemineo corpore: uirile pec¬

Expanded text:
dicens: Ite, nuntiate fratribus dicens: Ite, nuntiate fratribus meis. Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam mater esse pisti frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat in femineo corpore virile pec
Abbreviated transcription (Latin):
breuis est lectio recitata:
et que ei matersit ⁊qͥ ꝓ pin¬
qui non per cognationem car¬
nis. sed per con iunctionẽ spͣc
de signat dicens. Que est
mat᷑ mea. et qui sunt fr̃s meiꝰ
ꝗui cumq enĩ fecerit uolunta
tem patris mei qui in celis est.
ipse meus fr̃ et soror et ma¬
ter est. Ouibus nobis uerbis
quid aliud in nuit nisi quod
obsequentes iussionibus suis.
multos ex gentilitate colligit.
& iudeã ex cuius carne est
genitus non agnoscit: Unde
et mater eius cum quasi non
agnoscitur. foris stare per¬
hibetur: quia uidelicet sy¬
nagoga id circo ab auctore
suo non recognoscitur. qͥa
legis obseruationẽ tenens. spi-¬
ritalem intellectum per didit.¬
⁊ sesead custodiam littere fo¬
ris firit. Sed dum is qui uo¬
luntatem patris fecerit soror.
⁊ frat᷑ dnĩ dicitur. propter
utrumque serum qui ad
fidem colligitur mirũ non
est: nurandum uero ualde
est quomꝰ etiam mater
dicatur. Fideles enĩ discipu¬
los fr̃s uocare dignatus ẽ

Expanded text:
brevis est lectio recitata, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea, et qui sunt fratres Quicunque entem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur, mirum non est. Mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Alienũ uidelicet nͨ scđ̾m potesta¬
te dico. s scdm nat᷑am. Nã de
potestate eiꝰ scriptũ eͥ. ĩpͥa uenit.
paruit alienũ ẽ ubi descenbit.
factꝰ homo. fenũ ntm̃ uertit
infrum̾tũ. qͥ de semet ipso ait.¬

Expanded text:
m potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . paruit, alienum est ubi descendit. factus homo, fenum nostrum vertit in frumentu
Abbreviated transcription (Latin):
tentis con uiuium alt̃ occur¬
reret Homo gͦ diues inui¬
tat : & pauꝑ occurtere festi¬
nat Ad dĩ inuitam̃ conui¬
uium : & ex cusamꝰ. S ecce
int̾ hȩc estimare possumꝰ.
qͥd iͥ corda urã respondeant. Occultis
enĩ sibi fortasse cogitationibꝰ dicunt:
excusare nolumꝰ. Ad illud enĩ suꝑnȩ
refectionis conuiuiũ : & uocari et
ꝑ uenire gratulam᷑. Loquentes uobꝰ

Expanded text:
tentis convivium alter occurtentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. si nos forsitã digne despici¬
tis. inmͣte tam̃ urã uocantis
dni. reuerentiã seruate Conui¬
ue ficri sũmi patris familias.
libent᷑ obȩdite corda ur̃a discu¬
tite. atq excis mortale fasti¬
diũ pellite Ad reƿellendũ nãq¬
S si ad huc carnales estis: fortaᷤ¬
se epulas carnales inqͥritis.
Ecce ipse carnales epulȩ inspirita¬
le uobis alimentum con u̾sest᷑.
Ad ab stergendum namq m̃tis
ꝓ ceꝑunt os simul excusare. Ooffert
ds̃ quoo rogari debuit ñ rogatꝰ
dare uult quod ui sꝑare debeat.
qͥa dignaret᷑ largiri postulatꝰ.
Contempit᷑ uͦi paratas delitias
refectionis ȩtͣnȩ deñtiat: et
tam̃ simul osͣ excusant Ponamꝰ
ante occłos m̃tis minima: utpos¬
simꝰ digne pensare maiora.
Si qͥspiã potens. ad in uitandũ
quem lib&. pauꝑẽ mitteret:¬
qͥd pauꝑ ille fecisset. nͥ de eadẽ
sua inuitatioẽ gaudẽt:
Responsũ humile redoeret.
uestẽ mutaret ire quã tociꝰ
festinaret: ne pͥor se ad po¬

Expanded text:
 et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namquSed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentiEt coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteretd pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad po
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ꝓͣpt̃ me hoc in loco despiciat :
s. si ad in uitandũ neqͦ quã dignꝰ
appareo.s tam̃ magne sunt
delitiȩ quas ꝓmitto. Sepe fr̃s
mei solet euenire qͦd dico: ut ꝑso¬
na potens famulũ habeat oe¬
spectũ. Cumq ꝑ eũ suis forte
uł extͣneis: aliqͦo responsũ man¬
dat.: ñ despicit᷑ ꝑsona loquentiᷤ¬

Expanded text:
iat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicit
Abbreviated transcription (Latin):
giũ. ad ꝓpagandã sobolẽ ꝓuiden¬
tia diuina consticutũ: ñ nulli
tam ñ ꝑ hoc sec̃ditate̾ ꝓlis. sed.
desidia expetunt uoluptatis.
Q. idcirco ꝑrẽ iustã. significari
potest nͣ in congrue res iniusta.
pat̾ familias inuitat. s dũ aliꝰ
auaritie aliꝰ curiositati. aliꝰ uo¬
luptati cartiis e̾ deditꝰ. nimirũ
reꝓbi simul os excusant. Dũ ht̃ hũc
t̾rena occupãt. illũ alieni actꝰ

Expanded text:
ue ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis; et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni act
Abbreviated transcription (Latin):
excusatũ. Dũ enĩ dicit rogo &. tamen
uenire contẽpnit: humilitas sonat in
uoce. suꝑbia in actione. Et ecce hec oiiu¬
dicat pͥu qͥsq cũ auoit: nec tam̃ ea
que di iudicat age̾ desistit. Mãdũ cuili¬
bet ꝑu̾ise agenti dicimꝰ cõuetere. dm̃¬
sequere. mundũ relinque ubi hc̃. nͥ
addnĩcã cenã uocamꝰ: S cũ respon¬
dit ora ꝓme qͥa peccator sũ hoc face̾
nͣ possũ : qͥd aliud agit. nͥ & rogat. et
ex cusat: Dicens naq peccator sũ.humi¬
litatẽ insimiat. Sub iungens aut̃ conu̾ti
ñ possũ : suꝑbia demonstrat. Rogando
gͥ excusat: qͥ ⁊ humilitate̾ suꝑduẽ in
uoce. &. suꝑbiaᷤ exertet in oꝑatione.
Aliꝰ aut̃ dix̃. Uxorẽ duxi: &tdõ ñ possũ

Expanded text:
excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxo
Abbreviated transcription (Latin):
habeme excusatũ. Qd inqͥnque
iugis boum. nͥ qͥnque corporis sen¬
sus accipimꝰ. ꝗ recte qͦq iuga
uocati sunt qr inutͦq sexu ge-¬
nesciunt: s sola ex teriora agno¬
scunt et desererentes in tima.
ea que extra sunt tangunt.
recte ꝑ eos curiositas oesignatur.
que oũ alienã querit uitã discu¬
tere. semꝑ sua intima nesciens.
stuoet exteriora cogitare. Graue
nãq curiositatis est uitium.
que dũ cuiꝰ libet iñte ad in uestigandũ ꝓximũ¬
ext̾ius duc̾. semꝑ sua intima ei abscondit.
ut aliena sciens senesciat. Et curiosus animꝰ
quanto ꝑitꝰ erit alieni meriti: tanto fiat
ignarꝰ sui. Propt̾ hoc nãq ꝗ de eisdẽ qͥnq
iugis boũ dr̃ eo ꝓbare illa: rogote habe
me excusatũ. Ipsa enĩ u̾ba excusantiᷤ aui¬
tii sui significatione non discrepant.
solet. S notandum qͦd et his qͥ ꝓpt̾ uil¬
lã ⁊his qͥ propt᷑ ꝓbano a iuga boum acena
sui inuitatoris excusat: humilitatis
u̾ba p̃misit dicens. Rogote habeme

Expanded text:
in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu genesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam viexterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dsolet. Sed notandum est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in ȩcclasticis hystori¬
is. quod sanctus bonifacius qui
quartus a beato gregorio roma¬
nȩ urbis episcopatũ tenebat. suis
precib a foca cesare impetrauit.¬
ut donaret ȩccl̃ȩ xp̃i templum
romȩ. quod ab antiquis panthe¬
on ante uocabatur. quia hoc qua¬
si simulachrũ om̃ium uideretur
esse deorum. In quo eliminata
om̃i spurcicia demonũ. fecit ec¬
clesiam sancte dei genitricis. at¬
q omnium martyrum xꝑi: ut
exclusa multitudine dȩmonum.
multitudo ibi sanctorum in me
uersa in capite kalendarum no¬
uembriũ. sicut in die natalis dñi
ad ȩccłam in honore omniũ sc̃oꝵ
consecratam ueniret: ibiq missa¬
rum sollẽpnitate a presule sedis
apostolicȩ celebrata. om̃ilsq ri¬
te ꝑactis: unusquisq cũ gau¬
hac consuetudine sc̃ȩ romanȩ
ȩccl̃ȩ. crescente religione xpiana¬
decretum est: ut in ȩccłiis dei quȩ
ꝑ orbem terrarum longȩ latȩq
construuntur. honor & memoria¬
sanctorum haberetur. Quicquid¬

Expanded text:
egimus in ecclesiasticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusa multitudine daemonum, multitudo ibi sanctorum a fide plebs universa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaurgo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiadecretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoriasanctorum ordinauit ut quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
quam pecus intellexerit. id¬
teterrimum in imis pascha
facit: quia sp̃c maiestatem.
comp̃hendere necdum didi¬
cit. At qui aquȩ baiulum.
hoc est gr̃e p̾conẽ in domũ
eccłiȩ fuerit secutus. hic
ꝑ sp̃m uiuificantẽ tectuim
litterȩ transcendendo in al¬
to mentis diusorio xp̃o man¬
sionem p̃parat. quia cuncta
uel paschȩ sacramenta uel¬
cetera. uel cetera legis decreta
de eo scͥpta intelligit. Et cum
facta e̾e̾t hora discuburt. ⁊ dͥuo.¬
decim discipuli cum eo. horã
manducandi pasche desig¬
nat: quȩ ut sepius mneul¬
catum est quartodecimo die
mensis pͥmi ꝑducta est ad
uesꝑam. ⁊ quinta decima
luna iam terris apparente.
iuxta edicta legis instabat.
Etait illis. Desiderio desi¬
deraui hoc pascha mandu

Expanded text:
quam pecus intellexerit, isquam pecus intellexerit, iste nimirum in imis Pascha facit, quia spiritus majestatem comprehendere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum vivificantem tectum litterae transcendendo, in alto mentis diversorio Christo mansionem praeparat, quia cuncta, vel Paschae sacramentum, vel caetera legis decreta de eo scripta intelligit. Et cum facta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo. Horam manducandi paschae designat, quae, ut saepius inculcatum est, quarta decima die mensis primi perducta ad vesperam, et quinta decima luna jam terris apparente, juxta edicta legis instabat. Et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha mandu
Abbreviated transcription (Latin):
hiius paschȩ mysterium ꝓ ablutio¬
ne ꝑfecta mundi totius eẽ celebrã¬
dum. Aqua quippe lauachrũ gr̃ȩ.
amphoramensuram ꝑfectam signi¬
ficat. Parant gͦ pascha. ubi aquȩ
infertur amphora: quia tempus ui¬
delicet ad est. quo ueri paschȩ
cultorib typicus de limine cruor.
anferatur ⁊ ad tollenda crimina
uiuifici fontis baptisma consecretur.
Et dicetis patrifamilias domus. Dicit
tibi magister. Ubi est diu̾sorium ubi
pascha cum discipulis meis manduc̃e:
Consulte uel aquȩ bauili uel domini
domus sunt p̃termissa uocabula:
ut omnib pascha celebrare uolen¬
tib hoc est xp̃i sacram̃tis inbui.
xp̃m suȩ mentis hospicio suscipe
querentib facultas danda signet᷑.
Et ipse uobis ostendet cenaculũ
magnum stratum: ⁊ ibi parate.¬
culum magnum lex ͤ sp̃ualis:
quȩ de angustiis litterȩ egre¬
diens insublimi loco recepie
saluatorem. Nam qui adh̃e
occidentem litteram seruaue¬
rit. qui non aliud in agno

Expanded text:
hujus paschae mysterium, pro ablutiohujus paschae mysterium, pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, amphora mensuram perfectam significat. Parant ergo Pascha, ubi aquae infertur amphora, quia tempus videlicet adest quo veri paschae cultoribus typicus de limine cruor auferatur, et ad tollenda crimina vivifici fontis baptisma consecretur. Et dicetis patrifamilias domus: Dicit tibi magistet: Ubi est diversorium ubi pascha cum discipulis meis mandConsulte tam aquae bajuli quam domini domus, sunt praetermissa vocabula, ut omnibus verum pascha celebrare volentibus, hoc est Christi sacramentis imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus, facultas danda signetur. Et ipse vobis demonstrabit coenaculum grande stratum, et ibi parateculum magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen noc qua agnus in mola¬
batur carnis sanguinisq sui
discipulis tradidit mysteriace-¬
lebranda ⁊ audeis tentus ac
ligatus ipsius immolationis
hoc est passionis sacraint exor¬
dium. It illi dixerunt. Ubinis
paremus: Nõ habemus do¬
micilium: non habemus tab̃¬
naculum. Audiant quib edi¬
ficandarum domoꝵ cura est
⁊ ambitiarũ porticuum cogi¬
tatur extructio. Quos p̃cioso¬
rum marmorũ pompa. ⁊ distinc¬
ta auro laquearia delectant.
qui locum ubi caput reclina-¬
ret non habuit : ⁊ iccirco disci¬
puli int̾rogant ubi uispare¬
mus tibi m anducare pascha:
Et dixit ad eos. Ecce introe¬
untib uobis inciuitatẽ: õccur¬
ret nobis homo amphoram aqͦ
portans. Sequimini eum: in domũ
in quam intrat. Indicium quidẽ
p̃sciȩ diuinitatis est: quod eum
discipulis loquens. qͥd alibi futurũ
sit nouit. P ulchre autẽ paraturis
pascha discipulis. homo amphorã
aquȩ portans occurrit: ut ostendat᷑

Expanded text:
tamen nocte qua agnus immolatamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae, sacravit exordium. At illi dixerunt: Ubi vis paremus? Non habemus domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticum cogitatur instructio, quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laquearia delectant, minum, qui locum ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha? Et dixit ad eos: Ecce introeuntibus vobis in civitatem, occurret vobis homo amphoram aquae portans. Sequimini eum in domum in quam intrat. Indicium quidem praesciae divinitatis est quod cum discipulis loquens, quid alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis Pascha discipulis, homo amphoram aquae portans occurrit, ut ostendatur
Abbreviated transcription (Latin):
baptista qui ñ ꝓ xp̃i confe¬
ssione .s: ꝓ ꝓfessione ue¬
tẏrium suscepit. ita econ¬
trario qui caritatis ⁊ ue¬
ritatis iura spernit. xp̃m
utiq quiest ueritas ⁊ cari¬
tas ꝑdit. maxime cum mn
firmitate uel ignorantia
surripiente peccat.s in
similitudinem uidȩ que¬
rit oportunitatẽ. ut arbi¬
tris absentib ueritatem
mendatio. uirtutẽ crimi-¬
ne mutet. Uenit autẽ
dies azimoꝵ in qua neces¬
se erat occidi pascha. Et
misit petrum : ioh̾em di¬
oens. E untes parate nob̃
pascha: ut manducemus.
Diem a zimoꝵ pasche qͣr¬
tam decimam lunam pͥmi
mensis appellat: quando
ferm̃to abiecto pascha id÷
agnus occidi consuerat ad uesꝑã.
ut supra dictum est. quod expo¬
nens apłs ait. Et enim pascha
nrm ĩmolatus est xp̃c. hoc et¬
enim pascha tunc necesse erat
occidi. hoc est pat̾no consilio ac
diffinitione sancitum. qui licet
die sequenti. hoc est quinta de¬
cima sit luna crucifixus. hac

Expanded text:
Baptista, qui non pro Christi confeBaptista, qui non pro Christi confessione, sed pro defensione vetate martyrium suscepit, ita e contrario, qui charitatis et veritatis jura spernit, Christum utique, qui est veritas et charitas, prodit. Maxime cum non infirmitate, vel ignorantia subripiente peccat, sed in similitudinem Judae quaerit opportunitatem, ut arbitris absentibus, veritatem mendacio, virtutem crimine mutet. Venit autem dies Azymorum, in qua necesse erat occidi Pascha. Et misi Petrum et Joannem dicens: Euntes parate nobis Pascha, ut manducemus. Diem azymorum Paschae, quartam decimam primi mensis appellat, quando, fermento abjecto, pascha, id est, agnus, occidi consueverat ad vesperam, ut supra jam dictum est. Quod exponens Apostolus ait: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Hoc etenim Pascha tunc necesse erat occidi, hoc est paterno consilio ac definitione sancitum. Qui licet die sequente, hoc est, quinta decima sit luna crucifixus, hac
Abbreviated transcription (Latin):
est contrarium lucȩ. qui eum
ante bucellam asachana inua¬
sum iam ee̾ commnemorat: qͥa
quem nuno intrauit ut deci¬
pet. post modum intrauit.
ut sibi iam traditum plemus
possideret. Nunc intrauit
ut quasi adħuc alienum tẽp¬
taret: tunc ut quasi ꝓpriũ
ad que cumq uellet agen¬
da noxia traheret. Et abiit
y locutus est cum pͥncipib
sacerdotum ⁊ magistratib
quem admodum illum eis Ed̾i
⁊ gauisi sunt. Quod dixit.
abiit. ⁊ locutus est: osten
sceleratȩ mortis misse consi¬
lium. Et pacti sunt pecu¬
niam illi dare: ⁊ spopondit.
Et querebat oportumitatẽ:
ut traderet illum sine turbis.¬
nec tamen cauent. Nam cũ
ꝓmunerib falsum contra
quem libet testimoniñ dic̃t.
ꝓfecto quia ueritatẽ ꝓ pe¬
cunia negant. dñm p̾ecunia
uendunt. Ipse enim dixit.
est. Qui etiam si millus
teis uendunt: quia pͥnci¬
pis scłi imaginẽ idest ex¬
empla hostis antiqui ne¬
glecta conditoris aquam
creati sunt imaginem su¬
munt. Nam sicut ioħes

Expanded text:
qui eum et ante buccellam a Satana invasum jam esse commemorat, quia quem nunc intravit ut deciperet, postmodum intravit ut sibi jam traditum plenius possideret. Nunc intravit, ut quasi adhuc alienum tentaret, tunc ut quasi proprium ad quaecunque vellet agenda noxia traheret. Et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus, quemadmodum illum traderet eis, et gavisi sunt. Quod dixit: Abiit et locutus est, ostendsceleratae mentis inisse consilium. Et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit. Et quaerebat opportunitatem, ut traderet illum sine turbnec tamen cavent. Nam quum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Dominum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: est. Qui etiamsi nullus teis vendunt, quia principis saeculi imaginem, id est, exempla hostis antiqui neglecta conditoris ad quam creati sunt imagine sumunt. Nam sicut Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
Rie. Cum uirũ audieris : suspicio
tibi ñ subeat nuptiarũ. s recorda
Et a transinigratione babylonis.
usq ad xp̃m: generationes qua¬
tuordecim. Numera a iechonia
usq ad ioseph. & inuenies tredecĩ¬
generationes. Uerũ quartadecima
generatio. in ipsum xꝑm reputa¬

Expanded text:
. Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum; sed recordarEt a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta decima ergo generatio in ipsum Christum reputa
Abbreviated transcription (Latin):
subtraxit. cui successit in regnũ filiꝰ
ciꝰ amasias. Post quẽ regnauit filiꝰ eiꝰ
ararias. qui appellat᷑ & orias. eui suc¬
cessit iohathan filius eiꝰ. Cernis gͦ qd̾
scd̾m fidẽ hystoriȩ tres reges in me-¬
dio fuerint. quos hic euangłium
p̃termisit. loram quippe ñ genuit
oriam. s ochoriam. & reliquos qͦs
enumerauimꝰ. Uerũ quia euange¬
listȩ ꝓpositũ erat. tres thesseresce¬
decades in diuerso temporũ statu
ponere: & ioram generi se miscue¬
rat impiissimȩ ierabelis. iccirco us¬
q ad terciam generationẽ eius me-¬
moria tollitur: ne in sc̃e natiuita¬
tis ordine poneret᷑. Et post trans¬
migrationẽ babylonis. iechonias
genuit salathiel. Si uoluerimus
iechoniam in fine primȩ thessere¬
sce decadis ponere. in sequenti ñ
erunt quatuordecĩ. s erunt decẽ.
Sciamus gͦ iechoniã priorẽ. ipsum
esse quem & iohachim. Scd̾m autẽ¬

Expanded text:
subtraxit: cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus Azarias, qui appellatur et Ozias, cui successit Jonathan filius ejus. Cernis ergo, quod secundum fidem historiae tres reges in medio fuerunt, quos hic Evangelista praetermisit. Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessarescedecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissimae Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretur. Et post transmigrationem Babylonis, Jechonias genuit SJechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum esse, quem et Joa