comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
more am̃arum suarum exe parte
dulcorati dulcedine bonitatis res¬
diderunt dõ & scȩ mariȩ auscien¬
si sedis quicqͥd actenus iniuste
possidere uidebantur. Qua ꝓpt̾
ego Petrus de Big recognoscens
patrem nm et matrem meam &
parentes meos in pecc̃is denuisse
ecłiam scĩ Retͥ de big & decimas
euis. guerpun illam deo & sc̃ẽ mͦ
& archiep̃o . W̾. bnardi de mon¬
missione pecc̃orum patris mi
et matris meę & aliorum pa¬
rentum meorum & nuĩ ipsius
qui du inuste tenuimꝰ ȩcłiam
illam & decimas eius. Et hoc
totum dimisi & feci consilio co-¬
mitis fortonis & filui sui aste¬
noue et illi similit̾ quicqͥd ibi
ad faciendum habebant & totã
dominationem suam dimiser̃
deo & sc̃ẽ marie et archiep̃o et
bẽ mariȩ canonicis. & dñationẽ
tocius honoris quem adquisituri
erant habitatores loci illius. E
eadem ipsa die firmauit supra¬
dictus forto comes & eius filius
astanoua iureiurando saluitatẽ
eiusdem uille. Et ego retrus de
Big qͣndo me moui ad ierłm.

Expanded text:
more animarum suarum ex parte, dulcorati dulcedine bonitatis, reddiderunt Deo et Sancte Marie Auscienci sedis quicquid actenus injuste possidere videbantur. Qua propter, ego Petrus de Big, recognoscens patrem meum et matrem meam et parentes meos in peccatis tenuisse ecclesiam santi Petri de Big et decimas ejus, guerpivi illam Deo et Sancte Marie et archiepiscopo Wmissione peccatorum patris mei et matris mee et aliorum parentum meorum et mei ipsius, qui diu injuste tenuimus ecclesiam illam et decimam ejus ; et hoc totum dimisi et feci consilio comitis Fortonis et filii sui Astanove ; et illi similiter quicquid ibi ad faciendum habebant et totam dominationem suam dimiserunt Deo et sancte Marie et archiepiscopo et Beate Marie canonicis, et dominationem tocius honoris quem adquisituri erant habitatores loci illius. Et eadem ipsa die firmavit supradictus Forto comes et ejus filius Astanove, jurejurando salvitatem ejusdem ville. Et ego Petrus de Big, quando me movi ad Jerosolimam,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem uero archiep̃i austindi
successit. Wꝰ. B. archiep̃s & feẽ
clamationem de supra memorata
tra ad iamt dictum comitem for¬
tonem ⁊ accepto ab archiep̃o
equo sexaginta solidorum abstrax̃
illam de bernardo Ricardo et
reddidit sc̃ẽ mariȩ & canonicis eiꝰ
in manu archiep̃i in alodium.
Deinde uenit Wilelmus filius fupͣ¬
dicti Bernardi ricardi dicens p̃¬
fatam t̾ram ẽẽ sui. iuris. accep¬
tis. xx. soł firmauit eam suꝑ
altare scẽ marie. Iterum guar.¬
nerius quidam nepos supͣdicti
berardi conquerens suꝑ illa mo¬
riens ꝓ remedio am̃e sue dimisit
ac dedit Scẽ marie quicquid ibi
iusticie habebat. In qua t̾ra
archidiacħs eicius uineam ad
opus Scẽ Mariȩ optimam
plantauit.

Expanded text:
mortem vero archiepiscopi Austindi successit Wus B., archiepiscopus et fecit clamationem de supra memorata terra ad jam dictum comitem Fortonem, et, accepto ab archiepiscopo equo sexaginta solidorum, abstraxit illam de Bernardo Ricardo et reddidit Sancte Marie et canonicis ejus in manu archiepiscopi in alodium. Deinde venit Wilelmus, filius supradicti Bernardi Ricardi, dicens prefatam terram esse sui juris, acceptis XX solidis, firmavit eam super altare Sancte Marie. Iterum Guarnerius quidam, nepos supradicti Berardi, conquerens super illa, moriens, pro remedio anime sue, dimisit ac dedit Sancte Marie quicquid ibi justicie habebat. In qua terra archidiachonus Eicius vineam ad sancte Marie optimam plantavit.
Abbreviated transcription (Latin):
cesanis diuinȩ seruitutis officia celebrent. & sepulturȩ debita ꝑ
agunt. Concedimus oeiam uob laicos seu dericos nisi qui ꝓcertis
criminibus eax cominimicati sunt ad conuersionẽ ꝑ loca ur̃a
susciꝑe. Clericos quoq regulares qui uel in locis suis salua¬
ri ñ possunt. uel ꝓnecessitatibꝰ ad ur̃m cęnobium confugiunt
suscipiendi. & ad ur̃m ꝓpositum admittendi religioni ur̃e licẽ.¬
tiam in ꝑtimur. Preterea decernimus ut nulli omĩno hominum
liceat nr̃m uenerabile cęnobium ⁊ loca ei subdita temere per¬
ute iam donata. sunt uel in futurum dõ miserante do¬
nari contigerit. sirin uob̾ ur̃isq successoribus &e alibata
ꝑmaneant. Iuos ꝓfecto cognoscimus ab ex communica¬
tis pia discrecione uigilantius abstinere. Siqua igitua
ecełicistica secularisue ꝑsonci hanc nr̃ȩ consticutionis pagimã
scens. contra eam temere uenire temptauerit. secundore¬

Expanded text:
cesanis, diuinæ seruitutis officia celebrent, & secesanis, diuinæ seruitutis officia celebrent, & seeragant. Concedimus etiam vobis laicos seu clericos nisi qui pro certis criminibus excommunicati sunt ad conversionem per loca vestra suscipere. Clericos quoque regulares qui vel in locis suis salvari non possunt, vel pro necessitatibus ad vestrum cenobium confugiunt suscipiendi et ad vestrum propositum admittendi religioni vestre licentiam impertimur. Preterea decernimus ut nulli omnino hominum liceat vestrum venerabile cenobium et loca ei subdita temere perum salute jam donata sunt vel in futurum, Deo miserante donari contigerit, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. Quos profecto cognoscimus ab excommunicatis, pia discretione, vigilantius abstinere. Si qua igitur ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere
Abbreviated transcription (Latin):
fecturas reciꝑe liceat. Abbatitis uͦ quas tuȩ tuorumq succes¬
sorum ordinationi p̃decessor nr̃ Gregorius.uii. pp̃. commisit.
nos quoq committimꝰ. uidelicet. Uergelai. s̃ fgidii. s̃ Iohannis
de angłiaico. s̃ ꝑaeri demoysicico. Malliicensem. s̃ M arcił delemo.¬
uico. Nouum monasteriũ. s̃ cipͥani pietauensis. Deficico. Adicien¬
tes ut &eiam scĩ Germani autidiorensis. s̃ austrimonii mauz ia¬
censis. s Bertim taruarnensis eidem ordinationi sub iaceant.
saluo nimirum iure scẽ romane eccłiȩ. E ec minus illud su pra¬
dicti. Urbani.i.p̃. capitulum confirmamꝰ. ne cellarum ur̃a¬
rum ubiliba positarum fr̃s̃ ꝓ qualib& in t̾dictione uel ex com.¬
municatione diumorum officiorum suspensionem patiantur.
s tam mondchi ipsi. quam & famuli eorum et qui se monastice
ꝓfessioni deuouerunt. clausis ȩccłitrum ianuis non admissis dio¬

Expanded text:
fecturas, recipere liceat. Abbatias vero, quas tuæ, tuorumque succesfecturas, recipere liceat. Abbatias vero, quas tuæ, tuorumque successorum ordinationi prædecessor noster Gregorius VII. Papa commisit, nos quoque committimus, videlicet Virzelai. S. Egidij. S. Ioannis de Angeliaco, S. Petri de Moisiaco, Malliacēsem, S. Martialis de Lemouico, Nouū Monasterium, S. Cypriani Pictauiensis, de Fiaco. Adiicientes vt etiam S. Germani Antissiodorensis, S. Austremonij Mauriacensis, S. Bertini Taruannensis, eidem ordinationi subiaceant, saluo nimirum iure sanctæ Romanæ Ecclesiæ. Nec minus illud supradicti Vrbani II. Papæ Capitulum confirmamus, ne Cellarum vestrarum vbilibet positarum fratres, pro qualibet interdictione, vel excommunicatione diuinorum officiorum suspensionem patiātur; sed tam Monachi ipsi quam & famuli eorum, & qui se Monasticæ professioni deuouerunt, clausis Ecclesiarum ianuis, non admissis dio
Abbreviated transcription (Latin):
immunia. p̃ter consuetam ep̃i paratam & iusticiam
in presbiteros. siad uersus ordinis sui dignitatẽ offen.¬
derint. exceptis nimirum ȩccłiis illis quȩ absq huius.¬
modi subiectione in abbatis potestate sub sistunt.
eligere. ita tam̃ ut ab epĩs uel epõrum uicarus am̃a.¬
rum curam absq uenclitate suscipiant. quam si
comiit tere illi quod absit ex prauitate noluerint.
tunc prb̃ri eo apłicȩ sedis benignitate officia celebran.¬
di licentiam consequentur. & ccłiarum uero seu alta.¬
rium consecrationes. ab ep̃is in quorum diocesibꝰ sunt
locorum ur̃orum fr̃s accipiant. Siquidem gratis ac sine
prauitate uoluerint eochibere. Alioquin acatholico quen
malueritis ep̃o. consecrationum ipsarum sacram̃ta sui.¬
cipiant. Neq cuilib& fucultas sit aut claustri ur̃i
salutem datis in quietare. s tam uirorum quam mulierũ ob̃li¬
tiones quȩ ad eos afferuntur. inusi seruoruri dĩ pauꝑumq ꝓ¬

Expanded text:
immunia, preimmunia, prein presbyteros, si aduersus Ordinis sui dignitatem offenderint. Exceptis nimirum Ecclesiis illis, quæ absque huiuscemodi subiectione in abbatis potestate subsistunt. eligere: ita tamen vt ab Episcopis vel Episcoporum vicariis, animarum curam absque venalitate suscipiant, quam si committere illi quod absit, ex prauitate noluerint, tunc Presbyteri ex Apostolicæ Sedis benignitate officia celebrādi licentiam consequentur. Ecclesiarum vero seu altarium consecrationes ab Episcopis, in quorum diocesibus sunt, locorum vestrorum fratres accipiant. Siquidem gratis ac sine prauitate voluerint exhibere. Alioquin a Catholico, quem malueritis Episcopo, consecrationum ipsarum sacramenta suscipiant. Neque cuilibet facultas sit, aut claustri vestrsalutem datis inquietare, sed tam virorum, quam mulierum oblationes, quæ ad eos afferuntur, in vsu seruorum Dei, pauperumque pro
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ipsi & celle. quam et cȩtera in quibus libet
locis om̃ĩa quibus frat̾nitas tua aruernensis concilii
quod ꝑ supra dictum. Yrs̃. papam celebratum est
tempore in uestita erat. de quibus nunc nulla questio
mota est. cui nimirum concilio ꝑ temetipsum inter¬
fueras. tam tibi quatm successoribus tuis in pace sem.¬
ꝑ et quiete seruentur. Inquibus hȩc ꝓpriis insa sun
annotanda nominibus. Sc̃ã maria de caritate.
z oiliis decaiione. S iatrcellus de salsincico. s̃ marcellꝰ
decabillone. Crus locus. Paredus. Romanũ monitste¬
nasterium decaceis. S maria detolosa. Bo ort.
u̾ iernus. s̃ martinus de campis. Siluniacus. Salsinct¬
giȩ. Nonigentum. Crispeiicꝰ. Uirgeuis. Ginniacũ.
N antoacꝰ. s̃ pancratiꝰ de anglica. s̃ licerius debigorra.
stephanus deniuerno. P recipimus oiam ut om̃s ȩccłiȩ
seu capelle ur̃ȩ & cimiteria libera sint̾ & om̃is actionis

Expanded text:
ratus ipsi et celle quam et cetera in quibus libet ratus ipsi et celle quam et cetera in quibus libet locis omnia quibus fraternitas tua Arvernensis concilii, quod supradictum Urbanum papam celebratum est, tempore investita erat, de quibus nunc nulla questio mota est ; cui nimirum concilio per temetipsum interfueras, tam tibi quam successoribus tuis in pace semper et quiete serventur. In quibus hec propriis visa sunt annotanda nominibus, Sancta Maria de Caritate, Zoilus de Cairione, Sanctus Marcellus de Salsiniaco, Sanctus Marcellus de Cabillone, Carus Locus, Paredus, Romanum Monastenasterium de Caceiris, Sancta Maria de Tolosa, Boort, Tiernus, Sanctus Martinus de Campis, Silviniacus, Salsinangie, Novigentum, Crispeiacus, Virgevis, Ginniacus, Nantoacus, Sanctus Pancratius de Anglica, Sanctus Licerius de Bigorra, t Sanctus Stephanus de Niverno. Precipimus etiam ut omnes ecclesie seu capelle vestre et cimeteria libera sint et omnis actionis
Abbreviated transcription (Latin):
MUHALIS seruus seruorum dĩ uenerabili fr̃i
hugoni cluniicensi abbati eiusq successoribus
regulttrit̃ substituendis in ꝑpetuum. Et religio¬
nis progatiua qua ꝑ uniuersas gallicis̃ nr̃is tem.
ritatis unitas qua int̾ ꝓcellits om̃s sedi apłicȩ adhe.
sistis. mansuetudinem nr̃am uehem̃tius exortantur
immo urgent atq compellunt. ut ur̃is peticionibꝰ
assensum accommodare. et quieti ur̃x iñ posterum
ꝓuidere sollicicius debeamus. Sa ꝓpt̾ quicquid
libertatis. quicquid tuicionis. quiequid auctori.¬
tatis p̃decessores nr̃i ȩccłiȩ Romine pontifices.
p̃sertim apłicȩ memone Gregorius.uii. et urba¬
nus .ii. ur̃o monasterio. et locis ad id ꝑtinentibꝰ
contulerunt. nos quoq p̃senti decreto auctore dño
confirmamus. Adhȩc adicimus ut in om̃ibus prio¬
ratibus &e cellis quȩ nunc sine ꝓprio abbate ur̃o re.¬
gimini subiecte sunt. nullus umquam futuris
temporibꝰ abbatem ordinire p̃sumat. sed tam prio¬

Expanded text:
US, SERVUS SERVORUM DEI, VENERABILI FRATRI HUGONI, CLUNIACENSI ABBATI, EJUSQUE SUCCESSORIBUS REGULARITER SUBSTITUENDIS IN PERPETUUM. Et religionis prærogatiua, qua per vniuersas Gallias nostris temporitasistis mansuetudinem nostram vehementius exortantur, inimo urgent atque compellunt, ut vestris peticionibus assensum accommodare et quieti vestre in posterum presidere sollicius debeamus. Ea propter quicquid libertatis, quicquid tuicionis, quicquid auctoritatis predecessores nostri ecclesie Romane pontifices, presertim apostolice memorie Gregorius VII et Urbanus II, vestro monasterio et locis ad id pertinentibus contulerunt, Nos quoque, presenti decreto, auctore Domno, confirmamus. Ab hec adjicimus ut in omnibus prioratibus et cellis que nunc sine proprio abbate vestro regimini subjecte sunt, nullus unquam, futuris temporibus, abbatem ordinare presumat, sed tam prio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ austius archiep̃s.xu. annos.
Raimundus archiep̃s. pxeuiii. anñi
Bernardus aichiep̃s uii. annos.
Wilelmus archiep̃sxł uiii. anni.
G eraldus archiep̃s .xxi.annos.

Expanded text:
Faustius, archiepiscopus, XV annos. Ramundus, archiepiscopus, XVIII annos. Bernardus, archiepiscopus, VII annos. Wilelmus, archiepiscopus, XLVIII annos. Geraldus, archiepiscopus, XXI annos.
Abbreviated transcription (Latin):
beb̾ ecł̃ia cimorritana nullus mi¬
nera acciptt. ad dedicandum
eas s sine more dedicent᷑ ab illo
gratis. ne ꝓ cłicis faciendos. de
supͣ memorato uico accipiat aliqͥ
Et ubicumq uoluerint lib̾am ha¬
beant potestatem. dm̃ iudicium
faciendum. de cet̾o absoluo ac
felieit̃ in xp̃o ameN
ltem de eodem
t in scõ quadragesimo et in
aduentum dñi ab om̃i coitu
se abstineat scilie ⁊ in die dñico.
et in fr̃ .ii. & in fr̃. iiii.⁊ in
fa .ui. ⁊ in Sab̃bo. ⁊ tres Pau¬
peres semꝑ pascat & induat.

Expanded text:
bebit ecclesia Cimorritana, nullus mubebit ecclesia Cimorritana, nullus munera accipiat ad dedicandum eas sed sine more dedicentur ab illo gratis, ne pro clericis faciendos de supramemorato vico accipiat aliquid. Et ubicumque voluerunt liberam habeant potestatem domini judicium faciendum ; de cetero absolvo ac feliciter in Christo. AmenTEM DE EODEM Ut in sancto quadragesimo et in adventum Domini ab omni coitu se abstineat, scilicet et in die dominico, et in feria II, et in feria IIII, et in feria VI, et in sabbato et tres pauperes semper pascat et induat.
Abbreviated transcription (Latin):
mum. quesitum est in parte sin
derritorium hȩc uocabulum eidẽ
eccłia consecrata in honore bĩssime
uirginis x uenantia cum om̃ib
ecłiis adiacentibꝰ sibi ac appendieis
ad eam ꝑtinentibꝰ. In serinu mat̾s
eclie ausciensis reponenda. in suꝑ
hec mando. ut fr̃ .iiͦ. ⁊ fr̃ .iiii.
et fr̾ .ui. ab omni carnu edendi
se abstineãt. excepto si sollemnitas
non occurrerit magna. tam̃ frr.ui.
a uino ꝓhibentur. si Des pauperes¬
non pauerint. aut tres denarios
egenis ñ dedint. et in unum q̃mq
anno .c. pauꝑes reficiant. ⁊ in
die cena dñi. xii . precipue. et
ipsorum pedes lauet. & singulos
denarios eis prebeat. Et in uno
quemq anno una. XL. aut ieiu¬
nent. aut.u. solidos in elemo¬
sinam concedant. & ut in uigi.¬
le precipue. ab omni coitu se
abstineat. & ego ideo tres sinodos
ab omni debitu absoluo. Insup
hoc constituo ac decretum pono
ut neq ego. neq ullus succeso
habitura est. neq in et̾num hi¬

Expanded text:
mum que situm est in parte sui mum que situm est in parte sui territorium, hec vocabulum ejusdem ecclesia consecrata in honore beatissime virginis Christi Venantia cum omnibus ecclesiis adjacentibus sibi ac appendiciis ad eam pertinentibus, in scrinu matris ecclesie Ausciensis reponenda. Insuper hec mando, ut feria IIa et feria IIIIa et feria VIa ab omni carnu edendi se abstineant, excepto si sollemnitas non occurerit magna, tamen feria VIa a vino prohibentur, si tres pauperes paverint, aut tres denarios egenis non dederint. Et in unum quemque anno C pauperes reficiant, et in die Cena Domini XII precipue, et ipsorum pedes lavet, et singulos denarios eis prebeat. Et in uno quemque anno una XL aut jejunent, aut V solidos in elemosinam concedant, et ut in vigilie precipue ab omni coitu se abstineat. Et ego ideo tres sinodos ab omni debitu absolvo. Insuper hoc constituo ac decretum pono, ut neque Ego, neque ullus successor habitura est, neque in eternum ha
Abbreviated transcription (Latin):
uia necesse e gͥ ut ꝓ mag¬
na uulnera. magna ad¬
hibeatur medela Et idcurro fas
est. ut ꝓ maxximã delicta. mag¬
na utetur remunerationis mere¬
menta. Quia latere ñ ualet.
qui in publico manet hoe cau¬
sa penitntiale ac concessionis
elemosmne necnon ⁊ ieiumorũ
afflictionis cathene constituto
ac decretum ꝑpetualit̾ pono.
ego annuente diuina clem̃tia
archieps Garsia. huic Guilmo
gr̃a di marchioni ⁊ comiti tociꝰ
astariacense neen ⁊ reliqͣ regna
usq̃qͣq ñ exam auctorum s cau¬
sa presumptionis p̃miũ atq ele¬
mosinarum facultate munerum
ꝓpt̾ nuptiale ꝯiugium qͥ cõmitat
a prefatum uirum tali prebeo
osensum . quia a scõs canones ꝓ¬
hibet᷑. tali ꝯsanguinitas ne um¬
gat᷑ a me ⁊ am̃isq a delphoris
tali absolutio inuenit᷑. Lubente
scriptura. Date elemosinam et
omnia munda er̃ uob̾. Qmobre
ego prefatus sontifex. tali ei p̃¬
beo ꝯsensum. a difrumpendo
peccis uinculum hac uigo scełum
Ncceptoq ab eo opidum nobilissi¬

Expanded text:
uia necesse est igitur ut pro magna vulnera magna adhibeatur medela, et idcirco fas est ut pro maxima delicta magna utetur remunerationis incrementa. Quia latere non valet, qui in publico manet hoc causa penitentiale ac concessionis elemosine necnon et jejuniorum afflictionis cathene constituto, ac decretum perpetualiter pono. Ego, annuente divina clementia, archiepiscopus Garsia, huic Guilelmo, gratia Dei, marchioni et comiti tocius Astariacense, necnon et reliqua regna usquequaque non examen auctorum sed causa presumptionis primum atque elemosinarum facultate munerum, propter nuptiale conjugium qui comittitur a prefatum virum tale prebeo consensum. Qui a sanctos canones prohibetur, tali consanguinitas ne jungatur a me et a meisque adelphoris, tali absolutio invenitur, jubente scriptura, « Date clemosinam et omnia munda erunt vobis ». Quamobrem ego, prefatus pontifex, tali ei prebeo consensum, a disrumpendo peccatis vinculum hac jugo scelerum. Acceptoque ab eo opidum nobilissi
Abbreviated transcription (Latin):
otum habeat tam presens
etas quam futura posteritas qd
W̾ illmus de antissano ⁊ Petrus
fĩs fuerunt. & setrus quidẽ
uolens canonicus fieri. cum uͦ
fr̃e suo iam prefato concessit
bẽ marie ausciensi in manu
Uuilł̃mi archiep̃i corpus ecłie
de antissano cum omnibꝰ ad eã
ꝑtinentibus. Preterea cum
mediam partem decimarũ
eiusdem ecłie hereditario iure
possiderent : concesserunt di.¬
midium partis sue liberum
& in ꝑpetuum possidendum.
Hanc autem Donationem fecer̃
Will̃mus & retrus. assensu ⁊
uoluntate. B. de Basoa &
fr̃m eius. de quorum iure
& dominio ecłia & Decime
ẽẽ dinoscebantur:¬
otum sit tam presentibꝰ
quam futuris. qd ego
Ranundus sancii de cortada.
& bertrandus frat̾ ms dedimꝰ
in alodium deo & beate Mͦ.
ausciensi in manu domini .W.
archiep̃i quicquid habebamts
in artigas. scił t̾ram cultã
et incultam. & quicquid ibi
nos & predecessores nr̃i he-¬
reditario iure umquam ha¬
buimus. Dedimꝰ etiam ecłiam
Scĩ Saturnini cum decimis &

Expanded text:
otum habeat tam presens etas quam futura posteritas, quod Wilelmus de Antissano et Petrus fratres fuerunt ; et Petrus quidem volens canonicus fieri, cum Wo. fratre suo jam prefato concessit Beate Marie Ausciensi in manu Wilelmi archiepiscopi, corpus ecclesie de Antissano, cum omnibus ad eam pertinentibus. Preterea cum mediam partem decimarum ejusdem ecclesie hereditario jure possiderent, concesserunt dimidium partis sue liberum et in perpetuum possidendum : hanc autem donationem fecerunt Wilelmus et Petrus, assensu et voluntate B. de Basoa et fratrem ejus, de quorum jure et dominio ecclesia et decime esse dinoscebanturotum sit tam presentibus quam futuris, quod ego Raimundus Sancii de Cortada et Bertrandus frater meus dedimus in alodium Deo et Beate Marie Auxiensi, in manu domini W. archiepiscopi, quicquid habebamus in Artigas, scilicet terram cultam et incultam et qunos et predecessores nostri hereditario jure umquam habuimus ; dedimus etiam ecclesiam Sancti Saturnini cum decimis et
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃ali ꝑ manus Ramnardi
prbri ⁊ graminatici ꝑ aquita¬
niam et gottiam ad predicandũ
adeo adsciti. hec ꝓ uictu suo ⁊¬
canonicorum donantes archi¬
diaconatus.u. luliages. Saua¬
nes. ancles. Armaiag. Man¬
noac. E cł̃ics despans. De seran.
Medietatem de odezan. a scã
xp̃ina totum hoc quod habebat.
et tram de Gasan similit̾. Ui¬
neam et terras de Panicars de.¬
dit similit̃. et medietatem
oblationum ⁊ penitentum simłr.¬
medietatem mercati. & ties
que ad sedis ecłiam ꝑtinent.

Expanded text:
archiepiscopali per manus Rainardi archiepiscopali per manus Rainardi presbiteri et grammatici per Aquitaniam et Gottiam ad predicandum a Deo adsciti. Hec pro victu suo canonicorum donantes archidiaconatus V, Juliages, Savanes, Ancles, Armaiag, Mannoac ; ecclesias d’Espans, de Seran, medietatem de Odezan, a Sancta Christina totum hoc quod habebat, et terram de Gasan, similiter vineam et terras de Panicars ; dedit similiter et medietatem oblationum et penitentium, simmedietatem mercati, et terras que ad sedis ecclesiam pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
atq siuis cłicis ibidem deo serui.¬
entibꝰ quantum ibi uisi sumus
hab̾e uł possidere & hoc quod
mancia habere potuit que ante
nos fuit. ut ex hoc usq in ꝓ¬
prium habeatis. deneatis. pos¬
sideatis. In tali do ratione q̃d
siquis ex nr̃is successoribaut aliqͣ
subrogata ꝑsona huic carte ⁊
dono contradicere uoluerit. irã
dei omp̃is incurrat. et cum
uida scarioth participetur in
inferno. & sit sicut ethiicus
et rublicanus. & obsorbeat eos
tra. sicut obsorbuit Datan ⁊ abi¬
ron. Si uero aliquis hereditari
sibi uoluerit. componat sc̃e mͥ
auri libras. xXͦ.x. coctas. Llex
taric regis. Sigł Donatilupi.
Sigł benedictȩ. Sigl Raimũdi
comitis. qui fuit missus p̃sente
quo scriberetur carta. Sigł
Lupi adenarii. Sigł Sanci ade¬
narii. Sigł aurioli abbatis
Sigł aurioli sancii abbatis.
De constitutione canonicorum.
Ridie łl̃ marcii apud ciui¬
tatem auociorum Wilelinus
comes et Raimundus archieps
construxerunt canonicam in sede

Expanded text:
atque suis clericis ibidem Deo servientibus, quantum ibi visi sumus habere vel possidere, et hoc quod Mancia habere potuit que ante nos fuit, ut ex hoc usque in proprium habeatis, teneatis, possideatis. In tali do ratione, quod si quis ex nostris successoribus aut aliqua subrogata persona huic carte et dono contradicere voluerit, iram Dei omnipotentis incurrat, et cum Juda Scarioth participetur in inferno, et sit sicut ethnicus et publicanus, et obsorbeat eos terra, sicut obsorbuit Datan et Abiron. Si vero aliquis hereditari sibi voluerit, componat Sancte Marie auri libras XXXta coctas. Hec taric regis. Sigillum Donati Lupi, sigillum Benedicte, sigillum Raimundi comitis, qui fuit missus presente quo scriberetur carta, sigillum Lupi Adenarii, sigillum Sanci Adenarii, sigillum Aurioli abbatis, sigillum Aurioli Sancii abbatis.DE CONSTITUTIONE CANONICORUM endarum marcii, apud civitatem Auxiorum, Wilelmus comes et Raimundus archiepiscopus construxerunt canonicam in sede
Abbreviated transcription (Latin):
ESIDyos xp̃icinos pie ex¬
ortatur & caritatiue am¬
monitio xp̃i ut qui uult tar¬
tareum euadere supplicium ad¬
impleat iussionem dñi dicentis.
ate elemosinam & ecce oñia
munda s̃ uob̾. Pensemꝰ gͦ fĩs
qui de trenis quoq nos ammo¬
net redimẽ peccata. Ob hoc gͥ
in dĩ nomine ego Donatus lupi
atq uxxor mea benedicta dona.¬
mus aliqͥd de hereditate nr̃a ꝓpt̾
iusticiam ⁊ ab olitione delictoꝵ
que ẽ alodium in pago auscies
in loco qui uocat᷑ fuisanes uel
engaldo. Ideo ꝓpt̾ am̃e nr̃e re¬
medium & ut nob̾ dñs merce¬
dem adcrescat in die udicii
cum uenerimꝰ ante tribunal &̾
iudicis et̾ni concedimꝰ ⁊ donam
ipsas tras uł uineas neenon ⁊

Expanded text:
esiduos christianos pie exesiduos christianos pie exortatur et caritative ammonitio Christi ut qui vult tartareum evadere supplicium adimpleat jussionem Domini dicentis, « Date elemosinam et ecce omnia munda sunt vobis ». Pensemus qui de terrenis quoque nos ammonet redimere peccata. Ob hoc igitur in Dei nomine, ego Donatus Lupi atque uxor mea Benedicta, donamus aliquid de hereditate nostra propter justiciam et abolitione delictorum que est alodium in pago Ausciensi in loco qui vocatur Fiusanes vel Engaldo. Ideo propter anime nostre remedium et ut nobis Dominus mercedem adcrescat in die judicii, cum venerimus ante tribunal Christi judicis, etiam concedimus et donamus ipsas terras vel vineas necnon
Abbreviated transcription (Latin):
unctis ecłiȩ fidelibus pateat
Raimundum metropolis
ausciȩ sedis presulem cum consen¬
su siue fauore comitis Guilelmi
seu cłicorum. necñ tocius ppłi
conuenisse matrem ȩcłiarum q̃
fauente supradicto comite uel
presule iam adornata canonicoꝵ
regula extiterat consecrari. quo
canonici uł pͥncipes teire. siue
tociꝰ urb uel regionis plebs. qͥ
uellent corpora sua post mortẽ
in eadem saera sede tumulari.
eẽt licitum ac absolutum. Ita
tamen ut ñ solum a presente
ep̃o. sed a cunctis etiam succes¬
soribus talis & tam magna ab.¬
solutio concessa ⁊ ordinata sit. qͥ
omnes qui hunc locum deo dicatũ
sui corporis tumulatione honora.¬
uerint. cunctis careant peccatis.
et insuꝑ bñdictione om̃ium ep̃oꝵ
suꝑna polorum sede. Constituta
nante henryco. nobilissimo fran¬
corum rege. Signum Raimundi
eresuł. Sigñ guilelini comitis.
Sigñ macħ abbatis. Sigñ cinardi
burgundini. Signum austindi.¬
derici Burdegalensis ecł̃iȩ¬
Donatus Lupi.

Expanded text:
unctis ecclesie fidelibus pateat, Raimundum metropolis Auscie sedis presulem, cum consensu sive favore comitis Guilelmi seu clericorum, nec non tocius populi, convenisse matrem ecclesiarum, que favente supradicto comite, vel presule, jam adornata canonicorum regula extiterat, consecrari ; quo canonici vel principes terre, sive tocius urbis vel regionis plebs, qui vellent corpora sua post mortem in eadem sacra sede tumulari, esset licitum et absolutum. Ita tamen ut non solum a presente episcopo, sed a cunctis etiam successoribus, talis et tam magna absolutio concessa et ordinata sit, quo omnes qui hunc locum Deo dicatum sui corporis tumulatione honoraverint, cunctis careant peccatis ; et insuper benedictione omnium episcoporum superna polorum sede. Constituta is. Regnante Henryco nobilissimo Francorum rege, signum Raimundi presulis, signum Guilelmi comitis, signum Macharii abbatis, signum Einardi Burgundini, signum Austindi Burdegalensis eccleDONATUS LUPIS
Abbreviated transcription (Latin):
otum sit om̃ib fidelibꝰ tam
presentibꝰ quam futuris
qd ego arsiuus de monte esquiuo
filius uidelic Ramundi eimerici
fr̃is comitis guilelmi astanoue dedi
ecłiam quandam in honore scĩ Lau¬
rentii mr̃is fundatam dõ ⁊ sc̃ę mͦ
sedis ausciensis necnon & arh¬
ep̃o ouilelmo atq canonicis eoꝰs
loci in uilla mea quę uocatur
fremosenx quȩ mͥ ꝓcedebat
ex alodio matris meę auriane
nomine delamota ꝓ remissiõe
pecc̃orum meorum necñ et
supͣdictorum parentum meoꝵ
et ut firmior eẽt concessio.
accepi a supradicto archiep̃o
guiłmo. Lxx. soł ausciensis
monete . & suꝑ altare bẽ mͦ
manu mea cum carta ista do¬
nationem feci coram canonies
enisdem ecłie ⁊ fide mea neeñ
⁊ fideiussoribꝰ oggerio de mõte
alto & ꝑdigone de camarada
illud tenendum ꝓmisi. Sup̃.¬
dictam uͦ eccłiam ita ab integͦ
donaui cum om̃ib alodiis suis
cultis ⁊ incultis. et cum decimis

Expanded text:
otum sit omnibus fidelibus tam otum sit omnibus fidelibus tam presentibus quam futuris, quod ego Arsivus de Monte Esquivo, filius videlicet Raimundi Eimerici fratris comitis Guilelmi Astanove, dedi ecclesiam quandam in honore Sancti Laurentii martiris fundatam, Deo et Sancte Marie sedis Ausciensis nec non et archiepiscopo Guilelmo atque canonicis ejusdem loci, in villa mea que vocatur Fremosenx, que mihi procedebat ex alodio matris mee Auriane nomine de Lamota, pro remissione peccatorum meorum nec non et supradictorum parentum meorum. Et ut firmior esset concessio, accepi a supradicto archiepiscopo Guilelmo LXX solidos Ausciensis monete, et super altare beate Marie manu mea cum carta ista donationem feci, coram canonicis ejusdem ecclesie, et fide mea, necnon et fidejussoribus, Oggerio de Monte Alto et Perdigone de Camarada, illud tenendum promisi. Supradictam vero ecclesiam ita ab integro donavi cum omnibus alodiis suis cultis et incultis, et cum decimis
Abbreviated transcription (Latin):
castello. dono deo et bẽ
dei gentrici marie ausciensi ⁊
cł̃icis ipsius ꝓ peccis meis et
parentum meorum. ecłiam de
oncilano. & decimam ipsius
eccłie ⁊ t̾ram cimiterii ĩ eieui¬
du ecłie. ⁊ unum casalem ad
pus iuneȩ. Id ipsum donum
facio ego similit̾. Wiłmꝰ oddo fẽ
ipsius deo & bẽ marie ꝓ peces
meis. quia accepi in precio
unum equum. Hoc donum
firmauerunt. ursetꝰ ⁊ selegͥn
filii raimundi oddonis. suꝑ
altare bẽ marie. presente.U.
Bernardꝰ comes de Refectione.
N nomine scẽ atq indiuidue
trinitatis. Notum sit. om̃ibꝰ qd̃
tribuit. bnardus Uuasconum
comes. Sc̃ẽ mariȩ ausciensis
sedis. ꝑ singulos annos in die
assumptionis ipsius duo modia
frumenti. & tres sorcos. ⁊ unũ
creatium.⁊ xii. Sestarios uini
ꝓ comitatu armaniaco. eo quod
de ista sede est ⁊ omnis eiꝰ ꝓgenies
& si aliquis hoc contradic̃e uoluerit.
archiep̃s istius sedis excominunicet
comitatum donec censum reddat
qd iste nunc tribuit
De fremosenze.¬

Expanded text:
Castello, dono Deo et Beati Dei genitrici Marie Ausciensi et clericis ipsius, pro peccatis meis et parentum meorum, ecclesiam de Oncilano, et decimam ipsius ecclesie et terram cimiterii in circuitu ecclesie, et unum casalem ad opus vinee. Id ipsum donum facio ego similiter Wilelmus Oddo frater ipsius Deo et Beate Marie pro peccatis meis, quia accepi in precio unum equum. Hoc donum firmaverunt, Ursetus et Pelegrinus, filii Raimundi Oddonis, super altare beate Marie, presente W. BERNARDUS COMES. DE REFECTIONE In nomine Sancte atque Individue Trinitatis. Notum sit omnibus, quod tribuit Bernardus, Vuasconum comes, Sancte Marie Ausciensis sedis per singulos annos in die Assumptionis ipsius, duo modia frumenti, et tres porcos, et unum creatium, et XII sestarios vini pro comitatu Armaniaco, eo quod de ista sede est et omnis ejus progenies. Et si aliquis hoc contradicere voluerit, archiepiscopus istius sedis excommunicet comitatum donec censum reddat quod iste nunc tribuitDE FREMOSEN
Abbreviated transcription (Latin):
De Lupeiano.
arsias forto de lupeiano
cum quodam filio suo bẽ
mariȩ medietatem ȩcłiȩ scĩ mar.¬
tinelli dedit. & aliam medie¬
tatem pignus ꝓ.xx. solidis
et duos rusticos ꝓ. x. dedit.
De Zaera
Rnaldus de zaera dedit
partem honoris sui bẽ¬
de
marie cum uitale ne pote suo
q̈ndo factus est canonicus lau¬
dante & confirmante .W. fre
suo ⁊ filiis sius predicto uitale
& salueto fr̃e suo.ui. dineratas
de uinea & cursum t̾re eiusdem
numeri ad eram. ⁊ alodium qd
habebat a baazera et uineam de
casterar et t̾ram quam habebat
in eodem loco. & t̾ram quam
emerat abornal et teiram de
gasant. Ut autem firmum et
ratum predictum donum ẽẽt.
fecerunt donationem cum hac
carta in manu archiep̃i in pre.¬
sentia canonicorum beate marie
et cum eadem carta firmauerit
suꝑ altare scẽ mariȩ. & dederitt
fideiussores. Eiz sanz. btran beg.

Expanded text:
DE LUPEIANO Garsias Forto de Lupeiano cum quodam filio suo Beate Marie medietatem ecclesie Sancti Martinelli dedit, et alium medietatem pignus pro XX solidis et duo rusticos pro X dedit.DE ZAERA Arnaldus de Zaera dedit partem honoris sui Beate Marie cum Vitale nepote suo quando factus est canonicus, laudante et confirmante W. fratre suo et filiis suis predicto Vitale et Salveto fratre suo VI dineratas de vinea et cursum terre ejusdem numeri ad eram et alodium quod habebat a Baazera et vineam dez Casterar et terram quam habebat in eodem loco, et terram quam emerat a Boznal, et terram de Gazant. Ut autem firmum et ratum predictum donum esset, fecerunt donationem cum hac carta in manu archiepiscopi, in presentia canonicorum Beate Marie, et cum eadem carta firmaverunt super altare Sancte Marie, et dederunt fidejussores, Eizsans, Bertran Beg
Abbreviated transcription (Latin):
sed antestite. ⁊ archadio ep̃o abitalia destinato. Sc̃am sino¬
dum caleidonensem medicante marchiano augusto. ⁊ ana¬
tholio constantinopolitano ep̃o inqua uestoriane ⁊ euticiane
hereses simul cum dioscoro eiꝰq complicib dampnatȩ sũt.
 ⁊ siqͣ sunt concilia a sc̃ĩs patrib hactenꝰ instituta. pꝰ istorum
quatuor auctoritatẽ. ⁊ custodienda ⁊ recipienda d creuimꝰ.¬

Expanded text:
sedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synosedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta. praeter istorum quatuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevim
Abbreviated transcription (Latin):
Si pͥma petri apłi sedes romana ȩccłia non habens ma¬
Iculam neq rugam. nec aliquid eiꝰ modi.
cđa aut̃ sedes ap̃ elexitndri c̃ bĩ petri nomine amarcho
eiꝰ discipło atq euangłista conscripta ẽ. Ipseq inegiptdõ di¬
recdus apetro apło: uerbum uerittis p̃dicauit ⁊ głiosum
consumauit martirium.
eroia uͦ sedes ap̃ antiochiam. id÷ beatissum apłi petri
habetur honorabilis: eo quod illic priusquam romam
uenissot habitauit: ⁊ illic pͥmum nomen xp̃icnorũ nouelle
genti exortum ẽ. Iꝗ uis aliud fundam̃tum nullus possit ponẽ¬
p̃t̃ qõ positum ẽ quod est xpꝰc iħs. ⁊T am̃ ad edificationem
scãm ecidem romana eccliai ptͦ illas ueteris ł noui testa¬
menti. quas reglarit̾ suꝑiꝰ enumerauimꝰ. &̃ has suscipi
augusto. inqua incice̾doniꝰ hereticꝰ. debitam dcĩpnationẽ
excep̃. Sc̃am sinodũ efesinã. inqua nestoriꝰ datmpnatꝰ es ⁊
consensu bĩtissimi celestini pp̃. mediante esłillo alexandrine

Expanded text:
ima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia, non habens maculam nec rugam, nec aliquid ejusmodi. Secunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo, atque evangelista consecrata est: ipseque in Aegypto directus a Petro apostolo verbum veritatis praedicavit, et gloriosum consumavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam item beatissimi apostoli Petri habetur honvenisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit poneesus; tamen ad aedificationem sanctam item Romana Ecclesia post illas Veteris et Novi Testamenti quas regulariter superius enumeravimus, etiam has suscipi Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit: sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestoriconsensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae
Abbreviated transcription (Latin):
otum sit tam presentib
quam futuris : qd ego
.ꝑ. dei gr̃a abbas monasteru
scẽ Quiterie adurensis. et
fr̃is eiusdem eccłie communi
consilio & consensu constitui¬
mus dare dum uiueremus.
et posteritatem nr̃am pꝰ nos.
annuatim et censualiter
in .xł. matri nr̃e ausciensi
eccłie Decem libras cere ad
paschalem cereum faciendũ.
Q uas cum pͥmum au.im mi¬
simus. dominus Willmꝰ auscita
canonicorum conuentus: in
capitulo nob̾ concesserunt. qd
et ipsi & eorum successores
nr̃am eccłiam ausciensis me¬
tropolis quadam prerogatiua
familiaris amiciciȩ ab antiqͦ
fliam. non minus quam
eorum predecessores. immo
magis si possent. ab iniuriss
defenderent. & orationum
suarum & omnium benefi¬
ciorum nos et posteros nr̃os
tanquam filios suos & fr̃s in
xp̃o: semꝑ participes faic̾ent
Anno.M. c. xluiiii. E pact
xx. Indictio. xii. Luna .uiii.
Eugenio romanorum pontifice
Regnante Lodoico rege fran¬
corum. & eodem aquitamorũ
duce

Expanded text:
otum sit tam presentibus quam futuris, quod ego P., Dei gratia, abbas monasterii Sancte Quiterie Adurensis et fratres ejusdem ecclesie, communi consilio et consensu constituimus dare dum viveremus, et posteritatem nostram post nos, annuatim et censualiter, in Christo matri nostre Ausciensi ecclesie decem libras cere ad paschalem cereum faciendum. Quas cum primum Auxim misimus, dominus Wilelmus Auscitancanonicorum conventus in capitulo nobis concesserunt quod et ipsi et eorum successores nostram ecclesiam Ausciensis metropolis quadam prerogativa familiaris amicicie ab antiquo filiam, non minus quam eorum predecessores, immo magis si possent ab injuriis defenderent et orationum suarum et omnium beneficiorum nos et posteros nostros tanquam filios suos et fratres in Chisto semper participes facerent. Anno M.C.XLVIIII, epactae XX, indictio XII, luna VIII, Eugenio Romanorum pontifice, regnante Lodoico rege Francorum, et eodem Aquitanorum duce
Abbreviated transcription (Latin):
erit bonꝰ guirẽs ⁊ d̾fensor dc̃i doni ĩ om̃ibꝰ ⁊ ꝑ
oĩa ut possit ab eccł̃ia auxitana pacifice possid̾i.
ueiũptn. a.de. sabalano nepos suus ꝓ se ⁊ mat᷑
⁊ fr̾ibꝰ p̾dc̃am donationẽ ocessit atq sacram̃to
uote ut ad redim̃dã ł soluendã ħeditatẽ suã ꝙͣ
pignori fu̾at obligata: aliq̃d iuuam̃ adc̃o capło
obtineret. ⁊ deder ei . lu. soł morlanoꝵ ũ oe̾m
ꝯtrou̾siã lite̾ penitꝰ resecarẽt. ipe uͦ dedit eis fi

Expanded text:
erit bonus guirens et defensor dicti boni in omnibus et per omnia ut possit ab ecclesia Auxitana pacife possideri. Verumptamen A. de Sabalano nepos suus pro se et matre et fratribus predictam donationem concessit atque sacramentovote ut ad redimendum vel solvendam hereditatem suam quali pignori fuerat obligata aliquod juvamen a dicto capitulo obtineret et dederet ei IV solidos morlanorum ut omnem controversiam litem penitus res
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit om̃ibꝰ quod Rod¬
geriꝰ de leiiaco: fecit se
canonicũ in sede auscitana
⁊ dedit ꝓcanonica sua cano.¬
nicis b̾ẽ ꝙͤ. totã eccłam de
et aneriꝰ. gurpiuerũt tam
ꝓse quã ꝓ tota successiõe sua.
totum uis qđ in ea habebãt.
in manu dñi błłmi auscitani
archiep̃i. uisores et testes
huiꝰ donationis ⁊ gupitiõis:
Forto de uico. Anesanciꝰ de
casa nõua. Sancol debig.
Bonetus de aumẽsano. Petrꝰ
de salana. Rꝰ depui.

Expanded text:
otum sit omnibus, quod Rodgerius de Leviaco fecit se canonicum in sede Auscitana et dedit pro canonica sua canonicis Beate Marie, totam ecclesiam de et Anerius, gurpiverunt tam pro se quam pro tota successione sua, totum jus quod in ea habebant in manu domini Guilelmi Auscitani archiepiscopi. Visores et testes hujus donationis et gupitionis, Forte de Vico, Anesancius de Casanova, Sancol de Big, Bonetus de Aumensano, Petrus de Salana, R. Depui.
Abbreviated transcription (Latin):
canonicis be marie auxiesis
in manu dñi blłi auscitanli
archiep̃i pro cẽtũ l. solidis
duas partes eccłe de uilla¬
uendicionis gr̃a. p̾fatus ar¬
chiep̃s dedit hoc donũ eis. q
si forte decedent sub gen̾ali
excomunicatiõe tre: sepeli¬
rentur auxxi. sine om̃i alio
dono: nisi forte ⁊ ip̃i propria
culpa excõmunicati essent.
uisores ⁊ testes hꝰ rei fuerunt
om̃s illi : qͥi ꝓxima suꝑiori
donatiõe scripti sunt: tam
canonici quã milites quam

Expanded text:
canonicis Beate Marie Auxiensis in manu domini Guilelmi Auscitani archiepiscopi, pro centum L solidis, duas partes ecclesie de Villavendicionis gracia, prefatus archiepiscopus dedit hoc donum eis, quod si forte decederent sub generali excommunicatione terre, sepelirentur Auxi sine omni alio dono, nisi forte et ipsi propria culpa excommunicati essent. Visores et testes hujus rei fuerunt omnes illi qui in proxima superiori donatione scripti sunt, tam canonici, quam milites, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. mͦ. Nonagesimo qͥnto. Reg¬
nante francoꝵ rege Philippo. &qͥtaniȩ
duce Will̃mo. Romane sed̾ apł̃ice
ꝑpͣ eatholico dompno urbano
Docia ciuitate diuina respiciente cle.
Scĩ aciscli. a reuerentissimo metro.¬
politano Willmo honorifice cȩlebͣta
cui int̾fuit aginnersis Sẏmon ep̃s¬
iuir catholicꝰ. & dompnꝰ marcianen.
nus. conuentionẽ firmissimam ĩ
necno p̃fati Petͥ ep̃i iureiurando
fec. & affirmauit. qͣtinꝰ post mortẽ
sua t̾ras illiꝰ eiuitatis quas ex iure
eccłiastico hactenꝰ eum iusticia. iniu-¬
ste possederat: deo & scõ sat᷑nino re-¬
linquat. & iniuolabilit̾ om̃ia ordi¬
net : ita scilic. neqͥs unqͣm sui ge¬
neris ibi dñari. uł gen̾alit̾ succede
ꝓclamet. Quo siquidẽ tam rato ac
certissimo tenore: ab eisdem pastoribꝰ
concessum est sibi. ac immemorata
ciuitate uillanum s sat᷑nins. & in
uilla Cusia: altum qͣndiu uiuat.
ꝓsꝑe possid̾e. Supͣ gͥ memorato die
tantoꝵ auctoritate: Bernardus

Expanded text:
isti M° nonagesimo quinto, regnante Francorum rege Philippo, Æquitanie duce Wilelmo, Romane sedis apostolice papa catholico dompno Urbano. Socia civitate, divina respiciente cleme et Sancti Aciscli, a reverentissimo metropolitano Wilelmo honorifice celebrata ; cui interfuit Aginnensis Symon episcopus vir catholicus, et dompnus Marcianensinus conventionem firmissimam, in necnon prefati Petri episcopi jurejurando fecit, et affirmavit, quatenus post mortem rras illius civitatis, quas ex jure ecclesiastico hactenus cum justicia injuste possederat, Deo et Sancto Saturnino relinquat, et inviolabiliter omnia ordinet, ita scilicet, ne quis unquam sui generis ibi dominari vel generaliter succedere proclamet, quo siquidem tam rato ac certissimo tenore, ab eisdem pastoribus concessum est sibi, ac immemorata civitate villanum Sancti Saturnini, et in villa Cusia alterum, quamdiu vivat, prospere possidere. Supra igitur memorato die, tantorum auctoritate Bernardus
Abbreviated transcription (Latin):
b̾nardꝰ Daubiai & uxor eiꝰ Pictauna.¬
& filii eoꝵ. Galter. Pelegrin. Bernad.
ded̾unt dõ & bẽ mͦ. duas pardes ĩ ecła
de hiesta. ꝓ filio suo Petro que ca¬
nonicauerũt in ęcłia auscitane seđd.
Ded̾unt &̃ ꝓ eodẽ filio medietatẽ ĩ uil.¬
la d̾ piuols. ⁊ totũ honorem ĩ ciuita.¬
te hac tam int̾iꝰ qͣm ext̾iꝰ. ab ercio
usq ad casalem Gaudionis pedi nud.
Hoc donũ fecer̃ ⁊ firmauer̃ ĩ manu
domni W. felicis memoriȩ archiepi.
p̃sentibꝰ canonicis in capitulo

Expanded text:
nardus d’Aubiai et uxor ejus Pictafilii eorum Galter, Pelegrin, Bernad, dederunt Deo et Beate Marie, duas partes in ecclesia de Niesta, pro filio suo Petro quem canonicaverunt in ecclesia Auscitane sedis. Dederunt etiam pro eodem filio medietatem in villa de Puiols, et totum honorem in civitate hac tam interius, quam exterius ab Ercio usque ad casalem Gaudonis pedi nudi. Hoc donum fecerunt et firmaverunt in manu domini Wi felicis memorie archiepiscopi, presentibus canonicis in capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
illis aut̃ cum ad sacram̃ta
uenissent callide subterfugiẽdo
susciꝑe. negligentibꝰ : possessiõe
& sepultura tritorii qd in cau.¬
sa fuerat : canonicos prefate
sedis ante ipsum altare reue¬
stiuimus : & Sigilli nr̃i mu¬
nimento coirob̾are curauimꝰ.
Testes huiꝰ rei s̃: prefati ep̃i
et magister Barbinus. & Ds¬
adiuua de Sacristania. & Ber¬
nardus de clarag. Arnaldus
raimundi. Arpinus. Stpħs
de ponte. R. picota. Sau¬
bet. Raimundus arnaldi
de carriola. Trutmnan. Guilm
& Fortassi. & Sanciꝰ de fabrica.
ds̃ adiuua de abadenes. Ponciꝰ
antonii. Camparol. Arnald
Walterii. Ego Will̃mus bi.¬
prescriptum iudicium. Ego
Guido lascurrensis ep̃s. E go
arnaldus olorensis ep̃s. Ego.W.
adurensis ep̃s. Ego Biduanus
Lactorensis ep̃s. Ego Roggeriꝰ
conuenarum ep̃s. Ego Petrus
coseranensis episcopu
Laudamus et confirmanius
prescriptum iudicium

Expanded text:
illis autem cum ad sacramenta illis autem cum ad sacramenta venissent callide subterfugiendo suscipere negligentibus, possessione et sepultura territorii, quod in causa fuerat, canonicos prefate sedis ante ipsum altare revestivimus, et sigilli nostro munimento corroborare curavimus. Testes hujus rei sunt, prefati episcopi, et magister Barbinus, et Deusadjuva de Sacristania, et Bernardus de Clarag, Arnaldus Raimundi, Arpinus, Stephanus de Ponte, R. Picota, Saubet, Raimundus Arnaldi de Carriola, Trutinan, Guilelmus et Fortassi, et Sancius de Fabrica, Deusadjuva de Abadencs, Poncius Antonii, Camparol, Arnaldus Walterii. Ego Wilelmus Biprescriptum judicium ; ego, Guido, Lascurrensis episcopus ; ego, Arnaldus, Olorensis episcopus ; eAdurensis episcopus ; ego, Biduanus, Lactorensis episcopus ; ego, Roggerius, Convenarum episcopus ; ego, Petrus, Conseranensis episcopus, laudamus et confirmamus presoriptum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sc̃ẽ trinitatis.
ego W̾ ill̃mus dĩ gr̃a ausciẽsis
Seruus et minister ȩccłie.
auditis rationibꝰ cłicorum dcĩ
Martini . & canonicorum sc̃e
Marie de altercatione quam
diu habuerant ꝓ sepultura
de tritorio q̃d est in suburbio
eiusdem eccłie.unde canoni¬
ci sce marie Decimas & red¬
ditus censuales se ab antiquo
habuisse dicebant : communi
decreto ep̃orum domni scilic
Rannundi Laburdensis. &
Petri Secobiensis. aliorumq
prudentum uirorum ꝯsilio.
iudicaui. ut canonici scẽ mͦ
plustrarent loca illa unde
altercacio orta est cum ꝓbis.¬
simis uiris eiusdem ciuitatis
& postea tres canonici Scẽ
marie cum decimatore suo
et cum tribꝰ de septem deno-¬
minatis laicis quos habere
possent : die statuta iurarent.
q̃d ꝑ ea loca que p̾calcassent.
habitatores eccłie scẽ Marie.
decimas ab antiquo habuisse
crederent : & possedisse cognos¬
cerent. Quod totum sicuti ad¬
iudicatus fuerat istis in nr̃i
presentia ꝓsequentibus.

Expanded text:
n nomine Sancte Trinitatis, ego Wilelmus, Dei gracia, Ausciensis servus et minister ecclesie, auditis rationibus clericorum Sancti Martini et canonicorum Sancte Marie, de altercatione quam diu habebant pro sepultura de territorio quod est in suburbio ejusdem ecclesie, unde canonici Sancte Marie decimas et reddittis censuales se ab antiquo habuisse dicebant, communi decreto episcoporum, domini scilicet Ramundi Laburdensis et Petri Secobiensis, aliorumque prudentum virorum consilio, judicavi, ut canonici Sancte Marie perlustrarent loca illa unde altercatio orta est cum probissimis viris ejusdem civitatis, et postea tres canonici Sancte Marie cum decimatore suo, et cum tribus de septem denominatis laicis quos habere possint, die statuta, jurarent, quod per ea loca que precalcassent, habitatores ecclesie Sancte Marie, decimas ab antiquo habuisse crederent et possedisse cognoscerent. Quod totum, sicuti adjudicatus fuerat, istis in nostri presentia prosequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
orum suspensionem paciantur. sed tam monachi
ipsi quam & famuli eorum. qui uidelicet monasti.¬
ce se ꝓfessioni de uouerunt. clausis ȩccł̃icrum ianuis.
non admissis dioces anis. diuinȩ seruitutis officia
celebrent. et sepulture debita ꝑ agant. Uob̃ preterea
qui in ipso cluniaicensi monasterio commoramini. li-¬
centictm in dulgemus. ut ad crisinci conficiendum siue
oleum benedicendum ur̃is ur̃orumq usibus quẽ ma-¬
lueritis catholicum ep̃m ad uocetis. qui nr̃a suffũtuᷤ
auctoritate. quȩ postulatur indulgeat. S iquis uero
ep̃s uel ep̃orum minister. suꝑ his molesticam uobis
in gerere. & nr̃is constitutionibus obuicm ire pre¬
sumpserit. ꝓ sedis apłicȩ contemptu. secundum beati
G eluisii sententiam. sui erit ordinis & honoris elisor.
Scriptum ꝑmitnus lanfranci notarii scieri palacii. Da.¬
tum laterani ꝑmanum lohannis sc̃ȩ̃ Rominȩ ęccł̃iȩ
dicc̃ cardinał. xui łe mai. indic̃.y. anno dominicae

Expanded text:
orum suspensionem paciantur, sed tam monachi orum suspensionem paciantur, sed tam monachi ipsi quam et famuli eorum, qui videlicet monastice se professioni devoverunt, clausis ecclesiarum januis non admissis diocesanis, divine servitutis officia celebrent et sepulture debita peragant. Vobis preterea qui in ipso Cluniacensi monasterio commoramini licentiam indulgemus, ut ad crisma conficiendum sive oleum benedicendum vestris vestrorumque usibus quem malueritis catholicum episcopum advocetis, qui nostra suffultus auctoritate, que postulatur indulgeat. Si quis vero episcopus vel episcoporum minister, super his molestiam vobis ingerere et nostris constitutionibus obviam ire presumpserit, pro sedis apostolice contemptu, secundum beati Gelasii sententiam, sui erit ordinis et honoris elisor. Scriptum per manus Lanfranci notarii sacri palatii. Datum Laterani per manum Johannis sancte Romane ecclesie diaconi cardinalis, XVI kal. mai, indictione V, anno Domin