comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infacie ipsus sedebt adaguas solitadinis: & postsgise diuancaat pdes nes
omnitranscunti : & usqiaduert ã pollueur : Rectius fuerat homini sabiss
coniugium ambulas se ꝑplara: quã adiltioratendente in pfindi inseticaber
onfiat obseero ciuitas merearix fidelissiom: nepost trinitatis hospicium ibi de¬
mones saltent & srrenae. nidificent &hyricii: Nonsaluatur fascia peccoralis
sed statim ut lbido titillauerit sensum. ut blandum uoluntatis incendium dulcmos
calore ꝑfuderit. erũ pamus in uocẽ : Dñs auxiliator meus. nontimeboquid
facut mihicaro, Cum paululum interior homo interuicia at que uur tate
Nolo sinas cogitationẽ crescere : nhil inte babyllomum nihilcon fusiomis
ad olescat : Dum paruus est hostis inter fice nequitia &idatur in semine
Audi psalmistã loquentẽ : Filiababrlonis misera beatus quire dribuit tibi
redributionẽ tuã Beatus quitem&. & allidit paruulos suos ad pecram¬
Quia ergo inpos sibile est insensum hemtinis non inruere norũ mediularũ calaro

Expanded text:
 sedebit ad aquas solitudinis et posita base diuaricabit pedes suos omni transeunti et usque ad uerticem polluetur. rectius fuerat homini subisse coniugium, ambulasse per plana, quam ad altiora tendentem in profundum inferi cadere. non fiat, obsecro, ciuitas meretrix fidelis Sion, ne post trinitatis hospitium ibi daemones saltent et sirenae nidificent et hiricii. non soluatur fascia pectoralis, sed statim ut libido titillauerit sensum, ut blandum uoluptatis incendium dulci nos calore perfuderit, erumpamus in uocem: dominus auxitiator meus, non timebo, quid faciat mihi caro. cumI paululum interior homo inter uitia atque uirtutes nolo sinas cogitationem crescere; nihil in te Babylonium, nihil confusionis adolescat. dum paruus est hostis, interfice; nequitia elidatur in semine. audi psalmistam loquentem: filia Babylonis misera, beatus, qui retribuet tibi retributionem tuam; beatus, qui teQuia ergo inpossibile est in sensum hominis non inruere notum medullarum calorem,
Abbreviated transcription (Latin):
pingit crucẽ : Nulli decrabas nec aduersus filium matristuae ponas scanda¬
lum : Tuquae es ut alienã seruũ iudices: Suo dño stat: aut eadit: Sta¬
bnt autẽ: Potens est cm̃ ds̃ stauiere illũ: Nec sibi duo iciuna ueris płteste
ex nom iciunante es se meliorẽ: Tuieiunas. &irasceris: Ille comedit: &
sorte blanditur : Tuuexationẽ mentis &uentris esuriem rixando
digetis ille moderatius alitur &đogratias refert: Vnde cotidie cla¬
ieiunierũ ur̃orum inueniuntur uoluntates urãe : & om̃s qui subpotesta¬
te ur̃a sunt stimulatis. In iudiciis elitib ieiunatis. & ꝑcatitis pugnis hu¬
milem: Et ut quidmibi i tiunatis: Quale illud potest eẽ itiunium cuius irã
non dica ne xoctupati seelluma integra dere liquro: tenp̃sam consi erans. tiolo
u alterius runta sed intuo opere gloriari: Nec illa rã tibi exempla proponas

Expanded text:
pingat crucem. nulli detrahas nec aduersus filium matris tuae ponas scandapingat crucem. nulli detrahas nec aduersus filium matris tuae ponas scandalum. tu quae e s, ut alienum seruum iudices? suo domino stataut cadit. stabit autem; potens estenimdeus statuere illum. nec, si biduo ieiunaueris, putes te a non ieiunante esse meliorem. tu ieiunas et irasceris, ille comedit et forte blanditur; tu uexationem mentis et uentris esuriem rixando digeris, ille moderatius alitur et deo gratias refert. unde cotidie claieiuniorum inueniuntur uoluntates uestrae et omnes, qui sub potestate uestra sunt, stimulatis. si in iudiciis et litibus ieiunatis et percutitis pugnis humilem, ut quid mihi ieiunatis? quale illud potest esse ieiunium, cuius iram, non dicam nOl occupat, sed luna integra derelinquit? te ipsam considerans noli in alterius ruina, sed in tuo opere gloriari. Nec illarum tibi exempla proponas,
Abbreviated transcription (Latin):
in carne non carnis: Nio tẽpore si uolueris explicabo : Nuncad pro¬
positũ redeam: quia de auantia disserens. aomonachos ueneram
quorum tibi exempla proponens: Nondicã aurũ & argeniũ & c&e¬
a fopes. sed ipsamterrã caelũq despicies & xp̃ocopulata cantabis pars
somnus oratio sit . tam̃ diuis as crandihoras habere debemus :
Vt siforie aliquo fucrimus opere derenta Ipsum nos osfiuum tempus aduoneit
Horã tertiam sextã. nonã. diluculũ quoq &uesperã nemo quinesuat: nec cibus
ante summitur : raisioratione p̃missa nec recedatur amensa nsi restrantur
gratue urtitor: Noctb bisterque surgendum rouoluenda desenptans.
quae memoriter tenemus : Egredient& hos pitium: amesoratio regredi¬
entib deplat̾ea: oratio occurrat antquã sessio Nec prius corpus culum
requiescat : quã ania pascitur: A domñ e actum. adomne in cessum: manus

Expanded text:
in carne, non carnis, alio tempore, si volueris, explicabo. Nunc ad proin carne, non carnis, alio tempore, si volueris, explicabo. Nunc ad propositum redeam, quia de avaritia disserens ad monachos verteram. Quorum tibi exempla proponens, non dicam aurum et argentum et ceteras opes, sed ipsam terram caelumque despicies et Christo copulata cantabis: Parssomnus oratio sit, tamen divisas orandi horas habere debemus, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos ad officium tempus admoneat: horam tertiam, sextam, nonam, diluculum quoque et uesperam nemo, qui nesciat. nec cibus a te sumatur nisi oratione praemissa nec recedatur a mensa, nisi referantur gratiae creatori. noctibus bis terque surgendum, reuoluenda de scripturis, quae memoriter tenemus. egredientes hospitium armet oratio, regredientibus de platea oratio occurrat ante, quam sessio, nec prius corpusculum requiescat, quam anima pascatur. ad omnem actum, ad omnem incessum manus
Abbreviated transcription (Latin):
caene mutantur. Ini prandia: Quo & traditioniec desiasticne satis fut:
&uentrẽ cibo non onerent duplicato : Tales philo platonici sermonis imi¬
tator : tales iosephus gractus liblis in secunda iudaicae captiuitatis hrsto¬
ria et̃ non refert: U erum quianunc deuirginib: soribens poene super
flue demonachis disputaui: at tertium genus ueniã quos anachoritas
uocant & quidecoe nobiis exeuntes excepto pane & sale amplius adde¬
serta nil ꝑferunt: Huius uitae auctor paulus : In lustrator antonius.
& ut ad superiora conscendam princeps iohannes baptista fuit : Talem
uirũ bieremias quoq: proph&a descripsit dicens: Bonũ est uiro cũ
porta uerit iugum ab adolescentia sua s edebit solus & tacebit: qm̃ sustulit
suꝑ seiugum: Dabit ꝑcutientis emaxillã: saturabitur in properiis
quia nom in sempit̃nũ abicit dñs : Horũ labore & conuersationem

Expanded text:
cenae mutantur in prandia, quo et traditioni ecclesiasticae satisfiat cenae mutantur in prandia, quo et traditioni ecclesiasticae satisfiat et uentrem cibo non onerent duplicato. tales Philo, Platonici sermonis imitator, tales Iosephus, Graecus Liuius, in secunda Iudaicae captiuitatis historia Essenos refert._ Verum quia nunc de uirginibus scribens paene super: flue de monachis disputaui, ad tertium genus ueniam, quos anachoretas uocant et qui de coenobiis exeuntes excepto pane et sale amplius ad deserta nil perferunt, huius uitae auctor Paulus, inlustrator Antonius et, ut ad superiora conscendam, princeps Iohannes bvirum Hieremias quoque propheta descripsit dicens: Bonum est viro, cum portaverit iugum ab adulescentia sua. Sedebit solus et tacebit, quoniam sustulit super se iugum, dabit percutienti se maxillam, saturabitur inproperiis, quia non in sempiternum abiciet dominus. Horum laborem et conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
posita quid facuant diligenter explorant. Quemtudiorẽ dep̃hemilerit
non increpant sed dis simulato quod norunt eum sepius insuat & prius inc¬
pientes prouocant magisorare quã cogunT: Opus diei steutũ est: quod
de canored ditumfertur ad oe conomũ: Qui & ipse ꝑ singulas menses patri
ominum cũ magno reddit tremore ratiomẽ : A quo &iam. cibicum fact fue¬
rint degustantur : Et quia non lic& dicere cuiquã tunicã & sagum. textaq
iuicis strata non habeo: ille ita uniuersa moderatur irt nemoquid postul&
nemodehabeat: Si ue o quis coeperit egrotare : trans fertur ad exedra latiore
Et tanto senum ministerio comfou&ur : ut necddicias urbium nec matris
quaerat affectũ : Dominicis dieb: orationi tantũ. & lectionib: uacant:
Quod quidem &omnitẽpore compl&isopusculis faciunt: Cottidie descrip¬
turis aliquid discitur: Ie iunium : totius anm aequale est excepta qua¬
dra gensima : In qua sola : conceditur restrictius uiuere: Pente costen

Expanded text:
posita, quid faciant, diligenter explorant. quem tardiorem deprehenderint, non increpant, sed dissimulato, quod norunt, eum saepius uisitant et prius incipientes prouocant magis orare, quam cogunt. opus diei statutum est, quod decano redditum fertur ad oeconomum, qui et ipse per singulos menses patri omnium cum magno reddit tremore rationem. a quo etiam cibi, cum facti fuerint, degustantur et, quia non licet dicere cuiquam: tunicam et sagum textaque iuncis strata non habeo\', ille ita uniuersa moderatur, ut nemo quid postulet, nemo dehabeat. si uero et tanto senum ministerio confovetur, ut nec delicias urbium, nquaerat affectum. dominicis diebus orationi tantum et lectionibus uacant; quod quidem et omni tempore conpletis opusculis faciunt. cotidie de scripturis aliquid discitur. ieiunium totius anni aequale est excepta quadragesima, in qua sola conceditur restrictius uiuere. pentecoste
Abbreviated transcription (Latin):
ninis lectione saturaur Ind sideris est onns otioss : Acg piorum
mona s teria hunc modum teneał ut nullum absqopere ac labore
sscpianT̃ nontam propteriuctus neces arta quam propter amine illitẽ
neuag&ur pernitiosis cogitatiomibis & istar fornicanis hierusalem
omni transeuni duuric& pedessuos. Numncẽm uiueus & solitudi¬
nis me deserta uallareNt : iNcentiua uitiorum ardoremq naturae ferre
non poteram : Quaecum crebris ieiunus frangerem : menstam̃ cogita¬
tionib aestuabat ⁊ Ao quam edomandam: cuidam fratri qui& hebrȩis
crediderat meix disciplinam dedi : ut post quintillian cacum̃ina cice¬
romsq fluuios grauitatemq frononis & lenitatem plinu: alfab&um
discerem stridenia anhelanias uerba meditarer: Quidibi laboris in

Expanded text:
nima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum nima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris in
Abbreviated transcription (Latin):
tem de euangelio uiuere laborabañ manib sius nequem grauareN
& ali tribuebaN refrigeria quorum pro spiritalibis debebanT m&ere
carnalia curtu inisistuos grrna non prepares : uelfiscellã
texe iunco uel canistrum lenis flecte uminbis : Sariatur humis
areolȩ equolimite diuidaNur : in quibi cum olerum iacta fueritt
semina ł plaxe ꝑor dinem positȩ : aque ducanur irriguȩ ut pul¬
cherrimorum uersuum spectator assistis :
et cesuꝑcilio cliuosi tramitis unidam:
elicit illacadetsraucum ꝑleuia murmur:
daxaci & scatebrisa redia tem perat arua
orantur fructuo s earbores ł gẽmis ł surculis : ut paruo posttem¬
pore lasistui dulcia poma deterpas: Apũ sabricare alueana
del iuls temittunt ꝓuerbia & morastriorum or dnemacre gã
disciplinuam luparus disce corporbus ter uie &liema dapiort¬
ds piscibis scribantur libri ut & manis operatur cerbum & a¬

Expanded text:
tem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, tem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et a
Abbreviated transcription (Latin):
di uict aurer utmis sus angelus pessimus nabalicar melio dicer&:
stilte hac aoete ausertt animamtiã ate quȩ autem prȩ parasticiũ
erua e uolo orgote &propter causas quas supra e posui tionha¬
bitarecum onatre & prȩcpuȩ neaut offereem delicatos eibos ren¬
nuendo co&tistes : aut siacceperis oleum igni adicias & interfrequerłiã
puellarum ꝑ diemuideas quod noctibus cogites: Namqiã demaniu
&oculis tuis recedat lib: psalterium discatur ad uerbum. oratio sirie
intermissiore iugil setgus necuanis cogitationibus patets : corpus
pariter animusq tendatur ad dñm: Iram iunce patietłiam sectare¬
Amascientiã scripturarum : & carnis uitia non a mabis: Neiuc& mers
tua uaris ꝑtur bati ombus : quesi pectori its ederiã domina burtur
tui: & de ducent ad delictum maximum ⁊ facito aliquid boni operis
ut sempte clabolus inueniat occupatum : Si a postolihabenes potesta

Expanded text:
Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius erunt? Volo ergo te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et praecipue, ne offerentem delicatos cibos renuendo contristes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum per diem videas, quod noctibus cogites. Numquam de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad verbum, oratio sine intermissione, vigil sensus nec vanis cogitationibus patens. Corpus pariter animusque tendatur ad dominum. Iram vince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tua variis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. Fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. Si ap
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriorum hui cemodi uolumis egredimilites : quosru¬
tim̃ta nonterrian : quis pȩcim̃ conuersationis sue multotẽ¬
poredederit quiominiũ minimi fueridđ ut primi omnium fiereN
tate laatur quorur habitus sermo uultus in cessus doctrina
iustutũ est qui taet sciuni securidũ quosdã ineptos homines
demonum obpugnansium contra se postenła configere:
utaput imperitos & iules homires miraculum siufaciaNt
a ex indelu cra sectentur : Vidimisnuꝑ&s planximus crisropes
uenis moste dep̃len sas : orbisq: stipes quasi inusum pauperum
congregatas strpi & posteris dereditas  Tane ferti pal marua¬
bt in pro fundum saper cntauit aquiue & nterprlmenui¬
arbors mfre amaritido monstrata est Netmiruntalẽ
& socium habuit & magstrum: quiegentium fame suas
fecit er & diutias miseris derelicta in suã miseriam tenut
Quorum clamor tandem ꝑusetut ad celum : & pati erłis simas

Expanded text:
monasteriorum huiusce modi uolumus egredi milites, quos rumonasteriorum huiusce modi uolumus egredi milites, quos rudimenta, non terreant, qui specimen conuersationis suae multo tempore dederint, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent, ertate laetantur, quorum habitus, sermo, uultus, incessus doctrina uirtutum est, qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines daemonum obpugnantium contra se portenta confingere, ut apud inperitos et uulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. tunc ferrum, quod latebat in profundo, supernatauit aquae et inter palmaruarbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas
Abbreviated transcription (Latin):
utrum solus acacũ alii s inmonas terio uiuere debeas mihi plac& ut
habeis scõrũ coNTuberniũ nec ipsete doceas & absq doctore ingre¬
diaris uiam quam numquam ingrossus es: Statimq tibi it par
tem alteram dedinaxdumsit : &errori pateas : Plusq aut minus
ambulans quã nȩcessẽ ẽ : curretslasieris: moram faciers ob¬
dormias : It solitudine cito subripit sũperbia : & siparum ꝑie¬
iunauerit hominemq nonuiderit putatse alicuius ẽẽ mom̃ti :¬
Oblitusq̃ sui unde quo uenerit intus corpore lingua foras uagat᷑:
iudicat conra apłi uoluaitem alienos seruos: quodgula popos¬
cerit porrigit manũ: Dormit quanum uoluerit : facit quod
uoluerit : nullũ ueraur: om̃s seinferior es putat : crebrus
in urbibus quã incellulis ÷ & iner fratres simulat uere tundiã
quiplatearũ turbis conliditur: Quidigitur solitariamuitam rep̃¬
hexidimus : minme quippe quam sepȩ laudamis : Sed deludo

Expanded text:
utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, intus corpore lingua foris uagatur. iudicat contra apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit, quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; nullum ueretur, omnes se inferiores putat ciebriusque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat uerecundiam, qui platearum turbis conliditur. quid igitur? solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo
Abbreviated transcription (Latin):
cersemur morses ut prȩ eẽt populo iudeorũ quad ragiała
annis cruditur inheremo pastorouiũ hominũ factus est pastor¬
A postolidepiscatione lacus genes ar& b adpiscationem hominũ
protinus om̃a reliquerun : postantes cotidie crucem suam & ne
uirgã quidẽ in manubaberes : Hocdico ut&iã sidericatus
ticillãt desderiũ discas qđ possis docere &ratio nabile estiã¬
offeras ꝓp̃o: Nemiles ante quamtrro neprius magistersis
quam discipulus : Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare.
dec&eris & deministris eclesiarũ si nixtum quippiam dicere : habe¬
aa illiordinẽ &r gradũ suum : Quẽ sitenueris quo modo tibi in eo uiuendũ
sit : editus ad nepotianũ lib̵ doceretepoterit: Nunc monadi incunabuli
moresque discutimus & cius monadi qui liberalibus studiis eruditus
inadolescendia iugũ xp̃i collo suo inposut: Primũq tractandũ est.

Expanded text:
censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta censemur? Moyses, ut praeesset populo Iudaeorum, quadraginta annis eruditur in. Apostoli de piscatione lacus Genezareth, ad piscationem hominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiaofferas Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ardorem sue repugnaresedentie : ut qđ non uult : hoca gereco m¬
pellatur : & quasiuim patiers uocferatur & dicit mise rego homoquis
meliberauuit decorpore mostis huius & tute arbitraris absq lapsu
& uulnere posse transire nisi omni custodia seruaueris cortuum:
& cum saluatoredixeris mater mea & fratres mei hisunt : qui faciuNt
uolunatem patris mei: Cradelitas is tapicas est : immoquid tam
tab̵ naculo genuit: Filuionadab quiuinum & sicerã non bibe¬
banT qui habitaban intentorus & quas nox conpulerat sedes
habebant scributdur inpsalmo qđ primi captiuitatem suftinue¬
rinł: Quexertitu chaldeorũ uastaude : iudeã urbes intro ire
conpulsi sunT : ViderinT̃ quid alusentiar̃ uinusquisque enimsuo
sensa ducitur : mihi oppidum carter & solitudo paradis us est :¬
Quid desi deramus urbiũ frequenia : quide singularitate

Expanded text:
nis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere connis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei? crudelitas ista pietas est; immo quid tam tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate
Abbreviated transcription (Latin):
testim̃o : edificabiã sibi casulas propt̃ fluenta iordanis & turbis urbiũ
Derelictis polenta & herbis agrestibus uictitabaN: Quã diuinpatria
tua en : hab&o cellulam ꝓparadiso: uaria scripturarũ pomade¬
cerpe hisutere deliciis harum fruere amplexu : Si scan¬
dalizatte oculus pesmanustua. proice ea: Nulli parcas
ut soli partas animȩ : Quiuderit inquid dñs mulierẽ ad concupiscendũ
cam : iammechatis est in corde suo: Quis gloriabitur castũ sehaboretua:
astra non sunt munda in corspectudẽa quac tomagis homines quorũ uita
temptatio est  Vae nobis qui quoties concupisomus totienis fornicamur. :¬
In ebriatus est in quit qladius meus incelo : multo am plius interra : quȩ
spinas & tribulos generat: Vaselectionis in auus xp̃spectore resonabat
macerat torpus suum subicitt: seruituti : & tam̃ cernit naturalemcar¬

Expanded text:
testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. quis gloriabitur castum se habere cor? astra non sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem car
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cȩpisti : sed inimȩtuȩ: Sordes uestiũ tandide imentis inditia sin
Vilistumca conemptũ seculi ꝓb&: Itadĩ taxat nean imtun e¬
at nehabitus sermoq disseniat: Balneatũ fom̃tanon queras quicalo¬
rẽ corporis iciuniorũ cupis frigore extinguere : Quȩ dipsa mõderata sit
nenimia debilitet÷ stomachum & maiorem refectione mnpostentia erũ¬
parũ incrudi tatem̃ quȩ parens libi dinumest: Modicus ac temperatis cibis
quarũ uultus cordituo habearT & tacitũ uiuat sub pactoreuulnus : Ancillu¬
las quȩ illi mnobsequies tibiscias ene in msidus: Quia quantumuilio
habuit pouificisq: filius erat : & tam̃ nec matris affectu Net patris
opibus uincȩbatur : Vt indomopareadum cũ periculo uiuera castita¬
Vesti saspera ⁊ ona pellicia : cibus locustȩ melq siluestrȩ om̃austut
& coñi neniae preparata : filie profearũ quos inonachos inueri legimꝰ

Expanded text:
esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitauestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos in ueteri legimus
Abbreviated transcription (Latin):
suspata consostia: Non ego quasdã iammaturioris &atis & pleris q
generi libestim ado lescobi delattiri & filios quagr ere spĩtales
paulictimq pudore superato factamatrũ Nomim erumpere ha
licentuã maritalem : Ali sorores uirginer dererunat. srgxtet lis
udus copulanturi Sut̃ quoderiadiuos a nonsuorũ palpanur affactu
Quitũmpatientia in deximimiteullã retipit excusationem &disa
pudicitie uel am̃ta quas aranearũ filadis rumpit: Vdcis onnuuss
accinctis renibus pulla turu ca barba ꝓmissa amulieribus don
possediscedere sub eodem manere tecto simulinire conuuua:
ancillas iuuenes haberemnminis terio preteruocalulum aup¬
tiarũ om̃a essematroni: Nec cul paesi nominis xp̃ianu sisi mu¬
lator Religionis inuitio sit : quin immo confusiogetilium cũea ud et
telesus displicere que omnibus boris non placetT: Tuuiero simonachus
es ẽmonuideri : hab&o curã nonrti faimilaris cui renurTarado hoc

Expanded text:
suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sententias & d enebissis libris eius quaside foueis
serpentis ꝓtraham neque sinã ueneno sum caput spi¬
ris maculosi corporis protegi pateat quo dn oxiũ est:
ut possit conteri cum patuerit dicit uirginss uiduas
& maritas quȩ semel in xp̃o lotȩ sunt si non discrepen

Expanded text:
sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit conteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, quae semel in Christo lotae sunt, si non discrepen
Abbreviated transcription (Latin):
aduiduas eo quod in angustia & tribulatione sintpo¬
sitȩ : Vnde & superiori digito deprimuntur¬
Quantumq: maior est difficultas ex parte quondam uolun¬
tats in lecebres abstinere : Tantum maius & prȩmium
Porro centesimus numerus diligenter que solector ad¬
tende desinistra trans festur ad exterã & isdem quidem
digitis sed non eadem manu quibus in leua nuptae signifi¬
cantur & uiduae circulũ faciens ex primitur. Virgini¬
tatis corona haec deim patientia magis quam iuxta ordi¬
nem disputationis dixerimus : Cum enimad huc depostu
egredierat & rudentibus uela sustollã in medium me
quȩstionum pelagus subitus loquendi aestus ab ripuit
Vnde cohibebocursum & paulispersinus contraham
Nec indul gobomucroni Iam nunc prouirginitate fe¬
rire cupientiba lista quanto plus retrahitur tontofor¬
tius mittitur. Non est damnum dilatio ubicestior fit
exdilatione uictoria . proponã breuiter aduersaru

Expanded text:
ad viduas, eo quod in angustia et tribulatione sunt poad viduas, eo quod in angustia et tribulatione sunt positae. Unde et superiori digito deprimunturquantoque major est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus est praemium. Porro centesimus numerus diligenter, quaeso, lector, attende de sinistra transfertur ad dexteram, et iisdem quidem digitis, sed non eum manu, quibus in laeva nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Haec de impatientia magis quam juxta ordinem disputationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucroni, jam nunc pro virginitate ferire cupienti. Ballista quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ uasaesse aurea & argentea sed & lignea & fic¬
tilia & fuper fundamentũ xp̃i quod paulus architec¬
tus posuit alios aedificare aurũ argentũ lapides p̃ti¬
osos alios econtrario fenum ligna & stipulĩ nonig¬
noramus honorabiles nuptias & cubile in maculatum:
Legimus primã dĩ sententiã crescite & multi plica¬
mini & repl&e terram: Sed ita nuptias recipimus
ut uirginitatẽ quȩ denuptis nascitur prȩferamus :
num quid argentum non erit argentũ: si aurum
argento praxiosius ẽ aut arboris & seg&is contume¬
lia ẽ si radici& folus culmo & aristis poma prȩferatt
& fructus ut poma ex arbore frumentum stipula
Itauir ginitas enuptiis : centesimus & sex agesimus
& tricesimus fructus quam quã deuna terra & de
una semente nascatur. tamen multũ differt in nu¬
mero: Triginta referunt᷑ ad nuptias : Nam & ĩpsadi¬
& foederans maritũ pingit & coniugẽ: Sexaginta uer

Expanded text:
non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et ficnon solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nuptias, et torum immaculatum . Legimus primam Dei sententiam, 240 Crescite et multiplicamini, et replete terram : sed ita nuptias recipimus, ut virginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. Numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? Aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis, poma praeferantur et fructus? Ut poma ex arbore, frumentum e stipula, ita virginitas e nuptiis. Centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus quamquam de una terra, et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias. Nam et ipsa diet foederans, maritum pingit et conjugem. Sexaginta vero
Abbreviated transcription (Latin):
arte eludere potestnullus: Nogo que sunt hacporten¬
per febrem somniare eũ pudes uel a reptũ morbo
phren&ico hippocratis uinculis alligandũ quotiens¬
cumq: eum legero ubime defecerit sp̃s ibi distinctio¬
est: Totũ incipit totum pendit ex altero ut nescias
quid cui cohȩreat & exceptis testimoniis scripturarũ
que illo uenustissimo eloquentiae suae flore mutare
non ausus ẽ Reliquaꝰ sermo omnimaterie conuenit
quia nulli conuenit quȩ resmibi aliquã suspitionẽ in¬
tellegentiȩ dedit. uelle eũ ita nuptias p̃dicare utur¬
ginitati d& rahat : quando enimminoramaioribusco¬
aequarur inferioris conparatio superioris inuisas
Neque ueronos marcionis & manichei dogmã sactan¬
tes nuptus d& rahimus nec tatiani principis & e ncra¬
titar ũ errore decepti omnẽ coitũ spurcum putamus.
Qui non solũ nuptias sed cibos quoq: quos ds̃ creauit
adutendũ clamnatt & reꝓbant : scimus indomomagna

Expanded text:
arte eludere potest nullus. » 3. Encratiarte eludere potest nullus. » 3. Encratiper febrem somniare eum putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni materiae convenit, quia nulli convenit. Quae res mihi aliquam suspicionem intelligentiae dedit, velle eum ita nuptias praedicare, ut virginitati detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna,
Abbreviated transcription (Latin):
uolu& omnia & quibusdam in extricabilibus nodis
uniuersa perturbat. ut illud plautinarum littera¬
rum ei possit aptari. Has quidam prȩter sibillã
leg& nemo: Nam diuinandum est furios as appol¬
linis uadis Legimus & illud uergilianum dat sine
mente sonum heraclitum solum quo quooe gnomen:
difficilius est nosse quam uincere : quam quam & in
uictoria non paruasit difficultas : Quis enim eum su¬
perare queat cuius ad sertionem pȩnitus ignor & :¬
& nelectorem longius traham cuius modi eloquen¬
tiar sit : & quibus uerborum floribus ornatus incedat :
ter nã crapulũ ructans ita euomuit: satis facio inuita¬
tis non ut cluro curram nomine. sed arumore pur¬
gatus : uiuam uano obsecro agronouellu plantationẽ
arbusta teneritudinis erepta diuiciorum gurgitibus
audientiã communita agminibus: Scimus ecclesiã
spefide caritate in accessibilem. in expugnabilẽ non
ẽ in ea in maturus omnis docibilis imp&uinrũpere uel

Expanded text:
volvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis volvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates legimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoque cognomento difficilius est nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, ternam crapulam ructans, ita evomit: 239 2. « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irrumpere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
AD UERSUS IOUINIANUM.
ACI ADMODUM DIES SUNT QUOD SCI RX
urbe fratrescuiusdam mihi iouiniani cõmen¬
tariolos transmiserunt: Rogantes ut eor̃
inepties responderem & epis coporum xp̃ia¬
norum euangelico at que a postoli corigore con¬
tererem : Quos cum legissem & omnino non in¬
tellegerem : coepi reuoluere crebrius. & non uer¬
ba modo at que sententius sed singulas pene syl¬
labas discutere uolens prius scire quid dicer& :
& sic uel probare uel redarguere quod dixissa:
uerum scriptorum tanta bar baries est & tantis
uiciis spurcissimus sermo confusus. ut nec quid
loquatur nec quibus argumentis uelit probare
quod loquitur potuerim intellegere : Totus enĩ
tum& totus iac&, ad tollit seper singula : & quasi
debilitatus coluber in ipso conatu frangitur:
Non ẽ contentus nr̃s id est humanoi moreloqui
altius qui ddã ad greditur: parturiunt montes
nascitur ridiculus mus quod ipsi non sani esse
homines non sanus iur& orestes. Praeterea sic in¬

Expanded text:
a sermonis Joviniani. --Pauci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos transmiserunt, rogantes, ut eorum ineptiis responderem, et Epicurum Christianorum, Evangelico atque Apostolico vigore conterrerem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non verba modo, atque sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non est contentus nostro, id est, humano more loqui, altius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus. Quod ipse, Non sani esse hominis, non sanus juret Orestes. Praeterea sic in
Abbreviated transcription (Latin):
semi paulum seniorem : inquo propter simpliciores quosq multum indeiciendo
sermone labonruimus sed nescio quo modo &iam siaqua plena sit tamen
eundem odorem lagrna seruat : quodum rudis ess& imbuta est
si hoc munusculum placuerit: habemus &iam alia condita quae
cum plummis orienta libus mercibus adtesi sps̃ ses afflauerit

Expanded text:
seni, Paulum seniorem, in quo propter simpliciores quosque multum in deiciendo seni, Paulum seniorem, in quo propter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus. sed nescio quomodo, etiam si aqua plena sit, tamen eundem odorem lagoena seruat, quo, dum rudis esset, inbuta est. si hoc munusculum placuerit, habemus etiam alia condita, quae cum plurimis orientalibus mercibus ad te, si spirit
Abbreviated transcription (Latin):
a &a tẽ m&iris : & quã quã multis istã corporis sanitatẽ &iã peccatorib: euenire uideanꝰ : Ta¬
m̃ illis hoc dabolus minist ut pecceñ : tibidñs prestat uegaudeas : doctis simiquiq groco¬
rũ de qͥb ꝓflaco agens luculene tullius ait : in genita leuitas & erudita uaitus regũ
suorũ ł prino ipũ laudes accepta mercede dicebant : hoc ego nuno faciens p̃ciũposco
pluuidib: & neputes modicaeẽ quaedep̃cor margaritã deeuu angelio postularis.
e lo quiadñ eloquiac asti argenĩgne ex aminatũ treprobatũ septuplo scilic& cõ¬
mentarios fortunatiani & propter notitiã ꝑsecutorũ aureli uictoris historiam :¬
simulq epłus nouatiani. utolum scis maticihominis uenena cognoscimus : libentius
scĩ maserris erpriani libamus antidotum : misimus interim tibi idẽ paulo

Expanded text:
aetate mentiris. et quamquam multis istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, taaetate mentiris. et quamquam multis istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent, tibi dominus praestat, ut gaudeas. Doctissimi quique Graecorum, de quibus pro Flacco agens luculente Tullius ait: ingenita leuitas et erudita uanitas, regum suorum uel principum laudes accepta mercede dicebant. hoc ego nunc faciens pretium posco pro laudibus. et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de euaugelo postularis, eloquia domini eloquia casta, argeutuni igue exauiinatum terKae, purgatum septuplum, scilicet commentarios Fortunatiani et propter notitiam persecutorum Aurelii Victoris historiam simulque epistulas Nouatiani, ut, dum scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
troianum orditura bouo: uidelic& ut senec tutẽ tuã & caput ad xp̃i similitudine
candidum dignis uocib p̃dicem E coeiam centenꝰ a& atũ circulus uoluitur : & tu semper
dm̃ praccepta custodiens futurae beatitudinẽ uitae perpraesentiae exempla meditaris
Oculi puro lumine uigenit pedes imprimunt certa uestigia : auditus penetrabilis : dentes
candidi : uox canora corpus solidum & suciplenũ : canicũ rubore discrepant : uires
cũ & ate dissentiunt. Non me moriaȩ tenacitatẽ ut in plerisq cernimꝰ antiquior senecta
dissoluit non callidi acumen ingenii frigidus sanguis obtudit : non contractam rugis
faciem arata frons asperat: nondeniq: tremula manꝰ percur uoscere tramiter erran¬
tem stilũ ducit futurae resurrectionis uirorẽ inte nobis dñs ostendit : ut peccati sciamus
cẽ qđ c&eri ad huo ui uenes p̃miorintur in cariem iustitiae qđ tuadolescentiã inaliena̧

Expanded text:
Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senectutem tuam et caput ad Christi similitudinem Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senectutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum dignis uocibus praedicem. ecce iam centenarius aetatum circulus uoluitur et tu semper domini praecepta custodiens futurae beatitudines uitae per praesentium exempla meditaris. oculi puro lumine uigent, pedes inprimunt certa uestigia, auditus penetrabilis, dentes candidi, uox canora, corpus solidum et suci plenum. cani cum rubore discrepant, uirtus cum aetate dissentit. non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissoluit, non calidi acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata frons asperat, non denique tremula manus per curuos cerae tramites errantem stilum ducit. futurae resurrectionis uirorem in te nobis dominus ostendit, ut peccati sciamus esse, quod ceteri adhuc uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod tu adulescentiam in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
umanae uitae breuitas damnatio delictorũ est : & in ipso saepe lucis ex¬
ordio mors secuta nascentẽ. labentia coridie in uitium scła profitetur
Nã cũ primũ paradisi colonum ui perinis nexib: p̃peditũ coluber deduxis s&
ad terrã : a& ernitas in mortalitatẽ mutata ẽ in non gentos & eo amplius annos
secundã quodã modo immortalitatẽ m aledicti hominis distulerat elogiũ : Exinde
paulatim recrudescente peccato : totius cebis naufragium gigantũ adduxit im¬
piedas : post illud ut ita dixerim purgati baptis mum mundi in breue tempus i¬
hominũ uita contracta ẽ, hocquoq spatium scderibus nr̃is semꝑ contra diuina
pugnantibus paene ꝑdidimus quotus enĩ quisq aut centenariã trans greditur
a&atẽ aut non adeã sic ꝑuenit ut ꝑ uenisse paeniteat : scđm quod in libro psal¬
morũ scriptura testatur : dies uitae nr̃aȩ . lxx. anni. Siautẽ multũ . Looc : quie quid
coepta ut merito quiuis oratiano denobis possit sale ludere & gemino bellum

Expanded text:
umanae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmorum scriptura testatur: dies uitae nostrae septuaginta anni, si autem multum, octoginta; quidquid coepta, ut merito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemino bellum
Abbreviated transcription (Latin):
tumpos sit fontib inrigan: Proponunt in numerabiles uiros & maxime peri¬
den xenofontẽ socraticũ : quorũ alter omissis duob: filiis coronatus in con¬
tione disseruit Alter cum sa crificans. filium inbello audis s& occisum

Expanded text:
rum posset fontibus inrigari: proponunt innumerabiles uiros et maxime Perirum posset fontibus inrigari: proponunt innumerabiles uiros et maxime Periclen et Xenophontem Socraticum, quorum alter amissis duobus filiis coronatus in contione disseruit, alter, cum sacrificans filium in bello audisset occisum
Abbreviated transcription (Latin):
in mertalem animã & postidis solutionem corporis subsistentẽ quod phrtagoras som¬
pantus abes sorũ feritas & pellitorũ turba populorũ quimortuorũ quondam inferis
homines immolibant stridorẽ suum induce crucis fregerant melius & totius mundi
unauox xp̃sest : Quidagimus anima : quonos uertimus : Quid primum ad sumi¬
mus: Quid tacemus: Excederunt tibi precepta rechorum: & occupata luctu:
oppressa lacrimis: prepedita singultib. dicendi ordinẽ nontenes: Libiest illud
ab infantia studium lit terarum e Anaxagorae. actelamonis semꝑ laudata senten¬
tia sciebam me genuisse mortalems Legimus crantorem cuius uolum̃ ad confo¬
dendum delorẽ suum secutus est cicero: platonis diogenis. dithomacicarnea dispondi
ad sedandos luctus opuscula ꝑcurtimus: quid iuersis acatib: diuersorũ lam̃ta uel
libris uel epistolis minuere sunt conati: ut &iam si nr̃ orã rer& ingenium: deillo¬

Expanded text:
inmortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras sominmortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somsophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una uox Christus est. Quid agimus, anima? quo nos uertimus? quid primum adsumimus? quid tacemus? exciderunt tibi praecepta rhetorum et occupata luctu, oppressa lacrimis, praepedita singultibus dicendi ordinem non tenes! ubi illud ab infantia studium litterarum et Anaxagorae ac Telamonis semper laudata sententia: \'sciebam me genuisse mortalem\'? legimus Crantorem, cuius uolumen ad confouendum dolorem suum secutus est. Cicero, Platonis, Diogenis, Clitomachi, Carneadis, Posidonii ad sedandos lucttfs opuscula percucurrimus, qui diuersis aetatibus diuersorum lamenta uel libris uel epistulis minuere sunt conati, ut, etiamsi nostrum areret ingenium, de illo
Abbreviated transcription (Latin):
tista in heremo ꝑsenait: paenitentiã agite ad propinquauit enĩ regnum ciclorũ: Adieb
iobannis biptistie regnum caelorum uimpassus est: & uiolenti diripiunt illud : Flã mea
sanguine. Nec mirũ hoc nobis in resur rectione promĩti. qui om̃s in carne non scđm
carnẽ uiuimus municipatum habeamus incaelo. hic adhuc positis dicatur interra
regnũ di in trauos est: Adde quod ante resur rectionem xp̃i notus tantũerat iniudaca
totius orbis homines ab india usq ad brittania ameridie & septemtrionis plaga
usq ad feruores athlanticioceani in numerabiles populi & tintarũ gentum mulbata¬
dines qua uariae linguae habitu timuestis & armis piscium ritũ aclocustarũ & uelut
musce & culicis conterebanturs Absq notitia eni creatoris sui: omnis homo pecus est:
Nuncuero passionẽ xp̃i & resurrectionẽ eius : cunctarũ gentium uoces & bitterae sonafłi
Taceo debebreis grecis & latinis quas nationes fide suae inerucis titulo dns dedicauit

Expanded text:
nat: paenitentiam agite; adpropinquauit enim regnum caelorum. a diebus emm Iohannis Baptistae regnum caelorum uim passum est et uiolenti diripuerunt illud. flammea eserata sunt sanguine. nec mirum hoc nobis in resurrectione promitti, cum omnes, qui in carne non secundum carnem uiuimus, municipatum habeamus in caelo et hic adhuc positis dicatur in terra: reg num dei intra uos est. Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaeatotius orbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad femores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam uariae linguis, habitu tam uestis et armis? piscium ritu ac lucustarum et uelut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creatoris sui omnis homo pecus est. nunc uero passionem Christi et resurrectionem eius cunctarum gentium uoces et litterae sonant. taceo de Hebraeis, Graecis et Latinis, quas nationes fidei suae in crucis titulo dominus dedicauit.