comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis parcet suꝑ te ihrlm: et ego
quoq dico ad interfectricem do¬
mini mei. Quis parcet suꝑ te ihe¬
rusalem: aut quis contristabitur
suꝑ te: Transcendam autem ad spi¬
ritualem intellectum. ab humili¬
tate litere. uiam micbi panden¬
te ratione: et uideam quomodo
una queq anima digna pacedi
ihrłm nuncupet᷑. Post disciplinã
quippe diuinam factus es ihrłm:
tari conculcatam. Iebus gͦ con¬
culcata a fortitudinib contra¬
riis anima nr̃a transmutata ẽ:
et facta ẽ ihrłm uisio pacis. Si ita¬
q post demutationẽ a iebus in
ihrłm peccaueris. & sanguinem
testamenti sicut quidam ait &¬
tu commune estimaueris: dice¬
tur et dete. Quis parcet super
te ihrłm : et quis contristabitur
suꝑ te: Quis enim contristabit᷑
si talis fueris ut tradas ihm
nusquisq nr̃m quando peccat
maximeq cum peccat ingentia.
in ihrsm peccat. Si autem et re-¬
cesserit a fide: hec fecit spũalit̾

Expanded text:
Quis parcet super te, Jerusalem? ego Quis parcet super te, Jerusalem? ego quoque dico ad interfectricem Domini mei: Quis parcat super te, Jerusalem, et quis contristabitur super te? Transcendam autem ad spiritalem intellectum ab humilitate litterae, viam mihi pandente ratione, ut videam quomodo unaquaeque anima digna pace Dei Jerusalem nuncupetur. Post disciplinam quippe divinam factus est Jerusalem, tari Conculcatam. Jebus ergo conculcata, a fortitudinibus contrariis, anima nostra transmutata est, et facta est Jerusalem Visio pacis. Si ita post diminutionem a Jebus, in Jerusalem peccaveris, et sanguinem testamenti, sicut quidam et tu communem existimaveris, dicetur et de te: « Quis parcet super te, Jerusalem, et quis contristabitur super te? » Quis enim contristabitur, si talis fueris, ut tradas Jesum? Unusquisque nostrum, quando peccat, maxime quicunque peccat ingentia, in Jesum peccat: si autem et recesserit a fide, haec facit spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
piuad missos ad te. quotiens uolui
congregare filios tuos quasi galli¬
na congregat pullos suos sub alas¬
suas & noluisti. ecce dimtitet᷑ uob̃
domus ur̃a deserta: ideo dimissa
est et usq ad p̾sens tempus de¬
stituta. Angłi quippe qui semper
auxiliabant᷑ ei. ꝑ quos etiam
lex moysi tradita ẽ disposita per
angłos in manu mediatoris de¬
seruerunt eam et dixerunt. Mul
Quam diu minora peccauit potu¬
imus rogare ꝓ ea potiumus ob¬
secrare dñm: potuimus parce̾
ei. Suꝑ ista quis parcat: Si pec¬
cans peccauerit uir in urum.
ex orabunt ꝓ eo. Si autẽ pecca¬
uerit in dñm: quis orabit pro
eo: Grande peccatum commisit
ihrłm: grande ꝑpetrauit nefas.
Ideo in cõmotione facta ẽ. et dici¬
tur ad eam. Quis parcet super
te ihrłm: aut quis contristabit᷑
suꝑ te: Non nos contristamur
suꝑ ihrłm. et calamitates eius.
et omĩs pplĩ illius. Illoꝵ quip¬
pe delecto nobis salus facta est:
ad emulandum eos. Et quia sic
peccauit ut uoce dñi diceretur.

Expanded text:
missos ad te, quoties volui congregare filios tuos, quasi gallina congregans pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta , ideo dimissa est, et usque 837 ad praesens tempus destituta. Angeli quippe qui semper auxiliabantur ei, per quos etima lex Moysi tradita est, disposita per Angelos in manu mediatoris , deseruerunt eam, et dixerunt: MultQuamdiu minora peccavit, potuimus rogare pro ea, potuimus obsecrare Dominum, potuimus parcere ei: super isto vero quis parcat? Si peccans peccaverit vir in virum, exorabitur pro eo; si autem peccaverit in Deum, quis orabit pro eo? Grande piaculum commisit Jerusalem, grande perpetravit nefas, ideo in commotione facta est : Et dicitur ad eam: Quis parcet super te, Jerusalem, aut quis contristabitur super te? Nos non contristamursalem, et calamitatibus ejus, et omnis populi illius: illorum quippe delicto salus nobis facta est ad aemulandum eos. Et quia sic peccavit, ut voce Domini diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
nib et uitus seruiunt. Date glo¬
riam dño do ur̃o antequam tene¬
brescat: et antequam offendant
pedes ur̃i in montes tenebrosos.
Sunt alii montes tenebrosi: alu
lucentes. Uerumptamen quia
utriq montes. utriq sunt mag¬
ni:montes lucentes sunt angeli
dei et ꝓph̾e: moyses famulus euiᷤᷤ¬
mis arbitror dici. fundamenta eiꝰ
in montib scĩs. Montes autem¬
tenebrosi sunt: qui eriguntur
aduersus scientiam dĩ. zabulꝰ
mons tenebrosus ẽ et pͥncipes
sclĩ huius qui destruunt᷑ mon¬
tes sunt tenebrosi. Demonium
uator: dicetis monti huic. De lu¬
natico quippe demonio sibi q̃stio
inciderat. Et dicentib discipłis.
ñ potiumus eicere illud. resꝑon¬
dit saluator. Si habueritis fidẽ
ut granum sinapis: dicetis mo¬
ti isti de quo quesistis. de quo ꝓ¬
posuistis. dicetis monti huic tnͣs¬
migra hinc: et transmigrabit id
est ab homine ad locum definitũ
sibi: Qui gͦ offendunt. ñ offendt̃

Expanded text:
nibus et vitiis serviunt. Date glonibus et vitiis serviunt. Date gloriam Domino Deo vestro antequam tenebrescat, et antequam offendant pedes vestri in montes tenebrosos . Sunt alii montes tenebrosi, alii lucentes. Verumtamen quia utrique montes 833 sunt magni, montes lucentes sunt angeli Dei et prophetae: Moses famulus ejubus arbitror dici: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Montes tenebrosi sunt qui eriguntur adversus scientiam Dei . Zabulus mons tenebrosus est. Principes saeculi hujus qui destruuntur, montes sunt tenebrosi. Daemonium it: Si dixeris monti huic : de lunatico quippe daemonio sibi quaestio inciderat: et dicentibus discipulis: Non potuimus ejicere illud, respondit Salvator: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis monti isti, de quo quaesistis, de quo proposuistis: dicetis monti huic: Transmigra hinc, et transmigrabit, id est ab homine ad locum definitum sibi. Qui ergo offendunt, non offendunt
Abbreviated transcription (Latin):
castitate. iusticia. beneficientia:
glifica eum in fortitudine. patien¬
tia pietate: sapientia. ceterisq uir¬
tutib. Si autem sic gli̾ficandus ẽ¬
deus: si contraria intulero. nolo
me arbitremini blasphemare. Ex¬
hibebo quippe scripturam sensus
mei testem: quomͦ castus głificet.
luxuriosus in honoret dm̃. Tem¬
plum enim eius quasi nabugodo¬
deum iustus. contumelus afficit
quicumq peccator ẽ. Nam et il¬
lud quod quidam dubitant an
sit ꝓuidentia di. nullam aliam
ob causam nͥ obuitia nascitur.
Aufer ea abstulisti parit̾ et cau¬
sas ꝓuidentie destruende. Sur¬
sum enim ac deorsum qui adu̾¬
sum ꝓuidentiam disputant hec
dicunt. Quare tanti ad ulteri qͣ¬
re tanti molles. quare tanti sacri¬
legi. tãti irreligiosi quare sunt:
atq ita contumelias in ꝓuiden¬
tiam offendicula in dm̃ et cri¬
minationes in creatorẽ peccato¬
res generant. Ex quib liquido
apparet alios dare glam d̃o: ali¬
os conuicium facere. dum passio¬

Expanded text:
castitate, et justitia, et beneficentia: glorifica eum in fortitudine, patientia, pietate, sapientia, caeterisque virtutibus. Sic autem est glorificandus Deus, si contraria intulero, nolo me arbitremini blasphemare. Exhibeo quippe Scripturam sensus mei testem, quomodo castus glorificet, luxuriosus inhonoret Deum: Templum enim ejus, quasi NabuchodoDeum justus, contumeliis afficit quicumque peccator est. Nam et illud quod quidam dubitant, an sit providentia Dei, nullam aliam ob causam nisi ob vitia nascitur. Aufer ea, abstulisti pariter et causas providentiae destruendae sursum ac deorsum. Qui adversum providentiam disputant, haec dicunt. Quare tanti adulteri? quare tanti molles? quare tanti sacrilegi? quare tanti irreligiosi sunt? Atque ita contumelias in providentiam, et offensas in Deum, et criminationes in Creatorem peccatores generant. Ex quibus liquido apparet alios dare Deo gloriam, alios convicium facere, dum passio
Abbreviated transcription (Latin):
meam suꝑte: et disꝑgam illos
incontritione. Dixi. Sine filiis
effectus sum: et egestas tenuit
dampnato quis miseret᷑. incipiat
seueritatem. ut ne contristentur
quidem suꝑ eo: magnoꝑe deuitã¬
tes. ne ꝑ merorem uultus multen¬
tur uidicio regis offensi. Si intel¬
lexisti considera michi ꝓpter pec¬
cata multa a deo condempnatũ
peccatorem. et uide quomodo in¬
numerabilib angłis humano
generi p̃sidentib. ne ab uno qui¬
dem miscdia dignus iudicetur.
Singuli quippe angłoꝵ ꝑspiciẽ¬
tes quia ds̃ est qui condempna¬
uit quia creator ẽ qui eum adu̾¬
setur. et tale ẽẽ peccatum. ut mi¬
sericors et clemens quodammo¬
do necessitatẽ passus sit suꝑ eum
ñ contristantur. non miserentur
lera etiam hoc adiecit. ut crucifi
geret dñm meum iħm. et intan¬
tum consurrexit scelus. ut de ea
diceret ipse saluator. ihrłm ibe
rusalem que occidis. ꝓphas et la

Expanded text:
inam te, et dispergam illos in dispersione. Dixi: Sine filiis effectus sum: egestas tenuit damnato quis miseretur, incipiat severitatem, ut ne  Al. non contristentur quidem super eo, id magnopere devitantes, ne per moerorem vultus monstrentur judicio regis offendi. Si intellexisti, considera mihi propter peccata multa 836 a Deo condemnatum peccatorem, et vide quomodo innumerabilibus angelis humano generi praesidentibus, ne ab uno quidem misericordia dignus judicetur. Singuli quippe angelorum perspicientes, quia Deus est qui condemnavit, quia Creator est qui aversatur, et tale esse peccatum, ut misericors et clemens Deus quodammodo necessitatem passus sit super  non contristantur, neque miserentur,lera etiam hoc adjecit, ut crugeret Dominum meum Jesum, et in tantum consurrexit scelus, ut de ea diceret ipse Salvator: « Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et la
Abbreviated transcription (Latin):
retro ambulasti. Quid autẽ neceᷤ¬
se ẽ manifesta replicare᷑. Ihrłm
figuraliter uniuersi iudei intel¬
liguntur quia aduersata sit xp̃m.
idõ retͦambulat. fuit qͥppe tempus
qͣndo ñ ambulauerunt retͦ: nũc
uero ambulant. et conu̾si sunt
corde in egyptum ut retro ambu
bulare. siue extendi in priora:
considera. Iustus eoꝵ que retro
sunt obliuiscens. in pͥora exten¬
ditur. peccator posterioꝵ memi¬
nit. pͥora ñ appetens. Qui aut̾
posterioꝵ meminit. p̃uaricat᷑
legem ih̃u dicentis. ne conuer¬
tatur retrorsum tollere uesti¬
mentum suũ: et in obediens ẽ
dicto eius. mem̃tote uxoris loth.
Contempnit imꝑium saluato
ris nemo mittens manũ suꝑ
aratrum et respiciens retrorsũ.
aptus ẽ regno di. In lege quoq
scriptum ẽẽ reꝑimus angłos ad
loth egredientẽ de sodomis di¬
cere. Se respexeris retro nec ste¬
teris in tota regione in monte
saluum te fac: ne forte comp̃hen

Expanded text:
retro ambulabis. Quid autem necesretro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusalfiguraliter universi Judaei intelliguntur, quia aversata est Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambulbulare, sive extendi in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris Loth , contemnit imperium Salvatoris dicentis: Nemo mittens manum super aratrum, et respiciens retrorsum aptus est regno Dei . In Lege quoque scriptum esse reperimus, angelos ad Loth egredientem de Sodomis dixisse: Ne respexeris retro, et ne steteris in tota regione: in monte salvum te fa
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit & sanguinem testamenti
pollutum duxerit. in quo sancti¬
ficatus ẽ: et sp̃ui gr̃e contlme¬
liam fecerit: Si conculcasti ih̃m
filium di. si fecisti conuicium sꝑi¬
ritui gr̃e. quis parcet suꝑ te qͥs
contristabit᷑ suꝑte : quis conu̾
tetur rogare ea que in pace ft̃
tibi: Ipsum iħm qui rogabat
patrem: et p̃stabat ea que erãt
in pace: ꝓdidit anima peccatͥx
Quis potest ultra rogare con¬
uersus ad ea que sunt in pace¬
nati. et gustauerunt etiam
bum. uirtutesq sclĩ uenturi.¬
& ꝓlapsi sunt renouari rursꝰ
ad penitentiam : iterum cruci¬
figentes in semetipsis filium
dei et ostentui habentes: omni
labore nitamur. ne et de nobis
dicat᷑. Quis parcet suꝑ te ihrłm.
aut quis contristabit᷑ suꝑ te: au
quis reuertet᷑ rogare que in pa
cem sunt tͥ : Ad utramq autem
interp̾tationẽ hoc quod sequi¬
tur conuenit: tu adu̾sata es
me dicit dñs retro ambulasti.
Quia aduersata es filium dei. et
ꝑ hoc etiam a deo patre recessisti:

Expanded text:
erit, et sanguinem Novi Testamenti pollutum duxerit in quo sanctificatus est, et Spiritui gratiae contumeliam fecerit? Si conculcasti Jesum filium Dei, si fecisti convicium Spiritui gratiae, quis parcet super te? quis contristabitur super te? quis rever tetur rogare ea quae in pace sunt tibi? Ipsum Jesum, qui rogabat, pariter et praestabat ea quae erant in pace, prodidit anima peccatrix: quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt tibi in pacenati sunt, gustauerunt etiam bum uirtutesque saeculi uenturiet prolapsi sunt, renovari rursum ad poenitentiam, iterum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes: omni labore nitamur ne et de nobis dicatur: « Quis parcet super te, Jerusalem, aut quis contristabitur super te, aut quis revertetur rogare in pcem sunt tibi? Ad reliquam autem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti,
Abbreviated transcription (Latin):
dignum spũi di. Ne in quit respe¬
xeris retro: idẽ ad priora exten¬
dere. Dimisisti sodomam: ne reu̾¬
taris in sodomã. Dimisisti uitia
atq peccata: ne regrediaris
ad ea. Nec steteris in tota regione
etiam si p̃cedens imꝑium custo¬
dieris in quo dicit᷑ ne respexeris
retro non tibi sufficiet ad salutẽ:
nisi et consequens obseruaueris.
nec steteris in tota regione. Nõ
enim expedit incipienti ꝓficẽ
ut stet in regionib sodomorũ.
Etiam si sodomã tnͣscendisti. &
a sathane regionib discedens
incipis liber ẽẽ suppliciis: expe¬
dit ut salueris in monte. Ne re¬
spexeris retro. ne steteris into¬
ta regione: in monte saluum
te fac: ne forte comphendaris
Siuis a sodomoꝵ ruma non
comp̃hendi ne conuertaris re¬
tro. ne steteris in regione eoꝵ
ne ad alia ꝑgas loca: s cum in¬
de discesseris. ascende montem
in quo solo salus ẽ montem do
scriptum ẽ heumͥ ego mater
usq ad eum locũ in qͦ ait si conã¬
sus fuerit restituã te. omeł.xii.

Expanded text:
dignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata, ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota regione. Etiamsi praecedens imperium custodieris, de quo 840 dicitur: Ne respexeris retro, non tibi sufficit ad salutem, nisi et consequens observaveris: Ne steteris in tota regione; non enim expedit incipienti proficere, ut stet in regionibus Sodomorum. Et si Sodomam transcendisti, et a Satanae regione discedens, incipis liber esse suppliciis, expedit ut salveris in monte. Ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina non comprehendi, ne convertaris retro, ne steteris in regione eorum, ne ad alia pergas loca, sed cum inde discesseris, ascende in montem, in quo solo salus est, nomen Jescriptum est: Heu mihi ego mater , usque ad locum in quo ait: Si conversus fueris, restituam te .
Abbreviated transcription (Latin):
accedit ad eum. int̾rogat de ob¬
scuritate parabole et int̾preta.¬
tur ei: fitq auditor intelligñs
euangłium. audiens occulte ut
non ploret anima eiꝰ. Eoꝵ quippe
qui occulte ñ audiunt plorabit
anima. Quam admirabile ẽ. Nõ
ait plorabitis. nisi occulte audi¬
eritis: uerum plorabit anima ue¬
stra. Est quippe solius anime fle¬
tus. Et forsitan iste sit. dequo
saluator dicit : ibi erit fletus et
stridor dentium. Illa quoq com¬
minatio qua ridentib luctum
lacrimasq denuntiat hoc de
fletu ẽ quem commemorat ꝓ¬
ph̾a nunc dicens: nisi audieri¬
tis occulte plorabit anima ur̃a
a facie contumelie. Cum enim
fueritis passi contumeliã eotc̃
plorabitis: et deducent oculi
ur̃i lacrimas. quia contritus ẽ
grex dñi. Si consideremus sta¬
tum in quo modo sunt iudeoꝵ
et comparemꝰ illum antique fe¬
licitati: uidemus quo pacto cõ¬
tritus sit grex dñi. fuit quippe
aliquando hic grex dm̃i. Et quia

Expanded text:
accedit ad eum, interrogat de obaccedit ad eum, interrogat de obscuritate parabolae, et si interpretatus ei sit quae audivit, intelligens Evangelium audit ea occulte, ut non ploret anima ejus. Eorum quippe, qui occulte non audiunt plorabit anima. Quam admirande non ait: Plorabitis, nisi occulte audieritis, verum: Plorabit anima vestra: 835 est quippe solius animae fletus, et forsitan iste sit, de quo Salvator ait, Ibi erit fletus et stridor dentium . Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymasque denuntiat, de hoc fletu est, quem commemorat propheta nunc, dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae . Cum enim fueritis passi contumeliam, tunc plorabitis, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini. Si consideremus statum, in quo modo sunt Judaei, et comparemus illum antiquae felicitati, videbimus quo pacto contritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
dam muliercule ñ ai dientes. ꝓp un.
ñ audiunt occulte s palam: die
ad egena et infirma elem̃ta qua¬
si nec dum descenderit xp̃e. et nos
baptismo suo lauerit a legalib
inttiis in euanglicam ꝑfectionẽ.
Icciroo diligentiꝰ attendamus.
si quando legem legimꝰ et ꝓphas.
ne incidamꝰ in maledictionẽ que
nunc dicit᷑: nisi audieritis occul¬
te. plorabit anima ur̃a afacie
contumelie. Quicumq ieuiniũ
uideoꝵ quasi ignorantes redẽp¬
tionis diem. post aduentũ ihu
rp̃i obseruatis: ñ auditis de re¬
demptione occulte. s tantũmo¬
do palam. Absconsa quippe est
ꝓpitiationis auditio. scire quo¬
modo posuerit ihm ds ꝓpitia¬
tionem ꝓ peccatis nr̃is : et quia
ipse sit ꝓpitiatio ꝓ delictis ñ
solum nr̃is. uerum etiam totiꝰ
mundi. Parabole quoq cum le¬
guntur in euangłio et ẽ audi¬
tor extraneus: non potest eas oc¬
culte audire. Si uero auditor
fuerit apłicus. et unus eorũ
qui ingrediunt᷑ domum iħu:

Expanded text:
dam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sad egena, et infirma elementa, quasi nondum descenderit Christus, et nos baptismo suo laverit a Legalibus initiis in Evangelicam perfectionem. Idcirco diligentius attendamus, si quando Legem legimus, et prophetas, ne incidamus in maledictionem, quae nunc dicitur: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae. Quicumque jejunium Judaeorum, quasi ignorantes redemptionis diem post adventum Jesu Christi observatis, non auditis redemptionem occulte, sed tantummodo palam. Absconsa quippe est propitiationis auditio, scire quomodo posuerit Jesum Deus propitiationem pro peccatis nostris, et quia ipse est propitiatio pro peccatis, non solum nostris, verum etiam totius mundi . Parabolae quoque cum leguntur in Evangelio, et est auditor extraneus, non potest eas occulte audire. Si vero auditor fuerit Apostolus, et unus eorum qui ingrediuntur domum Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de animalib loquor:. In ip¬
so quoꝙ homine rerum differen¬
tie sunt. Quod uiro paruni ẽ: hoc
infanti suꝑfluit. Atq in hunc mo¬
dum omne tempus uite humme
etiam si centenariam excedat eta¬
tem: ad comꝑationẽ et̾nitatis bre¬
ue ẽ. Unde pusillum dĩ. nobis
multum ẽ: et uicissim uniuersa
scłã ad dm̃ relata breuissima st̃.
Sic gͦ dicit᷑. uade ppłs m̃s intra
imꝓmptuaria tua. clauble hosti¬
um abscondere intra cubiculũ
Pusillum illud ñ ad eius naturã
refertur: qui imꝓituaria sua ui¬
betur intrare. s ad eius qui iu¬
bet: cui pusillum ẽ hoc omne qd̃¬
nobis grande ẽ. Si enim donec ꝑ¬
transeat ira cłi. oportet quosdã
intrare imp̃p̃tuaria sua. sunt au¬
tem alii quib ñ sunt dimitten¬
da peccata ñ solũ in p̃senti sclo¬
s nec etiam in futuro: manifestr̃
ẽ pusillũ ad ea referendũ ẽẽque

Expanded text:
Quid de animalibus loquar? in ipQuid de animalibus loquar? in ipso quoque homine rerum differentiae sunt. Quod viro parum est, hoc infanti superfluit. Atque in hunc modum omne tempus vitae humanae, etiamsi centenariam excedat aetatem, ad comparationem aeternitatis breve est: unde pusillum Dei nobis multum est, et vicissim universa saecula ad Deum relata brevissima sunt. Sic ergo dicitur: Vade, populus meus, intra in promptuaria tua, claude ostium, abscondere pusillum pusillum illud non ad illius naturam refertur, qui in promptuaria sua jubetur intrare, sed ejus qui jubet, cui pusillum est hoc omne quod grande est. Si enim donec pertranseat ira Dei, oportet quosdam intrare promptuaria sua; sunt autem alii, quibus non sunt dimittenda peccata, non solum in praesenti saeculo, sed etiam in futuro, manifestum est, pusillum ad ea referendum quae
Abbreviated transcription (Latin):
nullus potest oꝑari. Diem ibi scd̾m
istud nuncupauit. Et necessario
apposui ibi: scio quippe in aliis lo¬
cis dissonantiam p̾sentib ex di¬
ei uocabulo significari. Diem ita¬
q nuncupauit scđm istud: tene¬
bras uero et noctem consumma
uobis desiderare diem dñi: Et
ista est tenebre et non lux. Amos
consummationẽ scłi lugubre il¬
lud quod passurum ẽ uniuer¬
sum pene hominũ genus pro
his que peccauit: uidebis quo¬
modo tenebre occupature sint
omĩa. et nullus possit in illo tẽ
dere pusillum. quantulũ. donͨ
transeat ira dñi. Simul autem
et in his qui potest obseruet qͣ¬
re dixerit pusillum quantulũ.¬
Quantulũ pusillum quippe hoc
quantulum pusillum ẽ dõ: nõ
ẽ pusillum omĩb. Et debemus
inspicere quomodo in singulis.
aut parum sit aliquid aut ma¬
ꝓ nat ⁊ ncdo corporis qui
am exemplo ut mar:cuiq a¬
nuali un ꝓ natura et modo r¬
poris sui. aut paruus ẽ cibus aut
magnus. Et quod alii pusilluri
ẽ: eque adipsum alii multum ẽ

Expanded text:
nullus potest operari . Diem ibi saeculum istud nuncupavit, et necessario apposui ibi. Scio quippe in aliis locis dissonantia praesentibus ex diei vocabulo significari. Diem itaque nuncupavit saeculum istud, tenebras vero et noctem, consummanobis desiderare diem Domini? Et ista est tenebrae et non lux Amos consummationem mundi lugubre illud, quod passurum est universum pene hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo tenebrae occupaturae sint omnia, et nullus possit in illo tempdere pusillum quantulum, donec ira Dei transeat . Simul autem et in his qui potest observet, quare dixit pusillum quantulum: quippe hoc quantulum quod pusillum est, non est pusillum hominibus. Et debemus inspicere quomodo singulis aut parum sit aliquid, aut mao natura et modo corporis suiam exemplo utimur. Unicuique animalium pro natura et modo corporis sui, aut parvus est cibus, aut magnus; et quod alii pusillum est, aeque id ipsum alii multum est.
Abbreviated transcription (Latin):
grex domini conterat᷑: futurum
quippe ẽ ut aliquando et iste grex
conterat᷑: iuxta illud quod a sal¬
uatore p̃dictum est cum multipli¬
cate fuerint iniquitates. tunc re¬
frigescet caritas multoꝵ. De qui¬
bus enim hoc dicit᷑ refrigesoet ca¬
ritas multoꝵ. Nonne dehis qͥ
nuncupant᷑ xp̃iani: De quibz hie
sermo ẽ: uerumptam̃ ueniens filiꝰ
hominis putas inueniet fidem
suꝑ terram: Nonne de nobis :
Iccirro ꝓuideamus attentiꝰ. ut ꝑ
singulos dies iste grex dñi melio¬
retur et conualescat integer per
a que ad ihrłm. cum
ingenti comminati¬
one dicuntur: uolu¬
mus intelligere ita se habentia.
Quis parcet suꝑ te ihrlm: aut
quis contristabit᷑ suꝑ teꝰ Quis
conuertet᷑ rogare ea que in pacẽ

Expanded text:
grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet charitas multorum : de quibus enim hoc dicitur, refrigescet charitas multorum? nonne de his qui nuncupantur Christiani? de quibus hic sermo est: Verumtamen veniens Filius hominis, putas inveniet fidem super terram ? nonne de nobis? Idcirco provideamus attentius, ut per singulos dies iste grex Domini melioretur, convalescat, integer persa quae ad Jerusalem cum ingenti comminatione dicuntur, volumus intelligere, ita se habentia. Quis parcet super te, Jerusalem? aut quis contristabitur super te? Quis convertetur rogare ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
autem lucidior. Tale in quam
nescio quid et nobis in exordio
euenit. Sigri sumus quando
generamur. Quando creclimꝰ.
quando in cantico canticoꝵ di¬
cimus. nigra sum et speciosa.
ethiopib similem animam ha¬
ut nitorem qui nobis insitus ex
natura ñ fuerat. diligentia con-¬
sequamur. iuxta illud quod in
eodem libro scribit᷑. que ẽ ista q̃
ascendit dealbata: et efficimur li¬
num candidum purũq. atq
ita cum digni fuerimus societa
nimur. si tamen candorem quẽ
nobis concesserat semꝑ habeamꝰ.
Cum itaq uidei et omĩs domus
isrł indigni extiterunt deo. et
ꝓiecti sunt ab eo: nobis. ꝓ illis
accinctus ẽ cłs̃. Neq enim pu¬
tandum ẽ cinctorium abicien¬
tem. mansisse incinctum. Statĩ
ut illos ꝓiecit: alios sibi con¬
texuit. Hoc cinctorium eccłia
ẽ de gentib congregata: que
scire debet. quia si prioribus
non peꝑcit ds. nec sibi parcet
si deliquerit: si ñ fuerit digna
lumbo eius. si non adhens do¬

Expanded text:
autem lucidior. Tale, inquam, autem lucidior. Tale, inquam, nescio quid et nobis in exordio evenit. Nigri sumus quando regeneramur, quando credimus, quando in Cantico canticorum dicimus: « Nigra sum et speciosa ; » Aethiopibus similem animam haut nitorem qui nobis insitus ex natura non fuerit, diligentia consequamur, juxta illud quod in eodem loco scribitur: « Quae est ista quae ascendit dealbata. » Et efficimur linum ita cum digni fuerimus societatnimur, si tamen candorem, quem nobis concesserat, semper habeamus. Cum itaque Judaei, et omnis domus Israel indigni exstiterint Deo, et projecti sint ab eo, nobis pro illis accinctus est. Neque enim putandum est, cinctorium abjicientem mansisse incinctum: statim ut illos projecit, alios sibi contexuit. Hoc cinctorium Ecclesia est de Gentibus congregata: quae scire debet, quia si prioribus non pepercit Deus, nec sibi parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Do
Abbreviated transcription (Latin):
potamie. ubi assyrii habitant
inimici isrł ubi babylonii: et
ibi computrescemus. Cur enĩ
tantis in toto orbe fluminib
p̃termissis de uidea ad eufraten ꝓ¬
pham transmittit: nisi ut sacratr̃
uixta uim nominis doceat intel¬
lectum: Post hec querimus qͣre
cinctorium lineum dicatur. li¬
num et̾ra nascit᷑. Nam cum se¬
men in humum fuerit abiectũ.
primum in gramine pullulat:
deinde ut infinita p̃teream. de¬
messum transfertur domũ pectit᷑.
lauatur teritur. tundit᷑. & ingẽ¬
ti ut ita dicam oꝑa excutit᷑. quo
tale fiat ex quo possit cinctoriũ
aut aliud quid inusus necessa¬
rios comꝑari. Et nos gͦ uniuier¬
si qui generationẽ habemus et̃¬
ra. qui incinctorium cłi pecti¬
mur. multa cura inligemus:
ut pectamur: ut lauemur. ut
colorem t̾re abiciamꝰ. Alius qͥp¬
pe color generationis in lino ẽ
alius cum fuerit adoꝑa munda¬
tus. Generationis color obscu¬
rior ẽ. et nigro uicinus: operis

Expanded text:
potamiae, ubi Assyrii habitant potamiae, ubi Assyrii habitant inimici Israel, ubi Babylonii, et ibi putrescemus. Cur enim tantis in toto orbe fluminibus praetermissis, de Judaea ad Euphratem propheta transmittit, nisi ut sacramentum juxta vim nominis doceat intellectum? Post haec quaerimus quare cinctorium lineum dicatur. Linum ex terra nascitur; nam cum semen ejus in humum fuerit abjectum, primum in gramine pullulat, deinde ut infinita pmesse transfertur domum, pectitur, lavatur, teritur, tunditur, et ingenti, ut ita dicam, opera excutitur, quo tale fiat, ex quo possit cinctorium aut aliud quid in usus necessarios comparari. Et nos ergo universi qui generationem habemuse terra, qui in cinctorium Dei plectimur, multa cura indigemus, ut pectamur, ut lavemur, ut colorem terrae abjiciamus. Alius quippe color generationis in lino, et alius est cum fuerit opere mundatum. Generationis color obscurior est, et nigrum dicimus, operis
Abbreviated transcription (Latin):
et libidinis oꝑa sua uirtute tnͣ¬
scendunt: quasi quedam mate¬
tudine referunt᷑. Dicit᷑ quippe elec¬
trum auro ẽẽ p̃ciosius. Quia igit᷑
exemplis scͥptura utitur: ut ostẽ¬
dat suꝑnum di corpus ẽẽ magni¬
ficum. et inferum iulius. iccirco
nunc introduxit dm̃ exigne et e¬
lectro subsistentẽ. Ex quo unusqͥsq
nr̃m iuxta exordium natiuitatis
sue ad ignem refertur: iuxta stu
igne nobis a penis. a cruciatu
recedentib. Adiungit gͦ circa lum¬
bum suum. cinctorrum lineum.
Cure ut ostendatur ppls tegum̃
ẽẽ dĩ. Aduersum eos quippe qui
uolunt dĩ accusare ꝓuidentiam
resistit. et ꝓtegit d̃ĩ sui oꝑa: nec
sinit aliquid indecens de eius ma-¬
iestate narrari. S cum peccaueri¬
mus: ut cinctorium istud ꝓph̾a
deposuit. et abiecit illud in eu¬
fratei fluium ut ibidem com¬
putresceret. sic et nos abiciet a
lumbis suis ds̃: et ꝓiectos relĩ¬
quet adeufraten fluuiũ meso¬

Expanded text:
 libidinis opera sua virtute tra libidinis opera sua virtute transcendunt, quasi quaedam matereferuntur. Dicitur quippe electrum auro esse pretiosius. Quid igitur exemplis Scriptura utitur, ut ostendat supernum Dei corpus esse magnificum, et inferius vilius? Idcirco nunc introduxit Dominum ex igne et electro subsistentem. Ex quo unusquisque nostrum juxta exordium nativitatis suae ad ignem refertur: juxta studigne nobis, a poenis, a cruciatu abscedentibus. Adjunge ergo circa lumbum tuum cinctorium lineum. Cur? ut ostendatur populus regnum esse Dei. Adversum eos quippe qui volunt Dei accusare providentiam, resistit et protegit Dei sui opera, nec sinit aliquid indecens de majestate ejus narrari. Sed cum peccaverimus, ut cinctorium illud propheta deposuit, et abjecit illud in Euphratem fluvium, ut ibidem computresceret: sic et nos abjiciet a lumbis suis Deus, et projectos relinquet ad Euphratem fluvium Meso
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumerit intellectur: dans d
interp̃tationis occasionem addi¬
dit dicens. Sicut enim adheret
cuictorium circa lumbos honi¬
nis. sic acl glutinaui ad me domũ
isrł. et omnem domum uida ut
fierent michi inpopłm nomina¬
tum et in exultationẽ et glam: &
ñ obaudierunt me. Igitur ꝓph̾a
in hoc loco ꝓ deo accipit᷑. circun¬
dans lumbos suos cinctorium
ii quippe ait ad me domum is
rahel. Et quodammꝰ cinctorium
dei. homo iustus efficit᷑. Si q̃¬
ras quam ob causam: lege ieze¬
chiel et intellige quomodo deuᷤ
iudeatur in corpore et quamob¬
rem a lumbis eus usq ad pedẽ
ignis appareat. & alumbis eius¬
usq ad caput electrum: tunc po¬
teris etiam p̃sentis scripture in¬
uenire rationem. quare inferio
res partes dei ignee sunt. Renẽ
generationis. et lumbi ignci cẽ¬
sentur. Omĩa quippe que ex coi¬
tu et uoluptate sunt iniligent
purgatione et ipsa purgatio ĩ¬
mixta ẽ supplicio. Ea uero que
a renib insuꝑiora consurgunt.¬

Expanded text:
sumeret intellectum, dans Dominus interpretationi occasionem, addidit dicens: Sicut enim adhaeret cinctorium circa lumbos hominis, sic agglutinavi ad me domum Israel, et omnem domum Juda, ut fierent mihi in populum nominatum, et in exsultationem, et gloriam, et non obaudierunt me . Igitur propheta in loco pro Deo accipiatur, circumdans lumbos suos cinctorium vi quippe, ait, ad me domum 812 Israel, et quodammodo cinctorium Dei homo justus efficitur. Quaeres quam ob causam? Lege Ezechielem, et intellige quomodo Deus videatur in corpore, et quamobrem a lumbis ejus usque ad pedes ignis appareat, et a lumbis usque ad caput electrum : tunc poteris etiam praesentis Scripturae invenire rationem, quamobrem inferiores Dei partes igneae sunt. Renes generatione, et lumbi igne censentur. Omnia quippe quae ex coitu, et voluptate sunt, indigent purgatione, et ipsa purgatio immixta est supplicio. Ea vero quae a renibus in superiora consurgunt,
Abbreviated transcription (Latin):
angłs sathane qui uixta dispẽ¬
sationem ei fuerat appositus. s
respondit ci dñs. Dignus qͥppe
erat responsione dñi paulus: et di¬
xit adeum. Sufficit tͥ gr̃a mea:
uirtus enim in infirmitate ꝑfici¬
dicente scͥptura. Ante contritionẽ
eleuatur cor uiri: et ante glãm
humiliat᷑. Et hec quidem dicta
sunt de eo quod ait: audite et
aurib ꝑcipite et nolite extolli:
qm̃ dñs locutus ẽ. Uideamus
autem et cetera. Date do ur̃o glo
ẽ głãm deo. uult dare in lumine:
quasi iam non possit di gła p̃di¬
cari. cum tenebre orte fuerint. Qnͣ¬
do tenebrescit. et quando non st̃
tenebre: Operamini donec lum̃
ẽ in uobis. Lumen in te ẽ: si ha-¬
bes inte dicentem ego sum lum̃
mundi. Quam du tͥ ista lux ori¬
tur clarifica dm̃: sciens quia fu¬
ture sunt tenebre Nec tͥ expedit
ut eas operiaris: s antequam
fiant da glam dõ. forsitan in¬
telligemus p̃sens capitulum si
de euangelio sumpserimus exem¬

Expanded text:
angelus Satanae, qui juxta dispenangelus Satanae, qui juxta dispensationem ei fuerat appositus. Sed respondit ei Dominus, dignus quippe erat responsione Domini Paulus, et dixit ad eum: « Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficidicente Scriptura: « Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Et haec quidem dicta sunt de eo quod ait: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est . Videamus autem et caetera. Date Domino Deo nest gloriam Deo, vult dare in lumine, quasi jam non possit gloriam praedicare, cum tenebrae ortae fuerint. Quando tenebrescit, et quando non sunt tenebrae? Operamini donec lumen est in vobis. Lumen in te est, si habes in te dicentem: Ego sum lumen mundi . Quamdiu tibi lux ista oritur, clarifica Deum, 831 sciens quia futurae sunt tenebrae. Nec tibi expedit, ut eas opperiaris; sed antequam fiant, da gloriam Deo. Forsitan intelliges praesens capitulum, si de Evangelio sumpseris exem
Abbreviated transcription (Latin):
hrianor siui ab infantia
q a ius erigitur: quia uincula in
xp̃o portauerit. Recta quidem ui¬
dentur hec omĩa et subicientia
quamdam ꝑsuasionẽ ad głandũ:
s ne his quidem si tamen sequimͣ
ueritatem rationabilit̾ quis effer¬
tur: quia et in reb bonis glã nõ
est sine discrimine. Paulus habu¬
it materiam elationis. habens
in se uisiones reuelationes signa.
uirtutes. ꝓpter labores quos xp̃i
causa ꝑpessus ẽ ꝓpter eccłias qͣs
constituit. contendens ubi xp̃c
non erat nominatꝰ ibi iacere fũ¬
damentum. Hec omĩa materie
erant elationum: et si sic expedit
dicere. uerisimiles cause que ho¬
nestam subicerent iactationẽ.
S quia ne intalib quidem sub¬
leuari sine ꝑiculo ẽ: benignus
et ꝓuidus pater quomodo ei¬
largitus ẽ uisiones et grãs dif¬
ferentes. sic ad tuitionẽ donoꝵ
suoꝵ tradidit ei angłm sathane
ut eum colafizaret ne extollere¬
tur: et ꝓpter hoc ter dñm roga¬
uit scilicet ut ab eo discederet

Expanded text:
rit, sive ab infantia que alius erigitur, quia vincula pro Christo portaverit. Recta quidem videntur haec 830 omnia, et subjicientia quamdam persuasionem ad gloriandum; sed ne in his quidem si tamen sequimur veritatem rationabiliter quis effertur, quia et in rebus bonis gloriari, non est sine discrimine. Paulus habuit materiam elatioin se visiones, revelationes, signa, virtutes propter labores, quos Christi causa perpessus est, propter Ecclesias quas constituit contendens, ubi Christus non erat nominatus, ibi jacere fundamentum . Haec autem omnia materiae erant gloriationum, et si sic expedit dicere, verisimiles causae, quae honestam subjicerent jactationem. Sed quia ne in talibus quidem sublevari sine periculo est, benignus et providus Pater quomodo largitus ei est visiones et gratias differentes, sic ad tuitionem donorum suorum tradidit ei angelum Satanae, ut eum colaphizaret ne extolleretur, et propter hoc Dominum rogavit, scilicet ut ab eo discederet
Abbreviated transcription (Latin):
de fornace ferrea: maxime uixta
intelligentem id quod scriptum
est in iohannis apocalipsi quia
Si enim spũaliter egyptus quip¬
piam nominat᷑. et ñ est egyptus
scm intelligentiã corporalem:
haut dubium ẽ quin tu si intel¬
lexeris egyptum spũalem et exi¬
eris de ea sis egrediens ex terra
egypti de fornace ferrea: et tibi
dicatur. audite uerba mea. et fa¬
cite iuxta hec omĩa. De inde re¬
ꝓmissio dĩ est ad audientes si
fecerint quecumq p̃ceperit di
cens. Et eritis mͥ inpopłm. et
ego ero uobis indm̃. Non om̃ĩs
qui se ppłm dĩ ẽẽ dicit populuᷤᷤ¬
uendicans meruit audire. quia
ñ ppls meus uos: et dictum est
emulati sunt inquit me super
non dm̃. De illis dicit. irritauert̃¬

Expanded text:
de fornace ferrea: maxime juxta de fornace ferrea: maxime juxta intelligentem id quod scriptum est in Joannis Apocalypsi, quia Si enim spiritualiter Aegyptus quispiam nominatur, et non est Aegyptus secundum intelligentiam corporalem: haud dubium est, quin si intellexeris Aegyptum spiritualem, et exieris de ea, tu sis egrediens ex terra Aegypti de fornace ferrea, et tibi dicatur. Audite vocem meam, et facite juxta haec omnia. Deinde repromissio Dei est ad audientes, si fecerint quaecumque praeceperit Dominus dicens: Et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum . Non omnis qui se pvinditans Dei, meruit audire, « quia non populus meus vos: » et dictum est « Ipsi enim aemulati sunt, inquit, me super non Deum. » De illis dicit: « Irritaver
Abbreviated transcription (Latin):
ros uida sermo fit. nulli dubium ẽ
quin adnos xp̃ĩanos sermo fiat ꝓp¬
ter xp̃m qui extribu uida natus ẽ
fit quoq sermo et ad inhabitantẽ
ihrłm: scilicet ad eos qui in ecclia
habitant. Hec ẽ ciuitas magni re¬
gis: hec ẽ uisio pacis. Pax quippe
ex nobis sitamen filii ꝑacis sumus.
multiplicatur et cernit᷑. Audite gͦ
uerba testam̃ti huius: et loquimi¬
ni adiuros uida et ad inhabitan¬
tes ihrłm. Et dices ad eos. Hec clic̃¬
audierit uerba testam̃ti huius. qd̾
mandaui patrib ur̃is. Quis ma¬
gis audit uerba testamenti qͦd
mandauit cls̾ patrib. nos qui in
xp̃o credimus. an illi qui neq
moysi trediderunt. dum in xp̃o
ñ credunt. ad quos saluator ait. si
crederitis moysi crederetis utiq &
michi. de me enim ille scripsit: si
autem litteris illius ñ creditis.
mus testamento quod traditũ
est ꝑ moysen. Et ad nos dicitur
ne maledicti fiamus. Maledictuᷤ
uos de t̾ra egypti. de fornace errea.
Et nos eduxit ds̃ de terra egyoti

Expanded text:
ros Juda sermo fit, nulli dubium est quin ad Christianos sermo fiat propter Christum, qui ex tribu Juda natus est. Fit quoque sermo et ad inhabitantes Jerusalem, scilicet ad eos qui in Ecclesia habitant. Haec est civitas magni Regis, haec est visio pacis. Pax quippe in nobis, si tamen filii pacis sumus, multiplverba Testamenti hujus, et loquimini ad viros Juda et ad inhabitantes Hierusalem, et dices ad eos: Malaudierit verba Testamenti hujus, quod mandavit patribus vestris. » Quis magis audit verba Testamenti quod mandavit Deus patribus, nos qui in Christo credimus, an illi qui neque Moysi crediderunt, dum in Christo non credunt, ad quos Salvator ait: « Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit; si autem litteris illius non creditis, mus testamento, quod traditum est per Moysen, et ad nos dicitur, ne maledicti fiamus: Maledictus eos de terra Aegypti, de fornace ferrea. Et nos eduxit Deus de terra Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mitur: nec unus ẽ suꝑdĩe n dels.
Alius irrationabili et stultoꝵ mo¬
re in his effert᷑. que magis pudore
digna sunt: aut certe modũ elati¬
onis excedit. Alius quasi ueri si¬
mili elatione seductus suꝑhis ele¬
uatur que sibi digna gła putat:
cum et intalib ꝑiculum sit gła¬
ri: exemplum assumam. quod fiat
manifestius. Sunt quidam in eo
se iactantes quia dicti sunt diui¬
tum. et nobili familia nati. Istius¬
modi homines ne umbram quidẽ
et imaginem elationis sue possũt
ostendere. Sunt alii qui ideo sub¬
leuantur quia potestatẽ habent
occidendi homines. et ut ipsi pu¬
tant ea fulti sunt dignitate. ut
quoꝵ uelint capita secent. Horũ
gloria inconfusione sua ẽ. Alii su¬
per diuitus sibi applaudunt ñ¬
illis ueris s his duitus que de¬
orsum sunt. Alii suꝑbuint super
domib splendidis. suꝑ possessio¬
nib multis: in quib uniuersis
non ẽ penitus glandum. Quod
autem ueri simile et dignum ui-
illud ẽ cum aliquis obsapientiã

Expanded text:
premitur, nec unus est superbiae modus, alius irrationabili et stultorum more, in his effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus super his elevatur, quae sibi digna gloria putat, cum et in talibus periculosum sit gloriari. Exemplum assumam, quo fiat manifestius. Sunt quidam in eo se jactantes, quia filii ducum sunt, et nobili familia nati: istiusmodi homines ne umbram quidem et imaginem elationis suae possunt ostendere. Sunt alii qui de eo sublevantur, quia potestatem habent occidendi hominem, et, ut ipsi putant, ea fulti sunt dignitate, ut quorum velint capita secent: horum gloria in confusione sua est. Alii super divitias sibi applaudant, non his veris, sed his divitiis quae deorsum sunt. Alii superbiunt super domos splendidas, super possessionibus multis: in quibus universis non est penitus gloriandum. Quod autem verisimile et dignum judiillud est, cum aliquis ob sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
nequitia ꝑseuerantes augent
peccata peccatis: quomodo econ¬
trario boni cum simul fuerint
de honestis reb sermocinantur.
Dissoluit᷑ gͦ et in nichilum dedu¬
citur. nequam cogitatio : cum ñ
habuerit allocutionem alteriꝰ
nequioris. Iccirco ꝑ dispensatio¬
nem di ꝓuidet᷑ pessimos a pes¬
simis separari. in suum quoq
commodum: ut a pͥstinis scele¬
rib ipsa solitudine et penuria
consortii aliquando desistant.
Hec de eo quod dictum ẽ et clis¬
pergam illos uirum et frẽm eiꝰ.
et patres eoꝵ et filios eoꝵ in id¬
ipsum dicit dñs. Non requirã
&e̾ non parcam: et non miserebor
ab interitu eoꝵ. His et istius mo¬
di sermonib heretici assurgũt
dicentes. Uicles ne qualis sit cre¬
ator. ꝓpharum et legis ds quid
loquat᷑: non parcam et ñ mise¬
rebor ab interitu eoꝵ: Quomo¬
do potest iste bonus ẽẽ: Accipiã
ergo exemplum iudicis boni.
ꝓ utilitate cominuni quibus¬
dam ñ miserentis: ut ꝑspice̾¬

Expanded text:
nequitia perseverantes, augent nequitia perseverantes, augent peccata peccatis: quomodo econtrario boni cum simul fuerint, de honestis sermocinantur. Dissolvitur ergo, et ad nihilum deducitur nequam cogitatio, cum non habuerit allocutionem alterius nequioris. Idcirco per dispensationem Dei providetur, pessimos a pessimis separari, in suum quoque commodum, ut a pristinis sceleribus ipsa solitudine et penuria consortii aliquando desistant. Haec de eo, quod dictum est: Et dispergam illos, virum et fratem ejus, et patres eorum, et filios eorum in idipsum, dicit Dominus: Non requiram, et non parcam, et non miserebor ab interitu eorum . His et istiusmodi sermonibus haeretici assurgunt dicentes: Videsne qualis sit Creator, prophetarum et legis Deus quid loquatur? Non parcam, et non miserebor ab interitu eorum. Quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibusdam non miserentis, ut perspice
Abbreviated transcription (Latin):
dim reges. cos  imꝑio suo insi¬
diat sunt. ad delertas insulas de¬
portare solitos. ꝓ magnis suppli¬
ciis hoc uibere. ne in uno loco exi¬
minant᷑. ut ne in calamitatib su¬
is quidem ꝑfruantur solatio au
mater filii. aut pater frĩs. aut
frater frĩs. Simili modo et pecca
ta ꝑpetitur: si solus in exilium
religetur: ut emendatus in sta¬
tum pͥstinum redeat. Et quo¬
modo tu ꝓpinquos uł liberos
tuos ñ fortutta nec irrationabi¬
cere cupis aberrore inquẽ incu¬
lorib et tormentis ad id retra¬
hit quod fuerunt sccłm scͥptu¬
ram dicentem. ꝑ omnẽ dolorem
& flagellum emendabis ihrłm.
Ut gͥ crescat dolor pene corripi¬
entis: hi qui corripiunt᷑ ab in¬
uicem separant᷑. Quodam mo¬
do enim leuiꝰ ẽ supplicium: si plu¬
res in eodem loco constititti mu¬
tius se consolentͣ alloquus. Si
autem necesse ẽ aliam quoq ra¬
tionem diuisionis maloꝵ intro¬
ducere: etiam hanc exhibemus.
mali cum simul fuerint ea que
mala sunt cogitant. et inpͥstina

Expanded text:
dam reges, eos qui imperio suo insidiati sunt ad desertas insulas deportare solitos, et pro magnis suppliciis hoc jubere, ne in uno loco exsirminentur, ut ne in calamitatibus quidem suis perfruantur solatio, aut pater filii, aut mater filiae, aut frater fratris. Simili modo et peccatta perpetitur, si solus in exsilium relegetur, ut emendatus in statum pristinum redeat. Et quomodo tu propinquos vel liberos tuos non fortuita, nec irrationabicere quaeris ab errore, in quem inculoribus et tormentis ad id retrahit quod fuerunt, secundum Scripturam dicentem: Per omnem dolorem et flagellum emendabis Jerusalem. Ut igitur crescat dolor poenae corripientis, ii qui corripiuntur, ab invicem separantur. Nam quodammodo levius fit supplicium, si plures in eodem loco constituti, mutuis se consolentur alloquiis. Si autem necesse est aliam quoque rationem divisionis malorum introducere, etiam hanc exhibebimus. Mali cum simul fuerint, 826 ea quae mala sunt cogitant, et in pristina
Abbreviated transcription (Latin):
filiis: que quidem ut michi iu¬
detur sic sunt intelligenda. Iustoᷤ
Deniq iccirco quamdiu ñ sunt cõ¬
moti ab oriente homines ñ sunt
aboriente et ait homo ad ꝓxi¬
mum suũ uenite et edificemus
cuutatẽ et turrem cuiꝰ sit cap̃t
usq ad celum. ds locutus ẽ di¬
cens. uenite descendamus et cõ¬
fundamus ibi linguas eoꝵ. Et
re. ẜopłs quoq isrł antequam
peccaret in uidea erat: post pec¬
cata in uniu̾sum orbem disper¬
sus ẽ. Tale michi quiddam et
de nobis om̃ib intellige. Est q̃¬
dam eccłia pͥmitiuoꝵ eoꝵ scili¬
cet qui conscͥpti sunt in celesti¬
bus. Ubi mons syon et ciuitã
uiuentis di ihrlm celestis: beati
qui illuc congregabunt᷑. Peccato¬
res autem diuident᷑ ab inuicem:
ut etiam in hac excruciatione
pariter torqueant᷑. Scio quos¬

Expanded text:
filiis . Quae quidem ut mihi vifiliis . Quae quidem ut mihi videtur sic sunt intelligenda: Justos Denique idcirco quamdiu non sunt commoti ab oriente homines, non sunab oriente, et ait homo ad proximum suum: Venite, aedificemus civitatem, et 825 turrim, cujus caputusque ad coelum . Deus locutus est, dicens: Venite, descendamus, et confundamus ibi linguas eorum . rae. Populus quoque Israel antequam peccaret, in Judaea erat, post peccata in universum orbem dispersus est. Tale mihi quiddam et de nobis omnibus intellige. Est quaedam Ecclesia primitivorum, eorum scilicet qui conscripti sunt in coelestibus, ubi mons Sion, et civitas viventis Dei Jerusalem coelestis. Beati qui illuc congregabuntur. Peccatores autem dividentur ab invicem, ut etiam in hoc excruciatione pariter torqueantur. Scio quos
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uinum sodomoꝵ aut sorech.
Deinde docet interim ut luterã
sequamur: ꝓpter eos qui pecca¬
uerant in ihrłm et in uidea illo
tempore morabant᷑. quali uino
istius modi utres implendi sunt
Sequit᷑ enim. Si dixerint ad te.
nunquid cognoscentes ñ cognos¬
cimus quia omĩs uter implebi¬
tur uino: dices ad eos. Hec dicit
dñs. Ecce ego impleo om̃s inha¬
bitantes t̾ram istam et reges fi
lios dauid qui sedent suꝑ sedẽ
qui puniturus ẽ peccatores: ñ
quia ꝓpħes. ñ quia sacerdos qͥs
uocatus ẽ supplicio liberabit᷑. ħ
autem de illis cominemorata.
ut ait apls. scripta sunt ꝓpter
nos in quos fines scłoꝵ decucur¬
rerunt. Siquis gͦ et in his sac̾¬
dotib in nobis dico p̃sbr̃is siue
in his qui circunstant ppłm le
dotales benedictiones. de quib
deo tribuente post istius loci ex¬
positionem cum ad numeroꝵ
librum uentum fuerit dispu¬
tabimus. Ibi quippe de sacerdo¬
tib quedam iersta sunt. Et sacer
uirum a fratre suo. et patrem a

Expanded text:
nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet, interim ut litteram sequamur, propter eos qui peccaverunt in Jerusalem, et in Judaea illo tempore morabantur, quali vino istiusmodi utres implendi sunt. Sequitur enim: Si dixerint ad te: Numquid cognoscentes non cognoscimus, quia omnis uter implebitur vino? dices ad eos: Haec dicit Dominus: Ecce ego impleo omnes inhabitantes terram istam, et reges, et filios David qui sedent super sedequi puniturus est peccatores. Non quia prophetes, non quia sacerdos quis vocatus est, a suppliciis liberabitur. Haec autem de illis commemorantur, ut ait Apostolus: scripta sunt propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt . Si quis ergo et in his Sacerdotibus, in nobis dico presbyteris, sive in his qui circumstant populum dotales benedictiones, de quibus, Deo tribuente, post istius loci expositionem, cum ad Numerorum librum ventum fuerit, disputabimus: ibi quippe de sacerdotibus quaedam scripta sunt: Et sacerdvirum a fratre suo, et patres a