comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt mala. qui isti uite
scruire desidant: ⁊ seexistim¬
mat in amore cus ꝑ tẽpora
.plixiora durare. Non emĩ¬
etggo alterius causa fuint.
scelera: nisi ut in felitissime
isti carnali uite. a carnalib
crimina imperat. iubet fact¬
nora. suadet iniusta. Et pͥ¬
ca qm omni crudelitate oĩ¬
q fuit spurcina sagmata:
ẜiientes subtrahit filie sue.
id est morti ꝑpetue. Ex ip̃a em̃i

Expanded text:
faciunt mala, quia isti vitae faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae. Ex ipsa eni
Abbreviated transcription (Latin):
um pudoris adulteris: spã
execrabilem tradit ꝑu̾sitatẽ
incestis. Iꝑã ãmonet furem
ntrapiat: iracundũ ut seui¬
at. mendacem ut fallat. Ipã
iutex coniuges diuortia se¬
minat. inter amicos discor¬
dias: inter patificos lites:
inter iustos iniusticiam.
inter frẽs scandala. Ipã tollit
iudicib iusticiã: castis pu¬
dicitiam. artificib periti¬
am. Ipã aufert morib dis¬
ciplinam. Et ut attiora que
amatorib suis ingerit cri¬
mina meinoremꝰ si frat̾ ali¬
si filins necauit patrẽ. si in¬
teremptꝰ est ab amico a¬
micus cuiꝰ hec instinctu fcã
sunt scelera. cuiꝰ uituitu.
qͥd ñ p̾sentis ite amore se¬
ducti. cũ ista cõmutant. ⁊
illam plusqͣm iustum ẽ di¬
ligunt iniquo odio homines
ꝑscruntur᷑. Ut quid em̃ pi¬
rata nauigantẽ iugulat:
Ut quidlatro uiatorem ꝑi
mit. diues oppͥmit pauꝑem.
suꝑb humilem. ⁊ om̃ĩs no¬
cens quẽtumq potuerit ag¬
grauat innocẽtem: Hec añt

Expanded text:
um pudoris adulteris, ipsa um pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem alisi filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, uid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
rant scire que uos nostis.
Putant eñi: qd̾ ista uita
sit sola. quesi sinẽ accepe¬
rit: nulla uitalis aume cor¬
pore deficiente ualeat portio
reman̾e. Si enim scirent eẽ
alteram uitã. ignaram mor¬
tis. tristicie nesciam. inqua
immortalitas reguat. ⁊ ꝓpe¬
tua gaudia cõmorant᷑: ꝓfe¬
cto uobiscũ ad illam festina¬
rent ꝑtiugere. et istam in¬
tam ꝑ nichilo reputãtes: il¬
lam appete̾nt. q̃ et in crulta¬
tione ꝑmanet. ⁊ penitus fi¬
niri non nouit. Ista enm
uita fugitiua ẽ. et tam infi¬
delis. iit nec amatorib su¬
is fidẽ potuerit custodire.
Ab origine em̃ mundun se
credentes fefellit: om̃cs qz¬
se expectantes deceꝑit. cũctos
de se p̾sumentes irrisit. Et ita
nullum om̃ino ceccum red¬
didit: ut omib ꝓbaur fuis¬
se mentita. Atqͣr inmam
solius mendatii culpe esset
currere suos nõ cogent ama¬
tores. Ipã dat edacitatẽ gluto¬
nib : ip̃a ebrictatẽ ingerit
temulentis. Ip̃a naufragi¬

Expanded text:
sent scire quae nostis; sent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragi
Abbreviated transcription (Latin):
uir ꝑ omia xp̃ianissimus.
quẽ occultabat militaris ha¬
bitus. ⁊ clamidisobumbra¬
bat aspectus. At ubi uidit
athletas xp̃i. ĩmenso certa¬
minis pondere fatigari: in
medio coꝵ seobitiens dixit.
O fortissimi milites xͥ. o in¬
structissimi diumi p̾lii bel¬
latores. ꝑ nimiam uirtutẽ
animi fortiter ꝑuenistis
ad paliã. ⁊ nunc ꝑ misera
blandimẽta coronam depo¬
nitis sempit̾nam : Discat
nunc ꝑ uos xp̃i militũ for¬
titudo: fide potius armari ꝙ
ferro. Nolite uictoriaꝵ nr̃a¬
rum ĩsignia ꝑ mulierum
blandimẽta abicere : ⁊ sub¬
iectas pedib ur̃is hostis in sa¬
ni ceruices. ad inctncia ⁊ re¬
diniua itetum bella laxare.
Cuius qmuis seua cõtra uos
extiterit. ⁊ ꝑ iniqͣ instantia:
seu̾ior tamen efficitur ita re¬
pecita. Erigite igit᷑ a t̾rens
affectib tropheum ũ c̾ta¬
minis gł̾iosum:⁊ nolite il¬
lud omitte flecib ꝑuuloꝵ.
Isti quos plorates atten¬
diis: gauderẽt hodie si pote¬

Expanded text:
vir per omnia christianissimus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si pos
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite huc iuuencs ⁊ fle¬
de suꝑ iuuencs sponce per¬
euntes. huc acced̾ue patres
⁊phibite talia: netalia
patiamini. Deficite plorã¬
do ocsimei ⁊ caliginẽ obdu¬
cite fundentes flumina
lacrimaꝵ. neuideam cedi
gladio. qͥs dum uirga
leuis tangẽt tremurdũ
tristantes uiderem expaui.
cõiuges cum natisꝓpriis
ueniunt. ⁊ aspectib eorũ
ꝓpͥos infantulos offe̾ntes:
tunt. Quib nos seruitu¬
ras relinquitis. quib ꝯu¬
gii ur̃i traditis caritatẽ: qͥ
putatis erunt hoꝵ infanti
rũt ur̃e occupatores familie.
culos qͦs nutristis: Heuꝙͣ
ferrro. heu qͣm impio crudeli¬
tatis gen̾e parentes despicitis:
amicos resputis. uxores
abicitis. filios abditatis. ⁊
nos ip̃os carnifici ulttonoo
cunt᷑. ⁊ illa referunt᷑. int̾ u¬
uorũ lacrimas ⁊ suspiria fi¬
lioꝵ. ceperũt milites xͥ mol¬
lescere. ⁊ animos suos flectẽ
ad dolorem. Huic specta¬
culo ut supͣ diximus: int̾¬
erat sanctus sebastianus.

Expanded text:
Venite huc, juvenes, et fleVenite huc, juvenes, et flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. m conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantrunt vestrae occupatores familiae? culos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos cuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus,
Abbreviated transcription (Latin):
tib filiis uale dicturus adue¬
ni. ut inuu̾sa q̃ a filus sepl᷑.¬
cure mce exbibenda ꝑaueram.
ego infelixĩ filios sepłturos
expendam. O filii mei bacu¬
lum senectutis. ⁊ geminũ
meoꝵ uisterũ lumẽ. nati
feliciter. ⁊ prosꝑe educati. ex¬
cellentissime memorie. ⁊ in¬
genu singłaris. omnũq
lib̾alium peritia littãrum
imbuti. que ista repente in¬
sania ur̃a uoluntate ꝓge¬
nica. mortis uos fecit ama¬
tores: Aũꝙͣ ista uiuentib
platuit. nũqmͣ morituris
suum amorem indixit.
Ad quoscũq aũc ꝑuenire
potuit muolenter admissa
est:⁊ ñ est uoluntate ab ul¬
lo iuuente suscepta. Si
hanc nudus debitor sub a¬
uaro feneratore positus.
nulla potest ratõe dilige̾. nͨ solũ
dilig̾e̾ conoscit᷑s timere. qua
ratione eam appecit. qui
⁊ boms exuberat om̃ib. et
penitus ulli nichildebet. ue¬
nite huc senes. ⁊ mecũ suꝑ
filios plangite. qui uosus¬
cera pat̾na habere sentitis.

Expanded text:
tibus filiis valedicturus advetibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis.
Abbreviated transcription (Latin):
memorabat. Aglat gͦ ad
ambos. Cu m̃ semꝑ plusꝙͣ
blanditus es fili: ⁊ tu ampli¬
us uerecũdatus es. In illo y¬
maginẽ meã peperi: lute pa¬
ternos nultus effudi. Cupa¬
triutilior: iste similior. Heu¬
me heu me miserã. curum¬
uallant me exom̃i parte
ĩ comꝑabiles luctus. ĩ au¬
dita miseria. ⁊ gemina or¬
bitas: nullis penitꝰ comꝑan
lios ad mortẽ ultro ꝓperan¬
tes: quos si m̾ hostes aufer¬
rent ꝑ medias scquerer acies
bellatoꝵ. S̾iudicia uiolen¬
ta cõcluderent: caie̾m simł
irrumꝑem moritura. No a¬
uum hoc genus ẽ peundi:
in quo carnifex rogat᷑ ut fe¬
riat. uita optatur ut peat.
mors ĩuitatur ut ueniat.
Nouus hicluctus ẽ. noua
nuẜia. in qͣ natoꝵ iuuentus
sponte amitrt᷑: ⁊ pentũ mi¬
seranda cogitur senectusut
niuat. Ista ⁊ hiiᷤ similia matͤ
ducitur ẜuuloꝵ. Et cignoo
capiti pulu̾en t̾re spargens:
huiꝰ modi dabatuoces ad ce¬
lum. Ad mortẽ ultro ꝓ ficiscẽ¬

Expanded text:
memorabat. Aiebat ergo ad memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribullios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre ducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscen
Abbreviated transcription (Latin):
bice̾. et macruam deciepite
nouo̾ dolores partꝰ afferre᷑. nã il¬
la partꝰ sui doloreᷤ ꝯsolatõib
suꝑabat. dũ ĩuno dolore duo ᷤ fi¬
liõs pareret ⁊ geminũ pami
finideret filioꝵ affectum.
Hie ueroin sanabilis dolor
in cõsolabił pena. in reme¬
diabilis cruciatꝰ in comꝑa¬
bilis partꝰ est. quospes igau¬
diũ tollit᷑. iuta ꝯtẽpnitur. res¬
puit᷑ glia. ⁊ contẽptis oĩb
pietatĩs affectib mortis attro¬
citas appetitur: potius qm
timetur. Ob secramꝰ uos o
amici carissimi: tamdẽ hiis
date cladib finẽ: ⁊ uos pats
ẽẽ dulcium filioꝵ uel admo¬
nita menũtote. Hec ⁊ hiissi¬
milia amicis dicentib. mi¬
seram seclam̃as mat̾ adue¬
nit. Et soluto capite canes
sue senectutis ostendẽs. in cõs¬
pectu eoꝵ uestem qͣ pectus tege¬
batur scidit: ⁊ cuuctis flenti¬
b ostendebat eis laxis pellib
quas suxerant in ã mas. Et
blandim̃ta q̃ in facie corũ
exhibuerat: eiulando latͥmis

Expanded text:
am decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans
Abbreviated transcription (Latin):
stultissinus lamentatõib
reuocctis. Ista ẽ que nos otã¬
stissime ꝯuĩges beatoꝵ. ꝑ pie¬
tatis colorem impietatem
nirm mẽtib fecit tradere. ⁊
necem ꝓ lib̾atione afferre.
Sienim consenssent reuo¬
cacioni ur̃e: pauco quidem
tp̃re uobiscum eẽ potuerãt.
post ea uero separari. Et ita
habuerũt seꝑari auobis:
ut ñ qͣm uos nisi in cormẽ¬
ta ꝓpetua uide̾tis. ubi edax
flamma ĩcreduloꝵ anmaᷤ
deuorat: itbi dracones blas¬
phemantiũ labia comedũt.
ubi ẜpentes morsib suis ĩ¬
creduloꝵ pectora depascun¬
tur. Illic ululatus ⁊ gemi¬
tus sonat. ⁊clamor confu¬
sus. que uis corm̃toꝵ exagi¬
tat. et incendii arsura ex̃¬
corquet. Hec ant ip̃a tribu¬
latio que illic excipiet infi¬
deles: nullo t̾mino definit᷑.
nec flammaꝵ atrocium ad¬
ustione cõstimitur. sed ad
reluuua incendia iterũ
qui adustus fu̾it reꝑatur.
Hanc ergo penam ⁊ istis per¬
mintite euade̾. ⁊ uosmet ipõs
eripe cogitate. Permittite in¬

Expanded text:
stultissimis lamentationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consensissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobiscum esse poterant; postea vero separari, et ita habuerant separari a vobis, ut numquam vos nisi inter tormenta perpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii arsura extorquet. Haec ipsa autem tribulatio, quae illic excipiet infideles, nullo termino definitur, post flammarum atrocium adustionem consumitur, sed ad rediviva incendia iterum qui adustus fuerit reparatur. 13. Hanc ergo poenam et istos permittite evadere, et vosmetipsos eripere cogitate. Permittite in
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũt ego: s gr̃a dei q̃
mecum ẽ. Ad extremũ cũ
nec hoc argum̃to destruere
posset anthonium draco
tib ⁊eiulans qualis est¬
lat multu. Puer hornidꝰ
atq niger: ad eius genua
seꝓuoluens. humana no¬
ce deflebat dicens. Multos
seduxi: plurimos dccepi.
Nunc aut ut a cetis s̃ancdiᷤ:
ita et tuo labore sum suꝑa¬
tus. Quem cum int̾roga¬
ret anchonius qͥs nam eẽt.
qui talia loqueret᷑: ait. Ego
sum fornicatõis amicus.
ego multimoda turpitudi
uere disponentes seduxi. qͦt
sor des p̾stinas redire ꝑsu asi:
rant supplantati. Ego sũ
qui te ipsum sepe temptaui:
¶r. ⁊ semꝑ repulsus sum. Cũ
hoc xpisti mles audisset.
gr̃as agens deo. ⁊ largiori
adu̾sus mimuicũ ꝯfortatꝰ
audatia: ait. Multũ ergo
tua ⁊ etas. infirmaꝵ sũt sig
narerũ. Nulla mͥ cura iam

Expanded text:
Non autem ego, sed gratia Dei, quae Non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco tibus et ejulans, qualis estbat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimoda adversum overe disponentes fefelli! quot sordes pristinas redire persuasi! Erant supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo tua et aetas infirmarum signa sunt rerum. Nulla mihi jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad dõminũ ꝑ passionis fidẽ
se intellexit hostis elidi: con¬
sucta adu̾sus om̃es adolescẽ¬
tes arma corripiens. noctur¬
nis eum inquietabat illi ce¬
bris. ꝑdies etiam tam aꝑ¬
tis in euurdelis irruelat: ut
nullꝰ ambiget. qͥn anthonius
ꝯtra dyabolũ dimitaret. Nã
et ille cogitatões sordidas co¬
natus erat inserere:⁊hic eas
oratu submonebat assiduo.
Ille titillabat sensus natura¬
li carns ardore: hic fide acie
Ille ꝑ noctes in pulchre mu¬
lieris u̾tebatur ornatũ. nlła
metuens figmenta lasciuie:
ne ⁊ dolorem u̾mis ixcordãs.
in geste sibi libidu oppone
tormenta considerãs.ille
fusionẽ dyaboli fictant. Qͣ
enim similem se deo fieri exi¬
stimabat: nunc ab adolescẽ¬
te ut miscrrimꝰ uincebatur.
Et qr cura cainẽ et sangͥ¬
ab homine gestante carnẽ¬
sernũ suumi dñs: qui nr̃i
gr̃a carnem suscipiens:
uictoriã corꝑi contra dya¬
bolum largitus est. Ut sin¬
gulis ita certantib: apli¬
cum liceret ꝓferre ẜmone.

Expanded text:
ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebris. ertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiIlle per noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; as et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebtormenta considerans, illafusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sanguab homineservum suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem:
Abbreviated transcription (Latin):
pueroꝵ negligentiã sequeba¬
tur: s tantũ ca q̃ legelatur
abscultãs. utilitatem p̾cep¬
toꝵ. uite institutõem Eua¬
bat. Non suis ut solet illa
etas ꝓ uariis ⁊ delicatis cibis
uinqͣuã tedio fuit: ñ esce mol¬
lioris blandim̃ta sectatus ẽ.
Huis solum que dabant᷑ con¬
tentus: nichil aliud reqͥstuit.
.Post mortem aũt parentũ
annoꝵ cutiter decem ⁊ octo seu
iuginti: cũ sorore ad modum
ꝑinila delictus ẽ. Domus
⁊ sororis honcstam curã gere¬
lat. Nec dum enĩ sex fluxerãt
lebat accurrens. recordabat᷑ qͣ¬

Expanded text:
entiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius requisivit.Post mortem autem parentum, annorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant lebat accurrens, recordabatur q
Abbreviated transcription (Latin):
Bitur anthonius nobilib
nutritus cura: ut nichil aliud
p̾ter parentes domũq cogno¬
ceret. Et cum iam puer ess.
ñ se literis erudire ĩ eptis. nec¬
infantum iungi passus ẽ

Expanded text:
I.--Antonius nobilibusnutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus e
Abbreviated transcription (Latin):
nus noĩs et nrat̾ maxilla uoca¬
bat᷑ qͥ illoᷤ sequebãt᷑ cum uxo¬
rib eoꝵ ⁊ filiis. ⁊ nimio in
sus nepotib ducelant᷑ af¬
fectu. Unde fc̃m est. ut ab e¬
grestino ⁊ cromatio urbis
rome p̾fecto. triginta dieꝵ
inducias impetrarẽt. ĩ quoꝵ
spacio agetur cũ eis quati¬
nus ad sacrificãdum ydol
consenciret. Accedentes itaq

Expanded text:
nus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes ita
Abbreviated transcription (Latin):
głiam. esceuariam delecta¬
tionẽ: et reliqͣ uite iemissi¬
oris blandimẽta. Post̾mo
uirtutis arduum fĩnẽ: ⁊ ma¬
xiniũ ꝑueniendi laborem.
Nec uon corꝑis fragilitatẽ
sugg̾elnt. ⁊ etatis spatia pli¬
xa: prorsus maximã ei cali¬
ginem cogitatõnum suscita

Expanded text:
gloriam, escae variam delectagloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis fragilitatem suggerebat, et aetatis spatia prolixa: prorsus maximam ei cogitationum caliginem suscita
Abbreviated transcription (Latin):
us mansuetudinẽ predicabat.
Om̃ium quoq uicariam er¬
ga se retinẽs caritatẽ: atq
unuĩsis uirrutũ ꝑtib itrigã¬
tus. ad sedem ꝓpͥam irgredieba¬
tur. Ibi secum iniu̾sa ꝑtrac¬
tans: omniũ in sebona nite¬
batur expͥmere. Neq eñi ad¬
u̾sus coeuos aliqͣndomone¬
batur. s ea tantũ flamma e¬
girgio uiro concrescebat ĩ pe¬
ctore: ne scd̃s cuiꝙͣ in p̾dictis
oꝑib inueniretur. Et hoc ita¬
q facicbat. ut eum om̃is głia
ante iret:om̃ib tamẽ carus
cẽt. Nam et uicini monachi
ad quos sepe ueniebat anto¬
nium uidentes. deicolam nũ¬
cupabant. Indultisq nature
uocabulis: quidã ut filiu.
cienter ferens: tantas in ado¬
lescente uirtutes. ueteranis cũ
aggiissus ẽ fraudib. Et pri¬
mum quidẽ tempt᷑as si quo
m᷑ poss ab arrepto eũ institu¬
to detrahere. ĩmutebat ei memo¬
riam possessionũ. sororis def¬
fensionẽ: nobilitatẽ gen̾is.
amorem ierum. fluxã scli

Expanded text:
ius mansuetudinem praedicabat. ius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; indultisque naturae vocabulis, quidam ut filium,tienter ferens tantas in adolescente virtutes veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans siquo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere imriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
solitariam a pͥma scctatus
am ip̃e in locis paululũ auil¬
la remotiorib manebat. Ex¬
inde aũt si quẽ uigilantem
in hoc studio comperat: poc¬
dens querebat ut apispru¬
nere mellis accepto: ab ilat
ad sua. Calu bidem ĩstitutꝰ ex¬
ordiont ꝑ dies singlõs ita
animũ roboraret : ut neco¬
pum pat̾narum nec suoꝵ
meminiss affiniũ. omne
etiã desid̾ium ⁊ sollicitudi¬
nẽ erga idiy ceperat ex̾cent:
oꝑabatur manib sus. sci¬
enͣs scͥptum ẽẽ: qui ñ oꝑatꝰ
ñ manducet. Mercedem ta¬
men oꝑis sui p̾cio panis ex¬
cepto: egenis largicbatur.
Oralat firqueter. quippe
Auditioni etiam scpͥturaꝵ
stodiens: memoriã ꝓ lib̾s
haberet. Sic suam m̾tã insti¬
tuens. ab uniu̾sis frĩb ꝑu¬
ro diligelatur affectu. Et õi¬
ebat. Huius ꝯtinentiã. iocũ¬
ditatem illius scctabatur.
altius legendi emulabatur¬
industriam. Istum ieumantẽ:
illum humo quiescentẽ mira¬
latur. Alt̾ius patientiã: altĩ¬

Expanded text:
ctatus tiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prunere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe orare . Auditioni etiam Scripturarum ta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omniebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; alterius legendi aemulabaturindustriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nata: tempore qͣ gule sue ⁊
libidini ⁊ delectationib ocło¬
rum. pͥmi homines ẜmnerũt.
Atq ideo qui ad et̾nam ui¬
tam fcĩfuerant. Huc ĩ ista
Hinc iterũ sunt adinferos
deuoliti: nichil secum p̾ter
pcca portantes. Hec ergo uira
est queuos fallit o amici ca¬
rissummi. ut animos urõs ad
uitam euntes ppanam: in¬
iusto consilio reuocetis. Hec

Expanded text:
e suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit, o amici charissimi, ut amicos vestros ad vitam euntes perpetuam injusto consilio revocetis. C
Abbreviated transcription (Latin):
me. Quo audito qͣi dun¬
nitus huimodi ante menio¬
se dñicum traxit imꝑium.
ualde optimi. uitinis largit᷑
ẽ: ne aliqua sibi aut sorort mo¬
lestia gigneretur. Cecera n̾o
q̃ ĩ mobilib possidebat uni¬
neisa uendidit: et aggrrga

Expanded text:
uo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memose Dominicum traxit imperium; valde optimae, quas vicinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregat
Abbreviated transcription (Latin):
sendi securitatẽ dedit uiꝰ tri¬
umphus. nec dyabolo semel
fracte defecerũt murs: nam
⁊ iste loo rugiens q̃ rebat a di¬
tum ꝑ quẽ posset irrumꝑe.
et ille scripturaꝵ doctus eloqͥ¬
ti pposito laborans ẜuabat.
ꝯ siderans qr posset sathanas
in carnis colluctatõne supe
gabat corpꝰ suũ: ne uictor a¬
lioꝵ in aliis uince̾tur.¬

Expanded text:
securitatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione supergabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur
Abbreviated transcription (Latin):
cleciano ⁊ maximiano im¬
peratorib. ita carus erat¬
me cobortis c̾rade̾nt. et suo
eum cõspectui iuberẽt semp
astare. Erat eñi uir tocius
prudentie. in ẜmoneuerax:
in iudicio iustus. in ꝯsilio
puidus: in comnisso fidelis.
inint̾uentu strenuis. in bo¬
nitate conspicuus. in uni¬
u̾sa moꝵ honestate p̾clarꝰ.
Hunc milites ac si patrem
uena̾bantur. hunc uniu̾¬
si qui p̾erant palatio. caris¬
simo uen̾aluntur affectu.
Erat enim uerus dei cltor.
⁊necesse crat ut quẽ d̾s per¬
fuderat gr̃a: ab om̃ib ama¬
retur. Ppisto igitur cotidie
sedulum exibebat obsequiũ.
s agebat q̃ tinus hoc sacrile

Expanded text:
cletiano et Maximiano imperatoribus ita charus eratimae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ac̾rimus disputator heti¬
cus durus et in ꝯu̾tibilis
brosium preditantẽ. iud̾
alant qd̾ non solum ad
cuiret: ut etiamlonge po¬
siti urerentur. Predictus¬

Expanded text:
acerrimus disputator et durus et inconuertibilis brosium predicantem, uiditasse se non solum ad communiret, ut etiam longe positi urerentur: at
Abbreviated transcription (Latin):
deo penitentiã obtuleris: ue¬
ram eiꝰ indulgentiã conse¬
q̃ris. Dicit eih̾mogenes.
tiam offero: ut om̃s codices
meos in quib erat illicita
b simul renũtianctĩ acti¬

Expanded text:
ntiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: tiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita ibus simul renunciaui acti
Abbreviated transcription (Latin):
rabłium luce longelatoq
diffusa: etiam a natiuita¬
te adducti ceci illuminabã¬
tur. surdis et nuitis sensus
offitia reddbant᷑. claudiciura¬
bant᷑. energumini fuga¬
tis demonib mundabant᷑.¬
Nec nõ et aliarũ infirmita¬
tũ quacũq molestia ag¬
grauati: presentes ab sen¬
tesq sani effiricbant᷑. Un¬
de pauꝑcula q̃dam ex ml¬

Expanded text:
ue luce longe lateque diffusa, etiam a nativitate adducti caeci illuminabantur, surdis ac mutis sensus officia reddebantur, claudi curabantur, energumeni fugatis daemonibus mundabantur, et aliarum infirmitatum quacunque molestia aggravati praesentes absentesque sani efficiebantur. Unde paupercula quaedam a mul
Abbreviated transcription (Latin):
plorans relinqͥtur. S quia
dñs dequacũq necessitatiꝰ
angustia. ad seclamatiũ
p̾ces miscrico: dit̾ exaudire ñ
miseratur miscrĩr ac celesti
ꝑfusum medicamineiacẽ¬
tem debilem facit erectum.

Expanded text:
plorans derelictus est. Sed quia Dominus de quacunque necessitatis angustia ad se clamantium preces misericorditer exaudire non miseratur miserum, ac coelesti perfusum medicamine, jacentem debilem facit erectum:
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ubi prius fuerat of
fitus. uenerandũ reponũt.
Rursus puella quedam a
natiuitate ceca in dubitãt̾
credens interuẽtu sibi tanti

Expanded text:
in loco ubi prius fuerat, officiis venerandum reponunt. CAPUT XIII. Rursus puella quaedam a nativitate caeca, indubitanter credens interventu tanti
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsũ mestam abire co¬
egit. Que suspirans ac ad
ocłos mẽtis erigens. scĩ m̃r¬
tiris sibi ꝓuenire supplex
orabat solatium. Sicq ĩt̾
lacrimarũ flumina. uelu¬

Expanded text:
retrorsum moestam abire coegit. Quae suspirans, ac ad los mentis erigens, sancti martyris sibi provenire supplex orabat solatium. Sicque inter lacrymarum flumina
Abbreviated transcription (Latin):
diosa ꝓduceret. easq saltĩ
ad locum quo scĩ corpus
rẽt. Aud̾ierat eñ locum mi¬
racłis celebrem: ita ut etiã
animalia sensu carentia il¬
lum cõtingẽtia. debilia red¬
derent᷑. Qd̃ cũ fecissent. atq
seillic ambegemẽtes solo¬
uissent: fundita p̾ce que lu¬
cis nescia mulier uenerat.
exultans cepit dicere. seclare
quoq̃ aderant cũcta uidere.

Expanded text:
iceret, easque saltem ad locum quo sanctum corpus ret. Audierat enim locum miraculis celebrem: ita ut etiam animalia ratione carentia illum contingentes debilia redderentur. Quod cum fecissent, atque se illic ambae gementes provissent, fusa prece, quae lucis nescia venerat mulier coepit dicere se clare quaeque aderant cuncta videre.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte. nec dormiens integͤ.
uiderem aꝑtis ocłis metũ
duos iuuenes ephebos ue¬
stib candidissimis. idest co¬
lobio et pallio indutos: ca¬
ligis caltiatos. manib ex¬
tesis orantes. Nullam qͥ¬
dem grauedinc patiens: Lo¬
qui cum eis ñ poteram. S
quia ut dixi pars in me sõp¬
ni incombebat. qui mead
ferre non sinebat: pleneͬau¬
tem me cuigilante uisio
eorũ ab oculis meis elapsa
est. Unde factum ẽ ut roga
qr modo canente gallo me¬
q orante: metũ iuenes
apparucrũt. Tcrtia u̾o no¬
cte defecto icumus corpore:
ñ dormienti s stupenti. cũ

Expanded text:
 aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad ferre non sineret. Plene autem evigilanti visio eorum ab oculis meis elapsa est. 3. Factum est proinde ut rogarque modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. In tertia vero nocte, defecto jejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mbrosĩ
seruus xp̃i fratrib
p omñe italiam in dño et̾¬
nam salutẽ. Indiuinis uo¬
luminib reus scribitur: qͥ
non studucrit dare gratis.
subtraxisse arguitur: qͥ no¬
luerit tradẽ omĩb qd̾ ip̃e ñ
telandum accepit. Unde et¬
psalmigraphꝰ uaticinauit¬
dicens Iusticiam tuã non
abscondi in corde meo: ini¬
tatem ⁊ salutare tuũ dixi.

Expanded text:
MBROSIUS servus Christi fratribus per omnem Italiam in Domino aeternam salutem. 1. In divinis voluminibus reus subscribitur, qui non studuerit dare gratis, subtraxisse arguitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tem diem. Ualeria autẽ
coniuũx eius dũ uellet cor
corpus a malo homine bene
positum uiolaret. Ip̃a aũt
ens: siluano sacrificantes
occurrit. Qui tũ eam depo¬
nentes de somario hortarẽ¬
cebat xp̃iana sum. Non li¬
cet in de siluani ur̃i sacrifi¬
tiis manducare. Illi uero
hec audientes: tanta eam
cede mnactauerũt. ut uix se
intnecem eã sui homines
ad medyolanẽsem urben
ꝑducerẽt. ita ut in triduo
migraret ad xp̃m. Cumq¬
ab intestato geruasiꝰ ⁊ pro¬
thasius parentib successis¬
sent: domũ ꝓpriam inqua
nati fuerant: ⁊ res uniuer¬
sas parentũ ⁊ cellulas uenũ¬
qmͣ etiam ingemiã fecer̃t.
Ip̃iuero in uno cenacło se
concluserũt ꝑ decem annos.
tem anno com̾sionis sue¬

Expanded text:
em. 11. Valeria autem conjux ejus, dum vellet corpcorpus a malo homine bene positum violaret. Sed illa ylvano sacrificantes incurrit; cumque eam deponentes de sagmario hortarentiana sum, non licet mihi de Silvani vestri sacrificiis manducare, statim illi haec audientes, tanta eam caede mactaverunt, ut vix eam seminecem sui homines ad Mediolanensium urbem perducerent, ita ut intra triduum migraret ad Christumab intestato jure Gervasius et Protasius parentibus successissent; domum propriam in qua nati fuerant, et res universas parentum, et casellulas venumam suam ingenuam fecerunt: ipsique se in uno coenaculo concluserunt, et per decem annos in anno conversionis su
Abbreviated transcription (Latin):
tuas:. et om̃ia ydola tua ue¬
lut stercora computo. De¬
um aũt solum qui regnat
eum fustib codi. Post eauͦ
ser homo ut quidtam suꝑ¬
b cs. et tam rebellis existes.
dixit. Non tibi irascor nec
ego nec ip̃a iustitia: qm̃ ce
cõs oclõs tui cordis attendo.
Incredulitas eñi que ĩ tuis
scnsib rognat. ñ te ꝑmittit

Expanded text:
tuas, et omnia idola tua, qutuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui regnat eum fustibus caedi. Postea vero ser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? ius dixit: Non tibi irascor, nec ego, nec ipsa justitia; quoniam caecos tui cordis oculos attendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, non te permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ter eñdi nr̃t deoꝵ contẽp¬
bis responsa contẽpnunt.
Audiens hec astatius comes.
iuissit cos teneri: et ad sedu¬
ci.Quib et dixit. Hortor uoꝰ
temperãtes. ad ĩmolandũ
eis deuoti studeatis insistere:
ut expeditio mea nouit̾ cele¬
bretur. Geruasius dixit.ui¬
ctoriam de celo debes ab om̃i¬
potẽte deo require: nõ de si¬
mulachris mutis ⁊ uanis.
qui ocłos habent siueluũe.
aures sine auditu. nares
sine odoratu. os hñt sine¬
ẜmone: manus sine tactu.
pedes sine gressu:et uentrẽ
siue int̾ĩorib ꝓbantur ha¬
bere. ⁊ sine flatu ẽẽ noscun¬
tur. Tunc indignatꝰ comes
astatius iussit eum tãdiu
plumbatis tundi: qñdiu
cui et dixit. Miscr uel tu iu¬
ficri: sicut et frat᷑ tuus. Cui
ꝓthasius respondens ait
Quis est miser: ego qͥ te
non tunco. antu qui me
dixit᷑. Ego te quomͦ timeo:
Prothasius dixit. In eo ꝙ
tetimes ledi ame: si ñ sa¬
crificauõ. Si enĩ nõ times
te ledi a me: ad sacrificiũ¬
te timens. contẽpnominas

Expanded text:
contempbis dare contemnunt. 15. Audiens haec Astasius comes jussit eos teneri, et ad se adduci. Quibus dixit: Hortor vos temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expeditio mea gnaviter celebretur. Beatus Gervasius dixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quamdiucui dixit: Miser, vel tu vifieri, sicut et frater tuus. Cui Protasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me dixit: Ego te, quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificiu timens contemno minas
Abbreviated transcription (Latin):
pere. qui alios aꝑiculo
dixit ad offirium suũ. Du¬
tite cum ad palinã. ⁊ no¬
satrificare contẽpserit: fa¬
cite foucam in terrã: quo¬
et ibi cum supinũ deponi¬
te. et t̾ra atq lapidib ob¬
ruentes dimittite. Qd̾ cũ
sibi uitalem ita mͣrtirem
cõsccrauit. ut sacerdos apo¬
linis qui hoc cõsilium pau¬
lino dederat: a dyabolo re¬
pletus. ꝑ septem dies ener¬
guminus ibi clamaret. uͥ¬
erat dicens. Incendis me
ĩflumine expirauit. Sc̃s¬

Expanded text:
pere, qui alios a pericudixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et nosacrificare noluerit facite foueam in terra doet ibi eum supinum deponite; et terra ac lapidibus obruentes dimittite». Quod cum  Vitalem ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem dies energumenus clamaret  dicebat: «Incendis me flumine expirauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ilxͣ xp̃c crucifigentib se ñ
male dixit. s potius ut eis
indulgẽtur orauit: addc̃s̃
hoc quia nescirent qͥd face¬
rent. Unde et ego te misere¬
or: quia nescis quid faci¬
ut mͥ possit cum meo fra
tre hodie benignitas salua¬
toris dei nr̃i occurrẽ. Tunc
iussit eum capite cedi. Qd
deo solo teste et in ista ar¬
cha marmorea sepeliui.
credens me orõnib eoꝵ cõ¬

Expanded text:
istus, crucifigentes se non maledixit: sed potius ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego tui, misereor; quia nescis quid faciut mihi possit cum meo fratre Gervasio hodie benignitas Salvatoris nostri occurrere. 18. jussit eum capite caedi. QuDeo solo teste, in ista arca saxea sepelivi, credens me orationibus eorum con
Abbreviated transcription (Latin):
ursitinur aite medicũ. natõ¬
neligurum. pꝰ nimia tor¬
menta capitalem accepisse
sententiã: locus aũt ubi de¬
collabaut᷑ xp̃iani. hoc habe¬
bat uocabulũ ut dic̾etur ad
paliã: eo qd̾ arbores antiq̃
decollandus ueniret ad pal¬
manr expauit. Et dum uel¬
let male euadere: exclama
li ursicine medite. Qͥ alos
curare consuesti: teipm̃ et̾¬
ne mortis iaculo iuilnare¬
ius. Et qui ꝑ passiones ni¬
mias uenisti ad palmam:
spiculatorem ut feriret
sepeliuit. Et eum om̃i hono¬
ad iudicem ultra uenire
teneri mandauit: ñ tan¬
tum qnͣtum contẽpsit ad

Expanded text:
Ursicinum, arte medicum, natione Ligurium, post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam locus autem ubi decollabantur Christiani hoc habebat vocabulum ut diceretur, ad Palmam, eo quod arbores antiquadecollandus cum veniret ad Palmam, expavit, et dum mallet male evadere, exclamavli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, te ipsum aeternae mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti ad palmam, spiculatorem, ut feriret,sepelivit cum omni honead judicem ultra sanctusteneri mandavit; non tantum quia contempsit ad
Abbreviated transcription (Latin):
su xp̃ipia uestigia: nichil
t̾renum nichil carnale con¬
cupiscates. ĩ media hac me¬
diolanensi urbe ꝑ decem an¬
nos in dei ẜuitio ꝑdurantes:
ad hoc ꝑtingere meruerũt. ut
Quoꝵ corpora in eo loco in¬
uenies: in quo stas ⁊ oras.
Duodetim pedum altitudi¬
nem terit cooꝑtam archãin¬
uenies. Qmͣ archam suꝑius
exaltabis. et innõie coꝵ ecliͣ¬
am fabricabis. Cumq ab
eo nomina inquirerẽ dixit
ortus et finis illoꝵ scpͥtus

Expanded text:
su Christi vestigia, nihil terrenum, nihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Quorum corpora in eodem loco invenies, in quo stas et oras. Duodecim pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumque ab eo eorum nomina requirerem, dixit ortus eorum, et finis scriptus
Abbreviated transcription (Latin):
mro odore flagrantes. ad ca¬
inquo erant hec ꝑ ordinẽ
uniu̾sa conscript᷑a. Ego ẜ¬
uus xp̃i philippus intrado¬
nuim meã scõꝵ corpora cũ¬
filio meo rapin ⁊ sepeluui.
Quoꝵ mater ualeria.⁊ pat̾
uitalis dicti sunt: qͦs uno
ortu geminos gemierũt.¬
thasium uocauerũt. Quoꝵ
pater uitalis militãs ꝯsul

Expanded text:
miro odore flagrantes. Ad eoin quo erant haec per ordinem universa conscripta: 6. Ego servus Christi Philippus intra domum meam sanctorum corpora, qufilio meo rapui, sepelivi: quorum mater Valeria, pater Vitalis dicti sunt. Quos uno ortu geminos genueruntervasium vocaverunt. Quorum pater Vitalis militans consul
Abbreviated transcription (Latin):
deo diccret. Sicut ego feci a¬
et ita ip̃e non paticris longe
ficri iiscd̃ias tuas ame. Ape¬
riamus ergo curita p̾mi¬
simꝰ: et nr̃os aĩos qui pie de
deo sentitis ⁊ creditis. de in¬
uentione sanctoꝵ corpoꝵ
ad leticiã inuitemꝰ. Indie¬

Expanded text:
asi diceret Deo: sicut ego feci aita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie de Domino sentitis et creditis, de inventione sanctorum corporum ad laetitiam invitemus. 2. I
Abbreviated transcription (Latin):
rant singuli. Et respondit
qui erat in excelsiori lecto
⁊ dixit. Uade dic pb̃ro lucia¬
no. qũi uos domini loci
istius fuimꝰ: siuis magñ
⁊ iustum ĩuenire. ip̃e ab o¬
rientali plaga positus est.
Et hec audiens a monacho
tus est alius cestis in reuela¬
tione. Nos gͥ iuimꝰ: ad ac̃¬
uumi. ⁊ fodientes nichil in¬
uenimꝰ. Conu̾tinius aũt
nos ad monum̃tũ illud
ubi monacho ip̃a nocte ap¬
paruerat. ⁊ fodientes ĩueni¬
mus tres thecas. scd̃m ꝙ ap¬
calathoꝵ. Inuenimꝰ igitur
altissimis littens scriptũ
lapidem obruptũ. habentẽ
ita. Celiel qd incerp̾tatur
p̾tatur nichodemꝰ ⁊ gama¬
liel. Hoc interp̾tatus est pa¬
pa iohannes. sicut et ip̃e au¬
diui ab ip̃o scõ ep̃o. Statim
ergo renutiaui ep̃õ cum cẽt
mnanda. q̃ est diospolis. in¬
sinodo agens. Qui assũpsit
secũ alios duos epõs eleuthe¬
rium debasaste. ⁊eleucheriũ
de iherico. ⁊ uenerũt ad locũ.
Qͥ cum aperuissent dõꝑn
stephaui thecam: statim t̾re

Expanded text:
rant singuli. Et respondit qui erat in excelsiori lecto, et dixit: Vade, dic presbytero Luciano, quoniam nos domini loci istius fuimus: si vis magnum et justum invenire, ipse ab orientali plaga positus est. Et haec audiens a monacho, tus est alius testis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apcalathorum. Invenimus igitur altissimis litteris scriptum lapidem obrutum, habentem, Keayea Celiel, quod interpretatur tatur Nicodemus et Gamaliel. Hoc interpretatus est papa Joannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo. Statim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos alios episcopos, Eleutherium de Sebaste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui cum apparuissent domni Stephani thecam, statim terrae
Abbreviated transcription (Latin):
bulaui agrum. ⁊ uidi a¬
ceruum inimitoꝵ lapidũ
in medio. ubi arbitratus
sum cos esse. Et dixit mͥ pa¬
pa. Iam dixi tibi.uadefo¬
de. Et si ĩueneris: sedens cu¬
stodi locum. ⁊ manda michi
ꝑdyaconũ: ut ueniam ad
locum. Et ita me dimisit.
Et cum uenissem ĩuillam:
misi p̾cones. ut om̃es habi¬
tatores uille diluculo cõsur¬
gerent. ⁊ foderent in aceruo.

Expanded text:
bulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et f
Abbreviated transcription (Latin):
Alii cepha largiacurati. et
rum occulto dolore liberati.
⁊ mltas alias curatõnes sen¬
serunt hoĩes. quos enume¬
rare longũ est. Et osculan¬
tes scãs reliquias: iterum
clauserũt. Et tũccum psal¬
mis et hymnis portauert̃
reliquias beatissimi stepha¬
ni ĩ scãm eccłiam sỹon: uͥ
⁊ archidiaconꝰ fuat ordina¬
tus delinquetes nobis de m̃¬

Expanded text:
alii a cephalalgia curati et rum occulto dolore liberati. Et multas alias curationes senserunt homines, quas enumerare longum est. Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum psalmis et hymnis portaverunt reliquias beatissimi Stephani in sanctam ecclesiam Sion, ubi et archidiaconus fuerat ordinatus: de
Abbreviated transcription (Latin):
portauerũt. Ex hiis eigo re¬
liquiis. trãsinisi bĩtudini
ũe. Quã cum susceperitis
orate ꝓ exiguitate mea. ut
dignus ĩueniar ĩ couspe¬
ctu dñi. fultus beatissimi
ianuarias. Et tunc intp̃re
iugis et infinita siccitas e¬
rat. S cadem hora pluuia
magna descendit. ⁊ habun¬
danter ĩ ebriata ẽ terra. Et õs¬

Expanded text:
portaverunt. 9. Ex his ergo reliquiis transmisi Beatitudini vestrae: quas cum susceperitis, orate pro exiguitate mea, ut dignus inveniar in conspectu Domini, fultus beatissimi januarias. Et tunc in tempore jugis et infinita siccitas erat: sed eadem hora pluvia magna descendit, et abundanter inebriata est terra: et o
Abbreviated transcription (Latin):
cere scõ ep̃o io hãni: Et ego
respondi ei. Cimui dñe mox
ad p̾ͥmam uisionẽ hec nũci¬
are: ne uiderer seductor. De¬
missus fuisses ad me. de¬
uuo ac t̾cio appareres mͥ.
sensum tuũ. ⁊ uide diligẽ¬
ter que ostendũturtͥ. Et di¬
xi. etiam duẽ. Et statim at¬
tulit tres calatho ᷤᷤ aureos:
et qͣrtum argenteũ. Tres
eoꝵ pleui erant rosis. Duo
habebant albas rosas : ⁊ter¬
cius rubicũdas. ueluti san¬
guis. Quartꝰ uero calathuˢ
argenteus. plenus erat chro¬
co bene olente. Et posuit cos
ance me. Et ego dixiei. Qui
suut istidũe: ⁊ dixit michi.
Lipsana nr̃a sunt. Quiru¬
minꝰ stephanꝰ. qui adextͥs
positus est ad orientẽ ab ĩ¬
troitu monum̃ti. Et scd̃s
calathus: dõpnꝰ nichodemꝰ
positus contra ostium. Mi
uero calathus aigenteus:
abbibas filiꝰ meus ẽ de uto
testimonii id ẽ iteratus in
lege. ĩmaclatꝰ ex utero ma

Expanded text:
cere sancto episcopo Joanni? Et ego cere sancto episcopo Joanni? Et ego respondi: Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Demissus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihisensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rumnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero testimonii, id est iteratus in lege, i