comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agna est p&re omni potentis dĩ dispensatio. & plerũq
contingit ut quibus maiora bona prestat: quȩ dam minora
non tribuat. ut semper eorum animus habeat. unde se
ipsere praehendat. quatinus dum appaunt ꝑfecti esse
nec possunt & laborant in hoc quod non acceperunt.
Nec tamen laborando praeualent. in his quae accepta haben
seminime extollant: sed discant quia exsem& ipsis maio¬
ra bona non habent. qui in sem& ipsis uincere parua
uitia atq: extrema non possunt. Hinc est enim quod
ꝑducto dñs ad terram reꝓmissionis populo: cunctos
fortes atq prȩ potentes aduersarios eius extinguens.
philisteos atq chananeos diutius reseruauit. ut sicut
scriptum est. In eis experir&ur isrł.. Quia non nũquã
ut dictum est eis &iam quibus magna dona tribuit.
parua quaedam reprtehen sibilia reliquit: ut sempeꝵ
habeant contra quos bellum gerant. & deuictis magnis hos¬
tibus mentem nonerigant. quando eos adhuc aduersarii
&iam inminimis fatigant. Fit itaq: ut miro modo una

Expanded text:
agna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contingit ut 308 quibus majora bona praestat, quaedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat; quatenus dum appetunt perfecti esse, nec possunt, et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen laborando praevalent, in his quae accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semetipsis majora bona non habent, qui in semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram repromissionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una
Abbreviated transcription (Latin):
Sachire sicor pdratum tua e dilectionis in uenio. in alligationẽ minime
laboro Num quid nam scĩ apłi & marteres xp̃i p̃sentẽ uitam dispice¬
rentimmorte carnis animas ponerent. nisicertiorẽ animarũ uitam
subsequi scirent. Tuuero ipsein quies quia uitã animae incorpore ma¬
nentis ex motibus corporis agnoscis. Et eccehi qui animas inmorte
posuerunt : atq animarũ uitã post mortẽ carnis esse crediderunt.
cotidianis miraculis coruscant : Ad stinc tanãq: eorum corpora. uiuentes
aegri ueniunt & sanantur. per iuriueniunt & ad aemonio uexantur
Daemoniaci ueniunt & liberantur. Leprosi ueniunt & mundantur
Deseruntur mortui & suscitantur. Pensa itaq: eorũ animae qualiter
uiunt illio abi uiuunt quo rum hic & mortua corpora intoc mir acu¬
lis uununt Siigitur uitã animae manentis in corpore dẽp̃hendis
exmotum̃ ebrorũ cur non ꝑpendis uitã animae postcorpus &ciam

Expanded text:
ac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
ducto : epis copatus ordinem iuuinus sortitus est. qui in
eadem urbe fullo fuerat. quo ad huc super st&it. Itacuncti
in habitatores ciuitatis illius & barbarorum gladus et
pestilentiae in manitate uastati sunt. ut post mortem illi¬
us necquis ep̃s fieret. nec quibus fieri potuis s& in ueniret᷑
Sic que compl&a est uir dĩ sententia. quatenus post ex¬
cessum duorum sesequentium eius ecclesia pastorem
minimae haber&¬

Expanded text:
ducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in ducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec quibus fieret inveniri potuisset. Sic itaque completa est viri Dei sententia, quatenus post decessum duorum se sequentium ejus Ecclesia pastorem minime haber
Abbreviated transcription (Latin):
tinguere uenenara molitus est. Ouicum unie puoris cius
animum corrupisse ut mixtum uino ei ueneni poculum
preberet refectionis hora Cum iam uir di ad edendum
dis cumberet ei prȩmus correptur puer hoc quod ab ar¬
chidiacono eius acceperat ueneni poculum obtulit Cuistatĩ
uenerabilis ep̃s dixit bibetu hoc quod mihi bibendum prebes
Creme factus puer: dephensum esse sesentiens. maluit mori¬
turus bibere quam poenas pro illa tanti homicidi culpatole¬
rare. Cumq: sibi ad orcalicem duceret : uir dñi conpescuit
a maris sime planger etur eum flendo requisierunt dicentes
Quem postte pater habebimus quibus apie pate r pelpno¬
phaiae s pm̃ res pondit dicens. Post constantium mtulione
post mii lionem. fullonem. Ote a quine & hoc habes. quibus
Quo de functo eius ecclesiae pastoralem sus cepit curam
an drcas diaconus illius qui quondam instabulis itinerum
cursum seruauerat equorum. Atq hoc ex hac uita sub¬

Expanded text:
stinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus stinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuitamarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater per prophetiae spiritum respondit, dicens: Post Constantium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus Quo defuncto, ejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita sub
Abbreviated transcription (Latin):
cotiut hoc quod apud multorum acotitam longe lta
peranebur te sabino anosinȩ urbis epo testari solec
quia itdemum longo uam senio oculorum lumen a mise
sel orobore senlut q uodauduit Quicim inei elem plrli
denenista bunc uirumdñ ad prandium roge⁊ Cong
iam uentun esset ad mensam r ex didumberce nolu tunno
a disabini uenerabilis uiri dexteram sedt Cum uero eido
pari puer ermore uini poculum preberet n ex silenter
manum tecendit calicem abstulit eumq per se  eposulice
pueri praebuntut uiderae an spũ prophauae discernem
quis ei poculum prȩberet. Tunc uirdi accipiens calicem
sedamen minis trum non uidens dixit uiuit ipsamanus
Dequo uerbo rex lacus erubuit quia quamuis ipse dep̃¬
hensus in uiro tamendi quod quȩ rebat inuenit: Huuis¬
uitem uenerabilis uiri cum ad exemplo uitae sequentiũ
in longum senid̃ uitam traher&ur eiur a rchidiciconus
ambitione ad ipiscendi episcopatus accensus : cunt ex¬

Expanded text:
cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserased probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret, an spiritu providente discerneret, quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: 'Vivat ipsa manus'. De quo verbo rex laetus erubuit, quia, quamvis ipse depraehensus est, in viro tamen Dei quod quaerebat invenit autem venerabilis viri, cum ad exemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
onualdeinitalĩ aliquor muitã uirtutibus fulsis seggnoui:
ex quorum igitur conparatione accenderi s ignoro: Etuidem
bonos uiros inhacterra fuisse ñ dubito. signatam̃ at uirtutes
aut᷑ abeis nequaquã facitis existimo. Aut itas actenis ilentio
sub pressa. ut utrũ ne sintfacta nesciami¬

Expanded text:
on valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciam
Abbreviated transcription (Latin):
Nost quam laboriose credidisti opere precium
credo. si ea quae mihi auiris fidelibus sun de gesta nan¬
rauero: Iulianus namq: huius romanȩ eccłae cui
dõ auctore deseruio. secundus defensor fuit. qui an¬
te septem fere annos defunctus est: ad me adhuc in
monasterio positum crebro ueniebat. mecumq conlo¬
qui. deanimae utilitate consueuerat: Hic itaq mihi
quadam die narrauit dicens: theo derici regis tempo¬
ribus pater soceri mei insiciliam exactionem canonis
egerat. atq. iam aditaliam rediebat. Cuius nauis ad¬
pulsa est ad insulam qua eliparis appellata est. ẜte
illic uir quidam solitarius magnae uirtutis habitabat.:
Dum ñ autȩ nauis armenta repararent : uisum est

Expanded text:
ostquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro qui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporibus pater soceri mei in Siciliam exactionem canonis egerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est
Abbreviated transcription (Latin):
um uicinis uAL DEPΑTΗBuS INTENDO Maorum fac¬
ta reliqueram: ita ut paulini miraculum nolanȩ urbis
epĩ. quimultos quorum memini uistute. tempore pre¬
cessit memoriȩ defiusseuideatur: sed ad ꝓpria nunc redeo ẽaq
quanta ualeo breuitate perstringo, Sicut enimbonorũ facta
in notescere citius similibus solent. semorib: nostris ꝑ iustorũ
exempla gradientib: predicti uenerabilis uiri cel ebre nomer
in notuit eiusque opus ad mirabile ad eorum se instruenda studia
tetendit. quorum me necesse fuit grandeuitati tam certo crede¬
re acsiea quae dicerent meis oculis uidis sem:

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem.
Abbreviated transcription (Latin):
diss& aut uisum miseri corditer dimisis s& : Die aut̃ septimo.
subita morte de functus est: Cumq sepulturae traditus
fuiss&. perlongum tempus cunctis uidentibus de sepul¬
chro illius flamma exiit. &tam diu ossa eius concremaun
quo usq omne sepulchrum consũmer&. & terra quae in
tumulo collecta fuerat defossa uider&ur: Quoduidelic&
omp̃s ds̃ faciens. ostendit quid eius anima in occulto per¬
tulit. cuius &iam corpus ante humanos oculos flamma
consumpsit: Qua in re nobis quoq: haec audientibus
exemplum formidinis dare dignatus est: Quatenus
ex hac consideratione colligamus. quid anima uiuens ac
sentiens proreatu suo patitur. sitanto ignis supplicio &iã
insensibilia ossa concremantur:

Expanded text:
disset, aut visum misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est; cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus, de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulo collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostenderet quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio. & quam sit multiplex agnosci: cuius
iudicio actum est. ut isdem uirpaschasius &ipse
in tus adaliquantum temporis reciper& quod
peccass&. & tamen ante humanos oculos mira
percorpus suum post mortem facer&. qui ante
mortem eis quoq: agnoscentibus pia opera feciss&.
ut neq hi quibona eius uiderant de aelemosinarũ
illius aestimatione fallerentur. neq: ipsȩ sine ultio¬
ne laxer&ur culpa. quam nec es se culpam credidit.
&idarco hanc fl&ibus non extinxit.
PETRUS

Expanded text:
dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
mens in corporea &iam in corporea flamma cruci&
Quam uis colligere  dictis euangelicis possi mur quia
incendium anima non solum uiuendo sed &iam expe¬
riendo patiatur : Veritatis & enim uoce diues mor¬
tuus in infernum dicitur sepultus : cuius anima quia
in igne teneatur insinuat uox diuitis. quae abraham
deprecatur dicens mitte lazarum ut intinguat ex
tremum digiti suiꝰ in aquam & refriger& linguã m eã
damnatum ueritas in ignibus perhib& quinã sapi¬
ens reproborum animas teneri ignib: neg&.¬

Expanded text:
mens incorporea, etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. Veritatis etenim voce, dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur, insinuat vox divitis, qui Abraham deprecatutremum digiti sui inaquam, ut refrigeret linguam meam, damnatum Veritas in ignibus perhibet, quis jam sapiens reproborum animas teneri ignibus neg
Abbreviated transcription (Latin):
di ansolenimio aestuaret. ab eisdem gothis circumdatus
& designatione circuli inclausus. repente coruscus. & to
nitruus & tantauis pluuiae erupit. ut hiqui eum custodi¬
endum acceperant In men sitatẽ pluuiae ferre non possint
&dum magna nimis inundatio fieret. intra eadem desig¬
nationẽ circuli in qua uirdĩ fulgentius st&it neuna
quidem pluuice gutta descendit : Quoddum regiorude¬
lissimo nuntiatum fuiss&. illamens effera ad magnam
eius reuerentiam reuersa est. cuius poena prius insatia¬
bili furore sitebat: Sic omp̃s ds̃ contra elatas carnaliũ
mentes potentiae sucae miracula perdis pectos operatur.¬
ut qui se superbȩ contra praecepta ueritatis eleuant.
eorum ceruicem ueritas per humiles praemat.

Expanded text:
i in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corruscus et tonitrua factus est magnus, et tanta uis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penabili furore sitieba'. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per dispectos operaturut qui se superbe contra praecepta veritatis elevant, eorum cervicem veritas per humiles praemat.
Abbreviated transcription (Latin):
uoliussent : respondit dicens Credite mihi. quia in nullius ur̃m
ore hodie panis ingredietur. nisi puer iste ademonio fuerit ereptꝰ
unc se in orationem cum cunctis fribus strauit. & eo usq oratum est
quousq: puer auexatione sanaretur. Qui & tam ꝑfecte sanatus

Expanded text:
voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus
Abbreviated transcription (Latin):
so puerm quem dederant nocte cadem fecis s& : quimiratiis
cur ita requirerent respondit: nihil: Tuncille eiusdem pueri
in notuerunt causim & quod malignus sp̃s nulla abeo noc te
receder& indicauerunt : Sum mopere postylantes ut hunc
setum ad monasterium toller& quia lamuexationem illus
uidere ipsȩ non possent. Consensit senex puerum admo¬
nasterium duxit: Qui cum multo tempore in monasterio fuis¬
s& atque adhunc antiquus hostis accedere minime price¬
sumpsiss& : eiusdem sene. animus desalute pueri in mode¬
ratius per la&itiam tactus est: Namcoram positis fratrib
dixit Fratres diabolus sibi cumillis sororibus iocabatur:
Atuero ubiad seruo sđi uentum est: adhunc puerum accede¬
re non prae sumpsit : Post quam uocem. hora eãdem acmo¬
mento : isdempuer coram cunctis fratribus diabolose in¬
uadente uexatus est: Quouiso senex sepro tenus in lamen¬
tum dedit : quem dum iugentem diu fratres consolare

Expanded text:
ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari
Abbreviated transcription (Latin):
urbis pomeriis situm est : diumecum est in hac urbe in meo
monasterio conuersatus. ibique defunctus est: quem sui
discipuli ferebant. orando mortuum suscitasse : Vir aut̃e
tant& simplicitatis erat & conpunctionis ut dubium non
ess& quodille lacrimae extam humili simpliciq mente
aeditȩ apud omni potentem dm̃ multa obtinere potuis¬
sent: Huius ergo aliquod miraculum narro quodin quis¬
tus mibi simpliciter & ipse fatebatur : quadam nam que
die dumiter carper& facto uespere cum ad seđendum locus
deess& in monasterium uirginum deuenit: in quo quidã
paruulus puererat quem malignus sp̃s omni nocte uexare
consueuerat: sed scãẽ moniales feminȩ ut uirum đi susceper
eum rogauerunt dicentes : Tecum pater hac nocte puer
istemaneat: qued ise benigne suscepit secum que eum nocte
eadem iacere permisit Facto autem mane coeperunt
scãe moniales eundem patrem uigilanter in quirere : si quid

Expanded text:
urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
Siltaque eo tempore profugi ad constantino politanans
urbem uenerunt: eo quoque tempore quo pro ex plendis.
res ponsis ecdesiae ad principem ipse transmis sus sum :eno¬
rer quaedam ep̃m repperi. qui se adhuc eorum ora sine linguis
loquentia uidisse testabatur : Itaut a pertis oribus clamarent:
Ecte uid&e quia linguas non habemus & loquimur: Videbat̃
enim arespicientibus ut ferebat quia abscisis radicitus linguis
quasi quo dam baratrum patebat ingutture : & tamen orte
uaduio plena adintegrum uerba formabantur: Quorum illic
unus in luxoria lapsus : mox priuatus est dono mira culi:
Recto uidelic& omnipotentisđi iudicio : ut qui carnis con¬
tinentiam seruare neglexerat sinelingua carnea haber&
uerbauir tutis: Sed haecnos proarriani hereseos damnatio¬
ne dixisse sufficiat : nuncadea qua enuper in italia gestas
signa redeamus .
s uutem cunis superius memoriam feci eleut herius pater
monasterii beati euan gelistae marci quod inspolitana

Expanded text:
itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servare neglexerat, sine lingua carnea non haberet verba virtutis. Sed haec nos pro Arianae haereseos damnatione dixisse sufficiat, nunc ad ea quae nuper in Italia gesta sunt signa redeamus.Is autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae
Abbreviated transcription (Latin):
Pur suo dumfrarres parieremeresita exi¬
gebat paulo altius aedificarent : uirdĩ in orationis studio intra
cellulae suae claustramoraebat᷑ : Cuiantiquus hostis insultans
Apparuit : & quia ad laborantes fr̃s ꝑger& indicauit: Quod
uirdĩ ꝑnuntiũ celerrime fratribus indicauit dicens: Fratres.
cauteuos agite quia aduos hachora malignus sp̃suenit Is
quimandatũ detulit uix uerba compleuerat : & malignus sp̃s¬

Expanded text:
ursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus sp
Abbreviated transcription (Latin):
i falsum est quod minatus est ut ab in iustitia cor¬
riger&. &iam falsa est pollicitus. ut adiustitiam
prouocar&: sed quis hoc dicere uel insanus praesu¬
mat: & siminatus est quodnon erat impleturus.
dum adserere eum miseri cordem uolumus. falla¬
cem quod dicine fas est p̃dicare c̃pellimur:¬

Expanded text:
i falsum est quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dici nefas est praedicare compellimur
Abbreviated transcription (Latin):
OTESTNAM LIBRO GENESEOSADTES¬
tante didicimus. quia supersodomitas dñs ignem & sul¬
phar pluit. ut eos &ignis incender& & fo&or sulpher¬
ris necar& quia enim amore inlicito corruptibilis ar¬
nis arserat simul incendio & fo&ore perieruntin qiua¬
tenur in poena sua cognoscerent : quia a dernȩ morte
fo&oris sui se delectatione tradidirsent:¬

Expanded text:
otest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent
Abbreviated transcription (Latin):
ore eorum linguas ab scidi radicitus fecit: Resmira & mul¬
is nota senioribus quia ltas prodefensione ueritatis &iam

Expanded text:
ore, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioribus, quia ita post pro defensione veritatis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
stis fattor alligationibus lbenter uinetus prope nulla lam esso baec
uisibilia existimare compellor qui prius inme in firmantium perso¬
nas suscipiens dem uisibilibus dubitabam. Itaq placent cuncta quae
dicis : sed tamen sicut uitã anima e in cor pore manentis exmotuetipi¬
gis agnosco: Itauitã animae post corpus a pertis quibus dam rebus
ad testantibus agnoscere cupio:¬

Expanded text:
stis fateor allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor; qui prius in me infirmantium personas suscipiens de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus apertis quibusdam rebus attestantibus agnoscere cupio
Abbreviated transcription (Latin):
ib& nescisse quod requisiuidumme intanta subtilitate conti¬
git discere qđ nesciui. sed quae sote ut me aequanimiter feras.¬
s ipse quoq apudte morẽ eccles astes nostri in firmantium lme ꝑ¬
sonã suscepero ut eisdem in firmantibus prodesse ꝓpinquius qua si
pereorum in quisitionem possim:

Expanded text:
ibet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in msonam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim.
Abbreviated transcription (Latin):
ir quida nobilis theo propus nomeiusdem benedicti patris fue¬
rat ammonitione conuersus . : Qui ꝓuitae suae meritõ : magnam
apud eũ familiaritatis fiduciã habebat : Hiccũ quadã die eidẽ cellu¬
lã fuisset ingressus: hunca marissimȩ flentẽ repperit.: Cũq diu
subsister& eiq non finire . Iacrimas uider&. nec tam̃ ut uirdĩ consue¬
uerat . onendo planger& sed merendo q̃ua e nã causa tantluctus exis¬
ter& in quisiuit: Cuiuir dĩ ilico respondit. Omne hoc monasteriũ
qđ construxi & cuncta quae fratrib: p̃paraui. omni potentis dĩ iudicio
gentib: traedita sunt : Uix aute mobtinere potui. ut mihi ex hoc
loco animȩ cederentur: Cuiusuo cẽ tunctheo ꝓpus audiuit.

Expanded text:
ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit
Abbreviated transcription (Latin):
noluit occupare : Sediam qua eꝓlatas melius insinuo. faquȩ
ꝑinquisitionẽ acresponsionẽ dicta s̃ sola nominũ p̃notatne dis¬
tinguo.

Expanded text:
noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo.
Abbreviated transcription (Latin):
unde hanctraxerit indicauit cum in medio populi pollu¬
ta labia habentis sehabitare ꝑhibuit. Valde enim diffici¬
le est ut lingua sȩcularium mentem non inquin& quam
tangit. Quia dum plerumque eis adquȩdam loquenda son¬
descendimus: paulisper ad sueti. hano ipsam locutionem
quae in nobis indigna est: &iam delectabiliter tenemus
ut ex ea iam redire non libeat. ad quam uelut excondes¬
censione duct i uenimus inuiti. Sic que fit : ut ab otiosis
ad noxia. aleuibus ad grauiora uerba ueniamus. & õs nr̃m
ab omni potente dño. tanto iam minus exaudiatur in p̃ce.
quanto amplius inquinatur stulta locutione. Quia sicut
scriptum est. quiauertit aurem suam neaudiat legem.
oratio eius erit execrabilis. Quid ergo mirum si postulan¬
tes tarde ad nõ audimur qui precipientem dnm̃ aut tarde¬
uit nullo modo audimus & quidmirum si florentius

Expanded text:
unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluunde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto amplius inquinatur stulta locutione, quia sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius
Abbreviated transcription (Latin):
petre humani cordis munditia atq simplicitas ualet.
Hoc ipsum namque quod eius famuli ater renis actionib
sogregati ociosa loqui nesciunt & mentem per uerba spar¬
gere atq: in quinare deuitant : auctoris sui pnecaeris
ex auditionem imparant. Cuiinquantum est possibile
ipsa puritate ac simplicitate cogitationis quasi exqua¬
dom iam similitudine concordant. Nosautem turbis
popularibus ad mixti dumfrequenter ociosa non num¬
quam uero &iam grauiter noxia loquimur Os nostrũ
omini potenti dõ tanto longinquum fit quanto huic
mundo pximum Multum quippedeorsum ducimur
dum locutione continua sȩcularibus admiscemur
Quod bene esaias postquam regem dnm̃ exercituum
uidit. in sem& ipso reprȩhendit & penituit dicens.
Uae mihi quia tacui. quiauir pollutus labus egosum.
Quicur polluta labia haber&: apperuit cum subiunxit
In medio populi polluta labia habentis egohabito.
Pollutionem namq: labiorum habere sedoluit sed

Expanded text:
Petre, humani cordis munditia atque simplicitas valet. Hoc ipsum namque quod ejus famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem accipi&. sicuius opus arserit darimen tum pa¬
ci&ur: ipse autem saluuserit: sictamen quasi ꝑignem:
quãuis hocdeigne tribulationis in hacnobis uita adebi¬
topossit intellegi tamen siquis haecdeigne futurae
purgationis accipiat. pensandum sollicite ẽ quia illũ
dix̃ perignem posse saluare : Non qui superhoc funda¬
mentum ferrum aes uel plumbum aedificat idest pra¬
cata maiora: &idcirco duriora atque tunciam in solu¬
bilia. sed ligna faenum stipulã. idest peccataminima
atq: leuis sima quae ignis facile consumat: hoc tamen
sciendum est: quia illicstatim deminimis nihil quisq¬

Expanded text:
 si cujus opus arserit, detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac vita nobis adhibito possit intelligi, tamen, si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum est sollicite quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum, ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora atque tunc jam insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est quia illic saltem de minimis nihil quisq
Abbreviated transcription (Latin):
pes
quia nec opus. necratio. nec sapi¬
entia nec scientia erit apud inferos quotu properas¬
Dauid quoq ait: qm̃ in saeculum misericordia eius
ex quiburnimirum sententis constat. quia qualis
hinc quisquis egreditur : talis in iudicio prȩsentatur:
sed tamen de quibus dam leuibus culpis et̃ anteiudiciũ
in hoc scło remitteturei neq in futuro: inqua sententia
datur in tellegi : qua sdlã culpas in hocsdo quasdam uero in suturo
posselaxari : quodenĩ deunonegatur. consequens in tel¬
lectus patet : qui ad e quibusdam conceditur: sed tamo
ut praedixi hoc paruis minimisq peccatis fieripos secre¬
dendum ẽ : sicutẽ assiduus ociosus sermo in moderatis
risus uel peccatũ curae rei familiaris. quacuix sineculpa
uel abipsis agitur. quiculpa qualiter decdlinaredebeane
sciunt : Aut non ingrauibus rebuserror ignorantiae.:¬

Expanded text:
es: « Quia nec opus, nec ratio, nec sapintia, nec scientia sunt apud inferos quoDavid quoque ait: Quoniam in saeculum misericordia ejus. Ex quibus nimirum sententiis constat quia qualis hinc quisque egreditur, talis in judicio praesentatur. Sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro. In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse relaxari. Quod enim de uno negatur, consequenter intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant, sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
NEUAN GE LIO DNS DICITAM BULNIE
dum lucem hab&is: perproph&am quoq: ait. Tempo¬
re accepto exaudiuite : &indie salutis adiuauite.
quod paulus apłs exponens dicit: Ecce nunc tempus
acceptum. ecce nunc dies salutis. Salomon quoq ait:
quod cumq. potest manustua facere instanter opera

Expanded text:
evangelio Dominus dicit: Ambulate dum lucem habetis. Per prophetam quoque ait: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adiuvi te. Quod Paulus exponens dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Salomon quoque ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter opera
Abbreviated transcription (Latin):
lango bardorũ gens deuagina sua habitationis educta. In nostra
ceruice grassata est : Atq: humanum genus quod in hac terra prae
multitudinenimia quasi spissȩ segetes more surrexerat succisũ
aruit. Nam de populatȩ urbes euersa castra concremate ecc̃lȩ
Destructȩ sunt monasteria uirorũ atq feminarũ : desolata ab hõ¬
minibus praedia . atq ab omni cultarae distituta in solitudine
uacatterra : Nullus hanc possessor in habitat. Occupauer̃
bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. & quid
in aliis mundi partibus agaturignoro. Nambac interra in
qua nos uiuimus finem suum mundus non lam nuntiat sedostendit
tanto ergo nos neces seest instantius aeterna quaerere  quantum
anobis cognoscimus uelociter temporalia fugisse: Dispiciendus
anobis hicmundus fuerat : &iam siblan diretur : si rebus prosperis
demulcer & amimum: At post quam tot flagellis praemitur tanta
a duersitate fatigatur: tot nobis cotidie dolores itminat. qui n ob

Expanded text:
Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cervicem grassata est atque humanum genus, quod in hac terra prae nimia multitudine quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum ac feminarum, desolata ab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam in hac terra, in qua nos vivimus, finem suum 369 mundus jam non nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis
Abbreviated transcription (Latin):
odt᷑ uirdi egit aliud: quo d sileri non debeat. Cumenĩ
nagna eius opinio longe lateque crebrescer&: quidã
diaconus longe positus ad eum pergere studu it. ut
eius seorationibus commendar&. quiad eius cellulam ueniens
om nem locum ꝑ circuitum inuenit in numeris serpentibus plens̃.
Cum que uehementer ex pauiss&. clamauit dicens seruedĩ hora ꝓme.
Erat autem tunc mira serenittis. Egressus uero florentius. ad
caelum oculos ⁊ palmas t&endit. ut illam pestem sicut sciret
dr̃ is auferret. Qd cuius uocẽ subito caelũ intonuit. atque
idem tonitruus. omnes illos qui eundem locum occupauenent
serpentes interemit. Quosdum uir dĩ florentius interemp¬
tos aspicer& dixit. Ecce occidisti illos dñe. quis eos hineleuat.
Moxque ad cius uocem tante aues uenerunt. quanti serpen¬
tes occisi fuenent. quae as portantes singulos & longius
picientes. locum habitationis illius mundum omnimodo¬
a serpentibus reddiderunt
PETRUS

Expanded text:
dem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, locum habitationis illius mundum a serpentibus omnimodo reddiderunt. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
V Quod si&iam ignote animae non numquam exituri cognoscunt quaeuel
proculpis tormenta uel probonis actibus simiba sunt praemia recepturȩ
Etdemorte iohannis. & ursi eumor fi & stephani.
VII Debis quiquasi per errorem duci uidentur ecorpore. Et deuocatione &
reuocatione petrimon athi. Et demorte & resus citatione stephani
Ac deuisione cuiusdam militis.
VIII Dedeus dedit ouius domus sabbato uisa est aedificare¬
VIIII Depoena sod omorum.
Quod quorumdã animae adhuc in corpore positae paene aliquid
despiritalibus uident. Et detheodoro puero. Ac demorte crisaurii
Et monachi cuiusdam.¬

Expanded text:
 Quod se etiam ignotae animae nonnunquam in exitu recognoscunt, quae vel pro culpis tormenta, vel pro bonis actibus similia sunt praemia recepturae; et de morte Joannis et Ursi, Eumorphii, et Stephani.VI. De his qui quasi per errorem educi videntur e corpore, et de vocatione et revocatione Petri monachi, et de morte et resuscitatione Stephani, ac de visione cujusdam militis. de Deusdedit, cujus domus sabbato videbatur aedificari: et de poena Sodomorum.Quod quorumdam animae adhuc in corpore positae poenale aliquid de spiritalibus vident; et de Theodoro puero; ac de morte Chrysaorii, et monachi cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
nei sdem qquoq: omeliis remnarrasse me recolo
oui specio sus conprbt meus quihanc noueretno
narrarte ad testatus est: Eo namq tempore quomo¬
nasterium p&ii. anus quaedam redem nomine in scã¬
moniali habitu constituta in urbehac iuxta beatae

Expanded text:
eisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in samoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae
Abbreviated transcription (Latin):
teneri potest quoduiuificat. quare non poenaliten
spm dicimus : ut in tormento ignis sit formido atq sen

Expanded text:
teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter em spiritum hominis dicimus: ut in tormento ignis sit videndo atque sen
Abbreviated transcription (Latin):
ta est: nam quantum presens saeculum propinquat
ad finem. tanto futurum saeculum ipsaiam quasi
propinquitate tangitur. & signis mani festioribus
aperitur : quia enim in hoc cogitationes nr̃as uicis sim
minime uidemur. in illo autem nostra in alter utrũ
corda aspiciemus : quod hoc saeculum nisi noc tem.
& quid uenturum nisi diem dixerim : sed que mad¬
modum cum nox finiri & dies incipit oriri. ante so¬
lis ortum simulaliquomodo tenebrae cum luce eõ¬
mixtȩ sunt : quousq discedentis noctis reliqus in cȩ̃¬
le diei subsequentis perfectȩ uertantur. itahuius
mundi finis iam cum futuri saeculi exordio permis¬
c&ur. atq ipse reliquiarum eius tenebrae : quadã
iamrerum spiritalium permixtione tnslucent: &¬
quae illius mundi sunt multa iamcernimus. sed necdũ
perfecte cognoscimus: quia quasi in quodam mentis
crepusculo: haecuelut ante solem uidemus:
Plac& quod dicis. sedetanto uiro paschasio. hunc
animum ad questionem mou& : quod post mortem

Expanded text:
ta est; nam quantum praesens saeculum propinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
quis exti ferme miliarii Inter iacente spatio au&custa nursiae urbe
dis ungitur : huncomp̃s & misericors đs̃ ab aderno uerbere flagel¬
lando ꝓ texit. eiq dispensationis suae maximã seueritatem seraaurt
& gratiam quantũ que cum prius flagallando giliger &. pest modi

Expanded text:
qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmod
Abbreviated transcription (Latin):
scio quod paschaest : quia uidere temerui: longe quippe abho¬¬
minib positus quiadie eođe paschalis. e& sollemnitas ignorabat:
Veneraebilis autẽ prbt rursus aisseruit dicexs: Uera cit᷑ hodie
resurrectionis dominicae paschalis dies est abstinere tibi mini¬
me congruit quia & ego adhocmissus sũ ut dona omnipotentisdĩ
parit̃ sumamus : Benedicentes igitur dõcibum sumpserur¬

Expanded text:
Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hoScio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpseru
Abbreviated transcription (Latin):
alterius refectione : Cũ quadã die submitti panẽ conspicer & : iac¬
tauit la pidem. & tintinnabulũ fregit : romanus ta men modis con
uelet a labore quiescere . & benedictiuitã in exemplohominum
de monstraere. ut posita suꝑ cande labrũ lucerna clarescer&. qua¬
tenus ommib: qui indo modĩ sunt lucer&. Cuidã prbo longius
manenti quire fectionem sibi in paschali festiuitate parauerat.
ꝑuisũdñs apparere dignatus est dicens: tutibi delicias p̃paras .¬
& seruusm̃s illo in loco famecruciatur: Quiptenus surrexit.
at que in ipsa sollemnitate paschali cũ alimentis quae sibi parauerat
ad locũt&endit : & uirum dĩ ꝑarupta montiũ. ꝑ concauauallium.
ꝑdefossa t̃rarũ quae siuit : eũq latere inspecurerperit : Cũq
oratione facta & bene dicentes omni potentẽ dm̃ consedissenT:
post dulciauitae coploquia isquiaduenerat prbt dix: Surge¬
& sumamꝰ cibũ : quia hodie paschaest : Cuiuirdĩ res pondit diceris

Expanded text:
alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congomanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uas uitreum in quoille pesiferpotus habebat. recũbenti patri
signũ crucis edidit : &uas qđ longius tenebatur eodem signo rupit:
Sicq confractũ est. ac sin illouase mortis. ꝓcruce lapidẽ dedisset :
Intellex̃ ꝓtenus uirdĩ. quiapo tũ mortis habuerat. quod portare non
potuit signũ uitae : Atq: ilicosurrex̃ & uultuplacido mente tranquil.¬
Acmeis morib: minime conuenir&: Ite & iuxtamores urõs uob
patrẽ quuerite : quia me posthaec habere minime potestis : Tunc

Expanded text:
vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilac meis moribus minime conveniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime pot