comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde iã dicit: quae iter agentib inheremo benefi¬
cia diuina collata sint
Ex pandit nubem inꝓtec¬
tionẽ eorum: & ignem ut luceret eis ꝑ nocten

Expanded text:
inde jam dicit quae iter agentibus in eremo beneficia divina collata sunt. «Expandit nubem in protectionem eorum, et ignem ut luceret eis per noctem.»
Abbreviated transcription (Latin):
salutem ante mundi constitutionẽ: in quo
mediatore & antiqui iusti spem habebant:
quando incarne eum uenturum ꝓphetae spũ
pre uidebant. Quod ergo uerbum ad eos fie¬
bat. Deillo etiã hoc bene hic intelligitur uer¬
bum. si & ipsorum accipimus istam uocẽ deqͦ
uerbom̃ dictum est: mem̃to uerbitui seruotuo.
in quo mihi spem dedisti. Haec me consolata ẽ.
in humilitate mea. hoc ẽ. in ista mortalitate
mea: quia eloqͥum tuũ uiuificauit me: ut spẽ
uitae haberem ꝓiectꝰ in mortẽ. Suꝑbi iniq
agebant usq ualde: quandoqͥdem eorum suꝑ¬
biã. nechumilitas mortalitatis edomuit
Alege autẽ tua non declinaui : qđ mefacere coge¬

Expanded text:
salutem ante mundi constitutionem : in quo salutem ante mundi constitutionem : in quo Mediatore et antiqui justi spem habebant, quando eum in carne venturum prophetiae spiritu praevidebant. Quod ergo verbum ad eos fiebat de illo, etiam hoc bene hic intelligitur verbum, si et ipsorum accipimus istam vocem; de quo verbo dictum est, «Memento verbi tui servo tuo, in quo spem dedisti mihi. Haec me consolata est in humilitate mea;» hoc est, in ista mortalitate mea: «quia eloquium tuum vivificavit me;» ut spem vitae haberem projectus in mortem. «Superbi inique agebant usque valde:» quando quidem eorum superbiam nec humilitas mortalitatis edomuit. «A lege autem tua non declinavi:» quod me facere coge
Abbreviated transcription (Latin):
bos intelligi uoluit ꝑsecutores piorum: & ideo
subiecit. alege autemtua non declinaui: quia
hoc eum facere illorum ꝑsecutio compellebat
quos usq ualde iniq dicit egisse. quia nonso¬
lum erant impii. uerum etiã pios impios ẽẽ.
cogebant. In hetc humilitate hoc. ẽ in hac tri¬
bulatione. spes consolata est quae data ẽ. inuer¬
bo dĩ pollicentis adiutorium nedeficiat fides
martyrum. & p̃sentia sp̃s sui uires impercien¬
tis laborantib ut euadentes demuscipula uenan¬
tium dicerent: nisi quia dñs erat in nobis. for¬
tasse uiuos obsorbuissent nos. Anforte quod
ait haec me consolata est in humilitate mea.
illã dicit humilitatem qua homo est deiectus
& ꝓ iectus in mortẽ. expeccato illo quod ualde
infiliciter in paradisi felicitate cõmissum. ẽ.
In hac quippe humilitate inqua homo uanita¬
ti similis factus. ẽ. & dies eiꝰuelut umbra p̃tere¬
unt. oms filii irae sunt: nisi ꝑmediatorem
reconcilientur dõ qͥ p̃destinati sunt in aet̾nã

Expanded text:
bos intelligi voluit persecutores piorum; et ideo subjecit, «A lege autem tua non declinavi,» quia hoc eum facere illorum persecutio compellebat. Quos «usque valde» inique dicit egisse, quia non solum erant impii, verum etiam pios impios esse cogebant. In hac humilitate, hoc est, in hac tribulatione spes consolata est, quae data est in verbo Dei pollicentis adjutorium, ne deficiat fides martyrum; et praesentia Spiritus sui vires impertientis laborantibus, ut evadentes de muscipula venantium dicerent: «Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos» . 4. An forte quod ait, «Haec me consolata est in humilitate mea,» illam dicit humilitatem qua homo est dejectus et projectus in mortem, ex peccato illo quod valde infeliciter in paradisi felicitate commissum est? In hac quippe humilitate, in qua homo vanitati similis factus est et dies ejus sicut umbra praetereunt , omnes filii irae sunt, nisi per Mediatorem reconcilientur Deo, qui praedestinati sunt in aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
Uicinum aliquid & supe¬
rius iãdixerat. P riusquã humiliarer ego deli¬
qui: ꝓpt̾ea eloquiumtuũ custodiui Ip̃so qͥppe
fructu ostendit. qđ bonum illi fuerit humili¬
ari : sed illicdixit & causam. qđ humilitatem
poenalem delinquendo p̾cesserit. Quod uero
ibi ait. ꝓpt̃ea eloquiũ tuum custodiui. hic autẽ
ut discam iustificationes tuas: satis significasse
mihi uidetur hoc ẽẽ. ista nosse qđ cũstodire.
hoc custodire qđ nosse Neq enĩ xp̃c ñ nouerat
qđ arguebat. & tam̃ arguebat peccatum: cũ
dictum deillo sit. qđ nonnouerat peccatum:
N ouerat gͦ quadam notitia : & rursus quad am
ignorantia non nouerat. Sic & iustificationes
dĩ in ulti discunt & nondiscunt. Nouerant
enĩ eas quadam notitia: & rursus quatdam
ignorantia. qm̃ qui non faciunt nonnouer¬
ł omodo hic ergo intelligendus est dixisse. ut
discam iustific̾ationes tuas. ea notitia qͣ fiunt.
Ubi qui facit: habet delectationẽ eꝓpt̃ qđ dictum

Expanded text:
d et superius jam dixerat, «Priusquam humiliarer, ego deliqui; propterea eloquium tuum custodivi.» Ipso quippe fructu ostendit quod bonum illi fuerit humiliari; sed illic dixit et causam, quod humilitatem poenalem delinquendo praecesserit. Quod vero ibi ait, «Propterea eloquium tuum custodivi;» hic autem, «Ut discam justificationes tuas:» satis significasse mihi videtur hoc esse ista nosse quod custodire, hoc custodire quod nosse. Neque enim Christus non noverat quod arguebat; et tamen arguebat peccatum, cum dictum de illo sit quod «non noverat peccatum» . Noverat ergo quadam notitia, et rursus quadam ignorantia non noverat. Sic et justificationes Dei multi discunt, et non discunt. Noverunt enim eas quadam notitia; et rursus quadam ignorantia, quoniam non faciunt, non noverunt. Eo modo hic ergo intelligendus est dixisse, «Ut discam justificationes tuas;» ea notitia qua fiunt.ubi qui facit habet delectationem, propter quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Minꝰ latina uidetur locutio: quia
non ait uerbis eiꝰ uel in uerba eius. sed in uerbis
eus : tam̃ scripturis usitatissima
Et lauda¬
uer̃ laudem eiꝰ

Expanded text:
Minus latina videtur locutio, quia non ait, Verbis ejus, vel, in verba ejus, sed, «in verbis ejus;» tamen Scripturis usitatissima. «Et laudaverunt laudem e
Abbreviated transcription (Latin):
interra. siue ut nonnulli codices habent incola
egosum apud te int̾ra. ne abscondes am e man¬
datatua Quod enĩ ait superius reuela oculos
meos: hoc postea dixit. ne abscondas ame. Et
quod ibi dixerat. mirabilia delegetua : hoc alio
locõ repetens ait. mandata tua: Nil. ẽ autem
mirabilius inmandatis dĩ : quam diligite ini¬
micos ur̃os. hoc.ẽ. retribuite bona ꝓmalis
Sed deisto in quilinatu uel incolatu. nonẽ ser¬
mo coartandus. & ideo non iste dehac re: sed
alius expectandus. & dño adiuuante reddendus

Expanded text:
in terra:» sive, ut nonnulli codices habent, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» Quod enim ait superius, «Revela oculos meos;» hoc postea dixit, «ne abscondas a me:» et quod ibi dixerat, «mirabilia de lege tua;» hoc alio modo repetens ait, «mandata tua.» Nihil est autem mirabilius in mandatis Dei, quam, «Diligite inimicos vestros» ; hoc est, retribuite bona pro malis. Sed de isto inquilinatu vel incolatu non est sermo coarctandus; et ideo non iste de hac re, sed alius exspectandus, et Domino adjuvante reddendus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid desiderem᷑: Num diem hominũ : Non. Labo¬
raui subsequentȩs dñe. et diem hominũ non
concupiui tuscis Ecce scã martyra crispina.
sidesideraret diem hominũ: necaret xp̃m:
Plus hic uiueret: sed in aeternum ñ uiueret:
Maluit in aeternum uiuere: quam paulo am-¬
plius temporaliter uiuere. Deniq dũe miscđia
Miscđiatua in aet̾num. quia martyres liberasti.
& sic cito dehac uita abstulisti. Dñe miscłiatua¬

Expanded text:
Quid desiderem? Non diem hominum. «Non laboravi subsequens te, Domine, et diem hominum non concupivi; tu scis» . Ecce martyr sancta Crispina si desideraret diem hominum, negaret Christum: Plus hic viveret, sed in aeternum non viveret. Maluit in aeternum vivere, quam paulo amplius temporaliter vivere. Denique «Domine, mis«Misericordia tua in aeternum,» qua martyres liberasti, et sic cito de hac vita abstulisti. «Domine, misericord
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem dilectio ipsa diffunditur: & dilatat
corda fidelium. Dilexit autem & cogitando
& oꝑando Nam quod ad cogitationem ꝑtin&e.
ait łt meditabar inmandatis tuis: Quod aut̃
adoꝑationem: & leuaui manꝰ meas ad manda¬
ta tua:. Utriq autem sententiae addidit: quȩ
dilexi: Finis enim precepti. ẽ. caritas decorde
puro. Quando isto fine id.ẽ. huius rei contẽpla¬
tione fit mandatum dĩ: tunc fit uere opus bo¬
num: Et tunc leuantur manus : quia super¬
nũ. ẽ. qͦd leuantur ꝓpt̾ea deipsa caritate
loquitur apostolus et dicit: suꝑ eminentẽ
uiam uobis demonstro. &alio loco. Cognos¬
merces terrenae felititatis expetitur: de¬
ponuntur manus potius quã leuantur. quia
t̾rena emolum̃ta quae non sursum sed deorsũ
sunt. illo oꝑe requiruntur. Adutrũq autẽ
ꝑtinet quod sequitur: & exercebar in iustifi¬
cationib tuis Quod plures int̾pretes dicere
maluer̃ quã lȩtabar. aut garriebam: Quod
aliqui interp̃tati sunt. exẽo quod grecus hab&

Expanded text:
quem dilectio ipsa diffunditur, et dilatat corda fidelium. Dilexit autem, et cogitando et operando. Nam quod ad cogitationem pertinet, ait, «Et meditabar in mandatis tuis:» quod autem ad operationem, «Et levavi manus meas ad mandata tua.» Utrique autem sententiae addidit, «quae dilexi:» finis enim praecepti est charitas de corde puro . Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc levantur manus, quia supernum est quo levantur. Propterea de ipsa charitate locuturus Apostolus ait, «Supereminentem viam vobis demonstro» : et alio loco, «Cognosmerces terrenae felicitatis expetitur, deponuntur manus potius quam levantur; quia terrena emolumenta quae non sursum, sed deorsum sunt, illo opere requiruntur. Ad utrumque autem pertinet quod sequitur, «Et exercebar in justificationibus tuis:» quod plures interpretes dicere maluerunt, quam «laetabar,» aut «garriebam,» quod aliqui interpretati sunt ex eo quod graecus habet
Abbreviated transcription (Latin):
Siuera illi homines crimina obiciunt: non
calũ mantur. Si falsa. quid est quod se redi¬
mi desiderat a calump̾niis idest acriminib
falsis. quae illi nocere non possunt: Crim̃
quippe falsum quod ẽ calum nia. reum
non facit hominẽ : nisi apud iudicem homi¬
nẽ Vbi autem dĩ iudex est. nullus falso cri¬
mine leditur: quia non cui obicitur. sed obi¬
cienti potius imputatur An hic aeccłae ꝑ¬
signatur oratio. & uniuersi popłi xp̃iani qui
redemptꝰ ẽ. acalũpnus hominũ. quib exagi¬
tabuntur usquequaq xp̃iani. sed nũquid
ꝓpterea dĩ mandata custodit: nonne inter
ipsas calũnias quando feruebant. multo glo¬
riosius populus sc̃s intribulationib dĩ man¬
data seruãt. cum ad ꝑpetrandas impietates
persequentib noncedebat : sed nimirum hoc
.ẽ. redime me acalumnus hominũ: ut cus-¬
todiam mandata tua. Tu age infuso sp̃utuo
ne me calũniae hominũ terrorib uincant.
& atus mandatis ad sua mala facta traducant

Expanded text:
Si vera illi homines crimina objiciunt, non calumniantur: si falsa, quid est quod se redimi desiderat a calumniis, id est a criminibus falsis, quae illi nocere non possunt? Crimen quippe falsum, quod est calumnia, reum non facit hominem, nisi apud judicem hominem: ubi autem Deus judex est, nullus falso crimine laeditur; quia non cui objicitur, sed objicienti potius imputatur. An hic Ecclesiae praesignatur oratio, et universi populi christiani, qui redemptus est a calumniis hominum, quibus exagitabantur usquequaque Christiani? Sed numquid propterea Dei mandata custodit ? Nonne inter ipsas calumnias, quando fervebant, multo gloriosius populus sanctus in tribulationibus Dei mandata servabat, cum ad perpetrandas impietates persequentibus non cedebat? Sed nimirum hoc est, «Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae hominum terroribus vincant, et a tuis mandatis ad sua mala facta traducant.
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia castie: argentũ igne examinatum
ter repurgatũ septuplum: Quicũq sunt pro¬
bati in hoc argento. idest in eloquio dñi: non
possunt plene exercere hoc argentõ. nisi quęsti¬
onib inquietati hereticorum Ethic attendite:
quia non p̃termissũ est Ecce effus est contẽptꝰ
suꝑ principes : suꝑ illos tauros. Quare contẽp¬
ti sunt: aliud annuntiantes Quid sunt con¬
tepti : anathematitati Quisquis enĩ uobis
euangeli tauerit pret̾ quam quod accepistis.
anathema sit. Quid tam contemptũ. quam sal
in fatuatum quod foras ꝓ iectum conculcatur:
& uidete: si non pͥncipes sunt. Ipsũ paulum
audite. Lic&e sinos aut angelus decaelo
euangeliz auerit uobis. p̃ter quã quod accepis¬
tis : anathema sit. Principes sunt. docti sunt.
magni sunt: lapides preciosi sunt. Quid
adhuc dicturus est Numquid angłi sunt.
& tam̃ si angłs decaelo uobis annuntiauerit.
p̃ter quã quod accepistis. anathemasit: quia

Expanded text:
eloquia casta; argentum igne examinatum eloquia casta; argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum» . Quicumque sunt probati in hoc argento, id est in eloquio Domini, non possunt plene exserere hoc argentum, nisi quaestionibus inquietati haereticorum. Et hic attendite quia non praetermissum est: ecce «effusus est contemptus super principes,» super illos tauros. Quare contempti sunt? Aliud annuntiantes. Quid sunt contempti? Anathematizati. «Quisquis» enim «vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Quid tam contemptum quam sal infatuatus, qui foras projectus conculcatur? Et videte si non principes sunt; ipsum Paulum audite: «Licet si nos, aut angelus de coelo evangelizaverit vobis praeterquam quod accepistis, anathema sit» . Principes sunt, docti sunt, magni sunt, lapides pretiosi sunt. Quid adhuc dicturus es; numquid angeli sunt? Et tamen, «etsi angelus de coelo vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, a
Abbreviated transcription (Latin):
timoris exemplum:. Unusquisq tremit cum
alterũ uidet exisse : tanquã exillius exitu
dicatur illi Qua ꝓpt̃ qui putat se stare. uideat
ne cadat Prosunt ergo: quia exeunt. Nam si
intus essent. & tam mali essent: nihil deillis
ꝓdessoe Quid deillis dictum. ẽ. in quodam
psalmo: Congregatio taurorum : id ẽ cerui
int̃ uaccas populoꝵ. Uaccas dicit seductiles
animas : quae facile consentiunt seductorib
tauris. Sed quare hoc ut excludantur hi
qui ꝓbatisunt argento. Quid ẽ. ut excludant᷑:
ut appareant. ut emineant illi qui sunt ꝓba¬
ti in eloquio dĩ Cum enĩ responde tur here¬
ticis tanquam ex necessitate : ȩdificantur
catholici exutilitate. Hanc plane sententiam:
paulus expressit. Oport& enim inquit hereses
ẽẽ. : ut ꝓbati manifesti fiant in uobis. Opor¬
tee & tauros seducentes esse: ut qui ꝓbati
sunt argento manifesti fiant. hoc est exclu¬
dantur: quid ẽ argento ꝓbati: Eloquia dñi

Expanded text:
timoris exemplum. Unusquisque tremit, cum timoris exemplum. Unusquisque tremit, cum alterum videt exisse, tanquam ex illius exitu dicatur illi: «Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat» . Prosunt ergo quia exeunt: nam si intus essent, et tam mali essent, nihil de illis prodesset. Quid de illis dictum est in quodam psalmo? «Congregatio taurorum,» id est cerviinter vaccas populorum. Vaccas» dicit seductiles animas, quae facile consentiunt seductoribus tauris. Sed quare hoc? «Ut excludantur hi qui probati sunt argento» . Quid est, «ut excludantur?» Ut appareant, ut emineant illi qui sunt probati in eloquio Dei. Cum enim respondetur haereticis ex necessitate, aedificantur Catholici ex utilitate. Hanc sententiam plane Paulus expressit: «Oportet enim,» inquit, «haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis» . Oportet et tauros seducentes esse, «ut qui probati sunt argento,» manifesti sint, hoc est, «excludantur.» Quid est, «argento probati? Eloquia Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i & benedicat nos. illumin& uultum suum
suꝑnos: ut cognoscamꝰ interra uiã tuã Inquã
terra: in omĩb gentib salutaretuũ. Vtiq ta:¬
les ut minuantur. ut paucifiant: hinc exeunt
Amultitudine unitatis onĩs exierunt sicut
paulo ante memoraui dictũ deillis. ex nobis
exierunt. sed nonfuer̃ ex nobis: Si enĩ ex nob̾
fuissent: ꝑmansissent utiq nobiscun. Sed
siforte nr̃i sunt in occulta prescientia dĩ: neces¬
quasi foris. Nouit dñs qui sunt eius: Et illi
non nr̃i qui intus sunt. quando occasiones
inuenerint exeunt: & illi nr̃i quiforis sunt.
quando occasiones inuenerint redeunt. Illud
ergo accipite quod nouit ds̃ scđm hoc: sedux̃
eos ininuio & non inuia: Et quid deillis fecit.
qđ dicere coeperã : quod attente audiatis:
potuit illos patiintus semꝑ. sed nos deillis
non ꝓficeremus. Cũ autẽ separati sunt & ꝑ
quęstiones malignas inquiẽtant nos: ꝓpositũ
.ẽ. nobis exillis. & inquisitionis studium: &

Expanded text:
ri, et benedicat nos; illuminet vultum suum super nos, ut agnoscamus in terra viam tuam.» In qua terra? «In omnibus gentibus salutare tuum» . Utique tales ut minuantur, ut pauci fiant, hinc exeunt; a multitudine unitatis omnes exierunt, sicut paulo ante commemoravi dictum de illis: «Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis; si enim ex nobis fuissent, permansissent utique nobiscum» . Sed si forte nostri sunt in occulta praescientia Dei, necesquasi foris? «Novit Dominus qui sunt ejus.» Et illi non nostri qui intus sunt, quando occasiones invenerint, exeunt; et illi nostri qui foris sunt, quando occasiones invenerint, redeunt. Illud ergo accipite quod novit Deus, secundum hoc «seduxit eos in invio, et non in via.» Et quid de illis fecit? Quod dicere coeperam, quod attente audiatis. Potuit illos pati intus semper, sed nos de illis non proficeremus: cum autem separati sunt, et per quaestiones malignas inquietant nos, propositum est nobis ex illis et inquisitionis studium, et
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniae suꝑborum: tanquã colubroꝵ
uenena dicuntur. Cum uigilantissima &
diligentissima pietate xp̃s crucifirus aiten¬
ditur: ꝓpter qđ p̃figurandũ moy ses dõmise¬
rante ac iubente. ex altauit inheremo simi¬
litudinẽ serpentis inligno: ut similitudo
peccati crucifigenda prefiguraretur in xp̃o
Hanc intuentes salutiferam crucem. omne calup¬
niantiũ superboꝵ uires expellimus : Quam
prorsus etiam iste quodã modo ualde intente
intuens: ait. Oculi mei defecer̃ insalutare
tuum: & in eloquium iustitiae tuae. Xp̃m

Expanded text:
calumniae superborum tanquam colubrorum calumniae superborum tanquam colubrorum venena vincuntur, cum vigilantissima et diligentissima pietate Christus crucifixus attenditur. Propter quod praefigurandum Moyses Deo miserante ac jubente exaltavit in eremo similitudinem serpentis in ligno , ut similitudo carnis peccati crucifigenda praefiguraretur in Christo. Hanc intuentes salutiferam crucem, omne calumniantium superborum virus expellimus: quam prorsus etiam iste quodammodo valde intente intuens, ait, «Oculi mei defecerunt in salutare tuum, et in eloquium justitiae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
impellunt ut cadam immalum: tu excipe
inbonum. Qui autem interp̃tati sunt non
calumnientur me: grecam locutionem secu¬
ti sunt: Latinae linguae minus usitatam
Anforte hanc habet uim cumdicitur. non
calumnientur me: quã haber& si diceretur.
non me capiant calum niando: Multae autẽ
possͥnt intelligi calumniae suꝑborum: quib
humilitas xp̃iana despicitur: sed illa uel
maxima. ẽ. si bomines hoc loco accipiun¬
tur suꝑbi. quđ a nobis mortuum calũniant᷑
coli. Humilitas quippe ĩp̃sa xp̃ĩana: xp̃i
morte insinuatur. cõmendaturq diuinitus
h aec autẽ calũpnia. utrisq infidelib idẽ. iudȩis
gentib q communis est: Habent calũpnias
suas etiam heretici singuli quibq heresibus
ꝓprias. habent & scismatici quos om̃s suꝑ¬
bia demembroꝵ xp̃i compage precidit:
Ipsius autem di aboli calũz nia quanta uel
qualis sit. qua calumpniatꝰ iusto dicens. Nũ¬
quid gratis colit iob dm̃: quoꝵ omnium

Expanded text:
impellunt, ut cadam in malum; tu excipe in bonum. Qui autem interpretati sunt, «Non calumnientur me,» graecam locutionem secuti sunt, latinae linguae minus usitatam. An forte habet vim cum dicitur, «Non calumnientur me,» quam haberet si diceretur, Non me capiant calumniando? 4. Multae autem possunt intelligi calumniae superborum, a quibus humilitas christiana despicitur; sed illa vel maxima est, si homines hoc loco accipiuntur superbi; quod a nobis mortuum calumniantur coli. Humilitas quippe ipsa christiana, Christi morte insinuatur, commendaturque divinitus. Haec autem calumnia utrisque infidelibus, id est, Judaeis Gentibusque communis est. Habent calumnias suas etiam haeretici, singulis quibusque haeresibus proprias: habent et schismatici, quos omnes superbia de membrorum Christi compage praecidit. Ipsius autem diaboli calumnia quanta vel qualis est, qua calumniatus est justo, dicens, «Numquid gratis colit Job Dominum» ? Quorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Facta ipsa sermones sunt quib
iniudicio defendetur: quod ei nonerit sine
miscđia. quia & ipse fecit miscđiam. Qm̃ in aet̾¬
erit iustus. quia ad dexteram segregatus
audi&. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnum: quod uobis paratum est aborigine
mundi Neq enĩ aliqua illic eorum : nisi oꝑa
miscđiae commemorantur. Audient ergo. ueni¬
te benedicti patris mei : quia generatio rectorũ
benedicetur. Sic immemoria aeterna erit iustꝰ
& ab auditu malo nontimebit: Quid dici

Expanded text:
Facta ipsa sermones sunt quibus in judicio defendetur; quod ei non erit sine misericordia, quia et ipse fecit misericordiam. «Quoniaebitur:» qui ad dexteram segregatus audiet, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Neque enim aliqua illic eorum, nisi opera misericordiae commemorantur. Audiet ergo, «Venite, benedicti Patris mei;» quia «generatio rectorum benedicetur.» Sic, «In memoria aeterna erit justus: et ab auditu malo non timebit;» quod di
Abbreviated transcription (Latin):
bene faciendo : cor illorum sponte malũ conuertit
adodium: Non enimn rectum cor ꝑuertit: sed spon¬
te peruersum ad odiũ popłi. ubi eo male bene
uteretur conuertit: Non enĩ illos malos faciendo.
sed istis bonaquib mali facillime possint inuide̾re
sui. quomodo sit usus: consequentia docent. quaẽ:
in eiꝰ laude cõmemorantur: cũ cantatur alleluia
ufficer&e quẽ elegit : sed nihil

Expanded text:
benefaciendo, cor illorum sponte malum convertit benefaciendo, cor illorum sponte malum convertit ad odium. Non enim rectum cor pervertit, sed sponte perversum ad odium populi, ubi eo malo bene uteretur, convertit; non illos malos faciendo, sed istis bona, quibus mali facillime possent invidere, t utilis, quomodo sit usus, consequentia docent: quae in ejus laude commemorantur, cum cantatur Alleluia.Sufficeret, «quem elegit;» sed nihil
Abbreviated transcription (Latin):
inseruos eius. Numqui¬
umquid nã intelligendũ. ẽ
uel credendũ. qđ ds̃ cor hominis ad facienda pec¬
cata conuertat: Anpeccatum nonẽ uel paruũ
peccatũ ẽ. odisse popłm dĩ. & dolum facere in
seruos eius:: quis hoc dixerit: Numquid gͦ
istorum tam grauiũ peccatoꝵ auctor est ds̃. qui
innullius uel leuissimi peccati auctor credendus
est:: quis sapiens & intellig&e haec  Namipsa
.ẽ. illa mirabilis dĩbonitas: q̃ua bene utitur etiã
malis. uel angłis uel hominib. Cum enĩ ipsi
uitiosuo mali suit: ille de malo eoꝵ bene facit.
Non enĩ antequam odissent populum eiꝰ bonierant.
sed maligni & impii. tales erant qui facile incolis
suis felicibus inuiderent. In eo gͦ quod popłm
suum multiplicauit: hoc beneficio suo malos
ad inuidendum conuertit In uidia ẽ enĩ: odium feli¬
citatis alienae. Sic gͦ conuertit cor eorũ: ut ꝑ inuiden¬
tiã odissent popłm eiꝰ. & dolum facerent inseruos eꝰ
Non utiq cor illorum malũ faciẽndum. sed popło suo

Expanded text:
in servos ejus.» Numquidnam intelligendum est, vel credendum quod Deus cor hominis ad facienda peccata convertat? an peccatum non est, vel parvum peccatum est, odisse populum Dei, et dolum facere in servos ejus? Quis hoc dixerit? Numquid ergo istorum tam gravium peccatorum auctor est Deus, qui nullius vel levissimi peccati auctor credendus est? Quis sapiens, et intelliget haec ? Nam ipsa est illa mirabilis Dei bonitas, qua bene utitur etiam malis, vel angelis, vel hominibus. Cum enim ipsi vitio suo mali sint, ille de malo eorum bene facit. Non enim antequam odissent populum ejus boni erant; sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. In eo ergo quod populum suum multiplicavit, hoc beneficio suo malos ad invidendum convertit. Invidia est enim odium felicitatis alienae. Sic ergo convertit cor eorum, ut per invidentiam odissent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus. Non itaque cor illorum malum faciendo, sed populo suo
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ. & mortale hoc induerit immor¬
talitatẽ : quid audiet tunc mors: ubi. ẽ mors
contentio tua : ubi . ẽ. mors aculeus tuus:
& forte moritur & dicetur: restant aliqui ini¬
mici. non sequitur nouissima inimica:
Cum haec destructa fuerit: immortalitas succe¬
dit: Si nullus erit inimicus: quasi nouissi¬
ma destru etur morẜ Bonum nr̃m cui suspi¬
ramus: pax erit Eccebonum fr̃s. magnum
bonum pax uocatur quȩrebatis quid uocare¬
tur: aurum. ẽ.argentum . ẽ. anfundus. anues¬
tis : pax est. Non pax qualẽ int̾se habent
homines in fidam. instabilem. mutabilẽ. incer¬
tam nec pax talis qualem secum habet ipse
unus homo. Diximꝰ enim quia & secum pug¬
nat homo: usquequo dom& om̃s cupiditates.
adhuc pugnat. Qualis ergopax: quã oculꝰ
non uidit. nec auris audiuit: qualis pax.
de hierłm: quia hierusalẽ interpretatur uisio
pacis. Si ergo benedicatte dñs exsyon. & uide¬

Expanded text:
corruptionem, et mortale hoc induerit immorcorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jerusalem interpretatur, Visio pacis. Sic ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et vide
Abbreviated transcription (Latin):
aut quae aures audiant. equidem illud nec
auris audiuit. nec incor hominis ascendit.
Amemus tantũ. ꝓficiamꝰ tantum. Uidetis enim
quia pugnae nondesunt: & pugnamꝰ cumcon¬
cupiscentiis nr̃is Pugnamꝰ foris cum infideli¬
b & in obȩdientib hominib pugnamꝰ intus
cum suggestionib cumꝑturbationib carnalib
ꝓpt̃ peccatum: Sed quid futurum. ẽ. si autẽ
sp̃s eiꝰ habitat in uobis: qui suscita uit xp̃m amor¬
tuis : ui uificabit & mortalia corpora ur̃a ꝓpt̃
spm̃ eiꝰ qui habitat in uobis. Cũ ergo uiuificata
fuerint menbra nr̃a mortalia: iam nichil resisto
sp̃ui nr̃o. Nonfames erit. nonsitis erit: quia
decorruptione corporis ista nascuntur. Ideo
reficis : quia ate aliquid deficit. Concupiscen¬
tiae delectationum carnalium: contra nos pug¬
nant. Mortẽ portamꝰ: infirmitate corporis
Sed cum mors ipsa conuersa fuerit tn illã in com¬
mutabilitatẽ. & corruptibile hoc induerit in¬

Expanded text:
aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: propter peccatum.» Sed quid futurum est? «Si autem Spiritus ejus habitat in vobis, qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortal qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit in
Abbreviated transcription (Latin):
quo accendimur. cui suspiramꝰ. quo inflamma¬
mur. ꝓpt̃ quod bonũ ad ipiscendum & uiden¬
dum. tantos labores sustinemꝰ. sicut audistis
cum legeretur apłs. quia om ̃s̃ qui uolunt
pie uiuere in xp̃o iħu: ꝑ secutionẽ paciuntur:
Non enimmodo quia diabolus per reges non
sȩuit. ideo xp̃iani non patiuntur per secutionẽ.
Si mortuus .ẽ. diabolus: mortuae sunt perse¬
cutiones. Si autẽ ille aduersarius ur̃ uiuit.
unde nontẽptationes suggerit: unde non
sȩuit : unde nonminas aut
scandala pro¬
curat: Osi incipias pie uiuere uidebis quia
omis qui uult pie uiuere in xp̃o iħu: ꝑ secutio¬
nẽ patietur. Propter quid ergo patimur tantas
ꝑ secutiones: Si enim in hac uita in xp̃o spe¬
rantes sumus tantũ. ait apłs: miserabiliores
sumus omĩb hominib. Propt̃ quid dãnati
sunt adbestias martyres : quod ẽ. illud bonũ.¬
quomodo dici potest: unde. aut quae lingua dicat.

Expanded text:
quo accendimur, cui suspiramus, quo inflaMmaquo accendimur, cui suspiramus, quo inflaMmamur, propter quod bonum adipiscendum et videndum tantos labores sustinemus, sicut audistis cum legeretur Apostolus, quia «omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patiuntur» ? Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patietur. Propter quid ergo patimur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita in Christo sperantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat?
Abbreviated transcription (Latin):
tuae: Sed siuitatua aeterna fuerit: in aet̾nũ
quando exis decorpore: moreris: perseuerat
uita tua. Corpus moritur : sed uita sp̃s per¬
seuerat. O culi non uident: quia discessit qui per
oculos uidebat. Ubicũq ẽ. qui ꝑoculos uidebat:
uidet aliquid Non enimmortuus erat diues
ille : quilͫ terra induebatur purpura & brsso
Si mortuus eẽt: apud inferos nontorqueretur
Optandum illi certe erat ut morłretur: sed ma-¬
lo suo uixit apud inferos. Torquebatur enim:
& non uidebat bona illa quae interra dimise¬
rat. Ecce erat uita ipsius talis. & bona illa non
u idebat. Frgotũ talia desidera bona. quae uide¬
as om̃s dies uitae tuae: id ẽ. ut cum ipsis bonis
uiuas in aeternum: Quae sunt ergo illa bona.
fr̃s attendite Dicipossunt bona ista : Aurũ
.ẽ: argentum ẽ: fundus amoenus. ẽ: marmora¬
pauperes habent in hac uita. Plus. ẽ. enĩ pauꝑi
uidere caelum stellatum: quam diuiti tectum
in auratum. Fratres. ergo quid est illud bonũ

Expanded text:
tuae.» Sed si vita tua aeterna fuerit, in aeternum quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmoratipauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo quod est illud bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt poenas: in deillis fi int ornam̃ta iustiti&
Ergo siue ill i iam inrẽ siue nos in spe. coniun¬
gentes affectum coronis eoꝵ. & desiderantes
talem uitã qualem hic non habemus. sed ha¬
bere non poterimus. nisi eam hic desideraue¬
rimus: cantemꝰ simul om̃s & dicamus

Expanded text:
sunt poenas; inde illis fient ornamenta justitiae. sunt poenas; inde illis fient ornamenta justitiae. Ergo, sive illi jam in re, sive nos in spe conjungentes affectum coronis eorum, et desiderantes talem vitam qualem hic non habemus, sed habere non poterimus nisi eam hic desideraverimus, cantemus simul omnes, et dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
iam. & cantant istum psalmũ. Et quis hic
exultat. nisi inspe sicut dixi : & nobis certa
sit ipsa spes. & exultando cantemus. Non
enĩ quicantant a lieni sunt anobis: aut non
in hoc psalmo uox nr̃a est. Sic audite tanquã
uosipsos audiatis. Sic audite : tanquam in
speculo scripturarum uos ipsos attendatis
Cũ enim tanquam speculum attendis scriptu¬
ras. ex hilaratur facies tua. cum similem te
inuenies exultatione spei. membris quibdã
xp̃i: quae membra ista cantaruntzeris &e tũ
in ipsis membris. & cantabis ista. Cur ergo ista
cantant exultando: quia euaser̃ Ergõ spes
.ẽ: inqua cantant. Cum enĩ hic sumus & pe¬
regrinamur: nondum euasimus. Precesser̃
quidem membra quaedã decorpore illo dequo
& nos sumus: quae possunt inueritate can¬
tare. Et hoc cantar̾ martyres scĩ lam enim
euaserunt. & in ex ultatione cum xp̃o sunt
recepturt corpora iam incorrupta. Eadem ipsa
quae primo erant corruptibilia inquib passi

Expanded text:
ia cantant psalmum istum. Et quis hic ia cantant psalmum istum. Et quis hic exsultat, nisi in spe, sicut dixi? Et nobis certa sit ipsa spes, et exsultando cantemus. Non enim qui cantant alieni sunt a nobis, aut non in hoc psalmo vox nostra est. Sic audite, tanquam vos ipsos audiatis; sic audite, tanquam in speculo Scripturarum vos ipsos attendatis. Cum enim tanquam speculum attendis Scripturas, exhilaratur facies tua: cum similem te invenies exsultatione spei, membris quibusdam Christi, quae membra ista cantarunt; eris et tu in ipsis membris, et cantabis ista. Cur ergo isti cantant ista exsultando? Quia evaserunt. Ergo spes est in qua cantant. Cum enim hic sumus et peregrinamur, nondum evasimus. Praecesserunt quidem membra quaedam de corpore illo de quo et nos sumus, quae possunt in veritate cantare. Et hoc cantarunt martyres sancti: jam enim evaserunt, et in exsultatione cum Christo sunt, recepturi corpora jam incorrupta, eadem ipsa quae primo erant corruptibilia, in quibus passi
Abbreviated transcription (Latin):
Et cognoscetis inquit ueritatem: sed si manseri¬
tis inuerbomeo Inquo uerbo: sicut dicit apłs.
hoc ẽ uerbum fidei quod predicamus Primo
ergo. uerbum fidei est: Inquo uerbo fidei si
manserimus: cognoscemus ueritatem. & ueri¬
tas liberabit nos: Ueritas immortalis. ẽ: ueri¬
tas incõmutabilis . ẽ. Ueritas illud uerbum
.ẽ : dequodr̃ In principio erat uerbum. &
uerbum erat apud dm̃: & ds̃ erat uerbum:
Et quis hoc uidet. nisi corde mundato : unde
mundantur corda: & uerbum caro factum
.ẽ. & habitauit in nobis Quod ergoman&
uerbum inse: ueritas est adquam uenimus.
& quae liberat nos. Quod autẽ predicatur
uerbum fidei in quonos uult dñs ꝑ mane̾re.
ut cognoscamus ueritatem : hoc ẽ uerbum
caro factum. & habitauit in nobis. Credis
dedõ. dm̃ apud dm̃. Exultantes cantant isti
quos legimus. Membra ista xp̃i exultant¬

Expanded text:
. «Et cognoscetis,» inquit, «veritatem,» sed «si manseri. «Et cognoscetis,» inquit, «veritatem,» sed «si manseritis in verbo meo.» In quo verbo? Sicut dicit Apostolus, «Hoc est verbum fidei quod praedicamus» . Primo ergo verbum fidei est; in quo verbo fidei si manserimus, cognoscemus veritatem, et veritas liberabit nos. Veritas immortalis est, veritas incommutabilis est: veritas illud Verbum est de quo dicitur, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quis hoc videt, nisi corde mundato? Unde mundantur corda? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Quod ergo manet Verbum in se, veritas est ad quam venimus, et quae nos liberat: quod autem praedicatur verbum fidei, in quo nos vult Dominus permanere, ut cognoscamus veritatem; hoc est, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.» Credis in de Deo, Deum apud Deum. 3. Exsultantes cantant isti quos legimus; membra ista Christi exsultant
Abbreviated transcription (Latin):
bimus autem facie ad fitciem. Tunc autem
uidebimus facie ad faciem : cum habueruus
corda mundata: B eati enim mundi corde: qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Unde autem corda mundan¬
tur. nisi ꝑfidem:sicut petrus ait in actib
capere speciem. Ambulamus enim nunc
perfidem nondum ꝑspeciem: sicut apłs dicit
Quandiũ sumus in corpore: peregrinamut adño
Et quid ẽ peregrinamur: pẽrfidem enim
ambulamꝰ inquit: non ꝑspeciem: Qui ergo
peregrinatur & ꝑfidem ambulat: nondum
.ẽ. inpacria sed ẽ iam in uia: Qui autem nec
credit: nec in patria. ẽ nec inuia. Sic ergo
ambulemtis: tanquã inuia simus: quiã ipse
rex patri& factꝰ ẽ uia. Rex patriae nr̃ae:
Q uoimus: ad ueritatem. Qua imus: ꝑ fidem
enimdixit: Ego sum uia: ueritas & uita. Dixe¬
rat autem aliquando credentib inse. Si man
seritis in uerbo meo: uere discipłi mei estis.
et cognoscetis ueritatẽ. & ueritas liberabit uos

Expanded text:
bimus autem facie ad faciem : tunc autem bimus autem facie ad faciem : tunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuerimus corda mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibuscapere speciem. Ambulamus enim nunc per fidem, nondum per speciem; sicut Apostolus dicit, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino.» Et quid est, «peregrinamur? Per fidem enim ambulamus,» inquit, «non per speciem» . Qui ergo peregrinatur, et per fidem ambulat, nondum est in patria, sed jam est in via; qui autem non credit, nec in patria est, nec in via. Sic ergo ambulemus, tanquam in via simus; quia ipse Rex patriae factus est via. Rex patriae nostraeQuo imus? Ad veritatem. Qua imus? Per fidem. enim dixit: «Ego sum via, veritas et vita» . Dixerat autem aliquando credentibus inseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos
Abbreviated transcription (Latin):
cantent: & multi homines unus homo. ẽ: quia
unitas. ẽ. Et xp̃c sicut diximus unus ẽ. &
om̃is xp̃iani membra sunt xp̃i. Quid ergo isti
cantant. haec membra xp̃i quid cantant:
Amant enim. & amando cantant.: desiderando can¬¬
tant. Aliquando cum tribulatione cantant.
& aliquando exultando cantant. cum inspe
cantant. Tribulatiõ enim nr̃a inp̾senti scło
spes enim nr̃a defuturo scło. Et nisi intribu¬
latione p̃sentis scłi consoletur nos spes futu¬
riscłi : periius Gaudium ergonr̃m fr̃s.
nondũ ẽ inre : sed iam in sp̾e: Spes autem
nr̃a tam certa. ẽ: quasi iam res perfecta sit.
N eq enimtimemus: ꝓ mittente ueritate. Ueri¬
tas enim nec falli potest: nec fallere Bonumẽ
ut hȩreamꝰ illi: illa nos liberat: sed si manseri¬
mus in uerbo eiꝰ. Modo enim credimꝰ: tunc
uidebimus. Cum credimꝰ : spes. ẽ. in isto scło
Cum uidebimus: res erit in futuro scło. Vide¬

Expanded text:
cantent; et multi homines unus homo est, quia cantent; et multi homines unus homo est, quia unitas est; et Christus, sicut diximus, unus est, et omnes Christiani membra sunt Christi. 2. Quid ergo isti cantant? haec membra Christi quid cantant? Amant enim, et amando cantant, desiderando cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, et aliquando exsultando cantant, cum in spe cantant. Tribulatio enim nostra in praesenti saeculo, spes vero nostra de futuro saeculo: et nisi in tribulatione praesentis saeculi consoletur nos spes futuri saeculi, perimus. Gaudium ergo nostrum, fratres, nondum est in re, sed jam in spe. Spes autem nostra tam certa est, quasi jam res perfecta sit: neque enim timemus promittente Veritate. Veritas enim nec falli potest, nec fallere: bonum est ut haereamus illi; illa nos liberat, sed si manserimus in verbo ejus. Modo enim credimus, tunc videbimus: cum credimus, spes est in isto saeculo; cum videbimus, res erit in futuro saeculo. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
graduum. esse canticũ ascensionis
nrãe. eandẽq ascensionem non
corporis pedib fieri. sed cordis af¬
fectibus nũi Hoc sepissime insinuauimus
uobis: Nec eadem sepuis repetenda sunt:
ut sit locus dicendi quae nondũ dicta sunt.¬
& iste ergo psalmus quẽ nunc uobis cantatum
audistis: canticum graduum suꝑscribitur
Ipse. ẽ. titulus es t antant ergo ascendentes: Et
aliquando tanquam unꝰ cantat. aliquando
unum faciunt: It horum omniũ membroꝵ
caput: incaelo est: Corpus autem etiam si labo¬
rat in t̾ra : non ẽ. p̃ci̾sum a capite suo. Desuꝑ
enim caput ꝓͥspicit: & consulit corpori Nã
sinon consuler&: nondicer& illi ꝑsecutori
adhuc saulo nondũ paulo. Saule. saule. quid
me ꝑ sequeris. Et haec optime nostis. & usita¬
ta sunt uobis. Non autem cum fastidio cõme¬
morentur eis quib non excider̃: ut ꝑ eorum
pacientiã redeant incor etiam eorum quib
exciderant. Salubria sunt enim: & sȩpius
dicenda. Siue ergo unus cant&e. & siue multi

Expanded text:
graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando ti cum Christo unum faciunt, et horum omnium membrorum caput in coelo est. Corpus autem etiamsi laborat in terra, non est praecisum a capite suo. Desuper enim caput prospicit, et consulit corpori. Nam si non consuleret, non diceret illi persecutori adhuc Saulo, nondum Paulo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Et haec optime nostis, et usitata sunt vobis. Non autem cum fastidio commemorentur eis quibus non exciderunt, ut per eorum patientiam redeant in cor etiam eorum quibus exciderant; salubria sunt enim, et saepius dicenda. Sive ergo unus cantet, sive multi
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qui hic nonsua quaerit. sed quae iħuxp̃i.
labores pacientissi me sustinet. ꝓ̃missa fident̃
expectat. Paratum est cor eiꝰ sperare indño.
neq ullis tẽptationib frangitur. Confirmatũ
.ẽ. coreiꝰ : non commouebitur. donec uideat
super inimicos suos Inimici eꝰ hic uidere
bona uoluer̃. & cum eis inuisibilia ꝓmitteren¬
tur. dicebant. quis ostendit nobis bona: Con¬
firmetur ergo cornr̃m ne commoueatur do¬
nec uideamus suꝑinimicos nr̃os. Illi enim
uolunt uidere bona hominũ int̾ra morientiũ.
nos credimus uidere bona dñi int̾ra uiuentiũ.
Sed magnũ.ẽ. habere confirmatũ cor. & non cõ¬
moueri. cum illi gaudent qui amant quod
uident. & insultant ei qui quod non uidet spe¬
rat: & non commouebitur donec uideat & ipse.
nondeorfum quod inimici eiꝰ. sed sursũ super
inimicossuos: quod oculus non uidit nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit. q̃uod
p̃parauit᷑ diligentib eum: Quanti ualet hoc

Expanded text:
itaque, quod hic non sua quaerit, sed quae sunt Christi, labores patienter sustinet, promissa fidenter exspectat: «Paratum» est «cor ejus sperare in Domino.» Neque ullis tentationibus frangitur: «Confirmatum est cor ejus, non commovebitur, donec videat super inimicos suos.» Inimici ejus hic videre bona voluerunt, et cum eis invisibilia promitterentur, dicebant: «Quis ostendet nobis bona» . Confirmetur ergo cor nostrum, nec commoveamur, donec videamus super inimicos nostros. Illi enim volunt videre bona hominum in terra morientium; nos credimus videre bona Domini in terra viventium . 7. Sed magnum est, confirmatum habere cor et non commoveri, cum illi gaudent qui amant quod vident, et insultant ei qui quod non videt sperat: et «non commovebitur donec videat» et ipse, non deorsum quod inimici ejus, sed sursum «super inimicos suos,» quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod praeparavit Deus diligentibus eum . Quanti valet hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Manꝰ oꝑatur. nec audit nec uidet: Pes ambu¬
lat. nec audit nec uidet. nec facit quod manꝰ
Sed in uno corpore si sit sanitas. & non aduer¬
sum se litigent menbra. & auris uidet in ocu-¬
auri. quia non uid&: ut dicatur ei nihil es.
minor es Numqͥd uidere & discer nere
colores potes. qđ facit oculus. respondit enĩ
auris depace corporis: & dicit. Ibi sum ubi ẽ.
oculus. in eo corpore sum. In me non uideo: in
illo cumquosũ uideo Itaq̃ cũ auris dicit. oculꝰ

Expanded text:
manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambumanus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in ocuauri quia non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es. Nunquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum. In me non video in illo cum quo sum, video. Ita cum auris dicit: Ocul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uideret symon : uoluit talia facere nontalis
esse. Et nostis. quia etiam pecunia putauit cõ¬
in templo intrant ademendũ & uendendum¬
ł mere uolebat: quod uendere disponebat: Et uere
fr̃s mei. quia talis illeerat & sic intrauerat ad
eos: dñs illos expulit detemplo. qui colũbas
uendebant: Columba autem: sp̃m sc̃m signifi¬
cat. Uolebat ergo symon emere columbã. &
expulit foras mercatorẽmalũ Ergo sunt homi¬
nes quos delectat miraculũ facere. & ab eis
qui profecer̃ in aeccła miraculũ exigunt. &¬
ipsi quiquasi ꝓfecisse sibi uidentur. talia uo-¬
lunt facere. & putant se addm̃ non ꝑtiuere.
si nonfecerint. Dñs autemds̃ nr̃ qui nouit
quid cui tribuat. & ut seruetur compago
beo : aut iterum caput pedib. opus uob
non habeo. Si totum corpus oculus. ubi audi¬
tus Si totũ auditus. ubi odoratus. Ergo
iinenbris nr̃is uidetis fr̃s. quomodo singu¬
la officium suũ habeant menbra. O culus
uidet. & non audit. Auris audit. & ñ uid&

Expanded text:
hoc videret Simon, voluit talia facere, non talis esse; et nostis quia etiam pecunia putavit comin templum intrant ad emendum et vendendum; emere volebat quod vendere disponebat: et vere, fratres mei, quia talis ille erat, et sic intraverat ad eos. Dominus illos expulit de templo qui columbas vendebant; columba autem Spiritum sanctum significat: volebat ergo Simon emere columbam, et expulit foras malum mercatorem . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertinere si non fecerint. Dominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago beo; aut iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt;