comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miꝙ penates: summouisse hyemem tecto.
p̾ciosaꝙ uestis hirtam mẽbra suꝑ romani
more quiritis: indiͣxisse togam. Item psal¬
mus xl uin. Et relinquent alienis dis .s.¬
dum sit tͥ cumu̾mib in sepulero quã eum
hominib in t̾rena domo. si alt̾um magis or¬
nandum erigigendum et sumptuose conftr¬
endum reliquo: illud quidem magis iu¬
det᷑ in quo tͥ diutius ẽ morandum de quo
constat quia menim ẽ illud suꝑflue cõ¬
strui ce ornari. Unde poeta. Celo tegit᷑
qui ñ ht̃ urnam. facilis iactura sepulcri.¬
quia sepelit natura relictos. Et gregori.
Sumptuosa ⁊ ornata sepulera mortuis
sunt pocuis in augmentum supplicii qͣm
in remedum: Est autem hominis pͥmũ
sepulebrũ: corpus ꝓpͥum. Onde dormien¬
tes in sepuleͥs. Scdm: t̾renum habitacłm
suꝑ t̾ram uel in t̾ra. T̃ ercinm: erit ignis
purgatorius. Quartum inferius uel ꝑa¬
disus. Ne sis autem magis sollieitus cir¬

Expanded text:
mique penates Submovisse hiemem tecto, mique penates Submovisse hiemem tecto, pretiosaque vestis, Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Item Psalmista: « Et relinquent alienis didum cum vermibus in sepulcro, quam cum hominibus in terrena domo, si alterum magis ordinandum, erigendum et sumptuose construendum relinquo; illud quidem magis videtur, in quo tibi diutius est morandum, de quo constat, quia vitium est illud superflue construi et ornari. Unde poeta: Coelo tegitur qui non habet urnam. Facilis jactura sepulcri. Sepelit natura relictos. Et Gregorius : Sumptuosa et ornata sepulcra mortuis sunt potius in augmentum supplicii quam in remedium. Est autem hominis primum sepulcrum, corpus proprium. Unde: « Dormientes in sepulcris . » Secundum: Terrenum habitaculum super terram vel in terra. Tertium erit ignis purgatorius. Quartum paradisus vel infernus. Ne sis autem magis sollicitus cir
Abbreviated transcription (Latin):
Item exemplum. s̃. ber. flentis eo quod uid̃¬
et tuguriola pastor tecta culmo. similra ca¬
sulis pͥstinis cist̾ciensium tumnc hĩtare in¬
cipientium in palacis stellatis ⁊ muratis.
S⁊ ꝓ hoc morbo edificandi sepe ipsi religi¬
osi. siuit ⁊ alii instrumento sue offensionis
puniunt᷑. Constritio enim amplarum ⁊
pulchrum domorũ. inuitatio ẽ suꝑborum
hospitum. Et granchie eoꝵ ꝓ munimine
sui sepe incastellant᷑. qͣs etiam ne admittãt
sept u̾itatem celant ⁊ iusticiam dei cõmit¬
tunt. ñ audentes mutire contra pͥncipes
torib ⁊ fen̾atorib in signum ⁊ memoria¬
le et̾num auaricie ipõrum. S neͤ hoc fieri
pati deb̾ent ex pecunia ꝓpͥa uirorum bono-¬
rum. s adhortari eos it pocius ista conũte¬
rent in alimoniam pauꝑum. ⁊ redemptio¬
nem captiuorum. Item peccat᷑ etiam in ec¬
clesiis construendis. Cum enim capita earũ
humiliora ẽẽ deberent corꝑib ipsarum pro
hendens ait. huic epłe uicisse famem. sũ¬

Expanded text:
Item: Exemplum sancti Bernardi flentis eo quod videret tuguriola pastorum tecta culmo, similia casulis pristinis Cisterciensium tunc habitare incipientium in palatiis stellatis et muratis. Sed et pro hoc morbo aedificandi saepe ipsi religiosi, sicut et alii, instrumento suae offensionis puniuntur. Constructio enim pulchrarum et amplarum domorum, invitatio est superborum hospitum. Etiam grangiae eorum pro munimine sui saepe incastellantur, quas etiam ne amittant, saepe veritatem celant, et justitiam Dei omittunt, non audentes mutire contra principes, toribus et feneratoribus, in signum et memoriale aeternum avaritiae ipsorum. Sed nec id fieri pati deberent ex pecunia propria virorum bonorum, sed adhortari eos ut potius ista converterent in alimoniam pauperum, et redemptionem captivorum. Item: Etiam in ecclesiis construendis peccatur. Cum enim capita earum humiliora esse deberent corporibus ipsarum pro losophus reprehendens, ait: Huic epulae vicisse famem sum
Abbreviated transcription (Latin):
lem. morari ñ dico in domib amplis s
indomicilis.i. in ciliis domorum siue
parientinis que domus ñ sunt: s simili¬
tudinem ⁊ uestigium domoꝵ hñtia. ite
coangustatus se ip̃m recolligatnec ad illi¬
cita extenclat. memor uteri urginalis
in quo clausus ⁊ coangustatus fuit dñs
tandem in p̾sepiolo post in patibulo. Dem̃
in sepulcro. Unde dauid. Similis fĩs

Expanded text:
lem morari, non dico in domibus amplis, sed lem morari, non dico in domibus amplis, sed in domiciliis, id est in ciliciis sive parietinis, quae domus non sunt, sed similitudinem et vestigium domorum habentia, ut coangustatus seipsum recolligat, nec ad illicita extendat, memor uteri virginalis, in quo clausus et coangustatus fuit Dominus, tandem in praesepiolo positus, in patibulo, deinde in sepulcro. Unde David: « Similis fac
Abbreviated transcription (Latin):
dilatantib fundos ⁊ agros adiungit. Nc̃
uob̾ loquor quorum eque spatiose lixxuria
qmͣ illorum auaricia diffundit᷑. Cobis
dieo hoc. Quousq nullus erit lacus. cui
ñ inllarum ur̃arum fastigia immineant:
Nullum flumen cuns ripas ñ edificia
nr̃a p̾texant: Ubicumq scatebunt aqua¬
rum calentium uene: ibi noua diu̾soria
luxurie excttabunt᷑. Ubicumq in aliq̃m
sinum litus curuabit᷑. uos ꝓtinus funda¬
menta iacitis. ñ contenti solo nͥ quodma¬
ingentia: tamen ⁊ singula corꝑa estis ẽ
& ꝑuula. Quid ꝓsunt multa cubilia:
In uno iacetis ñ ẽ ur̃m ubicumꝙ ñ estis.
Item horum poeta. Nullus in orbe locus
lueus p̾lucet amenis. si dixerit diues: la¬
cus ⁊ mare. sentit amorem festinantis he¬
ri: cui si uiciosa libido fecerit auspieum
fregit opes nec parna tamen mensura re¬
licte partis erat totam hanc turbaute
filius amens. Dum meliore nouas attol¬
lit marmore uillas. Item ieronimus. Decet
inquit penitentem ⁊ maxime claustra¬

Expanded text:
dilatantibus fundos et agros, adjungit: Nunc vobis loquor, quorum aeque spatiose luxuria, quam illorum avaritia diffunditur. Vobis dico hoc: Quousque nulnon villarum vestrarum fastigia immineant? Nullum flumen cuius non ripas aedificia vestra praetexant? Ubicumque scatebunt aquarum calentium venae, ibi nova deversoria luxuriae excitabuntur. Ubicumque in aliquem sinum litus curvabitur, vos protinus fundamenta iacietis nec contenti solo nisi quod maingentia, tamen et singula corpora estis et parvula. Quid prosunt multa cubilia? in uno jacetis. Non est vestrum ubicunque non estis. Item poeta: Nullus in orbe locus Baiis praelucet amoenis. Si dixit dives lacus et mare sentit amorem Festinantis heri, cui si vitiosa libido Fecerit hospitium, imminuit rem. Fregit opes, nec parva tamen mensura relictae Partis erat, totam hanc turbavit filius amens Dum meliore novas attollit marmore villas. Item Hieronymus : Decet, inquit, poenitentem et maxime claustra
Abbreviated transcription (Latin):
uicinior. Item hanc libidiem edificandi de¬
testant᷑ palacia pͥncipum constructa ex la¬
crimis ⁊ rapinis paupum. Monastica ⁊
uel eccł̃iastica edificia erecta ex fenorib et
usuris auaroꝵ. ex mendacis deceptõum c⁊
deceptionib mendatõrum p̾dicatoꝵ m̾cen-¬

Expanded text:
vicinior. Item: Hanc libidinem aedificandi devicinior. Item: Hanc libidinem aedificandi detestantur palatia principum constructa ex lacrymis et rapinis pauperum. Monastica autem vel ecclesiastica aedificia erecta ex fenoribus et usuris avarorum, mendaciis deceptionum et deceptionibus mendaciorum, praedicatorum, merc
Abbreviated transcription (Latin):
minis ñ ht̃ uͥ capite suum reclinet. Eẽce
quia modicitas ⁊ humilitas x docet noᷤ
debere ẽẽ contentos humilib habita
dilataret. Et nos ergo ñ sumus uulpib
dolosis ⁊ fetidis similes. ne diabolo iuci¬
niores ⁊ inferis. ne signum absorbitõis
nr̃e cum dathan ⁊ abiron ostendamus.
neqͥquam edificemus in uisc̾ib t̾re risꝙ
ad penitima eius. s nec in aere deputato
demonib in carcerem usq ad iudicium.
ne illic ꝑ suꝑbiam edificantes iucini et
socii simus demonũ. ⁊ strutionum. Sed
suꝑ t̾ram terrestres. scientes quia de t̾ra tͣn¬
situri sumus. futuri celestes. ⁊ scd̾m corpꝰ
⁊ scđm animam: ⁊ maxime ob hoc quod
scͥptum ẽ. Celum celi domino t̾ram autem
d.f. hominum. Item p̾latus p̾lato. Quid sͥ
uult altitudo domorum ur̃arum. Quid t᷑¬
res: Quid ꝓpugnacula in eis: Non magis
in hiis contra diabolum munitus eris: s

Expanded text:
minis non habet ubi caput suum reclinet . » Ecce minis non habet ubi caput suum reclinet . » Ecce quia modicitas et humilitas Christi docet nos debere esse contentos humilibus habitacdilataret. Et nos ergo ne simus vulpibus dolosis et fetidis similes, ne diabolo viciniores et inferis, ne signum absorptionis nostrae cum Dathan et Abiron ostendamus , nequaquam aedificemus in visceribus terrae usque ad penitima ejus, sed nec in aere, deputato daemonibus in carcerem usque ad judicium; nec illis, per superbiam aedificantes, vicini et « socii simus » daemonum « et struthionum , » sed super terram terrestres, scientes quia de terra transituri sumus, futuri coelestes et secundum corpus, et secundum animam; et maxime ob hoc quod scriptum est: « Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum . » Item: Praelatus praelato: Quid sibi vult ista altitudo domorum vestrarum? Quid turres? Quid propugnacula in eis? Non magis in his contra diabolum munitus eris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ret ydolatͥa. obstinatio iudeorum. &e an
xana religio ritus gentium in edificiis
sumptuosis imitaret᷑ dicens. Surgunt ne
Ita. Ille uero flens amplius hanc suꝑflu¬
tatem deplanxit. conquestus homines
tante uanitati deditos cum xͥanorum
deberet ẽẽ ad inuicem cohortatio dicenti¬
um. Non habemus sic c̾tam mansionẽ
s futuram inquirimus. Item imꝑator
quidam cuidam heremite cur inquit
sic coangustatũ ⁊ cõmensuratũ ẽ hos¬
piciolum tuum corpusculo tuo. ut illd
net in iotha uno suꝑet uel excedat: Cui
ille. Sufficit hoc homini morituro ut
semꝑ sit memor samei busti sui. ut ex
eadem necc̃itate se credat iam qiͣ ẽẽ mor¬
tuum. ex qua scte se ẽẽ moriturũ. sic p̾ue¬
ni sepulcrum meum ⁊ qi me p̾sepeliui.
Et adiuxit. Melius ⁊ tutius ꝓsilitur
in celum de tugurio: qm de palatio. Itẽ
cdominus in euuangłio. Uulpes foreas
hñt. uolueres celi nidos. filus autem ho¬

Expanded text:
ret idololatria, obstinatio Judaeorum, et an ret idololatria, obstinatio Judaeorum, et an Christiana religio, ritus gentium in aedificiis sumptuosis imitaretur, dicens: Surguntne Ita. Ille vero flens amplius hanc superfluitatem deplanxit, conquestus homines tantae vanitati deditos, cum Christianorum deberet esse ad invicem cohortatio dicentium: « Non habemus hic certam mansionem, sed futuram inquirimus . » Item: Imperator quidam cuidam eremitae: Cur, inquit, sic coangustatum et commensuratum est hospitiolum tuum corpusculo tuo, ut illud nec in iota uno superet nec excedat? Cui ille: Sufficit 227 hoc homini morituro, ut semper memor sit saniei busti sui, ut ex eadem necessitate se credat jam quasi esse mortuum, qua scit se esse moriturum; sic praeveni sepulcrum meum, et quasi me praesepelivi; et adjunxit: Melius et tutius prosilitur in coelum de tugurio quam de palatio. Item Dominus in Evangelio: « Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ huiusmi sumptib suꝑflius. Item
megarenses qui sic edificarit uelut sẽ¬
ꝑ uicturi. Sic autem comedunt ⁊ bi¬
bunt uelut eͣs morituri. dicentes come¬
damus ⁊ bibamus cras enĩmoriemur.
Item paulus. iͦ heremita incͥpta siue
in ypogeo ⁊ subt̾raneo habitabat pas¬
tus ab angelo cotidie dimidio pane de
cuius sc̃itate audiens antonius p̃r he¬
remitarum &e archimandrita: eum ui¬
sitauit pulsans ad hostiolum eius Ille
u̾o ferãuł lupum putabat ẽẽ. tandem
ꝑ diuinam in spirationẽ reuelatum ẽ
ei quod antonius ẽẽt. cuius nomen priꝰ
ignorabat. & ait bene ueniat dominus
meus antonius. ⁊ osculati sunt adm
uicem. quib simul comesturis: angeluᷤᷤ
panem integrum attulie: quo arrepto
contentione de diuisione eius ce bene¬
dictione. qua ut̾q reliquum uoluit
sicut matorem p̃ponere. Paulus autem
płimas questiones ꝓposuit antomo int̾qͣs
⁊ hanc int̾seruit querens an adhuc cessa¬

Expanded text:
et hujusmodi sumptibus superfluis. Item et hujusmodi sumptibus superfluis. Item , scilicet Megarenses, qui sic aedificant velut semper victuri; sic autem comedunt et bibunt, velut cras morituri, dicentes: « Comedamus et bibamus, cras enim moriemur . » Item: Paulus primus eremita in crypta, sive in hypogeo et subterraneo habitabat, pastus ab angelo quotidie dimidio pane. De cujus sanctitate audiens Antonius pater eremitarum et archimandrita, eum visitavit pulsans ad ostium ejus, ille vero feram vel lupum putabat esse. Tandem per divinam inspirationem revelatum est ei quod Antonius esset, cujus nomen prius ignorabat, et ait: Bene veniat dominus meus Antonius; et osculati sunt ad invicem. Quibus simul comesturis, angelus integrum panem attulit. Quo arrepto contentione de divisione ejus et benedictione, qua uterque reliquum voluit sicut majorem praeponere. Paulus autem plurimas quaestiones proposuit Antonio, inter quas et hanc inseruit quaerens, an adhuc cessa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra malos homines nc̃ educet atq pusil¬
los ñ tm̃ statura. s et diut᷑nitate uite
nobis abb̾uiate. suꝑfluitate multiplici
⁊ ꝓ pecc̃is nr̃is. cum etiam fines scłorũ
⁊ consummatõ in nos deuen̾re. qnͣta
dementia qͣntus ꝙ excessus ẽ nos ita ẽẽ
sollicitos circa mollem curiositatem et
sumptuositatẽ domorum edificanda
cum antiqui quib dutturnior utta
concessa ẽ qui etiam in pͥncipio mundi
fuerunt nimis remoti a fine eius talia
ñ curau̾unt. credentes quia mouebunt᷑
qnͣtum ascend̾unt oꝑa eorum. Unde
quidam remensis cłicus. Si crederent
inquit edificatores isti mundum ẽe fi¬
nem hĩturum. ñ tam alta moles usq ĩ
celum erigeret᷑ ñ fundamenta usq in
tantam abyssum iacerent᷑. in quo assimi¬
lant᷑ gigantib turrem babel edifican¬
tib contra dominũ enitentib. Oride ce
ẽ hodie pietas et erogatio in pauꝑes.
Minus enim sufficimus alimonie eoꝵ

Expanded text:
Terra malos homines nunc educet, atque pusilTerra malos homines nunc educet, atque pusillos, Et non tantum statura, sed et diuturnitate vitae nobis abbreviatae superfluitate multiplici, et pro peccatis nostris, cum 226 etiam fines saeculorum, et consummatio in nos devenerint, quanta dementia, quantusque excessus est, nos ita esse sollicitos circa molem, et curiositatem, et sumptuositatem domorum aedificandarcum antiqui, quibus diuturnior vita concessa est, qui etiam in principio mundi fuerunt nimis remoti a fine ejus, talia non curaverunt, credentes, quia « movebuntur » quantum ascenderunt opera eorum. Unde quidam Remensis clericus: Si crederent, inquit, aedificatores isti mundum esse finem habiturum, non tam alta moles usque in coelum erigeretur, non fundamenta usque ad tantam abyssum jacerentur. In quo assimilantur gigantibus turrim Babel aedificantibus, contra Dominum enitentibus. Unde etiam est hodie pietas et erogatio in pauperes. Minus enim sufficimus alimoniae eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
icut inuestram ⁊ cibarioꝵ suꝑ¬
fluitatem ⁊ curiositatem labor
nature in culpam u̾titur ⁊ res in mei¬
enim qntum recessum sit a simplicita¬
te antiquorum in construẽdis domib.
legit᷑ enim quod abraham t̃̾redendi uia¬
pͥma. in casulis tm̃ habitau̾it ñ hñs etiã
passum pedis suꝑ t̾ram qui tentoria sua
fixit int̾ bethel ⁊ hay. sicut ꝑ egͥnus iua¬
tor ⁊ ñ mansor. ñ ciuis. qui in culmine
tecti sui hoc ẽ in casula tecta culmo rece¬
pit angelos hospites. Similit̾ ⁊ loth. ⁊
lii in corticib ⁊ ocauitatib arborum a qͥ¬
b uisi egredi. a quib dam orti ẽẽ ab hiis
fabulose putabant᷑. Heliseus ñ ꝓpͥum s
alienum hũit hospiciolum. quia a uidu¬
a quadam sͥ commodatum. in quo ha¬
bebat cenaculum ⁊ in illo mensulam.
lectalum ⁊ candelabrum. Hoc etiamñ
cominutabat diu̾tens ad aliud ospiciũ
iam memor ⁊ custos illius euuangłici
tis querite quis in ea dignus sit & ap̾
illum manete nec inde exeatis. Item cũ

Expanded text:
icut in vestium et cibariorum superfluitate et curiositate, labor naturae in culpam vertitur, et res in vitienim quantum recessum sit a simplicitate antiquorum in construendis domibus. Legitur enim quod Abraham prima credendi via in casulis tantum habitavit, non habens etiam passum pedis super terram. Qui tentoria sua fixit inter Bethel et Hai, sicut peregrinus viator et non mansor, non civis, qui in culmine tecti sui, hoc est in casula tecta culmo recepit angelos hospites . Similiter Lot et lii in corticibus et concavitatibus arborum, a quibus visi egredi, a quibusdam orti esse ab his fabulose putabantur. Eliseus, non proprium, sed alienum habuit hospitiolum, quia a vidua quadam sibi commodatum, in quo habebat coenaculum, et in illo mensulam, lectulum et candelabrum . Hoc etiam non commutabat divertens ad aliud hospitium, jam memor et custos illius praecepti etis, quaerite quis in ea dignus sit, et apud illum manete, nec inde exeatis . » Item: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc abbas. Et ego dico tibi in u̾bo domi¬
ni licet pec̃ẽor ut singłitatem tuani depo¬
nas. qͣmius in ea uidearis quosdam sc̃õs
exuit singłitatem omnẽ. uixitq sicut o¬
uicula cõmunit̾ in grege. Sũmoꝑe gͦ
cauenda ẽ singłitas in congregatiõe. Ibi
maxime illa. que scandalum ꝑte in

Expanded text:
Tunc abbas: « Et ego dico tibi in verbo DomiTunc abbas: « Et ego dico tibi in verbo Domini, licet peccator, ut singularitatem tuam deponas, quamvis in ea videaris quosdam sanctos exuit singularitatem omnem, vixitque sicut ovicula communiter in grege. Summopere ergo cavenda est singularitas in congregatione. Ibi maxime illa quae scandalum parit i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ horridis. Qmadmodũ desiderare reᷤˢ¬
uelicatas luxurie ẽ: ita usitatas ⁊ non
magno ꝑabiles fugere dementie. fuga¬
ẽẽ ñ incompta frugalitas. Hic michi
modus placet. Temꝑet᷑ uita nr̃a int̾
bonos mores ⁊ plublicos. suspiciant
g: eãdem faciemus. que cet̾i: Nichil
int̾ nos ⁊ illos int̾erit: Plimum. Dis¬
similes nos ẽẽ. uulgo sciat: qui ꝓpius¬
impexerit. Qui domum nr̃am intrau̾it:
nos pocus miret᷑ qm supellectilẽ nr̃am.
Magnus ille ẽ qui fictilib sic utt᷑ q̃mad¬
mod̾ argertto. Nec ille minorẽ qui sic ar¬
gento utit᷑. q̃madmod̾ fictilib. Infurmi
animi ẽ. pati ñ posse diuitias. Item sc̃s b̾na¬
dus sedens in capitulo pontiniacensi pro
tͥbunali. cũ questio ei ꝓpon̾et᷑ a fr̃ib de sin¬
głitate cuiusdã monachi: ait ei. Cred̾es¬
ne u̾bo domini uel u̾bo angłico non contͣ¬
rio u̾bis donuni: Et ille. Cred̾em quidẽ.

Expanded text:
et horridis. Quemadmodum desiderare et horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementiae. Frugaotest autem esse non incompta frugalitas. Hic mihi modus placet: temperetur vita inter bonos mores et publicos; suspiciant d ergo ? Eadem faciemus, quae ceteri ? Nihil inter nos et illos intererit ? " Plurimum. Dissimiles esse nos vulgo sciat, qui inspexerit propius. Qui domum intraverit, nos potius miretur quam supellectilem nostram. Magnus ille est, qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento. Nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus. Infirmi animi est pati non posse didus sedens in capitulo Pontiniacensi pro tribunali, cum quaestio ei proponeretur a fratribus de singularitate cujusdam monachi, ait ei: « Crederesne verbo Domini, vel verbo angelico non contrario verbis Domini? » Et ille: « Crederem quidem. »
Abbreviated transcription (Latin):
suite. asꝑum cultum. ⁊ intonsum cap̃
⁊ negligentiorem barbam ⁊ indictum
argentosdium ⁊ cubile positum humi.
⁊ quicqͥd aliud ambitõem ꝑu̾sa uia se¬
Quod si nos hominum consuetudini ce¬
ꝑimus exculꝑe Intus omnia dissimi¬
lia sint. frons nr̃a ppło conueniat. Non
splendeat tota. ne sordeat quidem. siõ
hãmus argentum in quo solidi auri sce¬
latura descend̾it. S nec putemus fru¬
galitatis indicium. auro argentoꝙ ca-
ruisse. Id agamus ut meliorem uitã
mus a nob̾ ⁊ au̾timus Illud quoq effi¬
cimus. ut nichil imitari uelĩt nr̃i dũ
timent ne imitanda sint omnia. hoc
tionẽ. a qua ꝓfessione: similitudo noᷤ
seꝑabit. Qideamus ne ista ꝑque ad¬
miratioẽm parare uolumus ridicula
⁊ odiosa sint. Nempe ꝓpositum nr̃mẽ:
scd̾m naturam uiuere. Hoc contͣ na¬
turam ẽ. torquere corpus suura. ⁊ fa¬
ciles odisse mundicias. ⁊ squalorem
appet̾e ⁊ cibis ñ tantũ uilib uti. sc̾cis

Expanded text:
sint. Asperum cultum et intonsum caput sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio nempe perversa via sequid si nos hominum consuetudini coeperimus excerpere ? Intus omnia dissimilia sint, frons populo nostra conveniat. Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis iruisse. Id agamus, ut meliorem vitam mus a nobis et avertimus. Illud quoque efficimus, ut nihil imitari velint nostri dum timent ne imitanda sint omnia. Hoc tionem, a qua professione dissimilitudo nos separabit. Videamus ne ista per quae admirationem parare volumus, ridiculosa et odiosa sint. Propositum nostrum est secundum naturam vivere. Hoc contra naturam est torquere corpus suum, et faciles odisse munditias, et squalorem appetere, et cibis non tantum vilibus uti, sed crudis
Abbreviated transcription (Latin):
babũdare ⁊ c̃. Sic enim iustisicata ẽ sapia
a filus sius. Non ẽ gͦ a communi uita ut
ait ieronimus recedendum. ne singłaris
ferus fc̃s si egressus fueris in publicum
semines murmur in ppło. ⁊ spectantib
parias admirafõem merearisq dicier̃
hic ẽ. Item. ue soli .i. singłari. iudelicet
adinuentões ⁊ nouos usus ⁊ modos
uiuendi ex suꝑbia. uel suꝑsticiosa pre¬
sumptione inuenienienti: quia si cetid̃te
ñ ht subleuantem. Item exemplo apłi
qui omib omnia factus ẽ ut omnes
xp̃o lucͥ fac̾et abstinens a licitis. cir¬
cuncidens thimoteũ offe̾ns in cheneris.
abstinens ⁊̃ a quadã ꝑfectione. ut
fectus nr̃os assumentis. ⁊ in ꝯũsatõe¬
⁊ in modo iuuendi discipłos infirmoᷤ
supportantis. iugũq leue ce portabile regu¬
lamq uiuendi u̾bo ⁊ exemplo eis tra¬
ammoneone eoꝵ more qui ñ ꝓficere
s conspiti cupiunt. facias aliqua. q̃
in hĩtu tuo aut gen̾e uite notabilia

Expanded text:
dare , » etc. Sic enim: « Justificata est sapientia a filiis suis . » Non est ergo a communi vita, ut ait Hieronymus, recedendum, ne « singularis ferus » factus, si egressus fueris in publicum, semines murmur in populo, et spectantibus parias admirationem, merearisque « diceri: Hic est. » Item: « Vae soli, » singulari videlicet, adinventiones, et novos usus, et modos vivendi ex superbia, vel superstitiosa praesumptione invenienti, « quia, si ceciderit, non habet sublevantem . » Item: Exemplo Apostoli, qui « omnia omnibus factus est, ut omnes Christo lucrifaceret ; » abstinens a licitis, circumcidens Timotheum , offerens in Cenchris , abstinens etiam a quadam perfectione, ut fectus nostros assumentis, et in conversatione et modo vivendi discipulos infirmos supportantis, jugumque leve et portabile, regulamque vivendi verbo 177 et exemplo eis traadmoneo, ne eorum more, qui non proficere sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia
Abbreviated transcription (Latin):
subridens introgabit te de absconditis
tuis. cuius animus immitis ñ parcet
uic mediationi bonorum moꝵ ⁊
oꝑum uiuendisꝙ modis obiuat
mala singłitas. ideoq eam extirpemus
ut bone singłaritatis amputato ꝯtͣrio
uirtus .i. bona singłrtas elucescat. Sin¬
głaritas ut ht̃ beati b̾nadi auctoritas
ꝑit notam ⁊ admiratõem. ⁊ ex suꝑbia
oriunt᷑ adinuentões noue. Item ieron̾:
nec affectate sordes. nec exquisite de¬
litie uel in cibo uel in ueste conueniũt
xano. Ic̃ augustinꝰ. Qiuisquis rebus
p̾t̾euntib restrictius utit᷑. qm sese hñt
mores eorum cum quib uintt᷑: aite intẽ¬
ꝑans. aut suꝑsticiosus ẽ. Quisquis uero
sic utitur eis. ut metas consuetudinis
significat: aut flagiciosus ẽ. In omĩb
uestis quantũ uel qͣle sumas: salua tñ
honestate uite. ⁊ dum mͦ hiis cum quib
ẽ uiuendum in gn̾ib alim̃toꝵ ⁊ uestiũ¬

Expanded text:
subridens interrogabit te de absconditis tuis, cujus animus immitis non parcetuic meditationi bonorum morum et operum, vivendique modis obviat mala singularitas; ideo eam exstirpemus, ut bonae singularitatis amputato contrario, virtus, id est bona singularitas elucescat. Singularitas, ut habet B. Bernardi auctoritas, parit notam et admirationem, et ex superbia oriuntur adinventiones affectatae sordes, nec acquisitae deliciae, vel in cibo, vel in veste conveniunt Christiano. Item Augustinus: Quisquis rebus praetereuntibus restrictius utitur quam sese habent mores eorum cum quibus vivitur, aut intemperans, aut suspiciosus est; quisquis vero eis sic utitur, ut metas consuetudinis significet, aut flagitiosus est. In omnibus vestis, quantum, vel quale sumas, salva tamen honestate vitae, et dummodo his cum quibus est vivendum in generibus alimentorum vel vestiu
Abbreviated transcription (Latin):
demur scd̃m faciem scõrum. hñtes faci¬
em euntium in iherłm. S nonne po
tuit dominus bene risisse: Uidet᷑ qui¬
dem qd̾ hĩta causa int̾iore leticia bona.
quia eam ext̾ius in oꝑe ridendi monstra¬
re posset. maxime cum omnes defectus
nr̃os p̾ter qͣm culpe assumpserit. etiam
cum risibile uel risibilitas ꝓpͥum sit ho¬
minis a nat᷑a datum. Quomꝰ gͦ eo uti ñ
potuit: Forte potuit: s ñ legit᷑ eo usus
⁊ si hoc ꝓpͥum risibile qͣlitas sit an actio
uel passio. Risus autem continuus si
enim huiusmodi risus ꝓditionis ẽ qͣm
exultatõis. De sic ridente diete᷑. Maledc̃s
homo absconditus inciuitate. ꝑatus sẽꝑ

Expanded text:
demur secundum faciem sanctorum, habentes facidemur secundum faciem sanctorum, habentes faciem euntium » in Jerusalem. Sed nunquid potuit Deus bene risisse? Videtur quidem quod habita causa interiore laetitia bona, quod eam exterius in opere ridendi monstrare possit, maxime cum omnes defectus nostros praeterquam culpae assumpserit; etiam cum risibile, vel risibilitas proprium sit hominis a natura datum. Quomodo ergo eo uti non potuit? Forte potuit, sed non legitur eo usus etsi hoc primum risibile qualitas sit, an actio, vel passio? Risus autem moderatus, si enim hujusmodi risus proditionis est quam exsultationis. De sic ridente dicitur: « Maledictus homo absconditus in civitate , » paratus semper
Abbreviated transcription (Latin):
fatuum. qͥd hr̃et᷑ in regno illius pͥncipis ꝓ
maxima sapĩa. ⁊ prudentia. Respondit.
Indutias datas responlendi refutãs. M¬
sura. modus in omni oꝑ᷑ maxime pͥncipiͦ.
Sicq quem pͥus estimabat fatuum re¬
putauit prudentissimũ. eius u̾bum me¬
morit̾ recolens in omani oꝑe suo. quia ho¬
nor regis iudicium diligit. etiãm risu
fatuus in risu exaltat uocem suam. U
autem sapiens uix tacite ridebrs. Et ꝑab̾¬
c.xxx.ii. Cor scõrum gaudens exhilarat
faciem. os uͦ stultorũ pascit᷑ imꝑitia. B̾
tum eius nec fuscauit meror nec leuiga¬
uit. risus: de abb̃e ignia censi ait. In ore
eius rictus numqͣm apparuit: qui assi¬
stentium gra qñq faciem serenauit. S
si bene recolitis: nsum integrum ñ ad¬
uͦ risisse. qui ait. Ue uobis qui hic ride¬
tis. qm̃ lugebitis. Sectem̃ g̃ mentis hila¬
ritatem sic: ut ñ comitet᷑ lasciuia. Iocũ¬

Expanded text:
fatuum quid haberetur in regno illius principis pro fatuum quid haberetur in regno illius principis pro maxima sapientia et prudentia. Respondit, inducias respondendi datas refutans: Mensura, modus in omni opere maxime principis; sicque, quem prius aestimabat fatuum, reputavit prudentissimum, ejus verbum memoriter recolens in omni opere suo; quia: « Honor regis judicium diligit . » Etiam in risu ap. XXI: « Fatuus in risu exaltat vocem suam, vir autem sapiens vix tacite ridebit. » Et Pa. XV: « Cor » sanctorum « gaudens exhilarat faciem; os vero stultorum pascitur imperitia. » tum ejus non fuscavit moeror, nec levigavit risus. De abbate Igniacensi, ait : In ore ejus risus nunquam apparuit, qui assistentium gratia quandoque faciem serenavit; sed, si bene recolitis, risum integrum non adnunquam risisse, qui ait: « Vae vobis, qui hic ridetis, quoniam lugebitis . » Sectemur ergo mentis hilaritatem, sic ut non comitetur lascivia: « Jucun
Abbreviated transcription (Latin):
epe dum quis uitat acceptor fi̾
ꝑsonarũ. fit catiis rabidus toriuiꝰ
ꝙ ꝓcrustes. ⁊ abiector. earum incurrens in
cus qͣm sobrius. quia dum uitant stul¬
ti uitia in ꝯtͣria cuxrunt. Est qͥddã ĩt̾ta¬
sunt certi deniq fines. ⁊ c̾. Summũ ius¬
iustus. quia ẽ iustus qui perit iniusti¬
cia sua. Medium tenuere beati. ideo
noli declinare ad dext̾am uel sinistrã.
tucius enĩ est in remissione peccare. ꝙͣ
in rigore. Seueri enim ⁊ nimis rigidi
similes suit sebi. ⁊ phariseis. qui hum̃
alioꝵ imponentes honera importabilia.
digito suo ea mou̾re nolebant. Patere le
seissura maior fiat. Qui nimis mãmas
stringunt: sanguinẽ ꝓlate fundurt. ⁊¬
qui nimis emungit. Elicit sanguinem.
⁊ modestia. Culꝑa enim ẽ totam ꝑ sequi
culꝑam: ⁊ głosum ẽ pͥncipi citra m̾itum
punire. Int̾rogatus legatus cuiusdam
pͥncipis prudentis a pͥncipe prudenti. qͥ
legatum inuenit illit̾atum reputans eũ

Expanded text:
epe dum quis vitat acceptor fieri personarum, « fit canis rabidus, torvusque Procrustes, » et abjector earum, incurrens ingtius quam sobrius, quia: Dum vitant stulti vitia in contraria currunt. 175 Est inter Tasunt certi denique fines Citra quos ujustus, quia est justus, qui perit in justitia sua . » Medium tenuere beati. Ideo: « Noli declinare ad dexteram, nec ad sinistram . » Tutius est enim in remissione peccare, quam in rigore. Severi enim et nimis rigidi, similes sunt Scribis et Pharisaeis, qui humeris aliorum « imponunt onera importabilia, digito autem suo ea movere nolebant . » Patere legscissura major fiat. » « Qui nimis mammas stringunt, sanguinem pro lacte fundunt: et qui nimis emungit, elicit sanguinem . est modus et modestia. Culpa enim est totam persequi culpam, et gloriosum est principi citra meritum punire. Interrogatus legatus cujusdam principis prudentis a principe prudenti qui legatum invenit illitteratum, reputans eum
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ de choritis. Ciusmodi
sunt qui ꝑ p̾ces et iuolentiam
scłarium principum siue eccłiasticoꝵ
in eccłiam intrudunt᷑. et hoc uel quia
dampnum rerum temꝑalium timet̃
tum habent qͣm simoniaci. Sicite
enim latro peior ẽ fure. quia hi ͤeoridi.
ille fustigari p̾cipit̃. Sic ee chorita¬
in pace s data pecunia intrat in ecłiã.
Chorita uero ꝑiuolentiam frangendo
ostium. Si ergo ubi non delinquimuᷤ
pares sumus. siuibeat᷑ nonbis ñ do¬
minari in clero. s dicit᷑ nobis. qe dña¬
bimini piscib maris ce bestiis t̾re .i.¬
bestialit̾ uiuentib tantum. ñ illis qͥ
recte uiuunt. qui ñ cõmiserunt aliqͥd
suꝑ quod corripi deberent. Cum autẽ
maior dominus feoda minoris dñi
ñ possit dare uel ei p̾cipere ut det. nͨ
maior p̾latus minori ut det eccliasti¬
cum bñficium. s nec dare. eum illius
male dantis eccłiasticum beneficiũ.
tunc eis p̾riꝑe posset ita ut meliori
daret᷑. Aut̾ p̾cipientes et huiusmooi

Expanded text:
 de Coritis. Cujusmodi sunt qui per preces et violentiam saecularium principum, sive ecclesiasticorum in Ecclesiam intruduntur: et hoc, vel quia damnum rerum temporalium timeturtum habent, quam Simoniaci. Sicut enim latro pejor est fure, quia hic occidi, ille fustigari praecipitur, sic et Coritascilicet data pecunia, intrat ecclesiam; Corita vero per violentiam, frangendo ostium. Si ergo, ubi non delinquimus pares sumus, si jubetur nobis non dominari in clero, sed dicitur nobis: « Et dominamini piscibus maris et bestiis tebestialiter viventibus tantum, non illis qui recte vivunt, qui non commiserunt aliquid super quo corripi debent; cum etiam major dominus feuda minoris domini non possit dare, vel ei praecipere ut det, nec major praelatus minori, ut det ecclesiasticum beneficium. Sed nec dare, cum illius male dantis ecclesiasticum beneficium, tunc ei praecipere posset, ita ut meliori daretur. Aliter praecipientes et hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ pet̾e deberti. Repul¬
sus pecie denariũ.¬
Respondit minus
c̃et dare. turpissima¬
hiius modi capͬilla¬
tio. Inuenit quomͦ¬

Expanded text:
 petere deberet. Repuls petit denariuespondit minus ret dare. " Turpissimaiusmodi cavillt ; invenit, quom
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ex utiaq parte: pocior pars ẽ possi¬
dentis. Quia ñ competit tͥ repeticio. si
histrioni uel meretͥcis dederis. cumscienᷤ
et prudens ded̾is quia turpius agis dã¬
do quam illi accipiendo. Asimili. ꝟ
turpitudo ẽ tm̃ ex attera ꝑte. pocior ẽ
pars relique partis. Si ignorans dedi
sic m̃dicanti recipiens eũmnomine ꝓ¬
ppete: ergo turpitudo u̾sat᷑ tantum
ex parte eius. Pigo sic acceptum. tene¬
tur restituere: hic enim turpitudo ẽ
tantum ex parte accipientis. Item. Ne¬
mini debet dolus suus. mendatium.
uł fraus prõcinari. Ergo sic acceptum te¬
netͣ restituere saltem in manus eꝑi: ut
tes histrionib. xliiii.

Expanded text:
est ex utraque parte, potior pars est possiest ex utraque parte, potior pars est possidentis, quia non competit tibi repetitio, si histrioni, vel meretrici dederis, cum sciens et prudens dederis, quia turpius agis dando, quam illi accipiendo. A simili: Ubi turpitudo est tantum ex altera parte, potior est pars reliquae partis. Si ignorans dedi sic mendicanti, recipiens eum in nomine prophetae, ergo turpitudo versatur tantum ex parte, ergo sic acceptum tenetur restituere. Hic enim turpitudo est tantum ex parte accipientis. Item: Nemini debet dolus suus, vel mendacium, vel fraus patrocinari; ergo sic accepta tenetur restituere, saltem in manus episcopites histrionibus. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt se ẽẽ nicholaos uel quoscumq
sanctos a deo missos. ite deludant ho¬
mines: et eis sic sua furentur. Tales
sepe etiam a pauꝑib: et quod ueris
pauꝑib ñ credit᷑. De biis querit᷑ utrũ
sic accepta teneant᷑ restituere. Primi de¬
p̾hensi: puniunt᷑. Quod si dep̾hensi nõ
fuerint: laudo quod restituant. uel
pauꝑib distribuant. Idem ꝯsulo. et ab¬
sconditis mimis. et quasi ioculatorib.
Defraudauerunt enim pauꝑes ueros. ħ
idem dico: de biis que mendaciis sune
acquisita. Numquid ergo eccłia constru-¬
cta mendaciis destruet᷑. Non quia la¬
pides et huirsmodi minoris sunt p̾cii.
nec possunt fieri communia: deo semel
dicata. De cãppis. et aliis que p̾ciabilia
sunt sic acquisitis. laudo quod uendan¬
tur et restituant᷑ accepta: si memorie
occurrerint que et a quib accepta fu¬
erint. Quod autem iea sie faciendum:
uidet᷑ ex hac regula. Ubi turpitudo

Expanded text:
fingunt se esse Nicolaos, vel quoscunque fingunt se esse Nicolaos, vel quoscunque sanctos a Deo missos, ut deludant homines, et eis sic sua furentur. Tales epe etiam a pauperibus, et quod veris pauperibus non creditur. De his quaeritur utrum sic accepta teneantur restituere. Primi deprehensi puniuntur: quod si deprehensi non fuerint, laudo quod restituant, vel pauperibus distribuant. Idem consulo, et absconditis mimis, et quasi joculatoribus: Defraudant enim pauperes veros. Hoc idem dico de iis quae mendaciis sunt acquisita. Nunquid igitur ecclesia constructa mendaciis destruetur? Non; quia lapides, et hujusmodi minoris sunt pretii, nec possunt fieri communia, Deo semel dicata. De cappis et aliis, quae pretiabilia sunt sic acquisitis, laudo quod vendantur, et restituantur accepta, si memoriae occurrunt, quae, et a quibus accepta fuerint. Quod autem ita sit faciendum, videtur ex hac regula : Ubi turpitudo
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. S notandum quod triplex
ẽ genus hominum: qui sub obtentu pau¬
Quidam enim sunt qui temꝑe famiᷤᷤ¬
tantum cum habeant unde sustentari
possint. s hĩta abscondunt clamitant
ꝑ plateas. sub sp̃e pauꝑum. qui depre¬
hensi ẽẽ tales. puniuntur: quia abscon
punirent᷑. Maior hinc uidet᷑ eẽ ratio:
et causa punitionis. Item sunt alii
omni temꝑe clamitosi. et mimiti tri¬
ualiter se inflantes. tremulosi et ua¬
rias figuras egrotantium induentes.
uultum sicite ꝓthea mutantes. hoꝵ
quidam absconditi: quia nolunt ab
hominib dep̃hendi. Alii sunt quiac¬
ceptis munerib statim exhibent seta¬
les quales fuerunt. pͥstmnum et nati¬
s dantes. Et hii excusabiliores sunt ce
minus maliabꝯditis: in eo quod turpi¬
tudinẽ et trutãniam suam detegunt.
Tercium genus hominum ẽ pseudo p̾¬
dicatorum: et hoc duplex. Quidam enĩ
ꝑ mendatia. ꝑ falsas reliquias. sigilla.
et litteras: ꝑ falsa etiam miracula. Alii

Expanded text:
accipiunt. Sed notandum quod triplex est genus hominum sub obtentu pauQuidam enim sunt, qui tempore famis, cum habeant unde sustentari possunt, habita abscondunt: clamitant per plateas sub specie pauperum, qui deprehensi esse tales puniuntur, quia abscondpunirentur? Major hinc videtur esse ratio et causa punitionis. Item: Sunt alii omni tempore calamitosi et inimici trivialiter se inflantes, tremulosi, et varias figuras aegrotantium induentes, vultum sicut Protea mutantes. Horum quidam sunt absconditi, quia nolunt ab hominibus deprehendi. Alii sunt qui acceptis muneribus statim exhibent se tales quales fuerunt, pristinum et natisibi dantes, et ii excusabiliores sunt, et minus mali absconditis, in eo quod turpitudinem suam et trutanniam detegunt. 127 Tertium genus hominum est pseudopraedicatorum, et hoc duplex. Quidam enim r mendacia, per falsas reliquias, sigilla et litteras; per falsa etiam miracula alii
Abbreviated transcription (Latin):
ontia accipientes cum ñ indigeant
seͥbit sic ieronimus ad damasum
paparni. Elici qui ex bonis et opib paren¬
tum sustentari possunt. si quod pauꝑum ẽ
accipiunt: saclegium ꝓfecto conmittunt.
et ꝑ abusionem talium: uidicium sͥ man¬
ducant et bibunt. Item prosꝑ in libro de
uita contemplatiua. Habentes unde sustẽ¬
tentur: ñ sñ grandi peccato fuo unde pauꝑ
uicturus erat accipiunt. Item id̾. De clericis

Expanded text:
ontra accipientes, cum non indigeant, sic scribit Hieronymus ad Damasum papam: Clerici qui ex bonis et opibus parentum sustentari possunt, si quod pauperum est, accipiunt, sacrilegium profecto committunt, et per abusionem talium, « Judicium sibi manducant et bibunt . » Item Prosper in libro De vita contemplativa : Habentes unde sustententur, non sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat, accipiunt. Item idem : De clericis
Abbreviated transcription (Latin):
ta quib indigere uidentur accipiunt: ita
possessores quib ñ alimenta habundant.
s aliena pecc̃a suscipiunt. Item ieromimus
in quadã epła. Omonache si mdiges ⁊ acci¬
pis: pocius das quam accipis. Si non in¬
diges et accipis: rapis. quia distribuen¬
da pauꝑib tͥ usurpas. Item idem mul¬
ti mentientes faciunt quod ñ credit᷑ iͦus¬

Expanded text:
a possessores non alimenta, quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Item Hieronymus in quadam epistola; O monache, si indiges et accipis, potius das, quam accipis: si non indiges et accipis, rapis, quia distribuenda pauperibus tibi usurpas. Item idem: Multi mentientes faciunt quod non veris pau
Abbreviated transcription (Latin):
ante aduentum xͥ sicut post. qͣsi offensi il¬
lis. eo quod dominum suum offend̾int
Solus diabłs ñ ẽ reconciliatꝰ s exclusus
ẽ ab hac pate. quia pͥmus discordiam int̾
creatorem ce creaturam seminauit. In quo
apparent ẽẽ filii &e imitatores eius qui pa¬
cem ñ hñt cum ꝓximo. ce ita nec cum deo
nec cum se ip̃is. etont᷑ filii dei ⁊ imitatores.
xͥ sunt: omnes pacifici. Ob hoc apłs ad ro¬
manos .xi. ait. Iustificati gͥ ex fide pacem
lit in consorcio ⁊ collegio scõrum faciens
pacificos. amabiles. sociales. &e tractabi¬
tutes qui pacificus ẽ omnib alus p̃ficiat᷑
ce p̃̾ponat᷑. Propt̾ hanc nimis sͥ utilem spon¬
sa in canticis orans. ait. Osculet᷑ me oscło
oris tui. Osculans ẽ u̾bum assumens. os
osculatum natura humana assumpta
ex quib ẽ electrum effectuum pacis int̾
et homo. Ecce quanta pax debet eẽ ho¬
minis cum deo eui unitus ẽ ꝑ naturam.

Expanded text:
ante adventum Christi, sicut post; quasi offensi ilante adventum Christi, sicut post; quasi offensi illis, eo quod Dominum suum offenderint. Solus diabolus non est reconciliatus, sed exclusus est ab hac pace, quia primus discordiam inter Creatorem et creaturam seminavit, in quo apparent etiam filii et imitatores ejus, qui pacem non habent cum proximo, et ita nec cum Deo, nec cum se ipsis. Econtra filii et imitatores Christi sunt omnes pacifici. Ob hoc Apostolus ad Romanos cap. V, ait: « Justificati igitur ex fide pacem lit in consortio et collegio sanctorum, faciens pacificos, amabiles, sociabiles et tractabitutes, qui pacificus est, omnibus praeficiatur et praeponatur. Propter hanc nimis sibi utilem sponsa in Canticis orans, ait: « Osculetur me osculo oris sui . » Os osculans est Verbum assumens, os osculatum humana natura assumpta, ex quibus est electrum effectivum pacis interet homo. Ecce quanta pax debet esse hominis cum Deo, cui unitus est per naturam
Abbreviated transcription (Latin):
me pacem habebitis. Etiam dominus
ut pacem mentib fidelium firmit̾ inse¬
eam ceu summam uirtutum pͥmo an
tiat. ideo etiam nato domino fecit idem
dominus pastorib ce simplicib anntĩ¬
tiari ꝑ angelum pͥmum ce p̾cipuum
gaudium nontium pacis dicentem. Gła
mento altaris confecta eucharistia. sat̾¬
dos cum eccłia dicit. agnus dei qui tol.
ꝑfecte misereat᷑. uno u̾bo concludens om
pacem. De qua apl̃s soquens art. Ipse
ẽ pax nr̃a qui fecit utraq unum. yma
summis. ⁊ t̾rena celestib reconcilians.
pacem int̾ deũ ce homines reformans.
omnes enim eramus inimici dei. ei ꝙ in¬
imicabamur. qui tamen semꝑ dilexit
.s. & gentilem: mediator pacis fuit. Homi¬
nis etiam ad se ip̃m. qui a se dissidebat ñ
existens in uno. in unitate fidei ce morum
cuius archa ñ erat consummata in uno
cubito. Hominis etiam ad angelum cuiuᷤ

Expanded text:
me autem pacem habebitis . » Et Dominus etiam, me autem pacem habebitis . » Et Dominus etiam, ut pacem mentibus fidelium firmiter inse, » eam ceu summam virtutum annuntiatiat. Ideo etiam nato Domino idem fecit pastoribus, et simplicibus annuntiari per angelum, primum et praecipuum gaudium, nuntium pacis dicentem: « Gl in sacramento altaris, confecta Eucharista sacerdos 264 cum Ecclesia dicit: « Agnus Dei, qui tollis perfecte misereatur, uno verbo concludens omnpacem . » De qua Apostolus loquens ait: « Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum , ima summis, et terrena coelestibus reconcilians, pacem inter Deum et hominem reformans. Omnes enim eramus inimici Dei, eique inimicabamur, qui tamen semper dilexiaeum scilicet et Gentilem, mediator pacis fuit . Hominis etiam ad se ipsum, qui a se dissidebat non existens in uno, in unitate fidei et morum, cujus « arca » non « erat consummata in uno cubito . » Hominis etiam ad angelum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Deati pacifici: qm̃ filii dei uocabunt᷑.
Pax sicut consummatio omnium uir¬
tutum merito in cathalogo beatitudinum
septima ce ultima ponitur. cui sacra scrip¬
tura maiora uidet᷑ attribuere qͣm ceteris
uirtutib. quod ꝑ maiorem exp̾ssionem p̾¬
mii eius qͣm aliarum uirtutum oftendte᷑.
qͥa patifici filii dei uocabunt᷑ cen̾i pos¬
sidebunt regnum. s filii in uniu̾sum ius
patris succedunt iure hereditario. Est
mium. Ut autem ostenderet domanus
qͣm necc̃ia sit saliti nr̃e hec uirtus ⁊ qͣn¬
tum aꝑpetenda a xͥana religione: ait
imꝑfectam non ꝑ mansuram pacem.
Unde nec addit meam pacem. s pec¬
toris in p̃senti relinquo uobis post qͣm
escam ꝑfecte quiescam. Pax enim pecto¬
ris in p̃senti inꝑfecta ẽ quia sepe turba¬
tur. fremit enim mundus. p̾mit corpus.
insidiat᷑ diabolus. ob hoc etiam ate
uerus pacificus. In mundo p̾ssuras. in

Expanded text:
Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Pax sicut consummatio omnium virtutum, merito in catalogo beatitudinum septima et ultima ponitur, cui sacra Scriptura majora videtur attribuere, quam caeteris virtutibus; quod per majorem expressionem praemii ejus, quam aliarum virtutum ostenditur; quia « pacifici, filii Dei vocabuntur » caeteri « possidebunt regnum ; » sed filii in universum jus patris succedunt jure haereditario. Est mium. Ut autem ostendat Dominus quam necessaria sit saluti nostrae haec virtus, et quantum appetenda a Christiana religione, ait imperfectam, non permansuram pacem. Unde nec addit: « Meam pacem, » sed pectoris, in praesenti « relinquo vobis, » post quam, « escam , » perfecte quiescam. Pax enim pectoris in praesenti imperfecta est, quia saepe turbatur. Fremit enim mundus, premit corpus, insidiatur diabolus. Ob hoc etiam ait verus Pacificus: « In mundo pressuras, in
Abbreviated transcription (Latin):
In tam excellenti luce oculus rõnis non
figit᷑: nͥ ꝑ mundiciam fidei purget᷑. Ani¬
malis enim homo ñ ꝑcipit ea que dei st̃.
Obhot donum sp̃c sancti quod ẽ intelle¬
ctus. huic beatitudini . s. mundicie cordis
ad aptat᷑. ut ostendat᷑ ista debe conun¬
gi et se comitari. quia a mandatis tu¬
is intellecsi. s de hoc ramusculo mun¬
dicie in pͥncipio p̾dicatonis nr̃e diffu¬
suis disputauimus hec etiam uirtus
potissime neccĩa ẽ sacerdoti.Unde mo¬
yses. Miuidamini qui fertis uasa domini
Sicit enin abrahe sacͥficanti immundis
uoluerib descendentib suꝑ sacͥficia neces¬
sarium fuit flagellum. quo eas abegit.
sic ce sacerdoti uentilabrum fidei. ⁊ mundi¬
cie cordis. maxime dum sacͥficio altaris
assistit. quando importunius insingunt.
ce infestant musce morientes. ꝑdere uolen¬
tes suauitatem unguentis ut hoc flagel¬
lo eas abigat. fidelemq ancillam custo¬

Expanded text:
In tam excellenti luce oculus rationis non In tam excellenti luce oculus rationis non figitur, nisi per munditiam fidei prius purgetur. « Animalis enim homo non percipit ea quae Dei sunt . » Ob hoc donum Spiritus sancti, quod est intellectus, huic beatitudini, scilicet munditiae cordis, adaptatur, ut ostendatur ista debere conjungi, et se comitari; quia « a mandatis tuis intellexi . » Sed de hoc ramusculo munditiae in principio praedicationis nostrae diffusius disputavimus. Haec etiam virtus potissime necessaria est sacerdoti. Unde Moyses: « Mundamini, qui fertis vasa Domini . » Sicut enim Abrahae sacrificanti immundis volucribus descendentibus super sacrificia necessarium fuit flabellum , 263 quo eas abegit, sic et sacerdoti ventilabrum fidei et munditiae cordis, maxime eum sacrificio altaris assistit; quando importunius insurgunt et infestant « muscae morientes, perdere volentes suavitatem unguenti , » ut hoc flabello eas abigat, fidelemque ancillam custo
Abbreviated transcription (Latin):
quiescat in corꝑe. Greg̃. Qui enim sabbrrat in
corꝑe ce ñ inmente: ei pot̃ adaptari. quod
dr᷑ a iheremia. Uidunt eam hostes &e deri¬
serunt sabb̃a eius. Ext̾ius enim ypocrita
et sepulcrum ẽ dealbatum. Int̾ius autem ħ¬
mosus ⁊ plenus spurcitiis. Summoꝑe gͥ
nat hominem s quod exit de corde ut fur¬
ta adult̾ia homicidia ⁊ omnia mala. simi¬
undans corda eorum. Mundiciam gͥ cor¬
dis fides incoat: spes &e taritas eam con¬
summant. Et dauid ait. Cormundum ere¬
a in me deus. Orimo enim in eo creatum
ꝑ uuln̾ationem naturalium. &e spoliatio¬
nem gratuitorum.q. desiderat ẽẽ. Unde qͥa
sine corde ẽ qui cor ht̃ minundum: orans ait.
Cormundum creainme deus. et sp̃m rec¬
tum. quo cogitatões ad te et scdum bene¬
placitum tuum digam in noua in uisc̾ib
tis nr̃e. Mundicia autem cordis maxime
ẽ necẽia scolarib accedentib ad sacre scͥp¬
ture pagine lectionem. Onde augustinus.

Expanded text:
quiscat » in mente. Gregorius : Qui enim sabbatizat in corpore, et non in mente, ei potest adaptari quod dicitur a Jeremia: « Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . » Exterius enim « hypocrita et sepulcrum dealbatum , » interius autem herniosus, et plenus spurcitiis. Summopere inat hominem, sed quod de corde exit , » ut furta, adulteria, homicidia, et omnia mala, simiundans corda eorum . » Munditiam igitur cordis fides inchoat, spes et charitas eam consummant. Et ait David: « Cor mundum crea in me Deus. » Primo enim in eo creatum per vulnerationem naturalium, et spoliationem gratuitorum, quasi desierat esse. Unde, quia sine corde est, qui cor habet immundum, orans ait: « Cor mundum crea in me Deus, et spiritum rectum, » quo cogitationes ad te, et secundum beneplacitum tuum dirigam, « innova in visceribus trae . » Munditia autem cordis maxime est necessaria scholaribus accedentibus ad sacrae paginae lectionem. Unde Augustinus:
Abbreviated transcription (Latin):
Item ꝓpha inuitans nos ad pac̃eait. Qͥ
b ñ erit nͥ pax et domus unius moris. In
finib u̾o gehenne: dolor & discordia.
Unode ꝓ hac qͣi sufficienti ad salutem.
Idem ꝓpha orans adiungit. Rogate que

Expanded text:
Item Propheta invitans nos ad pacem, ait: «bus non erit nisi pax, et « domus unius moris ; » in finibus vero gehennae, dolor et discordia. Unde pro hac quasi sufficienti ad salutem, idem Propheta orans adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
tendens qͣm necc̃a sit pax saluti omni¬
b quib scͥbit sub hac forma scͥbit. Grã
sit uobis et pax a domino iħu xp̃o .i.
det᷑ deus. quia in pace fr̃s ẽ locus eins.
Unde nec requiescie nͥ suꝑ pacificum
&e quietum. Item dauid. C ustodi inno¬
centiam ce uide equitatem. q. sunt. re.¬

Expanded text:
tendens quam necessaria sit pax saluti, omnibus, quibus scribit, sub hac forma scribit: « Gratia sit vobis, et pax a Domino Jesu Christo detur Deus, quia: « in hac pace factus est locus ejus ; » unde « nec requiescet, nisi super pacificum et quietum . » Item David: « Custodi innocentiam et vide aequitatem, quoniam sunt re