comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec conuerti potest addeũ:. Nec ꝓ¬
ficere indeum litrumq credere de¬
bemus. et grãm deuec liberũ arbitriũ
hominis : Siergonon ẽ. deigrĩo quo¬
modo saluatur mundus: Et si non
fuit : & esse cȩpit : Quoditaq non
coepit. eẽ. sed semꝑfuit. solus deus
est pater. et filius et sp̃s sc̃s: Quod
uero esse coepit iomnis . ẽ. crectura :
I deo in rerum naturis haec duo tan¬
tũ sunt: idẽ creator & creaturac :¬
Sed quod semꝑ fuit & semꝑ. ẽ. aut
ingenitũ est aut genitũ: aut nec ing¬
nitũ nec genitũ : & sunt haectria
aeternaliter tria : Quod ingenitĩ
est. pater .ẽ. solus qui anullo esse hiba
quod est. nisi ase ipso: Quod genitũ ẽfi
dere : Et haec triatrinitas. ẽ : uen
ca substantialis & coaeterna: quia
igitur aliud .ẽ. genuisse quã natun
esse. aliud . ẽ. ꝓcedere quã genuisse

Expanded text:
nec converti potest ad Deum, nec pnec converti potest ad Deum, nec proficere in Deo. Utrumque credere debemus, et gratiam Dei, et liberum arbitrium hominis. Si ergo non est Dei gratia, quomodo salvatur mundus? Et si non fuit, et esse coepit. Quod itaque non coepit esse, sed semper fuit, solus Deus est, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus; quod vero esse coepit, omnis est creatura. Ideo in rerum naturis haec duo tantum sunt, id est creator, et creatura. Sed quod semper fuit et semper est, aut ingenitum est, aut genitum; aut nec ingenitum, nec genitum. Et sunt haec tria aeternaliter tria. Quod ingenitum est, Pater est solus, quia a nullo esse habet quod est, nisi a seipso; quod genitum est, dere. Et haec tria Trinitas est vera, consubstantialis et coaeterna. Quia igitur aliud est genuisse, quam natum esse; aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ergo bonus naturac ꝓpinquat
et grt̃cnatura quac eos facit ho¬
mines: grã : qua eosdem peccatores uis¬
tificat : Natura qua eos facit ex omi¬
nib nasci : Grã quadat eis potestatẽ
filios deifieri : Naturco : qua eos fa¬
cit ut uiuant: Grt̃c: quac facit ut
qua eos facit in hoc mundo paruo tẽpo¬
re manere : Grãc: qua eos facit in
caelo sine fine regnare : Inmalis
uero sola ẽ dĩ inmensitas atq omni¬
potentiae naturalis. qua eos facit
esse. uiuere. atq. sentire. rationales
eẽ : liberũ quoq habere uoluntatis
arbitriũ. sed liberũ non liberatum
Liberum enĩ arbitriũ man& &iam
re ꝑgraticm ne malam habeant
uoluntatẽ : Ex quo enĩ primus ho¬
mo libero arbitrio uenundatus est
sub peccato: Idõ mala coepit esse
libertas hominis. quia ipsi libero
arbitrio ablata est bonitas uolun¬
tatis quae ex inde nemo aseipso ha¬
bere potuit. nisi grã diuinae mi¬
sericordice aduitus habuiss& sine
cuius adiutorio liberũ arbitrium :¬

Expanded text:
ergo bonis natura propinquat, et gratia: natura, qua eos facit homines; gratia, qua eosdem peccatores justificat. Natura, qua eos ex hominibus nasci; gratia, qua dat eis potestatem filios Dei fieri. Natura, qua facit ut vivant; gratia, qua facit ut a, qua eos facit in hoc mundo parvo tempore manere; gratia, qua eos facit in coelo sine fine regnare. In malis vero sola est Dei immensitas atque omnipotentia naturalis, qua eos facit esse, vivere, atque sentire, rationales esse, liberum quoque habere voluntatis arbitrium; sed liberum, non liberatum. Liberum enim arbitrium manet, etiper gratiam, ne malam habeant voluntatem. Ex quo enim primus homo libero arbitrio venundatus est sub peccato, ideo mala coepit esse libertas hominis, quia ipsi libero arbitrio ablata est bonitas voluntatis, quam exinde nemo a seipso habere potuit, nisi gratia divinae misericordiae adjutus habuisset; sine cujus adjutorio liberum arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
sero eẽ prolatam precedens efficit lȩxnaturae perquam multi dõ probabiles exstiter
Quis est illedigitusdĩ quoduȩ legis tabulae leguntur inscripturȩ digitus dĩ hicaccipi¬
endus est sp̃idĩ. Deleuitico quam obcausam in sacrificiis mel prohibetur offerre qui
secundum interioriem sensum resoluti blandimentis deliciarum. autdulcedine uolup¬
tatum non possunt mysteriorũ dĩ eẽ participes. Hinc estigitur quod etiam pascha dñi
comedicum a maritudine iubetur quia sit semper a ustera discretio ueritatis. Oport&
ergo absq. ulla adulationis acuoluptatis melle noxio. salutaris nosdõ hostias semper
offerre &dicere. Ergo in imicus factus sum uerum dicens uobis econtrario ad miscer
in omnibus sacrificiis. saliubetur scilic& ut omnia quae adxp̃ihonorem cultuq offe¬
rimus salem rationis acdiscretionis semper accipiant.

Expanded text:
sero esse prolatam praecedens efficit lex naturae per quam multi deo probabiles extiterunt. sero esse prolatam praecedens efficit lex naturae per quam multi deo probabiles extiterunt. Qui est ille digitus dei quo duae legis tabulae leguntur inscriptae? Digitus dei hic accipiendus est spiritus dei. DE LEUITICO. Quam ob causam in sacrificiis mel prohibetur offerri?. Quia secundum interiorem sensum resoluti blandimentis deliciarum aut dulcedine uoluptatum non possunt mysteriorum dei esse participes. hinc est igitur, quod etiam pascha domini comedi cum amaritudine iubetur, quia sit semper austera districtio ueritatis. oportet ergo absque ullo adulationis ac uoluptatis melle noxio salutares nos deo hostias semper offere et dicere: ergo inimicus factus sum uerum dicens uobis? econtrario admiscere in omnibus sacrificiis sal iubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem cultumque offerimus salem rationis ac discretionis semper accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
legem: legem ñ habentes ipsi sibi sunt lex que ostendunt opuslegis scriptum
incordibus suis atq idcirco nonsero dñs legemin nocentiae in decem uerba
collegit Cuius iaminsita inpecoribus humanis origo p̃cesserat. nec tarde
eam saxeis tabulis rursus inscripsit . quamiam antea paginis cordis insculpserat¬
& enimante hanc morselegem habebat natura legem suam. ꝓquã & dm̃ mundi
uiteq auctorem agnoscere & perho cdiligere in prumptuerat. &iustitia merga proxi¬
mum dilectionemq: seruare inquibus mandatis duobus omnis lexpend& & prophecȩ
Igitur & illud ante iam nouerant omnia quaecumq uultis ut faciant uobis homines ita¬
& uos facite eis. Inquo est& lex & prophetae. Etut hoc &iam exemplis prebemus ante
hanclegem litterae perillamnaturae legem abeliustus agnoscitur. ł noch. rapitur. Noe
eligitur. A braham patergentium nuncupatur quam obrem hancmorse legem non

Expanded text:
legem non habentes sibi ipsi sunt lex qui ostendunt opus legis scriptum legem non habentes sibi ipsi sunt lex qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. atque idcirco non sero dominus legem innocentiae in decem uerba collegit cuius iam insita in pectoribus humanis origo praecesserat. nec tarde eam saxeis tabulis rursus inscripsit quam iam antea paginis cordis insculpserat; etenim ante hanc Mosi legem habebat natura legem suam per quam et deum mundi uitaeque auctorem agnoscere et per hoc diligere in promptu erat et iustitiam erga proximum dilectionemque seruare; in quibus mandatis duobus omnis lex pendet et prophetae. igitur et illud ante iam nouerant: omnia quaecumque uultis, ut faciant uobis homines, et uos facite eis; in quo est lex et prophetae. et ut hoc etiam exemplis probemus, ante hanc legem litterae per illam naturae legem Abel iustus agnoscitur, Enoch rapitur, Noe eligitur, Abraham pater gentium nuncupatur. quam ob rem hanc Mosi legem non
Abbreviated transcription (Latin):
saepe abaliis non auditur facit sonitum peruenire uerborum. autcũ peradsũpi
cuius lib& corporisspeciem ds̃ loquitur. autcũaliquis ammonitionẽ siue reue la¬
tionem nocturnȩ uisionis instruitur. uel certe cũ eaquȩ agiuult dñs scõrum
cordibus ut agantur inspirat secundum illud. audiamquid loquatur inmed ñ sd
Dicit dñs admorsen. posterioramea uidebis. Quidhic intellegendum est. quod
posteriora diuinorum operum in xp̃o postremis manifestanda temporibus
uel inspũuisurus ess& . uel in posteris suis.¬
Quaereferenda sunt inquirentibus. Quam obcausam ds̃ unitantumgenti permorse
legem dederit atq hancipsam multa iam saeculia etate transcursa quod non
iuda eis tantum lex illa prolatasit . qua e omnibus gentibus constitutione natu¬
ralis legis innascitur. A postolo hocetiam confirmante atq dicente. cũenim
gentes quaelegem non habent natura liter quae legis sunt faciunt eius modi

Expanded text:
saepe ab aliis non auditur facit sonitum peruenire uerborum, aut cum per adsumpti saepe ab aliis non auditur facit sonitum peruenire uerborum, aut cum per adsumpti cuiuslibet corporis speciem deus loquitur, aut cum aliquis admonitione uisionis nocturnae instruitur, uel certe cum ea quae agi uult dominus, sanctorum cordibus ut agantur, inspirat secundum illud: Audiam, quid loquatur in me dominus Dicit dominus adMosen: posteriora mea uidebis, quid hic intellegendum est? Quod posteriora diuinorum operum in Christo postremis manifestanda temporibus uel in spiritu uisurus esset uel in posteris suis.Quae referenda sunt inquirentibus, quam ob causam deus uni tantum genti per Mosen legem dederit atque hanc ipsam multa iam saeculi aetate transcursa? Quod non Iudaeis tantum lex illa prolata sit quae omnibus gentibus constitutione naturalis legis innascitur apostolo hoc etiam confirmante atque dicente: cum enim gentes quae legem non habent naturaliter quae legis sunt faciunt, eius modi
Abbreviated transcription (Latin):
IIQuid est quoddicit. Ecceuitis in conspectumeo &ecce inuite tresfundi tria flagli
ueltres propagines indicantur subacrium enumeratione fundorum. xxuii.
Heexodo loquiturada braham dñs. quod quarta progenie. deterra aegrpti reuer¬
suriessent filii isrł. Et postea quomodomorses scribit. quinta autem progenie
ascenderunt filii isrł de terra a egrpti. Si genea logia secundum leui tribum re¬
quiras quattuor progenies profiliorum successione niumerabis. si tribu i ude
orde replicetur quinq generationes successionum inuenies. quã quam in he breo
ut indicat aquilae studiosissime trans latoris edicionon habeat. quinta generati¬
one ascenderunt. sed armatia scenderunt filii isrł deterra aegrpti. Nx
nscripturis frequenter legimus. Et diciidñs istud dicerednĩ quomodo accipien¬
dum est. dicere dñs uelloqui scribitur. siquando ad sc̃orũ aures expressurum qui

Expanded text:
. Quid est, quod dicit: et ecce uitis in conspectu meo, et ecce in uite tres fundi? Tria flagella . Quid est, quod dicit: et ecce uitis in conspectu meo, et ecce in uite tres fundi? Tria flagella uel tres propagines indicantur sub hac trium enuntiaEXODO. Int. Loquitur ad Abraham Deus, quod quarta progenie de terra Aegypti reversuri essent filii Israel , et quomodo postea Moyses scribit: Quinta autem progenie ascenderunt filii Israel de terra Aegypti? Resp. Si genealogiam secundum Levi tribum requiras, quatuor progenies pro filiorum successione numerabis: si tribus Judae ordo replicetur, quinque generationum successiones invenies, quamquam in Hebraeo, ut indicat Aquilae studiosissimi translatoris editio, non habeat, Quinta generatione ascenderunt: sed, Armati ascenderunt filii Israel de terra Aegypti . Int. In Scripturis frequenter legimus: Et dixit Dominus: istud diceredum est? Dicere dominus uel loqui scribitur, si quando ad sanctorum aures expressorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hicres pondendum est qui obuxores multas in continentiam patribis uel pa
triarchis nr̃is obiciendam̃ putant. Primum quod tunc nondum legem perhi¬
bitum quia consu&udo erat crimen eẽ non poterat. Deinde quod illatunc
uel perloco uel pertempore non in probabilia apuddm̃ fuerint proloco
sicut& in una domu. in altero angulo aliquid fieri aquo lib& dño p̃cipitur.
quodinalio fieri nequaquam fieri permittitur. Protempore uero qđ rudi
adhuc saeculo preceptũ fuerat. Crescite & multi plicamini. Nunc uero iube tur
ut & qui habent uxores tamquam non habentes sint. Non quod iustitia uaria sit.
sed tempora mutabilia qui pariter ire non possint & diuersis quibusq temporib
uel diuersis locis diuersa congruant. Necesse est postremo quod in his exuolun¬
tate dñi subspecie gestorum praesentium fuerit : quȩdamp̃nuntiatio futurorũ¬

Expanded text:
Quid his respondendum est, qui ob uxores multas incontiQuid his respondendum est, qui ob uxores multas incontitriarchis nostris obiciendam putant? Primum, quod tunc nondum lege prohibitum, quia consuetudo erat, crimen esse non poterat; deinde, quod illa tunc uel pro loco uel pro tempore non inprobabilia apud deum fuerint. pro loco, sicut et in una domo in altero angulo aliquid fieri a quolibet domino praecipitur quod in alio nequaquam fieri permittitur. pro tempore uero, quod rudi adhuc saeculo praeceptum fuerat: crescite et multiplicamini i. nunc uero iubetur, ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, non quod iustitia uaria sit, sed tempora mutabilia quae pariter ire non possunt, et diuersis quibusque temporibus uel diuersis locis diuersa congruant. necesse est postremo, quod in his ex uoluntate domini sub specie gestorum praesentium fuerit quaedam praenuntiatio futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quodait. Ipse est ana qui inuenit iammin in deserto cumpascer& a sinos
sebeompatris sui. lammin latine maria interp̃tatur idestaquarum congregationẽ
quod stagnumrem autdubiȩ difficilem ipse repperit: Indicat iammim &asinos
quideonagris eius institutione nascuntur. Suntquiestimant quod permaxtione
diuersorum interse animalium ipse primus ut muli. uel mulȩ nascerentur inue¬
nerit Quae sunt illa primogenita quae esau uendidit iacobfratrisuo prior
a maior pars primogenitis debebatur uelin hanore uel inhereditaria successionȩ
uel in gratia paterne benedictionis sicutipse ia cob. rubeninquit primo genitus
meus primus indonis maior imperio & in librodeutero nomii. deprimo genito
scribitur . Dabitq ei id est partem dehis quae habuerit cunctaduplicia. isteest
enim principium liberorumeius & huic debentur primogenita. unde &isa ac
benedictionem suam adesauputauerat primogeniti iure referendum xxuI.

Expanded text:
Quid est, quod ait: ipse est Ana qui inuenit Iamin in deserto, cum pasceret asinos Sebeon patris sui? Iamin latine maria interpretatur, id est, aquarum congregationem, quod stagnum rem in heremo haut dubie difficilem ipse reppererit. indicat Iamin et asinos qui de onagris eius institutione nascuntur. sunt qui aestimant, quod permixtionem diuersorum inter se animalium ipse primus, ut muli uel mulae nascerentur, inuenerit. Quae sunt illa primogenita quae Esau uendidit Iacob fratri suo ? Prior et maior pars primogevel in gratia paternae benedictionis. Sicut ipse Jacob, Ruben, inquit, primogenitus meus, prior in donis: major imperio . Et in libro Deuteronomii de primogenito scribitur: Dabitque ei, id est, pater, de his quae habuerit cuncta duplicia. Iste est enim principium liberorum ejus, et huic debentur primogenita . Unde et Isaac benedictionem suam ad Esau putaverat primogeniti jure deferendam ? Int.
Abbreviated transcription (Latin):
non appellatione sediuutraq natiuitate filinomen nascendo haber& & ess&iuerus ds̃. &
propterea & unigenitum dicimus manentem induabus substantiis. sicuteinatura ueritas
contulit Non confusis naturis neq inmixtis sicut timothiani uolunt. sed societate
nomo in diuinam glorificatus indõ. quia mutatio uel uersibilitas naturae & diminutionẽ
& abo litionem substantiae facit. natus estergo dĩfilius ex homine non perhominem Idẽ¬
non ex uirili coitu. sicut ibi dicit. sed exuirgine carne ex uirgine corporetrahens. & non
carnem sicut ualentinianus GΚNCI. Idestputatiuae imaginatum. sed corpus uerũ
non tamen carnem ex carne. sicut martianus. seduerusds̃ exdiuinitate . uerus homo ex
carne. unusfilius indiuinitate uerbum patris & ds̃. in homine anima & caro. Anima
non absq sensu & ratione. ut apolinaris. neq caro absq. anima. ut anomachus. sedanim
cumrationesua. & carnecumsensibus suis. perquossensus uerus in passionem & ante
passionem carnissuae dolores sustinuit.

Expanded text:
non appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deupropterea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, 3 non confusis naturis, neque immixtis, sicut Timothiani volunt, sed societate homo in divinam glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Credinon ex viri coitu, sicut Ebion dicit, sed carnem ex virginis corpore trahens, et non carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum Patris, et Deus in homine anima et caro, anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris. Neque caro absque anima, ut Anomacus, sed animam cum ratione sua, et carnem cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem carnis suae dolores sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uninde urero pomio septuaginta tantum animȩ cumia cobaegrptum scribantur ingres
quo modo postea inactibus a postolorum introisse aegi ptum. quinq & lix anima s refertꝰ
conistat quudemeotempore quo iac obingressus ẽ a egrptum. cumiosephi filusq eius effraim
peranticipatione etiam filios ne potesq effrum & mannasse numerancios putauuit. qus
postea in aegrpto natos diuinae relatio lectionis ostendit¬
uid respondendum est iudatis obicientibus testimoniumillud maledictusomnis qiuip¬
duit en lignio ula ledictumẽẽ hominem quiin lignopendeat sed noxilim nomnis oaept
Neqrenim in noce ncia epotestesse maledictum poena peecati: T teninsi nar anhorus
pre parato ligno ad pensus sententiam regiȩ crudelitatis expless&s : Num quide um hi
nun edignum i de maledietione indicarent dut machabei: Atq aliiquoserittur
maes tetũmili sndignissime testaretur adflictos: numquid a puc ebspio mabedictis
hob enrtur quapropt saluator noster a morte rederptl a pis lons pnemalachates

Expanded text:
n Deuteronomio septuaginta tantum animae cum Iacob Aegyptum scribantur ingressae, quo modo postea in actibus apostolorum introisse Aegyptum quinque et septuaginta animas refertur? Constat quidem eo tempore quo Iacob ingressus est Aegyptum cum Ioseph filiisque eius Ephraimper anticipationem etiam filios nepotesque Ephraim et Manasse numerandos putauit quos postea in AegQuid respondendum est Judaeis objicientibus testimonium illud: Maledictus omnis qui pendet in ligno ? Resp. Maledictum esse hominem qui in ligno pendeat, sed noxium, non innocentem. Neque enim innocentiae potest esse maledictum poena peccati. Etenim si Mardochaeus praeparato ligno appensus , sententiam regiae crudelitatis explesset, numquid eum hi nunc dignum hac maledictione judicarent? Aut Machabaei, atque alii, quos Scriptura morte simili indignissime testatur afflictos, numquid apud eos pro maledictis habentur? Quapropter Salvator noster a morte redempturus hominem, ita crucem
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam lamtres partes ostendimus eorum quae ad futurum saeculum diximus ꝓtinem¬
C hocest acceptiones & figuras & predictiones Nunc quarta pars restat ut deeffectionis
disseramus A Quid sunt igitur effectus ocłffectus sunt igitur rerum quã s acceptionu
prospiciebat Intentio aut trporum similitudo figurabat. aut p̃dictionem scientia pre¬
loquebantur A Quot sunteffectium tempora .III. autenim legis tempore effectast
quae predicebantur aut nunc subgratia fiunt. aut saeculum futu rorum complendas.¬
QUAECAUSA EUERIT PRESENSTISATCULI FACENDI
Siomnia quae in p̃senti saeculo gestas̃ ad futurum respiciebant quido puserat ut adõ p̃¬
sens saeculum fier& C quia decuit ut rationaliscreaturae prius discerent utȩ cercita¬
rentur indubiis aetunc aeternis postea fruerentur & meritodata uiderentur pro¬
batis & gratiora fierent remini scentib transacta certamina & plusglorificarent
RATIONALIŨ IN NOC SAECULO

Expanded text:
Quoniam tres jam partes ostendimus eorum quae ad futurum saeculum diximus pertinere, hoc est acceptationes et figuras et praedictiones, nunc quarta pars restat, ut de effectionibus disseramus. Quid sunt igitur effectus? M. Effectus sunt earum rerum quas acceptationum prospiciebat intentio, aut typorum similitudo figurabat, aut dictionum scientia praeloquebatur. D. Quot sunt effectuum tempora? M. Tria. Aut enim Legis tempore effecta sunt quae praedicebantur, aut nunc sub Gratia fiunt, aut saeculorum futurorum tempQuae causa fuerit praesentis saeculi faciendi. D. Si omnia quae in praesenti saeculo gesta sunt ad futurum respiciebant, quid opus erat ut a Deo praesens saeculum fieret? M. Quia decuit ut rationales creaturae prius discerent, ut excitarentur in dubiis, ac tunc aeternis postea fruerentur; et merito data viderentur probatis; et gratiora fierent reminiscentibus transacta certamina; et plus glorificarent rationalium in hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
cum primum lic& quasi quod dam p̃tium secretaruris intremus. Ibi crbarios & holus nris
manibus inrigatum. lacdilitiae rusticanȩ . uiles quidem sed innocentes crbos prebeant
itauiuentes non aboratione somnus nonsaturitas alectione reuocabit: siaestas est
secretum arboris umbra prebebit. siautumnus ipsius aeris temperies &strata super
folia locum qui&is ostendent uere ager floribus depingitur & inter quae rula s aues
psalmidulcius cantabuntur. si ue frigus fuerit & brumales niues. ligna non coemam
calidus uigilabo. ueldormiam. certe quod sciam uilius non algebo: H abeat sibi roma
suos tumultos harena saeuiat. Circus insaniat theatraluxurient. & quia de nostri
dicendum est matronarum cotidie uisitetur senatus. Nobis adhe reredõ bonumẽ
ponere indñospemnr̃am utcum paupertatem istam caelorum regna mutauerint¬

Expanded text:
quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holuquam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, ponere in dom
Abbreviated transcription (Latin):
pcogitat Nec recordamur euangeludicentis. Stulte ac nocte animamtuam repetunt
ate: qua e autem parasticuius erunt: uestes non adusum tantum sed ad dilicias quaerun
tur ubicumq conpendium ẽ uel ociter percitus sermo auris adtentior. sidamnum
ut saepe in resamiliari accidere sol& fuerit nuntiatum uultus merore dep̃mitur
laetamur ad nummum obolo contristamur. Vndecum in uno homine animarum tan
diuersa sit facies. propheta dnm̃ precaturdicens : Dñe inciuitatetua imaginem eorum
dissipa. Cumenim adimaginem & similitudinem di conditisimus exuitio nostropersonas
nobis plurimas super inducimus & quomodo intheatralib: scenis unusatq idem historo
Nuncherculem robustus ostendit. Nunc mollis inuenerem frangitur. Nunc tremulus
& nauis nr̃a punc procellarum concussa turbine. nuno scopolorum inlisionibus ꝑforataẽ

Expanded text:
cogitat, nec recordamur euangelii dicentis: stulte, hac nocte repetunt animam tuam cogitat, nec recordamur euangelii dicentis: stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te; quae autem praeparasti, cuius erunt? utur. Ubicumque conpendium est, velocior pes, citus sermo, auris adtentior; si damnum, et saepe in re familiari accidere solet, fuerit nuntiatum, vultus maerore deprimitur. Laetamur ad nummum, obolo contristamur. Unde, cum in uno homine animorum tam diversa sit facies, propheta dominum deprecatur dicens: Domine, in civitate tua imaginem eorum .dissipa. Cum enim ad imaginem et similitudinem Dei conditi sumus, ex vitio nostro et personas nobis plurimas superinducimus, et quomodo in theatralibus scaenis unus atque idem histrio nunc Herculem robustus ostentat, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus et nauis nostra nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est,
Abbreviated transcription (Latin):
m brosius quocarhia sumptus potarios ministiante tam innumerabiles libros uere
deathenis scripserat refert numquam se crbos origene praesente sinelectione subsis¬
se numquam uenisse somnum nisiunus efratribus sacris litteris personar&. hoc
diebus egisse uel noctibus. ut & lectio orationem susciper& & oratio lectionem. quid nos
uentris animalia taleumquam fecimus. quossi secunda hora legentes inuenerit. osci¬
tamus manufaciem defricantes continemus stomachum & quasi post multum laborem
mundialibus rursum negotiis occupamur praetermitto prandia quibus oneratamens
premitur. Pud& dicere defrequentia salutandi qua aut ipsicotidie adalios pergimus
aut ad nosuenientes ceteros expectamus. de incepsitur in uerba siue territur lacerantur
absentes uita aliena disscribitur & mordentes inuicem consumimurabinuicem. tales
nos crbus & occupat& dimittit Cum uero amici recesserint ratiocinia subputamus
Nͦ igra personã nobis leonis inponit. Nunccura superflua in annos multosduratura

Expanded text:
mbrosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante tam innumerabiles libros uere de Athenis scripserat, refert numquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpsisse, numquam uenisse somnum, nisi e fratribus aliquis sacris litteris personaret, hoc diebus egisse uel noctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratio lectionem. Quid nos, uentris animalia, tale umquam fecimus? quos si secunda hora legentes inuenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et qmundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus onerata mens premitur. Pudet dicere de frequentia salutandi, qua aut ipsi cotidie ad alios pergimus aut ad nos venientes ceteros expectamus. Deinceps itur in verba, sermo teritur, lacerantur absentes, vita aliena describitur et mordentes invicem consumimur ab invicem. Talis nos cibus et occupat et dimittit. Cum vero amici recesserint, ratiocinia subputamus. Nunc ira personam nobis leonis inponit, nunc cura superflua in annos multos duratura
Abbreviated transcription (Latin):
nonquia a nullo inquantum est uideri potest. hoc enim soliusdĩ est. sed quia aliquos lat&.
sint *C Quae ineo summa sunt & singularia ut ingenitus sempiternus sine initio & similas¬

Expanded text:
non quia a nullo, in quantum est, videri non potest hoc enim solius Dei est, sed quia aliquos latet.non quia a nullo, in quantum est, videri non potest hoc enim solius Dei est, sed quia aliquos latet.sint? M. Quae in eo summa sunt et singularia, ut Ingenitus, Sempiternus, Sine initio, et simil
Abbreviated transcription (Latin):
uot modis excollatione ad creaturas ds̃ significatur. EDuab DS SICNIFICATUR¬
confessione & negatione: Confessione quidem cumea dicuntur dedõ. quae iuxta eundem
modum nullicreaturae conueniunt: utest simplex &uetustus dierum &ante omnia &e sps¬
Id ost incircum scriptus & primus & nouissimus & similia. Haecenimomnia ideo dedõ dicant
quia nulli creaturae eius conlatione conueniunt. pernegationem autem conlatiosit:
cum p̃positione priuatiua ea indõ negantur quae increatura sunt. ut est ingenitus in corpore
Inertatus. incorruptibilis in mortalis. in passibilis & similia A Quidergo haec uerba nũ¬
quam decreatura dicuntur. Ae Dicuntur quidem sed non secundum eandem rationem. Nã
cum homodicitur simplex non quia compositus non est. soliu senimdĩ est esse essentia.
simplicem sed simplex hõmo ds̃ qui non hab& doliduplicitatem sic &cumds̃ aliquid in uisibile

Expanded text:
uot modis ex collatione ad creaturas Deus significatur? M. Duobus: affirmatione et negatione. Confessione quidem, cum ea dicuntur de Deo, quae juxta eumdem modum nulli creaturae conveniunt; ut est, Simplex, et Vetustus dierum, Ante omnia, et Spiid est incircumscriptus, et Primus Novissimus, et similia. Haec enim omnia ideo de Deo dicuntur, quia nulli creaturae ejus collatione conveniunt. Per negationem autem collatio fit, cum, praepositione privativa, ea in Deo negantur quae in creatura sunt: ut est Ingenitus, Incorporeus, Increatus, Incorruptibilis, Immortalis, Impassibilis, et similia. D. Quid ergo? haec verba nunquam de creatura dicuntur? M. Dicuntur quidem, sed non secundum eamdem rationem. Nam cum homo dicitur simplex, non quia compositus non est solius enim Dei est esse essentiam simplicem, sed simplex homo dicitur, quia non habet doli duplicitatem. Sic et cum dicitur aliquid invisibile,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumd ñs dicit erundies eorumcentum uigintianñ. quomodo postea abrahȩ alion¬
q multorum uitae tempora haec spatia tenduntur quia ubi hicannorum numeri
agende potius puenitentiae quam uitae fuerat ad tributus humane intraquen
prae scripte numerum confessione uacarent ut diluuio nonoperirent. Aut̃s
numerum illum ad humanam potius referriuitam plac&: quianeq nunc ampli¬
usquem quam quamcentum uigintiannos uiuere liceat. Vlud quod dietumep
sed in posteros promulgauit quia nondixit sint sederunt

Expanded text:
minus dicat: erunt dies eorum centum uiginti anni, quo modo postea Abrahae aliorumque multorum uitae tempora ultra haec spatia tenduntur? Quia ibi hic annorum numerus agendae potius poenitentiae quam uitae fuerat adtributus humanae, intra quem praescriptum numerum confessioni uacarent, ut diluuio non perirent. aut si numerum illum ad humanam potius referri uitam placet, quia neque nunc amplius quemquam quam centum uiginti annos uiuere liceat illud quod dictum essed in posteros promulgauit, quia non dixit sint, sed erunt
Abbreviated transcription (Latin):
su&udo scripturarum mos est uirorum potius quam feminarum seriem ingeneration
contexere : cuius mariae quia cognata sicut legitur fuit elysabeth quae fuissescri¬
bitur defiliabus adron: manifestissimum est quod in xp̃o secundum carnem ex utroq
genere conuenerit. reguinscilic& sacerdotumq successio:
Aeuangelista mat e Iosepꝰ genitum ex nacobdiciti Etquomodo lucas eum ex helifuisse
imemorat R Ideo quod alter secundum legem pater fuerit : Consu& udo nãq

Expanded text:
suetudo scripturarum est uirorum potius quam feminarum seriem in generatione suetudo scripturarum est uirorum potius quam feminarum seriem in generatione contexere. cuius Mariae quia cognata, sicut legitur, fuit Elizabeth quae fuisse scribitur de filiabus Aaron, manifestissimum est, quod in Christo secundum carnem ex utroque genere conuenerit regum scilicet sacerdotumque successio. Euangelista Matthaeus Ioseph genitum ex Iacob dicit. et quo modo Lucas eum ex Heli fuisse commemorat? Ideo quod alter secundum naturam. alter ei secundum legem pater fuerit. consuetudo namq
Abbreviated transcription (Latin):
Quam obcausam in prof euangelistȩ quattuor diuersa animalium specie designantir
Matheus hominis optin& formam : quia anatiuitate hominis oritur dicens: Liber
generationis ihũ xp̃i. fili dauid : filii abraham: Marcus leonis specie p̃figuratur:
ec quod ut leo ingenti intulit uoce : Voxclamantis indeserto : parate iuamdñ : Lucas
ad nuntiatur inuitulo quod aut sacrificiis. uel a sacerdocio sumat exordium scribens
indiebus hero disregis iudȩ : Erat sacerdos quidam nomine ⁊ acharias : Iohanne saquli
pronuntiatur quia spu euolans ad superna : tam quam de sublimi pro fertdicens in
secundum legem de consanguinitate proximas ad sumebant : Nec dubitandum est
quod hacratione etiam maria exeddem tribu ueniens. sicut bo seph exdauid strrpe
processerit : Ideo autem pergenerationem ioseph. origo mariȩ significatur quia con¬

Expanded text:
THAEI. Quam ob causam in propheta euangelistae quattuor diuersa animalium specie designantur? THAEI. Quam ob causam in propheta euangelistae quattuor diuersa animalium specie designantur? Matthaeus hominis optinet formam, quia a natiuitate hominis dicens: liber generationis Iesu Christi filii Dauid, filii Abraham. Marcus leonis specie praefiguratur. eo quod ut leo ingenti intulit uoce: uox clamantis in deserto: parate uiam domino. Lucas adnuntiatur in uitulo, quod a sacrificiis uel a sacerdotio sumat exordium scribens: fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos quidam nomine Zaccharias. lohannes aquila praenotatur, quia spiritu euolans ad superna tamquam de sublimi profert dicens: in secundum legem de consanguinitate proximas adsumebant, nec dubitandum est, quod hac ratione etiam Maria ex eadem tribu ueniens sicut Ioseph ex Dauid stirpe descenderit, immo processerit. ideo autem per generationem Ioseph origo Mariae significatur, quia con
Abbreviated transcription (Latin):
manorum membrorum fieri significantiam. Nam inflore amiedali canus capillos
ininpinguatione locuste. Tumorem pedum indissi patione capparis concupiscentia e
frigus oftenditur quaecum sint in postremȩ aetatistempiis accederint. Tunc necesseẽ
interram idẽ quasi in aeternitatis suaedomum redeat. Bene tamen hoec aeternitatis
domum etiam illa in futurum terra accipitur dequa scribitur. placebod ño in regione
uiuorum
DECANTIC
CANTICORŨ
Qudestillud quodinecdesia scribitur. Fusca sum& speciosa filia hierusalem si fusca
quomodo speciosa: quia antrȩx aminationem suiecclesia prodiuersitate in seconsisten¬
tium bipertitaẽ in scĩs speciosaẽ in peccatoribus. fusca sic & ihierusalem modo
scã ciuitate᷑ scriptura conpellat modo peccatricem.¬
Nomensratruhelis Quid sibi uult incanticis canticorũ ecclesia cuius pomine illic
ad saluatorem istadicuntur. Fratruhelem uocat xpm qui sit filus sinagoge sarorem

Expanded text:
manorum membrorum fieri significantiam, nam in flore amygdali canos capillos, in inpinguatione locustae tumorem pedum, in dessipatione capparis concupiscentiae frigus ostendit. quae cum seni in postremae aetatis tempus acciderint, tunc necesse est in terram, id est, quasi in aeternitatis suae domum redeat. bene tamen haec aeternitatis domus etiam illa in futurum terra accipitur de qua scriptum est: placebo domino in regione uiuorum. DE CANTICO CANTICORUM. est illud, quod de ecclesia scribitur: fusca sum et speciosa filia Hierusalem? si fusca, quo modo speciosa? Quia ante examinationem sui ecclesia pro diuersitate in se consistentium bipertita est, in sanctis speciosa est, in peccatoribus fusca. sicut et Hierusalem modo sanctam ciuitatem scriptura conpellat modo peccatricemNomen fratruelis quid sibi uult in canticis canticorum? Ecclesia cuius nomine illic ad saluatorem ista dicuntur fratruelem uocat Christum qui sit filius synagogae; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
quidest praedictio & futurarum incertarum rerum uerbis in quantum uerba sunt manifes¬
aatio  Quae accidunt praedictionibus &c principaliter tria quod quedam antelegem fuer¬

Expanded text:
Quid est praedictio? M. Futurarum, et incertarum rerum verbis in quantum verba sunt manifestatio. D. Quae accidunt praedictionibus? M. Principaliter tria: quod quaedam ante Legem fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet adhumilitatẽ : Sed quem¬
ad modũ terra appellatus est homo peccato
cũ ei dictum est. terra es et in terram
ibis : sic cuelum iustus econtrario
dici potest: Iustis enĩ dicitur ꝗtem¬
plum dei sanctum est. quod estis uos:
Quaꝓpter si in templo suo habitat
deus quia  templum eius sunt. recte
dicitur. qui es incaelis id est inscĩs:
Et ad commodatissima ista similitu¬
do est ut spiritaliter tantum in ter¬
esse uideritur inter iustos et peccato¬
res: Quantum corporaliter inter
ccelum et terram: cuius rei signifi¬
candegrã: Cum ad orationem sta
cuelum surgit et lumen oritur
Nontam quam habitet ibi deus. qua¬
siceteras mundi partes deseruerit
qui ubicumq presens est monlocorũ
spatus. sed maiestatis potentia : sed
ut admoneatur animus ad naturã
excellentiorem se conuertere: id ÷
addeum qui est lumen uerum. illu¬
minans omnem hominem uenieni¬
tem in hunc mundũ: Cum homo
ipsum corpussuum quod terrenum

Expanded text:
pertinet ad humilitatem. Sed quempertinet ad humilitatem. Sed quemadmodum terra appellatus est peccator, cum ei dictum est: Terra es, et in terram ibis , sic coelum justus e contrario dici potest; justis enim dicitur: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Quapropter si in templo suo habitat Deus, quia sancti templum ejus sunt, recte dicitur, qui es in coelis, id est, in sanctis; et accommodatissima ista similitudo est, ut spiritaliter tantum interesse videatur inter justos et peccatores, quantum corporaliter inter coelum et terram. Cujus rei significandae gratia cum ad orationem stamcoelum surgit, et lumen oritur, non tanquam ibi habitet Deus, quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est, non locorum spatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se convertere, id est, ad Deum, qui est lumen verum, illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum ; cum homo ipsum corpus suum, quod terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
omniꝰ p̃sentia: Qumuis quidam hoc
intellegant. quidam uero non intelle¬
gant : Nam cȩco solabsens est: quauissit
in sole & soli p̃sens: sed detalib dedeo
dictis nihil humana mens localis uel
temporalis mutabilitatis fingere uel
cogitare debet : EUAREDEUS DICΑT̃
MACIS IN CAELO HABITARE QUAINTERRA
uod uero indominica oratione
dicitur. pater nr̃ qui es incae¬
lis. uel quod in salmis legitur:
adte leucui oculos meos qui habitas
incccelis : Non corporaliter intellegen¬
dum est. sed spiritaliter. quia non spa¬
tio locorum continet᷑ deus : Sunt
mundi corpora: quae non possunt esse
nis in loco : Sed si in caelis tamquam
in superiorib: mundi partib: locus
dei esse creditur : Meliores meriti
sunt aues. quarum uita est deo uici¬
nior: Non aut̃ scriptũ est. ꝓpe est dñs
excelsis hominib: aut eis qui in mori¬
tib habitant : sed scriptũ est. prope
est dñs obtritis corde quod magis

Expanded text:
omnia illi praesentia; quamvis quidam hoc omnia illi praesentia; quamvis quidam hoc intelligant, quidam vero non intelligant; nam caeco sol absens est, quamvis sit in sole, et soli praesens. Sed de talibus de Deo dictis nihil humana mens, localis vel temporalis mutabilitatis, fingere vel cogitare debet. CAPUT V. Quare Deus dicatur magis in coelo habitare quam in terra. Quod vero in Dominica oratione dicitur, Pater noster, qui es in coelis ; vel quod in Psalmis legitur, Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis , non corporaliter intelligendum est, sed spiritaliter, quia non spatio locorum continetur Deus. Sunt mundi corpora, quae 716 non possunt esse, nisi in loco: sed si in coelis, tanquam in superioribus mundi partibus, locus Dei esse creditur, melioris meriti sunt aves, quarum vita est Deo vicinior. Non autem scriptum est: Prope est Dominus excelsis hominibus, aut eis qui in montibus habitant; sed scriptum est: Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid innatura creaturi
est creatura est dei cuius on¬
potentiaea gubernꝰt
git. & implet : quae creacuit: Necii
deum omnia implere dicimus : uti
contineant : sed ut ipsa potuls conas¬
atur abeo. nec particulatim deulis¬
pl& omnia: nec ullatenus Ita piti¬
dum est in omnib esse deum. ut un
succe capiat eum. idest maxima maus¬
et minimaminus: dum sit potius is
totus in omnib siue omnia impso.a
omni potentiae omnia concludie
euadendi potentiam eius quis adm
inuenire poterit : Qui enĩ eum nos
habet placꝰ tum nequaquã euade
iratum: inmensitas diuinae magnis¬
dinis ista est . ut intellegamus eums
tra omnia sed non in clusum : extri
omnia sed non exclusum: et ideo interio¬
rem. ut omnia contineat : ideo ex teriorem
inmensitate omnia concludat : Per id
ergo quod exteriorẽ ostenditur essẽ
creator : Periduero quod in terior. gu¬
bernari omnia demonstratur : Ac ne ea
exterior est ut omnia concludantur
abeo : Non locali magnitudine sed poten

Expanded text:
uidquid in natura creaturarum est, creatura est Dei, cujus omnipotentia ea gubernat, regit, et implet quae creavit. Nec ideo Deum omnia implere dicimus, ut eum contineant, sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus implet omnia; nec ullatenus ita putandum est in omnibus esse Deum, ut unasuae capiat eum, id est, maxima majus, minima minus: dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso, cujus omnipotentia omnia concludit. Nec evadendi potentiam ejus quis aditum invenire poterit; qui enim eum non habet placatum, nequaquam evadet iratum. Immensitas divinae magnitudinis ista est, ut intelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum; et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem,immensitate omnia concludat. Per id ergo quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea exterior est, ut omnia concludantur ab eo, non locali magnitudine, sed potent
Abbreviated transcription (Latin):
ria in formf: sedinateria factaestexnihilo mundiautem species deinformimateriae: prõ¬
indediasres anteomnem diem & ante omnem tempus condiditds̃ : angelicam uidelieere¬
auiram & informãm materiẽm: quaequidem facta ex niluio processit : tamen reserrtͥ factas
non aeternitatem sed sola origine. sicut sonus cantum : namqui uiuit inaeternum creaun
omnia simul : Itaq non omnia ex nihilo condiditds̃ : sed quaedam fecit ex nihilo. quȩdam
exaliquo : Denihilo mundo angelos & anima : ex aliquo hominem &ceterã mundicre¬
aturam:¬
n: QUAESITDIFFERENTIA PARADI SORUM DUORŨ:

Expanded text:
ria informi. Sed materia facta est de nihilo. Mundi autem species de informi materia. Proria informi. Sed materia facta est de nihilo. Mundi autem species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deus: angelicam uidelicet creaturam et informem materiam; quae quidem ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. Nam qui uiuit in aeternum, creauit omnia simul. Itaque non omnia ex nihilo condidit Deus, sed quaedam fecit ex nihilo, quaedam ex aliquo. De nihilo mundum, angelos et animam; ex aliquo hominem et ceteras mundi creaturas. Quae sit differentia paradisorum. Vnu
Abbreviated transcription (Latin):
indcest quodperfectus homo ꝑfectuis p̃dicator. &ds̃ habens in segeminam substantiam. &di
enin mortem promerito p̃uaricationis in currimus: Illeautem mortem sponteꝵ pronr̃a
sulimiesus ceptt secundum quade ipse testatur dicens: potestatem habeo ponendia niar
nrtam si c di serepat ÷. quod nobi s resurrectionis tempus usq in saeculi finem disfertur illues
mno. Interci ationem mundi & formationemei haecest distantia quad originaliter seioꝵ¬
dumꝰ materq eresuontin tam si muleruaita cunetasunt : setundum distinetionemuero spetiora
useaderum alternationem in formatasunt: totiusenimcreaturae origo simulexttit : speues
umen & forma pertem porum incrementa processit : Nam primum materia facta est ader
&tetrae confusa atq in fcri .is : dequa postmodum omnia singillatim ꝑspecies uarus forms
pro prias prodi erunt: de quascriptura loquiturdicens: qui fecistimundum demte¬

Expanded text:
Inde est quod perfectus praedicatur Deus et homo, habens in se geminam substantiam, et dInde est quod perfectus praedicatur Deus et homo, habens in se geminam substantiam, et din mortem pro merito praevaricationis incurrimus, ille autem 83 sponte mortem pro nostra salute suscepit secundum quod ipse testatur dicens: Potestatem habeo ponendi animamtram sic discrepat: quod nobis resurrectionis tempus usque in finem saeculi differtur, illius imus. Inter creationem mundi et formationem eius haec est distantia, quod originaliter secundum materiae substantiam simul cuncta creata sunt. Secundum distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem formata sunt. Totius enim creaturae origo simul extitit, species tamen et forma per temporum incrementa processit. Nam primum materia facta est caeli et terrae confusa atque informis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de mate
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti duos pari&es exaduerso uenientes. tamquam angulos sibim& copulauit: acfideiuni¬
tatem coniunxit : Homo : quia secundum carnem ex uirgine natus est passibilis atq mor¬
talis : Leo : propterregnum & potentiam proqua in morte diabolum uincit : Vitulus quia
propͥt salutem gentium immolatus est: Aquia proeo quod resurgens ad astracaeli reuo¬
Iauit & ad sedem paternam unde uenerat redut: Internatiuitatem xp̃i. & natiuitatem¬
preuaricationis : Corpus ex uirgine sum psit uirginitatem  maternae carnis non abstultt :
Itm posexuna generationȩ subsistimus: ille exduabus. diunitatis & humanitatis: sedex pri¬
manatiuitatẽ sumpsit : exalteracretionem : patus enim diuina generatione : factus humano
Primum fuit sine tempore : secundum in plenitudine temporum: Itemnos exduabus sub¬
sstimus substanti is corporis quidem & animae : ille extribus uerbi. corporis itq: anema:

Expanded text:
ueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei uniueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum carnem ex Virgine natus est passibilis atque mortalis. Leo propter regnum et potentiam, pro qua in morte diabolum uicit. Vitulus quia propter salutem gentium immolatus est. Aquila pro eo quod resurgens ad astra caeli reuolauit, et ad sedem paternam unde uenerat rediit. Inter natiuitatem Christi uel nostpraeuaricationis. Corpus ex Virgine sumpsit, uirginitatem maternae carnis non abstulit. Item nos ex una generazione subsistimus; ille ex duabus, diuinitatis et humanitatis. Sed ex prima natiuitatem sumpsit, ex altera creationem. Natus enim diuina generatione, factus humana. Primum fuit sine tempore, secundum in plenitudine temporum. Item nos ex duabus subs
Abbreviated transcription (Latin):
ipse reuel& omnia scientiae inrsteria & archana sapientiae: Imago est propter
similitudinis ueritatem: Species enimpatris indifferens e : habens indiscretam
insenaturam siue essentiam : Splendor appellatur. quiadum sit pater lux. ita filius
abeo insepar biuter quas i splendor exluce procedit : Figura est : quia suscipiens¬
formam seruioperum uirtutumq similitudinem patris in se imaginem atq: inmensam
nagnitudinem de signauit : Mediator est : quia interhominem & dm̃ medius ẽ. habens
in se substantiam utriusq naturae. & humanae humilitatis formam: x diuinitatis ex¬
cellentiam : Porro agnus propter innocentiam & passionem carnis appellatur: Sacer¬
des: quia sem& ipsum pronobis patri hostiam obtulit: Petra proeo quod firmitas sitere¬
dentium. offensio & ruina incredulorum: lapis angularis. q̃uia uetus & nouumtestamentũ

Expanded text:
ipse reuelet scientiae misteria et arcana sapientiae. Imago est propter ipse reuelet scientiae misteria et arcana sapientiae. Imago est propter similitudinis ueritatem. Species enim Patris indifferens est, habens indiscretam in se naturam siue essentiam. Splendor appellatur quia dum sit Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce procedit. Figura est quia, suscipiensformam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. Mediator est quia inter hominem et Deum medius est, habens in se substantiam utriusque naturae, id est et humanae humilitatis formam et diuinitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri hostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamentum,