comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illoruu flammnaignis. Uia pectantium
complantata lapidib. ⁊m finem illoꝵ⁊
inferi ⁊ tenebre. ⁊ pene. Qui custodient
iusticiam continebit sensum eius. cõ sum¬
macõ tunoris dei sap̃ia ⁊ sensus. Non eiu¬
dietur qui non ÷ sapie̾s in bono. Est autẽ
insip̃ia que hundat in malo ⁊ non÷ sẽ¬

Expanded text:
m conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sen
Abbreviated transcription (Latin):
melis. ⁊ in arcus cõso brinus barnabe. de
quo accepistis mandata. siuen̾it ad uoᷤ
extipite illum. Et ih̃c qui dr̃ iuistus qui
sũt extirtumtisiõe. Hii soli sunt adu¬
tores mei in regno dei qui mͥ fucrũt so¬
lacõ. Salictat nos tpap hras qui ex nob̾
uoluntate di. Testunoniũ enim illi per¬

Expanded text:
meus, et Marcus consobrinus Barnabae, de quo accepistis mandata: si venerit ad vos, excipite illum: et Jesus, qui dicitur Justus: qui sunt ex circumcisione, hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio. Salutat vos Epaphras, qui ex vobisvoluntate Dei. Testimonium enim illi per
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatem sub erechia rege iuda. sub quo
ĩ nũc in ꝯsoło ne ppłi transugrati ad¬
u̾sus ninuem uisio ceritur. nec erat
elunt. qͣm reliquis qui sub ezechia rege
detribu uida ⁊ bemarm qui ab eisdem
hostib obsidebant᷑a ut auclirẽt assyrio¬

Expanded text:
itatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat ebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
iniugilia matutina ⁊ ꝑcussitamõ
us dum in tales teret dies reliqui aũ
disꝑsi sunt ita ut nõ relinquerẽtur
in eis duo partter. Et ait ppłs ad samu¬
elem. Quis ⁊ iste qui dixit. Saul non
regnabit sr̃no. Uate iuros unt̾fitiemꝰ
eos. Et ait saul. Non occidetur quisqͣm
in die hac. qr hodie fecit dñscalittem
in isrł. Dixit a̾ samuel ad ppłm.uenite
⁊ camus ingalgala. ⁊ in noucimis ibi¬
regnum. Et prerit omnis ppłs in gal¬
gala. ⁊ fecerunt ibi regem saul corã
atus ⁊ ibi saulacunttiurusrłm

Expanded text:
ia matutina et percussit Ammon usque dum incalesceret dies reliqui autem dispersi sunt ita ut non relinquerentur in eis duo pariter et ait populus ad Samuhel quis est iste qui dixit Saul non regnabit super nos date viros et interficiemus eos et ait Saul non occidetur quisquam in die hac quia hodie fecit Dominus salutem in Israhel dixit autem Samuhel ad populum venite et eamus in Galgala et innoregnum. Et perrexit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram atus ibi Saul, et cuncti viri
Abbreviated transcription (Latin):
qnem. si de manu cuiusq̃m minusi
accepi. ⁊ contempnam islud hodie. res¬
tituam nob̃. Et dix̾unt. Non es calũp¬
niatus nos. neq oppressisti u tulisti de
manu alitinis quippiam. Dixitq ad
eius in die has. qr nõ inuenentis ĩma¬
nu mea quippiam. Et dix̾unt. Testis.
stait samuel ad ppłm. Uñs qui fecit
moysent a aron. ⁊ecluxit patres nr̃os
de terra egipti ad ẽ. Nunt ergo state ut
idicio contendam adu̾sum uos cora
dño. de ꝯmĩb misericordiis dñi quas

Expanded text:
quem si de manu cuiusquam munus accepi et contemnam illud hodie restituamque vobis et dixerunt non es calumniatus nos neque oppressisti neque tulisti de manu alicuius quippiam dixitque ad eius in die hac quia non inveneritis in manu mea quippiam et dixerunt testis et ait Samuhel ad populum Dominus qui fecit Mosen et Aaron et eduxit patres nostros de terra Aegypti nunc ergo state ut iudicio contendam adversum vos coram Domino de omnibus misericordiis Domini quas
Abbreviated transcription (Latin):
as rex fili oꝵ ãmom ueniss adu̾sum
nos dixistis michi. Nequaquam. secli
rex imꝑabit nob̾. cum dñs d̾s ur reg̃a¬
rit in uob̾. Nunc ergo presto ẽ rexues¬
ter quẽ elegistis ⁊ petistis. scce dedit uo
bis dñs regem. sitimueritis dñm ⁊ ser¬
uientis ei. ⁊ au dierttis nocem eus ⁊ nõ
ex aspau̾itis o dñi. erctis ⁊ uox⁊rer qui¬

Expanded text:
adversum vos: dixistis mihi. Nequaquam: sed Rex imperabit nobis. Cum Dominus Deus vester regnaret in vobis. Nunc ergo presto est Rex vester quem elegistis et petistis: ecce Dominus dedit vobis Regem. Si timueritis Dominum et servieritis ei: et audieritis vocem ejus: et non exasperaveritis os Domini: eritis vos et
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Et assumens utrumz bouem cõ¬
aidit in frustra. misitq in omnes ter¬
minos isrlꝰ ꝑ manum nuntioꝵ dicẽs
Quicum non exierit ⁊ setutus fuerit
saul ⁊ saiuel sic fiet bobz eis. In uasci
fueruntq filioꝵ isrł. ecc. milia iuro¬
rum autem uida .xxx. milia. ⁊ dixer̃t
nuntiis qui uenerant. Sit dicetis iu¬
ris qui sunt in iabes galaad. Er̃as erit
nob̾ salus cum in taluent sol. uener̃t¬

Expanded text:
jus nimis. Et assumens utrumque bovem, concidit in frusta, misitque in omnes terminos Israel per manum nuntiorum, dicens: Quicumque non exierit, secutusque fuerit Saul et Samuel, sic fiet bobus ejus. Invasit fueruntque filii Israel trecenta millia: virorum autem Juda triginta millia. Et dixerunt nuntiis, qui venerant: Sic dicetis viris, qui sunt in Iabes Galaad, Cras erit vobis salus, cum incaluerit sol. N
Abbreviated transcription (Latin):
lum i confxitu dñi. petẽtez suꝑ nos
regen. Et clamauit samuel ad dñm
⁊ declit dñs uoces ⁊ pluuias in illa die
⁊ timuit omis populus nimis dũm
⁊ samelem ⁊ dixctunũsus ppłs ad sa¬
muelem. Ora ꝑ serius tuis ad dñm de¬
uintuũ ut non moriamuꝵ. Addidi¬
mus enĩ unu̾isis peccatis nris malũ
ut peteremꝰ nob̾ regẽ. Dixit a̾ sa iuel
ad ppłm. Noltre timere uos fecistisu
nuersũ malũ hec. Uerumptñ nolite
rececere a tergo dm̃. s seruite dño ĩ õi
corde ur̃o. Et nolite declinare postua¬
na que ñpoderũt nob. n eruentuos qr
uana sunt. Et nõ derelĩquet dñsppłm¬

Expanded text:
ni, petentes super vos XXIX. Et clamavit Samuel ad Dominum, et dedit Dominus voces et pluvias in illa die. Et timuit omnis populus nimis Dominum et Samuelem, et dixit universus populus ad Samuelem: Ora pro servis tuis ad Dominum Deum tuum, ut non moriamur. Addidimus enim universis peccatis nostris malum, ut peteremus nobis regem. Dixit autem Samuel ad populum: Nolite timere, voniversum malum hoc. 132 Verumtamen nolite recedere a tergo Domini: et servire Domino in omni corde vestro: et nolite declinare post vana: que non proderunt vobis: neque eruent vos que vana sunt: et non derelinquet Dom
Abbreviated transcription (Latin):
siderium impii monimmẽtum ÷ pessĩo¬
rum. Radix aut̃ iustorum ꝑficiet᷑. Pro¬
pt̾ pcc̃a labiorum ruina pͥximat inalo
Efligiet aut iustus de angustia. De fruc¬
di orissiui. imusquisq replebitur bons¬

Expanded text:
siderium impii munimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bon
Abbreviated transcription (Latin):
etur ei. uia stulti recta in oculis euis . Qͥ
aut̃ sapiens ÷ audit consilia. Eatuus
indicat statim iram suam. Qui aut
dissimulat in iuriam. callidꝰ ẽ Qui ꝙ
uouit loquitur. index iusticie ẽ. Qui ã
mẽtitur: testis frandulentus .÷. ẽqui ꝓ¬
mitut ⁊ qͣi gladio pungitur cõ ĩcĩe᷑. lĩ¬
gua ã sapiẽtiũ ÷ squitas. labium u̾itatiᷤ
firinum erit in perpetuum. Qui autẽ
testis ⁊ repentimis concinnat linguam
mendacu. Uolus in corde cogitantium
mala. Qui aũ patis inneunt consili¬
a: sequitureos gaudium. Non contris¬
tabit iustum quicquid ei acciderit.
Impu aut̃ replebuntur malo. Ab hoĩa¬
cõ ÷ domino labia m̾datia Qui autem
fidelit̾ agunt placent ei. homo u̾sutus
celat scĩam. ⁊ cor insipientium prouo¬
seruet. Meror in corde uiri humiliabit
eum. ⁊ sermone bono letificabitur. Qui
negligit dampnum pp̾ amnicum iustro
ster autem improrum decipiet eos. ñ
inueniet fraudulentus lutrum .⁊ st̾a

Expanded text:
cta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placcelat scientiam: et cor insipientium prouos: Maeror in corde uirillum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et
Abbreviated transcription (Latin):
dabit dolorem. sstultus labus u̾berab̃r
uena uite osiusti. osantẽ impiorum o¬
pit inquitatem. Odium suscitat rix¬
as ⁊ uniu̾sa delicta oꝑit. caritas. In la¬
bus sapientis inuenitur sapientia. et
uirga indorso eiusqui indiget corde.sa¬
pientes abscondunt scĩam. Oc aut stł¬

Expanded text:
dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stu
Abbreviated transcription (Latin):
missum. ubi non gubernator: ppłs cor¬
ruit. Salus aut̃ ubi multa consilia affl¬
igetur malo: qui fidem facit ꝑ extraneo.
Qui aũ cauet la queos securus crit. Nu¬
bebunt duuitias. Hene facit amme sue
uir miscricore. Qui aũt crudelis ÷ pro¬
pinquos abicit. Impius facit opus in¬
stabile. seminanti autem iustitiam m̾¬
ces fidel̾. clementia preparabituitam. ⁊ sec¬
tacõ malorum mortem. Ab homina bile
dño cor prauum. ⁊uoluntas eius in hiis
qui simplicit̾ ambulant. Mamis ni in
ami. non ent unnoceas malus. Semen ã¬
iustorum saluab̾. Circulus aureus in
desidirium iustorum. Ommnebonũ ÷ p̃sto¬
lacõ impiorum furor. Alii diuidũt
ꝓpria. ⁊ diciores fuint. Alii rapunit
non sua. ⁊ semper in egestate sunt. A¬
Qui abscondit frumenta:maiedice¬
tur in ppłis. Lenedictio aut̃ sr̾ caput
uendentum. Bene consurgit diutu¬
lo qui quent hona. Qui autem mues¬
tigator malorum ÷ ab eis opprimetur.
Qui confidit in duncus suis corruet.

Expanded text:
missum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mubebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non erit innocens malus semen auiustorum salvabitur circulus aureus in desiderium iustorum omne bonum estlatio impiorum furor. Alii dividunt propria, et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua, et semper in egestate sunt. Aqui abscondit frumenta, maledictus in populis: benedictio autem super caput uendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eis. qui confidit in diuitiis suis, hic corruet:
Abbreviated transcription (Latin):
diligens corona ÷ iuro suo. ⁊ putredo
in ossib eius. que confusione res dig¬
nas gerit. Cogitationes iustorum in¬
dicia. ⁊ consilia impiorum fraudelẽta
u̾ba impiorum insidiantur sanguini
Os iustorum liberabit eos. uerte impi¬
os ⁊ non enut. domus aut uistorum ꝑ¬
manebunt. Uoctrina sua cognoscetur
contemptui. Melior ÷ pauꝑ ⁊ sufficiens
sibi: qͣm gł̾iosus ⁊ indigens pane. Noũ
iustus ammas iumẽtorũ suorum. uite¬
ra ã impiorum crudelia. Qui opatiurt̾¬
ram suam saciabit᷑ ꝑanib Qmiautem
sectatur o cumi: stultissimus ÷. Qui su¬

Expanded text:
 putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur  sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus es
Abbreviated transcription (Latin):
nolite abice eam. beatꝰ hõ qui audit me
qui uigilatad fores meas tota die ⁊ ob¬
seruat᷑ ad postes ostii mei. Qui me in¬
uenerit inuemiet uitam ⁊ hauniet
salutem a dño. Qui aut̃ in me pecca¬
u̾it:ledet ammam suam. omnis qui
me ꝯderunt:dilz gunt mortem̃
apĩa edificauit sibi domñ.
excidit columpnas .uii. mimola

Expanded text:
nolite abicere eam beatus homo qui audit me qui vigilat ad fores meas cotidie et observat ad postes ostii mei qui me invenerit inveniet vitam et hauriet salutem a Domino qui autem in me peccaverit laedet animam suam omnes qui me oderunt diligunt mortem sapientia aedificavit sibi domum excidit columnas septem immola
Abbreviated transcription (Latin):
septumuim decestatur amma euis. O¬
tulos sublimes. Linguam mandatẽ
Manus effudentes sangumem innox¬
ium. cor mathinans cegita cõnes pessi¬
mas. pedes ueloces ad currendum in i¬
alum. proferentem mndatia testem fal¬
lacem ⁊ eum qui scimnat int̾ͥ fr̃es dis¬
cordias. Conserua fili mi precepta pr̃is
tui. ⁊ ne dimittas legem matris tue.
liga ea in corde tuo iugit̾ ⁊ circum da
gutturi tuo. Cum ambulan̾is gra¬
diantur tecum cum dormieris custo¬
diant te. ⁊ eiugilans loquere cum eis
qr mandat̾ lucema ÷. ⁊ lex lux ⁊ uia i¬
uite increpatõ discipline. ut custo di¬
ant te a imiliere mala. ⁊ ablanda luig̃
extranee. Non concupiscat pulchritu¬
dinem eius cortuum. ne capiaris mi¬
tib illiuis. Pretium euim scorti iux ÷ u
mus panis. Mulier aut̃ uiri pretiosam
ammam capit. Numquid potest hõ
sr̃ prunas ut non comburantur plan¬
te cius. Sic qui ingrediturad milie¬
rem primm sui non erit munduscum
tetig̾ent eam. Non grandis ÷ tubpe cuan

Expanded text:
septimum detestatur anima ejus: oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes sanguinem innoxium, cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum in malum, proferentem mendacia, testem fallacem et eum qui seminat inter fratres discordias conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae ut custodiant te a muliere m Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, ne capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti, vix unius est panis: mulier autem viri pretiosam animam capit. Numquid abscondere are super prunas, ut non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit eam. Non grandis est culpa, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ma tulam generat. Noli arguere de¬
risorem ne oderit te. argue sapientẽ
i diliget te. Ua sapienti occ̃onem. ⁊ ad¬
det᷑ ei sapientia. doce iustum ⁊ festina¬
bitacciꝑe. Principium sapĩetimor
domim. ⁊ scĩa scõrũ prudentia. Per
me enim multiplcabunturdies
tui ⁊ addentur tibi anmuite. Si sapi¬
autem irrisor solus poe̾tabis malum

Expanded text:
guere derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapi inlusor solus portabis malum
Abbreviated transcription (Latin):
igemmina mea argento electo. In ui¬
is iusticie ambulo. in medio semita¬
rum iudicii ut ditem diugentes me.
t tesauros corum repleam. Dominus
possedit meab initio uiatum suarũ
antaquã quicquam faceret a princpi¬
o ab eterno ordinata sum ⁊ exantiquis

Expanded text:
genimina mea argento electo in viis iustitiae ambulo in medio semitarum iudicii ut ditem diligentes me et thesauros eorum repleam Dominus possedit me initium viarum suarum antequam quicquam faceret a principio ab aeterno ordita sum
Abbreviated transcription (Latin):
lircescardies. Non ÷ uir i domo sua
abiit ma longissima. Saculum petu¬
me secum tulit . dit plene lune reuer¬
surus ÷ in donum suam. Irretint e¬
um muitis sermonib ⁊ blandiciis
labiorum ꝑtraxit illum. Statim cã
sequitur quasi bos ductus ad uictimã
⁊ qͣi aginis lasciuens ⁊ ignorã  qd̾ ad
uintula stultus trahatur donet trãs¬
figat sagitta gecur eius. uelut si a
uis festinet ad laqueum ⁊ nescit ꝙ
ce ꝑiculo amme illius agitur. Nunc
oris mei. ne abstrahaturin uuis illius
mens tua. n decipians semitis eius.
Multos enim uulnetatos deiecit. et
fortissimi quiq int̾fecti sunt ab ea.
uie infen domnis euis penetrantes inti¬
Uia moris

Expanded text:
ir in domo sua, abiit via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit: in die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, Et quasi agnus lasciviens, et ignorans quod ad vincula stultus trahatur: Donec transfuis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc di me, ne abstrahatur in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetrantes ad iriora mortis
Abbreviated transcription (Latin):
insidians apprehensum q deosculat᷑
uiuenem ⁊ ꝑtacimittu blanditur di¬
cens. Uictimas ꝓ salute deuoi hodie. ⁊¬
reddidi uota mea idcirco egressa sum ĩ
occursum tuum desiderams te uidere ⁊
repperi. Intexuu fumb lectulum me¬
um stram tapetib pictis ex egipto.
asꝑsi cubile meum mirra aloe. ⁊ cy¬
namomio. Ueni mebriemur uberib¬

Expanded text:
sumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur, dicens. Victimas pro salute devovi, hodie reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre, et reperi. Intexui funibus lectum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberib
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ unes. ⁊ legem incam q̃i pupillam
oculitui ligacam in digitis tuis. scri¬
be illam intabulis tordis tui.
c sapientie soror mea es. ⁊ prudẽ¬
lam uoca amitam tuam ⁊ custo¬
diat te a musliere extranea. ⁊ ab aliena
min domus mee ꝑ cancellos prosꝑexi iui
⁊ iudoo puulos. considero uecordem
uiuenem qui transit ꝑ plateas uxta
angulum. ⁊ ꝓpe mam donus illiuis gra¬
noctis tenebris ⁊ caligine. ⁊ ecce mulier
occurrit illi ornatu merecritio prepa¬
rata. ad capiendas aminas gartula ⁊¬

Expanded text:
a, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a mulidomus meae per cancellos prospexi, et video parvulos; considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta angulum, et prope viam domus illius granoctis tenebris et caligine ecce mulier occurrit illi in ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas .
Abbreviated transcription (Latin):
usq quo piger dormieᷤ qñ consurges
de sompno tuo: Paululum dormes.
paululum dormitabis. paulubum cõ¬
seres maius tuas ut dorunas. ⁊ uentet
tibi q̃i mator egestas ⁊ pauͥs qͣi uir

Expanded text:
squequo, piger, dormies? Quando surges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi uir
Abbreviated transcription (Latin):
mo contra eum iustas quenmõias. ħ¬
quo iudi indic uauitatis inee. Iustus¬
pit in iusticia sua ⁊ impius multo uiuit
tp̃rin sua malicia. Noli ẽẽ iustus multũ
n plus sapias qm̃ necce ÷. ne obstupes¬
tas. Ne mipie agas multum ⁊ noli eẽ
stultus ne moriaris in tp̃r ñ tuo. Roñ
: te sustentare iustum s ⁊ ab illo ne
subtrahas manum tuam. Quia qui
timet deum ncħ negligit. Sapientia
confortauit saꝑientem sr̃ .x. principe
cuutatis. Non ÷ emim homo iustus ĩ
terra qui facit bomim ⁊ non pecret. s
⁊ cunctis sermonib qui dñr ne a cõmo¬
tes cor tuum ne forte audias seuun tu¬
ũ maleclicẽtem tͥ. scit .n. conscientiatu¬
a M⁊tu crebro maleclixisti alus cunc
ficiar ⁊ ip̃a longiuis recessit amulto in ame
ag̃ quam erat ⁊ alta ꝑfunditas quis in¬
ueniet eam. Lustrãiti uinusa amino
meo. ut scirem ⁊ considerarem ⁊ quererẽ¬
ta sapientiam ⁊ racõnemut cogno s¬
cerem impietatem stuiti ⁊ erroremim¬

Expanded text:
mo contra eum iustas querimonias hque vidi in diebus vanitatis meae iustusrit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti alficiar et ipsa longius recessit a me gis quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapientiam et rationem et ut cognoscerem impietatem stulti et errorem in
Abbreviated transcription (Latin):
infuitis miscuent questionib. quis
talis ut sapiens ÷ ⁊ quis nouit solucionẽ
Apientia homi¬
ais lucet in uultu eius ⁊ potentissi¬
mus faciem illus commnutabit. Ego
os regis obseruo ⁊ precepta iuramen¬
ti del. Ne festines recedere a facie eus n
ꝑmanias in oꝑt malo qr omne ꝙ uo
lunt facͥt ⁊ sermo illius potestãte et¬
plemis ÷ net dicere ei quis qͣmͣ p̃ quare
ita facit. Qui custodit preceptum nõ
expietur quicquam malimt. Tempus
⁊ respõsionem cor sapientis intelligit

Expanded text:
quis talis ut sapiens est et quis cognovit solutionem verbi sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
uta subsole cum adolescente scd̾o qui ꝯ¬
surgit ꝓ eo. Infunitus nũs ÷ populi oͣi¬
mum. qui fuerant añ eum ⁊ qui poste¬
a futuri sunt non letabuntur in eo.
S ⁊ hoc uanitas ⁊ afflictio sp̃c. Custodi
pedem tuum in grecliens domum dei et¬
or ÷obectientia qm stultorum uictune
qui nescuint qui faciant mali. ẽ
temere quid loquaris neq cortu¬
um sit uelox ad ꝑferendum sermo¬
siem coram deo. Deus enim in ceło ⁊ tu
sr̃t̾ram. Id crco sunt pauti sermones tui
Multas curas secuntur sompma. ⁊ in
multis sermonib inuemietur stuiticia
biquid nouisti deo ne morieris reddere. dis¬
plicet enim ei infidelis ⁊ sculta promis

Expanded text:
nte secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt non laetabuntur in eo sed et hoc vanitas et adflictio spiritus custodi pedem tuum ingrediens domum Dei or est oboedientia quam stultorum victimae quitemere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promis
Abbreviated transcription (Latin):
rebit amigdalus inpinguabitur lo¬
custa. ⁊ dissipabitur cappans qm̃ ibit
homo in domum et̾nitatis suei cirtu¬
ibunt in platea plagentes. añ qͣm rũ¬
patur funisulus argenteus ⁊ recurrat
uitta aurea ⁊ conteratur ydria sr̃ fontẽ

Expanded text:
amygdalum, et impinguabitur locusta, et dissipabitur capparis: Quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae, et circuibunt in platea plangentes. Antequam rumpatur funiculus argenteus; et recurrat vitta aurea: Et conteratur hydria super fontem,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ministros ht impios pauper ⁊ credi¬
tor obiuauerunt sibi utriusq illumm¬
ator÷ dominus. Rex qui idicat in uerita¬
te pauꝑes thronus eius in emim firma¬
bitur. Uirga atq correctio: tuibuit sapi¬
encian. puerautem qui dintitur uo¬
luntati sue. confundit matrem suam
In multiplicacone impiorum mitip¬
licabuntur scelera. Et rumas eorum uis¬
tiuidebunt. Erudi filium tuimi refri¬
g̾abit te. ⁊ dabit delicias ammetue. Cum
ꝓphetͥa defecerit dissipabitur ppłs. Qau

Expanded text:
nes ministros habebit impios pauper et credines ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus q
Abbreviated transcription (Latin):
tusz. Qui aut̃ graditur sapienter ip̃e
laudabitur. Qui dat pauꝑi non indige¬
bit. Qui despicit depretantem: slstine¬
bit penuriam. Cum surexerint impu ab
scondentur homines. Cum illi peneunt
multiplicabuntur iusti.
iro qui corripientem dura cenuce
n multiplicatione iustorum letabr
uislgus. Cum impii sumpserint prĩta
engit terram. iuir auarus destniet eam.
Homo quiblandis fictisq semonib lo¬
quitur amico suo. rete expandit g̾ssib
eius pertantem uirum iniquum iuoi¬
uet laqueus⁊ iustus landabitur anz
gaudebit. Nouit uistus cãm paupum
impius ignorat scĩam. homines pestilẽ¬
tes dissipant cuntatem. sapientes u̾o a¬
u̾tunt furorem. uir sapiens sicut cum
stulto contenderit sũ irascatur sũ rideat
non inuemet requiem. Uni sangumum
oderunt simplicem. iusti ã querunt ãi¬
mam eius. Totum sp̃m suum ꝑfert stł¬
tus sapiens differt ⁊ reseruat in posterum
princeps quilibent᷑ uerba mendatu. om¬

Expanded text:
tus est: qui autem graditur sapienter, ipse tus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum suscondentur homines: cum illi perierint, multiplicabuntur justi. Viro, qui corripientem dura cerviceIn multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principerigit terram vir avarus destruet eam homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius peccantem virum iniquum involvet laqueus et iustus laudabit atque gaudebit novit iustus causam pauperum impius ignorat scientiam homines pestilentes dissipant civitatem sapientes avertunt furorem vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem viri sanguinum oderunt simplicem iusti quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii om
Abbreviated transcription (Latin):
lum. leo rugiens ⁊ ursus esuriens: princeps
impuis sr̃ popislum pauꝑem. duxuidtgẽs
prudentia: multos opprimet ꝑ calump̃i¬
am. Qui autem odit auariciam. longi
fient dies eis. hommem qui calump̃m¬
atur amme sanguinem eius. si ulz ad la¬
cum fug̾it. nemo sustinet. Qu ambulat
simplicit̾ saluus erit. Qui pu̾sis gradict᷑
uizs: concidet semel. Qui oꝑatur t̾ran
suam: saciabitur panib. Qui sectaturo¬
landabr. Qui autem festinat ditari nõ
erit innecens. Qui cognoscit mindicio
faciem: nõ benefacit. iste Et ꝓ buccella pa¬
nis descrit u̾rtatem. Uir qui festinat dita¬
r ⁊ alus ĩudet. ignorat ꝙ ꝑ egestas sr̃ue¬
mat ei. Qui corripit hominem: graciã
post ca muemet apud eum. magis qͣm
ale qui ꝑlingue blandimẽta decipit.i
Qnsubtrabit alꝙ̃ a pre suo ⁊amatre
Et dicit hoc non ÷ pectatum: ꝑticopsho¬
micide .÷. Qui se iactat ⁊ dilatat uirga ꝯ¬
citat. Quiu̾o sperat in dommio lalua¬
bitur. Qui confidit in corde suo: stul¬

Expanded text:
ens, princeps impius super populum pauperem. Dux indigens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur olaudabitur: qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corrippostea inveniet apud eum, magis quam ille, qui per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stul
Abbreviated transcription (Latin):
nes. ⁊ paliens aufer ei pignus. Qui be¬
nedicit primo uo ce grandi de nocte cõ¬
surgenis maleclicenti sumł ent. Tecta ꝑ¬
stillantia in die frigoris alitigiosa młier
compantur qui retinet eam qĩ uentum
teneat ⁊ olcum dextere sue euacuet. Ferrũ
ferro exatuitur. ⁊ homo exacuit faciem
amicisui. Qui seruat ficum comeclet
fructus eius a qui custos ÷ domimi sui
glorificabr̃. Quomodo maquis resplẽ¬
dent uultus ꝓspicientium sic corda hõi

Expanded text:
aneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui beaneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier conparantur qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit ferrum ferro acuitur et homo exacuit faciem amici sui qui servat ficum comedet fructus eius et qui custos est domini sui glorificabitur quomodo in aquis resplend
Abbreviated transcription (Latin):
labr̃ malicia eius in concilio. Qui fo¬
dit foueam incidet in eam ⁊ qui nolu¬
it lapidem reuercettr ad eum. Lingua
fallax nõ amat u̾rtatem ⁊ oc lubricum
oꝑatur ruias
Egloriens incrastinũ ignorans quid
Qr uentura pariat dies. Laudet te ali¬
emus ⁊ non os tuum. excraneus: ⁊ non
concitati sp̃c ferre quis poterit. Melior:
manifesta correctio qm̃ amor. abscon¬
ditus. oeliora sunt uulnera diligentis:
qmͣ fraudulenta odiẽtis oscula. Anma
saturata talcabit fauum. anima esurit̃s
etiã amarum ꝑdulci sumet. sicutauis tͣns¬
migrans de udo suo sic uirqui telinquit
locum suum. Unguento ⁊ auariis cdoribꝰ
delectatur tor. ⁊ boms amiti consilus aĩa
dultoratur. amicum tuum ⁊ amicum¬
entie fili mi⁊letifica cormeum ut possis
expbanti respondere sermonem. Astutus
u̾icens mn alum absconditus ÷ ꝑiuili tͣnse¬
untes sustinuerunt dispendia. Tolle
uestim̃tum eius qui spopondit ꝓ extͣ¬

Expanded text:
labitur malicia ejus in concilio. Qui folabitur malicia ejus in concilio. Qui fodit foveam: incidit in eam: et qui revolvit lapidem: revertetur ad eum. Lingua fallax non amat ueritatem: et os lubricum operatur ruinas. Ne glorieris in crastinum ignorans, quid superuentura pariat dies. laudet te alienus et non os tuum, extraneus concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicumentiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extr
Abbreviated transcription (Latin):
titur in cardine suo: ita piger inlectu¬
lo suo. Abscondit piger manus sub as¬
cella sua. ⁊ laborat si ad os suum eas cõ¬
u̾tit. Sapientior sibi piger uidetur .uii.
uiris loquartib sinas. Sicut qui apo̾¬
hendit aurib canem: sic quitransit in
paciens: ⁊ cominiscetur rire alt̾uis. Si cut
nonus ÷ qui muttit lanceas ⁊ sagritas ĩ
mortem. itauir qui fraudulenter no
cet amico suo. Et cum fuerit deprehen¬
sus. dicet ludẽs feci. Cum defeceritl
igna extinguetur ignis ⁊ sufurrone
sub tracto uirgia consequiescunt. Si¬
cut carbones ad primas ⁊ ligna ad ig¬
nem sichomo iracundus suscitat rix¬
as. Uerba susurronis qͣi simplicia. ⁊ ip̃a
ꝑuemiunt ad intima cordis. Quomio¬
do si argento sordido ornare uelis uas
fictile. sic labia tumentia cum pessio
corde sꝯciata. Labus sius intelig̃r mi¬
micus cum in cordetractau̾it dolos. Qñ
sub mserit uecem suã ne credideris ci. i¬
qm̃ .un. nequicie sunt in corde illius.
Qui opit odium fraudillenter. reue¬

Expanded text:
titur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et morcet amico suo. Et cum fuerit deprehensus: dicet: ludens feci. Cum defecerint ligna: extinguitur ignis: et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligmicus: cum in corde tractaverit dolum. Quando submiserit vocem suam: ne credideris ei quoniam septem nequicie sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter: reve
Abbreviated transcription (Latin):
tia erunt apd̃ inferos quo tu properas. u̾¬
time ad aliuid idi sub sole nec uelo¬
cium ẽẽ cursum. nec fortium bellum
nec sapientum panem. nec doctorum
duicias. nec artificũ gr̃am s tp̃c casũ¬
q inominib. Nescit h̾o fincinsuum. s
sic̃ pisces cap̃iuntur ab hamo. ⁊ sic̃ a

Expanded text:
tia erunt apud inferos, quo tu properas. Verti me ad aliud, et vidi sub sole, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam: sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed sicut pis
Abbreviated transcription (Latin):
it homo ⁊ in hiis omnib lecusenit. Me¬
minisse debet temporis tenebrosi a dierum
multorum qui tum ueneñt uaintats
arguentur pret̾ita. Letare ergo iuuẽĩs
ĩ adolescẽtiatua ⁊ in bono sit cor tuum
indis i̾uentutis tue aamabła muiis
⁊scito ꝙ ꝓ omnib biis ad ducet te deus
in iudic̾ium. aufec iram a corde tuo ⁊
amoue malitiam a carne tua. adolescẽ¬
s mento creatoris tui in dieb inuen¬
tutis tue.a ame qͣm ueniat tp̃e afflic¬
nons ⁊ appinquent aum de quib dicaᷤ
nubes post plunianqñ cominouebi¬
tur tustodes domus ⁊ mitabunt uirii
fortissum ⁊ ocõse erunt molentes ĩ mi

Expanded text:
is omnibus letus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguentur preterita. Letare ergo, iuvenis, in adolescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tue et ambula in viis pro his omnibus adducet te Deus in iudicio. Aufer iram a corde tuo, et amobe malitiam a carne tua: adulesceui in diebus juventutis tuae, antequam veniat tempus afflictionis, et appropinquent anni, de quibus dicas: nubes post pluviam: Quando commovebuntur custodes domus, et nutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in mi
Abbreviated transcription (Latin):
pinsit ꝑgat illuc ubi ÷ uuta: Mꝯlius
⁊ uidere ꝙ cupias qm desiderare ꝙ nes¬
ba sunt płima multam q in dispu¬
Uicl nec̃ce ÷ homimi i seqͣre¬
tum ignoret ꝙ conducat sͥ inuuta
sua inimero dierum pegrinationis
quis potent᷑ iudicare quid post eum
futurum sub sole sit. Neluis ÷ nom̃
mortis. die natuutatis. Meluis ÷ ire
ad domumi luctus qm ad domum ꝯ¬
niuii. In illa enim finis cunctorũ am¬
mouetur hominum ⁊ uniens cogitat

Expanded text:
i ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nesba sunt plurima multa in dispuquid necesse est homini um ignoret quid conducat sibi vita sua, numero dierum peregrinationis quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen mortis die nativitatis. Meliad domum luctus quam ad domum convivii: in ea enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
cascoram angło non÷ prudentia. ne for¬
te iratus donimis sr̃ sermones tuos. dis¬
sipet cuncta oꝑa manuum tuarum. Uͥ
multa funt sompinia płi̾me uanita¬
suideris calumpnias egenorum. ⁊ mo¬
lenta iudicia. ⁊ subu̾ti uisticiam ĩ ꝓu̾̃i¬
cia. Non mireris sr̃ hec negõ qr excelso

Expanded text:
cas coram angelo: Non est providentia: Ne forte iratus Deus super sermone tuo, dissipet cuncta opera manuum tuarum. Ubi multa sunt somnia, plurimae vanitaSi videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ feliciorem utro iudicaui qua nec¬
dum natus ÷ nec uidit maia que sub
sole fuint. Rursum contemplatus sũ
labores om̃s hõmi ⁊ industrias amma a¬
u̾ti pat̾e inuidit pximi. In hoc ergo na¬
intas ⁊ cura sĩ flũa ÷. Stuttus compli cat
manus suas ⁊ comedit cames suas dicẽs
Melior ÷ pugullus cum requie ꝙͣ piẽa
utra manus cum labore ⁊ afflictione
amini. Considerans repi ialiam uanita¬
lium ⁊ ñ frẽm ⁊ tñ laborare non cessat
nec tñ saclantur oculi euis diuicus nec
cogitat dicens. Cui laboro ⁊ frando amn¬
mam meam bonis. in hoc quo uanitas

Expanded text:
tes: et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Rursum contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Considerans reperi et aliam vanitam; et tamen laborare non cessat, nec satiantur oculi ejus divitiis, nec cogitat dicens, cui laboro et fraudo animam meam bonis? In hoc vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
plius ium̃to. Cunta subiacent uaĩ¬
tatit om̃ia ꝑgunt ad iniũ lecum.
de terra facta sunt.⁊ in terrã parit̾ re¬
u̾tuntun. Quis nouit si sp̃c filiorum
adam ascendant sursum ⁊ si sp̃c iumẽ¬
torum descendat deorsum. Et deprehẽ
di innchił melius qmͣ letari homine. eẽ
iope suo tharit ẽẽ ꝑtemgẽ illius. Qͥs
enim eum adducet᷑ ut pse futura co

Expanded text:
plius: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum: de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet, ut post se futura co
Abbreviated transcription (Latin):
suma tempus hñt ⁊ siuis spacus iͣn¬
seunt unmersa sub celo. Tempus
nascend̾ ⁊ tempus moriendi. tempꝰr plã¬
aendi. ⁊ tempus euellendi qd̾ planta¬
ntendi. Tempus plangendi. ⁊ tempꝰ
saltandi. Tempus speͣr gendi lapides:
⁊ tempus colligendi. Tempus amplex¬
audi. ⁊ tempiis longe fi̾ ab amplexib.
Tempus acquirendi. ⁊ tp̃c ꝑdendi. ⁊ tẽ¬
pus custodiendi: ⁊ tempus abitien̾di
ꝙp̃c sc̃idendi ⁊ tempus consu dẽli. Tepuᷤ

Expanded text:
a tempus habent et suis spatiis transeunt uniuersa sub caelo. tempus nascendi et tempus moriendi. tempus plantandi et tempus euellendi quod plantaridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi.
Abbreviated transcription (Latin):
 in ꝙͣ homo ut se qui possit regem
ret sap̃ia stulticiam. qͣntum differt
luxatenebris. Sapientis oculi in capi¬
te eis. stiitusin tenebrisambulat. ⁊
didici ꝙ unus utrius eẽt int̾itrs⁊ dix¬
iin corde meo. Si uiuis ⁊ stulti ⁊ mens
cccasusenit. ꝙͣ michi ꝑ dest ꝙ maiorẽ
sapientiededi oꝑimꝰ. locutusq fui c̃
mente mea. anmadu̾ti ꝙ hec quo
eẽt uanitas. non emm erit inemoria
sapienis sumlr ut stulti in perpetu¬
uin ⁊ fircura temꝑa ꝯblunon e cunc¬
ta opient pit moritur doctus similr
industriam meam. qua sub sole stu¬
diossime laboraui. ħiturus heredem pͦ
me ꝙ̃ ignoro. utrum sapiẽs an stuit᷑
futurus sit. ⁊ domina br̃ in laborib me¬
is. quib desudami ⁊ sollicitus fui⁊ ÷ quic¬

Expanded text:
 inquam, homo, ut sequi possit regem ret sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris. Sapientis oculi in capite ejus, stultus in tenebris ambulat. Et didici quod unus utriusqueunus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum, et futura tempora oblivione cuncta pariter operient: moritur doctus similiter m industriam meam, qua sub sole studiosissime laboravi; habiturus haeredem post me, quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit, et dominabitur in laboribus meis, in quibus desudavi et sollicitus fui;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hecẽet uanitas: Risum q reputaui¬
ciꝑis . Tegitaui in corde meo abstraħ̾e a
iuno car̾nem meam: ut auimum me¬
um trasferrem᷑ꝰ sap̃iam deurtarem q stra¬
ticiam. donec uulerem quid ec̃t utile fiuis¬

Expanded text:
 putauigitaui — inquit — in corde meo abstrahere a uino carnem meam, ut animum meum transferrem ad sapientiam deuitaremque stulticiam, donec uiderem, quid esset utile fili
Abbreviated transcription (Latin):
stultum in diguitate sublum ⁊ diutes se¬
deredeorsum. Uidi seruos inequis ⁊ p̾rmci¬
pes ambulantes qͣi sernos sr̃ teram. Qui
fodit foueam incidet in eam ⁊ qui dissi¬
pat sepen: mordebit eum colub̾. Qui
transfert lapides affligetur in eis. Et qͥ
indit lingna uuluerabitur ab eis. Si re
betatum fuerit multo labort exacuetur
i pꝰ industuam sequetur sapientia. Si
mordeat serpens insilentio nͥs minus
ht̃ qui occulte decrahit uerba oris sapi¬
entis gr̃a. ⁊ labia insipientis precitabũt
eum. Inicium uerborum eius stultitia
⁊ nouissinĩa oris illiuis Prror pessimus.
stultus u̾eba miritiplicat ignorat homo
ꝙͥ ante se fuerit.⁊ ꝙ. post futurũ sit. quis
illi poterit uidicare. laborstuitorum affi¬
iget eos qui nesciuint murbem ꝑgere.
Le tͥ terratuuis rex ÷ puer ⁊ ciuus prinei¬
pes mane comeclunt. Peata terra cuius
uriam. In pigricus humiliabitur con¬
tignatõ ⁊ in infiritate ianunum per¬
stillabit domus. In risum faciunt panẽ

Expanded text:
itate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si rbetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia et labia insipientis praecipitabunt eum initium verborum eius stultitia et novissimum oris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius uriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem
Abbreviated transcription (Latin):
gel. Noli regib o lamuel noli regib dare
uinum qua nullum secretum ÷ ubi reg̃at
ebrietas. Ne forte bibant ⁊ oblunscantur
iundiciorum ⁊ imutent cãm filiorum pau¬
pis. Date siceram increntib. ⁊ unura hus
qui amaro sunt ammo.. bibant ⁊ obluus¬
cantur egestatis sue. ⁊ doloris su non re¬
cordentur ampluis. Aperi os tuum muto
⁊ cãiᷤ ominum filiorum qui ꝑtranscunt.
apios tuum. de cerne ꝙ iustum ẽ a uidi

Expanded text:
Noli, inquit, regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum, quia nullum secretum, ubi regnat ebrietas, ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date, ait, siceram et vinum his, qui amaro sunt animo bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾as ꝙͣ futurum sit mali Eẜ̃ terram. Sire¬
plece fuennt nubes ymbres sr̃ t̾ram effũ¬
cent. Si ceciderit lignum ad austrum. aũ
ad aquilonem in quotum loco cecidit
ibititt. Qui obseruat uentum non seĩ

Expanded text:
oras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, non
Abbreviated transcription (Latin):
rẽs suãs ne audiat legem: or̃o euis ert exe¬
crabilis. Qui decipit iustos miua mala
i int̾itu suo corru. Et simplices posside¬
bunt bona cuis. Sapiens sibi uidetur uiri
diues pauperaut̃ prudens scrutabitur eũ.
In exultatione iustorum: multa głi̾a ÷
Megnantib impiis rume hominum. Qͥ
abscondit scelera sua: non dingecur. Qui
aut̃ confessus fu̾it ⁊ reliquent ea. miãm cõ

Expanded text:
rem suam ne audiat legem oratio eius erit exerem suam ne audiat legem oratio eius erit execrabilis qui deciin interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑta sunt prata. ⁊ apparucrunt herbe ⁊
uirentes. ⁊ collecta sunt fena de monti¬
b. Agisunt ad uestimentum tuũ
Et edi ad agri pretium. sĩfficiat tibi
lac capratum in cibostuos. innecessan¬
a donnuistue. ⁊ad uictum anullis tiris.
ugit impius. nemine Ai¬
ꝑsequerte. Iuitus aut̃ qͣi leo confidens
Abs terrore ent pp̃ peccata terre multi prĩ¬
cipes eius⁊ p̃p hominis sap̃iam ⁊ horum sci¬
enciam que dñr uita dulcis longior ent.
Uir pauꝑ calumpinans paupes simil ÷ ym¬
bri uehementi in quo ꝑatur fames. Qui i¬
derelinqunt legem. laudant impuimi qͥ
custodiunt succenduntur ceͣ eum. Uiri ma¬
li ñ cogitant iudicium. Qui aut̃ requirt
comimum. Ammadu̾tunt omina. Me¬
lor: pauꝑ ambulans in simplicitate su
a: ꝙͣ diues pͥus itin̾ib. Qui custodit le¬
gem: filius sapieus÷. Nui aut̃ commessa¬
tores pascit confundit patrem suiim. Qͥ
toateruã diuicias nsuris ⁊ fenore liberali
in pauꝑes eas congregat. Qui declinatau¬

Expanded text:
paruerunt herbae virentes et collecta sunt faena de montibus agni ad vestimentum tuum et hedi agri pretium sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit propter peccata terrae multi principes eius et propter hominis sapientiam et horum scientiam quae dicuntur vita ducis longior erit vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinqcustodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simpam dives pravis itineribus qui custodit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat eas qui declinat au