comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ome. natalis sanctoꝵ martyrum. tyburtii. ualeri¬
ani. & maximi. sub almachio p̃fecto. Quoꝵ primi fustil
ter amne. sancti proculi martyris. Item sancte domne
uirginis. cum sociis uirginib coronare. Apud alexand̾¬
batis ad ultimum capita eoꝵ securib tumsa sunt. donͦ
apud insulam ponciam longum ducentes ex ilnum
eamꝙ inxp̃i confessione pie fouentes selatia aundia¬
solatio inuiclia atꝙ insectatione aurelian sponsi de
psecutoris eiꝰ quem illa obxp̃m contenserat. Post¬
modum apͥncipe nerua eidem aureliano in serui¬
tutem tracliti sunt. Quos ille pͥmum quasi seruos
ꝑsua pcdia singulos cliuisit. iussitꝙ eos terram fode¬
ꝑtotum diem aduesꝑum uͦ cantabrum manducare.
Deinde cum plurimos ad fidem xp̃i conuerterent. &x
yopulum credencium ampliarent. repletus ira adi-¬
abolo. misito uario genere penarum interfic̾ent
uissit donec sp̃m exalaret. Quiꝰ corpꝰ rapuit popl̃s

Expanded text:
 natalis sanctorum martyrum Tiburtii, Valeriani, et Maximi sub Almachio praefecto quorum primi fustibuteramnae, sancti Proculi martyris. Item sanctae Domnae virginis, cum sociis virginibus coronatae. Apud Alexandrbatis, ad ultimum capita eorum securibus tunsa sunt, donecapud insulam Pontianam longum ducentes exsilium, eamque in Christi confessione pio foventes solatio, invidia atque insectatione Aureliani sponsi et persecutoris ejus, quem illa ob Christum contempserat, postmodum a principe Nerva eidem Aureliano in servitutem traditi sunt. Quos ille primum quasi servos per sua praedia singulos divisit, jussitque eos terram fodere per diem, ad vesperum vero cantabrum manducare. Deinde quamplurimos ad fidem Christi cum converterent, et populum credentium ampliarent, repletus ira a diabolo, misit qui vario genere poenarum interficerentndiu caedi jussit, donec spiritum exhalaret. Cujus corpus rapuit populus
Abbreviated transcription (Latin):
atale sci philippi. qui fuit
aimati. Dequo beatus lucas inactib apłoꝵ refert
quod signa & prodigia faciendo p̾dicatione sua
samaritas ad fidem xp̃i conuertit & candacis
regine. ethiopum studiosum inscripturis emi¬
chum infonte qui est in uico bet soro intribu
iuda euntib ab helya ad ebron inuicesimo
lapide baptizauit. Qui post ea apud cesateã
requieuit. Iuxta quem tres uirgines filie ip̃iꝰ
plena sp̃u sancto inepheso occubuit. Quidam
tamen putant apud tarsum cilicie martyrũ
supplicia glorificauerunt deum incorporib
dida. & filia paulina. hic artemiꝰ usꝙ cum eẽt.
custos carceris. & clausum teneret beatum petrũ
excortistam in custodia ẽẽtq filia unica demonio

Expanded text:
tas sancti Philippi, qui fuit dinati; de quo beatus Lucas in Actibus apostolorum refert, quod signa et prodigia faciendo, praedicatione sua Samaritas ad fidem Christi convertit, et Candacis reginae Aethiopum studiosum in Scripturis eunuchum, in fonte, qui est in vico Bethsoro, in tribu Juda, euntibus ab Aelia ad Hebron, in vicesimo lapide baptizavit; qui postea apud Caesaream requievit. Juxta quem tres virgines filiae ipsiuplena Spiritu sancto in Epheso occubuit. Quidam tamen putant, apusupplicia glorificaverunt Dominum in corpordida, et filia Paulina. Hic Artemius cum esset custos carceris, et clausum teneret beatum Petrum exorcistam in custodia, essetque illi filia unica daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
uexata. beati petri p̃cib mox ut sanata est. xpisto
cum uxore pariter & eadem filia credens abeato mar¬
cellino p̃sbitero baptiratus est. omnisꝙ domꝰ enis
um canclidam & filiam ipsorum paulina s̃ p̃sentans
in menso pondere ruderum iussit obrui. Sicq sc̃i
dei ꝑducti ad passionis locum beatus quidem arte¬
mius gladio ꝑcussus sc̃a uero candida atq pauli¬
nam ꝑlimina cripte ꝑcipitate lapidib sunt ob¬

Expanded text:
vexata, beati Petri precibus mox ut sanata est, Christo cum uxore pariter et eadem filia credens, a beato Marcellino presbytero baptizatus est, omnisque domus ejus um, Candidam, et filiam ipsorum Paulinam sibi praesentatos, immenso pondere ruderum jussit obrui. Sicque sancti Dei perducti ad passionis locum, beatus siquidem Artemius gladio percussus, sancta vero Candida atque Paulina per limina cryptae praecipitatae, lapidibus sunt ob
Abbreviated transcription (Latin):
atał agabi ꝓpħe in nouo testamento apud anthi¬
ochiam. Dequo agabo beatus ltcas in apostolitis
actibus ita dicit. Conuersantibus autem nobis aut¬
dubium quin anthiochie surgens iius ex propħis
nõie agabus significauit ꝑ sp̃m famen magnam fu
turam in omuem orbem terrarum. que ox facta est
sub claudio cesare. & iterum cum beatus patilus ihe¬
rosolumam pentecosten facturus ꝑgeret iamq cesa¬
gans sibi pedes & manus dixit. Hec dicit sp̃c sc̃s.
Uirum hunc cuiꝰ est hec zona. sic alligabunt eũ
in terłm iudei & tradunt in manus nationum. In-
militana ciuitate armenie. natał sc̃i poliocti mar-¬
tiris. qui latine interp̃tatur multum orans. An-¬

Expanded text:
 Agabi prophetae in Novo Testamento, apud Antiochiam: de quo beatus Lucas in apostolicis Actibus ita dicit: Conversantibus nobis Antiochiae, surgens unus ex prophetis nomine Agabus, significo orbe terrarum, quae facta est sub Claudio Caesare . Et iterum, cum B. Paulus Hierosolymam Pentecosten facturus pergeret, jamque Caesagans sibi manus et pedes, dixit: Haec dicit Spiritus sanctus: Virum hunc cujus est haec zona, sic alligabunt eum in Jerusalem Judaei, et tradent in manus nationum. Militana civitate Armeniae, natalis S. Polieucti martyris, qui Latine interpretatur multum orans. An
Abbreviated transcription (Latin):
duos lauros. natale.xxx. martyrũ qui
omnes uno die persequutione dio clecian co¬
ronati sunt. Apud alexandriam beati chyrio
nis nsartyris. His namq cum rem tuiuedã
ponti sub mercẽde procuraret. iubetur abeo
y dolrs immolare retusans cogebatur miu¬
riis. ꝑsistens rursum blanditus mulcebat.
Cum uero uterq contempneret p̃acuta sude
ualidissima transuerberatur per media uis¬
cera neci traditur. Ip̃o die alioꝵ quam pluri¬
moꝵ martyrum. qui in desertis & montibus
apud egyptum oberrantes fame. siti. frigore.
lagne. latronibrs. bestis ꝙ consumpti sunt. Qui
omnes imitati electos dei prophetas gloria
martyrii coronati sunt. Inter quos &e uerandns

Expanded text:
Duas Lauros natale XXX martyrum, qui omnes uno die in persecutione Diocletiani coronati sunt. Apud Alexandnis martyris. Is namque cum rem cujusdam potentis sub mercede procuraret, jubetur ab eo idolis immolare. Recusans cogebatur injuriis; persistens rursum blanditiis mulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissima transverberatur per media viscera, et neci traditur. Ipsos die aliorum quamplurimorum martyrum, qui in desertis et montibus apud Aegyptum oberrantes, fame, siti, frigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt, qui omnes imitati electos Dei prophetas, gloria martyrii coronati sunt. Inter quos et venerandus
Abbreviated transcription (Latin):
uerberib grauissimis attrectati. deinde momimoru
pellerentur ad immnolandum & dicerẽt se abeato petro
apło baptiratos. Nulla ratione posse ydolis immo¬
lare. capite cesi sunt. Quoꝵ corpora rapuit auspictꝰ
discipulus eoꝵ. nutritor sc̃e uirgius domitille que
etiam nanicule imposita adduxit in p̾dio domitille
incripta harenaria sepeliuit uia ardeatina a muro
urbis miłr uno semis. Item uia aurelia miliario scd̾o
natł sc̃ĩ pancracii martyris. Qui cum ẽẽt. annoꝵ .xiiii.¬
subdiocletiano martyrum capitis truncatione
compleuit. Cunis reuerendum corpꝰ octauilla mlus¬
tris femina occulte noctu sublatum aromatib con¬
ditum sepeliuit . iii. id. Mãi. Eodem die. beati dioni¬
sii patrui eiusdẽ beati pancracii. Cuiꝰ studio idem p̃n¬
cracius & baptizatus & intimore det confortatus.
admartyrum animat᷑ꝰ est. Ip̃e cum premiis celesti¬
bus carus & dignꝰ deo inpace diem uite huiꝰ clausit.
S &x tunc temporis passa est uirgo sacratissima sothe¬

Expanded text:
erberibus gravissimis attrectati, deinde Mommio  pellerentur ad immolandum et dicerent se a B. Petro apostolo baptizatos, nulla ratione posse idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum corpora rapuit Auspicius discipulus eorum nutritor sanctae virginis Domitillae quae etiam naviculae imposita, adduxit, et in praedio Domitillae in crypta arenaria sepelivit, via Ardeatina a muro Urbis milliario uno semis. Item via Aurelia, milliario secundo, natalis sancti Pancratii martyris: qui cum esset annorum vigisub Diocletiano martyrium capitis detruncatione complevit. Cujus reverendum corpus Octavilla illustris femina occulte noctu sublatum, aromatibus conditum sepelivit IV Idus Maii. Eodem B. Dionysii patrui beati Pancratii, cujus studio idem Pancratius et baptizatus, et in timore Domini confortatus ad martyrium animatus est, ipse cum praemiis coelestibus, charus et dignus Deo, in pace diem vitae hujus clausit. Sed et tunc temporis passa est virgo sacratissima Sote
Abbreviated transcription (Latin):
ome. uia salaria natł beati antimi p̃sbiteri. Qui
post uirtutum & p̾dicationis in signia intybe¬
rim p̾cipitatus. ab angelo exinde ereptus oratorio resti¬
tutus proprio. Dehinc capite punitus uictor migra¬
uit ad celos. uienne. uatł̃ sanici mamerti ep̃i & cõ¬
fessoris. Qui ob imminentem cladem sollempnes
aute ascensionem domini letanias instituit. Eodẽ¬

Expanded text:
omae via Salaria, natalis beati Anthimi presbiteri, qui post virtutum et praedicationis insignia, in Tyberim praecipitatus et ab angelo exinde ereptus, oratorio restitutus est proprio, dehinc capite punitus, victor migravit ad coelos. Viennae, sancti Mamerti episcopi et confessori, qui ob imminentem cladem, solemnes ante Ascensionem Domini Letanias instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
natł scõꝵ martyrum. nerei & achillei fratrum.
qui fuerunt eunuchi. beate flauie domitille. qͥꝙ
cum ea apud insulam longum pro xp̃o duxerunt
exilium. Post modum uͦ ab aureliano sponso do¬
inttille quem ip̃a ab amorem xp̃i spreuerat pͥmo

Expanded text:
sanctorum Nerei et Achillei fratrum. Qui fuerunt eunuchi beatae Flaviae Domitillae, cum ea apud insulam Pontiam longum pro Christo duxerunt exsilium. Postmodum vero ab Aureliano sponso Domitillae, quem ipsa ob amorem Christi spreverat, primo
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo tale aliqͥd offerimꝰ. aut offerendũ p̾cipi¬
mꝰ. uł cuiqͣm martyri. uł cuiqͣm scẽ amĩe. uł cuiqͣm
angelo. Et qͥs quis in hunc errorem delabitur. corri¬
pitur ꝑ sanã doctrinam. siue ut corrigat᷑. siue ut
exhiberi sibi nolunt quod uni deo deberi norunt.
Apparuit hoc inpaulo & barnaba. cum cõmoti mi¬
ratulis. que ꝑeos facta sunt licaonii tanquam diis
iminolare uoluerunt. Concissis enĩ uestimentis sus¬

Expanded text:
nullo modo tale aliquid offerimus aut offerendum praecipinullo modo tale aliquid offerimus aut offerendum praecipimus uel cuiquam martyri uel cuiquam sanctae animae uel cuiquam angelo; et quisquis in hunc errorem delabitur, corripitur per sanam doctrinam, siue ut corrigatur, siue utexhiberi sibi nolunt, quod uni deo deberi norunt. adparuit hoc in Paulo et Barnaba, cum conmoti miraculis, quae per eos facta sunt, Lycaonii tamquam diis immolare uoluerunt — conscissis enim uestimentis su
Abbreviated transcription (Latin):
opulus xp̃ianus memorias marty¬
rum religiosa sollempnitate concele¬
brat. & ad excitandam imitationem.
& ut meritis eoꝵ consocietur. atq ora¬
tionib adiuuetur. Ita tamen ut nul¬
li martyrum. s ip̃i deo martyrum quamuis inmemo¬
riis martyrũ constituamꝰ altaria. Quis enĩ autistitũ
in locis scõꝵ corpoꝵ assistens altari aliquando dixit
offerimꝰ tibi petre. aut paule. aut cypane: Det qͦd
offert᷑ offert᷑ deo qui martyres coronauit. aput me¬
morias eoꝵ quos coronauit. Colimꝰ gͦ martyres eo¬
cultu diletionis & societatis. quo in hac uita colunt᷑
sc̃i homines dei. quoꝵ cor ad talem ꝓ euñgłica ue¬
ritate passionem paratũ eẽ. sentimꝰ. D illos tanto
felitiore uictores qͣm mista ad huc pugnantes. At¬
uͦ illo cultui q̃ grece latria dicit᷑. latine uno uerbo
dici potest. cum sit ꝓprii quedã diuinitati debita ser¬
Cum autẽ ad hunc cultũ ꝑtineat oblatio sacͥficii.
unde ydolatre dicunt᷑. qui hoc etiam ydolis exhibẽt

Expanded text:
stianus memorias martyrum religiosa sollemnitate concelebrat et ad excitandam imitationem et ut meritis eorum consocietur atque orationibus adiuuetur, ita tamen, ut nulli martyrum, sed ipsi deo martyrum quamuis in memoriis martyrum constituamus altaria. quis enim antistitum in locis sanctorum corporum adsistens altari aliquando dixit: offerimus tibi, Petre aut Paule aut Cypriane, sed quod offertur, offertur deo, qui martyres coronauit, apud memorias eorum quos coronauit, ut ex cultu dilectionis et societatis, quo et in hac uita coluntur sancti homines dei, quorum cor ad talem pro euangelica ueritate passionem paratum esse sentimus; sed illos tanto feliciere uictores quam in ista adhuc usque pugnantes. at illo cultu, quae graece Xatpsta dicitur, latine uno uerbo dici non potest, cum sit quaedam proprie diuinitati debita sereum. cum autem ad hunc cultum pertineat oblatio sacrificii, unde idolatria dicitur eorum, qui hoc etiam idolis exhibent,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ stupens suꝑ tantam toleranciam. & uolens eum blã¬
dis uerbis a fide reuocare dixit᷑. Uis eẽ. nobiscum aut
cum xp̃o tuo. cui sanctus nestor. cum magno gaudio
respondit dicens. Cum xp̃o meo eram & sum & ero.
Tunt inlignatus p̃ses. dedit aduersum eum sententiã.
ut qui iħm xp̃m crucifixum sub poncio pilato fateret᷑
tanquam deuotus deo suo illus subiret sentenciam. ox
ligno crucifixus resolueretur a uita. Ille gr̃as agens
deo. cum iam affixus ẽẽt. patibulo docebat ad sistentẽ
xp̃i. &e libentissime compaterentur ut & simul glorifi
carentur. Post hec petens onnem ad stantem turbã
fidelium ut genua flectentes orarent cum ip̃o. cum cõ¬
pless orationem & dixissent omnes amen reddidit sp̃m.
Consumauit autem martyrium suum. quinta sabbati
hora tercia. E odem die: beati alexand̾ne ciuitatis ep̃i
gloriosi senis. Qui post beatum petrum arium p̃soit̃m
suum heretica impietate deprauatum &x diuina u̾itate

Expanded text:
 stupens super tanta tolerantia, et volens eum blandis verbis a fide revocare, dixit ei: Vis esse nobiscum, aut cum Christo tuo? Cui sanctus Nestor cum magno gaudio respondit, dicens: Cum Christo meo et eram, et sum, et ero. Tunc indignatus praeses dedit adversus eum sententiam, ut quia Jesum crucifixum sub Pontio Pilato fateretur, tanquam devotus Deo suo illius subiret sententiam, et ligno crucifixus resolveretur a vita. Ille gratias agens Deo cum jam affixus esset patibulo, docebat assistentem Christi et libentissime compaterentur, ut et simul glorificarentur. Post haec petens omnem astantem turbam fidelium, ut genua figentes orarent cum ipso, cum compleret orationem et dixissent omnes, Amen, reddidit spiritum. Consummavit autem martyrium suum quinta Sabbati, hora tertia. Eodem die, beati Alexandri Alexandrinae civitatis episcopi, gloriosi senis, qui post beatum Petrum Arium presbyterum suum haeretica impietate depravatum, et a divina veritate
Abbreviated transcription (Latin):
se martirium.Non enim
mͣtiriũ sola sangnis cõ¬
sũmat effusio. nec sola dat¬
fidei palmã exustio illa flã¬
tur ad coronã.Absq iniuri

Expanded text:
e martyrium. Non enim martyrium sola sanguinis consummat effusio nec sola dat palmam exustio illa flams ad corona
Abbreviated transcription (Latin):
b arcusexusti corꝑis alim̃¬
ta iungilnt. Athleta fortis¬
simus auctoris sui ihũ xp̃i¬
fidem intra uiscera retinebat.
Passione gliosa efferocer¬
tamine trumphabat᷑ et
antiqͣm fidem corm̃toꝵ no¬
uitas ĩmutare ñ poterat. Hoc

Expanded text:
bus artus exusta corporis elementa jungebant: sed athleta fortissimus, auctoris sui Jesu Christi intra viscera retinens passionem, gloriosiore certamine triumphabat, et antiquam fidem tormentorum novitas mutare non poterat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
preses cũ in suppliciis diui¬
na feruoris gratia adu̾ce̾t
fortiorẽ: in audito crudeli¬
tatis exemplo. plusꝙͣ furo¬
re ꝑsecutoris insaniens.
defodere erectum cingłotenꝰ

Expanded text:
praeses, cum in suppliciis divini favoris gratia adverteret fortiorem, inaudito crudelitatis exemplo, plus quam furore persecutoris insaniens, defodi eum cingulo tenus
Abbreviated transcription (Latin):
ad eẽt suus cantis laborib.
iegnũ spondeus crłaꝵ atq
illis iam extremis scẽ ꝯmi¬
grãtis anume: flens ⁊ con¬
sternatꝰ mente uiator asta¬
ret dicens. Cui me dñe relĩ¬
quis: respondisse dicitur ne
conturbaret᷑ quasi destitut᷑
solatio. quia breui se illo
ꝓphenam ac reuelationẽ ci¬
to transitu scĩssimi uiue¬
nis constat fuisseꝯpletam.

Expanded text:
adesset finis, tantis laboribus regnum spondens coelorum atque illis jam extremis sanctae commigrantis animae, flens et consternatus mente Viator astaret dicens: Cur me, Domine, derelinquis? respondisse dicitur, ne conturbaretur quasi destitutus solatio, quia brevi se illo prophetiam ac revelationem cito transitu sanctissimi invenis
Abbreviated transcription (Latin):
est. qͣm in tanta puritate
modestia. ꝓietate patientia
ꝑ multos rexit annos. tã
ta paupum cura. tanta
diuinoꝵ mãdatoꝵ obser¬
uantia: ut etiam magisi¬
cos atq p̾stantes illos do¬
mini saceidotes om̃i pre¬
iret grã uircutũ. S cũ
ita ingenti gl̾ie sue acple¬
bis ꝓfectu domini ecclĩe
p̾sideret. usq ad exꝑulsio¬
nẽ eius fremẽtis dyaboli

Expanded text:
est, tanta puritate, modestia, pietate, patientia, per multos rexit annos, tanta circa pauperes cura, tanta divinorum mandatorum observantia, ut etiam magnificos atque praestantes illos Domini sacerdotes omni praeiret gratia virtutum, sed ita ingenti gloria suae plebis, populi Domini Ecclesiae praesideret, usque ad expulsionem ejus frementis diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
accepte potestatis eiciunt.
Quo ita isti nu̾itum suũ.
nisi inter potestatũ celestiũ
numeꝵ sorcumt᷑: Et sunt
ñ nulli qui acceptis uitrti¬
b etiam electoꝵ hominum
nũta transcendũt. Cumq
⁊bonis meliores sint: elcĩs
quoq fractib pͥncipantur.
Quo ergo isti sortem suam.
nisi inter pͥncipatuũ nume¬
rũ accipiunt: Et sunt ñ nul¬
li. qui sic in semet ipĩs cun¬
ctis uitus om̃ib q desidĩ¬
is dominãtur: ut ip̃i iure¬
mũdicie dii int̾ homines
uocentur. Unde et ad moysẽ
dicitur. Eoce cõstitui te deum
pharaonis.Quo ergo isti.
nisi int̾ numos dñati¬
onũ currũt: Et sunt non¬
nlli. qui dum sibimet¬
ipĩs ugilanti cura dñan¬
tur. dum se sollicita intẽ¬
tione discutiũt. diuino
timore semꝑ inherentes:
hoc in mun̾e urrutis acci¬
piunt. ut iuditare recte
⁊ aliispossent. In quorũ
ꝓfecto mentib dum dim¬
na contẽplatio presto ẽ:
in hiisuelut in throno
suo dñs p̾sidens aliorũ

Expanded text:
acceptae potestatis ejiciunt. acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quo que fratribus principantur: quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numerum, acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jurmunditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis : quo ergo isti, nisi inter numeros domiuum, currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibi metipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt ut judicare recte et alios possint: quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his, velut in throno suo, Dominus praesidens, aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis trahere: nos qz ip̃os
ad incremẽta uirtiitũ bo¬
nis studiis inflãmare. Qa
creditur młtitudo hominũ:
qͣnta młt̾itudo remãsitan¬
geloꝵ. Suꝑ ẽ enim ut ip̃i
quorz homines qui ad cele¬
stem patriã redeunt. ex hiis
agiinib aliquid illuc re¬
reuertentes imitent᷑. Distĩ¬
cte namq conu̾sationes
ordinũ congruunt. et in
eoꝵ sortem ꝑ conu̾satõnis
simli̾tudinẽ deputant᷑. Nã
sũt pleriq qui parua capi¬
unt: s tamĩe hec eadem par
ua pie annũtiare fratrib
ñ desistunt. Isti itaq ĩ ange¬
loꝵ numerũ currũt. Et st̃
nonnulli. qui diuine largi¬
tatis mune̾ refecti: secretoꝵ¬
celestium sũma caꝑe p̾ua
rum deputãtur: Et sũt nõ¬
nulli qui mira faciunt: sig¬
na ualenter oꝑantur. Quo
igit᷑ isti. nisi ad suꝑnarum
uirtutũ sortẽ. et numerũ
cõgruunt. Sunt ñ nulli
qui etiam de obsessis corpo¬
rib malignos spc̃ fugant:
eos q mrtute oronis. et in

Expanded text:
tionis trahere, nosque ipsos tionis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte namque conversationes ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tameva pie annuntiare fratribus non desistunt: isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretoelestium summa et capere rum deputantur? Et sunt alii, qui mira faciunt, signa velanter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
plant᷑. ut scd̃m creature
modunrut eo plene omĩ¬
asciant: quo uisiomi con¬
ditoris siri ꝑ muitum dig¬
nitatis apppinqͣnt. Sera¬
phin etiam uocant᷑ illa
scõꝵ sp̃uum agmina:
tes uel incendẽtes uocant᷑.
ta sũt: ut inter hec ⁊ deũ
nulli alii sp̃ẽ inter sint
tanto magis ardent. qnͣ
tohunc uiciinꝰ uident. O¬
rum flãma amor ẽ: qͥa
quo subtiliꝰ claritatedim¬
nitatis eius aspiciũt: eo
ualidiꝰ in eiꝰ amore flam¬
mestũt. S quid ꝓdest noᷤ
de angłicis spiritib ista
ꝑstringere. sino studeamꝰ
etiam ad nros ꝓfectus cõ¬
grua cõsideratione diriua¬
r̾e: Quia eñi suꝑna illa ci¬
nitas ex angłis et homini¬
b constat. ad qm tantũ
credimꝰ humanũ genus
ascendẽ: qͣntum illic cõti¬
git electos angłos reman¬
sisse. Sicut scriptũ est. Sta¬
tuit t̾minos gentiũ: scd̾m
numcrũ angłoꝵ dei. Debe¬
mus et nos aliquid ex ill
distinctõib suꝑnoꝵ ciui¬
um. adusum nr̃e conu̾sa¬

Expanded text:
a. Aut secundum creature modum eo plene omnia sciant, quo visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphin etiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, tes vel incendentes vocantur. ta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident.  flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversa
Abbreviated transcription (Latin):
ni porte ct̾nales. et introibit
iex gl̾ie. Quis est iste rex głe:
Dñs fortis ⁊ potens: dñs
potens in p̾lio. Et rursum.
Dñs uirtutũ: ip̃e est rex głe.
P dei ergo fortitudinem
nũtiandus erat: qui uir¬
tutum dñs et pocens in p̾¬
lio contra potestates acrias
ad bella ueniebat. Rapha¬
el quoq interp̾tatur utdi
ximus: medicina dei. Ea
uidelicet dum chobie oclõs
qiͣ ꝑ offitium curatio nis
cetigit: cecitatis eius tene
bras tersit. Qui ergo ad
curandũ mittitur: digñ
uidelicet fuit. ut dei medi¬
cina uocaret᷑. S quia an¬
głoꝵ noĩa interp̾tando ꝑ¬
strinximꝰ: nũc suꝑ ẽ ut ip̃a
offitioꝵ uocabła breniter¬
uocantur illi nimirũ sp̃c̃:
ꝑ quos signa ⁊ miracla
freq̃ntius fiuint. Potesta¬
tes ctiam uocant᷑ hiiqui
hoc potentiꝰ ceteris in suo
ordine ꝑceperũt. ut eorũ
dicioni urcutes aduerse
subiecte sint: quoꝵ pote¬
states refrenãtur. ne cor¬
da hominũ tantũ tep̃ta¬
rep̾ualeant. qnͣtum uolũt.

Expanded text:
ternales, et introibit Rex gloriae. Quis est iste Rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et rursum: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius tebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabvocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur ii qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
natõis dñice ducente¬
simo octogesimo sexto. dỹo¬
clecianus tricesimꝰ tercius
ab augusto imꝑator. ab
exeritũ electus annis uigĩ¬
li fuit: maximianũq cog¬
nomẽto herruliũ socium creã¬
uit imꝑii. Quoꝵ tp̃re carau¬
sius quidam genere ĩfimuis.
s cõsilio ⁊ manu promptꝰ:
cum ad obserũada occeani
littora quetunc franci et
sanxones ĩfestabant positus:
plus inpernitiem qͣm in ꝓ¬
fectum rei publice ageret. e¬
reptam p̾donib p̾dam nulla
suspitionẽ quã ip̃os quoꝵ ho¬
stes ad incursandos fines: ar
ussũ occidi. purpuram sup̃¬
sit: ac britannos occupauit.
Quib sibi ꝑ septem annos
fortissime uindicatis ac retẽ¬
tis: tandem fraude allecti so¬
cii sui interfectus ẽ. Allectus
post ea ereptam carausio in¬
sulam ꝑtrienniũ tenuit ꝙͣ
cem annos recepit. Interea
deoclecianꝰ in oriente maximi-¬
anus herculius in occidente:
uastari ecdias. affligi. int̾fici
diutmor. atq ĩmanior fu¬

Expanded text:
nicae ducentesimo octogesimo sexto, Diocletianus tricesimus tertius ab Augusto imperator ab exercitu electus, annis viginti fuit, Maximianumque cognomento Herculium socium creavit imperii. Quorum tempore Carausius quidam, genere quidem infimus, sed consilio et manu promptus, cum ab observanda Oceani litora quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam nulla suspicionem, quia ipsos quoque hostes ad incursandos fines artijussus occidi, purpuram sumpsit ac Brittanias occupavit; quibus sibi per septem annos fortissime vindicatis ac retentis, tandem fraude Alecti socii sui interfectus est. Alectus  Al. add. vero postea ereptam Carausio insulam per triennium tenuit, quem cem annos recepit. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari Ecclesias, affligi interficique diuturnior atque immanior fu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctũ dei cõfessorem ferire
recusauit. Dequonimirũ
constat: qr et si fonte baptis¬
matis ñ ẽablutꝰ : sui tamẽ
sangͥnis est lauacro mũda¬
tus: ac regni celestis dignus
factus ingressu. Tunc iudex
tanta miradoꝵ celestiũ no¬
uitate ꝑtussus: cessare mor
a ꝑsecutione p̾cepit. honore¬
q deferre incipiens cedi scõꝵ:
Passus ẽ aũt beatus alba¬
nus duodecimo kalendaꝵ
uiliarum. iuxta ciuitatẽ
uerolamiũ. q̃ nunc agen¬
te anglorum uerbo m̾aces¬
tir sirelingua cestir. Ubi p
serenitate ecclĩa est mirãdi
oꝑis: atq eius mrͣio cõdig¬
na extructa. In quo iudlic
loco usq ad hanc diem cura¬
tio infirmoꝵ. et frequentiũ
oꝑatio uirutũ celebrari ñ
desinit. Passi sunt ea tempe¬
state a aron et iulius logũ¬
nium urbisciies et alii utͥ¬
usq sexus dui̾sis in locis
ꝑplures. Qui diu̾sis cru¬
tiatib torti. ⁊ in audita mẽ¬
broꝵ dissertione lacerati: a¬
nimas ad suꝑne ciuitatis

Expanded text:
sanctum Dei confessorem ferire sanctum Dei confessorem ferire recusavit: de quo nimirum constat, quia etsi fonte baptismatis non est ablutus, sui tamen est sanguinis lavacro mundatus ac regni coelestis dignus factus est ingressu. Tum judex tanta miraculorum coelestium novitate perculsus, cessari mox a persecutione praecepit, honorem referre incipiens caedi sanctorum, Passus est autem beatus Albanus die decimo Kalendarum Juliarum, juxta civitatem Verolamium, quae nunc a gente Anglorum Verlamacaestir sive Vaetlingacaestir apserenitate ecclesia est mirandi operis, atque ejus martyrio condigna exstructa. In quo videlicet loco usque ad hanc diem curatio infirmorum et frequentium operatio virtutum celebrari non desinit. Passi sunt ea tempestate Aaron et Julius legionum urbis cives, aliique utriusque sexus diversis in locis perplures, qui diversis cruciatibus torti et inaudita membrorum discerptione lacerati, animas ad supernae civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
chil repente aiduim. nichil
p̾ceps. nichil abruptũ. quẽ la¬
terib longelateq deductum.
ĩmodum qquoris natura cõ¬
planat. Dignũ uidelicet eũ
pro uisita sibi specie uenus¬
tatis. iam iam olim rocdens.
qui beati mr̃is cruore dicare¬
ce. sanctus albãnus dari aꝙͣ¬
sibi a deo rogalat. Statim in¬
cluso meatu: ante pedes eus
fons ꝑhep̃nnis exortus ẽ: ut
om̃cs cognoscẽnt eciam tor
q enim fieri poterat. ut in
arduo montis catumine
uidelicet fluuiꝰ ministerio
ꝑ soluto. deuotione cõpleta:
offitii cestimoniũ relinquẽs:
reu̾sus est ad naturam:
Decollatus itaq martir
fortissimꝰ: ibidem accepit
coronã uite qm repmisit
deus diligentibz se. Sz ille
qui piis ceruitib impias
intulit manus gaudere din¬
suꝑ mortuũ non ẽ ꝑmissꝰ.
Namq ocłi eius in terra: n¬
na cum beati mͣtiris capite
deciderũt. Decollatus ẽ etiã
ibi cum eo miles ille. qui an¬
tea suꝑno nittu correp̾tus.

Expanded text:
hil repente arduum, nihil hil repente arduum, nihil praeceps, nihil abruptum, quem lateribus longe lateque deductum in modum aequoris natura complanat, dignum videlicet eum, pro insita sibi specie venustatis, jam olim reddens qui beati martyris cruore dicarece sanctus Albanus dari sibi a Deo aquam rogavit, statimque incluso meatu ante pedes ejus fons perennis exortus est, ut omnes agnoscerent etiam torrque enim fieri poterat ut in arduo montis cacumine  Qui videlicet fluvius ministerio persoluto, devotione completa officii testimonium relinquens, reversus est ad naturam. Decollatus itaque martyr fortissimus ibidem accepit coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se. Sed ille qui piis cervicibus impias intulit manus gaudere super mortuum non est permissus: namque oculi ejus in terram una cum beati martyris capite deciderunt. Decollatus est ibi tum etiam miles ille, qui antea superno nutu correptus
Abbreviated transcription (Latin):
um bĩssimi cõfessoris ac mͣr¬
tiris uocabatur. Et ita flũis
occupabat pontem: ut intra
Deniq cunctis pene egressis
iudex sine obsequio inciui¬
tate subsisteret. Igiturbeatꝰ
allimus cui ardens in erat
deuotio mentis ad martiriũ
ꝑuenire: accessit ad torrentẽ.
⁊ dirigens ad celum ocłõs: ĩ¬
lico siccato alueo indit uti¬
disse uestigus. Qd̃ cum in¬
ter alios etiam ip̃e carnifex
qui cum ꝑcussurus erat ui¬
disset: festinauit eubi ad
locum destinatũ morti adue¬
uenerat occurrere:diumo
uimirũ ammonitꝰ intinc¬
tu: ꝓiectoq ense quẽ stric¬
tum᷑ tenuerat. pedib eius
aduolutus: multũ deside¬
rans ut cũ mrͣtire uel ꝓmrͣ
iacente ferro est int̾ carnifi¬
ces iussa cunctatio. montẽ
cum turbis reu̾entissimus
dei cõfessor ascendit.Qui o¬
portune locus grã decentissi¬
ma qͥngentis ferepassib ab
harena situs est: uariis her¬
barũ florib depictus. imo
usqueqͣq nestitus. In quo ni¬

Expanded text:
ium beatissimi confessoris ac marium beatissimi confessoris ac martyris vocabatur, et ita fluminis ipsius occupabat pontem ut intra Denique cunctis pene egressis, judex sine obsequio in civitate substiterat. Igitur sanctus Albanus cui ardens inerat devotio mentis ad martyrium ocius pervenire, accessit ad torrentem, et dirigens ad coelum oculos, illico siccato alveo, vidit undisse vestigiis. Quod cum inter alios etiam ipse carnifex qui eum percussurus erat, vidisset, festinavit ei ubi ad locum destinatum morti venerat occurrere.: divino nimirum admonitus instinctu, projectoque ense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolvitur, multum desiderans ut cum martyre vel pro ac jacente ferro esset inter carnifices justa cunctatio, montem cum turbis reverentissimus Dei confessor ascendit: qui opportune laetus, gratia decentissima, quingentis fere passibus ab harena situs est, variis herbarum floribus depictus, immo usquequaque vestitus, in quo ni
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ⁊colo. Tunc iudex re¬
pletus iracũdia dixit. Si
te ꝑfrui: diis maguis sacri¬
ficare ne differas. Albanꝰ res¬
pondit.Sacrificia hec que a
nec auxiliari subiectis pos¬
sunt: nec supplicãtium sͥ
quicũq hiis sacrificia simu¬
lacthis obtulerit: et̾nas inf̾¬
ni penas pro mercede recipi¬
et. Hiis auditis uidex nimi¬
ofurore cõmotus: cedi san¬
ctum dei cõfessorẽ atortori¬
b p̾cepit attimans se u̾beri¬
liri ꝯstantiam. Q̾ cum tor¬
metis afficertꝰ acerrimis:
patienter hec pro dño immo
gaudenter ferebat. At ubi
rari. uel a cultu xp̃iane reli¬
giouis reuocari non posse
ꝑ̃sensit. eum capite plecti¬
i. iussit. Cumq ad mortem
duceretur: ꝑuenit ad flum̃
qd muro ⁊ arena ubi ferien¬
dus erat: nicatu rapidissimo
diuidebat᷑. Uiditq non par¬
uam hominũ mlt̾itudinẽ
utriusq sexus: ꝯditionis di¬
u̾se et etatis. q̃ sinedubio di¬
uinitatis intinctirad obseqͥ¬

Expanded text:
semper et colo. Tum judex resemper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si te perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibquicumque his sacrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede recipiet. His auditis judex nimio furore commotus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praecepit, autumans se verberiliri constantiam. Qui cum tormentis afficeretur acerrimis, patienter haec pro Domino, immo gaudenter ferebat. At ubi rari vel a cultu Christianae religionis revocari non posse persensit, capite eum plecti jussit. Cumque ad mortem duceretur, pervenit ad flumen quod muro et harena ubi feriendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parvam hominum multitudinem utriusque sexus, conditionis diversae, et aetatis, quae sine dubio, divinitatis instinctu ad obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq udiss albanũ. mox
ira succensus nimia: qđ̾ se
ille ultro ꝓ hospite que sus
dare p̾sumpsisset: ad simu¬
lachra demonũ quib affiste¬
bat. eum iussit ꝑtrahi. Q̾a
rebellem inqͥcus ac sacrilegũ
celare qͣm militib reddere
maliusti: ut contemptor
diuum meritam blasphe¬
mie sue penam lugeret: q̃¬
cumq illi debelinitur sup¬
plicia tu soluere habes: si a
cultu nr̃e religionis discede̾
temptas. At sanctus allanꝰ
qui se ultro ꝑsecutorib fidi
xp̃ianũ esse ꝓdiderat. nequa¬
quã minas printipis me¬
armis mlicie spiritalis: pa¬
lam seussis illius parere
nolle ꝓnuntiabit. Tunc iu-¬
dex.Cuius inquit familie
uel generis es: Albanus res¬
pondit. Quid ad te ꝑtinet
desideras: xp̃ianũ iam me
esse xp̃ianitatisq officio
uacare cognosce. Ait uidex.
Nomen tuũ quero: ꝙ sine
mora michi insinna. Alba¬
nus inquit aparentib uo¬
cor: et deum uiuũ acuerũ.
qui uniũsa creauit adoro

Expanded text:
numque vidisset Albanum, mox numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susdare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam minas principis mearmis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? Albanus respondit: Quid ad te pertinedesideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inquit, a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro
Abbreviated transcription (Latin):
tunatus in laude uͥginum.
cum beatoꝵ qui de toto or
egregium feconda britania
ꝓfert. Q̾ uidelicet allanus
paganus ad huc cũ ꝑfidorũ
princpũ mandata adu̾sum
xp̃ianos seuirent: cł̾icum
quendã ꝑsecutores fugientẽ:
hospiciõ recepit. Quem dũ
oronib cõtinuũ acuigliis
pectus: exemplũ fidei ⁊ pie¬
tatis illiꝰ cepit emular. ac
salutarib eiꝰ exortationib
paulatim edoctus. relictis
ydolatrie tenbris. xp̃ianus
Iintegro corde fc̃s est. Cumq¬
p̾fanis cleritus aliquot dieb
apud cum hospitaret᷑ : ꝑue¬
nit ad aures nefandi princi¬
pis: cõfessorẽ xp̃i cui necdũ
fuerat locus martirii depu¬
tatus: penes albanũ latere.
Unde iussit militib: eum di¬
ligentius inquurte. Qui
cum ad tuguriũ mͣrtiris ꝑ¬
uenissent: mox sesanctus
albanus ꝓ hospite ac magis¬
tro suo: ipsius habitu id ẽ
carataula qua uestiebatur
indutus: militib exhibuit.
adducebatur: aris assistere.
ac demonib hostias offerre.

Expanded text:
tunatus in Laude virginum, cum beatorum martyrum qui de toto orbegregium fecunda Britania profert. Qui videlicet Albanus paganus adhuc, cum perfidorum principum mandata adversum Christianos saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus continuis ac vigiliispectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paulatim edoctus, relictis idolatriae tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumquaefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus exhibuit, adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre,
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimam hoc an
no hec sollep̃nitas euemit:
facere eam nobis dcbet reue
nᷠ. Bene enim natalem cache
homines iidemu ad super¬
stitione hancspetie pietatis
attrahi: ostendam eis q̃ ra¬
tionc animas defunctoꝵ su¬
orum iuuari citius possit.
Orent condie ꝓ caris suis .uiii
int̾pellent dñm uoce flebili:
p̾centur ꝓ eis erroꝵ ueniam:
lapsoꝵ remissionẽ. Pas¬
tant esurientis uestiant nu
impleatur. Adhibeat quo¬
q unusqͥsq pro caris suis
scõꝵ p̾ces sacrifina offerãt:
et sacerdotali eos ꝓsequuti¬

Expanded text:
Quadragesimae dies haec solemnitas venerit, facere eam nobis debet sanctrem. Bene enim Natalem Cathedhomines videntur ad superstitionem hanc specie esse pietatis attracti, ostendam eis qua ratione animas defunctorum suorum juvare utilius possint.Orent quotidie pro charis suis, interpellent Dominum voce flebili, precentur eis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudimpleatur. Adhibeat quoque unusquisque pro charis suis sanctorum preces, sacrificia offerat, et sacerdotali eos prosecuti
Abbreviated transcription (Latin):
minauit. Et ideo digne¬
hoc fundamẽtum eccłia
colit: quia suꝑ eccłiasti¬
ci edificii altitudo cõsur¬
git. Unde cõuenient psal¬
mus qui lectus est dicit.
Exaltent cum in ecclia ple¬
bis: et in cathedra setuoꝵ
laudent eum. Bene aut¬
exaltari eum deus in ecclia
ut fundamẽtum hoc in ec¬
cdesia houoret᷑: ꝑ qd ad
eccliam ascenditur. Qd̃
natalis ergo hodie cache¬
dre colitur: sacerdotale of¬
hoc eccl̃ie p̾stant: ut qnͣto
Cum eñi sollep̃nitatẽ hãs
eccłis m̾ito religiosa obsa¬
uatio introduxerit: miror
cur apud qͣsdam in fidales
hodietam ꝑuitiosus ercor
in crruerit᷑. ut suꝑ tumłos
defunctoꝵ cͣbos ⁊ iuna cõ¬
quid caris suis dicit quis:
imputat pietati. Cessate gͥ
frẽs ab boc gcatili in fidlita¬
tis crrore: amme eñi sancte¬

Expanded text:
minavit: et ideo digne fundamentum hoc Ecclesia colit, supra quod ecclesiastici aedificii altitudo consurgit. Unde convenienter Psalmus qui lectus est, dicit, Exaltent eum in Ecclesia plebis, et in cathedra seniorum laudent eum . Bene autem eum Deus in Ecclesiut fundamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honhoc Ecclesiae praestant quibus Cum solemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conquis suis charis dicit, quod imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore. Animae enim sanct
Abbreviated transcription (Latin):
.uͣ. tur. Anme ergo fracrum
cibis carnalib delectant᷑
Offendi hiis magis possũt:
qm delectari. si cum ille ĩ
sacris sedib maneant: nos
eas in terra eẽ credamus. Ces¬
sate ergo ab hus crrorib :
et siuit scriptũ est q̃ sursumm
sunt q̃rite. non que suꝑ t̾

Expanded text:
Christo . Animae ergo fratrum cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos eas in terra esse credatis. Cessate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deuotione ppli qmͣ in con¬
structõne ⁊ reu̾enti basili¬
ce frequẽtatione cernebat
pectore purissimo nouerat.
⁊corde arcentissimo dilige¬
bat: insinuare gentib ñ ces
bat deo: qͦs dyabolo subthe¬
bat. Acq totis exhortatõnis
elat mundo. dignos faceret

Expanded text:
evotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentatione cernebat,istum, quem pectore purissimo noverat, et corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cebat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis ebat mundo, dignos faceret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfumidissimoꝵ uerboꝵ ter¬
gtũsacione. atq ultra na¬
turã hõim in ppłi seductõ¬
neuna cũ magicis p̾stigi¬
isorbi pene romano calle¬
re ĩnotuerit. Ex hiis enim
rome satis audiuimꝰ. Tan¬
tum edicite. si niͣgni pͥuci¬
pii domician iussis obedi¬
re⁊ ĩmortaliũ deoꝵ iuraue¬
nerari disponitis:Sin au¬

Expanded text:
fundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin au
Abbreviated transcription (Latin):
deuocõis ⁊ fidei. atq saluta¬
ri cõfessione dñi ⁊ saluato¬
nouuis ⁊ nouos illi genitos
ꝑminist̾ium p̾dicatõmis
mee infantes. quos illi fõs
sacri baptismatis ꝑturit.
ratõnabłi lacte pasce̾ sine
dolo ñ cesso. S ⁊ illiꝰ prin¬
cipis scita qͥ nero ẽ inuictis¬
simꝰ: innocenti oꝑe ⁊ m̃ido
corde cõseruo. Cuĩ p̾fectus.
Dic ergo cuiꝰ numinis te
ꝑfiteris eẽ cultorẽ. ⁊ cuiꝰ con¬
ditõnis te asseris: Tñc hii
tres bĩssimi uiri dyonisiꝰ.
rusticus. ⁊ eleutheriꝰ. ita
dono scĩ sp̃c inspirati. ⁊ ze¬
lo fidei inflãmati: sono
uniꝰ uotis eisdem q u̾bis
gairt᷑ reddidere responsũ.
ne ꝓcedẽt. In hoc inqͥunt
manifestũ ẽ nos eẽ ueris¬
simos xp̃ianos. cũ corde cre¬
damus.ore cõfiteam᷑. ⁊ oꝑe
pio colamꝰ. patre et filiũ

Expanded text:
onis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatonovus, et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, garetur, reddidere responsum, procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem, et Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. ⁊ u̾bauitalia ĩ paulido¬
ctrina euidẽtissimc sentiẽs.
diuino lũie cordis tactus.
eidẽ paulo cessit: ⁊ ab eo expe¬
tut qͣtinus ꝑ illo ip̃ius dei
quẽ predicãbat miscdĩam
dep̾caretur. ut illiꝰ cultor ue¬
rus. ⁊ suus mẽretur eẽ disci¬
paulus ageret it. cecus qͥ

Expanded text:
 verba vitalia in Pauli doctrina evidentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat, misericordiam deprecaretur, ut illius cultor verus et suus mereretur esse disciP
Abbreviated transcription (Latin):
uuerũt ab ẽẽ p̾saitia. quos
diuina dignatio et̾ni reg¬
ni iam p̾sciebat eẽ consor¬
tes. qͦsq ab inuicẽ ignite
tempestatis insectatio. ꝑ mͣr¬
tiru certamina nullo sue
calliditatis aut scueritatis
astu. squre p̾ualuit. De¬
uiq aduentus p̾fecti fescẽ¬
niu sisumi: cũ romanoꝵ
mulitũ apparitione ĩurbe
parisioꝵ. ⁊ ꝑ omnẽ irgionẽ
subito ꝑsonatur. ⁊ a prima¬
tib citatũ galliaꝵ ei occ̃¬
riturampialis uissio ur

Expanded text:
tia: quos divina dignatio aeterni regni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per martyrii certamina nullo suae calliditatis, aut severitatis astu separare praevaluit. Denique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio
Abbreviated transcription (Latin):
dyonisi inq̾sitione gallia¬
rum penctrat fines. Quib¬
ad huc procul positis scĩ uiri
celebre nomẽ inuotuit. Unde
ampliꝰ efferati. cursu uelo¬
ciori tum̃tib auims. uul¬
tib crucidissimis. parisius
adierũt. ubi bratum dyomi¬
sium cõtra in credulos di¬
micante. ⁊ p̾dicatione conti¬
uira pplĩ młtitudinẽ ad fi

Expanded text:
Dionysii inquisitione GalliaDionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibadhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Qua dere nulla iam pro
xpisto c̾tã tib p̾scntis uite
indulgebat tranqͥllitas ulła
scõrum mͣitirũ erat excusa¬
ta libertas. S ed cũdi ꝓthodo¬
lor aut impiis uissiõnib
obedicbãt. aut qd̃ statutũ
accudelissimo cesare fuerat
p̾fcrebant. Dirigit᷑ ꝓinde
prefectus fescẽninus sism¬
nius tradita sibi electa ap¬
paritione. cũ ingente strepi¬
tu ad parces occidentaliũ re¬
gionũ.ut scm̃ senem no¬
minatissimũ doctrinaii¬
rum et uirtutũ in signi¬
b p̾cipuum. machaniũ
dyonisiũ ubicũq reperire
cipis ydolis churificare cõ¬
pelleret. aut cormẽtis lace¬
ratum ĩmensis. ⁊ penis
exquisitissimis tormc̃tatũ.
inter aetera etiam scd̾m le¬
ges romanas. ut pote eũ
qui p̾stantissima noblita¬
te t̾rena floruerat. ⁊ contͤ
senatus ac rei publice ꝓ¬
mulgatões contraq imꝑi¬
um egerat. nudum publi¬
nniꝰ sisinmiꝰ. suiq cõma¬
mpulares p̾ciptum p̾nci¬
pis suscepisscnt. ꝓ macharu

Expanded text:
Qua de re nulla jam pro Qua de re nulla jam pro Christo certantibus praesentis vitae indulgebatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire cipis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publinius Sisinnius suique commanipulares praeceptum principis suscepissent, pro Macarii