comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
purares communit᷑ conferendũ sequitur.
Quib possint talia conuenire: scilicet re¬
quirentib restamentũ eius & testimonia
enis. Quando singulari numero dicitur
restamentũ: aut uetus significatur aut nouũ
Hic ergo testamentũ nouũ debemus accipere
Lestimonia uero pͣcedentiũ dicꝰta propherarũ
Testes enim fuerunr sacrarũ ꝓmussionum.
quas dominus aduentiis su manifestatione
compleuit.
Oropter nomen tuum domine propitiaberis
peccato meo: copiosum est enim.
oc bene ad ꝑsonam refertur eccłiȩ
cuius congregationẽ ex diuersis
peccatorib constat euenisse. Propt᷑
lingua nr̃a saluator inrerpretatur. No¬
men si quidem ipsum. salutis mrelligitur
eẽ professio. Sequitur. Copiosum ẽ enim. id est
cui non possis parcere proptͣ se. sed propt tui no-¬
minis sanclitatẽ. S dum copiosum dicitur pec-¬
catum. abundantissimum esse monstratur. qmͣ
cursu temporis semper augetur. Et nisi fuerit diui-¬

Expanded text:
putares communiter conferendum, sequitur, putares communiter conferendum, sequitur, quibus possint talia convenire; scilicet, requirentibus testamentum ejus et testimonia ejus. Quando singulari numero dicitur Testamentum, aut Vetus significatur, aut Novum. Hic ergo Testamentum debemus accipere Novum; testimonia vero praecedentium dicta prophetarum, testes enim fuerunt sacrarum promissionum, quas Dominus adventus sui manifestatione complevit.Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo; copiosum est enim. Hoc bene ad personam refertur Ecclesiae, cujus congregationem ex diversis peccatoribus constat evenisse. Propterlingua nostra Salvator interpretatur. Nomen siquidem ipsum salutis intelligitur esse professio. Sequitur, copiosum est enim, id est cui non possis parcere propter se, sed propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum dicitur peccatum, abundantissimum esse monstratur: quoniam cursu temporis semper augetur; et nisi fuerit divi
Abbreviated transcription (Latin):
sut in ęuangelio dicit. Deati mites. qmͣ
si possidebunt terram. Mansuetosutiq
non suꝑbos. qui contra nugum leue et onꝰ¬
suaue. noxia sibi libertate recalcitrant Sed
ulos docebit qui sine murmuratione faci¬
unt que iussa cognoscunt. Inter mansu¬
ens enim et mites hȩc iidetur ẽẽ distantua.
Mites sunt qui nulla furoris accensione
nirbantur: sed in lemtare amini iugiter
yseuerant. Mansueti aurem dicuntur qͣsi
manu consueti. hoc ẽ tolerantes iniurias.
non reddentes malum pro malo. Uias tuas
aixit: sed quȩ sint uȩ dñi consequent᷑ exporit.
tib testamentũ eius et restimoma eius.
um sint in compͣhensibiles uie dm̃
aptissime eas sub breuitate collegit.
Quis enim opera eius enarrare suf¬
ficeret. quanta potentia cȩlestia terrenaq
moderatur.s. S cum illȩ non poruissent enu¬
merai: sufficient̾ comprebensum ẽ. Uniuer¬
quia preuenit cuncta bonitare: ueritas quia
omna sub integritate diuidicat. S ne hoc

Expanded text:
sicut in Evangelio dicit: Beati mites, quia sicut in Evangelio dicit: Beati mites, quia ipsi possidebunt terram . Mansuetos utique, non superbos, qui contra jugum lene et onus leve noxia sibi libertate recalcitrant; sed illos docebit qui sine murmuratione faciunt quae jussa cognoscunt. Inter mansuetos enim et mites haec videtur esse distantia: mites sunt qui nulla furoris accensione turbantur, sed in lenitate animi jugiter perseverant; mansueti autem dicuntur, quasi manu consueti, hoc est tolerantes injurias, non reddentes malum pro malo. Vias suas dixit: sed quae sint viae Domini subsequenter exponit. tibus testamentum ejus et testimonia ejus. Dum sint incomprehensibiles viae Domini, aptissime eas sub brevitate colligit. Quis enim opera ejus enarrare sufficeret, quanta potentia coelestia terrenaque moderetur? Sed cum illae non potuissent enumerari, sufficienter comprehensum est, Univerquia praevenit cuncta bonitate; veritas, quia omnia sub integritate dijudicat. Sed ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dona prestantur: sicut et alius psalmus
dicit. Uustate et in dete qmͣ suauis ẽ dñs.
Oulcis enim dictus ẽ ad similitudinem
dulciũ escarum. quib maxime delectaꝰ
humanitas. Rectus ẽ. quando post fre¬
quentes increpationes & longissimas ex¬
spectationes obsistit malis. Humiliat su¬
perbos et impios: ut tandẽ̾ aliquando sa¬
piant. & se errasse peniteant. Quod autẽ
legem statuit. utiq dulcedinis ac rectitu¬
dinis fuit. quando noluit errare. quos
maluit legis promulgatione corrigere.
S ne quis hanc districtionẽ crederet ex
asperitate uenisse. consilium lare legis
exponit. idest bonitatis et dulcedinis.
In uia ide̾ in presenti uita. ubi lex pom¬
tur. in qua recte inuere commonemur.
Diriget mites in iudicio. docebit mansueros
uas suas.
dest animo placidos. ad promissam facis
heantudinẽ ꝑuenire. Oirectus quippe
datir. qui de curuo rectus efficitur. Dicen¬
& autem mites. ex cludit superbos & elaros

Expanded text:
dona praestantur: sicut et alius psalmus dona praestantur: sicut et alius psalmus dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Dulcis enim dictus est ad similitudinem dulcium escarum, quibus maxime delectatur humanitas. Rectus est quando post frequentes increpationes et longissimas exspectationes obsistit malis, humiliat superbos et impios, ut tandem aliquando sapiant, et se errasse poeniteant. Quod autem legem statuit, utique dulcedinis et rectitudinis fuit; quando noluit errare quos maluit legis promulgatione corrigere. Sed ne quis hanc districtionem crederet ex asperitate venisse, consilium latae legis exponit, id est bonitatis et dulcedinis. In via, id est in praesenti vita, ubi lex ponitur, in qua recte vivere commonemur. Diriget mites in judicio: docebit mansuetos vias suas. Id est animo placidos ad promissam facit beatitudinem pervenire. Directus quippe dicitur qui de curvo rectus efficitur. Dicendo autem mites, excludit superbos et elatos;
Abbreviated transcription (Latin):
delicta ignorannȩ ȩxiam ad par uulos
ꝑrinere. qui licet in ualido sensu sopui
sint. tamen originali peccato probant᷑
obnoxii. Petit ergo ut delictis ex igno¬
re non uelit. sed tam quam excidant ili
ita ad iudicium non pariatur adduci.
Ideoq precatur eccłia ne delicta men¬
nerit. sed potius memor sit eius scđm
inagnam misericordiam suam
ropter bonitarem tuam domine
icendo propt̾ bonitatẽ tuam dneꝰ
fecit intelligi non proptͣ meritũ
meum. Unde nulli fas ẽ aliqua¬
do pͣsumere. nisi quem grauiter conti¬
git errare. Quȩ figura dicitur empha¬
sis. idest exaggeratio. S hio illa eius spe¬
ties e̾ quȩ significat id quod non dicit.
Meriro ergo illius bonitas ueraciter pͣdica
ulcis ẽ dominiis: quia dũ cuncłs
benefitiis pͣuemat. conuersionẽ
tamen delinquentis exspectat.
Pluit enim suꝑ nistos et imustos: uitam
tribuens his qui merebantur extingui.
Merito ergo dulcis dicitur. a quo suauia

Expanded text:
delicta ignorantiae etiam ad parvulos delicta ignorantiae etiam ad parvulos pertinere, qui licet invalido sensu sopiti sint, tamen originali peccato probantur obnoxii. Petit ergo ut delicta juventre non velit, sed tanquam excidant illi, ita ad judicium non patiatur adduci. Ideoque precatur Ecclesia ne delicta meminerit, sed potius memor sit ejus secundum magnam misericordiam suam. Propter bonitatem tuam, Domine. Dicendo: Propter bonitatem tuam, Domine, fecit intelligi non propter meritum meum. Unde nulli fas est aliquando praesumere, nisi quem graviter contingit errare. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio: sed hic illa ejus species est, quae significat id quod non dicit. Merito ergo illius bonitas veraciter praedicDulcis est Dominus: quia dum cunctos beneficiis praeveniat, conversionem tamen delinquentis exspectat. Pluit enim super justos et injustos , vitam tribuens his qui merebantur exstingui. Merito ergo dulcis dicitur, a quo suavia
Abbreviated transcription (Latin):
memor esto mei deus.
elictum quidam uolunt leuius e̾s
peccatum. dictumq ab eo quod
uiam linquat equitatis. non tanͣ
in sumina crmiũ prauitate nersetur. De¬
lictum ẽ enim auidius cibum sumere. ca¬
chinno incompetenter resolui. otiosis uer¬
bis operam dare. et cetera huiusmodi que
grauissima non uidentur ẽe̾ peccata. sed
tamen constar esse prohibita. Iuuentutem
uero non tantum floridam eratem posuit.
sed precipitationis audaciam quȩ in illa¬
etate facillima ẽ. dum calor animi modes¬
tiam conuersationis excedit. Nam mul¬
tĩ iuuenes moꝵ grauitate maruri sunt
Pcontra quidam senes leuitanis crimine
maculantur. Ignorantiȩ autem dixit.
quia multa facimus. que mala e̾e nescimꝰ
Oamus plerumq ignari consilium quod
ledat alterum. damus uelut pro remedio
egroto cibos qui uehement᷑ affligant. Ipsã
quoq legem frequenter offendimus igno¬
rantes quam non licet ignorari. dum eã
uoluerit diuinitas a generalitate cognos¬
ci. semperq renneri. Alii autem dicum

Expanded text:
memor esto mei, Deus. Delictum quidam volunt levius esse peccatum, dictumque ab eo 84 quod viam linquat aequitatis, non tamen in summa criminum pravitate versetur. Delictum est enim avidius cibum sumere, cachinno incompetenter resolvi, otiosis verbis operam dare, et caetera hujuscemodi, quae gravissima non videntur esse peccata, sed tamen constant esse prohibita. Juventutem vero non tantum floridam aetatem posuit, sed praecipitationis audaciam, quae in illa aetate facillima est, dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum gravitate maturi sunt; econtra quidam senes levitatis crimine maculantur. Ignorantiae autem dixit, quia multa facimus quae mala esse nescimus; damus plerumque ignari consilium, quod laedat alterum; damus velut pro remedio aegroto cibos qui vehementer affligant. Ipsam quoque legem frequenter offendimus ignorantes, quam non licet ignorari, dum eam voluerit Divinitas a generalitate cognosci semperque retineri. Alii autem dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quando aliqua fuerit dilatione tar¬
datus. Subiunxit. Et misericordiarũ
tuarum quȩ ã scło sunt. In his uerbis
pͣclara nimis et regularis indenur relu¬
cere sententia. quia nullus suis meritis
ad eis grãm uenit. Dicendo enĩ miser¬
cordiȩ tuȩ quȩ a seculo sunt. semꝑ dñm
misericordiarum approbat largitorem.
qui non ante hominũ merita suscipit.
sed prius sua dona concedit. Omnesqui¬
dem hereses. derestabili cogitatione re-¬
pertȩ sunt. Pelagianum uero malum.
quam sit ꝑniriosum binc datur intel-¬
ligi. quod tanta cognoscitur assiduitate re-¬
dargui. Asȩoulo dicit. cum cepit ẽẽ sȩculũ
quando administrare ceptus ẽ mundus.
Seculum ẽ enim mundi ordo decurrens.
qui ad futura tendens. preterita deserit.
Hec aliqui in ebdomadis similitudinem
sẽptenis annis detͣminanda e̾e putauerunt.
Aui enim secula dicta eẽ uoluerunt. quod
in se iugiter reuoluant tempora. Et ne distine¬

Expanded text:
tum, quando aliqua fuerit dilatione tartum, quando aliqua fuerit dilatione tardatus. Subjunxit, et misericordiarum tuarum, quae a saeculo sunt. In his verbis praeclara nimis et regularis nobis relucere videtur sententia; quia nullus suis meritis ad ejus gratiam venit. Dicendo enim misericordiae tuae, quae a saeculo sunt, semper Dominum misericordiarum approbat largitorem, qui non ante hominum merita suscipit, sed prius sua dona concedit. Omnes quidem haereses detestabili cogitatione repertae sunt: Pelagianum vero malum quam sit perniciosum, hinc datur intelligi, quod tanta cognoscitur assiduitate redargui. A saeculo dicit, cum coeperit esse saeculum, quando administrari coeptus est mundus. Saeculum est enim mundi ordo decurrens, qui ad futura tendens, praeterita deserit. Haec aliqui in hebdomadis similitudinem, septenis annis determinanda esse putaverunt. Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne distinc
Abbreviated transcription (Latin):
citur pertinere.
es deus saluraris mͣs. & te sustinui tota die.
ingulis sermonib superiores sen¬
sus. hic uersus amplecꝰtitur. Orige
me ad uiram ꝑtmet: doce ad scien¬
tiam. Sequitur. Quia tues deus salutaris
meus et te sustiui tota die. ꝑfecte breuit᷑q
nos imbuit Oue siquidem res sunt. quȩ bo¬
nos esficiunt xp̃ianos. Prima ut dm̃ nobis sa¬
lutarẽ credamus. Secunda ut sub totius ui-¬
te parienna retribunonẽ ipsius exspectare
debeamus. Tota die. ac si dicerer omni die. sci¬
licet non interpolsto tempore. sed cominua
uitȩ significatione prolatum est.
Reminiscere miserationũ tuarũ domine.
et misericordiarum tuarum quȩ a scło sunt.
enit ad secundũ menbrũ piissima
humilitate sua petens. quarinus
scđm consuetudine̾ eius miscd̾am
domini consequatur. Humano usu illi di¬
citur reniniscere. qui numquã porestali¬
quid obliuisci. Ham qui sibi desiderat
subueniri. largitorẽ benefitii putat obli¬

Expanded text:
citur pertinere citur pertinere nui tota die. Singulis sermonibus superiores sensus hic versus amplectitur. Dirige me ad vitam pertinet, doce ad scientiam. Sequitur, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die; perfecte breviterque nos imbuit. Duae siquidem res sunt quae bonos efficiunt Christianos: prima, ut Deum nobis salutarem credamus; secunda, ut sub totius vitae patientia retributionem ipsius exspectare debeamus. Tota die: ac si diceret, omni die, scilicet non interpolato tempore, sed continua vitae significatione prolatum est.re miserationum tuarum, Domine, et misericordiarum tuarum, quae a saeculo sunt. Venit ad secundum membrum, piissima humilitate sua petens, quatenus secundum consuetudinem ejus, misericordiam Domini consequatur. Humano usu illi dicitur reminiscere, qui nunquam potest aliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat subveniri, largitorem beneficii putat obli
Abbreviated transcription (Latin):
didit confundantur. ipsum uerbũ quod
pro fidelib: in fine positum ẽ. In parte mi-¬
quoꝵ fecit initium. sed illic optatur ne ueni¬
at. hic petitur ut emergat. facientes uana.
idest que a domino probantur aliena. Uanuͣ
enim dicimus infrucluosũ atq uacuum.
Uias tuas domine demonstra michi: et semi¬
tas tuas ȩdoce me.
nter uias et semiras non parua distantia est.
Uias enim dicimus. quas cõmeantiu̾ gene¬
raliter licentia ꝑuagatur. que dicta sunt
a uehendo. Semite uero sunt quȩ angusto
calle dirigumtur: nec uulgo notȩ sunt. sed
occultis itinerib ambulantur. Dicta ẽ enim
semita quasi semisuia. Qua propter uias dica-¬
mus ad uiti ordinem ꝑtinere. in quo ambulat et
doctoꝵ. conuersatio. & simpliciũ multitudo. Se-¬
mitas autẽ legis intelligentiã debemus accipe¬
re. quȩ et paucis notȩ et difficultate sin ꝓban-¬
tur angustȩ. Sequitur enim. Edoce me. Qui
sermo non ad callem sed ad legem magis nos¬

Expanded text:
didit, confundantur: ipsum verbum quod didit, confundantur: ipsum verbum quod pro fidelibus in fine positum est, in parte iniquorum fecit initium; sed illic optatur ne veniat: hic petitur ut emergat. Facientes vana, id est quae a Domino probantur aliena. Vanum enim dicimus infructuosum atque vacuum.s fac mihi, et semitas tuas edoce me. Inter vias et semitas non parva distantia est. Vias enim dicimus, quas commeantium generaliter licentia pervagatur, quae dictae sunt a vehendo. Semitae vero sunt quae angusto calle diriguntur, nec vulgo notae sunt, sed occultis itineribus ambulantur. Dicta est enim semita, quasi semivia. Quapropter vias dicamus ad vitae ordinem pertinere, in quo ambulat et doctorum conversatio, et simplicium multitudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notae, et difficultate sui probantur angustae. Sequitur enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed ad legem magis nos
Abbreviated transcription (Latin):
bescere autem ẽ. repentina animi ꝑturba¬
tione confundi. subitoq aliud respicere.
qiam credebatur euenire. Peri ergo ne He
minor effitiatur in conspectu eius. quȩ
de ipsius pietate confisa ẽ. Inident uero
immici quando iustoꝵ confidentiã non uidei̾
eẽ completam. et si aliter cedat quam secu¬
turum ee̾ pͣdicebant. Sperat ergo mater
eccłia ut promissa sua pͣstet dominus.
quatinus aduersarii eius unde eam irride-¬
re possint non habeant. Ridere enĩ ple¬
xspectare ẽ sub mal&ꝵ. patiensuana¬
tia dm̃ uirilit̾ sustinere. ut ille ue¬
niens in iudicio suo reddat quod de ragi
uot animus expetebat. Sic et alius psal-¬
mus dicit. Ex specta dominũ uirilit᷑ age
et confortetur cor tuũ. et sustine dnm.
Prrespice quia per figuram anadiplosuti
quȩ latine dicitur congeminario dictio¬
nis. sermonem geminat ad decorem. In su¬
periori quidem psatmo in uersib factum
eͣ. hic autem in solis uerbis est posita. Ad¬

Expanded text:
bescere est autem repentina animi perturbabescere est autem repentina animi perturbatione confundi, subitoque aliud respicere quam credebatur evenire. Petit ergo ne minor efficiatur in conspectu ejus, quae de ipsius pietate confisa est. Irrident vero inimici, quando justorum confidentiam non vident esse completam, et si aliter cedat quam secuturum esse praedicebant. Sperat ergo mater Ecclesia, ut promissa sua praestet Dominus; quatenus adversarii, unde eam irridere possint, non habeant. Ridere enim pleExspectare est sub malorum patientia Deum viriliter sustinere; ut ille veniens in judicio suo reddat quod devotioti animus expetebat. Sic et alius psalmus dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Et respice quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, sermonem geminat ad decorem. In superiore quidem psalmo in versibus facta est, hic autem in solis verbis est posita. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
figuram ethopeiam mirabili suppli¬
catione de precatur ȩcclesia. ne ante
conspectũ domini contemptibilis appa¬
reat inincis. Primo menbro deposcit. ut
nistituta dni uiasq cognoscat. Quȩ sectio
continet supra memorati alfabeti litteras
quinq Secundo menbro benefitia eius
postulat. que scĩs patrib a seculo condo¬
nauit. Hoc ȩnam coniet sequentes lit¬
teras sex. Tertio loco dicit custodientes
pͣcepta domim ȩtͣna premia promereri.
protestans se in eadem uoluntare ꝑma¬
nere. ubi reliquas habet luteras ocło. uiͣli.
Sic totus psalmus memoratarũ litterarũ
conscriptione depictus est.
d te domine leuaui animam meã ds̃ mͣs in
te confido non erubescã. neq irrideant
me mimici mei.
euare dicimus. sursum erigere.
Ergo de terrena conuersarione uitiisq
carnalib ad deum dicit ȩccłiam leuas¬
se aniam suam: ad contemplationem
sclicet cȩlestium rerũ qua semper dnm
pius animus intuetur. quia facile huma¬
na despicit. qui diuina conspexerit. Pru¬

Expanded text:
figuram ethopoeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Tertio loco dicit custodientes praecepta Domini aeterna praemia promereri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est.te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei. Levare dicimus, sursum erigere. Ergo de terrena conversatione, vitiisque carnalibus ad Deum dicit Ecclesiam levasse animam suam, ad contemplationem scilicet coelestium rerum, qua semper Dominum pius animus intuetur: quia facile humana despicit, qui divina conspexerit. Eru
Abbreviated transcription (Latin):
domini saluatoris exposcit. cuius
sangume redempta. de diabolica
est captiuitate liberata. Oꝗ̃ ifrł. idest as
te iidentiũ: quia ipsos reuera gratos ha-¬
bet. quib conspectum suȩ contemplatio¬
nis indulget. Subiungendo enim ex
omnib angustus meis. nullam in se ma-¬
culam desiderat inueniri. quonian aliter xp̃o non
potest comungi scã sponsa. nisi fuerit ut dictũ¬

Expanded text:
Domini Salvatoris exposcit, cujus Domini Salvatoris exposcit, cujus sanguine redempta, de diabolica est captivitate liberata. Deus Israel, id est, Deus te videntium, quia ipsos revera gratos habet quibus conspectum suae contemplationis indulget. Subjungendo enim, Ex omnibus angustiis meis, nullam in se maculam desiderat inveniri, quoniam aliter Christo non potest conjungi sancta sponsa, nisi fuerit, ut dictu
Abbreviated transcription (Latin):
si diuno muere. a peccatoꝵ. sunt laque¬
is alsoluti. Scum dixerimus ȩccłiam ua¬
riis hominum morib ẽe̾ completam. quo¬
modo hic dicit tantũ innocentes et recti ad¬
heserunt michi: quasi et illos non habeat
ymixtos qui improbis morib polluumurs
S considera pondus uerbi istius. ut inno¬
centes et rectos adhesisse sibi dicat. tamquã
ili fuerant sociati atq congluimati. Qa
ab utraq parte. moꝵ probitas uidetur ef¬
ficere. Reliqui aurem cum labore tolera¬
ti sunt potius quam adhȩserunt. Sustiniu
uero dicit. uirilit᷑ passa sum in hoc inim¬
do frequentes angustias. Sed una micbi
fuit consolatio. te dnm sustinere. Et̃ inspi¬
ce uim uersus istius. qua innocentes et rectos
ideo sibi adhesisse dicit. quoniam sustinu¬
it dominũ. Alioquin non poterat tales
amare: nisi et ipsa uideretur de tanta fir¬
mitate presumere.
Redime me ds ifrł. ex om̃ib angustus meis.
um dicit redime me: aduentum

Expanded text:
si, divino munere a peccatorum sunt laquesi, divino munere a peccatorum sunt laqueis absoluti. Sed cum dixerimus Ecclesiam variis hominum moribus esse completam, quomodo hic dicit tantum, innocentes et recti adhaeserunt mihi, quasi et illos non habeat permixtos qui improbis moribus polluuntur? Sed considera pondus verbi istius, ut innocentes et rectos adhaesisse sibi dicat, tanquam illi fuerint sociati atque conglutinati, quod ab utraque parte morum probitas videtur efficere. Reliqui autem cum labore tolerati sunt potius quam adhaeserunt. Sustinui vero dicit, viriliter passa sum in hoc mundo frequentes angustias; sed una mihi fuit consolatio, te Dominum sustinere. Et inspice vim versus istius, quia innocentes et rectos ideo sibi adhaesisse dicit, quoniam sustinuit Dominum; alioquin non poterat tales amare, nisi et ipsa de tanta videretur firmitate praesumere.Redime me, Deus Israel, ex omnibus angustiis meis. Cum dicit Redime me, adventum
Abbreviated transcription (Latin):
la int̃missione cessabant. Et ideo addidit
odio iniquo. quia ẽe̾ idetur et iustum. sicul
est illud. ꝑfecto odio oderam illos.¬
Custodi animam meam et eripe me. non col¬
fundar quoniam inuocam te.
idem suam petit ȩcclesia rectissimã
custodiri. ut seruata a scismaticis.
nulla queat aduersitare consudi. sed sine
macula et ruga sponiso suo ornara fider
intutib offeratur. Subiungitur causa
probabilis. qua permonẽ suam consequa
ebinsset: quoniã inuocaui dnm. Reue¬
a non meretur erubescere: quȩ spẽ suã
cognoscitur in tanta uirtute posuisse. lp.¬
sum enim elegit inuocare. qui nescir pie
supplicanres abicere.
mnocentes et recti ad heserunt michi. qmͣ
sustiru te domine.
mitentes quidam intelligunt paruulos
saro baptismate regeneratos. qui adhuc
nuillis mundanis conuersationib polluun¬
tur. sed in ipsa scitare trauseunt quar sus¬
cipere meruerunt. Rectos autem illos ac¬
cipi uolunt. qui iam marura ȩtate conuer¬

Expanded text:
la intermissione cessabant. Et ideo addidit la intermissione cessabant. Et ideo addidit odio iniquo, quia esse videtur et justum, sicut et illud: Perfecto odio oderam illosCustodi animam meam et eripe me: non confundar, quoniam invocavi te. Fidem suam petit Ecclesia rectissimam custodiri, ut servata a schismaticis, nulla queat perversitate confundi, sed sine macula et ruga Sponso suo ornata fidei virtutibus offeratur. Subjungitur causa probabilis qua petitionem suam consequi debuisset, quoniam invocavit Dominum. Revera non meretur erubescere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui nescit pie supplicantes abjicere.nocentes et recti adhaeserunt mihi, quoniam sustinui te, Domine. Innocentes, quidam intelligunt parvulos sacro baptismate regeneratos, qui adhuc nullis mundanis conversationibus polluuntur, sed in ipsa sanctitate transeunt, quam suscipere meruerunt. Rectos autem illos accipi volunt, qui jam matura aetate conver
Abbreviated transcription (Latin):
naros et prauos docendo sustinet. et
rectos arq latentes patitur diuino reserua¬
re iudicio Labor enim ipsius ẽ quia multis
persecutionib multaq contentione fangi¬
tur. et semꝑ prauor. obiectionib lacessita.
nulla hic optate pacis requie conquiesent.
Merito ergo post tanta que patitur. iemi¬
ti sibi peccata omnia deprecatur: quia pie
tolerantiȩ durissimus labor clementia itidi¬
cis semper exspectat.
Respice inimicos meos quoniã multiplicati
sinit: & odio iniquo oderunt me.
icendo respice immicos meos. ꝓip¬
respicit. sine dilatione conuerait.
Sicut in euangelio petrum dñs respexit
ut fleret. addidit causam qua perne non
debeant. quoniã multiplicati sunt. Pauc
enim crederentur fortasse contempni.
Multx uero ꝑditio. sine maximo dolo¬
re non poterat sustinere̾. Sequitur. Quia
odio iniquo oderunt me. Ecclesiam reueri
miquo odio oderant. quia dum pro ipsis ora¬
tionem funderer. illi ramen eam ꝑsequi nul¬

Expanded text:
natos et pravos docendo sustinet, et natos et pravos docendo sustinet, et tectos atque latentes patitur divino reservari judicio. Labor enim ipsius est, quia multis persecutionibus multaque contentione fatigatur; et semper pravorum objectionibus lacessita, nulla hic optatae pacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi peccata omnia deprecatur, quia piae tolerantiae durissimus labor clementiam judicis semper exspectat.Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, et odio iniquo oderunt me. Dicendo, Respice inimicos meos, pro iprespicit, sine dilatione convertit, sicut in Evangelio Petrum Dominus respexit ut fleret . Addidit causam qua perire non debeant: Quoniam multiplicati sunt. Pauci enim crederentur fortasse contemni, multorum vero perditio sine maximo dolore non poterat sustineri. Sequitur, quia odio iniquo oderunt me. Ecclesiam revera iniquo odio oderant, quia dum pro ipsis orationem funderet, illi tamen eam persequi nul
Abbreviated transcription (Latin):
Quia superius dixit oculi mei semꝑ
ad dominũ. nunc dicit respice in me
quemadmodũ ego in re & miserere mei.
Nam qui ad illum semper respicit. exigit
ut eum miseratus ipse respinat. Addidit
quoq misericordiȩ amplissimas causas.
quando iraicus plus amatur: pauperrimꝰ
plus doletur. Quod de ꝑsona xpiam po¬
puli conuenent᷑ dicit ęcdia. qui unicus
est ei. quia solus ueracis fidei sacramenra
custodit. Pauper. quonã a mundi illece¬
bris segregarus nulla sȩculi ambitione re¬
fertus est.
Tribulationes cordis mei dilatatȩ sunt. de
necessitatib meis eripe me.¬
Dilarata est ȩccłiȩ tribulatio. dum cogita¬
tiones suas per mundi calamitates ub et
seminara distendit. Necesse eͣ enim ut
copioso fascȩ deprimarur. qui pro multisaf¬
fligitur. De necessitatib dicit. quas ꝑseca¬
toꝵ atq hereticoꝵ. pariebatur insidiis Hi st̃
enim qui necem inferre cupiunt xpians.
Suas enim recte dicebat. quas studio carta
est autem ȩccłiȩ. quando indiscipli¬

Expanded text:
 Superius dixit, oculi mei semper ad Dominum; nunc dicit, respquemadmodum ego in te, et miserere mei. Nam qui ad illum semper respicit, exigit ut eum miseratus ipse respiciat. Addidit quoque misericordiae amplissimas causas, quando unicus plus amatur, pauperrimus plus doletur. Quod de persona Christiani populi convenienter dicit Ecclesia, qui unicus est ei, quia solus veracis fidei sacramenta custodit. Pauper, quoniam a mundi illecebris segregatus, nulla saeculi ambitione refertus est.cordis mei dilatatae sunt: de necessitatibus meis eripe me.Dilatata est Ecclesiae tribulatio, dum cogitationes suas per mundi calamitates, ubi est seminata, distendit. Necesse est enim ut copioso fasce deprimatur, qui pro multis affligitur. De necessitatibus enim dicit, quas persecutorum atque haereticorum patiebatur insidiis. Hi sunt enim qui necem inferre cupiunt Christianis. Suas enim recte dicebat, quas studio charitest autem Ecclesiae, quando indiscipli
Abbreviated transcription (Latin):
terunt. ut honorẽ de tali cõmemoratiõe
sumerent. qui officio scõ deuoris mentib
seruiebant: maxime quia et nomina e&.
intellectus rerum congruos indicare
noscuntur. Noi enim supradicti uiri
ad psalmos fa ndos electi sunt. s eos
congregatos tantum legimus ad canen¬
dum Psal mographos autẽ fuisse histo¬
ria nulla testatur: et psumptũ est di-¬
cere. quod nulla possit auctoritare fr-¬
mari. Psalmos enim ad olum ꝓphetam
dauid ꝑtinere. certis declar tur indici¬
is. Deniq in apocilypsi uolens opus as¬
tud intelligi: solius menunit dauid di-¬
cens. Hȩc dicit sc̃s et uerus qui hab&¬

Expanded text:
terunt, ut honorem de tali commemoratione terunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant; maxime quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur; et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos autem ad solum prophetam David pertinere certis declaratur indiciis. Denique in Apocalypsi volens opus istud intelligi, solius David meminit dicens: Haec dicit sanctus et
Abbreviated transcription (Latin):
A primo libro paralipomenon legitur
cum propħa dauid deuota dñõ aetate
senuisset .iiii. milia iuuenũ ex israheli¬
tico populo elegisse. qui psalmos quos
ipse dñi aspiratione ꝓtulerat. organis.
cytharis. nablis. cymbalis. tẏmpanis.
uis adinatio trib partib diuisa con¬
stabat. Rationalis ꝑtinebat ad hu-¬
monã uocẽ. irrationalis ad instrumen¬
ta musica Communis autẽ de utrisq
partib aptabatur. ut et uox homi ais
certis modulationib ederetur: et in¬
strumentoꝵ melos consona se ui mita¬
te comungerer. Sic suauis t consona¬
illa musica accłiam carholicã tali pre¬
dicebat actu. quȩ ex diuersis linguis.
uarioq concentu in unã fidei concor¬
diam. erat dnõ restante creditura.
Ex quo numero neita nomina fre¬
quent̃ in titulis inuenimus. ut idithim.
asaph. filii core. et his similia. Non qͥa
ipsi ut quidam uolunt aucfores fuere
psalmoꝵ. s quoniã p̃positi artificib ad¬
ministratores carum rrũ ꝓbabiles exti¬

Expanded text:
 primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse, qui Psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympavis adunatio tribus partibus divisa constabat. Rationalis pertinebat ad humanam vocem; irrationalis, ad instrumenta musica. Communis autem de utrisque partibus aptabatur, ut et vox hominis certis modulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic, suavis illa et ja musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis linguis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Core, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum, sed quoniam praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exsti
Abbreviated transcription (Latin):
Seqnitur quoq. Et non insultent in me
immiei mei. Scilicet ne dicant que q̃
isultantium potest habere nequitia.
sa est potiumus. fecimus. egimus. S p̃ca¬
tur. ut mala sua potuis salurariter tris¬
tesdefleant. quam se exitualiar imples¬
se congaudeant.

Expanded text:
Sequitur quoque: Et non insultent in me Sequitur quoque: Et non insultent in me inimici mei: scilice ne dicant quod insultantium potest habere nequitia, id est potuimus, fecimus, egimus; sed precatur ut mala sua potius salutariter tristes defleant, quam se exitialiter implesse congaudeant.
Abbreviated transcription (Latin):
meo: deus meus & dominus meus
in causam meam.
icut sepe dictũ est ab huma¬
na consuecudine ex urge di¬
citur illi. qui semper uigilat
semꝑ intentus est. Et cum iugiter
omnia respitiat. tunc tamen pu¬
tatur intendisse dum uidicat.
iudicio meo. quod pertulit a iiii.¬
deis. Iudicium sine ure. tormen.¬
ta sine scelere. mortem sine pecca¬
to. Bene autem dixit meo: quod
reuera pertulerat. Pulchre siqui¬
dem dixit. iii causam meam res¬
pice. non in penam. Pena enum. scele¬
ratis udebatur ẽẽ consimilis. Causa
enim talis. cum nullo poterat esse cõ¬
munis. S quȩ est ista causa. quȩ a
deo petebatur intendi. Scilicet ut
qui dare uenerat salutem humano
generi. ab insanis &r perfidis. ꝓ.¬
baretur occidi.
tuam dñe d̾s meus: &e nonl insultent
in me inimici mei.
uamuis haberet optissiam c au¬
sam qui peccata non fecerat. tamͣ
s petit scdm miscđiam iudicariut no¬
bis ostenderet precationis exemplum.
qui tale non poteramus habere negocui.

Expanded text:
meo: Deus meus, et Dominus meus, meo: Deus meus, et Dominus meus, in causam meam. Sicut saepe dictum est ab humana consuetudine, Exsurge dicitur illi qui semper vigilat, semper intentus est; et cum jugiter omnia respiciat, tunc tamen putatur intendisse dum vindicat. Judicio meo, quod pertulit a Judaeis, judicium sine jure, tormenta sine scelere, mortem sine peccato. Bene autem dixit meo, quod revera pertulerat. Pulchre siquidem dixit, in causam meam respice, non in poenam; poena enim sceleratis videbatur esse consimilis; causa vero talis cum nullo poterat esse communis. Sed quae est ista causa, quae a Deo petebatur intendi? scilicet ut qui dare venerat salutem humano generi, ab insanis et perfidis probaretur occidi.tuam, Deus meus; et non insultent in me inimici mei. Quamvis haberet optimam causam qui peccata non fecerat, tamen se petit secundum misericordiam judicari, ut nobis ostenderet precationis exemplum, qui tale non poteramus habere negotium.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. dum omnia predic ta consta¬
rent. S quãius iudeos euge eu.¬
ge dixisse in ȩuangelio non legat᷑
similia tamen insultantium uerso
locuti sunt: ut una res per seris¬
num uaritates ueraciter ꝓbetur
esse narrita. Euge euge ꝑfigura
dic tũ est ypoteuxis. quando sine
aliqua interpositione uno uersu
uerba geminantur.
U idisti domine ne sileas: dñe ne
discedas a me.
d hȩc &e ista tria uerba perti¬
uent. quȩ superus dinoseumn¬
tur ẽẽ narrata. Uidisti. hoc
est ꝓbasti. completa quȩ contram
preuideras esse cogitanda. Sic e¬
iuim dicimus. quando aliquid in me¬
moriam reuocare desideramus. ui¬
disti quam crudelis extitit michi:
iudisti quanta in me fecerit latrons
impbitas. Ne sileas. id est ne differa
dare sententiã. quod utiq tacendo
non potest fieri.s loquendo. Nam
quod dicit. ne discedas a me: a par¬
te accipiendum est humanitatis. dͦ
subiacuit passioni.
Exurge domine & intende udien

Expanded text:
rent, dum omnia praedicta constarent, dum omnia praedicta constarent. Sed quamvis Judaeos Euge, euge dixisse in Evangelio non legatur, similia tamen insultationum verba locuti sunt, ut una res per sermonum varietates veraciter probetur esse narrata. Euge, euge per figuram dictum est epizeuxis, quando sine aliqua interpositione in uno versu verba geminantur. Vers. 25. Vidisti, Domine, ne sileas; Domine, ne discedas a me. Ad haec et ista tria verba pertinent quae superius dignoscuntur esse narrata. Vidisti, hoc est probasti completa, quae contra me praevideras esse cogitanda. Sic enim dicimus, quando aliquid in memoriam revocare desideramus: Vidisti quam crudelis exstitit mihi; vidisti quanta in me fecerit latronis improbitas. Ne sileas, id est non differas dare sententiam, quod utique tacendo non potest fieri, sed loquendo. Nam quod dicit, ne discedas a me, a parte accipiendum est humanitatis, quae subjacuit passioni.Exsurge, Domine, et intende judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Sed addidit iram. ut dolus eqꝵ exiti¬
alis fusse declaretur. Hoc ad illu a
refertur quando dolosa machinatione
tractabant. O portet uniͣ ꝑ onibus
Di latauerunt in me os suũ. dixert̃
euge euge uiderunt oculi nr̃i.
ilatauerunt utiq ossinm. qͣnl¬
do clamabant erlcifige eruci.¬
fige. Iam non amiuentes ocu¬
lis: non dolose cogitantes. s aperta
& libera uoce clamantes. O scelestũ
facinus. Negauit iudex fieri. qđ
populus clamabat impleri. Se¬
quunt᷑ uerba letaliter. letantium
iud&ꝵ. Ac si dicerent. Bene bene
udenius de te. quod desiderabamꝰ
efficere. ut dissuasor plebis cum
latronib in cruce penderes. En
mira patientia. In quo erat sũma
maiestas. Numquid non ualuit ad
confiunidendos inimicos uiuus descen.¬
dere de crucis patibulo. qui mortu¬
us die tertia resurgere potuit de
sepulcro. S non c̾onuenie bat di¬
uinȩ uirtuti ad uerba insultantiũ
cõmoueri. ut amplius erubesce¬

Expanded text:
Sed addidit iram, ut dolus eorum exitiSed addidit iram, ut dolus eorum exitialis fuisse declaretur. Hoc ad illud refertur, quando dolosam machinationem tractabant: Oportet unum pro omnibus Dilataderunt oculi nostri. Dilataverunt utique os suum quando clamabant: Crucifige, crucifige ; jam non annuentes oculis, non dolose cogitantes, sed aperta et libera voce damnantes. O scelestum facinus! Negavit judex fieri quod populus clamabat impleri. Sequuntur verba lethaliter laetantium Judaeorum; ac si dicerent: bene, bene videmus de te quod desideramus efficere; ut dissuasor plebis cum latronibus in cruce penderes. En mira patientia, in quo erat summa potestas. Nunquid non valuit ad confundendos inimicos vivus descendere de crucis patibulo, qui mortuus die tertia resurgere potuit de sepulcro? Sed non conveniebat divinae virtuti ad verba insultantium commoveri, ut amplius erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
rdo uerhꝙ talis est. Non insul.¬
tent in me. qui aduersantur
michi miq. Annuentes oculiꝰ qui
oderiint me gratis. Insultant here¬
tiei. quando aliquos de mimero fi¬
delium sancta ꝑdit ȩccła Aduer¬
santur iniq. quandꝰ de pereuntiũ
errore letantur. Hoc ne fiat: pia
domini intercessione deposcitur:. Se¬
quit᷑. Qui oderunt me gratis. Hoc
est quib nichil nocui. Inaniter siqui¬
dem exeratur. eui lesionis causa nulla
p̃mutitur. Auruentes autem oculis
dixit. quͣod solec fieri quando uoliui¬
tatem nrãm tacita &e dolosa signifi¬
catione declaratius. Et ubi uõce ꝓdi
cogitabant.
redicitur uide& nefanda dolosi.¬
tas: quȩ non nostris s uerbis ȩ¬
uangelicis indicatur. Pacifice loqui
uidebantur: quando dicebant. Ma¬
gister seimus quia uerax es. & uiã
dei in ueritate doces. Licet tributũ
dari cesari. an non: S potest do¬
lum cogitare. etiam qui non disponit
occidere. ut si quis pecuniam aut po.¬
sessionẽ pxnno machinetur auferre.

Expanded text:
Ordo verborum talis est: Non insultent in me qui adversantur mihi inique, annuentes oculis, qui oderunt me gratis. Insultant haeretici, quando aliquos de numero fidelium sancta perdit Ecclesia; adversantur inique, quando de pereuntium errore laetantur. Hoc ne fiat pia Domini intercessione deposcitur. Sequitur, qui oderunt me gratis; hoc est quibus nihil nocui. Inaniter siquidem exsecratur, cui laesionis causa nulla praemittitur. Annuentes autem oculis dixit, quod solet fieri quando voluntatem nostram tacita et dolosa significatione declaramus; et ubi voce prodi cogitabant. Praedicitur Judaeorum nefanda dolositas, quae non nostris, sed verbis evangelicis indicitur. Pacifice loqui videbantur quando dicebant: Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces: licet tributum dare Caesari, an non ? Sed potest dolum cogitare etiam qui non disponit occidere, ut si quis pecuniam aut possessionem proximo machinetur auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremus xp̃ri¬
dominun. ꝑ otum prꝰ ilmum.
quanta nobis d speusatio. i⁊ aqͥ
dignatus est. Fecit erim ab oratione
principium. sicut &e in aliis similibus
psalmis. Deinde passionis ce resurꝑec̃¬
tionis sua uentura narrauit. Postremo
finit in spe magna fidelium: ut dubi¬
um non sit & hunc psalmum pͣfita re¬
gula fuisse conclusum. Qua ꝓpter gaude.¬
amus in cladibus: exultemus in perieu¬
lis. Nam cur a fidelib seruis debet refu.¬
gi. quod ille rerum dominus ꝓ omniu̾
salute sustinuit . Notandum pͣterea
secundum hunc ẽẽ psalmum. qui pas

Expanded text:
onsideremus ChriDominum per totum psalmum quanta nobis dispensatione loqui dignatus est. Fecit enim ab oratione principium, sicut et in aliis similibus psalmis. Deinde passionis et resurrectionis suae ventura narravit. Postremo finit in spe magna fidelium, ut dubium non sit et hunc psalmum praefata regula fuisse conclusum. Quapropter gaudeamus in cladibus, exsultemus in periculis. Nam cur a fidelibus debet refugi, quod ille rerum Dominus pro omnium salute sustinuit? Notandum praeterea secundum hunc esse psalmum eorum qui pas
Abbreviated transcription (Latin):
ne mumenda.
Confitebor tibi domine in ȩccłã
magna: in populo graui laudabo
enit ad tertium menbrũ te.
ubi iam percepto munere
resurrectionis ꝓfitetur se in toto
orbe domio cͥonfiteri. Duas dixi¬
mus esse confessiones Unam laudis:
alteram penitentiȩ. S hic ut pre¬
conialem debuisses aduertere. pau.¬
lopost sequitur. Laudabo te. Mag.¬
na uero ȩccła est populus xp̃ianꝰ.
recte fidei tenax. qui amplitudine
sui tocius mundi spatia comprehen¬
dit. Sequitur. In populo graui: u¬
tiq fruc tuoso. qui non in leuib pa¬
leis. s in frumentalib granis noscit᷑
constitutus. Quem ueniens aura tẽp¬
tationis di area xp̃i non abicit. s uen¬
t tionib mirgatur potius quan
longe pieit. Qua ꝓpter in graui
pops i.da. ur dominus: a leuib
autem &r. de uacuis utiq blaphe¬
matur.

Expanded text:
. Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia magna: in populo gravi laudabo te. Venit ad tertium membrum, ubi jam percepto munere resurrectionis, profitetur se in toto orbe Domino confiteri. Duas diximus esse confessiones, unam laudis, alteram poenitentiae. Sed hic ut praeconialem debuisses advertere, paulo post sequitur, laudabo te. Magna vero Ecclesia est populus Christianus, rectae fidei tenax, qui amplitudine sui totius mundi spatia comprehendit. Sequitur, in populo gravi, utique fructuoso, qui non in levibus paleis, sed in frumentalibus granis noscitur constitutus. Quem veniens aura tentationis de area Christi non abjicit, sed ventilationibus purgatur potius quam longe projicitur. Quapropter in gravi populo laudatur Dominus; a levibus autem et fide vacuis utique blasphematur.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam mear. & dicant semper
magnificetur dominus. qui uolunt
pacem serii etus.
ost quam de ꝑsecutoribus suf¬
ficienter dictͥum est. uenit ad
partem fideliũ. illos optans salu¬
bri penitudine crueiari. istos sũma
beatitudinis exultatione co mleri. Et il¬
lud respice. quod merita ei. ipsa quoq
uerba distingunt. Persecutores nim
solent die reꝰ i ige ⁊. animȩ nostre.

Expanded text:
ustitiam meam; et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. Postquam de persecutoribus sufficienter edictum est, venit ad partem fidelium: illos optans salubri poenitudine cruciari, istos summa beatitudinis exsultatione compleri. Et illud respice, quod merita eorum ipsa quoque verba distinguunt. Persecutores enim solent dicere, Euge, euge, animae nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
uidiurent. Reuerentia est
miit. . Quoa illis prouenit. qui uo¬
luntate sincerissima confessionis mu¬
nera consequntur. Sequicur. Induan¬
tur pudore && reuerentia. Quasi qͦ¬
dam cilicio penicentiȩ quasi ueste lu¬
guori pudorem contra audatiam po.¬
nit. quam habuerunt furentes. Reue¬
rentiam contra iupidentiam falsita
Uut duab uirtutib curent. quod
duob commnisere criminib. Mag¬
na eram dixit locutos. id est suꝑba.
modum ꝓbitatis excedentia. sicut be.¬
atui iohannes in apocalipsi cõmemo¬
rat. Uidi os loquens magna aduer.¬
sum deum.¬

Expanded text:
ret. Reverentia est mixtus; quod illis provenit qui voluntate sincerissima confessionis munera consequuntur. Sequitur, induantur pudore et reverentia. Quasi quodam cilicio poenitentiae, quasi veste lugubri. Pudorem contra audaciam ponit, quam habuerunt furentes; reverentiam contra impudentiam falsitatis, ut duabus virtutibus curent, quod duobus commisere criminibus. Magna enim dixit locutos, id est superba modum probitatis excedentia, sicut beatus Joannes in Apocalypsi commemorat: Vidi os loquens magna adversus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ntur cui morosum uidetur quod¬
nuinq futurum est. Quȩ mox ut
cupit aliquid. festinat implere.Res.¬
ntue uero dixit. quasi ereptam red.¬
de. hoc est presta resurgere. A male¬
felis: quia imuste ꝓbatur occisus.
A leonib enim. a potestatib exu.¬
entis. atq crudelib significat. Uni.¬
cam. quidam carnemꝰ domini ad¬
uertere uoluerunt. Quȩ licet sit
sti cominunis. unica tamen facꝰ ta
st: quia de uirgine. quia sine pec¬
tato. quia sociata est uerbo. hoc est
filio dei. Siue umcã catholicam ȩc¬
cl̾am intelligamus. quȩ in toto
mundo una est. & dilec hione mag¬
na unica muincupatur. Aqua he¬
reticheꝵ conuentieula omnimo¬
dis excluduntur. Nam ut ꝓhes
ipsam diciunicam: sequens u̾sus
ostendit. qui de ȩccła locuturus
ẽ. Et respice rerum ordinẽ. pul¬
cherrime fuisse seruatũ. Prius ꝓ
resurrec tone sua de pͣcatus est. quȩ
reuera iam contigit. Tost orauit
de eccłȩ liberatione: quȩ tempore¬

Expanded text:
dicitur, cui morosum videtur quoddicitur, cui morosum videtur quodcunque futurum est, quae mox ut cupit aliquid, festinat implere. Restitue vero dixit, quasi ereptam redde; hoc est, praesta resurgere a malefactis: quia injuste probatur occisus. A leonibus enim, a potestatibus cruentis atque crudelibus significat. Unicam, quidam carnem Domini advertere voluerunt, quae licet sit ista communis, unica tamen facta est, quia de Virgine, quia sine peccato, quia sociata est Verbo, hoc est Dei Filio. Sive unicam, catholicam Ecclesiam intelligamus, 117 quae in toto mundo una est, et dilectione magna, unica nuncupatur, a qua haereticorum conventicula omnimodis excluduntur. Nam ut probes ipsam dici unicam, sequens versus ostendit, qui de Ecclesia locuturus est. Et respice rerum ordinem pulcherrime fuisse servatum: prius pro resurrectione sua deprecatus est, quae revera jam contigit: post oravit de Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
quando crucifsxo imputabant. sicu
matheus euangelista destatur. Sii¬
liter & principes sacerdotum deri¬
dentes eum cum seribis & phariseis
dicebant. Alios saluos fecit. seipssin
saluum facere non potest. Genus au¬
tem istud locutionis tunc adhibetur
quando res aliqua copiosissimȩ sigu¬
ficatur impleta. ut benedicens beus¬
dicance. maledicens maledicam ce
ȩdificans ȩdificabo te. & his similia.
Quod argumentum dicitur nocatio
cum ex uerbi positione elieitur sim¬
litudo sermonis. Sequit᷑. Stridertͣ
in me dentib suis. Quod fit a seuis
hominib quando ratione umeuntu
Nam cum eis ꝓueritate uerba dest¬
cerint: tunc impacienter dencibus
fremeͥnt. suasq uoluntates tacita m¬
terminatione denunciant. Sed hoc
tocum ad magnam humani geners
ȩdificationem refertur: ne menbra
sibi existiment onerosum pati. qͥd¬
capit suum sustinuisse cognoseunt.
seomb unicam meam.
uando respicies: ꝓ consuetu¬
dine humanȩ infirmitatis di.

Expanded text:
quando crucifixo imputabant, sicut quando crucifixo imputabant, sicut Matthaeus evangelista testatur: Similiter et principes sacerdotum deridentes eum cum scribis et Pharisaeis dicebant: Alios salvos fecit, seipsum salvum facere non potest . Genus autem illud locutionis tunc adhibetur, quando res aliqua copiosissime significatur impleta; ut, Benedicens benedicam te, maledicens maledicam te, aedificans aedificabo te, et his similia. Quod argumentum dicitur notatio, cum ex verbi positione elicitur similitudo sermonis. Sequitur, striderunt in me dentibus suis, quod fit a saevis hominibus, quando ratione vincuntur. Nam cum eis pro veritate verba defecerint, tunc impatienter dentibus fremunt, suasque voluntates tacita interminatione denuntiant. Sed hoc totum ad magnam humani generis aedificationem refertur: ne membra sibi existiment onerosum pati, quocaput suum sustinuisse cognoscunt. leonibus unicam meam. Quando respicies? pro consuetudine infirmitatis humanae