comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ iere ꝑacto uiditio ampliorẽ
głam sue claritatis d̃s mo̾strabit
electis. Si ꝙ̃ mouet ꝙ opꝰ sit sp̃i¬
b defunctoꝵ corꝑa sua in resur¬
restione reciꝑe si eis põt sine cor¬
porib summa bĩtudo p̾brdifti¬
cił qd ẽ. nec pt̃ a nobis ꝑ fc̃e dif¬
finiri: s tñ dubium nori ẽ. ⁊ rap¬
tam acarnis sensib hoĩs m̃tem.
⁊ pꝰ mortem ip̃a carne deposita nõ
sic uid̾e̾ posse in ꝯmutabilẽ słam¬
trandi quo recardatur quodãmͦ
ne intota intentione ꝑgat in
illud summũ celum donec ille
apetitꝰ ꝯ quiescat. Porro si tale
sit corpꝰ cꝰ sit difficiis ⁊ gͣuisam¬
ministratio. sit̃ ħ caro q̃ corrũ¬
ꝑttur młto mag̾ au̾titur mẽs
ab illa uisione summiboĩ. ꝓm̃

Expanded text:
35: Peracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo prio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post mortem ipsa carne deposita non sic videre posse incommutabilem subtrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens a
Abbreviated transcription (Latin):
latenꝰ eẽ pt. Est a aliquis bonꝰ cari¬
tatem hñs. s ad huc quodã cupi¬
ditacis affectu amãs ħ sclaria.
Tas existens subita morte oppͥmit᷑
Ergo pꝰ hanc uitam ab illo pͣgabr᷑.
uitam dimiti. Si u̾o de pena pcti
allud intelligi uoluisẽt auctores. sͣ
ta pꝰ hanc uitam restet.¬

Expanded text:
t. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimituergo post hanc vitam ab illo purgabitur. vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur ta post hanc vitam restet
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmaculatus: iam pꝰ pect. ñ ualeat
fĩ carnał copła absq libidinosa
ꝯcupiscentia q̃ semꝑ uicium est
⁊ ⁊̃ culpa nisi extusetur ꝑ bona
ꝯuigii. Inꝯcupiscentia gͥ ⁊ libi¬
dine ꝯcipr caro formanda incorpꝰ
tiosa ꝯcupiscentia polluitur ⁊ cor
fundr maculã trahit qͣ pollu¬
tur. ⁊ fit rea .i. uitium ꝯcupiscẽ¬
cie qd̃ est originale pcc̃m.¬

Expanded text:
us, jam post peccatum non valet fieri carnalis copula absque libidinosa concupiscentia, quae semper vitium est et etiam culpa nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus tiosa concupiscentia polluitur et corfunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, id est, vitium concupiscentiae, quod est originale pec
Abbreviated transcription (Latin):
in ipostasi filii ñ intrib corter
ꝑsonis. diuina natura hũanãn᷑
Sibi uniuit. Qui sensus ex tibis
totã diuinã naturã inunam
ipostasim incarnatã ẽẽ eudẽ¬
t᷑ assĩt dicens. In humanatõe
dei u̾bi ainꝰ oem. ⁊ ꝑfec̾tã im¬

Expanded text:
in hypostasi Filii, non in tribus communiter personis, divina natura humanam naturam sibi univit. Qui sensus ex verbistotam divinam naturam in una hypostaseon incarnatam esse evidenter asserit, dicens: In humanatione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tholicis doctorib. ntła p̃ue intell¬
gentie suspitione notatis ꝯsẽtumꝰ
dicentes ⁊ ꝑ sonã filii. assũpsis¬
se naturam hũam ⁊ naturã di¬
uinã humane nͦ in filio unitã
eãq sͥ unisse. ł assumpsisse. utñ⁊

Expanded text:
doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis, consentimus dicentes, et personam Filii assumpsisse naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, eamque sibi unisse vel assumpsisse. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui iniquitati tã ꝑtinati m̃te
in ħent: ut eam ñꝙyͣ relinq̃re ꝓpo¬
nant ⁊ ad bonitatem sp̃c .s. n ꝙͣ
plac malicia ꝓpt̾ se sicut piis bo¬
nitas istimmia ꝑtinatia ⁊ p̾sũp¬
tione peccat᷑. autumantes dñi ñ
oẽ tustum. Illi desꝑatione dm̃
ñ bonum existimant tollentes
in ħ turbulentissimo mniquitat̃
mari. portum cdiuine indulgẽtie
quo se recipiant fluctuantes at
ip̃a desꝑatoe ad dũt pcca pct̃is dicẽ¬

Expanded text:
et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et ad bonitatem Spiritus sanctplacet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis, dice
Abbreviated transcription (Latin):
dices ueniunt. qr ⁊ p̾cepta gn̾alia
iuendo uicerunt. ⁊ oĩb relictis.
xp̃m secuti st̃. Recte pauꝑib iudi¬
cium tribuit. qui qnͣto hinc mun¬
do magna humilitate despectis̃.
tanto tc̃ maiori culmine potesta¬
tis. ext̾sce̾t. detalib d̾r. Qui uic̾it
dabo ei sede̾ mecum introno mõ.
sicut ⁊ ego uici ⁊ sedi: c̃ pr̃e meoĩ
trono eius. Uncens dñs c̃ pr̃e in
trono sedit. qr pꝰ passionis ccam̃
⁊ resurrectionis palmã. ꝙ pr̃i ẽet
eqͣlis: oĩb claruit. Nob̾ u̾o ĩtro¬
no filii scd̾e ẽ: exeutid̃ filii pote ᷤᷤ¬
tade uidicare. Qui .ni. iudicandi
principatum ex eiꝰ uirtute ꝑcipimꝰ:
qͣuncuis trono residemus. ex hiis
dñr iudicandi alii ñ uidicandi.
Pordine iudicii ⁊ minift̾io agłoꝵ

Expanded text:
 praecepta generalia vivendo vicerunt, et omnibus relictis Christum secuti sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excrescent. De talibus dicitsedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, quasi in throno ejus residemus. Ex his adicuntur judicandi, alii non judicandi. 4. De ordine judicii, et ministerio a
Abbreviated transcription (Latin):
guentur ut ꝑeant. Qui u̾o net
fidei sacram̃ta tenuert̃. in c̾põnẽ
iudicis inse fĩ ñ audienti qr infi¬
delitatis sue tenebris p̾iudicati eiꝰ¬
ꝙ̃ despex̾ant: inuectione. redar¬
gui non mentur. Illi saltem u̾ba
uidicis audient: qui eiꝰ fidẽ saltẽ
u̾bo tenuerunt. Illi in dampnatõẽ
sua et̾ni iudicis nec ũba ꝑcipunt
qui eiꝰ reu̾entiam nec u̾bo tenus
seruare uoluerunt. ⁊ io̾ illi iudi¬

Expanded text:
guentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, qui ejus fidem saltem verbo tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo tenus servare voluerunt. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ si ita fu̾it: ñ gͥ alt̾uis sug¬
gestione prius peccauit c̃
⁊ ĩo ꝑ alium surg̾e potuit. Quo¬
diligentẽ lectorem efflagitant.
q̃ sic intellige̾ sanepossimꝰ. Nõ
dicetur hõ .s. in actum illiꝰ pcc̃i.

Expanded text:
d si ita fuit, non ergo alterius suggestione prius peccavit, cum et ideo per alium resurgere potuit. §. Quodiligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illius peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
Si n replicẽtur pcta nicħ ualet
ad salut᷑ ł ad ueniam in fine p̾ce¬
m̃dicia quia aũ pcc̃a dimissa re¬
deunt ut quib dam placet t̃ re¬
plicantur. ł si ñ redeunt eis tñ
delecis pp̃ ingͣtitudinem ita reus
piandis ĩplicatur. ac si iã dele¬
łr nich ualet ad salutẽ obtiñdã.
ã demalefcĩs poscere ⁊ mala denuo¬

Expanded text:
Si enim replicentur peccata, nihil valet ad salutem vel ad veniam in fine praecemunditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus piandis implicatur, ac si jam delemiliter nihil valet ad salutem obtinendam, am de malefactis poscere, et mal
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dolor inpñia ꝯtinue custodiat᷑:
hic semꝑ doleat. ⁊ de dolore. gau¬
deat.⁊ non sit satis ꝙ doleat. s ex
fid̾ dolcat. ⁊ ñ sẽper doluisse dołat.¬

Expanded text:
n poenitentia continue custodiatur? Sed semper doleat, et de dolore gaudeat; et non sit satis quod doleat, sed ex fide doleat, et non semper doluisse doleat.
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ orare. ⁊ alia religionis oꝑa
ag̾e nͥ m̃s ab iniquitate reuocet᷑.
Qui gͦ amalis sit m̃tem reuocat
ut ꝯmissa plangat ⁊ plangẽda
quutt̾e ñ uelit. nec satis facere
negligat.u̾e penitet. Nec i̾o ñ¬

Expanded text:
are, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo n
Abbreviated transcription (Latin):
potut. sicut in resurrectione extint.
tare potuit. s homo passibił eẽ ñ
potuit sicut fuit: ⁊ ad illam głam
ime mĩto ꝑuenire. Potuit quid̃ ꝑ¬
uenire ad illam sine nũto passionsᷤ
qr pocuit ꝯsumpta mortalitate ĩ¬
mortalitatis gła uestiri. s ñ sme
mĩto insticie ⁊ caritatis aliaꝵq
potuit in quo plenitudo uirtutũ
⁊ gr̃e non fu̾it. Nec uirtutes ei ĩ¬
cẽ potuerunt cilicio mortalitatis
induto quin ꝑ eas m̾eretur. hñsgͥ
has iurtutes scd̾ hoĩem passibilẽ
at mortalẽ. ñ potuñ mereri głã.¬
ĩmortalicatiꝰ⁊ ĩpassiblitatiᷤ. ¶ gͥ potufẽs
mortał sine m̾ito głam ĩpassibi¬
litatis ⁊ inmortalitatis. ac mani¬
festationem dei noĩs ꝯsequi. Potu¬
it tñ hoc assequi sine m̾ito passio¬

Expanded text:
in resurrectione extitit. tare potuit; sed homo passibilis esse non potuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, aliarumque potuit, in quo plenitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriammortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passio
Abbreviated transcription (Latin):
erit angłica natura nunc ã
atcendend̾ ẽ. nͥ fcã fu̾it testimo¬
niis quoꝵdã auctoritatũ: ei¬
dent̾ monstratur. angłos añ
casũ: fuisse in celo. ⁊ mn̾ corru¬
isse quosdam pp̃ sĩbiã. aliosuͦ
qui ñ peccau̾nt: illic ꝑ stitis¬

Expanded text:
erit angelica natura; nunc autem attendendum est ubi facta fuerit. Testimoniis quarumdam auctoritatum evidenter monstratur angelos ante casum fuisse in coelo, et inde corruisse quosdam propter superbiam; alios vero qui non peccaverunt illic perstitis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus ẽ ex infirmis ꝯtinetur.
n qui lux ẽ ex obscuris coap¬
tatur neq qui sp̃c ẽ ex dispari¬
humano modo exꝯpositis ds
ẽ ut in eo aliud sit . ꝙ ab eo hr̃
⁊ aliud sit ip̃e qͥ hãt s totum

Expanded text:
irtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparihumano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum
Abbreviated transcription (Latin):
łminus ꝑ fc̃e aͥd scit statim ig¬
nescitur. Tał̾q ignorantia pe¬
na pc̃ti ẽ. c̃ m̃s uitio obscurat᷑
statum ⁊ de duob bonis alt̾o ħ

Expanded text:
et minus perfecte scit, statim ignescitur. Talisque ignorantia poena peccati est, cum mens vitio obscuraturstatum, et de duobus bonis, altero
Abbreviated transcription (Latin):
s. hii qui sũ pc̃co nasc̾entur sen¬
su ⁊ intelligentia m̃tis inꝑfc̃i
exist̾ent ⁊ ꝑ accessum tꝑ̃is ĩ hiis
ꝓfic̾e̾nt usq ad ꝑfac̾tionem an
mox ꝯditi ꝑfectionem sensus
⁊ cognitionis ꝑciꝑent. Illi qui
seutiunt paruulos natos in sta¬
tura corꝑis ⁊ usu m̃broꝵ ⁊ ꝑ ac¬
cessum tp̃is ꝑfecturos ñ diffitũ¬
tur eosd̾ in exordio natiuitatis
sensu inꝑfectos exist̾e ⁊ ꝑ inter

Expanded text:
ntur, sensu et intelligentia mentis imperfecti existerent, et per accessum temporis in his proficerent usque ad perfectionem; an mox conditi perfectionem sensus et cognitionis perciperent. Illi qui sentiunt parvulos natos in statura corporis et usu membrorum per accessum temporis profecturos, non diffitentur eosdem in exordio nativitatis sens
Abbreviated transcription (Latin):
ħ gͦ persona filii susceꝑit passi
ut tota trinitas: ꝙͣ impassibi¬
lem noctͣie ẽ ꝯfit̾i. Hiis aliisc
auctoritatib ꝑ spituũ fit xp̃m
u̾e passibilem assumꝑsisse

Expanded text:
go persona Filii susceperit passibut tota Trinitas, quam impassibilem necesse est confiteri. His aliisque auctoritatibus perspicuum fit Christum vere passib
Abbreviated transcription (Latin):
nis malis .i. dolorib repleta fuit
anima xͥ: quib ip̃a ꝯpatitur car¬
ni. Nonenin dolor corporis põt
ñ dolente corꝑe põt. hos aũ huma¬
ne infirmitatis affestus. sicut
ip̃am carnem ac mortem ñ ꝯditi¬

Expanded text:
nis malis, id est, doloribus repleta fuit anima Christi, quibus ipsa compatitur carni. Non enim dolor corporis potest  etiam non dolente corpore, potest. Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem ac mortem, n
Abbreviated transcription (Latin):
ed qr ñ nlłi desersũ in passi¬
one humanitatis x male
sensisse inueniuntut. assentes
siłitudinem atq unaginem
passionis ⁊ doloris xp̃m hoĩem ꝑ¬
tulisse s nlt̾m oĩo dolorem ł passi¬
onem sensisse auctoutatũ testĩo¬
niis cos ꝯuincentes indubitabile.
faciamus ꝙ supra diximuif. Sl̾n

Expanded text:
ed quia nonnulli de sensu in passione humanitatis Christi male sensisse inveniuntur, asserentes similitudinem atque imaginem passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum testimoniis eos convincentes, indubitabile faciamus quod supra diximus. Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
actip̃ ⁊̃ calicẽ c̃ iuino. ⁊ patenã c̃
hostiis. ut ꝑ ħ sciat se accepisse
potestatem placabiles deo ostias
offerendi. Hic ordo afiliis aaron
sumpsit initi: Summos .a. pon¬
tificcs ⁊ minores sac̾dotes insti¬
tuit d̾s ꝑ moysen. qui ex p̾cepto
dei aaroñ in summũ pontificem.

Expanded text:
tiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ⁊̃ ꝑtinet offm̃ p̾cũ ⁊ recitatõ
cathecuminoꝵ nõium. Ip̃e p̾mo¬
net aures hr̃e ad dm̃. ip̃e donat
pacem. ⁊ ip̃e annunciat. Ekaũt
nrͣ ⁊ casula indieb ieuumn cõ¬
plicatur. qr quicꝙ laboris ⁊ sus¬
tinentie in hac uita tosatur. qiͣ
inleua portatur. donec indext̾̃a

Expanded text:
iam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem nitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ta. leute gͦ ex noĩe auctoris uoca¬
ti st̃. Deleni enim leurde exorti st̃
a quib in tẽplomistici sacram̃ti
mist̾ia explebantur. hii g̾ce dia¬
Ad diaconũ ꝑtinet. assistẽ sacer¬

Expanded text:
ine auctoris vocati sunt. De Levi enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diaAd diaconum pertinet assistere sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ł gͣdus uocatur. ⁊ dñr hii
ordines sacram̃ta. qr in eoꝵ ꝑcep¬
gurant ea q̃ ibi geruntur
niinib dignitatis ł officii.

Expanded text:
ordo vel gradus vocatur. Et dicuntur hi ordines sacramenta, quia in eorum percepgurant ea quae ibi geruntur. nominibus dignitatum vel officii.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝑ tinet sacram̃t̃ corꝑis ⁊ san¬
dinatur inunguntur ei manꝰe
ut in telligat se accepisse gr̃ã
ꝯsecrãdi. ⁊ caritatis oꝑa debere
ad õs extende. accipit ⁊ stolam¬

Expanded text:
tinet sacramentum corporis et sandinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse gratiam consecrandi, & charitatis opera ad omnes debere extendere. Accipit & stolam
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigand̾ eẽ q̃ fu̾it origo
⁊ iadix illius ꝑcc̃i. Quidam putãt
qnͣdam elatõem in animo hoĩs p̾¬
genesim ita dicñs. Non ẽ putãd̾¬
ꝙ hõ deic̾etur nͥ p̾cessiss ineo q̃¬
damelatio ꝯprim̃da ũ ꝑ humi¬
litatem pcci sciret ꝙ falso de se p̾
si afaciente recessĩt. It̃ in eodem

Expanded text:
investigandum, quae fuit origo et radix illius peccati? Quidam putant quamdam elationem in animo hominis prGenesim ita dicens: « Non est putand homo dejiceretur, nisi praecessis set in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se prasi a faciente recesserit. Item in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
due eẽnt ꝑsone s ut una ⁊ ead̾
eẽt ꝑ sonadei ⁊ hominis. ꝑsona
gͦ que prius erat simplec. ⁊ in
una tm̃ natura existens indu¬
ab ⁊ ex duab subsistit natis.
Et ꝑsona que tm̃ deus erat fc̃a
ẽ ⁊̃ u̾us homo subsistens. nõ
tate. nͥ tñ ꝑsona illa d dici fc̃a
ꝑ᷑. qmius dicatur fc̃a ꝑ sona ho¬
minis fc̃a ẽ igͣr illa ꝑsona ut
quib dã ꝑlacet quiddam sub¬
sistens exaĩa ⁊ carne. s ñ ẽ fc̃ã¬

Expanded text:
duae essent personae, sed ut una et eadem esset persona Dei et hominis. Persona ergo quae prius erat simplex, et in una tantum natura existens, in duabus et ex duabus subsistit naturis; et persona quae tantum Deus erat, facta est etiam verus homo subsistens non tate; nec tamen persona illa debet dici fais dicatur facta persona hominis. Facta est igitur illa persona, vel ut quibusdam placet, quoddam subsistens ex anima et carne, sed non fa
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ⁊ hoĩem głificatum. nõ gͥ¬
fides fuit petro crede̾ hoĩem illum
mori ꝙ̃ ocitł c̾nebat. s credere dm̃
eẽ qui moriebatur. nec nobis ⁊̃ fides
in hoc mẽtur ꝙ c̾ͥclimus hoĩem illũ

Expanded text:
inem, et hominem glorificatum. Non ergo fuit Petro fides credere hominem illum mori, quod oculis cernebat; sed credere Deum esse, qui moriebatur. Nec nobis etiam fides in hoc meretur, quod credimus hominem illum
Abbreviated transcription (Latin):
fidem passionis hũit cum
cum fidem passionis hũisse. ñ in eo
ꝙ cuebat hominem pati qr ħ uide¬
bat s in eo ꝙ t̾debat dm̃ eẽ qui pa¬
tiebatur. Non enim uirtus fidi e¬
rat ꝙ c̾debatur homo pati ⁊ mori.
tur d̾s cẽ qui patiebatur. uñ augꝰ.

Expanded text:
fidem passionis habuerit, cum eum fidem passionis habuisse, non in eo quod credebat hominem pati, quia hoc videbat; sed in eo quod credebat Deum esse, qui patiebatur. Non enim virtus fidei erat, quod credebatur homo pati et mori, tur Deus esse, qui patiebatur. Unde Augus
Abbreviated transcription (Latin):
mala ẽ naͣ. Cui Rendeo. ẜx uolu̾tate pcc̃m ẽ
Querit forte utrum originale
pet̾m. ex uoluntate sit. Rndeo ꝓr¬
sus ⁊ origmale pctm ⁊ ex uolũta¬
mi hominis. seminatumẽ. ut

Expanded text:
mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntami hominis semina
Abbreviated transcription (Latin):
sibilem solẽ radios suos ꝑ om̃s
dos ⁊ sinc̾os suare. Si gͦ iusibi¬
lia munda iisibilib inmũdis
ꝯtingi posst̃ ⁊ ñ inquinari. qnͣ¬
tomagis inuibiliꝰ ⁊ in ꝯmuta¬

Expanded text:
sibilem solem radios suos praedicdos et sinceros servare. Si ergo visibilia munda visibilibus immundis contingi possunt et non coinquinari, quanto magis invisibilis et incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsi uel qnͣtumc̃ polluti: inqͥ¬
nari ñ possit. Sol qͦͦ: radios¬
suos siue sitͭ pollutione effñd̾.
sr̃ loca ⁊ corꝑa ñ solum mũda
s ⁊̃ inmunda ac sordib frm̃t¬
alie res inficiuntur. soł uero
radii ĩpolluti.⁊ inꝯtamina¬
ti. ea ꝯtingentes: existunt.
Non ẽ gͥ mirandum si ẽẽntia
diuina oĩo simplex ⁊ inꝯmu¬
ni. Cum indeo ĩquit sĩt oĩa¬

Expanded text:
prosi, vel quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetaliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommuni, cum in Deo, inquit, sint o
Abbreviated transcription (Latin):
similẽ acceper̃ gr̃am. Puer gͦ ille
plenꝰ sapĩa ⁊ gr̃a fuit ab ip̃a
ꝯceptione. uñ. icr̃. recte dicit.
solum ꝓp̃ aĩam ⁊ carnẽ s ⁊̃ ꝓpt̾¬

Expanded text:
similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde Hieron. recte dicit: solum propter animam et carnem, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. yñ au. In ꝯuigali unculo si
pudicitia suatur dampnatio ñ
timetur. s iniuduali ꝯtiñcia
⁊ uirginali excellentia uirtus
munĩs amplioris expetitur. q̃ ex¬
pecita ⁊ electa ⁊ uoto oblata.iã
ñ solum capescẽ nuptias. s ⁊̃ siñ
nubant. Nube uelle dãpnabileẽ.¬

Expanded text:
e: In conjugali vinculo si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia, et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur; qua expetita et electa, et voto oblato jam non solum capescere nuptias, sed etiam si non nubatur nubere velle damnabile
Abbreviated transcription (Latin):
deat gͦ quisq sic delicta corrig̾e
ut post mortem non oꝑteat pe¬
nam tosare. Quedam. n pcc̃a mor¬
talia in pnĩa fuit uenialia ñ mox
tñ sanantur. Sepe infirmus mo¬
reretur si ñ meclicaretur. nec tñ
statim meditatꝰ sanatur. Lan¬
guet uicturus. qui prius erat mo¬
riturus. Qui ã inpenitẽs moritꝰ
oĩo moritur ⁊ et̾nałr cruciatur.

Expanded text:
ator sic delicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Quaedam autem peccata mortalia in poenitentia fiunt venialia, non mox tamen sanantur. Saepe infirmus moreretur, si non medicaretur; nec tamen statim medicatus sanatur. Languet victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
de istis eẽ sẽtiend̾. ⁊ de hiis qui ĩ
ext̾mis penit̾ẽt. S .a. tanta fu̾it
cordis ꝯtritio ⁊ delicti exꝓbratõ.
ut sufficiat ad puniend̾ pccm̃
lib̾i ab aliis penis transeunt ad
purgatorium sentiunt ⁊ gͣuiꝰ
punuintur. ꝙͣ si hit explessent
penit̾. horrend̾ ẽ .n. incid̾e ĩ ma¬
nus dei iuuentis. Ds̃ . N. c̾ sit mi

Expanded text:
 de his qui in extremis poenitent. Si enim tanta fuerit cordis contritio et delicti exprobratio, ut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad purgatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in manu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrinet᷑ ⁊ corpore. Ecce aꝑte ostẽdit̾
humanitatis noĩe aĩam ⁊ corpꝰ ĩ¬
telligi q̃ luo assumpsisse dei filiꝰ
intelligr u hoĩem siue humani¬
tatem ł humanq̃ naturã. accepiꝰ¬
se legr. Errant gͥ qui noĩe hu

Expanded text:
r et corpore. Ecce aperte ostendit humanitatis nomine animam et corpus intelligi, quae duo assumpsisse Dei Filius intelligitur, ubi hominem sive humanitatem vel humanam naturam accepisse legitur. Errant ergo qui nomine hu
Abbreviated transcription (Latin):
.s. corpꝰ ⁊ aĩam intellectualem
⁊ hoꝵ idio mata. Totꝰ n.xͦ totum
assumpsit me. ut toti m salutẽ
gratificet. Q enim in assũpti¬
bilem ẽ incurabile ẽ
u̾bi ⁊ carnis inccliantes aĩa.

Expanded text:
 corpus et animam intellectualem, et horum idiomata. Totus enim totum assumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est. Verbi et carnis mediante anima.
Abbreviated transcription (Latin):
catio.ł in obedĩa inutro admit¬
titur siue qnͣ uult sure qnͣ agit.
⁊ unꝰ ẽ ibi ꝯtemptꝰ s minor cum
inuoluntate solum pect̃ ꝯtinet᷑.
Maior u̾o c̃ uoluntati ⁊̃ oꝑatio
ad ditur. ⁊ io maius fit pecẽ. s ñ¬

Expanded text:
catio vel inobedientia in utroque admittitur, sive quando vult, sive quando agit: et unus est ibi contemptus, sed minor cum in voluntate solum peccatum continetur, major vero cum voluntati etiam operatio additur; et ideo majus fit peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
missum actione. ꝙͣ prius ad mis¬
sum erat uoluntate. Non gͥ
ꝓ aliquo alio iste fit dampnabi¬
lis actu peccando ꝙͣ añ fu̾at c̃so¬
la uoluntate delinq̃bat. Ad ħ ⁊̃

Expanded text:
missum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
officia geminamus. carnał ã ut
sensuał anime motꝰ qui incorꝑis
sensus intenditur nobis pcͤorib
ꝙ ꝯmunis ẽ. qui seclusus ẽ arõe

Expanded text:
officia, geminamus. Carnalis autem vel sensualis animae motus, qui in corporis sensus intenditur, nobis pecoribusque communis est, qui seclusus est
Abbreviated transcription (Latin):
maĩo ꝯmune c̃ pectore. recte d̾i ad
ext̾iorem hoĩem ꝑtine̾. Non enim
solum corpꝰ hõ ext̾ior deputabitur
s ad iuncta qͣdã uita sua q̃ ꝯpageᷤ
corꝑis ⁊ õs sensus iuge̾t. quib in¬

Expanded text:
mo commune cum pecore, recte dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus exterior homo deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ed q̃r sub duplici sp̃e sumi¬
tur. c̃ sub alt̾utra dotus sit e
Ut ostend̾etur totam humanam
naturã assumpsisse: ut dotam
redimiet. Panis enim ad carnem
refertur. ninum ad aĩam. qi tuñ
oꝑatur sanguinẽ in quo sedesa¬
nime aphisicis ẽẽ d̾r. I̾o gͦ in du¬
ab sp̃eb celebratur. ut aĩe ⁊ car¬
nis susceptio inxp̃o. ⁊ utriusq li¬
b̾atio in ub̾ sigcetur. Ualet .R. ut¬

Expanded text:
ed quare sub duplici specie sumitur, cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Valet e
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. dequo di qui plus collegat.
ñ hũit ampluis. nec qui minus
parau̾at hũit minus. Et l sub
dici cluo sacram̃ta s unium. qi
sub utͦqꝙ spe. id̾ sum̃r neq ttal¬

Expanded text:
Exod. 16: Qui plus collegerat, non habuit amplius; nec qui minus paraverat habuit minus. Et licet sdici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sum
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. Id̾ in cod̃. Potuit d̾s si¬
uoluntatẽ appellarit. qr di uo¬
luntas rõabilis ẽ ⁊ equissima.

Expanded text:
justitiae. Idem in eodem: Potuit Deusvoluntatem Dei appellavit, quia Dei voluntas rationabilis est et aequissima.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xp̃miresurgent quid̾ ⁊̃ ip̃i.u¬
nusquisq t̃ sua carne. s u̾c dia bo¬
lo eiusq angłis puniantur. Utr̃
uͦ ip̃i c̃ uiciis ⁊ deformitatib suoꝵ
corpoꝵ resurgant q̃ c̃ ineis gesta¬
rt̃. in requirendo laborare quido¬
pus ẽ : Non .a. fatigare nos d int̾¬
ta eoꝵ hĩtudo ł pulcritudo quoꝵ
erit cͥta ⁊ sempit̾na dãpno. Ecte ñ¬

Expanded text:
 resurgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damn
Abbreviated transcription (Latin):
Std̾o asid̾a ꝙ ñ ardore aliqno uage
succensus libidinis. ñ petulantis
forme captꝰ decor erancille ꝯtubni¬
o ꝯuigalen⁊ pꝰ hũit thoꝵ s studio
q̃rende postitatis ⁊ ꝓpagande soboł.¬

Expanded text:
st, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobo
Abbreviated transcription (Latin):
quib a defilii ł filie uing̾entur.
primꝰ hoĩm lamec duas legr̃ si¬
mł hũisse uxores ⁊ ħ in eo arguit᷑.
qr ꝓ explec̾tõe carnał uoluptatis
id fecisse ꝑ hibr̃ pꝰ ea u̾o c̃ iam pene
õs hoĩes fłis diis siurent paucis
cis deficientib. cultꝰ ⁊ noticia d̾i de¬
fic̾et. Uñ abraã iiuente ihxore
ad ancillã intͣuit. ⁊ ex ea genuit:
⁊ filie loch pr̃e ebrio use st̃. Cũ .n.¬

Expanded text:
quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis cis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. et filiae Loth patre ebrio usae s
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s cũ sit natꝰ pr̃em testatur
auctorem. cũ ex manente na¬
tꝰ ẽ non ẽ natiis ex nichilo ⁊ t̃
añ tempꝰ natus ẽ omnẽ sẽsũ
p̾tienit nascendo. hic aꝑte diẽ
ꝙͣ filus ñ ẽ natus ex nichilo.

Expanded text:
Deus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic aperte dicitur quod Filius non est natus ex nihilo.
Abbreviated transcription (Latin):
uentib iuncuntur ꝓotestas.¬
Uñ orig̃ puto inquid sane¬
qr sc̃i repugnantes ad u̾sus
istos incentores ⁊ iuncentes.
ultra sit fas illi sp̃ui q ab ali¬
quo scõ caste ⁊ pudice uitiẽdo
ustꝰ ẽ Inpugnare it̾m aliũ
hoĩem ħ a quidam putant ĩ

Expanded text:
ncuntur, potest Orig.: Puto sane quod sancti repugnantes adversus istos incentores, et vincentes, ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo, victus est, impugnare iterum alium hominem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r si ñ eẽt p̾ceptũ ut de.
ligno uite ed̾et ⁊ aliis. ⁊ ñ illo
uesc̾etur. ñ qͥd poss nõ mori: Si
sꝑ uiu̾et ñ utens illo lignogͦ
ñ erat ei ex illo ligno posse nõ
erat ci ex illo ligna Aliqͥ dñt
ꝙ si ñ fuss ei preceptum uesci¬

Expanded text:
ceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
Opus iuirtutis ẽẽ bomim usum
naturaliũ potentiaꝵ. deusu ext̾i¬
ligunt ⁊ uirtutes nicħ aliud eẽ
ꝙͣ bonos affectus. ł motꝰ m̃tis eẽ aᷤ¬
ser̃t. quos d̾s in homine fat̃ ñ hõ.¬

Expanded text:
opus virtutis esse bonum usum naturalium potentiarum, de usu exteriligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non hom
Abbreviated transcription (Latin):
bendo carnem ⁊ sanguinem: me¬
mores cẽ debemus. S caueat qͥsq
ne indigne ꝑcipiat. qr uidiciũ
manducat. Nonẽ a panis iste qͥ¬
gͥ niuer ut cotidie mẽaris acci¬
pere. Ne accedas indignus. In dig
mortale pect̃: accedit. gͦ ⁊ si sint
pct̃a cotidiana ł non sint morti¬
fera añqmͣ accedatis dimitite. de¬
bitorib ur̃is. Si dimittis dimit¬
tetut tͥ. ⁊ sͦ securus acceds Pa¬
nis .n. salutaris ẽ. ⁊ ñ uenenũ.
Si ita accedis. sp̃uałr mandu
innocentiam ad altare portat.¬

Expanded text:
bendo carnem et sanguinem, memores esse debemus. Sed caveat quisque ne indigne percipiat, quia judicium sibi manducat. Non enim est ergo vive, ut quotidie merearis accipere, nec accedas indignus. Indignumortale peccatum accedit. Ergo etsi sint peccata quotidiana, ut non sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducinnocentiam ad altare portat.
Abbreviated transcription (Latin):
trad̾e ꝙ caro primi hominis ĩ mor¬
talitatẽ in se hũit q̃ ꝑ alimoni¬
am ciboꝵ ꝯseruaretur usq ad
tp̃s sue transsonis in meliꝰ qñde
ligno uite comed̾et ⁊ fi̾et oĩo in¬
mortał. ita ut ñ poss mori

Expanded text:
tradere quod caro primi hominis immortalitatem in se habuerit, quae per alimoniam ciborum conservaretur usque ad tempus suae translationis in melius, quando de ligno vitae comederet, et fieret omnino immortalis, ita ut non posset mori
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatus ẽet: iam ñ ead̾ eẽt opera¬
tio utusq s du̾isa. S sicut in se¬
ꝑabilis ⁊ indiuisa ẽ unitas sube
natam de iurgine crucifytam
⁊ sepultam. catholici tͣctatores

Expanded text:
s esset, jam non eadem esset operatio utriusque, sed divisa. Sed sicut inseparabilis et indivisa est unitas substantiae natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores
Abbreviated transcription (Latin):
ciprianum qui ap̃ heticos ł scisma
cere dñ cos nimis detestaretur
tanta euis m̾ĩta usq ad triũphĩ
m̃ri secuta st̃. ut ⁊ taritatis qᷤ
excellebat lucc obumbratio ila

Expanded text:
Cyprianum, qui apud haereticos vel schismatcere, dum eos nimium detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a sit mulieris formatio. ñ ẽ
eis tñ tͥbuenda cãtõis potentia.
Angłi enim nłłam posst̃ c̾are na¬
turam gͦ noc formare costam ĩ
mulierẽ nec carnis supplem̃tũ
in loc̃ coste ñ ꝙ nicħ agant: ũ
aliꝙͥ c̾etur. s ñ id c̾atores st̃ sic̃
net agͥrole segetũ aut arboꝵ.

Expanded text:
facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetu
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ hãnt lib̾r arbitum.
tũ inutͣmq partem flecti nõ
posst̃. c̃ lib̾m arbit̾um ad utr̃¬
q se hãt. Uñ ier̃ intͣcͣtatu de
ꝓdigo filio dic̾. Solus deus est

Expanded text:
am non habeant liberum arbitrium, quia in utramque partem flecti non possunt, cum liberum arbitrium ad utrumque se habeat. Unde Hieron. in tractatu de prodigo Filio, dicit: Solus Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
tuet. nec aliꝙ̃ attinebit ad eiꝰ
reintegratõem utr̃ capilli ad ca¬
pillos redeant ⁊ ungues adungs
an quiccy eoꝵ ꝑierat mutetur
incarnem ⁊ inꝑdes alias corꝑoris
reuocctur curande artificis ꝓui¬
dentia neꝙ indecens fiat. Indͤcoꝵ
tuĩ ẽ si ñ dtebit.

Expanded text:
 attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; an quidquid eorum perierat, mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur; curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Indecoruturum est, si non decebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾antib nob̾
notuit sacre
pagilie tractatum circa res ł sig¬
na p̾tipue u̾sari Ut enim eg̾giꝰ
doctor augꝰ. ait inli. de doctrina
xp̃iana. Omnis doctrina ł rerũ
ꝓprie aũ hit res appellantur. q̃ nõ
ad sig̃tandũ aͥd ad hibentur. Sig¬
na u̾o quoꝵ usus ẽ insig̃tando.
in sig̾cando non iniustificando¬
.i. quib ñ utimur. nͥ aliꝙͥ sig̃¬
candi gr̃a ut aliqͣ sacrantta le¬
galia. Alia q̃ ñ solum sig̃cãt
s ꝯferunt ꝙ intꝰ ad iuuet. sit̃¬
cum eungłica sacram̃ta. Ex quo
aꝑte intelligitur q̃ ħ appellent᷑
signum ⁊̃ res aliq̃ ẽ. Qd̃ eni ufła
res ẽ ut ineodẽ aug ait omm̃o
ẽ. qr ñ adhibetur ad sig̃cand̾ aͥd.
Cumq hiis intend̾it theologoꝵ
specuło studiosa atq modestadi¬
uinam scripturã formam p̾scͥp¬
tam in doctrina ten̾e ad uertet.
Dehiis gͦ nobis aditũ adres di¬
unas aliquatenus intelligẽdas
do duce aꝑire uolentib disse¬
rendum ẽ ⁊̃ primum de rebꝰ ⁊ p̾eade

Expanded text:
siderantibus nobis, notuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum prie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , oest, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de
Abbreviated transcription (Latin):
ordia u̾o caritatis aliqnͣdo c̾scũt.
aliqnͣ deficiũt. St̃ i caritatis ex¬
dus ille disc̾uit qui ꝑabolam il
iit̾ra. ⁊ dormiat. ⁊ exurgat.
gͦ ꝑ fecta caritas sic raditata
ẽ. ud amitti neq̃at incipiens
amittitur s dũ ħtur ñ firit
hñtem. crimminałr pectare ꝙ
simł ambe eẽ non possunt. nisi
una radicitus enulsa fuit alia
plantari ñ pt. sinc cã conatur
aliquis ramos incidere. si radi¬
cem ñ ꝯtendit euellere.

Expanded text:
ordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiunt; sunt enim virtutis exdus ille discernit, qui parabolam illin terra et dormiat, et exurgat ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens amittitur; sed dum habetur, non sinit habentem criminaliter peccare. simul ambae esse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. Si superb fu̾it minist̾. cũ
diabolo ꝯputatur s ñ ꝯtami¬
fluit pur̃ ẽ ꝑ lapideum canalẽ
tnsit aqua ad arcolas. incana¬
li lapideo nicħ gen̾atur. s ortꝰ
fructus płimos affert. hñt gͥ¬

Expanded text:
. Si superbus fuerit minister, cum diabolo computatur, sed non contamifluit, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus plurimos affert. Aug
Abbreviated transcription (Latin):
transituram. s minist̾ium pla¬
ue transiturum. potestatẽ adño
in neminem s minist̾ium in
bonos ⁊ malos. Non exhorreat
columba minist̾ium maloꝵ.
respiciat dñi potestatem. quid

Expanded text:
transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ accept̃ hoĩem. Et illud ꝙ idẽ
ait in .i. de bõ ꝑ seu̾antie. Qui fi¬
deł eft inco: uam naturam hũa¬
nam c̃dit suscipiente deo u̾bo ita
sublimatam. ut qui suscep̃. ⁊ ꝙ
unius indeo ⁊ homine u̾itatem.
Si ã quis suscepit. ⁊ ꝙ suscepit
una ẽ ꝑsona gͦ natura hũana

Expanded text:
em ait in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et qersonae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eꝯu̾so. Cumq dicant illum
hoĩem ex aĩa rõali ⁊ hũana c̃¬
ne subsist̾e. ñ tñ fatentur exdu¬
ab naturis eẽ ꝯpositũ diuina
.s. ⁊̃ humana ñ illius ꝑtes esse
duas naturas. s aĩam tm̃ et
carnem.

Expanded text:
erso. Cumque dicant illum hominem ex anima rationali et humana carne subsistere, non tamen fatentur ex duabus naturis esse compositum, divina scilicet et humana, nec illius partes esse duas naturas, sed animam tantum et carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
nos saluatorẽ natũ ꝓfi nar¬
teamur. cur apł. cũ fc̃m dicat ex
semine dd̾ ⁊̃ alio loco fc̃am exinu¬
liere. c̃ aluid sit fĩ aliud nasci. A
ñ hũmano semine ꝯcreta ẽ caro
dñi inut̾o uirginis ⁊ corpꝰ effec¬

Expanded text:
nos Salvatorem natum profiteamur, cur Apostolus eum factum dicat ex semine David , et alio loco factum ex muliere; cum aliud sit fieri, et aliud nasci? Aluia enim non humano semine creata est caro Domini in utero Virginis, nec corpus effec
Abbreviated transcription (Latin):
nõluit. ꝙͥ rcũrus e passurus
pẽt cet̾is uo reuelare uoluit
c̾ti spe extiter̃. yñ quodamm᷑ iã
bĩ erant. ⁊ reu̾a.siita fuiss
poss illos dici aliquomͦ fu¬
isse bõs. alios u̾o ñ qui nesciẽt
euentũ suũ.

Expanded text:
uid facturus vel passurus esset; caeteris vero revelare voluit certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios vero non, qui nesciverunt eventum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuer̃. qr ex pcc̃o miscria ẽ. Nam
erant stulti ⁊ maligni. Io di¬
cimꝰ qr ñ erant p̾scu euentꝰ su.
nec eis dataẽ cognitio eoꝵ q̃ fu¬
tura erant fr̃ eos. Boni uͦ qui ꝑ

Expanded text:
tuerunt, quia ex peccato miseria est. Nam erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura era
Abbreviated transcription (Latin):
diuina cõcedend̃ sit ꝙ deuir¬
gine sit nata sicut dr in uirgine
incarnata. Et uid̾r utiq ñ debere
dici nata de uirgĩe c̃ ñ sit nata:
de pr̃e que enim res ñ ẽ res depr̃e
genita. ñ uidr̃ de matre nata
neres aliqua filiationis nom̃
hãt in humanitate. q̃ sslud ñ
tencat indiuinitate. Uid̾r tñ
posse ꝓbari ꝙ sit nata de uirgi¬

Expanded text:
divina concedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dicitur in Virgine incarnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata de
Abbreviated transcription (Latin):
ol ã q̃ri utr̃ om̃s in isto ae¬
re caliginoso sint. analiqͥ
qui ibi tenebantur educ̾et.
Si enĩ iusti illuc descendebãt
młto mag̃ inusti.⁊ sic̃ trad̾
auctornas t̃ iꝰto̾ edux̃. iniquos
ibi reliꝙͥ. Momordit enim in¬
fernũ ñ absorbuit.
Quidã pu¬
tant lucifer̃ mninferno religa¬

Expanded text:
aeri utrum omnes in isto aere caliginoso sint, an aliqui qui ibi tenebantur educeret Si enim justi illuc descendebant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos eduxit, iniquos ibi reliquit. Momordit enim infernum, non absorbuit. 6. Quidam putant Luciferum esse in inferno relega
Abbreviated transcription (Latin):
nocere ñ pot̾at. ad frandem
si ꝯuͣtit ut dolo hoĩem supplan¬
taret ꝙ̃ uirtute sua suꝑare neqͥ¬
ret. Ne ã fraus illius nimis ma¬
infestaretur. in sua spocie ñ ueñ
ne aꝑte cognosc̾etur ⁊ ita repel¬
letur. It̾m ne minis occulta foret
fraus eius. q̃ caiu ñ poss. ⁊ hõ simł¬

Expanded text:
nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fraus ejus quae caveri non posset, et homo sim
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ filuis dei quiẽ p̾destinatꝰ ad̾o
abet̾no. ⁊ in tp̃r collatum̃ ei per
grãm. ut ip̃e ẽs homo sit filiꝰ
dicens. Predestinatus ẽ iħx: ut
qͥ futurus erat ẜ carnem filiꝰ

Expanded text:
e Filius Dei, quia praedestinatum a Deo ab aeterno, et in tempore collatum est ei per gratiam, ut ipse eus homo sit Filius dicens: Praedestinatus est Jesus, ut qui futurus erat secundum carnem filius
Abbreviated transcription (Latin):
debo. Ĩmo io ñ ẽ maior pr̃ filio
qr equalem genuit. Originis
n q̃o ista ẽ. quis de quosit. Eqͣ¬
litatiꝰᷤ aũ qͣł aut quantus sit.
tus. quis sit. Nec c̃ d̾r filius a prẽ
genitꝰ. ostend̾r in equalitas

Expanded text:
debo: Imo ideo non est Pater major Filio, quia aequalem sibi genuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit,  aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio: ⁊ euacuata ẽ fides. Ueñ
sp̃es ⁊ desiit spes. Ita ⁊ xp̃t in quo
fuerunt bona prĩe credidit quid̾.
⁊ sꝑauit resurrectionem t̾cio die
firturam ꝓ qua ⁊ pr̃em orauit. nõ
tñ fidem uirtutem ł sꝑem hũit qr.
ñ engmatitam ⁊ specularem. s
clarissimam de ea cognitiorẽ hũit.
tam: ꝙͣ in tellexit futuram. Sꝑ¬

Expanded text:
cognitio, et evacuata est fides. Venit species, et desiit spes. Ita et Christus, in quo fuerunt bona patriae, credidit quidem et speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, tam, quam intellexit futuram. S
Abbreviated transcription (Latin):
cia aliene uxoris. ⁊ aliene rei .qͥ¬
ꝯtupiscentie ut incuangelio Si
lict̾a octidens. ed ꝙ mala sit lex.
piscẽtiam.⁊ add̾ p̾uaricatõem.
nisi lib̾et gr̃a q̃ gr̃a non sicha¬
bundabat in lege ut mneuan

Expanded text:
tia alienae uxoris, et alienae rei, quconcupiscentiae, ut in Evangelio. littera occidens eo quod mala sit lex, piscentiam, et addit praevaricationem nisi liberet gratia, quae gratia non sic abundat in lege ut in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ furaberis ⁊ p̾ceptum de ñ cõ¬
cupiscenda uxore unum ẽẽ c̃ eo
quo d̾r ñ mechab̾is. pot̾at a pre¬
aeptum ñ furandi in ulla gen̾a¬
litate intelligi nͥ de ñ ꝯcupiscen¬
da repximi p̾cipitur. ⁊ ineo qͦ
dc̃mest. ñ mecab̾is pot̾at illud
illis duob p̾ceptis. ñ mecãdi.
⁊ non furandi. ip̃a oꝑa notata
ip̃a ꝯcupiscentia. Multum gͦ
differ̾t. illa ab istis cuñ ssli p̾¬
cepto ñ mecandi. fit suꝑ addi¬
tio in euangelio ubi omnisꝯ¬

Expanded text:
n furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur; et in eo quod dictum est, non moechaberis, poterat illud illis duobus praeceptis non moechandi et non furandi, ipsa opera notata ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non moechandi, fit superadditio in Evangelio, M
Abbreviated transcription (Latin):
õ ⁊ aliaꝵ. Nam ⁊ se quisq credit
cepisse cẽ nec fuisse utiq sempit̾ñ:
⁊ alia atq alia. ñ modo de aliis ho¬
minib multa q̃ ad religionem ꝑ¬
ã ñ nisi boniaꝵ rerum. nec nͥ fu

Expanded text:
alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pautem non nisi bonarum rerum e
Abbreviated transcription (Latin):
qui maioris dignitatis st̃ ⁊ per
quoꝵ minist̾ium illa reuelata¬
ł nunciata st̃ ex ꝑte cogntta a se¬
cłis fuisse ut poͣte familiarib
⁊ nunciis ilł u̾o qui minoris di¬
gnitatis st̃ in cognita extitisse

Expanded text:
majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse
Abbreviated transcription (Latin):
testetur. sͥ ⁊̃ eẽ mandatum dics.
p̾cep̃ nob̾ d̾s ⁊ c̃. Supͣ tñ legitur
añ fcãm mulicrem dm̃ dixisse
uiro. de ligno scie boni ⁊ mali ne
comedas. ñ dix̃ ne comedatis. for

Expanded text:
testatur sibi etiam esse mandatum, dicens: Praecepit nobis Deus, etc. Supra tamen legitur, ante factam mulierem, Deum dixisse viro: De ligno scientiae boni et mali ne comedas; non dixit ne comedatis. Fort
Abbreviated transcription (Latin):
spałr islud p̾ciꝑetur deparentib nͥ
maiori diłone forent diligendi. S
hoc illi refend̾ clñt ad ext̾iorẽ exhibi¬
tionẽ inqua ppoñdi st̃ parentes.
Uñ honora dixit non dilige. obui
at ⁊̃ illud ꝙ ieronimsꝰ sr̃ ezechie¬
lem. ait. s. ut ordine caritatis sit̃
pr̃ diligatar. ⁊ mat̾. ⁊ filius. ⁊ fi
gendi exprimens ordinem sũ illdꝰ
caritatem .i. capłmait. Multoꝵ
caritas inordinata ẽ. ꝙ in primo

Expanded text:
r illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiam illud quod Hieron. super Ezechiel. ait, scilicet, ut ordine charitatis, sicut pater diligatur, et mater, et filius, et filgendi exprimens ordinem super illud charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ atq solitudinem ex
mes. an hc̃ sm̃onem eiꝰ intelli¬
gas ad alt̾m extitisse. Si solũ
fuisse dicis. ip̃ius uoce argi̾nc
dicentis faciamus ⁊ nr̃am. Sb̾¬
stulit a singłaritatis at solitu¬
dinis intelligentiam. ꝓfessio
põt. ip̃i solitario. neq solitudo
solitarii recipit faciamus. nec
alieno a se: dẽet nr̃am. Attẽde
lestor his ub̾. ⁊ iude qr nomine
ꝯsorcii psalitatem sigcauit ꝓ¬
fessio gͦ ꝯsortii. ẽ ꝓfessio płali

Expanded text:
ritatem atque solitudinem excmes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his verbis. et vide quia nomine consortii pluralitatem significavit; professio ergo