comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Houit dominus dies immacula¬
torum: & hereditas eꝙ in ętͣnũ erit.
mmaculatꝙ uias humana igno¬
rantia non potest intueri. quia car.¬
ni inꝑspicabilis est uia uirtutum.
Dominus autem qui eas condidit
integerruna qualitate & qr antitate
cognoseit. S his talib quid ꝓueni¬
re possit. exponit. Hereditas eorũ
est cȩlestis illa hierusalem: ȩterna pa¬
ce dicissima. Quȩ merito totiens ꝓ¬
nuttitur. ut uerȩ pollicitationis ã¬
biguitas auferatur. In ȩternũ erit.
ꝓpter mundanas hereditates adiec¬
tum est. quȩ eterne ẽẽ non possunt.
Illa enim ꝑpetua conceditur. qmͣ
iudicii : quando ominis caro
sollicita actuũ suq retribu¬
tionem cõpensationemq formidat.
sicut alibi dicit. In die mala libera¬
bit eum dominus. In isto gͦ temꝑe
non confunduntur mmaculati. qui¬
b ꝑ gram satisfactionis peccata dimis.¬
sa sunt. Sequitur. Et in dieb famis
saturabuntur. Dies famis tempus
huius mundi significat. quando be¬

Expanded text:
ovit Dominus vias immaculatorum; et 124 haereditas eorum in aeternum erit. Immaculatorum vias humana ignorantia non potest intueri: quia carni imperspicabilis est via angusta virtutum; Dominus autem, qui eas condidit, integerrima qualitate et quantitate cognoscit. Sed his talibus quid provenire possit exponit: Haerest coelestis Jerusalem aeterna pace ditissima, quae merito toties promittitur, ut verae pollicitationis ambiguitas auferatur. In aeternum erit, propter mundanas haereditates adjectum est, quae aeternae esse non possunt; illa enim perpetua conceditur, quonjudicii, quando omnis caro sollicita actuum suorum retributionem compensationemque formidat, sicut alibi dicit: In die mala liberabit eum Dominus . In isto ergo tempore non confundentur immaculati, quibus per gratiam satisfactionis peccata dimissa sunt. Sequitur, et in diebus famis saturabuntur. Dies famis, tempus hujus mundi significant, quando be
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere debeamui sn lum nob̾
est. hoc nomen lumiris totius trini¬
tatis e̾ẽ cõmune. Lec itur enm quod¬
d̾s lux est. & tenebre i eo nullȩ sunt.
de tota trintate ẽẽ̾ dicꝰtum. Ugͣ lux
est. & tenebrȩ in eo nullȩ sunt n¬
de uersus iste merito de saluatore
dicit. In lumine tuo uidibimus lumͣ.

Expanded text:
intelligere debeamus, sciendum nobis intelligere debeamus, sciendum nobis est hoc nomen luminis totius Trinitatis esse commune. Legitur enim: Deus lux est, et tenebrae in eo nullae sunt . de tota Trinitate esse dictum: Deus lux est, et tenebrae in eo nullae sunt. Unde versus iste merito de Salvatore dicit: In lumine tuo videbimus lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quoniam apudte ost fonsurȩ. Id ẽ
mitium omnium bonoꝵ & origo iu tutuͣ.
Ui cie ꝑfectiss ne complemur. ꝗ ando a¬
liquod mumis ab eius pietate suscinus.¬
bonȩ conuersationis studium de Iieris
i dicationib hauserin us. Sicut i uas
dici:. Haurietis aquas de fontib salua¬
toris. Ueru.n in consuetudine merta¬
lium. aliud est lumen aliud fons. imn¬
mo &e contraria sibi sunt: quia fons
aquę fla̾marum lumen excinguit.
Apud dominum uero unum est qͥa
quicquid ai erisa u rum est. & ad¬
huc minus est. Dicimus e dinlu¬
m̃ : quia cmnnem hominem u mentẽ
in hunc mundum illuminat. Fontem:
quia sitientem & manem satiat. Mon¬
tẽ: quia fortis & excelsus est. Uiam:
quia rectus est. Uagistrũ: quia doc¬
tor est ȩternȩ uite. Petram: quia fũ.¬
damentum & firmamentum ẽẽ pbat᷑
eccłȩ. & cętera quȩ leguntu: i lute¬
ris sacris. Ueruintamen n hii om̃ib
unus intelligitur. dominus xp̃s.S
ut uersum istum ꝑfecte ac dil gei ter

Expanded text:
dicit: quoniam apud te est fons vitae, id est, initium omnium bonorum, et origo virtutum; unde perfectissime complemur, quando aliquod munus ab ejus pietate suscbonae conversationis studium de sacris praedicationibus hauserimus; sicut Isaias dicit: Haurietis aquas de fontibus Salvatoris . Verum in consuetudine mortalium, aliud est lumen, aliud est fons: imo et contraria sibi sunt, quia fons aquae flammarum lumen exstinguit. Apud Deum vero unum est, quia quidquid dixeris et verum est, et adhuc minus est. Dicimus enim Deum lumen, quia omnem hominem venientem in hunc mundum illuminat . Fontem, quia sitientem et inanem satiat; montem, quia fortis et excelsus est; viam, quia rectus est; magistrum, quia Doctor est vitae aeternae; petram, quia fundamentum et firmamentum esse pe; et caetera quae leguntur in litteris sacris. Verumtamen in his omnibus unus intelligitur Dominus Christus. Sed ut versum istum perfecte ac diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
cransitur. siue cum deseri¬
tur meliori conuersatione
siue cũ mortis fine reliuqͥ¬
tur. Ergo qui transierit a dominũ
infirma uidet omnia. de quib glo¬
riatur humanitas. Questui enim
dicit. hoc est in memoriam reduxi.
quia tunc nisti recordantur maxie
peccatorum. quando miseratione do¬
mini in melius immutantur. dolen¬
tes quia miseri ab eis malis acłib
segregantur. Locus enim peccatoꝑ mu¬
duis iste dinoscitur. in quo & scelera
ꝑficiunt. & fugitiua felicitate emm¬
lantur. S utiq locus iste tunc eꝑ

Expanded text:
ransitur, sive cum deseritur meliori conversatione, sive cum a mortuis in fine relinquitur. Ergo qui transierit ad Deum sainfirma videt omnia de quibus gloriatur humanitas. Quaesivi enim dicit, hoc est in memoriam reduxi: quia tunc justi recordantur maxime peccatorum, quando miseratione Domini in melius immutantur: dolentes quia miseri ab eis malis actibus segregantur. Locus enim peccatorum mundus iste dignoscitur, in quo et scelera perficiunt, et fugitiva felicitate cumulantur. Sed uti
Abbreviated transcription (Latin):
bita clade consumi. S sicut impios
tali interminatione debilitat: ita ius¬
tos bona ꝓmissione confirmat. Con¬
firmare est enim in annui affuctio¬
ne positum. consolatorio sermone
roborare. Q uod si bene respitias. ta¬
li dieto totius psalmi uirtus exp̃ͣs.¬
sa est. Istis enim omnib sententiis a¬
gitur:: ut & pͣsumptio peccatoris de¬
itiatur. & iusti animus subleuetur.
Quȩ figura dicitur paradigina.
id est exemplum hortantis uel de¬
terrentis. quod hic quoq factũ est.

Expanded text:
bita clade consumi. Sed sicut impios bita clade consumi. Sed sicut impios tali interminatione debilitat, ita justos bona promissione confirmat. Confirmare enim est in animi afflictione positum consolatorio sermone roborare. Quod si bene respicias, tali dicto totius psalmi virtus expressa est. Istis enim omnibus sententiis agitur, ut et praesumptio peccatoris dejiciatur, et justi animus sublevetur. Quae figura dicitur paradigma, id est exemplum hortantis vel deterrentis. Quod hic quoque factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dicum. quia ipsum est quod efficit iag.¬
nos. Modicum hic sentiatur humili.¬
tas: in qua dum se animus nrͣ cobibet.
mundi copiosa transcendit. Contra di¬
luitiȩ sunt peccatꝙ multȩ. id est con¬
gestio eriminum. & abundantia de¬
lictoꝵ. Unde quantum sit melius es¬
timemus modicum illud iusti ꝑciꝑe.
&̾ molem tantoꝵ. scelerum non habe¬
re. Illud siquidem ad cęloꝵ regna
ꝑducit: istud autem demergit in
tartarum. Hoc arguinentum tractũ
est ex contrariis. Contrarium est eniͣ
modicum iusti. quam multȩ diuitiȩ
peccatoris. Quoniam brachia
peccatoꝵ conterentur. confirmat au¬
tem iustos dominus.
rachia iniquoꝵ suꝑbas sign̾isi.¬
cant actiones in quib impii
pͣsumunt. dum nulla rationis
consideratione flectuntur. Et non
dixit franguntur. quod uno icꝰ tu
poterat ꝓuenire. s conterentur: id ẽ
assidua tritura minuentur. dum sẽꝑ
grauius sit ꝑ parces minui. quam sũ.¬

Expanded text:
dicum: quia ipsum est quod efficit magdicum: quia ipsum est quod efficit magnos. Modicum hic sentiatur humilitas, in qua dum se animus noster cohibet, mundi pretiosa transcendit. Contra, divitiae sunt peccatorum multae, id est congestio criminum, et abundantia delictorum. Unde quantum sit melius, aestimemus modicum illud justi percipere, et molem tantorum scelerum non habere; illud siquidem ad coelorum regna perducit, istud autem demergit in tartarum. Hoc argumentum tractum est ex contrariis; contrarium est enim modicum justi, quam multae divitiae peccatoris. Vers. 18. Quoniam brachia peccatorum conterentur: confirmat autem justos Dominus. Brachia iniquorum superbas significant actiones, in quibus impii praesumunt, dum nulla rationis consideratione flectuntur. Et non dixit, franguntur, quod uno ictu poterat provenire; sed conterentur, id est assidua tritura minuentur, dum semper gravius sit per partes imminui quam su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ arcus eq confringatur.
ene dieitur gladius. quicqͥd
conatur extinguere. quando
ensis expletiuum genus armꝙ
est. ad mortis effectum. Gladius eni
dicitur. qui fit ad hostium clades. Et̃
ut scias gladium istum de cogitatio¬
ne uenisse: recipca sententia dixit.
intret in cordaᷤ ipsꝙꝵ. Unde scilicet
uenerat. & ꝑuersis grassabatur insi¬
dis. Arcum diximus occultam desig.¬
nare malitiam: quȩ eontra innocen¬
tissimos parabatur. Sed hanc confrm.¬
gi dixit: quia non erat fidelib in aui¬
mȩ parte nocitura. Et respice: qm̃
ipsa uerba quȩ infacinorib posuit.
eadem & inuindicꝰla geminauit. ꝓptͣ
illam scilicet euangłu sententiam:
in qua mensi fueritis. in eadem remeti.¬
etur uobis
suꝑ diuitias peccatꝙ multas.
ia mater quasi bonos filios os¬
culans atq complectens. adhuc
meꝙꝵ consolationib ꝑseuerat. suadens
melius ẽe̾ modieum iusto suꝑ diuitias
peccatꝙ. S intendamus quid sit mo¬

Expanded text:
et arcus eorum confringatur. et arcus eorum confringatur. Bene dicitur gladius quidquid conatur exstinguere, quando ensis expletivum genus armorum est ad mortis effectum. Gladius enim dicitur, qui fit ad hostium clades. Et ut scias gladium istum de cogitatione venisse, reciproca sententia dixit, intret in corda ipsorum, unde scilicet venerat, et perversis grassabatur insidiis. Arcum diximus occultam designare malitiam quae contra innocentissimos parabatur. Sed hanc confringi dixit, quia non erat fidelibus in animae parte nocitura. Et respice quoniam ipsa verba quae in facinoribus posuit, eadem et in vindicta geminavit, propter illam scilicet Evangelii sententiam: In qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur vobis super divitias peccatorum multas. Pia mater quasi bonos filios osculans atque complectens, adhuc in eorum consolationibus perseverat, suadens melius esse modicum justo super divitias peccatorum. Sed intendamus quid sit mo
Abbreviated transcription (Latin):
ladius peecatoris est. quibis
dolus alterius appetens lesi¬
nem. Nam & ille qui mopem su¬
liare contendit. ꝑuerse consili su
gladium suum educit. Et ille quyꝰ
ua suasione desiderat de cipere an¬
mas innocentes. ensem cogitations¬
autem significat nud auerunt. uqͥl
ante erat᷑ in cogitatione. tamqual
in uagina reconditũ post eductum
reuelatis cogitationib appareret.
Arcũ enim tendere non statĩ saqs¬
tare est. s paratũ atq intentũ dess¬
nat oꝑe fraudulento. expectances
tempiis quando possint simplices
innocentesq decipere. Sequiturh
decipiant inopem & pauperem Aꝰ
inter est inter mopem c& paupereꝰ
non longe pdiximus. Pulehre ais
dictum est ut deiciant quasi stantẽ:
&e fidei robore ꝑdurantem. Deiciunt᷑
enim dum eis tenebrosus &e morti si¬
milis error infundicur. Addidit. Ut
trucident rectos corde. Hoc de mar.¬
grib potest intelligi. qui recti sunt
corde. s carne trucidantur.
Gladius eꝙ intret in corda ipsꝙ.

Expanded text:
Gladius peccatoris est quilibet dolus, alterius appetens laesionem. Nam et ille, qui inopem spoliare contendit, perverse consilii sui gladium educit; et ille, qui prava suasione desiderat decipere animas innocentes, ensem pessimae cogitationiautem significat nudaverunt; ut quod ante erat in cogitatione tanquam in vagina reconditum, post eductum revelatis cogitationibus appareret. Arcum enim tendere, non statim sagittare est, sed paratum atque intentum designat, operi fraudulento exspectantes tempus, quando possint simplices innocentes decipere. Sequitur, ut dejiciant inopem et pauperem. Quid intersit inter inopem et pauperem, non longe praediximus. Pulchre autem dictum est, ut dejiciant, quasi stantem et fidei robore perdurantem. Dejiciuntur enim, dum eis tenebrosus et morti similis error infunditur. Additur, ut trucident rectos corde. Hoc de martyribus potest intelligi, qui recti sunt corde, sed carne trucidantur.Gladius eorum intret in corda ipsorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Declina a malo & fac bonum. &
inhabita in seculum seculi.
uob modis uitã nraͣm pia
mater insticuit. Primus est
ut mala declinemus. quia
peccatori bonarũ rerum repente
non pocest ẽe̾ appetitus. Secundus.
ut bona faciamus: ꝓpter quod a ui.¬
mperabili actione cessauimus. De¬
elinemus gͦ mala quȩ nr̃a sunt. &¬
faciamus bona quȩ xp̃i sunt. quia
dominus in udicio iustos suos non
uocat ad p̃mium quoniam pauꝑib
nil tulerunt. s id̾o eoronat quia uu.¬
dos uestierunt. iusitauerunt nifir¬
mos. esurientes sitientesq pascere
delegerunt. Uides ergo quia non
sufficit xp̃iano a malis abstinere. uͥ
etiam bonum nitamur qua datur
operatione ꝑficere. uerum hȩc pre.¬
cepta quid sequitur & inhabita in
seculum scłi. ut tali ꝓmissione eon.¬
fisus futura p̃mia spͣe certissima iã
possidere uideatur. Seculum uero
scłi significat ȩternum regnũ. quod
nulla successĩone mutabitur.

Expanded text:
Declina a malo et fac bonum, et inhabita in saeculum saeculi. Duobus modis vitam nostram pia mater instituit. Primus est, ut mala declinemus, quia peccatori bonarum rerum repente esse non potest appetitus. Secundus ut bona faciamus propter quod a vituperabili actione cessavimus. Declinemus ergo mala, quae nostra sunt, et faciamus bona, quae Christi sunt, quia Dominus in judicio justos suos non vocat ad praemium, quoniam pauperibus nihil tulerunt: sed ideo coronat, quia nudos vestierunt, visitaverunt infirmos, et esurientes sitientesque pascere delegerunt. Vides ergo quia non sufficit Christiano a malis abstinere, nisi etiam bonum nitatur quadam operatione perficere. Verum haec praecepta quid sequitur? Et inhabita in saeculum saeculi; ut tali promissione confisus, futura praemia spe certissima jam possidere videatur. Saeculum vero saeculi significat aeternum regnum, quod nulla successione mutabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Contempnens omnia sibiq remur¬
murans. dm̃ͣ putat non curare mor¬
tilia. Qua ꝓpter dixit ĩste talis apd̃
se rem scelestam. quan p̾ublice nͣ
ausus est ꝓfiteri & rło ista cõgiat
ut sibi ipse licentiam uideatur t.ibu¬
ere peccatꝙ. quatinus sub immensi¬
tate delinquat. qui metum iudicis
abiciendum ẽe̾ decreuit. Sequitur.
Non est timor di ante oculos eius.
sogitationem dicit iniquo qui pu¬
tant timorem di non ee̾ in conspec¬
tu eius. id est non curare deum ut
homines eum debeant formidare. S ut
quidam errantes philosophi dixerunt
mundum credunt casib regi. quã su¬
pnis administrationib ordinari. Siue
de iniusto dicitur non ẽẽ timore. n dñi
ante oculos eius. qui talia dicere sacri¬
lega uoluntate p̃sumit. Deniq sequit᷑.
celeratus iste de quo dictum est.
non est timor dei ante oculoseiꝰ.¬
neglexit on ram legi dare. ut intelli¬
gi et ꝓsu sionem siam e̾e̾ falssissimã.

Expanded text:
contemnens omnia, sibique murcontemnens omnia, sibique murmurans Deum putat non curare mortalia. Quapropter dixit iste talis apud se rem scelestam, quam publice non ausus est profiteri. Et ideo ista cogitat, ut sibi ipse licentiam videatur tribuere peccatorum; quatenus sub immensitate delinquat qui metum judicis abjiciendum esse decrevit. Sequitur, Non est timor Dei ante oculos ejus. Cogitationem dicit iniquorum, qui putant timorem Dei non esse in conspectu ejus; id est, non curare Deum, ut homines eum debeant formidare; sed, ut quidam errantes philosophi dixerunt, mundum potius credunt casibus regi, quam supernis administrationibus ordinari. Sive de injusto dicitur, non esse timorem Dei ante 119 oculos ejus, qui talia dicere sacrilega voluntate praesumit. Denique sequitured., ad odium. Sceleratus iste de quo dictum est: Non est timor Dei ante oculos ejusneglexit operam legi dare, ut intelligeret persuasionem suam esse falsissimam;
Abbreviated transcription (Latin):
accusat. eosq dicit non habitare eum
tates. Nec moueat quod post tituli
tale principiũ ab insipientib facere
delegit principiũ. Cõmendat enim
uehementiꝰ bonꝙ partem. quando yͥ¬
us pͣmittitur: quod grauiter horreatur.
Secundo sub laude domini collata be¬
ato p̃mia describuntur: eosq dicit do¬
mus dommi ubertate compleri. Bre¬
uiterq in ruina maloꝵ psalmus. iste
concluditur: ne quis putaret fortasse
temptandũ. quod tanta execratione
nouerat accusatum. Qua ꝓpter sul ti¬
hitatem enis paulo diligentus ꝑseru-¬
temur. Est enim nonnulla difficultate
contextus.
ipso. non est timor di aute oculos
uo sunt genera peccantiũ. Ieiꝰ.¬
unũ quod credens legi per in¬
firmitatem carnis non ualet
que sunt nissa cõplere. de quib dicit
salomon. Corpus enim quod corrũ¬
pitur ad grauat animam: & depͥmit
terrena inhabitatio sensum multa
cogitantem. Aliud uero est audax.
desꝑatũ. blasphemũ. quod sibi ꝓ o¬
nit libera uoluntate delinquere.

Expanded text:
sat, eosque dicit non habitare cum tates. Nec moveat quod post tituli, tale principium ab insipientibus facere delegit, initium. Commendat enim vehementius bonorum partem, quando prius praemittitur quod graviter horreatur. Secundo sub laude Domini collata beatorum praemia describuntur, eosque dicit domus Domini ubertate compleri. Breviterque in ruina malorum psalmus iste concluditur, ne quis putaret fortasse tentandum quod tanta exsecratione noverat accusatum. Quapropter subtilitatem ejus paulo diligentius perscrutemur; est enim nonnulla difficultate contextus. ipso: Non est timor Dei ante oculos ejus. Duo sunt genera peccantium: unum quod credens legi per infirmitatem carnis non valet quae sunt jussa complere, de quibus dicit Salomon: Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Aliud vero est audax, desperatum, blasphemum, quod sibi proponit libera voluntate delinquere:
Abbreviated transcription (Latin):
nec intrinsecus ex toto uidere pͣualenꝰ
Quis enim magni pelagi aut interia
conspitiat. aut spacia latissima eomp̃¬
hendat. Sic diuina iudicia nec m̃
complecti possumus. nec ratione aliqͥ
diffinire p̃ualemis. Sicut aposfill
dicit. Quam in eomp̃hensibilia siui¬
iudicia enus: & inuestigabiles uiȩ eius.
His tamen omnibus unum nomen appo¬
situm est abẏssus. id est ꝓfunditas. quȩ
non ualet apprehendi. Exponit etiam
quare iudicia eius abissos dixerit. Me.¬
rito quando peccatorib iumentꝙ se in¬
ordinata uoluntate tractantib benefi
cia pietatis suȩ indulget. Hoc autem
quȩ mens quȩ ratio comprehendat. sup-¬
plieationem pemitencium ad p̃mia tran¬
sre iustoꝵ.  Uides ergo domini iudi¬
na ꝓfundis abẏssis aptissime cõparata.

Expanded text:
nec intrinsecus ex toto videre praevalemus. nec intrinsecus ex toto videre praevalemus. Quis enim magni pelagi aut interna conspiciat, aut spatia latissima comprehendat? Sic divina judicia nec mente complecti possumus, nec ratione aliqua definire praevalemus; sicut Apostolus dicit: Quam incomprehensibilia sunjudicia ejus, et investigabiles viae ipsius ! His tamen omnibus unum nomen appositum est, Abyssus, id est profunditas quae non valet apprehendi. Exponit etiam quare judicia ejus abyssum dixerit: merito, quando peccatoribus, jumentorum se inordinata voluntate tractantibus, beneficia suae pietatis indulget. Hoc autem quae mens, quae ratio comprehendat supplicationem poenitentium ad praemia transire justorum? Vides ergo Domini judicia profundis abyssis aptis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłos & ꝓpħas humano generi uer¬
tatem cognoscimus prestitissẽ. Et intu¬
ere laudem hanc contra impioꝵ. uitu¬
perationem cõmuniter introdue tam
ut demonstratiuũ genus utrisq pe¬
tibus explicatis euidentius appareret
usticia tua sicut montes dñi: iudiea
tua abyssus multa. Homines ce ium̃ta
saluos facies domine.
uamuis usus habeat iusticia tua¬
sicut montes dei: multo tamen
absolutior est hieroninu fida tias¬
latio. quȩ domini magis quã dei posut
Iusticia tua beatos dicit apłos. qui capatꝰ
dm̃i iusticiȩ deuotis sensib extiterunt
Quos merito montib comꝑauit. quond̃
summnitate sua ueritatis lumen in ipss
primordiis haurientes. humilibus pops¬
lis sanctis p̃dicationib infuderunt sit̃
montes qui solȩ orto radios nouȩ luess
exciprunt. & ad conualles terrarum re¬
fusa claritate transimitunt. Nbyssos il
in bono posuit: ꝓfunditates eius dinas
iudiciis cõparando. Abyssus est enim ꝓ¬
funditas aquarum: quam nec metii

Expanded text:
 prophetas humano generi veritatem cognoscimus praestitisse. Et intuere laudem hanc contra impiorum vituperationem communiter introductam, ut demonstrativum genus utrisque partibus explicatis evidentius appareretstitia tua sicut montes, Domine; judicia tua abyssus multa: homines et jumenta salvos facies, Domine. Quamvis usus habeat: Justitia tuasicut montes Dei, multo tamen absolutior est Hieronymi fida translatio, quae Domine magis quam Dei posuit. Justitia tua beatos dicit apostolos, qui capaces Domini justitiae devotis sensibus exstiterunt; quos merito montibus comparavit, quoniam summae veritatis lumen in ipsis primordiis haurientes, humilibus populis sanctis praedicationibus infuderunt. Sicut montes qui sole orto radios novae lucis excipiunt, et ad convalles terrarum refusa claritate transmittunt. Abyssus hic in bono posuit, profunditates ejus divinis judiciis comparando. Abyssus est enim profunditas aquarum, quam nec metiri,
Abbreviated transcription (Latin):
bonis tius ipse congaudeas. Ille enĩ¬
auctor iustieiȩ nou potest illos de¬
relinquere. qui eius eligunt pͣcepta
complere. Et̃ inteude ꝓmissionem qͥa
non dicit iustos in tem᷑poralib rebus
nequaquã deserendos. s eos in ȩternũ
conseruandos e̾e̾ ꝓmitiat. Hic enĩ
iusualiter conseruari nequeunt. qui
tribulationib supplicisq lacerantur.
Audiant cupidi uitȩ huius qui sibi
longeuos annos postulare noseunt᷑.
non in hoc seło s in etermun con¬
seruandi sunt qui domino placere

Expanded text:
bonis tuis ipse congaudeas. Ille enitor justitiae non potest illos derelinquere qui ejus eligunt praecepta complere. Et intende promissionem: quia non dicit justos in temporalibus rebus nequaquam deserendos, sed eos in aeternum conservandos esse pronuntiat. Hic enim visualiter conservari nequeunt, qui tribulationibus suppliciisque lacerantur. Audiant cupidi vitae hujus, qui sibi longaevos annos postulare noscuntur, non in hoc saeculo, sed in aeternum conservandi
Abbreviated transcription (Latin):
licta nĩr ꝓmptisime confitemur: Re¬
uelauit enm paulus apłs uiam suã :
quando dixit. Caro concupiscit ad
maret. Infelix ego homo. quis me
liberabit de corpore mortis huius.
nipotens est. ipse qui manu fortis ẽ.
Ipse reuera cis omnia iussionib
obsecundant. Et qualia sunt quȩ ille
facit. ꝑ effexegesim positam subter
ex planat. Et educet tamquam
lumen nisticiam tuam. & indiciũ
tuum sicut meridiem
xponit quod suꝑius dixit. &
ipse faciet. Lumen solis coloreᷤᷤ
nobis corporales ostenait. Ful¬
gur dĩ oꝑum nr̃o qualitates exape.¬
rit. ut iusticia nr̃a idest fides quam
habemus in xp̃o sic reluceat. quati¬
nus spiritalib possit apparere cons¬
pectib. Educere est enim aliquid de
tenebris ad lumen trahere: Hoc est
de scłi istius caligine ad iͥl ⁊ futuri
iudicii ꝑducere cla. lcaten uhi om¬
nia palam fiunt nec ulterius tenebro¬
sis latibulis occuluntu: Qua ꝓpter
iusticiam nr̃am quam donarite dũo

Expanded text:
licta nostra promptissime confitemur. Relicta nostra promptissime confitemur. Revelavit enim Paulus apostolus viam suam, quando dixit: Caro concupiscit advmaret: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ?nipotens est; ipse qui manu fortis est; ipse revera cujus omnia jussionibus obsecundant. Et qualia sunt quae ipse facit per epexegesim positam subter explanat. Vers. 6. Et educet tanquam lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem. Exponit quod superius dixit, et ipse faciet. Lumen solis colores nobis corporales ostendit: fulgor Dei operum nostrorum qualitates exaperit: ut justitia nostra, id est fides quam habemus in Christo sic reluceat, quatenus spiritualibus possit apparere conspectibus. Educere est enim aliquid de tenebris ad lumen trahere; hoc est de saeculi istius caligine ad illam futuri judicii perducere claritatem, ubi omnia palam fiunt, nec ulterius tenebrosis latibulis occuluntur. Quapropter justitia nostra, quam, Deo donante,
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus mestim abile pͣmium ꝓbat᷑
eccłȩ. Opastus ille mirabilis. non cor¬
ps desechuia refecho. s mextricabilis
anim forticitudo. Inde sagiuantur fi
ce spiritualis. Illa nutrit ui¬
tia: ista uirtutes. Delectare
cũ dicit in domino. suauem uult tibi
ẽe̾ eius recordationem. ut ames quẽ
times. ut desideres quem uereris. ut
ambias querere quem pauescis. Seqr.
Et̃ dabit tibi petitionem cordis tui.
Respice. quia cordis dixit non carniᷤ.
quod ad sapientiam solet referri.
Cordis enim petitio ẽ. fides. caritas.
intellecꝰ Ius dei. & opera actuuͣ bon&.
Ipsa enim consueuit ꝓpitius annuere.
quȩ solet piis pͣdicationib ammone¬
re. Ita singulis quibq sententiis. ad
xtemam uitam informatur animus
Neuela domino uiam tuam: & spera
in eo & ipse faciet.
Ielum quoddam est densitas pecca¬
t: unde uia id est uita nr̃a te¬
nebrosi amiclus cireiundatione ues¬
tita est. Hane reuelamus. quando de¬

Expanded text:
qui solus inaestimabile praemium probatur qui solus inaestimabile praemium probatur Ecclesiae. O pastus ille mirabilis, non corporis defectiva refectio, sed inextricabilis animae fortitudo! Inde saginantur fidet spiritualis: illa nutrit vitia, ista virtutes. Delectare cum dicit in Domino, suavem tibi vult esse ejus recordationem, ut ames quem times, ut dosideres quem vereris, ut ambias quaerere quem pavescis. Sequitur: Et dabit tibi petitionem cordis tui. Respice quia cordis dixit, non carnis, quod ad sapientiam solet referri. Cordis enim petitio est fides, charitas, intellectus Dei, et opera actuum bonorum. Ipsa enim consuevit propitius annuere, quae solet piis praedicationibus admonere. Ita singulis quibusque sententiis ad aeternam vitam informatur animus Revela Domino viam tuam, et spera in eo; et ipse faciet. Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosi amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando de
Abbreviated transcription (Latin):
uersib etiam illud argumentũ decla-¬
ratur eximiũ. quod dicit᷑ epycherima.
latine executio sine argumentũ quȩ
rei dubiȩ fidem ꝑ exempla confirmat.
Ostensum est enim cito impios cadere
per fęnum ⁊ holera. Beth.
Apera in domino. & fac bonitaten.
Dae ihabita terram. ⁊ pasceris
in duntiis enis.
ostquam malignantes studiose
censuit euitandos : nunc quid
facere debeamus admonuit.
Srimũ siquidem cõmonet. ut spere¬
mus in domino. Hoc introitus fidei :
hoc mitiũ salutis est. Sequit᷑. Fac bo.¬
nitatem. Quia sicut legitur. fides si¬
ne oꝑib mortua est. Inhabita terrã:
hoe est in sce̾ eccłȩ uiscerib ꝑseuera.
quoniamꝰ numquã decet ab ipsa dis¬
cedere. Et ne forsitan diceretur quid
pderit si ista faciamus. sequitur totius re¬
inagna compensatio. Pasceris in diui-¬
nis enis. Pasceris ad saturitat᷑e ꝑtinet.
& ad suauitatẽ ꝑhemnem. In diuitiis
enuis idest xp̃i domini contemplationẽ.

Expanded text:
versibus etiam illud argumentum declaversibus etiam illud argumentum declaratur eximium quod dicitur epichirema, Latine exsecutio sive argumentum, quod rei dubiae fidem per exempla confirmat; ostensum est enim cito impios cadere per fenum et olera. Vers.Spera in Domino et fac bonitatem, et inhabita terram, et pasceris in divitiis ejus. Postquam malignantes studiose censuit evitandos, nunc quomodo facere debeamus admonet. Primum siquidem commonet ut speremus in Domino; hoc introitus fidei, hoc initium salutis est. Sequitur, et fac bonitatem: quia, sicut legitur, Fides sine operibus mortua est . Inhabita terram; hoc est in sanctae Ecclesiae visceribus persevera: quoniam fideles nunquam decet ab ipsa discedere. Et ne forsitan diceretur: Quid proderit si ista faciamus? sequitur totius rei magna compensatio: Pasceris in divitiis ejus. Pasceris, ad saturitatem pertinet, et ad suavitatem perennem. In divitiis ejus, id est in Christi Domini contemplatione,
Abbreviated transcription (Latin):
cat quod pedem hic singulari numo
posuit. Certum est enim in uno noss
de continue stare non posse. quieor¬
menter suꝑbiȩ datus est. quoniam elaul
hominem diutius non pͣualet contu¬
re. Pes enim ꝑ affectu mentis est poee
Nam sicut gradientes de loco adlael
transferimur. sic a domino separamus.
quando nos elata cogitatione dnndis
Hoc enim maximum constat eẽ perd¬
tum. unde angelus cecidit. ꝑ quoda
a paradiso ꝓbatur exelusus. Mans¬
ꝙe naturȩ suȩ agrestem atq hispidam
retmnent qualitatem. S & illud uelo¬
oser areseit: & ista cito decidunt. Sed
sicat aliquis. Quando hoc illis eue¬
nre credendum ẽ. Scilicet temꝑe
ndicii. quando splendor ȩstatis arri.¬
der. cũ ad consuetudinem arborũ
omnis homo fructus suos aperit. Se¬
enlũ enĩ istud similitudo est hyemis:
uhi facloꝵ nr̃qꝵ omne germ̃ inclusuͣ
ł nec potest de eis iudicari quȩ ꝓban¬
nr abscondita. Qua ꝓpter in his duob

Expanded text:
cat quod pedem hic singulari numero cat quod pedem hic singulari numero posuit; certum est enim in uno nos pede continue stare non posse: qui convenienter superbiae datus est, quoniam elatum hominem diutius non praevalet continere. Pes autem pro affectu mentis est positus. Nam sicut gradientes de loco ad locum transferimur, sic a Domino separamur, quando nos elata cogitatione dividimus. Hoc enim maximum constat esse peccatum, unde angelus cecidit, per quod Adam a paradiso probatur exclusus. Man naturae suae agrestem atque hispidam retinent qualitatem. Sed et illud velociter arescit, et ista cito decidunt. Sed dicat aliquis, Quando hoc illis evenire credendum est? Scilicet tempore judicii, quando splendor aestatis arridet, cum ad consuetudinem arborum omnis homo fructus suos aperit. Saeculum enim istud similitudo est hiemis, ubi factorum nostrorum omne germen inclusum est; nec potest de eis judicari, quae probantur abscondita. Quapropter in his duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Pretende misediam tuam seien¬
tib te : & iusticiam tuam his qui rec¬
cosunt corde.
retende dixit. id est pͣroga.
de. ut possint scientes te iist
seculo tutius ambulare. Isti autem
scientes dominum: multipliciter in¬
telligendi sunt. Sciunt enim dñm.
qui sanctam trinitatem corde firmis¬
simo consitentur. qui regulas cȩlitus
datas nulla intellectus sui prauitate
distorquent. Ad postremum ipsi si¬
li ueraciter norunt dm. qui cachi¬
licȩ fidei non deserunt unitate com¬
pleri. His rogat pͣtende miscdiam¬
tuam: ut &e in isto seculo sub domius
pietate degant. & in futuro iudien
pͣmia digna recipiant. Hoc enunsi¬
nificat iusticiam tuam his qui rech
sunt corde. quia ibi iustissime adode¬
teram collocabunt᷑ qui hic recta m̃¬
te p̾stante domino uiuere meruenist
Ion ueniat mͥ pes suꝑbiȩ: & ma¬
nus peccatoris non moueat me.
rat ut gressus mentis a iuso
tramite non recedat. ne iis¬
ꝑbiam erectus cadat. quitu¬
tissima humilitate constiterat. Necus¬

Expanded text:
Praetende misericordiam tuam scientibus te: Et justitiam tuam ÷ his .. qui recto sunt corde. C Praetende dixit, id est longe ladiam, ut possint scientes te in isto saeculo tutius ambulare. Isti autem scientes Dominum, multipliciter intelligendi sunt; sciunt enim Dominum qui sanctam Trinitatem corde firmissimo confitentur: qui regulas coelitus datas nulla intellectus sui pravitate distorquent: ad postremum ipsi soli veraciter norunt Deum, qui catholicae fidei non deserunt unitatem complere. His rogat praetendi misericordiam, ut et in isto saeculo sub Domini pietate degant, et in futuro judicio praemia digna recipiant. Hoc enim significat, justitiam tuam his qui recto sunt corde: quia ibi justissime ad dexteram collocabuntur, qui hic recta mente, praestante Domino, vivere meruerunton veniat mihi pes superbiae, et manus peccatoris non moveat me. Orat ut gressus mentis a justo tramite non recedat, ne in superbiam erectus cadat qui tutissima humilitate constiterat. Nec va
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerit uita ur̃a : tunc & uos cum
ipso apparebitis in gła. Tamquan me.¬
ridiem: ꝑ yperbolen dictum est. Sig-¬
nificat enim cꝰ arissimam ̾ purissima
lucem. Tunc namq sol irł im terra¬
rum nimia claritate perfi⁊dit. & cunc.¬
tas mundi partes ꝑspicuo sulgore collu.
ꝓsꝑatur in uia sua.
ubditus est domino. etiam qͥ
ab euis fide udetur alienus.
potestate dominationis. non
electione nidicii. S ut hoc
de scĩs dictum debuisses agnoscere:
sequitur. Et obsecra eum. Quodutiq
facsre nesciunt: nisi qui pia deuotio
ne domino famulantur. Obsecrare¬
E
quippe. significat obsequenter roga¬
re. Et̃ nota quod hȩc duo regulan¬
ter posita sunt. ut & bene agamus.
&e semꝑ rogemus sicut dicit apostol
Orationi instantes. necessitatib sc̃o. ci¬
municantes. Reddit etiam ad illam
cõmonitionẽ. unde psalmus fecit in¬
itium. ut peccatorem florentem f¬
delis non debeat initari. Nam idles
additum est in uia sua. ut non scõs

Expanded text:
apparuerit vita vestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria . Tanquam meridiem, per hyperbolen dictum est; significat enim clarissimam et purissimam lucem. Tunc namque sol orbem terrarum nimia claritate perfundit, et cunctas mundi partes perspicuo fulgore collustprosperatur in via sua. Subditus est Domino etiam qui ab ejus fide videtur alienus, potestate dominationis, non electione judicii. Sed ut hoc de sanctis dictum debuisses agnoscere, sequitur, et obsecra eum; quod utique facere nesciunt, nisi qui pia Domino devotione famulantur. Obsecrare quippe significat obsequenter rogare. Et nota quod haec duo regulariter posita sunt, ut et bene agamus, et semper rogemus, sicut dicit Apostolus: Orationi instantes, necessitatibus sanctorum communicantes . Redit etiam ad illam commonitionem unde psalmus fecit initium; ut peccatorem florentem fidelis non debeat imitari. Nam ideo additum est, In via sua, ut non sanctos,
Abbreviated transcription (Latin):
it cognoseitur. dum eis obedire mõs.¬
tratur. Hȩc similitudo tracta est competen¬
ter ab aubus. quarum pulli teneri spem
suam in maternarum alarum ꝓtectione
ponere consuerunt. Quo exemplo ce sim.¬
plicitas sꝑantis ostenditur. & blandissimi
keneficii cautela declaratur.
partem bonq. de hominum consuetu¬
dine uitiosa. qui uino nimio gurgita.¬
ti mentis oppressione torpescunt. Sic
ista cȩlestis ebrietas memoriam inter.¬
cipit secularium rerum & carnalia
ira fact. amente discedere. tanquã
uni crapula quȩ humanos actus
a nostris sensib alienat. Sequitur
etiam. unde talis ꝓuenire possit ȩ¬
brietas. Scilicet abubertate domꝰ
tuȩ. id est ab enthecis spiritalib scẽ
matris eccłȩ. Ipsa est enim domus. qͦ
condita sua inaniter nescit expende-¬
re. Quȩ sic unuerso mundo suffieit.
ut ylena semꝑ exuberet. Ebrietas
sobria: uinolentia głosa. In qua po¬
tater neccat: si eam potius ambire

Expanded text:
re cognoscitur, dum eis obedire monsre cognoscitur, dum eis obedire monstratur. Haec similitudo tracta est competenter ab avibus, quarum pulli teneri spem suam in maternarum alarum protectione ponere consuerunt. Quo exemplo et simplicitas sperantis ostenditur, et blandissimi beneficii cautela declaratur. parte bonorum, de hominum consuetudine vitiosa, qui vino nimio gurgitati, mentis oppressione torpescunt. Sic ista coelestis ebrietas memoriam intercipit saecularium rerum, et carnalia ita facit a mente discedere, tanquam vini crapula, quae humanos actus a nostris sensibus alienat. Sequitur etiam unde talis provenire possit ebrietas, scilicet ab ubertate domus tuae, id est ab enthecis spiritualibus sanctae matris Ecclesiae. Ipsa est enim domus quae condita sua inaniter nescit expendere, quae sic universo mundo sufficit, ut plena semper exuberet. Ebrietas sobria, vinolentia gloriosa, in qua potator peccat, si eam potius ambire
Abbreviated transcription (Latin):
num in ꝓtecꝰtione alarũ tuarũ sꝑabũt.
uͥnc latius ꝑ uarias enumeratio.¬
nes exponit quod superius bre¬
⁊ uiter dixit. Iudicia tua abyssu
nulta. Quemadmodum admirantis
aduerbium est. id est quam sublimit̃.
quam potenter misericordias tuas lar.¬
gitate mirabili contulisti. ut & pecca¬
tires ad p̃mia uenire faceres: & iustos
serare ꝓmissa dona sancires. Et nota¬
nta quod suꝑius homines dixerit. nẽ
autem filios hominum ponit. Homineᷤᷤ
plerumq dicuntur. qui necdum pͥmi
hominis uetustate deposita. in origina.¬
ls peccati crimine ꝑseuerant. Nam ⁊
ipse adam quoniam primus est. homo
dieitur: non filius hominis. Filii autẽ
hominum sunt. qui gratiam baptisma.¬
tis consecuti in nouam ꝓgeniem pres¬
sante domino renaseuntur. Nam & ip
Exp̃s filius hominis dictus est. ut re¬
nera cuius pͣmia suseipiunt. eius & no¬
uine decorentur. Ale uero sunt dñi
pͣcepta noui ae ueteris testamenti in
qu& ꝓtectione uistus omnis separa¬

Expanded text:
. Nunc latius per varias enumerationes exponit quod superius breviter dixit, Judicia tua abyssus multa. Quemadmodum admirantis adverbium est, id est, quam sublimiter, quam potenter misericordias tuas largitate mirabili contulisti, ut et peccatores ad praemia venire faceres, et justos sperare promissa dona sancires! Et nota quod superius homines dixerit, nunc autem filios hominum ponit. Homines plerumque dicuntur, qui necdum primi hominis vetustate deposita, in originalis peccati crimine perseverant. Nam et ipse Adam quoniam primus est, homo dicitur, non filius hominis. Filii autem hominum sunt qui gratiam baptismatis consecuti, in novam progeniem, praestante Domino, renascuntur. Nam et ipse Christus Filius hominis dictus est, ut revera cujus praemia suscipiunt, ejus et nominepraecepta Novi et Veteris Testamenti, in quorum protectione justus 120 omnis spera
Abbreviated transcription (Latin):
esine ab ira &e de reluique furont
ne emuleris ut nequiter faeuis
esine illi dicit. qui adhue mi¬
no animi tumore remurmi¬
rat. qui inflaminatus ira c i¬
dignatione blasphema uerba ꝓfuin
ut sibi felicitatem negatam seculi on¬
queratur. quam habere pessimus an¬
tuetur. Ira est sicut & alibi dixuua
quȩ celeri motu animum suecendie
Furor qui diutius ꝑseuerat. Ergis
traq nos iubet deserere. ꝑ quȩ ad d¬
pam possumus ꝑuenire. Addidit e
emuleris ut nequiter facias. Nequi¬
tiam ueteres defimerunt uolunta¬
am eẽ malitiam in quam non calli¬
meidimus. s spontanea delectatione
uersamur. Hanc frequenter ꝓhiba
ne quis uelit imitari. Nequ̾ã ens
dictus est nequaquã. id est nullol
pore aptus.

Expanded text:
esine ab ira et derelinque furorem; ne aemuleris ut nequiter facias. Desine illi dicit qui adhuc insano animi tumore remurmurat, qui inflammatus ira et indignatione blasphema verba profundit; ut sibi felicitatem negatam saeculi conqueratur, quam habere pessimos contuetur. Ira est, sicut et alibi diximus, quae celeri motu animum succendit; furor qui diutius perseverat. Ergo utraque nos jubet deserere, per quae ad culpam possumus pervenire. Addidit, ne aemuleris ut nequiter facias. Nequitiam veteres definierunt voluntariam esse malitiam, in quam non casu incidimus, sed spontanea delectatione versamur. Hanc frequenter prohibet ne quis velit imitari. Nequam enim dictus est nequaquam, id est nullo tempore aptus.
Abbreviated transcription (Latin):
icut assidue increpat ut
corrigat. ita frequenter
mumera pollicetur ut e¬
rigat. Utraq enim sicut
diximus efficacissima sunt instru¬
menta docꝰtrine: ut malos un¬
dicta bonos ꝓmissa p̃mia subsequan¬
tur. Terra erͦgo ista appellata est e¬
oquod cõmeantium pedib actera.¬
tur. Ad euius similitudinem & illa
futura terra uocitatur. non quia
teratur quȩ uigiter manebit illesa.
s nocabulum non ꝑdat. Quoniam
ipsa ꝑmanebit qualitatib immuta¬
tis: sicut &e cȩlum q corꝑa nr̃a cre¬
dimus inneuanda. Quȩ licet noua
erunt. hisdem tamen nominib ap¬
pellantur. Adiectum est & in habi¬
tabunt in scłm scłi. super eam: ne
istam crederes quȩ aliquando de
serenda est. Nec uacat quod non
dixit in eam s suꝑ eam. Secretũ
enim uidetur. ut putamus ipsius
habitationis exponere. Et ideo die¬
tum est suꝑ eam. quia spiritali cor¬
pore non erit necesse terram gͣui
calcare uestigio. sieut apłs dicit.
Deinde nos qui iuiumus qui reli¬

Expanded text:
icut assidue increpat ut corrigat, ita frequenter munera pollicetur ut erigat. Utraque enim, sicut diximus, efficacissima sunt instrumenta doctrinae, ut malos vindicta, bonos promissa praemia subsequantur. Terra ergo ista appellata est, eo quod commeantium pedibus atteratur. Ad cujus similitudinem et illa futura terra vocitatur, non quia teratur quae jugiter manebit illaesa, sed vocabulum non perdit, quoniam ipsa permanebit qualitatibus immutatis, sicut et coelum et corpora nostra credimus innovanda, quae licet nova erunt, iisdem tamen nominibus appellabuntur. Adjectum est, et inhabitabunt in saeculum saeculi super eam: ne istam crederes quae aliquando 126 deserenda est. Nec vacat quia non dixit, in ea, sed super eam. Secretum enim videtur, ut putamus, ipsius habitationis exponere, et ideo dictum est, super eam, quia spirituali corpori non erit necesse terram gravi calcare vestigio, sicut Apostolus dicit: Deinde nos qui vivimus, qui reli
Abbreviated transcription (Latin):
Iniusti autem pumentur. & semen ini.¬
piorum peribit.
requenter sensus iste repetit᷑.
ut amplius quȩ sunt uentura
eradantur:. Diuina siquidem
ttuseratio dum nos mauult
gehennȩ penas enadere. diguatur
sepius ammonere. Et sicut superius
iustꝙ. semen ul est operam in bene¬
dictione dixit e̾e̾ mansuram. ita hic un¬
piꝙ actus perire confirmat. Peribt
sane: quaudo aẽ ipsum delictum &
locus noscitur interire peccantiũ.
Nam petire operas iufidelium.
non tam nr̃is uerbis quam salomo¬
ne dicente ꝓbauimus. Dicturi stͣ
enim in udicio. Quid nobis ꝓfuit
suꝑbia. aut quid diuitiarumꝰ iacłan¬
tia contulit nobis. Transierunt
omnia illa tamquam umbra. Uides¬

Expanded text:
Injusti autem punientur, et semen impiorum peribit. Frequenter sensus iste repetitur, ut amplius quae sunt ventura credantur. Divina siquidem miseratio, dum nos mavult gehennae poenas evadere, dignatur saepius admonere. Et sicut superius justorum semen, id est opera in benedictione dixit esse mansura, ita hic impiorum actus perire confirmat. Peribunt sane, quando et ipsum delictum, et locus noscitur interire peccantium. Nam perire opera infidelium, non tam nostris verbis quam Salomone dicente probabimus; dicturi sunt unt in judicio: Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra. Und
Abbreviated transcription (Latin):
sẏnatrismos. quȩ uno trac̾tu atq circu¬
itu crimina multa concludit.
num pessimoꝵ. secundo menbro
ad laudem domini transitum
facit. Nam quamius &e in terra &r in
mari &e ubiq sit miserieordia eius. hic
tamen spetialiter in cȩlo dicit. idest
in cȩlestib creaturis & sanctis homi¬
nib. ubi copiosius dona manauert.
Ueritatem etiam cõmemorat iustoꝵ
quȩ in istius sȩculi agone uersatur.
Diximus enim suꝑius nubes ꝓpheta¬
rum pͣdicationibus comparatas. qͥa
sicut illȩ terris uictuales aquas deplu¬
unt. ita & isti fidelib animab ĩbrẽ
salutis emittunt. ut fructum dent fid̃
quȩ steriles fuerant ariditate peccati.

Expanded text:
synathroismos, quae uno tractu atque circusynathroismos, quae uno tractu atque circuitu crimina multa concludit. num pessimorum, secundo membro ad laudem Domini transitum facit. Nam quamvis et in terra et in mari et ubique sit misericordia ejus, hic tamen specialiter in coelo dicit, id est in coelestibus creaturis et sanctis hominibus, ubi copiosius dona manaverunt. Veritatem etiam commemorat justorum, quae in istius saeculi agone versantur. Diximus enim superius nubes prophetarum praedicationibus comparatas: quia sicut illae terris victuales aquas depluunt, ita et isti fidelibus animabus imbrem salutis emittunt, ut fructum dent fidei, quae steriles fuerant a
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. Nit enim. Iquitatem medi¬
tatus est id est errorem longa medita.¬
tione tractauit. Libros scilicet facien¬
do ꝑuersos. ut non tantũ ipse delinque¬
ret. uerum etiam posteritas eodem
auctore peccaret. In cubili suo. id ẽ
in corde ꝓprio. Cubile enim a eu¬
bando dic̾ tum est. ubi animus nrͣ
inhabitans. bonum malumq meditat᷑.
Adstitit uͦ dicit omni uiȩ non bonȩ. id̾
est seculi istius uitam quam non tran¬
siuit ut reliqui confitentes.s in eadẽ
cõmoratus atq defixus est. dcũ¬
mulum quoq intulit peccatoꝵ. ma¬
litiam antem non odiuit. Hic mali¬
tiam uult intelligi. cunctꝙ criminũ
matrem in uno uerbo coneludens qͦd
latius uidebatur effusum. Hane igit᷑
affectare piaculũ est. quam non solũ
uitare pͣcipimur. s merito eam odisse
compellimir: quatimis tantũ facimis
ꝑpetua execratione dampnemus. Me¬
mento autem quod a capite psalmi
huiꝰ ꝑ quatuor uersus figuram posuit

Expanded text:
verat. Ait enim: Iniquitatem mediverat. Ait enim: Iniquitatem meditatus est, id est, errorem longa meditatione tractavit, libros scilicet faciendo perversos; ut non tantum ipse delinqueret, verum etiam posteritas eodem auctore peccaret. In cubili suo, id est in corde proprio. Cubile enim a cubando dictum est, ubi animus noster intus inhabitans bonum malumque meditatur. Astitit vero dicit omni viae non bonae, id est saeculi istius vitae, quam non transivit, ut reliqui confitentes, sed in eadem commoratus atque defixus est. Ad cumulum quoque intulit peccatorum, malitiam autem non odivit. Hic malitiam vult intelligi cunctorum criminum matrem, in uno verbo concludens quod latius videbatur effusum. Hanc igitur affectare piaculum est, quam non solum vitare praecipimur, sed merito eam odisse compellimur; quatenus tantum facinus perpetua exsecratione damnemus. Memento autem quod a capite psalmi hujus per quatuor versus figuram posuit
Abbreviated transcription (Latin):
data ei. intiua cõplexio.
erb enin eqꝵ sunt: iniqui¬
tas & dolus. Itaq quia enumerari non
poterant. duob sunt sermonib explica¬
ta. Iniquitas ꝑtinet ad blasphemiam.
Dolus. ad ꝓximum decipiendum. S
quid rogo sibi residuum faciat. qui
peccare in dm̃ & ꝓximum non recu¬
sat & Cum uero cieit noluit intelli¬
i ere ut bene ageret: illos significat
C i ex aliqua parte s pientię ignicu.
lu n ꝑceierunt a a uero intellecꝰtu su¬
o uiti declinantes. ꝑ nersis se errorib
polluerunt. H.ic & ad dementissimũ popłm
iudaicum competenter aptatur. ad
quem domnni: inerat. & ille sanari
detestabili ꝯbstinatione ontempsit.
Nam imprudentiȩ p erumq uenia
dacur. ualuncario autem maleficio.
ultio semꝑ iusta succedit. Quod argu¬
mentum dicitur ab ingenio. quando
non per ignorantiam s malitiosa uo¬
luntate peccatur.
niquitatẽ meditatus est in cubili suo:
adsticit omini iȩ non bonȩ. malitiã
autem non odiuit.
N exponendo adhuc uiro pessimo ꝑse¬

Expanded text:
o. Verba enim eorum sunt iniquitas et dolus. Itaque quae numerare non poterat, duobus sunt sermonibus explicata. Iniquitas pertinet ad blasphemiam, dolus ad proximum decipiendum. Sed quid, rogo, sibi residuum faciat, qui peccare in Deum et proximum non recusat? Cum vero dicit, noluit intelligere ut bene ageret, illos significat qui ex aliqua parte sapientlum perceperunt, et a vero intellectu suo vitio declinantes, perversis se erroribus polluerunt. Hoc et ad dementissimum populum Judaicum competenter aptatur, ad quem Dominus venerat, et ille sanari detestabili obstinatione contempsit. Nam imprudentiae plerumque venia datur, voluntario vero maleficio ultio semper justa succedit. Quod argumentum dicitur ab ingenio, quando non per ignorantiam, sed malitiosa voluntate peccatur.niquitatem meditatus est in cubili suo. Adstitit omni viae non bonae  malitiam autem non odibit.In exponendo adhuc viro pessimo perse
Abbreviated transcription (Latin):
O. reb premissis. postea sub as
I p̃ etare describitur. XUI.
De ꝓpria eloquentia psalterui.
IIri eq iod ipsi tantum psali
nos a llalatis huns linguȩ periti¬
ẽẽ reddendos. ne se in p̃sumptũ ordine
auctoritas ꝑmixta confunderet. Demat
qued nullũ aliud opus auctoritatis diu¬
nę. centũquinqua ꝓnta sectionib contir¬
tur. Ubi enim tot tituli diuersa legin¬
tur uarietate conseripti: hic illud uoti¬
uũ nomen alleluia in suꝑscriptionib in¬
choauit.
Hic cõmemorrtio liystoriȩ de regũ tuis¬
a iilu. nae in ipso imine posita. uir

Expanded text:
 rebus praemissis, postea sub aliqua proprietate describitur. CAPUT XVI. De propria eloquentia Psalterii. Primum est quod ipsi tantum psalmi nos adhibitis hujus linguae peritiesse reddendos: ne se in praesumptum ordinem auctoritas permixta confunderet. Deinde quod nullum aliud opus auctoritatis divinae centum quinquaginta sectionibus continetur; ubi enim tot tituli diversa leguntur varietate conscripti? Hic illud votivum nomen alleluia in superscriptionibus inchoavit. Hic commemoratio historiae de Regum tracta volumine, in ipso limine posi