comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nachi b̾donarũ. ft̃m est hoc anno
ab in carnatione dm̃. mͦ.cͦe.xͦ.iiͦi.
ł hilippo rege francoꝵ regnante. Gas¬
siels auxritano archiep̃o. sentullo
comite astaracensi.

Expanded text:
nachi Berdonarum. Factum est hoc anno ab incarnatione domini M.CC.X.IIII, Philippo rege Francorum regnante, Gassiels auxitano archiepiscopo, Centullo comite astaracensi.
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. p̃dc̃i frẽs b̾donaꝵ tenebat̃ p̃dc̃m honorẽ
del cairio d̾ iuire pigñis sic̃ ꝯtinet᷑ ĩ aliis car¬
tuł. Et debẽt p̃dc̃i ĩpigñatores siue donato¬
pigñis redim̃di ẽ d̾ martͦ en martͦ espleras
foras datis pͥꝰ.c. L. soł. morł. habitatoribꝰ

Expanded text:
fieret, predicti fratres Berdonarum tenebant predictum honorem del Cairio de jure pigneris, sicut continetur in aliis cartulis et debent predicti impigneratores sive donatopigneris redimendi est de martror en martror, espleitas fora
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictus Centullus comes p̃dic¬
tis fr̃ibꝰ b̃donaꝵ debet bonus
auctor ẽẽ.⁊ fidelis amparator.
⁊ legitimꝰ defensor. de om̃ibꝰ am¬
paratoribꝰ ⁊ om̃s successores eiꝰ
ꝓ eo inꝑpetuũ. Datis aũt p̃dic.¬
tis donis et causa maioris a¬
uctoritatis et confirmationiᷤᷤ
in mami ⁊ p̾sentia Centulli
comitis ⁊ alioꝵ ꝓboꝵz homi¬
num qua tune citm illo a¬
pud montẽ casfiũ p̃sentes
erant confirmatis predicti
donatores a p̃dictis fr̃ibꝰ ħ¬
donar acceꝑunt ex caritate.
cc. ⁊ .a. soł morł. huiꝰ rei fũt
testes. Uitał de arbeisano. ⁊ Gil

Expanded text:
predictus Centullus comes predicpredictus Centullus comes predictis fratribus Berdonarum debet bonus auctor esse et fidelis amparator et legitimus defensor de omnibus amparatoribus et omnes successores ejus pro eo in perpetuum. Datis autem predictis donis et causa majoris autoritatis et confirmationis in manu et presentia Centulli comitis et aliorum proborum hominum qui tunc cum illo apud Montem Cassinum presentes erant confirmatis, predicti donatores a predictis fratribus Berdonarum acceperunt ex caritate CC et X sol. morl. Hujus rei sunt testes : Vitalis de Ar
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ fr̃ibꝰ b̾donaꝵ. hec aut̃ oĩa
que p̃dirimꝰ dona p̃dicti dona¬
tores ꝑ se ⁊ ꝑ om̃s fuccessores fu¬
os tam p̃sentes quam futuros p̃¬
dtictis fr̃ibus bdonar donauer̃t
fideliter. concesserũt firmit̃. lau¬
dauerunt et firmauerut obtime.
et causa maioris auͤtoritatis et
confirmationis apud montẽ cas¬
sinum. in manu ⁊ p̃sentia Cen¬
tulli comitis astaracensis.⁊ alioꝵ
ꝓboꝵ hominum qui tunc ibidem
cum illo p̾sentes erant. absq ul¬
la retentione quã ibi nõ fecerũt
affirmauerũt. ut p̃dicta dona
p̾dictis fribus b̾donaꝵ de cetõ
essent bona ⁊ firma ⁊ stabili¬
tatem habentia inꝑpetirũ. ita
nec ip̃i nec aliqͥs fuoꝵ fucces¬
soꝵ in p̾dictis doms iuire ħe¬
ditario ampliꝰ se clamet aut
aliqͥd reqͥrat. neq aliquã ino¬
lentiam ꝓ p̃dictis donis p̃dic¬
tis fr̃ibꝰ b̾donaꝵ fac̾e p̃sumat.
set omĩa fint ꝓpria dnĩa sicut
om̃i fua ⁊ suoꝵ contradictione
iꝑpetirum. de p̾dtictis at donis

Expanded text:
. Hec autem omnia que prediximus dona predicti donatores per se et per omnes successores suos tam presentes quam futuros predictis fratribus Berdonarum donaverunt, fideliter concesserunt, firmiter laudaverunt et firmaverunt optime et causa majoris autoritatis et confirmationis apud Montem Cassinum in manu et presentia Centulli comitis astaracensis et aliorum proborum hominum qui tunc ibidem cum illo presentes erant, absque ulla retentione quam ibi non fecerunt, affirmaverunt ut predicta dona predictis fratribus Berdonarum de cetero essent bona et firma et stabilitatem habentia in perpetuum ; ita nec ipsi nec aliquis suorum successorum in predictis donis jure hereditario amplius se clamet aut aliquid requirat, neque aliquam violentiam pro predictis donis predictis fratribus Berdonarum facere presumat, sed omni sua et suorum contradictione in perpetuum. De predictis autem donis
Abbreviated transcription (Latin):
tes et futuros p̃dictis fr̃ibꝰ ber¬
donarũ totum extntegro qd̃ ha¬
bebant ⁊ hab̾e debebant ꝑ se uł
ꝑ aliam ꝑsonam in eccłia de la
ilera. idest medietatẽ ip̃iꝰ eccłie
narum lib̾e ⁊ quiete sine om̃i
sua ⁊ suoꝵ contradictiõe inꝑ
dditi donatores iam dictis frĩ¬
cessores suos p̃sentes ⁊ futuroᷤ¬
ac .iii.denarios e mezale d̾ mor¬
las. quos domꝰ berdonaꝵ et
fr̃s. dare debebant amuatim
fibi. ꝓ tr̃a illa ⁊ honore de la¬
nuces. quem de arnaldo qͥ dr
golas patre p̃ticte marie de
mesplede.⁊ fr̃is eiꝰ arnaldꝰ de
marrenes tenebant. ut ampliꝰ
p̃dicti.xiii. denarii emezale.
nec fibi nec alicua suoꝵ succes¬
soꝵ de ceto a fr̃ibꝰ bdonaꝵ aliqͣ
medo impetirũ dentur. set fint

Expanded text:
futuros predictis fratribus Berdonarum totum ex integro quod habebant et habere debebant per se vel per aliam personam in ecclesia de La Ilera, id est medietatem ipsius ecclesie narum libere et quiete, sine omni sua et suorum contradictione in dicti donatores iam dictis fratcessores suos presentes et futuros XIII denarios e mezale de morlas, quos domus Berdonarum et fratres dare debebant annuatim sibi pro terra illa et honore de Lanuces, quem de Arnaldo qui dicitur Golas fratre predicte Marie de Mesplede et fratris ejus Arnaldus de Marrencs tenebant ut amplius predicti XIII denarii e mezale nec sibi nec alicui suorum successorum de cetero a fratribus Berdonarum aliquo modo in perpetuum dentur, sed sint
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est
quod Gilłmꝰ de mespleda
dictus filiꝰ b̾nardi de mesple¬
da pofitus in langore de quo
mortuꝰ est. bono am̃o ⁊ since¬
ra fide sine om̃i retentione.
ꝓ se ⁊ pro onr̃ibꝰ successoribus
suis. p̃sentibꝰ ⁊ futuris. dona¬
rio albi et ꝯuentiti eiusdem loc
p̃senti ⁊ futo. totum ex integro
ns eccłie de lailera . s. medietatẽ
⁊ medietatẽ de tr̃a quã ibi ha¬
bebat. que est iuata b̃donas. cir¬
ca ripam baisie. quã eccłiam de¬
nebant homines de casale de la
serra.ꝓ. xxxͣx. soł morł uire pig¬
neris. Tali u̾o pacto ut p̃dicti
tres b̾donar redim̃ẽnt. ⁊ p̃dic¬
tam peccumã p̃dictis homimbꝰ

Expanded text:
ciendum est quod Gillelmus de Mesplede dictus filius Bernardi de Mespleda positus in languore de quo mortuus est, bono animo et sincera fide, sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris donario abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totum ex integro jus ecclesie de Lailera, scilicet medietatem et medietatem de terra quam ibi habebat, que est juxta Berdonas circa ripam Baisie, quam eclesiam tenebant homines de casale de la Serra pro XXX sol. morl. jure pignoris tali vero pacto ut predicti fratres Berdonarum redimerent et predicta
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ firmam garentiam de
omnib amparatorib predictis
habitatorib b̾donaꝵ. hiriꝰ rei
testes sunt. Uitał pͥor b̾donaꝵ.
G asto. arnaldꝰ de logorsano mo¬
nachi erusdem loci. diñcꝰ d̾ sẽt
fost sacerdos. Gilłmꝰ arnaldꝰ qui
uocatur boca de fer. factum ẽ
hoc anno ab incarnatione dñ̃i.
mͦ. cͦcͦ.uiͦi. Regnãte philippo rege
francoꝵ. b̾nardo comite conue

Expanded text:
m de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei testes sunt : Vitalis prior Berdonarum, Gasto Arnaldus de Logorsano, monachi ejusdem loci, Dominicus de Sent Fost, sacerdos, Gillelmus Arnaldus qui vocatur Boca de fer. Factum est hoc anno ab incarnatione Domini MCCVII, regnante Philippo rege Francorum, Bernardo comite C
Abbreviated transcription (Latin):
turo. totum extntegro hoc qd̾ h¬
bebant ⁊ hab̾e debebant ꝑ se ue
ꝑ aliam ꝑsonam alailere. ⁊ in oi
ꝑtinentiis eiꝰ. ante baisiam ⁊ n¬
tro. cultum indelicet et meultũ
cum nemoribꝰ cũ pascins. cũ etꝰ
cum aquis. ⁊ cũ om̃ibꝰ aduene¬
tum ꝑtinentibꝰ. ut fr̃s b̾donaꝵ
beant ⁊ posfideant in ꝓpͥum alod
um. ad om̃em suam espleitam.
ad om̃em uoluntatem suam
ciendam. lib̾e ⁊ quiete sine on
sua ⁊ suoꝵ contradictione me¬

Expanded text:
ntegro hoc quod habebant et habere debebant per se vel per aliam personam a Lahilere et in omnibus pertinentiis ejus ante Baisiam et retro, cultum videlicet et incultum cum nemoribus, cum pascuis, cum erbis, cum aquis et cum omnibus ad venatum pertinentibus, ut fratres Berdonarum habeant et possiium ad omnem suam espleitam et ad omnem voluntatem suam inde faciendam libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione
Abbreviated transcription (Latin):
Maria de mesplede dicta filia
arnalti de mespleda qui dr̃ g
las. et filii eiꝰ elias.⁊ b̾trandꝰ.
des busqued ⁊ filia eiꝰ noĩe Lau¬
reta. hii om̃s cum confilio ⁊ ui¬
luntate ⁊ assensu arnaldi de me¬
renes. fr̃is p̃dicte Mͦͤ. de mesple¬
da. bono anĩo ⁊ bona uolũtate.
bona fide ⁊ absq ulla retentioni
quam ibi non fecit. ꝑ se ⁊ ꝑ os
ros donauerut lib̾e ⁊ concesser¬

Expanded text:
Maria de Mesplede, dicta filia Arnaldi de Mespleda qui dicitur Golas et filii ejus, Elias et Bertrandus des Busqued et filia ejus nomine Laureta, hii omnes cum consilio et voluntate et assensu Arnaldi de Marrencs, fratris predicte Marie de Mespleda bono animo et bona voluntate, bona fide et absque ulquam ibi non fecerunt per se et ros donaverunt et concesser
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ astuga. ⁊ in casali de uant
arrui. qd̃ casale est in uilla que
uocat᷑ orles. cũ hac ꝯditione quod
nullus homo nec femina possit
recuꝑare p̃dicta casalia. insi priꝰ
datis .ccc. soł de bonis morlans.
habitatoribꝰ b̃donarũ. & hoc est
seruiciũ qd̃ p̃dicta casalia debent
ꝑsoluere annuatim habitatoribus
b̾donarũ. casale del canted debet
dare annuatim domui b̃donarũ.
.u. modios frum̃ti. L.ix. soł morł.

Expanded text:
uga et in casali devant Arriu quod casale est in villa que vocatur Orles cum hac conditione quod nullus homo nec femina possit recuperare predicta casalia nisi prius datis CCC sol. de bonis morlanis habitatoribus Berdonarum. Et hoc est servicium quod predicta casalia debent persolvere annuatim habitatoribus Berdonarum : casal del Cantad debet dare annuatim domui Berdonarum V modios frumenti, LIX
Abbreviated transcription (Latin):
agnum. casale deuant arriu deb
dare annuatim domui b̾donarũ.
rx. soł moł in festo scẽ marie sep¬
tembris.⁊ in die natał dm̃ .iii.
gallinas. hec p̃dicta casalia pos¬
sunt b̾donenses inpigñare cui uo¬
luerint ⁊ quando uoluerint saluo
iure illoꝵ qui sunt torner p̾dic¬
toꝵ casaliũ. Totũ hoc fuit factum
et ꝯcessũ cũ uoluntate ⁊ assensu
Uitał de lorda nepotis p̃dicti b̃nar¬
di de lorda. ⁊ dñici qui uocatur
trussa p̾dicti Bnardi de lorda cog¬
nati. ⁊ maleti. qui est gener den
trussa. De hoc p̾dicto dono p̃dẽs
B naroꝰ de lorda debet facere bonã
et firmã garentiã de omnibꝰ am¬
paratoribꝰ p̃dictis habitatoribus
b̾donarũ. huiꝰ rei sunt fideiusso¬
res. Ram̃d ꝯ Gill̃s de bartraes.⁊ Ra¬
m̃dꝰ Bnardꝰ da badia cognatꝰ eiꝰ.
et Rex de lorda. ⁊ Ram̃dꝰ arnaldꝰ
da badia. sestes uero sunt. Ram̃dꝰ
de casamont. ⁊ Sanciꝰ fert sacerdos.
et Gassias arnaldꝰ de borg. ⁊ fr̃ ẜnat¬

Expanded text:
debet dare annuatim domui Berdonarum IX sol. morl. in festo sancte Marie septembris et in die natalis domini III gallinas. Hec predicta casalia possunt Berdonenses inpignerare cui voluerint, quando voluerint, salvo jure illorum qui sunt torner predictorum casalium. Totum hoc fuit factum et concessum cum voluntate et assensu Vitalis de Lorda nepotis predicti Bernardi de Lorda et Dominici qui vocatur Trussa, predicti Bernardi de Lorda cognati et Maleti qui est gener d'en Trussa. De hoc predicto dono predictus Bernardus de Lorda debet facere bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus rei sunt fidejussores : Ramundus Gillelmus de Bartraes et Ramundus Bernardus Dabadia cognatus ejus et Rex de Lorda et Ramundus Arnaldus Dabadia. Testes vero sunt : Raimundus de Casamont et Sancius Fert, sacerdos et Gassias Arnaldus de Borg et frater Enar
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est qd̾ b̃naroꝰ de
lorda quando suscepit habitũ
religionis in domo b̾donarũ. bono¬
am̃o ⁊ bona uoluntate bona fide
sine om̃i retentione ꝓ se ⁊ ꝓ õĩb
successoribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ fitt᷑is¬

Expanded text:
ciendum est quod Bernardus de Lorda quando suscepit habitum religionis in domo Berdonarum, bona voluntate, bona fide, sine omni retentione pro se et pro omnibus successorib
Abbreviated transcription (Latin):
Ponciꝰ passa de lorda gratis ac
bõna uoluntate dedit seipsum
ꝑ cõfrẽm ⁊ om̃ia que tunc habebat
et omĩa que in antea habracturꝰ
erat deo ⁊ beate marie b̾donarũ.
et uilłmo abb̃i ⁊ om̃i ꝯuentui eiꝰ¬
dem loci p̃senti ⁊ futuro. huiꝰ rei

Expanded text:
Poncius Passa de Lorda gratis ac bona voluntate dedit seipsum per confratrem et omnia que tum habebat et omnia que in antea habiturus erat Deo et beate Marie Berdonarum et Gillelmo abbati et omni conventui ejusdem loci presenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemoribꝰ ut habeant ⁊ poffideant ip¬
sam tr̃am lib̾e ⁊ quiete fine omĩ sua
⁊ suoꝵ contradictione inꝑꝑm. Item no¬
tum sit qd̃ p̃dicti donatores donaue¬
runt p̃dẽis habitatoribꝰ b̃donaꝵ. pas¬
cua erbagges ⁊ om̃em espleitam in
om̃ibꝰ beneficiis sp̃alibꝰ in domo b̃do¬
naꝵ ⁊ qño uenire uolu̾it ad religio¬
nem deb recipi in domo b̃donaꝵ
tamẽ si scđm formã ordinis uen̾it.
d debent inde p̃dicti donatores facẽ bo¬
nam ⁊ firmã garentiam de om̃ibus
testes sunt. Petrꝰ de laserra pͥor case
dei. ⁊ Gilłmꝰ gassias fr̃ p̃dc̃i. a. Gasto.
G assieł. Uitał de laserre. monachi b̾dona¬
rum. Gilłmꝰ qui uocatur pocaro. fac¬
tum est hoc anno incarnati uerbi.
ꝙͦ. ccͦ. xxͦii. Regnãte philippo rege fran

Expanded text:
emoribus ut habeant et possideant ipsam terram libere et quiete sine omni sua et suorum contradictione in perpetuum. Item notum sit quod predicti donatores donaverunt predictis habitatoribus Berdonarum pascua, erbagges et omnem espleitam in omnibus beneficiis spiritualibus in domo Berdonarum et quando venire voluerit ad religionem debet recipi in domo Berdenarum, tamen si secundum formam ordinis venerit et debent inde predicti donatores facere bonam et firmam garentiam de omnibus testes sunt : Petrus de Laserra, prior Case Dei et Gillelmus Gassias, frater predicti, A. Gasto, Gassielis, Vitalis de Laserre, monachi Berdonarum, Gillelmus qui vocatur Porcaro. Factum est hoc anno incarnati Verbi MCCXIII, regnante Philippo r
Abbreviated transcription (Latin):
S anciũ de guiseriz dicente ⁊ denegan¬
te frẽ Sancio se non dedisse totam
edeuitegro t̃ram qͣm habebat uel
hr̃e debebat in alodio de cuelas qñ
fr̃ Sanciꝰ ueñat ad religionẽ in ao¬
mo b̾donaꝵ. Cui econtra fĩs b̾doñ.
respõdentes affirmabãt ⁊ hoc ip̃m
sacraĩto firmare uolebant fr̃m Sã¬
ciũ dedisse ⁊ absoluisse totam su¬

Expanded text:
Sancium de Guiseriz, dicente et denegante fratre Sancio se non dedisse totam ex integro terram quam habebat vel habere debebat in alodio de Cuelas, quando frater Sancius venerat ad religionem in domo Berdonarum. Cui econtra fratres Berdonarum respondentes affirmabant et hoc ipsum sacramento firmare volebant, fratrem Sancium dedisse et absolvisse totam su
Abbreviated transcription (Latin):
garentiã de om̃ibꝰ amꝑatoribis
p̃dcĩs habitatoribꝰ b̾donaꝵ. u
pro hoc dono ⁊ absolutione yl¬
dicti donatores acceꝑunt ea
Gassiarnaldꝰ de casarels. arna
de sabatudal. Ram̃dꝰ b̾natil
de sent mau. Gilłmꝰ Retͥ cu¬
sola. Petrꝰ de bilsan monachs¬

Expanded text:
arentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione predicti donatores acceperunt ex stes sunt : Gassiarnaldus de Casarels, Arnaldus de Sabatudal, Ramundus Bernardi de Sent Mau, Gillelmus Petri Curtasola, Petrus de Bilsan, monach
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ duobꝰ filiis suis. Et cũ in hac
mutua contentione ꝑfistẽnt tandẽ
fr̃ Sanciꝰ de guiseriz. ⁊ Gilłmꝰ dẽs
filiꝰ eiꝰ. ⁊ Gilłmꝰ de puntaos goro
frĩs Sanci itcognouer̃ peticior
supͣdeẽ t̾re se inuste facẽ. Et an
bono am̃o.⁊ bona uolũtate. lon

Expanded text:
et pro duobus filiis suis. Et cum in hac mutua contentione persisterent, tandem frater Sancius de Guiseriz et Gillelmus dictus filius ejus et Gillelmus de Puntaos, gener fratris Sancii, recognoverunt petitionem supradicte terre se injuste facere. Et tunc bono animo et bona volunta
Abbreviated transcription (Latin):
toribus fr̃ibꝰ bdonaꝵ. Et ꝓ hoc de¬
no et absolutione p̃dicti donato¬
res recepti sunt participes onnu
beneficioꝵ et oronum domus bd¬
naꝵ. huiꝰ dom et garentie tetes ⁊
arnaldꝰ Rogeriꝰ fr̃ eiusoem contla
⁊ Arnaldꝰ ponci de noer. et Iordanus
& insula. et anstor de pegulan. et
Arnaldꝰ dictus filiꝰ eiꝰ. Eẽm est hoc
a sc̃m placatum anno in carnati
ubi.mͦ.c.xx. iiͦi. Regnante lodouico
rege francoꝵ. Sancio comite astara¬
censi. cum boamundo fr̃e suo. Gitło¬

Expanded text:
tribus Berdonarum ; et pro hoc dono et absolutione predicti donatores recepti sunt participes omnium beneficiorum et orationum domus Berdonarum. Hujus doni et garentie testes sunt : Arnaldus Rogerius, frater ejusdem comitis et Arnaldus Poncius de Noer et Jordanus de Insula et Austor de Pegulan et Arnaldus dictus filius ejus. Factum est hoc apud Sanctum Placatum anno incarnati Verbi MCLXIII, regnante Lodovico rege Francorum, Sancio comite Astaraci cum Boamundo, fratre suo, Gi
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est qd̃ Dozo de Iꝯs¬
samatano comes ꝯuenaꝵ qͥ di-¬
ceb̾atur b̾nardꝰ dictuis filius bnaroi
comitis. et Godefredꝰ qui uocatur si¬
milit̾ b̾nardꝰ. et Fortaneriꝰ. fres eiꝰ.
bono am̃o et bona uoluntate bo¬
na fide et sine om̃i retentione
ꝑ se et ꝑ omnes suos p̾sentes et¬

Expanded text:
ciendum est quod Dozo de Samatano, comes Convenarum, qui dicebatur Bernardus dictus filius Bernardi, comitis et Godefredus, qui vocatur similiter Bernardus et Fortanerius, fratres ejus, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione per se et per omnes suos p
Abbreviated transcription (Latin):
fuos p̃sentes et futuros ab soluit
tas et incultas quas arnaldꝰ de
lezan qͦndam domui b̾donaꝵ dona¬
uerat in elemofina. qn̾o uenit ad
religionẽ in domo b̾donaꝵ. et to¬
tũ hoc qd̃ habebat uł hr̃e debebat
in om̃i alodio de salua t̾ra. scilic
in t̾ritorio de scõ petro demam¬
bad. et in t̾ritorio de scõ martino
de lezan. Rogauit etiam p̃dẽs .C.
do de marestai fuo amico cui com¬
mendauat omĩa iura de saluatr̃a
ut illum campũ qd uocat᷑ uinea
de salon qm̃ audierat a płibꝰ hoĩ¬
nbꝰ qd̃ ẽẽ debebat de p̃dc̃o arnal¬
do de lezan sine placrto et fine mo¬
ra quisquis posside̾t p̃dẽm cam¬
pum fiue ip̃e siue aliꝰ domu b̾¬
donaꝵ reddetur. Huiꝰ rei testes s̃.
G ilłmꝰ de maur. adam disaut. frat̃
P etrꝰ de mont̃ alt. arnaldꝰ de logor
morre. monachi b̾donaꝵ. Fc̃m est
hoc anno incarnationis dĩ .mͦ.
cͦe.xiͦxͦ. Philippo regnante rege fran¬
coꝵ. Gassiele auxitano archiep̃o.¬

Expanded text:
suos presentes et futuros absolvit tas et incultas quas Arnaldus de Lezan, quondam domui Berdonarum donaverat in eleemosina, quando venit ad religionem in domo Berdonarum, et totum hoc quod habebat vel habere debebat in omni alodio de Salvaterra, scilicet in territorio de Sancto Petro de Mambad et in territorio de Sancto Martino de Lezan. Rogavit etiam predictus Cdo de Marestai, suo amico, cui commendaverat omnia jura de Salvaterra ut illum campum quodi vocatur vinea de Salon quam audierat a pluribus hominibus quod esse debebat de predicto Arnaldo de Lezan, sine placito et sine mora quisquis possideret, predictum campum, sive ipse sive alius domui Berdonarum redderetur. Hujus rei testes sunt : Gillelmus de Maur, Adam Disaut, frater Petrus de Montalt, Arnaldus de Logorcmorre, monachi Berdonarum. Factum est hoc anno incarnationis Domini MCCXX, Philippo regnante rege Francorum, Gassiele auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est qd̾ Galarda de bido ⁊
arnaldꝰ ⁊ Rannũdꝰ arnaldꝰ.⁊ b̾
nardꝰ p̃dc̃e Galarde filii. h ii om̃s fu¬
pͣdc̃i bono aĩo ⁊ bona uoluntate bo¬
lla fide fine om̃i retentione ꝓ se ⁊ ꝓ
õibꝰ successoribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ futu

Expanded text:
ciendum est quod Galarda de Bido et Arnaldus et Ramundus Arnaldus et Bernardus predicte Galarde filii, hii omnes supradicti, bono animo et bona voluntate, bona fide, sine omni retentione pro se et pro omnibus successo
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ p̃dictis fr̃ibus b̾donarũ. T̃ estes
uero sunt. Petrꝰ de mairenes. si arsias
piea mil. Petrus arnaldi fr̃ eiꝰ. Ugo
de laseran. arnaldꝰ subprior & naidꝰ
monachi berdonarũ. facta carta anno¬
. eẽ. iłii. Regnante philippo frãcoꝵ¬

Expanded text:
pactum predictis fratribus Berdonarum. Testes pactum predictis fratribus Berdonarum. Testes vero sunt : Petrus de Marrencs, Garcias Picamil., Petrus Arnaldi, frater ejus, Ugo de Laseran Arnaldus subprior, Enardus, monachi Berdonarum. Facta carta anno MCCIIII, regnante Philippo Franco
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. bona fide. ⁊ sine dolo.
ꝓ se ⁊ pro om̃ib successoribꝰ suis
p̃sentibꝰ ⁊ futuris. lacraueriit cõde¬
nauerunt.⁊ remiserunt. om̃s q̃re¬
las quas faciebant ueł fac̾ẽ pote¬
rant siue iuste siue iniuste in do¬
mo berdonarũ. ⁊ in omnibus ꝑ¬
tinentiis eiusdem domꝰ & pro
hac laratione. ⁊ firmatione. acce¬
perunt a p̃dictis fr̃ĩbus b̾donarũ.
cũ p̃dictis fratribꝰ berdonarũ. ut n¬
chil possint clamare uel demandare
in om̃i domo b̾donarũ. nec in om̃ib
ꝑtinentiis eiꝰ donec p̾dictos .c .L. soł
morł. ꝑsoluant p̃dictis fr̃ibus b̃do¬
narũ. ⁊ hoc de martror en martror.
espleitas foras. De cecõ potestatẽ hñit
demandandi quicqͥd iuste demãdare
uoluerĩt ⁊ p̃dicti fratres b̾donarũ li¬
bertatẽ habent retinendi quicqͥd ius¬
te retiñe potuerunit. Huiꝰ pacti ⁊ fir¬
mationis fideuissores sunt. btrandꝰ
de panasae. ⁊ Gilłmꝰ de sauiag. qui d̾¬
bent audorgare ⁊ bonũ fac̃ẽ p̃dictum

Expanded text:
 sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, laxaverunt, condonaverunt et remiserunt omnes querelas quas facebant vel facere poterant sive juste sive injuste in domo Berdonarum et in omnibus pertinentiis ejusdem domus et pro hac laxatione et firmatione, acceperunt a predictis fratribus Berdonarum cum predictis fratribus Berdonarum, ut nichil possint clamare vel demandare in omni domo Berdonarum sive in omnibus pertinentiis eius donec predictos CL sol. morl. persolvant predictis fratribus Berdonarum et hoc de martror en martror, espleitas foras. De cetero potestatem habent demandandi quidquid juste demandare voluerint et predicti fratres Berdonarum libertatem habent retinendi quidquid juste retinere potuerint. Hujus pacti et firmationis fidejussores sunt : Bertrandus de Panassac et Gillelmus de Saviag, qui debent audorgare et bonum facere predictum
Abbreviated transcription (Latin):
de ungula caballina. et culturam de lã
fossas. et cult᷑am de teuler. hoc totũ
ficut p̃dictum est p̾dictus peitauinꝰ
mint in pignus p̃dicto albati ⁊ p̃dc̃o
conuentiui cum in gressibꝰ ⁊ egressibꝰ¬

Expanded text:
de Ungula caballina et culturam de Las de Ungula caballina et culturam de Las Fossas et culturam de Teuler. Hoc totum sicut predictum est predictus Peitavinus misit in pignus predicto abbati et predicto conventui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
bus successoribꝰ suis p̃sentibꝰ ⁊ fu¬
turis misit in pignꝰ arnaldo alb̃i
b̃̾donarũ ⁊ conuentui eiusd̃ loci.
pro.c.I. ⁊ .iͦ. soł morł. las begairiaᷤᷤ.
e las senorias omniũ casaliũ ⁊ t̾raꝵ
quas fr̃s b̃donenses tenebant inpig¬
nus de Sancio comite astaracensi.
H oc est casał del castan. Scĩ ioħis. Scĩ
capͣsii. ⁊ casał abbatie de paderns.
Et de lamarcha de spanicamp. del
trei de causeras. ⁊ tociꝰ terre que
est ante baisiam ⁊ retro. Sic̃ ex unͣ
parte ext̾minat uia que transit
ante castestũ de paderns ⁊ descend̃
uersꝰ idrag. ⁊ ex alia quoq parte
ex t̾minat riiꝰ de sent clem. qui
transit ꝑ t̾ram de la marcha.Et ex
alia ꝑte retro baisiam riuꝰ del pa¬
ul en abad uersꝰ b̃donas. Misit ⁊̃
in pignꝰ predictus peitauinꝰ p̾dicto
abbati ⁊ predicto conuentui las eo¬
mas de mazerolas exintegro sicut
eat̾minat uia de paderns sicut et
a qua u̾sat uersꝰ b̾donas. Et tres
culturas ad ulmis. hoc est cultura

Expanded text:
futuris misit in pignus Arnaldo abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci pro CL et sol. morl. las begairias et las senorias omnium casalium et terrarum quas fratres Berdonenses tenebant in pignus de Sancio comite astaracensi, hoc est casale del Castan, Sancti Johannis, Sancti Caprasii, casale abbatie de Paderns et de Lamarcha de Spanicamp, del Trei, de Causeras et totius terre qui est ante Baisiam et retro, sicut ex una parte exterminat via que transit ante castellum de Paderns et descendit versus Idrag et ex alia quoque parte exterminat rivus de St. Clem qui transit per terram de Lamarcha et ex alia parte, retro Baisiam, rivus del Paul en abad versus Berdonas. Misit etiam in pignus predictus Pictavinus predicto abbati et predicto conventui las comas de Mazerolas ex integro, sicut exterminat via de Paderns sicut et aqua versus Berdonas et tres culturas ad Ulms, hoc est culturam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ pignꝰ predictꝰ pertauinꝰ affirma¬
uit fr̃ibus b̃donaꝵ. ꝑ Gilłmum archie¬
piscopũ auxitanũ. ꝑ boamũduni frẽm
Sancii comitis astaracensis. ⁊ ꝑ ipsim
Sancium comitẽ astaraceusem in qͦꝵ
manu hoc totũ factũ est. & debent
inde ẽẽ firmi ⁊ boni auctores. ⁊ am¬
ꝑatores de hoc pigñe fr̃ibus b̾donaꝵ.
huiꝰ pigñis ⁊ garentie et affirmatiõis
testes sũt. Gillmꝰ de mairast. abbas de
cimore. ⁊ comdebon aantin. Ugo ae ar¬
beisan. c alabrim del castet. anno.mͦ. cͦ.¬
L.xͦii. ab incarnatione ani. mense
aprili. fr̃a .uͣ. Lodouico rege francoꝵ.

Expanded text:
predictus Peitavinus affirmavit fratribus Berdonarum per Gillelmum archiepiscopum auxitanum, per Boamundum fratrem Sancii comitis astaracensis et per ipsum Sancium comitem astaracensem in quorum manu hoc totum factum est ; et debent inde esse firmi et boni auctores et amparatores de hoc pignore fratribus Berdonarum. Hujus pignoris et garentie et affirmationis testes sunt : Gillelmus de Marrast, abbas de Cimore et Comdebon Dantin, Ugo de Arbeissan, Calabrun del Castet, anno MCLVII ab incarnatione Domini mense aprilis, feria Va, Lodovico rege Francorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ uerꝰ xͥanꝰ uͦ dõ tenet᷑ iã dc̃o ałb̃i. ĩ
osculo pacis. qͥ ⁊̃ testis ẽ oñi q̃ in p̾sẽti
pagina ꝯtinent᷑. Testes. Carboneu de
roca. Arnaldꝰ b̾nardi de roca. Rageriꝰ
paginã sigillo suo fecit roborari. ẜc̃m
co rege frañ. hugone ep̃o bigorriᷤ. ⁊ au¬

Expanded text:
Deo teneatur iam dicto abbati in occulo pacis qui etiam testis est omnium que in presenti pagina continentur. Testes : Carboneu de Roca, Arnaldus Bernardi de Roca, Rogerius paginam sigillo suo fecit roborari. Factum co rege Francorum, Hugone episcopo Bigorritano et au
Abbreviated transcription (Latin):
laude ⁊ assensu oĩum ħectũ suoꝵ de¬
dit lib̾e. ⁊ absoluit d̾o̾ ⁊ bẽ Marie.⁊
oĩbꝰ habitatoribꝰ b̾donaꝵ p̾sentibꝰ ⁊
futis oĩa herbagia ⁊ omnem esplei¬
tã ꝑ totã tr̃am suam. idelig. ĩ ca¬
stro de barbazã in castro uet̾i. ĩ castro
destampuras.⁊ in oĩ tr̃a sua. locisq
om̃ibꝰ ad ip̃m ꝑtinẽtibꝰ. ita ꝙ oĩa aĩa¬
lia diu̾si geñis lib̾e ⁊ absolute pascãt.
intrent. ⁊ exeant in locis õĩbꝰ ubi eis
placũit sub ip̃iꝰ secura ꝓtectione. Pro¬
misit insuꝑ fide bona deo alb̃i ĩ osculo
⁊ oĩa ad ip̃am ꝑtinentia custodiet
posse suo. ita ꝙ siqͥs dẽam domũ uel
res ad ip̃am ꝑtinentes molestare p̾sũp¬
serit : dẽin arnaldũ bilłi ⁊ om̃s ami¬
cos eiꝰ molestabit. misit ⁊̃ in ea
fide qͣ deo tenet᷑ tanqͣm uerꝰ catolicꝰ.
ꝙ si forte aliqño int̾ ip̃m ⁊ tr̃a asta¬
raci discordiam oriri contigĩt : ꝙ nͦ ꝑ
se nͨ ꝑ aliq̃m de suis domũ dẽa uł aliqͥd

Expanded text:
um suorum dedit libere et absolvit Deo et beate Marie et omnibus habitatoribus Berdonarum presentibus et futuris omnia herbagia et omnem espleitam per totam terram quam videlicet in Castro de Barbazam, in Castro Veteri, in Castro Destampuras et in omni terra locisque omnibus ad ipsum pertinentibus ita quod omnia animalia diversi generis libere et absolute pascant, intrent et exeant in locis omnibus ubi eis placuerit sub ipsius secura protectione ; promisit insuper fide bona dicto abbati in osculo et omnia ad ipsam pertinentia custodiet posse suo ; itaque si quis dictam domum vel res ad ipsam pertinentes molestare presumpserit dictum Arnaldum Gillelmi et omnes amicos ejus molestabit. Promisit et in ea fide qua Deo tenetur tanquam verus catholicus quod si forte aliquando inter ipsum et terram Astaraci discordiam oriri contigerit, quod nec per se nec per aliquam de suis domum dictam vel aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ est quod letrꝰ
de orbezano dictus filiꝰ Willigassie
de orbezano bono am̃o ⁊ bona uolũ-¬
tate bona fide ⁊ sine om̃i retentione
ꝓ se ⁊ ꝓ om̃ibꝰ successoribꝰ suis p̾sentibꝰ
et futuris donauit. ꝯcessit. ⁊ absolũ.
deo ⁊ beate marie.⁊ augerio abbati
bdonarũ. ⁊ om̃i ꝯuentui eiꝰdem loci.
p̃senti ⁊ futuro. pascua erbagges.
tas qͣs habet ueł habere debet ꝓ se
uel ꝑ aliam ꝑsonã in toto astaraco.
et exctra astaracũ. exceptis t̾ris bada¬
tis. ortis ⁊ uineis cultis. hoc totum
sic p̃dictũ est donauit p̃dictus łetrꝰ
p̃dicto abb̃i ⁊ p̃dicto ꝯuentui cum ni¬
gressibꝰ ⁊ egressibꝰ aquis pascus et

Expanded text:
ciendum est quod Petrus de Orbezano dictus filius Willelmi Gassie de Orbezano bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris donavit, concessit et absolvit Deo et beate Marie et Augerio abbati Berdonarum et omni conventui ejusdem loci presenti et futuro pascua, eltas quas habet vel habere debet per se vel per aliam personam in toto Astaraco et extra Astaracum, exceptis terris bladatis, ortis et vineis cultis. Hoc totum sicut predictum est donavit Petrus predictus predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egre
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ ⁊ or̃onũ alioꝵq sp̃ualiũ bene¬
ficioꝵ in quibꝰ receptꝰ est particeps
in uita ⁊ in morte. S̾ debet recipi
ꝓ monacho in domo b̾donarũ si sccm
ordinis institutionẽ uenire poterit.
Facta carta anno.Mͦ. cͦ.xcͦc.i.c. Reg¬
nante philippo francoꝵ rege. Bnar¬
do auxcitano archiep̃o. Bnardo que¬
narũ ⁊ astaracensiũ comite. Gilłmꝰ
scripsit hoc. huiꝰ rei testes sunt.
arnaldꝰ de sc̃o romano. Azemariꝰᷤ dls¬
aide. Galaubie de panasae. S̾ łinꝰ de
Garmõt.

Expanded text:
aliorumque spiritualium beneficiorum in quibus receptus est particeps in vita et in morte et debet recipi pro monacho in domo Berdonarum, si secundum ordinis institutionem venire poterit. Facta carta anno MCXCIX, regnante Philippo Francorum rege, Bernardo auxitano archiepiscopo, Bernardo Convenarum et Astaracensium comite. Gillelmus scripsit hoc. Hujus rei testes sunt : Arnaldus de Sancto Romano, Azemarius de Deusaide, Galaubie de Panasac, Willelmus de Garmont.
Abbreviated transcription (Latin):
successoribꝰ suis p̃sentibꝰ et futuris
miserunt inpignus. Arnaldo ab̃bi b¬
donaꝵ. et ꝯuentui eiusoem loci.to¬
tam exintegro decimam qͣm habe
lisalꝑrii sor morlanoꝵ. Hoe p̃dic¬
tum̃ pignus siclit. p̃dictum. ẽ mi¬
serunt. in pignũs. p̃dicti in pigña¬
tores p̃dicto ałb̃i et p̾dicto ꝯuen

Expanded text:
successoribus suis presentibus et futuris miserunt in pignus Arnaldo, abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci totam ex integro decimam quam habebisa pro XII sol. morlanor. Hoc predictum pignus, sicut predictum est, miserunt in pignus predicti impigneratores predicto abbati et predicto con
Abbreviated transcription (Latin):
tatoribꝰ bdonaꝵ. Et ꝓ hoc dono et
asolutione p̃dictus b̾trandꝰ receptꝰ
nis u̾o oddo receptus est in ot̾be.¬
neficio missaꝵ et or̃onum q̃ fieri
poterunt in domo b̾donaꝵ. Et de¬
bet recipi ꝓ ꝯuerso in dome bdo¬
naꝵ si tam̃ in teg̃ in menbris sis
uemre poterit. Orum ominũ desteᷤᷤ
sunt. b̃nardꝰ de panasac. Petrꝰ de⁊
bilsano. Iordanus. Bnardꝰ de sentll
fost monachi b̾donaꝵ. Facta cartã
mno millesimo. cͦe. Regnante phi¬
lipo francoꝵ rege. Bnardo ꝯuena.a¬
rum. et astaracensium comite. Tnar¬
y iuxitano archiep̃o.¬

Expanded text:
. Et pro hoc dono et absolutione predictus Bertrandus receptus tus vero Oddo receptus est in omni beneficio missarum et orationum que fieri poterunt in domo Berdonarum, et debet recipi pro converso in domo Berdonarum, si tamen integer in membris suis venire poterit. Horum omnium testes sunt : Bernardus de Panasac, Petrus de Bilsano, Jordanus Bernardus de Sent Fost, monachi Berdonarum. Facta carta anno millesimo CC, regnante Philippo Francorum rege, Bernardo Convenarum et Astaracensium comite, Bernardo auxitano archiep
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est qd̾ oddo
de bilsano et b̾trandꝰ fr̃ ens.
dicti filii b̾trandi de faisan. bono
aĩo. et bona uoluntate bona fide et
sine oĩ retentione ꝓ se et ꝓ oĩbꝰ
successoribꝰ sins p̾sentibꝰ et futis.
Augerio ałbi et ꝯuentui euisdẽ loci
p̃senti et futuro totam t̾ram cul¬
tam et in cultam qͣmͣ habebant ł
habere debebant ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑ¬
sonam ante baisiam de bilsano. hoc
totum sicut p̃dictum est donauer
p̃dicti donatores. p̃dicto abbi et p̾¬
dicto ꝯuentui cum in gressibꝰ ete

Expanded text:
ciendum est quod Oddo de Bilsano et Bernardus, frater ejus, dicti filii Bertrandi de Faisan, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine omni retentione pro se et pro omnibus successoribus suis presentiAugerio, abbati et conventui ejusdem loci presenti et futuro totam terram cultam et incultam quam habebant vel habere debebant per se vel per aliam personam ante Baisiam de Bilsano. Hoc totum, sicut predictum est, donaverunt predicti donatores predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et
Abbreviated transcription (Latin):
decimam. lib̾e. et qͥete sine oĩ sua
et suoꝵ ꝯtradictione qͣmdiu in ĩp¬
sorum pignere fueriti Et om̃s isti
ip̃dioti inpigneratores paetum ha-¬
altero ꝙ̃dictam decimam soluere
non possit. Et dẽbent facerẽ bonã
et firmam garentia deirͣ. licta.
decima de omb ͤ amptiatoribꝰ p̃die¬
tis habĩtatoribꝰ bdonaꝵ. Terminꝰ
uͦ redimendi pigneris est de mar¬
tror ẽmartror espleitas foras datiᷤ
priꝰ .xii. soł morlanoꝵ habitatoribꝰ
b̾donaꝵ. Huiꝰ pigneris et garentie
fideuissores sunt. btrandꝰ de faisant
ex parte arualdi de bilfano. Ex par¬
te uͦ Wilłm Ramundi de molãs
et uroris enis. Wilłmꝰ.Ramundi
de bilsano. Ex parce aut̃ buardi d̾
burgan et Wilłm Ramundi de
bilsano. btrandus de fasan.
Testes uͦ sunt. Seior mager. Petrꝰ
Guilem dictus fi. luis enis. Sanz
galin de bilsan. et
bdonaꝵ¬

Expanded text:
 sine omni sua et suorum contradictione quamdiu in ipsorum pignere fuerit. Et omnes isti predicti impigneratores pactum haaltero predictam decimam solvere non possit. Et debent facere bonam et firmam garentiam de predicta decima, de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus vero redimendi pigneris est de martror e martror, espleitas foras, datis prius XII sol. morlanor. habitatoribus Berdonarum. Hujus pigneris et garentie fidejussores sunt : Bertrandus de Faisan, ex parte Arnaldi de Bilsano, ex parte vero Willelmi Ramundi de Molans et uxoris ejus Willelmus Ramundi de Bilsano, ex parte autem Bernardi de Burgan et Willelmi Ramundi de Bilsano, Bertrandus de Faisan. Testes vero sunt : Seior Mager, Petrus Guilem, dictus filius ejus, Sanz Galin de Bilsan et Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
tui eiusd̃ loci presenti et futuro.
totum hoc qd̾ habebant uł hab̾e ai¬
bebant ꝑ se uł ꝑ aliam ꝑsonam n
omni t̾ritorio desparchag .i. t̾r̃l
que est iuata ereium ubi bord
fuit fita. eum om̃ibꝰ ꝑtinentis
is et t̃iam eura solsonem anter
minũ des magarenes et t̃minis
de sassia ramon cum om̃ibus ꝑti¬
iendiis fuis ⁊ t̾ram que est ante do¬
num despareiaco que est cirea tr̃am
qiam bnardus rex dedit b̾donensibꝰ
fribꝰ eum om̃ibꝰ ꝑtinentiis fuis ⁊ est
erea aliam tram que est de bezmals.
hoc totum predeĩ donatores donaue¬
tunt predco abbi et peedco conuen¬
tui cum ingressibꝰ et egressibꝰ aqͥs
piscuis ⁊ nemoribꝰ ⁊ cum omibus

Expanded text:
loci presenti et futuro totum hoc quod habebant vel habere debebant per se vel per aliam personam in omni territorio Desparchag, id est terram que est juxta Ercium, ubi borda fuit sita, cum omnibus pertinentiis suis et terram circa Solsonem inter terminum des Magarencs et terminum de Gassia Ramon cum omnibus pertinentiis et terram que est ante domum Desparciaco que est circa terram quam Bernardus rex dedit Berdonensibus fratribus cum omnibus pertinentiis suis et est circa aliam terram que est de Bezmals. Hoc totum predicti donatores donaverunt predicto abbati et predicto conventui, cum ingressibus et egressibus, aquis, pascui
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ auxitanꝰ archiep̃s. in cuiꝰ ma¬
nu hoc totum factum est. in capło
auxiensi. ⁊ Sanciꝰ del coz. Testes
uͦ sunt. arnaldꝰ de logorsano. Wꝰ.
Petrꝰ de fabrica . Wꝰ. de la serre.
a rnaldꝰ de deus eide. arnalt de cla¬
rag. Stpħs giralt. Bnardꝰ de bilam¬
biz. Gilłmꝰ bnardi de emꝑenes.
monachi b̾donaꝵ. fr̾ b̾nardꝰ de fu¬
xo. conũsus b̃donaꝵ¬

Expanded text:
dus, auxitanus archiepiscopus, in cujus madus, auxitanus archiepiscopus, in cujus manu hoc totum factum est, in capitulo auxiensi et Sancius del Coz. Testes vero sunt : Arnaldus de Logorsano, Willelmus Petrus de Fabrica, Willelmus de la Serre, Arnaldus de Deusaide, Arnalt de Clarag, Stephanus Geralt, Bernardus de Bilambiz, Gillelmus Bernardi de Emperencs, monachi Berdonarum, frater Bernardus de Fuxo, conversus Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
nam et firmam garentiam de omi¬
bus amꝑatoribꝰ predcĩs habitatori¬
bus b̾donaꝵ. Et ꝓ hoc dono ⁊ ab¬
solutione arnaldꝰ de castines fuit
receptus in domo b̃donensi ꝓ con¬
uerso. Huiꝰ dom fideiussores funt.
G̃ iraldꝰ de camases.⁊ Brunet de perra¬
mod. ĩestos et uidentes sunt. Wꝰ
Sanciꝰ dez gairoz. arnaldꝰ de maze¬
ioles. conuersi b̃donaꝵ. Sciend̾ tñ
est qd̾ post mortem predicti arnal¬
A de castines. Senatus dictus filiꝰ
erꝰ denegans pat̾num donũ ⁊ fu¬
um uexare cepit fr̃s de b̾donis ⁊
ꝓhibe ab exercitio t̾̃re. Tandem re¬
cogioscens culpam fuam rt̃m de¬
ait laudaint et conłirmauit donũ
pit̾uum ⁊ suum et eoct̾minauit
inde facẽ bonam ⁊ firmam garen¬
tiam de omnibꝰ amꝑatoribꝰ predic¬
tis habitatoribꝰ b̃donaꝵ. Et ꝓ hoc
dono et absolutione recepit excari¬
tate predẽs senatus.xxxu. soł morł.
a predeĩs habitatoribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ
doni ⁊ garentie fidenssor est. Giral¬

Expanded text:
nam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione Arnaldus de Castines fuit receptus in domo Berdonensi pro converso. Hujus doni fidejussores sunt : Giraldus de Camases et Brunet de Peiramod. Testes et videntes sunt : Willelmus Sancius dez Gairoz, Arnaldus de Mazeroles, conversi Berdonarum. Sciendum tamen est quod post mortem predicti Arnaldi de Castines, Senatus dictus filius ejus denegans paternum donum et suum, vexare cepit fratres de Berdonis et prohibere ab exercitio terre. Tandem recognoscens culpam suam, iterum dedit, laudavit et confirmavit donum paternum et suum et exterminavit rmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absolutione recepit ex caritate predictus Senatus XXV sol. morl. a predictis habitatoribus Berdonarum. Hujus doni et garentie fidejussor est : Giral
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam de om̃ibꝰ amꝑatoribus
predictis habitatoribꝰ b̾donaꝵ.
Terminꝰ redimendi huiꝰ pigñis est pꝰ.
x. annos espletis foris datis pͥꝰ. xł.
.U. soł morł. deind̾ de martror en mar¬
tror espletis foris potĩt redimi datis
pͥꝰ.xł .u. soł morł. habitatoribꝰ b̾doñ.
Huiꝰ predc̃i pigñis et garentie sunt
fidenissores. Sꝰ gassias de penteian.
⁊ arnaldꝰ desparchag. Testes uͦ funt.
runet dez gairoz. Sanciꝰ de begalt.

Expanded text:
entiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Terminus redimendi hujus pigneris est prius X annos, espleitis foris, datis prius XLV sol. morl. ; deinde de martror en martror, espleitis foris, poterit redimi datis prius XLV sol. morl. habitatoribus Berdonarum. Hujus predicti pigneris et garentie sunt fidejussores : Willelmus Gassias de Penteian et Arnaldus Desparchag. Testes vero sunt : Brunet dez Gairoz, Sancius de Begalt.
Abbreviated transcription (Latin):
ti et futuro. totam exintegro t̾rã
cultam et incultam quam habe¬
bant uł hab̾e debebant ꝑ se uł ꝑ
aliam ꝑsonam de la girlana usq
ad t̾ram de la barte. totum hoc
ut predẽm est predc̃i donatores do¬
nauerunt predc̃o ałbi ⁊ predicto
conuentui cum ingresfibꝰ ⁊ egres¬
sibꝰ aquis pascuis ⁊ nemoribꝰ et cũ

Expanded text:
futuro totam ex integro terram cultam et incultam quam habebant vel habere debebant per se vel per aliam personam de la Girlana usque ad terram de La Barte. Totum hoc ut predictum est predicti donatores donaverunt predicto abbati et predicto conventui cum ingressibus et egressi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ bonam ⁊ firmam garentiam de
omnibꝰ amꝑatoribꝰ predcĩs habitato¬
ribꝰ b̃donaꝵ. Et ꝓ hoc dono ⁊ abso¬
beisan.⁊ Ramrundꝰ arnaldꝰ darco¬
mont. Galabrunꝰ de casted. ⁊ Leca ħ¬
narctus de gildons. Testes uͦ funt
P etrꝰ filiolꝰ de cimore. Ponciꝰ de fili
T otum hoc confirmatũ est in mami
Boamundi comitis astaracensis. in
urbe auxiensi qui debet ẽẽ bonꝰ u¬
tor et bonꝰ amꝑator de predicto do¬
no de om̃ibꝰ clamantibꝰ predictis l¬
bitatoribꝰ b̾donaꝵ¬

Expanded text:
bonam et firmam garentiam de omnibus amparatoribus predictis habitatoribus Berdonarum. Et pro hoc dono et absorbeisan et Raimundus Arnaldus Darcomont, Galabrunus de Casted et Leca Bernardus de Galdons. Testes vero sunt : Petrus Filiolus de Cimore, Poncius de Silva. Totum hoc confirmatum est in manu Boamundi comitis astaracensis, in urbe auxiensi, qui debet esse bonus auctor et bonus amparator de predicto dono, de omnibus clamantibus predictis habitatoribus Berdona
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̃ est qd̃ Iordanꝰ mager
desparchag ⁊ filiꝰ eiꝰ forzgilem.
duilłmꝰ arnaldꝰ de pentaian p̾re¬
dicti Iordam gener. hii om̃es
supradicti bono am̃o et bona uo¬
luntate bona fide ⁊ fine dolo ꝓ se
et ꝓ omnibꝰ fuccessoribꝰ fuis pre¬
sentibꝰ ⁊ futuris miserunt in pig¬
nus alb̾to abbi b̾donaꝵ et conuẽ¬
tui erusd̃ loci presenti ⁊ futuro.
iiͦiͦi. casalia quoꝵ duo funt aes¬
parchag.⁊ duo ad pui arcaster.
Hec .iiiͦ i. casalia predicti impigña¬
tores miserunt in pignꝰ predicto
abb̃i et predco conuentui ꝓ.xł .u.
soł morlanoꝵ cum ingressibꝰ et¬

Expanded text:
ciendum est quod Jordanus Mager Desparchag et filius ejus Forzgilem et Gillelmus Arnaldus de Pentaian predicti Jordani gener, hii omnes supradicti, bono animo et bona voluntate, bona fide et sine dolo pro se et pro omnibus successoribus suis presentibus et futuris, miserunt in pignus Alberto abbati Berdonarum et conventui ejusdem loci presenti et futuro IIII casalia quorum duo sunt a Esparchag et duo ad Pui Arcaster. Hec IIII casalia predicti impigneratores miserunt in pignus predicto abbati et predicto conventui pro XLV sol. morlanor. cum ingressib
Abbreviated transcription (Latin):
illa. ⁊ Ramundꝯ GilłmꝮ de logorsa¬
no. ⁊ arnaldꝰ de lesa.⁊ bonꝰ hõo
frater eiꝰ.⁊ Petrus filiolꝰ de cimora.
ẜ actum est hoc anno incarnati ũbi.
mͦ.cͦ. Lͦx .uiͦi. Lodouico rege francor.
regnante.G.auritano archiep̃o. Bo¬
amundo comite in astaraco.

Expanded text:
illa et Ramundus Gillelmus de Logorsailla et Ramundus Gillelmus de Logorsano et Arnaldus de Lesa, et Bonushomo frater ejus et Petrus filiolus de Cimorra. Factum est hoc anno incarnati Verbi MCLXVII, Lodovico rege Francorum regnante, G. auxitano archiepiscopo, Boamundo comite in Astaraco.
Abbreviated transcription (Latin):
b̃donaꝵ. ⁊ conuentui eiusdẽ loci.
p̃senti atq futuro ꝓ dei amore. et¬
pec̃coꝵ suoꝵ remissione. atq tocis
sui geñis. totam t̾ram suam cul¬
tam ⁊ incultam. quam ip̃e habe¬
bat.⁊ hr̃e debebat. infra t̾ram de
spaor. ⁊ t̾ram de morlẽes.⁊ infra
sauam.ela pogge.⁊ molinare .s.
locum.⁊ sedem molendini. ⁊ fir¬
mationem paisserie in utraq ꝑ¬
te. atq omnia que necc̃ia sũt ⁊
ẽẽ poterunt ad opꝰ molandini. et
ad reficiendam paisseriam. hoc
est de tr̃a. de lignis. de lapidibꝰ
de foliis. de ramis. ⁊ de omnib
aliis necẽarus. hoc donũ p̃scͥptũ
firmũ. ⁊ ratum. ⁊ inꝑpetuum pos¬
sidendum fecit boamundꝰ dñis
b̃donensibꝰ in alodio de sauba¬
t̾ra. acceptis inde quadringẽtis
solidis morlanensis monete. a
fratribꝰ b̾donaꝵ. huiꝰ rei sunt
testes. Gilłmꝰ de marrast. abbas
de cimorra.⁊ Guaillard darner.
E t namudꝰ Sanciꝰ de manas.⁊ do¬
zon de sabalã.⁊ Rioggeriꝰ de saba¬

Expanded text:
 loci, presenti atque futuro pro Dei amore peccatorum suorum remissione atque tocius sui generis totam terram suam cultam et incultam quam ipse habebat et habere debebat infra terram de Spaor et terram de Morlencs et infra Savam e la Pogge et Molinare, scilicet locum et sedem molendini et firmationem paisserie in utraque parte, atque omnia que necessaria sunt et esse poterunt ad opus molendini et ad reficiendam paisseriam, hoc est de terra, de lignis, de lapidibus, de foliis, de ramis et de omnibus aliis necessariis. Hoc donum prescriptuum firmum et ratum et in perpetum possidendum fecit Boamundus dominis Berdonensibus in alodio de Saubaterra, acceptis inde quadringentis solidis morlanensis monete a fratribus Berdonarum. Hujus rei sunt testes : Gillelmus de Marrast, abbas de Cimorra et Guaillard Darner et Ramundus Sancius de Manas et Dozon de Sabalan et Roggerius de Saba
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃i qui est huiꝰ tocius p̾dicti
doni fiducia. cũ bertiando de maceru.
et cũ sancio lupo de faisa. Hoc aut̃e
est factũ in capitulo sce marie auscis.
Uidentibꝰ domno bernardo abbate
case dei. ⁊ arnaldo de logorchano ar¬
chidiacono. ⁊ fortanerio dabadenes.
et uitali de camassas. et Guilelino
de chartigal priore. ⁊ uͦs. fuer cella¬
rario. ⁊ eicio de serra. et garsio de
big. et uͦ de serra. et W de marrast.
abbate de cimorra. ⁊ bernardo abbe
de gemundo. ⁊ fortone de nogaurol.
et laurentio nepote uͦ. de serra. et
senato suo consanguineo.⁊ sancio
de bacura. ⁊ aliis qͣmpluribꝰ E achĩ
est aũt ⁊ laudatũ totũ qd̾ p̃scripal
est anno ab in carnat̾o e dñi m eͦaͥ iͣt¬

Expanded text:
archiepiscopi qui est hujus tocius predicti archiepiscopi qui est hujus tocius predicti doni fiducia cum Bertrando de Macerio et Sancio Lupo de Faisa. Hoc autem est factum in capitulo Sancte Marie Auscis, videntibus domno Bernardo, abbate Case Dei et Arnaldo de Logorchano, archidiacono et Fortanerio Dabadencs et Vitali de Camassas et Guillelmo de Chartigal, priore et Willelmo Fuer, cellerario et Eicio de Serra et Garsio de Big et Willelmo de Serra et W. de Marrast, abbate de Cimorra et Bernardo abbate de Gemundo et Fortone de Nogairol et Laurentio, nepote Willelmi de Serre et Senato suo consanguineo et Sancio de Bacura et aliis quampluribus. Factum est autem et laudatum quod perscriptum est, anno ab incarnatione D
Abbreviated transcription (Latin):
bezias de marrast. Bernardus de pana¬
sac. Iordanis de scõ romano.W. ll̃mus
bernardus de mac̾iis. Gaisias arnaldꝰ
de casalelz. Garsias arnaldus de monta¬
na. hoc totum est laudatũ et firmatũ
in curia astaracensi ap̃d montẽ cassinũ
Uidentes sunt tociꝰ p̃dicte rei. Bernar¬
dus de banliaco. Pictauinꝰ de marrast.
et ramundus arnaldus de barta. ⁊ ar¬
naldus w lłmꝰ de sparos. Centullꝰ ꝓuer
de logorchano. Guiraldus de monte
bruno. Bernardꝰ de monte alto. auge¬
nus de maur. ⁊ Bernardꝰ de maur.
Sanciꝰ lupus de faisa. ⁊ brunos de
barta. ⁊ arnaldus suus frat̃. Odo de
manas.⁊ odo dauriabad. ⁊ nugoles
de marrast. et & lłmꝰ dagui.⁊ fortane¬
rius de sc̃o romano. ⁊ odo dauriag.
et maurinꝰ de beluezer. ⁊ toscana de
freis palers. Hoc donum totum sicut
suꝑus scriptũ est sanciꝰ comes asta¬
raci iterum recognouit et autorgauit.
et in manu domni wlł̃m auscitam

Expanded text:
Bezias de Marrast, Bernardus de PanaBezias de Marrast, Bernardus de Panasac, Jordanus de Sancto Romano, Willelmus Bernardus de Maceriis, Garsias Arnaldus de Cazaletz, Garsias Arnaldus de Montana. Hoc totum est laudatum et firmatum in curia astaracensi apud Montem Cassinum. Videntes sunt tocius predicte rei : Bernardus de Basiliaco, Pictavinus de Marrast et Ramundus Arnaldus de Barta et Arnaldus Willelmus de Sparos, Centullus puer de Logorchano, Giraldus de Monte Bruno, Bernardus de Monte Alto, Augerius de Maur et Bernardus de Maur, Sancius Lupus de Faisa et Brunos de Barta et Arnaldus suus frater, Odo de Manas et Odo d’Auriabad et Nugoles de Marrast et Willelmus Dagui et Fortanerius de Sancto Romano et Odo Dauriag et Maurinus de Belvezer et Toscana de Freis Palers. Hoc donum totum sicut superius scriptum est Sancius comes Astaraci iterum recognovit et autorgavit et in manu domini Willelmi auxitani