comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c filius di. huius ergo fratres
mei ꝓmodulo nr̃o exemplũ si
imitari satagimꝰ: & nos cum illo
beati & appellari & ẽẽ ualebim
Nobis quoq symonis hoc est
obedientis xp̃o nom̃ congruere:
nos ꝓpt̃ simplicitatẽ fidci non
fictȩ acceptamq adño gratiam
uirtutũ. filii columbȩ uocabi¬
mur: Congaudensq: ipse spiri¬
talib animȩ nr̃e ꝓfectib dicet:
quam pulchra es amica mea.
quam pulchra es:oculi tui co¬
lumbarum:Sicq: fiunt nobis
supra petram fidei aurũ. argen¬
tum lapides preciosos hoc est
ꝑfecta uirtutũ oꝑa construen¬
tibus. nil tribulationũ ignis
detrimenti afferat: nulli temp¬
tationũ turbines p̃ualeant. qͥn
potius adu̾sitatib ꝓbati. acci¬
piemꝰ coronam uitȩ: quam ille
nob ante secula ꝓmisit. quiui¬
uit & regnat d̃s cum patre. in
unitate spiritus sc̃i. ꝑomnia

Expanded text:
Dei vivi . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
requiecionis eius. sed etiam
in diuersis nacionib et reg¬
nis mirifice exhibentur. Suspi¬
rantes ergo post eum fratres:
sequamur per semitas uerita¬
tis et iusticie: ut perueniamuꝰ
cum eo ad regnum lucis et głc.
in qua regnat deus per infini¬
ta secula. Amen¬

Expanded text:
requietionis ejus, sed et requietionis ejus, sed et in diversis nationibus et regnis mirifice exhibentur. Suspirantes ergo post eum, fratres, sequamini per semitas veritatis et justitiae, ut perveniamus cum eo ad regnum lucis et gloriae, in qua regnat Deus per infinita saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc iustus pro iusticia paciẽs.
uelud agnus innocens sine
murmure. sine querimonia.
et se ip̃m holo caustura offerẽs
dño: sanctorũ patrocinia im¬
plorabat. Et ne quis funesto¬
rum satellitum ĩtaitẽco p̃su¬
le in celestiis argui posset: se¬
cundus. et tercius gladios
suos uertici constantis ath¬
lete atrociter illeserunt. con¬
fregerunt. et sp̃s sancti uic̃¬
timã solotenus precipitaue¬
runt. Quartus plusquam
ferali immo furiali crudelita¬
te debachatus: iam prostrato.
iam expiranti coronam rasilẽ
intruso: cerebrum cum san¬
guine super pauimentũ lapi¬
deum effudit. Sic sic martir¬
amantinus: celestis edificii la¬
pis preciosus: gladiorum qui¬
quadratus ictibus angulari
lapidi xpristo in celis est cõuinc¬
tus. Consummatus ergo noster
abel in martirii gła: in breui
expleuit tẽma multa. Cuius
uitam innocentem et mortẽ
cause merito in conspectu dei p̃¬
ciosam: iniuimera predicant
iniracula que non solum lo co

Expanded text:
autem justus pro justitia patiens, autem justus pro justitia patiens, velut agnus innocens sine murmure, sine querimonia, et se ipsum holocaustum offerens Domino, sanctorum patrocinia implorabat. Et ne quis funestorum satellitum intacto praesule inscelestus argui posset, secundus et tertius gladios suos vertici constantis athletae atrociter illiserunt, confregerunt, et Spiritus sancti victimam solo tenus praecipitaverunt. Quartus plusquam ferali, imo furiali crudelitate debacchatus, jam prostrato, jam expiranti, coronam rasilem intruso cerebrum cum sanguine super pavimentum lapideum effudit. Discolor in misamantinus, coelestis aedificii lapis pretiosus, gladiorum conquadratus ictibus angulari lapidi Christo in coelis est conjunctus. Consummatus ergo noster Abel in martyrii gloria, in brevi explevit tempora multa. Cujus vitam innocentem et mentem causae merito in conspectu Dei pretiosam, innumera praedicant miracula, quae non solum loco
Abbreviated transcription (Latin):
Precipites ergo et stipidi in se¬
quentes archiep̃m. extractis
gladiis intrant eccliam furio¬
si clamarites. Ubi est proditor
ille: Nemine uero respondente:
ĩgemiae illi. Ubi est archiep̃c:
mox futurus martir. priori
nõie falso impeti. Alterum ue¬
ro sibi pro officio cõpetere: a gͥ¬
dib illis obuiam procedens: et
ce inquit assura. Intarta autẽ
se exhibebat constancia: ut nec
animus eius pauore nec corpus
horrore concuti uideret᷑. Cui sta¬
tim inicientes manus milites
tenuerunt ut extra eccłiam
adꝑagendum propositũ trahe¬
rent. Set timentes cõcurrẽciũ
dinem: ne forte interfecto eri¬
peretur: facinus accelerarunt.
sumq unus ex eis extendens gla¬
piscopi: brachiura cuiusdã qui
astabat clerici fere abscidit. et
ip̃m pariter in capite uulnera¬
uit xp̃m dñi. Extenderat enim
clericus brachium super caput
eius ut ferientis exciperet uel
pocius elideret ictum. Stabat

Expanded text:
Praecipites ergo et stupidi insePraecipites ergo et stupidi insequentes archiepiscopum, extractis gladiis intrant ecclesiam furiose clamantes: « Ubi est proditor ille? » Nemine vero respondente ingeminant illi: « Ubi est archiepiscomox futurus martyr, priore nomine se falso impeti, alterum vero sibi pro officio competere, a gradibus obviam illis procedens: « Ecce, inquit, adsum. » In tanta autem se exhibebat constantia ut nec animus ejus pavore nec corpus horrore concuti videretur. Cui statim injicientes manus milites eum tenuerunt, ut extra ecclesiam ad peragendum propositum traherent. Sed timentes undique concurrentium dinem, ne forte voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vipiscopi, brachium cujusdam qui astabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite vulneravit christum Domini. Extenderat enim idem clericus brachium suum super caput patris, ut ferientis acciperet vel potius illideret ictum. Stabat
Abbreviated transcription (Latin):
est directa in manu eorum sa¬
lus. et concepta malicia saluta¬
cionis elogium pretermitten¬
tes: cum fastu et superbia allo¬
cuntur. Accipiunt redduntq
minas minis adicientes respõ¬
sum. Heinde probra et contu¬
melias post se relinquentes exi¬
erunt. Continuoq reuertẽtes:
claustrum monachoꝵ irrura¬
perunt cum multa armatoꝵ
sequela et ip̃i armati. Iara p̃¬
cesserat eos presul cũ modestia
et grauitate in oratorium. su¬
adentib monachis immo cõpel¬
lentib propt̾ diem sollẽpnem:
ad ꝑagendam uesꝑtinam sina¬
xim. cũ eos atergo respic̾et in
medio claustri armatos. Arce¬
re eos tẽplo debuit ꝓpria ma¬
lignitas: sed nec facinus dis¬
suasit sollẽpnitatis reueren¬
cia. nec asanguine cohibuit pa¬
triarche innocẽtia. Usq ad eo
occupauit et excecauit eos im¬
pudorata patrandi facinoris uo¬
luntas: ut nec milicie iacturã
recogitarent. nec ullius discri¬
minis halerent estimationẽ.

Expanded text:
est directa in manu eorum saest directa in manu eorum salus ex concepta malitia salutationis elogium praetermittentes, cum fastu et superbia alloquuntur. Accipiunt redduntque minas, minis adjicientes responsum. Denique probra et contumelias post se relinquentes exierunt, continuoque revertentes, claustrum monachorum irruperunt cum multa armatorum sequela et ipsi armati. Jam praecesserat eos praesul cum modestia et gravitate in oratorium, suadentibus monachis, imo compellentibus propter diem solemnem ad peragendam vespertinam synaxin, cum eos a tergo respiceret in medio claustri armatos. Arcere eos de templo debuit propria malignitas: sed nec facinus dissuasit solemnitatis reverentia, nec a sanguine cohibuit patriarchae innocentia. Usque adeo occupavit et excaecavit eos impudenda patiendi facinoris voluntas, ut nec militiae jacturam recogitarent, nec ullius discriminis haberent aestimationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ret martirii coronam. Pre¬
munitus siquidem a multis:
sciebat quod breuis foret eius
uita: et mors in ianuis. Ibat qͣi
tunc uiuere cepisset exactum
uite tempus sp̃ualibus exerci¬
is redimere satagebat. Sciens¬
q quod uita presens uia est et
milicia. ut eẽt sanctus corpore
et sp̃u uiciis expeditus: succĩ¬
xit se ad cursum. uirtutibus
armatus: accinxit se ad pug¬
ne conflictum. Cursum ergo
consũmando cururrit non qͣi
in incertum. bene certando:¬
pugnauit non quasi aerem
uerberans. Prodibat tunt fe¬
re oranis eius cogitacio et ser¬
mo. de fine huius uie et uite
miscria. Uix per mensem pat̾
in eccl̾ia sua moram fecerat: ⁊¬
ecce quinta dñice natiuitatis
die ueniunt cantuariam qua¬
tuor milites. immo sathane
condicti satellites. Uiri quidẽ
generis preminencia conspi¬
cui: sed enormis sceleris ausu.
milicie glam et scematis titu¬
lum perpetua ignominia mor
dampnaturi. Hii ergo introe¬
untes ad archiep̃m: quia non

Expanded text:
ret martyrii coronam. Praeret martyrii coronam. Praemunitus siquidem a multis sciebat quod brevis foret ejus vita et mors in januis. Ibi quasi tunc vivere coepisset, exactum vitae tempus spiritualibus exercitiis redimere satagebat. Sciensque quod vita praesens via est et militia, ut esset sanctus corpore et spiritu, vitiis expeditus, succinxit se ad cursum virtutibus armatus, accinxit ad pugnae conflictum. Cursum ergo consummando cucurrit non quasi in incertum bene certando, non quasi aerem verberans. Prodibat tunc fere ejus cogitatio et sermo de fine hujus viae et vitae miseria. Vix per mensem pater in ecclesia sua moram fecerat, et ecce quinta Dominicae nativitatis die veniunt Cantuariam quatuor milites, imo Satanae condicti satellites: viri quidem generis praeeminentia conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae gloriam et stemmatis titulum perpetua ignominia mox damnaturi. Hi ergo introeuntes ad archiepiscopum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
tus.et septi normi sp̃s sancti grã
perfectior: ad sedem suam quãto¬
cius repedare festinabat. Poluit
enim pater pius cantuariensem
eccłiam diucius desolatam relin¬
quere: uel quam ut creditur in
spũ uiderat certaminis sui głam
protelare. aut alibi moriendo:
sedem propriara martirii sui o¬
honore prinare. Transito itaq
mari archipresul thomas. et fu¬
turus martir in magna gracia.¬
gła et honore precipue a mona¬
chis cum sollempti processione
quasi angelus dñi susceptus ẽ
in eccł̃ia sua: omnib pregaudio
illacrimantib. et cum grãciaꝵ
actione clamantib. Benedictuᷤ
qui uenit in nõie dñi. Omnib q
in pacis osculo receptis. familiari¬
ter commorans inter eos conuer¬
sacione sua exhortacionis uerbo
omnes edificabat. Accepto post
modicum in mandatis. ne offi¬
cium suum exequendo angliã
pagraret: resedit in sua ponti¬
fex eccl̾ia. intrepidus et expec¬
tans horam qua a deo percipe¬

Expanded text:
tus et septiformi Spiritus sancti gratia tus et septiformi Spiritus sancti gratia perfectior, ad sedem suam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat certaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem propriam martyrii sui honore privare. Transito itaque mari, archipraesul et futurus martyr in magna gloria et honore praecipue a monachis cum solemni processione quasi angelus Domini susceptus est, in ecclesia sua omnibus prae gaudio illacrymantibus et cum gratiarum actione clamantibus: « Benedictus qui venit in nomine Domini. » Omnibusque in pacis osculo receptis, familiariter commorans inter eos, conversatione sua et exhortationis verbo omnes aedificabat. Acceptis post modicum in mandatis ne officium suum exsequendo Angliam peragraret, resedit in sua pontifex Ecclesia, intrepidus exspectans horam qua a Deo percipe
Abbreviated transcription (Latin):
uerendus. Consilium quippe¬
thome expectabile et quasi io¬
cunda societas ut ionathe: opꝰ
nitatis eius inter alienigenas
innocenter conuersantis: ut ab
indigenis regni non simplicit̾
archiep̃s: sed sanctus archiep̃s
nominaretur. Exulrans ergo be¬
atissimus pater cum suis iam fe¬
re sex annos expleuit: quibz in ui¬
rum per fectum creuerat: cum
tanto eo tempore inter ip̃m et
regera anglorum pax nullatenꝰ
posset reformari: sed magis de¬
formata uideretur. Deniq pla¬
cuit omnium dispositori deo su¬
i thome recompensare merita.
et longos labores consũmare ui¬
ctoria martirii palma. Regis er¬
go sentenciam mutauit in me¬
lius: et mediantibus tam dñipp
qͣm paterna erhortacione regis
fraticorum et plurium episcopo¬
rum consilio. qmͣ etiã principũ
pit in grãm. et ad suã redire ꝯ̃cẽssit
eccł̃iam. Inchoante autem anno
septimo. cum iam esset uir deo
amabilis sp̃ualib exertiis scĩfica¬

Expanded text:
verendus. Quippe consilium verendus. Quippe consilium Thomae expetibile ut Chusi, jucunda societas ut Jonathae, opunitatis ejus inter alienigenas innocenter conversantis, ut ab indigenis regni non simpliciter archiepiscopus, sed sanctus archiepiscopus nominaretur. Exsulans ergo beatissimus pater cum suis, jam fere sex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur. Denique placuit omnium dispositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam domini papae paterna exhortatione, et regis Francorum et plurium episcoporum consilio, quam etiam principum pit in gratiam et ad suam redire concessit Ecclesiam. Inchoante autem anno septimo, cum jam Deo vir esset amabilis spiritualibus exercitiis sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
et confusionis ante pii patris p̃¬
senciam lugubres et desolatos
exhiberi. Sanctus uero prsul cũ
uectanoꝵ deportacionem conspi¬
ceret. et paruulorum quorum
ad huc alimenta in maternis
pendebant uberib alcius ip̃ius
animam gladiuᷤ pertransiuit
cõpassionis: ad eo ut ip̃am ex to¬
to sibi uendicaret uis doloris.
Sic ergo fit martir añ necem:
post futuro martiro coronam
adepturus dupplicem. Sed nec
sic abstratus est uel: lectus:
Nam perfectus in caritate: ab¬
duci blandiciis. seduci fallaci¬
is. frangi nesciuit aduersis.
Concuti potuit palmes uinee
celestis: sed non auelli. Perse¬
uerauit itaq paracior ad tẽp¬
taciones: prestolans in pacien¬
cia diuine propiciationis respec¬
tum: et conuersacionis merito
omniũ sibi conciliabat grãm.
Regi quidem francorũ in consi¬
liis erat acceptissimus: et prin¬
cipib regni et eccłiarum patri¬
bus ad modum familiaris. oĩb
ut dignum erat: habebatur re¬

Expanded text:
et confusionis ante pii patris pret confusionis ante pii patris praesentiam lugubres et desolatos exhiberi. Sanctus vero praesul cum veteranorum deportationem conspiceret et parvulorum, quorum adhuc alimenta in maternis pendebant uberibus, altius ipsius animam gladius pertransivit compassionis, adeo ut ipsam ex toto sibi vindicaret vis doloris. Sic ergo fit martyr ante necem, post futuro martyrio coronam adepturus duplicem. Sed nec sic abstractus est vel illectus. Nam perfectus in charitate abduci blanditiis, seduci fallaciis, frangi nescivit adversis. Concuti potuit palmes vineae coelestis sed non avelli. Perseverabat itaque paratior ad tentationes, praestolans in patientia divinae propitiationis respectum et conversationis merito omnium sibi conciliabat gratiam. Regi quidem Francorum in consiliis erat acceptissimus, principibus regni et ecclesiarum Patribus admodum familiaris, omnibus ut dignum erat habebatur re
Abbreviated transcription (Latin):
de tanta et tali columpna in
domo dei crecta grãs agit. ¶xl¬
tabat quoq uberius. quod lu¬
cerna tam mirifice ardens et
lucens: inuenta sit ad occi¬
duas mundi tenebras illumi¬
nandas. Suscepit eo tempore
xp̃ianissimus rex francorum
lodouicus uenerabilem archi¬
ep̃m in magnam grãm: et
postulante papa ei cum suis
in omni libertate necessaria
ministrabat. Iam enim reddi¬
tus drũi cantuariensis iussi st̃
confiscari. Exultans ergo bra¬
tus thomas in sũma humili¬
tate pristine gle sue si qua sur¬
repserat. expiauit superbiam:
et om̃es animi motus redegit
in honestatem: et seculi com¬
temptũ. Hiis atq aliis uir¬
tutum odoribus exacerbatus
iniqus cxactor diabolus fu¬
rorem suura in parentes cog¬
natos et faruliares sancti põ¬
tificis exacuit. et proscriptio¬
nem eis cum enormi crudelita¬
te excitauit. Iam tunc uidere
erat spectaculum factus deo mi¬
rabile utriusq scilicet sexus
diuerse etatis et condicionis

Expanded text:
de tanta et tali columna in de tanta et tali columna in domo Dei erecta gratias egit. Exsultabat quoque uberius, quod lucerna tam mirifice ardens et lucens inventa sit, ad occiduas mundi tenebras illuminandas. Suscepit eo tempore christianissimus rex Francorum Ludovicus venerabilem archiepiscopum in magnam gratiam, et postulante papa, ei cum suis in omni liberalitate necessaria ministrabat. Jam enim reditus domini Cantuariensis jussi sunt confiscari. Exsulans ergo beatissimus Thomas in summa humilitate pristinae gloriae suae in qua irrepserat expiavit superbiam, et omnes animi motus redegit in honestatem et saeculi contemptum. His atque aliis virtutum odoribus exacerbatus iniquus exactor diabolus furorem suum in parentes, cognatos et familiares sancti pontificis exacuit et proscriptionem eis cum enormi crudelitate excitavit. Jam tunc videre erat spectaculum miserabile utriusque scilicet sexus, diversae aetatis et conditionis,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eccł̾ie confirmare: cõstan¬
ter negauit. Huiꝰmodi incremẽ¬
tis irarum et discordie uirus
ad eo grassabatur: ubi accitũ
ad aliud concilium om̃es fere
calũpniis et accusacionib in¬
surgerent in pontificem: et pro¬
brosis in salutacionib impetent.
Cumq uix inueniretur qui ei
loqueret᷑. uel faceret bonur: s
omia cederent in contrarium.
et mora certum traheret pericu¬
lum: facta appellatione iniquita¬
ti cessit. clampaucisq comitatꝰ
recessit. mare adiit transfreta¬
uit. Ilnt autem per uiam suã
gaudens et exultans: quia dig¬
nus habitus est pro iusticia a
concilio contumeliam pati. Adi¬
toq bratissimo papa alexandro.
qui ea tempestate in fraciamue¬
nerat: negociosa queda sicut
et ante proposuit: tum de salu¬
te anime sue. tur de oppressi¬
onib eccłie quam regendam
susceperat: diligenter exposu¬
it. At cum pater et pastor unu¬
uersalis. aduentus coep̃i sui
causam ex integro cognouiss:

Expanded text:
rtatem Ecclesiae confirmare constanrtatem Ecclesiae confirmare constanter negavit. Hujusmodi incrementis irarum et discordiae virus adeo grassabatur, ut accitum ad illud concilium omnes fere calumniis et accusationibus insurgerent in pontificem et probrosis insultationibus impeterent. Cumque vix inveniretur qui ei loqueretur vel faceret bonum, sed omnia cederent in contrarium et mora certum traheret periculum, facta appellatione iniquitati cessit clamque paucis comitatus recessit, mare adiit, transfretavit. Ibat autem per viam suam gaudens et exsultans; quia dignus habitus est pro justitia a concilio contumeliam pati. Aditoque beatissimo papa Alexandro qui ea tempestate in Franciam venerat, negotiosa quaedam sicut et ante proposuit, tum de salute animae suae, tum de oppressionibus Ecclesiae quam regendam susceperat, diligenter exposuit. At cum pater et pastor universalis adventus coepiscopi sui causam ex integro cognovisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uentum ut posset sustinere. Cõ¬
nouum pontificem. nouum ho¬
minem. tam multiplici uirtu¬
tum gr̃ã uernare: machinatus
est temptacionis putredinem ĩ¬
mittere: quo iam exortum meri
torum germen posset suffocar:.
Nec mora qui separat hominẽ
ed es suo. amicum a proximo: in¬
exorahiles discordias inter regẽ
et archiep̃m seminauit. Orta in¬
terira ꝓcurantib uiri dei immo
dei aduersariis questione: super
consuetudinib regni et iure et¬
cl̾iastico. et super hiis contenci¬
one diucius protracta: proposu¬
it rex accito consilio scdm assen¬
tacionem procerum a uicinis
regni consuetudines. et archi¬
ep̃i et suffragancoꝵ auctorita
te. et scriptis pertinaci exegit
instancia. In quo ad eo inualu¬
it ut urgente instanti pari me
tenus et inuitus peticionẽ re¬
gis fieri annueret. sed resũp¬
to post modicum sp̃u et post ca¬
sum forcior: consuctudines il¬
las illicite concessas contra lib̾¬

Expanded text:
ventum ut posset sustinere. Conventum ut posset sustinere. Connovum pontificem, novum hominem, tam multiplici virtutum gratia vernare, machinatus est tentationis uredinem immittere, quo jam exortum germen meritorum posset suffocare. Nec mora: qui separat hominem a Domino suo, amicum a proximo, inexorabiles discordias inter regem et archiepiscopum seminavit. Orta interim procurantibus viri Dei imo Dei adversariis quaestione super consuetudinibus regni et jure ecclesiastico, et super his contentione diutius protracta, proposuit rex, accito concilio, secundum assentationem procerum avitas regni consuetudines, et eas archiepiscopi et suffraganeorum auctoritate firmari et scriptis pertinaci exegit instantia. In quo adeo invaluit ut urgente instantis pericultenus et invitus petitionem regis fieri annueret. Sed resumpto post modicum spiritu, et post casum fortior, consuetudines illas illicite concessas contra libe
Abbreviated transcription (Latin):
set. Abiectiores eoꝵ quos reli¬
gionis efferebat opinio: no¬
tos et familiares habebat. et
ut ab eis esurire et sitire iusti¬
ciam disceret: secreciori eorum¬
quorũ colloquio cre bricᷤ frue¬
bat᷑. Erga tales xpristi seruos
et milites elegit uir misericors
in ueste cibo q liberalis ẽẽ largꝰ.
qui sibi in utrõq decreuit esse
moderatus et parcus. Quid eĩ
negaret xp̃risto proprium san¬
guinem fusurus pro xp̃risto:
Qui poscenti debebat pallium
uel tunicam. super en gare
studuit et carnem propriam.
Sciebat enim carnis ꝓprie nũ¬
qͣm fore prodigum: quem alicu-¬
ius rei temporalis constaret ẽẽ
auarum. Hactenus pius dñs qͥ
pauperem facit et ditat. humili¬
at et subleuat: seruum suum
cumulare diuiciis. ampliare ho¬
noribus uoluit: de cetero aduer¬
sis temptare disposuit. Temp¬
tando an se diligeret ꝓbauit cerci¬
us: sed grã donauit uberius. Fe¬
cit enim cum temptatione pro¬

Expanded text:
set. Abjectiores eorum, quos reliset. Abjectiores eorum, quos religionis efferebat opinio, notos et familiares habebat, et ut ab iis esurire et sitire justitiam disceret, secretiori eorum colloquio crebrius fruebatur. Erga tales Christi servos et milites elegit vir misericors in veste ciboque liberalis esse et largus, qui sibi in utroque decrevit esse moderatus et parcus. Quid enim negaret Christo, proprium sanguinem fusurus pro Christo? Quoniam poscenti debebat pallium vel tunicam, supererogare studuit et carnem propriam. Sciebat enim carnis propriae nunquam fore prodigum, quem alicujus rei temporalis constaret esse avarum. pauperem facit et ditat, humiliat et sublevat, servum suum cumulare divitiis et ampliare honoribus voluit, de caetero adversis tentare disposuit. Tentando an se diligeret probavit certius, sed gratiam donavit uberius. Fecit enim cum tentatione pro
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sicut et sp̃ualis uite exer¬
cicia super ductis aliis uestib
paucis ad modũ consciis. ocu¬
lisq noticie hominũ exime¬
lat: quia non ab homine:
sed a deo głam querebat. Iam.
tunc uir uirtutis. iustificacio¬
nes dei ingrediens: ẽẽ cepit.
in abstinencia amplior. ugi¬
missum sibi a deo pastorale of¬
ficium. cum tanta diligenci¬
a exequebatur. ut cleri uel
eccłie iura nullatenus per¬
mitteret iutilari. Cantam
autem cõponctionis grãm
habere consueuit inter oronũ
secreta uel missarum sollẽp¬
nia: ut quasi eruditis ad fle¬
tur oculis. ip̃e totus in lacri¬
mis efflueret. et sic in altaris
uersabatur officio: ac si presen¬
cialiter in carne geri cerneret
quod miscd̾ia mitiget iudici¬
um. et pietas uite que nunc ẽ
et future habeat promissionẽ:
adeo pia super afflictos. et pau¬
peres gestabat miscd̃ie uiscera.
ut egentes in elemosine bene¬
dictõnib preuenire solitus es¬

Expanded text:
autem sicut et alia spiritualis vitae exerautem sicut et alia spiritualis vitae exercitia superductis aliis vestibus, paucis admodum consciis, et oculis et notitiae hominum eximebat, quia non ab homine sed a Deo gloriam quaerebat. Jam tunc vir illustris justificationes Dei ingrediens esse coepit in abstinentia amplior, in vigimissum sibi a Deo pastorale officium cuncta diligentia exsequebatur, ut cleri vel Ecclesiae jura nullatenus permitteret mutilari. Tantam autem compunctionis gratiam habere consuevit inter orationum secreta vel missarum solemnia, ut eruditis ad fletum oculis ipse totus in lacrymis efflueret versabatur officio, ac si praesentialiter in carne geri cerneret quod misericordia mitiget judicium, et pietas vitae quae nunc est et futurae habeat permissionem, adeo super afflictos et pauperes gestabat misericordiae viscera, ut egentes in eleemosynae benedictionibus praevenire solitus es
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orũ eẽ sc̃m recipere. aut face.
uł cicius facile in dignum abi¬
cere. Quod et in beato thorna
miscd̾iter impletum est. Pro¬
motus ergo electus dei ponti¬
fex. sacre q unctionis scĩficaci¬
one delibutus euestigio remsa¬
cram̃ti est adeptus: et multipli¬
ci sp̃s sancti grã repletus. am¬
bulans enim in nouitate uite
nouus homo mutatus est in
uirum alterũ. cuius omĩa ui
melius conuersa sunt. In tã¬
ta autem grã sacrauit presula¬
tus sui primordia. ut inductꝰ.
s clainculo monachili scemate:
monachi adimpleret opus et
meritum & qui exemplo ba¬
ptiste cum constãcia zelum in¬
sticie perfecte conceperat in cor¬
de: imitari quoq eum studuit
in ueste penitencie. Rerecta nã¬
q syndone qua hactenus dum
mollia regũ blandirent᷑ uti cõ¬
sueuerat: cilicio asperrimo su¬
per nudum uestiebatur. Ad¬
didit etiam femoralia cilicina:
ut arcius carnem mortifica¬
ret: et sp̃m uiuificaret. Hec

Expanded text:
sanctorum esse, sanctum recipere aut facere, sanctorum esse, sanctum recipere aut facere, vel citius et facile indignum abjicere. Quod et in beato Thoma misericorditer impletum est. Promotus ergo electus Dei pontifex, sacraeque unctionis sanctificatione delibutus, e vestigio rem sacramenti est adeptus, et multiplici Spiritus sancti gratia repletus. Ambulans enim in novitate vitae novus homo mutatus est in virum alterum, cujus omnia in melius conversa sunt. In tanta autem gratia sacravit praesulatus sui primordia, ut indutus sed clanculo monachili schemate, monachi adimpleret opus et meritum. Et qui exemplo Baptistae cum constantia zelum justitiae perfecte conceperat in corde, parificari ei quoque studuit in veste poenitentiae. Rejecta namque sindone qua hactenus dum mollia regum blandirentur uti consueverat, cilicio asperrimo super nudum vestiebatur. Addidit etiam femoralia cilicina, ut arctius carnem mortificaret, et spiritum vivificaret. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
in terris: in celis collata est cũ
angelis beatitudo et gła. gaudi¬
uni de nouitate: securitas de eter¬
nitate. Hinc terra mariq potẽs
xpristo q conregnans. mirandis
mortales letificat signis: mirifi¬
miraculis. Uerum quia omĩno
decet. ut prem pium filii non de¬
generes imitari satagarit: expe¬
dit succincte et simplici sermone
euoluere que in uita tanti
pontificis precesserunt meri¬
toꝵ insignia: quorum prero¬
gatiua tanta perfruitur gła.
potencia. Pormiente igitur
cum patrib suis in senectute
bona felicis memorie theolau¬
Do arthiepo: thomas cantua¬
riensis eccłie tunc archidiaco¬
nus in archiep̃m et primatem
tocius anglie in noie sc̃e trini¬
tatis sollemapniter eligitur. et
postmodũ consecratur. Erat
autẽ piis mentib. spes firma.
et fiducia in dño: quod idem
consecratus utriusq hõis ha¬
bitu mutato: morib meliorat᷑
presideret. Probatissimũ siqͥdẽ
tenebutur. sedem illam sedem

Expanded text:
in terris; in coelis collata est cum in terris; in coelis collata est cum angelis beatitudo et gloria, gaudium de novitate, securitas de aeternitate. Hinc terra marique potens, Christoque conregnans, mirandis mortales laetificat signis et mirifimiraculis. Verum quod omnino decet ut patrem pium filii non degeneres imitari satagant, expedit succincte et simplici sermone evolvere quae in vita tanti pontificis praecesserint meritorum insignia, quorum praerogativa tanta perfruitur beatipotentia. Dormiente igitur cum patribus suis in senectute bona felicis memoriae Theobaldo archiepiscopo, Thomas Cantuariensis Ecclesiae archidiaconus in archiepiscopum et primatem totius Angliae in nomine sanctae Trinitatis solemniter eligitur, et post modicum consecratur. Erat autem piis mentibus spes firma et fiducia in Domino, quod idem consecratus, utriusque hominis habitu mutato, moribus melioratus praesideret. Probatissimum siquidem tenebatur, sedem illam sedem
Abbreviated transcription (Latin):
huius diei preclara festiuita ᷤ
fidelium deuocione frequenta¬
ta: sollempnis agitur et ce¬
lebris in qua prĩs nri et pa¬
trie protectoris inuictissimi
athlete thome. mors in con¬
spectu dei efficitur preciosa
et uictoria coram angelis et
gelis et hominib. pro lege
dei sui uiriliter certauit us.¬
usq ad mortem: et in sacra fi¬
dei constancia permanens. triũ¬
phali morte insignis et proprio
sanguine laureatus. terre cor¬
pus resignans. boatam aĩam ꝯ
ineffabili gaudio celo intulit.
songrue igit᷑ mors talis dicit᷑
natalis que gignit ad uitam.
yita quippe presens misera est
et mortalis: et mors illa beata
et uitalis. Peruenit itaq glori¬
osus martir thomas ab hac
mortali uita. per hanc uitalem
mortem: ad uitam uitalem. Ho¬
die namq multiplici meritoꝵ̾
gła adornatus: celesti patria
terreni carceris commutauit
exilium. de labore transiuit ad
requiem. de mundo ad patrem.
Hodie beato thome a fidelibus
honor et reuerencia exhibetur

Expanded text:
hujus dici praeclara festivitas, fidelium devotione frequentata, solemnis agitur et celebris, in qua patris nostri et patriae protectoris invictissimi athletae Thomae mors in conspectu Dei efficitur pretiosa, et victoria coram angelis et gelis et hominibus, pro lege Dei sui viriliter certavit usue ad mortem et in sacra fidei constantia permanens, triumphali morte insignis et proprio sanguine laureatus, terrae corpus resignans, beatam animam cum ineffabili gaudio coelo intulit. Congrue igitur mors talis dicitur natalis, quae gignit ad vitam. Vita quippe praesens misera est et mortalis: et mors illa beata et vitalis. Pervenit itaque gloriosus martyr noster ab hac mortali vita per hanc vitalem mortem ad vitam vitalem. Hodie namque multiplici meritorum gloria adornatus coelesti patria terreni carceris commutavit exsilium, de labore transivit ad requiem, de mundo ad Patrem. Hodie beato Thomae a fidelibus honor et reverentia exhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
ta est.cuius imꝑio etiam ut si¬
tientib in heremo non dcesset
concita ꝓsiliuit ẽ petra: Et ibi
quidem ꝑ moysen aqua ꝓcedit
e saxo. ubi adhuc figura spirita¬
lis est poculi: hic uero ꝑxp̃m
efficitur uinũ. ubi iam uera ẽ.
bibentiũ salus: Quid igit᷑ frẽs
hoc letius die: Quid hac sollẽp¬
nitate sacratiꝰ: in qua partum
uirginis qui latebat incunis
stella fulgentior gentib chorus¬
cauit: in qua unigenitum đi
in sc̃ificationẽ sui iordanis un¬
da suscepit: homo sp̃m sc̃m ui¬
dit: patrem mundus audiuit:
in qua ȩtiam sobrio illo uini
mirabilis poculo peccatis ebri¬
um mortale genus uifitasse se
spiritalib dons lubricȩ carnis
uoluptate deposita spiritalit
gaudeamus: ut tenebras cor¬
dis nr̃i lumen stellȩ cęlestis irra¬
diet: benedictio paternȩ uocis
illustret: ꝙ salutare nos uinũ
xp̃o propinante letificet: Iten¬

Expanded text:
ta est; cujus imperio etiam, ut sita est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in eremo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quidem aqua procedit e saxo, ubi adhuc figura spiritalis est poculi; hic vero per Christum efficitur vinum, ubi jam vera est bibentium salus. Quid igitur, fratres, hoc laetius die, quid hac solemnitate sacratius, in qua partum virginis, qui latebat in cunis, stella fulgentior gentibus coruscavit; in qua Unigenitum Dei in sanctificationem sui Jordanis unda suscepit, homo Spiritum sanctum vidit, Patrem mundus audivit; 90 in qua etiam sobrio illo vini mirabilis poculo peccatis ebrium mortale genus visitasse se spiritualibus donis, lubricae carnis voluptate deposita, spiritualiter gaudeamus, ut tenebras cordis nostri lumen stellae coelestis irradiet, benedictio paternae vocis illustret, et salutare nos vinum Christo propinante laetificet.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & ut manifestius et̃na nob
tͥnitas reueletur: baptrratur filiꝰ
in iordane: sp̃s sancti ficat saera¬
mentũ: pateraperit ueritatẽ:
Suꝑest iam: ut tercia deuotio¬
nis huius karitati ur̃ȩ causa
clarescat: hodie nichilominꝰ
ut phibetur apatrib dñs iħc
in cana galileȩ de aquis effecit
uinum: Nichil anobis fratres
in huiusmodi mirabilib de cre¬
atore cunctandũ: Qui enim in
exordio mundi dedit cȩ̃ aquas.
in fine quoq: mundi quod uo¬
luit fecit ex aquis: Maioris nẽ¬
pe maiestatis ẽ. creare quȩ non
erant: quam creata mutare:
& quid mirũ si ad p̃ceptum dñi
sui aqua transiuit inuinum
cuius nutu salubriũ fomento
ymbrium. & ipsa uini genitrix
uua nutritur: Quid mirum si
dñs omniũ propter hominem
aquas uerut in uinum: qui ut
hominẽ conderet t̃ram transfor¬
mauit in carnem: Quid mirũ
si cius iussu aqua meliorẽ ꝓficit
in saporem: cuius oꝑatione cũ
amara eẽt in myrra bibituris
populis ligno medicante dulca¬

Expanded text:
nifestius aeterna nobis Trinitas revelaretur, baptizatur Filius in Jordane. Spiritus sanctificat sacramentum, Pater aperit veritatem. Superest jam ut tertia devotionis hujus caritati vestrae causa clarescat. Hodie nihilominus, ut perhibetur a patribus, Dominus Jesus in Cana Galilaeae de aquis effecit vinum . Nihil a vobis est, fratres, in hujusmodi mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptum Domini sui aqua transivit in vinum cujus nutu salubrium fomenta imbrium et ipsa vini genitrix uva nutritur? Quid mirum, si Dominus omnium propter hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulca
Abbreviated transcription (Latin):
uera sunt quȩ memoras: sed hȩc
mei aduentus est ratio:ut quia
sub lege factus sum. ordo legiti¬
mus suppleatur. Uem enĩ non
ut michi uiuerem. cui uita et̃¬
na cum patre ẽ: sed ut conditi¬
onem ur̃ȩ morts auferrem:
Et hoc est iustissimũ. ut quia
totũ suscepi hominẽ ꝑ om̃ia
hominis transeam sacram̃ta:
Et re uera fratres quomodo pro
nob xp̃c ad baptismũ non ueni¬
ret: ꝓpt̃ quos etiam corporcȩ
circũcisionis non uitauit in¬
iuriam: Unde & iohannes salu¬
tare mysteriũ recognoscens. ñ
iam di filiũ ut baptista scificat.
sedut deuotus minister cęlestibꝰ
obtemꝑat imꝑatis: Nec enim
poterat non obedire seruus do¬
mino: preco iudici. regi miles:
pręcursor auctori: Atq ut hȩc
om̃ia diuinitate agi plemus
ꝑfectiusq propħa dinosceret:
inspeciȩ columbe sẽs se sp̃s uide¬
ridedit: & in uoce sermonis pa¬
ter audiri. Ait cnim: hic est fili
m̃s dilectus: in quo michi bene¬

Expanded text:
vera sunt, quae memoras: 88 sed haec vera sunt, quae memoras: 88 sed haec mei adventus est ratio, ut, quia sub lege factus sum, ordo legitimus suppleatur. Veni enim, non ut mihi viverem, cui vita aeterna cum Patre est, sed ut conditionem vestrae mortis auferam. Et hoc est justissimum, ut, quia totum suscepi hominem, per omnia transeam hominis sacramenta. Et revera, fratres, quomodo pro nobis Christus ad baptismum non veniret, propter quos etiam corporeae circumcisionis non vitavit injuriam? Unde et Joannes salutare mysterium recognoscens, non jam Dei Filium, ut Baptista sanctificat, sed ut devotus minister coelestibus obtemperat imperatis; nec enim poterat non obedire servus domino, praeco judici, regi miles, praecursor auctori. Atque ut haec omnia Divinitate agi plenius perfectiusque propheta dignosceret, in specie columbae sanctus se Spiritus videri dedit, et in voce sermonis Pater audiri: ait enim: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uisum: eui prebitum manna
de nubibus: nec ignea potue¬
rit & ipsa de cęlo micans colũp¬
na conuertere: sed iam adxp̃i
baptismũ ꝓperemꝰ: Henit inqͥt
ihe ad iordanem ut baptirare¬
tur aiohanne. Cuni ait iohan¬
nes: Ego ate debeo baptirari:
& tu uenis adme Tgo utiq a
te debeo baptizari: quia michi
est ex paterna p̃uaricatione cor¬
ruptio: & tibi in paterna maies¬
tate cõmunio: Ego in hunc mun¬
dum carnali sum parente pro¬
fusus: tu uero huc abingenito
patre unigenitus aduemsti:
Me uiri & feminȩ naturalis co¬
pula ꝓcreauit: te autẽ altissi¬
mi obumbrante uirtute: uene¬
randa nob uirginitas dedit:
Ego terrenũ animal.tuagnus
es di: Ego peccati lege mortalis:
tu autẽ aduersus peccata uemi¬
ens: nescis subiacere peccato:
ꝙ post om̃ia ego factus sum re¬
dimendus ate tu autẽ natus
ut redimas: Cui indignatus
respondit iħc: Sine modo: Sic
enim decet nos implere omnẽ
iustitiam: Idest om̃ia quidem

Expanded text:
visum, cui praebitum manna visum, cui praebitum manna de nubibus, nec ignea potuerit et ipsa de coelo micans columna convertere. Sed jam ad Christi baptismum properemus: Venit, inquit, Jesus ad Jordanem, ut baptizaretur a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut redimas. Cui dignatus respondit Jesus: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Id est, omnia quidem
Abbreviated transcription (Latin):
diei mysteria recensem̃: sed quȩ
ꝑunũ hominem dignatio tri
unquam separari abinuicem
poterit: quod ditate est indi¬
uisum: Deniq cum baptizaret᷑
saluator: non se deesse ungeni¬
to pater in uoce ꝓdidit: sp̃s in
columba: Non ergo miremur
fratres quib in fide est trinitas
sitria unum nobis diem con¬
ut diximꝰ magus ꝑstellam rep¬
perit: quod iudeus credere no¬
luit ꝑꝓpħas: hodie gentilitas
edocta de cęlo. redemptorem
mundi inquirit ut regẽ: mu¬
neratur ut fortem: adorat ut
dm̃:. Et quam recte fratres in
testimoniũ nouȩ natiuitatis
noua terris stella resplenduit:
utiq iudeorũ gens ꝑfida nec
radium occultare possit: nec
abscondere ueritatẽ. Neq enĩ
ulla iam ꝑeos poterat locum
habere malignȩ interpretatio¬
nis obscuritas: ubi cęlũ ipsum
uniuersorum oculis syderto lu¬
mine credenda fulgebat: Et quã
hoc mirabile quod exiguus stel¬
le radius stupentia alienigena¬
rum corda ꝑmouit: cum illum
iudaicum popłm cui mare di¬

Expanded text:
ysteria recensemus, sed quae per unum Dominum dignatio Trinunquam separari ab invicem poterit, quod deitate est indivisum. Denique, cum baptizaretur Salvator, non se deesse Unigenito Pater in voce prodidit, Spiritus in columba. Non ergo miremur, fratres, quibus in fide est Trinitas, si tria unum nobis diem mysteria conut diximus, magus per stellam reperit quod Judaeus credere noluit per prophetas. Hodie gentilitas edocta de coelo Redemptorem mundi inquirit ut regem, muneratur ut fortem, adorat ut Deum. Et quam recte, carissimi, in testimonium novae nativitatis, nova terris stella resplenduit, ue Judaeorum gens perfida nec radium occultare possit, nec abscondere veritatem; neque ulla jam per eos poterat locum habere malignae interpretationis obscuritas, ubi coelum ipsum universorum oculis sidereo lumine credenda fulgebat. Et quam hoc mirabile, quod exiguus stellae radius stupentia alienigenarum corda permovit; cum illum Judaicum populum, cui mare di
Abbreviated transcription (Latin):
umplura nob fratres
ati diuersa festiuitas
presentis diei salutariũ myste¬
riorũ sacramenta: multiplicat:
Nam sic̃ posteritati suȩ fi¬
delisman dauit antiquitas:
hodie saluator humani gencris
cȩlestib ostensus indicus: acal¬
ministio fluenta iordanis bene¬
dictione ꝓpru baptismatis conse¬
craũ: hodie ȩtã inuitat᷑ ad nup¬
tias diuinitatis suȩ potentiam

Expanded text:
mplura nobis, fratres, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chalministerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ thronũ & agno Maqña
uoce salutẽ do decantant. qui
magna grarum actione recoluis
ñ sua uirtute. sed ipso auxiliati¬
te tribulationũ impugnantiũ
suꝑasse certamina: Dicit tterũ
eoꝵ & p̃teritos agones: & coronas
describens ꝑpetuas: Hii sunt qͥ
sanguine agni: Stolas quippe
martyres insanguine agni laue.¬
runt: dũ membra sua quȩ ocłis
insipientiũ uisa sunt penarum
squalore fedari. sic potius fuso
ꝓxp̃o sanguine ab om̃ib mun¬
dauere contagiis: Insuꝑ & beata
immortalitatis luce digna red¬
didere: quod est lotas etiam de¬
albasse stolas in sanguine agni:
ld̃o sunt inquit aute thronum
di. & seruiunt ei die ac nocte in
templo eius: Non ẽ laboriosa.
sed amabilis &. optand̃a in di
Dies quippe & nox ñ uicissitudi¬
nem tẽporis ꝓprie: sed ꝑpetuita¬
tem typice significant: Nox enĩ
ñ erit illie: sed dies una in atriis
rachel filios suos. sed absterget
d̃s omnẽ lacrimã ab oculis eoꝵ

Expanded text:
super thronum, et Agno. Magna super thronum, et Agno. Magna voce salumagna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui sanguine Agni. Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis, insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere; quod est etiam lotas habuisse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servituDies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic; sed dies una melior in Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
letem᷑: Siquide singulos eoꝵ cũ
ꝑtormenta pellerent᷑ ex hac uita:
rachel gemebunda idẽ eccłia quȩ
genuit luctu lacͥmis ꝓsecuta ẽ s iã
hinc expulsos suꝑna ierłm quȩ
ẽ mat̃ omniũ nr̃m mox in aliã
uitam obuiis letitiȩ ministris
exccp̃: atq in gaudiũ dñi sui ꝑpe¬
tuo coronandos introduxit:
thronũ in conspectu agni. ami¬
cti stolis albis: &. palme in ma¬
nib eorũ: Stant enĩ modo ante
thronũ di coronati: qui quon¬
dam ante thronos iudicũ ter¬
renoꝵ iacebant penis attriti:
Stant in conspectu agni: nulla
ratione illic acontẽplanda eius
gla separandi:. acuius hic amo¬
re nec ꝑsupplicia poterant se¬
parari: Stolis fulgent albis. et
lacerant. flagris absumi ꝑpre¬
cipicia dissolui: ungulis abradi.
om̃imodo penarũ genere passi
sunt dissipari. ꝑ resurrectionẽ
glorificata recipiunt: Et clama¬
bant. inquit uoce magna di¬
centes: Salus do nr̃o: qui sedet

Expanded text:
laetemur. Siquidem singulos eorum cum laetemur. Siquidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur ex hac vita, Rachel gemebunda, id est, Ecclesia gemit, luctu lacrymisque prosecuta: sed jam hinc expulsos superna Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui perpetuo coronandos introduxit. thronum in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum. Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronum judicum terrenorum jacebant poenis astricti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et lacerari, flagris absumi, per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet
Abbreviated transcription (Latin):
Pars igitur iudeȩ in qua regna¬
bat archelaus: ꝑfidos antixp̃i
sequaces ostendit: Porro nara¬
reth galileȩ quo dñs tranffert᷑
partem gentis eiusdẽ qͦ tunc
temporis fidem xp̃i est susceptu¬
ra designat: Unde bene galilea
ꝑpetrata transinigratio: nara¬
rech flos aut uirgultũ eius in¬
terp̃tatur: quia nimirum sca
ȩcclia quo ardentiore desiderio
his quȩ in terris uidet ad cȩlestia
ꝓmerenda transmigrat: eo maio¬
re spiritaliũ habundat flore
ac germine uirtutũ: Unde opor¬
tet fr̃s km̃i. quia pͥmitias mar¬
tyrum hodierna festiuitate ue.¬
neramur: de etna quȩ in cęlis
ẽ martyrũ festiuitate sedulo
cogitemus:. eorũq uestigia in qͣn
tum possumꝰ sequendo & ipsi eiꝰ¬
dem festiuitatis suꝑnȩ partiei¬
pes existere curemꝰ: testante apło.
quia si socui passionũ fuerimꝰ
simul & consolationis erimus:
slec tam de morte eorũ lugeam̃
quã de iusta palmȩ ꝑceptionȩ

Expanded text:
Pars igitur Judaeae in qua regnaPars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, desperpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. CAPrissimi, quia primitias martyrum hodierna festivitate veneramur, de aeterna, quae in coelis est, martyrum festivitate sedulo ctum possumus, sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis superbae participes existere curemus, testante Apostolo, quia si socii passionum fuerimus, simul et consolationis erimus : nec tam de morte eorum lugeamus, quam de justa palmae perceptione
Abbreviated transcription (Latin):
fugato a se. xp̃o. iudei ꝑimere de¬
signant: Quod autẽ defuncto
enoch & helya p̃dicantib iudei
sopita modernȩ inuidiȩ flãma:
fidem ueritatis accipient: Et be¬
ne cũ iudeam deserit fuge. et hoc
inmocte dicitur: cum uero reuer
sed nec noctis fit mentio: quia
nimirũ quos ob peccatoꝵ tene¬
bras olim ꝑsecutores religuit.
ipsos oblucem fidei tandem se
querentes reuisit: Quod dãpna
to herode. ioseph timore archelai
filii eius in iudeam ubi m̃netropo¬
lim habebat ire formidans:mo¬
nente anglo in narareth galyleȩ
seceddit: ultima p̃sentis ȩcclȩ tem¬
pora designat: quando ꝓeaquȩ
nunc ẽ. uniuersali gentis illius
cecitate. qua xp̃ianos in quantũ
ualet ꝑsequi non desistit: acrior
in quibusdam antixp̃i psecutio
consurget: Et quide plurimis
ad p̃dicationẽ enoch & helyȩ
a ꝑfidia conu̾sis: sed cęteris ad
instinctũ antixp̃i tota intenti¬
one contra fidem dimicantibꝰ

Expanded text:
fugato a se Christo Judaei peremere, defugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Enoch et Elia praedicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertsed nec noctis fit mentio: quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus.