comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dais dionisi choruithior epi de petro apło ⁊ paulo. alimbo enim sunul aduenantes ⁊ in ror̃a¬
corinthioꝵ eccłia docuert̃. ⁊ ꝑoem italiam atq in hac urbe simul docentes ⁊̃ marcytio parit̃ uno
eodẽq tempore coronati sunt. a nacletꝰ om̃ib epĩs ⁊ sacerdotib in ea: bñdictus d̾s. paulus uas ẽlect̃õ¬
nis uno die unoq t̃ꝑe glo̾sa morte cum petro sib priucipe nerone agonians coronatꝰ ⁊. Ierꝰ. de illu
credidunt ĩ põto galatia cauadotia. asia ⁊ bithia. scdo ꝙ clauddii anno ad exponend̾ simonẽ magũ
romam ꝑgit ibiq xxu. annis cathedium sacerdotalẽ tenuit usq ad ultimũ annũ neronis.i .xiiii.¬
neronis anno aquo ⁊ asfixͦ cruici martirio coronatꝰ ẽ. capite ad t̾ram uerso. ⁊ in sublime pedib ele¬
dñi xxxuii. orͦ curonensis libro .i. miracilloꝵ cap̃.xxuiii. paulus apłs pꝰ reuouitũ ãni circsin ip̃a die

Expanded text:
pi de Petro et Paulo: Ambo etenim simul adventantes et in Corinthia Ecclesia docuerunt, et per omnem Italiam atque in hac urbe simul docentes etiam martyrio pariter uno eodemque tempore coronati sunt. Anacletus omnibus episcopis et sacerdotibus in ea: Benedictus Deus! Paulus, vas electionis, uno die unoque tempore gloriosa morte cum Petro sub principe Nerone agonizans coronatus est. Hieronymuscrediderant in Ponto, Galatia, Capadocia, Asia et Bithinia, secundo Claudii anno, ad expugnandum Simonem magum Romam pergit; ibique XXV annis cathedram sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, iest XIV, a quo et affixus est cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso et in sublime pedibus eleDomini XXXVII. Gregorius Turonensis lib. I miraculorum, cap. XXVIII: Paulus apostolus post revolutum anni circulum ipsa die
Abbreviated transcription (Latin):
colet. ⁊ quid mirũ si ꝓom̃ib doluit qui ꝓimo fleuit: Si moritus᷑ ꝓ om̃ib tedeat: ut ho gͦ du¬
bitat tit ħo turbat᷑. Non turbat᷑ uirtus ñ eiꝰ dunitas si turlat᷑ mima Turbatur scd̃ humane
fragilitatis assumptõnem. ⁊ ioo quia suscepte animam suscepit ⁊ anune passiones. Nori enĩ
d̾s eo qd̾ d̾s erat aut curbari aut mori posset. Item. Carxͥ passa ⁊ diuinitas aũ amortis ub̾a passi¬
one althanasuis de tritate. libro .ui. cap̃ .ii. Maledc̃s qui hominem uere quem asumpsit ñ

Expanded text:
 omnibus taedebat? Ut ergo homo dubitat, ut homo turbatur. Non turbatur virtus, non ejus divinitas, sed turbatur anima, turbatur secundum humanae fragilitatis assumptionem. Et ideo quia suscepit animam, suscepit et animae passiones. Non enim Deus eo quod Deus erat turbari aut mori posset. Item: Caro ergo passa est, divinitas autem a mortis libera passione. Athanasius De Trinitate lib. VI, cap. II: Mal
Abbreviated transcription (Latin):
iñtum baptisim acciꝑe. Pariuilis uero qui nec̃ ꝓpriam uoluntatẽ credere. nec penitenciam
ꝓ reccato ꝙ ongimnaliter trahunt agere possunt : sacram̃tum fidei ꝙ est scm̃ baptisma.¬
qm̃ dni rationis etas eoꝵ capax cẽ non potest: suficere ad salutem. Ex epła sintii p̃p capł
rii. qui in inno ꝓ maxina neceltate baptirant ut eger ñ ꝑiclitetin: ꝓtalire nulla eis ad¬
scribitur cutpa. Si uero aqua aderat ⁊ necessitas talis uon urgebat hii cõminiione pͥuent᷑
⁊ penitencie submittanti. ħ uero ille si in scã crinitate baptizatus est: in eo baptismo re¬
maneat. Anos oĩia peceata bapcilmus deleat tam originabia. s. qͣ̃m ꝓprid. ⁊¬

Expanded text:
nullatenus dubites, parvulos, qui nec propria voluntate credere nec penitentiam pro peccato, quod originaliter trahunt, agere possunt, sacramentum fidei et penitentiautem. Ex epistola Siritii papae, cap. 13: Qui in vino proxima necessitate baptizat, ut aeger non periclitetur, pro tali re nulla ei ascribitur culpa. Si vero aqua aderat, et necessitas talis non urgebat, hic communione privetur et poenitentiae submittatur. Homo vero ille qui in sancta Trinitate baptizatus est in eo baptismo remaneat. CVII. Quod omnia peccata baptismus deleat, tam originalia quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo pariniloꝵ. Sicut ꝑ unum õs ad iustificationem odempnationem: sic ꝑ umũ
õs id iustificationẽ. Nec est ullus ulli medius locus. ut possit eẽ nisi cum diabolo.
qui non est ẽ xp̃o. Idẽ in libro de fice ad petrum. firmissine tene et millatenꝰ dubites:
non soluim hoĩes iam ratione utentes. uer̃ ⁊ paruulos qui sine mutens matrum inuert incipiunt¬
ibi moriunt᷑. siuc tam nati fuic satiam̃ito baptisinatis er datur in noĩe patris. ⁊ filii ⁊ sp̃s sancti.
de hoc scculo tnͣseunt ignis et̾m supplicio sempt̾no puuendos. Quia ⁊ si pectm ꝓpric actionis uł¬
lum habucrt̃.: onguralis cñ peccati dampnacionem carnali ꝯceptione ⁊ uatuitate traxerunt.
Itemi firmissime tene ⁊ millatenꝰ dubites. exceptis illis qui ꝓ noĩe xͥ suo sanguine baptizant᷑¬

Expanded text:
baptismo parvulorum: Sicut per unum omnes ad condemnationem, sic per unum baptismo parvulorum: Sicut per unum omnes ad condemnationem, sic per unum omnes ad justificationem. Nec est ullus ulli medius locus, ubi posset esse non cum diabolo, qui non est cum Christo. Idem in libro De fide ad Petrum: Firmissime tene et nullatenus dubites, non solum hoibi moriuntur, siue iam nati sine sacramento baptismatis, quod datur in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, de hoc saeculo transeunt, ignis aeterni supplicio sempiterno puniendos; quia, etsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et nativitate traxerunt. Item: Firmissime tene et nullatenus dubites, exceptis illis qui pro nomine Christ
Abbreviated transcription (Latin):
senciat᷑ ⁊ pena. Non itaq traians adeptus est głam. ⁊ si euaserit ꝯmunem gehentie
penam. nec intrat celoꝵ regũ si euitet coeporale incendium. ⁊ mitissim illa pariuiloꝵ
fruatur pena. Bene aũ fortasse sp̃ali uͥro ostensum est hoctraiani iusticiam. ⁊ clemẽ¬
ciam meruisse. c̃ ꝓ retributione insticie hoc ip̃e fecisse cognoscat᷑. Cum i p̾dicte uidue
uidua dixit. Et quid tͥ ꝓderit si alt̾ mͥ uisticiam fecerit : traianꝰ respondit. Utiq
nicħ. Et uidua. Nonne inquit tͥ meliꝰ est. ut tu mͥ uisticiam facias. ⁊ tu ꝓ hoc mer¬
cedem tuam recipias. ꝙͣ att̾i hanc transmittas : Lunc traianꝰ ratione piet.iteq ꝯmo¬
plangendus est atq uid̾s qui in eccłia ñ fuerunt.  scmel mortui sunt de quib s al¬
uator ait. Nimitte mortuos ut sepeliant mortuos suos. Sed hii qui ꝑ scelera egre¬
diunt᷑ eͤccłia. ⁊ nolunt ultra rcũti ad eam dampnatione incioꝵr. Aub̃ libro. iͦ. de

Expanded text:
sentiatur et culpa. Non itaque Trajanus adeptus est gratiam, etsi evaserit corporalem gehennae poenam, nec intrat coelorum regnum, si evitat corporale incendium et mitissima parvulorum fruatur poena. Bene autem fortasse spirituali viro ostensum est, hoc Trajani justitiam et clementiam meruisse, cum pro retributione justitiae hoc ipse fecisse cognoscatur. CuVidua dixit: 'Et quid tibi proderit, si alter mihi iustitiam fecerit'? Traianus respondit: 'Utique nihil'. Et uidua: 'Nonne, inquit, tibi melius est, ut tu mihi iustitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias quam alteri hanc transmittas'? Tunc Traianus, ratione pietateqplangendus est aut Judaeus, qui in Ecclesia non fuerunt et semel mortui sunt, de quibus Salvator ait: Dimitte, ut sepeliant mortuos suos, sed hi qui per scelera egrediuntur de Ecclesia et nolunt ultro reverti ad eam damnationem vitiorum. Augustinus lib. I De
Abbreviated transcription (Latin):
Risostorus in epla cd hebieos sermone .iii. Est acorent eum Suꝑius dycerat quia ñ
x ꝓpłias uodis locutus est dño si ꝑfilium quia filius melior ẽ ang̃lis. Rex ipo argumentatus ẽ nomine hicat̃
ri item sermone .U. Nonemini quernqͣm angelor appiehendit. Stupore plenimi ẽ. carnen nrãm sursũ
fundat. ut om̃s sinna hominem cum uerlo adorentr᷑ assumptũ. aligͦ libro .ii. contia maxentium. ałmia
donauit nomen ⁊ t̃. Nomini donauit ista ñ do. Neq enim cum informa d̾ñ eẽt: uon gecessis eiit aut

Expanded text:
istola ad Hebraeos I, 6 sermone III: Et adorent eum. Superius dixerat, quod non istola ad Hebraeos I, 6 sermone III: Et adorent eum. Superius dixerat, quod non r prophetas locutus est nobis, sed per Filium, quia Filius melior est angelis, quod argumentatus est ex ipso nomine. Hic autem ri. Item, sermone V: Non enim quemquam angelorum apprehendit . Stupore plenum est, carnem nostram sursufundat, ut omnes simul cum verbo hominem adorent assumptum. Augustinus, lib. I contra Maximinum: Quia donavit
Abbreviated transcription (Latin):
ius susceptum aaudere potuit. cuistodire nõ poturt. Ilam depositũ carpꝰ ꝑdidit. ñ assumpsit. Hoc enĩ
cdausis tumiili farib grã resurrecto̾nis oblatum ẽ ut constaret seputcura nec inuennetur seputt᷑.
Dernq cumn sateiotes honorandi causa corpus inquiterent: reserato aditii tumusus ñ potuit redde
isle false cicatrices fussent: si nulla uulnera precessissent. Seduluis libio .iiii. Cum forib clausis
resideret curba fideł: pace salutantis sese intulit atq foratas: Ecpediens palmas nudat iatus. ast
ibi chomas. Cui didimus cognor̃ enit. cum fiatͥb una: Non fuerat. dubiani q sid̾o sub corde ge¬
rebat. Donec ruisus eo pariter residento ueniret: Qui nunqͣm subtradus erat. nũc himine
clauso: Constitit tu medio. non dedignatus aꝑtum:. Discipulo monstrare latus tactuꝙ ꝓbari

Expanded text:
lus susceptum claudere potuit, custodire non potuit. Nam depositum corpus perdidit, non assumpsit; hoc enim lus susceptum claudere potuit, custodire non potuit. Nam depositum corpus perdidit, non assumpsit; hoc enim clausis tumuli foribus gratia resurrectionis ablatum est, ut cum staret sepultura, nec inveniretur sepultus, denique cum sacerdotes honorandi causa corpus requirerent, reserato aditu tumulus non potuit reddere illae falsae cicatrices fuissent, si nulla vulnera praecessissent. : Cum foribus clausis resideret turba fidelis, Pace salutantis sese intulit, atque foratas Expandens palmas, nudat latus; ast ibi Thomas, Cui Didymus cognomen erat, cum fratribus una Non fuerat; dubiamque fidem sub corde gerebat, Donec rursus eo pariter residente veniret; Qui nunquam substractus erat. Tunc limine clauso, Constitit in medio; non dedignatus apertum Discipulo monstrare latus, tactuque probari
Abbreviated transcription (Latin):
in mo monumentis que peidem patefcã sunit ab eis quib pauloante uiui appatuerunt more mor¬
tuoꝵ putant ẽẽ redusos cambꝰ in natale mr̃i de resurrectone. Si marts res nundum liberati sunt
surrectõnem corporałr u consequent᷑ fuiñt consecuti. siam si legiiꝰ pruna resurrectõias festiuitate se
suscitante domino multa corpora sanctoꝵ uixisse cur non quotienscumq resurrestõnis festiuitaᷤ
celebiatur totiens credamus resungere erus sanctos: ubienim uotor sollempnitas iugis ẽ ni¬
gis ẽ ⁊ donoꝵ. s fortasse quis dicat: Se gulchra aaiisa sunt. monuinenta constructa sut̃ ꝙ̃ ad¬
modum ꝓdire ecinde possunt: Ut tacemꝰ quia omĩa possibnia sunt d̾o ⁊ qd̾ clausis tumu ł possit
corpus spũale educ̃ẽ ut homĩa p̃termitam iohannis tamen apłi hademus exemplum quem tumu¬

Expanded text:
in monumentis, quae quidem patefacta sunt ab eis, quibus paulo ante vivi apparuerunt, more morin monumentis, quae quidem patefacta sunt ab eis, quibus paulo ante vivi apparuerunt, more mortuorum putant esse reclusos. Ambrosius in Natali martyrum de resurrectione: Si martyres nondum liberati sunt surrectionem corporaliter vel consequenter fuerunt consecuti. Nam si legimus prima resurrectionis festivitate se suscitante Domino multa corpora sanctorum vixisse, cur non, quotiescunque Resurrectionis festivitas celebratur, toties credamus resurgere ejus sanctos? Ubi enim votorum solemnitas magis est, magis est et donorum. Sed fortasse quis dicat, sepulcra clausa sunt, monumenta constricta sunt; quemadmodum prodire exinde possunt? Ut taceamus, quia omnia Deo possibilia sunt, et quia clausis tumulis possit corpus spirituale educere, ut haec omnia praemittam, Joannis tamen apostoli habemus exemplum, quem tumu
Abbreviated transcription (Latin):
sit resurieces. fatentur emin qd̾ ueri testes ñ eeñt nisi ⁊ uera eẽc eoꝵ resurrectõ. Unde ⁊ ueat᷑ pe¬
triis dixis legitur cum de danid ioqueret᷑ in cestimoniũ̃ ⁊ sepiachrum inquit eius apit nos ẽ.
na fcm̃ abnurmꝰ quamãm ꝓp̃ cautelam salua fide pio magis desiderio opinaru oporteat qͣm incon¬
sulto defimre: qd sine perculo nescit᷑. Seda suꝑ cantica ubro .iii. Comedi faũ cum melle. meo. Rbi ui¬
nuni meum cum lacce meo. Icorpore simł ⁊ anama ad suꝑne ciuitatis ꝑ illum meruerunt atra
conscendere de quidb euangłista manifeste cestatur quia moriente in cruce dũo monuñta aꝑta sic̃t
⁊multa corpor ⁊ surtȩterunt. ⁊ post resurrectõneni euis uenerant in sanctam ciritatẽ ⁊ apparuert̃
sunt. Neq ua ratõne ilor temeritati fides acconmodanda ẽ. qui cos post ea renersos in cinerem ac denuo

Expanded text:
 resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera esset eorum resurrectio. Unde et beatus Pe resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera esset eorum resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loquereia factum abnuimus, quam quod propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulto definire quod sine periculo nescitur. Beda super Canticum lib. III: Comedi favum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo. In corpore simul et anima ad supernae civitatis per illum meruerunt atria conscendere. De quibus evangelista manifeste testatur, quia moriente in cruce Domino monumenta aperta sunt, et multa corpora surrexerunt. Et post resurrectionem ejus venerunt in sanctam civitatem et apparuerunt sunt. Neque ulla ratione illorum temeritati fides accommodanda est, qui eos postea reversos in cinerem, ac denuo
Abbreviated transcription (Latin):
mbaꝰ suꝑ lucam. lid̃ .i. genu̾a uirtuis est ihomine ꝑstõ. ut ⁊ intentio sit ⁊ acco. Item. ubi dacit pe¬
crus. anunam mecmi ꝓte ponam. erat intentõ passionis s nundum actõ. Item. Cum multa apłi¬
ca uircute ꝑegisset: postea tulit crucem atq accõnem subiit pasionis. s fuit in petro. andrea iohãne¬
⁊ cetens apsis ⁊ intentõnis ⁊ actõnis equalitas. E sermone quodam in passione apłoꝵ petͥ ⁊ pauliqͥ sic
uidentur pere ceteris peculari quadam in saluatore fid̾i uirtite precelłe. R quidem & ip̃ius dñi udi¬
cõ possumus aꝓpbare. slam petro sicut bono dispensatori clauem iegni celestis dedit: Paulo tanqͣm ꝯdo¬
neo doctori magisteriũ eccstice mstitiuõnis. Item eleuem quodãmꝰ a xͦ scie ⁊ pauilus suscepit. ulibo igit᷑¬

Expanded text:
Gemina virtus est in homine perfecto, ut et intentio sit et actio: Item: Ubi dicit Petrus: Animam meam pro te ponam , erat intentio passionis, sed nondum actio. Item: Cum multa apostolica virtute peregisset, postea tulit crucem atque actionem subiit passionis, sed fuit in Petro, Andrea, Joanne, caeteris apostolis et intentionis et actionis aequalitas. Ex sermone quodam in passione apostolorum Petri et Paulvidentur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro sicut bono dispensatori claves regni coelorum dedit, Paulo tanquam idoneo doctori magisterium ecclesiasticae institutionis. Item: Clavem quodammodo a Christo s
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. uidecur engo donũ patris hoc qs̾ ẽ. ẽẽ fiuum nomen eus suꝑ om̃e nom̃ eẽ. Iomen enimdi¬

Expanded text:
natus est. Videtur ergo donum Patris hoc quod est esse Filium, et nomen ejus super omne nomen enatus est. Videtur ergo donum Patris hoc quod est esse Filium, et nomen ejus super omne nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
inen ut cumiẽi forma di nominetur umgenituis fliis di Ioem suꝑ ioħem. cap̃. cexeui. Ditunt amrani Qua¬
ie carnerti qͣmi creaturam non nogas cum diuiuitate adoias: ꝓpterea ego adoro cam quia diuinatit. ua¬
rita ẽ. ita ut d̾̃s fauis d̾̃s sit sħo. Demiq si homine in sepetaũris add: iuing̃m ei feritio. Ueluid siquis p̃pͥu
uaut dradema rȩgaie iacens inueniat nunquid adorabit: Qrim eis uero iex fĩit indirtꝰ ꝑclmi ioi¬
na uidei uerbo natura ab onĩi creatuu. adoranda eẽt nequaq̃m psaimista diceret. Reorato scabellũ pe
uimei. Riecte igitur scabeilium pedum eiꝰ tp̃i incariatõ redemptoris dr᷑ cuieternitas meẽ pleit᷑. Am
biꝰ mepła ad philppenses. Et donarit illi nomen ⁊ c̃. ꝑsciñ di filium natum de do qui negat enauꝰ
Uñ constat hunc narum cẽ ꝑfcm̃ in natiuitate enim sua omĩa conecittꝰ indetur: In pleritudiucem̃
diuinitatis ẽ natus. Domĩa ageuda que gessit ut prius donuni accepissi q̃m gereret ad que geienda

Expanded text:
i nominetur unigenitus Filius Dei. Idem super Joannem CXXII: Dicunt Ariani: Quare carnem, quam creaturam non negas, cum divinitate adoras? Propterea ego adoro eam, quia divinitati unita est, ita ut Deus Filius Deus sit et homo. Denique si hominem separaveris ab eo, nunquam ei servio. Velut si quis purpuram aut diadema regale jacens inveniat, nunquam adorabit. Cum eis rex fuerit indutus, pericuna in Dei Verbo natura ab omni creatura adoranda esset, nequaquam Psalmista diceret: Adorate scabellum pedum ejus . Recte igitur scabellum pedum ejus ipsa incarnatio Redemptoris dicitur, cui aeternitas inesse probatur. Amistola ad Philippenses II, 9: Et donavit illi nomen. Perfectum Dei Filium natum de Deo qui negat, est Arianus. Unde constat hunc natum esse perfectum. In nativitate enim sua omnia consecutus videtur. In plenitudine enim divinitatis est natus ad omnia agenda, quae gessit, ut prius donum accepisset, quam gereret ad quae gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
surrectõnem dñi ⁊ prima uidit ⁊ c̾ondidit. Iem. Deniq matia magdatene dñm tangere ꝓhibet᷑: quia
duabitabet de resurrectõniş fidei Iua ereo eangit que fide tangait. Seduiliꝰ ille egiegiꝰ uersificator cꝰ ⁊̃ pas
dies culmem qui nominis alti: a dño dominãte trahit. pennus ꝙ ud̾e: ꝓmerut nasi mundũ atqr
tice uotum uenere gementes adtumiilũ. acuũ q uident iam corꝑe fcm̃. s: plenũ u̾tito iocũ nã
net. hiũ se iusibi. astans. Lute param dñs. prius obtulit ut bona mactr⁊ bĩanda diuuganc
miratuia. que fuit olim aduementis iten hec sit redeuntis ⁊ index. Met alis coninua po¬
tens in fragmine pemis cagnitꝰ apparuit. ⁊ c̃. Q illi qͥ cum dño irsinrererint

Expanded text:
quia dubitabat de resurrectionis fide. Illa ergo tangit, quae fide tangit. Sedulius ille egregius versificator, cujus etiam pascdies; culmen qui nominis alti A Domino dominante trahit, primusque videre Promeruit nasci mundum atque ticae notum venere gementes Ad tumulum; vacuumque vident jam corpore factum, Sed plenum virtute locum. Nam anet; hujus se visibus astans, Luce palam Dominus prius obtulit; ut bona mater Grandia divulgans miracula, quae fuit olim Advenientis iter haec sit redeuntis et index. Mox aliis conviva potens in fragmine panis Agnitus apparuit. LXXXVII. Quod illi, qui cum Christo resurrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiis ⁊ concupiscentia libro .i. Non qd̾ añcutoncisionẽ tusticia fid̾i nulla erat. Nam cum adhuc ẽẽt
in p̃putio ex sde iustificatꝰ ÷ ip̃e aprahami pat̾ gentium que fidem ipͥiꝰ erant seccature s suꝑorib tẽ¬
porib om̃imodo iatuit sacram̃tum iustificõnis ꝑx fide eadem tam̃ fides mediatoris saluos iustos faci¬
ebat antiquos. pusuos cum magnis tĩ uetꝰ testam̃tũ ꝙ inseruitutẽ geñat. s̃i lex que ñ sic dataẽ.
que possit uuuficare. s grã d̾i ꝑih̾m xp̃m dñm nr̃m luia sicut credimus noꝵ xp̃m incarue ue¬
nisse sic illi uenturũ. sic nos moituum sic illi moriturum sicut nos tesurrexisse. it̾a illi resur¬
recturũ ⁊ nos ⁊ illi ad iudiciũ mortuoꝵ uiuoꝵ q uenturũ goem inlibro de correptõne ⁊ gra.¬

Expanded text:
tiis et concupiscentia, lib. II: Non quod ante circumcisionem justitia fitiis et concupiscentia, lib. II: Non quod ante circumcisionem justitia fiicatus est ipse Abraham, pater gentium, quae fidem ipsius fuerant sectaturae — sed superioribus temporibus omni modo latuit sacramentum iustificationis ex fide. eadem tamen fides mediatoris saluos iustos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, non uetus testamentum quod in seruitutem generat, non lex quae non sic est data, quae posset unisse, sic illi uenturum, sicut nos mortuum, ita illi moriturum, sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum, et nos uero et illi ad iudicium mortuorum uiuorumque uenturum. non ergo iste huma
Abbreviated transcription (Latin):
pienuntiauerunt xpm̃n. quem ⁊ illi qui uenisse nontiarũt: sacramenta ẽẽ patuerunt. ꝓ tẽpor
diuersitate diuersa ad unicatem tam̃ eiusdem fid̃i concordissime recurrentia. Scriptũ ÷ inactib
uiuit. ꝓinde cum om̃s iusti ħ ẽ ueraces d̾i cutores siũ añ incarnatõnem siũ postincarnatõnẽ
xp̃i ĩn quo gr̃e plenitudo ꝓfecto qd̾ scriptum ẽ. non ẽẽ aliud nom̃ sub celo in quo opottet saluos fie¬
ri noc. ex illo tempore ualet ad saluandum ex quo inadam uitiatuin ẽ genꝰ humanũ. Ioem ad con-
sulta hylarii. Nt sciamus antiquos iustos quicunq ẽẽ potuert̃ non nisi peandem fidẽ uberatos ꝑꝙͣ
liberamur ⁊ nos. fidem .s. incarnatõnis xp̃i que ilł pren untialat᷑. sicut ⁊ nob̾ annuntiatur. Irem¬
ad dardamum. Sacramentum regeneratõnis nr̃e manifestum ẽẽ uoluit manifestus mediator. Erat
um̃ abraham ysaac ⁊ iacob tta sed̾s commemoret. ut hoc dicat suũ nom̃ ineternum. Icem de nup¬

Expanded text:
unt sacramenta esse potuerunt per temporum diversitatem diversa, ad unitatem tamen ejusdem fidei concordissime recurrentia. Scriptum est in Activivit. Proinde cum omnes justi, hoc est veraces Dei cultores sive ante incarnation in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad salusulta Hilarii: Ut sciamus antiquos justos, qui cunque esse potuerunt, non nisi per eamdem fidem liberatos, per quam liberamus nos, fidem scilicet incarnationis Chriad Dardanum: Sacramentam regenerationis nostrae manifestum esse voluit manifestus mediator. Erat Deum Abraham, Isaac et Jacob ita se Deum commemoret, ut hoc dicat suum nomen in aeternum. Idem de nup
Abbreviated transcription (Latin):
ut. pedes lauet. Idem de natura ⁊ grã. Ego dico pariuilum natum in eo loco ubi non potuit
ꝑ xp̃i baptisimim subueniri morte p̾uentum ictirco talem fuisse .i. fine lauacrho regenera¬
tionis exisse qr ẽẽ aliud non potint. Sed ñ eum absoluit apłs qui ait. ꝑ unum ho¬
minem pectatum intrauit in minid̾. et ꝑ pectatum mors. ⁊ ita inõs hoĩes ꝑtransiit¬

Expanded text:
ut pedes lavet. Idem De natura et gratia: Ego dico parvulum natum in eo loco, ubi ei non potuit ut pedes lavet. Idem De natura et gratia: Ego dico parvulum natum in eo loco, ubi ei non potuit per Christi baptismum subveniri, morte praeventum idcirco talem fuisse, id est sine lavacro regenerationis exisse, quia esse aliud non potuit. Sed non eum absolvit Apostolus, qui ait, per unum hominem peccatum intravit in m
Abbreviated transcription (Latin):
hac dampnatõne non se liba̾bunt qui potuetunt dicere. se nĩ audrre euangłium xͥ cum fides ex
uerentiam. Qñĩ pot̾ diti honnni In eoꝙ audieras ⁊ tenueras ꝑseuetates si uelles. Nullomodo
uerum sit ec oꝑib iegis neminem s̾tificari. si ex fide iħu xͥ pattrarchas sanctas quiaũ aduentũ
xp̃i fuerant imꝑfcõs fuisse. Quos mminoñe debemꝰ sanctos qui antiquitꝰ faerunt ec fide tͥ uistaca¬
tos. Si quidem abraham uidit diem xp̃i ⁊ moyses mnores diuicias estimauit chesauris egipt̃õꝵ¬

Expanded text:
hac damnatione non se liberabunt qui potuerunt dicere non se audisse Evangelium Christi, cum fides ex verantiam ni, patriarchas et sanctos, qui ante adventum Christi fuerunt, imperfectos fuisse. Quos admonere debemus, sanctos, qui antiquitus fuerint, ex fide Christi justificatos, siquidem Abraham vidit diem Christi, et Moyses majores divitias aestimavit thesauris Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinis que hominib cum uibet᷑ appareat hũs incorpoieimi quo semꝑ uideat dr̃a Item. Inellig̾ẽ
nos aportet constare hominẽ ex corporeo ⁊ incorporeo constare angłm ex curpore ⁊ spũ. p̃cipua inter ore
acuras dignitate formato. Sp̃c nauiq illi ÷ oim spũ creato potior. corpus ÷ illi de potissimo om̃ium ele m̃to
m .s. f .i. utentem. Ignem uero ñ eẽ spm̃ manifestium ÷ͥ quia non istic allegorice aliqiud accipiendũ ÷ si¬
ait ulud uͥ ait dñs Ionem ueni inict̾e urt̾ram cum de spũ sancto dic̾et. Non enĩ credi fas ÷ auimas humariaᷤ
ad amorem diuinum participatõre spe inflaminari. quia eodem bono lonus ẽ. homo quo bonus ÷ angls ⁊
uidisti aliquam similitudinẽ in die qua locutus ẽ. dñs uob̾ in oreb. de medio ignis. ne forte decepti faciatis uob̃

Expanded text:
nis, quod hominibus cum videtur apparet, habens incorporeum, quo semper videat Deum. Item : Intelligere nos oportet, constare hominem ex corporeo et et incorporeo, constare angelum ex corpore et spiritu, praecipua inter caeaturas dignitate formato. spiritus illi namque est omni spiritu creato potentior, corpus illi de potissimo omnium elementos ignem urentem . Ignem vero non esse spiritum manifestum est. Quia non istic allegorice aliquid accipiendum, sicut illud, ubi ait Dominus: Ignem veni mittere in terram cum de Spiritu sancto diceret. Non enim credi fas est animas humanas ad amorem divinum participatione spiritus flammari, quia eodem bono bonus homo, quo bonus est angelvidisti aliquam similitudinem in die, quo locutus est Dominus vobis in Horeb de medio ignis ne forte decepti faciatis vo
Abbreviated transcription (Latin):
ranima a domino suscipitur ntraꝙ pant̃ saluaret: Nam nec caro ip̃a fuit ad̾. fuio suscipienda. nisi
fiuss diuma susceptõne liberanda. Aicinnus ad harolum. lib̃ .ii. cap̃ x. Om̃ia subiecisti suo pedu nꝰ
ticiam um qua naturałi unam credit᷑ me ꝑsonam. NIñ iohannes baptista. tp̃o singilariter ac sine metisia¬
ra datum sp̃t̃ largitatẽ dixit. Nonenim ad mensurã dered̾s spm̃ quia omis plenitudo diuinitatis .¬
eo habitatt. Item ubi enu mensura dr᷑ non ẽẽ plenitisto ꝑfectõmic inuenitur. Item. Ionem̃ estimã¬
dumẽ anime xp̃i in aliquo pltuam deẽẽ tiuunitatis noticiam cuius una ẽ ꝑsona cum uerdo quamsic
sapientia susceptt. ut cum ip̃a diuinitate sua una sit in trinitate ꝑsona. i x aesᷤ. ⁊e laptistno ꝑuui

Expanded text:
et anima a Deo suscipitur, utraque pariter salvaretur. Nam nec caro ipsa fuit a Dei Filio suscipienda, nisi et anima a Deo suscipitur, utraque pariter salvaretur. Nam nec caro ipsa fuit a Dei Filio suscipienda, nisi divina susceptione fuisset liberanda. Alcuinus ad Carolum lib. II, cap. XI: Omnia subjecisti sub pedibus ejus. tatis notitiam, eum qua naturaliter unam creditur habere personam. Unde Joannes baptista Christo singulariter ac sine mensura datam spiritus largitatem dixit; non enim ad mensuram, ait, dat Deus spiritum, quim aestimandum est animae Christi in aliquo plenam Divinitatis deesse notitiam, cujus una est persona cum Verbo, quam sic Sapientia suscepit, ut cum ipsa divinitate sua una sit in Trinitate persona, id est, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. Nestio quałr ãccipimꝰ unigenitum a pr̃e plenum gr̃e ⁊ uentatis. siuł illi plenitudini ueritatis
plenitudo ueritatis habet᷑ qͥñ ip̃iꝰ uetitatis aliquid ignoratur: & absit ut de xp̃o sentiat᷑. Ioem de nip¬
num puer non credet malicie ut eligat qd̾ bonum ẽ. Si anima uł intellectis nature u xp̃o defuisse
creditur humane quid in infance bonum malumq dr᷑ ignorasse: Aln illam filiam d̾i naturam diui¬
nam ignorantie boni ialiq subicimus ut humanã inxͦ animam denegemꝰ: Ita nec credentꝰ ẽ ħosus¬
humana que ratõnis capo naturałr facta ẽ bonũ malummꝙ in infante xp̃o nisuse dr᷑ que sd̾m eũn¬
gelicam u̾itatem in pũi iħu sapiã ⁊ grã ꝓfecisse narrat᷑ sicut lucas dicit. ꝑuer aucem crescelat ⁊ cõ¬
fortabatur plenus saprã Et paulopost. Iesus ꝓsiciebat etate ⁊ gracia apit dñ ⁊ homines Nam
si nacuralem inttmntiam que om̃ib ÷ concesta ñ hiẽt Item effectus pie susceptõnis exigit ut dum caro

Expanded text:
nde nescio quomodo accipiamus Unigenitum a Patre plenum gratiae et veritatis, si vel illi plenitudini veritatis plenitudo veritatis habetur; quando ipsius veritatis aliquid ignoratur. Quod absit ut de Christo sentiatur. Idem de myntiat puer bonum, non credet malitiae, ut eligat quod bonum est. Si anima vel intellectus naturae in Christo defuisse creditur humanae, quid in infante bonum malumque dicitur ignorasse? An illam Filii Dei naturam divinam ignorantiae boni malique subjicimus, ut humanam in Christo animam denegemus? Itaque nec credendus est homo sushumana quae rationis capax naturaliter facta est, bonum malumque in infante Christo nesm crescebat et confortabatur plenus sapientia. Et paulo post: Jesus proficiebat aetate, et gratia apud Deum et homines. Nam si naturalem intelligentiam, quae omnibus est concessa, non haberet. Item: Effectus piae susceptionis exigit, ut dum caro
Abbreviated transcription (Latin):
petrus dm̃ uellet a passione retiocare: dñs ait. Non sapis que d̾i sunt. s que hontinũ Suscepit
ergo uoluntatein meam tristiciam meam. Confident̾ trsticiam nomino quicrucera predito.
¶ea ẽ uoluntas qͣi suam dyxit quia ut h̾o suscepit tristiciam nrieam ut h̾o locutꝰ ẽ ⁊ ido ait: Nõ
Michi patit᷑ mͥ tristis t̃. michi dolet. Ergo ꝓ me ⁊ in me doluit qui ꝓ se uicħ habuit qd̾ dołet. Do

Expanded text:
Petrus Dominum vellet a passione revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Suscepit Petrus Dominum vellet a passione revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Suscepit ergo voluntatem meam, tristitiam meam, confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas, quam suam dixit, quia ut homo sumihi tristis est, mihi dolet. Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Do
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sunt. uerum dicis. Si qñ ⁊ qua forma loquat᷑ aduerte. Rominis sub̾iam gerit. hominisas¬
sumpsit affcm̃. Non ergo .q. d̾s. s qͣi hamo loquit᷑. cura scriptum sit ded̾o impossibile enĩtibi:
ruchil. De quo aũ dubitat de se an de pr̃ẽ: De eo utiq cui dicit trausfer: dubitat hominis asstũ. Ci¬
met xp̃c dum petrus nontunet : petrus dicit aninam mocĩ ꝓte ponam : ip̃c dicit. animamã tur¬
batur. Ucrumq uerum ẽ. ⁊ plenũ utriunq ratõnis. qd̾ inferior non timet. ⁊ fuꝑior genit timentis
asfectum. Ine enim .q. homo uim mortis ignorat. iste q d̾s in corpore coustitutus fragilitatem
carns exponit. ut eoꝵ quii sacramentirin incarnatõnis abhorrent: exludet᷑ inipietas irem
⁊ filius ħt parestatem. Una ergo uoluntas ubi una oꝑatõ. si alia nolunttis hominis aliad̾i. sũ

Expanded text:
Christi sunt. Verum dicis. Sed quando et qua forma loquatur adverte. Hominis superbiam gessit, hominis asChristi sunt. Verum dicis. Sed quando et qua forma loquatur adverte. Hominis superbiam gessit, hominis assumpsit affectum. Non ergo quasi Deus, sed quasi homo loquitur, cum scriptum sit de Deo: Impossibile enim tibi nihil. De quo autem dubitabat, de se an de Patre? De eo utique, cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Timet Christus, dum Petrus non timet? Petrus dicit: Animam meam pro te ponam ; Christus dicit: Anima mea turbatur . Utrumque verum est, et plenum utrumque rationis, quod inferior non timet, et superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo vim mortis ignorat, iste quasi Deus in corpore constitutus fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum incarnationis abjurent excluderetur impietas. Idem , eamdem habet Filius voluntatem. Una ergo voluntas, ubi una operatio. Sed alia voluntas hominis, alia Dei. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
passione ñ possumus Idem in psalmo .c. Omiũ apłoꝵ fides ułq ad resurrectõtus tempus fuit trepida.
tus eterna dolorem passionis exciperet. ambrꝰ in libio de incarnatõne. Infinios in se presignans
Uñs ait. Eranseat. a in .c.i. sori enim uere timelat dñs pati tercio dnie resurrecturꝰ ⁊ cum arde¬
ret pautus dissolui ⁊ ẽẽ cum xp̃o. Iste gaudet coronandꝰ. tristis ẽ dñs coronaturꝰ: S tristiciã sic
assumpsit quomodo carnem. fuit enim tristis. s uoluntate tristiciam suscepit ueram. quomͦ uo¬
iuntatem carnem ueram. Ioem de triuitate ad grãnum ubro.i. Scriptum ẽ inquiũt hrti¬
ci pater si poͥ ᷤͤ ÷ tranfer a me caucem hunc. ⁊ id̾o si om̃rp̃s ẽ. quomodo de possiblitate ambigit:᷑
Ergo quia om̃i potentem ꝓbaui. ꝓbaui utiq eum ambigere de possibłitate ñposse. uetla inquis

Expanded text:
passione non pospassione non postus aeterna dolorem passionis exciperet. Ambrosius in libro De incarnatione Domini: Infirmos in se praesignans Dominus ait: Transeat a me calix iste. Non enim vere timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, et cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo, iste gaudet coronandus, tristis est Dominus coronaturus. Sed tristitiam sic assumpsit, quomodo carnem; fuit enim tristis, sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Idem De Trinitate ad Gratianum, lib. II: Scriptum est, inquiunt haeretici, Pater, si possibile est, transfer a me calicem hunc, et ideo si omnipotens est, quomodo de possibilitate ambigit? Ergo quia omnipotentem probavi, probavi utique eum ambigere de possibilitate non posse. Verba, inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
una saltrm hora non ugilet. petrum ido ex tra quia pre ceteris nõse scandairaturũ fi a̾t
gloriatus. Interrogat ut ꝙ pater uult bibendi calicis in eos ex se transeat fartitudo. Item. Sĩc
quidem ꝓmptꝰ ẽ. caro autem infirna. sĩ utiq de se. Ad eos enim dic sermo conuersus ẽ au qͥ¬
modo nunc de se sp̃e ꝓmptus si suꝑius tristis ẽ anima usq ad mortem: s uiguan p̃cipit.
orati ne in temptatõnem incidant. ne infirmitati corporis succumbant. Item passurit disai¬
puł ꝑ fid̾i iustificatõnem oem in se corporis nr̃i infirmitatem assumpsit. cruiciq secum uni¬
cun aduersus diabolum passionis uello sit deceitandum oñs iurxcuutatum nrãrum dolores cucor¬
pore enis ⁊ passione moriunt᷑. ⁊ ido̾ transtre ab eis calꝑx non potest nisi ilium bibat. qr pati nisiec eius

Expanded text:
una saltem hora non vigilet. Petrum ideo ex tribus, quia prae caeteris non se scandalizaturum fuerat una saltem hora non vigilet. Petrum ideo ex tribus, quia prae caeteris non se scandalizaturum fuerat gloriatus. Item: Rogat, ut quod Pater vult bibendi calicis in eos ex se transeat fortitudo. Item: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Non utique de se; ad eos enim hic sermo conversus est. Aut quomodo nunc sit spiritus promptus, si superius: Tristis est anima mea usque ad mortem? Sed vigilari praecipit et orari, ne in tentationem incidant, ne infirmitati corporis succumbant. Item: Passuris discipulis per fidei justificationem, omnem in se corporis nostri infirmitatem assumpsit, secumqucum adversum diabolum passionis bello sit decertandum, omnes imbecillitatum nostrarum dolores cum corpore ejus et passione moriuntur. Et ideo transire ab eo calix non potest, nisi illum bibat: quia pati nisi ex ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tem fides eẽt firmanda credentiũ. Demum orat. pat̾ mi si possi ͤ ẽ. t ranseat ame ailoe iste.
S cam̃. ñ sicut ego uolo. s̃ sicut tu u. Non ait ame calix iste. Qui autem ut ase transeat ro¬
erant metus ẽ. atq id̾o qr ñ ÷ possibile se non pati ꝓhus rogat qui passuri erant pestse.
dicens. T̃ranseat calix a me .i. quomodo a me bibit᷑ ita au hiis bibatur: sine spei difsidentia.
site sensu dolauş. fiĩ mecu mortis. It̾o autem si possibłe ⁊ quia cartir⁊ sengumi grauis tetror
ẽ ⁊ disficile est eoꝵ a terbitate corpara humana ñ iuinci. R autem ait. Non sicut ego uolo s si¬
cut tu. uellet quidem eos non pati ne forte in passione diffidant. s coheditatis sue głam sine
passionis difficultate mereant᷑. Item. Discipulos dormientes ⁊ petrum coarguit cur secuim

Expanded text:
te fides esset firmanda credentium. Demum orat: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; te fides esset firmanda credentium. Demum orat: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Non ait: transeat me calix iste. Qui autem ut a se transeat roerant metus est; atque ideo quia non est possibile se non pati, pro his rogat qui passuri erant post se, dicens: Transeat calix a me, et quomodo a me bibitur, ab his bibatur sine spei diffidentia, sine sensu doloris, sine metu mortis. Ideo autem si possibile est, quia carni et sanguini gravis terror est et difficile est eorum acerbitate corpora humana non vinci. Quod autem ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu, vellet quidem eos non pati, ne forte in passione diffidant, sed cohaereditatis suae gloriam sine passionis difficultate mereantur. Item: Discipulos dormientes et Petrum coarguit, cur secum
Abbreviated transcription (Latin):
mesticie repiamus assumptis petro ⁊ iacobo ⁊ iohan ne cepnit erstis cẽ. Ergo ñ antem eristis⁊
q̃m assumpsit. ⁊ om̃is metus illiꝰ eẽ cepit uł assumptis. ata ita non de seorta ẽ. s de hus̃ quos
assumpserat. mestitudo. Seniq ait. Tristis ⁊ anima mea usq ad mortem. ñ ait ꝓ martẽ. Nã
si de morte eint metꝰ: ad eam utiq referri ap̃ qm erit debuit. Suꝑus dycerit. S̾candalum
patiemini inista nocte scielat enim exterrendos. sugandos. regaturos. S quia sp̃c blapho¬
mie nec hic nec ineter᷑numi remittit᷑ meruit ut se dñi abnegarent quemcesum conputũ
⁊ crucifpcum erant contemplaturi. Aue tatõ in petro setuata ẽ. quicum negaturus eẽt ita
negauit. ñ noui hominẽ. quia dcm̃ ẽ aliquid in filuum hommis remittit᷑ Tristis ergo ẽ usq
ad mortem. Non itaq mors s tempus moras in metu ẽ quiꝰ posteam resutredõnis uirtũ¬

Expanded text:
inis reperiamus. Assumptis Petro et Jacobo et Joanne coepit tristis esse. Ergo non ante tristis est quam assumpsit, et omnis metus illius esse coepit illis assumptis, atque ita non de se orta est, sed de his quos assumpserat, moestitudo. Deinde quod ait: Tristis est anima mea usque ad mortem, non ait propter mortem, nam si de morte erat metus, ad eam utique referri, propter quam erat, debuit. Superius dixerat: Scandalum patiemini in ista nocte. Sciebat enim exterrendos, fugandos, negaturos; sed quia spiritus blasphemiae nec hic, nec in aeternum remittitur, metuit, ne se Deum abnegarent, quem caesum, consputum et crucifixum erant contemplaturi. Quae ratio in Petro servata est, qui cum negaturus esset, ita negavit: Non novi hominem, quia dictum est, aliquid in Filium hominis remittetur. Tristis est ergo anima usque ad mortem. Non itaque mors, sed tempus mortis in metu est, quia post eam resurrectionis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Tristis ẽ anuna mã iisq ad mortẽ. ⁊ illud. pater si possibłẽ ẽ. transeat ame calix iste. Et rursim. sp̃c
incormpte sub stantie imbeculitatis. sue sorte assuraptõ carnis infecerit. ⁊ eternitatis ratritam
fragilitas acrepit qui ad metum tristis ẽ. si ad dolorem infirma. si ad mortem trepida iami tortup¬
cõni subdica ent. ac siecernitas mutata in uetum si pot ẽẽ qd̾ ñ erat. potuit ꝑ inde ħ qd̾ m ea
iualẽ. tal etermis ẽ. Eteretas
aiuem in sinito manens ut inhus q̃ fuerunt ita in uł que consequent ostenditꝰ dem¬
postenditur integra incorrpta. S eoꝵ omis hic sensusẽ. ut opinent᷑ mecũ mottis
tudi filium incidise. qui asserunt eum ñ de eternitate ꝓlatũ reqi de insinitato paterne
sudbie extitisse Ꝙ si euangłioꝵ capaces ẽẽ potuisent sciuent d̾i uerbum in prinapio dm̃. Mori

Expanded text:
Tristis est anima mea usque ad mortem , et illud: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et rursum: SpirTristis est anima mea usque ad mortem , et illud: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et rursum: Spirincorruptae substantiae imbecillitatis suae sorte assumptio carnis infecerit et aeternitatis naturam fragilitas acceperit, quae si ad metum tristis est, si ad dolorem infirma, si ad mortem trepida, jam et corruptioni subdita erit; ac si aeternitas demutata in metum, si potest esse quod non erat, potuit perinde hoc quod in ea alis aeternus est. Aeternitas autem in infinito manens ut in his quae fuerant, ita in illis quae consequentur extenditur semper integra, incorrupta. Sed eorum omnis hic est sensus, ut opinentur metum mortis in Dei Filium incidisse, qui asserunt eum non de aeternitate prolatum neque de infinitate paternae substantiae exstitisse, quod si Evangeliorum capaces esse pot
Abbreviated transcription (Latin):
tati nemo audelit depuitare ⁊ coutra naturm se ẽ sudare sanguinem nec infiraitas c. qd̾ potestas
contra naturam gessit. Item apłs iocutus ẽ. sam ⁊ si crucifixeus est ex infirmitite nr̃a s uruit & uir¬
tute dĩ. Nti cum in eodem eẽt infirmitas ad passionem ⁊ ad uitam d̾i uirtus ñ alius ac diuisus. a seeẽt
qui ⁊ pateret᷑ ⁊ uiueret. Item in psalmo. E̾s in nomine tuo saluũ. in .f. passio illa uoluntario sus¬
cepta ĩ. offc̃õ quide in ip̃a satisfactura penali. ñ tuli pene sensu lesura patientem ñ qd̾ illa ñ habuĩt
ledendi naturam s qd̾ doloreni duimitatis nature ñ sentit. ꝑassus ergo ẽ & quia se sianecit uolun¬
tarrus passioni. s eamen anature sue uittute ñ excidit ut doleret. Idem suꝑ macħm cap̃. xxꝑx. aruqͣ

Expanded text:
tati nemo audebit deputare; et contra naturam est sudare sanguinem, nec infirmitas est, quod potestas tati nemo audebit deputare; et contra naturam est sudare sanguinem, nec infirmitas est, quod potestas contra naturam gessit. Item: Apostolus locutus est: Nam et crucifixus est ex infirmitate nostra, sed vivit ex virtute Dei, et cum in eeus, in nomine tuo salvum me fac. Passio ipsa voluntarie suscepta est, officio quidem ipsa satisfactura poenali, non tamen poenae sensu laesura patientem; non quod illa non habuerit laedendi naturam, sed quod dolorem divinitatis natura non sentit. Passus ergo est Deus, quia se subjecit voluntarius passioni, sed tamen a naturae suae virtute non excidit, ut doleret. Idem super Matthaeum, cap. XXXII:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tratice. ⁊ pbi uero trisicia usq ad inotem ẽ mors tristicie ̃ finis. Iem. Gauit. pater. si postile
tuaseat a nie calx iste. Non ragat ne secum sit s ut asc transont. de iñ rogat ne uoliiitas sla
feat ⁊ qd̾ nuit effici. id iꝑ̃m conceti sibi non nult. ait enim. son sicut ego uolo si sicut tui uis.
Ut uoluntate calcis tep̃candi in se humane soluicitudinis significans consortium sententia ase
unite sibi ꝯmimisq cum prẽ non disterneret uoluntatis Item orate ne intretis in teraptatõnẽ.
c̃ slui scardaliraturos se poincelant᷑: in scandalũ pinfirintatẽ carnis erant futuar. Non g
sire orat ne ii hris .s. maneat. Itera: kait si possibłe s. docuit ꝙ ait petro ecce sathanas ecpetiuit
ut uos uentuet sicue triticum Tristicia gͥ usq ad mortem domino ÷ quia in morte monimm̃tor
angł̾m astisse conforcantem eum. Quo assistente ꝓlixuis orare cepit. ita ut guttis sang̾nũ

Expanded text:
 ad mortem est tristitiae est finis. Item: Oravit: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste . Non rogat, ne secum sit, sed ut a se transeat. Deinde rogat, ne voluntas sua fiat, et quod vult effici, id ipsum concedi sibi non vult. Ait enim, non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; ut voluntate calicis deprecandi humanae in se sollicitudinis significans consortium, sententiam a se unitae sibi communisque cum Patre non discerneret voluntatis. Item: Orate ne intretis in tentationem, etc. Qui non scandalizaturos se pollicebantur, in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri. Non ersire orat, ne in his scilicet maneat. Item: Quod ait si possibile est, docuit quod ait Petro: Ecce Satanas expetivit, ut vos ventilet sicut triticum . Tristitia autem usque ad mortem Domino est quia in morte, monumentorangelum astitisse confortantem eum, quo assistente prolixius orare coepit, ita ut guttis sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
rał assestuis minime puisruit. Nec enimfiuos quos cater fuam ẽt nouerat ane doitre poterat mori¬
entes uidere. Si erat ius aioris interior que dolorem ninceret eatmis. urte. ⁊ passuro petro dt᷑ aluste
unget ⁊diucet qiuo ñ ius. Neꝙ enim plenisime petuis si nolet: ꝓ ꝯxp̃o parti pociuss S marꝯnũse

Expanded text:
lis affectus minime pulsarit. Neque enim filios, quos carnem suam esse noverat, sine dolore poterat morilis affectus minime pulsarit. Neque enim filios, quos carnem suam esse noverat, sine dolore poterat morientes videre; sed erat vis amoris interior, quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Alius te cinget et ducet quo non vis. Neque enim plenissime Petrus, si nollet, pro Christo pati potuisset; se
Abbreviated transcription (Latin):
ne cgxi. Ectendes inquit manus tias hoc t̃ crucifigeris ad hoc autem nt ueniat aluis te aingeti
ducet quo non ius. prius dyait quo sieret deiide dyxit quomodo fieret. Non enim crutifxꝰ s crucsigẽ¬
uus quo noliet ẽ ductus. Nam crucifxus abut quo u̾olebat. Solutus quippe a corporie uoebat es
ciun xpõ .s si fieti posset preter mortis malestiam. ad quam nolens ductus ẽ. siolens ãd eam uenit
s uolens eam uicit. ⁊ reliquit hunt infirmitatis astectum. quo nemo uult mori tisc adeo natura¬
lem ut eum bento petro uec seneclus anferte potũit cui dcm̃ ẽ. Cum enueris duceris quo ñ ue.
apter nos consolandos ⁊ in se tia nsfigurauit ip̃e saluatar dicens pacter siseri pot̾ transeat ⁊t. Loi
ntq meriuenerat nec haberuat morcis neccitatem s noluntatem. potestate positurꝰ animani suam
siquem hr̃ec supꝑstiem non poset hr̃e consortem. semo engo exisinet qdꝰ el cot mouentile flur ⁊e¬

Expanded text:
Ad hoc autem ut venias, alius te cinget et ducet quo non vis. Prius dixit quod fieret, et deinde dixit quomodo fieret. Non enim crucifixus, sed crucifigendus quo nollet est ductus; nam crucifixus abiit quo volebat. Solutus quippe a corpore volebat esse cum Christo, sed si fieri posset praeter mortis molestiam, ad quam nolens ductus est. Nolens ad eam venit, sed volens eam vicit, et reliquit hunc infirmitatis affectum, quo nemo vult mori, usque adeo naturalem, ut eum beato Petro nec senectus auferre potuerit, cui dictum est: Cum senueris, duceris quo tu non vis . Propter nos consolandos etiam transfiguravit in se Salvator dicens: Pater, si fieri potest, transeat, etc. Qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntatem, potestate positurus animam suam si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemo ergo existimat quod ejus cor morientibus
Abbreviated transcription (Latin):
crede qd̾ esurient. Nec nos illa terret inepta calumpnia qua resistentes auint. Ergo sub
nact̃itate positus fuit quia comprehens flagellatꝰ crucisycus ⁊ mortiuis ÷ ut tandem inilłi¬
gatur sic eum passiones animi. uoluntate dispensatõnis ueras cam̃ ut placuit fuscepise
quemadinedũ pusiones corporis eadem dispensatõnis uoluntate sñ ulla neccitare suscepit¬
uerume ut opute hac uoluntate exibuit ⁊ car̃ ueristime eciburt. Sicit engo nec nos nec illos
nectĩtatis norits quisquam auellit a fide uerisime passionis ꝑ qͣm corpiis ei ostendit᷑ sic̃ nos iro
no mine ueccĩtaitis nemo deterret a fide uerisime affectõnis ꝑ quani eiis animam cognosci mos r
in psalmo. xeie. ¶Suita gesit idm corpiis ex quo intłłigimꝰ quia habuit corpͥ. tbilauit ledit do¬
niutt. flagellatus ẽ. crucisꝑcus mortiiis Auomodo eigo ex hiis indicus cognoscimus quia uerũ cor

Expanded text:
credere quod esurierit. Nec nos illa terret inepta calumnia, qua resistentes aiunt: Ergo sub necessitate positus fuit, quia comprehensus, flagellatus, crucifixus, mortuus est, ut tandem intelligatur, sic eum passiones animi voluntate dispensationis, veras tamen, ut placuit, suscepisse, quemadmodum passiones corporis eadem dispensationis voluntate sine ulla necessitate suscepitUtrumque, ut oportebat, voluntate exhibuit, et tamen verissime exhibuit. Sicut ergo nec nos nec illos necessitatis nomine quisquam avellit a fide verissimae passionis, per quam corpus ejus ostenditur, sic nos ipso nomine necessitatis nemo deterret a fide verissimae affectionis, per quam ejus animam cognoscimus. Idem, in psalmo XXIX: Multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus. Ambulavit, sedit, dormivit, flagellatus est, crucifixus, mortuus. Quomodo ergo ex his indiciis cogn