comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
R. Infrogabat magos hodes qd̵ signũ
iudistis sr̃ natum regem stellã magnã
fulgentẽ cuiꝰ splendor illumĩat mira¬
dum. Et nos cognouimus ⁊ uemmꝰ
adorare dominum. U̾ Magi beniunt
aboriente inquirentes faciẽ dm̃ ⁊ di¬
hominum spectat salutem
ꝙ infancia mediatoris dei ⁊ hõm̃i
lam uniũso declarabatur mũdo
cum adhuc exiguo detiñetur opi¬
dulo. Qũnus eñ iscłiticam gen
set de qua naturam unuĩse hũa¬
intatis assumet noluit tñ intra
matne hĩtationis angustias.
ort sii latẽ primordia. S mox ab

Expanded text:
p. Interrogabat magos Herodes: Quod signum vidistis super natum Regem? Stellam magnam fulgentem, cujus splendor illuminat mundum; et nos cognovimus, et venimus adorare Dominum, Vers. Magi veniunt ab Oriente inquirentes faciem hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere pri
Abbreviated transcription (Latin):
strior cesis pulchriorq syderib fa¬
ciem se intuentium oculos aĩosqs
conutet: ut corifestim adutẽtur
non ẽẽ ecciosum quodtam ĩ soli¬
tum uidebatire. Dedit gͦ aspiciẽ¬
tib intellectum qui prestitit sig¬

Expanded text:
chriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit sig
Abbreviated transcription (Latin):
trahebat ⁊ segregabat se. timens
eos qui ex cirtuncisione erãt.⁊
simulationi eius consenserũt
cetĩ iudei. ꝑt ita barnabas duce¬
tur abeis in illam simulatõez
ñ recte ambularẽt adui¬
tatem euugelii. Dixi cephe corã
tilit̾ bnus. ⁊ nõ iudaice. qͦmodo
gs cogis iudaizare. Tu autẽ. iĩ¬

Expanded text:
s eos qui ex circumcisione erant. Et simulationi eius consenserunt ceteri Iudet, ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. n recte ambularent ad veritatem euangelii, dixi Cephae coram tiliter vivis, et non Iudaice, quomodo gentes cogis iudaizare
Abbreviated transcription (Latin):
bis ⁊ telebrandũ pdicabis. Et
ille ut prudentissimus. Et q̃ ĩqͥt
die in hoc festum erit celebrandũ:
sexto ait idus decemibris ħ festũ
solemu andum teneb̾. Et quoĩ¬
quit albas seruitio utemur in et¬
ddesiastico officio. Omne inqͥt ẜ¬

Expanded text:
abis, et celebrandum praedicabis. At ille, ut prudentissimus : Et quis, inquit, dies in hoc festo celebrandus erit? Sexto, ait, Idus Decembris, hoc festum solemnizandum tenebis. Et quo, inquit abbas, officio utemur in ecclesiastico obsequio? Omne, inq
Abbreviated transcription (Latin):
iu bocans ad se abbaten
heffinũ hiis ubis cepit
culum maris euade: His ĩ pat̾
an sanus redire: Cũq ille cũ
fletu se id toto corde desiderare
dictis meis obtemperare bolue¬
ris samis cũ cõitib euades ĩmi¬
nẽs ꝑiculum maris. &. Uir¬

Expanded text:
i vocans ad se abbatem Helsinum, his verbis coepit iculum maris evadere? Vis in patriam tuam sanus redire? Cumque cum fletu id toto corde desiderare dictis meis obtemperare volueris, sanus cum comitibus tuis evades imminens periculum maris. I
Abbreviated transcription (Latin):
daci angliam subiectã¬
et normãnis grauiter indigna¬
ti se suo qͣi hereditario nire pͥuari
arma p̃parant dassem aptant.
ut eos adeuntes a data s diumni¬
tus pr̃ia expeslant. Hoc cõpato¬
rex prudentissimus hel finum q̃ndã
git ut inquirat uitatem huiꝰ rei.
At ile ut uir ad modum sagacis
gociĩ regis exsequitur: qͦ fideliter
ꝑacto ad angliam reũti cupiens
mare ingreditur. Et iã maximã
partẽ maris ꝓsꝑo cursu tnͣsierat¬
cum subito densis surgentib un¬
diqz uentis. horrida tempestas ce¬
lum cõmout ⁊ undas. se Abrahe¬

Expanded text:
ngliam esse subjectam Northmannis, graviter sunt indignati, et, suo quasi haereditario jure privati, arma parant, classem aptant, ut eos adeuntes a data sibi divinitus patria expellant. Hoc comperto prudentissimus Guillelmus quemdam git, ut inquirat hujus rei veritatem. At ille, ut vir sagacis gis negotium exsequitur. Quo fideliter peracto, ad Angliam reverti cupiens, mare ingreditur; et cum jam maximam partem maris prospero cursu transisset, subito densis surgentibus undique ventis, horrida tempestas coelum commovit et undas. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
atigatis gͥ nautis. nͨ ultͣ
obniti balentib fractis
remis. funib ruptis cadentibus
uelis spes salutis amittitur. ni
chil nisi submersõis indiciũ mi¬
serabiliter expectatur. Cũq corpoꝵ

Expanded text:
atigatis igitur nautis nec ultra jam obniti valentibus, fractis remis funibusque ruptis, cadentibus velis, spes salutis amittitur nihil sibi nisi submersionis exitium miserabiliter exspectantibus. Cumque de
Abbreviated transcription (Latin):
iis dictis ille disparuit
state albas cũ sius incolumis
concito flatu applicuit anglici
quib potuit notificauit. Sta¬
Et nos gͣ. frẽs dilectissimi: si por¬
tum salutis uolumus app̾hẽdẽ
det genit̾cis cõceptionem dignis

Expanded text:
is dictis ille disparuit, state, abbas incolumis concito flatu applicuit littoribquibus potuit notificavit. StaEt nos ergo, fratres dilectissimi, si portum salutis volumus apprehendere, Dei genitricis Conceptionem dignis
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ aplĩs concedit᷑. Nec
nusterio caret ꝙ duodencirio
numero chorus aplicus con¬
cluditur ꝑt uidelicet mundi
salutẽ quẽ uerbo p̾dicarent
suo qͦq numĩo cõmendarerit.
Ter ⁊ em̃ quatern duodecim
faciunt. Et ter quatin ad p̃
gas baptizarentur gentes.
ude ⁊ de ciuitate sc̃a nͣ.¬
lierlin descendente de ce
lo adeo scͥptum ẽ. Quia erãt et
ab oriente porte tres: ⁊ ab aqͥ¬
lone ꝑte tres. ⁊ abaustro por¬
tetres ⁊ ab occasu porte tres.
Ubi figuraliter ostendebatur
quia predicantib apłis: a¬
postoloꝵq successorib cũcte
ꝑ orbem nationes. in fide sce
trmitatis ecc̃am essent intra¬
tiam. Quãta ẽ ueritas qͣr nec
adũsarius minister ĩfurmat
Quãta moralitas dñr qui
piclitari magis apud nos
iudiciũ suum qͣ affectum bo¬
luit. Suscepat eĩ homĩs fia¬
gilitatẽ: ⁊ ideo nec has ꝑtes
recusauit infirmitatis humane.
oluit deseri uoluit prodi
uoluit ab apło suo tradi.¬
ras tuũ errasse idicium periisse

Expanded text:
stolis conceditur . Nec mysterio caret, quod duodenario numero chorus apostolicus concluditur, ut scilsalutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent. Ter etenim quaterni duodecim faciunt. Et ter quaterni ad pgas baptizarent gentes Unde et de civitate sancta Jerusalem descendenquia erant ei ab oriente portae tres, et ab aquilone portae tres, et ab Austro portae tres, et ab occasu portae tres. Ubi figuraliter ostendebatur quia, praedicantibus apostolis apostolorumque successoribus, cunctae per orbem nationes in fide sanctae Trinitatis Ecclesiam essent ingrtiam. quanta est ueritas, quam nec aduersarius minister infirmat! quanta moralitas domini, qui periclitari magis aput nos iudicium suum quam adfectum maluit! susceperat enim hominis fragilitatem et ideo nec has partes recusauit infirmitatis humanae. uoluit deseri, uoluit prodi. uoluit ab apras tuum errasse judicium, periisse
Abbreviated transcription (Latin):
suscitari filiam sucm. nolẽs¬
de mistio ue arcũcisionis exclu¬
di. S subintrat mulier san¬
gĩe auens ⁊ octauo sanatꝰ¬
loco. ut pͥncipis filia de hoc ex¬
dusa numero. uemat adno¬
nũ iux̃ illud qd̃ ĩ psalmis dr̃¬

Expanded text:
ulat filiam suam, nolense circumcisionis excludi; sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatloco, ut principis filia de hoc exclusa numero veniat ad nonum, juxta illud quod in psalmis d
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat b̃bum: ⁊ u̾bum caro
deum tuum tandẽ cõu̾sa
gentilitas Pcepisti donũ quod¬
Imẽs enĩ isrł ⁊ tremens. ui.¬
miraibatur ut legem᷑. ꝙ moi
ses ppłi princeps reconditꝰ in nube ⁊ ĩ
u̾tice montis altissimi solꝰ cũdño
qretur omib ⁊ ab omĩb uidetur.

Expanded text:
cipio erat Verbum, et Verbum caro Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quodimens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod oyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino queretur omnibus, et ab omnibus videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis hodierne gaudia ue¬
neranda hec sacra solemnitas di¬
ei hec illa suꝑnepietatis muña
sacrosctã. que fidelium cordib cõ¬
mendãs apłs ait. Quia ubi ueĩt
plenitudo tp̃is. misit deus filiũ
suum natũ ex muliere fc̃m sub
lecte: ut eos qui sub lege erant re

Expanded text:
tatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub le
Abbreviated transcription (Latin):
panca celestis muistii ntute gra¬
uidam reliquit. Eposita namq
naturitate dm̃catuius gaudiai
moxangeli dignis glorie lau¬
dib extulerunt. Pastores deuota
uisitatõe celebrarũt. om̃s q̃ tũc
os qͦ ꝓmedulo nr̃o ꝓut po¬
tuimus ꝓxime dño largi¬
ente congrius missaꝵ hymnoꝵ

Expanded text:
pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc o modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missa
Abbreviated transcription (Latin):
seducat. Hodie fr̃es exortũ est in te¬
nebris. linc̃ hodie illud qd̾ celũ
⁊ celi celoꝵ se hr̃e gaudebant. mũdꝰ
dum uescit accepit. E Hodie nobis.
aut qui añ ñ fi̾nit de femina nob¬
repentinus emersit.s qui sꝑ erat
cum pr̃e deus sꝑq regnabat nouo
ꝓ uirginem uoluit mortalib appa¬
iere mistro. Nouus quidã homo s
dominus sempiternus. Nouus xp̃c

Expanded text:
seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim aut qui ante non fuerit, de femina nobrepentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus C
Abbreviated transcription (Latin):
unde cessaui. Renũcis¬
uitq cor meũ ultra laborare
sub sole. Nam cum alius labo¬
ret in sapĩa ⁊ doctrina ⁊ solli¬
citudine: ⁊ homini occioso q̃si.¬
ta dimittit. Et hoc gͦ uanitas
⁊ magnũ malum

Expanded text:
Unde cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole: nam cum alius laborat in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit; et hoc ergo vanitas et magnum malum
Abbreviated transcription (Latin):
ultis uob̃lectionibus
fratres carissimi ꝑ dicta¬
tum loqui cõsueui. Sed qr laces¬
cente stomacho ea q̃ dictauerã
lege ip̃e non possum: quosdani
ur̃m minus li benter audiẽtes

Expanded text:
ultis vobis lectionibus, fratres charissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem sã euuangelii ñ dic¬
tando s colloquendo edifferan
sicq excipiãt ut loquinur qr
collocutionis uox corda torpen¬
tia plusqmͣ sermo lectionis ex¬
citat. ⁊ quasi quadam manu
sollicitudinis ut euigilẽt pul¬

Expanded text:
elii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pul
Abbreviated transcription (Latin):
statim perii. Cur exceptus ge¬
mib. Cur lactatus uberib:
unc em̃ dormiens .iii.¬
silerẽ ⁊ somno meo reqͥ¬
escerem cum regib ⁊ cõsulib
tre qui edificant sͥ solitudines
aut cum principibz qͥ possidẽt
aux ⁊ replent domos luas ar¬
gẽto. aut sicut abortuñ ab¬
sconditũ ñ sustinerem. uel qui
i impii cellauerunt
atumultu ⁊ ibi requieuerũt
fessi robore. ⁊ quondam uicti
uus ⁊ magnus ibi sunt ⁊ ẜũ
⁊ bita hiis qui in ama¬
ritudine anime sunt: Qui ex¬
pectant mortẽ ⁊ ñ uenit qͣi effo¬
dientes thesaurum gaudentq
uehementer cũ inuenerint se-¬
pulchiũ piro cuiꝰ abscondita
ẽbia⁊ circundedit eum deus
tenebris.Tuãt

Expanded text:
statim perii quare exceptus genibus cur lactatus uberibus nunc enim dormiens silerem et somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae qui aedificant sibi solitudines aut cum principibus qui possident aurum et replent domos suas argento aut sicut abortivum absconditum non subsisteri impii cessaverunt a tumultu,  et ibi requieverunt fessi robore. Et quondam vincti us et magnus ibi sunt,  et  vita his, qui in amaritudine animae sunt qui expectant mortem et non venit quasi effodientes thesaurum gaudentque vehementer cum invenerint sepulchrum viro cuius abscondita est via et circumdedit eum Deus tenebris ant
Abbreviated transcription (Latin):
stus hodeni filiũ ãtipatri
alieingenã ⁊ ꝓselitũ regẽ uideis
constituerat᷑. qͥ tributis pesset¬
⁊ romano pareret imꝑio. Mittũt¬
qͥ pharisei discipulos suos cum
herodianis id ẽ militib hodis
sen quos illudentes pharisei qr
romanis tributa soluebãt. hx¬
rodianos bocabãt. ⁊ ñ diuino
cultui deditos. &.L audabilis¬

Expanded text:
tus Herodem filium Antipatri, alienigenam et proselytum, regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset et Romano pareret imperio. igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam L
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓmisit: mume ẜuauit.¬
Ad excercẽda pͥua oꝑa ad cõcupi¬
scendas mundi põpas dilap¬
sus ẽ. Hideamus: si iã scit plã¬
pd̾ misericordẽ nãq ut¬
dicem nec ille fallax
hẽbitur. qui ad uitatẽ reu̾tit᷑:
ctiã postquã mentitur. Q op̃s¬
ds̃ dũ libẽt nr̃am penitenciã¬

Expanded text:
mus operibus implemus. In diad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit planpud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, qquia fidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
ratetur ꝓ salute hominum. .ĩ.¬
ꝓtetumpleta gͦ huiꝰ tp̃is plem¬
L tudmis nistante iam pas¬
sione. appropiqͣre loco sue passi¬
oms. ubi inueniri poss abhiis ꝑ
quos eadem passio celebranda eral
mortem extiiacetur. Nõ enĩ me¬
tuebat mortem: s potestate ĩpera¬

Expanded text:
retur pro salute hominum. Impleta ergo hujus temporis plenitudine, instante jam passione, appropinquare voluit loco suae passionis, ubi inveniri posset ab his per quos eadem passio erat celebranda, mortem aestimaretur. Non enim metuebat mortem, sed potestate impera
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce uiri portantes in
lecto hominẽ qui erat
paliticus: ⁊ q̃rebant eũ infer¬
re. ⁊ pon̾e ante eum. Curatio
ꝑalitici huius. aĩe pꝰ duitur¬
nam illecebre carius ĩerciã

Expanded text:
t ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus; et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam
Abbreviated transcription (Latin):
as tunicas hẽatis. Solet q̃ri qͦ¬
modo matheus ⁊ lucas cõmeõ¬
bt nec uirgã ferrent: cũ dicat
marcus. ⁊ precepit eis ne quid
tollerent in uia. nͥ uirgam tm̃.
Quod ita soluitur. ut ĩtelliga¬
mus sub alia significatiõe
dictam u̾gam q̃ scd̃m martũ
ferenda c̃. ⁊ sub alia illam q̃
scd̃m matheũ ⁊ lucam ñ ẽ feren¬
da: sic̃ sub alia significatione
intelligitur tẽptatio de qua di

Expanded text:
let quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemout nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda; sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m constituerat defunctus
e Tunt idẽ pontifex hec audi¬
ens. cõcito cursu in palatio ꝑ¬
rexit ac cumsuis similibus
de rege tractare cepit. Qui au
dientes childericum austra¬
sioꝵ regẽ m adolescentia sua¬
regnum iuxta sui tꝑ̃is eta¬
tẽ optime disponentẽ. elegit
eũ quidẽ pars francoꝵ uolẽtes¬
Am ebromus qͥmaior
clotario theodoricũ germañ
cupiebat subrogare ĩ regñ
odiosus inter francos qui
metuebãt huiꝰ ponderis re¬
gnũ qd̾ ꝑ eundẽ sustinierãt
sub rege clotario. Et relicto
illo cõsilio childericum into¬
tum sublimauerunt recũ
francoꝵ. Tũc ebromus ui¬
dẽs se destitutũ ⁊ ꝓ nichilo si¬
um ẽẽ cõsilium territus pa¬
nore regẽ peciit ut relictis
omĩb uitã sibi cõcederet ⁊ ĩ
Quodeprecante ⁊ domo leo¬
degario int̾cedente rex cõsẽsit
qui in monasteriũ luxoriũ
illico destinauit ut monach

Expanded text:
pum constituerat, defunctus est. Tunc idem pontifex haec audiens concitu cursu in palatium perrexit ac cum suis similibus de rege tractare cdientes Hildericum Austrasiorum regem in adolescentia regnum juxta sui temporis aetatem optime disponentem, elegit quaedam pars Francorum, volentesam Ebroinus, qui major Lothario, Theodoricum germanum ejus cupiebat subrogare fratris iodiosus inter Francos. Et quia metuebant hujus ponderis jugum, quod per eumdem sustinuerant sub rege Lothario, relicto ejus consilio Hildericum in toto sublimaverunt regno Francorum. Tunc Ebroinus videns se destitutum et pro nihilo suum esse consilium, territus pavore regem petiit ut relictis omnibus vitam sibi concederet, et in Cui deprecanti et domno Leodegario intercedente rex consensit, et in monasterium Luxovii illico destinavit ut monachus
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur bĩssimus leode¬
garius expgenie excel¬
sa francoꝵ ⁊ nobilissima ortꝰ
apͥmena etatis infantia. a pa¬
rentib ĩ palacio dotario frãcoꝵ
regi traditꝰ ab eodẽ bero rege nõ
post multũ tempis clidonii¬
psuli pictauensis brbis amĩ¬
culo lez eius ad imbuendum
littarum studiis datus ẽ. Quẽ
idẽ presul aidã sacerdoti biro
eruditissimo aderudiendũ¬
uem pnͣ tradidit. Tu.
anos plurimos mag¬
nis curis edocuit edoctũq põti¬
fici reddidit. Reductũq secũ

Expanded text:
gitur beatus Leudegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primi aetatis infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didonisuli Pictavensis urbis, avunculo scilicet suo, ad imbuendum litterarum studiis datus est. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo, ad erudiendum tradidit; quem per annos plurimos magnis curis edocuit, edoctumque pontifici reddidit, receptumque secum
Abbreviated transcription (Latin):
rent oĩb quoq sibi colloquẽ¬
tib ita ut merentib redderet
leticiã scelera gerentib disci¬
plirã. Nam in paruitꝑ̃is
spacio sub pontificis scilis i
nore bĩssimi maxencii obiss.
iussu pontificis idem suscepit
regendum qd ꝑ sex fere ano
strenue rexit idq magnis
pib ditauit. S cum iuxta
monita sui pontificis ydon¬
un se ppasset ⁊ clarus haber
preconiis tũc odor eius suau¬
tatis intantũ ꝓcessit. ut blx
ĩpalacĩ regis redoleret .u
Rat in eodẽ tp̃e umo¬

Expanded text:
ret omnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet nore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod per sex fere annos strinue rexit eumque magnis opibus ditavit. Sed cum iuxta monita suae pontificis idoneum se praeparasset et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor eiusdem suavitatis in tantum processit, ut usque in palatio regis redoleret. Brat enim eodem tem
Abbreviated transcription (Latin):
minferno q̃rent mortẽ ⁊ ñ po¬
dre amaritudo sine dul¬
cedine. obscuritas sine luĩe. ibi
nec diuicie nec pentes. nec cõ¬
iuges nec filii net bicini pote¬
runt subuenire: ibi peccator¬
nichil ĩueniet: nisi quod in hͦ
scło caste ⁊ iuste uuiendo ꝑ ele¬
mosinarũ largitatem trans¬

Expanded text:
inferno quaerent mortem, et non poe, amaritudo sine dulcedine, obscuritas sine lumine; ubi nec divitiae, nec parentes, nec conjuges, nec filii, nec vicini poterunt subvenire; ubi nihil peccator inveniet, nisi quod de hoc saeculo caste et juste vivendo per eleemosynarum largitatem trans
Abbreviated transcription (Latin):
spem bt iterum nieatur ad
etr̃am reuocari quid putamꝰ
oĩm cõgregatõe fu̾it seꝑatus.
Cui nec hoc solum sufficit ad
in tenebras ext̾iores eterno ĩcẽ¬
dio cremãdus excluditur.

Expanded text:
spem ut iterum mereatur ad Ecclesiam revocari: putamus omnium congregatione fuerit separatus; cui nec hoc solum sufficiet ad in tenebris exterioribus aeterno incendio concremandus inclu
Abbreviated transcription (Latin):
ab efna etĩa. ł ab illa celesti
aliquis a conuẽtu ⁊ ecce huiꝰ
ꝓ aliquo cͥmine foras ꝓicia
tur: in qͣnto dolore uel tribu¬
latione erit anima sua. Et
si intollerabil dolor ẽ: de ista

Expanded text:
a Ecclesia, et ab illa coelesti aliquis a conventu Ecclesiae hujus pro aliquo crimine projiciatur foras, in quanto dolore vel tribulatione erit anima sua? Et si intolerabilis dolor est de ista
Abbreviated transcription (Latin):
ui enĩ fr̃es ab illa celesti
ierłm excõmunicari
meruit ñ solum in hoc penã
hẽbit ꝙ nec mãducart nec bi¬
be pot̾ĩt: s etiã flãmas infer¬
nales sustmebit. ubi ẽ fictus
⁊ stridor dentium: bbi ẽ ululatꝰ¬
⁊ lamentetio ⁊ penitẽtia sine
ullo remedio. Tu. &̾ Dñdic doͤ.

Expanded text:
ui enim ab illa coelesti Jerusalem excommunicari meruerit, non solum hanc poenam habebit, quod nec manducare, nec bibere poterit, sed etiam poenas infernales sustinebit, ubi est fletus et stridor dentium, ubi ululatus, lamentatio, et poenitentia sine ullo remedio
Abbreviated transcription (Latin):
ee e qualem sentẽciã
mebitur audire qui
ad cõmuiũ nuptiale: id ẽ ad
altare domini. aut ebriosus
aut adult. aut odiim ĩ corde
retinẽs p̾suit accedẽ. ĩlũtat
hoc a nob̾ deus fr̃rs carissimi:
⁊ concedat ut mala ista aut
nũqͣr uelius admittẽ. aut
si admissa fuerint sine ulla
mora ꝑ penitẽtiã uel pacem
b elemosuus festinemus

Expanded text:
Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebraut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc a nobis Deus, fratres carissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenitentiam vel pacem bus eleemosynis festinemu
Abbreviated transcription (Latin):
Oc enĩ hẽt textus euuã¬
gelice lectionis ꝙ quidã
fecĩt nuptias filio suo. ⁊ intra¬
u̾it ut uidet simul recũbentes.
⁊ bidẽs ibi hominẽ ñ habentẽ
bestem nuptialẽ dix̃ ad eum.
Amice qͦm huc intrasti non
hñs bestem nuptiailẽ: et illo
obmutescente: dix̃ mmist̾s: li¬
gate illi manus ⁊ pedes. ⁊ ꝓici-¬
te eum intenebras extiores
ibi erit fletus ⁊ stridor dentiũ.¬

Expanded text:
c enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentiu
Abbreviated transcription (Latin):
bite remoue uoluerit ab etrro
illo ⁊ celesti cõuiuio excõmu-¬
nicari penitus ñ timebit. Tu.¬
fr̃es diligent attẽdite. si
ad mensã cuiusq potẽtis hoĩs.
nemo p̾suunt cum bestib cõ¬
magis a cõnuuo ef̾ni regis id
sus. iracundie furore repletꝰ
cũ reuentia ⁊ hũilitate subftͣ¬
pͥus reconciliari frĩ tuo: ⁊ tr̃c

Expanded text:
vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conmagis a convivio aeterni regis, idsus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtraprius reco
Abbreviated transcription (Latin):
in lcõe ut nemo possit aliud ĩ¬
tpretari qͣr ꝙ ip̃a ueritas de se
indicat: dictum ẽ ad moysẽ
a dño ut facẽt encum serpẽtẽ.
⁊ exaltaret in liguo ĩ heremo.
⁊ ãmoneret ppłm isrł. ut si quis
morsus eẽt a serpente. illum ẜ¬
pentem ĩ ligno exaltatum at¬
ẽ mordebantur hoĩes.
intuebantur. sanabantur.
Quid st̃ frẽs serpentes mordẽ¬
tes: Pcc̃a de mortalitate car¬
nis. Quis ẽẜpens exaltatus.
mors dm̃ in cruce. Quia enĩ a
serpente mors. ꝑ ẜpentis effigi¬
em figurata ẽ. Morsus ẜpẽtis
letalis mors dñi uitalis. Tu.¬

Expanded text:
ione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum att: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ legerunt. uel qͥ forte legerũt
siue audierũt ⁊ obliti sunt. ꝓ¬
stuebatur in heremo ppłs iłrł
morsib serpentum. Fiebat ma¬
gna strages mortuorũ. pla¬
ga enĩ erat dñi dei corripiẽtis
⁊ flagellantis ut erudiret. Tu.¬

Expanded text:
gerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret.
Abbreviated transcription (Latin):
ne par apłis festum
colentes tu foue qui biuere
discipulis bis aut morinoᷤᷤ
respice. ¶ac tunc qd̃ olim
gesseras nunc presules cla¬
rifica. auge decus etc̃e frau¬
des elide sathane. ui ter
sahos euisceras mersos reatu
suscita diuiseras ut clami¬
dem nos ĩdue iusticiã. t
specialis głe quondã recorde¬
ris tue monastico nunc or¬
diui iã pene lapso subueni
Sit trinitati gła. u̾. iustꝰ¬

Expanded text:
ne par apostolis, Festum colentes tu fove, Qui vivere discipulis vis, Et mori non respuis. Fac nunc, quod olim gesseras, Nunc praesules clarifica, Auge decus Ecclesiae Fraudes relide Satanae. Qui ter chaos evisceras. Mersos reatu suscita, Diviseras ut chlamidem, Nos indue justitiam. Ut specialis gloriae Quondam recorderis tuae, Monastico nunc ordini Jam pene lapso subveni. Sit Trinitati gloria, Mart
Abbreviated transcription (Latin):
instar mus candorẽ efferẽs¬
⁊ dicens se ẽe abatem. Tu ãt.¬
conturbanũ ⁊ tarda¬
tis: Non uidistis dominũ mar¬
tinũ stantem uos uuare pa¬
tum si manus apponitis
Tunc iactãs pallium quo u¬
tebatur. posint manũ ad sar¬
cophagum cũ reliquis saĩdo¬
tib crucib ꝑatis ⁊ cereis. In¬
positaq antiphona dederũt cũ¬
cti boces psallentiũ in excelso.
natum ꝓtin̾ sarcopha¬
gum ĩ sũma leuitate cõmotũ

Expanded text:
ar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, ipositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. natum protinus sarcophagum cum summa le
Abbreviated transcription (Latin):
tim bs̃ ꝑpetuus turonice se¬
dis cathedralem sortitus est¬
damenta templi ampliora qͣ
fuerãt suꝑ bã membra locare
disposuit. Quod sagaci ĩsistẽs
studio: mirifice mantipauit
affectu. De qͣ fabrica multũ qd̾
contice exinde meluts puta¬
duemente gͦ optato
tp̃e sacerdoti ut templũ
preditaretur ⁊ scm̃m corpuscu¬
lum a loco ubi sepultum fue¬
rat transferietur. cõnocauit
bs̃ ꝑpetuus ad diem festum ui¬
cinos poritifices s ⁊ albatum
ac dmisoꝵ clericoꝵ nõ mini¬
niã multitudinem. Tu. mͣi.¬
t qr hoc in kalendis
uilii agere uolebat ui¬
gilata bna nacte fcto mane
accepto sarculo tram q̃ sup sã¬
ctũ erat tumulũ cepunt efto¬
de. Quo detecto: manus ut cũ
cõmouerẽt miciunt ibrq
multitudo tota laborans n¬
chil prorsus ꝑ totã diẽ ꝓfiscit.
Uigilata deniq alia nocte ma¬
ne tẽptantes itex nichil onĩio
agere potuerunt. Tu aũt.Uͣ.¬
hinc cõturbati atq ext̾¬
nti. quid facerẽt nescie

Expanded text:
tus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus estenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quodconticere exinde melius putaente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nescie
Abbreviated transcription (Latin):
boluntatent sac̃dotis cõpositũ
dictis etiamt missis ut uẽtũ
ẽ ad cõuinium: requirentes
sollicite senẽ nequaqͣ repte¬
runt s nec hõ quidã extitit
qui cum de basilica exire ui

Expanded text:
otum sacerdotis composito, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam reperiunt. Sed nec homo quidem exstitit, qui eum de basilica exire vi
Abbreviated transcription (Latin):
tis maioris frĩs induit.
insi ꝙ̃ sacre scͥpture p̾ceptis q̃ ma¬
iori ppsõ data fuerant. in bona o¬
patione uestitus ẽ ⁊ eis minori
bono utitur: q̃ maior foras extenᷤ
intus reliquit. Quia illa gentilis
ppls pcepta tenet in mente q̃ radai¬
cus ppls hr̃e ñ potuit. Dum solã
i eis litteram attendit. & Erit mͥ¬

Expanded text:
ris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lcõnis hystoriam ñ pascitur. In
qua ur historia si ad intellectum
paulo subtilius intelligatur. ui¬
detur qr ia cob pͥmogemti benedi¬
ctione. ñ ꝑ fraudem subripuit
s ut sͥ debitam accepit. ꝙͣ cõcedẽ¬
te fr̃e datalentis mercede acceps¬

Expanded text:
lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videtur quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed ut sibi debitam accepit, quam concedente fratre de lentis mercede compa
Abbreviated transcription (Latin):
ed illo tardante minorem
Rebesta supposut. qr cũ iu¬
daicus ppls bona oꝑa foris q̃rit
gentilem populum mr̃ gr̃a n¬
struxit ut ommpotẽti pr̃i ꝙ̃bũ
bom oꝑis offeriet. bñdictionẽ¬

Expanded text:
ed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
regnum celorum. Non tacuit eis¬
uicia eorum: ut ip̃a eis potius dis
plicent ñ medicus a quo sanabã¬
petiit dño ille ut agnus ĩnocens ñ ne¬
gaiit uide osculum. Denarioꝵ nũo¬

Expanded text:
regnum coelorum, non tacuit vitia eorum, ut ipsa potius eis displicerent, non medicus a quo sanabanpetit Domino. Ille ut Agnus innocens non negat Judae osculum. Denarioru
Abbreviated transcription (Latin):
nio idẽ acerba ⁊ acuta consilia.
Nõ tradatur ꝑ nos. s ꝑ discipulũ
suum. ñ occiditur a nõb̃ s a iudice.
Totum nos faciamus. ⁊ nichil fe¬
cisse bideamur. Et ubiẽ clamor
lingue: crucifige crucifige. Defece¬

Expanded text:
id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
bantur.&. Uuus ex discipulis meis
tradet me hodie. De illi ꝑ quẽ tradar ego
melius illi erat si natus nõ fuiss .u̾. Q
intingit mecũ manũ ĩ papside hic me

Expanded text:
at. Resp. Unus ex discipulis meis tradet me hodie. Vae illi per quem tradar ego. Melius illi fuerat si natus non fuisset. Vers. Qui intingit mecum manum in paropside, hic me
Abbreviated transcription (Latin):
Sonsequenter dicit solem suũ
pluit suꝑ iuistes ⁊ iniustos siue
Tolẽ suum nõ istum carneis ocłis
qua item dr ortus ẽ mͥ iusticie sol
⁊ iteꝵ. Dobautem qui timetis no¬
men dñi orietur sol iusticie. ut eti¬
am pluuiã accipias irrigationẽ
doctue u̾itatis. qr ⁊ bonis ⁊ malis
apparuit ⁊ boĩs ⁊ malis eiĩugeli¬
ae Ame istu solem maius acci
ꝑe ñ solum hom. s etiã pecoꝵ
corporeis oculis ꝓpalatum. ⁊ istam
plumiam q̃ fuictus gignũtur. qui
ñ oriatur insi boms ⁊ sc̃ĩs. Quia
hoc ip̃m ẽ qd̃ plangunt iniqͥ in il¬
lo libro qui sapientia salomoni
inscribitur. ⁊ sol nõ ẽ ortus nobis
⁊ illa pluuia spũalis ñ irugat nͥ

Expanded text:
onsequenter dicit, solem suum pluit super justos et injustos. Sive solem suum, non istum carneis oculisqua item dicitur: Ortus est mihi justitiae sol. Et iterum: Vobis autem qui timetis nomen Domini, orietur sol justitiae . Ut etiam pluviam accipias irrigationem doctrinae veritatis ; quia et bonis et malis apparuit, bonis et malis evangelve istum solem mavis accipere non solum hominum, sed etiam pecorum corporeis oculis propalatum; et istam pluviam qua fructus gignuntur, qui non oriatur, nisi bonis et sanctis; quia hoc ipsum est, quod plangunt iniqui in illo libro qui Sapientia Salomonis inscribitur, Et sol non ortus est nobis : et illa pluvia spiritualis non irriget nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ed siue illud sine ħ intelli¬
gis. magna dei bonitate fit
q̃ nob̃ mutanda pcipitur. si filii
dei ẽẽ bolumus. Quantũ enĩ huiꝰ
bite solatium afferat lux ista ui¬
sibilis ⁊ pluua corꝑalis. quis tã
ingratus ẽ ut ñ senciat .ã. Me etẽ¬

Expanded text:
 sive illud intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Quantum enim hujus vitae solatium afferat lux ista visibilis, et pluvia corporalis, quis tam ingratus est ut non sentiat? Quod solati
Abbreviated transcription (Latin):
quin aut inhumata bestii
ambusq laceranda ꝓicieban¬
tur. aut fluctib ĩmersa ꝑisci¬
b boranda tradebãtur. aut ĩ
fauillã redacta ĩ pelagi ꝓfũ¬
ac itaq tempestate bs¬

Expanded text:
quin aut inhumata bestiis avibusque laceranda projiciebantur, aut fluctibus immersa piscibus voranda tradebantur, aut in favillam redacta, in pelagi profunac tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
dio humanitatis obsequũt᷑
s res gesta aliquid ĩ scã esta si¬
gͥnat gerendum. Sic quippe
necesse ẽ ut audiamus q̃ frãst̃.
qͣtenus cogitemus etiã q̃ nobis
sunt ex eoꝵ. mutatione facien¬
da. Et nos gͦ in eum qui ẽ mor¬
tuus credentes si odore u̾tutũ
referti cũ opinione bonoꝵ ope

Expanded text:
o humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum o
Abbreviated transcription (Latin):
i gͦ nchodemus de illis¬
S
multis erat qͥ credide¬
rant ĩ nomĩe enis: iam ĩ isto
nichodemo attendamus qͣre ñ
se credebat eis. Qñdit ih̃s ⁊ di¬
xit ei. Amenamẽ dico tͥ: nͥ qͥs
natus fuit denuo ñ põt bide¬
regnũ dei. In his gͦ si credit ih̃s
qui nati fuint denuo. Ecce il
li crediderãt in eũ: ⁊ ih̾s ñ se cre¬
debat eis. Cales st̃ õs cathecu¬
mini. ip̃i iam credunt ĩ noĩe
tendat ⁊ intelligat: caritas
pr̃a. Si diximus cathecumi¬

Expanded text:
go Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi qui crediderant in eum, et Jesus non se credebat eis; tales sunt omnes catechumeni. Ipsi jam credunt in nominetendat et intelligat charitas vestra. Si dixerimus catechume
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam oꝑa dei quibusdã ꝑsoĩs
specialit conueniant sic̃ pr̃i
uox illa conuenit q̃ de celo so¬
ad filii ꝑ sonam humanita¬
tis tm̃m ꝑtinet susceptio. ⁊
columba in cuius specie idẽ
sp̃s sc̃s descendit suꝑ eidem
filium scd̃m hominẽ baptiza¬
tum. tñ absq omĩ dubitãtia
illam uocẽ ⁊ illam colũbã ⁊ xͥ

Expanded text:
opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo soad Filii personam humanitatis tantummodo pertinet susceptio, etcolumba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tamen absque omni dubitatione illam vocem et illam columbam in Christi
Abbreviated transcription (Latin):
lux bã trinitas ⁊ princi¬
palis uiutas iani sol re¬
cedit igneus infunde lunẽ cor¬
dib. Ele mane laudum car¬
mine te deprecemur besꝑr te nr̃a sup¬
plex gloria ꝑ cuncta laudet scl̃a.¬

Expanded text:
Lux beata Trinitas, Et principalis unitas, Jam sol recedit igneus, Infunde lumen cordibus. Te mane laudum carmine, Te deprecamur vespere, Te nostra supplex gloria, Per cuncta laudet sa
Abbreviated transcription (Latin):
det bob̾tunc btiq dabit no¬
bis si diligamts nuicẽ. Qñt
⁊ hoc ip̃m ip̃e dedit nob̾ qui noᷤᷤ
clegit non habentes fructũ. qr
non eũ nos elegeramus.Tu.¬
t posuit nos ut frumͣ¬
ctum afferamus. ħ
ẽ ĩicem diligamus. Quẽ
fructum sine illo afferre ñ
possumus. sic̃ paluutes sine
uite facere nichil possunt. Ca¬
ritas gͦ ẽfructus nr̃ quẽ dif¬

Expanded text:
det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam def
Abbreviated transcription (Latin):
pera diem trumphalẽ
tuum quo sangiĩs m̃ces t̾ coro¬
na bnicenti dat᷑. Eic te ex tene¬
bris scli cortore uicto ⁊ iudice eue¬
xit ad celum dies xp̃oq ouant̾
reddidit. ¶unc angeloꝵ ꝑti¬
ceps colluces insigni stola ꝙ̃ te¬
stis indomabilis ruus cruoris
clite exurge securus tiuenge et
almis cetib nr̃ sodalis addere

Expanded text:
pera diem triumphalem tuum, quo sanguinis merces tibi corona, Vincenti, datur. hic te ex tenebris saeculi tortore victo et iudice evexit ad caelum dies Christoque ovantem reddidit. nunc angeloceps, Collucis insigni stola: Quam testis indomabilis Rivis cruoris nclyte, Exsurge securus tui, Exsurge, et almis coetibus Noster sodalis addere
Abbreviated transcription (Latin):
ec dic̃ dominiꝰ ꝓ eo ꝙ eleua¬
te sunt filie syon ⁊ ambu¬
lauerunt extento coslo⁊ nutibus
ccłoy ibant ⁊ plaudebãt ⁊ ambu¬
illa auferet dñs ornamen¬
tũ calciamentorũ. ⁊ lumũlas ⁊ tor¬
ques ⁊ momilia ⁊ aimilas ⁊ mi¬
tras discriminalia ⁊ ꝑichelidas et
murenulas ⁊ olfactoriola ⁊ ĩ au¬
res ⁊ anulos ⁊ gemas ĩ fronte pẽdẽ¬
tes ⁊ mutatoria ⁊ pallia ⁊ lintea¬
mina ⁊ acus ⁊ specula ⁊ sindones
Qt ent ꝑ suaui adore fetor. ⁊

Expanded text:
 elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nutibus oculorum ibant, et plaudebant, ambuilla auferet Dominus ornamentum calceamentorum, et lunulas, et torquestras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoria, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, linteamina, et acus, et specula, et sindones, it pro suavi odore, fetor
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ uiderit caritatis lu
hiũilem mificordẽ benignũ ⁊ sob̾¬
uin si talem agnout corpꝰ ⁊ sau¬
quĩem suũ ñ ad iudiciũ: s ad
remediũ ꝑ sacdotũ suoꝵ nũste¬
rium dispensabit.ii. E Nõ au¬

Expanded text:
m viderit caritatis luchumilem, misericordem, benignum et sobrium, si talem agnoverit, corpus et sanguinem suum ei non ad judicium, sed ad remedium per sacerdotum suorum ministerium dispensabit. Si vero a
Abbreviated transcription (Latin):
ogitemꝰ ad quales nuptia
quale cõunuũ ĩnitati sumꝰ Inu¬
tati em̃ sumus ad mẽsam ubt ñ
inuenitur ꝙ̃bz hom̃i s panis po¬
nit᷑ angłoꝵ. Et ideo indeanns
ne forte ĩtus maĩa ubi debemus
bonoꝵ operũ margaritis ornari
ibi appareamꝰ uicioꝵ pãnis ret̾ib
inuoluti ⁊ qñ eos qui boni st̃ ĩ ocu¬
lis dei castitas reddat candidos tũc
eos qͥmali sũt: reddat luxiria sor¬

Expanded text:
ogitemus ad quales nuptiasquale convivium invitati sumus. Invitati enim sumus ad mensam, ubi non invenitur cibus hominum, sed panis ponitur angelorum. Et ideo videamus ne forte intus in anima, ubi debemus bonorum operum margaritis ornari, ibi appareamus vitiorum pannis veteribus involuti, et quando eos qui boni sunt in oculis Dei, castitas reddet candidos, tunc eos qui mali sunt, reddat luxuria sor
Abbreviated transcription (Latin):
iutas de fra orta ẽ: tunc iusticia de
celo ꝓspenit: tunc ꝓcessit sponsus de
thalamo suo: ħ ẽ uerbum dei de utõ
uirgmali ꝓcessit enim cũ sponsa
sua ecc̃a idest humanã carnẽ susce¬
pit. Ad istas gͦ tã sct̃as nuptias
ĩuitati ⁊ ad comunuum pr̃is ⁊ filii
⁊ spũs scc̃i intraturi. Uidete qͣlib

Expanded text:
itas de terra orta est, tunc justitia de coelo prospexit: tunc processit sponsus de thalamo suo, hoc est Verbum Dei de utero virginali. Processit enim cum sponsa sua Ecclesia, id est humanam carnem suscepit. Ad istas ergo tam sanctas nuptias invitati, et ad convivium Patris, et Filii, et Spiritus sancti intraturi, videte qualib
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo mundemꝰ qnͣtum uͣ.¬
possumus cũ dei adito¬
ille ĩuitator nichilm nob̃ sordidũ.
nichil fetidum nichil obscurũ ni¬
chil oculis suis dephendat indigñ.
tende̾. i nuitati enĩ sumꝰ ad nipti¬
as ubi nos ip̃i si bñ agimꝰ spõsi

Expanded text:
t ideo mundemus, quantum possumus cum Dei adjutoille invitator nihil in nobis sordidum, nihil foetidum, nihil obscurum, nihil oculis suis deprehendat indignum.tendere. Invitati enim sumus ad nuptias, ubi nos ipsi, si bene agimus, sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
anctã ⁊ desiderabilem¬
glĩosam ac singularẽ
solẽnitatẽ hoc ẽ natim¬
tatem dm̃i ⁊ saluatoris nr̃i fr̃es di¬
lectissimi deuotõe fidelissima su¬
scepturi totis uib nos debemus cũ
ip̃uis adiuitorio p̃pare. ⁊ omnes
latebras amime nr̃e diligent as¬
pice ne forte sit in nob̃ aliquod

Expanded text:
anctam et desiderabilemgloriosam ac singularem solemnitatem, hoc est, nativitatem Domini Salvatoris, fratres dilectissimi, devotione fidelissima suscepturi, totis viribus nos debemus cum ipsius adjutorio praeparare, et omnes latebras animae nostrae diligenter aspicere; ne forte sit in nobis aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
cate iter me ⁊ uineãmeam. Qͥd
nonfeci: AIn quod expectaui uuas
onẽdiruã maceriã eius ⁊ erit ĩ
conculcationem. ⁊ ponã eã deẜtã.
Non putabr̃t ñ fodietur. Hecdi¬

Expanded text:
t inter vineam meam quid non feci ei an quod expectavi ut faonem diruam maceriam eius et erit in conculcationem et ponam eam desertam non putab
Abbreviated transcription (Latin):
truellis mei bmee sue. Uinea fr̃a
ẽ dilecto meoncormi filio olei et
sepuut cã. ⁊ lapides elegit ex illa
et plantauit eam electã. Et edifica¬
uit turrim ĩ medio enis ⁊ torcular
extruxit in ea. Et expectauit ut fa¬
cẽt buas. ⁊ fecit labrustas. R̾ Et¬

Expanded text:
uelis mei vineae suae vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei et sepivit eam et lapides elegit ex illa et plantavit eam electam et aedificavit turrem in medio eius et torcular extruxit in ea et expectavit ut faceret uvas et fecit labruscas n
Abbreviated transcription (Latin):
comũgitis domũ ad domum. ⁊ a¬
grum agro copulatis. usq ad ter¬
niũ loci. Nunquio uos hĩtabi¬
tis solum medio tr̃e: in auribus
meis sunt hec domini excituũ.

Expanded text:
conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci! Nunquid habitabitis soli vos in medio terrae? In auribus meis sunt haec Domini exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
suum absq ullo fimno ⁊ descen¬
dent fortes eius ⁊ ppłs eius ⁊ sub¬
lues euis gliosiq eus ad eum
Et incuruabr̃ homo ⁊ hũiliabr̃
uir. ⁊ oculi sublimium depͥment᷑
Et exaltabr dominus excituum
inuidicio ⁊ deus sanctus scĩfica¬
bitur in iusticia. Hec dicit. s

Expanded text:
suum absque ullo termino, et descenderunt fortes ejus, et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum, et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur, et exaltabitur Dominus exercituum in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia. C. LX.
Abbreviated transcription (Latin):
ccedentes itaq amici eoꝵ
adeos: ceꝑunt eis dicere
rũ pectus ẽ ꝙ caniciem patimini
pr̃is abice. ⁊ mr̃i iam decrepite
nouos doloris partus afferre. R¬

Expanded text:
dentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: eum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre?
Abbreviated transcription (Latin):
se erat ut quẽ ds ꝑfuderat gr̃ã
ab om̃ib amarẽtur. Ex T radide¬
oulum exhibebat officiũ.
s agebat quatenus ħ sacrilegis
regib eẽt occultum. Non passio¬
nis timore pt̾ritus: nͨ patrinio¬
mi sui amore cõstrictus: s ad
hoc tñi sb̾ clamide t̾ren ĩꝑi xͥ

Expanded text:
a, ab omnibus amaretur. 2. Christdulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni i
Abbreviated transcription (Latin):
Iui cum bĩssimis ꝯsola¬
tionib acquiescerẽt.⁊
u̾bera cariificum animo ꝑseue¬
ranti trãsirent. capitalem iussi
sunt subire sentenciam: ea scz
ratione. ut si eodem momẽto qͦ
de collandi erant sacͥficiis ydolo¬
rum cõsensissent ⁊ parentib

Expanded text:
ui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã. ⁊ sermones au¬
dierãt admiratiõe eũ ⁊ lai¬
de dignissimũ indicarent
ua sapientie lcõ miĩ.¬
ꝯnaturitate fcm̃ ẽ.
o. ⁊iussione columbani ab¬
batis ꝑsingulos sacre ꝓmo¬
tionis gradus ascendens ĩ¬
uitus sac̾do cii susciꝑet dign¬
tatem. Ergo dum sacris insta¬
ret officiis. die noctuq p̾cib
dũn pla cauit ⁊ lacruis.
Et suꝑui inspectoris. oclĩs
placere desiderans. pro birtu¬
tum ⁊ bite meritis amabat᷑

Expanded text:
prudentiam et sermones auprudentiam et sermones audierant, admiratione eum et laude dignissimum iudicarent. Qua sapientiae aturitate factum est o, et jussione Columbani abbatis, per singulos sacrae promotionis gradus ascendens, invitus sacerdotii susciperet dignitatem. Ergo dum sacris instaret officiis, die noctuque precibus Dominum placavit et lacrymis, et superni inspectoris oculis placere desiderans, pro virtut
Abbreviated transcription (Latin):
um preclara sc̃issim
uiri columbant qu
et columba conũsatio per
omnem hiberniã celebus
haberetur ⁊ belutisplendi¬
dum ignei solis iubar sin¬
gulari decore omniũ tsep¬
uocaret amorẽ secuti de eopͥ¬
usquam nasceretur ꝓusũ
eẽ liber gestoꝵ ip̃ius plenita
indicat. inter ceteros quos fa¬
ma birtutũ euis attraxerat
parentes bĩ galli. scõmdeũ
religiosi. scd̃m seculũ nobiles¬
filium suum pͥmo etatis flore
nitentem cum oblatõe dño
offerentes illiꝰ magisterio drĩ¬
cõmendauerũt. ut in regu¬
laris uite pficeret disciplina
⁊ inter plurimos spũalis in¬
licie sectatores obedientie et
artioris ꝓpositi muitaretur
ne indolis bir caro
nutruttur affectũ magno
uirtutũ creuit augmento.
Suꝑna quoqs grã se preue¬
niente tanto studio diuma
epotauit scͥpturas. ut de the
las. metrorũ q subtilitates
capaci. cõsequeretur ĩgemio
Obscura autẽ scripturarũ
tam sapienter scire bolenti¬
b reserauit. ut cuncti qui ei

Expanded text:
um praeclara sanctissimi viri Columbani, qui et Columba, conversatio per omnem Hiberniam celebris haberetur, et veluti splendidum ignei solis iubar singulari decore omnium in se provocaret amorem, sicuti de eo, priusquam nasceretur, provisum esse liber gestorum ipsius pleniter indicat, inter ceteros, quos fama virtutum eius attraxerat, parentes beati Galli, secundum Deum religiosi, secundum saeculum nobilesfilium suum primo aetatis flore nitentem cum oblatione Domino offerentes, illius magisterio commendaverunt, ut in regularis vitae proficeret disciplina et inter plurimos spiritalis militiae sectatores oboedientiae et artioris propositi imitaretur indolis vir caro nutriretur affectu, magno virtutum crevit augmento. Superna quoque gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit scripturas, ut de theslas metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio. Obscura autem scripturarum tam sapienter scire volentibus reseravit, ut cuncti, qui eius