comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca uisitare ꝓponimꝰ. S hodie casu diu̾¬
tentes a socuis. ut uerum fateam uene¬
rabilitati tue: uͥnam loci simꝰ. quis sus¬
cipiat hospicio. quis debitam huma¬
nitatem exhibeat ignoramꝰ. Tunc senex
ut erat hylaris uultu facieq iocuncda.
intuens intuentes: sequiminiace me.
curabit. Gratias agentes illi. & senem
comitati: nobilissimam ingressi sunt
ciuitatem. Susceptis hospicio m̃sa ꝑat᷑
lautissimeq refecti dant m̃bra quieti.
Mane facto egreclientes senex comnatur.
tter faciet uobds salutarium nr̃oꝵ. et
ego ob amorem regis ur̃i moñu iua hac
qua gͣdiemini firmabo suꝑuos oculos
meos. Ego enim sum apłs & eunglista
ioħs. disctpłs quem diligebat iħc. qui
ip̃m regem uĩm obmertium castitatis
summa dilectione complector. quem
rego uice mea salitetis. Et ne deroget
fidem oracło. hunc ei amilũ quem in
declicatione eccłiemẽ mͥ in habitu pedei¬
no tribiit resignate. demunciantes ei

Expanded text:
ca visitare disponimus. Sed hodie casu diverca visitare disponimus. Sed hodie casu divertentes a sociis, ut verum fateamur venerabilitati tuae, ubinam loci simus, quis suscipiat hospitio, quis debitam humanitatem exhibeat ignoramus. Tunc senex ut erat hilaris vultu, facieque jucunda, intuens intuentes: Sequimini me, inqcurabit. » Gratias agentes illi, et senem comitati, nobilissimam ingressi sunt civitatem. Susceptis hospitio mensa paratur, lautissimeque refecti dant membra quieti. Mane facto, egredientes senex comitatur, ter faciet vobis Deus salutarium nostrorum, et ego ob amorem regis vestri in omni via hac qua gradiemini, firmabo super vos oculos meos. Ego enim sum Joannes as ille quem diligebat Jesus, qui ipsum regem vestrum ob meritum castitatis summa dilectione complector, quem rogo vice mea salutetis; et ne deroget fidem oraculo, hunc ei annulum quem mihi in dedicatione ecclesiae meae in habitu pere tribuit resignate, denuntiantes ei
Abbreviated transcription (Latin):
randum saluatoris sepulchrũ ierosolimã
ꝓficisci. Qui die qͣdam apublica strata de¬
cdinantes: deuia queq sectati ft̃. Et ecce so¬
leruente dies dauditur aer suffundit᷑
tenebris. uiri quid agerent quo diũd¬
terent ñ occurrit. Illis ttaqꝙ subsisterte¬
b. & dehiis que acculerant cõferentib.
grex iuuenum albis inlutꝰ ornatus prr¬
teritt intuentes. duob p̾cedentib ceceu
int̾secantib mua luce noctis obscurum
Sequebat pͣtereuntes ad lat̾antib eñ
uiris luob senex qͥdam niuea cesarie ue¬
ñandus. cui & mira uultꝰ suauitas et
unata grauitas ꝯferret grãm. uenusta¬
tem augeret. Hic iuuenes respiciens
modicum substitit. & heusinquid o
uiri qͥ nam estis uos. & unde estis uos.
que uob̾ patͥa. quis rex. q̃ lex. que pere¬
grinationis ur̃e causa: Ad quem illi.
Natale solum nob̾anglia ẽ. rex edwar¬
dus xp̃ianis legib subditi sacratissima
dominice passionis ce resurrectionislo¬

Expanded text:
randum Salvatoris sepulcrum Jerosolymam randum Salvatoris sepulcrum Jerosolymam proficisci; qui die quadam a publica strata declinantes devia quaeque secuti sunt. Et ecce sole ruente dies clauditur, aer suffunditur tenebris: viri quid agerent, quo diverterent, non occurrit. Illis itaque subsistentibus, et de his quae acciderant conferentibus, grex juvenum albis ornatus praeteriit intuentes, duobus praecedentibus cereis intersecantibus mira luce noctis obscurum. Sequebatur praeeuntes, adlaterantibus eum viris duobus, senex quidam nivea caesarie venerandus cui et mira vultus suavitas et innata gravitas conferret gratiam, venustatem augeret. Hic juvenes respiciens modicum substitit: « Et heus! inquit, o viri, quinam estis vos, et unde estis? Quae vobis patria, quis rex, quae lex? quae peregrinationis vestrae causa? » Ad quem illi: « Natale solum nobis Anglia est, rex Edwarde; Christianis legibus subditi, sacratissima Dominicae passionis et resurrectionis lo
Abbreviated transcription (Latin):
edwardus ad miratione diligenti ꝑpen¬
dens. post apłoꝵ pͥncipem hunc amicum
ihu artiꝰdiligebat. euislibens insistebat
obsequiis. freq̃nsa eisermo de eiꝰ excellentia.
frequens de illuis uirgintate meditatio
fiut dedicationi rexbeatꝰ. & ob honorẽ eun¬
głiste letus diunis obsequiis assistebat.
Cumgͥ ꝓcessionem seq̃ns młto nulite stipa-¬
retur: subtto quidam in habitu ꝑegrino cla-¬
mabat ad regem. aliquid elemosine sͥ ꝓscĩ
ioħis amore postulans imꝑtiri. Iniecit
mox rex manum crumene. s illeiam ĩ opꝰ
simile om̃ia q̃ fũant illata ꝯsumpserat:
Instat ꝑegrinus p̃ces młtiplicat. uocat
thesaurarium rex s obsistente turba nõ
affuit: Angebat᷑ animo rex. & qͥd faceret
ignorabat. Tandem a nuli reminiscens
qui digitum ãbiebat: festinarit̾ abstra¬
ctum ꝑegrino porrexit. Illetante muni¬
ficentie gr̃as agens: uł recessit uł clispa¬
ruit. Accidit post hec uiros cluos ad ado¬

Expanded text:
Edwardus admiratione diligenti perpenEdwardus admiratione diligenti perpendens, post apostolorum principem hunc amicum Jesu arctius diligebat, ejus libens insistebat obsequiis, frequens ei sermo de ejus excellentia, frequens de illius virginitate meditatio.fuit dedicationi rex beatus, et ob honorem evangelistae laetus divinis officiis assistebat. Cum igitur processionem sequens multo milite stiparetur, subito quidam in habitu peregrino clamabat ad regem, aliquid eleemosynae pro sancti Joannis amore sibi postulans impartiri. Injecit mox rex manum crumenae, sed ille jam in opus simile omnia quae fuerant illata consumpserat. Instat peregrinus, multiplicat preces. Vocat thesaurarium rex, sed, obsistente turba, non adfuit. Angebatur animo sanctus, et quid faceret ignorabat. Tandem annuli reminiscens qui digitum ambiebat, festinanter abstractum peregrino porrexit. Ille tantae munificentiae gratias agens, vel recessit, vel disparuit. Accidit postea viros duos ad ado
Abbreviated transcription (Latin):
euo iaingrauis militie sue stipendiis. pa¬
rabat᷑. Augebat᷑ eiin dies ciracłm & d̾imna¬
trem affectio. cirra scõs dei deuotio. int̾ qͦs
beatissimũ petrum ut specialem pattͦnũ
suũ uenerabat᷑. discipłm autem illum
que diligebat ihc ob singłare pͥuilegium
castitatis: miram̃tis dulcedine amplecte¬
batur. Apud łm pares arbitrabatur u¬
tulent alti suauita t̃ẽ sui amoris copiosiꝰ
indulserit. Etõisti defuit de prioratu: sup¬
plebataffatus. & qd̃ ille minus hũit ex
affatu: collata dignitas recõpensabat.
Uncde congrue simul uocant᷑ a xp̃o simul
in monte fuere cum xp̃o. suul missi sunt
ad cenacłi gnͣde sfatum. ut pascha para¬
rent xp̃o. simul ad monum̃tum currebãt
ut xp̃i resurratio ꝓbaretur. simul ascencle¬
bant intemplũ ad horam or̃onisnonam:
ut claudꝰ curaretur. Et quid hoc apło dul¬
cius. quia pectore xp̃i ih̃u. & ab uberib eiꝰ
inebriatur sapientia. & dilectionis eius
lacte potabat᷑: Hec ce hiis similia beatꝰ

Expanded text:
evo jam gravis militiae suae stipendiis parabatur, augebatur ei in dies circa Deum et Dei matrem affectio, circa sanctos Dei devotio, inter quos beatissimum Petrum ut specialem patronum suum venerabatur, discipulum illum quem diligebat Jesus, ob singulare privilegium castitatis mira mentis dulcedine amplectebatur. Apud Deum pares arbitrabatur utulerit, alteri suavitatem sui amoris copiosius indulserit. Quod isti defuit de primatu, supplebat affectus, et quod ille minus habuit ex affectu, collata dignitas recompensabat. Unde congrue simul vocantur a Christo, simul in monte fuere cum Christo, simul missi sunt coenaculum grande stratum ut Pascha pararetur Christo, simul ad monumentum currebant ut Christi resurrectio probaretur, simul ascendebant in templum ad horam orationis nonam ut claudus curaretur. Et quid hoc apostolo dulcius, qui a pectore Jesu et ab uberibus ejus inebriabatur sapientia, et dilectionis ejus lacte potabatur? Haec et his similia beatus
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosia sc̃a irridens diabolo. & aspiciensin
in celũ signumq crucis infronte lepingens:
dixit. Odiabili falsa blãdidim̃ta: oserpentiᷤᷤ
occultum uenenũ male deuoras animas
pie uiuentes. Quid eñĩ non facies ut animaᷤ
ñ ꝑmutas ascendere ad celũ Unde tu ꝓiect᷑¬
desidero ut michi blandiaris. Qõ si feceris:
legib pͥncipum tuoꝵ resistis. Egome corar
ꝑe pacis adquisui. inbello ñ ꝑdo. Demonia
uͦ que colis: acsi uana simulachra despicio.
Turpe ẽ. enimiouem corruptorẽ adorare: &
dianam agreste animal dm dicere. Quis mar¬
tem sanguinariũ nominare delectat: Quoꝵ
si uellem acta singuloꝵ exponere: uos ip̃i cni¬

Expanded text:
Theodosia sancta inritans diabulum . aspiciens in caelo . signumque| crucis in frontem depingens . dixit O diabuli falsa blan| dimenta. O serpentes occultum uenenum O leo de| uorans animas pie uiuentes. Quid enim non fingas+ ut animas| non permittas ascindere ad caelum. Vnde tu desidero ut amplius mihi blandiaris . quod| si hoc feceris . legibus pricipum tuorum resistis Ego me coram|uod tempore pacis| adquisiui . in bello non perdo. Daemonia uero . quae colis ac si| uana simulacra dispicio. Turpe est enim iouem corruptorem| adorare . dianam agrestae animal deum dicere Quid martem| sanguinarium nominare . delecter quorum si uellem acta singolorum| exponere uos ipse eru
Abbreviated transcription (Latin):
conatur theodosia rebellis legum uł pͥncipũ
introducat᷑: audienda. Ex officio dictumẽ.
Asstat theodosia. Urbanus p̃ses dixitꝰ. In¬
genuam & benenatam puellam conspectui
nr̃o applicate: & qͣi a patreconsiliũ salutis
accipiat. & recedat ab errore quo infantia
eiꝰ uidet᷑ errasse: ut qͣi prudentissima audi¬
eno iudicis exhortationem. dignissimino¬
bilisimi dignitatem sponsi sorciatur: & pe¬
nas qͣs conspicitis ẽe paratas euadat duĩssa¬

Expanded text:
aeconatur theodosia rebellis legum uel printipum . aeconatur theodosia rebellis legum uel printipum . intro| ducatur Audienda ex officia dictum est . adest theodosia| Orbanus praeses dixit Ingenuam et bene natam puellam cons| pectui legum adplica te . ut quasi a patre consilium salutis .| accepiat. Et recedat ab errore quo infantia eius uidetur erras| se Vt quasi prundentissima. Audiendo iudicis exhortacionem . et| dignitatem nobilissimi sponsi sortiatur Et poenas quas cons| pecitis +se paratas euadat diis sa
Abbreviated transcription (Latin):
uoscendũ. Pagrat famam totam ciuitatẽ
theodosiam nobilem uͥginem publite audi
nem ꝓhibuit uerecundia. ñ iudeũ religio
retinuit. Illico sedet ꝓtribunali p̃ses: ordi¬
nantur officia tormentoꝵ. Parantur diu̾¬
sagen̾a penarum: eculeus statuit᷑. craticula e
succencdunt᷑. sartagines inflãmantur: õeq
ministri diaboli armati fremebãt. ligatu¬
ras neruicas manib gestantes: terror imnma¬
nis. uox illa sacrilega ñ tacebat. ut hec uidẽs
ił̃i famula t̾rita a confessione rececłet. Iubet
beata theodosia. que secum uistorie pal¬
mam uuincessu et uultu gestabat. Fulgebãt
cie p̾uncta: aspectu suo corda omniũ ꝓster¬
nebat. Om̃s mirant᷑ talem uirgine. sic anuni
iurtute arnatam: mortẽ ñ tim̾e. penas nõ
expauescere. ab officio p̾conatur:. Theodosia
que p̃ceptis pͥncipum rebellis extutit: presto
ẽ. audientie mantipanda. Item exofficio p̃¬

Expanded text:
nuscendae . peragrat fama totam ciui| tatem . nuscendae . peragrat fama totam ciui| tatem . theodosiam nubilem uirginem . publice audienem prohibuit uericundia . non iudaeum religio sua| retenuit Ilico sedit pro tribunali praeses . odinantur+ officia| tormentorum . praeparantur deuersa genera poena| rum. Aeculeus statuetur Craticulae succenduntur| sartaginae inflammantur Omnesque ministri diabuli ar| mati fremebant legaturas neruicas manibus gestantes terrore| +manis . uox illa sacrilega non tacebat ut haec uidens dei famula| territa a confessione recederit exhibe. beata theodosia . quae secum uictoriae palmam| in incessu et uultu gestabat Fulgebant ociae perfusa Aspectu suo corda .| omnium prosternebat. O“m”nes mirantur talem uirginem . sic anime| uirtute armatam . mortem non timere . poenas non expauiscere| Ab officio praeconatur . theodosia uirgo quae praeceptis principum| rebellis extitit praesto est audientiae mancipanda. Item ex of| ficio pr
Abbreviated transcription (Latin):
Qõsi hoc fac̾em: adult̾a dicerer. Nunc uero
sociari. & eius sponsa dici qui uiuit & nũ¬
ꝙ̃ moritur. qui regnat & successorẽ ñ ħt̃.
ab hoc sponso tam nobili me disiungere ñ
poterunt lacrume ur̃e ñ me conturbant:
nec amor cliuitiarum ur̃arũ ab amore x
ualebit me seꝑare. Cumq hec agerattur
& nuntiarent᷑ ubano presidi. ilico exar¬
descens ira ubet conuocari ordine cuita¬
tis. Uultu iracundo turbulentis oculis
incõfessione talem audierat famam. Qͥb
natalib orta eẽt. uelquis eam hanc uiã
dociusset: cognoscit filiam ẽẽ. primarii ciui
exhiberi parentes illuis: inquirit si eis sua
dentib hoc faceret. Dicunt parentes q̃ uera
sunt: sepenitus ignorare: Nullam in pare¬
tib inueniens culpam. iubet eos absolutos
discetłe. am toto furore in dei uirgine fremẽs
exardescit. Iubet sͥ tribunal parari: et cũ imni¬
ext̾minari. fit concursus ppłi utriꝰq sexus:
om̃s conueniunt admiraculũ tanterei cog¬

Expanded text:
si hoc face| rim adultera dicerer Nunc uero sociari et eius sponsa+ dici+ qui uiuit| et nunquam moritur. Qui regnat et successorem non habet| +ab hoc sponso tam nobile . me disiungere non potestis Lacri| mae uestrae non me conturbant nec amor diuiciarum| ab amore christi ualebit me separare. Cumque haec ageren| tur et nuntiarentur urbano praeside . illico exardiscens .| iubet conuocari ordinem ciuitatis . uultu inuerso . toruis| oculis in confessionem talem audierat famam Quibus| “na”talibus orta esset . uel quis eam hanc uiam docuisset| Cognuscit filiam esse primariae ciuitex“hib”ere iubet parentis. Illius| inquiret si eorum suasione hoc faceret. Dicunt parentes .| quę uera sunt . se paenitus ignorasse Nulla in parentibus .| inuenta est culpa . iubet eos absolutus recedere Iam| toto furore in dei uirginem fremens exardiscet. Iubet sibi tri| bunal parari . admissamq utriusque sexus Omnes conueniunt ad miraculum| tantae rei cog
Abbreviated transcription (Latin):
salonitano ep̃o. scribit dicens.
Multis ab urbe tua uenientib fr̃
km̃e. didici pastorali cura derelicta so

Expanded text:
Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Multis ab urbe tua venientibus, frater charissime, didici, pastorali cura derelicta, so
Abbreviated transcription (Latin):
calamitas expiabit. Que om̃ia sic cõple¬
ta: tota anglia teste ꝓbatur. Nam tosti¬
nus ab haraldo fugatus. tum paulopost
ip̃e haraldus in regnum successisset edwar¬
do comitante se rege noruragie haraldo cog

Expanded text:
alterius calamitas expiabit. » Quae omnia sic complealterius calamitas expiabit. » Quae omnia sic completa tota Anglia teste probantur. Nam Tostinus ab Haroldo fugatus, cum paulo post ipse in regnum successisset Edwardo, comitante se rege Norwagiae Haroldo cog
Abbreviated transcription (Latin):
hũs qui ei ft̃ defut᷑is uł setrens cele¬
stib reuelata. deo nob̃ facultate p̃bente
ponamꝰ. Sedebat ad m̃sam aliqñ rex
beatus. & a latere eius comes godyxmu̾
pat̾ igine. de quo suꝑiꝰ fecimus mntionẽ.
Hiuiꝰ duo filii pueri adhuc harald̃ & tosti¬
nus ludentes coram eis. cũ unus ex illis
amarius qmͣ expetebat ludi suauitas in¬
surrexisset in alt̾ium: ludum uterunt
in pugnã. Et ecce halardus uehementiꝰ
ad ducem. nich ne inquit aliudo godwi¬
ne nͥ simplicem in hiis uł ludum puero¬
rum uł pugnam contemplaris: Et ille.
Nich aliud lñe mi. Tuncrex. Longeait
aliud mea mͥ mens loquitur. & quid hii
futum sit pueris ꝑ hoc m̃ bellum reuela¬
tur. Emensis quippe puerilib amus.
cũ iniuirũ ut̾q ꝓfecerit: utriusq pectus
adu̾sus inuicem liuor aduret. & pͥmũ
circunuentione in sidiisq priuatis qua¬
si ludere iudebunt᷑. adultmum fortior
infirmiorem ꝓscribet. rebellantem ꝓster¬
net. & pͥoris mortem post modicũ sequẽs

Expanded text:
his quae ei sunt de futuris vel secretis coelestibus revelata, Deo nobis facultatem tribuente ponamus. Sedebat ad mensam aliquando rex beatus, et a latere ejus comes Godwinus pater reginae, de quo superius fecimus mentionem. Hujus duo filii pueri adhuc Haroldus et Tostinus ludentes coram eis, cum unus ex illis amarius quam expetebat ludi suavitas insurrexisset in alterum, ludum verterunt in pugnam. Et ecce Haroldus vehementiusad ducem: « Nihilne, inquit, aliud, o Godwine, nisi simplicem in his vel ludum puerorum, vel pugnam contemplaris? » Et ille: « Nihil aliud, domine mi rex.--Longe, ait, aliud mea mihi mens loquitur, et quid his futurum sit pueris per hoc mihi bellum revelatur. Emensis quippe puerilibus annis cum in virum uterque profecerit, utriusque pectus adversus invicem livor aduret, et primum circumventione insidiisque privatis quasi ludere videbuntur, ad ultimum fortior infirmiorem proscribet, rebellantem prosternet, et prioris mortem post modicum sequens
Abbreviated transcription (Latin):
gule fuerint mancipati: int̾ alia etiã
uenui. a quo ñ obseruetur tam in ꝓposi¬
to qmͣ in habitu regula sc̃i benedicti. Q¬
ꝓpter sicut constat gregorianum mona¬
steriũ a latinitate in grettatẽ necessita¬
te potiuis quam uoluritate conuersũ:
ita fidelit̾ prestolat᷑ in latinitatis cultu

Expanded text:
gulae fuerint mancipati, 176 inter alia eveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tenus uideit᷑. In quarũ alt̃a beatꝰ apłs
petrus sedenꝰ conspicit᷑: stantẽ gorclianũ
regionarium uidelicet pr̃em gregorii
manu dectͥa. ꝑ dect̾am nichilominus
suscepisse. Cuius gordiani habitus.
castanei coloris planeta ẽ sub planeta
clalmatica: inpedib caligas. statura
dicã. capilli condensi. uultus grauis.

Expanded text:
tenus videntur. In quarum altera beatus Petrus apostolus sedens conspicitur, stantem Gordianum regionarium, videlicet patrem Gregorii, manu dextera per dexteram nihilominus suscepisse. Cujus Gordiani habitus castanei coloris planeta est, sub planeta dalmatica, in pedibus caligas habens, statura dica, capilli condensi, vultus gravis.
Abbreviated transcription (Latin):
ioħi ep̃o siracusano scribens. Quorũdã
ad nos relatione ꝑuenit: cofmam qui
ex monacho monasteru sc̃e lucie ade¬
cessore tuo uenerande memorie maxum¬
ano in eccłia siacusana subdiaconus
fc̃s. atq ate postea in possessione. que
uiliana uocatur pb̃r dicttur. Ordinatꝰ
ita numia tusticia: et loci qualitate ue¬
hementer afflictum. ut uitam sͥ penam
existimet. et contictionis sue fuge que¬
rat auxilium. Et ideo quia tales erg a
subiettos nr̃os debemus existere. quales
nos si subiecti fuissemus. nr̃os uoluera¬
mus ẽẽ. p̃positos: magne beatitudinis
biterum studuerit constituere carclina¬
lem. Qd̃ et facere qnͣtum arbitramur
debes: si nilẽ quod iuste contͣipsum ani¬
mos tuos exasꝑet. Siuͦ aliqua culpa ẽ:
sius nobis hoc epistolis frat̾nitas tua ut
scire possimus insinuet.
uanta curiositate gregorius ydo

Expanded text:
opo Syracusano scribens ait: « Quorumdam ad nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana subdiaconus factus, atque a te postea in possessione, quae Juliana vocatur, presbyter dicitur ordinatus, ita nimia tristitia, et loci qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus existere, quales nos, si subjecti fuissemus, nostros volueramus esse praepositos: magnae benignitatis llic presbyterum studuerit constituere cardinalem. Quod et facere, quantum arbitramur, debes, si nihil est quod juste contra ipsum animum tuum exasperet. Si vero aliqua culpa est, suis nobis hoc epistolis fraternitas tua, ut scire possimus, insinuet. » 12. Quanta curiositate Gregorius ido
Abbreviated transcription (Latin):
umq focas mandari s̃ romaneꝰ¬
sedis diaconum cũ magna hu¬
militatis reuerentia postularet: gre¬
gorius ita rescripsit. Consid̾are cũ gau¬
diis et magnis accionib gr̃arum li¬
bet. qͣntas om̃potenti dño laudẽ debemꝰ.
qõ remoto uigo tristicie. ad libertatis
temꝑa sub imꝑiali benignitatis ur̃e¬
pietate ꝑuenimus. Nam qd̃ ꝑmau̾e
in palatio uixta antiquam ꝯsuetudi¬
nem apłice seclis diaconem ut̃a serenitaᷤ
ñ inuenit: ñ hoc mee negligentie. sed
grauissime necessitatis fuit. Quiaduꝰ
asꝑaq temꝑa. cum formidine decli-¬
narent atq refugerent: nlli eoꝵ poterat
imponi. ut ad urbem regiam in pala¬
uo ꝑmansurus accełẽt. S postqũã
uĩam clem̃tiam om̃ipotentis cłigr̃a
disponente. ad culmen imꝑii ꝑuenisse
cognouer̃t. ip̃i quoq suadente leticia
ad ur̃a uestigia uenire festinant: qui
illuc pri accecłe ualde timuerant. Sed
quia eoꝵs quidam ita senectute sunt
clebiles. ut labores ferre uix possint:

Expanded text:
umque Phocas mandari sibi Romanasedis diaconum cum magna humilitatis reverentia postularet, Gregorius ita rescripsit: « Considerare cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet, quantas omnipotenti Deo laudes debemus, quod remoto tristitiae jugo, ad libertatis tempora sub impietate pervenimus. Nam quod permanere in palatio, juxta antiquam consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra serenitas non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gravissimae necessitatis fuit, quia dumasperaque tempora cum formidine declinarent atque refugerent, nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus accederet. At postquam vestram clementiam, omnipotentis Dei gratia disponente, ad culmen imperii pervenisse cognoverunt, ipsi quoque suadente laetitia ad vestra vestigia venire festinabant, qui illuc prius accedere valde timuerant. Sed quia eorum quidam ita senectute sunt debiles, ut laborem ferre vix possint,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitam habetis ꝑficere. optate quietis
ꝑceptione ualuisse. At nunc quia hono
et cum ip̃o quoq tuo honore religatus ro¬
me retineri ceperis. qd̃ meroris. quod ama¬
ritudinis ego patior: agnosces. Ueniente
autem uiro magnifico dño martio cartu¬
lario ei queso in romane urbis necessitate
concurrite quia hostilib gladiis foris sñ
cessatione confodim᷑: s seditione militum

Expanded text:
cognitam habetis, perficere optatae quietis cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At quia honoret cum ipse quoque tuo honore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione militum
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ib sumina sollicitudine quereret᷑:
indicio columpne fulgide suꝑ se ugiter
acelo depencdentis agnoscit᷑. Capitur.
tͣhitur: et apũd beati petri apłoꝵ princi¬
pis templũ suinmus pontifex consecrat᷑
erum quia sunt nõ nulli
langobardoꝵ ꝑfidi. qui gregoriũ
appetisse magis pontificiũ autument qmͣ
fugisse: oꝑe pretium reor pauca demultis
inserere: quib eum inqͣntum sñ ꝑtinatie
uitio potuit noluisse pontificium: imnmo
qͣi pondus importabile penitus cauere uo¬
luisse: luce clarius manifestem. Ait enim
pene in ip̃o consecrationis sue pͥncipio:
in epła paulo scolastico. Quicquid michi
ex honore sacerdotalis officii extranei arri¬
dent. ñ ualde penso. De uob̾ autem mͥ hac
exre arridentib ñ minimum doleo: qui
desiderium meũ plenissime scitis. et tamen
ꝓfecisse me ceditis. Sũmus enim michi
ꝓfectus fuerat. si potuissem implere qõ uo¬
lui: si uoluntatẽ meam quam dudum

Expanded text:
ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter a coelo dependentis, agnoscitur, capitur, trahitur, et apud beati Petri apostolorum principis templum summus pontifex consecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum sine pertinaciae vitio potuit, noluisse pontificium, imo quasi pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur dum magna multitudo cõmunis
etatis sexus atq ꝓfessionis iuxta precepti¬
onem leuite gregorii die constituta dñm
rogatura uenisset:intantum lues ip̃a ui¬
dicio diuino deseuit ut intra unius hore
spatium. dũ uoces plebs ad dñm supplica¬
tionis emitteret: octoginta homines ad
t̾ram corruentes: sp̃m exalarent. Secl ne¬
quaqmͣ destitit facundissimus rector ppło
p̃dicare: ne ab oratione cessarat. donec mi¬
seratione diuina pestis ip̃a qui esceret.
nim uͦ cum adhuc futurus
antistes putaret se principem acon¬
sensu consecrationis sue penitus auertisse:
cognouit tandem suas litteras agermano
prefecto urbis. interceptas fuisse: Pnius
re gr̃a imꝑiale responsum qd̃ uidelicet
uoluntati sue cõtrarium ferebat᷑ preueni¬
tns: quia palam egredi portas ciuitatis
ñ pot̾at. anegotiatorib exponendum se dis¬
simulato ut fertur habitu callidus impe¬
trauit. Si lucrum saltus expeciit: cauer¬
narũ latibula requisuut. In quib dum

Expanded text:
Igitur dum magna multitudo omnis aetatis, sexus 38 atque professionis, juxta praeceptionem levitae Gregorii, die constituta, Dominum rogatura venisset, in tantum lues ipsa judicio divino desaevit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 44. Enimvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uemientes: quia simul om̃s peccauimꝰ:
simul om̃s mala que fecimus deploremꝰ
ut districtus uidex cũ culpas nr̃as pͤu¬
nisse consid̾at: ip̃e a sententia ꝓposite dap¬
etania clericorum: exeat ab eccl̃a
scĩ iohis baptiste.
Letania uiroꝵ: ab eccła scĩ martyris mar
Letania monachoꝵ: ab eccl̃a scõꝵ mar¬
tyrum iohannis et pauli.
Letania ancillarum dei: ab eccl̃a beato¬
rum martyrum cosme et damiani.
etania feminarum conuigatarũ: ab

Expanded text:
convenientes, qui simul omnes peccavimus, convenientes, qui simul omnes peccavimus, simul omnes mala quae fecimus deploremus, ut districtus Judex dum culpas nostras nos punisse considerat, ipse a sententia propositae damtania clericorum exeat ab ecclesia sancti Joannis Baptistae; litania virorum ab ecclesia sancti martyris Marcelli; litania monachorum ab ecclesia sanctorum martyrum Joannis et Pauli; litania ancillarum Dei ab ecclesia beatorum martyrum Cosmae et Damiani; litania feminarum conjugatarum ab
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia abstersit: et conuersus latro. uite
p̃mia etiam in ip̃a p̃sentia sue mortis eme¬
nos iam ꝑcepisse qd̃ petimus. Eituis ad pre¬
cem uidex flectitur: si a prauitate sua petitor
corrigatur. Imminente gͦ tante animadu̾si¬
onis gladio: nos importunis precib insista¬
mus. Ea namq que ingrata ẽẽ hominib
importunitas solet: iudicio ueritatis pla¬
cet. quia pus ac misericors deus uult ase
precib ueniam exigit: quia qnͣtum merem᷑.
ñ uult irasci. Hinc et enim ꝑ psalmistam
piam te et magnificabis me. Ip̃e gͦ s̃ testis
ẽ: quia inuocantib misereri desiderat.
qui aomonet ut inuocetur. Broinde fr̃oe¬
ham̃: contrito corde et correptis oꝑibus.
crastina die pͥmo diluculo ad septiform̃ẽ
letaniam iuxta distributionẽ inferius
designatam: deuota cum lacͥmis mente
ueniamus. Nullus iũm ad t̾rena oꝑa
in agros exeat: nullus qd̃lib negorium ag̾e
presumat. qͣtimisad scẽ geutricis dñi ecl̃a

Expanded text:
nitentia abstersit ; et conversus latro vitae nitentia abstersit ; et conversus latro vitae praemia, etiam in ipsa sententia suae mortis emenos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus importunitas solet, judicio Veritatis placet; quia pius ac misericors Deus vult a se precibus veniam exigi, qui quantum meremur non vult irasci; hic etenim per psalmistam piam te: et magnificabis me . Ipse ergo sibi testis est, quia invocantibus misereri desiderat, qui admonet ut invocetur. Proinde, frmi, contrito corde, et correctis operibus crastina die, primo diluculo, ad septiformem litaniam, juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Dei ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie conu̾tatur. Pensate gͦ qualis
ante conspectum districti iudicis ꝑuenit:
ciu ñ licet flere qd̃ fecit. Et habitatores qͥdem
ñ ex parte subtiahunt᷑. s panter corruunt.
Domus uacue relinquuntur. filioꝵ fun̾a
parentes aspiciunt. et sui eos ad int̾itum
hedes precedunt. Uñquisq gͦ nr̃m ad
penitentie lamenta confugiat: dum flere
ante ꝑcussionem uacat. Qeuocemus ante
ocłos m̃tis. quicquid errando cõmisimus:
et qd̃ nequiter egunus fiendo puniamus.
Preueniamꝰ faciem euis in cõfessione: ⁊ sicut
ꝓpħa admonet. leuemus corda nr̃a cum ma¬
nib ad dm. Add̾m quippe corda cum ma¬
nib leuare ẽ: orationis nr̃e studium cum
mertto bone oꝑationis erigere. Dat ꝓfecto¬
dat tremori nr̃o fuidutiam: qui ꝑ ꝓpham
clamat. Nolo mortem pcc̃oris: s ut conuer¬
tatur et uiuat. Nullus autem de iniqui¬
tatum suarum immanitate desperet. ue¬
ternosas niniuitarum culpas. triduana pe¬

Expanded text:
poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet: veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poe
Abbreviated transcription (Latin):
consensum quem popłs fecerat. imꝑatori cli¬
rexit. At ille gr̃as agens deo ꝓ amicitia clia¬
coni eo qd̃ locum ddiferendi ei honoris ut cupi¬
erat repperisset: data ꝑceptione ip̃m ordinari
precepit. Interim dum ab urbe regia imꝑato¬
rius postularetur assensus et lues ip̃a popłm
uehementius deuastaret: uenerabilis leuita
gregorius uerbum ad plebem exorsus est dicĩs.
portet fr̃es dilectissimi. ut
flagella dlei que metuere uentura debu¬
imus. saltim p̃sentia et exꝑta timcamꝰ. Con¬
uersionis nobis aditum dolor apperiat: et
cordis nr̃i duritiam ip̃am quam patimur
pena dissoluat. Ut enim ꝓpħa teste p̃dictum
est: ꝑuente gladius usq ad animas nr̃as.
Ecce et enim cuncta plebs celestis ur mucio¬
ne ꝑaititur: et repentina singuli cede uastã¬
tur. Nec langor mortem p̾uenit: s lan¬
gors moras ut ceruitis mors ip̃a precurit.
Pcuissus quisq ante rapttr: qͣm ad lam̃ta

Expanded text:
consensum quem populus fecerat imperatori diconsensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicens: « Oportet, fratres charissimi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: 37 Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ ab extrema parte fuerat p̃mor¬
tiuis: gregoru precib et morte corporis ca¬
ruit: et salutem anime ad quisunt.
ed pestilentia supͣ modum
seruiente. quia eccl̃a dei sine rectore esse
ñ poterat: gregorium licet totis uirib reniten¬
tem. dirus. senatus. popłsq romanus: sͥ con¬
corditer pontificem delegerunt. Quem ille
apicem totis iurib euitare decernens. sese in¬
dignum om̃ino tali honore clamitabat. uide¬
licet metuens nemundi głam quam prius
abiecerat. ei sub eccłastici colore regiminis
aliquoniodo subripere potuisset.
tubi decretum generalitatis euadere ne¬
quiuit: consensurum sẽ tandem aliqͣn¬
do simulauit: et imꝑatori mauritio cuius
filium ex lauacro sco susceꝑat latenter litre¬
ras destinauit: adurans et multa prece depos¬
cens. neumqͣm assensum popłis preberit: ut
se huiꝰ honoris gła sullimarent. S ed p̃fectus
uibis germanus nomine: eiꝰ nuntium anti¬
cipauit. Comp̃hensumq ac disruptis epłis:

Expanded text:
dictum est, ab extrema parte fuerat praemortuus, Gregorii precibus et morte corporis caruit, et salutem animae acquisivit . 39. Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis,
Abbreviated transcription (Latin):
tione unmorari ñ liceat. nesi quolibet
modo eum ibidẽ ampliꝰ moram habere
incipias ẽẽ. culpabilis.
tem anthemio subdiacono. ꝑuenit ad
nos punenium a malfitane ciitatis.
ep̃m in eccł̃ia sua residere ñ ẽẽ contentũ.
s foris ꝑ loca diu̾sa uagari. Quod iudẽ¬
tes alii nec ip̃i in castro se retinent. sedeiꝰ
exemplum sequentes foris magis eli¬
gunt habitare. Et quia hoc agentes.
ip̃i pocius ad suam hostes dep̃datioem̃
uuittant. icturo hactͥ auccoritate preti¬
Ao

Expanded text:
tione immorari non liceat, ne, si quolibet tione immorari non liceat, ne, si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere incipias esse culpabilis. » 37. Item Anthemio subdiacono: « Pervenit ad nos Pimenium, Amalfitanae civitatis episcopum, in ecclesia sua residere non esse contentum, sed foras per loca diversa vagari. Quod videntes alii, nec ipsi in castro se retinent, sed ejus exemplum sequentes, foris magis eligunt habitare. Et quia sic agentes, ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate praecipo
Abbreviated transcription (Latin):
cem sͥ caritatis compage nera sunt.
nllam deseullomodo curam gerant.
Sed sineꝙ ego adte neq tu alio uid
ytineus ad me. iure tacere compellerer
ut eum ñ reprehenderem. qui emendari
modo dicta ẽ. qui illos iudicare stuclet̃.
quoꝵ cura sͥ ꝯmissa nonẽ. Ilt postqm
nos auctore cdeo unum sumꝰ. si uobis¬
eaq ue corugenda st̾taceamꝰ ualde delĩqmꝰ¬
eminẽ sane põtificũ aꝑrochia sua sal
in causis mundialib occupari uehe¬
mentissime ꝑhibebat. Unde romano
defensori scubit dicens. Platum ad nõ¬
ẽ. reuerentissimum frẽm nr̃m basiliũ
ep̃m. uelut unũ de laicis incausis occu¬
pari. et pretorus initiliter obseruare.
Queres qm̃ et ip̃m uilem reddit. et reue¬
resitiam sacerdotalem ad nichilat: sta¬
tim ut exꝑientia tua hoc preceptũ susce¬
ꝑit. eum ita ad reu̾tendum distͣincta
executione ꝯpellat. qͣtinus ei illutte insi¬
stenti. quinq dieb sub qualibet excusa¬

Expanded text:
cem sibi charitatis compage connexa sunt, cem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari eos dicta est qui illos judicare student quorum sibi cura commissa non est. At postquam nos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinqeminem sane pontificum a parochia sua saltt: quos nimirum in causis mundialibus occupari vehementissime prohibebat. Unde Romano, defensori, scribit, dicens: « Perlatum est ad nonos reverentissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum de laicis in causis occupari, et pretoriis inutiliter deservire. Quae res quoniam et ipsum vilem reddit et reverentiam sacerdotalem adnichilat, statim ut experientia tua hoc preceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic te insistente V diebus sub qualibet excusa
Abbreviated transcription (Latin):
et iam periturus latro: ascendit. Sed
quem reatus ꝓpͥus tenuit. par crutifixi¬
o non absoluit. Ego tamen qͣntis ua¬
leo precib deposco. ut sc̃issimam frat̾m¬
tatem ur̃am auitori nr̃o ñ solum nom̃
s et iam causa ꝯungat. Coniiia au¬
tem que in extentione impendende ca-
ritatis fuint. recte ur̃a sc̃tas in suis epłis
laudat. s tamen sciendum ẽ. quia tunc
ueraciter excaritate ꝓdeunt. cum in eis
nulla absentium uita mordetur. nlłs
ex irrisione reprehendit᷑. et ñ in eis inane
scłarium negocioꝵs fabule. s uerba sacͤ
lectionis audiunt᷑. cum non ẽ tul
plusqmͣ necesse ẽ seruit᷑ corꝑi. s sola eiuil
infirmitas reficttur. ut ad usus exercen¬
de iuitutis habeatur. Hecitaq siuos
inur̃is coniuiuiis agitis. abstinenti¬
um fateor magistri estis. Quod gͦ pau¬
li apłi ad me testimonium posuistis.
fuisse. quia neq ego ñ comedo. neq ob
que in euis corꝑe roest in eccłia inui¬

Expanded text:
etiam periturus latro suscepit; sed etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. Ego autem quantis valeo precibus deposco, ut sanctissimam fraternitatem vestram auctori nostro non solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex interitatis fiunt, recte vestra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo Pauli apostoli ad me testimonium posuistis, fuisse: quia neque ego non comedo, neque ob quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invi
Abbreviated transcription (Latin):
tie uirtutem ostendit᷑. Siuine autẽ
epule. sacri eloquii uerba sunt. Si igit᷑
assidue legitis. si exemplum ab ext̾iori¬
b trahentes interna penetratis. quasi
de agri uenatione saciati mentis uentr̃e
repletis. ut ante posito filio suscepto u¬
delicet popło posstis uentura nũciare¬
Sed et iam in hoc scło caligadi. qui dedo
aliquis ꝓpħat quia ꝓfecto dignum
Qͣ ut hic iam ꝑconcupiscentiam miuiᷤ
uileat auus sensum ꝑ intelligentiã
ininitus coruscat. Hec gͦ ad uosmet¬
D ip̃os trahite. et siuos tales agnolcttis
nichilẽ qd̃ de nr̃a estimationẽ dubitetis.
Gaudere autem beatitudinem ur̃am in¬
ueni .n o. si uoracis nomen cum rerum
auctore sustineat. Quid gͦ breuiteR
expono. quia si de uobis falsum dicit᷑
nomen hoc ueractter cum rerum aucto¬
re sustinetis. Si uͦ de uobis uerum est.
quod deillo falsum fuisse quis dubi¬
tet. absoluere uos non ualet par nom̃.
quoꝵ disparẽ. causa. Nam cũ eo crucẽ

Expanded text:
tiae virtutem extenditur. Divinae autem tiae virtutem extenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes, interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiareSed jam in hoc saeculo caligat, qui de Deo aliquid prophetat, quia profecto dignum est ut hic jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos trahite, et si vos tales cognoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter expono, quia si de vobis falsum dicitur, nomen hoc veraciter cum rerum auctore sustinetis. Si vero de vobis verum est, hoc de illo falsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem
Abbreviated transcription (Latin):
quia nequaqm lectioni studeas. neqͣ¬
quam exhortationi inuigiles sed ip̃m
quoq usum eccłiastici ordinis ignores.
hocẽ in testimonio. quod eis sub qͥb
es positus. seruare reuerentiam nescis.¬
ed cum natalis ꝑ¬
manem philosophiam scriptis
ꝓprus sentteretur inculpabilem demon¬
stiare. mitissimus doctor gregorius ita
rescripsit. In conuiu̾orum defensione
frat̾nitas ur̃a habrahe conuuuium me¬
morat. in quo teste sacro eloquio tres
ciꝑeangłos in hospitalitatem cognos¬
cimus. Rursum narrat tua fraterm¬
tas ysaic saciatum. filio benedictionẽ
dedisse. Que utraq ueteris testam̃ti
quia ita sunt facta ꝑ historiam. ut ta¬
men signarent aliquid ꝑ allegoriam u¬
tinam ualeamus sic res gestas legẽdo
ꝑcurrere. ut possimus et iam gerendas
ꝓuidendo sentire. Ille quippe in tuibus
unum salutans. trinitatis subsistenti¬
as unus sub̃e ẽẽ declarauit. Iste uͦ sa¬
ciatus benedicit filium. quia qui diui¬
nis epulis repletur. illius sensus in ꝓphe¬

Expanded text:
quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis pinanem philosophiam scriptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gregorius ita rescripsit: « In conviviorum defensionem vestra fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, testo sacro eloquio, trescipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevidendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophe
Abbreviated transcription (Latin):
non taceret.
in beati gregorii gestis inseruisse suffi¬
ciat. Cet̾um ioħs ꝯstantinopolitanu
ypochiita qui ab uniu̾sali nominis
post ñ multi temꝑis spacium. subita
morte defungitur. Et cuiꝰ ambitiosam
suꝑbiam. totus caꝑe mundꝰ uix
pot̾at. inunius  sepulchri angustia
facile collocatur. Post cuiꝰ pollatu dis¬
cessum cum mauritius imꝑator sacer¬
dotũ uidelicet xp̃i contemptor. ꝓ ꝙyri¬
aco qui ioħi successerat suaderet. ne pro
causa tam fruioli nominis gregorius
laboraret. ip̃e tam dui pontificatus sui
auctoritatib resticit quousq pestem
uniu̾salis nõis ab ip̃is etiam subdolis
ad ulators labiis penitus abstulisset.
Quaꝓpter eulogio patͥarche alexandri¬
no: post aliqua scribens ait. Indicare
ur̃a beatitudo studuit. iam sequib¬
dam ñ scribere suꝑba uocabula. que ex
tur dicens. sicut iussistis. Quod uer¬
bum uissionis. peto ameo auditu remo¬
uete. quia scio qui sum. qui estis. Loco
enum mͥ fr̃es estis. morib patres. Non

Expanded text:
non taceret. in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imperator, sacerdotum videlicet 120 Christi contemptor, pro Cyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexandrino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex itur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis, peto, a meo auditu removete: quia scio, qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc decessorib meis oblatum ur̃a sc̃ĩtas
nouit: s tamen nlłs eoꝵs uti hoc umquam
uocabulo uoluit. ut dum in hoc muncto
honorem sacerdotum diligerent om̃ium
apud om̃ipotentem d̃m custodirent suũ.

Expanded text:
hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit; ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum.
Abbreviated transcription (Latin):
fecte retinere uoluisse. Nam dyxi nͥemichi
uos. nec cuiꝙͣ alt̾i tale aliquid scribere de¬
bere. et ecce in p̃fatione epłe quam ad me
ip̃m qui ꝓhibui direxistis. suꝑbeappella¬
tionis u̾bum uniu̾salem me papam li¬
centes. impͥmere curasti. Eõ peto mͥ dultis¬
sima mͥ sc̃itas ur̃a ultra ñ faciat. quia uo¬
bis subtrahit᷑. qd̾ alt̾i plusquam ratio exi¬
git ꝓbetur. Ego enim ñ uerbisat quero ꝓ¬
sperari: s morib. Nec honorẽ ẽẽ deputo.
in quo fr̃es meos honorem suum ꝑdẽ
cognosco. Meus namq honor ẽ:honor
uniu̾salis eccłie. Meus honor ẽ fr̃m meo¬
rum: solidus iugor. Tuncgͦ uere honora¬
tus sum. cum singłis quibq honor debi¬
tus ñ negatur: Si enim uniu̾salem me
papam sc̃itas dicit. negat se hoc ẽẽ. qd̃ me
fatetur uniu̾sum. S ab sit hoc. Recedãt
u̾ba que uanitate inflant. caritatẽ uul¬
nerant. Et quidem in sc̃a calcedonensi sy¬
nodo. atq post a subsequentib patrib

Expanded text:
fecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtrahitur quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus