comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rias. De filiis asom: ma¬
thanai. mathecha. azabed.
clipheleth. germai. manasse
semei. De filiis bami. maad¬
di. amram. et huel. banea ᷤ.
et badaias. cheiliau. banni.
amaruuth. et heli asib. ma¬
thanias. mathanai. et la¬
si. et bani. et benui. semei.
et salmas. et nathan. et
sarai. ezrel. et seremau. se¬
meria. sellum. amaria. io¬
seph. De filiis nebui: aiel
mathathias.zabed.zabina.
reddu. et iolxl. bannai. Om̃s
hii acceperunt uxores alie¬
nigenas. et fuerunt ex cis
mulicres que pepererant fi
ego erean
in susis castro: et uenit
annani. unus de fratrib
meis. ip̃e et uiri ex uida.
et interrogaui eos de uidei
qui remanserant. et super¬
erant de captiuitate. et de
ihrlm. Et dixerunt michl.
Qui remanserunt et deluli
sunt de captuntate ibi in
prouintia. in afflictione

Expanded text:
rias. De filiis Asom. Marias. De filiis Asom. Mathanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Jermai, Manasse, Semei. De filiis Bani, Maadi, Amram, et Uel, Baneas, et Badaias, Cheliau, Vania, Marimuth, et Eliasib, Mathanias, Mathanai, et Jasi, et Bani, et Bennui, Semei, et Salmias, et Nathan, et Sarai, Ezrel, et Selemiau, Semeria, Sellum, Amaria, Joseph. De filiis Nebo, Jeiel, Mathathia, Zabed, Zabina Jeddu, et Joel, Bannaia. Omnes hi acceperunt uxores alienigenas, et fuerunt ex eis mulieres, quae pepererant filego eram in Susis castro. Et venit Anani unus de fratribus meis, ipse et viri ex Juda: et interrogavi eos de Judaeis, qui remanserant et supererant de captivitate, et de Jerusalem. Et dixerunt mihi: Qui remanserunt, et relicti sunt de captivitate ibi in provincia, in afflictione
Abbreviated transcription (Latin):
In anno primo
cyri regis persa¬
rum ut comple¬
retur uerbũ dñi
ex ore iheremie.
suscitauit dñs
sp̃m cyri regis persarum:
et transouxit uocem ĩ uni¬
uerso regno suo. etiam per
scripturam dicens. Hec dic̃
cyrus iex persarum. Omĩa
zabeth. et semei. et seleia.
ip̃e est calitaphataia. uida
et heliezer. Et de cantoribz
heliasub. Et de iantorib
sellum. et therem. et huri
Et ex isrł filiis pharos. re¬
mia. et ezia. et melchia. ⁊
miamm. heleezer. et mel¬
chia. et banea. Et de filiis
helam. mathania. zacha¬
rias. et iehil. et addi. et
trimoth. et helia. Et de fi¬
liis zetua: clioeniai. chia¬
sib. nathania. ⁊ icrimuth.
et zabed. et aziza. Et de filii
bebai: iohanan. zabbai. a¬
thalia. Et de filiis beni:. mo¬
solam. et melluc. et adaia
iasub. et saal. et ramath.
Et de filiis phetmoab. ed¬
na. et calalbanaias. maa¬
sias. mathanias. beselehel.
et benui. et manasse. Et
de filiis erem. cliezer. iesue.
melchias. semeias. symcon
beniam. moloch. sama¬

Expanded text:
inquit, primo Cyri regis Persarum, ut compleretur verbum Domini ex ore Jeremiae, suscitavit Deus spiritum Cyri regis Persarum, et transduxit vocem in universo regno suo, etiam per Scripturam dicens: Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia zabed, et Semei, et Celaia, ipse est Calita, Phataia, Juda, et Eliezer. Et de cantoribus, Eliasib. Et de janitoribus, Sellum, et Telem, et Uri. Et ex Israel, de filiis Pharos, Remeia, et Jezia, et Melchia, et Miamin, et Eliezer, et Melchia, et Banea. Et de filiis Elam, Mathania, Zacharias, et Jehiel, et Abdi, et Jerimoth, et Elia. Et de filiis Zetha, Elioenai, Eliasib, Mathania, et Jerimuth, et Zabed, et Aziza. Et de filiis Bebai, Johanan, Anania, Zabbai, Athalai. Et de filiis Bani, Mosollam, et Melluch, et Adaia, Jasub, et Saal et Ramoth. Et de filiis Phaeth Moab, Edna, et Chalal, Banaias, Maasias, Mathanias, Beseleel, et Bennui, et Manasse. Et de filiis Erem, Eliezer, Jesue, Melchias, Semeias, Simeon, Benjamin, Maloch, Sama
Abbreviated transcription (Latin):
et recedens a malo. Natiq
sunt ei septem filii. et tres
filie. et fit possessio eius
septem milia ouium. et
tria milia camelorum:
quingenta quoq iuga
boum. et quingente asine-
et familia multa nuns.
Eratq uir ille magnus.
inter omnes orientales.
Et ibant filii eius et facie¬
bant conuinium ꝑ domes
unusquisq ni die suo: et
mittentes uocabant tres
sorores suas ut comeder̃t

Expanded text:
t recedens a malo natique sunt ei septem filii et tres filiae et fuit possessio eius septem milia ovium et tria milia camelorum quingenta quoque iuga boum et quingentae asinae ac familia multa nimis eratque vir ille magnus inter omnes Orientales et ibant filii eius et faciebant convivium per domos unusquisque in die suo et mittentes vocabant tres sorores suas ut come
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad iheremie uaticim¬
um se ultro aduersariis
tradidissent: et uiderent
adhuc urbem iherosolimã
stare. quam ille casuram
esse predixerat. Tricesimo
autem ctatis sue anno.
et captiitatis quinto. exor¬
sus est ad concaptiuos lo¬
qui: et codem tempore licit
posterior hic in caldea. ale¬
mias in uidea prophetant¬
runt. Sermo cius nec sa¬
tis disertus. nec ad modũ
rusticus est: sed ex utro
medic temperatus. Sacer¬
dos et ip̃e sicut ihxremias.
principia uolumnus etħ
nem magnis habens obsa¬
ritatib iuoluta. Sol̃
uulgata eius editio: nel
multum distat ab hebral¬
co. Unde sacis miror. que
cause extiterit: et si eosdem
in uunuersis libris hẽmus
interpretes. in aliis cadem.
in aliis diuersa transtule¬
rint. Legite igitur et huns
iuxta translationem nr̃am.
quia per cola scriptus. et cull¬
nata manifestiorem scull¬
legentib cribuit. Si autal¬

Expanded text:
quod ad Jeremiae vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Erat aũt populus
iocundus scd̃m faciem
scõrum: et per tres menses
gaudium huius iuctorie
celebratum est cũ iudith.
Post dies autem illos unu¬
quisqz rediit in sua: et iu¬
dich magna facta est in
bethulia. et preclarior erat
uniuerse terre isrł. Erat
ctiam uirtuti castitatis
adiuncta: ita ut non cog¬
nosceret iirum ommb
dieb uite. ex quo defunit.
est manasses uir eus. E¬
rat autem dieb festis pro¬
cedens: cum glĩa magna
Mansit autem in domo
iuri sin annos centum
quinq. et dimisit abrã
suam liberam: et defunc¬
ta est ac scpulta cũ uiro
suo in bethulia. Luxitq
illam omnis populus:
diebz septem. In omni
antem spatio uite cius.
non fuit qui perturbaret
israel: et post mortẽ cius
amus multis. Dies aũt
uictorie huius festiuita¬
tis ab hebrcis in nuncro
dicrum sc̃orum accipit᷑.
et colitur a indeis cx illo
tempore usq in presentẽ¬

Expanded text:
nis. Erat autem populus jucundus secundum faciem sanctorum, et per tres menses gaudium hujus victoriae celebratum est cum Judith. Post dies autem illos unusquisque rediit in domum suam, et Judith magna facta est in Bethulia, et praeclarior erat universae terrae Israel. Erat etiam virtuti castitas adjuncta, ita ut non cognosceret virum omnibus e suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesente
Abbreviated transcription (Latin):
mus: in cunctis urbibus
proponatur. ut licrat uide¬
is uti legib sius. Quib
debrtis es̃se amminiculo: ut
cos qui se ad necem corum
parauerant. possint interfi¬
cere. tertiadecima dic mc̃sis
duodecimi qui uocatur adar
tens deus meroris ⁊ luctus.
eis uertit in gaudiũ. Un¬
de et uos inter ceteros dies¬
festos hanc habetote diem.
et celebrate cam cum om̃
letitia: ut ct in posterum
cognoscatur. omnes qui
fideliter persis obediunt:
dignam pro fide recipere
inercedem. qui autem in¬
sidiantur regno eorum
perur pro scelere. Omnis
autem prouintia et cuu¬
tas que noluerit solenni¬
tatis huius esse particeps:
gladio et ignc percat. et
sic deleatur ut non solum
hominib. sed ctiam bestiis
iuia sit in sempiternum
pro exemplo contemptus.
et mobedientie. Explicit lib̾
lester.

Expanded text:
mus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. tens Deus meroris et luctus vertit eis in gaudium. Unde et vos inter ceteros festos dies hanc habetote diem et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷ Explicit liber Esther.
Abbreviated transcription (Latin):
ultorũ
nobis et
magno¬
rum per
legem
et pro¬
phetas. aliosq qui setuti
sunt illos sapientia demõ¬
strata est in quib opor¬
tet laudare isra el doctrine
et sapientie causa: quia
non solum ip̃os loquente
necesse est. peritos. sed etiã
extrancos posse et dicentes
et scribentes dectissimes fie
et aliorum librorum qui
nobis a parentibz nr̃is
traditi sunt: uolui et ip̃e
scribere aliquid horum dũ¬
taxat que ad doctrinan
et sapientiam pertinent.
ut desiderantes discere. i
illorum pcriti facti. magis
magisq attendant a ñino
et confirmentur ad legiti¬
mam uitam. Hortor itasp
uenire uos cum beniuolei¬
tia et attentiori. et studio
lectionem facere: et ueniã

Expanded text:
ultorum nobis et magnorum per Legem et Prophetas aliosque qui secuti sunt illos sapientiam demonstratam, in quibus oportet laudare Israhel doctrinae et sapientiae causa; quia non solum ipsos loquentes necesse est peritos, sed etiam extraneos posse et dicentes et scribentes doctissimos fieret aliorum librorum qui nobis a parentibus nostris traditi sunt, volui et ipse scribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et
Abbreviated transcription (Latin):
trum diffi¬
cilius sit
facere quod
poscitis an
negare: nec¬
dum statui. Nani neq uo¬
bis aliquid imperantibus
abiuere. sententie est: et
magnitudo oncris impo¬
siti. ita ceriuices premit. ut
ante sub fasce ruendũ sit
quam leuandum. Accedũt
ad hoc inuidorum studia.
qui omne quod scribimus
reprehendendum putant:
et interdum contra se con¬
scientia repugnante publi¬
ce lacerant que occulte legũt.
in tanitum ut damarc cõ¬
pellar et diccit. Dñt. libera
anmam mcam a labris
iniquis: et a lingua dolo¬
sa. Tercius annus est. quo
semper scribitis atq rescribi¬
tis. ut ezie librum uobis
de hebreo transferam. quasi
non habeatis greca et lati¬
na uolumina. aut quic¬
quid illud est. quod a no¬
bis uertitur. non statim
sit. Frustra autem ut ait
quidam niti. neq aliud

Expanded text:
Utrum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut ante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur, non statim sit. Frustra autem, ut ait quidam, niti, neque aliud
Abbreviated transcription (Latin):
super eum propugnacula
argentea:. si ostium est. cõ¬
pinganius illud tabulis
cedrmis. Respondit ecclĩa
Lgo murus et ubera
mea sicut turris: ex quo
facta sum coram eo. quasi
patm reperiens. Synagogti
pacifico: in ea que habit po¬
pulos. Tradidit eam custo¬
dib. Uir affert pro fructu
cius mille argonteos. xp̃s
et ducenti his qui custodi¬
unt fructus eus. Uox xp̃i

Expanded text:
super eum propugnacula argentea; si ostium est, compingamus illud tabulis cedrinis. Et illa respondit: Ego murus, et ubera mea turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. Quipacifico, in ea quae habet populos, tradidit eam custodibus, vir affert pro fructu ejus mille argenteos . Statet ducenti his, qui custodiunt fructus ejus . Mi
Abbreviated transcription (Latin):
oculi tin aperti super domũ
hanc dic ac nocte. an locum.
quo dixisti inuocari nomic̃
tuum: et exandias or̃onem
quam puer tuns orat n
hoc loco. et exaudias precati¬
onem pucri tui. et popull
isrł. si orauerit in loco isto:
et crandias in loco hĩtatioĩs
de celo. et exaudias. et propi¬
cius sis: si peccauit uir in¬

Expanded text:
i tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum et exaudias orationem quam puer tuus orat in hunc locum et exaudias precationem pueri tui et populi tui Israhel si oraverint in loco isto et exaudias in loco habitationis de caelo et exaudias et propitius sis si peccaverit vir i
Abbreviated transcription (Latin):
sapientic uerbum dei mex¬
celsis: et ingressus illius
mandata eterna. Badix sa¬
pientie cui reuclata est. et
astutias illius quis agno¬
uit: Disciplina sapientie
cui rruclata est et manife¬
stata. et multiplicationem
ingressus illius quis intel¬
lexit: Unus est altissimus
cirator onmipotens. iex po¬
tens et metuendus nimis.
sedens super thronum illius
et dominans deus: ip̃e crea
et dinumerauit et mensus
est. Et cffudit illam super
omĩa opera sua: et super
ounicm cariem secundũ
dacum si nim prebet illam
diligentib sc. Tmior dñ
gioria. et gloriatio: et letici¬
a. et corona exultationis
Timor dñi delectabit cor: et
dabit leticiam et gaudiũ
in longitudinem dicrum.

Expanded text:
sapientiae verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata aeterna. Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavet dinumeravit, et mensus est. Et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetitiam et gaudium in longit
Abbreviated transcription (Latin):
nalium suorum.n
Lintium sapĩe tuor
dĩu. et cum fidelib in uul¬
ua concrratus est: et cum
clectis femuus graditur.
et cum iustis et fidelibus
agnoscitur. Timor dñi sci¬
cntie religiositas. religiosi¬
tas custodict et iustificabit
cor: iocunditatem atq gau

Expanded text:
um suorum. Initium sapientiae timor Domini; et cum fidelibus in vulva concreatus est, et cum electis feminis graditur, et cum justis et fidelibus agnoscitur. Timor Domini, scientiae religiositas. Religiositas custodiet, et justificabit cor, jucunditatem atque gau
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et paterna dignitas. et
catur auctoritas. Ad perfec¬
tos uero ubi non timore cru¬
ditur discipulus.sed amore
proprium nomen sufficit.
et cqualis magister est. et
nescit esse se regem. que om¬

Expanded text:
tes, et paterna dignitas, et catur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discproprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit esse se regem. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
t factum
est postꝙͣ
percussit
alexander
philippi
macedo
qui primus reguauit in
grecia. egressus de terra cethĩ.
darium regem pesarum.
et medorum: constituit
pretia multa. et ommum
obtuunt municiones. et
interferit reges terre. et per¬
trausit usꝙ ad fiies terre.¬

Expanded text:
t factum est postquam percussit Alexander Philippi Macedo qui primus regnavit in Graecia egressus de terra Cetthim Darium regem Persaruet Medorum, et constituit prelia multa, et omnium obtinuit munitiones, et interfecit reges terre, et pertransiit usque ad fines terre
Abbreviated transcription (Latin):
omissa repetere. et depraua¬
ta corrigere. et sacramc̃ta
ecclĩc puro ac fideli aperire
sermone: uel a fastidiosis
uel a maligis lectoribz
non debco reprobari: Ha¬
beant qui uolunt ueteres
libros. uel in membranis
purpureis. auro. argentoq.
descriptos. uel uncialibus
ut uulgo aunt litteris. o¬
nera magis exarata quã
codices: dum modo michi
meisq permittant paupe¬
res habere scedulas. et non
tam pulchros codices quã
emcridatos. Utraqz sanc e¬
ditio et septuaginta uirta
grecos. et inca iuxta hebreos:
in latinum meo labore
translata est. Eligat unus¬
quisq quod uult: et studi¬
osum se magis quã ma¬
luiolum probet.

Expanded text:
omissa repetere, depravaomissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet.
Abbreviated transcription (Latin):
ture diuinc
libros. adũ¬
sariorum
respondere maledictis. qui
interpretationem meam
reprchensione septuagnita
interpretum crimnantur:
quasi non et apud gircos
aquila symmacus. et theo¬
docion. uel uerbum e uerbo.
uel sensum ex sensu. nel ex
utroq cõmixtum et medie
temperatum. genus transla
sa. aut certe scriptorum iu¬
cio deprauata. manifestio¬
ra nr̃a interpretatione fie¬
nem ex parte didicimus. et
i latino pene ab ip̃is cu¬
nabulis inter gramaticos
et irthores. et philosophos
detriti sumus. Quod si a¬
pud grecos post septuagin¬
ta editionem. iam xp̃i cuã¬
gelio choruscante. uideus
aquila et syminacus. as
theodotion uidaizantes here¬
tici sunt recepti. qui multa
nusteria saluatoris sub¬
dola interpretatione cela¬
runt. et tamen in grrazrio¬
cris habentur apud ecclĩas
et explanantur ab eclesia¬
sticis iuris: quãtomagis
ego xp̃ianus. de parentib
xp̃ians natus. et uerillũ
crucis ini mea fronte por¬
tans. cuius studium fuit

Expanded text:
turae divinae turae divinae libros adversariorum respondere maledictis: qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta Interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translasa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fienem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in Ἑξαπλοῖς, habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tionis expresserint. et omna
ueteris instrumenti uolum¬
na origines oblis astrricisq
distinxerit. quos uel additos.
uel de theodotione sumptos.
translationi antique inse¬
riit: probans defuisse quod
additum est. Discant igit̾
obtrectatores ici recipere in
toto quod in partibz suscepe¬
runt: aut interpretationc̃
mcami cum astericis siuis
radere. Neq erum ficri potest
ut quos plura intermisisse
conspertunt. non cosdem
ctiam in quibzdam errasse
fatrantur. precipue in iob:
cui si ca que sub astericis
addita sunt subtraxeris. par
maxima uoluminis detrũ¬
cabitur. Et hoc dumtarat
apud grecos. Cettrum apd̃
latinos. ante cam transiali¬
oncin quam sub astrricis
et obclis nuper edidinius.
septingẽti frrme aut octuigi¬
ti uersus sunt: quib decur¬
tatus et laceratus corrosuss
liber. feditatem sui publict
legentib prebcat. Hxt autrn
translatio nullum de uettib
sequitur interpretem: sed
ex ip̃o hebraico arabicoq se
mi pb̃ri: in libro iob.
ogor per sin¬
gulos scrip¬

Expanded text:
tionis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque seMI IN LIBRUM JOB. Cogor per singulos Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dĩi: cum gaudio sepclicrũt
eum omnis cognatio eius.
Et omnis generatio eius
in bona uita et in sancta
conuersatione permansit.
ita ut accepti essent tam
dco quam hominibz. et cũi¬
tis habitatorib terre.
Explicit liber tobie.

Expanded text:
ini, cum gaudio sepelierunt eum. Omnis autem cognatio ejus, et omnis generatio ejus in bona vita, et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo, quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. Explicit liber Tobiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ibrum
hester. ua¬
riis trans¬
latorib
constat
esse iuutiatum. Quem eo
de archuus hebrtorum m̃le¬
uans: uerbum e uerbotrãs¬
brum editio uulgata la¬
cuuosis hinc mdẽ uetor
funibz trahit. addens eu
que ex tempore dici potrra
et audir: sicut solitum s
scolarib disciplinis sũpto
themate excogitait. quib
uerbis nti potuit qui in¬
uinam passus est. uel ille
qui iniuriam fecit. Uos
autem o paula et eustoh
un. qm̃ et bibliothecas
re. et interpretum certanis¬

Expanded text:
ibrum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressbrum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et ascholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui injuriam passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas re, et interpretum certami
Abbreviated transcription (Latin):
tate preterire. habere autem
celebritatem tertia decima
die merisis adar. qd̃ dicitur
uoce syriaca pridie mardo¬
chei die. Igitur his erga ni¬
canorem gestis. et ex illis
temporib ab hebreis ciuita¬
te possessa: ego quoq ĩ his
finem faciam scrmonis. et¬
si quidem benc et ut histo¬
rie competit: et hoc ip̃e ue¬
lu. Si autem minus
digne. concedendum ẽ mͥ.
sicut enim unum semper
bibere. aut semper aquam.
contranum est. alternis
autem uti delectabile: ita
legentib si semper exactu
sit sermo. non erit gratuˢ.
hic ergo erit consumimat᷑.¬

Expanded text:
tate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummat
Abbreviated transcription (Latin):
iungit saccrdotium: inimo
carta non dundat. quos
xp̃i nectit amor. Conmen¬
tarios i osce. amos. zacha¬
riam. malachiam. quos po¬
scitis. scripsissem: si licuisset
pre ualitudine. Mittitis
solatia sumptinum. nota¬
rios nr̃os et librarios susten¬
tatis: ut uobis potissimũ
nostrum resudet ingenium
Et ecce ex latere frequens
turba diuersa poscentium.
quasi aut equum sit me
nobis esuricrtibz aliis la¬
uorare. aut in ratione dati
it accepti cuiquam preter
uos obnorius sim. Itaq
longa egrotatione fractus.
ne penitus hoc anno retice¬
rem et apud uos mutus
essem triduo hoc opus ur̃o
nomini con secraui. inter¬
pritationem udelicet triũ
salomonis uoluminum.
Maloth: quas hebrci para¬
bolas. uilgata editio pro¬
uerbia uocat. Coeleth: qd̃
grece ecclesiasten. latine con
ticorum. fertur et panare¬

Expanded text:
ium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, MASLOTH  , quas Hebraei Parabolas, Vulgata autem editio Proverbia vocat: COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concticorum. Fertur et
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub antiocho rege pro
sacris legibz dira tormen¬
ta perpessi sunt: quos ma¬
ter pia cum diuersis sup¬
pliciis urgerentur. non
solum non fleuit: sed et
gaudens hortabatur ad
gloriam passionis.¬

Expanded text:
qui sub Antiocho rege pro sacris legibus dira tormenta perpessi sunt? Mater pia cum diversis suppliciis urgeretur, non solum non flevit, sed et gaudens hortabatur ad gloriam passionis
Abbreviated transcription (Latin):
et enarrauit que fecerat:
et iuestigans composuit
parabolas multas. Que¬
sunt uerba utilia: et con¬
scripsit sermones rectissĩos.
ac ueritate plenos. Uerba
sapientium sicut stimuli
et quasi daui in altum
defixi: que per magistroꝵ
consilium data sunt a pa¬
storc uno. his amplius
fili mi ne requiras facien¬
di plures libros nullus ẽ
finis: frequensq medita¬
tio carnis afflictio ẽ .xxxi.
mem loquendi: om¬
nes pariter audiamus.
Deum time. et mandata
illius obserua: hoc est cnĩ
omns homo. Et cuncta
que fuint adducet deus ĩ
iuditium. pro onũ erra

Expanded text:
et enarravit quae fecerat: et enarravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflinem loquendi, omnes pariter audiamus. Deum time, et omnia mandata ejus observa: hoc est enim omnis homo, et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni a
Abbreviated transcription (Latin):
per meridicn. et flectitur
ad aquilonem. Lu strans
unuiersa in circuitu ꝑgit
sp̃s: et in cucculo suo reuer¬
titur. Omnia flumina in¬
trant in mare: et mare nõ
redundat. Ad locum unde
exeunt flumina reucrtun¬
tur. ut iterum fluant. Cũc¬
te res difficiles: non potest
eas homo explicare sermo¬
ne. Non saturatur oculus
uisu: nec auris impletur

Expanded text:
ctitur ad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regrtur. Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: Ad locum, unde exeunt flumina, revertuntur, ut iterum fluant. Cunctae res difficiles: non potest eas homo explicare sermone. Non saturatur oculus visu, nec auri
Abbreviated transcription (Latin):
rib nomi¬
nib noca¬
tum fuisse
salomont̃:
scripture
manifestissimc docent. Paci¬
et quod nunc dicitur coeleth
idest ecclesiasten. Etlesiastes¬
autem greco sermone appel¬
latur. qui cetumi idest eccle¬
siam congregat. quem nos
nuncupair possumus contio¬
natorem. quod loquatur ad
populum. Et sermo eius
non specialiter ad unum:
sed ad uniucrsos gencrali¬

Expanded text:
ribus nominibus vocatum fuisse Salomonem, Scripturae manifestissime docent: paciet quod nunc dicitur COELETH  , id est, Ecclesiasten. Eautem Graeco sermone appellatur, eoque coetum, id est Ecclesiam congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generali
Abbreviated transcription (Latin):
cus it dilectus dm̃i. ab co
qued i regno cius par fu¬
crit. et cum domenus dile¬
cerit appellatus est. Nani
et psalmus quadragesimꝰ.
quartus. et septuagesimus
prinius. dilecti et p̃acifici
titulo prenotantur. Qui
tam et si ad prophetiam xp̃i
et ecclesic pertinentes. filici¬
tatem et iures salomonis
exccibunt. Tamen secundũ
iherusalem. Superfluũ qͥ p¬
pe est hic isil: quod male m
gretis et in latinis codicib m¬
urenitur. In cantico autem
canticorum. nec filius dauid.
nec rex israel siue ihrlm pre¬
scribitur: sed tantum canti¬
cum canticorum salomoni.
Sicut enim prouerbia est
rudis institutio. ad duodeũ
trib. et ad totum pertinent
israel: et quomodo contemp¬
tus mundi non nisi me¬
tropolitis conuenit. hoc est
ticũ canticum canticorum
ad eos propric facit. qui
tantum superna desiderant
ad incipientes. et profirien¬
tes. et paterna dignitas. et
regni proprii merito uindi¬
catur auctoritas. Id perfec¬
tos uero uebi non timore eru¬
ditur discipulus. sed amore

Expanded text:
dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedant, tamen secundum erusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore,
Abbreviated transcription (Latin):
qued in regno cius par fu¬
crit. et cum domus dile¬
cerit appellatus est. Nain
it psalmus quadragesimꝰ
quartus. et septuagesimus
primus. dilecti et pacifici
titulo prenotantirr. Qui
tam et si ad proplitiam ip̃i
et elesic pertinentes. felici¬
tatem et uires salomois
ertibunt. Tamen secundũ
hystoriam super salomone
conscripti sunt. Is itaq iui¬
ta numcrum uocabulorum
tria uolumina edidit. Pro¬
ucrbia. eclesiastrri. cantica
canticorum. In proucrbiis
pariuilum doccns. et quasi
diens: unde et ad filium ci¬
crebo scrmo repetitur. In et¬
ilesiasten utro mature iirũ
etatis instituens. ne quicꝙͣ
in mundi reb putet ẽt per¬
fectum sed cadnca ⁊ breuia
umuersa que cernimus.
Ad extreuum iam. con¬
summatum uirum. et
calcato scculo preparatumd.
in cantico canticorum spõ¬
si uingit amplexib. Nisi
cium prius relinquerumis
tiantes. expeditos nos ad as¬

Expanded text:
fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedant, tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum suorum, tria volumina edidit: Proverbia, Ecclesiasten, Cantica canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi diens, unde ad filium crebro sermo repetitur. In Ecclesiaste vero, maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca et brevia universa quae cernimus. Ad extremum jam consummatum virum, et calcato saeculo praeparatum, in Cantico canticorum, sponsi jungit amplexibus. Nisi enim prius relinquamus vi saeculi renuntiantes expeditos nos ad ad
Abbreviated transcription (Latin):
ffren edisseue e ecclesie
Syaconuis multa syro ser¬
mone composuit et tautam
ueint claritudinem ut pose lec¬
cionẽ sc̃̾pturaꝵ publice in qͥ¬
busd̃ ecãus eius sẽpta recitã¬

Expanded text:
 Edessenae Ecclesiae diaconus, multa Syro sermone composuit, et ad tantam venit claritudinem, ut post lectionem Scripturarum publice in quibusdam ecclesiis ejus scripta recit
Abbreviated transcription (Latin):
ab hyspania ad affricã tnͣseut¬
fidem anana ipietato sub¬
uertunt per idem tempus
nestorius constãeinopolitanꝰ
pro merito aduersus quem
ephesmna synodus congregata
eius impia doginata condẽp
nauit. hoc tempore diabolus
in spẽ moysi aꝑpeni in ccͣa
ꝑ mare pede suco prouitteret.¬

Expanded text:
ab Hispania ad Africam transfidem Ariana impietate subvertunt. Per idem tempus Neresim, adversus quem Ephesina synodus prima congregata, ejus impium dogma condemnat. Hujus etiam tempore diabolus in specie Moysi Judaeis in Creta r mare pede sicco ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
Grat eñ uir piissimus reli¬
gione catholitus in pauperes
munificus in reꝑandis sctorũ¬
basilitis studiosus uigilus et
plus supplicacionib ad eum
profusis ꝙͣ. armia bellitus uicto¬

Expanded text:
autem vir piissimus, in religione catholicus, in pauperes munificus, in reparandis basilicis satis studiosus, vigiliis et plus supplicationibus ad Deum profusis quam armis bellicis victo
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum maxime putaretur
aptrictus uelut anguis lubri¬
cus laberetur Sz ut ostende¬
ret deus quia nõ in simone¬
est regnũ deisi in uirtute qͥd¬

Expanded text:
ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i est porro si tu sumptuosius
comas et ꝑ publitũ notasilrꝰ
ince dis oculos in te iuuentutꝭ
illicias suspiria adolestentiũ
nũ te uidentib prebeas excu¬
sari nõ potes quasi mente
casta sis et pudica redarguit
te cultus suꝑbus et impudicꝰ
ornatu neci computari potes¬

Expanded text:
eterum si tu te sumptuosius comas et per publicum notabiliter incedas, oculos in te iuuentutis inlicias, suspiria adulescentium num videntibus praebeas; excusari non potes, quasi mente casta sis et pudica: redarguit te cultus improbus, et impudicus ornatus: nec computari
Abbreviated transcription (Latin):
Ethemis puus et semipedalis
redicata in mari stae̾ uidetur
uantur i euacuantur emĩ
eñ clausorum maris aĩaliũ
atz conchai meremento luẽ
menibra turgescunt et deffaũ¬
luns euacuantur luna eñ
cum in augmiente fueritau¬
get humiorẽ cum uo in defficũ¬
fueris ueneit humores mumi

Expanded text:
i, parvus et semipedalis en quasi radicata in mari stare videtur vantur, id est evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores mi
Abbreviated transcription (Latin):
folia iumperi sumilitudinem
habent Ciuius siluas serpẽ¬
tes custodumit s in cole regi¬
oms illius cum mature sue¬
imil incendinit et sppentes
igne fugantur et in ex flãma
turum est piper longum uoca:¬
et qd̾ incorruptum ał Igne ẽ

Expanded text:
folia juniperi similitudinem habent, cujus silvas serpentes custodiunt: sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt: et sic serpentes igne fugantur, et inde ex flamma turum est, piper longum vocatur: quod incorruptum ab igne,
Abbreviated transcription (Latin):
ex predestinatõne dei cecidisset
in culpam Cum uero aliquos¬
adeo traditos desiderus suis aut
abduratos legimus. aut stailicit¬
uelictos in magnis peccatis suis
hoc ip̃os merusse profiteiunt
.quia talia eorum ciã p̾cessert
uit ipiꝰ sili pena debuerit ꝙr¬
ł fideliter et firmiter hoc tre¬
dat dilectio ur̃a. quia deus. nꝙ̃
pͥus deserit hom̃em. insi prius
ab hom̃e deseratur. Cum eni
tamen illum deus. sicut per
ꝓpham dicit/ ut conuertatur
et uiuat. Cum uero in pctis
sius cepit ꝑmanere. de multi ͫ
pectatorum nastitur desꝑacio
Ex desꝑacione obdurac̃õ gna̾t᷑
dum honniẽs negligentes ĩ pͥmis
despicuit peccata sua quia ꝑua
sunt crestentib minutis pctis
adducũt et etiam ruinã et
cumulũ faciũt ac seipõs demer¬
gunt. qued cumn factum fuerit
impletur quod sẽptuni ẽ / pcc̃oꝵ
cum uen̾it in profundũ malorũ¬
aduratur qui ad correctioe
castigazi adonnõ non meretur
ita misericorditer flagellat
ut nullũ contra se indurari

Expanded text:
x praedestinatione Dei cecidisset in culpam. a Deo aut traditos desideriis suis , aut obduratos 216 legimus, aut relictos; magnis peccatis suis hoc ipsos meruisse profitemur: quia talia eorum crimina praecesserunt, ut ipsi sibi poena fieri hoc fideliter et firmiter credat Dilectio vestra, quia nunquam Deus deserit hominem, nisi prius ab homine deseratur. Cum enimtamen illum Deus, sicut per prophetam dicit, ut convertatur et vivat . Cum vero in peccatis suis coeperit permanere, de multitudine peccatorum nascitur desperatio, ex desperatione obduratio generatur. Dum homines negligentes in primis despiciunt peccata sua, quia parva sunt; crescentibus minutis peccatis adducunt etiam crimina, et cumulum faciunt et demergunt. Quod cum factum fuerit, impletur hoc quod scriptum est: Peccator cum obduratur, qui ad correctionem castigari a Domino non mereturita misericorditer flagellat, ut nullum contra se obdurari
Abbreviated transcription (Latin):
cum legato xii. abbates cysterci¬
ens ordinis in terram ambige̾¬
cium ad p̃dicand̾ fidem here
pro hereticis conuertendis
adiũgitur Qui dnñcus pͥus ordi¬

Expanded text:
 XII abbates Cisterciensis ordinis in terra Albigensium ad predicandam fidem heretpro hereticis convertendis adiungitur; qui Dominicus ordi
Abbreviated transcription (Latin):
omib ciuitatib regii illius
p̃dicatores et minores et ꝑ
alios quocumq lib̾e̾ p̃dicet
et ꝙ uolentes baptizari lite̾
baptiz arentur Ett solutis ex¬
pensis regalib quas ibi fe¬
cerant rex turcorum regis
cicilie tributaruus ẽ effectus
plura alia pacta fuermis q̃
regis anglie et multitudie̾
frisorum et aliorum ꝑegenioꝵ
sauctam si eciã totum farra¬
cem cum subiugare debuissẽt
diugere debuat ꝑ mortemi ẽ¬
subtractus Terra etla saucta ad
quã ire debebant guberua tore
pegrinorum carebat quia prĩ¬
et in aciliam ueniens iuxͣ. ta¬

Expanded text:
s Minores et Predicatores et per alios quoscumque libere predicetur, et volentes baptiçari libere baptiçentur; et solutis expensis regibus, quas ibi fecerant, rex Tunicii regis Sicilie tributarius est effectus. Plura alia pacta fuerunt, quduardi regis Anglie et multitudine Frixonum et aliorum peregrinorum Sanctam, sed etiam totum Saracenismum subiugare debuissent,dirigere debuerat, per mortem subtractus erat. Terra etiam Sancta, ad quam ire debuerant, gubernatore peregrinorum carebat. Patrit, in Siciliam veniens est
Abbreviated transcription (Latin):
mense iulio electionẽ euia ad¬
misis et confirmauit et coroua¬
cionem promisis tempus eua
assignãs ut a festo purificalui¬
mã coronam ibid ab ipo imꝑi

Expanded text:
mense Iulii eleccionem eius admisit et confirmavit et coronacionem promisit tempus eidem assignans, ut a festo purificacit coronam ibidem ab ipso imperii
Abbreviated transcription (Latin):
nobilib decapitatur. Annodim̃
Mͦ cc.lxx. ludouicuis rex frantiẽ
laboribus et expensus quas olim
fecerat ultra mare iterato cum
duob filus sibi adiũcto rege.
nauerre et quã plurimis eccłaꝵ¬
platis et baronib pro recuꝑane
terre saucte iter assimipsit um¬
ad hoc ut facilius terra sancta
silmm ut regnũ turcorum quod
in medio consistens non parum
dabat tranffretantib impednũ

Expanded text:
nobilibus decapitatur. Anno Domini nobilibus decapitatur. Anno Domini M°CC°LXX° Lodowicus rex Francie laboribus et expensis, quas olim fecerat ultra mare, iterato cum duobus filiis, adiuncto sibi rege Navarre et quam plurimis prelatis et baronibus, pro recuperatione Terre Sancte iter assumpsitad hoc, ut facilius Terra Sancta silium ut regnum Tunicii, quod in medio existens non modicum dabat transfretantibus impedime
Abbreviated transcription (Latin):
et regno et uita p̾uauit Annoar ͦ
ic.lxui. quã plurima multitudo
sarracenorum ex affrica ꝑ angu¬
tum mare transiens in hyspa¬
niam adiũcti sunt sarracemis ĩ
hyspaniam et magnã plagam
in cristianos excercueruut intẽ¬
dentes quã olim ꝑdiderunt re¬
cuꝑare᷑ hispaniã S illarum ꝑciũ
rum ex diuersis partibu au¬
uilio adiuti licet cum multo x̾¬
auorum sangnine de sairacenis
cumphauerunt anno dm̃ mͦ .cc.¬
mosiorib cuutatib orbis cepit
et tam uius quã mulieribus
occisis et captis ipam in solitu¬
lxuiii. Couradinus olim nepos
fiederia imꝑatoris ꝑuipendeũ
fecerat insurgens ad teutonicos
quos habus ꝙͣplurib lombardis
et tuscis adiũtꝭ ꝑuenis usq
romã ubi cum imꝑiali more
solemitter receptus fuiss assoc¬
ato sibi senatore urbis dño hẽ¬
rico fratre regis castelle erꝙ
plurimuis romanis ad regem
karolum apuliam mtrauit si
post durimi compestre bellum
conradumis aim terga uertentib
capitur es a krarolo cum młts

Expanded text:
 regno et vita privavit. Anno Domini M°CCLXVI. quam plurima multitudo Sarracenorum ex Affrica per angustum mare transiens in Yspanias et adiuncti sunt Sarraceni in Yspania, magnam plagam in Christianos exercuerunt, intendentes, quam olim perdiderant, recrum ex diversis partibus adiuncti, licet cum multo Christianorum damno, de Saracenis triumphaverunt. Anno Domini MCCmosioribus civitatibus orbis, cepit et tam viris quam mulieribus occisis et captis ipsam in solituLXVIII. Coradinus olim nepos Frederici inperatoris parvipendens ilie fecerat, insurgens ad Theotonicos, quos habuit, quam pluribus Lonbardis et Tuscis adiunctis pervenit usque Romam; ubi cum inperiale more sollempniter receptus fuisset, asociato sibi senatore Urbis domino Hennrico fratre regis Castelle et quam plurimis Romanis contra regem Karolum Apuliam intravit. Sed post durum campestre bellum Coͮnradinus cum suis terga vertentibus capitur et a Karolo cum multis
Abbreviated transcription (Latin):
Auno dñi mͤ .cc.ixiiii. cometes
tam nobilis aꝑꝑuit qualem tũt¬
nullus uiuens aute uidit ab
oriente eñ aum magno sulgore
surgena usq ad medinin einispe¬
rii uersus occidontem comã ꝑla¬
adam pthebas Et licet in duĩs
ꝑtibus mũdi forte multa sig¬
cepit insirmari in ead nocte
qua ppͣ expirauit et cometes
dispariuit amo dñi m .cc. lxu¬
p̃dictis braiolus qui pro rem¬
ꝑacione regni cicilix ꝑ urbanũ
papam uocatus fual romam
ubi tunc in seuatorem elãus
fuerat nauigio uenit demũ¬

Expanded text:
Anno Domini M°CC°LXIIII° cometes tam nobilis apparuit, qualem nullus tunc vivens ante vidit. Ab oriente enim cum magno fulgore surgens usque ad medium emisperii versus occidentem comam perlucidam protrahebat et, licet in diversis partibus mundi forte multa sigcepit infirmari et eadem nocte, qua papa expiravit, et cometes disparuit. Anno Domini M°CC°LXpredictus Carolus, qui pro recuperacione regni Sicilie per Urbanum papam vocatus fuerat, Romam, ubi tunc in senatorem electus fuerat, navigio venit e
Abbreviated transcription (Latin):
deceper sit Nam nicheante cõ¬
flictu qui pin et p̃cpui erant¬
niter florentinos ad hostes.
accedentes in suos cũ sonẽsib
plurimũ sunt debachati. dicũt᷑᷑
autenz a florentinis et lucanin
tunt mortuis et captiuis ꝓlusꝙͣ.

Expanded text:
decepti. Nam in inchoatione conflictus qui primi et precipui inter Florentinos erant ab hoste, occidentes in suos cum Senensibus, quam plurimum sunt debacati. Dicuntur autem de Florentinis et Lucanis tunc inter mortuos et captivos plures quam
Abbreviated transcription (Latin):
nulra honĩ suffocantur Nã uinis
maximus mons se diuidens ab
alim̃ mentib ꝑ plurmia miliara
cuiusd montis transiens ad alios
montes accessit in ualle oms
uillas terra et lapidib oꝑiendo
hyspanne quid̃ iudeus cõmimu¬
endo unã rupẽ pro uinea ãpli¬

Expanded text:
milia hominum suffocantur. Nam unus maximus mons se dividens ab aliis montibus, per plura miliaria cuiusdam vallis transiens, ad alios montes accessit, in valle omnes villas terra et lapidibus operiendo. Hispanie urbe quidam Iudeus comminuendo unam rupem pro vinea a
Abbreviated transcription (Latin):
datia henricus rex dimoꝵ melit
honoris et cõmodi in h ͦ est asse¬
cutus Nam sequenti amno regmi
sui cum frisones subuigare uoluiss¬
Anno dm̃ m .cc. li. Conradus rex
filum frederiti mortuo prẽ ut¬
acilee regnũ susaꝑet ꝑ marem
apuliam deuenis et cãpta neapoli
muros illius funditus destruxit
S cum sequenti anno introitur
in apuliam infirmari cepisset

Expanded text:
Datia, Henricus rex Danorum inclihonoris et comodi ex hoc est assecutus. Nam, sequenti anno regni sui, cum Frixones subiugare voluissAnno Domini M°CC°LI° Coͮnradus rex filius Friderici ut mortuo patre Sicilie regnum suscepit, per mare in Apuliam devenit et ibi capta Neapoli muros illius funditus destruxit. Sed cum sequenti anno introitus sui in Apuliam infirmari cepisset
Abbreviated transcription (Latin):
et crudeliꝰ sub actꝭ in duo agnnia
se diuidentes hungariã et polo¬
miã intrauermnis. ubi campestri
bello cum ipĩs habito frater regl
hungarie dux coloniãnis in
pãnoma et polonia nobilis dux
nesie heniricus occiditur roli¬
quũ uulgus tam in uiris quã
in mulierib quos inuenire po¬
tau̾ẽ in ore gladii exterminãres
sit terras illas maxime hunga¬

Expanded text:
et crudelitate subactis, in duo agmina se dividentes Ungariam et Panoniam intraverunt, ubi campestria prelia cum ipsis habita et regis Ungarie dux Colomanus in Panonia nobilis dux Celetie, Henricus occiditur et reliquus vero vulgus tam in viris quam in mulieribus quos invenire potuerunt in ore gladii esterminaverunt. et sic terras illas, maxime Unga
Abbreviated transcription (Latin):
hebraice grete es latine tautũ
de lrã habebas quãtum unsĩ psal¬
toruum es loquebatur de mũdo
suit in xpõ sit in tercio muẽdo
filuis dei nascetur ex uirgnie
mͣ et pro salute hõum pacietur¬
Quod audiens u̾deus statim cũ
Erat eciam in libro ssptum ꝙ
tempore fornandi regi castolle
debebat liber inueniri smile
muemens in constãtino urᵈͦ¬

Expanded text:
Hebraice, Grece et Latine, tantum de littera habebat, quantum unum psalterium, et loquebatur de triplici mundo suit in Christo sic: In tercio mundo filius Dei nascetur ex virgine Maria et pro salute hominum patietur. Et legens Iudeus, statim cum Erat etiam in libro scriptum, quod tempore Ferrandi regis Castelle debebat liber inveniri. Simile habes in Constantino sext
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerunt. hoc anno sicut
a pleusq ceditur tartarorum
dominiũ miciũ habus. hni enĩ
sub montibz indie in regione
bicta tartara constituti diuñ¬
sumin regem indie dauid noiẽ
siliũ Iohanius p̃sbiteri ocadẽ¬
tes ad depulsionem aliarum

Expanded text:
ur. Eodem anno, sicut a plurisque traditur, Tartarorum dominium initium habuit. Hii enim sub montibus Indie in regione dicta Tartara constituti, dominum suum Indie David nomine, fillium Iohannis presbiteri, occidentes, ad depopulationem allia