comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ihũs uaue designabat aduentũ misit sa cer¬
doces apłos suos portautes cubas ductiles
p̾dicacõnis magnificam celestemq doctri¬
nam sacerdotali ⁊ tuba pͥmus in euuangłio¬
suo matheus increpuit martus quoq lu¬
cas. ⁊ iohãnes sius singli tubis sacerdo tali¬
bus ceciest petius eciam duax epłarum
suarum ꝑsouat tubis Iacobus quoq et
sta describens. nouissimus a ueniens ille
tubis muros iherico .i. om̃s ydolatrie machi¬
nas ⁊ philosophorum dogiata usq ad

Expanded text:
filius Nave designabat adventum, mittit sacerdotes apostolos suos, portantes tubas ductiles, praedicationis magnificam coelestemque doctrinam. Sacerdotali tuba primus in Evangelio Matthaeus increpuit: Marcus quoque, Lucas et Joannes, suis singuli tubis sacerdotalibus cecinerunt; Petrus etiam duabus Epistolarum suarum personat tubis: Jacobus quoque etsta describens. Novissimus autem ille veniens, tubis, muros Jericho et omnes idololatriae machinas et philosophorum dogmata usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
et inf̾ra. uirũ fortasse uideatur ĩuio
dare. quid enun religioni conueint lu
ret ei obseruare festiuitatẽ ħ si scd̾iu¬
lũm consideretur uon tau religiosa
ꝙͣ suꝑsticiosa bidebũtur sed sciebat apo¬
stolus paulus quia nõ de hiis loquit
lex neq illuui ritum qui auideis ob¬
seruari uidetur spñs sauctus p̾cipit
et ideo ad eos qui fidem xp̃i susceꝑunt
dicebat. nenio ergo uos iudicet in cibu
et pͥotu aut in parte diei festi aut
neomiema. etcͣ. et infra. dixiuius q
ueouienia festiuitas appellatur cum
luua iuouari ceperit et soli ꝓxima
me agat tunc enĩ uoua esficietur
cum abiecent beterem hominem et in¬
ducta fuerit nouũ qui scdm deuin cre

Expanded text:
 Sed mirum fortasse videatur, immo dare. Quid enim religionis condecet luret ei observare festivitatem. Haec sim considerentur, non tam religiosa quam superstitiosa videbuntur. Sed sciebat Apostolus Paulus, quia non de his loquitur lex, neque ullum ritum quia Judaeis observari videtur sanctus Spiritus praecipit, et ideo ad eos, qui fidem Dei susceperunt, dicebat: « Nemo ergo vos judicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neneomeniae festivitas appellatur, cum luna innovari coeperit et soli proxima ae agit. Tunc enim nova efficitur, cum abjecerit veterem hominem, et induta f
Abbreviated transcription (Latin):
peto a te inquit montẽ hunc sicut di¬
cit dũs in die illa nich̾ huile nichil
deiectum scũs requint nichil qd̃ in de¬
uiersis cui uallibus iaceat sed mon¬
ten requirit excelsum et montem

Expanded text:
« Peto te, » inquit, « montem hunc, » sicut dicit Dominus: In die illa. Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet, sed montem
Abbreviated transcription (Latin):
ad pumendos aũt eos qui pena di¬
gui sunt. dissiuiłator cũ possit qͥppe
tacens siune contestacione uenturi
ꝑuure eos quos seuiel dignos sup¬
plicio iudicaint nũꝙͣ hoc facit se d
etiani si cõdempuauent dicit ꝙ sibi seui¬
per dicere ꝓpositum est ut li berentur a
cõdempnacõe per penitenciã qui cõdemp

Expanded text:
na digni sunt, dissimulat. Cum possit quippe tacens sine contestatione venturi punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, numquam hoc facit: sed etiam si condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum est, ut liberentur a condemnatione per
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat pentẽciam agite aꝓpuiquabit re¬
guũ celoꝵ. S retiut et repressit dieui
cousũmacõuis ⁊ ad ẽẽ prohibuit. uideus
enĩ deus pater salutem genciũ et ꝑ ip̃iu
soluin posse coustare diat ad euui. pete
a uie ⁊ dabo tibi gentes hereditatẽ tuani
i possessiouem tuam teriumos t̾re douec
igitur paterua pollicitacio compleatur¬
⁊ ecc̃a ex diuersis nacõnibus crescat atq
iñtioeat tota geuciũ pleuitudo ut tunc
⁊ differtur occasus nec umꝙͣ sol occumbet. S
semꝑ exoritur duin credenciũ cordibz sol iu¬
sti cie lien ueritatis infiuidit. cũ uero re¬
pleta fuerit mensura credenciũ ⁊ de tenor
iam ac de color etas ultime generacõius ad¬
ueuent cum in crescente ñ qui cate refrigescet
karitas multoꝵ et ꝑ panci remanserint
u quib fides inueuiatur. tunc iam abre¬
uiatur dies. idem igitur atq ip̃e dũs uo
uit extendere diem cũ salutis est tempus

Expanded text:
dicebat: « Poenitentiam agite, appropinquavit regnum coelorum . » Et tenuit et repressit diem consummationis, et adesse prohibuit. Videns enim Deus Pater salutem gentium per ipsum solum posse constare, dicit ad eum: « Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Donec ergo paterna pollicitatio compleatur Ecclesiae, et diversis nationibus crescat, atque introeat tota gentium multitudo, tunc et differtur occasus; nec unquam sol occubuit, sed semper oritur, dum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum vero repleta fuerit mensura credentium, et deterior jam ac decolor aetas ultimae generationis advenerit, cum increscente iniquitate refrigescet charitas multorum, et perpauci remanserint in quibus fides inveniatur, tunc jam breviabuntur dies. Idem igitur atque ipse Dominus novit et extendere diem cum salutis est tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ timent demones ꝙͥ tremũt sine dubio
cruceni xp̃i in qua tuũphati sũt. in qua exuti
sunt pͥncipatus eoꝵ ⁊ potestates. timor ergo¬
cit. tota die expandi manus meas ad ppłm
non credentẽ. S ⁊ contradicentẽ mͥ non te
ergo alr̃ tiẽbunt nec alr̃ tremor tuus ueĩet
suꝑ eos uisi uideant in te crucem x uͥ ⁊ tu po¬

Expanded text:
 timent daemones, quid tremunt? sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergocit: « Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem mihi . » Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu po
Abbreviated transcription (Latin):
non sua uirtute.sz dei gr̃a uictoriã factam
hẏurnũ deo gratuiacionis offerit accipiũt
tandẽ hyumũ canentes ⁊ tẏmpana ĩ maĩbꝰ¬
suis sicut de maria sorore moysi ⁊ qaron refer¬
tur. ⁊ tu ergo si mare rubrũ trausieris si egip¬
cios submergi uideris ⁊ extingui pharouẽ
us tympanũ in manu tua id est si carient

Expanded text:
atam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur, et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, ris tympanum in manu tua, id est, si carnem
Abbreviated transcription (Latin):
uut audi de pectatorib et hiis qui p̾¬
sens sclm diligunt que sit ꝓphete sen¬
ciarũ ceca cipiditas hus qui hũt
pectumas et iuidentes in nectessita¬
te fratres suos claudũt ab eis uisce¬
obseruacio. uideamus die sabb̾i unchil
ex ouũbus niũdi actibus opoitet ope¬
ran si ergo desmas ab om̃ibus solanbus ope¬
ribus uichil nũdauũ geras et spũcilib ope¬
ribus uactes ad ectam cõuenias lectionib
diuinis et tractatibus aureui p̾beas de cele¬
stibus cogites de futura spe solitudiunẽ geras
uentrũ iudiciũ pre oculis habeas. uon re¬
spicias ad p̾sencia et insibilia. sed ad iuu¬
sibilia et futura hoc est obseruacio sabb̾i
xpĩano. sed et hec udei obseruare deberẽt
deuiq eciaui apud ip̃os. si faber si structor
et si quis huuismo̾ opificũ fuerit octiatus
ui die sabb̃i. lector autẽ legis duuue uel
doctoi non desunt ab opere suo. qd dei sacer¬

Expanded text:
ue audi de peccatoribus et his qui praesens saeculum diligunt, quae sit prophetae sentiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos claudunt ab eis visceobservatio videamus. Die sabbati nihil ex omnibus mundi actibus oportet operari. Si ergo desinas ab omnibus saecularibus operibus, et nihil mundanum geras, sed spiritalibus operibus vaces, ad ecclesiam venias, lectionibus divinis et tractatibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad invisibilia et futura: haec est observatio sabbati Christiano. Sed haec Judaei observare deberent. Denique etiam apud ipsos, si faber, si structor, et si qui hujusmodi opificum fuerit, oriatur in die sabbati; lector autem divinae legis et doctor non desinit ab opere suo, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
Cohabitare mbentur le uita et sa cer¬
elita sacerdos et leuita terrena que
non hũt et rursum israelites ꝑcipiat
a sacerdote et leuita ce lestia et diui¬
ua que nou ht lex enĩ dei sacerdotibz
cõnussa est et leuitis ut huic soli ope¬
raui cubuaut et uerbo dei absq ulla
sollicitudine baceut sed iteruin ut
uacare passuit de laicorum nũsteriis
debent uti uisi euĩ laicus que necces¬
saua suut p̾buerit sacerdotibus et
leuitis octupati illi iu talibus .i. cor¬
poralibus curis miuus dei legi uaca¬
buut illis autẽ uon uacautib ueq
oꝑaui dantibus legi dei tu ꝑiclitaris
obscurabitur enĩ tibi lux scieucie que
u illis est te non subminstrãte ole¬
uui lucerue et culpa tua illud eue¬
uiet quod dieit dñs. quia cecus ceco
ducatum p̾beus auibo ui foueaui ca¬
dunt sed et illud iu te complebitur
ergo lux sciencie in sa cerdtibz fulge¬
at et lucerua eoꝵ sit semꝑ acteusti tu
uuple officuuui cuũ comple muanda¬
tum dei erga obsequia sacerdotũ quod

Expanded text:
e jubentur Levitae et sacerelita sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis, occupati illi in talibus, id est, in corporalibus curis, minus legi Dei vacabunt. Illis autem non vacantibus neque operam dantibus logi Dei, tu periclitabis; obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa tua illud eveniet quod dixit Dominus, quia « caecus caeco ducatum praebens, ambo in foveam cadent . » Sed et illud ergo lux scientiae in sacerdotibus fulgeat, lucerna eorum sit semper accensa: Tu imple officium, tu comple mandatum Dei erga obsequia sacerdotum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
est ait.s. ezechiel in trcesimo auuo in
quarto mense quinto die menẜ et ego
erami iu medio captiurtatis secus fluuen
chobar ⁊ apti sunt celi. secus flumen ergo
erat qiͣ trignnta aunoꝵ secus flumen
iordauem ⁊ aꝑti sunt ei celi ⁊ ꝑ om̃em¬

Expanded text:
est, ait, in trigesimo anno in quarto mense, in quinta mensis, et ego eram in medio captivitatis secus flumen Chobar, et aperti sunt coeli. Secus fluvium ergo erat quasi triginta annorum secus fluvium Jordanem, et aperti sunt coeli . Et pe
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. quis est flos ⁊ que est uirga. ambo
.ii. uiiuĩ idip̃m subiaceus differencia ã est ue¬
gociorum. uaui si pecõres uon est tibi flos
ueqz uidebis floreui qui est ex radice iesse
ueniet .n. ⁊ ad te nirga qũo discipulus uir¬
ge ⁊ floris loquitur. de uirga quidem diciti
quid uultis in uirga ueniam aduos de flo¬
re uero au incaritate dei ⁊ spiritu mausue¬
tuduns exiit ergo de radice iesse uirga ei qͥ
diget dura correpcõne uel certe uon indiget
penis.S ualenti a flore incipere ⁊ ad fructũ

Expanded text:
quae est radix? Ambo enim in unum idipsum subjacent. Differentia autem est negotiorum. Nam si peccator es, non est tibi flos, neque videbis florem, qui est ex radice Jesse. Veniet enim et ad te virga, quomodo Discipulus virgae et floris loquitur. De virga quidem dicit: Quid vultis, in virga veniam ad vos? De flore vero: An in charitate Dei et spiritu mansuetudinis? Exiit ergo de radice Jesse virga sapiendiget dura, sed eruditione; vel certe non indiget poenis, sed volente a flore incipere et ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
se fortuitu ut equi hostiles ꝑimerenter et
ut putemus magis in hiis scupturam
misticũ aliquid iudicare deniq. et filiz is¬
de equis. Sz de asinis maudat ut puta
aĩalibus que ad hũanos labores iuuan¬
dos ⁊ ad ouera eorum portanda uidẽtur
existere. equi uero magis ad hoñn ꝑdi
lasciui motus aĩal ⁊ suꝑbe seruitis accipit᷑.
sunt ergo asini freꝙ̃ter a scriptura ĩ typo
gencium poĩti. sicut ⁊ saluator oũdit fr̃
asinu ĩ sedens nũꝙͣ ã suꝑ equũ sedens re¬

Expanded text:
se fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et filii Isde equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad hominum pelascivi motus animal et superbae cervicis accipitur. Sunt ergo asini frequenter in Scriptura et in typo gentium positi, sicut et Salvator ostendit super asinum sedens, nunquam au
Abbreviated transcription (Latin):
¶ A Reuera mirandũ quornodo fluunt omĩa
que sunt huiꝰ mũdi carnalia ⁊ quomnodo
fluxa sunt ⁊ caduca que apud infideles ho¬
iuines ꝑmauencia deputãtur ⁊ ꝑpetua
qui autẽ considerat rõnem rerum et uite
huiꝰ que putãtur bona contuetur quomiͦ
semp mutãtur ⁊ trauscunt iste discit quo¬

Expanded text:
 revera mirandum est quomodo fluunt omnia quae sunt hujus mundi carnalia, et quomodo fluxa sunt et caduca quae apud infideles homines permanentia deputantur et perpetua. Qui autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae putantur bona contuetur quomodo semper mutentur et transeant, iste dicit, Quo
Abbreviated transcription (Latin):
na babilonie est uidelz de quib scribitur.
suꝑ flumĩa babilonis illie sedunus ⁊ fle¬
imus dũ recor daremur syon. Si quis
ergo inter ista fluiria fuerit babilois si qͥs
reuinatibus libiduns inundatur ⁊ lipxurie
estib circũ uoluitur iste non dicitur stare. S
se dere. ⁊ iõ qui ibi comprehensi sunt dicebant
suꝑ fluiĩa babilonis sedimꝰ dũ recordare
mur syon. S uec flere quidẽ aute possũt uisi¬
cũ recordati fueriit syon bonoꝵ namq recq¬
dacio. iualoꝵ causas lamentabiles facit. insi
enĩ quis recordetur syon insi legem dei ⁊ scrip¬
turarũ moutes aspiciat mala sua flere nou

Expanded text:
e jacet, de quibus scribitur: Super flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, cum recordaremur tui, Sion . Si quis ergo inter ista flumina fuerit Babylonis, si quis rheumatibus libidinis mundatur, et luxuriae aestibus circumvolvitur, iste non dicitur stare, sed sedere. Et ideo, qui ibi comprehensi sunt, dicebant: Super flumina Babylonis, ibi sedimus cum recordaremur tui, Sion. Sed nec flere quidem ante possunt, nisi recordati fuerint Sion. Bonorum namque recordatio, malorum causas lamentabiles facit. Nisi enim quis recordetur Sion, nisi legem Dei et Scripturarum montes aspiciat, mala sua flere non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiis auditis si eẽt tibi unius diei spaciũ
errares uouue effiraderes õẽu poccumiã
tuam i eos quoꝵ incercessioue euadere pos¬
aliquis te retardare & ĩpedire temptaret nõ
ne diceres peant omĩa pro salute mea nec
re faceres quia n de uon dubitares huie¬

Expanded text:
Et his auditis, si esset tibi unius diei spatium errares? Nonne effunderes omnem pecuniam tuam in eos, quorum intercessione evadere posane diceres: Pereant omnia pro salute mea, ne re faceres? Quia non dubitares
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iubetur ut dicat .s. ysaias que erant in¬
optata diceriti au nou erat ioptabile sta
centem aure audietis ⁊ non intelligetis et
uidentes ceruetis ⁊ non nidebitis nicrassatũ
estai. cor ppłi huiꝰ ⁊ reliqua. forte si tñ auda¬

Expanded text:
c jubetur ut dicat, quae erant inoptata dicenti. An non erat inoptabile statcentem: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis: Incrassatum est enim cor populi hujus, e
Abbreviated transcription (Latin):
couseqriens est ut er ꝑte diem feitum gera¬
urus ut a scias hoc ita esse redeauius ad
eius paule seruioueut queua de diebus fe¬
stis et ueouienizs posuit ⁊ iuide qũo obier¬
uanter dixit. uero ergo uos ait iudicet ĩ
tibo aut ni potu a ui ꝑte diei festi. ex parte

Expanded text:
consequens est, ut ex parte diem festum geramus. Ut autem scias haec ita esse, redeamus ad ipsius Pauli sermonem, qui de diebus festis et de neomeniis posuit. Et vide quomodo observantem dixit: Nemo ergo, ait, judicet in cibo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
deant mulierẽ ad concupiscendũ ⁊ qm̃ qui¬
corde suo sic mors ingressa est ad aĩain per
fenestras oculoꝵ. S ⁊ cũ recipit auditũ ua¬
tiuic uors ꝑ auriũ fenestras intrat ad aĩaz.
oꝑuni creatorẽ ad hanc aĩam uita ꝑ fene¬
stras iugreditur ocłoꝵ. S ⁊ cũ auditũ ĩcli¬
fenestras ad aĩam sapiencie
lumen

Expanded text:
dent mulierem ad concupiscendum eam; moecorde suo: sicque mors ingressa est ad animam per fenestras oculorum. Sed et cum recepit quis auditum vatunc mors per aurium fenestras intrat ad animam. operum creatorem, ad hanc animam vita per fenestras ingreditur oculorum. Sed et cum auditum inclifenestras animae sapientiae lumen
Abbreviated transcription (Latin):
ui inũdũ euacuit se euacuacio ip̃a sapiẽcia
est quĩ ꝙͦ fatuũ est dei sapieticius est honũbꝰ.
Si ego dixissem fatitũ dei qũo aucupes ser¬
moirũ meoꝵ ⁊ semꝑ dediti ad criminandu
ueuenatas iu me linguas uibrarent. nũt
uero paulus quasi sapieus ⁊ potestatẽ hũs
apli̾cam ausus est dicere om̃er sapiẽciam
terreuai que in se que ini petro que ĩ cet̾is
apłis erat que ui istum mũdũ descenderat
stulticiam esse dei ad compacõnen quippe
illius sapĩe qmͣ terreuus nou capit locus ad
illam sapĩam que celestis est que mũdi li¬
untemn excedit hoc qd descendit ad homrĩes
fatuũ dei est um et ip̃m fatuũ dei sapieu¬
cius est homibus quibus hontibus uou
utiq stultis. S sapientib dicas licet sapiẽ¬
tibus scl̃i istius siue principibz siue nauis
istis sapientib scli hoc quod exposumius
fatuũ dei sapiencuis est houribus super

Expanded text:
in mundum, evacuavit se, evacuatio ipsa insipientia est: quoniam quod fatuum est Dei, sapientius est hominibus . Si ego dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus sapiens, et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere, omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum Dei sapientius est hominibus: quibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum Dei sapientius est hominibus. Mir
Abbreviated transcription (Latin):
¶AIufatuatus est omĩs homo a sciencia. Si or̃s
houio infatuatus est asciencia et paulus hõ
est paulus infatuatus est a sciencia ex ꝑte
coguoscimus ⁊ ex ꝑte ꝓpħ̾amus. infatuatus
est a sciencia uidens ꝑ speculum uidens ineui¬
ginate por cũiclam quãdam uidens ⁊ si sit
expedit dicere ipĩus quoq porciũcule ꝑter
usunant recognosceus. ecõtrario autem in¬
ustificantur sic egͣrio sciencia pauli ad illaui
celesteui scieucian ad illum consũmatum
lectiouis intellectũ stulticia reputatur idcͥco
infatuatus est ouris homo asciencia tali qͥs¬
daui ecr̃astes ut arbitor apprehendens effatus
est dixi sapieus efficiar ⁊ ip̃a elongauit se
a uie longuis ꝙͣ erat ⁊ alta profunditas
cet au deuter dicere quĩ hoc qd: descendit ĩ uiũ¬

Expanded text:
Infatuatus est omnis homo ab scientia . Si omnis homo infatuatus est ab scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est ab scientia. Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus ab scientia, videns per speculum, videns in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expeminimam recognoscens. Econtrario autem injustificantur, sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis intellectum stultitia reputatur: idcirco « infatuatus est omnis homo a scientia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas, denter licet dicere, quoniam hoc quod descendit in mu
Abbreviated transcription (Latin):
fin. ⁊ hoc qde dicitur ui quarto mense quinta
die menẜ ure possibilitatem sensus mei mue¬
stigaus precor a deo ut id possim intelligere
qd scripturarũ ens congiuit uoluntati. no¬
uus ãuus ĩmiuet iam uideis ⁊ pͥmus mẽ¬
sis apud eos a noui anni nũatur exordio a¬
liter uero pascha de mumero uouus aunus
pͥncipiũ mensrũ iste nobis erit in mensibꝰ
auni ab hoc anno irmera mͥ quartũ men¬
sent ⁊ intellige baptiz atum ih̃m in quarto
mense uour auni eo enĩ mense qui apud
romanos ianuarius mincupatur baptis¬
mũ diũ factũ eẽ cognoscinius qui ẽ mẽsis
⁊ in quinto die uiensis est intuitus uisionẽ.

Expanded text:
 hoc quod dicitur, in quarto mense, quinta mensis, juxta possibilitatem sensus mei investigans, precor a Deo, ut idipsum possim intelligere, quod Scripturarum ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Requiris fortasse csi suꝑius fermentũ
nũc suꝑ panes feruentatos sacrificiũ man¬
dat imponi uerum diligencirs intuere quia
non ad sacrificiũ.S ad us̃steriũ sacuficii
fermentatus panis assinuitur quid ergo
hoc sit agere uideamus. dũs in euuãgłiis
huinauã doctriuamt phariseoꝵ qui trade
thorica uł eciam dẏaletica ex qua doct᷑ua
ad sacrificiũ quiden hoc est in hiis que de
deo sencienda sunt nichil suscipiẽdum est.
Seruio uero lucidus ⁊ eloquencie splendor
ac disputandi racio ad nũsteriũ uerbi dei
decenter iubetur admitti aut nou suꝑ hoc
fermentum hẽbat uerbi dei sacrificiũ poĩ¬
tuu il qui dicebat corrumpit bouos mores
colloquia mala ⁊ crescentes semꝑ menda¬
ces male bestie uentris pigri ⁊ alia hiis si

Expanded text:
requiras fortasse, cum superius fermentum nunc super panes fermentatos sacrificium mandat imponi? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid ergo hoc sit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum qui tradebtorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces, mal
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sponsus loquitur: ego flos campi ⁊ liliui
cõualliũ pp̃ me qui in ualle eran descendit
in uallem ⁊ inualle ueniens fit liliũ conuial
lium pro ligno uite qd plaritatũ est in pa¬
diso dei ⁊ tocius campr .i. tocius mũdi ⁊ uni¬
uerse terre flos faũs est. ꝙͥ.ni. sic potest ẽẽ flos
mũdi ut uocabulũ xp̃i suꝑ. cau. can.oͣ. z.b.

Expanded text:
 sponsus loquitur. Ego flos campi, et lilium convallium. Propter me qui in valle eram, descendit in vallem, et in vallem veniens, fit lilium. Pro llium. Pro ligno vitae, quod plantatum est in paradiso Dei, totius campi, id est, totius mundi et universae terrae flos factus est. Quid enim sic potest esse flos mundi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iu boc libello gesta iudicum referuntur¬
in quib describitur:. uou solum si ꝙͥ ab eis
recte ⁊ hũilr̃ gestum est uex ⁊ si ꝙͣ culpabi¬
liter adunssui est curtũ utrũq descriptũ
sit. si requiris ut ũc ecc̃e principes uł iundices
prouidentes ea que ab eis laudabłr gesta
sunt prior seꝙͣtur exempla. Si qua uero
uu illis culpantur ut isti caueant ⁊ deliuẽt

Expanded text:
in hoc libello gesta judicum referuntur, et describitur non solum si quid ab eis recte et utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si requiris, ut nunc Ecclesiae principes vel judices pervidentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent
Abbreviated transcription (Latin):
n uirtute signoꝵ. uemo erga ita ineiudi¬
tus dĩe sit discipline ut flagella diuina
dat int̾tum. ecce etiã pharao durissimus¬
licet tamen proficit uerberatus aute uer
bera dum nescit uerberatus supplicari ꝓ¬

Expanded text:
 pro me Dominum. Nemo ergo ita ineruditus sit divinae disciplinae, ut flagella divina interitum. Ecce etiam Pharao durissimus proficit verberatus: ante enim verbera Dominum nescit, verberatusque pro
Abbreviated transcription (Latin):
dũs equi uero qui ext̾minãtur ⁊ curius
figurã tenere eoꝵ qui in celestibus poiti
ꝑ lasciuiam ⁊ suꝑbiam deciderant qnͣdo
uel ad filias hoĩm concupiscẽdas semet¬
ip̃os intentores prebuerũt uel sequuti sũt
illum qui dixit pouam suꝑ mibes sedẽ
meam ⁊ ero siłis altissimo inde fortassis¬

Expanded text:
us. Equi vero qui exterminantur, et currus, figuram tenere horum qui, in coelestibus positi, per lasciviam et superbiam deciderunt, quando vel ad filias hominum concupiscendas semetipsos incentores praebuerunt, et secuti sunt illum qui dixit: « Ponam super nubem sedem meam, et ero simi
Abbreviated transcription (Latin):
bInterdum sit ut aliquis nou recto iudi¬
cio eoruni qui presunt ab ecc̃a depellatur
⁊ foras iuittatur. Sz si ip̃e uou ãte exiit.
hoc est si non ita egit ut mereatur exire.
nicħ leditur in eo qd nou recto iudc̃o ab
honũb uidetur expulsus ⁊ iͣ fit ut inter¬
dumi ille qui foras nuttitur uitus sit et
ille foris sit qui uitus retineri uidet᷑ ibr .b.¬

Expanded text:
interdum fit ut aliquis non recto judicio eorum qui praesunt Ecclesiae depellatur et foras mittatur, sed si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille foris sit qui intus retineri videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
nũc ergo festiuenius celeste manna susciꝑe
istud .ii. manua prout uult quisq talem
saporem reddit uni ore eius audi enĩ ⁊ dum
dicẽtem ⁊ hii qui accediuit ad se. fiat tibi ẜm
fidem tuam. ⁊ tu ergo si idem uerbum dei qd̃
in ecc̃a p̾dicatur tota fide ⁊ tota deuocõne sus¬
cipias fiet tibi ip̃m uerbum qd̃cumq deside¬
ras. u̾bi gr̃a. Si tubulauis cousolari te dicẽs.
cor contrictum ⁊ hũiliatum deus non sꝑuit.
Si letaris pro spe futura cumulat tibi gau¬
dia dicens. Letam̃ in dño ⁊ erultate iusti. Si
iracundus es. mitigat te dicens. desine ab
ira ⁊ de relinque indignacõnem. Si in dolori
tuos. si pauꝑtate consumeris. consolatur te
dicens. dñs alleuat de terra mopem ⁊ de st̾rore¬
erigeus pauꝑeiri. Sic eigo manna uerbi dei
redoit in ore tuo saporen quencumq uolueris

Expanded text:
Nunc ergo festinemus coeleste manna suscipere. Istud enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Si laetaris prospere, futura cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, dicens: Desine ab ira, et derelinque indignationem . Si in doloribtuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dominus erigit de terra inopem, et de stercoreerigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo saporem quemcumque volueris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regem dũm sabaoch indi ocłis meis boc
diceus ⁊ nuiserũ sc faciens uiere tur aualiũ
suscipiente deo hũilitateni qd̵ est istud au¬
xiliũ nussus est ad me ait uinis de sera phĩ
⁊ hẽbat in forpice carbonẽ queni attulerat
de altari ⁊ tetigit labia mea ⁊ dirit ecce
abstuli unquitates tuas ⁊ pcc̃a tua circũ¬
purgaui cousequutus est bñficiũ iũdus

Expanded text:
, regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi. Consecu
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit ex seruitute ista ire ad solrũ celeste.
sicut scriptum est. sedebitis suꝑ tronos in¬
muctatores gͥ uos ẽẽ expedit hũilium
ip̃ius diũ seruionũ atq factoriun ⁊ apłaoꝵ
eus ⁊ facere qd factum est a moyse. liti
eciam uocatus aliquis ad pͥncipatũ dicat.

Expanded text:
ut possit ex servitute ista ire ad solium coeleste, sicut scriptum est: Sedebitis super mitatores ergo nos esse expedit humilium ipsius Domini sermonum atque factorum, et Apostoli ejus, et facere quod 1126 factum est a Moyse, ut etiamsi vocatur aliquis ad principatum, dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
.ni. ⁊ iuducam suꝑ seusũ magnũ pͥncipem
assirioꝵ qui dixit mea uirtute faciam et
in sapĩa sensus mei auferam fines gen¬
ciũ ⁊ uirtutẽ eoꝵ de predabor. iste ergo est qͣ
ibid dicitur sensus magnus rex assiuorũ.
hie aũt sensus uel prudencia ⁊ enĩ seipens
fuisse in padiso scribitur prudencior oĩm
bestiax que erant suꝑ t̾ram. S ⁊ uillicus
ñquitatis prudenter fecisse dicitur illa que
fecit. hic igitur. Iabiu rex est assor. interpre¬
tatur & asor aula. est ergo omĩs tera aula
tis in aula sua securus dorunt usqͦ uemat for¬
cior qui ⁊ ip̃ui alliget ⁊ que possidet auferat. de

Expanded text:
enim: « Et inducam super te sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit: Mea virtute faciam, et sapientia sensus mei auferam fines gentium, et virtutem eorum depraedabor . » Iste ergo est qui ibi quidem dicitur sensus magnus, rex Assyriorum. Hic autem Jabin sensus et prudentia. Etenim serpens fuisse in paradiso scribitur prudentior omnium bestiarum quae erant super terram. Sed et villicus iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa quae fecit . Hic igitur Jabin rex est Assur. Interpretatur Assur aula: est ergo omnis terra aulatis in aula sua securus dormit, usquequo veniat fortior, qui et ipsum alliget et quae possedit auferat. E
Abbreviated transcription (Latin):
uacio ppłi illi tradatur quẽ deus elegit hoĩ.
spm̃ dei ⁊ precepta dei nni conspectu enis sint.¬
⁊ qui moysi ualde uotus ⁊ faĩliaris sit .ai. in
quo sit claritas legis ⁊ scĩa ut possuit eũ au¬
e Moyses electus ad eductõnem populi de fia¬
egypti ait ꝓuide aliũ quem iuittas ⁊ uide
tur contradicere deo ysaias uero nõ electus
s audiens quer inittaui ⁊ quis ibi ecce ĩ quit
ego summitte me dignũ est ergo spũalibus
spũalia comꝑate requirere quis eduobus
iueluis fecerit Moyles qui postꝙͣ elc̃us est

Expanded text:
natio populi illi tradatur quem Deus elegit, homini natio populi illi tradatur quem Deus elegit, homini spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus s qui Moysi valde notus sit et familiaris, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum au Moyses enim electus ad eductionem populi de terra Aegypti, ait: Provide alium quem mittas , etiam videtur contradicere Deo. Isaias vero non electus, sed audiens quem mittam, et quis ibit: Ecce, inquit, ego sum, mitte me. Dignum est ergo spiritalibus spiritalia comparare, et requirere, quis e duobus melius fecerit: Moysesne, qui postquam el
Abbreviated transcription (Latin):
gaui banc qui egrediatur aute faciem eorũ et
tantus ille ac talis moyses non ꝑuitit uidi¬
cio suo de eligendo principe ppłi de cousticueudo.
successore. quis ent qui audeat uel ex plebe que
sepe clamorib. aut gracia aut precio fortassis
excitata moueri soleti uel ex ipĩs eciam sacer¬
docibus.quis eut qui se ad hoc ỹ doueũ uidicet.¬
uisi cui oranti ⁊ petenti a dño reueletur. Sic̃
⁊ deus dicit ad moysen. assume aĩt temetip̃ni
ihm̃n fil iũ uane hoĩem qui h̃t spm̃ dei ĩ semet¬
ip̃o. ⁊ impones nicanis tuas suꝑ eũ ⁊ statues
⁊ dabis claritatem tuam suꝑ illuni ut audi¬
aut euri filii isrł. audis eindenter ordinacio¬
uemi pͥncipis ppłi tam manifeste descriptau
ut pene expõne non egeat. nulla illic ppłi ac¬
clamacio nulla conseingĩtatis racio milla ꝓ¬
pinquitatis hĩta comtẽplacio est ꝓpĩquis
agrorũ ⁊ predioꝵ reli̾quatur hereditas guber¬

Expanded text:
gam hanc, qui egrediatur ante faciem eorum, etgam hanc, qui egrediatur ante faciem eorum, ettantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat vel ex plebe quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad praelium fortasse excitata moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis enisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spiritum Dei in semetipso, et impones manus tuas sdabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Guber
Abbreviated transcription (Latin):
quid agis. o moyses nõquid tibi filii non sunt
gerseu ⁊ eliezer. Aut si aliquid de ip̃is dubitas.
nor sunt filii frĩs magni. ⁊ egregii uiz qũo non
oras deum pro ipĩs ut eos constituat populo
duces. Sz discant ecclesiaꝵ principes iuccessores
sͤ uou eos qui consanguinitate generis iucti.
nec qui carius ꝓpinquitate sociantur testaĩ¬
to siguare. ueq hereditanũ tradere ecc̃e princi¬
patum. S referre ad iudiciũ dei ⁊ non eligerere
illum quemi humanus cõmendat affectus.
S dei uidcõ totum de successoris electione per¬
mittere nonquid non poterat moyses prracips̃
eligerere populo ⁊ uero uditio eligere ⁊ recte.
iustaq sentencia ad quẽ dixerat deus. elige p̃¬
sbrõs populo quos tu ip̃e scĩs p̾sbr̃os esse. et ele¬
principeni populo sicut uuyses poterat. Sed
hoc nou facit nou eligit nou audet. cur nõ au¬
det ne posteris presumpcionis reliuqͣt exemplũ.
S ausculta ꝙ dicit. prouideat inquit domus

Expanded text:
Quid agis, o Moyses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et eleprincipem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: Provideat, inquit, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Conuocaint moyses synagogam ⁊ dixit
ad eos hoc est uerbum qd precipit dũs licet
ergo dñs de constituendo pontifice precepisz
⁊ dñs elegisset tamen conuocatur ⁊ syna¬
goga requiritur em̃ mordinando sacerdo
et p̾sencia populi ut sciant om̃s et certi
sint quia qui prestancior est ex ouũ popu¬
lo qui doctior qui sanctior qui in omi uir¬
tute emiuencior ille eligitur ad sacerdociũ¬
tractatio cinꝙͣ ne quis strupulus rest deret
hr̃e bonũ ab hiis qui foris sunt ego tamẽ
conuocauit moyses om̃em synagogam et
puto ꝙ conuocare synagogami hoc sit colli
uirtutes ⁊ intente suit nich̾ in hiis sapĩe uichil
tudo sensinĩ. adsit omĩs congregacio scãrum co¬
gita cõnũ ut quid sit pontifex. quid irictio quid
indumenta eius. conferens intra sacranũ cor¬
dis sui possit aduertere suꝑ le .oͣ.G.b.¬

Expanded text:
 inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur ad sacerdotiumtractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideat. Hhabere bonum ab his qui foris sunt . Ego tamen convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligvirtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil tudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus, conferens intra sacrarium cordis sui possit advertere. C. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
tuburia pendẽtem. quĩq eĩ seusus corporei de¬
siguãtur quib carualis ppłs seuat semꝑ .ii. e¬
gỹpei oisibsibus rebus ⁊ corꝑalibus obsequntur.
Ac uero isesiticus ppłs honorat decadem ꝑfcõns
muuersi. de ceui .n. uerba legis accepit ⁊ de calogi
untute coriscripta ignota mũdo hiuc sacra sa¬

Expanded text:
 sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota mundo huic sa
Abbreviated transcription (Latin):
ICũ quinto in loco aĩaliũ uece uel pectudũ
egyptis uerberatur uetordia in hoc auguit᷑¬
stulticia quia mortaliũ qui tamꝙͣ uraciona¬
bilia pecora cultuui ⁊ uocabulũ dei impo
suerunt fig̾is non solum hoñn. S ⁊ pecud
ligno ⁊ lapidi in pressis amoue ioueni ĩ ane¬
portenta mirantur ut in quibꝰ cultum¬
credebant mee dĩnũ in hiis uident miserã¬
da suplicia ultera post hec ⁊ uesice cũ feruore
sexto in uerbo ꝓducũtur ⁊ udetur michi
ꝙ in ulceribris arguatur dolosa ⁊ fraudu¬
leuta malicia uiue sicis tuntieus ⁊ infla¬
ta suꝑbia inferuore ire ac furoris ĩ sama¬

Expanded text:
 quinto in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitustultitiaque mortalium, quae tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum suerunt figuris non solum hominum, sed et pecorum, ligno et lapidibus impressis: Ammonem Jovem inAegyptus portenta miratur, et in quibcredebant inesse divinum, in his viderent miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae cum fervore, sexto in verbere producuntur: et videtur mihi, quod in ulceribus arguatur dolosa et prurulenta malitia, in vesicis tumens et inflata superbia, in fervore irae ac furoris insa
Abbreviated transcription (Latin):
sua ip̃e te facit laterem sibi oꝑari ⁊ lutimi
ip̃e est qui te suppoĩtis magrĩs ⁊ cõpulsoribus
discurrere ꝑ curulum maris ac terre elemen¬
ta pro cupiditate turbare ip̃e est egypti rex¬
hie qui te forumn puliare litibus facit et
pro exiguo terre cespite ꝓpinquos fastigare¬
regi egyptio unlitare qd̾ est mũdi huius

Expanded text:
 ipse te facit laterem sibi operari et lutum: ipse te superpositis magistris et compulsoribus discurrere per saeculum, maris ac terrae elementis pro cupiditate turbari: ipse est rex Aegypti, qui te forum pulsare litibus facit, et pro exiguo terrae cespite propinquos jurregi Aegypti militare; id est, non Chris
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc ergo ueriꝰ ꝙͣ in iacob adimplebitur
qd dcm̃i est quia reuocabe te inde in fine.
S ⁊ unusquisq nrĩu eodem ordine atoz
eadem uia egyptum ⁊ agoues ĩgreditur¬
⁊ si mereatur ut deus semꝑ iaueat cũ eo fa
ciet eũ in gentem magnã. Magua eĩ gens
est uirtutũ niuuerus et iusticie multitudo in
qua sc̃ĩ quiq multiplican dicũtur ⁊ crescere
cõpletur in eo eciã illud qd̾ dcm̃ est. quia reuo¬
cabo te uide in fine. finis eñ ꝑfectio rerum
⁊ uitutũ consũmacio poritur. pp̃ ħ demq¬

Expanded text:
In hoc ergo verius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum consummatio ponitur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
serat prĩs. huiuscemoĩ sentẽciam meruit ut filiꝰ
eius chanain seruus eẽt fũbus suis. que in eo ne¬
quiciã morĩ argueret condicio seruitutis non ĩuie¬
rito ignobilitatẽ genens de color posf̾itas ĩmitatur.¬
Si inatlligamus spũalr que sit egypcqrũ seruitꝰ
aguoscimus. quia seuuire egypciis non aliud est¬
ꝙͣ obnoxiũ fieri carualib uiciis ⁊ demombus eẽ
subiectũ in quo utiq unũquẽq nõ extriusecus
illata neccessitas cogit. S legnicia aĩ et libido et
uoluptas corpis subigit t̾ se aĩmus ꝑ so cordi am
sb̾dit. qui uer libertatis aĩe curam gerit et digui¬
tatem mentis celesti cognacione nobilitat iste et
filius israel ẽ ibi.¬

Expanded text:
serat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas imitatur.si intelligamus spiritaliter, quae sit Aegyptiorum servitus agnoscimus: quia servire Aegyptiis non est aliud quam obnoxium esse carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel e
Abbreviated transcription (Latin):
me. ꝓpter qd̃ ait prouide aliũ quẽ nuttas
hẽbat .n. in consciencia interfectionem
egypci forte enĩ ut homo sciebat se et
uon quasi natura iustus posfs̾at nũsteriũ
S quasi grãm consequntus. si ⁊ moyses

Expanded text:
pter quod ait: Provide alium quem mittas; habebat enim in conscientia interfectionem Aegyptii, forte autem ut homo sciebat se et non quasi natura justus postulat ministerium, sed quasi gratiam consecutus. Sic et Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
tradendũ est sacramentis. S moꝵ correp¬
cio emendicio discipline religiose conu̾sacoĩs
⁊ simplicis fidei. prima eis elemeuta tradũ¬
tur. istud est eccͣe lao. hoc incipienciũ ꝑuuloꝵ
pͥma sunt elementa. S ille cibus hiis qͥ¬
deni qui ad bonũ proficiendi ꝓpoĩtũ gerũt
uitam tribuit ⁊ salutem. hiis uero quib
contraria placent. quibus lux̾ia libido et
auaricia ⁊ omĩs impietas cordi est huiꝰ¬
modi doctrina uecem ⁊ interitũ prestat. Sic
ergo fit ut ex hiis atqz eisdem cibis quibus
aluntur boni suffocentur ⁊ mali. ⁊ in quo
piis uita est ibi sit impus mors ⁊ exempli

Expanded text:
tradendum est sacramentis, sed morum correctio, emendatio disciplinae religiosae conversationis et simplicis fidei prima eis elementa traduntur. Istud est Ecclesiae lac, haec incipientium parvulorum prima sunt elementa. Sed iste cibus his quidem qui bonum proficiendi propositum gerunt, vitam tribuit et salutem; his vero quibus contraria placent, quibus luxuria, libido, avaritia, et omnis impietas cordi est, hujusmodi doctrina necem et interitum praestat. Sic ergo fit ut ex his atque eisdem cibis quibus aluntur boni, suffocentur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis mors. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
pbr̃ uel seuior ⁊ prouec̾its dierũ ꝙ utiq de
pecõre di ci non poterat. quia pccor nou est pro
sunt. obliuiscens ea que retro sunt. S semper
retro cõuertitur ad uoruitũ suũ redit. et iõ nõ
est aptus regno celorum qui & semꝑ ad pͥora
tus in diebus suis. ⁊ nũc ergo dicit dũs ad ih̃

Expanded text:
r vel senior, provectus dierum: quod utique de peccatore dici non poterat, quia peccator non est psunt, obliviscens ea quae retro sunt, sed semper retro convertitur, et ad vomitum suum reddit, et ideo non est aptus regno coelorum. Qui autem semper ad priora t in diebus suis. «
Abbreviated transcription (Latin):
l Qũo serpens sapiencior erat omũb bestiis
que sũt suꝑ t̾ram ⁊ filii scl̃i huiꝰ sapiẽciore
suꝑ filios lucis iu generacõne sua sunt dis¬
pensatoꝵ ĩiquitatis sapienter fecit ẜm sapi¬
ẽciam non bouã eod̃ modo iste .s. dyaꝰ qui
figuialr̃ pnceps assiriorũ dicitur maguis
est sensꝰ ⁊ est murau magnitudinẽ serisus
enis quo abusus est ad iustiuendos sapiẽces
unũdi istius qui cũ or̃ ueri siłitudine cũs¬
taq uirtute falsitatẽ sectarũ suaꝵ cõponẽ¬

Expanded text:
 enim serpens sapientior erat 1140 omnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generatione sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, magnus est sensus, et est mirari magnitudinem sensus ejus: in quo abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componen
Abbreviated transcription (Latin):
istos nicentores pcc̃orũ sp̃s et unicentes eos atq
eoꝵ unũꝙ q suꝑantes ĩ nriuant ercercitum
demonũ et uelut equos płimos eoꝵ internuãt
uerbi causa. ut is qua caste pudiceq inuendo
illum spm̃ qui ab ilło scõ uictus ĩpugnare.
iterũ aliũ hoĩem. S sicut illi spũs qui rogabãt
ibesũ ne m abẏssum mitterẽcur qd tunc ni¬
terim dñs pro pñti dispenlacõne cõcessit. ita
demonũ mimero iam de uicto ad crudelitatẽ
gentes uenire laxentur que utiq millatenꝰ
siuerentur. Si integre eoꝵ sicut prius fuerãt
subsiscerent legiores .ibi.¬

Expanded text:
istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque eorum unumquemque superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendoillum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum mitterentur, quod tunc interim Dominus pro praesenti dispensatione concessit , itadaemonum numero jam devicto, ad credulitatem gentes venire relaxentur; quae utique nullatenus sinerentur, si integrae eorum sicut prius fuerant, subsisterent legiones.
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ pluribus agitetur. om̃s hos uel eciam ples
in se hr̃e ĩnicos putandus est spũs. unde et per
siuglos plures ẽẽ credendi sunt. quia non singla
singli homĩes habent uicia uel pcc̃a conuittunt.
S plura ab uno quoq uidentur adiuitti. et iteꝵ
non est putandũ ꝙ unus fornicacõns spũs
seducat euni qui uerbi gr̃a ibritãniis formca¬
tur ⁊ illum qui ñndia uel m aliis locis neqz ire
hoc ei officio pareant. ⁊ ꝑ suiglos quosq houũes
diuersi spũs sub eo principe militãtes ad huiꝰ¬
cemoĩ eos pcc̃a sollicitent. silr̃ ⁊ iracõdie sp̃m
pͥncipem unũ esse arbitror ĩnuneros uero sb̃
ip̃o agentes qui ꝑ sigłos quosq hoĩes h ceuioĩ
uicii pcc̃a succedunt. Silr̃ ⁊ auaricie unĩ esse pͥn¬
cipeni sicut ⁊ suꝑbie ⁊ curctoꝵ maloꝵ. et ĩo uõ
unus pncipatus dicitur in contrariis urtutib
cipem uelut eminencõrem quẽdã ĩnequicia
⁊ in scelere celsiorem qui totum mũdũ quem

Expanded text:
vel etiam pluribus agitetur, omnes hos vel etiam plures in se habere inimicos putandus est spiritus. Unde et per singulos plures esse credendi sunt spiritus, quia non singula singuli habent homines vitia, vel peccata committunt, sed plura ab unoquoque videntur admitti. Et iterum non est putandum quod unus fornicationis spiritus seducat eum qui verbi causa in Britanniis fornicatur, et illum qui in India, vel in aliis locis; neque unhoc ei officio pareant, et per singulos quosque homines diversi spiritus sub eo principe militantes, ad hujuscemodi eos peccata sollicitent. Similiter et iracundiae spiritum principem esse unum arbitror, innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singulos quosque homines hujuscemodi vitii peccata succendant. Similiter et avaritiae unum esse principem, siunus principatus dicitur in contrariis virtutibus cipem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, qui totum mundum, quem