comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non habeam. factussum quasi aeramentu insonans. aut cim¬
balum tinniens: Adiungit aliud magnum: Quodsi distri¬
buero omnem substantiam meam. & sitradidero corpus
meum ut ardeam. caritatem autem non habeam ni¬
hil mihi prodest: Si autem sit sola caritas. quae non in¬
ueniat quod distribuat pauperibus. diligat solum. ca¬
licem aquae frigid&e d&. tantum illi inputatur
quantum zacheo. qui dimidium patrimonii donauit
pauperibus: Quare hocille tam modicum dedit. & ille
tam multum dedit. & tantum illi inputatur s tantum
plane: Impar enim facultus. sed non impar caritus
Illi ergo interrogant. uos cogitate quidestis: lam eccedic¬
tum est nobis: in domum domini ibimus Iocundati su¬
mus. certe in his qui dixerunt nobis indomum domi¬
ni ibimus. Uidete ergo siimus: Non enim pedibus
imus sed affeccibus: Ui dece siimus: Interrog& seunus¬
quisq uestrum. qualis erga pauperem sanetum engt
indigentem fracrem. qualis eiga egentem mendicum uideit suuiscerao

Expanded text:
non habeam, factus sum quasi aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens.» Adjungit aliud magnum: «Quod si distribuero omnem substantiam meam, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera
Abbreviated transcription (Latin):
illius uiduae. Nonsit auxilium urm̃ nisi in uno do
Pecunia Nihil ẽ: Non inde auxilium habebitis Mul
essent : si non haberent quare quaererentur: Multi
de amicis potentioribus praesumpserunt: Ceciderunt
illi dequibus praesumpserunt: & in uoluerunt eos qui
dese prae sum pserunt: Respicite exempla generis ha¬
mani: Quid magnum ÷ quod uobis dicitur: Non solũ dehas
scripturis ea loquimur: legite ea in orbe terrarũ. atten¬
dite non presumere depecunian de amico homine. de hano¬
re & iactantico scłi: Tolle ista poma: Sed habes ilbar
age dõ grãs. si contempnis illa: Siaut̃ inflaris indens
noli ad tendere quando eris preda hominũ. iam diabo¬
lo preda es Si autẽ dehis reb non p̃sumpseriss teris in
menbris illius uiduae quae ÷ aeccłar. dequa dictũ ẽ:¬

Expanded text:
illius viduae, non sit auxilium vestrum nisi in uno Deo. illius viduae, non sit auxilium vestrum nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multessent, si non haberent quare quaererentur. Multi de amicis potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnum est quod vobis dicitur? Non solum de his Scripturis ea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in membris illius viduae, quae est Ecclesia, de qua dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi saturabuntur: Et erunt hi pauperes dequibus
modo dicit: & pauperes eius saturabo panibus qui a
& in ipso psalmo ubi dictum ẽ. mandu cauerunt. & ad ora ue¬
runt omnes diuites terrae : dictum ẽ illic & depauperib
& prorsus eomodo: quo & in isto psalmo: Edent pauperes
⁊ saturabuntur : & laudabunt dnm qui requirunt eũ
Ubi dictum ẽ manducauerunt ⁊ ad orauerunt om̃s
diuites terrae : ibi dictum ẽ Edent pauperes ⁊ satura¬
buntur Quare. & quando dicti sunt diuites ad o¬
rasse: saturati Non dicti sunt: Quando aut̃ paupe¬
res dicti sunt: saturati dicti sunt: Et unde saturati¬
sunt. Haec saturitas fratres qualis est.e ds̃ ipse ẽ
panis: Panis ut lac nobis fier& descendit ad terram.
& ait suis: Ego sum panis uiuus qui decaelo descen¬
di: Idõ illic inpsalmo: Edent pauperes: ⁊ saturabunt᷑.
Dequo satura buntur. audi quod sequitur : Et lauda

Expanded text:
quoniam ipsi saturabuntur» ; et erunt hi pauperes de quibus quoniam ipsi saturabuntur» ; et erunt hi pauperes de quibus modo dicit, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» Quia et in ipso psalmo ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» dictum est illic et de pauperibus, et prorsus eo modo quo et in isto psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum» . Ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturati non dicti sunt; quando autem pauperes dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? haec saturitas, fratres, qualis est? Deus ipse est panis. Panis, ut lac nobis fieret, descendit ad terram; et ait suis: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Ideo illic in psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur.» De quo satiabuntur? Audi quod sequitur: «Et laudab
Abbreviated transcription (Latin):
malus uiduam netedium pateretur: ds Non audit
aeccłam. quã hortatur ut dep̃cetur. ltem: Pau peres
eius. saturabo eits. punib Quid ẽ fratres. & Simus
pa uperes : ⁊ tunc saturabi mur: Multi praesumentes
saturantur : Saturati enm sunt: & abundant in
suꝑbia sua Detalib dicit Op probriũ eis qui ab un¬
dant : ⁊ despectio suꝑbis Isti abundant. ⁊ idõ man¬
ducanit: sed Non saturantur. Et quid de illis dictũ ÷
inpsalmo. e Mandu cauerunt . & ad orauerunt om̃s
diuites terrae: Ad orant xp̃m. uenerantur xp̃m. sup¬
plicant xp̃o: sed Non saturantur sapientia ⁊ iusticiu
ipsius Quare .ẽ quia non sunt pauperes: Paupe¬
res enim id÷ humiles corde. quanto plus esuriunt:
tanto plus manducant: Tanto autem plus esuriunt : quanto
a scło manes sunt Qui plenus est. quicquid illi daturus es
respuit: quia pleNus ẽ: damihi esurientem. damihi dequi¬
bus dictum ẽ. beati qui esuriunt & sitiunt iusticiam.

Expanded text:
malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit Ecclesiam, quam hortatur ut deprecetur ? 24. Item, «Pauperes ejus saturabo panibus:» quid est, fratres? Simus pauperes, et tunc saturabimur. Multi praesumentes saturantur: saturati enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae.» Adorant Christum, venerantur Christum, supplicant Christo; sed non saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia plenus est. Da mihi esurientem, da mihi de quibus dictum est, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ergo uidua. e quia non hab& auxiliũ ullius.
nisi solius dĩ Ilae quae habent uiros: quasi suꝑbiunt.
bustius ẽ auxilium earum: Ergo tota aecła una uidua ẽ. siue iN
uiris siue iN feminis. siue in coniugatis siue. in maritatis femi¬
nis. siue in ad ulescentib siue iNserubus : siue in uirginib:: Om¬
nis aeccła una uidua ÷. deserta in hoc scło: si sentit illud.
si no uit uiduitatem suam: Tunc enim auxilium presto
e illi: Nonne agnoscitis istam uiduam in euuengelio
fratres mei : Cum dicer& dñs oport& semꝑ crare ⁊ Non
deficere. Erat quidãm iudex inciuitate dixit. Nec din
timebat nec hominem reuerebatur. & in terpellabat
eum quaedam uidua cotidie. & dicebat Uindica me
de ad uersario meo: Et in t̾pellando cotidie uidua: fre¬
git illum: Ait enim ipseͣdex apudse. qui nec dm ti¬
mebat. net hominem reuerebatur: Et sidm non timeo
nec hominibus erubesco: uel ꝓpt̾ tedium quod facit
mihi uidua ista: uindicabo eam Si audiuit iudex

Expanded text:
 est vidua? Quia non habet auxilium aliunde, nisi solius Dei. Illae vero quae habent viros, quasi superbiunt d robustius est auxilium earum. Ergo tota ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, et non deficere? «Erat quidam judex in civitate,» dixit, «qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; et interpellabat eum quaedam vidua quotidie, et dicebat, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec hominem erubesco, vel propter taedium quod mihi facit ista vidua, vindicabo eam.» Si audivit judex
Abbreviated transcription (Latin):
scđm cupiditatem qua inhiat reb temporalibus.
non scđm facultatẽ. quã ñ ei contigit adipisci: Inde enĩ
dediuitibus : dic̃ a postolus: Diuitib huius scłi p̃cipe Non
altum sapere uł suꝑbe. neq. sperare in ancerto diui¬
ciarum. ÷ sed indõ uiuo⁊ qui nobis praestat rom̃a
abundant̃ ad fruendum Quid ergo facianti dedo¬
uicufsuis: sequitur & dicit: Duites sint noperibus
b onis: facilel tribuant. cõmunicenti:: Et uide quia
hic pauperes sunt: Tes aunTentrinquit sibi funda¬
m̃tum bonũ infuturum : ut app̃hendant ueram
uitam: Cum apprehenderint. tunc erunt diui¬
tes: Quando autem non ea adhuc habent: noue¬
tint se pauperes: Ita fithut om̃s humiles corde. &
in caritate germana constitutos. quic quid habue¬
rint in hoc scło : int̾ pauper&s suos numer& ds. quos

Expanded text:
secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus dicit  superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum, sed in Domino qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Qui volunt dis suis? Sequitur et dicit: «Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
dequib: dictum ẽ: Et pauperes eius: saturabo panibus
Aliquando aut̃ quod non ÷ p̃termittendũ dicere: inue¬
nis pauperem suꝑbum. & diuitem lhiumilem: Cotidie
patimur tales: Audis. pauperem quasi gementem
sub diuite. & quando potentior p̃mit dues
tunc illum humilem uides: Aliquando Mec tunc:
sed & tunc suꝑbum: Unde uides. quid ess&: si aliqͥd
haber&: Ergo pauper dĩ in animo ẽ: Non in scło
Procedit. ali quando homo habens plenam domum
uberes terras.: multa predia. multum auri & ar¬
gentiꝰ. No uit quia in ipsis non ẽ praesumendũ. hu¬
miliat sedõ. facit indebene Itacor ipsius erigitur
addm. ut nouerit quia Non solum nihil illi ꝓsunt
diuiciae ipsae: sed impediunt pedes ipsius: nisi ille
regat. & ille sub ueniat. ⁊ num eratur ant̾ paupe¬
res. qui saturantur panib:: INuenis alium mendi¬
cum. in flatum. aut idõ non inflatum qui a ni hil
hab&. quaerentem tam̃ unde infletur. Non ad¬
tendit ds̃ facultatem sed cupiditatẽ. & iudicat eũ

Expanded text:
 dictum est, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» 26. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuius pacem currimus. quae rion in angłis. sed in no¬
bis peregrinatur: Quae partẽ meliorem expectat : ex¬
parte reditura Unde nobis litterae uenerunt :
quae cotidie recitantur: Ipsa ciuitas. ipsa ÷ sion.
requiesco. Quanto nos amat ds̃ fr̃s. ut quia nos re-¬
quiescimus: sedicat requiescere: Non enim ipse aliquan¬
do turbatur. aut sic requiescit sed ibi dicit se requies¬
cere: quia nos illo requiem habeͣmus. hie h abitaba
panibus
Om̃is anima quae intelligit se
desertam omni auxilio nisi solius dĩ: uidua ÷: Quo¬
uidua ẽ & desolata : sperabit indño Aiebat aut̃ deistis ui

Expanded text:
ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in noad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sionrequiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus, se dicat requiescere! Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habebimus. «Hic habitabo, panibus.» Omnis anima quae intelligit se desertam omni auxilio, nisi solius Dei, vidua est. Quovidua est et desola
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓmisitd ĩ ut impleretur: idõ iurauit dixit In quo
ostenidit : quia sine dubio uenturum ÷: Quomodo er¬
go posuit ibi si custodierint. neiam glorieris de promis¬
sis . & dimittas te Noncustodire: tunc eris filius
dauid si custodieris Sin aut̃ non: non erisfilius dauid
F iliis dauid: ꝓmisit ds̃ Noli dicere filius sum dauid:
si degener es Si iudaei illud non dicunt quide ipsa
stirpe nati sunt. immo dicunt illud. sed delirant.
destirpe eius non sumus scđm carnem: restat ut
filii Nonsimus nisi imitando fidem. nisi colendo
dm̃. sicut ille coluit: Siergo quod tibi ꝑ stirpem
non speras. ꝑ fidem Nonuis assequi. quomodo inte
cõplebitur quia sed ebis suꝑ sedem dauid.& Et si non
inte cõplebitur. putas quia ñ cõplebitur.s Et quo modo
in uenit eã in campis saltus Et quomod osteterunt
pedes& qualis cumq ergo fueris: illa domus stabit.

Expanded text:
quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non vis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedes ejus? Qualiscumque ergo fueris, illa domus stabit.
Abbreviated transcription (Latin):
mea haec quaedocebo eos: & filii eorum sedebunt in
aet̾nũ suꝑ sedem tuam Idest. tales fructus habe¬
bunt. ue spes eorum Non fallat: ut illuc ueni¬
ant quo sperant se uenturos Alodo ergo tãquã
patres sunt homines spei futurae: Cũ aut̃ adepti
fuerint quod sperant. filii sunt : Quia illud quod
adipiscuntur peperer̃ & generauer̃ in operibus
bonis. & hoc illis seruatur inposterũ. quia & ipsa posteritas infiluis
appellari sol& Aut si filios ipsos homines accipis: intellige & de
meum.⁊ testi monia mea haec quaedocebo eos. & filu eorũ:
id ÷ si custodierint. &ͭ hic sub distinguas. & deinde inferas. sede
bunt suꝑ sedem tuam Id ÷. & filii tui ⁊ filii eorum: sedsi
custodieriN: Quid ergo siNon custodierint. perit ꝓmis¬
sio dĩ. non: Sed idõ dictum ẽ & ido ꝓmissum ÷ : quia p̃¬
dicauit ds̃: Quid. nisi credituros. o Sed ne aliquis quasi
minaretur ꝓmissidĩ. & in potestate sua uell& ponere

Expanded text:
mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si cusum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere
Abbreviated transcription (Latin):
am. & mandataquae do cebo eos seruauerint: filu
tui & filii eorum sedebunt sup sedem tuam. id ÷ hic
erit fructus eorum. ut sed eant̾ suꝑ sedem tuam: Modo
eͥNim fratres. om̃s qui laboramus in xp̃o. om̃s qui
contremiscimus uerba ipsius. qui quomodocum q
conamur facere uoluntatem ipsius. ⁊ ingemiscimus
petentes ut adiuu& nos. quo impleamus quodiub&.
num quid iam sedemus in illis sedibus beatitudinis. quae
nobis promittuntur. & Non: Sed mandata tenentes.
speramus hoc futurum: Ipsa spes tamquã infiliis dicta
est. quia hominis iNhac uita uiuentis spes: fili suN.
fructus filii sunt: P ropterea ⁊ homines ex cusantes
a uaritiam suam: se dicunt filiis suis serua re quod
seruaNt: It Molentes dare in opi:
nomine se excusant. quia filii eorum spes eorũ
sunt: Om̃s homines eNim qui scđm hoc scłm iuuunt.
spem suam dicunt filios generare & relinquere :¬
deo Nomine filiorum: spem ipsam posuit ⁊ ait : Sicus¬
todierint filii tui testamentũ in eum & testimonia

Expanded text:
a haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt super sedem tuam:» id est, hic erit fructus ipsorum, ut sedeant super sedem tuam. Modo enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur facere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
spera resurrettionem. et ꝓpter hoc esto xp̃ianus. non ꝓpter
felicitatem terrae huius Nam siꝓpter felicitatem uitae
huius uis ẽe xp̃ianus. quando illa lux tua non hic quȩ¬
siuit mundanam felicitatem. antelucem uis surgere : ne¬
cesse est ut intenebris perseueres Mutare. sequere lucem
tuam: qua resurrexit: surge: Sede prius. & sic surge:
Cum dederit somnum dilectis eius Quasi quaereres ite¬
rum quibus dilectis: eccehereditas dĩn filui n

Expanded text:
spera resurrectionem; et propter hoc esto christianus, non propter spera resurrectionem; et propter hoc esto christianus, non propter felicitatem terrae hujus. Nam si propter felicitatem vitae hujus vis esse christianus, quando illa lux tua non hic quaesivit mundanam felicitatem; ante lucem vis surgere; necesse est ut in tenebris perseveres. Mutare, sequere lucem tuam; qua resurrexit, surge: sede prius, et sic surge, «cum dederit somnum dilectis ejus.» 8. «vers» 3. Quasi quaereres iterum, Quibus dilectis? «Ecce haereditas Domini, filii,
Abbreviated transcription (Latin):
lecti eius id est xp̃i: Omnes enim surgent. sed non quomo¬
do dilecti eius: O mnium est resurrectio mortuorum:
Sed quid ait apostolus: omnes resurgemus. sed non omnes
in mutabimur: Resurgunt illi adpoenas: resurgimus
nos. Quomodo resurrexit dñs nr̃ iħus xp̃s: ut sequamur
caput nr̃um. simenbra eius sumus. Si autem menbra eius
sumus: tunc sumus dilecti eiustunc adnos pertin&
illa resurrectio. quae prȩcessit indomino: Lux sur¬
rexit antenos: nos post lucem: Quia inuanum est
uobis antelucem surgere. idest altitudinem quae¬
rere. Ante quam moriamur. cum xp̃s lux nr̃a. non
sit exaltatus in carne. nisi postea quam mortuus est:
Constitutum ergo menbrũm. eius. & menbra eius di¬
lectieius: Cum somnum acceperimus: tunc surgimus
in resurrectione mortuorum: Unus resurrexit. i am
non moriturus:. Resurrexit lazarus. sed moriturus:
Audi apostolum dicentẽ: Ap̃s surgens. ex mortuis iam
non moritur & mors ei ultra non dominabitur: Ialem

Expanded text:
lecti ejus, id est Christi. Omnes enim surgent, sed non quomodo dilecti ejus. Omnium est resurrectio mortuorum; sed quid ait Apostolus? «Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur» . Resurgunt illi ad poenas; resurgimus nos quomodo resurrexit Dominus noster, ut sequamur caput nostrum, si membra ipsius sumus. Si autem membra ejus sumus, tunc sumus dilecti ejus, tunc ad nos pertinet illa resurrectio quae praecessit in Domino, ut lux surrexerit ante nos, nos post lucem: quia in vanum est nobis ante lucem surgere, id est, altitudinem quaerere antequam moriamur; cum Christus lux nostra non sit exlatatus in carne, nisi posteaquam mortuus est. Constituti ergo membra ejus, et in membris ejus dilecti ejus, cum somnum acceperimus, tunc surgemus in resurrectione mortuorum. Unus resurrexit, jam non moriturus. Resurrexit Lazarus , sed moriturus;Audi Apostolum: «Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» . Talem
Abbreviated transcription (Latin):
zaniis: Cum autem creuiss& herba. & fructum feciss&. tunc apparu¬
erunt & i⁊ ania : Idest quia nulli homini apparent mali: nisi fac¬
tus fuerit ipsebonus: Quia concreuiss& herba. & fructum feciss&.
tunc apparuerunt ritama: lamergo iste coepit proficere. & cepit
uidere malos & multa mala quae antea non uiderat: & clamat
ad dominum. Heumeeq ued in colatus meus longinquus factus

Expanded text:
zaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuzaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania» : id est quia nulli homini apparent mali, nisi factus fuerit ipse bonus; quia «cum crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae ante non noverat, et clamat ad Dominum: «Heu me, quod incolatus meus longinquus
Abbreviated transcription (Latin):
cens faccus:  Noli mirari carbo est: Uiuumgaudes quaem extinc¬
tum plangebas : Sed quando laud&uiuum. si nostilauda¬
re. adhibe illum mortuo ut accendatur: Idest quicumq
ad hucpigere sequi dmñ : ad moue illi carbonem qui erat extino¬
tus : & hab& o sagittam uerbi dĩ. & carbonem uastatorem:
ut occurras labiis iniquis : & linguae subdolae: Quidse¬
quitur: Accepit iste sagittas ardentes. accipiat carbones uastato¬
res lam repellit linguam sub dolam. & labia iniqua: lam ascendit
gradum: incipit proficere. sed ad huc uiuit inter malos. inter iniquos.
nondum ÷ area uentilata: Puta quia tricicum factum est. num quidiam
inhorreo est: Adhuc necesse est multt paler prematur. łtquantum
ꝓficit: tantum uid& maiora scandala inpopulo: Hamsi non proficiat.
non uid& iniquitates: Sinon sit uerax xp̃i anus. nonuid& fictos : Et¬
enimfratres & de illa similitudine hoc nos doc& dñs: defrumentis & zi¬

Expanded text:
cens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinccens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zi
Abbreviated transcription (Latin):
fiat purus locus desolatus. Incuius locipuritate faciat ds̃ ȩdifici¬
um suum : qui a factu ibi erat ruina diaboli. & ȩdificatus est¬
ibiaristus: Nam quandiu man& ibi diabolus. non potest aedi¬
fica ri ibi xp̃o Accedunt carbones desolatorii. & deiciunt
quod malum fuerat a edificatum : Et desolato loco: accedit struc¬
tura felicitatis perpetuae: Videte ergo: quare dicti sunt car¬
bones e quia quise conuertunt addm̃. demortus reuiui scunt:
Carbones autem quatido accenduntur: Antequã accen¬
derentur extincti errit : Nam extincti carbones. mortui
dicuntur. ardentes uiui appellantur: Exempla ergo multo¬
rum inquorum qui conuersi sunt addm̃: carbones dicti sunt:
Audis homines mirari & dicere : ego illum noui quamebriosꝰ
fuit. Quamsceleractus. qualis amator circi. aut amphiteu¬
tri: Qualis fraudator. Modo quomodo dõ seruit: Quam inno¬

Expanded text:
fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificifiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam inno
Abbreviated transcription (Latin):
potes quare illae potest: quare alter potuit : num quid tudelfetior es
illo sanatore: Numquid tu infirmior es illo aut illo inualido:
Numquid tuinfirmior es. feminis: feminae pocuerunt uiri non pos¬
sunt: delicati potuerunt diuites pauperes nom possunt: sedego inquit
multum peccaui. & multum peccatorsum: Numerantur & iamqui mul¬
cum peccauerunt : et eoplus amauer̃ quo plura illis dimissa sunt: Q uo¬
moͦdictum est in euangłio : cui modicum dimittitur. in odicumdiligit:
Cumergo fuerint ista numerata . & nominatim dicti fuerint homines
qui potuerunt. ille accepta sagitta in corde accedentib & iam car¬
bonibus. desolatorus desolatur in illo terrena cogitatio: Quidest
enim desolatur: ad desolationem perducitur: Erant aut̃ in illo
multa. quae malae fronduerant. carnales multȩ cogitationes.
saeculares multi amores : Ipsi uruntur carbonib: uastatoriis. ut

Expanded text:
potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati divites potuerunt, pauperes non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo terrena cogitatio. Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
interius compa tur. Nouit dssagittare ad amorem. & nem opulcri¬
us sagitat ad amorem quam qui uerbo sagitat. immosa gitat cor
amantis: ut adiuu& amanitem. sagitt& ut faciat amantem: Sagit¬
tae autem sunt: cum agimus uerbis: Carbones autem uastatores
qui sunt: parum ÷ uerbis agere contra linguam subdolam . et labia
iniqua: Parum est uerbis agere et exemplis agendum est: Exem¬
plasunt carbones uastatores Etquare uastatores dicuntur. breui¬
ter accipiat caritas ura : Primo quomodo exemplis agendum sit iu¬
dete: Lingua subdola : nichilsic nouit dicere. quomagis subdo¬
laest. nisi uide nenompossis implere: multum: adtehoc a ggredi:
Accepisti tu preceptum euangłicũ : habessagitam sed carbones non¬
dum habes: Timendum. nesagitta sola non ualeat aduersus linguã
subdolam. sunt & carbones: ut puta: incipit enim tibi dicere ds Iuñ

Expanded text:
interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchriinteritus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non
Abbreviated transcription (Latin):
pro hibeas. immo laudando xp̃m. axp̃o ꝓhibeas: dicens. quidest
hoc : ecce illi fecerunt. forte tu non poteris : Incipis ascendere cadis
Monere uidetur. serpensest: Dolosa lingua ÷ uenenum habet : Ro¬
Quid dabitur tibi: & quid apponetur cibi ad linguam dolosam: id÷
quid haberis aduersus linguam dolosam. quod opponas dolosae lin¬
guae. quote munias aduersus linguam dolosam: quid tibi dabitur. et
quid a ppon&ure interrogauit exercons : Nam ipse dicturus ÷: quod inter¬
rogat: Respondit enim subiciens interroganti Sagiti
toriis dicas. siue uastacoribus dicas: Nãm indiuersis codicibus diuer¬
sae scriptum. idem significat: Videte: uastatores carbones dicunt᷑.
quia uastando & desolando ad desolationem facile perducunt
Qui sunt isti carbones: intellegat caritas ur̃a primo. qua esunt sagitȩ
Sedcum trans fixa fuerint corda sagittis uerbidi: amor excitatur non

Expanded text:
prohibeas; imo laudando Christum, a Christo prohibeas, dicens: Quid est prohibeas; imo laudando Christum, a Christo prohibeas, dicens: Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Ro«Quid dabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Charitas vestra primo quae sunt sagittaesed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ dicunt in lingua subdola. & labiis iniquis : non poteris forte im¬
plere. multum est quod aggrederis : Alii ꝓ hibendo deterrent. alii
laudando premunt: Quia enim talis uita ÷ quaeiam occupauerit
mundum. tanta auctoritas xp̃i ÷: utreprehendere iam xp̃m nec
paganus aud eat: Legitur ille. qui reprehendi non pocest: qui a
dixit. uade uende omnia quae habes. & distribue pauperibus
& sequere me: Ap̃o contradici non potest. e uangłio contradicinon
potest: Reprehendi xp̃us non potest. conuertit sedolos a lingua.
ad laudem: Prohibentemsi laudes: hortare : Quare laudando pre¬
mis: Melius uituperares. quam dolose laudares Quidenim dice¬
res ui tuperando : absit Foela ista uita est: mala ista uita est Sed quia
nosti cumbae dixeris premite posse auctorita te euangelica. con¬
uertiste ad aliud suadendi genus. ut laudando mefalsõ. auera laude

Expanded text:
quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte imquid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christi est, ut reprehendere jam Christum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest; convertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude
Abbreviated transcription (Latin):
nihilo habere. dm̃ solum cogitare. lucris non gaudere : damp¬
nis ton contabescere: Omnia &iam sua uelle uendere. &
pauperibus distribuere. & sequi xp̃m Uideamus quem ad¬
modum patiatur linguas retrahentium. & multa contradicen¬
tium. & quod est grauius quasi consulendo a salute auertentiũ:
Quienim consulit alicui. ad salutem consulit: adid quod ꝓd est
consulit: Ille autem quasi consulens retra hit asalute: Qui a ergoha
bere uidetur pallium consulentis. & hab& uenenũ perimentis lin¬
gua dolosa dicta est: Ascensurus ergo contra ipsas linguas. primo
Dñc. libera animammeam a labiis inustis et alingua subdo¬
la: Quȩ est lingua sub dola : habensimaginem consulendi. & pernici¬
emnocendi: Ipsi sunt quidicunt. et tu hoc facturuses quod nemofecit.
Ettusolus esxp̃ianus: et siostenderit hoc alios facere. & legerit euan¬
gelium ubi praecepit dñsfieri. edegerit actus apostola: rum. Illi

Expanded text:
nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus Apostolorum; illi
Abbreviated transcription (Latin):
qui docebat a sapientia descendit usq ad timorem. tuqui discis
si proficis. acimore ascende adsapientiam. Scriptũ est enim Ini¬
tium sapientiae: timor dñi Iamergo psalmum audite. ecce
ante oculos nr̃os ponamus ascensurum hominem: Ubi ascen¬
surum: incorde. Vnde ascensurum. ab humilitate. Idest a con¬
ualle plorationis: Quo ascensurum : ad illud ineffabile: Qd cũ
dici non poss&: dictumest in locum quem disposuit: Cum ergo sic
coeperit hunc disponere ascensum. hoc dico apertius. cũm coe¬
perit hoc xp̃ianus cogitare. ut uelit proficere: incipit pati lin¬
guas aduersantium: Qui cumillas nondumpassus : nondum pro¬
fe̾cit: Qui cumq illas non patitur. nec conatur ꝓficere. Uult
nosse quiddicamus. quinimmo quid audiamus Simul exꝑi¬
acur: Incipiat proficere. i ncipiat uelle ascendere. uelle con¬
temnere terrena. fragilia. temporalia felicitatem saeculi ꝓ

Expanded text:
qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle plorationis.» Quo ascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» 3. Cum ergo sic homo coeperit disponere ascensum; hoc dico apertius, cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro
Abbreviated transcription (Latin):
scđm diuinitatem. scđm id quoderat uerbum apuddeum: filius
dei iesus xp̃c: Sed hunc id est hoc modo diccum. paruuli non capi¬
ge quodp te factus est: & cresces adid quod est: Sunt ergo ascen¬
dentes. & descendentes: In illisscalis. & ascendentes sunt. & desenden¬
tes: A scendentes qui sunt: qui proficiunt ad intellectums piritaliũ:
Descendentes quisunt: qua quamuis quantum homines possunt. ftuun¬
tur intelligentia spiritalium. tamen descendunt ad paruulos. ut
talia eis dicant. qualia possint capere: ut lacte nutriti. possint
idoneifier. & ualidi. ad capiendũ cibum spiritalem i: łsaias fra¬
tres & iam ipse ad nos dedescendentibus fuit: Nam & ipsi graduseiꝰ.
descendentes apparent: Cum enimdicer& despiritu sancto. Re¬
quiesc& inquit super eum sp̃s sasentiae. & intellectus. sp̃s consilu
& fortitudinis. spiritus scientiae & pietatis. & sp̃s timoris domini:
Asa pientia coepit: & usq ad timorem descendit: Quomodo ille

Expanded text:
m divinitatem, secundum id quod erat Verbum apud Deum, Filius Dei Jesus Christus: sed hunc, id est, hoc modo dictum, parvuli non capiunt. Quomodo ergo capige quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spiritu sancto, «Requiescet,» inquit, «super eum Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et Spiritus timoris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille
Abbreviated transcription (Latin):
cipio apud dm̃. Omnia peripsum facta sunt. & sine ipso factum
est nihil: Cape si potes: Arripe: cibus est Sed dicturus esmihi:
Ille qui dem cibus est: sedego infanssum Lactandussum. ut i¬
doneus fieripossim. ad mandu candum cibum: Ergo quia tulac¬
te nutriendus es. llle autem cibus est : ipse cibus. ꝑ carnem tibi
traiectus est ad fauces : Quomodo ergo cibum mater comedit.
ut ꝑ carnem traiciat adinfantem lac factum. sic cibus angłoꝵ
dominus. uerbum caro factum est: & factus est lac. & dicit a pos¬
tolus: Lac uobis. potum dedinon escam: nondum enim pote¬
ratis. sed nec adhuc quidem potestis : Ergo dando lac descendit
ad paruulos: Etquia descendit: descendentem dedit Ait enim
Numquiꝰ dixi me aliquid interuosscire nisi iħm xp̃m. & huduio¬

Expanded text:
cipio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum cipio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum est,» et factus est lac: et dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos scire, nisi Jesum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mente excessimus deo: siue temperantes sumus uobis Quid est tem¬
perantes sumuse sic loqui mur ut capere possitis: quico & xp̃c ta¬
lem se fecit nascendo & patiendo. ut possent deillo homines lo¬
qui quia dehomine. facile homo loquitur: Dedeo homoquan¬
dõloquitur sic. quomodo d̃: homo autem dehomine facile loquit᷑:
Vt ergo magni descenderent ad paruos. & non illis tamen loqueren¬
turnisi magnum: ipse quimagnuserat factus est paruus. ut deil¬
lomagno parui loquerentur : Pudistis modo quod dicocum a¬
postolus legeretur. si aure aduertistis. dixit hoc: non potui uob̾
loqui quasi spiritalibus: sed quasi carnalibus: Ergos piritalibus
in excelsis loquitur : carnalib autem utloquatur descendit:
Nam utsciatis quia cum descendit. deillo qui descendit loquit᷑.
ecce iohannes manentem in seloquitur. In principio erat uer¬
bum. & uerbum erat apuddm̃. & dserat uerbũ: hoc erat in prin¬

Expanded text:
mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temmente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum Apostolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Ergo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in prin
Abbreviated transcription (Latin):
cidit: ille descendit: Ille cecidit suꝑbia : ille descendit misericordi¬
A: Non autem ipse solus descendit : Etquidem decaelo descendit:
ipse solus: Sed multi imitantes eum sc̃i : descendunt ad nos. & descender
adnos Namin quadã altitudine cordis habitabat apostoluscum
dicer&: siue enimmente excessimus deo: Iam quod mente exces¬
serat deo excesserait: Excedens enimmente. omnẽ humanamfra¬
gilitatem. omnem saeculi temporalitatem. om̃a quaecũq nascen¬
do. & occidendo uanescunt transeuncia: hic habitabat corde in
quadam in effabili contemplatione. quantũ poterat: dequa di¬
cit quod audiuit ineffabilia uerba. quae non lic& hominiloq
Sed tibi illa loqui non poss&. ipse autem uidere illa ut cumq
poss&. quae tibi loqui non poss&: Itaq sisemꝑ manere uell&
in eo quod uidebit & loqui non poterat: tenonleuar& ubi & tu pos¬
ses uidere: Quid autem fecit: descendit: Namibi ait. siue enim

Expanded text:
cidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordicidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim
Abbreviated transcription (Latin):
dentes hulitatem xp̃i. comprachendere uolebant Altitudinẽx p̃i:
Reuocauit illos aduiam tam quã oberrantes: non ut negar& illis quod
uellent. sed ut ostenderent quauenirent: Itaq fr̃s mei hunc psalmumas¬
censionis cantemus afcensuri in corde : quia ut ascendamus descensũ
est adnos Namscalas uidit iacob. & in ipsisscalis demonstratisunt
erascendentes : & descendentes: Vtrumq uidit : Possumus putare as¬
cendentes uisos. ꝓficientes: descendentes : deficientes : quia & reuerai
inuenimus hoc inpopulo dĩ: Ali ꝓficiunt : alii deficiunt: Poterant
istos significare illȩ scalae. sed forte. melius intelliguntur om̃s boni
in illis scalis & ascendentes. & descendentes: Non enim frustra: non dic¬
tum ÷ cadentes. sed descendentes Multũ autẽ inter ẽ: inter descende¬
re. & cadere: Nam quia cecidit ada: ideo descendit xp̃s Ille ce¬

Expanded text:
dentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. dentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. Nam vidit scalas Jacob, et in ipsis scalis demonstrati sunt ei ascendentes et descendentes : utrumque vidit. Possumus putare ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant istos significare illae scalae, sed forte melius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendentes et descendentes. Non enim frustra non dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille ce