comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
preciosi quẽ in mũdi preciũ fructꝰ
uentris gencrosi rex effudit gentiũ.
Dobis datus nobis natus ex in¬
tacta u̾gine quẽ in mũdo conũ¬
satus sparso uerbi semine sui
moras incolatꝰ miro clausit ordĩe.
In sup̃ma nocte cene recũbens
cũ fribus obseruata lege plene
cibis in legabus cibum turbe
duodene se dat suis manibus.
Cerbum caro panem uerũ uer¬
bo carnẽ efficit fit qz sangius xpĩ
merũ. et si sensꝰ deficit ad firman¬
dũ cor sincerũ sola fides sufficit.
¶C antũ ergo sacramentũ ue¬
neremur cernui et antiquum
docum̃tũ nouo cedat ritui prester
tides supplementũ sensuũ defectui
Genitori genitoq laus ⁊ iubilatis
salus honor uirtus quoq sit ⁊ be¬
nedictio procedenti ab utͦq compar
sit laudatio am̃. u Panem de celo

Expanded text:
pretiosi, Quem in mundi pretium Fructus ventris generosi Rex effudit gentium. Nobis datus, nobis natus Ex intacta Virgine, Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in legalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo carnem efficit: Fitque sanguis Christi merum, Et si sensus deficit: 2 Ad firmandum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab utroque Compar sit
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis genua flexisset: ubi
consũmata oroẽ surrexit. ui¬
uificatũ paruulũ mrĩ resti¬
tuit. Tum uero młtitudo oĩs
in celũ clamore sublato xp̃m
deũ fateri cepit. Postremũ
cuncti cateruatĩ ad genua
btĩ iuiri ruere ceper̃t: fidelit̾
postłantes ut eos faceret xpĩa¬

Expanded text:
cunctis genua flexisset, ubi cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri reddidit. tum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret
Abbreviated transcription (Latin):
qua carnotũ oppidũ
petebamꝰ. Int̾ea dũ uicum
quendã hĩtantiũ młtitudĩe
freꝙ̃tissimũ pret̾iremꝰ. obui¬
am nobis ĩmanis turba ꝓ¬
cessit: que erat tota gentiliũ
Nã nemo in illo uico nou̾at
uiri campos om̃s late patẽ¬
tes confluentiũ multitudo
contexerat. Sensit hic mar¬
tinꝰ oꝑandũ. et annũtiante
sibi spũ totus infremuit.
Nec mortale sonans uerbũ
dei gentilib p̃dicabat: sepius
ingemiscens cur tanta dñm
saluatorẽ turba nesciret. R¬
sicut incredibilis circũde¬
derat młtitudo mulier quedã
cuiꝰ filius pauloante defece¬
rat corpꝰ exanime. btõ uiro
protensis manibꝰ cepit offer¬
re dicens. S̾cimꝰ qr amicus
dei es. restitue mͥ filiũ meũ
qr unicus mͥ est. Iunxit se
cetera multitudo. et mrĩs p̃¬
cib acclamabat. Tũ marti¬
nus uidens pro expectantiũ
salute. ut postea nobis ipse
dicebat conseqͥse posse uͥtutẽ:
de functi corpꝰ ꝓprus manib
accepit. Et cũ expectantibus

Expanded text:
qua Carnotum oppidum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico noueratuiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. sensit Martinus operandum et adnuntiante sibi spiritu totus infremuit, nec mortale sonans uerbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemescens, cur tanta Dominum Saluatorem turba nesciret. inos incredibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam, cuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco om̃s preueniens dñs:
adhortatus ẽ dicens. Atten¬
dite a falsis ꝓphetis. Atten¬
dite diligentius. obseruate
cautius: ut ñ seducamin.
ut ñ circũueniamini. ut ñ
fallamĩ. Attendite ergo hoc
est consid̾ate. qr ñ sũt oues
sed lupi in uestimentis ouiũ.
qr ñ sunt religiosi s irreligio¬
si in figura religiositatis. co
gnoĩe sunt xpĩani. s u̾itate
uacui xpĩanoꝵ ꝑsecutores. Ipõs
et bt̃s paulꝰ ad ephesios loqñs

Expanded text:
dcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Christianorum persecutores. Ipsos et beatus Apostolus ad Ephe
Abbreviated transcription (Latin):
uod paulosuꝑius spa¬
tiosam et latã uiam noĩa¬
uit. hoc nũc aꝑcius falsos
ꝓphas oñdit: per quos młti
in ꝑditionẽ abhoĩabilẽ abie¬
runt. Qui pͥmo in iudea
multi apparueĩt. et modo
ꝑfidia totũ repleueĩt mun¬
dũ. S illi prius falsi ꝓphete
tas usq ad mortẽ ꝑsecuti st̃
sicut iheremiã et micheam
alios qz multos. Isti aũ nũc
falsi ꝓphete et falsi xpĩani
qui sunt. ueraces xp̃ĩanos

Expanded text:
uod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae tas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. ꝑ oris portã extrahit᷑
mortuus. Qui uidi̾t młierem
ad concupiscendũ eã: per ocłoꝵ
portã sue mortis indicia ꝓfert
Qui fabulis ociosis obsoenis ue
carminibz uel detractionibz au¬
rẽ libent̾ aperit: hanc aĩe sue
portã mortis efficit: ceterosq¬
qui ñ seruat sensꝰ ipse sibilcõ
B̾secro dñe ih̃u cunctas
mee ciuitatis portas. portas iu¬
sticie facias: ut ingressus in
eas confitear noĩ tuo. tueq
maiestati cũ mĩstris celestib
eã crebrius inuisenti ñ fetor
elati cadau̾is occurrat. si oc¬
cupet salus muros illiꝰ. et por¬
tas eiꝰ laudatio. Et hec iudua
erat et turba ciuitatis cũ illa
aĩa q̃ sponsi dñi q sui se mor¬
te redemptã meminit agno¬
scit. Diuino autẽ nutu młta
dnm turba. multa iuduã co¬
mitabatur: ut uiso tanto mi¬
raculo. multi testes młti fierẽt¬
dei laudatores. Quã cũ iudissi
mortuũ flere quẽ mox uiuũ¬
resurge iudebis.

Expanded text:
 extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosqqui non servat sensus, mortis sibi Obsecro, Domine Jesu, cunctas meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo, tuaeque majestati cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa anima quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu multa Dominum turba, multa viduam comitabatur, ut viso tanto miraculo multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidissetmortuum flere quem mox resurgere videbis.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe filios rãssime fatentur
Nã et electꝰ quil qñ ad fidem
imbuit᷑ filius ẽ: qñ alios ĩbuit
agebat affectu. qui ait: filioli
mei qͦs iterũ parturio donec for¬
metur xp̃s in uobis: Portã ci¬
uitatis qua defunctꝰ efferebat᷑.

Expanded text:
Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus effe
Abbreviated transcription (Latin):
meã in conspectu dñi. Nc re
putas ancillã tuã qͣsi unã
de filiab belial: qr ex młtitu
doloris et meroris mei locuta
sũ usq in p̾sens. Tunc bely
ait ei. Uade in pate. et ds il racl
det tibi petitionẽ tuã quã roga¬
sti cũ. Et illa dixit. Utinã inue¬
niat ancilla tua gram̃ ĩ oclĩs
tuis. Et abiit mulier in mam

Expanded text:
eam in conspectu Domini. Ne putes ancillam tuam: quasi unam de filiabus Belial: quia ex multitudine doloris et meroris mei locuta sum usque in presens. Tunc Heli ait ei. Vade in pace: Dominus Deus Israel det tibi petitionem quam rogasti eum. Et illa dixit. Utinam inveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
uir ille de cuutate sua statutis
diebz ut adoraret et sacrifica¬
ret dño ex̾cituũ in sylo. Erãt
autẽ ibi duo filii heli. ophui
et finees sacerdotes dñi. Uenit
ergo dies et ĩmolauit helcha¬
na. dedit qz fenenne uxori sue
et cunctis filiis eiꝰ et filiab
partes: anne autẽ dedit ꝑtẽ¬

Expanded text:
tate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant autem ibi duo filii Heli, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Venit ergo dies, et immolavit Elcana, deditque Phenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus, et filiabus partes: Annae aute
Abbreviated transcription (Latin):
ihẽ consors ẽ diuinitatis ⁊ cor¬
poris et tu qui accipis carnẽ.
diuine eius sb̃ẽ in illo partici¬
pro nobis. in isto sacramento
nem suũ et corpꝰ quod etiam
accipimꝰ nos sumꝰ. recordamĩ
et uos ñ fiuistis. et creati estis.
sed areã dnĩcam cõportati estis
laborib boũ. idest annũcian¬
tiũ euangeliũ triturati estis.
Quando cathecumini defere¬
banũ in horres seruabamini
noĩa urã dedistis. moli cepisti
ieuiniis exorcismis. Postea ad
aquã uenistis. et comsꝑsi estis¬
et panis diũcus fc̃i estis. ecce qd̃
accepistis. Quom ꝰ ergo unũ
uidetis esse qd̃ factũ est. sic unũ
tenendo unã fidẽ. unã spem.
indiuiduã caritatẽ. Heretici
testimoniũ contra se accipiũt.
qr illi quer̃t diuisionẽ. cum
panis iste indicet unitatẽ.
Sic et uinũ in młtis racenus
fuit. ⁊ modo unũ est. Uinũ ẽ
in sua natiuitate. calix ẽ post
p̃ssurã corcularis. et uos post
illa ieuna. post labores. post
huilitatẽ et contritionẽ iam

Expanded text:
 consors est diuinitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo partici nobis in isto sacramento nem suum, quod etiam accipimus nos ipsi sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis; ad aream Dominicam comparati estis; laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estiQuando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis, exorcismis. Postea ad aquam et panis Dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic et vos unum tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo unum est. Unum est in sua nativitate, calix post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam
Abbreviated transcription (Latin):
isteriũ fidei dicitur quod
credere debes: ꝙ ibi salus
nr̃a consistit. Prouidens enim
nobis dñs dedit hoc sacram̃ tũ
salutis: ut qr nos qͦtidie pecca¬
mus. et ille iam mori ñ potest.
ꝑ illud sacramentũ remissio

Expanded text:
sterium fidei dicitur, quia credere debes, quod ibi salus nostra consistit. Providens enim nobis Dominus dedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum co
Abbreviated transcription (Latin):
possunt bono aĩo et simplici
corde sine uicio ꝯcupiscentie.
quicũq hũani cibi indifferẽt᷑
sumi: prohibet apłs iudicarĩ
eos qui carnibz uescebantur
et uinũ bibebant ab eis qui
se huiꝰ modi alim̃tis tẽpera¬
bant. Qui manducat inqͥt
ñ manducantẽ non sꝑnat:
et qͥ non manducat mandu¬
cantẽ non iudicet. Ad hoc ꝑ¬
tinet etiã illud qd̃ alio loco di¬
cit. Nolite añ tempꝰ iudicare:¬

Expanded text:
possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat ; et qui non manducat, manducantem non judicet. Ad hoc pertinet etiam illud, quod alio loco dicit: Nolite ante tempus qui
Abbreviated transcription (Latin):
archa inuenimꝰ qͣsi ip̃a hora
positos scõs miro ordine fra¬
glantes. Ad quoꝵ caput li-¬
bellũ inuenimꝰ: in quo erãt
to geruasiꝰ et prothasius scĩs¬
rie successissent: domũ ꝓpriã
in qua naci fuant et res pa¬
concluser̃t per decẽ annos.
qui proficiscebatur ad bellũ
qd̃ a marcomannis fuerat
excitatũ: octurrert ei tẽplorũ
cultores cũ sacerdotibz suis di¬
centes. Si uis letus ad angu

Expanded text:
 invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantes. Ad eorum caput libellum invenimus, in quo erantjure Gervasius et Protasius successissent; domum propriam in qua nati fuerant, et res concluserunt, et per decem annos qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurrerunt ei templorum cultores cum sacerdotibus suis, dicentes: Si vis laetu
Abbreviated transcription (Latin):
festinantẽ ad uite fontẽ deduce¬
bat regẽ. Remigiꝰ autẽ pontifex¬
sũmꝰ uenientẽ abluebat. u̾sus
Ambo pene par pietate prẽs s
uedastꝰ monita salutis dabat

Expanded text:
festinantem ad vitae fontem deducebat regem. Remigius pontifex venientem abluebat. Vers. Ambo pene pari pietate pares, sed Vedastus monita salutis dabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Messis quidẽ młta: oꝑarii aũ
pauci. Rogate ergo dnm̃ mes¬
sis: ut mittat oꝑarios ĩ messẽ.
At messis multa. oparii pauci
sunt. Qd̃ sine graui meroie
loqͥ ñ possumꝰ: qr et si st̾ qͥ bona
inuenit᷑ oꝑator. qr officiũ
quidẽ sacerdotale suscepimtꝰ.
mittat oparios in messẽ suã.
Uos pro nobis petite ut digna
uobis opari ualeamꝰ. ne ab
exhortatõẽ lingua torpeat.
ne postiẜͣ p̃dicatoĩs locũ susce¬
pimꝰ apud iustũ iudicẽ urã
nos taciturnitas addicat. Se¬
pe eĩ pro sua nequitia predi¬
cantiũ lingua restͥngr̃. sapx
uicio p̃dicatori sermo subtra¬
hatur: ñ facle agnoscit᷑. Qa
uero pastoris taciturnitas s̾
noceat certissĩe scitur. Cu. R̾¬
Obtiñ uirũ uedastũ pontifitẽ
cuiꝰ exitũ colũpna lucis edocuit
Ut uerus is rł ab egypti crũp¬
nis ad ꝓmissa regna ꝑcepturꝰ
p̃mia festinaret. x Uisa est
igr̃ spatio duaꝵ horaꝵ colũpna
lucis a domo pontificis usq ad
celi fastigiũ eminere. Ut ue. siͦ.

Expanded text:
 multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas alinoceat, certissime scitur. 4. tum virum Vedastum pontificem, cujus exitum columna lucis edocuit, ut verus Israel ab Aegypti aerumnis ad promissa regna percepturus praemia festinaret. Vers. Vita est igitur spatio duarum horarum columna lucis a domo pontificis usque ad coelum fastigium eminere. Ut verus.
Abbreviated transcription (Latin):
tio p̃uenit. Et tũc ad mentis
uerba exhortatoĩs p̃currunt.
atq ꝑ hec u̾tas in m̃te susci¬
pitur. Hinc nãq eisdẽ predi¬
satorib ysaias dicit. Parate
biã dĩ: rcãs facite seĩtas dei
nrĩ. Hinc illis psalmista ait.
Iter facite ei qui ascendit sr̃

Expanded text:
mentis verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super
Abbreviated transcription (Latin):
debet. R Predicator egregius uir
dñi uedastꝰ urbi actrebate destina¬
tus in ipã urbis porta duos a cla¬
de releuauit egrotos. Nã ⁊ claudo
gressũ. et ceco lum̃ redoidit ocłoꝵ.
U̾. Anteꝙͣ u̾bis plueret. miracłis
choruscaret. qui caducis carebat.
munera ẽ suꝑna largitꝰ Nã lcõ¬

Expanded text:
beatum praedicator egregius vir Domini Vedastus urbi Atrebatum destinatus, in ipsa urbis porta duos a clade relevavit aegrotos; nam, et claudo gressum, et caeco lumen reddidit oculorum. Vers. Antequam verbis plueret, miraculis coruscaret, qui caducis carebat, munera est superna largitus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sarperet cũ rege sacer ueda stus
nec mortale sonans celestia per¬
tractaret. Et occurrenti ceco lum̃
restituit. et cor pͥncipis in fide so¬
lidauit. U̾ Sensit itaqz uir dei
uirtutẽ sibi adesse supuã ⁊ totũ
se ĩ sacras effudit p̃ces. Et. lcõbi¬

Expanded text:
caperet cum rege sacer Vedastus, nec mortale sonans coelestia pertractaret, et occurrenti caeco lumen restituit, et cor principis in fide solidavit. Vers. Sensit itaque vir Dei virtutem sibi adesse supernam, et totum se in sacras effudit preces. Et occ
Abbreviated transcription (Latin):
Qui de rupe arida sitienti ppło
fontẽ aque uiue ꝓduxit. Ipse
per btm̃ uedastũ de sicco uase
uinũ manare concessit. ac suos
poculo mirabili satiauit. usus
Cũ pocula uite uir dnĩ cuidã
ꝓpinaret amico qui in chana ga¬
lylee aquas conũtit in uinũ. Ip̃e

Expanded text:
Qui de rupe arida sitienti populo fontem aquae vivae produxit, ipse per beatum Vedastum de sicco vase vinum manare concessit, ac suos poculo mirabili satiavit. Vers. Cum pocula vitae vir Domini cuidam propinaret amico, qui in Cana Galileae aquas convertit in vinum. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dit. R Doctor eximiꝰ attrebatũ
uedastus sacris p̃coniis celebret᷑.
ut quos in carne u̾bis et exẽplis
instruxit. Sedulꝰ pro cis apud doͫ
intercedat. ne lupꝰ insidians
oues xpĩ incursare p̃sumat. ꝟ
Ut quos spiritali studi informa¬
uit monitis ac miracłis aĩauit

Expanded text:
i. 827 Doctor eximius Atrebatum, Vedastus, sacris praeconiis celebretur; ut quos in carne verbis, exemplis instruxit, sedulus pro eis ad Dominum intercedat. Ne lupus insidians oves Christi incursare praesumat. Vers. Ut quos spiritali studio informavit, monitis ac miraculis animavit
Abbreviated transcription (Latin):
in genealogia saluatoris
nullã scãꝵ assumi młieiũ.
sed eas quas scriptura repre¬
hendit. ut qͥ ꝓpt̾ pctõres uen̾at
de pctõrib nascens õim pctã
deleret. Uñ et in eseqñtibus
ruth moabitis ponit᷑. ⁊ beth¬
sabe uxor urie. Naason aũ
genuit salmon. Iste ẽ salmõ¬
Qias aũ ge. ioathan. In qͣrto
regũ uolũĩe legimꝰ de ioram
ochoziam fuisse gn̾atũ. Quo
mortuo iasabeth filia ioram
soror ochozie tulit ioas filiũ
trĩs sui. et eũ int̾nitioni q̃
exercebat᷑ ab athalia sb̾tͣrit
cui successit in regnũ filiꝰ eiꝰ
amasias. Post quẽ regnauͭ
filius eiꝰ azarias qͥ appellatꝰ
et ozias cui successit ioathan

Expanded text:
in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumi mulierum; sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in consequentibus Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Naasson autem genuit Salmon. SalmoOzias autem genuit Jonathan. In quarto Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae, tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur ab Athalia, subtraxit: cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus Azarias, qui appellatur et Ozias, cui successit Jonathan
Abbreviated transcription (Latin):
tres tessaresce decades in di¬
uerso statu tẽpoꝵ ponere. et
quolebat numeꝵ qͣdraginta
duo ponere consecratũ: rectiꝰ
erat ut tres mali reges p̃ter¬
mitterent᷑ ꝙͣ ullꝰ ex bonis. Et
qr ioram miscuerat se generi
pessimo ihezahelis accipiens
filiã acab athaliã in ꝯiugio.
ex qua genuit ochoziã: ido̾ usq
in t̾ciã generatoem incõria
eiꝰ de scẽ natiuitatis ordine tol¬
litur. dicente dño in lege: ego
D zelotes iusitans pct̃a patrũ
in filios usq in terciã gn̾atõe
eoꝵ qui oder̃t̃ me. In illos utiq
pctã patrũ uisitant᷑. qui pctĩs
odio dñi ꝑtinaces fuerant:
i in illis mĩa efficitur. qui ĩ
dilcõe dei ꝑmanent. Donus
eĩ hõ a quo ius ꝑtnͣsit dignꝰ¬

Expanded text:
tres tesserascedecades diverso statui temporum ponere; et qui volebat numerum quadraginta duo ponere consecratum, rectius erat ut tres mali reges praetermitterentur, quam nullus ex bonis. Et quia Joram miscuerat se generi pessimo Jezabelis, accipiens filiam Achab Athaliam in conjugio, ex qua generavit Ochoziam: ideo usque in tertiam generationem memoria ejus de sanctae nativitatis ordine tollitur, dicente Domino in lege: Ego sum Deus zelotis, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam generationem eorum, qui oderunt me. In illos utique peccata patrum visitantur, qui peccatis odio Domini pertinaces fuerunt; et in illis misericordia efficitur, qui in dilectione Domini permanent. Bonus enim homo, a quovis pertransit, dig
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias possidens ñ possit
ẽẽ ꝑfectus. Talẽ eĩ uoluit
adolescentẽ illũ dñs ad pa¬
radisũ redire: qualis adã
fuerat de paradisi sublĩta¬
te deiectus. Rudꝰ enĩ adam
incola paradisi fuit. Deniq
post ptm̃ nuditatẽ suam
ꝑuidens: folio pudenda ⁊¬
texit. Prius eĩ ꝙͣ peccaret
honestatis erat colore uestitꝰ.
atq ideo nuditatẽ in hone¬
stam ñ natura instituit
s delicti reatꝰ inuenit. Nã
et scĩ angeli in splendidissi¬
mo hĩtu constituti. ñquid
tunicis oꝑiunt᷑ et passiis:
Sed cũ sit ilł natĩtatis sue
nuda sba: uestiti uident᷑ eẽ
qd̃ sctĩ sunt. Sic igr̃ i adam
custodiens honestatis ange¬
lice dignitatẽ. erat qͥdẽ nudꝰ
mundanis uestib: s ĩmor¬
talitatis erat splendore ue¬

Expanded text:
divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore ve
Abbreviated transcription (Latin):
icut enĩ camelũ a ĩal
tortuosũ atq beforme exi-¬
gna cau̾na p̃terre ñ patit᷑
ita i diuitẽ auarũ atq mẽ¬
dacem arta celi ianua mi¬
nime intrare ꝑmittit. Nã
ideo nudi in hoc secło nasci¬
et expediti ad celi ianuã
ꝓperemꝰ. Qͣ autẽ incon¬
gruũ i absurdũ est. ut quẽ
nudũ mater genuit: nudũ
suscepit eccla. diues int̾re
uelit in celũ. Propt̾ta ado¬
lescenti illi diuiti ĩ euãgłio
a saluatore dr̃. qui sibi in

Expanded text:
icut enim camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nasciue, et expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Sal
Abbreviated transcription (Latin):
que nã mulier h̾moĩ
uictoriã oꝑata sit ꝓfecto ñ
reꝑiturin linea gen̾ationis
hũane donec ꝑueniatur ad
serpentis caput uł ipã con¬
triuerit. nimirũ in eo quod
u̾ginitatẽ sił ⁊ hũilitatem
sacrificauit d̾o. Uirginitate
nãꝙ seruata ꝓbat᷑ extĩxisse
concupiscentiã carns. hũi¬
litate q̃ fecit pauperẽ spũ
concupiscentiã mentis. licq
pͥncipali suggestione dyabo¬
li uicta uiciosũ caput u̾tu¬
tis pede cont̾iuit. Non tñ h
solo. s eo qͣ maxime tũꝑha

Expanded text:
quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
ec c̃ ergo mulier ad
quã diuinũ illud intende
cis oraculo: unũ quoz de mi¬
raculis absoluatur Accepte
st̃ a scõ moyse singłe iurge
de singłis tͥbub isrł. noĩb
eaꝵ inscripte iubente deo: et
posite st̃ in tab̾naculo eius.
Int̾ quas una q̃ fu̾at aarõ
inuenta ẽ seq̃nti die g̾mi¬
ergo dñs hoc opus suũ ma¬
gni eẽ misterii: iussit ẜuari
uirgã ad monumentum
Monebantur eĩ filii israel
pñtia uirge quere sollicite.
quid significaret tã mirabi¬
le fcm̃. Qd̾ longopost aꝑire¬
ꝑgens diuinꝰ ysaias: egredie¬
tur inqͥt uͥga de radice iesse.
et flos de radice eiꝰ ascendet:

Expanded text:
ec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebcis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germiergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet,
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ dies nataliciosos obser¬
uare diligent̾ et tunc p̃cipue
u̾tutes eoꝵ assignatas lris in
eccła recitare ad dei laudẽ ex
cuiꝰ munere st̾. et ad instru¬
menta minoꝵ. Int̾ õs autẽ
scõs memoria bĩssime uͥginiᷤ
eo freqñtius agitur atq festi¬
uius: quo maiorẽ gram apd̾
deũ credit᷑ inuenisse. Uñ post
alia quedã ip̃lꝰ antiquiora
solennia ñ fuit contenta de¬
uotio fideliũ: qͥn natiuitatis
solenne suꝑadoeret hodiernũ.
Hac die peculiarit̾ in ecclia
recitandꝰ eẽ uidebat᷑ ille liber
qui de ortu eiꝰ atq uita scͥptꝰ
inueniebat᷑. si ñ iudicassẽt
eũ prẽs int̾ apocrifa nume¬
randũ. At qm̃ magnis ac
sapientib uiris ita uisũ est
nos alia quedã s ñ aliena
legentes: eccl̃asticũ morem
dibitis officiis exequam. R¬

Expanded text:
rum dies natalicios observare diligenter: et tunc precipue virtutes eorum assignatis litteris in Ecclesia recitare: ad Dei laudem: ex cujus munere sunt: et ad instrumenta morum. Inter omnes autem Sanctos: memoria beatissime Virginis eo frequentius agitur: atque festivius: quo majorem gratiam apud Deum creditur invenisse. Unde post alia quedam ipsius antiquiora solemnia: non fuit contenta devotio fidelium: quin Nativitatis solemnem diem superadderet hodiernum.Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur
Abbreviated transcription (Latin):
maria pͥusꝙͣ nasceret᷑
oraculis enunciata ẽ. i desi¬
gnata miraculis. Nata u̾o
ꝓgenie diuinitꝰ ordinata.
priuilegio uͥtutũ insignis
autuit saluatorẽ edidit: a
qͦ głificata in celo ñꝙͣ t̾rige¬
nis patrocinari desistit ꝓpo¬
sitionẽ seqͣtur ordine suo
narratio: iãq referamus
unũ de p̃taxatis oracus. ac
deinde paucis expediamus.
Dixit et̾nꝰ ad ueterẽ. d̾s ad
serpentẽ. Inimicicias ponã
inter te i mulierẽ: et semen

Expanded text:
Maria priusquam nasceretur oraculis enunciata est: et designata miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et seme
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ autẽ locutꝰ fuero tibi ape¬
riam os tuũ: et dices ad eos.
Hec dicit dñs dẽ. Qui audit
audiat. et qui quiescit qͥescat:
qr domꝰ exaspans est. lcõ iiiiͣ.

Expanded text:
Cum autem locutus fuero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: aec dicit Dominus Deus: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. » Ait
Abbreviated transcription (Latin):
morietur. et ñ er̃t in memori¬
a iusticie eiꝰ quas fecit: san¬
guinẽ uero eiꝰ de manu tua
requirã. Si aũ anñtiaueris
iusto ut ñ peccet iustꝰ. et ille
ñ pecrauerit. uiuens uiuet
tuã liberasti. Et frã est suꝑ¬

Expanded text:
t non erunt in memoria iustitiae eius, quas fecit: sanguinem uero eius de manu tua requiram. si autem adnuntiaueris iusto, ut non peccet iustus, et ille non peccauerit, uiuens uiuet, tuam liberasti. Et post a
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est uerbũ dñi ad
me dicens. Fili hoĩs spe¬
culatorẽ dedi te domui israel.
et audies de ore meo u̾bũ. et
annuntiabis eis ex me. Si di¬
cente me ad impiũ morte mo¬
rieris. ñ anñtiaueris ei. neq
locutꝰ fueris ut au̾tat᷑ a uia
sua impia et uiuat: ip̃e ĩpiꝰ
ĩ iniqͥtate sua morietur. san¬
guine̾ autẽ eiꝰ de manu tua
requirã. Si aũ tu annũcia

Expanded text:
actum est uerbum domini ad me dicens: fili hominis, speculatorem dedi te domui Israhel, et audies de ore meo uerbum, et adnuntiabis eis ex me. si dicente me ad impium: morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnunti
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ erat cor unũ ⁊ aĩa
una. De qua docebas turba ᷤ.
dixit ad symonẽ. Duc ĩ altũ:
et laxate retia ur̃a in cap¬
turã. Qd̃ p̾mo rogauit sy¬
pusillũ: significat uł tẽꝑa¬
te utendũ uerbo ad turbas.
ñ intelligant. uł prius in
proximis regionib gentib
p̾dicandũ. ut qd̃ dicit itẽ¬
petro. duc in altũ et laxate
retia urã in capturã. ad re¬

Expanded text:
dentium erat cor unum et anima dentium erat cor unum et anima una . » De qua docebat turbas, qdixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia turam. Quod primo rogavit Sipusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, non intelligant, vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quod dicit itePetro: Duc in altum, et laxate retia vestra in captura
Abbreviated transcription (Latin):
fletis: qr ridebitis. Non tpãli¬
um dampna cõmodoꝵ. sed
uirtutũ detrimenta spũali¬
ũ quiflent et̾na btĩtudine
ꝯsolabunt᷑: ubi ñ nr̃a solũ¬

Expanded text:
fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solu
Abbreviated transcription (Latin):
spetialius tñ ocłos saluator
in disciplos leuat:ut hiis qͥ
uerbũ intenta cordis aure
ꝑcipiunt. latius saporis inti¬
mi lumen aꝑiat. Cui siłe ẽ
qd̃ maths̃ ait. Et cũ sedisset
accesseĩt ad eũ discipłi eius.
Et aꝑiens os suũ: docebat eos
magna sublimit audiant:
in eos ocl̾os stans in cãpo diri¬
git. ut audita patent̾ intessi¬
tm̃modo qui omne pñtis scł̃i
tã et si altũ uideatur pro ni¬
chilo cl̾men ducunt. Qͥ me-¬
rito ꝑhibentur regni celestis
ri. Qualẽ se rex dõ pauꝑem
sustinuisse declarans ait. E¬

Expanded text:
specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os smagna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelliummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis ti. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: E
Abbreviated transcription (Latin):
donis qd̃ a gotis euersum
sebius nãqz actice romane
eolice latine õm̃o sacra in
idest sacra lex de pio gignit᷑
prẽ: ut studioso eiꝰ labore
turũ. Hic dũ inter pu̾iciam
adolescentiãqz incederet me-
relicto ut ꝑfectꝰ euangeliĩ
imitator quiuisset existere.
petri i pauli romanã adiit
ac latinis diligent̾ ad p̾me
in lrãrum studiis pleriq ca
artigraphus romanis eñ
imbuens elementis lib̾aliũ
nica sua meminit dicens.
Uictorinꝰ rethor. et donatus
insignes hñtur. Gregoriũ
litanũ epm̃: idem in tercio
explanationũ ysaie libro di¬
quã erga latinos i gretos
hebreos i arabicos caldeosq
in discendo elementoꝵ api-¬

Expanded text:
donis, quod a Gothis eversum,sebius namque Attice, Romane Aeolice, Latine omnino sacra lex id est, sacra lex, de pio gignitur patre: ut studioso ejus labore turum. Qui cum dudum inter pueritiam adolescentiamque incederet medirelictis, ut perfectus Evangelii imitator quivisset existere, tia, Romanam adiit et Latinis diligenter apprimein litterarum studiis plerique  arthigraphus, Romanis eum imbuens elementis, liberaliunica sua meminit, dicens: Victorinus rhetor, et Donatus insignes habebantur. Gregorium anzenum ut idem in tertio explanationum Isaiae refert libro diquam erga Latinos, et Graecos, Hebraeos, et Arabicos, Chaldaeosque in discendo elementorum api
Abbreviated transcription (Latin):
leem aduentantib uiris ui¬
cinis catholicis construxit
monasteriũ: in quo substi¬
tuta ab apłis regula degẽs
cepit qd̾ olim multũ cupie¬

Expanded text:
leem, adjuvantibus vicis vicinis catholicis, construxit monasterium. In quo statuta ab Apostolis regula degens coepit, quod olim multum cupie
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Dũ essẽ iuuenis miro
discendi feruebã amore: nec
iuxta quorũdam p̃sũptõem
audiui antrochie freq̃nter:
⁊ colui tunc cũ me in ipsis
scripturis crudiret. Iã canis¬

Expanded text:
tur. Dum essem iuuenis, miro discendi ferebar ardore nec iuxta quorundam praesumptionem audiui Antiochiae frequenter et colui et, cum me in sanctis scripturis erudiret, n
Abbreviated transcription (Latin):
didimũ. Rursũ iherosolime
et bethleem quo labore quo
p̃cio baraninã hebreũ noctur¬
num hũi preceptorẽ. Time¬
bat enĩ iudeos: et mͥ alterũ
exhibebat nichodemũ. Cõmo¬
fidelib pdicabat: multa q iuxͣ
septuaguita libros uolumina
atq psalteriũ emendauit:
E

Expanded text:
di. Veni rursum Jerosolymam et Bethleem: quo pretio, quo labore Barrabanum Hebraeum nocturnum habui praeceptorem? Timebat enim Judaeos: et mihi alterum exhibebat Nicodemum. fidelibus praedicabat. Multaque juxta Septuaginta librorum volumina atque psalterium emendavit, E
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ scm̃ eus corpusculũ
in locũ ubi nũs adora ͤ fu̾it
angelo aunuente tnͣslatũ.
Ano sexagesimo quarto post
transitũ głosi dñi martini.
bt̃s ꝑpetuus turonice sedis ca¬
thedrã sortitus ẽ dignitatis.
Adeptus q hunc apicẽ cũ ma¬
gno deuotoꝵ consensu funda¬
menta tẽpli ampliora qͣm
fuerant sr̃ btã mẽbra locare
disposuit. Quod sagaci insi¬
stens studio mirifice man¬
cipauit effectui. Adueniente¬

Expanded text:
tum ejus corpusculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De
Abbreviated transcription (Latin):
culũ a loco ubi sepultũ fũes
tnͣsferctur: conuocauit bts̃
ꝑpetius ad diẽ festũ uicinos
pontifices. s et abbatũ ac di¬
uersoꝵ clericoꝵ ñ nimiam
młtieudinẽ. Et qr hoc in ka¬
lendis iuliis agere uolebat.
uigilata una nocte fcõ ma
ut eũ cõmouerent iniciunt
Ibiq młtitudo tota laborans
nichil prorsꝰ per totã diẽ ꝓfe¬

Expanded text:
culum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui te in rectis et
sinceris manere pectori¬
bus asseris:da nobis tua grã
tales existere. in qͥb habitare
digneris. Per

Expanded text:
eus, qui te in rectis ac sinceris manere pectoribus asseris, da nobis tua gratia tales existere, in quibus habitare digneris. Per
Abbreviated transcription (Latin):
qui dũ doctrina legis ñ ad
saritatẽ hũit. s ad elationẽ
qͣsi de acceptis opib tumuit.
Et qr ei u̾ba defluebant de scĩa
quasi mice cadebant de m̃sa.
At contra iacentis paupis
uulnera. lingebant canes.
Non ñꝙͣ solet in sacro eloqͥo¬
per canes p̃dicatores ĩtelligi.
Canũ eterũ lingua uulnus
dũ lingit curat᷑: qr ⁊ doctores
sc̃ dũ in confessione pctĩ nrĩ
nos instruuint. qͣsi nulnus
m̃tis per linguã tangunt. et
qr nos loqñdo a potĩs erpiũt.
quasi tangendo uulnera ad
p̃dicatoꝵ lingͣ signat᷑.
dño per psalmistã dicitur.
Lingua canũ tuoꝵ ex ĩimnicis
ab ip̃o. Et uideis qͥppe infide¬
lib scĩ predicatores electi sũt.
qr in assertionẽ ueritatis etͣ
fures latrones qz uenientes
magnos pro dño ut ita dicã
latratus dedeĩt. Quo contra
de quorũdã reprobatõe dicitur.
Canes muti ñ ualentes lacͣͬre.
Quia igr̾ p̃dicatores sc̃i pctã
dampnant. confessionẽ uero
pctõx approbant dicentes: con¬

Expanded text:
n ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus timuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloqper canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad aedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Con
Abbreviated transcription (Latin):
pura et bysso ⁊ epulabatur
qͦtidie splendide nisi iudaicũ
ppłm signat: qui cultũ uite
extius hũit. qui accepte legis
deliciis ad nitorẽ usus ẽ nõ
ad utilitatẽ: Quem uero
lazarus ulceribz plenꝰ. nisi
gentilẽ pplm figuralit̾ expͥ¬
mit. Qui dũ conu̾sus ad do¬
minũ pctã sua confiteri nõ

Expanded text:
batur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens pr̃: et ego uiuo
ꝓpter prem. Et qui manducat
me: et ip̃ẽ uiuet ꝓpt̾ me. Non
eĩ filius ꝑticipatione prĩs fit
melior: qui ẽ natꝰ equalis sĩc
participatõe filii per unitatẽ
corporis et sanguĩs qͣm isla
manducatio potatioq signi¬
ficat. efficit nos meliores. Ui¬
ipm̃ exinaniuit. fr̃s obediens
usq ad lignũ cruas. Sicut
misit me uiuens pr̃. et ego ui¬
uo ꝓpter prem. Et qui mandu¬
cat me: et ipẽ uiuet ꝓpter me.
prem: idest ut ad illũ tanqͣm
ad maiorẽ referã uitã meã:
exinanitio mea fecit in qua
me misit. Ut autẽ qͥsq uiuat
propt̾ me: partia patio facit
qui manducat me. Ego itaq
hiũliatus uiuo ꝓpter prem̃:
ille rectus uiuit ꝓpt̾ me. Non
de ea natura dixit. qua sẽper
est equalis prĩ: sed ea in qua
munior fc̃s est prẽ. de qua etiã
suꝑius dixit. Sicut pr̃ ht̃ uitã
in semetipso. sic et dedit filio
uitã hr̃c in semetipõ. idest genu

Expanded text:
 et ego vivo propter Patrem. Et qui manducat me, et ipse vivet propter me. » Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui natus est aequalis: sicut participatione Filii, per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Viipsum exinanivit, factus obediens usque ad lignum crucis. « Sicut me misit vivens Pater, et ego vivo propter Patrem. Et qui manducat me, et ipse vivet propter me. Patrem, id est, ad illum tanquam ad majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua me misit. Ut autem quisquam vivat propter me, participatio facit, quia manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille rectus vivit propter me. Non de ea natura dixit qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
Hymnus.
erbum suꝑnũ prodiens nec
prĩs linquens dexterã ad opꝰ
suum exiens uenit ad uite uesperã.
In mortem a discipulo sius tra¬
dendus emulis prius in uite fer¬
culo se tradidit discipłis. Quib¬

Expanded text:
Hymnus. Verbum supernum prodiens, Nec Patris linquens dexteram, Ad opus suum exiens, Venit ad vitae vesperum. In morte a discipulo Suis tradendus aemulis: Prius in vitae ferculo Se tradidit discipulis. Uni
Abbreviated transcription (Latin):
sum eĩ cibo et potu id appe¬
tant hoĩes. ut ñ esuriant
neq sitiant: hoc uere ñ p̃stat
nͥ iste cibus et potꝰ qui eos a
quibz sumitur ĩmortales et
incorruptibi les facit: idest so¬
cietas ipsoꝵ scõꝵ ubi pax erit
et unitas plena atq perfecta
Proptea quippe sĩc etiã añ nos
hoc intellexerunt hoĩes dei. doꝰ¬

Expanded text:
m de cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant, hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit: id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam hoc ante nos intellexerunt homines Dei, Do
Abbreviated transcription (Latin):
facti estis uel hoc ñ recorda¬
mini qr ñ colentes deos tra¬
diti estis in manꝰ romanoꝵ
ei. Magis nos uictores fr̃i suꝰ
deo fauente et dño ihũ xp̃o.

Expanded text:
facti estis, ut non recordemini quia, non colentes deos, traditi estis in manus Romanorum on: Magis nos victores facti sumus, Deo favente, et
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc dimissi st̾ duoleones
ad eos. et ursi qͣtuor. Qͥ rugi-¬
entes uener̃t ad pedes scõꝵ
et nllatenꝰ recedebant. sed
magis custodiebant eos. et̃
gladiatores introduci: ut

Expanded text:
 leones duo et ursi quatuor: qui rugientes venerunt ad pedes sanctorum, et nullatenus eos laeserunt, sed magis custodiebant. Valeriangladiatores introire, et
Abbreviated transcription (Latin):
scientie dei. qm inscrutabilia
st̃ iudicia eiꝰ. Ex qͥb iudiciis
etiã hoc est qd̃ hic ait dñs nẽ
iudiciũ est mundi: seruato
illo iudicio in fine ubi no¬
iuissiẽ uiui et mortui iudicã¬
di sunt. Possidebat dyabolus
genus hũanũ. et reos suppli¬
cioꝵ tenebat cyrographũ pct̃oꝵ¬

Expanded text:
scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo p
Abbreviated transcription (Latin):
pondꝰ sustinens. Electe ra¬
mos arbor alta tensa laya ui¬
scera et rigor lentescat ille quẽ
dedit uatiuitas ut suꝑui mẽ¬
bra regis mitti tendas scipite.
pla digna tu fuisti ferre
pretiuĩ setuli atq portũ spare
nauta mundo naufrago quẽ
sat quoi punxit fusꝰ agni corꝑe¬

Expanded text:
e ramos arbor alta, Tensa laxa viscera, Et rigor lentescat ille, Quem dedit nativitas, Ut superni membra Regis Mittenda  L., mitti tendas stipite. Sola digna tu fuisti Ferre pretium seculi, Atque portum praeparare Nauta mundo naufrago: Quam sacer cruor perunxit Fusus agni
Abbreviated transcription (Latin):
eniq attende qd dicat¬
iudiciũ ẽ mundi: securꝰ expo¬
suit. Ait eĩ nc̃ p̾nceps hꝰ mũdi
eicietur foras. Audiuimꝰ qͣle
dixerit eẽ iudiciũ. Non ergo
illud qd̃ in fine uenturũ est
ubi uiui et mortui iudicandi
st̃. aliis ad dexterã aliis ad si¬
nistrã separatis. s iudiciũ qͦ
pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑ fora.
Quomõ gͦ intꝰ erat: Ex qͦ eũ
nã in mundo erat. extͣ mũdũ
missꝰ ẽ foras: Si enĩ de illo
iudicio diceret qd̃ in fine uen¬
turũ est: posset aliqs opinan
dyabolꝰ cũ angelis sus ⁊ oĩb
qui st̾ ex parte eiꝰ. ñ natura
s uicio. Non qr creauit aut
genuit. s qͥa ꝑsuasit ⁊ tenuit
Posset ergo aliqͥs opinari illũ
ignẽ eternũ extra mundũ eẽ:
et hoc eẽ dictũ eicietur foras.

Expanded text:
enique attende quid dicatjudicium est mundi, secutus exposuit: ait enim, Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad dexteram, aliis ad sinistram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat, et quo eum nam in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras.
Abbreviated transcription (Latin):
mata ẽ per ciꝰ sanguinẽ qui
in remissionẽ fusus ẽ pctõꝵ
nilia credentiũ a dñatu dy¬
aboli liberant᷑: xpĩ corpori co¬
pulantur. et sub tanto capite
uno eiꝰ spũ fidelia m̃bra ue¬
getant᷑. Hoc uocabat iudiciũ.
hanc discretionẽ: hanc a suis

Expanded text:
sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nunc iudiciũ: Iã in sr̃io¬
rib ltoĩb qnͣtũ potui cõmo¬
nui caritatẽ uram̃: dici etiã
iudiciũ ñ dñationis s discre¬
tionis. Unde scriptũ ẽ Iudica
me d̾s et disceme cam̃ meã de
gente ñ scã. Nlta autẽ sũt
iudicia dei: unde dr̃ ĩ psalmo.
Iudicia tua abissꝰ multa. Re¬

Expanded text:
ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa
Abbreviated transcription (Latin):
Ilitia est uita hoĩs
suꝑ terrã ⁊ sicut
dies mercenarii dies euis.
Sicut seruus desiderat ũ¬
bram ⁊ sicut mercena¬
rius p̃stolatur fine oꝑis
sui. sic et ego habui mẽ-¬
ses uacuos et noctes labo¬
riosas enum̾aui mͥ. Si
dormiero dicã qñ consur¬
gam: ⁊ rursũ expectabo
uespũ ⁊ replebor dolorib
usq ad tenebras Induta
est caro mea putredine
et sordib pulueris. cutis
mea aruit ⁊ cõtracta est
Dies mei uelotius trã¬
sierunt quã a texente te¬
la succidit. et consũpti
sunt absqz ulla spe. Me¬
mento qr uentꝰ est uita
mea ⁊ nõ reuertetꝰ ocu¬
lus meꝰ ut bideat bona.¬

Expanded text:
ilitia est vita hominis super terram, et sicut dies mercenarii dies ejus: sicut servus desiderat umbram, et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. Si dormiero, quando consurgam? et rursum exspectabo vesperam; et repleborusque ad tenebras induta est caro mea putredine et sordibus pulveris cutis mea aruit et contracta est dies mei velocius transierunt quam a texente tela succiditur et consumpti sunt absque ulla spe memento quia ventus est vita mea et non revertetur oculus meus ut videat bona
Abbreviated transcription (Latin):
rant in iherico as helyseum
et dixerunt ei. Nũquid nosti
ꝙ hodie dñs tollet dnm tuũ
a te. Et ait Et ego noui. Sile¬
te. Dixit autẽ ei helias. Sede
hic: qr dñs misit me ad ior¬

Expanded text:
rant in Jericho, ad Elisaeum, et dixerunt ei: Numquid nosti, quia hodie Dominus tollet dominum tuum a te? Et ait: Et ego novi: silete. Dixit autem ei Elias: Sede hic, quia Dominus misit me