comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultauit in gaudio infans in itero
meo. Quid est hoc miraculi fĩs que
tantoꝵ nouitas gaudioꝵ. ut habe¬
re se in utero elisabeth testaret᷑ in¬
fantem. que necdum semet ipsum
sentiens dnicum iam sentiret aduen-¬
tum: Uere hic om̃ium beatissimus
paruuloꝵ. qui intra uiscera adhuc
materna conclusus. ad esse saluatorẽ
mundi quia necdum sermone pot̾at:
ꝓphico gaudio reuelauit. Nullus ig¬
norat km̃i omẽm paruulum mat̾no
ab utero prodeuntem int̾ ipsa lucis
exordia mestis concrepare uagitibus.
solus baptista domini ultra legẽ na¬
scentium natiuitatẽ suam letitie ex¬
ultatione priuenit. Et qm decuit fr̃s
ut de matre sterili nasceret᷑. qui fecun¬
ditatem iurginis reuelabat. quatinꝰ
mirabilem partum mirabilit̾ natus
ostenderet. Illud etiam quã stupendũ
qmq magnificum qd zacharias sacer¬
dos. pater futuri ꝓpħe qui hoc ipsum
quod gerebatur angelo loquenti non
credidit. usus loquentis amisit. do¬

Expanded text:
ultavit in gaudio infans in utero ultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, do
Abbreviated transcription (Latin):
uite p̃sentis occasus. & su¬
scepta ab eis prox̃p̃i nomine pas¬
sio consecrauit. Multimoda nãꝙ
ueterum relatione didicimꝰ. non¬
nullos martyrum prostratos gladio.
igni alios concrematos. complures
bestiarum dilaceratos dentib. inny¬
meros etiam uariis tormentoꝵ cru¬
ciatib affectos. spreta sui corporis
morte xp̃iane fidei testimoniũ reddi¬
disse. Beatus uͦ baptista iohes. cuus
nunc festiuitate letanur. celestia
mundo gaudia sterili ab utero ho¬
dienatꝰ inuexit. Et illi quidem indu¬
bitata iam gloria regnantem confes¬
si sunt dei filium. hic autẽ nascitu
specialis in eo prefulsit electio. ut
ante mereretur annuntiare dnm.
qm nascendi micium linguam
que nuntiare possit: acciꝑet. Deniq
elisabeth illa uetꝰ mulier & noua
mat̾. que ante partum suum de fu-¬
turi filii letabatur officio. uenienti
ad se beate MaRie in ipso salutionis
occiirsu ait. Eece ex quo facta est uox
salutationis tue in airib meis. ex¬

Expanded text:
vitae praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasci. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Siueram deo penitentiam
obtuleris: ueram eiꝰ indulgentiã
consequeris. Dicit ei hermogenes.
Intantum ueram deo penitentiam
offero: ut om̃s codices meos in qͥb
erat illicita p̃sumptio abiecerim.
⁊ omnib simul renuntiauerĩ arti-¬

Expanded text:
tor: «Si ueram Deo penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: «In tantum Deo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui actib
Abbreviated transcription (Latin):
gans sͥ de plautille mafora oculos.
in t̾ram utrumq genu fixit. ⁊ collũ
uans cum unrtute ꝑcussit. ⁊ caput
eiꝰ abscidit. Quod cum acorpore pre¬
xp̃i hebraice clara uoce ꝑsonint.
Statim q de corpore eius unda la¬
ctis in uestimenta militis exiliuit.
⁊ post eam sangius effluxit. Sto¬
la uͦ qua sͥ ligauerat oculos. cum¬
paruit. Tanta enim lucis imm̃sitas
& odoris suauitas in momento illiꝰ
decollationis celitꝰ ibiemicuit. ut
mortalium oculi splendorem illum
sufferre.⁊humana lingua narra

Expanded text:
oculos de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum ro cum virtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praeisti Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oculos, paruit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua odorem
Abbreviated transcription (Latin):
pessima multum sanguinem iustoꝵ
effudisti iniꝰte. Et hec dicens repente
disparuit. Nero siquidem his audi¬
tis ultra qͣm dici possit timore ꝑcus¬
sus. ⁊ uelut amens effectꝰ: ignora¬
bat quid agere potuisset. Suadenti¬

Expanded text:
sti, multum sanguinem justorum injuste effudisti. » Haec dicens, repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effectus, ignorabat quid agore potuisset. Tandem suadenti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & institutor cesaris adeo est illi
amicitia copulatꝰ. uidens in eo diui¬
nam scientiam. ut se a colloquio
illius temꝑare uix posset. quatinꝰ
si ore ad os illum alloqui ñ ualeret.
frequentib datis. ⁊ acceptis epłis ip¬
suis dulcedine.⁊ amicali colloquio
atq consilio fiueret᷑. Et sic eius
doctrina agente spu scõ multiplicaba¬
tur ⁊ amabat᷑. ut licite iam doceret.
⁊ a multis libentissime audiret᷑. Dis¬
putabat siquidem cum ethnicoꝵ
philosophis.⁊ reuincebat iudeos.
quedam. magister cesaris coram eo
relegit. ⁊ in cunctis admirabilem
reddidit. Senatꝰ etiam de illo alta¬
ñ mediocrit̾ sentiebat. Quadam de
ut audiret documenta uite ꝑpetue.¬

Expanded text:
etiam institutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis et revincebat Judaeos, us magister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat. Igitur, dum t audiret documenta vitae perpe
Abbreviated transcription (Latin):
paulus cura horam nonam ianius
clausis. stetitq ante cesarem. ⁊ ate.
Cesar: ecce ego paulus. et̾ni regis &
inuicti miles. uel nunc crede. quiañ¬
sum mortinis. sed uiuo deo meo. sibi

Expanded text:
Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. sum mortuus, sed vivo Deo meo. Tibi
Abbreviated transcription (Latin):
plautillam laudantẽ ⁊ glorifican-¬
fidei calore: cum magnanimitate res¬
pondit. Ouani & miseri qui cred̾e
nescitis que oculis uidistis ⁊ mani¬
b attrectastis. Uere habeo eundẽ
quẽ illi porrexeram maforam. de in¬
fusione głosi sanguinis sui p̃ciosũ.

Expanded text:
rificanfidei accensa, cum magnanimitate respondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, de infusione pretiosi sanguinis gloriosum.
Abbreviated transcription (Latin):
rii. & ibi eum gesta audire. Et ius¬
sit sibi tribunal in basilica iouis
tem urgentes ministrabant carbo¬
nes. mittentes sub crate. & desuꝑ cõ
mei. Nam carbones tiu refrigeriũ¬
mͥ prestant. tibi et̾num suppliciuos.¬
fessus sum. assatꝰ grãs ago. Ualena¬
nus prefectus dixit. Ubi sunt ignes
quos tu diis promittebas: In ipsa
hora dicebat beatus laurentius O
insani & infelices ñ cognoscias quia
carbones ur̃i. non ardorem sed refu¬
gerium mͥ prestant: Et ceꝑunt qͥ¬
aderant mirari. quomͦ preceꝑat decꝰ
uiuũ eum assari. Ille autẽ uultu¬
pulcerrimo dicebat. Grãs ago tibi
decium dixit. Ec̃ce miser assasti unã
partem: gira aliam & manduica.
riu iamias tuas ingredi. Et̃ emisit
spm̃. Fadem nocte decius cesar una
cum ualeriano ambulautt inde
rapuit corpus eius ypolitus &
condiuit cum linteis & aromatib
de ꝓpͥo suo. Mandautt ꝙ hoc factũ

Expanded text:
rii . et ibi eum gestis audir| Et iusrii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouistamen urgenter ministrabant carbones, mittentes sub cratem, et desuper mei, nam carbones tui mihi refrigerium praestant, tibi autem supplicifessus sum . assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem pulcs in Decium, dixit: Ecce, miser, assasti unam partem, regyra aliam et manduca. rui ianuas| tuas ingredi . et emisit spiritum eadem nocte. Decius caesar| una cum ualeriano . ambulauit exinde rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc factum|
Abbreviated transcription (Latin):
cesar p̃sente ualeriano prefecto.
Ubi sunt thesaure quos pollicitꝰ
es presentare : Beatꝰ laurentius
ra dixit. Ecce isti sunt thesauriet̾¬
ni. qui nunquã minuunt᷑ nec
decrescunt. qui in singulis asper
decio. Quid uariaris ꝑ multa: Sa¬
crifica diis & obliuiscere artes
ficate demoniis: Si uistum est
ut de monib inclinentur magis
uisibilium. uos ipsi udicate. quis
ator est uniu̾se creature. & tu di-¬
Beatꝰ laurentius in ipsis tormentis
dicebat. Ego quidem grãs ago deo
med qui me dignatꝰ est coniung̾e
int̾ seruos suos. tu uͦ torqueris in
insania tua.⁊ in furore tuo. Decius
cesardixit. Leuate eum. & date ante
cesar. Sacͥfica diis. Nam om̃e genꝰ
hoc tormentoꝵ: in cõrpore tuo ue¬
xabitur. Beatꝰ laurentius dixit.
Infelix has epulas ego semꝑ desid̾a¬
ui. Nam tormenta ista tibi sunt pa
gas: iam illi dederunt nomina sua
in celo. Tu enim non es dignus as
cesar fecit beatum laurentiũ uinc¬
tum catenis duci in palatio tybe¬

Expanded text:
cesar praesente ualeriano praefecto; Vbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatuna dixit: Ecce isti sunt thesauri aeterni, qui nunquam diminuuntur, nec decrescudecio cesare;| Quid uariaris crifica diis, et obliviscere artes ficate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis uisibilium . uos ipsi iudicate . quis ator est uniuersę creature . et tu diBeatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenta ista pena tibi| sunt . gas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aius fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tibe
Abbreviated transcription (Latin):
que temptationum solet igne ꝓba¬
ri. Unde alibi de ea dicit aꝑtius. Be¬
ati qui ꝑsecutionem patiunt᷑ ꝓpter
iusticiam. Cui recte subiungit dicẽs.
Sequere me. Quia nimirum uixta
eiusdem petri uocem. xp̃s passus
est pro nobis. relinquens uobis ex¬
emplum. ut sequamini uestigia eiꝰ.
Qd̃ autem dicit de iohanne. sic eum
uolo manere donec ueniam. statũ
contemplatiue uirtitis insinuat.
que non ꝑ mortem fimenda ut ac
labor cum morte defictt: mercedẽ
post mortem accepturꝰ eternam.
Quis enim in illa uita panem esu¬
rienti dat. iͥt: nemo esurte: Quis
aquam sitienti ubi nemo sitte.
Q uis mortuum sepelit: ubi terra
iuuentium est: Quis cetera mise¬
ricordie oꝑa exercet: ubi nullus mi¬
ser inuenitur: Actionis gͦ ibi la¬
bor nullus: sed solus pret̾ite actionis
ꝑpetuus remanet fructus. Specu¬
latiua autem felicitas que hic in¬
choatur. illic sine fine ꝑficitur: qͣn¬
do & suꝑnoꝵ ciium. & ipsius dñi

Expanded text:
quae tentationum solet igne probaquae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut actlabor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera opera misericordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculatichoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis quod infuturo ꝑceptu.¬
rus est. uita etiam in presenti ceꝑit
ardenter desiderando p̃gustare. &
aliquando etiam quantum mortili¬
b fas est. in excessu mentis speculan-¬
do sublimiter. Hec autem uita diui¬
ne speculationis illos maxime reci¬
pit. qͥ post longa monastice rudi¬
menta uirtitis secreti ab homini¬
b degere norunt. eo lib̃iore ad ce¬
lestia meditanda animũ habentes.
quo aterrenis separatum tumulti¬
b. Namq actiua non solis inceno¬
bio monachis. sed & cuncto ut dixi¬
mꝰ popło dei generaliter ingredien¬
da ꝓponitur. Et quidem utrumq
apłm. & petrum uidelicet & ioħem.
quamius int̾ homines positum pro
excellentis culmine gr̃e. constat in
utraq uita fuisse ꝑfectum. at tam̃
una uita ꝑ petrum. alia designat᷑
ꝑ iohannem. In eo etiam qd̾ ait petͦ
dominꝰ. extendes manꝰ tuas. ⁊ aliꝰ te
cinget. & ducet quotu non uis. ꝑfe
ctionem expͥmit actiue conu̾satiõis:

Expanded text:
beatitudinis quod in futuro perceptubeatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque apostolum, et Petrum videlicet et Joannem, quamvis inter homines positum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet ctionem exprimit activae conversationis,
Abbreviated transcription (Latin):
ci & in hoc subluiores quiq post ꝑ
fectionem pie actionis ascendunt.
Actiua quipe uita est. studiosum xp̃i
famulum iustis insistere laborib.
& pͥꝰ quidem se ipsum ab hoc secło in¬
maculatum custodire. mentẽ. manũ.
linguam. ac membra corporis cetera.
abomni inquinamento culpe temp¬
tantis continere. ac diuinis ꝓpetuo
subiugare seruitiis: deinde etiam ꝓ¬
rere. esurienti cibum. potum sitierta.
algenti uestitum ministrando. egenos
uagos ꝙ in domo recipiendo. infir¬
mum usitando. mortuum sepelien-¬
do. eripiendo mopem de manu fortio¬
rum eius. egenum & pauꝑem adiri¬
pientib eum. sed & erranti uiam ueri¬
tatis ostendendo. ac cet̾is sese manci-
cum longo quis bone actio¬
nis exercitio edoctus. diuine oratio¬
nis dulcedine instructus. crebra lacͥ¬
marum compunctione assuefactus
acunctis mundi negotiis uacare. ⁊
in sola dilectione oculum mentis in¬
tendere didicerit: gaudiumq ꝑpetue

Expanded text:
ci, et in hoc sublimiorci, et in hoc sublimiorfectionem piae actionis ascendunt. Activa quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam prere, esurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipacum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
ideo suam ꝑsonam maluit udiciis
rerum accidentium. qmͣ ꝓpͥo desig¬
nare uocabulo. Diligebat autem
ẽum iħc. non exceptis cet̾is singulariter
solum. sed preceteris quos diligebat fa¬
miliarius unum. quẽ specialis prero¬
gatuia castitatis ampliori dilectione
fecerat dignum. Omnes quippe se di¬
ligere probat. quib ante passionem
loquitur. sicite dilexit me pater & ego
dilexi uos. manete in dilectione mea.
Sed hunc pre omnib diligit: qui uir¬
go electus ab ipso. uirgõ in euũ per¬
mansit. Tradunt namq hẏstorie qd̾
eum de nuptiis uolentem nubere uo¬
cauerit. & propt̾ea quem acarnali uo¬
luptate retraxerat. potiore sui amoris
dulcedine donauit. Possumus autẽ
mystice in his que petro & iohanni
adño predicta atq in eis gesta sunt:
duas eccłie uitas quib in presenti ex¬
ercetur. actiuam scilicet & contempla¬
tuiam designatas accipere. Quarum
actiua cominuns populo dei iua ui¬
uendi est. ad complatuam uͦ ꝑpau.¬

Expanded text:
ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpau
Abbreviated transcription (Latin):
non subditur. quid pꝰ hec dicta dns
& discipuli fecerint: sed ex eo tam̃
innuitur quod subiungie. Conu̾sꝰ
petrus: uidit illum discipłm quẽ
diligebat iħs sequentem. Patet ñaq
quia cum dixisset petro sequere me.
idest crucem patiendo me umitare:
surrexit de loco conuiuii. & abire
iam cepit. Secutꝰ est autẽ eum pe¬
trus etiam incessu pedum cupiens
implere quod audiuit. sequere me.
ecutꝰ est & ille
discipulus quem diligebat
iħe. Neq enini arcendum se a con¬
sectatu xp̃i putabat: qui non mino¬
re se gr̃a dilectionis a xp̃o complexũ¬
se nouerat. Neq incredibile est ideo
utrumq dĩscipulum corporali gres¬
su uestigia domini secutum. quia
necdum intellexerant quid signifi¬
cauerit in eo quod petrum se sequi
precepit. Notum autẽ noui ur̃e
frat̾nitati. quis sit ille discipulus
quem diligebat iħc: iohes iudeli

Expanded text:
non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint; sed ex eo tamen innuitur, quod subjungit: Conversus Petrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrexit de loco convivii et abire jam coepit. Secutus est autem Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit: Sequere me; secutus et ille discipulus, quem diligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt quid significaverit in eo quod Petrum se sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati quis sit ille discipulus quem diligebat Jesus; Joannes videli
Abbreviated transcription (Latin):
gium amoris precipui. quo
ceteris ampliꝰ meruit honorari a do¬
mino. Comm̃idat destumonium
euangłice descriptionis. quod ueri¬
tate diuina subnixum nullꝰ
fidelium dubitare ꝑmittitur. Com¬
mendat placidam sue carmis abso¬
lutionem: qͣm d̃no specialiter se
uisitante ꝑcepit. Sed ut ꝑfecte lec¬
tionis huuus pͥncipia considerare
ualeamꝰ: libet suꝑiora parumꝑ
attendere. Apparuit dñs post re-
inpiscando tota nocte laboran¬
tib. & stans in littore. copiosa re¬
Mox q egressus ad terram. iuitauit
ad prandium. & inter prandendũ
tercio petrum an se amaret inter¬
rogauit. ac tercio amorem confi¬
denti. quia ter eum negauerat. ei
tertio pascendas suas oues cõmisit¬
ac deinde quia pro earundem ouiũ
idest animarum fidelium cura pa-¬
storali usꝙ ad martẏrium crucis
esset ꝑuenturꝰ. intimauit dicens.
Am̃ amen dico tibi. cum esses unior
cingebas te & ambula ubi uolebaᷤ.

Expanded text:
gium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post rin piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa remoxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisitac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas:
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. humillimiꝰ pro xp̃i honore
submisit. nec piguit eum ꝓ illo
mori quen sepe probauerat uiuere.
& regnare post mortem. Atq ita
factum est. utt gloriosissimũ paulũ
qui in diuersis gentib pro fide xp̃i
multo certamine dunicando innu¬
mera bella ꝑegerat. uelut uicto¬
rem mundi roma susciꝑe ad tri¬
umphum. Higͦ sunt beatissimi
petrꝰ & paulus sacramentũ cele¬
stis regni uno spu predicantes.
sub unius passione diei. doctrinã
suam piosanguine & morte for¬
tissima consecrarunt. qui etiam
pes facti. dispensatione celesti ro¬
mam petentes. sacratissima sua
corpora in illiꝰ urbis arce reconde¬
rent. que totiꝰ orbis obtinuerat
pͥncipatum. quatinꝰ potentiam
uirtutis sue xp̃s ostendens. ubi
mundꝰ caput habebat imꝑii.
ibi regni sui pͥncipes collocaret.

Expanded text:
gladio humillimus pro Christi honore gladio humillimus pro Christi honore submisit; nec piguit 221 eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare post mortem. Atque ita factum est ut gloriosissimum Paulum, qui in diversis gentibus pro fide Christi multo certamine dimicando innumera bella peregerat, velut victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine, 222 et morte fortissima consecrarunt; qui etiam pes facti, dispensatione coelesti, Romam petentes, et sacratissima sua corpora in illius urbis arce reconderent, quae totius orbis obtinuerat principatum; quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principes collocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝑsequeris. qui terras celo. crucẽ
regno. morte ꝑpetuitate mutaui:
De quib omnib non te debere cun¬
ctari. & ereptꝰ tibi nunc & post pay¬
lulum redditus suadebit aspectus.
At beatissimꝰ paulus repentina qͥdẽ
cecitate cohercitꝰ. intellecta tam̃ ceci¬
tate loquentis ecelo. continuo fide¬
lis effectus. & aꝑsecutione destitit.
& nouos intuendi xp̃m oculos ad¬
quisuite. Hic est paulus qui ꝓ sua¬
rum remunerationem uirtuttioꝯ
ultra humana marita. tercium
raptꝰ ad celum celestia secreta cog¬
noute. ut ecclesiarum futurꝰ doctor
int̾ angłos disceret. quod int̾ homi-¬
nes predicaret. Autt quis ei impu-¬
ne ultra non credae. qui de sacramen¬
tis d̾nncis non solum audita loquit᷑.
sed & uisa testatur: Qnͣto hoc fr̃s
dei nr̃i actum est gr̃a. ut qui de cele¬
stib in apłatum uocatꝰ est. apłatꝰ
euis consecraretur in celo: Et̃ post
omnia hic est paulus. qui cerui¬

Expanded text:
tu persequeris, qui terras coelo, crucem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus, qui pro suarum remuneratione virtutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, sed et visa testatur? Quanta hoc, fratres, Dei nostri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Paulus, qui cervi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutum. nec xp̃m latuisse quẽ eli¬
geret in paulo. Hic est paulus qui
xp̃i uocib inclamatꝰ e celo. oculis in
se iudaice infidelitatis obtusis. ui¬
dendi aciem non ꝑdidit. s mutauit.
Amisit oculos & recepte: ut uno eo¬
demꝙ tempore. & in ꝑsequentem ce¬
citatis uindicta procederet. & uocan¬
tis dei gr̃a illuminaret electum. Ait
namq illi de celo dns. Saule saule
quid me ꝑsequeris: Idest cur me ꝑ¬
sequeris aule. que mea odium erga
entes popłos quinq panib paui:
In quia de tumulis mortuos suscita¬
ui: an forte magis quia fidelib me¬
is regnum celeste promisi: Sed si
prestare me posse dubitas que ꝓmit¬
to: aspice si tamen potes. unde te uel
qualis appello. Sed quare me ꝑseqͦ¬
ris saule. ut quid me ꝑsequendo ꝓ-
ficies: Numquid adu̾sus regnantẽ
in celo ullum tua ꝑsecutio habebit
effectum: Numquid mͥ nocere qͥc
quam poteris. qui ñ potes intueri:
Ego enim sum ihe nazarenus quẽ

Expanded text:
persecutum, nec Christum latuisse quem elipersecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. Hic est Paulus, qui Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis, videndi aciem non perdidit, sed mutavit. Amisit oculos et recepit, ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illuminaret Ecclesiam. Ait namque illi de coelo Dominus: Saule, Saule, quid me persequeris ? id est, cur me persequeris, Saule? Quae mea odium erga entes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me persequeris, Saule? Aut quid, me persequendo, ficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
redemerat. hic fidei sue uirtute
seruaret. Et recte sane ei arbiter
occultoꝵ dei filius pascendas oues
suas tuendas ꝙ cominisit. cui no¬
uerat in nutriendo grege dñico.
nec studium deesse nec fidem. Hic
est petrꝰ quidum ad crucem tan¬
quam crucifixi discipulus duc̾et᷑.
uerso se poscens corpore crucifigi.
passionem non renuit. sed equali¬
tatem crucis dñice declinauit. ut
ostenderet uniu̾sis admirande se
humilitatis uirtutem. nouiꝙ
mysterii disciplinam. & int̾ torm̃
petrus ad crucem. qui repulso timore
mortis.moriendi ordinem tam acer¬
ba in passione quesiuit. Quid etiam
de głosissimo referam paulo. in quo
dñs fidem nominis si dum ipsum
ꝑsequeretur elegit: Qui dũ uelut
acerrimus ꝑsecutor xp̃ianam ua¬
stat eccłiam inimico adhuc eiꝰ mn pe¬
gr̃am. factus est subito pastor ex lu¬
po. ex predone ciustos. ex hoste defen¬
sor. Unde patuit ne paulum malig¬
ne mentis ꝓposito plebem dnicam

Expanded text:
redemerat, hic fidei suae virtute redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se poscens corpore crucifigi, passionem non renuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit; ut ostenderet universis admirandae scilicet humilitatis virtutem, novique mysterii disciplinam et inter tormei, perrexit Petrus ad crucem; qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in passione quaesivit. 3. Quid etiam de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam persequeretur, elegit? qui dum velut acerrimus persecutor christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pegratiam, factus est subito, pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor. Unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑium dñi sui posse se afluctib
sustentari. itanichilo minꝰ dum
mergitur. credidit ipsus dñi sui
se uirtute saluandum. Uere beati
petri. & dum trepidat mirabilis
fides. quam nec ꝑurgentis ꝑiculi
potuit turbare formido. Clamando
de se diffisus est. non de d̾̃no dubita-¬
uit. Nequis eͦ tuorem hunc gło¬
sissum petri ducat in uitium. qm̃
timor iste qmius pͥmam turbau̾it
fidem. confidentiam tamen in eo
reparate credulitatis ordinaute.
nionem sui nominis libent̾ indul¬
sit. Ut enim sicut apłs paulus
petrus factus est petra. dicente ei
domino. Tu es petrus & suꝑ hane
petram edificabo eccł̃iam meam.
Nam sicut in deserto dnico sitienti
popło aqua fluxit epetra. ita ui-¬
uerso mundo ꝑfidie ariditate lax¬
anti de ore petri fons salutifere con¬
fessionis emersit. Hic est petrꝰ. eu
xp̃s ascensurꝰ ad patrem. pascenda
ouiculas suas agnos q comm̃dat.
ut quos ille piẽtatis miseratione

Expanded text:
imperio Domini sui posse se a fluctibus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. nionem sui nominis libenter indulsit. Ut enim, sicut apostolus Paulus Petrus factus est petra, dicente ei Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nam sicut in deserto, dominico sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas oviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
quia singuloꝵ merita censendo
apłs uincuiq regnum celi aite clar¬
dit aut aꝑit. Non gͦ clauis ista
mortalis artificis aptata manu.
sed data axp̃o potestas est udic̃a¬
di. Deniq ait ei. Quoꝵ remiseritiᷤᷤ
peccata remissa eriurt. Et quoꝵ
detinueritis detenta erunt. Hic
est petrus. quem xp̃i esse confiden-¬
tissimũ subiecta uestigiis eiꝰ ma¬
rra ꝓbauerunt. Nam a dño suo
nouos sibi dari in fluctib gressus
ut fidelis poposcit. & ut dilectus
emeruit. Qui ob hoc solum trepi¬
dasse uisus est ut fragilitas huma¬
na cognosceret. quanta esset inter
deum seruũq diftantia. dum aggͣ¬
uata peccatis caro mergitur. & in¬
maculati nescit planta diffidere.
Siniul ⁊ illud ne dũ suꝑ aquas am¬
bulans petrꝰ pede intrepido ꝑue¬
nisset ad xp̃m. dñi forte sui uirtu¬
tib equaretur. Sed quid illum tan¬
toꝑe dicimus trepidasse. cum pie
trepidatio sua. maiora ꝑfecitad fi¬
deme Ut enim credidit petrus.

Expanded text:
quia singulorum merita censenda quia singulorum merita censenda apostolus unicuique regnum coeli aut claudit aut aperit. Non est ergo clavis ista mortalis artificis aptata manu, sed data est a Christo potestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt . Hic est Petrus, quem Christi esse confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
ni sensus attollere potuisset obtu¬
tum. nisĩ ab ore petri salutis huiꝰ
fidei ueritas radiasset: Quis me¬
ritorum eius głam qmͣuis magno
equiꝑare possit eloquio. a quo nob̃
adorande diuinitatis fides. & cepit
& ꝑmanet: Quid tanto głosius
uiro. qui fidem secreti inscrutabilis
loquendo edidit. uiuendo docuit.
patiendo firmauit: Ut autẽ confes¬
sionis huiꝰ quauta esset magnitudo
saluator offenderet: ait ei. Beatꝰ
es symon bariona: quia caro &
sangus non reuelauit tibi. sed pa-¬
ter meus qui es in celis. Tibi dabo¬
carem ⁊ in carne natum. om̃ipoten¬
tis esse patris filium sentire potus¬
set: nisi ꝓpitius hoc ipse pater ꝑ pe¬
trum nõbis reuelasset e celo: Hȩc
illi confessio dedit. ut ante c laues
regni celestis acciꝑet. quã celi ianuaᷤ
introiret Sed neq uos fr̃s de petro
creditis clauib regni more nr̃arũ
clauium cogitatio terrena ꝑmoue¬
at. Clauis enim celi lingua est petͥ.

Expanded text:
ni sensus attollere potuisset obtuni sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet? Quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo Salvator ostenderet, ait ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis; carnem et in carne natum, omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Haec illi confessio dedit, ut ante claves regni coelestis acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavibus regni more nostrarum clavium cogitatio promoveat, claves coeli lingua est Petri;
Abbreviated transcription (Latin):
Erat eis xp̃s uiuere. quia totum xp̃i
ꝓficiebat ecclesiis qd̃ uiuebant. Frat
eis mori lucrum. quia tali ac morte
uitam sibi mercabant᷑ eternam. Frat
eis mori lucrum. quoꝵ corruptioni.
incorruptio succedebat. & dampna
presentium tempoꝵ lucra ꝑpetua
sequebantur. Sed iam kñn necessa
nr̃e ingenii ꝙ tenuitas patitur.
immo ut misericors ds annutt:
proloquamur. Hic itaq ille est
uiui dei esse filium. ualidissima in¬
uictaq nobis credendi fundam̃ta
constituit. Nam ꝑcunctanti d̾no
quis esse ab hominib diceretur:
respondit. tu es xp̃s filius d̃i iuiui.
idest tu dne de carne uirginis factꝰ
es xp̃s. qui uiui dei es filius sem¬
piternus. Tu dñe hominib natꝰ
es homo. qui in cogitabili maiesta
te ds es apud deum. Tues xp̃s
qui pro redemptione nr̃a ad passio¬
nem ueniens: impassibilis ꝑma¬
nes apud patrem. Quis igitur
unquam intantum hoc incomp̃¬
hense deitatis archanum huma¬

Expanded text:
erat eis Christus vivere, quia totum Christi erat eis Christus vivere, quia totum Christi proficiebat Ecclesiis quod vivebant, Erat eis et mori lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. Sed jam necessarium, nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est ominum vivi Dei esse Filium, validissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est: tu Domine de carne virginis factus es Christus, qui Dei vivi es Filius sempiternus: tu Domine ab hominibus natus es homo, qui incote Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum huma
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. ipsum d̃nm ac
deum nr̃m qui huius auctor est
fidei debita religione ueneremur.
Apłi namq latino sermone diciunt᷑
missi. Qui gͦ honorant missos. ma¬
nifectum est eos hondrare mitten-¬
tem. qm̃ dignitas que defertur mi-¬
nistris. illi sine dubio euiꝰ ministri
sunt exhibetur.ut ait saluator ad
discipulos suos. Qui uos audie me
audit. & qui uos recipit me recipit.
Uere beata apłoꝵ merĩta. in quib se
xp̃s & recipi predicat & audiri. beati
nichilo minꝰ ⁊ illi quoꝵ deuotio dela¬
ta apłis recurrit in xp̃m. Tenentes
itaq fr̃s taute huiꝰ promissionis fidẽ
de suppliciis patrum nr̃oꝵ pro xp̃i
te letantur. martyres non dubitant
cum xp̃o regnare post mortem. Nos
uero eccłiarum om̃ium reuerentissi¬
mos patres. petrum dico & paulum
piisumis studiis honoremus. quib
xp̃i prestante gr̃a factus est hodie
de morte natalis. quib finis uite
uiuendi micium dedit. Quib ut
iuuere: quib uita ñ erat sinȩ xp̃o.

Expanded text:
carissimi, ipsum Dominum ac Deum nostrum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos manifestum est honorare eos mittentem; quoniam dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur; ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit, me audit, et qui vos recipit, me recipit . Vere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat, et audiri. Beati nihilominus et illi, quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem de suppliciis patrum nostrorum pro Cte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverentissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis, quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut vivere, quibus vita non erat sine Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
dum factum sie. & ignis extingue
ret᷑. Que alia tormenta posumus
ei adhebere: Et circumstantes di¬
xerunt. Si uibes imꝑator in pro¬
fundum maris mittatur. Num¬
quid & mari imꝑare potest ⁊ Tunc¬

Expanded text:
dum factum est, et ignis extinctus est? Que tormenta possumus ei apponere? » Et circumstantes dixerunt: «Si iubes, imperator, in fundum fluminis mittatur. Numquid flumini imperare potest?»
Abbreviated transcription (Latin):
a timore mimici libera animã¬
meam. Protege me a conu̾satio¬
tium iniquitatem. quia exacue¬
runt ut gladium linguas suas.
Et hec eo orante: apparuit illi ep̃s.
& tenens manum eiꝰ ascendit cũ
eo in sartaginem. Et statim igius
extinctus est. & plumbum frigidũ
lebat dicens. Ego autẽ ad dñm¬

Expanded text:
a timore inimici libera me. Protege me a conversatiotium iniquitate, quia exacuerunt ut gladium linguas suas Et, orante eo, apparuit illi Christus, et tenuit manus eius, et ascendit cum eo in sartaginem, et mox ignis extinctus est, et plumbum refrigeravit. lebat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s pantaleon manus suas ad celũ:
dicebat. Domine cł̾s meꝰ comple desi¬
derium meum in loco isto. & omnib
istis da indulgentiam. & dimrite eis
Serue bone impleta sunt desideria
rona tua preparata est. Non uoca

Expanded text:
ilianus manus suas ad celum, dicens: «Dominus Deus meus, comple desiderium meum in loco isto, et omnibus istis da indulgentiam, et dimitte eis «Serve meus bone, completa sunt desideria rona tua preparata est. Iam non
Abbreviated transcription (Latin):
eus gaudens & psallens cepit dicere.
Sepẽ expugnauerunt me aiuiuentu.¬
te mea. ⁊ non potuerunt adu̾sum me.
dñs autem iusticie confringet cer
nerunt locum ubi placuit deo. & alli¬
gauerunt eum in nouella oliua. Et
accessit unꝰ de spiculatorib ⁊ ꝑcussit
eum: & statim gladiꝰ tanquã cera

Expanded text:
dicens: «Sepe expugnaverunt me a iuventute mea, etenim non potuerunt michi. Dominus iustus confringet cervtria, et invenerunt locum ubi placuit Deo, et ligaverunt eum in novella oliva, et accessit ad eum unus de spiculatoribus, et percussit eum, et gladius tamquam cera
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m confessi sunt. Maximianus
iuuentutẽ tuam. Multa enĩ &
magna tibi tormenta preparata
sunt: si ꝑmanseris in eadem con¬
fessione. Pantaleon respondit. Que
dicitis tormenta: celerius adhibete:

Expanded text:
m vivunt». Maximianus iuventutem tuam. Multa enim et magna tormenta tibi parata sunt, si tu permanseris in eadem confusione». Milianus respondit: «Que dicis tormenta, celerius michi adhibe.
Abbreviated transcription (Latin):
mor meiis ad te ueniat. Non au̾tas
faciem tuam ame. In die tͥbulatio¬
In quacumq die inuocau̾o te eito
exaudi me: ⁊ ostende omnib istis
quia tues d̃s solus. ⁊ curas om̃s qui
in te credunte. Et tenuit manũ pa
rexit & abiit indomum suã gaudẽs

Expanded text:
. Si non auditi fuerint, invoco et ego Deum meumIn quacumque die invocavero te, velociter exaudi me: ostende istis quia tu solus es Deus, et curas <eos>, qui in te credunt». Et tenuit manum parrexit, et habiit in domum suam, gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
gebantur. postmodũ pre gaudio
popłs deuote illacrimatꝰ abscessit.
x hinc itaq fr̃s quando¬
quidem de conceptione d̾ni
disseruimus aliquantulum. sua ip¬
sius gr̃ã ad ipsam de qua conceptus
est iurginem scribendi conu̾tamꝰ
calamum. & in laudib eiꝰ saltem
parum immoremur. de cuiꝰ inteme¬
rato utero mirifice tantum nos re¬
demptorem suscepisse gaudemꝰ.
Hanc enim uirginem scãm. deo de¬
uotam. ineffabilem & omnib pre-¬
ferendam. fideles quiq ante aduen¬
tum dñi uotis fidelib expectabãt.¬

Expanded text:
gebatur, postmodum prae gaudio gebatur, postmodum prae gaudio populus devote illacrymatus abscessit. Ex hinc itaque, fratres, quandoquidem de conceptione Domini disseruimus, aliquantulum sua ipsius gratia ad ipsam de qua conceptus est virginem scribendi convertamus calamum, et in laudibus ejus saltem parum immoremur, de cujus intemerato utero mirifice tantum nos Redemptorem suscepisse gaudemus. Hanc enim virginem sanctam, Deo devotam, ineffabilem et omnibus praeferendam fideles quique ante adventum Domini votis fidelibus exspectabant
Abbreviated transcription (Latin):
uotiori deum̃ postulantes. ut qui be¬
nigne cepit. benignius & ipse ꝑficiat.
Benignitas tandem saluatoris nr̃i p̃¬
ces suscepit humilium ꝑ int̾cessionẽ
głose semꝑ uirguns remissionis in¬
misit antidotum. & ad refrigeran¬
dum intumescentis lingue ardorẽ.
to lingua. unmo recepto ad plenũ
loquendi officio. gr̃arum quãmaxime
actiones dño referuntur. lacrime in
gaudia. gemitꝰ in organa conu̾tunt᷑.
Fit leticia magna in popło. undiꝙ lau¬
des dño ꝑsonant. signis eccłe concre¬
pantib. te d̾m laudamus spũales
clericoꝵ ordines deuote ubilant.
utruisq sexis uiris & mulierib
deum laudantib uoce qua poterant.
Quia igitur pro recepta sanitate. que
ad altare scĩssime uirginis offerret.
in promptu pauꝑcula non habuit:
se ipsam amodo eius capitaliciam
astantium consilio gratant̾ dedit.
sic ꝙ post immensas gr̃arũ actio¬
nes. qui pͥꝰ pro compassione cõpun-¬

Expanded text:
votiori Deum postulantes, ut qui bevotiori Deum postulantes, ut qui benigne coepit, benignius et ipse perficiat. Benignitas tandem Salvatoris nostri preces suscepit humilium per intercessionem gloriosae semper Virginis, remissionis immisit antidotum, et ad refrigerandum intumescentis linguae ardorem to lingua, imo recepto ad plenum loquendi officio, gratiarum quam maxime actiones referuntur, lacrymae in gaudia, gemitus in organa convertuntur. Fit laetitia magna in populo, undique laudes Domino personant, signis ecclesiae concrepantibus, Te Deum laudamus, spirituales clericorum ordines devote jubilant, utriusque sexus viris et mulieribus Deum laudantibus voce qua poterant. Quia igitur pro recepta sanitate quae ad altare sanctissimae Virginis offerret in promptu paupercula non habuit, se ipsam ejus amodo capitalitiam astantium consilio gratanter dedit, sicque post immensas gratiarum actiones qui prius pro compassione compun
Abbreviated transcription (Latin):
abangelo. uirginis hodie conceptꝰ
est in utero. unde & festiuitas hec
hodierna. annunitiatio dñi est no
rum hosias deo deuotissime offera¬
mus. utꝰ p̾romisse reparationis sc̃e
uo uidelicet kalendarum apͥlium sic̃
p̃dirinius uisitatio angłica dedica¬
uit. scĩ sp̃s obumbratio consecrauit.
scõꝵ patrum auctoritas in eodem spr̃
scõ celebrandam confirmauit. Sed
quia plerumq dieb d̾nice passionis
siue resurrectionis. in quib memoria
scõꝵ fieri prohibetur eam contigit
euenisse: a scĩs patrib in quodã eccłẽ
toletane concilio didicimꝰ statutũ
ens sic euen̾it sollempniter reformã¬
dam. quatinꝰ & dies dñici ex debito
celebrentur. & sc̃e annuntiationis
deuotissima sollempnitas ñ negligat᷑.
Ex hac igit institutione. anno dñice
marum diem quinta feria festiuita¬
tis terminum contigit accidisse ꝙͣ¬
deuotionis deo pro ꝑcepta iam remissi¬
one recddunt grãs compunctione de¬

Expanded text:
ab angelo, virginis hodie conceptus ab angelo, virginis hodie conceptus est in utero, unde et festivitas haec hodierna Annuntiatio Domini est nomrum hostias Deo devotissime offeramus, ut ad promissae reparationis sanctae vo videlicet Kalendarum Aprilis, sicut praediximus, visitatio angelica dedicavit, Spiritus sancti obumbratio consecravit, sanctorum Patrum auctoritas in eodem sancto Spiritu celebrandam confirmavit. Sed quia plerumque diebus Dominicae Passionis sive Resurrectionis, in quibus memoria sanctorum fieri prohibetur, eam contigit evenisse, a sanctis Patribus, in quodam Ecclesiae Toletanae concilio didicimus, statutum es sic evenerit solemniter reformandam. Quatenus et dies Dominici ex debito celebrentur, et sanctae Annuntiationis devotissima solemnitas non negligatur. Ex hac igitur constitutione anno Dominicae marum diem, quinta feria, festivitatis terminum contigit accidisse devotionis Deo pro percepta jam remissione reddunt gratias, cumpunctione de