comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di .i. ultima etas mundi uenisset. de quo
fine dicit io ħes filioli nouissima hora ẽ.¬
dicit dñs uinee ꝓcuratori suo .i. dicit pr̃
filio suo. cui oĩa dedit inmanii. Uoca oꝑa¬
rios añ tribunal.⁊ redde illis mercedẽ. ꝓut
quisq gessit. incipiens a nouissimis usq
ad primos .i. ã tempore nouissimoꝵ. Tempꝰ

Expanded text:
d est, ultima aetas mundi venisset, de quo fine dicit Joannes: Filioli, novissima hora eDicit dominus vineae procuratori suo, id est, dicit Pater Filio suo, cui omnia dedit in manus: Voca operarios ante tribunal et redde illis mercedem prout quisque gessit, incipiens a novissimis usque ad primos, id est, a tempore novissimorum. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
nich retinuit. Tantũ quisq m̃te possideb:
qͣnͣtum desid̾at. Multa deserit: qui omuẽ
cupiditatẽ s̾ponit. Ih̾c aut̃ dixit. Am̃ dico
uob qd̾ uos qui secuti estis me. Non dix̃ qͥ
reliqͥstis ꝯ̃a omnia. hoc enim fecit socͣtes
⁊ multi alii phylosophi. qui diuitias ꝯtẽp¬
ser̃t. sed potꝰ ait. qui secuti estis me. qd̾

Expanded text:
nihil retinuit. Tantum quisque mente possidet, quantum desiderat. Multo ergo deserit, qui omnem cupiditatem postponit. Jesus autem dixit: Amen dico vobis, quod vos, qui secuti estis me, etc. Non dixit, qui reliquistis omnia. Hoc enim fecit Socrates, et multi alii philosophi, qui divitias contempserunt, sed potius ait, qui secuti estis me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mũ reꝓmittit. De quib apłs. Holite fieri par¬
uuli sensib: malicia añ pueri estote. Nec erat
curuetat᷑ filios ad patrẽ uenire. Si peccatoros
accedens unꝰ. Audierat hõ iste forsitan. a doi¬
no. tm̃ eos qui paruulis uolunt sumiles eẽ. dig¬
nos introitu rogni celestis. ⁊ iõ cercior cupiens
cẽ. ñ ꝑparabolas. s aꝑte postulat exponi. qͥb
mitis uitam et̾nam consequi possit. Notandũ¬

Expanded text:
emium repromitti, de quibus Apostolus: Nolite pueri efemium repromitti, de quibus Apostolus: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Nec erat futuri, cur vetant filios ad patrem venire? Si peccatores accedens unus, ait illi, etc. Audierat homo iste forsitan a Domino, tantum eos qui parvulis volunt esse similes, dignos introitu regni coelestis, et ideo certior cupiens esse non per parabolas, sed aperte postulat exponi, quibus meritis vitam aeternam possit consequi. Notandu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentiũ. qd̾ ieis ostend̾e qd̾ inueris ꝯtinẽ¬
tib ꝯpletur. Imposuit enĩ eis manꝰ ut ueris
ꝯtinentib. ⁊ ueris humilib grãm sui auxilii
ꝯferandam signifi caret. ⁊ eos sua benedictione
⁊ gr̃a dignos ostend̾et :⁊ hocest qd modo ingit¬
ditur. Tunc oblat sunt ei pariuili. ut eis
impon̾et manꝰ. ⁊ oraret. qͣi dic̾et. ut manu et
uoce illis benedic̾et. Discipłi ã increpabant
cos. ñ qd̾ nollent eos manu ⁊ uoce saluatoris
benedici. sod qi qͣi ad huc rudes. ⁊ simplices
putarent magistrũ suũ ad similitudinem
reliquoꝵ hoĩum lassari. importunitate offe¬
ientium. Ibe uero ait. Sinte paruulos nenire
adme. Significans ꝑ hoc. qr ueri humiles ⁊
ꝯtinentes ad dm̃ ueniunt. Et qr isti st̃ figã
ueroꝵ ꝯtinentium: iõ addit. taliũ ẽ. enim¬
regnũ celoꝵ. Taliũ dixit ñ istoꝵ ut ostende¬
ret ñ ctatẽ regnare sed mores. his quisimiles
sunt pueris ininnocentia ⁊ simplicitate pri¬

Expanded text:
tinentium, voluit in eis ostendere, quid in veris continentibus impletur. Imposuit enim eis manus, ut veris continentibus, et veris humilibus gratiam sui auxilii conferendam significaret, et eos sua benedictione et gratia dignos ostenderet. Et hoc est, quod modo ingreditur: Tunc oblati sunt ei parvuli, ut eis manus imponeret et oraret. Quasi dicat, ut manu et voce illis benediceret. Discipuli autem increpabant eos. Non quod nollent eos manu et voce Salvatoris benedici, sed quia quasi adhuc rudes et simplices putarent Magistrum suum ad similitudinem reliquorum hominum lassari importunitate offerentium. Jesus vero ait eis: Sinite parvulos venire ad me, etc. Significans per hoc, quod vere humiles et continentes ad Deum veniunt, et quia isti sunt figura verorum continentium; ideo addit: Talium est regnum coelorum. Talium dixit, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et his qui similes sunt pueris innocentia et simplicitate pra
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogas debono: Subaudi magistro .i. q̃ ren¬
do abono magistro. Id̾ ita sit intelligendũ do¬
tet aliꝰ euangłista cũ dicat. Suidine dicis bonir
Non sum itabonꝰ: ut putas .i. ex mebonꝰ scd̾m
hoc qd̾ sum hõ. Ex se enĩ bomus ñ ẽ. iisi unus
uitam ingrodi. de mala int̾rogatione urtuꝑ¬
at eum ubi dixerat. magist̾ bone. ad q̃stionẽ
uerosanam respondet solũendo dicens. Si ius
aduitã ingredi: serua mandata. Non dix̃
que. Iħ̾e autẽ dixit. Nonhomitidiũ facies ⁊ c̃.
hic due uite ꝓpomntur. actiua ⁊ ꝯtẽplatiua.

Expanded text:
interrogas de bono? subaudis magistro, id est quaerendo a bono magistro. Quod ita sit intelligendum, docet alius evangelista, cum dicit: Quid me dicis bonum? Non sum ita bonus ut putas, id est ex me bonus, secundum hominem. Ex se enim bonus non est, nisi unus vitam ingredi, etc. De mala interrogatione vituperat eum, ubi dixerat Magister bone, ad quaestionem vero sanam respondet, solvendo dicens: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. Non dicit Quae? Jesus autem dicit: Non homicidium facies, etc. Hic duae vitae proponuntur, activa et contempl
Abbreviated transcription (Latin):
tribitta ñ debebat. sed qui exemplum oĩs
humilitatis ostend̾e uolebat. ne homines
sceindalizaret. maluit tributum solu̾e
lit̾. ut nemo de cõmunitate fr̃m quod
rat staterem more piscis. Magnitudo uir¬
Consuetudo erat ut unꝰquisq ꝓ se didrag
gi. ꝑiscis ẽ. xp̃c. mare mundus. hamꝰ mors.
xp̃c gerebat p̃cium nr̃e redẽptionis. qd̃ ã¬

Expanded text:
tributa, sed quia exemplum omnis humilitatis ostendere volebat, ne homines scandalizaret, maluit tributum solvereliter, ut nemo de communitate fratrum, srat staterem in ore piscis. Magnitudo Consuetudo enim erat ut unusquisque pro se didragmgi. Piscis est Christus. Mare mundus. Hamus mors. Christus gerebat pretium nostrae redemptionis. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾arum in cadem ꝑuntia regionũ. Et se¬
cute sunt eĩ turbe multe. qr in fine seculi
qñ oĩs isrł saluus erit. mult ꝯu̾tent᷑ ad
fidem. quos a pectĩs suis sanabit. Et acces¬
serunt a deũ pharisei. Turbe accedunt ut
doceant᷑. ⁊ sanent᷑. pharise uero ut doctorẽ
ũitatis deciꝑe couentur. Hos deuotio pi¬
etatis. illos adduxit stimuluis liuoris. In¬
t̾rogant gͦ utr̃ liceat dunitt̃e uxorẽ ex
qualibet causa. ut cornito capiat sillo¬
gismo. Qmcunq enĩ partẽ eleg̾it ꝯclu¬
dere parant ei. Si enĩ dixĩt dimitteudã eẽ.
⁊ aliã ducendam. p̃dicator pudicicie coutra¬
ria pudicicie uidebitur dice. Si ã respondit
ñ ꝓpt̃̾ oẽm causam dimitii. tenebit᷑ reus
mandati. ⁊ dicct᷑ fac̃e contra legẽ moy si.¬

Expanded text:
onum. Et secutae sunt eum turbae, etc. Quia in fine saeculi, quando omnis Israel salvus erit, multi convertentur ad fidem, quos a peccatis suis sanabit. Et accesserunt ad eum Pharisaei, etc. Turbae accedunt ut doceantur et sanentur: Pharisaei vero, ut doctorem veritatis decipere conentur: hos devotio pietatis, illos adduxit stimulus livoris. Interrogant ergo, si licet dimittere uxorem ex qualibet causa? ut cornuto capiatur syllogismo. Quamcunque enim partem elegerit, concludere parant illi. Si enim dixerit dimittendam esse, et aliam ducendam, praedicator pudicitiae jam contraria pudicitiae videtur docere. Si autem responderit, non propter omnem causam debere dimitti, tenebitur reus mandati, et dicet
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ampliꝰ carnalit̃ cũ uiro suo copulaꝵi. qr ꝯtͣ
remanet: i deo addit. Et quidimissã dux̾i̾t me¬
chatur. accipientẽ t̾ret qr adultera ñ timet
oꝓpbrium. Similit̾̃ de uiro intelligendũ. ẽ. nec
tam̃ ꝓ hibetur. reconciliari uiro post seꝑationẽ.
Dicunt ei discipłi. Si ita ẽ. hoĩ causa cũ uxore ..
sitali uincło constrictꝰ ẽ. cũ ea. ut ñ possit eã

Expanded text:
non amplius carnaliter cum viro suo copulari, qui connon amplius carnaliter cum viro suo copulari, qui conremanet, ideo addit: Et qui dimissam duxerit, moechatur. Accipientem terret, quia adultera non timet opprobrium. Similiter de viro intelligendum est, nec tamen prohibetur reconciliari viro post separationem. Dicunt ei discipuli: Si ita est causa cum uxore, id est, si tali vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
unam carnem. hõ ñ separet. Si ꝯiugia sũt
ne oppon̾e. Quasi dicerent. Qñ quidem hoc ds
precepit in principio. qͣre ergo moyses postea
p̃cepit mutari ꝯiugia. ⁊ dare libelliĩ repudii.
misit. ꝑ missio enĩ fuit ñ p̃ceptum. ⁊ hoc
ꝓpt̾ duriciã cordis ur̃i. Uidebat enim tantam
causam uxores odio hab̾ent. siñ lic̾et dimit¬
t̾e. int̾ficerent. ꝑmisit gͦ qd̾ leuiꝰ erat: ut gra¬
uius uitaretur. Abmitio ã ñ fuit sic:i. ñ sic¬
habuit lex naiurał. Dico aut̃em uobis. Ser¬
uus coactꝰ infirmitate hoĩum. hoc p̃cepit s
gͦ dñs ⁊ magist̾ dico ⁊ p̃cipiouobis. ut net̾em
hominem exuatis. ⁊ p̃cepta none legis tene¬
atis. Dico enĩ uobis. qr quicunq dimusĩt uxo¬
rem suam. nisi ꝓpt̾ forncationẽ. ⁊ aliã duxĩt.
mechatur. Sola fornicatio ẽ causa seꝑatioĩs.
carnali copula. inaliam caruẽ illã unitatem
transmiserit. ⁊ fornicatione illam diuiserit
ñ amitrit quidẽ uincłm coniuigii. s meretur

Expanded text:
unam carnem, homo non separet. Si conjugia sunt nae opponere, quasi dicant: Quandoquidem hoc Deus praecepit in principio, quare ergo Moyses postea praecepit mutari conjugia, et dare libellum repudii ermisit. Permissio enim fuit, non praeceptum, et hoc propter duritiam cordis vestri. Videbat enim tantam causam uxores odio haberent, si non liceret dimittere, interficerent. Permisit ergo, quod levius erat, ut gravius vitaretur. AbServus coactus infirmitate hominum praecipit, sed ego Dominus et magister dico et praecipio vobis, ut veterem hominem exuatis, et praecepta novae legis teneatis. Dico enim vobis quia quicunque dimiserit uxorem suam, nisi propter fornicationem, et aliam duxerit, moechatur. Sola fornicatio est causa separationis. carnali copula, in aliam carnem illam unitatem transmiserit, et fornicationem illam diviserit, non amittit quidem vinculum conjugii, sed meretur
Abbreviated transcription (Latin):
scił p̃dicatores eungelii ea q̃ fiebant .i. ꝑ setu¬
oĩa. dño suo implorantes auxiliũ. contͣ dolũ
ꝑsecutoꝵ. Tc̃ uocauit illuĩ dñs siuis. uocatio
hec utꝰ est. in conscientia. Et dix̃ ei. Serue ne
angustiis rogasti me dinisi tibi. ⁊ tu modo
liberatꝰ ꝯpassionẽ ñ habinsti. qum potꝰ¬

Expanded text:
cet praedicatores Evangelii, quae fiebant, persecuraverunt domino suo, implorantes auxilium contra dolum persecutorum. Tunc vocavit illum, etc. Vocatio haec intus est in conscientia. Et dixit: Serve nequaangustiis rogasti me, dimisi tibi: modo liberatus compassionem non habuisti, quin pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oꝑib qͣi ꝓuxore ⁊ filis penas soluere Poci¬
dens aut̃ seruus ille. Cũ sonte nollet
malus coactꝰ penitens. orabat eũ dicens. Pa.¬
tientiam habe in me.⁊ oĩa reddam tibi. idẽ
ꝑsiste̾. Uł alit̾. Dimisit cũ qr pondẽ car¬
nalium obseruationũ absoluit. ⁊ debitiĩ¬

Expanded text:
i pro uxore et filiis poenas solvere. Procidens autem servus ille, etc. Cum sponte nollet malus, coactus poenitens orabat eum dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi. Id est persistere. Vel aliter. Dimisit eum, quia pondere carnalium observationum absolvit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit. dum calor etatis crescit. Sexta:
inuentꝰ ẽ: cũ plenitudo nr̃i roboris solida¬
tur. Nona senectus est. qñ sol .i. calor e
tatis descendit. Undecima uero: decrepita
etaᷤᷤ uł ueterana uocat᷑. In hisomnib aliqͥ
ad bonã uitam ꝑducunt᷑. Quiuero u̾q ad
etatem ultim am deo iuuere neglexerit:

Expanded text:
proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta juventus est, cum plenitudo roboris solidatur. Nona senectus est, quando sol, id est, calor aetatis descendit. Undecima vero decrepita aetas, vel veterana vocatur. In his omnibus aliqui ad bonam vitam perducuntur. Qui vero usque ad aetatem ulti
Abbreviated transcription (Latin):
syroꝵ ⁊ maxime palestinoꝵ. qui ad omnẽ
sermonẽ suĩ ꝑabolas iungunt. ut qd̃ per
simplex p̃ceptum teneri ñ potest ab audito¬
rib similitudine exempli teneat᷑. Littera
satis patet. sed sententia t̾ribił ẽ. cũ dicat.
Sic ⁊ pat̾ m̃s celestis faciet uob̾. si ũ remise¬

Expanded text:
axime Palaestinorum, qui ad omnem sermonem suum parabolas jungunt, ut quod simplex praeceptum teneri non potest ab auditoribus, similitudine exempli teneatur. Littera satis patet, sed sententia terribilis est, cum dicit: Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remise
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. qd̾ cunq alligau̾itis ⁊ c̃. Et ñ solũ
de excõmunicatione. s eciã de oĩ peticio¬
ne que fiet a consentientib inunitate
eccłie dat confirmationẽ dicens. Itm̃ dico
uobis. qr si duo ex uob̾ ꝯsenserint suꝑt̾rã
uł penitentem recipiendo. uł suꝑbũ abi¬
ciendo. uł alia aliqua re. ꝙͣpetierint q̃ ñ
sit contraria unitati eccłie. fiet illis a pr̃e
ineo. qui inceł ẽ. Non uacat qd̾ dic̃ qui ĩ
celis ẽ. ꝑhoc enim ostendit eũ suꝑ oĩa¬
eẽ. ⁊ ꝑ hoc ꝯplere posse Uł insc̃ĩs est qd̾
ualet ad ꝓbandum. qd̾ reuera fiet illis
qͥcqͥd petierint qd̾ dignũ sit. qi illiĩ inse
hñt a quo petunt. Ubiẽ. Quasi diceret.¬

Expanded text:
s: Quaecunque alligaveritis, etc. Et non solum de excommunicatione, sed etiam de omni petitione, quae fiet a consentientibus in unitate Ecclesiae dat confirmationem, dicens: Iterum dico vobis, quia si duo ex vobis consenserint super terram, vel poenitentem recipiendo, vel superbum abjiciendo, vel de alia re, quam petierint, quae non sit contraria unitati Ecclesiae, fiet illis a Patre meo, qui in coelis est. Non vacat, quod dicit, qui in coelis est. Per hoc enim ostendit eum suet per hoc complere posse. Vel in sanctis est, quod valet ad probandum, quod revera fiet illis, quidquid petierint quod dignum sit, quia illum in se habent, a quo petunt. Ubi enim sunt duo, et
Abbreviated transcription (Latin):
gunta nouem faisos iustos. In lucauero scͥp¬
tum ẽ. qr maiꝰ gauduĩ est suꝑ unũ peccõrẽ
pentcentiã agentẽ. qͣm suꝑnonaginta nouẽ
iustos. quiñ indigent penitentia. qr ut coti-¬
die exꝑimur. qui illicita ñ ꝯmiser̃t. inreb
licitis sibi sepeusũ p̃bent. ⁊ ad celestia anxie
ñ hanelãt. et qr securi st̃. ad bona agenda pi
uti dux inp̃lio plus eũ militẽ dilgit. qui
post fugam reu̾sus hostem fortit᷑ p̃mit. ꝙͣ
eum qui nunqͣm fugit. nec unq̃m fortit̃
egit. Sed eciã sunt quidã iusti dequib
tm̃ gandiũ ẽ. ut eis nullus penitens p̃pom
possit. qui ⁊ si ñ st̃ maloꝵ ꝯscii. tam̃ licita
respuunt.⁊ inomnib se humiliant. Quã¬
tum ergo gaudiũ ẽ. si humilit̾ plangit
iustus. cũ tm̃ gaudiũ sit. siqd̃ malegessit.
tẽpnatis unũ ⁊ c̃. Docens iccirco ꝑabolam
istam ꝓpositã. ut pusillũ ñ contẽpnant.

Expanded text:
supra falsos justos. In Luca vero scriptum est: Quia majus gaudium est super uno peccatore poenitentiam agente, quam supra nonaginta novem justos, qui non indigent poenitentia , quia, ut quotidie experimur, qui illicita commiserunt, in rebus licitis saepe sibi usum praebent, et ad coelestia anxie non anhelant, et quia securi sunt, ad bona agenda piguti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam eum qui nunquam fugit, nec unquam fortiter egit. Sed quidam sunt justi, de quibus tantum gaudium est, ut eis nullus poenitens praeponi possit, qui, etsi non sunt malorum conscii, tamen licita despiciunt, et in omnibus se humiliant. Quantum ergo gaudium est, si humiliter plangit justus, cum gaudium sit, si quod male gessit,temnatis, etc. Docens idcirco parabolam istam propositam, ut pusillum non cont
Abbreviated transcription (Latin):
ut fr̃ frẽm corriꝑet. mͦ querit petrꝰ. si fr̃
correptus peniteat. qͦtiens ei dimittat᷑.
⁊ uisũ ẽ. satis ei sufficere septenã dimis¬
sionẽ. ⁊ iõ q̃rit utrũ dimittat ei usq sep¬
ties. hoc autẽ utelligit᷑. duplicit̾. uł de
inuiria. uł de oĩpeccõ. scd̃ in duplicem
supradc̃am sententiã: ut dicat᷑. Si pecca¬
uerit fr̃ m̃s in me. faciendo mͥ iniuriam
cat in eccłiam. aqua meretur seꝑari ꝑ
criminalia. Dimittamꝰ usq septies: hoc
ut dicatur quadringentis non agnira ui¬
cib ut uidelicet totiens peccant̃i dimit-¬
tere p̃cipiat᷑. indie. quotiens ille in die
peccare ñ poss. Augustiuꝰ uero sic accip̃Sep.
gens. Numerꝰ enim iste ꝯficit᷑. ex undena¬
calogͦ intelligit᷑. Septenarꝰ uero numeriꝰ
uniuersitatẽ sig̃cat. qr uniuer sũ tempus

Expanded text:
 fratrem corriperet: modo quaerit Petrus, si frater correptus poeniteat, quoties ei dimittatur? et visum est ei satis sufficere septenam dimissionem. Et ideo quaerit utrum dimittat usque septies? Hoc autem intelligitur dupliciter, vel de injuria, vel de omni peccato, secundum duplicem supradictam sententiam, ut dicatur: Si peccaverit frater meus in me, faciendo mihi injuriacat in Ecclesiam, a qua meretur separari per criminalia, dimittam usque septies? Hoc ut dicatur quadringentis nonaginta vicibus, ut videlicet toties peccanti dimittere praecipiatur in die, quoties ille in die peccare non posset. Augustinus vero sic accipit, segens. Numerus enim ille conficitur ex undenacalogus intelligitur. Septenarius vero universitatem designat, quia universum mu
Abbreviated transcription (Latin):
staurauit. ⁊ suꝑ cã inuentã maiꝰ gaudiũ ẽ.
incelo. qͣm suꝑ nonaginta nouẽ. qr maior
gła. ⁊ maior mat̾ia laudis fuit ei in restaura¬
tione hominũ. qmͣ increatione angłoꝵ. Mi¬
rabilit̾ enim creauit: sed mirabiliꝰ reforma.¬
uit. Nichil enĩ mirabilius. qm qd̃ filiꝰ dĩ se
exinaniuit formans serui accipiens. ⁊ hu
dita sig̾cat tm̃ pecc̃ores. qui ꝑ penitentiam
reconciliant᷑ deo. qͣm uxta aliũ euangeli¬
stam. hũmeris siuis portauit. qr sehumilian¬
do tales crexit. Ideo aũ illas nonaginta nouẽ
dixit. qͣs inmontib d̾eliquit qr suꝑbos signi¬
ficant. tanqm tumorẽ uł sollicitudinẽ ge¬
eciam adꝑfectionẽ unitas de est. Cũ eñi qͥsq¬

Expanded text:
it, et super eam inventam majus gaudium est in coelo, quam supra nonaginta novem, quia major gloria et major materia laudis fuit ei in restauratione hominum, quam in creatione angelorum. Mirabiliter enim homines creavit, sed mirabilius reformavit. Nihil enim fuit mirabilius, quam quod Filius Dei exinanivit se, formam servi accipienserdita significat tantum peccatores qui per poenitentiam reconciliantur Deo, quam juxta alium evangelistam humeris suis reportavit , quia se humiliando tales erexit. Ideo autem illas nonaginta novem dixit, quas in montibus dereliquit, quia superbos significant, tanquam tumorem vel solitudinem geetiam ad perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ potest intelligi. si c̃ legit᷑ debeato bñ¬
dicto. lapidem ortum sus̃ gecupantẽ u̾bo
traustulisse. Uł dicetis monti huic .i. diabo¬
lo. trausi hinc de isto ob sesso corpore.tusi¬
bit in aliud. uł in maris ꝓfundum. ⁊ nich̾
inpossibile .i. nulla in ꝯmoditas erit insaua¬
uitam insinuat. ut scił nõuerimꝰ grauiora
ieuiniss. ⁊ orationib ẽẽ suꝑanda. iram eciã
dñi cũ inultionẽ nr̃oꝵ scelerũ fuerit ac¬
censa hoc singłar remedio posse placari. Ie¬
uiniũ aũt generale est ñ solũ ab escis. sed
eciam ãcunctis illecebris carnis. in mo ab
omniũ uicioꝵ passionib abstin̾e.Sic ⁊ ora¬
tio generalis. ñ inu̾bis solum est. Uer̃ eciã
iomnib que in obsequiũ nr̃i conditoris.
fide deuota gerimꝰ. teste apło. Semꝑ gaudete
sine intermissione orate. Hocgͥ genus de¬

Expanded text:
liter potest intelligi, sicut legitur beatus Benedictus lapidem hortum suum occupantem verbo transtulisse. Vel diceretis monti huic, id est diabolo: Transi hinc de isto obsesso corpore, et transibit in alium, vel in maris profundum. Et nihil impossibile, etc. Id est nulla incommoditas erit insanavitam insinuat, ut scilicet noverimus graviora jejuniis et orationibus esse superanda. Iram etiam Dei, cum in ultione nostrorum scelerum fuerit accensa, hoc singulari remedio posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed etiam a cunctis illecebris carnis, imo ab omnium vitiorum passionibus abstinere: sicut et oratio generalis non in verbis solum est, verum etiam in omnibus, quae in obsequium nostri conditoris fide devota gerimus, teste Apostolo: Semper gaudete, sine intermissione orate . Hoc igitur genus dae
Abbreviated transcription (Latin):
conira unũquẽq dr̃ fieri qr publice pectãs
ꝓximũ suũ corrũpit. corrige priuatĩ ne
multis erubescat. uł ꝓbent illd̾ ñ eẽ
pectatum. Si aũ nec s it corrigi uolu̾it
di toti eccłie. ut maiorẽ erubescentiam

Expanded text:
contra unumquemque dicitur fieri: quia publice peccans, proximum suum corrumpit: corrige privatim, ne multis erubescat, vel probent illud esse peccatum. Si autem nec sic corrigi voluerit, dic toti ecclesiae, ut majorem eru
Abbreviated transcription (Latin):
ing̾di debilẽ uł claudĩ .i. contentũ uno pi
de. iꝓpria discursione. et carentẽ discur sio¬
nit. ex scandalizandis fr̃ib. dico uidete. ne
cõtempnatis unũ depusillis his. Dico enĩ.¬

Expanded text:
ingredi debilem vel claudum, id est contentum uno pede, ingredi debilem vel claudum, id est contentum uno pede, id est propria discursione, et carere discursionit ex scandalizandis fratribus, dico videte, ne contemnatis unum de pusillis. Dico eni
Abbreviated transcription (Latin):
cutueunt. ⁊ sic in ꝓfundũ inferĩ dem̃git᷑.
Ac sidic̾et. Meliꝰ eẽt ei. qd̾ ẽẽt gentilis ugatꝰ
ad lapideos deos ⁊ ꝑiret in inferno: qm eẽt fi¬
delis scandalizans fr̃es suos. Meliꝰ ẽ. enim
ñ agnoscere ueritatẽ: qͣm post agnitã retro
ire. Ue mundo abscandalis. Ideo expedit e.
aliquis q̃reret. ert̃ inmundo scandala. Er̃t
utiq qr st̃ necessaria. ut qui ꝓbati st̃ ꝑhoc
maifesti fiant. s tñ ideo ñ carebit penaille
ꝑuquẽ ueniunt scandala. ⁊ hoc ẽ. Uerũptñ.¬
Si aũ manꝰ tua. Preceꝑat suꝑiꝰ ne credentes
scandalizarent alios. nunc uero docet
qͣntum debeamꝰ cauere cos qui scandali¬
Zant nos. dicens ita. Siquis tibi adeo con¬
ledat te aliquo modo in causa aĩe exclu¬
dasillũ a tua societate. potiꝰ qm cũ illo ꝑe¬
as ingehennali igne. Bonĩ ẽ. tibi. Ut ne
scandali eris infide oẽm affectũ amicoꝵ
debes ab rumꝑe quia bonũ ẽ tibi. ad uitã

Expanded text:
fundum inferni demergitur. Ac si diceret: Melius esset ei quod esset gentilis, ligatus ad lapideos deos, et periret in inferno, quam esset fidelis scandalizans fratres suos. Melius est enim non cognoscere veritatem, quam post agnitam retro ire. Vae mundo a scandalis. Ideo expedit ei ualiquis quaereret: Erunt in mundo scandala? erunt utique, quia sunt necessaria, ut qui probati sunt, per hoc manifesti fiant, sed tamen ideo non carebit poena ille, per quem veniunt scandala. Et hoc est: Verumts tua, etc. Praecepit superius, ne credentes scandalizarent alios; nunc vero docet quantum debeamus cavere ab eis qui scandalizant nos, dicens ita: Si quis tibi adeo conlaedat te aliquo modo in causa animae, excludas illum a tua societate potius quam cum illo pereas in gehennali igne. Bonum est tibi, etc. Vae: ne scandalizaveris in fide, omnem affectum amicorum debes abrumpere, quia bonum est tibi ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
incitare. ideo p̃cipit suscipi infirmos ⁊ scan¬
dalizantib eos. penam ꝯminat᷑. ⁊ hoc est.¬
Et qui susceꝑit unũ paruulũ talẽ innoĩe
meo attrahendo ad eruditionẽ duplicit̾ cor¬
rigendo iuxta apłm suscipite infirmos me
suscipit. Uł qui susceꝑit hospitando. bene¬
malo exemplo ambitionis ur̃e. alios corrũ¬
pitis. expedit ei ut suspendat᷑ mola asinari¬
Expedit. idest melius esset tam turpissima
morte perire. quam fratrem scandalizare.
ti rote istiꝰ mundi. iuxta illud. In circuitii ĩ pii

Expanded text:
incitare, ideo praecipit suscipi infirmos, et scanincitare, ideo praecipit suscipi infirmos, et scandalizantibus eos poenam comminatur. Et hoc est: Qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, attrahendo ad eruditionem dulciter juxta Apostolum, Suscipite infirmos , me suscipit; vel qui susceperit hospitando, benemalo exemplo ambitionis vestrae alios corrumpitis, expedit ei ut suspendatur mola asinariExpedit, hoc est, melius esset ei tam turpissima morte perire, quam fratrem scandalizare, ti rotae hujus mundi, juxta illud: In circuitu impii
Abbreviated transcription (Latin):
plũ humuitatis ne alii aliis ueliit pre¬
ferri. ⁊ ideo statuit in medio puerũ. ut ĩ¬
nocentiã pueri. pariuili qͣm ex natura ha¬
bebat. industria ⁊ uirtute imitarent᷑. Multi
dicunt ⁊ illum paruuliĩ fuisse sanctum
marcialem lemouicensẽ. Multi eciã credt̃.
cia ⁊ ñ etate ⁊ uerus humił. qui ñ uen̾at
ministrari. s ministrare. Littera sic legit᷑.
Am̃ dico uobis. nisi conũsi fu̾itis ab hac ela¬
tione ⁊ indignatione inqͣ modo estis.⁊ effi¬
ciaminiita innocentes. ⁊ humiles ꝑ urtu¬
tẽ sicut pariuuil sc̃ ꝑ etatẽ. ñ intrabitis in
regnũ celoꝵ. Quicunq gͦ humiliau̾it se¬
sicut paruulus iste. qñ quidẽ alit̾ ñ intrat᷑
gͦ quicunq humiliau̾it se sic̃ paruulus
iste qui uidens pulchram mulierẽ. ñ dele¬
ctat᷑. qui ñ aliud cogitat. aliud loquitur.
intrabit in regnum celoꝵ ⁊ qnͣto humilior
murmurantes ꝑ exemplũ suũ infirmos ⁊
simplices. ⁊ humiles. ad ambitionẽ possent

Expanded text:
plum humilitatis, ne alii aliis velint praeferri. Et ideo statuit in medio puerum, ut innocentiam parvuli, quam ex natura habebat, et industria et virtute imitentur. Multi dicunt illum parvulum fuisse sanctum Martialem Lemovicensem. Multi etiam hoc credtia et non aetate, et verus humilis, qui non venit ministrari, sed ministrare . Littera sic legitur: Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, etc., ab hac elatione et indignatione, in qua nunc estis, et efficiamini ita innocentes et humiles per virtutem, sicut parvuli sunt per aetatem, non intrabitis in regnum coelorum. Quicunqt se, etc. Quandoquidem aliter non intratur, ergo quicunque humiliaverit se, sicut parvulus iste, qui videns pulchram mulierem, non delectatur, qui non aliud cogitat, et aliud loquitur, intrabit in regnum coelorum. Et quanto humilior murmurantes, per exemplum suum infirmos et simplices ad ambitionem possent
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯtẽpn̾e pusillũ s si pecau̾it inte facien
do iniuriam. labora ad salutẽ illiꝰ qd̃ priꝰ
corripias ꝑ te pꝰea ꝑ alios. deinde ꝑtotam
eccłiam. deinde ꝑ ex ꝯmunicationẽ ñ tã
cupidꝰ uindicte qmͣ correptionis. Quidam¬

Expanded text:
contemnere pusillum, sed si peccaverit in te, faciendo tibi injuriam, labora adeo de salute illius, quod prius corripias per te, postea per alios, deinde per totam ecclesiam, denique per excommunicationem, non tam cupidus vindictae, quam correctionis fra
Abbreviated transcription (Latin):
capharnaũ P augustũ cesarẽ facta ẽ iu¬
dea tributaria. Unde ioseph.⁊ maria in
bcchleem ꝓfessi sunt soluendo tribitta. ait
enimlucas. Ascendit aũt io sephinbech
bi capharnaũ sub iacens. Ideo cũ ueniss
in maiorem ciuitatem: ibi tribittũ ab eo
postulatũ est. S ꝓsignoꝵ magnitudine
ñ audent eum petere. s ꝯueniunt disci¬
ando utrũ tͥburum solueret an ñ. ⁊ dicũt.¬
respondit eciam .i. ita ẽ. quod ñ soluit. Et
cũ intrasset petrꝰ domũ. uoluit petrus
butum: sed dñs p̃uenit eũ dicens. quid
tibi iudet᷑ symon: Reges t̾re aquib acci¬
punt tͥbutum uł censũ. a filiĩs suns an

Expanded text:
Capharnaum, etc. Per Augustum Caesarem facta est Judaea tributaria, unde Joseph et Maria in Bethlehem professi sunt solvendo tributa; ait enim Lucas: Ascendit autem Joseph in Betbi Capharnaum subjacens, ideo cum venisset in majorem civitatem, ibi tributum ab eo postulatum est. Sed signorum magnitudine, non audent ipsum petere, sed conveniunt disciando, utrum tributum solverent an non. Magisterespondit: Etiam, ita est quod non solvit. Et cum Petrus intrasset in domum, voluit Petrus butum, sed Dominus praevenit eum, dicens: Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum? a
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis que molliant. ⁊ resoluant ro¬
bur m̃tis. de quib aquis dr̃. Aqne multe
ñ poterunt extinguere caritatem. Et obtu¬
li eũ. latent̾̃ hoc dc̃o accusat apłos cũ possi¬
bilitas curandi int̃dũ ñ ad inbetillitatem
curantũ. sed ad eoꝵ fidẽ referat᷑. qui curã¬
di st̃ dicente apło. dño. fiat tͥ scd̾m fidem
dinem medici. qui si ergo tum uideat cõtͣ
sua p̃cepta gerentrm dicit. usq quo ad do¬
mum tuam accedam: Usq quo artis mee
inte ꝑdam industriam: me alud iubente
s demonem qui inferebat increpat. qͥa
qui peccantem emendare desid̾at uiciũ
utiq arguendo. ⁊ odiendo depelle̾. ⁊ hoĩem
iubet amando refouere. Et exiit ab eo. Mar¬
chus deisto dicit. qd̾ cuĩ uidisset dominũ
statim sp̃c contur bauit eum ⁊ elysus in-
t̾ram uolutabat᷑ ⁊ domino iubente ut ex¬
eat. exclamat. ⁊ discerpens exiit. qr sepe
dũ conũti ad dñm uolumꝰ post pectata a
diabolo inpugnamur. magis. ut uel odi¬

Expanded text:
 quae molliant et resolvant rebus mentes, de quibus aquis dicitur: Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem . Et obtuli eum, etc. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum possibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum fidem referatur, qui curandi sunt, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem dinem medici, qui, si aegrotum videat contra sua praecepta gerentem, dicit: Usquequo ad domum tuam accedam? usquequo artis meae in te perdam industriam, me aliud jubente, sed daemonem qui inferebat, increpabat. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique arguendo et odiendo depellere, et hominem debet amando refovere. Et exiit ab eo, etc. Marcus de isto dicit quod, cum vidisset Dominum, statim spiritus turbavit eum, et elisus in volutabatur, et Domino jubente ut exeat, exclamat, et discerpens exit, quia saepe, cum converti ad Dominum volumus post peccata, a diabolo impugnamur magis, ut vel odi
Abbreviated transcription (Latin):
dumest. dehis qui diuinitatẽ merebuntur
uidẽ. Et notandum qr in hoc eciam petrus
peccat. qd̾ dñm ⁊ seruos parificat dicens. fa¬
ciamus hic tria tab̾nacula. tibi unũ. moy¬
si unũ.⁊ helye unum. Simul etiã uiden¬
dum est. quia responsionẽ dñi ũ meruit eo
qd̾ inprudent̃ q̃siuit. sed figẽ cuidam rei my¬
st̃ium accepit. Quesiuit enĩ tab̾naculum
mat̾iale. ⁊ unbracłm nubis accepit. ut dis¬
cat in resurrectione mortuoꝵ ñ domoꝵ

Expanded text:
dum est de his qui divinitatem merebuntur dum est de his qui divinitatem merebuntur videre? Et notandum quia in hoc etiam Petrus peccat, quod Dominum et servos parificat, dicens: Faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Simul etiam videndum quia responsionem Domini non meruit, eo quod imprudenter quaesivit. Sed figurae cujusdam rei mysterium accepit. Quaesivit enim tabernaculum materiale, et umbraculum nubis accepit, ut discat in resurrectione mortuorum, non domorum
Abbreviated transcription (Latin):
Merito gͥ duo uiri tales apparuerunt. qui
sig̃cant fideles prime regenerationis ꝑti¬
cipes. ⁊ scd̾am ꝑ eã expectantes. Respondẽs
hic eẽ. ⁊ c̃. Qagustata celesti dulcedine ui¬
lescunt infima. petrus uisa dñi. ⁊ scõꝵ ma¬
iestate solis his ꝑpetuo uult adherere diceis.
nis dĩtatis int angłoꝵ choros. si tm̃ trans¬
sigurata xp̃i humantas duoꝵ ꝙ sc̃orũ
societas ad punctũ iuisa delectat. Nesciebat
petrus scd̾m aliũ euangłistam quid dicẽt
qui oblitus ẽ. regnũ scĩs a dño. non alicub
t̾rarum. sed iicelis ẽẽ. ꝓmissũ. ⁊ qui ingła
celesti tabernaculũ q̃rit. ubinlła adu̾sita¬
tis aura tim̃da ẽ. Quia d̾s otp̃s templũ ẽ.
eiꝰ ⁊ agnus. sed in hoc tm̃ sciebat qd̃ dicit
bonum est nos hic ẽẽ. qr uere solum ⁊ ꝑfec¬
tum ẽ hominis bonum. intrare ingaudium
humanitatẽ tanta afficit᷑ ieticia. ut nun¬
qmͣ uelit ab eiꝰ intuitu secerni. quid putan.¬

Expanded text:
Merito ergo duo viri tales apparuerunt, qui Merito ergo duo viri tales apparuerunt, qui significant fideles primae regenerationis participes, et secundam per eam exspectantes. Respondens num est, etc. Quia gustata coelesti dulcedine vilescunt infima, Petrus visa Domini et sanctorum majestate, solis his perpetuo vult adhaerere, dicens: nis Deitatis inter angelorum choros, si tantum transfigurata Christi humanitas, et duorum sanctorum societas, ad punctum visa delectet. Nesciebat Petrus, secundum alium evangelistam , quid diceret, qui oblitus est regnum sanctis a Domino non alicubi terrarum, sed in coelis esse promissum, et qui in gloria coelesti tabernacula quaerit, ubi nulla adversitatis aura est timenda, quia Deus omnipotens templum ejus est et agnus; sed in hoc tamen sciebat, quod dicit, bonum est nos hic esse, quia vere solum et perfectum hominis bonum est intrare in gaudium humanitatem, tanto afficitur gaudio, ut nunquam velit ab hujus intuitu secerni, quid putan
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cat. helyas uiuꝰ eos quiuiui inuenien¬
t᷑. alit̾. Moyses ⁊ helyas hoc ẽ legis lator
de passione ⁊ resurrectione eiꝰ. ut ostendãt.
ip̃m eẽ q̃m cuncta legis ⁊ ꝓpħaꝵ ora cula ꝓ¬
misert̃: Apparent aut̃ ñ minfimis. s ĩ mon¬
te cum illo. qr mmirũ soli illi qui m̃te t̾rena
desidĩa transcendunt. maiestatẽ scͥpt᷑e sc̃e
que in dño ẽ. adimpleta ꝓspiciunt. Cũ eo
etiã loq̃bant᷑. qr gr̃as referebant. qd̾ uera
fiu̾nt ũba propħaꝵ deaduentu ip̃iꝰ ⁊ salute
hoĩum. Significant eciã duãs regeneratio¬
nes. qͣr̃ una ẽ. inbaptismate. ubi aĩa resusci-¬
tatur. altera est in resurrectione. ubi caro re¬
suscitabit᷑. de qua dr̃. In regeneratione cum
sed̾it filiꝰ hoĩs. ⁊c̃. Moyses qui aquaticꝰ int̾¬
p̃tatur. regenerationẽ baptismatis sig¬
inficat. Helyas qr sol int̾pretatur. helyos
enimg̾ce sol dr̃. regenerationẽ scd̾am sig
nificat. inqu a iustifulgebit sicut sol.

Expanded text:
ivi invenientur. Aliter: Moyses et Elias, hoc est, legislator de passione et resurrectione ejus, ut ostendant ipsum esse, quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, qui nimirum soli illi qui mente desideria terrena transcendunt, majestatem sanctae Scripturae quae in Domino est adimpleta, prospiciunt. Cu quia referebant quod vera fuerunt verba prophetarum de adventu ipsius et salute hominum. Significant etiam duas regenerationes, quarum una est in baptismate, ubi anima resuscitatur. Altera est in resurrectione ubi caro resuscitabitur, de qua dicitur: In regeneratione cum sederit Filius hominis , etc. Moyses qui aquaticus interpretatur, resurrectionem baptismatis significat primam. Elias qui sol interpretatur, Elias enim Graenificat, in qua justi fulgebunt sicut sol.
Abbreviated transcription (Latin):
remisit illusum ad pilatũ. Et notandũ
qr xp̃c ab eis mortẽ passurus filiꝰ hoĩs
discipłi ꝑ indiciũ sue passionis. de qͣ sepe
p̃dixerat illis. ⁊ ꝑ indiciũ passionis sui
p̃cursoris qm ꝯpletam uid̾ant. Et̃ cũ uenis¬
set ad turbam. Loca ip̃a reb ꝯgruunt. In
monte dominus orat. ⁊ transformat᷑ coram
discipłis. ostendens archana sue maiestatis.
In inferiora uero destendens curbe octur su
excipitur. miseros audit. castigat. docet.
confortat. Sursum sp̃ualem patris uocem¬
ꝑfectis pandit. deorsum sp̃c malos ab his qͥ
uexantur expellit: ꝓ qualitate enĩ m̃itoꝵ
aliis ascendit. aliis descendit. Marchus hc̃

Expanded text:
remisit ad Pilatum . Et notandum quia Christus ab eis mortem passurus Filius hominis dico per indicium suae passionis, de qua saepe praedixerat illis, et per indicium passionis sui praecursoris, quam completam viderant. Et cum venisset ad turbam, etc. Loca ipsa rebus congruunt. In monte Dominus orat et transformatur coram discipulis, ostendens arcana suae majestatis. In inferiora vero descendens, turbae occursu excipitur, et miseros audit, castigat, docet, confortat. Sursum spiritualem vocem Patris perfectis pandit: deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur, expellit. Pro qualitate enim meritorum, aliis ascendit, aliis descendit. Marcus hunc
Abbreviated transcription (Latin):
exdunua gr̃a. In his u̾bis ostendit qr nisi auxi¬
lium gr̃e acceꝑimꝰ. nichil ex nobis ualennis.
St̃ enim eunuchi. Ideo dixi quib datũ est
bonum ẽ ꝯtinere. ñ enim oĩb bonum ẽ con¬
tinere. St̃ emĩ quidã eimuchi. qui ã nanui¬
tate eunuchi st̃. Quiuidelicet frigide nature
existentes nichil libidinis appetunt. St̃ itm̃
alii qui ab hoĩb ennuchizati st̃. ⁊ in hisuͥs¬
q ñ ẽ ab stinentie uirtꝰ. ñ enim exuoluntate
abstinent. s coactione ⁊ necc̃ĩtate. Et sunt
cunuchi qui se ipõcaffrauert̃ ꝓpt̾ regnum
celoꝵ. il li uidelicet qui sunt continentes ex no¬
luntate. ut rognũ celoꝵ acquirant. his sols
ꝯtinentie uirtus. Qui potest caꝑe capiat. Uor
hortantis ad continentiam Qi dicẽt. Qui potest

Expanded text:
divina gratia. In his verbis ostendit, quia nisi auxilium gratiae acceperimus, nihil ex nobis valemus. Sunt enim eunuchi. Ideo dixi, quibus datum est. Bonum est continere, non enim omnibus bonum est continere. Sunt enim quidam eunichi, qui a nativitate eunuchi sunt, qui videlicet frigidae naturae existentes, nihil libidinis appetunt. Sunt iterum alii, qui ab hominibus eunuchizati sunt, et his utrisque non est abstinentia virtus. Non enim ex voluntate abstinent, sed ex coactione et necessitate. Et sunt eunuchi, qui seipsos castraverunt propter regnum coelorum, illi videlicet, qui continentes sunt ex voluntate, ut regnum coelorum acquirant, his solis est continentia virtus. Qui potest capere, capiat. Vox hortantis ad continentiam, quasi dicat: Qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Queritur ã quare ibi sp̃c sc̃s incolumda
hic ã. innube declaratus est. Sp̃c enim dona
sua ꝑspecies declarare so iet. Innocentiã enĩ
um omnis uoluptatis. ⁊ carnał fomitis in
resurrectione. In nube refrigeriũ. infulgo¬
re nubis claritas resurgentiũ corꝑm fig̾at᷑.
aiebat. Propħam uobis suscitabit domuiꝰ
de fr̃ĩb ur̃is. tanqm meip̃m audietis. uixta
omnia que ltutus fu̾it uobis. Omnis aũ
aĩa quecunq ñ audierit ꝓpħam illũ exter¬
minabitur de plebe. Quem ergo moysescũ
uen̾it incarne audiendum. ab oĩ aĩa q̃ sal¬
uari uellet p̃dixit: hic iam uenientẽ ĩ carne
d̾s pat̾. audiendũ discipłis ostendit. ⁊ suũ
eẽ filiũ celesti uoce signauit. Et audientes
discipłi: cetidert̃. Triplicem uero ob causã
nubes lucida oꝑuerat eos: aut qr dĩ prĩs
uocem audierant. Humana enim fragili¬
q animo ⁊ corꝑe contremiscens ad t̾ram cadit:
qr qͣnto quis ampliora quesierit. tantomagiᷤᷤ

Expanded text:
s. Quaeritur autem, quare ibi Spiritus in columba, hic autem, in nube declaratus est? Dona enim sua per species declarare solet. Innocentia enim ium omnis voluptatis, et carnalis fomitis in resurrectione. In nube refrigerium: in fulgore nubis, claritas resurgentium corporum figuratur. aiebat: Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris, tanquam me: ipsum audietis, juxta omnia quae locutus fuerit vobis. Omnis autem anima, quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses cum veniret in carne, audiendum ab omni anima, quae salvari vellet praedixit; hunc jam venientem in carne, Deus Pater audiendum discipulis ostendit, et suum esse Filium coelesti voce signavit. Et audientes discipuli, ceciderunt, etc. Triplicem vero ob causam nubes lucida operuerat eos, aut quia Dei Patris vocem audierant. Humana enim fragilito animo et corpore contremiscens, ad terram cadit. Quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit istum ñ eẽ. scd̃m aduentũ. ⁊ sic re¬
mouet pͣuam oppinionẽ coꝵ. Dico autẽ.
Qiͣ dic̾et. Non solum dixi helyam uent᷑um
ut ꝓbarem istum aduentum ñ ẽẽ scdm. s
etiã ad cõꝓbandum primũ aduentũ. Dico
helyam iam uenisse. sed ñ cognouer̃t. nec
amauerunt eĩ. Iste scił qui uenturꝰ ẽ. ĩ scd̾o
saluatoris aduentii iuxta corꝑis fidẽ. iã ue

Expanded text:
tum, et sic removet pravam opinionem eorum. Dico autem, etc. Quasi dicat: Non solum dixi Eliam venturum, ut probarem istum adventum non esse secundum, sed etiam ad comprobandum primum adventum dico Eliam jam venisse, sed non cognoverunt eum, nec amaverunt eum. Iste scilicet, qui venturus est in secundo Salvatoris adventu, juxta cor
Abbreviated transcription (Latin):
b.⁊ omnis estꝰ uicioꝵ ab eis remotꝰ ẽ. ue¬
stimenta scd̾m marchũ fuert̃ splendida
corꝑis. eximiꝰ. suꝑ t̾ram ñ potest dũs in
celo facȩet. mundans eccłiam .i. uestem
suam. ab oi inquinato carnis ac sp̃c. Et¬
raptum incelo. legimus. alium mortuũ¬
uisi in maiestatẽ cũ deo ut lucas scribit.
ne repꝑiendi. uł olim gustata morte re¬
suscitantli. ⁊ parit̾ cum illo sunt regna¬
turi. dicente apło. Mortui qui inxp̃o st̃
resurgent pͥm. Deinde nos qui uiuimꝰ. ⁊
c̃. Moyses gͥ ⁊ helyas om̃s cũ xp̃o regna

Expanded text:
bus, et omnis aestus vitiorum ab eis remotus est. Vestimenta, secundum Marcum , fuerunt splendida, corporis eximius super terram non potest, Dominus in coelo faciet, mundans Ecclesiam, id est vestem suam, ab omni inquinamento hujus carnis raptum legimus , alium mortuum, in majestate cum Deo, ut Lucas scribit ,ne reperiendi, vel olim gustata morte resuscitandi, et pariter cum illo sunt regnaturi, dicente Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resurgent primi, deinde nos qui vivimus , etc. Moyses ergo et Elias, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. Ubi filiꝰ cepit designari. mox discesser̃t
⁊ helyam euanuisse. qr pꝰqͣm legis ⁊ propħar̃
umbra. discessit. que uelamento suo. apłõs
texerat. uer̃ lum̃ euangłii reppit᷑. Alit̾ cũ fie¬
ret uox suꝑ filium inuentus est ipse solus.
qr cum manifestau̾it seip̃m electis. erit d̾s
ascendit inceliĩ ⁊ c̃. Notandũ qr ad uocem pr̃is
moysen in locum suũ. helyas uero discessit in
regionẽ suam. Et descendentib illis demonte
Et int̾rgauert̃. Traditio phariscoꝵ ẽ. iuxta ma¬
lachiam ꝓpħam qui ẽ nouissimꝰ induo decim.
quod hesyas ueniat ante aduentũ salua¬
toris. ⁊ reducat corda pr̃m ad filios. ⁊ filioꝵ

Expanded text:
oculos, etc. Ubi Filius coepit designari, mox discesseruntet Eliam evanuisse, quia, postquam legis et prophetarum umbra discessit, quae velamento suo apostolos texerat, verum lumen Evangelii reperitur. Aliter: Cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus , quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Deus ascendit in coelum , etc. Notandum quod ad vocem Patris, Moyses in locum suum, Elias vero discessit in regionem suam. Et descendentibus illis, etc. Et interrogaverunt, etc. Traditio Pharisaeorum est juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dico. fidem ꝑfectam grano synapis ꝯ¬
parat que scił fit ad faciẽ humilis ⁊ feruẽs
in ab scondito pictorisisulis quidem passim
concitientib nullarumq uiriũ apparẽs.
s p̃ssuris attrita. quid ꝑfectionis intꝰ genit
ostendens. Notandũ ẽ eciam ꝙr granũ syna¬
pis ad purgationẽ capitis satuberrime
ꝓdest. nam sioptime tritũ. ⁊ cribratũ te¬
pido ⁊ pingui mulso ꝑmisceas.⁊ hoc ieni¬
nus contra solem calidũ. uł inbalnesi gar¬
garizes omnẽ humorẽ noxiũ eciã sicrasn¬
or fuerit decapite purgat. ⁊ iiminentiũ
iubecillitatiĩ pericula facit uitari. Sic ꝑ¬
fecta fides tẽptationũ pistillo ꝓbata.⁊ ab

Expanded text:
rit vobis. Fidem perfectam grano sinapis comparat, quae scilicet sit in facie humilis, et fervens in abscondito pectoris, vilis quidem passim intuentibus, nullarumque virium apparens, sed pressuris attritum, quid perfectionis intus gerat ostendens. Notandum est etiam quod granum sinapis ad purgationem capitis saluberrime prodest. Nam si optime tritum et cribratum tepido et pingui mulso permisceas, et hoc jejunus contra solem calidum, vel in balneo gargarizes, omnem humorem noxium, etiamsi crassior fuerit, de capite purgat, et imminentium imbecillitatum pericula facit vitari. Sic perfecta fides tentationis pistillo probat
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ego patiar. ⁊ siquis uult uꝰ me
uenire ab neget se. Alibi ubi dr᷑. nisi
quis renuntiau̾it omnib que possidet
ñ potest m̃s eẽ discipłs. precipimͣ abne-¬
nos. Tunc aũ nos ip̃os ab negamus cũ
uitamus quod ꝑuetustatẽ fuimꝰ ⁊ ad
hoc nitimur. quo ꝑ nouitatẽ uocamur.
pensemꝰ qͦ mͦ se paulus ab negauerat qͥ
dicebat. uiuo aũ iam ñ ego. Ex tinctus
cepit ille puis p̃clicator. Si enim ip̃e eẽt:
pius ꝓfecto ñ eẽt. S qui se uu̾e denegat.
dicat unde est. qd̾ sca u̾ba ꝑ doctrinã
ueritatis elamat. ꝓtinꝰ subdit. uiuit ũo

Expanded text:
t: Ego patiar, et si quis vult venire post me, abneget se. Alibi, ubi dicitur: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , praecipimur abnemur. Tunc autem nos ipsos abnegamus, cum vitamus, quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur, quo per novitatem vocamur. Pensemus quomodo Paulus se abnegaverat, qui dicebat, Vivo autem, jam non ego . Exstinctus coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset: sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam Veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ c̃. Aut ꝓ aĩa ꝑdita minferno. que con¬
mutatio .i. redẽptio potest dari: Certe si pa¬
rentes totam pecuniam mundi darent ꝓ
cuiq scd̾m hoc qd̾ meruit. ñ scd̃m merita
test xp̃iano solui ꝓ aĩa saluata: qr gloria
tanta ẽ. qd̾ filiꝰ cum angłis ingła ueniet.
am̃ dicouobis. Uoluit pius magister. aliqͥb
discipłoꝵ suoꝵ. ad huc int̾ra degentib et̃¬
ne ꝓmissionis gaudia. monstrare. quatinꝰ
fut᷑e retributionis mun̾e. qd̃ expectaront.
⁊ hoc innuit in his u̾bis. Quasi dic̾e̾t. Dixi qr
uenturꝰ ẽ. ingła patris. uultis ã scire qnͣta
sit gła: Am̃ dicouobis. qd̾ sunt quidã de¬

Expanded text:
etc. Aut pro anima perdita in inferno, quae commutatio, id est redemptio, potest dari? Certe si parentes totam pecuniam mundi darent prcuique secundum quod meruit, non secundum merita test Christo solvi pro anima salvata, quia gloria tanta est, quod Filius cum angelis in gloria veniet. Amen dico vobis, etc. Voluit pius Magister aliquibus discipulorum suorum adhuc in terra degentibus, aeternae promissionis gaudia monstrare, quatenusfuturae retributionis munere quod exspectarent. Et hoc innuit in his verbis, quasi dicat: Dixi quia venturus est in gloria Patris. Vultis autem scire quanta sit gloria? Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
itaq hic duo martyria. aliud in effu¬
sione sanguinis quod euenit intempore
ꝑsecutionis. aliud in mortificandis deside¬
riis. qd̃ ẽ intemꝑe pacis. ⁊ ad idem ꝯtum¬
dãpnada tollerando. Llam quid ꝓdest hãi¬

Expanded text:
tur hic duo martyria, aliud in effusione sanguinis, quod evenit tempore persecutionis, aliud in mortificandis desideriis, quod in tempore pacis ad idem contindamna patiendo. Nam quid prodest h
Abbreviated transcription (Latin):
Uł iõ inmontẽ ut doceat om̃s qui głam
hanc uid̾e desid̾ant ñ ininfimis subia¬
cere uoluptatib. s pociꝰ ad suꝑna erigi.
iuxta illud. Nra ã ꝯu̾satio incelis est. Seor¬
sum ideo dicit. ut ꝑ hoc significatet iustos
a mał inuidicio seꝑandos. Et transfiga¬
tꝰ ẽ. Non sub̃am carnis amiitendo. sed
głam fute resurrectionis ostendendo. Et
impiis. Soli fatiem suã ꝯꝑauit. qr clartꝰ
in mundo nichil in ueniri potuit. uesti¬
menta aũ eiꝰ facta st̃ alba sic̃ nix. uestim̃ta

Expanded text:
eo in montem, ut doceat omnes qui hanc eo in montem, ut doceat omnes qui hanc gratiam videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, sed potius ad superna erigi, juxta illud: Nostra conversatio in coelis est . Seorsum illos ideo ducit, ut per hoc significaret justos a malis in judicio separandos. Et transfiguratus est. Non substantiam carnis amittendo, sed gloriam futurae resurrectionis ostendendo. Et impiis. Soli faciem suam comparavit, quia clarius in mundo nihil inveniri potuit. Vestimenta autem ejus facta sunt alba