comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necesse sit transirePgl adium.¬
s ꝑgladiũ duplex aliquid
habentis impena: ᷤ Habitus
quippe ipsius gladii. diuidit
& seccat eũ inquẽ inferc᷑: si ue¬
ro adaccum̃ aciei eiꝰ etiã tactus
ipse penalis ẽ: du plicit̾ tor¬
quetur. qui hoc gladio pumi¬
endus ẽ. Scriptum ẽ enim.
S tatuit igneam rumpheam
& cherubin custodire uiã ligni
uitȩ. & quomodo si gladius
accutus & candens in feratur
in corpus duplicẽ tribuit cru¬
ciatũͣ adustionis. & cedis: sic
& rumphea quȩ ad custodiam
paradisi statuta memoratur.
quã nune ob expositione̾ gla¬
dii presentis assũpsimus. du¬
plicia infert cormenta. dum
adurit & diuidit. Ut autẽ
necessariũ aliquid exquibus
ds̃ sensũ nr̃m illuminat in lo¬
co presenti int̾ponamus: accipe
exemplũ. Aiunt studiosos me¬
dicimalis discipline adquas¬
dã corꝑum curationes necessari¬
am ẽẽ non solũ sectionẽ ferri.
uerũ etiam adustionẽ. Nam
ad eos qui canceris ueterno cõ¬
putrescunt. candentẽ siue

Expanded text:
necesse sit transire per gladium duplex aliquid habentem in poena? Habitus quippe ipsius gladii dividit et secat eum, in quem infertur: si vero ad acumen aciei ejus etiam tactus ipse poenalis est, dupliciter torquetur, qui hoc gladio puniendus est. Scriptum est enim: Statuit igneam rompheam, et Cherubim custodire viam ligni vitae . Et quomodo si gladius acutus et caedens inferatur in corpus, duplicem tribuit cruciatum adustionis et caedis: sic et romphaea, quae ad custodiam Paradisi statuta memoratur, quam nunc ob expositionem gladii praesentis assumpsimus, duplicia infert tormenta, dum adurit et dividit. Ut autem necessarium aliquid, ex quibus Deus sensum nostrum illuminat, in loco praesenti interponamus, accipe exemplum. Aiunt studiosi medicinalis disciplinae, ad quasdam corporum curationes necessariam esse non solum sectionem ferri, verum etiam adustionem. Nam ad eos, qui canceris veterno computrescunt, candentem sive
Abbreviated transcription (Latin):
diuinas scripturas. si ue bene
siue male uiuamus: ihrłm sumꝰ.
Si male uiuimus: illa ihrłm
quȩ cruciatibus punitur & susti¬
net quatuor ultiones: si bene:
illa ihrłm quȩ indĩ sinu requies¬
cit. Q ẽ magna distantia ut in
reliqua terra.sic & inipsa ihrłm
Omͣs enĩ qui in eccłia peccatores
sunt. qui sermonem d̃ĩ gusta¬
uerunt. & transgrediuntur enͣ.
merentur quidem supplicia
uerum ꝓmodo graduum unꝰ¬
quisq torquebitur. Maiorem
penam habet qui eccłiȩ pͣsidet.
& delinquit. An non magis mi¬
sericordiam ꝓ meretur ad compa¬
rationem fidelis. eatecuminus.
Non magis uenia dignus ẽ lai¬
cus: si ad diaconum conferatur:
& rursum comparatione prb̃ri
diaconus ueniam plus meret᷑
Quȩ aut̾ sequantur. etiam me
tacente cognoscitis. Iccireo for¬
midans in dicium dĩ. & ante
oculos sibi ꝓ ponens illum iu¬
ditii ordinem. qui inscriptu¬
ris continetur : recordatur dic¬
t illius. pondus ultra te ne le¬

Expanded text:
divinas Scripturas, sive bene, divinas Scripturas, sive bene, sive male vivamus, Jerusalem sumus. Si male vivimus, illa Jerusalem, quae cruciatibus punitur, et sustinet quatuor ultiones: si bene, illa Jerusalem, quae in Dei sinu requiescit. Et est magna distantia, ut in reliqua terra, sic et in ipsa Jerusalem. Omnes enim, qui in Ecclesia peccatores sunt, qui sermonem Dei gustaverunt, et transgrediuntur eum, merentur quidem supplicia; verum pro modo graduum unusquisque torquebitur. Majorem poenam habet, qui Ecclesiae praesidet, et delinquit. An non magis misericordiam promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum comparatione presbyteri diaconus veniam plus meretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne le
Abbreviated transcription (Latin):
nos ihrłm sumus quȩ destruit᷑:
in preceptis uero ꝑmanentes.
ihrłm dicimur quȩ saluatur
Om̃s lamentationes quas legi¬
mus in ihrłm. om̃s querimoniȩ
tinent: qui gustauimus sermonẽ
di. & postea mandatis eius con¬
traria fecimus. Non sic plectidur¬
non sic punitur. licurgi scita
destituens. Aluid supplicium
ẽ eius qui legem di ꝑ moysen
traditam conculcat & despicit.
maxima omnium pena eius
ẽ qui precepta filii dei ꝓnichilo
duxerit. Irritam enim quis fa
non conculcauerunt s tantum
legem dĩ pretergressi sunt. maxi¬
meq hi qui ante aduentum
dñi fuerunt. S neq hi qui
cruci fixerunt saluatorem me¬
um rei sunt ingentis penȩ. sicͣ
hi quib apłs dicit. filium dei
conculcans. & spui gr̃ȩ contume¬
liam faciens. & siquid aliud
significat in eo loco in quo eoꝵ
peccata replicat. qui pꝰ fidem
in deum peccauerunt. Hȩc
ꝓpter quatuor ultiones pessimas.
quȩ in ducuntur suꝑ ihrłm.
& om̃s quidem qui di dicimꝰ

Expanded text:
m sumus, quae destruitur; in praeceptis vero permanentes, Jerusalem dicitur, quae salvatur. Omnes lamentationes, quas legimus in Jerusalem. omnes querimoniae, d nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectinon sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat, et despicit: maxima omnium est ejus poena, qui praecepta filii Dei pro nihilo duxerit. Irritam enim quis facnon conculverunt, sed tantum legem Dei ingressi sunt: maximeque hi, qui ante adventum Domini fuerunt. Sed neque hi, qui crucifixerunt Salvatorem meum, rei sunt ingentis poenae, sicut hi, quibus ait Apostolus: Filium Dei conculcans, spiritui gratiae contumeliam faciens : et si quid aliud significat in eo loco in quo eorum peccata replicat, qui post fidem in Deum peccaverunt. Haec propter quatuor ultiones pessimas, quae inducuntur super Jerusalem. Et omnes quidem, qui didicimus
Abbreviated transcription (Latin):
inuirũ orabunt ꝓeo: si aut̾
in dño peccauerit. quis orabit
ꝓeo: Hȩc in expositione eius ser¬
monis quo cõminabant᷑ & sin¬
gulȩ specialit̾ inpeccatricem t̾rã
ultiones. & pariter congregatȩ in
infilicem ihrłm. Ui deamus aut
& sequentia scripturȩ. Quȩ cũ
inparabola audierit ꝓpħa: nos
tantũ sensum debemus exponere
ipsũ testimonii cedinẽ derelinquẽ¬
tes. & auditdrẽ mittentes ad librũ
Lignũ uitis ut infructu ẽ honora¬
bilius lignis om̃ib maxime his
quȩ in saltu fructificant. sic ad cet̾a
oꝑa inutilius om̃ib lignis ẽ. &
uascula quedã possunt fieri. &
in diuersa oꝑa necessarii usus
administrandũ: depalmitib
aut̃ uitis non solũ uas aliquod
& in opus utile quid fieri non
pot̾. s neq paxillus ẽ utilis.
Ait ergo sermo diuinus. quia
ut palmes uitis honorabilior
fit ceteris lignis si afferat fruetꝰ:
sic ab om̃ib inferior udicetur.
si id non habeat unde p̾cellit:

Expanded text:
in virum, orabunt pro eo: si autem in virum, orabunt pro eo: si autem in Dominum peccaverit, quis orabit pro eo ? Haec in expositionem ejus sermonis, quo comminabantur et singulae specialiter in peccatricem terram ultionis, et pariter congregatae in infelicem Jerusalem. Videamus autem et sequentia Scripturae. Quae cum in parabola audierit propheta, nos tantum sensum debemus exponere, ipsum testimonii ordinem derelinquentes et auditorem mittentes ad librum: Lignum vitis ut in fructu est honorabilius lignis omnibus, maxime his quae in saltu fructificant: sic ad caetera opera inutillus omnibus lignis est . Et vascula quaedam possunt fieri, et in diversa opera necessarii usus ad ministrandum; de palmitibus autem vitis non solum vas aliquod, et in opus utile quid fieri non potest, sed neque paxillus quidem est utilis. Ait ergo sermo divinus, quia ut palmes vitis honorabilior fit caeteris lignis, si afferat fructus: sic ab omnibus inferior judicetur, si id non habeat, unde praecellit;
Abbreviated transcription (Latin):
quia prior sedeo incathedra re¬
supinus. honorem maioris acci¬
pio: nec possum habere dignitati
meȩ oꝑa cum digna: Nonne ma¬
iori. pena cruciabor: quia honor
iusti mͥ ab om̃ib defertur cum
peccator sim:  Necessariũ fuit
diligentius retractantẽ ea quȩ
dequatuor terrȩ ultionib dice¬
bantur id adere quod ihrłm qͥp¬
pe erat in tribu beniamin. & sa¬
cerdotes templi & leuite qui dĩ
ministeriis seruiebant. &. ceteri
or dines quos scripturarum ser¬
mo conprehendit. in ea morabã¬
tur: hȩc accipit quatuor ultiones
pessimas. quȩ non sunt similes
inhis qui in ea habitant. Neq
enĩ eodem modo & ad płm &.
ad leuitas cõminatio dirigitur.
Isrłites enĩ peccans: in isrłiticũ
delictum corruit. Qui au̾t ma¬
ior ẽ ab isrłita quanto nobilior
fuerit in ordine. id ẽ leuites &
sacerdos. tanto maiora suppli¬
cia sustinebit. Si aũt pͥnceps
sacerdotũ peccauerit: di cit ad
eum heli consacerdos suuis.
Si delinquens peccauerit uir

Expanded text:
quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne majori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim ? Necessarium fuit diligentius retractantem ea, quae de quatuor terrae ultionibus dicebantur, id addere, quod Jerusalem quippe erat in tribu Benjamin: et sacerdotes templi, et Levitae, qui Dei ministeriis serviebant, et caeteri ordines, quos scripturarum sermo comprehendit, in ea morabantur. Haec accipit quatuor ultiones pessimas, quae non sunt similes in his qui in ea habitant. Neque enim eodem modo, et ad populum, et ad Levitas comminatio dirigitur. Israelites enim peccans in Israeliticum delictum corruit. Qui autem major est ab Israelita, quanto nobilior fuerit in ordine idem Levites, et sacerdos, tanto majora supplicia sustinebit. Si autem princeps sacerdotum peccaverit, dicit ad eum Heli consacerdos suus: Si delinquens peccaverit vir
Abbreviated transcription (Latin):
uerimus in peccadis ad nos ꝑti¬
nent. Tercia uero mala quȩ pe¬
nitus decestam᷑. scđm ordinem
ꝓsequim᷑. Nunc ut adprimũ
redeam. scriptũ ẽ quasi de ihrłm.
Inqua die nata es: non ẽ excisus
umbilicus tuus. Adiutorio dei
indigemus ut possimus umbili¬
cũ. non precisũ peccatricis irłm
inuenire: aut certe precisum

Expanded text:
imus in peccatis, ad nos pertinent. Tertia vero mala quae penitus detestamur, secundum ordinem prosequemur. Nunc ut ad primum redeam, scriptum est quasi de Jerusalem: In qua die nata es, non est excisus umbilicus tuus. Adjutorio Dei indigemus, ut possimus umbilicum non praecisum peccatricis Jerusalem invenire, aut certe praecisum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑeunt. Iecuro nunc pena
nouissima in enumeratione
penarũ mortis infert᷑. Istiꝰmodi
quiddã sacratissimꝰ apłs sentiens
loquebat᷑: nouissimus inunieꝰ
destruet᷑ mors. Audebo dicere.
si nouissimus inimicꝰ destruet᷑
mors: fuit quidã ante mortem
inimicꝰ. id ẽ rumphea: fuit qͥd̾ã
pessimȩ: fuit quid̾a ante bestias
pessimas inimicus fames: hec oĩa
inimica sunt religionis inimicis.
Si enĩ non uis amicus fieri dõ
inuitanti te adreconciliationẽ.
& dicenti. ꝑ apłm. obsecro uos

Expanded text:
tamen pereunt. Idcirco nunc poena tamen pereunt. Idcirco nunc poena novissima in enumeratione poenarum mortis infertur. Istiusmodi quiddam et sacratissimus Apostolus sentiens loquebatur: Novissimus inimicus destruetur mors . Audebo dicere, sed novissimus inimicus destruetur mors. Fuit quidam ante mortem inimicus, id est 929 romphaea: fuit quidam pessimae: fuit quidam ante bestias pessimas inimicus, fames. Haec omnia inimica sunt religionis inimicis. Si enim non vis amicus fieri Deo invitanti te ad reconciliationem, et dicenti per Apostolum: Obsecro vos
Abbreviated transcription (Latin):
Hec om̃ia nos iuxta sapientiam
ẽ scrutans corda & renes ds̃. & sup¬
plicia quȩ abeo irrogant᷑ sic intel¬
ligẽ quasi digna do & conuenien¬
tia dispensationi eius. Non uult
nos tantũmodo cruciari. Om̃ia
quippe adhoc condidit ut eẽnt.
& salutares fecit generationes
mundi: & non ẽ ineis medicam
ꝑ ditionis. S quia quod ille uo¬
luit nos contempnendo ñ fecimꝰ.
& ille quod cupierat ñ exercuit¬
in nobis. Disputatio nos coegit.
ut aliquid depenarũ specie di¬
ceremus. quȩ inferuntur ad tr̃am.
Debemus aut̃ nosse. quia non sta¬
cim ubi fames fuerit. sequatur &
mors. Potest quippe fieri ut aliqͥs
famem sustinens. ꝑseueret inuita:
licet media & squalore. & matiȩ
discruciet᷑. Pocest fieri ut inmis¬
sis bestiis non mali statim om̃s
ꝑeant. fuge auxilio reseruati. Pot̾
euenire: ut cedente rumphea
cesset int̾itus. Nam uulnerant᷑
quidã & seccant᷑. & ut ita dicam
crebris ictib confodiuntur: nec

Expanded text:
Haec omnia nos juxta sapientiam Haec omnia nos juxta sapientiam est: Scrutans corda et renes Deus, et supplicia, quae ab eo irrogantur, sic intelligere, quasi digna Deo, et convenientia dispensationi ejus, nos vult non tantummodo cruciari. Omnia quippe ad hoc condidit, ut essent; et salutares fecit generationes mundi, et non est in eis medicamentum perditionis; sed quia quod ille voluit nos contemnendo non fecimus, et ille quod cupierat, non exercuitin nobis, disputatio nos coegit, ut aliquid de poenarum specie diceremus, quae inferuntur ad terram. Debemus autem nosse, quia non statim ubi fames fuerit, sequatur et mors. Potest quippe fieri, ut aliquis famem sustinens perseveret in vita, licet inedia, et squalore, et macie discrucietur. Potest fieri, ut, immissis bestiis malis, statim non omnes pereant, fugae auxilio reservati. Potest evenire ut, cedente romphaea, cesset interitus. Modo vulnerantur quidam, et secantur, et, ut ita dicam, crebris ictibus confunduntur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt sp̃c scĩ purificatione
purgari. Saeramenta diuina
sunt & in effabilia & soli deo cog¬
nita: plus tam̃ in gr̃arum dona¬
tione quam intormentoꝵ uarie¬
tatib constituta. Neq enim me¬
dici ex disciplina artis suę ratio¬
nabilit̾ eos quib medentur se¬
cant. urunt. dantq poculum¬
a marissimi temꝑam̃ti. multaq
alia ꝓut causa postulat faciunt.
os aut̃ uniuersitatis dñs. sine ra¬
tionali quada sapientia. & sine
dispensatione digna maiestatis
suȩ. penas tantũ infert peccatori¬
bus. Neq enĩ ut existimant ad
hoc tantũ adhibet supplicia ut
torqueat. s quasi pat̾ scit uulnera
õiũ nr̃oꝵ. seit qͣex causa qͣ ulcꝰ natũ sit. quȩ
putredo infelicis animȩ ex quo ducatur
exordio. qualis species doloris. ex
quo peccato ueniat: scit & for¬
mas. & modos. & numeros pecca¬
toꝵ. qui semel bis terq peccaui̾t.
qui in una specie delictoꝵ sepe
ruit. qui indiuersis uitioꝵ specie¬
b singulis tantũ uicib errauit.

Expanded text:
potuerunt Spiritus sancti purificatione purgari. Sacramenta divina sunt ineffabilia, et soli Deo cognita: plus tamen in gratiarum donatione, quam in tormentorum varietatibus constituta. Neque enim medici ex disciplina artis suae rationabiliter eos, quibus medentur, secant, urunt, dantque poculumamarissimi temperamenti, 928 multaque alia, prout causa postulat, faciunt: Deus autem universitatis Dominus, sine rationabili quadam sapientia, et sine dispensatione digna majestatis suae poenas tantum infert peccatoribus. Neque enim, ut existimant, ad hoc tantum adhibet supplicia, ut torqueat, sed quasi pater scit vulnera omnium nostrum: scit qua ex causa, quod ulcus natum sit, quae putredo infelicis animae, ex quo ducatur exordio, qualis species doloris, ex quo peccato veniat: scit et formas, modos, et numeros peccatorum; qui semel, bis, terque peccaverit; qui in una specie delictorum saepe ruit, qui in diversis vitiorum speciebus singulis tantum vocibus erraverit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sames quȩ ꝓpt̾ peccatricẽ
Uinducitur tr̃am. uixta
possibilitatẽ nr̃arũ uiriũ
discussa ẽ: & pͦ famen debestiis
pessimis diximus. quas inmit¬
tet dñs suꝑ peccatores. Quatuor
enĩ ultiones inpͥncipio ꝓposuimꝰ.
e quib duȩ relique sunt derũ¬
phea & de morte. & inprima
quidem filioꝵ & filiarum nomͣ
tantumẽ: in scdã uero & t̾cia
quã nunc conamur exponere.
filioꝵ & filiarum. nom̃ annexũ
e idẽ in rumphea qua corruunt.
qui cede eius digna fecerunt.
Quis ẽ ergo iste gladius id est
rumphea quã nos formidare
debemus nequando mittatur
figuralit̾ ex posuimus. ne &. nob̾¬

Expanded text:
quae propter peccatricem inducitur terram, juxta possibilitatem nostrarum virium discussa est, et post famem de bestiis pessimis diximus, quas immittet Deus super peccatores. Quatuor enim ultiones in principio proposuimus, e quibus reliquae duae sunt de romphaea, et de morte. Et in prima quidem filiorum et 926 filiarum nomen tantum est: in secunda vero et tertia, quam nunc conamur exponere, filiorum et filiarum nomen annexum est, id est, in romphaea, qua corruunt, qui caede ejus digna fecerunt. Quis est ergo iste gladius, id est, romphaea, quam nos formidare debemus, nequando mittatur figuraliter exposuimus, ut et nob
Abbreviated transcription (Latin):
aiora sp̃c uincula ẽẽ quam
corporum si olin ambigebas:
nunc ꝓbauimus. dũ & mͥ scĩtas tua
heret animo: & ego tibi xp̃i amore
conungor. Uere enĩ & simplicit
candidissimo pectori tuo loquor:
ipsa scedula & muti apices litt̾arũ
inspirant in nos tuȩ mentis affectũ.
Quod dicis origenis multos errore
deceptos. & scm̃ filiũ meũ occeanũ
illoꝵ insanie repugnare: & doleo
simul & gaudeo. dũ aut supplanta¬
ti sunt simplices. aut ab erudito
uro errantib subuenitur. & quia
meȩ paruitatis queris scientiam.
utrũ scãm frẽm faustinũ penitus
respuendus sit. an scđm quosdam
legendus: ex parte ego origenem ꝓpt̾
eruditionem sic int̾dum legendum
arbitror. quomodo t̾tulianũ & no¬
uatũ. arnobium. & appollinarem.
& non nullos ȩccłiasticos scriptores.
grecos parit̾ & latinos. ut bona eoꝵ
eligamas uitemusq contraria.
qui uel in amorẽ eius nimiũ uel
in odium stomachi sui prauitate
ducuntur. uident

Expanded text:
aiora spiritus uincula esse quam corporum si olim ambigebus, nunc probauimus, dum et mihi sanctitas tua haeret animo et ego tibi Christi amore coniungor. uere enim et simpliciter candidissimo pectori tuo loquor: ipsa scidula et muti apices litterarum spirant in nos tuae mentis affectum. Quod dicis Origenis multos errore deceptos et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo, dum aut subplantati sunt simplices aut ab erudito uiro errantibus subuenitur. et quia meae paruitatis quaeris sententiam, utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit an secundum quosdam legendus — ex hac parte ego —, Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum et Nouatum, Arnobium et Apollinarem et nonnullos ecclesiasticos scriptores Graecos pariter et Latinos, ut bona eorum eligamus uitemusque contraria iqui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui prauitate ducuntur, uident
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. suꝑ flumina babilonis ibi se¬
dimus & fleuimus. & scio aliud
flumen. cuius impetus letificat
ciuitatẽ dĩ. iuxta psalmistȩ uocem
dicentis. fluminis impecus lecisi¬
cat ciuitatẽ dĩ. Uis audire quis est
iste fluuius. euius impetus letificat
cuius impetus letificat ciuitatem ȩcłam¬
dĩ. Iste ẽ qui ait ꝑ isaiam. ecce ego
declino in uos quasi fluuius pacis.
Scio ego quosdam ẽẽ fluiuos repro¬
missos: qui ex hoc fluiu̾o manant.
Om̃is enim̃ qui biberit ex aqua
ista siciet rursura. qui au̾t biberit
ex aqua quã ego declero non sitiet

Expanded text:
est: Super flumina Babylonis illic seest: Super flumina Babylonis illic sedimus, et flevimus . Et scio aliud flumen, cujus impetus laetificat civitatem Dei, juxta Psalmistae vocem dicentis: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Vis audire quis est iste fluvius, cujus impetus laetificatcujus impetus laetificat civitatem Dei. Iste est qui ait per Isaiam: Ecce ego declino in vos quasi fluvius pacis . Scio ego quosdam esse fluvios repromissos, qui ex hoc fluvio manant. Omnis enim, qui bibeista, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua quam ego dedero, non sitiet
Abbreviated transcription (Latin):
cepunus implere ꝑmisit: & bȩc
que uolumus enarrare quasi cõ¬
menti more ꝑstringenda sunt.
breuiter. Cõminatio ẽ in sidonẽ
que int̾pretatur uenatores. Ani¬
ma nr̃a sicut passer erepta ẽ dela¬
que uenantium. Si hebraice le¬
gis. habes. delaqueo sidomorum.
Igitur sidonii uenatores sunt.
& cõminatio quȩ sit in eos ꝓpter
te fic. qmͣ uolunt te cape. & dili¬
gencer obseruant quomodoinei¬
auditores scripturarũ de eccłia
auellant. quomͦ definib iudeȩ
ad fines sidonis tranferant. Ue¬
rũ tu om̃i custodia serua cortuũ.
& disce quia cõminatio inuena¬
tores tui causa fic. Depharao uero
iam aliqua sermo memorauit.
affirmans eũ draconẽ. sedentẽ
in medio fluminũ atq dicentem.
mea sunt flumina et ego feci illa
Noui ego differentias fluminum.
& scio flumina inquib dracosede¬
at. suꝑ quȩ flumina hi quȩ de ilł
capti fuerant sedentes cumcarm̃
syon canere non possent. flebant
sedm io quod inpsalmis scriptũ

Expanded text:
epimus implere permisit, et haec quae volumus enarrare, quasi commenti more perstringenda sunt breviter. Comminatio est in Sidonem, quae interpretatur venatores. Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Si Hebraice legis, habes, de laqueo Sidoniorum. Igitur Sidonii venatores sunt, et comminatio, quae fit in eos, propter te fit, quoniam volunt te capere, et diligenter observant quomodoauditores Scripturarum de Ecclesia avellant, quomodo de finibus Judaeae ad fines Sidonis transferant: verum tu omni custodia serva cor tuum, et disce quia comminatio in venatores tui causa sit. De Pharaone vero jam aliqua sermo memoravit, affirmans eum draconem sedentem in medio fluminum atque dicentem: Mea sunt flumina, et ego feci illa . Novi ego differentias fluminum, et scio flumina in quibus draco sedeat, super quae flumina hi, qui de Israel capti fuerant, sedentes, cum carmen Sion canere non possent, flebant, secundum id quod in Psalmis scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo possit saluator dicere.
nescio loqui quia iuiuenis ego sũ:
& cet̾a in hoc sermone int̾pretantes
Qua ꝓpt̾ necesse nobis scripturas ẽ¬
scãs in testimoniũ uocare: sensus
quippe nr̃i & enarrationes si ne his
cestib non habent fidem. E hoc
quod dictum ẽ inore duoꝵ & triũ
testiũ stabit om̃e uerbũ. magis con¬
uenit ad int̾pretantis ꝓbationem
quã ad quoꝵcũq hominũ nume¬
rum utfirmemuerbũ intellectus
mei. accipiens duos testes de nouo
& ueteri testamento. accipiens tres
testes de euangelio. de ꝓph̃a. de
apło. sic enĩ stabit om̃e uerbum.
Q uomodo igit᷑ ual ebimꝰ ista con¬
iungere saluatori: Det mͥ testimo

Expanded text:
quomodo possit Salvator dicere: quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interpretantes Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium testium stabit omne verbum , » magis convenit ad interpretantis probationem quam ad quorumcunque hominum numerum. Ut firmem Verbum intellectus mei, accipiens duos testes de Novo et Veteri Testamento, accipiens tres testes de Evangelio, de propheta, de apostolis, sic enim « stabit omne verbum. » Quomodo igitur valebimus ista conjunge
Abbreviated transcription (Latin):
dei sunt traditi nabugo donosor. Utiq¬
illos ds concessit aduersario ꝓpter
frequentes impietates. Sie nos ꝓpt̾
peccata quȩ fecimus trademur
tradant᷑ sathane captiuanti animas
eoꝵ qui relinquunt᷑ a deo nr̃o non
sine causa aut̃ neq sine iudicio deo¬
relinquente quos deserit: Cum
enĩ miserit pluuiam suꝑ uineam.
iunea ꝓ uuas attulerit sp̃mas: qͥd
faciat nisi ut mandet nubibus
ne pluant suꝑ eam imbrem Qua
nobis conscii sumus & nr̃a captiuitaᷤᷤ.
futurum est ut tradamur si nonege¬
rimus penitentiã. nabugodonosor
atq babyloniis qui nos sensibilit̾
excrucient. Istis iam adiacentib¬
auditoꝵ. Etiam alium tange ser¬
monem: & cuncta quȩ scripta st̃
suꝑ saluatore. quasi de eo sint
scͥpta constituȩ. De scđis noli eẽ
sollicitus. Apparet enĩ quia sal¬
uator eradicauerit regna diaboli
& nationes subuerterit gentilem
destruens uitam. Inistis quod in¬
tellectum difficilem fecit. hoc est

Expanded text:
daei sunt traditi Nabudaei sunt traditi Nabuillos Deus concessit adversario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecimus trademur tradamur Satanae captivanti animos eorum qui relinquuntur a Deo. Non 746 sine causa autem, neque sine relinquente quos deserit; cum enim miserit pluviam super vineam et vinea pro uva attulerit spinas, quid faciat nisi ut mandet nubibus ne pluant super vineam imbrem? Quanobis conscii sumus, et nostra captivitas; futurum est quod tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibauditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsermones eiꝰ adpenitentiã conuer¬
terent᷑. Misit eum dẽ etiam sub sedõ
rege pꝰ primũ: misit quoq subt̾cio.
Quid plura: Iam captiuitas immi¬
nebat: & adhuc ad salutẽ hortabat᷑ ds: tͥbueis
ut ita dicam & ante unã diem locũ
penitentiȩ. Unde scriptũ ẽ usq ad
captiuitatẽ ihrłm & usq ad quintũ
mensẽ ꝓphasse. iheremiã. Iam hosti¬
um uincłã restrinxerant manus eoꝵ:¬
& nichilominus hȩc quodamodo
dicebat iħc. Ecce captiui facti estis:
agite. licet sero penitentiã. Rogate
me. & parcam uobis. Possum eruere
uos decaptiuitate qui tradidi. Ha¬
bemus itaq quid dła necessariũ
ex suꝑ scriptione ista. quȩ continet
tempora ꝓpħiȩ quia iuxta suam cle¬
mentiã ex hortetur semꝑ ds̃ homines
ad salutẽ: ut cessante delicto. etiã
captiuitas conquiescat. Hȩc aut̃
de nobis etiam possumus intellige̾.
Si peccauerimus: & nos captiui fu¬
turi sumus. & enĩ tradi peccatorẽ
sathane. nichil distat abeo quod iu¬

Expanded text:
s ejus ad poenitentiam converteretur. Misit eumdem etiam sub secundo rege post primum: misit quoque sub tertio. Quid plura? Jam captivitas imminebat et adhuc ad salutem hortabatur Deus, tribuens, ut ita dicam, et ante unum diem locum poenitentiae. Unde scriptum est, usquead captivitatem Jerusalem, et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet tempora prophetiae, quia juxta suam clementiam exhortatur Deus semper homines ad salutem, ut, cessante delicto, etiam captivitas conquiescat. Haec autem et de nobis possumus intelligere: si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae , nihil distat ab eo quod Ju
Abbreviated transcription (Latin):
iheremias suꝑ om̃s gentes & elam.
damasco. moab: & habebis quia
ꝓpħauerit adom̃s gentes iuxta id
quod dictum ẽ ꝓpħam ingentib
posui te: sitamen uolueris hȩcdeihe¬
remia dicta sentire. Si aut̃ incelli¬
gentiam addnm tranferas: iste uere
ad uniuersas gentes predicauit. Est
quippe ppħ̃a sicut alia similia. sic &
ꝓpħa ut ẽ princeps sacerdotũ: ut ẽ
saluator. ut ẽ medicus. similit̾ & ꝓpħa
lũ ꝓpħam s admirabilem int̾ cunctos
si me audite eum. & erit quieũq
non audierit ꝓpħ̾am illũ: interibit
de ppło suo. Iste ẽ ꝓph̾es constituitus
ingentib & accepit grãm a deo effu¬
sam in labiis siuis: ut non solum
cumpresens aderat corpore s etiã
nunc cũ ad ẽ uirtute & spu ꝓpħet

Expanded text:
Jeremias super omnes gentes Aelam, Jeremias super omnes gentes Aelam, Damasci, Moab; et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes juxta id quod dictum est: « Prophetam in gentibus posui te, » si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Dominum transferas, iste vere inter universas gentes praedicavit. Est quippe sicut alia similia, sic et propheta, ut est princeps sacerdotum, ut est Salvator, ut est medicus; similiter et prolum prophetam, sed admirabilem inter cunctos si me audite eum. Et erit, quicunque non audierit prophetam illum, interibit de populo suo . » Iste est propheta constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute et spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uero deꝓpħis triginta annorum
nosse cepit: aliũ quadraginta. Ser¬
mones sunt ineffabiles desaluato
re non magnoꝑe querendi: de ihe¬
remia uͦ querãt qui scientiã scrip¬
turarũ habent aurib indigentes.
quomodo dicat. priusquam te
plasmarem inutero noui ce. & priꝗꝙͣ
ex ires deuulua matris tuȩ scĩficaui
te. Ds̃ sibi scĩficat aliquos. Istum¬
non ex pectat ut scificet genitum.
s prius scĩficat quã deuulua egre¬
diatur. Si ad saluatorẽ ut dixi iefe¬
ras: non ẽ malũ dicere prius eum
scĩficatum ẽẽ. quã natum. S si de
dño intelligas. non solũ antequã
de uulua exiret sc̃ificatus ẽ: s in¬
finito añ tempore semꝑ sc̃s fuit:
hic uero antequã deutero exiret
scĩficatus ẽ. E ꝓpħam ingentib
dedi te. Si deih eremia queris.
quomodo sit ꝓpħa ingentib positꝰ
obserua inconsequentib cum ui¬
betur ꝓpħare ad om̃s gentes. nam
istiusmodi scriptio ẽ qͥa ꝓpħauit

Expanded text:
vero de prophetis triginta annorum vero de prophetis triginta annorum coepit nosse, alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore, et non magnopere quaerendi: de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribus indigemus, quomodo dicat: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te: Deus sibi inon exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, non solum antequam de vulva exiret sanctificatus est, sed infinito ante tempore sanctus semper fuit: hic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. « Prophetam in gentibus posui te. » Si de Jeremia quaeris quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum hetare ad omnes gentes; nam istiusmodi superscriptio est quae prophetavit
Abbreviated transcription (Latin):
mauit hominẽ. & posuit inꝑadiso
hominẽ quẽ plasmauit oꝑari eum¬
& seruare. Si potest intelligi diffe¬
rencia facturȩ & plasmationis: cur¬
ce facerem inutero. Quod enim fit
non fit inutero: s quod creatur de
tĩȩ puluere hoc plasmatur inuto.
Priusquam te plasmarẽ in ucero
noui te. Si om̃s nouit ds̃: quom
dicit noui te: An eos tantũ scit
dñs qui scientia eius digni sunt.
& cognoscit eos qui eiꝰ sunt. indig¬
nos uero nescit. neq pat̾ neq filius
dicens non noui uos: Nos cũ simꝰ
homines si aliqua fuerimus p̾diti
dignitate. alios nr̃a noticia dignos.
alios iudicamus indignos: & quos
scire nolumꝰ neq audire eos uolumꝰ
ne sciamus: quid arbitraris de uni-¬
uersitatis deo: Uult scire pharao¬
nem. uult egiptios nosse. s indigni
sunt noticia eius: s ipsi faciunt ut
te oportet laborare. ut nosse incipi¬
aris adeo. Iheremiã quidem priꝰꝗͣ.
plasmaret in utero cognouit. aliũ

Expanded text:
mavit hominem , et posuit in paradiso mavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cute facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te plasmarem in utero, scio te. Si omnes novit Deus, quomodo dicit, « Novi te? » An eos tantum scit Dominus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam plasmaret in utero, cognovit; alium
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ad om̃s quoscumq mittã te ibis.
Deinde cõmouet manũ ad tangendũ
os eiꝰ: ut eidet uerba quib eradicet
imꝑia. Neq uero indigebat salua¬
tor uerbis ut ea acciperet quando
erat inpatre: nullis incelo dignis
que mererentur euerti. S nunc ac¬
cepit parua deserens maiora paulis¬
ꝑ: atq ita ex hoc aꝓpbatur. sicuti ali
rii estis iniquitatis. & nunc uerba
głose accepisse cum ds̃ sit: & iuxta
magnificentiã sue dixisse głȩ. nescio
loqui. idẽ humana non noui. Siue
aut̾ ad iheremiã siue ad saluatorẽ
dicit᷑ priusquã te plasmarẽ inut̾o
noui de. legens genesim. & obseruans
ea quȩ ibi deconditione mundi
scripta sunt: inuenies quia ibi scͥp¬
t̾a diuina multũ insermonibus
cauta. non dixerit priusquam te
facerem inutero noui te.Quando
hominẽ adimaginẽ & similitudi¬
nem nrãm. & non dicit plasmemͦ:
quando aut̃ accepit lutũ de t̾ra.
non ẽ scriptũ fecit hominẽ. s plas¬

Expanded text:
quoniam ad omnes quoscunque mittam te ibis. quoniam ad omnes quoscunque mittam te ibis. » Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, differens majora paulisper. Atque ita ex hoc approbatur, sicuti alibi rii estis iniquitatis , et nunc verba gloriose accepisse, cum Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae: Nescio loqui, id est, humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem in utero, novi te: quando hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plas
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ uerbũ. inspice quia nesci¬
at loqui. cũ humanũ sit hoc quod
adhebieos. intelliges maiorẽ eũ
non magnoꝵ s inferioꝵ & minimoꝵ.
& sicut ego balbutire disco uolentiã
michimet ipsi faciens quando cũ
paruulis loquor neq enim scio
ut ita dicam infantilit̾ loqui & in¬
fractis uerbis iam grandeuus eum
pueris sermocinari. eodem modo
saluator in magnificentia quidem
in corpus humanũ. dicit in exordio:
nescio loqui quia uiuenis egosũ.
Iu uenis ꝓpt̾ dispensationẽ hu¬
primogenitus om̃is ereaturȩ. Iuuenis
quia inconsũmatione iam scłorum
& inetremũ huiꝰ uitȩ tẽpꝰ aduenit.
Dicit itaq nescio loqui. Seio enim q̃dã
maiora loqui: scio quedã maiora isto¬
sermone mortali. Quid ius me loqui
t̾restribus: Necdum assumpsi hu¬
manã fragilitatẽ. Habeo eloquium
tuũ ds̃ uerbũ cuũ sum: tibi scio
loqui. hominib nescio loqui uue¬
nis sum. Noli dicere iuuenis ego sũ:

Expanded text:
apud Deum Verbum, inspice quia nesciapud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod ad Hebraeos , intelliges majorem eum non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationeprimogenitus omnis creaturae. Juvenis quia in consummatione jam saeculi, et in extremo hujus vitae tempore advenit. Dicit itaque, nescio loqui, scio enim quaedam majora loqui, scio esermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, quia juvenis sum. « Noli dicere: Juvenis ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
de eo qui antequam conciperet᷑
annuntiatus ẽ dicente gabriele
Qu am obrem uidebo si potuero
ali quid dignũ desaluatore inħ
loco afferre. qͦmͦ quȩd̃ã nesciens
maior sit si ea ignorauerit quã
si scierit. Utamur uoce eius: qͦ¬
modo sint aliqua que nesciat.
Respondit eis qui sibi dicebant
nonne innomine tuo comedimꝰ
ame non noui uos. Rutas ne hoc
qđ ait non noui uos: minorẽ uir¬
tutẽ eiꝰ aꝓꝓbat an maiorẽ atq mi¬
rabilem quia malos ꝑiturosq
nesciat: Scit enĩ abhis differenti¬
as. scit meliora. scit dñs eos qui
eius sunt. & siquis ignorat ignorat᷑.
Igitur ut constat peccator ignorat᷑
adeo. Dicit michi aliquis de audi¬
torib. Ostendisti michi qr nesciat
peccatores ds: ostendisti quia igno¬
ret eos qui oꝑantur iniquitatem.
neq enĩ digni sunt agnitione eiꝰ.
Quomodo aꝓꝓbabis magnum &
gloriosũ eẽ quod abeo dictumẽ
nescio loqui: loqui humanum ẽ.
ad saluatorẽ & scieris eũ inpͥncipio

Expanded text:
de eo, qui antequam conciperetur annuntiatus est, loquente Gabriele Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimusa me, non novi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est,ad Salvatorem et scieris eum in principio
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo concipiet & pariet filium
& uocabunt nom̃ eiꝰ emmanuel.
ibiq additur priusquam agnoscat
puer. Si aut̃ & de euangelio acciꝑe
oportet testimonium: iħe necdũ
uir s adhuc infans quia se ex ina¬
ni uerat formã serui accipiens ꝓ
ficiebat. Nemo aut̃ ꝓfic̾ qui ꝑfec¬
cus ẽ. s ille ꝓficit qui indiget ꝓ¬
fectu. Ergo ꝓficiebat etate. ꝓficie¬
bat sapientia. ꝓficiebat gr̃a & ap̃
dm̃ & apud homines. Nam si
euacua uerat seipsum adnos
descendens & euacuans se ipsum
resumpsit iterũ ea dequib se priꝰ
euacuauerat: quid indignum ẽ
ꝓfecisse eum sapientia. ꝓfecisse
dm̃ & homines. & uera de eo ẽẽ
ista quȩ dicta sunt. priusquam

Expanded text:
ro concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapientia, proficiebat gratia apud Deum et apud homines. Nam si evacuaverat seipsum ad nos descendens et evacuans seipsum, resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat. Quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse Deum et homines, et vera de eo esse ista quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
labia habuit. Quam diu iuxit
iniquus: non potuit ysyias dnm̃
sabaoth uidẽ & immunda labia
habuit. Sub iniquo quippe rege
erat. Quando aut̃ incipit uidere
uisionem dĩ: Anno quo mortuus ẽ
orias. his similia & demultis scrip¬
turis poteris discere tribuente deo.
In exodo istius modi quiddam scͥp¬
tum ẽ. & factum ẽ pꝰ dies mortuus¬

Expanded text:
labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et factum est post dies aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
am non dignetur. fugit quondã
filiũ tambri filii tara ex tribu iu¬
da. qui in obediens fuit deo: & idđo
anachematiratus ẽ. & quia nunc
ppłi multitudo ẽ ꝓpt̾ parasceuem.
& maxime indñica die quȩ passi¬
onis. xp̃i cõmemoratrix ẽ. neq enĩ
resurrectio dñi semel in anno &
non semꝑ pꝰ octo dies celebratur.
orate dm̃ om̃ipotentẽ ut ueniat
adnos sermo eius. Etiam si pec¬
catores estis orate. peccatores ex¬
audit ds̃. Quod si timetis illud
quod in euangeliodicit᷑. scimue
qui a peccatores non exaudit d̃s:
nolite ꝑtimescere. nolite credere.
Cecus erat qui hoc dixit. Magis
aut̃ credite illi qui dicit & non
menticur. & si fuerint peccata
ur̃ã ut fenicium: ut lanam de¬
albabo. & si uolueritis & audi

Expanded text:
am dedignetur. Fugit quondam am dedignetur. Fugit quondam filium Zambri filii Zara ex tribu Juda, qui inobediens fuit Deo, et ideo anathematizatus est . Et quia nunc populi multitudo est propter parasceven, et maxime in Dominica die, quae passionis Christi commemoratrix est neque enim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit Deus. Quod si timetis illud, quod in Evangelio dicitur: Scimus quia peccatores non exaudiat Deus , nolite pertimescere, nolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
falsa testimonia: ecce ĩmũdũ eor.
Quã formosi pedes euangłirant¬
um pacẽ. euangłiatiũ bona. Ego
uͦ timeo ne curreis ad mala ĩmũdos
pedes habeã ⁊ extẽdo addm̃ meas ma-
nus. & forte auertens faciem suã
dicit. Si extenderitis manus. auer¬
tam faciem meaͬ auobis. Quis ergo
me mundat: Quis lauat pedes.
meos: Ih̃u ueni sordidos pedes¬
tuum. ueni laua pedes Seio te¬
merarium eẽ quod dico. s cimeo
comminationẽ dicentis. Si non la¬
uero pedes tuos non habebis par¬
tem mecũ. Ideo laua pedes meos.
ut habeam partem decum. S qͥd
aio laua pedes meos. Potest hoc
petrus dicere qui non habuit
necesse nisi tantum ut pedes esꝰ
lauarentur. totus quippe mundus
illo indigeo baptismate dequo dñs
ait. ego aliudbaptisia habeo bapti¬
rari. Cur ista dicimus: Preparo
& me. & audientes admaiora mis¬
steria. si tam̃ ueniat. si descendat
adnos sermo dĩ. Cimeo enĩ ne me
fugiat: ne benedictionẽ quoq me¬

Expanded text:
falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminationem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, qui non habuit necesse, nisi tantum ut pedes ejus lavarentur, totus quippe mundus eg. sim, illo indigeo baptismate, de quo Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque me
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqua. Uerum ut & nos uide¬
amus uisionẽ quã uidit ysaias:
uocemꝰ iħm qui non uidentib lar¬
gitus ẽ oculos. Potest enĩ etiam
nunc uenire: & facere ut ea q̃ inlectio¬
ne sacramenti dicta sunt aꝑtis
oculis intueamur. Reꝓmitamus
el iam nos ultra non facere corpus
xp̃i corpus meretricis: non facere
oꝑa digna luctu. Unusquisq nr̃m
hȩc corde loquatur. ad dm. & p̃cem᷑
ut aduentus eius etiam nunc fiat.
Si enim non aduenit ib̃c: istaui¬
dere non possumus. Precor ut mit¬
tatur etiam adme seraphin. & pre¬
henso forfice carbone mundet la¬
bia mea. E quid dico labia: y sai
eius purgata sunt. quia labiis
tantum idẽ sermone deliquerat.
Ego uero non sum talie. ut possim
dos oculos. immundas aures im¬
mundum os. Quam diu in om̃ib
istis pecco. totus immundus sum.
Si uidero mulierẽ ad concupiscen¬
dum. mechatus eam sum incorde
meo. Ecce immundos oculos. Si
de pectore meo exeunt cogitationes
pessimȩ ad ulteria. fornicationes

Expanded text:
qua. Verum ut et nos videamus visionem, quam vidit Isaias, vocemus Jesum, qui non videntibus largitus est oculos. Potest enim etiam nunc venire et facere, ut ea, quae in lectione sacramenta dicta sunt, apertis oculis intueamur: repromittamus ei jam nos non ultra facere corpus Christi corpus meretricis, nec facere opera digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur ad Deum, et precemur, ut adventus ejus etiam nunc fiat. Si enim non advenerit Jesus, ista videre non possumus. Precor ut mittatur etiam ad me Seraphim, et, comprehenso de forcipe carbone, purget labia mea: et quid dico labia mea? Isejus purgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermone deliquerat. Ego vero non sum talis, ut possim dos oculos, immundas aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos oculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes,
Abbreviated transcription (Latin):
Quando aut̾ mortuus ẽ tacharias
intelligens tunc fecit malignum.
His hoc quod fecit malignũ retexere:
Non sacerdos. alius enĩ ordo regiue.
alius ordo sacerdotalis. uoluit in¬
gredi tẽplũ . & locum agere sacer¬
dotis. & facere opus quod non fuerat
ei concessum. Introut preueniens
sacerdotes. assumpsit uas libaminis.
Ingressus aut̃ & princeps sacerdo¬
tum qui tempore illo erat. & octo¬
ginta sacerdotes cum eo: dixit
ad eum princeps sacerdotum.
Nonne tu es ocias. & non sacerdos.
Uiolenter ꝑseuerauit: & lepra as¬
cendit infronte eius. Proiectus ẽ.
mortuus: egressus ẽ. detemplo e¬
duxit eum dñs. Igitur leprosus
quisq sub regno ẽ. siue peccati si¬
ue iusticiȩ. Si peccatum michi
regnat: unus sum de regib isrł.
qui templũ uiolent̾ ingressi sunt.
Si iustus sum iuxta mensuram
ꝓfectus mei. & facio rectum. &
ꝑseuero ante conspectum d̃i: re-¬

Expanded text:
Quando autem mortuus est Zacharias Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Voluit ingredi in templum, et locum agere sacerdotis, et facere opus, quod non fuerat ei concessum. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo, eduxit eum Dominus. Igitur leprosus quisque sub regno est sive peccati, sive justitiae. Si peccatum mihi regnat, unus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante conspectum Dei, re
Abbreviated transcription (Latin):
ualeamus aduert̾e. Factum ẽ inqͥt
in anno quo mortuus ẽ. orias rex
uidi dñm sabaoth sedentem suꝑ
thronũ excelsum. At uisio ascrip¬
ta ẽ. Cur regis tempus significa¬
tum: Intendite quando oborta
sit uisio. Cum mortuꝰ ẽ rex ori
as. udit ysaias dnm sabaoth
sedentem suꝑ thronũ excelsum.
Siquis ex nr̃is nouit qui fu̾it
orias & quȩ gesserit: ille potest
quid exhibeat nobis sermo di¬
uinus. U adam aduitam regis¬
oriȩ & requiram ex regũ libris
& ex paralipomenonis hystoria
de oria rege. ibiq uideo quia
necessarium sit si futurum ẽ
ut uideã dnm̃ sabaoth sedentẽ
suꝑ chronũ excelsum mori mͥ
otiam regem. Iste orias ex semine
dauid descendens & regnans po
pło uida. quam dui quidem
uixit zacharias qui intelligebat.
sic enim scriptum ẽ in scdõ libro
paraly pomenon. fecit rectum
in conspectu dñi. Nec sufficiens
isto. fecit luminaria magna dño.
& composuit templumdi: & mul¬
te fuerunt eius in religione uirtutes

Expanded text:
tum est, inquit, in anno, quo mortuus est Osias rex, vidi Dominum sedentem super thronum excelsum. Visio ascripta est. Cur regis tempus significatum? Intendite quando oborta sit visio. Cum mortuus est Osias rex, vidit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest quid exhibeat nobis sermo divinus. Vadam ad vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes.