comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑ figit᷑ hoc ad bona oꝑaꝑtin&. qͥa ibi extendunt᷑ manꝰ
nimitati tribuit᷑ . Altitudo ẽ. in ea ligniparte quȩ ab illo
qđ transuersũ figit᷑. sursũ uersus relinqͥtur. hocẽ. ad caput
crucifixi: qͥ abene sꝑantiũ suꝑna expectatioẽ. lamuꝰ illud
ex ligno qđ non uidet᷑. qđ fixũ occultat᷑. unde totũ illud
exurgit. ꝓfunditatẽ significat gratuite grẽ: inqͦ multoꝵ
in genia conterunt᷑. inuestigare conantia. ut ad extremũ
eis dicat᷑. O homo. tuqͥses qͥrespondeas dõ: Uiuentgͦ cord
grantiũ. non sua quȩrentiũ. sed scõꝵ societate gaudentiũ
Hoc pͥmitꝰ in apłis factũ ẽ. sed laud ando dm̃: idẽ. p̃dicando
gentiũ Ille irrisus. ille crucifixus. illederelictus. hoc reg¬
nũ ad qͥrit. & trad& infine dõ & patri. Nonut ipse amittat.
sed qđ infide feminauit cũ uenit minor patre: hoc ꝑducat

Expanded text:
desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. nimitati tribuitur. altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo, quod transuersum figitur. sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi. quia bene sperantium superna expectatio est. iam uero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae; in quo multorum ingenia conteruntur id uestigare conantia, ut ad extremum eis dicatur:s o homo tu quis es, qui respondeas deo? Viuent ergo corda grantium, non sua quaerentium, sed sanctorum societate gaudentium. Hoc primitus in Apostolis factum est. Sed laudando Deum, id est praedicando gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit, cum venit minor Patre, hoc perducat
Abbreviated transcription (Latin):
culturã. fundati ꝓpt̃ ȩdificationẽ: Quȩ qm̃ nonẽ abhomine.
Hoc totũ agit᷑. cũ in hac nr̃a ꝑegrinatione fides ꝑdilectiotiẽ
oꝑat᷑. Infuturo autẽ scło ꝑfecta & plenakaritas. sine ulla
maloꝵ tolerantia ñ fide credit qđ ñ uid&. nec spedesiderat
qđ non ten&: sed inȩ t̃nũ ueritatis in cõmutabilẽ spetiem
contẽplabit᷑. cuiꝰ sine fineqͥetũ opuserit laudare qđ amat.
& amare qđ laudat. Dehac consequent̃ dic̃ Scire etiã suꝑ
eminentẽ scientiȩ karitatẽ xp̃i. ut impleamini in omnẽ
plenitudinẽ dĩ. In hoc misterio figura crucis ostenditur
Quienĩ qđ uoluit mortuus ẽ. qͦm uoluit mortuus est :
Non frustra gͥ talegenꝰ mortis elegit. nisi in eo quoq latitu¬
dinis huiꝰ & altitudinis. & longitudinis. & ꝓfunditatis.
magister exister& Nã latitudo in eoligno ẽ: qđ transũ sũ

Expanded text:
agriculturam, fundati propter aedificationem. Quae quoniam non est ab homine dagriculturam, fundati propter aedificationem. Quae quoniam non est ab homine dHoc totum igitur cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla malorum tolerantia non fide credit quod non uidet, nec spe desiderat quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare quod amat et amare quod laudat. de hac consequenter dicit: scire etiam super-is ereminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, quia uoluit, mortuus est, quo modo uoluit, mortuus est. non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitudinis et profunditatis magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quod transuersum
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩris cuiꝰreigrã : Hoc supͣ dixerat. ꝓpt̃ qđ peto ñ infirmari
in tribulationib meis ꝓuobis. Hoc gͦ eis optat. ut ñ infirm̃t᷑
flectebat ad patrẽ: Proinde ñ infirmari. unde illis sit: seqͥt᷑
In interiore inqͥt homine habitare .xp̃m ꝑfidẽ in cordib¬
finẽ spetiei. Ut in haritate inqͥt radicati & fundati. p̃ualeatis
cõp̃hendere cũ om̃ib scĩs. Istaẽ cõmunio cuiusdã diuinȩ cȩle¬
stisq rei publicȩ: Hinc saturant᷑ pauꝑes. ñ suaquȩrentes. sed que
illũ xp̃i. idẽ ñ cõmoda pͥuata sectantes. sed in cõmune ubi salus
om̃iũ ẽ consulentes. Nãde ipso pane qͦ tales saturant᷑. qͦdã loco
apłs ait : Unꝰ panis. unũ corpꝰ multi sumꝰ Qd gͦ cõp̃hendere :
Quȩ sit inqͥt latitudo. sic̃ iã dixi in oꝑib: bonis. quib beniuo¬
lentia porrigit᷑ usq ad diligendos inimicos. Et longitudo.
ut longanimit᷑ ꝓhac latitudine molestiȩ tolerent᷑ Et alti¬

Expanded text:
quaeris, cuius rei gratia? hoc supra dixerat: propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro uobis. hoc ergo eis optat, ut non infirmentflectebat ad patrem. proinde non infirmari unde illis sit sequiturin interiore, inquit, homine habitare Christum per fidem in cordibfinem speciei, ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque reipublicae; hinc saturantur pauperes, non sua quaerentes, sed quae Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus, quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et alti
Abbreviated transcription (Latin):
neq aũtit faciem suã ame. Et cũ clamarẽ ad eũ exaudiũ me :
fecit gͦ qđ ante rogatꝰ ẽ. ubi eũ dep̃cans dix̃. nedisced as ame:
Sienĩ exaudiũ ꝓfecto fecit: n̾utiq discessit. Nongͦ dereli¬
quit hoc modo. qͥ alio mͦ dereliqͥt ut saꝑemꝰ. quomodo magis
ñ ab eo derelinqͥ uelle debemꝰ. Apud te lausmea. Qͥd gͦnocent.
qͥ tãquã uicto insultant. qđ me intẽporalib dereliqueris.
In eccła magna confitebor tibi. Non qͣnta ista synagogaẽ. quȩ
irrid& mortẽ derelicti: sed in eccła magna diffusa ꝑ om̃s
gentes. quȩ credit in resurrectionẽ ñ derelicti Hec est
unica illa quã petit demanu caniserui. dequa etiã paulo
ante dix̃. in medio ecclȩ laudabo te. Et nẽ qđ ait. confite¬
bor tibi: in eis utiq qͥ confitebunt᷑. in quib &. loquitur:
Confessio autẽ non tantũ peccatoꝵ ẽ. sed & laudis dĩ. sicut¬

Expanded text:
neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me. neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me. fecitSi enim exaudivit, profecto fecit, non utique discessit. Non ergo dereliquit hoc modo, qui alio modo dereliquit, ut saperemus quomodo magis non ab eo derelinqui velle debemus. 60. Apud te laus mea. Quid ergo nocent qui tanquam victo insultant, quod me in temporalibus dereliqueris? In Ecclesia magna confitebor tibi: non quanta ista Synagoga est, quae irridet mortem derelicti, sed in Ecclesia magna diffusa per omnes gentes, quae credit in resurrectionem non derelicti. Haec est unica illa quam petit de manu canis erui, de qua etiam paulo ante dixit, In medio Ecclesiae cantabo te. Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis D
Abbreviated transcription (Latin):
cad& Timeat eũ om̃e sem̃ isrł. & uide causã quã conugit :
Qm̃ ñ spreuit inqͥt. neq despexit precẽ pauꝑis. Pauperẽ :¬
humilẽ dicit Hincẽ. noli altũ saꝑe sed time. Timeat gͦeũ
timuit. Potest hoc & capiticoaptari: qͥa ipse saluator cor¬
poris ꝓpt̾nos pauꝑ factus ẽ. cũ diues eet: ut eiꝰ pauꝑtate
ditarem᷑ Ex forma enĩ serui pauꝑ factus ẽ. ex qua& p̃cẽ¬
fudit In ea qͥppe humiliaũ sem& ipsũ. factus obȩdiens
usq ad mortẽ Uide gͦꝰ qͥddicat. qm̃ ñspreuit. neq despex̃¬
p̃cem pauꝑis. Neq aũtit faciem suã ame. Ubi ẽ illud.
quareme dereliqͥsti.sinec faciem aũtit abeo. nisi qͥa & de¬
relinquens ñ derelinqͥt. qͣndo inbonis tẽporalib ñ exaudit.
non ad insipientiã nobis . sed ut sapiamꝰ qͥd auferat. & quid
offerat nobis. Non inqͥt spreuit. neq despexit p̃cẽ pauꝑis.

Expanded text:
cadit. , Timeat eum omne semen Israhel. et uide causam, quam coniungit: cadit. , Timeat eum omne semen Israhel. et uide causam, quam coniungit: Quoniam non spreuit, inquit, neque despexit precem pauperis. pauperem humilem dicit; hinc est: Noli altum sapere, sed time. timeat ergo etimuit. potest hoc et capiti coaptari, quia ipse saluator corporis propter nos pauper factus est, cum diues esset, ut eius paupertate ditaremfudit: in ea quippe semetipsum humiliavit, factus obediens usque ad mortem . Vide ergo quid dicat: Quoniam non sprevit neqprecem pauperis neque auertit faciem suam a me. ubi est illud: Quare me dereliquisti, si nec faciem auertit ab eo, nisi quia et derelinquens non derelinquit, quando in bonis temporalibus non exaudit non ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus, quid auferat et quid offerat nobis? non, inquit, spreuit neque despexit precem pauperis
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc & enĩ & in eugłio dicit: Qm̃ abundauit iniqͥtas. reqͥese&
caritas multoꝵ. At uͦ flante austro. glaties resoluit᷑. & tor¬
rentes fluunt: idẽ peccatis remissis. popłi ad xp̃m caritate
concurrunt. Hinc & alibi scriptũ ẽ. Si c̃ glaties insereno.
ita soluent᷑ peccata tua. Pro inde rationalis creat᷑a. siue in
angłico spũ. siue in anima humana ita factaẽ. ut sibi ipsa
bona qͦ beata fiat eẽ nͣpossit. sed mutabilitas eiꝰ si conũtat᷑
ad in cõmutabile bonũ fiat beata. Unde si aũtat᷑. miseraẽ
Aũsio eiꝰ uitiũ eiꝰ. & conũsio uirtꝰ eiꝰ ẽ. Natura gͦ ñẽ mala. qͥ a
creat᷑a sp̃s uita ẽ rationalis. quȩ etiã pͥuatabono cuiꝰ parti¬
cipatione beatificat᷑: idẽ etiã uitiosa meliorẽ eo corpore
qđ sũmũ ẽ in corporib ꝑmanens in scłm scłi . Qui timor non
crutiat. sed tenatiorẽ facit ammã boni illius. qđ si dimiferit.

Expanded text:
hinc enim et euangelium dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet hinc enim et euangelium dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum. at uero flante austro glacies resoluitur et torrentes fluunt, id est peccatis remissis populi ad Christum caritate concurrunt. hinc et alibi scriptum est: Sicut glacies in sereno ita soluuntur peccata tua. Proinde rationalis creatura siue in angelico spiritu siue in anima humana ita facta est, ut sibi ipsa bonum, quo beata fiat, esse non possit, sed mutabilitas eius, si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura ergo non est mala, quia creatcipatione beatificatur, id est, etiam vitiosa melior est corpore castus, permanens in saeculum saeculi. qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius; quod si dimiserit,
Abbreviated transcription (Latin):
illis ambulemꝰ. In hoc itaq intellectu gr̃ȩ.timor in est.
est. ñ ille seruilis quẽ caritas foras mittit Illo enĩti¬
met᷑ ne incidat᷑ intorm̃tũ supplicii isto autẽ. neamit¬
ut fides in nobis sit quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. ñ tã timendo
penã.quã amando iustitiã: tam̃qͣ nonfit anima iusta.
nisi participatione melioris qͥ iustificat impiũ. qͥdenĩ
hab& qđ ñ accepit: non deb& sibi tribuendo qđ dĩ est.
ita głari tã ꝗͣ ñ acceꝑit Obhoc eidictũ ẽ. noli altũ saꝑe.¬
pondere releuatierigant᷑. quoꝵ animas p̃m̃do curuasti. Et ueni
auster inqͥt. spm̃ inuocans grẽ flantẽ demeridie. uelut a parte
feruida & luminosa. ut fluant a romata. Unde apłsdiẽ. Xp̃i
Conũte dñe captiui tatẽ nram. si c̃ torrens in austro. Capti¬
uitatẽ scilic& qua sub diabolo tãꝗ sub aqͥlone tenebant᷑. ubi
habundante iniqͥtate friguerant. &. qͦdãm congelauerant:

Expanded text:
illis ambulemus . In hoc itaque intellectu gratiae inest timor,est; non est ille servilis quem charitas foras mittit. Illo enim timetur ne incidatur in tormentum supplicii; isto autem, ne amitut fides in nobis sit, quae per dilectionem operatur, non tam timendo poenam quam amando iustitiam, tamen, quia non fit anima iusta nisi participatione melioris, qui iustificat impium — quid enim habet, quod non accepit? - , non debet sibi tribuendo, quod dei est, ita gloriari, tamquam non acceperit. ob hoc ei dictum est: Noli altum saperpondere releuati erigantur, quorum animas premendo curuasti; et ueni, auster, inquit spiritum inuocans gratiae flantem de meridie uelut a parte feruida et luminosa, ut fluant aromata. unde apostolus dicitOonuerte, domine, captiuitatem nostram sicut torrens in austro, captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant.
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: uiuere autc̃ do ĩ xp̃o iħu. hinc enĩ ꝓbare ceꝑat ñ eẽ nobis
ꝑmanendũ ĩpecato. ut gr̃a habundet: & dixerat. Si mortui sumꝰ pec¬
cato: qͦmͦ uiuemꝰ in eo: Atq ut ostenderet mortuos nos eẽ peccato. sub¬
iecerat. An ignoratis qm qͥcũq baptirati sumꝰ ĩ xp̃o iħi. ĩ morte illiꝰ
baptitati sumꝰ. Sic itaq totũ istũ locũ clausit. ut cepit: morte̾ qͥppe
xpͦi sic insinuauit. ut etiã ipsũ mortuũ dice̾t eẽ peccato. Cui peccato. nͥ
carnis iͦ qͣ erat. ñ peccatũ. s similitudo peccati. & ideo nomine appellat
peccati: Baptiatis itaq ĩ morte xp̃i. in qͣ nꝰ solũ maiores. uerũ etiã par-¬
uili baptizant᷑: ait. Sic & uos.id ẽ. quẽ admoduꝰ ip̃c: sic ꝙx uos existima

Expanded text:
ivere autem Deo in Christo Jesu . Hinc enim probare coeperat non esse nobis permanendum in peccato, ut gratia abundet; et dixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Atque ut ostenderet mortuos nos esse peccato, subjecerat, An ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Sic itaque totum locum istum clausit, ut coepit. Mortem quippe Christi sic insinuavit, ut etiam ipsum mortuum diceret esse peccato. Cui peccato, nisi carni, in qua erat, non peccatum, sed similitudo peccati, et ideo nomine appellata est peccati? Baptizatis itaque in morte Christi, in qua non solum majores, verum etiam parvuli baptizantur, ait, Sic et vos
Abbreviated transcription (Latin):
arentũ qͦq peccatis paruulos obligari. ñ solũ pͥmoꝵ homi¬
nũ. s etiã suoꝵ de qͥb ipsi nati sunt. ñ iͦꝑbabilit̾ dicit᷑. Illa
qͥppe diuina sententia. redddã peccata patrił in filios. tenec eos
utiq antequã ꝑ regenerationẽ ad testam̃tũ nouũ icipiant ꝑ¬
tinere. Qđ testam̃tũ ꝓpħabat᷑ cũ diceret᷑ ꝑ ezechielẽ. ñ accepta¬

Expanded text:
arentum quoque peccatis paruulos obligari, non solum primorum hominum sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiiiter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Nouum incipiant pertinere. Quod Testamentum p
Abbreviated transcription (Latin):
illã. Patͦs comedert̃ uuã acerbã: & dentes filioꝵ obstupuerunt.
Ideo enĩ qͥsq renascit᷑. ut soluat᷑ in eo qͥcqͥd peccati ẽ. cũ qͦnas¬
cit᷑. Nã peccata qͣ male agendo postea cõmittunt᷑. possunt &
penitendo sanari: sicut etiã post baptismũ fieri uidemꝰ. Ae
ꝑ hoc ñ ẽ ihstituta regen̾ationͥ qͥa uiciosa ẽ generatio: usq
adeo. ut etiã de legitimo matͥmonio ꝓcreatꝰ dicat. in in iqͥta
iniqͥtate uel in peccato. cũ & hoc recte dici posset. s iniqͥtates
& peccata dic̾e̾ maluit. qͥa in illo uno qđ in om̃s homines
ꝑtransiit. atq tã magnũ ẽ. ut eo mutaret᷑ & conu̾teret᷑ in
necessitatẽ mortis humana nat᷑a reperiunt᷑ sicut supͣ disse¬
re natutã. Reatu cam̃ obligant filios. nͥ gracuita gr̃a
baptizati sumꝰ. E ideo dictũ ẽ. ut ꝓbaret᷑ mortuos nos cẽ peccato. Eui autẽ
peccato paruuli renascendo moriunt᷑: ñ qđ nascendo tͣrerunt: Ie ꝑ

Expanded text:
unt . » Ideo enim quousque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio, usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: « In iniquit Neque hic dixit iniquitate, vel in peccato, cum hoc recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra dissere naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita grabaptizati sumus. Et ideo dictum est, ut probaretur mortuos nos esse peccato. Cui autem peccato parvuli renascendo moriuntur, nisi quod nascendo traxerunt? Ac per
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hoꝵ que dicis uerũ ẽ. Ne enĩ homo fame moreret᷑. om̃ia
d̾s ad esum munda creauit: s ne comedendi m̃surã excederet.
abstinentiã imꝑauit. atq int̾ cetera sua mala sat᷑itate maxi¬
me panis sodoma periit. dũo ad testante qͥ ad iberłm ꝑ ꝓpħam
loquit᷑ cdicens. Hec ẽ iniqͥtas sororis tue sodome saturitas
panis. Qua ꝓpt̾ sicut eger ad mecdicinã. sic ad sumendas da¬
petens. s necessitati succurrens. Hinc incarnata u̾itas ait
ambulant qͦs sepe cdicebã uob̾. nunc autẽ & flens dico ini¬
qͥ trena sapiunt. & rursum. ẽsca uentͥ & uent̾ escis: do au¬
tem & hunc & has destruet. Ille plene huius uitiũ suꝑat
qͥ in sum̃dis dapib ñ solũ parsimoniã tenet. ut scilicet ie¬
fectionẽ semꝑ esuries imꝑet. uerũ etiã accutatiores simul
& lautiores epulas. excepta corporis infirmitate. & hospitũ
susceptione contẽpnit

Expanded text:
num horum quod dicis verum est; ne enim homo fame moreretur, omnia ad esum Deus munda creavit; sed ne comedendi mensuram excederet, abstinentiam imperavit; nam inter caetera sua mala saturitate, maxime panis, Sodoma periit, Domino attestante, qui ad Jerusalem per loquitur, dicens: Haec est iniquitas sororis tuae Sodompanis. » Quapropter sicut aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapetens, sed necessitati succurrens. Hinc incarnata Veritas perambulant, quos saepe dicebam vobis; nunc autem et flens dico iniqui terrena sapiunt . Et rursum: Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet . Ille autem plene hoc vitium superat, qui in sumendis dapibus non solum parcimoniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuries imperet; verum etiam accuratiores simul et lautiores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum susceptione, contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
illius hominis sacram̃tũ. & putant hoc solũ plus eũ habuisse in ter
cȩtos beatissimos qđ de uirgine natus est. qđ ipsũ sibene considerañ.
fortassis credant: ideo illũ hoc p̃t̃ cȩtos meruisse. qđ aliqͥd ꝓpͥũ
ꝑsapientiã dĩ. & aliud est ipsã ꝑsonã sust inere sapientiȩ dĩ. Quãuis
enĩ eadẽ nat᷑a sit corporis eccłȩ: mult tam̃ inter e̾e̾ int̾ caput
& m̃bra cȩt̃a qͥs non intelligat: Sienĩ eccłȩ caput ẽ. ille homo.

Expanded text:
illius hominis sacramentum et putant hoc solum eum plus habuisse inter illius hominis sacramentum et putant hoc solum eum plus habuisse inter ceteros beatissimos, quod de uirgine natus est. quod ipsum si bene considerent, fortassis credant ideo illum hoc praeter ceteros meruisse, quod aliquid proper sapientiam dei et aliud est ipsam personam sustinere sapientiae dei. quamuis enim eadem natura sit corporis ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra ce
Abbreviated transcription (Latin):
quidem inuna substantia confitent᷑. sed hominẽ ipsũ qͥ assũptꝰ¬
m̃tẽ : sed solã animã & corpꝰ: hocẽ. dicere ñ fuit homo. sed m̃¬
bra corporis habebat humana: Animã enĩ & corpꝰ habent &
bestiȩ. sedrationẽ nͣ habent quȩ m̃tis ẽ.ꝓpͥa. Sed si ȩxecrandi¬
sunt illi. qͥeũ negant humanũ corpꝰ habuisse. qđ est infimũ in homi¬
ne: miror qđ isti non erubescunt qͥ hoc eũ negant habuisse. qđ est
optimũ in homine: Multũ enĩ lugendaẽ. mens humana: si
uincit᷑ a corpore suo. Siqͥdem in illo homine ñ reformata ẽ: in qͦ
ipsũ corpꝰ humanũ iã dignitatẽ formȩ cȩlestis accepit. sed absit
ut hoc credamꝰ : qđ confinxit temeraria cecitas. & suꝑba loqua¬
Icitas Nec eos audiamꝰ qͥ sic dicunt ab illa ȩt̃nasapientia susceptũ
Cee̾ hominẽ qͥ de uirgine natus est. quomͦ & aliihomines ab ea
sapientes fiunt. qͥ ꝑfecte sapientes fiunt. Nesciunt eñi ꝓpͥum

Expanded text:
quidem in una aeterna substantia confitentur, sed hominem ipsum, qumentem, sed solam animam et corpus. hoc est dicere: non fuit homo, sed membra corporis habebat humana. animam enim et corpus habent et bestiae, sed rationem non habent, quae mentis est propria. sed si exsecrandisunt illi, qui eum negant humanum corpus habuisse, quod est infimum in homine, miror, quod isti non erubescunt, qui hoc eum negant habuisse, quod est optimum in homine. multum enim lugenda est mens humana, si uincitur a corpore suo: si quidem in illo homine non reformata est, in quo ipsum corpus humanum iam dignitatem formae caelestis accepit. sed absit, ut hoc credamus, quod confinxit temeraria caecitas et superba loquacitas. Nec eos audiamus, qui sic dicunt ab illa aeterna sapientia susceptum esse hominem, qui de uirgine natus est, quomodo et alii homines ab ea sapientes fiunt, qui perfecte sapientes sunt. nesciunt enim proprium
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ nrm animat & uiuificat. sed incapite & uidendo sentit. et
audiendo. & od orando. & gustando & tangendo: incȩt̃is autẽ¬
m̃bris tangendo tantũ: & ideo capiti cuncta subiectast̃ adoꝑan¬
dũ: Illud autẽ supͣ col.locatũ ẽ. ad consulendũ: qͥa ipsius animȩ
quȩ consulit corpori. quodãmͦ ꝑsonã sustin& caput. Ibi enim
om̃s sensus apparent: sic uniũso pło scõꝵ tãquã uni corpori
tia dĩ. & uerbũ in pͥncipio ꝑ qđ factast̃ om̃a. ñsic assũpsit illũ
hominẽ ut ret̾os scõs. sed multo excellentius multoq sublimius.
cȩt̃i homines quicũq sunt. uel ee̾ potuert̃. uel poterunt. et¬

Expanded text:
corpus nostrum animat et vivificat, licet in capite sentit et vivendo et audiendo et odorando et gustando et tangendo, in caeteris autem membris tangendo tantum; et ideo capiti cuncta subsunt ad operandum, illud autem supra collocatum est ad consulendum, quia ipsius animae quae consulit corpori, quodam modo personam sustinet caput. Ibi enim omnis sensus apparet; sic universo populo sanctorum tanquam uni corpori, « tia dei et uerbum in principio, per quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit illum hominem ut ceteros sanctos, sed multo excellentius multoque sublimius, ceteri homines, quicumque sunt uel esse potuerunt uel poterunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ac brutis animalib: lenia u̾ba. & ñ magis asꝑrima ut tales
decet dũ delinquent obicienda st̃:

Expanded text:
ac brutis animalibus lenia verba, et non magis asperrima ut tales decet, dum delinquunt, objicienda sunt? 35.
Abbreviated transcription (Latin):
ue sint autẽ leuia. q̃ grauia ꝑeccata. ñ humano s diuino
sunt pensanda iudicio. Uidemꝰ en ĩ ꝗͦdã ab ipsis qͦq apłis
ignoscendo fuisse concessa: qle illud ẽ qđ uenerabilis paulus
misceri scilieet coniugi ñ filioꝵ ꝓcreandoꝵ causa. qđ bonuꝰ est
nuptiale: s carnalis etiã uoluptatis: ut fornicationis siue ad¬
ulterii. siue cuiꝰquã alteriꝰ inmnunditie mortiferũ malũ. qđ tͦpe
est etiã dicere. Quo potest tẽptante sathana libido ꝑtrahere: in-¬
continentiũ deuitet infirmitas. Posset gͦ ut dixi hoc ꝑutari
ñ eẽ peccatũ: nisi addidisset. hoc autẽ dico scãm ueniã: ñ scd̃m
imꝑiũ. Qͥs autẽ neget ẽẽ peccatũ. cũ dari ueniã facientib apłica

Expanded text:
e sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus misceri scilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Quis autem jam esse peccatum neget, cum dari veniam facientib
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ. Eẜ ne qͥsquã ita hoc excusaret ut diceret iustũ se
habere iudiciũ. s in iqͥtatẽ se pati. quã uellec a se iudicũ
sententia remoueri. continuo talib cogitationib uel
excusationib occurrit atq ait. Quare nͨ magis ini¬
qͥtatẽ patimini: Quare ñ potiꝰ fraudamini: Ut

Expanded text:
et justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam vellet a se judicum sententia removeri; continuo talibus cogitationibus vel excusationibus occurrit, atque ait: Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Ut
Abbreviated transcription (Latin):
fieri male. nisi om̃ipc & de malo facere posset bene. lix¬
liquando autẽ bona uoluntate homo uult aliqͥd qđ ds nͨ
Nam illiꝰ mala uoluntas eẽ ñ potest. canquã sibonꝰ filiꝰ patrẽ uelit
urere. quẽ d̾s bona uoluntate uult mori. E rursus fieri potest.
ut hoc uelit homo uoluntate mala. qđ d̾s uult bona. uelut si ma¬
lus filiꝰ uelit mori patrẽ. uelit etiã hoc ds. Nempe ille qđ ñ uult ds:
consonat. quãuis aliud uolentis quã huiꝰ idem uolentis ĩpietas: tan¬
tum interest qͥd uelle homini qͥd do congruat. & adquẽ finẽ. suã
qͥsq referat uoluntatẽ: ut adꝓbet᷑ aut imꝓbetur.

Expanded text:
fieri male, nisi omnipotens et de malo facere posset bene. Aliquando autem bona voluntate homo vult aliquid quod Deuam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem; velit hoc etiam Deus. Nempe ille quod non vult Dconsonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut aut approbetur
Abbreviated transcription (Latin):
alii qͥedunt eoꝵ uirtutib qͥ hec faciunt: & laud ant qđ imitari
ñ audent. Pauci aut̃ adhuc murmurant. & in ani liuore tor¬
quent᷑: aut qͥ sua quȩrt̃ in eccła quãuis uideant᷑ catholici.
aut ex ipso xp̃i nomine głam quȩrentes heretiei. aut pecca¬
tũ impietatis sue defendere cupientes iudei. aut curiosi¬
tatẽ uanȩ licentiȩ ꝑdere tim̃tes pagani. Sed eccła catho¬
lica ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ longe lateq diffusa. impetus eoꝵ
pͥorib tẽporib frangens. magis magisq roborata ẽ: non
resistendo. sed ꝑferendo. Nẽ uero insidiosas eoꝵ questiones
fide irrid&. diligentia discutit. intelligentia dissoluit
Criminatores palearũ suarũ ñ curat: qͥa tempus messis. & tẽpꝰ
arearũ. & tẽpus hor¬
reoꝵ caute diligent̃q distin¬
guit. Criminatores aut̃
frum̃ti sui aut erran¬
tes corrigit. aut inuidentes inter spinas & zixania cõpu¬

Expanded text:
alii cedunt eorum uirtutibus, qui haec faciunt, et laudant, quod imitari alii cedunt eorum uirtutibus, qui haec faciunt, et laudant, quod imitari non audent; pauci autem adhuc murmurant et inani liuore torquentur, aut qui sua quaerunt in ecclesia, quamuis uideantur catholici, aut ex ipso Christi nomine gloriam quaerentes haeretici aut peccatum inpietatis suae defendere cupientes iudaei aut curiositatem uanae licentiae perdere timentes pagani. sed ecclesia catholica per totum orbem longe lateque diffusa inpetus eorum prioribus temporibus frangens magis magisque roborata est non resistendo, sed perferendo. nunc uero insidiosas eorum quaestiones fide inridet, diligentia discutit, intellegentia dissoluit; criminatores palearum suarum non curat, quia tempus messis et tempus arearum et tempus horreorum caute diligenterque distinguit; criminatores autem frumenti sui aut errantes corrigit aut inuidentes inter spinas et zizania conpu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eũ imitatist̃. O medicinã. om̃i consulentẽ : om̃a tumentia
conpͥmentẽ. om̃a tabescentia reficientẽ. om̃a suꝑflua resecantẽ.
om̃a necessaria custodientẽ. om̃a ꝑdita reparantẽ : om̃a de¬
prauata corrigentẽ. Quisiã se extollit contra filiũ dĩ.
Quis beatã uitã e̾e̾ arbitre t᷑. in his que contẽpnenda e̾e̾̃ docuit
filiusdĩ : Quib adũsitatib cedat : qͥ naturã hominis tantis ꝑse¬
cutionib custoditã. credit infilio dĩ: Quis sibi e̾e clausum
regnũ cȩloꝵ put&. qͥ cognoscit publicanos & meretrices imi¬
tatores ee filiidĩ : Quaꝑũsitate nͥcareat. qͥ facta & dicta in¬
tuet᷑ & diligit. & sectat᷑ illius hominis. inqͦse nobis ad exem¬
plũ uitȩ p̃buit filius dĩ.:Itaq iã & masculi & feminȩ. et
omis ȩtas. & om̃is scłi huiꝰ dignitas. ad spem ute ȩt̃nȩ cõmo¬
ta est : alii neglectis tẽporalib bonis. conuolant ad diuina.¬

Expanded text:
qui eum imitati sunt. O medicinam omnibus consulentem, omnia tumentia comprimentem, omnia tabescentia reficientem, omnia superflua resecantem, omnia necessaria custodientem, omnia perdita reparantem, omnia depravata corrigentem! Quis jam se extollat contra Filium Dei? quis beatam uitam esse arbitretur in his, quae contemnenda esse docuit filius dei? quibus aduersitatibus cedat, qui naturam hominis tantis persecutionibus custoditam credit iregnum coelorum putet, qui cognoscit publicanos et meretrices imitatos esse Filium Dei ? Qua perversitate non careat, qui facta et dicta intuetur et diligit et sectatur illius hominis, in quo se nobis ad exemplum uitae praebuit filius dei? Itaque iam et masculi et feminae et omnis aetas et omnis huius saeculi dignitas ad spem uitae aeternae commota est. alii neglectis temporalibus bonis conuolant ad diuina
Abbreviated transcription (Latin):
cut sine ulla corruptione. onere. difficultate: in qͥb tanta facilitas
quanta felicitas erit. Propt̃ qđ & spiritalia dicta sunt. cuͦ ꝓculdu
bio corpora sint futura ñ sp̃s. s sicut nunc corpꝰ animale dicit᷑. qđ tñ
inde quantu attinet ad corruptionẽ qͥ nunc aggrauat anunã. &
uicia qͥb caro aduersus spm concupiscit. tunc non erit caro s sp̃s:
qͥa & celestia corpora perhibent᷑.¬

Expanded text:
cut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, cut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felibio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corpus animale dicitur, quod tamen inde quantum attinet ad corruptionem, quae non aggravat animam et vitam, quibus caro adversus spiritum concupiscit, tunc non erit caro, sed corpus, quia coelestia corpora perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
ec illud ẽ consequens. ut ideo diuersa statura sit reuiuiscen¬
tiũ singłoꝵ qͤ fuerat diuersa uiuentiu̾. aut macre cͥẽadem
macie. aut pingues cũ eadẽ pinguedine reuiuiscant. S si hoc eꝰ
in consilio creatoris. ut in effigie sua cuiꝰq ꝓprictas & discernibilis
similitudo seruet᷑. in ceteris autẽ corporis bonis equalia cuncta red¬
dant᷑: ita modificabit᷑ illa in unoqͦq materies. ut nec aliqͥd ex ea
pereat. & qđ alicui defuerit. ille suppleat qͥ etiã de nichilo potuit
qđ uoluit operari. Diautẽ in corporib resurgentiũ rationabilis
inequalitas erit. sicut ẽ uocũ qͥb cantꝰ implet᷑. hoc fiet cuiq de ma¬
terie corporis sui. qđ & hominẽ reddat angelicis cetib. & nichil
inconueniens eoꝵ ingerat sensib. Indecorũ qͥppe aliqͥd ibi ñ erit.
s qͥcqͥd futurũ ẽ hoc decebit: qͥa nec futurũ ẽ si ñ decebit. Resur¬
gent igit᷑ scoꝵ corpora sine ullo uicio. sine ulla deformitate. si¬

Expanded text:
ec illud est consequens, ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium; aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur; ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur; hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit; quia nec futurum est, si non decebit. gent igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, si
Abbreviated transcription (Latin):
et queadmodũ si statua cuiꝰlibet solubilis metalli aut
igne liquesceret aut contereret᷑ in puluere̾. aut confun¬
eret᷑ in massa̾. & eã uellet artifex rursus ex illiꝰ materiȩ¬
quantitate reparare. nichil interesset ad eiꝰ integritatẽ. q̃ particula
materiȩ cui menbro statuȩ redderet᷑: dũ tam̃ totũ ex qͦ constituta
fuerat. restituta resumeret: ita ds mirabilit᷑ atq ineffabilit̾ artifex.
de toto quo caro nr̃a constiterat. eã inuabili & ineffabili celeritate
restituet. nec aliqͥd attinebit ad eiꝰ redintegritatẽ. utrũ capilli ad capil¬
los redeant. & ungues ad ungues: an qͥcqͥd eorũ perierat mutetꝰ

Expanded text:
Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiaquantitate reparare; nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant
Abbreviated transcription (Latin):
on autẽ perit do terrena materies. de qͦ mortaliũ creatur caro:
s in quelibet puluerẽ cinerẽue soluat᷑. in qͦslibet haltꝰ aurasq
diffugiat. in quãcũq aliorũ corꝑorũ substantiã. uel in ipsa elemen¬
ta uertat᷑. in qͦrũcũq animaliã etiã hominũ cibũ cedat. carnẽq
mutetur. illi animȩ humane puncto temporis redit. qͣ illã pͥmitꝰ
ut homo fieret. cresceret. uiueret animauit. Ipsa itaq terrena mate¬
ries qͦ discedente anima fit cadauer. ñ ita resurrectione reparabit᷑
ut ea q̃ dilabunt᷑ & in alias atq alias aliarũ reruꝰ species formasq
uertunt᷑. quãuis ad corpꝰ redeant unde dilapsa sunt: ad easdẽ qͦq
corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioqͥn si capillis
redit qđ tam crebra tonsura detraxit. si unguib qđ totiens dẽp-¬
sit exsectio: inmoderata & indecens cogitantib. & ideo resurrecti-¬
onẽ carnis nͨ credentib occurrit informitas.

Expanded text:
on autem perit Deo terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium, etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit qsit exsectio; immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas.
Abbreviated transcription (Latin):
on gͦ fit aliqͥd nisi omĩpc fieri uelit. uel sinendo ut fiat. uł ipse
faciendo. Nec dubitandũ eꝰ dm facere bene: etiã sinendo fieri
qͣcuͦq fiunt male. Non eniꝰ hoc nisi iusto iudicio sinit: & ꝓfecto
bonũ ẽ omne qđ iustũ eͦ. Quãuis gͦ ea qͣ mala sunt. in qͣntũ mala
st᷑. ñ sint bona. tñ ut ñ sola bona. s etiã sint & mala. bonuͦ e. Nã nͥ
ce̾t hoc bonu̾ ut eent & mala. nullomͦ eẽ sinerent᷑ ab om̃ipotenti bo¬
no. cui ꝓculdubio quã facile eꝰ qđ uult facere. tã facile eͦ qđ nͦ uult
eẽ nͨ sinere. hoc nͥ credimꝰ. ꝑiclitat᷑ ipsũ nr̃e confessionis iniciu. qͣ nos
ind̾m patrẽ omipotentẽ credere confitem᷑. Neq eniꝰ ob aliud uera
creat᷑ȩ. uoluntatis om̃ipotentis inpedit᷑ effectꝰ. Quã obrẽ uidendũ¬

Expanded text:
on fit aliquid nisi omnipotens fieri uelit, uel sinendo ut fiat uel ipse faciendo. Nec dubitandum est Deum facere bene, etiam sinendo fieri quaecumque fiunt male. Non enim hoc nisi iusto iudicio sinit. Et profecto um quod justum est. Quamvis ergo quae mala sunt, in quantum mala sunt, non sint bona, tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi esset hoc bonum, ut essent et mala, nullo modo sineretur ab omnipotente bono, cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae Confessionis initium, qua nos in Deum Patrem omnipotentem credere confcreaturae uoluntatis omnipotentis impeditur effectus. Idem, in
Abbreviated transcription (Latin):
tebit qđ̃ nc̃ latet. cũ de duob paruulis unꝰ cẽt asfumendus per
miscdiam. aliꝰ ꝑ iudiciũ relinquendus. In qͦ is qͥ assumeret᷑ agno¬
sceret qͥd sibi ꝑ iudiciu deberet᷑. nisi miscd̾ia subueniret: cur illes
potiꝰ quã istẽ fuerit assũptꝰ. cuͦ causa una eet ambob. cur ap̃o
qͦsdã ñ facte sint uirtutes. qͦ si factȩ fuissent. egissent illi ho¬
mines penitentiã: & factȩ sint apud eos qͥ ñ fuerant credi¬
qͥa si in tyro & sẏdone factȩ eẽnt uirtutes qͦ facte sunt in uob̾:
olim in cilicio & cinere penitentiã egissent. Nec utiq d̾s in uiste
noluit saluos fieri: cũ possent salui ẽẽ ꝑ fidẽ si uellent. Tunc in cla¬
rissima sapientie luce uidebit᷑. qđ nunc pioꝵ fides habet. ante qͣm
manifesta cognitione uideat᷑. quã certa & imutabilis & efficacis¬
sima sit uoluntas di. quã multa possit & ñ uelit. nichil auçẽ ue¬
lit qđ ñ possit: quãq sit uerũ qđ in psalmo canit᷑. Ds autẽ nr

Expanded text:
tebit quod nunc latet, cum de duobus parvulis unus esset assumendus per misericordiam, alius per judicium relinquendus, in quo, is qui assumeretur, agnosceret quid sibi per judicium deberetur, nisi misericordia subveniret; cur ille potius quam iste fuerit assumptus, cum causa una esset ambobus: cur apud quosdam non factae sint virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam, et factae sint apud eos qui non fuerant crediin Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae factae sunt in vobis, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . Nec utique Deus injuste noluit salvos fieri, cum possint salvi esse, si vellent. Tunc in clarissima sapientiae luce videbitur, quod nunc piorum fides habet, antequam manifesta cognitione videatur, quam certa, immutabilis, efficacissima sit voluntas Dei; quam multa possit et non velit, nihil autem velit quod non possit: qu
Abbreviated transcription (Latin):
it fecit: si colligere filios iherse̾m uoluit & nͨ fecit: An potiꝰ illa qͥde
filios suos ab illo colligi noluit. s ea qͦq nolente filios eiꝰ colligit
ipse qͦs uoluit: Qa in celo & in t̾ra ñ qͣdã uoluit & fecit. qͣdã uͦ uo¬
luit & ñ fecit: s om̃ia qͥcũq uoluit fecit. Qͥs porro tã imꝑie de
sipiat ut dicat. dm malas hominu̾ uoluntates quas uoluerit
qͣndo uoluerit. ubi uoluerit: in bonu̾ ñ posse conuertere: S
cũ facit. ꝑ miscd̃iam facit. cũ autẽ ñ facit ꝑ iudiciũ nꝰ facit. qm
cui uult miseret᷑. & quẽ uult obdurat.

Expanded text:
it, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem it, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit sipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum facit, per misericordiam facit: cum autem non facit, per judicium non facit. Quoniam cujus vult miseretur, et quem vult obdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s homines uult saluos fieri. Cũ eniꝰ nͨ om̃s s multo plu¬
res ñ fiunt salui. uidet᷑ utiq ñ fieri qđ d̾s uult fieri: huma¬
na scilicet uoluntate inpediente uoluntatẽ di. Iui
Uando eniꝰ querit᷑ causa. cur nͦ om̾̃s salui fiant. responderi
solet. qͥa hoc ipsi nolunt: qđ qͥdẽ dici de paruulis ñ potest.
qͦrũ ñdũ ẽ uelle seu nolle. Nã qđ infantili motu faciunt. si eoꝵ
uoluntati iudicaret᷑ eẽ tribuendũ: qͣndo baptizant᷑ cũ resistunt
qͣntũ possunt. etiã uolentes cos saluos fieri diceremꝰ. S aꝑtiꝰ
dñs in euuangłio cõpellans impiã ciuitateꝰ. qͦtiens inqͥc uolui
congregare filios tuos. sic̃ gallina pullos suos & noluisti. tãqͣm
õi uoluntas suꝑata sit hominũ uoluntate. & infirmissimis
nolendo inpediertib nͦ potuerit facere potentissimꝰ qd̃ uolebat. E
ubi est illa omnip otentia. qua in celo & in t̾ra omia qͦcũq uolu¬

Expanded text:
vult salvos fieri . Cum enim non omnes, sed multo plures non fiunt salvi, videtur utique non fieri quod Deus vult fieri, humana scilicet voluntate impediente voluntatem Dei. uando enim quaeritur causa cur non omnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de parvulis non potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos salvos fieri diceremus. Sed apertius Dominus in Evangelio compellans impiam civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque volu
Abbreviated transcription (Latin):
ad głam. Quos absꝙ correctione diabolice ꝑsuasioni mi¬
litaturos eẽ presciuit: hos ꝓ certo predestinauit ad penã.
Nauis mentis nr̃e nisi in exercitio bone meditationis re¬
gatur: uentis uanarum cogitationũ afflantib per diu̾sa
fluctuabit. & demum sub periculo dimersionis conqͣssabit᷑:¬

Expanded text:
ad gloriam: quos absque correctione diabolicae persuasioni miad gloriam: quos absque correctione diabolicae persuasioni militaturos esse praescivit, hos pro certo praedestinavit ad poenam. Navis mentis nostrae, nisi exercitio bonae meditationis regatur, ventis vanarum cogitationum afflantibus, per diversa fluctuabit, et demum sub periculo demersionis conquat
Abbreviated transcription (Latin):
mortem animȩ. s sub mortis exspectatione. Mors gͦ anime
petcatum. Mors carnis. dissolutio elementoꝵ. Mors anime¬
e carnis. pena infernalis. Sic & uita alia est carnis & ani¬
ne ante peccatum. alia carnis pꝰ peccatũ. alia anime & car¬
us pꝰ dissolutionem elementoꝵ. Uita quidem om̃is a deo est:
itut & mors carnis que dissolutio elementoꝵ. ꝙ mors anime
e carnis que est ultio offensionis. Mortem autem anime.
que est ceterarum pͥntipiũ & causa numqͣm fecit ds̃. quia
criptum est. Q peccatum ñ fecit. S mortem animẽ ñ sic
intelligas: ut mortem carnis. Moritur namꝙ caro solutionẽ
sui patiendo. Moritur autem anima ñ sic: set uitam mu¬
cando. Ian que sint predestinationes alligationis. que
conditionis satis ut reor dictum est. S earum que condi¬
tionis suntalie ad głam alie ad penam. Quos euu ds̃
suos fidei opere futuros eẽ p̾nouit: Hos predestinauit

Expanded text:
mortem animae, sed sub mortis exspectatione. Mors ergo animae, mortem animae, sed sub mortis exspectatione. Mors ergo animae, peccatum; mors carnis, dissolutio elementorum; mors animet carnis, poena infernalis. Sic et vita, alia est carnis et animae ante peccatum, alia carnis post peccatum, alia animae et carnis post dissolutionem elementorum. Vita quidem omnis a Deo est; sicut et mors carnis, quae est dissolutio elementorum; et mors animae et carnis, quae est ultio offensionis. Mortem autem animae, quae est caeterarum principium et causa, nunquam fecit Deus: quia scriptum est, Qui peccatum non fecit . Sed mortem animae non sic intelligas, ut mortem carnis. Moritur namque caro, solutionem sui patiendo: moritur autem anima non sic, sed vitam mutando. 7. Jam quae sint praedestinationes alligationis, quae conditionis; satis, ut reor, dictum est: sed earum quae conditionis sunt, aliae ad gloriam, aliae ad poenam. Quos enim Deus suos fidei opere futuros esse praenovit, hos praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
opera sua: Non tamen pure a deo set fyxe ex hominis p̾ua¬
ricatione ꝑ iusticiam dei in hominis pena. Hoc ideo quia
sunt ñ nulli qui diabolum sit ponunt mortis auctorem.
quasi ultionis uichicem. Auctor ẽ quidem mortis ꝑ suggestio¬
nem peccati. s per potentiam retͥbutionis nec auctor nec crea¬
Quib ñ surta aure p̾tereuntum est. qd̾ alias scribitur.
Mors & uita adeo est. Non opponenti. mortem cłs ñ fecit
umquam: oppono. Mors & uita adeo ẽ. hio quippe opposi¬
tionib in litteratura nulla est reconciliatio. in intelatur¬
tia nula repuignantia. Mors enim sicut ꝙ tuto  tatum
npliciter. sectiam tripliciter intelligi potest. In pͥmo namq
ꝯomine & ꝯunam & carnem creauit ds̃. inmortalem. Ante
peccatum c̃uixit anima. uicit caro. ñ sub interitꝰ timore:
set inmocalitatib coiaitionis. At dum homo pectauit. ani¬
ma obit. Hec est mors qͣm cło ñ fecit. Caro autem uxxtr pꝰ

Expanded text:
opera sua? Non tamen pure a Deo mors, sed fit ex hominis praevaopera sua? Non tamen pure a Deo mors, sed fit ex hominis praevaricatione per justitiam Dei in hominis poenam. Hoc ideo, quia sunt nonnulli qui diabolum sic ponunt mortis auctorem, quasi ultionis judicem. Auctor est quidem mortis per suggestionem peccati, sed per potentiam retributionis nec auctor, nec creaQuibus non surda aure praetereundum est, quod alias scriptum est, Mors et vita a Deo est . Nam opponenti, Mortem Deus non fecit unquam, oppono, Mors et vita a Deo est. His quippe oppositionibus in litteratura nulla reconciliatio est, in intelligentia nulla repugnantia. Mors enim sicut et vita, non upliciter, sed etiam tripliciter intelligi potest. In primo namque homine et animam et carnem Deus creavit immortalem. Ante peccatum ergo vixit anima, vixit caro, non sub interitus timore, sed sub immortalitatis conditione. At dum homo peccavit, anima obiit. Haec est mors quam Deus non fecit. Caro tamen vixit post
Abbreviated transcription (Latin):
nes etiam accepta bona est & mala: ut bellum de quo supra
diximus uictis est malum. uincentib autem bonũ. Qua¬
propter & mors que est ultio preuaricationis. & iusta est &
mala. Iusta quidem ex iusto iudice. mala autem ex misero
peccatore. hec etiam eadem mors quibdam hominib est
mala. quibdam autẽ bona. quia hos de ignominia ducit
ad głam. ilos uero de gła ad ignominiã. Ignis quoq stipu¬
lis lignis uestimentis est nociuis. cupro autem argento &
auro ꝓficuus. quia hec exquoqͥt & puriora reddit. illa nͦ
imflammat & penitꝰ consumit. Cum hec ita sint: non
uereamur dicere mortẽ ẽẽ predestinatam a d̾o. qͥa & si nobis
est mala: a deo tamen ꝓpter p̾scientiam p̾uaricationis
p̾destinata est uista. Unde & psalmista. Quia tu reddes
unituꝙ uixta oꝑa sua. Unde enim & bonis gła ꝑhenuis
& malis mors infelix. nͥ ab eo qui retidit unicuiq scd̃m

Expanded text:
nes etiam accepta, bona est et mala: ut bellum de quo supra nes etiam accepta, bona est et mala: ut bellum de quo supra diximus, victis est malum, vincentibus bonum. Quapropter et mors, quae est ultio praevaricationis, et justa est et mala: justa quidem ex justo judice, mala autem ex misero peccatore. Haec etiam eademque mors quibusdam hominibus est mala, quibusdam autem bona: quia hos de ignominia ducit ad gloriam, illos vero de gloria ad ignominiam. Ignis quoque lignis, stipulis, vestimentis est nocivus, cupro autem et argento et auro proficuus: quia haec excoquit et puriora reddit, illa vero inflammat et penitus consumit. Cum haec ita sint, non vereamur dicere, mortem esse praedestinatam a Deo: quia etsi nobis est mala, a Deo tamen propter praescientiam praevaricationis praedestinata est justa. Unde et Psalmista: Quia tu reddis unicuique juxta opera sua . Unde enim et bonis gloria perennis, et malis mors infelix, nisi ab eo qui reddit unicuique secundum