comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum est: descendis apatre luminũ. Hinc gͦ et
sc̃a uirginitas qua te filia uolentẽq gaudentẽq
uicit. natu posterior. actu prior gene erte. hono¬
re ante te. aetate subsequens: scĩtate p̾cedens
In qua etiam tuũ eẽ cȩꝑit: quod inte ẽẽ non po-¬
tuit. Iua qiippe carnalit non nupsit. ut ñ tan¬
tũ sibi. s etiam tibi ultra te spiritalit̾ augeret᷑:
qm̃ et tu ea compensatione minores illa: quod
ita nupsisti ut nasceretur. Naec di dona sunt.
Et ur̃a quidem sunt: s non ex uob̃ Habetisenĩ
thesaurumͣ  m uasif terrenis corꝑib et adhuc
fragilib tanquã in uasis fictilib ut eminentia
uirtutis sit di: et ñ ex uob̃. Nec miremini quia
dicuus. ⁊ ur̃a ẽẽ. ⁊ ex uobis non eẽ. Nam et pa¬
nem cotidianũ dicimꝰ nr̃um. s tamen addimꝰ
da nob̾: ne putetur ex nob̃. Proinde sicut scͥptũ ẽ
sine int̾missione orate: in omnib gr̃as agite: O¬

Expanded text:
sum est, descendens a Patre luminum : hinc ergo et sum est, descendens a Patre luminum : hinc ergo et sancta virginitas, qua te filia volentem gaudentemque vicit, natu posterior, actu prior, genere ex te, honore ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens; in qua etiam tuum esse coepit quod in te esse non potuit. Illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi, sed etiam tibi ultra te spiritualiter augeretur: quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti ut nasceretur. Haec Dei dona sunt, et vestra quidem sunt, sed non ex vobis: habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus, et adhuc fragilibus tanquam in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex vobis. Nec miremini, quia dicimus et vestra esse, et ex vobis non esse: nam et panem quotidianum dicimus nostrum, sed tamen addimus, Da nobis , ne putetur esse ex nobis. 7. Proinde sicut scriptum est, Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite : o
Abbreviated transcription (Latin):
s ulum audiat qui dicit. Habemꝰ thesaurum
istum in uasis fictilib: ut eminentia uirtutis sit
cũ et non ex nob̃. De ipsa quoq continentia uir¬
ginali quod non sibi sit ex seipsa s sit aĩ donũ
quamuis credenti uolentiꝙ collatum: eundem
auoiat ueracem piumq doctorem. Qui cum
hins aget aut. Uellem omnes homines ẽẽ sic̃
ex dõ: alius sic ałius autem sic. Audiat etiã
ipsum non tantum suum . s. uniu̾sȩ ȩccłȩ uni¬
cum sponsum. de tali castitate atq integri-¬
tate dicentẽ: non omnes capiunt u̾bũ ħ s qͥb
datum est: ut intelligat ex eo quod habet tam
magnum bonũ atq p̾clarũ. se potus dõ et
dño nr̃o grãs ag̾e deb̾ẽ. quam cuiusquã u̾ba qd̃
uelut ex se ipsa il habeat ut non dicamus assen¬
tantis adulatoris. ne de occultis hominũ temiẽ
iudicare uideamur: certe errantis laudatoris
audire. Omne quiꝑpe datum optimũ et omne

Expanded text:
sed illum audiat. qui dicit: Hsed illum audiat. qui dicit: Histum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis. De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut a deo alius sic alius autem sic. audiat etiam ipsum non tantum suum sed uniuersae ecclesiae unicum sponsum de tali castitate atque integritate dicentem: Non omnescapiunt uerbum hoc. sed quibus datum est, ut intellegat ex eo, quod habet tam magnum bonum atque praeclarum, se potius deo et domino nostro gratias agere debere quam cuiusquam uerba, quod uelut ex se ipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere iudicare uideamur, certe errantis laudatoris audire. omne quippe datum optimum et omne
Abbreviated transcription (Latin):
Habes ergo et hic inquit. ꝑ quȩ merito p̃ponariˢ
aliis immo hinc magis: Nam eorꝑ alis nobilitaᷤ
atq opulentia: tuorũ intelligunt᷑ ẽẽ non tua Syi¬
ritales uero diuitias. nullus tibi p̃terte confer-¬
re poterit: In his gͦ iuire laudanda. in his merito
cetis preferenda es: quȩ nisi exte. unte ẽẽ non pos¬
sunt. Cernis nempe quanta sit in his u̾dis cauen :¬
da ꝑnities. Nam utiq quoa dictũ est. non possũt
eẽ bona ista nisi uite oꝑtime. i uerissime dictum ẽ.
Iste plane cib est: Quod uero ait non nisi exte. ħ¬
omnino uirus est. Absit ut hec libent̾ audiat uir
mani: et iddeo illic nisi sponsi sui donis nec̾t or¬
nari. Audiat gͦ potius apłndicentẽ. Desponsaui
uos uni uiro uirginem castam exib̾e. rp̃o. Tumeo
autem ne sicut serpens euam sedurit in uersutia
tiis non istum qui dicit. nullus tibi p̃ter te eas
conferre pͣot̾it. ⁊ nisi exte et inte ẽe non possunt:

Expanded text:
\'Habes ergo et hic\', inquit, \'per quae merito praeponaris \'Habes ergo et hic\', inquit, \'per quae merito praeponaris aliis, immo hic magis. Nam corporalis nobilitas atque opulentia, tuorum intelliguntur esse, non tua. Spirituales vero divitias nullus tibi, praeter te, conferre poterit. In his ergo jure laudanda es: in his merito caeteris praeferenda es: quae nisi ex te, et in te esse non possunt. pernicies. Nam utique quod dictum est, Non possunt esse ista bona nisi in te, optime et verissime dictum est; iste plane cibus est: quod vero ait, nonnisi ex te, omnino uirus est. absit, ut haec libenter audiat uirgmani et ideo illic nisi sponsi sui donis nescit ornari. audiat ergo potius apostolum dicentem: Desponsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens Euam se-duxit in uersutia tiis non istum, qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iste medioeris. ꝓfiteri uelle. xp̃ianos nec uel¬
le audire apłm rp̃i. Qui cum dixisset caritaᷤ
di aiffusa est in cordib nr̃is. ne quisquã eã
sehabe non nisi ꝑ aꝓpͥum putaret arbitriũ
scendens in altum captiuauit captiuitatẽ. et
dedit dona hominib quisquis ñdũ confitet᷑.
quantũ et quã exisitiabilit̃ erret. intelligis. Quo
mͦ gͦ auob̃ quib tantam dilectionẽ debemus admonendis
ut talia caueatis. dissimulare possemꝰ cum le¬
gissemus librum quem ad scãm demetriadẽ
quisnã scͥpserit uel utrum ad uos ꝑuenerit:
ur̃is ꝑotius rescͥptis nosse uolumus: In quolibro
si fas est legat uirgo xp̃i. unde credat uirgina¬
lem suam scĩtatẽ omnesꝙ sꝑitales diuitias ñ
nisi ex se ipsa sibi ẽe: atq ita pͥusquã plenissime¬
sit beata: discat dõ ẽẽ quod absit ingrata Herba
enim ad illam scͥpta in eodem libro hec sunt::

Expanded text:
iste mediocris, profiteri uelle Christianos nec ueliste mediocris, profiteri uelle Christianos nec uelle audire apostolum Christi, qui cum dixisset: Caritas dei diffusa est in cordibus nostris. ue quisquam eam habere nonnisi per proprium putaret arbitrium,scendit in altum, captiuauit captiuitatem et dedit dona hominibus, quisquis nondum confitetur, quantum et quam exitiabiliter erret, intellegis. Quo modo ergo a uobis. quibus tantam dilectionem debemus, admonendis, ut talia caueatis, dissimulare possemus, cum legissemus librum, quem ad sanctam Demetriadem quisnam scripserit uel, utrum ad uos peruenerit, uestris potius rescriptis nosse uolumus. in quo libro, si fas est, legat uirgo Christi, unde credat uirginalem suam sanctitatem omnesque spiritales diuitias non nisi ex se ipsa sibi esse, atque ita. priusquam sit plenissime beata, discat deo esse - quod absit! — ingrata. uerba enim ad illam scripta in eodem libro sunt ista:
Abbreviated transcription (Latin):
pellit non tacẽ apud uos de his qui etiã illa
quȩ sana sunt uitiare conantur. Domũ enĩ
uram non paruam xp̃i ȩccł̃am deputamꝰ¬
slec sane paruus ẽ error illorũ qui putant ex
nobipsis nos hab̾e siquid uistitiȩ continen¬
nȩ pietatis. castitatis in nob̾ẽ. eo quod ita
nos condiderit d̃s ut ultra p̃ter quoo nob̾
reuelat scientiã nichil nos adiuiuet. ut ea q̃
facienda discendo nouimꝰ etiã diligendo fa¬
ciamus naturam scilicet atq doctrinã de¬
finentes tantũmꝰ ẽẽ dĩ grãm ⁊ aduitoriuĩ ut
uste recteq uiuamus. Ad habendã uero bo-¬
nam uoluntatẽ ubiẽ ħ ipsũ quod uiste uiui¬
mus. ⁊ ipsa caritas quȩ in omnib di donis
ita excellit. ut etiã ds dicta sit: qua una ĩple¬
retur in nob siquid diuinȩ legis et admoni¬
tionis implemus: nolunt nos diuinitus ao¬
uuari s nos ipsos dicunt arbitrio ꝓpriono¬
bis ad ista sufficẽ. Non uob̾ uideatur error

Expanded text:
pellit non tacere apud uos de his. qui etiam illa, pellit non tacere apud uos de his. qui etiam illa, quae sana sunt. uitiare conantur. domum enim uestram non paruam Christi ecclesiam deputamus. nec sane paruus est error illorum. qui putant ex nobis ipsis nos habere, si quid iustitiae, continentiae, pietatis. castitatis in nobis est, eo quod ita nos condiderit deus, ut ultra. praeter quod nobis reuelat scientiam, nihil nos adiuuet, ut ea, quae facienda discendo nouimus, etiam diligendo faciamus, naturam scilicet atque doctrinam definientes tantum modo esse dei gratiam et adiutorium, ut iuste recteque uiuamus. ad habendam uero bonam uoluntatem. ubi est hoc ipsum, quod iuste uiuimus, et ipsam caritatem. quae in omnibus dei donis ita excellit, ut etiam deus dicta sit, qua una impletur in nobis, si quid diuinae legis et admonitionis implemus, nolunt nos diuinitus adiuuari, sed nos ipsos dicunt arbitrio proprio nobis ad ista sufficere. non uobis uideatur error
Abbreviated transcription (Latin):
instare p̃cipiat: non tamen in eorũ homi¬
num numero uos habemus quib sermouł
pagina nr̃a importuna uideatur. quando
i quod ad sanam doctrinam non ꝑtinet.
uos ut ugilant̃ euitetis alloquim̃: Hinc
ꝙͦ est quod ammonitionẽ nrãm tam gra¬
co anuno suscepistis: ut in eplã tua ad quam
nunc rescbunus diceres: Sane quod me hor¬
tatur reuerentia tua. ne aures indulgeam
his hominib qui prauis tractatib ueneran-¬
dam fidem sepe corrumpunt: gr̃as uberes
ago tam piȩ aomonitioni: Quod itaq ad¬
iungis et dicis s nouerit sacerdotiũ ur̃m.
longe me ac domunculũ meã ab huiꝰmodi
ꝑsonis ẽẽ discretam. omnisq familia nr̃a
adeo catholicam sequitur fidẽ: ut in nullã
herestm aliquando deuiauerit: nec ũquã
lapsa sit non dico in eas sectas quȩ uix eryi¬
antur s nec in eas quȩ paruos hab̾e uiden¬
tur errores: hẽ quod nos magis magisq cõ¬

Expanded text:
instare praecipiat, non tamen in eorum homiinstare praecipiat, non tamen in eorum hominum numero nos habemus, quibus sermo uel pagina nostra importuna uideatur, quando id, quod ad sanam doctrinam non pertinet, uos ut uigilanter euitetis adloquimur. hinc ergo est. quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistula tua, ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane, quod me hortatur reuerentia uestra, ne aures indulgeam his hominibus, qui prauis tractatibus uenerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni.\' i Quod itaque adiungis et dicis: \'Sed nouerit sacerdotium uestrum longe me ac domunculam meam ab huius modi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deuiauerit nec umquam lapsa sit, non dico in eas sectas, quae uix expiantur, sed nec in eas, quae paruos habere uidentur errores\', hoc est, quod nos magis magisque com
Abbreviated transcription (Latin):
toris. in domo ur̃a tantus fructus exortus ẽ. ut
humanis nuptiis iã paratis. sc̃a demetria sy¬
ritalem syonsi illius p̾fe̾ret amplexũ: cui spe¬
cioso p̃filiis hominũ ad habendã sp̃s uberio¬
orem fecunditatẽ. nec amitendã carnis inte¬
gritatem. uirgines nubunt. Nesciremꝰ autẽ
quemadmodũ nr̃a illa tunc exortatio a fideli q
nobili uirgine fuisset accepta: nisi nob̾ ꝓfectis
cum post paululũ ꝓfessa fuisset scimoniã ur¬
ginalem ħ ingens dĩ donũ. quod ꝑ seruos qͥ¬
dem suos plantat et rigat. s ꝑ seipsũ dat in¬
crem̃tũ nob̾ oꝑariis ꝓuenisse ur̃arũ litt̾arũ
letissimo nuntio et ueraci testimonio disceremꝰ
Quȩ cum ita sint. nemo nos improbos dixenit
si in uob̾ admonendis. ut contraria. gr̃ae dei
dogmata deuitetis. necessitudine sumus ꝓpen¬
siore solliciti: Nam licet apłs nos non solũ opor¬
tune. uerum etiã importune p̃dicando ũbo

Expanded text:
toris in domo uestra tantus fructus exortus est, ut toris in domo uestra tantus fructus exortus est, ut humanis nuptiis iam paratis sancta Demetrias spiritalem sponsi illius praeferret ampleium, cui specioso prae filiis hominum ad habendam spiritus uberiorem fecunditatem nec amittendam carnis integritatem uirgines nubunt. nesciremus autem, quem ad modum nostra illa tunc exhortatio a fideli et nobili uirgine fuisset accepta, nisi nobis profectis, cum post paululum professa fuisset sanctimoniam uirginalem, hoc ingens dei donum, quod per seruos quidem suos plantat et rigat, sed per se ipsum dat incrementum, nobis operariis prouenisse uestrarum litterarum laetissimo nuntio et ueraci testimonio disceremus. Quae cum ita sint, nemo nos inprobos dixerit, si in nobis admonendis, ut contraria gratiae dei dogmata deuitetis, necessitudine sumus propensiore solliciti. nam licet nos apostolus non solum opportune uerum etiam importune praedicando uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
ominȩ debitis in
xp̃o officiis hono¬
randȩ &. merito
illustri filiȩ iulia.
salutem. Grate ad¬
modum iocundeq nob̃ accidit. ut simul nos
constitutos apud hypponem tue reuerentiȩ
litterȩ repperirent: quib hȩc rescripta parit̃
redderemꝰ cognita ur̃a incolumitate gauden¬
tes: uicissimq nr̃am. quã uob̾ caram ẽẽ con¬
sidimus. mutua dilectione nuntiantes. dña
debitis in xp̃o officiis honoranda: ꝙ merito
illustris filia: Scire autem uos optime scimꝰ
quantũ uob̃ debeamꝰ religionis affectũ. quan¬
tũq nob̾ et apud dm̃. ⁊ int̾ homines sit cura
de uob̾. Lico enim uos ꝑlitt̾as primũ. demd̃
etiã p̃sentia corꝑali. ꝑia et catholica. ħ ẽ uera
m̃bra. xp̃i. eriguitas nr̃a cognouerit: tamen
etiã ꝑ ministeriũ nr̃am cũ accepissetis uerbum
auditus dĩ. sicut dicit apls. accepistis non ut
u̾bum hominũ: s sicut est uere u̾bum dĩ. Eui
ministerii nr̃i adiuuante gr̃a ꝙ miscd̃ia salua¬

Expanded text:
OMINAE DEBITIS IN CHRISTO OFFICIIS HOXOEANDAE ET MERITO INLUSTRI FILIAK IULIANASALUTEM. Grate admodum nobis iucundeque accidit, ut simul nos constitutos apud Hipponem tuae reuerentiae litterae reperirent, quibus haec rescripta pariter redderemus cognita uestra incolumitate gaudentes uicissimque nostram, quam uobis caram esse confidimus, mutua dilectione nuntiantes, domina debitis in Christo officiis honoranda et mento inlustris filia. scire autem uos optime scimus, quantum nobis debeamus religionis affectum quantaque nobis et apud deum et inter homines sit cura de nobis. licet enim uos per litteras primum, deinde etiam praesentia corporali pia et catholica, hoc est uera membra Christi exiguitas nostra cognouerit, tamen etiam per ministerium nostrum, cum accepissetis uerbum auditus dei, sicut dicit apostolus, accepistis non ut uer bum hominum sed, sicut est uere, uerbum dei. cuius ministerii nostri adiuuante gratia et misericordia salua
Abbreviated transcription (Latin):
simus. mirabilit̾ hortaris ut tales esse eupia¬
mus: uberiores ȩtiam. si ñ solum te commen¬
dep̃catio. ubi sacͥficium caritatis offercur.
Paruulum tuum plurimum saluito: & se¬
cundum p̃cepta dñi salutaria opto gran¬
destere. Domi quoq tuȩ unam fidẽm a
deuotiouem ueram. quȩ sola eatholica
ẽ: ꝓuenire desidero. &e p̃eor. In quam
rem si quam forte aliam nr̃am oꝑam ex¬
ce comiuni dño fretus. & iure caritatis.
Iud̃ sane admoilerim religiosisimnam pru¬
dendiam tuam. ut atimorem cũ ñ ira po¬
nabilem. uel inseras infirmiori uasi tuo.
uł iit̾as diuna lectione. grauiq colloquio
Nemo enum fere sollertus destatu anoorȩ
sue. atqr ob hoc siue ꝑtinatia. in quue
uoluntati dĩi intentus ẽ: qui bono q¬
mnoustratore usus. ñ dinoscat quid is
sciłima quod libet. atq unam catholu¬

Expanded text:
simus, mirabiliter hortaris, ut tales esse cupiasimus, mirabiliter hortaris, ut tales esse cupiamus; uberiores etiam, si non solum te commenpro fratre deprecatio, ubi sacrificium charitatis offertur. 3. Parvulum tuum plurimum saluto, et secundum praecepta Domini salutaria opto grandescere. Domui quoque tuae unam fidem et devotionem veram, quae sola catholica est, provenire desidero et precor: in quam rem, si quam forte aliam nostram t communi domino fretus et iure caritatis. illud sane admonuerim religiosissimam prudentiam tuam, ut timorem dei non inrationabilem uel inseras infirmiori uasi tuo uel nutrias diuina + lectione grauique conloquio. nemo enim fere sollicitus de statu animae suae atque ob hoc sine pertinacia inquirendae uoluntatis domini intentus est, qui bono demonstratore usus non dinoscat, quid inter schisma quodlibet atque unam cathol
Abbreviated transcription (Latin):
suie alit̾ quam credit᷑ habeat. Unus tan¬
tum in hac re cauendus error ẽ: ne quisqͣ
ñ de homine sed de ipso hominis bono
alit̾ sentiat. quamu̾itas postulat. Tuu̾o
frat̾ dilectissie quinullo mͦ erras. creden
do ut sciendo magnum bonum ẽẽ libent
deo casteq seruire: cum quẽlibet homi¬
num ꝓpt̾ea diligis qͦd huꝰ boni participẽ
credis. tecum ẽ fructus tuus etiam siilla
ñitasit. Quaꝓpter tibi de hac re gratu¬
landum ẽ. illi autẽ nois. si ꝓpt̾ea ailigit᷑:
sed sitalis ẽ. qualem ẽẽ existimat aquo
propt̾ea diligitur. Quales ttaq nos simus.
quantumq in dm̃ ꝓmouerimus. ipse ui¬
derit: cuius ñ solum de hominis bono. s
de homine ipso ñ potest errare udicuum.
Tibi admercedem beatituclinis quod ac
hanc rem attinȩt satis ẽ. quod nos tales
credens quales oportet seruos dĩ. toto cor
dis sinu amplecteris. Grãs ui t uberes aꝯi¬
nius. quod nos eum laudas tanquam tales

Expanded text:
siue aliter, quam creditur, habeat. unus tansiue aliter, quam creditur, habeat. unus tantum in hac re cauendus error est, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono aliter sentiat, quam ueritas postulat. tu uero, frater dilectissido vel sciendo, magnum bonum esse libenter Deo casteque servire, cum quemlibet hominum propterea diligis, quod hujus boni participem credis, tecum est fructus tuus, etiam si ille non ita sit. Quapropter tibi de hac re gratulandum est; illi autem, non si propterea diligitur, sed si talis est, qualem esse existimat a quo propterea diligitur. Quales itaque nos simus, quantumque in Deum promoverimus, ipse viderit, cujus non solum de hominis bono, sed de homine ipso non potest errare judicium. Tibi ad mercedem beatitudinis, quod ad hanc rem attinet, satis est, quod nos tales credens quales oportet esse servos Dei, toto sinu cordis amplecteris. Gratias vero tibi uberes agimus, quod nos cum laudas, tanquam tales
Abbreviated transcription (Latin):
um a duob tͥ scrip¬
ta deberentur. eu¬
mulatissime magis
pars reddita ẽ
quod unum nr̃m
p̃sentem iuides:
euus exore cum
me quoq accipis.
poteram ñ rescbere. nisi ipso iubente fecis¬
sem: quo ꝑficiscente suꝑuaneum udeba¬
tur esse quod̃ feci. Qua ꝓpt fertilius tecũ
fortasse collo quor. quam si coram adessem:
eumlepam meam legis. & eum audis incuꝰ
pectore me habitare optime nosti. Cum
magno gaudio luteras sc̃itatis tuȩ conside.¬
raiũ. atq digessi: quod & xp̃ianum animũ
tuum sine ullo fueo iniqui temꝑis. & in nos
amicissimum p̃sẽgerunt. Gratulor tͥ. & gr̃as
tibiq apud̃ eum. quod de nobis tam bene
existimas ut fideles cdĩ seruos ẽẽ credas. id¬
q ipsum in nobis corde purissimo diligas:
quam quam hinc etiam gratulandum be-¬
nuiolentiȩ tuȩ potius quam gr̃ȩ tͥ agende
sint. Tibi enini ꝓdest ipsam cdiligere bo¬
nitatem: quani ꝑfecto diligit qui eum
diligit quem credit bonum. siue ille se ita

Expanded text:
um a duobus tibi scripta deberentur, cumulatissime magis pars reddita est, quod unum nostrum praesentem uides, cuius ex ore cum me quoque accipis, poteram non rescribere, nisi ipso iubente fecissem, quo proficiscente superuacaneum uidebatur esse, quod feci. quapropter fertilius tecum fortasse conloquor, quam si coram adessem, cum et epistulam meam legis et eum audis, in cuius pectore me habitare optime nosti. cum magno gaudio litteras sanctitatis tuae consideraui atque digessi, quod et christianum animum tuum sine ullo fuco iniqui temporis et in nos amicissimum prae se gerunt. Gratulor tibi et grattibique apud eum, quod de nobis tam bene existimas, ut fideles dei seruos esse credas idque ipsum in nobis corde purissimo diligas. quamquam hinc etiam gratulandum beniuolentiae tuae potius quam gratiae agendae sint. tibi enim prodest ipsam diligere bonitatem, quam profecto diligit, qui eum diligit, quem-credit bonum, siue ille se ita
Abbreviated transcription (Latin):
inde orta fuerat conuincendorum stultitiȩ
querela. necesse fuit inde argumenta ue¬
ritatis accersere. Hȩc intĩm occupatus ali
is curis. quȩ & si uanȩ sunt. cum rerum ex¬
itum cogitamus: tamen quasi necessariȩ
ꝓ nascendi conditione rescripsi. Si ocium fu-¬
erit ce suꝑstes uita. etiam de italia rescri¬
bam: ut tantȩ doctrinȩ opus. debitis et¬
si ñ fatisfacientib remuneret᷑ offĩciis. In co¬
lumem lȩtamq sc̃itatem tuam ds̃ om̃ps
ȩuo largissimo tueatur. dñe merito deside¬
rabilis &e uere suspiciende pater.

Expanded text:
inde orta fuerat conuincendorum stultitiae inde orta fuerat conuincendorum stultitiae querela, necesse fuit inde argumenta ueritis curis, quae etsi vanae sunt, cum rerum exitum cogitamus, tamen quasi necessariae pro nascendi conditione, rescripsi Si otium fuerit et superstes vita, etiam de Italia rescribam, ut tantae doctrinae opus debitis, etsi non satisfacientibus, remuneretur officiis. Incolumem laetamque Sanctitatem tuam Deus omnipotens aevo largissimo tueatur, domine merito desiderabilis, et vere suspiciende pater.
Abbreviated transcription (Latin):
illigarunt. Ita enim ꝓpitius ds̃ sit mͥ: ut
egdꝰ anceps sum quid in illis magis mirer.
sacerdotũ ꝑfectionem. philosophiȩ dogiiata.
historiȩ plenam notitiam. an facuncdiȩ ioeũ¬
ditatẽ. Quȩ ita etiam imꝑitos allicere po-¬
test. ut donec explicent ñ desistant: ce
cum explicauerint adhuc requirant. Cõ¬
uicti namq sunt impudent̃ ꝑtinaces. iam
inde abonis quȩ memorant scłis. ꝓnature
rerum obscuritate contigisse peiora: falsosq
om̃s illitis quadam dulcedine felicitatib suis.
ꝑ quas ñ adbeatitudinem s ad p̃rupta sunt
ducti: hȩc uͦ nr̃a p̃cepta ce simplicis ueriq d̃i
misteria. p̃ter uitam ꝑpetuam quam pu¬
rissimis uirtutib pollicent᷑. etiam hȩc scła¬
ria & necessario qui nati sumus euentura
mitigare. Et usus es uadidissimo exemplo.
recentis calamitatis. Quo licet firmissime
causam muniueris: tamen si utrum us li¬
cuisset. id tͥ nolueram suffragari. s quando

Expanded text:
inligarunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut inligarunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut ego anceps sim, quid in illis magis mirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam an facundiae iucunditatem, quae ita etiam inperitos allicere potest, ut, donec explicent, non desistant, et, cum explicauerint, adhuc requirant. conuicti namque sunt inpudenter pertinaces iam inde a bonis, quae memorant, saeculis pro naturae rerum obscuritate contigisse peiora falsosque omnes inlitis quadam dulcedine felicitatibus suis, per quas non ad beatitudinem sed ad praerupta sunt ducti, haec uero nostra praecepta et simplicis uerique dei mysteria praeter uitam perpetuam, quam purissimis uirtutibus pollicentur, etiam haec saecularia et necessario, qua nati sumus, euentura mitigare. et usus es ualidissimo exemplo recentis calamitatis, quo licet firmissime causam muniueris, tamen, si utrumuis licuisset, id tibi nolueram suffragari. sed quando
Abbreviated transcription (Latin):
rabili & uere suspici¬
endo pat̾ augustino
ep̃o. macedonius. Mi¬
co modo afficior sa¬
pientia tua: ce in il¬
lis quȩ edidisti. & in
his quȩ int̃ueniens
ꝑsollieitis mittere ñ
grauaris. Nam & illa tantum habent acu¬
minis. scientiȩ. sc̃ĩtatis. ut nichil supra sit:
ce hȩc tantum uerecundiȩ. nisi ut faciam
quod mandas. culpam penes me remanere.
ñ ui negotio esse diuuidicem. dñȩ merito uene¬
rabilis &e suspiciende pat̃. Non enim in stas
quod pleriq homines istius loci faciunt: ut
quodeumq sollicitus uolueris ex torqueas:
s quod tͥ aiudice tot euris obstricto petibile
iusum fuerit admones. subseruuiente uerecũ¬
dia. quȩ marima difficilium int̃ bonos effica-¬
tia ẽ. Prouide statin commendatis effectum
defiderũ tͥbui: nam sꝑandi uiam ante pate¬
fareram. Ex plicui libros tuos: neq en im
tam languidi aut in ertes erant. ut me aliud
quam se curare paterent᷑. Iniecerunt manũ.¬
ce ereptum aliis sollieitudinib suis iuineialis

Expanded text:
RABILI ET VERE SUSCIPIENDO PATRI AUGUSTINO EPISCOPO MACEDONIUS. Miro modo afficior sapientia tua et in illis, quae edidisti, et in his, quae interueniens pro sollicitis mittere non grauaris. nam et illa tantum habent acuminis, scientiae, sanctitatis, ut nihil supra sit, et haec tantum uerecundiae, ut, nisi faciam, quod mandas, culpam penes me remanere. non in negotio esse diiudicem, domine merito uenerabilis et suscipiende pater. non enim instas, quod plerique homines istius loci faciunt, ut, quodcumque sollicitus uoluerit, extorqueas; sed quod tibi a iudice tot curis obstricto petibile uisum fuerit, admones subseruiente uerecundia, quae maxima difficilium inter bonos efficacia est. proinde statim commendatis effectum desiderii tribui; nam sperandi uiam ante patefeceram. Explicui libros tuos; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur; iniecerunt manum ereptumque aliis sollicitudinum suis uinculis
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam uita uitarum. quȩ cum sunt quȩ¬
in corporib. etiam ipsa corpora uiua sunt.
quȩ ꝑse ipsa uiuere nequeunt. Qua ppter
si animȩ ñ possunt nisi etiam in se ipsis ui¬
uere quia exeis uiuunt. & corpora aquib
deserta moriunt᷑: quanto magis uera iusti¬
tia etiam in se ipsa uiuere intelligenda ẽ.
ex qua si uiuunt animȩ ut hac amissa mor¬
tuȩ nuncupent᷑. quamiuis quantuldi cumq
uita ñ desinant uiuere: Ea porro iustitia
quȩ uuut in se ipsa. pculdubio ds̃ ẽ: & in¬
commutabilit uiuit᷑. Sicut hȩc cum sit in
se ipsa uita. etiam nobis fit uita cum eius
efficimur ut cumq participes. ita cum in
se sit iustitia. etiam nobis fit iustitia eũ ei
coherendo uuimus. Et tanto magis minus¬
ue iusti sumus. quanto illi magis minus ue
coheremus. Unde scriptum ẽ de uingeni¬
to filio dĩ. cum sit utiq patris sapientia
atq iustitia & semꝑ in se ipsa sit: quod sac¬

Expanded text:
tamquam uita uitarum; quae cum sunt tamquam uita uitarum; quae cum sunt in corporibus, etiam ipsa corpora uiua sunt, quae per se ipsa uiuere nequeunt. quapropter si animae non possunt nisi etiam in se ipsis utcumque uiuere, quia ex eis uiuunt et corpora, a quibus deserta moriuntur: quanto magis uera iustitia etiam in se ipsa uiuere intellegenda est, ex qua sic uiuunt animae, ut hac amissa mortuae nuncupentur, quamuis quantulacumque uita non desinant uiuere. Ea porro iustitia, quae uiuit in se ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes: ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohaeremus. unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
titia siert dicis ñ in se s in nobis
uiuit. immo potius uos sed̃m illam uiui-
adhoe ut ipse tͥ respondeas illud ui tuere i¬
trum recte dici possit uitam ipsam ñ uiue¬
re. qua fit ut iuuat quiequid ñ falso dicunꝰ
uiuere. Puto enim absurdum tͥ uideri. ut
ꝑuitam uiuat᷑. & uita ñ uiuat. Porro si uita
ipsa p̃cipie uiuit qua uiuit omne quod ui¬
uit. recole obseero quas dicat scriptura di¬
uina animas mortuas. ꝓfecto in uenies in¬
iustas. impias. in fideles. Nam licet ꝑ illas
uiuant corpora impioꝵ de quib dictum ẽ
quod mortui sepeliant mortuos suos. & ibi
intelligant᷑ etiam iniquȩ animȩ ñ e̾ẽ sine
aliqua uita. neq enim alit̃ ex eis possent
corpora uiuere nisi qualicumq uita qua
omnino animȩ carere ñ possunt. unde im.¬
mortales merito uocant᷑. ñ tam̃ obaliud di¬
animarum licet immortalĩt uita qualicũq
uiuentium. Uerior &e maior uita iustitia ẽ

Expanded text:
iustitia" sicut dicis "non in se, sed in nobis iustitia" sicut dicis "non in se, sed in nobis uiuit, immo potius nos secundum illam uiuimuad hoc ut tibi ipse respondeas, illud intuere, utrum recte dici possit uitam ipsam non uiuere, qua fit, ut uiuat quidquid non falso dicimus uiuere. puto enim absurdum tibi uideri, ut per uitam uiuatur et uita non uiuat. porro si uita ipsa praecipue uiuit, qua uiuit omne quod uiuit, recole, obsecro, quas dicat scriptura diuina animas mortuas; profecto inuenies iniustas, impias, infideles. nam licet per illas uiuant corpora impiorum, de quibus dictum est, quod mortui sepeliunt mortuos suos, et ibi intellegantur etiam iniquae animae non esse sine aliqua uita — neque enim aliter ex eis possent corpora uiuere, nisi qualicumque uita, qua omnino animae carere non possunt, unde immortales merito uocantur — non tamen ob aliud uae, nisi quia et animarum licet immortaliter uita qualicumque uiuentium uerior et maior uita iustitia est,
Abbreviated transcription (Latin):
debes omnẽ uitare sermonẽ quia ẽ & se¬
mo falsus. ita ñ debes omnẽ uitare ratio¬
nem quia ẽ ce falsa ratio. Hoc & de sapi-¬
entia dixerim. Neq enuim ꝓpt̾ea sapien¬
tia uitanda ẽ quia ẽ & falsa sapientia.
cui stultitia ẽ xp̃c erucifixus. quiẽ dĩ
uirtus &e dĩ sapientia. Et idõ ꝑ hane stul¬
titiam p̃dicationis placuit dõ saluos facer
credentes. qm̃ quod stultum ẽ ĩ sapient¬
us ẽ hominib. Hoc quibusclam philosopli¬
rum & oratorum ñ ueram uiam s ueri
similem sectantib. & in ea se ipsos aliosq
fallentib ꝑsuaderi ñ potuit. quib dam
his enim sunt. quib uocatis iudeis &e głi¬
cis dĩ uirtus ẽ & dĩ sapientia. Inqua uia
id ẽ in cuius xp̃i crucifixi fide qui eius ra¬
titudinem ꝑdĩ gr̃am comp̃hendere potis¬
runt. & si philosophi appellati sunt siue
oratores. ꝓfecto humili pietate confessi sul¬
iustieie similes cogitare. que uis.

Expanded text:
debes omnem uitare sermonem, quia est et serdebes omnem uitare sermonem, quia est et sermo falsus, ita non debes omnem uitare rationem, quia est et falsa ratio. hoc et de sapientia dixerim; neque enim propterea sapientia deuitanda est, quia est et falsa sapientia, cui stultitia est Christus crucifixus, qui est dei uirtus et dei sapientia, et ideo per hanc stultitiam praedicationis placuit deo saluos facere credentes, quoniam, quod stultum est dei, sapientius est hominibus. hoc quibusdam philosophorum et oratorum non ueram uiam sed ueri similem sectantibus et in ea se ipsos aliosque fallentibus persuaderi non potuit, quibusdam his enim sunt, quibus uocatis Iudaeis et Graecis dei uirtus est et dei sapientia. in qua uia, id est in cuius Christi crucifixi fide, qui eius rectitudinem per dei gratiam comprehendere potuerunt, et si philosophi appellati sunt siue oratores, profecto humili pietate confessi suiustitiae similem cogitare, nquiaquia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim ẽ in rerũ natura. quod ir¬
rationabilit̾ fecerit ds̃: S quorum dã
mirabilium oꝑum eius etiam expedit
tantisꝑ occultam ẽẽ rationem. ne apud
animos fastidio languidos. eiusdem ra¬
tionis cognitione uilescant. Sunt enum
& multi sunt qui plus teuent᷑ admirati
rerum quam cognitione causarum ubi
miracula mira ẽẽ desistunt: & opus ẽ. ei
adiniusibilium fidem iusibilib mirabibs
excitari. ut puritate purgati eo ꝑuen¬
ant ubi familiaritate ueritatis mirari d¬
sistant. Nlam & in theatris homines fin¬
bulum mirant᷑. musicis delectant᷑. In il
stupet difficultas. in his retinet᷑ pascitq.
iocunditas. Hȩx dixerim. ut fidẽ tuam
adamorẽ in telligentiȩ cohortarer adqͥ
ratio uera ꝑducit. & cui fides animũ p̃p
Nam illa quȩ ꝑsuasit in ea tͥnitate qui
ds̃ filium patri ñ ẽẽ coȩt̾num. uł alt̾iu
esse substantiȩ atq aliqua parte dissim
non utiq errasset. Qua ꝓp̃t sicut ñ ioͥ

Expanded text:
quid enim est in rerum natura, quod irquid enim est in rerum natura, quod irrationabiliter fecerit Deus? Sed quorumdam mirabilium operum ejus, etiam expedit tantisper occultam esse rationem, ne apud animos fastidio languidos, ejusdem rationis cognitione vilescant. Sunt enim, et multi sunt qui plus tenentur admiratione rerum quam cognitione causarum, ubi miracula mira esse desistunt, et opus est eos ad invisibilium fidem visibilibus miraculis excitari, ut charitate purgati, eo perveniant ubi familiaritate veritatis mirari desinant. nam et in theatris homines funiambulum mirantur, musicis delectantur; in illo stupetur difficultas, in his retinet pascitque iucunditas. Haec dixerim, ut fidem tuam ad amorem intellegentiae cohortarer, ad quam ratio uera perducit et cui fides animum praeparat. nam illa, quae persuasit in ea trinitate, quae est deus, filium patri non esse coaeternum uel alterius esse substantiae atque aliqua parte dissiminon utique errasset. quapropter sicut non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ta in hac uita capi non ab omnib potest.
uerum etiam ad summitatẽ contemplatio¬
nis quam dicit apłs facie ad faciem sine
dubitatione ueniemus. Nam quidam eti¬
am minimũ. ꝙ tam̃ in uia fidĩ ꝑseueran¬
tissime gradientes. ad illam beatissimam
contemplationem ꝑueniunt: quidam uͦ
quid sit natura in uisibilis. in commutabi¬
lis. in corporea ut cumq iam scientes. &
uiam quȩ ducit adtantam beatitudinis
mansionem qm̃ stulta illis uidet᷑. quod ẽ
xp̃e crucifixus tenere recusantes. ad qui¬
etis ipsius penetrale cuius iam luce mens
eoꝵ uelut in longinqua radiante ꝑstrin¬
gitur ꝑuenire non possunt. Sunt autẽ
quedam quȩ cum audierimus ñ eis ac-¬
cominodamus fidẽ: & ratione nobis red-¬
dita uera esse cognoscimus quȩ credere
non ualemus. Etͦ uniu̾sa dĩ miracula idõ
ab infidelib non credunt᷑. quia eoꝵ ra¬
tio non uidet᷑. Et reuera sunt de quib
ratio reddi non pot̃. ñ tamen non ẽ.¬

Expanded text:
ta in hac uita capi non ab omnibus potest, ta in hac uita capi non ab omnibus potest, uerum etiam ad summitatem contemplationis, quam dicit apostolus facie ad faciem, sine dubitatione ueniemus. nam quidam etiam minimum et tamen in uia fidei perseuerantissime gradientes ad illam beatissimam contemplationem perueniunt, quidam uero, quid sit natura inuisibilis, incommutabilis, incorporea, utcumque iam scientes et uiam, quae ducit ad tantam beatitudinis mansionem, quoniam stulta illis uidetur, quod est Christus crucifixus, tenere recusantes ad quietis ipsius penetrale, cuius iam luce mens eorum uelut in longinqua radiante perstringitur, peruenire non possunt Sunt autem quaedam, quae cum audierimus, non eis accommodamus fidem et ratione nobis reddita uera esse cognoscimus, quae credere non ualemus. et uniuersa dei miracula ideo ab infidelibus non creduntur, quia eorum ratio non uidetur. et re uera sunt, de quibus ratio reddi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
nos rationem de fide ce spe nr̃a. qm̃ si ame
in fidelis rationem poscit fidi & spei meȩ.¬
& uideo quod ante quam credat capere
ñ potest. hanc ipsam ei reddo rationem
in qua si fieri potest uideat quam p̃pos¬
tere fidem poscat rationem earum rerũ
quas capere ñ potest. Si autem iam fide¬
lis rationem poseat ut quod credit intel¬
ligat. capacitas eius in tuenda ẽ. ut scd̾m
rationem redditam sumat fidi suȩ quan¬
tam potest intelligentiam. maiorem si plus
capit. minorẽ si minus. dum tam̃ quousq
adplenitudinem cognitionis ꝑfectionẽq
ꝑueniat. abitinere ficdi non recedat. Hinc
ẽ quod dicit apłs. Et tamen si quid alit̾
scitis. id quoq uobis ds̃ reuelabit. uerũp
tam̃ in quod ꝑuenimus in eo ambulemus.
Iam gͦ si fideles sumus: ad fidĩ uiam per¬
ueniemus. Quam si ñ dimiserimus. non
solum adtant̾am intelligentiam rerum
in corporearũ & in commutabilium quã¬

Expanded text:
nos rationem de fide et spe nostra, quoniam, si a me nos rationem de fide et spe nostra, quoniam, si a me infidelis rationem poscit fidei et spei meae et uideo, quod ante, quam credat, capere n potest, hanc ipsam ei reddo rationem in qua, si fieri potest, videat quam praeposante fidem poscat rationem earum rerum quas capere non potest. Si autem jam fidelis rationem poscat, ut quod credit intelligat, capacitas ejus intuenda est, ut secundum eam ratione reddita, sumat fidei suae quantam potest intelligentiam; majorem, si plus capit; minorem, si minus: dum tamen quousque ad plenitudinem cognitionis perfectionemque perveniat, ab itinere fidei non recedat. Hinc est quod dicit Apostolus: Et tamen si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. iam ergo si fideles sumus, ad fidei uiam perueniemus, quam si non dimiserimus, non solum ad tantam intellegentiam rerum incorporearum et incommutabilium, quan
Abbreviated transcription (Latin):
siue queramus: cum etiam credere non
possemus nisi rationales animas haberemꝰ.
Ut gͦ in quibusdam reb ad doctrinam sa¬
lutarẽ ꝑtinentib quas ratione ꝑcipere ñ¬
dum ualemus. s aliquando ualebimus:
fides p̃cedat rationem qua cor mundet᷑.
ut magcie rationis capiat &e ꝑferat lucem.¬
hoc utiq rationis ẽ. Et idõ rationabiliter
dictum ẽ. ꝑ ꝓpħam. nisi credideritis non
intelligetis : Ubi peul dubio discreuit hec
duo. deditq consilium quo pͥus eredamꝰ.
ut id quod credimus in telligere debea¬
mus. Pinde ut fides p̃cedat rationem.
rationͣabilit̾ uisum ẽ. Nam si hoc p̃ceptum
rationabile non ẽ: gͦ irrationabile ẽ: Ibsit
Si gͥ rationabile ẽ. ut magna quedam quȩ
capi ñdum potest fides antecedat ratio¬
nem. ꝓculdubio quantulacumq ratio qͣ
hoc ꝑsuadet etiam ante ipsa cedit fidem.
Propterea monet apłs paratos nos esse
debere ad responsionem omni poscenti

Expanded text:
siue quaeramus, cum etiam credere non siue quaeramus, cum etiam credere non possemus, nisi rationales animas haberemus. ut ergo in quibusdam rebus ad doctrinam salutarem pertinentibus, quas ratione percipere nondum ualemus sed aliquando ualebimus, fides praecedat rationem, qua cor mundetur, ut magnae rationis capiat ehoc utique rationis est. Et ideo rationabiliter dictum est per prophetam: Nisi credideritis, non intelligetis . Ubi procul dubio discrevit haec duo, deditque consilium quo prius credamus, ut id quod credimus intelligere valeamus. Proinde ut fides praecedat rationem, rationabiliter visum est. Nam si hoc praeceptum rationabile non est, ergo irrationabile est: absit. si igitur rationabile est, ut magnam quandam, quae capi nondum potest, fides antecedat rationem, procul dubio quantulacumque ratio, e qua hoc persuadet, etiam ipsa antecedit fidem. Propterea monet apostolus paratos nos esse debere ad responsionem omni poscenti
Abbreviated transcription (Latin):
dõ qui infirma hiuus mundi elegit ut
confunderet fortia. ꝑstultitiam p̃dica¬
tionis saluos facere credentes: non tam
ratio requirenda. quam auetoritas est
sequenda scõrum. Uide gͣ sedm̃ hȩe uer¬
ba tua ne potius debeas maxime de hac
re inqua p̃eipue fides nr̃a consistit. so¬
lam sc̃orum auctoritatem sequi. nec eiꝰ
intelligentiȩ a me querere rationem.
Neq enim cum cepero te intanti huius
secreti intelligentiam ut cumq introdu¬
cere. quod nisi ds̃ intus adiuuerit omni
no ñ potero. aliud disserendo facturus
sum. quam rationem ut potero redditu¬
rus. Quam si ame uel aquolibet docto¬
re non irrationabilit̾ flagitas ut quod
credis intelligas. corrige diffinitionem tu¬
am ñ ut fidem respuas. s ut ea quȩ fidei
firmitate iam tenes. etiam rationis luce
conspicias. Absit namq namq ut hoc in
nobis ds̃ oderit. in quo nos reliquis animan¬
tib excellentiores creauit. absit in quam
ne idõ credamus ut rationem accipiamus

Expanded text:
i elegit, ut confunderet fortia, per stultitiam praedicationis saluos facere credentes, non tam ratio requirenda quam auctoritas est sequenda sanctorum\'. uide ergo, secundum haec uerba tua ne potius debeas maxime de hac re, in qua praecipue fides nostra consistit, solam sanctorum auctoritatem sequi nec eius intellegentiae a me quaerere rationem. neque enim cum coepero te in tanti huius secreti intellegentiam utcumque introducere, quod, nisi deus intus adiuuerit, omnino non potero, aliud disserendo facturus sum quam rationem, ut potero, redditurus. quam si a me uel a quolibet doctore non inrationabiliter flagitas, ut, quod credis, intellegas, corrige definitionem tuam, non ut fidem respuas, sed ut ea, quae fidei firmitate iam tenes, etiam rationis luce conspicias. Absit namque, ut hoc in nobis deus oderit, in quo nos reliquis animantibus excellentiores creauit. absit, inquam, ut ideo credamus, ne rationem accipiamus
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundareris. ac te pigeret id agere:
si uel semel uoluisses &e me difficilem rep¬
perisses. Illud quoq dixeram cum ãte
audissem quod mendosissimis fatigareris
codicib. ut in nr̃is legeres quos em̃datio¬
res posses cȩt̾is inuenire. Quod autem pe¬
tis ut questionem tͥnitatis. hoc ẽ. deunita¬
te diuinitatis & discretione ꝑsonarũ cau¬
te prudent̾q discutiam. ut doctrinȩ meȩ

Expanded text:
uerecundareris ac te pigeret id agere, uerecundareris ac te pigeret id agere, si uel semel uoluisses et me difficilem repperisses. illud quoque dixeram, cum a te audissem, quod mendosissimis fatigareris codicibus, ut in nostris legeres, quos emendatiores posses ceteris inuenire. Quod autem petis, ut quaestionem trinitatis, hoc est de unitate diuinitatis et discretione personarum caute prudenterque d
Abbreviated transcription (Latin):
cerib honorando consentio.
aiigustinꝰ in dño salutẽ. ẜ gors¬
terta ut ad nos uenires roga¬
ui. qm̃ in libris trus ualde sĩ
tuo delectatꝰ ingenio. Prom¬
de uolui ut qͦdam nr̃a opuscula que
arbitratꝰ sũ tͥ ẽẽ necessaria. ñ ꝓcula
nobis positꝰ s potiꝰ apud nos legeis
ut ea que forte minꝰ intellexisses. ñ
difficult̾ p̃sens int̾rogares. atꝙ ex nia
sermocinatione mutuoq colloquio
quantum dñs & nobis ꝓmere & tͥ cañ¬
pere tribicisset. quid in libris tuis em̃¬
dandum ee̾t ipse cognosceres ipsee¬
mendares. Eiuis quippe es facultatis. ut
possis ea quȩ senseris ex plicare. eius por¬
ro ꝑbitatis & humilitatis. ut merearis ue¬
ra sentire. Et nunc in eadem sum. quȩ
nec tͥ debet displicere sententia. Unde
te nuꝑ admonui. ut his quȩ a nobis ela.¬
borata apud te legis. signa facias ad ea
loca quȩ te mouent. & eum his adme ue¬
mas. & desingulis queras. Nondum .i quȩ
fecisti exhortor ut facias. Recte quippe

Expanded text:
CERIBUS HONORANDO CONSENTIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Ego propterea, ut ad nos uenires, rogaui, quoniam in libris tuis ualde sum tuo delectatus ingenio. proinde uolui, ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus sed potius apud nos legeres, ut ea, quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares atque ex nostra sermocinatione mutuoque conloquio, quantum dominus et nobis promere et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. eius quippe es facultatis, ut possis, quae senseris, explicare, eius porro probitatis et humilitatis, ut merearis uera sentire. et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia, unde te nuper admonui, ut in his, quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca, quae te mouent, et cum his ad me uenias et de singulis quaeras. nondum quae fecisti, exhortor, ut facias. recte quippe
Abbreviated transcription (Latin):
declarationis quodam mͦ uidere possis:
uide pͥus utrũ ista petitio eum tua suꝑi¬
ori diffinitione concordet. Suꝑius qͣp¬
pe in eadem ipsa epła in qua hoc petis.
apud temet ipsum definisse te dicis. ex¬
side ueritatem magis quam exratione
ꝑcipi oportere. Si enim fides in. quis sc̃e
ȩccłiȩ ex disputationis ratione & ñ ex c̃re¬
dulitatis pietate app̃henderet᷑. nemo p̃¬
ter philosophos atq oratores beatitudi

Expanded text:
declaratum oculis quodam modo uidere possitis, uide prius, utrum ista petitio cum tua superiore definitione concordet. superius quippe in eadem ipsa epistula, in qua hoc petis, apud temet ipsum definisse te dicis ueritatem ex fide magis quam ex ratione percipi oportere; si enim fides>, inquis, \'sanctae ecclesiae ex disputationis ratione et non ex credulitatis pietate adprehenderetur, nemo praeter
Abbreviated transcription (Latin):
hanc pulcritudinem. magis quam corpꝰ
sumus adimaginẽ dĩ. Unde nobis dicitur.
Nolite conformari huit scło. s reformanu¬
ni in nouitate mentis ur̃ȩ. ad pbandum
uos quȩ sit uoluntas dĩ. quođ bonum &r
placitum &e ꝑfectum. Si gͦ ñ in mole neq
in distantib ꝑloca sua partib sic̃: corꝑa
siue cernuntur siue cogitantur. s in uirtu¬
te in telligibili qualis ẽ iustitia. mente di¬
cius seu nouimus. seu uolumus pulchrã.
ce scdm hanc puleritudinem reformamur
mat adimaginẽ suam. ñ in aliqua mole
corporea suscipienda ẽ pulcͥtudo. eoq
iustoꝵ mentib credendus ẽ. in comꝑabi¬
lit̃ pulcͥor. quo ẽ in comꝑabilĩt iustior.
Hȩc dilectionem tuam quantum adusita¬
tum epłarum modũ ꝑtinet plixius for¬
sitan quam ex pectabas. quanͣtum autẽ
adtam magne rei questionem breuiter
admoniusse sufiderit. ñ ut satis sit erudi.¬
tiomi tuȩ. s ut aliis quoq lectis auditis¬

Expanded text:
hanc pulchritudinem magis quam corpus hanc pulchritudinem magis quam corpus sumus ad imaginem dei. unde nobis dicitur: nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritudinem reformamur mat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo, eoque iustorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incomparabiliter iustior. haec dilectionem tuam, quantum ad usitatum epistularum modum pertinet, prolixius forsitan, quam expectabas. quantum autem ad tam magnae rei quaestionem, breuiter admonuisse suffecerit, non ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis auditis
Abbreviated transcription (Latin):
głat᷑ in dño głetur. Quod quidem & ipse
iudisti. addendo atq dicendo. nisi forte
ñ hȩc humanȩ ȩquitatis s illa quȩ ds̃ est
sola asseratur esse iustitia. Est plane ille sũ¬
mus ds̃ uera iustitia uł ille uerus ds̃ sum¬
ma iustitia. quam ꝓfecto esurire ac sitire.
ea nr̃a ẽ in hac peregrinatione iustitia. &
qua postea saturariꝰ. ea nr̃a ẽ in ȩt̾̃nitate ple¬
na ustitia. Non gͦ dm̃ nr̃e iustitiȩ similẽ
cogitemus. s cogitemus nos potuis tanto
similiores dõ. quanto eius potuerimus ẽẽ
parti ripatione iustiores. Si gͦ cauendum
ẽ ne iustitiȩ nr̃ȩ similẽ putemus dm̃. qm̃
lumen quod illuminat in comꝑabilit̃ ex¬
cellentius ẽ illo quod illuminat᷑. quanto
magis caueri oportet ne aliquid inferuis
&e quodam mͦ decolatius eum ẽẽ credamus.
quam ẽ iustitia nr̃a: Quid ẽ autem aliud¬
nr̃a iustitia cum in nobis ẽ uel que libet
uirtus qua recte sapientq uuit᷑. quam
int̾ioris hominis puleͥtudo: Etiam scdm

Expanded text:
ino glorietur. quod quidem et ipse uidisti addendo atque dicendo: Nisi forte non haec humanae aequitatis sed illa, quae deus est, sola adseratur esse iustitia\', est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire ea nostra est in hac peregrinatione iustitia et qua postea saturari ea nostra est in aeternitate plena iustitia. non ergo deum nostrae iustitiae similem cogitemus, sed cosimiliores deo, quanto esse potuerimus eius participatione iustiores. Si ergo cauendum est, ne iustitiae nostrae similem putemus deum, quoniam lumen, quod inluminat, incommutabiliter excellentius illo est quod inluminatur: quanto magis caueri oportet, ne aliquid inferius et quodam modo decoloratius eum esse credamus, quam est nostra iustitia? quid est autem aliud iustitia, cum in nobis est, uel quaelibet uirtus, qua recte sapienterque uiuitur, quam interioris hominis pulchritudo? et certe secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ctat. Erit enĩ testis affectus in uos cordis mei
ꝑhanc quantum potui paginam exyssus.
erit testis uob̾ in iudicioẽiꝰ qui credentes sͥ
confirmaturus ẽ: ⁊ incredulos confusurus:
Ds unus et uerus uos ab omni huiuis seculi
uanitate lib̾ãtos conu̾tat ad se: dñi p̃dica

Expanded text:
ctat; erit enim testis affectus in uos cordis mei ctat; erit enim testis affectus in uos cordis mei per hanc, quantum potui, paginam expressus, erit testis uobis in iudicio eius, qui credentes sibi confirmaturus est et incredulos confusurus. deus unus et uerus uos ab omni huius saeculi uanitate liberatos conuertat ad se. domini praedica