comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laibant in dõ. et diseant audire uaticinia ꝓ phetarũ. illiq respon¬
diant si ꝓinfirmitate inrium aduersum contrarias potestates pug¬
nare ñ posse. nec in t̃ dĩ poplm̃ congregiri. Sic̃ enĩ imonte dinsi¬
ontam stabit dñs. sic̃ inualle gabaon irascet᷑. ut faciat opiis suũ ali¬
ini opus eiꝰ ut oꝑet̾ opiis suum. peregrinũ ẽ opus abeo. Et nẽ
nolte illudere. ne forte constringant᷑ uincula urã. Consũmati¬
ont̃inĩ & ad breuanonẽ audiui adnio dõ exercituũ. siꝑ uni¬
aniitudinis opus & furor eius quasi alienis ab utet᷑. et aliena
matudo eiꝰ. Et uos nolite letari nec confertent᷑ uincula urã. qͥa
onsimatas & ad breiuatas res audiui ad nõ d̾o sabaoth quas
filuiris ẽ suꝑ omẽm t̾ram.  Lapidem p̃tiosũ infimdam̃tis son
posturũ se dñs reꝓmisit ut subũteret grando m̃datiũ. et im¬
porũ spem sedusq cũ morte et pactũ cũ inserno. tempestas ua
delera. Quem quia siscipere illusores pͥncipes noluerunt.

Expanded text:
ant audire vaticinia prophetarum: illique respondeant se pro infirmitate virium adversus contrarias potestates pugnare non posse, nec inter Dei populum congregari. Sicut enim in monte divisionum stabit Dominus, sicut in valle Gabaon irascetur, ut faciat opus suum, alienum opus ejus, ut operetur opus suum, peregrinum est opus ab eo. Et nunc nolite illudere: ne forte 383 constringantur vincula vestra. Consummationem enim et abbreviationem audivi a Domino Deo exercituum super uniamaritudinis opus et furor ejus quasi alienis abutetur: et aliena amaritudo ejus. Et vos nolite laetari, ne confortentur vincula vestra, quia consummatas et abbreviatas res audivi a Domino Deo Sabaoth, quas facturus est super omnem terram. Lapidem pretiosum in fundamentis Sion positurum se Dominus repromisit, ut subverteret grando mendacium et impiorum spem; foedusque cum morte et pactum cum inferno tempestas valida deleret. Quem quia suscipere illusores principes noluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid dicerent nefiebant. limoi nebriant᷑ quan¬
do seripturas sc̃as male in tellegunt. atq ꝑũtirã
sicera quando scłari abutunt᷑ sapientia & dia¬
lecticoꝵ tenticulis quȩ ñ tam unicula sunt. ap¬
usmodi confiliũ maledictio possidebit. qui
questũ putant esse pietatẽ. & cuncta faciunt:
ꝓpt̃ auaritiã. De hoc fasmate & apłs loquebat᷑.:

Expanded text:
quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt apus modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam. De hoc phasmate et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. un. ignẽ significat. Si oũ. lucem. hocido
tum est. quia ꝓ igne quẽ solus int̾p̃tatꝰ est symno
aquila && theodono lum̃ transtulerunt. Qundst
autem uelit quod in lex legit᷑ petra eireumclabas
quasi uallo et uincent᷑. qui qutẽ fugerit capiet᷑ sa
non ualeo: nisi forte hoc possimus dicere quod uid
regis assyru qui uincendi sunt atq capiendi aa
cumdent᷑ petra. hoc ẽ fortitudine chnĩ. quomodis
lo cirtimdat᷑ cuntas. Porro quod in lxex sequit bel

Expanded text:
legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo dictum est, quia pro igne, quem solus interpretatus est Symmachus, Aquila et Theodotio lumen transtulerunt. Quidnta legitur: Petra circumdabuntur quasi vallo, et vincentur: qui autem fugerit, capietur: scire non valeo. Nisi forte hoc possumus dicere, quod juvenes regis Assyrii qui vincendi sunt atque capiendi, ita circumdentur petra, hoc est, fortitudine Domini, quomodo vallo circumdatur civitas. Porro quod
Abbreviated transcription (Latin):
sarios suos instar stipule atq lignoꝵ. egretliens d
iherim flamma consumat. Alius hoc quod diet᷑
die illa abiciet idola argenti sui et reliqua. sic int̃o¬
tur ut post reditũ de captiuitate babyloniȩ usꝙ al
aduentum xp̃i numquam filios isrł idola coliss
testatur. Assyrium quoq inp̃senti loco significari n̾dbm
gło sed amedis ẽẽ suꝑandum. qd̾ uetustissimũ et quni
potens regnũ post offensã dñi deletũ sit. uictorib qt
uierit. Natarei locũ istũ sic in telligunt. O si luifla
consilio pessimo d̾i filiũ denegastis. reũtimini & adg
pͥus fuerant in peccatũ. et cadet uobis cliabolusu¬
uiribis. sed miscda d̾i. Et iuuenes eiꝰ qui quondmꝓl
pugnauerant. erunt eccłe uectigales. om̃isq fiu¬
do & petra illius ꝑ transibit. philosophi quoq & ni
dogia ꝑuersum ad crucis signũ tega conũtent li
isdem scribunt lnt̃is. aiexi uau. Rẽs. Qudsli

Expanded text:
ersarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de ersarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de Jerusalem flamma consumat. Alius hoc quod dicitur: In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitate Babylonia usque ad adventum Christi, numquam filios Israel idola coluisse testetur. Assyrium quoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filconsilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad euprius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolusiribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quondam pro illo pugnaverant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini eisdem scribuntur litteris ALEPH, VAU, RES; quod si
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenes suꝑabunt᷑. Petra enim circumdabun¬
tur quasi uallo & uncent᷑. qui autẽ fugit capi¬
etur. Hec dicit dñs. Beatꝰ qui habet insyon sem̃.
et domesticos iniherłm. Pugnante dño suꝑ mon¬
tem syon contra ad uersarios eiꝰ. et ꝓ tegente
eam instar auiũ. Conũtimini o filii isrł. siue
ut symnachuis transtulit agite penitentiam.
qui ꝑfimdo consilio atq peccato adno reces¬
sistis. Siem̃ hoc feceritis abitientes idola au
metu nunc fugitis non gladio hominũ nec exercitꝰ ob
sed cłi potentia. Significat autẽ angłm aquo centumn
octoginta quinq milia assyrioꝵ. una noc te cleletast
Ipse quoq rex assyrius fugiet. non hominũ gladiũ se
iram d̾i. ita ut iuuenes illius atq robusti uectigale
fiant medis. de quib contra babylonẽ dicit᷑. eaq
suscitabo uobis medos. et fortitudo assyrii dñĩ trax
enim dñs atq pollicitꝰ ẽ. cuiꝰ dixisse fecisse ẽ. et qu
habet ignem in syon. & caminum in iherłm. ut adi¬

Expanded text:
ejus superabuntur: petra enim circumdabuntur quasi vallo, et vincentur; qui autem fugerit, capietur. Haec dicit Dominus: Beatus qui habet in Sion semen, et domesticos in Jerusalem. Pugnante Domino super montem Sion contra adversarios ejus, et protegente eam instar avium: Convertimini, o filii Israel; sive ut Symmachus transtulit: Agite poenitentiam, qui profundo consilio atque peccato a Domino recessistis. Si enim hoc feceritis, abjicientes idola aurmetu nunc fugitis, non gladio hominum, nec exercitus robore, sed Dei potentia. Significat autem Angelum, a quo centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte deleta sunt. Ipse quoque rex Assyrius fugiet non hominum gladium, sed iram Dei: ita ut juvenes illius atque robusti, vectigales fiant Medis, de quibus supra contra Babylonem dicitur: Ecce ego suscitabo vobis Medos. Et fortitudo Assyrii Domini terrore enim Dominus atque pollicitus est, cujus dixisse, fecisse est: et qui habet ignem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut adv
Abbreviated transcription (Latin):
tis arguentẽ. Quȩ nos suꝑ diabolo & angłiseiꝰ
in telleximꝰ. Nataraei suꝑ scribas & phariseos
pͥus illudebant popło trachtionib pessimis. & ad de¬
cipiendos pͥncipes die noctuq uigilabant. qui pec¬
care faciebant homines in u̾bo dĩ. ut xpm̃ difi¬
lium denegarent. P ropt̾ hoc hec dicit dñs ad do¬
mũ iacob qui redemit abraham. ñ confundet᷑ iacob.
nec modo uultꝰ eiꝰ erubesco s cũ uiderit filios suos¬

Expanded text:
tis arguentem. Quae nos super diabolo et angelis ejus tis arguentem. Quae nos super diabolo et angelis ejus intelleximus, Nazaraei contra Scribas et Pharisaeos prius illudebant populo traditionibus pessimis; et ad decipiendos simplices die noctuque vigilabant, qui peccare faciebant 399 homines in Verbo Dei, ut Christum Dei Filium negarent. Propter hoc haec dicit Dominus ad domum Jacob, qui redemit Abraham: Non modo confundetur Jacob: nec modo vultus e
Abbreviated transcription (Latin):
ultabunt. qui ait. Sc̃i estote. qm̃ ego sc̃s sum.
omĩsq ẽ exultatio. qm̃ defecit qui p̾ualebat.
consũmatꝰ est illusor siue arrogans et suꝑbus.
qui dixerat fortitudinẽ faciã & sapientiam
auferã. et fines gentiũ & fortitudinẽ eoꝵ ua¬
stabo. qui om̃bus illudebat intantũ ut scĩs
qͦq dicer&. Lũbi mei impleti sunt illusionib
et succisi sunt siue deleti om̃s qui uigilabant su¬
ꝑ miqͥtatẽ. quor ꝓpt̾ malas uigilias ñ dormitat
int̾itꝰ. qui peccare faciebant imiũsũ hominẽ.
genꝰ in uerbo blasphemiȩ. ut negarent ũbũ dĩ.
et in celo ponerent ossuũ. Significat autẽ de¬
monas qui nequaquã ipsi homines faciebant inser
mone peccare. uariis dognatib blasphemantes.
et arguentẽ inporta atq iuditio. quantũ inse
erat subplantabant. & aiustitia de cliare facie¬
bant. qui erant inportis filiȩ syon. Eocaltatꝰ de
portis mortis. corripiebat eos qui oderant in por¬

Expanded text:
ui ait: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Omnisque est exsultatio: quoniam defecit qui praevalebat. Consummatus est illusor, sive arrogans, et superbus, qui dixerat: Fortitudine faciam et sapientia, auferam fines gentium et fortitudinem earum vastabo; qui omnibus illudebat, in tantum ut sanctus quoque diceret: Lumbi mei repleti sunt illusionibus . Et succisi sunt, sive deleti omnes qui vigilabant super iniquitatem, quorum propter malas vigilias non dormitat interitus: qui peccare faciebant universum hominum genus in verbo blasphemiae, ut negarent Verbum Dei, et in coelo ponerent os suum. Significat autem daemones, qui nequam ipsi, omnes faciebant homines in sermone peccare, variis dogmatibus blasphemantes, et arguentem in porta atque judicio, quantum in se erat, supplantabant, et a justitia declinare faciebant, qui erat in portis filiae Sion, exaltatus de portis mortis; et corripiebat eos qui oderant in por
Abbreviated transcription (Latin):
nec uox ammaritudinis mee contulcabit uos. ostendentes sies
peccatorib post torm̃ta refrigeria. Et hec portenta atꝙ ni¬
bilia egressa esse a cdnõ. unde p̃cipit᷑ peccatorib qui pdes
mendi sunt ut in eant consilũ. et exaltent ronsolanonis
Nequa quã uanã ut in lxx. additũ ẽ. sed absolute consolas¬
N ũquã enĩ ds p̃ceꝑat ut exaltarent uanã consolationẽ siũ es
dauid A dartꝰ est annus ad annĩ. sollemnitates euoliute ses
Crreũ uallabo anhel &x eris tristis & merens. ł t ert na¬
anbol: et circũ dabo quisi sperã incircuitu tuo: et ucũ erss
lquers et de humo audiet᷑ eloquiũ tuũ. łterit quasi prt ho¬
ns ueetua de t̾ra. & humo eloquiũ tuũ musitabis. Pt̃ orit sic̃

Expanded text:
nec vox amaritudinis meae conculcabit vos: ostendentes futura peccatoribus, post tormenta, refrigeria, et haec quasi portenta atque mirabilia egressa esse a Domino. Unde praecipitur peccatoribus qui postea puniendi sunt, ut ineant consilium, et exaltent consolationem suam, nequaquam vanam, ut a LXX additum est, sed absolute consolationem. Numquam enim Deus praeciperet, ut exaltarent vanam consolationem suam, quae David additus est annus ad annum sollemnitates evolutae sunt et circumvallabo Arihel et erit tristis et maerens et erit Ariel. Et circumdabo quasi sphaeram in circuitu tuo, et jaciam conloqueris, et de humo audietur eloquium tuum: Et erit quasi Pythonis de terra vox tua, de humo eloquium tuum mussitabit. Et er
Abbreviated transcription (Latin):
et dices. Quare mat᷑ tua leena in t̾ leones cuba¬
bit: In medio leunculoꝵ. enutrunt catulos suos.
Ac ne putaremꝰ uere scripturã seãm de leena & leo¬
ne dicere contranaturã rerũ loquit᷑. quod de
leena & leone nata sit uipera &e regulus uolans¬
siue genimina aspidũ uolantia. Quod ui delicet denasp
rentib peiores generati sint liberi. de qͥb & euangłm la
uentura . Et ad t̾rã dicit᷑ ifrł. Tues t̾ra in qua ñ plui m
imberuenit suꝑ te indie irȩ. cinꝰ pͥncipes inmedio eiꝰ qu
leones rugientes rapientes p̃dam. animas deuorantes ip
idẽ pͥncipes popłi &om̃is impioꝵ turba. ierunt adpn¬
lum qui eis ꝓdesse ñ potuit. dicente iheremia quobn
deret dñs pharaonẽ uafer rege̾ ȩgypti in manunt

Expanded text:
et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos ? Ac ne putaremus vere Scripturam sanctam de leaena et leone dicere, contra naturam rerum loquitur, quod de leaena et leone nata sit vipera et regulus volanssive genimina aspidum volantia: quod videlicet de malis parentibus pejores generati sint liberi, de quibus et Evangeliugere ab ira ventura ? Et ad terram dicitur Israel: Tu es terra in qua non pluit, nec imber venit super te in die irae, cujus principes in medio ejus, quasi leones rugientes, rapientes praedam, animas devorantes perid est, principes populi et omnis impiorum turba, ierunt ad populum, qui eis prodesse non potuit, dicente Jeremia , quod traderet Dominus Pharaonem Vafre regem Aegypti i
Abbreviated transcription (Latin):
it ciminũ idẽ om̃s gentes quȩ ñ receperunt eiꝰ notttiã nale¬
gis habuere p̃cepta. uirga em̃dat et baculo. ł rum̃tũ ante idtp
plus exigit᷑ abeo. Et serinis qui scit uoluntatẽ dominisiu
ñ fecerit ram. uapulapit multas. Et in alio loco scriptũẽ¬
Potentes. potent̃ torm̃ta pacient᷑. Ueruntam̃ ñ contorquli
in ꝑpetuũ. Aliud ẽ enĩ esse impiũ. aliud peccatorẽ. Qđns
de gentib et udȩis in t̃p̃tati sumꝰ. alii exponunt sup popi
et sacerdotib qđ inigus in doetũ in die nidieii. quasigita
minũ corripiat᷑ unrga et baculo. sacerdotes autẽ qui habuerit
claut̃ stientie. magnis supplitiis torqueant᷑. Et hoc dm̃ firul¬
cio. qui ostendit incuncris mirabile consiliũ suũ. et iustitaçuo¬
tatẽ ut qui plus acceperit. plus exigat᷑ abeis. Pro eo qđ im
t̃p̃tati simius in uirga excutiet᷑ gyt. et eiminũ in baculim

Expanded text:
et cyminum, id est, omnes gentes quae non receperunt ejus notitiam, nec Leet cyminum, id est, omnes gentes quae non receperunt ejus notitiam, nec Legis habuere praecepta, virga emendat et baculo: frumentum autem, id plus exigetur ab eo. Et servus, qui scit voluntatem Domini sui, et non fecerit eamotentes potenter tormenta patientur . Verumtamen non eos torquebit in perpetuum. Aliud enim est esse impium, aliud peccatorem. Quod nos de gentibus et Judaeis interpretati sumus, alii exponunt super populo et Sacerdotibus, quod vulgus indoctum in die judicii quasi gith et cyminum corripiatur virga et baculo; sacerdotes autem qui habuerunt clavem scientiae, magnis suppliciis torqueantur: et hoc Domini fiat judicio, qui ostendit in cunctis mirabile consilium suum et justitiae veritatem, ut qui plus acceperunt, plus exigatur ab eis. Pro eo quod nos interpretati sumus: in virga excutietur gith, et cyminum in baculo,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uuilgo flagella dicunt᷑. Panis autẽ idẽ trititũ de quo
efficit᷑ panis potis ferreis teret᷑. & om̃is eiꝰ stipula cõminu¬
et᷑ in paleas. Ueruntam̃ ñ semꝑ uex abit᷑ et teret᷑. necom̃i
tẽpore potarũ imgulis cõminuet᷑. Pro quib inebraicũ
dicit᷑ requies earũ. ut quia ungulas rotarũ dixerat. ñt¬
tATRO BAN seruaret in reliquis. Quidã uolunt exeo
qđ ungulas et equos nominauit. ostendit equarũ greges qui adtera¬
da frum̃ta areis inmitti solent. Sed non poterat scriptura dicen
quodiu dea ꝓineia ñ habebat. hoc autẽ id ẽ ut gyt & emimnin
urga excutant᷑ et haculo. et frum̃tũ hordeũq et far. fortassi
ut facilius sensum ꝓ quo ista dicunt᷑. possumꝰ in telligere. Dsun
nc̃ defendit. id ẽ. nc̃ arat. nc̃ serit. maturas fruges metit li
dimissas in areis terit. orbẽq suũ gubernat ut uoluerit bx

Expanded text:
quae vulgo flagella dicuntur. Panis autem, id est, triticum de quo quae vulgo flagella dicuntur. Panis autem, id est, triticum de quo efficitur panis, rotis ferreis teritur, et omnis ejus stipula comminuitur in paleas. Verumtamen non semper vexatur et teritur, nec omni tempore rotarum ungulis comminuitur; pro quibus in Hebraico dicitur equis earum: ut quia ungulas rotarum dixerat, metaphoram servaret in reliquis. Quidam volunt ex eo quod ungulas et equos nominavit, ostendi equarum greges, qui ad terenda frumenta 386 areis immitti soleant: sed non poterat Scriptura dicere, quod Judaea provincia non habebat. Hoc autem, id est, ut gith et cyminum virga excutiantur et baculo: frumentum hordeumque, et far, fortasse ximus, ut facilius sensum pro quo ista dicuntur, possimus intelligere. Deus varie t, nunc defendit; id est, nunc arat, nunc serit, nunc maturas fruges metit, et demessas in areis terit, orbemque suum gubernat ut voluerit. Gith
Abbreviated transcription (Latin):
Audite uerbũ dñi uiri illusores. qui dominamini suꝑ po¬
ant et elo quiũ diligent̃ attendant. Numquid ait
agrigola sẽꝑ arabit ut sem̃tẽ inat. ñ ne prius p̃semdet
humũ. et nomere sulcos reuoluet. iacentesq glebas rastro
franget et sarculo. et cũ adequauerit suꝑ fatiẽ t̾rȩ et du¬
ra prius arua moliuerit. timc sparget gyt. siue ciminũ.
seret q triticũ et hordeũ. et miliũ et far infinib sins.
iuocta narietatẽ t̃rȩ &x tẽporũ. neq enĩ simul omã seminan¬
tur. Pro fare qd grege ⁊ẽ ani. uocant. quidã uitiã in tel¬
ligunt. ipsumq agricolam idẽ satorẽ erudit ds̃ naturali¬
ter iudicio suo. et docet illũ ut seiat quã cui sem̃ti eultu¬
ram adhibeat. Demq cũ metendi tempus ad uenerit. git
et giminũ quȩ infirimora funt semina ñ rota plaustroꝵ
terent᷑. quȩ in serrarũ similitudinẽ serree eircumagint᷑. &
tralnint᷑ suꝑ dimissas segetes. De uirga excutumnt᷑ et baculo.

Expanded text:
um Dei, viri illusores, qui dominamini super poant, et eloquium illius diligenter attendant. Numquid, ait, agricola semper arabit, ut sementem jaciat? Nonne prius proscindet humum, et vomere sulcos revolvet, jacentesque glebas rastro franget et sarculo: ut cum adaequaverit superficiem terrae, et dura prius arva mollierit, tunc spargat gith, sive chordeum, et milium, et far in finibus suis, juxta varietatem terrae et temporum: neque enim simul omnia seminantur. Pro farre quod Graeci ζέαν vocant, quidam viciam intelligunt. Ipsumque agricolam, id est, satorem erudit Deus naturaliter judicio suo, et docet illum ut sciat quam cui sementi culturam adhibeat. Denique cum metendi tempus advenerit, gith et cyminum, quae infirmiora sunt semina, non rotis plaustrorum teruntur, quae in serrarum similitudinem ferreae circumaguntur et trahuntur super demessas segetes; sed virga excutiuntur et baculo,
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Quis in quit dignus ẽ doctrina dñi. quis uerbisili¬
toris dicentis. qui hab& aures audiendi audiat. nt qd
aurib hauserit. corde intelligat. Quinã illi surt sapus
uersiculus ostendit. ablactatiꝰ alacte. ab ulsi ab uber ou
nequaquã lacte muitriunt᷑ in fantiȩ. s solido uesunt abo
qͥ ab ulsi sunt ab ubere cũ isaac. ꝓpt̃ quã lȩtitiã fcrlo
ham grande conuiuiũ. hi merent᷑ dñi audire mistea
& in telligere quȩ sacerdos &e ꝓphetȩ nesciunt. maes

Expanded text:
ignus est doctrina Domini, qui verbis Salvatoris dicentis: Qui habet aures audiendi audiat : ut quod auribus hauserit, corde intelligat? Quinam illi sint, sequens versus ostendit: Ablactati a lacte, avulsi ab ubere, qui nequaquam lacte nutriuntur infantiae, sed solido vescuntur cibo; qui avulsi sunt ab ubere cum Isaac: propter quam laetitiam fecit Abraham grande convivium ; hi merentur Domini audire mysteria, et intelligere 377 quae sacerdos et propheta nesciunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hebraite dicit᷑. ⁊ hardtooa. Quẽ & inadamnila
a do seriptia cõmemorat. quando de costa lateris qͥe
er effecta ẽ. et iona hoc idẽ somno stertebat in naui s
autẽ ꝓphetia post subĩssionẽ ihrlm̃ et templi idĩ qlo
coritra stribasox phariseos ẽ. qui habentes clauẽ scient
nec ipsi introeunt. nec uolentes alios in troire ꝑmicd
dissolutione torius corporis & m̃tis excessu in ebrienil
ꝙ moutant᷑. et fluctuent uacillantes. ñ umo nec hers
sedđ spũ soporis siue conpuchonis dñi. ut intelligenal
malũ suũ agant aliquando penitentiã. dicant q ciss¬

Expanded text:
qui Hebraice dicitur THARDEMA  , quem in Adam missum a Deo Scriptura commemorat , quando de costa lateris ejus mulier effecta est. Et 392 Jonas hoc eodem somno stertebat in navi . Omnis autem prophetia post subversionem Jerusalem et templi, id est, Ariel contra scribas et pharisaeos est, qui habentes clavem scientiae, nec ipsi introeunt, nec volentes alios introire permittptuaginta dissolutione totius corporis et mentis excessu inebrientur, atque moveantur et fluctuent: vacillantes non vino nec sicera, sed spiritu soporis, sive compunctionis Domini, ut intelligentes malum suum, agant aliquando poenitentiam, dicantq
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ autẽ sub metafora mariti pudicissimi : qui ad ultere dic̃
martũ et mechum oꝑire ñ p̃ualet. Oigit̾ i herłm ad quã in iere¬
ihnel subꝑsona uxoris loquit᷑ fornicantis. et quã in osee pͥnci¬
po scortũ uocat & ad ulterã. suus meis conplexib copulari abiee
adola. Si serueris idolis. me habere ñ poteris. Hoc iuxta hebrai¬
um ꝓ quo in lxx. legit᷑. Discite audire qui tribulati estis ñ pos¬
simus pugnare. ipsi aatẽ infirmi sumus ut congregem. quodquẽ

Expanded text:
Loquitur autem sub metaphora mariti pudicissimi, qui adulterae dicit Loquitur autem sub metaphora mariti pudicissimi, qui adulterae dicit maritum et moechum cooperire non praevalet. O igitur Jerusalem, ad quam et in Ezechiel sub persona uxoris loquitur fornicantis , et quam in Osee principio scortum vocat et adulteram , si vis meis complexibus copulari, abjice idola: si servieris idolis, me habere non poteris. Hoc juxta Hebraicum. Porro quod in LXX legitur: Discite audire qui tribulati estis: non poss
Abbreviated transcription (Latin):
transierit ñueniet. suꝑueniet & eritis ei inconculcationẽ. hocẽ om̃ia
torta paciemini quȩ uos putabatis desꝑationis animo nequaquã
ce passuros. Semꝑ enim inruet uob̾. & tam inꝓsꝑis quã in adũsis
iram dñi sentietis. & mors uos sȩua populabit᷑. Quid dicã de pe¬
nispenarũ sola formido & torm̃tor metus uoscorriget ad salutẽ.
et mala urã in telligere faciet. Cũq uetatis fueritis. tumc ani¬
nadũtetis ꝓphetas meos uera dixisse. Qđ q. sequit̾ coangusta¬
tũ est stratũ. ita ut alt̃ decidat. & palliũ breue utrũ q oꝑire
ñ potest. illũ habet sensũ quẽ in apło legimus. Non potestis calitẽ
dñ bibere. & calicẽ demonior. Non potestis mensȩ dñi esse parti¬
apes. et m̃se idoloꝵ. Etalibi. Quȩ participatio iustitiȩ cũ iniqͥ¬
tat. quȩ sotietas luci ad tenebras. quȩ conuentio xp̃i ad belal.
quȩ pars fideli cũ infidele. qui consensus templo di cũ idolis :

Expanded text:
r nos: veniet, et eritis ei in conculcationem, hoc est, omnia tormenta patiemini, quae vos putabatis desperationis animo nequaquam esse passuros. Semper enim irruet vobis, et tam in prosperis quam in adversis iram Domini sentietis, et mors vos saeva populabitur. Quid dicam de poenis? Poenarum sola formido et tormentorum metus vos corriget ad salutem, et mala vestra intelligere faciet. Cumque vexati fueritis, tunc scietis Prophetas meos vera dixisse. Quodque sequitur: Coangustatum non potest, illum habet sensum quem in Apostolo legimus: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini esse participes, et mensae idolorum ; et alibi: Quae participatio justitiae cum iniquitate? Quae societas luci adQuae pars fideli cum infideli? Qui consensus templo Dei cum idolis ?
Abbreviated transcription (Latin):
hamo. cirẽ dabis capistrũ narib eiꝰ s tañq. hoc
ẽ pͥncipiũ plasmatis dñi quod factũ ẽ ut illu¬
dat᷑ ab angłis eiꝰ. & in psalmo. Hoc mare magnũ
& spatiosum. ibi reptilia quoꝵ ñ ẽ numerus. animalia
parua cũ magnis. draco iste quẽ formasti ad illudendũ
ei. De hoc & in apocalipsin seribit ioħes. facta ẽ pugna
incęlo. michael & angłi eiꝰ bellabant cũ dracone. &
draco pugnabat & angłi eiꝰ. & ñ p̃ualuerunt. nec
locus inuentus ẽ eis incȩlo. &missus est draco maq¬
nus coluber antiquus. qui uocat᷑ diabolus & satanas
qͥ errare fecit orbem t̾rarũ uniũsũ. missusq int̃rã¬

Expanded text:
hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque: Hoc hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque: Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, ut illudatur ab Angelis ejus. Et in psalmo: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis. Draco iste quem formasti ad illudendum ei . De hoc et in Apocalypsi scribit Joannes: Facta est pugna in coelo: Michael et Angeli ejus bellabant cum dracone, et draco pugnabat et Angeli ejus, et non praevaluerunt, nec locus inventus est eis in coelo . Et: Missus est draco magnus, coluber antiquus, qui vocatur diabolus et Satanas, qui errare facit orbem terrarum universum; missusque est
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ scm̃. & magnũ & fortẽ. suꝑ draconẽ colu¬
brũ fugientẽ. suꝑ draconẽ colubrũ tortuosũ.
& occiddet draconẽ qui ẽ in mari ͭ Tradunt he¬
brei diabolũ. id ẽ erminatorẽ quod grecũ nom̃ẽ.
hebraice appellari satan. hoc ẽ ad ũsarĩr Un
dein zacharia dr. Stabat satan. id ẽ adũsarius
Et ubi cũq bex ponunt filios pestilentiȩ. in he¬
braico scriptũ ẽ. filii belial. Vnde illud quod
in psalmocanit᷑ de mysterio saluatoris. filius
iniqͥtatis ñ appon& nocere ei in hebraico dicit᷑
silius belial. appellat᷑q & in aliis nominib uti
in alio psalmo scriptũ est. Suꝑ aspidẽ & basilis¬
cũ ambulabis. & conculcabis leonẽ & draconẽ.
Qui draco ꝓpͥe in hebraico sermone appellat᷑ le¬
uiathanꝰ. ipse ẽ magnus cetus. De qͦ quod axp̃o ca¬
piendus sit. mistico in iob sermone narrat᷑. qͥ
magnũ cȩtũ capturus ẽ. Nã & ibi ꝓcetu leui¬
atan ponit᷑. & itum. Ad duces autẽ draconẽ in

Expanded text:
et magnum, et fortem, super draconem colubrum fugientem, super draconem colubrum tortuosum, et occidet draconem qui est in mari. Tradunt Hebraei diabolum, id est, criminatorem, quod Graecum nomen est, Hebraice appellari SATAN  , hoc est, adversarium. Unde et in Zacharia dicitur: Stabat Satan, id est, adversarius,et ubicumque LXX ponunt filios pestilentiae, in Hebraico scriptum est, filii Belial. Unde et illud quod in psalmo canitur de mysterio Salvatoris: Filius iniquitatis non apponet nocere ei , in Hebraico dicitur, filius Belial. Appellaturque et aliis nominibus, ut in alio psalmo scriptum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Qui draco proprie in Hebraico sermone appellatur LEVIATHAN  . Ipse est magnus cetus, de quo, quod a Christo capiendus sit, 360 mystico in Job sermone narratur: Qui magnum cetum capturus est ; nam et ibi pro ceto, Leviathan ponitur; et iterum: Adduces autem draconem in
Abbreviated transcription (Latin):
ginũ cdr ꝓpt̾ ub̃tatẽ. & scribas& phariseos qͥ ibi dnm̃ con¬
phenderunt de quib in psalmo scriptũ ẽ. tauri pingues
obsederunt me. Hec uallis pniginũ id ẽ oes sananim.
n hoc capitulo sedo appellat᷑. & miror quomodo locx pͥ¬
mũ cam docerint montẽ pinguẽ & postea montẽ excel¬
sũ Ebrius autẽ fuit ꝓditor ñ umo s a uaritia& furore as
secehorẽ. ambiguũ ẽ. & uł ebrius uł mercennarius so¬
nat. Unde & isacharmt̃p̃tatus ẽ merces. & sachar.¬

Expanded text:
 Scribas et Pharisaeos qui ibi Dominum comprehenderunt: de quibus in psalmo scriptum est: Tauri pingues obsederunt me . Haec vallis pinguium, id est, Gessemanim, in hoc capitulo secundo appellatur; et miror quomodo LXX primum eam dixerint montem pinguem, et postea montem excelsum. Ebrius autem fuit proditor non vino, sed avaritia et furore aspSACCHORE   ambiguum est, et vel ebrios, vel mercenarios sonat. Unde et Issachar interpretatur, est merces: et SACHAR
Abbreviated transcription (Latin):
monestui. et intrã occident uerbatua. & erit sic̃ loq anti¬
um de t̾rauax tua. & usq ad pauim̃tũ uox tua nfir. nb¬
tr.Eterunt sicut puluis de rota diuitiȩ impiorũ. & si c̃
fauilla quȩ rapit᷑ multitudo eorũ. qui te oppresserunt.
Eritq in puncto repente ad nõ sabaoth. Uisitatio enĩ orit
cumtronitru. & cõmotione & uoce magna. tẽpestas ua¬
lida & flammna ignis deuorans. Eterunt quo mͦ inden¬
tes somnũ nocte. diuitiȩ om̃iũ gentiũ quȩ militauerẽ
cntra arihel. & om̃s qui pugnauerunt contra iherlm̃.¬

Expanded text:
am occident verba tua. Et erit sicut loquentium de terra vox tua, et usque ad pavimentum vox tua infirmabitur. Et erunt sicut pulvis de rota divitiae impiorum: et sicut favilla quae rapitur, multitudo eorum qui te oppresserunt: eritque in puncto repente a Domino sabaoth. Visitatio enim erit cum tonitru, et commotione et voce magna, tempestas valida, et flamma ignis devorans. Et erunt quomodo videntis somnium nocte, divitiae omnium gentium quae militaverunt contra Ariel: et omnes qui pugna
Abbreviated transcription (Latin):
ndentẽ. ignorauerunt iudiciũ siue mirabilit᷑. Om̃s e¬
mimensȩ repletȩ sunt uomita sordiũq i taut non
es& ultra locus. Lxex. In die illa erit dñs sabaoth corona
spetieiquȩ compacta ẽgłȩ reliquiis popłi fui. qui relin¬
quent᷑ in spũ iudicii su ꝑ iudiciũ & fortitudmẽ uetanꝰ¬

Expanded text:
noraverunt judicium, sive mirabiliter. Omnes enim mensae repletae sunt vomitu, sordiumque, ita ut non esset ultra locus. LXX: In die illa erit Dominus Sabaoth corona spei, quae compacta est gloriae reliquiis populi. Relinquentur in spiritu judicii super judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
teria di camꝰ uomitu plena & sordiũ. dũ scriptu¬
intales. s inmaturos & fetentes fecerunt. itant
nullũin eisds̃ repꝑat locũ. Miror autẽ quid no¬
luerit theodotionut ꝓ uerbo he braico quod đr
grecos lectũ sit in uenire ñ potui. ne forte nouȩ rannui
finxerit nom̃. Si quide & apud hebreos compositũi
quia uomitus dicit᷑. c̃ĩ. & sõa sordidus. Quic quid itꝰ¬

Expanded text:
teria dicamus vomitu plena et sordium, dum scriptuteria dicamus vomitu plena et sordium, dum scriptuitales; sed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum 376 in eis Deus reperiat locum. Miror autem quid voluerit Theodotio, ut pro verbo Hebraico quod dicGraecos lectum sit, invenire non potui, nisi forte novae rei novum finxerit nomen. Siquidem et apud Hebraeos compositum est, quia vomitus dicitur CI et SOA sordidus Al. sord
Abbreviated transcription (Latin):
miserit ꝓxp̃o sangumẽ fundere. Om̃s enĩ serbȩ
& pharisei uino & sicera. dequib supra diximꝰ in¬
ebriati sunt. tam sacerdotes quã pseudo ꝓpħȩ. re
tendiculȩ eoꝵ atq insi diȩ eoꝵ fuere ꝓmhilo. qͥa
& iudas ipse qui ꝓdidit fecit ꝓpt̾ pecumã. & sacer¬
dotesqi p̃dicatorẽ pecimia corruperunt. ꝓpt̃
metũ abiectionis suȩ. Ipse eñ flagellũ de simcu¬
lis faciens eiecit de tẽplo eos qui uendebant boneᷤᷤ
& oues. & cathedras uendentiũ columbas & nũ¬
niularioꝵ mensas sua auctoritate subuertit. dicenᷤ
ad eos. Seriptũ ẽ. domus patris mei domꝰ oratio¬
nis uocabit uos autẽ fecistis eã domũ negotiatio¬
nis. siue speluncã latronũ. Iuxta a nagͥogen.
illud hebraicũ in quo diximꝰ. om̃s enĩ menꝰseeoꝵ
replete sunt uomitu sordiũq ita ut ñ fit ultra
locus. ad hereticos &x ad scribas ac phariseos sic re¬
ferri potest. ut umũsã doc trmã eoꝵ cunc tamys¬

Expanded text:
isto sanguinem fundere. Omnes enim Scribae et Pharisaei vino et sicera, de quibus supra diximus, inebriati sunt, tam sacerdotes quam pseudoprophetae. Sed tendiculae eorum atque insidiae fuere pro nihilo, quia et Judas ipse qui prodidit, fecit propter pecuniam, et sacerdotes qui proditorem pecunia corruperunt propter metum abjectionis suae. Ipse enim flagellum de funiculis faciens, ejecit de templo eos qui vendebant boves et oves, et cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas sua auctoritate subvertit, dicens ad eos: Scriptum est: Domus Patris mei, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam domum negotiationis, sive speluncam latronum . Juxta anagogen illud Hebraicum, in quo diximus: Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus, ad haereticos, et Scribas, ac Pharisaeos sic referri potest, ut universam doctrinam eorum et cuncta mys
Abbreviated transcription (Latin):
& conterant᷑ & in laqueent᷑. & capiant᷑. laex. Cuian¬
tiabimꝰ mala. & cui annuntiabimꝰ nuntiũ quia ablabea
alacte. quia abstracti abubere. tribulationẽ suꝑ tribilan
expecta. prestolare spem fuꝑ spem. ad huc parũ. adlup
Propt̃ in risionẽ labioꝵ. ꝓpt̃ lingnã altam̃ quaa loquest us
onẽ. expecta. expecta. spes suꝑ spem. ad huc parii uta¬

Expanded text:
eentur et capiantur. LXX: Cui annuntiabimus mala, et cui annuntiabimus nuntium? qui ablactati sunt a lacte: qui abstracti ab ubere. Tribulationem super tribulationem exspecta; praestolare spem super spem; adhuc parum, adhuc parum: propter irrisionem labiorum, propter linguam alteram qua loquentur populo onem: exspecta, exspecta; spes Al. spem super
Abbreviated transcription (Latin):
pra legimus mortinuitã ñ uidebunt. nec media siu¬
tabunt. ꝓ quo aqui la & fymmachus rafaim. & gr¬
tos in t̃p̃tati sunt. Querimnus quȩ erroris causastn
pro rafami hebraico aliigigantes alii medicos posurr¬
Uerbum iniquum hebraicum raphaim si postres pͥmis
litteram sequentem habeat uau. legit᷑ rophimaespi
phim & transfert᷑ ingigantas. Simulq quia supadi¬
rat mortui uitam non uidebunt. ut manifestius en¬
straret nondici demortius lege naturȩ se parationus
me acorporis. sed de his qui peccato mortui sunt. nu
s iuxta hebraicũ ubi dicit᷑ hie uine thechã. miti
tin appellant᷑. Uade popłs meus in tra in cubicuilin

Expanded text:
supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat VAU, legitur ROPHAIM  ARAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA  , mortui tui appellantur. Vade, populus m
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ iheroboã qui de tribu ephram fint. apni¬
bant̾ ephrai. & uocat eoscoranã fuꝑbiȩ qnis
parati duab tribub que appellabant᷑ iuda si¬
miores erant & numero & robore ebriosq cosb
ephrami qͥ suũ ñ in telligunt creatorẽ. sed pb
ad orent uitulos aureos. in dan & bethel: Isuiq

Expanded text:
propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, appellabantur Ephraim. Et vocat eos coronam superbiae: quia comparati duabus tribubus, quae appellabantur Juda, sublimiores erant et numero et robore. Ebriosque eos dicit Ephraim, qui suum non intelligant Creatorem, sed pro Domino adorent vitulos aureos in Dan et Bethel.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ pȩna illis dm̃ cõminuat᷑. quod sic̃ grandust
bo uniũsa confringit & impetus aquarũ inumnde¬
um quic qͥd oburũ inuenerit rapit. sic ab asfyror
leat᷑ exercitu. & qđ reliquũ fuerit in montes suei
bes mediȩ transferat᷑. Comparat autẽ głam & t̃
tuidinẽ ut quomodosiquis antequã estasuenis
autumnus ꝓ dromoN ficũ udens in arbore. st
ut manu tenuerit deuorat. sic& x. trib cũ ass

Expanded text:
omminatur, quod sicut grandinis turbo universa confringit, et impetus aquarum inundantium quidquid obvium invenerit, rapit: sic ab Assyriorum deleantur exercitu, et quod reliquum fuerit, in montes sive urbes Mediae transferatur. Comparat autem gloriam deritudinem, ut quomodo si quis antequam aestas veniat et autumnus, πρόδρομον ficum videns in arbore, statim ut manu tenuerit, devorat: sic et decem tribus cum Ass
Abbreviated transcription (Latin):
ei amnca potio ut planctũ discat & fletũ. Dicitqseu
multo eã tepore custodisse. & locũ dedisse pęnie
Et quia conuerti noluerit subito inebriandã ue
Lxx. aut̃ eandẽ pulchrã appellant uineã. quȩ su
& ꝓpħȩ sac̃dotiũ & pontificiũ. & dĩ notitia. dicent
scriptura: Notꝰ inuidea ds̃ in isrł magnũ nom̃ u
Quod alii putant iuxta editionẽ eoꝵ ad ecdan¬

Expanded text:
discat et fletum. Dicitque se Dominus multo eam tempore custodisse, et locum dedisse poenitentiae, et quia converti noluerit, subito inebriandam. HoLXX autem eamdem pulchram appellant vineam, in que, sacerdotium, et pontificium, et Dei notitia, dicente Scriptura: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Quod alii putant, juxta editionem eorum ad Ec
Abbreviated transcription (Latin):
uando passus est dr̃is. & inpletũ e uaticiniũ ꝓpħale.
unul enutiles factisunt nonẽ. qͥfaciat bonũ ñe. usq ad
unum uocant᷑ mulieres despect᷑ulo. ut qđ ipse uidertꝰ
apłis nuntient Isrł autẽ deqͦ dictũ eꝰ ifrł non cognouit¬
me & popłs mis me ñ intellex clem̾tissimũ creatorem &
uctorem suu ꝓuocauit inmaritudine ut numqua eiꝰ mi¬
streat᷑ Hȩc pie quidẽ dicunt᷑. sed qͦmͦ cũcet̾is congruant.
terit indie ꝑcutiet dñs ab alueo fluminis. usq ad torrentẽ
egiptilxx. &erit indie illa concludet dñs a fossa fluminiᷤ.
usq adritdinũ currura. Nisi iunxisset indie illa ꝑ quod doce
capitulihuiꝰ sensum exponere. Nunc aute adsuꝑiora refe¬
renda sunt om̃ia. Qm̃ ciuitas munita de solata erit. speti¬
osaquondã relinquet᷑ quasi desertũ. &ibi uitulus accuba¬
bit & consum& ꝓ paginẽ eiꝰ uineȩ & omã siccabunt᷑. qm̃¬

Expanded text:
quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est Sun intellexit, clementissimum Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, ie illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemcapituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, 368 et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
imonte scõ hierłm. Lex. Et erit in die illa
canent tuba magna. & uenient qui ꝑierant
in regione assyrioꝵ. & qͥ ꝑierant in egypto. &
In hoc locoiudei cassa sibi uota ꝓmittunt. qđ
Quod scđm litta̾m om̃ino stare ñ potest. Neq
enĩ de assyriis tantũ & de egypto. sedde toto
tur. Ergo hoc significat qđ innouissima tuba

Expanded text:
in Jerusalem. LXX: Et erit in die illa, canent tuba magna; et venient qui perierant in regione Assyriorum, et qui perierant in Aegypto: et In hoc loco Judaei cassa sibi vota promittunt, quod Quod secundum litteram omnino stare non potest. Neque enim de Assyriis tantum et de Aegypto, sed de toto sunt, vocabuntur. Ergo hoc significat, quod in novissima tuba,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimoꝵ errantiũ conparati. paruist numero E¬
rit autẽ in spũ iudicii suꝑ iudiciũ. quia lauabit dñs
sor des filioꝵ & filiarũ syon spũ iudicii. Siquis autẽ
sangumẽ habuerit. nequaquã sp̃u iudicii s combus¬
ti funt. & errauerunt ꝓpt̃ sicerã. Sepe doamus
imũ esse quod deuineis fit. sicera autẽ omem poti¬
onẽ quȩ in ebriari potest. & statũ m̃tis cũtere. Quã
ꝓpriȩ aquila ebrietatẽ transtulit. Nue illa frum̃to
siue hordeo siue milio pͦmoꝵq fucco & palmarũ
fructu. & alio quo lib& genere consitiat᷑. Igit᷑ or sa

Expanded text:
ro. Erit autem in spiritu judicii super judicium: quia lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion spiritu judicii. Si quis autem sanguinem habuerit, nequaquam spiritu judicii, sed combusti sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et al
Abbreviated transcription (Latin):
frm̃ nr̃oꝵ qui accusabat eoscorã do nr̃o. Illudq no¬
tandũ quod in psalmo & in iop ꝓpt̃a factus dicat᷑
draco hoc ẽ leinathan. ut illuderet᷑ ei ab angłis un¬
de & apłi accipiunt potestatẽ ut calcent suꝑser¬
pentes. & scorpiones. & suꝑ omẽm uirtutẽ in

Expanded text:
rorum, qui accusabat eos coram Deo nostro . Illudque notandum quod in psalmo et in Job, propterea factus dicatur draco, hoc est, Leviathan, ut illuderetur ei ab Angelis. Unde et Apostoli accipiunt potestatem, ut calcent super serpentes et scorpiones, et s
Abbreviated transcription (Latin):
uer ĩ gregis sui in tellegi potest ut ñ in malã. sed in
ona partẽ accipiat᷑. Etꝰ uos congregabimim unuf
& imus filnisrł. Lax. Uos autẽ congregate unũ
est symmachus domus isrł. ꝑ cussi ad ũsarios uos
ariuo fluminis usq ad torrentẽ egypti. id ẽ
ab eufrate usq ad nilũ. uos uł ipsi congregami¬
ni ad sidẽ dñi unus& unus. quia iideoꝵ ⁊ ba
ñ credidit. Per qđ significat paucos ex iudeis.
insaluatorẽ dnm credituros. uel certe om̃s a
płi & apłiciuiri iudȩoꝵ multitudie ñ cre¬
dente. uos de toto orbe quospotueritis quasi oues
morbidas referte ad caulas dñi. & congregate
tebat primũ annntiare uerbũ đi. sed quia
indignos uosiudicatis saluti. ecce conũtim᷑ ad

Expanded text:
n malam, sed in bonam partem accipiatur. Et vos congregabimini unus et unus, filii Israel. LXX: Vos autem congregate unum est Symmachus, domus Israel: percussis adversariis vestris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credituros. 369 Vel certe, o Apostolici viri, Judaeorum multitudine non credente, vos de toto orbe, quos potueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congregate imum oportebat annuntiare verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis salu
Abbreviated transcription (Latin):
qui in t̃rahabitant. sic qͥ in carne sunt d̾o placere ñ
possunt. Terra autẽ in hoc loco animã sigmsicat.
quȩ uniit carnalit̃. Et reuelabit sanguinẽ suũ
si quẽpiã scandalizauerit. cũ cam meret᷑ audire.
Uex sanguinis fr̃is tui clamat ad me de t̾ra. quȩ a
peruit os suũ ut susciper& sangumẽ fr̃ĩs tui. Dinis
igit᷑ sanguis in die iu dicii requiret᷑. nec abscond&
terra sanguinẽ suũ & in t̾fectos suos quos occi¬
dit uł uolens. uł negligentia ꝓducet in mediũ.

Expanded text:
qui in terra habitant, sic qui in carne sunt, Deo placere non qui in terra habitant, sic qui in carne sunt, Deo placere non possunt . Terra autem in hoc loco significat animam quae vivit carnaliter. Et revelabit sanguinem suum, si quempiam scandalizaverit, et cum Cain meretur audire: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me peruit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui . Omnis igitur sanguis in die judicii requiretur, nec abscondet terra sanguinem suum; et interfectos quos occidit, vel volens, vel per negligentiam, producet in medium.
Abbreviated transcription (Latin):
conseientiȩ. & solũ iudicẽ expectet d̾m. Sunt autẽ cella¬
ria quȩ daudenda sunt & abscondenda abhis qui diuites
fah sunt in oꝑib atq sermonib. prudentia. tẽperanti a
fotitudo & iustitia. ut nesciat sinis tra qͥd faciat de& tera.
int legs & ꝓphetarũ & euangłn oꝑib ꝑfruam. Quod
dute om̃sꝰ diesintȩ nr̃ȩ breues funt & parinili. iacob ex
udens annoscentũ loqͥt᷑. parui sunt & pessimi dies mer
a dutẽ dm̃ transitura illa ẽ quã thesauritant sibi qui
nolunt agere pęnitentiã. quȩ postquã tansierit neqͥ¬
qũ cellaria ultra claudent᷑. s implebit᷑ quod scriptũ
est. Nihil occultũ quod ñ reuelet᷑. & absconditũ qđ ñ
manifestet᷑. Quod seqͥt᷑. ecce enĩ dñs de scõ inducet
illius ultio iusta scãq sit. non dem̃tis ꝑturbatione
descendens ut hominib solet. sed studio corrigen¬

Expanded text:
conscientiae, et solum judicem exspectet Deum. Sunt autem cellaconscientiae, et solum judicem exspectet Deum. Sunt autem cellaria quae claudenda sunt et abscondenda ab his qui divites facti sunt in operibus atque sermonibus, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, ut nesciat sinistra quid faciat dextera, ut Legis et Prophetarum, et Evangelii opibus perfruamur. Quod autem omnes diecedens annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum 359 quod non revelabitur, et absconditum quod non manifestetur . Quodque sequitur: Ecce enim Dominus de sancto inducet illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
singuinẽ suũ. dequo đs loquit᷑ ad caiN. Uox sanguinis
fns tui clamat adme de t̾ra. que aꝑuit ossuũ ut susciꝑ &
singuinẽ fr̃is tui de manutua. Potest hoc de martyrib s
mitant᷑. Usquequo dñẽ ñ ulcisceris sanguinẽ nr̃m de his
qui habitant suꝑ trã: De qͥb & moẏses dicit in cantico.
hanguis filiors eiꝰ uindicabit᷑ & ulciscet᷑. & retribu& uin¬
dictã inimicis. hunc sanguinẽ t̾ra quȩ susceꝑat reuelabit.
& intfectos dñi nequaquam oꝑret sedꝓducet in publicũ.
ad condemptionẽ eorum qͥmartyres occiderunt hoc
desimplici resurrectione intellectum sit Precipit̾ autẽ
uxta aNaΩT TIN popło dĩ ut ingrediat᷑ incubic ula sua
siue cellaria. Tameia quippe utrumq significat. ut clau¬
dat iuxta euangłicũ p̃ceptũ ostium cubiculi sui & dicat
ũ ꝓpheta.  one dñe custodiam orimeo & ostiũ munitũ
labis meis. Et abscondat᷑ paululũ quantulũ. donec per¬
transeat ira dni. ut nihil głȩ causa faciat. sed fruat᷑ bono

Expanded text:
ain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui de manu tua . Potest et hoc de Martyribus imitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, revelabit, et interfectos Domini nequaquam operiet; sed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres occiderunt. Hoc de simplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula sua sive cellaria, ταμεῖα quippe utrumque significat: ut claudat juxta Evangelicum praeceptum ostium cubiculi sui , et dicat cum Propheta: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis . Et abscondatur paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini, ut nihil gloriae causa faciat; sed fruatur bono
Abbreviated transcription (Latin):
currisse dño saluatori. Om̃is autẽ amina quȩ inscłi
fluctib posita ẽ & circũ fert᷑ om̃i uento doc trinȩ
chanaan apellanda ẽ quȩ int̃p̃tat᷑ quasi fluctuans.
siue cõmotio. Unde & ad senẽ adultum dicit᷑. Sem̃
habitorib eiꝰ quod ultra ñ ualeant imurias fa¬
cere & oppͥmere iniqͥtatẽ uirginẽ filiae sydonis
corpꝰ uoluptatib & turpitudme iste filius uł filia
ẽ. sẏdonis. Et hoc sciendũ qđ sabaoth in hebraiconoꝵ
habet᷑. & econtrario uirgo dehebraico addita sit Si
ioris incetheos. neq ibi requies tibr & siad t̾rã chal¬
deoꝵ & ipsa uastata ẽ ab afsyrus.¶ Quodq seqͥt᷑ de¬

Expanded text:
no Salvatori. Omnis autem anima quae in saeculi fluctibus posita est, et circumfertur omni vento doctrinae, Chanaan appellanda est, quae interpretatur quasi fluctuatio, sive commotio. Unde, et ad senem adulterum dicitur: Semen habitatoribus ejus quod ultra non valeant injurias facere, et opprimere per iniquitatem virginem filiam Sidonis.corpus voluptatibus, et turpitudine, iste filius vel filia est Sidonis: Et hoc sciendum quod sabaoth in Hebraico non habetur, et econtrario virgo de Hebraico addita sit. Si ieris in Citios, neque ibi erit requies tibi; et si ad terram Chaldaeorum, et ipsa vastata est ab Assyriis. Fund
Abbreviated transcription (Latin):
mñ & abscondite uos. Breue enĩ tẽpus ẽ. donec di ꝑ transeat
idgnatio. Si qͥdẽ egredit᷑ dñs de loco suo. quia misericors
mserator dñs. & clem̃tissimus pat̃. filios neglegentes
frie conpellit᷑. & quodam mͦ de sua sententia cõmutari.
resterra. Porro iusti lic& uideant᷑ in terra. tam̃ conũ satio
amĩ in caelis ẽ. qui possunt dicere. Aduena ego sũ interra.

Expanded text:
 abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, res terrae . Porro justi, licet videntur in terra, tamen conversatio eorum in coelis e