comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missus sit ut ait augustinus in
eodem auctoritatib contirmatur
Ip̃e xͦ dicit: ꝑ isaiam. Nunc misit me
c̃. qui dicit. Misit me dominus. et
sp̃s eiꝰ nisi qui uenit a patre. ut sal¬
datus est a patre ut isaias dicit. Puer natꝰ
me. ꝓpt̾ quod unxit mt euangelizarẽ
pauꝑib misit me p̃ditare captiuis re¬
missionem et. c̃. Quod cum de libro isa¬
ie legeret: ait in euangelio. Hodie com¬
pieta c̃ ħ scriptura: in aurib uestris.
ut de se dictum. ẽt̾. significaret. Bene
autem dixit suꝑ me. quia quasi filius¬
hominis ⁊ unctus ÷ et missus. ẽ. ad pre¬
dicandum. Nam secundum diuinita¬

Expanded text:
missus sit, ut ait beatus Augustinus in eodem libro, auctoritatibus confirmatur. Ipse Christus dicit per Isaiam: Nunc misit me est qui dicit, misit me Dominus et Spiritus ejus, nisi qui venit a Patre, ut sal2: Datus est a Patre, ut Isaias dicit c. 9: Puer it me; evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, etc. Quod cum in libro Isaiae legeret, ait in Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris , ut de se dictum esse significaret: Breviter autem dixit: suhominis et unctus est, et missus ad praedicandum. Nam secundum divinita
Abbreviated transcription (Latin):
constet ñ omnes sac̾dotes illas duas
rent: de alt̾a .i. potentia ligandi ⁊ soluendi.
queritur utrum omnes sacerdotes eam hãnt.
Quidam enim putant hanc potestatem illise
soł ẽẽ concessam. qui doctrinam simul acͤ
uitam apłorum seruant. Illas enim claues
ꝓmisit dominus pet᷑ ⁊ imitatorib eius.
tantum ut auint qui ⁊̃ austoritatibus
utuntur in munimentum sue opiniõis
Henim dicunt augꝰ. sensisse suꝑus: uͥ ait.¬
R e̾missionem pecc̃orum ł ꝑ se ip̃m facit ds̃. ł
uͥ de lamina aurea legitur. Erit autem
lamina aurea semꝑ in fronte sacerdotis.
ħ inquit sig̾c̾ fidutiam bone uite. Qͣm qͥ
u̾e ꝑfecteq ñ signisicatione s ueritate sa¬
cerdos hr̃. solus pͣ peccã anferre. It̾. gg̾. Illi
soli hñt in hac carne positi ligandi ⁊ sol
exempla simul cum doctrina tenent. It̾ ex
dictis origenis. ħ potestas soli petro concessa
ẽ. ⁊ mutatorib petͥ. Nam quicumq uesti¬
gia petri imitantur. hñt ligandi ⁊ soluen¬

Expanded text:
constet non omnes sacerdotes illas duas rent; de altera, id est, potentia ligandi et solvendi, quaeritur utrum omnes sacerdotes eam habeant. Quidam enim hanc potestatem putant illis solis esse concessam, qui doctrinam simul ac vitam apostolorum servant. Illas enim claves promisit Dominus Petro, et imitatoribus ejus tantum, ut aiunt; qui etiam auctoritatibus utuntur in munimentum suae opinionis. Hoc enim dicunt Aug. sensisse, ubiRemissionem peccatorum per seipsum facit Deus, vel  de lamina aurea legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate sacersoli habent in hac carne positi potestatem ligllorum exempla simul cum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent recte ligandi et solven
Abbreviated transcription (Latin):
et humana forma: ex uirgine alara.
Non enim illam columbam uel illum
flatum uel illum ignem beatiticaũ.
sibiq in unitatemꝑsone coniunx̃ in et̾¬
num. Ex p̃dictis ostensum ẽ. scdm qͥ:
filius dicatur minor pr̃e ⁊ quare filiui¬

Expanded text:
et humana forma ex Virgine Maria. et humana forma ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unitatem personae conjunxit in aeternum. Ex praedictis aperte ostensum est secundum quid Filius dica
Abbreviated transcription (Latin):
ut fc̃m. eo itaq missum qͦ fr̃m. Fatea¬
mur ꝙͦ fc̃m minorem: in tantum mi¬
norem: in quantum fc̃m.⁊ in tantum
factum in qͣntum missum. Ecce hs̃:
sumpserit in qua apparuit. Quia alit̾
sp̃s assumpsit creaturam in qua appa
ruit: alit̃ filius. Nam tilius accepit ꝑ
pit hominem. ita ut fieret homo. sp̃s
uͭ sanctus non ita accep̃ columbam. ii
fiert columba. De ħ augustinus in se¬
cundo libro de trinitate ita ait. Iõ nꝰqͣ
sc̃o: uel sp̃c sanctus minor patre quia ñ
sic .c̃. assumpta creatura in qua appate¬
ret sp̃s sanctus: sicut assumptꝰ ÷ fuiꝰ
hominis. in qua forma: ip̃ius dei u̾bi
ꝑsona p̃sentaretur. ut hret u̾bum di
Sicut alii sancti sapientes. s quod ip̃m
u̾bum erat. Auud ẽ. enim u̾bum in
carne. aliud uerbum caro .i. aliud. ẽ. ii¬
bum in homine: aliud u̾bum homo
caro enunꝓ homine posita ẽ. in eo q̃¬
ait Uerbum carott̃m ẽ. Non enim sic
assumpta ẽ creatura. in qua apparuit
sp̃s sanctus: sicut assumptã caro illa:

Expanded text:
ut factum; eo itaque missum, quo factum. Fateamur ergo factum, minorem; et in tantum minorem, in quantum factum: et in tantum factum, in quantum missum. Ecce habes, sumpserit in qua apparuit? quia aliter Spiritus assumpsit creaturam in qua apparuit, aliter Filius. Nam Filius accepit pepit hvero sanctus non ita accepit columbam, ut fieret columba. De hoc beatus Augustinus in secundo libro De Trinitate ita ait: Ideo nusquam ncto, vel Spiritus sanctus minor Patre, quia non sic est assumpta creatura in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est Filius hominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro, id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum est homo. Caro enim pro homine posita est in eo qrbum caro factum est. Non ergo sic assumpta est creatura in qua apparuit Spiritus sanctus, sicut assumpta est caro illa
Abbreviated transcription (Latin):
querendum ẽ. cum filiꝰ dicat᷑ minor
patre secundum missionem qua ĩ tor¬
ma creata apparuit. cur et sp̃e sanctu
non dicatur similit̾ minor patre. cũ
in forma creata apparuerit. Nam de fi¬
lio quod minor sit pr̃e secundum for¬
mam qua missus apparuit: apte ostend

Expanded text:
quaerendum est, cum Filius dicatur minor Patre secundum missionem, qua in forma creaturae apparuit, cur et Spiritus sanctus non dicatur similiter minor Patre, cum in forma creaturae apparuit? Nam de Filio, quod minor sit Patre secundum formam, qua missus apparuit, aperte ostend
Abbreviated transcription (Latin):
t si queritur ad quid citara sit rõnał
ad seruiendum ei. ad fruendum eo. In qͥb
proficit ip̃a non deus. ds̃ enim perfectus ⁊
summa bonitate plenus. nec augeri potest
nec minui. Qod gͦ rationalis creatura fr̃a
est a deo. refrrendumẽ. ad treatoris boni¬
tatem. ad creature utilitatem
breuissima
responsio cum queritur quare uel ad
quod facta sit rational creatuia.

Expanded text:
t si quaeritur ad quid creata sit rationalis ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem. 7. Brevissima responsio, cum quaeritur, quare vel ad quid facta sit rationalis creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
queri utrum alium hominem uel aliuñ¬
hominem quam de gñe iuiꝰ ade deus assum̾e
potuit. Ad quod sane dici pͥ. ip̃m aliam aĩam ⁊
aliã carñe potuisse assum̃e qr gr̃a tantum assump.¬
ta ẽ. aĩa illa ⁊ caro a u̾bo dei. Ut enim ait augꝰ.
in unitate ꝑsone comuiunctus ẽ do. Potuit gͥ
deus aliam animam⁊ aliam carnem sum̾e ⁊ car-
unde assum̾e. in quo ẽẽt mediator dr hominũ.
ñ de gñe illius adam. qui peccõ suo grauiꝰ gnꝰ¬
obligaũ humanum. sic̃ ip̃m quem pͥmum cre¬
quo uellet mͦ create unum alium de quo uin¬
c̾et᷑ uictor pͥoris. S melius uidicauit. ⁊ de ip̃o qͥ
uictum fu̾at. gne assum̾e hominem ꝑ quem

Expanded text:
quaeri utrum alium hominem vel aliunde quam de genere illius Adam Deus assumere potuerit. Ad quod sane dici potest ipsum et aliam animam et aliam carnem potuisse assumere quia gratia tantum assumpta est anima illa et caro a Verbo Dei. Ut enim ait Aug., in unitate personae conjunctus est Deo. Potuit ergo Deus aliam animam et aliam carnem assumere, et carneunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo obligavit genus humanum; sicut ipsum quem pquo uellet modo creare unum alium, de quo uinceretur uictor prioris. Sed melius iudicauit de ipso quod uictum fuerat genere hominem assum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fuit carnis concupiscentia. q̃ cet̾i incipiunt᷑
qui originale traunt peicm̃ s credendo ñ con¬
combendo. facta ẽ fecundata uirgnitas. Ex his
aꝑte ostenditur. ⁊ alium aliuñ de hoĩe dm̃
Si homo ille potuit peccare

Expanded text:
nterfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum Si homo ille potuit peccare
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ut̾o uirginis celeb̾ret᷑ c̃ceptꝰ dĩ ⁊ hominis. Illa enĩ caro
quam ds̃ ex uirgine sͥ unire dignatꝰ c̃ sñ uitio c̃cepta
omnium hominum caro.
Auctoritate firmat er¬

Expanded text:
minis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, omnium hominum caro. 2. Auctoritate firmat e
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ ctiam de carnc u̾bi an pͥ ꝙͣ concipet᷑ obliga¬
ia fu̾it peccõ ⁊ an tał assumpta sit a u̾bo. Sane
dici pͭ. ⁊ credi oporti. uixta sc̃orum attestatõnis coniuẽ¬
tiam. ip̃am priꝰ peccõ fuisse obnoriam. sic̃ teliqua
ab omni c̃tagione pecũ. immunis unͥtet᷑ uerbo.
pena tanrum ñ necessitate s uoluntate assum̃tiᷤ
peccancti occasionullatenus extit̾it. Poteñtiam qͦ
generandi. absq uiri semine uirgini p̃parauit.
Ita enim u̾ba euangelii docent uͥ angłs u̾ginem

Expanded text:
eritur etiam de carne Verbi, an priusquam conciperetur obligata fuerit peccato, an et talis assumpta fuerit a Verbo? Sane dici potest, et credi oportet, juxta sanctorum attestationis convenientiam, ipsam prius peccato fuisse obnoxiam sicut reliqua ab omni peccati contagione immunis uniretur Verbo, poena tantum, non necessitate, sed voluntate assumentis, peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgini praeparavit. Ita enim verba Evangelii docent, ubi Angelus Virginem
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ext̾ius. Situt pluiia rigatur terra
ut germinet ⁊ fructum faciat. nͨ pluuia
est terra nec germen. nec tructus. nͨ terra
germen uel fructus uel terra germen fructꝰ.
tionis .i. inspiratur gr̃a quod solus deus
facit. non homo cum eo qua rigatur uo-¬
luntas hominis. ut germinet ⁊ fructificet
i. sanatur ⁊ preꝑatur. ut bonum uelit. se¬
cundum quod dicitur oꝑans ⁊ uiuatur ut
bonum faciat. secundum quod dicitur
cooꝑans. ⁊ illa gratia uirtus ñ incongrue
nominatur. quia uoluntatem hominis
infirmam sanat ⁊ adiuuat
ex quo sensu
dñt ex grã inciꝑe bona merita ⁊ de qua¬
um ꝙͦ gratia hic intelligituꝵ

Expanded text:
cedit exterius; sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; nec pluvia est terra, nec germen, nec fructus; nec terra germen vel fructus, nec germen fructus; tionis, id est, inspiratur gratia, quod solus Deus facit, non homo cum eo; qua rigatur voluntas hominis, ut germinet et fructificet, id est, sanatur et praeparatur ut bonum velit, secundum quod dicitur operans; et juvatur ut bonum faciat, secundum quod dicitur cooperans. Et illa gratia virtus non incongrue nominatur, quia voluntatem hominis infirmam sanat et adjuvat. 4. Ex quo sensu dicuntur ex gratia incipere bona merita, et de qua gratia hoc intelligatu
Abbreviated transcription (Latin):
It sicut
predictis auctoritatib illorum error con
a lapsu peccantes frequent̾ surg̾e diffitentur.
ita eisdem illorum opinio illidit᷑. qui płib irre¬
titum pect̃is asserunt de uno u̾e penit̾e. ei̾d̃q
ueniam a domino consequi pꝰse sñ altiꝰ penitẽ¬

Expanded text:
t sicut praedictis auctoritatibus illorum error convutant, et per eam a lapsu peccantes frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse sine alterius poenite
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fr̃em. in lumine manet :⁊ scan-¬
dalum in eo ñ ẽ. Manifestum ẽ. q iꝰti¬
cie ꝑfectionem: in tr̃is dilectione po¬
su̾it. Nam in quo scandalum ñ ẽ: utiq
ꝑfectus ÷ Et tamen uidr̃ duectionem
dĩ tacuisse. q̃ numquam fac̾et: nͥ quia
in ip̃a fr̃na dilectione: uult inteiugi
deum. aꝑtissime enim: in eadem epła
paulo pꝰ. dicit ita. dilectissimi: diliga¬
mꝰ inuicem. quia dilectio ex deo ẽ. ⁊ oĩs
qͥ dilig̃. ex deo natus ẽ ⁊ cognouit de¬
um. qui non diligit: ñ cognouit dm. qr
deus dilectio ẽ. Ista c̃textio: Satis aꝑ¬
te declarat: eandem ip̃am tr̃nam di¬
lictionem. Nam fr̃na dilectio ẽ: qua
diligimꝰ inuicem: non solum ex deo
s ⁊̃ dm̃. cẽ: tanta auctoritate p̃dicari.
Cum gͦ de dilectione diligimꝰ fr̃em de
dõ diuigimꝰ ffem. nͨ fien potest: ut eãd

Expanded text:
e manet et scandalum in eo non est . Manifestum est quod justitiae perfectionem in fratris dilectione posuerit. Nam in quo scandalum non est, utique perfectus est, et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertissime enim in eadem Epistola paulo post ita ait: Dilectissimi, diligamus invicem, quia dilectio ex Deo est. Et omnis, qui diligit, ex deo natus est et cognouit deum. qui non diligit, non cognouit deum, quia deus dilectio est., ista contextio satis aperteque declarat eandem ipsam fraternam dilectionem - nam fraterna dilectio est, qua diligimus inuicem — non solum ex deo sed etiam deum esse tanta auctoritate praedicari. cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de deo diligimus fratrem nec fieri potest, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓximum dilg̃ consequens ẽ: ũ ip̃am
p̃cipue dilectionem diligat. ds̃ autẽ
duectio. ẽ. Consequens gͦ.c̃: ũ p̃cipue
dm̃ diligat. Item in eodem. ds̃ dilectio
ẽ. ut ait iohannes apłs. ut quid gͦ imꝰ
et currimus in sublimia celorum. et
ima t̾rarum. querentes eum qui. ẽ ap̃
nos. si nos uelimꝰ. ẽt̃. ap̃ eum. Nemo
dicat non noui. quid diligam. diligat
tr̃em. ⁊ diligat eandem dilectionem. Ma-¬
g̃ enim nouit dilectionem qͣ diligit:
quam fr̃em quem dilig̃. Ecce iam pͥ no
tiorem deum habe. quam fr̃em
nẽ dm̃ ⁊ dilectione: amplecte dm. Ip̃a
.x̃ dilectio q̃ omnes bonos angelos. et
om̃s d̃i seruos consociat uincło sc̃ita
more suꝑbie. tanto sumꝰ dilectione
pleniores. ⁊ qͦ nͥ do plenꝰ.ẽ. qui plenꝰ ÷ dilei¬

Expanded text:
Qui proximum diligit, consequens est ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: Deus dilectio est, ut ait Joannes Evangelista . Utquid ergo imus et currimus in sublimia coelorum et ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diligat eamdem dilectionem. Magis enim novit dilectionem, quam diligit, quam ftiorem deum habere quam fratrem, nem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctimore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam cum uellet breuissime singł¬
arum in tͥnitate personarum insinu¬
are ꝓͥa: et̾nitas inquit ÷: in pr̃e sp̃es:
in imagine. usus in mun̾e. Et quia
u̾borum .i. patͥs ⁊ imaginis ⁊ muneris
intelligentiam quantum ualeo: nõ
fit. filius autem de patre ÷ ut sit atq
ut illi coet̾nꝰ sit. Imago enim si ꝑtc̃e
implet illud cꝰ ÷ imago: ip̃a coeq̃t᷑
ei. ñ illud imagini sue. In qͣ imagine.
sp̃em nominauit. Oredo: quod ꝓpt̾ pul¬

Expanded text:
Quidam cum vellet brevissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria, Aeternitas, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia verborum, id est patris et imaginis et muneris intelligentiam in quantum valeo, non sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pul
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem. omnib creaturis sub̃am uo¬
luntas d̃i attulit. s naturam filio de¬
d̃ ex impassibili. ac non nata sub̃a ꝑfĩa
natiuitas. Talia enim cuncta creata
sunt: qualia eẽ d̃s uoluit. Diliꝰ autẽ
natꝰ ex deo talissubsi stit: qł ⁊ deꝰ est.
nec dissimilem sui edidit nͦ naturã s
ginem attiuit ñ secundum creat᷑as
indifferenti similitudine patris ⁊ fi
lio ⁊ sp̃u sancto: ita senserit sig̃catam

Expanded text:
ntate. --Omnibus creaturis substantiam voluntas Dei attulit: sed naturam Filio dedit ex impassibili ac non nata substantia perfecta nativitas. Talia enim cuncta creata sunt, qualia esse Deus voluit: Filius autem natus ex Deo talis substitit, qualis et Deus est. Nec dissimilem sui edidit natura naturamginem attulit, non secundum creaturas, indifferenti similitudine Patris et Fillio et Spiritu sancto ita senserit significatam
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ filiꝰ. nec cep̃ umquam e̾ẽ filiꝰ.
Ꝙsi aliquando e̾ẽ cepisset ut aliqñ de¬
sin̾et ẽẽ filius. secundum accidens di-¬
cẽtur. Et quia pat̾ non dr̃ pat̾ nͥ ex eo
quod est ei filius. ⁊ filius non dr filius.
nͥ ex eo q̃ ħt pattem non secundum
sub̃am ħ dicuntur. s. ad inuicem ista¬

Expanded text:
nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando desineret esse Filius, secundum accidens diceretur. Et quia Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est ei Filius, et Filius non dicitur Filius, nisi ex eo quod habet Patrem, non secundum substantiam haec dicuntur, sed ad invice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mutabilib q̃ non secundum sub¬
stantiam dicitur: restat i scđm ac¬
cidens dicatur. In deo autem. nicħ
quidem secundum accidens: dr̃
quia nicħ in eo mutabilis.e. aut amissi
pat̾ ad filium ⁊ filius ad p̃tem: q̃ non
ẽ accidens: quia ⁊ ille semꝑ filius. ⁊ il¬

Expanded text:
que mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur. In Deo autem nihil quidem secundum accidens dicitur, quia nihil in eo mutabile est aut amissibPater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod non est accidens; quia et ille semper est
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Ecce bis uerb̃ aꝑte ostendit᷑ q̃dam
dici de deo: secundum sub̃am. q̃dam
secundum rełonem. nicħ tam̃ secund̃
acuidens. Ostenditur etiam ꝓͥetas pr̃iᷤ
ẽẽ quod ħt filium. ⁊ pͥetas filii quod ht
prẽm. Iõ q cum dix̃ et̾num ⁊ incom¬
mutabile eẽ. q pater dicitur ⁊ q̃ filiuᷤ
dicitur. ita intelligi uoluit .i. pͥetas qua

Expanded text:
ce aperte his verbis ostenditur quaedam dici de Deo secundum substantiam, quaedam secundum relationem, nihil tamen secundum accidens. Ostenditur etiam proprietas Patris esse quod habet Filium, et proprietas Filii, quod habet Patrem. Ideoque cum dixerit aeternum et incommutabile esse quod Pater dicitur, et quod Filius dicitur, ita int
Abbreviated transcription (Latin):
dum quedam general regula
eorum que ad se: ⁊ eorum que rela¬
tiue dicuntur: de patre et filio. qͥc¬
sine altero .i. quicquid dicuntur
q̃ sub̃am eorum ostendat. ambo
simul dicuntur. gͦ nec pat̾ ẽ deus
sine filio. nec filius sine patre. sed
ambo: sumul deus. s ñ ambosimł
pat̾ non ambo simul: filiꝰ ł u̾bum¬

Expanded text:
da quaedam generalis regula eorum quae ad se, et eorum quae relative dicuntur de Patre et Filio. Quisine altero, id est, quidquid dicuntur quod substantiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul Pater, non ambo simul Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
uulus: An illud facturuis paruulus idetur
cum treu̾it. Sic̃ omnib pompis diabolispõ¬
deuur abtenunciare: Ꝙ si ñ seruauerit
factus adultus tenebitur reus ip̃e ⁊ sponsor
li renunciabit: & sanam fidem tenebit. c̾
tunc sacmentum recipit. Hai autem spon.
tñ ut cautõ impleatur quantum in se. ẽ⁊ oꝑ¬
am dedit. quia exib̾it a patrino diligens circa
cum ꝓ quo respond sollicitudo. De ħ aug̃
Certissimam emisistis cautionem quã remi¬
nare pompis diaboli spopondistis.
De ca

Expanded text:
rus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor?li renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsitamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De ca
Abbreviated transcription (Latin):
cum homo uncit. iure manisesto hoĩem ꝑdi-
dit Ut homo uincat necẽẽ ẽ ut deus ĩ eo sit.
qui tum a pecc̃is immunem faciat. Si cnuim
cum uttamq naturam ꝑ se constet secidisse. Iõ clĩ
filius hominem passibilem sumpsit. in quo
& mortem gustauit. quo celum nob̾ aꝑuit.
⁊ a seruitute diaboli .i. a pecc̃o. seruitꝰ enim di
temporali ⁊ et̾na. Ab et̾na quidem relando
debitum a temꝑali uͦ penitus nos lib̾alut ĩ
futuro. quoniam nouissima mors inmica des-
onem corꝑis. Secundum animas uͦ iam re-¬
dempti sumus ex parte. ñ ex toto. a culpa ñ
a pena. Nec omnino a culpa. Nonenim ab
ea sic redempti sumus ut non sit . s. ut ñ do¬
minetur

Expanded text:
o vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim pcum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a servitute diaboli, id est, a peccato servitus enitemporali et aeterna. Ab aeterna quidem, relaxando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors inimica destonem corporis; secundum animas vero jam redempti sumus ex parte, non ex toto, a culpa, non a poena, nec omnino a culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
solet utrum filius sit sapiens se ip̃o
hͥ fien intelligentiam. ⁊ iõ distinguẽ¬
dum fore. ita uͭͥ cum dicis filium ẽẽ
sapientem se ip̃o uel ꝑ se ip̃m. si sui
natura ⁊ ẽẽntia sapientem intelli¬
ges: u̾us sit intelłs. Si uͦ a se ip̃o uel
de se ip̃o sapientem ẽẽ intelligas:
filius. ẽ. sapiens ꝑ se. s ñ a se⁊ fuiꝰ ⁊ ds̃¬
inquit: cui contradicis hetice. Hec
unitas ÷ ut ita ꝑ se agat filiꝰ. ne a se
agat ⁊ ita non a se agat ut ꝑ se agat.
ut ꝑ se agat. Intellige fiuum agen¬
tem et ꝑ eum patrem agñtem. Non ase
agit cum pater in eo man̾e monstt᷑.
ꝑ se agit. cum secundum natiuita¬
tem filii: agit ip̃e. q̃ placita sunt.
nfirmus sit. non a se agendo nͥ ado
ip̃e agit. non sit uͦ in unitate nat᷑e
si que agit et in quib placet ñ ꝑ se
agit. Siuit gͦ inquiunt filiꝰ ꝑ se agͣ
ẜ non a se: ita filius debet dici sapi¬
ens ꝑ se s non a se. sic ⁊ ꝑ se dici ds̃

Expanded text:
s sit sapiens seipso hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse intelligas, Filius est Sapientia per se, sed non a se vel dae cui contradicis haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius, nec a se agat: et ita non a se, ut per se agat.r se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens per se, sed non a se. Sic et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cum u̾bum genuit. id quod ẽ ip̃e: genui
nec dde nicħ. nec de aliqua iam fatta con¬
ditaq materia. s de se ip̃o. id quod ẽ ip̃e.
tem deus pater qui u̾issime se indicart.
animis cognituris ⁊ uoluit ⁊ potuit: had
se ip̃m iudicandum genuit: quod ẽ ip̃e qͥ
genuit. Ecce aꝑte dicit. his uerb: deum pa¬
Aq̃ quodd respondemus illa uerba su intel¬
ligͣnda ẽẽ dicñtes pat̾ de seip̃o genuit illd̾ q̃ ip̃e ẽ
.i. filiũ qͥ ẽ illud qd̾ pat̃ ẽ Nam quod pater
est & filius h ẽ. s non qui pat̾ ÷ et filius
filius sit diuina essentia: iam eẽt filius
res a qua generatur. ⁊ ita eadem res se¬
ip̃am gene raret. Ita etiam dm̃s quod
diuina eẽntia non genuit eẽntiam. cũ
enum una ⁊ summa quedam res sit di¬
uina ẽẽntia. si diuina essentia eẽntiã
genuit eadem res se ip̃am genuit quõ.
omnino. tẽ non pͥ. s pat̾ solus ge nuit
filium et a pr̾e et a filio ꝓcedit sp̃c sanctus

Expanded text:
cum Verbum genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum PaAd quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pater est, et Filius Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam genuit, quod omnino esse non potest; sed Pater solus genuit Filium, et a Patre et Filio procedit
Abbreviated transcription (Latin):
imputentur. placet quibdã neminem ꝓ
pecc̃is semel dimissis it̾um᷑ p̾uniri. S ideo
dicuntur dunissa redire ⁊ imputari quia
pp̃. ingraticudinem ita reus ⁊ peccato ͬ consti¬
tuitur ut añ fũat. Sic enim quod dimis¬
sum fu̾at dicitur exigi. quia remissionis
ꝑcepte ingratus ita reus fit. ut añ fuerat Ntͥq
parti questionis ꝓbati fauent doctores iõq
alicui parti ñ p̃iudicans studioso lectori.
uidicium relinquo. addens mͥ tutum fore
ac saluti ꝓpinquum. sub mensa dominoꝵ
micas edere.
Quid sit hic sacram̃tum et res

Expanded text:
imputentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redire et imputari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constituitur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Quid sit hic sacramentum et res
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ leo. his qui sempe necessiratis ⁊ ꝑiculi
urgentis instantia p̾sidium penitentie¬
⁊ mox ͣ reconciliationis implorant. nͨ satis¬
factio int̾dicenda ẽ. nͨ reconciliatio dene¬
ganda. quia mĩe di nec mensuras pꝰsumꝰ

Expanded text:
utem qui in tempore necessitatis et in periculi urgentis instantia praesidium poenitentiae, mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; quia misericordiae Dei nec mensuras possumus
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut frequent̾ scͥptura dicit: q̃ eius dilecti¬
onem erga nos multum commendat: q̃rit augꝰ.
fruitur: eget bono nr̃o. quod ne mo sanus dixerit.
diligat nos. neq tñ sic ut it᷑ nob̃: uͭ nos auis rebus.
Nos cnim res quib utimͣ: ad id referimꝰ uͭ dĩ bonita¬
te ꝑfruam᷑. Ds̃ uͦ ad suam bonitatem: usum nr̃m
mur ut illo fruam᷑. Cum enim nos alicuiꝰ misemͣ
⁊ alicui consulimꝰ. ad eiꝰ quidem facimꝰ utilitatem.
eamq intuem᷑. s ⁊ nr̃a fit ionsequens cũ mĩam qͣ¬

Expanded text:
nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multum commendat, quaerit Aug.fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum mur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuemur . Sed nostra fit consequens, cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
llud ⁊ sciendum ẽ. ꝙ in quibusdame
reb magno ꝑiculo. in quibusoam paruo. ĩ
quibusdam nullo fallimur. In quib reb
nil int̾est. ad capisscendum di regnum utr̃
credantur an ñ uel uirum u̾a putantur
an falsa. suie sint siuie ñ in his errare .i. alid
maxia cura cauendus sit ñ mͦ in maio¬
rerum p̾sit errari. ñ ẽ tamen consequens
ut continuo erret. quisquis aliquid nescit.
s. quisqͥs se existimat sure ꝙ nescit Pro u̾oit
approbat falsum ꝗ ẽ erroris ꝓͥum. uerum
mn in qͣ te quisq erret int̾est płimum. St̃
em̃ enam que nescire sut melius quam sure.
pedum non in ina morum

Expanded text:
llud etiam sciendum est quod in quibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur an non, vel utrum vera putentur an falsa, sive sint, sive non; in his errare, id est, maxima cura cavendus sit non modo in majopossit errari, non est tamen consequens, ut continuo erret, quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire, quod nescit; pro vero enim approbat falsum, quod est erroris proprium. Verum tamen, in qua re quis errat, interest plurimum. Sunt enim quedam, que nescire sit melius quam scire. pedum, non in via morum
Abbreviated transcription (Latin):
ruilite tradunt. uirtutem ẽẽ bonam men-¬
tis qualitatem suit formam q̃ animum ĩ¬
format et ip̃a non est motus uel affectus
anum ⁊ ex iñ s ea lib̾um arbitrium uiuat᷑.
ut ad tum moueatur et erigatur. & tta ex

Expanded text:
rudite tradunt virtutem esse bonam mentis qualitatem sive formam, quae animam informat; et ipsa non est motus vel affectus animi, sed ea liberum arbitrium juvatur, ut ad bonum moveatur et erigatur; et ita ex
Abbreviated transcription (Latin):
upͣdictum ẽ. q angłi qui perstiterunt ꝑ
gr̃am confirmati sunt: qui ceciderunt
a gratia dei deserti sunt.⁊ boni quidem in
tantum confirmati sunt ꝑ gr̃am: q̃ peccare
nequeunt. Mali uͦ a deo ꝑ maliciam sunt
obstinati. quod bonam uoluntatem ht̃e si¬
ue bene uelle non ualent. ⁊ si bonum sit qͣ
auquando uolunt. Uolunt enim aliqñ
aliquid fieri quod deus uuit fi ⁊ utiq illud
bonumẽ ⁊ iustum. fĩ. nͨ cum bona uolun¬
tate illud uolunt. nec bene illud uolunz.

Expanded text:
dictum est quod angeli qui perstiterunt, per gratiam confirmati sunt; et qui ceciderunt, a gratia Dei deserti sunt. Et boni quidem in tantum confirmati sunt per gratiam, quod peccare nequeunt. Mali vero per malitiam adeo sunt obstinati, quod bonam voluntatem habere, sive bene velle non valent, etsi bonum sit quod aliquando volunt. Volunt enim aliquando aliquid fieri quod Deus vult fieri, et utique illud bonum est et justum fieri; nec tamen bona voluntate i
Abbreviated transcription (Latin):
uiguanti detracta est costa de qua mulier in
nullam in eo sensisse penam monstraret᷑: et
diuine potentie opꝰ mirabile ꝓbaretur. que ho¬
minis dormientis latus aꝑuit. nec eum tam̃
a quiete soꝑis excitauit. In quo enam oꝑe sa¬
culpis
tamento facta fuit millier ꝑ di potentiam
sicut quinq panes in se multiplicati sutẜ

Expanded text:
vigilanti detracta est costa, de qua mulier in icet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo etiam opere saculpis.tamento facta fuit per Dei potentiam, sicut quinque panes in se multiplicati su
Abbreviated transcription (Latin):
io adust̾a uror dimittenda t̃ ⁊ uir metus rend.
It̾. ap̃ nos quod ñ licet feminis eque non
lcet uiris ⁊ cadem seruitus pari conditõne
censetur. Ex his ostenditur. quod minier pͥ
suꝑ fornicationem uirum conuenire ut
uir mulierem. Uñ innocentius. xp̾iana re¬
ligio adult̾ium in utro  seru pari ratõne
condempnat. s uiros suos mulieres ñ facile
de adult̾io accusant. Uĩri autem lib̾iꝰ uro¬
res suas adult̾as apud sacerdotes diferre
consueuerunt ⁊ iõ mulierib ꝓdito earũ
crimine negatur communio uirorum
autem latente cõmissio. ñ facile qͥsquam
ex suspectionib arcetur. qui submouebit᷑¬

Expanded text:
dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut vir mulierem. Unde Innocentius papaium in utroque sexu pari ratione condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxores suas adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt. Et ideo mulieribus, prodito earum crimine, negatur communio; virorum autem latente commisso, non facile quisquam ex suspicionibus arcetur, qui tamen submovebitu
Abbreviated transcription (Latin):
ris tem aliqñ p̃cedẽ sacramentum: cum ali¬
qñ etiam longe pꝰ sequatur ut iłł qui ficte ac¬
cedunt. quib cum pꝰ penitu̾uit incipiet bap¬
tismus ꝓdeẽ. in quib fuit baptismꝰ post sacra¬
m̃tum huius lactificationis quam peniten¬
reced̾ent. cuius tei sacramentum eẽt baptismꝰ
ab ilis susceptus. etiam p dici rei que ali fie¬
ret si ñ illa̾rum enormitas impe¬
Si paruuł datur in bap¬
tismo gr̃a qͣ pꝰsint in maiori etate ꝓfite̾.

Expanded text:
ris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Baptismus prodesse; in quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitenrecederent, cujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impeSi parvulis datur in Baptismo gratia qua possunt in majori aetate profice
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. Caro inquit cuis quam forma pani̾
oꝑtam in sacram̃to accipimus & sanguis eiꝰ quem
sub iuni spe ac sapore potamus. caro uidelicet car¬
nis ⁊ sanguis sacramentum ẽ sanguinis. carne ⁊
sanguine. utͦq minsibili. intelligibili. sp̃uali: sig¬
nificatur corpꝰ xͥ uisibile ⁊ palpabile plenum gr̃ã¬

Expanded text:
us, caro eius est quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine, utroque inuisibili, intelligibili, spirituali, significatur r
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ intelligite que locutꝰ sum. Non ħ corpũ
quod uidetis manducaturi estis ⁊ bibituri il¬
lum sanguinem quem fusuri sunt. qͥ me
crutifigent. Satramentum aliquod uob cõmẽ¬
daui sp̃ualit̾ intellectum: uunfabit uos. Caro
autem non ꝓdest quicquam. Sunt etiam et
alie illorum insanie fomitem ministrantia.
Ait enim augustinus. Donͦ scłm fimatur sur
sum ẽ dominus. s. tam̃ ħ ⁊ nob̾cum ẽ u̾itas
dominus. Corpꝰ enim in quo resurrex̃. uno loco

Expanded text:
it intelligite quod locutus sum. Non hoc corpus quod uidetis manducaturi estis et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi, spiritualiter intellectum vivificabit vos; caro autem non prodest quidquam. Sunt etiam et alia, illorum insaniae fomitem ministrantia. Ait enim Augsum est Dominus; sed tamen et hic nobiscum est veritas Dominus. Corpus enim Domini in quo resurrexit, in uno loco
Abbreviated transcription (Latin):
ratione omnia accipienda sunt. Nõ enim
bis negatur u̾um corpus ⁊ͥ a fidelib sumi ł in
altari. et̃ S his u̾itas apłos.⁊ in eis nos instrur̃.
U ip̃ius corpus ñ partis discͥptum. ut putai̾uss
illi discipuli qui retro ierunt. s integrum. nͨ
usibilit̾ sub forma humana s inuisibilit̾ sub
forma panis ⁊ uinr corpꝰ ⁊ sanguinem nob̾ tra

Expanded text:
ratione omnia accipienda sunt, non enim verbis his negatur verum corpus Christi a fidelibus sumi vel in altari esse, sed his Veritas apostolos, et in eis nos instruxit, quod ipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibiliter sub forma panis et vini corpus et sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
Cnius dicti causam ex qua intelligintia sum̃daẽ
aꝑens: in codem subdit. Si quis dix̾it quod ĩ
cao tantum cum anima quam s acceꝑat ana¬
mortuus. passus ẽ dei filius. ñ passus. passaẽ
t̾ria ꝑsona ⁊ ñ passa. crutifirum ẽ uerbum:
ñ crucifixum. secundum alt̾am naturam
passus ẽ seundum altini inpassibil Uñ am¬
unus sit consors diinitatis ⁊ corꝑis. Idem
qͦ patiebatur ⁊ ñ patiebatur moriebat᷑ ⁊ ñ
moriebatur: sepcliebatur ⁊ ñ sepeliebatur.
resurgebat ⁊ ñ resurgebat. Resurgebat ẜ car

Expanded text:
Cujus dicti causam ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in non caro tantum cum anima quam sibi acceperat, anamortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed secundum alteram naturam passus est, secundum alteram impassibilis. Unde Amunus sit, consors divinitatis et corporis. Idem ergo patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurgebat, et non resurgebat. Resurgebat secund
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ꝓpt̾ adoptionem filiorum. Qđ
enim scͥptum . ẽ. audi isił dominus
deus tuus.u.e. non utiq excepto filio
aut sp̃u sancto oportet intelligi q̃m
unum dominum deum nr̃m: recte
dicimus etiam patrem nr̃m. ꝑ gr̃ã
omnib ꝑ fidem deus est pat̾. quib
ẽ. quare ꝓͥum dicatur. cẽ dei nati
quod filius.ẽ. quia .s. ip̃e solus. natꝰ
filius. origine non adoptione. ue¬
ritate. non numcupatione. natiui¬
tate: non creatione.

Expanded text:
ram propter adoptionem filiorum. Quod enim scriptum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est ; non utique excepto Filio aut Spiritu sancto oportet intelligi: quem unum Dominum Deum nostrum recte dicimus, etiam Patrem nostrum recte Omnibus per fidem Deus est Pater, quibuest, quare proprium dicatur esse Dei nati, quod Filius est, quia scilicet ipse solus natus filius est origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione.
Abbreviated transcription (Latin):
omo uero
qui filius dei ẽ. factura. ñ tantũ
patris .s. et filii et sp̃c sancti: filius est.
i totius trinitatis ⁊ trinitas ip̃a pat̾.
de tͥnitate ait. Ion potest dicitͥnitaᷤ.

Expanded text:
omo vero qui filius est Dei factura; non tantum Patris, sed et Filii et Spiritus sancti filius est, id est totius Trinitatis. Et Trinitas ipsa Pater De Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur. Quidam enim dicunt omnem for¬
famam ⁊ quicquid ÷ a do eẽ in quamtum ẽ
⁊ formam idoi in quantum ẽ ł in qͣntum for
ad adorandum. Iñ enim ñ ẽ ercatura s. ꝑu̾sio
treature. sicut illud q̃ picdatum ẽ ĩ qͣncum

Expanded text:
solvitur. Quidam enim dicunt omnem formam, et quidquid est, a Deo esse in quantum est, et formam idoli in quantum est vel in quantum formad adorandum. In hoc enim non est creatura, sed perversio creaturae. Sicut illud quod peccatum est, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quoa sp̃c .s. sñ p̃re ⁊ filio oꝑetur. acc̃epit utiq
itlia ħ donum. ut in sp̃u sancto fiat remissio
peccatorum. Quam remissionem cum tͥnitas
faciat ꝓͥt tamen ad sp̃m scm̃ dicitur ꝑtin̾e.
quia ip̃e ẽ sp̃e adoptionis filiorum ip̃e ẽ pris
⁊ filii amor ⁊ conexio ł communitas. Id̃o ꝙ.
nistisicatio nr̃a: ⁊ requus ei attribuitur sepiꝰ
ħ sunt tria mandata pͥme tabule ad deum ꝑ¬
tinentia ⁊ pͥmum quidem q̃ ẽ. de uno deo co¬
lendo ꝑtinet ad p̃rem in qua ẽ unitas & aucto¬

Expanded text:
us sanctus sine Patre et Filio hoc operetur. Accepit utique Ecclesia hoc donum, ut in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum. Quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum dicitur pertinere, quia ipse est Spiritus adoptionis filiorum. Ipse Patris et Filii amor et connexio vel communitas. Ideoque justificatio nostra et requies ei attribuitur saepius. Haec sunt tria mandata primae tabulae, ad Deum pertinentia. Et primum quidem, quod est de uno Deo colendo, pertinet ad Patrem, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
a me ca. iste. ñ enim u̾e umebat dominus pati.
t̾uia dic resurret᷑us. cum ardet pauius dissolui⁊
esse cum xͦ. Iste gaudet coronandus. ⁊ tristis est
dominis coronaturꝰ. Etce hic uidr ttsticiam ⁊ ti¬
morem a xͦ remou̾e. continuo autem subuuxit
s. tͥsticiam sic assumpsit. quomͦ carnim. Euit enim

Expanded text:
e. Non enim vere timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo. Iste gaudet coronandus, et tristis est Dominus coronaturus? Ecce hic videtur tristitiam et timorem a Christo removere. Continuo autem subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enim
Abbreviated transcription (Latin):
notantur ꝓpassio ⁊ passio. ita⁊ in his penalibus
atfectib Affuuitur enim quis int̾dum timore . ł cͥsti¬
tia ita u m̃tis intellectꝰ ñ ĩn moueat᷑ a rectitudine ł dĩ c̃¬
tẽplatiõe. ed tunc propassio est.
ticia. ut a recdidudine uel d̃i t̃templatione ali-¬
quatenus declinarz. Secundum quem m̾um¬

Expanded text:
notantur propassio et passio, ita et in poenalibus ffectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. titia, ut a rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinar
Abbreviated transcription (Latin):
N illo autem igne purgatorio. alii tar¬
dius alii citius purgantur. secundum
quod ista ꝑeuntia mag̃ ł minus ama¬
u dibile ñ. ẽ ñ niuios fideles ꝑ ignem quẽ¬
dam purgatorium. quanto magis
minus ue bona ꝑeuntia dilexerunt:
tanto tardius ciciusq saluari. Uñ ñ
punt reb tamen infirmati concessis
aliqua dilectione inb̾ent. Qui scd̃m su-¬
os amandi ħ mͦs diutuis ut lignum ł
minus ut fenum ł minimum ut sti¬
płam ignem sustinebunt. Qui uͦ suꝑ
eterno qui cruciaturus ẽ impios in et̾¬
num. s etiam de illo emendario quo pͣ¬
gabuntur quidam saluęnchi. O¬
.Oppositio

Expanded text:
n illo autem igne purgatorio alii tardius, alii citius purgantur, secundum quod ista pereuntia magis vel minus amadibile non est nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari. Unde non iant, rebus tamen infirmitati concessis aliqua dilectione inhaerent. Qui secundum suos amandi modos, vel diutius ut lignum, vel minus ut foenum, vel minimum ut stipula, ignem sustinebunt. Qui vero suaeterno qui cruciaturus est impios in aeternum, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi. 3. Oppositio
Abbreviated transcription (Latin):
dͥma ł rec̃ciliatõ penitñtiũ.⁊ puellarum consecͣtõ.
a presbit̾is ñ fiat. It reconciliare quemqͣm
in pubuca missa: p̃soit̾o ñ liceat. Puellaꝵ
tamen consecͣtio. consulto ep̃o ꝑ p̃sbit̾um¬
presbit̾ inconsuito ep̃o uirgines ñ conse¬
eret. cͥsma uͦ numquam conficiat. Sicut
eiꝰ sit recipienda. qͥ currens ad peniten

Expanded text:
ma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio, consulto epiPresbyter inconsulto episcopo virgines non consecret; chrisma vero nunquam conficiat. Sicut ejus sit recipienda, qui currens ad poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
deo. ñ tamen in deum. ⁊ si bonum fiat: nõ
tam̃ bene llemo enuim inuitꝰ bñ sacit. ⁊ s
bonum ẽ quod facit. Ecte hs̃ quod aliquis ñ benefaẽ
illud quod bonum ẽ facit gͣ quod bonum est inten¬
tione non bona. iõ asserunt illi quidam oꝑa cẽ. ta¬
lia. que sic bona sunt: quod mala ẽe ñ posunt.
quotumq mͦ fiant. Sicut econuerso quedam sic
sunt mala ut ñ possint. eẽ. bona. qͣcumq ex c̾ã fiant
alia autem ẽẽ oꝑa. que ex fine uelex cã bona sunt
ł mala.⁊ ad illa referunt sanctorum testimonia.
quib ex affectu ł intentione iudicium oꝑum
pensari dicunt. tͥꝑtitam edunt isti diffr̃iam actu¬
um.
i. alit̾ augustinus sentite uidetur. qui dicit
oꝑa bominis cẽ bona ł mala. ex intentione ⁊ cã¬

Expanded text:
Deo, non tamen in Deum; et si bonum fiat, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit etiamsi bonum est quod facit. Ecce habes quod aliquis non bene facit illud quod bonum est. Facit ergo quod bonum est intentione non bona. Ideo asserunt illi quaedam opera esse talia, quae sic bona sunt, quod mala esse non possunt, quocumque modo fiant; sicut e converso, quaedam sic sunt mala, ut non possint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex affectu vel intentione judicium operum pensari dicunt. Tripartitam edunt isti differentiam actuum. 3. Aliter Augustinus sentire videtur, qui dicit opera hominis esse bona vel mala ex intentione et ca
Abbreviated transcription (Latin):
Mer affectu ⁊ fine sint bona uel mala Qb¬
dam ita. ẽẽ. uidetur qui dicunt omnes actus:
eẽ. indifferentes. ut nec boni nͥ mali ꝑ se sint.
s. ex intentione bona: bonus ⁊ ex mala malus
sit hõis actus. secundum quos quilibet ac¬
tus potest eẽ. bonus. si bona intentione g̾atur
aliis autem uidet᷑. quod quidam actus in se
mali sint. ita ut nõ possint. tẽ. nͥ peccata ⁊̃ si
bona hañt causam. Et quidam in se boni
ita ut ⁊ si malam hñt causam ñ tamen bo¬
ni ẽẽ desinant. quod testimonio augustini
confirmant. qui dicit bonum aliquando nõ
bñ fĩ. quod enim quis inuitus uel necessitate
facit. ñ bene facit. quia ñ bona intentione fa

Expanded text:
ex affectu et fine sint bona vel mala. Quibusdam ita videtur esse, qui dicunt omnes actus esse indifferentes, ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint esse nisi peccata, etiam si bonam habeant causam; et quidam in se boni, ita ut etsi malam habeant causam, non tamen boni esse desinant. Quod testimonio Augustini confirmant, qui dicit bonum aliquando non bene fieri. Quod enim quis invitus vel necessitate facit, non bene facit; quia non bona facit intentione,
Abbreviated transcription (Latin):
sit positum. tamen ut ꝑfectius sciatur. it̾are ñ
piget. Erecramus inqͥt eor blasphemiam. qui
dicunt impossibile aliquid homini a do eẽ. pre¬
ceptum.⁊ mandata dĩ ñ a singua. s ab omnib
incominune posse s̾uan. ⁊ paulo pꝰ. Est tam illoᷤ¬

Expanded text:
sit positum, tamen ut perfectius sciatur, iterare non piget. Execramur, inquit, eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiam diligent̾ ẽ inspiciendũ conuatum.
natura ẽ hominum. hr̃e autem fidem sic̃ hab̃e
caritatem gr̃a ẽ fidelium. Quod non ita dictũ
÷ tamquam ex lib̾o arbitriõ ualeat hr̃i fides ⁊
caritas. s quia aptitudinem nat᷑alem ht̃ meis
hominis ad credendum uel diligendum. q̃ dĩ¬

Expanded text:
Illud etiam diligenter est inspiciendum qnatura est hominum; habere autem fidem sicut habere charitatem, gratia est fidelium. Quod non ita dictum est, tanquam ex libero arbitrio valeat haberi fides vel charitas; sed quia aptitudinem naturalem habet mens hominis ad credendum vel diligendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit eis potestatem filios fĩ. Cum enim h st in po¬
testate. ꝗ cum uolumus facimus. nicħ tam in po¬
testate: quam ip̃a uoluntas ẽ s. p̃patur a domino
uoluntas. Eo quo modo: dat potestatem. aliud
testimonium eiusdem quod iudetur adu̾

Expanded text:
Dedit eis potestatem filios Dei fieri. Cum enim hoc sit in potestate, quod cum volumus facimus, nihil tam in potestate quam ipsa voluntas est; sed praeparatur a Domino voluntas: eo ergo modo dat potestatem. 5. Aliud testimonium ejusdem, quod videtur ad
Abbreviated transcription (Latin):
cheridion dicens. Non tit aliquid n ommp̃s
fieri uelit. uel sinendo ut fiat uel ip̃e facien¬
do. Nec dubitandum ẽ. deum facere bene.
etiam sinendo fĩ: quecumq fiun t male
uel pmissionem. cum dicit ñ fĩ aliquid
nͥ omnipotens fieri uelit uͥ includ̃⁊ bona
⁊ mala omnia: que fiunt. Iõq aꝑte dis¬
tinguit. quomͦ deum uelle dixerit. non
eadem ratione intelligͥet᷑ uelle bona et
mala subdens uel sinendo: ut fiat h qͣntũ ad mala
dͥiẽ ł ip̃e faciendo qͣnt̃ ad bõa. Mala n sinit fi̾. s ñ fac̃.

Expanded text:
cap. 95, dicens: Non fit aliquid nisi Omnipotens fieri velit, vel sinendo ut fiat, vel ipse faciendo. Nec dubitandum est Deum facere bene, etiam sinendo fieri quaecumque fiunt male; vel permissionem, cum dicit non fieri aliquid nisi Omnipotens fieri velit, ubi includit et bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit;