comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissiliunt et discordant, unĩ¬
non profecto scio contraria
uuiml uera ee non posse.
Quid de medicis practici
dicauiꝰ ab sit ut de eis quicꝙͣ
peruersum loquar. in manus
ennu eorum exigentibus
peccatis meis niiis frequẽ¬
ter incido, non sunt exaspe¬
randis uerbis sed pocius de¬
mulcendi obsequio. uolo me
tractent durius nec etiam
sentire audeo ꝙ omnes ila¬
mant dicam ergo cum scui¬
cto salonione quia medicina
a dommo deo est, et uir sa¬
piens non contempnet cam
nemo si quid̃ magis nccͣius
est aut utilior medico dumn¬
modo sit fidelis et pruden
Quis euin p̾conia Illius de¬
clauiare sufficiat qui salu¬
tis artifex ꝓcurator uite in
eo dominum imitatur et ui¬
ces eius agit ꝙ salutem qua
ille operatur et quasi dus
et princeps douat. Iste ycono¬
nius et iminister ꝓcurat et
dispensat, nec ad rem actinet
si quid psendo gram uendut
et qui iustiores uideri uolũt
duia uchil accipiaut aũꝙͣ¬
eger conualescat In eo int¬

Expanded text:
dissiliunt, et discordant. Udissiliunt, et discordant. Unum profecto scio, contraria simul vera esse non posse. Quid de medicis practicis dicam? Absit ut de his quidquam perversum loquar. In manus enim eorum exigentibus peccatis meis, nimis frequenter incido. Non sunt exasperandi verbis, sed potius demulcendi obsequio. Nolo me tractent durius, nec etiam sentire audeo, quod omnes clamant. Dicam ergo cum sancto Salomone: Quia medicina a Domino Deo est; et vir sapiens non contemnet eam. Nemo siquidem magis necessarius est aut utilior medico, dummodo sit fidelis et prudens. Quis enim praeconia illius declamare sufficiat, qui salutis artifex, et procreator vitae, in eo Dominum imitatur, et vices ejus agit, quod salutem, quam ille operatur, et quasi Dominus et princeps donat, iste oeconomus et minister procurat et dispensat? Nec ad rem attinet, si qui pseudogratiam vendunt, et qui justiores videri volunt, dum nihil accipiant, ao ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiuiditatem difficultatis q̃
in his pertitur subsistunt. uͭ
uero defficit intellectus sidei
racoẽ deducta q̃ media est. re¬
stat sola opinio. Cum uero de
inferioribus quasi puta de
complexione auimalis, de cã et
cura egrituduus, eis onniuo
nichil deest preter effectum
operis si is desideratur. Et
quid̃ theorici quicquid suum
est faciunt et forte pamore
tuo amplius erogabunt ab
eis singularum rerum cãs
et naturas accipies sauitat᷑.
egritudinis et neutradiͭ ͫ cen¬
sores sunt, dant sauitatem
uechotenus et conseruant, neu¬
traditatem iubent Istuc diuer¬
tere. Egritudimis p̾uident. et
docent causas indicunt ei im¬
cium, auginentum statum et
declinacoem. quid multa cum
eos audio uidentur michi
posse mortuos suscitare nec
esculapio mercurio ne cre¬
diuitur inferiores: perumptii
In co magna mentis adiuira¬
cione distrahor, et ꝑturbor
quod a se ipis tantõ uerborum
confluctu et collisione racõnu

Expanded text:
profunditatem difficultatis, quae profunditatem difficultatis, quae in his vertitur, subsistunt. Ubi vero deficit intellectus, fidei ratione deducta, quae media est, restat sola opinio. Cum vero de inferioribus quaeritur, puta de complexione animalis, de causa et cura aegritudinis, eis omnino nihil deest, praeter effectum operis, si is desideratur. Et quidem theorici, quidquid suum est, faciunt, et forte pro amore tuo amplius erogabunt, et ab eis singularum rerum causas et naturas accipies; sanitatis, aegritudinis, et neutralitatis, censores sunt. Dant sanitatem verbo tenus, et conservant. Neutralitatem jubent istuc divertere. Aegritudinis praevident et docent causas, indicunt ei initium, augmentum, statum, et declinationem. Quid multa? Cum eos audio, videntur mihi posse mortuos suscitare, nec Aesculapio Mercuriove creduntur inferiores. Verumtamen in eo magna mentis admiratione distrahor et perturbor, quod a se ipsis tanto verborum conflictu, et collisione rationum
Abbreviated transcription (Latin):
enematur. phica docente cogno¬
uit. aut si qualitatem tempo¬
ris iunuiuentis exꝑimentoꝵ
iuidiciis colligit dum tamen
his posterioribz nequaꝙͣ quis
aurem ita accommodet. ut fi¬
dei aut religioni preidicet. sz
nec primi audiendi sunt insi
in eo quod loquuntur a domino
quod numꝙͣ religionem im¬
pugnat. quia uerum uero ne¬
quit ee contrariuu. nec bonũ
bono. at phici dum nature
miuium auditatis accribu¬
uit in anc ͬ ͤ nature aduer¬
sando fidei plerumq impi¬
gunt. ¶Mon enim ouinez
errores arguo licet plurimor
audierum, de anima de uirtu¬
tibus et operibus eius, de aug¬
mento corporis et dimiuuoẽ
de resurrectione eiusdem de
creatione rerum aliter ꝙ̃ fides
habrat disputantes, de ipõ quoq
deo interdum Ita loquuntur.
ut si terrigene temptarent
astra gigantes et inan cona¬
tu cum ẽchelado ut eis ethue
ouus iguifluum imponatur
cupiant promexeri. sed in his
facile labi pit. quia quanti¬
cumqz ingenii uires citra

Expanded text:
eveniat, physica docente cognoeveniat, physica docente cognovit: aut si qualitatem temporis imminentis, experimentorum indiciis colligit. Dum tamen his posterioribus nequaquam quis ita aurem accommodet, ut fidei, aut religioni praejudicet. Sed nec primi audiendi sunt, nisi in eo quod loquuntur a Domino, quod nunquam religionem impugnat, quia verum vero nequit esse contrarium, nec bonum bono. At physici dum naturae nimium auctoritatis attribuunt, in auctorem naturae, adversando fidei, plerumque impingunt. Non enim omnes erroris arguo, licet plurimos audierim, de anima, de virtutibus et operibus ejus, de augmento corporis et diminutione, de resurrectione ejusdem, de creatione rerum, aliter quam fides habeat, disputantes. De ipso quoque Deo interdum ita loquuntur, Ut si terrigenae tentarent astra gigantes, et inani conatu cum Encelado, ut eis Aetnae onus ignifluum imponatur, cupiant promereri. Sed in his facile labi possunt, quia quanticunque ingenii vires, citra
Abbreviated transcription (Latin):
quan doninus deus tuus da¬
bit tibi caue ne Imitari uelis
ab hominaciones Illarum gen¬
cium ne iuueniatur in te qui
lustret filium suum aut fi¬
liam suam ducens ꝑ ignem
aut qui ariolos stiscitetur et
obseruet sompnia atqz augu¬
ria ne sit maleficus ne uitã¬
tator ne phitones consulat
et diuiuos Et querat a mor¬
tius ueritatem omnia eini
hec ab hominaitur douiuu
et propter huius cemodi scele¬
ra delebit eos in introitu tuo.
perfectus eris et absq macula
diunt tu autem dommno deo
tuo aliter es iustitutus quis
ergo dubitet hec crunualia
et non modo languoremi ed
sidei exterminum ee. quod tan¬
ta diligencia ꝓphitus fuumo
spiritus saucti sermo eradit
ab homuinaciones sunt dicente
domuio et homo se supra hoiez
fieri oppinatur cum istorum
assecutus est disciplinam ꝓpt̾
huiusmodi scelera delete sunt
gentes et humana temeritas
se in hiis multiplicari con
quid̃ si aut spiritu polleat pro¬
phie aut ex naturalibus signis
quid in corporibus animalui

Expanded text:
quam Dominus Deus tuus daquam Dominus Deus tuus dabit tibi, cave ne imitari velis abominationes illarum gentium: nec inveniatur in te qui lustret filium suum, aut filiam suam, ducens per ignem, aut qui ariolos sciscitetur, aut observet somnia aut auguria, ne sit maleficus, nec incanta aut, et quaerat a mortuis veritatem. Omnia enim haec abominatur Dominus, et propter istius modi scelera delebit eos in introitu tuo. Perfectus eris; et absque macula diunt: tu autem a Domino Deo tuo aliter institutus ergo dubitet haec criminalia, et non modo languorum, sed fidei exterminium esse, quod tanta diligentia propheticus, imo Spiritus sancti sermo eradit? Abominationes sunt, dicente Domino: Et homo se supra hominem fieri opinatur, cum istorum assecutus est disciplinam. Propter istiusmodi scelera deletae sunt gentes, et humana temeritas se in his multiplicari confquidem, si aut spiritu polleat prophetiae, aut ex naturalibus signis, quid in corporibus animalium
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ iuimitam cum eam cen¬
sun spiritus mucrone capulo
tenus transnerberare sussiciã
seriatur ergo semes in manu
forti et brachio Illius qui ad
subiersionem egipciorum di¬
iusit mare rubrum in diuisio¬
ues et secundo opus non erit.
non est enum qui de manu il¬
lius possit eruere. Educat g
gladium moyses et ꝓsteruat
egiptics abhominaciones et
abscondat ecis ne appareant
in conspectu fidelum in sabulo
sterilitatis ine loquatur uer¬
bum sententiam proserat
in condempnacionem erroru
quos diucis a domo tua abi¬
gere procur auimus. uerbum
si quidem gladius est bis acu¬
tus uinus et essicax et pene¬
trabilior omni gladio ancipi¬
ti pertiriieus usq ad diuisione
auime et spiritus. compagũ
quoq et medullarum discͤtor
etiam cogitacionum incensa¬
tus est qui hoc gladio Iuimui¬
nente nou tinict. Et ecce ini
facie eccliẽ in conspectu ouñ
iumunet. Demq et inouines
dirigitur. inquit enim. Quan¬
do ingressus fueris terran

Expanded text:
morum inimicam, cum eam caemorum inimicam, cum eam caesim Spiritus mucrone, capulo tenus transverberare sufficiam? Feriatur ergo semel in manu forti, et brachio illius, qui ad submersionem Aegyptiorum, divisit mare Rubrum in divisiones, et secundo opus non erit. Non est enim qui de manu illius possit eruere. Educat ergo gladium Moyses et prosternat Aegyptias abominationes, et abscondat eas, ne appareant in conspectu fidelium, in sabulo sterilitatis suae. Loquatur verbum, sententiam proferat in condemnationem errorum, quos diutius a domo tua abigere procuravimus. Verbum siquidem gladius est bis acutus, vivus et efficax, penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingens usque ad divisionem animae et spiritus, compagum quoque et medullarum, discretor etiam cogitationum. Insensatus est, qui hoc gladio imminente non timet. Et ecce in facie Ecclesiae, in conspectu omnium imminet. Denique et in omnes dirigitur. Inquit enim: Quando ingressus fueris terram,
Abbreviated transcription (Latin):
sirmatus est horror meus qd̾
et omnes auteꝙͣ defficerent
aut deffectu nature, aut ma¬
ni hostili beneficio luiuini
or bacos uidi ut cetera incom¬
moda taceam quibus in son¬
spectu meo a domino aut ꝓ¬
strati aut perturbati sunt.
exceptis duobus sacerdote ui¬
delicet quem p̾misi et dỹacono
quodam qui speculariorum
uidentes plagam essugerunt
alter ad sinum canonice. alter
ad portum cellule clunuacens
sacris uestibus insiguiti. Eo¬
dem camen pre ceteris in con¬
gregacionibus suis adu̾ sa
plurima post modum ꝓpessoz
c̃e nisertus ium. auẽ si ad
impugnandum hunc errorem
concursus racionum et catho ͭ ͤ
matris ecclesie auctoritas uon
suppetẽt uel exempla malor
eum sufficumt extirpare sicut
autem nemo pot bibere calicẽ
dei et calicem demomorum aut
duobus donmus seruire deo et
mammone. sic gram dei et
hunis malicie exercicium mil¬
ius assequitur. sed ecce quare
punctum et quasi sub bula
sentenciam persequor fidei et

Expanded text:
firmatus est horror meus, quofirmatus est horror meus, quo omnes antequam deficerent, aut defectu naturae, aut manu hostili, beneficio luminis orbatos vidi, ut caetera incommoda taceam, quibus in conspectu meo a Domino, aut prostrati, aut perturbati sunt, exceptis duobus, sacerdote videlicet, quem praemisi, et diacono quodam, qui speculariorum videntes plagam, effugerunt, alter ad sinum Canonicae, alter ad portum cellulae Cluniacensis, sacris vestibus insigniti. Eosdem tamen prae caeteris in congregationibus suis adversa plurima postmodum perpessos esse, misertus sum. Sane ei ad impugnandum hunc errorem, concursus rationum, et catholicae matris Ecclesiae auctoritas non suppeteret, vel exempla malorum eum sufficiunt exstirpare. Sicut autem nemo potest bibere calicem Domini, et calicem daemoniorum, aut duobus dominis servire, Deo et mammonae ; sic gratiam Dei, et hujus malitiae exercitium, nullus assequitur. Sed ecce quare punctim, et quasi subula, sententiam prosequor, fidei et
Abbreviated transcription (Latin):
sculum puerum p̾missi
quibusdam maleficiis pro
pedibus suis sedentes adspe¬
cularie sacrilegium applica¬
ret ut in unguibus sacro
nescio oleo aut crisinate de¬
libutis uel in exterso et le¬
uigato corpore pelius quod
querebat nr̃o manifestaret᷑
iudicio. Cum itaq p̾dictis
nominibus que ip̃o horrore
licet puerulus eem demouũ
uidebantur et premissis ad¬
uiracionibus quas deo cuicͭ
nes cio socius meus se nescio
quas ymagiues tenuerit
tamen et nubilosas uidere
iudicasset. ego quod aid Illud
ita cecus extiti. ut nichil iͥ ap¬
pareret uisi ungues et pelius
et cetera que autea noueram¬
.Ex inde ergo adhinõi inuitilis
iudicatus suui et quasi qui sa¬
crilegia hec impedirem ne ad
talia accedererem condempna¬
tus. Et quociens rem hanc exer¬
cere dec̾uerant. ego quasi tociꝰ
diuinacionis impedimentum
arcebar: sic michi in ea etate
propiciatus est dommus cũ
uero paululum processissem
flagicium hoc magis et inci¬
gis exhorrui et eo fortius con¬

Expanded text:
sculum puerum, praemissis sculum puerum, praemissis quibusdam maleficiis, pro pedibus suis sedentes, ad speculariae sacrilegium applicaret, ut in unguibus sacro nescio oleo, aut chrismate delibutis, vel in exterso et levigato corpore pelvis, quod quaerebat, nostro manifestaretur indicio. Cum itaque praedictis nominibus, quae ipso horrore licet, puerulus essem, daemonum videbantur, et praemissis adjurationibus, quas, Deo auctore, nescio, socius meus se, nescio quas imagines, tenues tamen et nubilosas videre judicasset, ego quidem ad illud ita caecus exstiti, ut nihil mihi appareret, nisi ungues aut pelvis, et caetera quae ante noveram. Exinde ergo ad hujusmodi inutilis judicatus sum, et quasi qui sacrilega haec impedirem, ne ad talia accederem condemnatus, et quoties rem hanc exercere decreverant, ego quasi totius divinationis impedimentum arcebar. Sic mihi in ea aetate propitiatus est Dominus. Cum vero paululum processissem, flagitium hoc magis et magis exhorrui, et eo fortius con
Abbreviated transcription (Latin):
surrexerit in medio tui ꝓphã
aut qui dicit se sompmm
ridisse et predixerit signũ
atq portentum. et uenerit
quod locutus est et dixerit
tibi eamus et sequaiur
deos alienos quos iguoras
ficit utrum diligatis eum
an non unde plane intelli¬
gitur quia et si contingant
que a diumnantibus non se¬
cundum deum dicuntur nõ
si accipianda sunt ut fi¬
ant que p̾ncipiuntur abeis
aut colentur que coluntur
ab eis sed nec apostolus
in actibus apostolorum in¬
mundo spiritui pepercit qr
in muliere uentriloqua aplis
et predicaciom eorum testi¬
monium perhibuit ueritatis
nichil uero aduersus pestem
itani salubrius est quasi qs
huius modi uanitati onim¬
no auren subtrahat. gras
ago deo qui michi etiam in
teneriori etate aduersus has
maligni hostis isidias beue¬
placiti sui scutum opposuit
dum enim puer ut psalmos
addiscerem sacerdoti traditꝰ
eem, qui forte speculariam
magicam exercebat conti¬
git ut me et paulo grandui¬

Expanded text:
surrexerit in medio tui propheta, surrexerit in medio tui propheta, aut qui dixerit se somnium vidisse, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus et sequamur deos alienos, quos ignoras, fiat utrum diligatis eum, an non . Unde plane intelligitur, quia etsi contingant, quae a divinantibus non secundum Deum dicuntur, non sic accipienda sunt, ut fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae coluntur ab eis. Sec nec apostolus in Actis apostolorum, immundo spiritui pepercit, quia in muliere ventriloqua, apostolis et praedicationi eorum testimonium perhibuit veritatis. Nihil vero adversus pestem istam salubrius est, quam si quis hujusmodi vanitati omnino aurem subtrahat. Gratias ago Deo, qui mihi etiam in teneriori aetate, adversus has maligni hostis insidias, beneplaciti sui scutum opposuit. Dum enim puer, ut Psalmos addiscerem, sacerdoti traditus essem, qui forte speculariam magicam exercebat, contigit ut me, et paulo grandiu
Abbreviated transcription (Latin):
tione decorus quis a deo hx¬
ues est et tarditatis egregie
qui tanto temporis tracta
pro parte adea conicienda
q̃ futura sunt non assurgat
famulantur eis quid pũt
et iuterdum creduntur oc¬
culta reuelare nec tamen
statun uerum est quod re¬
probi senciunt aut predi¬
cunt. sed quandoqz que su¬
spicantur aut tunent ut
uideantur consen secretor
ꝓperant nunciare quale ẽ
ꝙ domino nascituro in tem¬
plis egipti desolacionem eo¬
rum et discessum suum de¬
mones templorum presides
predicebauit. unde Iilud apd̃
trunegiscum de extermino re¬
ligionis ydolatrie egipte in¬
quit egipte erit cum religio¬
ins tue sole superunt fabu¬
le. Et sepe quod erĩ ncq̃ ͭ ͤ
faciunt et coacti sesponte sa¬
cere simulant quasi homi¬
nibus indignantes quibus
se fingunt inferisos. ¶epe
etiam menciuntur aut deci¬
pientes aut decepti. sed licet
uera dum taxat emincient
nichilonimus auit compe¬
scendi sunt aut fugiendi.
unde in denteronoio. sSi

Expanded text:
tione decorus? Quis adeo hetione decorus? Quis adeo hebes est et tarditatis egregiae, qui tanto temporis tractu, pro parte ad ea conjicienda quae futura sunt, non assurgat?famulantur, eis quidem possunt, et interdum creduntur occulta revelare. Nec tamen statim verum est, quod reprobi sentiunt, aut praedicunt, sed quandoque quae suspicantur aut timent, ut videantur conscii secretorum, properant nuntiare. Quale est quod Domino nascituro in templis Aegypti desolationem eorum, et discessum suum, daemones templorum praesides praedicebant. Unde illud apud Trismegistum de exterminio religionis idololatriae: « Aegypte, inquit, Aegypte, erit cum religionis tuae solae supererunt fabulae. » Et saepe quod ex necessitate faciunt, et coacti, se sponte facere simulant, quasi hominibus indignantes, quibus se fingunt infensos. Saepe etiam mentiuntur aut decipientes aut decepti. Sed licet vera duntaxat enuntient, nihilominus aut compescendi sunt, aut fugiendi. Unde in Deuteronomio: Si
Abbreviated transcription (Latin):
licet enim futurorum sit
unus arbit̾. qui et deus et
dominus omnium est. tamẽ
ex signis interdum homiu¬
bus inuotescunt. Quid gͦ
mirum si ea quandoq pre¬
noscant qui et subtilita te
mature uigent et experien᷑
temporis longiore et reue¬
lacione superiorum potesta¬
tum de pluruis admonẽ:
Si ergo spiritus corporis
mole granciti quos luteum
caris retardat indumen¬
tum quorum acumen tur¬
bati sersus corrupco hebetat
ex precedentibus auit quã¬
rumcumq rerum indiciis
que suit uentura contiunt
quid ꝓhibet sprritus ab om¬
in neru corporis absolutos
quos uoxia moles non tardat
rerum Imminencium aut
in pluruma tempora succe¬
dencumi premetiri euentũ
zed qui fere p̾die natus est
post dies pauculos decessur
medio tempore ex sumilib
suuilia colligit et de causis
sibi interim notis raciocina¬
tur in posteru none h
facilius ꝑt. non modo anti¬
quus sed inueteratus dier
qui ab uncio conditus est
plenus sapiencia et perfec¬

Expanded text:
Licet enim futurorum sit Licet enim futurorum sit unus arbiter, qui et Deus et Dominus omnium est, tamen ex signis interdum hominibus innotescunt. Quid ergo mirum, si ea quandoque praenoscant, quae et subtilitate naturae vigent, et experientia temporis longiore, et revelatione superiorum potestatum de plurimis admonentur? Si ergo spiritus corporis mole gravati, quos luteum carnis retardat indumentum, quorum acumen turbati sensus corruptio hebetat, ex praecedentibus aut quarumcunque rerum indiciis, quae sint ventura conjiciunt, quid prohibet spiritus ab omni nexu corporis absolutos, quos noxia moles non tardat, rerum imminentium, aut in plurima tempora succedentium praemetiri eventum? Sed qui fere pridie natus est, post dies pauculos decessurus, medio tempore ex similibus similia colligit, et de causis sibi interim notis ratiocinatur in posterum. Nonne hoc facilius potest non modo antiquus, sed inveteratus dierum, qui ab initio conditus est plenus sapientia et perfec
Abbreviated transcription (Latin):
lat. licet enim in dispendus
rerum subueniatur eis per
ignoranciam iuris in subuer¬
sione sidei nullum ab Igno¬
rancia remẽdium est obti¬
uente co ut qui ignorat iii¬
noretur et insipiens in ail¬
pa erudiatur in pena et ia¬
picuter puctur qui nolu¬
it intelligere ut bene ag̾et
quis enim non potuit disc̃c
ut sine labore a tanto labore
cessaret dum illud laboriose
addisceret ut laboriose etiã
pestilenter erraret non põt
in fide sine labore quiescere
qui potens est sollicitudine
mentis exercicio corpori
a fide deuiare. Qui euini
his ngis obsequitur fidem
negauit et infideli deterior est
et licet uerbis dñ confiteaͬ
ei peruersis operibus contra¬
dicit. nec facilius est hoiem
huiꝰ modi ẽẽ fidelem qmͣ iu¬
dicem incoruptum qui diłi¬
git niunera et sequitur re¬
tribuciones. ¶ Ceterum qd̾
simpliciorum aminos mo
nifestari non posse iusi per
manum eus in cuius ptãte
sunt tempora et momenta
nodum non ingerit qõnis

Expanded text:
lat. Licet enim in dispendiis lat. Licet enim in dispendiis rerum, subveniatur eis per ignorantiam juris, in subversione tamen fidei nullum ab ignorantia remedium est: obtinente eo ut qui ignorat ignoretur, et insipiens in culpa, erudiatur in poena, et sapienter puniatur, qui noluit intelligere ut bene ageret. Quis enim potuit discere, ut sine labore a tanto labore cessaret, dum illud laboriose addisceret ut laboriose et pestilenter erraret? Non potest in fide sine labore quiescere, qui potens est sollicitudine mentis et exercitio corporis a fide deviare? Qui enim his nugis obsequitur, fidem negavit, et infideli deterior est; et licet verbis Deum confiteatur, ei perversis operibus contradicit. Nec facilius est hominem hujusmodi esse fidelem, quam judicem incorruptum, qui diligit munera, et sequitur retributiones. Caeterum quod simpliciorum animos movnifestari non posse, nisi per manum ejus in cujus potestate sunt tempora et momenta, nodum non ingerit quaestionis.
Abbreviated transcription (Latin):
pni non sic. qui nou colligit
uiquit mecum dispergit. et
qui nou est mecum contra
me est dum hec doninio pro¬
hibente exercent impn quid
aliud faciunt ꝙͣ calcaneum
erigere aduersus phibentem
Certe nimis est quod unmo¬
lat: qui eiecto spiritu sancto
ydolatrie mentem ꝓstituit.
iinium quod inmolat qui
pollutas aures demoniorum
sollicitat uoce domio conse¬
crata nuum est qd̾ unimo¬
lat qui motum corporis ac¬
comodat ad detestabile sacri¬
legium per aigendum quid
retinuit creatori. qui mentem
luiguam corpus demonibus
obtulit. an non ueritati fecit
iniuriam. qui integritatem
euis in tanta corrupcione
quesunt. plane nemo in ta¬
libus per ignoranciam ex¬
cusatur. oines enum in cõe
sciunt aut scire debent hanc
Ignomi ͣ fidei anathemat
obpbrio condempnatam. uõ
utiqz hic sacramento mles
excipitur. pupillus etate.
mulier infirmitate sexir
rusticus nimere agriculture
qua publice utilitati ini¬

Expanded text:
pii, non sic . Qui non colligit, pii, non sic . Qui non colligit, inquit, mecum, dispergit; et qui non est mecum, contra me est . Dum haec Domino prohibente, exercent impii, quid aliud faciunt, quam calcaneum erigere adversus prohibentem? Certe nimis est quod immolat, qui, ejecto Spiritu sancto, idololatriae mentem prostituit. Nimium est quod immolat, qui pollutas aures daemoniorum sollicitat voce Domino consecrata. Nimium est quod immolat, qui motum corporis accommodat ad detestabile sacrilegium peragendum. Quid retinuit Creatori, qui mentem, linguam, corpus, daemonibus obtulit? Annon veritati fecit injuriam, qui integritatem ejus in tanta corruptione quaesivit? Plane nemo in talibus per ignorantiam excusatur. Omnes enim in commune sciunt, aut scire debent, hanc ignominiam fidei anathematis opprobrio condemnatam. Non utique hic sacramento miles excipitur, pusillus aetate, mulier infirmitate sexus, rusticus munere agriculturae, qua publicae utilitati invigi
Abbreviated transcription (Latin):
effugit fucum et corpus pec¬
catis subditum sui ee habi¬
taculum dediguatur quicqͥd
uero huiusmodi agatur fic¬
ticium est et fantasticum
et ueritatis substanciam ne¬
scit. ¶ Didetur quid̃ ad ee
dum precibus et oblacionib
Iuuocatur et esfectu peticionẽ
prosequente sacrilegum er¬
rantis aumne desiderium ad¬
impletur abest autem tam
longe ut subtracta tutela sui
eos quos perfidia tanta cra¬
gitat uarns ludisicacionibus
demonum trahi sustineat
ad gehennami. se si quidem
ad hunemodi flagicia phi¬
bunt imitari publica uoce ecc̃e
aduersus queon nec porte in¬
feri preualebunt Cum ergo
ritas eccł̃ie improbatis sub¬
trahitur exorcisis qui eie.
non tam utuntur ꝙͣ abutun¬
tur offendunt in spiritum
quo recedente eur sibi eius¬
intuntur uirtute et esficatia
retinere.
tur ꝙ nĩchil minolant nussi
nocent sepus ꝓsunt dum
furta deteginit maleficir
purgant orben et solam uit¬
leni aut neccessariam appe¬
tunt ueritatem: nou sic im¬

Expanded text:
effugit fictum; et corpus peceffugit fictum; et corpus peccatis subditum, sui esse habitaculum dedignatur. Quidquid vero hujusmodi agatur, fictitium est et phantasticum, et veritatis substantiam nescit. Videtur quidem adesse, dum precibus et oblationibus invocatur, et effectu petitionum persequente, sacrilegum errantis animae desiderium adimpletur. Abest autem tam longe, ut subtracta tutela sui, eos quos perfidia tanta exagitat, variis ludificationibus daemonum, trahi sustineat ad gehennam. Se siquidem ad hujusmodi flagitia prohibuit invitari publica voce Ecclesiae, adversus quam nec portae inferni praevalebunt. Cum ergo ritas Ecclesiae, improbatis subtrahitur exorcismis, qui eis non tam utuntur quam abutuntur, offendunt in spiritum, quo recedente, ejus sibi nituntur virtutem et efficaciam retinere.quod nihil immolant, nulli nocent, saepius prosunt dum furta detegunt, maleficiis purgant orbem, et solam utilem aut necessariam appetunt veritatem. Non sic im
Abbreviated transcription (Latin):
hominis super terram Quid
si contra inbeant oracula
cencie nemo ciꝙͣ debet fide
Si michi non credis munc
romanorum imperatorei
fere innocentissimum p̾ter
tytum si placet intende. dñ
Imntaretur ad homicidiu
petito capite ad sacrificia ceu¬
suit cepam eẽ cedendam. re¬
flecteris ad timocenciam etia
peruersi niminis uo ͭ ͤ at cũ
hominus adicereͬ a numine
capillos se pollicitus est obla¬
turum cum uero spuritur.
iminuidus sitirei et sangiuez
pisceui iumolaudum ce re¬
spondit. Sic Itaqz cum raco
eius circunueniri uou posset
ut traheretur ad culpani. fui¬
nuuidorum spirituum testi¬
monio. solloquio deorum ꝓ¬
nunciatus est eẽ dignssimus
nec est ꝙ sub exorcismorum
pre textu suum quis tueat᷑
errorem qui cid inumueudam
demonum pocestatem et di
strahend̃ quod habent cum ho¬
nuinc familiaritatis comier¬
cunui instituti sunt. carentqr
ꝓprie uirtutis effectu iusi in
dei digito conualescant. Por¬
rospiritus sanctus discipliue

Expanded text:
hominis super terram . Quid hominis super terram . Quid si contra jubeant oracula centiae, nemo cuiquam debet fidem. Si mihi non credis, Numam Romanorum imperatorem fere innocentissimum praeter Titum, si placet, attende. Dum invitaretur ad homicidium, petito capite ad sacrificia, censuit cepam esse caedendam, reflectens ad innocentiam etiam perversi numinis voluntatem. At cum hominis adjiceretur a numine, capillos se pollicitus est oblaturum. Cum vero spiritus immundus sitiret et sanguinem, piscem immolandum esse respondit. Sic itaque cum ratio ejus circumveniri non posset, ut traheretur ad culpam, immundorum spirituum testimonio, colloquio deorum pronuntiatus est esse dignissimus. Nec est quod sub exorcismorum praetextu, suum quis tueatur errorem, qui ad minuendam daemonum potestatem, et ad distrahendum, quod habent cum homine, familiaritatis commercium instituti sunt, carentque propriae virtutis effectu, nisi in digito Dei convalescant. Porro Spiritus sanctus disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudo et tocius species in¬
honesti hec euim faciunt mor¬
tem terminum non ẽẽ malo¬
rum sed autecedencium et suc¬
cedencium copulam ad hanc
fugiendam. non oracula ua¬
tum. non phitonis consultaco
nc̃cia est fidelius et utluis
ad ħ racio data consulitur¬
¶ Catho in libia ex̃iue diffi¬
cultatis angustia coartatus
hanionem. Iouem dedignatꝰ
est consultare ratus sͥ racoez
sufficere ut ꝓsuaderet serue¬
dam libectatem. Et non modo
doniuacionr cesaree iugunt
sedominem notam turpitudis
sugiendam licet in eo errauerit
quod auctoritate propria uite
inunu abiescit quod non
modo fidelium institutis sed
constitucionibus gentium et
sapientissimorum editis cou
et plotinus ꝓhibicionis huius
non tam auctores surt ꝙͣ pre¬
cones omnino Illicitum ee di¬
centes quempiam milicie ser¬
mentent a p̾sidio et cõmissa
sibi stacõe discedere citra du¬
cis uel principis iussionent¬
¶ Plane eleganti exemplo
usi sunt eoꝙ mi licia est uita

Expanded text:
Turpitudo, et totius species inTurpitudo, et totius species inhonesti. Haec enim faciunt, mortem terminum non esse malorum, sed antecedentium et succedentium copulam. Ad hanc fugiendam non oracula vatum, non Pythonis consultatio necessaria est: fidelius et utilius ad hoc ratio data consulit. Cato in Libya extremae difficultatis angustia coarctatus, Ammonem Jovem dedignatus est consultare; ratus sibi rationem sufficere ut persuaderet servandam libertatem, et non modo dominationis Caesareae jugum, sed omnem notam turpitudinis fugiendam. Licet in eo erraverit quod auctoritate propria vitae munus abjecit: quod non modo fidelium institutis, sed constitutionibus gentium, et sapientissimorum edictis conet Plotinus prohibitionis hujus non tam auctores sunt quam praecones, omnino illicitum esse dicentes, quempiam militiae servientem a praesidio et commissa sibi statione discedere, citra ducis vel principis jussionem. Plane eleganti exemplo usi sunt, eo quod militia est vita
Abbreviated transcription (Latin):
cinitate polliitur ipã mortem
indicit non timeri et ad eam
ercipiendam nos horis omni¬
bus precipit preparari ut
quoimus de duiturntate
uite p̾sumitur in cultum hoẽ¬
statis uirtutum gradibus aui¬
dius curratur mors si quiõ
nec̃ui inus est nature iam
corrupte. ¶ Corruptio namq
mortis origo est tolle corrup¬
cioneut sectare integritatem
niundicie et uirtutis Iam iui¬
mortalitctis uiam ingressus
es et quand̃ diuinitatis tue
arram app̾hendisti ͥ appͥhendi¬
sti inꝙͣ an accepisti sed ut
fidelius loquaniur et accepisti
et apphendisti non est uolentis
neqz currentis sed miserentis
dei quis scit quaudo uemet
sero an media nocte an galli
cantu. an mane ut enuiille¬
ait. nichil morte cercius est
nichil hora incercius que utiq
uon timenda est quasi malum
sed quasi malorum fins cum
uenerit gratanter amplectan¬
da. unum est ꝙ tocius meu¬
tis et corporis uiribus fugieu¬
dum est quid illud sit q̃ri

Expanded text:
cinitate polluitur. Ipsa mortem cinitate polluitur. Ipsa mortem indicit non timeri, et ad eam excipiendam, nos horis omnibus praecipit praeparari, ut quo minus de diuturnitate vitae praesumitur, in cultum honestatis virtutum gradibus avidius curratur. Mors siquidem necessarium munus est, naturae jam corruptae. Corruptio namque mortis origo est. Tolle corruptionem, sectare integritatem munditiae et virtutis, jam immortalitatis viam ingressus es; et quamdam divinitatis tuae arcam apprehendisti. Apprehendisti, inquam, an accepisti? Sed, ut fidelius loquamur, et accepisti et apprehendisti. Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei . Quis scit quando veniet, sero, an media nocte, an galli cantu, an mane? Ut enim, ait ille: « Nihil morte certius est, nihil hora incertius. » Quae utique non timenda est quasi malum, sed quasi malorum finis, cum venerit, gratanter amplectenda. Unum est quod totis mentis et corporis viribus fugiendum est. Quid illud sit quaeris?
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant iam mentis morte
pͥmortui ammo uiuere desie¬
runt. utiqz non uiiorum sed
iam mortuorum mors est.
¶Infidelium regum ꝑcurre
seriem. feroboam. achab. teza¬
bel. nabugodonosor. senacherib
et alii quorum errores non suf¬
ficio euarrare. quid lucrati sunt
in uatibus suis qui uidebant
eis falsa et stulta uet apiebant
utiqz euauuerunt post pͥncipe
uanitatis et dum scire quod
nou licet uel aliterꝙͣ non licet
ieł infidelibus sociam quia
cum regum fuda alii boni alii
mali fueruit. reges sseł omnes
reprobi extiterunt. linque ar¬
chana dei celum inquirere qͥd
statuit deus citra tuam sollici¬
tudinem potens est expedire
¶E gregie quid̃ ethicus omez
crede diem tibi diluxisse supre¬
mum grata superuemet que
nou sperabitur hora. uerita
antem s̾ͥ ubiqz consona est
nec a se licet a mendacii habi¬
taculo proferatur quandoq
discordat sicut nec nuuidicia
dum sin integritate uiget
quarumcumqz sordium ui¬

Expanded text:
vivant, jam mentis morte vivant, jam mentis morte praemortui, animo vivere desierunt. Utique non vivorum, sed jam mortuorum mors est. Infidelium regum percurre seriem, Jeroboam, Achab, Jezabel, Nabuchodonosor, Sennacherib, et alii quorum errores non sufficio enarrare, quid lucrati sint in vatibus suis, qui videbant eis falsa et stulta, nec aperiebant utique evanuerunt post principem vanitatis, et dum scire quod non licet, vel aliter quam licet,Israel infidelibus sociavi, quia cum regum Juda alii boni, alii mali fuerint, reges Israel omnes reprobi exstiterunt. Linque arcana Dei, coelumque inquirere, quid navit de te, et statuit Deus, citra tuam sollicitudinem potest expedire. Egregie quidem ethicus: Omnem crede diem tibi diluxisse supremum, Grata superveniet quae non sperabitur hora. Veritas autem sibi ubique consona est, nec a se, licet a mendacii habitaculo proferatur, quandoque discordat. Sicut nec munditia, dum sui integritate viget, quarumcunque sordium vi
Abbreviated transcription (Latin):
cubuit et in extrenis agens
dum proprie glorie consule¬
bat qui forcus mori potins z
in prelio auram uerborunt
pertununt et infirimi et pro¬
strati amiii consilio corporis
et amiue mortent ascunt.
Glorientur gentes in fortitudie
sua. auctores earum dicant
unus quisqz quod sentit dum
heroum suorum titulos predi¬
sant dum magnorum uiroꝵ
fortitudinem p̾conantur. bibat
Illis auctoribus catho uenenũ
uult eus dextras et mentes
sociorum armet ad uoluntaͣ
mortem. per manullas cid cor
ueuenum aspidum in sana¬
bile cleopatra trahiciat. lucre¬
cia alieuam impudiciciam sã¬
guius su effusione condemp¬
net. Ego euenire posse nou
arbitror ut cuiuscumqz dif¬
sicultatis articulo liceat ꝓpria
auctoritate hominis s̾ mortem
uiferre nec etiam ubi castitas
periclitatur licet hunc casum
uideatur excipere doctor ille doc¬
torum. cui in sacrario brarum
uix aliquem audeo com parare
hec mors omnino despatorum
est et eorum qui licet corpore

Expanded text:
cubuit, et in extremis agens, cubuit, et in extremis agens, dum propriae gloriae consulebat, qui fortius mori potuisset in praelio, auram verborum pertimuit, et infirmi et prostrati animi consilio, corporis et animae mortem ascivit. Glorientur gentes in fortitudine sua, auctores earum dicant, unusquisque quod sentit, dum heroum suorum titulos praedicant, dum magnorum virorum fortitudinem praeconantur. Bibat illis auctoribus Cato venenum, Vulteius dextras et mentes sociorum armet ad voluntariam mortem. Per mamillas ad cor venenum aspidum insanabile Cleopatra trajiciat. Lucretia alienam impudicitiam sanguinis sui effusione condemnet. Ego evenire posse non arbitror, ut cujuscunque difficultatis articulo, liceat propria auctoritate homini, sibi mortem inferre, nec etiam ubi castitas periclitatur. Licet hunc casum videatur excipere doctor ille doctorum, cui in sacrario litterarum vix aliquem audeo comparare. Haec mors omnino desperatorum est, et eorum, qui licet corpore
Abbreviated transcription (Latin):
cul̃ infidelẽ ⁊ ĩfelicẽ aiã fraudu¬
lẽt decepͭ demãtis si quidem
confirinat errore. et inpenitẽti
post eritum quietem lepromutit
cum enum dicit dominunt in¬
plecturum que locutus est in
miani mea se ꝓculdubio si¬
mlat samuelem per quem
sauli que denuuiciat locutu
est dominus. cum autem sub¬
uingit. Ctas tu et silii tui me¬
cun eritis. uerum quidem sed
sraudulenter eniciat. Erat
enum die sequenti sͥ manum
ex desperacoe uiciens ad iufe¬
ros transituruz habituru
partem cum eo quem auari¬
cia fastu obstinacõe mentis
suerat in secutus sed falso ulã¬
ditur ingerens spem quietis.
dum se gestu et uerbis menti¬
tur samuelem cui certum est
collatam cẽ in ꝯmete sedem
a domnno inter eos qui iuo¬
cant nomen eius quid ergo
sauli fauiuelis sui uel pocius
phiconis ꝓfuere responsa po¬
tuerat forte non premuitꝰ
sperare meliora et saltem dũ
alieuo confoderetur gladio ex¬
pectare. ¶ Oraculi uero uani¬
tate cercioratus gladio suo in¬

Expanded text:
et infelicem animam fraudulenter decepit. Deviantis siquidem confirmat errorem, et impoenitenti, post exitum, quietem repromittit. Cum enim dicit Dominum impleturum quae locutus est in manu mea, se procul dubio simulat Samuelem, per quem Sauli, quae denuntiat, locutus erat Dominus. Cum autem subjungit: Cras tu et filii tui mecum eritis, verum quidem sed fraudulenter enuntiat. Erat enim die sequenti sibi manum ex desperatione injiciens, ad inferos transiturus, habiturus partem cum eo, quem avaritia, fastu, obstinatione mentis, fuerat insecutus. Sed falso blanditur, ingerens spem quietis, dum se gestu et verbis mentitur Samuelem, cui certum est, collatam esse in quiete sedem a Domino, inter eos qui invocant nomen ejus. Quid ergo Sauli Samuelis sui, vel potius Pythonis, profuere responsa? Potuerat forte non praemonitus sperare meliora, et saltem dum alieno confoderetur gladio exspectare. Oraculi vero vanitate certioratus gladio suo in
Abbreviated transcription (Latin):
Imiicaris confugio. ut qiͣ
doctor discipulum doceas quid
me mchi tanta angustia
oporteait facere. licet enimi
eum qui loquebaͬ credẽt sa¬
iuelem tam̃ in u̾itate erat
angls sathane net potuit et
ignoran ᷑ inffragari. cuni
quirere et de futuris sollicita¬
re phitouem ꝙ si eum ĩgno¬
rancia persone excusat me¬
lioris coudicionis erunt stulti
ꝙͣ periti et peruersi ꝙͣ recti
Et ait samuel. nou equid̃ ue¬
rus sed umbratilis et futiciꝰ
in quo dignus est impius et
reprobus consultator. quid
me interrogas cum dommꝰ
recesserit ate et trausierit
ad enuilum tuum. respon¬
ciois iuicium fidei ꝯ senta¬
ueum est et accõmodum
racioni. quid enum cõferet
c̾atura illi quem deus deserit
et cui diripit spolia sed seusim
ad hoc ꝙ suum est hostis et
fidei inunicus diuertit inum¬
sceus flã ueris et mendacia
fide ueritatis obinibilans. seq̃
eiii. faciet tͥ doꝰ sicut locutꝰ e̾
ui manu mea ⁊ scindet regnu¬

Expanded text:
inimicaris confugio, ut quasi inimicaris confugio, ut quasi doctor discipulum doceas, quid me in tanta angustia oporteat facere. Licet enim eum qui loquebatur crederet Samuelem, tamen in veritate erat angelus Satanae. Nec potuit ei ignorantia suffragari, cum nquirere, et de futuris sollicitare Pythonem. Quod si eum ignorantia personae excusat, melioris conditionis erunt stulti quam periti, et perversi quam recti. Et ait Samuel non equidem verus sed umbratilis et fictitius, et quo dignus est, impius et reprobus consultator: Quid me interrogas, cum Dominus recesserit a te et transierit ad aemulum tuum? Responsionis initium, fidei consentaneum est, et accommodum rationi. Quid enim conferet creatura illi, quem deserit Deus, et cui deripit spolia? Sed sensim ad id quod suum est, hostis et fidei inimicus divertit, immiscens falsa veris, et mendacia fide veritatis obnubilans. Sequitur enim: Faciet tibi Dominus sicut locutus est in manu mea, et scindet regnu
Abbreviated transcription (Latin):
orcisinos quasi in nomme
domini aut infide truta¬
tis aut incarnacioni et
passioms uirtute concep¬
tos componunt eos demqz
hominibus tradunt exer¬
centibus eo ob temperant
donec eos secum cruie sa¬
crilegn et pena dampna¬
cionis iuuoluant traussi¬
gurant etiam se interdui
in angelos lucis honesta sola
precipiunt. Illicita ꝓhibent
mundiciam consectantur uti¬
litatibus ꝓuident ut quasi
boni et ꝓpien fanuiliarius ad¬
nuctantur audiantur benig¬
mius auientur arcius. faci¬
lus exaudiantur. habitum
quoqz induunt uenerabili¬
um personarum ut eis ma¬
ior et prompcior reuerencia
impendatur. Et ait saul co¬
hartor nimis si quidem pħi¬
listun pugnant aduer sum
me et deus recessit a me et
exaudire noluit neq in
uiam prophetarum neq
per sompnia. uocam ergo te
ut ostenderes michi quid
faciam. ac si aperte dicat.
in desperaciouis abyssum
precipitatus sum ipuguãt
homines. deserit deus et ego
ad te qui in ueritate utrisq

Expanded text:
orcismos quasi in nomine orcismos quasi in nomine Domini, aut in fide trinitatis, aut incarnationis, et passionis virtute conceptos componunt, eosdemque hominibus tradunt, exercentibus eos obtemperant, donec eos secum crimine sacrilegii, et poena damnationis involvant. Transfigurant etiam se interdum in angelos lucis, honesta sola praecipiunt, illicita prohibent, munditiam consectantur, utilitatibus provident, ut quasi boni et propitii familiarius admittantur, audiantur benignius, amentur arctius, facilius exaudiantur: habitum quoque induunt venerabilium personarum, ut eis major et promptior reverentia impendatur. Et ait Saul: Coarctor nimis. Siquidem Philisthiim pugnant adversum me, et Deus recessit a me, et exaudire me noluit, neque in manu prophetarum, neque per somnia. Vocavi ergo te, ut ostenderes mihi quid faciam . Ac si aperte dicat: In desperationis abyssum praecipitatus sum. Impugnant homines, deserit Deus, et ego ad te, qui in veritate utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid̃ ꝓuide fideliter uon
dicit scriptura sanuelem
phitonis imperio suscitatũ
sed cecitatem imꝑn sensus
prudenter expressit. ait eium
audita forma uiri et hĩtu
uitellexit saul ꝙ samiuel eẽt
deceptus utiq intellerit quã
et ex eo probatur quod subiuir¬
git. Et incliuauit se et ado¬
rauit si enun fuisset samuel
nequaꝙͣ se permisiiset ab ho¬
iine adorari. qui secundum
legem crediderat et docuerat
unum deun et dominun
cdorandum. ¶Preterea
sancte anne a potestate
maliguorum spirituum ex¬
empte sunt postremo decep¬
ti hominis nou fouisset er¬
rorem quod eum ex subse¬
quentibus fecisse colligitur
dixit autem sainuel ad sau¬
lem. Quare inquie tasti me
ut suscitares hec est emm frau¬
dulencia malignorum spir¬
tuum ut quod ultro faciunt
et dictant hommnibus. fa¬
ciendum operose dissimu¬
lant ut hoc facere uidean¬
tur inuiti Simulant se
cocictos. et quasi exortismor
uirtute extractos fiigint
et quo nimus caueantur ex¬

Expanded text:
Et quidem provide, et fideliter non Et quidem provide, et fideliter non dicit Scriptura Samuelem Pythonis imperio suscitatum, sed caecitatem impii sensus prudenter expressit. Ait enim: Audita forma viri et habitu, intellexit Saul quod Samuel esset. Deceptus utique intellexit; quod et ex eo probatur quod subjungit: Et inclinavit se, et adoravit. Si enim fuisset Samuel, nequaquam se permisisset ab homine adorari, qui secundum legem crediderat, et docuerat unum Deum et Dominum adorandum. Praeterea sanctae animae a potestate malignorum spirituum exemptae sunt. Postremo decepti hominis non fovisset errorem, quod eum ex subsequentibus fecisse colligitur. Dixit autem Samuel ad Saulem: Quare inquietasti me ut suscitarer ? Haec est enim fraudulentia malignorum spirituum, ut quod ultro faciunt, et dictant hominibus faciendum, operose dissimulent, ut hoc facere videantur inviti. Simulant se coactos, et quasi exorcismorum virtute extractos fingunt; et quo minus caveantur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dominus inspirabat. Cum
autem uidisset mulier sa¬
niuelem exclamainit uoce
magna et dixit ad saulem
quare imposiusti. Tu es enimi
saul se utiqz deceptam credi¬
dit. et etiam post p̾stitum iu¬
ramentum noticia et pñcia
principis oneratam. dixitqz
ei rer. noli tuuere quid uidisti
Et ait mulier ad sauleut deos
responcio deorum si quidem
pluralitatem inducit et coꝵ
qualis est forma euis que ait
uir senex ascendit et ip̃e amic¬
tus est pallio. Intellexit itaqz
saul ꝙ samuel ect et incli¬
nauit se super faciem suant
iii terram et adorauit for¬
man illius qui apparebat
diligenter inquirit forte
gentilium errore deceptus
candem habitus et negocior
formani singul apud in fe¬
ros credeus qua suꝑstites erãt
iusiginti unde illuo. Que
gracia curruum armorumq
fuit uiuis. que cuta intentes
pascere equos cadem seq̃r tel¬
lure repostos ¶Sed noune
potuerat sancti uiri clarior
ee gloria aut post mortem
uiuentis habitus iniutari

Expanded text:
Dominus inspirabat. Cum Dominus inspirabat. Cum autem audisset mulier Samuelem, exclamavit voce magna, et dixit ad Saulem: Quare imposuisti mihi? Tu es enim Saul . Se utique deceptam credidit, et etiam post praestitum juramentum, notitia et praesentia principis oneratam. Dixitque ei rex: Noli timere, quid vidisti? Et ait mulier ad Saulem: Deos responsio. Deorum siquidem pluralitatem inducit, et eorum Qualis est forma ejus? Quae ait: Vir senex ascendit, et ipse amictus est pallio. Intellexit itaque Saul quod Samuel esset, et inclinavit se super faciem suam in terram, et adoravit . Formam illius qui apparebat diligenter inquirit, forte errore gentilium deceptus, eamdem habitus et negotiorum formam singulis apud inferos credens, qua superstites fuerant insigniti. Unde illud: Quae gratia curruum Armorumque fuit vivis, quae cura nitentes Pascere equos, eadem sequitur tellure repostos. Sed nonne potuerat sancti viri clarior esse gloria, aut post mortem viventis habitus immutari?
Abbreviated transcription (Latin):
diii eẽ eundemq iustum et
bonum et remuneratorem
sperancium in se om̃i plene
meritis respondentem. aute
legem. sub lege. sub gracia
nenum rectum sapienti uenit
Istud in dubium sine ista ne¬
uo umꝙͣ ingressus est ad
saluteui. uerum qui ertat in
niuimis paulatun ad ma¬
iora prolabitur. sic iste pͥmo
redigens. deuide mobediens.
postinodum contumax. exuide
obstinatus. postremo adeant
prolapsus est cecitatem. ut
nec predictum articulum fi¬
dei s̾ feruet incolumen. deui
et enim iustum usqz quaqz
non credidit opinans etiant
in sanctos post uite huius ext¬
tum maligius spiritibus
concessam potestatem. noue¬
rat eium sanctum samuelem
phitonicis nou obtemꝑasse
dum uiueret nec aliquod cũ
eis unte familiaritatis ha¬
buisse commercum. nunc
quo eum ad phitonis impe¬
rium sibi sperat et petit ex¬
citari. uult etiam ad hoc cogi
deffunctum ad quod uuus
impelli non potuit. Regi si¬
quid noluit iudicare dum
uiueret. insi quod iudicand̾

Expanded text:
Deum esse, eumdemque justum, et Deum esse, eumdemque justum, et bonum, et remuneratorem sperantium in se, omnium plene meritis respondentem, ante legem, sub lege, sub gratia: nemini rectum sapienti, venit istud in dubium. Sine ista nemo unquam ingressus est ad salutem. Verum qui errat in minimis, paulatim ad majora prolabitur. Sic iste primo negligens, deinde inobediens, postmodum contumax, exinde obstinatus, postremo ad eam prolapsus est caecitatem, ut nec praedictum articulum fidei sibi servet incolumem. Deum etenim justum usquequaque non credidit, opinans etiam in sanctos post exitum vitae hujus, malignis spiritibus concessam potestatem. Noverat enim sanctum Samuelem Pythonicis non obtemperasse dum viveret, nec aliquod cum eis initae familiaritatis habuisse commercium. Nunc vero eum ad Pythonis imperium, sibi sperat et petit excitari. Vult etiam ad hoc cogi defunctum, ad quod vivus impelli non potuit. Regi siquidem noluit indicare dum viveret, nisi quod indicandum
Abbreviated transcription (Latin):
lenda alias quid̃ turida cunc
uegocia populi cum domini
uella geruntur. ydolatris prãt
audaciam et sacrilegiis regiã
accomõdat auctoritatem. Ario¬
los iniquit donuins et magos
ne pacieris uiuere. At ille ad
quem sermo dei dirigitur et
qui gladium portat ad uui¬
dictam malefactorum bouo¬
rum gloriam nou modo ta¬
libus securitatem dat. sed pro¬
missam pacem furamenti re¬
ligione confirmat. Et sic eue¬
uit ut in ꝓpo periculo distat
ꝙͣ ꝑplexi suit uerui testiculoꝵ
lemathan. cum sͥ tetenderit
laqueum proprii operis. a
quo sine salutis dispendio
nou euadit. Et rain arta
complexio et cornutus quid
iuiminet sillus si phitonisse
parcitur. domimi uiolatur ini¬
perium p̾cipientis. ut male¬
ficia huioi de terra eradant᷑
si non parcitur iuramenti
religio uiciatur. Quocumq
se uertat impius comp̾hen¬
ditur in operibus suis. dixit
ergo ulier. quem suscitabo
tibi. qui ait. Sanuelent
onni temporum una est fides

Expanded text:
lenda alias quidem timida, cum lenda alias quidem timida, cum negotia populi, cum domini bella geruntur, idololatris praestat audaciam, et sacrilegiis regiam accommodat auctoritatem. Ariolos, inquit Dominus, et magos ne patiaris vivere . At ille ad quem sermo Dei dirigitur, et qui gladium portat ad vindictam malefactorum, bonorum gloriam, non modo talibus securitatem dat, sed promissam pacem juramenti religione confirmat. Et sic evenit ut in proprio periculo discat, quam perplexi sint nervi testiculorum Leviathan, cum sibi tetenderit laqueum proprii operis, a quo sine salutis dispendio non evadit. Ei jam arcta complexio, et cornutus quidam imminet syllogismus: Si Pythonissae parcitur, Domini violatur imperium, praecipientis ut maleficia hujusmodi de terra eradantur; si non parcitur, juramenti religio vitiatur. Quocunque se vertat impius, comprehenditur in operibus suis. Dixit ergo mulier: Quem suscitabo tibi? Qui ait: Samuelem . Omnium temporum una est fides,