comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moysi sustentant atq sus¬
tentando leuiores reddunt.
qr mediator dei et hominũ
cũ igne sci sp̃c ueniens.
mandata legis grauia
que dũ carnaliter tenerẽ¬
tur portari ñ poterant.to
lerabiliora nobis ꝑsp̃uase
intelligentiam ostendit.
Quasi enim manus mo¬
ysi leues reddidit: qui põ¬
dus mandatorũ legis ad
uirtutem confessionis re¬
torsit. Hanc nobis sequen¬
tis misccł̃ie promissionem
in nuit: cũ ꝑ ꝓph̾am dicit
Nolo mortem peccatoris sed
ut conu̾tatur et uiuat. Hĩc
iterũ sub iudee specie unĩcu¬
iq peccatrici anime dr̃. Si
dereliquerit uir uxorem
suã et illa recedens duxerit
uirũ alt̾um: ñ quid reuer¬
tetur ad eam ultra: Nunqͥd
non polluta et comtamina¬
ta erit mulier illa: Eu aũt
fornicata esicũ amatorib
multis. Tamen reuertere
ad me dicit dominus. Et¬
ce paradigina tͦpis mulie¬
ris dedit. ostendit qd̾ post
turpitudinem recipi non
possit. Sed hoc ip̃m paradig¬
ma qd̃ protulit. ꝑ miseri¬

Expanded text:
Moysi sustinent, atque susMoysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non plerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentibus misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, verumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulit per miseri
Abbreviated transcription (Latin):
non mort̾e sed uitam ꝓͤ¬
mittit. Mulierem sua uul¬
nera confitentẽ suscipit
et sanam dimittit: In fle¬
xit ergo ad misericordiã
duriciam legis quia qͦs
iuste illa dampnat. ip̃e
miscdit᷑ liberat. Unde be¬
ne quoq in lege scͥptum
est. quia manus moysi
erant graues.Sumentes
igitur lapidem posuerũt
subter. in quo sedit.Aarõ
autẽ et hur sustentabant
manus eius. Moyses ape
sedit in lapide: quãdo cũ
lex reqinieuit in eccłia Sid
hec padem lex manus gra¬
ues habuit. quia peccan¬
tes quesq: non misericor¬
diter ꝑtulit sed seuera
districtione ꝑcussit. Aarõ
uero mons fortitucdinis
hur autem ignis interp̃¬
tatur. Quem itaq mos
iste fortitudinis signat
nisi redemptorem nr̃m
dequo ꝑproph̾am d̾r. erit
in nouissimis dieb p̾para¬
tus mons domꝰ domini in
uertice montiũ. Aut quis
ꝑignem nisi sp̃c sc̃s figura¬
tur de quo idem redemp¬
tor ñr dicit. ignem ueni
mittere in t̾ram. Aaron
ergo et hur graues manꝰ

Expanded text:
non poenam, sed vitam prnon poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice mper ignem, nisi Spiritus sanctus figuratur, de quo idem Redemptor noster dicit: Ignem veni mittere in terram? Aaron ergo et Hur graves manus
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur: que ꝑ respectum gr̃e
temꝑate.corporalib desideriis
ñ uruntur. Plus ergo peni¬
tens mulier pascebat intus.
quam phariseus dñm pasce¬
bat foris. Quia ab estu car¬
nalium quasi hinulus rede¬
ptor nr̃ ad illius mentem
sugerat. quam post uitio¬
rum ignem penitentie um¬
bra tẽperabat. Pensemus
quante pietatis fuerit. pecca¬
tricem mulierẽ ñ solumad
se admittere: sed ei etiam
ad tãgendũ pedes p̾bere.
Consideremꝰ gram miscd̃is
dei. et dampnemus multi-¬
tudinẽ reatus nr̃i. Ecce pec¬
ctores uidet. et sustinet.
Resistentes tollerat. et tã¬
men cotidie ꝑ eungelium
clement᷑ uocat. Confesioñe
nr̃am ex puro corde desi¬
derat. et cuncta que de¬
liquimus relaxar Rem¬
ꝑauit nobis districtionẽ
legis. misericordia redẽp¬
toris. In illa qͥppe scͥptum
est. Si qͥs hoc uel illud fe¬
cerit: morte moriatur. Si
quis hec uel illa fecerit:
lapidib obruatur. Appa¬
ne. confessiom peccatoꝵ

Expanded text:
pascitur, quae per respectum gratiae pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Appane, confessioni peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario sub tanta distri¬
butione enumerat. Ad pha¬
risei prandium dñs disco¬
bebat. sedapud penitentẽ
mulierẽ mentis epulis de¬
lectabatur. Apud phariseũ
ueritas pascebatur foris. a¬
pud peccatricem mulierẽ
sed tamen contisam pas¬
cebatur intus. Unde et ei
sc̃a eccl̃ia quem sub specie
hinuli ceruorũ querit.: in
canticis canticorũ dicit.
Indica michi que diligit
anima mea ubi im ps¬
cas. ubi cubes in me¬
ridie. Ceruoꝵ quippe hinu¬
lus dñs appellatur. nixta
assumptã carnem antisͦ¬
rum filius patrum. fer¬
uentior uero in meridie
estus ardescit: et umbro¬
sum locum hynulus que¬
rit quem estus ñ afficit.
In illis ergo cordib dñs re¬
quiescit. que amor presen¬
tis scł̃i non incendit. que
carnis  desideria non exu¬
runt. que incensa suis
anxietatib in huius mundi
concupiscentiis non arescũt.
brosa ergo loca in meridiead
pascendum hinulus inquirit.
quia talib mentib dominus

Expanded text:
adversario sub tanta distriadversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. brosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cte conlitoris sin desident.
que se eius obsequiis ꝑ amo¬
rem parat.Oleo capud me¬
um non unxisti. Si pedes
domini misterium incar¬
nationis enis accipimus.
se quasi in hominem. crede¬
re iudaicus ppłs fatebatur.
Sed phariseo dr̃. Oleo capud
meum non unxisti: quia
ip̃am quoq diuinitatis po
tentiam inquam se iudaicꝰ
ppłs credere spopondit. digna
laude predicare neglexit. Hoc
autem unguento unxit pe¬
des meos. Quia dum incar¬
nationis eius mysterium
gentilitas credidit: sũma
laude etiam eius ima predi¬
cauit. Sed iam redemptor
ñr enumerata bona con¬
cludit. cũ ꝑ sententiam sub¬
dit. pͥropter qd̃ dico tibi. Re.¬
mittuntur ei pec̃ca multa.
qm̃ dilexit multũ. Ac si a¬
ꝑte dicat. Et si durum est
ualde qd̃ coquitur: abũdat
tamen amoris ignis. quo
etiam dura consum̃atur.
ibet inter hec confide¬
rationem tante pieta¬
tis intueri. peccatricis mu¬
lieris oꝑa sed penitentis
qua estimatione ueritas
apud se seruat. que eius

Expanded text:
cte conditoris sui desiderat, cte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitatis enumerat. ut
in quo malo ndaicus ppls
iacet agnoscat. Nam sic
phariseus retunditur: ut
peũ sicut diximus ꝑfidus
ule ꝓpls designetur. Intra
ie idomum tuam. aqͣm
pedib meis non dedifti. hec
autem lacrimis rigauit pe¬
Des meds. Aq̃ cͥppe extra nos
est. acrimarũ humor int̃
nos. Qiuia uidelicet infide¬
lis ille ppls nec eaque extra
se erant unꝙͣ ꝓ dño tribuit
cõuersa autem gentilitas
pro eo ñ solum rerum sub¬
stantiã: sed etiam sangui¬
nem fudit. Osculum michi
non dedisti. hecautem ex qͦ
intrauit non cessaint oscuri
pedes meos. Osculum qͥppe
dilectionis est signũ. Et in¬
fidelis ille ppłs deo osculum
non dedit: quia ex caritate
eũ amare noluit. cui ex ti¬
more seruiuit. Uocata au¬
tem gentilitas redempto¬
ris sui uestigia osculari nõ
cessat: quia in eius conti
nuo amore suspirat. unde
et sponse uoce de eodem re¬
demptore suo incanticiscã¬
ticorum d̾r. Osculetur me
osculo oris fui. Oscalum re¬

Expanded text:
gentilitatis enumerat, ut gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum re
Abbreviated transcription (Latin):
loris tribuit. sed ñ ministĩa¬
do que desunt uim dolori
minime abscidit. Osculat᷑
mulier pedes quos tagit. O
nos quoqz plane agimus:
si studiose diligimus quos
ex largitate  continemus. Ie
grains nobis sit necesiitas
proximi ne ip̃a eius indigẽ¬
tia que sustentatur fiat õ¬
nerosa. et cũ manꝰ neces¬
saria tribuit animus a di¬
lectione torpescat. pͥotest
q ꝑpedes ip̃m mysterium
mearnationis eius intelli¬
gi. quo diuinitas terram
tecigit. quia carnem sũpsit.
uerbum enim caro factum
est: et habitauit innobis.
Osculamur igitur redẽpto¬
ris pedes cũ mysterium in¬
carnationis ens extoto cor¬
de diligimus. Unguentope¬
des unguimꝰ: cũ ip̃a huma¬
nitatis eiis potentiam sacͥ
eloquii bona opinioue pre¬
dicamus. Sed hoc phariseus
usdet. et inuidet. Quia cran
iudaicus ppłs gentilitatem
dm̃ predicare conspicit: sua
apidr i se malicia tabescit.
Sed ⁊ redemptor nr facta eiꝰ¬
dem mulieris quasi bona

Expanded text:
loris tribuit, sed non ministranloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ejusdem mulieris quasi bona
Abbreviated transcription (Latin):
cata conuertimur: iam
retro secus pedes stamus:
quia eins uestigia sequim᷑
quem impugnabamus. la¬
crimis mulzer pedes rigat.
Quod nos quoq ueracit᷑
agimus. si qͥb libet ultimiᷤ
menbris dñi ꝑcompassions
affectum inclinemur. si sã¬
ctis enis intribulatione cõ¬
patimur. si eorum tristiciã
nrãm pucamus. Capillis
mulier pedes quos rigaue¬
rat t̾sit. Capilli qͥppe super¬
fluunt corpori. Et quid ha-¬
bundans terrena subftan¬
tia nisi capillorũ speciem
tenet. que dum ad usum
necessitacis superfluit e¬
tiam abscĩa non sertit:
Capillis ergo pedes domini
t̾gimus: quando sc̃is eius
quib ex caritate compatimꝰ
etiam ex hiis que nobis suꝑ¬
fluunt miserecu᷑. Quatimᷤ
sic mens ꝑcompassionem do¬
leat. ut etiam larga mani
affectũ doloris ostendat. Ri¬
gat nanqz lacrimis redemp¬
toris. pedes. sed capillis suis
dolori compatit. sed tamen
eis exhis que sibi suꝑfluũt
ñ miseretur. Plorat et non
t̾git: qui u̾ba quidem do¬

Expanded text:
cata convertimur, jam cata convertimur, jam retro secuquia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis mulier pedes ejus rigat. Quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem do
Abbreviated transcription (Latin):
mnc si placet ea que dicta
sunt. mistico intellectu dis¬
seramus. Quem fratres pha¬
riseus de falsa iusticia pre¬
sumens nͥ iudaicũ ppłm.
quem peccatrix mulier sed
ad uestigia dñi ueniens et
plorans nisi conu̾sã genti¬
litatem designat: Que cũ
alabastro uenit. unguen¬
tum fudit. retro secus pedes
sterit. lacrimis pedes riga¬
uit. capillis t̾sit. eos demq
quos infundebat et t̾gebat
pedes: osculari non desiit.
Nos ergo. nos illa muli¬
er expressit. si toto corde
ad dnm post pec̃ca redcamꝰ
si eius penitentie luctusi¬
mittemur. Quid namq
unguento. nisi bonus odor
opinionis exprimitur. Un
de et paulus dicit. Np̃i bo¬
msodor sums deo in om̃i
loco. Si igit᷑ bona oꝑa agim̃.
quib opimonis bone o¬
dore eccl̃iam resꝑganus.
quid in domini corpore
nisi unguntum fundimꝰ:
Sed secus pedes mulier ste¬
tit. Contra pedes enim do¬
mini stetimus: cũ in pec¬
catis positi eius itinerib
remtebamur. Sed si ad ue¬
ram penitentiam post pec-¬

Expanded text:
 si placet, ea quae dicta sunt mystico intellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor opinionis expride et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post pec
Abbreviated transcription (Latin):
uina moderatio: extocius uenit
prouidentia trinitatis.Una ẽ
ibi benignitas miscd̃ie. una ẽ¬
censura iusticie. Nec aliquidẽ
in actione diuisum: ubi ni¬
chil est inuoluntate diu̾sum.
Queergo illuminat pater. il¬
luminat filius illuminat sp̃c
sc̃s. Cumq alia sit ꝑsona mis¬
si alia mittentis. alia ꝓmittẽ¬
tis. simul nobis et unitas ma¬
nifestatur et trinitas. ut essẽ¬
tia habens equalitatem et ñ
recipiens solitudinem: et eiꝰ¬
dem substantie. et nenisdem

Expanded text:
enit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non e
Abbreviated transcription (Latin):
tendimus: ꝓcul abanimo
formas uisibiliũ rerum et eta¬
tes temporalium naturaliũ.
ꝓcul dubio corpora locorum et
loca corporam repellamus. Dis¬
cedat a corde qd̃ spatio extendi¬
tur. qd̃ fine concluditur: et qͥc¬
qͥd nec semꝑ ubiq. nec totum
est. Cogitatio de trinitatis dei¬
tate concepta. nichil ꝑ inft̃ã¬
tiam intelligat. nichil ꝑgra¬
dus querat: Ac siquid deo dif
num senserit. nulli hoc ibi
autem fidem ñ terrena sapi¬
entia repperit. nec opinio hu¬
mana ꝑsuasit. sed ipse unige
Dequo nichil est. alst̾ quam de
patre et filio sentiendũ. quia
licet ñ sit pat̾. ñ sit filiꝰ: ñ tã¬
men est a patre filioq diuifiĩ.
Et sicut ꝓpriam habet intrin¬
tate ꝑsonam: ia unam ha¬
bet in patris et filii deitate
substantiam in plentem. oĩa¬
om̃ia continentem. et cum
patre et filio uniũsa moder̃a-¬

Expanded text:
tendimus, procul ab animo tendimus, procul ab animo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli hoc ibi autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderan
Abbreviated transcription (Latin):
domini. ibi libertas. Et nemo
potest dicere dominum ih̾m:
literq noscamus. quid patri.
quid filio. quid spũi scõ in repa¬
ratione nr̃a ꝓprium qͥd ue com¬
mune sit. eaque ꝓnobis humi¬
liter et corporaliter gesta sunt.
ita ꝓcul dubio suscipiemus.
ut nichil indignum de ea at¬
q eadem trinitatis gla senti¬
amus. Quamuis enim nul¬
la mens ad cogitandum de
deo. nulla adloquendũ lin-¬
gua fufficit: tamen quantũ¬
cumq illud est qd humano
intellectu de essentia paterne
deitatis attingitur. nisi unum
atq idẽ ẽ. et cũ uel deunge¬
nito eius uel de sp̃u sc̃o cõgita¬
tur. ñ pie sapit᷑. sed nimis car¬
naliter caligatur. Et ip̃m qd̃
de patre congrue sentiri inde¬
batur amittitur: quia deto¬
ta trinitate receditur.si mea
unitas ñ tenetur. Hulla aũt
ratione uere est unum: quod
aliqua est. in equalitate di¬
uersum. Cum ergo ad confite¬
dum patrem et filium et spi¬
ritum scm. em mentis in¬

Expanded text:
Domini, ibi libertas . Et, Nemo Domini, ibi libertas . Et, Nemo potest dicere Dominum Jesum, enterque noscamus, quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis in
Abbreviated transcription (Latin):
onis. nr̃e salutis est ratio. Si
enim homo adymaginem
et similitudiñe dei factus in
nec diabolica fraude deceptꝰ
a lege sibi posita ꝑconcupiscẽ¬
tiam deuiasset: creator mũ¬
di creatura ñ fieret. neq ut sẽ¬
pit̾mis tẽporalitatem subiret.
aut equalis deo patri filius
deus. formam serui et simili¬
tudinem carnis pecci assume¬
ret. Sed quia inuidia diabo¬
li mors introiuit in orbem t̾¬
re. et alit̾ solui captiuitas hu-¬
mana ñ potuit. nisi causam
nrãm ille susciꝑet. qui sine
maiestatis sue dãno et uerus
homo fieret et solus pecc̃i cõ-¬
tagium ñ haberet. diuisit cͥ
opus nr̃e reparationis mise¬
ricordia trinitatis. ut pater
ꝓpiciaretur. filius ꝓpiciaret.
sp̃c sc̃s igniret. O portebat em̃
ut etiam saluandi aliquid ꝓ
se agerent. et cõuersis ad redep¬
torem cordib. ab inimici dña¬
tione discederent. Qm̃ sicut a
płs ait. misit d̾s sp̃m filii sui
in corda ur̃a: clamantem
abba pater. Ubi autem sp̃c

Expanded text:
nostrae salutis est ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus in nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret; neque aut sempiternus 310 temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent: quoniam, sicut As ait, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba Pater . Ubi autem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi festiuitatẽ
toto t̾rarum orbe uenerabi¬
lem. ille scĩ sp̃c cõsecrauit adũe¬
tus: qui post resurrectionem
rabatur influxit. Sꝑabatur al¬
tem. qͥa illum dñs iħs spopõ¬
derat affuturum. Non ut tũc
primum scõꝵ ẽẽ habitator in¬
ciperet: sed ut sacrata sibi pec¬
tora et feruentius accẽderet et
copiosius mnundaret: cumu¬
lans sua dona ñ in choans. Nec
ideo nouus oꝑe. qͥa adiectior lar¬
gitate. Nunqͣm enim ab om̃i¬
potentia patris et filii. sc̃i sp̃c ẽ¬

Expanded text:
dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem rabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bis uiuendum est : ut q exte¬
rius in imagine colimus. an¬
te int̾m arbitri ocłos ueraci cor¬
de seruemus. ꝑseueremus ergo
cendo que docent. orationb in¬
conbamꝰ assidins. Dñici panis
cõmunione digni satagamus
existe̾. umanimit̾ in eccła horis
ꝑsistamus canonius. panem ĩ¬
digenti ꝓximo. uel qͥcquid ua-¬
lemus pie consolacionis porriga
amus: ut memoria unui panis
mentis potius intima letifi-¬
cet. simplicitatem cordis in oi¬
bus teneamꝰ. qd̃ est sola inten¬
tione suꝑne retributionis bo¬
na operari. Et qd̾ presentia fes¬
ta maxime docent: ymnu di¬
uine laudis cõfona uoce siml
et m̃te personemꝰ. Sic enim
solũ modo deo nr̃o iocunda fit
laudatio. si qd̃ ore canimus nõ
impugnamus oꝑe si cũ labiis
alła ꝓferimus: a tͤpi et malig¬
na cogitatione p̾cordia casta ge¬
stamus. Ea tantum ratione su¬
auis erit laudatio nr̃a: si ñõ
in reb caducis et infimis. sed

Expanded text:
bis vivendum est ut quae extebis vivendum est ut quae exterius in imagine colimus, ante interni arbitri oculos veraci corde servemus. Perseveremus ergo cendo quae docent, orationibus incumbamus assiduis, Dominici panis communione digni satagamus existere, unanimiter in ecclesia horis persistamus canonicis, panem indigenti proximo, vel quidquid valemus piae consolationis porrigamamus, ut memoria vivi panis potius mentis intima laetificet, simplicitatem cordis in omnibus teneamus, quod est sola intentione supernae retributionis bona operari: et quod praesentia festa maxime decet, hymnum divinae laudis consona voce simul et mente personemus. Sic enim solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod ore canimus, non impugnamus opere: si cum labiis Alleluia proferimus, a turpi et maligna cogitatione praecordia casta gestamus. Ea tamen ratione suavis erit ei laudatio nostra, si non in rebus caducis et infimis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eniq luca referente cog¬
nouimꝰ de illis trib mili¬
b uirorum qui ip̃o die pente¬
costes petro predicante credide¬
runt quam parco uictu contẽ¬
ti fuerint. ꝙ sobriam celestemq
in t̾ris egenit uitam. Erant in¬
qͥt ꝑseuerantes indoctrina apo¬
stolorum. et cõmunicatione
fractionis panis. et orationib.
Et paulo post. Cõtidie quoq ꝑ¬
durantes unanimit̾ intẽplo et
frangentes circa domos panẽ:
sumebant cibum cũ exultati¬
one et simplicitate cordis col¬
laudantes deũ. Et cet̾a huilis¬
modi. ad quorum nos exemplu
uita moresq sollert̾ aptare ne¬
cesse est: quia ꝑfectũ uite ma¬
gisteriũ est eccłie primitiue sẽ¬
peractus imuitari. illam q edi¬
ficii sp̃ualis normam ad finẽ
usꝙ seruare. qͣm abip̃is apłis
infundamento fidei liquet eẽ
ꝓpositam. Nec dubitandum.
tres mei pulcherrimã etiã in
presenti fut᷑e beatitudinis figu¬
ram gerimus. de qua modo ali¬
quanta ꝑstͥnximus. Sed ita no¬

Expanded text:
enique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant, inquit, perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus . Et paulo post: Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et caetera hujusmodi. Ad quorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum qtres mei, pulcherrimam etiam in praesenti futurae beatitudinis figuram gerimus, de qua modo aliquanta perstrinximus: sed ita no
Abbreviated transcription (Latin):
credidisti: sed aliud uiẽt¬
dit. aliud credidit. Amortali
qͥppe homine: diuinitas uide¬
ri nõ potuit. Hominem igrẽ
uidit: et deum confessus ẽ
dicens. Dñs meus. et deus m̃s.
uidendo ergo credidit:qui
considerãdo uerũ hominem.
hunc deum quem uidere ñ
pot̾at ex clamauit. letificat
ualde qd sequitur. Beati qui
non uiderunt. et crediderũt.
In qua nimirum sententia
nos specialit̾ signati sumus:
qui eum quem carne non ui¬
dimus. mente retinemus. Nos
enim uere credit. qui exercet
oꝑando qd̃ credit. Quod contͣ
dehis qui fidem nominetel
retinent: paulus dicit. Con¬
fitentur se nouisse deum: fa-¬
ctis aute negant. Hinc iacob
ait. fides sine oꝑib mortua est.

Expanded text:
credidisti? Sed aliud vicredidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus et Deus meus. Videndo igitur credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos enim vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit xp̃m: quia per eum
tanta caritas in corcłib disci¬
płorũ accensa est. ut abiecto
timore carnali effectum resur-¬
rectionis eius constanter pre-¬
dicarent a quo tẽpore passio¬
nis trepidi fugerunt. Unde
scriptum est. Et repleti sunt
ta miratła in nõie xp̃i feceĩt.
quib orbem totũ ad fidem xp̃i
coni̾terent. tot ac tãta proxp̃i
nomine passionum certami¬
na ꝑtulerunt. donec ip̃a enã
suꝑborũ colla ꝑsecutorum
suauissimo xp̃i iugo sumitte¬
sua nos inspiratione ad cli¬
ligendam eius uisionem
accendit. cum illi patri in di¬
umnitate equaliter ẽẽ credẽ¬
dum fidelium cordib intimat.
Quia de meo inqͥt accrpiet.
et annũtiabit uobis. De patre accipit
sp̃c sc̃s unde accipit filius.
quia ĩ hac trinitate depatre
natꝰ est filius. de patre proce¬
dit sp̃c sc̃s. Qui aũt de nullo
natus sit. de nullo ꝓcedat.
pater est solus. Omma quecũ¬

Expanded text:
ficavit Christum, quia per eum ficavit Christum, quia per eum tanta charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut, abjecto timore carnali, effectum resurrectionis ejus constantes praedicarent, a quo tempore passionis pavidi fugerunt. Unde scriptum est: Et repleti sunt ta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo submittesua nos inspiratione ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quia in hac Trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus; qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pater est solus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. Ab ip̃o autẽ audit sp̃c sc̃s
aquo ꝓcedit. Quia enim nõ
est a se ip̃o secd ab alio quo
ꝓcedit: aquo illi est essentia
ab illo utiq et scientia. Ab il¬
lo igitur audientia que ni¬
chil est. aliud qͣm scientia.
Quod uero adiunxit. et que
uentura sunt annuntiabit
uobis: constat in numeros
gr̃a pleni infirmos curant
mortuos suscitant. demoni¬
b imꝑant. multis uirtutib
choruscant. ip̃i angł̾icam in
t̾ris uitam gerunt nec ta¬
men que sibi sint uentura
noscunt: potest hic sermo
dñi etiam sic accipi. quia sp̃e
adueniens que uentura st̃
nobis annunciet. cũ gau¬
dia nobis patrie celestis ad
memoriam reducit. cũ festa
illa suꝑne ciuitatis ꝑdonu
nobis sue aspirationis in¬
notescit. Uentura nobis ã¬
nuntiat: cũ nos a dilectiõe
presentium abstrahens pro¬
missi in celis regni desideriis
inflamat. Ille me clarifica¬
bit. quia de mesaccipiet etã¬
nunciabit uobis. Sp̃s clari¬

Expanded text:
rocedit. Ab ipso autem audiet Spiritus, rocedit. Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est essentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae futura sunt annuntiabit vobis. Constat innumeros gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris vitam gerunt, nec tamen quae sibi sint ventura noscunt. Potest hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissi in coelis regni desideriis inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Spiritus clari
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad t̾cium celum raptus
audiuit archana uerba q̃
non licet homini loqui. Ex
parte enim cognoscimus. et
exparte ꝓph̾amus. Intelligẽ.¬
dum ergo est. qd ait de spũ
docebit uos omnem u̾itate
quasi diceret. Diffundet in
cordib ur̃is caritatem. cuius
magist̾io intꝰ edocti. proficia-¬
tis de uirtute in uirtutem.
digniq efficiamini ꝑueni¬
re ad uitam. in qua uobis
et̾na claritas sũme uerita¬
tis et uere sullimitatis idẽ
contemplatio ur̃i condito¬
ris appareat. Non enim lo¬
quetur a semẽt ip̃o sed quecũ¬
q audiet loquetur. Non lo¬
quitur sp̃c a semecip̃o. id est
sine patris et filii cõmunio¬
ne. Neq enim diuisus ac se
ꝑtitus est sp̃c. Sed quecũq
audiet. loquetur. Audiet ui-¬
delicet ꝑ unitatem substantie
et ꝓprietatem scientie. Nõloqͥt᷑
a semet ip̃o.quia non est ase¬
met ip̃o. Pat̾ qͥppe solus. de ali¬
o non est. Nam et filiꝰ de patre
natus est et sp̃c sc̃s de patre ꝓ¬

Expanded text:
qui ad tertium coelum raptus qui ad tertium coelum raptus audivit arcana verba quae non licebat homini loqui: Ex parte, inquit, cogex parte prophetamus . Intelligendum est ergo quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus, de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est, et Spiritus sanctus de Patre p
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo dãnati ꝓpter suꝑbi-¬
am t̾rentur archangli. Ar-¬
dicio quo princeps mundi
rigendam hominum pͣuoꝵꝵ
nequiciam penam suꝑbien-¬
tium comemorat angłorum
dicens. Angłos uero qui nõ
seruauerunt suum princi¬
patum sed dereliquerunt
suum domicilium. in uidici¬
um magni diei uinculis et̾¬
nis sub caligine reseruauit
Sequitur. Adhuc multa ha¬
beo uobis clicere. sed non po-¬
testis portare modo. Cum aũ
uenerit ille sp̃s u̾itatis. doce
bit uos omnem u̾itatem
nus potuerunt consecuti
sunt: maiori desiclerio cer¬
tandi ꝓ ueritate succensi
sunt. Non tamen putandũ
est in hac uita quem piã
omnem ueritatẽ posse cõ¬
prehendere. cũ hec fidei no-¬
stre merces in alia sit uita.
promissa. ipsa ueritate clicẽ¬
te. Hec est autem uita et̾na
ut cognoscant te solum uerũ
deum. et quem misisti ih̾m
xp̃m. Et alibi ad iudeos. Si
manseritis in u̾bo meo: uere
discpłi mei eritis. et cognosce¬
tis ueritatem. Unde et apls

Expanded text:
exemplo damnati propter superbiexemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Ars de judicio, quo princeps mundi rigendam hominum pravorum nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem.nus potuere consecuti sunt, et majore desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Nest in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Et alibi ad Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Unde et Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
se.neq ultra corporaliter in
t̾ris cõuersaturum ẽẽ scie¬
bant. nec tamen ab eius
dilectione poterant ulla ra¬
tione separari. Hoc est enim
qd̾ ait. quia uado ad patrem
et iam non uidebitis me. Nõ
uidebitis me post qͣm ascende¬
ro qualem nunc uidere sole¬
tis.carne mortali et corrup¬
tibili circundatum. sed in
maiestate ad iudicium uemi-¬
entem. et ꝑacto iudicio in
maiore gła scĩs apparentem.
Sequitur. De iudicio autem:
quia princeps mundi huius
iudicatꝰ est. principem mũ¬
di diabolum dicit. quia pr̃i¬
cipatur eis qui ordine per¬
u̾so mundũ potiꝰ qmͣ mundi
conditorem diligunt. Qui
iucdicatus est a domino qui
ait. Uidebam sathanan qͣi
fulgur de celo cadentem. Iu¬
dicatus est. ab eo cũ et ip̃e de¬
monia eiceret. et disc p̃lis da¬
ret potestatem calcandi suꝑ
omnẽ uͥtutem inimici. Ar¬
guit᷑ itaq mundꝰ de iudicio
quo diabolus est iudicatus
quando homines nedei uo-¬
luntati resistere p̾sumant

Expanded text:
se, neque ultra corporaliter in se, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia principatur eis qui ordine perverso mundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant,
Abbreviated transcription (Latin):
uuit. De iusticia uero: qͥa
ad patrem uado et iam non
uidebitis me. Iustia discipło¬
uerũ hominem cernebant
uerũ quoq dei filium ẽe cre-¬
diderunt. Et quem sibi cor¬
poralit̾ ablatum nouerant.
certo semperanimo recole¬
bant. Iusticia ceterorum fi-¬
delium id est. eoꝵ qui dñm
in carne non uiderunt. hecẽ.
qd̵ eũ quem corporali intuitu
nunqͣm uiderunt deum et
hominem uerũ corde credũt
acdiligunt᷑. De qua ꝓfec¬
to iusticia fidei arguuntꝰ
infideles: cur ip̃i uidelicet
cũ similit̾ uerbum uite au¬
dirent. noluerunt credere
ad iusticiam. Neq enim ne-¬
quitia malorum ex sua so¬
lum tortitudine. uerum
etiam excomꝑatione recto¬
rum. qua sit dampnanda
monstratur. Hinc et enim
scͥptũ est. ꝓbata autem uir¬
tus corripit insipientes. Ar¬
guit ergo mũdũ sp̃s sc̃s de
pecc̃o suo.quia non credide.¬
rit in xp̃m. Arguit et de ius¬
ticia credentium quia exẽ¬
plum eorum sequi noluerit
qui hunc ad patrem ascendis¬

Expanded text:
ro, quia ad Patrem vado, etiam non videbitis me. Justitia discipuloverum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semperbant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi, videlicet, cum similiter verbum vitae audierint, noluerunt credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit damnanda monstratur. Hinc etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendis
Abbreviated transcription (Latin):
mundi principe dãpnemur:
resistamus illi forte fide. ec fu¬
giet a nobis. Loquam᷑ uerita¬
tem in corde nostro. nec facia¬
mus dolum in lingua nostra.
ut sp̃c ueritatis magis magisq
disfundendo caritatem in cordi¬
b nr̃is. doceat nos iagnitionẽ
om̃is ueritatis. Huiꝰ sp̃s gr̃ãm ĩ¬
precemur auxilium. Dicamus
singuli dño.dicamus omnes.
Sp̃c tiuis bonꝰ deducet me mu
am rectam. Sicq fit. ut qui apo¬
stolis suꝑueniens eaque uen¬
tura erant annũtiauit: nr̃is
quoq mentib uenture uite
gaudia patefaciat. nos ad hec
inquirenda benignꝰ incendat.
cooꝑante ip̃o qui hunc et polli¬
ceri suis fidelib et dare consu¬
uit et regñ cũ deo patre. ĩ uni¬

Expanded text:
mundi principe damnemur, mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. Hujus precemur auxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et dare consuvivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
inuiscerib meis. Prius quippe
cor mundum in se creari ac
deinde sp̃m rectum in sins ins¬
cerib precabatur innouari. qr
utiq sciebat sp̃m recto incor¬
de polluto sedẽ habere non pos¬
se. Retineamus sẽdulo corde
quia sp̃c sdẽ arguit mundũ
de pecc̃o. et de iufticia et de iu-¬
dicio. Cãueamꝰ ne una queren¬
do ad mundum ꝑtineamus.
quia mundꝰ tͣnsibit et cõcupis¬
centia eius. Que sursũ sunt
queramus. q̃ sursum sũt sa¬
piamus.ubi xp̃c est in dexte¬
ra dei sedens.Conu̾sationem
et ne de pecc̃o incredulitatis
arguamur exerteamus oꝑã¬
b ociosa est. Ne excõꝑatic̃e Isto¬
rum quos imitari noluerimꝰ
acriꝰ iudicemur: sollerti ani¬
mo me. noremus. qd̾ decontẽ¬
ptorib sue gr̃e dñs ait. Regi¬
na austri sedet surget in ni¬
dicio cũ generatione ista. et
cõdempnabit eam: quia ue¬
nit a finib t̾re audire sapien¬
tiam salomonis. Et ecce plus
quam salomon hic. he cum

Expanded text:
in visceribus meis . Prius quippe in visceribus meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operanbus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim dicit se in xp̃o ma¬
nere debet sicut ille ambula¬
uit et ip̃e ambulare. Certe ip̃e
ꝑagones passionũ: ad coroña
peruenit głe. Merito ergo
intimatur et nob̾: quia ꝑmul¬
tas tribulationes oportet nos
introire in regnum dei unde
et apl̃s petrus obsessis feruore
temptationũ quibdam fr̃ib
consolans aiebat. Nolite paue¬
re quasi noui aliquid cõtingat
sed cõmunicantes xp̃i passioni-¬
b gaudete. ut et in reuelatio¬
ne głe eius gaudeatis exultã¬
tes. Reuocemus ad mẽtem:
quia grãm sp̃c disciplis et se
missurum promisit et misit.
et curemꝰ om̃i iugilantia ne
cogitationib illecebrosis con
signati sumus in die redẽp¬
onib que sunt sine intellectu
Unde ꝓuide psalmista cũ hu¬
ius sp̃c accipiendi desiderio fia¬
graret prius cordis mundi hos¬
picium in quo hunc recipere
posset. et sic demũ tanti hospi¬
tis ingressũ querebat. Cor m¬
deus. et sp̃m rectum in noua

Expanded text:
Qui enim dicit se in Christo maQui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis cosignati sumus in die redemponibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingressum quaerebat. Cor mDeus, et spiritum rectum innova
Abbreviated transcription (Latin):
illi est. equalis omnia que
habet pat̾ habendo. Neq eñi
est subiecta et fi¬
lio erat accepturus quod
ait. de meo accipiet: sed uti¬
q de patre de quo procedit
sp̃c. de quo natus est et filiꝰ.
Sed quia donante domino
lectionem scĩ eunͣgłii patr̃
uestigia sequentes exponẽ¬
do tͥnscurrimus. restat ur̃am
ter admonere ut eius memo¬
riam sollicita semꝑ intenti¬
one seruemus eius suaui¬
tatẽ et deuoto pectore scrute¬
mur. et casto sepiꝰ ore rumi¬
nemus. Quid cnim prodest
ad audiendũ dei uerbum
conuenire et expleco auditu
ad inania mox et scl̃atia col¬
loqͥa uel acta cõu̾ti. Recolamꝰ gͦ
iuxta qd eadem admonet lec¬
tio quia dominus nr expleta
passione rediit ad patrem a
quo missus est. nec patrem
cũ ad nos ueniret. nec nos de¬
serens cũ rediret. Illuc eius
uestigia toto mentis insu se¬
ctemur. et ut illo ꝑuenire. illiꝰ
regni ianuam mereamur in¬
trare: ꝑpendamus magnoꝑe
quib actionum g̃s¬
sib int̾ra degens incessent.

Expanded text:
illi est aequalis omnia quae habet Pater habendo. Neque enimest subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Sed quia, donante Domino, lectionem sancti Evangelii, Patrum vestigia sequentes, exponendo transcurrimus, restat vestrater admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit.