comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gutturis proxima gurgulione qͣ
cibus et potus deuoratur. et ubi
sapor cibi discernitur. eadem dr̃ fui
nieu et ructa. s friuen et riute
u honne. iuẽ uel umuẽ in bestiis
uñ ruminare dũr aĩalia et nuctare
hommes et dicitur sic aio .is.
quia inde cibus ruat et demittat᷑

Expanded text:
gutturis proxima gurgulioni, qua cibus et potio devoratur et ubi sapor cibi discernitur; eadem dicitur frumen et ructa; sed frumen vel ructa in homine, ruma vel rumen in bestiis, unde ruminare dicuntur animalia et ructare homines; et dicitur sic a ruo, quia inde cibus ruit et demittitur
Abbreviated transcription (Latin):
clamare oĩm anmaliũ. uñ hic ru¬
ditus. tus. talis clamor .s. asiui
uel alterius animalis. et compõ
erudio. dis instruere quasi extra ru¬
dem uel iuditatem ponere. quidaui
uero ħ componũt ab .e. et rudi. uñ
hoc eiudunentũ docinnentũ. et eni¬
dis et hoc rude .i. nouus uel indoctꝰ
uel nouiter instructus qui quasi
ad huc rudit. et comparatur. unde
iuditer. dius. me. aduerbiũ. et hec
qua ser tacti efficiebantur libeu
ut uidis erat que dabatur enutio
pro libertate. Item a iudis. rudeo.¬

Expanded text:
clamare omnium animalium; unde hic ruditus -tus, talis clamor, scilicet asini vel alterius animalis; et componitur erudio -is, instruere, quasi extra rudire vel ruditatem ponere; quidam vero hoc componunt ab e et rudi; unde hoc erudimentum, documentum, et erudis -e, idest novus vel indoctus vel noviter instructus, qui quasi adhuc rudit, et comparatur, unde ruditer -ius -me adverbium et hec qua servi tacti efficiebantur liberi, vel rudis erat que dabatur emeritipro libertate. Item a rudis rudeo
Abbreviated transcription (Latin):
iubee quedam h̾ba quia radix eius
sit rubea. uñ et colorare lauas perhi¬
betur. uñ rubiatus .ta. tum. iubia
tiuctus.
gnus quasi rodigo quia rodat uel
a iubeo quia facit aliquid rubere
et est uiciũ ferri et segetũ. uñ rubi¬
genus. na. num. derubigine exũs
et rubigiosus. sa. simi rubigine ple¬

Expanded text:
-e quedam herba, quia radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur, unde rubiatus -a -um, rubia tinctus. -nis, quasi rodigo quia rodat, vel a rubeo quia faciat aliquid rubere, et est vitium ferri et segetum; unde rubigineus -a -um, de rubigine existens, et rubiginosus, rubigine ple
Abbreviated transcription (Latin):
rudi dũr lapides contũsi et rotũdi
et calce ad mixti qui in paunuentis
faciendis supfundũtur. et dur sic
sic a rure quia in teria porm̃tur et
liunatur ab ultima lr̃a rudi quasi
duri quia dun sunt. unde ħ rudex
uel iudus iudens stercus brutoꝵ
ia capraꝵ uel asiuoꝵ ouiũ. rudus
uel ruder eciam dur om̃e illud
quod eucitur uel extrahitur de ter¬
ra effossa. unde beda in expõue super
rudus terre et t̾ ruine macerioꝵ
uel ipẽ macerie rudera dur. Uñ pru¬
dencius nuliꝰ hẏmnoꝵ. aurũ quos
io encit.¬

Expanded text:
rudi dicuntur lapides contusi et rotundi et calce admixti quos in pavimentis faciendis superfundunt, et dicuntur sic a rure quia in terra ponuntur; vel sumatur ab ultima littera: rudi quasi duri, quia duri sunt; unde hoc ruder vel rudus -eris, stercus brutorum ra caprarum, asinorum, ovium. Rudus vel ruder dicitur etiam omne illud quod eicitur et extrahitur de terra effossa; unde Beda in Expositione surudus terrestre’; et etiam ruine maceriarum vel ipse macerie rudera dicuntur; unde Prudentius in libro Ymnorum ‘aurum quod mo eicit
Abbreviated transcription (Latin):
uibricia.ce. regula uel filu rubro
tinctũ quo aliquid dingitur et ru¬
brica ip̃a tuictio uel terra rubra et
quod fit de illa tuictura. persius nõ
secus ac si oculo rubrica dirigat
puo. inde rubrico. cas dirgere cũ
rubrica rectũ facere uel mbrica de¬
siguare uel rubrũ facere. uñ in con¬
strctione tabernaculi precipitur
moysi facere pelles rubricatas et
nota ꝙ rubrica tuctura optua
uasatur iu ponto. uude et poutica

Expanded text:
rubrica -ce, regula vel filum tinctum rubro quo aliquid dirigitur, et rubrica ipsa tinctio vel terra rubra et quod fit de illa tinctura; Persius ‘non secus ac si oculo rubricam dirigat uno’; et inde rubrico -as, dirigere cum rubrica et rectum facere vel rubrica designare vel rubrum facere, unde in constructione Tabernaculi precipitur Moysi facere pelles rubricatas. Et nota quod rubrica tinctura optima nascitur in Ponto, unde et pontica
Abbreviated transcription (Latin):
uatur uitilus. la. luni. spleudidus
uel cuspus uel trenulus unde
rutulo. las spleudere et nitili dicti
sunt quidam ppłi apulie aitilo
colore. Uñ hec rutilia. lie. terra eoꝵ
uelrutilia a rutilo rege. uñ rutulꝰ

Expanded text:
t rutilus -a -um, splendidus vel crispus vel tremulus, unde rutilo -as, splendere; et Rutili dicti sunt quidam populi Apulie a rutilo colore, unde hec Rutilia -e, terra eorum, vel Rutilia a Rutilo rege, unde rutilus
Abbreviated transcription (Latin):
usticus. a rus dẽ hic rutitus et
hec iustica. et rusticus .ca. cum adiec¬
b et ẜmħ comparatur. Uñ iustiee. as
me. aduerbium. et hec rusticitas tatis
et hec iusticacõ. oms. s iusticitas est¬

Expanded text:
st parvum rus, et hic rusticus et hec rustica et rusticus -a -um dic hoc comparatur, unde rustice -cius -me adverbium et hec rusticitas -tis et hec rusticatio; sed rusticitas mor
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ructũ facere uelemitere et er¬
prmere. uñ uictuo. as in eodem se¬
lir et utiiiq componit coruto sis
et corructuo. tuas. encto. cas. erus¬
tuo. cuas. et sunt neutia ꝑ nitũ
umi .i. ructatim uel ructanter. uel ruc¬
tuosus. sa. sunt. ructib plenus. et
comparatur. uñ ructuose. sius. ssime
aduerbiũ. et hec ructuositas. tatis
tis. iudentes dũr funes quib uelũ
sursũ trahitur. et dr̃ sic ex nimo stu¬

Expanded text:
ructum facere vel emittere et expromere, unde ructuo -as in eodem sensu, et utrumque componitur corructo -as et corructuo -as, eructo -as, eructuo -as; et sunt neutra pro ructum, idest ructatim, vel ructanter; et ructuosus -a -um, ructibus plenus, et comparatur; unde ructuose -ius -me adverbium et -tis; rudentes dicuntur funes quibus velum sursum trahitur, et dicuntur sic ex nimio stri
Abbreviated transcription (Latin):
alax. a sal dr̃ hic et hoc salax.sis.
.i. luxiuiosus quia luxima salsa est
salit sicut facit priapus ex luxima
unde ponitur. pro luxurioso sicut
inpremisso exemplo. Uioe ĩ enuica
fuictura et aspitas uiarũ quia sal
asꝑ et amarus est. uel salebia locus
lutuosus uel molle lutũ in uia. Et
tunc pon dr̃ asalio quia facile sali
salebrosus. sa. sim. asper durus
amarus uel lutosus.

Expanded text:
ale hic et hec et hoc salax -cis, idest luxuriosus, quia luxuria salsa est salit, sicut facit priapus ex luxuria, unde et ponitur pro luxurioso sicut in premisso exemplo. Item a fractura et asperitas viarum, quia sal asper et amarus est, vel salebra locus lutosus vel molle lutum in via, et tunc dicitur a salio quia facile saliasalebrosus -a -um, asper, durus, amarus vel lutosus.
Abbreviated transcription (Latin):
ualde salux. unde exulto. sas firꝙͣ ter
cũ letamur. et componitur exultare
proletari. s prope saliendo iusilio. lis
i salue coutia uel in uel insilire ił¬
sultũ facere euadere nupetere iugie¬
di. uũ hic isulcus. cus. utersilio
prosilio. lis proculuelante salure
iesilio lis iteꝵ uel retio salux. Uñ et
dẽ ille resilux a pacto qui duinetit inc¬
tum et cessat retro. unde resulto. trs
ut splendor solis uel speallum te¬
sultat cũ ioppoĩto reppiunutur sub¬
silio. lis subtus salure uel pos par̃
⁊ susilio. lis .i. sucsum salure. et tuuc

Expanded text:
a salire, unde exulto -as, frequenter fit cum letamur, et ideo ponitur exultare pro letari, sed proprie saliendo; insilio -is, idest salire contra vel in, vel insilire insultum facere, invadere, impetere, aggredi, unde hic insultus -tus et insulto prosilio -is, procul vel ante salire; resilio -is, iterum vel retro salire, unde et dicitur ille resilire a pacto qui dimittit pactum et cessat retro; unde resulto -as, ut splendor solis vel speculum resultat cum in opposito repercutitur; subsilio -is, subtus salire vel post sussilio -is, idest sursum salire, et
Abbreviated transcription (Latin):
unca .ce. quedam herba sꝑinosa et
tes. uñ et uulgo calcatrepa dr̃ quia
calcantes facit tiepare. uigilius
Puniceis quam cedit salimrca iose
punctionib pleua ab eis alta et
procera fabricandis domb apta¬

Expanded text:
unca -ce, quedam herba spinosa, tes, unde et vulgo calcatrepa dicitur, quia calcantes faciat trepare; Virgilius ‘puniceis quantum cedit saliunca rosepunctionibus plena. Abies, alta, procera, fabricandis domibus apta
Abbreviated transcription (Latin):
aqua inter se nnunca sinit. uel sal¬
dicitur a salo et sole quia de aqua
maris sit et sole siccatur. uñ dicit¬
spoute giguitur. spumia est in extremus
licorib uel scopulis derelicta et sole
decocca sint lacus et fliu̾a et pucei ex
quib hauritur dehuic in salmas¬

Expanded text:
aqua inter se inimica sunt; vel dicitur a salo et sole, quia de aqua maris fit et sole siccatur. Unde hec ssponte gignitur, spuma in extremis littoribus, vel scopulis derelicta, et sole decocta. Sunt et lacus, et flumina, et putei, e quibus hauritur. Dehinc in sal
Abbreviated transcription (Latin):
ad salicem ꝑtinens uel de salice
factus et saliceus. cea. ceuu et sali¬
cuius. na. nũ. et hoc salice¬
ubi salices crescũt.

Expanded text:
ad salicem pertinens vel salice factus, et saliceus -a -um et salicinus -a -um, et hoc salictum, locus ubi crescunt
Abbreviated transcription (Latin):
sugłos fi̾ũt hec pbimos piter inteaiit
que si et arbori irepsent uł. in pute¬
um cecident pouia et aquam inficit
et omĩs comedentes et bibentes in¬
amialib que singula ex singulis

Expanded text:
iunt, hec plurimos pariter interimit; que etiam, si arbori irrepserit vel in puteum ceciderit, poma et aquam veneno inficit et omnes comedentes et bibentes inlibus unum, que singula ex singulis
Abbreviated transcription (Latin):
scebant et optinus uestib induebãt
In fine uero auni einu lapidibus
obruebãt uel de alto moute eñ pre¬
cipatabãt. et sic quẽ primo hẽbant
prosacro postea hẽbant pro execra¬
bili.

Expanded text:
scebant et optimis vestibus induebant; in fine vero anni eum lapidibus obruebant vel de alto monte precipitabant et sic, quem primum habebant pro sacrosancto, postea habebant pro exsecrabili.
Abbreviated transcription (Latin):
nouissĩam ꝑtem surculi in sarmũto
uel qr longius a mre ex qua prosilyt
recessit. uel qr acũis tenuitate celi spẽm
preferrat sinmitates
na. rium. et sagitto. tas. sagictas
nuttere uela sagittis ꝓcutere uel ap¬
petere. et ꝓ compõem sagittifer.ra .tũ.
qui fert sagittas et coꝵ primã sagit

Expanded text:
novissimam partem surculi in sarmento, vel quia longius a matre ex qua prosiliit recessit, vel quia acuminis tenuitate teli speciem preferat. Summitates -a -um; et sagitto -as, sagittas emittere vel sagittis percutere vel appetere; et per compositionem sagittifer -a -um, qui fert sagittas. Item a sagio
Abbreviated transcription (Latin):
auteni mente aunuaꝵ presul hono¬
ue pastorali icer ceteros utitur si ui
terrena negocia que reprehendere
maliis debuit et ip̃e uersatur qd̃
uidelicet ex ira iuiste retubucoĩs per
ꝓpħam dñs rri ñatur dicens. Et
erut sicut ppꝰ sic sacerdos. sascidos dipe¬
est ut ppłs qũ ea agit hiis qui spuli
officio fungitur que illi nuuiũ faci¬
unt qui adhuc de studnis carualib.

Expanded text:
autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minatur, dicens: Et erit sicut populus, sic sacerdos Oseae Iest ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt, qui adhuc de studiis carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
hũit iudic illa hebit primam horã
de illis tub secimdus sam. tercius
terciaui. et sic fiuitus est dies. Quar¬
tus eigo planeta qui sequitur hẽbit
p̾mami hoiam sequentis diei. et ita
ille deno minabitur ab eo exempli
gracia. ponatur ꝙ iste dies hodiernꝰ
uetaꝵ diligenter qui talis est hĩco pli¬
cipio a supiori. saturnus Iupiter.
mars sol uenus meranus luna.
postea iterũ saturis ett̃. Satur¬
uenus quintã. mercuriꝰ sextam. lu¬
ua septimani. Item saturuus .uiii.¬

Expanded text:
horam in die illa, habebit primam horam de illis tribus, secundus secundam, tertius tertiam et sic finitus est dies. Quartus ergo planeta qui sequitur habebit primam horam sequentis diei et ita ille dies denominabitur ab eo, et exempli gratia ponatur quod dies iste hodiernus netarum diligenter, qui talis est, habito principio a superiori: Saturnus, Iupiter, Mars, Sol, Venus, Mercurius, Luna, postea iterum Saturnus et cetera; SaturVenus quintam, Mercurius VIam, Luna VIIam, item Saturnus VIII
Abbreviated transcription (Latin):
laue omũ de quib cilicia fuuit. uñ
et illa saga cilicia dicta sunt que
pio aspentate sagn dicebantur. uñ
et quosdam parmos sagias dicumꝰ
uel forte ex quadratura saga dicta
uũ et militare paslium a gallis in¬
uentũ quia duaã erat sagiu dañ
est. ꝙ tũq ex aspero fiebant pamo
cura aieus intempenem ⁊̃ potu di¬

Expanded text:
a erant, de quibus et cilicia fiunt. Unde, et illa saga cilicina dicta sunt, quae pro asperitate saga dicebantur. Unde, et quosdam pannos asperos sagias dicimus. Vel forte ex quadratura saga dicta sunt. Unde, et militare pallium a Gallis inventum, quia quadrum erat sagum dictum est. Quod tamen ex aspero fiebat panno contra ae
Abbreviated transcription (Latin):
Saccus. a sagum dr̃ hic saccus .cci.
quia eo consuto efficiatur quasi sa
fecis uiui ad mixtus et sacco exp̃scus
uũ et sic dr̃ et sacco. cas in saccũ mitt̾e
et ꝑ saccum tolare et expriere et
componitur insacco. cas. in saccũ mit¬
tere uel consũmare. uel exsacco. cas
desacco. cas extua saccũ poriere. Et ẽ

Expanded text:
s. Item a sagum hic saccus -ci, quia eo consuto efficiatur, quasi safeci vini admixtus et sacco expressus, unde et sic dicitur; et sacco -as, in saccum mittere vel per saccum colare et exprimere, et componitur insacco -as, in saccum mittere vel constipare, et esacco -as, desacco -as, e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ sm uero gentiles noĩandisĩt
dies ẜu noĩa plauetaꝵ. et quili
dies abillo plaueta est nominards
qui preest pruue hore illuis diei it
dies solis uel dies diũcꝰ. dies lar
Dies martis. dies iuercum dies
uete sune .uii. et presunt illis. ex mui
potestate hoc ordine. pͥuuus it ꝑns

Expanded text:
m vero gentiles nominandi sunt dies a nominibus planetarum, et quilibet dies ab illo planeta est nominandus qui preest prime ore illius diei, ut dies solis vel dies dominicus, dies lune, dies Martis, dies Mercurii, dies nete sunt septem et presunt illis viginti potestate hoc ordine: primus habet
Abbreviated transcription (Latin):
saliua .s. sella. uel pondus et sarciua
tu sagoꝵ .i. sellauun uelquia selle
uel mula et ut generaliter dicatur
quodl iumentũ potest dici saginamꝰ
uel sagmaria pro diuersitate sexuũ.

Expanded text:
scilicet sella vel pondus et sarcina tu sagorum, idest sellarum, vel quia selle ua; et ut generaliter dicatur, quodlibet iumentum potest dici sagmarius vel sagmaria pro diversitate sexus.
Abbreviated transcription (Latin):
Item saturnus .xu. Iupr̃ .xui. mars.
xx. lina .xxi. Item saturnus .xxii.
eigo qui sequitur hẽbic pͥmam hõm
in sequenti die. uñ et ille nes dies dr̃
dies solis uel dies dĩ uel dm̃cus
a singulis planetis quiprimas in
eis hũt horas deuoĩatos inuemies

Expanded text:
item Saturnus XVam, Iupiter XVIam, Mars XXam, Luna XXIam, item Saturnus XXIIam, ergo, qui sequitur, habebit primam horam in sequenti die, unde et ille dies dicetur dies Solis vel dies Domini vel dominicus a singulis planetis qui primas in eis habent horas, denominationes invenies
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur uenerau
uñ saba dcã est que¬
dam regio propter
copiami thiuis quo
deum ibi uenerãt
uñ sabeus. bea. beum uel saba fuit
filius chus a quo sabei descenderũt
uñ saba dcã ei. et sabei dictisunt et

Expanded text:
pretatur venerari, unde Saba dicta est quedam regio propter copiam thuris quo Deum ibi venerantur, unde sabeus -a -um; vel Saba fuit filius Chus, a quo Sabei descenderunt, unde Saba dicta est et Sabei; hii sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
cula. le. altus locus ad curũspici¬
cudũ. unde speculor. laus .i. uidere
iuspicere inuestigare. explorare
de alto inspicere. Uñ hoc specular¬
altus. uñ quis speculan pocest. uñ
et fenestre et uehicula de quibus
speculamur specularia dur. uñ au
greditur uiolat. nec cũ e greditur
cular integrũ ꝑseuerat. et coꝵ.cu.¬

Expanded text:
cula -le, altus locus aptus ad circumspiciendum, unde speculor -aris, idest videre, inspicere, investigare, explorare, de alto inspicere, unde hoc specularaltus unde quis speculari potest, unde et fenestre et vehicula, de quibus speculamur, specularia dicuntur. greditur violat, nec cum egreditur cular integrum perseverat.
Abbreviated transcription (Latin):
speculans ⁊ hoc . ix. illustuis uel ad
speculũ ꝑtinens uelhĩlis et aptus
ad speculandũ.
tus consideret. uel a spleudeo quia
splendorem irddat.¬
coris. et hoc specũ .si. et hoc specu ni
et est specus fossa facta subterra
qua prospic potest que et antrũ
dicitur et speleum et spelunca dẽ¬
S antrũ et speleum grece latine spe¬

Expanded text:
specularis -re, illustris vel ad speculam pertinens, vel habilis et aptus ad speculandum; ciem consideret, vel a splendeo, quia splendorem reddat.-coris, et hoc specum -ci, et hoc specu indet est specus fossa facta sub terra, qua prospici potest, que et antrum dicitur et speleum et spelunca: sed antrum et speleum grece, spe
Abbreviated transcription (Latin):
rare uolo. S in ip̃a consideracõe me¬
a deficio. Implet namqz cithare¬
dam puerũ et sal nustam facit.
Implet pastoren armentari
sicomoros mellicantẽ et ꝓph̃ani
facit. Implet abstinentem puerũ
et iudicem senũ facit. Implet pisca¬
corem et cap̃ arefacit. Iuiplet per-¬
sequutorem et doctorem genciunt
facit. Implet publicanĩ et euuge¬
listam facit. ꝯ qualis est artifex iste
spũs uulla ad discetidũ mora agr
in ome quod uoluerit mox ut teti¬
gerit mentẽ docet solũq tetigisse
docuisse est. nam humanũ añu
subito ut issuorat ĩnuitat abueget
repente quod erat exhibet repẽte qd̃
non erat.

Expanded text:
rare volo, sed in ipsa mea considerationerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque cytharoedum puerum, et Psalmistam facit. Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit. Implet piscatorem, et praedicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit; mox ut tetigerit mentem docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ritus postulare dr̃ quia ad postulã¬
dum eos quos repleuent inflaui¬
iot. Consolator autem idem spc̃
uocatur quia de prĩ ppetintione iue¬
rentib dum spem uenie pieparat¬
pro ab afflictione tusticie meutẽ
eleuat. de quio recte pronittitur
ipẽ uos docebit omĩa quia iusi idẽ
spũs cordi assit audientis occiosus
est seriuo doctoris. nemo eigo docẽ¬
ti honũ tubuat quoderorẽ docen¬
tis iutelligit. quia insi iĩtus sit
qui docoat doctoris linguam erteu
i uanũ labouit. ecce uuã loquẽ¬
tis uocrmi om̃s ꝑiter audientes
nec tñ piter sensũ audite uocis per¬
cpitis. Cum ergo uordupar nou
sit cur incordib mĩs dispar est uo¬
tis intelligencia nsi quiaper hoc
uox loꝙ̃tis couĩter admonet est
magis intenor qui deuocis intel¬
ligencia quosiam specialiter doce᷑¬
fidei in untute opificis huns spc̃
dei dauid amos damelem petrũ
paulũ matheũ intueor. Et sauctꝰ
iste spũs qualis sit aitifer conside¬

Expanded text:
ritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit, inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitierius. De quo recte promittitur, ipse vos docebit omnia, qui nisi idem Spiritus cordi assistat audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat doctorum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docefidei in virtute opificis hujus attodei David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex conside
Abbreviated transcription (Latin):
arscat in fortitudinẽ ut cmbiat
quid agendũ sit. hoc agere ꝑmeu¬
tis forti̾tudiuẽ possit ne timore tre¬
pidet et pauorem collapsa nou ba¬
leat doua defendere que sentit. s se¬
pe fortitudo si iprouida fuent et
ninius cum uicia circũspecta ipã
siuui presimptione in cassu nut
Ascendit eigo ad consilium ut pre¬
uidendo pirmumat essequid agere
fortiter potest s esse consiluĩ uõn
potest si intellectus deest. quia qui
non intelligit malũ quod agentẽ
quod. adiuuat. ita.a consilio. iscẽ¬
danius ad inceliectũ. S quid si in¬
tellectus magno quid̃ acuunuc
uigilet et moderau se nesciat per
matuntatẽ. Ab intelectu engo ascẽ¬
disponat. quia gͥ ꝑtumorẽ surgnnꝰ
ad pietatem. ꝑ pictatẽ ad scĩam
ducimur. per scĩam ad fortitudĩe
roboramur. ꝑfortitudinẽ ad consi¬
liũ tendimꝰ. per consiliũ in intel¬
lectũ proficimus. per iutellectum

Expanded text:
crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit; ne timore trepidet, et pavore collapsa non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo, si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione incassum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut providendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum, quod agentem quod adjuvat? Itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per charitatem? Ab intellectu ergo ascendisponat. Quia igitur per timorem surgimus ad pietatem, per pietatem ad scientiam ducimur, per scientiam ad fortitudinem roboramur, per fortitudinem ad consilium tendimus, per consilium in intellectu proficimus, per intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
qui a terreins ad celestia cendimrꝰ
ẽosdem gradus ascrudendo enu-¬
meremus. ut atimore ad sapĩa
puenire ualeamus. in mente enĩ
sciencia. Quartus fortitudo. Qnͣtꝰ
consilium. Sextus iitellectus. Sep¬
timus sapĩa. Est enĩ timordiũ in
mente. s qualis est iste tumor si cũ
eo pietas est. qui eiũ miseren pro¬
ximo ignorat qui compati eius
tubulationi dissimulat. hꝰ tunor
aute omĩpotentis dei oculos nullus
est qui nou leciatur ad pietaceui.
percerit que pepercenda non sunt pec¬
tata eiũ que ferm iguib gehenne¬
pñt Discipline sunt uerbere corngen¬
da. S mordiuata pietas cũ tempa¬
liter parcit. ad eternũ sippliciũ per¬
tibit. ut eigo uere ordinata sit pie¬
tas ad gradum est alium sublena¬

Expanded text:
qui a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo enumeremus, ut a timore ad sapientiam pervenire valeamus. In mente eteniscientia; quartus, fortitudo; quintus, consilium; sextus, intellectus; septimus, sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis est iste timor, si cum eo pietas non est? Qui enim misereximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, quia non sublevatur ad pietatem. percerit, quae parcenda non sunt. Peccata enim, quae feriri gehennnt, disciplinae sunt verbere corrigenda: sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium subleva
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta uel breius laucea uelia¬
culum quia ad inctar spice acuit᷑
culo occidere. unde hic spiculator.¬
toris. carifer qui ptat spiculum
ad occidendũ.
pidroniũ. Spiro componitur
cũ dromos quod est curuũ et dr̃ ħ
spidioniũ. mi .i. locus post domũ se¬
cretus sicut ad requisita nature.
idem dicitur de ypodronius.

Expanded text:
sagitta vel brevis lancea vel iaculum, quia ad instar spice acuitur; culo occidere, unde spiculator, carnifex, quia portat spiculum ad occidendum. pi-. Item spiro componitur cum dromos, quod est curvum, et dicitur hoc spidromum, idest locus post domum secretus, situs ad requisita nature; idem dicitur ypodromus.
Abbreviated transcription (Latin):
spino. nas. despino. uas. spias au¬
ferie uel exhere. Et expino. nas. in
eodem sensu. inspno nas. ualde uł
iutus spinare. respino. uas. iterũ
spinare uel spiuas remouere. Spi¬

Expanded text:
spino -as, et despino -as, spinas auferre vel extrahere, et exspino -as in eodem sensu, inspino -as, valde vel intus spinare, respino -as, iterum spinare vel spinas removere. Spi
Abbreviated transcription (Latin):
et dicitur conspico. cas colligere in
us deponeus despico. cas. et despi¬
cor.saris. depo .i. grana de spica ex¬
cutere et extrahere. uñ et sepe ponit᷑
pro auferre et pro aperire. expicor
caus. et expico. cas. Idem ꝙ despica¬
re. iuspico. cas eunttere uel dare
nel ad modum spicarũ acuere
subspico. cas latenter uel post uel
sub spicare. Sꝑico et eius compoĩ¬

Expanded text:
mponitur conspico -as, spicas colligere, in ur deponens; despico -as, et despicor -aris deponens, idest grana de spica excutere et extrahere, unde et sepe ponitur pro auferre et pro aperire; expicor -aris, et expico -as, idem quod despicare; inspico -as, spicas emittere vel dare vel ad modum spicarum acuere subspico -as, latenter vel post vel subtus spicare. Spico et eius compo
Abbreviated transcription (Latin):
curulus non rediens ad idem pũc¬
tum. unde et reuolutiones serpen¬
ipĩ fues nautaꝵ dũr spire quia
in spiris recolligũr uel dũr sie a
sparto uude fiunt.
et spiracula dũr omĩa loca per que¬
potest ferri spũs que greci parridia
uocant. uel aicha rochea. et spiracu¬
la dũr loca que per que terra spira¬
ua .iiiui. quod facile inspiratur. et hic

Expanded text:
circulus non rediens ad idem punctum, unde et revolutiones serpenipsi funes nautarum dicuntur spire, quia in spiras recolliguntur, vel dicuntur sic a sparto, unde fiunt. et spiracula dicuntur omnia loca pestiferi spiritus, que Greci paronia vocant vel acharotea; et spiracula dicuntur loca quibus terra spiri-a -um, quod facile ins
Abbreviated transcription (Latin):
duob moĩs dr̃ mitti uuo quouisi¬
biliter appuit. Altero quo inuisi¬
biliter cristis muentib pcipitur. ita
et spũs scũs a pre et filio ac seipõ
duobus modis procedere siue mũt
est ei uisibilis creature deunãcõe
sicut in die penthecostes alus qz
uicib. et datur cotidie inuisibiliter

Expanded text:
duobus modis dicitur mitti, uno quo visibiliter apparuit, altero quo invisibiliter a castis mentibus percipitur, ita et Spiritus sanctus a Patre et Filio ac a seipso duobuest enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes aliisque vicibus, et datur quotidie invisibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
pero. a spera dr̃ spero. ras spem
hr̃e confidere eristimare uel sperã¬
do expectare uel credere et proprie
bona. bona quidem speranus ma¬
la uerotimemus. sepe tũ sperare
ponitur pro tunere et eꝯͦ u ĩpro

Expanded text:
em a spera spero -as, spem habere, confidere, existimare vel sperando expectare vel credere, et proprie bona: bona quidem speramus, mala timemus; sepe tamen sperare ponitur pro timere et e co
Abbreviated transcription (Latin):
ca .ce. qr de stipula prosiliit et appet
uel spica quasi spenca quia rocũ¬
da est. et spica de macuis frugib
culmi folicłin .i. Extremũ tumorẽ
culiui auste adhͣ tenues ĩ mod̾ spiclĩ
appẽt uũ ⁊ sagite et lãcee b̾ues dũr

Expanded text:
ca -ce, quia de stipula prosilit et apparet, vel spica quasi sperica, quia rotunda est, et spica de maturis frugibuculmi folliculum, idest extremum tumorem culmi, ariste adhuc tenues in modum spiculi apparent; unde et sagitte vel lancee
Abbreviated transcription (Latin):
Spero componitur despero. ras
a spe cessare. unde hic et hec despe¬
rubilis et ħ. le. Uñ desperabiliter
Spero pro spem hr̃e est ueu. ĩno
semp uidetur neutrũ. S aliud ũ¬

Expanded text:
Spero componitur despero -as, a spe cessare, unde desperabilis -le, desperabiliter. Spero pro spem habere est neutrum, immo semper videtur neutrum, sed quia aliud ve
Abbreviated transcription (Latin):
ras. conspiro. ras simul spirare
uel conuitare. uñ conspirator. con
tere. respiro. ras retro uel iteꝵ spi¬
rare uel quiescere pausare alabo¬
re. suspiro. uas sursũ spirare uel

Expanded text:
 conspiro -as, simul spirare vel coniurare, unde conspirator, constere, instinguere, respiro -as, retro vel iterum spirare vel quiescere, pausare a labore; suspiro -as, sursum spirare vel
Abbreviated transcription (Latin):
uel uendit. Item a spata spatatꝰ¬
tata. tum. spatã hñs uel spata ar¬
matus.¬
sit et spatule raim uel folia uel
fructus palmaꝵ anteꝙͣ aperiant᷑
grece latine delicie dũr. Et a spatu¬
la spatulosus. sa. sum. et spatula¬
tus. ta. tum. qui magnas et diffu
et utrũq comparatur. Item a spa¬
tula spatulor. laus .i. delicior. ans
uel spatula dĩnare. Et compõ cũ¬

Expanded text:
ere. Item a spata spatatus -a -um, spatam habens vel spata armatussit. Et spatule rami vel folia vel fructus palmarum, antequam aperiantur, grece, latine delicie dicuntur; et a spatula spatulosus -a -um, et spatulatus -a -um qui magnas et diffuset utrumque comparatur. Item a spatula spatulor -aris, delicior -ris vel in spatula divinare; et compo
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgo disꝑgo. gis. inspgo. gis resꝑ¬
go. gis. propue est discanter ope¬
rire̾ et pfudere. unde aqua resꝑ¬
sus dr̃ qui distantib aque guttis
optus et pfusus est. sꝑgo et eius
compoĩta sunt actiua. et facĩt
preteritũ in . si. et sup̃ in. sum. et¬

Expanded text:
s, dispergo -is, inspergo -is, respergo -is, proprie est distanter operire et perfundere, unde ‘aqua respersus ’ dicitur qui distantibus aque guttis opertus et perfusus est. Et spargo et eius composita sunt activa et faciunt preteritum in -si et supin
Abbreviated transcription (Latin):
te rotundum. Et est spera manente
dyametro continua circa ip̃m semi¬
spacium rotundum. Unde et rotim¬
ditas dicitur spera uundi quia erꝰ
species in rotundũ formata est. et
ꝙꝙ rotundũ et uolubile est dicitur
spera a uolubilitate et rotunditate
ut pile quib ludunt infantes. uel
ut dicunt spera grecũ est. greci autẽ
quicꝙͣ est rotundũ speram̃ uocant

Expanded text:
t rotunditas: spera est, manente diametro, continua circa ipsum semispatium rotundum, unde et rotunditas mundi dicitur spera mundi, quia eius species rotunde formata est, et quicquid rotundum et volubile est dicitur spera a volubilitate et rotunditate, ut pile quibus ludunt infantes. Vel, ut dicunt, spera grecum est: Greci enim quicquid est rotundum speram vocant
Abbreviated transcription (Latin):
ne. et eadem ciitas sꝑta uel sꝑte
et lacedemonia. unde lacedemõn
et hoc spertum genus uestis quod
ibi pͥmũ factũ fuit. et hic et hec spar¬
ciata. te. patr̃ ab illa cruitate uel

Expanded text:
nie, et est eadem civitas Sparta vel Sparte et Lacedemonia, unde Lacedemoniiet hoc spartum, genus vestis, quia ibi primum factum fuit; et hic et hec Spartiata -te, patrium ab illa civitate vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uidemus uatura aspicimus uo¬
luuitate intuemur cura aspicꝰ
ante nos respitimꝰ retro nos. su¬
spicunus sursumi. despicimus de¬
orsum. inspicimus retrorsum
conspicimus cutũqͣq prospicimꝰ
longe.

Expanded text:
: videmus natura, aspicimus voluntate, intuemur cura; aspicimus ante nos, respicimus retro, suspicimus sursum, despicimus deorsum, inspicimus introrsum, conspicimus circumquaque, prospicimus longe.
Abbreviated transcription (Latin):
uel spẽm designaus et singłus¬
et propͥus unicus. Et comparat᷑
unde hec specialitas. tatis. Iteui
a spẽs speciosus . sa. sum .i. formo¬
sus pulcher et comparatur. uñ¬
hec speciositas. tatis.¬
dicitur specifico. cas. segregare

Expanded text:
vel speciem designans, vel singularis, proprius, unicus, et comparatur; unde hec specialitas; item a species speciosus -a -um, formosus, pulcer, et comparatur, unde speciositas. Snitur speci
Abbreviated transcription (Latin):
supstes. unde hec sospitas. tatis. et
bona spe afficere. uel bona spe nõ
fallere. et est actĩm. in eodem sensu
iuuenitur sospio. pis. et dr̃ sospes
quasi salutis hospes. et est echĩa¬

Expanded text:
superstes, unde hec sospitas -tis, et bona spe afficere, vel bona spe non fallere, et est activum; in eodem sensu invenitur sospio -is; et dicitur sospes quasi salutis hospes, et est ethi
Abbreviated transcription (Latin):
padix. dicis. fe. ge. et hec spadica
.i. palma. uñhic et hec spadix sub¬
rubeus fuluus.s. colore paline. uñ
et spadices dũr equi palmati .i. eqͥ
fului et rubicũdi coloris sicut pal¬
ma. uel qui paliue figuram in
pado. a spaoix dr̃ hic spado. douis

Expanded text:
PADIX -cis et hec spadica -ce, idest palma, unde hic et hec spadix, subrubeus, fulvus, scilicet colore palme, unde et spadices dicuntur equi palmulati, idest equi fulvi et rubicundi coloris sicut palma vel qui palme figuram in Item a spadix hic spado -nis,
Abbreviated transcription (Latin):
pacior. spaciũ .cii. distancia uel
interuallũ uel intercapedo. uñ ħ
et comꝑatur. unde hec spaciositas¬
tatis. Item a spaciũ spacior. aris¬
huc et illuc ne causa recreaudi.
et componitur cõspacior. aus. cir¬
cũ spacior. auis. despacior. aris. deor
spaciari et euagari. spacior depoñs
est cũ omib suis compoĩtis.

Expanded text:
 SPATIUM -tii, distantia vel intervallum vel intercapedo, unde et comparatur, unde hec spatiositas. Item a spatium spatior -arihuc et illuc causa recreandi; et componitur conspatior -ris, et circumspatior -ris, et despatior -ris, deorsspatiari et evagari; spatior deponens est cum omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
S ulco a sol dr̃ hic sulcus .ci. quod
defossum est inter duas portas qr
sultus solem capiat. uñ et sulcus
dr̃ quasi solem capiens. et est ethĩa¬
uel sulcus dr̃ a luo .is. quia nome¬
re transumitur. uel quia quasi su¬
endo fiint sulci. Unde sulculus. li
coms qui sulcos facit. et sulco cas.¬
a quo compointur consulco. cas.
desulco. as ualde sulcare uel sul¬
cos destruere. dissulco. cas. insulco

Expanded text:
solaris -e. Et hic sulcus -ci, quod defossum est inter duas porcas, quia sulcus solem accipiat, unde et sulcus dicitur quasi solem capiens, et est ethiel dicitur a suo -is, quia vomere transuitur vel quia quasi suendo fiunt sulci; unde hic sulculus -nis, qui sulcos facit, et sulco -as. Et componitur consulco -as, desulco -as, valde sulcare vel sulcos destruere, dissulco -as, insulco
Abbreviated transcription (Latin):
bomis sius tempere uecessitatis homimbus
insurgentib talis est rex largus sͥ et sb̾ditis.
Enis regnum ꝓsꝑabitur. eius mardatum
obẜuabitur. Talem regen laudauert antiqͥ
iu dignis et non indigentibz talis est de po¬
pulcitor rei publice. Et destructor regu et in
Larua. ue. est siłacrum quia terret q nulgo
solet dici mastara ꝙ apponitur faciei ad ter¬
rendos pueros. Item larna dicitur maleficus
ancantritor. Et umbra demonũ nel demon
dicunt enim laruas eẽ demones fcõs ex ly¬
ninib qui meriti mali fuerunt qr natuta
tene brosis. unde in hymuo apłoꝵ scĩ pet et
pauli larua repellunt demonũ ultra mũdi
lumtes. Et inde tractum est illud q appõit᷑
ne quis cognoscatur nel ad terrorem dicat

Expanded text:
ominibus indigentibus, talis rex est largus sibi et subditis, et ejus regnum prosperabitur, ejus mandatum observabitur. Talem regem laudaverunt antiqet indignis dat et non indigentibus, talis est depopulator reipublice, destructor regni, indiLARVA -e, simulacrum quod terret, quod vulgo solet dici mascara, quod apponitur faciei ad terrendos pueros, et larva dicitur maleficus incantator et umbra demonum et demon: dicunt enim larvas esse demones factos ex hominibus qui meriti male fuerunt, quorum natura tenebrosis, unde in Ymno Apostolorum Petri et Pauli ‘larvas relimites" Et hinc tractum est ut quod apponitur, ne quis cognoscatur vel ad terrorem, "
Abbreviated transcription (Latin):
ialore aͥd facere. Et sui ħ umuenitur eius passi¬
num intercia ꝑsonna ut nestis laboratur. et
hinc laboratus. a. uiii. ꝓticipiũ. laboro cõponit᷑
collaboro. as .i. si mul laborare. Item elaboro. as.
i. nalde laborare. Et sib omuibz rescenduuit pas¬

Expanded text:
labore aliquid facere, et secundum hoc invenitur eius passivum in tertia persona, ut ‘vestis laboratur’; et hinc laboratus participium. Et a laboro hoc collaboro -as, idest simul laborare; elaboro -as, idest valde laborare; et ab omnibus istis descendunt pas
Abbreviated transcription (Latin):
uel a largus quia inde procedit largitas. Et h
lar. ris. d: ignis. unde in antiquoꝵ prouerbio
lar. ris. dicitur qued̾ nipha que p̾mo pp̃̾ gartu¬
litatem suam ttñ est lar. lar. quasi la trans. s
ꝓp̃ turpem sonum abscissa est una silła. Et

Expanded text:
idest domus, quia inde procedit largitas. Et hic lar -ris dicitur ignis, unde in antiquo proverbio Lar -ris dicitur nimpha, que primo propter garrulitatem suam dicta est larlar, quasi latrans, sed propter turpem sonum abscissa est una sillaba et
Abbreviated transcription (Latin):
latinas. Et hec latinitas. tis. uuiltinso latior.¬
Et est ꝓprictas qua quis dicitur latuus uel
re latinoꝵ se halrre nel loqui. onte ecellenter ꝑꝑ
dicitur latrnari qui congnie loquitur latimi
lr̃is. scam layci etiam ytalici. quasi lrbati sũt
respectu lratoꝵ.¬

Expanded text:
latinas. Et inde hec latinitas -tis, multitudo Latinorum, vel proprietas qua quis dicitur Latinus vel more Latinorum se habere vel loqui, unde excellenter proprie dicitur latinari qui congrue loquitur litteris latinis: nam layci, etiam Ytalici, quasi barbari sunt respectu litter
Abbreviated transcription (Latin):
labor.tis .i. protul uel ad inferiori parte nel m¬
antiorem ꝑtemi labi. Item plabor. ris .i. ꝑfecte
labi. p̾labor. ris .i. aute nel uirta labi. Itẽ rela¬
sb̾tus labi. labor.ris. cum oninib suis ꝯpoĩs est
teponens et facit sup̃. in ptu. Et prodnc hane

Expanded text:
labor -eris, idest procul vel ab anteriori sive in anteriorem partem labi; perlabor -eris, idest perfecte labi; prelabor -eris, idest ante vel iuxta labi; relasubtus labi. Labor -eris cum omnibus suis compositis est deponens et facit supinum in -psum et producit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
lacteo lac suggo lacto lacteo prebeo nato.
cũ prebetur lac. Item lactare .. lacte ĩplere
lates. es .i. hr̃e nel emittere uel incipere hr̃e
cũ gͣnescit. lacto componitur ablacto. as.
i. ablacte extrahere uel remouere seggregare.
Collacto. fis̃. simul lactare. unde collactaneꝰ.
seggare. ob lecto. sis. telectare. lacto cũ om̃ib
sius ꝯpoĩt. est aictinũ preter delco̾. as. ꝙ est
ueutrum. Et telector. aris. ꝙ est deponeus. et
ommia compo retinen lraturam sui simpli¬
cis preter delco et oblecto que mutant . a . in.
e. Item nota ꝙ lactare ponitur qũq pro de¬
cipere. et est tractum ab infantib qr iułtoti¬
Asictusa a lac ds lactuca.ce. quia habun¬
dancia lactis oruberet uel lacte mitrientes
feninas impleat. ħ ⁊ in niris ueneris usũ

Expanded text:
. 19, 19 ‘lacteo lac sugo, lacto lac prebeo nato’. lac prebeo nato’. Item lactare est lacte implere, lacteo -es, idest habere vel emittere vel incipere habere es lactescit cum granescit. Lacto componitur ablacto -as, idest a lacte extrahere vel removere, segregare; collacto -as, idest simul lactare, unde collactaneus segregare; oblecto -as, idest delectare. Lacto cum omnibus suis compositis est activum, preter delecto -as, quod est neutrum, et delector -aris, quod est deponens. Et composita retinent litteraturam sui simplicis, preter delecto et oblecto, que mutant a in e. Item nota quod lactare ponitur quandoque pro decipere et est tractum ab infantibus, qui multotiItem a lac hec lactuca -ce, quia abundantia lactis exuberet, vel lacte nutrientes feminas implet: hec et in viris usum
Abbreviated transcription (Latin):
sa a lacu. et est fossa ubi remanẽt aque
post effusionem imbrum. uel ad ꝙͣ ꝯfliuit
in mundicie. et est ꝓprie inter fores sicut fornca
U a cunar. naris. ge neu .i. testudo que solet eẽ
m cameris et in domib artucita et ꝯcaua ad
modum lacuie. antiquitus enur fiebunt testu¬
diues curne et ꝯcaue in domib. et ideo lacunar
d alacuna uel a lacu. qr testudo quosd̃ lacus ro¬
tuitos uel quadratos gypso uel alus colorib h̃t
de pictos cum signis intermicantib. Unde ⁊ seꝑe
inde lacunar iᵈ id. Et ħ lacunariu pro edtem.
Et nide eciam laquear uel laquearium dicitur
pro eodem per antisticon uel laquear uel laq̃a¬
trabiũ a latũ qr sicut plures ruuili in uno lacu
Ita trabiũ capita et liguoꝵ in uno loco ꝯueu̾it
Item lacunar item dr̃ ꝙ lacuna. Et lacima di¬
furet pollex domus uel locus ubi tota domuis li¬
pler repoitur. Item lacimat dicitur lempas ar̃
n cire. Et tunc componitur aluce et aer quia
licem p̾beat aeri. Item a lacus uel lacima. lacil

Expanded text:
na -e, idest fossa ubi remanent aque post effusionem imbrium vel ad quam confluunt immunditie, et est proprie intra fores sicut forica acunar -ris, idest testudo que solet esse in cameris et in domibus arcuata et cava ad modum lacune: antiquitus enim fiebant testudines curve et concave in domibus, et ideo lacunar dicitur a lacuna vel a lacu quia testudo quosdam lacus quadratos et rotundos gipso vel aliis coloribus habet depictos cum signis intermicantibus, unde etiam inde lacunar illud idem, et hoc lacunarium pro eodem, et inde etiam laquear vel laquearium dicitur pro eodem per antisticon; vel laquear sive laqueatrabium a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium capita et lignorum in uno loco conveniunt. Item lacunar est idem quod lacuna, et lacunar dicitur suppellex domus vel locus ubi tota domus suppellex reponitur. Item lacunar dicitur lampas ardens in aere et tunc componitur a luce et aer quia lucem prebeat aeri. Item a la
Abbreviated transcription (Latin):
cus cupꝑa n qua unnũ de currit. et fossa que aͦ
nomine dr lacuna et receptaculus̃ aquarum.
Et dicitur a stagno et piscina. stagnum em̃ ẽ
a pisce por contrarium. lacus est aqua stans il
coquitur postea moleo frigitut. Et sirit lagana
ad comedendum ut caro leporma et cosꝰ. ga. uel¬

Expanded text:
cet cupa in qua vinum decurrit, et fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua pisce per contrarium; lacus est aqua stans natcoquitur, postea in oleo frigitur; et sunt lagana ad comedendum ut caro leporina. L 11 LAG
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ꝙ et hec lamipada. de. dicitur uas ꝙd qd̾
ectĩani illuminat. ꝓprie lampas est uas uł
flamma in nectice lucens. Et dicitur sie quia
lambentis modum ostendere indeatur. unde
carpitur. nel qr olim pͥus lane lamarentur.
i. uellerentur non tonderentur. uide et uellus
dañ est a uellento. unde lanosus . a.ii. et lami¬
tus .a. um.i. lanam hr̃s uel lana habuncas
ꝓprie hasta hñs am̃tũ in medio sic dcã quia
equa lãce. id est equali amento pondera¬
ta iubretur.
est lancinare laucens lictere uel coufligere

Expanded text:
-dis, quod et hec lampada -e dicitur, vas quod ecclesiam illuminat. Proprie lampas est vas vel flamma in vertice lucens, et dicitur sic quia lambentis motum ostendere videatur, unde carpitur, vel quia olim lane prius laniarentur, idest vellerentur, non tonderentur, unde et vellus dictum est a vellendo. Unde lanosus -a -um et lanutus -a -um, lanam habens vel lana abundans; oprie hasta habens amentum in medio, sic dicta quia equa lance, idest equali amento ponderata vibretur; et lancino -a
Abbreviated transcription (Latin):
snctio trabiũ in sĩmatate domus. uel laq̃st la
sint que super tigna pomntur et ip̃is tiguis
illaqueantut. Item laquearia sunt que cam¬
ram sb̾tegunt et ornant. sed laquear ip̃i testa¬
do camere dr᷑. instar laquei curuati fca. ꝙ alio
nomine dicitur testuto et lacunar. Et ma h
laquearim .rii. idemꝙ laqueat. Et laqͥ an.¬

Expanded text:
nctio trabium in summitate domus; vel laquearia sunt que super tigna ponuntur et ipsis tignis illaqueantur; item laquearia sunt que cameram subtegunt et ornant, sed laquear ipsa testudo camere dicitur ad instar laquei curvati facta, quod et alio nomine dicitur testudo vel lacunar; et inde hoc laquearium -rii, idem quod laquear, et laquea
Abbreviated transcription (Latin):
quatte ꝯiugacionis. peto. quero. cupio. sapio.
teto. Et omnia uerba tertie ⁊ingacionis. in . so.
desmencia hñt p̾titum et supimĩ ad modũ
quarte ⁊ ngacionis. ut lacesso. sis. sim. fitũ. ar¬
cesso. sim. sitũ. Et exeptis quinq .s. facesso. si.
capesso. si. queso. si. uiso. si. pmso. pnisi. ẜm¬

Expanded text:
tie coniugationis, peto, quero, cupio, sapio et tero et omnia verba tertie coniugationis in -so desinentia habent preteritum et supinum ad modum quarte coniugationis, ut lacesso -sivi -situm, arcesso -sivi -situm, exceptis quinque: facesso -cessi, capesso -pessi, queso -si,
Abbreviated transcription (Latin):
conferens fumus. unde la crimose adubiĩ.
Item a lacrima lacrimor. aris. lacrimatũ.
autiqui tamen dicebant. lacruuo. as. Et iñ
uerbalia ħ lacrimatortum .rii. locus lacͥiaꝵ.
et lacrimatoriꝰ.a.aĩ.q. tristis laccunas cõ¬
mouens. Et componitur illa crmor. aris .i.¬

Expanded text:
conferens ut fumus, unde lacrimose adverbium. Item a lacrima lacrimor -aris, quod antiqui dicebant lacrimo -as, et inde verbalia, et hoc lacrimatorium, locus lacrimarum, et lacrimatorius -a -um, quasi tristis, lacrimas commovens; et componitur allacrimor -aris, i
Abbreviated transcription (Latin):
ħ labium .i. et differunt. quia labium de fr̃iꝰ
labrum inferius. uel labium mulieꝵ. labrum
uiror. Est enĩ qued̃ aspitas in labris mroꝵ pp̃
ħ noĩe labrum uel labrum est uasis. labiũ uo
oris. unde et labrum inuematur pro ipõ uase ĩ
quo pedes lauaritur. Et tunc dr labrum a lauã¬

Expanded text:
 labium, et differunt, quia labium dicitur superius, labrum inferius; vel labium mulierum, labrum virorum: est enim quedam asperitas in labris virorum, hoc nomine labrum. Vel labrum vasis est, labium vero oris, unde et labrum invenitur pro ipso vase in quo pedes lavantur, et tunc dicitur labrum a lavan
Abbreviated transcription (Latin):
salso dr̃ hoc salmentũ uł hoc salsa¬
mentum in eodem sensu. uel salm̃¬
tum proprie dr̃ piscis confectio. et dr̃
a salmo. mois pisce quod dr̃ a sale¬
quod or̃. asale quia inde fit salsam̃¬
cum uel qr hẽat saporeui salis. s
salmentũ omĩs res salsa ut piscis
et huiꝰ et inde hoc salsum.
fruĩs est senuo dĩ ad mediceus nul¬
tum sanguĩem effudisti et płiuia
bella bellacti non poteris edificare
ne coram me. filius qui nascetur
tibi erit mai uir quietissimꝰ. faciã
enĩ eum quiescere ab omĩb inum¬
cis suis ꝑ curuitũ et obhanc cãmi
pacificus uocabẽ et pacemi et ocium
dabo in israel cunctis dieb suis ip̃e
nator quia ad ppłmi loqueretur. uide¬

Expanded text:
 hoc salmentum -ti et hoc salsamentum in eodem sensu, vel salmentum proprie dicitur piscis confectio, et dicitur a salmo -nis pisce, quod dicitur a sale, quia inde fit salsamentum, vel quia habeat saporem salis; sed salsamentum omnis res salsa, ut piscis et huiusmodi; idem et hoc salsum. factus est sermo Domini ad me dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti: non poteris aedificare ne coram me. Filius qui nascetur tibi erit vir quietissimus; faciam enim eum requiescere ab omnibus inimicis suis per circuitum: et ob hanc causam Pacificus vocabitur: et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse nator, quod ad populum loqueretur. I
Abbreviated transcription (Latin):
mare. uñ salonimꝰ dictus et filiꝰ
pollionis quia natus est eo ano
ꝙ pater suus deuicit illam ciuitatẽ¬

Expanded text:
-um, et Saloninus dictus est filius Pollionis quia natus est eo anno quo pater suus devicit illam civitate
Abbreviated transcription (Latin):
cione nou eleuat. sed gͣuat quia enim sũ
hũilitate mirtutes congregat.q. qui m̃etũ
puluerem portat. et unde ad ferre cernitur
in det̾iꝰ ceca᷑ in cunctis ergo qui agitis frẽs
mei indicem boni operis hũilitatem tenete
nec quib iam sr̃iores sed quib adhuc infi̾¬
ores estis aspicite ut dum melioꝵ nob̃ ex ẽ¬
pla ꝓponitis ad maiora sꝑascende ex hiulita

Expanded text:
tione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilita