comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et dixit nõ decet sapientem au̾tere suꝑ eo qd ꝑdidit s residua con¬
iare. ¶ Et dix qui nõ bñfacit amicis suis cũ põt deserẽt eũ cũ in di¬
gebit eistem. ¶Et dix bonitas sapie seu sciencie est qua nõ põt ẜur
ꝑ que cognoscitur sapiens ꝙ sit sapiens. et rñdit qͣn nõ irascitur dum
sihi in niriatur nec qñ lautatur exltat. ¶ Et dix̾unt ei ꝑ que uindita¬
cumt hoĩes ad ocłi cecitatem et ꝓinte tolent net de aĩe cetitate tur bantur
quia nõ uident eam. ¶ Et dix̃ discipsis suis cognemini lucrari sensũ
pr̃na que hereditauerat apr̃e. cui dix tena te norat hõies ⁊ iste deuorãt
am. ¶ Et dixunt ei quare nõ cõmuiuntur scĩa et thesarus. Rñd
quia ex eis idem ꝯpletum stare nõ põt. ¶ Et dixit qui confidit in
sua fortuna nec est sollicitus ad ꝓficienda bona retro cedit ab eis sitꝰ

Expanded text:
 Et dixit: non decet sapientem advertere super eo quod perdidit, sed residue con Et dixit: non decet sapientem advertere super eo quod perdidit, sed residue conservare. Et dixit: qui non benefacit amicis suis cum potest, deserent eum cum indigebit eisdem. Et dixit: bonitas sapiencie seu sciencie est qua non potest seper que cognoscitur sapiens quod sit sapiens? Et respondit: quando non irascitur dum sibi iniuriatur, nec, quando laudatur, exultat. Et dixerunt ei: per que vindicatpiciunt homines ad oculi cecitatem et proinde dolent, nec de anime cecitate turbantur quia non vident eam. Et dixit discipulis suis: conemini lucrari sensum erat a patre; cui dixit: terra devorat homines, et tu devoras eam. Et dixerunt ei: quare non conveniuntur sciencia et thesaurus? Respondit: quia ex eisdem completum stare non potest. Et dixit: qui confidit in sua fortuna nec est solicitus ad proficienda bona, retrocedit ab eis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
formam marisrectificare aĩas nrãs et rectificare alios studete qd si nõ
ecitis dãpnficabitis nosmet ip̃os dico uobis in ueritate quia hylaris¬
fu existo eo ꝙ aurũ ⁊ argentum ab horrui. Maiorem hẽs mĩc delectatõem
ꝙͣ hebam qñ congregabo diuicias quia tunt agnietabantur mei cogita¬
us et ñc mea crescit aleicritas in sapĩam acquirendo et signũ qd̾ in au
et argento nõ sit com̃i aliquid est quod in uenimꝰ aliqͣs terrarum mo¬
bitur ubiq t̾raꝵ. ¶ Et dixit in quirite aĩaꝵ irtutes et salui eritis
net conenĩ acquirere qd̃ cito ꝑdetis. Sequanum bonos bonos p̃deces¬
sores mrõs oruetis nos istitia et castitates uestes in dinte et felites eri¬
s ⁊ lautabuntur acta ña. ¶ Et dix consuetudo pͥualet om̃ib reb.¬
¶ Et dix mali mores dapnãt et in ficiunt oꝑa sicut aloes in ficit mella.¬

Expanded text:
formam mari. Rectificate animas vestras, et rectificare alios studete; quod si non formam mari. Rectificate animas vestras, et rectificare alios studete; quod si non feceritis, damnabitis vos ipsos. Dico vobis in veritate quod ylaris existo eo quod aurum et argentum abhorrui; maiorem nunc habeo delectationem quam habebam quando congregabam divicias, quia tunc augmentabantur mei cogitatus, et nunc mea crescit alacritas in sapienciam acquirendo. Et signum quod in auro et argento non sit bonum aliquod est quod invenimus in aliquis terrarum motur. Et dixit: inquirite animarum virtutes et salvi eritis,neque conemini acquirere quod cito perdetis. Sequamini bonos predecessores vestros, ornetis vos iusticia et castigater vestes induite et felices eritis, et laudabuntur acta vestra. Et dixit: consuetudo prevalet omnibus rebus. Et dixit; mali mores damnant et inficiunt opera velut aloes inficit mella.
Abbreviated transcription (Latin):
facẽt quasi dũo miliaria intra desertum erat inbitans sẽt p̃dicait
bñfecit eaueeliter  łra ut nec potentes sua potentia salutem maig̾ ꝙ
tebiles conseꝙͣ fer siliter pp̃ sensus quod oms hnt ab eo. Non cogite¬
tis in ineo qd̾ ucte nõ est s meo quod cõnenit. quid eĩ nobis confer
aurũ ⁊ argentum et cuiꝰ ppͥetatis sũt quare ea diligitis: Deus or
dinauit quid uobis sufficiat in istꝰ mũdo ⁊ in alio et ubõ est sapĩa
et tior ip̃ins que sunt daues conitatis p̃p̃ quod lucri omittetis
ꝙ inter nos efficit odium et inimicitiam. si eĩ sciretis ꝙͣ mlle est
quod apͥcianun pocius odiretis. ¶Seqminini delectationen que
prouenit ex proprietate forme ⁊ non sequanũ mitum comestiones et
occitões que sunit a proprietate materie coneñ forme assimilari ⁊ uo
inatie que formai ꝑ ficitur: et bñdixit homerus ineitiam atbui semĩe et

Expanded text:
faceret, quasi duo miliaria iuxta desertum erat inhabitans. Et predicavfaceret, quasi duo miliaria iuxta desertum erat inhabitans. Et predicavbenefacit equaliter, ita ut nec potentes, sua potencia, salutem magis quam debiles consequantur; similiter propter sensus quos omnes habent ab eo. Non cogitetis in eo quod necesse est, sed in eo quod convenit. Quid enim confert vobis aurum et argentum, et cuius proprietatis sunt? Et qualiter ea diligitis? Deus enim ordinavit quod nobis sufficiat in isto mundo et in alio; et illud est sapiencia et timor ipsius, que sunt claves bonitatis; propter quod lucrari omittetis quod inter vos efficit odium et inimicitiam. Si enim sciretis quam vile est quod apreciamini, pocius odiretis. Sequamini dilectionem que provenit a proprietate forme, et non sequamini multum comestiones et potationes que sunt a proprietate materie; conemini forme assimilari et non materie, que forma perficitur. Et bene dixit Homerus materiam attribui femine et
Abbreviated transcription (Latin):
te bono gn̾e grecoꝵ scu de ꝓgeme esculapii. cuiꝰ mat̾ fuit
de gn̾e galomis legũ conditoris et cepit ꝓmo disce artem
imi platens ei quod distebat in ea. s ab hominaibitur. quod discebat
in ea nõ recetens asocrate pͥusꝙͣ auduet eũ aqͥnq annns: et obeute
socrate in tellexit ꝙ in egypto eiant quitam pitagore distipłi ad quod
atcessit et ꝓficiens cũ eis redit athenis ubi statunt duas scolas:
m scĩa dutens laudabiliorem uitam que possibilis eẽt infatiendis
fidebat eostem mores posse defacili ꝑ mutaris qui mno si ip̃os ouĩo
corrig̾e uellet ut dec̾et uidebat sicut de sotrate fc̃m iã fu̾at sibi mort
tans eam ut ip̃am nõ in telliget isi sapiens didicit athimoteo et
asocrate assumens ab eis ples opĩones ex quib conposint ples libros¬
.s. buii fint demissi coleris pultre et bone dispõitꝰ formosorum ocłoꝵ
ad deẜtum et eiꝰ nox sita ꝙ aliquociens exaltabat locin euis nõ pate¬

Expanded text:
ecorum, scilicet de progenie Esculapii. Cuius mater fuit de genere Zalonis, legum conditoris; et cepit primo discere artem poeticam placens ei quod discebat in ea sed abhominabatur quod sciebat in ea, non recedens a Socrate priusquam audiret eum quinque annis. Et obeunte Socrate, intellexit quod in Egypto erant quidam Pictagore discipuli ad quos accessit et proficiens cum eis redivit Athenas ubi statuit duas scolas in sciencia, ducens laudabiliorem vitam que possibilis esset, in faciendis fidebat mores eosdem posse de facili permutari, quin immo, si ipsos omnino corrigere vellet, ut deceret, videbat, sicut de Socrate factum iam fuerat, sibi morttans eam, ut ipsam non intelligeret nisi sapiens. Didicit a Timeo et a Socrate assumens ab eis plures opiniones, ex quibus composuit LVI libros. Fuit demissi coloris, pulchre forme, bone dispositionis, formosorum oculorad desertum et, ut vox sua quam aliquociens exaltabat locum eius non pate
Abbreviated transcription (Latin):
solacia deuut timor ¶ Et dix̃. sit̃ sib et potus eg̃s nõ con¬
fu̾t. sit cordib mũdi amore ꝑplexis nõ conferunt uerba dei
¶Et dix̃. nũꝙͣ conati sunt homines adũ publicanta occłta.
qͥn pate facerent ea. et dix. mũdi p̾ciosior est homo qui qui nõ
homines quidam nõ saciantur l in uemant. alii non i¬

Expanded text:
solacia demit timor. Et dixit: sicut cibus et potus egris non consolacia demit timor. Et dixit: sicut cibus et potus egris non conferunt, sic cordibus mundi amore perplexis non conferunt verba Dei. Et dixit: nunquam conati sunt homines ad non publicanda occulta, quin patefacerent ea. Et dixit: mundi preciosior est homo qui non est homines; quidam non satiantur licet inveniant, alii non i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ex m platõne letis. ¶ Et dr̃e Cum urasceris non sit iratua
młtum durabilis. ymo in dulgeas ob potentiam. ꝑcere nõ omittẽs.
Et dix̃. bonoꝵ corda castra. sunt secretoꝵ. ¶ Et dixit. Qui ab
hominib corriꝑitur. ab eo hoĩes corrigentur. ¶ Et dix̃. Qui mxͣ
consilia pocł̾at. quo mandatur si notũ assequitur aut errau̾it
nõ culpatur. ¶ Et dix̃. Qui suam occłtat scĩam nõ est de ñ er¬
rando securꝰ. ¶ Et dix̃. Quia tua donaria recipit liberalitatem x¬
mouet tuam. nam si receptor ab eẽt. nõ existeret liberalis. ¶ Et
dĩe. dirigere ppłm est melius ꝙ milicia habundare. ¶ Et in¬
uitauit rex Ptholonieum ut cũ eo cꝯmederet. cui rũdit se uol¬
le. Quia regib contingere solet sicut ymagĩm in sꝑectorib. qui
eis cõtenti non st̃ insi cũ eas ꝓximo in tuentur. ¶ Et dix. ma¬
lum malo exue. quia ferrum nõ m̃citur nisi ferro. ¶Et
ditur ip̃ius. ¶ Et dix. sec̾itas singłoꝵ aust̾ tristiciam. płiũ

Expanded text:
quam ex veri prolatione leteris. Et dixit: cum irascaris, non sit ira tua ltum durabilis, ymmo indulgeas ob potenciam parcere non obmittens. Et dixit: bonorum corda castra sunt secretorum. Et dixit: qui ab hominibus non corripitur, ab eo homines corrigentur. Et dixit: qui iusta consilia postulat commendatur si votum assequitur, aut si erraverit non culpatur. Et dixit: qui suam occultat scienciam, non est de non errando securus. Et dixit: qui tua donaria recipit, liberalitatem tuam promovet; nam si receptor abesset, non existeres liberalis. Et dixit: dirigere populum est melius quam milicia habundare. Et invitavit rex Ptholomeum ut cum eo comederet; cui respondit quod nollet, quia regibus contingere solet sicut ymaginum inspectoribus, qui eis non sunt contenti, nisi cum eas de proximo intuentur. Et dixit: malum malo exime, quia ferrum non vincitur nisi ferro. Et dditur ipsius. Et dixit: securitas, singulorum aufert tristiciam; plurium
Abbreviated transcription (Latin):
guam suam ⁊ in cipiens est qui nõ agnoscit etiam semet ip̃m.
¶Et dix̃. Qui sui plimũ est contentus contentꝰ dignꝰ ira dei est.¬
¶ Et dix̃ qui equitate gratuita deꝰ agit in grata uero et mala ꝑ¬
lestas. ¶ Et dix̃. Incorde scłti sapiencia nõ ꝯmescit. insi ueluit
ransiens ab ire festinans. ¶ Et dp̃e. bona instructõ seu sensus
discretõnis est socia et hõib est gratus in terp̾s. ¶ Et dyx nõ morit̾
apĩa in hñs. nec hñs in telligentiam pauꝑestit. ¶ Et dix̃ saꝑ¬
tes sunt uelut extranei. qui in ter plures igͦros comisantur. ¶ Et
dixit sap̃ia est arbor q̃ frondescit in corde fructifitatura in lingno.
Et dix̃. Qnͣto humiliores sapientes extiterunt tanto discetores
hũtur. uelut cõcanꝰ locꝰ plus aque cont̾ĩet ꝙͣ cõneritur .⁊ ¶ Et dix
n cipiencium sunt dencie sicut ortisunt fum. et astqͣliia ¶ E

Expanded text:
guam suam, et insipiens est qui non cognoscit semet ipsum. guam suam, et insipiens est qui non cognoscit semet ipsum. Et dixit: qui sui plurimum est contentus, dignus est ira Dei. Et dixit: sui equitate gratuita Deus agit, ingrata vero et mala plescas. Et dixit: in corde stulti sapiencia non quiescit, nisi velut transiens abire festinans. Et dixit: bona instructio, sensus seu discrecionis est socia, et hominibus est gratus interpres. Et dixit: non moritur sapienciam habens, nec habens intelligentiam pauperescit. Et dixit: sapientes sunt velut extranei qui inter plures ignaros conversantur. Et dixit: sapiencia est arbor que frondescit in corde, fructificatura in lingua. Et dixit: quanto humiliores sapientes extiterint, tanto discreciores habentur velut concavus locus plus aque continens quam convexus. Et dixit: insipientum sunt delicie sicut horti sine fimorum sterquilinio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tholomeus fut ho ualde in telligens in quadruinalibus
sc̃iis et maxime in astrologia ⁊ libros plẽs ⁊ nobiles edi¬
dit ⁊ ũnꝰ exeis fuit magnꝰ ⁊ cõplectꝰ liter noĩatꝰ almagesti. Nat
fuit in alexandria maĩori que est in tena Egipti illic et fecit¬
suas cõsideratões tẽpe regis ad riani ⁊ fecit suas rõnes suꝑ cõsi¬
ratõib abrachis quis considerauit in rodes. ¶ Et ptholonens
nõ fuit rex sicut aliqui crediderunt ymo uocauerrat eum. Regeni
ptholomeum situt aliud uocatꝰ est cesar. fint añt ptholoneus bone
fore albi coloris. hñs in dextra maxilla rubeum ꝙdam signum. hũit¬
eciam nares dentes. et os ꝑitũ. loni ⁊ diłtis eloqui forti ire et di¬
rabilis młtum. miltum equitabat equitabat. et pũ comedebat bñ
redolebat. obiit que. lxxuiiͦi. amo. ¶ Et dix̃. Conuenit sapienti ꝙ
dedeo erubescentiam heant. ut in eo plusꝙͣ in alio płimũ mei¬
tetur. ¶Et dix. Sapiens est qui dei eloꝙ̃tia statuit et roborat iui¬

Expanded text:
THOLOMEUS fuit homo valde intelligens in quadrivialibus scienciis et maxime in astrologia, et libros plures et nobiles edidit; et ex eis, unus fuit magnus et completus, liber nominatus Almagesti. Natus fuit in Alexandria majori, que est in terra Egipti. Illic etsuas consideraciones tempore regis Adriani, et fecit suas rationes super consideracionibus Abrakis, quas consideravit in Rodes. Et Ptholomeus non fuit rex, sicut aliqui crediderunt, immo vocaverunt eum regem Ptholomeum sicut alius vocatus est Cesar. Fuit autem Ptholomeus bone forme, albi coloris, habens in maxilla dextra rubeum quoddam signum, et raros dentes, et os parvum, boni et dulcis eloquii, fortis ire et dominabilis; multum equitabat et parum comedebat, bene redolebat. Obiit in LXXVIII anno. Et dixit: convenit sapienti ut de Deo erubescentiam habeat, ut in eo plus quam in alio meditetur. Et dixit: sapiens est qui in Dei eloquencia statuit et roborat lin
Abbreviated transcription (Latin):
cũq grandis ⁊ in oꝑmatus euentus accid̾it. et finis ex pe¬
catõnem sub duxit. ¶ Et dix tertitudinis est clanis cogitatꝰ
¶Et dixit. Rogatõ petitoris est aͣ ¶Et dix̃ negatõ tenatis
ĩ darito menor est ꝓdigalitate uastantis. ¶ Et dix. non est
res adeo grata des. ꝙ illi qui te offendit bona cõferre. ¶Et
dr̃e. si sapiencior fieri uel uolu̾s. ad rudes et in scios nõ ad¬
iltas. s ad illos qui sap̃ia te tr̃ascendut. Et dix̃. Q uousq
fuiis ꝑtingat ex treniã sua spe aĩa nõ frustatur. ¶ Et dix̃decior ii
nosuptas est bom fundamentum opis. et opꝰ bõmi est aifius mũ. ĩ¬
di legatus. ¶Et dix maiam renues oppionem est bouaut assu¬
mens cor et qmetum. et ueri amorem git. Et

Expanded text:
tus eventus acciderit, a finis expectacione subducit. Et dixit: certitudinis clavis est cogitatus. Et dixit: rogatio peticionis est ala. Et dixit: negatio tenacis in dando, melior est prodigalitate vastantis. Et dixit: non est res adeo Deo grata quam illi qui te offendit bona conferre. Et dixit: si sapiencior fleri volueris, ad rudes et inscios non advertas, sed ad illos qui sapiencia te transcendunt. Et dixit: quousque finis pertingat extremum, sua spe anima non frustatur. Et dixit: deterior voluntas boni fundamentum est operis, et opus bonum est alterius mundi legatus. Et dixit: malam renuens opinionem et bonam assumens, cor habet quietum et veri amorem gerit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et drxit uita i direte nditat inter muos. et mors nditat iecte inter
mortuos ¶Et dix ꝙ fedim est plorare ꝓ eo qd̾ ocuiditur in uste et ꝙ co
ũ est ꝓ ilo qiĩ ottedit ĩ uiste quia am occisus est in iuste le tabitur ⁊ trista¬
bitu qnui in iuste octidit. ¶ Et dix qui u̾etur aliquis nc̃te it opari ꝑq̃
potibo fureia cõsequi lalora ad ħ si ño defistas. ¶ Et dixit meliꝰ est ho
¶Et dix̃ nõ reputet tibi aliꝗuid fecisse illum qui hoc fecit in honiora nco
te ip̃m mauis est dompnuĩ in honoratois ꝙ lucͫ qd̾ fecisti. ¶ Et inde¬
runt ad dist̾e niusitã ia senem cui dixunt nõ uecuntaris in senectute sti
riuenem qui dissipatid bonis suns colligebat olias ⁊ cometebat. Cui dr̃
si otiue iste susficerent ad tui comescioniem ñõ uenites ad egestatem.
rumores nõ dũ auditos. ¶Et dix nobliꝰ qd pĩ in quirunt est scĩa qr¬
S demẽt amalis omb.¶ Et dix meliꝰ qd̾ luctur hõ est fidelis aunc ¶ Et au e¬

Expanded text:
Et dixit: vita indirecte iudicat inter vivos, et mors recte inter mortuos. Et dixit: quam fedum est plorare pro eo qui occiditur iniuste, et quam bonum est pro eo qui occidit iniuste quia qui occiditur iniuste letabitur et tristabitur qui occidit iniuste. Et dixit; qui veretur aliquid, necesse habet operari per potueris finem consequi labora ad hoc, si non, desistas. Et dixit: melius est homini Et dixit: non reputes aliquid tibi fecisse illum qui hoc fecit inhonorando te ipsum, quia maius est damnum inhonorationis quam lucrum quod fecisti. Et viderunt eum addiscere musicam; cui dixerunt: non verecundaris in senectute studm iuvenem qui, dissipatis bonis suis, colligebat olivas et comedebat. Cui dixit: si olive iste sufficerent ad tui comestionem, non venires ad egestatem. rumores nondum auditos. Et dixit: nobilius quod pueri inquirunt est scientia, qua deviant a malis operibus. Et dixit: melius quod lucratur homo est fidelis amicus. Et au
Abbreviated transcription (Latin):
ducit et honor est fruttꝰ ulitatis. ¶ Et dixit pp̃ uitatem et legalitateui honoa¬
bunt a̾u amici et pp̃t onittendum ꝙ ño ꝓ ficit conplebitur tuci comtas.
Et dix sufficit hoiscire que in tuetur de contingentib mũto et ꝑ id die quol

Expanded text:
ducit, et honor fructus est veritatis. Et dixit: propter veritatem et legalitatem honoraducit, et honor fructus est veritatis. Et dixit: propter veritatem et legalitatem honorant te tui amici et propter omittendum quod non proficit complebitur bonitas tua. Et dixit: suffic
Abbreviated transcription (Latin):
est et fixum. ¶ Et dix nõ scrut̾is hoĩm cõmẽta et ip̃i tua nõ ex quirent.
Et dix p̃ponas sensũ seu discretõem coram te in om̃ib tuis reb et eus
bñ munitus ad exeꝙdum eas. ¶ Et dix nõ omittas face̾ bonũ lic nõd
cognoscunt hõĩes illud. ¶ Et dix u̾e nescius est qui ĩpĩgit in eodem
apite bis. Cui dixunt quomiodo est turpis facies tua et rñdit nõ existie
in meo posse nõ hr̃e turpem faciem igit᷑ ex hoc nõ debeo culpari ⁊ Illud
ũt qđ in posse meo est illud paro ⁊ polio s tu qd erat in posse tuo reho
tes quia qui in mũto est nõ est securꝰ aliquo modo nõ patieas. ¶ Et
dieit sis legasis comittent set̾ qui detigĩt fiduciant ⁊ fidelis et eus securꝰ¬
tioi fieri nõ uis. ¶ Et dix pp̃t ex pienciar ho torrigetur et pp̃t niudi trainsmu¬
tatõem p̃ditatur. ¶ Et dixit libalis est bone fame telectatõem plus appetit
qm pecũe. ¶ Et dixit patĩci est forte castrum et festinantia penitenciemi ad¬

Expanded text:
ecreta. Et dixit: non scruteris hominum commissa et ipsi tuam non exquirent. Et dixit: preponas sensum seu discrecionem coram te in omnibus tuis rebus, et eris bene munitus ad exequendum eas. Et dixit: non omittas facere bonum, licet non cognoscant homines illud. Et dixit: vere nescius est qui pingit in eodem lapide bis. Et dixerunt ei: quomodo est turpis facies tua! Et respondit: non existit in posse meo non habere turpem faciem, igitur ex eo non debeo culpari; illud autem quod in posse meo est, illud paro et polio; sed tu quod erat in posse tuo dehontes, quia qui in mundo est, non est securus aliquo modo non pati eas. Et dixit: sis legalis committenti se tibi, qui de te gerit fiduciam, et sis fidelis, et eris securtibi fieri non vis. Et dixit: propter experienciam homo corrigitur et propter mundi transmutationem predicatur. Et dixit: liberalis est qui bone fame delectationem plus appetit quam pecunie. Et dixit: patiencia est forte castrum et festinancia penitenciam ad
Abbreviated transcription (Latin):
oma semp est in labore et tristicia Tercius est lib̾alis qũe o pete ab
anaro quia hec est magꝰ augustiaset in cedunt male negot᷑ hõm cũ
bonũ consiliũ fuit in eo aui nõ auditurs et arma in eo qui nõ utitur e
diuicie ĩ eo qui nõ expendit si bonam retributõem recipit ho ado i¬
tum placendo sibi in obediento plimum et ĩ canendo apcc̃is ꝑt ue¬
mt tandem ꝑlato ad eumi ⁊ tc̃s ẽ dicipłs euis quorisoi anunt. nlaui

Expanded text:
quia semper est in dolore et tristicia; tercius est liberalis quem oportet petere ab quia semper est in dolore et tristicia; tercius est liberalis quem oportet petere ab avaro, quia hec est magna angustia. Et incedunt male negocia hominum, cum bonum consilium fuerit in eo qui non auditur, et arma in eo qui non utitur, et divitie in eo qui non expendit. Et bonam retribucionem recipit homo a Deo multum placendo sibi et in obediendo plurium, et cavendo a peccatis. Et venit tandem Plato ad eum et factus est discipulus eius q
Abbreviated transcription (Latin):
tam quo recepto statm in depit᷑ plorare et in t̾rogauerunt auare ꝑlo¬
me. rũdit quia ꝓcuram amoren ꝑ dere ex reteptone muius. ¶ Et
dixit pat̾ ⁊ matri studeas tał ẽẽ quales filios tuos uolius ẽẽ tibi.
dixit mno rideas nec uascaus multum quia ista duo st̃ oꝑa fatuitatis.¬
¶ Et diẽ de eo ꝙ uerecũtamur face conuenit ut uerecundenur loqͥ¬
¶ Et dũ pugna cũ cupiditatib inue̾tutis tue repmens eas ama
istd est plcrius uestimentum quo in dii possis. ¶ Et dix cane a delet¬
tatõnib ne fiant de te. et contra te lic sint mendacia quia nõ om̃s
cognoscunt u̾itatem et singli hũt auros Et misit plato significacãto.¬
ͥ. Int̾rogo de trib ad aue si rñderis discipłs tuus ero. Qui sunt hõies qͦ
recipit homo bonam retributõem ad̾o endit hii quoꝵ miserendum
est. sũt tres quoꝵ unus est bonis qui est ĩ reginẽ mali. Estel̃ iste semi
dolorosus suꝑ es qd uidet et audit alt̾ est sensatus gub̾natus ꝑ pͣmĩ

Expanded text:
Et interrogaverunt: quare ploras? Respondit: quia procuravi amorem perdere ex receptione muneris. Et dixit: patri et matri studeas talis esse, quales filios tuos volueris esse tibi. Et dixit: non rideas neque irascaris multum, quia ista duo sunt opera fatuitatis. Et dixit: de eo quod verecundemur facere convenit ut verecundemur loqui. Et dixit: pugna cum cupiditatibus iuventutis tue reprimens eas quia istud est pulcrius vestimentum quo indui possis. Et dixit: cave a delationibus ne fiant de te et contra te, licet sint mendacia, quia non omnes cognoscunt veritatem et singuli habent aures. Et misit Plato significando sibi: interrogo de tribus, ad que si responderis discipulus tuus ero; qui sunt illi hominerecipiet homo bonam retribucionem a Deo? Respondit: hi quorum miserendum est sunt tres: quorum unus est bonus qui est in regimine mali, est enim iste semper dolorosus super eo quod videt et audit; alter est sensatus gubernatus per pravum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtatem iusus ut no uideat lumina u̾tatis/ Et dix̃ amor mũdi huiꝰ fa¬
cit luctari ĩidiã et reuocat ab̃nfatiendo sẽt dix̃ iste mũdus deserentes
absolint ĩ oũdento sibi su mutatõem. et querentem eũ decipit ĩ prestar¬
to ei ailiꝙͣ telectatõem deniũ ad amaricatõem multam in tendit. ¶ Et
dixit qui uult uti intate magis rege intet sibiẜiie. Et dixit qui ẜuit d

Expanded text:
tatis. Et dixit: amor mundi huius facit lucrari invidiam et revocat a bene faciendo. Et dixit: iste mundus deserentem absolvit in ostendendo sibi sui mutacionem et querentem eum decipit in presentando ei aliquam delectationem, demum ad amaritudinem multam intendit. Et dixit: qui vult uti veritate magis rege, nitet sibi servire. Et dixit: qui servit
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ dam ft̃a fuit alf̾ias reu̾entia maior ꝙͣ socti cui dix̾unt mĩꝙͥ in indes illi
n tm̃ supͣ te lionorato. et rñdit dolerem si sensu eẽm in ferior eo nõ aliter.
¶Et dĩ sapĩa et bona fama nõ a libi repiũtur ꝙͣ in bonis. Meliores erga
sunt ꝙͣ dĩcie que sepe in ueminitur in fatus et iulib ꝑsonis. ¶ Et dix̃
ogites aĩa tua b̃n agere et corpus fauecit ei. ¶ Et dĩ qd̾ recondis ĩ a
nõ ostendas cuilibet qr fedum est sensus in domio recot̾ere. secreta u̾o cor¬
dium quib libet aꝑire. ¶ Et dix quitam de sotrate auẽ uidit humili¬
msto uestititi. Eit ne hit sotiates conditor legñ archenxutũ Cuĩ rndit
no fit ui uestitu lex uedica s in scĩai et iurtute. ¶ Et dix du discipli
sius. despiciatis mortem et similter mortem timentes. ¶ En dixit
sapientis in fest ut scias de sua aĩa quare est cona

Expanded text:
cuiusdam, fuit alteri facta reverencia maior quam Socrati; cui dixerunt: numquid invides illi, cuiusdam, fuit alteri facta reverencia maior quam Socrati; cui dixerunt: numquid invides illi, in tantum supra te honorato? Respondit: dolerem si sensu essem inferior eo, non aliter. Et dixit: sapiencia et bona fama non alibi reperiuntur quam in bonis; meliores ergo sunt quam divicie que inveniuntur in fatuis et vilibus personis. Et dixit: cogitet anima tua bene agere, et corpus faveat ei. Et dixit: quod recondis in anima non ostendas cuilibet, quia fedum est census in domibus recondere, secreta vero cordibus quibuslibet aperire. Et dixit quidam de Socrate, quem vidit humilimodo vestitum: est hicne Socrates, conditor legum Atheniensium? Cui respondit: non fit in vestito lex veridica, sed in sciencia et virtute. Et dixit discipulis suis: despiciatis mortem et similiter mortem timentes. Et dixit: sapientis interest ut sciat de anima sua qualiter est bona
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittatis oĩa nr̃a deo nicħ̃ penitꝰ ex cludentes. ¶Et dix̃ nõ ꝑuipentas
tuai ptc̃a nec ob hoc ad tas in eis. Item oꝑa tua cona nõ magnifices quia
ad huc meliorib in digebis. ¶ Et dix discipłis sins tanete amũto ip̃m
statuentes nobis uelut tardonem suꝑ quem caltare nos o. ¶Et dixit
itut utentes sensib corporalib irasci de simĩt in pũtia regis eotem mͦ ut¬
tes sp̃nalib sensib irasci desimĩt tuuore et pũtia dei qui ubiq in ocłĩs ho¬
minum presens est semper. ¶Et dix nõ despiciaris de pacĩa paciẽtis¬
⁊ scantali licet sint frigidi ex eoꝵ tñ collutõe fc̃a uentis in pellentib igni
ciliq̃n erũpit qu est totam arborema conburit. ¶ Et eduxerunt quẽtã
qui uituꝑciret socratem. ¶Et ille actedens ad euni ĩ uiricitus est ei.
cui rñdit sisis ĩuẽire alium mõdum auo deme luc̾ri possis lioc facias In tã

Expanded text:
 excludentes. Et dixit: non parvi pendas tua peccata, ne ab hoc in eis addas; item opera tua bona non magnifices, quia adhuc melioribus indigebis. Et dixit discipulis: cavete a mundo, ipsum statuentes vobis velut cardonem super quem calcare vos oportet irasci desinunt in presencia regis, eodem modo utentes spiritualibus sensibus irasci desinunt timore in presencia Dei, qui ubique in oculis hominum presens est semper. Et dixit: non decipiaris de paciencia pacientis quia, licet sandalj sint frigidi, ex eorum tamen collisione facta, ventis impellentibus, ignis aliquando erumpit, qui etiam totam arborem comburit. Et conduxerunt quendam qui vituperaret Socratem et ille, accedens ad eum, iniuriatus est ei; cui respondit: si scis invenire alium modum quo de me lucrari possis, hoc facias. In casa
Abbreviated transcription (Latin):
ligis. ¶ Et castigauit suos discipłõs dicens assuestis ẽẽ ꝯtenti modico ⁊
ex hoc citocognoscetis melioratõnem ⁊ nõ reputetis ꝓmodico modicum si
euemat qr tresce̾ pot̾it ⁊ młtiplitari ⁊ acquiratis amicos cum amore nec
rm̃ꝙͣ nuꝙͣ eis oñtatis aliqd̾ odii signũ. ¶ Et i terrogauerunt ꝙͣtum dis¬
ert in ter u̾ntatem et mendatium. Eñdit ꝙͣtum in ter ocłm et aurem.¬
d iscei o mont confidas in tempore qr cito deficis consicenti. ¶ Et dixis fiu
no decipnia ris aultritudiue iuuẽtutis tue net tu corporis salubritate ꝙ. fi¬
ris salutis in firmitas ẽ. et mors est in firmitatis extrenũ et no rotes
euadere in firunitates middi qr nõ est sine dolore guudium ic absꝙ tur dĩe
aliquid sine decisione. ¶ Et dixit euentꝰ mũdi sunt anquib amissio
et alus prenunicio. ¶Et dixit qũi mũdus facit letari de ĩ m̃nco equa¬

Expanded text:
ligeri. Et castigavit suos discipulos dicens: assuescatis contenti esse modico et ligeri. Et castigavit suos discipulos dicens: assuescatis contenti esse modico et ex hoc cito cognoscetis meliorationem, et non reputetis pro modico modicum, si eveniat; quia crescere poterit et multiplicari; et acquiratis amicos cum amore nec ostendatis eisdem aliquod odii signum. Et interrogaverunt: quantum differt inter veritaten et mendacium? Respondit: quantum inter oculum et aurem.re, quia cito deficit confidenti. Et dixit: fili, non decipieris pulchritudine iuventutis, nec tui corporis salubritate, quia finis salutis infirmitas est, et mors est infirmitatis extremum; et non potes evadere infirmitates mundi, quia non est sine dolore gaudium, et absque turbine  sine divisione. Et dixit: eventus mundi sunt aliquibus amissio, et aliquibus premunitio. Et dixit: quem mundus facit letari de inimico, equa
Abbreviated transcription (Latin):
attende senex quomoto tua facies turpis est qui endit. insi eẽt specłma tur bidũ
uidetur inte metiꝰ mea pulcrituto. ¶ Et dix qui obẜuat secretũ est discietꝰ
et am patefacit est in cipiens. Et dix̃ o hoi̾em occuitare secretum sibi cõmis¬
sum sed gratior est qui occultat qd̾ nõ sibi secrete cõmutit. ¶Et dixit
tuum secretum cor tuũ nõ continet młtomimꝰ cõtinebit in tordib alioꝵ.¬
¶ Et dieit ei quare sensatus petit consilium. Rũdit qr sui uolũtatem ueretur
que suo fensiͥ sen rõm nuscetur. ¶ Et dixit sistires qi młtum utitur dultib
ꝙ medetur si ex comestione atetosoꝵ nõ tñ utetur comestione ip̃oꝵ. ¶ Et diy¬
a est bouoꝵ moꝵ est bone inte et hõmes fuguĩt eum. ¶ Et dixit discipło fi¬
li nõ confitas in mũto quia nuĩꝙ̃ soluit qd̾ ꝓmictit utere bouis morib et di¬

Expanded text:
attende, senex, quo modo facies tua turpis est. Qui respondit: nisi esses speculum turbidum, attende, senex, quo modo facies tua turpis est. Qui respondit: nisi esses speculum turbidum, videretur in te melius mea pulcritudo. Et dixit: qui observat secretum est discretus, et qui patefacit est insipiens. Et dixit: oportet hominem occultare secretum sibi commissum, sed gracior est qui occultat quod non sibi secrete committitur. Et dixit: cum tuum secretum cor tuum non continet, multo minus continebitur in cordibus aliorum. Et dixerunt: quare sensatus petit consilium? Respondit: quia sui voluntatem veretur, que suo sensui vel rationi miscetur. Et dixit: si sciret qui multum utitur dulcibus, quod medetur sibi ex comestione acetosorum, non tamen uteretur comestione ipsorum. Et di et homines fugiunt eum. Et dixit discipulo: fili, non confidas in mundo, quia nunquam solvit quod promittit; utere bonis moribus et di
Abbreviated transcription (Latin):
coro luo menis posse uit q ño negociandi in loto nisisuo. ¶ E t dirit tace est
lonii ta pluriims locis sumliter ⁊ loqui. ¶ Et dixit silhomo loq uitur coguos¬
citur siest ꝑ fes aut dm̃imutus ⁊ si tatet dubitatur qualis sit ¶ Et die qui uult
loqui perus consit̾et et aspiciat suũ ubun qr melius est quod ip̃e in spicias ꝙ
alo. ⁊¶ Et dixit unex discipłis si loquaris eloqiuũ tuuĩ ntaris recte ꝓ miia
tantur alii. ¶ Et dix qui tolet ex eloquio asseciatur ꝙ uõ sit ꝑcussus. ¶Et
dixis despite mortem qr nõ hes aliam amaritudinem insi timoren sui.
Et dixit ei aue est tonti aicanisitõ. rũdit oits crestit expentento mãm. ¶
dix ebrietas de format aiam et qͥd penis est bib̾e illud qd istud efficit. ¶ Et
dixit qui in tedit in mũdo ẜnitin dispositõem nõ est requirendus ad danda
ĩe cosilia quia nõ tabit insi arbit̾o uolũtatis in qua ꝑ sietit.¶ Et dixit
bonum consilrum oñdit ĩ principio finẽ rei.¶ Et dix ei auedam mulier

Expanded text:
uo. Et dixit: tacere est bonum in plurimis locis, similiter et loqui. Et dixit: si homo loquitur cognoscitur si est perfectus aut diminutus et si taceat dubitatur qualis sit. Et dixit: qui vult loqui, prius consideret et aspiciat suum verbum, quia melius est quod ipse inspiciat quam alter. Et dixit uni ex discipulis: si loquaris, nitaris eloquium taceas. Et dixit: qui dolet ex eloquio assecuratur quod sit percussus. Et dixit: despicite mortem quia non habet aliam amaritudinem nisi timorem sui. Et dixerunt ei: que est bona acquisitio? Respondit: que crescit expendendo ipsam. Et dixit: hebrietas defedat animam; et quod peius est bibere, ex illo quod istud efficit? Et dixit: Qui incedit in mundo secundum sui dispositionem, non est requirendus ad danda anime consilia, quia non dabit nisi arbitrio voluntatis in qua quiescit. Et dixit: bonum consilium ostendit in principio finem rei. Et dixit ei quedam mulier:
Abbreviated transcription (Latin):
ut te ũdicem. et rndit sapie̾s nõ est qui male oꝑandi exhibet licentitim.
Et dix usticia ioborantur singła et in iusticia in firmãtur. ¶Et dỹ qͥcꝙͥ
facias scis certe ꝙ occłtari nõ põt qui licet lateat illd̾ modico tempore post¬
mod̾itũ erit scitum. ¶ Et dix bonai fama est tensu melior. ña sensus cõ¬
sinitur fama diuiri sapĩa uo est opulencia. quenec ꝑditur nec nuinuitur.
¶Et dñtane ab ebrietate/ qr sensus mero occuꝑatu simulatur equo pro¬
stranti assensorem et demde lib̾ius enagenti. ¶Et dix inde si qũe suꝑ tuis
ft̃is cõsulas qũo ip̃e se gubernet in sins. ña si male ni sins se ht qũo in tuis

Expanded text:
ut te vindicem. Et respondit: sapiens non est qui male operandi exhibet licentiam. Et dixit: iusticia roborantur singula, et iniusticia infirmantur. Et dixit: quicquid facias, scias certe quod occultari non potest quia, licet lateat illud modico tempore, postmodum erit scitum. Et dixit: bona fama est sensu melior, nam sensus consumitur, fama durat. Sapiencia vero est opulencia que non perditur nec minuitur. Et dixit: cave ab ebrietate quia sensus mero occupatus similatur equo prostranti ascensorem et deinde liberius evaganti. Et dixit: vides, si quem super tuis factis consulas, quomodo ipse se gubernet in suis;
Abbreviated transcription (Latin):
lo sunit sutles. ¶ Et qui nult sapiencia acquurere no exhibecit mulierib
potenciam supse. ¶ E t uidit qu̾edam nulierem sroliautem se. cui dĩe
mistier est uelut ignis cuiꝰ in cenditur calefacto ꝑ apponema lignoꝵ. ¶ Et di¬
mulier est sicut pailma in qua sunt spine que sis corpus in tiant hõĩs nul
rib. endit quici indeo eas bonai fug̾e et mala sequi ¶ Et dixit miser mu¬
ris tu offerre te nõ petenti. ¶ Et dix hũ nide cõfortatus es. ¶Et dixunt
ignorantes eastem uecũdiam patiinitur. C in dixunt qñ in cepisti acqui¬
rece inrtutes bonas rũdit qũ in cepi corirtare aĩam meam. ¶ Es dix
risionem et despectõem tunc est sapiens. ¶ En dixunt u̾ba que illis
dixisti credita nõ fuerunt. qui rũdit ns̃ nõcuro ip̃a tredita nõ fuisse s
curarem nõ fuissent nõ duecta. ¶ Et dix bonus in altiori statu est qui

Expanded text:
lo sunt similes. Et dixit: qui vult scilo sunt similes. Et dixit: qui vult scius supra se. Et vidit quandam mulierem se polientem, cui dixit: mulier est velut ignis, cuius incenditur calefactio per oppositionem lignorum. Et dimulier est sicut palma in qua sunt spine que, si corpus intrant hominis, vulribus? Respondit: quia video eas fugere bona et mala sequi. Et dixit: miser a muris tu, offerre te non petenti? Et dixit: bene me confortasti. Et dixerunt ignorantes easdem, verecundiam paciuntur. Cui dixerunt: quando accepisti acquirere virtutes bonas? Respondit: quando incepi coartare animam meam. Et dixit: rnit omnem vulgi derisionem, tunc est sapiens. Cui dixerunt: verba que illis dixisti credita non fuerunt; qui respondit: non curo ipsa credita non fuisse, sed curarem si non fuissent directa. E
Abbreviated transcription (Latin):
dimentum iguorantia nec malum molestius muliere. ¶ Et i¬
dit mulierem ferentem igueni cui dix delato molestior est delatrix.¬
¶ Et iudit quãtam mulierem in firmami et egtam ⁊ dixit ma¬
lum cũ malo quiescit. ¶Et uidit quantam mulierem duct
ad in molandum et mulieres alias plorautes pꝰ iptim. et dixit
quia ꝑ ditur malũ. malum tristatur. ¶ Et iudit quatam pu¬
ellem discentem scrih̾e cui dix̃ nõ multiplices malum cũ maio
nõ hudo cogitatum suꝑ sui ip̃ius rectificatõe in nõ repugnanto
sius cupiditatib et in gubernauto se cosiio sue sortis in eo qd iscios qd nescut lor
ss dir discipuna sus uultis qd entã uobis cũ auo enadatis ab om̃a malo al¬
uis endentil eciam dĩe ob aliqũa cãm nõ obediatis mulierio. Cui dixunt qͥd
de matre forte bona ⁊ honesta uł sorore rudit susficit nobis qd dixi os eĩ in ma¬

Expanded text:
dimentum ignorancia, nec malum molestius muliere. Et vidimentum ignorancia, nec malum molestius muliere. Et vidit mulierem ferentem ignem; cui dixit: delato molestior est delatrix. Et vidit quandam mulierem infirmam et egrotam, cui dixit: malum cum malo quiescit. Et vidit quandam mulierem traditam ad tumulandum, et mulieres alias plorantes post eam; et dixit: quia perditur malum, malum tristatur. Et vidit quandam puellam discentem scribere, cui dixit: non multiplices malum cum malo. tum super sui ipsius rectificatione, in non repugnando suis cupiditatibus, et in gubernando se consilio sue consortis in eo quod scit et quod nescit. Et dixit discipulis: vultis quod ostendam vobis cum quo evadatis ab omni malo? Illis respondentibus: etiam, dixit: ob aliquam causam non obediatis mulieribus. Cui dixerunt: quid de matre forte bona, vel sorore? Respondit: sufficit vobis quod dixi; omnes enim in ma
Abbreviated transcription (Latin):
bit nsi addĩcitis ꝑ tĩgat fiducia que nũꝙͣ ꝑuenit ad finem et inpedi¬
mẽto sine aliq̃ ex peditõe. ¶ Et dix̃ in digenti castigatõe de telanto
secreta nũꝙ̃ secretum coĩtes. ¶ Et dix̃ maius est sensato cit ꝓtede
ꝙ̾ fatuo ultra. Et quesuut quidam quare aqua maris est salsa.
¶Et rñdit referas michi ꝓfectum ꝙ de hoc sciendo hẽbit ⁊ tin dicani.¬
situs lictori maris ad iudendũ simplices ⁊ ignaros quo girant se in
undis maris. ¶Et dixit libertas est ẜire hõi bono ⁊ ꝙͣto mag̾
ẜint eitanto lidior esficitur. ¶ Et dũx nd̃ sequaris cupiditates tu¬
as ⁊ quiesces in loco ꝑditi. ¶ Et dix qui querunt hr̃e amitos expi¬
tur pͥmo inse ip̃is auposuit suis repugre cupidita tib et si poterint
bm̃ iuuent tũ amicis. si nõ. uaucis eis eẽt desiste̾ quͣi in malis suis mori¬
u agͣuare eosdem. ¶Et dix mulieres sunt laquei ꝑati in quo nõ
incidit unisi uolens aut in cantus. ¶ Et dix nullum maius ẽ in pe¬

Expanded text:
bit ut ad divitias pertingat, fiducia que nunquam perveniet ad finem, et impedimento sine aliqua expeditione. Et dixit: indigenti castigatione de celando secreta, nunquam secretum communicetur. Et dixit: maius est sensato cura procedere, quam fatuo, ultra. Et quesivit quidam: qualiter aqua maris est salsa? Respondit: referas mihi profectum quod de hoc habebis, et situs littore maris ad videndum simplices et ignaros qui girant se in undis maris. Et dixit: libertas est servire homini bono, et quanto magis servit ei, tanto liberior efficitur. Et dixit: non sequaris cupiditates tuas, et quiescas in loco perditi. Et dixit: qui querit amicos tur primo in se ipso an possit suis repugnare cupiditatibus; et si poterit, bene vivet cum amicis, si non, valentius est sibi desistere quam in malis suis moribus gravare eosdem. Et dixit: mulieres sunt laquei parati, in quos non incidet nisi aut volens, aut incautus. Et dixit: nullum est maius impe
Abbreviated transcription (Latin):
ne no cogitunt insi acquirere escã uniꝰ refectõis et nõ ultͣ ꝙͣ qd̾ sufficu
Et sicut bestie siluaꝵ q̃ descendentes amotib ad querendũ escani uetres
replent et reutuntur ad caneas.¶ Et dirit euor coguoscitin: ex fire me¬
logiase quitur en enore ergo nõ potes rectũ tognoste uss quo erretuiset rau¬
it plato face iter. Et dixit socti muias me. qui rũdit dubites debuo quos
cognoscit et caneas ab huis quos nõ cognoscis nec derade it̃o abules discala¬
atus de nocte. nõ gusta plenitã ignotã intedas ma tricta lic sic instumi soga
nec oũdas demanti enorem quia in struetur ate zerit ianincus.¶ Et dix̃ d¬

Expanded text:
ne, non cogitant nisi acquirere escam unius refectionis et non ultra quam sufficit; ne, non cogitant nisi acquirere escam unius refectionis et non ultra quam sufficit; et sicut bestie silvarum que, descendentes a montibus ad querendam escam, ventres replent et revertuntur ad caveas suas. Et dixit: error cognoscitur ex fine malo qui sequitur ex errore; ergo non potes rectum cognoscere usquequo erretur. Et voluit Plato facere iter et dixit Socrati: munias me. Qui respondit: dubites de hiis quos cognoscis et caveas de hiis quos non cognoscis; non devies, non ambules discalciatus, non de nocte; non gusta plantam ignotam, incedas certa via licet sit multum longa, nec ostendas de
Abbreviated transcription (Latin):
igins accensus si sinat᷑ modicum ad illuminandum euaditur acale factõe
Ip̾nis et si młtum assiant aliquis ad illustnͣdum cremat eum. ¶ Et dix̃
qui ponit cogitatum suũ in mũdo ꝑ dit aĩam et qui poĩt in aĩa odit mũ¬
dum. ¶ Et dixit qui sequitur mudum unũ duoꝵ in curret uł in iudiã
maioris sin. uł despectionem minoꝵ. ¶ Et dixit qui habe̾ intitur ad¬
quid quo in udetur sibi heret ĩ imiciciam cum eo qui intitur. ꝓ eodem. Et
qui h̃t in imicum ꝑ atus est cade gͣui casu iuxta cõditõem eiꝰ. ¶ Et dixit
qui querit mũdum si optĩebat eũ que cupiditas facit dimitte alii et s
nõ habuerit morietur cũ illa despectõne. ¶ Et dix hic mũdꝰ est transi¬
tus ad aliũ mũdum ergoqui parat se nessessariis singłis huiꝰ tñsit
acquisitõne inũtalium s sitis sitis anes celi qͥ cũ uolant ex in doma¬

Expanded text:
ignis accensus; si sumatur modicum ad illuminandum viam, evaditur a calefactione ignis accensus; si sumatur modicum ad illuminandum viam, evaditur a calefactione ipsius; si multum assumit aliquis ad illustrandum, cremat eum. Et dixit: qui ponit cogitatum suum in mundo perdit animam, et qui ponit in anima odit mundum. Et dixit: qui diligit mundum, unum duorum incurret: vel invidiam maioris sui, vel despectionem minoris. Et dixit: qui habere nititur aliquid quo invidetur sibi, habet inimicitiam cum eo qui nititur pro eodem, et qui habet inimicum paratus est cadere gravi casu, iuxta condicionem eius. Et dixit: qui querit mundum, si obtinebit eum que cupiditas dimittere alii, et si non habuerit morietur cum illa despectione. Et dixit: hic mundus est transitus ad alium mundum; ergo qui parat se necessariis singulis huius transitus, acquisiciones mundalium, sed sitis sicut aves celi qui cum volant ex nido, ma
Abbreviated transcription (Latin):
minem uti mltũ amore hõim facit malim lucͣri amicũ et elongari abeis
mltum. ¶ Et dix̃ melior est bono qui opatur boni ⁊ melo peior qui oꝑatin
ꝑse ip̃m. ¶ Et sapiens est medicus legis et pecm̃a est infirmitas legis
pletꝰ quousq assecuretur dete in nincus. ergo qualis eris si ño asseturabr de
te tuuꝰ amicꝰ ¶Et dixit canete abillis quos corda nr̃a abhorrent.¬
¶ Et dixit nõ est laudabilis uite nisi duob .s. ei qui scit et loquitu. et qu
audit et in tendit. I¶ Et dix̃ m̃dus assimilatin me hũti cartones tectos
t̾ra quos ignorans ĩtedens caltat et exeis offenditur. et scĩes diu̾tit abeis¬
¶ Et dix̃ qui diligit in ñdũ laborsit in es et qui ab horret ꝯmescit securꝰ com
finis cũ ab eo recesfit. ¶Et dixit quomoto est simplex qui certꝰ est cedere
aũdo et nititur populare ip̃m et edificare meo. ¶ Et dĩx mũdꝰ est uelus¬

Expanded text:
hominem uti multum amore hominum facit malum lucrari amicum; et elhominem uti multum amore hominum facit malum lucrari amicum; et elmultum. Et dixit: melior est bono qui facit bonum, et malo peior qui operatur o per seipsum. Et dixit: sapiens est medicus legis et peccunia est infirmitas legis; pletus donec assecuretur de te inimicus; ergo, qualis eris si non assecurabitur de te tuus amicus? Et dixit: cavete ab illis qui vestra corda abhorrent. Et dixit: non est laudabilis vita nisi duobus, scilicet ei qui scit et loquitur et ei qui audit et intendit. Et dixit: mundus assimilatur vie habenti cardos tectos in terra, quos ignorans calcat incedens et eis offenditur, et sciens divertit ab eis. Et dixit: qui diligit mundum laborat in eo et qui abhorret quiescit securus boni finis, cum ab eo recesserit. Et dixit: quomodo est simplex qui certus est cedere mundo et nititur populare ipsum et edificare in eo! Et dixit: quodlibet fru
Abbreviated transcription (Latin):
est contentus eo in eo qd conuenit. ¶ Et dixit qui sibi est ꝑcus al¬
t̾ius mag̃ est ꝑcus. et qui liberalis est alt̾ins sibi mag̾ est liberalis.
¶Et dixit bone aie susficit modicũ documenti. et mãla cũ msto nou.
lnticit. ¶ Et dicit si tacẽt ignonius moiestat discordias cogitatus ninime
patẽtur. ¶ Et dixit sex sunt nũꝙ̃ ad mictentes tristiciã. Ille qui nũꝙͣ obliniscit᷑
despectõnis qͣue fit sibi sm indus nouas hñs dĩcias qui moratꝰ est dieu cũ sapiẽ¬
te et no potint cũ eo ꝓfic̾e diues qui intitur se pauꝑem indei / qui intitur ad
statum in cõpetentem sibiset qui moratus est cũ sapiente semp ⁊ nõ ẽ tats
qualis ip̃e. ¶ Et dix qui nistrint malam aĩam est sicut qui doznntãs for¬
tem equũ tnssi modicum renuctũtur habene sit in potens sui reguĩns.
Et dixit nõ reputet iram illius qui contentꝰ est uanitatib. ¶ Et dix̃

Expanded text:
est contentus eo nisi in eo quod convenit. Et dixit: qui sibi est parcus, alest contentus eo nisi in eo quod convenit. Et dixit: qui sibi est parcus, alteri est magis parcus, et qui sibi liberalis est, alteri magis est liberalis. Et dixit: bone anime sufficit modicum documenti, et mala cum multo non oficit. Et dixit: si taceret ignorans, molestas discordias cogitatus minime pateretur. Et dixit: sex sunt nunquam amittentes tristiciam; ille qui nunquam obliviscitur despectionis que fit sibi: invidus novas habens divicias; qui moratus est diu cum sapiente et non potuit cum eo proficere; dives qui nititur se pauperem videri; qui nititur ad statum incompetentem sibi et qui moratus est cum sapiente semper et non est talis qualis ipse. Et dixt: qui instruit malam animam est sicut qui domitat fortem equum, cui si modicum remittuntur habene, fit impotens sui regiminis. Et dixit: non reputes iram illius qui contentus est vanitatibus. Et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ñci ex se exe quitur ꝙ eum oportes fac̾e de uoluntatib dei et qui nõeft
credere illci ẽe dños eoꝵ ut timerentur et ex ħ recederent amailis oꝑib
ꝙͣ uelut mortua nec ob ẽe ueileant nec ꝓtesse. ¶ Et dix bona
aĩa diligit mantans id fieri et puersa diligit malũ et mantat id
fieri. ¶ Et dixit bona ⁊ aĩa plantert bonũ et fructifitatõ sua est
sciluatõ. et amina ꝑuersci plantat malum et fructifitatõ eiꝰ ẽ dampna¬
cio. ¶Et dixit bona cognoscitur eo ꝙ deleui recipit intatem et ma¬
a delem mendricia. ¶ Et dixit cũ amina dubitat ĩre dubia et ad¬
cito acquirens et infine connendatus. ¶¶Et dixit bona aĩa saluat
dissimilles ꝯͣriantur ad ĩuncem.: ¶ Et dixit aĩa est agniteix om̃n reꝵ
ergo qui cognoscit aĩam cognoscit oĩs et qui nõ cognoscit incħ tognos¬
tit. ¶ Et dixit aĩci est iacĩtus in conpabilis et qui tognoscit cũ n

Expanded text:
nam ex se exequitur quod eum oportet facere de voluntatibus Dei; et qui non esnam ex se exequitur quod eum oportet facere de voluntatibus Dei; et qui non escredere illa esse dominos eorum ut timerentur et ex hoc recederent a malis operibus; que, velut mortua, nec obesse valeant nec prodesse. Et dicit: bona anima diligit bonum mandans id fieri, et perversa diligit malum mandans id fieri. Et dixit: bona anima plantat bonum et fructificatio sua est salvatio, et anima mala plantat malum et fructificatio sua est damnatio. Et dixit: bona anima cognoscitur eo quod de levi recipit veritatem, et mala de levi mendacia. Et dixit: cum anima dubitat in re dubia et adcito acquirens et in fine commendatur. Et dixit: anima bona salvat contrariantur ad invicem. Et dixit: anima est agnitrix omnium rerum; ergo qui cognoscit animam cognoscit omnia, et qui non cognoscit eam nichil cognoscit. Et dixit: anima est iacinctus incomparabilis, et qui cognoscit eum non