comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat iniquitas uulgaretur: & tanta in eo sũt
reꝑta. quanta nec de scelerato quocunq
iaico crederentur. & quia inter diuersa ma¬
la aliquos etiam sermones scripsit. atq eos
ex nr̃o nomine titulauit: & suspecti sumꝰ
ne eos alicubi transmiserit. frat̾nitas ur̃a
sollicitudinẽ gerat. & siquid tale repꝑerit.
eos excindi. & omino faciat aboleri: ut qd̃
imꝑitus. litterarũ & scripturȩ diuinȩ nes-¬
cuis. nr̃o sicut diximus nomine prenota-¬
uit: quorundam animos non possit int̾¬
ficere. Nam nos nec grece nouimus: nec
a gregorio in saxoniã missi sunt. scĩ
benedicti regulȩ fuerint mancipati. inter
alia etiam illud ostendit: quod ex ipsius dis¬
cipulis uix pocest in illis partib monachꝰ
aliquis inueniri: a quo ñ obseruetur tam
in ꝓposito quã in habitu regula scĩ benedic-¬
ti. Qua ꝓpter sicut constat gregorianũ mo-¬
nasteriũ. a latinitate in grecitatẽ necessita¬

Expanded text:
bat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta bat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et omnimodo faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam animos non possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nec a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessita
Abbreviated transcription (Latin):
iquidem quod grecã linguam nescierit
ipse testatur in epła. eusebio thessaloni¬
censi epõ scribens. Lator p̃sentium theodorꝰ
ens. dum homo quippe nouus haberetur
incognitus. andreȩ monacho qui ad scm̃ pau¬
lum inclusus fuerat. res. & cartas quas deti¬
lit ut reuera olim noto innocenter deposuit.
credens quod mens ipsius sicut & nos ante
putaueramus cum habitui concordaret. d
tantȩ ille prauitatis inuentus ẽ. ut si eius
stulticiȩ. sub inclusionis specie. paulo ad¬
huic amplius licuisset: multoꝵ animas ma¬
lciȩ suȩ falsitatȩ deciꝑet: & quocunq potuis¬
set non leiua scandala generaret. Nam int̃
alia quȩ isdem andreas pessime cogitauit¬
& fecit eam quoq quam ad nos misistis dũ
apud ipsum a prefato lectore eẽt deposita.
infalsauit epłam: ut quicunq eam legeret
uos nec catholica nec recta sapere euident̃
argueret. Ex qua re contigit. ut dum ueri¬
tatem studiose quereremus. eiuis quȩ late-¬

Expanded text:
iquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, ens, dum homo quippe ut novus haberetur incognitus, Andreae monacho, qui ad sanctum Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae late
Abbreviated transcription (Latin):
qui ei indigne seruimꝰ. euis apud uos honor
nullatenus minuatur. qui & modo uobis ad¬
uitor eẽ in om̃ibus & postmodũ ur̃a ualeat pec¬
cata dimittere. Uiginti autem iam & septem
annos ducimus: quod in hac urbe inter longo¬
bardoꝵ gladios uiuimꝰ. Quib quã multa ab hac¬
eccłia cotidianis dieb erogantur: ut inter eos ui¬
uere possimus. suggerenda ñ sunt. Sed breuit̃
indico: quia sicut in rauennȩ partib dñoꝵ pie¬
tas. apud primi exercitum italiȩ sacellarium
habet. qui causis suꝑuenientib quo̾tidianas
expensas faciat. ita & in hac urbe in causis talibꝰ
eoꝵ sacellarius ego sum. Et tamen hec ȩccłia quȩ
uno eodemq tempore clericis. monasteriis. pau¬
perib popło. atq insuꝑ longobardis. tam mul¬
ta indesinenter expendit. ecce adhuc ex om̃iũ
eccłiaꝵ afflictione premitur: quia de unius
hominis suꝑbia multi gemunt. & sidicere nil
presumunt:¬

Expanded text:
qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmodum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in Ravennae partibus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum saccellarius ego sum. Et tamen haec ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monasteriis, pauperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumunt
Abbreviated transcription (Latin):
netur appellari ep̃s. Sed in hac eius suꝑbia.
quid aliuo nisi ꝓpinqua iam antixp̃i eẽ tem-¬
pora designantur: Quia illũ uidelicet iminit¬
catur: qui spretis in sociali gaudio angłorum
legionib ad culmen conatus ẽ singularitatis
erumpere dicens. Suꝑ astra cęli exaltabo soliũ
meum: sedebo in monte testam̃ti. in laterib
aquilonis: ascendam super altitudinẽ nubiũ
rogo. ne pietatis ur̃e tempora. ꝑmitatis uniꝰ
hominis elatione maculari. nequȩ tam ꝑu̾
so uocabulo ullum quo quomͦ prebeatis assen¬
sum: atq in hac causa nequaquã me pietas ur̃a
despiciat: quia & si peccata gregorii tanta sunt.
ut pati talia debeat. petri apłi peccata nulla
sunt. ut ur̃is temporib pati talia mereantur.
Unde iterum atq iterum ꝑ omĩpotentẽ dñm
rogo: ut sicut priores pͥncipes scĩ petri apłi gra-¬
tiam quesiuerunt. uos quoq hanc uobis et
quęrere & seruare curetis: & ꝓpt̃ peccata nr̃a

Expanded text:
netur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia netur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videlicet imitatur, qui spretis in sociali gaudio angelorum legionibus ad culmen conatus est singularitatis erumpere, dicens: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et ascendamrogo, ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari: neque tam 113 perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque in hac causa nequaquam me pietas vestra despiciat; quia et si peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeat, Petri tamen apostoli peccata nulla sunt, ut vestris temporibus pati talia mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo, ut sicut priores principes sancti Petri apostoli gratiam quaesiverunt, vos quoque hanc vobis et quaerere et conservare curetis, et propter peccata nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
memorie decessoris mei tempore ascribi se in sy¬
nodo. tali hoc suꝑbo uocabulo faceret: quauis
cuncta illius synodi sede apłica contradicente.
soluta sint: triste michi aliquid serenissimus
dñs innuit. quod non eum corripuit qui suꝑ¬
bit: sed me potius ab intentione mea declinare
uoluit. qui in hac causa ęuangłioꝵ & cano
meo contra euangłicã sententiã. contra beatũ
quoq petrum apłm. & contra om̃s ȩccłias cano¬
numq statuta agitur. Sed ẽ om̃ps ds̃. in cuꝰ
manus sunt om̃ia: de quo scriptũ ẽ. Non est
sapientia. non ẽ prudentia. non ẽ consilium
contra dm̃. Et quidẽ sepe fatus scĩssimus fr̃.
serenissimo dño multa suadere conat᷑: sed uere
noui. quia tante ille orationes eus. & lacrimȩ.
nil ei a quo quam contra rationẽ aut animam
suam subripi ꝑmittunt. Triste tamen ualde
est. ut pacienter feratur: quatenus despectis
om̃ib predictus frater & coep̃s meus solus co¬

Expanded text:
memoriae decessoris mei tempore adscribi se in symemoriae decessoris mei tempore adscribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret: quamvis cuncta illius synodi, sede apostolica contradicente, soluta sint, triste mihi aliquid serenissimus dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed me potius ab intentione mea declinare voluit, qui in hac causa Evangeliorum et cameo contra Evangelicam sententiam, contra beatum quoque Petrum apostolum, et contra omnes ecclesias canonumque statuta agitur. Sed est omnipotens Deus, in cujus manu sunt omnia, de quo scriptum est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur, sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur quatenus, despectis omnibus, praedictus frater et coepiscopus meus solus co
Abbreviated transcription (Latin):
qua scribit dicens. Sabiniano diacono respon-¬
salimeo scribente cognoui: in causis beati petͥ
apłoꝵ principis contra quosdam suꝑbe hu-¬
miles. ficte blandos. quanta se iusticia ur̃a se¬
renitas impendat. Unde ad huc peto. ut nul¬
lius preualere contra ueritatẽ ypocrisin per¬
mittatis: quia sunt quidam qui iuxta egregii
predicatoris uocem. ꝑdulces sermones & bene¬
dietiones. sedicunt corda innocentum. Qui
ueste quidem despecti sunt: sed corde tumeñ.
Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt:
sioramen ea quȩ mundi sunt. cuncta simul
dipisci querunt. Qui indignos se om̃ibus
hominib fatentur: sed priuatis uocabulis con-¬
tenti eẽ non possunt: quia illud appetunt.
scripta suscepi: ut fr̃i & con sacerdoti meo
ioħi debeam ẽẽ pacificus. Et quidem sic religi¬
osum dñm decuit: ut sacerdoti ista p̃ciperet.
S ed cum se noua p̃sumptione atq suꝑbia. isdẽ
frater m̃s uniu̾salem epm appellet. ita ut sc̃ẽ

Expanded text:
qua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis: quia sunt quidam qui, juxta egregii praedicatoris vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium ; qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument, et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt; qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt, scripta suscepi, ut cum fratre et consacerdote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sacerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
excreuit: ut ex causa alia. occasionẽ querens
synodum faceret: in qua se uniuersalem ap¬
pellare conatus ẽ. Quod mox papa pelagius
ut agnouit: directis epłis ex auctoritate scĩ
petri apłi. euisdem synodi acta quassauit.
Diaconem uero qui uixta morem. ꝓ responsis
acłasticis faciendis imꝑatorib adherebat: cum
eo missarum sollemnia celebrare ꝓhibuit. Cu¬
ius sententiã beatus quoq gregorius sequens.
predictum ioħem sepe cõmonitum acquiesce̾
differentem sententia pari multauerat: om̃i¬
busq pontificib sub interminatione ꝓprii
honoris mandauerat: ne unquã uniuersalis
ꝓfanum uocabulũ. aut scriberent. aut sus¬
criptum susciꝑent: aut ubi fuisset scriptum
subscriberent. Quaꝓpter iohes multis fallatiis
ad suam ypocrism consensũ auarissimi im¬
ꝑatoris redimens. obtinuit. ut imꝑator grego¬
rio scriberet: quod sibi pacificus extitisset.
Quaꝓpt ipse imꝑatrici constantine inter ali-¬

Expanded text:
excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter ali
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sed etiam patrem imꝑatoꝵ feci. Sacerdo¬
tes meos tuȩ manui cõmisi: & tu ameo ser¬
uitio milites tuos sub trahis: Respondeg
centi responsurꝰ es in iuditio dño tuo. Et pat
medico post aliqͣ. Peccatis inqͥt meis facientib
ex quoꝵ suggestione uel consilio nescio tali
nullus qui actionẽ publicã egit. nullus qul
optio uel manii signatꝰ. uł inter malitas b¬
bitus. ei in monasterio conuerti liceat: nisi
srte milicia eus fuerit exͣ pleta. Qũa legẽ
primũ sicut hi dicunt qui leges ueteres noue¬
puint. uilianus ꝓtulit: de quo scimus om̃s qͣn¬
cum deo aduersus fuerit:. Li.
onfortabat insaniã udicum siue foue¬
bat ioħes tunc ex monacho regie urbis
antistes: qui eo tempore quo gregorius a pe-¬
lagio prȩsule destinatus apocrisiaruis penes
constantinopolim morabatur. fugere se sum-¬
mum sacerdotiũ quasi humiliter finxit: sed
eosuscepto. usq ad eo insuꝑbiã dolosȩ mentis

Expanded text:
hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdohoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, icenti responsurus es in judicio Domino tuo? » Et » Item Theodoro medico, post aliqua: « Peccatis, inquit, meis facientibus, ex quorum suggestione vel consilio nescio transnullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites hst, ei in monasterio converti liceat, nisi forte militia ejus fuerit expleta. Quam legem primum, sicut hi dicunt, qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo scimus omnes, quantum a Deo aversus fuerit. » 51. Confortabat insaniam judicum, sive fovebat Joannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
multa circundant: ita ut cum psalmista
uredicam. In me ꝑtransierunt iretue: &
terrores tui conturbauerunt me. Circunde¬
derunt me sicut aqua totadie: circundeder̃t¬
L. me simul. Porro mauricio tunc auarissimo
simulq rapacissimo principi. suggestioni¬
bus inimicoꝵ suoꝵ funestissimã legem fe¬
renti. ut nulli militũ qui uidelicet in mani
signatus fuisset conuerti liceret: inter cȩtera
sic respondit. Ad hoc potestas suꝑ om̃s homi¬
nes pietati dñoꝵ meoꝵ cęlitus data ẽ: ut qui
bona appetunt adiuuentur. ut celoꝵ uia
largitus pateat: ut terrestre regnum celesti
regno famulet᷑. Et ecce aꝑta uoce dicit᷑: ut ei
qui semel in terrena militia signatꝰ fuerit.
nisi aut expleta militia. aut ꝓ debilitate
Ad hec ecce ꝑ me seruum ultimũ suũ & ue¬
strum. respondet xp̃c dicetis. Ego te de no¬
tario cõmitẽ ex cubitoꝵ: de comite excubi¬
torũ cesarem: de cesare imꝑatorẽ: non solum

Expanded text:
multa circumdant, ita ut cum Psalmista multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul . » 50. Porro Mauritio tunc avarissimo simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum, qui videlicet in manu signatus fuisset, liceret converti, inter caetera sic respondit: « Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur, ut ei, qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia, aut pro debilitatAt haec ecce per me, servum ultimum suum et vestrum, respondebit Christus, dicens: Ego te de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum caesarem, de caesare imperatorem, nec solum
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dico quia eiꝰ in nos malicia. gladios lon¬
gobardorum incitat: ita ut benig nio¬
res uideantur hostes qui nos interi muñ.
quam rei publicȩ iudices. qui nos malicia sua
rapinis. acq fallatiis. in cogitatione consu-¬
munt. Et uno tempore curam epõꝵ atq cle-¬
ricoꝵ. monasterioꝵ quoq & popłi gerere.
contra hostium insidias sollicitũ uigilare. con-¬
tra ducum fallatias atq malicias suspectũ sem¬
per ex istere. cuiꝰ laboris. cuiꝰ doloris sit: ur̃a
frat̃nitas tanto uerius pensat. quanto meqͥ
hec patior purius amat.
te m anastasio patriarche. post multa. Que
mala abarbaroꝵ gladiis.quȩ aꝑuersitate ui¬
dicum patimur. beatitudini ur̃e narrare re¬
fugio: ne eius gemitum augeam. que mini¬
ere consolando debueram:
tem palladio prb̃o de monte syna post pl¬
rima. Peto ut ꝓ me orare debeas. quatenus
hominib custodire dignetur: quia in hac
uite meȩ ꝑegrinatione. mala me simul d in

Expanded text:
tamen dico, quia ejus in nos malitia gladios Lantamen dico, quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit; ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. Et uno tempore curam episcoporum atque clericorum, monasteriorum quoque et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere, cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius penset, quanto me qui haec patior purius amat.tem Anastasio patriarchae post multa: « Quae 111 mala barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. » Item Palladio, presbytero de monte Sina, post plurima: « Peto ut pro me orare debeas, quatenus hominibus custodire dignetur: quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul et
Abbreviated transcription (Latin):
inc ẽ quod huiꝰ gregorii tempore. tot sa-¬
cerdotes & laici ꝑ diuersas regiones mi-¬
raculis choruscasse. dialogo teste ꝓbantur:
quot nunquã sub posteriorib pontificib inue¬
niri postea potuerunt. Tantis igitur eccłiȩ dĩ
felicitatib. hostis humani generis inuidens.
non nullos pontificum simulq scłariũ iudi¬
cum. ad eius inuidiã conflagrauit. Suꝑ quoꝵ
afflictione: ioħi rauennati ep̃o. inter cȩtera
queritur dicens. Peccatis meis hoc reputo: qͥa
iste qui nunc int̾est. haud dubiũ qͥn romanꝰ
ex arcus. expugnare contra inimicos nr̃os dis¬
simulat. & nos facere pacem uetat: quamus
iam modo etiam siuelit facere om̃ino ñ possu¬
mus: quia ariulfus exercitum auarith & no¬
dulfi habens. eorum sibi dari p̃caria deside-¬
rat: ut nobiscum loqui aliquid de pace dig¬
sirmiensi. post aliqua. Quȩ scĩssime fr̃. de a¬
mici ur̃i domni romani ꝑsona in hac terra¬
patimur: loqui minime ualemꝰ. Breuiter

Expanded text:
inc est quod hujus Gregorii tempore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis hoc reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace digSirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani patimur, loqui minime valemus. Breviter
Abbreviated transcription (Latin):
currerat: in qua & de obiectis tibi calũniose
capitulis fueras absolutus: & in tui gradus
ordinem sine aliqua instituimus altercatio¬
ne restitui. Sed quia rursus ante ñ multũ
temporis spatium ad romanã ciuitatẽ uenienᷤᷤ
de quibusdam illic actis in congrue & de sa¬
crorum es conquestus alienatione uasorum:
atq dum ꝓ hac re quȩ tuis obiectionib res-¬
pondere potuissent sustineremus in hac ci-¬
uitate ꝑsonas. natalis episcopꝰ cuus de hac lu-¬
ce migrauit: necessarium uidicamꝰ easdem
p̃ceptiones tam decessoris nr̃i quã nr̃as. quas
dudum ut dictum ẽ pro tua absolutione tranᷤ¬
misimus. presentib deinceps apicib confir-¬
mare. Qũa obrem acunctis tibi obiectis capi¬
tulis. te plenius ab soluentes. in tui te ordiniᷤᷤ
gradu sine aliqua uolumus alt̾̃catione ꝑma¬
nere: ut nichil tibi penitus mota ap̃fato uiro
questio qualibet occasione prȩuidicet:.x¬

Expanded text:
currerat, in qua, et de objectis tibi calumniose currerat, in qua, et de objectis tibi calumniose capitulis fueras absolutus, et in tui gradus ordinem sine aliqua instituimus altercatione restitui. Sed quia rursus ante non multum temporis spatium, ad Romanam civitatem veniens, de quibusdam illic actis incongrue, et de sanctorum es conquestus alienatione vasorum: atque, dum pro hac re, quae tuis objectionibus respondere potuisset, sustineremus in hac civitate personas, Natalis, episcopus tuus, de hac luce migravit: necessarium judicavimus easdem praeceptiones tam decessoris nostri, quam nostras, quas dudum ut dictum est, pro tua absolutione transmisimus, praesentibus deinceps apicibus confirmare. Quamobrem a cunctis tibi objectis capitulis te plenius absolventes, in tui te ordinis gradu sine aliqua volumus altercatione permanere: ut nihil tibi penitus mota a praefato viro quaestio, qualibet occasione praejudicet.
Abbreviated transcription (Latin):
tione priuabis. Eum uͦ qui contra iusticiȩ re¬
gulam ad locũ alterius prouehi consensit:
ab eiusdem archidiaconatus honore deponi p̃ci¬
pimus. Qui si ulterius in loco eodem ministra¬
re p̾sumpserit: cõmunionis sacrȩ participati¬
one priuamꝰ. Aequum enim ẽ: ut asperos de
iusticia sentiat. quos erga se positos in karita¬
te contemnit. Restituto gͦ loco suo honora¬
to archidiacono. instructã ꝑ sonã supradictꝰ
antistes te compellente dirigat: qui intentio¬
nem eius ẽẽ uel fuisse iustam suis nichilo-¬
minus allegationib possit ostendẽ. Sed &
eundem archidiaconẽ ad nos uenire precipi¬
mus: ut quicqͥd iustũ. quicquid omp̃i deo
placitũ fuerit. cognitis assertionibꝰ partium
decernamus. Nos enĩ nullũ ꝓ ꝑsonali amore
defendimꝰ: sed auctore deo normã iusticiȩ post¬
posita cuius libet acceptione seruamꝰ:
diaconatũ reducto. Dudum quidẽ decessoris

Expanded text:
tione privabis. Eum vero, qui contra justitiae retione privabis. Eum vero, qui contra justitiae regulam ad locum alterius provehi consensit, ab ejusdem archidiaconatus honore deponi praecipimus: quem, si ulterius in loco eodem ministrare praesumpserit, communionis sacrae participatione privamus. Aequum enim est ut asperos de justitia sentiat, quos erga se positos in caritate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam suis mihi allegationibus possit ostendere. m archidiaconum ad nos venire praecipimus, ut quidquid justum, quidquid omnipotenti Deo placitum fuerit, cognitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo, normam justitiae, postposita cujuslibet acceptione personae,diaconatum reducto: « Dudum quidem decessoris
Abbreviated transcription (Latin):
rem ꝓuehens. conatus ẽ callide degradare. Un¬
de actum ẽ: ut eo de archidiaconatus loco sum¬
moto. alium arcersiret qui euis obtẽperare mo-¬
ribus potuiset Quẽ honoratũ archidiaconẽ
arbitram᷑ antititi suo aliunde displicere non
potuisse: nisi quod eum uasa sacra suis dare
parentib ꝓhibebat. Qũã causam subtili uolui¬
mus & tunc sc̃ȩ memorie decessor m̃s. & nũc
ego indagatione discutere: sed ipse suorũ ac¬
tuum conscius ꝑsonam adiudiciũ post po¬
suit destinare. ꝓinde exꝑientiam tuã p̃sen-¬
tis auctoritate precepti duximꝰ fulciendã: qua¬
tinus conueniens in salonã. natalem frẽm
studeat adhortarriut supra memoratũ archi¬
diaconẽ in suo statim loco suscipiat. Quod si
hoc facere contumacit ut consueuit forte dis¬
tulerit: usum ei pallii qui ab hac sede conces¬
sus ẽ ex auctoritate sedis apłicȩ contradicito.
poris ac sanguinis eundẽ antistitẽ participa¬

Expanded text:
rem provehens, conatus est arte callide degradare. Unrem provehens, conatus est arte callide degradare. Unde actum est ut eodem archidiaconatus loco summoto, alium accersiret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra suis dare parentibus prohibebat. Quam causam subtiliter voluimus, et tunc sanctae memoriae decessor meus, et nunc ego, indagatione discutere. Sed ipse suorum actuum conscius, personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus conveniens in Salonam Natalem, fratrestudeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si hoc facere 88 contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apostolicae contradicito. poris ac sanguinis eumdem antistitem participa
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad hanc urbem transmmisso. ordinatio illic
tandem xp̃o auxiliante ꝓueniat:ix.
b aliis quoq uiolenter ꝓmotos. ingradꝰ
pristinos reuocabat. Unde antonino
subdiacono scribens. ait. Honoratus archidia¬
conus eccłiȩ salo nitane. a sce memorie decesso¬
re meo missa supplicatione poposcerat: ut
ab antistite suo inuitus prouehi ad fortioris
gradus ordinẽ contͣ morẽ nullomͦ cogeret᷑.
hoc enĩ fieri sibi. ñ ꝓuehendi gr̃a. sed causa
ingratitudinis ꝑhibebat. ꝓ qua re tunc iam
scȩ memoriȩ decessor nr scriptis suis natali
fratri coepiscopoq nr̃o int̾dixerat. ne p̃dictũ
honoratum archidiaconẽ inuitũ ꝓueheret:
ne ue dolorem conceptȩ ingratitudinis dutiꝰ
in corde retineret. Cumq & ame hȩc eidem
sũmoꝑe fuerint interdicta: ñ solũ mandata
dei negligens. sed & scripta nr̃a contẽnens.
piefatũ archidiaconẽ. quasi ad fortiorẽ hono¬

Expanded text:
atque ad hanc urbem transmisso, ordinatio illic atque ad hanc urbem transmisso, ordinatio illic tandem, Christo auxiliante, proveniat. » 9. Ab aliis quoque violenter promotos, in gradus pristinos revocabat. Unde Antonino subdiacono scribens, ait: « Honoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster, scriptis suis Natali, fratri coepiscopoque nostro interdixerat ne praedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta: non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum, quasi ad fortiorem hono
Abbreviated transcription (Latin):
mox honoratum archidiaconũ constituit seqͦs
tamen consentirent satis uoluntarie ꝓueheret:
neminẽ prorsus quantacunq necessitate coac¬
cus uiolent̃ ꝓmouere certabat: ne subhuius-¬
modi occasione quenqũa eliminando depo¬
nere uideretur. Unde scolastico duci campaniȩ
scribens ait. dum de neapolitane ciuitatis cura
destitute sacerdotis solatio uehenientiꝰ angeremͣ
suꝑuenientes p̃sentiũ latores cum decreto in
fiorentiũ subdiaconũ nr̃m confecto. aliquid
nob̃ intanto cogitationis pondere releuationis
inuenerant. Sed dum p̃faetus subdiaconus
nr̃ refugiens ciuitatẽ ipsam. ordinationẽ suã
lacrimabilit̾ euitasset: quasi ex maiori qͣdam
desperatione nr̃am agnoscite creuisse mestici¬
am. Atq ideo salutantes hortamur magnitu-¬
dinem urãm: ut conuocantes priores uelpo¬
pulum ciuitatis de electione alteriꝰ cogitetis.
qui dignus possit cum xp̃i solatio ad sacerdoti¬
um ꝓmoueri. In quo decreto sollẽniter facto.

Expanded text:
mox Honoratum archidiaconum constituit, sequetamen consentirent, satis voluntarie proveheret: neminem prorsus, quantacunque necessitate coactus, violenter promovere certabat: ne sub hujusmodi occasione quemquam eliminando deponere videretur. Unde Scholastico, Judici Campaniae, scribens, ait: « Dum de Neapolitanae civitatis cura, destitutae sacerdotis solatio, vehementius angeremur, supervenientes praesentium latores cum decreto in Florentium subdiaconum nostrum confecto, aliquid nobis in tanto cogitationis pondere relevationis invenerant: sed dum praefatus subdiaconus noster refugiens civitatem ipsam, ordinationem suam lacrymabiliter evitasset: quasi ex majori quadam desperatione, nostram cognoscite crevisse moestitiam. Atque ideo salutantes, hortamur magnitudinem vestram ut invocantes priores, vel populum civitatis, de electione alterius cogitetis, qui dignus possit eum Christi solatio ad sacerdotium promoveri. In quo, decreto solemniter facto,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ nichilominꝰ ad episcopatũ in eadem gen¬
te monachi eusdem patris tempore diuerso
ꝓuecti sunt. mellitus. iustus. laurentius.
& paulinus. Solis diaconib apłicȩ sedis. suꝑ
hac quodãmodo parte parcebat. Quoꝵ cum
decem & nouẽ plenitudine redundaret. ipse

Expanded text:
Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem genPer quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monachi ejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Mellitus, Justus, Laurentius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae sedis super hac quodammodo parte parcebat: quorum cum decem et novem plenitudine redundaret, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
e sunt gregorii suꝑ simomiacis & illicitis
ordinationib doctissimi papȩ sententie.
Quas ipse sũmo cultu seruauisse docet᷑: in eo
quod ab ipso suȩ consecrationis ex ordio. per
om̃em diocesim suam epõs undecunq me¬
liores inuenire potuit studiosissimꝰ ordina¬
uit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdo¬
tis obrepsit: neq cardinales eccłie suȩ. neq
monachos monasteri sui penitis excusauit
quo minus illis eccłiam regendam cõmute¬
ret. qui exemplis & uerbis pariter illam ȩ-¬
dificare melius potuissent. Nam ut pauca
de multis contingam: ex prb̃is cardinalibus
eccłiȩ suȩ consecrauit epõs bonefaciũ regii. ha¬
bentium perusie. & donu messanȩ sicilie.
Ex subdiaconib uero gloriosum hostię. festũ
capuȩ. petrũ trecas. & castoriũ arimini. At
uero ex monachis monasterii sui marianũ
rauennȩ. maximianũ siracusis. & sabinũ
callipoli prȩsules ordinauit. Sed & augustinũ
penes anglos. a galliarũ ep̃is ordinari p̃cepit:

Expanded text:
e sunt Gregorii super simoniacis, et illicitis ordinationibus doctissimi papae sententiae, quas ipse summo cultu servasse docetur, in eo quod ab ipso suae consecrationis exordio per omnem dioecesim suam, episcopos undecunque meliores invenire potuit, studiosissime ordinavit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdotis obrepsit, neque cardinales Ecclesiae suae neque monachos monasterii sui penitus excusavit, quo minus illis Ecclesiam regendam committeret, qui exemplis et verbis pariter illam aedificare melius potuissent. Nam, ut pauca de multis contingam, ex presbyteris cardinalibus Ecclesiae suae consecravit episcopos, Bonifacium Rhegii, Habentium Perusii, et Donum Messanae Siciliae. Ex subdiaconibus vero, Gloriosum Istriae, Festum Capuae, Petrum Trecas, et Castorium Arimini. At vero ex monachis monasterii sui, Marinianum Ravennae, Maximianum Syracusis, et Sabinum Callipoli praesules ordinavit. Sed et Augustinum penes Anglos a Galliarum episcopis ordinari praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
bens. ait. Quorundã ad nos relatione ꝑuenit.
cosiam qui ex monacho monasterii scẽ lucie
adecessore tuo uenerandȩ memoriȩ maximiano
in eccłia siracusana subdiaconꝰ factus. atq a te
postea in possessione quȩ uliana uocatur pres¬
biter dicitur ordinatus. ita nimia tristicia &
loci qualitate uehem̃ter afflictũ: ut uitam
sibi pęnã existimet: & contritioni suȩ fugȩ
querat auxilium. Et ideo quia tales erga sub¬
iectos nr̃os debemus existere. quales nos si subie¬
cti fuissemus nr̃os uolueramꝰ ẽẽ p̃positos: ⁊¬
magne benignitatis ẽ. si eum in eccłia ubi sub¬
diaconii functus ẽ officio scĩtas tua reducere.
atq illic presbiterũ studuerit constituere
cardinalem. Quod & facere quantũ arbitra¬
mur debes: si nichil ẽ quod uste contͣ ipsũ
animus tuus exasꝑet. Si uͦ aliqua culpa est:
suis nobis hoc epistolis frat̃nitas tua ut scire
possimus insinuet:¬

Expanded text:
bens ait: « Quorumdam ad nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana subdiaconus factus, atque a te postea in possessione, quae Juliana vocatur, presbyter dicitur ordinatus, ita nimia tristitia, et loci qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus existere, quales nos, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos: magnae benignitatis est si eum in Ecclesiam, ubi subdiaconatus est functus officio, sanctitas tua reducere, atque illic presbyterum studuerit constituere cardinalem. Quod et facere, quantum arbitramur, debes, si nihil est quod juste contra ipsum animum tuum exasperet. Si vero aliqua culpa est, suis nobis hoc epistolis fraternitas tua, ut scire possimus, insinuet
Abbreviated transcription (Latin):
genu. et suꝑ corpusculum infantis incubu¬
it: seseq erigens ad cȩlum palmas tecendit
dicens. Dñe non aspicias peccata mea. sed
fidem huius hominis qui resuscitari filiũ
suum rogat: et redde in hoc corpusculo ani¬
mam quam abstulisti. Uix in oratione uer¬
ba compleuerat: & regrediente anima ita
corpusculum omne contremuit: ut sub
oculis omnium qui aderant apparuerit cõ¬
cussione mirifica tremendo palpitasse. Cuiꝰ
mox manum tenuit: & eum patri uiuentẽ
atq incolumen reddidit. Liquet petre qͥa
hoc miraculum in potestate non habuit:
quod prostratus peciit. ut exhibere potuiss&.
Sic cuncta eẽ ut asseris constat patent̃:
quia uerba quȩ ꝓposueras rebus probas.
Sed queso te ut indices. si scĩ uiri omĩa quȩ
uolunt possunt: et cuncta impetrant que
desiderant obtinere. Quis namerit pe
tre in hac uita paulo sublimior. qui de canis
sue stimulo ter dñm rogauit. ettamen qđ

Expanded text:
genua, et super corpusculum infantis incubugenua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere. tre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod
Abbreviated transcription (Latin):
retur: ꝓtinus ante monasterii ianuam corpꝰ
extincti filii proiecit. & dolore turbatus ad
inueniendum uenerabilem patrem. sese con
citus incursum dedit. Eadem uͦ hora: uir dei
ab agri opere iam cum fratribus reuerteba¬
tur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit:
clamare cepit. Redde filium meum: red de
filium meum. Uir autem dñi in hac uoce
substitit dicens. Numquid ego filium tuum
abstuli : Cui ille respondit. Mortuus ẽ: ue¬
ni resuscita eum. Quod mox ut dei famulus
audiuit: ualde contristatus est dicens. Rece¬
dite fr̃s recedite hȩc nostra non sunt: sed scõꝵ
apłoꝵ sunt. Quid nobis onera uultis impo¬
nere. quȩ non possumus portare: At ille quẽ
nimius cogebat dolor in sua peticione per¬
stitit: uirans quod non recederet. nisi eius
filium resuscitaret. Quem mox dĩ famulus
inquisiuit dicens. Ubi ẽ : Cui ille respondit.
Ecce corpus eius ad ianuam monasterii iacet.
Ubidum uir dei cum fr̃ib ꝑuenisset. flex̃

Expanded text:
retur, protinus ante monasterii januam corpus retur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit
Abbreviated transcription (Latin):
nedictionem acciperet precepit. Quem ad se
reductum ut a tante crudelitatis insania qui¬
escere deberet ammonuit. Qui fractus rece¬
dens. nichil ulteruis petere arustico presũp¬
sit: quem uir dei ñ tangendo sed respiciendo
soluerat: Ecce est petre quod dixi: quia hii qͥ
omnipotenti deo familiarius seruiunt aliqͣn¬
do mira facere ex potestate etiam possunt.
Qui enim ferocitatem gothi terribilis sedenᷤᷤ
repressit lora uero nodosq ligature quȩ in¬
nocentis brachia astrinxerant. ocło dissoluit:
ipsa miraculi celeritate indicat. quia ex po¬
testate acceperat habere quod fecit. Rursũ
quoq quale quantumq miracłm orando ua¬
luit obtinere: subiungam. xxxit. mudon¬
uadam die cum fratribus ad agri opera
fuerat egressus. Quidam uero rusticus
defuncti filii corpus in ulnis ferens orbitatis
luctu estuans: ad monasteriũ uenit. benedic¬
tum patrem quesiuit. Cui cum dictum eẽt
quia isdem pater cum frĩbus in agro mora¬

Expanded text:
nedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se nedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. CAPUT uodam die cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro mora
Abbreviated transcription (Latin):
seuienti z⁊ alle: rusticus dixit. Eece iste est
de quo dixeram: benedictus pater. Quem dũ
feruido spũ. cum ꝑuersȩ mentis insania fu¬
isset intuitus. eo terrore quo consueuerat ac¬
turum se existimans: magnis cepit uocibus
clamare dicens. Surge surge: & res astius ru¬
stici redde quas accepisti. ao cuius uocem ꝓti¬
nus oculos uir dei leuauit a lectione. Cumq
intuitus: mox etiam rusticum qui ligatus
tenebatur attendit. Ad cuius brachia dum
oculos deflexisset: miro modo tanta se celeritate
ceperunt illigata brachiis lora dissoluere: ut
dissolui tam concite nulla hominum festinati-¬
one potuissent. Cumq is qui ligatus uenerãt
cepisset subito adstare solutus. ad tante potesta¬
tis uim tremefactus zalla. ad terram corruit.
et ceruicem crudelitatis rigide ad euis uestigia
inclinans. orationib se illius commendauit.
Uir autem sc̃s alectione minime surrexit:
sed uocatis fratribus eum introrsus tolli ut be¬

Expanded text:
saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut be
Abbreviated transcription (Latin):
othorum quidam ⁊alla nomine ꝑfi¬
die fuit arriane: qui totile regis eorũ
temporib contra catholice eccłiȩ religiosos
uiros ardore immanissime crudelitatis exar¬
sit: ita ut quisquis ei clericus monachiis¬
ue ante faciem uenisset: ab eius manibus
uiuus nullomodo exiret. Quadam uero
die auaricie sue estu succensus. in rapinã
rerum inhians. dum quendam rusticum
tormentis crudelib affligeret. eumq ꝑ sup¬
plicia diuersa lanaret. uictus penis rusticꝰ.
sese res suas benedicto dĩ famulo commen¬
dasse p rofessus est: ut dum hoc atorquente
creditur. suspensa interim crudelitate ad
uitam hore raperentur. Tunc isdem zalla
cessauit rusticum tormentis affligere: sed
eius brachia loris fortibus astringens. ante
equum suum cepit impellere. ut quis eẽt be¬
nedictus qui eius res susceperat demonstrare.
Quem ligatis brachiis rusticus antecedens
duxit ad scĩ uiri monasterium: eumq ante
ingressum celle solum sedentem repperit
& legentem. Cidem autem subsequenti &

Expanded text:
othorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et
Abbreviated transcription (Latin):
difficile si elemosinaꝵ euis saltem huiusmodi
ꝓsequar actiones: hoc breuiter assero. quia
& non petentib ultro distribuit. & om̃ib sibi
petentibus hilariter ministrauit. Unde eliȩ
presbitero & abbati ꝓuinciȩ isauriȩ: euãgłia
inquit sicut mandatis transmisimus. Et post
pauca. Solidos aut̃ uobis uoluistis ꝓ necessita¬
tibus cellȩ quinquaginta transmitti. Quos
multum eẽ existimantes: ex eis nobis donas
tis decem. ut quadraginta mitteremꝰ. Sed ne
forsitan uel hoc graue. eẽt: alioᷤᷤ decẽ nob̾ ex eis
adhuc dignati estis largiri. Sed quia uos ual¬
de incontinentia ur̃a benignos inuenimus:
eidem benignitati uice simili respondentes.
quinquaginta transmisimꝰ. Et ne forsitan mui¬
nus eẽnt: alios decem suꝑ addidimꝰ. Ne uero
& hoc ad huc minus eẽt: alios duodecĩ uingi
fecimus. In hoc autem cognoscimꝰ karitatẽ
urãm: quia de nobis ita presumitis. sicut
uos presumere debetis:

Expanded text:
ue difficile, si eleemosynarum ejus saltem hujusmodi ue difficile, si eleemosynarum ejus saltem hujusmodi prosequar actiones; hoc breviter assero, quia et non petentibus ultro distribuit, et omnibus sibi petentibus hilariter ministravit. Unde Eliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum esse existimantes, ex eis nobis decem donastis, ut quadraginta mitteremus. Sed ne forsitan et hoc grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili respondentes, quinquaginta transmisimus. Et ne forsitan minus esset, alios decem superaddimus. Ne vero et hoc adhuc minus esset, alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis ita praesumitis, sicut vos praesumere debetis. »
Abbreviated transcription (Latin):
uersis grãs referens dm̃ tibi pacientia fece¬
ris eẽ placabilem: & quȩ amissa sunt mul¬
liplicata reddentur. & suꝑ hec gaudia ec̃¬
la prestantur. seto aut̃ ne iniuriosum
ducatis quod uginti annuos uestitus ad pueroᷤ
uros ꝑ romanũ defensorem scripsimꝰ preberi:
quia de beati petri apłi rebus quãuis parua
sint quȩ offerantur. ꝓ magna benedictione
suscipienda sunt semꝑer: qm̃ & hic uobis ua¬
lebit maiora impendere: & apud omĩpotentẽ
pistolas dilectionis tuȩ: in quib michi
innotescere curasti. quod uir uenerabilis an¬
dreas presbiter de hac luce migrauerit. De
cuius ereptione gauisus sum: quia ad ea quȩ
semꝑ expetiit gaudia ȩterna ꝑuenit. De
solidis uero qui ꝓ faciendo xenodochio a filio
nr̃o probo abbate ierosolimis relictissunt.
hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset
immutare non potui: sed benedictionẽ paruui-¬
lam scĩtati ur̃ȩ quinquaginta solidos transmi

Expanded text:
versis gratias referens, Deum tibi patientia feceversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplicata reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri Apostoli rebus, quamvis parva sint quae offerantur, pro magna benedictione suscipienda sunt semper, quoniam et hic vobis majora valebit impendere, et apud omnipotentem pistolas dilectionis tuae, in quibus mihi innotescere curasti quod vir venerabilis Andraeas presbyter de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero, qui pro faciendo xenodochio a filio nostro Probo abbate Jerosolymis relicti sunt, hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset immutare non potui, sed benedictionem parvulam sanctitati vestrae quinquaginta solidos transmis