comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm ult̾iꝰ adlucẽ redit. Incuiꝰ adhuc descͥp.¬
cione subiungit᷑ Ubiumbramortis & nullꝰ ordo.
Sic̃ mors exterior ab anima diuidit carnͣem ita
mors interior a dõ separat animam. Umbra gͦ
mortis ẽ. obscuritas diuisionis. qr clampnatꝰ
quisq ẽ et̾no igne suocendit᷑. ab et̾no lumine
tenebrat᷑: Naturȩ uero ignis÷ ut ex se ipso & lu¬
cem ex hibeat & concremationẽ: S trans acto-¬
rum illa ultrix flamma uitioꝵ concrematio¬
nem ħt. s lumen ñħt. Hinc ÷ enim quod reꝓ¬
bis ueritas dicit: Discedite ame maledicꝰtiin.
ignem et̃nũ : qui p̃ꝑatꝰ ÷ diabolo & angłis eius:
Quoꝵ rursus oĩũ corpꝰ mnunius ꝑsonam signifi
cans dicit Ligate ei manus & pedes & mitti¬
te eum intenebras exteriores: Si itaq ignis qͥ
reꝓbos cruciat lumen ħe potuissce. is qui re-¬
pellit᷑ neqͣqͣm mitti utenebras diceretur:
Hinc etiã psalmista ait Suꝑ eos cecidit ignis
& non uidert̾ solẽ: Ignis enim suꝑ impios ceci¬

Expanded text:
am ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas divisionis, quia damnatus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex se ipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet, et lumen non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corcans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios ca
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. quib ꝑu̾sa desidĩa quȩ concipiunt exe¬
cunt᷑. Unde recte ꝑpaulũ dr̃. Neq exhibea¬
tis corpora ura arma iniquitatis peccato.
Cum armis gͦ ad infernum descendere est:
cumipsis quoq menbris quib ꝑu̾sa deside¬
ria uoluptatis expleuert̃. et̃ni iudicii tor
beat. qui nẽ suis delectationib subditi. undi¬
ꝙ contra iusticiam iuste iudicantis pugnan
Neq enĩ omp̃s ds quimala bene punit mor¬
dinata ẽẽ ullo modo ł tormenta ꝑ mittit
unt inferri sine ordine neqͣqͣm possunt.
Qmͦ nãq insuppliciis ordo non erit. dũ cdamp¬
natum quẽq uxta modum criminis re
tributio seq̃r̃ ultionise Hinc quippe scͥp¬
tum est Potentes potent̃ tormenta paci¬
ent᷑: & forciorib fortior instat cruciatio.
Hinc inbabilonis dampnatione dr̃. Quantũ
exaltauit se & indeliciis fuit. tantũ dati
illi tormenta ce luctũ. Si igit᷑ iuxtamo

Expanded text:
ia quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni judicii tormbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene punit, inordinata esse nullo modo vel tormenta permittit, unt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luct
Abbreviated transcription (Latin):
torpens ocio aĩa deflet᷑: cum dr̃ Uidert̾ eam hos¬
tes: & deriser̃ sabbata eius. hostes ergo sabbata
uidentes irrident: cũ maligni sp̃s ipsa uacatio¬
nis ocia ad cogitationes illicitas ꝑtrahunt᷑̃. Ut
una queq anima qͦ remota ab ext̃nis actionib¬
deo seruire credit᷑. eomagis eoꝵ tiranni di illici¬
planda int̾na ꝑducit᷑ nͥ abhis que exteriꝰ impli¬
seruire. hinc paulꝰ ait. Nemo militans deo inpli¬
cat se negocis scłarib ut ei placeat cui se ꝓbauit.

Expanded text:
torpens otio anima defletur, cum dicitur : Viderunt eam hostorpens otio anima defletur, cum dicitur : Viderunt eam hose in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illiciplanda interna perducitur, nisi ab his, quae exterius implbus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit .
Abbreviated transcription (Latin):
hostis sic̃ contͣ consentientes fortis ÷ ita
cont᷑ resistentes clebilis. Si eñĩ eius suggesti¬
onib assensus p̾bet᷑: quasi leo tolerari non pocest.
Si aut̃ resistit᷑ quasi formica atterit᷑. Aliis ergo ÷ leo.
uix tolerant᷑: spuales uero infirmitatẽ illius pe¬
de iuuitutis calcant.x¬
iusquis ea quȩ mundi sunt appetit:
quasi ugilat Quis quis uero int̾nã
quietẽ querens. huiꝰ muncli strepitũ fu¬
sacra figurate positꝰ trib modis somnꝰ accipit᷑. Ali¬
quando enim somno mors carnis: aliqñ corpor
negligentiȩ. Aliqñ uero ex pͥmit᷑ calcatis t̾renis
desicleriis quies uitȩ. Somni autẽ uel dominationis¬

Expanded text:
hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo vix tolerant, spirituales vero infirmitatem ejus pede virtutis calcant.isquis ea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fusacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ equus quidẽ arbit̃ p̃sideat int̾ se &r euni quẽ exti
gestat qͣuatinꝰ ei suus hõ ext̾ior & semꝑ ad debitũ
minist̾iũ seruire sufficiat. & ñ quã suꝑbe libera
ceruice contradicat. Nec moueat siqͥs suggeren¬
do sumurinurat dũmꝰ eũ semꝑ suꝑsposita ceal¬
ce dñatiois p̾mat. Sicq fit ut dũ repssa uicia
renici quidẽ nob̾ patunur: & tam̃ hõc nobẽcon¬
gredi ex equo ꝓhibemus: nec uitia contra urtu¬
tem p̃ualeant. nec rursum uirtꝰ cũ uiciorum
omnimoda extinctione succũbat.

Expanded text:
noster, aequus quidem arbiter praesideat inter se et eum quem exterius noster, aequus quidem arbiter praesideat inter se et eum quem exterius gestat, quatenus ei suus homo exterior, et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat. Nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
innecessitate conceditur: S sepe clũ incaute ne¬
cessitati cũ descendimus. desicłus seruimus:
Nñ qͣm uͦ dũ desicłiis immodatiꝰ obuiare nitimur:
necessitatis miseria auget᷑. Sic enĩnecesse ẽ. ut aicẽ
quisq continentiȩ teneat. qͣtinꝰ ñ carnem s uitia
carnis occidat. Nam plerũq dũ plus iusto caro
restringit᷑ etiã ab exercitatione boni oꝑis enerua¬
centiua uitioꝵ in se funditꝰ suffocare festinanT.
Adiutorẽ quippe habemꝰ intentionis int̾nȩ hẽ ho¬
minẽ quẽ ext̾iꝰ gestamus &e ipsi insunt motꝰ las¬
ciuiȩ ipsi effectꝰ suppetunt oꝑationis bonȩ: Sepe
uero dũ in illo hostẽ inseqͥm᷑ ẽtiam ciuem quen
diligimus trucidamꝰ. Et sepe dũ quasi c̃ciuipar¬
alimentis: quib nutritȩ uirtutes uiuunt. Qeum
continentia uiciorũ iures extenuat: etiã uutꝰ de¬
ficiens anhelat Unde necesse ẽ ut interior homo

Expanded text:
in necessitate conceditur. 63. Cin necessitate conceditur. 63. Ccessitati condescendimus, desideriis deservimus. Nonnunquam vero dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut arcem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervacentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus, et saepe dum quasi concivi paralimentcontinentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo
Abbreviated transcription (Latin):
tia aꝑte ostendit᷑ quod iccirco salutem ꝑclidit
q eũ suꝑbiȩ uicio mensuram moderate refectio¬
nis excessit. Et pͥmo genitoꝵ głam esauamisit qe
magno estu desid̾ii uilem cibũ id ÷ lenticulam
concupiuit. Quam dũ uendendis etiam pͥmo¬
genitis p̃tulit: qͦmullam appetitu anhelaret in¬
dicauit. Neq enim cibꝰ s appetitꝰ inuicio ẽ. Unde
& loͣ utiores cibos plerũq sine culpa sumimus. ce
abiectiores ñ sine reati conscientiȩ deg̾tamus: hic
quippe quẽ diximꝰ esau pͥmatum plenticulam
ꝑdidit. & helias inheremo uirtutem corporis car¬
nes edendo seruauit. Unde & antiquuis hostis.
qr ñ cibũ s. cibi concupiscentiã eẽ causam dãpnatio¬
nis intelligit. &e pͥmum sibi hominẽ ñ carne. ẜ po¬
mo subdidit: ⁊̃ scłm ñ carne s pane temptauit
Dũ enĩ sibimens exnecessitate blandit᷑ ex uolupta¬
te decipit᷑. Scriptũ quippe: Carnis curã ne fece¬
ritis indesidiis Quȩ gͥ fieri indesicłio ꝓhibet᷑.

Expanded text:
aperte ostenditur, quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Quam cum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intellexit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavitdum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur. Scriptum quippe est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae igitur fieri in desiderio prohibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quod desicdat. &e tam̃ ipso estuim̃si desidi deti
peccat. Mortis qͥppe sententiam patris ore ionathan
meruit q ingustu mellis constitutum edendi
tẽpͦante cessit. ser egipto popls eductꝰ in herxmooe¬
cubuit q despecto manna cibos carnium petut
quos loͬcutiores putanit. & pͥma filioꝵ heli cul¬
pasuborta ẽ qͦd exeorũ uoto sacerdotis puer. non
antico more coctas uelloe de sacrificio carnes ae¬
cipere s. crudas quereret quas accuratius ex hi¬

Expanded text:
 quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit . Et ex Aegypto populus eductus, in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit . Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhi
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe scdo c̃motꝰ Sata̾n itaq ad huiꝰ affuctio¬
nem dnm̃ tẽ cõmouit. qͣndo in paradiso pͥ¬
mũ hoĩẽ aiusticiȩ culmine in obedientiȩ cul¬
pa ꝓstrauit: Nisi enim adam pͥmũ ꝑ uolun-¬
tariũ uiciũ in anime mortẽ traxissce. ad am
scđs sine uicio in carnis mortẽ uoluntariã
non uenissoe: Benegͦ ei etiam de redempto¬
re nr̃o dr̃: Cõmouisti me adu̾sꝰ eũ. ut afflige¬
rem illũ frustra. Ac si aꝑtiꝰ dicat᷑ Dum iste
non sua s illiꝰ causa morit᷑ tunc me in huiꝰ
afflictionem cõmo uisti cũ illũ ame callida
ꝑsuasione traxisti. De quo & bene addit᷑ frustra
ł rustra qͥppe affuctꝰ ẽ. qui &e culpȩ ultione p̃ssꝰ &
culpȩ contagio inqͥnatꝰ ñ ÷: Frust᷑ afflictꝰ: quuncar

Expanded text:
 Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contag
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa i̾tȩ disponat. si eum qui ñ deb&e puniriton¬
dẽpnat Mediator ce enĩ nr̃ puniri ꝓsemetipso
te liberaret: Pat̾ gͦ cũ uistꝰ sit iustũ puniens om¬
nia iuste disponit. qr ꝑ hoc cuncta uistificat
qd̃ eũ qui sine peccato ẽ: ꝓpeccatorib dampnat.
Ut eo electa ominia ad culm̃ uisticiȩ surgerent. qͦ
Ad gͦ illic dampnatꝰ cũ ñ debeat dr̃. hoc hic aflic¬
tus frust memorat᷑. Qui tñ uixta semet ipsũ
Rubigo quippe uicu purgarinon potiit nisi

Expanded text:
omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Mediator enim noster puniri pro semetipso te liberaret. Pater ergo cum justus sit justum puniens omnia juste disponit, quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est pro peccatoribus damnat, ut eo electa omnia ad culmen justitiae surgerent, quo Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen juxta semetipsum fon frustra. 85 Rubigo quippe vitii purgari non potuit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
se pat̾ adũsꝰ eũ asserit. cũ ꝯstet qd patris
filiĩq concordiam nulla potestatis in eqͣli¬
tas. nulla uoluntatis diu̾sitas interrũpat:
nos ad flagella ꝑ carnẽ. Quȩ nimirum flagel la
non susciꝑ&e.nisi formã clãpnati hoĩs redimen¬
do sũpsiss&e Et nisi pͥmus hõ delinqueret.
scds ad passionũ ꝓbra minine ueniret. Cũ

Expanded text:
se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? tem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad pass
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa sciens cͣ ante ꝓlationẽ qusi dubitat᷑ nͥut
gͣuitatis nob̾ exẽplũ ꝓponat ne mala hominũ
añ p̃sumamꝰ crede quã ꝓbare. Ef cce pangłos ad
cognoscenda mala descendit: moxq facinoro¬
sos ꝑcitit. at ille patiens. ille nuitis ille de quo
scriptũ ẽ. tu autẽ dnẽ sabaoth cũ tranqͥllitate
udicas. ille de quo rursũ scͥptũ ẽ. dñs patiens
sine tarditate ꝑcussit cũ uerũ cognoscendo
repꝑit: ut nob̾ uidelicet daret exẽplũ: qđ ma¬
lora crimina & tarde credenda sunt cũ audi¬
unt᷑ & ciciꝰpiuenda s cũ ueracit᷑ agnosc̃t᷑.

Expanded text:
omnia sciens, cur ante provocationem quasi dimittit, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
reb frangit᷑ ñ eũ casu głe ext̾ioris cadit s ih
ciendũ ÷ qd du obꝰ modis ĩꝯspectu dni ueni¬
mꝰ. Ino qͥdẽ qͦdhic peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpẽ¬
dentes in eiꝰnos conspectu punimus. & de
fiendo diuidicamꝰ. Nã qͦtiens ꝯditoris nr̃i potñ¬
tiã ad sensũ reducimꝰ totiens ĩꝯspecꝰtu illiꝰ sta-

Expanded text:
rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed ciendum est quia duobus modis in conspectum Domini venimus. Uno quidem, quod hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties
Abbreviated transcription (Latin):
Rauoꝵmentes tanto obstinatius summa
non audiunt quanto artuis infinͣis inhe¬
serunt. Quib neq hoc sufficit ut ipsi ꝑ
dariq conspiciunt iustoꝵ increpationib obuiant̃
ne saltẽ alii corrigant᷑. Unde bene de talib m̃¬

Expanded text:
rum mentes tanto obstinatius summa non audiunt, quanto arctius infimis inhaeserunt. Quibus neque hoc sufficit, ut ipsi pndarique conspiciunt, justorum increpationibus obviant, ne saltem alii corrigantur. Unde et bene
Abbreviated transcription (Latin):
erumq & enim uitã nram ipsi rep̃hndi¬
mꝰ. s tam̃ libñt̃ agimiꝰ hoc qd̾ in nobis rer¬
te reꝓbamus Ad iusticiam nos sp̃s eri.¬
git ad consuetudinẽ caro coͣnstringit. Amori

Expanded text:
erumque etenim vitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori
Abbreviated transcription (Latin):
ciplicat: Iuia qͦ bonoꝵ uitam nr̃is ocłis odicit
eo pͣuitatis ꝑpette duriciam qͣ districtione
iniudicio ꝑcuciat ostendit Nam cum solis
se sequentib dona exaggerat. torpentes iã
quia reliquerit demonstrat. Cũ bonagͦ ui
aliis cernimus. ualde necesse ẽ. ut exultatio¬
nẽ nrȩ formidini & formidinẽ nr̃e exulta¬
cioni misceamus. Quatinꝰ & de alienis ꝓfectib
caritas gaudeat & de suis infirmitatib consc¬
entia contremiscat. S ce cũ fr̃no ꝓfectu refi¬
cunur. cũ districtionẽ suꝑnos interna iudicis
ex ipso nr̃o torpore pensamꝰ. quid restat nͥ
ut addiscutiendum se animꝰ redeat & quicqͥ
inse reꝓbũ. quicqͥd p̃uum dep̾hendit affligat
me: Considerans quippe dĩ testib pęne in
nob̾ militant. quia dũ miranda illoꝵ facta con
spicimꝰ : uitã irãm quȩ ex eoꝵ nob̃ cõꝑatione
displicce. studiosa afflictione cruciamus ut
quicqͥo in nob̃ polluer̃ oꝑa. deleant lamenta¬

Expanded text:
bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? me. - Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum spicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑna itaq dispensatio iccireo nos tota si in¬
tentione seruientes carnis nr̃ȩ ꝑmittit im¬
pugnationibꝰ concuti. ne mens nr̃a in suꝑbiã
audeat p̾suptione sue securitatis eleuari:
Ut dũpulsata trepidat. insolo auctoris adiu¬
torio spei pedem robustius figat. lxxix¬

Expanded text:
superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat.
Abbreviated transcription (Latin):
Antiquus hostis neqͥtiȩ uinculis astrictꝰ. aliud ÷
quod nc̃ patit᷑. aliud qđ in fine patiet᷑. Quia enĩ
alucis intime ordine cecidit. nunc semet ipsũ intun¬
henne tormento cruciat᷑ Iccuro namq redemptor
ñ angłs s homo factꝰ:: quia hoc ꝓculdubio fieri de¬
buit quod redemit. Ut & ꝑditũ angłm ñ apprehen¬
dendo desereret. & homine in semet ipso app̃hen

Expanded text:
Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur, quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinhennae tormento cruciatur. Recte n angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ huri anũ genus adlucem penitentiȩ redẽpti¬
ris aduer reducit᷑. apostata uero angłs ad restai¬
rationis lucem nulla spe ueniȩ. nulla conu̾sionis
emendatione reuocat᷑. recte de eo dr̃ Non requi¬
rat eum dĩ desuꝑ. & non illustret lumine: Ac si
aꝑte diceret᷑. Quia ipse tenebras intulit. toleret sun
fine quod fecit: Nec unquam lumen pristini status
recipiat : ꝙ hoc etiam ñ suasus amisit: De quo adhu

Expanded text:
Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae RedemptoQuia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩps ds̃ sic̃ ex nichilo bona facere po¬
tuit: ita cũ uoluit ꝑ incarnationis
suȩ misterium etiam ꝑdica bona repa¬
raułt: Duas uͦ ad intelligendũ se creaturas fecerat
angłicã uidelicet & humanã: Utramq uͦ suꝑbia
ꝑculit : atq ab statu ingenite rectitudinis fregit
S: una tegĩ carnis habuit. alia uͦ nil infirmum de
debuit reducere quã inꝑpetratione culpe ex infirmi¬
tate aliquid constat habuisse. Et eo altius debuit
apostatam angłm repellere. quo cum a ꝑsistendi for¬
titudine corruit nil infirmũ ex carne gestauit: un¬
de & recte psalmista cũ misertũ redemptorẽ homi¬
nib diceret. ipsam quoq causam miscdĩȩ exp̃ssit di¬
cens. Et memoratꝰ ẽ. qr caro sunt Ac si diceret Quo
eorũ in firma uidit. eo districte culpas punire nolu
Est adhuc aliud quo & ꝑditꝰ homo reparari debui¬
& suꝑbiens sp̃s reparari non possce: Quia ninirum ans
sua malicia cecidit. homineni uero aliena prostrauit

Expanded text:
s Deus, sicut ex nihilo bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo perditet superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ apostata angłs ętnȩ obliuioni tradituiium¬
bra mortis obscurat᷑. Picat gͥ. Obscurent eũ tenebre &
umbra mortis. Id sic eum errons sui cecitas obruat
ut nequa quã ulteriꝰ adlucem penitentiȩ ꝑ diuini
respectus memoriam resurgat: Dicat᷑ etiam de ipso¬

Expanded text:
e oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
escit. Suꝑnis int̾seri ciib appetit. & unꝰ quisq eoꝵ
adhuc inmundo corpore positꝰ m̃te iã extͣ mundũ
surgit: frumnã exilii quã tolerat deplorat. &
ad sullimempatriã incessantib se amoris stimu¬
lis excitat: Cũ gͦ dolens uidet quã sit ęt̃nũ qđ
perdidit. inuenit salubre consiliũ tẽporale hoc
despicere qđ ꝑcurrit. Ꝙ qͦ magis crescit consilii
cienti uut ꝑit᷑a deserat. eo auget᷑ dolor quod nec¬
sumina que adhuc ñ habet. magis dein funis in qͥb
runt p̃cipites nullo interin cogitationũ dolore fa¬
tigant᷑: Nam qͥ sollert̃ inuite consilium sigit men¬
tem: caute sese inomniactione circũspiciendo consi¬
derat: Et ne ex re quȩ agit᷑ repentinus fuus aduers.¬
q subripiat. hunc prius mollit̾ pede cogitationis
palpat: Pensat ne ab his quȩ agenda sunt formi¬
do p̃pediat. ne in his quȩ differenda sunt p̃cipi¬

Expanded text:
iescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum iescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necsumma quae adhuc non habet, magis de infimis in quibus ullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. qͥ dolens de p̃sentib ad etna festinat
Nã st̃ ñ nulli qͥ uitã suã negligunt. & dũ
tnsitoria appetunt: dũ et̾̃na uel ñ in telligunt. uel
intellecta contempnunt. nec dolorẽ sentiunt nec
hab̾e consiliũ sciunt: Cũq suꝑna quȩ amiserunt
ñ consid̾ant: eẽ se heu miseri in bonis putant. Neqͣ¬
quam enĩ ad ueritatis lucẽ cui conditi fuerant m̃¬
tis oculos erigunt. neqͣꝗͣ ad contẽplationẽ ȩtñȩ pa¬
triȩ desiderũ aciem tendiuit. s semet ipsos inhis qͥb¬
ꝓiecti sunt deserentes. uice patriȩ diligt̃ exiliũ qd̃
patiunt᷑. & incecitate ꝗͣ tolerant qͣsi inclaritate lumi¬
nis exultant: At cont᷑ electorũm̃tes dum cuncta
transitoria nulla eẽ conspiciunt. adquȩ sint con¬
ditȩ exqͥit̃. Cũq eoꝵ satis factioni nichil extͣ dm̃
sufficit ipsa inqͥsitionis exercitatione fatigata illoꝵ
cogitatio. inconditoris sui spe & contẽplatione reqͥ¬

Expanded text:
bitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ecti sunt deserentes, vice patriae diligunt exsilium quod patiuntur, et in caecitate, quam tolerant, quasi in claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requ
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Unde quia satis fieri ciciꝰ credimus.
breuit̃ respondemus: Nonnulli enim ꝑ accep.¬
ta donauntutum. ꝑimpensam grãm bonoꝵ
oꝑum insuꝑbie uiciũ cadunt. s camen quo
cecidđint non agnoscunt: Pinde contra eos
hostis antiquus. q iam intiꝰ dominat᷑. etiam
ext̾iꝰ seuire ꝑmittit᷑: ut qui in cogitatione
elatis ꝑ carnis luxuriam ꝓst̾natit᷑. Scimus
autem qr aliquando minꝰ: incorporis corrup.¬
tionem cadere quam incogitatione tacita
exdeliberata elatione peccare: S cũ minus
turpis supbia credit᷑ minus uitat᷑. Luxuriam uͦ
eo magis erubescunt homines quo simul om̃s
turpem nouerunt. Unde fit plerumq ut ñ¬
nullipꝰ suꝑbiam inlux uriam corruentes ex ap¬
to casu malum culpe latentis erubescant. Et
tẽ etiam maiora corrigant. cum prostrati in
minimis gͣuiꝰ confundunt᷑. Reos emiise int̾
plus ꝑcutit inde eumquem cept amitcit
derare liberet int̾munitum gr̃e sinum quan¬

Expanded text:
dit. Unde quia satis fieri citius credimus, dit. Unde quia satis fieri citius credimus, breviter respondeamus. Nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quo ceciderint, non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam subire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homturpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli per superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigunt, cum prostrati in minimis gravius confunduntur; reos enim se inter plus percutit, inde eum quem ceperat amittit; derare libet, intra munitum gratiae sinum quan
Abbreviated transcription (Latin):
confessro petcatoris: A debitore enim pignꝰ accipi¬
tur cum a pecatore iam peccati confessio tenet᷑.
Superior autẽ & inferior mola. spes &e timor. Spes
autẽ ad alca subueit. timor qͥppe cor inferius p¬
nat .S. mola superior &e inferior ita sibi necessa¬
no utagit̾ ut una sine altera inutiliter habeat᷑
Inpeccatoris itaq pectore incessant̃ deb& spes
& formido conuingi qr incassum miscłam
sperat siñ etiam iusticiã timeat. Incassũ
iusticiã ietuit. si non etiã de misccłra confi¬
dit: Locoᷤ pignoris mola fuꝑior aut infe¬
rior tolli ꝓhibet᷑. quia qͥ peccatori p̃dicat
tanta dispensatione componere pdicatio.¬
nem deb&. ut nec derelicta spetimorem
subtrabat. ne subtracta spe in solo eum ti¬
more derelinquat: S quia exigente causa¬
dauid admedium deducto tanti facinoris
memoriam fecimus. lectoris fortasse animꝰ
git quos ad donoꝵ quorũ spũalium culm̃
assumit. illesos acorporalib uiciis non custo¬

Expanded text:
confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior est mola, spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola inferior et superior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter non habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam timet justitiam; incassum justitiam metuit, si non etiam in misericordia confidit. Loco autem pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui praedicat peccatori, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelsubtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. David ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animusgit, quos ad donorum quoque spiritalium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custo
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte diceret᷑. Si occulti hostiᷤ contrate bellum
consideras. quicquid ame pateris ñ accusas. Sumpe¬
tentem te adu̾sarii gladium ꝓspicis flageͥlum pa¬
ctis nullatenꝰ ꝑ horrescis. Uidesenim quali fla¬
gello te ferio. s intueri negligis aqͣnto hoste te
fagelsando liberum seruo. Memento qͦ belli nec
ultra addas loqui. Idi tanto te ad disciplinam pa¬
tris exhibe tacitũ. quanto ꝓspicis adbella hostisin firmũ.¬
L Dum gͦ me corripiente ꝑcuteris ut equa¬
nimit̾ feras hostem tuum ad memoriam reuoca
&e dur umiñ estimes omne quod pateris dũ et̃ns
erueiatib ał nt̃na passione liberaberis: clxxxiiii.¬

Expanded text:
 ei aperte diceretur: Si occulti hostis contra te bellum consideras, quidquid a me pateris, non accusas. Si impetentem te adversarii gladium prospicis, flagellum patris nullatenus perhorrescis. Vides enim quali flagello te ferio, sed intueri negligis a quanto te hoste flagellando liberum servo. Memento ergo belli, nec ultra addas loqui, id est, tanto te ad disciplinam patris exhibe tacitum, quanto te prospicis ad bella hostis infirmum. Dum ergo me corripiente percuteris, ut aequanimiter feras, hostem tuum ad memoriam revoca, et durum non aestimes omne quod pateris, dum externis cruciatibus ab interna passione liberaris. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
effrenat᷑. Quis autem nesciat quod multo
men cum febre corripim̃ quia uiciorum estum qui oc
cuperare nos poterat considerare negligimus deꝑ
cissione murmuramus. Quis nesciat quod sit me¬
lius durisinseruitio hominib fubiei quam blandi
iudicio iugo humane conditionis atterimur. in
querela ꝓfilimus: Nimirum quia minus attendimꝰ
quod si nos nulla conditio seruitutis opprimeret.
fortasse mensnr̃a multisiniquitatib peius libera
deseruiret: Ideo gͦ que toleramꝰ graui credimus
qr bella hostis callidi quam sint contranos dura
atq intolerabilia ñ iuidemus: Menti enim nr̃ȩ
pondꝰ ome uilesceret si ea quȩ se opprimere poterant
occulti aduersarii bella pensaret: Unde adbeatũ¬

Expanded text:
effrenatur. Quis autem nesciat quod multo men cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui nos occupare poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis nesciat quod multo sit melius judicio jugo humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo ergo haec quae toleramus, gravia credimus, quia bella hostis callidi, quam sint contra nos dura atque intolerabilia non videmus. Menti enim nostrae omne pondus vilesceret, si ea quae se opprimere poterant, occulti adversarii bella pensaret. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
uenialit̾ pecco Et nemo qui peccauerit dicat.
dominus facinus quod deflet᷑. S ꝑpetiar qͥsq
timeat. quia si digne deflere possit ignorat. Añ
culpani gͦ iusticiam metuat pꝰculpam tamen
de pietatẽ p̃sumat: Neque ita iusticiam timeat
ut nulla spei consolatione c̃ualescat: neq ita
conficdat de misccłia ut adhibere uulneribus
suis dignȩ penitentiȩ negligat medicinam.
S quem p̃sumit sibi p̾ie parcere. semꝑ etiam co.¬
gitet districte uidicare. Sub pietate itaq eius
spes peccatoris gaudeat. s sub districtione illiꝰ
penitentis correctio c̃tremiscat. Spes gͥ p̃sũp¬
tionis nr̃e habeat morsum timoris. ut ad cor¬
rigenda peccata iudicantis iusticia t̾reat quẽ
ad fiduciam ueniȩ grã parcentisi nuitat: hinc
enim ꝑquenidam sapientem dr̃. Ne dyxeris

Expanded text:
venialiter pecco. Et nemo qui peccaverit dicat: Deus facinus quod defletur, sed perpetrare quisque timeat quod si digne deflere possit ignorat. Ante culpam ergo justitiam metuat, post culpam tamen de pietate praesumat; neque ita justitiam timeat, ut nulla spei consolatione convalescat; neque ita confidat de misericordia, ut adhibere vulneribus suis dignae poenitentiae negligat medicinam; sed quem praesumit sibi pie parcere, semper etiam cogitet et districte judicare. Sub pietate itaque ejus spes peccatoris gaudeat, sed sub districtione illius poenitentis correctio contremiscat. Spes igitur praesumptionis nostrae habeat etiam morsum timoris, ut ad corrigenda peccata justitia judicantis terreat, quem ad fiduciam veniae gratia parcentis invitat. Hinc enim per quemdam sapientem dicitur: Ne dixeris,
Abbreviated transcription (Latin):
Diuina itaq clemenentia iaxillam diaboli istius
ꝑforans ibiq humano generi & miscłit̃ &e poteu¬
t̃ succurit. quia nec libero admonitionem p̃cauen¬
di tacuit. nec capto remedium fugiendi subatt̃.
ad hoc quippe inscript᷑a sacra uirorum talium id:
dauid & petripeccata sindita. ut caudelaminoꝵ
sit ruina maioꝵ. Adhoc uero uiroꝵ᷑ quia &e illic
penitentia insimiat᷑ & uenia: ut spesꝑeuntium
sit recuperatio ꝑditorum: De statu gͦ suo dauid
cadenente nemo suꝑbiat. de lapsu etiam suo da-¬
uid surgente nemo desꝑoe. Ecce quam mirabit̃
scritura sacra eodemu̾bo fuꝑbos p̃mit quou̾bo
humiles leuat: Unamnamq rem gestam retu
estimabile noui generis medicamentũ quod
uno eodemq ordine positum & p̃mendo tu¬
mentia exiccat &e subuando arentia infun¬
dit. De maiorũ nos lapsutruit . s. de raparatione
roborauit: Sic qͥppe sem̃ꝑ sic nos diuinȩ dispensatio¬
nis misccdia &e suꝑbientes repͥmit. & ne ad despatio¬

Expanded text:
itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi subtraxit. Ad hoc quippe in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri, peccata ssit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia; ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulinaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit. De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia, et superbientes reprimit, et ne ad desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
stantia non abintimis cogitationum ralicib
quatit᷑. eum hostis nr̃ tante eẽ cont᷑ nos forti¬
tudinis demonstrat᷑: Nulluĩ ne erit consolationis
aditorium: Erit certe: Nam subdit᷑ Inoculis¬
eiꝰ qͣsi hoͣmo capietͤ . Quis nesciat quod in hamo
esca ostendit᷑ acculeus occultat᷑. Esca enĩ ꝓuocat
ut acculeus pungat. Dñs itaq nr̃ abhmanigenis
redemptionem ueniens. uelut quẽdam dese
innece diaboli hamum fecit. Assũpsit enim
corpꝰ ut in eo quasi escam suã meͣnͣtẽ carnis
appeteret. Quã mortẽ dũmilloinuste appetiit
nos quos quasi iuste tenebat anusit. In hamo
gͦ eiꝰdem incarnationis captꝰ:: quia duminil¬
lo apetut escam corporis tranffixꝰ: aculeo diui¬
nitatis. Ibi quippe inerat humanitas que ad
se deuoratorẽ duceret. ibi diuinitas quȩ ꝑfora¬
ret. Ibi aꝑta infirmitas quȩ ꝓuocaret ibioccul¬
ta untꝰ que raptoris faucem transfigeret. In
hanio gͥ. captꝰ ẽ: qi inde interũt unde deuora¬

Expanded text:
ogitationum radicibus quatiatur, cum hostis noster tantae esse contra nos fortitudinis demonstratur? Nullumne erit consolationis adjutorium? Erit certe, nam subdituinquit, quasi hamo capiet eum. Quis nesciat quod in hamo esca ostenditur, aculeus occultatur? Esca enim provocat, ut oculeus pungat. Dominus itaque noster ad humani generis redemptionem veniens, velut quemdam de se in necem diaboli hamum fecit. Assumpsit enim corpus, ut in eo quasi escam suam mortem caappeteret. Quam mortem dum in illo injuste appetit, nos quos quasi juste tenebat amisit. In hamo ergo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetnitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momor
Abbreviated transcription (Latin):
abnegtt. qui calcato typo suꝑbie ante di oculos
es se ase alienũ demonstiat. Hinc psalmistaait
Memor eid tui decta iorddanis ce hermonuum. Ioecla¬
nis quippe ut dixi descensio. hermonautem ana¬
thema id⁊ alienatio int̾ptat᷑. Petĩa enim iorda

Expanded text:
abnegat, qui, calcato typho superbiae, ante Dei oculos esse se a se alienum demonstrat. Hinc Psalmista ait: Memor ero tui de terra Jordanis et Hermoniim , Jordanis quippe, ut dixi, descensio, Hermoniim autem anathema, id est alienatio, interpretatur. De terra
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. cum uisticie sententia ad penam iam
et̾nȩ concremationis ostendit᷑ Et mulcam
abissum deuorat quia inquinatas atq incom¬
p̃hensibiles hominum mentes concremat quę
nẽ se hominib etiam subsignoꝵ miraculis oc¬
cultant. Pars autem domꝰ comedit᷑ ꝙ illos qͦꝙ¬

Expanded text:
vocatur, cum justitiae sevocatur, cum justitiae seeternae concremationis ostenditur, et multam abyssum devorat, quia iniquas atque incomprehensibiles hominunc se hominibus etiam sub signorum miraculis occultant. Pars autem domus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
demp lac̾ Et hab&e ficduciam quod infiuat io¬
danisinos erꝰ. quia illos insidiancdo tapere appe¬
Eem euos pamore supne patriȩ ap̃senas ute qla¬
seies seiia usos deicere agnoscit N Ionnulliquupe
nunbum desert̾ &e honorũ transeuntum uana
derelinquunt. & ia humilitatis apperi tar
humane conuersationis morem bene uiuendo
transcendunt atq intanta studioꝵ aite ꝓficiunt
ut signorum iam uirtutes operent᷑ s q semae¬
ipsos circũspiciendo tegere nolunt. in anis gle
delo ꝑeussi: peuuis de alto ruunt. Hinc ẽ enu
quod etnꝰ uidex qui occulti cordis examinat
eiꝰdẽ ruine casum pronuntians intentat cum
dieit. Multi enim dicent mͥ in illa die. dñe do¬
mine nonne innoiẽ tuo ꝓpauimus & in tuo
nomine uirtutes multas fecimus: Et tẽ confi¬
debor illis: ꝙ ñ quam noui uos: Discedite ame
qui oꝑanun iniquitateni nescio quiestis: hinc
ignem & deuorauit abissum multam & come¬
dit partem domus: Iudicium quippe ad ignẽ

Expanded text:
 Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia illos insidiando rapere appetit, quos pro amore supernae patriae a praesentis vitae gloria semetipsos dejicere agnoscit. Nonnulli quippe mundum deserunt, honorum transeuntium vana derelinquunt, et, ima humilitatis appetentes, humanae conversationis morem bene vivendo transcendunt; atque in tanta studiorum arce proficiunt, ut signorum jam virtutes operentur; sed quia semetipsos circumspiciendo tegere negligunt, inanis gloriae telo percussi, pejus de alto ruunt. Hinc est enim quod aeternus judex, qui occulta cordis examinat, ejusdem ruinae casum praenuntians intentat, cum dicit: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tebor illis quia nunquam novi vos, discedite a me qui operamini iniquitatem, nescio qui estis . Hincignem et devoravit abyssum multam, et comedet partem domus Domini . Judicium quippe ad ignem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmagno hoc non hab&e. cũ subiure suȩ tyranni¬
clis t̃rena querentestenet.Spħa quippe destante
cognouumꝰ quia esca eius electa. Neq enĩ mirum
deputat.si eos absorbeat quos supbia erigit aua¬
ricia tabe facit uoluptas dilatat malicia ang¬
tdat iiflammat ira. discordia seꝑat. inuidia
exulcerat. luxuria inquinans necat. Absorbebit
Qͦ fuiuium &e non mirabit᷑ qutia ꝓmagiiio non
estrat. eũ eos deuorat. qui pipsa suȩ uite studia

Expanded text:
tyrannidis terrena quaerentes tenet. Propheta quippe attestante cognovimus quia esca ejus electa . Neque enim 1084 mirum deputat, si eos absorbeat, quos superbia erigit, avaritia tabefacit, voluptas dilatat, malitia angustat, ira inflammat, discordia separat, invidia exulcerat, luxuria inquinans necat. Absorbebit ergo fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non aestimat cum eos devorat, qui per ipsa suae vitae stud
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt: qui ꝑ noxia u̾bꝰ dilabunt᷑: Humana
& enĩ mens. aquȩ more & cͥc̃clusa adsuꝑiora
colligit᷑: q illud repetit unde descendit: e re¬
laxata depit qr se ꝑinfima inutilit̾ spargit. Et¬
enĩ suꝑuacius ub̾ asilentũ sui censura dissipat᷑.
quasi cot riuis extͣse ducit᷑. Unde & redire in¬
terius asi cognitionẽ ñ suffic̃ qr per multilo.
nulla se silencu c̾todia cͥccludit. Unde scͥptũ:
Sic̃ urbs patens & absq muroꝵ ambitu: ita uir
qui ñ pot̾ in loquendo cohib̾e spm suũ: Quia¬

Expanded text:
 verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illuc repetit, unde descendit. Quare relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloqunulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
pauore nimio alocutione restringim᷑ int̾cdum
plusqͣm necesse ẽ. intͣ claustra silentii coartam᷑.
& dũ linguȩ uicia in caute fugimꝰ: occulte de¬
teriorib implicam᷑: Nã sepe dũ ab eloquio im¬
mocdãte c̃pescim᷑: graue multilo quium in cor¬
de coleramꝰ. Ut eo plus cogitationes inmente
ferueant: quo illas uiolenta custodia indis¬
creti silentu ang̾tat. Et plerũq tanto latius
disfuunt. qͣnto se eẽ. securiores estimant: qr foris¬
tis a rep̃hensorib ñ uident᷑. Unde mens ññqͣ
insuꝑbiã tollit᷑ eosq qͦs loquentes audit: qͣsi
infirmos conspicit. Cũq os corꝑis claudit.⁊
qͣntũ se uicis suꝑbiendo aꝑiat non agnos¬
cit. linguã &e euĩ p̃mit:. cogitationẽ erigit:
Et cũ se ꝑ negligentiam minime considerat.
canto aput se cunctos lib̾iꝰ qͣnto & secretius
iniusta patiant᷑. eo inacriorẽ dolorẽ ꝓdeunt:
quo ea quȩ sustinent non loquuntur: Hã
si illatas molestias lingua tranquille dicerce:

Expanded text:
pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
non parcit᷑:. Hinc iacob dic̃ Siqͥs putat se re¬
ligiosum ẽẽ ñ refrenans. linguam suam sed
seducens cor suũ huiꝰ uana ẽ religio:. Hinc
nirsum ait: Sit autẽ oĩs hõ. uelox adaudien¬
dũ: tarcꝰ aũ adloquendũ: Hinc it̾m dicit
lingua inquietũ malũ: plena uenẽno morti.¬
fero. hinc ꝑsenice ipsã ueritas. admonet di¬
cens Ome u̾bũ ociosũ. qd locuti fuerunt ho¬
mines reddent rationem de eo indie iudicu:¬

Expanded text:
dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ faces odioꝵ : pax tota extinguit᷑ cordiũ.
Unde bene ꝑsalomonẽ dr̃ Qui dimittit aqͣm
caput÷ uirgiorũ: Aquam quippe dimitte̾ ẽ
linguam influxũ elo quii relaxare: Quo con¬
tra & inbonam partẽ asserit dicens Aqua ꝓ-¬
funda: u̾ba ex ore uiri: Quigͦ dimittit a quã
caput ẽ uirgioꝵ: quia qui linguã ñ refrenat.
concordiam dissipat Unde & ediu̾so scͥp.¬
tũ ÷: Uimponit stulto silentiũ: iras mittigat.¬

Expanded text:
diorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat