comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ seruando elegit suffalsa accussatione adulterii uł periclitari uł mon
Quidegit uox illa : Mesus est mibi incidere inmanus uestras quã pec car is
conspectu dei Sideus eamfuere non quia pudicitiã nuptialẽ seruaba lla¬
raturus: sed quia nubserat dam naturus: Et nuno qotiens caritas conug
aduersus calumniatores : criminatoresq nubtiarũ. scriptume sca u¬
tate munitur : totiens cũ scõ spũ contra falsos testes: susannaȩ defenet
totiensa falso crimine libenit᷑ & multo maiore negotio : Tunc eniconiugo
iunc omnibus : Tunc deaculto & falso adulterio. nunc de uõ & manifesto conib
crimen intenditur : Tunc una mulier exeo quod iniqui seniores dicebant : nu
omnes mariti et uxores: exeo quod a postolus dicere noluit accusantur : Du

Expanded text:
fidem seruando elegit sub falsa accusatione adulterii uel periclitari uel mori. fidem seruando elegit sub falsa accusatione adulterii uel periclitari uel mori. quid egit uox illa: melius est mihi incidere in manus uestras quam peccare in conspectu dei, si deus eam fuerat, non quia pudicitiam nuptialem seruabat, liberaturus, sed quia nupserat damnaturus? et nunc quotiens castitas coniugalis aduersus calumniatores criminatoresque nuptiarum scripturae sanctae ueritate munitur, totiens cum sancto spiritu contra falsos testes Susanna defenditur, totiens a falso crimine liberatur et multo maiore negotio. tunc enim uni coniugatae, nunc omnibus; tunc de occulto et falso adulterio, nunc de uero et manifesto conubio crimen intenditur; tunc una mulier ex eo quod iniqui seniores dicebant, nunc omnes mariti et uxores ex eo, quod apostolus dicere noluit, accusantur. d
Abbreviated transcription (Latin):
inis inuicem fugiendo. duo istierrores aduersa fronte confligunt . quia ueritatis
ediũ tenere noluer̃: Quo et certa ratione. & sanctarũ scripturarũ auctoritate
irpeccatũ esse nubtias in uenimꝰ. nec eas bono uel uirginalis continentiȩ uel
sũ uidualis aequamus Alii quippe ad petendo uirginitatẽ. nubtias tãquã adul¬
nũ detestandũ esse putauerunt. alii uõ defendendo canubiũ excellentiã per¬
petuae continentiae nihil mereri amplius. quam coniugalem paditicuã adugn
Quasi uel sus annȩ bonũ mariȩ sit humiliatio : uel mariae maius bonũ susams
debeat esse damnatio: Absit ergo ut at dixerita postolos nubtis siue nibri
eo autem uobis parco : tãquã noluerit dicere . quae poena coniugatis. in ficion
seculo debeitus : Absit ut ad anele detemporali uiditio liberatã: paulus met
ingehennam. absit ut maritalis. thorus. ei poena sit ante tribunalxp̃ĩ cu

Expanded text:
imis inuicem fugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia ueritatis imis inuicem fugiendo duo isti errores aduersa fronte confligunt, quia ueritatis medium tenere noluerunt: quo et certa ratione et sanctarum scripturarum auctoritate nec peccatum esse nuptias inuenimus nec eas bono uel uirginalis continentiae uel etiam uidualis aequamus. Alii quippe adpetendo uirginitatem nuptias tamquam adulterium detestandum esse putauerunt; alii uero defendendo conubium excellentiam perpetuae continentiae nihil mereri amplius quam coniugalem pudicitiam uoluerunt. quasi uel Susannae bonum Mariae sit humiliatio uel Mariae maius bonum Susannae debeat esse damnatio. Absit ergo, ut ita dixerit apostolus nuptis siue nupturis: ego autem uobis parco, tamquam noluerit dicere, quae poena coniugatis in futuro saeculo debeatur; absit, ut a Danihele de temporali iudicio liberatam Paulus mittat in gehennam; absit, ut maritalis torus ei poena sit ante tribunal Christi, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ui uel declinandus est non consentiendo pecitorib: uel transiliendus p̃uemendo
atores : Nequis autem putarent duorũ operũ. boni atque melioris aequalia
ire p̃mia ꝓpterea contra eos disserendũ fuit. qui quod ait a postolus: existimo
uttm hoc bonũ esse ꝓpt̃ p̃sentẽ necessitatem . ita inter prȩcati sunt ut non ꝓpter
rgnũ celorũ. sed ꝓpt̃ sacculũ praesens uirginitatem utilem dicerent : tã quã in illa
utiaeterna. nihil caeteris amplius habitur essent qui homelius eligissent: Inqua
sputatione cũ adillud ueniremus quod idem a postolus ait. tribulationẽ autẽ
inis habebunt huius modi ego autem uobis parco. in alios litigatores incurrimꝰ
inonaequales. perpecuae continentiae nubtias facerent . sed eas ommino damna¬
ut: Nã cũ error uterque sit uł equare sancte uirginitati nubtias uł damnare :¬

Expanded text:
uero uel declinandus est non consentiendo petitoribus uel transiliendus praeueniendo uero uel declinandus est non consentiendo petitoribus uel transiliendus praeueniendo petitores. Ne quis autem putaret duorum operum, boni atque melioris, aequalia fore praemia, propterea contra eos disserendum fuit, qui quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessitatem. ita interpretati sunt, ut non propter regnum caelorum, sed propter saeculum praesens uirginitatem utilem dicerent; tamquam in illa uita aeterna nihil ceteris amplius habituri essent, qui hoc melius elegissent. in qua disputatione cum ad illud ueniremus, quod idem apostolus ait: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, in alios litigatores incurrimus, qui non aequales perpetuae continentiae nuptias facerent, sed eas omnino damnarent. nam cum error uterque sit, uel aequare sanctae uirginitati nuptias uel damnare, n
Abbreviated transcription (Latin):
endoibat acorrup  enditus urginem non fusse : Crimitus ergo acmaxime. qui
nim urginitatis eligunt scripturas scas frimissime teneant Nihil essementitas
uper hoc & iã illud uerũ esse quoddictũ est. & si acceperis uxorem non peccasti. & si
nlserit uirgononpeccat Nec putent minus tã magrũ integritatisbomim si nubtiae
erunt malum: Immo uõ hinc sibi potius maioris gloriae palmam p̃ paratam esse
nfudit : quae non damnari si nubere timuit sed honoratius coronari. quia non miber&
nupiuit: Quiergo sine coniugio permanere uoluerint: nontã quã foueã petcati
ultus fugiant sed tã quã collẽ minoris boni transcendant : ut in maioris continen¬
urmonte requiescant: Ca quippe lege collis iste in habitatur : ut non cũ uoluerit
us emigret: Mulier enĩ alligata ẽ quã diuuir eius uiuit: u erũ tamen ad con¬
mentiam uidualem ab ipso tamquam gradu conscenditur: cꝑpter uirginalem

Expanded text:
endabat, a corruptione mendacii uirginem non fuisse? primitus ergo ac maxime qui bonum uirginitatis eligunt, scripturas sanctas firmissime teneant nihil esse mentitas ac per hoc etiam illud uerum esse, quod dictum est: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. nec putent minui tam magnum integritatis bonum, si nuptiae non erunt malum. immo uero hinc sibi potius maioris gloriae palmam praeparatam esse confidat, quae non damnari, si nuberet, timuit, sed honoratius coronari, quia non nuberet. concupiuit. qui ergo sine coniugio permanere uoluerint, non tamquam foueam peccati nuptias fugiant, sed tamquam collem minoris boni transcendant, ut in maioris continentiae monte requiescant. ea quippe lege collis iste inhabitatur, ut non cum uoluerit quis emigret; mulier enim adligata est, quamdiu uir eius uiuit. uerumtamen ad continentiam uidualem ab ipso tamquam gradu conscenditur; propter uirginalem
Abbreviated transcription (Latin):
pictẽ tamen et ex metallo quam imperauit ds suꝑ arcam
testamenti magne rei significande grã. Non aliud quam
uidi imaginem AOGOSTINI AUT SIMELICIAHI. SEDVIdI AVOVO¬
aucSIAELICIANŨ. Quod manifestum c̃. Nonipsos homin
casdem imagines appellari. Nonmirum est quod scrips
dicit samuelem uisum. etiamsi forte imago samuelis a
machinamerito eius qui trans sigurat se in angelum s
et ministros suos uelut ministros iusticiae: lam uͦ sis
mouet quomodo et amaligno spũ sauli uera predictas
potest et hoc mirum uiderĩ quomodo demones agnoues¬

Expanded text:
fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super arcam fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super arcam testamenti magnae rei significandae gratia non aliud quam uidi imaginem Augustini aut Simpliciani," sed: "uidi Ausque adeo manifestum est non ipsos homines, imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae. Iam uero si illud monet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest et illud mirum uideri, quomodo daemones agnoue
Abbreviated transcription (Latin):
spsquui erat inphiconissa potucritagere. ut samuel a saule. uide¬
retur et loqueretur cũ co. Sed multomaioris mirabile .c̃. quod
licuerit maligno spiritui suscitari animam iusti. et tanquam
de abditis mortuorũ receptaculis euocare. non ne magis miran¬
dum c̃. quod sathanas ipsum dñm assumpsit. et constituit supͣ
pinnam templi: Quolibet enim modo hoc fecerit nos ideo non¬
ꝑturbat quia dñs uoluit atq ꝑmisit nulla diminutione suae
potestatis et diuinitatis id fieri. qui et teneri auideis et uinciri¬
bolo fuisse licentiam ad dnm uiuũ unde uoluit assumendum.
et ubi uoluit constituendum: quã ad samuelis defuncti sp̃m
lior exitus. et experitior intellectus. ut non uere sp̃m samuelis
excitatum arequie sua credamus. sed aliquod fantasma et
imaginariam illusionẽ diaboli machinationib factum:
Quam ꝓpterca scriptura nomine samuelis appellat. quia
solent imagines earum rerum Nominib appellari. quarũ
imaginessunt. Unde cherubin cũ sint cȩlestes potestates.

Expanded text:
s qui erat in pythonissa, potuerit agere ut Samuel a Saüle videretur et loqueretur cum eo . Sed multo majoris miraculi est quod licuerit maligno spiritui excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis evocare; nonne magis mirandum est quod satanas ipsum Dominum assumpsit et constituit super pinnam templi ? Quolibet enim modo feceritconturbat, quia Dominus voluit, atque permisit, nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeibolo fuisse licentiam ad dominum uiuum unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum lior exitus, et expeditior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum omnium nominibus appellari quarum imagines. unde cherubin cum sint caelestes potestates,
Abbreviated transcription (Latin):
cabatur non hominis oꝑa. ita grã indigni facti sunt reuẽrten¬
tes corde in aegyptum et ydolũm faciẽndo. unde illobeneficio
priuatisunt: et propterea moyses tabulas fregit: Certe gͦ¬
repeticio legis nouum testamentum significat. illud autem
datur nullo terrore datur. sicut illa intanto strepitu igniũ
nubium et tubarum. Vnde tremefactus popłs. dixit: NoN
soluitur questĩo haec. quare ille opusdĩ. iste opus hominis:
Quia ds̃ ibi precepit sed homononfecit. Lex enim posita est
karitas legem implet. Unde dñs dicit: Nonueni legem so¬
quae ꝑdilectionem operatur. adqu illo digito dĩ ho
dicit apłs. Non intabulis lapideis sed intabulis cordis

Expanded text:
cabatur, non hominis opus, qua gratia indigni facti sunt, revertentes corde in Aegyptum et facientes idolum, unde illo beneficio privati sunt, et propterea Moyses tabulas fregit, istrepetitio legis nouum testamentum significat — illud autem datur, nullo terrore datur sinubium et tubarum, unde tremefactus populus dixit: Non solvitur quaestio, quare illae opus Dei, istae opus hominis, quia Deus ibi praecepit, sed homo non fecit. Lex enim posita est legem fecit, unde dicit Dominus: Non veni legem soquae per dilectionem operatur, atque illo digito Dei, hodicit Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis
Abbreviated transcription (Latin):
quod audiunt ab angelis annuntiant hominibus. Iq
gelista esse. Miscui NT tamen isti faltacias. et uerum quo
potuerint. Nondocendo maius quã decipiendi finc pni¬
tiant. Et forte hoc est quod cum imago samuelis saules
prȩdiceret moriturum. dixit etiam secum futurum. qd
utiq falsum est: Magno quippe interuallo post morte
separari bonos ama lis in cuarigelio legimus. sicut¬

Expanded text:
uod audiunt ab angelis praenuntient hominibus. tantum euangelista esse conatur. miscent tamen isti fallacias et uerum, quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant: et forte hoc est quod, cum illa imago Samuhelis Saulem praediceret moriturum, dixit etiam secum futurum, quod utique falsum est. magno quippe interuallo post mortem separari malos a bonis in euangelio legimus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
distantiã. Nonẽ. enĩ citdibile aduer santia sibi scõs uiros potuisse dicere
fuit pater ioseph. filiũ mathaꝵ ẽc̃. memorauerit: lucas uͦ eundẽ cui
desponsata crat maria. filiũ heli: heli autẽ. filiũ melchi ẽẽ descripsit:
Quomodo unꝰ duos patres. id ẽ. heli & iacob: Quomodo &iam duo pa¬
gerni aui mathan & melchi: Sed si requiris: inuenies quod iuxta prȩ¬
ceptũ legis ueteris. duo fr̃s diuersos filios uterinos ex una uoxore ge¬
rerassent. Tradit enĩ scriptura mathan qui asalomone genꝰ duxit
ia cobgenerasse filiũ. & uxore suꝑstite decessisse: quã postea
melchi accepit uxorẽ. ex qua generatꝰ est heli. Rursus heli frẽ
sine liberis decedente. heli cõpulatꝰ ẽ. frĩs uxori . & generauit

Expanded text:
distantiam, quoniam non est credibile aduersantia sibi sanctos uiros potuisse dicere,fuit pater Ioseph, filium Matthan esse memorauerit, Lucas uero Ioseph, cui desponsata erat Maria, filium Heli, Heli autem filium Melchi esse descripserit. quomodo unius duo patres, id est Heli et Iacob? quomodo etiam duo paterni aui, Matthan et Melchi? sed si sequaris, inuenies quod iuxta praescriptum legis ueteris duo fratres diuersos filios uterinos ex una uxore generauerint. traditur enim Matthan, qui a Salomone genus duxit, Iacob generasse filium et uxore superstite decessisse, quam postea Melchi accepit uxorem, ex qua generatus est Heli rursus Heli fratre sine liberis decedente copulatus est fratris uxori et generauit
Abbreviated transcription (Latin):
duob ipsis animalib significantur. Idõsunt duo. ut socie¬
rant uirtutib quib prestant: Et uulnus eorũ non sunt nisi
in propitiatoriũ. quia cui cumq prouectui ad multitudinẽ
scientiae. spes non est nisi indĩ miscđia.¬

Expanded text:
duobus ipsis animalibus significatur, ideo duo sunt, ut socieduobus ipsis animalibus significatur, ideo duo sunt, ut socierant uirtutibus, quibus praestant; et uultus eorum non sunt nisi in propitiatorium, quia cuicumque prouectui ad multitudinem scientiae spes non est nisi in dei miseri
Abbreviated transcription (Latin):
arcam. eiusq longitudinem et latitudinem expͥmat.
quanta ipsius arcac proculdubio uelut tabulã auream tante
forme fieri precepit qua tegetur arca: Magnum ergo sacra
significat sapientiã. arca significat secretum dĩ. In arca
iussa sunt poni lex et manna et uirga aaron. inlege precepta
sunt. In uirga. potestas significatur: In manna. gratia. Quia
nisi cumgrã. non est potestas precepta faciendi: Uerũ tameN
quia lex aquouis ꝓficiente nonexomĩ parte completur. ꝓpi¬
tiatorium ÷ desuꝑ. quia adhoc opusẽ. ut propitietur ds̃
id est honorant uelando.qm̃ misteria ista sunt cius: Inuicẽ
se adtendunt. quia consonant: Duo quippe ibi testamenta
sigurantur. et uultus eorum sunt inpropitiatorium. quia
mĩscdiam dĩ inqua una spes est ualde cõmendant: Deniq hinc
se promisit locuturu ds̃ ad moysen de medio cherubin. desur¬
sum propitiatorii. Porro sic creatura rationalis inmultitu¬
dine scientiae. qm̃ hac interp̃tationem habent cherubin.

Expanded text:
ri eiusque longitudinem et latitudinem tantam exprimat quanta et ipsius arcae dicta est, procul dubio uelut tabulam auream tantae formae fieri praecipit, qua tegeretur arca, ita gnificat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni lex, et manna, et virga Aaron. In lege, praecepta sunt; in virga, potestas significatur, in manna gratia; nisi cum gratia, non est potestas praecepta faciendi. Verumtamen quia lex a quovis proficiente non ex omni parte completur, propitiatorium est desuper. Ad hoc enim opus est ut propitius sit Deus, id est honorant uelando, quoniam mysteria ista ibi sunt; et inuicem se adtendunt, quia consonant — duo quippe ibi testamenta figurantur — et uultus eorum sunt in propitiatorium, quia misericordiam dei, in qua una spes est, ualde commendant. denique hinc se promisit locuturum deus ad Moysen de medio cherubin desursum propitiatorii. porro si creatura rationalis in multitudine scientiae — quoniam hanc interpretationem habent cherubin —
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Calciati pedes inp̃paratione euangelii pacis. Qu
qr umsic euangelicã fidem tenet ut et sibi prosit et eccłae
prodesse non r̃enuat. bene intelligitur utroq pede calcids

Expanded text:
it: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis. Qui it: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis. Qui enim sic evangelicam fidem tenet, ut si possit Ecclesiae prodesse, non renuat, bene intelligitur utroque pede calceatus.
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur. et totum deincep̃s corpus illud cõminuitur. id est abilla
male conspirationis conflatione discessum. uerboueritatis humi¬
liatur. Et cominutum in aqua mittitur. ut eos israhelite id est
cuangłii predicatores ex baptismo insua menbra hoc est in
dominicum transferant. Et ita ille uitulus ꝑignẽ zeli.
uerbi. et aquam baptismi. ab eius potius quõs obsorben
batur. absortus est.
uel etiam prohibitum. quid significet querendũ ẽ. no
reprehendendum: Quia coipso quoiam nonobseruati
Nondampnatum sed implctum probatur. Quod et¬
frater ussus ẽ. ducere ut non sibi sed illi sobolem susr
Nisi quia unus quisq euangłii predicatõr ita debet ina
laborare. ut defuncto fratre hoc ẽ. xpõ suscitet semenꝗ
pronobis mortuus ẽ. et quod suscititum fuerit eius non
accipiat: Deniq hoc implens paulus Noncarnaliter inp
uiderentur: At uero qui aeccłae ministeriũ euangeli as
Et calcia menito pedes unius exuãtur. nesit in eorũ sorit s¬

Expanded text:
soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israhelitae, id est euangelii praedicatores, ex baptismo in sua membra, hoc est in corpus dominicum, transferant. i et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius, quos absorbere conabatur, absorptus est. uel etiam prohibitum, quid significet quaerendum est, non reprehendendum, quia eo ipso quo iam non obseruatur, non damnatum, sed impletum probatur. undefrater jussus est adducere ut non sibi, sed illi sobolem suscitaret, nisi quia unusquisque Evangelii praedicator ita debet in Ecclesia laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, quia pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit ejus nomen accipiat. Denique hoc implens Apostolus non carnaliter in praemissa ui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sort
Abbreviated transcription (Latin):
consolabitur. et ipse pacientiae fructus est interiores is
fenare . et quod habes communc cũpecore. Nontanquam
pecus in om̃ib relixare. Adtende plagam sipecus es.
I IUU preceptum. Non occides. sexta plaga pustulac
incorpore et uesicac bullientes et scatentes. et iñcendia uul¬
nerum ex fauilla fornacis. Tales sunt animae homicidales.
ardent ira. quia ꝑiram homicidii fraternitas deperut:
Ardent homines ira. ardenc etgratia. sed alius ẽ. feruor
sanitatis. alius feruor ulceris ardentis. Si potuissemus ui¬
dere animas homicidarum. plus plangeremus quã putres¬
centia corpora ulceratorum.

Expanded text:
consoletur. Et ipsa enim patientia est interiorem motum consoletur. Et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare, et quod habes commune cum pecore, non tanquam pecus in omni re dri times. Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scatentes et incendia uulnerum ex fauilla fornacis. tales sunt animae homicidales: ardent ira, quia per iram homicidii fraternitas deperiit. ardent homines ira, ardent et gratia; sed alius est feruor sanitatis, alius feruor ulceris. ardentes papulae dere animas homicidarum, plus plangeremus, quam putrescentia corpora ulceratorum.
Abbreviated transcription (Latin):
resiliunt ab spũ scõ rixarum amatores. calumniarum
seminatores: Contra istorum inquietudinem dr̃ tanquã
ut sabbatum habeant incorde scificationem sp̃s dĩ. Adtende¬
etiam et terciam plagam contrariam huic precepto. ter
sciniphesnataesunt interra aegypti de limo. quae sunt:
minutissime inquietissime inordinate uolitantes inocul
irruenites. non ꝑmittentes hominem quiescere: Dũ aba¬
tur et irruunt. dũ abiectae sunt rursus redeunt. sicut õs¬
Nino uana fantasmatũ cordis contentiosorum.
lenete preceptum. cauete plagam.
parentib non agnoscere. et nichil tam caninum. quãs
illi qui genuerunt non agnoscantur. Merito erg
et catuli canum. ceci Nãscuntur.
UINTUM preceptum est Non moechaberis. quinta plia
est mors inpecora aegyptiorum comparemus homi
moechare meditantem coniugio non contemptum. qui ap
ticum carnis inse domare nonuult qui est nobis pecous
frigescente torpescit: Homo autem ideo semꝑ moueri pod
quĩa & refrenare motum potest: Tibi rationẽ dominatio

Expanded text:
resiliunt ab spiritu sancto, rixarum amatores, calumniarum seminatores, cut sabbatum habeant in corde sanctificationem spiritus deenim et contrariam tertiam plagam huic praecepto tertio: scinifes natae sunt in terra Aegypti de limo. muscae quaedam sunt minutissimae, inquietissimae, inordinate uolitantes, in oculos irruentes, non permittentes hominem quiescere, dum abiguntur, et irruunt, dum abactae rursus adeunt, sicut omnino uana phantasmata cordis contentiosorum. tenete praeceptum, cauete plagam. parentes non agnoscere. nihil tam caninum, quam cum illi qui genuerunt non agnoscuntur. merito autem et catuli canum caeci nascuntur. Quintum praeceptum est: non moechaberis. quinta plaga. est mors in pecora Aegyptiorum. comparemus: da hominem moechari meditantem, coniugio non contentum suo; appetitum quendam carnis in se domare non uult, qui est nobis pecoribusque frigescente, torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis
Abbreviated transcription (Latin):
spuscõ et igni. Quodintelligitur et purgatione scĩficationis. et
probationẽ tribulationeͥs. Est & aliussensus facilior. Non coques¬
agnum inlacte matrissuae. par uulum scilicet sensu et ad huc¬
lactantem de qualib dicit apłs lac uobis potum dedi non escam.
nonmittas inm properium passionis. Tanquã et axp̃osit dictum qui
talibus adhuc discipłis pepercit. proquib se offerens ait. Si ergo
me queritis. sinite hos habire. Quia intelligens eos adhuc inua¬
lidos & minus idoneos fuisse passioni. tanquã agnos et si tunc pa
terentur fuisse perituros: hoc enimtunc non passi sunt tanquã

Expanded text:
sancto et igni, quod intellegitur et purgatione sanctificationis et probatione tribulationis. eagnum in lacte matris suae, parvulum adhuc et lactantem, qualibus dicit Apostolus: Lac vobis potum dedi, non escam. Non mittes in praeproperam passionem, tanquam Christo sit dictum, qui talibus adhuc discipulis pepercit pro quibus se offerens ait: Si ergo me quaeritis, sinite hos abire. Atque ut intelligeretur adhuc eos invalidos et minus idoneos fuisse passioni, tanquam agnos in lactterentur fuisse perituros; hoc enim tunc non passi sunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
dedit mor̃si. inquib conscripta erant decemprecepta
legis. quod ÷ psalterium decem cordarum: Tria inuna
tabula addm̃ ꝑtinentia. septem in altera ad proximũ.
quintum nonfalsum testimonium dices. sextum Non
concupisces uxorem ꝓximi tui. septimum non concu¬
pisces rem ꝓximi tui:. Haec iungamus illis trib ad dilec¬
tionem diꝑtinentib. si inpsaltẽrio decem cordarum can¬
quod secum ait homo dimicans contraconcupiscentias mi
frenans auariciam. elidens suꝑbiam. suffocans ambu
lium inspectaculo dĩ. tange easdem cordas. et feras occis
cidit bestia suꝑstitionis: Tange scđam cordam quan
accipis Nomen dĩ tui inuanũ. cecidit bestia erroris
facis quicquid facis. interfic̾itur crudelior ceteris bestu
amor scłi huius. Propter amorem enimscłi laborant n¬

Expanded text:
deis conscripta erant decem praecepta legis — quod et psalterium decem chordarum — tria in una tabula ad deum pertinentia, septem in altera tabula ad proximum..quintum: non falsum testimonium dices; sextum: non concupisces uxorem proximi tui; septimum: non concupisces rem proximi tui. haec iungamus illis tribus ad dilectionem dei pertinentibus, si in psalterio decem chordarum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occidececidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris urae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
UERI solet quomodo populus uidebat uocem. cun
uox non aduisum sed pocius ad auditum ꝑtineat:¬
et sensus. Ac ꝑhoc melius in his quãe ad sensum audien
ꝑtinebat generalis sensus ẽ. positus hoc est uidendi. cũ
breuiter tõtum uellet scriptura complecti quam ut h
his quae ꝑtinent aduidendi sensum. sub intelligereas
auditus. quomore nos loqui solemus . Nam uide qui
sonat solemus dicere. audi quid luceat non solemus

Expanded text:
aeri quomodo populus uidebat uocem, cum uox non ad uisum, sed potius ad auditum pertebatur. ac per hoc melius in his, quae ad sensum audiendi pertinebant, generalis sensus est positus, hoc est uidendi, cum breuiter totum uellet scriptura complecti, quam ut in his, quae pertinent ad uidendi sensum, subintellegeretur auditus: quo more loqui non solemus. nam "uide quid sonet" solemus dicere, "audi quid luceat" non solemus
Abbreviated transcription (Latin):
OTA lex induobus preceptis est. dilectione dĩ et dilec¬
tione proximi. Adduoitaq precepta id est ad dilec¬
tionem di et ꝓximi. ꝑtinet decalogus: Ad pͥmum preceptũ¬
id est addilectionem proximi septem̃ corde. quomodo uiuatur
inter homines. Nam ipse numerus septenarius. tanquam
septem cordarum. incipit abhonore parentum. Honora¬
inquit patrem tuum . et matrem tuam. Adparentes enim
suos homo aperit oculos. et haec uita abillorum amicitia
sumit exordium. Quisquis autem suis parentib ñdefert
honorem. quib parcere poterit: honora patrẽ tuum

Expanded text:
ota lex in duobus praeceptis est, in dilectione Dei et dilectione proximi. Ad duo itaque praecepta, id est ad dilectionem Dei et proximi pertinet Decalogus. Ad primum praeceptuid est, ad dilectionem proximi, septem chordae: quomodo vivatur inter homines. Nam ipse numerus septenarius, tanquam septem chordarum, incipit ab honore parentum: Honora patrem tuum et matrem tuam . Ad parentes enim suos homo aperit oculos, et haec vita ab eorum amicitia sumit exordium. Quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parere poterit? Honora patrem tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum. concupiscere autem rem ꝓximi quod nota
ds̃ incorde. & iam siiustam ibi surcessionem queras ñ lict¬
Nemo benc operatur nisi fides precesserit. Omĩa oꝑatul
bona. filii tui sunt spiritales. sedinter hosprimogenita
fides est. Quisquis rem alienam occulte concupiscit.
interius fidem ꝑdit. Erit enim sine dubio simulator:¬

Expanded text:
ceptum suum. Concupiscere autem rem proximi, quod notat ceptum suum. Concupiscere autem rem proximi, quod notat Deus in corde, etiamsi justam ibi successionem quaeras, non liceenim bene operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona filii tui sunt spirituales; sed inter istos tibi primogenita fides est. Quisquis rem alienam occulte concupiscit, internam fidem perdit. Erit enim primum sine dubio simulator
Abbreviated transcription (Latin):
dñm deterra. tracones et om̃s abyssi. ignis. grando. nix.
glaties. sp̃s tempestatis. quae faciunt uerbũm eius
Ergo qui suo desiderio forinsecus furantur. diuidicio iN¬
trinsecus grandinantur. Osi possint inspicere agrum
cordis sui: ꝓfecto lugerent. dũ ibi ñ inuenirent q̃uod in
os meNtis mitterent
CTAUUI preceptum ẽ. falsum testimonium ñ dices.
occaua plaga. locusta arumal dente noxium.¬
Quid autem uult falsus testis Nocere nisi mordendo. ⁊
Ne se falsis criminationib appetant. si mordetis inquit
consumitis in uicem. uidete ne ab inuicem consum man
ONUM preceptum est non concupisces
uxorem ꝓximi tui. nona plaga. densae tenebra
est in non appetendo castitatẽ uxoris alienae. Uere en¬
huic mala plaga contraria ÷ decima. mors pͥmogenu
uel primogenitis solet. Inqua si poenale est clangulo
aufserri. multo magis poena est uiolenter erumpert
Auferre gͦ uolentẽs siuc occulte siue palam. habet prte¬

Expanded text:
de coelo, dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus . Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, Dei judicio intrinsecus grandinantur. O! si possent inspicere agrum cordis sui, profecto lugerent, dum ibi non invenirent, quod in os mentis mitterentctauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium.quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et ei apostolus, ne se falsis criminationibus appetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. ptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moeHuic mala plaga contraria est decima, mors primogenitorum. e voluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo majoris poenae est violenter eripere. Auferre ergo nolenti sive occulte, sive palam, habet prae
Abbreviated transcription (Latin):
dantia. habes ẽxp̃ssam significatã uanĩtate quae contraria¬
resueritatis non accipientes inuanum Nomen dni dĩ sui.
dicunt. ranae sunt clamantes inpaludes. Strepitum
uocis habere possunt. doctrinã sapientiae insinuare non
possunt: Qui enim ueritatẽ quae xp̃c ẽ. contradicunt. et
insua uanitate decepti alios decipiunt. ranae sunt tedium
offerentes auribus noncybum.

Expanded text:
dantia. habes expressam significatam uanitatem, si attendares ueritatis, non accipientes in uanum nomen domini dei sui, dicunt, ranae sunt clamantes in palude; strepitum uocis habere popossunt. Qui enim christianae veritati contradicunt, et in sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium afferentes auribus, non
Abbreviated transcription (Latin):
dit bestia cupiditatis. Et ita cauentib omib bestis
securus et in nocens indĩ dilectione et humana societa
uersaris. Sed multa capita sunt subistis bestiis inqͥb¬
cordis non singulas bestias sed greges interficis bestias
et canticũ nouum cũ amore nõncũtimore cantabis h
quomodo ꝑtinet adduo precepta si homini nonfeceris quod

Expanded text:
dit bestia cupiditatis. ita cadentibus omnibus bestiis securus et innocens in dei dilectione et humana societate uersaris. singulis chordis non singulas bestias, sed greges. interficis bestiarum. sic enim canticum nouum cum amore, non cum timore cantabis. ad duo praecepta pertinet. Si homini non feceris quod
Abbreviated transcription (Latin):
magorum populi impiorũ uicti xp̃i nomine. cũ ĩneiũs
corpus transferuntur tanq̃m aserpente morsi deuorantus
Nonerunt inquid tibi dũ alii preter me. Prima plaga
atgrptiorum aqua conuersa c̃. in sanguine. Compara pͥmum
precptum primac plagae dm̃ unum ex quo sunt omnia.
autemꝑtinet sanguis Nisi ad carnemmortalem: Et quid
est conuersio aquãe insanguinem. nisi obduratum est iN¬

Expanded text:
magorum populi impiorum uicti Christi nomine; cum in eius magorum populi impiorum uicti Christi nomine; cum in eius corpus transferuntur, tamquam a serpente Mosi deuorantur, non erunt, inquit, tibi di alii praeter me. Prima plaga Aegyptiorum: aqua conuersa est in sanguine. compara primum praeceptum primae plagae: deum unum, ex quo sunt omnia, ia. quo enim pertinet sanguis nisi ad carnem mortalem? quid est ergo conuersio aquae in sanguinem, nisi quia obscuratum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ei misceatur poenam timens. & hoclex ostendere
uoluit. quod utrumq peccatum sit. Si cnim furti nomine
intelligitur om̃is illicita usurpatio rei alienae. quia Nonras¬
nam ꝑmisit qui furtum ꝓhibuit. sed aparte totum inte
uoluit quicquid illicitae rerum proximi aufertur. ꝓn
menbrorum non legitimus usus ꝓhibitus debet intelliq
quando lex occidit uel occidi aliquem ds̃ iubet. illet
ne forte non sit hoc preceptum aduersus eos quidicun
tunc esse mentiendum quando id mendatium ꝓdest
alicui. et nichil obest ei cuimentitur. Scriptum est ci¬
decem. quod p̃rimum factum ẽ. sine causa. ut uirgi
INserpentem conuerteretur. Uirga significat regnis
dĩ. idemq regnum dĩ esse populum dĩ. Serpens aut̃en
tempus mort̾alitatis huius. Mors enim aserpent
propinata est: Tanquam gͦ cadentes de maniu dnũ int̾n
mortales facti sunt. et eadem comp̃hensa identidem us¬
ga facta ẽ. regnum remeauit admanum. sed infine mor

Expanded text:
nec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lexnec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lex ostendere uoluit, quod utrumque peccata sint. Item intelligi voluit omnem illicitam usurpationem rei alienae. Sacrnam permisit qui furtum prohibuit; sed utique a parte totum intellegi uoluit, quidquid inlicite rerum proximi aufertur — prmembrorum non legitimus usus prohibitus debet intellegi contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occidi aliquem deus iubet. ille enim ne forte non sit hoc praeceptum aduersus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodeest alicui et nihil obest ei cui mentiris. tale qui quod primum factum est signi causa, ut uirga in serpentem conuerteredei, idemque regnum dei esse utique populum dei, serpentem autem tempus mortalitatis huius; mors enim a serpente propinata est. tamquam ergo cadentes de manu domini in terram mortales effecti sunt; unde prga facta est et regnum remeauit ad manum. sunt er
Abbreviated transcription (Latin):
rem proximi tui: quac tantũ in peccando differunt. ut
illud quod dictum ẽ: Non concupisces uxorem ꝓximi
tui. adiuncta sint & alia. neq agrum ciuis. neq seruum
quae uno precepto uidentur continere. & discreta ab
illo ubi uxor nominata est: illud autem quod dictum ẽ.
uonerunt tibi dii alii preter me: apparet huius rei dili¬
gentiorem exsecutionem esse inhis quae subincta sunt:
Quo enim ꝑtinet non facies tibi ydolum. neq ullum simula¬
tibi du alii preter me : Sed rursus queritur. quid diffe¬
ximi concupiscit: furatur . Sedsiomĩs qui furatur rem
ꝓximi concupiscit. poterat in illa generalitate ubi de
tum ꝑtinet contineri : Similiter̃ etiam queritur quid dif
cupisces uxorem ꝓximi tui: In eo igitur quod dicitur
Non mȩchaberis. poterit & illud intelligi. nisi forte
in illis duob peccatis moechandi & furandi. ipsa opera
Notanda sunt: inhis uero extremis ipsa concupiscentia.
quae tantum differunt: ut aliquando moechetur qui non

Expanded text:
tia domus alienae tantum in peccando differunt, ut illi, quod dictum est: non concupisces domum proximi tui, adiuncta sint et alia dicente scriptura: neque agrum quae uno praecepto uidentur contineri, et discreta ab illo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, apparet huius rei diligentiorem exsecutionem esse in his quae subiuncta sunt. quo enim pertinet: non facies tibi idolum neque ullum simulatibi di alii praeter me?. Sed rursus quaeritur quo diffeximi concupiscit, furatur; sed si omnis, qui furatur, rem proximi concupiscit. poterat in illa generalitate, ubi de tum pertinet contineri. similiter etiam quaeritur quo diffecupisces uxorem proximi tui. in eo quippe quod dictum est: non moechaberis, poterat et illud intellegi. nisi forte in illis duobus peccatis moechandi et furandi ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia; quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non
Abbreviated transcription (Latin):
largimur. Unde etiam debita dicuntur quac inorati
dominica humanitus dimittere monemur. ut nobis na
Unde ammonitio non iurandi conseruatio c̃. apeccato pi
cũ peccet quipimmoderationem iniuste uult uiNidicin¬
Peccat enim qui exigit ultra debitum. Nonpeecat auit
exigit debitum sed totius longe ẽ. apeccato inuisti exu
Q ui omĩno non exigit debitum. presertim ne cogatura
reddere debitum abeo qui nullum habet debitum.

Expanded text:
iure largimur. unde etiam debita dicuntur, quae in oratione iure largimur. unde etiam debita dicuntur, quae in oratione dominica humanitus dimittere monemur, ut nobis et unde admonitio non iurandi conseruatio est a peccato peiurii —: ita cum peccet qui per inmoderationem iniuste uult uindicapeccat enim, qui exigit ultra debitum; non peccat autem, qui exigit debitum: sed tutius longe est a peccato iniusti exactoris. qui omnino non exigit debitum, praesertim ne cogatur et ipse reddere debitum ab eo, qui nullum habet debitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tun nonlicebat nunc licet: Declaratum ẽ. enim per apłm
cum de boue triturante non infrenandum scriptura recoleret
dicentem: Nunquid de bobus cura est do: quare ergo nunc legi¬
tur quando id quodd prohibuit iam licet: Quia idem ipse ibi
secutus apłs ait propter nos scriptura dicit. Bouem quippe et
asinum si necesse sit unus quiq sine detrimenito operis iungit.
sapientem uͦ et stultum non ut unus precipiat alter obtem¬
dalo quisq hos comites facit:¬
AM uero illud quod antiquis dictum ẽ. Oculum
prooculo. dentem prodente. quomodo contrarium habet
illud antiquum adrepͥmendas flammas odiorum ita preceptũ
tam quantum accepithumanae. nonne uidemus homines leuit᷑
lesos moliri caedem sitire sanguinem. Uixq inuenire in malis
inimici unde sacientur. Quis pugno ꝑcussus Non aut uidicia
contundit: Hiuc igitur inmoderate ulcioni lex̃ pęnãtalioni
uiriam. unde utiq cum ignoscimus de nro quod ãmod

Expanded text:
tunc non licebat, nunc licet. Declaratum est enim per Apostolum, tunc non licebat, nunc licet. Declaratum est enim per Apostolum, cum de bove triturante non infrenando Scripturam recoleret dicentem: Nunquid de bobus cura est Deo? Quare ergo nunc legitur quando id quod prohibuit jam licet, quia idem ipse ibi secutus Apostolus ait: Propter nos Scriptura dicit, asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis iungit; sapientem uero et stultum, non ut unus praecipiat et alter obtemdalo quisque comites facitam uero illud quod antiquis dictum est: oculum pro oculo, dentem pro dente, quomodo contrarium habet illud antiquum ad reprimendas flammas odiorum saeuientiumquetae, quantum accepit iniuriae? nonne uidemus homines leuiter laesos moliri caedem, sitire sanguinem uixque inuenire in malis inimici unde satientur? quis pugno percussus non aut iudicia contundit? huic igitur inmoderatae ac per hoc uriam. unde utique cum ignoscimus, de nostro quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
Scenophegia noncelebrare aliquando peccatum fuit
Nunc non est peccatum: Tabernaculo autẽ dĩ quode
acccłia non compaginare semper. peccatum est. Sedus
agebatur sub precẽpto figurato. nunc legitur intestiu¬
nĩo reuelato. Nam et illũd quod tunc factum ẽ. nor
diccretur tabernaculum testimonii. nisi alicui ueritas
quae suo tempore declaranda erat quodam congruentu
significationis attestaretur. In eis uestib miscere pus¬
peccatum. Sed inordinate uiuere et diuersi generis ps¬
fessiones uelle misceri. uel scĩmonialis habeat̃ ornamei
Niuptiarum. uel ea quac se non continens nupsit omis
ouoid & aratur in moubus Iil udenum erat tempus sigrificandi
hor mans estandir. E rgo ipsa seripeura quac tune fuit ee d arur
operum significancium. nunc testis estrerum significatarum
etquas tunc obscruabatur ad prenuntiationem. nune reutatur
ad confir mationem bouem et asinum adoperandum iungere

Expanded text:
scenopegia non celebrare aliquando peccatum fuit, scenopegia non celebrare aliquando peccatum fuit, nunc non est peccatum. tabernaculo autem dei, quod est ecclesia, non compaginari semper peccatum est. sed tunc agebatur sub praecepto figurato, nunc legitur in testimonio reuelato. nam et illud quod tunc factum est non diceretur tabernaculum testimonii, nisi alicui ueritati, quae suo tempore declaranda erat, quadam congruentia significationis attestaretur. lineis uestibut miscere purfuit, nunc non. est peccatum. sed inordinate uiuere et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit snunc declaratur in moribus: illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. Ergo ipsa Scriptura quae tunc fuit exactrix operum significantium, nunc testis est rerum significatarum, et quae tunc observabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. Bovem et asinum ad operandum jungere
Abbreviated transcription (Latin):
ineis quos tunc significabat ꝑsonãmorsi id est israhelitis
qui indñm tħm sicut actus apłorum indicant postea credi¬
derunt. id÷ statim ut transeat eius gła . Nam postea quã
resurrexit amortuis et ascendit incaclũ misso desuꝑ spũscõ¬
oN manducare azimum ꝑstatutos scptem dies dẽ
ueteris testamenti peccatum fuit. tẽpore autẽ
cestamenti non est peccatum. Sed inspe futuri scłi quan
habemus inxpo. qui et animã nrãm induens iusticiam
aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atq induge¬
tia nos passuros uel acturos semper peccatum est. quan
uoluuntur isti septem dies quib ꝑagitur tempus. Se
hoc ueteris testamenti temporib infigura occultatu
aquibusdam scĩs intelligebatur . Tempore autẽ nou
testamenti in manifestatiõne reuelatum populis p̃dica
unde scriptura ipsa tunc erat preceptum. nunctestimo

Expanded text:
in eis, quos tunc significabat persona Moysi, id est Israhelitis, in eis, quos tunc significabat persona Moysi, id est Israhelitis, qui in dominum Iesum, sicut Actus apostolorum indicant, postea crediderunt, id est statim ut transiit eius gloria. nam posteaquam resurrexit a mortuis et ascendit in caelum, misso desuper spirion manducare azymum per statutos septem dies tempore ueteris testamenti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe futuri saeculi, quam habemus in Christo, qui et animam nostram induens iustitia ealiquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur, tempore autem noui testamenti in manifestatione renelatum populis praedicatur. unde scriptura. ipsa tunc erat praeceptum, nunc testimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
ncam. ostendithuic uitac quac agitur in sensibus mortalibus
est quinusquam c̃. absens: Sed aeccłam significat dicendo
ecce locus penes me tanquã templum suũ cõmendans: Et
stabis inquit supra petram. quia suꝑ hanc petrã ait dr̃s
edificabo ȩccłammeam. Statum ut transiet gła mea stabis
supra petram. quia posttransitum xp̃i id est post passionẽ
et resurrectionem eius stetit populus fidelis suꝑ petram.
Et tegam manũ meam suꝑte donec transeam. et auferam
manum meam et tunc uidebis posteriora mea. Quomodo¬
enim accipiendum est et tunc uidebis posteriora mea qͣsi
iam illo inpetra constituto tegat manusua suꝑ eum. et
deinde transeat cum esse inpetra non possit nisi post eius
transitum: Sed recapitulatio intelligenda ẽ. rei preter¬
ita se habet tegam manum meam suꝑte donec transeam.
et tunc uidebĩs posteriora mea. Nam facies mea ñ uidebitur
tibi. et stabis supra petram statim ut transeat gła mea.
et tunc ponam te incauernã petrae: Hoc enim factum ÷

Expanded text:
. Ostendens huic vitae quae agitur in sensibus mortalibus est, qui nusquam est absens? Sed Ecclesiam significat dicendo, Ecce locus penes me tanquam templum suum commendans. Et stabis, inquit, super petram, quia super hanc petram, ait Dominus, aedificabo Ecclesiam meam . Statim ut transiet gloria mea, stabis super petram. Quia post transitum Christi, id est, post passionem et resurrectionem Christi, stetit populus fidelis super petram. et tegam manu mea super te donec transeam, et auferam manum meam, et tunc videbis posteriora mea. Nameram manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praeterita se habet: "tegam manu mea super te, donec transeam; et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non uidebitur tibi; et stabis super petram statim ut transiet gloria mea, et ponam te in cauerna petrae". hoc enim factum est
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo accipitur quoddixit moyses ostende michi
głam tuam rursus tanquã precessurus et non cũ eis su
dequo dicit euangłium. cũ uenisset hora ut transiret iħs
hoc mundo ad patrem. Qui transitus. etiam pascha int¬
tari phibetur. Haec itaq magna prophetia est. Ipsca
ante om̃s scõs transiit ad patrem de hoc scło. parare illisn¬
sionis regni caelorum quasdabit eis inresurrectione man
qm̃transiturus ante om̃s. primogenitus exmortuis facu
Gratiã uͦ suã in eo ualde cõmemõrat cũ dicit. et uocabon
typum gerebat: Inconspectu enim gentis ipsius ubiq d
Non uocabor. actiuum uerbum propassiuo ponens. go
locutionis inusitato in quo nimirum magnus sensus lati
Sic enim fortasse significare uoluit seipsum hoc facer
grã sua fieri. ut uocetur dñs inomĩb gentib. Quod ueros
sed pro miscđia sua. Hoc enim predictum est miscrebs¬

Expanded text:
quomodo ergo, cum dixisset ei Moyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes sanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit eis in resurrectione mortuorum, quoniam transiturus ante omnes primogenitus a mortuis factus est. Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo ntypum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique non" uocabor," actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero sed pro misericordia sua. quoniam enim se gentes
Abbreviated transcription (Latin):
annõs ista interpositio signatur. In extrema enĩ parte
annorum horum. hoc est post mortem ioseph: factum
decem precepta legis. utrum quattuor sint uso¬
reliqua. quorum primum est.honora patrem & matren
quae adhomiriem ꝑtinent. an potius illa tria sunt & ista
septem: Qui enim dicunt illa quat tuor esse. se parant
quod dictum est. Non erunt tibi dii alii preter me
ut aliud sic preceptum. Non facies tibudolum. & cetera
ubi figmenta colere ꝓhibentur: unũ autem uolunt
uolunt esse quicquid de uno colendo dõ precipitur. N
aliquid preter illum ꝓdõ colatur: Uolunt autẽ unũ et¬

Expanded text:
annos ista interpositio non pertineat. In extrema enim parte annorum summae hujus, hoc est post mortem Joseph, factum decem praecepta legis; ex reliqua, quorum quae ad hominem pertinent, an potius illa tria sint et ista septem. qui enim dicunt illa quattuor esse, separant quod dictum est: non erunt tibi dii alii praeter me, ut aliud praeceptum sit: non facies tibi idolum et cetera, ubi figmenta colenda prohibentur; unum autem uolunt uolunt esse quidquid de uno colendo deo praecipitur, ne aliquid aliud praeter illum pro deo colatur; haec autem e
Abbreviated transcription (Latin):
UOD ERGO DIXIT DS̃ ADABRAHAMꝰ Sciendo scies quod pe¬
regrinum erit seinen tuum interra non ꝓpria. & seruitute re
Nuncupare: ut quod de summa ꝑfectioris nume nu:¬
lulum excrescit. aut infra ẽ: non computctur. No
to. peregrinum erat illud semen. Per yꝑbaton enĩn

Expanded text:
uod vero dictum est ad Abram, Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem rednuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra est non conputetur. non ypto peregrinum erat illud semen, antequam