comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sr indiuoluit: dequaseriptues:: Ser pens
autẽ erat callidior. piietis animantibe terre:
Dequo corde.dicit & paulus : Non enim ignoramus
rogitationes et Neposuit & fel. quia quan tomal¬
tie furore. con tragenus humanũ seuir&. pp̃
cautele studiũ scribi & conseruari uolum ie.
eur quoq reposuit. quia maruri datẽ consili¬
orũ eius. malignã aduersũ nos. in notes cere
nobis ꝑdoctores ueritatis dignatis est: ferun
enĩ. quia calore acuir tute iecoris. oc cultacsbi
ex quo quan tur comesti & ad digestio nem
ꝑueniant : Cũ uero eaq: agere dis ponimus.
sedula eogitatione quo or dine sint ꝑigenis
exquirimus quasi ac ceptos instomar. cilos
a pficiunt ad medela. quiaquan poeicorrius
exploramus. tanto cuitius declinamus
Afauit tobias carnes piscis et seconcaleru¬

Expanded text:
s involvit; de qua scriptum est, Serpens autem erat callidior cunctis animantibus terrae . De quo corde dixit et Paulus: Non ignoramus cogitationes ejus . Reposuit et fel, quia quanto malitiae furore contra genus humanum saeviret, propter cautelae studium scribi et conservari voluit. Jecur quoque reposuit, quia maturitatem consiliorum ejus malignam adversum nos innotescere nobis per doctores veritatis dignatus est. Ferunt enim quia calore ac virtute jecoris occulta cibi excoquantur comesti, et ad digestionem perveniant. Cum vero ea quae agere disponimus, sedula cogitatione quo ordine sint peragenda exquirimus, quasi acceptos in stomacho ciboita proficiunt ad medelam; quia quanto ea certius exploramus, tanto cautius declinamus. Assavit Tobias carnes piscis, etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat tibi benedistio adño. benedistiopa¬
tris firmat domus filiorũ maledistio¬
autẽ matris ercdicat fundamenta filii
Neglorieris in contumelia patristuilnẽ
enĩ tibi gloria sed confusio : gloria enĩho¬
minis exhonore patrissuie & dedicus fi¬
lius pact̃ sine honore Filisus cipe seneltã
patristui & necontristes eũ inuita illius

Expanded text:
erveniat tibi benedictio a domino" et "Benedictio patris firmat domus filiorumautem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam pa
Abbreviated transcription (Latin):
filius siracdix̃. bonus sensus usque in
tẽpus abscondit uerba & labia multorũ en¬
narrabunt sensum eĩ Honor & gloria
insermone sensati lingua uero in pruden¬
tis subuersio ẽ ipsius. Siuideris sensatũ
euigila adillũ. Ex uisu cognoscitur iun
Qoccur sum facientẽ cognoscitur sensa¬
tus. Non est ubi abundat ama¬
ritudo amistus corporis &ri¬
sus denciũ & ingressus hominis
enuncian deillo. In labis sensatim inue¬
nitur gractia: Tacitus & sensatus hono¬
raebitur: serute ab insensato litnon
molestia habeas: Defłste ab insensato &
inuenies requiem & nonex acerbaueris
instulticiã illius. Pungens oculũ dedu¬
cit lacrimas & qui pungitur corꝑfest
sensum Inmedio insensatorũ serua uer¬
bum tẽpori. Abuno sensato inhabitabi¬
tur pater : &a trib impus deseritur

Expanded text:
 SIRACH. Bonus sensus usque in tempus abscondit verba ejus, et labia multorum enarrabunt sensum ejus . Honor et gloria in sermone sensati . Lingua vero imprudentis subversio est ipsius . Si videris sensatum, evigila ad illum . Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Non est sensus ubi abundat amaritudo . Amictus corporis, et risus dentum, et ingressus hominis enuntiant de illo . In labiis sensati invenitur gratia . Tacitus et sensatus honorabitur. Serva ab insensato, ut non modestiam habeas . Deflecte ab insensato, et invenies requiem, et non exacerbaberis in stultitia illius . Pungens oculum deduxit ad lacrymas: et qui pungit cor, profert sensum . In medio insensatorum serva verbum temporibus . Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur.
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate . Nonde fraudes seruum
sensatũ neq: inopem derelinquas illuro.
Seruo sensato liberi seruiunt & inscius
ñ honorabitur. Cybaria & uirgitonꝰ
as in openis & disciplina honus seruo¬
Iugũ & lorũ curuant ceruiẽ durc̃c &
seruo indinant operacionis as siduae.¬
seruus fidelis sit tibi quasi animatua
Oucisi fratrẽ sic eũ trasta. Ti leseris
seruũ inuistẽ. In fugã conuestitur. La¬
xamanũ seruo : & querit libes tatẽ:
Melior est subiesta seruitus: quã elata
libesttis. In opere constituȩ seruũ sicenĩ
condec& illi. HyenoNimus dix̃¬
uid magis potest praestitre seruo:
quam esse cum dño. Satis diues est.
quipane non indig& : sumiũ potens
qui seruire non cogitur. bisibotus¬
dãx Unus enim dñs aequediter &¬
priccpus dixit. Qualis cupis
fr̃s ut subtrahatisuos ab omni fratro
ambulcate inordinate. Discedant abini¬
quitecte om̃s qui in uocent nomendñi¬
iustum sepgrare eum qui salaari uult
ab eo qui non uult scdomon dixis

Expanded text:
it . Non defraudes servum tuum sensatum, neque inopem derelinquas illum . Servo sensato liberi serviunt, et inscius non honorabitur . Cibaria et virga, et onus asino: panis et disciplinaIugum et lorum curuant collum durum, et seruum inclinant operationes assidseruus fidelis, sit tet quasi fratrem sic eum tracta . Si laeseris servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et quaeret libertatem . Melior est subjecta servitus quam elata libertas . In opere constitue servum tuum, sic enim condecet illum . HIERONYMUS. Quid majus potest praestari servo quam esse cum domino? Satis dives est qui pane non indiget. Nimium potens est qui servire non cogitur. ISIDORUS. Unus enim Dominus aequaliter PRIANUS. Qualem cupis tres, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate omnes qui invocant nomenjustum est separare eum qui salvari vult ab eo qui non vult. SALOMON.
Abbreviated transcription (Latin):
s&i efuos increpans ille &mitruens. aimse orando
conuestit: Erint in popilo lle quidã quis tulta
temeritate. ꝓpsius populimseriis insultar ent
qđ ad folicĩtate: priscasorũ potrũ qui aput eis
quondã dõ sublimit̃ seruiebant: Iani longedista¬
r&. Esuos idepopulus ꝑdoctiores quosq &xele¬

Expanded text:
 Quos increpans ille, et instruens, ad Deum se orando convertit. Erant in populo illo quidam qui stulta temeritate ipsius populi miseriis insultarent, quae a felicitate prisca sanctorum patrum, qui apud eos quondam Deo sublimiter serviebant, jam luce distaret. Quos idem populus
Abbreviated transcription (Latin):
ne paͥ mur sed non angustamur: Apeura
sed non destituimur : ꝑ secucionẽ pcitimur :
sed nonde Grelinquimur. Deicimur sed
rib nris manifestemur AGUSTINVSDIXT̃
Qui in hoc mundo flagel lecre non merebit᷑:
in infernũ torquebitur. Cũ enĩ adnõ flagel¬
aimur si& pacienter excipimus & humi¬
lit̃ graccias agimꝰ. Simali fuerimus pecca¬
torũ indulgenciã accipiemꝰ. Si autẽ bonia&¬
nã bea titudinẽ consequimur. HUeporp¬
mus dix̃. Quisemel recip̃ma lapua inui¬
ta sua ñ eosdem cruciatus pato&ur in morte:
quos ẽ pccssus inuita. Multoq: melius ẽsto¬
ma chãdolere : quã mente. Cauendũ ẽ uul¬

Expanded text:
nem patimur, sed non angustamur; aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed ribus nostris manifestetur . AUGUSTINUS. Qui in hoc mundo flagellari non merebitur, in inferno torquebitur. Cum enim a Domino flagellamur, si patienter accipimus, et humiliter gratias agimus; si mali fuerimus, peccatorum indulgentiam accipiemus; si autem boni, aeternam beatitudinem consequemur. HIERONYMUS. Qui semel recipit malum in vita sua, non eosdem cruciatus patitur in morte quos est passus in vita. Multoque melius est stomachum dolere quam mentem. Cavendum est vul
Abbreviated transcription (Latin):
selrus ⁊imas dabat: & populus isrł indoc toril
sius uer boda : ele no sinã not solu rudib: suae geno¬
tis auditorib sed & his qui ex nationib inritir
conuersationis corũ conuerti uole bant ministrabat:
Quĩc qund eninaturalis boni habere poterat. Qđ
non ab oste captiuante tolleretur : iotũ hoc sius
mexemples uirtutis ostendebat, Sed & portio¬
ne sep aliqã scientiae salutaris. &tam gentilib:¬

Expanded text:
opulus Israel in doctoribus suis, verbi Dei eleemosynam non solum rudibus suae gentis auditoribus, sed et his qui ex nationibus in ritum conversationis eorum converti volebant, ministrabat. Quidquid enim naturalis boni habere poterat, quae non ab hoste captivante tolleretur, totum hoc suis in exemplum virtutis ostendebat. Sed et portionem semper aliquam scientiae salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Quȩro enĩ quare doluerint sympho¬
siũ atque distiniũ alius quoq oetestabi¬
lẽ eresim damna uerunt redemptos infi¬
dẽ catholicham tunc fuisse Nũquid nã al¬
quid dehonoribus amiserant quos amise¬
rant quod siquos hoc pungit autstimulat
legant p&rũ apłm postlacrimas hoefius¬
se qđ fuerat Considerent thomam post du¬
bitutionẽ illã nihil deprioribus meritis
amisisse. Deniq dauid ꝓph&a egregium
post manifestã confessionẽ suã ꝓph&ie suȩ
meritis non fuisse priuatũ qđ siemendatio
conuersi. Aonis &errores ipsos ampu¬
resti & it̃ qđ diligit adsalutẽ proposi toꝑte

Expanded text:
nt. --Quaero enim, quare doluerint Symphosium atque Dictinium, aliosque, qui detestabilem haeresim damnaverunt, receptos in fidem catholicam tunc fuisse? Num quod non aliquid de honoribus amiserint quos habebant? Quod si quos hoc pungit aut stimulat, legant Petrum apostolum post lacrymas hoc fuisse quod fuerat: considerent Thomam post dubitationem illam nihil de prioribus meritis amisisse: denique David prophetam egregium post manifestam confessionem suam prophetiae suae meritis non fuisse privatum. Quod si emendatio conversionis et errores ipsos ampurecti et iter quod dirigat ad salutem, proposito pe
Abbreviated transcription (Latin):
statimq des picit quẽ se dibgere simulabat.
Amicicia cesta nullacum excluditur nullo
tẽpore abolitur: ubi cũq seuesterit tẽpus
ill firma ẽ Rarisunt amici quiusq ad fi¬
nẽ ex istant cariquos enĩ aliqui conglutina¬
tura caritate habuer̃ postquã ad culmen
honoris ueneruit: amicos habere despici¬
ut gratis ame amantẽ Plerũtpamiei
ex neces sita tẽ :ue lindigentia nascitur
Uiit sit ꝑquẽ quisq qđ desiderat consequatt᷑
hil egendo eũ ad p&it nã illa ex inopiabre¬
uis & fugata istapura atq ꝑp&ua: ñ
constantia. Quiamicũ quidẽ ꝑdiderit :
tuno seꝑ qđ bonis habuerit: post quã ab¬
erit desierit Melius enĩ inimicus homi¬
nũ infideliũ subireperp&u as. quã dõ
offensis amiciciis noxiũ ꝓuocare
iceciderit inimicus tuus noli gratulari
Non la &eris suꝑ inimici interitũ nesuꝑ¬
ueniat intesimilia. Quieñĩ gaudet inimi¬

Expanded text:
statimque despicit quem se diligere simulavit. statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari sunt amici, qui usque ad finem existant chari. Quos enim aliqui conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciut gratis amet amantem. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per quem quisque quod desiderat, consequatur. hil agendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, ista pura atque perpetua. Non charitatis. Qui amicum fidelem perdiderit, tunc sentit quid boni habuerit, postquam habere desierit. Melius est inimicitias hominum infidelium subire perpetuas, quam Dei offensam amicitiis noxiis provocare. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari. Non laeteris super inimici interitum, ne superveniant in te similia. Qui enim gaudet inimi
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimatur inimicus & sunuenerit tem¬
pus : non saciabitur sanguine. Si incurre¬
rent tibi mal& Inuenies inimicũ tuũ illic¬
priorem. Peccator turbat amicos & in
medio pacẽ habenciũ: Inmittit inimicitiã:
Non statuas inimicũ tuũ peneste: nec sedeat
Dix̃. Maliuolus uero animus contrista¬
tur si ei inimicus correptus euaserit poe¬
ñ res queritur sed uoluntas Sc̃samor
in pacientiã ñ hah& stlsos Rumor citoob¬
p̃mitur. Quos caritus iungit : terrarũ
longitudo ñ sẽparat Eregorius dixre
Tunc enĩ ueracit̃ fidelis sumus si qđ uer¬
bis ꝓmit timꝰ operib: adimplemus
Quienĩ inimico gladio ñ potest ꝑsequi
ꝑsequitur oratione Usidorus dixit
amat ꝓse magis illũ non ꝓdõ amat. sẽpe ꝑ
simulatione amicicia colligitur ut quiñ
potuit aꝑte decipere. decipiat fraudolent̃
ne contrarius: cum despicit amicũ aliqua
aduersitate ꝑcus sum ũ enĩ ciduersa ꝓce¬
dunt: Amicus fraudolentus d&egitur

Expanded text:
lacrymatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine . Si incurrerint tibi mala, invenies illic inimicum tuum priorem . Peccator turbabit amicum, et in medio pacem habentium immittit inimicitiam . Non statuas inimicum tuum penes te, nec sedeat US. Malevolus vero animus contristatur, si ejus inimicus correptus evaseritnon res quaeritur, sed voluntas. Sanctus amor impatientiam non habet, falsus amor cito opprimitur. Quos chartudo non separat. GREGORIUS. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus, opere adimplemus. Qui enim inimicum gladio non potest persequi, persequatur oratione. ISIDORUS. amat, pro se magis illum, non pro Deo amat. Saepe per simulationem amicitia colligitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenterstitiae contrarius, cum despicit amicum aliqua adversitate percussum. Unde enim adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eradicabitur & domusq nimis locuplex est
ad nullabitur suꝑbia hieronimus dixit
Nequum iudicium est ubi non ꝑsonaes ed ope¬
ra considerantur CRegotuus dix̃. Quid
tius potest quam seruare honorem
apud homines & internitestis oculos
non timere his idorus dixit. Non
est ꝑsona inducio consideranda sed cau¬
sa plus uenerantur homines in hoc scło
protemporalem potentit: quam pro
reuerentia scĩtatis. suscipiunt enim
quod magis sunt diuites & quod homi¬
nes sunt omnino despiciunt causcemres¬
piciendo non personam

Expanded text:
eradicabuntur, et domus quae nimis locuples est, annulabitur superbia. HIERONYMUS. Aequum judicium est, ubi non personae, sed opera considerantur. GREGORIUS. Quid lius est quam honorem apud homines servare, et interni testis oculos non timere? ISIDORUS. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites: et quod homines sunt, omnino non respiciunt. Causam respice, non personam
Abbreviated transcription (Latin):
riendo deserimus aut ille nos uiuente
deserunt. Potestas cito ruinam patit᷑
num quã mens requiem hab& : qui
curis terrenis sesubdit : semꝑ requiem
mentis haibebiis: sic ite mundi curtes
abiceris. N alderarum̃ est ut qui diui¬
cicis possident cd requiem tendant
opes de suNt propt̃mentis tamen tumo¬
rem plus quã suꝑbi diui tes condempnan¬
radedit plurib obtemperare.Luiii
De acceptione personaRum¬
sonã nec munera nullaerit dis¬
tancia ꝑsonarũ. Ita paruũ audies
ut magnũ. Paulus apłs dix̃ Gloria
autẽ & pax omni operantebonũ. Iudeo
primo & greco. Non est ꝑsonarũ accep¬
cio apuddm̃: Si ꝑsonã hominis non acci¬
pitꝰ non est ꝑsonarũ acceptor ds̃ : sed in

Expanded text:
riendo deserimus, aut illae nos morientes riendo deserimus, aut illae nos morientes deserunt. Potestas cito ruinam patitur. Nunquam mentis requiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentis habebitis, si ante mundi curam reliqueritis. Valde rarum est, ut qui divitias possident, ad requiem tendant.opes desunt, propter mentis tamen tumorem, plus quam superbi divites condemnanra dedit, pluribus obtemperare. CAPUT LVIII. De acceptione personarumersonam nec munera: nulla erit distantia personarum: ita parvum audias ut magnum. . PAULUS. Gloria autem et pax omni operanti bonum, Judaeo primum et Graeco . Non est enim personarum acceptio apud Deum. Si personam hominis non accipit
Abbreviated transcription (Latin):
esseboni. accepto regno fiunt iniqui
pidiciot facit elatos. Non sunt opes
inuicio seduolunteis. nam crimen in reb:
non est sed inusu agentes bonis donis.
bene utuntur. quidiuicias sibi concessas
in rebus salutaribus ꝑfruuntur bonis
mali utuntur. quia aut iusti protempora¬
le lucro iudicant: Aut iliquid boni ꝓua
na gloria app&itum faciunt. Malis
maliutuntur : qui noxices cogitactiones
operibus prauis ꝑficiunt. Bene malis
utuntur.: qui luxdriã carnis coniugclis
honeste restringunt. Qrauiter indm̃
delinquunt : qui diuicicis adõ concessas
& non rebus salutcribus sed inuisibilib
prauis utuntur. Caue honoris quo ste
neri sineculpa non potes. Sublimittis
honorum magnitudo scelerum est
Hoc autẽ hab& tantum bonum posses¬
sio praesentia rerum : siuitamrȩficiat
miserorum: prae ter hoc temptactio est
plicia dabunt : quantum & ipsa icuo¬
rei sunt Diu erum cum rebus nr̃is dura¬
re non possumus e qui aut nos illas mo¬

Expanded text:
esse boni, accepto regno fiunt iniqui. esse boni, accepto regno fiunt iniqui. pia rerum facit elatos. Non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. Bonis bene utuntur, qui divitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate restringunt. Graviter in Deum delinquunt qui divitiis a Deo concessis non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Cave honores quos sine culpa tenere non potes. Sublimitas honorum, magnitudo scelerum est. Hoc habet tamen bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; propter hoc tentatio est plicia in futuro dabunt, quantum et ipsa majora sunt. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas mo
Abbreviated transcription (Latin):
detur. quis quis temporedia acdefecti¬
ua sequitur. occasum p&it. Quisquis
uero suꝑnadesiderat quia in oriente ha¬
oentam de aduersis mundi ille sentit
cui & ilacitici & gloria om̃s inmun¬
do ẽ. Illeigitur mer& & defl&sisibi
malesit in scłõ cuibene non potest ẽẽ¬
post saeculum. hygidorus dixit
Diuites in hac ftilla cia uita non depoten¬
ciae gloriae rerũ abundantia gesti¬
unt repente ora quanesciunt in proui¬
su exitura piuntur aetq: ab sorbentem
ꝓfundo cruciandi ad̃nis gehenno in¬
cendiis deputtntur. Quantũ quisq
amplius secularis honõrib dignita¬
te sublimatur. Tantum grauius curarũ
ponderibus ad grauatur. si enim uix ua¬
l& peccatet anime deuitare grauatus
quanto magis occupationem scłĩ deuictus
nefine in ꝑp& uũ regnat. & degloria scli
huius ađ && ernem transit gloriam
uestem fulgentem & lumine labillo¬
rum nudi & miseri adinferna torquen¬
di discendunt. Promedicia plebis &iã
reges mutantur & qui ante uidebant᷑

Expanded text:
est . Quisquis temporalia ac defectiva sequitur, occasum petit; quisquis vero superna desiderat, quia in Oriente haoenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest epost saeculum. ISIDORUS. Divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria rerum abundantiam gestiunt, repentina hora quam nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. Quanto quisque amplius saecularis honoris dignitate sublimatur, tanto gravius curarum ponderibus aggravatur. Quanto quisqulet peccata animus devitare quietus, quanto magis occupatione saeculari detentus? ne fine in perpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus ad aeternam transit gloriam. vestem fulgentem, et nitorem lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Pro malitia plebis etiam reges mutantur: et qui ante videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
fortior instat cruciatio. hresus fili¬
re cdpossessiones iniquas & ned ixeris est
mihi sufficiens uita : noli anxius esse indiui¬
cus iustis sihil enim proderunt tibi indie
ultionis & uindicte. Holiditare hominẽ
fortiorite : quodsi feneraueris . ttm quã
ꝑditum habe. Quigloricntur in substontia:
pauꝑtectem uerecit: fili ne in multis sint actus
tui : &icm sidiues fueris noneris in munis a
delicto bona est substantia cui non est pec¬
catum in conscientici. Diuites autem & pau¬
peres corbonum & i nomni tempore uultus
illorum hiluris qui queerit locuple are
auestit oculum suum. Honus diues qui in¬
uentus est sine macula substantiae inius¬
torum sicut fluuius siccabuntur: & sicut
tonitruum magnum: in pluuii ꝑtransibur
est ne quissima pccuꝑttis in ore impii. Le¬
borauit pcuꝑ indimunitione uictus : &
infine fit in õps bona & mala uitti
& mors pauꝑtas & honesitis adõ sunt
Memento p̃auꝑtatis intem : pore abun¬
danticie : & necessitatem pauꝑtatis in

Expanded text:
r instat cruciatio illire ad possessiones iniquas: et non dixeris: Est mihi sufficiens vita . Noli anxius esse in divitiis injustis: nihil enim proderunt tibi in die ultionis et vindictae. Noli fenerari homini fortiori te: quod si feneraveris, tanquam perditum habe . Qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. . Fili, ne in multis sint actus tui etiam si dives fueris, non eris immunis a delicto . Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Divitis autem et pauperis cor bonum, in omni tempore vultus eorum hilaris . Qui quaerit locupletari, avertit oculum suum . Bonus dives, qui inventus est sine macula . Substantiae injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia pertransivit . Est nequissima paupertas in ore impii . Laborabit pauper in diminutione victus ejus, et in fine fit inops . Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt . Memento paupertatis in tempore abundantiae, et necessitatem paupertatis in
Abbreviated transcription (Latin):
tare nec confundarꝰ a feccie illius nonme
abscondã & simala mihi obuenerint ꝑ
illũ sustinebo. Deatus qui inuenit amicũ
uerũ : quidenudat arcana amiciꝑd&
fidẽ & non inueni & amicũ &animã suã
Denudare autẽ amicimysteria desperatio
ẽanimȩ. Cũ amico tuo confirma uerbũ:
& fidelit̃ agecũ illo & inomni tẽpore in¬
uenies qđ tibi neces sariũ ẽ. Eamicus so¬
lo nomine. Amicus ñobliuis caris ami¬
cituũ. In animo tuo & non in memorsis
illiuf inoperib: tuis. Quitim& dñm: aequȩ
habebit amiciciã bonã. Qm̃ secundũ
illũ erit amicitia illius secundũ uis tutẽ
tuã Cauee apximotuo & cũ s apientibus¬
micotuo in a& nũ sicut enĩ ercamentum
erugina uit malitia illius. In labiis suis
Indulgetur inimicus. & incordesuo insi¬

Expanded text:
s non te abscondas: et si mala tibi obvenerint per illum, sustine . Beatus qui invenit amicum verum . Qui denudat arcana amici, perdit fidem, et non inveniet amicum ad animam suam . Denudare autem amici mysteria, desperatio est animae . Cum amico tuo confirma verbum, et fideliter age cum illo, et omni tempore invenies quod tibi necessarium est . Est amicus solo nomine amicus . Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in operibus tuis . Qui timet Dominum, habebit amicitiam bonam: quoniam secundum illum erit amicitia illius . Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo, et cum sapientibusmico tuo in aeternum . Sicut enim aeramentum aeruginabit malitia illius . In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insi
Abbreviated transcription (Latin):
iubonis & modestis sed &iã discolis
ꝓaulus apłs dix̃. Dñs autẽ sp̃s est ubi
autẽ sp̃s dñi ibilibertas. Quicũq sunt
subiugo serui dominus suus omnihono¬
re dignus arbitrentur. Domini qđ ius¬
tũe. & equm serius presta te Scientes

Expanded text:
bonis et modestis, sed etiam discolis . PAULUS. Dominus autem spiritus est; ubi autem spiritus Domini, ibi libertas . Quicunque sunt sub jugo servitutis, dominos suos omni honore dignos arbitrentur . Domini, quod justum est et aequum servis praestate, scientes
Abbreviated transcription (Latin):
iuine dispensatione agitur : utꝑlixiora
uita egrotatio ꝓlixior exorcet. USido¬
Rus dix̃. Reuer tens enĩds̃ hominẽ cruci¬
at quẽ pec cantẽ deseruerat: Flagellando
iterũ uis itact Ordinatiẽ miseraciodi
que prius hic hominẽ ꝑ flagelle apeccato
emendat & posteti ab a&no supplicio li¬
berct. Itẽ dix̃ Elestus enĩdĩ doloribus:
flagella ada&̃na ꝓficiunt gaudia:
deoq & iustus in poenis gaudere &impi¬
us in pros peritatib: iugere deb&
Ieq iusto neq rẽprobo ds misericor diã¬

Expanded text:
ione agitur, ubi prolixiora vitia, aegrotatio prolixior exurat. ISIDORUS. Revertens enim Deus hominem cruciat: quem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccato emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei, doloribus flagella ad aeterna proficiunt gaudia. Ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitatibus timere debet. Neque justo neque reprobo Deus misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
amentis indicare. Non conuenit ei quiad
ꝑfestionẽ nititur iocare cũparuulo. Esto in
malicia paruglus: & uir ꝑfestus insensũ :¬
In quibdã te exhibe senẽ: inquibdã infantẽ.
Iocus autẽ remissa effecit anima & negle¬
gentẽ erga dĩ p̃ceptit nec delista sua potest
ad memoriã reuocare : & obluis cens et ñse
sum cordis conpunstio ubi fuerit in mode¬
ratus. risus aciocus. lUI DEHONOREP¬

Expanded text:
am mentis indica. Non convenit ei qui ad am mentis indica. Non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari cum puero. Et in laetitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Jocus autem remissam efficit animam negligentem ergad memoriam revocare; sed obliviscens ea non se sum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus ac jocus. Ubi vero fue
Abbreviated transcription (Latin):
risu ex altat uocẽ sud: Aur antẽ sapiehs
uix teccite ridebit. Acus rinus otẽc Lao
cia secuhuanitas cũmagna expesteetione
speratur ut ueniat. & ñpo test tenere cune¬
nerit melior est tristicia iniquapacien¬
tes quã laoicia iniqua facientes. HYepo¬
mor ũ. hilaritate frontes tẽperat. Sifelicitas
eluciatꝰ nonsis iastans sicalamitaes contigeriti
pusillanimis non exsistas. Qui tẽporarius est
in la&ici& ꝑhennis erit inpoena. Crecorius¬
dix Praesentia gaudia secuntur ꝑp&uala¬
menta. Nemo enim potest & hic iitudere
cũ scło & illuc regnare cũ dño. Sic qua ẽ p̃sen¬
tis tẽporis la&icia : it ẽ agenda ut nũqua
amaritudo sequentis iudicia recedat amemo¬
ria. Ygidorus dix̃. Hab&o tẽperam̃ tum
in prosperis mentẽ nec guudit̃ nec merore
conmutes & adboni igitur & ad mala tẽpe¬
ra cortuũ. Basilius dix. Noli dis solutis
labus risum ꝓferren amencia nã q: ẽ cũstre¬
pido ridere. sed subridendo tantum la&ici¬

Expanded text:
risu exaltat vocem suam: vir autem sapiens vix tacite ridebit . AUGUSTINUS. Laetitia saeculi vanitas, cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Melior est tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Memorum hilaritates frontis temperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Sit agenda ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. ISIDORUS. Habeto temperamentum in prosperis: mentem nec gaudio nec moerore commutes. Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum strepitu ridere, sed subridendo tantum laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
Accipere ꝑsonã impi nẽ bonũ : ut decli¬
nes auerita te iudicii. Quidoc& impid:
iustus ẽ. Maledicent ei populi & detes¬
tecbuntur eũ trib: & qui arguunT lauda¬
buntur eũ: & suꝑ ipsos uoni& benedic¬
tio. Qui cognos c& iniudicio faciem :
Ncaccipies ꝑsonã ut delinquas : Nolire

Expanded text:
Accipere personam impii, non est bonum, ut declines a veritate judicii . Qui dicit impio: Justus es, maledicent ei populi, et detestabuntur eum tribus: et qui arguunt eum laudabuntur, et super ipsos veniet benedictio . Qui cognoscit in judicio faciem, on accipias personam ut delinquas . N
Abbreviated transcription (Latin):
li. Sicut egentes multos autem locuple tan¬
tes qͣuam nihil habentes & omnia possidentes
scclomon dix Benedictio dñi diuites facit.
nec sociabitur eis adflictio. Nonproderunt
diuicie in die ultionis. Iustiti a uero liberauit
amorte. Qui confidit indiuiciis suis corruit :
custodi&ur iusto substantia peccatoris
Qui congregat thesauros lingua mendacii :
uanus est & in ping&ur alqueo mortis
Melius est pauꝑ sufficiens: sibi : quã uir¬

Expanded text:
upletantes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes. SALOMON. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Non proderunt divitiae in die ultionis, justitia vero liberabit a morte . Qui confidit in divitiis suis, corruet . Custoditur justo substantia peccatoris . Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis . Melior est pauper et sufficiens
Abbreviated transcription (Latin):
tem suꝑte inuita tu. Melius ẽ enimut
filuitui terogent quam te despicere in
manus filiorũ tuorũ utile sine filios
mori quacm relinquere filios impios. Do¬
ce filiũ tuum & opercre in illũ ne intur¬
pitudine illius confundaris. Nedederis
alio possessionem tuicm nefos tepaeni teciste:
Suꝑ filicm luxoriosam firma custodicune
quando faciaet te in ob probrium uenire
inimicis hieronimur dixit. Vir sapi¬
ens quaendo filium suum bonȩ indolis ad¬
mittit non doleat quod tedem ꝑdiderit sed

Expanded text:
tem super te in vita tua . Melius est enim ut tem super te in vita tua . Melius est enim ut filii te rogent, quam te respicere in manus filiorum . Utilius est sine filiis mori quam relinquere filios impios. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas . Ne dederis alii possessionem tuam, ne forte poeniteat te . Super filiam luxuriosam firma custodiam, ne quando faciat in opprobrium venire inimicis . HIERONYMUS. Vir sapiens quando filium suum bonae indolis amittit, non doleat quod talem perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
indño hociustum est. hon ora patrẽtuũ
ut benesit tibi : & sis longeuus suꝑ terram.
suum : qui autẽ diligit illũ instanter erudit
Coronas enim filiorum & gloriaa filiorum
patris eorum. Irti patris filius stultus &
dolor matris quia genuit eum. Hresus¬
filius sircach dixit. filitibi sunt erude¬
tibi sunt serua corpus illarum & non osten¬
dacs hilarem faciem tu cmadillas. Ne io¬
cunderis infaliis impus simulti plicentur.
Non oblecteris suꝑfilios sinon esttimor dĩ
cum ipsis. melior est unus timens dm̃ quã
mille filuimpii. Quidiligit filiũ suũ assidu¬
it illi flagella quidoc& filiũ suum laua¬
dabitur in illo : & in medio domesticorũ in il¬
logloriabitur. Qui doc& filiũ suum in
zelũ mitigat inimicum & in medio amico¬
rum gloritbitur ab illo. Nondes filiũ tuũ¬
potestatem iniuuentute succ: & nedespicitis
cogititus illius. afiluistuis caue & adom
nes domes ticis tuis septrare filium: E
muliere fratri& amico nondes potesta¬

Expanded text:
im justum est. Honora patrem, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram .suum . Qui autem diligit eum, instanter illum erudit . Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres eorum . Ira patris filius stultus, et dolor matris quae genuit eum . JESUS SIRACH. Si filii tibi sunt, erudtibi sunt, serva corpus earum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur . Ne oblecteris super filios, si non est timor Dei cum ipsis . Melior est unus timens Deum, quam mille filii impii . Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella . Qui docet filium suum, laudabitur in illo, et in medio domesticorum gloriabitur . Qui docet filium suum, in zelum mittit inimicum, et in melio inimicorum gloriabitur in illo . Non des filio potestatem a juventute sua, et ne despicias cogitatus illius . A filiis tuis cave, et a domesticis tuis separare . Filio et mulieri, fratri et amico, non des potesta
Abbreviated transcription (Latin):
sedut sapientes Cressũ restumfacite pedibus
ur̃is ut non claudicans erre magis autem
sccn&ur sclomondix̃. Nondelecteris
semitis impiorum nec tibi placecet malorũ
uici. Iustorum autem semite qua si lux
splendens procedit & crescit usq cida ꝑ¬

Expanded text:
pientes . Gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . SALOMON. Non delecteris semitis impiorum, nec tibi placeant viae malorum . Justorum autem semitae, quasi lux splendens, procedunt et crescunt usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
quiinitinere amoena prata conspici¬
ens obliuis citur iter quodtendebat.
in offensopede iter nr̃m agitur sidr̃
acꝓximus integramente diligatur :
LXI DESENSIBUS.¬
est oculustuus. Sioculus tuus fuerit

Expanded text:
qui, in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur quo tendebat. Inoffenso pede iter nostrum agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. CAPUT LX. De sensibus.est oculus tuus. Si oculus tuus fue
Abbreviated transcription (Latin):
Saulus apłe dix patres nolite adiracundiã
ꝓuocarefilios urõs sed doc&e illos indiscipli¬
na & correptione dñi nec enĩdebent filii pa¬
rentib: thesauritcre : sed parentes filiis.
alomondix̃. Quiad fligit patre & fugit ma¬
tre ignominiosus ẽ & infelix, Filius sapiens
la&ificat patrẽ Filius stultus mesticiaẽ
matris suae HUESUS Filius Sirac¬
Dix̃. Sic̃ qui thesaurizat ita qui honorisi¬
cat matrẽ suã. Quihonorat patrẽ: iocun¬

Expanded text:
abit tibi . Patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros, sed docete illos in disciplina et correctione Domini . Nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes filiis . SALOMON. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix . Filius sapiens laetificat patrem, filius stultus moestitia est matris suae . JESUS SIRACH. Sicut qui thesaurizat, ita qui honorificat matrem suam . Qui honorat patrem su
Abbreviated transcription (Latin):
uidia contaminatus erubes cas. Si in medio¬
multorũ sedistis prior illorũ ñ extendas manũ
tuã nec prior poscas bibere : si coastus fueris
inedendo multũ surge demedio &uome: & re¬
frigerabit te : & ñ adduces corporituo infir¬
mitactẽ. In conuiuio uini non arguas ꝓximũ
& ñ dsspicias eũ in iocunditte illius. Uir res¬
piciens inmensam alienam nonẽ uita eł in co¬
gitacione uistus. alit enĩ animã suã cybis
alienis. IUERONiMuS dix̃. Ad conui¬
unoꝰ peccatores rogatus ad hoc ambula ut
sp̃italis inuitctorio tuo p̃beas cybus. bona¬
rũ rerũ postolatioẽ : quando corpus ean¬
dem uult habere que & sp̃s. CREGORIuS Dix̃¬
bundacre inconuiuus : loquacitas sol&
emꝑ enĩ uoluntas conmutatur epulas cũ
corpus in refectionis deleetationũ resolui¬
tur Corinanẽ gaudiũ relaxatur. Sẽper
epulas loquacitas sequitur: Cum quae
uenter reficitur lingua defrenatur
qm̃ ipsi consolabuntur
Vae uobis quirid&is nunc: quica
lugebitis & flebitis Paulus¬

Expanded text:
am prior, ne invidia contaminatus erubescas . Si in medio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postulatio est, quando corpus eadem vult habere quae et spiritus. GREGORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequitur, cumque venter reficitur, lingua defrenat. Cquoniam ipsi consolabuntur . Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . PAULUS
Abbreviated transcription (Latin):
Mus dix̃. Num quã deore mona chitur¬
pis aut lasciuus sermo egrediatur:
His enim signis. libi dinosus animus osten¬
ditur . Et ꝑ ex teriorẽ hominẽ : Interiorbs
hominis uicia de monstratur. Mon achis

Expanded text:
m mentem. Numquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur: his enim signis libidinosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Mens
Abbreviated transcription (Latin):
no Non prosst quic quã. Salomordix
Pallax gract & uanaẽ pulchritudo
Basiltuaduix N cbriteda diligonda ẽ fili
quaela &iciã spilem consueuit in fundere.
Euitemus p̃cioss pulchritadines n eom niũma
n: lorũ genera Ilos in rogentur Sapiens uir
non considerat corporis decorẽ : sed anime :
nsipiens autẽ incar Ialib se deten&ur¬
Sapiens uir muliepuit gestosam ⁊ tul
spuit gestosam ⁊ tul¬
atus autẽ concupis cen¬
ssupplantatur
Vir prudens ab in prudente muliere auestit
oculos suos luxoriosus autẽ intuens ecc̃sol¬
uitur ut cera a faciȩ ignis xp̃s ñ incorporis
sed in anime pulchrididine : delestcitur
llac ergo & tudilige. inouib delestatur ds̃¬

Expanded text:
ro non prodest quidquam . SALOMON. Fallax gratia et vana est pulchritudo . BASILIUS. Pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem consuevit infundere. Evitemus pretiosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Sapiens vir non considerat corporis decorem, sed animae. Insipiens autem in carnalibus se detinSapiens mulspuit gestuosam. Stultus autem concupiscsupplantatur. Vir prudens ab imprudenti muliere avertit oculos suos. Luxuriosus autem intuens eam, solvitur ut cera a facie ignis. Deus non in corporis, sed in animae pulchritudine delectatur. Illam ergo et tu dilige, in qua delectatur D
Abbreviated transcription (Latin):
nobla cionib in quorũ nec inmulti tudine
sacrificiorũ ñppiciabitur dõpeccatis. Qui
offest sacrificiũ ex substantia pauper̃is :
quasi qui uistimat filiũ inconspestu patri
sui. Non apparebis ante conispestũdĩ uacu¬
us Oblatio iusti: inpinguat altare & odo
suauitatis ẽ. in conspectu altissimi facri¬
ficiũ iusti acceptũ ẽ : & memoria illius non
obliuisciturdñs. Noli offerre munera pra¬
ua ñ enĩ suscipi& illa ds̃ Bono animo glori¬
a redde dõ: & ñ minuas primicias manuũ
tuarũ. Crotorius dix̃ Magna purꝗ¬
cione sacrificiorũ diluendi sunt culpe cons¬

Expanded text:
orum, nec in multitudine sacrificiorum, propitiabitur Deus peccatis . Qui offert sacrificium ex substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Non apparebis in conspectu Dei vacuus . Oblasuauitatis est in conspectu altissimi. sacrificium iusti acceptum est, et memoriam eius non obliuisceturva, non enim suscipiet illa Deus . Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum . GREGORIUS. Magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt culpae con
Abbreviated transcription (Latin):
tencia teaccusa & dĩ iusticiã lauda: uniuersa
que tibi accedunt: absq: dĩuoluntate ñ fiunt::
Iniquorũ potesitas suꝑte exdĩdatur licencia.
Omĩes qui tibi aduersantur: dĩconsilio faci¬
unt. Pacient̃ leuiora postabis : sigrauiora
fueris recordatus. Langor enĩuicia ex quo¬
quid. Langor iuires libidinis frangit Infir¬
mitas grauis: sobriã stc̃ animã CIpR¬
AUs Dex̃. Nec dignũ ẽ in mos te accipere
nat unus quisq: dedõ uel de nobis conquiri sic
patitur intellegat se mereri. firmi tatem¬
anime. infirmitatẽ corporis uincimus
Sciatis hancirã dĩ eẽ censurã : ut quibene fi
uere poenas quã ꝑ exitũ uitȩ hilius in a& no
cruciari igne: LIIII Deppai miciri
Beneficentia autẽ & com munionis¬
S
nolite obliuisci: talib: enĩ hostiis ꝓmer&ur¬

Expanded text:
oena, te accusa, et Dei justitiam lauda. Universa oena, te accusa, et Dei justitiam lauda. Universa quae tibi accidunt, absque Dei non fiunt voluntate. Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur, Dei consilio faciunt. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. Infirmitas gravis sobriam facit animam. CYPRIANUS. Nec dignus est in morte accipere nat unusquisque de Deo uel de nobis conqueri, si quod patitur intellegat se mereri. Et eanimae infirmitate corporis vincimus. Scitisne hanc Dei esse censuram, ut qui beneficere poenas quam post exitum vitae hujus in aeterno cruciari igne. CAPUT L. De primitiis. Beneficentiae autem et communicatiois nolite obli
Abbreviated transcription (Latin):
Murmorare inflagellis dĩ peccator homoñ
deb& : qui a maxime ꝑhoc qđ corrigitur
emendatur. Vnus quisq autẽ tunc leuius pͥor¬
tat qđ patitur sisua dis cus serit mal& ꝓquib:¬
illi infestur r&ribucio iusta Iustus in aduer¬
sis probare secognos cat : non deici. Uiriscĩ
plus formidant prospera quã aduersa : quia
dĩ serui pros pera deiciun: iduersa uero eru¬
diunt. Tunc magis sunt dĩ oculi suꝑ iustos: quan¬
dõ eos ad fligi ab iniquis ꝓuidencia suꝑna per¬
mittit. Tunc iustis gcuidia disponuntur a&¬
na : quando p̃senti tribulatione ꝓbantur
uantũ enĩ in hoc scło frangimur: tantũ in ꝑ¬
gimur semꝑ dr̃ hic tollerat quos ad saui tem
ꝑp&uã p̃parat Non igitur mur mðrłs non
blas phemis: ndicas quare sustineo mal& quia
iuxta modũ criminis minor ẽ raributio ulci¬
onis: Qui enĩ in flagellis murmorat dm̃plus
inritat. Quiuero aduersa paccient̃ tollerat:
dm̃cicius placat. Sienĩuis purgare inpeni¬

Expanded text:
Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat qilli infertur retributio justa. Justi in adversis probari se cognoscant, non dejici. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa: quia servos Dei prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Tunc justis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in emus. Semper hic Deus tolerat quos ad salutem perpetuam praeparat. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? quia juxta modum criminis, minor est retributio ultionis. Qui enim in flagellis murmurat, Deum plus irritat. Qui vero patienter adversa tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari in p
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ libere concitare non possumus ꝯre¬
gotius. dixit. Terrena pulchritudo
confunditur cum celsitudo caelestis ape¬
ritur in hoc sclõ potens quilib& si fructum
non hab& boni operationis &icm in pedim̃¬
tum prestat c&eris inpopulo plus solent
nomina diuitum quem pauperum scire
sol& enim rerum abundantia. Tantum
magis diuinotimore mentem soluere
quantum mcigis hanc exigit diuersa cogi¬

Expanded text:
de Deo libere cogitare non possumus. GREGORIUS. Terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. In hoc saeculo potens quilibet si fructum non habeat bonae operationis, etiam impedimentum praestat caeteris. In populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ere ꝑtrastecnt : ut culpas succs antedĩ oculos
misericordiae uis cerib redimant. dũq
quae lib& necessaria indigentib: damus.
sua illis reddimus non nr̃e largimus: trena
nãq omnia seruando admittimus. sed be¬
ne largiendo seruemus : Quis quis nuncbo¬
na opera indigentib: exhi bent : ei hec speci¬
alit̃ inpendit cuius hȩc amore exhibuerit.
Sidorus dix̃. Nulla scelera elemosinis
posse redimi: si in peccatis quisq ꝑmanse¬
riNT Nullaẽ delictiuenia quando sic p̃ceđ
ui inimicũ diligit & quilugenti affestũ con¬
pacssionis & consolacionis inꝑtit. aut inquib¬
lib& necessitcctib: consilio ad hib& elemosi¬
na ꝓculdubio facit Quã quisq sit ȩgens
nullus tamen unde¬
potest contendere.
Duae sunt elemosine Vna corporedi egenti
dcere quic quid potueris: Atarcospitusus
dimt tere a quolesus fueris derpenis ab¬
enis ademosinã fticere nẽ officiũ mise rn us¬

Expanded text:
ere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos ere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ea is specialiter impendit illi cujus haec amore praebuerit. ISIDORUS. Nulla scelera eleemosynis possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia, quando sic praecedit Qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen undepotest oDuae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miseratio
Abbreviated transcription (Latin):
dit miseri cordiã fenerat ꝓximũ s fenera
ꝓximũ tuũ In tẽpore necessitatis illius
Custipus dix̃ In largita te enĩpaupe¬
ru ñ spolia sed dona requiruntur: Quale
illud munus ẽ ut alter cũgaudio accipĩt alter
cũlcicrimis amittit. Suꝑ qđ ille gratula¬
tur istesuspirat. Quã uis largiaris tuũ :
meliorẽ elemosinã facis:si red dis alienũ:
Uienũ enĩ ẽ qđ habemus siñ conp&enter eo
utimur ad scclutẽ. Hec enĩ ẽ apud dm̃ gra¬
ta clemosina: ꝗ exuernacula exhib&ur
substancia nonque frccudolenta preda
tribu&ur. Nolunt se suũ ꝑdere largien¬
do:quã aliena resti tuere conponendo.
dix̃ mensulam
religiosi pccuper es & peregrini cũ illis xp̃m
conuiuia ẽẽ noscatur. gloria ep̃opauperũ opi
b: ꝓuidere ignominia omniũ sacer dotũ ꝓ¬
priis studere diuiciis. bazilius dix̃. Nonsis
uanus cũ feceris elemosinã indigenti neque
te ipsũ meliorẽ cuifeneras ex istintes. Crego¬
Rius dix̃. Sunt enĩ qui magna diligunt &

Expanded text:
misericordiam, fenerat proximo suo . Fenera proximo tuo in tempore necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. Quamvis largiaris tuum, meliorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua perdere largiendo, quam altena instituere componendo.Ad mensulam religiosi pauperes et peregrini, cum illis Christus conviva esse noscatur. Gloria episcoporum, pauperibus providere: ignominiaque omnium sacerdotum, propriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussione ꝑdurant. Quã uis enĩ culpa bis non
ꝑcutitur . Vnai tam̃ ꝑ cussio intellegitur
iuhic ceptac illuc ꝑfic&ur ut in his qui omnino
non corriguntur : pcedenciũ ꝑcussio flagello¬
rũ sequenciũ sit iniciũ tormentorũ: quibus dam
secr& edĩ iudicio hic male ẽ: illucbene. Scilic&
ut dũ hic castigati corriguntur ab a&na dc̃p¬
natione liberentur: Quib: hic bene ẽ & illuc

Expanded text:
udae I, 5. Quamvis enim una culpa bis non tur, una tamen 263 percussio intelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur praecedentium rum sequentium sit initium tormentorum. Quibusdam, secreto Dei judicio, hic male est, illic bene: scilicet ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur; quibusdam vero hic