comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dum suꝑbit impiꝰ. incendit᷑ pauꝑ. Ex¬
ire etiã uult: ñ potest uidere deftrue¬
tionẽ ordinis sui. Et iam exisset: si so¬
lus exire potuisset. Qui prior. necesse
ẽ ut bonꝰ sit: nã quoꝵ innititur ꝯsilio.
audiuimꝰ abonis bonos eẽ. Uides ne
clementissime pat̾. qnͣtũ subreptũ sit
tͥ: Nichil ne dignũ recipiet subreptio¬
nis auctor: Si bene te noui: portabit in¬
diciũ quicũq ẽ ille. Uenerunt ad te in
uestim̃tis ouiũ: in habitu scõ. Species
decepit te. Quid mirũ: Et tu homo es.
S iam ꝓdita in lucẽ fraude exurgat
xelus. & partes suas uirilit̾ exequat᷑ ad¬
u̾sꝰ malignantes. Non ueniat anima
tua in consiliũ eoꝵ. dissipet᷑ consilium
achitophel: deipsum custodi. Non est
pariᷤ ꝑicłi scĩẽ subripi. & zelũ dormire.
Illd̾ excusat ignorantia: hoc negligen¬
tia inexcusabile facit. Fo̾rte ascendat
ex adu̾so: & aliud ꝑsuadere conet᷑. Men¬

Expanded text:
Dum superbit impius, incenditur pauper. ExDum superbit impius, incenditur pauper. Exire etiam vult: non potest videre destructionem Ordinis sui. Et jam exisset, si solus exire potuisset. Qui Prior necesse est ut bonus sit: nam quorum innititur consilio, audivimus a bonis bonos esse. 2. Videsne, clementissime Pater, quantum subreptum sit tibi? Nihilne dignum recipiet subreptionis auctor? Si bene te novi, portabit judicium quicunque est ille. Venerunt ad te in vestimentis ovium, in habitu sancto; species decepit te. Quid mirum? et tu homo es. Sed jam prodita in lucem fraude, exsurgat zelus, et partes suas viriliter exsequatur adversus malignantes. Non veniat anima tua in consilium eorum: dissipetur consilium Achitophel. Teipsum custodi. Non est paris periculi scientiae subripi, et zelum dormire. Illud excusat ignorantia, hoc negligentia inexcusabile facit. Forte ascendat ex adverso, et aliud persuadere conetur. Men
Abbreviated transcription (Latin):
ui temptant nos: ñ dormitant¬
neq dormiunt. Quomͦ nunc de
nouo ꝑsecuti sunt in montibꝰ: insidia¬
ti sunt in deserto: Cartusienses t᷑bati
sunt. Curbati sunt & moti sunt sic̃ ebri¬
us: & ꝓpemodũ oĩs sapĩa eoꝵ deuora¬
ta ẽ. S̾cias dñe mi: inimicꝰ ħo hoc fecit.
Quid dico fec̃: Et adhuc fac̃. Adhuc
fidutiã ht̃: ut & illa scitas influat ĩ
os ciꝰ. Esca eiꝰ electa: nosti optime. Qͦs¬
dã iam p̃uaricatores ꝯstituit. Alios
qͦs ꝑ se expͥugnare ñ pot̾at: ꝑ illos im¬
pugnat bello domestico ⁊ intestino.
Ab ipsa fundatione loci & ordinis ñ ẽ
auditũ: ut quis exiens sñ satisfactione
reciꝑetur. Qui male exierant peiꝰ rem¬
trauerunt: ad dentes p̃uaricationẽ. Qd
putas pat̾ scẽ illi facturi sunt. quoꝵ
egressio in tnͣsgressione. regressio in su¬
ꝑbia ẽ. Et nunc suꝑbia eoꝵ ascendit
semꝑ. Exultant in re pessima quã
egerunt: insultant iniuriã patienti¬
bꝰ. Uicere. tͥumphant: prior iã ñ ẽ pͥor.

Expanded text:
ui tentant nos, non dormitantneque dormiunt. Quomodo nunc de novo persecuti sunt in montibus, insidiati sunt in deserto? Cartusienses turbati sunt: turbati sunt et moti sunt sicut ebrius, et propemodum omnis sapientia eorum devorata est. Scias, domine mi: inimicus homo hoc fecit. Quid dico, fecit? et adhuc facit. Adhuc fiduciam habet, ut et illa sanctitas influat in os ejus. Esca ejus electa: nosti optime. Quosdam jam praevaricatores constituit: alios, quos per se expugnare non poterat, per illos impugnat bello domestico et intestino. Ab ipsa fundatione loci et Ordinis non est auditum, ut quis exiens, sine satisfactione reciperetur. Qui male exierant, pejus reintraverunt, addentes praevaricationem. Quid putas, Pater sancte, illi facturi sunt, quorum egressio in transgressione, regressio in superbia est? Et nunc superbia eorum ascendit semper . Exsultant in re pessima quam egerunt, insultant injuriam patientibus. Vicere, triumphant: Prior jam non est Prior.
Abbreviated transcription (Latin):
egunt. s t̃mm capitulalibrorumeiꝰ
asc̃ispr̃ib condempnata. ne morbꝰ
serꝑetmedicinali necessitate ab̃ u¬
dicau̾unt. Qͥagͦ hõ ille multitudi
remedio occurratis. Sero enim me¬
dicinaꝑat᷑. cũ mala ꝑ longas inua¬
luere moras. Processimꝰ in ħ negoci¬
o qͦusq ausi sumꝰ. tuumẽ decet̾o¬
bissime pat̃ ꝓuid̾e. ne in dieb titiᷤᷤ
aliqua h̾etice pͣuitatis macula de¬
ooreccłie maculet᷑. Tibi cõmissa ẽ spon¬
sa xͥ amice sponsi. tuumẽ tandẽ uni
uiro uirginem castam exhibere .xͦ.¬

Expanded text:
erunt, sed tantummodo capitula librorum ejus a sanctis Patribus condemnata, ne morbus serperet, medicinali necessitate abjudicaverunt. Quia vero homo ille multitudinremedio occurratis. . . . . Sero enim medicina paratur, Cum mala per longas invaluere moras. Processimus in hoc negotio quousque ausi sumus, tuum estissime Pater, providere ne in diebus tuis aliqua haereticae pravitatis macula decor Ecclesiae maculetur. Tibi commissa est sponsa Christi, amice Sponsi, tuum est tandem uni viro virginem castam exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
cribo uob̾ fre¬
quentissime uilis u̾micłs: & in
hanc impellor audatiã p̃cibꝰ amicoꝵ.
Fateor aucdax sũ: s ñ m̃dax. Non sus¬
picet᷑ dñs m̃s in ore pueri sui inueni-
re mendatiũ: in õĩbꝰ que ad ipsũ scͥpse¬
rit. Uolo amicis gerere morẽ: ñ tñ
in meã mortẽ. Nec ignoro ubi lege¬
rĩ: os qd̾ m̃tit᷑ occidit aĩam. Falsita¬
tẽ ꝓinde nego. importunitatẽ ñ ex

Expanded text:
cribo vobis frquentissime vilis vermiculus, et in hanc impellor audaciam precibus amicorum. Fateor, audax sum, sed non mendax. Non suspicetur dominus meus in ore pueri sui inventum iri mendacium in omnibus quae ad ipsum scripserit. Volo amicis gerere morem, non tamen in meam mortem. Nec enim ignoro ubi legerim: Os quod mentitur, occidit animam . Falsitatem proinde n
Abbreviated transcription (Latin):
bet quã cõmunicet amico anxieta¬
tẽ: ñ falsitatẽ. Fidelẽ ꝓ decano ipsiꝰ
afferimꝰ excus ationẽ: absolutionẽ exi¬
gimꝰ. Filii sumꝰ uniꝰ patͥs: qd̾ solita p̃¬
sumptione loquor. qͥ estis uos. Con¬
fidimꝰ q ñ repellet filios pat̾: s uo
faciet illos

Expanded text:
bet quam communicet amico anxietatem, non falsitatem. Fidelem pro decano ipsius afferimus excusationem, absolutionem exigimus. Filii sumus unius patris quod solita praesumptione loquor qui estis vos. Confidimus quia non repellet filios pater, sed vfaciet illos
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntulacũq mei extat adhuc
mͣ corde dñi mei. & si qͣ portiuncła
antique grẽ inuenit᷑ etiã nc̃ ĩ ocłis
eiꝰ a puero eiꝰ.: liceat hanc exꝑiri ui
Fateor me obnoxiũ illi. & omĩum
q̃ ꝓ eo fac̾ẽ ualeo debitorẽ. ñ solũ qr
ubicũq potest bonorat nos & nr̃os.¬

Expanded text:
c in corde domini mei, et si qua portiuncula antiquae gratiae invenitur etiam nunc in oculis ejus a puero ejus, liceat hanc experiri vFateor me obnoxium illi, et omnium quae pro eo facere valeo debitorem: non solum quia ubicumque potest, honorat nos et nos
Abbreviated transcription (Latin):
bbas de castellione uir religiosus
romã ꝓficiscens in d̾i ⁊ nr̃i custo¬
de belfort hoiẽs symonis abstulerunt
porcos eoꝵ. Maluissẽ dico uob̾. ut nrõs
ꝓprios rapuissent. Auob̾ requirimus
illos. Ad hoc te ꝯstituit pͥncipem suꝑ
t̾ram pͥnceps regũ t̾re: ut sub eo ⁊ ꝓ
eo bonos foueas. malos coherceas.
pauꝑes defendas: facias iudictũ in¬
uiriam patientibꝰ. Si hec facis. opꝰ pͥn¬
cipis facis: & spes ẽ ut tuũ ds̃ dilatare
&e roborare debeat pͥncipatũ. Si ñ: ti¬
mendũ est tͥ ne hoc ipsũ qd uid̾is ha
tis repbare factas electiones: qͥbꝰ ut fierẽt
semel uos assensisse ꝯstit̾it. S sunt aliqͥ
qui uos ꝯturbant. & sturbare nituntur
eccłas. sua lucͣ sectantes. qd̾q grauiꝰ ẽ sũ¬
mi pontificis & serenissimi regis mutu¬
am grãm ce amorẽ diabolico studio
dirumꝑe molientes. Absit hoc. iudiciũ
tia eccł̃a tamdui uexata & afflicta. De
ꝑsona nulla subeat suspicio: aut ego

Expanded text:
bbas de Castellione, vir religiosus, Romam proficiscens, in Dei et nostri custode Belfort, abstulerunt porcos eorum. Maluissem, dico vobis, ut nostros proprios rapuissent. A vobis requirimus illos. Ad hoc te constituit principem super terram Princeps regum terrae, ut sub eo et pro eo bonos foveas, malos coerceas, pauperes defendas, facias judicium injuriam patientibus. Si haec facis, opus principis facis: et spes est ut tuum Deus dilatare et roborare debeat principatum. Si non, timendum est tibi, ne hoc ipsum quod videris hatis reprobare factas electiones, quibus ut fierent, semel vos assensisse constiterit. Sed sunt aliqui qui vos conturbant, et conturbare nituntur Ecclesias, sua lucra sectantes: quodque gravius est, summi Pontificis, et serenissimi Regis mutuam gratiam et amorem diabolico studio dirumpere molientes. Absit hoc; judicium tia Ecclesia, tandiu jam vexata et afflicta. De persona nulla subeat suspicio: aut ego
Abbreviated transcription (Latin):
uemo m̾itum: diuinitꝰ credo datum.
Non recuso fauorem ingentis in sig¬
nis ꝙ ppłi: amplector oblatã grãm
⁊ obuiis manib głose ciuitatis deuo¬
tionem deuotus excipio: p̃sertim ħ
ad sinum mr̃is eccłie cum gaudio
querendam. ⁊ afamsissima urbe cũ
sim pauꝑ ignobił ꝙ ꝑsona tanti bo¬
ad pacem ⁊ concordiam incinorũ ur̃o¬
rum. quos nec multarum ciuitatũ
hostił impetus uͥ b̃n notum ẽ mun¬
do ced̾e aliq̃n compulit. Itaq festi¬
titis. Qui aũ gr̃am ded̾: faciat ne in
me uacua sit.

Expanded text:
venio meritum, divinitus credo datum. Non recuso favorem ingentis insignisque populi. Amplector oblatam gratiam, et obviis manibus gloriosae civitatis devotionem devotus excipio: praesertim ad sinum matris Ecclesiae cum gaudio quaerendam; et a famosissima urbe, cum sim pauper ignobilisque persona, tanti boad pacem et concordiam vicinorum vestrorum, quos nec multarum civitatum hostilis impetus, ut bene notum est mundo, cedere aliquando compulit. Itaque festititis. Qui autem gratiam dedit, faciat ne in me vacua sit.
Abbreviated transcription (Latin):
regnabitis. Nec contempnendũ regi
regnare cũ talibꝰ: ipsoꝵ ẽ enĩ regnũ
celoꝵ qui contempsert̃ uitã mundi.
Facite uob̾ illos amicos de mãmo¬
na iniquitatis: ut cũ defec̾itis at̾re¬
no regno ur̃o. recipiãt uos in suũ
regnũ et̾nũ.¬

Expanded text:
regnabitis. Nec contemnendum regi regnabitis. Nec contemnendum regi regnare cum talibus: ipsorum est enim regnum coelorum, qui contempserunt vitam mundi. Facite vobis illos amicos de mammona iniquitatis: ut cum defeceritis a terreno regno vestro, recipiant vos in suum regnum aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
S audite consiliũ dilgentis uos. Stu¬
dete qd̵ in uob̃ ẽ hanc ipsã glam
referre ad illũ a qͦ ẽ: si ñ uultis eã ꝑdere.
aut c̃te ꝑdi ab ea. Hoc autẽ sic siet. sunt̾
eos qͦs regie munificentie celebͥs opi¬
nio euocat de longinqͦ discretionis
ocłm aꝑitis. manũq extenditis: ñ
tã cupidis ꝙͣ egenis. Et u̾e b̃s qͥ intel¬
ligit ñ suꝑ cupidũ: s suꝑ egenũ &
petit. & u̾ecunde accipit: & accipiẽs
głificat patrẽ suũ qͥ in ceł ẽ. Cũ aũ d̾o
gła sua de ur̃o mun̾e ex ore egentiũ
ita fidelit̾ resignabit᷑. ub̾iori ꝓculdubi¬
o riuo fluat uob̾ necesse ẽ ille fons
głe qͥ diligentes se diligit. & glificat
głificantes se: ut qͥseminat in be¬
nedictiõibꝰ de bñdictioĩbꝰ & metat.
trarit. s coegit necessitas. Necessitas
dico ñ sua. s suoꝵ multoꝵ uidelicet
a qͥbꝰ missus ẽ seruoꝵ d̾i fideliũ. Audi¬
te patient̾. ꝗ patiant᷑. Audite & com¬
patimini: qr si compatimini. ⁊ con¬

Expanded text:
Sed audite consilium diligentis vos. Studete, quod in vobis est, hanc ipsam gloriam referre ad illum a quo est, si non vultis eam perdere, aut certe perdi ab ea. Hoc autem sic fiet, si inter eos quos regiae magnificentiae celebris opinio evocat de longinquo, discretionis oculum aperitis, manumque extenditis non tam cupidis quam egenis. Et vere beatus qui intelligit, non super cupidum, sed super egenum et petit, et verecunde accipit, et accipiens glorificat Patrem suum qui in coelis est. Cum autem Deo sua gloria de vestro munere ex ore egentium ita fideliter resignabitur, uberiori procul dubio rivo fluat vobis necesse est ille fons gloriae, qui diligentes se diligit, et glorificat glorificantes se: ut qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metat . traxit, sed coegit necessitas. Necessitas dico non sua, sed suorum, multorum videlicet a quibus missus est, servorum Dei fidelium. Audite patienter quid patiantur, audite et compatimini; quia si compatimini, et con
Abbreviated transcription (Latin):
decredenda oĩa. Domos uicinas nobis.
uob̾ notas. ꝑtinentes ad ipsũ. partĩ iam
destructas: partĩ iã in dies destrui c̾nimꝰ
⁊ dolemꝰ. Que in m̃bris uidemꝰ: hec & his
gͣuiora de capite fama ñciante ꝑcepimꝰ.
S nũqͥd debeo ego nc̃ maloꝵ uob̾ quoꝵ
ñ ẽ num̾us retexere narrationẽ: Lator
q̃ pleniꝰ norunt. & si ñ oĩa. qͥs enĩ hoc pos
⁊ si dissimulantẽ ⁊ si dormitantẽ. mirũ
si ñ surg̾e n ferire compellant. E go lib̾a¬
ui aiãm meã: s ñ sufficit nͥ ⁊ monast̾i̾ũ
lib̾e̾tur. In manibꝰ urĩs: mors & uita illiꝰ.¬

Expanded text:
decredenda omnia. Domos vicinas nobis, vobis notas, pertinentes ad ipsum, partim jam destructas, partim in dies destrui cernimus, et dolemus. Quae in membris videmus, haec et his graviora de capite fama nuntiante percepimus. Sed numquid debeo ego nunc malorum vobis, quorum non est numerus, retexere narrationem? Lator quae plenius norunt, etsi non omnia: quis enim hoc possetsi dissimulantem, etsi dormitantem, mirum si non surgere et ferire compellant. Ego liberavi animam meam: sed non sufficit, nisi et monasterium liberetur. In manibus vestris mors et vita illi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ imꝓbus affectus se aꝑit. perit
effectus. Ambitio mat̾ hypocͥsis
latebras amat ⁊ tenebras: lucis im¬
patiens ẽ. Ambitio spurcũ uiciũ.
in imo iacet. uidet tnom̃e sublime:
s uideri ip̃a refugit. Necmirũ. Opta¬
to nãq necesse ẽ careat: nͥ caueat
arbitros. Qͦ enĩ gła plus affectat᷑.
eo minꝰ app̃hendit᷑: uͥ dep̃hendit᷑ af¬
fectari. Quid deniq tã ingłium qͣm
głe cupidũ dep̃hendi : p̃sertim in¬
nocte u̾sabitur: ⁊ donec turpis lu¬
crinegocium ꝑambulabit in tene.¬
bris: pot̾it hypocͥta iustus sc̃s ꝙ
uid̾i. s oculo qui uidet in facie. At
uͥ forte foras mittit impudentia uł
ne intemꝑans appetit᷑ apparet ad
confusionẽ ꝓcatior. qͣm ꝓmptior
ad głam: Sic re uera sic ꝓbat᷑ qd̾ le¬
git᷑. gła inconfusione eorũ qui t̾re

Expanded text:
cum improbus affectus se aperit, perit cum improbus affectus se aperit, perit effectus. Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim innocte versabitur; et donec turpis lucri negotium perambulabit in tenebris, poterit hypocrita justus sanctusque videri, sed oculo qui videt in facie. At ubi forte foras mittit impudentia velnne intemperans appetitus apparet ad confusionem procacior, quam promptior ad gloriam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
roma papã here ñ pot̾it: uñ ħ tͥpͥ
uilegiũ in eccłia di: Qsnã tͥ hanc
quid tu h̾editate possides sc̃uariũ
di: Donec enĩ in optinenda puden¬
da ⁊impudenti petitione spes tͥ ul¬
tuit. sc̃s ille te scribente ⁊ papa fu¬
it. Quomͦ gͦ nẽ scismaticũ cͥmina¬
ris: Nunqͥd cũ ead̾ uana spe tua
illius simł ⁊ sc̃itas euanuit ⁊ papa¬
tus: mirum qd̾ potuit itain bre¬
ũi dulce ⁊ amarũ ex eod̾ fonte ꝓce¬
d̾e. heri catholicus ⁊ sc̃s.⁊ sũmus
pontifex: hodie neqͣm. scismaticꝰ
⁊ turbator. heripat innocentius:
hodie gͥgorius diaconus sci angłi.
Itaq uno quid̃ ex ore. s corde ꝓfecto
duplici contͣria ꝓcessere. Labia do¬
cat linguã: putas qr timor ei in m̃¬
te sit. an in fronte pudor: Male aũ
hominib: quimore illius iniqui
iudicis nec d̾m timet. nec hominẽ
reu̾etur. Et c̾te ambitio cũ ꝓrum¬
p̃ in impudentiã. efficatiã ꝑdit: ⁊

Expanded text:
Roma papam habere non poterit? Unde hoc tibi Roma papam habere non poterit? Unde hoc tibi privilegium in Ecclesia Dei? Quis nam tibi hanc quid tu haereditate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ultuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod potuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri catholicus, et sanctus, et summus pontifex: hodie nequam, schismaticus, et turbator. Heri pater 133 Innocentius, hodie Gregorius diaconus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia docat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in fronte pudor? Male autehominibus , qui more illius iniqui judicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam perdit: et
Abbreviated transcription (Latin):
ocłosurõs conant᷑ si patimini ꝓscri¬
bere xp̃m: Iam nouos ap̃uos suopa¬
Nec mortius successores siuiuis inua¬
sores. tyrannica fretꝰ potentia suꝑin¬
trudit. nactus scił de malicia pͥnci¬
pũ occasionẽ: qui suarũ ciuitatum
epõs odio ꝑsequunt᷑ iniquo. Sic sed
ꝓpapa suo: En ille totam ut is głat᷑
franciam atq burgundiã legatioĩ
eius antiq̃ suꝑ addid̃. Potͥ ⁊ ad iung̾e
si uult medos ⁊ ꝑsas ⁊ medios fines
decapoleos. Quare ñ tultra sauro¬
matas: Et quẽq deniq locũ calca¬
u̾it pes suus. suus sit: quo uł uacu¬
is nominib głet᷑. O hõ ñ minꝰ sine
fronte qͣm sine m̃te: nec di memor
timoris. nec sue honestatis. Putat se
ut ab illo demũemat qd̃ amat a qͦ
uilius impetͣre ualuerit. ita iste
sollicite sͥ eccłiasticã dignitatẽ hĩc
inde ꝑquirens. eũ tandẽ ꝓsuo ar-¬
bit̾o delegit hr̃e papã qui se legatũ
c̃ẽ ꝯsenserit. Ergo nͥ legatus tu fũis.

Expanded text:
stros conantur, si patimini, proscribere Christum? Jam novos apud vos suo paNec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus scilicet de malitia principum occasionem, qui suarum civitatum episcopos odio persequuntur iniquo. Sic sedetpro papa suo? En ille totam, ut is gloriatur, Franciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddidit. Potest et adjungere, si vult, Medos et Persas, et medios fines Decapoleos. Quare non et ultra Sauromatas, et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae honestatis! Putat se ditorem, ut ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
tolicũ ⁊ canonice. locum sc̃m inua¬
sitͥ quẽ t̃n ñ quia sc̃s. s quia sũ mꝰ
ẽ affectauitꝰ Inuasit inqͣm. inuasit
Armis. igne. pecunia. ñ uite m̾ito uł
uͥtutum ꝑuenit in quostat: ⁊ stat
in quod ꝑuenit. Nam illa quã iactat
iuratorũ suorum ñ electio s factio:
umbra t̃m fuit ⁊ occasio ⁊ uelam̃tũ
malicie. Dicipot̾ electio: s impuden¬
t̾. s m̃dacit̾. Stat quippe sententia ec

Expanded text:
nonice, locum sanctum invasit, quem tamen, non quia sanctus, sed quia summus est, affectavit? Invasit, inquam, invasit armis, igne, pecunia, non vitae merito vel virtutum: pervenit in quo stat, et stat in quo pervenit. Nam illa quam jactat juratorum suorum non electio sed factio, umbra tantum fuit, et occasio, et velamentum malitiae. Dici potest electio, sed impudenter, sed mendaciter. Stat quippe
Abbreviated transcription (Latin):
num mͥ ẽ: nͥ quod sat arbitror dictũ
sapienti. Tñ si quid ex apłice aucto¬
ritatis rigore ꝓcessit. uñ se m̾ito ẽẽ
turbatam celsitudinis ur̃e sereni¬
tas arbitretur quałr ħi p̃m reuo¬
cetur aut temꝑetur ꝓut oportet ad
honorem ur̃m. fideles ur̃i qui ader̃t¬

Expanded text:
num mihi est, nisi quod sat arbitror dictum num mihi est, nisi quod sat arbitror dictum sapienti. Tamen si quid ex apostolicae auctoritatis rigore processit, unde se merito esse turbatam celsitudinis vestrae serenitas arbitretur; qualiter hoc ipsum revocetur, aut temperetur, prout oportet ad honorem vestrum, fideles vestri qui ader
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s dignitatis. s salutis. facit sepe
ut nec manifestum om̃ib adu̾tas ꝑi¬
culum. sentias dampnum. Colligr̃
concilium. quid in ħ detrahitur re¬
gie głe. regniutilitatib: Ibi uniu̾se
eccłie conm̃dabit᷑ ac renouab̾r excel¬
lentie urẽ ꝓmpta ⁊ speciał deuotio.
quod regum pͥmus. aut certe int̾ pͥ¬
mos. rabiei ꝑsequentium eand̾ ma¬
titudine debite grẽ referentur uob̃:
ibi amilib scõrum orabitur ꝓuob̾. ⁊
sarius conuentus ep̃orum. nullus ig.¬
norat. nͥ qui durꝰ corde mr̃is eccłiean¬
gustias ñ attend̾. At calor inquiunt
nimius ẽ. quasi nos glacialia corpora
ħeamꝰ. Ancorda nob̃ mag̾ congelata
Nunc aũ ego minimꝰ in regno ur̃o. s
dignitate. ñ fidelitate.dico uob̃ ñ ex¬
ped̾ uelle impedire tantũ ⁊ tam neces¬
sarium bonũ. Nec desunt euidentes
cause quib idmanifestum fac̾e possẽ.
quas ⁊ nẽ ꝓferre in medium ad ma¬

Expanded text:
tis, sed dignitatis, sed salutis facit saepe tis, sed dignitatis, sed salutis facit saepe ut nec manifestum omnibus advertas periculum, sentias damnum. Colligitur concilium. Quid in hoc detrahitur regiae gloriae, regni utilitatibus? Ibi universae Ecclesiae commendabitur ac rememorabitur excellentiae vestrae prompta et specialis devotio, quod regum primus, aut certe inter primos, rabiei persequentium eamdem maltitudine debitae gratiae referentur vobis: ibi a millibus sanctorum orabitur pro vobissarius conventus episcoporum, nullus ignorat, nisi qui durus corde matris Ecclesiae angustias non attendit. At calor, inquiunt, nimius est. Quasi nos glacialia corpora habeamus. An corda nobis magis congelata Nunc autem ego minimus in regno vestro, sed dignitate, non fidelitate, dico vobis: Non expedit velle impedire tantum et tam necessarium bonum. Nec desunt evidentes causae, quibus id manifestum facere possem, quas et nunc proferre in medium ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃orum qͣm ep̃õrum. quorum
nomina sunt in libro uite: s epłe
breuitas ñ admittit. hi om̃s unan¬
mes ñ ꝯducti pecuma. nec seducti fal¬
lacia. ñ illecti pͥuato carnis ut cogna¬
tionis amore. ñ timore conpulsi po¬
tentie scłaris. s di ꝓcul dubio uolũ¬
tatem sic̃ ñignorantes ita nec dissi¬
mulantes. petrũ leonis ingenue re¬
ñ effugit. Non aũ debeo p̃t̾mitt̾e scos
qui mundo mortui d̃o meliꝰuiuiunt.
quoꝵ uita abscondita ẽ cũ xͦ in gła uͥ¬
c̾te studiose inquir̃t ⁊ ñ dubie inue¬
niunt. b̃nplacitum di: qui solliciti st̃
quomͦ placeant ei. Itaꝙ camauduli¬
enses. uallambrosani. cartusienses.
cluniacenses. ⁊ qui de maiorimonas¬
t̾iosunt. mei qͦ cist̾cienses. cadum̃ses.
tyronenses. ⁊ sauiniacenses. uniu̾si¬
tas deniq ⁊ unanimitas fr̃m tã cle¬
ricorum qͣm monachorum regula¬
ris uite ꝓbate ꝙ conu̾sationis. seq̃n¬
tes ep̃os tanqͣm gͥges pastores suos.¬

Expanded text:
rum nomina sunt in libro vitae, sed epistolae brevitas non admittit. 10. Hi omnes unanimes, non conducti pecunia, non seducti fallacia, non illecti privato carnis vel cognationis amore, non timore compulsi potentiae saecularis, sed Dei procul dubio voluntatem, sicut non ignorantes, ita nec dissimulantes, Petrum Leonis ingenue renon effugit. Non autem debeo praetermittere sanctos, qui mundo mortui, Deo melius vivunt: quorum vita abscondita est cum Christo te studiose inquirunt, et non dubie inveniunt beneplacitum 136 Dei, qui solliciti sunt quomodo placeant ei. Itaque Camaudulienses, Vallambrosani, Cartusienses, Cluniacenses, et qui de Majori-Monasterio sunt, mei quoque Cistercienses, Cadumenses, Tironenses, et Saviniacenses; universitas denique et unanimitas fratrum, tam clericorum quam monachorum regularis vitae probataeque conversationis, sequentes episcopos, tanquam g
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ad solam petͥleonis domũ uniu̾sa¬
lem eccłam ẽẽ redactam uiri m̃daces qͦs
u̾itas sic̃ ⁊ cap̃ eorum antixp̃m destru¬
it sp̃uoris sui. affirmans eam ꝑos d̃
ad uniu̾sos fines t̾re ⁊ aduniu̾sas fa¬
milias gentiũ dilatari. hñt tñ ducẽ¬
apulie. s solum epͥncipib. ip̃m ꝙ usur¬
pate corone m̾cede ridicula comꝑatũ
Deniq quid bonum. quid uͥtutis. quĩd
honestatis. afferunt de sũmo pontifi¬
ce suo. uͥ ⁊ nos ꝓuocent ad fauorẽt Siue¬
ra sũt que uͥq diuulgat opinio: nec
cognate carissime. uin susceptione u¬
niu̾sat ꝑape. ab uniu̾sitatis consensu
⁊ consilio ñ recedatis. Quẽ om̃ĩs religi¬
o. quem regum uniu̾sitas receꝑunt:
uob̾ qͦ ⁊ honorificũ ⁊ salutiferum ẽ uͥ
recipiatis. Dnĩpape innoc̾: ⁊ innocens

Expanded text:
Leonis domum, universalem Ecclesiam esse redactam. Viri mendaces, quos Veritas, sicut et caput eorum antichristum, destruit spiritu oris sui, affirmans eam per os David ad universos fines terrae, et ad universas familias gentium dilatari . 2. HabeApuliae, sed solum ex principibus, ipsumque usurpatae coronae mercede ridicula comparatum. Denique quid boni, quid virtutis, quid honestatis afferunt de summo pontifice suo, ut et nos provocent ad favorem? Si vera sunt quae ubique divulgat opinio, nec cognate charissime, ut in susceptione universalis papae, ab universitatis consensu et consilio non recedatis: quem omnis religio, quem regum universitas receperunt, vobis quoque et honorificum et salutiferum est ut recipiatis. Domini papae Innocentii et innocen
Abbreviated transcription (Latin):
unum ⁊ reges: ut dño pape innocẽ¬
tio seruiant ⁊ obediant. Qs reuoca¬
bit: Dei cẽ iudicium senserũt ⁊ ꝯsen¬
serunt. Galterius rauennas. hilde¬
garius t̾rachonensis. norbertus ma¬
deburgensis. Conradus salteburgẽ¬
sis. archiepĩ. Dei ẽẽ iudicium cogno¬
nast̾iensis. hildebrannus pistorien¬
lis. ⁊ p̃cipua scĩtas. ⁊ auctoritas ⁊̃ hos¬
tib reu̾enda. facile nob̃ qui minorẽ
⁊ m̾iti ⁊ officii tenemꝰ locum. aut er¬
rare secũ aut saꝑe ꝑsuasit. Gaccomł¬
titudinem cetͥorum. tuscie campani¬
e longo bardie.g̾manie.⁊ aquitanie.¬

Expanded text:
unum et reges, ut domino papae Innocenunum et reges, ut domino papae Innocentio serviant et obediant. Quis revocabit? Dei esse judicium senserunt et consenserunt Galterius Ravennas, Hildegarius Terraconensis, Norbertus Magdeburgensis, Conradus Salseburgensis, archiepiscopi. Dei esse judicium cognonasteriensis, Hildebrannus Pistorienecipua sanctitas, et auctoritas etiam hostibus reverenda, facile nobis, qui minorem et meriti et officii tenemus locum, aut errare secum, aut sapere persuasit. Taceo multitudinem caeterorum, Tusciae, Campaniae, Longobardiae, Germaniae, et Aquitani
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾m nc̃ iudicium expetũt. quodãn
oblatam renuerant. tandẽ iusticiã
offerunt. u uidł si recuset᷑. iustiuos
uideamini. Si recipiat᷑ litigantib
int̾ se partib dilatio redimat tp̃s: ⁊
int̾im fiat aliquid. An de ur̃a iustici.
adesꝑatis. ⁊ dampnũ iam cresc̾e ñ ti¬
metis. quẽcunq causa exitum sorti¬
atur: Quicquid inquiunt hactenus
factum sit. mͦ querimꝰ audientiã. iudi¬
cium sumꝰ subire parati. Tergiu̾satio
ẽ. Q dinomi impio conatu ur̃o uob̃ re¬
linquit᷑ aliud quod afferre queatis ad
seducendũ simplices. ad armandũ ma¬
liuolos. ad urãm ip̃orũ palliandã ma¬
liciam: Si ħ ñdic̾etis. quid dic̾etis: Ce¬
t̾m iam d̾s iudicauit. quod sero repe¬
tit hõ: iudicauit aũ oꝑis euidentia. ñ
decreti sententia. Nunqͥd di iudicium
audeat humana tem̾itas retͣctare:
lerunt homines a me iudiciũ: Nõ ẽ
ꝯsilium contͣ ꝯsilium dni. uelocit̾ eͣ¬
rit sermo eius in ꝯueniendo ppłos ĩ

Expanded text:
erum nunc judicium expetunt, quod antoblatam tenuerant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum simplices, ad armandum malevolos, ad vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? lerunt homines a me judicium? Non est consilium contra consilium Domini: velociter currit sermo ejus, in conveniendo populos in
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾gio comiti pictauorum ⁊ du¬
ciaquitanorum. hugo eadem
cus. Si quis deppło deuiat: Iolus ꝑit.
u̾um pͥncipis errormultos in uoluit:
alias ꝓur̃ĩ magnitudine potentatusᷤ
⁊ laudabilit̾ deseruisse noscamini: mi¬
ror quanã u̾sutia urã mͦ illa pruden¬
tia circũuenta fuĩt eand̃ mr̃em urãm¬

Expanded text:
egregio comiti Pictavorum, et duci Aquitanorum, HUGO eadem cus. Si quis de populo deviat, solus perit; verum principis error multos involvit, et talias pro vestri magnitudine potentatus, et laudabiliter deservisse noscamini, 138 miror quanam versutia modo vestra illa prudentia circumventa fuerit, eamdem m
Abbreviated transcription (Latin):
adh̾ens unus sp̃s erit. cũ ab sortamor¬
te inuictoria. quod infirmũ de car¬
ne ẽ in uirtute sp̃s ꝯualuerit. cũ
exhibuerit eã sͥ sponsus głe głosã
columbam suã. ꝑfectam suã. formo¬
sam suã. ñ ħ ntem macłam pecc̃ĩ ne¬
ꝙ rugam corruptionis: aut aliqͥd
huiusmodi. Dum lib̾ent̾ in his im¬
moror. pene cepti ĩmemor factus sũ:
Excedentem deuotio leuat. s reuo¬
catzelus: ⁊ uͥrapior.ibi ⁊ cogor reci¬
d̾e.⁊ plang̾e dolorem meũ. dudet
quod ͤ flens dico. inimicus crucis
xͥ suis sedib pellere sc̃os. qui nolt̃
bestiam ad orare. q̃ aꝑuit os suũ in
blaffemias blasphemare nomẽ
dñi ⁊ tab̾nacłm eius. Altare ꝯtra al
mouere. Miseri ⁊ miserandi: qui ita
ꝓmoueri. ⁊ ab isto ꝯsentiunt. Siqui¬
d circuit mare ⁊ aridam uͥ faciat u¬
num ep̃m: ⁊ cũ fec̾it. facit eum fili¬
um gehenne duplo qͣm se. Quenã
uͦ putas ẽ tanti causa furoris: Non
alia sane nͥ quod displicet mortalib

Expanded text:
aerens unus spiritus erit, cum absorpta morte in victoria, quod infirmnm de carne est, in virtute spiritns convaluerit; cum exhibuerit eam sibi Sponsus gloriae gloriosam columbam suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in his immoror, pene coepti immemor factus sum, es mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere dolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pellere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nomen Dei, et tabernaculum ejus . Altare contra altromovere. Miseri et miserandi, qui ita promoveri, et ab isto, consentiunt. Siquidem circuit mare et aridam, ut faciat unum episcopum; et cum fecerit, facit eum filium gehennae duplo quam se. Quaenam vero putas est tanti causa furoris? Non alia sane, nisi quod displicet mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
nulla. Nam ⁊ si quid minꝰ forte sol¬
lempnit᷑̾. minꝰ ue ordinabilit̾ ꝓcessit
in ea que p̃cessit. uͥ hostes unitatis
ꝯtenduntꝰ. nunquid tn p̃sumi alt̾a
debuit. nͥsane pͥore pͥus discussa rõ¬
ne. cassata iudicio: Eaꝓpt̾ qui se suꝑ
ing̾ere festinant. qui ꝙ tem̾ario tem̾e
manus impon̾e nicħominꝰ accelera

Expanded text:
nulla. Nam etsi quid minus forte solemniter, minusve ordinabiliter processit in ea quae praecessit, ut hostes unitatis contendunt; numquid tamen praesumi altera debuit, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere ni
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑans. oceca ⁊ pudenda ambitio.
satis petitione temptare catholic̃
dolensq repulsam incũctant̾ ad
scismaticũ refugit. ⁊ accepta dema¬
nu sacͥlega male cupita potestate. la¬
tꝰ denuo dñi głe crudelit̾ confod̾e ñ

Expanded text:
temperans! o caeca et pudenda ambitio! temperans! o caeca et pudenda ambitio! satis petitione tentare Catholicum: dolensque repulsam, incunctanter ad schismaticum refugit; et accepta de manu sacrilega male cupita potestate, latus denuo Domini gloriae crudeliter confodere non
Abbreviated transcription (Latin):
pudor amortalib u̾nuda impu¬
dens ꝙ uł ab ip̃is honoret᷑ ambiti¬
o. p̃sertim in sene ⁊ sac̾dote. quẽ eo
mag̃ ꝓfecto puerit ista dedecet ua¬
nitas. quo eũ maior gͣuitas. maior¬
ꝙ decet scĩtudo. Et si in facie b̾ndi¬
cit᷑ ab adulante: s at̾go subsãna¬
tur ab omĩb. Est sobria quedam
ens saltẽ caute. ⁊ si ñ caste. Si ualet
ꝓfic̾e: clam sua negotiacurat. Sin
uͦ manet inse: ⁊ pudoris umbram
metuit ad salutẽ ꝓingenita t̃nu̾e¬
cundia honestatẽ int̾im retinet.
quod homines reu̾et᷑. ⁊ publicũ e¬
rubescit. Cet̾m q̃nã ista p̃ceps ẽ ⁊
frontosa libido dñandi. uꝓ obtẽ¬
tu uix annue quod c̾te palam ẽ le¬
gationis. pͥmũ quid̃ suo nec parcat
senio. nec deferat sac̾docio. deinde
nec lat̾i saluatoris quodin aqua ꝙ
sanguine colligendi in fid̾i unitate
ppłi ꝓtulit redẽptionẽ. uͥ quisquis
temptaret diuidere quos ille colli¬
cis .xͦ Oimpatiens ⁊ effrenis tur¬
pis questus cupiditas: oardor in¬

Expanded text:
pudor a mortalibus, ut nuda impudensque vel ab ipsis honoretur ambitio, praesertim in sene et sacerdote, quem eo magis profecto puerilis ista dedecet vanitas, quo eum major gravitas, majorque decet sanctitudo: et si in facie benedicitur ab adulante, sed a tergo subsannatur ab omnibus. Est sobria quaedamens saltem caute, etsi non caste. Si valet proficere, clam negotia sua curat. Sin vero, manet in se, et pudoris umbram metuit ad salutem, pro ingenita tamen verecundia honestatem interim retinet, quod homines reveretur et publicum erubescit. 6. Caeterum quaenam ista praeceps est, et frontosa libido dominandi, ut pro obtentu vix annuae quod certe palam est legationis, primo quidem suo nec parcat senio, nec deferat sacerdotio: deinde nec lateri Salvatoris, quod in aqua et sanguine colligendi in fidei unitate populi protulit redemptionem, ut quisquis tentaret dividere quos ille collicis Christi? O impatiens et effrenis turpis quaestus cupiditas! o ardor in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arguere in equitate ꝓmansuetiᷤ
t̾re. putas au̾tere pot̾it aurẽ a ca¬
rissima sponsa sua.cũ clamau̾it
adu̾sus eos stans qui se angustia¬
u̾unt: Nõ omĩno ñ pot̾it ñ audire
plangentẽ. Amici mei ⁊ ꝓximi.in.a.¬

Expanded text:
 arguere in aequitate pro mansuetis terrae; putas avertere poterit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei et proximi
Abbreviated transcription (Latin):
uaricatione intuitũ: ⁊ si ñ rectũ ali¬
quẽ. Nũc aũ excusationẽ ñ ht̃ de am¬
picabor inuitꝰ. ⁊ me intẽꝑantie rep̾hẽ¬
dam. u̾um difficile ꝑsuadeb̾r ei: ego
scio. Nimir̃ hõ diumagnꝰ habitꝰ: in¬
tͥ suos uid̾i se ip̃o inferior erubescit
Agnoscitur is quẽ scriptura loqͥt᷑.
pudor ad ducens pecc̃m. An ñgͣnde pec¬
c̃m ⁊ delictũ maximũ suꝑba ista u̾e¬
cundia. qua t̾ram ⁊ cin̾em pudet ñ

Expanded text:
aevaricatione intuitum, etsi non rectum aliquem: nunc autem excusationem non habet de ampicabor invitus, et me intemperantiae reprehendam. Verum difficile persuadebitur ei, ego scio. Nimirum homo, diu magnus habitus inter suos, videri seipso inferior erubescit. Agnoscitur is, quem Scriptura loquitur, pudor adducens peccatum . An non grande peccatum et delictum maximum, superba ista verecundia, qua terram et cinerem pudet, non
Abbreviated transcription (Latin):
iudico. In litt̾is si quid̃ quas nuꝑ ad
cancellariũ scͥpsit familiares: nõ¬
ne legationis sese on̾e ⁊ nomine ho¬
norari tanto indigniꝰ supplicat qͣn¬
to humilius: utinã tñ optinuiss.
Minꝰ forsan nocuisset potita uotisã¬
bitio: qͣm frustrata. Tũc quippe soli
aupene soli obẽet sͥ: nc̃ uͦ seuit in or¬
bẽ. uides qͥd facit amor głe: Legatio
sarcina gͣuis: hum̾is p̾sertĩ senilib.
Qͥs nesciat: Et tn hoĩ senissimo gͣui¬
or uidet᷑ pena reliquũ id breue die¬
rũ suorũ uiu̾e sine hacpena. S for¬
te causabit᷑ se de suspitione iudica¬
ri: ⁊ nos tem̾itatis arguet qui de oc¬
cultis suis rep̾hendimꝰ qd ñ ꝓbaui¬
mꝰ. Fateor suspitiosus sũ in hac par¬
te: ⁊ nescio anuł simplicissimꝰ quis
secus sentire possit. quippe in tãma¬
nifesta ꝯiectura. ut enĩ simplicẽ bre¬
scͥbit pape innocẽtio. legationẽ pos

Expanded text:
judico. In litteris siquidem quas nuper ad judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit familiares, nonne legationis sese et onere et nomine honorari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pene soli obesset sibi: nunc vero saevit in orbem. Vides quid facit amor gloriae? Legatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem rescribit papae Innocentio: 132 legationem po
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is. fr̃ .B. abbas dictus de claraual¬
le. ꝯstantiã in adu̾sis. Uirtus inpa ⁊¬
ce acqͥrit᷑. inp̃ssura ꝓbat᷑: apꝓbat᷑ ĩ
uictoria. Tempus ẽ qͦ ur̃a si qua ẽ.
nec latere iã nec torꝑe sinat᷑: reu̾en¬
di ⁊ m̾ito suscipiendi pr̃es. hostilis
mortẽ denuo nẽ t̃ꝑis intentare ui¬
det᷑. ur̃ispotissimũ c̾uicib ĩminet.
⁊in uos eo acͥus. quo cominꝰ debacha¬
tͣ. ita uͥcotidianis assultib aũ resis¬
tͥe fortit̾. au turpit̾ qd̾ absit ced̾e cõ¬
pellamini. Nã is qui amat pͥma¬
tũ g̾ere int̾ uos diotrepes ñ recipit
uos. Nec enĩ agnoscit eũ: quẽ tota uo¬
b̾cũ amplectit᷑ eccłia uenientẽ ĩno¬
mine dñi. Nõ hũc inqͣm. s qͥ ueñ in
nomine suo: hc̃ recipit. Nec mirũ.
Et ip̃e nẽpe in fatigabił ad nom̃ gͣn¬
de multũ anhelat: ⁊̃ in hac etate
Nec sane falsa uł incerta opinione
ducor notare hominẽ suꝑ uanita¬
te istiusmodi. s de ore suo ip̃ius eũ

Expanded text:
BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, constantiam in adversis. 1. Virtus in pace acquiritur, in pressura probatur, approbatur in victoria. Tempus est quo vestra, si qua est, nec latere jam nec torpere sinatur, reverendi et merito suspiciendi patres. Hostilis mortem denuo nunc temporis intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui amat primatum gerere inter vos, Diotrephes, non recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota biscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducor notare hominem super vanitate istiusmodi, sed de ore suo ipsius eum
Abbreviated transcription (Latin):
mum lotheriũ nuꝑ falsicalunpnato¬
res in suo sunt m̃datio dep̃hensi. Ad¬
⁊ in eauoluntate memimmẽ discessis¬
sedudum pͥnceps eximie ãte. ut totis
affectib bene łͥ tuis ꝙ cuꝑem. totis ni
fraudatus fructu aduentꝰ mei aduos.
s letus p̃t̾ spem multorum reportarem
mecũ pacem eccłie cũ exultõne uniu̾se
t̾re. miror aũ quo cuiꝰ ue consilio mira
illa mutatio dext̾e excelsi tam subito
in det̾ius ẽ mutata. ut rursus adimu¬
riam eccłie clericos scĩ hẏlarii deciui¬
tate expelleres: uram di inte gͣuiꝰ qͣm¬
pͥmum excitares. Qs te fascinauit tã
cito reced̾e auia u̾itatis ⁊ salutis: ꝓfec¬
to iudicium portabit: quicũꝙ est ille
utinam ⁊ abscidant᷑ qui uos contͦbant
Reu̾t̾e queso. reu̾t̾e: ne ⁊ tu quod absit
abscidaris. Reu̾t̾e in qͣm ⁊ reuoca ani¬
mos tuos ad pacem. ⁊ cdericos ad eccłiã.
ãnqͣm irrecupabilit̾ reddas tͥ adu̾sariũ
t̾ribilem ⁊eum qui aufert sp̃m pͥnci¬

Expanded text:
mum Lotharium nuper falsi calumniatores in suo sunt mendacio deprehensi. n ea voluntate memini me discessisse dudum a te, princeps eximie, ut totis affectibus hene tibi tuisque cuperem, totis nisfraudatus fructu adventus mei ad vos, sed laetus praeter spem multorum reportarem mecum pacem Ecclesiae, cum exsultatione universae terrae. Miror autem quo, cujusve consilio mira illa mutatio dexterae Excelsi tam subito in deterius est mutata; ut rursum ad injuriam Ecclesiae clericos Sancti Hilarii de civitate expelleres, et iram Dei in te gravius, quamprimum excitares. Quis te fascinavit tam cito recedere a via veritatis et salutis? Profecto judicium portabit quicunque est ille. Utinam et abscindantur qui vos conturbant. Revertere, quaeso, revertere, ne et tu, quod absit! abscindaris. Revertere, inquam, et revoca amicos tuos ad pacem, et clericos ad ecclesiam, antequam irrecuperabiliter reddas tibi aversum terribilem, et eum qui aufert spiritum princi
Abbreviated transcription (Latin):
Hm. Quomͦ nãꝙ ñ recognoscet os de
ñ ip̃a sit dilecta illa cuius ꝯcupiurt
decorem. cuius formã induit. cui se
mirabili dignatione castis atꝙ in¬
diuidius deuinx̃ amplexibita ut
ẽent duo in carne una. unũ in uno
sp̃u q̃nq futuri. Nam ⁊ si cognou̾at

Expanded text:
. Quomodo namque non recognoscet os de non ipsa sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno spiritu quandoque futuri! Nam etsi cognoverat
Abbreviated transcription (Latin):
tuo seruiciocũ ñ ħret censum quẽ ef¬
fundẽt. sangͥniñ peꝑcit: dignũ ne tͥ
uidet᷑ tua ꝑfrui pace. ⁊ nr̃am ñcura¬
re.necreciꝑe in sorte consołonis. quos
huisti consortes laboris: Si inueni
grãm in ocuł ur̃is. eripite inopẽ de
timorem dñi delinqͥt. Et illud. Om̃s
necessarii mei recesser̃t ame. Illud qͦ.
Quiuixta me erant delonge .s: ⁊ uim¬

Expanded text:
tuo servitio, cum non haberet censum quem effunderet, sanguini non pepercit? Dignumne tibi videtur tua perfrui pace et nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis, quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de timorem Domini derelinquit; et illud, Omnes necessarii mei recesserunt a me ; illud quoque, Qui juxta me erant, de longe s
Abbreviated transcription (Latin):
tatiõib ur̃is: ita ut pene consumptiᷤᷤ
uirib corꝑis. iuix pꝰ redditam celitꝰ
pacem eccł̃ie. repatͥare potũim. Et re
cens debitum ur̃e miserõnis affectũ.
Urget necessitas mͦ om̃s repet̾e debi¬
tores. Ego uͦ si feciquod fac̾e debui. haud
aliud me ex eo qͣm seruũ mnutilem reputo:
iuxta sermonem dñi. Uer ũpt̃n si feci
qđ oportuit. au qd̃ faciendũ fuit. nũ¬
qͥd m̾ui uapulare: Et ecce rediens auo
it. Si quid dii fortes t̾re uehem̃t̾ eleua¬
cluniacensis abbas. Hii confidentes in
uirtute sua. tinmultitudine .d.suar̃¬

Expanded text:
ris, ita ut, consumptis pene viribus corporis, vix post redditam coelitus pacem Ecclesiae repatriare potuerim. Et reccens debitum vestrae miserationis affectum. Urget necessitas modo omnes repetere debitores. Ego vero si feci quod facere debui, haud aliud me ex eo quam servum inutilem reputo, juxta sermonem Domini . Verumtamen si feci quod oportuit, aut quod faciendum fuit, nunquid merui vapulareit: siquidem dii fortes terrae vehementer elevacopus, et Cluniacensis abbas. Hi confidentes in virtute sua, et in multitudine d
Abbreviated transcription (Latin):
deat ⁊ doleat. mnisereat᷑ ⁊ accingat᷑ ad
uindictam malorum. laudemuͦ bo
norum. Quid enim: Piacet tͥ d̃na mun¬
di. uniu̾sitati constituta uindex in
iram. iudex in mĩam ⁊ placet inqͣm tͥ¬

Expanded text:
at et doleat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Quid enim? placet tibi, domina mundi, universitati constituta vindex in iram, judex in misericordiam; placet, inquam, t
Abbreviated transcription (Latin):
sit hominẽ de ambitione notatũ. ꝯui¬
etum ꝯdemnatũ ad eccłasticã cog̾e dig¬
nitatẽ: qͣsi ñ satis ꝑse ipse se ingerẽ uo¬
luisset. Nonne is ẽ quẽ scẽ memorie lam¬
bertꝰ ep̃c deprehensit̃ in maleficiis dete¬
standis. que ipse stimulante ambitiõe
ꝑpetrarat. ñ solũ agͣdu in qͦ erat. E a
spe totiꝰ ꝓmotionis sollemint̾ ut debu¬
it degradauit: Non ẽ nͭ reuocare sententi¬
ant & ꝓpt̾ anxietatẽ scõꝵ frm̃ de corona.
qui ꝓ hoc clamant ad uos: ae ob ieu̾entiã
ep̃i scĩ ⁊ docti qui in hac re auctor extitit.

Expanded text:
t hominem de ambitione notatum, convictum, condemnatum, ad ecclesiasticam cogere dignitatem? Quasi non satis per se ipse se ingerere voluisset. Nonne is est, quem sanctae memoriae Lambertus episcopus deprehensum in maleficiis detestandis, quae ipse stimulante ambitione perpetrarat, non solum a gradu, in quo erat, sed a spe totius promotionis solemniter, ut debuit, degradavit? Non est nisi revocare sententiam, et propter anxietatem sanctorum fratrum de Corona, qui pro hoc clamant ad vos, et ob reverentiam episcopi sancti et docti, qui in hac re auctor exstitit:
Abbreviated transcription (Latin):
quidem siita ur̃ȩ uisum
fuisset auctoritati. ut in ur̃i p̾sen¬
tia causa dñi senonensis dẽcutẽtur:
ne infensus uidelicet regi. in regis
p̾sentia ⁊ potentia. sius ꝓ se adu̾sari¬
is responsurus. traditus homo uide¬
retur in animam inimicoꝵ eius. S
q̃m ut tenendum irrefragabiliter
quicqͥd p̾cipitis. sic sꝑandum indu¬
bitant̾ bonum de omni re qͣm de¬
cernitis: id solum a ur̃ã pat̾ pietate
deposcit omnium qui ap̃ nos ẽe tu¬
dentur religiosoꝵ humilitas ut si
se ad uultum forte potentis. ut
assolet senserit p̾grauari. confuge̾
liceat ad uiscera patris. quod utiq
hactenus oppresso nemini nega¬
tum audiumꝰ. Alioqͥn uideat iosepħ
uir iustus. quid sibi nunc etiam fa¬
ciendum sit de puero ⁊ matre eius:
quia ecce etiam nunc in senonensi
ꝓuincia xp̃c queritur ad ꝑdendum.
Nam ut qͦd uerum ẽ manifestius
ꝓferamus. rex in archiep̃o ex eo aꝑte
nouam ꝑsequi religionem dinosci¬
tur: qͦd eum in antiqua scłari con

Expanded text:
quidem, si ita vestrae visum fuisset auctoritati, ut in vestri praesentia causa domini Senonensis discuteretur; ne infensus videlicet regi, in regis praesentia et potentia suis pro se adversariis, responsurus, traditus homo videretur in animam inimicorum ejus. Sed quoniam, ut tenendum irrefragabiliter quidquid praecipitis, sic sperandum indubitanter bonum de omni re quam decernitis: id solum a vestra, Pater, pietate deposcit omnium, qui apud nos esse videntur, religiosorum humilitas, ut si se ad vultum forte potentis ut assolet senserit praegravari, confugere sibi liceat ad viscera Patris, quod utique hactenus oppresso nemini negatum audivimus. Alioquin videat Joseph vir justus, quid sibi etiam nunc faciendum sit de puero et matre ejus, quia ecce etiam nunc in Senonensi provincia Christus quaeritur ad perdendum. Nam, ut quod verum est, manifestius 58 proferamus, rex in archiepiscopo ex eo aperte novam persequi religionem dignoscitur, quod eum in antiqua saeculari c
Abbreviated transcription (Latin):
stim̾tis ouiũ: intͥnsecꝰ autẽ lupꝰ rapax.
Deceptis ꝙ custodib estimantib qͥdẽ ouẽ
eẽ. ue ue admissus ẽ. solus ad solam: lupꝰ¬
ad ouicłam. Nec refugit ouicłã lupũ:
quẽ up̃a putabat ouẽ. Qͥd plura: at-¬
trahit. allicir. blandit᷑. & noui euuan¬
głii p̃dicator cõmendat crapulam. parsi-¬
moniam dampnat. Uoluntariã pauꝑta-¬
tem: miseriã dicit. Ieunia. uigłias. silen¬
tiũ. manuũq laborẽ.: uocat insaniam.
Ecorit᷑ ociositatẽ contẽplationẽ nuncu¬
pat: ed acitatẽ. loqͣtitatẽ. curiositatẽ. cun¬
ctam deniq inreꝑantiã nominat discre¬
ceret Quał uͦ religio ẽ. fodẽ t̾ram. siluã
excidẽ. stercora comportare: Nũquid

Expanded text:
stimentis ovium, intrinsecus autem lupus rapax; stimentis ovium, intrinsecus autem lupus rapax; deceptisque custodibus, aestimantibus quippe ovem esse, vae! vae! admissus est solus ad solam lupus oviculam. Nec refugit ovicula lupum, quem et ipsa putabat ovem. Quid plura? attrahit, allicit, blanditur, et novi evangelii praedicator commendat crapulam, parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem, miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium, manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem, loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam nominat discrecere? Qualis vero religio est fodere terram, silvam excidere, stercora comportare? Nunquid