comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uade huit aut̃ uolo qd̃ ñ debet᷑ donare. Aut
ñ licet mͥ fat̾e quod uolo. An otculus tius
nequam . ẽ quia ego bonꝰ sum. bic ille si dicat
tur ñ et mͥm̾ito audiet. O homo tu qͥs es qui
respondeas co: Quẽ c̾te in uno ur̃m benig¬
nissimum largitorẽ. in te uͦ exattorẽ iustĩs¬
simum mn nulło tam̃ cͥnis iniꝰtum. Cũ em̃ itͦ
omnib quid omnib deb̾et᷑ ostendet atq ita
grauꝰ suam gr̃ã uasis miscłie commendaret
turin eadẽ causa me quam illum potiꝰ puniet.
aut illum quam me potius lib̾abit: Hoc non
dito si queris quare quia fateor me ñ inuenire
quid duam. Si ⁊ hoc queres quare. qr ĩ hat
ro sicut uista. ẽ ira eiꝰ sic̃ magna. ẽ miscdia eiꝰ¬

Expanded text:
n debetur donare. An non licet milii facere quod volo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? Hic ille si dicat, Cur non et mihi? merito audiet, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Quem certe in uno vestrum benignissimum largitorem, in te vero exactorem justissimum, in nullo tamen cernis injustum. Cum enim justus omnibus, quid omnibus deberetur ostenderet, atque ita gratius suam gratiam vasis misericordiae commendaret; cur in eadem causa me quam illum potius puniet, aut illum quam me potius liberabit? » Hoc non dico: si quaeris quare; quia fateor me non invenire quid dicam. Si et hoc quaeris quare; quia in hac re sicut justa est ira ejus, sicut magna e
Abbreviated transcription (Latin):
exoꝑib. fides enim ht̃ qͦ. auqͣnto p̾t ditit.
q̃m omnis qͥ inuotau̾it nom̃ dñi saliuis e¬
rit. Ad qͣm salutẽ ꝑtinet. ut opera nulla
Opter quod de illis qui non ex fide s tamꝗͣ
ex operib offend̾unt in lapidẽ offensionis:
sequitur et dicit. fr̃s quidam bona uolũta ᷤᷤ
cordis m̃i et dep̾catio ad dm̃ fit ꝓ ilł in salu¬
tem. Testimonium enim ilł ꝑhibeo: qr ⁊ elũ

Expanded text:
es enim habet, quod aliquando post dicit: Quonium omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Ad quam salutem pertinet, ut opera bona Propter quod, de illis qui non ex fide, sed tanquam ex operibus offenderunt in lapidem offensionis, sequitur, et dicit: Fratres, bona voluntas quidem cordis mei, et deprecatio ad Deum pro illis in salutem: testimonium enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uoluntati eius quis resistit: Nob̃ hoc
dictum putemus. Quid gͦ aliud quam qͦd
respondit apłc respondere debemꝰ. Aut
si ⁊ nos talia debent mouent. Quia et nos
homines sumus. simul oportet omnes au¬
diamus dicentem. O homo tu quis es qui
respondeas dõ: Lumquid dicit figmen¬
tum ei qui se fuixit. quare me feciti sit:
Annon ht̃ potestatem figulus luti ex ead
massa fatere aluid in honorem. aliud ĩ
contumeliam. Hec massa utiq si c̾e̾t
media. ut quemadmodum nicħ boni
nec mali aliquid meretur. ñ frꝰtra uidet᷑
iniquitas ut ex ea fierent uasa in concume¬
liam. Cum uͦ ꝑ lib̃um arbitrium primi ho
ꝓtuldubio quod ex ea fuint uasa in honorẽ
non ip̃ius iustitie que gr̃am nulla precessit.
s dĩ miscd̃iamquod uero in contumeliam
ñ iniquitati dĩ que absit ut sit apud deum
s iuditio deputandum. ẽ. Hor quisquis cũ
eccła tatholita sapit. non contra gr̃am ꝓ
m̾itis disputat s miscdiam ⁊ iũdiuum

Expanded text:
nam uoluntati eius quis resistit?\' nobis hoc nam uoluntati eius quis resistit?\' nobis hoc dictum putemus. quid ergo aliud, quam quod respondit apostolus. respondere debemus? aut si et nos talia mouent, quia et nos homines sumus, simul oportet omnes audiamus. dicentem:s o homo, tu quis e s. qui respondeas deo? numquid dicit figmentum ei. qui se finxit: \'Quarem figulus luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem aliud in contumeliam? haec massa si esset ita media, ut quem ad modum nihil boni ita nec mali aliquid mereretur, non frustra uideretur iniquitas, ut ei ea fierent uasa in contumeliam; cum uero per liberum arbitrium primi homxerit, procul dubio, quod ex ea fiunt uasa in honorem, non ipsius iustitiae, quae gratiam nulla praecessit, sed dei misericordiae, quod uero in contumeliam, non iniquitati dei, quae absit ut sit apud deum, sed iudicio deputandum est. hoc quisquis cum ecclesia catholica sapit, non contra gratiam pro meritis disputat, sed misericordiam et iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
tatem apud deum quia neq remittendo neq
exigendo quod debetur inuistꝰ. ẽ. Ibi enim gͣta
ẽ. indulgentia. nͥ iusta. ẽẽ. posset uindicta. ut
hint euidentiꝰ appareret. a pena debita lib̾a¬
to.⁊ gratis iustificato. quantum beneficii ꝯ¬
feratur. quod alt̾ equaliter reus sine puni-¬
entis iniquitate punitur. Deniq subungit
⁊ dicit. Igitur ñ uolentis neq currentis. sed
miserentis. ẽ c̃i. Hoc ꝓpt̾ eos dictum. ẽ qͥ ꝑ
grãm lib̾ati iustificantur. Ppt̾ eos autem
quos suꝑ ira di manet. quia et ip̃is s bene
utitur ad docendos alios. quos lib̃are dig¬
natur subiunxitatq ait. diuit enim scrip̃t᷑a
pharaomi. Qina ad hoc te extitaui. ut osten¬
dam potentiam tͣnam.⁊ ut annunc ietur
nomen meum in uniu̾sa t̾ra. Deinde ad
aliqua iniquitate. s utrumq miscdia
⁊ u̾itate. Et adhui tamen audax mouetur
infirmitas. eorum sułt qui secundum con¬
Hani sibi ex adu̾so opponens apłc ait. Di¬
tis itaq mitbi. Quid adhu conquerit᷑:

Expanded text:
endo, neque exigendo quod debetur, injustus est. Ibi enim gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta, ut hinc evidentius appareret a poena debita liberato et gratis justificato, quantum beneficii conferatur, quod alter aequaliter reus sine punientis iniquitate punitur. Denique subiungit et dicit: Igitur non nolentia neque currentis sed miserentis est dei. hoc propter eos dictum est, qui per gratiam liberati iustificantur. propter eos autem, super quos ira dei manet. quia et ipsis deus bene utitur ad docendos alios, quos liberare dignatur. subiunxit atque ait: Dicit enim scriptura Pharaoni, quia ad hoc te excitaui. ut ostendam in te potentiam meam et ut adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. deinde ad aliqua iniquitate sed utrumque misericordia et ueritate. et adhuc tamen audax mouetur infirmitas eorum scilicet, qui secundum conHanc sibi ex aduerso opponens apostolus ait: Dicis itaque mihi: \'Quid adhuc conqueritur?
Abbreviated transcription (Latin):
ruordia di. ñ gͦ suffinit ⁊ sola miscd̃ia dĩ siñ
sit etiam uoluntas hominis. Ac ꝑ hotsi recte
recte dictum. c̃ ñ uolentis hominis s misentiᷤ
c̃ dĩ. quia id uoluntas hominis sola ñ inplet
tur ñ ⁊ econtrario recte qdr ñ miserentis. ẽ. dĩ s
uolentis ẽ hominis quia id miscłia sola nõ¬
aꝑtissime contraditat. restat ut ipt̾ea recte du¬
tum intelligatur. ñ uolentis neq currentiss
miserentis. ẽ. dĩ. ut totum det᷑ deo. qͥ hominiᷤ
uoluntatem bonam ⁊ p̃parat ad iuuandã
⁊ adiuuat p̃paratam. Drecedit enim bona
Nam utrumq legitur in sc̃is eloquiis. mise¬
quit᷑. ne frꝰtra uelit. Nisi dominus edifica¬
u̾it domum in uanum. laborau̾unt edificã¬
tes eam. Quomͦ gͦ deus iubet sine adiutorio
ip̃us. uel ditficile impletur. cum si dominꝰ
non edificet: in uanum edifirans laborasse di¬
cat᷑. Neq tum scͥptũ sit .c̃. quid̃ uolentis atq
currentis. fatlus aut̃ miserentis di. s scͥp¬

Expanded text:
sufficit et sola misericordia Dei, si non sit etiam voluntas hominis: ac per hoc si recte dictum est, Non volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet; cur non et e contrario recte dicitur, Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, quia id misericordia Dei sola noapertissime contradicat; restat ut propterea recte dictum intelligatur, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum Deo detur, qui hominis voluntatem bonam et praeparat adjuvandam, et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona Nam utrumque legitur in sanctis eloquiis; et, Miseque ad ne frustra velit. Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam. Quomodo eipsius uel difficile impletur, cum. si dominus non aedificet, in uanum aedificans laborasse dicatur neque scriptum sit ceat quidem uolentis atque currentis, facilius autem miserentis est dei, sed scrip
Abbreviated transcription (Latin):
rili u̾sat. Ibi aut̃ ⁊ hoc ait. Si aut̃ uolens
deus ostend̾e iram ⁊ demonstrare potẽciã
suam actulit in multa parientia uasa ire. par¬
cendo ntiq quos malos fut᷑os. eẽ. p̃stiret q̃ uasa
ditit ꝑfecta in ꝑdicionem Ut notas in quit
faiet diuitias głe sue in uasa miscd̾ie. Uñ uasdoꝵ
miscd̾ie uox. ẽ in psalmis. Deus meus misid̾ia
eiꝰ preueniet me. Deus meus demonstraint
in quib tamen humanam nat᷑am nõ ad
maliuam creauit s ꝑfert eos pauent̾. qͦusq¬
pauent̾ scit oport̾e. ñ manit̾ s utens eis ad amo¬
nitionem uel ex̾titanonem bonorum. Cice enĩ
ut annuntiaretur nomen di in unu̾isa terra.

Expanded text:
cili versaretur. Ibi autem et hoc ait: Si autem volens Deus ostendere iram, et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae — parcendo utique his quos malos futuros esse praescierat: quae uasa dicit perfecta in perditionem — et ut notas. inquit, faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae. unde uasorum misericordiae uox est in Psalmis: deus meus, misericordia eius praeueniet me; deus meus demonstrabit in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quonsque scit oportere: non inaniter, sed utens eis ad admonitionem uel exercitationem bonorum. ecce enim, ut adnuntiaretur nomen dei in uniuersa terra,
Abbreviated transcription (Latin):
rib conquerit᷑ ds. quasi quemquam deus
miscdłiam iustifirationissue ñ largiat᷑.
Et ob hoc duatur obdurare peccantes quoᷤᷤ¬
dam. quia ñ eorum miseretur quia imn¬
pellit ut petcent. Corum aut̃ ñ miseretur
quib miscd̃iam ñ. eẽ. prebendam eqͥtate¬
uoluntati eiꝰ nemo resistit. qr tui uult
subuenit.⁊ quem uult deserit. iũ ⁊ ille
tin subuenit.⁊ ille quem deserit exead
massa sint petcatoꝵ ⁊ quamius debeat
ut̾q supplicium. ab uno tamen exigat᷑ alteri
donetur. Sigͥͦ hot mouet. o homo tu quis es
qui respondeas dõ: Arbitror emm sub eadẽ
significatione positum.ẽ. qͦd dictũ. ẽ. o hõ:

Expanded text:
ribus conqueritur Deus, quasi quemquam Deus ribus conqueritur Deus, quasi quemquam Deus cordiam justificationis suae non largiatur, et ob hoc dicatur obdurare peccantes quosdam, quia non eorum miseretur, non quia impellit ut peccent. Eorum autem non miseretur, quibus misericordiam non esse praebendam, aeqvoluntati ejus nullus resistit, quia cui vult subvenit, et quem vult deserit; cum et ille cui subvenit, et ille quem deserit, ex eadem massa sint peccatorum, et quamvis debeat uterque supplicium, ab uno tamen exigatur, alteri donetur: si hoc ergo movet; O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Arbitror enim sub eadem significatione positu
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ datur intelligi. quod infra utrũq posint
Ergo tuuis uult miseret᷑. ⁊ quem uult obdurat.
ita sentenue suꝑiori posse congruere. ut ob¬
durauo dĩ sit nolle misereri. ut ñ ab illo irro¬
getur aliquid. quo sit homo det̾ior. s tantũ
quo sit melior non eroget᷑. Quod si fit nulla
distinttione m̾itorum. quis ñ erumpaat
in eam uocem quam sibi ip̃e obietit apłc:
Ditis itaq michi. quid ad hui conqueritur:
Nam uoluntati eiꝰ quis resistit: Conquerit᷑
enim deus sepe de hominib sũ ꝑ innu¬
m̾abiles apparet scripturarum locos. qͦͣd
nolint credđe⁊ reste uiu̾e. Unde et fideles
⁊ fatientes uoluntatẽs eiꝰ consuari ditunt᷑
sine querela. quod de illis ñ querat᷑ siͥptͣa.
S quid conqueritur ait. nam uoluntati eꝰ
quis resistit. quando cuius uult miseret᷑.
⁊ quem uult obdurat. Huius impuden¬
tiam questionis ita retundit apłc. O hõ
tuquis es qui respondeas do: Sit enim res¬
pondet deo. cum ei displicet tum de peccato¬

Expanded text:
Unde datur intelligi, quod infra utrumque posuit, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat, ita sententiae superiori posse congruere, ut obduratio Dei sit nolle misereri: ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Quod si fit nulla distinctione meritorum, quis non erumpat in eam vocem, quam sibi ipse objecit Apostolus? Dicis itaque mihi: Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? Conqueritur enim Deus saepe de hominibus, sicut per innumerabiles apparet Scripturarum locos, quod nolint credere et recte vivere. Unde fideles et facientes voluntatem Dei conversari dicuntur sine querela , quod de illis non queratur Scriptura. Sed, Quid conqueritur, ait? nam voluntati ejus quis resistit, quando cujus vult miseretur, et quem vult obdurat? Et tiam quaestionis ita retundit Apostolus: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Sic enim respondet Deo, cum ei displicet quod de peccato
Abbreviated transcription (Latin):
obdurat. Expectas a me o hõ. si ⁊ tu hõ ⁊ego hõ
ambo audiuimus. O hõ tu quis es qͥ respondeas
dõe Melior gͦ fideł ignorantia quam tem̾aria
dignor quia ñ noui iustitiam dĩ: Si hõ sũ ego
indignor. Excedã hominem si pꝰsum ⁊ fontẽ
attingam. s ⁊ si attig̾̃o homini ñ ditã. Exte¬
dat ⁊ ip̃e ⁊ attingat metum. Et quis. ẽ. inqͥt
pauli ego apollo. ñ ne homines estis: Ded
eosfat̾e uolebat quib exꝓbrat qͦd homĩes
erant. hõ es: ad adã ꝑtines ꝑtine ad filiũ¬

Expanded text:
o? Si et tu homo et ego homo, ambo audiamus, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Melior est enim fidelis ignorantia, quam temeraria dignor, quia non novi justitiam Dei? Si homo sum, non indigner: excedam hominem, si possum, et fontem attingam. Sed et si attigero, homini non dicam: excedat et ipse, et attingat mecum. Et quis est, inquis, Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos facere volebat, quibus exprobrabat quod homines erant? Homo es, ad Ada
Abbreviated transcription (Latin):
Talb itaq tum apło ditamus. Non enĩ me¬
luis illo inuenire pꝰsumus quid duamus.
Dhomo tu quis es qui respondeas dõ: Quen¬
mus enim m̾itum obdurationis ⁊ inuenimꝰ.
Merito namiq pectati. uniu̾sa massa dampna¬
At pouus ut ñ imꝑtiatur. hoc digni sunt hoi
merentur. Querimus aut̃ m̾itum miscdłie
nec inuenimus. quia nullum. ẽ Ne gratia
euauietur. si ñ gratis donatur. s mitis reddit᷑.
Si enim dix̾imus fidem precesse. in qua ẽẽt
m̾tum gr̃e. quid m̾iti habebat ante fidem
ut acciꝑet fidem: Quid enim ht̃ qͦd ñ accep̃:
Si autem atrepit quid głiatur quasi ñ atce¬
ꝑit: Sic̃ enim ñ haberet hõ sapientiam. in¬
tellectum. consilium. fortitudinem. suẽtiã.
pietatem timorem di. nͥ scd̾m ꝓpħitum elo

Expanded text:
talibus itaque cum apostolo dicamus — non enim metalibus itaque cum apostolo dicamus — non enim melius illo inuenire possumus, quid dicamus -:s o homo. tu quis es. qui respondeas deo? Quaerimus enim meritum obdurationis et inuenimus. merito namque peccati uniuersa massa damnaac potius, ut non impertiatur, hoc digni sunt hoc merentur. quaerimus autem meritum misericordiae nec inuenimus. quia nullum est. ne gratia euacuetur. si non gratis donatur, sed meritis redditur. Si enim dixerimus fidem praecessisse. in qua esset meritum gratiae, quid meriti habebat homo ante fidem, ut acciperet fidem? quid enim habet, quod non accepit? si autem accepit. quid gloriatur. quasi non acceperit? sicut enim non haberet homo sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem dei, nisi secundum pro
Abbreviated transcription (Latin):
fectum. ẽ s ex parte scienti nosse ł trode quad
neminem deus lib̾et nͥ gratuita miscd̃ia per
iħm xp̃m. Cur autem illum potuis quam il¬
lum lib̾et. an non lib̾et: strutet᷑ qui potest
uidiciorum eiꝰ tam magnum tam ꝓfundũ.
u̾umptamen caueat pretipitium. Num qͥd
enim iniquitas apud deum: Absit. S instru¬
tabilia sunt iuditia eiꝰ⁊ inuestigabiles uie
eius. Hic isti it̾um libi arbitrii defensores
immio deceptores. quia inflatores.⁊ inflato¬
res quasi presumptores. non adu̾sum nos. s
adu̾sum euuangelium lotut᷑i. quid aliud
ditent quam id quam id quod apłe sibi qͥsi
a talib dic̾et᷑ obiecit Dicis itaq mͥ. Quid ad¬
hut conquerit᷑r Nam uoluntati eiꝰ quis re¬
sutit: hant contradittionem sibimet ip̃i
tamquam ab alt̾o obposuit. ueludex eoꝵ
uote qua nolunt aitiꝑe. quod suꝑiꝰ dixerat.
gͦ nuus uult miseretur. ⁊ quem uult obdurat.

Expanded text:
erfectum est, sed ex parte scienti nosse uel credere. quod erfectum est, sed ex parte scienti nosse uel credere. quod neminem deus liberet nisi gratuita misericordia per istum. cur autem illum potius quam illum liberet aut non liberet, scrutetur, qui potest, iudiciorum eius tam magnum profundum. uerum tamen caueat praecipitium. numquid enim iniquitas apud deum? absit! sed inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae um. Hic iterum isti liberi arbitrii defensores. immo deceptores quia inflatores et inflatores quia praesumptores non aduersus nos sed aduersus euangelium locuturi quid aliud dicent quam id, quod apostolus sibi, quasi a talibus diceretur. obiecit? Dicis itaque mihi: \'Quid adhuc conqueritur? nam uoluntati eius quis resistit?\' hanc contradictionem sibimet ipsi tamquam ab altero opposuit uelut ex eorum uoce. qui nolunt accipere, quod superius dixerat: Ergo, cuius uult, miseretur et, quem uult, obdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ: Nempe illo quem breuit̾ tamqͣm ex eoꝵ
uoce sibiobietit apłe ut ditant. Quid ad̾hut
conquerit᷑. nam uoluntati eiꝰ quid resistit:
H. ẽ enuim du̾e. Quid de nob̾ fit querela quod
deum offendamus male uinendo tum ipsiꝰ
uoluntati nemo possit resist̾e. qui nos obdura¬
uit miscdiam non prestando: Si gͦ illos non
pudet. hac extusatione non nob̃ s apło contra
dit̾e̾. tur nos pigeat eis quod dixit apłe. ħ idẽ
atq identidem dic̾e. O homo tu quis es qui
respondeas deo. Numquid dicit figm̃tum
ei qui se finxit. Quare sit me fecisti: An ñ ht̃
potestatem singulus luti ex eadem massa utiq
mito recteq dampnata faĩe alud uas in ho¬
in contumeliam debitam. ꝓpt ire iustitiam:
t ut notas fac̾et diuitias głe sue in uasa mi¬
seruordie. sic ostendens quid eis largiat᷑.
cum id supplicium retipiant uasa ire. qͦd
pit̾ omnib debebat᷑. Satis sit int̾im xano
ex fide adhuc uiuenti⁊ ñ dũ ẽnenti qͥd ꝑ¬

Expanded text:
modo? nempe illo, quem breuiter tamquam ex eorum uoce sibi obiecit apostolus. ut dicant: Quid adhuc conqueritur? nam uoluntati eius quis resistit? hoc est enim dicere: \'Quid de nobis fit querela, quod deum offendamus male uiuendo. cum illius uoluntati nemo possit resistere. qui nos obdurauit misericordiam non praestando?\' si ergo illos non pudet hac excusatione non nobis sed apostolo contra dicere, cur nos pigeat eis, quod dixit apostolus, hoc idem atque identidem dicere:s o homo. tu quis es, qui responei qui se finxit, Quare sic me fecisti? Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa. utique merito recteque damnata facere aliud uas in hoin contumeliam debitam propter irae iustitiam et ut n otas faciat diuitias gloriae suae in uasa misericordiae sic ostendens, quid eis largiatur, cum id supplicium recipient uasa irae, quod pariter omnibus debebatur? satis sit interim Christiano ex fide adhuc uiuenti et nondum cernenti, quod p
Abbreviated transcription (Latin):
sub eaptiuitate ñ tenem᷑: redemptore ñ indi¬
g̾emꝰ. Uenit ad captiuos non iaptuius. Uenit
ad captiuos redimendos nicħ in se captiuita¬
tis. hoc .ẽ. iniquitatis habens. s carne morta¬
li p̃ciũ nr̃m portans. Si enĩ carnẽ mortalẽ ñ
hab̾et uñ eẽt in u̾bo sanguis. quẽ ꝓcaptiuᷤ
funcdet: Ille aut̃ qͥ ad captuntatẽ nr̃a ueni
tũ similitudine carnis peccati. ñ tũ carne¬

Expanded text:
aptivitate non teneremur, Redemptore non indigeremus. Venit ad captivos non captus: venit ad captivos redimendos nihil in se captivitatis, hoc est, iniquitatis habens, sed carne mortali pretium nostrum portans. Si enim carnem mortalem non haberet, unde in Verbo sanguis, quem pro captivis funderet? Ille autem qui ad captivitatem nostram venit cum similitudine carnis peccati ,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut iniꝰtum loq̃ris ⁊ debes tat̾e aut iustum lo¬
queris ⁊ ñ habes nͥ de fonteiꝰtiue. Fons autẽ
institie quis. c̃ nͥ deus: Primum gͦ funda¬
mentum fidei pone. numquid inquitas
apud deum: Latere te equitas potest. eẽ. ibi

Expanded text:
is, et debes tacere: aut justum loqueris, et non habes nisi de fonte justitiae: fons autem justitiae quis est, nisi Deus? Primum ergo fundamentum fidei pone: Numquid iniquitas apud Deum ? Latere te aequitas potest, esse ibi
Abbreviated transcription (Latin):
hani gr̃am etiam ꝓpħtitum testimonium ꝯse¬
quenter assumens: sũ siͥptum. ẽ. inquit. Iatob
dilexi: esauaut̃ ocio habui. Et continuo. Q
gͥ dicemꝰ inquite Numquid iniquitas apd̃ dm̃:
Absit. S quare absit: An ꝓpt̾ oꝑa que futura

Expanded text:
atiam, etiam propheticum testimonium consequenter assumens, Sicut scriptum est, inquit, Jacob dilexi; Esau autem odio habui; et continuo: Quid ergo dicemus, inquit, nunquid iniquitas est apud Deum? Absit. Sed quare, absit? An propter opera quae futur
Abbreviated transcription (Latin):
bello ꝑiculorum laborumq plenissimo. uel de
uirib ur̃is speretur fauenda uictoria. ł uirib
nr̃is facta tribuat᷑. s euis gr̃e de quo ait apłt.
Gratias autem dõ. qui dat nob uictoriam perdo
liandi uitiis repugnemus. ł etiam uitia suꝑemꝰ
⁊ subiugemus. quam diu sumus in hoc corꝑe
nob deesse ñ posse. unde ditamus deo: dimitte
nob̾ debita nr̃a. In illo aut̃ regno uͥ semꝑ cum
corporib umortalib erimus. nec pͣlia nobis
erunt ulla nec debita. q̃ nꝰ qͣm ⁊ numquam e̾ent
si natura nr̃a. suut rectacreata.ẽ ꝑmaneret.
At per hoc etiam nr̃ conflictꝰ iste in quo ꝑutlita¬
mur de quo nos uictoria nouissima tupimꝰ
lib̾ari. ad uite huius mala pertinet. quam tot

Expanded text:
bello laborum periculorumque plenissimo uel de uiribus nostris speretur facienda uictoria uel uiribus nostris facta tribuatur, sed eius gratiae, de quo ait apostolus: Gratias autem Deo, qui dat nobis uictoriam per Doliandi uitiis repugnemus uel etiam uitia superemus et subiugemus, quamdiu sumus in hoc corpore, nobis deesse non posse unde dicamus Deo: Dimitte nobis debita nostra. In illo autem regno, ubi semper cum corporibus inmortalibus erimus, nec proelia nobis erunt ulla nec debita; quae nusquam et numquam essent, si natura nostra, sicut recta creata est, permaneret. Ac per hoc etiam noster iste conflictus, in quo periclitamur et de quo nos uictoria nouissima cupimus liberari, ad uitae huius mala pertinet, quam tot
Abbreviated transcription (Latin):
minos in utero rebecce ⁊ dicit. Hondum
enĩ natis. nec qͥ aliquid egerunt boni aut
mali. Uide quẽadmodũ tulit uanis homi-¬
nibus phantasias conuersationis animat᷑
ante corpus in celo. Si enĩ iam ibi conuer¬
sati sunt iam aliqͥd boni egerunt uł mali.
it ꝓ meritis suis ad corpora t̾renã detru¬
si sunt. Si placet contradicamꝰ apło qͥui
cdixit. Nondum nati. nec qui aliquid eger̃t
boni aut mali. hoc aut̃ quia ꝓpt̾ apłi eui¬
dentem sententiam respuit catholica
fides. qd̾ annne in ceł pͥus uiuant et cõ¬
u̾sent᷑ ⁊ illit recipiendoꝵ torpoꝵ m̾ita assu

Expanded text:
et dicit: Nondum enim natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali . Vide quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias conversationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam conversatae sunt, jam aliquid boni egerunt vel mali, et pro meritis suis ad corpora terrena detrusae sunt. Si placet, contradicamus Apostolo, qui dixit, Nondum natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali. Hoc autem quia propter Apostoli evidentem sententiam respuit catholica fides, quod animae in coelis prius vivant et coersentur, et illic recipiendorum corporum merita as
Abbreviated transcription (Latin):
tib aliquid bom aut mali. Nec tamen fiꝰtͣ
stͥptũ ẽ nec infantem mundum. ẽẽ a pec¬
iato. iiiiꝰ. ẽ. uniꝰ diei uita suꝑ t̾rã. Et illũd
in psalmo. Ego ĩ iniqͥtatib ꝯtept᷑ sum ⁊¬
p. in peccatis mat̾ mea mea me in ut̾o aluit
Ut quod in adam omnes moriuntur ĩ qͦ
omnes peccau̾unt. Nunc autem liquido
teneamus quelibet parentum merita
traitiantur in ꝓlem. q̃cumq gr̃a dĩ
Antequam nascatur quemq sanctificet.
nec iniquitatem. ẽẽ. apud deũ nec boni
mali ue ag̾e quenquam quod ad ppͥam
ꝑsonam ꝑtineat. anquam natꝰ ẽ. illamq
lententiam qua ñ nulli putant alibi
pettasse. magis minusq animas. ⁊ pro
diu̾sorum m̾itis petiatoꝵ in diu̾sa corꝑa
.ẽẽ. detrusas. apłice ñ conuenire sententiȩ
ium aꝑtissime dictum sit. nicħ egisse
ñ dũ natos. sen bomi. siue mali¶uis porro

Expanded text:
tibus aliquid boni aut mali. Nec tamen frustra tibus aliquid boni aut mali. Nec tamen frustra scriptum est nec infantem mundum esse a peccato, cuius est unius diei uita super terram, et illud in psalmo: ego in iniquitatibet in peccatis mater mea me in utero aluit; et quod in Adam omnes moriuntur, in quo omnes peccaverunt . Nunc autem liquido teneamus, quaelibet parentum merita trajiciantur in prolem, quaecumque gratia Dei, antequam nascatur, quemque sanctificet, nec iniquitatem esse apud Deum, nec boni malive agere quemquam quod ad propriam personam pertineat, antequam natus est: illamque sententiam qua nonnulli putant alibi peccasse magis minusque animas, et pro diversorum meritis peccatorum in diversa corpora esse detrusas, apostolicae non convenire sententiae; cum apertissime dictum sit, nihil egisse nondum natos seu boni seu ma
Abbreviated transcription (Latin):
iora t̾rena. aut intruce tamen audiuit.
hodie metum eris in paradiso. aut ali-¬
cui cohesit apło cuiꝰ p̃ditatione mutatꝰ
⁊ ꝑ lauatrhum regen̾acionis saliuᷤs¬
effectꝰ ẽ ut uͥ abundauit petcatũ suꝑabun
daret gr̃a. Quid hint respondeãt omnino
ñ uideo. Quiuolentes humanis ꝯiectͣis iꝰ¬
tiuriam dei defende ⁊ ignorantes altitu¬
Dinem gr̃e fabulas imꝑbabiles texuer̃t¬
ales gͦ predestinari ⁊ treati arbitror. ut
qui possunt intelligant di gr̃am ⁊ sp̃m
ut qui głatur in domino głiet᷑. Cedamꝰ
que nesut falli nec fallere. Et situt ñ dũ
natos ad disc̾nenda m̾ita eorum. aliquid
bom uel mali egisse ñ credimus. ita omnes
sub peccato. eẽ quod ꝑ hominem unum in¬
trauit in mundum.⁊ ꝑ omnes homines ꝑ¬
transiit. a quo ñ lib̾at᷑ nisi gr̃a dĩ ꝑ dñm no ᷤ¬
enum ht̃ ullam cunttionem apłita illa sen-¬
tentia de geminis in rebetce ut̾o ñdũ agẽ¬

Expanded text:
iora terrena, aut in cruce tamen audiuit: iora terrena, aut in cruce tamen audiuit: hodie mecum eris in paradiso, aut alicui cohaesit apostolo, cuius praedicatione mutatus et per lauacrum regenerationis saluuseffectus est, ut ubi abundadaret gratia. Quid hinc respondeant, omnino non video, qui volentes humanis conjecturis justitiam Dei defendere, et ignorantes altitudinem gratiae, fabulas improbabiles texuerales ergo praedestinari et creari arbitror, ut qui possunt intelligant Dei gratiam, et Ut qui gloriatur, in Domino glorietur . quae nescit falli, nec fallere. Et sicut nondum natos ad discernenda merita eorum aliquid boni vel mali egisse non credimus, ita omnes sub peccato esse, quod per unum hominem intravit in mundum, et per omnes homines pertransiit, a quo non liberat nisi gratia Dei enim habet ullam cunctationem apostolica illa sententia de geminis in utero Rebeccae nondum agen
Abbreviated transcription (Latin):
ille ñ tredat quod. ẽ ꝓpͥe uoluntatis. s ut
iste audiat quod credat. ille non audiat.
hoc .ẽ. non enum in bominis potestate. uͥ
inquam ħ tam diu̾sa m̾ita contraxerunt :
Si in celo fec̾unt aliquã uitam ut ꝑ suis
actib ppellerẽt᷑ ł laberentur ui terras ꝯ¬
griuisq sue ante uite acte corpͤis recep-
tatulis tenerentur ille utiq meliꝰ Ante
hoc mortale torpꝰ uixisse credendꝰ . ẽ. qͥ eo¬
ñ multum meruit p̃grauari. ut ⁊ bo¬
num hab̾et iugenium.⁊ in concupis¬
centiis eiꝰ mitiorib murg̾et᷑ quas posset
facile suꝑare ⁊ tamen eam gr̃am ñ tꝯ̾uit¬
sibi p̃ditari. qua sola pꝰset a scd̾e mortiᷤ
ꝑnitie lib̃ari. Ille aut̃ ꝓ m̾itis det̾ioribus
sicut putant grauiori corpori implititꝰ.
⁊ ob hoc cordis obtusi. tum carnis illece¬
bris ardentissima ubidine uinc̾et᷑ ⁊ ꝑ
nequissimam uitam peccatis pͥstinis
quib ad hoc uenire m̾uerat addet pe¬

Expanded text:
ille non credat, quod est propriae uoluntatis, sed ut ille non credat, quod est propriae uoluntatis, sed ut iste audiat quod credat, ille non audiat — hoc enim non est in hominis\' potestate — ubi, inquam, haec tam diuersa merita contraxerunt? si in caelo egerunt aliquam uitam, ut pro suis actibus propellerentur uel laberentur in terras congruisque suae antaculis tenerentur: ille utique melius ante hoc mortale corpus vixisse credendus est, qui eo non multum meruit praegravari, ut et bonum haberet ingenium, et concupiscentiis ejus mitioribus urgeretur, quas posset facile superare: et tamen eam sibi gratiit, qua sola posset a secundae mortis pernicie liberari; ille autem pro mentis deterioribus, sicut putant, grauiori corpori inplicitus et ob hoc cordis obtunsi, cum carnis inlecebris ardentissima cupidine uincerctur et per nequissimam uitam peccatis pristinis, quibus ad hoc uenire meruerat, adderet pe
Abbreviated transcription (Latin):
aut mali. ut scdm electionem ꝓpositũ
dĩ man̾et. ñ ex oꝑib s ex uotante dictũ
.ẽ. quod maior seruiet minori. nec ip̃si
tamen qͥ hoc sentiunt euadunt huius
questionis angͣtias s ineis coartati:⁊ hentes
similit̾ o altitudo exclamare cogunt᷑. Und
enun fit. ut hõ ab ineunti pueritia modesti¬
or. ingeniosior. temperantior ex magna
parte libidinum uictor. qui od̾it auaritiã
luxuriam detestet᷑ atq ad uirtutes tet̾aᷤ
ꝓuectior aptiorq consurgat ⁊ tamen eo
loco sit uͥ ei p̃ditari gr̃a xp̃iana ñ possit¬
Quom enim inuorabunt in quem nõ tre¬
did̾unt. Aut quomodo tredent quem ñ
audierunt: Quomͦ autem audient sine
p̃dicante: Alius autem tardus ingenio.
libidinosus deditꝰ flagitiis ⁊ facionorib
cooꝑtꝰ. ita gubernetur ut audiat. tredat.
bapͥtizetur rapiatur. aut si detentꝰ ħ fũit
laudabilit̾ hit uniat. u duo isti tã diu̾sa
m̾ita tontrax̾unt. Non dico ut istã credat

Expanded text:
aut mali, ut secundum electionem propositum aut mali, ut secundum electionem propositum dei maneretnon ex operibus, sed ex uocante dictum est, quod maior seruiet minori, nec ipsi tamen qui hoc sentiunt euadunt huius quaestionis angustias, sed in eis coartati ct haerentos similiter \'o altitudo!4 exclamare coguntur. unde enim fit, ut homo ab ineunte pueritia modestior, ingeniosior, temperantior, ex magna parte libidinum uictor, qui oderit auaritiam, luxuriam detestetur atque ad uirtutes ceteras proucctior aptiorque consurgat, et tamen eo loco sit, ubi ei praedicari gratia christiana nonpossit-quomodo enim inuocabunt, in quem non crediderunt? ant quomodo credent, quem non audierunt? quomodo autem audient sine praedicante? — alius autem tardus ingenio, libidinibus deditus, flagitiis et facinoribus coopertus ita gubernetur, ut audiat, credat, baptizetur, rapiatur aut, si detentus hic fuerit, laudabiliter uiuat? ubi duo isti tam diucrsa merita contraxerunt, non dico, ut iste credat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut pareret uxor eiꝰ que st̾ił erat concessisset
dominꝰ quod petebat. atq hab̾et illa con¬
ceptum. gestiebant gemini ad hut ntero
eiusmilusi. Quamolestia tum agitaret᷑
dñm int̾rogauit accepitq respõnsum.
Que gentes in ut̾o tuo sunt.⁊ duo popłi ile
uentre tuo seꝑabuntur. Et populus po¬
pulum suꝑabit et maior seruiet minori.
doiumentum. quia nondum illisnatiᷤ
nec aliquid agentib boni seu mali. siue
ullis bonis m̾itis. eligit᷑ minor maiore reꝑ¬
bato. quando ꝓtuldubio quantum deti¬
net ad originale peccatum ambo pares
erant quantum uero ad pprium illiꝰ eoꝵ
sum repudiatumq sentiendum. ẽ qͦd
amime pruis in scelesti habitatione pec¬
cantes gradatim atq paulatin ad suo¬
rum nutorum corꝑa ueniant at pro
ante gesta uita mãgis minus ue en cor-¬
poreis pestib affligantur. Cui opiniõi
quamius sc̃a siͥptura aꝑtissime ꝯͣditat.
quecum grãm commendaret ñ dũ natiᷤ
inquit. neq qui aliquid eg̾int boni

Expanded text:
ut pareret uxor eius, quae sterilis erat, concessisset Dominus quod petebat, adque haberet illa conceptum, gestiebant gemini adhuc in utero eius inclusi. Qua molestia cum angeretur, Dominum interrogauit accepitque responsum: Duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo separabuntur et populus populum superabit et maior seruiet minori. documentum, quia nondum illis natis nec aliquid agentibus boni seu mali sine ullis bonis meritis eligitur minor maiore reprobato; quando procul dubio, quantum adtinet ad originale peccatum, ambo pares erant; quantum autem ad proprium, ullius eorum sum repudiatumque sentiendum est, quod animae prius in caelesti habitatione peccantes gradatim atque paulatim ad suorum meritorum corpora ueniant ac pro ante gesta uita magis minusue corporeis pestibus adfligantur? cui opinioni quamuis sancta scriptura apertissime contradicat. quae cum gratiam commendaret, nondum natis, inquit, nec qui aliquid egerint boni
Abbreviated transcription (Latin):
bo aut̃ cdixit. ñ uocabor. actiuum u̾bũ pro
passiuo ponens. gn̾e locutionis inusitato inqͦ
ni mirũ magnꝰ latet sensus. Sic enĩ fortas¬
se significare uoluit se iplũ hoc fac̾e. idest
gra sua hot fiert ut uocetur dñs. in om̃ib gẽtib¬
Quod uͦ addidit. ⁊ miserebor tui misertꝰ ero. et
miscd̾iam prestabo tiu miscd̃iam prestit̾o ibi
plane exp̃ssius ostendit. uotationem qua noᷤᷤ
ducturũ pollitebat᷑ ditens uotabo nomine
dñi in conspectutuo. commendauit hor se

Expanded text:
bo autem dixit, non" uocabor", actiuum uerbum pro bo autem dixit, non" uocabor", actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est graQuod uero addidit: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, ibi plane expressius ostendit uocationem, qua nos oducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se
Abbreviated transcription (Latin):
tero utriq luctant᷑. Numqͥd semꝑ simł erunt:
In fine exitur adlucem. Declarat᷑ natuitas
que hic in sacͣmento figurabat᷑ et tunc appare.¬
bit iacob dilexi. esau aut̃ oclio habui. Quid
gͦ dicemꝰ: humqͥsd iniquitas apacł dm̃: Absit
Mosses enimdicit. Miserebor cui misereor. et
miscłiam prestabo. cuius miserebor.¬
quo dicit euangłm. Cum uenisset hora ut tͣnsi¬
ret ihc de hoc mundo ad patrem. Qͥtͣnsitus etiã
pascha int̾pretatum ẽẽ. ꝑhibet᷑ hec itaq mag¬
na om̃ino ꝓphetia e̾ Ipse enĩ ante om̃s scõs tͣn¬
siit ad patrem de hoc seculo: parare ilł man¬
siones regni celoꝵ quas dabit eis in resurrectiõe
ualde cõmendat. cũ dicit et uocabo nomine
dñi in conspectu cuo tanꝗͣ in conspestu popłi
isrł. cuiꝰ moyses cũ hec audiret typum gere¬
bat. In conspectu enĩ gentis illiꝰ ubiq disper¬
se uocatur dñs xp̃c in om̃ibꝰ gentibus. Uoca¬

Expanded text:
visceribus utrique luctantur. Numquid semper simul erunt? visceribus utrique luctantur. Numquid semper simul erunt? In fine exitur ad lucem, declaratur nativitas quae hic in sacramento figuratur: et tunc apparet Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius misereborquo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes sanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit eis in resurrectione ualde commendat, cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moses, cum. haec audiret, typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocatur dominus Christus in omnibus gentibus. uoca
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑiacob aut̃ figuratꝰ sit ip̃e iacob scdm
sp̃ualem ꝓgeniem. S etiam historita ꝓ¬
prietate hoi responsum inuenit᷑. cẽ. ꝯplẽtũ.
Uͥ populus isrł hoc. ẽ. iatob minor filiꝰ suꝑa¬
uit idumeos. hoc. ẽ gentem quam propa¬
script᷑am. dicentem di uoce. Iacob dilexi
esau aut̃ odio hũi. Istos duos genuit rebero
ia cob⁊ esan. Unꝰ inde eligitur auꝰ imꝓ¬
bat᷑. Unꝰ succedit in ħeditatẽ alt̾ exħedat᷑.
N facit populum suum deus de esau sed
facit de iaiob. semen unum diu̾si qui concepti
sunt. Ut̾us unus diu̾si qui natist̃. Numquid
ñ lib̾a peꝑit iatob. q̃ lib̾a peꝑit esau. luctabãt᷑
in ut̾o matris sue ⁊ dictum. ẽ rebette. cum ibi
luttarentur. Duo populi sunt in ut̾o tuo. Duo
homines duo populi. Bonus populus maius
populus. s tamen in uno ut̃o luctant᷑. Qntima¬
lisunt in eccłia. Et unus ut̾us portat. donͦ ĩ fine
disc̾nantur. Et boni adu̾sus malos clamant
⁊ mali adu̾sus bonos reclamant et inunꝰ u

Expanded text:
er Jacob autem figuratus sit ipse Jacob, secundum spiritalem progeniem. Sed et historica proprietate hoc responsum invenitur esse completum, ubi populus Israel, hoc est Jacob minor filius superavit Idumaeos hoc est, gentem quam propaScripturam dicentem Dei voce, Jacob dilexi. Esau autem odio habui Istos duos genuit Rebecca, Jacob et Esau: unus inde eligitur, alius reprobatur; unus succedit in haereditatem, alter exhaeredatur. Non facit populum suum Deus de Esau; sed facit de Jacob. Semen unum, diversi qui concepti sunt: uterus unus, diversi qui nati sunt. Numquid non libera peperit Jacob, quae libera peperit Esau? Luctabantur in ventre matris suae, et dictum est Rebeccae, cum ibi luctarentur, Duo populi sunt in utero tuo . Duo homines, duo populi; bonus populus, malus populus: sed tamen in uno ventre luctantur. Quanti mali sunt in Ecclesia, et unus uterus portat, donec in fine discernantur: et boni adversus malos clamant, et mali adversus bonos reclamant, et in unius
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾o extitisse credamus. Nonne mͦ comine¬
moram apłi testimonium uͥ ait de uidei ᷤ
Quorum patres et exquib xp̃c scd̃m carnem¬
femina natꝰ .ẽ: s ex illa infirmitate quam
suscepit ex nob̾. ut in ea moreret᷑ ꝑ nob̃. ⁊
eam sanaret in nob̃. Nonex formaðei in qua
cum e̾ẽt ñ rapiuam arbitratꝰ ẽ. eẽ. eqͣł deo.
natꝰ ex femina. ẽ s ex forma serui quam ai¬
cipiendo semet ip̃m exinaniuit. Neq enim
ob aliud exinanisse se dictus. ẽ. nͥ accipiendo
formam serui. ñ amutendo formam dei.¬
lla enim natura qua in forma dĩ eqͣł. ẽ. patͥ
incominutabilit̾ ꝑmanente suscepit mu¬
tabilem nr̃am ꝑ quam de uirgine uascet᷑¬
Non aut̃ qͦd exticuit u̾bum d̾ĩ. ñ enĩ ont̃es
qui ex isrł. hii sunt isrł. neq quia sem̃ sũt
abrahe. omnes filii. s in isaac uotabit᷑ tͥ
semen. idest ñ qͥ tilii carnis. hi filii di. s qͥ
filii dłi sunt ꝓmissionis deputantur ĩ semi¬
ne ꝓmissionis enim u̾bum. ẽ hoc. Scdm

Expanded text:
utero extitisse credamus. nonne modo commemoraui apostoli testimonium, ubi ait de Iudaeis: quorum patres, et ex quibus Chrisfemina natus est, sed ex illa infirmitate, quam suscepit ex nobis, ut in ea moreretur pro nobis et eam sanaret in nobis; non ex forma dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, natus ex femina est. sed ex forma serui, quam accipiendo semet ipsum exinan uit. neque enim ob aliud exinanisse se dictus est nisi accipiendo formam serui, non amittendo formam dei. illa enim natura, qua in forma dei aequalis est patri, incommutabiliter permanente suscepit mutabilem nostram, per quam de uirgine nascenon autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel neque quia semen sunt Abrahae omnes filii sed in Isaac vocabitur tibi semen id est non qui filii carnis hii filii Dei sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
miserebor nu miseitꝰ exo ⁊ miscdiam p̃stabo
tui miscłiam prestit̾o. Quib u̾b̃ ꝓhibuit
hominem uelud de ꝓpͥarum uirtũtũ m̾itis
głiari: ut qui głiatur: in dño głiet᷑. Nõ enĩ
fuero: ut neminem p̃cedentẽ bonis oꝑib suiꝰ
miscd̃iam tante uotationis m̾uisse demonᷤ¬

Expanded text:
miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. quibus uerbis prohibuit hominem uelut de propriarum uirtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur, in domino glorietur. non enim fuero, ut neminem" praecedentibus bonis operibus suis misericordiam tantae uocationis meruisse demons
Abbreviated transcription (Latin):
carent inqͥs ñ morerent᷑. Quid de ił duiᷤ
qui in ut̾o moriunt᷑  ang̾tia. Et ip̃iinqͥt
pectau̾unt id̾o moriunt᷑. Alentiris an falleris.
Contradicit apłs Non dum natis nͦ aliqͥ agẽ¬
tib boni aut mali. Magis apłm audio quã te
refellis: uade tͥ potiꝰ ad illa uagariones. ⁊ dit q
in celo pettau̾unt. ⁊ inde corpora p̾trpitata sũt.

Expanded text:
morerentur. Quid de illis dicis qui in utero moriuntur? O angustia! Et ipsi, inquit, peccarunt, ideo moriuntur. Mentiris, an falleris? Contradicit Apostolus: Nondum natis, nec aliquid agentibus boni aut mali. Magis Apostolum audio quarefellis, vade tibi potius ad illas vagationes, et dic: Quia in coelo peccarunt, et inde in corpora praecipitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fieri. moysi enun dicit. Miserebor eui
misertꝰ fuero ⁊ miscłiam prestabo cui
misericors fuero. Quis enim nisi insipi¬
ens deum iniquum putet siue iuditi¬
um penale ing̾at digno. siue miscdiã
prestet indigno. Deniq infert ⁊ dicit.
git᷑ ñ uolentis neq currentis s miserẽtiᷤ
ẽ d̾i. Amibo itaq gemni. natura filii
ire nascebant᷑ Nullis quidem oꝑibus
ꝓpriis. s originaliter ex adam uintulo
dampnationis obstritti. S qui dixit
miseresbor cui miltꝰ ero. iacob dilex̃ pimilecd̃iã¬
qͣtuitam. esau autem odio habuit ꝑ iudi-¬
cium debitum. Quod cum deb̾et᷑ ambob
in alt̾o alt̾ agnouit ñ de suis distantibus
m̾itis sibi. ẽẽ głiandum quod in eadem
causa idem suppliuum non inturrit. s
deduine gr̃e largitate quia non uolentis

Expanded text:
Dei fieri, inquit: Moysi enim dicit, miserebor cujus Dei fieri, inquit: Moysi enim dicit, miserebor cujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, sive misericordiam praestet indigno? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur , nullis quidem operibus propriis, sed originaliter ex Adam vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixit, Miserebor cujus misertus ero, Jacob dilexit per mituitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero alter agnovit non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa idem supplicium non incurrit; sed de divinae gratiae largitate: quia non volentis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit: ꝑ iudicium ñ facit. Qm̃ cuius
uult miseretur. ⁊ quem uult obdurat.
Ad cuius commendationem de illis in re¬
becce ut̾o geminis fuerat iam locutus.
Quib nondum natis nec aliquid agẽtib¬
seu boni seu mali. ut scdm electionem
ꝓpositum di man̾et. ñ ex oꝑib s ex uo¬
tante dictum.ẽ. quia maior seruiet mi-¬
nori. ꝓpt̾ quod adhibuit alt̾um ꝓpheti¬
tum testimonium. uͥ siͥptum ẽ iacob di¬
lexi esau aut̃ odio habui. Sentiens aut̃
quemadmodum pꝰset hoc quod dictũ
apud dm̃: Iniquum enim uidetur. ut
sine ullis bonorum uel malorum oꝑũ
m̾itis unum deus diligat altum oderit.
Qua inre si futura oꝑa. uel bona huius. uel
mala illuis. que deus utiq p̃sciebat uel¬
let intelligi: nequaquam dic̾et. ñ exoꝑib
u̾it questionem. immo nullam quam sol¬
ui opꝰ ee̾t fac̾et mentionem. Nunt uͦ cum
respondisset absit. ut sit iniquitas apd
dm̃: mox ut ꝓbaret nulla hoc iniquitate

Expanded text:
non facit, per judicium non facit. Quoniam cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. ad cujus commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agentibus boni seu mali, ut secundum electionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum apud Deum? Absit. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum meritis, unum Deus diligat, oderit alterum. Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret, non ex opeveret quaestionem; imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam si nullus inde liberaret᷑ nemo rec¬
te posset diuuituperare iusticiam. Et qͥ
liberant᷑ sic oportuisse liberari ut ex pluribꝰ
non liberatis. atq in dampnatione iustis¬
sima derelictis. oftenderet᷑ quid commeru¬
isset uniuersa conspersio. et quo etiam istoᷤᷤ
is meritis głari om̃e os obstruat᷑: et qͥ glori¬
atur in domino glorietur.
ulti de isto ꝓfundo querentes reddere.
rationem: in fabulas uanitatis abier̃t.
At qui dicentes quia anime sursum in ce-¬
lo peccant. et scdm sua peccata ad corpora
ꝓ meritis dirigunt᷑ et dignis sibi quasi car¬
ceribus includunt᷑ ierunt post cogitationeᷤᷤ
suas. uolentes disputare de dĩ ꝓfundo. m̾¬
si sunt in ꝑfundum. Occͣrit aut᷑ eis apłs uo

Expanded text:
ut etiamsi nullus inde liberaretur, nemo recut etiamsi nullus inde liberaretur, nemo recte posset Dei vituperare justitiam; et qui liberantur, sic oportuisse liberari, ut ex pluribus non liberatis, atque in damnatione justissima derelictis, ostenderetur quid meruisset universa conspersio, et quo etiam istos dis meritis gloriari, omne os obstruatur ; et qui gloriatur, in Domino glorietur. ulti de isto profundo quaerentes reddere rationem, in fabulas vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt quod animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt post cogitationes suas; volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum. Occ
Abbreviated transcription (Latin):
nideat᷑ ẽẽ culpanclus qͥa ds̃ cuius nult mise¬
tur & quem uult obcturat: absit ut pudeat
nos hoc respondisse qđ repondisse udemus
apłm. O homo tu quis es qui respondeas dõ:
Nũquid dicit figm̃tũ ei qui se fuixit. quare me
fecisti sice An ũ habet potestatera figulus lu¬
ti ex eadem massa fac̃e aliud qͥdem uas in ho¬
nortm. aliud in contumeliam: H oc loco enĩ
quidã stulti putant apłm in respensionem
defecisse ⁊ mopia reddende rationis repressif¬
se contraclictors audatiam. S magnum ha¬
bet pondus quod dictum est. O homo tu qͥs
es et ut intalibus questionibus ad sue capa¬
citatis considerationem reuocaret hominẽ.
Uerbo quidem breuis s re ipsa magna ẽ. red¬
ditio rationis. Si enimħ ñ capit. quis ẽ. qui
respondeat do: Si aut̃ capit magis non inue-¬
nit quid respondeat. Uidet enim si capit sic
uniuersum genꝰ humanũ tam iusto iuda¬
tio diuino in apastatica radice dampnatũ.

Expanded text:
videatur esse culpandus, quia Deus cujus vult misevideatur esse culpandus, quia Deus cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: absit ut pudeat nos hoc respondere, quod respondisse videmus Apostolum: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Hoc loco enim quidam stulti putant Apostolum in responsione defecisse, et inopia reddendae rationis repressisse contradictoris audaciam. Sed magnum habet pondus quod dictum est, O homo, tu quis es? Et in talibus quaestionibus ad suae capacitatis considerationem revocat hominem verbo quidem brevi, sed re ipsa magna est redditio rationis. Si enim haec non capit, quis est qui respondeat Deo? Si autem capit, magis non invenit quid respondeat. Videt enim, si capit, universum genus humanum tam justo judicio divino in apostatica radice damnatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dass in eo qid ait. igit᷑ non currentis neq uo¬
lentis s miserentis ẽ. d̃i: deinde ut etiam ui¬
dicium cõmendaret. qm̃ in quoñ fit mise¬
ricordia ñ iniqͥtas fit: s uiditium. Non est
qͥtpe innqͥtas apud dm̃: continuo subiixit
atq ait. Dicit enim script᷑a pharaoni. qͥa ad
hoc te excitaui ut ostencdã in te fortitudinera
meam & annuntiet nomen meum in umũ¬
sa t̾ra. Quib dictis aducrũq conc̾uidens.
id ẽ. ⁊ ad miscdiam ⁊ adiudicium: ergo inqͥt
cuiꝰ uult miseret᷑ ⁊ quẽ uult obdurat. Mise¬
ret᷑ scilicet magna bonitate: obdiirat nul¬
la miqͥtate. ut nec lib̾atꝰ de suis m̃tis głet.
nec dãpnatꝰ nͥ de suis m̃itis conq̃rat᷑. Sola
enim gr̃a redẽptor disc̃nit a ꝑditis quos ĩ
una perditionis concreuerat massa ab origi¬
ne ducta causa t̾mmunis. hoc ant̾ẽ qͥ eo mͦ
audit ut dicat. qͥ adhuc conq̃rit᷑. nam
uolũtati eiꝰ qͥs resistit. tanꝗͣ ꝓpt̾ea malus ñ

Expanded text:
dasset in eo quod ait, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam judicium commendaret quoniam in quo non fit misericordia, non iniquitas fit, sed judicium; non est quippe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, id est, et ad misericordiam et ad judicium: Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui eo modo audit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? tanquam propterea malus non