comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
babitatio comõlegata ess gra
lonũcumherede extestam̃to u
libe̾t᷑ condition e qd̃ reccissime
Hr̃s ñs damnas esto. lib̾are il¬
lum: qd̾ his negoriamea gessit
et siqd̾ euminichidare facere
oportet ab eo nõ exige dampna¬
tur. hãs. nec hereditꝗs abeo qͦqͣ
pecimias exiget mͣsimiliant̃
legatonix ẽ.ut de eo quoq leg
fit̃meo. neminẽ molestan uo¬
lo nomine debiti. ni exigere
aliquid abc̃o qmͣdininuerett
cepit curatores. publiũmen¬
ieẽ gaius seius. intra legitiã
etatẽ constitutus/ cũ infatum
ex u̾bis testi apparet. cõfcsssi se¬

Expanded text:
habitatio eo modo legata esset, grlonum cum herede ex testamento, ut liberetur conductione: quod rectissime'heres meus damnas esto liberare illum, quod is negotia mea gessit, et si quid eum mihi dare facere oportet, ab eo non exigere', damnatur heres nec creditas ab eo quoque pecunias exiget. in simili autem legato uix est, ut dfratri meo. neminem molestari volo nomine debiti neque exigere aliquid ab eo, quamdiu viveret, cepit curatores Publium Maevidem Gaius Seius intra legitimam aetatem constitutus cum in fatum ex verbis testamenti apparet, confessus s
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ feciss. siqͥdem debitor fu¬
debeat. pot̾it diciqĩ falsa dmõ¬
stratione adiecta. etiam petiꝙ
comp̾hensũ ẽ posse s pot̾it hoc
dicisuta legauit. centũ aurcos
det hr̃s m̃s damnas estoñpet̾e

Expanded text:
si quidem debitor fudebeat, poterit dici quasi falsa demonstratione adiecta etiam peti quod comprehensum est posse. sed poterit hoc dici si ita legauit: 'centum aureos, bet, heres meus damnas esto non pete
Abbreviated transcription (Latin):
acceptilatione filius anpacto
sit liberand̾. S indet᷑ hoc sẽtin
qiͣ acceptilatione debeat ii bai
que res patriquoq ꝓd̾it. qd̃
pacconiberand̃ qĩ fidenissore
nõ qĩ patrẽ Et idõ de peculiop¬
se conueniri hoc ita demũ pu¬

Expanded text:
cceptilatione filius an pacto sit liberandus: sed uidetur hoc sentire, quasi acceptilatione debeat liberari, quae res patri quoque proderit. quod pacto liberandum quasi fideiussorem, non quasi patrem, et ideo de peculio posse conueniri. hoc ita demum p
Abbreviated transcription (Latin):
locau̾am. legauiquicidcũmi
chi dure faccre oporti. idue. ut
siñet heres ĩbi habere. nerua. ac¬
uitinus. si hẽs ꝓhibet. cum frui
ex cõdũcto. si iure legationis
qͥd retine cestam̃tofore obliga¬

Expanded text:
locaueram legaui quidquid eum mihi dare facere oportet oportebitue ut sineret heres sibi habere. Nerua Atilicinus, si heres prohiberet eum frui, ex conducto, si iure locationis quid retineret, ex testamento fore obliga
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes reddẽ nolo. eius tempis
qd̃ ent post nouissimã mẽa sb̾
eumdiẽ quifuit aute paucissi¬
mos dies qͣmmoreret hr̃des
lucu ticu dicunt q̃ldam sũmas

Expanded text:
ones reddere uolo eius temporis, quod erit post nouissimam meam subseum diem, qui fuit ante paucissimos dies quam moreretur. heredes Lucii Titii dicunt quasdam summas
Abbreviated transcription (Latin):
insolu̾iuł q̃haliarõe libatꝰ ame
fius / extinguit᷑ legatum/ Und̾
inlianoplatuit. ⁊ si debitorile̾
extit̾it creditor postea que ip̃e
creclitor decesẜit legatumextin¬
gui. Et hoc u̾im ẽ quia cõfu̾sioẽ
ꝯpinde extinguit᷑ oblig̾o. .ac̃ so¬
Iuitioẽ ss si sub conditicẽ datole¬

Expanded text:
atione liberatus a me fueris, exstinguitur legatum. Unde Iuliano placuit et si debitori heres exstiterit creditor posteaque ipse creditor decesserit, legatum extingui: et hoc uerum est, quia confusione perinde exstinguitur obligatio ac solutione. Sed si sub condicione dato
Abbreviated transcription (Latin):
uidi eilegatas. lignalegata st̃¬
ru ego dut̃ arbitror ioc quoq ligni
appellatione contim qd̾ nõdum
minutatim fuit coricisum siiam
doncidendo fuit destinatũ ꝓind̾
si silnam hiuic rei habeb̃ destina¬
tã: silua ꝗdemnõ ced deiecte
aut̃ arbores lignorum. appelloe
continebuntur ¶nisi aliud test¬
ator sensit lignis autẽ legatiᷤ
qd̃ ꝯburendi cã ꝑatum ẽ. cõtĩẽ¬
tur. siue ad balneicalefactioẽ
adcalcemut adaliamrẽ quo¬
q̃ndã solebat uti ¶offiliꝰ. libͦ. uͦ
nins partitiscripsit. nec sam̃ta
ligni appellatione cõnͣtiu̾i. Sed
siuoluntas nõ refragaͣt᷑. ⁊̃ uir¬
am̃ta m̾at̾iaꝵ ⁊ intiim stir᷑pes.
atq radices continebunt lig¬
norum appẽllatõe. In quib̾dq̃ re¬
unt᷑. ⁊ aruridines.⁊ papͥyrium

Expanded text:
i ei legatas, cui ligna legata sunt. ego autem arbitror hoc quoque ligni appellatione contineri, quod nondum minutatim fuit concisum, si iam concidendo fuit destinatum. proinde si silvam huic rei habebat destinatam, silva quidem non cedet, deiectae autem arbores lignorum appellatione continebuntur, nisi aliud testator sensit. Lignis autem legatis quod comburendi causa paratum est continetur, sive ad balnei calefactioad calcem uel ad aliam rem coquendam solebat uti.Ofilius libro quinto iuris partiti scripsit nec sarmenta ligni appellatione contineri: sed si uoluntas non refragatur, et uireramenta materiarum et uitium stirpes atque radices continebuntur.Lignorum appellatione in quibusdam reun
Abbreviated transcription (Latin):
uł ancuias. eos accipimꝰ qui st̃
pleno iure testantis. inter quoᷤ
fructuarii non continebuntũ¬
ls qui bona fide testatoris ẜuiũt
suoꝵ appellocañg ẽ ut contine¬
aut᷑. suõ suorũ appellõe eos
quos suorũmim̃o habinuoluͥ¬

Expanded text:
uel ancillas eos accipimus, qui sunt pleno iure testantis: inter quos fructuarii non continebuntur.Sed qui bona fide testatori seruiunt, suorum appellatione magis est ut contineantur, si modo suorum appellatione eos quos suorum numero habuit uolu
Abbreviated transcription (Latin):
siuc infeit. applłarc̃e cõtinet.¬
Q situm ẽ utrum lane appellõe
ca iola contineat. que neta n̾o ẽ
an ⁊ ea que neta ẽ. utp̃uta stam̃
et sub tegm̃. ⁊ sabinus.⁊ netam
continiꝑutat cuius sentẽci.a. u¬
cimurssane appelloẽ eatenus ex¬
tendi placet. quo ꝗd telamꝑnieĩ¬
ss. ⁊ sciendum suctidam quoq ꝯ¬
tim̾i.⁊ lotam simodo neta tincta
nõ sit. ¶Lane appellõe. tom̃tum
ñ continebr. S nec ea lana ex qͣ
qͥs qĩ uestim̃tũ fec̾it ualitudĩs.
uł delitiarumgr̃a continebr. nͦ

Expanded text:
e continetur.Quaesitum est, utrum lanae appellatione ea sola contineatur quae neta non est an et ea quae neta est, ut puta stamen et subtemen: et Sabinus et netam contineri putat, cuius sententia utimur. Lanae appellationem eatenus extendi placet, quoad ad telam pervenisset. Et sciendum sucidam quoque contineri et lotam, si modo tincta non sit. Lanae appellatione tomentum non continebitur. Sed nec ea lana, ex qua quis quasi vestimentum fecerit valetudinis vel deliciarum gratia, continebitur. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne existunabã. cumcis k̾alñda uͥus.¬
rium p̾stari alituiuolũit. utr̃¬
ne nomina dumtaxat. debito
nmp̃staiuoluisse. intelligẽd̾
est.. anũo. ⁊ iampecimiã siqͣ ab
his exacta. eidẽ tam̃ lealñdĩiͦ
huc kalendaĩo idest nominib
faciendis destinate essent. eidẽ
fideicõmisso ade debeant. Qn ĩ
illud q̃q putẽ defendi posse. ui
nõmõ adebitorib exactepctũt¬

Expanded text:
ne existimabam, cum quis kalendarium praestari alicui voluerit, utrumne nomina dumtaxat debitorum praestari voluisse intellegendus est an vero etiam pecuniam, si qua ab his exacta, eidem tamen kalendario huc kalendario, id est nominibus faciendis destinatae essent, eidem fideicommisso cedere debeant. quin etiam illud quoque putem defendi posse, ut non modo a debitoribus exactae pecu
Abbreviated transcription (Latin):
tioni. e: cet̾e seruum clicend̾ ẽ.
cuilegari suꝑt. in quo artificio
b legatis / celsus scͥpsit cͣas ꝙre ꝯ ͦ¬
duos tantum ñ ses apd̃ magr̃i sue
fu̾unt. legato nõ ced̾e. ali⁊ has

Expanded text:
ii, ei cedere servum dicendum est, cui legati sunt in quo artificio us legatis Celsus scribsit eas, duos tantum menses apud magistrum fuerunt, legato non ced
Abbreviated transcription (Latin):
rendi cã paratum ẽ. s utruzita
domum si concisum sit. an ⁊̃ si
nõ sit. ⁊ qntus mucius librose¬
quito refert. sicui lignalegata
essẽt que in fundo erant arbees
qui de mat̾ie eã succisas nõ de¬
beris nec adiec̃. sinõ comburẽdi
sic intelligi conseq̃ns ẽ offilĩ
qͦq libro ꝗnto uris pãniti ita
scͥpsit. cuiligna legataslint ⁊
ad tlim. omnia ligna ꝑtinere
que alio nõmĩe nõ appellant᷑
ueluti uirge cãbones. nucleiꝰ

Expanded text:
ndi causa paratum est. sed utrum ita demum, si concisum sit an et si non sit? et Quintus Mucius libro secundo refert, si cui ligna legata essent, quae in fundo erant, arbores quidem materiae causa succisas non deberi: nec adiecit, si non comburendi sic intellegi consequens est. Ofilius quoque libro quinto iuris partiti ita scripsit, cui ligna legata sunt, ad eum omnia ligna pertinere, quae alio nomine non appellantur, veluti virgae carbones nuclei
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sas qui nich̾ aliud qͣ libͦs¬
tos habebut. stucliosus studis¬
so nemo enim dubicabit. libos
d̾ebi frĩ anr⁊ inusupleiͣq liberti
partas appellant ¶ Qduo siꝗs cã¬

Expanded text:
universas", qui nihil aliud quam libros habebat, studiosus studioso: nemo enim dubitabit libros deberi: nam et in usu plerique libros chartas appellant. quid
Abbreviated transcription (Latin):
pãte duodecima meiuã ex reliqᷤ
pãtib ⁊ de monum̃to qd sibiet¬
striuuolebat. ita cauit. Corpꝰ
meũ uxorimee uolo tradi sepe¬
iend̾̃ infundo illo ⁊ monum̃tũ
exstrui usq ad q̃dringẽtos ar¬
bonis maitr ad urorẽ ꝑuenĩãt
anhac scͥptura abea sola mon¬
um̃tũ sibi ¶stator extruiuolue¬
rit. i̾ndi ab utraq hẽde monu¬
m̃tum ꝓ hẽdicanis porcioi ub¬
Si filie pat̾ dotem arbitratu tu¬
corũ dari iussiss. tub̾o ꝑiũ hoc
habñdũ ait. ac siumiboni arbi¬
tratulegat᷑um sit. labeo q̃rit qrẽ¬
adind̃ apparet qͣntam dotẽ cuii¬
tui oportet ⁊ ait id nõ esse diffici¬
le ex dignitate ex facultatib̾ ex
numo liboꝵ testam̃tũ facientis

Expanded text:
parte duodecima, Maeuiam ex reliquis partibus et de monumento quod sibi exstrui uolebat, ita cauit: 'corpus meum uxori meae uolo tradi sepeliendum in fundo illo et monumentum exstrui usque ad quadri‹n›gentos aubonis mariti ad uxorem perueniant, an hac scriptura ab ea sola monumentum sibi testator exstrui uoluerit. respondi ab utraque herede monumentum pro hereditariis portioSi filiae pater dotem arbitratu tutorum dari iussisset, Tubero perinde hoc habendum ait ac si viri boni arbitratu legatum sit. Labeo quaerit, quemadmodum apparet, quantam dotem cuiutui oportet: ait id non esse difficile ex dignitate, ex facultatibus, ex numero liberorum testamentum facientis
Abbreviated transcription (Latin):
uixoris cã parͤata gen̾ale ẽ. et ꝯ¬
tinet tam uestem quã argentũ
aurum. ornatim. ceteraq qre
uxoris gr̃aparantur. si que in¬
deant̾ uxoris cã parari. Sabinꝰ
pat̾fam̃. parauiss. anpostea. ã
let uxori aliquid assignauiss
dumid mulieris usibꝰ ꝓprie a
ectio. legatum alias plenius¬

Expanded text:
'uxoris causa parata' generale est et continet tam uestem quam argentum aurum ornamenta ceteraque, quae uxoris gratia parantur. sed quae uideantur uxoris causa parari?Sabinus pater familias parauisset an postet uxori aliquid adsignavisset, dum id mulieris usibus proprieectio legatum alias exi
Abbreviated transcription (Latin):
tõ sũẜit nã iloc̃ sigͥfi̾caĩ bibliotecã
eo alias armaĩum sicuti dicimꝰ.
eborcã bibliotheca emit. alias
libris sicuti diximus biblio¬
thecã emisse ¶ Q̾digͥ scͥb̃ sab̾. li¬
hecas appellant plane si michi
pponas adhercia eẽ m̃bro. ar¬
maĩa. uł ad fira sincͣ dubio nõ
debebunt᷑ cum edifitii porcio s
cc̃ca᷑. ⁊ ait anulos q̃q continei
ñ solum theca queanuloꝵ cã
ꝑita sit. Hoc aut̃ ex eocometta.
tur. qd̾ iraꝓponit᷑ quis legasse
dãctilio thecammeã. ⁊ siqs p̃it¬
rea anulos habeo. ⁊ italabeonẽ
q̃q existimasse aiͣt ¶ũt tam̃¬

Expanded text:
tor senserit: nam et locum significari bibliothecam eo: alias armarium, sicuti dicimus "eboream bibliothecam emit": alias libros, sicuti dicimus "bibliothecam emisse". Quod igitur scribit Sabinus lihecas appellant. plane si mihi proponas adhaerentia esse membro armaria vel adfixa, sine dubio non debebuntur, cum aedtractat: et ait anulos quoque contineri, non solum thecam, quae anulorum causa parata sit: hoc autem ex eo coniectat, quod ita proponitur quis legasse: "dactyliothecam meam et si quos praeterea anulos habeo" et ita Labeonem quoque existimasse ait. Sunt tam
Abbreviated transcription (Latin):
legat nõ tantum de tabuł cog¬
itat s etiã de accĩonib qͣꝵ ꝓba¬
tio tabłis continet᷑. appellatõẽ
enimcirographi utiꝑ ipĩs ac¬
Itionib palam ẽ. cumunditis
cirographis. intelligimus no¬
m̃uenisse quinetiã sinonĩqs
⁊egau̾it. id q̃ĩtdũ ĩactionibo ẽ.¬

Expanded text:
non tantum de tabulis cogitat, sed etiam de actionibus, quarum probatio tabulis continetur: appellatione enim chirographi uti nos pro ipsis actionibus palam est, cum venditis chirographis intellegimus nomen venisse. quin etiam si nomen quis legaverit, id quod in actionibus e
Abbreviated transcription (Latin):
branas libris legatas. cõseq̃nt̃
ig̾ cetera quoq debebuntur. si ñ
ꝗdũsctur uoluntas testatoris.
Sicuicentũ librisihit leguti. ceri¬
tumuolumina eidabimus.
Nõ cẽtũ q̃ q̃s ingemosuometit̾
est qui ad libri scͥptãm suff̾icẽt.
utputa cum hab̾ om̾um totu.
bros ꝯputamus. S⁊ hoc inumi
om̃i uolum̃ ꝓ libro accipiendẽ.
Si om̃i corpus sit legatum. ⁊ ñ
die inueniantur debent᷑. ¶lib̃s
autẽ legntis. biblĩothecas nõꝯ
tin̾i. sabinus scͥpsit ¶dẽ ⁊ cassi̾.
aitenĩ m̃branas que scͥpte st̃
contim teinde adiecit n ãmãi¬

Expanded text:
branas libris legatis: consequenter igitur cetera quoque debebuntur, si non adversetur voluntas testatoris. Si cui centum libri sint legati, centum volumina ei dabimus, non centum, quae quis ingenio suo metitus est, qui ad libri scripturam sufficerent: ut puta cum haberet Homerum totum bros computamus, sed unum Homeri volumen pro libro accipiendum est. Si Homeri corpus sit legatum et non diae inveniantur, debentur. Libris autem legatis bibliothecas non contineri Sabinus scribit: idem et Cassius: ait enim membranas quae scriptae sint contineri, deinde adiecit n
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a. his u̾b̾ leguũat. fundũmͣ.i
ppia cumuiuito suo ⁊ contuber¬
naliei et futis danuolo. Asitr̃
ẽ an nepotes q̃qi ulici ⁊ contut¬
nał eius. testator ad concuhiã

Expanded text:
a his uerbis legauerat: 'fundum in Appia cum uilico suo et contubernali eius et filiis dari uolo': quaesitum est, an nepotes quoque uilici et contubernalis eius testator ad concubinam
Abbreviated transcription (Latin):
piscerlo coheredes urori sue resti¬
tue̾nt cumom̃b que ibi erũt.
et mancipls rusticis ũlanis. ⁊
accorib exceptis manumissis
sint autẽ dame quẽ cestator uu¬

Expanded text:
coheredes uxori suae restituerent cum omnibus, quae ibi erunt, et mancipiis rusticis uel urbanis et actoribus exceptis manumissis.sint autem Damae, quem testator u
Abbreviated transcription (Latin):
re. Cum hee res. scriptus rogatꝰ
ess cumuol alii restituẽ heredi¬
tatẽ. mntim nõ ẽcompellend̃ ad¬
. fideicõmissũ. claudius. po̾ mor¬
tẽ emimutiq credit᷑ datũ. ¶ He¬
dis scͥptifidei cõmisat. ut seie p
m. xori uniu̾sã restituer⁊ hr̃ditatẽ
et urouis fideicõmisit ĩ hec u̾ba
ate seĩa peto. ut quicqd ad te ex
hẽditate mea ꝑuenit. exceptis
his. si qua tibi supralegani reli¬
aͦ quũ omne reddas. restituas. c¬
idͦ nieiue infantisue dulcissime. a¬
bio qua seia satis exigi u̾o cum seiã¬
n eam potius rem aucturã. ꝙͣ de¬
trim̃to futurã. Qsitumẽ an sta¬
timmeuia fideicõmissũ. a seia

Expanded text:
riptus rogatus esset, cum uolet, alii restituere hereditatem, interim non est compellendus ad fideicommissum.Claudius: post mortem enim utique creditur datum.Heredis scripti fidei commisserat, ut Seiae uxori uniuersam restitueret hereditatem et uxoris fidei commisit in haec uerba: 'a te, Seia, peto, ut quidquid ad te ex hereditate mea peruenerit, exceptis his, si qua tibi supra legaui, reliquum omne reddas restituas Maeuiae infanti dulcissimae. a qua Seia satis exigi ueto, cum sciam eam potius rem aucturam quam detrimento futuram'. quaesitum est, an statim Maeuia fideicommissum a Seia
Abbreviated transcription (Latin):
fideĩcomissi debitor cum ea mi¬
lier alii nubẽt. nõ mandato c¬
muliei̾s dotemmarito ei ded̃. mu
sibi reddi eã stiplãtus ẽ. sisim̃
lib̾is filia moreret᷑. mułr filiã
suscep̃. Q̾ situm ẽ anfideicõmi

Expanded text:
fideicommissi debitor, cum ea mulier alii nuberet, non mandatu mulieris dotem marito eius dedit et sibi reddi eam stipulatus est, si sine liberis filia moreretur: mulier filiam suscepit: quaesitum est, an fideicommi
Abbreviated transcription (Latin):
nubẽt legauit ⁊adiec̃ ita fid̾i
tue filia cõmitolut cũ ĩfami¬
ua nubus ⁊iquoti ẽscũq nube̾
paciaris ex dotetua. qmdab par¬
tem dimidrastipulaĩfrẽm tuu.
qͣidos tuareddatur eoue noie
satłsfactum fu̾i̾t. morieris. nullo
filio fili̾aue ex corelicto pat̾ uuir¬
ginẽ filiamnuptus collocauit. e¬
iusq nomine dotem dedit. i põ
diuorcum emndẽ recep̃ ⁊ alii in
m̾m̃ cumdote declit⁊ stipulati:
est cam dotemsibi. aut filie suec
postea maĩto d̾functo. puellado

Expanded text:
nuberet, legauit et adiecit ita: 'fidei tuae, filia, committo, ut, cum in familia nubas et quotienscumque nubes, patiaris ex dote tua, quam dabis, partem dimidiam stipulari fratrem tuum squam dos tua reddatur eoue nomine satisfactum erit, morieris nullo filio filiaue ex eo relicto'. pater uirginem filiam nuptum collocauit eiusque nomine dotem dedit et post diuortium eandem recepit et alii in matrimonium cum dote dedit et stipulatus est eam dotem sibi aut filiae suaepostea marito defuncto puella do
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃ ł .ii.fi. Si hĩs institutus
titio rogatus fu̾it restitũe hr̃e ẽ¬
ditatẽ. ⁊ r̃sus titius hidi poꝰ tp̃c.
sufficiunt. directe actiones he¬
redi. ¶Sihrs anteqͣmfideicõm¬
issã hr̃ditatẽ restitet. alien a¬
u̾it qd exhr̃ditate aut seruum
hr̃ditãum manumniẜit. aut ry¬
petit in eumulla cimuis accĩbre¬
stitura. postea hr̃ditate. ex treb¬
elliano senatuscõsuto. s ex fid̾¬
icõmissi ꝙĩ eĩt. hoc qd̾ deꝑieit. pͣ¬
clitatemrorumquidãmisit. hxͥ ᷤᷤ
dicend̃ ẽ legeaquina cumcoagi
posse. si seruum fortehr̃ditaĩum
aut uulnerau̾it. aut occid̾erit:
¶Si temporalis acciom herelita¬
te relicta fuit tempus quo hr̃s
expiri. amcrestitutã br̃ditatẽ
potuit imputabã ei cui restitu

Expanded text:
Si heres institutus Titio rogatus fuerit restituere hereditatem et rursus Titius heredi post tempus, sufficiunt directae actiones heredi.Si heres antequam fideicommissam hereditatem restitueret, alienauerit quid ex hereditate aut seruum hereditarium manumiserit aut rupetit in eum ulla ciuilis actio restituta postea hereditate ex Trebelliano senatus consulto, sed ex fideicommissi causa erit hoc quod deperierit pitatem horum quid admiserit heres, dicendum est lege Aquilia cum eo agi posse, si servum forte hereditarium aut vulneraverit aut occiderit. Si temporalis actio in hereditate relicta fuerit, tempus, quo heres experiri ante restitutam hereditatem potuit, imputabitur ei cui restitu
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditaĩam credidit. ⁊ in eã eã
pignora accepit actiones ñ s¬
perunt. eicui restituta fuiͣt hẽ¬
ditas adũs ipã pignora . Sed
aliqua dubitatio remanebit
simeum contractũ qui ex dfũ¬
ccofu̾it int̾positus hr̃s anteꝙͣ
restitue̾t hrditatẽ pignusac

Expanded text:
hereditariam crediderit et in eam causam pignora acceperit, actiones non competunt ei, cui restituta fuerit hereditas, adversus ipsa pignora. sed aliqua dubitatio remanebit, si in eum contractum, qui ex defuncto fuerit, interpositus heres, antequam restitueret hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
eit nego̾ꝵ.gͥ. actio. ¶ Si curator
impub̾i ap̃tore datus negocia ge¬
qͣritur ⁊ est u̾ius cessare hanẽ ac¬
tionẽ quia offitõ curat᷑oris furic¬
tus est. ¶ Siꝗs tam̃cum tutor ñ¬
am uiderd̃ anꝓtutore teneatur.
et mag̃ estut᷑ quamrus cõpras
tutors gessit cuntutor nõ esset.

Expanded text:
estorum actio. Si curator praetore datus negotia gequaeritur. et est verius cessare hanc actionem, quia officio curatoris functus est. si quis tamen, cum tutor noam, uidendum, an pro tutore teneatur. et magis est, ut, quamuis compulsus tutoris gessit, cum tutor non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
est utrũqͥs tutor anu̾o qĩtũtor
ꝑ tutore am̃ustrau̾it cutelam
idcͥcomutrũq c̾asum accionẽ
scͥpsit. ut siue tutqr ẽ siuc nõ sit
quigessit. accione cantumten¬
ctͣ. ¶ Solent euĩmgͣ errores int̾¬
cede iut discernifacile nõ possit.
negocia gͥit quimuñe tutoris
fungit᷑. iure inpub̾is. sine put¬
se tutorẽ. sipe scit nõ eẽ. fungnt
tutor egerit. duius seu̾us rescͥp¬
sit dandũ indũmiudinũ utile.¬
Cumeo qui ꝓ turorengocia ge¬
ssit etiã añtutie pͥb̾ratẽagi posse
nulla du̾bitatio ẽ quia tutor nõ
est. Qi sics finitatũtela ꝑ tuto¬
ix negociampubis gessit teñb̃¬
s sipriꝰ ꝓtutore admistriũit
ꝓtutore aministrauit q̃muis tͥ¬
uolu̾at᷑. hic gestus intutele acci¬
one. ¶Siqs qiͣturor negocia ge¬
srit orꝰ quiiampubes ẽ. nĩ tuto¬
rẽ habẽ pot̃ ꝓ tutele acõtessat.
Similimõrisieiꝰ quinõdũ ẽ ñat᷑¬

Expanded text:
est, utrum quis tutor an uero quasi tutor pro tutore administrauerit tutelam, idcirco in utrumque casum actionem scripsit, ut siue tutor est siue non sit qui gessit, actione tamen teneretur. solent enim magni errores intercedere, ut discerni facile non possit, negotia gerit, qui munere tutoris fungitur in re impuberis, siue se putet tutorem, siue scit non esse, finget tutor egerit, diuus Seuerus rescripsit dandum in dominum iudicium utile.Cum eo, qui pro tutore negotia gessit, etiam ante pubertatem agi posse nulla dubitatio est, quia tutor non est.Quare si quis finita tutela pro tutore negotia impuberis gessit, teneb tutore administrauerit, pro tutore administrauit, quamuis deuoluatur hic gestus in tutelae actionem.Si quis quasi tutor negotia gesserit eius qui iam pubes est neque tutorem habere potest, protutelae actio cessat: simili modo et si eius, qui nondum nat
Abbreviated transcription (Latin):
gessit teneat᷑. ⁊ hacterꝰ tenebit᷑.
si alius gesturus fuit. ¶S ⁊ si co
ciorauit. ut eitutorẽ petent qdũ
negecia gerelas cumtutor nõ essi.
rẽ pupilliũndrõ/ nec ea nsuc̃ãpt᷑
est petet eam pupii ꝰ qͣmꝙͣ tica¬
utu est./ nõ enimeadẽ huius q̃
ꝓtutore negocia pupilli gessisset¬
eat᷑.ix. nõ pu̾tortem qiͣtutorem
qr scire quoq se tutorẽ esse debet.
ut eo affectu negotia gerat: quotu¬
tor gerere delrat.

Expanded text:
gessit teneatur: et hactenus tenebitur, si alius gesturus fuit. sed et si cotiorauit, ut ei tutorem peterent: quod negotia gerebat, cum tutor non esset, rem pupilli uendidit nec ea usucapta est, petet eam pupillus, quamquam ei cautum est: non enim eadem huius quae pro tutore negotia pupilli gesset: non puto teneri quasi tutorem, quia scire quoque se tutorem esse debet, ut eo affectu negotia gerat, quo tutor gerere debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
locumẽe utili. actioniꝰ/ adu̾sus er̃
qui possidi hr̃ditatẽ. ¶ Et recte
dicet᷑. ubitũq qs duiuult pre¬
stitũ ei qui se repudiãte ur̃tũs
est. nõ repudiaturus. nisi p̾stitũ
uelti. ⁊ maxime si obeu̾tendam
ditia id fecit /ibi dicend̾ ẽ adũso
ut ubi qd̃ pecunia acceptarepu:¬
diauit. ibi dicemus eñ quiomi¬
sit ꝯuemẽd̾ eẽ Ubiu̾o gratis.
infraudẽ tñ eorũ qbo qͥd relictỹ¬

Expanded text:
li actioni aduersus eum qui possidet hereditatem. Et recte dicetur, ubicumque quis, dum uult praestitum ei, qui se repudiante uenturus est, non repudiaturus, nisi praestitum uellet, et maxime si ob euertenda iudicia id fecit, ibi dicendum est aduersus ut, ubi quidem pecunia accepta repudiauit, ibi dicamus eum qui omisit conueniendum, ubi uero gratis, in fraudem tamen eorum quibus quid relic
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ꝑmisit qui fideicõmissa aͥ
eo reliqt ab intestato. ¶plañ
sin ominatimid eiꝑmisit. dice¬
mus nõ eumincide in edictum
qr usꝰ ẽ facuitate ea qmei testa¬
⁊ tor cõcess eĩt qd̾ si ei nõ conͣcess
is fideicõmissa. an ordinẽ ilũ
missarios qĩ equales ⁊ nĩg est
ut ita distinguamus. multum
int̾eẽ. utrum incrd̃ inelictũ hẽs.
hii quib testõ relictafiu̾nt᷑ qͣn¬
dam. Sinu̾o nõ incid̃. quia hec
fuit testatoris uoluntas. ut drĩcͤ
ei facultatẽ. ⁊ abintestato succedẽ¬
di. uł quia aliã cã int̾cessit. q̃ scd̃
ea que sup̃scͥpta sunt. nõ offend
edictum dicend̾ ẽ contribuifidei¬
comissa delẽ qĩ exeq̃ta. ¶ Nõ sim¬
płi aut̃. p̃tor policitus ẽ se dat̾ũ
accionẽ. s cã coguita ¶ Nansiue s¬

Expanded text:
tatem permisit, qui fideicommissa ab eo relinquit ab intestato. Plane si nominatim id ei permisit, dicemus non eum incidere in edictum, quia usus est facultate ea, quam ei testator concessit: quod si non ei concessit is fideicommissa? an ordinem illummissarios quasi aequales? et magis est, ut ita distinguamus multum interesse, utrum incidit in edictum heres hi quibus testamento relicta fuerunt quaedam: sin uero non incidit, quia haec fuit testatoris uoluntas, ut daret ei facultatem et ab intestato succedendi, uel quia alia causa intercessit, quae secundum ea quae supra scripta sunt non offendit edictum, dicendum est contribui fideicomissa debere quasi exaequata. Non simpliciter autem praetor pollicitus est se daturum actionem, sed causa cognita: na
Abbreviated transcription (Latin):
ati decessiss. deind̾ alt̾ se abstĩe.
.cadẽ conꝰditio dfe̾nda e̾ hr̃di eui.
lumim pubibͦ. s etiã pib̃ibꝰ.
abstũndi se abhr̃ditate ꝓcõsul
pot̾atẽ fac̃. ut quamuis creclito¬

Expanded text:
ati decessisset, deinde alter se abstinet, eadem condicio deferenda est heredi eius lum impuberibus, sed etiam puberibus abstinendi se ab hereditate proconsul potestatem facit, ut, quamvis credito
Abbreviated transcription (Latin):
comũtit. legitimis usuras p̃s¬
eum legitimas solu̾e debebit.
uł simorã depositioni fec̃ ⁊ p̃t¬
or rogauit ei legitimas. s ⁊ si
diminegit aliqm̃qñtitatẽ. pe¬
nes se esse pupillus ad honera
sua expediendam posuit neccͣ¬
tatẽ. mutuã pecuniã segitims
usuris accipiendi tencbr̃ ĩ legi¬
timis Itẽ si adebitorib segitiaᷤ
cxeg̾it ex cet̾is causis scd̃mmno¬
rem puuicie. p̃stab̃ usuras. aũ

Expanded text:
tit, legitimam usuram praeseum, legitimas soluere debebit, uel si moram depositioni fecit et praetor irrogauit ei legitimas. sed et si, dum negat aliquam quantitatem penes se esse, pupillis ad onsua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in legitimis. item si a debitoribus legitimas exegit. ex ceteris causis secundum morem provinciae praestabit usuras aut
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniarũ locus ẽ si ea summa
corradi .i. colligi possit. ut ꝯpari
ager possit / Si enim tam exigu¬
ameẽ tutelã facile ꝓlut᷑. ut ex nõ¬
mo refecto p̃diump ueroꝯ pari
nõ possit. depõ cessat. Que ergo
tutele quantitas: depõne induc¬
summas nonuiteat᷑ ꝑtin̾t. q̃b
modis p̃finin gen̾ałr nõ potest
cum facilius causa cõgnita ꝑ sin¬
gulos possit examinari. nec tm̃
aufe̾nda facultus ẽ etiammino:¬
res summas ing̾lũ deponi posti.¬
lare. si suspectitutores ec̃ uitẽat᷑
¶Gessisse aut uid̃t tutor qoqd oĩ¬
no pupillare actig̃ etiã simodi¬
cumcessantq puites eorum q:
solent cessantes cog̾e aministie
Qd̃ si postea quamgẽssit tẽ se
gestu abstinuit. ena suspectas
postulatiosuccedit. ¶ Qd siqs

Expanded text:
pecuniarum locus est, si ea summa corradi, id est colligi possit, ut comparari ager possit: si enim tam exiguam esse tutelam facile probatur, ut ex nummo refecto praedium puero comparari non possit, depositio cessat. quae ergo tutelae quantitas depositionem inducsummas non uideatur pertinere: quibus modus praefiniri generaliter non potest, cum facilius causa cognita per singulos possit examinari. nec tamen auferenda facultas est etiam minores summas interdum deponi postulare, si suspecti tutores esse uideantur. Gessisse autem uidetur tutor, qui quid omnino pupillare attigit etiamsi modicum, cessantque partes eorum, qui solent cessantes cogere administrare. Quod si posteaquam gessit, tunc se gestu abstinuit, etiam suspecti postulatio succedit.
Abbreviated transcription (Latin):
uugluudebat᷑ demumpostea ide ce¬
exutus ẽ Namsinnumpat᷑ de¬
d̾it tutorẽ. ñ nũqͣmei adiung¬
tos suos tutores decliss. unuz
rerum italicaꝵ. aliũreꝵ affuica¬
naꝵ curatores eis adiungentos
nec ꝑit̾s secuti sunt uoluntatẽ
Qd̃ intutorib scͥptum ẽ. ⁊ incu¬
ratoribꝰ eit obẜuandum. quos
fuisse: ne tutela ꝑ plures adm¬
mistret᷑. Qmppe et sipat̾ nõ de¬
stinau̾it quis g̾ere debeat. attñ
idag̾.s. ut ꝑ unũ administrarẽ¬
tur. Sane enim facilius unus
stutor⁊ actiones ex̾cet. ⁊ excipit
ͥne ꝑmultos tutela spargatur.
Si nõ eĩt acestatore electus turõ.
aut g̾ere nolli tamis genit c̾
maior pars tutorũtutelam det᷑¬
cm̃. aut sinõ cohibi. aut coacti
nõ dec̾nẽt. cã cognitapp̃r statu.i
ꝗs tutelamͣg̃et. ¶ plane sinõꝯ.¬
senciant tutores p̃tori. s uelit̾.
omĩs g̾ere/ quia fidem nõ habent
electo n paciunt᷑ succetim̃os eẽ
aliem ꝑiculi dicend̾ ẽ. p̃torẽ ꝑmi¬

Expanded text:
ugi uidebatur, deinde postea idem coeexutus est. Nam et si unum pater dederit tutorem, nonnumquam ei adiungtos suos tutores dedisset, unum rerum Italicarum, alium rerum Africanarum, curatores eis adiungendos, nec patris secuti sunt uoluntatem. Quod in tutoribus scriptum est, et in curatoribus erit obseruandum, quos fuisse, ne tutela per plures administretur, quippe etsi pater non destinauerit quis gerere debeat, attamen id agit, ut per unum administretur: sane enim facilius unus tutor et actiones exercet et excipit. Ne per multos tutela spargatur, si non erit a testatore electus tutor aut gerere nolet, tum is gerat, cui maior pars tutorum tutelam decrcari aut, si non coibunt aut coacti non decernent, causa cognita ipse statuet, quis tutelam geret. Plane si non consentiant tutores praetori, sed uelint omnes gerere, quia fidem non habeant electo nec patiuntur succedanei esse alieni periculi, dicendum est praetorem permi
Abbreviated transcription (Latin):
lli p̃poãt᷑. In primis m̃cetes p̃cepͦ¬
facultatib patrimoni ꝓ digni¬
tate nataliumcõstitu i. alim̃ta.
ẜuis lib̾tisq. ñnũqͣm etiã ext̾isq
si boc ꝓupillo expediet pr̃abit.
sollempui.amim̾a parentib̾ cogͣ̃¬
itisq mittet/ s nõ dab̃ dotẽ soro¬
Iri aliopatͣrenate ⁊̃ si alit̾ ea nubẽ
nõ potuit. Nam ⁊ si honeste ex Ii¬
balitate tañ fitꝰ qus ẜuanda ãbi¬
trio pũpͥuli est. ¶ Situtor peciũã
pupillarẽ c̃d̾e̾ nõ pot̾uit. qd̾ nõ
erat cuic̾oet᷑ pupillo uacubit.

Expanded text:
ponatur, inprimis mercedes praecepfacultate patrimonii, pro dignitate natalium constituet, alimenta seruis libertisque, nonnumquam etiam exteris, si hoc pupillo expediet, praestabit, sollemnia munera parentibus cognatisque mittet. sed non dabit dotem sorori alio patre natae, etiamsi aliter ea nubere non potuit: nam etsi honeste, ex liberalitate tamen fit, quae seruanda arbitrio pupilli est. Si tutor pecuniam pupillarem credere non potuit, quod non eret, pupillo uacabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ agnosce̾ qͣs ase exig̾e dehuit:
Si aut solu̾e tutor qđ cebͥi. ita ⁊
exig̾e qd̾ sibi debet᷑ pot̃. si c̃ditõ fu diͫ¬
it patris pupilli Namet sibisol¬
u̾e pot̾ simo fuit pecuniauñ sol¬
uat. siusure fuunt grauiores q̃¬
ei debebant᷑ rel enabreis pupillꝰ
quia tutor sepotuit lib̾are . sicut
aliis quoq solu̾e ⁊ potuit ⁊ deby¬
it. nec utiq necẽe haibi. si cõueut᷑.¬

Expanded text:
uit. t autem soluere tutor quod debet, ita et exigere quod sibi debetur potest, si creditor fuit patris pupilli: nam et sibi soluere potest, si modo fuit pecunia unde solt si usurae fuerunt grauiores quei debebantur, releuabitur eis pupillus, quia tutor se potuit liberare, sicut aliis quoque soluere et potuit et debuit. Nec utique necesse habet, si conueni
Abbreviated transcription (Latin):
llumtius tutor seruus erat ꝓ¬
nunciatus. diuus pius rescͥpsi
regatiua dedutionis. qd̃ ⁊ incu
contutorẽ accio pupillinomine.
dat᷑ que boã fide atutore gesta st̃
rata habent᷑ q̃ ex rescͥptis traiani
et ad̾am ⁊ idõ pupiꝰ rẽ atutore
legitime districta. uñdicare nõ
pot̾. slã ⁊ inutilẽ est pupillo. si
at mĩstratio corũnõ ẜuat᷑ Inem¬

Expanded text:
uius tutor seruus erat pronuntiatus, diuus Pius rescripsiaerogatiua deductionis. quod et in curcontutorem actio pupilli nomine datur. Quae bona fide a tutore gesta sunt, rata habentur etiam ex rescriptis Traiani et Hadriani: et ideo pupillus rem a tutore legitime distractam uindicare non potest: nam et inutile est pupillis, si administratio eorum non seruat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ł.xxxui. ad edictum ueciẽs
tutor pecuniã pupillarẽ fenoric
dat: stipulatio hoc ordius faciẽtã
est. Stipularienim debet. aut pu¬
pillus aut ẜuus pupilli. ad̾ si
neq pupilius eius etãtis ent iũ
ĩstipulati possitn seruum habe¬
bit tunc ip̃e tutor stipulet᷑/ qui¬
ue in eius potestate erit. quo cã
sinulianus sepissime scͥpsit. uti.¬
lẽ accioẽmpupuiodandã S et ͫ

Expanded text:
 sexto ad edictum. Quotiens tutor pecuniam pupillarem faenori dat, stipulatio hoc ordine facienda est. stipulari enim debet aut pupillus aut seruus pupilli: quod si neque pupillus eius aetatis erit, ut stipulari possit, neque seruum habebit, tunc ipse tutor quiue in eius potestate erit, quo casu Iulianus saepissime scripsit utile
Abbreviated transcription (Latin):
nͣte qd̾ exiureiurando ĩ litẽ ex¬
istimat᷑ Nicħ̾itaq g̾ere ante
inuntarum factum eum op̾ti
nisi id qd̃ dilationẽ/ nes modi¬
eam expectare possit ¶ Si tutor
cessau̾it indistractione eaꝵ reꝵ
que tp̃e depeunt. suum pĩculr̃
fac̃. Debiut enim ꝯfestĩ offõ fro
fungi. &d sicq̃nitutores ex pec¬
talut. uł diffe̾ntes uł etiã uolẽ¬
tes se excusare anet agnoscat᷑¬
ei li nõ facile ignoscetur. debuit
cnĩ partib suis fungi nõ quid
p̃cipiti festinatione. si nec mora¬
toria cunctatione. ¶Compet
adu̾sus tutores tutele. accio si
male ꝯtrax̾unt. hoc ẽ sip̃dia cõ¬
parainnt nõ ydonea ꝓ sordes

Expanded text:
t, quod ex iureiurando in litem aestimatur. nihil itaque gerere ante inuentarium factum eum oportet, nisi id quod dilationem nec modicam exspectare possit. Si tutor cessauerit in distractione earum rerum quae tempore depereunt, suum periculum facit: debuit enim confestim officio suo fungi. quid si contutores exspectabat uel differentes uel etiam uolentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione. Competet aduersus tutores tutelae actio, si male contraxerint, hoc est si praedia comparauerint non idone
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati quintiq recte filio ꝓ¬
spex̃. ¶Tantũdẽ p̃tor faciet᷑ de¬
his quos parens destinauit ce¬
stõ. ipẽ autẽ cõfimiauit ut sipai¬
rens declarau̾it quẽ uelit tute¬
lamadnunistrare sille solꝰ am¬
ministret. ¶Cetĩ igͥ tutores ñ
admĩstrabt. s erunt hii quos.
uulgo honorarios appellamus.
reoundare. ¶Constat enĩ hos
quoq excussis priꝰfacultatib.
eiꝰ qui gessit: conuemĩ oportere.
Dati sunt enimqĩ obẜuatores.¬
actus eiꝰ et custodes imputabr̃¬
qreis qntoq. Cur simale eum
exͣig̾e eos oporti ⁊ souicite cura-¬
re quałr conũset᷑ / et sipecunia ̃¬
sit que depomipossit curare utͣ
deponat᷑ ad p̃diorũcõꝑationẽm
Blandiunt᷑ enĩ s̾ quiputant ho¬
gmorasos tutores om̃ino nõ ten̾i
iũs tutelã cõmissuꝵ p̃tor dicat
cui testator deleganit./ att̃n no¬
nũꝙͣ ab hcc recedet᷑ ut puta sipĩ¬
mitius penso ꝯsciliohos fec̃. for¬

Expanded text:
uoluntati, qui utique recte filio spexit. tantundem praetor facit ehis, quos parens destinauit teto, ipse autem confirmauit, ut, si parens declarauit, quem uelit tutelam administrare, ille solministret. Ceteri igitur tutores non administrabunt, sed erunt hi, quos uulgo honorarios appellamus. dundare: constat enim hos quoque, excussis prius facultatibus eius qui gesserit, conueniri oportere: dati sunt enim quasi obseruatoresactus eius et custodes, imputabe eis quandoque, cur, si male eum exigere eos oportet et sollicite curare, qualiter conuersetur, et si pecunia sit, quae deponi possit, curare, ut deponatur ad praediorum comparationem: blandiuntur enim sibi, qui putant honorarios tutores omnino non teneri: mum se tutelam commissurum praetor dicat, cui testator delegauit, attamen nonnumquam ab hoc recedet, ut puta sminus penso consilio hoc fecit, for
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exꝑirisine accione nõ potuit. ad¬
n̾sus se potuit. S si subusuiͣs gͣ¬
morib patripupilli pecimniã de¬
buit quam sint pupillaresͥ ude¬
dũ ẽan ⁊ aliqd imputet᷑. ⁊ si qdẽ¬
soluit. nicħ ẽ qd̃ eumputet᷑ pe

Expanded text:
eriri sine actione non potuit, arsus se potuit. Sed si sub usuris grauioribus patri pupilli pecuniam dbuit quam sint pupillares, un ei aliquid imputetur. et si qsoluit, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
litun famił testam̃to filio suoc
tutorẽ declit ganis seius scic̃teꝙ
et ꝯsũciente patre tutelam amͥ¬
ministrauit. q̃ro an d̾fuuncto ga¬
io seio actiotutele ladu̾sus prẽz
eiꝰ ⁊ inqͣntum ꝯpetit marcellus

Expanded text:
lium familias testamento filio suo tutorem dedit: Gaius Seius sciente et consentiente patre tutelam administrauit: quaero, an defuncto Gaio Seio actio tutelae aduersus patrem eius et in quantum competat. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
liuis seu̾us cuspio rufino/ in est
me rõnẽ adhilẽ subueniendis
pupillꝰcum ad curam publica
ꝑtineat. liquẽ omnibꝰ uolo. et
idõ que mat̾uł nõ petici̾t tutc̃e
ꝓdoneos filis suis. uł porib ex¬
cusatis reiectisue. nõ ꝯfestim a

Expanded text:
iuus Seuerus Cuspio Rufino. Omnem me rationem adhibere subueniendis pupillis, cum ad curam publicam pertineat, liquere omnibus uolo. et ideo quae mater uel non petierit tutores idoneos filiis suis uel prioribus excusatis rei
Abbreviated transcription (Latin):
int̾d̾ ⁊ sidebuit satis pet̾c Nlam
si ydoneus subito lapsus ẽ: nichi
college imputaripot᷑.¬
D.r .ii. Situtor constitutus qͦs
inuen̾it. debitores ñ conuenent
ac phoc minus ydoneiefficiant᷑.
uł intra .ui. primos m̃ses pupi¬
mllares pecumias nõ collocau̾it.
ipẽ indebitam pecimiã ⁊ musas

Expanded text:
interdum et si debuit satis petere: nam si idoneus subito lapsus est, nihil collegae imputari pot. Si tutor constitutus quos inuenerit debitores non conuenerit ac per hoc minus idonei efficiantur, uel intra sex primos menses pupillares pecunias non collocauerit, ipse in debitam pecuniam et in usuras
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cessiompĩs tutoris offmũ in.¬
fringat. ¶Usq adeo aut̾ licet
trtorib pat̾e p̾ceptum neglig̾e
stralxñt. uł nemancipia dist¬
hant᷑. uł neustis uł ne dõm¬

Expanded text:
intercessio matris tutoris officium infringat. Usque adeo autem licet tutoribus patris praeceptum neglegere, straheretur uel ne mancipia distrahantur uel ne uestis uel ne dom
Abbreviated transcription (Latin):
tpe suã petuniã bñ collocasse
In solundis legatis et fideicõmi¬
ssis. atcendẽ deb tutor. necui nõ
d̾ebitũ soluat. nec miptialc mͦu¬
nus mr̃i pupilliuł sorori nutte̾
alid ẽ. si m̃riforte ant sorori pu¬

Expanded text:
tempore suam pecuniam bene collocasse. In soluendis legatis et fideicommissis attendere debet tutor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pupilli uel sorori mittere. aliu‹d› est, si matri forte aut sorori pu
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiebat. incidit qdemin hec
¶S si suspecto tutore pupiili accu¬
sato.d̾ cretumerit ei adiuugi. iliꝰ
mat̾ eos quoq petẽ deb ^⁊ siñ po¬
t̾it incid̃ in sĩ iꝑicõstitutõnis.
repellit᷑. Siu̾o maritus ci fideicõ¬
petit tutorẽ / si sine lib̾is decesscĩt.
uł sub hac ipũ conditione. si in¬
testatus mortuus erit. fideicõm¬
issi petitio/ que exalieno inditio

Expanded text:
sufficiebat, incidit quidem in usatur. Sed si suspecto tutore pupilli accusato decretum erit ei adiungi alios, mater eos quoque petere debet et, si non petit, incidet in sententiam constitutionis. repellitur. si uero maritus ei fideicompetit tutorem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
l si satis nõ exegit. ydoncꝰ tamen
uñdonõ fuissqͥ cum accipent̃. s ma
isse. ¶priułium in bonis magr̃a.¬
tus pupillus nõ rabeat / s cũ getis
c̃dicorib parrem habitus ẽ. ¶ Exite¬
ig̾ autẽ cancionẽ magr̃atus. sic
oporti. ut pupilli sẽrius. aut ip̃e

Expanded text:
 si satis non exegit, idoneus tamen uendo non fuisse cum acciperentur, sed maisse.Priuilegium in bonis magistratus pupillus non habet, sed cum ceteris creditoribus partem habiturus est.Exigere autem cautionem magistratus sic oportet, ut pupilli seruus aut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
grãtus ꝑtin. extat diui pii resc̾¬
ptũ. cã cegnit debẽ dur actionẽ
Nam magrãtus. sitanta fuit nc
sors ut ⁊hẽs eiꝰ teneat᷑. Siu̾ocaũ.
et tunc ydonci fu̾unt: ⁊ postea de¬
sierunt. sic̃ ⁊ ip̃e magr̃atus ꝓbẽ rr¬
cusaret. banc accõem. ita ⁊ hẽs mul.¬
tpiustiꝰ/ Nouissime nõ alias/ ait:
mnhrdẽ accionẽ dandã. qmͣ si eu̾d¬
ded̾it rogo resc̾bas utrum ꝓ mĩli
porciõe acciodanda sitͥ anoptiosi
eiꝰ qui pupiliꝰ fuit cumi quo po¬
tissimum agat.iꝵ. si dolofec̾unt
magrãtus ut minus pupillo
cauẽt᷑ inquẽ uult actioei dãda¬

Expanded text:
ratus pertinet, exstat diui Pii rescriptum causa cognita debere dari actionem: nam magistratus si tanta fuit negssoris, ut et heres eius teneatur: si uero cauit et tunc idonei fuerunt et postea desierunt, sicut et ipse magistratus probe recusaret hanc actionem, ita et heres multo iustius. novissime non alias ait in heredem actionem dandam, quam si eviddederunt rogo rescribas utrum pro virili portione actio danda sit, an optio sit eius qui pupillus fuit, cum quo potissimum agat. respondit, si dolo fecerunt magistratus, ut minus pupillo caveretur, in quem vult actio ei danda
Abbreviated transcription (Latin):
actoẽ teneb̃. ¶ Si p̃ses ꝓuincie
denuntiare magr̃at᷑ tantum de
facultatib tutorũ noluit. ũ ip̃e
daret/ indeamus an ⁊ q̃tenus te¬
neant᷑ ⁊ extrit diuimarciresc̾p¬
tum quonoluit eos qui p̃sidi
renuntiant. nõ ꝑinde tem atq
si ipĩ delisset̃. si si deceꝑunt gr̃a
forte.aũ pecunia fł renunciã¬
cos exig̾e iussit ⁊ nõ dubitamꝰ
ten̾i eos. etiã sip̃ses dedit. ¶ Sii
p̃ses ꝓiuntie nominuib ab auo
acceptis. ad magr̃at municipa¬
les remis it. ut se de nominib
instruant. ⁊ ꝑinde instructus de¬
d̃it tutores. an exẽplo eoriunq
tadd̃it p̃sidi. an ea que ab alio
p̃ses accep̃ inquisie̾int. ⁊ puto

Expanded text:
actione tenebitur. Si praeses provinciae denuntiare magistratus tantum de facultatibus tutorum voluit, ut ipse daret, videamus, an et quatenus teneantur. et extat divi Marci rescriptum, quo voluit eos, qui praesidi renuntiant, non perinde teneri atque si ipsi dedissent, sed si deceperunt, gratia forte aut pecunia falsa renuntianexigere iussit, non dubitabimus teneri eos, etiamsi praeses dederit.Si praeses prouinciae nominibus ab alio acceptis ad magistratus municipales remiserit, ut se de nominibus instruant, et perinde instructus dederit tutores: an exemplo eorum qui ta dederint praesidi an ea, quae ab alio praeses accepit, inquisierint. et puto
Abbreviated transcription (Latin):
dicend ẽ ten̾ima gratus oporte
Isi cx suggestu coꝵ uł nõminibꝰ
abhis acceptis ꝓ̃ses ded̾it /. S
et siadeos remiẜit ut ipĩ dẽt
uł post tunoneraut exigent
satistutionẽ ꝑiculumad eos
ptineb / magͣratib imputat᷑.
ctiã sĩ omĩno tutor uł curator
ditus nõ sit S . ĩ. demum ten¬
entur. si monitinõ deꝯ̃int. r̃o
dampnum qd̃ impube̾s uł ado¬
lescẽtes in medio temꝑe passi
sunt ad eos magrãtus ptrãe
nõ ambigitur quia mim̾e mã¬
tutono puriurat. ¶ Sciend̾ aut̃
est. si magr̃atus munidpales.
distulint in successoͣ ᷤ uo. łsisa¬
tisdatioẽ data oꝑa traxint quo¬
ad successores accipiant nichil
eis ꝓdeẽ. ¶ Dmnus adrianus re¬
scͥpsit etiã meumqui elegus ẽ.
ad estimandas turoꝵ satisdatis¬
ones acciõnẽ dandã. ¶ Sunt
magratus hoc conuen̾it Iut al¬
tiꝰ tantum piculo tutores da¬
rent᷑/ comm̃ctiones pupillo ñ
p̃ind̾caẽdinus adrianus resxꝓ¬

Expanded text:
dicendum est teneri magistratus oportere, si ex suggestu eorum uel nominibus ab eis acceptis praeses dederit. sed et si ad eos remiserit, ut ipsi dent uel post dationem ut exigerent satisdationem, periculum ad eos pertinebit.Magistratibus imputatur etiam, si omnino tutor uel curator datus non sit: sed ita demum tenentur, si moniti non dederint. ideo damnum, quod impuberes uel adulescentes medio tempore passi sunt, ad eos magistratus pertinere non ambigitur, qui munere mandato non paruerunt.Sciendum autem est, si magistratus municipales distulerint in successores suos uel si satisdationem data opera traxerint quoad successores accipiant, nihil eis prodesse. Divus Hadrianus rescripsit etiam in eum, qui electus est ad aestimandas tutorum satisdationes, actionem dandam. Si inter magistratus hoc convenerit, ut alterius tantum periculo tutores darentur, conventiones pupillo non praeiudicare divus Hadrianus rescr
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣntires eaeĩt. in tantã peciũ¬
amcõdẽpuet᷑/ nõ semꝑ tutor cõ¬
uenit᷑. nec suffic̃ ei sisciẽs actor
fuit uumita temum. si doloma¬
loactor fiñtsqd sicompulsꝯ aut
metune ꝯpeiseret᷑. auctoritatẽ a¬
ccomoduuit/. Nonne deb̾e̾t esse
excusatus qd̾. ut p̃tor q̃nti careᷤ
eĩt. Magis putoñ penam s inͣta¬
tẽ his ub̃ contimi. ¶ pomp̃.ł. xxx.

Expanded text:
tantam pecuniam condemnetur'.Non semper tutor conuenitur nec sufficit, si sciens auctor fuit, uerum ita demum, si dolo malo auctor fuit. quid si compulsus aut metu, ne compelleretur, auctoritatem accommodauerit, nonne debebit esse excusatus?Quod ait praetor 'quanti ea res erit', magis puto non poenam, sed ueritatem his uerbis conti
Abbreviated transcription (Latin):
ere potuissent si in hostiũ potã¬
in hostiũ pot̃ dẽcesẜit filio ĩpub¬
ere relicto incinitate/ ⁊is int᷑ tp̃
pub̾tatis recess̾it hr̃ditas ad
substitutũ ꝑtitri piũ ac sipat̾
in hostium pot̾ate nõ ꝑueniss.

Expanded text:
issent, si in hostium potesin hostium potestate decessit filio impubere relicto in civitate et is intra tempus pubertatis decesserit, hereditas ad substitutum pertinet, perinde ac si pater in hostium
Abbreviated transcription (Latin):
pecieiͣt. si frĩ impubĩ substitutus
sit. repͤellitur a substicũtione.
ita scͥpsit eosq õs inuicẽ sb̾stĩto
uospꝰ additã aqͥb̾dã ex hi hrd̃tatẽ inx eõ¬
ͣ  ͣ de functo sicõdco substitutionis:¬
D rͫ extici̾t alio hr̃de pãtem suam re¬
cueo pudiante ad suꝑstĩtes totapor¬

Expanded text:
petierit, si fratri impuberi substitutus sit, repellitur a substitutione. Pita scripsit: "eosque omnes invicem substituo". post aditam a quibusdam ex his hereditatem uno eorum defuncto, si condicio substitutionis exstitit alio herede partem suam repudiante, ad superstites tota por
Abbreviated transcription (Latin):
liꝗs cohr̃dib datis. post cõple d¬
tum assẽ. ita scͥpsit. hos om̃s ins¬
uicẽ substituo uoluntatis fuit
isciuss. quimag̃ uisimile id̾t᷑¬
pp̃spãlẽ mnt̾ patrẽ ⁊ filiũ substit¬
uticẽ. ¶Cohr̃des inpubi fuio
datus. eidẽq substitutus. lega¬
bit. ac si pure partẽ ⁊ sub ꝯdite̾¬

Expanded text:
uis coheredibus datis post completum assem ita scripsit: 'hos omnes inuicem substituo'. uoluntatis fit isimile videtspecialem inter patrem et filium substitutionem. Coheres impuberi filio datus eidemque substitutus legabit, ac si pure partem et sub
Abbreviated transcription (Latin):
impetrauit aprincipe. ut mu¬
to subsistere ei ucet. ⁊ substitui
ticium. Dutus dux̃ uxorem pꝰ
mortẽ patris.⁊ nascitur ei filiuᷤ
principis inspiciens pot̃ dice
Satenus ideum tribus uoluiss.e
qͣtuiꝰ filiꝰ eius ieadẽ ualitudĩe
ꝑseuass. ¶Ut queadmod iure
ciuili pub̾tate filiitur. pupillae¬

Expanded text:
principe, ut muto substituere ei liceret, et substituit Titium: mutus duxit uxorem post mortem patris et nascitur ei filius: principis inspicientibus potest dici eatenus id eum tribuere voluisse, quatenus filius eius in eadem valetudine perseverasset, ut, quemadmodum iure civili pubertate fini
Abbreviated transcription (Latin):
instituat. eiq inpupillai̾bꝰt.a uem¬
bułsi sibihrs nõ eiͣt alium subͣ nt¬
stituat. nal substitutio. ¶ Si
filius.⁊ ex eo nepos postumns.
itahĩdes instituant᷑. ut gauo
aquilio placuit. ⁊ nepoti si ighe
nõ erit ticius substituat᷑. filio
hĩde existente. ticiũ oisũmõ idẽ¬

Expanded text:
instituat eique pupillaribus tabulis, si sibi heres non erit, alium substituat, valet substitutio. Si filius et ex eo nepos postumus ita heredes instituantur, ut Gallo Aquilio placuit, et nepoti, si is heres non erit, Titius substituatur, filio herede existente Titium omnimod
Abbreviated transcription (Latin):
eĩt. qñ qͥr fuit intelugatur. an
quisqs hr̃s tumeĩt. cũm fuius
moriatur. placuit prudentib si
qũdeq hĩs finiss. Quamuis enĩ
uinopupiuohr̃s eẽ d̾sissi. forte

Expanded text:
es quandoque fuerit intellegatur an quisquis heres tum erit, cum filius moriatur. placuit prudentibus, si quandoque heres fuisset: quamvis enim vivo pupillo heres esse desisset, forte