comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipse. etiã qui labi ñ posset. ꝑfecte uite gi̾am non nͥ
ꝑfecta ȩxate p̾dicaret. Scriptũ qͥppe est. Cum factus
esset annorũ xͦii:. remansit puer iħe in ierłm. De qͦ
aparentib requisito: paulo pꝰ subdit᷑. Inuenerunt illi
in templo sedentẽ in medio ddoctoꝵ: audiẽtẽ illos &
in terrogantẽ Nigilanti itaq consusatione pensandũ
ñ docens. s interrogant inuenit᷑. Quo exemplo scilicet
ostenlio᷑: ne infirmus docere qͥs audeat. si ille puer
doceri interrogando uoluit: qui ꝑ diuinitatis poten¬
sin uerbri scient̾ie ipsis suis doctorib ministrauit:
tiã tuã contẽpuat: sciendũ nob̃ est quia in sacro eloquio
aliqͣndo adolescentia inuentꝰ uocat᷑. Quod titiꝰ ostendit᷑:
si salomonis ad mediũ u̾ba ꝓferant᷑ qͥ ait. Lesare uiuenis:
in addolescentia tua. Si enĩ unũ esse ut̃q ñ decerneret:
quẽ monebat in adolescentia iuuenẽ non uocaret. U¬

Expanded text:
cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. tiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
repente qͦs uellet roborare potuisseo: ut exemplũ seqͦn¬
tib daret. ne imꝑiti p̾dicare p̾sumerent: pꝰ qͣm plene dis¬
cipulos de uirtute p̾dicationis instruxro. ilico adiunxit.
Uos autẽ sedẽte in ciuitate: quo uiq induamim uirtute
exalto. Inciuitate qͥppe considemꝰ. si intra mentiũ nr̃arũ
nos claustra constringimꝰ. ne soquendo ext̾ius euagem᷑:
ud cũ uirtute diuina ꝑ fecte induim᷑. tunc qͣsi a nob̾mne¬
ipsis foras etiã alios instruentes exeamꝰ. Hinc ꝑ quendã
sapientẽ dicit᷑. adolescens: loquere in causa tua iix.
Et si bis interrogatꝰ fueris: habeat initiũ responsio tua.
hinc est qͦd idẽ redẽptor nr̃. cũ in celis sit conditor: &
ostensione sue potentie semꝑ doctor angłorũ: ante tri¬
cenuale tẽpꝰ in terra magister fieri nosuit hominũ. ut
uidelicet p̾cipitats uim saluberimi timoris infundere

Expanded text:
repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequenrepente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet,
Abbreviated transcription (Latin):
increpare uitam carnaliũ recusat. At contͣ admonenda
sunt quos a predicationis officio uel imꝑfectio uel etas
ꝓhibet. & tamen p̃cipitatio impellit: nedũ sibi onus tanti
officii p̾cipitatione arrogant. uiã sibi subsequentis meli¬
orationis abscidant. Et cum arripiunt intẽpestiue quod
ñ ualent: ꝑdant etiã qͦd implere qͣndoq tempestiue
potuisent. atq scientiã qͥm incongrue conant oftend̾e.¬
uiste ostendant᷑ amisisse. Admonendi sunt ut consid̾ent. qͦd
pussi auiũ si ante pennarũ ꝑfectionẽ uolare appetuit:
uude ire in altũ cupuint. inde inima mergunt᷑. Admoner¬
di sunt ut consid̾ent qͦd structuris recentib necdũq soluda¬
tus si tignorũ pondus suꝑponit᷑: non habitaculũ sed ruina
fabricat᷑. Admonendi sunt ut consid̾ent qd̵ conceptas
soboles femine si pͥusqͥm plene forment᷑ ꝓfert̃: nequaqͣm
domos s tumulos replent. hinc ÷ enĩ qͦd ipsa ueritas que

Expanded text:
contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendejuste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
auditorũ amplitudiue. iuxta uniꝰ cuiꝰq qͣutatẽ diuina elo¬
quia dispensare. Et qͥa plerũq in anis glorie appetitꝰ surri¬
pit. dũ sermo dei ad multor noticiã currit: pꝰquã dictũ est
in plateis aquas diuide: recte subuingit᷑. habeto eas solus
nec sint aliem participes tui. Alicnos qͥppe malignos sp̃s¬
surrexert in me: & fortes quesiert̾ animã meã. Ait ergo.
Aquas in plateis diuide: & tam̃ solus habe. ac si aꝑtius
dicat᷑. Sic necesse est. ut p̾dicationi ext̾ius seruias. qͣtruꝰ
ꝑ elationẽ te inmundis sp̃iritib ñ conuingas: ne indur
uerbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas.
aquas gͦ & in placeis diuidimꝰ. & tam̃ soli possidemꝰ: qͣnde¬
habunde & exteriꝰ late p̃dicationẽ fundimꝰ. & tam̃ ꝑ eã
humanas laudes asseqͥ minime ambimꝰ.XLUIIII.

Expanded text:
auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloauditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est, In plateis aquas tuas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos qsurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ & quia ã do accepit intelligit: & placere ꝑ illud
do nͨ hominib querit. Audiant quod scͥptũ est. Ab omina¬
tio dñi est omĩs arrogans. quia uidelicet dũ in uerbo q̃i
głam ꝓpͥam querit ius dantis inuadit. eũq laudi sue
postponere neqͣqͣm metuit: a qͦ hoc ipsũ qđ laudat᷑ ac¬
cepit. Audiant qđ p̾dicatori ꝑ salomonẽ dicit᷑. Bibe aqͣn
de cisterna tua: & fluenta putei tui. Diriuent᷑ fontes
tui foras: & iu plateis aquas diuide. Habeto eas solus:
nec sint alien participes tui. Aquã qͥppe p̃dicator de
cisterna sua bibib: cũ ad cor suũ rediens priꝰ ipse au¬
dit qͦd dicit. Bibit sui fluenta putei: si sui irrigatione
in fundit᷑ uerbi. Nbi bene subuingit᷑. Dirment᷑ fontes
tui foras: & in plateis aquas diuide. Rectũ qͥppe est.
ut priꝰ iꝑse bibat: & tunc p̃dicando aliis influat. fon¬
tes nãq foras diriuare est: exteriꝰ aliis nĩ p̃dicationis
infunãe. In plateis autẽ aquas diuae est in magua

Expanded text:
t placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Reut prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est magna
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Qui audit: dicat ueni. Ut nimirũ cui se uox int̾na
insinuat: illuc etiã clamando alios qͦ ipse rapit᷑ trahat
ne clausas fores etiã uocatꝰ inueniat: si uocanti uacuus
apꝓpinqͣt. Audiant qđ ysaias quia a u̾bi ministerio
tacuit: illustratꝰ suꝑno lumine. magna uoce penitentiȩ
se ipse rep̾hendit dicens. Ue mͥ qͥa tacui. Audiant qđ ꝑ
salomonẽ in illũ p̃dicationis scientia multiplicari ꝓmit¬
tit᷑: qͥ in hoc qđ iam obtinuit torporis uitio non tenet᷑.
Ait nãq. Anima quȩ benedicit impinguabit᷑: & qͥ in¬
ebriat. ipse quoq inebriabit᷑. Qui ext̾ius ẽñ p̃dicando
benedicit: int̾ioris augm̃ti pinguedinẽ recipit. Et dun
diuino eloqͥo auditoru m̃tẽ debriare ñ desinit: potu
multiplicati muneris debriatꝰ excrescit. Audiant quod
dauid hoc do in munere optulit: qđ p̃dicationis gr̃am

Expanded text:
dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: « Vae mihi, quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
silentũ ꝓmultorũ quos corrigere potuit pena dãpuad̾. Si me¬
dicinat᷑ꝰ artis minime ignari secandũ uulnꝰ cernerent. &
tam secare recusarent: ꝓfecto peccatũ fr̃nȩ mortis ex solo
torpore admitterent. Quanta gͦ culpa inuoluant᷑ aspiciat.
qͥ dũ cognoscant uulnera m̃tiũ: curare ea negligunt secti¬
phibere est: p̃dicationis uerbũ ã scarnał uitȩ int̾fectio ne
bit carnes. Hi itaq cũ apud se sermonẽ p̃dicationis occi¬
tant: diuinas contͣ se sententias t̾ribilit̃ audiant. qͣtinꝰ
ab eorũ cordib timorẽ timor expellat. Audiant qͦd talen¬
tũ qͥ erogare noluit: cũ sententia dãpnationis amisit.
Andiant qđ paulus eo se ãꝑrimorũ sanguine mundum
uos hodierna die qͥa mundus sũ ã sanguine om̃iũ ur̃m.
ñ enĩ subt̃ fugi qͦ minꝰ adnuntiarẽ om̃e consiliũ di uob̾.
Aucliant. qͦd uoce anglica euugłista ioħes admonet᷑: cũ

Expanded text:
silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si mesilentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectiprohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione s manducavit carnes. » Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum, qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quominus annuntiarem » Audiant quod voce angelica Joannes admonetur cum
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. inmoqd̾ata tam̃ humilitate refugiunt: ut ex
minori consid̾atione colligant. qͣntũ in maiorib rebus
delinqͣnt. Si enĩ indigenib ꝓximis ipsi qͣs haberent. pecu¬
nias abscondent: adiuitores ꝓculdubio calamitatis extitissẽt.
Quo gͥ reatu constringant᷑ aspiciant: qͥ dũ peccantib fr̃ib
uerbũ p̃dicationis subtͣhunt. morientib m̃tib uite remedia
abscondunt. Unde & bene qͥdã sapiens dic̃. Sapientia abscon¬
dita & tesaurꝰ inuisus. q̃ utilitas in utrisq᷑ Si popłos fames
attereret. & occulta ipsi frum̃ta seruarent: exauctores ꝓ¬
cul dubio mortis ex isterent. Qua itaq plectendi sunt pe¬
na consid̾ent: qͥ cũ fame uerbi aniuȩ ꝑeant. ipsi panem
ꝑcepte gr̾e ñ ministrant. Unde & bens ꝑ salomonem.
drͣ. Qui abscondit frum̃ta: maledicet᷑ in popłs. Frum̾ta
qͥppe abscondere est : p̃dicationis sc̃e apua se u̾ba retine¬
rt. In popłis autẽ talis qͥsq malenicis: qͥa insolius culpꝰ

Expanded text:
possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationibene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa
Abbreviated transcription (Latin):
padfteisum ađ locũ quẽ añs datͦus est nobi ueen nobiscu
ut Senefaciam tioi qͥa cñs bona ꝓmisit srahelineari quan¬
res poncsase ille. ñ uadã tecũ s reuertar ritrã meã iͥ quet
nat un sum: ilto acdiumxit. Noli nos relienqueroe ana enem
nottii situb soais piesertũ castra ponere debeamꝰ: & eris
auctor noster Neq eni mossi m̃ntẽ ignorantio itieris acr¬
gustabas: qua et asi ꝓphie scientiã coguitio diurntnts

Expanded text:
Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis, veni nobiscum, Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis, veni nobiscum, ut bene faciamus tibirespondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt mala qͥ tie nos displicent: eu  ue mia naien¬
aum placabilẽ eorũ mentẽ fecerint p̃missa bona q̃ plasent.
nar equos indomitos blanda p̾us manitanguu. udeos nob
pleaiꝰ postmodũ etiã ꝑ flagella subigamꝰ. Et amaro piginton
poculo mellis auscedo adiungit: ne ea que salati pfata edo
uosplo gustu asꝑa a maritudo sentiat᷑. Dũ uͦ gustus ꝑdulcec¬
ne fallit: humor mortiferus ꝑ amaritudinẽ uacuoa. Iusa gͦ¬
iu admittunt fauores qs diligunt: etiã eorreptiones recipiant
qͣs oerunt plerũq autẽ ꝑsuadere eladis itilia mnese oo ssiemꝰ.
u clofectũ eoꝵ nob̃ potꝰ quam isuis ꝓ futurũ dicarꝰ. sieoe meii¬
dationẽ nob magis quã sibi impendi postulemꝰ facise enim
aa bonũ esatiofsectit: si eiꝰ inflexio ꝓdesse & aliis crecdatur
yrebam uum obab cognatũ suu̾̃ a gentilitadis conuersatione
ueilet eilucere. & om̃ipotentis dei domino subiugare :ait.

Expanded text:
da sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audienda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum placabilem eorum mentem fecerint praemissa bona, quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum per flagella subigamus; et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum melioratioad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. lumna pergebat, cum Obab cognatum suum a gentilitatis suae conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
comitare solet libere uocis assertio. & cũ quedã incre¬
panda sunt uitia. illi reticent extimore: & tam̃ tacere
se estimant. ex humilitate. Isti locunt᷑ ꝑ impatientiam
culpa formidinis: istos ad increpanda q̃ ñ debent. aut
magis increpanda quã debent: sub imagine libtatil̃
est renatio impeslit tumoris. Unde & elati admonendi
sunt ne plus quã decet sint liberi. & humiles adimonen¬
cue sunt ne plusꝙͣ expedit sint subiecti: ne aut illi de¬
fensionẽ iusticie uertant in exercitationẽ suꝑbie. aut
isti cĩ student plusꝙͣ necesse ÷ hominib subici: cõpel¬
bant᷑ eot etaã uitia uenerari. Considandũ nͥ est. quoc̾
plerũq elatos utiliꝰ corripimꝰ: si eorum correettionib
quedã laudũ fom̾ta misceamꝰ. Inferenda namq illis
sunt aut alia bona quȩ in ipsis sunt: aut direndũ ÷¬
certs que poterant esse si ñ sunt. & tunc demũ resec̾au¬

Expanded text:
comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increcomitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerquaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona, quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse, si non sunt; et tunc resecan
Abbreviated transcription (Latin):
filios suꝑbie. Occasio gͥ ꝑdicionis nr̃ȩ facta est suꝑbia
diaboli. & argum̃tũ redẽptionis nr̃e inuenta est humi
lidas dei. Hostis enĩ ur̃ int̾ omĩa conditꝰ: uideri sapͥ omiã
uoluit elatꝰ. Redẽptor autẽ nr̃ maguꝰ manens supra om̃ia.
dũ se deicirnt. ad dei similitudinẽ ascendunt: dicatur
elatis. qͥa dͥũ se erigunt: in apostate angłi imitationẽ
cadunt. Qd itaq elatione deiectus. quȩ dũ supͣ se tenait᷑.
ab altitudine uere celsitudinis elongaat: Et qͥd humi¬
litate sullimius. que dũ se inima deprimit. auctori sũ
morenti supͣ sũma coniungit: est tam̃ aliud qđ in eis¬
debeat caute pensari quia sepe quidã humititatis de¬
sipiunt᷑ spetiȩ: qͥdã uͦ elationis sue ignorantia fallunt᷑.¬
Nam plerũq ñ nullis qͥ sibi humiles uident᷑. is qͥ homib
deferri ñ debet coniunctus est timor. plerũq uͦ esatos

Expanded text:
filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum litas Dei. Hostis noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus, Redemptor autem noster magnus, manens supra omnia, dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt. Dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud qdebeat caute pensari, quia saepe quidem humilitatis decipiuntur specie. Quidam vero elationis suae ignorantia falluntNam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos
Abbreviated transcription (Latin):
tenent: istis uͦ urtimandũ ÷ quã sit nulla tẽporalis gła quã
etiã amplectentes non tenent. Audiant humises quã sint
ȩterua que appetunt: quã transitoria que cortepnnt. Au¬
aiant esati quã sint transitoria que ambiunt: quã et̃naque
ꝑdunt. Audiant humiles ex magistra uoce ueritatis: omĩs
qͥ se humiliat ex altabit᷑. Audiant elati: omĩs qͥ se exaltat
humiliabit᷑. Audiant humiles: głam p̃cedit humilitale
Audiant elati: Ante ruinã exaltat᷑ sp̃s. Audiant humiles.
aa que respiciã nͥ ad humilẽ & qͥetũ & trementẽ sermone
meos: Audiant elati. quid suꝑbit t̾ra & cinis: Audiant
humises: as humilia respicit audiant elati: d alta a longe
cati suꝑbia. Audiant humiles: qͥa redẽptor nr̃ humiliauit
semetipsũ factus obediens usq ad mortem. Audiant elati:
qͥuod ae eorum capite scriptum est. Ipse est rex suꝑ uniũ so

Expanded text:
tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite scriptum est: Ipse est rex super universos
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ irascentẽ dissimulat uerbor iacula reddere: quasi
ꝑsequentẽ non uult ferire. Sed cũ iratundi nulla considera¬
tione se mitigant. & quasi a sahel ꝑseqͥ & insanire ñ bessant
infurorẽ erigant: s qͥcqͥd est tranqͥltatis ostendant. quȩdã
uͦ subtilit̃ ꝓferant: in quib ex oblĩquo furentis animũ puni¬
gant. Nnde & abuer cũ coutͣ ꝑsequentẽ substitit: non eum
recta. sed aduersa hasta transforauit. Ex mucrone qͥppe ꝑcutere
est: impetu aꝑte increpationis obuiare. Auersa uero hasta
ꝑsequentẽ ferire est: furentẽ tranqͥlle ex quibdã tangere.
& quasi parcendo suꝑare. Asahẽi autẽ ꝓtiuus occũbit: quia
cõmote mentes dũ & parci sibi sentiunt. & tam responsorũ
ratione inintimis subtranqͥllitate tangunt᷑: ab eo quo se
erexerant statim cadunt. Qui gͦ ã feruoris sui impetu subleni¬
tatis ꝑcussione resiliunt: quasi sine ferro moriuntuꝵ. xli.
Ilis insinuandũ est quã sit uera excellentia quã sꝑando

Expanded text:
contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non cessant,m se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa asta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAPUTIllis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando
Abbreviated transcription (Latin):
Bmonendi enĩ sunt qui sacre segis uerba ñ recte ĩtel¬
ligunt: ut ꝑpendant qͥa saluberrimũ uini potũ in
uieneni sibi poculũ uertunt. ac ꝑ medicinale ferrũ uul¬
nere mortali se feriunt: dũ ꝑ hoc in se sana ꝑimunt.
ꝑ qͦd salubrit᷑ abscide sauciata debuerunt. Et admonendi
sunt ut ꝑpendant qͦd script᷑a sacra in nocte uite p̾sentis
qͣsi quȩdã nob̃ lucerna sit posita. cuiꝰ nimirũ uerba dũ ñ
recte intelligunt: de sumine denebrascunt. Quos uideli¬
cet ad ĩtellectũ prauũ intentio ꝑuersa ñ raꝑet: nͥ pͥus suꝑ¬
bia ĩ flaret. Dũ enĩ sẽ p̃ cȩt̾is sapientes arbitrant᷑. seqͥ alios
ad meliꝰ intellecta despiciunt: atq ut apud imꝑitũ uulgꝰ
scientiȩ sibi nom̃ extorq̃ant. student sũmoꝑe & ab alĩs
recte intellecta destruere: & sua ꝑuersa roborart. Nucde
tancũ t̾minũ suũ. Galaad nãq: aceruus testimonũ int̾pre¬
tat᷑. Et qͥa cuncta simul congregatio ȩccłie ꝑ confessionẽ¬

Expanded text:
enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad ierbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde btandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
tuã & salutare tuũ dixi. Audiant qđ sponsi eloqͥo ad sponsã
dr̃. Que habitas in hortis amici auscultant. fac me audire
uocẽ tuã. Ecclesia qͥppe inhortis habitant: q̃ ad uiriditatẽ
intimã exculta plantaria uirtutũ seruat. Cuiꝰ uocẽ amicos
auscultare est: electos qͦsq uerbũ p̃dicacionis illiꝰ desid̾ar
Qm uidesicet uocẽ sponsus audire desidat: qͥa ad p̾dica¬
tionẽ eiꝰ ꝑ electorũ suoꝵ animas anhelat. Audiant quod
moy ses cũ irascentẽ dm̃ popło cerneret. & assumi adulcis¬
cendũ gladios iuberet: illos aparte di denuntiauit existere
qͥ delinquentiũ scelera incuntat᷑ ferirent dicens. Siqͥs est¬

Expanded text:
loquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si
Abbreviated transcription (Latin):
femur ponere est: p̃dicationis studiũ uoluptatib carnis aute¬
ferre. ut cũ scã quis studet dicere: curet necesse est. illicitas
suggestiones edomare. De porta uͦ usq ad portã ire est: aui¬
tio usq ad uiciũ ꝑ qͦa ad m̃tẽ mors ingredit᷑. increpando
discurrere. Per mediũ uͦ castrorũ transire est: tanta eqͣlitate
uitra eccłiã uiuere. ut qͥ delinquentiũ culpas redarguit:
in nulliꝰ se debeat fauore ddeclinare. Unde & recte subiun¬
git᷑. Occidat uir frẽm & amicũ & ꝓximũ suũ. Frẽm scilicet
intrepationis gladio nec eis quos ꝑ cognationẽ diligit

Expanded text:
femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum, fratrem sciliceincrepationis gladio, nec eis quos per cognationem carnis diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio qͥ induebat᷑ purpura & bisio. qͥ epulabat᷑ cotidie
splendide aliena rapuisse: s infructuose ꝓpͥis usus fuisse
phibet᷑. eũq pꝰ hanc uitã ultrix pehenna suscepit: non quia
aliqͥa illicitũ gessit. sea qͥa immod ato usu totũ se licro s trra¬
aidat. a amonendi sunt tenaces ut nouerint qͦd hanc pͥnict¬
deo inuiriã faciunt: qͥa danti sibi omĩa nulla misccłie hostiã
recidunt. hinc & enĩ psalmista ait. Non clabit ao ꝓpitiationẽ
suã: nec pretiũ redẽptionis animȩ sue. Preciũ namq redẽp¬
tionis dare est. opꝰ bonũ p̃uenienti nos gr̃ȩ reddere. Hinc
iohes exclamat itens. Iam securis ad radicẽ arborũ posita :.
Om̃is arbor que ñ farit fructũ oonũ: excidet᷑ & inigne̾ mit¬

Expanded text:
in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiam reddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere. Hinc Joannes exclamat dicens: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor quae non facit fructum
Abbreviated transcription (Latin):
Sur sententie etiã psalmista concines dicit. Disꝑsit declit pau¬
pibn iusticia eisꝰ manet in et̾nũ. Cũ enĩ largitatẽ ĩpensam
paupib p̃misisset: non hanc uocare miscłiam s insticiam
maluit. qͥa qͦd ã cõmuni dño tribuit᷑: iustũ ꝓfecto est ut qͥq
accipiunt. eo cõmunit᷑ utant᷑. hinc etiã salomon ait. Qiustꝰ
est eribuit: & ñ cessabit. Admonendi sunt qͦq ut sollicite
atcendant q d ficulnea que fructũ ñ habuit. contͣ hanc district᷑
agricola quȩrit᷑. qͦd ȩtiã t̾rã occupauit. lerrã qͥppe ficul¬
nea sine fructu occupat: qndo
mens cenatũ hoc qͦd ꝓclesse
multis poterat. inutilit̾ seruat errã ficuluea sine fructiroccu¬
pat: quando locũ quẽ exercere as ꝑsolẽ bom oꝑis ualuit. stult
utĩ: auieua non q̃rimꝰ. Et si dignamiscdiȩ recributione nor
agimꝰ: nulla tam̃ ꝑuersa ꝑpetramꝰ Quoa iccireo senteunt: quid
uidesicet aure cordis a uerbis celesib claudunt. Neq enĩ cliue.

Expanded text:
ue sententiae etiam Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat inutiliter servat. Terram sine fructu ficulnea occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit stultusutimur, aliena non quaerimus, etsi digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives
Abbreviated transcription (Latin):
& pcussa pellis resonat: inchoro autem uoces sotietate
concoraãt seluisqͥs uaq corpꝰ affugio. sed concordia deserit:
cm qdẽ iauaat in trmphano s non laudat in choro.
Sepe aͥ aũ quosdã maior scientia erigit. a cecerora sotie¬
tatr disuingie. & qͣn as plus sapiunt. et a concordie uar¬
tute de sipiscunt. hĩ itaq audiant qͥd ꝑ semecipsã uerrae
dicat. ħabete sal in uob: & pacẽ habete itmos. ual qͥppe¬
sine pace. ñ uͥtutis est donũ: s dãpnationis argumeutũ
Qno etĩ qͥsq meli sapit eo deterus delincun: & icirco

Expanded text:
et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal qsine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
aspicurnt. sed qͣnta rapiunt ñ ꝑpendunt: in pertuso
sacculo mercedes mittunt. qͥa ꝓfecto has in spẽ sue fi¬
ducie intuentes congerunt: sed non aintuentes ꝓclunt
Xui. alit̃ admonendi sunt discordes: atq alit pacati.¬
scordes nãq admonendi sunt ut cextissimȩ sciant.
na qͥntisubet uirtutib polleant: spuales fierinus¬
latenus possunt. si uniri ꝑ concordiã ꝓximis negligunt.¬
par. Qui ergo seruãre pacẽ non curat: ferre fructum
sys rerusat. hinc pa ulus ait. Cum sit int̾ uos delus
& contentio. nonne carnales estis: hinc iterũ dicit.
pacẽ seqͥmini cũ om̃ib & scĩmoniã: sine qua nemo uidebit
dm hine rursus admonens ait. Solucii seruare unitaitẽ
ptineatur: si non ad eam uuita cũ ꝑrunis mente eut redilẽ
carhe uat abstinenco contẽpnat.  si abstenentiã a conco¬
dia separad. quia admoneat psalmista poenda udas Eneo
Aaudocereu ints inpano & choro. In trmphano uão sicca

Expanded text:
aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt i. Aliter admonendi sunt discordes, atque aliter pacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordiam um . Qui ergo servare pacem non curat, ferre fructum s recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum dicit: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursus admonet, dicens: Solliciti servare unitatem pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca
Abbreviated transcription (Latin):
diligens iudiciũ: & odio habens rapinã in hoiocaustum.
hinc iterũ dicit. Hostiȩ impioꝵ abhominabiles dño: que
offerunt᷑ ex scelere. Qui sepe qͦq & indigentib subtͣhunt:
que dũo largiunt᷑. Sed qͣnta eos anĩaduersione renuat.
ꝑ quendã sapientẽ dñs demoustrat dicens. Qui offert
sacrificiũ ex substantia pauꝑis qͣsi qͥ uictimat filium in
conspectu patris sui. Quid nãq⁊ esse intoserabiliꝰ potest.
quã mõrs filii aute ocłos patris: Hoc itaq sacrificiũ
quanta ira aspiciat᷑ ostendit᷑. quod orbati patris dolori
comparat᷑. Et tam̃ plerũq qͣnta tribuunt peusant: qͣnta
autẽ rapiunt considerare dissimmilant. Ruasi merceclẽ
numerant: & ꝑpendere. culpas recusant. Audiant. itaq
qđ scriptũ est. Qui mercedes congregauit: misit eas in
sacculũ ꝑtusũ. In saccło qͥppe ꝑtuso iudet᷑ qͣnde pecunia
mituit᷑. s qͣndo amitut᷑ non iudetꝰ. Qui gͦ qͣnta largunt᷑¬

Expanded text:
habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittit
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ neqͥtia nec simul nec repente congregauit: qͥhic rapta
reliq̃runt. s secũ ad iudiciũ causas rapinȩ detulerunt. hoꝵ
itaq exempla audiant: qͦs in uerb̃ suis ꝓculdubio & ipsi
condẽpnant. Ut cũ post uerba ad cor redeunt. imitari saltẽ

Expanded text:
eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem
Abbreviated transcription (Latin):
quã festinat᷑ in pͥncipio: in nouissimo benedictidienare¬
bit. I hac qͥppe uita iniciũ ducimꝰ: ut adbenedistronis
sorte in nouissimo ueniamꝰ. Qui itaq in pͥncipio hereditor
festinant. sortẽ sibi in nouissimo benedictionis amputaut.
qͥa dũ ꝑ auariciȩ neqͥtiã hic multiplicari appetunt. illie
ab ec̃no patrimonio exheredes fiunt. Cũ uel plura am¬
buint. uel optinere cuncta que ambierint possunt: au¬
diant qđ scriptũ est. Quid ꝓdest homini si totũ mundũ
lutret᷑. anime uͦ sue detrimentũ faciat: Ac si aꝑte
congregat. si hoc solũ qd̃¬
ipse est dampnat: plerũq autẽ citiꝰ raptoꝵ auaricia corrigit᷑:
si in uerbis admonentis quã fugitiua sit p̃sens uita monstret᷑.
si eoꝵ ad mediũ memoria deducat᷑. qͥ & ditari in hoc munde
diu conati sunt: & tam̃ in adeptis diuitiis diu mauere neqͥ¬
uerunt. Quib festina mors repente & simul abstulit. qͥcqͥd

Expanded text:
quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carequam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus: qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant; quia dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cum vel plurima ambiunt, vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si apercongregat, si hoc ipsum solum quipse est, damnat? Plerumque autem citius raptorum avaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Quo usq uos extenditis. qͥ non habere in cõmuni mundo
consortes minime potestis: Coniunctos quidẽ p̃mutis. s contͣ
qͦs uos ualeatis extende semꝑ inuenitis. Cũ augendis pecunũt
inhiant: Audiant qd scriptũ est. Auarus ñ implet᷑ pecunia.
& qui amat diuitias. fructus non capiet ex eis. fructꝰ qͥppe
ex illis caꝑet: si eas bene spargere non amando uoluisser
Qui uͦ eas diligendo retinet: hic utiq sine fructu derelin¬
quet. Cũ repleri cunctis simul opib iardescunt: audiãt
qd scriptũ est. Qui festinat ditari: nou erit innocens.
ꝑfecto enĩ qui augere opes ambit: uitare peccatũ negligit.
Et more amũ captus. cum escã t̾renarũ rerũ aiuidus con¬
spicit: quo strangulet᷑ peccati laqueo ñ agnoscit. Nl ailibet
p̾sentis mundi lucra desidant. & que de fut᷑o. dampna
patiunt᷑ ignorant: audiant qͦd scriptũ est. herẽitas ade

Expanded text:
Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos vos valeatis extendere semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: quia vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Profecto enim quoniam augere opes ambit, vitare peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, eaque quae de futuro damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad
Abbreviated transcription (Latin):
usicastis me. Quib etiã p̃mittit dicens. Discedite ã me ma¬
ledicti in ionẽ et̃nũ: qui p̃paratꝰ est iiabolo & angłis eius.
Eicre ueq̃quã audiunt quia rapinas uel qlibet alia uiosenta
somiserunt: & tamen ȩt̾nis gehenne ignib mancipantur.
Hinc gͦ colligendũ est quanta dãpuatione plectendi suut qͥ
alieua rapiunt: si tanta animaduersione feriunt᷑ qͥ sua
indiscrete tenuerunt. ꝓpendant ꝯͦ eos obliget reatu res
iniusticia illata: si tauta ꝑcussione digna est pietas ñ ĩpensa.
Cũ aliena raꝑe intendunt: audiant qͦd scͥptũ est. Ue ei qui
multiplicat non sua. Usq qͦ adgrauat contͥ se densũ lutum:
Auaro qͥppe densũ lutũ contͣ se adgrauare est: t̾rena lucra
cũ ponde peccati cumulare. Cũ multiplicare sarge habita¬
tionis spacia cupunt: audiant qͦd scriptũ est. Ue qͥ coniungitis
domũ ad domũ: & agrũ agro copulatis usq ad t̾minũ lõci.
Nuinqͥd habitabitis soli uos in medio terre: Ac si aꝑte dicere

Expanded text:
e a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Ecce nequaquam audiun quia rapinas vel quaelibet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est, quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur, qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res quod meretur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua usquequo et aggravat contra se densum lutum ? a se densum lutum aggravare, est terrena lucra cum pondere peccati cumulare. Cum multiplicare large habitationis spatia cupiunt, audiant quod scriptum est: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulnunquid habitabitis soli vos in medio terrae ? Ac si aperte diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
habent tribuunt. & tamen aliena raꝑe non desistunt.
Dmonendi nãq sunt qͥ nec aliena appetunt nec sua lar¬
giunt᷑: ut sollicite sciant qd ea de qua sumpti sunt cunc
hominib t̾ra cõmunis est: & iccirco alim̃ta qͦq omnib
cõmunit̾ ꝓfert. Incassũ se gͦ in nocentes putant: qͥ cõmune
dei munꝰ sibi pͥuatũ uendicant. Qui cũ accepta non tribuunt
in ꝓximoꝵ nece grassant᷑: qͥa tot pene cotidie ꝑimunt. quot
morientiũ pauꝑum apud se subsidia abscondunt. Nam cum
quelid et necessaria indigentib ministramꝰ: sua illis reddimꝰ.

Expanded text:
non desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cogitationes abstinentiũ non nũꝙͣ suꝑbis culpa trans fige¬
ret: paulus minime dixisset. & ñ manducat: manducantẽ
ñ iudicet. Qui rursus ad alios loquens dũ de astinentiȩ uis¬
tute glantiũ p̾cepta ꝑstringeret: adiunxit. Quȩ sunt ratio¬
nẽ quidẽ habentia sapientie in suꝑsticionẽ & humilitatema

Expanded text:
nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigenisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gulȩ deditos luxuria seqͥtur: ꝓpħa testat᷑. qͥ dũ aꝑta narrat
occulta denuntiat dicens. Pͥnceps cõcorũ: destruxit muros
ierłm. pͥnceps nãq cocoꝵ uenter est: tui magna cura obseqͥũ
a cocis impendit᷑. ut ipse delectabilit̾ cibis impleat᷑. Muri
autẽ ierłm uirtutes sunt anime: ad desidiũ suꝑnȩ pacis
eleuate. Cocorũ gͥ pͥnceps muros ierłm deicit: qͥa dũ uenter
ingluiie tenditur. uirtutes animȩ ꝑ luxuriã destruit᷑.
Quo contͣ nͥ m̃tes abstinentiũ plerũq impatientia ã sinu
tranqͥlitatis exeuterete nequaqua petrus cum diceres.
minstrante autẽ in fide ur̃a uircutẽ. in uirtute autẽ scien¬
tiã. inscientia autem abstinentiã: ꝓtinꝰ uigilant᷑ adiungeret
dicens. in abstinentia autẽ patientiã. Deesse qͥppe abstinen¬
tib patientiã p̾uidit: quȩ eis ut acesset admonuit. Rtrser

Expanded text:
Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros Jerusalem . Princeps namque cocorum venter est , cui magna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevatae. Cocorum igitur princeps muros Jerusalem dejicit; quia dum venter ingluvie extenditur, virtutes animae per luxuriam destruuntur. 62 Quo contra nisi mentes abstinentium plerumque imptranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: nistrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam , protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
in lingua grauiꝰ non arderet dicens. pat̾ abrahã miserere
mei: & mitte lararũ ut intinguat extremũ digiti sui in
aqua. & refrigeret singuã meã: qͥa crucior in hac flamina.
Quib ꝓfecto uerbis ostendit᷑: quia epulando cotidie crebriꝰ
in lingua peccauerat. qͥ totꝰ ardens refrigerari se p̾cipuȩ. in
lingua requirebat. Rursũ quia gule deditos leuitas ꝓtinus
oꝑis seqͥt᷑: auctoritas sacra testat᷑ dicens. Sedit popłs mandu¬
care. & bibere: & surrexerunt ludere. Quos plerũq edacitas
usq ad luxuriã ꝑtrahit: quia dũ satietate uent̃ extendit᷑.
aculei libitinis excitant᷑. Unde & hosti callido qͥ pͥmi homĩs
sensũ in concupiscentiã pomi aꝑuit.in peccati laqueo strin¬
xit: diuina uoce dicit᷑. pectore & uentre repes. Ac si aꝑte ei
diceret᷑. Gogitatione & ingluuie suꝑ humana corda dñaberis.

Expanded text:
in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis.