comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Item iuram̃tum tres h̃t comites u̾itatem.
iudicium. & iusticiam. s hoc hos ñ habet
comrtes. Ergo ꝑurium ẽ. S ce incuriis
iuret ꝑiuret membra domini. Quidam
bili ab aliis distingunt᷑. Clicus etiam
ludens cum iudero ex condc̃o ꝓ pecuma
ne eam raꝑet iudeus abstinuit a iuiram̃¬
to. dicens ei. Abstinendo a iuramento.q
coactus. maiores blaspħas lotutꝰ sũ de dõ ĩ
corde ꝗͣ ore: suurare me ꝑmisisses. a quo
iudeus tamqͣm a blasphemo statim re-
tuum. Multi enim casus & rume in illa.
Nominatio u̾o dei ñ sit assidua in ore
tuo. ⁊ nominib scõrum ũ admiscearis.
quia ñ eris immunis ab eis. Sicut emim
seruus introgatus assidue a liuore ñ
minutt᷑: sic omnis uirans ce nominans
nomen dei in toto a pec̃co ñ purgabit᷑.
Nir multum iurans implebit᷑ iniquitate
⁊ ñ disceder adomoeius plaga. Et si fru¬
strau̾it frẽm delictum illius suꝑ ip̃m
erit. & sidissimulau̾it delinquẽ dupłr.¬

Expanded text:
res habet comites: veritatem, judicium et justitiam; sed hoc, hos non habet comites, ergo perjurium est. Sed et in curiis juret per membra Domini. Quidam bili ab aliis distinguuntur. Clericus etiam ludens cum Judaeo ex condicto pro pecunia, ne eam raperet Judaeus, abstinuit a juramento; dicens ei: Abstinendo a juramento, quasi coactus, majores blasphemias locutus sum de Deo in corde quam in ore, si jurare me permisisses. A quo Judaeus, tanquam a blasphemo statim recetuum: Multi enim casus » et ruinae « in illa. Nominatio vero Dei non sit assidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis, quoniam non eris immunis ab eis. Sicut enim servus interrogatus assidue a livore non minuitur, sic omnis jurans et nominans, » nomen Dei, « in toto a peccato non purgabitur. Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet a domo illius plaga; et si frustraverit fratrem, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulaverit, delinquet dup
Abbreviated transcription (Latin):
s aliorum hoc ponit: dominus euã
us ẽ. a malo ẽ Iurare facientis ñ iuran¬
tis. Ergo amalo ẽ canonis qui cogit iu¬
rare q ⁊ testimõ ĩ ferrenec ẽ testis nͥ iura¬
tus. Ergo a malo cuiusq p̃lati iurare co¬
gentis. & ita cogi uidemur tͣnsgredi p̃cep¬
tum domini. Item si omnes alias ꝑfec¬
tiones euunglisticas ex uoto possũ susci¬

Expanded text:
sed aliorum, hoc ponit. Dominus etiam sed aliorum, hoc ponit. Dominus etiam us est, a malo est , » jurare facientis, non jurantis. Ergo a malo est canonis, qui cogit jurare, quia et testimonium ferre; nec est testis nisi juratus, ergo a malo cujuscunque praelati jurare cogentis, et ita cogi videmur transgredi praeceptum Domini. Item, si omnes alias perfectiones evangelicas ex voto possum susci
Abbreviated transcription (Latin):
plo discipuli origenis. implicati rõtiniis
curie. A quo cum exigeret᷑ iuramentũ
de fidelitate uillicatõis: respondit. mu¬
tatus sum in uirum alium. xͥanus
sum nec licet mͥ iurare. Quod si modo
licet: quero quid additum sit ꝑfectio¬
ni legis. Si dyceris quod euuglium fal¬
sum urare ꝓhibeat: ⁊ hoc iclem lex ꝓ¬
hibet ibi. ñ mentieris ñ falsum testi¬
monium dices. Si prohibet iurare: nõ
nͥ exnecc̃itate.t ita freq̃ntiã uirandi oẽ
hoc idem lex ibi. Non assumes nomẽ
dei tui in uanum. Immo eccłia ad in¬
ꝑfectionem nr̃am sub euugelio multo
pluries & frequentias et inminorib cãi
iurat᷑: quam sub lege. Si pp̃ utilitatem
audientis iurandũ est eo quod hãs au¬
ctoritas cum pigri sunt homines trede¬
re. licet iuramento astruere id qd̾ uti¬
lit̾ ꝑsuadet᷑ s de utilitati rei cuiusmͦi:
additũ est ꝑfectõ ni euungelice. Quod
autem inducit apła. Omnis controu̾sie
finem iuram̃tum ẽẽ: ñ sub ꝑsona sua

Expanded text:
p. 5 Origenis implicati ratiociniis curiae. A quo cum exigeretur juramentum de fidelitate villicationis, respondit: Mutatus sum in virum alium; Christianus sum, nec licet mihi omnino jurare: quod si modo licet, quaere quid additum sit perfectioni legis. Si dixeris quod Evangelium falsum jurare prohibeat, et hoc idem lex prohibet ibi: « Non mentieris, non falsum testimonium dices. » Si prohibet jurare, non nisi ex necessitate, et ita frequentiam jurandi; et hoc idem lex ibi: « Non assumes nomen Dei tui in vanum; » imo econtra ad imperfectionem nostram, sub Evangelio multo pluries, et frequentius, et in minoribus causis juratur quam sub lege. Si propter utilitatem audientis jurandum est, eo quod habeat auctoritas, cum pigri sint homines credere, licet juramento astruere, id quod utiliter persuadetur; sed de utilitate rei cujusmodi? additum est perfectioni evangelicae. Quod autem inducit Apostolus: « Omnis controvee juramentum , » non sub persona sua,
Abbreviated transcription (Latin):
in iherłm assuescens uirare. Sicut enĩ
in multiloquio ñ deerit pect̃m: sic nec in
multiiurio ꝑuirium. Quod autẽ omni¬
no sit nobis iurare ꝓhibitum: uidetur
ex u̾bis domini in matheo xxui. Audistiᷤ
quia dictum ẽ antiquis. Non ꝑiurabis.
Redoles antem dommo iuramentum tu

Expanded text:
 » assuefactus jurare. Sicut enim « in multiloquio non deerit peccatum , » sic nec in multijurio perjurium. Quod autem omnino sit nobis prohibitum jurare videtur ex verbis Domini in Matth. cap. V: « Audistis quia dictum est antiquis : Non pejerabis; reddes autem Domino juramenta tu
Abbreviated transcription (Latin):
lutionem scilie: qua ratione his obuiet᷑. ñ
uideo. Scio autẽ quia auctoritate cano¬
modi diuisio. ce exemptio in eccłia. sed
spetiali auctoritate sedis apłice. qͣm non
patit᷑ dominus errare. Forte enim in¬
stinctu &e familiari consilio sꝑc scĩ le¬
geq pͥuata ducta hec agit: sicit sanson
se cum hostib occidit. S sic sublati sunt
consules et proconsules. de medio ut pau¬
qui omnia sicitt omnib imꝑet ntulus¬

Expanded text:
lutionem, vel qua ratione eis obvietur, non lutionem, vel qua ratione eis obvietur, non video. Scio autem quia auctoritate canosmodi divisio, et exemptio in Ecclesia, sed speciali auctoritate sedis apostolicae, quam non patitur Dominus errare. Forte enim instinctu et familiari consilio Spiritus sancti legeque privata ducta hoc facit, sicut Samson se cum hostibus occidit , sed sic sublati sunt consules et proconsules de medio, ut pauqui omnia sicut omnibus imperet
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃c: gͦ mittra abb̃is inanis ẽ & suꝑflua
et puerił. Sicut mittra pũi in recitatõ¬
ne miracłi facta ex cedula. Si anulus eiꝰ
eandem significatiõem h̃t quam et ep̃i.
gͦ sponsus et ꝑanimphus ẽ eccłie. De lin¬
gulis etiam mittre ce scandaliis querit᷑
et si repeti potest. Dehac ait magist̾ gil
unde et repeti potest. Uel semel bene¬
dictus et depositus abbas sine iteratio
ad diaconatum: fere uidet᷑ a se ordi¬
natos mittere in uineam domini. sicut.
dotum uel capitulo. Sicut asserebat sã¬
ctus bernadꝰ et alii uiri religiosi. uerẽ¬
dum ẽ ne hee exemptiones et diuisiões
particłares uniu̾salem faciant diuisi¬
onem a romano regno spũali que iã¬
etiam abb̾es exemptos magist̾ gilebertꝰ
enim ñ asserendo s opponendo induco.
Non enim licet mͥ dicere domino p̾p ẽ
ita facis: Saclegium enim ẽ oꝑa ens re¬
darguere et intuꝑare. Ueruntñ hoꝵ sol¬

Expanded text:
significant; ergo mitra abbatis inanis est, et superflua, significant; ergo mitra abbatis inanis est, et superflua, et puerilis, sicut mitra pueri in recitatione miraculi facta ex schedula? Si annulus 114 ejus eamdem significationemgo sponsus et paranymphus est Ecclesiae? De lingulis etiam mitrae, et sandaliis ejus, quet si repeti potest. De hac ait magister Gilunde et repeti potest; vel semel benedictus et depositus abbas, sine iterations, usque ad diaconatum? Fere videtur a se ordinatos mittere in vineam Domini , sicut rdotum vel capitulo, sicut asserebat sanctus Bernardus, et alii viri religiosi? Verendum est ne hae exemptiones, et divisiones particulares, universalem faciant divisionem a Romano regno spirituali, quae faodi abbates exemptos Magister Gilbertusautem non asserendo, sed opponendo induco. Non enim licet mihi dicere domino papae, Cur ita facis? Sacrilegium enim est opera ejus redarguere et vituperare. Verumtamen horum so
Abbreviated transcription (Latin):
lare uolebant. Hunc autẽ nõ tantum
unicũ altare erigit᷑. contra mauis
altare & ep̾ale. s t̾ria uel qͥnq: ut ꝑeat
iusticia. pereat et obedientia. Item
cum q̃libet ꝓuintia suum hãt metro¬
politanum. quelibet diocesis suum e¬
piscopum asurdũ et enorme uidetur.
eccłram uel abb̃em dici ẽt in episcopatu
illius ce de ep̾atu illius et ñ sub ep̃o
illius diocesis ite non sit ei subiectus
licet sit de epͥatu et ĩ ep̃atu ipsius. Item
scdm ordinem et naturam rerum ñ
potest genus generalissimũ imꝑare
spetiei spetialissime. quod ñ subiciat᷑
generi subalt̾no. Item de significatiõe
mistica mittre abbalis querit᷑. Si enĩ
cornua mittre in capite albatis signifi¬
cãt nouum et uetus testam̃tum. ergo
siquid natum fu̾it qõnis. ad illum ut
ad ep̃m ẽ refe̾ndum. Sic etiam dux gre¬
gis udet᷑ ẽẽ qui uentilet inimicos cor¬
nu uet̾is et noui testamenti. Si nichil

Expanded text:
lare volebant. Nunc autem, non tantum lare volebant. Nunc autem, non tantum unicum altare erigitur contra majus altare et episcopale, sed tria vel quinque, ut pereat justitia, pereat et obedientia. Item: Cum quaelibet provincia suum habeat metropolitanum, quaelibet dioecesis suum episcopum, absurdum et enorme videtur Ecclesiam vel abbatem esse in episcopatu illius, et de episcopatu illius, et non sub episcopo illius dioecesis, non ei subjectus, licet sit de episcopatu, et in episcopatu ipsius. Item secundum ordinem et naturam rerum, non potest genus generalissimum imperare speciei specialissimae, quod non subjiciatur generi subalterno. Item de significatione mystica mitrae abbatialis quaeritur: Si enim cornua mitrae in capite abbatis significant Vetus et Novum Testamentum, ergo « si quid natum fuerit quaestionis , » ad illum, ut ad episcopum est referendum? Sic etiam dux gregis videtur esse qui ventilet inimicos cornibus Veteris et Novi Testamenti; si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
se subiectam. gͦ contra hanc u̾itatem ni¬
et p̾da filioꝵ israel. quam tulerant de
hymaelitis et ammonitis. ũsum ẽ gedeo¬
ni. et toti familie eius in riunam. Hoc
ephot pͥuatum ẽ anulus pͥuatus. mittra
pͥuata. mittra abbatalis et huiusmodi:
spectantia ad pͥuatas excẽptiones. Item
tare sͥ eligerent. in t̾ra ꝓmisionis: Rubeni¬
te uero aliud erex̾unt ultra iordanem.
Unde offensus ifrael: direxit aciem ꝯtͣ
frẽs suos rubenitas. dicens eis ꝑ sacer¬
dotes nunitios. Cur erexistis altare sacͥ¬
legum. contra altare domini: Obhoc
pugnabimus contra uos: et altare sacri¬
legum deiciemus. Qui responderunt.
Attare memoriale domini ereximus.
ñ ut suꝑ illud immolaremus domino
s ĩ testimoniũ quod dominus sit nobis¬
cum. &e ut ubi inuocaremus nomen
eius. quia tediosum ẽ nobis ire tociẽs
insilo ingalgalis. uͥ ẽ illud altare et¬
modicum immolatiũ compositum a
moyse ad qd̾ tñ accedebant cum ĩmo¬

Expanded text:
esse subjectam, ergo contra hanc veritatem niesse subjectam, ergo contra hanc veritatem niet praeda filiorum Israel, quam tulerant de Ismaelitis et Ammonitis, versum est Gedeoni et toti familiae ejus in ruinam. Hoc Ephod privatum, est annulus privatus, mitra privata, mitra abbatialis, et hujusmodi spectantia ad privatas exemptiones. Item tare sibi erigerent in terra promissionis; Rubenitae vero erexerunt aliud ultra Jordanem. Unde offensus Israel, direxit aciem contra fratres suos Rubenitas, dicens eis per sacerdotes nuntios: Cur erexistis altare sacrilegum contra altare Domini? Ob hoc pugnabimus contra vos, et altare sacrilegum dejiciemus. Qui responderunt: Altare memoriale Domini ereximus, non ut super illud immolaremus Domino, sed in testimonium quod Dominus sit nobiscum, et ut ibi invocaremus nomen ejus, quia taediosum est nobis ire toties in Silo, in Galgalis, ubi est illud altare modicum immolatitium compositum a Moyse, ad quod tamen accedebant cum immo
Abbreviated transcription (Latin):
ris auctoritate maioris: nisi cum con¬
sensu minoris. et cẽ eccłie eius. et certa
ex causa. ut ob utilitatem utͥusq. Item
in libro sapientie. E̾.i. Diligite iusticiã
qui iudicatis t̾ram .i. t̾renitatem an qͣ¬
positi estis iudices. et maiores suꝑ delin¬
quentes subiectoet inferiores. Quod enĩ
celesteste et sanctum ẽ. nec habetis nec
potestis iudicare. in quo pares estis mi¬
norib ustis. quia uͥ ñ delinquimus:
pares sumus. Ergo nec maior aliquid¬
ht̃ ordinare in dioce si minoris. uel a¬
liquem emancipare a iurisdictione eiꝰ.
nͥ ꝑ desidiam uel alio modo gͣuiori deli¬
querit. s nec etiam tunc delictum ꝑso¬
ne redumdat in dampnũ eccłie. Hanc
etiam paritatẽ minoris ad maiorem nͥ
ubi deliquerit minor ostendit. nom̃
frat̾nitatis. scribte enim maior mino¬
.xxuiii. non possumus nos maiores
aliquid adu̾sus u̾tatem. s ꝓ u̾itate.
s u̾itas habet eccłiam hanc illi fuis

Expanded text:
ris, auctoritate majoris, nisi cum conris, auctoritate majoris, nisi cum consensu minoris, et etiam Ecclesiae ejus, et certa ex causa, ut ob utilitatem utriusque. 113 Item Sapientiae, cap. I: « Diligite justitiam, qui judicatis terram, praepositi estis judices et majores super delinquentes, subditos et inferiores. Quod enim coeleste et sanctum est, nec habetis, nec potestis judicare, in quo pares estis minoribus justis; quia ubi non delinquimus pares sumus; ergo nec major habet aliquid ordinare in dioecesi minoris, vel aliquem emancipare a jurisdictione ejus, nisi per desidiam, vel alio modo gravi deliquerit. Sed nec etiam tunc delictum personae redundat in damnum Ecclesiae. Hanc etiam paritatem minoris ad majorem, nisi ubi deliquerit, minor ostendit nomen fraternitatis. Scribit enim major mino« Non possumus nos majores aliquid adversus veritatem, sed pro veritate. » Sed veritas habet Ecclesiam hanc illi fuisse vel
Abbreviated transcription (Latin):
catum p̾lati uel etiam p̾sentis eccłie re¬
dumpdare in dampnũ ecclie future. ł
p̾latorum eius futuroꝵ. cum et ipsi
boni possint ẽẽ gͦ nec licita ẽ huius mõi
emantipatio. in spũalib etiam si p̾latꝰ
scłari domino et minori. a quo non
potest absolui ꝑmaiorem nͥ cognita cã
et iste obligat᷑ obedientia minori p̾lato
suꝑ eum ordinato. et si maior eum ab¬
solu̾it fauore ꝑsone. uel huiusmodi ali¬
a de causa. Item ñ potest maior p̾latus
mentoꝵ collatione. ut dicat. nolo. ut ħ
uel ilbd̃ sacramentum alicui conferas in
et̾num. gͦ nec uirisdictõe collatõe ordi¬
nis: ce maxime nobili membro ipsius
eccłie. Item cum excõicatus iure a mi¬
nori liget᷑. ita ut ñ possit absoui amaio¬
re. necquo ad deum. nec quo ad eccl̃iam
nͥ cum cause cognitõe et digna satisfa¬
ctione et consensu minoris p̾lati qͥ eũ
ligauit. gͦ iuste suboitus alicui et ec¬
cłie ordinatione. ñ p̃t emancipare et
eximi a uiris dictõe et potestate̾ mino¬

Expanded text:
um praelati, vel etiam praesentis Ecclesiae redundare in damnum Ecclesiae futurae vel praelatorum ejus futurorum, cum et ipsi boni possint esse. Ergo nec licita est hujusmodi emancipatio in spiritualibus, etiamsi praelatus saeculari domino et minori, a quo non potest absolvi per majorem nisi cognita causa, et iste obligatur obedientia minori praelato super eum ordinato, etsi major eum absolverit favore personae, vel hujusmodi alia de causa. Item: Non potest major praelatus amentorum collatione, ut dicat: Nolo ut hoc, vel hoc sacramentum alicui conferas in aeternum: ergo nec jurisdictione, collatione ordinis, et maxime nobili membro ipsius Ecclesiae. Item: Cum excommunicatus juste a minore ligetur, ita ut non possit absolvi a majore, non quoad Deum, nec quoad Ecclesiam, nisi cum causae cognitione, et digna satisfactione, et consensu minoris praelati, qui eum ligavit; ergo juste subditus alicui Ecclesiae ordinatione, non potest emancipari et eximi a jurisdictione et potestate mino
Abbreviated transcription (Latin):
appellaret᷑ ad alium pati noluit. ne fu¬
darent᷑ uł pͥuarerent᷑ officiis sͥ inunctis
nͥ cum aliquid questionis natum fuit.
ecelia hec exemptio. a iurisdictione p̾la¬
ti ordinarii uitari. ne turbatõ & scisso
et unitatis eccłiastice scissiones. Item ep̃.¬
ad Romanoᷤͤ. c̾. xl.ii. Omnis anima po¬
testatib sublimiorib subdita sit. ñ ait
Item si hi exemptio et emancipatio non
licet scłari potestati. multomag̃ nec ecłiastice
cum spũalia maiorẽ debeant hr̃e eqͣnmi¬
tatem: quam secłiaria. Uerbi causa. Non
potest maior pͥnceps emancipare aliq̃
a uirisdictione potestate feodo. et homi¬
nio minoris domini. nisi cũ cause cog¬
nitione. ut si crimen dignum suspendio
uel exilio cõmisit. s nec eccłia ꝑsonam
ut ꝑsonalit̾ puniat᷑. et si p̾larus euis de¬

Expanded text:
appellaretur ad alium, pati voluit, ne frauappellaretur ad alium, pati voluit, ne fraudarentur vel privarentur officiis sibi injunctis, nisi cum aliquid quaestionis natum fueritEcclesia haec exemptio a jurisdictione praelati ordinarii vitari, ne turbatio et scissiet unitatis ecclesiasticae scissiones. Item ad Rom. XIII: « Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit. » Non ait pItem: Si hujusmodi exemptio et emancipatio non licet saeculari potestati, multo magis nec ecclesiasticae, cum spiritualia majorem debeant habere aequanimitatem, quam saecularia. Verbi causa: Non potest major princeps emancipare aliquem a jurisdictione, potestate, feudo et hominio minoris domini, nisi cum causae cognitione, ut si crimen dignum vel suspendio vel exsilio commiserit. Sed nec Ecclesia persona est ut personaliter puniatur, et si praelatus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos sic ordinauit .s. ut unus ordo.
alio ẽẽt inferior: Absit. S grauius sic̃
credo uindicaret. in illum qͣm undica¬
tum sit in luciferum. dñationẽ et exemp¬
tionem a iurisdictione dñi appeten¬
tem. Qui cum pͥmus eẽt in delicuis ꝑa¬
disi: ob hoc deiectus manet nouissimus
in suplitiis in ferni. Item refert᷑ et legit᷑
idem ber. in zelum huius enormitatis
et exemptionis ab eccłia eradicante. mul¬
tum affectas se sedere in sede papatus. ꝑ
subic̾ent᷑ et obedirent. & abbates exemp¬
tos ad ep̃m suum. ut sub eius uiridictõ¬
ne militarent. scdm erat nealiquis in
eccłia hr̃et duas dignitates. Tercium:
ne monacus in cella uel alibi extra con¬
uentum degent. Item moy ses consilio
ihetro constituit decanos. centuriones.
rios suꝑ ppłm. Omnia autem hec in fi¬
gura eccłie fca sunt. Numquid moyseᷤ
si turbass officia ⁊ iuridictõnes singulo¬
rũ ñ peccasset. S nec etiam ut ab uno

Expanded text:
qui eos sic ordinavit, scilicet, ut unus ordo qui eos sic ordinavit, scilicet, ut unus ordo alio esset inferior? Absit! sed gravius, sicut credo, vindicaret in illum, quam vindicatum sit in Luciferum, dominationem et exemptionem a jurisdictione Domini appetentem . Qui cum primus esset « in deliciis paradisi , » ob hoc dejectus manet novissimus in suppliciis inferni. Item: Refertur et legitur idem Bernardus in zelum hujus enormitatis et exemptionis ab Ecclesia eradicandae multum affectasse sedere in sede papatus persubjicerentur et obedirent, et abbates exemptos ad episcopum suum, ut sub ejus jurisdictione militarent. Secundum erat, ne aliquis in Ecclesia duas haberet dignitates. Tertium, ne monachus in cella, vel alibi extra conventum degeret. Item: Moyses consilio Jethro constituit decanos, centuriones, rios super populum : omnia autem haec in figura Ecclesiae facta sunt. Nunquid Moyses si turbasset officia et jurisdictiones singulorum, non peccasset? Sed nec etiam, ut ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hii qui qͣiͣ ꝑ quãdam iuolen¬
tiam eximunt et subtrahunt se a uiris¬
dictione et obedientia minoris p̾lati: auc¬
toritate maioris. Quib qiͣ scismaticis ob
hibitione menbroꝵ humani corꝑis sͥ in¬
uicem subminist᷑ntiũ. Cum enim sint¬
plura mẽbra in humano corꝑe sͥ necẽia.
et subseruientia ne ꝑeat corpus. qd̾ fi̾e̾t
si omnia mẽbra ẽẽnt unum mẽbrum. nõ
potest dicere oculus manui oꝑa tua nõ
indigeo. aut caput pedib ñ estis michi
necc̃i. nec excellentius mẽbrum inferior
potest p̾cipere. ne sit aliis necc̃ium. ne
seruiat et obediat mediis. Eigo multo
mag̃ in meubris eccłie spũalib. debet
hei unitas obseruari. ne fiat exemptõ
et subtractio officii & obedientie alicu¬
ius menbri. a uirisdictione et seruitu¬
let tronis et dñationib neẽẽnt inferi¬
ores cherubin. nec illi ordim ite suꝑiori
subiecti s. qͣi pͥma fronte sͥ responderent.
Dumquid hoc suftineret ille monarchꝰ.

Expanded text:
sunt ii, qui quasi per quamdam violentiam eximunt, et subtrahunt se a jurisdictione et obedientia minoris praelati, auctoritate majoris . Quibus quasi schismaticis obvhibitione membrorum humani corporis sibi invicem subministrantium. Cum enim plura membra sint in humano corpore sibi necessaria et subservientia, ne pereat corpus, quod fieret si omnia membra essent unum membrum, « non potest dicere oculus manui: Opera tua non indigeo; aut caput pedibus: Non estis mihi necessarii, » nec excellentius membrum inferiori potest praecipere, ne sit aliis necessarium, ne serviat et obediat mediis: ergo multo magis in membris Ecclesiae spiritualibus debet haec unitas observari, ne fiat exemptio et subtractio officii, vel obedientiae alicujus membri a jurisdictione, et servitulet thronis et dominationibus ne essent inferiores cherubim, nec illi ordini, ut superiori, subjecti, sed quasi prima fronte sibi responderent: Nunquid hoc sustineret ille monachus,
Abbreviated transcription (Latin):
Item ysaias. Quiescite agere ꝑuerse di
discite bñ facere. Item ieronimus. Ad ħ
inquit terenda sunt magrorum limina.
te ergo mͥ quia sum alt̾ paulus. Itẽ
si apud hebreos ꝓhibita ẽ. lectio prin¬
cipii geneseos finis erechielis ⁊ can¬
tici amoris minorib .xxx. annorum.
qͣntomagis apd̾ eccłiam uiua lectio
tocius sacre scͥpture que uidelicit po¬
cius consistit in oꝑe qͣm sermone mi¬
norib etate ẽẽt inhibenda: Barbato cre-¬
de magistro. Hec etiam intorqueri pos¬
sunt in ambitionẽ magistrorum colligẽ
um. qui adhuc pͣui senes docere p̾sum̃t.
ablactatus adductus ẽ a mr̃e ut appa¬
reret in conspectu domini manens ⁊
seruiens iugiter in templo. Unde.
Giosa. Nonuuto anna ducere puerũ
ad domum dei anteqͣm ablacteturꝰ. qͥ a
eccłia nullum ad sac̾docium ꝓuehit dum
lactatum a laste puĩcie a lacte adolescẽ¬
cie. ⁊ a lacte ten̾ioris gr̃e doctrme. Item
iob .c.xx.u. de helu.

Expanded text:
Item Isaias : « Quiescite agere perverse, Item Isaias : « Quiescite agere perverse, discite bene facere. » Hieronymus: Ad hoc, inquit, terenda sunt magistrorum limina. te ergo mihi, quia sum alter Paulus. Item: Si apud Hebraeos prohibita est lectio principii Geneseos, finis Ezechielis, et Cantica amoris, minoribus triginta annorum, quanto magis apud Ecclesiam viva lectio totius sacrae Scripturae, quae videlicet potius consistit in opere quam sermone, minoribus aetate esset inhibenda? « Barbato crede magistro. » Haec etiam intorqueri possunt in ambitionem magistrorum colligentum, qui, adhuc pueri, senes docere praesumunt. ablactatus adductus est a matre, ut appareret in conspectu Domini, manens et serviens jugiter in templo. Unde Glossa: Non vult Anna ducere puerum ad domum Dei antequam ablactetur, quia Ecclesia nullum ad sacerdotium provehit, dum lactatum a lacte pueritiae, a lacte adolescentiae, et a lacte tenerioris doctrinae. Item Job, c. XXXII de Eliu.
Abbreviated transcription (Latin):
norum.lx. Quom qui opus habet fra¬
ctione panis. aliis panem franget. Qͦ¬
modo lactentes ⁊ indigentes lacte fi¬
unt lactantes. aliis lac p̾bentes: Quom
fiunt magistri. qui ñ nou̾unt ẽẽ discipłi:
Quã turpit̾ obicit᷑ eccłie que talẽ ad¬
ut reꝑb ẽt̃o sac̾ docio. Item p̾cepit dñs
in lege ne minor .xx. annorum. ne pu-¬
sillanimus. ne uxorius. ne qui edifica¬
u̾at domum. s ñdum eam dedicaue¬
rat. ne qui uineam plantaueras ⁊ non¬
dum ex ea bibit procedent ad bellũ
corꝑale. Quantornagis hec cauenda.
⁊ inibenda ẽẽnt ꝓcedentib ad bellũ
spũale ꝓugnatis contra spũales neqͥ¬
tias in celestib: Lubricum enim mino¬
ris etatis: reu̾antiam frangit ⁊ destruit.
ordinis sac̾dotalis. Item moyses ⁊ aaron
ñ nͥ octogunta annorum missi sunt sũt
a domino loqui ad pharaonem.Item. Si
etas ꝑsonarum attendit᷑ in rep̾sentatione
miracłorum. qĩ iocosa tamen mouente ho¬
minum affectus. si incomediis. ⁊ in trage¬

Expanded text:
num? Quomodo, qui opus habet fractione panis, aliis panem franget? : Quomodo lactantes et indigentes lacte, fiunt lactantes, aliis lac praebentes? Quomodo fiunt magistri, qui non noverunt esse discipuli? Quam turpiter objicitur Ecclesiae, quae talem adut reprobus esset sacerdotio. Item: Praecipit Dominus in lege ne minor viginti annorum, ne pusillanimus, ne uxorius, ne qui aedificaverat domum, et nondum eam dedicaverat, nec qui vineam plantaverat, et nondum ex ea biberat, procederet ad bellum corporale. Quanto magis haec cavenda et inhibenda essent procedentibus ad bellum ugnaturis « contra spirituales nequitias in coelestibus . » Lubricum enim minoris aetatis reverentiam frangit, et destruit ordinis sacerdotalis. Item: Moyses et Aaron nonnisi octoginta annorum missi sunt a Domino loqui ad Pharaonem . Item: Si aetas personarum attenditur in representatione miraculorum quasi jocosa, tamen movente hominum affectus; si in comoediis, et si in tragoe
Abbreviated transcription (Latin):
re. et oꝑe. Laudare uero in cathedra ⁊ in
regimine: tantum senum ẽ. Unde. Ex¬
attent eum in eccłia pleb̾ ⁊ in cathedra
seniorum laudent eum. Qui antẽ in
cathedra senioꝵ laudau̾it carens senec¬
tute etatis. p̾sumptuose innuit se hr̃e
senectutem morum ⁊ grauitatis. qi di¬
c̾et. Ego sum alt̾ damel. att̾ timotbeꝰ.
infringi. Item dominus ad heli. Quia
remissus fuisti in correstione filiorum
p̾cidam brachium tuum. ⁊ brachium
domus prĩs tui. ut non sit senex in do¬
feram uirum penitus ab altari meo ⁊
c.ui. Si apłs p̾cipit adolescentiores u¬
duas. qura meis feruet sangius. ⁊ eito
luxĩarent᷑ paste cibo alieno uitari. ne ad¬
mittant᷑ in alimoniam eccłie ite de reb
eccłie pascant᷑. qͣntomagis uiuenes. ⁊ ado¬
lescentes ꝓhibet ñ admitti in regimen eccłe
ut pascante alios. p̾sertim cum ꝓniores sĩt
luxuriar in reb eccłie. eo quod diuitib

Expanded text:
re et opere. Laudare vero in cathedra et in re et opere. Laudare vero in cathedra et in regimine, tantum senum est. Unde: « Exaltent eum in ecclesia plebis, et in cathedra seniorum laudent eum . » Qui autem « in cathedra » seniorum laudaverit, carens senectute aetatis, praesumptuose innuit se habere senectutem morum, et gravitatis. Quasi diceret: Ego sum alter Daniel, alter Timotheus: e jus canonum confringi. Item Dominus ad Heli: « Quia remissus fuisti in correctione filiorum, praecidam brachium tuum et brachium domus patris tui, ut non sit senex in doferam virum penitus ab altari meo, et c. V: Si Apostolus praecipit « adolescentiores viduas » quia in eis fervet sanguis, et cito luxuriantur pastae cibo alieno « vitari, » ne admittantur ad alimoniam Ecclesiae, ut de rebus Ecclesiae pascantur, quanto magis juvenes et adolescentes prohibet non admitti in regimen Ecclesiae, ut pascant alios, praesertim cum proniores sint luxuriari in rebus Ecclesiae, eo quod divitibus
Abbreviated transcription (Latin):
manus impositio. debet᷑ diaconib ordi¬
nandis. de nouo enim institutũ ẽ: subdi¬
aconatum ẽẽ sacrum ordinem. Quare
autem nemini cito imponenda sit ma-¬
nus: subdit. Neq cõmunicau̾is pect̃is
alienis consensu. omnib quecumq fa¬
ciet nisi semel. ⁊ it̾m ꝓbaueris. Cum
tanta enini matͣitate ẽ ordinandus:
cum qͣnta ⁊ deponendus. immo maio¬
ri: quia turpius eicit᷑. qmͣ ñ admitit᷑
hospes. Quomodo gͥ eitra examinationẽ
ordinant᷑ claustrales. clici enam altuˢ¬
escamus. S electi ad pͥncipatum mensurã
tes ⁊ nudi cum nec sp̃uales cibos nec xꝑi
fieri. ne forte si possis auferre iniquitates
pondebat electus. Non sum medicus qui
sufficiam mederimiseruis ur̃is ⁊ in do¬
mo mea ñ ẽ panis neq uestimentum. no¬
lite constituere me pͥncipem. Simile iħon̾¬
cͤ .i. S horum exempla electi moderninã
imitant᷑. Item uiuenes ⁊ uirgines senes
cum iuniorib laudent nomen domini.
Omnium commune laudart ẽ. corde. o¬

Expanded text:
manus impositio debetur, diaconibus ordinandis. De novo enim institutum est subdiaconatum esse sacrum ordinem. Cur autem nemini cito imponenda sit manus, subdit, « Neque communicaveris peccatis alienis; » consensu, omnibus quaecunque faciet nisi semel et iterum probaveris. Cum tanta enim maturitate est ordinandus cum quanta est deponendus, imo majori. Quia; Turpius ejicitur quam non admittitur hospes. Quomodo igitur citra examinationem ordinantur claustrales, etiam clescamus, sed electi ad principatum mensuram tes et nudi, cum non spiritales cibos, nec Chrfieri, ne forte non possis auferre iniquitatem pondebat electus. « Non sum medicus, » qui sufficiam mederi miseriis vestris, « et in domo mea non est panis, neque vestimentum; nolite me constituere principem populi. I. Sed horum exempla electi moderni non imitantur. Item. « Juvenes et virgines, senes cum junioribus laudent nomen Domini . » Omnium commune est, laudare corde, o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbati ⁊ ordinati ministrent nullum cri-¬
men hñtes. Unde ambrosius. scm ⁊ ho¬
nestum p̾cipit apłs eligi in sac̃dotem ⁊
leuitam. Et ieronimus. Non nͥ ꝑfectus scr̃a
⁊ morrib: in sacdotem ⁊ leuitam ẽ eligẽ¬
dus. Et dñs moysi. Demum is eligat᷑ sa

Expanded text:
rdinati « ministrent, nullum crimen habentes. » Unde Ambrosius : Sanctum et honestum praecipit Apostolus eligi in sacerdotem et levitam. Et Hieronymus : Non nisi perfectus scientia et moribus in sacerdotem et levitam est eligendu
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ illd̾ comicũ tales ĩstituẽtib E ui opus
ẽ prõno: in ꝑant defensorem. ⁊ cui opus ẽ¬
pedagogo. michi instituunt doctorem.
Et quid indecentius. ⁊ indiscretius qͣm
aliquem citra mat᷑am etatem admitti in
rectorem ⁊ custodem animarum. cum
apłs ñ nͥ sexagenariam ñ admittat. in
amministratõem rerum temꝑaliũ ⁊ cus¬

Expanded text:
talem instituentibus: Cui opus est patrono, mihi parant defensorem; et cui opus paedagogo, mihi instituunt doctorem. Et quid indecentius et indiscretius, quam aliquem citra maturam aetatem admitti in rectorem et custodem animarum, cum Apostolus nonnisi soxagenariam admittat in administrationem rerum temporalium et cus
Abbreviated transcription (Latin):
faciens animã suã. Hoc autẽ potest.m. ora¬
re inimicus ut diuuiuat. uiuensq anxiꝰ appe¬
titu ampliori ⁊ liuore se ipsum excruciet et tor¬
queat. Hoc idem uicium detestatur apłs in
epła ad romanos. capło quinto. Repletos
om̃i iniquitate. malcia. fornicatiõe. auari¬

Expanded text:
faciens, sic habet: Hoc autem potest. M. orare inimicus ut diu vivat, vivensque anxius appetitu ampliori et livore se ipsum excruciet et torqueat. Hoc idem vitium detestatur Apostolus in epist. ad Rom. cap. I al. V. Repletos omni iniquitate, mal
Abbreviated transcription (Latin):
ante ⁊ retro habere debemꝰ. nobis scilicet ⁊ aliis
p̃uidentes. Sebastianꝰ in legenda. Si obicias cur
d̾s de dit diuitias si bas hr̃e ñ possumꝰ nͨ debemꝰ.
ad opꝰ in qͥt liberalitatis tͥ collate st̃. Si uis fe¬
nerare ⁊ eas multiplicare. potiꝰ fenerare eas fiz
gratiosus ẽẽt qui transituro ad nundinas ꝑ
locum ꝑiculosum latrunculis obsitum. pe¬
cuniam tuã ad locum truciorem deferret. ut
saluam illam reciꝑes. Ita quidẽ. Pone gͥ eam
in manus pauꝑum. a quib in thesauros ce¬
uiro cupido ⁊ tenaci sine ratione ẽ substantia
ꝑ fas enim ⁊ nefas acquirit᷑. ⁊ ita sine ratioe.
si recte. bene sit. siñ: qͦcumq modo rem. Idẽ
consequent̃. Et homini liuido ad qͥd aurum:
Uidet᷑ ergo qd̾ omis auarus inuidꝰ. Inuidet enĩ
alienis diuitiis ut habeat. Qui aceruat ex a¬
nimo suo iniuste aliis congregat. ⁊ in bonis
illiꝰ aliꝰ luxuriabit᷑. Qui s neqͣm cu alii bonꝰ¬

Expanded text:
ante et retro habere debemus, nobis scilicet et aliis ante et retro habere debemus, nobis scilicet et aliis providentes. Item Sebastianus in Legenda sua: Si objicis cur Deus dedit divitias, si eas habere non possimus nec debemus? Ad opus, inquit, liberalitatis tibi collatae sunt. Si vis foenerare et eas multiplicare, potius foenerare eas fratri gratiosus esset, qui tibi transituro ad nundinas per locum periculosum, latrunculis obsitum, pecuniam tuam ad locum tutiorem deferret, ut salvam illam reciperes? Ita quidem. Pone igitur eam in manus pauperum, « a quibus in coelestes theViro cupido et tenaci, sine ratione est substantia. » Per fas enim et nefas acquiritur, et ita sine ratione. Si poteris recte, si non, quocunque odo rem. Idem consequenter: « Et homini livido ad quid aurum? » Videtur ergo quod omnis avarus invidus. Invidet enim alienis divitiis, ut habeat eas. « Qui acervat ex animo suo injuste, aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur. Qui s
Abbreviated transcription (Latin):
iugulare sufficiat illud oratii. T̃ antalus ala¬
bris sitiens fugientia captat flumina. Quid
rides: Mutato nomine de te fabula narrat᷑.¬
qͥa coniectis undiq saxis indormis inhians.
⁊ tanqm parcere sacris congeris. ⁊ pictis tan¬
qͣm gaudere tabellis. Ad hoc facit u̾bum cuiꝰ¬
dam pauꝑis clerici ⁊ honesti dicentis. Diuiti¬
as illiꝰ diuitis centuplatas. etiã millecuplataᷤ
picerem ante qmͣ tantã sollicitudinẽ eas acqͥ¬
rendi conseruandi ⁊ aspiciendi haberem. Si¬
ne sollicitudine enĩ meas habeo ⁊ aspicio. In¬
gredior enĩ monasteriũ cuiꝰ aurũ ⁊ argentũ
in uasis tempii aspicio. pasco ocuio. q̃d mͥ con¬
seruatur sine sollicitudine appositionis custodỹ.
ut iterum cum libuerit eo uiso oculos pascam. Ie¬
ronimꝰ. Clericus diues debet eẽ in conscia. pauꝑ
in pecunia. Est enim in partem uł sortẽ dnii as¬
sumptꝰ. ĩmo pars dni. Nos enim sumꝰ de quib
ait. Funes ceciderunt mͥ in p̃claris. qui oculos

Expanded text:
jugulare sufficiat illud Horatii: : Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina. Quid rides? Mutato nomine, de te Fabula narratur, congestis undique saxis Indormis inhians, et tanquam parcere sacris Cogeris, aut pictis tanquam gaudere tabellis. Item: Ad hoc facit verbum cujusdam pauperis clerici et honesti, dicentis: Divitias illius divitis centucuplatas, etiam millecuplatas projicerem, antequam tantam sollicitudinem acquirendi conservandique, et adspiciendi eas haberem. Sine sollicitudine enim eas habeo et conspicio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos: quod mihi conservatur sine sollicitudine appositionis custodum, ut iterum cum libuerit, eo viso pascam oculos. Hieronymus : Clericus dives debet esse in conscientia, pauper in pecunia: est enim in partem vel sortem Domini assumptus, imo pars Domini. Nos enim sumus de quibus ait: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris : » qui oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ducare. ⁊ c̃. Et que est causa quare ñ dederi¬
tis. auaricia. que causa quare dederitis: li¬
beralitas. faciliꝰ est tam̾ dare qͥa hoc ẽ se exo¬
nerare. qͣm ceterarum uirtutũ oꝑ a implere.
Unde. Modicum ẽ penitenti iniungere de
substantia sua pauꝑib erogare. nisi auari¬
cia laborauerit. ut sic curetur ab ea. Item iese.
Eo decestabilior ẽ auaricia. qd̾ ipsa uicium con¬
trarium nui̾t ⁊ fouet. Prodigalitatem enĩ fe

Expanded text:
de caeteris. Et quae est causa quare non dederitis? Avaritia. Quae, quare dederitis? Liberalitas. Facilius est tamen dare quia hoc est se exonerare quam opera caeterarum virtutum implere. Unde et modicum est poenitenti injungere, de substantia sua pauperibus erogare, nisi avaritia laboraverit, ut sic curetur ab ea. Item Hieronymus: « Eo detestabilior est avaritia quod ipsa vitium contrarium sibi nutrit et fovet: prodigalitatem e
Abbreviated transcription (Latin):
reo quẽ moyses combuxit ⁊ contriuit. puluerẽq
rent᷑. ꝑ quam auaricia designat᷑. Item moue¬
re nos debet exemplum ethnici qd̾ ponit ie&
mul posse possidere diuitias ⁊ uirtutes. Ao idẽ
facit diogenes qui tam sꝑe uacuus qͣm timoriꝰ
exꝑs. tutam dolio contentus transegit pauꝑ¬
tatem. cui cum uidisset lauantẽ olera fertur
dixisse aristippꝰ aulicꝰ cuiꝰdam pͥncipis. Si mͥ
credidisses: modo olera ñ lauares. sed in aula
sũmi pͥncipis maneres. Cui ille. Si mͥ credi¬
disses in aula pͥncipis adulator ⁊ palpo ñ ẽẽs.
Hic etiam cũ uidisset quendã bibentẽ cũ ma¬
nu ad fontẽ dixit. Nesciebam nat᷑am dedisse
mͥ cyphum. Et mox pariuilũ cyphum cũ quo
bibere solebat ad lapidem confregit. Contra

Expanded text:
reo, quem Moyses combussit et contrivit, pulveremque reo, quem Moyses combussit et contrivit, pulveremque rentur, per quam avaritia designatur. Item, movere nos debet exemplum ethnici, quod ponit Himul posse possidere divitias et virtutes. Ad idem facit Diogenes, qui tam spe vacuus quam timoris expers, tutam, dolio contentus, transegit paupertatem. Cui, cum vidisset 385 lavantem olera, fertur dixisse Aristippus aulicus cujusdam principis: Si mihi credidisses, modo olera non lavares, sed in aula summi principis maneres. Cui ille: Si mihi credidisses, in aula principis adulator et palpo non esses. Hic etiam cum vidisset quemdam bibentem cum manu ad fontem, dixit: Nesciebam naturam dedisse mihi scyphum. Et mox parvulum scyphum, cum quo bibere solebat, ad lapidem confregit. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ appendicia abscondit. iuxta apłm. Omĩa
reputaui ut stercora. ut xp̃m lucrifacerẽ ⁊ cru¬
cifixum nudum nudꝰ sequerer. Hoc idẽ agna¬
agatha agnes que munã ab amatorib obla¬
ta. ꝓ crucifixo respuebant. Hoc idem uiciũ
detestatus ẽ dns in eunͣgelio. Uenit princeps
mundi huiꝰ ⁊ in me ñ ht̃ quicqm. qͥa nicħ mun¬
danum. nicħ int̾ nos caducum appetiit. Itẽ
ioseph uicium auaricie detestatꝰ ẽ. qui cum
ꝑ pallium ab egyptiaca meretrice .i. mundana
concupiscentia traheretur. donec ruꝑ et laci¬
niam ui scinderet expectare noluit. s pallio
cum laciniis relicto ciciꝰ aufugit uixta apłm.
Om̃is qui in agone contendit ab om̃ib se ago¬
ne contendit ab onũb se abstinet. Idem. ado¬
lescens qui relicta sindone nudꝰ aufugit. Item
ie&. At suggillandam auariciã sufficere debet
hystoria que ẽ in erodo. deuitulo confiatil ⁊ au¬

Expanded text:
ejus appendicia abscondit, juxta Apostolum: « Omnia ejus appendicia abscondit, juxta Apostolum: « Omnia reputavi ut stercora, ut Christum lucrifacerem, et Crucifixum nudum nudus sequerer . » Hoc idem Agatha, Agnes, quae munera ab amatoribus oblata pro crucifixo respuebant. Hoc idem vitium detestatus est Dominus in Evangelio: « Venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam, quia nihil mundanum, nihil inter nos caducum appetiit . » Item: Joseph vitium avaritiae detestatus est; qui, cum per pallium ab Aegyptiaca meretrice, id est mundana concupiscentia traheretur, donec rumperet laciniam, vel scinderet, exspectare noluit; sed pallio cum laciniis relicto citius aufugit, juxta Apostolum: « Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se aontendit, ab omnibus se abstinet . » Item, adolescens qui relicta sindone nudus aufugit. Item Hieronymus: Ad sugillandam avaritiam sufficere debet historia, quae est in Exodo de vitulo conflatili et au
Abbreviated transcription (Latin):
stationẽ auaricie ualet ut ait ieꝵ. historia illa
que ẽ in genesi de iacob. qualit̾ aufugit a fa¬
cie siban cũ uxorib ⁊ liberis ⁊ reb multis. Int̾
quas furata fuerat rachel ydola patris aurea
et argentea. que cum pat̾ eos ꝑsequens quere¬
ret. rachel in fimo ⁊ sub stramento cameloꝵ
abscondit. ⁊ fingens se pati menstiua desuꝑ
sedit. ⁊ sic patͥ querenti deos suos ñ assurgẽs.
eum delusit. Post ea iacob ⁊ laban confedera¬
tis. iacobex preceptis dni iussit alienos ueos
abici. ⁊ ydola laban scilicet aurea cũ om̃ib phi¬
lat̾eriis abscondit sub terebuto. ꝑ laban mũ¬
dus. ꝑ ydolum auaricia. ꝑ rachel que int̾pre¬
tatur ouis. mollit penitens que sub fimo abs
condit ydola .i. auariciam. sed ñ om̃ino relin¬
quit. s suꝑ sedet uixta illo̾ oratii. Et mͥ res ñ me
reb subiungere conor. Iacob luctator qui sub
terebito odorifera cum philateriis ⁊ appen¬
diciis .i. sub ligno crucis dñice. auariciam ⁊

Expanded text:
stationem avaritiae valet, ut ait Hieronymus, historia illa quae est in Genesi de Jacob: quomodo aufugit a facie Laban cum uxoribus, et liberis, et rebus multis. Inter quas fuerat furata Rachel idola patris aurea et argentea. Quae cum pater, eos persequens, quaereret, Rachel in fimo et sub stramento camelorum abscondit, et fingens se pati menstrua, desuper sedit, et sic patri quaerenti deos suos, non assurgens, eum delusit. Postea Jacob et Laban confoederatis, Jacob ex praeceptis Domini, jussit alienos deos abjici, et idola Laban, scilicet aurea, cum omnibus phylacteriis abscondit sub terebintho . Per Laban mundus. per idola avaritia; per Rachel, quae interpretatur ovis, molliter poenitd non omnino relinquit, sed supersedit, juxta illud Horatii : Et mihi res non me rebus subjungere conor. Jacob luctator, qui sub terebintho odorifera cum phylacteriis et appendiciis, id est sub ligno crucis Dominicae, avaritiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Ie&x. ad rusticanum monachum. Errat qͥ
iudicat illum ydolatram qui timore uł co¬
actione uł alia causa forsan ydolot᷑ifient
⁊ ñ potiꝰ illũ qͥ diuitiis incumbit. qͥ dñm
nunmũ ꝓ deo adorat. qui creature hono¬
rem exhibet ꝓcreatore. Unde. O nummi
nũmi uob̾ hunc prestat honorem. Et alibi.
Et genꝰ ⁊ mores regina pecunia donat. Un¬
de habes. Ne me querit s oportet hr̃e. Dñs¬

Expanded text:
. Rusticum monachum: Errat, qui judicat illum idololatram, qui timore, vel coactione, vel alia causa forsan idolo thurificat et non potius illum qui divitiis incumbit, qui dominum nummum pro Deo adorat, qui creaturae honorem exhibet pro Creatore. Unde: O nummi, nummi, vobis hunc praestat honorem. Et alibi: Et genus et mores regina pecunia donat. 382 Unde habes: Ne me quaerit, sed, oportet habe
Abbreviated transcription (Latin):
cupit. contentꝰ honesto: fabriciꝰ paruo sperne¬
lomedet᷑ qͥs antidoto. sed quanto minꝰ restat
uie. tanto magis crescit in acquirendo. Unde
Claud̃. Qd nũmos secuisse iuuat: uis nulla
cruentam castrat auariciam. paruis exerci¬
fruit᷑ succisa libido. Item dns in iudicio su¬
testabit᷑. ut pote causam dampnationis nr̃e¬

Expanded text:
cupit; contentus honesto Fabricius parvo, spernelo medetur quis antidoto; sed quanto minus restat viae, tanto magis crescit in acquirendo. 53 Unde Claudianus: Quid nervos secuisse juvat? Vis nulla cruentam Castrat avaritiam, parvis exercifruitur succisa libido. Item: Dominus in judicio sutestabitur; utpote causam damnationis n
Abbreviated transcription (Latin):
goriꝰ int̃ speciẽ ⁊ genus ñ distinguat
suggulat ⁊ detestatur eccłiasticus.xxxiiii aua-¬
ro autẽ nicħ ẽ scelestius. & qͥa ꝓ auaricia ⁊ pe¬
cunia cupide congregata. sepe suꝑbit auarꝰ.
aodit. Quid suꝑbis terra ⁊ cinis: Deinde ꝓ¬
ponit de auaricia. Nicħ enĩ iniquiꝰ qͣm ama¬
re pecuniam. Hic enĩ ⁊ animã suã ñ tm̃ lin¬
guam uenalem ht̃. qm̃ in uita sua ꝓiecit inti¬
ma sua. se ip̃m eiuscerans sic̃ aranea que tex̃
inutiles telas. sollicitudine acquirendi. ⁊ cõ¬
seruandi pecuniam. Unde dauid. Et tabesce¬

Expanded text:
uat , sugillat et detestatur Ecclesiasticus c. X: « Avaro autem nihil est scelestius. » Et quia pro avaritia et pecunia cupide congregata saepe superbit avarus, addit: « Quid superbis, terra et cinis? » Deinde proponit de avaritia: « Nihil est enim iniquius quam amare pecunias. Hic enim et animam suam, non tantum linguam, venalem habet, quia in vita sua projecit intima sua, » seipsum eviscerans sicut aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecuniam. Unde David: Et « tabesce
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑ simile. ñ talib impenitentib in exitu
uite cõmunẽ sepulturam cõmunicare. sic̃
contigit de qͦdam usurario apd̾ scm̃ dioni¬
sium. apud quẽ laborantẽ in extremis. cũ
uenisset sacerdos. cum eucharistia inuenit
eum impotem. ita innuentẽ ei qd̾ a famili¬
ari demone constringebat᷑ ꝑ fauces. nec ꝑ¬
mittebat᷑ restituere rapta. uł diuidere tur¬
pit̾ congregata. uł confiteri peccata. uel
suscipere eucharistiam. ⁊ sic miser de hac
uita misera raptus ẽ. ad miseriam int̾mi¬
nabilem. sed a quibdam monachis clancło
sepultꝰ ẽ. Quo comꝑto extractum ẽ fecens
cadauer de tumulo. ⁊ ad cautelam ⁊ tr̃orem
alioꝵ publice retractum in sterqͥlinium. qd̾
uidetur forsitan fieri de om̃ib in fine im¬
penitentib. ut de militib qui decimas
fatentur se publice detinere. Quo mͦ ergo
dabit᷑ eis eucharistia. uł cõmunis in morte
sepultura: In eadem. Nolite errare neq for¬
nicarii. neq ydolis seruientes. neq adul¬

Expanded text:
er simile, non talibus impoenitentibus in exitu vitae communem sepulturam communicare, sicut contigit de quodam usurario apud S. Dionysium apud quem laborantem in extremis, cum venisset sacerdos cum Eucharistia, invenit eum impotem, ita innuentem ei, quod a familiari daemone constringebatur per fauces, nec permittebatur restituere rapta, vel dividere turpiter congregata, vel confiteri peccata, vel suscipere Eucharistiam; et sic miser de hac vita misera raptus est ad miseriam interminabilem; sed a quibusdam monachis clanculo sepultus est. Quo comperto, extractum est fetens cadaver de tumulo et ad cautelam et terrorem aliorum publice retractum in sterquilinium. Quod videtur forsitan fieri de omnibus in fine impoenitentibus, ut de militibus qui decimas fatentur se publice retinere. Quomodo ergo dabitur eis Eucharistia, vel communis in morte sepultura? In eadem: « Nolite errare, neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adul
Abbreviated transcription (Latin):
Mani festa autẽ sunt oꝑa carnis. que st̃ for¬
nicatio. immundicia. luxuria. ydoloꝵ ser¬
uitꝰ ⁊ c̃. Qui talia agunt regnum dei ñ con¬
sequentur. Idoloꝵ seruitutẽ uocat ubiꝙ a¬
uariciam. Ad ephesios .xxi. fornicatio au̾
aut om̃is ĩmundicia aut auaricia nec nec

Expanded text:
Manifesta sunt autem opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus, etc., qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Idolorum servitutem vocat ubique avaritiam. Ad Ephesios V al. 21: Fornicatio autem, aut omnis immunditia aut ava
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ damnatoꝵ labore uestiste: Ubi adin¬
sta palatii pͥuatorum extructe basilice
ut uile corpusculũ hominis p̾ciosius inã¬
bulet. ⁊ quasi mundo quicquã possit ẽẽ
ornatius. tecta sua magis uelit aspicere
qͣm celum: Bethleem in paruo foramine
t̾re natus ẽ conditor celorum. hic uisus
a pastorib hic demonstratꝰ a stella. hic a
magis adoratus. Item ihemias .xxx. ue¬
qui edificat domum suam in iniusticia
⁊ cenacula sua ñ in iudicio. Amicunt su¬
um opprimet frustra ⁊ m̾cedem eius non
reddet ei. Qui dicit. Edificabo mͥ domũ
latam ⁊ cenacula spatiosa qui aꝑit sͥ fe¬
nestrarum ⁊ facit laquearia teduna pin¬

Expanded text:
et damnatorum labore vestitae? Ubi ad inet damnatorum labore vestitae? Ubi ad instar palatii privatorum exstructae basilicae ut vile corpusculum hominis pretiosius inambulet, et quasi mundo quidquam possit esse ornatius, tecta sua magis velit aspicere quam coelum? Bethlehem , in parvo foramine terrae natus est Conditor coelorum. Hic visus a pastoribus, hic demonstratus a stella, hic a magis adoratus . Item Jeremias, cap. qui aedificat domum suam in iniustitia et cenacula sua non in iudicio amicum suum opprimet frustra et mercedem eius non reddet ei qui dicit aedificabo mihi domum latam et cenacula spatiosa qui aperit sibi fenestras et facit laquearia cedrina pin
Abbreviated transcription (Latin):
ca structuram ⁊ ornatum t̾rene domus
q̃m corꝑis ꝓpͥi quod modico tegit᷑ in quo
etiam resurges. eum hoc mortale induet in
mortali. ñ assimileris arte dedalo in edi¬
ficanda domo. ñ gigantib altitudine. nõ
salomoni sumꝑtuositate. S eur ñ salo¬
moni sapienti: Quia ñ modo sicut olim
in testamentum tuum quia repleti suntt qͥ
obscurati sunt t̾re domib iniquitatum ex
rapinis. mendaciis ⁊ furtis erogandisq
paupib constructis. Item ieronimus. De
exitu sc̃e paule. Nolebat inquit in hiis la¬
pidib peccuniam effundere. qui cum t̾ra
et seculo tͥnsituri sunt. s in uiuuis lapidib
qui uoluunt᷑ suꝑ t̾ram de quib appoc̾. ex¬
ep̾ xxx. Qua uoce tͥ exponam saluatoris
speluncam. ⁊ illud p̾sepe. in quo infantu¬
lus uagiit: Silentio magis qm infimo ser¬
mone honoranda sunt. Ceruntam̃ ubi cir¬
ca bec sunt late porticus: ubi aurata la¬
quearȩa: Ubi domus miserorum penis

Expanded text:
ca structuram et ornatum terrenae domus ca structuram et ornatum terrenae domus quam corporis proprii, quod modico tegitur in quo etiam resurges, « cum hoc mortale induerit immortalitatem . » Non assimileris arte Daedalo in aedificanda domo, non gigantibus altitudine , non Salomoni sumptuositate . Sed cur non Salomoni sapienti? Quia non modo sicut olim in testamentum tuum, quia repleti sunt, qui obscurati sunt terrae domibus iniquitatum, » et rapinis, mendaciis, et furtis, erogandisque pauperibus constructis. Item Hieronymus de exitu sanctae Paulae : Nolebat, inquit, in his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in vivis lapidibus, qui volvuntur super terram. De quib30 : Qua voce tibi exponam Salvatoris speluncam, et illud praesepe, in quo infantulus vagiit? Silentio magis quam infimo sermone honoranda sunt. Verumtamen ubi circa haec sunt latae porticus? Ubi aurata laquearia? Ubi domus miserorum poenis,