comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amico & adulteram: sicut di
ligit dominus filios isrł. Et ipsi respi¬
ciunt ad deos alienos: & diligunt uma¬
tia uuarum. Et fodi eam michi quin¬
decim argenteis. & coro horcdei. & dimi¬
dio coro hordei: & dixi ad eam. Dies
multos expectabis me: non fornicaberis
& non eris uiro. Sed & ego expectabo
te: quia dies multos sedebunt filii istl
sine rege & sine principe. & sine sacͥficao.
& sinc altari. & sinc ephod. & sine tera
& querent dominum dm̃ suum. & dauso
regem suum: & pauebunt ad dominũ¬
& ad bonum eius in nouissimo dierum
Audice uerbum domini filii isrł: quia
iudicium dño cum habitatorib terre.
Non est enim ueritas. & non est miscl̃ia:
& non est scientia dei in terra. Maledietũ¬
& mendacium. & homicidium. & fur-¬
tum. & adulterium inundauerunt suiꝑ
terram: & sanguis sanguinem tetigit.
Propter hoc lugebit terra: & infirma¬
bitur omnis qui habitat in ea. In bestia
agri & in uolucre celi: sed & pisces marl

Expanded text:
amico et adulteram sicuamico et adulteram siculigit Dominus filios Israel, et ipsi respiciunt ad deos alienos, et diligunt vinacia uvarum, Et fodi eam mihi quindecim argenteis, et coro hordei, et dimidio coro hordei. Et dixi ad eam: Dies multos exspectabis me: non fornicaberis, et non eris viro: sed et ego exspectabo te. Quia dies multos sedebunt filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio, et sine altari, et sur ad Dominum Deum suum et ad David regem suum, et pavebunt ad Dominuet ad bonum eius in novissimo dierum audite verbum Domini filii Israhel quia iudicium Domino cum habitatoribus terrae non est enim verita non est scientia Dei, in terra. Maledictum, mendacium, homicidium, furtum et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit. Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bestia agri, et in volucre coeli: sed et pisces maris
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. & loquar ad cor euis. Et dabo
ei uinitores ex eodem loco. & uallẽ achor
ad apiendam spem: & canet ibi iuxta
dies iuuentutis suȩ. & iuxta dies ascen¬
sionis suȩ de terra egypti. Et erit in die
illo ait dominus: uocabit me uir meus.
& non uocabit me ultra baalim. St au¬
feram nomina baalim ex ore eus: & ñ
recordabitur ultia nominis eorum. Et
ꝑcutiam eis fȩdus in die illa cum bestia
agri: & cum uolucre celi. & cum reptili
terrȩ. Et arcum & gladium & bellum
conteram de terra: & dormire eos faciã
fiducialiter. Et sponsabo te michi in
sempiternum: & sponsabo de michi
rationib Et sponsabo te michi in fiu.
& scies quia ego dominus. Et erit in
exaudient terram. Et terra exaudiet
triticum & uinum & oleum: & hȩc exan¬
dient ierrahel. Et seminabo eam in ter¬
ram michi: & miserebor eius quȩ fuit
absq miscłia. Et dicam non popło ma
popłs m̃s tu: & ipse dicet mͥ d̃s m̃s es tu
t dixit dominus ad me Adhuc
uade & dilige mulierẽ dilectã

Expanded text:
nem et loquar ad cor eius et dabo ei vinitores eius ex eodem loco et vallem Achor ad aperiendam spem et canet ibi iuxta dies iuventutis suae et iuxta dies ascensionis suae de terra Aegypti et erit in die illo ait Dominus vocabit me Vir meus et non vocabit me ultra Baali et auferam nomina Baalim de ore eius et non recordabitur ultra nominis eorum et percutiam eis foedus in die illa cum bestia agri et cum volucre caeli et cum reptili terrae et arcum et gladium et bellum conteram de terra et dormire eos faciam fiducialiter et sponsabo te mihi in sempiternum et sponsabo te mihi rationibus et sponsabo te mihi in fide et scies quia ego Dominus et erit in iexaudient terram et terra exaudiet triticum et vinum et oleum et haec exaudient Hiezrahel et seminabo eam mihi in terram et miserebor eius quae fuit absque misericordia et dicam non populo meo populus meus tu et ipse dicet Dominus meus es tu et dixit Dominus ad me adhuc vade dilige mulierem dilectam
Abbreviated transcription (Latin):
Dixeruntq mulieres ad noemi. Bene-¬
dictus dominus qui non est passus ut de-¬
ficeret successor familiȩ tuȩ. ut uocetur.
nomen eiusin isrł: & habeas qui conso¬
letur animã duam. & enutriat senectutẽ
De nuru autẽ tua natus est qui te cdili-
get: & multo tibi est melior quã si septẽ
haberes filios. Susceptumq nocmi
puerum posuit in sini suo: & nutricis
ac gerulȩ officio fungebatur. El icinȩ
autem mulieres congratulantes ei & di
centes. natus est filius noemi: uocauerĩ
nomen eius obech. Hic est pacer isai pa-¬
tris dauid. Hȩ sunt generationes pha-¬
res. Phares genuit esrom. esrom ge-¬
nuit aram. aram genuit aminadab.

Expanded text:
Dixeruntque mulieres ad Noemi: BeneDixeruntque mulieres ad Noemi: Benedictus Dominus, qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae, et vocaretur nomen ejus in Israel. Et habeas qui consoletur animam tuam, et enutriat senectutem. De nuru enim tua natus est, quae te diligit, et multo tibi melior est, quam si septem haberes filios. Susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo, et nutricis ac gerulae officio fungebatur. Vicinae autem mulieres congratulantescentes: Natus est filius Noemi: vocaverunt nomen ejus Obed: hic est pater Isai, patris David. Haec sunt generationes Phares: Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Ami
Abbreviated transcription (Latin):
boor. Tolle calciamentum. Quod statĩ
soluit de pede suo. At ille maioribus
natu: & uniu̾so popło. Testes inquit
uos estis hodie. quod possederim omĩa
que fuerunt elimelech & chelion & ma-¬
alon tradente noemi: & ruch moabiti-¬
dem uxorem maalon in coniugium sũp¬
serim. ut suscitem nomen defuncti in
hereditate sua. ne uocabulum eius &
familia sua afrĩb suis & popło deleacur.
Cos inquam huiꝰ rei cestes. Respondic
omnis popl̃s qui erat in porta: & maio-¬
res nacu. Nos testes sumus. Laciat dñs
hanc mulierem quȩ ingredit᷑ domum
tuam sicut rachel & liam que edificaue-¬
runt domum isrł: ut sit exemplũ uir¬
tutis in ephraca. & habeat celebre nom̃
in bethleem. fiatq domus tua sicut domꝰ
phares quem thamar peꝑit uide. de se¬
mine quod dederit dominus tibi ex hac
puella. Tulit itaq boor ruch & accepit
uxorem: ingressusq est ad eam. & dedit
illi dominus ut concipet & pareret filiũ.

Expanded text:
Booz tolle calciamentum quod statim Booz tolle calciamentum quod statim solvit de pede suo at ille maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciathanc mulierem, quae ingreditur domum tuam, sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel: ut sit exemplum virtutis in Ephrata, et habeat celebre nomen in Beth-Leem: fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Judae, de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella. Tulit itaque Booz Ruth, et accepit uxorem: ingressusque est ad eam, et dedit illi Dominus ut conciperet, et pareret filium.
Abbreviated transcription (Latin):
sa est de regione moabitide. Quod au-¬
dire de uolui & tibi dicere: coram cunctis
sedentib & maiorib natu de popło meo.
Siuis possidere iure ꝓpinquitatis: eme
& posside. Sin autem tibi displicet: &¬
hoc ipsum indica michi. ut sciam quid
facere debeam. Nullus est enim ꝓpin-¬
quus: excepto te qui prior es. & me qui
secundus sum. At ille respondit Ego
agrum emam. Qui dixit boor. Q uan¬
do emeris agrum de manu mulieris:
ruch quoq moabitidem que uxor de¬
functi fuit debes acciꝑe. ut suscites no¬
men ꝓpinqui tui in hereditate sua-
Qui respondit Cedo ure ꝓpinquitasls
Neq enim posteritatem familiȩ meȩ de¬
lere debeo. Cu meo utere pͥuilegio: quo
me libenter carere ꝓfiteor. Hic autem
erat mos antiquitus in isrł inter ꝓpin¬
quos: & si quando alter alteri suo iure
cedebat. ut esset firma concessio. solue¬
bat homo ealciamentum suum. & da¬
bat ꝓximo suo. Hoc erat testimonium
cessionis in isrł. Dixit ergo ꝓpinquo

Expanded text:
sa est de regione moabitide quod ausa est de regione moabitide quod audire te volui et tibi dicere coram cunctis sedentibus et maioribus natu de populo meo si vis possidere iure propinquitatis eme et posside sin autem tibi displicet hoc ipsum indica mihi ut sciam quid facere debeam nullus est enim propinquus excepto te qui prior es et me qui secundus sum at ille respondit ego agrum emam cui dixit Booz quando emeris agrum de manu mulieris Ruth quoque Moabitidem quae uxor defuncti fuit debes accipere ut suscites nomen propinqui tui in hereditate sua qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma concessio solvebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testimonium cessionis in Israhel dixit ergo propinquus
Abbreviated transcription (Latin):
mines se cognoscerent mucuo: & dixit
boor ad eam. Caue ne quis nouerit
quod huc ueneris. Et rursum. Ex¬
pande inquit palliolum duum quo
oꝑiris: & tene utraq manũ. Qua ex¬
tendente & tenente: mensus est sex mo-¬
dios ordei. & posuit suꝑ eam. Quȩ por¬
cans ingressa est ciuuitatem: & uenit ad
socrum suam. Que dixit ei. Quid egisti
filia: Narrauitq ei omnia que sibi fe¬
cisset homo: & ait Ecce sex modios or¬
di dedit michi: & ait. Nolo uacuam ce
reuerti ad socrum tuam. Dixitq noe¬
mi. Expecta filia: donec uideamꝰ quẽ
res exitum. habeat. Neq enim cessabit
ibi. Cumq uidisset ꝓpinquum p̃terire
de quo prius sermo habitus est: dixit
ad eum. Declina paulisꝑ & sede hic:
uocans eum nomine suo. Qui diuercit
& sedit. Tollens autem bõor decem ui-¬
ros de semorib cuutatis: dixit ad eos
Sedete hic. Quib residentibꝰ: Locutus
est ad ꝓpinquum. Partem agri frĩs
nr̃i elimelech uendit noemi: quȩ reuer-¬

Expanded text:
mines se cognoscerent mutuo, et dixit mines se cognoscerent mutuo, et dixit ooz: Cave ne quis noverit quod huc veneris. Et rursum, expande, inquit, pallium tuum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti, filia? Narravitque ei omnia, quae sibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque enim cessabit ibi. Cumque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis dixit ad eos sedete hic quibus residentibus locutus est ad propinquum partem agri fratris nostri Helimelech vendit Noemi quae rever
Abbreviated transcription (Latin):
pedib euis pallio se ꝓiecit. Et ecce nocte iã
mecdia expauit homo & conturbatus ẽ:
uiditq mulierem iacentem ad pedes suo ͤ.¬
& aie illi. Que es: Illaq: respondit. Egõ
sum ruch ancilla tua. Expande palliũ
tuum suꝑ famulam tuam: quia ꝓpin
quus es. Et ille. Benedicta inquit es
a domino filia. & pͥorem miscdiam po¬
steriore superasti: quia non es sequuca
iuuenes paupes siuie diuites. Noli ergo
metuere: sed quicquid dixeris michi fa¬
ciam tibi. Scit enim omnispopłs qui
habitat intra portas urbis meȩ: mulie¬
rem te ẽe uirtutis. Nec abnuo me ꝓpin¬
quum: sed est alius me ꝓpinquior. Q ui-¬
esce hac nocte: & facto mane si te uolue¬
rit ꝓpinquitatis iure retinere. bene res
acta est. Sinautem ille noluerit: ego ce
absci ulla dubitatione suscipiam. uiuit
dominus. Dormu usq mane. Dormi¬
uit itaq ad pedes eius: usq ad noctis
abscessum. Surrexit itaq antequam ho¬

Expanded text:
pedibus eius pallio se proiecit et ecce nocte iam pedibus eius pallio se proiecit et ecce nocte iam media expavit homo et conturbatus est viditque mulierem iacentem ad pedes suos et ait illi quae es illaque respondit ego sum Ruth ancilla tua expande pallium tuum quus es. Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam tibi. Scit enim omnis populus, qui habitat intra portas urbis meae, mulierem te esse virtutis. Nec abnuo me propinquum, sed est alius me propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad pedes ejus, usque ad noctis abscessum. Surrexitque antequam ho
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam resistat tibi. Iuncta est itaq
puellis boor: & tam dui cum eis messuit
donec ordea & triticum in horreis conde¬
rentur. Postquam autem reuersa est ad.
socrum suam: audiuit ab ea. Filia mi
queram tibi requiem: & ꝓuidebo ut bene
tibi sit Boor iste cuius puellis in agro
iuncta esꝓpinquus est nr̃: & in hac no¬
cte aream ordei uentilat. Lauare igicur
& ungere: & induere cultiorib uestim̃tis.¬
ac descende in aream. Non te uideat ho¬
mo: donec esum potumq finierit. Quan-¬
do autem ierit ad dormiendum: nota
locum in quo dormiat. Teniesq & disco-¬
oꝑies pallium quo opietur a parte pedũ:
& ꝑicies te. & ibi iãcebis. Ipse audem dicet
tibi: quid agere debeas. Que respondit
Ouicquid precepis faciam Descenditq
in aream: & fecit omnia que sibi impe-¬
rauerat socrus. Cumq comedisset booꝵ
& bibisset. & factus ẽet hilarior. issetq ad
dormiendum iuxta aceruum manipu¬
lorum: uenit abscondite. & discooꝑto a

Expanded text:
quispiam resistat tibi iuncta est itaque quispiam resistat tibi iuncta est itaque puellis Booz et tamdiu cum eis messuit donec hordea et triticum in horreis conderentur postquam autem reversa est ad socrum suam audivit ab ea filia mi quaeram tibi requiem et providebo ut bene sit tibi Booz iste cuius puellis in agro iuncta es propinquus est noster et hac nocte aream hordei ventilat lava igitur et unguere et induere cultioribus vestimentisac descende in aream. Non te videat homo, donec esum potumque finierit. Quando autem ierit ad dormiendum, nota locum in quo dormiat; veniesque et discooperies pallium, quo operitur a parte pedum, et projicies te, et ibi jacebis: ipse autem dicet tibi quid agere debeas. Quae respondit: quicquid praeceperis faciam descenditque in aream et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus cumque comedisset Booz et bibisset et factus esset hilarior issetque ad dormiendum iuxta acervum manipulorum venit abscondite et discoperto a
Abbreviated transcription (Latin):
tis eam: & de ur̃ĩs quoq manipulis ꝓici-¬
te de industria & remanere ꝑmitcite. ut¬
absq rubore colligat. & colligentẽ nemo
corripiat Collegit ergo in agro usq ad
uesꝑam: & que collegerat uirga cedens
& exeutiens. inuenit ordei quasi ephy
mensuram. idest tres modios. Quos por¬
tans reuersa est in ciuitatem. & ostendit
socrui suȩ: insuꝑ ꝓtulit & delit ei de re-¬
liquiis cibi sui. quo saturata fuerat. Dre-
fecisti opus: Sit benedictus qui misertus
est tui. Indicauitq ei apud quem cet ope-¬
rata: & nomen dixit uiri quod boor tio-¬
caretur. Cui respondit noemi. Benedictꝰ
sit a domino: qm̃ eamdem gr̃ãm quam
prebuerat uiuis seruauit & mortuis: Rur-¬
sumq Propinquus ait nr̃ est homo. Et
ruch hoc quoq ait. Precepit michi ut
cam dui messorib enis iungerer: donec
omnes segetes meterentur. Cui dĩx socrus.
Melius est filia mi ut cum puellis eius
exeas ad mecendum: ne in alicno agre

Expanded text:
tis eam et de vestris quoque manipulis proicitis eam et de vestris quoque manipulis proicite de industria et remanere permittiteabsque rubore colligat, et colligentem nemo corripiat. Collegit ergo in agro usque ad vesperam, et quae collegerat virga caedens et excutiens, invenit hordei quasi ephi h. Epha mensuram, id est tres modios. Quos portans reversa est in civitatem, et ostendit socrui suae: insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui, quo saturata fuerat. C. Ilegisti, et ubi fecisti opus? Sit benedictus qui misertus est tui. Indicavitque ei apud quem fuisset operata, et nomen dixit viri, quod Booz vocaretur. Cui respondit Noemi: Benedictus sit a Domino: quoniam eamdem gratiam quam praebuerat vivis, servavit et mortuis: Rursumque: Propinquus, ait, noster est homo. Et Ruth: Hoc quoque, inquit, praecepit mihi, ut tamdiu messoribus ejus jungerer, donec omnes segetes meterentur. C. V. Cui dixit socrus: Meliuexeas ad metendum ne in alieno agro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram: dixit ad eum. Onde michi
hoc. ut inuenirem grãm ande oculos¬
mulierem: Qui ille respondit. Nunci-¬
ata sunt michi omnia que feceris socrui
tuȩ post mortem uiri tui: & quod dereli-¬
queris parentes tuos. & cerram in qua
nata es. & ueneris ad popłm quẽ antea
nesciebas. Reddat tibi dominus ꝑ oꝑe
cuo: ut pleuam mercedem recipias a do-¬
mino deo isrł ad quem uenisti. & sub cuiꝰ
confugisti alas. Que ait. Inueni gr̃ãm
ante oculos tuos domine nu: qui conso¬
latuses me & locutus ad cor anciule tue.
que non sum similis unius ancillariun
tuarum. Dixitq ad eam booz. Quando
hora uescendi fuerit. ueni huc & comede
pauem: & intingue bucellam tuam in
aceto. Sedit itaq ad messorum latus: &
congessit polentam sibi. Comeditq et
sacurata est. & tulit reliquias: atq inde
surrexit ut spicas ex more colligeret. Pre¬
cepit autem boor pueris suis dicens. Etiã
si uobiscum metere uoluerit ne ꝓhibea¬

Expanded text:
super terram dixit ad eum unde mihi super terram dixit ad eum unde mihi hoc ut invenirem gramulierem? Cui ille respondit: Nuntiata sunt mihi omnia, quae feceris socrui tuae post mortem viri tui, et quod dereliqueris parentes tuos, et terram in qua nata es, et veneris ad populum, quem antea nesciebas. Reddat tibi Dominus pro opere tuo, et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israel, ad quem venisti, et sub cujus confugisti alas. Quae ait: Inveni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum dixitque ad eam Booz quando hora vescendi fuerit veni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si vobiscum metere voluerit ne prohibea
Abbreviated transcription (Latin):
Qui illa respondit. Cade filia mi Abiit
itaq & colligebat spicas post terga me¬
tentium. Accidit autem ut ager ille ha
beret dominum nomie booz. qui erat
de cognatione elimelech: & ecce ipse ue¬
niebat de bethleem. Dixitq messorib
Dominus uobiscum. Qui responder̃t
ei. Beneclicat tibi dominus. Dixitq
booꝵ iuuens qui messorib p̃erat. Cuiꝰ
est hec puella: Qui respondit. Hec est
moabitis que uenit cum noemi de regi¬
one moabitide: & rogauit ut spicas col¬
ligeret remanentes sequens messorum
uestigia. & de mane usq nunc stat in a-¬
gro: & ne ad momentum quidem do¬
mum reuersa est. Et ait booz ad ruch
Audi filia. Ne uadas ad colligendum
in alterum agrum. nec recedas ab hoc
loco: sed iungere puellis meis. & ubi
messuerint sequere. Mandaui enim pu-¬
eris meis: ut nemo cibi molestus sit
Sed si etiam sitieris: uade ad sarcinulas
& bibe aquas. de quib & pueri bibunc
Que cadens in faciem suam & adorans

Expanded text:
Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidiberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum vestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reversa est et ait Booz ad Ruth audi filia ne vadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis et ubi messuerint sequere mandavi enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit sed etiam si sitieris vade ad sarcinulas et bibe aquas de quibus et pueri bibunt quae cadens in faciem suam et adorans
Abbreviated transcription (Latin):
bor. Popłs tuus popłs metis: & ds tuus
deus meus. Quȩ de morientem terra sus¬
ceperit in ea moriar: ibiq locum accipi¬
am sepulcurȩ. Hec michi faciat deus et
hec addat: si non sola me mors & te sepa¬
rauerit. Uidens eigo noemi quod obstina¬
to ruch animo decreuisset secum ꝑgere:
aduersari noluit. nec ultra ad suos redi¬
cum ꝑsuadere. Profecteq sunt simul: &
uenerunt in bethleem. Quib urbem in¬
gressis: fama uelox apud cunctos ꝑcre-¬
bruit. Dicebantq mulieres. Hȩc est illa
noemi. Quib ait. Ne uocetis me noemi
idest pulchiam: sed uocate me mara
dine repleuit ommipotens. E gressa sũ
plena: & uacuam reduxit me dominus
Cur igitur uoeatis me noemi: quam
nuru sua de terra peregrinacionis suȩ:
ac reuersa est in bethleem quando pri-
uiri elimelech consanguineus homo
potens & magnarum opum: nomine
colligam spicas que metentium fuge¬
rint manus: ubicumq elementis in
me patrisfamilias pocero reꝑire gram

Expanded text:
bor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus bor. Populus tuus populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar: ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Dominus, et haec addat, si non sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Beth-Leem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram, sed vocate me Mara de replevit Omnipotens. Egressa sum plena, et vacuam reduxit me Dominus. Cur ergo vocatis me Noemi, quam itide nuru sua, de terra peregrinationis suae: ac reversa est in Beth-Leem, quando primrat autem viri Elimelech consanguineus, homo potens, et magnarum opum, nomine colligam spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me patris familias reperero gratiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Et osculata est eas: quȩ eleuata uoce
flere ceꝑunt & dicere. Tecum ꝑgimus
ad popłm cuum. Quib illa respondit.
Reuertimini filie mi. Cur uenistis mecũ:
Num ultra habeo filios in utero meo: ut
uiros ex me sperare possitis: Reuertimi-¬
ni filiȩ mi & abite: iam enim senectute
confecta sum. nec apta uinculo coniuga¬
li. Etam si possem hac nocte concipere
&e parere filios. si cos expectare uelitis¬
donec crescant & annosimpleant puber.¬
tatis: ante critis uetulȩ quam nubatis
Nolite queso filiȩ mi quia ur̃a angustia
me magis premit: & egressa est manus
domini contra me Eleuata igitur uoce:
rursum flere ceꝑunt. Orpha osculata
est socrum suam ac reuersa: ruch adhe¬
sit socrui suȩ. Qui dixic noemi En re-¬
uersa est cognata tua ad popłm suum
& ad deos suos: uadecum ea. Que res¬
pondit. Ne aduerseris michi: ut relinqͣm
te & abeam. Quocumq ꝑrexerisꝑgam.
Ubi morata fueris: & ego pariter mora¬

Expanded text:
Et osculata est eas. Quae levata voce Et osculata est eas. Quae levata voce flere coeperunt, et dicere: Tecum pergemus ad populum tuum. Quibus illa respondit: Revertimini filiae mi, cur venitis mecum? num ultra habebo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitisdonec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha osculata est socrum, ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter mora
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. Abiitq homo de bechleẽ
iuda ut peregrinaretur in regione
moabitide: cum uxore sua ac duob
liberis. Ipse uocabatur elimelech:
uxor eius noemi. Et duo filii alter
de bechleem iuda. Ingressiq regio¬
nem snoabitidem morabantur ibi:
& mortuus est elimelech maritus no-¬
emi Remansit ipsa cum filiis suis
qui accepunt uxores moabitidas.
quarum una uocabatur orpha al
tera ruch. Manseruntq ibi decem
annis: & ambo mortui sunt maalon-
uidelicet & chelion. Remansicq mu-¬
lier orbaca duob liberis ac marito:
& surrexit ut in patriam ꝑgeret cũ
utraq nuru sua de regione moabiti-¬
de Audierat enim quod respexisset
dominus popłm suum: & dedisset
Leis escas. E gressa est itaq de loco pe¬
regrinationis suȩ cum utraq nuru: et
iam in uia posita reuertendi in cerram
iuda dixit ad eas. Ite in domum matͥs
ur̃e. Faciat dominus uobiscum miseri-¬
cordiam: sicut fecistis cum morduis et
mecum. Det uobis inuenire requiem
in domib uirorum: quos sortiture estis.

Expanded text:
in terra. Abiitque homo de Bethlehem Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua ac duobus liberis: ipse vocabatur Elimelech, et uxor eius Noemi: et duo filii, unus de Bethlehem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech maritus Noemi: remansitque ipsa cum filiis. Qui acceperunt uxores Moabitidas, quarum una vocabatutera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberi. Surrexit ut in patriam pergeret, cum utraque nuru sua, de regione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru sua: et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in domum patris vestri, faciat Dominus vobiscum misericordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum. Det vobis invenire requiem in domibus virorum, quos sortiturae estis.
Abbreviated transcription (Latin):
uida in corde suo. Confortent᷑ michi
habitatores ierłm: in domino exerci.
tuum deo eorum. In die illa ponam
ducesuda sicut caminum ignis in
lignis. & sicut faciem ignis in feno: &
deuorabunt ad dexteram & ad sinistrã
omnes popłos in circuitu. Et habita¬
bitur iersm rursus in loco suo: in ierłm
Et saluabit dominus cabernacula
iuda sicut in principio: ut ñ mag¬
nifice glorietur domus dauid. &
gla habitantium ierlin contra u¬
dam. In die illo ꝓteget dominus
habitatores ierłm: & erit qui offen¬
derit ex cis in die illa quasi dauid.
& domus dauid quasi dei. sicut an¬
gelus domini in conspectu eius. Et
erit in die illa queram conterere õs
gentes: quȩ ueniunt contra ierłm.
St effundam suꝑ domum dauid
& suꝑ habitatores ierł̾m: spm̃ gre &¬
precum. Et aspicient ad me quem
confixerunt: & plangent eũ planctu
quasi unigenitum. & dolebunt suꝑ
eum. ut doleri solet in morte pͥmogeni
ti. In die illa magnus erit planctus

Expanded text:
Iuda in corde suo confortentur mihi Iuda in corde suo confortentur mihi habitatores Hierusalem in Domino exetuum Deo eorum. In die illa ponam duces Juda sicut caminum ignis in lignis, et sicut faciem ignis in feno: Et devorabunt ad dexteram et ad sinistram omnes populos in circuitu: et habitabitur Jerusalem rursus in loco suo in Jerusalem. Et salvabit Dominus tabernacula Juda sicut in principio: ut non magnifice glorietur domus David, et gloria habitantium Jerusalem contra Judam. In die illa proteget Dominus habitatores Jerusalem, et erit qui offenderit ex eis in die illa, quasi David: Et domus David quasi Dei, sicut angelus Domini in conspectu eorum. Et erit in die illa: quaeram conterere omnes gentes, quae veniunt contra Jerusalem. Et effundam super domum David et super habitatores Jerusprecum, et aspicient ad me quem confixerunt, et plangent eum planctu quasi unigenitum, et dolebunt super eum, ut doleri solet in morte primogeni. In die illa magnus erit planctus
Abbreviated transcription (Latin):
usicabit. disꝑsa non queret. & concri¬
cum non sanabit. & id quod stat ñ
enutriet. Carnespinguium come¬
det: & ungulas eorum dissoluet. O
pastor & idolum derelinquens gregẽ:
gladiꝰ suꝑbrachiũ eius & suꝑ oculum
dextrum eius. Brachium eius aridi¬
tate siccabit᷑: & ocłs dexter eiꝰ cenebres¬
cens obscurabitur. A¬
quo uerbi domini suꝑ istł.¬
Dixit dominus excendens celum &
fundans terram: & fingens spm̃ homi¬
nis in eo. E cce ego ponam ierłm suꝑ¬
liminare crapulȩ omnib popłis in cir¬
cuitu. Sed & uda erit in obsidione
contra ierłm. Et erit in die illa: ponã
ierłm lapidem oneriscunctis popłĩs.
Omnes qui leuabunt eam concisione
lacerabuntur: & colligentur aduersꝰ
eam omnia regna terre. In die illa cdi¬
cit dominus ꝑcutiam omnem equum
in stuporem: & ascensorem eiꝰ in amen¬
tiam. Et suꝑ domum uida aꝑiam o¬
culos meos: & omnem equum popłoꝵ
pcutiam in cecitate. Et dicent duces

Expanded text:
visitabit dispersum non quaeret et contrivisitabit dispersum non quaeret et contritum non sanabit et id quod stat non enutriet et carnes pinguium comedet et ungulas eorum dissolvet o pastor et idolum derelinquens gregem gladius super brachium eius et super oculum dextrum eius brachium eius ariditate siccabitur et oculus dexter eius tenebrescens obscurabitur onus verbi Domini super Isdixit Dominus extendens caelum et fundans terram et fingens spiritum hominis in eo ecce ego ponam Hierusalem superliminare crapulae omnibus populis in circuitu sed et Iuda erit in obsidione contra Hierusalem et erit in die illa ponam Hierusalem lapidem oneris cunctis populis omnes qui levabunt eam concisione lacerabuntur et colligentur adversum eam omnia regna terrae in die illa dicit Dominus percutiam omnem equum in stuporem et ascensorem eius in amentiam et super domum Iuda aperiam oculos meos et omnem equum populorum percutiam in caecitate et dicent duces
Abbreviated transcription (Latin):
nocaui sumculũ. & paui gregẽ Et
succidi cres pastores in mense uno: &
contracta est anima mea in eis. Siqui¬
dem anima eorum uariauit in me.
Et dixi. Non pascam uos. Quod mo¬
ritur moriatur. & quod succidit᷑ suci¬
datur: & reliqui uorent unusquisq
carnem ꝑximi sui. Et tuli uirgam
meam quȩ uocabatur decor. & absci¬
di eam: ut̃ irritum facerent fedus
meum quod ꝑcussi cum omnib po¬
pulis. & mirritũ. deductum est in die
illa. Et cognouerunt sic pauꝑes gre¬
gis qui custodiunt michi: quia uerbũ
domini est. Et dixi ad eos Si bonum
est in oculis ur̃is: afferte mercedẽ meã
& si non. quiescite. Et appenderunt
mercedem meam triginta argenteos.
appreciatus sumabeis. Et culi.xxx.
argenteos: & ꝓieci illos in domum do¬
mini ad statuarium. Et precidi uir¬
gam meam sccl̃am quȩ appellabatur
funiculus: ut dissoluerem germani-
pastoris stulti: quia ecce ego suscitabo
pastorem in terra qui derelicta non

Expanded text:
vocavi Funiculum: et pavi gregem. Et vocavi Funiculum: et pavi gregem. Et succidi tres pastores in mense uno et contracta est anima mea in eis: siquidem anima eorum variavit in me. Et dixi: Non pascam vos: quod moritur, moriatur: et quod succiditur, succidatur: et reliqui devorent unusquisque carnem proximi sui. Et tuli virgam meam, quae vocabatur Decus: et abscidi eam, ut irritum facerem foedus meum, quod percussi cum omnibus populis. Et in irritum deductum est in die illa: et cognoverunt sic pauperes gregis, qui custodiunt mihi, quia verbum Domini est. Et dixi ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam, et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et projeci illos in domum Domini ad statuarium. Et praecidi virgam meam secundam, quae appellabatur Funiculus, ut dissolverem germanitabi vasa pastoris stulti. Quia ecce ego suscitabo pastorem in t
Abbreviated transcription (Latin):
ctus: & confundentur omnia ꝓfun¬
da fluminis. S thumiliabit᷑ suꝑbia
assur: & sceptrum egypti recedet. Con-¬
fortabo eos in domino: & in nomine
eius ambulabunt dicit dominus.
Api libane portas tuas: & comedet ig¬
nis cedros tuas. Ulula abies: quia ce¬
cidit cedrus. qm̃ magnifici uastati st̃
Ululate quercus basan: qm̃ succisus
est saltus munitus. Uox ululatus pasto
ta est suꝑbia iordanis.
ec dicit dominus ds nĩs. Das-¬
ce pecora occisionis: quȩ qui
possederant occide : bant
& non dolebant. & uenundabant ea
dicentes. B enedictus dominus: diuites
facti sumus. Et pastores eorum non
parcebant eis: & ego non paream ultͣ
suꝑ habitantes terram dicie dominus.
Scce ego cradam homines unumquẽꝙ
in manum ꝓximi sui. & in manum
regis sui & concident in cerram. & ñ
eruam de manu eorum: & pascam
pecus occisionis ꝓpter hocopaupes
gregis. Et assumpsi michi duas uir¬
gas: unam uocaui decorem. & alterã

Expanded text:
ctus; Et confundentur omnia profunctus; Et confundentur omnia profunda fluminis, et humiliabitur superbia Assur et sceptrum Aegypti recedet confortabo eos in Domino et in nomine eius ambulabunt dicit Dominus aperi Libane portas tuas et comedat ignis cedros tuas ulula abies quia cecidit cedrus quoniam magnifici vastati sunt ululate quercus Basan quoniam succisus est saltus munitus vox ululatus pastorta est superbia Iordanis haec dicit Dominus Deus meus pasce pecora occisionis quae qui po non dolebant, et vendebant ea, dicentes: Benedictus Dominus, divites facti sumus: Et pastores eorum non parcebant eis. Et ego non parcam ultra super habitantes terram, dicit Dominus: Ecce ego tradam homines, unumquemque in manu proximi sui, et in manu regis sui: Et concident terram, et non eruam de manu eorum. Et pascam pecus occisionis propter hoc, o pauperes gregis! Et assumpsi mihi duas virgas, unam vocavi Decorem, et alteram
Abbreviated transcription (Latin):
so paxillus: ex ipso arcus prelii. ex ip̃¬
so egredietur omnis exactor simul. Et
erunt quasi fortes conculcantes lutum
uiarum in prelio: & bellabunt quia
dominus cum eis. St confundentur.
ascensores equorum: & confortabo do¬
mum uicda. & domum ioseph saluabo.
Et conuertam eos quia miserebor eo¬
rum: & erunt sicut fuerunt quando
non ꝓieceram eos. Ego enum dñs ałs
eorum exaudiam eos: & erunt quasi
fortes effraym. & letabitur cor eorum
quasia uino. Et filii eorum uidebuis
& lecabuntur: & exultabit cor eorum
in domino. Sibilabo eis & congrega¬
bo illos: quia redemi eos. Et multi¬
plicabo eos sicut ante fuerant multi¬
plicati: & seminabo eos in popłis. &
delonge recordabuntur mei. Et iu-¬
uent cum filiis suis & reuertentur: &
reducam eos de terra egypti. & de as-¬
syriis congregabo eos. Et ad terram
galaad & libani ad ducam eos: & ñ
inuemietur eis locus. Et transibit
in maris freto. & pcutiet in mariflu¬

Expanded text:
so paxillus, ex ipso arcus praelii, ex ipso paxillus, ex ipso arcus praelii, ex ipso egredietur omnis exactor simul. Et erunt quasi fortes conculcantes lutum viarum in praelio: et bellabunt, quia Dominus cum eis: et confundentur ascensores equorum. Et confortabo domum Juda, et domum Joseph salvabo, et convertam eos, quia miserebor eorum: Et erunt sicut fuerunt quando non projeceram eos: ego enim Dominus Deus eorum, et exaudiam eos. Et erunt quasi fortes Ephraim, et laetabitur cor eorum quasi a vino: Et filii eorum videbunt, et laetabuntur, et exsultabit cor eorum in Domino. Sibilabo eis, et congregabo illos, quia redemi eos: et multiplicabo eos sicut ante fuerant multiplicati. Et seminabo eos in populis, et de longe recordabuntur mei: et vivent cum filiis suis, et revertentur. Et reducam eos de terra Aegypti, et de Assyriis congregabo eos; Et ad terram Galaad et Libani adducam eos, et non invenietur eis locus: Et transibit in maris freto, et percutiet in mari flu
Abbreviated transcription (Latin):
in turbine austri. Dñsexercituum ꝓ¬
teget eos. Et deuorabunt & subicient
lapidib funde. & bibentes inebria-¬
buntur quasi auino: & replebuntur
ut fialȩ & quasi cornua altaris. Et
saluabit eos dominus ds eorum in
die illa in gregem popłi sui: quia la¬
pides sc̃i eleuabuntur suꝑ terram eiꝰ
Quid enim bonum euis est. & quid
pulchrum nisi frumentũ electorum:
& uinum germinans uirgines: Petite
adomino pluuiam in tempore sero
tino: & dominus faciet nubes & plu¬
uiam imbris. dabit eis singulis her¬
bam in agro. Quia simulachra locu¬
ta sunt inutile. & diuni uiderunt
mendacium. & somniatores frustra
locuti sunt: & uane consolabuntur.
Lecirco ab ducti sunt quasi grex: affli¬
gentur quia non est eispastor. Super
pastores iratus est furor meus: & suꝑ
hircos uisitabo. Q uia uisitabit dñs
exercituum gregem suum domum
iuda: & posuit eos quasi equum gle
suȩ in bello. Ex ipso angulus & exip¬

Expanded text:
in turbine austri Dominus exercituum pin turbine austri Dominus exercituum proteget eos et devorabunt et subicient lapidibus fundae et bibentes inebriabuntur quasi vino et replebuntur ut fialae et quasi cornua altaris et salvabit eos Dominus Deus eorum in die illa ut gregem populi sui quia lapides sancti elevantur super terram eius quid enim bonum eius est et quid pulchrum eius nisi frumentum electorum et vinum germinans virgines petite a Domino pluviam in tetino, et Dominus faciet nives, et pluviam imbris dabit eis, singulis herbam in agro. Quia simulacra locuta sunt inutile, et divini viderunt mendacium, et somniatores frustra locuti sunt: Vane consolabantur: idcirco abducti sunt quasi grex: affligentur, quia non est eis pastor. Super pastores iratus est furor meus, et super hircos visitabo: Quia visitavit Dominus exercituum gregem suum, domum Juda, et posuit eos quasi equum gloriae suae in bello. Ex ipso angulus, ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
ron quasi iebuseus. Et circundabo
domum meam exhis qui militant
michi. euntes & reuertentes: & ñ tran¬
sibit suꝑ eos ultra exactor. quia nunc
uidi in oculis meis.
xulta satis filia syon: iubila
filia ierłm. Ecce rex tuus ue¬
nit tibi iustus & saluator:
ipie pauꝑ & ascencdens suꝑ asinum. et
suꝑ pullum filium asine. Et disꝑdam
quadrigam ex effraym & equum de
ierłin: & dissipabitur arcus belli Et
loquetur pacem gentibꝰ: & potestas eiꝰ
a mari usq ad mare. & afluminibus
usq ad fines terrȩ. Tx quoq in sangui¬
ne testamenti dui emisisti uinctostuos:
de lacu in quo non est aqua. Conuer¬
timini ad munitionem iuncti spei:
hodie quoq annuntians: duplicia
redlam tibi. Qm̃ extencdi michi uidã
quasi arcum impleui effraym. St
suscitabo filios tuos syon suꝑfilios
tuos grecia: & ponam ce quasi gladiũ
fortium. Et dominus ds suꝑ eos uide¬
bitur: & exibit ut fulgur iaculum eiꝰ
Et dominus d̾s in tuba canet: & uadet

Expanded text:
ron quasi Iebuseus et circumdabo ron quasi Iebuseus et circumdabo domum meam ex his qui militant mihi euntes et revertentes et non transibit super eos ultra exactor quia nunc vidi in oculis meis exulta satis filia Sion iubila filia Hierusalem ecce rex tuus veniet tibi iustus et salvator ipse pauper et ascendens super asinum et super pullum filium asinae et disperdam quadrigam ex Ephraim et equum de Hierusalem et dissipabitur arcus belli et loquetur pacem gentibus et potestas eius a mari usque ad mare et a fluminibus usque ad fines terrae tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu in quo non est aqua convertimini ad munitionem vincti spei hodie quoque adnuntians duplicia reddam tibi quoniam extendi mihi Iudam quasi arcum implevi Ephraim et suscitabo filios tuos Sion super filios tuos Graecia et ponam te quasi gladium fortium et Dominus Deus super eos videbitur et exibit ut fulgur iaculum eius et Dominus Deus in tuba canet et vadet
Abbreviated transcription (Latin):
ego. Et uenient popłi multi & gen-¬
tes robuste ad querendum dñm
exercituum in ierłm: & dep̃candam
& app̃hendent fimbriam uiri iudei
dicentes. Ibimus uobiscum: audiui¬
mus enim qm̃ cd̃s uobiscum est.
Nus uerbi domini in terra
adrach: & clamasci requiei
eius. Quia dominꝰ est ocls
hominis: & omnium trribuum isrł.
Emath quoq in terminis eius & tyrꝰ¬
& sẏdon: assumpserunt quippe sibi
sapientiam ualde. Et edificabit ty-¬
rus munitionem suam: & coacerua¬
bit argentum quasi humum. & aurũ
ut lutum platearum. Eecedominus
possidebit eam. & ꝑcutiet in mari for-¬
titudinem eius: & hec igni deuorabit᷑
Videbit ascalon & timebit. & gara. &
dolebit nimis. & acharon: qm̃ confu¬
sa est spes eius. Et ꝑibit rex de gaza:
& aschalon non habitabicur. & sede¬
bit separator in aroto. Et disꝑdam
suꝑbiam phylistinorum. & auferam
sanguinem eius de ore eius: & abho-¬
minationes eiusde medio dendium
eius. Et relinquetur etiam ipse deo
nr̃o: & erit quasi dux in uida. & acha¬

Expanded text:
o. Et veniunt populi multi, et gentes robustae, ad quaerendum Dominum exercituum in Jerusalem, et deprecandam et apprehendent fimbriam viri Judaei, dicentes ibimus vobiscum audivimus enim quoniam Deus vobiscum est onus verbi Domini in terra Adrach et Damasci requiei eius quia Domini est oculus hominis et omnium tribuum Israhel Emath quoque in terminis eius et Tyret Sidon, assumpserunt quippe sibi sapientiam valde. Et aedificavit Tyrus munitionem suam, et coacervavit argentum quasi humum, et aurum ut lutum platearum. Ecce Dominus possidebit eam et percutiet in mari fortitudinem eius et haec igni devorabitur videbit Ascalon et timebit et Gaza et dolebit nimis et Accaron quoniam confusa est spes eius et peribit rex de Gaza et Ascalon non habitabitur et sedebit separator in Azoto et disperdam superbiam Philisthinorum et auferam sanguinem eius de ore eius et abominationes eius de medio dentium eius et relinquetur etiam ipse Deo nostro et erit quasi dux in Iuda et Acca
Abbreviated transcription (Latin):
dimisi omnes homines: unumquẽq
contra ꝓximum suum. Nunc autem
non iuxta priores dies egofaciam reli-¬
quiis popłi huius dicit dominus exer-¬
cituum: sed semen pacis erit. Uinea da¬
bit fructum suum: & terra dabit ger¬
men suum. Et celi dabunt rorem suũ:
& possidere faciam reliquias popłi huiꝰ
uniuersa hec. Et erit sicut eracis male¬
dictio ingentib domus iuda & domus
isrł: sic saluabo uos & eritis benedictio.
Nolite timere. confortentur manusurẽ:
quia hec dicit dominus exercituũ. Siẽ
cogitaui ut affligerem uos cum ad ira-

Expanded text:
dimisi omnes homines unumquemque dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum nunc autem non iuxta dies priores ego faciam reliquiis populi huius dicit Dominus exercituum sed semen pacis erit vinea dabit fructum suum et terra dabit germen suum et caeli dabunt rorem suum et possidere faciam reliquias populi huius universa haec et erit sicut eratis maledictio in gentibus domus Iuda et domus Israhel sic salvabo vos et eritis benedictio nolite timere confortentur manus vestrae quia haec dicit Dominus exercituum sicut cogitavi ut adfligerem
Abbreviated transcription (Latin):
minus exercituum. Adhuc habitabunt
senes & anus in placcis ierłm: & uir ba¬
culus in manu eius pre multitudine
dierum. Et plateȩ ciuitatis comple¬
buntur infantibꝰ. & ludentib puellis
in plateis eius. Hȩc dicit dominus exer¬
cituum. Si difficile uidebitur in ocłis
reliquiarum popłi huius in dieb illis:
num quid in oculis meis difficile erit
dicit dominus exercituum: hec dicit
dominus exercituum. Ecce ego salua¬
bo popłm meum de terra orientis & de
terra occasus solis: & adducam eos. &
habitabunt in medio ierłm. Et erunt
michi in popłm: & ego ero eisin dm̃ in
ueritate & iusticia. hec dicit dominus
exercituum. Confortentur manus ur̃ȩ.
qui auditis in dieb his sermones istos
ꝑ os ꝓpħarum: in die qua fundata est
domus domini exercituum. ut tẽplum
edificaretur. Siquidem ante dies illos
merces hominum non erat. nec merces
iumentorum erat: neq introeunti &
exeunti erat pax pre tribulatione. Et

Expanded text:
minus exercituum: Adhuc habitabunt minus exercituum: Adhuc habitabunt senes et anus in plateis Ierusalem et viri baculus in manibus eius pre multitudine dierum, et platee civitatis complebuntur infantibus et puellis Iudentibus in plateis eius. Hec dicit dominus exercituum: Si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi hnumquid in oculis meis difficile erit dicit Dominus exercituum haec dicit Dominus exercituum ecce ego salvapopulum meum de terra orientis et de terra occasus solis et adducam eos et habitabunt in medio Hierusalem et erunt mihi in populum et ego ero eis in Deum in veritate et iustitia haec dicit Dominus exercituum confortentur manus vestrae qui auditis in diebus his sermones istos per os prophetarum in die qua fundata est domus Domini exercituum ut templum aedificaretur siquidem ante dies illos merces hominum non erat nec merces iumentorum erat neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione et
Abbreviated transcription (Latin):
ones facite unusquisq eũ ꝑrimo suo¬
& uiduam & pupillum & aduenam
paupem nolite calumꝑniari: & malũ
uir frĩ suo non cogitet in corde suo. Et
noluerunt actendere. & uerterunt sca-¬
pulam recedentem. & aures suas aggra¬
uauerunt ne audirent. & corsuum po-¬
suerunt ut aclamancem ne audirent
legem: & uerba quȩ misit dominus exer¬
cicuum in spũ suo ꝑ manum ꝓpħarũ
priorum. Et facta est indignatio mag¬
na a domino exercituum: & factũ est
sicut locutus est & non exaudierunt.
Sicdamabunt & non exaudiam: dicit
dominus exercituum. Et disꝑsi eos ꝑ
omnia regna que nesciunt. & terra de¬
solata est ab eis eo quod ñ esset transiens
& reuertens: & posuerunt terram desi¬
derabilem in desertum:¬
t factum est uerbum dñi exer-¬
cituum dicens. Hec dicit dñs
exerciuum. Telatus sũ syon
zelo magno: & indignatione magna
zelatus sum eam. Hecdicit dominus
exercituum. Reuersus sum ad syon: &
ereituum. mons sc̃ificatus. Hec dicit do-¬

Expanded text:
cite, unusquisque cum fratre suo. Viduam et pupillum et advenam et pauperem nolite calumniari, et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. Et noluerunt attendere, et averterunt scapulam recedentes, et aures suas aggravaverunt ne audirent, et cor suum posuerunt ut adamantem, ne audirent legem, Et verba quae misit Dominus exercituum in spiritu suo per manum prophetarum priorum, et facta est indignatio magna a Domino exercituum; Et factum est sicut locutus est, et non audierunt: sic clamabunt, et non exaudiam, dicit Dominus exercituum. Et dispersi eos per omnia regna, quae nesciunt: et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens: et posuerunt terram desiderabilem in desertumt factum est verbum Domini exercituum, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Zelatus sum Sion zelo magno, et indignatione magna zelatus sum eam. Haec dicit Dominus xit: Reversus sum ad Syon, et s domus domini exercituum mons sanctificatus. Hec dicit do
Abbreviated transcription (Latin):
& duç oliuȩ suꝑ illud. una a dextris lã¬
padis. & una a sinistris eius. Et respon¬
di: & aio ad angłmn qui loquebatur in
me dicens Quid sunt hec domine mi:
Et respondit angls qui loquebatur
in me: & cdixit adme. Numquid nescis
quid sunt hec: Et dixi. Non domine mi
et respondit: & ait ad me dicens. Hoc
est uerbum domini ad ⁊ orobabel dicens.
Non in exercitu nec in robore: sed in spũ
meo dicit dominus exercituum. Quis
tu monsmagne coram ⁊ orobabel in
planum: Et educet lapidem prima
rium: & exequabit grãm gr̃ȩ eius.
bel fundauerunt domũ istã.¬
& manus cius ꝑficient eam: & scietis qͥa
dominus exercituum misit me ad uos.
Quis enim despexit dies paruos: Et le¬
tabuntur & udebunt lapidem stag-¬
neum: in manu zorobabel. Septem isti
in uniuersam terram. Et respondi: &
dixi ad eum. Quid sunt due oliue iste
ad dexteram candelabri. & ad sinstram
eus: Et respondi scł̃o: & dixi ad eum.

Expanded text:
Et duae olivae super illud: una a dextris lamEt duae olivae super illud: una a dextris lampadis et una a sinistris eius et respondi et aio ad angelum qui loquebatur in me dicens quid sunt haec domine mi et respondit angelus qui loquebatur in me et dixit ad me numquid nescis quid sunt haec et dixi non domine mi et respondit et ait ad me dicens hoc est verbum Domini ad Zorobabel dicens non in exercitu nec in robore sed in spiritu meo dicit Dominus exercituum quis tu mons magne coram Zorobabel in planum et educet larium et exaequabit gratiam gratiae eius bel fundauerunt donum istaet manus ejus perficient eam: et scietis quia Dominus exercituum misit me ad vos. Quis enim despexit dies parvos? et laetabuntur, et videbunt lapidem stanneum in manu Zorobabel. Septem isti in universam terram. Et respondi, et dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae, ad dexteram candelabri, et ad sinistram ejus? Et respondi secundo, et dixi ad eum: