comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etatis reos. tenere. In quib: uerbũ legis aut euugłi non ministratũẽ: hoc aũt
ueluti periculũ uidicu deuitantes pigro languore a uerbi ministratione
riis : & ueniens ego recepissem utiq: qđ meũ est cũ usura. Ex uerbis suis seruus
constringit᷑: cũ dñs dicit Meto ubi non semino : & congrego ubi nonsparsi
Acsi aperte dicat: Si iuxta tuã sententiã & illud exquiro. qđ ad erogandũ
non dedi quanta magis ate exquiro. qđ erogandũ dedi oportuit ergo te
dare pecuniam meã nũ mulariis. & ego ueniens recepissem utiq qđ meu
erat usura. Pecuniã uero nũ mularus dare est: eis scientiã p̃dicat onis

Expanded text:
etatis reos tenere, quibus verbum legis, aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem etatis reos tenere, quibus verbum legis, aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore, a verbi ministratione riis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecun
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucrũ deseruire dissimulat : Et timuisse sedicit inlucrũ talentũ expendae¬
qui hoc solũ timere debuerat: ne hoc sine lucro ad dnm̃ reportar&: Sunt enĩ¬
pleriq: inȩccła quoꝵ iste seruus imaginẽ ten& : qui inelioris uitȩ uias ad gredi
m&uunt & tam̃ iacere in sui torporis ignauia non ꝑti mescunt. Cũq sepecca¬
tores considerant scĩtatis uias arripere trepidant : & re manere insus iniqui¬
tatib: non formidant: hac sibi ꝑ uersitate blandientes ut dicant sufficit ut
dese unus quisq rationẽ redd&. Quid opus ẽ aluis p̃dicare. aut ministrare aut
&iam deipsis rationem reddere quisq cogatur cũ apud dnm. &iam illi sint in¬
excusabiles quib: lex daca non st: Nequȩ audito euuangelio dormier̃ : qui a
ꝑ creaturam poterant cognoscere creatorem cuiꝰ in uisibilia a constitutione
mundi ꝑea quȩ factas intellecta conspiciuntur: Vnde huic serue ꝓtinus
ubi non sparsi : Hoc ÷ enĩ quasi in&ere ubi non seminaui : id ÷ &ia cos impi¬

Expanded text:
ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendequi hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt plerique in Ecclesia quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vias vitae aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Qude se unusquisque rationem reddat, quid opus est aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur? cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant cognoscere creatorem, cujus invisibilia a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Unde huic servo protinus rem cognoscere, hoc est enim quasi metere, ubi non seminavit, id est etiam eos impi
Abbreviated transcription (Latin):
& fidelis qr suꝑ pauca fuisti fidelis. supra multate constituã intra ingaudiũ
diũ tui: Pauca sunt quippebona omã p̃sentis uitȩ quã lib& multa uideant᷑
ased tunc fidelisseruus supͣ multa constituit᷑ quando deuicta omni corruptionis
molestia : de aet̃nis gaudiis in illa cȩlesti sede gloriat᷑: Tc̃ addm̃ sui gaudium
mextus sic interius gaud& demunert ũt non sit iã qđ exterius doleat decorruptione
Acossit aut̃ ł quiduo talenta aceptrat: R ait: dnc̃ duo talenta tradidisti miit ieret¬
alia duc lucratussit̃. Ait illi dñs euus. Euge serue bonȩ & fidelis: quia suꝑ pauca
fiuist fidelis suꝑ multate constituã intra ingaudiũ dñi tui. Utriq seruo utti
inte it̃ diximꝰ & qui dequinq: talentis detem fecerat : & qui deduob quatuor idem

Expanded text:
ituam: intra in gaudium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium xtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. Accessit autem et qui duo talenta acceperat, et ait: Domine, duo talenta tradidisti mihi, e Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui. Utrique servo, ut ante jam dixi, et qui de quinque talentis, decem fecerat, et qui de duobus, quatuor, idem
Abbreviated transcription (Latin):
& si interna ac mystica penetrare nesciunt ꝓ intentione tam̃ suꝑnę patriȩ. docep̃
rectȩ quos possunt deipsis extrmorib: quȩ accener̃. Nãquȩ se cirnis p&ulantia &t̃renarũ
rerũ ambiti atq auisibuliũ ucluptate custodiunt. abhis dix alios ammonendo com
tilentis ditati in cellectũ aq oeratonẽ ꝑcipiunt. subtilia deinternis intellegunt
mira deex teriorib: operant̃. Cũq intellegendo &oparando aliis p̃dicant. quasi du¬
plicatũ denegotio lucrĩ repartane. Bene aut̃ ilia quinq uł alia duo inlucrũ uerisse
referunt᷑ quiadũ ueriq: senui p̃dicatio inpenditur quasi accepta talanta gemi
lentũ int̾ra ab sc̃ dereest: acceptũ ingeniũ int̾renis actib implicare: lucrũ spĩtale
quererȩ cor a t̃renis cogitationib: nũquã leuare: sunt nãq ñ nulli: qui donũ intelle¬

Expanded text:
etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt. Dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptatalentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta gemilentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
orrescat, Aliter: Ihescurus iste in quo sunt oñis thesturi sapientiȩ & scientie
ab sconditi: Aut dĩ uerbũ est qđ in carne xpĩ uicet᷑ absconditũ: Aut scȩ̃ scripture
cũ inuenerit homo abscondit tdcirco dicitur non qđ hoc deinuida faciat seq
qđ timore seruantis & nolentis idere abscondit incorde suo: quã pristinis ptulit
facultatibus : Item hesciurũ magrũ absco iditũ dix̃, duo testam̃ta legis mexđa
quȩ quis cũ exparte intellect ssad tingerit sentit illic magna latere &uadit
que rentibonas margaritas. Inuenta aut̃ una p̃tiosa margarita u abiie
& uendidit omã quȩ habuit. &ȩmit eã: Questio est uara numero plural.
ad singularem transierit: ut cũ querat homo bonas margaritas unã inueniat
p̃tiosam quauenditis om̃ib: quȩ hab& ȩmat. Aut ergo istebonos homines

Expanded text:
horrescat. Aliter autem thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae horrescat. Aliter autem thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei Verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum, aut sanctae Scripturae, cum invenerit homo abscondit, idcirco dicitur, non quod de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus. Item thesaurum in agro absconditum dixit, duo quae quis cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere: et vad. Inventa autem una pretiosa margarita, abiit et vendidit omnia quae habuit, et emit eam. Quaestio est cur a numero plurali ad singularem transierit, ut cum quaerat homo bonas margaritas, unam inveniat pretiosam, quam venditis omnibus quae habet, emat. Aut ergo iste bonos homines
Abbreviated transcription (Latin):
celest s deñ derii amalignis spiritib custodiri non sufficit. qui hoc ab humanis
laudib: non abscondir: In p̃srti & enĩ uita quasi in uia sumus qua ai patriã
Dep di ⁊ art̃ desiderat quitnes aurũ moslicę portat inuia: Hoc aut̃ edico
nonut ꝓximi operanrã non uideant cũ scriptũ sit. uideant apera ura¬
b na &glorificen patrem ur̃m: sedutȩ hoc qđ agimus. laudes exterius
÷ onquera nus: Sic tut̃ sit opus in publico. quatinus intentione maneat
in occulto ut &deboni opere ꝓximis p̃beatur exemplũ. &tam intentionẽ
iuadã soli placere possumus. semper obtemus secretum. Thes curus ant̃:
ct ieste est desiderium Ager uero in quo ches urus abs conditur. disci¬
pͥnestodii celestis quẽ ꝓfect agrũ uenditis om̃nib cõparat qui uolup
tatib: carnis renuntians. cuncta sua terrena desideria ꝑ disciplinȩ celestis custodiam
calcat. ut niliam qđ ciro blanditur libeat. nihil qđ carnalem iutã trucidat spr̃ per

Expanded text:
 custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriamDepraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut stra bona , sed ut per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus, et sic sit opus in publico, ut tamen intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus cotatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae custodiam coelestis calcat, ut nihil quod caro blanditur, liceat, nihil quod carnalem vitam trucidat, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
fl&us a stridor dentiũ: hoc &iã timendũ ẽ. magis quã exponendũ. Apta¬
& enĩ uoce torm̃ta peccantiũ dicta s̃. nequis ad ignorantiae sua excusa¬
tionẽ recurr&. siquid de aet̃no supplicio obscure diceret᷑. unde & subdit᷑¬
Intellexistis hȩc om̃ai dicunt ei. &iã ad apłos ꝓpriȩ sermo est. & illis dicitur. Intel¬
lexistis haec: quos non uult tantũ audire ut populũ. sed intellegere ut magistros
futuros &hȩc intellegentib: parabolis dignũ testimoniũ reddit. unde & subdit̃ ideo¬

Expanded text:
dentium. Hoc ergo timendum est potius quam exponendum. Aperta enim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignorantiae suae excusationem recurrerit, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. CuIntellexistis haec omnia? Dicunt ei: Etiam. Ad Apostolos proprie sermo est, et illis dicitur: Intellexistis haec omnia? Quos non vult audire tantum, ut populum, sed intelligere ut magistros futuros, et intelligentibus parabolas dignum testimonium reddit. Unde et subditur: E
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ currere dicant᷑. cũ ipsis filus c̃gregatis const& ea quȩ dicit᷑ mater: Nc̃ enim
des ponsata ẽ ȩccła & uirgo ẽ ad nuptias ꝑducenda id ÷ ednise contineat acor¬
ruptione carnali: Illo aut̃ tp̃r nub&. quo uniuersa mortalitate in ea p̃ter¬
eunte in mortali coniunctione fȩditur. Desponsaui in quid uos uni uiro
uirginẽ castã exhibere xp̃o. Vos inquid uirginẽ aplurali ad singularẽ c̃dudens:
ideo & uirgines dici poss̃ & uirgo. Quur aũt quinq dicte sint. ut mihi uidetur
&e posinũ est. sed uidemꝰ nunc in enigmatȩ : tc̃ aut̃ facie ad faciem: Et nunc
ex parte ẽ timne aut̃ extoto Ipsũ dut̃ menignate & ex parte nc̃ scripturis aligud

Expanded text:
concurrere dicantur, cum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim concurrere dicantur, cum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ecclesia, et virgo est ad nuptias ruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
miscđa p̃rogata est. A tille respondens ait : Am̃ dico uob: nescio uos. Exilla scilic&¬
regula quã non hab& ars dĩ. hoc ÷ sapientia dĩ ut intrent ingaudiũ eiꝰ qui non corã
dõ sed ut placerent hominib uisi sunt aliquid scđm p̃cepta eiꝰ operari : atq ita c̃cludit.
Vigilatȩ itaq : quia nescitis diem neq horam. non modo illius ultimi tẽporis quo
uenturꝰ ÷ sponsus sed suȩ quisq: dormitionis diem & horã nescit. Quisquis autpa
rates est usq ad sũmũ. Id ÷ usq ad mortẽ quȩ om̃ib: deb&ur paratꝰ inuenietur.
xiã cũ illa uox media noctȩ sonuerit. qua om̃s uigilaturi sumus: qđ uero sponso
dix̃ obuiã uenire uirgines. sic intellegendũ puto. ut ex ipsis uirginib consta ea
quȩ dicit᷑ sponsa tã quã si om̃ib xp̃ĩanis in ȩccła. concurrentib: filii ad matrẽ

Expanded text:
misericordia praerogata est. At ille respondens ait: Amen dico vobmisericordia praerogata est. At ille respondens ait: Amen dico vobregula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad m cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. 4. Quod vero sponso dixit obviam venire virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad matrem
Abbreviated transcription (Latin):
deru eo nsbapuntuiduos in ers or ẽ inducert ut ñ corã dõ sed ab bemitibi¬
doriã quereretis. Dũ aut̃ irent ȩmere uenit sponsus: id÷ indinantib: seillis
inea quȩ foris sunt &solitis gaudere querentib quia i gaudia xt̾na non
no uerapt uenit illȩ qui iudicat. Et queparatȩ erant. Id: quib bonũ corã dõ
testimoniũ conscintia ꝑhibebant. in trauer̃ cũeo ad nuptias. id ÷ ubi munda
anima sempiterno dĩ uerbo fecunda copulat᷑. Etelausaẽ ianua. idẽ receptisillis
quisunt in angelicã uitã imnmutandi om̃s enĩ resurgemꝰ in quid. sed ñ om̃s
in mutabimꝰ dausus ẽ ad itus ad regnũ cȩloꝵ. ñ enĩ post iudiciũ pat& p̃cũ
aperi nob̵ ñ dictũ ẽ qđ emerint olcũ: &ideo intellegende sunt nullo iã rema¬
nente de alienis laudib: gaudio inangustus & magnis afflictionib redire
ad implorationem dĩ sed magnaẽ eiꝰ scueritas post iudiciũ. cuiꝰ ante iudiciũ in effabilis

Expanded text:
errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibuloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientianima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum  Non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intelligendae sunt nullo jam remanente de alienis laudibus gaudio, in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem Dei, sed magna est ejus severitas, post judicium, cujus ante judicium ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
quis quis hec ꝓtẽ porali intentione ex hib& crucẽ quidẽ bauilat. sed ire
p dñm recusat. qui a uero sublimia p̃cepta datas ꝓtinus cõparatio
aedificande sublimitatis ad iungitur cũ dicitur. Quis eñi ex uob
uolens turrim aedificare . ñ prius sedens cõputat sumptus qui necessariis
si habeat ad ꝑficiendũ: nepostea quã posuerit fundam̃tũ. & ñ potuerit ꝑficere

Expanded text:
quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedificare, nonne prius sedens computat sumptus qui necessarii, sunt si habeat ad perficiendum? Omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ discipulus: crux quippe: acruciatu dicit᷑ Et duab: modis erucẽ dñi
baiulamis : cũ aut ꝑ abstinentiã carnẽ afficimus aut ꝑ conpassionẽ
ꝓximi necessitatẽ illius nr̃am putamus Quienĩ dolorẽ ex hib& malie¬
na necessitate crucẽ portat inm̃te. Sciendũ uero est: qđ sunt non¬
nulli qui carnis abstinentiã non ꝓdõ sed ꝓmnani gloria exhibent. Et sur
pleriq: qui conpassionẽ ꝓximi : non spitalit̃ sed carnaliter inpendunt.
Vt ei non aduirtutẽ : sed quasi miserendo ad culpas faueant. hi
crucẽ quidem uidet᷑ ferre : sed dñm non secunt᷑. Vnde recte haec
ueritas dicit. qui non bauilat crucẽ suĩ &uenit post me: non potest m̃s
eẽ discipulus : Baiulare & enĩ crucẽ & post dñm ire est: uł carnis abstinen
tiã uł compassionẽ ꝓximi ꝓstudo aet̃ne intentionis exhibere. nã

Expanded text:
esse discipulus. esse discipulus. bajulamus: cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus; qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post tiam vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii p̃cepto c̃siderant : quasi suꝑ in positã dĩ archã portant. De quib: hoc ẽ
&iã notandũ qđ fuisse fa&e memorant᷑: quias pleriq: quimuia dĩ intrinserus
positi foris carnalib: affectib: ligant. sed ñ declinant arecto itinere qui
archã dĩ portant inmente : Ecce eñi uacce bethsamis ꝑgunt: bechsamis
quippe : dicit᷑ domꝰ solis. Et ꝓph&a ait: uob aut̃ quitimetis dm̃: orie tͥ
soliustitia Sugit᷑ ad aet̃nissolis habitationẽ tendimus : dignũ ꝓfecto
est ut de dĩ inere ꝓ carnalib: affectib: ñ declinemus. Tota enĩ uirtute
pensandũ est : qđ uaccedĩ plaustro suꝑ positȩ ꝑgunt & gemunt. Dant
ab in timis mugitus: & non tam̃ deitinere non deflectunt gressus. Sic ni
ipsũ uero animȩ odiũ : qualit̃ ex hiberi debeat. ueritas subdendo mani¬
festat dicens. Qui n on bauilat crucẽ suã &uenit postme ñ potest m̃s

Expanded text:
eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait : Vobis autem, qui timetis Deum, orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus
Abbreviated transcription (Latin):
odisse damimã nran ꝯconstat ergo quia amando deb& odir e p̃ rimũ : qui
deriis ñ ad quiescimus cũ eꝰ appeitũ frangius : eiꝰ uo luptatib reluctanus
odio qđ indi nob itinere obsistunt  Certe dũ pauł hiero solinã ꝑger&: ꝓph&a
agabus t onã illius ad phendit suisq pedib alligauit dicens : Plirũ cuius hec
tona est sic alligabunt in hierłm Sed his qui animã suã ꝑfecte oderat : quid
dicebat : Ego non solũ alligari : sed &iam mori in hierłm paratus sũ ꝓnonu ne
amando oderat immo odiens amabat q̃uã cupiebat ꝓihũ morti tradere
& scriptũ ẽ . Ibant aut̃ in directũ uacce ꝑuiã quȩducit bethsamis: uno itinere
gradiebant᷑ ꝑgentes & mugientes & non declinabant neq: addexterã neq ad
sinistrã. Quidigit᷑ uacce: nisi fideles quosq in eccła designant.e quidũ sacri

Expanded text:
odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui deriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere,ut scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid igitur vaccae, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ & matrẽ & uxorẽ & filios & fr̃s & sorores adhuc aut & animã suã ñ note st
nĩs eẽ discipuł : Sed ꝑ contari libet : quo modo parentes & carnaliter ꝓpaoquos
p̃cipi muro disse : qui iubem᷑ & inimicos diligere: Etcerte deuxore ueritas dic̃
dicat: Qui uxorẽ ñ odit : ñ potest m̃s eẽ discipulus Nũquid aliud iudex nun¬
tiat. aliud p̃eo clamat: ansimul &o disse possumꝰ & diligere  Sed siuim p̃¬
cepti ꝑpendimus utrũq agere ꝑ discretionẽ ualemus : ut eos quinob carnis
cognatione coniunctisunt & quos ꝓximos nouimus diligamus: & quos aduer¬
sarios inuia dĩ patim odiendo & fugiendo nesciamus : quasi enĩ ꝑ odiũ diligit᷑
qui carnaliter sapiens dũ praua nob̵ ingerit ñ auditur : ucaũt dñs demons¬
trar& hoc erga ꝓxunũ odium nonde in affectione ꝓcedere sedde caritate
addidit ꝓtinꝰ dic̃s dhuc aut̃ . & anim ã suã. Odisse itiq p̃cipimur ꝓximos

Expanded text:
et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus, etc. Percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus et diligere? Si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt et quo proximos novimus, diligamus, et quo adversarios in via Dqui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos,
Abbreviated transcription (Latin):
Transacto anno beati felicis natalitia celebrauer Oquanta & qualia
de p̃sentis uite ꝓmissione cagitabant: sed subripiente mortis articulo
repente in ins quȩ p̃uidere nolebant : inuentis. Et cuncta simultẽporalia
de generis humani ꝑ natiuitatẽ uiruit in carnemi ꝑmortẽ aruitm
puluere uidelic& fenũ fuit. quia igit᷑ mom̃tis sois ore fugiunt: Agite
fĩs limĩ : ut in boni operis mercȩde teneant᷑. Audite quid sapiens
sulo mondicat. qđ cũq: potest manꝰtua facere : instanter operare
quia nec opus. nec ratio. nec scientia nec sapientia est apud inferos
quotu ꝓperas. qui aergo & uenturȩ mortis tẽpus ignoramꝰ & p: mor¬
ũ operari ñ sumus. suꝑ estut ante martẽ tẽpora indulta rapiamus.
Sic enĩ sic mons ipsa cũ uenerit uincitur: si prius quã ueniat semꝑ¬

Expanded text:
s nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia s nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporaliado generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, sem
Abbreviated transcription (Latin):
mit in ꝑuissa mors dormiens. carnis nr̃ e habitacuiũ in mĩnit
&cũ que dnim domus inuenerit dormientẽ necat. Quiacũ uendira
dampna sp̃s minime p̃uid&: huncmors ad suppliciũ nescientũ ra¬
pit Furi aũt resister&. siuigilar&. quia aduentũ iudicis qui oc¬
culte animã rapit: p̃cauens ei penitendo occurrar& nec in¬
in cognitã ut sẽꝑ possit ẽẽ suspecta. Vt dũ illã p̃uidere ñ possumus.
ad illã sine in t̃missione p̃parem᷑ ꝓ inde fr̃s lm̃i in conditione mortalita¬
tis nrãe m̃tis oculos figite ueniente uos iudici. ꝑfletus cotidic & lam̃ ta
p̃parite Cũ certamors maneat omnib:: nolite de tẽporalis uitȩ ꝓui¬
dentia incerta cogitare. Terrenarũ rorũ uoscura : ñ ad grau&. qlan¬
÷is lib& enĩ auri& argenti molib circũdet᷑ quib lib& p̃tiosis uestib indu¬
ltur caro quid est aliud nisi caro.: nolite ergo adtendere quid hab& .s.
sed quid estis uultis audire quiestis ꝓph& a indicat dicens. Uere fenũ ũ

Expanded text:
isa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne imumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ adueniendũ tardat: quia non uult inuenire quos puniat Re¬
atus nob contemptus nr̃ĩ denuntiat dicens. Siergo omnis ex uib qui non
renuntiat omnib: quȩ possid&. ñ potest m̃s eẽ discipulus. E ttam̃ spe¬
rande saluts remedius̃ confert: quia qui ꝑ ira non potest ferni ꝑ
postulate pacis nlt legationẽ placari. Lauate ergo fus bem̃i laeri
nolite posiglere ꝑ desideriũ: qui adhuc ꝑhusi minime rolguis¬
tis Spata insolo redenipto refigite : ad aeternã patriã menio tran¬
sitebien nbul inbocmundo amando possidetis: &iã passiden do
cuncta relinquitis. ipse nob gaudia desiderata concedat qui

Expanded text:
et tamen ad veniendum tardat, quia non vult invenire quos puniat. Reet tamen ad veniendum tardat, quia non vult invenire quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat, dicens: Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidrandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lauate ergo, frares karissimNolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicabat. cũ subito int̃ipsa soẽ exortationis uerbe uoce t̃ribili clamaũ¬
dicens hora est. mox que adsistentib: ipse suis manib: linteũ dedic
qđ & more morientiũ sibi contra faciem tenderetur. Q uotenso: emisit
spĩ. Sicq scã illa anima ad gaudia act̃na pueniens. acarus corrup¬
exiit . Quia &ihs̃ pactis om̃ib: cũ dixiss& consũmatũẽ: indinaso capite
ecte cotidiane hostiae illa cũ elemosinis & la crimis messa legacio. quantã
cũ rege ueniente grãe pacẽ fecit. Relinquat ergo om̃a qui potest
Quiaut̃ relinquere onia ñ potest: cũ adhuc rex longet᷑ legationẽ mit¬
tat. Lacrimarũ clemosinarũ hostiarũq munera offerat uult eñi
placarip̃cib qui scit quia portari non potest iratus. Quo adhue mo¬
rã facit uenire: Irgationẽ pacissustina. ueniss& iãnaq siuell& &
cunctossuas aduersarios trucidass&. Sed & quã terribilis ueniat indicat

Expanded text:
praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce tpraedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce tdicens: Hora est! Mox assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur: quo tenso, spiritum emisit. Sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corrupexiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset consummatum est, inclinato capite Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc longe est Rex, legationem mittat, lacrymarum, eleemosynarum, hostiarum munera offerat. Vult enim placari precibus, qui scit quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit venire, legationem pacis sustinet. Venisset jam namque si vellet, et cunctos suos adversarios trucidasset. Sed et quam terribilis veniet indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
licitus fuit seđo quoq anno uł tertio in mortissuȩ expectatione suspensus
Q uarto quinto & sexto simłt qui desperare iã deuerratie reuelationis po¬
terat siuerbis fidẽ uerbera non fecissent Cũ etce ino eptim oiusati drisro¬
tati natalis sacras uigilias in colomis ꝑuenit sedlenis hunc iniulls calerrc¬
tiaie atq inipso die natalitio filussuis scex pcctantib miussa ic̃ sollempnia
implere se posse recus auit. illi uero qui ad eius erant parit̃ egres¬
sione suspecti simul ad eũ om̃s uener̃ sese unanimiter ad stringentes
epis copii oratorio missas fecit . & manusua corpus dominicũ p¬
que omnib: tribuit: qui cuncto ministerio oblatisa crificii ꝑacto
adlectũ rediit. Ibiq iacensdũ sacerdotes suos ac ministros circũ¬
stetisse se arner& : quasiuale ultimũ dicens. Deseruando eos uiniculo
caritatis anmonebat. Et quanta debuissent concordia int̃re uniri

Expanded text:
licitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, licitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quintoque, et sexto similiter. Qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri
Abbreviated transcription (Latin):
aduersione districtionis mẽbra illius accepta uerbera liuore inflictos sul¬
cauerant quȩ mox ut ep̃s uidit ex orruit: & qui sibitalia facere p̃sumsiss& cũ
magne obstupe factionis uocib: inquisiuit. Atille respondit: hȩc seꝓ ipsũ fuisse
ꝑpessu. ex creuit cũ terrore ammiratio. Sed nullas iã prbt inquisitioni
euis mortis aditiens secretũ reuelationis a peruit . eiq issionis dominicȩ ꝑeaqu¬
uudierat uerba narrauit dicens. age qđ agis. operare qđ oporaris. ñ cesset
mantua ñ cess& pestuus. Natale apłoꝵ uenies ad me : &ribuã tibi merce¬
Quippe qui eũ cũ ipse debnitor fuerat & ꝓmissionis iã ceperat habere dibito¬
rem. Nc̃ aut̃ c̃suetudo fuerat annissingulis natalitio apłoꝵ dia romã uenire
lã q exhacreuelatione suspectus uenire iuxtamore noluit. Eodẽ ergo tp̃r sol¬

Expanded text:
adversionis districtione membra illius accepto verbere, livore inflicto, suadversionis districtione membra illius accepto verbere, livore inflicto, sudaverant: quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et qui sibi talia facere praesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inquisitionis ejus moras ducens, secretum revelationis aperuit, eique visionis Dominicae peaudierat, uerba narrauit, dicens: «Age, quod agis, operare, quod operaris: non cesset manus tua et pes tuus: Natale Apostolorum uenies ad me, et retribuo tibi mercere, quippe qui eum, cui ipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis singulis, natalitio apostolorum die Romam venire; jamque ex hac revelatione suspectus, venire juxta morem noluit. Eodem ergo tempore sol
Abbreviated transcription (Latin):
dientiã uehem̃ter increpauit. atq eadẽ uisionis suȩ uerba retexuit.
indicande reuelationis Ad monitione quoq: iterate iussionis: obdurauit
ꝑgere Et quȩ uiderat. manifestare neglexerit. Sed quia magnã man
suetudinẽ contempte grãe maior sequi sol& ira uindicte. Uisione t̃tia
dñs apparens iã uerb̵ ad didit uerbera & tã districta cȩde mactatus est
ut in eo duritiã cordis emolissent uulnera corporis. Surrex̃ ergo eruditꝰ
sepulchrũ. ad offerendũ sacrifitiũ c̃sistentẽ repperit. Secretum
acircũ stantib: p&ut: seque eiꝰ pedib strauit. cũq eũ ubertim flentẽ
ep̃s uix ad seleuare potuiss&. lacrimarũ caus ẽ cognoscere studuit. Ille uͦ
relaturus ordinẽ uisionis prius uestimentũ exhumeris de uoluto detexit.
plagas corpoms ut ita dicã testes ueritatis & culpe monstrauit. Quanta anim¬

Expanded text:
dientiam vehementer increpavit, atque eadem jussionis verba retexuit. dientiam vehementer increpavit, atque eadem jussionis verba retexuit. indicandae revelationis, admonitioneque iteratae jussionis obduruit pergere, et quae viderat manisuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbitsepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento eplagas corporis, et, ut ita dicam, testes veritatis et culpae monstravit quanta anim
Abbreviated transcription (Latin):
tur a cordissisic oblata ab altero potuit in altero soluere uincula corporis
anus duhostias offerre aut a ut pȩne nullus dies uitae eius absceder&. qđ non
omni patenti dño hostiasplacationis immolar&. Cui cũ sacrifitio ualde
cnin romto dabat uista nã cuncta quã habebat: melemosinis tribuens¬
eliunc adlipra offerendi su crificii ueniss&: uelut totus in lacrimis de¬
fluens sem& ipsũ cũ magna cordis contritione mactabat. Cuiꝰ &uitã &exitũ. qđ dam
uenerabilis uite diaconȩ qui ab eo fuerat nutritus referente cognoui.
Agebat enĩ qđ quadã nocte eius presbiterũ ꝑuisũ dñs adstitit dicens uade
tua natale apłoꝵ uenies adme & raribuo tibi merce dẽ tuã. Surrexit
prbt sed quia ȩuicino iã apłoꝵ natalitus dies eminebat : tã ꝓƿinqui exitus
diem ep̃o nuntiare ꝑtimuit. alia quoq nocte : dñs redut eiꝰ quȩ in oboe¬

Expanded text:
turam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis.turam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis.anas Deo hostias offerre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Deo hostiam placationis immolaret . Cui cum sacrificio etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte eius presbitero per uisum Dominus astitit dicens: «Vade, Apostolorum uenies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
nã quotiens eihostiã suȩ passionis offerimus. totiens nob̵ ad absolutionẽ nram
se hoc qđ uolo ad memoriã ur̃am narrando reuacare.ñ longe anr̃is fer¬
tur tẽporib factũ eo qđ quidã abhostib captus longe transductus ẽ. cũq
diu teneretur in uinculis : eũ uxor sua cũ exeadem captiuitatẽ non reci¬
per& extinctũ putauit ꝓ quo iã uelud mortuo hostias eb domadib: singulis
curabat offerre . cuiꝰ totiens uincula soluebantur incaptiuitate. quotiens
ab eius coniuge oblatȩ fuissent hostiȩ ꝓanime eiꝰ ab solutione na longa post
tẽpora reuersus ammirans ualde : sue indicauit ixore. Qđ dieb certis
eb domatib singulis eꝰ uincula soluebant᷑. Quos uidelic& dies. eius uxor
minerat oblatũ. hinc ergo fr̃s benũi hinc certa consideratione col¬
ligite oblaita an ob sacra hostia quantũ in nob̵ soluere ualeat. liga¬

Expanded text:
Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram se hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor minerat oblatum. Hinc ergo, fratres charissimi, hinc certa consideratione colligite, oblata a nobis hostia sacra quantum in nobis solvere valeat liga
Abbreviated transcription (Latin):
re & cogitatione discutit. quid ergo agendũ ẽ frs: nisi ut dũ nos cũ simplo
exercitu contra duplũ illius sufficere nom posse conspicimus : dũ adhuclonge
Mit tamus miscđae opera. Mactemus inara eius hostias placationis. Cognos¬
camus noscũco inuditio nom posse contendere. pensemus uirtutẽ eius fortitudi¬
nis. Rogemus ea quȩ pacissunt hȩc ẽ nr̃ã rogatio : quȩ regẽ uenientẽ placeat.
Pensate fr̃s quã benignussit qđ his quisuo aduentu ual& opprimere tard& ue¬
nire. Mittamus adhuc ut diximus legationẽ nr̃am Hlendo tribuendo sacras
hostias offerendo Singularit̃ nãq ad ab solutionẽ nrãm oblata cũ lacrimis. & be¬
nignitate mentis sacri altaris hostia suffragat᷑. quia his qui inse resurgensamor¬
tuis : iã nonmoritur. Adhuc ꝑhanc in suo mysterio. ꝓ nob̵ iterũ patitur.¬

Expanded text:
re et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut dum cum simplo re et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut dum cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe mittamus misericordiae opera, mactemus in ara ejus hostias placationis, cognoscamus nos cum eo in judicio non posse contendere, pensemus virtutem ejus fortitudinis, rogemus ea quae pacis sunt. Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is qui suo adventu valet opprimere tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo. Singulariter namque ad absolutionem nostram oblatio cum lacrymis et benignitate mentis, sacri altaris hostia suffragatur: quia is qui in se resurgens a mortuis jam non moritur, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
qre pacis sunt Rex contra rege eorquo uenit ad prolium tans sise ꝑpen¬
dit noupesse susficere legationẽ mittit : & eaquȩ pacissunt postulat. Quib:
orgo nos lacrimis sperare ueniã debomus quimillo trem̃do examin e cũ
rege nro ex quo adiuditiũ nonuenimus. quos nimirũ conditio infunit¬
tis aciusa inforiores exhil& scufcitasse i ã mali oporis culpo ab scidimus
iam a praua quȩq exterius declinamus. Nũquid ad reddendã rationẽ
lia simplũ ad duplũ sunt . nos aut̃ simultũ ꝓficimus uix exteriora nrã opera¬
i in rectitudine seruamus. nãsi iam luxuria carnis abscisaẽ: tam̃ adhuc
acorde funditus abscisa non est . Ille aut̃ qui iudicaturus uenit exteriora si¬
mul. & interiora iudicat: facta parit̃ & cogitationes pensat: cũ duplo ergo
exercitu contra simplũ uenit: quinosuix in solo opere p̃paratos simuldeo pe

Expanded text:
quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpenquae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis veniam sperare debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem lia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exerci
Abbreviated transcription (Latin):
re .ei. Quia uixta pauli uocẽ. expectaculũ facti sumus mundo : angelis & hominib: Et inom¬
ne qd agimus c̃siderare occultos nr̃os aduersarios debemus. qui sẽꝑ nr̃is operibus¬
insistunt. sẽꝑ ex nrõ defectu gratulant᷑. Quos ꝓpħta intuens ait. bs̃ms inte c̃fido
ñ erubescã neque irrideant memimicimei : Inbonis enĩ operib intemtinisi con¬
tra malignos sps̃ sollicite uigilemus: ipsos inrisores patimur . quos ad malũ ꝑ¬
suasores habemus. Sed quia de construendo aedifitio cõparatiodatat : nunc
exminori ad cuiꝰ similitudo subdit᷑ ut exreb minimis maiora pensentur:
nã sequit᷑. Aut quis rex iturus cõmittere blũ aduersus alut̃ regẽ non ne¬
sede ns prius cogitat sipossit cũ detẽ milib: occurrere ei : quicũ uiginti milib
uenti adse unalio quin. adhuc illo longe agentu logitione muite nienti milib

Expanded text:
re ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omre ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus cintendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus committere bellum adversum alium regem, non sedens prius cogivenit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. Ecce enĩ uxta ueritatis uoct̃. Qui turrim aedificat. prius aedificu
sumptus parat. Sugit᷑ humilitatiscturrẽ construere cupimus: prius nos
p̃parare ad aduersa huiꝰ scłi debemus. hoc enĩ int̃t̃renũ &celeste aedifitiũ dista
qđ terrenũ aedificiũ expensas colligendo construit᷑. cȩlestẽ uero aedifitiũ ex¬
pensas disꝑgendo. Ad illud sũptus facimus : si non habita colligamus. Adistud
sumptus facimus si & habita relinquamus. sstos sumptus diues ille haberẽ ñ potuit:
qui multas possessiones possidens magistrũ requisiuit dicens. Magisterbone quid
faciens uitã aet̃nã possidebo :: qui cũ p̃cepta reliquendi omã audiss& : tristis abs¬
cessit. Et inde est angustatus inm̃te : undeforis fuit latior in possessione quia eñi
in hacuita amabat: sumptus celsitudinis tetendo ad aet̃nã patriã habere noluit
sumptus humilitatis. c̃siderandũ uero est : qđ dr̃ om̃s qui uiderint incipiant in lude¬

Expanded text:
debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illude
Abbreviated transcription (Latin):
iudiamus. Nonẽ arborbona que fac̃ fructꝰ malos : neq: arbor mala faci¬
ens fructũ bonũ: Bonas ergo arbores & bonos harũ fructus in constructi¬
onem siue ministeriũ suitẽpli: rex sapiens querit : at uero male arboris
quisit finis : idem alibi doc& dicens : om̃is arbor queñ fac̃ fructũ bonũ excidet᷑
& inignẽ mittet᷑. Arbores nãq hominos. fructꝰ aut operadicit ipsoꝵ. Uultis eni nossẽ¬

Expanded text:
audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciaudiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque homines
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ut diximꝰ: uniuersalis eccłae figurã p̃monstrat: neq pi congruũ quis
arbitretur. qđ duȩs̃ dom dñi in mysterio factae: cũ unã xp̃i domũ eẽ ȩccłam nullus
fidelis ambigat duac eñi condites̃ domus obsignificationẽ utriusq populi in
tandem fidẽm uenturi : iudaci scilic& atq gentilis Vnde bene tabnaculũ
sola plebs habrea condidit iriborenio: lempli aũt structurã ꝓseliti. idẽ ad¬
uenȩ degentib quot quot ipopulo isrł iunc inueniri poterant deuota
conpleuerunt Sed aree rountusim tpri conductus asalomone cõmodatis
artificib & lignis gratantissime iuuit. quia nimirũ ante mcarnationẽ
dominicã. notus tanat e et inudea ħs catpost quã ille mea qua natꝰ
tionẽ dom̃ illius. accepta abeo ꝓmissione donoꝵ celesttũ gaudens ad cucur¬
sumus in ea quȩ nob̵ modo recitata est lectione scĩ euuangelii dicat.

Expanded text:
utraque, ut diximus, Universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis utraque, ut diximus, Universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur, qfidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in popufide compleverunt. Sed et Rex potentissimus, Tyri conductus a Salomone commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus erat tantum in Judaea Deus. At postquam iltionem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accursumus, in ea quae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat,