comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altius cuiusq gentis
¶Quociens quis erep¬
ium testĩppararet. et
priꝯ decedat quã teste¬
tur. ñ nalẽt. quasi ex
scripta sunt. licet ue¬
rba fideicomissi scrip¬
tura hãt.⁊ ita dinim
pium decrenisse me¬
ciamis scribit. ¶ou¬
nam com̃dare alinde
uoluntatez suam fi¬
deicomittentibs broi¬
b insimare. ¶Cum
eẽt quis rogatꝰ resti¬
cuere porcione accepti
certaquantitate. Ie¬
sum e. ultro petere ip¬
sum fideicomissũ ab
hrdib posse s utrum
si uolet ꝑcipuet. res¬
stituerq porcionem.
anuero et si noluerit
cogatur accepta qͣnͣ¬
titate porcione resti¬
ns ẽ et sana cr̃quis
rogatus ẽ accepta cer¬
taqñtitare porcionez
restituere: duplex ẽ
fideicomissum unũ
ut possit petere qͣnti¬
cate. ꝑatꝯ porcionẽ
cedere. aliud. ut et si
npetat tñcogatur fi¬
deicomissario rest tu¬
ere. parato pr̃are qñti¬
quis ita scripserit. su

Expanded text:
ius cuiuscumque gentis. Quotiens quis exemplum testamenti praeparat et prius decedat quam testetur, non uale‹n›t quasi ex scripta sunt, licet uerba fideicommissi scriptura habeat: et ita diuum Pium decreuisse Maecianus scribit. nam commendare, aliud uoluntatem suam fideicommittentis heredibus insinuare. Cum esset quis rogatus restituere portionem accepta certa quantitate, responsum est ultro petere ipsum fideicommissum ab herede posse. sed utrum, si uolet, praecipiet restituetque portionem, an uero et si noluerit, cogatur accepta quantitate portionem restinis. et sane cum quis rogatur accepta certa quantitate portionem restituere, duplex est fideicommissum, unum, ut possit petere quantitatem paratus portione cedere, aliud, ut et si non petet, tamen cogatur fideicommissario restituere parato praestare quantiquis ita scripserit: 'su
Abbreviated transcription (Latin):
¶isic iocutus erit tes¬
tatorhrs meus illi fu¬
ndum datoseio hoc
ampliꝯ .x. nonerit du¬
bitandum quinseiꝰ
⁊ fundi parte.⁊x. ex¬

Expanded text:
sic locutus erit testator: 'heres meus illi fundum dato: Seio hoc amplius decem', non erit dubitandum, quin Seius et fundi partem e
Abbreviated transcription (Latin):
comisum tibi reli¬
quero. de inde prea
aliud fecero ñ mre
inquo fideiconnis¬
su relinquamtibi
uł alid quaz quod
priore testõ neloio¬
non sit relictũ. ui¬
dendum ẽ anmens
mea ħ fuerit facien¬
tis post ea testm̃. ut
nolim ratum. s it ꝙ
cibi priore cestõ reli¬
tumẽ quianuda
uoluntate ficeico

Expanded text:
commissum tibi reliquero, deinde postea aliud fecero non iure, in quo fide‹i›commissum relictum tibi uel aliud quam quod priore testamentonon sit relictum, videndum est, mens mea haec fuerit facientis postea testamentum, ut nolim ratum tibi sit priore testamento relictum, quia nuda voluntate fideico
Abbreviated transcription (Latin):
recur. s intelligihoc
possit. puta sic relictũ
fuerit effectus. ⁊emã¬
cipacione suiniris fa¬
ctus sit. non uidetur.
cefecisse  condicionem.
set cum mors patris
contingat. quasi exst¬
antecondicione ad fi¬
dei comissũ admitte¬
tur. ¶ Sirez suante¬
stator alicui legaue¬
rit. eãq necesritate
urgente auienauerit.
ficeicomissum petipo¬
sse. nisi ꝓbetur adi¬
mere ei testatorem
noluisse ꝓbacionẽ
aũt mutate uolun¬
tatis ab prdib exi¬
gendam ergo ⁊si no¬
deicomissũ. poteriti
dici deberi nisi forte
inter hint ẽ. hinc eĩ
extingnitur ip̃a cõs¬
stanciatebiti. ibires
durat.tam ⁊si aliena

Expanded text:
retur", sed intellegi hoc possit, puta quia sic relictum fuerit effectus' et emancipatione sui iuris factus sit, non uideri defecisse condicionem: sed et cum mors patri contingat, quasi exstante condicione ad fideicommissum admittetur. Si rem suam testator legauerit eamque necessitate urguente alienauerit, fideicommissum peti posse, nisi probetur adimere ei testatorem uoluisse: probationem autem mutatae uoluntatis ab heredibus exigendam. Ergo et si nodeicommissum, poterit dici deberi: nisi forte inter haec interest: hic enim extinguitur ipsa constantia debiti, ibi res durat, tametsi alienata
Abbreviated transcription (Latin):
gatumn publica¬
nus petit. licet sicer
ascriptum s ipe pe¬
tere põt ꝑquo lega¬
tum relictum est.
Muitum aũt inter¬
eẽ arbitror cui uol¬
t uit ꝑ spectumcum¬
q contẽplacionete¬
stator. fecerit pleꝵ¬
q aũt intelligendũ
est. priuaticausa ħ̃
fecisse licet emoui¬
mentu ꝑublicano
ciuitatis faciendo.¬

Expanded text:
gatum non publicanus petit, licet ei sit adscriptum, sed ipse petere poterit, pro quo legatum relictum est. multum autem interesse arbitror, cui uoluit prospectum cuiusque contemplatione testator fecerit. plerumque autem intellegendum est priuati causa hoc fecisse, licet emolumentum publicano ciuitatis faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
ab emancipato filio
uł ẜuo minumisso
ntilib acciomb po¬
stulabatur penes eos
relictum. abhis qui
rem .p. gerunt fidei¬
comissum daripõt.
Siquis non ab hrde
uł legatario. s abhr¬
dis nel legatarii urde¬
ssũ reliquerit hoc ua
ciut ab hrde tuo petas
utue erit fideicomis¬
sum .s. ut. mortuo ti¬
cio ab hr̃deenis peti p¬
Sicaũt et fideicomis¬
sum dari ñ poterit. si
stichus seii hrs fc̃s. in¬
suenis hrditatez ad¬

Expanded text:
ab emancipato filio uel seruo manumisso utilibus actionibus postulatur: penes eos relictum, ab his qui rem publicam gerunt fideicommissum dari potest. Si quis non ab herede uel legatario, sed ab heredis uel legatarii hessum reliquerit, hoc ualti, ut ab herede tuo petas utile erit fideicommissum, scilicet ut mortuo Titio ab herede eius peti pSic autem fideicommissum dari non poterit: 'si Stichus Seii factus iussu eius hereditatem ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum prãri non põte
estimacione ẽẽ pran
sus ei relinquat que¬
rebatur. anseqns fidi¬
comissũ ita ualeat.
an exigere hrs debeat
causionẽ saluam fore
.x. necogatur ad pr̃a

Expanded text:
ipsum praestari non potest, aestimationem esse praestandsus ei reliquerit, quaerebatur, an sequens fideicommissum ualeat uel an exigere heres debeat cautionem salua fore decem, ne cogatur ad pra
Abbreviated transcription (Latin):
ssero. põt dicifiderco¬
nuttere me posse. nec
quẽqua moueat. qd̾
usus .f. solet. morte ex¬
cingui. Nam medii
quiconauit comodu
cogitemus. ¶Siãt
sa et eius fideicõmis
lictum fideicomissũ.
sibrditas ei ñ querit᷑¬

Expanded text:
ssero, potest dici fideicommittere me posse. nec quemquam moveat, quod usus fructus solet morte exstingui: nam medii qui donavit, commodum cogitemus. Si autesa et eius fidei commislictum fideicommissum, si hereditas ei non quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
gaiz sen. nec ueslit
ille hroitate ad ne
gaii sen. s retat fid̃i¬
contra uoluntacez
eumtestantis pete
uandaq sit testato¬
ris uoluntas. ¶P¬
relinquitur uerum
elli uuussima oic
siphirib testator
honorez hre uoluit
uis uiui legatum
nez eius plures.ad¬
mittuntur. ut puta

Expanded text:
Seii, nec uelit ille hereditatem adire Gaii Seii, sed petat fideicontra uoluntatem eum testantis peteruandaque sit testatoris uoluntas. Prelinquitur, uerumelli uerissima. Sic si pluribus testator honorem habere uoluit uis unum legatum nem eius plures admittant
Abbreviated transcription (Latin):
ide portati ẜu̾o fider¬
missum fuerit ascrip¬
tum. ad fiscum ꝑtine¬
re dicendu e. nsieũ
deportatus uino tes¬
tatore alienauerit.ł¬

Expanded text:
deportati seruo fideicommissum fuerit adscriptum, ad fiscum pertinere dicendum est, nisi si eum deportatus uiuo testatore alienauerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ igni intdictum. Itẽ de¬
portari ficeicomissũ rel¬
inquere non possunt qr
nec testĩ faciendi ins ha¬
rent cum sĩt.gra. deporta¬
tos. añt eos accipe debemꝰ
quib prinçeps insulas
adnotanit rdequib depor¬
tandis scripsit. Ceterim
priusqua psidis factum.

Expanded text:
deportati fideicommissum relinquere non possunt, quia nec testamenti faciendi ius habent, cum sint ἀπόλιδες. Deportatos autem eos accipere debemus, quibus princeps insulas adnotauit uel de quibus deportandis scripsit: ceterum prius quam factum
Abbreviated transcription (Latin):
eameẽs. nam et si michi sub
conditione iegatum est et
tu medio tp̃r in possone eiꝰ m
factus fueris. legatoꝵ ẜuã¬
dorum ca. deinde condco im¬
pleta eẽt. non denegabitur
michi eius rei integra ꝑse¬
cutio. Sic enim et si statu li¬
reru exeatemca possidere
cepisses. impleta conditio¬
ne eius iustam libertatezeiꝰ
impedire non potes sirer

Expanded text:
esses. nam et si mihi sub condicione legatum est et tu medio tempore in possessionem eius factus fueris legatorum seruandorum causa, deinde condicio impleta esset, non denegabitur mihi eius rei integra persecutio. sic enim e‹t› si statuliberum ex eadem causa possidere coepisset, impleta condicione iustam libertatem eius impedire no
Abbreviated transcription (Latin):
uendi hrdemiuss ħt. set si¬
mulcumeo possidere uibe¬
tur. ut saltemtedio ꝑ petu¬
ecustodie extorqueat hrdi
cautionem. ¶Si aliusdãp¬
ni infecti noie missꝰsit in
possessionem. anꝯ legatoꝵ¬

Expanded text:
endi heredem ius habet, sed simul cum eo possidere iubetur, ut s‹a›ltem taedio perpetuae custodiae extorqueat heredi cautionem. Si alius damni infecti nomine missus sit in possessionem, alius legato
Abbreviated transcription (Latin):
si quis cum ne Dip̃.¬
titus eẽt satis acciꝑe. acce¬
pit. an repeti satis datio is¬
ta possit. et ħrs condicat
nõatõnem. Et quidem si
sciens ħ̾rs m̃bitu cauit.
repetere non potest. quid
eniisignorait remis¬
sam sibi satudatione põt ꝯ
dicere.Siuero non hoc po¬
tuisse remitti crediderit.
numquid condicere po¬
ssit qui ius ignorauit. ad¬
huc tñ cenignequis dixe¬
rit satisdationem condici
posse quid dem̃ si ꝯmissasit
stipło. fideiussores puta
minus eicaueretur. Qua

Expanded text:
Si quis, cum vetitus esset satis accipere, acceperit, an repeti satisdatio ista possit, ut heres condicat liberationem? et quidem si sciens heres indebitum cavit, repetere non potest. quid deinde, si ignoravit re missam sibi satisdationem? potest condicere. si vero hoc non potuisse remitti crediderit, numquid condicere possit qui ius ignoravit? adhuc tamen benigne quis dixerit satisdationem condici posse. quid deinde, si commissa sit stipulatio, fideiussores putamminus ei caueatur. qua
Abbreviated transcription (Latin):
non est exigenda cautio qr
ilegatum sotutum eit. cu
constet legatum non dete¬
ri. diuus pius ademinum
eq̃strem rescripsit non de¬
bere p̾torem satisdatione
ad mittere ¶ tunc añ adi¬
tam hrditatem satisdandũ
delegatis est.cumadhuc d¬
duoium est an yroitas ad¬
eatur ceterum sic̾tum sit
repudiata uromissamh̾r¬
ditatem. uł abstentos nece¬
ssarios hrdes frustra hoc e¬

Expanded text:
non est exigenda cautio, qui legatum solutum est. Cum constet legatum non deberi, divus Pius ad Aemilium Equestrem rescripsit non debere praetorem satisdationem admittere. Tunc ante aditam hereditatem satisdandum de legatis est, cum adhuc dubium est, an hereditas adeatur. ceterum si certum si‹t› repudiatam uel omissam hereditatem uel ‹a›bstentos necessarios heredes, frustra hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ti in possonem ¶Cum sub cõ¬
ditiomibus contrariis. eadem
res duobus legetur. si non ca¬
ueatu  uterꝙ mittitur in ꝑ¬
ossessionem. P auł.
quas legatarii uł fidei cõmis¬
sarii mittantur in rẽ ꝗdem
hrdis mitti non possunt. set¬

Expanded text:
ti in possessionem. Cum sub condicionibus contrariis eadem res duobus legetur, si non caueatur, uterque mittitur in possessionem. 10 quas legatarii uel fideicommissarii mittantur, in rem quidem heredis mitti non possunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
fidei comissum solutum. a¬
ut eo nõie satisdatum finͣt
nam quod si integrare fier
inpossonem non mttetur.
idcum offertur discedere a

Expanded text:
fideicommissum solutum aut eo nomine satisdatum fuerit: nam quod si integra re fieret, in possessionem non mitteretur, id cum offeretur, discedere a
Abbreviated transcription (Latin):
daerit ab yrde siforte dica¬
tur ꝑcaminpma satis pe¬
tiz. hoc eĩ cõe est ommu sa¬
tidationum. ¶ climmis em̃
pius rescripsit. euma pd
q̃ satis petitur derere expi¬
orarenu ꝑcauipnia satis
petatur. dequa resũmatim
debet cognoscere ¶Siꝓcu¬
rator satis legatoꝵ desideret.
siquidem mandatu ei sit.¬
non habebit necesse derato
cauere. Szerit ei satisdan¬
dum. ¶Si uero duoitetur
an mandatum si uel non
st. d̾ato cautio erit exigẽd̾a

Expanded text:
rte dicatur per calumniam satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum. diuus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere. Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit,non habebit necesse de rato cavere, sed erit ei satisdandum: si vero dubitetur, an mandatum sit vel non sit, de rato cautio erit exigenda
Abbreviated transcription (Latin):
ne liciniane. Ip̃am enim
facilitati sue expensum
ferre cerere. que mimis fi¬
de uissores iconeos accep̾it.
neq emĩ oportet ꝑsingula
momenta honari eum aq
neuiti quod fide uissor dece¬
ssit. aut ⁊omnem rem fa¬
miliarem inopͥnate fortu
ne impetuamiẜ it equum
erit prari cautione ¶p̃.
missus inpossõnem. num¬
quam pro dño eẽ incrpit
nectͥam possõ ierũ ei qua
custodia datur. n enĩ expe
i pelegatariꝯ hoc caueat ꝙ̃ si¬
iam accepit legatarĩ ab ħr¬
erit fidei ꝯmissario.si nondu

Expanded text:
ae Licinianae: ipsam enim facilitat‹i› suae expensum ferre debere, quae minus fideiussores idoneos accepit: neque enim oportet per singula momenta onerari eum, a ueluti quod fideiussor decesserit aut etiam rem famnae impetu amiserit, aequum erit praestari cautionem. 5 Ulmissus in possessionem nunquam pro domino esse incipit. nec tam possessio rerum ei quam custodia datur: neque enim expeatarius non caueat, sciiam accepit legatarius ab hereerit fideicommissario, si nondum
Abbreviated transcription (Latin):
nem missus sit. ⁊̃ dãpm in¬
fecti satisda̾re qui si satis de¬
derit. non aliter discede pos¬
sessione᷑ debebit quam sieii
auit. ¶ Si plures legat arri
ssidet sibi non ałii poͥssidet. a
non sibi s om̃ib possi det.
Qui prior missus est n po¬
ssionem legatariꝰ non pre
fertur ei qui postea amniiti¬
tur. Inter legatarios eĩ n¬
num ordinem obẜuamus
s simuil om̃s equałr tuem̃
¶Postquam rei uandeᷤ cre¬
ditores possiderecepunt.

Expanded text:
nem missus est, etiam damni infecti satisdare: qui si satisdederit, non aliter decedere possessione debebit, quam ei avit. Si plures legatarii ssidet sibi, non alii possidet. alnon sibi, sed omnibus possidet. Qui prior missus est ssionem, non pr‹ae-› fertur ei qui postea mittitur: inter legatarios enim nullum ordinem obseruamus, sed simul omnes aequaliter tuemur. Postquam rei seruandae creditores possidere coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
institutꝯ filio ex hrdato
subscitutꝯ repudiauer¬
it patris h̾roitatem cu
ñ uret substitutu non
poterit filii adire Rec eĩ
ualet filii tescm̃. nisi pa
eo adiri hrditas possit.
¶Ad substitutos pupilla¬
pupilis obuenert. Req
eĩ suis tonis testator sub¬
scituit. set impuberib.
cũ exhrdato substitue¬
re quis possit nisimicͥ
ꝓpor̃s milite eẽ qui subs¬
tituit hrdem hac m̃te. ut
ꝑtinere. que ase ad instit¬
utu ꝑuenerunt. ¶In
arrogato quoq impub̾e
dicimꝰ ad sostitutũ eis
ab arrogatore datum ñ
debere p̾tinere eaq̃ hret¬

Expanded text:
institutus, filio exheredato substitutus repudiauerit patris hereditatem, cum non haberet substitutum, non poterit filii adire: nec enim ualet filii testamentum, nisi pateo adiri hereditas possit. Ad substitutos pupillapupillis obuenerint: neque enim suis bonis testator substituit, sed impuberis, cum et exheredato substituere quis possit: nisi mihi proponas militem esse, qui substituit heredem hac mente, utrtinere, quae a se ad institutum pervenerunt. In adrogato quoque impubere dicimus ad substitutum eius ab adrogatore datum non debere pertinere ea,
Abbreviated transcription (Latin):
ñdusit prtumꝰ. Igitur
cessario. ¶Filio impube¬
rih̾rdi etasse instituto.
substitutꝯ quis ẽ. exsti¬
tris non hãt. ñ põt. s ant

Expanded text:
itur cessarius.Filio impuberi hered‹i› ex asse instituto substitutus quis est: exstitris non habeat? non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
partes diuidant quadran¬
te feratq octo partes.qui
ex lesse institutꝰ fuerat.u¬
nam parte. qui ex uncia
scriptꝰ ẽi nisi forte alia mẽs
fuerit testatoris ꝙͣ uix cre
uce subscituerit. et ei qui
ut primo frẽs inuice sub

Expanded text:
partes dividatur quadrans feratque octo partes qui ex besse institutus fuerat, unam partem qui ex uncia scriptus est: nisi forte alia mens fuerit testatoris: quod vix credvicem substituerit et ei, qui ut primo fratres invicem sub
Abbreviated transcription (Latin):
nebitur. pprienisi
ficitur. non ꝯtinebi¬
tur. s imili modonͣ
camu nec ẜuisiaꝯ
tinebitur. nec hidro¬
nec hoc putonisia¬
lia mens testantio
fuit dene melli pla
ne .i. dulcissimu ui¬
nu ꝯtinebitur. et
passum nisi contra
bitur deftuctu non
concinebitur. ꝙ po¬
cius conditure lo¬
co fu̾it acinaticium
plane uino contine¬
bitur. cydoneum. ⁊
siqua alia sunt. que
non ex uinea fuer¬
int uini appellacio¬
ne noncontinebit᷑.
EItem acceptum in¬
ni appellacione no
continebitur hec
uini numero atesta

Expanded text:
nebitur proprie, nisficitur, non continebitur: simili modo nec camum nec ceruesia continebitur nec hydronec hoc puto, nisi alia mens testantis fuit. oenomeli plane id est dulcissimum uinum continebitur: et passum, nisi contraria bitur: defrutum non continebitur, quod potius conditurae loco fuit. acinaticium plane uino continebitur. cydoneum et si qua alia sunt, quae non ex uinea fiunt, uini appellatione non continebuntur. item acetum uini appellatione non continebitur. haeuini numero a testa
Abbreviated transcription (Latin):
agis admittatur non qu¬
o minus adhibeatur osfic̃
mani et si tam ignomino¬
sam duxerit uxorem fin¬
us. ut dedetori sittam rp̃i
quam patri mulierez talẽ
hre. dicemus et exea natũ
ad bonoꝵ rossõnem aui ad¬
mitti. cum possit amus in
te is qui demoffitioso cog¬
niturus est merita nepo¬
tis quam patris eis delie¬
ta ꝑpendet ¶ Siemancipa
to. ne potem q̃ ex eo retin¬
uerat. dederit madoptio¬
nem. ne pos iste ad contra
lia est. qui et ip̃e ad mitti.
potuit ad tonorum pos. 3¬

Expanded text:
agis admittantur, non quo minus, adhibeatur. nam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori sit tam ipsi quam patri mulierem talem habere, dicemus et ex ea natum ad bonorum possessionem aui admitti, cum possit auus iurte is, qui de inofficioso cogniturus est, quam merita nepotis patris eius delicta perpendet. Si emancipatto nepotem, quem ex eo retinuerat, dederit in adoptionem, nepos iste ad contra lia, qui et ipse admitti potuit ad bonorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ .p. lib̃i eo iure eoq
redierint filii. põp̾ putat
tti. ¶ Siextribns fiuiis iꝰ
ab hostib captus sit. duo
Idem et in postumo. nam
et sui iuris fcos uberos in¬
ue igitur emancipati sunt.
siue alias exierunt depõte
atris non põt. ut enim ad¬
mitti possit ex liberis eum
eẽ oportet. ¶Q.ui harebat
filium. habebat ⁊ nepotem
exeo. filium emanci pauit
nepotis deinde emancipa¬
uit.que ritur an nepoti o

Expanded text:
ionem liberi eo iure eoqueredierint filii, Pomponius putti. Si ex tribus filiis unus ab hostibus captus sit, duobIdem et in postumo: nam Et sui iuris factos liberos inm praetor  sive igitur emancipati sunt sive alias exierunt de patriatris non potest: ut enim admitti possit, ex liberis esse eum oportet. Qui habebat filium, habebat et nepotem ex eo, filium emancipavit nepotis, deinde emancipavit: quaeritur an nepoti ob
Abbreviated transcription (Latin):
idem filio impuberii
substitutꝯ e̾. n põt hr¬
ditatez eiꝰ preter mit¬
tere. ꝙ sic recipiendu
ẽ. ⁊ siniuo pupillo mor¬
tuus erit. deinde pupil¬
lus impubes decesserit.
acqnasicuic̾q patris hr¬
di. exstimandũe. Labe

Expanded text:
m filio impuberi substitutus est, non potest hereditatem eius praetermittere: quod sic recipiendum est etiam si uiuo pupillo mortuus erit, deinde pupillus impubes decesserit. adquiri cuicumque patris heredi existimandum e
Abbreviated transcription (Latin):
tatidecessisset. de inte
alter se abstinet. eadẽ
ꝯdiciodeferenda ẽ hr
di. que ⁊ ip̃a quod m¬
arcellus ait. Gaiꝯ.¬
stinendi se abhrdita¬
te pr sul potestatem
facit. ut quam uis cre¬
ditorib hroitariis
iire ciuili teneant
siuelint derelinq̃ re
hrditate. S inpube¬
cuerint hroitati. prãt
abstinendi facultatẽ¬
ĩpuberib quide ita

Expanded text:
tati decessisset, deinde alter se abstinet, eadem condicio deferenda est heredi eius quae et ipsi, quod Marcellus ait. Gaistinendi se ab hereditate proconsul potestatem facit, ut, quamuis creditoribus hereditariis iure ciuili teneantusi uelint derelinquere hereditatem. sed impubecuerint hereditati, praestat abstinendi facultatem, puberibus autem ita
Abbreviated transcription (Latin):
stimuisser deindeei ali
respondere nisi substi¬
tutꝯ ei fuit. inclinat se¬
enĩ mhoc. ut putet. sb̃
arcello recte notata ẽ¬

Expanded text:
stinuisset, deinde ei aliqrespondere, nisi substitutus ei fuit: inclinat enim in hoc, ut putet substarcello recte notata e
Abbreviated transcription (Latin):
urauerit. ñ tn eũ statĩ
brde futurũ antequa
ꝓhrte aliquid gesse. qr
uirando uoluntatem
magis suaz declarasse
uideatur. Ego puto sa

Expanded text:
iurauerit, non tamen eum statim heredem futurum, antequam pro herede aliquid gesserit, quia iurando uoluntatem magis suam declarasse uideatur. ego puto sa
Abbreviated transcription (Latin):
passet. Filiꝯ accepris nt¬
teris patris adiit ħrdi¬
tate. dubititumẽ. an
recte. idisset. s ꝓbabili¬
ꝯ dicetur. quãdui ꝑsua¬
sumeinon sit solnẽdo
ẽẽ hrditate patre nõ
obligasse ¶ ⁊ siouis
ita dixerit si soluendo
hrditas est adeo hrdi¬

Expanded text:
is litteris patris adiit hereditatem: dubitatum est, an recte adisset. probabilius diceretur, quamdiu persuasum ei non sit soluendo esse hereditatem, patrem non obligasse.Sed et si quis ita dixerit: 'si soluendo hereditas est, adeo heredi
Abbreviated transcription (Latin):
stituerat. nonagno¬
scere hrditatem nec
quicqua amou̾e ra
uł ꝓhrde gesserat.
repudiatione ħro¬
itate ad mittit. hoc
ri possit. Ceteruz hrs
institutꝰ subꝯdicic̃e
siante zoicionez ex

Expanded text:
stituerat non adgnoscere hereditatem neque quicquam amoverat vel pro herede gesserat. repudiatione hereditatem amittit. hoc ri posset: ceterum heres institutus sub condicione si ante condicionem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nichil attingat aliqd
tur. Rdere. ut putasi
impuberi fuerit sub
se imiscuerit ĩpuberis
hrditatis. Namq indi¬
ciu parentis oppug¬
naint. ndebet exeace
set marcelł. elegant᷑
distingint multũ int̾¬
eẽ. utru ex asse fuerit
institutꝰ patris testõ
anex parteut siexp¬
arte poterit sine metu
remota patris succes

Expanded text:
nihil attingat, aliqutur respondere: ut puta si impuberi fuerit subsse immiscuerit impuberis hereditati: nam qui iudicium parentis oppugnaverit, non debet ex eadem sed Marcellus eleganter distinguit multum interesse, utrum ex asse fuerit institutus in patris testamento an ex parte, ut, si ex parte, potuerit sine metu remota patris succes
Abbreviated transcription (Latin):
ec isqui non ualerete¬
ẽẽ pritat. repudiare
rit. ita⁊ repudiando
admittit hrditatem.
¶Urs institutus ideq
legitimus. siquasi in¬
stitutus repudiauer¬
rit. quasi legitimus
ñ ad mictit inrditate
S siquasi legitimus
repudiauerit. siꝗdem
scit se hrcem institutũ
credendu ẽ utrũq re¬
pudase.signorat.ad
neutru repͥudiacio ei¬
nocebit. n ad testam̃¬
taria qm̃ hanc nõ re¬
pudiauit. n ad legiti

Expanded text:
ec is, qui non valere teesse putat, repudiare uirit, ita et repudiando amittit hereditatem. Heres institutus idemque legitimus si quasi institutus repudiaverit, quasi legitimus non amittit hereditatem: sed si quasi legitimus repudiavit, si quidem scit se heredem institutum, credendus est utrumque repudiasse: si ignorat, ad neutrum ei repudiatio nocebit neque ad testamentariam, quoniam hanc non repudiavit, neque ad legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ei quisit q̃sisse hroi¬
tatem ⁊ stat quaquã
is ꝙͣ̃ pater iuissit ad ire
decessit⁊ si adierit iam
mortuo patre. oblig
se hrditati: Ut iulianꝯ¬

Expanded text:
i iussit quaesisse hereditatem constat: quamquam is, quem pater iussit adire et decessit, si adierit iam mortuo patre, obliget se hereditati, ut Iulian
Abbreviated transcription (Latin):
u tutor hrditate adi¬
re iussit. sis post sube¬
scriptam epistolatu¬
tor moriatur. antequã
nemo dicturus ẽ ob¬
ligari postea pnpilũ
res scribitur. cumdu¬
bitet num posterius
falsum sit. ex nentero
eoꝵ posse adiret hrdit

Expanded text:
li tutor hereditatem adire iusserit, si post subscriptam epistulam tutor moriatur, antequam nemo dicturus est obligari postea pupillumres scribitur, cum dubitet, num posterius falsum sit, ex neutro eorum posse adire heredit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ p̾gnans. ¶Quod si
niiu inutero habeat.
an ex parte dimidia.
sit hrs. siue insticutu
postumu ꝓponas. siue
in patrem decessisse. ⁊ ꝙ

Expanded text:
egnas. quid si unum in utero habeat, an ex parte dimidia sit heres, siue institutum postumum proponas siue intestatum patrem decessisse? quod et
Abbreviated transcription (Latin):
pauit aut distrarit.
Si hoc ut hrs. gessit
phrde. aut si non ut¬
iat. aut putant sua
aut dum deliberat q¬
uid fecit. ꝯsuiens ut
salue eent res hrdita¬
rie. si forte ei nõ pla¬
cuit ꝓhrte gerere. a¬
Pparet non uideri ꝓ
hrde gesisse. ꝓinte ⁊
si fum̾tos ant eos loca¬
uit. uł fulsit. nł siad
aliud fecit. non hoc¬

Expanded text:
pauit aut distraxit: si hoc ut heres, gessit pro herede: aut si non utiat, aut putauit sua, aut dum deliberat, quid fecit, consulens ut saluae sint res hereditariae, si forte ei non placuerit pro herede gerere, apparet non uideri pro herede gessisse. proinde et si fundos aut aedes locauit uel fulsit uel si quid aliud fecit
Abbreviated transcription (Latin):
unte inssu patris
inexsittisse patri
tinere se abam hrdi¬
tate. qr et patri e ins
idem tribueretur. In
omni successione. ¶ꝯ¬
ineĩ hrs exstitit. qui
ticio ħrs fuit. ccio ħr¬
nec põt ticii omirte¬
re hrditatem. ¶ip̃.¬
ore nr̃e ciuitatis ne¬
qr pupillus neq pu¬
pilla. sine tutoris au¬
ctoritate obligari po¬
ssunt. ħrditas aũt a
uin obliget nos alie
d̾o plusꝙͣ manifestũ
eDe eaaũt hro̾itate
ioquimur inqua nõ
succedũt huiusmo

Expanded text:
unte iussu patris m exstitisse patri tinere se avi hereditate, quia et patri eius idem tribueretur. In omni successione qui ei heres exstitit, qui Titio heres fuit, Titio qunec potest Titii omittere hereditatem. Vlpore nostrae civitatis neque pupillus neque pupilla sine tutoris auctoritate obligari possunt: hereditas autem quin obliget nos aeri do, plus quam manifestum est. de ea autem hereditate loquimur, in qua non s
Abbreviated transcription (Latin):
putare quosoam. si a
cate accipitur ꝙ cõ
stimauit. Ita demũ
aut ꝓherede gessisse
ait. Pãp. si solus h̾rs

Expanded text:
putare quosdam, si a tate accipitur, quod stimauit. ita demum autem pro herede gessisse ait Papinianus, si solus heres
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. licet silii cap¬
ax non fuerit. ei aca
oitatis non intelli¬
scire huiꝰ moĩetatis
puer n enĩ scire. n
decernere tał etas po

Expanded text:
tatem, licet consilii capax non fuerit, ei adqueditatis non intellescire huiusmodi aetatis puer neque enim scire neque decernere talis aetas po
Abbreviated transcription (Latin):
p. qr iure testamentu eiꝯ
ualet.⁊ hoc signaliter de
omib huius modi d̾r. q
amitant mortis tpr cesti
factonem. s ante ft̃m̃ eoꝵ
testmn ualet. ¶ Silinũquo
ugate sunt tabule incisũ
sit. siquid e aliꝯ ꝯͣ uolũtatẽ
testatoris inciderit. b.p. pe
fecerit. non uidentur

Expanded text:
 iure testamentum eius valet: et hoc generaliter de omnibus huiusmodi dicitur, qui amittant mortis tempore testamenti factionem, sed ante factum eorum testamentum valet. Si linum, quo ligatae sunt tabulae, incisum sit, si quidem alius contra voluntatem testatoris inciderit, bonorum fecerit, non videntur
Abbreviated transcription (Latin):
xxu. ẽẽt capitis accussasset.
et ꝓculu sanc non ieuẽ niri
auctore in hac opinione fu¬
isse ut ne poti miy mõi cã nõ
cessidie longine. Si ⁊ uolus.¬
ris cuul. p̃ter ueterez. et unf
undatam piciam anxie di¬
ugens. religione rescripti
uri ductꝰ sit ut coram no
aut edicti pretoris ex ꝑsona
uł nota patris sui excludi.
aboĩs auiti libertr plurim
iuliani. amici nr̃i clarissimi
uris hanc sñã fuisse. Ite q̃si¬
tum est si patroni fuiꝯ capi¬
tis accusanerit lib̃tu. an ħ
noceat liberis ip̃iꝰ.S ꝓcu¬
lus ꝗdem inhac fuit opini¬
one. notam asꝑam patroni
fiuo libis eiꝰ nocere. Iur ãt
negauit. s hic idem ꝙ iuke

Expanded text:
ue esset, capitis accusasset, et Proculum, sane non levem iuris auctorem, in hac opinione fuisse, ut nepoti in huiusmodi causa non Caesidiae Longinae: sed et Volusris civilis praeter veterem et bene fundatam peritiam anxie diligens religione rescripti nostri ductus sit ut coram nobtentia legis aut edicti praetoris ex persona vel nota patris sui excludi a bonis aviti liberti: plurium Iuliani amici nostri clarissimi viri hanc sententiam fuisse". Item quaesitum est, si patroni filius capitis accusaverit libertum, an hoc noceat liberis ipsius. et Proculus quidem in hac fuit opinione notam adspersam patroni filio liberis eius nocere, Iulianus autem negavit: sed hic idem quod
Abbreviated transcription (Latin):
nario. in fraudem iegis fece
rit ip̃o iure non ualeb io
momienti ẽ. plane siqua a¬
uenauerit infraude patro¬
ni.ad huc tñpꝯ alienatõne¬
maior centenario remanet.¬
me scribit eoq iure utimur.
diuersitatis aũt ea rõ ẽ. quo¬
ciens infraudem iegis fit¬
o facit ad hoc ut legis pre¬
ceptu euertat.cumauen

Expanded text:
nario in fraudem legis fecerit, ipso iure non ualebit imomenti est. plane si qua aenauerit in fraudem patroni, adhuc tamen post alienationemaior centenario remaneaus saepissime scribit eoque iure utimur. Diuersitatis autem ea ratio est. quotiens in fraudem acit ad hoc, ut legis prceptum evertat. at
Abbreviated transcription (Latin):
tur uel ꝑs bonoꝵ eiꝰ aufert᷑
uiis adrianus rescripsit.
militem libtum suu fa¬
cere non patris ẜuꝯ non
manumissꝰ ubtate ꝯsea

Expanded text:
tur: vel pars bonorum eius aufertur vus Hadrianus rescripsit militem libertum suum facere, non patris. Servus non manumissus libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
ue eoꝵ sit. tm̃ modo castiga¬
rieum subꝯminatõne au¬
qua seueritatis non defu¬
ture si rursu cam quere¬
le pbuerit. et omiti opor

Expanded text:
ve eorum sit, tantummodo castigari eum sub comminatione aliqua severitatis non defuturae, si rursum causam querellae praebuerit, et dimitti opor
Abbreviated transcription (Latin):
et. et ani tꝑs aquo rediit ei
putabitur. ¶ test̾o fcõ ticiꝰ
arrogandu se prebuit ac pꝰ¬
ca suiꝰ uiris effectꝰ uita dece¬
ssit. scriptꝰ ħrs si possonem
petat. exceptõne doli mali su¬
mouebitur. qr dando se mar¬
rogandu testator cum capi¬
te fortirnas quoq suas in fa¬
miliam et domu alien am
transferat. plane si sui uiris
effectꝰ. coditillis aut aliis
utteris eodem testo seniori

Expanded text:
et et anni tempus a quo rediit ei computabitur. Testamento facto Titius adrogandum se praebuit ac postea sui iuris effectus vita decessit. scriptus heres si possessionem petat, exceptione doli mali summovebitur, quia dando se in adrogandum testator cum capite fortunas quoque suas in familiam et domum alienam transferat. plane si sui iuris effectus codicillis aut aliis litteris eodem testamento se
Abbreviated transcription (Latin):
aut insingulas aureos ꝗ noᷤ
peras dare ¶Q namuis nulla
ꝑsona iege excipiatur.tñ in¬
telligendum est de his lege
sĩtire qui liberos tollere poss¬
Tunt. ita sicastratum lib̾tum
uire uirando quis adegerit.
dicẽd̾ est non puniri patro¬
nu hac lege. Si patro mis

Expanded text:
aut in singulas aureos quinosperas dare. Quamvis nulla persona lege excipiatur, tamen intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt. itaque si castratum libertum iureiurando quis adegerit, dicendum est non puniri patronum hac lege. Si patronus
Abbreviated transcription (Latin):
cibus. nonsolu substitutis
uerum ⁊ substituti quoq sb̾¬
stitutis et ꝑseriem substitu¬
tos admitimꝰ. primo gradu
aũt scrrptos accepe debemꝰ
om̃s qui primo ioco scripti
sunt. Nam si cutiadeundem
hrditate proximi sunt ita ⁊
tur. ¶ Si quis ita instituerit

Expanded text:
tibus, non solum substitutis, uerum substituti quoque substitutis, et per seriem substitutos admittimus. primo gradu autem scriptos accipere debemus omnes, qui primo loco scripti sunt: nam sicuti ad adeundam hereditatem proximi sunt, ita etur. Si quis ita instituerit
Abbreviated transcription (Latin):
re quamuis incisa uł rosa
mox sim̃ non sit occupata
udiciu de functi seeien¬
du. Ex pectandi igitur li¬
ante cecesẜĩt. ub repudia

Expanded text:
re, quamuis uel incisa uel rosa mox, si inde non sit occupata, iudicium defuncti sequendum. exspectandi igitur liante decesserint uel repudiau
Abbreviated transcription (Latin):
ssẽt. ibidemq diem sinm
obissẽt q̃q̃ eĩ distet ꝯdcõ m¬
ilitu abhis ꝑsonis. quas¬
ꝯstitutõts principales se¬
parent tm̃ qui in ꝓcintu
uersantur. cum eade ꝑi¬
ccula exꝑiantur. uira quo¬
q eadem merito sibi uen¬
dicant. om̃is igitur oĩo qui
eiꝯ sunt ꝯocõis ut iure mi¬
quis sit ꝓuincie. si ũ iegatis.
siue quis aliꝰ. qui iure mili¬
cari testari non pot. Iter na¬
uarchos ⁊ trierarchos claus¬
siu iure militari posse testa¬
ri nulsa dubitato est.Inc la¬
ussib onĩs regimiges. et
naute milites sunt Ite i¬
giles sunt. milites sunt. et
iure militari posse nulla
dubitatõ est. ¶ Si quis mi¬
litu exalio numero trasla¬
tus sit in alium. ꝙͣ uis ⁊ hĩc
excẽptꝰ.et illo nõdu ꝑi¬

Expanded text:
sent ibidemque diem suum obissent. quamquam enim distet condicio militum ab his personis constitutiones principales separent, tamen qui in procinctu uersantur cum eadem pericula experiantur, iura quoque eadem merito sibi uindicant. omnes igitur omnino, qui eius sunt condicionis, ut iure mis sit provinciae sive legatus sive quis alius, qui iure militari testari non potest. Item nauarchos et trierarchos classium iure militari posse testari nulla dubitatio est. in classibus omnes remiges et nautae milites sunt. item vigiles milites sunt et iure militari eos testari posse nulla dubitatio est. Si quis militum ex alio numero translatus sit in alium, quamvis et hinc sit exemptus et illo nondum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Si quis plane non semi
alienauerit. s quasdam res
ante quasda poea alienatio
earum reꝵ que pꝯea alienate
ip̃o iure non reuocabatur. s
prioꝵ in postorib fauia ne lo

Expanded text:
sit. Si quis plane non semel alienauerit, sed quasdam res ante, quasdam postea, alienatio earum rerum quae postea alienatae sunt ipso iure non reuocabitur, sed priorum: in posterioribus Fauianae lo
Abbreviated transcription (Latin):
sup̾mus morietur et ticius
hrs esto. duob peregre def¬
unctis. si substitutꝯͦ ignor.
ut nouissimꝰ decesẜit᷑. ad in¬
itenda est iuliani sũxa ꝑꝑ¬

Expanded text:
supremus morietur, ei Titius heres esto". duobus peregre defunctis si substitutus ignoret, uter novissimus decesserit, admittenda est Iuliani s
Abbreviated transcription (Latin):
inte acsi ħ uerbum. michi
tatem.ita ad petenda .b.p.¬
uis nom̃ eiꝯ legatur. ¶ Qi¬
dam testm̃ in tabulas sibi fe¬
cit. fino aũt inpuberi ꝑnũ¬
cupatõne substituit . s̾. se¬
tenciam pretoris indanda
hrdes exstimari debeant.n¬
am quem ad modu scripto
patris. ita nũcupato põt
uideri. sepatim ascriptis

Expanded text:
inde ac si verbum hoc "mihi"tatem, ita ad petendam buis nomen eius legatur. Quidam testamentum in tabulis sibi fecit, filio autem impuberi per nuncupationem substituit. respondi sententiam praetoris in dandaheredes aestimari debeant: nam quemadmodum scripto patris, ita nuncupato potest uideri separatim a scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
stamenti ⁊ pluriu signis
signate eẽnt. quedam ex
his non parent .uii. tũ sig¬
na maneant. suffic ad .b.
signauerunt. maneant¬

Expanded text:
stamenti plurium signis signatae essent et quaedam ex his non parent, septem tamen signa maneant, sufficit ad bosignauerint maneant
Abbreviated transcription (Latin):
fauiano ⁊ caluisiano iudicio
mul alienanco minorez se
centenario fecerit. quaꝵ uñ
reuocamꝯ õs ã prata exsi¬
gul ut centenariu faciamꝰ¬

Expanded text:
Fauiano uel Caluisiano iudicio s res simul alienando minorem se centenario fecerit, quarum unreuocamus omnes an pro rata ex singulis, ut centenarium eum faciam
Abbreviated transcription (Latin):
recipitur. Quod ius recipit᷑.
et si in metallu patronꝰ uł
ubtꝰ dap̃nata restituatur.
nus.et si ex unciahrs insti¬
tuatur.⁊ io ꝙ dẽe. ad supple̾¬
dam debitam porcionez ꝑ si¬
ẜuu iudicio ub̃ti. si neꝯ di¬
cione et dilatõne ei ex hr

Expanded text:
recipitur: quod ius servatur et si in metallum patronus vel libertus damnatus restituatur. nus et si ex uncia heres instituatur et id, quod deest ad supplendam debitam portionem, per servum iudicio liberti sine c
Abbreviated transcription (Latin):
et si is qui cotrou̾sia impub̃i
facit ex nberis sit. eueniet ut
siue caueat iscuistatꝰ fit ꝯtro¬
uersia. siue non caueat. atta¬
men si mul sit in possessiõe
Si inpubes non defen̾dat.
cum impubere missꝰ ẽ. in po¬
ssessio ne acciones posse ad u̾¬
sus curatorẽ intendere. n ẽẽ
iõm pupitiu si satis dediss
recte expiretur. ¶Quociens
impubes satis nondat. mit¬
titur in possessione eiꝰ ad u̾¬
sariꝯꝰ. siue satisoet. siue ñ det.
siuent ad usariꝯ ꝯmiti sibi
ad ministratõne. satis dare
debet pupiuo.et̾m si satisnõ
det. cebet curator ꝯstitur per
que tona ad ministrentur.
ad n̾sariꝯ aũt sisatis dede rit.
res que tp̃r piture. aut deteri¬
ores future sunt. distrahere
debetĩtem adebitorib ami
tp̃ruberabuntur. erigere de¬
bet. cet̾a. cum pupillo possi

Expanded text:
ed si is, qui controuersiam impuberi facit, ex liberis sit, eueniet, ut, siue caueat hic, cui status fit controuersia, siue non caueat, attamen simul sit in possessionem. Si impubes non defendatur cum impubere missus est in possessionem, actiones posse aduersus curatorem intendere nec esse ipsum pupillum, si satis dedisset, recte experiretur. Quotiens impubes satis non dat, mittitur in possessionem adversarius eius, sive satis det sive non det. si velit adversarius committi sibi administrationem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, per quem bona administrentur. adversarius autem si satis dederit, res, quae tempore periturae aut deteriores futurae sint, distrahere debet: item a debitoribus, qui tempore liberabuntur, exigere debet: cetera cum pupillo possi
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑatõ posterio¬
ris decedentis ex fc̃o
tendae̾. ut ut̾q hrs
sit. Nam ⁊qunicu
filiũ habuit. si sup̃¬
mũ morientisub¬
scituit. non uidet᷑

Expanded text:
comparatio posterioris decedentis ex factotenda est, ut utrique heres sit: nam et qui unicum filium habet, si supremum morienti substituit, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
pate quidẽ certam
hñt demonstratone.
Cõmnctõne u̾otali.
incidunt mambig¬
uicater. s dicendu
ta deberi.qr due suz¬
me iunguntur. ¶Si
quis italeget. fũdũ
seianu hro meus ti¬
ciocum dione meuii
ẜuodato. dubitatur
quidezdioniquoq f¬
undus legatꝰ sit. an
dio cumruntolega¬
tus sit. S magis di¬
cendum e̾. non solũ
dionem ẽẽ legatu.
Maxime simillas n¬
stas cas hat dioni
legandi. ¶Cumita
stipulacioneꝯcipi¬
ẽ faciendum nestip¬
ulacio comittatur.
idest sine alterusi¬
uenentrum fcmsit.
cenebit stipulacio.
Idemq ẽ euidenter.
cui ꝓpositis speciali¬
ter plurib reb qu¬
as fieri uolumusita
rum fcm̃ nonerit.
ueluti stichumdam¬
am ⁊ erotersisti. Siqs
eoꝵ non steterit .x.

Expanded text:
ate quidem certam habent demonstrationem, coniunctione vero tali incidunt in ambiguitatem. sed dicendum ta deberi, quia duae summae iunguntur. Si quis leget: "fundum Seianum heres meus Attio cum Dione Maevii servo dato", dubitatur quidem, Dioni quoque fundus legatus sit an Dio cum fundo legatus sit. sed magis dicendum est non solum Dionem esse legatum, maxime si nullas iustas causas habuit Dioni legandi. Cum ita stipulationem concipiest faciendum, ne stipulatio committatur, id est siue alterum siue neutrum factum sit, tenebit stipulatio. idemque est euidenter, cum propositis specialiter pluribus rebus, quas fieri uolumus, ita rum factum non erit': ueluti 'Stichum et Damam et Erotem sisti? si quis eorum non steterit, decem
Abbreviated transcription (Latin):
ti legatum sit.⁊ hu
sierint. inciuitate
aũt maneant. dicẽ¬
dumdeberi legatũ
Congnatieni tes¬
tam̃tifactitẽpore
fuerunt.certesiqs

Expanded text:
tis legatum sit et desierunt, in civitate autem maneant, dicendum deberi legatum: cognati enim testamenti facti tempore fuerunt. certe s
Abbreviated transcription (Latin):
aut ⁊ pperam scriptũ
dibile est cogitatuz
ro uelle meo liberũ
hrs meus dixero. ei he
uoluntas. siqbdaz
argum̃tis apparebit
deqno dixit: ad im pl

Expanded text:
rperam scriptum dibile est cogitatum,ro uelle me liberum s meus, dixero, ei hervoluntas, si quibusdam argumentis apparebit, de quo dixit, adimpl
Abbreviated transcription (Latin):
um senatꝯ tẽporibꝰ
diui marci ꝑmisce¬
rit collegiis legare
sicorporicuilicet co¬
irelegatumsit.de¬
reatur. cui au̾t non
elicet silegetumua
bebit. misi singulis
legetur.hiieni no
quasi collegiu s qi
certi homines adi¬

Expanded text:
um senatus temporibus divi Marci permiserit collegiis legare, si corpori cui licet coire legatum sit, debeatur: cui autem non licet si legetur, non valebit, nisi singulis legetur: hi enim non quasi collegium, sed quasi certi homines ad
Abbreviated transcription (Latin):
si ⁊hic contrariuz¬
appbetur. Uip̃.
i fuerit legatum
relictum ex cog¬
natis meis qui pͥ¬
mus capicolium
ascenderit. si simul
duo uenissedican¬
tur. nec apparet qs
prior uenerit. an¬
uł eiqui monume

Expanded text:
nisi contrarium approbetur. 10 i fuerit legatum relictum ex cognatis meis qui primus Capitolium ascenderit, si simul duo uenisse dicantur nec apparet, quis prior uenerit, anuel ei qui monume
Abbreviated transcription (Latin):
ita postumus par¬
tem faciat si natuc
sit. an ⁊sinatus ñ
sit q̃ritur egocom¬
odius dici puto.
minime eum par¬
tez facere. s totum
ad te ꝑtinere. quasi
ab ĩcio cibisolitore¬

Expanded text:
ita postumus partem faciat, si natus sit, an et si natus non sit, quaeritur. ego commodius dici puto, minime eum partem facere, sed totum ad te pertinere, quasi ab initio tibi solido re
Abbreviated transcription (Latin):
arem ⁊ feminaz pe¬
pisset. siquider cer¬
cumẽ quid prius e¬
didisset. non debet
deipis statu ambigi
utrum libera eẽt. nec
ne. sz nec filie. Naz
si postea edita ẽ. erit
ingenua. Si au̾t ħ
in certum ẽ. nec põt
nec ꝑ substilitate
iudicialem manfe¬
stari. inambiguis re¬
bus huma niorer sci¬
enciam sequi oport
uttam i p̃alib̾tate
consequatur. qua
filiaeius ingenuita¬

Expanded text:
arem et feminam peperisset: si quidem certum est, quid prius edidisset, non debet de ipsius statu ambigi, utrum libera esset nec ne, sed nec filiae: nam si postea edita est, erit ingenua. sin autem hoc incertum est nec potest nec per suptilitatem iudicialem manifestari, in ambiguis rebus humaniorem sententiam sequi oportet, ut tam ipsa libertatem consequatur quam filia eius ingenuita
Abbreviated transcription (Latin):
au̾̃t ignota nõia ẜuo¬
rum eent. pistorem
adiectum noneẽt.
cum lib̃ quisq eoru
eẽt.certam sũmam
dari uoluerat. ⁊ ꝯi¬
nctascriptura itaca¬
geniedari uolo cui
adstaturametate
puenerint singulis
.x. ⁊ hoc amplius ali¬
mentoꝵ noĩe inãno
singulos quo adui¬

Expanded text:
autem ignota nomina seruorum essent, pistorem adiectum non essetcum liber quisque eorum esset, certam summam dari uoluerat. et coniuncta scriptura ita carogeniae dari uolo, cum ad statutam aetatem peruenerint, singulis decem et hoc amplius alimentorum nomine in annos singulos quoad ui
Abbreviated transcription (Latin):
cuminalteroexf¬
undis filio p̃lega¬
tis cognouisset iu¬
llicum non eẽ. sti¬
chum misit. ⁊ tam
rei ristice quamra¬
cionib fundi p̃fe¬
cit. Quesitum est.
stichus ucrumad
uxorem an adfiliũ

Expanded text:
cum in altero ex fundis filio praelegatis cognouisset uilicum non esse, Stichum misit et tam rei rusticae quam rationibus fundi praefecit: quaesitum est, Stichus utrum ad uxorem an ad filium
Abbreviated transcription (Latin):
fratriexistat ħro.
anꝯtra nel siduo
inuicem necessarii
substitutisunt. et
nna pierint. an hr¬
des exstisse uidean¬
tur. uł alter alteri.
tate rogati fuerĩt
restituere.inquib
casib sipariter te¬
cesserint. nec appa¬
ret quis ante sp̃m¬

Expanded text:
fratri exsistat heres an contra: uel si duo inuicem necessarii substituti sunt et una perierint, an heredes exstitisse uideantur: uel alter alteri tatem rogati fuerint restituere. in quibus casibus si pariter decesserint nec appareat, quis ante sp
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝓprietas. utile est
iegatum. Existimo
cione si nouissimis
suꝑinxerit dari. Id̾.¬
uociens in accionib
ut̾ in excepcionib
ambigua oracioest.
cõmodissimuz ẽ io
accipi. quo resde qu¬
a agitur magis ua
fuit. italeganit. seio
cum ducentis q̃ apd̾
eumdeposint.ccc. le¬
go.singule sũme se

Expanded text:
prietas, utile est legatum: existimo cione "si novissimus supervixerit" dari. Iduotiens in actionibus aut in exceptionibus ambigua oratio est, commodissimum est id accipi, quo res de qua agitur magis valsuit ita leget: "Seio cum ducentis quae apud eum deposui trecenta lego", singulae summae se
Abbreviated transcription (Latin):
cionem aũt inutrũ¬
q ualereplane si
ita lib̾tatem ancilla
accepit. si primum
marez peꝑit lib̾aes¬

Expanded text:
ionem autem in utrumque ualere. Plane si ita libertatem acceperit ancilla: 'si primum marem pepererit, libera es
Abbreviated transcription (Latin):
gracia magis placu¬
it uale donacionem
eo maxime ꝙ dona¬
tornonsuꝑ uinat.
quirez ꝯdicere possit.
bebat eiqui supp̃mꝯ
moritur tictu sub¬
scicuit. duos impu¬
beres simulinnaue
pierunt. Quesituz
est ansubstituto et
cuius hroitas defer¬
atur dixi siorome
uitadecesserit. prore
mortuo. fre abintes¬
tato hrs erit posteri¬
ori substitumꝰ. in ea
functi filii habebit.
cum nentrt frater

Expanded text:
gratia magis placuit ualere donationem, eo maxime, quod donator non superuiuat, qui rem condicere possit. bebat, ei qui supremus moritur Titium substituit: duo impuberes simul in naue perierunt: quaesitum est, an substituto et cuius hereditas deferatur. dixi, si ordine uita decessissent, priori mortuo frater ab intestato heres erit, posteriori substitutus: in ea defuncti filii habebit hcum neutri frater
Abbreviated transcription (Latin):
uida relegatuss
factotestõ post hr¬
dis institutõnez.
⁊post legata qur¬
damdata.ita sub¬
quis alius restitu¬
cionez michi impe¬
trauerit abimꝑa¬
tore.⁊ ante decess¬
ero quam ei grãs
agam uolodaru
eiqui idegerit. ate¬
teris hroib aure¬
os tot. unus exl
his quos br̃des scͥ¬
pserat.⁊ impetra¬
uit eirestitutõẽ.¬

Expanded text:
uidam relegatus facto testamento post heredis institutionem et post legata quibusdam data ita subquis alius restitutionem mihi impetrauerit ab imperatore et ante decessero, quam ei gratias agerem: uolo dari ei qui id egerit a ceteris heredibus aureos tot'. unus ex his, quos heredes scripserat, impetrauit ei restitutione
Abbreviated transcription (Latin):
berũ arbitrumcõ¬
cedat. ¶Quesitũ
est. sicohrdes exd¬
isparib partib
scripserit. utrum
partez suam ĩuire¬
les partes restitu¬
ere singulis debe
hrces scriptisunt:
⁊ placuit si testat¬
orita rescitu ins¬
sisset partez siali¬
quam pecumam
dedissẽt. siꝗden
equas partes iu¬
ssi fuerint dare:
ꝯueniens uideri
so equas parces

Expanded text:
berum arbitrium concedat. Quaesitum est, si coheredes ex disparibus partibus scripti sunt, utrum partem suam in viriles partes restituere singulis debeaheredes scripti sint. et placuit, si testator ita restitui iussisset partem, si aliquam pecuniam dedissent, si quidem aequas partes iussi fuerint dare, conveniens videri so aequ
Abbreviated transcription (Latin):
tibidebeatur. tribꝰ
natis quia tͤsbige¬
miniquoq nascũ¬
turquartadebea¬
tur. et nr̃aqdezeta¬
te serepias alexã¬
dña mulieraddi¬
ris. quos und fe¬
ad eum pueniss.
uerissimu ẽ utile
ẽẽ ficeicomissu
nec eĩ marbitrio
eiꝰ qrogatus e¬
obligaricogita
faciat siuelit da¬
re an posita neces¬
sitate oandi soliꝰ¬
eidistribuendi li

Expanded text:
tibi debeatur, tribus natis quia trigemini quoque nascuntur quarta debeatur. et nostra quidem aetate Serapias Alexandrina mulier ad diris, quos uno fead eum pervenisset: verissimum est utile esse fideicommissum: nec enim in arbitrio eius qobligari cogitat, faciat, si uelit dare, an post necessitatem dandi solius distribuendi li
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. priore defu¬
ncto cuidonata
e̾. ad eum res red¬
dit qui donauer¬
ciionatum ẽqu¬
am isquidonaue¬
rat: q̃onis decidẽte¬

Expanded text:
it, priore defuncto cui donatum est ad eum res redit qui donavercui donatum est quam is qui donaverit, quaestionis decide