comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris cum luce consensus: quia etiam¬
ipsipi etas bonorum cupiat malos
corrigi. conuersionemq multorum
per gram dĩ miserantis obtineat. ma¬
lignorum tam̃ spirituum aduersus
scõs insidiae non quiescunt: Et siue
occulto dolo. siue aperto proelio mom¬
nib fidelib propositum bonȩ uolun¬
tatis infestant: Inimicum namque
illis est omne quod rectum. omne qđ
castum est. et cum eis nihil inquemquã
amplius liceat quam uistitia diuina
permiserit. quae dignatur suos aut cor¬
ripere disciplina: aut exercere. pacien¬
tia: agunt tam̃ uersutissima artr e
fallaciae. ut ex arbitrio propriae po¬
testatis aut lȩdere uideantur aut par¬
cere Et multis quod dolendum est
ita per nequitiam simulationis N¬
ludunt: ut quidam illos et timeant
pati infensos. et uelint habere placa¬
tos: cumbenefitia daemonum omnib
sint nocentiora uulneribus. quia
satusest homini inimicitiam diaboli
meruisse quam pacem: Sapientes itaq
animeisiinum timere. unum dili

Expanded text:
tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timere, unum dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tulauit. ut uos cribaret uelut triticu:
Ego autem rogaui prote. Nedefiti¬
atfides tua : & tualiquando conuer¬
sus confirma fratres tuos. nein tretis¬
intemptationem: Commune erat
omnib apłis periculum detempta¬
tione formidinis. et diuine protec¬
tionis auxilio pariter indigebant:
qm̃ diabolus om̃s exagitare omnes
cupiebat elidere: Et tamenspecia¬
lis adño petri cura suscipitur. & pro
fide petri proprie supplicatur. tam¬
quam aliorum status certior sit fu¬
turus. simens principis uicta non fue
mitas quae perxp̃m petro tribuitur.
perpetrum apłis conferatur Nam
& post resurrectionem suam dñs beato¬
aeterni amoris professionem: misti¬
pastor exequitur: confirmans cohor¬
tationibus suis: & pronobis orare
noncessans. ut nulla temptatione
superemur: Siautem hanc pietatis
suae curam. omnipopulo dei sicut¬
comigis nobis alumnis suis opem suã
dignatur impendere. apud quos
Cumitaq dilectissimi. tantum nobis

Expanded text:
tulavit, ut vos cerneret veluti triticum; tulavit, ut vos cerneret veluti triticum; ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Etin tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur. Cum post resurrectionem suam Dterni amoris professionempastor exequitur, cōfirmans nos cohortationibus suis, non cessans orare pro nobis, vt nulla tentatione superemur. Si autem hanc pietatis suæ curam, omni populo Dei tomagis nobis alumnis suis opem suam dignabitur impendere. Illi ergo Cum itaq. dilectissimi, tantū nobis
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. in huius fidei firmitate consur¬
get: Hanc confessionem portae in¬
feri non tenebunt: mortis uincula
nonligabunt: Uox enim ista. uox
uitae est: & sicut confessores suos
incaelestia prouehit. ita peccatores
ad inferna demergit: Propter quod
dicitur beatis simo petro tibi dabo
claues regni caelorum: Et quecumq
ligaueris super terram. erunt ligata
et in caelis: & quecumq solueris suꝑ
terram. erunt soluta et in caelis:
Transiuit quidem etiam in alios
non frustra uni commendatur: qđ
omnib intimatur: Petro enim idõ
hoc singulariter creditur: quia
cunctis aeccłae rectoribus petrifor¬
ma proponitur: Manet ergo pe¬
tri priuilegium. ubicumq ex ipsius
fertur aequalitate iuditium : nec
nimiaest uelse ueritas uel remissio.
ubi nihil erit ligatum. nihil solutũ:
nisi quod beatus petrus aut ligaue¬
passione sua dñs quaediscipulorum
erat turbatura constantiam: simon¬
inquid simon: ecce sathanas expos¬

Expanded text:
mitas, ex hujus fidei firmitate consurmitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claues regni caelorum: et quae ligaueris super terram erunt ligata et in caelis, et quaecumque solueris super terram erunt soluta et in caTransivit quidem etiam in alios non frustra uni commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma proponitur. Manet ergo Petri privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus Petrus, aut ligapassione sua Dominus, quae discipulorum erat turbatura constantiam, ait: Simon, ecce Satanas expos
Abbreviated transcription (Latin):
rogat: Acubi quidhabeat discipu¬
lorum sensus excitetur: ille primus
est in dñi confessione. qui primus ẽ.¬
in apostolica dignitate: Quicum
dixisset. tues xp̃s filius dĩ uiui: res¬
na: quia caro et sanguis non reuelauit
tibi. sed pater meus qui est in caelis:
Id est ideo beatus es: quia te pater
meus docuit nec terrena opinio fe¬
fellit: sed inspiratio caelestis instrux̃.
et non caro nec sanguis. sedille me
tibi. cuiussum unigenitus indicauit:¬
Et ego inquid dicotibi: Hoc est sic̃¬
tibi pater meus manifestauit diuini¬
tatem meam: ita ego notam tibi facio
excellentiam meam: Quia tuespe¬
trus: Id est cum egosum inuocabilis
petra. ego lapis angularis qui facio
es. quia mea uirtute solidaris: utquȩ
mihi potestate sunt propria. sint
tibi mecum participatione commu¬
nia: Super hanc petram aedifica¬
bo ecclesiam meam: & porte inferi
non preualebunt aduersus eam:
Super hanc inquid foraitudinem
aeternum ex truam templum: et
aeccłae meae caelo inserenda subli¬

Expanded text:
At ubi habeat discipulorum sensus exigitur, primus est in Domini confessione, qui primus erat apostolica dignitate. Qui cum dixisset: Tu es Christus Filius Dei vivi , resna, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio coelestis instruxit. Et non caro et sanguis, sed ille me tibi, cujus sum unigenitus indicavitEt ego dico tibi , id est, sicut Pater meus tibi manifestavit divinitatem meam, ita et ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus , id est cum ego sim inviolabilis petra, ego lapis angularis, qui facio es, quia mea virtute solidaris, ut quae mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione commmunia. Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Super hanc, inquit, fortitudinem, aeternum instruam templum, et Ecclesiae meae coelo inserenda subli
Abbreviated transcription (Latin):
huius scłi celsitudine extollat. pe¬
trus piscator fuit: Nemo iniquita¬
tem propͥ am. cogitando. miscdiam
dĩ diffugiat: paulus persecutor
fuit: Ille dicit factus est dñs refugiũ
pauperum: iste dicit doceam inĩquos
uias tuas & impii ad te conuertantur:
xultemus in dño dilectissi¬
mi : & spiritali io cunditate
letemur. quia unigenitus
pensationis. & diuinitatis suae misteria:
tati dignatus est prerogare: Cuius
hodierna sollemnitas recurrente tri¬
umpho martirii specimen et decus
contulit orbi terrarum: Hoc enim
optinuit dilectissimi illa confessio:
quae adõ patre apłico inspirata cor¬

Expanded text:
hujus saeculi celsitudine extollat: Pehujus saeculi celsitudine extollat: Petrus piscator fuit. Nemo iniquitatem propriam cogitando misericordiam Dei defugiat: Paulus persecutor fuit. Ille dicit, Factus est Dominus refugium pauperum : iste dicit, Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur ultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur: quia unigenitus pensationis et Divinitatis mysteria, tati dignatus est praerogare, cujus hodierna solemnitas, recurrente triumpho martyrii, specimen et decus contulit orbi terrarum. Hoc enim obtinuit, dilectissimi, illa confessio, quae a Deo Patre inspirata
Abbreviated transcription (Latin):
gentiae atq doctrinę. non solumdi
esse sedetiam exdõ esset appareret:
Cum quanta itaq laetitia. & quanta
dĩ gła contuemur ab animo piscato
memoriam piscatoris. ut nec ille ex
eo quod non habuit iaceret. nec
iste exeo quodhabuit superbiret:
Iamuero illud quod paulum ex
persecutore suo praedicatorem
suum xp̃s operatus est: Quid ua¬
leat ad salutem hominum. nequis¬
quam magnarum sibi conscius ini¬
Humanus inquit sermo & cetera
submanu omnipotentis medici
desalute desperet. tanto informa¬
tus exempło: considera euangeli¬
zantem fidem quam aliquando
uastabat. Ut non solum euasisset
pęnam persecutoris. uerum etiã
coronam meruisset.
eius nomine suum sanguinem cre¬
dendo fudisset: habet ergo roma
caput gentium duo luminaria
ab illo lumine accensu quullumi¬
nat omnem haminem uenientem in
quodamnandam sanauit iniquitatẽ:
In illo discamus non superbire. in isto
non desperare: Quam breuiter mag¬
na nobis exempla proponimus.
ria commemoramus: Nemo sede

Expanded text:
gentiae atque doctrinae non solum ex Deo esset, sed etiam ut ex Deo esse appareret? Cum quanta itaque laetitia et quanta Dei gloria contuemur ab animo piscatorMemoriam piscatoris? ut nec ille ex eo quod non habuit, jaceret; nec iste ex eo quod habuit, superbiret. Jamvero illud quod Paulum ex persecutore suo praedicatorem suum Christus operatus est, quid valeat ad salutem hominum, ne quisquam magnarum sibi conscius iniHumanus, inquit, sermo et sub manu omnipotentis medici de salute desperet tanto informatus exemplo, considerans evangelizantem fidem quam aliquando vastabat, non solum evasisse poenam persecutoris, verum etiam coronam meruisse doejus nomine suum sanguinem credendo fudisse? Habet ergo Roma caput gentium, duo lumina gentium ab illo accensa, qui illuminat omnem hominem venientem in quo damnandam sanavit iniquitatem. In illo discamus non superbire; in isto, non desperare. Quam breviter magna nobis exempla praemissa sunt, r commemoremus, et in e
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo prosternitur superbia. ut eri¬
gatur scĩtas: Uenit ergo ananias.
baptizauit saulum. etfecit paulum:
Baptirauit lupum: & fecit agnum:
Et cepimus habere predicatorem.
quem habuimus persecutorem:
Deniq cepit predicare xp̃m: cui
antea resistebat: Paratus pati pro
eo: contra quem ante pugnabat:
Patitur paulus: quod fecerat saulus:
Saulus lapidauit. paulus lapidatꝰ
est: Saulus xp̃ianos uirgis affecit:
paulus proxp̃o quinquiẽs quadra¬
genas una minus accepit: Saulus
persecutus est eccłam dĩ: paulus sub¬
mis susest insporta: Saulus uinxit:
paulus uinctus est: Et dum saulus
norum: &iam ipse accessit ad nume¬
rum confessorum: Et dum inferret
aliis necem: suscepit ipse proeo mor¬
tem: Dum intrat lupus rapax in sta¬
bula pecudis: subito & ipse factus est
ouis: Itaq quis iam desperet
demagnitudine criminis. aut de
humilitate degeneris: Nam beatis¬
simum petrum piscatorem mundi
genibus prouolutis eum adorat.¬

Expanded text:
ideo prosternitur superbia, ut eriideo prosternitur superbia, ut erigatur sanctitas. Venit ergo Ananias, baptizavit Saulum, et fecit Paulum. Baptizavit lupum, et fecit agnum: et coepimus habere praedicatorem, quem habuimus persecutorem. Denique coepit praedicare Christum, cui antea resistebat; paratus pati pro eo, contra quem antea pugnabat. Patitur Paulus quod fecerat Saulus. Saulus lapidavit; Paulus lapidatus est. Saulus Christianos virgis affecit; Paulus pro Christo quinquies quadragenas una minus accepit. Saulus persecutus est Ecclesiam Dei; Paulus submissus est in sporta. Saulus vinxit; Paulus vinctus est. Et dum Saulus norum, etiam ipse accessit ad numerum confessorum. Et dum infert aliis necem, suscepit ipse pro Christo mortem. Dum intrat lupus rapax in stabula pecudis, subito et ipse factus est ovis. Itaque quis jam desperet de magnitudine criminis, aut de humilitate generis? Nam beatissimum Petrum piscatorem modo genibus provolutis adorat
Abbreviated transcription (Latin):
in lectione actuum apłorum cum
recitaretur audiuimus. caelesti.
uoce prostratus est: dum furit ad
caulas in lupina rabie: ex osum sibi
nomen innocentis agni perseqͥtur:
Dumquerit discerpere. aut uexare
gregẽ: audiuit alti sonam uocem:
Saule saule. quidme persequeris:
Quid frustra insanisti contra nom
olim quidem debui perdere te: sed
stephanus meus orauit prote:
persequeris Caput detaelo pro
membris clamat: Inquietatur
corpris. et decaelo intonat xp̃s:
Saule inquid saule. quidme per¬
sequeris. quid rugiente popło.
mugit archanum: Et contra se-¬
uitiam pauli. militia conqueritur
caeli: Nisi utqui noncrediderat
resurgenti. saltem crederet incaelo
sedenti: Nam dicitur ananie acce
de adeum & signa eum carac tere
meo: Multa enim patietur pro
nomine me Et ille: Dne au¬
diui deu hoc quia multa mala
fecit scis tuis Ait illi dñs Uade.
anania merito intimore tẽ dares
si fortimanu nonesset cui militaris:

Expanded text:
in lectione Actuum Apostolorum, cum in lectione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid fephanum? Olim quidem debui perdere te, sed Stephanus meus oravit pro te. persequeris . Caput de coelo clamat pro membris. Inquietatur corpus; et de coelo intonat Christus, Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Quid est quod rugientis poli mugit arcanum, et contra saevitiam Pauli militia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelo sedentem? Nam dicitur Anande ad eum, et signa cum charactere meo, multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Domine, auviro hoc, quia multa mala fecit sanctis tuis. Ait illi Dominus: Vade, Anania, merito in timore trepidares, si fortis manu non esset cui militares. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli mei audite nos: et
liberateuos Currite prouobis.:
erit gaudium nrmn: siuos uiderimus
induere xp̃m Iuuenes & uirgines.
senes cumuiniorib ad grãm festi¬
nent: Mater nrã pariendo. non
discern it aetates: Ipsa genuit
ex lupo fieret agnus: Tamen natus
est saulus: creuit & factus est mag¬
nus: Baptizatus est amatre : in¬
luminatus est apatre: Et cepit
uelle petrum uidere: &cum quere¬
ret eum ualde uidere. magis eum
petr cepit timere: Audiut enim petrus:
quia saulus eum querit: Noli ti¬
mere beate petre. quia nonsaulus
tequerit: sed paulus uas electionis
tecupit uidere: Oscãe petre bene-¬
dic patrem. et suscipe fratrem: et
habes cum quo defendere matrem:
Obeatȩ petre quia cumuenit sau¬
lus miraris: qualis estu erit & ipse
talis: Et unus uobis erit natalis:
qui illum fecit ex saulo paulum:
ipse fecit exsimone petrum: Unus
uos honorauit: unus uos corona
Sed docentem. nonfugientem:
Fugiebat: quando te nesciebat:

Expanded text:
ilioli mei, audite nos, et liberate vos. Currite pro vobis, erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere Christum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. Ipsa genuit ex lupo fieret agnus. Tanquam natus est Saulus, crevit, et factus est magnus. Baptizatus est a matre, illuminatus a Patre; et coepit velle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Audivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te quaerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabsed docentem, non fugientem. Fugiebat, quando te nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamigitur paulus possidet reg¬
num: quod caro & sanguis impe¬
dire dicitur regnaturo: Ad huc
ergo paulus in terris positus: etiã
in regni caelestis substantiam trans
honorificentiam. qui nobis salutẽ¬
pro effusione sui sanguinis pepere¬
runt: quitam sacratam hostiam
pronrã propitiatione dño sunt
oblati. praesertim cumdicat ad
scõs suos omnipotens ds̃: Quiuos
honorat: me honorat: Et qui uos
spernit: mespernit: Quisquis ergo
honorat martrres. honorat &
xp̃m : et quispernit scõs. spernit

Expanded text:
unt . Jam igitur Paulus possidet regunt . Jam igitur Paulus possidet regnum; quoniam caret sanguine, qui impedire dicitur regnaturos. Adhuc ergo Paulus in terris positus, etiam in regni coelestis substanthonorificentiam, qui nobis salutem effusione sui sanguinis pepererunt, qui tam sacratam hostiam pro nostra propitiatione Domino se obtulerunt; praesertim cum dicat ad sanctos suos omnipotens Deus: Qui vos honorat, me honorat, et qui vos spernit, me spernit . Quisquis ergo honorat martyres, honorat et Christum; et qui spernit sanctos, spernit
Abbreviated transcription (Latin):
saria domu saluatoris Donius
enim fortitudinis petra constitu¬
itur: utilitate uasis ornatur:
Petra ad firmitatem nelabantur
sustentat populos: uas ad custo¬
diam ne temptentur operit xp̃i.¬
Et mirum in modum sc̃m apłm
baptismi grã. in ipsaçaede extitisse
splendidum: potius quam cruentũ:
Quaequidem res: in scõ paulostu¬
penda non est Quid enim mirum
si habundat lacte. nutritor eccłae:
sicut ipse adchorintios ait: lacuob
potum dedi nonescam: Haec est
plane repromissionis illa terra:
quam patribus nr̃is ds̃ promisit
dicendo. dabo uobis terram fluen¬
tem lac et mel: Nonenim dehac
derra locutusest quae manantib
aquis cenum inuoluit. lutumq
permiscet: sedde illa terra pauli
et similium pauli. quae uigiter
purum suaueq distillat: Quae enĩ
pauli epła nonmelle dultior. ẽ. lac.¬
te candidiorꝰ quae epłae: tamq
ubera eccłarum. populos enutriunt
adsalutem: Deceruice ergo apłi:
prosanguine lac manauit: Legi

Expanded text:
saria domui Salvatoris. Domus saria domui Salvatoris. Domus enim petrarum fortitudine construitur, utilitate vasis ornatur. Petra ad firmitatem, ne labantur, sustentat populos: vas ad custodiam, ne tententur, operit et mirum in modum sanctum Apostolum Baptismi gratia in ipsa caede exstitisse splendidum potius quam cruentum. Quae quidem res in sancto Paulo stupenda non est. Quid enim mirum, si abundat lacte nutritor Ecclesiae? sicut ipse ad Corinthios ait, Lac vobis potum dedi, non escam . Haec est plane repromissionis illa terra, quam patribus nostris promisit Deus, dicens: Dabo vobis terram fluentem lac et mel . Non enim de hac terra locutus est, quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet: sed de illa terra Pauli et similium Pauli, quae jugiter purum suaveque distillat. Quae enim Pauli Epistola non melle dulcior est, lacte candidior? Quae Epistolae tanquam ubera, Ecclesiarum populos enutriunt ad salutem. De cervice ergo Apostoli pro sanguine lac manavit. Legim
Abbreviated transcription (Latin):
duntias in columitatis accipit:
hoc enim abapłis donatum mera¬
it : quod nullis thesauris a medicis
redimere potuisset: Primum ergo
signum mirabilium. quod beatus
p̃etrus apostolus fecit: claudo pe¬
dum restituendo uestigia diximus:¬
petrus. et super hanc petram ae¬
dificabo eccłam meam: Siergo pe¬
trus. petra est super quam aedifica¬
tur eccła: recte prius pedes sanat
ut sicut in eccła fidei fundamentum
continet: ita et in homine membroꝵ
fundamenta confirmet Rec te
Non intrepidus. nec in becillis possit
super petram eccłae stare: sed ro¬
bustus et fortis incedere: Ubi autẽ
uerba pauli apłi non leguntur.
quam locus ea non litteris inscribit.
corde retinet. conuersatione custo¬
dit: quam paulus adño uas elec¬
tionis est nominatus: Bonumuas:
in quo praetiosa mandatorum xp̃i
praecepta conduntur: Bonum
uas : decuius plenitudine substan¬
tia uitae populis semper erogatur.
& plenumest: Optima apłorum
nomina: petra & uasculum neces¬

Expanded text:
divitias incolumitatis accepit! divitias incolumitatis accepit! Hoc enim ab Apostolis donatum meruit, quod nullis thesauris a medicis redimere potuisset. Primum ergo signum mirabilium suorum Petrus fecit, claudo pedum restituendo vestigia. DiximPetrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Si ergo Petrus petra est supra quam aedificatur Ecclesia, recte prius pedes sanat; ut sicut in Ecclesia fidei fundamentum continet, ita et in homine membrorum fundamenta confirmet: recte, non trepidus, nec imbecillis possit supra petram Ecclesiae stare, sed robustus et fortis incedere. Ubi autem verba Pauli apostoli non leguntur? Quis locus ea litteris non inscribit, corde retinet, conversatione custodit? Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est. Optima Apostolorum nomina, petra et vasculum, neces
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. et uniuerso mundo
notissimum : quod bea¬
tissimorum petri et pauli natalis
est hodie. nec aliquam partem
orbis latere potuit tanta deuotia
siquidem cum dehis dicat dauid
propheta: in omnem terram exi¬
uit sonus eorum. et infines orbis
terrae uerba eorum: In omnem
terram mirabilium petriuirtus est:
et infines orbis terrae epłae pauli
penetrarunt: Quis enim non audi¬
uit quod primum beatus apłspetrus
sedenti adportam speciosam templi.
claudo et ex matrissuae olim uentre
iam debili pedum restituerit firmitatẽ:
U quod natura minus contulerat:
apłica grã repararet: Cumenim
claudus ille stipem rogans aliqui d
pecunae se ab apłis crederet accep¬
turum: ait illia postolus petrus:
Argentum et aurum non habeo:
& ambula: Beata plane largitas:
quae petenti argentum quidem non¬
tulit. sed contulit sanitatem: Beata
largitas: quae dethesaunis suis ar¬
gentum non protulit: sed protulit
medicinam: Beatus & ille claudus:
quidum stipem quaerit pecuniae.

Expanded text:
tres, et universo mundo notissimum, quod beatissimorum Petri et Pauli Natalis est hodie, nec aliquam partem orbis latere potest tanta devotio: siquidem cum de his dicat David propheta, In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ; in omnem terram mirabilis Petri virtus diffusa est, et in fines orbis terrae Epistolarum Pauli verba penetrarunt. Quis enim non audivit, quod primum beatus apostolus Petrus sedenti ad Speciosam portam templi claudo, et ex matris suae ventre olim jam debili, pedum restituerit firmitatem; ut quod natura minus contulerat, apostolica gratia repararet? Cum enim claudus ille stipem rogans, aliquid pecumae se ab Apostolis crederet accepturum, ait illi apostolus Petrus: Argentum et aurum non habeo;  surge et ambula . Beata plane largitas, quae petenti argentum quidem non contulit, sed contulit sanitatem! Beata largitas, quae de thesauris aurum non protulit, sed protulit medicinam! Beatus et ille claudus, qui dum stipem quaerit pecuniae,
Abbreviated transcription (Latin):
diluitur. cuius supplicto iminani
crudelitas sepelitur: Gaudent om̃s
cuncti laetantur: Solus dauid
plangit filium. parricidȩ lamenta¬
tur interitum: Quid plangis glori¬
osae pater: quid lamentaris. quasi
abessalon. quod ausus est com pro¬
baris: quid fles scelestum. quasi eu
perpetrare uoluers parricidium:
frangitur gloria uictoris exercitus:
sifletur hostis interitus: Nec laeti¬
tia esse poterit inuictoria: si parri¬
cide plangitur poena Ille tuus
non fuit filius: quisic uio lauit
paternos affectus Ille tuus dici
non meruit: qui ius patris scĩssimi
uiolauit: Te non contempserunt
exercitus: non duces quib parci
scelesto mandasti. sed illa arbor
illa te ultra est. illa defendit. illa
lȩsi patris iniuriam quaete pon
audierat uindicauit: Defessio tua:
securitatem patribus attulit: & par¬
ricidarum audiciam reuocauit
Perte & iniuria naturae defensa est.
et patrum pietas reuocata: Noro
enim supplicio debuit interire.

Expanded text:
diluitur, cujus supplicio immanis diluitur, cujus supplicio immanis crudelitas sepelitur, Gaudent omnes, cuncti laetantur, solus David plangit filium, parricidae lamentatur interitum. Quid plangis, gloriose pater? Quid lamentatione quasi Absalom quod ausus est comprobaris? Quid fles scelestum, quasi eum perpetrare volueris parricidium. Frangitur gloria victoris exercitus, etiam fletur hostis interitus, nec laetitia esse poterit in victoria, dum parricidae plangitur poena. Ille tuus non fuit filius, qui sic violavit paternos affectus. Ille tuus dici non meruit, qui jus patris altissimi violavit. Te non contempserunt exercitus, non duces quibus pro tam scelesto mandasti, sed illa arbor, illa te ulta est, illa defendit, illa laesi patris injuriam, quae te non audierat, vindicavit. Defensio tua securitatem patribus attulit, et parricidarum audaciam removit, per te injuria naturae defensa est, et paterna pietas revocata. Novo enim supplicio debuit interire,
Abbreviated transcription (Latin):
Nudatur hostis deseritur parnci¬
da. iam suam in suis conspicit poe¬
nam: Iam supplicium debitum
sibi suorum interitu recognoscit.
iam timet. iam non formidat. iam
proprium meditatur interitum:
Denique : animal petit. mulam
conscendit. datse infuga prae¬
cipitem paratam propere festinat
ad arborem cui traditus &ictu uio¬
lento inmissus animali subducto.
& supter in campos elapso inseri¬
tur ramis. obligatur lignis. trans¬
fixo gutture conligatus acpendens.
iam mortuus ab omnib inuenitur.
quem iam nec caelum potuit ui¬
uum conspicere: nec terra ulterius
sustinere: Onefandum meritum
parricidae: Iniuriam patris.
nonpugnatis gladius. non hostilis
manus. Noniãculantis ictus defen¬
dit : sed uindicant ligna arbor
ulciscitur. rami defendunt. nec est
ulla creatura quae mota nonfuerit
cum ipsum dñm senserit moueri
auctorem: Igitur: redeunt cunc¬
ti debello. parricida auctore belli
prostrato. cuius sanguine scelus

Expanded text:
nudatur hostis, deseritur parricinudatur hostis, deseritur parricida, jam suam in suis concipit poenam, jam supplicium debitum sibi suorum interitu recognoscit, jam timet, jam formidat, jam proprium meditatur interitum. Denique animal petit, mulam conscendit, dat se in fugam praecipitem, paratam prope festinat ad arborem, cui traditur, et ictu violento immissus a sali sic subducto, et subter in campis elapso inseritur ramis, obligatur lignis, transfixo gutture colligatus ac pendens. Jam mortuus ab omnibus invenitur, quem jam nec coelum potuit vivum conspicere, nec terra ulterius sustinere. V. O nefandum meritum parricidae, injuriam patris non pugnantis gladius, non hostilis manus, non jaculantis ictus defendit, sed vindicant ligna, ulciscitur arbor, rami defendunt, nec est ulla creatura, quae mota non fuerit, cum ipsum Dominum senserit moveri auctorem. Ideo redeunt cuncti de bello, parricida auctore belli prostrato, cujus sanguine scelus
Abbreviated transcription (Latin):
lute spoliare conatur: Respices iam
scelestis sime. hostis nefande iam
respice parricda. respice inquam
usquequaq inte cuncta conuerti res¬
pice contrate abipsa rerum natura
pugnari Et quamuis contrate
dimicet caelum: moueatur terra.
exercitus pugnet: tamen aliud te ig¬
notum & in opinatum sustinet bel¬
lum: Aliud tibi iam paratum est
proelium: quod fugientem excipiat.
properantem interimat. festinantẽ
occidat: Nonenim isti exercitus
quoscernis. quos conspicis. quos aut
tuus furor contra pa trem armauit:
aut patris contrate. necessitas prouo¬
cauit:. Quia quamuis digne contra
te exerant gladios: uibrent enses:
lanceas torqueant: ut dolor laesi
patris tuo interitu diluatur : tamen
te fugientem arbor excipiat. rami
interiment: ligna suspendent:
dit Nec poteris hoc bellum inpu¬
nitus euadere: qui genitori necem:
conatuses in rogarẽ: Igitur com¬
misso bello: proster nuntur hostes.
aduersi cadunt. inimici uincuntur:

Expanded text:
lute spoliare conatur. IV. Respice jam lute spoliare conatur. IV. Respice jam scelestissime hostis; nefande, jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta converti. Respice contra te ab ipsa rerum natura pugnari, et quamvis contra te dimicet coelum, moveatur terra, exercitus pugnet, tamen aliud ignotum te et inopinatum sustinet bellum; aliud tibi jam paratum est praelium, quod fugientem excipiat, perpetrantem interimat, festinantem occidat. Non enim isti exercitus carnis quos conspicis, quos aut tuus furor contra patrem armavit, aut patris contra te necessitas provocavit, qui quamvis digne contra te exerant gladios, vibrent enses, lanceas torqueant, ut dolor laesi patris tuo interitu diluatur, tamen te fugientem arbor excipiet, rami interiment, ligna suspendent. dit, nec poteris hoc bellum impunitus evadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur commisso bello prosternuntur hostes, adversi cadunt, inimici vincuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
interciper. quam occidat: Sitit
sanguinem patris. cruorem appetit
genuĩoris timet differre uel modicũ:
ne aut ira remorata deficiat: aut
furia dilata languescat: Disponit᷑
prppere bellum. acies dirigitur.
pugna paratur. cognatȩ classes in
semet ardescunt: Inde parricida
exercitum contra patrem inflam¬
mat: hunc dauid ut parcant filio
ab euntes duces exorat Parcite in¬
quit filio meo abessalon: Inde de¬
mentia contra genitorem exurgit:
hinc dementia ut parricidae parca¬
tur exposcit: Inde furor: hinc pie¬
tas operatur: Inde insama: hinc
miscđia inter ponitur: Inde crudeli¬
tas: hinc bonitas ostentatur: Parri¬
cida non lesus insanit: dauidlae¬
ditur et mitescit: Debellatur abim¬
pietate pietas. nec mouetur pietas
patris. Nec gladio uincitur nec terro¬
re mutatur: Parricida nec ratione
frangitur: nec iminenti interitu de¬
terretur: Obduratur inpęnam. in
supplicium cogitur. nec salutem in
aliquo iam meretur: qui patrem sa¬

Expanded text:
intercipere quam occidere; sui intercipere quam occidere; sui sanguinem patris, cruorem appetit genitoris; timet differre vel modicum, ne aut ira remorata deficiat, aut furia dilata languescat, disponitur prope bellum, acies dirigitur, pugna paratur, cognatae classes in semet ardescunt. Inde parricida exercitum contra patrem inflammat; hinc David ut parcatur filio abeuntes duces exorat: Parcite, inquit, filio meo Absalom; inde dementia contra genitorem insurgit, hinc clementia, ut parricidae parcatur, exposcit; inde furor, hinc pietas operatur; inde insania, hinc misericordia interponitur; inde crudelitas, hinc bonitas ostenditur. Parricida non laesus insanit, David laeditur et mitescit; debellatur ab impietate pietas; nec movetur pietas patris, nec gladio vincitur, nec terrore mutatur; parricida nec ratione frangitur, nec imminente interitu deterretur. Obduratur in poenam, in supplicium cogitur, nec salutem jam in aliquo meretur, qui patrem sa
Abbreviated transcription (Latin):
et mutȩ pecudes: pietatis iura con¬
seruant: Et quib natura denegat
rationem. non tamen denegat pieta¬
tem: Inno centem perimere: nefasẽ.
Patrem occidere : seclus. Prophe¬
tam iugulare: facinus in auditum:
& ante hoc tempus mortalib cunctis
ignotum: Cessa iam abisto scelere:
omnes exhorreant: Ne audaces exte
quod non nouerant discant: Cessa
inquam. nequi postte tantum facinus
perpetrarit: te utatur auctore
Cur mundo nouum facinus tradis:
cur doces quodnatura non nouit:
cur cupis quod pietas ipsa horrescitꝰ
cur audes perficere quod nouo sup¬
plicio cogatur dñs uindicare: interea.
parricidȩ suror non minuitur. pon
refrenatur. ardescit inpeius inmauis
accenditur: Cupit facinus concep¬
tum festinanter implere: desiderat
scelus dispositum instantissime per¬
petrare: Properanti innefas: tarda
sunt cuncta Festinanti ad facinus.
uidentur remorari disposita: Cupit
parricidium ante complere: quam
quam gerat I estnat patrem ante

Expanded text:
et mutae pecudes pietatis jura conet mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, non tamen denegat pietatem. Innocentem perimere nefas est, patrem occidere scelus, prophetam jugulare facinus inauditum, et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo novum facinus tradis? Cur doces quod pietatis natura non novit? Cur cupis quod pietas ipsa horrescit? Cur audes perficere quod novo supplicio cogatur Dominus vindicare? III. Interea parricidae furor non minuitur, non refrenatur; ardescit, in pejus immanis accenditur. Cupit facinus conceptum implere, desiderat scelus dispositum instantissime perpetrare. Perpetranti nefas tarda sunt cuncta, festinanti ad facinus videntur remorari disposita. Cupit parricidium ante complere quam agat; festinat patrem ante
Abbreviated transcription (Latin):
enim si deseritis cessabit: quiut au¬
deret. uester numerus prouocauit:
Certe solus pereat: quinaturae iura
debellat: Solus concidat: qui pie¬
tatem patris inpugnat: Aut enim
reum. doleo impium. doleo nouo
supplicio moriturum: Quiste in hoc
facinus prosilire parricida deter¬
rime docuit: quiste furor audire
tam inmane facinus prouocauit:
Sioffendit: paterest Silesit: geni¬
tor: Quin immo: nec offendit nec
lȩsit Uincat furorem pietas affectꝰ
insaniam superet: crudelitatem
natura debellet:Aut numquid
te pater. quia non laesit. offenditꝰ
aut idcirco te offendit. quia non
laesit: qui forsitan non offenderet
silaesisset: Redde affectus. exibe
pietatem: Tibi parcis: dum apatre
manus auertis. quem defendere de¬
beres: si quod audes. alterum au¬
dere cognouisses Ubi iamsolatiũ
patres: ubi praesidium genitores
inuenient. si filios senseritt parrici¬
das: aut quando externa tuta sunt
sidomestica nobis obsistunt: bestię

Expanded text:
enim si deseritis, cessabit, quem, ut auenim si deseritis, cessabit, quem, ut auderet, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnat. Aut enim reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura debellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te offendit, quia non laesit, qui forsitan non offenderet si laesisset. Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alterum audentem cognovisses. Ubi jam solatium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tuta sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
lestiae perflagiciosos incurris: Dauid
scĩssimus: tot dementes exercitus quia
non deliquit. offendit. tot populo¬
rum rabiem. quia nonlȩsit: incurrit
sus contra patrem conspirat exercitus.
Amantur incedem patris. funestae
multorum manus. proliocantur in
innocentem. ulcisci facinus aliaenum:
Unius parricide furor: tot milia
insanire compellit: Unius dementia:
dementes efficit multos: Offendit
enim dauid filium: quia frĩs in eum
enim scelera dum non resecantur:
increscunt: Et in augmentum faci¬
norum prosilitur: quotiens secura
inpunitate peccatur: Dum enim
in abessalon frĩs occ facinus non
uindicatur: in parricidium patris
recidiuum facinus iteratur: Uos uos
inquam exercitus infelices ad moneo:
uos affectu piaetatis ex hortor. cur
in alienum facinus ruicsꝰ cur furentis
insaniam adiuuatis: cur parricidȩ
similes ac dementes existitis: deserite
quaeso deserite reum. deserite nouo
supplicio moriturum: Forsitan

Expanded text:
lestiae per flagitiosos incurris! David lestiae per flagitiosos incurris! David sanctissimus tot dementes exercitus quia non reliquit offendit; tot populorum rabiem, quia non laesit, incurrit. x, et universus contra patrem spirat exercitus. Armantur in caedem patris funestae multorum manus; provocatur in innocentem ulcisci facinus alienum; unius parricidae furor, tot millia insanire compellit; unius dementia dementes efficit multos. II. Offendit enim David filium, quia fratris in eum enim scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties sedatur impunitate peccatum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus iteratur. Vos, vos, inquam, exercitus infelices, admoneo, vos affectu pietatis exhortor, cur in alienum facinus irruitis? Cur furentis insaniam adjuvatis? Cur parricidae similes ac dementes existitis? Deserite, quaeso, deserite reum, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
erdidit abessalon scelestis¬
simus mentem: perdidit
sensum amisit consilium
insectatur patrem. fugat
in nocentem. in sequitur genitorem.
usurpat imperium. potestatem arri¬
pit: regnum inuadit Nonut cum
patre sotiaetatem regni iniret: sedut
totum regnum patrĩs sanguine pos¬
sideret: Perdidit inquam ab essalon
consilium: dum parricidio cupit¬
mercari imperium: Amisit sensum:
dumper exitium patris. consequi
desiderat regnum: Testinat prope¬
rat. quaerit innocentem obprimere
reus: patre superstite moriturus:
At contra dauid humilis acmitis.
caedit domo persequentem fugit
declinat hostem. relinquid affectus.
ne aut parricidȩ interitus ei luctũ
afferet: aut per emptio eius reun
filium exhiberet. Uult furorem filii
fugiendo compescere desiderat decli¬
nando parricidȩ saeuitiam tempera¬
re. sed crudelitas mente concepta
tam sedari non potuit: quam imanis
seuitia ad perfitiendum facinus prouo¬
cauit: Oinnocentia. quantum apud
reos periculi suscipis. quantum mo¬

Expanded text:
erdidit Absalom sceleratissimus mentem, perdidit sensum, amisit consilium; insectatur patrem, fugat innocentem; insequitur genitorem, usurpat imperium, potestatem corripit, regnum invadit, non ut cum patre societatem regni iniret, sed ut totum regnum patris sanguine possideret. Perdidit, inquam, Absalom consilium, dum parricidio mercari cupit imperium; amisit sensum, dum per exitium patris consequi desiderat regnum. Festinat, properat, quaerit innocentem opprimere, reus patre superstite moriturus. At contra David humilis ac mitis cedit homini, persequentem fugit, declinat hostem, relinquit affectus ne aut parricidae interitus ei luctum afferret, aut peremptio ejus reum filium exhiberet. Vult furorem filii fugiendo compescere, desiderat declinando parricidae saevitiam temperare. Sed crudelitas mente concepta tam sedari non potuit, quam immanis saevitia ad perficiendum facinus provocavit. O innocentia, quantum apud reos periculi suscipis, quantum mo
Abbreviated transcription (Latin):
quo triumphales coronas
deuicto diabolo meruer̃.
quantum fides romana
testatur.
sermo redlatur audiant a nobis.
preces fundant pronobis: Sicut
traditione patrum cognitum me
quod exutero matris innumero
fususest hominum: sed quod ex
uinculo carnis in luce natus est
ut quo apło suo nouissimus primo.
quiadeundem dm̃ uocatus cuturrit.
adeundem diem coronatus occurrit:
ordine temporis: impares aeternitate.
felicitatis aequales ille expiscatore .
iste expersecutore: In illo infirma
mundi electa sunt. ut confundantur
fortia: inisto habundauit peccatum.
monstrare dignatus est. qui ad regna¬
caelorum primum uocare uoluit
piscatores. postea uocaturus impera¬
tores. nisi utqui gloriatur. in dño
lium potentium nonsalutem con¬
tempsit. qui ignobiles imperitos
infirmos que p̃posuit: Nisi enim
prius eligeretur uilitas infirmorum:
non sanaretur inflatio superborum:¬
putaret acdiceret: in se electam opu

Expanded text:
quo triumphalem coronam, devicto diabolo, meruerunt, quantum fides Romana testatur, sermo reddatur. Laudes audiant a nobis, preces fundant pro nobis. Sicut traditione patrum cognitum memquo ex utero matris in numerum fusus est hominum, sed quo ex vinculo carnis in lucem natus est coapostolo suo novissimus primo, qui ad eumdem diem vocatus advenit, ad eumdem diem coronatus occurrit. Ordine temporis impares, aeternitate felicitatis aequales: ille ex piscatore, iste ex persecutore. In illo infirma mundi electa sunt, ut confundantur fortia : in isto abundavit peccatum, monstrare dignatus est, qui ad regnum primo vocare voluit piscatores, postea vocaturus imperatores, nisi ut qui gloriatur, in Domino orum, potentum non salutem contempsit, quibus ignobiles, imperitos infirmosque praeposuit. Sed nisi prius eligeretur vilitas infirmorum, non sanaretur inflatio superborumputarent et dicerent non in se
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut liberaret quod fecerat Hȩc est
ergo dominicȩ natiuitatis magna
sollempeuttis: haec est dieihuius noua
& gloriosa festiuitas. cduentus dĩ factꝰ
ad homines: Itaq dies iste ꝓeo quod in eo
xp̃o natus est natalis dicitur. quemq
ideo obseruare ꝑreuolutũ circulum
anni festa sollempnitate debemus.
ut inmemoriam reuocetur. quod natꝰ
S

Expanded text:
erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste pro eo quod in eo Christus natus est, natalis dicitur. Quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate debemus, ut in memoriam revocetur quod natus s
Abbreviated transcription (Latin):
patuerunt: Indeest et illud quod
uelum templi inpassione dñi cons¬
tat scissum: Reuelata sunt enim
tali facto illa quae tegebantur oc
tis deduxerunt me: Uirtutem
xp̃i testae non putemus in congruę
comparatam. quia sicut illa for¬
nace durescit. et fortior redditur
igne decocta: sic passione dñi
uirtus eius solidata est : quae prius
quasi lutea uidebatur incredulis:
Lingua uero sua significat
p̃dicatores apostolos. qui adheser̃
faucib xp̃i: dum eius mandata
custodiunt: Ille enim infaucibus
dominicis manet : quise diuino
adiutorio inipsius praedicatione
custodit: Sed quomodo se dicit in
puluerem deductum. cuius caro
non pertulit corruptionem: Sed hoc
aduotum intelligendum est in ma¬
num udacorum. quise putabant
xp̃o mortem dedisse communem:
inqua crederetur usq inpuluerem
fuisse perductus: Siue magis amem¬
bris suis idest ab eccła. dicat se usq
ad puluerem fuisse perductum:
Sors ista: human& condicioni. uide¬

Expanded text:
patuerunt. Inde est et illud, quod patuerunt. Inde est et illud, quod velum templi in passione Domini constat scissum; revelata sunt enim tali facto illa quae tegebantur occlverem mortis deduxerunt me. Virtutem Christi testae non putemus incongrue comparatam, quia sicut illa fornace durescit, et fortior redditur igne decocta, sic passione Domini virtus ejus solidata est, quae prius quasi lutea videbatur incredulis. Lingua vero sua significat praedicatores apostolos, qui adhaeserunt faucibus Christi, dum ejus mandata custodierunt. Ille enim in faucibus Dominicis manet, qui divino adjutorio ipsius praedicationem custodit. Sed quomodo se dicit in pulverem deductum, cujus caro non pertulit corruptionem? Sed hoc ad votum intelligendum est immanium Judaeorum, qui se putabant Christo mortem dedisse communem, in qua crederetur usque in pulverem fuisse perductus: sive magis a membris suis, id est ab Ecclesia dicat se usque ad pulverem fuisse perductum; dum sors ista humanae conditioni vide
Abbreviated transcription (Latin):
ad tribunalia prȩsidis audiendum:
Rugiens adblasphemas uoces: quib
clamauerunt. crucifige crucifige:
Quod utrumq feris merito comparatum
est: quando insani populi. consilium
rationabile perdiderunt: Sicut aqua
ossa mea: Comparatio ista: non mi¬
nimum continet sacramentum:
Dis persasunt ossa eius: idest firmi ac
fideles apłi quando dixit eis. ecce
ego mitto uos. sicut agnos in medio
luporum: Tunc illi quasi aqua ef¬
fusisunt: Aqua enim quando fun¬
ditur: et rigat & abluit: Sic illi or¬
bem terrarum diuino imbrae sati
mei. Corsuum uoluntatem suam
dicit. quae inscripturis diuinis clau¬
sa tegebatur: Sed impleta passione.
omnȩs ueritas deaduentu eius pro¬
missa: reuelataest: Bene autem
legis mysteria comparata sunt cae¬
rȩ: quaetunc splendorem reddit.
quando inusum luminis calore
liquaę facta dissoluitur: Uentrem
autem suum dicit eccłam catholi¬
cam. ubi tecta uerba p̃dicantium
ueniente temporis plenitudine.

Expanded text:
ad tribunal praesidis audiendum; ad tribunal praesidis audiendum; rugiens ad blasphemas voces, quibus clamaverunt: Crucifige, crucifige. Quod utrumque feris merito comparatum est, quando insani populi consilium rationabile perdiderunt. Vers. 14. Sossa mea. Comparatio ista non minimum continet sacramentum. Dispersa sunt omnia ossa ejus, id est firmi ac fideles apostoli, quando dixit eis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum : tunc illi sicut aqua effusi sunt. Aqua enim quando funditur, et rigat et abluit: sic illi orbem terrarum divino imbre satiamei. Cor suum, voluntatem suam dicit, quae in Scripturis divinis clausa tegebatur; sed impleta passione, omnis veritas de adventu ejus promissa revelata est. Bene autem legis mysteria comparata sunt cerae, quae tunc splendorem reddit, quando in usum luminis calore liquefacta dissolvitur. Ventrem vero suum dicit Ecclesiam catholicam: ubi tecta verba praedicantium, venientu temporis plenitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
poris animatur Quod si adhuc. al¬
tius auctoritatis uerba pensemus.
circum deder̃: potest trami ad eos
qui illum cumgladus et fustibus
ambierunt obseder̃ autem ad illos.
qui sepulchrum eius custodierunt.
ne adiscipulis occulte raperetur:
O bsidio enim dicta est: quasi hostium
insessio. idest hostilis circumdatio:
piens et rugiens Metaphora intro¬
ducta est a consue tudine ferarum.
quae auidius aperiuntꝰ: quando a¬
liquid degluttire contendunt:
In me autem dixit contrame: cum
detestabile adunatione dicebant.
crucifige. crucifige: Ossuum reuera
suum. quod non illis sipientia aperut.
sed cogitatio scelerata reserauit: Audi¬
ant utrumq pe lagian. quando iudȩi
nequitiam locutisunt: ipsi ossuum ape¬
ruerunt: In bono autem legitur. dñe
labia mea aperies: et osmeum annun¬
tiabit laudem tuam: Quod autem
dixit sicut leo rapiens et rugiens:
Rapiens pertinet ad insanissimam sedi¬
cionem. quando eum raptum traxer̃

Expanded text:
poris animatur. Quod si adhuc alporis animatur. Quod si adhuc altius auctoritatis verba pensemus, circumdederunt, potest trahi ad eos qui illum cum gladiis et fustibus ambierunt: obsederunt autem, ad illos qui sepulcrum ejus custodierunt, ne a discipulis occulte raperetur. Obsidio enim dicta est, quasi hostium insessio, id est hostilis circumdatio. piens et rugiens. Metaphora introducta est a consuetudine ferarum, quae avide os aperiunt quando aliquid deglutire contendunt. In me autem dixit contra me, cum detestabili adunatione dicebant: Crucifige, crucifige . Os suum, revera suum, quod non illis sapientia aperuit, sed cogitatio scelerata reseravit. Audiant utrumque Pelagiani, quando Judaei nequitiam locuti sunt, ipsi os suum aperuerunt. In bono autem legitur: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . Quod autem dixit, sicut leo rapiens et rugiens: rapiens pertinet ad insanissimam seditionem, quando eum raptum traxerunt