comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ricatis illius iam ab exordio fictam uideaT:
hene autem subditur. Qui parati sunt suscita¬
re leuiathan: Leuiathan quippe interpreta¬
tum dicitur: addita mentũ eorũ. Quorũ sci¬
licet nisi hominum.  Recte autem additi¬
mentum eorũ dicitur: quia postquã primã
culpam mala suggestione intulit. hanc cotidie
augert grauioribus ꝑsuasionibus non desistit:
Vd cerce ꝑ ex ꝓbrationem leuiathan uocatus ÷.
id ÷ ad dita mentum hominũ dictus łosnãq
in paradr̃so in mortales repperit. sed diui¬
nititem in mort dibus ꝓmictendo : qua si
aisaliquid ultra quam erant se addere spͥon¬
dit Seddum blande non habita sedaturum
phibut: callide & habitae subtraxit. Vnde¬
et eunde m leiuachan ꝓpheta describit dicens. Du

Expanded text:
ritatis illius jam ab exordio fictam vident. ritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intepretatus dicitur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum? Recta autem additamentum eorum dicitur, quia postquam primam culpam mala suggestione intulit, hanc quotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Undeet eumdem Leviathan ita propheta describit di
Abbreviated transcription (Latin):
qui maledicit diem. Quia ille nunc eius
mali tiam destruxit: qui illustratione
adueaitus sui. tunc &iam potentiam eus
fortitudinis extinguit Ubi & bene subium¬
gitur. Qui capturu s ẽ grande cȩtum
Huius caum coeti fortitudo inaquis capiur
quia antiqui hostis uersutia baptismise¬
cramento superatur: Ped quod translatio¬
ne ueteri deauctore omnium dicitur: hoc
trainslatione aͥt ᷤ a dnos exebreo arabicoqs
seamone deriuata: de eladas cuis angelis me
biens sps ostentiere &iam angelicis potestacib
uoluit: cumse suꝑ cȩteros quãsi in pocentia di¬
unitatis excollens toc postse adintericum
legiones traxit : Sedbiaumirum qui inaucto¬
it suo humili corde ꝑsticerunt. cum errori ei
nocteminesse conspicerent: diem daricutis
illius desemet ipsis humilia senciendo calca¬
uerunt : quinunc xobis dolieius tenebras iai¬
dicant & quam sit illius despicienda ficta
nando denuntient: qui magnitudinem cla¬

Expanded text:
qui maledicit diem; quia ille nunc ejus qui maledicit diem; quia ille nunc ejus malitiam destruit, qui illustratione adventus sui tunc etiam potentiam ejus fortitudinis exstinguet. Unde et bene subjungitur: Qui capturus est grandem cetum. Hujus enim ceti fortitudo in aquis capitur, quia antiqui hostis versutia baptismi sacramento superatur. ne veteri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis memerbiens spiritus ostentare etiam angelicis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinitatis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta nando denuntient, qui magnitudinem cla
Abbreviated transcription (Latin):
ud quam seductoris sui facta laudabat :
Vnde bene ꝑ paulum dicitur: Scimus quia nichi
÷ idolum : sed quȩ immolant. demoniis in¬
molant: Quiergo idolorũ ueneratiomi substra¬
ti sunt: quid aliud quam noctis tenebris la ql¬
uerunt. Sedecce iam cernimus quia noxilla non
et̃ laude digna cognoscitur: cuma redemp¬
tohumano genere idolorum ueneratio reꝓ¬
batur : Et soliticria nox relinquitur : quia
cumdampnato a postata spũ ad cormea¬
leuiathañ:. Intrans latione ueteri ita non dia¬
tur. sed maledi cat eam: qui maledixit diẽ.
qui capturus est grande cȩtum: Ouibus
uerbis aperte ostenditur: quoda scõ uiro in
fine mundi uentura anti ęristi ꝑdicio p̃¬
uidetur: Malignus namq sp̃s qui permeri¬
tum nox ÷ diem se infineri mundi simulat :
cumse quasideum hominibus centat. Cun
claritatem sibi diuinitaatis fallacit̾ tribut
& supra omne se quod deus uel dicitur uelco¬
litur: excollit: Noctemigitur maledict:

Expanded text:
ud quam seductoris sui facta laudabat? ud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus quia nihil est idolum , sed quae immolant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudant? Sed ecce jam cernimus, quod nox illa non esse laude digna cognoscitur, cum a redempto humano genere idolorum veneratio reprobatur. Et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormen--In translatione veteri ita non dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi ventura Antichristi perditio praevidetur. Malignus namque spiritus, qui per meritum nox est, diem se in mundi fine simulat, cum se quasi Deum hominibus ostentat, cum claritatem sibi Divinitatis fallaciter tribuit, et se supra omne quod Deus vel dicitur, vel colitur, extollit. Noctem igitur maledicit,
Abbreviated transcription (Latin):
numeratur: Sic qui pꝑt illum ꝑpetratȩ suꝑ¬
biae cecitis grauat: ut ultra adilla daricic¬
ts intimȩ agmina suꝑna nonredeat: Nequa¬
quam iam stantibus lucis digautatibus
admiscctur : quia tenebrarum suarum
merito semꝑadima de primetur : Qui qͥa
abilla patriȩ caelestis frequeaitia exortus
in ꝑpetuum ꝑ manet : rectȩ ad huc subiuin¬
Nox illa solitaria efficitur: qui a districtione
ꝑpetua a frequentia patriae suꝑnae sepa¬
ratur: Quod ta menintelligi & aliter potese
Vt uidelicet homine m quem sibi socium ad ꝑdi¬
tione m fecerat: ammictat Nt solus cum suo
corpore hostis pereat : dum multos quos
destruxerat redemptoris gratia reformat:
Solitaria ergo nox efficitur: cum sublatis
eis qui elecłisunt : solus antiquus hostis aet̃¬
dicitur: Nec laude digna: Cum enimhumanũ
genus erioris cenebris prȩsum deos lapideos
crederet : ꝑ hoc quod idolis seruiebat. quid ali¬

Expanded text:
numeratur. Sic quippe illum perpetratae supnumeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subjunNox illa solitaria efficitur, quia districtione perpetua, a frequentia patriae supernae separatur. Quod tamen intelligi et aliter potest, ut hominem videlicet, quem sibi socium ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui electi sunt, solus antiquus hostis aetedicitur, nec laude digna. Cum enim humanum genus erroris tenebris oppressum deos lapideos crederet; per hoc quod idolis serviebat, quid ali
Abbreviated transcription (Latin):
eorum aecdesiae quȩ unam catholicam faci¬
unt designantur : Illa ergo Nox non com¬
putetur in diebus anni: nec auimeretur iN
mensibus: Quia antiquus hostis suꝑbiae suȩ
tenebris pressus: aduentum quidem redemp¬
toris conspicit: Sed nequaquã adueniam
cumelectis redit: Hinc enĩ scriptum ÷:
non angelus sed homo factus ÷ : quia hoc ꝓcul
dubio fieri debuit. quod redemit. ut et
ꝑditũ angelum nona dp̃hendedido deserera:
et hominem in semet ipso ad prachendendo repara
manent: angelus sp̃s Menses autem corum
ordines et dignicictes incelligi singuli cum
quiq sps̃ quia lucent : dies sunt Sed qua cer¬
dis quibusda dignitatibus distingis tur
ut alithioai. ali dominationes alii ꝓrincipa¬
tus. ali potestates uine: ꝓ hacipsa distributio¬
nc agminum menses uocantur : Sed quia an¬
tiquus hostis nequaquam admeritum lucis
nequaquam adordinem suꝑnorum agminũ
reducitur: net in dibus anni: nec in mensibus

Expanded text:
eorum Ecclesiae, quae unam catholicam facieorum Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, designatur? Illa ergo nox non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus; quia antiquus hostis superbiae suae tenebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc enim scriptum estnon angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararmanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
Teaebrosus ergo turbohanc aoctem posidet:
quia apostatiẽ spum aconspectu districti
uidicis ad aeterna supplicia pauenda illa
tempestas rapit: Turbine ergonox istic
possidetur. quia suꝑba eius cccitas districta
tetur indiebus anni: nec numeretur in mensibus:
nient̾ accipimus. quia sicut in anno congestis
diebus tempus ꝑficitur: itu in suꝑna gratia
uirtutum multiplex uita conpletur. Potest
ꝑannum & iam: multitudo intelligi redemp¬
torũ. Ouia sicut ex dierum multitudine annis
dicitur : itũ ex collettione bonorum omauũ
illa dectorum innumerabilis uniuersitus
expletur: hunc annum ꝑfectae multitu¬
dinis: esaias p̃dicat dicens. Sp̃s dñi suꝑme eo qđ¬
predicarem captiuis indulgentiam & clau¬
sis aꝑtionẽ : ut predicarem annum placabi¬
lem dñĩ: Annus eaum placabilis daũ predi¬
catur: cum futura plebs fidelium ueritu¬
Ctis lumine ullustranda p̃dicitur. Quidue¬
ro ꝑ dies. nisi singule quȩque electorum men¬
tes : Quid ꝑmenses. ausi multi pligcatȩ

Expanded text:
Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti Judicis ad aeterna supplicia pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas distr icta tetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus anienter accipimus. Quia diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spiritus Domntiam, et clausis apertionem, ut praedicarem annum placabilem Domini . Annus enim placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritatis lumine illustranda praedicitur. Quid vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicatae
Abbreviated transcription (Latin):
et sensum sacrȩ loquutionis ignorat: MION
tam se eruditione instruit. quam ambigiu¬
tute confundit: quia Noainũ ꝗ sibi litterȩ
uerba contradicunt:eddum a semet ipsis
ꝓ contrarietatem dissidunt: Lectorẽ ad incel¬
ligentiam ueritutis mitunt: Quid ÷ eaum
quod salo mo& ait. aldius est manducare &
bibere & non longe post subicit: melius ire ad
domum luctus : quam addomum conuiuii
Quur luctũ conuiuio prȩtulit. qui priussũ
potumq laudauit: Siem̃ ꝑ electionẽ bonũ
ꝑ romedere & bibere: ꝓcul dubio melius ceis
debet addomũ gaudii quam ad domũ lamen

Expanded text:
et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et bibere ; et non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius d
Abbreviated transcription (Latin):
spm adpenitentiam nequaquã reuocat :
seduias suꝑbiae iꝰ nesciens dampnat: Igitur
dum sathan de itinere suo discutitur. elesti a&¬
geli requirendi unde ueniant non sunt Ruia
eorum uiae tanto dei notae sunt : quanto & ip¬
soauctore ꝑaguntur : Dumq solieiꝰ uoluntu¬
tiinseruiunt. eo esse in cogniti nequeunt: quo
Circuiui terram: & ꝑambulaui eam: Solet¬
Sathanergo laborans terram circuit: quia qui¬
etus in caeli culmine stare contempsit: Cum¬
que non trans uolasse sed ꝑambulasse insinuat:
quanto pondert inimis p̃matur demonstrat:
Perambulans ergo terram circuit : quia ab illo
spiritalis potentiae uolatu corruens. malitiae
suae pressus graułdine foras adgirum labo¬
ris uenit: Hinc ẽ enim : quod & de ei men¬
bris ꝑsalmistã dicitur. Incircuitu impu
ambulant. Quia duminteriora non ap¬
petunt. inexteriore labore fatigantur:

Expanded text:
spiritum ad poenitentiam nequaquam revocat; spiritum ad poenitentiam nequaquam revocat; sed vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum Satan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo Circuivi terram, et perambulavi eam. 7. SSatan ergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fatigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
datium dedignatur: Non quõ si meditiri
uelit nesciat: sed quod falsa loqui ueritatis
amore contempnat: Quidẽ ergo ad sathan
unde uenis dicere : nisi uias illius quasi in cogni¬
tas reꝓbare: Ueritatis igitur lumex tene¬
bras quas reꝓbat ignorat. & sachanȩ itine¬
ra quia uidicans dampnat: dignumẽ
ut quasi nesciens requirat: Hinc ẽ quod adȩ
peccanti: conditoris uoce dicitur. Ubies:
Neque enim diuna potentia nesciebat¬
postculpam seruus ad quae latibula fu¬
gerat. sed quia uidt inculpa lapsum: iam sub pec¬
cato uelut a boculis ueritatis absconditum: quia
tenebras erroris eius non adꝓbat: quasi ubi sit¬
y peccator ignorat: Fumq & uocat. & requirit
dicens adam ubies : Perhoc quod uocat signũ
dat: quia udpenitentiam reuocut : Perhoc
quod requirit: aꝑte insinuat : quiu petcato¬
resiure dampnandos ignorat: Sathanergo
dñs non uocat: sed tamen requirit dicens Nn¬
:de uenis : Quia nimirum deus a postatam

Expanded text:
dacium dedignatur; non quo si mentiri dacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebatpost culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam
Abbreviated transcription (Latin):
potel : sedintuendum quia adfusse corã ch̃o:
non autem dñm nidisse ꝑhibetur: Uenit quip¬
pe utui deretur: nonutiuideret: Ipse in conspec¬
tudiũ. non autem in conspestueiꝰ diais fuit Sicut
caetus cum insole consistit. ipse quidem radiis
solis ꝑfunditur. sedtameni lumexi nonuidet
quo inlustratur: Ita ergo &iã inter angelos
inconspectu diũ sathan ad fuit: quiaius diu¬
na. quae intuendo omnia penetrat: non se
uidentem inmundum sp̃m uidit. Quia
enim & ipsa quae deum fugiunt. latere non
possunt : dumcuncta nuda sunt suꝑno cons¬
pectui. sathanad fuit: absens preseati : Se¬
quoduenientib: elestis angelis nequaquam
dicitur: unde uenitis. sathanuero unde ueni¬
at ꝑcunc tatur : Nonenim requirimus : ni¬
si utique quae nescimus. Nescire autẽ dei
reꝓbare ẽ : Vnde quibusdam in fineni dic¬
i turus ẽ. Nescio uos: unde sitis. Discedite ame
omnes operarii iniquitutis: Sicut & nescire
mentiri uir uerax dicitur. qui labi ꝑmen¬

Expanded text:
 --Sed intuendum est quia adfuisse coram Domino, non autem Dominum vidisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Sequod venientibus angelis electis nequaquam dicitur, Unde venitis? Satan vero unde veniat percontatur? non enim requirimus, nisi utique quae nescimus. Nescire autem Dei, reprobare est. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per men
Abbreviated transcription (Latin):
Quidi nimirũ hoc ipsum nunquã adiuina
contemplatione decrescere: induuna con¬
templatione sempa dcrescere est : & nũ¬
quã corde recedere. quasi quodam stabi¬
limotu est semꝑuenire : quibus & dicit.
Descendamus & confundamus linguã eorui:
A scendunt angeli: in eo quod creatorẽ conspi¬
tiunt Pescendunt an geli i neo quodcreatu¬
rã sese in licitis erigentem examine distric¬
donis prȩmunt: Dicere ergo est. descenda¬
mus & confundamus linguas eorum: in se¬
ipso eis hoc quod recte agatur ostendere.:
epum internae uisionus eorũ mentibus ex¬
hnbenda iudiecia: occultis motib in purtare:

Expanded text:
quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestare nos metipisos cupimus : qua¬
si ꝑ linguae ianuam egredimur : ut qua¬
les sumus intrinsetus ostendamus : Spirta¬
ls autem natura nonita est. quae ex menea
& torpore conposita dupliciter nonest
rursum sciendum est: quia ipsu &ium
nes incorporea cumloqu dietur eͥ locpu¬
. he quaqua unco atq edemr. dolisade
co metu: Alitor enim loqutur deusad
Ar. Nam quia spiritalinaturae. ex corpo¬
ser appositiore nichil obstat. Lo quitur
deis adinglosscos: eoipso quo eorũ cordibus
oeulta suas iniusibilia ostentat: Vt quic¬
qud agere debeant: in ipsa contemplatio¬
ne uertatis legant: It uelut quaedam prae¬
aepta uocissint ipsa gaudia contemplatio¬
nis : Quasi enim audientibus dicitur: quodiu¬
dentibus inspiratur N nde cum eorũ cordib
deus contrahumana suꝑbia animaduersio¬
nemultionis in funderet: dicit. Uenite
dscelamus. & confundamus bi linguam
eorum: Dicitur eis qui adherent. Uenite :

Expanded text:
manifestare nosmetipsos cupimus, quamanifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad --Nam quia spiritali naturae ex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite;
Abbreviated transcription (Latin):
plex & reltus acrecedens amalo dicitur : qui
subtiliter menbratimq supra exposumis
replicare quae diximꝰ deuitamus. nedum
mus. Hoc ergonobis es ł sollerter intuendũ
quid sit. quoduelad sathan lo qui dñs dict̃
uel quod sathan daõ respondere ꝑhibetur : Dis¬
cutienda quippe ẽ: quae namsit ista loquito
N eque enim uel adaiõ. qui summus atque i¬
circum criptus ẽ sp̃s. uel a sathan qui nullea
es ł carnea natura uestitus: huma no modo
aersus flatus folle uentris at trahitur: ut ꝑ
organum gutthuris. uocis ex pressionie
reddatur: Sedcum naturae uisibili natura
in conprehensibilis loquitur : dignum est
ut mens nra qualitate corporeae loquutio¬
nis excedens ad sublimes atq in cognitos mo¬
dos loquutionis intimȩ suspenditur Nos
namq ut ea quaesentimus intrinsecus ex¬
trinsecus ex primamus. Haet ꝑorganum
gutthuris ꝑsonum uocis eicimus alienis
quippe oȩculis intra secretumꝰ mexitis: qua¬
si pos t parietem corporis stam: Sedcum

Expanded text:
eum, et recedens a malo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum iamus.  Vet. V.  Hoc ergo nobis est solerter intuendum, quid sit, quod vel ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
uangelio ueritaes dicit. & iudex tradecte
exactori : Huius igitur exactoris uox est:
tempta ciopis miserȩ suggestionis. Audi¬
mus autem uocem exactoris: cum eius tẽp¬
tatione pulsamur: Sed non exaudimr.
sipul sati resistimus: Audit enimꝰ qui tẽ¬
tationem sentit: ex audit uero: qui temp¬
tutioni consenitit : Dicatur itatq de uistis:

Expanded text:
vangelio Veritas dicit, Et judex tradet te vangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ desiderii exeratacione fatigati: altius
in illo intimo sinũ requiescant᷑. & dicat.
bi requieuerunt fessi robore : Contem plet᷑
quod cuncti simul corruptionis suȩ uinculis
absoluti adilla libertatis gaudia incorrup¬
ta ꝑueniant: & dicat. Et quondã uincti pari¬
ter sine molestia Bene autẽ dicitur : quori¬
dã uincti Quia dum illa semꝑ p̃sexis
lȩticia cernit᷑. omne quoderit & defluit:
quasi praeteritum iam uidetur: Dum enĩ rerum
fuaus attenditur: omne quod p̃terit quasi cã
fuisse pensitur. Sedomnes hi quo s illuc quies
interna suscipi&: hic interim quidegerint Nar¬
ris Suisalius debet nomine exactoris i¬
telligi: nisiinportunus ille ꝑ suasor. qui hu¬
mano generi semel nummum deceptio¬
nis contulit & abhoc qottidiȩ expetere
mortis debitum non de sistit. Qui in para¬
diso homini peccati pecuniã commenda¬
uit : sed iniquit&te crescente hanc qottidite
cumusuris exigit : De hoc exactore inae¬

Expanded text:
sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, naris alius debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in E
Abbreviated transcription (Latin):
atura non uolens subditur. quia homo qui
ingenutȩ const anciae statum uolens dese¬
ruit: praessus iustae mortulitatis ponde¬
re uolens mutabilitatis suae corrupu¬
tionis seruit: Sedereatura haet tune sti¬
a seruitute corruptions cripitur: cum
ad filiorum dei gloriam. in corrupta resue¬
gendo subleuacur: Hic itaq desti malab
uincti sunt: quia ad huc corruptionis suȩ poc¬
ni deprimuntur : Sedcum corruptibili carne
exuimum quasi abhis quibus nunc a cdstringi¬
mur molestiae uinculis relaxamur: Praeseta¬
rinamq iamdeo cupimus: sed hadhucꝰ incesũ¬
uri desideri ad dm̃ liberum uox habemus:
Vnde bene paulus aeterna desiderans. sed tam̃
adhuc corruptionis suae sarcinã portansiunc¬
tus clamat: Cupio dissolui: & cumxpoesse :
aertissime rumpenda in resurrectione cons¬
pexerat: iamquasi rupta gaudebat ꝓphe
tur itaq uir sc̃s: quod conuersos peccatores
lux incerna recipiat. & dicat. Ibi impii cessa:¬
uerunt atumultu: Contempletur quod

Expanded text:
atura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae poena deprimuntur. Sed cum corruptiexuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi et esse cum Chricertissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Prophtur itaque vir sanctus, quod conversos peccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ nutritur Regulus nãq ser ꝑ¬
pentũ rex dicitur: Quis uerore ꝓborũ
caput ẽ. nisi anti christus: quodergo conͦ¬
fotũ fuerit erũ pit in regulũ: quia his
qui inse nutrienda aspidũ consilia recepit.
menbrũ iniqui capitis factus incorpus
antichristi ac crescit: De hocitaq hypo¬
crita dicatur: Caput itaq aspidũ sufgit.
et occidit eũ in lingua iuperae: quia cũ
iniqꝰ suggestionẽ antiqui hostis libent᷑
suscipit: uiolentis se post modũ eiustẽꝑ¬
tationib deuictus trahet Vnde in paradi¬
sũ quoq stanti homini uerba blandȩ per

Expanded text:
iniquitatem nutritur. Regulus namque seriniquitatem nutritur. Regulus namque serpentum rex dicitur. Quis vero reproborum caput est, nisi Antichristus? Quod ergo confotum fuerit, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae per
Abbreviated transcription (Latin):
quia postmodũ capta menis ueneno
iuolente temptationis necatur Primũ
subtilib consilus ad eor hominis inmun
dip̃sloquuntur: quidũ leniter ꝑsuadent
quasi uenenũ aspidũ in fundunt: Vnde scrip
tue . Qua aspids̃ ruperunt: et telas aranȩe
texuerunt: Qui comederit dedius corũ mo¬
netur: et quod confotũ ẽ. erũpit anegl¬
lo Qua quippe aspidũ prauis hominib
erũ peree: malignorũ spiritiũ consiliaqi
in corũ cordib latent. ꝑuersis operib ape¬
mte: Telas quoq araneas texere ẽ ꝓhuiꝰ
mundi concupiscentia. temporalia: quae¬
libet operari: quac dũ nulla stabilita te
solidata sunc: ex ꝓculdubio uentus uitȩ
mortalis rapit Bene autẽ his ad ditur:
qui comederit degius corũ morietur: qa
qui inmundorũ spirituũ consilia recipit:
uitã inse a nimȩ occidit et quod confocũ
ẽ erũpit in regulũ : quia consiliũ malig¬
nispiritus quod corde tegitur. ad plenã

Expanded text:
quia postmodum capta mens veneno quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter persuadent, quasi veum. Oua aspidum ruperunt, et telas araneę texuerunt. Qui comederit de ouis eorum morietur, et quod confotum est, erumpet inhominibus rumpere est malignorum spirituum consilia, quae in eorum cordibus latent, perversis operibus aperire. Telas quoque araneae texere est pro hujus mundi concupiscentia temporalia quaelibet operari. Quae dum nulla stabilitate solidata sunt, ea procul dubio ventus vitae mortalis rapit. Bene autem additur: Qui comederit de ovis eorum morietur , quia qui immundorum spirituum consilia recipit, vitam in se animae occidit. Et quod confotum est erumpet in regulum, quia consilium maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam
Abbreviated transcription (Latin):
trina fauores quaerit: Fur uidicabitur
quaꝑ hoc quod iuista loquitur. laudem si¬
bi uitȩ iustorũ rapit Detͦ adhuc bene sub¬
Vi pera uõ ꝓlixioris ẽ corporis : et aspisoua
gignunt : atq exoius eorũ filii ꝓcreant᷑:
Viperȩ autẽ hif cũ conceperint. filii earũ
inuentre saeuiunt. qui ruptis lateribus
matrũ : exearũ uentrib procedunt: Vn¬
de etiupera : eo quod uipereat nominatur
Ui pera itassic nascitur: ut uiolenter ex eat.
et cũ matris suae extinctione ꝓducatur:
Quid ergo ꝑ aspides parucis nisi latentes
suggestiones fintundorũ spirituũ figu¬
rantur. qͥ cordib: hominũ praua prius
suasione subripiunt: Quid uõ ꝑ linguã
iuperȩ. nisi uiolenta diaboli temptatio
designatur: pus: Peniter subripit : post¬
modũ uero &iã uiolenter trahit Ca¬
put itaq aspidũ suggit. quia initiũ
suggestionis occulte paruũ prius in cor¬
de nascitur : sed occidit eũ lingua iuperȩ

Expanded text:
trina favores quaerit, fur judicabitur, trina favores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi vitae justorum rapit. De quo adhuc bene subvipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae,
Abbreviated transcription (Latin):
illic gaudia aeterna p̾parantur: Aeri¬
tate ad testante quae ait Siqͥs relique¬
rit domos. aut agros. et c&eera: centu¬
plũ in hoc scło recipiet. et infuturũ uitam
aeternã possidebit Centenarius quippe
numerus: decẽplicato denario fit ꝑfeccus:
hicitaq centuplũ recipit: qͥ et si nichil ha¬
blerit. ipsa tamen ꝑ fectionẽ mentis iam
in hoc scło habere nichil quicerit: Quia
ergo ꝑ honcduplũ nobis ꝓsimploreddet᷑:
rette uolumen hoc ꝑuginta cubita. in lon¬
gũ tenditur. quia ꝑdecẽ dilatatur: Sed
quia haecipsa sacraeloquia ad aetern̾am
dãmpnationẽ sunt eis qui spilla uel scire¬
nolunt. uel certe sciendo contempnunt: Rec¬
te dehoc uolumine dicitur: Haec ẽ maledicta
quae. legreditur super fatiẽ uni uersae ter¬
rae: Et cur maledictio dicatur: adiungit: qͥa
omnis fur : sicut ibi scriptũ ẽ uidicabitur:
Ypocrita igitur quia secundũ uerba legis
quae nouit uiuere contempnit. et dedoc¬

Expanded text:
illic gaudia aeterna praeparantur, Veriillic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scirenolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio, quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita igitur, quia secundum verba legis quae novit vivere contemnit, et de doc
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ds̃ quare tuenarras iustitias meas. et as¬
sumis testamentũ meũ ꝑ ostusĩ: Quae & iã
uerba doctrinȩ si quando contingit. utbꝰ¬
pocrita usq ad finẽ udeatur inore s bene
re: inde magis dãm pnabit᷑: Alnde bono dei
munere & iã malus minime pͥuat᷑: Serip¬
tũ quppe ẽ: alemoria recinentib manda
seiꝰut faciẽnt ea. Quiergo mandata
tasillius memoria retinet : sednequa quã fa¬
cit hoc in doctrinȩ uerbis sententias quasdã¬
nontenet: Hinc quippe inzacharia scriptũ
est: Quid tu uides zacharia : et dixit cgo
uideo uolumen uolans: longitudo eius ui¬
ginti cubitorũ. et latitudo eius decẽ cubito¬
rũ: et dixit adme: Haec ẽ maledictio quȩ
egredit᷑ suꝑ fatiẽ uniuersae terrae : quia
omnis fur sicut ibi scriptũ ẽ iudicabitur:
Quid nãq ẽ uolumen uolans. nisi scriptu¬
ra sacra: quȩ dũ decaelestib: loquitur. ad
do operationis nrae simpla ẽ. et longani¬
nr̃o opere et hic nobis mentis requies: &

Expanded text:
s: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, qucontemnunt. --Hinc quippe in Zacharia scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus viginti cubitorum, et latitudo ejus decem cubitorum. Et dixit ad me: Haec est maledictio quae egredietur super faciem universae terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur . Quid namque est volumen volans, nisi Scriptura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, ad do operationis nostrae simpla est, et longaniro bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad eonsensũ iamnunc & iã renitentẽ
trahit. & corruptionis suae delectationib deuic¬
tũ poene uiolenter inter ficit: sed fortasse
haec ipsa intelligere & iã ꝑ contrariã inter¬
p̃tationẽ ualemus Niã quia uenenosuo as¬
pis concite. Uipera autẽ bis tardius occidit:
Paspidẽ uiolenta et subita. Perui pera lenis
et diuturna temptatio designatur Vn de
& illi mors in resurrectione capitis. Nipe¬
ra autẽ his lingua eẽ ꝑhibetur Quia repen¬
tina temptatio sepe in opinatã mentẽ mox
ut surgit interficit : lingua uõ temptatio
quia praua diutius ꝑsuadendo suggerit. ue¬
luc ex lingua uipera occidit: & quia omnis
hy̧pocrita inmundorũ suggestione spiri¬
tusi quasi serpentũ ueneno penetratus.
considerat dũ intentionẽ cordis interiorib
fauorib di uulgat Recte subiungitur:

Expanded text:
 jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia veneno suo aspis concite, vipera autem tardius occidit, per aspidem violenta et subita, per viperam vero lenis et diuturna tentatio designatur. Unde et illi mors in suctione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem mox ut surgit interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum veneno, penetratus, considerat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
manũ suã : & contra omni potentẽ roboratus
est. cucurrit aduersus eũ er ecto collo: et pin¬
gui ceruice armatusẽ: Haec de ipso in quo
rũ capite scilicet antixp̃o aꝑtius sentiuncur
qui contra deũ manũ erigens roborari dicit̃:
Quia paruo intempore. ꝓmittitur exaltari. ut
cũ ad modicũ gloriari sinitur : eo inꝑpetuũ
a trotius puniatur: Sed quia eius menbra sunt
omnes iniqui. hoc quod in fine mundulle tunc
singulariter acturus ẽ : Uideamus modo qͣ¬
liter amalis agat᷑ singulis Sunt nãq non¬
nulli. qui et si aliquando a gere contra omni¬
potentis dei uiditiũ nituntur : ipsa m possi¬
bilitute exsplendȩ suae uoluntactis fracci

Expanded text:
manum suam et contra omnipotentem roboratus manum suam et contra omnipotentem roboratus est. Cucurrit adversum eum erecto collo, et pingui cervice armatus rum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti
Abbreviated transcription (Latin):
quit: Qui bene regi p̃parato ad pre¬
liũ cõ paratur: quia in eo ipso malo
quod agit & terretur et festinat: et
exconscientia trepidat: & ex desiderio
anhelat: metuit & suꝑbit: ꝑauescit
suspitionib et mentẽ ꝑ audatiã erigit:¬
Sciendum quoq: quia rex qui p̃paratur ad pelĩ
sic de hoste suspectus: est: ut eundẽ quoq quem
ducit exeratũ metuat ne labe faccetur.: p̃er
destitutionẽ militũ iaculis pateat inimicorum.
Iniquus ergo angustia uallatur sicut rex q̃
p̃paratur adꝑseliũ : quia uidelict falsa agens
falsa eloquens. formidat ne suos a mittat mili¬
tes. Id est argumenta falsitatis : et ueritatis iaciuls
pateat. si ei fortasse de fuerit quod exfallada
quitatib sumit. Et saepe &iã ultione men¬
ti ꝓposita: se contradeũ erigit: qua e libet
Abeo aduersa ꝑpeti deliberat : dũ modo hic
dũ ualeat omne quod placet agat Unde
adhuc subditur: Tetendit enĩ aduersus deum

Expanded text:
quit. Qui bene regi praeparato ad praequit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, pavescit suspicionibus, et mentem per audaciam erigitSciendum quoque est quia rex qui praeparatur ad praelium sic de hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia quitatibus sumit: et saepe etiam ultione menti proposita se contra Deum erigit, et quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic dum valet omne quod placet agat. Unde um est: Tetendit enim adversus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
quodagit iniquus. tribulatione & angusti¬
a uallitur : Quia coreius anxietute et
suspitione confunditur: alius occulte appe¬
tie aliena diripere. qui laborat in cogita¬
tionibus nedep̃hendiualeat: alius relicta
ueritu te mentire deliberat. ut audien¬
tiũ anims̃i fallat: sed quantus laborẽ.
sollicite custodire neipsa eius fallatia
dep̃hendi queat: Ponit quippe ante ocu¬
los quid sibi aueritictẽ scientib respon¬
dere possit: et cũ magno cogitatu per¬
tractat. quomodo ꝑ argumenta falsi¬
tatis documenta ueritatis exsuperet:
Hin inde se circũ tegit. et contra hoc ubi
dep̃hendi potuerit ueritacti similẽ res¬
ponsionẽ quaerit. qͥ si uelit uerũ dicere :
utiq sine labore potuisset: Plana qͥp
enim linguam suam loqui mendatiũ: ut
inique agerent laborauerunt: Bene
ergo diciturꝰ. Terrebit eum tribulatio.
et angustia uallabit eũ: Quia apud
semetipsum in labore timoris defecit.
qui securitatis sociã uiam ueritactis reliri¬

Expanded text:
quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quipenim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relin
Abbreviated transcription (Latin):
lax. quia tempus mortis in notuit quo ur
ille mori merebatur: nec dominica sta¬
tuta conuulsa sunt. qui aut ex largitate
dei anni uitȩ crescerent. hoc quoq. an¬
te scła praefixũ fuit: atq spaciũ uitȩ
quod inopinate foris ẽ additũ. sine auȩ¬
mento praescientiae fuit intus statumꝰ

Expanded text:
lax, quia tempus mortis innotuit, quo vir lax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum.
Abbreviated transcription (Latin):
occulto consilio conueniunt: Niã cuncta deus
secutura praesciens ante secula decrt̾uit.
qualiter ꝑscła disponantur: Statutum
quippe: iã hominẽ uel quantũ huncnun¬
di ꝓsperitas sequatur  quantũ aduersi¬
tas feriat: ne eleccos eius aut in moderata
ꝓsperitas eleuet. aut nimia aduersitas¬
grauet: Statutũ quoq ẽ: quancũ inpsa
uita mor tali temporaliter uiuat:
Nã et si annos quindecim ez echiȩ regi adui¬
tã addit omp̃s deus: cũ eũ mori ꝑ misit
Tunc eũ praesci uit eẽ moriturũ: Qua ire
quaestio oritur quomodo ei ꝑ prophe¬
tam dicatur. dispone domui tuȩ: quia
morieristu & non iuiues: Cui cũ mortis
sententia dicta ẽ: ꝓtinus ad eius lacrimas
et uita addita Sed ꝑ ꝓphetã dñs dixit:
Quotempore mori ipse merebatur. Plar¬
gitatẽ uõ misericordiae illoeũ tempore
ad mor tẽ distulit. quod ante secula
ipse praesciuit Nec ꝓpheta igitur fal¬

Expanded text:
occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas elegravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat; nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur quomodo ei per prophetam dicatur: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰ. BPRESENTEMUITaM
quam sit fugitiua cogitare: quanto stu¬
diosius nouerunt caelestis patriae bona
aeterna ꝑpendere: exhis enim quae ma¬
nentia intus aspitiunt: foris fugã rerũ
labentiũ subtilius adtendunt Vnde be¬
atus iob cũ de lapsu humani tẽporis sen¬
tentiã ꝓtulisset dicens. Homo natus de
muliere breuiuiuens tempore. & rur¬
sũ. et fugit uelut umbra. & nũ quã in
eodẽ statũ ꝑ manet Ad huc debreuita¬
Hoc & enim apudnos uelut noneẽ conside¬
rat: quod tanta uelocitate transcurrit:
Quia uero apud omni potentẽ deũ & iã
labentia stant: apud eũ eẽ. numerum
nrorũ mensiũ ꝑhibet: uel certe in
diebus breuitas temporis: In
Mensib uero quasi multiplicata derum
spatia designantur: Nobis ergo bre¬
ues dies sunt: sed quia uita nr̃a post
tenditur: apud deũ numerus nr̃orũ
mensiũ eẽ memoratur: Unde ꝑsa
lomonẽ dicitur: E ongitudo dierũ indextera
do hominib fiunt: absq omni potentis dei

Expanded text:
 praesentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quod tanta velocitate transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera in hoc mundo fiunt absque omnipotentis Dei