comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mori carnis: sic ũbum in corde stulti ¶orripe
amicum. ne forte cum fecerit iniuriam non
intellexerit: & dicat ñ feci. aut si fecit: ne
iterum addat facere. Corripe ꝓximũ ne for¬
te ñ dixerit: & si dixerit ne forte iteret. Cor¬
ripe amicum. sepe enim fit cõmissio: & non
om̃i uerbo credas. Est qͥ labitur lingua sua:
sed ñ ex animo. Quis ẽ enim qͥ non delique¬
rit in lingua sua: Porripe ꝓximũ ante¬
qͣm commineris: & da locum timori altissimi.
Quia omnis sapientia timordei: & in illa est
timere dm. Et in om̃i sapientia dispositio legiꝰ:
& ñ est sapientia nequitie disciplina. Et ñ est
cogitatus bonꝰ in illa peccatoꝵ prudentia. Est
nequitia. & in ipsa execratio: & est insipiens
qͥ minuit᷑ sapientia. Melior est homo qui de¬
ficit sapientia. & deficiens sensu in timore: ꝙͣ
qui habundat sensu & transgreditur legẽ al¬
tissimi. Est sollertia certa & ipsa iniqua: & est

Expanded text:
mori carnis sic verbum in corde stulti corrmori carnis sic verbum in corde stulti corramicum, ne forte cum fecerit injuriam et non intellexerit, dicat: Non feci, aut si fecerit, ne iterum addat facere. Corripe proximum ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum antem commineris, et da locum timori Altissimi, quia omnis sapientia et scientia timor Dei, et in illa est timere Deum, et in omni sapientia dispositio legis. Non est sapientia neque scientia, et non est cogitatus bonus, nisi in illa. Peccatorum prudentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi est sollertia certa et ipsa iniqua et est
Abbreviated transcription (Latin):
pletabitur: & qͥ sꝑnit modica paulatim
decidet. Uinum & mulieres apostatare faci¬
unt sapientes: & arguunt sensatos. Et qͥ
se iungit fornicariis: erit neqͣm. Putredo &
uermes hereditabunt illũ. & tolletur in
exemplum maiꝰ: & tolletur de numero aĩa
eius. Qui credit cito leuis corde est: & mino¬
rabit᷑. Et qͥ delinqͥt in animã suam: insuꝑ
habebit᷑. Qui gaudet in iniquitate: deno¬
tabitur. Et qͥ odit correptionẽ: minuetur
uita. Et qui odit loquacitatem: extinguit
malitiam. Et qͥ peccat in animã suam pe¬
nitebit: & qͥ iocundat᷑ in malitia denota¬
bitur. Neiteres ũbum neqͣm & durum:
& ñ minoraberis. Amico & inunico noli
narrare sensũ tu᷑um: & si est tͥ delictum no¬
li denudare. Audiet enun te & custodiet tẽ.¬
& qͣsi defendens peccatum odiet te: & sic ad¬
erit tͥ semꝑ. Audistiũbum adu̾sus ꝓximũ
cum minoratur in te ficdens q̃m non te dis¬
rumpet. Afacie ũbi parturit fatius: tanqͣ
gemitus partus infantis. Sagita infixa fe¬

Expanded text:
tur: et qui spernit modica, paulatim decidet. Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos: et qui se jungit fornicariis, erit nequam. Putredo et vermis hereditabunt illum, et extolletur in exemplum majus, et tolletur de numero anima ejus. Qui credit cito, levis corde est, et minorabitur: et qui delinquit in animam suam, insuper habebitur . Qui gaudet iniquitate, denotabitur; et qui odit correptionem, minuetur vita: et qui odit loquacitatem, extinguit malitiam. Qui peccat in animam suam, poenitebit: et qui jucundatur in malitia, denotabitur. Ne iteres verbum nequam et durum, et non minoraberis. Amico et inimico noli enarrare sensum tuum, et si est tibi delictum, noli denudare audiet enim te et custodiet te et quasi defendens peccatum odiet te et sic aderit tibi semper audisti verbum adversus proximum conmoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet a facie verbi parturit fatuus tamquam gemitus partus infantis sagitta infixa fe
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquit. Tercio. in adulterio fornicataẽ:
& ex alio uiro filios staturt sibi. Hec in ec¬
clesia adducetur: & in filios eius respicieturꝰ
Nontradent filii eius radices: & rami eusᷤ
non dabunt fructum. Derelinqͤnt in ma¬
ledictum memoriã illiuis: & dedecus illtꝰ
non delebitur. Et cognoscent qͥ dereliti sunt.

Expanded text:
dereliquit tertio in adulterio fornicata est dereliquit tertio in adulterio fornicata est et ex alio viro filios statuit sibi haec in ecclesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti s
Abbreviated transcription (Latin):
animã suam & dicens. qͥs me uidet : tene¬
bre circumdant me. & parietes cooꝑunt
me. & nemo circumspicit me quem uere¬
bor: delictoꝵ meoꝵ ñ memorabitur altis¬
simus. & ñ intelligit qm̃ omnia uidet ocu¬
lus illiꝰ. qm̃ expellit a se timorem dei huuis¬
modi hõis timor: & oculi hoĩum timenteᷤ
illum. Et ñ cognouit q̃m oculi dñi mul¬
to plus lucidiores sunt suꝑ solem. circum
abyssi: & hõium corda intuentes in ab¬
sconditas partes. Dño enun deo antequã
crearentur om̃ia suntagnita: sic & post ꝑ¬
fectũ respicit om̃ia. Hic in plateis ciuitatis
uindicabit᷑. quasi pullus equinꝰ fugabit᷑.
& ubi ñ sꝑauit apprehendetur: & erit dedecꝰ
omnib. eo q̃d non intellexerint timorẽ do¬
mini. Sic & mulier omnis relinqͤns iuirũ
suum peccabit: & statuens hereditatem ex
alieno matͥmonio. Primo enim in lege al¬
tissummi incredibilis fuit: & scdo uirũ suũ

Expanded text:
animam suam et dicens quis me videt teneanimam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me quem vereor delictorum meorum non memorabitur Altissimus et non intelleget quoniam omnia videt oculus illius quoniam expellit a se timorem Dei huiusmodi hominis timor et oculi hominum timentes illum et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucabyssi et hominum corda intuentes in absconsas partes Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita sic et post perfectum respicit omnia hic in plateis civitatis vindicabitur quasi pullus equinus fugabitur et ubi non speravit adprehendetur et erit dedecus omnibus quod non intellexerit timorem Dei sic et mulier omnis relinquens virum suum et statuens hereditatem ex alieno matrimonio primo enim in lege Altissimi incredibilis fuit et secundo virum suum
Abbreviated transcription (Latin):
lia loquela contͣria morti: ñ inueniatur inhe¬
reditate iacob. Etenima misericordib om̃ia
hec auferent᷑: & indelictis suis ñ uolutabunt.
Indisciplinose loquele ñ assuescat ostuũ: est
enim in illaũbum peccati. Memento patris
& matͥs tue. In mẽdio enim magnatorũ con
sistis. ne forte obliuiscat᷑ te ds in conspestu il¬
lorum: & assiduitate tua infatuatꝰ impro¬
ꝑium patiaris. & maluisses ñ nasci. & diẽ
natiuitatis tue maledicas. Homo assue¬
tus in uerbis imꝓꝑii: inomnib diebus
suis ñ erudietur. Duo gen̾a habundant
inpeccatis: & tertium adducit iram & ꝑdi¬
tionem. Anima calida qͣsi ignis ardens
ñ extinguetur: donec aliquid glutiat.
Et homo neqͣm in ore carnis sue ñ desinet¬
donec incendat ignem. Nomini fornica¬
rio om̃is panis dulcis: ñ fatigabit᷑ trans¬
grediens donec moriat᷑ ¶Imiis homo qui
transgredit᷑ lectum suum contẽpnens in

Expanded text:
lia loquella contraria morti non inveniatur in helia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinose non adsuescat os tuum est enim in illa verbum peccati memento patris et matris tuae in sistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae maledicas. homo adsuetus in uerbis inproperii in omnibus diebus suis non erudietur. duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. anima calida quasi ignis ardens non extinguetur, donec aliquid glutiat: et homo neqdonec incendat ignem homini fornicario omnis panis dulcis non cessabit transgrediens a lecto suo omnis homo qui transgreditur lectum suum contemnens in
Abbreviated transcription (Latin):
piscentias. & concubitus concupiscentie ne
apprehendant me: & anime irreuerenti de in¬
frunite ne tradas me. Hoctrinamoris audi¬
te filii. & qͥ custodierit illam ñ ꝑiet labiis su¬
is: nec scandalitabitur in oꝑib nequissimis.
Inuanitate sua apprehendit᷑ peccator & suꝑ¬
bꝰ: & maledicus scandalirabit᷑ in illis Iura¬
tioni ñ assuescat ostuum: multꝰ enim casus
m illa. Nominatio uͦ dei non sit assidua in
ore tuo. & nominib scõꝵ non admiscearis:
q̃m non eris ĩmunis ab eis Sicut enim ser¬
uus interrogatꝰ assidue a liuore ñ minuetur:
sic om̃is iurans & nominans in toto a peccato
ñ purgabitur. Uir multum iurans implebi¬
tur iniquitate: & ñ discedet a domo illiꝰ pla¬
ga. Et si frustrauerit frẽm delictũ ipsiꝰ suꝑ ip̃m
erit: & si dissimulauerit delinqͤt dupliciter.
Et si in uacuum iuraũit non iustificabitur:
replebit᷑ enim retbutione domus illiꝰ. Est & a

Expanded text:
piscentias, et concubitus concupiscentiae ne piscentias, et concubitus concupiscentiae ne adprehendat me, et animae inreuerenti et infrunitae ne tradas me. doctrinam oris audite, filii, et qui custodierit illam, non periet labiis suis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis. in uanitate sua adprehenditur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illis. iurationi non adsuescat os tuum: multus enim casus in illa. nominatio uero. dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis: quoniam non eris inmunis ab eis. sicut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, delinquit dupliciter. et si in uacuum iurauerit, non iustificabitur: replebitur enim ret
Abbreviated transcription (Latin):
& fumꝰ ignis in altatur: sic & ante sanguinẽ
maledicta & contumelie & mine. Amicum
salutare ñ confundaris: & a facie illius ñ me
abscondam. Et si mala mͥ euenerint ꝑ illum
sustinebo: & omnis qui audiet cauebit se ab
eo. Quis dabit ori meo custodiam & suꝑ la¬
bia mea signaculum certum. itti ne cadã
ab ipsis. & lingua mea ꝑdat me ¶ ¶ñe pat̃
& dominator uite mee: ne derelinquas me
inconsilio illoꝵ. nec sinas me cadere in illa
flagella. & in corde meo doctnam sapientie :
ut ignorationib eorum ñ parcat m. & non
appareant delicta illoꝵ. ne adincrescant ig¬
norantie mee. & multiplicent᷑ delicta mea. &
peccata mea habundent. & incidam in con¬
spectu adu̾sarioꝵ meoꝵ. & gaudeat inimicus
meus. Dñe pater & d̃s uite mee ne derelinqͣs
me in cogitatu illoꝵ. extollentiam oculorũ
meoꝵ ne dederis mͥ. & omne desid̾ium pra¬
uum auerte a me. Aufer a me uentris concu¬

Expanded text:
et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne cadam ab ipsis et lingua mea perdat me Domine pater et dominator vitae meae non relinqin consilio eorum nec sinas me cadere in illa in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta illorum, et ne adincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectum adversariorum meorum, et gaudeat sne derelinquas me in cogitatu illorum. extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium auerte a me. aufer a me uentris concu
Abbreviated transcription (Latin):
pore: uel metu ñ deprauabit᷑. Sicut ornatꝰ
in excelsis. & cementa sine impensa posita con
tra faciem uenti ñ ꝑmanebunt: sic & corti¬
midum in cogitatione stulti contͣ impetum
timoris ñ resistit. sic &e cortrepidum in cogi¬
tatione fatui in om̃i tempore ñ metuit sic
quiin p̃ceptis dei ꝑmanet semꝑ Pungens
oculum ꝓducit lacͥmas: & qui pungit corꝓ
fert sensum¶ Nittens lapidem in uolatilia
deiciet illa: sic & qͥ conuiciat᷑ amico dissoluit
amiciciam. Ad amicum & si ꝓduxerit gladi¬
um ñ desꝑes: est enim regressus ad amicum.
Si aꝑuerit os suum tͥste ñ timeas. est enim
recordatio ad amicum: excepto conuicio & im¬
ꝓperio & suꝑbia. & mysterii reuelatione. &
plaga dolosa. In his omnib: effugiet amicus.
fidem posside cum amico in pauꝑtate illiꝰ: ut
& in bonis illiꝰ leteris. In tempore tͥbulationis
illius ꝑmane illi fidelis: ut & in hereditate
illius coheres sis. Ante ignẽ camini uapor

Expanded text:
pore vel metu non pravabitur sicut pali pore vel metu non pravabitur sicut pali in tra faciem venti non permanebunt, sic et cor timidum in cogitatiotimoris non resistit sic et cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuebit sic et qui in praeceptis Dei permanet semper pungens oculum deducens lacrimas et qui pungit cor proferet sensum mittens lapidem in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum si aperuerit os triste non timeas est enim concordatio excepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis ante ignem camini vapor
Abbreviated transcription (Latin):
tat dormientẽ de graui sompno. Cumdor¬
miente loqͥtur qͥ enarrat stulto sapientiã:¬
pͥmum dixeras: Supra mortuum plora. de¬
fecit enim lux eius: & supͣ fatuum plora. de¬
fecit enim sensus eiꝰ. Modicum plora suꝑ mor¬
tuum q̃m requieuit: neqͥssimi enim nequis¬
sima uita suꝑ mortem fatui. Luctus mor¬
tui septem dies: fatui autem & impii om̃s
dies uite illoꝵ. Cum stulto ñ multum colloqͣ
ris: & cum insensato ne abieris. Seruate ab
illo ut ñ molestiam habeas: & ñ coinquina¬
beris in peccato illiꝰ. Deflecte ab illo & inueni¬
es reqͥem: & ñ accidiaberis in stulticia illius:¬
Suꝑ plumbum quid grauabit᷑: Et qd̾ illi a¬
liud nomen qͣm fatuuis: Harenam & salẽ
& massam ferri faciliꝰ est portare qͣm hominẽ
imprudentẽ: & fatuum & impiũ. Sic̃ loram̃¬
tum ligneum colligatũ in fundam̃to edifi¬
cii ñ dissoluetur: sic & cor confirmatũ in co¬
gitatione consilii. Cogitatꝰ sensati in om̃i tem¬

Expanded text:
tat dormientem de gravi somno. Cum dortat dormientem de gravi somno. Cum dormiente loquitur, qui enarrat stulto; ettias. Fili, supra mortuum plora, deficit enim lux ejus: et supra fatuum plora, deficit enim sensus. Modicum plora super mortuum, quoniam requievit. Nequissimi enim nequissima vita supra mortem fatui. Luctus mortui septem dies: fatui autem et impii, omnes dies vitae illorum. Cum stultaris, et cum insensato ne abieris: serva te ab illo ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis peccato illius. Deflecte ab illo et invenies requiem, et non acediaberis in stultitia illiussuper plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii cogitatus sensati in omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
minis auscultare ꝑ ostium: & prudens gra¬
uabitur contumelia. Labia imprudentiũ
stulta narrabunt: u̾ba autem prudentium
statera ponderabunt᷑. In ore fatuoꝵ cor illoꝵ:
& incorde sapientium os illoꝵ. Dum male¬
dicit impiꝰ diabolum: maledicit ip̃e animã
suam. Susurro coinqͥnabit animã suam.
& in om̃ib odietur: & qͥ manserit odiosus
erit. Tacitus & sensatꝰ: honorabit᷑. In
lapide luteo lapidatus est piger: & omnes
loquent᷑ suꝑ asꝑnationem illiꝰ. De sterꝰ¬
core boum lapidatꝰ est piger: & omnis qͥ
tetig̃it eum excutiet manꝰ. Confusio patͥs
est de filio indisciplinato: in filia autem fa¬
tua in deminoratione fiet. filia prudens he¬
rẽditas uiro suo: nam qͣ confundit in con¬
tumeliam fit genitoris. Patrem & uirum
tur. Ab utͥsq autem: inhonorabit᷑. Musi¬
ca in luctu importuna narratio: flagella &
doctrina in omni tempore sapientie. Qui do¬
cet fatuum: qͣsi qui conglutinet testam.
ui narrat u̾bum ñ audienti: quasi qͥ exci¬

Expanded text:
minis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas tumeliam fit genitoris. Patrem et virum tur; ab utrisque autem inhonorabitur. Musica in luctu, importuna narratio: flagella et doctrina, in omni tempore sapientia. Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Qui narrat verbum non attendenti, quasi qui exci
Abbreviated transcription (Latin):
am eiꝰ ne dimittas eum uacuũ. Pde pecuniã
ꝓpter fr̃em & amicum: & ñ abscondas illã
sub lapide in ꝑditione. Pone thesaurum
tuum in p̃ceptis altissimi: & ꝑderit tͥ ma¬
gis qͣm aurum. Conclude elemosinam
incorde pauꝑis: & hec ꝓte exorabit ab om¬

Expanded text:
am eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam am eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam pro fratre et amico et non abscondas illam sub lapide in perditionem pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi et proderit tibi magis quam aurum conclude elemosynam in corde pauperis et haec pro te exorabit ab om
Abbreviated transcription (Latin):
neratur ꝓximo suo: & qͥ p̃ualet manu man¬
data seruat. fenerare ꝓximo tͥ in tempore ne¬
cessitatis illius: & tterum redde proximo in
age cum illo: & in om̃i tempore inuenies q̃d̃
tͥ necessarium est. Multi qͣsi inuentionem
estimauerunt fenꝰ: & prestiter̃t molestiam
his qͥ se adiuuerunt. Donec accipiant oscu¬
lantur manꝰ dantis. & in ꝓmissionib humi¬
liant uocem suã: & in tempore redditionis
postulabit tempꝰ. & loquetur uerba tedii &
murmurationũ: & tempꝰ causabitur. Si au¬
tem potuerit redddere: ad ũsabitur: Solidi
uixredlet dimidiũ: & computabit illud
quasi iuentionem. Sinautem fraudabit
illum pecunia. sua. & possidebit illum ini¬
micum gratis: & conuicia & maledicta red¬
det illi. & ꝓ honore & beneficio reddet illi
contumeliã. Multi uͦ ñ causa nequitie fe
neratisunt: sed fraudari gratis timuerunt.
Ueruntam̃ suꝑ humilem animo fortior esto:
& ꝑ elemosina ñ trahas illum. ¶ Ropter
mandatum assume pauꝑem: & ꝓpter inopi¬

Expanded text:
ximum. et qui prevalet manu: mandata servet. Fenera proximum in tempore necessitatis illius: et iterum redde proximo in age cum illo: in omni tempore invenies quod tibi necessarium est. Multi quasi inventiones estimaverunt fenus: et prestiterunt molestiam his qui se adjuvaverunt. Donec accipiat osculatur manum dantis: et in promissionibus humiliat vocem suam: et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba acediae et murmurationum et tempus causabitur si autem potuerit reddere aversatus solide vix reddet dimidium et conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et propter inopi
Abbreviated transcription (Latin):
rando: & pluruas uerborum consuetudi¬
nes. Aliqͦtiens usq ad mortem ꝑiclitatus
sum horum causa: & lib̾atus sum gratia
dei. Spiritus timentium dm queretur ab
eo: & in conspestu illius benedicent᷑. Spes
enim illorum in saluantẽ illos: & oculi di
in diligentes se. Qui timet dñm nichil tre¬
pidabit: & ñ pauebit q̃m ipse est spes eiꝰ
Timentis dñm: beata est aĩa eius. Ad quem
respicit. & qͥs est fortitudo eius: Oculi dm̃
suꝑtimentes eum ꝓtector potentie. firmam̃¬
tum iuitutis. tegimen ardoris. & umbracu¬
lum meridiami. & precatio offensioniꝰ & ad¬
iutorium casus. Exaltans aĩam. & illumi¬
nans ocl̃os. dans sanitatẽ. uitam. & bene¬
dictionem. Immolans ex iniquo oblatio
est maculata: & ñ sunt beneplacite subsan¬
nationes iniustoꝵ. Dñs solus sustinentib
se: inuia uitatis & iusticie. Dona iniquoꝵ

Expanded text:
rando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia dei. spiritus timentium deum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
audiet ds: Qui baptirat᷑ a mortuo & iterũ
tangit eum. qͥd ꝓficit lauatio illiꝰ: Sic homo
qͥ ieuinat in peccatis suis. & iterum eadem
faciens. quid ꝑficit humiliando se: Oratio¬
nem illius qͥs exaudiet: Sui conseruat uer¬

Expanded text:
um est: Qui baptizatur a mortuo et iterum tangit mortuum, quid proficit lauatio illius? Sic homo, qui ieiunat in peccatis suis et iterum eadem faciens, quid proficiet humiliando se? Orationem illius quis audiet? Veruntame
Abbreviated transcription (Latin):
cit animã. Laborauit diues in congregatio¬
ne substantie: & in reqͥe sua ĩplebit᷑ bonis suis.
Laborauit pauꝑ in diminutione uictus: & in
fine inops fit. Qͥ aurũ diligit ñ uistificabit᷑
& qͥ insequitur consumptionẽ replebit᷑ ex ea.
Multi dati sunt in auri casus: & facta est in
specie ipsus ꝑditio illoꝵ. Lignum offensio¬
nis est aurum sacͥficantium. ue illis qͥ sectan
tur illud: & om̃is imprudens deꝑiet in illo.
Beatus diues qͥ inuentꝰ est sine macula. & qͥ
post aurum ñ abiit: nec sꝑauit in pecunia
&e tchesauris. Qiis est hic & laudabimꝰ eũꝰ

Expanded text:
regatione substantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit pauper in diminutione victus et in fine inops fit qui aurum diligit non iustificabitur et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea multi dati sunt in auri casus et facta est in facie ipsius perditio illorum lignum offensionitur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecunia et thesauris. qui
Abbreviated transcription (Latin):
ossa illiꝰ impinguabit. Disciplina illiꝰ da¬
tumdei mulier sensata & tacita. Non est
immutatio erudite anime: gr̃a suꝑ gr̃am
mulier scã & pudorata. Omnis autẽ pon¬
deratio: non est digna continentis anime.
Sicut soloriens mundo in altissimis der
sic mulieris bone species in ornam̃tum domꝰ
eiis. Lucerna splendens suꝑ candelabrum
scm̃: & species faciei suꝑ etatẽ stabilẽ. Co¬
lumpne auree suꝑ bases argenteas: & pe¬
des firmi suꝑ plantas stabilis mulieris:

Expanded text:
ossa illius inpinguabit disciplina illius daossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentum domus eius lucerna splendens super candelabrum sanctum et species faciei super aetatem stabilem columnae aureae super bases argenteas et pedes firmi super plantas stabilis mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitis autem & pauꝑis corbonũ: in om̃i
tempore uultꝰ illoꝵ hilares. Atrib timuit
cor meum: & in qͣrto facies mea metuit. De¬
laturam ciuitatis. & collectionem popłi: &
calumpniam mendacẽ. Suꝑ mortem om̃ia
grauia: dolor cordis & luctus & mulier zelo¬
tipa. In muliere zelotipa: flagellũ lingue
omnib cõmunicans. Sicut boum iugum
qd̾ mouetur: ita & mulierem neqͣm. Qui
tenet illam: quasi qui apprehendat scorpi¬
onem. Mulier ebriosa ira magna ẽ & con¬
tumelia: & turpitudo illiꝰ non contegetur.
fornicatio mulietis m extollentia oculoꝵ: &e
in palpebris illiꝰ agnoscetur. In filia ñ auer¬
tapte se firma custodiam ne unuenta occali¬
onutatur se. Ab omni urreuerentia oculi¬
ens caue: & ne mireris si te neglexerit. Si¬
cit uiator sitiens ad fontem os aꝑiet. & ab
om̃i aqua proxima bibet: & contra omnẽ
palum sedebit. & contͣ omnem sagittam
aꝑiet pharetram donec deficiat. Gratia
mulieris sedule delestabit uirũ suum: &

Expanded text:
pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et
Abbreviated transcription (Latin):
rato uino. Audi tacens: & ꝑ reuerentia acce¬
det tͥ bona gr̃a. Adolescens loqͤre in tua cau
sa uix cum necesse fuerit: sibis interrogatꝰ
fueris habeat caput responsum tuum. In
multis esto quasi insciꝰ. & audi tacens simul
& querens: & loqui in medio magnatorũ¬

Expanded text:
rato vino audi tacens et pro reverentia accerato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescsa vix cum necesse fuerit. Si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum. In multis esto quasi inscius, et audi tacens simul et quaerens, et loqui in medio magnatoru
Abbreviated transcription (Latin):
briꝰ potus. uinum multũ potatum: urita¬
tionem & iram & ruinas multas facit. A¬
maritudo anime: uinũ multum potatum.
Ebrietatis animositas imprudentis offen¬
sio: minorans uirtutem. & faciens uulnera.
Inconuiuio uini ñ arguas ꝓximũ: & ñ de¬
spicias eum in iocunditate illiꝰ. Uerba imꝓ¬
ꝑii nondicas illi: & ñ premas illum in re¬
petendõ. Nectorem te posuerunt: noli ex¬
tolli. Esto in illis: qͣsi unus ex ipsis. Curam
illoꝵ habe & sic considera. & om̃i cura tua
explicata recumbe ut leteris ꝓpter illos:
ut ornam̃tum gr̃e accipias coronam &e dig-¬
nitatem consequaris congregationis. Loque
re maior natu decet enim te pͥmum ũbũ
diligentis scientiam: & ñ impedias musicã.
Ubi auditus ñ est non effundas sermonem:
& importune noli extolli in sapientia tua.
Gemmula carbunculi in ornam̃to auri: &
comparatio musicoꝵ in conuuuio uini Si¬
cut in fabricatione auri signũ est smarag¬
di: sic numerꝰ musicoꝵ in iocundo & mode¬

Expanded text:
 vinum multum potatum inritationem et iram et ruinas multas facit amaritudo animae vinum multum potatum ebrietatis animositas inprudentis offensio minorans virtutem et faciens vulnera in convivio vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita reet ornamentum gratie accipias coronam et dignitatem consequaris congregationis vere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et mode
Abbreviated transcription (Latin):
uite & testam̃tum altissimi: & agnitio ueri¬
tatis. Legem mandauit moyses in preceptis
iusticiaꝵꝵ. & hereditatem domui iacob: & isrł
ꝓmissionis. Posuit daiuid puero suo. extitare
regem ex ipso fortissimum: in throno hono¬
ris sedentem in sempit̾num. Qͥimplet quasi
physon sapientiam: & sicut tygris in diebus
nouorum. Qui adimplet qͣsi eufrates sensũ:
qͥ multiplicat qͣsi iordanis in tempore messis.
Qui mittit disciplinã sicut lucem: & assistens
quasi gyon in die uindemie. Qui ꝑficit pͥmuᷤ
scire ipsam: & infirmior ñ inuestigabit eam.
Amari enim habundauit cogitatio eius: &
consilium illius in abysso magna. Ego sapi¬
entia effudi flumina: ego qͣsi trames aque in¬
mense de fluiuio. Ego qͣsi fluuiꝰ dorix: & sicut
aqueductus exiui de paradyso. Dixi. Rigabo
meum hortum plantationum: & inebriabo
partus mei fructum. Et ecce factus est mͥtrameᷤ
habundans: & fluuꝰ meus ꝓpinqͣuit ad ma¬
re. Qm̃ doctrinam qͣsi antelucanũ illumino

Expanded text:
testamentum Altissimi et agnitio veritatis legem mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimplet quasi Eufrates sensum qui multiplicat quasi Iordanis in tempore messis qui mittit disciplinam sicut lucem et adsistens quasi Geon in die vindemiae qui perficit primus scire ipsam et infirmior non investigavit eam a mari enim abundavit cogitatio eius et consilium illius abysso magna ego sapientia effudi flumina ego quasi tramis aquae inmensae de fluvio ego quasi fluvius Doryx et sicut aquaeductus exivi a paradiso dixi rigabo meum hortum plantationum et inebriabo pratus mei fructum et ecce facta est mihi tramis abundans et fluvius meus propinquavit ad mare quoniam doctrinam quasi antelucanum inlumino
Abbreviated transcription (Latin):
remanimi. Cor hominis ĩmutat faciem illiꝰ:
siue in bona siue in mala. uestigium cordis
boni & faciem bonam: difficile inuenies &
cum labore. eatꝰ uir qui ũ est lapsus uer¬
bo ex ore sũo: & ñ est stimulatus in tristicia
delicti. felix qui ñ habuit animi sui tͥsticiã:
& ñ excedit ab spe sua. Uiro cupido & tenaci
sine ratione est substantia. & homini liuido
ad qͥd aurum: Qͥ coaceruat ex animo suo
iniuste aliis congregat: & in bonis illiꝰ altꝰ
luxuriabitur. Qui sibi neqͣm est cui alio bo¬
nus erit: Et ñ iocundabitur in bonis suis ⁊¬
Qui sibi inuidet nichil est illo nequiꝰ: & hec
redditio est malitie illius. Et si benefecerit ig¬
noranter & ñ uolens facit: & in nouissimo
manifestat malitiam suã. Neqͣm est oculus
liuidi: & auertens faciem suam. & despicienꝰ
animã suam. Insaciabilis oculus cupidi in
parte unquitatis: ñ saciabitur donec consu

Expanded text:
re impii cor hominis inmutat faciem illius sive in bona sive in mala vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducet seipsum: & homo prudens placebit
magnatis. Qui oꝑatur t̾ram suam exalta¬
bit aceruum frugũ: & qui oꝑatur iusticiam
ipse exaltabit᷑. Qui uero placet magnatis:
effugiet iniquitatem. Exema &e dona excecant
oculos iudicum: & quasi mutꝰ in ore aũtit
correptiones eorum. Sapientia absconsa &e
thesaurꝰ inuisus que utilitas in ut̾sq: Me¬
lior est qui celat insipientiam suam: quam
homo qui abscondit sapientiam suc̃o. ali¬
peccasti non adicias iterum: sed & de pͥstinis
dep̃care ut tͥ dimiitant᷑. Quasi a facie colu¬
bri fuge petcata: & si accesseris ad illa susci¬
entes animas hõium. Quasi rumpheabis
acuta om̃is iniquitas: plage illius non est
sanitas. Cataplectatio & iniurie adnulla¬

Expanded text:
homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientithesaurus invisus, que utilitas in utrisque? Melior est qui celat insipientiam suam quam homo qui abscondit sapientiam suam. peccasti? Ne adjicias iterum; sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. Quasi a facie colubri fuge peccata. Si accesseris ad illa, suscientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas cataplectatio et iniuriae adnulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ & coarguit᷑: loquuitꝰ est sensate. & ñ est datꝰ
ei locus. Diues loquiitꝰ est & omnes tacuerunt :¬
& ũbum illius usq ad nubes ꝑducent. Pauꝑ
loquutus est & dicunt. quis est hic: Et si offen¬
derit: subũtent illum. Bona ẽ substantia
cui ñ est peccatum in conscientia: & nequissi¬
ma pauꝑtas in ore impii. facies & color ĩmu¬

Expanded text:
per et arguitur. Locutus est sensate, et non est datus per et arguitur. Locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Inmitis animꝰ illius conseruabit ũba tua: &
ñ parcet de malitia & de uinculis. Caue tibi.
& attende diligenter auditui tuo: q̃m cũ
subuersione tua ambulas. Audiens uero
illa qͣsi in sompnis uide: & uigilabis. Om̃i
uita tua dilige deum: & inuoca eum in sa¬
lute tua. Om̃e animal diligit simile sibi:
sic & omis homo ꝑximũ sibi. Omnis ca¬
ro ad similem sibi coniunget᷑: & om̃is hõ
simili sibi sociabitur. Si cõmunicabit lu¬
pus agno aliqͣndo: sic peccator iusto. Quẽ
communicatio scõ homini ad canem. autꝰ
que paxbona diuiti ad pauꝑem: Uenatio
leonis onager in heremo: sic pascua sunt di¬
uitum pauꝑes. Et sicut ab hominatio est suꝑ¬
bo humilitas: sic exeratio diuitis pauꝑ. Nuieᷤ
commotꝰ confirmat᷑ ab amicis: humilis autẽ
cum ceciderit expellet᷑ & a notis. Diuiti decep¬
to multi recuꝑatores. loquuitꝰ est suꝑba: & iu¬
stificauerunt illũ. Humilis deceptꝰ est. insu

Expanded text:
inmitis animus illius conservabit verba tua et inmitis animus illius conservabit verba tua et non parcet de malitia et de vinculis cave tibi et adtende diligenter auditui tuo quoniam cum subversione tua ambulas audiens vero illa quasi in somnis vide et vigilabis omni vita tua dilige Deum et invoca eum in salute tua omne animal diligit similem sibi sic et omnis homo proximum sibi omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur si communicabit lupus agno aliquando sic peccator iusto quae communicatio sancto homini ad canem aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores locutus est superba et iustificaverunt illum humilis decept
Abbreviated transcription (Latin):
ollam: Qndo enim se colliserint: confrin¬
gent᷑. Diues iniuste egit & fremebit: pau¬
ꝑ autem lesus tacebit. Si largitus ei fius
assumet te: & si ñ habueris derelinquet tẽ.
Si habes conuiuet tecum & euacuabit te:
& ipse ñ dolebit suꝑte. Si necessarius illi
fueris supplantabit te. & subridens spem
dabit narrans tͥbona: & dicet. Quid opus
est tͥ: Et confundet te in cibis suis. donec te
exinaniat bis & ter: & in nouissimo deri¬
Det te. Postea uidens derelinquet te: & ca¬
put suum mouebit ad te. Humiliare d̾o:
in stulticia humilieris. Noli ẽẽ humilis in
sapientia tua: ne humiliatꝰ in stulticiã se¬
ducaris. Aduocatꝰ a potentiori discede: ex
hoc enim magis te aduocabit. Ne imꝓbꝰ
sis ne impingaris. & ne longe sis ab eo: &
eas in obliuonem. Ne retineas ex equo lo¬
qui cum eo: & credas multis uerbis illius:
Ex multa enum loquela temptabit te: &
subridens int̾rogabit te de absconditis tuis.

Expanded text:
ollam? Quando se colliserint, confrinollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus ei fueris, assumet te, et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter, et in novissimo deridebit te. Postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiin stultitiam humilieris noli esse humilis in sapientia tua ne humiliatus in stultitiam seducaris advocatus a potentiore discede ex hoc enim magis te advocabit ne inprobus sis ne inpingaris et longe abesto ne eas in oblivionem ne retineas ex aequo loqui cum illo ne credas multis verbis illius ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit te de absconditis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
sus stet in loco tuo. ne forte conũsus in lo
cum tuum inqͥrat cathedrã tuam: & in no¬
uissimo cognoscas uerbamea. & in sermo¬
nib meis stimuleris. Quis miserebit᷑ in¬
cantatori a serpente ꝑcusso & omnib qui
appropiant bestiis & qui comitatur cum
uiro mniqͦ & obuolutꝰ est inpeccatis eius:
Una hora tecum ꝑmanebit: si autem decli¬
naueris ñ supportabit. In labiis suis indul¬
catinimitꝰ. & in corde suo insidiatur: ut sub¬
uertat te in foueam. In oculis suis lacͥmat᷑
inimicꝰ: & si inueñit tempꝰ non saciabitur
sanguine. Si incurrerint tͥ mala: inue¬
nies eum illic pͥorem. In oculis siuis lacra¬
matur inunicus: & quasi adiuuans suffo¬
diet plantas tuas. Caput suũ mouebit &
Rlaudebit mami &e multa suluiran oie¬
inquinabitur ab ea: & qͥ cominunicatut
suouo ni duer suꝑbiam. Pond̾ suꝑ se tollit.
qui honestiori se cõmunicat: & ditiori de ne
Socius fueris. Quid cõmunicabit cacabꝰ ad

Expanded text:
sus stet in loco tuo, ne forte conversusus stet in loco tuo, ne forte conversucum tuum, inquirat cathedram tuam, et in novissimo agnoscas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris. Quis miseribetur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis? Sic et qui comitatur cum viro iniquo, et obvolutus est in peccatis ejus: una hora tecum permanebit; si autem declinaveris, non supportabit. In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam. In oculis suis lacrymatur inimicus; et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint mala tibi, invenies eum illic priorem. In oculis suis lacrymatur inimicus, et quasi adjuvans suffodiet plantas tuas. Caput suum movebit, et plaudebit manu; et multa susurrans cominabitur ab ea. Et qui communicaverit superbo induetur superbia, pondus super se tollit qui honestiori se communicat, ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad
Abbreviated transcription (Latin):
magnam. Et si ñ ab ipso: certe a dño. Non
est ei bene qͥ assiduus ẽ in malis: & elemosi¬
peccatores: & misertꝰ est penitentib. Da mi¬
sericordi & ne suscipias peccatorẽ. & impiis
& peccatorib reddet uindictam: custodiens
eos in die uindicte. Da bono: & non receꝑis
peccatorem. Benefac humili: & ñ dederis
impio. ꝓhibe panes illi dari: ne in ipsis
potentiorte sit. Nam duplicia mala inue
nies in om̃ib bonis: quecunq feceris illi.
Qm̃ & altissimus odio ħt peccatores: & im¬
piis reddet iundictam. Hon agnoscetur
in bonis amicꝰ: & ñ abscondetur in malis
inimicꝰ. In bonis uiri inimici illiꝰ in tͥsticia
& malitia illiꝰ amicus agnitꝰ est. Non cre¬
das inunico tuo inẽtnum. Sicut enim e¬
ram̃tum eruginat nequitia illiꝰ. & si hu¬
miliatꝰ uadat curiuis: abice animũ tuũ¬
& custodi te abillo. Ne statuas illũ penes
te. nec sedeat ad dexteram tuã: ne conuer¬

Expanded text:
magnam; et si non ab ipso, certe a Deo. Non magnam; et si non ab ipso, certe a Deo. Non est eis bene qui assidui sunt in malis, et eleemosymisertus est paenitentibus da misericordi et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam custodiens eos in die vindictae da bono et non receperis peccatorem benefac humili et non dederis impio prohibe panes illi dare ne in ipsis potentior te sit nanies in omnibus bonis quaecunque feceris illi: m et Altissimus odio habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvuet custodi te ab illo. Non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam, ne conver
Abbreviated transcription (Latin):
ciens sum. & qͥd ex hoc pessimabor: In die
bonoꝵ ne immemor sis maloꝵ: & in die ma¬
loꝵ ne ĩmemor sis bonoꝵ. Qm facile est co¬
ram deo: in die obitꝰ retribuere unicuiq se¬
cundum uas suas. Malitia hore obluuonẽ
facit luxurie magne: & in fine hominis de¬
nudatio oꝑum illiꝰ. Ante mortẽ ne laudes
tur uir. Non omnẽ hominem inducas in
domũtuam: multe enum insidie sunt dolosi.
Sicut enim eructuant p̃cordia fetantiũ. &
sicut ꝑdix inducitur in caueã & ut caprea in
la conuertens insidiat᷑: & in electis imponet
maculam. Ab scintilla una augetur ignis: &
ab uno doloso auget᷑ sanguis. Homo uͦ pecca¬
tor: sanguini insidiat᷑. Attende tͥ a pestifero.
fabricat enim mala: ne forte inducat suꝑte.
subsannationem inꝑpetuũ. Admitte ad te
alienigenam &e subuertet te in turbine: &¬
abalienabit te a uiis ꝓpriis. Si benefeceris
scito cui feceris: & erit gratia bonis tuis multa.
Benefac iusto: & inuenies retributionem

Expanded text:
ex hoc pessimabor? In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum, quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. Malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae, et in fine hominis denudatio operum illius. Ante mortem ne laudes versum: Non omnem hominem inducas in domum tuam: multae enim insidiae dolosi sunt. Sicut enim eructant praecordia infantium, et sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in la convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertet te in torpore, alienabit te a tuis propriis. XII. Si benefeceris, scito cui benefeceris, et erit gratia in bonis tuis multa. Benefac justo, et invenies retributionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum sapiens qd̃ cunq audierit sciꝰ lau¬
dabit: & ad se adiciet. Audiet luxuriosꝰ
&e displicebit illi: & ꝓiciet illud post dor¬
sum suum. Narratio fatui quasi sartina
in ua: nam in labiis sensati inueniet᷑ gr̃a.
Os prudentis queritur in eccl̃ia: & u̾ba illiꝰ
cogitabunt in cordib suis. Tanqͣm domus
exterminata sic fatuo sapientia: & scientia
insensati menarrabilia u̾ba. Compedes
in pedib stulti doctrina: & quasi uincula
manuum suꝑ manuĩ dextere atuus in
isuerxastat uocẽ suam: uir autem sapiens
uixtacte ndebit. Ornam̃tum aureum pru¬
denti doctrina: & quasi brachiale in brachio
dextro. Pes fatu facilis indomũ proximi:
& homo ꝑitus confundet᷑ a ꝑsona potentis.

Expanded text:
erbum sapiens quodcumque audierit scius, laudabit et ad se adiciet: audiet luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum. narratio fatui quasi sarcina in uia: nam in labiis sensati inuenietur gratia. os prudentis quaeritur in ecclesia et verba illius cogitabunt in cordibus suis tamquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat vocem suam vir autem sapiens vix tacite ridebit ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus
Abbreviated transcription (Latin):
Multa aud̃ium & ñ coequaui ei: & dominsꝰ
odiet illum. Qͥin altum mitut lapidẽ suꝑ
caput eius cadet: & plaga dolosa dolosi diui¬
det uulnera. Qui fodit foueam decidet in illã.
& qͥ statuit lapidem ꝓximo offendet in eo: & qͥ
laqueum alii ponit ꝑibit in illo. facienti ne¬
qͥssimum consiliũ suꝑ ipsum deuoluet᷑: & ñ
agnoscet unde adueniet illi. Ilusio & imꝓpi
illi. Laqueo ꝑibunt qͥ oblestant᷑ casu iustoꝵ:
dolor autẽ consumet illos anteqͣm moriantur:¬

Expanded text:
Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet, et plaga dolosi dividet vulnera. Qui fodit foveam, decidet in illam, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium, super ipsum devolvetur, et non agnoscet unde adveniet illi. Illusio, et impilli. Laqueo peribunt qui oblectantur casu justorum: dolor autem consumet illos antequam moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
Memento pauꝑtatis in tempore habun¬
dantie: & necessitatem pauꝑtatis in diedi¬
uitiarum. Amane usq ad uesꝑum ĩmu¬
tabit᷑ tempꝰ: & hec om̃ia creata in oculisd̾i.
Homo sapiens in om̃ib metuit: & in dieb

Expanded text:
memento paupertatis in tempore abunmemento paupertatis in tempore abundantiae et necessitatem paupertatis in die divitiarum a mane usque ad vesperam mutatur tempus et haec omnia citata in oculis Dei homo sapiens in omnibus metuet
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pastor gregem suũ. misereat᷑ excipienᷤ
doctrinam miserationis. & qͥ festinat in iu¬
diciiseiꝰ Eili in bonis ñ des querelam: &
omini dato ñ des tͥsticiam ũbi mali. Non¬
ne ardorem refrigerabit ros: Sic & uerbũ:
meliꝰ qͣm datum. Nonne ecce ũbum super
datum bonum: Et utraq: cum hõie iusti¬
ficato. Stultus acriter imꝓperabit: & da¬
tum indisciplinati tabescere facit oculos.
Ante iudicium para iusticiam tͥ: & anteqͣ
loquaris disce. Ante languorẽ adhibe me¬
dicinam. & ante iudiciũ interroga te ipsũ:
&e in conspectu dei inuenies ꝓpiciationem.
Ante languorẽ humiliate: & in tempore
infirmitatis ostende conũsationem tuã.
Hon impẽdiaris orare semꝑ. & ñ ueteris us¬
q ad mortem iustificari: q̃m merces d̃i ma¬
net inet̃num. Ante orationẽ prepara ami¬
mam tuã: & noli ẽẽ qͣsi homo qui tẽptat
deum. Memento ire in die consũmationiᷤ:
& tempꝰ retributionis in conũsatione facies.

Expanded text:
quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus nonne ecce verbum super datum bonum et utraque cum homine iustificato stultus achariter inproperabit et datus indisciplinati tabescere facit oculos ante iudloquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et ante iudicium interroga te ipsum, et in conspectu dei inuenies propitiationem. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatis ostende conuersationem tuam. non inpediaris operari semper et non veteris usque ad mortem iustificari quoniam merces Dei manet in aeternum ante orationem praepara animam tuam et noli esse quasi homo qui temptat Deum memento irae in die consummationis et tempus retributionis in conversatione facies