comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seite plene gregib fiant hominũ. et hac ra-¬
tione cognoscant quod ipse sit dominuᷤs
qui cuncta p̃stiterit. Hec iuxta historie ue¬
ritatem inmo uxta ꝓpħie fidem qͦmͦ
pͦpłs isrł restituatur mintegrum statum.
et reliquie pͦpłi indeorum apło paulo do¬
cente salue sint mnapłis et inomũib qui
ex uideis inpͥncipio crediderunt. et usq
hocie redeunt adexłlam: breuit̃ clixisse
sufficiat. Nime tropologice eaclem breui¬
tate aꝑiendus est sensus. Quiẽq dedomo
est isrł t cernit pacem xp̃i que exuperat
Sin autem polluerit utramq terram in̾
uiis siuis pessimis. e immmuinaitie mulieriᷤ
menstrudte fuerit comꝑatus. effundit as̃ ui¬
dignationẽ suam suꝑ eum ꝓsanguine uł
fuo uel corum quos scandaliz auerit ce qͦꝵ¬
sangumẽ esfuderit suꝑ terram. et ꝑuersis
cogitationib quib polluit eam. Tunc dĩꝑgt᷑
ingentes ut incredulis coequetur. et uen¬

Expanded text:
sertae plenae fiant gregibus hominum, et hac rasertae plenae fiant gregibus hominum, et hac ratione cognoscant, quod ipse sit Daestiterit. Haec juxta historiae veritatem, immo juxta prophetiae fidem: quomodo populus Israel restituatur in integrum statum, et reliquiae populi Judaeorum, Apostolo Paulo docente , salvae sint in Apostolo, et in omnibus qui ex Judaeis in principio crediderunt, et usque hodie redeunt ad Ecclesiam, breviter dixisse sufficiat. Nunc tropologiae eadem brevitate aperiendus est sensus. Quicumque de domo est Israel, et cernit pacem Christi, quae exsuperat est. Sin autem polluerit utramque terram in viis suis pessimis, et immunditiae mulieris menstruatae fuerit comparatus: effundit Deus indignationem suam super eum, pro sanguine, vel suo, vel eorum, quos scandalizaverit, et effuderit super terram, et perversis cogitationibus quibus polluit eam. Tunc dispergetur in gentes, ut incredulis coaequetur, et ven
Abbreviated transcription (Latin):
rate et mitnite sunt inconfessione et noĩe
dñ saluatoris. ita ut om̃is creatura cognocat.
et multitudines angłorum quȩ terram abut
isrł: quod dñs dissipatas edificaueri eniu¬
tates et incultas plantauerit ragiones. et qđ
pollicitꝰ fuerat ꝑ ꝓpħas opere ompleuerit᷑.
Na hoc erit liberalitatis sue in ppłm quem
saluau̾it contentus muimere. s multo indiora
p̃stabit. Inuenietur enĩ adomo isrł qui mul¬
to tempore quesitus fuerat ec ñ inuentus.
et pꝰ quam inuenerit enni: multiplieabit eoᷤ
sicut oues. non brutorum ammantium s
oues hominum. qui rationis confessiõĩq
sunt pleni. sicut oues scãs et gregem ierłm¬
inqua ꝓpͥe dĩ cultus et iusio pacis÷ insolẽ¬
nitatib ens quando comedimus arima
sinceritatis & ueritatis. et agni carnib ueᷤ¬
cunur et cruore potamuf. et inseꝑtem ebdo¬
madib & intabernaculis huius scłi dñica
festa celebramus. ut ciuitates quondam de¬

Expanded text:
ectae et munitae sunt in confessione et nomine ectae et munitae sunt in confessione et nomine Domini Salvatoris? Ita ut omnis creatura cognoscat, et multitudines angelorum, quae terram ambiunt Israel, quod Dominus dissipatas aedificaverit civitates, et incultas plantaverit regiones, et quod pollicitus fuerat per prophetas opere compleverit. Nec hoc erit liberalitatis suae in populum, quem salvaverit contentus munere, sed multo majora praestabit. Invenietur enim a domo Israel, qui multo tempore quaesitus fuerat et non inventus. Et postquam invenerit eum, multiplicabit eos sicut oves: non brutorum animantiam, sed oves hominum, qui rationis confessionisque sunt pleni, sicut oves sanctorum et greges Hierin qua proprie Dei cultus, et visio pacis est, in solemnitatibus ejus 429 quando comedimus azyma sinceritatis et veritatis , et Agni carnibus vescimur et cruore potamur, et in septem hebdomadibus, et in tabernaculis hujus saeculi Dominica festa celebramus, ut civitates quondam de
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ secutus sum arłiam dĩ. & recorcia¬
buntur iuarum suarum pessimarum
et studiorum ñ bonorum quib offenderant
dĩ. & displicebunt eis uuquitates sue et
scelera sua quib prius errauerant. hec aũ
om̃ia tributurus est dñs non propter eos
qui ꝓprio errore ꝑierunt. s ꝓpt̾ nom̃ sc̃m stũ.
Und̾e ꝓuocat domũ isrł ut confundatur ꝙ
erubescat suꝑ priorib uitiis: ec sinim ĩcelli
gat treatorem. Postquam autem mundauit
credentium ex iudeis pͦptm abmiquitatib sus
et habitare fecerit urbes eccłiȩ. & instaurauit
runosa que in sẏnagogis conciderant et tra
confesslonis fuerit exculta cerimoniis dĩ que
quondam uisa ẽ. de solata om̃ib scis qui trene
conuersationis oꝑa p̃tereunt: tunc om̃s diseẽ
quomͦ terra uidea que quondam fuerat i¬
culta nunc ht̃ similitudinem paradisi dei.
et ciuuitates uidee que deserte fuerant &s des¬
litute et sua in credulitate fuffosse: nunc ẽ¬

Expanded text:
quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et recordaquia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et recordabuntur viarum suarum pessimarum, et studiorum non bonorum, quibus offenderant Deum: et displicebunt eis iniquitates suae, et scelera sua quibus prius erraverant. Haec autem omnia tributurus est Dominus, non propter eos qui proprio errore perierunt; sed propter nomen sanctum suum. Unde provocat domum Israel, ut confundatur et erubescat super prioribugat creatorem. Postquam autem mundaverit credentium ex Judaeis populum ab iniquitatibus suis, et habitari fecerit urbes Ecclesiae, et instauraverit ruinosa, quae in synagogis conciderant, et terra confessionis fuerit exculta caeremoniis Dei, quae quondam visa est desolata omnibus sanctis, qui terrenae conversationis opera praetereunt; tunc omnes dicent: Quomodo terra Judaea, quae quondam fuerat inculta, nunc habet similitudinem paradisi Dei, et civitates Judae, quae desertae fuerant et destitutae, et sua incredulitate suffossae, nunc er
Abbreviated transcription (Latin):
corum abraham. ysaac. et iacob. qe cũctis
scis. ac ꝓpħis. et erunt inpopłm dĩ. et dñs
erit eis ideum. quod presenti tempore
comꝓbatur: Cumq saluati fuerit: noc abit
dñs fruañtum et multiplicabit illud.
nisi enĩ granum tritici cadens interram
mortuum fuerit ipsum solum manetꝰ
et nequaquam pacientur famen. ñ fam̃
panis et sitim aque. s fam̃ audiendi u̾bũ
dĩ: quam ꝑassus est ille qui apatre ꝓfectꝰ
onĩem quam aceperat sub̃am dissipauit.
quando fanus tiecessitate agente porcoꝵ
pastus ẽ siliquis. Tunc multiplicabitur
fructus ligni hoc ÷ sapientie. deciꝰ scͥptũ ÷.
lignũ uite est om̃ib qui requirunt cam.
egenimina agͥ insimilitudinẽ iacob
cuiꝰ odor erat quasi odor agͥ pleni cui be¬
nedixit cdominus. Noc ultra portabunt
obꝓbrium famis ingentib quod hodiaq
uideorum patit᷑ incredulitas. S pꝰ quam
bcatitudinẽ fuerint consecuti : imitabunt᷑
apłm qui dic̃. ñsum dignus uocari apłs

Expanded text:
eorum Abraham, Isaac, et Jacob, et cunctis sanctis ac prophetis, et erunt in populum Dei, et Dominus erit eis in Deum, quod praesenti tempore comprobatur. Cumque salvati fuerint, vocabit Dominus frumentum, et multiplicabit illud. Nisi enim granumortuum fuerit, ipsum solum manet . Et nequaquam patientur famem, non famem panis, et sitim aquae, sed famem audiendi sermones Dei , quam passus est ille qui a patre profectus, omnem quam acceperat substantiam dissipavit, quando, famis necessitate cogente, porcorum pastus est siliquis . Tunc multiplicabitur fructus ligni, hoc est sapientiae, de quo scriptum est: Lignum vitae est omnibus qui requirunt eam : et genimina agri in similitudinem Jacob, cujus odor erat quasi odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Nec ultra portabunt opprobrium famis in gentibus, quod hodieque Judaeorum patitur incredulitas: sed postquam beatitudinem fuerint consecuti, imitabuntur Apostolum qui dicit: Non sum dignus vocari Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
ticam despitiunt simplicitatem. Et suꝑ omnẽ
faciem terre disꝑgint᷑. terrena ñ celestia requi
rentes. Et ñ erat qui reduaeret nec qui reqͥreret.
quia c̾elitiis occupati gregessi dnici dãpna
ñ cinant. Unde admalos pastores sermo fit
dñi. Quia ista & s ista fecistis que fupra
ad pastores uemam. & requiram gragem meũ
de manil eorum: quib expedit ut mola asina¬
ria alligetur: ad collum. quam ut minimũ
scandalizent de fͦpło meo. & hec erit eorum
pena uel maxima. ut ultra ñ pascant grogẽ
meũ. ne sub occasiones ouiĩ se ipsos pascãt.
et opes congregent. Et̃ liberabo populum meũ
de oie corititi. Requiram inquit demanu. &
liberabo de ore: quo auidis faucib deuorat᷑.
Cum autem requiesierit oues: iuisitat eas qͣsi
egrotantes atq macilentas. & pastorũ nogli¬
gentia: aissipatas. & liberabit de oĩb lociꝰ
indie nubis ⁊ caliginis. Dequa loquit᷑ et

Expanded text:
ticam despiciunt simplicitatem. Et super omnem ticam despiciunt simplicitatem. Et super omnem faciem terrae disperguntur; terrena, non coelestia requrentes. Et non erat, qui requireret, nec qui reduceret: quia deliciis occupati, gregis Dominici damna non curant. Unde ad malos pastores sermo fit Domini, quia ista et ista fecistis, quae supra ad pastores veniam et requiram gregem meum de manu eorum, » quibus expedit ut mola asinaria alligetur ad collum quam ut minimum scandalizent de populo meo . Et haec erit eorum poena vel maxima, « ut ultra non pascant gregem meum; ne sub occasione ovium seipsos pascant et opes congregent. « Et liberabo populum meum de ore eorum. » Requiram, inquit, de manu, et liberabo de ore, quod avidis faucibus devoratur. Cum autem requisierit oves, visitat eas, quasi aegrotantes, atque macilentas, et pastorum negligentia dissipatas. Et liberabit de omnibus locis, « in die nubis et caliginis, » de qua loquitur et
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet qui oꝑib dedecorant nominis dig¬
nitatem. ⁊ pro humilitate assumunt suꝑbiã
ut honorent se putent consecutos ñ onus.
& quoscumq in eccłia uiderint p̃ potentes
et dĩ habere sermonem: opprimere nituntur:
Unde uixta septuaginta scͥptum ÷. Et qđ forte
erat affligebatis labore. & disꝑfus ẽ populus
dĩ uel uitiis uel errore heretico. ed qđ ñ eẽt
pastor bonus qui poneret animã suam pro
ouib. s om̃s mercẽnarii qui lucra tantum
de gregib considerant. ⁊ cum lupũ uiderĩt
fuguint. quorum negligentia grex domini
deuoratur abestiis agͥ. dequib scͥptum est.
Posiusi tenebras & faicta: tiox: in ipsa ꝑ¬
transibunt om̃s bestie agri. Catuli leonũ ru-¬
gientes ut rapiant: & querant adeo escã sibi
Ẽt disꝑguntur & errant incunctis montib qͥ
eleuantur contra scientiam dĩ. et inuniuerso
colle excelso: qui ꝑħeticam superbiam eccłias¬

Expanded text:
videlicet, qui operibus dedecorant nominis digvidelicet, qui operibus dedecorant nominis dignitatem, et pro humilitate assumunt superbiam, ut honorem se putent consecutos, non onus: et quoscumque in Ecclesia viderint praepotentes, et Dei habere sermonem, opprimere nituntur. Unde juxta Septuaginta scriptum est: Et quod forte erat, affligebatis labore. Et dispersus est populus Dei, vel vitiis, vel errore haereticorum: eo quod non esset pastor bonus, qui poneret animam suam pro ovibus: sed omnes mercenarii, qui lucra tantum de gregibus considerant, et cum lupum viderint, fugiunt. Quorum negligentia, grex Domini devoratur a bestiis agri, de quibus scriptum est: Posuisti tenebras, et facta est nox: in ipsa pertransibunt omnes bestiae agri, catuli leonum rugientes, ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Et disperguntur, et errant in cunctis montibus, qui elevantur contra scientiam Dei, et universo colle excelso, qui per haereticam superbiam, Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
cundati uestib et anulo aureo: honorantur
abeis. & scĩs pauperib dicit᷑. Tn uͦ sede in
scabello siue interra aut sta. Isti qđ in fir.¬
mũ ÷ ñ confortant. siue consolidant. Und̾
⁊paulus loquit᷑ fuscipite infirmos. et in fir
mum infide assumite. Et mista int̾ uos in¬
firmi & egrotantes. Adquos mitat᷑ sermo
diinus: dequib scͥptum ÷ in psalmis. Misit
uerbum suum & sanauit eos ⁊ eripint oõ
de corruptionib eorum. Et quod fraccum :
aat ñ alligant. nequaquam mortalia in
popłis consid̾antes uulnera: quał ÷ ad ulter
homicida. sacrilegiis. Et quod ad iectum ÷
siue qđ errare uiderint ñ reducunt: ꝑ mit.¬
tentes eos aphereticiꝰ decipi. Et quod ꝑierat
ñrequirunt. ñ tam ꝑ ditos saluare cupientẽ
quam eos qui sunt in eccłiis deuorare. S
cum austeritate imꝑantes eis ⁊ cumpotentia.
quod ꝓprie ad suꝑcilium ep̃orum ꝑtinet. eorũ

Expanded text:
cumdati vestibus, et annulo aureo, honorantur cumdati vestibus, et annulo aureo, honorantur ab eis, et sanctis pauperibus dicitur: Tu vero sede in scabello, sive in terra, aut sta. Isti quod infirmum est, non confortant, sive consolidant. Unde et Paulus loquitur: Suscipite inmum in fide assumite . » Et: « Multi inter vos infirmi et aegrotantes . » Ad quos mittitur sermo divinus, de quo scriptum est in Psalmis: « Misit verbum suum et sanavit eos, et eripuit eos de corruptionibus eorum . » « Et quod fractum est, ait, non alligant, » nequaquam mortalia in populis considerantes vulnera, qualis est adulter, homicida, sacrilegus; et quod abjectum est, sive quod errare viderint non reducunt, permittentes eos ab haereticis decipi. Et quod perierit non requirunt, non tam perditos salvare cupientes, quam eos, qui sunt in ecclesiis devorare, sed cum austeritate imperantes eis et cum potentia. quod proprie ad supercilium episcoporum pertinet, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe ue pastorib ispł. qui cum gregẽ aña
pasere debeant. & saluiti iliuis pro iu dere.
peo sua festmnant luxuria. Unae magno.¬
pe cauenctum ÷ &. obseruanda ila p̃cepta
ne queras uidex fieri. ne forte non posuis
aufferre miqitates. Et iterum. Quantos
maior es tanto magis humilia te. & in
onspe tu domini inuenies grãm Etͣ
rursum. Pucem te constituerunt. ne ele
ueris. esto int̾ eos quasi unus ex illis. Uñ
lac comedebatis & lanis oꝑiebamini. ꝑ
meta foram pastorum adprincipes loqui¬
tur. dequib & inalio loco scͥptum est
qui deuorant plebem meam sicut escã
panis. In lacte om̃s escas in tellige. In
lanis. multiplicem uestium uarietatẽ.
Quod ant̃ dr̃ & quod crassum erat
occidebatis: dediuitib popłi loquit᷑.
quos mali principes in ȩcclus iugłare¬
Popłs meus qui beatos uos dicunt sedu¬
cunt uos: & semitam pedum ur̃orũ sup¬
plantant. Dequib & iacob loquit᷑ quod
cum ingressi fuerint ad aos preciosis cir¬

Expanded text:
ae pastoribus Israel, qui cum gregem Domini pascere debeant, et saluti illius providere, pro sua festinant luxuria. Unde magnopere cavendum est, et observanda illa praecepta: Ne quaeras judex fieri, ne forte non possis auferre iniquitates . Et iterum: Quanto major es, tanto magis te humilia, et in conspectu Domini invenies gratiam . Et rursum: Ducesi unus ex illis . UndLac comedebatis, et lanis operiebamini, per metaphoram pastorum ad principes loquitur, de quibus et in alio loco scriptum est: Qui devorant plebem meam sicut escam panis . In lacte omnes escas intellige: in lanis, multiplicem vestium varietatem. Quod autem dicitur: Et quod crassum erat, occidebatis, de divitibus populi loquitur, quos mali principes in Ecclesiis ja dicit: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitam pedum vestrorum supplantant . De quibus et Jacobus loquitur , quod cum ingressi fuerint ad eos pretiosis cir
Abbreviated transcription (Latin):
s mundi lauaero sint pͦpłs dĩ & impent eis
xpc̃. et habitent suꝑ terram. terramq uiuẽ¬
tum quam dederat seruo suo iacob qͥ ppłimn
isrł in matris utero supplantauit S in aut̃
uoluerimus unxta ꝓpħiam osor que pene
om̃is adderẽ trib dirigicur id ÷ acdioseph &
ꝓhraim & samariam & isrł. intelligere falsi
nomins scientiam. & diuersas turbas hereticoꝵ.
hoc dicenus quod inultimo tempore quando
sub intraui̾t plenitudo gentium. & om̃is is ł
saluus fuerit: tunc eciam aduersariz̃ popli

Expanded text:
sed mundi lavacro sint populus Dei, et imperet eis sed mundi lavacro sint populus Dei, et imperet eis Christus, et habitent super terram, terramque viventium quam dederat servo suo Jacob, qui populum Israel in matris utero supplantavit. Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est, ad Joseph et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et diversas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit , tunc etiam adversarii
Abbreviated transcription (Latin):
pidis decemplo intp̃recantur: quod fub coro-¬
babel excructum est. S quomodo stare po¬
Derit hoc qued̃ dr̃ inperpetuum cum tẽplũ
alua quoa a rorobabel extructum ÷ & pͥ ea
amultis iustauratum. romano igne suce¬
simi sit. Que oĩa referenda sunt adectut
e dedtentpora saluatoris. quando tab̾nacħa
enis posttum est ingcłia ubi factuse. at
ñ iuxta carnem s uixta spm. quando scĩfi¬
catio eius inmedio credetitium facca est in
perpotuum. Quod autem añs ab iecerit tͥbũ
ephiaim et elegerit tribum iuda : unpsal¬
mis logimus inquib scͥptum est E t̃ repu¬
lit
tabernaculum ioseph: et tribum ephrem
nonelegit. & elegit tribum uida deqͦ scͥptũ
in aduentu añi saluatoris cnuie uirge. et ut
inhebraico positum est duo ligna iniunm
iineta sunt sceptrum. et ibaptisinate. xp̃i
dudum seꝑata sociantur. ut fiant ĩ imum
nouum hominem. & inimam gentem neq
polluantur ultra in idolis et abominatiõib

Expanded text:
plo interpretantur, quod sub Zorobabel exstructum est. Sed quomodo stare poterit hoc, quod dicitur, in perpetuum: cum templum illud quod a Zorobabel exstructum est et postea a multis instauratum, Romano igne succensum sit? Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in ecclesia ubi factus est Dnon juxta carnem, sed juxta spiritum, quando sanctificatio ejus in medio credentium facta est in perpetuum. Quod autem Dominus abjecerit tribum Ephraim, et elegerit tribum Juda, et in Psalmis legimus, in quibus scriptum est: « Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non elegit, et elegit tribum Juda , » de qua scriptum in adventu Domini salvatoris duae virgae, et ut in Hebraico positum est, duo ligna in unum juncta sunt sceptrum, et in baptismate Christi dudum separata sociantur, ut fiant in unum novum hominem et in unam gentem: neque polluantur ultra in idolis et abominationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tument prepositi. s int̾ hominẽ ⁊ hõiẽ.
iuxta id quod ut̃qi seruus ÷ dñi. Tunc
suscitabit pastorẽ unum qui dic̃ in eu̾głio
ego sum pastor bonus seruum suũ dauid.
scdm id quod formam serui dignatus est
assumere. qui dauid int̾pretatur fortiᷤ ma
nu. Ipse pascet eos. & dominus erit eis
indeum. uel filius ⁊ pat̾. uel certe pastor
uixta assumptam carnem. dñs aut̃ ⁊ ds̃
iuxta uerbum quod erat inprincipio a¬
pud dm̃. qui dauid ꝓ ficientib paudib
inrationale animal: nequaquam pastor
uocabitur. s princeps in mectio corũ decꝰ
scͥptum ẽ. Meduis ur̃m stat quem uos
ignor atis. Tunc ponet cum eis pactum
pacis. neꝗͥquam bellorum atq discordiȩ
quia faccus est inpace locus euis s paciꝰ¬

Expanded text:
tument praepositi; sed inter hominem et hominem, tument praepositi; sed inter hominem et hominem, juxta id quod uterque servus est Domini. Tunc suscitabit pastorem unum, qui dicit in Evangelio: Ego sum pastor bonus ; servum suum David secundum id quod formam servi dignatus est assumere ; qui David interpretatur, nu. Ipse pascet eos, et Dominus erit eis in Deum; vel filius et pater, vel certe pastor juxta adsumptam carnem. Dominus autem et Deus juxta verbum quod erat in principio apud Deum. Qui David, proficientibus pecudibus in rationale animal, nequaquam pastor vocabitur, sed princeps in medio eorum; de quo scriptum est: « Medius vestrum stat, quem vos ignoratis , » Tunc ponet cum eis pactum pacis, nequaquam bellorum atque discordiae, quia « factus est in pace locus ejus ;
Abbreviated transcription (Latin):
sus concitauerint & clamores: im memoreᷤ
fiunt unꝑitie fue. & ad ducto supercilio
libratisq seͬmonib atq trutinatis. ma¬
gistrorum sibi assum unt auctoritatem.
Uideamus gͥ quod sit iuditium int̾ pecꝰ
& pecus. ⁊ quo iuditio iudicet eos bonus
pastor & uerus. qui accepit om̃e uiditiũ
apatre. Ecre inquit ipse ego iudico int̾̃
pecus pingue ⁊ macilentum. siue int̾ for¬
te ⁊ infirmum. Fortes enĩ laterib & humis
siuis impingunt atq collidunt infirma
peccora. & cornib uentilant. nescientes in
lege taurum cornii petam debere puniri.
Inpingebant autem laterib ⁊ cornib
uentilabant: donec disꝑgerent et eicerent
oues foras. Superbia enĩ maiorũ & p̃¬
positorum iniquitate fraquent̃ pellunt᷑
abeccłia: ut disꝑgantur adomino quos
ipse saluauit. S ñ dimitt& eos ultra
dominus in rapinã & uidicabit inter
pecus & pecus. ñ int̾ noĩa dignitatũ qͥb

Expanded text:
sus concitaverint et clamores, immemores sus concitaverint et clamores, immemores fiunt imperitiae suae, et adducto supercilio, libratisque sermonibus, atque trutinatis, magistrorum sibi assumunt auctoritatem. Videamus igitur, quod sit judicium inter pecus et pecus: et quo judicio judicet eos bonus pastor et verus, qui accepit omne judicium a Patre. Ecce, inquit, ipse ego judico inter pecus pingue et macilentum, sive inter forte et infirmum. Fortes enim lateribus, et humeris suis impingunt atque collidunt infirma pecora, et cornibus ventilant, nescientes in lege taurum cornupetam debere puniri . Impingebant autem lateribus, et cornibus ventilabant, donec dispergerent, et ejicerent oves foras. Superbia enim majorum, et praepositorum iniquitate, frequenter pelluntur de Ecclesia: ut dispergantur a Domino, quos ipse salvavit. Sed non dimittet eos ultra Dominus in rapinam, et judicabit inter pecus et pecus: non inter nomina dignitatum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed om̃e iuditiũ dedit filio Hec aduersũ pasto¬
res locutit s est: nunc loquit᷑ ad oues id est
ad pͦpłm & ad utriusq paccoris gregem. id÷
capras: s eciam ad arietes ⁊ hircos qui sunt
ingregib principes. quib ait. Nõ ne satis
ũobis erat quod bonis scͥpturarũ pascius
eloquiorum dĩ purissimã biberetis. reliqͣas
aquas pedib turbabatis. ut ppłs m̃s cõ cul¬
catas auobis pascuas ⁊ turbidas aquas mã¬
ducaret & biberet. & ur̃o uitio quod perse
bonum erat corruptum uiolatitiq susci¬
ꝑent: qͥuod ⁊ om̃s quidẽ ħ etici faciunt: ut
carpant eloqura scͥpturarum & quantũ
uise est maculent. S & eccłiastici uiri qͥ
dogmatum ñ eustodiunt ueritatẽ. s de
suo corde confirigunt. magistramq hab¬
ent p̃sũptionem suam: suili errore reci¬
nentur. qui cum fͦpło ꝑsuaserint uera esse
quȩ finginit. & intheitralem modũ plau¬

Expanded text:
sed omne judicium dedit Filio . Haec autem adversum pastosed omne judicium dedit Filio . Haec autem adversum pastores locutus est: nunc loquitur ad oves, id est, ad populum: et ad utriusque pecoris gregem, id ecapras, sed et ad arietes et hircos, qui sunt in gregibus principes, quibus ait: Nonne vobis satis erat, quod bonis Scripturarum pascuis eloquiorum Dei purissimam biberetis, reliquas aquas pedibus turbabatis, ut populus meus conculcata a vobis pascua, et turbidas aquas manducaret et biberet, et vestro vitio, quod per se bonum erat, corruptum violatumque susciperent. Quod et omnes quidem haeretici faciunt, ut carpant eloquia Scripturarum, et quantum in se est, maculent. Sed et ecclesiastici viri qui dogmatum non custodiunt veritatem, sed de suo corde confingunt, magistramque habent praesumptionem suam, simili errore retinentur. Qui cum populo persuaserint vera esse quae fingunt, et in theatralem modum plau
Abbreviated transcription (Latin):
educauit me. Et pascent᷑ in pascius pingui¬
simis suꝑ montes isrł. Est pifinita ꝓmisfio
spesq beatitudinis. quaudo ipse dominus
pollicetur dicens. Ego pascam oues meas. et
nequa quãts cõ mittam malis ꝑ astorib. ec
ego eas accubare faciam dic̃ dñs ds̃. ut re¬
quiescant insinu abraham. ysaac. ⁊ ia cob.
Tunc quod perierat ingentium popłis re¬
quiret. & quod errauerat inħecicorũ per¬
suasione reducetur. et qđ confractũ fuerat
alligabitur. & quod contritum atq infir¬
mum consolidabitur. ut impleatur quod
scriptum est qui sanat infirmitates coꝵ
& alligat contritiones eorum: Cor enĩ contri¬
tum & humiliatum ds̃ ñ sꝑnit. Unde et
ossa mea. Et intricesimo septimo psalmo
penitens. ñ ÷ inquit pax ossib meis: afacie
percatorium meorum Et quod pingue ait
erit & forte custodiam. ne uoretur abestiis.
& pascet oues suas inuiditio. sciens cui oui
que pascua debeãtur. Diuerse enĩ sunt mã¬
siones apud patrem. Et ñ udicat pat̃ quẽꝗͣ.

Expanded text:
Et pascentur in pascuis pinguissimis super montes Israel. Est infinita promissio, spesque beatitudinis, quando ipse Dominus pollicetur dicens: Ego pascam oves meas; et nequaquam eas committam malis pastoribus, et ego eas accubare faciam, dicit Dominus Deus, ut requiescant in sinu Abraham, Isaac et Jacob. Tunc quod perierat in gentium populis, requiretur: et quod erraverat in haereticorum persuasione, reducetur: et quod confractum fuerat, alligabitur: et quod contritum, atque infirmum, consolidabitur; ut impleatur quod scriptum est: Qui sanat infirmitates eorum, et alligat contritiones eorum . Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Unde et nturbata sunt ossa mea . Et in tricesimo septimo Psalmo poenitens: Non est, inquit, pax ossibus meis a facie peccatorum meorum: et quod pingue, ait, et forte, custodiam: ne voretur a bestiis. Et pascet oves suas in judicio, sciens cui ovi quae pascua debeantur. Diversae enim sunt mansiones apud Patrem . Et: Non judicat Pater quemquam:
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi salutaris. & muudarem cos
ab abomnationib fuis. et abimiuersis
errorib quib fueratit occupati. et darẽ
eis cor nouũ ut crederent infilium dĩ. et
sp̃m nouũ de quib dͥ auid loquitur. Cor
mundũ crea mine deus. et spm reccum in¬
noua inuiscerib meis. Et̃ considerandum.
quod cor nouũ & sp̃c nouus decur post
effusionẽ & asꝑsionem aque. Quando aũ
cor nouũ datum fuerte et sp̃s nouus: tũc
auferetur de corde iuid aico om̃is duritia aͦͤ
lapidi comparatur. et ꝓ lapideo corde fit
cor carneum. molle et tenerum. quod spin
dĩ inse possit reciꝑe. et inscribi litteris salu¬

Expanded text:
Baptismi salutaris, et mundarem eos ab abominationibus suis, et ab universis erroribus, quibus fuerant occupati, et darem eis cor novum, ut crederent in Filium Dei, et spiritum novum, de quibus David loquitur: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Et considerandum, quod cor novum, et spiritus novus detur per effusionem et aspersionem aquae. Quando autem cor novum datum fuerit et spiritus novus, tunc auferetur de corde Judaico omnis duritia, quae lapidi comparatur, ut pro lapideo corde sit cor carneum, molle et tenerum, quod spiritum Dei in se possit recipere, et inscribi litteris salu
Abbreviated transcription (Latin):
palee nentilantur. & iuxta uias suas et in¬
uentiones pessimas iudicati. ita ut ingẽ¬
tib quoq adquas captiui ducci fuerant
polluersnt nom̃ scm̃ dĩ. & quod ꝑ irrisio¬
nem dicerent unuierse nationes. Ccce pͦpłs
dĩ iste ÷: qui se iactabat ꝓprie nosse cultũ
dĩ. Quodcum iudissem ait: non ꝓpt̃ cos¬

Expanded text:
paleae ventilantur, et juxta vias suas, et inpaleae ventilantur, et juxta vias suas, et inventiones pessimas judicati, ita ut in gentibus quoque ad quas captivi ducti fuerant, polluerent nomen sanctum Dei: eo quod per irrisionem dicerent universae nationes: Ecce populus Dei iste est, qui se jactabat proprie nosse cultum Dei. Quod cum vidissem, ait, non pro
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾minabiles genealogias: iuxta consue¬
ꝑ curramus. et quid nobis uideatur uixta
eccłiasticam intelligentiam disseramiis. Domꝰ
isrł hoc ÷ pͦpłs iudeorum habitauit quondã
uiterra sua hoc ÷ interra udee quando
educta est deegipto. s polluerunt eam ĩuiis
et instudiis siue in idolis suis. et intantum
extitere polluti: ut in munditie mulieris mẽs¬
truate comꝑati sint. Propt̃ quod ds̃ effudit
indignationem suam suꝑ eos. ꝓ sanguine
ałħ arum atq iustorum quem fuderant
dico uobis: requiret᷑ sanguis qui effusus est
ageneratione hac asanguine abel iusti
usq ad sanguinẽ ⁊ acharie filii barachie.
quem effuderunt int̃ altare et templũ. Non
solum aut̃ effuderunt sanguinem. sed ce pol¬
luerunt terram scelerib sins. Quam obrem
iliꝑsit eos uel sub babilonia captiuitate uł
subromana. quaudo uere effuderunt. sangui¬
nem xp̃i. & uentilati sunt interras quomͦ

Expanded text:
et interminabiles genealogias, juxta consueet interminabiles genealogias, juxta consuepercurramus, et quid nobis videatur juxta ecclesiasticam intelligentiam disseramus. Domus st, populus Judaeorum habitavit quondam in terra sua, hoc est, in terra Judaeae, quando educta est de Aegypto; sed polluerunt eam in viis et in studiis, sive idolis suis, et intantum exstitere polluti, ut immunditiae mulieris menstruatae comparati sint. Propter quod Deus effudit indignationem suam super eos, pro sanguine prophetarum atque justorum, quem fuderant dico vobis: requiretur sanguis qui 427 effusus est a generatione hac a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem effuderunt inter altare et templum. Non solum autem effuderunt sanguinem, sed et polluerunt terram sceleribus suis . Quamobrem dispersit eos, vel sub Babylonia captivitate, vel sub Romana: quando vere effuderunt sanguinem Christi, et ventilati sunt in terras, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ut gregem scm siue ut oues scãs ut gregem
siue oues ierłm insollemuitatib enis: sic ert̃
ciuitates deserre plene grogib fine ouib ho-¬
minum. et scient quia ego domuinus. Pea¬
spicuasunt. que dicunt᷑. &t om̃is sensus mõtiũ
isrł qui pͥus deserci fuerant et postea restitu¬
ti nunc manifestius ponit᷑. Red aitq causas
as quare pͦpłm isrł captiuitati tradiderit.
et ꝓpt̃ suam clementiam pollicet᷑ retueturũ
se eos interram uideam. & multo ampliora
tributurum quam abstulerat. Quod quidã
iudeoium referunt ad zorobabel tempora.
quando rege ꝑ sarum laxante captuitatem
corum detribu iuda et beuiamin p luruni
reducti sunt in uideam Alii uͦ admille an¬
norum regnum referunt. quaudo sub xp̃o
quem putant eẽ. uenturum et ciuitas extru¬
atur ierłm & edifiectur templum. dequo ĩ
ultima parte huiꝰ ꝓpħie dicturi sumus. Et
interim ut iudaicas fabulas relinquamus

Expanded text:
ut gregem sanctum sive ut oves sanctas ut gregem ut gregem sanctum sive ut oves sanctas ut gregem sive oves Jerusalem in solemnitatibus ejus: sic erunt civitates desertae, plenae gregibus sive ovibus hominum; et scient quia ego Dominus. » Perspicua sunt quae dicuntur et omnis sensus montium Israel, qui prius deserti fuerant, et postea restituti, nunc manifestius ponitur; redditque causas Deus quare populum Israel captivitati tradiderit, et propter suam clementiam pollicetur reducturum se eos in terram Judaeam, et multo ampliora tributurum, quam abstulerat. Quod quidam Judaeorum referunt ad Zorobabel tempora, quando rege Persarum laxante captivitatem eorum de tribu Juda et Benjamin plurimi reducti sunt in Judaeam. Alii vero ad mille annorum regnum referunt, quando sub Christo, quem putant esse venturum, ut civitas exstruatur Hierusalem, et aedificetur templum, de quo in ultima parte hujus prophetiae dicturi sumus. Et interim, ut Judaicas fabulas relinquamus,
Abbreviated transcription (Latin):
uos exuniuersis inquinam̃tis siue in munditiis
urĩs. et uocabo frumentum & multiplicabo illud.
et non imꝑonam siue dabo uob̾ famem. Et mul¬
tiplicabo fructum ligni. et genimina agri.
ut non portetis ultra obprobrium famie
ingentib Et recordabimim uiarum urarim
pessimartim studiorumq ñ bonorum. ce difpli¬
cebunt uobis iniquitates ur̃e et scelera ur̃a. Nlon
ꝓpt̾ uos ego faciam ait dominus deus Notũ sit
dauero uos ex omĩb iniquitatib ur̃is et habi
tare fecero urbes et instaurauero ruitosa. et
terra deserta fuerit excista. que quondã erat
desolata inoculis om̃is uiatoris: dicent. Terra
illa inculta siue deserta facta est. ut ortus
uoluptatis. et cuitates deserte et destitute atq¬
suffosse munite stecerunt. Et scient gentes que
derelicte fuerint incircuitu itr̃o quia ego ãñs
edificaui dissipata. et plantaui inculta. ego
ciñs locutus fum et fecerim. Hec dic̃ dñs as. Ad¬
huc in hoc inueniet me domus isrł siue q̃ rar

Expanded text:
ex universis inquinamentis sive immunditiis vestris, et vocabo frumentum, et multiplicabo illud, et non imponam sive dabo vobis famem, et multiplicabo fructum ligni et genimina agri ut non portetis ultra obprobrium famis in gentibus et recordabimini viarum vestrarum pessimarum studiorumque non bonorum et displicebunt vobit, ego facio, dicit dominus deus, notum eritndabo uos ex omnibus iniquitatibus uestritari fecero urbes, et instauravero ruinosa, et terra deserta fuerit exculta, quae quondam erat desolata in oculis omnis viatoris, dicent: Terra illa inculta sive deserta facta est ut hortus voluptatis, et civitates desertae, 426 et destitutae atqsuffossae, munitae sederunt. Et scient gentes quae derelictae fuerunt in circuitu vestro, quia ego Dominus aedificavi dissipata, et plantavi inculta: ego Dominus locutus sim, et fecerim. Haec dicit Dominus Deus: Adhuc in hoc inveniet me domus Israel sive quae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quod ñ solum ipse sit dñs quod ⁊ sitpͣ
quoq ehixerat. s cum additam̃to quod dñs
om̃ium ꝓprie ds̃ eorum sit cum eis. qui dic̃
meu̾głio ad apłos. Ecce ego uobiscum sum
cunctis dieb usq ad consũmationẽ scłi. Cũ
aut̃ fuerit ipse dominus as̃ eorum: tunc
& ipsi erunt ppłs eus. ñ quilibet. s qui me¬
ruerunt appellari domus isrł. Ac ne puta¬
remus unuiersa que dicta sunt ad pastorẽ
& oues hircosq & arietes ꝑtinere: soluit enig

Expanded text:
omnia, quod non solum ipse sit Dominus, quod et supra omnia, quod non solum ipse sit Dominus, quod et supra quoque dixerat; sed cum additamento, quod Dominus omnium proprie Deus eorum sit cum eis, qui dicit in Evangelio ad Apostolos: Ecce ego vobiscum sum cunctis diebus, usque ad consummationem saeculi . Cum autem fuerit ipse Dominus Deus eorum, tunc et ipsi erunt populus ejus, non quilibet, sed qui meruerint appellari domus Israel. Ac ne putaremus universa quae dicta sunt, ad pastores, et oves hircosque et arietes pertinere, solvit
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ ipsi possidebunt terrã. Ut rerũ
om̃iũ felicitate cognoscant qđ ipse
sit dñs. quando contriuerit eachenas
uel circ ulum fertei iugi eorum. qͦ
quasi grauissimo p̃mebantur imperio
et eruerit cos demanii imꝑantium siue ser¬
uitute affligentium eos. Serius est enim
umis quisq erus aquo uincitur. Et neqͥ quã
erunt istera inrapinam demonicis gentibi.
nec bestiȩ terre aeuorabunt eos dequib
dixunus. s habitabunt confident̃ absque
ullo terrore: iuxta priorem expositionem.
Et suscitabo inquit eis germ̃ nominatum.
siue plantationẽ pacis quȩ loquit᷑ in eu̾głio.
ego sum uitis uera. Et ñ erunt ultra ĩminu¬
ti fame interra. Ergo fames uiterrenis est.
fames autem audiendi sermonẽ dĩ. quȩ sub
pastore bono & germine nominato. ataz
om̃ium sermone celebrato: & plantatione
pacis nequaqiuam erit interra. neq ampliꝰ
obprobriis gentium subiacebunt. ut dicant.
Ubi÷ dominus ds̃ eorum: Et scient post hec

Expanded text:
debunt terram ; » ut rerum omnium felicitate cognoscant, quod ipse sit Dominus, quando contriverit catenas vel circulum ferreum jugi eorum, quo quasi gravissimo premebantur imperio. Et cum eruerit eos de manu imperantium, sive servitute affligentium eos servus est enim unusquisque ejus a quo vincitur. « Et nequaquam erunt ultra in rapinam daemoniacis gentibus, nec bestiae terrae devorabunt eos, » de quibus diximus: « sed habitabunt confidenter absque ullo terrore, » juxta suam priorem expositionem. « Et suscitabo, inquit, eis germen nominatum » sive plantationem pacis, 414 quae loquitur in Evangelio: Ego sum vitis vera . Et non erunt ultra imminuti fame in terra. Ergo fames in terrenis est: fames autem audiendi sermonem Dei, quae sub pastore bono, et germine nominato, atque omnium sermone celebrato, et plantatione pacis, nequaquam erit in terra; neque amplius opprobriis gentium subjacebunt, ut dicant: Ubi est Dominus Deus eorum ? Et scient post haec
Abbreviated transcription (Latin):
secuti. sint & concluserint in mains gla¬
dii. Unde manifestius int̾pretatus ẽ. sim¬
machus. sanguinẽ tuũ odisti. & sanguᷤ
per sequetur te. Prophetatur autem quod
& ipse capiendus fit et redigendus ad soli¬
tudines sempitñas. et rerum fine cognoscat
cẽ. iudicẽ dm̃. eo quod dixerit due gentes
et due regiones mee sunt. uel idumcorum
& uideorum. uel certe iude ⁊ isrł duarum
uidelicet & decem tribuum. Et locutus es
demontib isrł ddicens. deserti nobis dati sc̃
ad deuorandum. ñ considerans quod hec
contra dĩ blasphemia redundaret. Unde
sequitur. Lecante uniuersa terra insoli¬
tuainẽ te redigam. Et est sensus. Cum om̃is
terra udea receꝑit pͥstinum statum. tuꝑ
manebis insolitudine sempit̾nia. quodq in¬
fertur. sicuti gauisus es suꝑ ħeditate
domus isrł eo quod fuerit dissi¬
patas sic faciam tibi: inseptua¬
ginta ñ habetur. sed sub astericiᷤ
de theo dotionis editione ad di¬

Expanded text:
secuti sint, et concluserint in manus glasecuti sint, et concluserint in manus gladii. Unde manifestius interpretatus est Symmachus, Sanguinem tuum odisti, et sanguis persequetur te. Prophetatur autem quod et ipse capiendus sit, et redigendus in solitudines sempiternas, et rerum fine cognoscat esse judicem Deum, eo quod dixerit: Duae gentes, et duae regiones meae sunt; vel Idumaeorum et Judaeorum, vel certe Judae et Israel, duarum videlicede montibus Israel, dicens: « Deserti nobis dati sunt ad devorandum: non considerans quod haec contra Deum blasphemia redundaret. Unde sequitur: Laetante universa terra in solitudinem te redigam: » est sensus, cum omnis terra Judaea receperit pristinum statum, tu permanebis in solitudine sempiterna. Quodque infertur: « Sicuti gavisus es super haereditate domus Israel, eo quod fuerit dissipata, sic faciam tibi, » in Septuaginta non habetur, sed sub asteriscis de Theodotionis versione addi
Abbreviated transcription (Latin):
quod inseptuaginta additum ÷ & consu-¬
mentur: inhebraico ñ habetur. Si semꝑ
eorum haberet hospitium: nequa quam
crebro ez echiel poneret. et factus÷ sermo
diũ adme diceus: S quia obhuma¬
nam fragilitatem & uite huius
necessitates uit̃dum recedebat
abeis: ꝓpterea ioħs baptista. locr̃.
Qui me misit baptizare iꝑ se
dixit michi. suꝑ quem uideris sp̃m scm̃
inspecie colũbe descendentem ⁊ manentẽ. in eo:
ipse est. Nũquam erum ꝓpriũ eẽt in xͦ
quod additur: & manentem in eo: nisi ab
aliis ñ nunꝙͣ recederet. Alioquin & ad
moysen loquit᷑ ds̃. auferam de spũ qui
adño descendiss Om̃is aut̃ istuis capłi
ꝓfħia ÷ contra montẽ seir filioꝵ uidl̃. esau.
et edom qui greca. i nr̃a lingua appellat᷑
idiunei. eo quod intempore necessitatis
et angustie quando uidas capiebatur aba-¬
biloniis insultauerint eis. & eiecto popło
uideorum sibi putauerint terram tditã

Expanded text:
quod in LXX additum est, et consuquod in LXX additum est, et consumentur, in Hebraico non habetur. Si sempeeorum haberet hospitium, numquam tam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. Sed quia ob humanam fragilitatem, et vitae hujus necessitates, interdum recedebat ab eis, propterea Joannes Baptista loquitur: Qui misit me baptizare, ipse dixit mihi: Super quem videris Spiritum sanctum in specie columbae descendentem et manentem in eo, ipse est . Numquam enim proprium esset in Christo quod additur, et manentem in eo, nisi ab aliis nonnumquam recederet. Alioquin et ad Moysen loquitur Deus: Auferam de spiritu qui a Domino descendisset. Omnis autem istius capihetia est contra montem Seir, filiorum videlicet Esau et Edom, qui Graeca et nostra lingua appellantur Idumaei, eo quod in tempore necessitatis et angustiae, cum Judas capiebatur a Babyloniis, insultaverint eis, et ejecto populo Judaeorum, sibi putaverint terram tradita
Abbreviated transcription (Latin):
dam te siue qm̃ insanguine peccasti
& sanguis te persequetur: & c̃ sanguinẽ
oderis: sanguis persequetur te. Et̃ dabo
montem seir deso latum & desercum: et
au feram de co cuntem ⁊ redeuntem. si¬
ue homines & iumenta: et implebo
montes corum occisorum suorum siue
uulneratorum. In collib tuis & uuallib
tuis atq torrentib int̾ fecti gladio ca¬
dent. In solitudines sempit̾nias tradã
te et ciuitates tue ñ habitabuntur. et
irgiones mee erunt. et herecu̾itate posside¬
bo eas. cum añs cẽt ibi: ꝓpt̾ea uiuo ego dic̃ dñs
deus. quia faciam uixta iram siue uu¬
mititiam tuam. & scđ̃m zelum tuum
quem focisti odio habens cos. Et uotus
ego sum dñs. Auuu unnersa obꝓbria
tua. siue uocem blaphemiarum tuar̃
tis aduersum me sine uociferati estis
contrame. Uerba ur̃a ego audiui. hec
diẽ dñs ds̃. lecante uniuersa terra:
in solitudinẽ te redigam: Sicuti ga:
siue desercus eris mons seir et om̃is idumea
et scient quia ego sum añs. Illud audem

Expanded text:
dam te sive quoniam in sanguine peccasti et sanguis te persequetur: et cum sanguinem oderis, sanguis persequetur te. Et dabo montem Seir desolatum et desertum, et auferam de eo euntem et redeuntem sive homines et jumenta. Et implebo montes ejus occisorum suorum sive vulneratorum: in collibus tuis, et in vallibus tuis, atque torrentibus interfecti gladio cadent. In solitudines sempiternas tradam te, et civitates tuae non habitabuntur: et regiones meae erunt, et haereditate possidebo eas, cum Dominus esset ibi. Propterea vivo ego, dicit Dominus Deus: quia faciam juxta iram sive inimicitiam tuam: et secundum zelum tuum, quem fecisti, odio habens eos, et notus ego sum Dominus. Audivi universa opprobria tua sive vocem blasphemiarum tuarum tis adversum me sive vociferati estis contra me verba vestra: ego audivi. Haec dicit Dominus Deus: Laetante universa terra, in solitudinem te redigam: sicuti gavisive desertus eris, mons Seir: et omnis Idumaea, et scient, quia ego sum Dominus. Illud autem
Abbreviated transcription (Latin):
pacem meim douobis pacem meã reliqꝰ
uobis. Et̃ cessare faciet bestias pessimas
decerra mitium. uel ꝑturbationes quib
anine uexantur humane. uel aduer¬
sarie potestates aquib inpugnantur.
Et qui habitant indeserto securi dormi¬
ent insaltib dnis enĩ reuelabit conden¬
sa siluarum. & intemplo eus oĩ dicẽt
głam. Eiectis autẽ bestiis & redacta t̾ra m
solitudinem abistius modi animantib.¬
& securi dormient ⁊dicent. Dñs illumi¬
natio mea. & salus mea. ⁊ falus mea quẽ
timebor et ponet eos qui securi dormi¬
ene incircutu montis uel collis sui. et
erunt benedictio. Tunc dabit imbrẽ
intempore suo. ⁊ pliuue benedictioniꝰ
erunt. quas indeuteronomii bñdictio¬
nib pollicetir Et dabit inquit lignũ
sapientie dequo dr̃. lignum uite ÷ oĩb
qui assimiunt eam : dabit aut̃ fructũ
suum. quando & terra dederit fructũ
suum siue ligna regionum scõrum pl-¬
urima multitudo & terra dabit germ̃
suum. Ueritas enĩ deterra orta ÷. Et

Expanded text:
Pacem meam de vobis: pacem meam relinquo vobis . Et cessare faciet bestias pessimas de terra, vitia, vel perturbationes, quibus animae vexantur humanae: vel adversarias potestates, a quibus impugnantur. Et qui habitant in deserto, securi dormient in saltibus. Dominus enim revelabit condensa silvarum, et in templo ejusgloriam. Ejectis autem bestiis, et redacta terra in solitudinem ab istiusmodi animantibus securi dormient, et dicent: « Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? » et ponet eos qui securi dormient in circuitu montis vel collis sui, et erunt benedictio. Tunc dabit imbrem in tempore suo et pluviae benedictionis erunt, quas in Deuteronomii benedictionibus pollicetur. « Et dabit, inquit, lignum sapientiae, de quo dicitur, Lignum vitae est omnibus qui assumunt eam . Dabit autem fructum suum, quando et terra dederit fructum suum: sive ligna regionum, sanctorum plurima multitudo. Et terra dabit germen suum: Veritas enim de terra orta est . Et
Abbreviated transcription (Latin):
siue conuerte faciem tuam aduersũ mõtẽ
seir: & ꝓpħatabis deco siue adeum: c̃e dices
illi. hec dic̃ dñs ds̃. Ecce ego adte mons seir: ⁊
extendam manũ meam suꝑte & dabote
desolat lim atq desertum. Urbes tua
demoliar. siue ĩ urbib tius faciam solitu¬
dinẽ. & tu desertus eris. & scies quia ego sũ¬

Expanded text:
m adversum montem Seir, et prophetabis de eo sive ad eum et dices illi, haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, mons Seir, et extendam manum meam super te, et dabo te desolatum, atque desertum. Urbes tuas demoliar sive in urbibus tuis faciam solitudinem: et tu desertus eris, et scies, quia ego s
Abbreviated transcription (Latin):
ds ur̃ dic̃ dominus ds. Sepe omonit cotio¬
nem me utramq miscere ut librorum uitẽ
magnitudinẽ in his dum taxat. que ñ miei¬
tium ase intrans latione discordant. Costeap¬
tam ierłm pꝰquam annuntianit inbabio¬
ne qui fugerat: locututus : dehis quibia¬
bitabant in rumosis ierł̃m. & deinde ad̾cos
uin incaptuutate postai nicħ ominuis pere
seuerabant innequitia ꝓpħe uerba au iãire
nolentes. Nunc ad pastores id÷ aapͥncipes
sermonẽ dirigit. quorum uttio oues io
psi dissipatisunt. Et hoc notandium. quas
aduodecimo auno. dacimo mense quinta

Expanded text:
ster, dicit Dominus Deus. Saepe commonui editionem me utramque miscere, ut librorum vitem magnitudinem, in his dumtaxat, quae non multum a se in translatione discordant. Post captam Jerusalem, postquam annuntiavit in Babylone qui fugerat, locutus est de his qui habitabant in ruinosis Jerusalem, et deinde ad eos qui in captivitate positi, nihilominuseverabant in nequitia, Prophetae verba audire nolentes. Nunc ad pastores, id est ad Principes sermonem dirigit, quorum vitio oves, id est populi dissipati sunt. Et hoc notandum quod a duodecimo anno, decimo
Abbreviated transcription (Latin):
pascat inmontib isrł: dequib loquit᷑
daiud. Leuaui oculos meos in montes
unde ueniet auxilium mͥ. Et non solum in
montib s in riuis & incuncꝰtis sedib terre.
Inpascuis uberrimis ⁊ inmonte excelso.
de quo isaias ⁊ micheas pleniꝰ uaticinan¬
tur. siue in montib excelsis isrł. Ibi reqͥ¬
escent in herbis uirentib. & dicent. Dñs

Expanded text:
montibus Israel, de quibus loquitur David: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Et non solum in montibus, sed in rivis, et in cunctis sedibus terrae, in pascuis uberrimis, et in monte excelso, de quo Isaias, et Michaeas plenius vaticinantur : sive in montibus excelsis Israel. Ibi requiescent in herbis vire
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sanastis. quod fraccum ÷ ñ alligatiᷤᷤ.
& quod ad ieccum erat siue errabat ñ
reduxistis. Q uodd ꝑierat ñ quesistis. sed
cum austeritate imꝑabatis eis ⁊ cũ po¬
I tentia: Siue quod forte erat afflixistis
labore. Et dispersefunt oues mee eo quod
Iñ ẽt pastor siue pastores: & facte sunt in
Id enorationem om̃ium bestiarum agͥ. idis

Expanded text:
fractum, non alligastis, et quod abjectum erat sive errabat non reduxistis; quod perierat, non quaesistis: sed cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia sive quod forte erat, afflixistis labore. Et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor sive pastores, et factae sunt in devorat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uisitabo oues meas et liberabo eas de om̃ib
dcis incnub disꝑ se fuerant incue mibis
⁊ caliginis. Et educam eas siue eos de pͦpłiˢ
siue gentib. & congregabo eas siune eos de
terris suie regionib Et inc̾ucam eas siue
eos interram suam. & pascam eas siue eos
ui montib isrł: inriuis & incunctis sedib

Expanded text:
isitabo oves meas, et liberabo eas de omnibus locis, in quibus dispersae fuerant in die nubis et caliginis. Et educam eas sive eos de populis sive de gentibus, et congregabo eas sive eos de terris sive regionibus, et inducam eas sive eos in terram suam, et pascam eas sive eos in montibus Israel, in
Abbreviated transcription (Latin):
nra piram gentib neq bestie terie deuoiabt
eo s habitabunt ꝓ confident si d uasye
absq ullo terirore. Et suscitabo eis ger meq
nominatum siue plantationem pacis e ñ
erunt ultra imminiti sine ꝑcuntes fame
interra. neq portabunt amꝑsnis obprobiia
gentium. Et̃ scient quia ego dominus ad̃ sũ
corum cum eis. & ipsi popłs meus domꝰ irt¬

Expanded text:
 neque bestiae terrae devorabunt eos: sed habitabunt confidenter sive in spe absque ullo terrore. Et suscitabo eis germen nominatum sive plantationem pacis: et non erunt ultra imminuti sive pereuntes fame in terra, neque portabunt amplius opprobria gentium. Et scient quia ego sum Dominus Deus eorum cum eis,