comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Uerba sibi quib exaspe¬
ratur obicit: et qiͣ in cã exa¬
munns posita. durius exasꝑata
respondet. Qd salomon brei¬
ter insinuat licens. Prestola¬
tio impioꝵ furor. Ancq fie. ut
ꝑturbatus animꝰ. maiorem
stcepitũ sui silentii sentiat. eũ.¬
ꝙ grauiꝰ clause ire flamma
consumat. Uñ bñ ante nos qͥ¬
dam sapiens tlixit. Cogitatio¬
nes iracuncli uperee sunt: Ge¬
uerationes. mentẽ comedunt
matrẽ suã. Sciendum u̾o est
quod uo ñ nullos uere tar
de iraciciꝰ accendit. faciliꝰ dese¬
rit: non nullos u̾o tarde qui¬
dẽ cõmouet. s cluriꝰ tenet. Alii
naq accensis calamis. sun¬
quosdã accensiõiᷤᷤ sue sonttꝰ red-¬
dunt. Cicius qͥdẽ flam mã
faciunt: s ꝓtinus ĩ fauilla
fugescunt. Alii autẽ lignis
grauiorib durioribq ñ dis¬
pares. accensionẽs tarde susci¬
punt. s tñ accensi semel. diffi¬
illus extingunt᷑: ⁊ quia se tar-¬
dius in asperitatẽ concitant.

Expanded text:
mat. Verba sibi, quibus exaspemat. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis simquosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant,
Abbreviated transcription (Latin):
tit: ꝙ ip̃e ꝑuersus hõ fac̾e uel
metuit uel erubescit. sitq ut
uoto et uoce homicidiũ pagat:
et iam cum alesone ꝓximima¬
nib cessat. Aliqñ ira ꝑturbato
aĩo. qͣi ex iuditio silentiũ incli¬
cit. ⁊ qͦ se foras ꝑ linguã ñ ex¬
pͥmit. intus deterius ignesct.
ut iratus quiq coli locutionẽ
suã ꝓximo subtrahat. ⁊ nich
dicendo qmͣ sit adu̾sus dicat.
Et ñ nũqmͣ hec silentii seu̾itas
ꝑ discipline dispensationẽ g̾itꝰ.
sitñ sollicite in intimis discre¬
tions forma teneatur. Non ñ¬
qmͣ u̾o dũ accetisus animꝰ a cõ¬
sueta locutione restringit᷑. per
accessũ temporis penitus a pr¬
xinũ dilectione separat᷑ ⁊ acri¬
ores stunuli ad mentẽ uenuĩt.
oriuntur. atq inirati oculum
festuca in trabẽ uertitur:. dum
ira in odiũ ꝑmutat᷑. Plerũꝙ:
ira ꝑ silentium clausa. intra
mentẽ uehementius estuat:¬
⁊ clamosas tacitas uocea for¬

Expanded text:
tit, quod ipse perversus homo facere vel tit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces for
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ adimxit. Si ergo ira qͥe¬
tem menti subtrahit: suã scõ
sp̃u habitationẽ clauelit. Cu¬
ius recessione animꝰ uacuus.
ad apertam mox insaluam
ducitur: et usꝙ ad suꝑficiem.
ab intimo cogitationum fun¬
damento dissipatur. Nam ire
sue stimulis accẽssũ corpalpi¬
tat. corpus tremit. lingua se
p̃peclit. facies ignescit. exaspe¬
rantur oculi: et nequaquam
recognoscuntur. notiorẽ qui¬
dem clamorẽ format: s sensꝰ
quid loquit᷑ ignorat. In qͦ ita¬
q iste afrenitico longe est. qͥ
actionis sue conscuis ñ eͣunde
fit plerumq ut usq ad manꝰ
ira ꝓsiliat. et quo ratio longiꝰ
recedit. audatior exurgat. seq
ip̃m retin̾e animꝰ ñ ualet. quia
fc̃s est potestatis aliene: ⁊eofu¬
rormembra foras inittib exer¬
cet. quo uitus ip̃am mẽbroꝵ do¬
net. Aliq̃n autẽ manꝰ ñ exerit:
s ĩ maledictionis iaculo. linguã
uertit. frĩs nãq urteritũ p̃cib
exposcit. et lioc deũ ꝑpetrare expe¬

Expanded text:
tinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionist. Plerumque fit ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienae; et eo furor membra foras in ictibus exercet, quod intus ipsam membrorum donet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expe
Abbreviated transcription (Latin):
nificit: qr nimirũ apostata ange¬
uis decelis in t̾ram ꝓiectus. uistoꝵ
menrtes que bonoꝵ sibi opetũ re¬
attionẽ p̃parant. in ip̃o actionis
inere obsidet. Cumq has per in¬
llas superat. qͣi formicas fru¬
menta gestantes. in prouisus ne¬
nt. Recte autẽ mirmi coleon .i. leo¬

Expanded text:
irum apostata angelus de coelis in terram projectus, justorum mentes, qui bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere allicit. Cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem formicoleon, id e
Abbreviated transcription (Latin):
nens figitur: qr ad semetip̃am.
ipa minensitate luminis reuer¬
mata reuocatur. Cũq int̾nã
ustelinẽ degustat. amore es¬
int. ire suꝑ semetip̾am nitit᷑:
sd infirmitatis sue tenebras
futͥa relabitur: Et magna
intute ꝓficiens: uidet quia
ur ñpossit. hoc ꝙ ardenter
aligit. Nec tamen ardenter
aiugeret: nisi aliquatenꝰ uide¬

Expanded text:
figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret
Abbreviated transcription (Latin):
torpens o cio aĩa defletur. tũ
clicitur.ui. derunt eam ho¬
stes: et derisẽrunt sabbata eu
Precepto etenĩ legis: ab exto¬
riope in sabbato cessatur. e¬
stes ergo sabba uidentes iriib¬
ant cũ maligni sp̃c ip̃a uacatus
ocia. ad cogitatioẽs illicitas per¬
trahunt: ut una q̃z aĩa q̃ rem¬
ta ab externis actionib deo sa¬
uire creditur : co magis eor
rannidi. illicita cogitando ti¬
mulatur. Sc̃i autẽ uiri qui
a muncli oꝑibꝰ. ñ torpore ẜ ut
tute sopiunt᷑: laboriosiꝰ dom¬
unt. qm̃ iugilare potuerur
Quia in eo ꝙ actiones his
scli deserantes suꝑant. robil
conflictu. contidie contra sol¬
ipos pugnant: ne mens ꝑil
gligentiam torpeat. ne sudu¬
ta otio ato desideria ĩmundo
frigescat: ne in ipĩs uonio tl¬
deriis plus iusto inferueat al
suo discretionis specie suntͥ.¬

Expanded text:
torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie s
Abbreviated transcription (Latin):
dormire possunt: s uid̾e angłos
nequeunt. qr caput in lapide
ten̾e ꝯtẽpnuit. Sũt nãꝙ ñ nulli
qui mundi qͥdẽ actõnes fugiunt.
s nullis uirtutib exercentur.
Hii nimirũ torpore ñ stuclio dor¬
miunt. ⁊ idcuro int̾na ñ espici

Expanded text:
dormire possunt, sed videre angelos dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspic
Abbreviated transcription (Latin):
seductor aperuit. qui dixit. Scit
enĩ d̃ ꝙ in quotũq die comede¬
ritis ex eo: aperientur oculi ur̃i uñ
et paulo post subditur. Tulit qͦꝙ¬
de fructu illuis et comedit. deditꝙ
iuiro suo. Qui comeoit. ⁊ aꝑtist̃
oculi amboꝵ. Culpa quippe ocu¬
los concupiscentie aperuit quos
inocentia clausos tenebat. An¬
gelos uero ascendentes et descen¬
ues suꝑne patrie contemplari :
uel quanto amore auctori suo
suꝑ semetip̃os inhereant: uel qͣn¬
ta compassione caritatis. nrĩs ĩ¬
firmitatib condescendant. Et¬
notand̾ ualde est. ꝙ ille dormi¬
ens angłos conspicit. qui ĩ la¬
pide caput ponit: qr nimirum
ip̃e ab exteriorib operib cessans
init̾na penetrat. qui in tanta m̃¬
te. ꝙ pͥncipale est hoĩs imitatõ¬
nẽ sui redemptoris obseruat. Ca¬
put quippe in lapide pon̾e ẽ: m̃te
xp̃o inherere. Q̾ .n. ap̾sentis ui¬
te actione remoti siunit. S ad
suꝑna nullo amore repuntur.

Expanded text:
seductor aperuit, qui dixit: Scit seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descenves supernae patriae cvel quanto amore auctori suo super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat qui intenta mnte, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ torpor negligentie designat᷑:
sic̃ ab codẽpaulo drͣ. Hora ẽ iam
nos de sompno surgere. Et rur¬
sum. Euigilate iusti:⁊ nolite
peccare. Sõpno qͦ calcatis car¬
nis desideriĩs. quies uite figura¬
tur: sicut sponse uoce. in canti¬
coꝵ cantico dicit᷑. Ego dormio:
et cor meũ iugilat. Quia uide¬
licet sc̃a mens quo se a strepi¬
tu temporalis concupiscentie
compͥmit: eo ueriuis int̾na co¬
gnoscirnt: Et tãto alacrius
ad intima ugilat: qnͣto se ab
exteriore inquietitucline occul¬
tat. Ꝙ bene iacob in itinere
dormiente figuratur. qui ad
caput lapidem posuit et obdor¬
minit: a t̾ra scalã celo inherẽ¬
tem. iz nexũ scale dñm: ascen¬
denteset descendentes angłos
uidit. In it̾ne itin̾e dormire qͥppe
ẽ: in hoc quippe p̃sentis iute tnͣ¬
situ. a rerũ temporaliũ amore
quiescere. In itinere dormire ẽ.
in dierũ labentiũ cursu. ab appe¬
titu n uisibiliũ. mentis oculos
claude: quos pͥmis hõib seductor

Expanded text:
sum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidiest in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
npert: inesideratione tam̃ eius
nagnitudinis inhorrescit. Et
ngis metuit: q ip̃is contempla¬
mis eius uestigiis. se in parem
ant. Atq ad se relapsa. eũ artiꝰ
inigit: cuiꝰ mirã e dulceclinẽ
smtñ ualens. uix hanc subincer¬
t uisione gustauit. S quia ad
huns subleuationis culmen
nime pertingituiz nͥ prius de¬
sinoꝵ carnaliũ importune ꝑ¬
strpens turba repͥmatur:. recte
qͣs uigilat. Quis quis u̾o int̾nã
quitẽ quererens N mundi strepi¬
tum fugit: uelut obdormescit.
d prius scienclum est. qr in scͥp¬
tiia sacra figurate posituf:Tri¬
l modis sompnꝰ accipitur. Ali¬
¶ ai. sõpno mors carnis. Ali¬
q trpor negligentie: aliqñ
in expͥmitur calcatis t̾renis
Ariis quies uite. Sõpmi nã¬
ꝓuel dormitationis noĩe. morꝰ
canis intumatur: sicut paulꝰ¬

Expanded text:
ceperit, in consideratione tamen ejus ceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine carnis mors intimatur, sicut Paul
Abbreviated transcription (Latin):
ne uisionis est pauor occulte a¬
templationis. Hum ana enu
mens qͦ aliꝰ el altius eleuata q̃
sint et̾na considerat : eo de fẽst
poralib grauins tremefcã form¬
dat. Quia tãto se reã ueriꝰ cerit
quanto se ab illo lumine dise¬
si q fit ut illum inata plus n¬
tuat. qr magis aspicit au̾itan
regula ꝑ quanta discordat: ea¬
ꝙ graui formidi̾e siuus ip̃e ꝓue
quatiat: que pͥus qͣi securiuo
tuce ꝓfecerit. ñ iam manifali
auꝙͥ de et̾nitate cõp̃hendit: sa
adhuc sub cuiusdã caligine
ymaginationis conspicit. Ui
et hec eade̾ nocturna uisio drĩ
In nocte quippe sicut et suꝑiuo
ximus. dubie. In die autẽ ol¬
stant᷑ uidemus. Quia gͥ alꝰ
templandũ int̾m solis raul
nobis sese nr̃e corruptions
int̾seritr ne ad infirmos m̃al
nr̃e oculos. illud sicut ẽ incõns¬
tabile lum̃ erumpat adhues
qiͣ in nocturna insione cer nis
nin ꝓculclubio subinc̾ta contẽ-¬
platione caligamus. d quãuis
aremũ de illo aliquid mens cõ¬

Expanded text:
ionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discresicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil tute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens con
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ repleuerit. ad desideria inui¬
sibilia accẽdit. Et qm̃ munda¬
to se foris ꝑ desideria dilatãt:tãt
receptionẽ illius. sinũ corcdlis au¬
gustant. Et q̃m ualde inhuna
no gen̾e paucist̾. qui adesideue
temporaliũ sorte purgati adp¬
ceptionẽ sc̃i sp̃e ip̃a hac purgan
dilatantur. uerbum hoc absa¬
cditum dr̃: qr illud a quib dam
ꝓtuldubio in corde percipitur
a maxĩa hoĩm parte nescitur
test. Cum gͥ diuina aspirato l
strepitu mentẽ subleuat. uͥbmu
absconditũ auditur: qr sermo
scĩsp̃e in aure cordis silent̾ sons

Expanded text:
quem repleverit, ad desideranda inviquem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundaquanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et no genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ mentib dr᷑. cum potestas
unigeniti filii. credentib mani¬
festatur. potest ⁊̃ ꝑ u̾bũ abscotli¬
tum allocutio intine aspiratõ¬
nis intelligi. de qua ioħes dicit
Unctio eius dicet deͦ om̃ib Que
nimirum aspiratio. humanam
mentẽ contingendo subleuat.
⁊ temporales cogitationes depͥ¬
mens. et̾nus hanc desideriis in¬
flãmat: ut nil ei iam nisi que
superna sunt libeat. et cuncta
que inferuis de humana per¬
strepunt corruptioẽ. contemp¬
nat. Absconditũ ergo u̾bũ au¬
cdire: est locutionẽ sci sp̃c corde
conciꝑe. Que ꝓfecto sciri ñ potest.
nisi aquo haberi potest. Uñ ⁊ ue¬
ritatis uoce de hac abscondita hi¬
cutiõe dicitur. Ego rogabo patie¬
meũ et aliũ paraclitũ dabit i¬
bis. ut maneat uobiscũ in etͥn¬
sp̃m u̾itatis q̃ m mundꝰ ñ potest
accipere. Sicut .n. ide̾ paraclitus¬
.i. post mecliatoris ascensũ aliu
humani gen̾is consolator in se¬
metip̃o inuisibilis est: ita omuc

Expanded text:
electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam per verbum absconditum, allocutio intimae aspirationis intelligi; de qua Joannes dicit: Unctio ejus docet vos de omnibus . Quae nimirum aspiratio humanam mentem contingendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam, nisi quae superna sunt, libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aetm veritatis quem mundus non potest accipere . Sicut enim idem paracletus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem
Abbreviated transcription (Latin):
uamur. Nam sicut aqua leni¬
ter fluens. rimata ꝑuenas que¬
ritur ut augeatur. tantoq seua¬
stiuis fundit qnto nas uenas a¬
ꝑ tõres inuenerit: ita nos dum
studiose cdiuinitatis noticiam.
ex creature eiꝰ consideratiõe colli¬
gunꝰ. qͣi susurrii illius ad uos
cernimꝰ iuitutẽ fcõris ãmira¬
mur: Et ꝑ ea que sũt inpubli¬
co. illud ad nos emanat. ꝙ latet
in occulto. Quasi .n. ꝑ quendam
ad nos sonitum erumpit. dũ
consideranda nobis sua opera os¬
tenclit: qͥ semetip̃m ut cumq ĩdi¬
cati dum qͣm sit in comp̃ hensibi¬
lis manifestat. Quia gͥ consi¬
derare eũ digne ñ possumꝰ ñ ec
eius nocẽ. s uix susurriũ audi¬
que st̃ creata suffi̾timꝰ: recte dicit᷑
Quasi furtiue suscepit auris mea
uenas susurrii eius. Siecti quip¬
pe aparadysi gaudiis. et cecita¬
tis pena mulctati. iux susuriii
uenas app̃hendimꝰ. qr ip̃a quoꝙ
mua eiꝰ opera raptim tenurt̾q
leuata consid̾at: tanto eiꝰ nti¬

Expanded text:
vamur. Nam sicut aqua lenivamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audique ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterqulevata considerat, tanto ejus recti
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. et uocẽ ñ expͥmit: sed
imitatur. Nos ergo quousq car-¬
nis corruptione p̾mimͣ: nullo
modo claritatẽ diuine potentie
sicut in se in cõmutabilis manz
uidimꝰ: Quia acies infirmitatis
nr̃e ñ sustinet: hoc ꝙ de eiꝰ et̾nita¬
tis raclio. super nos intellerabiłr
fulget. Cũ gͦ se nob̾ omp̃e ds̃¬
ꝑrimas cõtemplationis indicat.
nequaqmͣ nobis loquitur s su¬
surtat: qr ⁊ si se plene nõ ĩtunat.
quiddã tñ de se humane m̃tima¬
nifestat. Tunc autẽ nequaqmͣ
iam sufrat. s loquit᷑: cũ eiꝰ nob̾
sp̾es certa reuelatur. Hinc est
enim ꝙ in enuangelio ueritaᷤᷤ
dicit. Palã de patre annuntia¬
bo uobis. Hinc ioh̾es ait. Ui¬
debimꝰ eum sicuti est.Hint pa
ulus dicit. Tunc cognoscam
sicut cognitus sum. Nunc aut̃
diuinũ susurriũ tot ad nos
uenas ht̃. quot creatis operib
ip̃a dliuinttas presidet. Sũ.n.
que sunt cuncta creata cernimꝰ:
iicreatoris admiratione suble¬

Expanded text:
loquitur, et vocem non exprimit, sed loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabiliter fulget. Cum ergo se nobis omrimas contemplationis indicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione suble
Abbreviated transcription (Latin):
s henas suꝑni susurrii auris
midis furtiue suscipit:quia sb̃¬
nlitate locutioĩs intime. afflata
imis et raptĩ et occulte cognoscit.
n. se ab ext̾ioribꝰ desideriis ab¬
midat: int̾na ñ penetrat. Et oc¬
biet: hec ip̃a locutio aspiratioĩs
atme. Uene aũ susurrii dicunt᷑
salũ origiẽs: quib hec ip̃a aspi-¬
rm ad mentẽ ducit᷑. Quasi .n.
itnas susurͣii sui aperͥte: cum
nibis deus latent̾ insuiuat. qͥb
madis ad nr̃e intelligentie au¬
ten uenit. Aliq̃n .n. nos amo¬
e aliq̃n t̾rore conpungit. Ali-
qrp̃sentia qmͣ nulla sunt osten¬
diti et ad eterna cliligenda desi¬
delum erigit. Aliq̃n pͥus et̾na
uilidat. ut post temporalia ui-¬
sant. Aliqn nr̃a nobis mala
qat:et ad hoc nos usq ut alie¬
nie etiã malis doleamus exten
corrigit. uenas itaꝙ duimi susur¬
rii furtĩ audire ẽ: occultos diui¬
ne aspirationis modos tenuit̾
et latenter agnoscere. Quam
nas susuriii: intellig̾e̾ alit̾ ualea¬
mus. Qui .n. susurrat occulte

Expanded text:
uperni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et ocbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extencorrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. nas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte
Abbreviated transcription (Latin):
tici dum altiora dic̾e̾ conant
ip̃i subtestes sunt. quia q̃ ꝓfe¬
rũt u̾a ñ sũt. In nocturna qui¬
pe usione. dubie cernitur. R¬
mas gͦ susurrii. in pauore na¬
turne uisionis. se percepisse al¬
serunt:qr ut ea que docent al¬
ta aliis ostenditant. uix ea se
capere possent denuntiant.
hinc colligendum est. quom¬
do audientib certa eẽ poterĩt
que ip̃i clubie uiderunt. Mi
ergo ordine. cũ alta loquentu
ꝓfluunt. in patefactiõe stult¬
cie ip̃is sue altitudinis u¬
cib ligantur. Qnͣtum nen
de singularitate sapientie¬

Expanded text:
tici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia se cognouisse inclicent.
⁊ uultum se uidisse incognitũ
inulant: ut ẽẽ se ei cognitos. qͥ
ab humana m̃r̃te cognosci non
ualet oftendent. Ubi adhue-
llagiailiter fingunt.quem
ilsem quasi aure lenis au di
ie sephibent.: qui a ad secreta il¬
familici ariores gaudent. Non
enu ea docent que deus publi¬
ce loquit᷑. seque eoꝵ auri. quasi
latenter aspirantur. Hec gͥ di¬
ximꝰ: ut quid sub hereticoꝵ sp̃e.
in elyphaz sermonibz sentien¬
dum sit. intimaremus. Si qͥa
amici bĩ iob. tanti uiri amci
ñ eeñt. nͥ manifeste aliꝙͥ exueri¬
tate didicissent. qui quãuis
in sententiis correptionis errãt
ĩ u̾itatis tñ cognitione. ñ in toto
titubant hec eadẽ paulo superui
uerba replicemꝰ: ut subtilius dis¬
cernamꝰ. quomͦ ea que de ꝑceptõ¬
ne u̾itatis dicuntur. a recte sen¬
tientib ꝓferri ueraciter possũt

Expanded text:
sibilia se cognovisse indicent, net vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhuc imaginaliter fingunt, quem vocem quasi aurae levis audire se perhibent, qui ad secreta iliariores caeteris gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: ⁊ p̾ motionẽ ignis. ñ in
igne dñs. ⁊ pꝰ ignẽ sibilus au¬
re tenus. Sp̃c quippe aute do¬
minũ euertit montes. ⁊ petras
conterit: quia pauor qui ex ad¬
uentu eius irruit. et altitudi¬
nem cordis nr̃i deicit. ⁊ duriciã
liquefacit. S sp̃ui cõmotiõis

Expanded text:
 commotionem ignis: non in igne Dominus, et post ignem sibilus aurae tenuis . Spiritus quippe ante Dominum subvertit montes et petras conterit, quia pavor, qui ex ejus adventu irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiem liquefacit. Spiritum vero commotio s
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceretur. Cum homl
inferius dormiunt: nos ad
percipienda suꝑna iugilam
Qui ea nobis nota sunt adĩ
uidelicet cognoscenda cetere
hoĩm corda torpentia ñ assi¬
gunt. Ac si aꝑtuis dicant
In quib intelligentia nũ
st rrigit: reliquoꝵ hyminũ sen¬
ius dorinit. Non nũqmͣ uero
in hoc despiti ab auclitore con¬
spiiunt.s emet ip̃os simulãt

Expanded text:
icis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
nt ꝙ ħ diuinitꝰ ip̃i percipiunt.
s ex sancte eccł̾ie contentione
didicerunt. Neq hec ad ꝓuec¬
tiun conscientie: s ad scientie os¬
tentationẽ trahunt. Uñ fit ple¬
rumq ut alta sciendo dicant:
s uiuendo que dicunt nesciãt
tiũ. seu certe ex ꝑsona amicoꝵ
bĩ iob. qui de cognitione uerita-¬
tis. potuerunt protuldubio ꝑ¬
cipiendo exꝑiri ꝙ studuerunt
docendo eloqui: Het eatem que tnͣs¬
currimus subtilius dicta disseramꝰ.
Ut cum sollicite elẏphaz sermo dis¬
cinitur: qnͣte scientie fu̾it demon¬
stretur: Qmͣuis in eadem scientia
humilitatẽ ñ tenuit: qui cõmu¬
ne bonum sͥ speciałr arrogauit.

Expanded text:
 divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant.tium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dam se uiciis ereptos hyllaresceũt:
magno semetu ⁊̃ in ip̃a exultatiõe
concutiũt. Quia ⁊ si iam de cuiꝰlz
ꝓcella tempestatis ereptisunt: esse
se tñ adhuc in incerti maris dubi¬
is fluctib scuint : ⁊ sic spe exultant:
ut pauore trepidant: sic pauore tre¬
pidant ut spei ficlucia exultent.

Expanded text:
sdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent.
Abbreviated transcription (Latin):
suam repressa corporali specie
anua ꝑclucatur: ut semetip̃am
sne corporea ymagine cogitet:
rcogitando se. iuã dͥ usq ad cõ¬
lderandã et̾nitatis substantiã.¬
pint. hoc autẽ mͦ qͣi quandam
salam sibi exhibet semetip̃am:
yquã ab exteriorib ascendendo
nse transeat.⁊ase in actorem
tentat. Cum enĩ corporeas y¬
magines deserit: insemet ipsã
mens ueniens. ñ modicũ ascen¬
at s qmͣius in corporea sit
auma. qr tamen corpori ĩhe¬
nt. ex ip̃a sui qualitate agnos¬
atir qr carnali loco continet᷑.
Que dũ obliuiscitur scita.
ognoscit in cognita: memi¬
nt obliuione mandata. Hy¬
larescit post tristiciã: addicit᷑
pst leticiã. Ip̃a sui cliu̾sitate ĩ¬
aicat quantũ a substantia et̾¬
ne iucõmutabilitatis nature

Expanded text:
suam, repressa corporali specie, suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiapit. --Hoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ transcentlit. Uñ ⁊ bene sb̃¬
uamq non lieunus: nisi
de eo utiq. quẽ expͥmere aut
uolunus. aut ñ ualemus
S qua mente hoc loco dicatͥ
quidã. iudelicet expouitur
cũ ꝓtinus subinfertur. auꝰ
ñ agnoscebam uultũ. ħnu¬
na quippe aĩa. pͥmoꝵ hominii
uitio. a para clisi gaudiis e¬
totã se ĩ amorẽ uisibiliũ fum̃
Tantoq ab interna speculatiẽ
cecata est: qnͣto foras deforns
sparsa. Unde. fit ut nulla no¬
uerit: nisi ea que corporess or¬
lis. ut ita clixerun palpando
noscit. Hõ enĩ qui si p̃cepti
seruare uoluissz. et iani car
spiritalis futurus fuerat.
cando fcs̃ est etiam mente.
nalis: ut sola cogitet. qui
ad anunũ ꝑ ymagines
poꝵ trahit. Corpus quipe
in quib dum totam seas¬
intelligentie subtilitatie
grosse scit. Et quia nui
gere ad sũma se ñ uale
his infirina libent̾ iacer.
Cum u̾o miris conatil s
ab his ex surgere nititur. mag¬
num ualde est si ad cognitionẽ

Expanded text:
que transcendit. Unde et bene subque transcendit. Unde et bene subnamque non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quia paradisi gaudiis etotam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippein quibus dum totam se dintelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua generat: q̃ semꝑ sp̃c̃.
ferro sollicitudinis recidat.
S ħ internos tunc subtiliꝰ
conspicimꝰ: cum speculatioĩs
Humana et enim mens cum¬
in contemplationis arce suble¬
uatur. tanto semetip̃am duriꝰ
desuperfluis cruciat: qnͣto ni¬
mis subtile inconspicit ẽẽ ꝙ
amat. Et cũ pulchium ĩtue¬
tur. hoc ꝙ super se appetit: dis¬
tricte uidicat. quicquid in se
infirmũ prius tranquille colle¬
rabat. Transeunte gͦ sp̃u. pi¬
li ꝑtimescunt. qr ante cõpũe¬
tionis uim cogitationes suꝑ¬
flue fugnuit: ut nil fluxũ
flatã inentẽ. ⁊̃ ⁊ͣt semet ip̃am.
iusitationis utie se ueritas
corde ullicitũ nascitur. conti¬
nua districtione resecatur: fit
plerumq ut uegetata mens.
paulo latius radio sue specu¬
latioĩs inlxreat. ⁊ pene figat
sp̾m qui transibat. Nec tamen
hec ip̃a contemplationia mo¬
ra diuinitatis uim plene ape¬
rit. qr eius ĩmensitas. huma¬
nas uirea. actas subleuatas¬

Expanded text:
superflua generat quae semper spiritus superflua generat quae semper spiritus ferro sollicitused haec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis --Humana etenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatas
Abbreviated transcription (Latin):
de uite sue ꝑfectione głantur. Et
pro eo ꝙ fortasse semel apericulo
tempestatis erepti sunt. iã qr in
mari nauigant obliuiscunt᷑. Mag¬
nos se in om̃ib estimant. et uicisse
se antiquũ adu̾sariũ funditus
putant. Infra se cunctos respicũt:
qr se per sapientiã transcend̾e om̃s
arbitrant᷑. Uñ ⁊ subdit᷑. Porro ad¬

Expanded text:
et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ductis a sequalitatib disill
Sunt namq alii qui ⁊ ad laĩs¬
dũ praua concipuiit. ⁊ aloci¬
ne sua nulla silentii grauita
refrenantur. Et sunt alis ql
eum praua concipiunt.magno
se silentii uigore restringunt: Et
sunt ñ nulli. qui uirtutũ usu ro¬
liratiusq ad eam celsituclinem
quehunitur: ut ad loquendum
nmcorde quidẽ peru̾sa conciprãt.
qe silendo compescant. Elypha
ru exquo sit ordine ostenditur:
inaonceptum sermonẽ tenere señ
ple testatur. Qua in re et illud
imatuit: ꝙ se loquendo offensurũ
nuit. Neq .n. retin̾e uerba que
nonptest uellet: nͥ se ꝑhec uul¬
nera inferre p̃nosc̾et. Eom .n. uiri
sieno consilii retinent p̾cipitationẽ
utsiͣcaute considerant. ne relaxã¬
de lngue lasciuiam. auclitoꝵ cõ-¬
sutitiam in cauta locutiõe tnffi¬
gnit. unde bene ꝑsalom̾ dicit᷑
Qiuadimittit aquã. caput ẽ iur¬
gioꝵ aqua quippe dimittitur:
aun lingue fluxus effrenantur.
S dimissoraque nirgioꝵ caput

Expanded text:
ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput
Abbreviated transcription (Latin):
inuiter noticie infirmitatis
ismditur: Qui tam̃ super
ssos ueniens. per exteriorem
sonitanqm ꝑ uehementẽ spi-¬
nti demonstratur. cũ dicitur.
ft̃q ẽ de repente de celo sonit᷑:¬

Expanded text:
nuiter notitiae infirmitatis infunditur? Qui tamen super apostolos veniens, per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritum demonstratur, cum dicitur: Factus est repente de coelo son
Abbreviated transcription (Latin):
go quippe patris. filiꝰ est: sitm
de condito hoĩe moyses ĩsinui
dicens . creauit deus homien
ad ẏmaginẽ dei fecit illũ a
cut ꝑ expressionẽ sapientiedi
eodem filio quidã sapiens de
c̃andor est enĩ lucis eterne:¬

Expanded text:
go quippe Patris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam sapiens dicit: Candor est enim lucis aetern
Abbreviated transcription (Latin):
rum: Que nimirum cunctas
sententie sub rogat. qmͣ p̃miste
clicens. Nunc autẽ uenit suꝑ
te plaga et defecisti: tetigit tei
conturbatus es. Oĩa gͦ simili¬
terisse asserit. in eo ꝙ beatũ iobi
dit. S intuendũ ualde et
quia quamuis in conuenit
increpet: congruent̾ tñ oradim
uurtutũ narrat. Quatuor q
timori fortituclinẽ et fort.¬
dini patientiam. et patienl
prerfectionẽ iunxit. Inuia e¬
eium dei atimore incipitur
a̾fortitudinẽ ueniatur. Nals
sicut in uia scłi audatia dell¬

Expanded text:
uae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job dit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor qut, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia for
Abbreviated transcription (Latin):
esmnentes fortis est.ĩ. contͣ resistẽ¬
ta dbilis. di .n. euis suggestioĩbꝰ
assensus p̃betur. qͣiͣ leo tollerari
nequaqͣm potest: Si autẽ resiscit᷑.
q̃l firmita atteritur. Aliis ergo
liest aliis formica:qr crudelita¬
tmilliꝰ carnales mentes uix
ioserãt. sp̃uales uero. infirmi¬
tatẽ illuis pede uirtutis calcant.

Expanded text:
es fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant.
Abbreviated transcription (Latin):
post grauius uulnerant. ĩ
hanc paulo ante specietenus
defendebant. Sepe autẽ eoꝵ hu¬
na que pͥus habita despicui
hec post modũ quasi perdita sa
mirantur. Unde et elyphaz sã
uiri uirtutes qr amissas assert
enumerando subrungit. aict¬

Expanded text:
inde post gravius vulnerant, unde inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
si quippe cluob mocdis bonoꝵ ui¬
tam impetunt. quia aut prauadi
cere cos asserunt aut recta ni ser¬
uare que dicunt. uñ et b̃s Iob in¬
ferius ab amicis suis de locutio¬
ne rep̃henditur: nunc autẽ recta
clixisse. s hec ñ seruasse lacerat᷑
Ab iniquis ergo modo bonorũ
locitio. modo actio reꝓbatur qͣ¬
tinus aut rep̃hensa lingua ta¬
ceat: aut eusdem lingue sue ad¬
iudicata testimonio in crumine
uita succũbat. Et notandum
ꝙ prius laudes lingue infer̃t:
et post modum de uite infirmi¬
tate conquerunt᷑. Iniqui ⁊ enĩ
ne publice praui uideant᷑. locũ¬
tur aliq̃n bonade iuistis: que eẽ
iam cognita et aliis nouerunt.
S sicut precliximus. hec ip̃a ꝓ¬
tinꝰ ad cumulũ reatus ꝑtrahũt:
et credendũ sibi in contrariis. ex
eo ꝙ ⁊ ꝓspera loquebantur osten¬
dunt. Tantoq mala quasi ueriꝰ
insinuiant: qnͣto et bona quasi
deuote laudabant. Adusum gͦ
incorqueant criminis. uoces fa¬
uoris t Dum iustoꝵ uitam

Expanded text:
si quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
sprleauor protinꝰ lingua ꝓdit
uneiuie chpha ex suo experim̃¬
tdo aliit. ꝙ desperate de omnib
sentit clicens. S ꝯceptũ sermonẽ
tenere quis possit. Sequitur.¬

Expanded text:
cipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
indiscussa tenclimus: ꝓlata m¬
plicare deuitamꝰ. Hoc itaq ẽ so¬
lerter intuendum ꝙ hii qui hen¬
ticoꝵ speciem tenent. loqui tenen¬
mollit̾ inchoant: dicentes. Sictr¬
rumus loqui tͥ. forsitan moleste
accipies. Exasperare quippe hect¬
ci aulitores sueos inexordio lo¬
cutionis metuunt. ne ugilant
auclrantur: Eoꝵq ualde tristici
declinant. ut negligentiã cap¬
ant. Et pene semper blanda sur
que ꝓponunt:s aspera que pi¬
sequendo sub inferunt. Uñ ⁊ mi¬
et amici iob a reuerentia mar¬
te locutionis incipuint: s uss¬

Expanded text:
cussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed us
Abbreviated transcription (Latin):
bũ absconditũ heretici audire se si¬
mulant. ut auditoꝵ mentib. qnͣdã
p̃dicationis sue reuerentiã obdu-¬
tant. Uñ et latenter predicant:
quatinus eoꝵ predicatio. tanto
sc̃a quanto et occulta uideatur
cõmunẽ autẽ scĩam hr̃e refugi¬
unt. ne ceteris equales estiment᷑:
et quẽdam noua semꝑ exquir̃t.
que cdum alii nesciunt. apud ĩ
diximus occultam insinuant.
quia scilicet ut mirã ostendere
ualeant. hanc se latent̾ ꝑcepisse
confirmãt. Uñ apud salomonẽ
hereticoꝵ sp̃ẽm mulier tenens.
dicit. Aque furtiue dulcioris st̃.
et panis absconditꝰ suauior. Uñ
hic qͦ subditur. Et qͣrfurtuie su

Expanded text:
bum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud impdiximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive su
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e hẏstorie textus aspicitur: ma¬
gna est lectoris utilitas. ꝙ ab a-
micis iurgantib inbeatum iob.
pro laceratione uitioꝵ. uirtutũ
preconia proferuntur. Nũqmͣ
quippe est tam robustũ iite testi¬
monium: quã cum ille laudan¬
da loquitur. qui ingerere crimen
conanur. Pensemus autẽ cuiur
celsitudinis iste iuir fuerit. qui
indoctos docens. lassos roborans.
uacillantesq confirmans. Inter
curas domus. inter multipliciũ
rerum custodiã inter affectus pi¬
gnoꝵ. inter stuclia tot laboꝵ: eru¬
liendis se ceteris impendit. Et il¬
la quidẽ occuppatꝰ exercuit. S tñ
liber. magisterio doctrine milita¬
uit. Temporalia regendo disposu¬
it: ẽterna predicanto nuntiauit
uite rectitudinẽ et agendo uidẽ¬
tib ostendit: et loquendo audi¬
entib ingessit. S siue heretici

Expanded text:
ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus ingessit.  Vet. XII