comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ aut̃ aug̃ in libro questionũ suꝑ genesim. Quando bt̃ hõ
qd faciat ñ debet tẽptare dm suũ. In etiã ita scͥbit alexander .ii.
papa rainaldo cumano ep̃o. Suꝑ causas gislandi pͣsbritii
de morte ep̃i sui p̾decessoris cui uifamati in mediti c̃sulumꝰ.
Itaq circũ ominũ astautiũ fr̃m unanimi assensu cuȩ dile¬
stioni rescͥbimꝰ. Prefatũ gislandũ p̃s b̃rm ante de pͣsentandĩ
Uͥ si certi accusatores defuerit tuc̃ dictante iustitia sine om̃i
cͣtuersia p̃sb̾r qͣcũq ob hoc iniuste amisit ac sac̾dotiũ accipi¬
at. ⁊ integ̃ beneficia. purgationẽ tñ antea duob sibisacerdo¬
tib unotis: uͥ accusator cessauerit. eundẽ ex se pͣbere cuo cõ¬
mittimus arbitͥo. Uulgarẽ deuiq a nulla canonica sancti¬
one fulca legẽ feruentisscilicet siue frigide aquȩ ignitiq
ferri c̃tactũ aut cuiꝰ lib ppłaris inuentionis qr fabricante
ħ ñsunt om̃ino ficta inuidia nec ipsũ ex hib̾e nec aliqͦ mͦ

Expanded text:
tinus in libro Quaestionum super Genesim: « Quando habet homo quod faciat, non debet tentare Deum suum. » Inde etiam ita scripsit Alexander II papa de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc dictante justitia, sine omni controversia, presbyter quaecunque ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventhaec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ paratꝰ sis ad ꝑficiendã purgationẽ legtamã ñ alit̃ ce uult huiꝰ¬
ꝓctionis ĩ munẽ cred̾e. nͥ ignta ferri examinatione demonstres
innocentiãtuã. Consulis itaq humilidatẽ̾ meã. utrũ tͥ bene
c̃sciꝰ ꝓ cͣseruanda integͥtate fame tuȩ ⁊ recuꝑanda regis gr̃a
debeas uoluntati eiꝰ acqͥescere. an q̃lib adu̾sa pati ut ñ receda
ab ordine. Breuit̾̃ itaq tͥ respondeo cͣsulens ut ñ tͣnsgͥdiaris
ri calidi examinationẽ nec c̃suetudo eccłastica in discutiendis cuu¬
sis eccłasticis recipit. nec cauonica auctoritas instituit. Unͣ ny¬
cholaus in causa regis lotharii ⁊ cetb̾ge de falsis cͥminib ĩpetitȩ.
Monomachiã in legẽ ñ assumunt. quã p̃reptã fuisse nͥ reꝑimꝰ¬

Expanded text:
cum paratus sis ad perficiendam purgationem legitimam, non aliter vult tionis immunem credere, nisi igniti ferri examinatione demonstres innocentiam tuam. Consulis itaque humilitatem meam utrum tibi bene conscius pro conservanda integritate famae tuae, et recuperanda regis gratia debeas voluntati ejus acquiescere, an quaelibet adversa pati, ut non recedas ab ordine: breviter itaque tibi respondeo, consulens ut non transgrediaris ri calidi examinationem nec consuetudo ecclesiastica in discutiendis causis ecclesiasticis recipit, nec canonica auctoritas instituit. Unde Nicolaus in causa regis Lotharii et Thebergae de falsis criminibus impetitae: « Monomachiam in legem non assumimus, quam praeceptam esse non re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elicentiũstudia. ⁊ electoꝵ merita. De cȩt̾o a deliciã putea censẽ
d̃nam. ⁊ hugonẽ filiũ eiꝰ cũ cet̾is coadiutorib suis ꝓpt̃ ciranindẽ
quã innos exercent ex auotoritate a płica a nob̾ excõmunicatos:
p̃cando insistemꝰ. ⁊ insistendo pͣcam̃. ut uos qͦq excõmunicetas.
aut male inuasa nob̃ restitui faciatis. Sic enĩ antiqͥtꝰ est insti¬

Expanded text:
deliciam Puteacensem dominam et Hugonem filium ejus cum caeteris adjutoribus suis propter tyrannidem quam in nos exercent, ex auctoritate apostolica a nobis excommunicatos precando insistimus, et insistendo precamur, ut vos quoque excommunicetis, aut male invasa nobis restitui faciatis. Sic enim antiquitus est insti
Abbreviated transcription (Latin):
tis prebuerunt sanitatis. antidotum. Tanta quippe fuit sudoris
illius ubertas ⁊ ut etiam olosericum urbane tunc tinctũ. ex nimui
roris infusione ꝓpͥum amicteret colorem: linteumq sibi conner
colore inficeret suo. Itaq simile huic oꝑi gedeonis factũ intueo
Ibi et enĩ ros in uellere ex diuina prestantia ad indicium i¬
gantis infusus ẽ: hic nichilominꝰ infusio diuine uirtutis ad
sanitatis remedium collata. Illic conca uellere expresso uore au¬
pletur: hic nimirũ linteum conca expressũ. ad duoꝵ sextaru

Expanded text:
ltis praebuerunt sanitatis antidotum. Tanta quippe fuit sudoris ltis praebuerunt sanitatis antidotum. Tanta quippe fuit sudoris illius ubertas, ut etiam olosiricum urbane tunc tinctum ex nimia roris infusione proprium amitteret colorem linteumque sibi conexum colore inficeret suo. Itaque simile huic operi Gedeonis factum intueor. Ibi etenim ros in vellere ex divina praestantia ad indicium rogantis infusus est; hic nihilominus infusio divinae virtutis ad sanitatis remedium conlata est. Illic conca vellere expresso rore completur; hic nimirum linteum in conca expressum, ad duoru
Abbreviated transcription (Latin):
ut eam sermo narrantis uix sufficiat exponere.
Dis ita gestis ÷ mos erat ut dieb quadragesime ꝓpt̾ fulgorẽ
auri uł nitorem gẽmarũ oꝑiretur tumba: uelamine linteo
urbane ornatum oloserico. Ingrediente uͦ quadragesima p̃cinxe¬
runt crepam huiusmodi sindone: ut moles radiantis metalli ue¬
lata tegeretur dieb penitentie. Et post aliquot dies fortuitu dũ
mnulti astarent sepulchro: miraculum apparuit inauditũ. Ce¬
pit namq subito linteum quo tumba cingebatur sudare: ac dein
de paulatim fumigans uberius rore in fuso humectari. Quod eum
circumstantes conspicerent: in magno ꝓtinus stupore conuersi. xp̃i¬
magnalia ibi fatebant᷑ tunc fieri. Deinde cum distillare cernerẽt
linteum ÷ uisũ est seniorib consilium oꝑtimũ. ut auferentes eũ
etumulo. atq extorquentes in uasculo: aliqua ex eodem liquore
pueuiuretur medicina fore. Quod et sactum eist. Et mor tolentes
precinctoruim. elienerunt in uase ereo: atq ex hoc demum mu¬

Expanded text:
ut eam sermo narrantis vix sufficiat exponere. 42. His ita gestis, mos erat, ut diebus quadragesimae propter fulgorem auri vel nitorem gemmarum operiretur tumba velamine lineo, urbane ornatu olosirico. Ingrediente ergo quadragesima praecinxerunt crepam huiusmodi sindone, ut molis radiantis metalli velata tegeretur diebus paenitentiae. Et post aliquod dies fortuitu, dum multi adstarent sepulchro, miraculum apparuit inauditum. Coepit namque subito linteum quo tumba cingebatur sudare ac deinde, paulatim paulatimque fumigans, uberius rore infuso umectari. Quod cum circumstantes conspicerent, in magno protinus stupore conversi, magnalia Christi ibi fatebantur tunc fieri. Deinde cum distillare cernerent linteum, visum est senioribus consilium Optimum, ut auferentes eum e tumulo atque extorquentes in vasculo, aliqua ex eodem liquore procuraretur medicina fore; quod et factum est. Et mox tollentes praecinetorium, elicuerunt in vase aereo atque ex hoc demum mu
Abbreviated transcription (Latin):
seuune uauo e reptiis e tcerris his didis. continuo ex pentientis uer¬
buine nit siepe no nunis intumescere: cuntics arcius olius uebe¬
ueien cey a ca pu. r. exinde dolore iam magis iograerescente deprla
mente ran eipit tenens turgens magnis ꝑ urbem utr ba mela¬
maae ar qoñs plateas ciuitatis ea que sibi contigerant lacroma¬
marucas ꝓferre. Concurrebant aũ plurimi. ciues ad bes spectaebm
stlpates eernon milli eidem mederi cupientes. mebil penitius pr¬
terren erestare iunaminis: s e contrario qͣnto plus eonabanttr
alqio erpellcere iuuaminis: tanto amplius dolor anulciplica bet¬
auisi snere Candera gͦ post imensos cruciatus ad memoriam
contelloris reductis ibiq a multis edoctus. culpe sue satisfaci¬
ens : in e post longũ spacium recuꝑare potuit saluteme¬

Expanded text:
er nunc vivo ereptus e terris. His dictis continuo ex percutientis verbere coepit caput hominis intumescere, cunctique artus ipsius vehementer aggravari; exinde jam dolore magis ingravescente coepit utraque manu caput tenens turgens magnis per urbem vocibus inclamare, ac per omnes plateas civitatis ea quae sibi contigerant lacrymabili voce proferre. Concurrebant autem plurimi cives ad hoc spectaculum stupentes, et nonnulli eidem mederi cupientes nihil penitus praestare poterant juvaminis, sed e contrario quanto plus conabantur aliquid eur in vulnere. Tandem ergo post immensos cruciatus ad memoriam confessoris reductus, ibique a multis edoctus, culpae suae satisfaciens, vix post longum spatium recuperare potuit salutem
Abbreviated transcription (Latin):
morb uallaret: nullus eorũ qui ad eum ꝑtinebant. pestis t
incomiolũ senserit. Post hec aũ predictus uir exulcar
ualde de suoꝵ sospitate subiectorum: decimã ex om̃ib parco
segregauit: ato eccłie scĩ eligii cũ uoto ut spoponderat grau¬
lacionis contulit. Porro tanta fuit copia decime. ut decima
accosarum pars cencũ anime ad partem beati eligii sorte as¬
nirent: insuꝑ adhue ⁊ pecora multa nimis. oe¬

Expanded text:
morbus vallaret, nullus eorum qui ad eum pertinebant pestis tunc morbus vallaret, nullus eorum qui ad eum pertinebant pestis tunc incommodum senserit. Post haec autem praedictus vir exultans valde de suorum sospitate subiectorum, decimam ex omnibus partem segregavit atque ecclesiae sancti Eligii cum voto, ut spoponderat, gratulationis contulit. Porro tanta fuit copia decimae, ut decima accularum pars centum animae ad partem beati Eligii sorte devenirent, insuper adhuc et pecora multa nimis.
Abbreviated transcription (Latin):
fere mensuram liquor sõs elicitur.
eniq eo tempore uastabat morbus acerrime non nullas cu¬
tates francie ⁊ unde diuinitus predicti liquoris fomitẽ pri¬
tum credimꝰ eẽ a deo: ut si quis tunc ingruente morbo mortis patm¬
tur ꝑiculum: si predictã attingere potuisset medicinã. mox om̃i mi¬
lo depulso. sanus redderetur a morbo. Erat aũ ea tempestate ci¬
mes quidam urbis ciroãdensis nomine ingomarus: predius
ualde ⁊ potens homo. Qui nimirũ metuens uastantẽ circumqͣq
pestem. necũ ⁊ audiens in iraculũ rei geste: totũ se ex corde intim
ad scĩ eligii contulit presidium. Deniq multa ex fide postule
sibi ex prefato dari liquore ⁊ spondens atq deuouens. ut si iden
antistes apd̾ dnm optineret. qd̃ eius predia discurrens morb
non penetraret: decimã rerum suarũ ex die presenti. iuillami
quã habebat maiorẽ. eius eccłie delegaret. Adiens gͥ predia su
liquore contingere. Ac sic fc̃m est ut cum undiq ꝓuintiat

Expanded text:
 mensuram liquor sanctus elicitur. 43. Denique eo tempore vastabat morbus acerrime nonnullas civitates Franciae. Unde divinitus praedicti liquoris fomitem praestitam credimus esse, adeo ut si quis tunc ingruente morbo mortis pateretur periculum, si praedictam adtingere potuisset medicinam, mox omni malo depulso, sanus redderetur a morbo. Erat autem ea tempestate comis quidam urbis Tyroandensis nomine Ingomarus, praedives valde et potens homo. Qui nimium metuens vastantem circumquaque pestem necnon et audiens miraculum rei gestae, totum se ex corde intimo ad sancti Eligii contulit praesidium. Denique multa ex fide postulat sibi ex praefato dari liquore, spondens atque devovens, ut si isdem antistis apud Dominum obtineret, quod eius praedia discurrens morbus non penetraret, decimam rerum suarum ex die praesenti villamque quam habebat maiorem eius ecclesiae dilegaret. Adiens igitur praediliquore contingere, ac sic factum est, ut cum undique provintiam
Abbreviated transcription (Latin):
gradientes. qͥb potestis partẽ urͣi oneris ĩponere. uos aut̃ liberi
uidõ ub̃iꝰ dulcedinẽ suꝑne ctẽplationis gustare. ⁊ cẽpore u̾bi¬
nitã uolo eẽ caritatẽ ur̃am. ne tẽpestas apud uos orca. offendi
culũ fiat in firmis aut scandalũ. qͥ occasionẽ querentes incur¬
runt illud ꝓblema salomonis. Qͥ tuet uentũ nũquã semi¬
nat.⁊ qͥ c̃sid̾at nubes. nũquã metit. Auferce gͥ oĩb infirmis ł
inuidis occasionẽ sc̃m ꝓpositũblasphemandi. C artã uitẽ uiã
ñ aggͣdiendi. ne increpando dicat᷑ uob̃ ꝑ ꝓpħam adno. Qd̾ ꝑie

Expanded text:
gradientes, quibus potestis partem vestri oneris imponere; vos autem liberius gradientes, quibus potestis partem vestri oneris imponere; vos autem liberius et ideo uberius dulcedinem supernae contemplationis gustare, enitam volo esse charitatem vestram, ne tempestas apud vos orta offendiculum fiat  al. faciat infirmis aut scandalum, qui occasionem quaerentes incurrunt illud problema Salomonis: qui timet ventum, nunquam seminat: et qui considerat nubes, nunquam metit . Auferte igitur omnibus infirmis vel invidis occasionem sanctum propositum blasphemandi, vel arctam vitae viam non aggrediendi, ne increpando dicatur vobis per prophe
Abbreviated transcription (Latin):
bitos pollicent᷑ ordinatorib suis. Cũ enĩ humilitas sola q̃ co¬
mes est obedientiȩ digna sit exaltari si c̃ suꝑbia deici. ñ peccat
inutilib scruainis suis iuants susurriis fr̃nitatẽ ur̃am a
sabbato cordis expellant. ł a suscepta obedientia uos qͣntalib
tẽpestate remoueãt. ⁊ cadat suꝑ uos illa bostił irrisio. hio hoͣ
cepit edisicare. ⁊ ñ potuit cͣsũ mare. Nouit eiũ ur̃a diligen
tia. qr ad ħ potissimũ antiqꝰ hostis inuigilat. ut qͥete̾ seruoꝵ
di int̾rũpat. ⁊ cũint̾rupit: uasa sibi ablata restitiat. ⁊ restitu¬
ca antiqͥs ⁊ nouis sordib uehem̃tiꝰ inficiat. Multiformes gͥ
eiꝰ insichas calliditate serpentis adu̾tite. ⁊ murmuratoꝵ molesti¬
as colũbina sĩplicita te supporcate. ⁊ cnͣ qͣntũ in uob̾ est iustã eis
murmurandi causã auferte. ne sic̾auint: res monastĩi ur̃a
incuria dilabant᷑. ⁊ solita fr̃m subsidia minuant᷑. Qd̃ si forte ꝑ

Expanded text:
bus pollicentur. Cum enim humilitas sola, quae comes est obedientiae, digna sit exaltari, sicut superbia dejici, non peccat inutilibus scrutiniis suis, et vanis susurriis fraternitatem vestram a Sabbato cordis expellant, vel a suscepta obedientia vos quantalibet tempestate removeant, et cadat super vos illa hostilis irrisio: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . Novittia quia ad hoc potissimum antiquus hostis invigilat, ut quietem servorum Dei interrumpat, et cum interruperit, vasa sibi ablata restituat, et restituta antiquis et novis sordibus vehementius inficiat. Multiformes igitur ejus insidias calliditate serpentis advertite, et murmuratorum molestias columbina simplicitate supportate, et tamen, quantum in vobis est, justam eis murmurandi causam auferte, ne, sicut aiunt, res monasterii vestra incuria dilabantur, et solita fratrum subsidia minuantur. Quod si forte
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ est a dno iii numeris ad aaron. Uoi ponite nom̃ meuͣ suꝑ
filios isrb. ego d̾s benedica̾ eos. Ut gr̃am tͣditio ꝑ ministͣiuͭ ordi¬
nati tͣnsfundat hominib. nec uoluntas sacerdotis obe̾e possit ł
cͣtio de unico baptismo. Aliud est ñ habere aliqͥd. aliud nͣ ure
habere ł illicite poilidere Rlon idõ itaq ñ sut sacͣm̃ta xͥ ⁊ eccłȩ

Expanded text:
ponite nomen meum super filios Israel, ego Deus benedicam eos , ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis  unus v. c., dtertio De unico baptismo: « Aliud est non habere aliquid, aliud non jure habere vel illicite usurpare. Non ideo itaque non sunt sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
piat. quã placta fui innodatione ꝓmittat. ut fidẽ catholicam
sinceri cordis deuotione custodiens. iuste ⁊ pie uiuere de¬
beat. ⁊ innulł oꝑib suis canonicis regłis eͣtra dicat. atq ut
nicuiq dependat. Ipse enĩsũmꝰ pontifex an quã c̃secrationisgr̃ã
c̃seqͣt᷑ c̃suetudines romane eccłȩ ⁊ decreta p̃decessoꝵ suoꝵ se in¬
inolabilit̾ seruaturũ ꝓfitet᷑. Sic reliqͥ pontifices cũ anͣ cͣsecrati¬

Expanded text:
 placiti sui innodatione promittat, ut fidem catholicam sinceri cordis devotione custodiens, juste et pie vivere debeat, et in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut nicuique dependat. » Ipse enim summus pontifex, antequam consecrationis gratiam consequatur, consuetudines Romanae Ecclesiae et decreta praedecessorum suorum se inviolabiliter servaturum
Abbreviated transcription (Latin):
induat᷑. sic̃ scͥpt̾ ẽ. Sac̾dotes auinduant᷑ iustitia. Qͥ au solo
sacͣmͣco sac̾dos est. sic̃ fuit pontifex carphas ꝑsecutor unius
⁊ uerissimi sacerdotis. quãuis ipse ñ sit uerax. qd dat tnͣ ue¬
in libro de bono ẽiugali qͥ semel acceꝑint ñ pͥuant̾ licet aliqͥ
ꝓ aliqͥb culpis ab officio remoueant᷑. Ad ultimũ. diuina sa¬
cram̃ta calia sunt unicuiq qͣli corde accesserit. si c̃ dic̾ aug
m̃tis sine qͥb xͥana cu̾satio ñ ducit᷑. nec a dno p̃mi ũ et̃nȩ salutis
acqͥrit᷑ Iuid eͦ est disceptandũ de benedictione abbatis. aqͣc̾q
sĩplexoratio. in qͣ accepta ł nͣ accepta salus subditoꝵ nec mi¬
nuit᷑ nec auget᷑ : Houit enĩ ur̃a fr̃nitas quã multi serir
qͥb subditi nicinlominꝰ obedienti ã exhibuer᷑. nec de salute
sua ꝓpt̾ ħ cimuer᷑. De cec̃o qd calũ pniant᷑ n recte uos fecisse
qd̃ anben edictionẽ ꝓmisistis obedientiã met᷑polita ne sedi. ua

Expanded text:
ptum est: sacerdotes tui induantur iustitia. qui autem solo sacramento sacerdos est, sicut fuit pontifex Caiphas, persecutor unius et uerissimi sacerdotis, quamuis ipse non sit uerax, quod dat tamen uein libro De bono conjugali, qui semel acceperint, non privantur, licet aliqui pro aliquibus culpis ab officio removeantur. Ad ultimum, divina sacramenta talia sunt unicuique, quali corde accesserit, sicut dicit Augsatio non dicitur, nec a Domino praemium aeternae salutis acquiritur. Quid ergo est disceptandum de benedictione abbatis, a quocunsimplex oratio, in qua accepta vel non accepta salus subditorum, nec minuitur nec augetur. Novit enim fraternitas vestra quam multi servi quibus subditi nihilominus omnem obedientiam exhibuerunt, nec de salute sua propter hoc timuerunt. De caetero, quod calumniantur non recte vos fecisse, quod ante benedictionem promisistis o
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria de reb monastĩi quã du uixerit ꝓuideant.
Hoc enĩ mͦ multiplicẽ fructũ de bono pͥncipio facietis. qr
i inc̾tinentesillas mulieres ad ꝓpositũ ccinentiȩ reducetis.
⁊⁊ possessiones mouastĩi necessitatib scõꝵ a fidelib deputatis
insuũ statũ reformabias.⁊ detestabilẽ famã religiosa mona¬
stĩa malo odore c̃tristantẽ cõpescetis. ⁊ incestuosoꝵ animas ex
eaꝵ c̃tubuio ꝑeuntes ab et̃no int̾itu libabtas. luȩ uob̾ scͥbo ex iri¬
scerib ꝓfero caritatis. idẽ mͥ a uobis fieri desiderans. si me desidẽ
insimiliꝑicło audieritis. In uia nãq dĩ ãbulantes. mutrias ex¬
hortationũ manꝰ nob̾ inuicẽ porrig̾e debemꝰ. ut in ꝑuentione
mansuetr⁊ prudentis hominis ingeniũ notaui. cũ placuerit

Expanded text:
necessaria de rebus monasterii, quandiu vixerint, provideant. necessaria de rebus monasterii, quandiu vixerint, provideant. Hoc enim modo multiplicem fructum de bono principio facietis, quia et incontinentes illas mulieres ad propositum continentiae reducetis, et possessiones monasterii necessitatibus sanctorum a fidelibus deputatas, in suum statum reformabitis, et detestabilem famam religiosa monasteria malo odore contristantem compescetis et incestuosorum animas ex earum contubernio pereuntes, ab aeterno interitu liberabitis. Quae vobis scribo, ex visceribus profero charitatis, idem mihi a vobis fieri desiderans, si me desidem in simili periculo audieritis; in via Dei namque ambulantes mutuas exhortationum manus nobis invicem porrigere debemus, ut in perventione mansueti, et prudentis hominis ingenium notavi, cum placeret
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quesistis. qd̾ confractũ erat ñ c̾solidastis nulłꝰ nos pͥuatꝰ a¬
mor nullꝰ ꝗͣ libet excellentis ꝑsone fauor nulla spes cõmo¬
doꝵ. nullꝰ timor incõmodoꝵ ab offĩcii nr̃i intentione dimo¬
ueat. qͦ minꝰ errantes ad uiã reuocemꝰ.⁊ animas ꝓpͥa fragili¬
tate ł diabolica illisione deceptas de fauce lupi muisibił
eriꝑe studeamꝰ. Qd̃ idõ suggero dilectioni ur̃e qr cã ex uͥb̃
turonensiũ monachoꝵ ꝗͣ ex lit̾is dõne adeleidis uenerabił
mulierũ demomialiuͭ. corpora sua ad turpesusus om̃i ge¬
neri hominũ ꝓstituentiũ. Que qͥd̃ si corriginollent. ⁊ sibi
cantũ morcẽ facerẽt. colerari forsitan possent. S ꝙ mulcaꝵ
si id fieriñ pot̃. religiosis monachis locũ illũ cũ suis pos¬
sessionib cõmittere studeatis. Accepta tnͣ ab eis cautione
ut pͣdictas mulieres subarta disciplina coerceant. ⁊ eisdẽ

Expanded text:
non quaesistis, quod confractum erat, non consolidastis ; nullus nos privatus anon quaesistis, quod confractum erat, non consolidastis ; nullus nos privatus amor, nullius quamlibet excellentis personae favor, nulla spes commodorum, nullus timor incommodorum ab officii nostri intentione dimoveat, quominus errantes ad viam revocemus, et animas propria fragilitate vel diabolica illusione deceptas, de fauce lupi invisibilis eripere studeamus. Quod ideo suggero dilectioni vestrae, quia tam ex verbis Turonensium monachorum, quam ex litteris dominae Adeleidis  al. m est, corpora sua ad turpes usus omni generi hominum prostituentium. Quae quidem si corrigi nollent, et sibi tantum mortem facerent, tolerari forsitan possent. Sed quia multarum si id fieri non potest, religiosis monachis locum illum cum suis possessionibus committere studeatis; accepta tamen ab eis cautione ut praedictas mulieres sub arcta disciplina coerceant, et eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
scã saꝑe.⁊ sc̃a facere. Qm telus domꝰ dĩ cepere ñ debet in
cordib nr̃is eiꝰdẽ domꝰ decorẽ diligere ⁊ ead domo mu¬
rũ nos oportet opponere. ut ĩpetꝰ qͦs suꝑ eã fa c̃ antiqꝰ hostis aut
pͣcauendo ꝓpulsemus: aut si iã ineã ꝑ aliquã parte̾ irrupit. coo¬
ꝑante dĩ grã collectisin unu̾ animi uirib excludamꝰ. Et ꝗͣ. uis
difficilior sit labor rumosa reficere. quã uitegͣ in suo statu custo¬
dire. nos cnͣ ꝑ angusta ⁊ ardua int̾ cruentationes etiã spinarũ.
uit̾ incerca itinera nebulaꝵ debeniꝰ ꝑdita querere. disꝑsa collige̾.
qͣntũ ii nob̾ est sordidata mundare. mouiti ⁊ instructi exẽplo
sũmi pads familias. qͥ relictis nonaginta nouẽ ouib in mon-¬
tib centesunã quȩ ꝑierat ipse quesiuit suosanguine redemit.
⁊ adouile a qͦ errauerat reportauit. Nle gͦ nob̾ tãquã patͥb sua
querentib a sũmo pastore cũ nr̃a c̾fusione exꝓbraret᷑ qd ꝑierat

Expanded text:
 sancta facere. Quoniam zelus domus Dei tepere non debet in cordibus nostris, ejusdem domus 35 decorem diligere, et pro eadem domo murum nos oportet opponere, ut impetus, quos super eam facit antiquus hostis, aut aecavendo propulsemus, aut si jam in eam per aliquam partem irrupit, cooperante Dei gratia, collectis in unum animi viribus, excludamus. Et quamvis difficilior sit labor ruinosa reficere quam integra in suo statu custodire, nos tamen per angusta et ardua, inter cruentationes etiam spinarum, inter incerta itinera nebularum, debemus perdita quaerere, dispersa colligere, quantum in nobis est sordidata mundare, moniti et instructi exemplo summi patrisfamilias, qui relictis nonaginta novem ovibus in montibus, centensimam quae perierat, ipse quaesivit , suo sanguine redemit, et ad ovile a quo aberraverat reportavit. Ne ergo nobis tanquam pastoribus sua quaerentibus a summo Pastore cum nostra confusione exprobretur: Quod perierat
Abbreviated transcription (Latin):
suis. de qͦrũ mani susceꝑat hereditaria sua beneficia. nec po¬
one fultus & auctoritate c̃siliũ dedi. ut accepta de postĩo¬
rib penitentia usta iniustis. legitima ñ legitimis pͥora po¬
steriorib sacͣmͣta p̃poneret. Qd̃ cũ multis rati onib ⁊ aucto¬
ritatib cͣfirmari possit. de multis pauoa subuectere cura¬
III. Habemꝰ in coletano c̃cilio uiiii. capitulo qͣrto. duo ma
admittendũ adhibet᷑ fides: mirũ si fi des appellat᷑. Uerũtam̃ qͣlis¬

Expanded text:
s. c.  susceperat haereditaria sua beneficia, nec poone fultus et auctoritate consilium dedi, ut accepta de posterioribus poenitentia, justa injustis, legitima non legitimis, priora posterioribus sacramenta praeponeret. Quod cum multis rationibus et auctoritatibus confirmari possit de multis pauca subnectere curavi. Habemus enim in Toletano concilio IX, capitulo 4 : « Duo maladmittendum adhibetur fides mirum est si fides appellatur. Verumtamen qualis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ iusiurandũͣ hos habeat comites. ueritatẽ. iudiciũ atq nusticiã.
Si ista defuerit: neqͣquã erit uram̃tũ. s ꝑiuriũ. Hinc honorius
papa qͦsclã transpadanos ep̃os uehem̃t̾ redarguit. qͥ suadeba̾t petro
uiroglorioso ut sa cram̃ta quȩ pͣbuerat a chonio regi. patͥ regis
accurate cõm̃dat. qr pͣuis sacerdotũ ꝑsuasionib ñ acͥqͥeuit. sed
sacͣm̃ta q̃ achonio fecerat firmit̾ obseruauit. His ⁊ huiꝰ modi co¬
gno sci potest. sacͣmͣta legitima ł lpcita firmit̾ obseruanda. illi¬
cita uͦ aut ẽẽ uitanda. aut si iãfacta sũt: cũ penitentia dissoluenda.
Aliud õsiliũ si parrochi ano meo. oui mͥ cõmisse dedissẽ ouẽ
errantẽ ñ reuocassẽ. oui morbidȩ curã quã debuerã ñ ĩpendissẽ.

Expanded text:
comites, veritatem, judicium atque justitiam. Si ista defuerint, nequaquam erit juramentum, sed perjurium. » Hinc Honorius papa quosdam transpadanos episcopos vehementer redarguit, qui suadebant Petro, viro glorioso, ut sacramenta quae praebuerat Aconio regi patri regis accurate commendat, quia pravis sacerdotum persuasionibus non acquievit, sed sacramenta quae Aconio fecerat firmiter observavit. His et aliis hujusmodi cognosci potest sacramenta legitima vel licita firmiter observanda; illicita vero aut esse vitanda, aut si facta sunt, cum poenitentia dissolvenda. Aliud consilium si parochiano meo mihi commisso dedissem, ovem errantem non revocassem, ovi morbidae curam quam debueram non impend
Abbreviated transcription (Latin):
uo humił carnͥ ecclȩ minist̃ Beruardo maioris monastĩi abbi
ꝓmereri euge boniser ui. Uerbũ qd̾ erat in ore mulcoꝵ au-¬
aitui meo ñ intulit gaudiũ. qͦ ani̾adu̾ti generale dispendiũ
monastice religionis. ⁊ speciale in cõmodũ ur̃e ꝑt̾bationis. Re¬
latũ enĩ est mͥ qͦsdã e frib adu̾sus fr̃nitatẽ ur̃am insurrexisse.
qͥ dicerẽt curã uob cõmissã ñ legitinũ habuisse pͥncipiũ. his
de causis. qd̃ ab eo qͥ diceb̾at᷑ excõmunicatꝰ benedictionẽ acceꝑi

Expanded text:
otensis Ecclesiae minister, BERNARDO, Majoris Monasterii abbati, promereri euge servi boni. Verbum quod erat in ore multorum auditui meo non intulit gaudium, quo animadverti generale dispendium monasticae religionis, et speciale incommodum vestrae perturbationis. Relatum enim est mihi quosdam e fratribus adversus fraternitatem vestram insurrexisse, qui dicerent curam vobis commissam non legitimum habuisse principium, his de causis, quod ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta peiitentia pecͧcatores sacris altarib rec̃ciliare. Sic
enĩ facientes ⁊ ep̃ali reuerentie qd̾ suũ est deferetis. ⁊ cano¬
nicȩ̨ instraitoni nulla dispendia facietis. qͥ id̾o canonioi
appellati estis qd̃ canonicas regł̃as uos uelle obseruare ce¬
t̃is artiꝰ deuouistis Qd̃ uͦ uoluistis ut lemouicensi epõ
aliqua suꝑ hoc negotio scͥberẽ. interĩ ea de causa distuli.
qr ille dñs ignotꝰ est mͥ.⁊ oportunũ tẽpꝰ expecto. ut de his
⁊ simnilib qd̃ rati o ⁊ auctoritas dictauerit int̾ nos uixa
uoce disseramus .uł.¬

Expanded text:
acta poenitentia, poenitentes sacris altaribus reconciliare. Sic enim facientes, et episcopali reverentiae quod suum est deferetis, et canonicae institutionis nulla dispendia facietis. Qui ideo canonici appellati estis, quod canonicas regulas vos velle observare caeteris arctius devovistis. Quod vero voluistis, ut Lemovicensi episcopo aliqua super hoc negotio scriberem, interim ea de causa distuli, quia ille domnus ignotus est mihi, et opportunum tempus exspecto, ut de his et similibus quod ratio et auctoritas dictaverit, inter nos viva voce disseramus.
Abbreviated transcription (Latin):
aus cũ reliquiis ⁊ prefato agmiine in uece exultationis preceruet:
mox ut ergastulum contra esse ceꝑunt. repente gestator pignorum
gram pondere depressus solo restitit fixus. Quẽ cum singuli come¬
lerent gressũ qͣmtotius mouere: id se posse nullatenꝰ. uoce publica est
confessus. Dumq ita stantes singuli obstupescerent euentũ rer: cepit
cunctis in carcere qͣsi leuis tonitrus audiri. Et statim us quedã eum
magno impetu adueniens: tocũ ualide nimis concussit carcerẽ ab uinꝰ
Confestim seris om̃ib confractis. nexibq cdissipatis: ostia obserata
patuerunt inclusis. Ilico gͥ uestigia ferentes pignora leuigarunt.
et rei carcerem egressi eccliam petierunt. Oñs gͥ qui aderant in stup¬
rem uersi. ceꝑunt actollere nouitatẽ miraculi ÷ ac merita duorum
Cuncti etiam hec uidentes: xp̃o dũo uberes gr̃as quisius oꝑat᷑ in ser¬
uis. uocib efferebant continuis.

Expanded text:
ans, cum reliquiis et praefato agmine in voce exultationis praeteriret, ans, cum reliquiis et praefato agmine in voce exultationis praeteriret, mox ut ergastulo contra esse coeperunt, repente gestator pignorum gravi pondere depressus solo restitit fixus; quem cum singuli conpellerent gressum quantotius movere, id se posse nullatenus voce publica est confessus. Dumque ita stantes singuli obstupescerent eventum rei, coepit vinctis in carcere quasi levis tonitruus audiri, et statim vis quaedam cum magno impetu adveniens totum valide nimis concussit carcerem ab imis. Confestim seris omnibus effractis nexibusque dissipatis, ostia obserata patuerunt inclusis. Ilico ergo vestigia depressa ferentes pignora levigarunt et rei carcerem egressi ecclesiam petierunt. Omnes igitur qui aderant in stuporem versi coepere adtollere novitatem miraculi ac merita duorum Cuncti etiam haec videntes Christo domino uberes laudes, qui suis operatur in servis, vocibus efferebant continuis.
Abbreviated transcription (Latin):
est lucra: eclificauit postremo basilicam in honorẽ sci pauli apłi. ad
ancillarũ dei corpora sepelienda. Cuius tecta sublimia oꝑuit plumbo
cum elegantia. Qua in basilica beatus quoq quintilianus abbas ia
cet humatus. Edificauit etiam ĩmo renouauit basilicã in honore scĩ
martialis lemouicini pontificis & confessoris. Qua utiq urbane stabi¬
lita: plunibo eiꝰ cooꝑuit tecta. Ubi cum eiusdẽ reliquias satis deuotus
cum magno tͥumpho. magnoq utriusq sexus comitatu. cũ meledia
psalmorũ ac dulci modulamine antiphonariam chorus deferret psal¬
lentium: miraculũ dñs declarauit memorie dignum. Ad hoc enim
et eligius eandẽ uiam arripi fecerat cum pignorib: cũ potuisset ꝓroꝰ
aliunde ꝑgere rectius. Erat igit᷑ haud ꝓcul a tramite claustrũ carceris
Cum gͦ eligius ueluti qͦndã dauid ante archã exultans. atq tripudi¬

Expanded text:
est, aedificavit postremo basilicam in honore sancti Pauli apostoli ad est, aedificavit postremo basilicam in honore sancti Pauli apostoli ad ancillarum Dei corpora sepelienda, cujus tecta sublimia operuit plumbo cum elegantia; qua in basilica beatus quoque Quintilianus jacet a bas humatus. Aedificavit etiam, imoque renovavit basilicam in honore sancti Martialis Lemovicensium pontificis et confessoris, qua utiqlita, plumbo eius cooperuit tecta. Ubi cum eiusdem reliquias satis devotus cum magno triumpho magnoque utriusque sexus comitatu, cum melodia psalmorum ac dulci modulamine antiphonarum chorus deferret psallentium, miraculum Dominus declaravit memoriae dignum; ob hoc enim et Eligius eadem via arripi fecerat cum pignoribus, cum potuisset prorsus aliunde pergere rectius. Erant igitur haud procul tramite claustra carceris Cum ergo Eligius, veluti quondam David ante archam exultans atque trepudi
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit: aut ueniam aut mortẽ poposcit. S cum rex tam paruissi.¬
me rei causã agnouisset: magis in stuporẽ uersus. eius iniurie condo¬
luit. Moxq ad circunstantium conuersus multicudinẽ infit. Ee¬
ce qͣm preclara &e qͣm uenerabilis xp̃i fides. Duces mͥ ⁊ domestici spa¬
ciosas surripiunt uillas: et xp̃i famulus ꝓpt̾ fidẽ quã habet ĩ dño.
nec palmũ quidẽ passus ẽ nobis celare de humo. Sic gͦ clemerter eli¬
gio consolato. duplicauit donũ: quod dudum tribuerat pusillũ.
Ex quo facto liquido patet qͣntũ uir sc̃s mendacii culpã ꝑtimuit: qͥ
tam uilissime rei conscium sibi piaculũ minime reseruauit. Talis eum
fides ad celum euexit: hec illum fidelitas et d̾o carũ et hominib fecit
gitur cuncto monast̾ii oꝑe ꝑacto. atq om̃ib o . Ipreclarum.¬
edificiis ancillarũ dei expletis. ꝓ quib mercedem laboris adeptus

Expanded text:
indicavit, aut veniam aut mortem poposcit; sed cum rex tam parvi simindicavit, aut veniam aut mortem poposcit; sed cum rex tam parvi simae rei causam agnovisset, magis in stuporem versus, ejus injuriae condoluit, moxque ad circumstantium conversus multitudinem, infit: Ecce quam praeclara et venerabilis Christi fides! Duces mei et domestici spatiosas surripiunt villas, et Christi famulus propter fidem quam habet in Domino non palmum quidem passus est celare de humo. Sic ergo clementer Eligio consolato duplicavit donum quod dudum tribuerat pusillum. Ex quo facto liquido patet quantum vir sanctus mendacii culpam pertimuit, qui tam vilissimae rei conscium sibi piaculum minime reservavit. Talis eum fides ad coelum evexit, haec illum fidelitas et Deo charum, et hominibus fecitgitur cuncto opere monasterii peracto, atque omnibus aedificiis ancillarum Dei expletis, pro quibus mercedem laboris adeptus
Abbreviated transcription (Latin):
pater satis sollerti in om̃ib diligentia ac sollicita cura ꝓuidit. Cñq
om̃is oꝑa cuncteq domꝰ necessarie in prefato loco explete essent
atq ꝑfecte: unũ adhuc restabat uile quidẽ. s necessarium domici¬
lium edificandum. Et cũ non haberet terre copiam. om̃iaq eẽnt
domib eccupata: adiacebat ei ad opus necessarium area quedam fisea¬
lis exigua. Precepit ergo metiri terram ut sciret quantum esset:
et confestim ad principẽ ꝑrexit. Suggessit᷑ ei de area: et sine mora op¬
tinut qͥd petiit. Cumq reuersus locum adiret. ac linea iactata ampli
tudinẽ habitaculi consideraret: inuenit amplius qͣsi pedẽ in terre am¬
plicudine. qͣm ip̃e nunciauerat regi. Ex quo cristis effectus. quippe qͥ
nulli uellet mentiri. regi eẽt mentitus: relicto ꝓtinꝰ oꝑe. ad aulam re¬
pedat mestus. Et mox ut principẽ adiit. solo ilico corriit ⁊ mendacium

Expanded text:
pater satis sollerti in omnibus diligentia ac sollicita cura providit. Cumque pater satis sollerti in omnibus diligentia ac sollicita cura providit. Cumque omnis opera cunctaque domus necessaria in praefato loco expleta essent atque perfecta, unum adhuc restabat, vile quidem, sed necessarium aedificandum domicilium; et cum non haberet terrae copiam, omnia iam domibus occupata, adiacebat ei ad opus necessarium area quaedam fiscalis exigua. Praecepit ergo metire terram, ut sciret, quantum esset, et confestim ad principem perrexit, suggessit aream et sine mora obtinuit, quod petierat. Cumque reversus locum adisset hac, linea itudinem habitaculi consideraret, invenit amplius quasi pedem in terrae amplitudinem quam ipse nuntiaverat regi: ex quo tristis effectus, quippe qui nulli volens mentiri, regi esset mentitus, relicto protinus opere ad aulam repedat moestus, et mox ut principem adiit, solo illico corruit, mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
stud igit᷑ cenobium in om̃i oꝑe ꝑfectum. om̃iq ex parte cũ soller¬
tia stabilitum: cogitabat parisius in urbe fabricare uenodochium.
S excellentiore consilio deo inspirante concepto: cepit in domum
suam quã in eadem urbe ex dono regis ꝑceꝑat. uirginũ xp̃i edifica¬
rum uirginũ construxit monasterium. ubi districtã regule const¬
tam ex ancillis sius. qͣm ex nobilib francie matronis et diuersis¬
gentib congregauit. Quib ⁊ abbatissam dignã deo puellam no.¬
mine auream: filiam scilicet maurini ⁊ quirie. constituit. Terre
etiam redelitus copiosos delegauit: atq ex incegro om̃e suum illic
studium conuercit. uideres et ibi trahere undiq ueluti utilissi¬
mam apem. cuncta monasterio necessaria uasa fimul ⁊ uestim̃¬
ta : nec non & sacra uolumina: aliaq qͣm plurima ornamenta.
Nlam quicqͥd huic sexui congrue necessarium foret: ut pussimus

Expanded text:
Istum igitur coenobium in omni opere perfectum omnique ex parte cum sollerIstum igitur coenobium in omni opere perfectum omnique ex parte cum sollertia stabilitum, cogitabat Parisius in urbe fabricare exinodochium; sed, excellentiore consilio, Deo inspirante, concepto, coepit in domum suam, quam in eadem urbe ex munere regis perceperat, virginum Christi aedificarum virginum construxit archeterium, ubi districtam regulae constidiversis gentibus, tam ex ancillis suis, quam ex nobilibus Franciae matronis congregavit. Quibus et abbatissam dignam Deo puellam nomine Aureane, filiam scilicet Maurini et Quiriae, constituit; terrae etiam reditus copiosos delegavit atque ex integro omne suum illic studium convertit. Videres et ibi trahere undique veluti utilissimam apem cuncta monasterio necessaria, vasa simul et vestimenta necnon et sacra volumina aliaque quam plurima ornamenta. Nam quicquid huic sexui congruae necessaria forent, ut piissimus
Abbreviated transcription (Latin):
diuerterit. inter pomorum nemora. et ortorum amenitate uirentia.
in hec eum libeat ꝓtinus ꝓrumpere uerba. Qͣm bone domꝰ tue iacob:
et qͣm pulchra tabernacula tua isrł. Tamqͣm nemora obumbrantia.
et tãqͣm cedri uixta aquas: et quasi ꝑadisus suꝑ flumen. De talib
nempe ꝑ salomonẽ dicit᷑. habitacula iustoꝵ benedicent᷑. Est aũ idẽ
cenobium haud ꝓcul a lemouica urbe situm: sex cuciter milib ad
plagam distans meridianã. Ambitur uͦ in sꝑio muro. ñ quidem
lapideo: s fossatũ sepe munitũ. decem fere stadioꝵ habet spacium
in circuitu. Ex uno quidẽ latere munit᷑ optimo flumine: suꝑ quẽ
mons excelsus silua oꝑtus. ac prerupta ualle eminet rupes. Om̃e
autẽ spacium monasterii: arbusta diuersi generis pomifera occu
pant. Sicq illic segnis animꝰ recreatur: ac si partem amenitatis
paradisi se occupasse gratuletur.

Expanded text:
diverterit, inter pomorum nemora et hortorum amoenitate virentia diverterit, inter pomorum nemora et hortorum amoenitate virentia in haec ei libeat protinus prorumpere verba: Quam bonae domus tuae, Jacob, et quam pulchra tabernacula tua, Israel ! tanquam nemora obumbrantia, et tanquam cedri juxta aquas, et quasi paradisus super flumen; de talibus nempe per Salomonem dicitur: Habitacula justorum benedicentur . Est autem idem coenobium haud procul a Lemovica urbe situm, sex circiter millibus ad plagam distans meridianam; ambitur vero sphaerico muro, non quidem lapideo; sed fossatum sepe munitum, decem fere stadiorum habens spatium in circuitu, ex uno quidem latere munitur optimo flumine, super quem mons excelsus silva opertus ac praerupta valde eminet rupes: omne autem spatium monasterii arbusta diversi pant. Sicque illic segnis animus recreatur, acsi partem amoenitatis paradisi se occupasse gratuletur. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
quid regi auferre. quicqͥd digne comparare. quicqͥd ei gͣratuito a poten¬
tib largitũ eẽt: cuncta predicto loco destinaret. uideres plaustͣ uehere
onera copiosa: uascula utiq usib necessaria. erea simul ⁊ lignea. Uesti¬
menta etiam ⁊ lectuaria. et linteamina mensalia. necñ ⁊ uolumina sa¬
crarum scripturarũ qͣmplurima: s ⁊ om̃ia que erant usib monaste
ris necessaria: in cantũ ut praui quiq ingenti ex hoc succenderent᷑
inuidia. Cogitabat enĩ et ip̃e demũ eidem se mancipare monasterio:
accessi ⁊ et tantã sacre regule obseruantiam uidi: ut pene singularis
sit uita eisdem monachis pre ceteris gallie monast̾ris. Est aũ congre¬
gatio etiam nunc magna: diuersis gr̃arum florib ornata. Habentur
obedientiam sunt semꝑ parati. Nullus ibi quioqmͣ ꝓpͥum uendicat.
sut in actib legitur apłoꝵ. sunt om̃ino om̃ia om̃ib cõmunia. Qui
locus tam fertilis tamq iocundus excitit: ut cum quis ibidem

Expanded text:
quid regi auferre, quidquid digne comparare, quidquid etiam gratuito ei a potentibus largitum esset, cuncta praedicto loco destinaret. Videres plaustra vehere onera copiosa, vascula utique usibus necessaria, aerea simul et lignea: vestimenta etiam lectuaria ac linteamina mensalia, necnon et volumina sacrarum Scripturarum quamplurima, sed et omnia quae erant monasterii usibus necessaria, in tantum ut pravi quique ingenti ex hoc succenderentur invidia; cogitabat enim et ipse demum eodem se mancipare monasterio, accessi, et tantam sacrae regulae observantiam vidi, ut pene singularis sit vita eisdem monachis prae caeteris Galliae monasteriis. Est autem congregatio nunc magna diversis gratiarum floribus ornata: habentur ti semper ad obedientiam sunt parati. Nullus ibi quidquam proprium vendicat, sed, ut in Actibus legitur apostolorum, sunt omnino omnia omnibus communia. Qui locus tam fertilis, tamque jucundus exstitit, ut cum quis ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
ineer cetera quoe que illic ex cliuina oꝑa inoꝑabant᷑ miracula:
cinciuniilus qui ad caput beati uiri dependebat. eum cdie qiuia¬
dam pene senmacuus constaret. repente subita mundatione
repletus. atq ex semetip̃o diuinitus lumine gignente accen.¬
sus: plerumq deinceps ⁊ ardet et suꝑfunditur.
dicta committo. Tibi etiam int̾ hec et ꝑ hec om̃ia. mea lroguͬa
po ut ualet affectu reddit preconium: qui contulisti presidiuem.
qiuo posset patrare ꝯptatum. Tibi ergo laus. tibi głant honor
creatori et recreatori hominum ihu xp̃o dño nr̃o: qui cum deo pa¬
tre ae sp̃u sc̃o unuis ⁊ regnas deus. ꝑ infinita scła secłoꝵ. amen.

Expanded text:
Inter cetera quoque, quae illic ex divina gratia inoperabantur miracula, cecindillus qui ad caput beati viri dependebat, cum die quadam paene constaret semivacuus, repente subita inundatione repletus atque ex semet ipso, divinitus lumine gignente, accensus, plerumque deinceps et ardet et superfunditur.dicta committo; tibi etiam inter haec et per haec omnia mea lingua pio, ut valet, affectu reddit praeconium, qui contulisti praesidium, quo posset patrare opus optatum. Tibi ergo laus, tibi gloria, tibi honor, creatori et recreatori hominum Iesu Christo domino nostro, qui cum Deo patre et Spiritu sancto vivis et regnas Deus per infinita saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
et parce mͥ: nichil enim sunt dies mei. E ex se quodam mͦ egre¬
diens. ilł̃ añ suam pingebat mentẽ. qd̾ nec crulus uidit. nec au¬
tis audiuit. nec in cor hominis ascendit que preꝑauit d̾s diligenti¬
bus se. Iccireo ista iugiter meditando. qͣnto plus ꝓficiebat tanto plł
qnͣta fuit mesticia: tanta fuit ⁊ uenia. Et qͣnto se humiliter af¬
nitas dei. fit uelocior uenia qͣm offensa. O felix penitentia: que
tam uelociter ad se xp̃i traxit miscd̾iam. Queq non prius assidus
fletu delictorum flammas extinguendo. freq̃ntiq ieiunio pecca¬
torum uirus excludendo desticit: qͣm miscd̾iam quã poscelut a
dño impetraret. De talib quippe ꝑ malachiam ꝓph̾am dñs dicit.
Dedi ei timorem ⁊ timuit me: ⁊ a facie nominis mei pauebit. hũ
iterum scriptũ est. Timor dñi expellit peccatum. E ruisus. E timet

Expanded text:
et: Parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Et ex se quodam modo egreet: Parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Et ex se quodam modo egrediens, illud ante suam pingebat mentem: Quod nec oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Idcirco ista iugiter meditando quantum plus proficiebat, tantum plus quanta fuit mestitia, tanta fuit et venia; et quantum se humiliter adnitas Dei ! Fit velocior venia quam offensa! O felix penitentia, quae tam velociter ad se Christi traxit misericordiam, quaeque non prius assiduo fletu delictorum flammas extinguendo frequentique ieiunio peccatorum virus excludendo destitit, quam misericordiam quam poscebat a Domino impetraret ! De talibus quippe per Malachiam prophetam Dominus dicit: Dedi ei timorem, et timuit me et a facie nominis mei pavebat. Hinc iterum scriptum est: Timor Domini expellit pe
Abbreviated transcription (Latin):
set ꝓmereri panem. Ora quidem euis ieuniis pallebant: corpus ani¬
dum marrescebat: s mens acrius semꝑ eterne patrie amore estuabat
Et unde grauiora recordabatur: inde patientius leuiora portabat.
Semꝑ enim presentis uite terminũ intuens. futuram dei sententi¬
am. ac mnetuenda iudicia formidabat: sciens scriptum. Beatus homo
qiui semꝑ ẽ pauidus. Et illud apłi. Cum timore ⁊ tremore urãm sali¬
tem oꝑeͣmini. Nec ñ ⁊ ilto iob dictum. Semꝑ enĩ quasi tumentes
suꝑ me fluctus: timui dnm̃. Ad dñi sui pedes noctib iacebat. mani¬
bus pectora tundens: genas lacrimis irrigans. Moderatoq suspirio
oculis ad celum leuatis. illũ semꝑ respicielut quẽ fortasse delinq̃n¬
do offendisse cimebat: ac lacrimabili uoce hec crebrius uerba gemi¬
nabat. Tibi soli peccaui: miserere mei scd̾m magnã miscd̾iam tuã.
Et ilł̃o beati iob. Memento inquiens quia uentiis est uita mear

Expanded text:
sit promerere panem. Ora quidem eius ieiuniis pallebant, corpus arisit promerere panem. Ora quidem eius ieiuniis pallebant, corpus aridum marcescebat, sed mens acrius semper aeternae patriae amore aestuabat; et unde graviora recordabatur, inde patientius leviora portabat. Semper enim praesentis vitae terminum intuens, futuram Dei sententiam ac metuenda iudicia formidabat, sciens scriptum: Beatus homo, qui semper est pavidus; et illud apostoli: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; necnon et illud Iob dictum: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum. Ad Domini sui pedes noctibus iacebat, manibus pectus tundens, genas lacrimis rigans, moderatoque suspirio, oculis ad caelum levatis, illum semper respiciebat, quem fortasse delinquendo offendisse timebat, ac lacrimabili voce haec crebrius verba geminabat: Tibi soli peccavi; miserere mei secundum magnam misericordiam tuam; et illud beati Iob: Memento, inquiens, quia ventus est vita mea;
Abbreviated transcription (Latin):
moda cunc delisset iuramenta.
onpost lonigum spacum cum iam eligiis uirilem ageret
etatem ⁊ cupiens se uas deo exhibere sc̃ificatun ac metueus
ne alienua sirim delicta pectus fuscarent.: omĩa adolescentie sue
coram sacerdote confessus ẽ acta. Sieq sibi ansteram imponens
penitentiam ⁊ cepit forciter colluctationi carnis sp̃e feruore ͣ siste¬
rer m laborib scilicet scd̾m apłm. in ieuinus. in iugilus. in casti¬
tate in multa pacientia. ate in caritate non ficta. ꝓponebat nã cꝑ¬
sibi aduersus presentes carnis artores. futuri supplicu igues: ac me¬
moria ardoris gebenne. ardorem exeludebat luxurie. Orabit gͥ pro
donis celestib ⁊ precabatur dm̃ dieb ac noctib ilt̾o ex libro iob
crebrins reuoluens. Ego inquit deprecabor dñm : et ad d̾m̃ po¬
nam eloqurum meum. qui facit magua ⁊ inscrutabilia. ⁊ mi¬
nabilia absq nunero: qui ponit huimiles in sublime ⁊ merenteꝰ
erigit sospitate. Aoi mebat sibi sacuritatem panis: ut celestem pos¬

Expanded text:
moda tunc dedisset iuramenta. 7. Non post longum spatium cum iam Eligius virilem ageret aetatem, cupiens se vas Deo exhibere sanctificatum ac metuens, ut ne aliqua suum delicta pectus fuscarent, omnia adulescentiae suae coram sacpoenitentiam, coepit fortiter colluctationi carnis, spiritus fervore resistere, in laboribus scilicet secundum Apostolum, in vigiliis, in jejuniis, in castitate, in sibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignes ac memoria ardoris gehennae ardorem excludebat luxuriae. Orabat iugiter pro donis caelestibus, praecabatur Deum diebus ac noctibus, illud ex libro Iob crebrius revolvens: Ego, inquit, deprecabor Dominum et ad Deum ponam eloquium meum, qui facit magna et inscrutabilia et mirabilia absque numero, qui ponit humiles in sublime et merentes erigit sospitate. Adimebat sibi saturitatem panis, ut caelestem pos
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiam sit manib contingere fastidium. at nr̃a hec si placet
oratio. ꝑ incolumen statum catholice seruetur eccłie. Nam pron¬
um laboris nr̃i: ultima confido pensabit dies. S ne ꝓlixa prefatio
prius fastidium generet qͣm lectoris suꝑcilium hysteria inclinet
licet cum uerecundia fr̃ĩb quidem obedientiam⁊ s illi impendo de
quo non digne loquor iniuriam. S cribuat ueniam. Confido enim
qd̾ deuotione non offendo. Nunc uͦ hec prima in fronte ex eius uite
ꝓpono.

Expanded text:
verum etiam manibus sit contingere fastidium; at nostra haec si placet verum etiam manibus sit contingere fastidium; at nostra haec si placet oratio, per incolomem statum catholicae servetur ecclesiae, nam praemium laboris nostri ultima, confido, pensabit dies. Sed ne prolixa praefatio prius fastidium generet, quam lector supercilium historiae inclinet, licet cum verecundia fratribus quidem oboedientiam et illi inpendo de quo non digne loquor iniuriam; sed tribuat veniam: confido enim, quod devotione non offendo. Nunc vero haec prima in fronte ex eius vita propono.