comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tir nouus. Ut fuit terrena
genositate nobłiter ortus.
ita diuina grã comitante.
dum apͥmena etate ĩ uiri¬
li robore accresceret. inquẽ¬
cumq gradum uł ordinẽ
ꝓuehebatur. excitit p̾ cct̾is
erectus. Cumq a parenti
b in palatium clothario
francoꝵ regi traditus: ab co¬
dem uero rege ñ post mul¬
tum tp̃ris didoni p̾suli
pictauensis urbis auim¬
iculo scilicet suo: ad imbu¬
endum littaꝵ studiis datꝰ¬
est. Quem idem p̾sul cui. nͨ¬
dam dei sacerdoti uiro eru¬
ditissimo ad crudiendũt᷑¬
diclit. Q̾ ꝑ annos płimos
magnicuris ip̃m edocu¬
it:edoctum q pontifici red
suis cubilib sub custodi¬
a discipline recinuit: ut
quẽ admodũ idem pont¬
sibi effici uoluit: dicens ei
ginem cõseruaret: et uas¬

Expanded text:
tyr novus, ut terrena generositate nobiliter exortus, ita, divina gratia comitante, dum a primeva aetate in virili robore adcresceret, in quodcumque gradu vel ordine provehebatur, extitit prae ceteris erectus. Cumque a Dibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo scilicet suo, ad inbuendo litterarum studiis datest. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo, ad erudiendum tradidit; quem per annos plurimos magnis curis edocuit, edoctumque pontifici reddsuis cubiculariis sub custodia disciplinae retinuit, ut quemadmodum idem pontsibi effici voluit dicens ei, irginem conservaret  A
Abbreviated transcription (Latin):
da qui ẽ salbatũ. ut mos
lum semmariũ odii simł
baberent abscouditũ. tũc
instigator utetq maloꝵ:¬
pontifici dixit. Obseruate
celebritate missaꝵ a rege sci
semẽ neqͣm adu̾sum te¬
iactum est a tuis inimicis.
us est decirtũ. Quod audiẽs
pontifex dissimlando dis¬
tulit: et se lacum ostendit
non ꝑ magnoducens. Ap¬
paru̾it nultu clarus. sol¬
lempnia missaꝵ q̃ ceꝑat¬

Expanded text:
da quae est sabbatorum ut mos da quae est sabbatorum ut mos lum seminarium odii simul haberent absconditum; tunc instigator utriusque malopontifici dixit: Observa tecelebritate missarum, a rege se semen nequam adversum te a tuis inimicis, re est decretum'. Quod audiens pontifex, dissimulando distulit et se letum ostendit; non pro magno ducens, apparuit vultu clarus, sollemnia missarum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dente: rex cõsensit.⁊ in mo¬
nasterio luxoniũ ilico de¬
stinauit. ut monachꝰ esse
delart. Rex uͦ childericus
cõfirmatus ĩ regno: g̾ma¬
num suũ cheodoricũ cui¬
ac nutriendũ tradidit. Eũ¬
dem uero leodegariũ ponti¬
ficem suꝑ omnẽ domũ su¬
am sublimauit: et ma¬
iorem domuis in om̃ib cõ¬
stituit. Qͥ acceptis huius
quoꝵ uita laudabilis ad¬
stabat. qͥcqͥd repperit inep¬
tum: ad pristinũ reduxit
statum. Intantũ u̾o ut¬
coꝵ restitueret: etut om̃s
se gratularẽtur regem sibi
cum elegerat idem pontitx
hab̾e socios gub̾nadĩ mnui¬
die malo iustigare: et int̾
ip̃m ⁊ regem ziz ama dis¬
cordie seminare. Hiis ita¬
q dieb: iam ĩminebat ce¬
leberrimꝰ dies paschalis.
fice. ut augustuduno ur¬
le sua ip̃m scĩssimum diẽ
rex iuberet celebrare. Qui
nequa ꝙͣ renuens: s im¬
plere nititur uotum de¬
precantis. Cui cũ appro¬
pinqͣnte tam die ad imis¬
sarum sollep̃nia celebrã¬

Expanded text:
dente rex consensit, et in modente rex consensit, et in monasterium Luxovii illico destinavit ut monachus effici deberet. Rex vero Childericus confirmatus in regno, germanum suum Theodoricum cuiac nutriendum dedit. Idem vero sanctum Leodegarium pontificem super omnem domum suam sublimavit, et maiorem domus in omnibus constituit. Qui, acceptis huius quorum vita laudabilis adstabat, repperit ineptum, ad pristinum reduxit statum. In tantum vero uscorum restituit, ut omnes se gratularentur regem sibi cum elegerat idem pontifex habere socios gubernaculi, invidie malum instigare et inter ipsum et regem zizaniam discordiae seminare. His itaque diebus iam aeminebat celeberrimus paschalis ifice, ut Agustoduno urbe sua ipsum sanctissimum diem rex iuberet celebrare, qui nequaquam rennuens, sed implere nititur precantis. Qui cum appropinquante jam die ad missarum solemnia celebran
Abbreviated transcription (Latin):
cem: qͣm annis decem stre¬
nue gub̾nauit. Eodem tẽ¬
pore rex lochariꝰ qui cum
epm̃ constituerat: defunct᷑
est. Tunc idem pontifex hec
audiens: concito aursu
in palatium ꝑrexit: atq cũ
sius simłib de regetracta¬
re cepit. Qui audienteschil¬
dericum austrasioꝵ regem
in adolescentra sua reguũ
iuxta sui tp̃r̃is etatem op¬
time disponentẽ: elegit eñ¬
q̃dam pars francoꝵ. uolen¬
tes eum regem habeir. Nã
cbroinꝰ qui maior domus
fuerat sub rege docthario:
theodoricũ germanũ cupie¬
bat subrogare ĩ regnum.
Ip̃e uero ebroinus erat tunc
odiosus inter francos: qͥ
metuelant huiꝰ ponderis
tuerant sub rege dothario.¬
Et relicto suo consilio: chil¬
dericũ in totum sublima
uerũt regnũ francoꝵ. eũc
ebroinitis uidens se destitu¬
tum et ꝓ nichilo suũ esse cõ¬
silium: territus panore re¬
gem petiit. ut relictis om̃i¬
u uitam sibi cõcederet: et
ĩmonasterio habitare per¬
mitteret. Quo dep̾cante et
domno leodegario interre¬

Expanded text:
cum per annus decem strinue gubernaret, eodem tempore rex Chlothacharius, qui eum episcopum constituerat, defunctus est. Tunc idem pontifex haec audiens concitu cursu in palatium perrexit ac cum suis similibus de rege tractare coepit. Qui audientes Childericum Austrasiorum regem in aduliscentia sua regnum iuxta suae temporis aetatem obtime disponentem, elegit quidam pars Francorum, volentes eum regem habere. Nam Ebroinus, qui maior domus fuerat sub rege Chlothachario, Theudericum germanum cupiebat subrogare fratris in regno. Ipse vero Ebruinus erat tunc odiosus inter Francos, qui metuebant huius ponderis nuerant sub rege Chlotachario; relicto suo consilio, Childericum in toto sublverunt regno Francorum. Tunc Ebroinus videns se destitutum et pro nihilo suum esse consilium, territus pavore regem petiit ut relictis omnibus vitam sibi concederet, et in monasterium abire permitteret. Cui deprecanti et domno Leodegario interce
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. Et implentes ius¬
sa principis ebromi: erue¬
runt ocłos eus a capite.S
cum lumẽ sustulisset̃ form¬
secus humanũ: intrinsecꝰ
incluserũt diuinũ. Et tra¬
dentes eum custodib: in qd̃¬
dam eũ ꝑduxerũt cenobiũ.
inquo latuit ꝑ annoꝵ du
num reliquit exemplum.¬

Expanded text:
civitatem, et implentes juscivitatem, et implentes jussa principis Ebroini, eruerunt oculos ejus a capite. Sed cum ei lumen sustulerunt forinsecus humanum, intrinsecus incluserunt divinum. Et tradentes custodibus in quoddam cum perduxerunt coenobium, in quo latuit per annorum num reliquit hum
Abbreviated transcription (Latin):
gisseputabat. tuncadum¬
simis inimicoꝵ sociis: cõ¬
sulere cepit quẽ admodũ
eundẽ pontificẽ destruerepo¬
tuisset. Ex hiis en̾i consi
de ciuitate. et in cũ facere
ponso: dedit eis cxerritum
copiosum ualde. Qui festim
ꝑrexerũt ad ciuitatẽ eluam.
Et circũdantes cam cũ codẽ
exciritu: uastabãt cura mu¬
ri cirruitũ. Hec eni uir dei ꝓ¬
spiciens: zelo magno accenͣ¬
sus pro plebe sibi cõmissa.
dũi secutus exemplũ. am¬
mam suã malunt pouere
pro ouibz suis eos cupies
lucrifac̾e̾: qũa silu soli
tpr̃alem querete salutem.
Tunc omnẽ cderum cunta¬
tis aggrogari iussit:⁊ cũ reli¬
quiis crucib ⁊ choris psal¬
lentiũ obuiam abit cum
dei laudib ad suos inimi¬
cos:et sponte se obtulit ad
endum: absq reu̾entiare¬
liquiarũ eum comp̾hende¬
runt. Qui exclamãs fertur¬
dixisse. Grãs ago omĩpotẽ¬
ti deo redep̃tori: qui me dig¬
natus ẽ hodie glificare. Q̾
ꝑgentes: durerunt eũ extra

Expanded text:
gisse illum putabat, tunc adjungisse illum putabat, tunc adjunsimis inimicorum sociis consulere coepit quemadmodum eumdem pontificem destruere potuisset. Ex his consiliariisde civitate et in eum facere ponso dedit eis exercitum copiosum valde. Qui festini rexerunt ad civitatem Aeduam, et circumdantes eam cum eodem exercitu, devastabant circa muri circuitu. Haec enim vir Dei prospiciens, zelo magno accensus pro plebem sibi commissam, Domini secutus exemplo, animam suam mallens ponere pro ovibus suis eisque cupiens lucri facere, quam suam soli temporalem querere salutem, tunc omnem clerum civitatis adgregare iussit, cum reliquiis, crucibus et choris psallentium obviam habiit cum Dei laudibus ad suis inimicis et sponte se obtulit ad endum, absque reverentia reliquiarum eum conprehenderunt. Qui exclamadixisse: Gratias ago Deo omnipotenti Redemptori, qui me dignatus est hodie glorificare. Qui pergentes duxerunt eum extra
Abbreviated transcription (Latin):
ut frueret᷑ cum sius leci¬
cia. Qui cũ simul letati
sũmo gaudio tripudia¬
rent:cupiens in crastinũ¬
b ad ꝓpria destinare. Idem
u̾o ebroinus ñ est passus
fugaciter nocte ab hac dis¬
cessit ciuitate. ⁊ tũ austra¬
sus qͦs aliqnͣdo habuerat
adu̾sarios: sesociauit nt
amicus. S ñ post młtũ
tprĩs. młtis scelerib gestis.
collectis sibi maloꝵ sociis:¬
intrauit fines. ⁊ cum tyrã¬
nide crudelissima geirns
in priori gradu et maior
domus effectꝰ Tunc cogita¬
re cepit. de ultione ĩimico¬
rum: qui eum noluerãt
haberc subregulũ. Quint
leo iugiens inter feras ce¬
teras: resonuit rugitus
eius suꝑ francoꝵ terras.
Om̃es nero qui adu̾sus
eum olim cogitauerant
mala: tremefacti qui re¬
manserãt exeuis cede ꝑre¬
uerũt fugam. Hiis itaq
dieb uirdei loodegarius
cum ad suam plebrm res¬
taurandã residcret iube
sua edua: reminiscẽs ebro¬
inus maloꝵ om̃iũ que cir¬
ca eum cũrege chulderico e¬

Expanded text:
ut frueretur cum suis laetiut frueretur cum suis laetitia. Qui cum simul laetati summo gaudio tripudiarent, cupiebat in crastinbus ad propria destinare. Idem vero Ebroinus non est passus sed fugaciter noctu ab hac abscessit civitate, et cum Austrasiis quos aliquando habuerat adversarios, se sociavit ut amicis. Sed non post multum temporis multis sceleribus gestis, collectis sibi malointravit finis, et cum tirannide crudelissime gerens,in priore gradu. Et maidomus effectus esset, cogitare coepit de ultione inimicorum qui eum noluerant habere subregulum. Qui ut leo rugiens inter caeteras feras, resonuit rugitus ejus per Francorum terras. Omnes vero qui adversus eum olim cogitaverant mala tremefacti, qui remanserant ex ejus caede perrexerunt in fugam. His itaque diebus vir Dei Leodegarius cum ad suam plebem restaurandam resideret urbe sua Aedua, reminiscens Ebroinus malorum omnium quae circa eum cum rege Hilderico e
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem ebroinũ iam cleri¬
cum ĩuenit. dicens se ĩ¬
ueniam uicissim peten¬
tes. stecerũt concordes. Ta¬
men ab abbẽ seincti a¬
penitẽtiam agentes ĩcon¬
tubernio monachoꝵ stre¬
nue hĩtare qiͣ ꝑpetio mo¬
tempꝰ chil derico irge defũ¬
cto: g̾manus suũs theo¬
doricus in regem sublima¬
tus ẽ. Hec audientes ami¬
ctum eoꝵ cern̾e. cũ fauo¬
re magno uota eoꝵ cõplei¬
tes: ad ꝓpria eos nitunt᷑
reducere. Et pergẽtes de u
triusq pantib ad supra¬
dictum monast̾ium: co¬
gebant eos poede̾: et ad coꝵ
domos remeair. Qango¬
re młto estuantes: tandẽ
rum longeuis ualde fue¬
rant:consetiẽtes acqͥe¬
uerũt dep̾cationib. Cum
bñdictõne qrippe patris¬
ip̃ius monasterii. cõglu¬
tinati pacis concordia pͥoe¬
dente: uencrũt simł ebro
runt eos cũ magno tri¬
pudio letantes: cõ qd rece¬
pissent patrẽ. quẽ dudũ¬
amisisse plangebãt gub̾¬
natorẽ. Quẽ irceptũ: collo¬
cauerũt in sedem pͥstinã.

Expanded text:
ibidem Ebruinum iam clericum invenit; dicens se alveniam vicissim petentes, steterunt concordes. Tamen ab abbate seiuncti, apenitentiam agentes, inter contubernia monachorum strinue htempus, Childerico vero rege defuncto, germanus suus Theudericus in regno sublimatur. Hec audientes utectum eorum cernere, cum favore magno vota eorum conplentes, ad propria nituntur reducere; pergentes dtrisque partibus ad supradictum monasterium cogebant eos procedere et ad eorum domos remeare. Qui angore multum aestuantes, tandem rum longaevis valde fuerant, consentientes acquieverunt deprecantibus. Cum benedictione quippe Patris monasterii ipsius conglutinati pacis concordia, procedentes venerunt simul Ebroirunt eos cum gaudio et magno tripudio laetantes, eo quod recepissent Patrem, quem amisisse plangebant olim gubernatorem. Quem receptum collocaverunt in sedem pristinam,
Abbreviated transcription (Latin):
luxuue inqͥnamẽta ñ dese¬
rit: aut is qui castitate p̾¬
minet. necdũ se ꝑbona o¬
pera exeiret. Net castitaᷤ ex¬
go magna est sine bono o¬
pere:nec opus bonũ est ali¬
qd̾ sine castitate. S ⁊ si utrũ¬
q agitur: restat ut qͥsqͥs il¬
le est spem ad suꝑnã patriã
tendat. et neq̃quã seauiti¬
is ꝓ mundi huiꝰ honestate
cõtineat. Qui et si q̃dam bo¬
ni aliqnͣdo ꝓ honestate ĩcho¬
at: in eius tamẽ intentõne
nĩ debet ꝑmanẽ. Nec ꝑ bona
oꝑa p̾sentis mundi głiam
querere: s cotam spem in re¬
demptoris sui aduentũ cõ¬
stituat. Unde et ꝓtimis sb̃¬
dit. Et nos similes homini¬
b expectantib dũmi suũ qnͣ¬
do reuertat᷑ anptiis

Expanded text:
namenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte nobis est lectio re¬
titata: s nealiquib ip̃a ciꝰ
planities alta fortasse uide¬
atur. eam subbreuitatemͣs¬
currimꝰ : quatinꝰ eiꝰ expositi¬
o ita nescientib fiat cogni

Expanded text:
a vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cogni
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ. Amen dico uo¬
bis: qd̃ precinget se. ⁊ fau¬
et illos discumb̾e: et transi¬
ens ministrabit illis. Pre¬
cinget se. id est retributionẽ
pp̾arat. Faciet illos discum¬
bere: id est in et̾na quiete re¬
foucri. Discũbere quippe
nr̃m: ĩ regno quiescẽ est.
Unde rursũ dñs dicit. Hent¬
ent ⁊ recumbent cũ abrahã
Transiens aũt dñs ministrat.¬

Expanded text:
Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Transiens aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non audierũt. Audierũt
aure corꝑis: s ñ aure mẽtis.
Quos dñs irquurbat inqͥ¬
ens. Qui ht aures audien¬
di audiat. In suꝑ etiã au̾¬
terũt aures suas ne audi¬
reut u̾ba eius: qnͣdo illo di¬
ueniat ad me ⁊bibat. uolue¬
runt ad eũ uenire credendo.
Ideo ñ audierũt: quia nõ
fueiũt obedientos. Quomͦ
añt obedient. sine p̾dicante.¬
In hoc ostendit sesuis q si¬
niles aplõs et p̾dicatores.
ad p̾dicandum ideis esse
missos a xpo: quoꝵ ministĩ¬
o docẽntur. S illi ꝑscquuti¬
sunt eos expellentes a se sicut
in actib apłoꝵ legitur: ubi
et narratur. quc̃admodum
eis paulus dixerit. Nobis qͥ¬
dem oportelat pͥmum loqui
u̾bum dei: s quoniã repelli¬

Expanded text:
erunt: Audierunt aure corporis, sed non aure mentis, quas Dominus requirebat, inquiens: Qui habet aures audiendi audiat . Insuper et averterunt aures suas ne audirent verba ejus, quando illo veniat ad me et bibat , noluerunt ad eum venire credendo. Ideoque non audierunt, quia non fuerunt obedientes. Quomodo autem audient sine praedicante? Hic ostendit, se suique similes coapostolos et praedicatores ad praedicandum Judaeis esse missos a Christo, quorum ministerio docerentur: sed illi persecutisunt eos, expellentes eos a se, sicut in Actibus apostolorum legitur, ubi et narratur quem admodum eis Paulus dixerit: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei: sed quia repelli
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. Quom aũt predi¬
cabunt eis p̾dicatores nerbũ
uite nisi mittant᷑: Et est sen¬
sus. Ipĩ occiderũt p̾dicatores
quosdam ad se missos: sicut
iacobum frẽm ioh̾is et stepha¬
num. Reliquos uero fla¬
gellantes: a se expulerũt. Qd̾
añt dicit qͦmͦ predicabunt
nͥ mittant᷑ ita potest uno mͦ
intelligi. Nequaqͣm nos a¬
postoli ad offitiũ p̾dicatõĩs
accedere potuissemus: nͥgr̃a
dei qua ꝓteginur ammoniti¬

Expanded text:
praedicabunt eis praedicatores verbum vitae, nisi mittantur? Et est sensus: Ipsi occiderunt praedicatores quosdam ad se missos, sicut Jacobum fratrem Joannis, et Stephanum: reliquos vero flagellantes a se expulerunt. Quod autem dicit: Quomodo praedicabunt, nisi mittantur? ita potest uno modo intelligi: Nequaquam nos apostoli ad officium praedicationis accedere potuissemus, nisi gratia Dei qua protegimur admoniti
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis om̃peds exau¬
dire om̃es miscditer potest᷑.
necdum unũ audit alteri¬
uis precum obliuiscitur. qͣ¬
ꝓpter sub infcit. Om̃is qui
mini saluus erit. Quicũ¬

Expanded text:
multo magis omnipotens Deus exaudire omnes misericorditer potest, nec dum unum audit alterius precum obliviscitur: quapropter subinfert: Omnis enim mini, salvus erit. Quicun
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ suam consũpsit.
hoc est inuanũ fatigatus
est ꝓ eis ⁊ passus qͥa eĩs nich̃
prõ fuit qui noluerũt credẽ.
Ergo iudicium meũ. hocẽ
discritio. cum dño patro qr
ipẽ iudicabit utrum om̃ia
que debuicis facere fecerim.
dicẽs ĩ euͣngłio. Multa bo¬
na oꝑa oꝑatus sum uobis.
Et opͥus mcũ cum deo meo.
hoc est in p̾sentia illiuis. Et
nunc hec dicit dñs. Formãs
me cxutero serũi sibi.at
redi icam iacob ad eum. sb̃
auditur.ideo sum seruus.
et isrł̃ non congregabit᷑. ĩd
est non cõu̾tetur ad fidem.
licet ꝓpt̾ea uenerim. Hinc
datur intelligi cum dicit.
Form̃as me ex uto seruum
sibi. illum appellasse suꝑi¬
us. et isto in loco seruũ qui
formatus est. Ideo uenit fi¬
lius deut reduceret iacob
errantẽ ad ciratorẽ sum
sicut dicit apls. Ite ad oue

Expanded text:
tudinem suam consumpsit, tudinem suam consumpsit, hoc est in vanum fatigatus est pro eis et passus, quia in eis nihil profuit qui noluerunt credere. « Ergo judicium meum, » hoc est discretio « cum Domino » patre, quia ipse judicabit utrum omnia quae debui eis facere fecerim: dicens in Evangelio: « Multa bona opera operatus sum vobis . » « Et opus meum cum Deo meo, » hoc est praesentia illius. « Et nunc dicit Dominus, formans me ex utero servum sibi, ut reducam aacob, » ideo sum servus. « Et Israel non congregabitur, » id est non convertetur ad fidem, licet propter ea venerim. Hinc datur intelligi cum dicit, formans me ex utero servum sibi, illum appellasse superius et isto in loco servum qui formatus est. Ideo venit Filius Dei, ut reduceret Jacob errantem ad Creatorem suum, sicut dicit apostolis: Ite ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Unde ad beatũ iob
dñs loquitur. Numqͥd ca¬
pies leuiathãhamo:⁊di¬
xit mͥ. Seruus meus eĩtu
isrł. quia inte głiabor. Ser¬
uus appellatur xp̃c filiꝰ dei.
eo qd̃ in om̃ib uolũtati
dei patris paruerit. Isrł
aũt: quia ex israhel origi¬
nem caruis traxit. Et bñdi¬
cit inte głificabor. qr om̃ia
q̃ ip̃e filius oꝑatus est. ad
laudem patris egit dicens.
Pater ĩme manẽs. ip̃e fa¬
cit oꝑa. Et ego dixi sub au¬
dis ad patrẽ: inuacuũ labo¬
raui. sine causa. ⁊uane for¬
titudinẽ meã consũpsi.
Ac si diceret aliis uerbis.
Dicente mͥ patre ista que
retuli. ego respondi ei. Qͦ¬
mͦ te głificaui pater qui
nam partẽ iudeoꝵ ad terẽ¬
uocare non potui: Hecau¬
tem dicuntur ut liberum
hominis monstire arbitri-¬
um. Deienim uocare est:
et nr̃m credẽ. Qnͣtum ergo
ad illos iuideos ꝑtinet. qui
in creduli ꝑmanserũt in
uacuũ laborauit. sustinẽ¬
dopassionẽ. Et uane forti¬

Expanded text:
tus est. Unde ad beatum Job tus est. Unde ad beatum Job Dominus loquitur: « Nunquid capies leviathan hamoServus meus es tu, Israel, quia in te gloriabor. » Servus appellatur ipse Filius Dei, eo quod in omnibus voluntati Dei Patris paruerit. Israel autem, quia ex Israel originem carnis traxit. Et benedicitur, in te gloriabor: quia omnia quae ipse Filius operatus est, ad laudem Patris egit dicens: « Pater in me manens, ipse facit opera . » « Et ego dixi, » subaudis ad Patrem: « In vacuum laboravi, sine causa et vane fortitudinem meam consumpsi. » Acsi diceret aliis verbis: Dicente mihi Patre ista quae retuli, ego respondi ei: Quomodo te glorificavi, Pater? nam partem Judaeorum ad te revocare non potui. Haec autem dicuntur, ut liberum hominis monstretur arbitrium. Dei enim vocare est, et nostrum credere. Quantum ergo ad illos Judaeos pertinet qui increduli permanserunt, in vacuum laboravit sustinendo passionem, et vane forti
Abbreviated transcription (Latin):
mei qͣiͣ gladium acutũ.
Os dñi appellatur isto ĩ
loco eungelica doctrina. et
ẜmo illius: Dehoc gladio:
dicit ip̃edñs. Non ueni pa¬
cem mitte̾ in t̾rã: s gladi
oris sui. int̾ficiet impium.
Et illud. Et gladium sp̃s qd̃
est u̾bum dei. In umbra ma¬
nus sue ꝓtexit me. hoc ẽ in
ꝓtectione diuinitatis sue.
ut sine pcc̃o manerẽ ⁊ mira¬
cula facerem. ne ip̃a caro as¬
sumpta a u̾bo in lesccret.
Ideoq dicit inumbra: qr
ip̃a diuinitas ĩuisibilis
est. Posuit me sicut sa¬
gitam cleclam. cũ dicit
sagritam electam. osten¬
dit habere deũ sagittas plu¬
rimas. s non electas. Sagit¬
te dei omĩpotẽtis sunt. pro
quib dicitur. Sagitte tue
te cadent. In pharetra su¬
a abscondit me. Hoc est
in corꝑe humano. Ex ꝑ¬
sona diuinitatis moco
loquit᷑. Pharetra dicit᷑ eo
quod ferat mortẽ. Alio in
Quia sicut ĩ hamo laten
te esca capitur piscis. sic
diabolus in diuinitate q̃
latuit in humanitate cap¬

Expanded text:
mei: « quasi gladium acutum. mei: « quasi gladium acutum. » Os Domini appellatur isto in loco Evangelica doctrina et sermo illius. De hoc gladio dicit ipse Dominus: « Non veni pacem mittere in terram, sed gladiuoris sui interficiet impium . » Et illud: « Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei . » « In umbra manus suae protexit me, » hoc est in protectione divinitatis suae, ut sine peccato manerem et miracula facerem, ne ipsa caro assumpta a Verbo vilesceret. Ideoque dicit in umbra, quia ipsa divinitas invisibilis est. « Posuit me sicut sagittam electam. » Cum dicit sagittam electam, ostendit habere Deum sagittas plurimas, sed non electas. Sagittae Dei omnipotentis sunt prophquibus dicitur: « Sagittae tuae te cadent . » « In pharetra sua abscondit me, » hoc est in corpore humano. Ex persona divinitatis modo loquitur. Pharetra dicitur, eo quod ferat mortem. Alio in quia sicut ab hamo latente in esca capitur piscis, sic diabolus a divinitate quae latuit in humanitate cap
Abbreviated transcription (Latin):
est pax impiis dicit dñs: trã¬
sit ad ecclias de gentib cõ¬
gregatas. ⁊ cis sub insulaꝵ
nomine loquitur sermo
diuimis ex ꝑsona filii dei.
Insula dicitur. eo qd̾ in sa¬
lo. hoc est in mari sit posita.
Ideo aũt ecclia insule com¬
paratur. quia sicut insula
cunditur fluctib et nõ mo¬
uetur. ita eccłia in xp̃o fun¬
data ꝑturbatoĩb fluctib q
huius scli seuientib undi¬
q tunditur. s ñ mouetur.
fundata eñi est supͣ petram.
Audite inquit insule hoc est
intelligite eccł̃ie diu̾sarum
gentium. q̃ dicturus sum.
Et attendite ppli̾ de louge. id
est ab extremis finib terre.
Dñs ab utero uocauit me.
sub audisꝑ gabrielem ar¬
changlũ dicendo ad ioseph
nolitin̾e ioseph filidd̃ accipere
mariã spõsãtuã. Pariet eĩ filiũ
⁊ uocabis nomẽ eius ih̾m.
De uentre matris mes hoc ẽ
anteqͣm nascerer. recordatus
est nominis mei qd noĩe
saluatoris fruerer. Posu¬
it os meũ. id est u̾ba oris

Expanded text:
est pax impiis, dicit Dominus; transit ad Ecclesias de gentibus congregatas, et eis insularum nomine loquitur sermo divinus ex persona Filii Dei. Insula dicitur, eo quod in salo, hoc est in mari, sit posita. Ideo autem Ecclesia insulae comparatur, quia sicut insula tunditur fluctibus et non movetur: ita Ecclesia in Christo fundata perturbationibus fluctibusque hujus saeculi saevientibus undique tunditur, sed non movetur. Fundata est enim super petram. Audite inquit, insulae, hoc est, intelligite, Ecclesiae diversarum gentium, quae dicturus sum, et attendite, populi de longe, id est ab extremis finibus terrae. « Dominus ab utero vocavit me, » subaudis per Gabrielem archangelum, dicendo ad Joseph: « Noli timere, Joseph fili David, accipere Mariam conjugem tuam. Pariet enim filium, et vocabis nomen ejus Jesum . » « De ventre matris meae, » hoc est antequam nascerer, « recordatus est nominis mei » quod nomine Salvatoris fruerer. « Posuit os meum, » id est verba oris
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ michi dedit. sicut
dixit resurgẽs a mortuis.
Data ẽ michi om̃is potes¬
tas. in celo et ĩt̾ra. Ac si diceret.
ꝑdidi unam gentẽ. ⁊ ecce totꝰ
mundus in me credit. Ps̃
meus factus ẽ fortitudo me
aquia tercia die resurrexit.
Licet eñi dicẽt pendens in
cruce. ds̃ deus m̃s quare me
deliquisti. ex affectu huma¬
uitatis loquẽs.tamen nõ
deliquit illum. Et dixͣ mͥ ds̃
pater. Parum ẽ subaudit᷑
tibi. ut sis mͥ seruus ad sus¬
citandas trib iacob. ⁊ feces
iscł conu̾tendas. Pmisera
⁊ despectatõe appeslant᷑ feces.
Et est sensus. Parum ẽtibi
ut pro una solũmodo gen¬
te isrł. mortem sustineas.
et᷑ ip̃e filius orauit dicens
possibile ẽ ut sine interitu
iudeoꝵ salus gentiũ fiat mͣ¬
seat ame calix passionis.
Dedite in lucem gentium.
id est ut om̃es gen̾tes illu¬
mines. q̃ ad fidem meam
uenerint. ⁊ sis salus mea
usq ad extremũ terre. id ẽ
ut salutẽ ꝑ qm saluandi

Expanded text:
sicut dixi resurgens a mortuis: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . » Ac si diceret: Perdidi unam gentem, et ecce totus mundus in me credet. « Deus meus factus est fortitudo mea, » quia tertia die resurrexi. Licet enim diceret pendens in cruce, « Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? » affectu humanitatis loquens: tamen non dereliquit illum. « Et dixit mihi » Deus Pater: « Parum est, » subaudis tibi, « ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob, et feces Israel convertendas. » Pro miseria et despectione appellantur feces, et est sensus: Parum est tibi ut pro una gente solummodo Israel mortem sustineas, et ipse Filius oravit: « Paterpossibile est, ut sine interitu Judaeorum salus gentium fiat, transeat a me calix passionis. « Dedi te in lucem gentium, » id est, ut omnes gentes illumines quae ad fidem meam venerint. « Et sis salus mea usque ad extremum terrae, » hoc est, ut salutem per quam salvandi
Abbreviated transcription (Latin):
pone ꝓ ouib suis. Ab ho¬
minatã gentẽ appellat xpi¬
stum. ⁊ nazarenos erꝰ qui
ĩtantũ sũt ab hominabi¬
les ⁊ detestabiles. ac respu¬
endi apud iudeos. ut cotidi¬
eter in sinagogis eoꝵ ma¬
ledicant᷑. Dicentes ꝙ ꝓpter
illos amiserint irgnũ et
locum et gentẽ. Serũ do¬
minoꝵ. uocat dñm ihm¬
xp̃m. qui quasi seruus
non ẽ dedignatus stair
ante pllatum. annam.
⁊ caipham.⁊ duuidicari
ab illis ut latro ⁊ malefa¬
ctor. cum ẽẽt unicus filiꝰ
dei patris. Reges uidebũt
te uenientẽ ad iudicium
in glia magna ⁊ maresta¬
te. et consurgẽt pͥncipes.
subauditur eccliaꝵ de so¬
lis suis ad honorãdum
te ⁊ adorabũt te ꝓpter dñm
patrem. quia fidelis ẽ. ii
delicet quia q̃ tibi ꝓmisit
oꝑe impleuit de głificatõ¬
netua et salute gentiũ
qui ĩ die iudicii iudicatu
usunt cum dño orbem ĩ
equitate sicut ip̃e dicit.

Expanded text:
. Abominatam gentem appellat Christum et Nazaraeos ejus, qui in tantum sunt abominabiles et detestabiles ac respuendi apud Judaeos, ut quotidie ter in synagogis eorum maledicantur dicentes: quod propter illos amiserunt regnum, locum, et gentem. Servum dominorum vocat Domim, qui quasi servus non est dedignatus stare ante Pilatum, Annam, et Caiphan, et dijudicari ab illis ut latro et malefactor, cum esset unicus Filius Dei Patris. « Reges videbunt » venientem ad judicium in gloria magna et majestate; « et consurgent principes, » subaudis, ecclesiarum de soliis suis ad honorandum te, « et adorabunt te propter Dominum » Patrem, « quia fidelis est, » videlicet quia quae tibi promisit, opere implevit, de glorificatione tua et salute gentium.qui in die judicii judicaturi sunt cum Domino orbem in aequitate, sicut ipse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Redemptor iscł̾ hoc est
uiroꝵ indentium deũ dicit᷑
filiꝰ dei. quia ip̃e nos redemit
cruore sangnis sui. Ad cõ¬
temptibilẽ animã dicit. id
est ad xp̃m qui contẽptus
ẽ a iudeis ⁊ despectus. clamã¬
tib crucifige. crucifige eum.
et talia huiuscemodi mul

Expanded text:
tris. Redemptor Israel, id est virorum videntium Deum, dicitur Dei Filius: quia ipse nos redemit cruore sanguinis sui. Ad contemptibilem animam dicit, id est, ad Christum qui contemptus est a Judaeis et despectus clamantibus: « Crucifige eum , » et talia hujuscemodi mul
Abbreviated transcription (Latin):
forte sicut imꝓb ita et ut¬
indignus laudator inueni
ar: ꝓfecto cum nec sanctitas
uel facundia suppetat. ut bra¬
tam et gl̾iosam unginẽ dig¬
ne laudare queam. Qm̃ĩ ut
uerum fatear qͥcquid hũa¬
nis dici potest uerbis: minuis
ẽ alaude celi. q̃m duunis ẽ
et angłicis excllentiꝰ predica¬
ta: et laudata p̾comis. Apro¬
phetis quidem p̾mintiata.
a patriarchis figuris ⁊ enig¬
matib p̾signata. ab euͣnge¬
listis exhibita et mostrata:
ab angelo uenabiliter atq
officiosissime salutata. Pre¬
terea qualis ⁊ qͣnta eẽt. ab
codem diuinitus declaratur:
cũ ait. Aue grã plena dñs
tetum: bñdicta tu ĩ muli¬
erib. Talib enim decebat
uirginẽ oppignerare mune¬
rib. ut esset grã plena: que
celis dedit gloriam. terris
deum pacemq refudit: fi¬
dem gentib. finem niciis.
uite ordinẽ: morib disci¬
plinam. Et beneangelus
ad uirginẽ mutitur: qr
semꝑest angłis cognata
uirginitas.

Expanded text:
forte sicut improbus, ita et forte sicut improbus, ita et indignus laudatoar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas.
Abbreviated transcription (Latin):
celos ascendit. Rogo gaude¬
te: quia ut ita fatear ĩ effa¬
biliter sublimata: cũ xp̃o
regnat in et̾num. Regina
mundi hodie de tͬris: et de p̾¬
senti scculo neqͣm eripitur.
Itcrum dico gaudete: qui
a desua ĩmarcessibili glia¬
setura. ad celi iam ꝑuenit
palatium. Exultate inqͣm
ac gaudete. et letetur om̃is
orbis: quia hodie nobis
om̃ib eius int̾uenientib
nũtis salus aucta ẽ. Uob̃
quoq diligentib cam. ho¬
nor et uirtus: inia cum re¬
liquis uirgib sacͥs ãpli
orp̾stat᷑ et grã. Idcuro dile¬
dissime letamini ⁊ gandete:
quia si deum ore ꝓphetico ĩ
sanctis sins laudare iube¬
mur: multomagis eum
ĩ hac celebritate beate uirgi¬
nis matris eius oportet cum
lare p̾coniis. ac misticis ho¬
norare munũb. Nulli du
bium qͥn cotum ad głiam
laudis eius ꝑtineat: qͥcqͥd
digne genitrici sue impen¬
sum fuerit. ac sollẽpniter
sutributũ. Ex quo timeo sa¬
tis et ualde ꝑtumesco: dum
ur̃is cuꝑio parrre ꝓfectib: ne

Expanded text:
coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum lare praeconiis, et mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
de transitu eiusdem uirgi¬
nis dubia ꝓ certis recipia¬
tis. Qd multi latinoꝵ pie¬
tatis amore studio legen¬
di carniis amplectuntur. P̾re¬
sercim ex hiis cum nichil
aluid experiri potest ꝑ certo:
nisi qd̃ hodierna diegłiosa
migranit acorꝑe. Monstͣ¬
tur aũt sepulchrũ eius ̾¬
nentib nobis iisq ad pre¬
seus. in uallis iosaphat.
medio. Que nallis. est in¬
ter montem syon ⁊ montẽ
olyueti posita: qm et tuo
paula oculis asperisti. ubi
in eius honore tabricata ẽ
eclia miro lapideo q tabu¬
latu. in qua sepulca fuis¬
se ut scire potestis ab õib.
eadem p̾dicatur: s nunc
uacuũ esse cernẽtib osten

Expanded text:
Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulcrum ejus cernentibus nobis usque ad praesens in vallis Josaphat medio, quae vallis est inter montem Sion et montem Oliveti posita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacu
Abbreviated transcription (Latin):
genuit emnigłizando suo cõ¬
mendat eloquio: uerbum
inquiens ꝙ in pͥncipio erat.
et uerbum erat apud deũ:
⁊ deus erat u̾bum. Hoc quip¬
pe u̾bum qd erat ĩ principio.
carne factum idcuro et uͥgi¬
nitas longe sacratior. ⁊ fe¬
cunditas ut ita dicam mł¬
to in effabilior: qͣm suo po¬
terit ille explicare eloquio.
Uerũptamen qͣnto uirgini¬
tas cognatior uirginitati:
tanto beatꝰ cungelista cetĩs
excellentior et uicinior u̾bo.
Ideo quicꝙͣ est qd̾ uirgo genu¬
it totũ put potuit homo ꝑ
plum. humane uite cõuer¬
satio eius pꝰ ascensionẽ xp̃i
gen̾aliter cum aplis fuit.
quousqz disꝑsi sunt: sicu¬
tilucas meminit dicens.
qd regressi quidẽ amonte
oliueti: ih̾osolimã uenerũt.
Et ascenderũt in cenaculum.
ubi manebant petrus ⁊ ioheᷤ.
iacobus ⁊ andiras. philippꝰ
et thomas: bartholonicus ⁊
matheus. iacob ⁊ alphei et

Expanded text:
genuit; evangelizando, suo comgenuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo peplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alph
Abbreviated transcription (Latin):
ut ess ad inuioẽ grãta soci¬
etas et floridus aspectus:
nec ñ et uenustus cõn̾san¬
di uernans alt̾natim pu¬
diciciaꝵ splendor decoratus.
Una siquidem nurus uir¬
ginitatis in ambob: sed
altera ꝓportiom maria.
Altera quidem quia fecũ¬
dior s ipsa: ip̃a uero sed
altera. Quia et si ip̃a ea¬
dem q ĩcorruptio: tam̃
fecũditas integritatis. Lõ¬
ge gl̾iosior qͣm uirgini¬
tas. Idcuro et fecũditas ĩ
illa tota deifica ẽ et uirgi¬
nitas. Alioqͥn nusꝙͣ scd̾m na¬
turã nascẽdi uͥgiuitas ubi
fecunditas p̾dicatur. naq fe¬
cunditas ubi uirginitas ĩ¬
tegra cõseruatur. Ideo totũ
suꝑ excellit de illa que dicũ¬
tur: quia sunt diuina at¬
q ĩ effabilia. Unde uirgini¬
tas et fecunditas ꝓlis suꝑ¬
emnes nouitas est: q̃mꝙ
humanũ cernatur ex car
⁊ si magnificẽtior młtum
tus: que ad ĩuicem qiͣ cog¬
nata sociatur. Hinc quoq
ioh̾es qͥcquid est qd maria

Expanded text:
ut esset ad invicem grata sociut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carnetsi magnificentior multumtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ritur pꝰ asceusionẽdĩi qͥd
egerit: uuiũ ꝓcerto ẽ quia
uirgo scã corpore ac mẽte
ꝑmansit. Quã sane ange¬
lus gabriel ac si celestis ꝑa¬
cõmisit uirgo urginem
obscquiis. Non ꝙ eximiꝰ
ille scõꝵ chorus aplõꝵ eam¬
descruent: inter quos post
resurrectõem intrans ⁊ exiẽs
familiariꝰ contulit dexpisti
ĩcarnatione. Tanto siqui¬
dem uerius: qnto ab initio
uerũt. ⁊ in omnẽ edocti ꝑ¬
uenerũt u̾tatem. Quam
sane beatã uirginẽ: et si
om̃es uen̾ati sunt discipu¬
li eiq famulabant᷑ offitio
dilectionis: iohẽs tamẽ am¬
plius ac specialius usq ad
finem uite: qui sibi cõmis¬
sam accepit in suã quasima¬
trem filius. Cui benignus
magister de cruce. mulier
inquit ecce filius tiuis. Ad
discipulũ aũt. Ecce mater
tua: ut uirgo uirgini cohe¬
ret: et descriuret offitio sis¬
sime cura adoptõnis. Non
aĩ ifrẽs pudicissima uirgi¬
nitas aliem discipłoꝵ recti¬
us qm uirgini commẽdat᷑.

Expanded text:
ritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis pacommisit, virgo virginem obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apoerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio verint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantes unanimit̾
in oratõne:cũ mulierib et
maria matre ihũ ⁊ fratrib
eiꝰ. Ecce ih̃u ascendente cum
quib uiigo uacat ĩ scola
uircutũ. et meditatur in
lege mandatoꝵ dei :ut ⁊ ip̃a
sit forma discipline xp̃i. ut
sit exemplũ ꝑfectionis uirgi¬
nib. Conu̾saturaũt cum
testib scẽ resurrectõnis ⁊ ip̃a
testis. conu̾satur cũ senato¬
tib celi infra curiam ꝑadi¬
si: sub sp̃c sci disciplina. et
magisterio totius diuine
hortes. quoꝵ uita ñ erat de
legunt᷑ in cenaculũ. quo
pascha dignissime celebrat᷑.
ibi quippemanebant cũ ma¬
ria matre ihũ : unanimit̾
aspirati in caritate ꝑseue¬
rantes in orone: donec ĩdue¬
rentur uircute exalto. Cepe¬
rant enĩ iam orare. qui du¬
dum cũ dño conu̾santes uͥ¬
tutib et miracłis pasceban¬
tur. Et bene ꝑseuerantes in
orõne nithil hesitantes: do¬
nec acciperẽt muna sp̃e scĩ¬

Expanded text:
severantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinaehortes, quorum vita jam non erat de leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ani si uoluero adiuratus.
neq tuaslaudes omnino
tacere queo. Idcuro tuete ĩ¬
terrogent filie quas lacte
ntus: tu ea melius resera¬
bis: q̃ nescio si ꝑspeciem ali¬
Unde uos o filie pulsate ma¬
trem p̾cib. pulsate ad ostmñ
inuitantis amici.si quomͦ
tandẽ uobis aꝑiant᷑: q̃ re¬
serata sũt matri. Uerũpta¬
men de hiis qͥd plura dicã:
Om̃ia saluatoris gesta. et
beate marie obsequia. nec¬
non ⁊actus uite ex er̃ge¬
lio didicistis. Et nũc quid
suꝑ ẽ ut ab aliquo doctore
exquiratis : De assumptio¬
gium ur̃m̃n iudic tante sol¬
lempnitatis munus la¬
tim ẜmonis in quo discat
tenera infantia lactis expe¬
riti dulcedinẽ et de exignis
eximia cogitare: qualiter
fauente deo. ꝑ suigłõs an¬
nos tota hec dies in laudẽ¬

Expanded text:
amsi voluero adjuratus, amsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliUnde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptiogium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expend
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sonãt eunglia. nisi
nirgine. et om̃ia eius incre¬
menta quousq fuit ĩnum¬
do. dum taxat diuinis effe¬
runt p̾coniis: Porro ab ex¬
ordio sci eungłii gabrielẽ
arhangłm colloquentem
marie audistis: et deinceps
reliqua om̃ia pleniꝰ legistis.
Ad presepe quoq opaula¬
te teste nato puero multi¬
dia noui parcus ⁊ querelas
nescii ploratus. ꝓ fescemu¬
nisgloria in cxcelsis deot
ĩt̾ra pax hõib boneuolũtatis
cãtantẽ audistiᷤ ⁊ radiãtẽ stellã
iudistis. Pastorib ĩsuꝑ
eunglizantib credidistis.
magos p̾terea tria deferen¬
tes muera r̃uisione bea¬
tis oculis conspexistis ip̃a
eadem muua bene ĩtelligen¬
do uotis om̃ib fide deo obtu¬
listi:nam ⁊ cũ eisdem mag̾
deum puerũ in presepe ad¬
orasti. Sed forte conquesta
latum cẽ uolebas teste con¬
scientia. mnͥ nairare ante p̾¬
sepium ubi plurimũ lacti¬
mata es:ñ deberes. Qd̾ ut
uerum fatear. xp̃i p̾conia eti¬

Expanded text:
aliud sonant Evangelia, nisi aliud sonant Evangelia, nisi virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paulate teste, nato puero dia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatiscantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta latum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, eti
Abbreviated transcription (Latin):
o paula et custochiun
mimo caritas xp̃i ne cõpel¬
lit: qui uobis dudum tra¬
ctantib loqui consueuerã.
ut nouo loquẽdi gen̾e. scĩs
que uobis cũ degunt nirgi¬
nb latino utens eloquio:
exhortatõns grã sermonem
faciam de assũptione beate
et gl̾iose semꝑ uirgis ma¬
ris more eoꝵ qui declama¬
corie ĩ eccl̃iis solent loqui
ad ppłm. Qd utiq genus
docendi. necdũ attigẽram.
S quia negare nequeo qͥc¬
quid iniungitis nimia ue¬
stra deuictus dilectione: ex¬
periar q̃ hortamini affectu
infantiũ morebalbucien¬
tium. qui quetũq audie¬
rint fari gestiunt: cũ necd̃
possint ad plenum uerba
formare. Maxime qr ꝓpter
simpliciores quosq idme
deꝓiere compellitis: utha
ex eadem dio: quib ue di¬
uinis uarent lectionib.¬
Presertim cum eadem die
in multis festiuitatib mł¬
torum scõrum patrũ stu¬
dia miro cuderint eloquio:
que dehac q̃dam uberius uͥ¬
q in scripturis diuinis p̾¬
dicata legunt᷑. Quid enim

Expanded text:
o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo qquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut haus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibpraesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ucrant: quia in sepulchro
eiusut ferrurñ uisi mãna
inuenit᷑: que scaturite. cer¬
nitur. Uerup̃tamẽ quidhoꝵ
uetius censeatur ambigimꝰ.
meliꝰ tamen deo totum cui ui
limus auctoritate nrã ꝙ ñ
probamꝰ. Sicuti de hus qͦs

Expanded text:
epulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nilimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseucrate ĩ orõnib unani¬
trare possitis gaudia eter¬
ne uite. quoueata uirgo fe¬
liciter hodie ĩtroiuit: alter¬
nantib hymnidicis ange¬
loꝵ choris. infra pascua et̾¬
ne uiriditatis: ubi uua so¬

Expanded text:
severate in orationibus unanitrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una so