comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manibus linguae: Liberat autem
onis dñs dredemit in passione
crucis. & effusione sanguinis sui :
quando anima eius descendit in
infernũ : & caro eiꝰ nori uidit
corruptionẽ: & ad ipsam moraem
atq infernũ locutus ẽ: Ero nor
tua omors: Ideirco enĩ mortus
sum: ut tu mea morte moruan.
Ero morsus cuus inferne: qui om̃
tuis faucibas deuorabas Videns
mortis durã necessitatẽ. & quod
nullus sit hominũ qui uiuat & non
uideat mortẽ  clementissimus
tatẽ suam. & condionẽ carnis hu¬
mane: consolatio cuit absconditis
a boculis meis: Et est sensus
Non ualeo consolari: Quia qui¬
quid mente concepero: doloren
meũ non potest mitigare : emo
pellandus: Et maxima mulis
meretrix : qua uocans insipieus
ad se. dicit: In opib: prudentas
panes occultos libenter atanil
& aqua furtiua dulcedinẽ blis
Et nescit insipiens: qm̃ tenis
non licet: magis desideratus
quod iartaite dulce est : asibs
que aditepus inpinguat fauces insipi¬

Expanded text:
mors et vita . Liberavit autem omnes Dominus, et redemit in passione crucis et effusione sanguinis sui: quando anima ejus descendit in infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque 152 infernum locutus est: Ero mors tua, o mors. Idcirco enim mortuus sum, ut tu mea morte moriaris. Ero morsus tuus, inferne, qui omnes tuis faucibus devorabas. Vidensque mortis duram necessitatem, et quod nullus sit hominum qui vivat et non videat mortem , clementissimus tatem suam, et conditionem carnis humanae: Consolatio, ait, abscondita est ab oculis meis, et est sensus: Non valeo consolari, quidquid mente concepero, dolorem meum non potest mitigare, cernepellandus: et maxime mulier meretrix, quae vocans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem bibite: et nescit insipiens, quoniam tenon licet, magis desideratur, et quod raritate dulce est, assiduiquae ad tempus impinguat fauces insipi
Abbreviated transcription (Latin):
num datũ sit suꝑioris historie ordo
marodachbaldam filius baladã
rex babilonis libros et munera ad
eis ez echias. et ostendit eis cellam
aromatum. et argenti. et auri. et
odoranentoꝵ. et unguenti obtumi.
et om̃s apothecas suppellectilis sue
et uniuersa et uniuersa que inuen

Expanded text:
num datum sit, superior historiae ordo num datum sit, superior historiae ordo Marodach Baladan filius Baladan rex Babylonis libros et munera ad eis Ezechias et ostendit eis cellam aromatum et argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi et omnes apothecas supellectilis suae et univers
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc pͥus legendum ÷ quia oratio ete-¬
chie. siue scriptura quã nunc in¬
terp̾tati sumus. Ante enĩ catha-¬
plasma uulneri impositũ est
et prius signum ab eo pecitũ futu-¬
re sanitatis. quã gratias ageret
domino. qͦd dr̃ fecisse sanatꝰ. Ai¬
unt hebrei uerbũ sin qd̾ p̾termi¬
sere .lxxͣ. ulcus sonare non uulcꝰ.
Nam et aquila et sĩmachus et the-¬
odotion earon interp̾tati sunt.
intelligi uolunt. cui ctͣria pu¬
tant᷑ uel sũpta in cibo uel appo¬
sita corpori quec̃q sunt dulcia.
Ego ut dei potentia monstraret᷑:
per res noxias et aduersas sanitas
restituta est. Alii sin non ulcus
sed apostema suspicant᷑. qnͣdo tu¬
mens corpꝰ cogtũ et putrescente
pure complet᷑. et iuxta artem
medicoꝵ omĩs sanies siccionib
Ac ꝑ hoc non ꝑnenclã ẽẽ. meditiã que
usu c̃stat et exꝑimento. qͥa et hanc
fec̾it deus. Oratio gͥ ac gratiarũ accio
huc usq c̃scripta est. Ceterũ qd̃ sig¬

Expanded text:
Hoc prius legendum est quam oratio EzeHoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur fecisse sanatus. Aiunt Hebraei verbum SIIN , quod praetermisere LXX, Nam et Aquila, Symmachusque, et Theodotio Laroc interpretati sunt, intelligi volunt. Cum contraria putantur vel sumpta in cibo, vel opposita corpori, quaecunque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii Sim non ulcus, sed apostema suspicantur, quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum omnis sanies, siccioribus ac per hoc non spernendam esse medicinam, quae usu constet et experimento: quia et hanc fecerit Deus. Oratio igitur ac gratiarum actio hucusque conscripta est. Caeterum quod sig
Abbreviated transcription (Latin):
os qͥ annuntient ueritatẽ eiꝰ qd̵
certe sue non suerat potestatis.
Neq enĩ ꝑꝓphecã illi liberi ꝓmis¬
si sunt: s p̾sens uita c̃cessa. p̾¬
seitim cũ impussimũ filium
genuerit manassem. qͥ reple¬
u̾it ierusalem sanguine apor¬
ta usq adportam. et non bene
dixit s maledixit dõ ꝑscquens
sanctos eiꝰ. Possumus gͦ uxta
lxͣ. hoc dicere quod non dixe¬
rit filios fatiam. s parliã. qͦs
uel paruulos uel pueros siue
infantulos et posteros intelli¬
gimꝰ ut exeo quod ipse mi¬
sericordiam c̃secritus est omĩs
uentura posteritas hoc cognoscens.
laudet eius incredibilem demen-¬
tiam. Saluum gͦ me fac dñe. et
om̃s qui inte credimus. tuoq su¬
mus auxlio liberati. ut cunctis
diebus uite nr̃e te cantemus in
templo. Et uissit iaras ut su¬
merent maisam de ficis. et cata¬
plasmairent super uulnus et sa
naret᷑. Et dixit ez echias. Qd̃ erit sig¬
num quia ascendam in domũ dñi:

Expanded text:
os, qui annuntient veritatem ejus, quod os, qui annuntient veritatem ejus, quod certe suae non erat potestatis. Neque enim per Prophetam illi liberi repromissi sunt: sed praesens vita concessa. Praesertim cum impiissimum filium genuerit Manassen, qui repleverit Jerusalem sanguine, a porta usque adixit, sed maledixit Deo, persequens sanctos ejus. Possumus ergo, juxta LXX, hoc dicere, quod non dixerit filios faciam, sed PIDIA, quod vel parvulos, vel pueros sive infantulos et posteros intelligimus, ut ex eo quod ipse misericordiam consecutus est, omnis ventura posteritas hoc cognoscens laudet ejus incredibilem clementiam. Salvum ergo me fac, Domine, ut omnes qui in te credimus tuoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vitae nostrae te cantemus in templo. INCIPIT CAmerent massam de ficis et cataplasmarent super unaretur. Et dixit Ezechias, quod erit signum, quia ascendam in domum Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt in lacum ueritatem tuã.
Meliusq in lixͣ misericordiã. Q
maxime cum saluator ad infer¬
na descenderit. et uinctos de in¬
feris liberaret. Pro lacu manifes¬
tius idem inferos transtulerunt.
Uiuens uiuens ipse confitebiturtͥ.
sicut et ego hodie. Et hic confessio
ꝓlaudatione ponit᷑. Neq enĩ sua
scelera consitentur. s gratias agit dõ.
et non est pulchra laudatio in ore
peccatorii. Cumq infernus et
mors non confiteant᷑ nec laudent
dnm: econtrario uita atq i¬
uentes dnm̃ glorificant. Quodq
seqͥt᷑ pater filiis notam uerita
tem faciet tuam: hoc signi¬
ficat quod indeuteronomio
dicit᷑. Interroga patrem tuũ
et annuntiabit tibi seniores
dei. inposteros dementia p̾dicet᷑.
Proꝰ lixͣ posuerunt. ab hodie enĩ
filios faciam. qui annuntiabt̃
iꝰtitiam tuã. Causalisq coniunc¬
tio sequentia c̃superiorib pos¬
cͥco et ipse uiuens benedicat dõ:
qͥa abhac die facturus sit fili¬

Expanded text:
dunt in lacum, veritatem tuam: dunt in lacum, veritatem tuam: melius quam in LXX misericordiam. Qui cordiam Dei: maxime cum Salvator ad inferna descenderit, ut vinctos de inferis liberaret. Pro lacu manifestius iidem inferos transtulerunt. Vivens, vivens ipse confitebitur tibi, sicut et ego hodie. Et hic confessio pro laudatione ponitur. Neque enim sua scelera confitetur; sed gratias agit Deo: et non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Cumque infernus et mors non confiteantur nec laudent Deum, e contrario vita atque viventes Dominum glorificant. Quodque sequitur: Pater filiis notam faciet veritatem tuam, hoc significat, quod in Deuteronomio dicitur: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; senioresDei in posteros clementia praedicetur. Pro quo LXX posuerunt: Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam. Causalisque conjunctio sequentia cum superioribus coentes et ipse vivens benedicant Deo, quia ab hac die facturus sit fili
Abbreviated transcription (Latin):
Erggo erechias reputare se dicit omnes an¬
nos regni sui. et preterite ut putabat be¬
atitudinis inp̾senti amaritudine. Et
qui iam securus est. nec patitur que re-¬
fert: de humano statu phylo sophatur
et dicit. Domine sic sic uiuitur. ectali
sumus conditione generati. Corripusti
me sed uiuificasti me: pacemq tribuisti
fugato assirio. ied pax mea omĩ mͥ amari¬
tudine fuit amarior. quia tnqͥl¬
utate populis reddita. urbeq se¬
cura: ego solus limina mortis
intiaui. S tu eriuisti ammam
meã ut ñ periret. uel p̾senti uite
uel future. Proiecisti enĩ post t̾¬
gum tuum omĩa peccata mea.
ne illa tristis aspicerem: s tuam
misccłiã c̃templarer. Infernus cm̃
et mors non confitebunt᷑. neq
iaudabunt te: iusta illud qd
scriptum est. In inferno autem
qͥs confitebit᷑ tibi: Confessio
in hoc loco non ꝓpenitentia s ꝓ
głia et laude accipitur. sicut in
euuangłio legimus. Confiteor

Expanded text:
Ergo Ezechias reputare se dicit omnes anErgo Ezechias reputare se dicit omnes annos regni sui, et praeteritae, ut putabat, beatitudinis in praesenti amaritudine: et quia jam securus est, nec patitur quae refert de humano statu, philosophatur et dicit: « Domine, sic vivitur, et tali sumus conditione generati, » corripuisti me, sed vivificasti me pacemque tribuisti fugato Asyro; sed pax mea omni mihi amaritudine fuit amarior, quia tranquillitate populi reddita et urbe secura, ego solus limina mortis intravi, sed tu eruisti animam meam, ut non periret, vel praesenti vitae vel futurae. Projecisti enim post tergum omnia peccata mea, ne illa tristis aspicerem, sed tuam misericordiam contemplarer. Infernus enim et mors non confitebuntur, neque laudabunt te, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Confessioque in hoc loco, non pro poenitentia, sed pro gloria et laude accipitur, sicut et in Evangelio legimus, Confitebor
Abbreviated transcription (Latin):
notam fatiet ueritatem tuam. Dñe sal¬
Suum me fac: et psalmos nostros canta¬
Ibimus cunctis diebus uite nr̃e indo¬
mo dñi .Lxxͣ. Domine de ipsa annũ¬
tiatum est tibi. et suscitati spm̃ meuĩ.
Set consolatus uisitasti me: ecce inpace
Sti enun animam meam ut nonpe¬
tiret. et piecisti post me omnia pecca¬
ta mea. Neq enim inferno laudabunt
Ete neq mortui benedicent tͥ: neq spe-¬
rabunt qui apud in feros sunt miãm
S tuam. uiuentes benedicent te sicut et
Fego. Ab hodie enim filios faciam qui¬
S annuntiabunt iustitiam tuam dne
salutis mee. Et non requiescam benedi¬
cens tibi cũ psalterio. omnib diebus ui¬
Ste mee incospectu donrus dei. Nulla
res longa mortalium est: omnisq feli¬
citas secłi dum tenet᷑. amittit᷑. Cum enĩ
tribulationis tempus aduenerit: omẽ
quod p̾t̾itum est nichil adiuuat susti¬
nentẽ. Unde stulta epicuri sentencia
est. qui asserit recordatione p̾teritorum
bonorum. mala presentia mitigari.

Expanded text:
tatem tuam. Domine, salvum me fac, et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. LXX. Domine, de ipsa annuntiatum est tibi: et suscitasti spiritum meum, et consolatus vivificasti. Ecce in pace ti enim animam meam, ut non periret, et projecisti post me omnia peccata mea. Neque enim in inferno laudabunt te, neque mortui benedicent tibi. Neque sperabunt qui apud inferos sunt misericordiam tuam: viventes benedicent tibi, sicut et ego. Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam, Domine salutis meae, et non requiescam, benedicens tibi cum Psalterio, omnibus diebus vitae meae in conspectu domus Dei. Nulla res longa mortalium est, omnisque felicitas saeculi dum tenetur, amittitur. Cum enim tribulationis tempus advenerit, omne quod pnentem. Unde stulta Epicuri sententia est qui asserit per recordationem praeteritorum bonorum mala praesentia mitigari.
Abbreviated transcription (Latin):
cleos eatum igni. non enĩ erant dii soꝑa
manuum hominum. ligna et lapides et
cõminuerunt eos: multis ꝓbat᷑ sstoniis q̃
scribunt reges ꝑsarum uenisse ing̾ciam.
et subuertisse atep spoliasse templa gͥcoꝵ.
Ultionemq postulat. ut ꝑ occasionem sui
omnia regna cognoscant quod solus sit
deus. qui possit suos dediscrimine liberatẽ.
isit autem isaias filius amos ad erechi

Expanded text:
deos earum igni. Non enim erant dii, set opera deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos, multis probatur historiis, quae scribunt reges Persarum venisse in Graeciam, et subvertisse atque spoliasse templa Graecorum: ultionemque postulat, ut per occasionem sui omnia regna cognoscant quod solus sit Deus, qui possit suos de discrimine liberare. Misit autem Isaias Al. Josias fi
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sennacherib que misit ad blasphemã¬
dum dm̃ uiuentem. Uere enĩ dne cleser-¬
tas feterunt reges assirior terras. et regiones
Searum. et dederunt deos rarũ igni. Non
cñi crant dii sed oꝑa manuum h̾ominũ.
Slignũ et lapis et cõminuerunt eos. Et nunc
Sdnẽ ds̃ nr salua nos de manu eiꝰ. et egnos¬
cant omnia regna t̾re quia tues ds̃ solus.
Contra sennacherib regis blasphemias. solita
ezechias arma comipuit. rursumq ꝑgit ad
templum. et episto las eus expandit coram
dño. Prius tacuerat. non enĩ audebat dnĩ
timore ꝑt̾ritus intemplo orate. nec liberas
ad dm̃ p̾ces fundere. Nunc autem qui a
iam audierat isaisam dicentem. ne time¬
as afacie uerborum que audisti. qͥb blas¬
phemauerunt pueri regii assin orum me.
et cet̾a: audact̾ dnm dep̾catur. et solum
gimus rmagines mortuoꝵ. Quodq infeit
uere enim dnẽ descitas fecerunt reges assiri¬
orum t̾ras et regiones earum. et dederunt

Expanded text:
verba Sennacerib, que misit ad blastemanverba Sennacerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster salva nos de manu eius: ut cognoscant omnia regna terre quia tu es DContra Sennacherib regis blasphemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo ora reserare, nec liberas ad Deum preces fundere. Nunc autem quia jam audierat Isaiam dicentem: Ne timeas a facie verborum quae audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me, et caetera: audacter Dominum deprecatur, et solum gimus imagines mortuorum. Quodque infert: Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regi
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ana et aua qs septuaginta miscueĩt
dicente anae agaua i s coniuntionẽq id
est tun. inter duas gentes ana et aua lingua
posuere hebrea. ut ugnorantib una gens ui¬
deatur aut ciuitas. Mantfesta transcurri¬
mus. ut indubiis non moremur. Pugnas¬
se autem sennacherib regem assiriorũ contͣ
egiptios. et obsedisse pelusium.iamq extruc¬
tis augerib urbe capienda uenisse tharachã
regera echiopum in auxilium. et una nocte
uxta ierłm contum octoginta qͥnq milia
erercitus assirii pestilentia corruisse narrat
cheodotus. et plenissime berosus chaldatie
scriptor historie. Quorum fides deꝓpriis
libris petenda est. Et tulit erchias libros.¬
S de manu nuntiorum et legit illos. et ascendit
Sindomum dñi et expandit eos coram dño.
deus isrł qui secdes suꝑ cherubin. tues ds̃ so¬
Slus omnium regnorum terre. Lu fecisti ce¬
lum et terram. Inclina dne aurẽ tuã et
Saudi. aꝑi occulos tuos et uide. et audi omiã

Expanded text:
ponit ANA et AVA , quas LXX miscuerunt ponit ANA et AVA , quas LXX miscuerunt dicentes, anavegava, conjunctionemque, et, id est, vau inter duas gentes Ana et Ava, lingua posuere Hebraea, ut ignorantibus una gens videatur aut civitas. Manifesta transcurrimus, ut in dubiis immoremur. Pugnasse autem Sennacherib regem Assyriorum contra Aegyptios, et obsedisse Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestileHerodotus, et plenissime Berosus Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum et legit eos, et ascendit in domum Domini et expandit eos coram Domino, Deus Srahel qui sedes super Cerubin: tu es Deus solus omnium regnorum terre. Tu fecisti celum et terram: inclina Domine aurem tuam et audi, aperi oculos tuos et vide: et audi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
disti omiã que fecerunt. reges assiriorum
om̃ib t̾ris quas subuerterunt. et tu pot̾is
uberari: Nunqͥd eruerunt eos dii gentiũ
qͥs subuerterunt patres mei goram etarã
et reseph. et filios eden qui erant in talassarͤ
Ubi est rex emath et rex arphath rex urbis sephar
tencia scͥptum est in regum et dierum uolu¬
mine. qͥd rapsaces iusta dñi uoluntatẽ obsi¬
dionem deseruerit ierłm. et ꝑrexerit addo¬
minũ suum. quẽ uel capta uel deserta la¬
chis ad obpugnandũm lobnã ire cognoue¬
rat. Ipse quoq sennacherib audiens tharachã
regem exhiopum inferre sibi bellum: occur¬
rit uenienti. et nichilominus mittit nunti¬
os ad erechiam et epistolas. ut qͦs necdum ui¬
rib ceperat. sermone t̾reret. Et quomͦ popu¬
lo dixerat non te decipiat edechias: eadem
blasphemia loquit᷑ adregem. Nonte decipi¬
at deus tuus. ponitq exempla maiorum. qͥd
quomͦ cet̾as terras non poterant liberare dii

Expanded text:
disti omnia quae fecerunt reges Assyriorum disti omnia quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt, et tu poteris liberari? Numquid eruerunt eos dii gentium, quos subverterunt patres mei Gozan et Haram, et Reseph, et filios Edem, qui erant in Thalassar? Ubi est rex Hemath, et rex Arphad, et rex urbis Saphtentia scriptum est in Regum et Dierum volumine, quod Rabsaces juxta Domini voluntatem, obsidionem deseruerit Jerusalem, et perrexerit ad dominum suum, quem, vel deserta, vel capta Lachis, ad oppugnandam Lobnam ire cognoverat. Ipse quoque Sennacherib audiens Taracham regem Aethiopum inferre sibi bellum, occurrit venienti, et nihilominus mittit nuntios ad Ezechiam, et Epistolas, ut quos necdum viribus ceperat, sermone terreret. Et quomodo populo dixerat: Non te decipiat Ezechias : eadem blasphemia loquitur ad regem: Non te decipiat Deus tuus . Ponitque exempla majorum, quod quomodo caeteras terras non potuerint liberare dii
Abbreviated transcription (Latin):
sed qd̃ dandus sit ei spiritus non dĩ sed au̾¬
sarii. auditoq nuntio reuertet᷑ ad t̾ram
suam et corruet inea gladio. Ut duo pari
gem in sua t̾ra ẽẽ moriturũ. Siqͥs querit
cur in libro ꝓphete historia que in regum
et dierum uoluminebus scͥpta est mista
uideatur: c̃sideret qͦd ystorie ꝓphecia sit co¬
pulata. tam deliberatione urbis quam de
assirii int̾itu. et de reuersione solis horarũ
decem. et qͥndecim annoꝵ spaciis ꝓtelatis qd̃
et ꝓpħie est et istorie. euersus autem
rapsaces: inuenit regem assirioꝵ p̾liantem
aduersum lobnam. Audierat enĩ qͦd ꝓfec¬
tus eẽt delachis. Et audiuit de tharaca re¬
ge ȩthiopie dicentes. egreisus est ut pugnet
contͣte. Quod cum audisset misit nunci¬
os ad erechiam dicens. hec dicetis ezechie re¬
gi iude. loquentes. Nonte decipiat ds̃ cu¬
us in quotu confidis dicens. non dab xtͦ
ierłm in manu regis assirioꝵ. Ecce tu au¬

Expanded text:
sed quod dandus sit ei spiritus non Dei, sed advsed quod dandus sit ei spiritus non Dei, sed adversarius. Auditoque nuntio, revertatur ad terram suam, et corruat in ea gladio, ut duo paritgem in sua terra esse moriturum. Si quis quaerat cur in libro Prophetiae, historia quae in Regum et Dierum voluminibus scripta est, mixta videatur, consideret quod historiae prophetia sit copulata, tam de liberatione urbis, quam de Assyrii interitu, et de reversione solis horarum decem, et quindecim annorum spatiis protelatis, quod et prophetiae est et historiae. Reversus autem Rabsaces, inadversus Lobnam. Audierat enim quia profectus esset de Lachis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam dicens: Haec dicetis Ezechiae regi Judae loquentes: Non te decipiat Deus tuus, in quo tu confidis dicens: Non dabitur Jerusalem in manum regis Assyriorum. Ecce tu au
Abbreviated transcription (Latin):
atimore tuo dũe concepimꝰ et doluimꝰ.
et ꝑeꝑimus spm̃ salutis. Sequit᷑. Si qͦmͦ
audiat dns ds̃ tuus uerba rapsacis. Non
um dicimus dnm. Et hanc habemus
ultionis fiduciam. qm̃ uiuens dc̃ blas¬
phematur acultura s dolorum mortu¬
orum. Et exꝓbauerunt sermonib qͦs
audiuit dñs deus tuus. Leua gͦ oratio¬
nem nr̃am iacentem: non ꝓcuncto popło
qui iam periit: s ꝑreliquiis que obsiden¬
tur. Cunq uenissent serui regis erechie
ad isaisam. Rursum nom̃ ꝓphece tacu¬
it. et conceptam humilitatem seruaret¬
Peruenitt eos isaisiam eodem enĩ spũ
quo futura noscebat. etiam absentem re¬
gem audierat. et dicit qͥd renuntiare debe¬
rent dño suo. humilitati mixta fiducia
c̃scientie. Dicite inquit dño ur̃o. qui ur̃o
est dñs. Mrus erũ dicit dñs. Noli timere
uerba qͥb non tu. s ego sum blasphematus.
Nec dico uniuersa que regi assirioꝵ facturꝰ¬
sum. ne meam uidear iactare potenciam.

Expanded text:
A timore tuo, Domine, concepimus, et doluimus, A timore tuo, Domine, concepimus, et doluimus, et peperimus spiritum salutis. Sequitur: Si quomodo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis . Nonum dicimus Dominum. Et hanc habemus ultionis fiduciam: quoniam vivens Deus blasphematur a cultore idolorum mortuorum. Et exprobraverunt sermonibus, quos audivit Dominus Deus tuus: Leva ergo orationem, nostram jacentem: non pro cuncto populo qui jam periit, sed pro reliquiis, quae obsidentur, cumque venissent servi regis Ezechiae ad Isaiam: rursum nomen Prophetae tacuit, ut coeptam servaret humilitatem. Praevenitque eos Isaias: eodem enim spiritu quo futura noscebat, etiam absentem regem audierat: et dicit quid respondere deberent Domino suo, humiliati in ista fiducia conscientiae. Dicite, inquit, Domino vestros enim haec dicit Dominus: Noli timere verba quibus non tu, sed ego sum blasphematus. Nec dico universa quae regi Assyriorum sim facturus, ne meam videar jactare potentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
filium amos ꝓphe Pro quo in regum uolu¬
mine legit᷑. Ipse cooꝑtus est sacco et ingres¬
p̾positum domus. et sobnam scribam. et
senes desacerdotib misit cooꝑtos saccis ad
isaiamꝓphetam filium amos. Hic quia
ipse de se scribebat istoriam non se uoca-¬
uit ꝓphetam. s. filium ꝓphete. Ibi uero qͥa
alt̾ erat scriptor istorie: ipsum scribit
ꝓphetam. Q uod quidem et inmasceo euuan¬
gelista legimus. quod ipse se matheus dixe¬
rit publicanum. alii uero euuangeliste
nom̃ publicani tacuerint. et apłicam tan¬
tum posuerint dignitatem. et qͥd in c̃iun
pͥmus sit. Dixeruntq inqͥt ad eum. Hec
dicit ez echias. non rex non tumens nom̃
im perii. Dies tribulacionis est et correpci¬
onis ac blasfemie. Dies hec tribulationis
nr̾e. correptionis dĩ blasphemie hostiũ.
ponitq similicudinẽ partunentis muli¬
eris. et dolentis qd̃ ad partum usq perue¬
nerit et generauit ñ possit. nec dicere.

Expanded text:
filium Amos prophetae. Pro quo in Regum volufilium Amos prophetae. Pro quo in Regum volumine legitur: Ipse coopertus est socco, et ingrespositum domus, et Sobnam scribam, et senes de sacerdotibus misit coopertos saccis ad Isaiam prophetam filium Amos . Hic quia ipse de se Isaias scribebat historiam, non se appellavit Prophetam, sed filium Prophetae: ibi vero quia alter erat Scriptor historiae, ipsum scribit Prophetam. Quod quidem et de Matthaeo Evangelista legimus, quod ipse Matthaeus se dixerit publicanum : alii vero Evangelistae nomen publicani tacuerint, et Apostolicam tantum posuerint dignitatem; et quod in conjuprimus sit. Dixeruntque, inquit, ad eum: Haec dicit Ezechias, non rex, non tumens nomine imperii: Dies tribulationis, et corruptionis, et blasphemiae dies haec: tribulationis nostrae, correptionis Dei, blasphemiae hostium. Ponitque similitudinem parturientis mulieris et dolentis, quod ad partum usque pervenerit, et generare non possit, nec dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
bo ei sp̃m et audiet nuntium. et reuertetur
Pad t̾ram suam: et corruere eũ faciam gladio
Sint̾ra sua. Perspicua relinquentes ea tantũ
in quib latens sensus est disseramus. Scin:¬
dunt uestes. quia rapsacen audierunt bla
phemantem. scindit et ipse rex uestimenta
sua quia uestimenta peccatoꝵ suoꝵ et popłi
ẽẽ credebat qd̾ rapsaces usq ad portam ierłm
uenerit. et contra dñm talia sit locutus.
Unde et pontifex qui saluatorem blasphema¬
re credebat scidit uestimentͣ sua. et paulꝰ
et bamabas deferentib sibi cultum dĩ licao¬
nibus. sciderunt uestimenta sua. Ptocultu
gͦ regio obuolutus est sacco. et depalacio
ad templum gradiens. eliachim pontificem
et sobnam scribam. et seniores de sacerdoti¬
bus misit ad isaiam filium amos ꝓpħe.
Inquo humilitas regis c̃sideranda humili¬
tas atq prudentia. Ipse pegit ad templũ.
pͥncipes popłi. senes sacerdotum. ñ stolis sac̾¬
dotalib s ciliciis cooꝑtos: misit ad isaiam

Expanded text:
itum, et audiet nuntium, et revertetur ad terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua. Perspicua relinquentes, ea tantum in quibus latens sensus est, disseramus. 459 Scindunt vestes, quia Rabsacen audiunt  Al. audierant blasphemantem. Scindit et ipse rex vestimenta sua, quia peccatorum suorum, et populi esse credebat, quod Rabsaces usque ad portam Jerusalem venerit, et contra Dominum talia sit locutus. Unde pontifex quia Salsse credebat, scidit vestimenta sua : et Paulus ac Barnabas, deferentibus sibi Dei cultum Lycaonibus, sciderunt vestimenta sua . Pro regio ergo cultu obvolutus est sacco; et de palatio ad Templum gradiens, Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et seniores de sacerdotibus misit ad Isaiam filium Amos prophetae. In quo regis consideranda humilitas atque prudentia. Ipse pergit ad Templum; principes populi et seniores Sacerdotum, non stolis sacerdotalibus, sed ciliciis opertos misit ad Isaiam
Abbreviated transcription (Latin):
rigorem. in quo c̃gelascunt aquȩ.⁊ succina
ut in hebraico continet᷑ qͣsi doch de qͦ supͣdixi¬
mꝰ ꝓ quo. lxxͦ.ibi saluã int̾pretati sunt. ⁊ unũ
uerbũ nc̃ sputũ nc̃ amarũ idest tornicem
tͣnsculerunt. ⁊ tantã eorũ latitudinẽ qͣsi ta¬
b̾nacłm ⁊ papilionẽ extendit desuꝑ. ut in si¬
militudinẽ tecti oꝑiret hoĩes. ⁊ qͣsi in domo
latissima habitare faceret: qͥd miram᷑ si par¬
ua hoi̾m corꝑa qͣsi locustȩ ⁊ minuta repu
in hebraieo ñ fornicẽ s doch idest tenuissimũ
ueri cõmiscet᷑ ⁊ deꝑit. ostendit uniu̾sam cor¬
porũ magnitudinẽ ꝓ nichilo reputandam.
Qͥ autẽ extendit celos ⁊ expandit eos. ut uł
supͣhabitarent angłorũ multitudines. uł
subt̃ hoĩes morarent᷑.⁊ qͣsi magnã racionali¬
b creat᷑is fec̃ domũ: ipse ꝓ qͣlitate tẽꝑum pͥn

Expanded text:
rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina ut in Hebraico continetur, quasi DOC, de quo supra diximus: pro quo LXX ibi salivam interpretati sunt: et unum verbum nunc sputum, nunc cameram, id est, fornicem transtulerunt; et tantam eorum latitudinem quasi tabernaculum et papilionem extendit desuper, ut in similitudinem tecti operiret homines, et quasi in domo latissima habitare faceret: quid miremur si parva hominum corpora quasi locustae, et minuta reputin Hebraico non fornicem, sed DOC, id est, tenuissimum veri commiscetur, et deperit, ostendit universam corporum magnitudinem pro nihili reputandam. Qui autem extendit coelos et expandit eos: ut vel supra habitarent Angelorum multitudines, vel subter homines morarentur, et quasi magnam rationabilibus creaturis fecit domum: ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stipulam. Nunc gͦ cui assimi¬
lastis me. et exequabor eis dicit sanctꝰ:
Eleuate sursum occulos uro̾s. et indete
quis ostendit hec omma. Qui educit
iuxta numerum ornamentum suũ:
onĩs innomine uocauit. amulta głia
et ingl robore fortitudinis nichil ateabs
conditum est. Abincio inq̾d naturali
lege uos docen et postea per moysem scrip¬
ta lege testatus sum quod nichil eent
ydola. & qͦd creator mundi ipse ẽẽt ds̃. qͥ tantã
molẽ t̾rȩ fundasset suꝑ maria. ⁊ suꝑ flumina
collocasset eã. ut elem̃tũ gͣuissimũ suꝑ tenues
aquas dĩ pend̾et arbitͥo. qͥ instar regis sedet su¬
ꝑ grrũ t̾rȩ Ex qͦ ĩnulli qͣsi punctũ ⁊ globũ ẽẽ
c̃tendt̃ ⁊ habitatores illiꝰ qͣsi loc ustas. Si enĩ in
toto orbe considemꝰ uarias nationes. ⁊ ab occe¬
ano usq ad occeanũ. id est ab indico usq ad bri¬
taunicũ. ⁊ ab allantico usq ad septẽtrionis

Expanded text:
quasi stipulam. Nunc ergo cui assimiquasi stipulam. Nunc ergo cui assimilastis me? exaequabor eis? dixit Sanctus. Elevate sursum oculos vestros, et videte quis ostendit haec omnia. Qui educit juxta numerum ornatum suum, omnes in nomine vocabit, a multa gloria et in robore fortitudinis: nihil te latet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et globum eam esse contendunt, et habitatores illius quasi locustas. Si enim in toto orbe consideremus varias nationes, et ab Oceano usque ad Oceanum, id est, ab Indico mari usque ad Britannicum, et ab Atlantico usque ad Septentrionis
Abbreviated transcription (Latin):
tores quasi ñsint: iudices terre uelut
in anes fecit. Cquidẽ neq plantatꝰ¬
Sneq satus. neq radicatus interra
truncus eorum. Repente flauit in
Seos et amerunt. et turbo quasi stipu¬
⁊ lain auferet eos. Et cui assi milastis
Eme et ad equastis. dicit sc̃s: Leria¬
Ite in excelsum occulos uestros. et ui
Odete qͥs creauit hec. Qui educit in
Inumero miliciam eorum et om̃s
Sex nomine uocat. Fremultitudine
fortitudinis et roboris uirtutisqr eius.
neq unum reliquũ fuit .lxxͫ. Non¬
ne scietis: Nonne audietis: Non¬
Sne an niurtiatum est uobis apͥnci¬
pio: Nonne cognouistis fundamenta
terre: Qui tenet gium terre. et habi¬
tatores eius quasi locustas. Qui statu¬
it quasi camerã celum. et extendit qͣsi
tabernaculum adhabitandũ. Qui dat
pͥncipes regnara ꝓnichilo. t̾ram autẽ
quasi nichilum fecit. Siquidẽ non
plantabuntur neq serentur. nec solida¬
bitur interra racdix eoꝵ. Flauit super eos
et arefecit eos. et tempestas assumet eos

Expanded text:
es quasi non sint: judices terrae velut inane fecit. Equidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: repente flavit in eos et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me et adaequastis? dicit Sanctus. Levate in excelsum oculos vestros, 490 et videte quis creavit haec: qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat. Prae multitudine fortitudinis et roboris, virtutisque ejus: neque unum reliquum fuit. LXX: Nonne scietis? nonne audietis? nonne annuntiatum est vobis a principio? Non cognovistis fundamenta terrae? Qui tenet gyrum terrae, et habitatores ejus quasi locustas. Qui statuit quasi cameram coelum, et extendit quasi tabernaculum ad habitandum. Qui dat principes regnare pro nihil, terram autem quasi nihili fecit. Siquidem non plantabuntur, neque serentur, nec solidabitur in terra radix eorum. Flavit super eos, et arefacti sunt, et tempestas assumet illos
Abbreviated transcription (Latin):
piens. in hebraico dicitur ainsucchan.
qd̾ genus ligni est imputribile. qd̾
uel maxime idola fiunt. Hec autẽ
dicit ut idolis reꝓbatis. euangelice
doctrine paret inam. cõmnna pra¬
ua dirigantur in rectum. exalten¬
tur colles. et reuelet᷑ gła dñi: et omĩs
caro indeat salutare dei. Iurta
tropologiam possumus dicere qd̾ increpen¬
tur pͥncipes hereticoꝵ. diuersa idola de
corde suo fingentes. uel eloquii uenus¬
tate qd̾ interpretat᷑ argentum. uel splen¬
dore auri. qd̾ refeitur ad sensum. uel
ligno imputribili que uiliora sunt
doginata et ꝑpetua putentur afigen¬
tibi: etdialetica arte firmentũr. ne
moueantur et corruant. sed solida ra-
Nunqͥd non auditis: Nonqͥd non an-¬
nuntiatum est uobis abinitio: Nũ¬
qͥd non intellexistis funcdamenta t̾re:¬

Expanded text:
piens, in Hebraico dicitur AMSUCHAN ; piens, in Hebraico dicitur AMSUCHAN ; quod genus ligni est imputribile, quo vel maxime idola fiunt. Haec autem dicit, ut idolis reprobatis, Evangelicae doctrinae paret viam, et omnia prava dirigantur in rectum; exaltentur; et reveletur gloria Domini, ut omnis caro videat salutare tropologiam vero possumus dicere, quod increpentur principes haereticorum diversa idola de corde suo fingentes, quae vel eloquii venustate quod interpretatur argentum, vel splendore auri, quod refertur ad sensum, vel ligno imputribili, quae viliora sunt dogmata et perpetua putantur a fingentibus, et dialectiea arte firmantur, ne moveantur, et corruant, sed solida radinunquid non audistis? nunquid non annuntiatum est ab initio vobis? nunquid non intellexistis fundamenta te
Abbreviated transcription (Latin):
scubtile c̃flauit faber. aut aurifex
auro figurauit illud et laminis au¬
reis argenteis argent᷑eis ͤ Forte lig¬
num et ĩputribile elegit aurifex
sapiens. et querit quomͦ statuat
simulacrum quod non moueatur.
Descripta magnitudine dei. et po¬
tentia illius exparte monstrata. gen¬
tibus qͦq in sulisq quasi stilla situ¬
le et momento statere reputatis. ac
puluere et hostiarũ cerimoniis refu¬
tatis: cur om̃s gentes quasi nichili
sint incõspectu eius. et quasi mane
reputentur. sequentib docet. Cui
similem fecistis dm̃. aut quã ĩma¬
ginem ponetis ci qui sp̃s est et omini¬
bus est ubicumq discurrit. et quasi¬
terram pugillo continet: Simulq
irridet stultitiam nationũ. quel au¬
ritex siue faber crarius. aurifex aut
argentarius dm̃ fibi faciant. et la¬
minis clauisq compingant. ac for¬
titer statuant. ne uentoꝵ flatibus
detiudatur. Qd̾q nitulit. forte lig¬
num et impit̾bile elegit artifex fa¬

Expanded text:
sculptile conflavit faber? aut aurifex sculptile conflavit faber? aut aurifex auro figuravit illud, et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit artifex sapiens: et quaeret quomodo statuat simulacrum quod non moveatur. Descripta Dei magnitudine, et potentia illius ex parte monstrata, gentibus quoque insulisque quasi stilla situlae, et momento staterae reputatis, ac pulvere, et hostiarum caeremoniis refutatis, cur omnes gentes quasi nihili sint in conspectu ejus, et quasi inane reputentur, sequentibus docet: Cui similem fecistis Deum: aut quam imaginem ponetis ei, qui spiritus est, et in omnibus est, et ubique discurrit, et terram quasi pugillo continet? Simulque irridet stultitiam nationum, quod artifex sive faber aerarius, aut aurifex aut argentarius Deum sibi faciant, et laminis clavisque compingant ac fortiter statuant, ne ventorum flatibus detrudatur. Quodque intulit: forte lignum et imputribile elegit artifex sa
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnstulit. Aunt aiant autẽ hebrei
hoc uerbo significari tenuissimũ pui¬
uerem. qͥuento raptante sepe inoccu¬
lis mittit᷑. et sentit᷑ potiꝰ qͣm uidecur.
Minutissima gͦ frusta pulueris et pe¬
ne inuisibilia hoc uerbo appellant᷑.
qͣs forsitam democritꝰ cũ epicuro suo
athomos uocat. Multaq st̃ omnia
ico posita sunt: ꝓpter interpretantis
difficultatem. et ad cõparationem lin
periem sermonis. Simulq ut paula¬
tim homines abstrahat abhidolatͥa:
aufert cerimonias uictimarũ. et docͣs
qd̃ omnia ligna libani et armenta
que in eo pascunt᷑. holochaustis eiꝰ suf¬
ficere nequeant. Si autẽ om̃s gc̃s sic
sunt inconspectu illius quasi non
sint. et qͣsi nichili et inane reputant᷑.
inomnib autẽ gentibus et isrł est:
gͦ et ipse sic est quasi non sit. et inni¬
chilũ atq mane reputat᷑. Hoc dicimꝰ
ut frangat᷑ eius suꝑbia. et ceterarum
gentium similis esse nouerint.
ui gͦ similem fecistis dm̃. aut quã
im maginem ponetis ei : Non quid

Expanded text:
nstulit. Aiunt autem Hebraei hoc verbo significari tenuissimum pulverem, qui vento raptante saepe in oculos mittitur, et sentitur potius quam videtur. Minutissima ergo frusta pulveris et pene invisibilia, hoc verbo appellantur: quas forsitan Democritus cum Epicuro suo atomos vocat. Multaque sunt nomina ico posita sunt, propter interpretandi difficultatem, et ad comparationem lingperiem. Simulque ut paulatim homines abstrahat ab idololatria, aufert caeremonias victimarum; et docet quod omnia ligna Libani et armenta quae in eo pascuntur, holocaustis ejus sufficere nequeant. Si autem omnes gentes sic sunt in conspectu illius quasi non sint, et quasi nihil et inin omnibus autem gentibus et Israel est, ergo et ipse sic est quasi non sit, et in nihili atque inane reputatur. Hoc dicimus, ut frangatur ejus superbia, et caeterarum gentiui ergo similem fecistis Deum? aut quam imaginem ponetis ei? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
sus est manu aquas. et celum palmo.
et omnẽ terram pugillo: Quis sta¬
tuit montes pondere. et rupes statera: Qͥs
cognouit mentẽ domini. aut quis consili¬
arius eiꝰ fuit qui docuerit eum: Cuius
accepit consilium. et instruxit eum:

Expanded text:
sus est manu aquam, et coelum palmo, sus est manu aquam, et coelum palmo, et omnem terram pugillo? Quis statuit montes pondere, et rupes statera? Quis cognovit mentem Domini: aut quis consiliarius ejus fuit? Quis docuit eum, cujus accepit consil
Abbreviated transcription (Latin):
dalitari debet. quod dicitur ap̃ hebre¬
os spiritus sanctus genere feminino.
cum lingua nr̃a appelletur genere mas¬
culino. et greco sermone neutro. Indi¬
uinitate enim nullus est sexus. et idõ
intribus pͥncipalibus lingiris. quib
nis: ttibus generibus appellatur. ut
sciamus nulluis esse generis quod di¬
uersum est. Quis mensus est pugil
lo aquas et celum palmo ponderauit:
Quis apendit tribus digitis molem
terre et librauit in pondere montes et
colles in statera: Quis adiuuit spm̃
dñi aut quis consiliarius eius fuit
tam iustitie. et erudiuit eum scientia.
et uiam prudentie ostendit illi: Ecce
gentes quasi tilla situle: et quasi mo¬
mentũ statere reputate sunt. Ecce in¬
sule quasi puluis exiguus. et lybanus
non susfitiet ad succendendum: et am¬
malia eius non susficient adolochaus¬
tum. Onĩs gentes quasi nonsint si
sunt coram eo: et quasi nichilũ et in¬
ane reputate sunt ei .lxxͣ. Quis men¬

Expanded text:
dalizari debet, quod dicatur apud Hebraedalizari debet, quod dicatur apud Hebraeos spiritus genere feminino, cum nostra lingua appelletur genere masculino, et Graeco sermone neutro. In divinitate enim nullus est sexus. Et ideo in tribus principalibus linguis, quibus nis, tribus generibus appellatur, ut sciamus nullius esse generis quod diversum est. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliarius eius fuit tam iustitie; et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere reputate sunt. Ecce insule quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum: et animalia eius non sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihili et inane reputatae sunt ei. LXX: Quis men
Abbreviated transcription (Latin):
ta temꝑa dauid. gulosis pastorib re¬
suscitaturũ esse se dicat. qui congre¬
get agnos et foueat insinu suo. et
fitus ouium siue fetas oues ipse por¬
tet insinu suo in humero suo. sicut
in euangłio legimus quod ouem er¬
ramtem et agrege solito remanentẽ
suis ad caulas humeris reportarit.
Possumus oues fetas apłos et apostoli¬
cos uiros om̃sq eccłe doctores dicere.
qui salutem parturiunt plurimorũ.
la dubitatio est: spm̃ scm̃ lingua sua
appellari genere feminino. id est rucha
chodsa. Illudq quod in sexagesimo sex¬
to psalmo dicitur. dñs dabit uerbum
euangelizantibus uirtute multa: illi
sic legunt. Dominus dabit uerbum
te sunt. Nec non et illud. Sicut occuli
ancille in manib dnẽ sue: ita animã
interpretant᷑ ancillam. et dnãm sp̃m¬
scm̃n. Sed et ineuangłio quod iuita he¬
breos scriptum nazarei leclitant: dñs
loquitur. Modo me tulit mater mea.
spc̃ sc̃s. Nemo autem in hac paite scan¬

Expanded text:
ta tempora David, gulosis pastoribus reta tempora David, gulosis pastoribus resuscitaturum esse se dicat, qui congreget agnos, et foveat in sinu suo, et foetus ovium, sive foetas oves ipse portet in humero suo. Sicut in Evangelio legimus, quod ovem erroneam et a grege solito remanentem, suis ad caulas humeris reportarit . Possumus oves foetas Apostolos et Apostolicos viros omnesque Ecclesiae doctores dicere, qui salutem parturiunt plurimorum, la dubitatio est, Spiritum sanctum lingua sua appellari genere feminino, id est, RUA CODSA . Illudque quod in sexagesimo septimo psalmo dicitur: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa: illi sic intelligunt: Dominus dabit verbum m consecutae sunt. Necnon et illud: Sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, animam interpretantur ancillam, et dominam Spm. Sed et in Evangelio quod juxta Hebraeos scriptum, Nazaraei lectitant, Dominus loquitur: modo me tulit mater mea, Spiritus sanctus. Nemo autem in hac parte scan
Abbreviated transcription (Latin):
gem suũ pascet. Iste qui postea in
maiestate uenturus est priꝰ formã
pastoris accipiet ipse. dicens dese.
Ego sum pastor bonus. Et cognos
co meas et cognoscunt me mee.
et animam meã pono ꝓouibus
meis. Dequo et inzacharia pat̾
loquitur. Percutiam pastorem
et dispergentur oues gregis. Inbra¬
chio inquid suo c̃gregabit agnos.
Non tauros et arietiet hutos etgͣn¬
des oues. qͥbus per ezechielem c̃mi¬
natur. qd̾ lacte uescantur et oꝑi¬
antur lanis. et in firmum c̃tant
gregem. sed agnos adhuc tenel¬
los et rudis inxp̃o infantie. qͥnuꝑ
in baptismo sunt renati. deqͥb
ipse dñs loquebat᷑ adpetrum.
Pasce agnos meos. Unde et ineo¬
dem ezechiele scriptum est Sus¬
citabo suꝑ eos pas torem unũ. et pas¬
cet eos scruus te meus dauid et
erit pastor eoꝵ. Ego dñs ero eis inde-¬
ui. et dauid in medio eorum pͥn¬
ceps. Ego dñs loquutus sum. et po¬
nam cum dauid testamentũ pacis.
Inquo considerandum qd̵ post mul¬

Expanded text:
gem suum pascet. Iste qui postea in gem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae, et pono animam meam pro ovibus meis . De quo in Zacharia Pater loquitur: Percutiam pastorem; et oves dispergentur . In brachio, inquit, suo congregabit agnos; non tauros, et arietes, et hircos, et grandes oves, quibus per Ezechiel comminatur, quod lacte vescantur et operiantur lanis, et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, servum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis . In quo considerandum quod post mul
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa c̃scendere et ad montana
transsire. Mirumq inmodum
cum ipsa syon mons sit dicen¬
te script᷑a mons syon inquo ha¬
bitasti: alium altiorem montẽ
iubetur ascendere. a quo uulnera¬
tus est pͥnceps tiri. Et quia doc¬
tͥne apłoꝵ erant multa fut᷑a c̃tͣ¬
ria. et staturi ante p̾sides. et atͥ¬
bunalia ducebant᷑: iungit᷑. Ex¬
alta: noli timere. Dic ciuitati¬
bus iude. Synagogis uidelicet
quebatur. Non ueni nisi ad o¬
tebat annuntiare pͥmũ u̾bũ
dei. Quid est autem illud qͦd iuben¬
tur dicere: Ecce ds̃ uester quem sẽ¬
per expectabatis. Ecce dñs ds infor¬
utudine uelnet: quem c̃tẽpsistis
in humilitate uenientẽ: et forti¬
tudo eius dominabit᷑: qui pͥus
formam serui acceꝑat. factus obe¬
diens patri usq ad mortem. Ecce¬
mertes eius cum eo. iuxta qd̃ ipse
dicit in euangłio. Uenturus est enĩ
filius hominis ingłia patris sui¬
cũ angłis suis: et reddet unicuiq
scđm opus suum. Sic̃ pastor gre¬

Expanded text:
excelsa conscendere, et ad montana transire. Mirumque in modum cum ipsa Sion mons sit, dicente Scriptura: Mons Sion in quo habitasti : alium altiorem montem jubetur ascendere, a quo vulneratus est princeps Tyri. Et quia doctrinae Apostolorum erant multa futura contraria; et statuti ante praesides et tribunalia ducebantur, jungitur, exalta, noli timere: dic civitatibus Juda, Synagogis videlicet quebatur: Non veni nisi ad otebat annuntiari primum verbum Dei . Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate venientem. Et fortitudo ejus dominabitur, qui prius formam servi acceperat, factus Patri obediens xta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum . Sicut pastor gre
Abbreviated transcription (Latin):
post fastidio est. Quod et egregrius
aput grecos scribit orator. a speciẽ
corporis aut tẽpore deficere. aut
langore c̃sumi. Exicata est gͥ caro
et cetidit pulcritudo: quia sps fu¬
ioris deiatq sententie flauit in ea.
Ut agenerali dispu.tatione ad sctip¬
caro qui portat ĩmaginem t̾reni.
est flosq preteriens. Qui autem h̃t
atq custodit ĩmaginẽ celestis. illa
caro est que cernit saluitare dñi.
que cotidie renouat᷑ in cognitionẽ
scđm ĩmaginem creatoris. et in cor¬
ruptibile atq in mortale corpus ac¬
cipiens: mutat głam non nat᷑am.
uerbum autem dei nr̃i et ii qui uer¬
bo sotiati sunt: permanent inet̾¬

Expanded text:
postea fastidio est. Quod et egregius postea fastidio est. Quod et egregius apud Graecos scribit orator speciem corporis aut tempore deficere aut languore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo, quia spiritus furoris Dei atque sententiae flavit in ea, ut a generali disputatione ad Scripur, qui portat imaginem terreni, est, flosque praeteriens. Qui autem habet atque custodit imaginem coelestis, illa caro est, quae cernit salutare Domini, quae quotidie renovatur in cogitationem secundum imaginem Creatoris, et incorruptibile atque immortale corpus accipiens mutat gloriam non naturam: « Verbum autem Dei nostri, » et hi qui verbo satiati sunt, « permanent in aete
Abbreviated transcription (Latin):
dietis et non intelligetis. et uiden¬
tes uidebitis et non uidebitis. Et¬
ałe̾. Ad quam p̾dicationẽ dura
perpessus: nunc dñi uoce dicente
clama. tumens similia qͥd clama¬
re debeat sciscitatur. Et agenera¬
li incipiens omĩs caro fenum et
omĩs głia ciꝰ quasi flos feni: ꝑuenit
adspeciale ut inchilominus dicat
depopulo. Uere fenum est popłs.
Etrẽ uera siquis fragilitatẽ carnis
aspitiat et qd̃ ꝑ horarũ momenta
crescuniis atq decrescimus. nec in
eodem manemus statu. ipsumq
qd̃ loqͥm᷑ dictamꝰ. et scͥbitur. deuite
nr̃e parte preteruolat: nondubi¬
tabit carnem fenum dicere. etgła
eiꝰ qͣsi florem feni. siue prata cam¬
poꝵ. Qui dudum infans subito
puer.qui puer repente iuuenis et
usq ad senectutem ꝑspatia mu-¬
tatur incerta: et ante se senectu
tem qmͣ iuuenem non esse miretur.
Pulcia mulier que ad olescentuloꝵ
post se trahebat greges. arata fron¬
te contrahitur. et que prius amori

Expanded text:
dietis et non intellegetis et uidendietis et non intellegetis et uidentes uidebitis et non uidebitis. reliqua. Ad quam praedicationem dura perpessus, nunc Domini voce dicente, clama, timens similia, quid clamare debeat sciscitatur; et ali incipiens: « Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni, » pervenit ad speciale, ut nihilominus dicat de populo: « Vere fenum est populus. » Et revera si quis fragilitatem carnis aspiciat, et quod per horarum momenta crescimus atque decrescimus, nec in eodem manemus statu, ipsumque quod loquimur, dictamus et scribimus de vitae nostrae parte praetervolat, non dubitavit carnem fenum dicere, et gloria ejus quasi florem feni, sive prata camporum: qui dudum infans, subito puer; qui puer, repente juvenis; et usque ad senectutem per spatia mutatur incerta, et ante se senem intelligit, quam juvenem non esse miretur. Pulchra mulier, quae adolescentulorum post se trahebat greges, arata fronte contrahitur: et quae prius amori,