comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Sed tamen hanc gregorius
tante nobilitatis lineam morib
extulit. probis actib decorauit.
Deniq ut post in propatulo claru¬
te. ñ sine magno quodam p̃sagio
tale sortitus est nomen. Gregoriꝰ
namq ex greco eloquio in niam
linguam uigilator siue uigilans
sonat. Re enim uera uigilaute .s.
dum diuinis inherendõ preceptis
laudabiliter uixit. Uigilauit &
fidelib populis. dum doctrinis af¬
fluentis ingenii eis quo tramite
celestia scanderent  tefecit. Disci-¬
plinis uero lib̾alib. hoc est gram-¬
hic eo tempore potisumum flore-¬
rent frudia litterarum: nulli in
hac urbe putaretur ẽẽ secundus.
Inerat ei in parua adhuc etate ma-¬
turum iam studium. adherere sci-
num potuisset auditu ꝑciꝑe. non
segniter obliuiom tradere. sed tena¬
ci potiꝰ memorie commendare. Hau¬
riebat q iam tunc sitibundo doctͥ¬
ne fluenta pectore. que post congru¬
enti tempore. mellito gutture eruc¬
tuaret. Hic in annis adolescentie
ingredi. deo cepit deuotꝰ ex istere.

Expanded text:
fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est gramhic eo tempore potissimum florerent studia litterarum, nulli in urbe hac putaretur esse secundus. Inerat ei in parva adhuc aetate maturum jam studium: adhaerere scilinum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae ingredi Deo coepit devotus existere,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Benedic anima mea d̃no: &
omnia que intra me sunt nomini
scõ eius. Qui ꝓpitiatur om̃ib iniqͥ¬
tatib tius. & redimet de inferno
ad ignem purgatorium. & cepiit᷑¬

Expanded text:
ima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis, et redimet de inferno ad ignem purgatorium p
Abbreviated transcription (Latin):
purgatoriꝰ ignis fluuiꝰ est. ⁊ pons
suꝑpositꝰ. in quo me ducentes angłs
domini. ac statuens illuc. apprehen¬
sa manu mea: dixit. Hic stabis
quoq ab omnib peccatis emun¬
datꝰ. ut celestis regni merearis ẽẽ
particeps. His expletis ad portã

Expanded text:
quippe ignis fluvius est, et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps. His expletis, ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Omp̃s ds sua uos clem̃tia
benedicat. & sensum in uobis sapi¬
entie salutaris infudat. ameñ.
Catholice fidei documentis enutriat.
& in bonis oꝑib ꝑseuerabiles red¬

Expanded text:
ens Deus sua vos clementia benedicat, et sensum in vobis sapientiae salutaris infundat. Amen. Catholicae fidei vos documentis enutriat, et in sanctis operibus perseverabiles red
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ beatus martialis cum discipłis
suis ꝑminensotam magno t̾rarũ
spacio predicans ubiq seminariũ
uerbi dei. ingressus lemouitinuoꝯ
uenit ad tullum castellum. ⁊ ibire

Expanded text:
gitur Martialis cum discipulis suis permenso tam magno terrarum spatio, praedicans ubique seminarium verbi Dei, ingressus Lemovicinum venit ad Tullum castellum. » Inte
Abbreviated transcription (Latin):
uentioni publice presentatꝰ es.
Respondit sixtus ep̃s. Scio & bene
scio. Deciꝰ dixit. Ergo si scis fac ut
unu̾rsi sciant. & tu uiias. & clerꝰ
augeatim. Deciꝰ dixit. Frgo sacͥfica
diis immortalib. & esto pͥnceps
semꝑ sacrificaui & sacrifico deo

Expanded text:
ventione publica nobis presentatus es? » Respondit beatus Sixtus: « Scio et bene scio. » Decius dixit: « Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu vivas et clerus augeatur. » Cui Decius: « Ergo sacrifica diis immortalibus, et esto princeps semper sacrificavi et sacrifico Deo
Abbreviated transcription (Latin):
& felicissimum diacones duxer̃t
in diuum martis ante templum
sti. Nocte etiam uenerunt cleric̃i¬
anoꝵ. & collegerunt corpora scõꝵ
& sepelierunt beatum sixtum epis-
lixti in eadem uia. scõs uͦ felicisũ¬
mum & agapitum martyres &¬
diacones sepelierunt in cymit̾io

Expanded text:
 Felicissimum, et Agapitum duxerunt in clivum Martis ante templum, sti. Noctu autem venerunt clericistianorum, et collegerunt corpora sanctorum, et sepelierunt beatum Sextum in listi in eadem via. Sanctos vero Felicissimum et Agapitum martyres sepilierunt in cimiterio
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quidem consulimꝰ senectiititue.
audi precepta nr̃a & sacͥfica. Respõ¬
dit beatus syxtꝰ. Miser tu tibi con-¬
sule. & noli blasphemare. sed age
penitentiam de sanguine scoꝵ

Expanded text:
Nos quidem consulimus senectuti tuae, audi precepta nostra et sacrifica. » Respondit beatus Sixtus: « Miser, tu tibi consule, et noli blasfemare, sed age penitentiam de sangine sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
reuasceremur ex eccłie uirginis ut̾o.
Temptatꝰ est: ut nos a temptatione
liberaret. Tentus: ut nos dimitte¬
remur. Ligatꝰ: ut nos a nodo male¬
dictionis absoluerem᷑. Illusus est: ut
liatꝰ est: ut nos exaltaret. Captus est:
ut nos a captiuitate demonũ aufer¬
ret. Spoliatus est: ut nuditas pͥmi
hominis ꝑ quẽ mors ingressa est tege¬
retur. Spinis coronatꝰ est: ut spinas
ac tͥbulos a nobis pͥme maledictiomiᷤᷤ
auferret. Felle cibatꝰ est. & aceto po-¬
tatꝰ. ut faceret int̾ra lacte & melle
manante intrare. Postremo in alta¬
ri crucis sacrificatꝰ est: ut totiꝰ mun¬
di peccata deleret. Hic defecit argu-¬
mentũ diaboli: qui uitulũ contra
uitulum. & hircum contra hircum
fecerat: agnũ contra agnũ immacu
Sepultꝰ est: ut sepulturas sc̃oꝵ bene¬
diceret. Resurrexit: ut mortius iii¬
tam redderet. Ascendit incelis: ut
homini ñ solum paradisum quẽ ami¬
serat restitueret. uerumetiam celoꝵ
ianuas aꝑiret. Sedet nunc ad dex¬

Expanded text:
nasceremur ex Ecclesiae virginis utero: tentatus est, ut a tentatione liberaret; tentus, ut dimitteremur; ligatus, ut nos a nodo maledictionis absolveremur: illusus est, ut us est, ut nos eut nos de captivitate daemonum auferret; spoliatus, ut nuditas primi hominis, per quam mors ingressa est, tegeretur; spinis coronatus, ut spinas ac tribulos primae maledictionis a nobis auferret; felle cibatus et aceto potatus, ut nos in terram lacte et melle manantem introduceret; postremo in altari crucis sacrificatus, ut totius mundi peccata deleret. Hic defecit argumentum diaboli: qui vitulum contra vitulum et hircum contra hircum fecerat, agnum contra agnum immaculsepultus est, ut sepulturas sanctorum benediceret; resurrexit, ut mortuis vitam redderet; ascendit in coelos, ut homini non solum paradisum, quem amiserat, restitueret, verum etiam coelorum januas aperiret. Sedet nunc ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta die pͥuilegium romane eccłie
pontifici contulit: ut in toto orbe ro¬
mano sacerdotes ita hunc habeant
ut quocumq loco fuerit fabricata ec¬
cłia. consecrationis sue hanc uirtutẽ
obtineat. ut quicumꝙ reꝰ ad eam confu¬
gerit. iudicis ꝑiculo qui in p̃senti fue-¬

Expanded text:
smatis privilegium Romane ecclesie pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant n quocunque loco fuerit fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fue
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput eiꝰ. & benedicens eum acfa-¬
ciens cathecuminũ: abiit. Tunc cong̃¬
gatis omnib presbiteris & diaconib
cũ uniu̾so clero: indixit ieiunium
om̃i eccł̃ie: dicens. Si niniuide in pre¬
dicatiore ione ꝑ tͥduanũ ieiunium
iram dei pro offensa que promiserat his
debita euaserunt: quantomagis in p̃di
cem eccłiis acquirimus. & ydolatͥis
finem imponimus. Hec autẽ facimꝰ.¬
si ieiuniis  orationib hec adeo im¬

Expanded text:
sti Constantini benedicens eum ac faciens catechumenum. Tunc congregatis omnibus presbyteris, et diaconibus, cum universo clero, indixit jejunium omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum jejunium, iram Dei offensamque quam promiserat, his debita evaserunt, quanto magis nos in Dei ecclesiis acquirimus, et idololatris finem imponimus. Haec autem facimus jejuniis, orationibus, ut haec a Deo im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcrepuere miracula. quo uidebantur
impiis studiosius occultanda. Homo
uidet infacie. solus d̾s est qui renes &
corda scrutat᷑. Nam cum beati mius
corpꝰ sepulture tradendũ esset. & de
more pontificalib indueret᷑. quod admo¬
dum pauei familiares eiꝰ nou̾ant. inuen¬
tum est cilicio pedunculis ⁊ u̾mib refer¬
to inuolutũ. ipsaꝙ femoralia eiꝰ interiora
usq ad poplites cilicina. qͦd antea apud
nr̃ates fuerat mauditum: reꝑta sunt.
xp̃o defunctis minꝰ sollemnit̾ exhibere.¬

Expanded text:
percrebuere miracula, quo videbantur percrebuere miracula, quo videbantur impiis studiosius occultanda. Homo videt in facie: solus Deus est qui renes et corda scrutatur. Nam cum beati martyris corpus sepulturae tradendum esset, et de more pontificalibus indueretur, quod admodum pauci familiares ejus noverant, inventum est cilicio pedunculis et vermibus referto involutum: ipsaque femoralia ejus interiora usque ad poplites cilicina, quod antea apud nostrates fuerat inauditum, reperta sunemiserit? Et quis quod sequitur sine lacrymis referre po
Abbreviated transcription (Latin):
remores cõmiserunt. Nonem̃ suffe¬
cit eis sanguine sacerdotis & nece ꝓpba
stare: ñ coro capitis quã sacͥ cͥsmatis
unctio deo dedicauerat amputata. qͦd
etiã dictu horribile est: funestis gla¬
diis iam defuncti eicerent cerebrum.
& ꝑ pauim̃tum cũ cruore & ossib cru¬
del ssime spargerent. inmaniores xp̃i
er ifixorib. qui eiꝰ crura que obisse
inderant sicut adhuc uiuentiũ censue¬
ruit ñ ẽẽ frangenda. Sed in his om̃ib
cruciatib inuicti animi & admirande
constantie martyr. non u̾bum uel ser¬
monem emisit. non edidit gemitũ. nec
brachium nec uestem opposuit ferienti.
sed caput inclinatum quod gladiis ex¬
posuerat. donec consũmaret᷑ tenebat
mmmobile. Deniꝙ interram ꝓcidens
recto corpore ñ pedem mouit aut manũ.
siccariis exinsultantib se in strage ꝓdi¬
toris pacem patͥe reddidisse. Cet̾um fru¬
stra quis obnubilare desid̾at. quod d̃s
clarificare disponit: Eo enim amplius

Expanded text:
memores, commiserunt. Non enim suffememores, commiserunt. Non enim suffecit eis sastare, nisi corona capitis, quam sacri chrismatis unctio Deo dicaverat, amputata, quod et dictu horribile est, funestis gladiis jam defuncti ejicerent cerebrum et per pavimentum cum cruore et ossibus crudelissime spargerent, immaniores Christi crucifixoribus qui ejus crura, quem obiisse viderant, sicut adhuc viventium, non censuerunt esse frangenda. Sed in his omnibus cruciatibus, invicti animi et admirandae constantiae martyr, nec verbum vel clamorem emisit, non edidit gemitum, nec brachium aut vestem opposuit ferienti, sed caput quod inclinatum gladiis exposuerat donec consummaretur tenebat immobile. Denique in terram procidens recto corpore, non podem movit aut manum sicariis insultantibus se in strage proditoris pacem patriae prodidisse. Carstra obnubilare desiderat, quod Deus clarificare disponit. Eo enim amplius
Abbreviated transcription (Latin):
sum. & pio asertione uistitie. & eccłie li¬
bertate. Sed si caput meum queritis.
phibeo ex parte om̃ipotentis dei. & sub
anathemate. ne cuiqͣm alii siue monacho
suie clerico. uel laico maiori uel minori
inaliquo noceatis. sed sint inmunes a
pena. sicut extiterunt a causa. Nonenĩ
illis sed mͥ imputandum est. siqui eoꝵ
Mortẽ libent̾ amplȩctor: dũ mͦ eccłia in
esfusione saꝑguines mei pacẽ conse¬
quatur ⁊ libertatem Quis isto uidet᷑
in cargate feruentior. qui dum se ꝓ le¬
ge aei sui ꝑsecutorib offerebat. in id
solum erat sollicitꝰ. ne proximi in ali
ctis uidens carnifices eductis gladiis
in modum orantis inclinauit capite.
hec nouissima proferens u̾ba. Deo & bea-¬
ato dionisio cõmendo me ipsum & ec¬
clesie causam. Cet̾a quis sine suspiriis
singultib & lacͥmis referat: Singła
prosequi pietas ñ ꝑmittit. que carnifi¬
ces imanisumi dei timore contempto.
& tam fidei qͣm totiꝰ humanitatis un¬

Expanded text:
mori, et pro assertione justitiae et Ecclesiae limori, et pro assertione justitiae et Ecclesiae libertate. Quod si caput meum quaeritis, prohibeo ex parte omnipotentis Dei, et sub anathemate, ne cuiquam alii, sive monacho, sive clerico, sive laico, majori vel minori, in aliquo noceatis, sed sint immunes a poena sicut exstiterunt a causa; non enim illis, sed mihi imputanduMortem libenter amplector, dummodo Ecclesia in effusione sanguinis mei pacem consequatur et libertatem. Quis isto videtur in charitate ferventior? qui dum se pro lege Dei persecutoribus offerebat, in id solum erat sollicitus ne proximi in aliqctis, videns carnifices eductis gladiis, in modum orantis inclinavit caput, haec novissima proferens verba, Deo et sanato Dionysio: Commendo me ipsum et Ecclesiae causam. Caetera quis sine suspiriis, singultibus, et lacrymis referat? singula persequi pietas non permittit, quae carnifices immanissimi, Dei timore contempto, et tam fidei quam totius humanitatis im
Abbreviated transcription (Latin):
& ad complices suos eo qd̾ de similib re¬
b idem constet esse udicium. ite xp̃i¬
anis omnib ex fide liqueat. qd̾ celi reue¬
labunt iniquitatem ipsoꝵ. & adu̾sus
eos terra consurget. Quis autẽ fideliũ
audeat dubitare. qd̾ ds auctores & ꝑpe¬
tratores tanti sacͥ legii aute conu̾tet aut
conteret. Passurꝰ autẽ in eccłia ut dictũ
est. coram altari xp̃i martyr. antequã
feriret᷑. cum se audisset inquiri. mili¬
tib qui ad hoc uenerant. in turba cleri¬
coꝵ & monachoꝵ uociferantib ubi est
archiep̃s: occurit eis ex gradui. que ex
maxima parde ascenderat. uultu intre.¬
pido dicens. Eece ego: quid uultis:
Cui unꝰ funestoꝵ militum in sp̃u furo¬
ris intulit. Ut mͦ moriaris. Impossibi¬
autẽ archiep̃s ñ minori constantia u̾bi
qm animi. quia qͦd om̃ium martyrũ
pace ex animi mei sententia fident̾¬
dixerim. nullus uidetur isto constan-¬
tior fuisse. & ego ꝑ deo meo mor paratꝰ

Expanded text:
 ad complices suos, eo quod de similibus re ad complices suos, eo quod de similibus rebus idem constet esse judicium, ut Christianis omnibus ex fide liqueat, quod coeli revelabunt iniquitatem ipsorum, et adversus eos terra coaudeat dubitare quod Deus auctores et perpetratores tanti sacrilegii aut convertet aut conteret? Passurus autem in ecclesia, ut dictum est, coram altari Christi martyr, antequam feriretur, cum se audisset inquiri, militibus qui ad hoc venerant in turba clericorum et monachorum vociferantibus: « Ubi est archiepiscopus? » occurrit iis e gradu quem ex magna parte ascenderat, vultu intrepido dicens: « Ecce ego, quid vultis? » cui unus funestorum militum in spiritu furoris intulit: « Ut modo moriaris, impossibiautem archiepiscopus non minori constantia verbi quam animi, quia quod omnium martyrum pace ex animi mei sententia fidentdixerim nullus videtur isto constantior fuisse: « Et ego pro Deo meo paratus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem ut creditur necem ipsiꝰ tradi¬
tores procurauere discipłi. sacerdotum
principes firmauerunt. tanto m malicia
annã & caẏpham. pilatum & herodem
ampliꝰ p̃cecdentes: quanto diligentiꝰ p̃ca¬
uerit. ne in iudicium traheret᷑. ne con¬
ueniret᷑ ab apparitorib. ne appareret
ante faciem presidis. ne pͥuilegio sacri
loci uel temporis aut dignitatis. aut
gradꝰ. aut reformate pacis. & date securi¬
tatis conditione sacͥlegas manꝰ euaderet
ñ gentilium. non hostium. s eoꝵ qui
legem dei ꝓfitebantur. & amicoꝵ fidẽ.
Sane mira dei cuncta sapient̾ & salubt᷑
ordinantis dispositione contigit. qd̾ qͥ
hec tam male. tam imprudent̾. ⁊ ĩpu¬
dent̾ ꝑmisit fieri: eadem ñ est passus
abscondi. ut hic etiam temporalit̾ im¬
pleatur. qͦd u̾itas ꝓtulit. nichil scilicet
esse occultum qͦd ñ reuelet᷑. Nam qͦd de
signifero ꝓditoꝵ uida sermone celebri
uulgatũ est. pari uire trahendum est.¬

Expanded text:
Et quidem, ut creditur, necem ipsius tradiEt quidem, ut creditur, necem ipsius traditores procuravere discipuli, sacerdotum principes formaverunt, tanto in malitia Annam et Caipham, Pilatum et Herodem amplius praecedentes, quanto diligentius praecaverunt, ne in judicium traheretur, ne conveniretur ab accusatoribus, ne appareret ante faciem praesidis, ne privilegio sacri loci vel temporis, aut dignitatis, aut gradus, aut reformatae pacis et datae securitatis conditione sacrilegas manus evaderet, non gentilium, non hostium, sed eorum qui legem Dei profitebantur et amicorum fidem. Sane mira Dei, cuncta sapienter et salubriter ordinantis, dispensatione contigit, quod qui haec tam male, tam imprudenter permisit fieri, eadem non est passus abscondi, ut hic etiam temporaliter impleatur quod veritas protulit: « Nihil scilicet esse occultum, quod non reveletur. » Nam, quod de signifero proditorum Juda sermone celebri vulgatum est, pari jure trahendum est
Abbreviated transcription (Latin):
iuniis. & asꝑioris cilicii usu. cũ uiciis
& concupiscentiis crucifixerat. qͥ dorsũ
qd scĩ familiares eiꝰ nou̾ant tanqͣm xp̃i
puerulus expon̾e consueu̾at ad flagella.
qui xp̃i corpꝰ & sanguinẽ solitꝰ erat offer¬
re in altari. coram altari prostratꝰ. effu
in immolatione discipuli & serui. qd̾
preambulis eoꝵ in crucifixione magistͥ
ne pollueretur sabbatum. iudicio licet
iniquo p̃dampnatꝰ. qualem allegandi
ꝓ se acceꝑat facultatem.⁊ ab urbe edu¬
ctus. extra portam crucifixus est. mi-¬
nisterio utiq gentilium qui dm ñ no¬
uerant. & auctoritate publice potesta¬
tis. his rerum deferentib. quoꝵ legem
uisus est impugnare. discipło. fi lio ꝑdi
inurbe. sed intra eccłiam. non tempore ꝓpha¬
no. sed die quem natiuitatis dñice sollem¬
nitas consecrabat. Et om̃i uire decuit.
ut natalis eiꝰ. qui innocenter & sc̃issime
uixerat. natalem scõꝵ innocentũ seq̃ret᷑.

Expanded text:
juniis et asperioris usu cilicii conviciis juniis et asperioris usu cilicii conviciis et concupiscentiis crucifixerat, qui dorsum, quod soli familiares ejus noverant, tanquam Christi puerulus exponere consueverat ad flagella, qui Christi corpus et sanguinem solitus erat offerre in altari, coram altari prostratus effusin immolatione discipuli et servi, quod praeambulis eorum in crucifixione magistri civitas, ne pollueretur Sabbatum, et judicio licet iniquo praedamnatus, qualemcunque allegandi pro se acceperat facultatem, et ab urbe eductus extra portam crucifixus est, ministerio utique gentilium, qui Deum non noverant, et auctoritate publicae potestatis, his reum deferentibus quorum legem visus est impugnare, discipulo, filio perdin urbe, sed intra ecclesiam, non tempore profano, sed die quem nativitatis Dominicae solemnitas consecrabat. Et omni jure decuit ut natalis ejus, qui innocenter et sanctissime vixerat, natalem sanctorum Innocentium sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uettores ñ haberet ad manũ: in fragi-¬
li cimbula aduob sac̾dotib traiectꝰ
est inflandriam. Actus gͦ in exiliũ¬
xp̃i confessor. a dño papa alexandro
senonis honorifice susceptꝰ. & ab eom
Sed rex angloꝵ ep̃os & proceres suos ad
mittens. dum mͦ legati mitterentur.
qui causam cantuariensis archiep̃i
qͣm instantissime remitti postula¬
bat. om̃i appellatione remota diffi-¬
nirent. Uidebat᷑ enĩ qd cardinales
flecti possent. & testium copia in
om̃i cause articło facillime ꝓcurari.
Sed cum se in hac petitione redeunti-¬
b nuntiis didicisset fuisse repulsũ.
eccłiam & om̃ia bona archiep̃i & suo¬
rũ precepit confiscari. & qͦd in nullꝰ¬
dotes & manꝰ religiosoꝵ quos armatoꝵ
carnificum tumultꝰ fecerat ad stupendũ
& miserabile spectaculum conuenire. Qͥ
gͦ se ipsum amulto tempore exhibuerat
hostiam iuuam. scãm. deo placentẽ. qui
carnem suam in orationib. uigiliis. ie¬

Expanded text:
vectores non haberet ad manum, in fragivectores non haberet ad manum, in fragili cymbula a duobus sacerdotibus transvectus est in Flandriam, paucis aliis navigiuChristi confessor, a domino papa Alexandro Senonis honorifice susceptus est, et aSed rex Anglorum episcopos et proceres suos ad mittens dummodo legati mitterentur, qui causam Cantuariensis archiepiscopi, quam instantissime remitti postulabat, omni appellatione remota definirent. Videbatur enim quod cardinales flecti possent, et testium copia in omni causae articulo facillime procurari. Sed, cum se in hac petitione redeuntibus nuntiis didicisset fuisse repulsum, ecclesiam et omnia bona archiepiscopi et suorum praecepit confiscari; et quod in nulldotes et manus religiosorum, quos armatorum carnificum tumultus fecerat ad stupendum et miserabile spectaculum concurrere. Qui ergo seipsum a multo tempore exhibuerat hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, qui carnem suam in orationibus et vigiliis, je
Abbreviated transcription (Latin):
tum erigens a funesta discessit curia.
succlamantib inpiis eum rapiendũ
ut proditorem. & n̾ito suspendendũ.
& ut titulum dmi su fidelis seriuis
agnosceret: fere unciq adiebat.
Crucitige crucitige eum. Iple autẽ tran¬
siens: ꝑ medium illoꝵ ibat. Cum autẽ
se in hospicio recepisset. duo magni &
fidelissimi ꝓceres ad eum in ipso noctis
conticinio accesserunt. uultu miserabi¬
les & lacͥmosi. tundentes pectora sua.
& confitentes & ꝓtestantes ꝑtremen¬
dum uidicium dei qͦd indubitant᷑ scie¬
bant uiros magnos & maleficiis insig.¬
nes. utpote multis pollutos facinorib
m illiꝰ necem conspirasse. & se ad eumoc¬
cidendum mutuis inuic̃e astrinxisse
uiramentis. Negͦ causa eccłie que ñdỹ
plene innotuerat in morte eiꝰ pateret᷑
occasuni: eadem nocte fugam aggressꝰ
est. & uno diuntaxat fr̃e sibi ferente
solacium. dieb delitescens. & noctib
portum sanduici ꝑuenit. & cũ potioreᷤ

Expanded text:
tum erigens, a funesta discessit curia, tum erigens, a funesta discessit curia, succlamantibus impiis eum capiendum ut proditorem, et merito suspendendum et ut titulum Domini sui fidelis servus agnosceret, fore undique audiebat: « Crucifige, crucifige eum. » Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Cum autem se in hospitium recepisset, duo magni et fidelissimi proceres ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt, vultu miserabiles et lacrymosi, tundentes pectora sua, et confitentes ac protestantes per tremendum judicium Dei, quod indubitanter sciebant viros magnos, et malefactis insignes, utpote multis pollutos facinoribus, in illius necem conspirasse, et se ad eum occidendum mutuis invicem astrinxisse juramentis. Ne ergo causa Ecclesiae, quae nondum plene innotuerat, in morte ejus pateretur occasum, eadem nocte fugam aggressus est, et uno duntaxat fratre sibi ferente solatium, diebus delitescens et noctibus portum Sandvici pervenit, et cum potiores
Abbreviated transcription (Latin):
hoc utiq citatũ sub pretextu de cõmis¬
sis sͥ tempore administrate cancellarie
negotiis reddende rationis. alias calũp¬
nias intorserunt. quib contra ius & fas
adeo uexatus est. ut eum oportuerit. ad¬
u̾sꝰ ep̃os ne eum iniusto udicio condẽp¬
narent. ut sic regi blandirent᷑ sedẽ apłi-¬
cam appellare: & ab eis itidem sit ad
dñi pape audientiam appellatꝰ. ꝓceres
tam̃. licet adu̾sis eos ꝓcesserit appellatio.
& sub anathemate ꝓhibiti suit in patr̃e
& udicem suũ ferre sententiã: nichilo¬
minꝰ tam̃ in eum nec confessiu nec con¬
uictum. sed pͥuilegium eccł̃ie & suũ dũ¬
taxat ꝓtestantem. & inuocantẽ publi¬
ci uiris auxilium. p̃sumpserunt ad cu¬
mulũ dampnationis sue ñ tã dictare
sententiam. qm concepti furoris insa¬
niam uomere. Quam cũ in publicũ
ꝓferre uellent: uir sc̃s crucem xp̃i ꝙͣ
manu dinebat. & quã iugiter circũ¬
ferebat incorde & corpore suo. mal¬

Expanded text:
hoc utique citatum sub praetextu de commishoc utique citatum sub praetextu de commissis sibi tempore administratae cancellariae negotiis reddendae rationis alias calumnias intorserunt, quibus contra jus et fas adeo vexatus est, ut eum oportuerit adversus episcopos, ne eum injusto judicio condemnarent, ut sic regi blandirentur, sedem apostolicam appellare, et ab eis itidem sit ad domini papae audientiam appellatus. Proceres tamen, licet adversus eos processerit appellatio, et sub anathemate prohibiti sint in patrem et judicem suum ferre sententiam, nihilominus tamen in eum, nec confessum nec convictum, sed privilegium Ecclesiae et suum duntaxat protestantem et invocantem publici juris auxilium, praesumpserunt, ad cumulum damnationis suae, non tam dictare sententiam, quam concepti furoris insaniam vomere. Quam cum in publicum proferre vellent, vir sanctus crucem Christi, quam manu tenebat et quam jugiter circumferebat in corde et corpore suo in al
Abbreviated transcription (Latin):
nem regis u̾botenꝰ fieri aunuit. Et̃
sic & ipse & ep̃i quib timebat᷑. licet
tamen dispendio cause corporis euase¬
re ꝑiculum. Sed archiep̃s in hac libe¬
ratione corpoꝵ runam metuens am.¬
marum. se ipsum austeriorib alim̃.¬
tis & indumentis grauiꝰ cepit afflig̾e.
& se ab officio suspendit aharis. donec
ꝑ confessionem & condignos peniten¬
tie fructus. a romano pontifice abso-¬
lutꝰ meruit relaxari. Porro nec sic re¬
gis quieuit indignatio: sed minis ⁊
terrorib ampłorem uitentabat se¬
uitiam. insi consuetudines quas ꝯtͣ
Cuiꝰ conꝯcib quia confessor xp̃i futurus
ma yr se opponere ausus est. multis in-¬
am appetitꝰ dampnis. contumeliis la¬
cessitus. & affectus iniuriis. tandẽ nor-¬
hantonam iure iniquo tractꝰ. se licet
ꝑ iniquã sententiam in quadã causa
pecumaria satis patient̾ sustinuit con-¬
dempnari. & regi indicatum solui suf¬
ficientissime cauit. Inde ineum ñ ad

Expanded text:
nem regis verbo tenus fieri annuit. Et nem regis verbo tenus fieri annuit. Et sic et ipse et episcopi, quibus timebatur, licet cum dispendio causae, corporis evasere periculum. Sed episcopus in hac liberatione corporum ruinam metuens animarum, seipsum austerioribus alimentis et indumentis gravius coepit affligere, et se ab officio suspendit altaris, donec per confessionem et dignos poenitentiae fructus a Romano pontifice absolutus meruit relaxari. Porro nec sic regis quievit indignatio, sed minis et terroribus ampliorem intentabat saevitiam, nisi consuetudines, quas contra Cujus conatibus quia confessor Christi, futurus martyr, se opponere ausus est, multis interim appetitus damnis, contumeliis lacessitus et affectus injuriis, tandem Northamptonam jure iniquo tractus, se licet per iniquam sententiam in quadam causa pecuniaria satis patienter sustinuit condemnari, et regi judicatum solvi sufficientissime cavit. Inde in eum non ad
Abbreviated transcription (Latin):
luto om̃ium ep̃oꝵ assensu firmarent᷑.
impedire. aut saltem differre conati
sunt. metieentes ꝑicłm qͦd hinc in de
meutabilit̾ inminebat. S enĩ urdas
prauitate molitis consentirent: seqͣ¬
batur sine dubio fidei salutisq discri¬
men. Si uͦ adu̾sarentur: pax eccłe &
incolumitas uite certis erat obiecta ꝑi¬
cłis. Nec iusta timendi causa deerat.
cũ sed̾m salomonem. sicut fremitꝰ leo¬
nis. ita & ira regis. Pondꝰ autem belli
in archiep̃m u̾sum est. sine cuiꝰ tanqͣm
sine capitis sui consilio nichil audebãt
ep̃i. & ei ut acquiesceret consulere for¬
midabant. Is autem de quorũdã ep̃oꝵ
quib dispendium mẽbroꝵ ⁊ salutis
ab antiquo regis odio impendere ui¬
pendere uidebat᷑. magis quã de ꝓpͥis
licet plurima & grauissima immine¬
rent: anxiebatur ꝑicłis. & tam pro
instauti necessitate. qͣm ꝑsuasibilibus
magnoꝵ uiroꝵ religionis habitum
preferentium uerbis deceptꝰ. petitio¬

Expanded text:
luto omnium episcoporum assensu firmarentur,luto omnium episcoporum assensu firmarentur,impedire aut saltem differre conati sunt, metientes periculum quod hinc inde inevitabiliter imminebat. Si enim vitiis pravitate inolitis consentirent, sequebatur sine dubio fidei salutisque discrimen. Si vero adversarentur, pax Ecclesiae et incolumitas vitae certis erat objecta periculis. Nec justa timendi causa deerat, cum secundum Salomonem: Sicut fremitus leonis, ita et ira regis. Pondus autem belli in archiepiscopum versum est, sine cujus tanquam sine capitis sui consilio nihil audebant episcopi et ei ut acquiesceret consulere formidabant. Is autem de quorumdam episcoporum, quibus dispendium membrorum et salutis ab antiquo regis odio impendere videbatur, magis quam de propriis licet plurima et gravissima imminerent, anxiabatur periculis, et tam pro instanti necessitate quam pro suasibilibus magnorum virorum religionis habitum proferentium verbis deceptus, petitio
Abbreviated transcription (Latin):
scinderet᷑: ꝑ quosdam pontifices qui
fidei & religionis columpne uideban¬
tur. ut aut cum eis ꝑu̾teret᷑ archiep̃s.
aut si solus staret: facile contereretur.
Nitebantur płimũ supplantare uirum
dei: sed hostes familiares ꝑntiosissi-
me ꝑurgebãt. Recolit uir inuicte con¬
stantie hominẽ cui d̃s assistit ñ esse
solum. & eo inspirante securꝰ ascendit
ex adu̾so. opponens se murũ solidissi¬
mũ ꝓ domo isrł. qui nec minis frangi
poterat. nec blanditiis emolliri. oꝯa-¬
luit enim pauꝑ pauꝑem sequi xp̃m.
qm derelinquere legem dei. quo conso¬
late adiutꝰ est pauꝑum compatienti-¬
um breui numero. Cum uͦ post um-¬
mensas uexationes & iniurias tan¬
demapud clarendonam regia uolun¬
tate ep̃i & proceres conuenissent. exe¬
git rex instantiꝰ. ut regni consuetudi¬
nes quas scdm assentationẽ ꝓcerũ
auus suus obseruasse uidebat᷑. publi¬
ce recenserentur: & expresso & abso¬

Expanded text:
scinderetur, per quosdam pontifices qui scinderetur, per quosdam pontifices qui fidei et religionis columnae videbantur, ut aut cum iis perverteretur archiepiscopus, aut si solus staret, facile contereretur. Nitebantur plurimi supplantare virum Dei; sed hostes familiares perniciosissime perurgebant. Recolit vir invictae constantiae, hominem cui Deus assistit non esse solum, et eo inspirante securus ascendit ex adverso opponens se murum solidissimum pro domo Israel, qui nec minis frangi poterat nec blanditiis emolliri. Maluit enim pauper pauperem sequi Christum, quam derelinquere legem Christi, quo consolante adjutus est pauperum compatientium brevi numero. Cum vero post innumeras vexationes et injurias tandem apud Clarendonam regia voluntate episcopi et proceres convenissent, exegit rex instantius ut regni consuetudines quas secundum assentationem procerum avus suus observasse videbatur, publice recenserentur, et expresso et abso
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis. & suis concupiscentiis. Recolenꝰ
etiam qm̃ susceꝑat doctoris & pastoris
officium. p̃dicationis munꝰ implebat.
quicquid temporis subtrahere pot̾at
urgentiorib negotiis. orationi & lec¬
tioni fere semꝑ impendens. Solitariꝰ
agens usq ni miraculum lacrimis
suffunꝰ batur. & sic in altaris u̾sabat᷑
officio. ac si preseitialit̾ in carne gen¬
diu placeret archiep̃o regnaturꝰ. Conueni¬
entib autẽ ep̃is & procerib ex manda¬
to regis ad expediendas regni necessita¬
tes: orta forte contentio est int̾ regem
& eccłiam. que ptracta diutiꝰ instigante
diabolo. magis ac magis augebat᷑ indieᷤ.
Et quia ep̃i cum archiep̃o suo unanimit̾
om̃s in eo erant ꝓposito. ut regim his
que dei sunt deuotissune parerent: nec
aliquã facerent ꝓmissionẽ. aut obliga¬
tionem cũ eo mirent. nisi quatinꝰ pos¬
sent saluo ordine suo. multimodis ꝓ¬
curatum est. ut inita eccłie unitas

Expanded text:
vitiis et concupiscentiis suis. » Recolens vitiis et concupiscentiis suis. » Recolens etiam quam susceperat doctoris et pastoris officium; praedicationis munus implebat; quidquid temporis subtrahere poterat urgentioribus negotiis, orationi et lectioni fere semper impendens. Solitarius agens usque in miraculum lacrymis suffundebatur, et sic in altaris versabatur officio, ac si praesentialiter in carne gediu placeret archiepiscopo, regnaturus. Convenientibus autem episcopis et proceribus, ex mandato regis, ad expediendas regni necessitates, orta forte contentio est inter regem et Ecclesiam, quae protracta diutius, instigante diabolo, magis ac magis augebatur in dies. Et quia episcopi cum archiepiscopo suo unanimiter omnes in eo erant proposito, ut regi in his quae Dei sunt devotissime parerent, nec aliquam facerent promissionem aut obligationem cum eo inirent, nisi quatenus possent salvo ordine suo, multimodis procuratum est ut inita Ecclesiae unitas
Abbreviated transcription (Latin):
moueri uolentib reluctatꝰ est. S ele¬
ctio diuina tantum p̃ualuit. ut sua-¬
dente & inducente. & instant̾ urgen¬
te uen̾abili uiro henrico pisano pres-
to. desiderio regis adquiesceret. & con¬
siliis amicoꝵ. Maluit enĩ ꝑiclitari
apud regem.qmͣ desolationem eccłie
que multis subiacebat ꝑ icłis ult̾ius
prerogari. firmit̾ in animo suo stato¬
ens. aut eam de tante seruitutis mi.¬
seria liberare: aut ad imitationẽ xp̃i
animã ponere ꝓ ouib sius. Potestas
enim publica eccłe pͥuilegium aufe¬
rens: causas indifferenter. sicut mun.¬
bat examen. & conculcabat᷑ ut popłs
sic sacerdos. Ergo quem d̾s sibi p̃elege¬
rat antistitem futurũ & martyrem.
licet quidam emuloꝵ in pͥmis ꝓmoti¬
onẽ eiꝰ contͣ diuine dispositionis consi¬
lium impedire conati sunt unanimi¬
ter: ab omnib electus est. Consecratus
autẽ statim ueterem exuit hominẽ.
tiliciũ induit. carnem crucifigens cũ

Expanded text:
movere volentibus reluctatus est, sed elemovere volentibus reluctatus est, sed electio divina tantum praevaluit, ut suadente et inducente et instanter urgente venerabili viro Henrico Pisano, presbto, desiderio regis acquiesceret et consiliis amicorum. Maluit enim periclitari apud regem quam desolationem Ecclesiae, quae multis subjacebat periculis, ulterius prorogari: firmiter in animo suo statuens, aut eam de tantae servitutis miseria liberare, aut ad imitationem Christi animam ponere pro ovibus suis. Potestas enim publica, Ecclesiae privilegium auferens, causas indifferenter ecclesiasticas, sicut munbat examen: et conculcabatur ut populus, sic et sacerdos. Ergo quem Deus sibi praeelegerat antistitem futurum et martyrem, licet quidam aemulorum in primis promotionem ejus, contra divinae dispositionis consilium, impedire conati sint, unanimiter ab omnibus electus est. Consecratus autem statim veterem exuit hominem, cilicium et monachum induit, « carnem crucifigens cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius inuenit grãm: ut eum post deces¬
sum p̃fati cantuariensis archiep̃i pͥme
britanniarũ sedi prefici ꝓcuraret. quo
tantã faciliꝰ eccłiam regeret anglicanã
In multis enim exꝑtꝰ magnanimitatẽ
ipsus & fidem tanto quidem fastigio
bene sufficientem credidit. & ad suas
utilitates facile inclinandũ. & ad nutũ
mors immatura precid̾et: heredib suiᷤ
tutorem fidelissimũ prouidebat. uir
facile dici posset futura metiri. tante
cure ꝑiculum satis acute ponderauit.
utt pote qui longo usu didicerat. quid
sedes illa habeat oneris. quid honoris.
Nouerat etiam mores regis. & officiali¬
um eiꝰ improbitatem & ꝑtinaciam.
& incuria illa quam efficax esset ma¬
licia delatoꝵ. Ex quib ueracissime
colligebat. qd̾ si oblatum subiret offi¬
cium. dei grãm amissurꝰ erat: aut
regis. Nonenim deo adnerere pote¬
rae regiis motib obsequens. aut regẽ
taq aliquandui regi. & aliis eum pro.¬

Expanded text:
ipsius invenit gratiam, ut eum post decesipsius invenit gratiam, ut eum post decessum praefati Cantuariensis archiepiscopi primae Britanniarum sedi praefici procuraret, quo totam facilius Ecclesiam regeret Anglicanam. In multis enim expertus magnanimitatem ipsius et fidem, tanto quoque fastigio bene sufficientem credidit, et ad suas utilitates facile inclinandum, et ad nutummors immatura praecideret, haeredibus suis tutorem fidelissimum providebat. Vir facile dici posset futura metiri, tantae curae periculum satis acute ponderavit, utpote qui longo usu didicorat, quid sedes illa haberet oneris, quid honoris. Noverat etiam moros regis et officialium ejus improbitatem et pertinaciam, et in curia illa quam efficax esset delatorum malitia. Ex quibus veracissime colligebat quod, si oblatum subiret officium, Dei gratiam amissurus esset aut regis. Non enim Deo adhaerere poterat regiis moribus obsequens, aut regem Itaque aliquandiu regi et aliis eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
laborib attritꝰ est. tot. ssliccionib fere
oppressus tot insidiis appetitꝰ. tot la¬
queis in aula expositꝰ amalitia in habi¬
tantium in ea. ut eum sicut archiep̃o
suo & amicis sub lacͥmarũ testimonio
cari. Licet enim ei mundꝰ in omnib
lenocuiis suis adulari & applarhere
uideretur. nec conditionis sue. nec onens
inimemor erat. qui cotilie hine ꝓ d̾m sui
tegis salute. & honore. incle ꝓ necessita¬
te eccłie & ꝓuncialium. tam contͣ regẽ
ipsum qͣm contͣ uumicos eiꝰ contend̾e
cogebatur. & uariis artib uarios elu¬
dere dolos. Sed hoc p̃cipue ꝑurgebat.
qd indesinent̾ oportebat eum pugnare
ad bestias curie. & uelut cũ protheo
ut dici solet negotium gerere. & quasi
in palestra exercitari. Nam fere ad om¬
nem auram nisi eum gr̃a & industͥa
conseruarent: ruina & precipitiũ im¬
minebant. fun gens autem cancellarii
officio in palatio regis. tantã in octilis

Expanded text:
laboribus attritus est et tot afflictionibus fuit laboribus attritus est et tot afflictionibus fuit oppressus, tot insidiis appetitus, tot laqueis in aula expositus a malitia inhabitantium in ea, ut eum, sicut archiepiscopo suo et amicis sub lacrymarum testimonio cari. Licet enim ei mundus in omnibus lenociniis suis adulari et applaudere videretur, nec conditionis nec oneris sui immemor erat, qui quotidie hinc pro domini sui regis salute et honore, inde pro necessitate Ecclesiae et provincialium tam contra regem ipsum quam contra inimicos ejus contendere cogebatur et variis artibus varios eludere dolos. Sed hoc praecipue perurgebat quod indesinenter oportebat eum pugnare ad bestias curiae et velut cum Proteo, ut dici solet, negotium gerere, et quasi in palaestra exercitari. Nam fere ad omnem auram, nisi eum gratia et industria conservarent, ruina et praecipitium imminebant. Fungens autem cancellarii officio in palatio regis, tantam in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
uallum. cum dux normannie ⁊ aqui¬
tanie heniucꝰ. Gaufridi comitis ande¬
gauensis & matildis imꝑatͥcis filius.
regi stephano in regnum anglie succes¬
sisset: elaboratum est ab antedicto archi¬
ep̃o. ut archidiaconꝰ siuis regni cances¬
lariꝰ efficeret᷑. Erat enim ei iuspecta ado¬
lescentia regis. & uiuenũ. & prauoꝵ
hominũ. quoꝵ consiliis agi uidebat᷑
insipientiam & maliciam formidabat.¬
& ne instinctu eoꝵ in solentiꝰ ageree:
iure uictoris qui sibi uidebat᷑. & si alit̾
esset popłm su begisse cancellariũ ꝓcu¬
rabat in curia ordinari. cuiꝰ ope ⁊ oꝑa
noui regis ne seiuret in eccłam impecũ
cohiberet. & consilii sui temꝑaret ma¬
liciam. & repͥmeret audaciam officia¬
lium. qui sub obtentii publice potesta¬
tis. & pretentu iuris tam eccłe qͣm ꝓ.¬
uincialium facultates conspirauerant.
diriꝑe. In pͥmis autẽ cancellarie sue
auspicus. tot & tantas uariarum ne¬
cessitatum difficultates sustinuit. tor

Expanded text:
rvallum, cum dux Normanniae et Aquitaniae Henricus Gaufridi comitis Andegavensis et Mathildis imperatricis filius, regi Stephano in regnum Angliae successisset, elaboratum est ab antedicto archiepiscopo, ut archidiaconus suus regni cancellarius efficeretur. Erat enim ei suspecta adolescentia regis, et juvenum et pravorum hominum, quorum consiliis agi videbatur, insipientiam et malitiam formidabat; et ne instinctu eorum insolentius ageret jure victoris, qui sibi videbatur, etsi aliter esset, populum subegisse, cancellarium procurabat in curia ordinari, cujus ope et opera novi regis, ne saeviret in Ecclesiam, impetum cohiberet, et consilii sui temperaret malitiam, et reprimeret audaciam officialium, qui sub obtentu publicae potestatis et praetextu juris, tam Ecclesiae quam provincialium facultates diripere conspiraverant. In primis autem cancellariae suae auspiciis tot et tantas variarum necessitatum difficultates sustinuit, tot
Abbreviated transcription (Latin):
des quia ictus ferientis ferri splen¬
dorem solis excipit. pꝰquam ꝑtingatur
lignum: sed sylen̾dor cum ibi sit.
non potest nec incidi nec adolante
separari: Sic autẽ diunitas nec
separari potest nec incidi. Illud au¬
tem passioni subiacuit. quod sicut
lignum & ligari possit & teneri. Tẽ¬

Expanded text:
mus quia ictus ferientis ferri splendorem solis excipit, priusquam pertingatur lignum: sed splendor cum ibi sit, non potest nec incidi, nec a dolante separari; sic etiam divinitas nec separari potest, nec incidi: illud autem passioni subjacuit, quod sicut lignum et ligari possit et teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
dixie. Exige a te ipso una ebdomada
ieuniũ: & deposita purpura intra
cubiculum tuũ. ibi induere humi pro¬
stratꝰ cilicum. & confitere te ꝑ igno¬
rantiam errorem passum ut xͥanis
ꝑsecutionem indiceres. & ipsum esse¬
saluatorem corpoꝵ & animarũ ñ so¬

Expanded text:
 Exige a teipso hac una hebdomada jejunium, et deposita purpura intra in cubiculum tuum, ibique induere cilicio prostratus humo, et confitere te modo per ignorantiam errorem passum, ut Christianis persecutionem indiceres: et ipsum Salvatorem corporum et animarum Jes
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inueniunt nisi qui nati fuerint
ex carne ade & sanguine: ita uitam
non inueniant nisi qui renati fue¬
rint ex aqua & spũ sc̃o. & carnem
xp̃i & sanguinẽ sue carni & sangͥ.¬
n sociauerint. qui uicit diabolũ.

Expanded text:
non inveniunt nisi qui nati sunt ex carne Adae, ita vitam non inveniunt nisi qui renati fuerunt ex aqua et Spiritu sancto, et carnem Christi et sanguinem suae carni et sanguini sociaverunt, qui vicit d
Abbreviated transcription (Latin):
sodm textum suꝑiꝰ comp̃hensũ exposuit.
Post finem uͦ narrationis sue ꝑcunctatꝰ
qui isti essent dii petrꝰ & paulus. qui
illum uilitassent: & ob quam causã
salutis sue eiꝰ latebram detexissent.¬

Expanded text:
m textum superius comprehensum exposuit. Post finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent.
Abbreviated transcription (Latin):
orationib insistebat. Cuigͦ se amiliti
b conuentum uidit: credidit ad marty¬
rii coronam uocari. Et conu̾sus ad derũ
om̃em qui cum eo erat: dixit. Eece nunc
tempꝰ acceptabile. ecce minc dies salutis

Expanded text:
orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari; et conversus ad clerum omnem qui cum eo erat, dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis
Abbreviated transcription (Latin):
sitatib apłoꝵ limina uisitau̾it. qͣm se¬
lici exitu que sibi iniuncta fuerant ex¬
pedierit: nequa m dicti facile est. pre¬
sertim compencliario nen singła expri-¬
menti. sed colligenti summã rerum. &
causam martyrii eiꝰ exponere gestienti.
Ut uͦ incausis ꝑorandis & decitlendis.
& popłis instruendis facultas a deo

Expanded text:
na visitaverit, quam felici exitu, quae sibi injuncta fuerant, expedierit, nequaquam dictu facile est, praesertim compendiario non singula exprimenti, sed colligenti summam rerum et causam martyrii ejus exponere gestienti. Ut vero in causis perorandis et decidendis et populis instruendis a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetuo deleretur. In his omnib ꝑsecutoꝵ
ñ quieuit furor. dicentium corpꝰ ꝓditoris
int̾ scõs pontifices non esse humandum
sed ꝓiciendum ẽẽ in paludem uiliorem
uel suspendendũ esse patibulo. Unde sc̃i¬
uiri qui aderant uim sͥ timentes infer¬
ri. eum in cͥpta. ante qͣm satellites satha¬
ne qui ad sacrilegia ꝑpetranda ꝯuocati
fuerant conuenirent. aute altare scĩ io
hannis baptiste. ⁊ sc̃i augustini angloꝵ
apłi. in sarcophago marmores sepelie¬
runt. U̾bi ad głam om̃ipotentis dei ꝑeũ
multa & magna fiunt miracła. cat̾uatim
confluentib popłis. ut uideant in aliis
& sentiant in se potentiam ⁊ clementiã
eiꝰ qui semꝑ in scĩs sius mirabilis & gło¬
sus est. Nam & in loco passionis eiꝰ. &
ubi ante maiꝰ altare ꝑnoctauit human¬
dus. & tandem sepultꝰ est: paralytici
curantur. ceci uident. surdi audiunt. lo¬
febricitantes. arrepti a demonio lib̾ant᷑.
ia uariis morbis sanant᷑ eg oti. blasphe¬

Expanded text:
exhibere. In his omnibus persecutorum non quievit furor dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum esse in paludem viliorem testandam injuriam Dei, suspendere auviri qui aderant vim sibi timentes inferri eum in crypta, antequam satellites Satanae, qui ad sacrilegia perpetranda convocati fuerant, convenirent, ante altare sancti Joannis Baptistae et sancti Augustini Anglorum apostoli in sarcophago marmoreo sepelierunt. Ubi ad gloriam omnipotentis Dei per eum multa et magna fiunt miracula catervatim confluentibus populis, ut videant in aliis et sentiant in se potentiam et clementiam ejus, qui semper in sanctis suis mirabilis et gloriosus est. Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt, lofebricitantes, arrepticii a daemonio liberantur, et a variis morbis sanantur aegroti, blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
lici exitu que sibi iniuncta fuerant ex¬
pedierit: nequa m dictu facile est. pre¬
sertin compeniario nen singła expri-¬
menti. sed colligenti summã rerum. &
causam martyrii eiꝰ exponere gestien

Expanded text:
lici exitu, quae sibi injuncta fuerant, expedierit, nequaquam dictu facile est, praesertim compendiario non singula exprimenti, sed colligenti summam rerum et causam martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
tis ingenii. Unde obsecro. ut pro me
pam contemptoris fugio. presump¬
toris noxam incurram. Credo enim
qd̾ orando implere facias: qͦd me arriꝑe
uero orationis: si euasero culpam.¬

Expanded text:
titandum. Unde obsecro, ut pro me pam contemptoris fugio, praesumptoris noxam incurram; sed credo, quod orando me implere faciatis, quod arripere vero orationis, si non evasero culpa
Abbreviated transcription (Latin):
precatꝰ est dũm. & precatione scã
uicit magicam leuitatem. Prior
enim ascenditad dñm oratio
quã uolatꝰ. & ante ꝑuenit iusta pe¬
ticio. quã iniqua presumptio. Ante
inquam petrus in terris positus
obtinuit quod petebat. qͣm symon
ꝑueniret in celestib quo tendebat.
Tunc gͥ petrꝰ uelut iunctum illũ
sublimi aere deposuit. & quodam
precipitio in saxõ elidens eiꝰ crura
confregit. Et hoc in opprobrio facti
illius. ut qui paulo ante uolare tẽp̃¬
& qui pennas assumpserat. plan¬
tas amtteret. Sed ne forte hoc mi
rum uideatur. quod magis iste pre¬
sente apło ꝑ aerem aliquandui uoli¬
tauerit: hoc patientia petri fecit.
Pmisit enim illum sublimiꝰ ascende¬
re. ut altiꝰ caderet. Uoluit enim in ex¬
celsum leuari a conspectu omnium
ut ruentem illum de excelso oculi
om̃ium ꝑuiderent. Hec gͥ est iniqͥtaᷤ
elatio. ut in altum se ferat. in subli¬
me se erigat: sed sc̃a oratio omnem
humiliat suꝑbiam: uniuersam

Expanded text:
precatus est Dominum, et precatione sancta precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terriobtinuit quod petebat quam Simon perveniret in coelestibus quo tendebat. tur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit: et hoc in opprobrio facti illius, ut qui paulo ante volare ten qui pennas assumpserat, plantas amrum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam