comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit nob̾. uisibit apparuit. quasi calcia¬
ta diuinitas ad nos uenit: sic̃ ip̃e ꝑ
psalmistam dic̃. In idumeã. extẽdã
calciam̃tum meum. Idumea aũ que
sanguinea int̾pretatur. significat gẽ¬
tilem ppłm. qui uariis facinorib pcc̃oꝵ
erat sanguinolentꝰ. Quasi enĩ dñs in
idumeam calciam̃tum extendit: qͣn¬
do ꝑ incarnationis sue mist̾ium gen¬
tib se manifestauit. S eiꝰ corrigiam
incarnationis eius secretũ qͣut̃ obũbrã¬
te sp̃u sc̃o uirgo conceꝑit. nec ip̃e per¬
scrutar p̾sumpsit: qui eũ incarne ue¬
mentẽ etiam digito demonstrauit.
Aita em̃i etinscrutabilia st̃ sacͣmenta
diuinitatis. nec ea mortaliũ qͥsq dis¬

Expanded text:
sit, nobis visibilis apparuit, quasi calceasit, nobis visibilis apparuit, quasi calceata divinitas ad nos venit, sicut ipse per Psalmistam dicit: « In Idumaeam extendam calceamentum meum . » Idumaea autem, quae sanguinea interpretatur, significat gentilem populum, qui variis facinoribus peccatorum erat sanguinolentus. Quasi enim Dominus in Idumaeam calceamentum extendit, quando per incarnationis suae mysterium gentibincarnationis ejus secretum, qualiter obumbrante Spiritu sancto, Virgo conceperit, nec ipse perscrutari praesumpsit, qui eum in carne venientem etiam digito demonstravit. Alta enim et inscrutabilia sunt sacramenta divinitatis, nec ea mortalium quisquam dis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat: quia natiuitatis sue tẽꝑa eũ
ñ coangustant. Qm̃ qui pt̾ me natꝰ
est de matre si ne patre. ante omnẽ
creaturam sine ullo initio genitꝰ est
ex patre sine matre. De quo alibi ip̃e
iohes dicit. Oꝯe oportet minui: illũ
aũ cresc̾e. In cinus cõꝑationis mag¬
nitudine qua se ꝑuum credat mam¬
festat adiungens. Cuiꝰ ñ sum dignꝰ:
ut soluam eius corrigiam calciam̃ti.
Ubi considerandũ qr cũ magna sit
ioh̃is sc̃itas: ñ minor eiꝰ declaratur hu¬
militas. Cum enĩ tante sc̃itatis eẽt
ut a turbis xp̃c ẽẽ putaret᷑: tante hu¬
militatis fuit. ut ad soluendam eius
corrigiam calciam̃ti in dignũ se iu¬
dicaret. Si añ sꝑitalẽ sensũ seqͣmur:
est incorrigie calciam̃ti ligat᷑a miste¬
rium. Calciamentũ quippe: ex mortuo fit
animante. Quia em̃ calciam̃tũ pedes
munire solet: recte ꝑ calciam̃tũ dñi
eiꝰ humanitatis incarnatio designat᷑.
Qm̃ cũ inuisibił d̾s in hoĩe qũe assũp¬

Expanded text:
at, quia nativitatis suae tempora cum non coangustant. Quoniam qui post me natus est de matre sine patre ante omnem creaturam, sine ullo initio genitus est ex patre sine matre. De quo alibi ipse Joannes ait: « Me oportet minui, illum autem crescere . » In cujus comparationis magnitudine, quam se parvum credat, manifestat adjungens: « Cujus non sum dignus ut solvam ejus corrigiam calceamenti . » Ubi considerandum est, quia cum magna sit Joannis sanctitas, non minor ejus declaratur humilitas. Cum enim tantae sanctitatis esset, ut a turbis Christus esse putaretur, tantae humilitatis fuit, ut ad solvendam ejus corrigiam calceamenti indignum se judicaret. Si spiritalem sensum sequamur, est in corrigia calceamenti, ligatura mysterii. Calceamentum quippe ex mortuo fit animanti. Quia enim calceamentum pedes munire solet, recte per calceamentum Domini, ejus humanitatis incarnatio designatur. Quoniam cum invisibilis Deus in homine, quem assump
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tat᷑. Quoꝵ nsi baptizatoꝵ: qͣsi eñ
iniordane baptizant᷑ hoĩes: qr ante¬
quã ad baptisiũ ueniant falii ire
⁊ filii diaboli sunt. S cum in bap¬
tismum descendunt: discedentib
pcc̃is filii pacis et filii cdi ꝑ adoptionẽ
ascendunt.

Expanded text:
izatorum? quasi enim in Jordane baptizantur homines, quia antequam ad baptismum veniant, filii irae et filii diaboli sunt: sed cum in baptismum descendunt, descendentibus peccatis, filii pacis et filii Dei per adoptionem ascendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quid uolo nisi ut ardeat: Nec putã¬
dum est baptismũ iohis parũ ꝓfuisse
hõib. quia et si pc̃ca ñ dimittebat. ões
tam̃ qui ab illo baptizabant᷑ sub pc̃ci
uincło conftͥctos ẽẽ sentiebat. Et ideo
redemptorẽ et mundatorẽ moxubi
apparinsset qui pcc̃a dimitt̾e posset.
querere necesse habebant: de qͦ uoce
sit excelsus suꝑ oĩa: ex uideis carnem
assumens. in ter hoĩes conu̾sarz dig¬
natus est: sic̃ ip̃e ait discipłis. Ego aũ
inmecdio ur̃ sũ: sic̾ qui mustrat.

Expanded text:
quid volo nisi ut ardeat ? » Nec putandum est baptismum Joannis parum profuisse hominibus, qui etsi peccata non dimittebat, omnes tamen qui ab illo baptizabantur, sub peccati vinculo constrictos esse sentiebat. Et ideo Redemptorem nostrum et mundatorem, mox ubi apparuisset, qui peccata dimittere posset, quaerere necesse habebant. De quo voce sit excelsus super omnia, ex Judaeis carnem assumens, inter homines conversari dignatus est, sicut ipse ait discipulis: « Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministr
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ baptiz abat si pcc̃a ñ dimit¬
tebat: Numqͥd ꝑ hoc eus baptismũ
uacuum uidebatur: Non. Nimirũ
ut p̾cursionis sue ordinẽ seruans. qr
nasciturũ xp̃m nascendo preuen̾at.
baptizaturũ quoq in sp̃u baptizanᷤᷤ
in aqua preueniret. Nam et sac̾doteᷤᷤ
hodie inaqua baptizant. qͥa ꝑ ext̾iis
minist̾ium baptizandoꝵ corꝑa in aqͣ
et manentẽ suꝑ eum: hic est qͥ bap¬
trzat in sp̃u sco. Et sic̾ uerbũ p̃dicã¬
do preibat: ita suũ baptismũ in qͦ
pcc̃a non soluebant᷑: illiꝰ uerũ baptis¬
tismũ p̾ueniret. in qͦ pcc̃a relaxarẽt᷑.

Expanded text:
Quare ergo baptizabat, si peccata non dimittebat? Nunquid per hoc ejus baptismum vacuum videbatur? Non. Nimirum ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum Christum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque in Spiritu baptizans in aqua praeveniret. Nam et sacerdotes hodie in aqua baptizant, quia per exterius ministerium baptizatorum corpora in aqua et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. » Et sicut Verbum praedicando praeibat, ita suum baptismum in quo peccata non solvebantur, illius verum baptismum praeveniret, in quo peccata relaxare
Abbreviated transcription (Latin):
quso clamau̾it aucliamꝰ. Dirigite
uiam dñ sic̃ dix̃ ysaias ꝓph̾a. Uia
em̃ dm̃ ad eor dirigit᷑. cum ad p̾cep¬
ta cłi audienda cor humilit̾ incli¬
natur. Ait̾ uia dñi ad cor dirigit᷑:
cũ bonũ qd̵ cor intelligit iañ oꝑa-¬
tur. S doctor quilibet exemplo ioh̾is
dirigit uiam dm̃: quando dedinare
amalo et fac̾e̾ bonũ ꝑsuadet:. Ut uide¬
licet mundato aditu corlis: illũ ha

Expanded text:
audiamus: « Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. » Via enim Domini ad cor dirigitur, cum ad praecepta Dei audienda cor humiliter inclinatur. Aliter: Via Domini ad cor dirigitur, cum bonum quod cor intelligit, manus operatur. Sed doctor quilibet in exemplo Joannis dirigit viam Domini, quando declinare a malo, et facere bonum persuadet, ut videlicet m
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ apłi petͥ sentenciam ꝑati semꝑ
eẽ debennis. ad reddendam rationem
om̃i poscenti de ca que in nob̾ est fide ꝑ
cunctatꝰ ioħes cur baptirare  respondit
dicens. Ego baptizo iaqͣ U̾bi notã¬
dũ quia in aqua se baptirare dixit.
ñ in sp̃u. qr corpora abluebat. s ꝑcc̃a
ñ dimitcebat. De qͦ scͥptũ est. Erat
ioh̾es in deserto: p̾dicans baptismũ
penitẽcie. Et it̾m. Ioh̾es baptirauit

Expanded text:
ati semper esse debemus, ad reddendam rationem omni poscenti, de ea quae in nobis est fide, percontatus Joannes cur baptizaret, respondit dicens: « Ego baptizo in aqua. » Ubi notandum quia in aqua se baptizare dixit, non in Spiritu, quia corpora abluebat, sed peccata non dimittebat. De quo scriptum est: « Erat Joannes in deserto praedicans baptismum poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾ant. dignũ fuit ut ñ de sp̃u s
de sua ꝑsona dic̾e̾t. ñ sum helias. De¬
niq si quis amboꝵ. p̾conũ actiones
diligenter inspiciat: e unũ eundẽq¬
sp̃m inut̾sq oꝑatũ intelliget. Hoeli¬
as namq in deserto fuit: similit̾ et
ioh̾es. Helias quadraginta dieb
⁊ noctib ieuinauit: et iohes in au¬
ditam pͥus abstinẽciã tenuit. qͥa lo¬
custas et mel siluestre comedit. He¬
lias ⁊ onam pelliceã habuit cura
lũbos: simiłr et ioh̾es. E elias ior¬
danẽ fluuiũ pallio diuisit: et iohes in
iordane fiuuio baptirauit. Helias ꝑ¬
secutionẽ abꝰ hab rege. et impussima

Expanded text:
noverant, dignum fuit ut non de spiritu, sed de sua persona diceret: « Non sum Elias. » Denique si quis amborum praeconum actionem diligenter inspiciat, unum eumdemq in utrisque operatum, intelligit. Elias namque in deserto fuit, similiter et Joannes. Elias quadraginta diebus et noctibus jejunavit , et Joannes inauditam prius abstinentiam tenuit: quia locustas et mel silvestre comedit . Elias zonam pelliceam habuit circa lumbos , similiter et Joannes . Elias Jordanem fluvium pallio divisit , et Joannes in Jordane fluvio baptizavit . Elias persecutionem ab Achab rege et impiissima
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑s est nidicare mundũ. sic iohes
aduentũ dñi pͥmũ p̾cessit quando
uenit recli̾e mundũ. Et̃ sic̾ ille p̾co
fut᷑s est rudicis. ita iste p̾cursor fc̾s ẽ
redemptoris. Et ideo qd̃ dñs dicit de
sp̃u: hoc iohes denegat de ꝑsona. Et
qsd̾ ioh̾es de ꝑsona negat: hoc dñs de
sp̃u affirmat. Qmͣuis igit᷑ tẽꝑe fins¬
sent dmisi: tam̃ sp̾u fuer̃t uniti. Et
qr dñs sꝑitalib discipłis ioqͤbatur

Expanded text:
 sic Joannes adventum Domini primum praecessit, quando venit redimere mundum. Et sicut ille praeco futurus est Judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Et ideo quod Dominus dicit de spiritu, hoc Joannes denegat de persona. Et quod Joannes de persona negat, hoc Dominus de spiritu affirmat. Quamvis igitur tempore fuissent divisi, tamen spiritu fuerunt uniti. Et quia Dominus spiritualibus discipulis loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt in mundũ uent᷑s et nouã doctͥnã
p̾dicaturꝰ. Et ideo quia audierant
ioh̾em ꝑ reꝓmissionẽ angłicam de
sene patre ⁊ sterili matre ẽẽ natũ: au¬
cdierant in enis natiuitate linguã
patͥs solutã uidebant ꝙ iuuenẽ
deseita sectantẽ. et in auditam pͥus
penitẽciam in remissionẽ ꝑcc̃oꝵ uel
doctͥnam p̾dicantẽ. nuram abstinẽ¬
ciam conseruantẽ. baptismũ quoq
ñ solum docentẽ s etiam dantẽ: esti
terrogandũ miserunt.: alius euan¬
gelista lucas scilicet manifeste declarat
aicens. Existimante aũ ppło et cogitan.¬
tib om̃ib incordib suis de ioh̾e. ne forte

Expanded text:
et in mundum venturus, et novam doctrinam praedicaturus; et ideo quia audierant Joannem per repromissionem angelicam de sene patre et sterili matre esse natum, audierant in ejus nativitate linguam patris solutam, videbantque juvenem deserta sectantem, et inauditam prius poenitentiam in remissionem peccatorum, vel doctrinam praedicantem, miram abstinentiam conservantem, baptismum quoque non solum docentem, sed etiam dantem: aestiterrogandum miserint, alius evangelista Lucas scilicet manifeste declarat, dicens: « Existimante autem populo, et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
test moueri ad inuestigandũ
quare udei abierosolimis sacer¬
dotes et leuitas mittentes ad ioh̾em
tam sollicite et studiose reqͥrerent eũ
ddicentes. Tu qͥs es: S ad hec facilis et
uera patet responsio: qr uulgata res
erat apd̾ iudeos infrequentatione le¬
gis ut iliud moysi ꝓpham suscitabit

Expanded text:
test movere ad investigandum, quare Judaei ab Hierosolymis sacerdotes et levitas mittentes ad Joannem, tam sollicite et studiose requirerent eum, dicentes: « Tu quis es? » Sed ad haec facilis et vera patet responsio, quia vulgata res erat apud Judaeos in frequentatione legis, ut illud Moysi: « Prophetam suscitabit
Abbreviated transcription (Latin):
huc diligencius qͥs sit inqͥrt̃ dicenteᷤ.
Quis gͦ es ut responsũ demꝰ his qͥ mise¬
runt nos: Quid dicis de te ip̃o: Sed
ille qui se xp̃m negau̾at. qui se neq
heliam neq ꝓpħam ẽẽ dix̾at. Quid de
se sentiat aꝑit cum adiungit. Eg̃o
uox clamantis in deserto. Pulchre se
ioh̾es uocẽ dix̃: quia u̾bũ p̾ibat. In hu¬
mana enĩ locutione uox p̾cedit. et
formari nisi pͥus nox sonuerit. Rec¬
te gͦ iohes se uocẽ fatet᷑. quia u̾bũ pre¬
ibat illud scilicet de quo ioħes de qͦ¬
ioh̾es euangłista dixit. In pͥncipio
erat u̾bũ. et nͥbũ erat apd dm̃ et dls
erat ubum. Et it̾m. Uerbũ caro fcm est:
et habitauit in nob̃. Ne eñĩ dño appa¬
rente humana cecitas in eiꝰ claritatẽ su¬
bito offend̾et: missus est ioh̃es ante clñm
qͣsi luc̾na ante solem: uoxante u̾bũ.
p̾co ante iudicẽ. ut scił ꝑ eius increpa¬

Expanded text:
us quis sit inquirunt, dicentes: « Quis ergo es, ut responsum demus his qui miserunt nos? quid dicis de teipso? » Sed ille qui se Christum negaverat, qui se neque Eliam neque prophetam esse dixerat, quid de se sentiat, aperit cum subjungit: « Ego vox clamantis in deserto. » Pulchre se Joannes vocem dixit, quia verbum praeibat. In humana enim locutione vox praecedit, et formari, nisi prius vox sonuerit. Recte ergo Joannes se vocem fatetur, quia verbum praeibat, illud scilicet de quo Joannes evangelista dicit: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum . » Et iterum: « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . » Ne enim Domino apparente humana caecitas in ejus claritate subito offenderet, missus est Joannes ante Dominum quasi lucerna ante solem, vox ante verbum, praeco ante judicem, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Iter facite ei qͥ ascencdit suꝑ occa¬
sum: dñs nom̃ illi. S quia sacerdoteᷤᷤ
et leuite magis rep̾hendendi stucdio
qmͣ descencli uoto ioh̾em int̾roga¬
bant: tacite euangłista manifestare
curauit cum adiunx̃. Et qui missi
fuerant: erant exphariscis. Ac si di¬
c̾ent. Im ioħem de sins actib reqͥrebãt.
qui magis solebant doctͥnam inuide
qr de ꝑsona responsũ acceꝑant. etiam
de minist̾io in quisitionẽ faciebant
dicentes. Quid gͦ baptizas si tu ñ es

Expanded text:
 Iter facite ei qui ascendit super occasum: Dominus nomen illi . » Sed quia sacerdotes et levitae magis reprehendendi studio quam discendi voto Joannem interrogabant, tacite evangelista manifestare curavit, cum adjunxit: « Et qui missi fuerant, erant ex pharisaeis. » Ac si diceret: Illi Joannem de suis actibus requirebant, qui magis solebant doctrinam invidequia de persona responsum acceperant, etiam de ministerio inquisitionem faciebant dicentes: « Quid ergo baptizas, si tu non es
Abbreviated transcription (Latin):
s. Confessus ẽ ñ se ẽẽ uerbũ: ñ se neganit
ẽẽ uocem. Eiegit eni solide subsistere
in se: ne humana opinione in amit̾ ra¬
ꝑet᷑ suꝑ se. Magis eñi uoluit humilis
immeritꝰ usurpare. et ab ip̃o xp̃i corꝑe
abscidi: qr eũ cum magnũ alii putarẽt:
ip̃e ꝑuum se estimauit. Aius eni mag.¬
na de se estimantib. ip̃e de se minima
sensit: conseruans illud qsd̃ scͥpt᷑a dic̃.
Quanto magnꝰ es humilia te iom̃ib:
et coram deo inuenies gr̃am. Et̃ inter

Expanded text:
ssus est non se esse verbum, non se negavit esse vocem. Elegit enim solide subsistere in se, ne humana opinione inaniter raperetur super se. Magis enim voluit humilis immeritus usurpare, et ab ipso corpore Christi abscindi. Quia cum eum magnum alii putarent, ipse parvum se aestimavit. Aliis enim magna de se aestimantibus, ipse de se minima sensit, conservans illud quod Scriptura dicit: « Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies g
Abbreviated transcription (Latin):
cred̾e nollent: in excusabiles remanerent
S phariseis ꝑ uarias int̾rogationes errau¬
tib dñs qd̃ ad credulitatem et salutẽ ꝑti¬
neret int̾rogauit cos dicens. Quid uobis
uidet᷑ de xp̃o cuiꝰ filius est. At illi qd̃ lege¬
rant nec negare pot̾ant: respondest dicẽ¬
tes. Dauid. Sic em̃ ad cundẽ dd̃ dictũ no¬
uerant. Et erit postqmͣ dorieris tu cũ pa-¬
tͥb tuis. suscitabo sem̃ tuũ postte qd̃ crit
de filiis tuis: et stabiliam regnũ eiꝰ. Et̃it̾m.
Ec̃ce dies ueniunt dic̃ dñs. et suscitabo dd̃
germ̃ iustũ. et regnabit rex et sapiens crit.

Expanded text:
credere nollent, inexcusabiles essent; sed Pharisaeis per varias interrogationes errantibus, Dominus quod ad credulitatem et salutem pertinet, interrogavit eos, dicens: « Quid vobis videtur de Christo? cujus Filius est? » At illi quod legerant nec negare poterant, responderunt, dicentes: « David. » Sic enim ad eumdem David dictum noverant; « Et erit postquam dormieris tu cum patribus tuis, suscitabo nomen tuum post te, quod erit de filiis tuis, et stabiliam regnum ejus . » Et iterum; « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo David germen justum, et regnabi
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ faciet dñs suꝑ t̾ram. Duo gͦ st̾ erga
dilectionẽ ꝓximi obseruanda. Primo ne
quẽqm ledas. S cd̾o ut bona q̃ uales impen¬
das. Qui em̃ cdix̾ qd̾ tibi ñ ias fieri alii ñ
facias: ip̃e alibi ait. Qd̾ uultis ut facrãt

Expanded text:
et Dominus super terram . » Duo ergo sunt erga dilectionem proxim observanda. Primo, ne quemque laedas secundo, ut bona quae vales impendas, quia qui dixit: « Quod tibi non vis fieri, alii ne facias , » ipse alibi ait: « Quod vultis ut faciant
Abbreviated transcription (Latin):
qnare transgredim mandatũ cli ꝓpter
nora patr̃e tinm et matrẽ. Nos autem
dicitis mimꝰ qd̾ cũ q est ex me tͥ ꝓderit
et ñ honorificatis pr̃em et irritũ fecistis
mandatũ dĩ ꝓpt̾ traditiones ur̃as. Digi¬
to aũ suo nolunt ea mou̾e. quia ñ solũ
maiora legis p̾cepta ñ obseruabant ue¬
rum etiã minora digito oꝑationis tan¬
gere nolebant. Deqͣlib alibi art̃. Ue uob̃
scͥbe et pharisei ypocͥte qͥ tulistis clamin

Expanded text:
gredimini mandatum Dei propter Honora patrem tuum et matrem. Vos autem dicitis: Munus quodcunque est ex me, tibi proderit, et non honorificatis patrem, et irritum fecistis mandatum Dei propter traditiones vestras . » Digito autem suo nolunt ea movere, quia non solum majora legis praecepta non observabant, verum etiam minora digito operationis tangere nolebant. De quibus alibi ait: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui tulistis clavem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m erit minist̾ ur̃: tale e̾ ac si dicẽt dñs.
Si filius hõĩs ñ uenit ministiari h m
inftrare et fc̾s est int̾ uos ñ quasi recũ¬
bens s sic̾ qui nunistrat qnͣtomagis
magist᷑ discipłis uiam humilitatis debẽt
demonstrare. sciłz ut quo altiores sunt
graclu: eo et humiliores sunt exemplo:
Q dnc alibi oftend̾e uoluit: cũ discipłis
int̾ se donq̾rentib qͥs eoꝵ maior eẽt in¬

Expanded text:
 tale est ac si diceret Dominus: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare: et factus est inter vos, non quasi recumbens, sed sicut qui ministrat: quanto magis magistri discipulis viam humilitatis debent demonstrare? scilicet ut quo altiores sunt gradu, eo et humiliores sint exemplo. Quod Dominus alibi ostendere voluit, cum discipulis inter se conquirentibus, quis eorum major e
Abbreviated transcription (Latin):
unũ et uerũ habetis magistrũ illum
scilt a qͦ ꝓcedit omĩs sapĩa ⁊ eũ quo
fuit semꝑ et est ante euũ. quoꝵ fiducia d̃s
est et qui t̾rena uob̃ tͥbuit ut celestia adipis¬
ci possitis. nolite liocari ralb so est magr̃z
ut honorẽ ei debitũ ad uiãm głam inflecta¬

Expanded text:
istrum, illum scilicet, a quo procedit omnis sapientia, et cum quo fuit semper, et est ante aevum, quorum fiducia Deus est, et qui terrena vobis tribuit, ut coelestia adipisci possitis. Nolite vocari Rabbi, id est magistri, ut honorem ei debitum ad vestram gloriam inflecta
Abbreviated transcription (Latin):
mincẽ sepung̾ant: ac ꝑ hoc legis recor¬
darent᷑ et qͥ hoc haberet religiosior puta¬
ret᷑. Iuxta hanc similitudmñe fuit illa
fimbria dm̃ ñ suꝑsticione pharisaica su¬
ꝑstua s modica et ꝑua sccdm p̾cepta le¬
galia. Qũ emulier que duodecim annis
fluxũ sangninis passa erat. accẽdens retͦ

Expanded text:
invicem se pungerent, et per hoc legis recorinvicem se pungerent, et per hoc legis recordarentur, et qui hoc haberet, religiosior putaretur. Juxta hanc similitudinem fuit illa fimbria Domini, non superstitione pharisaica superflua, sed modica et parva secundum praecepta legalia, quam mulier, quae duodecim annis fluxum sanguinis pas
Abbreviated transcription (Latin):
uobis receꝑunt m̾cedem suam. Unde alib
et pharisei ypocͥte: qͥ similes estis sepulcͥs
git cum ad huc subiungit dlicens. Dila¬
tant eni philateria sira et magnificãt
fimbrias. Cum decdiss dñs lege̾ ꝑ moysẽ:
ad extremũ intulit. Ligabis ea in digi¬
tis tius. et erunt inrremota ante ocłos
tuos et meditab̾is meis die et nocte. Et̃
est sensus. Ligabis ea indigitis tuis. idẽ
oꝑe adimplebis. Ert̾ in remota ante
legis slm̃branulis scͥbebant et ea fron¬
tib sins circunligebant ut inuicem
se salutantes atꝙ obuantes p̾ceptoꝵ
legis recordarent᷑. ⁊ ip̃a pictatiola filac¬
teria uocabant Iusserat qͦ dñs in lege
ut in nuͣ anguł pillioꝵ iacintimas fim¬
brias pon̾ent ad isrłiticũ ppłm dinoscen¬
dum. S cͥbe gͦ et pharisei auaricie secta¬
tores lucrũ de muliercłis capͣpͣntes lon¬
gissimas fimbrias faciebant. in quaꝵ sũ¬
mitatib acutissimas spinas ligabant.
ut inconuiuns uel sinagogis sẽdentes

Expanded text:
de alibi et Pharisaei hypocritae, qui similes estis sepulcris git, cum adhuc subjungit, dicens: « Dilatant enim phylacteria sua, et magnificant fimbrias. » Cum dedisset Dominus legem per Moysen, ad extremum intulit: « Ligabis eam in digitis tuis, et erunt immota ante oculos tuos et meditaberis in eis die ac nocte . » Et est sensus: Ligabis eam in digitis tuis, id est opere adimplebis. Et erunt immota ante legis in membranulis scribebant, et ea frontibus suis circumligabant, ut invicem se salutantes atque obviantes, praeceptorum legis recordarentur, et ipsa pictatiola phylacteria vocabant. Jusserat quoque Dominus in lege , ut in quatuor angulos palliorum hyacinthinas fimbrias ponerent, ad Israeliticum populum dignoscendum. Scribae ergo et Pharisaei, avaritiae sectatores, lucrum de mulierculis captantes, longissimas fimbrias faciebant, in quarum summitatibus acutissimas spinas ligabant, ut in conviviis vel in synagogis sedentes
Abbreviated transcription (Latin):
ralẽ diligunt utã. unde et subdit᷑. Qui
autẽ se exaltau̾it humiliabit᷑. et qͥ se hu¬
miliau̾it exaltabit᷑. Querit᷑ quare dicat
tos indeamꝰ inp̾senti scł̃o exaltatos. et us¬
q infine ip̃oꝵ in ip̃a exaltatione ꝑ man̾e:
rurfum indeam̃ alio inpauꝑtate et ege¬
state. et inp̃a pauꝑtate usq ad exitum
inte consistere. Ad qd̃ dicendũ qr qͥ se in
p̾senti scło suꝑbe exaltam̾it. insut᷑o humi¬
liabit᷑. Et qͥ se in hoc scło ueracit̾ ꝓpter¬
xp̃m humiliau̾it infut᷑o exaltar mi̾ebit᷑.
Sic̃ gͦ int̾ suꝑbos semꝑ uirgia sunt: sic int̾
huiniles pax et concordia inuiolata con¬
seruat᷑. quia qͥ se humiliau̾int inp̾senti
exaltabunt᷑ ifut᷑o. qnͣdo illã desiderabi¬
lem uocẽ audire m̾ebunt᷑. Eñge serue bo¬

Expanded text:
. Unde et subditur: « Qui autem se exaltaverit, humiliabitur: et qui se humiliaverit, exaltabitur: » Quaeritur quare dicat: tos videamus in praesenti saeculo exaltatos, et usque in finem ipsorum in ipsa exaltatione permanere: rursum videmus alios in paupertate et egestate, et in ipsa paupertate usque ad exitum animae consistere. Ad quod dicendum, quia qui se in praesenti saeculo superbe exaltaverit, in futuro humiliabitur: et qui se in hoc sm humiliaverit, in futuro exaltabitur. Sicut ergo inter superbos semper jurgia sunt, sic inter humiles pax et concordia inviolata conservatur. Quoniam qui se humiliant in praesenti, exaltabuntur in futuro, quando illam desiderabilem vocem audire merebuntur: « Euge, serve bo
Abbreviated transcription (Latin):
magistros audeant appellare. et maxime
in monast̾us cũ dñs dicat. nos aũ nolite
uocari ralbi: et prẽm nolite nob̃ uocare
suꝑ t̾ram. Et paulus apłs magistrũ gen¬
tium se ñcupat dicens. quã dui sum ma¬
gister gentiũ minist̾ium meũ honorifi
cuncta regit et ordinat. Ceterũ sine culpa
eos qui nob̾ p̾sunt magistros uel patres
appellamꝰ. qr in hac appellatione reu̾enciã
eoꝵ sc̃ĩtati et etati atq sapĩe deferimꝰ. ñ ta¬
men auctores nr̃e confitem̃ nat̾e. Sicut
enim nemo bomis nisi solus ds. et tam̃ ab
eiꝰ bonitate multi bom uocant᷑. itaunus
est pat̾ qm omĩa creauit. et unꝰ magist̃
qui omĩa docint. Tam̃ aberis magist̾io
uel unitatione: multi magr̃i et pres ap¬
pellant᷑. S iste ut diximꝰ essencialit. ssl
uͦ abusiue. S qr ad hanc dignitate ut¬

Expanded text:
maxime in monasteriis, cum Dominus dicat: « Vos autem nolite vocari Rabbi, et patrem nolite vocare vobis super terram; » et Paulus apostolus magistrum gentium se nuncupet, dicens: « Quandiu sum magister gentium, ministerium meum honorificjus sapientia cuncta regit et ordinat. Caeterum sine culpa eos, qui nobis praesunt, magistros vel patres appellamus, quia in hac appellatione reverentiam eorum sanctitati et aetati atque sapientiae deferimus, non tamen auctores nostrae confitemur naturae. Sicut enim « nemo bonus nisi solus Deus , » et tamen ab ejus bonitate multi boni vocantur: ita unus est Pater qui omnia creavit, et unus Magister qui omnia docuit, tamen ab ejus magisterio vel imitatione multi magistri et patres appellantur. Sed iste, ut diximus, essentialiter, illi vero abusive. Sed quia ad hanc dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
git. In his duob mandatis: uniu̾sa lex
pendet et ꝓph̾e. Si cui ñ uacat om̃s libͦs
legere teneat dilectionẽ cłi et ꝓxunz
et uniu̾sa implebit. teste apło qui ait.
Qui diligit ꝓximũ legẽ impleuit. Nã¬

Expanded text:
git: « In his duobus mandatis universa lex pendet et prophetae. » Si cui non vacat omnes libros legere, teneat dilectionem Dei et proximi, et universa implevit, teste Apostolo, qui ait: « Qui diligit proximum, legem implevit. Na
Abbreviated transcription (Latin):
una est fides catholica: conseqͤnt̃ fr̃s ẽẽ de¬
bent ñ carne s sp̃u ut unũ credant. unũ
sapiant. unum desid̾ent. et impleat᷑ in iłł
qd̃ scͥptum est. Ecce qm bonũ et qmͣ iocũ¬
dũ. habitare fĩs inimũ. Quales erãt de
quib dr᷑ alibi dr̃. Multitudinis creden

Expanded text:
una est fides catholicorum, consequenter fratres esse debent, non carne, sed Spiritu, ut unum credant, unum sapiant, unum desiderent, et impleatur in illis quod scriptum est: « Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum . » Quales erant, de quibus alibi dicitur: « Multitudini
Abbreviated transcription (Latin):
terrogare: qͥa qͥcqͥd dixant cõtra se dictũ
senciebant. S qn̾e int̾rogare ñ audebãt
manifeste cõprehensũ romane tͣalidert̃ po¬
testati. ut intelligamꝰ qͥa litior et inuidia
suꝑari potest. s qͥ esc̾e nescit. Tunc locutꝰ
ẽ iħe ad turbas. et ad discipłos suos: dicẽs.
Suꝑ cathedrã moxsi: sedert scͥbe et phar

Expanded text:
ra se dictum sentiebant. Sed quem interrogare non audebant, manifeste comprehensum Romanae tradiderunt potestati, ut intelligamus quia livor et invidia superari potest, sed quiescere nescit. « Tunc locutus est Jesus ad turbas, et ad discipulos suos, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Phar
Abbreviated transcription (Latin):
qũe indet dm̃ que ñ uidet quomͦ potest di¬
lig̾e: Et hoc mandatũ habemꝰ ab eo: ut qͥ
diligit dm̃ diligat et frẽm suũ. Sic̃ eñi
ains ad alta se substollere ñ potest sine
duab alis: sic nos ad ꝑfectionẽ uite uel
cantatis uenire ñ possumꝰ. si ñ geminã
dilectionẽ clĩ uidelicet et ꝓxiiii seiuemꝰ.¬

Expanded text:
est diligere? Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . » Sicut enim avis ad alta se sustollere non potest sine duabus alis, sic nos ad perfectionem verae charitatis venire non possumus, nisi geminam dilectionem, Dei videlicet et
Abbreviated transcription (Latin):
endam turbas hortabat᷑. qͥa qm̃uis male
uiuerent. tam̃ bona docebant. Qmͣ qͥa
uulgaris ppłs intelligere ñ pot̾at. illi spe¬
cialit̾ a dño ad docendũ ppłm acceꝑant.
In eo em̃ qd̾ bene docebant: audiendi erãt

Expanded text:
s hortatur, quia quamvis male viverent, tamen bona dicebant. Quia quam vulgaris populus intelligere non poterat, illi specialiter a Domino ad docendum populum acceperant. In eo enim, quod bene docebant audiendi erant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ait. Dñs qͥdem iħc post qmͣ locutꝰ ẽ eis
assumptꝰ est incelũ: et sedet a dextͥs di
Non qd̃ ds pat̾ dext̾am uel simstram
hab̾e credendus sit sic̃ et nos: s totꝰ ẽ dext̃.
qr totꝰ est sc̃s. Etd uͦ subiungit. Donec
ponã immicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ.
ad u̾biũ finitũ ꝓ infinito posuit tẽꝑe.
Usus eñĩ scͥpt᷑e est hoc adu̾biũ finitum¬

Expanded text:
us est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei , » non quod Deus Pater dexteram vel sinistram habere credendus sit, sicut et nos, sed totus est dexter, quia totus est Sanctus. Quod vero subjungit: « donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum, » adverbium finitum pro infinito posuit tempore. Usus enim Sc
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ tuib̾as hortabat dicens. Suꝑ
Cathedra aũ sedile est lignet̃ substen¬
tation corꝑis undiq aptũ: et ideo ma¬
gistris et doctorib congunt. ꝑ cathedram
namq aliqnͣdo bona aliqũdo mala signi¬
ficat᷑ doctna illala: sic̃ inpͥmo psalmo le¬
git᷑. In cathedra pestilencie ñ sedit. Bona:
sic̾ idẽ psalmista alibi ait. Exaltent eũ
in ecclia plebis. et incathedra senioꝵ lau¬
dent eũ Sic et in hoc loco inbono ponit
cum dicit᷑. Suꝑ cathedram moy si sedert̃¬
scbe et pbansei Hic cathedram moysi. doc¬

Expanded text:
nerationem turbas hortabatur, dicens: « Super Cathedra autem sedile est ligneum, sustentationi corporis undique aptum, et ideo magistris et doctoribus congruum. Per cathedram namque aliquando bona, aliquando mala significatur doctrina: mala, sicut in primo psalmo legitur: « In cathedra pestilentiae non sedit: » bona, sicut Psalmista alibi ait: « Exaltent eum in ecclesia plebis, et in cathedra seniorum laudent eum . » Sic et in hoc loco in bono ponitur, cum dicitur: « Super cathedram Moysi. » Hic cathedra Moysi doc
Abbreviated transcription (Latin):
filius dd: cũ hodie in ppłos contingere
soleat ut aliqͥs ep̃c p̾ordinatꝰ pr̃s sin
dicat᷑ pat̾. ñ nascendi ordine s honore.
s illud ñ est p̾t̾mittendũ qd̃ incłi de
scͥpturis multa m̃cientes. hunc psalmũ
inꝑsona abrahe tradunt fuisse decan¬
tatũ apuero eiꝰ damasceno elieer: ut
sit sensus. Dix dñs io est cłs omps dño¬

Expanded text:
filius David, cum hodie in plurimis contingere soleat, ut aliquis episcopus ordinatus patris sui dicatur pater, non nascendi ordine, sed honore. Sed illud non est praetermittendum quod Judaei de Scripturis multa mentientes, hunc psalmum in persona Abrahae tradunt fuisse decantatum a puero ejus Damasco Eliezer, ut sit sensus: Dixit Dominus, id est Deus omn
Abbreviated transcription (Latin):
luciferũ sit genit̾. cũ eiꝰ ortũ et natim¬
tatẽ legamꝰ. Et qͦmͦ fuit sac̾dos scd̾m
ordinẽ melchisẽdech. cũ ip̃e pociꝰ prede¬
decimas eidem melchisedech obtulerit
⁊ ab co benedictionẽ postulau̾it. Et cũ
respond̾e ñ pot̾int. nos firmit̾ credamꝰ
hunc psalmũ in ꝑsona xp̃i cẽ decanta¬
diuisionẽ ostenclit substancie. s ꝓpͥctatẽ
hoc est filius. s tam̃ alia est ꝑsona pat̾ͥs.¬
⁊ alia filii. Dix̃ aũ qd̾ nec ille ore ꝓtulit:
nec iste aure intentꝰ audinit. S qd̃ mult
pat̾ nouit filiꝰ et qd̾ ñ milt filĩ noit pat᷑.
quoꝵ dic̾e uelle est. Qd̃ uͦ ait. sede a dextris
meis uictori filio dr᷑: qi sessio uictori de¬
betur. Qui postqm sua passione et resur¬
rectione antiquũ hostẽ suꝑanit. huma¬
nitatẽ qmͣ ex nob̃ assũpserat in dext̾am

Expanded text:
nativitatem legamus: et quomodo fuit sacerdos secundum ordinem Melchisedech, cum ipse potius praedam eidem Melchisedech obtulerit, et ab eo benedictionem postulaverit . Et cum respondere non potuerint, nos firmiter credamus, hunc psalmum in persona Christi esse decantaatem hoc est Filius, sed tamen alia est persona Patris, alia Filii. Dixit autem quod nec ille ore protulit, nec iste aure intentus audit, sed quod vult Pater, novit Filius; et quod vult Filius, novit Pater, quorum dicere, velle est. Quod vero ait: « sede a dextris meis, » victori Filio dicitur, quia sessio victori debetur. Qui postquam per suam passionem et resurrectionem antiquum hostem superavit, humanitatem, quam ex nobis assumpserat, in
Abbreviated transcription (Latin):
tabilia et imponunt in humeros hoĩm:
cligito aut̾e suo nolunt ea mou̾e. One¬
ra grama et importabilia p̾cepta legis
fuert̃ que ꝓpt̾ duriciã ifrłitici ppłi dura et
asꝑa sunt data. intantũ ut millus ea iu¬
xta litt̾am implere potuiss fic̃ petrꝰ apłs

Expanded text:
tabilia, et imponunt in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere. » Onera gravia et importabilia, praecepta legis fuerunt, quae propter duritiam Israelitici populi, dura et aspera sunt data, intantum ut nullus ea juxta litteram implere potuisset, sicut Petrus apos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aliis illud p̾ferentib. Aui eñi circonci¬
sionẽ meliorẽ cẽ dicebant: alii salb̾i obser¬
uationẽ magis ualere arbitrabant᷑. Alii
hostiaꝵ et uictimaꝵ oblationẽ p̾ferebãt:
alii kalendas et festiuitates p̾ponere uo¬
lebant. Int̾rogauit gͦ phariseus dñm
qd̃ sit magnũ mandatũ in lege: ut dum
unũ magnũ dic̾et. cet̾a mandata in fama¬
re usd̾etur: ac ꝑ hoc illor odiũ in cuireret:
qͥ alium mandatũ magis laudare uole¬

Expanded text:
hoc, aliis illud praeferentibus. Alii enim circumcihoc, aliis illud praeferentibus. Alii enim circumcisionem meliorem esse dicebant, alii sabbati observationem magis valere arbitrati sunt, alii hostiarum et victimarum oblationem praeferebant, alii Calendas et festivitates praeponere volebant. Interrogavit ergo Pharisaeus Dominum, quod sit magnum mandatum in lege, ut dum unum magnum diceret, caetera mandata infamare videretur, ac per hoc illorum odium incurreret, qui aliud mandatum legis laudare vole
Abbreviated transcription (Latin):
iunt in unũ. Cum reꝓbi int se discordes
fuit: frequẽt in bonoꝵ opp̾ssione concor¬
dau solent. sic̃ de herode et pilato legimꝰ.
qͥ cũ eẽnt inimici ad mnuicẽ in dm̃ pas¬
sione amici fc̃i ft̃. Ita saducei et phari¬
sei due hereses iudeoꝵ. cũ int̾ se diu̾sa sen¬
tirent: ad dñm calimipniandũ pari
m̃te conueniebãt. Dicebant enĩ phari¬
sei saduceos mirantib turb̃ atq gami¬
sis a dño ẽẽ suꝑatos. qd̾ si ip̃i uicissent
utiq gaud̾ent. Et sdeo inuidia ducti.
conuenerunt inunum. Et int̾rogauit eũ
unus exeis legis doctor temptans eũ. Eagist̾
qd̃ est mandatũ magnũ in lege: Unus enĩ
int̾rogauit ꝓ om̃ib. Qd em̃ temptando eũ
int̾ro gau̾it. ex ip̃is sins u̾bis demonstrat:
cũ ait. Magist̾. Si enim uere int̾rogasset:
magis dñm qmͣ magistrũ appellass. Ex qͣ
int̾rogatione pharisei intelligimꝰ gͣuem
questionẽ int̾ uideos illo temꝑe fuisse uer¬
satam de p̾cepto legis contendentes: et aliis

Expanded text:
unt in unum. » Cum reprobi inter se discordes sint, frequenter in bonorum oppressione concordare solent, sicut de Herode et Pilate legimus, quia cum essent inimici ad invicem, in Domini passione amici facti sunt . Ita Sadducaei et Pharisaei duae haereses Judaeorum, cum inter se diversa sentirent, ad Dominum calumniandum pari mente conveniebant. Dolebant enim Pharisaei Sadducaeos, mirantibus turbis atque gavisis, a Domino esse superatos, quos si ipsi vicissent, utique gauderent, et ideo invidia ducti, convenerunt in unum. « Et interrogavit eum unus ex eis legis doctor, tentans eum: Magister, quod est mandatum magnum in lege? » Unus eum interrogavit pro omnibus. Quod enim tentando eum interrogaverit, ex ipsis suis verbis demonstrat, cum ait: « Magister. » Si enim vere interrogasset, magis Dominum quam magistrum appellasset. Ex qua interrogatione Pharisaei, intelligimus gravem quaestionem inter Judaeos illo tempore fuisse versatam, de praecepto legis contendentes, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eiꝰ. et in dam hele. multi qͥdẽ
de t̾re pulu̾e cõsurgent. alii inuitã ctͥnam.
alii mobꝓbrium sempit̾mum. Et psalmm¬
est quia saducei contͣ qͦs de resurrectione
sermonẽ habebat oracła ꝓph̃aꝵ ñ recipiebãt.
ideo suꝑfluũ erat exilt ubris ꝓferri testimo¬
nia: qͦs illi ñ recipiebant. Qd si diligent̾

Expanded text:
conspectu ejus . » Et in Daniele: « Multi quidem de terrae pulvere consurgent, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium sempiternum . » Et Psalmiut superius dictum est, quia Sadducaei, contra quos de resurrectione sermonem habebat, oracula prophetarum non recipiebant, ideo superfluum erat ex illis libris proferre testimonia, quos illi non recipieban
Abbreviated transcription (Latin):
dei di: ñ tantũ ꝓ ordine qnͣtũ ꝑ dignita¬
te. Usus enĩ scͥptc᷑ uocare pͥmũ qd̃ ẽ meliꝰ:
sic̾ ppłs isrł̾iticꝰ pͥmicias auri et argenti
uissus est offeire id est qd̃ preciosiꝰ erat in
auro et argento. Et iherennas ꝓph̾a: ex
eodem ppło dicit. S c̾s isrł dño: pͥmicie¬

Expanded text:
datum, non tantum pro ordine quantum pro dignitate. Usus enim Scripturae est vocare primum quod est melius, sicut populus Israeliticus primitias auri et argenti jussus est offerre, id est, quod pretiosius erat in auro et argento. Et Jeremias propheta de eodem populo dicit: « Sanctus Israel Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝑseuerantes inimic intelligendi sũt:
s illi qͥ qͦndam iumici ꝑ conu̾sionẽ recõ¬
ciliati fci sunt amic. Qd in eo facile intel¬
ligit᷑: qr filiꝰ sub cuiꝰ scabello pedũ ponunt᷑
in dext̾a sedere dr᷑. Soli em̃ electi indextera

Expanded text:
inimici intelligendi sunt, sed illi, qui quondam inimici, per conversionem reconciliati facti sunt amici. Quod in eo facile intelligitur, quia Filius, sub cujus scabello pedum ponuntur, in dextera sedere dicitur. Soli enim electi in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Et ñ solum qͥnq libros moxsi:
s etiã oracła ꝓpharũ recipiebant. Sa¬
ducei gͦ ut refurrectioĩs u̾itatẽ negare
possent. turpitudinis fabulã cõposuer̃t
demuliere qͤ septẽ fr̃s habuerat: unde
et int̾rogauer̃t eũ dicentes. Magist̾: mo

Expanded text:
bantur, et non solum quinque libros Moysi, sed etiam oracula prophetarum recipiebant. Sadducaei ergo, ut resurrectionis veritatem negare possent, turpitudinis fabulam composuerunt de muliere, quae septem fratres habuerit. « Unde et interrogaverunt eum, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
res. Nongͦ nuberit in resurrectione iuri:
neq mibent᷑ uxores: qͥa habebunt qͥ dẽ
corꝑa uera que ũ possunt nubi et nube.
s tam̃ immortalia ⁊ absq infirmitate.
Et ideo ũ solum apollutione s etiã ab oĩ
corruptione alieua. Quales aũ sint qͥ
in illo scł̃o digni habeant᷑: manifestat
dicens. S ert̃ sic̃ angl̃i d̃ĩ incelo: id est
immortales effecti. De resurrectione aũ
mortuoꝵ ũ legistis qd̃ dictũ est a deo:
dicente nob̃. ego sũ d̃s abrahã et d̾s y¬

Expanded text:
s. Non ergo nubent in resurrectione viri, neque nubentur uxores, quae habebunt quidem corpora vera, quae possunt nubi et nubere, sed tamen immortalia, et absque infirmitate; et ideo non solum a pollutione, sed etiam ab omni corruptione aliena. Quales autem sint, qui in hoc saeculo digni habentur, manifestat dicens: « Sed erunt sicut angeli Dei in coelo, » id est immortales effecti: « De resurrectione autem mortuorum non legistis quod dictum est a Deo, dicente vobis: Ego sum Deus Abraham et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ habens sem̃: reliqͥt uxorẽ suã frĩ
suo. Similtt̾ scłs et t̾cius usq ad sep¬
timũ. Nonissime aũ om̃ium: et muli¬
er defuncta. In resurrectione gͦ cuius
erit de septẽ uxor: Om̃s enĩ eam habu
monstrait̃. Potuit qͣdam infelicitate
accidere in eodẽ ppło quia legis obser¬
uancia defecerat ut septẽ fr̃s unã ha¬
buerint uycorẽ. s hoc moyses in lege ñ
precepit. Qui enĩ de pͥmo et scd̃o legẽ
dedit et de cet̾is tacuit. neqͣqm septẽ
fr̃s unã uxorẽ hab̾e iussit. S hoc man¬
datũ sꝑitalit̾ pocius qmͣ carnalit̾ ẽ in¬
telligendũ. frat̃ enĩ nr̃ dñs est iħ̾c xp̃c

Expanded text:
s semen, reliquit uxorem suam fratri suo. Similiter secundus et tertius usque ad septimum. Novissime autem omnium et mulier defuncta est. In resurrectione ergo cujus erit de septem uxor? Omnes enim eam habuemonstrabant. Potuit quadam infelicitate accidere, ut in eodem populo, qui a legis observantia defecerat, septem fratres unam habuerint uxorem; sed hoc Moyses in lege non praecepit. Qui enim de primo et secundo legem dedit, et de caeteris tacuit, nequaquam septem fratres unam uxorem habere jussit. Sed hoc mandatum spiritaliter potius quam carnaliter est int
Abbreviated transcription (Latin):
Incipientib ab iherosolua. Nullus gͦ
pre magnitudine peccatoꝵ suoꝵ remis¬
sionẽ posse se conseqͥ desꝑet si legitime
penitet: quando ip̃is iherosolimitis cog¬
noscit indultũ qui cruentis manibus
⁊ mendatib nocib ip̃m sanguniẽ per
que genus humanũ redemptũ est effu
mortẽ pcc̃oris: sut comitat᷑ et uiuat.

Expanded text:
cipientibus ab Hierosolyma. » Nullus ergo prae magnitudine peccatorum suorum remissionem se posse consequi desperet, si legitime poeniteat, quando ipsis Hierosolymitis cognoscit indultum, qui cruentis manibus et mendacibus vocibus ipsum sanguinem per quem genus humanum redemptum est, effudmortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt᷑ partẽ piscis assi et fainim mellis.
Quis in pisce asso isi mediator dĩ et ho¬
minũ signatur ẽẽ passus: Ip̃e eñiut piᷤᷤ¬
cis latere dignatꝰ est in aqͥs gen̾is huma¬
ii ip̃e ut piscis captꝰ est hamo passiõis.
s melle dulcior extitit in resurrectione.
Cunis dulcedinẽ degustau̾at ille qͥ dice¬
bat. Qmͣ dulcia fancib meis eloqͥa tua
dñe suꝑ mel et fauũ ori meo. fainis nã¬
q: mel incera est. Mel gͦ incera: dilce¬
do diuinitats est iuncta forme humani¬
tatis. Et cum manducasset coram eis: su¬
mens reliqͥas dedit eis. Qd̾ dñs reliqͥas ci¬
boꝵ discipsis tradidit: ad hoc ꝑtinet qr
suam passionẽ eis immittandã ẽẽ osten-¬
dit. iuxta qd̃ ip̃e alibi ait Si qͥs uult ptꝰ
me uenire abneget semec ip̃m et tollat
cruicẽ suam et sequat᷑ me. Unde umis eoꝵ:
exemplũ. Dedit gͦ eis reliqͥas piscis assi
et fauũ mellis. quia suam passioñẽ amarã
eẽ ostendit in dolore corꝑis. s dulcissimam

Expanded text:
i partem piscis assi et favum mellis. » Quid in pisce asso, nisi Mediator Dei et hominum significatur esse passus? Ipse enim ut piscis latere dignatus est in aquis generis humani, ipse ut piscis captus est hamo passionis, sed melle dulcior exstitit in resurrectione. Cujus dulcedinem degustaverat ille, qui dicebat: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo . » Favus namque mel in cera est. Mel ergo in cera, dulcedo divinitatis est, juncta forma humanitatis. « Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. » Quod Dominus reliquias ciborum discipulis tradidit, ad hoc pertinet, quia suam passionem eis imitandam esse ostendit, juxta quod ipse alibi ait: « Si quis vult post me venire, abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequatur me . » Unde unus eorum , » etc. Dedit ergo eis reliquias piscis assi et favum mellis, qui suam passionem amaram esse ostendit in dolore cordis, sed dulcissimam
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. s semꝑ p̾sens illispecialit̾ congruit.
ad moysen. Ego sum qͥ sum. Hec dices fili¬
is isrł. Qm est. misit me aduos. Quia uͦ
humanis ocłis immortale corpꝰ sine timo¬
re uid̾e ñ pot̾ant: confortari a dño inclłi¬
gebant. Ait eñi. Nolitetin̾e. Habet em̃
fragilitas humane nature hoc ꝓpͥum. ut
cum aliqͥd sup̃ seuiderit. infra se ꝑtimes¬
tanea conturbatio discipłoꝵ: magnꝰ erroi
factꝰ est discipłor. manicheoꝵ. Et̃ ip̃i em̃ qͥ
negabant dm̃ uerã carnẽ assũpsisse:. boc

Expanded text:
sonat, sed semper praesens, illi specialiter congruit, ad Moysen: « Ego sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Quia vero humani oculi immortale corpus sine timore videre non poterant, confortari a Domino indigebant. Ait enim: « Nolite timere. » Habet enim fragilitas humanae naturae hoc proprium, ut cum aliquid supra se viderit, infra se pertimestanea conturbatio discipulorum, magnus error factus est Manichaeorum. Et ipsi enim qui negabant Deum veram carnem non assumps
Abbreviated transcription (Latin):
dimens. ad consortiũ angłoꝵ reuocauit:
resurgens amortuis. quasi speciale mu-
deret insemet ip̃o in umũ nouũ hoĩem
faciens pacẽ ⁊ reconcilians ambos inu¬
no corꝑe deo: et ueniens euangelira¬
uit pacem his qui longe et pacẽ his
qui ꝑpe. Siue surgens amortuis dis¬
cipulis patem cõmendauit. ut illos
ad suam uisionẽ ꝑuent᷑os ẽẽ demon¬
straret. qui pacis concordiam corde et
corꝑe seruant iuxta qd̃ ip̃e alibi di¬
cit. Beati pacifici: qm̃ filii cłi uocabunt᷑¬

Expanded text:
dimens, ad consortium angelorum revocavit, dimens, ad consortium angelorum revocavit, resurgens a mortuis, quasi speciale munuderet in semetipso, in uno novo homine faciens pacem, et reconcilians ambos in uno corpore Deo. Et veniens evangelizavit pacem his qui longe, et pacem his qui prope . » Sive resurgens a mortuis discipulis pacem commendavit, ut illos ad suam visionem perventuros esse demonstraret, qui pacis concordiam corde et corpore servant, juxta quod ille alibi dicit: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabunt
Abbreviated transcription (Latin):
rexit dñs uere. ⁊ apparuit simoni. Et̃
ip̃i narrabant que gesta erant ĩ uia:
et quomͦ cognouerunt eũ infractione
panis. Dum hec aũ adinuitẽ loqͤren¬
tur: ih̾c ftetit in medio eoꝵ. Unde ap¬
paret qr hec apparitio ip̃o die dm̃ce re¬
surrectionis fcã est. Cuius apparitioĩs
modum. iohes euangłista aꝑtius decla¬
rat dicens. Cum ẽet sero die illo una¬
salb̃or et fores eẽnt clause ubi erant
discipłi congregati ꝓpt̾ metũ udeoꝵ:
uenit ih̾c et ftetit inmedio. ubi cõsi¬
derandũ qd̃ dese colloquentib dñs
inmedio stetisse dicit᷑ ut intelligamus
quia eũ nob̃cum habitantẽ habebimus
si qͦtiens in unũ congregam̃ ea loquim᷑ et
agimꝰ que ad eins laudem et nr̃am salutẽ
cem discipłis comm̃dauit: ut ꝑ suã pas¬
sionẽ et resurrectionẽ angłicam et huma-¬
nam uat᷑am reconciliatam ẽẽ ostendet.
sit a deo: discorcdia interangłos et hoĩes
fuit. S quia humanã nat᷑am dñs re¬

Expanded text:
ere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. » -- « Dum haec autem ad invicem loquerentur, Jesus stetit in medio eorum. » Unde apparet quia haec apparitio ipso die Dominicae resurrectionis facta est: cujus apparitionis modum Joannes evangelista apertius declaratsabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli congregati propter metum Judaeorum, venit Jesus et stetit in medio . » Ubi considerandum quod de se colloquentibus Dominus in medio stetisse dicitur, ut intelligamus quia tunc eum nobiscum habitantem habebimus, si quoties in unum congregamur, ea loquimur et agimus quae ad ejus laudem et nostram salutem cem discipulis commendavit, ut per suam passionem, resurrectionem, angelicam et humanam naturam reconciliatam esse ostenderet. sit a Deo, discordia inter homines et angelos fuit. Sed quia humanam naturam Dominus re
Abbreviated transcription (Latin):
nare ostendit. Unde et secutꝰ adiunxit.
Neq cormptio in corruptelam posfide¬
bit. Ceterum credendum est carn̾e nr̃am
inresurrectione absq corruptione ut
fragilitate mortis inu̾tate substancie
eẽ resurrecturã: iuxta illud qd̃ beatꝰ iob

Expanded text:
nare ostendit. Unde et consequenter adjunxit: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » Caeterum credendum est carnem nostram in resurrectione, absque corruptione vel fragilitate mortis, in veritate substantiae esse resurrecturam, juxta illu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ inhat lectione facile cognoscimus.
si suꝑiora huius euangelii parũꝑ adtẽ¬
damus. Pt̾qm eñi cõmemorauit euan¬
gelista duob discipuł̃ dñm in ma
apparuisse postqmͣ eñ cognatũ ab eis
infractione panis narrauit fuisse:
adiecit continno. Et surgens eadẽ
hora regressi sunt in ierłm. Et inue

Expanded text:
tione facile agnoscimus, si superiora hujus Evangelii parumper attendamus. Postquam enim commemoravit evangelista duobus discipulis Dominum in via apparuisse, postquam eum cognitum ab eis in fractione panis narravit fuisse, adjecit continuo: « Et surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am. uisde bene suã
resurrectionẽ ñ longns qm usq indiẽ
t̾cium differre uoluit: ita ut duab noc¬
tib et una die insepulchio reqͥescet. Nox
enim: ad pcc̃m ꝑtinet. Et nat᷑a quidẽ
humana duab mortib tenebat᷑ astͥcta:
pcc̃i. Quia eñm mediator dĩ et hõim so¬
la carne mortuus est ut nos amorte aĩe
lib̾aret: recte duab noctib et ima die
in sepulchio quiescẽ uoluit. qm̃ ꝑ sim

Expanded text:
pter justificationem nostram . » Unde bene suam resurrectionem non longius quam usque in diem tertium differre voluit, ita ut duabus noctibus et una die in sepulcro quiesceret. Nox quidem ad peccatum pertinet et natura quidem humana duabus mortibus tenebatur astricta:peccati. Quia enim Mediator Dei et hominum sola carne mortuus est, ut nos a morte animae liberaret, recte duabus noctibus, et una die in sepulcro quiescere voluit, quoniam