comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Si gͥ ita se despicit qui usq ad honorem
diuine collo cucionis ascendit sollicita inten¬
cione pensandum est qua pena illi feriendi
sunt. qui & ad summa non ꝓficiunt ⁊itam̃ de iui

Expanded text:
bat. Si igitur ita se despicit qui usque ad honorem bat. Si igitur ita se despicit qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est, qua poena illi feriendi sunt, qui et ad summa non proficiunt, et tamen de minimis
Abbreviated transcription (Latin):
opera exaltat bt sunt ñ nulli qui dũ se tet¬
renis opib abundare conspiciunt: ueras lei
ddiuicias ñ requiruit. atq eternã patͥam ñ
amant. quia hoc sibi susficere qd̾ rebus temꝑo¬
ralib sulciunt᷑ putant. Non est gͦ census uicrumni¬
ne s astectus. Cuncta enĩ que ds̃ condidit. bonast̃
s qui bonis male utitur ꝑfecto agit. ut quasi
ꝑ adacitatis ingluiuem eo ꝑ quem uiuere debu¬
it pane moriatur. Pauꝑ ad reqͥem lazarus uene¬
rat suꝑbũ diuitẽ u tormenta cruciabant. Sed
tar̃ diues abraham fuerat: qͥ insinu lararum
tenebat. Qui tam̃ auctori suo colloquens dicit.
Loquar ad drĩm meũ cũ sim puluis ꝙ cinis. Qͥd
itaq iste diuicias suas estimare nouerat qui
semet ip̃m puluerem cineremq pensabat e aut
quando res posesse hunc extollerent qͥ de se quoq
earum udelicet possessore tam abiecta sentiret:
Aꝑte enĩ certunꝰ in qͦ loco seposuerat qͥ cinerẽ
se ac puluerem etiam dũ cũ dõ loqueret᷑ estuna¬

Expanded text:
dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt, atque aeternam patriam non amant; quia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane, moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant, sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat. Qui tamen auctori colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessae extollerent, qui de se quoque earum videlicet possessore, tam abjecta sentiret? Aperte enim cernimus in quo loco se posuerat, qui pulverem se ac cinerem, etiam cum Deo loqueretur, aestima
Abbreviated transcription (Latin):
yi adiunctũ est suxerũt mel de petra noleũ de
petra firma. Nusꝙͣ. tale aliquid iusta historiam
legitꝰ. sitota testamenti ueteris series recenseat᷑¬
b usqͣ depetra mel. nusꝙͣ. oleũ ille popłs supit.
S quia uxta pauli uocẽ petra erat. xp̃c: melde
petra suxerunt. qui eiꝰdẽ recdemtoris nr̃i facta
⁊i miracta uiderĩt. Oleũ uͦ defirma petra suxe¬
ungui meruerunt. Quasi gͦ infirma petea
mes dedit. quando ad huc mortalis dñs miracłoꝵ
suoꝵ dulcedinẽ discipłis oftendit. S firma ped̾
oleũ eudit: quia post resurrectionẽ suã fact̃us
ilm impassibilis ꝑ aslactionẽ sp̃c donunti sc̃e unc¬
suice uigum putruit.
um de incorrepta delinquenciũ ultione
ꝑpetua tractaret᷑ in exposicione beati
iob libro.xxi adiunctũ est. Ignis exarsit abira

Expanded text:
, adjunctum est: Suxere mel de petra, et oleum de firma petra. --Nusquam tale aliquid juxta historiam legitur, si tota Testamenti veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia, juxta Pauli vocem, Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula videre. Oleum vero de firma petra suxeungi meruerunt. Quasi ergo in firma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia post Resurrectionem suam factus jam impassibilis per afflationem Spiritus donum sanctae uncdaemonicae jugum putruit. Dum de incorrecte delinquentium ultione perpetua tractaretur in expos. beati Job, l. 18 , adjunctum est: Ignis exarsit ab ira
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem sr̃is sine faus defuncti st̃ suꝑstes accipiat
atq ad nom̃ fr̃is filiũ gignat Quam si acciꝑe for¬
te renuerit: huic infaciẽ mulier expuat unũꝙ
peclem ei ꝓpinquus discalciet. eiusq habitacłm
domũ discalciati uocet. defiunctꝰ ille ÷ qui post¬
resurreccionis appirens głam dixit. Ite iinciate
st̃ib meis Qui quasi ssne filiis obiit: qua ad hric
electoꝵ suoꝵ numerũ ũ unpleuit. Nuiꝰ scilicet
uxorem suꝑstes sr̃ sortiri precipit᷑. quia dignum
ꝓfecto ÷ ut cura sc̃e eccłie ei qui hane bene sgere p̃¬
ualet imponat᷑ cui nolenti mulier infaciẽ expuit
curat: bonis qͦ eiꝰ sc̃a eclia exꝓbrans ei quasi infaci¬
em saliuam iactat. Cui ex uno pede caciam̃tũ tol¬
lit᷑ ut discalciati domꝰ uocet᷑ scͥptũ quippe est sal¬
ciati pedes inp̃paracionem euangłii pacis. Si gͦ
ut nrãm siccuram ꝓximi gerimꝰ: utrimq pedẽ
ꝑcalciam̃tũ munimꝰ Qui uͦ suam cogitans itti¬

Expanded text:
Uxorem fratris sine filiis defuncti superstes frater accipiat, atque ad nomen fratris filium gignat. Quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei pedem propinquus discalciet, ejusque habitaculum domus discalciati vocetur resurrectionis apparens gloriam, dixit: « Ite, nuntiate fratribus meis » . Qui quasi sinelectorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet, imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, curat, bonis quoque ejus sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalciati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans uti
Abbreviated transcription (Latin):
Iignis ex arsit ab ira mea ⁊ aro ebit usq adiiferos
dcorsum. Quantũ ad p̃sentẽ ⁊ enĩ ꝑcussionẽ spectat
uecte dr̃. Ignis ex arsit abira mea. Quantũ uͦ ad et̾
nam damnacionẽ: apte hoc subdit᷑. Et ar debit
usq ad inferos deorsum. Licet aqͥb dam soleat
dia iuuo qd̃ scͥptũ ÷ Non iuidicat d̾s uis in idip̃m
Quitam̃ hoc qd ꝑꝓham deiniquis dt̃ ũ attendunt
et duplici confusione contire eos. et id qd̾ alias scp¬
tũst Ibis popłm det̾ra egipti saluans scd̃o cos
qui ñ crediderunt ꝑdidit. Quib tam̃ si consensum
p̃bemꝰ qmͣlibet culpam bisferire ñposse: hoc ex
peccato ꝑcussis atq in paeccato suo morientib de¬
bet estimari. quia eoꝵ ꝑcussio hic cepta illic finit᷑
Ut itcorrectis unu̾ flagellũ sit qd̾ temporalit̾ uici¬
pit s inet̾nis supplitus consũmat᷑: quatinꝰ eis qui
omiuno corrigi reniuint. iam p̾senciũ flagelloꝵ
det cum libido carnem atq ꝑ hanc omĩa bene

Expanded text:
« Ignis exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsirnam damnationem subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum. Licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: Non judicat Deus bis in idipsum, qui tamen hoc de iniquis dicunt, non attendunt : Et duplici contritione contere eos, Domine; et s populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, quibus tamen si consensum praebeamus, quamlibet culpam bis ferire non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepit, illic finitur, ut in incorrectis unum flagellum sit, quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum dit, cum libido carnem atque per hanc omnia bene
Abbreviated transcription (Latin):
gesta fuerunt Nature corruptibilis pondere gra¬
uati amentis nr̃e utero quedam cogitacionũ
suꝑflua quasi uentͥs gͣuam̃ erumpunt s portare
subbalteo paxillũ debemꝰ. ut uidelicet ad rep̾hen¬
dendos nos met ipsos semꝑ accincti acutũ circanos
a nob fetidũ erumpit abscondat. Nentͥs quippe
egestio fossa humo ꝑparillũ tegit᷑: cum m̃tis nr̃e
suꝑfluitas subtili redargucione discussa ante dei
ocłos ꝑ conpunctionis sue stimulum celat᷑¬

Expanded text:
is pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas, subtili redargutione discussa, ante Dei oculos per compunctionis suae stimulum celat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nocturnũ somuiũ uisi temptacio occulta sig¬
uat᷑ ꝑ quam tenebrosa cogitacione turpe aliqͥd
corde concipit᷑. qd̾ tamem corporis oꝑe non explet̾:
s sommo nocturno pollutꝰ egredi extra¬
castra p̾cipit᷑: quia uidelicet dignum est ut qͥ
in minda cogitacione polluit᷑. indignũ se crinc¬
toꝵ fideliũ societatib arbitrit᷑ culpe sue meritũ
ante ocłos ponat et exbonorũ se estunacione des¬
piciat. Polluto gͦ extra castra exire est: turpi cogi¬
tacione laboranti sese excontinencium comꝑacioẽ
despicere Qui aduesperã laua t᷑ aqͣ: cum defectum
suũ conspiciens ad penitencie lam̃ta conũcit᷑ ut
accusat. s post occasũ solis ao castra redeat. quia
deferuescente temptacionis ardore necc̃e ẽ ut iterũ
fiduciam erga societateni bonoꝵ sumnat Post aqͣm
quippe occunbente sole ad castra reuertit᷑: qͥ post
lamenta penitencie frigescente flama cogitacio¬
nis illicite ad fideliũ merita p̾sumenda resumen¬

Expanded text:
per nocturnum somnium, nisi tentatio occulta signatur? Per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus, egredi praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Polluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poeniteaccusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem sumat bonorum. Postea quippe occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescentem flammam cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumen
Abbreviated transcription (Latin):
sternetͥ. Quid ẽ dicere surge. nͥ mala que ꝑ petrasti
derelinque:  qͥd ÷ dicere fterne tͥ. nͥ mercedis cau¬
sas in qͥbꝰ reqͥescere debeas oꝑare s̃ Ut ⁊ deserat sur-¬
gendo ꝯd̾ fecit: & inueniat sternendo qd̾ fecerit
Ad̾ utrumq ꝓpha breuit̾ conp̾hendit dicens. Decli¬
na a malo ⁊ fac bonũ Declinare qͥppe amalo est:
abeo qͦ iacuit siugere. boniũ uͦ face ẽ: mercedis oꝑa inqͥb
reqͥescere debeat p̾parare. Qui enĩ declinat amala. s bo¬
na did huc ñ facit: surrex̃ qͥdẽ ab eo qͦ iaeuit s ubi reqͥes¬
cere debeat nondũ strauit

Expanded text:
. Quid est dicere, Surge, nisi, mala quae perpetrasti, derelinque? Et quid est dicere, Sterne tibi, nisi, mercedis causas in quibus requiescere debeas operare? ut et deserat surgendo quae fecit, et inveniat sternendo quod fecerit. Quod utrumque Propheta breviter comprehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere, est mercedis opera, in quibus requiescere debeat, praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat, nondum stravit
Abbreviated transcription (Latin):
petro p̾mittit᷑. q frigus erat. i staus ad prunas eale¬
faciebat se. Iam nainq uitꝰ acaritatis calore torpu¬
erat ⁊ admorem p̾sentis uite quasi ad ꝑsecutorum
prunas infirmitate estuante retalebat a qualttate
quoq temporis finis expͥmit᷑ actionis: sic̃ non redi¬
turis adueniam ad tͣdicionis ꝑfidiam nocte uidas
exisse ꝑ hibet᷑. cum egrecliente illo ab euangłista
Hac nocte repetunt aniniã cuã abste. anima
qͥppe que ad tenebras ducit᷑ ũ indie repote sed
in nocte memorat᷑. hinc est quod salomon qͥ sapien¬
cam ñ ꝑseueratutꝰ accipit: insomnis hanece nioe¬
cerac copise. descrsbit᷑. ł line est qd̾ angłi ad abraham
meridie ueriunt punituri autẽ sodomam ad eam
uenille uesꝑe memorant᷑:¬

Expanded text:
Petro praemittitur quia frigus erat, et stans ad prunas calePetro praemittitur quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se. Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad majorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas, in firmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis, finis exprimitur actionis; sicut non rediturus ad veniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egrediente illo ab evangelistaHac nocte repetunt animam tuam abs te . Anima quippe quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorant
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Intueri libet quomͦ sacra elequia in exor¬
diis narracionũ qualitates exp̃munt t̾minosq cau¬
sarum. aliquando namq aposicione loci aliquan¬
do a positicione corporis. aliquando aqualitate
uentura accione subiciant apostcione qͥppe locorum
diuina scriptura expͥmit subsequenciũ merita fi¬
nes q causarum: sicut de ifrł dicit quia uerba dnĩ
in monte audire ñ potuit sed p̾cepta incampestrib
accepit. Subsequentẽ nimirum insirmitatẽ popłi
indicans quia ascendere ad sũma ũ ualuit. sed se
tis sedet. stautem se uidisse manifestat. Stare qͥppe
adiuuantis est. Et recte stare cernit᷑: qui inbello
quens demonstrat᷑. sicut euangłista eũ p̃dicante dño
nullos tunc ex uidea credituros diceret. p̾misit di¬
cens. Hyeiis autẽ erat Scriptum namq: Abnnda¬
bit malicia. refri gescet carteas uiul torum. Iccirto
gͦ hyemis curauit tempus expͥuere: ut ineẽ auditoꝵ
cordib malicie frigꝰ indicaret. ł inc est qd negaturo

Expanded text:
is. Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimunt terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, ali quando a qualitate ventura actione subjiciant. A positione locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum: sicut de Israele dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit; subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, quia ascetis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat. Stare quippe adiuvantis est, et recte stare cernitur, qui in bello quens demonstratur, sicut Evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Iudaeis credituros diceret, praemisit dicens: Hyems autem erat. Scriptum namque vit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod negaturo
Abbreviated transcription (Latin):
tum÷ altare det̾ra facietis mͥ. Altare de t̾ra deo
facere est in incarnacionẽ mediatoris sperare
Tunc quippe adeo nr̃o ituniꝰ accipit᷑ quando inho
altari nr̃a humilitas idest suꝑ dñice incarna¬
cionis fidẽ posuerit qͥc qͥd oꝑatur In altari gͦ de
traob latũ munꝰ ponimꝰ: siactus nr̃os dnĩce in¬

Expanded text:
tur: Altare de terra facietis mihi . Altare enim de terra Deo facere, est in incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo munus nostrum accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est, super Dominicae incarnationis fidem, posuerit quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
tam n ipsa nr̃a ꝯtemplacio designaturo Inqua
nos ascendimꝰ ut adea que ultra infirmitater
nram suit iudenda subleuem̃ s inhanc dñs des¬
airise sensib apte sitam̃ in illo dici uł parum uł ali¬
qo potest quiunus semꝑ udera intellegi partici¬
pate ũ potest. i tam̃ asius fidelib participati dr̃
cum meuis substancia pars nullatenꝰ ad mitatur
Sutiqquia hunc ex pͥmere ꝑfecto sermone non pos¬
sunaꝰ humanitatis nr̃e modulo quasi in fancie
imbecillicitate p̃pediti eum.¬

Expanded text:
tem nisi ipsa nostra contemplatio designatur, in qua nos ascendimus ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? Sed in hunc Dominus desnostris sensibus apeens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum
Abbreviated transcription (Latin):
dicis ꝓtinꝰ usq ad senrenciam enipit: tantoq hunc distucłiꝰ
ptulit qnͣto ei se suꝑbia ĩmoceraciꝰ erȩxit. & qi enumerando bo¬
nadixt inquib sibi placuit: enum̃ata mala in quib sauiet

Expanded text:
 ad sententiam erupit; tantoque hunc districtius  ad sententiam erupit; tantoque hunc districtius perculit, quanto ejus se superbia immoderatius erexit; et quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus ferir
Abbreviated transcription (Latin):
lans landes suas tacit᷑ clamat. Non nunqͣm uͦ ad tantam elatio¬
nem inens lucit᷑ ut in co qd̾ tumet eciã ꝑ ostentacionem locutio¬
nis effrenet᷑: s tanto faciliuis rina seguitur. qnͣto apudse qͥs¬
q impudencitiꝰ eraltatur. Hinc enĩ scnptũ ÷ Ante rumam
exaltatur cor. hunc ꝑ danielem dr. In aula babilonis deam¬
bulabat rex: respondit ꝙ &e aut. Nonne hec ÷ babylon magna
qm ego eclificami indomũ regni. in tolore fortatudins mee. in
gla decorisimei: Scd hunic tumorẽ qmͣ ꝯcita uindicta rep̃sent.
alco aduinꝗt dicens. Sum adhue seimno esset inore regis: uox de
celo ruit. Eibi dr̃ nabuga donosor rex. Regnum tuũ transĩt a
te. & ab hõib te eicent. & ꝯbestiis & fers erit habitacio tua
fenum qł bos comedes: & septem tempora ĩmutabunt᷑ suꝑ te.
Ecre qr tumor m̃tis usq ad aꝑta u̾ba se ꝓtulit. paciencia ui

Expanded text:
lans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elatiolans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque imprudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor . Hinc per Danielem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex; responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis mea decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protul
Abbreviated transcription (Latin):
te se concurit. eo addicendo ꝯfunclit. & cũ tranqͥllitateis dulcadinẽ
amisent. nichil hanc nͥ ex ꝑturbatione subseqũes meror pascit.
Tristicia qꝙͦ ao auanciam diniat᷑: qi dum confusum corbonũ leticie
insemet ipso int᷑ amisent: Uñ consolari debeat foris q̃rit. & tanto mag̃
ext̾iora bona adipisci desid̾ait. qͣnͣto gaudiũ ũ ht̃ ad qd̵ intrinsecus
rocurtat. Post hec ni: duo carnalia uicia. id ÷ uentris ingluiuies:

Expanded text:
cendo confundit, et cum tranquillitatis dulcedinem amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit, et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurrat. Post haec vero duo carnalia vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpagatur. Ne luxuria: cecitas m̃tis. ĩ consid̾acio. incostancia
p̃cipitacio. amor sui. odium dei. affectus p̃sentis scłi. horror añ
tione iungit᷑: ut ñ nisi uñ de alt̾o ꝓferatur. Ptima namq
suꝑbie soboles: manis ÷ gła. Que dum opplsam mentẽ corrupe¬
rit inuidiam gignit: ꝙ nimirũ dum uani nõĩs potenciam
appetit. nequis hanc aliꝰ adipisci ualeat tabescit. Inuidia qͦ
iram geñat: qr qͣnͣto int̾no liuoris uuln̾e animꝰ sanciat᷑. tan

Expanded text:
propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horror autem ut nonnisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto interno livoris vulnere animus sauciat
Abbreviated transcription (Latin):
dice ꝓferiuntur. scilicet in anis gła. ĩ iudia. ira. tristicia. auari¬
cia. uentris ingluciues. luxuria. Namq his .unͭi. uiciis su¬
ꝑbie uos captos doluit: ideo redemptor ñr ad spiritale lib̾atio
lib uiciis. alia uicioꝵ pullulant germina. Nam de ĩanigła
ĩobediencia. iactancia. hypocrisis. ꝯtenciones ꝑtinacie. p̃sum¬
ptie discordie. & nouitatũ p̃sumptiones oriunt᷑. De inuidia.
odiũ. susurracio. detractio. exultacio in adu̾sa ꝓximi. afflictio
indignacio. blasphemie ꝓferunt᷑. Ne tristicia: malicia. rau¬
cor. pusillanimitas. desꝑatio. torpor circa p̃cepta. uagacio mẽ¬
tis erga illicita nasct̃. De auaricia: ꝓdicio. frauis. fallacia. ꝑ¬
uiria. inquietudo. uolencie. & ꝯtra mĩam obdurationes cor¬
cdis oriunt᷑. De uentris inglune: mepta leticia. scurilitas.
ĩmunclicia. multilequium. ebitudo sensus eͥca intelligenciã

Expanded text:
dice proferuntur, scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaridice proferuntur, scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. Nam quia his septem vitiis superbiae nos captos doluit, ideo Redemptor noster ad spiritale liberatiolibus vitiis alia vitiorum pullulant germina. Nam de inani gloria, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio indignatio et blasfemie proferuntur. 13 De tristicia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa precepta et uagatio mentis erga illicita nascitur. 14 De auaritia proditio, fraus, fallatia, periuria, inquietudo, uiolentia et contra miseriam obdurationes cordis oriuntur. 15 De uentris ingluuie inepta letitia, scurilitas, immunditia, multiloquium et ebetudo sensus circa intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sum uͦ reatu culpe deprimim᷑: ad d̾rn leuare cordis nr̃i faciem¬
monem̃ uerenur. Pum enũ nulla bonoꝵ oꝑum confidencia ful¬
cit᷑ intueri sumina mens crepidat: qr ipsa se consciencia actusat.
Cum uͦ iam penitencie lam̃tis culpa liluit᷑. et sic ꝑpetrata plangũ¬
tur ut plangenda minime ꝑpetrent᷑: magna in ñite filucia.
nascitur. et ad conspicienda suꝑne retribͣtionis gaudia cordis
Nom̃ib oꝑib tuis memorare nouissima tua: crimina. uii¬
tis uite desid̾iis contradicit. & pene mortuum se considerat:
qr se moriturum minime ignorat. ꝑfecta eñi uita÷: mor¬
tis imitacio. Quam dum iusti sollicite custediunt: culpaꝵ
laqueos euadunt.
adix cuncti mali suꝑbia ẽ: scriptura attestante
qͣ dr̃. Inicumi oĩs pẽcci suꝑbia. pͥma autem eiꝰ soboles:
inanis gła. septẽ nimirũ pͥncipalia uicia de hac uirulenta ra¬

Expanded text:
cum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare cordis nostri facicum vero reatu culpae deprimimur, ad Deum levare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur ut plangenda minime perpetrentur, magna in mente fiducia nascitur et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in tis vitae desideriis contradicit; et pene mortuum se considerat, quia se moritorum minime ignorat. Perfecta vita est mortis meditatio; quam dum justi sollicite peragunt, culparum laqueos evaadix cuncti mali superbia est, Scriptura attestante qua dicitur: Initium omnis peccati superbia . Prima autem ejus soboles inanis gloria. Septem nimirum principalia vitia de hac virulenta ra
Abbreviated transcription (Latin):
solliatꝰ metut. eo distaietꝰ hoc qd̾ in se ab alio delinquit᷑ abhorrescit.
aĩe q̃ubet euspa polluit: seruat᷑ uͦ contra ꝑximum dolor occiclit
Menti namꝙ ut glacłiꝰ figiticr: &e mucrone illius ipsa iuscer̃
odilta ꝑforant᷑: qui scilicet a tranfixo corde. si priꝰ non edueitur
ni salutis medicamina neq̃unt. nͥ ferrum a uulnie añ subtra
ur̃a. huic constitutioni postulationis conclicionem pietatis po¬
suit dicens climicte nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittimꝰ
debatorib nr̃is: it ꝓfecto bonum qd̃ a deo ꝯpuncti petimus. ħ
nos phibita mala cõiititimus. nec eaq̃ in nos ꝯmissa ft̃ ex ꝓprio
xelo retinemus. Graui mens nr̃a orationis sue tp̃r confusione
depͥmitur sihanc aut sua adhuc oꝑatio inqranat. aut al iene ma¬
licie seruatꝰ dolor accusat. Nam sicut ꝑ corporis faciem hõib:
ita ꝑ int̾iorem imaginem deo noti atq conspicabiles sumus

Expanded text:
sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde si prius non educitur,ni salutis medicamina nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahvestra . Hinc constitutioni postulationis conditionem pietatis posuit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, honos pzelo retinemus. Gravi mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, ut alienae malitiae servatus dolor accusat . Nam sicut per corporis faciem hominibus, ita per interiorem imaginem Deo noti atque conspicabiles sumus;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie militant: licet aliqñ speciem humilitatis assumens:
semet ipos tñ celare in õib nequaqm possunt. qr eoꝵ suꝑbia
diu latere ñ sustinens. ꝯex alla tegitur. ex alia actione nudat᷑.
Qui uero sub rege humilitatis muilitant: semꝑ pauicli. atq ex
om̃i latere curcunspectiadu̾sum iacula elationis pugnant. &
qͣi ꝯtra uemientes ictus solum magis in suo corpore. occłm eusto¬
diunt. dum in semet ip̃is principaliter humilitatem tuentur.

Expanded text:
superbiae militant, licet aliquando speciem humilitatis assumant, superbiae militant, licet aliquando speciem humilitatis assumant, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione nudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
timore transcend̾e. societatem hoĩum alta elacione transire. ac
se se & ꝯtra potenciam ꝯditoris engere. sicut de eis ꝑ psalmistã
dr̃ Transierunt in dispositione cordis. cogitauert̃ a locuti sunt
nequicias. i niqͥtatem in excelsum locuti st̃. Iste ad sputa. ad pal¬
mas. ad colaphos. ad spineain coronam. ad crucem. ad lanceam atp
mortẽ ueniens: m̃bra sua admonet dicens. Siqus mͥ ministͣt:
me sequat᷑. Quia gͥ redemptor nr corda regit humilium &
mortis auctor uex ẽ suꝑboꝵ: aꝑte cognoscimꝰ qd̾ eudentissimũ¬
signũ repboꝵ suꝑbia ÷ at econtra humilitas electoꝵ. Cum gͥ
qm quisq hãt cognoscitur: sub quo rege militet inuenitur.
Inusquisq eñ qͣi quendam titulum portat oꝑis: quo facile
ostendat sub cuiꝰ seruiat potestate rectoris. Unde & ꝑ euan¬
głium d̃r. Ex fructib eoꝵ cognoscetis cos. Qui gͦ sub rege

Expanded text:
tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam Conditoris erigere, sicut de eis per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitatem in excelsum locuti sunt . Iste autem ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam et mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et mortis auctor rex est superborum, aperte cognoscimus quod susuperbia est, at contra humilitas electorum. Cum igitur quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. Unde et per Evangelium dicitur: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui ergo sub rege
Abbreviated transcription (Latin):
pestem aucliamꝰ cuncti: qd̾ magistros u̾itas docet dicens
Discite ame: qr mitis sum & humilis corde. Ad hoc nãq
unigenit᷑ dei filiꝰ formam humilitatis nr̃e suscepit. adħ
ĩuisibilis ñ solum uisibilis. s eciam despectus apparuit.
cendam is qui sine estimatione ẽ maguꝰ. usq ad passionẽ
fc̃s ÷ ꝓuus: Quia eñi originem ꝑdicioni nĩr se p̃buit su¬
ꝑbia diaboli: instrum̃tum redemptionis nr̃e inuenta ÷ humi¬
litas dei. Hostis quippe nr int̾ oĩa conditus. idcri supra oĩa
uoluit elatus: redemptor aũ nr magnus manens supͣ om̃ĩa
fieri int̾ om̃ia dignatus ÷ ꝑuus. s melius & elacionis cau¬
sam deteguus. & fundam̃ta humilitatis aꝑimus. si breui
ꝯmemnoratione ꝑstungius quid mortis actor. quid uite con¬
ditor suadeat. Ille nichil aluid m̃tes sibi subditas docet.
quam celsitudinis culmen appetere. cuncta equalia mentis

Expanded text:
pestem, audiamus cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « pestem, audiamus cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; cendam is qui sine aestimatione est magnus, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus: Redemptor vero noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae suadeat Conditor. Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
erectio inicessũ. rancor ĩ responsione. Noꝵ mens semꝑ ÷ ad
irrigandas ꝯtumelias ualida. ad tołandas infirina. ad obedi¬
debet & pͥualet ignalia. ad ea aũ q̃ fac̾e nec debet nec pͥualet
ꝑata. Hec ineo qd̃ sponte ñ appetit. nullis exhortationib
flestitur ad hoc aũ qd̃ latent̾ desid̾at q̃rit ut cogatur. q
dum metuit ex desid̾io suo uilescere. optat nim in ipsa uolũ¬
tate colerare. Igit᷑ qr humanos animos alit̃ temꝑtan ex reb
carnalib atq alit̾ exspititalib diximꝰ. aucdant illi. oĩs calb
post miracula dr̃. Nescio uos unde sitis. discedite a me ões
oparii miqͥtatis. Qursumq alit̾ temptari p̃latos. & aliter
sublitos p̃fati sumus. Audiant illi ꝯde accepta potestate
suos in q̃relam ꝓsiliunt. ħ qd̾ murmuranti ppło moysi. &
aaron uocib respondet᷑. Non ꝯtra nos ÷ murm᷑ nr̃m: sed
ꝯtra dñm. Nos enim quid sumꝰ: Contra huiꝰ langoris¬

Expanded text:
erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obedidebet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: Omnis caro s; discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Rursumque aliter tentari praelatos, et aliter subditos praefati sumus. Audiant illi, cum de accepta potestate suos in querelam prosiliunt, hoc quod murmuranti populo, Moysi et Aaron vocibus respondetur: Non contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum; nos enim quid sum
Abbreviated transcription (Latin):
qñ asꝑe agitur: sepe ao querele uoces de hac ipsa asꝑitate.
ꝑsiliunt. sum uͭ eos magistri sui blande p̃ueniunt de ipsa
humilitate qua p̃uenti st̃ grauius puniant᷑ inclignat᷑: &tã¬
to eox m̃es uastꝰ accendit᷑. qͣnͣto ꝯsideratꝰ infurma iudicatur.
hi nimitum q humilitatẽ que u̾ͥtutum mat̾ ÷ nescunt usum
sui laboris ꝑclunt. eciã si qͣbona sint q̃ oꝑari uideant᷑: q surgen¬
tis fabrice robusta celsitudo ñ figitur q̃ nequaqͣm ꝑ fundañti
fortiturinem in petra solidat᷑. Soli gͦ ruine crescit qd eclificãt:
qui añ molem fabrice humilitatis fundamina ñ ꝓturant.
¶obene ab intimis ꝓclimꝰ: si paucis in ext̾iorib ostendanus
Qunctis namq suꝑba apud se cogitatione tum̃tib inẽ cla¬
mor in locutione.: amaritudo in silencio. dissolutio ĩ hilarita¬
te furor intristicia. in honestas in actione. honestas u̾imagine

Expanded text:
quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt; cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de ipsa humilitate, qua praeventi sunt, gravius indignantur, et tanto eorum mens vastius accenditur, quanto consideratius infirma judicatur. Hi nimirum, quia humilitatem, quae virtutum mater est, nesciunt, usum sui laboris perdunt, etiamsi qua bona sunt quae operari videantur; quia surgentis fabricae robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur. Soli ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant, quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superba apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ei qui qͣiͣ iure rep̃henditur. ẽẽ se conmissos dolent. Sicq dũ ꝯtͣ
rectorem suꝑbunt. eciam ꝯtͣ iudicia conditoris intumescunt.¬
&̾ dum pastoris uitã duudicant: ip̃ãm qͦs sap̃iãm oĩa dis¬
ponentem impugnant. Sepe aũ rectoris sui dictis ꝓterue
obinant: & eandem uocis suꝑbiam lib̾tatem uocant. Sic qͥ¬
ppe elacio se qͣi ꝓ rectituline libertatis obicit. sicut sepe ti¬
mor ꝓhumilitate supponit. Nam sicut pleriq reticent ex
timore. & tñ tac̾e se estimant ex humilitate: ita ñ nulli lo¬
quunt᷑ ꝑ impacienciã elationis. & tñ loqui se creclunt. per
lib̾tatem rectiudinis. Aliqñ aũi subditi ꝓterua q̃ senciunt
nequaqiͣ ꝓdunt: & hi quoꝵ loqͣcitas uix compescitur. ñ nun
qm ex sola amantudine intimi rancoris obticescunt. Qui ꝑ
indignantes eciã responsionis ñba suspendunt. Cum his̃

Expanded text:
quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se existimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt, et hi qquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt: qui per indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his
Abbreviated transcription (Latin):
meliore mnanit hos subtuo regmine ñ delisset. Quisꝙ mox
¶ na & mnox m̃tis tranqͥllitas in iram u̾titur: q dũ cunc¬
tos despicit. dum sensum uitamq oĩum sine modatione
rep̃hendit tanto irrefrenatiꝰ se in iracundiam dilatat.¬
qnto eos qui sͥ ꝯmissi st̃ esse sibimet ĩdignos putat.
At ꝯtra cum subiectoꝵ cor suꝑbia instigat: ħ sũmoꝑe ag̃e
nitit᷑ ut sua acta ꝯsiderare. fundit᷑ negligant. & semꝑ
tacitis cogitationib rectoris su iuclices fiant. Qui dum ĩ
illo qd̾ rep̃hendere debeant importune respiciunt: insemet¬
ip̃is qd̾ ccengant nunqͣm uident. Unde & tanto atrocius
ꝑeunt qͣnto a se ecculos aũtunt: qr in hiii uite itin̾e ostendẽtes
cortiiunt: dum alibi intencdunt. & quidem peccatores se asse¬
runt: nec tñ tm̃ ut tam noxie in regimine ꝑsone traderentur.
& dum eiꝰ frcã despiciunt. clum p̃cepta ꝯtempnunt: ad tantam
usq insatuam deuoliunt᷑. ut d̾m res humanas curare ñ estimẽt.

Expanded text:
s hos sub tuo regimine non dedisset: ejusque mox Unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur, quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatiquanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment,
Abbreviated transcription (Latin):
que lactabant uitulos uinxerunt ad plaustrũ. utcu¬
losq earum clauserunt domi. & posuerunt aream.
dei suꝑ plaustrũ. Et paulo post. Ibant indirectum
uacce ꝑ uiam que ducit bethasamuis ⁊ itinere uno
gradiunt᷑ ꝑ gentes ⁊ mugientes. Cum det̾ra philis¬

Expanded text:
quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
duorum hominũ facia memoramꝰ. Moy ses nanq
loquente uocatꝰ est. ut eripiende omĩ isrłitarum¬
multitudini p̃ẽẽt s quia apuo se mente humilis
extiat: oblatam ꝓtinus tanti regiuus głam ex¬
pauit moxq ad in airmitatis patrocium recurrit
dicens. Osecto dñe ñsum eloquens abheri ⁊ nudiꝰ¬
tuus ex qͦ cepisti loqua ad serimũ tuũ tardioris ⁊ imi¬
peditioris lingiie facꝰ sũ. Et se postposito. alium de¬
poscit dicens. Mitte quem missuiꝰ es. etiam cũ aue¬
tore lingne loqͥt᷑. metanti reginunis potestatẽ suscipi¬
at elingiem se causat᷑ ẽẽ. Pauleis ꝙͦ di uinttꝰ fuerat

Expanded text:
duorum hominum facta memoremus. Moyses namqueduorum hominum facta memoremus. Moyses namqueloquente vocatmultitudini praeesset. Sed quia apud se mente humilis exstitit, oblatam protinus tanti regiminis gloriam expavit, moxque ad infirmitatis patrocinium recurrit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens; ab heri enistertius ex quo coepisti loqui ad servum tuum, tardioris et impeditioris linguae sum factus . Et, se postposito, alium deposcit, dicens: Mitte quem missurus es . Ecce cum auctore linguae loquitur, et ne tanti regiminis potestatem suscipiat, elinguem se esse causatur. Paulus quoque divinitus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
quanto ad cunctas lacius relaxaret. s qr ñ nunqmͣ
oum sumoꝵ ÷ qd obediencia aliꝗͣdo si de suo ali qͥd
habeat nulla ÷ aliqnͣdo ant̾ side suo aliqͥd non habe¬
Nt i minima ham cum huuis mundi successus
p̃cipti᷑ cum locus suꝑior imperat᷑. is qͥ ad ꝑcipien¬
cia dirigit qui desid̾io adꝑcipienda huiꝰ uite ꝓs¬
pera libidini ꝓprie ambicionis seruit. Rursum cum
mundi despectus p̃cipit᷑ cum ꝓbra adipisci &. contu¬
melie iubent᷑: nsibent᷑ hec & ex semet ipso animꝰ
appetat obediencie sibi meritum minuit. qui ad ca
que uihac iuta despecta sunit inuitꝰ uolensq descen¬
oit ad detͥmentũ quippe obediencie ducit᷑ cũ mentẽ
sua uiota comittant᷑. Debet gͦ obediencia ⁊ inadu̾sis ex
suo aliguis habere irursum imꝓsperis exsuo aliqͥd
om̃im᷑ ñhabere Quatiiꝰ. ⁊in adu̾sis tanto sit głosior
uirtutis pondus meluis ostendimꝰ si celestis patͥe¬

Expanded text:
quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nonnunquam quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nonnunquam um est quod obedientia aliquando, si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando autem, si de suo aliquid non habeat, minima. Nam, cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is, qui ad percipientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera, libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur cum probra adipisci, et contumeliae jubentur, nisi haec et ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, qui ad ea, quae in hac vita despecta sunt, invitus nolensque descendit. Ad detrimentum quippe obedientia sua vota comitantur. Debet ergo et obedientia in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior virtutis pondus melius ostendimus, si coelestis pat
Abbreviated transcription (Latin):
dientes renuinerat ñ relinquitꝰ Sciendũ uͥ est
quia minꝗͣ ꝑ obedienciam malũ fieri: aliquando
aut̃ debet ꝑ obedientiam bonũ qd̾ aget᷑ int̾mitt
Neq erũ mala inparadiso arbor extccit. quã ds ho¬
mini ne corrtingueret utt̾dixit s ut ꝑ melius obe¬
diencie meritũ homo bene coridit᷑ cresceret. dignũ
fuerat. ut hunc etiam abono ꝓhiberet. Quatiuꝰ
tanto ueruis hoc qd̾̃ ageret uirtus e̾et: quato ⁊
abono cessans. auctori suo se subditũ huimiliꝰ cobibe¬
ret ẜ notandũ qd̃ illie dr᷑. Exorĩ liguio paradi sy
edite deligno autẽ sciencie boni ꝙ mali netengertaᷤ
Quienĩ abuino quolibet bono subiectos uedat. rieices¬
se est ut multa condetlat: ne obeclientis meus fundi¬
cus intereat si ab onis om̃ib penitꝰ repulsa ieiuuat
Oñs aut᷑ paradisi arbores adesum dñs concessit cu m
ab una ꝓhibuit ut creaturam suã quam nolebat
extirigui s ꝓ hiberi tanto facilius ab una restring̾et

Expanded text:
nerat, non relinquit? Sciendum vero est quia nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit, sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret,
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. qr ꝑ uictimas aliena caro ꝑobeclienciã uͦ uolun¬
tas ꝓͥa mactat᷑. T̃anto gͥ quisq diũ cieuis placat: qñ¬
to anͣte ocłos eiꝰ repressa arbitrsi sui suꝑbia gładio
p̃cepti se inmolat. Qo contra ariolandi peccatũ in¬
obediencia dt̃: ut quanita sit uirtꝰ obedientie demonꝰ¬
tret᷑ Ex adu̾so gͦ meliꝰ ostendit᷑: qͥd de eiꝰ laude senciat᷑
scelus idolatͥe uolle ad quiscere : sola ÷ que fidei meri
obediencie dr̃. Uir obediens loqͥt᷑ uictorias. uir dppe
obediens loquit᷑ uictorias: quia dum aliene uoi
humilit̾ sub dcmͣ. nos inet ipsos incorde suꝑaramus
Hinc in euangłio ueritas dicit ẜũ qͥ uenit ad me
ñ etiam foras. quia descendi decelo tĩ ut faciam uo¬
luntatẽ meam. s uoluntatẽ eiꝰ qui misit me. Qͥd
enĩ: Si suam faceret uoluntatem. eos qͥ ad se ueni¬
unt repulset eꝰ auis autẽ nesciat qͦd uoluntas silũ
apatris uolunt. & non discrepet: S qm̃ pͥmus hõ¬

Expanded text:
obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur quid de eius laude sentiatur. scelus ydolatrie nolle acquiescere," sola est que fidei meritobedientiae dicitur: « Vir obediens loquitur victorias . » Vir quippe obediens loquitur victorias, quia dum alienae voci humiliter subdimur, nosmetipsos in corde superamus; hinc in Evangelio Veritas dicit: « Eum qui venit ad me non ejiciam foras, quia de coelo descendi, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Quid enim? si suam faceret, eos, qui ad eum veniunt, repulisset? Quis autem nesciat, quod voluntas filii a patris voluntate non discrepet? Sed quoniam primus ho
Abbreviated transcription (Latin):
puucrt s tusicuere bethsmns tendieiꝰ cũ uram ret¬
rpnquur gadierttes ad iucina etroris latera nec ꝓ as¬
fretu pignoꝵ declinanĩ. Sic namq sic neccesse ẽ. itt in¬
seccdoro sebeant. qui sacre legis ugo subpositi. iam
hoc qd ꝓ pinquoꝵ hercessitatib condolent. acepto
mentẽ nr̃am tenere debent. s flectere non debet
nehec ead̾ meris si afflectu ñ tangit᷑ dura sit: aut
plus tecta si iuflectitur remissa:¬

Expanded text:
uare. Sed tunc vere Bethsamis tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Sic namque, sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coeptomentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens, aut si affectu non tangitur, dura sit, aut plus tacta, si inflectitur remissa
Abbreviated transcription (Latin):
reus. mala honiũ ⁊ ꝑsuam pacienciã tolerat ꝙ ꝑ
eoꝵ quandoq conu̾sionẽ relaxat. Cũ duras atq insen¬
sibiles mentes respecit. mͦ eas itunis. mͥ uerberib mͥ
reuelacionib terret. ut que pessima securitate
Suruerant salubri tuore mollescant. Quatinꝰ ut sero
riaant ⁊ hoc ip̃m saltẽ qd̾ dui expec̾tati suut. erubes¬
cant scit enĩ dñs qi extrema uite nt̃e plus iudicat
uecires electos suos infine sollicitꝰ purgat. Hinc gͦ
impensius uitimis nt̃is iniugilat: quanto inipsis pen¬
dere inicia utte sequentis pensat:¬

Expanded text:
s, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitus purgat. Hinc ergimpensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis impendere initia vitae sequentis pensat
Abbreviated transcription (Latin):
cinante corrumpit᷑. Quam uidelicet potenciam
bene regit. qui & teuere eam nouit iimprignare
Bene banc regit. qui scit pillam suꝑ culpos grigi
snt cũ illa ceteris equalitate comporii ł lumatia ĩ¬
enĩ mensp lerunq extollit᷑ etiã cũ nuilla potestate
fulcit᷑ Quanto magis in altũ se erigit cũ seei etiã
potestas ad ungit: Quam tar̃ potestatẽ recte
dispensit qui sollictte nouerit & sumere. ex illa
qd abiuuat expugnare qd̾ temptat ⁊equalẽ se¬

Expanded text:
ant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Quam enim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem certe dispensat, qui sollicite noverit sumere ex illa quod adjuvet, et expugnare quod tentat, et aequalem se
Abbreviated transcription (Latin):
mster dicit genciũ facti sumus paruuli uine¬
dio uestrũ huns discipłos admonens ait. Suꝑiores
sibi inuicem arbitrantes Nam qͥa inquus qruis¬
Q i a teriore sc omine quẽ cogitat putat ediu̾so iust
auoet ut supiorẽ que libet ꝓrimũ attendat a hoeie
duu alii se att humilut iret alt inelaciori ẽ. bene

Expanded text:
m dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens, ait: Superiores sibi invicem arbitrantes. Nam quia unusquisque iniquus inferiorem se omnem quem cogitat putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alte