comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi crura ꝑsenatum de cunctis administretur. Preto
nasium. generalis est exercitiorum locus tamen
apud athenas locus erat ubi discebatur filosophia: et
sapientie exercebatur studium. Nlam gymnasium
grece uocatur: quod latine exercteuim dicitur: hoc ẽ
meditatio. Sed et balnea et loca cur sorum et athle¬
tarum gimnasia sunt: eo quod illic homines in sue
artis studio exercitentur. Capitoliũ rome uocatũ:
eo quod fuerit romanȩ urbis et religionis caput sum¬
mum. Alii auint cum tarquiniꝰ priscus capitoliĩ
fundamenta rome aꝑiret : in loco fundamenti caput
hominis litteris tuscis notatum inuenit: et ꝓinde ca-¬
pitolium appellauit. Arcessunt: partes urbis ex¬
celse atq munite. Nam quȩoũq tutissima urbium
sunt: ab arcendo hostem. arces uocantur. Unde et arcꝰ
et arca. Circum romani dictum putant. a cireuitu
equoꝵ. eo quod ibi cireum metas equi currant. The¬

Expanded text:
ibi cura per senatum de cunctis administretur. CAPUT ibi cura per senatum de cunctis administretur. CAPUT nasium generalis est exercitiorum locus. Ta men apud Athenas locus erat, ubi discebatur philsapientiae exercebatur studium; nam γυμνάσιον Graece vocatur, quod Latine exercitium dicitur, hoc est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur. Unde et arcus et arca. Circum Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. The
Abbreviated transcription (Latin):
ri aliquid. Proprie autem porta: aut urbis aut
castrorum uocatur: sicut suꝑius dictum ẽ. Uicus
ut p̃dictum est ipse habitationes urbis sunt: unde et
uicini dicti. Uiȩ sunt ipsa spatia angusta: quȩ inter
uicos sunt. Plateȩ ꝑpetuę. ac latiores ciuitatum uiȩ
sunt: iuxta proprietatem linguȩ gree. a latitudine
noncupate. Platos enim greci latum dicunt. Quinta¬
nȩ pars plateȩ quinta est : qua carpentum progredi
potest. Cloacȩ dictȩ quod his ꝑcolantur aquȩ. Has
prunum romȩ fecisse tarquinium priscui. ut quo¬
tiens pluuiarum inundatio ex isteret. ꝑ eaaquȩ extͣ
ciuitatem emitterentur. ne maximis ꝑpetuisq tẽ¬
pestatibus. planiciem uł fundamenta urbium stra¬
porticus hinc inde platrarum. Forus est exercendarũ
litium locus. a fando dictus. siue a foroneo rege. qui
primus grecis leges dedit. Hec loca et prorostta uocan¬
tur ideo quod ex bello punico captis nauibus cartaginen-¬

Expanded text:
ri aliquri aliqucastrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt, unde et vicini dicti. Viae, ipsa spatia angusta, quae inter vicos sunt. 23. Plateae, perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, juxta proprietatem linguae Graecae a latitudine nuncupatae; πλάτος enim Graeci latum dicunt. 24. Quintana pars plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. 25. Cloacae dictae, quod iis percolantur aquae. Has primum Romae fecisse dicunt Tarquinium Priscum, ut quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem omitterentur, ne maximis, perpetuisque tempestatibus planitiem, vel fundamenta urbium straporticus hinc inde platearum. 27. Forus est exercendarum litium locus, a fando dictus, sive a Phoroneo rege, qui primus Graecis leges dedit. Haec loca, et prorostris vocantur, ideo quod ex bello Punico, captis navibus Cart
Abbreviated transcription (Latin):
dictum: quasi manu factum. sic et munus. Muri
a munitione dicti: quasi muniri quod muniant.
et tueantur interiora urbis. Menia autem: du-¬
plicem habent significationem. Nam interdũ menia
abusiue dici omnia edificia publica ciuitatis: ut di.¬
uidimus muroset menia pandimus urbis. Proprie
autem menia sunt tantum muri. Murus autem
turribus ꝓpugnaculisq ornatur. Turres uocatȩ quod
teretes sint et longę.Teres enu ẽ aliquid rotundũ
cum ꝓceritate ut columna. Nam et quamuis quadra¬
tȩ aut late construantur. ꝓcul tam̃ iudentibꝰ ro¬
tunde ex istimantur. Idõ quia omne cuiusq an.¬
guli simulacrũ. ꝑ longum aeris spatium euanescit
atq consumitur: et rotundum udet᷑. Propug¬
nacula pinnȩ murorum funt dicta: quia ex his
ꝓpugnatur. Promurale uero: eo quod sit ꝓmunitio¬
ne inuri. Est enim murus ꝓximus ante murũ.
Porta dicitur: qua potest uł inportari uł exporta.¬

Expanded text:
dictum, quasi manu factum, sic et muri dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive dicuntur omnia aedificia publica civitatis, ut: Dividimus muros, et moenia pandimus urbis: proprie autem mturribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cuiusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex his propugnatur. Promurale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Porta dicitur qua potest vel inportari vel exporta
Abbreviated transcription (Latin):
icus autem dictus ab ipsis tantum habitationibꝰ.
uł quod uias habeat tantum sine muris. Est autẽ
sine munitione muroꝵ: licet et uici dicantur ipse
habitationes urbis. Dictus autem uicus eo quod sit
uice ciuitatis. uł quod uias habeat tantum sine mu¬
ris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco al¬
tissimo situm: quasi casam altam. cuiꝰ pluralis nu.¬
merus castra: diminitiuum castellum ẽ siue qͦd
casttabatair licentia inibi habitantiũ. ne passim
uaga hosti pateret. Pagi sunt apta edificiis loca. int̾
agros babitantibus: hȩc et conciliabula dicta a conuen¬
tu et societate multorum in unum. Compita sunt
ubi usus ẽ conuentus fieri rusticoꝵ: et dicta cõpeͥta.
quod loca multa in agris eodem competunt: & quo con-¬
uenitur a rusticis. Suburbana sunt: circum iecta
oiuitatis edificia quasi sub urbe. Menia sunt mu
ri ciuitatis : dicti ab eo quod muniant ciuitatem. qͣsi
munimenta urbis. idest tutamenta. Munium autẽ

Expanded text:
Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitationibus, Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitationibus, vel quod vias habeat tantum sine muris. Est autem sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urbis. Dictus autem vicus eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi sunt apta aedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Mri civitatis, dicta ab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem
Abbreviated transcription (Latin):
lo: et pago. Ciuitates autem aut coloniȩ aut
municipia : aut uici. aut castella. aut pagi ap-¬
pellantur. Cauitas proprie dicitur. quam non
aduenȩ. sed eodem innati solo condiderunt. Idõq
urbes a propriis ciuibus conditȩ eiuitates: non
coloniȩ noncupantur. Colonia uero est quȩ defectu
indigenarum nouis cultoribus adimpletur. Unde
et colonia: a cultu agridicta ẽ. Municipium est qͦd
manente statu ciuitatis. ius aliquod minoris aut ma¬
ioris officiĩ a principe impetrat. Dictum autẽ mu¬
nicipium amuniis id est officiis: quod tantum mu¬
nia idest tributa debita uł munera reddant. Nã
liberales et famosissimȩ causȩ: et que ex principe
ꝓficiscuntur. ibi ñ aguntur. Hȩc enim ad dignita¬
tem eiuitatum ꝑtinent. Uici et castella et pagi.
hi sunt que nulla dignitate ciuitatis ornantur. sed
uulgari hominum conuentu incoluntur: et ꝓpter
paruitatem sui maioribꝰ ciuitatibis attribuunt᷑.

Expanded text:
lo et pago. Civitates autem aut coloniae aut lo et pago. Civitates autem aut coloniae aut municipia aut vici aut castella aut pagi appellantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt: ideoque urbes a propriis civibus conditae, civitates, non coloniae, nuncupantur. Colonia vero est, quae defectindigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est dicta. Municipium est quo manente statu civitatis ius aliquod minoris aut maioris officii a principe inpetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est officiis, quod tantum munia, id est tributa debita vel munera, reddant. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad dignitatem civitatum pertinent. Vici et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui maioribus civitatibus adtribuuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tro cireumndabatur. dispari sexiui iuuencorum prop¬
ter cõmixtionem familiarum. et imaginem seren-
tis fructumq reddentis. Urbs autem aratro con-¬
ditur. aratro uertitur. Unde oratius. Imprimere¬
q muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab op¬
positione muroꝵ dixerunt . alii ab opibus reconden¬
dis. eo quod sit munitũ. alii quod sit in eo conuentus
habitantium: opemq det mutuam contra hostrm.
Nam pͥmum homines tamquam nudiet inermes
nec contra beluas presidia habebant: nec receptacula
frigoris et caloris. nec ipsi inter se homines ab omnibꝰ
satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis
siluestribusq teguientis: tuguria sibi et casas. uir¬
gultis. arundinibusq contexerunt: quo eẽt uita
tutior. ne his qui nocere possent aditus eẽt. Hȩc ẽ
origo oppidorum quȩ ꝓ eo quod opem darent. iccuro
oppida nominata dixerunt. Oppidum autẽ mag¬
intudine et menibus discrepare solet a uico et castel¬

Expanded text:
tro circumdabatur, dispari sexu iumentorum, proptro circumdabatur, dispari sexu iumentorum, propter commixtionem famtis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum: quod sit conventus in eo habitantium, et opem ferat mutuam contra hostem. Nam primum homines, tanquam nudi et inermes, nec contra belluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali solertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexuerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae, eo quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepat a vico et castel
Abbreviated transcription (Latin):
priuatim głaretur de condentium numero. urbi hico¬
sio nomen datum. Cirene regina fuit libiȩ quȩ ex suo
nomine ciuitatem cyrenem condidit: ex qua et li¬
biam cyrenensem uocauit. Il. De edificiis publicis.
iuitaᷤ hominum ẽ multitudo. societatis iunculo
adunata: dicta a ciuibus id est ab ipsis inclis
urbis. pro eo quod plurimorum conciscat et contine¬
at uitas. Nam urbs ipsa menia sunt: ciuitas au¬
tem non saxa sed habitatores uocantur. ¶Tres autẽ
sunt societates: familiarum. urbium. gentium. Urbs
uocata ab orbe. quod antiquȩ ciuitates in orbe fiebant.
uł ab orbo parte aratri. quo muri designabantur.
Unde est illud. Optauitq locum regno et conclu¬
dere sulco. Locus enim futurȩ ciuitatis sulco desig¬
nabatur: id est aratro. Cato. Qui urbem inquit
nouam condit: tauro et uacca aret. ubi arauerit
murum faciat. ubi portam uult eẽ.aratrum sustol¬
lat et portet. et portam uocet. Idõ autem urbs ara¬

Expanded text:
privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icoprivatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem vocavit. De aedificiis publicis . Civitas est hominum multitudo societatis vinculo adunata, dicta a civibus, id est ab ipsis incolis urbis pro eo quod plurimorum consciscat et contineat vitas. Nam urbs ipsa moenia sunt, civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbe fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri desiunde est illud: Optavitque locum regno et concludere sulco. Locus enim future civitatis sulco designabatur, id est aratro. Cato: Qui urbem, inquit, novam condit, tauro et vacca aret; ubi araverit murum faciet, ubi portam vult esse, aratrum sustollat et portet et portam vocet. Ideo autem urbs ara
Abbreviated transcription (Latin):
noncupauit. Ispalis autem asitu cognominata est:
eo quod in solo palustri subfixa in profundo palis lo¬
cata sit: ne lubrico atq instabili fundam̃to cederet.
Rades oppidum appenis conditum: qui etiam
et cartaginem spartatariã condiderunt: septem
oppidum. amontibus septẽ. qui a similitu dine ft̃s
uocati gaditano inminent freto. Tingis ciuitatis
et lix anteus auctor est: quem hercules fertur
luet certamine su peratum inter fecisse.
Lix autem a lixo flumine mauritaniȩ noncupa¬
ta: ubi ante regio fuit. et sala quod immineat sale
flumini. Cesariam mauritaniȩ oppidum iuba rex
maurorum in honore cesaris augusti condidit: quã
ex eius nomine cesaream appellauit. sicut herodes ali.¬
am cesaream in palestina quȩ nunc urbs est clarissima.
Hicosium cesariensis maurita niȩ oppidum hercule
illuc transeunte. uiginti a comitatu eius discedentes.
construxerunt. Hanc ne quis imposito a se uomine

Expanded text:
nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine
Abbreviated transcription (Latin):
situm et nominatum: loci amenitate et delitiis pre¬
stantius ciuitatibꝰ hispaniȩ cunctis. atq uilustriꝰ florenᷤ
scõrum martyrum sepulturis. Afri sub hannibale
maritima hispaniȩ occupantes: cartaginem spartariã
construxerunt. quȩ mox a romanis capta et colonia
facta: nomen etiam prouinciȩ dedit. Nunc autẽ
a gothis subuersa: atq in desolationem redacta est.
Saguntũ greci ex insula iacucto ꝓfecti in ispaniã con¬
diderunt: quam afri postea bello impetitam deleuert̃.
Emeritam cesaraugustus edificauit. postquam lusi¬
taniã et quasdam oceani insulas cepit. dansei nomen
ab eo quod ibi milites ueteranos constituisset. Nam
emeriti dicuntur ueterani solutiq miliciȩ. Olisbo¬
na ab ulixe est condita et noncupata. quo loco sicut
historio graphi dicunt. cȩlum a terra. et maria dis¬
tinguntur a terris. Ispalim cesat iulius condidit :
quam exsuo et romȩ urbis uocabulo uliam romulã

Expanded text:
situm et nominatum, loci amoenitate et deliciis praesitum et nominatum, loci amoenitate et deliciis praestantius civitatibus Hispaniae cunctis atque inlustrius, florens sanctorum martyrum sepulturis. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispania condiderunt; quam Afri postea bello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam
Abbreviated transcription (Latin):
polim appellauit. Palantus parteniorum dux: par¬
tenios constituit. Taras neptuni filius fuit: a quo
tarentum ciuitas et condita et appellata est. Cum
cyrus maritimas urbes greciȩ occuparet. et focens es
ab eo expugnati omnibus angustiis p̃merentur:
iurauerunt ut ꝓfugerent quam longissime ab
imperio ꝑsarum. ubi ne nomen quidem eorum au¬
dirent. atq ita in ultimos gallie sinus nauibus profesti
armisq se aduersus gallicam serieritatem tuentes. mas¬
siliam condiderunt᷑: ex nomine ducis noncupauerunt:
Hos uarro trilingues eẽ ait. quod grece loquantur
et latine et gallice. Narbonam et arelatum. et pic¬
tauiis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appel
latam ferunt: quod burgos gallos primum colonos
habuerint: quibrs antea cultoribus adimpleta est:
Terraconam in hispania scipiones construxerunt.
idõ caput ẽ terraconensis prouinciȩ. cesar august a
terraconensis hispaniȩ oppidum: acesare augusto est

Expanded text:
polim appellavit. 62. Phalantus Partheniorum dux Parpolim appellavit. 62. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas, et condita et appellata est. 206 63. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, juraverunt, ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent, atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt, et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur, et Latine, et Gallice. 64. Narbonam, et Arelatum, et Pictavilatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provinciae. Caesaraugusta Terraconensis Hispaniae oppidum a Caesare Augusto et
Abbreviated transcription (Latin):
testina discordia et assidius dissensionibus suorum
ꝑmoti. sedes nouas querentes italiam ꝓfecti sunt.
sedibusq propriis tuscis expulsis. in ediolanum
atq alias urbes condiderunt. Uocatam autem me¬
diolanum : ab eo quod ibi sus medialanea ꝑhibet᷑
inuenta. Historus placet a mesapo greco mesapie
datam onginem: uersa postiodum in nomen cala¬
briȩ. quam ui exordio cenotrii frater peucecius pe¬
uceciam nominauerat. Manto tiresiȩ filia post
interitũ thebanorum. dicitur delata in italiam.
mantuam condidisse. Est autem in uenetia quȩ
gallia cis alpina dicitur. et dicta mantua: quod
manes tuetur:. Partenopia a partenope quadam iurgi¬
ne illic sepulta. Partenope appellata: quod oppidũ
postea augustus neapolim cẽ maluit. Ad ꝓmunto¬
rium leucaten. in quo actum apollinis templum fuit:.
bellum augustus contra antonium gessit. Quo uicto
urbem in artiaco sinu condidit. quam a uictoria nico¬

Expanded text:
testina discordia et assiduis dissensionibus suorum testina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinbellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nico
Abbreviated transcription (Latin):
longa quia longum oppidum est. uixta ꝓlixitatẽ
collis in quo posita est. Ex hac etiam urbe: reges
albanorum appellari ceperunt. Capuam capis
siluus rex albanoꝵ construxit: appellatam nomine
conditoris. licet sint qui dicant a ca pacitate eam
capuam dictam. quod eius terra omnem uite fructũ
capiat. Mlii a locis campestribus in quibus sita ẽ
Est autem caput urbium campaniȩ inter tres
maximas. romam. cartaginemq numerata: ex qua
et ꝓuncia italiȩ campania dicta est. Romulus
cum interfecto apud albam amulio. auum numito¬
rem in regno restituisset: in eum locũ ubi nunc
roma est deuenit: ibiq sedes posuit. menia con¬
struxit: urbemq ex nomine suo romam uocauit:
Hanc autem antea euander dicitur condidisse:
arcis.Ancus mareus ex filia nume pompilii natꝰ.
hic urbem in exitu tyberis condidit. que et pere¬
grinas merces exciperet. et hostem moraretur: quã
ab ipso situ hostiam appellauit. Galli quidam in¬

Expanded text:
Longa, quia longum oppidum est juxta prolixitatem Longa, quia longum oppidum est juxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander dicitur condidisse, arcis. Ancus Marcius ex filia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
gos regnauit : peloponensem urbem condidit. Cierops
in insula rodo : rodum edificauit. Carpatus coum.
Acus tifonis filius. Paifum: angeus ligurgi filiussamũ.
Dardanis autem condidit dardaniam. Thessalonicã.
tessalus greci filius edificauit: in qua etiam et regna¬
uit. Brundusium: construxerunt greci. Brundu¬
sium autem dictum ẽ grece : quod brunda caput cer¬
ui dicatur. Sic est enim. ut et cornua uideantur:
et capnt et lingua. impositione ipsius ciuitatis. In
italia autem a iano ianiculũ. a saturno saturnia atq
latiũ conditũ eo quod ibi fugiens latuisset cognomina¬
tum. Ab hercule in campania pompeiam. qui iuctor
ex ispania pompam boum duxerat. Feneas autem
post excidium troiȩ in eandem italiam ueniens: ab
uxoris nomine lauiniam condidit. Ascanius uero
relicto lauinie nouerrȩ suȩ regno: albam longam edi¬
ficauit. Alba autem uocata propt̃ colorem suis.

Expanded text:
gos regnavit, Peloponnensem urbem condidit. Cecrops gos regnavit, Peloponnensem urbem condidit. Cecrops in insula Rhodo RHODUM aedificavit. Carpathus Coum. Aeos Typhonis filius Paphum. Angaeus Lycurgi filius Samum. Dardanus autem condidit Dardaniam. Thessalonicam Thessalus. Graeci filius, aedificavit, in qua etiam regnavit. 49. Brundisium construxerunt Graeci. Brundisium autem dictum est Graece, quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim, ut et cornua videantur, et caput, et lingua in positione ipsius civitatis. 50 In Italia autem a Jano Janiculum, a Saturno Saturnia, atque Latium conditum, et quod ibi fugiens latuisset, cognominatum. 204 51. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. 52. Aeneas autem post excidium Trojae in eamdem Italiam veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. 53. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis:
Abbreviated transcription (Latin):
cognominata. Athenas in elladas cicrops condidit et
ex suo nomine cieropiam nominauit. Hanc anfixiorr
idesn qui in grecia tercius post cicropem regnauit. mi¬
neruȩ sacrauit: et nomen ciuitati athenas dedit. Nã
minerua grece: athenas dicitur. Unde et mineruam
greci inuentricẽ multarum artium adserunt: quia
et littere et artes diuersorum studioꝵ et ipsa filoso.¬
phta ueluti templum athenas habuerunt. Chorintũ
in achaia condidit choruithus orestis filius. Hanc
greci chorntheam uocant: hoc est administrationem
rei publicȩ.Thebas boctiȩ chatinus ueniens a fenicibus
condidit : thebis egiptiis prius ab eo constructis. Mi
cenas lacedemonia condita: a lecedemone semele filio.
Spartha ab sparto filio foronei uocata: qui fuit filiꝰ
inachi. ipsam autem eẽ spartam quam et lacedemo¬
niam ciuitatem. atq inde lacedemonios spartanos
dici. Achaia: ab acheo constructa. Pelops qui apudar¬

Expanded text:
cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, ion, qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit, et nomen civitati Athenas dedit. Nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur; unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae, et artes diversorum studiorum, et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. 45. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est, administrationem reipublicae. 46. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. 203 47. Mycenas . . . . Lacedaemonia condita a Lacedaemone Semeles filio. Sparta a Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. 48. Achaia ab Achaeo constructa. Pelops, qui apud Ar
Abbreviated transcription (Latin):
omero poetȩ patria extitit euocata smnirna: quod eius
campos erinus fluuiꝰ secat. Dioscoriam colcorũ urbem.
anifitiis et circius aurigȩ castoris et pollucis fabricauerẽ.
ex eorum nomine eam cognominantes. Nam castor et
pollux: grece dioscori appellantur. Nicomedia a nico¬
medo rege bithiniȩ edificata est. Bithinia condita a fe¬
nice : quȩ primum mirandina uocabatur. Constanti¬
nopolim urbem tracie constantinus ex nomine suo in¬
stituit : solam romȩ meritis et potentia adequatam.
Hanc conditam pͥmum a pausina rege spartanorum
et uocatam biantium : uł quod tantum patet int̃
adriaticum inare et ꝓpontidem. uł quod sit recepta¬
culum terrȩ marisq copiis. Unde et eam constanti¬
nus aptissimam condere iudicauit. ut et receptacu¬
lum sibi tra mariq fieret. Unde et nunc romani
imꝑii sedes. et totiꝰ caput ẽ orientis. sicut et roma occi-¬
dentis. Epirus ciuitas tracie condita ẽ a pẏrro et

Expanded text:
Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et
Abbreviated transcription (Latin):
Qrbem alexandtiam condidit alexander magnus.
ouiꝰ et nomen detinet. Hanc enimidem in terminis affi¬
cȩ et egipti constituit: et caput eẽ regionis egipti iussit.
Interiacet autem inter egiptum et mare: quasi olau-¬
strum in portuosa. Hes est urbs egipti noo: postea uer-¬
sa in alexandria. Thebas egiptias condidit chatinus. qͣ
inter egiptias urbes numero portarum nobiliores ha¬
bentur : ad quas cominertia arabes undiq subuehunt.
Hinc regio egipti thebaiea dicta est. Thebȩ autem &
boetiȩ et egiptie. uno tamen auctore sunt conditȩ.
ꝑtolomais et beronice a regibus egiptiis nominatȩ: a quibꝰ
edificatȩ fuerunt. Cesarcam cappadocie. tarsum ci-¬
licie danaes ꝓles ꝑseus edificauit. De qua ei uitate fu.
locis indiȩ tharsus uocatur. Seleutiam isauriȩ: con¬
didit seleucus. qui et antiochiam. Lus autem apollonis
filius in frigia ilium condidit: amazones efesum in aba
consiruxerunt.Teseus uero smirnam construxit. quȩ

Expanded text:
Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuitlocus Indiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
africȩ urbem condidit : et cartadam nominauit.
quod fenica lingua expͥmit ciuitatẽ nouam. Mox
sermone uerso carthago ẽ dicta. Hanc scipio deleuit:
quȩ autẽ nunc est. postea a romanis condita ẽ. Carta¬
go autẽ ante ab irsa. postea tyrus dicta ẽ. deinde car-¬
tago. Memfim ciuitatem egipti edificauit epafus
iouis filius. cum in seciuida egipto regnaret. Hȩc est
urbs ubi carta nascitur: ubi etiam optimi matematici fu¬
erunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam: pri¬
stini usq ad p̃sens tempiis uestigia erroris ostendunt.
Thanis metropolis egipti ubi farao fuit: et moyses
cuncta signa fecit que in exodo scribuntur. Hane cõ-¬
struxisse ꝑhibentur titanes id est gigantes. et ex nomi-¬
ne suo noncupauerunt. Eliopolis urbs egipti. quȩ la¬
tine interpretatur solis ciitas. sicut septuaginta int̃¬
pretes arbitrantur. Edificata ẽ autem a filu̾s israel:
in qua petefres sacerdos fuit: cuiꝰ meminit ee echiel.

Expanded text:
Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel.
Abbreviated transcription (Latin):
alius: in iudea in nomine tib̃ii cesaris condidit. Hy¬
rus urbs fenicum condita a fenicibus fuit. Hȩo est ei¬
uitas ex qua aurum regi salomoni deferebatur: in
qua optima purpura tinguitur. unde et tẏria dici-¬
tur nobilis purpura. Henices a rubro ꝓfecti maris
sidonem urbem oppulentissimã condiderunt : quam
a piscium copia sidonem appellauerunt. Nam piscem
fenices sidon uocant. Ipsi etiam tyrum in syria. ipsi uticã
in africa. ipponem. leptim. aliasq urbes in ora ma.¬
ritima condiderunt. Ipsi thebas in boetia duce caht¬
mo: ipsi postremo in ultima orbis tendentes: urbem in
oceano construxerunt: eamq lingua sua gades nomi¬
nauerunt. Nam mnos erat antiquitus fenicum gentis.
multos simul mercandi causa a domo proficisei. et cũ
incolarum animos conmertio rerum his ante incognita¬
rum sibi conciliassent. loca quȩ condendis urbibus ido
nea uidebantur capere. Ex his profecta et dido in litꝰ

Expanded text:
alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyalius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. 28. Phoenices a Rubro profecti mari, Sidonem urbem opulentissimam condiderunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae cnea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus
Abbreviated transcription (Latin):
eidem loco bethleem nomen quodam uatioiuo futuri
imposuit. quod domus panis interpretatur: ꝓpt̃ cũ
panem qui de celo descendit. Ebron ciuitas iudes quȩ
quondam uocabatur arbȩ condita ẽ agigantibus ante
septem annos quam ab eis thanis urbs egipti condẽtur.
Ipsa est arbe anumero ita uocata: quod ibi tres patriar.¬
chȩ sepulti sunt: et quartus adam. Ipsa est et man-¬
brȩ uocata: ex uno amico abrabȩ. Samariam a qua
omnis regio quȩ circa eam fuit nomen accepit. senna¬
cherib rexassiriorum construxit : uocauit q samariã
id est custodem. quia quando isrł transtulit in medos.
ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam an¬
thiochus solo coequauit: quam postea herodes a funda¬
mentis instaurans in honore augusti augustam id est
sabastiam greco sermone uocauit. Ibi siti sunt heliseus
et abdias ꝓpħȩ : et quo maior inter natos non fuit mu
lierum baptista iohannes. Tiberiadem uero herodes

Expanded text:
eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iohannes. Tiberiadem vero Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
oram de bethel ex tribu effraim. Sed et hȩc eo tempore
quo hierłm oppugnabatur a romanis: ꝓpter ꝑfidiã
oiuium capta atq destructa est: propter quam t̃cia
edificata ẽ urbs quȩ usq hodie ꝑmanet. Sichem sa¬
mariȩ urbem que latine et grece sic̾ima uocatur edi¬
ficauit emor: appellauit q eam nomine sichem filii
sui. Ipsa est nunc neapolis: ciuitas samantanoꝵ. Be¬
thel urbem samariȩ condiderunt hiebusei: quȩ priꝰ
uocabatur lura Sed postquam dormiens ibi iacob ui¬
dit scalam innitentem cęlo et dixit. uere hic domus
dĩ est et porta cęli: hac ex causa nomen locus accepit
bethel. idest domus dĩ. Quando autem ibi ab iero¬
boam uituli aurei fabricati sunt. uocata est bethauen
id est domus idoli: quȩ antea uocabatur domus dei.
Bethleem iuda ciuitas dauid: quȩ mundi genuit sal¬
uatorem. ab iebus eis condita fertur. et uocata priꝰ
eufrata. Quando autem ia cob ibi pecora sua pauit:

Expanded text:
Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem caelo et dixitGenes. 28, 17, 'Vere hic domus Dei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit,
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt ebuei. in qua habitauerunt capadoces: pristi.¬
nis cultoribus interfectis. Uocata autẽ gaza: eo qͦd
ibi cambises rex ꝑsarum thesauros suos posuit. cumbel¬
lum egiptiis intulisset. Persarum enim liugua thes¬
aurus gaza nominatur. Philistim urbem condider̃
allophili. ipsa ẽ ascalon: de qua suꝑiꝰ memorauinius.¬
noncupata ex nomine cesloin.qui fuit nepos cham et
filius mesraim. Dor urbs quondam fuit potentissuma.
et uersa uice stratonis turris: postea ab herode rege
iudeȩ in honorem cesaris augusti cesarea noncupata.
et cubiculum quatuor uirginum propharum. Loppe
oppidum palestinȩ maritimum : idem palestini edi-¬
ficauerunt. ubi saxum ostenditur: quod uincłoꝵ
andromede uestigia adhuc retinet. cuius beluȩ for¬
ma eminentior elefantis fuit. Hierico a iebuseis con¬
dita traditur. a quibus et nomen traxisse ꝑ hibetur.
Hanc subuertit hiesus postquam instruxit aliam

Expanded text:
diderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristididerunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa enuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. iculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam,
Abbreviated transcription (Latin):
postquam de babilone muigrauit. in qua et regnauit:
quȩ antea iare cognominata ẽ. Ipse construrit et
calanne : quȩ postea uerso nomine a seleuco rege dicta
est seleutia. Ei la delfiam urbem arabiȩ condidit
rafaingens antiquissima: quam int̃fecerunt filii loth.
Seleueus unus ex pueris alexandri post mortem eiꝰdem
alexandri occupato regno orientis. urbem insiria condi¬
dit. eamq ex antiochi patris sui nomine autiochiam
nominauit. et sẏriȩ caput instituit. Ipse quoq laodi¬
tiam et seleutiam: ipse apamiam et edessam urbes
construxit. Damascum sẏriȩ conditam et noncupatã
a damasco dispensatoris abrahȩ filio. Hec antea in om̃i
syria tenuit principatũ. necdum enim florebant ibi
antiochia. Idoditia. et apamia: quas urbes post alex.¬
andrum constructas eẽ cognoscimis. Hic ẽ damascus
quem abraham futurum sibi heredem dixerat : antequã
eẽt illi ꝓmissus isaac. Gazam oppidum palestine con¬

Expanded text:
postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. 16. Gazam oppidum Palaestinae con
Abbreviated transcription (Latin):
autem egri filius mediam construxit: inde et regio
eus mediȩ nomen sortita est. Perspolim urbem ca-¬
put ꝑsici regni. ꝑseus athe filius condidit. famosissi¬
mam confertissimamq opibus.: a quo et ꝑsida dicta ẽ.¬
Tesifontẽ quoq parthi apud parthiam̃ condiderunt.
in emulationem babilonye urbis. Susis oppidum ꝑ¬
sidȩ : auint meminonis fratrẽ constituisse. Dictus
autem sitsis: quod inmineat suse fluuio. ubi est
regia ciri lapide candido et uario. columnis aureis et
lacunaribꝰ geminisq distincꝰta. continens etiam simu¬
lacrum cęli. stellis micantibus ꝑsignatũ: et cetera huma¬
nis mentibus incredibilia. Bacirum oppidum bac̾tri¬
ani condiderunt: ex proprio amne eum cognoniuian¬
tes. qui bactros uocatur. Carra ciuitas mesopotamie
trans edessam condita a parthis. ubi quondam ro¬
manus ẽ cesus exercitus. et crassus dux captus. Edes¬
sam urbem mesopotamiȩ. condidit nembroth filius chus.

Expanded text:
autem Aegaei filius Mediam construxit, unde et regio autem Aegaei filius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus Danaes 195 filius condidit famosissimam, confertissimamqCtesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis quod inmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri, lapide candido et vario cum columnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus,
Abbreviated transcription (Latin):
passuũ fuit. Iudĩ asserunt sem filiũ noe. quẽ dicunt mel¬
chisedechpͥmũ pꝰ diluuiũ in syria ꝯdidisse urbẽ salẽ inqͣ
regnũ fuit eiꝰdẽ melchisedech. hanc pꝰea tenuer̃ iebusei.
ex qͥbꝰ ⁊ sortita uocabulũ ẽ. iebus: sicq duobꝰ nõibꝰ copulati ᷤ
iebꝰ et salẽ: uocata est ierłm. Que p̾ea a salomone hie.
rosoluna. quasi hierosolimonia dicta ẽ. Hes et corrup¬
te a poetis soluna noncupata: et postmodum ab helio
adriano elia uocitata ẽ. In ipsa ẽ et sion quȩ hebraice
int̃pretatur speculatio: eo quod in sublimi constructa
sit: et de longe uenientia contẽpletur. Hierłm au¬
tem pacifica : in nr̃o sermone transfertur. Oppida autẽ¬
nobilia qui uł quȩ constituerunt. Dionisius qui et
liber pater. cum uidiam uictor ꝑambulasset. nisan ur¬
bem ex suo nomine iuxta indum fluuiũ condidit : et
quinqua ginta mili hominum adimpleuit. Medus

Expanded text:
 Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Mel Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post diluvium, in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit ejusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Jebusaei, ex quibus, et sortita est vocabulum Jebus, sicque duobus nominibus copulatis, Jebus etrosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, esit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia qui, vel quae constituerunt. 6. Dionysius qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine juxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta millibus hominum adimplevit. 7. Medus
Abbreviated transcription (Latin):
EAUCTORIBUS
conditarum urbium. plerũq
dissensio inuenitur. ad eo ut
nec urbis quidem romȩ origo
possit diligenter agnosci. Nã
salusttus dicit. urbem romam
sicuti ego accepi. condidere atq
habuere in initio troiani. Et cum his aborigenes.
tantȩ ciuitatis certa ratio ñ apparet. ñ mirum si in
aliarum opupone dubitetur. Unde neo historicos nec
commentatores uaria dicentes. imperitiȩ condempnare
debemus: quia antiquitas ipsa creauit errorem. Sane
quasdam de quibus aut sc̃ȩ scripturȩ aut historiȩ gen¬
tium certam originem referunt : paucis ad modũ uerbis
retexere oportet. Primus ante diluuium caui ciuitatẽ
enoch. ex nomine filii sui in idia condidit: quã urbẽ
sola multitudine suȩ posteritatis impleuit. Primus pꝰ
diluuiũ nembroth gigas: babilonem urbem mesopota¬
miȩ fundauit. Hanc semirauiis regina assyriorum am-¬
pliauit : murumq urbis bitumine et cocto latere fe¬
cit. Uocabulũ autem sumpsit a confusione: eo quod ibi

Expanded text:
auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicitCat. 6: 'Urbem Romam, sicuti ego accepi, condere atque habitare initio Troiani et cum his Aborigines.' tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia anquasdam, de quibus aut sanctae Scripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit; quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Mesopotamiae 194 fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine, et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi