comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U enerat insignis comes bano raimondꝰ adierdẽ
It nupt᷑a ducis det᷑ sibi filia poscetis
Hiuc maior nata nubtũ dat᷑ alt̾a nubsit
E gregio comiti francoꝵ stemate claro
B ellig̾as aues ad plia ducẽ doctꝰ
⁊ fac̃oꝰ erat. linga q manuq ugebat
Iuis gregoriꝰ bene uentũ paꝑa dieb

Expanded text:
enerat insignis comes hanc Raymundus ad urbem. Ut nuptura ducis detur sibi filia poscens Huic major natu nuptum datur; altera nupsit Egregio comiti Francorum stemmate claro: Belligeras acies ad praelia ducere doctus, Et facundus erat, linguaque manuque vigebat. Illis Gregorius Beneventum papa
Abbreviated transcription (Latin):
Srbe noua capta uet̾i clauclunt᷑ murbe¬
Q ens agarena uicdens se iuribꝰ oĩb et̃
E xutam : tota spe deficience sauuitis
Suplicit poscit miscros miserat᷑ ut eiꝰ
Pespietat casus neoy dux conligna rependat
Cuncta duci. declunt se cm̃ uusẽ posre

Expanded text:
Urbe nova capta veteri clauduntur in urbe. Gens Agarena videns se viribus omnibus esse Exutam, tota spe deficiente salutis, Suppliciter poscit, miseros miseratus ut ejus Respiciat casus, neque dux condigna rependat; Cuncta duci dedunt, se tantum vive
Abbreviated transcription (Latin):
I uũ cũ csusit disrũpẽ castͣ laborans
P̃lia cõmutruit: ĩmania dũ capiendis
I mꝑiz cast̾s inhiant pͥmo atq sodõ
Depulsi ceduit bello pruclentia candẽ
As gͣuit fessos belloq fameq indebat
Pcipit: ut q̃cqͥd castł merat solidoꝵ
O mnis uestitꝰ p̃ciosꝰ iomĩa uasa
A uri aut argenti. cast̃s p̃ argonda ferant᷑¬

Expanded text:
Illum conclusit, disrumpere castra laborans; Praelia committunt immania, dum capiendis Imperii castris inhiant, primo atque secundo Depulsi cedunt bello. Prudentia tandem, Quos graviter fessos belloque fameque videbat Praecipit ut quidquid castris inerat solidorum, Omnis vestitus pretiosus, et omnia vasa Auri aut argenti castris spargenda ferant
Abbreviated transcription (Latin):
S płs p̃cle q̃ uulicibꝰ feriencdis
Inrenti ꝑse faciuint euadõ multos
I ndiciis aq̃le ꝙ pł dabat õĩbꝰ armis
A urea conspicuũ lorire in ixa morẽ
Q recloꝵ dñs cognostit᷑ ense recindens
hostiles hastas. neq se defend̾e̾ cellins
Forte saguta uolans in cauti sauciat artꝰ¬
S ic tandẽ capit᷑ qͣdã c̃parce suoꝵ
Direptis cast̾s romanũ ꝑsica ducit
Adsua castͣ phalans: ieun statuere sõi fi
E gregio iexta ꝑ sarũ rege sedente
Rex ꝑ cunctat᷑ si force fu isl: abillo
Captꝰ q̃d fac̾et. romanꝰ retcilit illi
U ł truncare cap̃. uł te suspend̾e furcis
I baptiratã natã ꝓ coniuge natã
Se conbessicrũ qͦ sicpax firmior eẽt
Ad sua romanũ dans maxima dona iͥl
ꝑ sar̃ rector captos ⁊ recdilidit om̃s
Longo t̾rarũ spacio comitatꝰ cunts
D ux̃ honorifice. ductũ ꝑ msit ab ire
S ñ puignis firmate cõmoda pacis
Conclicio placuit minꝰ ad tutanda ꝑutis
Aginiua gͣioꝵ nec enĩ dec̾nit᷑ ult

Expanded text:
s praedae quam militibus feriendis Intenti Persae faciunt evadere multos. Indiciis Aquilae quod plus dabat omnibus armis Aurea conspicuum loricae innixa nitorem Graecorum dominus cognoscitur, ense recidens Hostiles hastas, neque se defendere cessans. Forte sagitta volans incauti sauciat artus. Sic tandem capitur quadam cum parte suorum. Direptis castris Romanum Persica ducit Ad sua castra phalanx, et eum statuere sedili Egregio, juxta Persarum rege sedente. Rex percontatur, si forte fuisset ab illo Captus, quid faceret. Romanus retulit illi: Vel truncare caput, vel te suspendere furcis. Et baptizatam natam pro conjuge natam Se concessurum, quo sic pax firmior esset. Ad sua Romanum dans maxima dona remisit Persarum rector captos, et reddidit omnes Longo terrarum spatio comitatus euntes Duxit honorifice, ductum permisit abire. Sed non privignis firmatae commoda pacis Conditio placuit, minus ad tutanda peritis Agmina Graecorum, nec enim decernitur ultra
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem: si catholici fuissent. ⁊ fi¬
d̾i sue m̾i̾to ista ꝑferrent. S iõ istd̾
silere nequiuimus: ut impietatẽ
regis etiam in suis minime tacere¬
mus. Qͥ ñ solum ep̃m suũ Iocun¬
dum. ut suꝑiꝰ demonstrauimꝰ flã¬
suos. id est arrianos quam plimos
timebat.⁊ solidans sͥ ut putabat
regnum qd̾ breue fuerat atq cadu¬
cum: omni ex parte ociosus atq
securus. uniu̾sa tela furoris in ꝑse.¬
cutione eccłe catholice rugiens sicur
leo conu̾tit. Ante persecunionis tñ
tempestatem multis p̃euntib uisi¬
onib ⁊ signis: imminens demonst᷑¬
tum fuerat malum. Nam ferme

Expanded text:
mercedem, si catholici fuissent et fimercedem, si catholici fuissent et fidei suae merito ista perferrent. Sed ideo istud silere nequiuimus ut impietatem regis etiam in suis minime sileremus, qui non solum episcopum suum Iucundum, ut superius demonstrauimus, flamdiacones suos id est Arrianos quam plurimos timebat et solidans sibi, ut putabat, regnum, quod breue fuerat et caducum, omni ex parte otiosus atque securus uniuersa tela furoris in persecutione ecclesiae catholicae rugiens sicut leo conuertit. Ante persecutionis tamen tempestatem multis praeeuntibus uisionibus et signis inminens demonstratum fuerat malum. Nam ferme
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacramenti uiolator: diu̾sis peniꝰ
⁊ incendiis trucidauit. Nam hel¬
diam quendam quem pat̾ eius pre.¬
positum fecerat regni. iam annosũ
atq uet̾anum cum de decore capite
detruncauit: eiꝰq uxorem cum alia
nomine Theucariam in medio ci¬
uitatis incendit. Quarum corꝑa
ꝑ uicos ⁊ plateas trahi mandauit:
que tota die iacentia rogatus a su¬
is ep̃is uix uesꝑe sepeliri concessit
Camuth namq heldice frẽm. qͥa
ad eccłam eoꝵ confug̾at: occicłe nõ
potuit. Quem tamen in loco latri¬
narum obsceno conclusit. tp̃e q
multo eum ibi deg̾e statuit: pꝰ ea
cum caprario quodam ⁊ Rustico
ad faciendas scrobes uineis ꝓfu¬
t᷑as condempnauit. Quos etiam
duodecies ꝑ annum. id est per sĩ¬
głos menses flagelł crudelibꝰ dis¬
sipabat: uix modicũ aque ciba¬
rio q pane concesso. Hoc per quinq
uł ampliꝰ passi st̃ annos: quib hec
supplicia ꝓfic̾e̾ poterant ad et̾nam

Expanded text:
et sacra-menti uiolator diuersis poenis et sacra-menti uiolator diuersis poenis et incendiis trucidauit. Nam Heldicam quondam, quem pater eius praepositum fecerat regni, iam annosum atque ueteranum, cum dedecore capite detruncauit, eiusque uxorem cum alia, nomine Teucharia, in medio ciuitatis incendit. Quarum corpora per uicus et plateas trahi mandauit, quae tota die iacentia rogatus a suis episcopis uix uespere sepeliri concessit. Gamuth namque Heldicae fratrem, quia ad ecclesiam eorum confugerat, occidere non potuit; quem tamen in loco latrinarum obsceno conclusit temporeque multo eum ibi degere statuit. Postea. cum caprario quodam et rustico ad faciendas scrobes uineis profuturas condemnauit; quos etiam duodecies per annum, id est per singulos menses, flagellis crudelibus dissipabat, uix modico aquae cibarioque pane concesso.. Hoc per quinque uel amplius perpessi sunt annos; quibus haec supplicia proficere poterant ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
In quo impietatis scelere. futum no¬
bis adesse prospeximꝰ malũ. agen¬
tes inuicem singłi nob̾. &ͥ in suo
iste  Tunc ⁊ bentunis maiorem
filium nõie Godagis: cum uxore
absq solacio seruuli aut aneille.
crudeli exilio delegauit. E rẽm uo̾
theodericum. pꝰ occisionem uxoris
⁊ filu: nudum atq destitutum li¬
miłt exulauit. P ost cꝰ mortẽ :filiũ
qui suꝑerat infantulum. duasq fi¬
lias enis adultas. impositas asinis
longius affligendo proiecit. S⁊ co
mites qm płimos ⁊ nobiles gentisu¬
e. obiectionibꝰ falsis insectans: ob ħ ꝙ
g̾mano fau̾ent: alios incencdit. alioᷤᷤ
iugulauit. Imitator existens ẜeiseri¬
ci patͥs. qui sui frĩs xori ligato pon¬
d̾e lapidum in Ansaga fluuium
sirtensem famosũ. iactando dem̾¬
sit. Et pꝰ necem mat̾s: enam filioᷤ in¬
t̾fecit. S ⁊ multos ei Geisericus pat̾
moriens: sacramento int̾posito com¬
mendauerat. Qͦs ille in memor fid̾i

Expanded text:
In quo impietatis scelere futurum noIn quo impietatis scelere futurum nobis adesse prospeximus malum, aientes inuicem singuli nobis: qui in suo iste? \' Tunc et Gentunis maiorem filium, nomine Godagis, cum uxore absque solacio seruuli ant ancillae crudeli exilio delegauit, fratrem uero Theodericum post occisionem uxoris et filii nudum atque destitutum similiter exulauit; post cuius mortem filium qui supererat infantulum duasque filias eius adultas inpositas asinis longius affligendo proiecit. Sed et comites quam plurimos et nobiles gentis suae obiectionibus falsis insectans, ob hoc quod germano fauerent, alios incendit, alios iugulauit, imitator existens Geiserici patris, qui sui fratris uxori ligato pondere lapidum in Ansaga fluuium Cirtensem famosum iactando demersit, et post necem matris etiam filios interfecit. Sed et multos ei Geisericus pater moriens sacramento interposito commendauerat, quos ille inmemor fidei
Abbreviated transcription (Latin):
q fũe eius. Gentunis q frĩs. nͥlominꝰ
filios crudelit̾ cepit in sequi. Quorũ
nłłm duiteret: nͥ ⁊ mors desiderii
sui uoluntatem auferret. Pmo sciers
uxorem Teudorici fr̃is astutiam. cre¬
do. ne forte maritũ aut maiorem fi¬
lium qui prudens ⁊ sapiens uide¬
bat᷑. consiliis acriorib adu̾sus tirã¬
num armass. crimine apposito
gladio eam int̾sici iubet. Post oc¬
cidit᷑ ⁊ ille filiꝰ magnis litt̾is institutꝰ.
cui secundum constitucionẽ Geise¬
rici. eo quod maior eẽt omnibꝰ. reg¬
nũ int̾ nepotes potissimum debe¬
bat᷑. Accendit᷑ adhuc crudeliꝰ ali¬
quid ꝑpetrare astante uulgo ĩ me¬
dia ciuitate pro gradib platet no
ue. ep̃m sue religionis nomine Io¬
cundum quem patͥarcham uocita¬
bant p̃cepit incendio concremari:
ob quod in domo Theudorici g̾ma¬
ni regis acceptissimus habebatur.
Cuius forte suffragio: memorata
domus regnum poterat obtinere.

Expanded text:
que eius Gentunisque fratris nihilominus que eius Gentunisque fratris nihilominus filios crudeliter coepit insequi. Quorum nullum dimitteret, nisi ei mors desiderii sui uolumtatem auferret. Primo sciens uxorem Theoderici fratris astutam, credo ne forte maritum aut maiorem filium, qui prudens et sapiens uidebatur, consiliis acrioribus aduersus tyrannum armasset, crimine adposito gladio eam intercipi iubet. Post occiditur et ille filius magnis litteris institutus, cui secundum constitutionem Geiserici, eo quod maior omnibus esset, regnum inter nepotes potissimum debebatur. Accenditur adhuc crudelius aliquid perpetrare. Adstante uulgo in media ciuitate pro gradibus plateae nonae episcopum suae religionis, nomine Iucundum, quem patriarcham uocitabant, praecepit incendio concremari, ob hoc quod in domo Theoderici germani regis acceptissimus habebatur; cuius forte suffragio memorata domus regnum poterat optinere.
Abbreviated transcription (Latin):
fidi infring̾e ñ ualuit murũ: cogitat
ut nr̃e religionis homines in eculeis
constituti. neq annona. neq stipen¬
dio solito potirent᷑. Addidit quoq ⁊
laborib eos conterere rusticanis. Di¬
rigit uiros ingenuos ⁊ admodũ de¬
licatos ad campum uticensem: uͭ sub
ardentis solis incendio. cespites messi¬
um desecarent. U omnes cum gar¬
dio pergentes: in domino letabant᷑.
In quorum contubnio qͥdam fuit
aridam habens manum: q̃ ꝑ an¬
nos qͣm płimos nlłm ei p̃stit᷑at ob¬
seqͥum. D cum uacit̾ excusarit se
oꝑari ñ posse: magis uiolent̾ iussus
est ꝑg̾t. S uͥ ad locum uentum ẽ:
⁊ p̃iertim ꝓ eo orando ingemueruñ
omnes. pierate diuina illa arida
incolumis confessoris restituta ẽ
manus. Hinc iam hunerici ꝑ¬
secutio doloris. atq parturitionis
ostencłat: desid̾ans pꝰ obitum su¬
um filus qd non contigit regnũ
statuere: Teudoricum frẽm filios¬

Expanded text:
fidei infringere non ualuit murum, cogitat fidei infringere non ualuit murum, cogitat ut nostrae religionis homines in aula. eius constituti neque annonas neque stipendia solita potirentur. Addidit quoque et laboribus eos conterere rusticanis; Dirigit uiros ingenuos et admodum delicatos ad campum Uticensem, ut sub ardentis solis incendio cespites messium desecarent; ubi omnes cum gaudio pergentes in domino laetabantur. In quorum contubernio quidam fuit aridam habens manum, quae per annos quam plurimos nullum ei praestiterat obsequium. Qui cum ueraciter excusaret se operari non posse, magis uiolenter iussus est pergere. Sed ubi ad locum uentum est et praesertim pro eo orando ingemuerunt omnes, pietate diuina illa arida incolomis confessoris restituta est manus. Hinc iam Hunirici persecutio doloris atque parturitionis osten- derat, desiderans post obitum suum filiis, quod non contigit, regnum statuere, Theodericum fratrem filios
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Domus di omnib patit. Intͣn¬
tes nullus poterit reppellere. maxi¬
me quia ingens fu̾at multitudo:
nr̃orum catholicorum. in habitu il¬
loꝵ incedentium: ob hoc quod do¬
mui regie seruiebant. At uͥ ab
homine di tale responsum acce¬
pit : statuit in portis eecłe colloca¬
ri tortores qͥ uidentes feminam uł
masculum in specie suegentis am¬
bulantes. ilico palis minorib den¬
tatis ictis in capite. eͥnib q in eis¬
dem colligatis. ac uehementiꝰ strin¬
gentes: simul cum capillis omnem
pelliculam capitis auferebant. Nõ¬
nulli dum fieret statim oculos eͣmise¬
runt. alii ipso dolore defuncti. Ou¬
lieres uͦ pꝰ hanc penam capitib pelle
nudatis: p̃cone p̃̾eunte per plateas
ad ostensionem tociꝰ ciuitatis dicebãt᷑.
quod sibi magis que paciebant᷑. lucr̃
maximum computabant. Quorum
nos płimos nouimus. nec scimꝰ eorũ¬
tunc aliquem etiam penis urgentib
a recto itinere destitisse. At u̾ isto mͦ

Expanded text:
cuit: domus dei omnibus patet, intrancuit: domus dei omnibus patet, intrantes nullus poterit repellere\'; maxime quia ingens fuerat multitudo nostrorum catholicorum in habitu illorum incedentium, ob hoc quod domui regiae seruiebant. II, 4 At ubi ab homine dei tale responsum accepit, statuit in portis ecclesiae collocari tortores. Qui uidentes feminam uel masculum in specie suae gentis ambulantes, ilico palis minoribus dentatis iectis in capite crinibusque in eisdem conligatis ac uehementius stringentes simul cum capillis omnem pelliculam capitis auferebant. Nonnulli dum fieret statim oculos amiserunt, alii ipso dolore defuncti. Mulieres uero post hanc poenam capitibus pelle nudatis praecone praeeunte per plateas ad ostensionem totius ciuitatis ducebantur. Quod sibi magis quae patiebantur lucrum maximum conputabant. Quorum nos plurimos nouimus, nec scimus eorum aliquem tunc etiam poenis urguentibus ■ a recto itinere destitisse. At ubi isto modo
Abbreviated transcription (Latin):
indigens s saturus uocabat᷑. saturat᷑
ab ubertate domus di. ⁊ torrente delici¬
arum eiꝰ potatus. Aduenit mulier ad
locũ uͥ maritus singłaris orabat. con
caritatem. pietatom. diuinitꝰ conclona¬
tam: si quis inspiciat: ñ pot̾ir explica¬
re. Pecuniam apud eum mansisse
ñ ꝓbat᷑: nisi forte tali hora offerret᷑:
quando iam sol diei explicaret csũ.⁊
noc turnis teneb̾s ordinem daret ⁊
locũ. Tantum seruabat quantum
diei sufficeret: ñ quãtum cupicli¬
tas expetiss. d̾o nr̃o subinde cotidi¬
cum fama eius tẽt celebris atq ma¬
nifesta: ceperunt exinde arriano¬
rum ep̃i inuidia graui torqueri.
cotidianis eum ⁊ precipue cirilla:
calumpniis insectantes. Quid płi¬
mum e Sugg̾unt de illo ut suum
nequaquam sed̾et thronum. neq d̾i
ppło u̾bum face̾t consuetum. Deinde
quoscumq mares uł feminas in ha¬
bitu barbaro incedentes. in eccła con¬
spicere ꝓhiberet: ille respondit ut d¬

Expanded text:
Indigens, sed Saturus uocabatur, saturatus Indigens, sed Saturus uocabatur, saturatus ab ubertate domus dei et torrentem deliciarum eius potatus. Aduenit mulier ad locum, ubi maritus singularis orabat, concaritatem, pietatem diuinitus condonatam, si quisquam incipiat, non poterit explicare. Pecunia apud eum numquam mansisse probatur, nisi forte tali hora offerretur, quando iam sol diei explicans cursum nocturnis tenebris ordinem daret et locum. Tantum reseruabat, quantum diei sufficeret, non quantum cupiditas expetisset, deo nostro subinde cotidicum fama eius esset celebris atque manifesta, coeperunt exinde Arrianorum episcopi inuidia graui torqueri, cotidianis et praecipue eum Cyrila calumniis insectantes. Quid plurimum? suggerunt de illo, ut suum nequaquam sederet thronum neque dei populo uerbum faceret consuetum; deinde quoscumque mares uel I feminas in habitu barbaro incedentes in ecclesia conspiceret, prohiberet. Ille respondit ut de
Abbreviated transcription (Latin):
fortis effectus: confessor reu̾tit᷑ głosus. Et
si martirem inuidꝰ hostis noluit facere:
Nouimꝰ ⁊ alium ea tempestate nomine
satum. qui cum lucidum eẽt menbrũ
tholica frequent̾ argueret: fuit hͥ ꝓcu¬
rator domus Hynerici. conuenit᷑ accu¬
sante marirado quodam diacono quẽ
hum̾icus infaustus singłarit᷑ honorabãł:
ut fieret Satͦus arrianus.  mutunt᷑ ho¬
nores ⁊ diuicie multe si faceret. p̃paran¬
t᷑ supplicia : si nollet. Hac optione ꝓposi¬
ta. ut si regalib iussis ñ obediret: pͥmo
discussionem ⁊ ante amissa domo uel
sub̾a. distractis omnib mancipus ac fi¬
lus. uxor eiꝰ ip̃o p̾sente camelario tradẽ
Ob quam causam: uxor eiꝰ inducias ui¬
sa est ab his qui exequebant᷑ nesciente
marito petisse. Accedit ad maritum
alia Eua. consilio magistrata serpentis.
S ille adam ñ fuit. qui illerebrosa ue¬
tite arboris poma contingeret: quia ñ

Expanded text:
fortis effectus confessor reuertitur gloriosus. Et fortis effectus confessor reuertitur gloriosus. Et si martyrem inuidus hostis noluit facere, I, 16 Nouimus et alium ea tempestate, nomine Saturum. Qui cum lucidum esset membrumtholica frequenter argueret — fuit hic procurator domus Hunirici — conuenitur accusante Mariuado quodam diacono, quem Huniricus infaustus singulariter honorabat, ut fieret Saturus Arrianus. Promittuntur honores et diuitiae multae si faceret, praeparantur supplicia dira si nollet, hac obtione proposita, ut si regalibus iussis non oboediret, primo discussione metante amissa domo uel substantia, distractis omnibus mancipiis ac filiis, uxor eius ipso praesente camelario in coniOb quam causam uxor eius indutias uisa est ab his qui exsequebantur nesciente marito petisse. Accedit ad maritum alia Eua consilio magistrata serpentis. Sed ille Adam non fuit, qui inlecebrosa uetitae arboris poma contingeret, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
s delegatum sub arbore fodere sepulcrũ.
Cui cum intexte radices ⁊ soliditas a¬
ride telluris moram fac̾ent: labore an¬
gebat᷑. quod tardius scĩ menbra corpo¬
ris humarent᷑. Tandem abscisis radi¬
cib multo alciꝰ terram cauantes: con¬
spiciunt sarco fagum splendidissimi
marmoris p̃paratum. qualem forte nul¬
lus omnino habuit regum. S nͥ quẽ
beo p̃tire: qui cum multis insidus p̃m̾e¬
t᷑ ut catholicam omitteret fidem. ip̃e
eum rex p̾ea blandiendo affatib scłari¬
b inuitabat. ꝓmittens multis eum di¬
uicus cumulandum: si poluntati eꝰ
auditum facilem comimnodat . Q cũ
fortis atq inuictus man̾et: iubet eum su¬
bire sentenciam capitalem. ita tam̃ occultt
p̃cipiens: utsi in illa hora uibrantis gi̾adii
ꝑtimesceret ictum: magis eum occider. ne
martirẽ głosum feciss. Si autem fortẽ in
confessione conspic̾et: a gladio temꝑaret.
S ille ut columpna in mobił xͦ solidante

Expanded text:
sibi delegatum sub arbore fodere sepulchrum. sibi delegatum sub arbore fodere sepulchrum. Qui, cum intexti radices et soliditas aridae telluris moram faceret et laborem, angebatur, quod tardius sancti membra corporis humarentur. Tandem abscisis radicibus multo altius terram cauantes conspiciunt sarcofagum splendidissimi marmoris praeparatum, qualem forte nullus omnino habuit regum. I, 15 Sedbeo praeterire. Qui cum multis insidiis premeretur, ut catholicam amitteret fidem, ipse eum rex postea blandiendo affatibus saecularibus inuitabat, promittens multis eum diuitiis cumulandum, si uoluntati eius auditum facilem commodasset. Qui cum fortis atque inuictus maneret, iubet eum subire sententiam capitalem, ita tamen callidus occulte praecipiens, ut si in illa hora uibrantis gladii pertimesceret ictum, magis eum occideret, ne martyrem gloriosum fecisset; si autem fortem in confessione conspiceret, a gladio temperaret. Sed ille ut columna immobilis Christo solidante
Abbreviated transcription (Latin):
storem eum p̃cepit esse uaccarum.
Int̾ hec dum dño reuelatite dormi¬
tionis sue ꝓximum cerne̾t diem: ad¬
uocat quendam felicem uen̾abilem xͥ¬
anum ꝓcuratorem domꝰ filii regis. qui
Armogastem ut apłm uen̾abat᷑. Dicit¬
q illi. Tempꝰ mee resolutionis aduenit:
obsecro te ꝑ fidem ꝗͣ utͥq tenemꝰ. ut
sub hac silite arbore me sepelire dign̾iᷤᷤ
redditurus dño nr̃o nͥ feceris rationẽ.
Non qd̾ ille curaret. uͥ aut qualit̾ suũ
sepeliret᷑ corpus: s ut illud demonst᷑¬
ret᷑. qł seruo suo reuelauerat ds̃. Re¬
spondit felix ⁊ dicit. Absit a nob̾ con¬
fessor uen̾abit: s sepeliam te in una ba¬
silicarum cum tͥumpho ⁊ gr̃a qua m̾e¬
ris. Cui beatus armogas. Nͥon: s qd̾
dixi facturus es. Ille timens di homi¬
nem contristari: u̾aciter ꝗ uisserat ꝓ¬
misit esse facturum. Statim int᷑ pau¬
cissimos dies. comes bone confessionis
de hac uita migrauit. F estinauit felix

Expanded text:
storem eum praecepit esse uaccarum. storem eum praecepit esse uaccarum. Inter haec dum domino reuelante dormitionis suae proximum cerneret diem, aduocat quendam Felicem uenerabilem Christianum, procuratorem domus filii regis, qui Armogastem ut apostolum uenerabatur, dicitque illi: \'tempus meae resolutionis aduenit; obsecro te per. fidem quam utrique tenemus, ut sub hac siliquae arbore me sepelire digneris, redditurus domino nostro, nisi feceris, rationem. Non quod ille curaret, ubi ant qualiter suum sepeliretur corpus, sed ut illud demonstraretur, quod seruo suo reuelauerat deus. Respondit Felix et dicit: \'absit a nobis, confessor uenerabilis, sed sepeliam te in una basilicarum cum trinmpho et gratia qua mereris. Cui beatus Armogas: \'non, sed quod dixi facturus es\'. Ille timens dei hominem contristare, ueraciter quod iusserat promisit esse facturum. Statim intra paucissimos dies comes bonae confessionis de hac uita migrauit. Festinauit Felix
Abbreviated transcription (Latin):
do tumentib constrigerent cordis ⁊
frontem in qua &xͦ uexillum sue fix̾nt
crucis rugatam magisq aratam descr̃¬
dentes atq mugientes ostenderint ner¬
ui: ut fila arancarum sc̃o celum respiei¬
ente crepabant. At uͥ tortores netui¬
cas cordas diruptas ẽe uiderunt. illatis
crebriꝰ fortiorib cordis atq cannabinis.
iic omnia uanescebant. ES ⁊ capite
dtorsum dum ad unum penderit pe¬
dem. dormire quasi sr̃ lectum plumis
stratum omnib uidebat᷑. Quem cũ
Theodericus regis filiꝰ qͥ eiꝰ dominus
erat. penis ñ ualentib capite trun¬
cari iussiss: a suo prohibet᷑ iocundo
pb̾ro dicenti sibi. pot̾is eum diu̾sis af¬
flictionib interficere. Nam si gladio
peremexis. incipient eum romani mar¬
tirem p̾dicare. Tunç ł heoderieus in
uizacenam ꝓuinciã ad fodiendas eũ
condempnat scrobes. Postea quasi ad
maius obꝓbrium: haut ꝓcul ã sar¬
thagine. uͥ ab omnib uidererur: pa¬

Expanded text:
do tinnientibus constringerent cordis et do tinnientibus constringerent cordis et frontem, in qua Christus uexillum suae fixerat crucis, rugatam magisque aratam discindentes atque mugientes ostenderent, nerui ut fila aranearum sancto caelum respiciente crepabant. At ubi tortores neruicas cordas diruptas esse uiderunt, allatis crebrius fortioribus cordis atque cannabinis, illa omnia uanescebant. Sed et capite deorsum dum ad unum penderet pedem, dormire quasi super lectum plumis stratum omnibus uidebatur. Quem cum Theodericus. regis filius, qui eius dominus erat, poenis non ualentibus capite truncari iussisset, a suo prohibetur Iucundo presbytero dicenti sibi: poteris eum diuersis afflictionibus interficere; nam si gladio peremeris, incipient eum Romani martyrem praedicare\'. Tunc Theodericus in Bizacenam prouinciam ad fodiendas eum condemnat scrobes. Postea quasi ad maiorem . obprobrium haut procul Carthagine, ubi ab omnibus uideretur, pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis spatis. arma corripiunt: alii qq
tecta conseendt᷑ ⁊ ꝑ fenestras eccłe sa
gatas spargt̃. Et tunc forte audiente
⁊ canente ppło dĩ. lector unus pulpi¬
to sistens. alleluiaticũ melos canebal
Qͦ tꝑ̃e saggnta in gutte iaculatꝰ ca¬
deute de manib codice. mottuus pͦet
cidit ip̃e. Nam ⁊ alii musti sagetis
⁊ iaculis in medio crepidinis altaris
ꝓbant᷑ oecisi. Ham quigladiis tunc in
iussu omnes pene necati st̃. p̃sertum
maturioris etatis. Alibi namq sicut
dł alis in losis. tempore quo sac̾menta
di peptuo porrigcbantii. Intioeuastsentt¬
xuno cum furore corpꝰ xp̃i & sanguineni
pauim̃tis sparserunt. ⁊ illud porutis pedi¬
b caleauerunt. Ipse eni geuseric᷑ peeperat
tempore suadentib ep̃is suis. ut iiraat¬
lam suã fiiorũq suorum ñ nis arrrat
per diũisa ininisteria ponerent᷑. Inter
alios uentum ẽ tunc ad Armogasteri
nr̃m tꝰ cum du ac sepius tibias torqͣn¬

Expanded text:
tis spatis, arma corripiunt; alii quoque tis spatis, arma corripiunt; alii quoque tecta conscendunt et per fenestras ecclesiae sagittas spargunt. Et tunc forte audiente et canente populo dei lector unus pulpito sistens alleluiaticum melos canebat; quo tempore sagitta in gutture iaculatus cadente de manibus codice mortuus post cecidit ipse. Nam et alii quam plurimi sagittis et iaculis in medio crepidinis altaris probantur occisi; nam qui gladiis tunc intiussu omnes paene necati sunt, praesertim maturioris aetatis. Alibi namque, sicuuel aliis in locis, tempore quo sacramenta dei populo porrigebantur, introeuntes maximo cum furore corpus Christi et sanguinem pauimentis sparserunt et illud pollutis pedibus calcauerunt. I, 14 Ipso enim Geisericus praeceperat tempore suadentibus episcopis suis, ut intra aulam suam filiorumque suorum nonnisi Arriani per diuersa ministeria ponerentur. Inter alios uentum est tunc ad Armogastem nostrum. Cuius cum diu ac saepius tibias torquen
Abbreviated transcription (Latin):
mantib. ip̃i rapaci manu cuncta
depopulabant᷑: atq de pali is alta¬
ris ꝓnefas camisias s ⁊ femoralia faci¬
ebant. Qͥ tamon proculus huiꝰ reiex¬
secutor. frustatim s̃ commedens lingͣm
in breui turpissima consumptus ẽ mor¬
te. Tunc enim sc̃s ualerianus Abense ei¬
uitatis ep̃e. dum uirilit̾ sacramenta di¬
uina ne traderet dimicass: foris ciui¬
tatem singłaris iussus ẽ pelli. Et ita p̃¬
ceptum ẽ. ut nullus eum noq in domo
neq in agro dimitt̾et habitare. qui ĩ
strata publica multo tp̃e nudo iacuit
nos tunc indigni in tali exilio merui¬
mꝰ salutare. Quodam tp̃e paschalis
sollemnitas agebat᷑: ⁊ dum in quodã
loco qͥ regia uocitat᷑ ob diem paschalis
honoris nr̃i sibimet clausam eccłiam¬
reserarent: Ut comꝑerunt arriani:
statim quidã prbr eorum Ayduit
nomine. cong̾gata secum armatoꝵ
manu. ad expugnandam turbam ac¬
cendit᷑ in nocentum. Inteunt euagina¬

Expanded text:
mantibus, ipsi rapaci manu cuncta mantibus, ipsi rapaci manu cuncta depopulabantur atque de palliis altaris, pro nefas! camisias sibi et femoralia faciebant. Qui tamen Proculus, huius rei exsecutor, frustatim sibi comedens linguam, in brevi turpissima consumptus est morte. Tunc etiam sanctus Valerianus Abensae civitatis episcopus, dum viriliter sacramenta divina ne traderet dimicasset, foris civitatem singularis iussus est pelli, et ita praeceptum est, ut nullus eum neque in domo neque in agro dimitteret habitare: qui in strata publica multo tempore nudo iacuit ta, quem nos tunc indigni in tali exilio meruimus salutare. XIII. Quodam tempore paschalis sollemnitas agebatur: et dum in quodam loco, quae Regia vocitatur, ob diem paschalis honoris nostri sibimet clausam eccreserarent, conpererunt Arriani. Statim quidam presbyter eorum, Anduit nomine, congregata secum armatorum manu ad expugnandam turbam accenditur innocentum. Introeunt euagina
Abbreviated transcription (Latin):
sua. De qua re surgens in inuidia:
iubet famulos d̾i ligatis pedib pꝰ t̾ga
currentium quadrigarum. int̾ spi¬
nosa loca siluarũ parit̾ interire. ut
ducta atq reducta dumosis lignoꝵ a
ouleis innocentium corpora carperent᷑.
quis. plangentib mauris. sese mutuo
conspic̾ent: uale s in angͦto fuge unꝰ¬
quisq ita dicebant. Fã: ora pro me.
Impleuit d̾s desicłium nr̃m : taliter ꝑ¬
uenit᷑ ad regnum celoꝵ. Itaq orando
atq psallendo gaudentib angelis pi¬
as animas emisere. uͥ usq in hodier¬
num ñ desinit ingentia mirabiliaxͤ¬
quondam faustus Buronitanus ep̃o
attestatus ẽ. ceram quandam mulie¬
rem illuminatã fuisse. uͥ ip̃e aderat
dam in ꝓuinciam ⁊ eugitanam. qͥ
coartaret ad tradendum ministĩa
diuina. uł libros cunctos dñi sac̾do¬
tes: ut pͥmo armis nudaret. ⁊ita fa¬
cilius inhermes hostis callidus cap¬
tiuass Quib se ñ posst tradere cdã¬

Expanded text:
sur. De qua re surgens in inuidia sur. De qua re surgens in inuidia iubet famulos dei ligatis pedibus post terga . currentium quadrigarum inter spinosa loca siluarum pariter interire, ut ducta atque reducta dumosis lignorum aculeis innocentium corpora carperentur,quis, plangentibus Mauris sese mutuo conspicerent, uale sibi in angusto fugae unusquisque ita dicebant: \'frater, ora pro me; impleuit deus desiderium nostrum: taliter peruenitur ad regnum caelorum. Itaque orando atque psallendo gaudentibus angelis pias animas emisere: ubi usque in hodiernum nquondam Faustus Buronitanus episcopus attestatus est caecam quamdam mulierem illuminatam fuisse, ubi ipse aderatdam in provinciam Zeugitanam, qui coartaret ad tradendum ministeria divina vel libros cunctos domini sacerdotes, ut primo armis nudaret, et ita facilius inermes hostis callidus captivasset. Quis se non posse tradere cla
Abbreviated transcription (Latin):
agitare. Ꝙ ex ordine ille cognatus u̾
gestum erat: suggerit regi. Dec̾nit
statim rex cuidam gentili regi mau¬
roꝵ cui nomen erat capsur : relegã¬
dos debere tnͣsmitti. Maximam uͭ ͥ
famulam confusus ⁊ uictus ꝓͥe uolũ¬
tati d misit: quȩ nõ suꝑest uͥgo. ma¬
ter multarum uͥginum di. nobis &
nequaquam ignota. ꝑ uenientes aũ:
tradunt᷑ memorato regi mauroꝵ. eõ¬
crilegia: ceperunt p̃dicatione ⁊ con¬
u̾satione sua. ad cognitionem dñi d̾i
ingentem multitudinem gentilium
nullo fama xͥani nominis fuat diuia¬
gata. Tunc dem̃ cogitat᷑ quii turet.
uo uger iam cultus ⁊ egraminatus
uomere p̾dicationis euuangelicũ su¬
sciper senien ⁊ imbre sac bapti smatis
rigaret᷑. Mittunt legagos ꝓititiaatis¬
naret. Expletum ẽ cum gaudio qđ
itur eccła. baptizatur multitudo ma¬
xima barbarorum ⁊ de lupis grex fe¬
cundus multiplicat᷑ agnorum.
beiserico relatione sua renuntiat sap¬

Expanded text:
agitare. Ex ordine ille cognatus, ut agitare. Ex ordine ille cognatus, ut gestum erat, suggerit regi. Decernit statim rex cuidam gentili regi Maurorum, cui nomen inerat Capsur, relegandos debere transmitti. Maximam uero Christi famulam confusus et uictus propriae uoluntati dimisit; quae nunc superest uirgo, mater multarum uirginum dei7 nobis etiam nequaquam ignota. Peruenientes autem traduntur memorato regi Maurorum, comcrilegia, coeperunt praedicatione et conuersatione sua ad cognitionem domini dei ingentem multitudinem gentilium nullo fama. Christiani nominis fuerat diuulgata. Tunc deinde cogitatur quid fieret, ut ager iam cultus et egraminatus uomere praedicationis euangelicum susciperet semen et imbre sacri baptismatis rigaretur. Mittnnt legatos per itinera dinaret. Explet cum gaudio quod itur ecclesia, baptizatur multitudo maxima barbarorum, et de lupis grex fecundus multiplicatur agnorum. Hoc Geiserico relatione sua nuntiat Cap
Abbreviated transcription (Latin):
mes reddebant᷑. Hsepius ac multo
fc̃m ẽ tꝑ̃e : ⁊ nulla plagarum uestigia
uidebant᷑. sc̃o sp̃u subinde curante.
Post ħ arctatur maxima dura custo¬
dia. cuspidiꝰ crudeli extendit᷑. Eui cum
cłi seruoꝵ i acantium ñ deisset fre¬
quenna: uidentib cunctis ingenti:¬
um lignoꝵ putrescens soluta ẽ forti¬
tudo. Miraculum ħ ⁊ uoce omniũ
celebrat᷑.⁊ nob̾ ille ad quem custodia
ꝑtinebat. cum sacramento testatus
ẽ ita fuisse. At uͥ uuandalus uͥtu¬
tem neglexit cognosc̾e diuinam:
cepit in domo eiꝰ Uindicatrix ira ciu¬
sari. moritur ipse simul. ⁊ filii. familie.
atq animalium quecumq optima e¬
rant parit̾ intereunt. Remansit do¬
mina uidua. marito. filiis .⁊ sub̾a desti¬
tuta. atq seruos xͥ cognato regis sesao¬
ni gr̃a mun̾is offert. Qͥ cum eos ut¬
pote oblatos cum gratulatione nimia
suscepiss : filios uł domesticos eiꝰ me¬
rito male cepit demon uariis motib

Expanded text:
mes reddebantur. Hoc saepius ac multo mes reddebantur. Hoc saepius ac multo factum est tempore et nulla plagarum uestigia uidebantur, sancto spiritu subinde curante. Post hoc artatur Maxima durae custodiae cuspidique crudeli extenditur: cui cum dei seruorum uisitantium non deesset frequentia, uidentibus cunctis ingentium lignorum putrescens soluta est fortitudo. Miraculum hoc et uoce omnium celebratur, et nobis, ad quem custodia pertinebat, cum sacramento testatus est ita fuisse. I, 11 At ubi Uuandalus uirtutem neglexit cognoscere diuinam, oepit in domo eius uindictrix ira grassari. Moritur ipse simul et filii; familiae atque animalium quaecumque optima erant pariter intereunt, remansitque domina uidua, marito, filiis et substantia destituta. Seruos Christi cognato regis Sesaoni gratia muneris offert; qui cum eos utpote oblatos cum gratulatione nimia suscepisset, filios uel domesticos sanctorum merito male coepit daemon uariis motibus
Abbreviated transcription (Latin):
ella comitante nocte clam eg̾dientes.
Tabraceno monastĩo cui p̾erat tuno no¬
bił pastor Andreas sociant᷑. Illa uͦ haut
procul monasti̾um incoluit puellarũ.
Sciscitante gͥ barbaro inquisitionib ⁊
munĩb crebͥs. ꝙ gestũ erat celari ñ po¬
tuit. In uoniens itaq iam ñ sua s xp̃i
mancipia: conicit uincuł. ⁊ uanis tor¬
mentis di famulos insectat᷑. agens cuos
eis ñ tantum ut parit̾ misc̾e̾nt᷑. s quod
grauius est ꝑ rebaptizationis cenum
fidi sue ornamenta turparent. ꝑueñ
h ipsum usq ad noticiam Geiserici. De¬
cernit rex ut tam dui implacabilis fe¬
rus seruos afflig̾it: quam diu illiꝰ sub¬
cumberint uoluntati. Iubet in modũ
serrarum fustes robustos. ueluti palma¬
tos cum stirpibꝰ fieri: qui quatientib
tergis ñ solum ossa confring̾ent ⁊ s e¬
tiam terebrantes aculei intrinserus rt¬
matĩtt. Qͥ dum sanguis efflueret.
⁊ dissipatis carnib uisc̾a nudarent᷑ :
sequenti die xͦ medente semꝑ incolu¬

Expanded text:
ella comitante, nocte clam egredientes Tabraceno monasterio, cui praeerat tunc nobilis pastor Andreas, sociantur. Illa uero haut procul monasterium incoluit puellarum. Sciscitante igitur barbaro inquisitionibus et muneribus crebris, quod gestum erat celari non potuit. Inueniens itaque iam non sua sed Christi mancipia, conicit uinculis et uariis tormentis dei famulos insectatur, agens cum eis non tantum ut pariter miscerentur, sed quod grauius est, per rebaptizationis caenum fidei suae ornamenta turparent. Peruenit hoc ipsum usque ad notitiam Geiserici: decernit rex, ut tamdiu inplacabilis ferus seruos affligeret, quamdiu illius succumberent uoluntati. Iubet in modum serrarum fustes robustos ueluti palmatos cum stirpibus fieri, qui quatientibus tergis non solum ossa confringerent, sed etiam terebrantes aculei intrinsecus remanerent. Qui, dum sanguis efflueret et dissipatis carnibus uiscera nudarentur, sequenti die Christo medente semper incolo
Abbreviated transcription (Latin):
lecteris ⁊ ip̃e seruire. Ita fr̃m ẽ dño
adolescens suam. animã lucraret᷑. He¬
sciente gͥ uuandalo spiritał secreti
cõmeriium: compunctus atq muta¬
ius martinianꝰ. etiam suis fr̾ib per¬
suasit. ut thesaurum ꝗ̃ inuen̾at ut

Expanded text:
lecteris et ipse seruire. Ita factum est dolecteris et ipse seruire. Ita factum est doadulescens suam animam lucra-retur. Nesciente igitur Uuandalo spiritalis secreti commercium, conpunctus atque mutatus Martinianus etiam suis fratribus persuasit, ut thesaurum, quod inuenerat
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua narrare temptabo. Trant tunc
serui cꝰdam uuandali. fuit hͥ uuandalꝰ
de ilł quos millenarios uocant. martu
nomine maxima. corpore simul ⁊ cor¬
de decora. Et quia martinianus armi¬
factor eyat. ⁊ domino suo satis acceꝑtꝰ
uidebat᷑ ⁊ maxima uniu̾se domui do.¬
minabat᷑: credidit uuandalus. ut fi¬
deles sibi magis memoratos fac̾e̾t famu¬
los. si martinianum maximamq con¬
iugali consorcio sociaret. Martinianꝰ
adolescentuloꝵ scłarium more coniugi¬
um affectabat: maxima namq iam
d̾o sacrata humanas nuptias refutabal
At uͥ uentum ẽ ut cubicłi adirent᷑
secreta silentia ⁊ martinianꝰ nesciens
qͥd de illo decreu̾at d̾s. maritali fiducit.
quasi cum coniuge cuꝑet cubitare :
uiua uoce memorata famula &c repõ
bra mei corporis dioaui. nͨ possum hu¬
manũ sortiri coniugium: habens iã
celestem ⁊ u̾m sponsum. S dabo consi¬
lium si uelis: pot̾is ⁊ ip̃e tͥ pr̃are. cum
licet. ut cui ego concupiui nub̾e : de¬

Expanded text:
aliqua narrare temptabo. Erant tunc serui cuiusdam Uuandali — fuit hic Uuandalus de illis quos millenarios uocant — Martinomine Maxima, corpore simul et corde decora. Et quia Martinianus armifactor erat et domino suo satis uidebatur acceptus et Maxima uniuersae domui dominabatur, credidit Uuandalus, ut fideles sibi magis memoratos faceret famulos, Martinianum Maximamque coniugali consortio sociare. Martinianus adulescentulorum saecnlarium more coniugium affectabat, Maxima namque iam deo sacrata. humanas nuptias refutabat. At ubi uentum est, ut cubiculi adirentur secreta silentia, et Martinianus, nesciens quid de illo decreuerat deus, maritali fiducia quasi cum coniuge cuperet cubitare, uiua ei uoce memorata famula Christi rbra mei corporis dedicaui, nec possum humanum sortire coniugium, habens iam caelestem et uerum sponsum. Sed dabo consilium: si uelis, poteris et ipse tibi praestare, cum licet, ut cui ego concupiui nubere, de
Abbreviated transcription (Latin):
singłos lectos sciscitans quałr quisquã
haberest. Ita se cͣredidat omnino labori
u̾ nͨ defessis menbͥs nͨ cariose iam senee¬
tun part̾et. Qꝰ liuore arriani succensi.
suum do manib ancipitrũ uoluit li¬
b̾are. Euiꝰ exitum ita urbici captir
x̾unt: ut tc se putarent magis:
nib barbarorum qñ ille ꝑrex¬

Expanded text:
singnlos lectos, sciscitans qualiter quisquam haberet. Ita se tradiderat omnino labori, ut nec defessis membris nec cariosae iam senectuti parceret. Quo livore Arriani succensi dsuum de manibus accipitrum voluit liberare. Cuius exitum ita urbici captivi planxerunt, ut tunc se putarent magis tradi manibus barbarorum, quando ille pe
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝑ officia sacramentoꝵ di
artifice d̾o de fonte mundus as¬
di. S fiat si ueł ut ip̃e ꝓpono. Iste
panis ꝯfringat᷑ in sinstra. madidetur
aqua. ⁊ it̾um consꝑgat᷑ : mitiat᷑ in fur¬
num. si melior exierit: fanam q̃ her¬
taris. E uam ꝓposionem beiseriꝰ. cũ
gaix bi deui aderant cum audiss: ita li¬
Sad eitt e foluere ommitio ñ poss. Euẽ
alio gñis argumento posta bellico sim
uirum ocoidit. Et ut ad iã relleuonue
unde digͥsi sumtꝰ: t̾ret p̃ceptas stralib
it in metdio Wandaloꝵ nẽi ncłateniꝰ respti¬
rent. nͦ usquam orandi aut immolandi as
dum nomini nuio. Nam ⁊ diu̾se calump¬
me ñ deerant cotidie etiam ilt saãdotib
qͥ in his regionib usabant᷑. que regiones
palatio tributa pendebant. ut si forsttas
quispiam ut moris ẽ. dum ppłm di ãmo¬
neret.pharaonem. Nabucodonosor. holo¬
fernem. aut aliquem similem nc ĩ assto:
obiciebat᷑ illi qd̾ in ꝑsona regis ista cdixis¬
iis genus agebat᷑ ħ aꝑte. alibi occulte:

Expanded text:
go per officia sacramentorum diuinorum artifice deo de fonte mundus ascendi. Sed fiat, si uelis, ut ipse propono. Iste panis confnngatur in frusta, madidetur aqua et iterum conspergatur, mittatur in furnum: si melior exierit, faciam quae hortaris/ Quam propositionem Geisericus cum omnibus qui aderant cum audisset, ita ligatus est, ut se soluere omnino non posset. Quem alius generis argumento postea bellicosum uirum unde digressi sumus, terret praeceptis feralibus, ut in medio Wandalorum nostri nullatenus respirarent neque usquam orandi aut immolandi conndum nomini tuo. Nam et diuersae calumniae non deerant cotidie etiam illis sacerdotibus, qui in his regionibus uersabantur, quae regiones palatio tributa pendebant. Ut si forsitan quispiam, ut moris est, dum dei populum ammoneret, Pharaonem, Nabuchodonoaor, Holofernem aut aliquem similem nominasset, obiciebatur illi, quod in persona regis ista dixissecutionis genus agebatur hic aperte, alibi occulte,
Abbreviated transcription (Latin):
At nebła. danaũ ꝓspectꝰ p̃pediente
Illuc nor manni ꝑ uicib asꝑa densis
Plenaq carectis ioca ꝑuenere lacent̃

Expanded text:
At nebula Danaum prospectus praepediente, Illuc Normanni per vitibus aspera densis Plenaque carectis loca pervenere latent
Abbreviated transcription (Latin):
H ostilẽ icdic̃ qͣntis ⁊ alexiꝰ illũ
I mnpetat agminib paerei aqͦsocixerat om̃i
Conuocat. accitis q̃ nou̾at om̃a pandit
⁊ d opꝰ facto sit consulit efferigͥoũ
M s eraet. audaci dinctẽ cast᷑ q̃bꝰ dã
Conssilio placiuit: nenientib indabitat᷑

Expanded text:
Hostilem didicit, quantis et Alexius illum Impetat agminibus, proceres quos duxerat omnes Convocat; accitis quae noverat omnia pandit Et quid opus facto sit consulit. Effera quorum Mens erat, audaci dimittere castra quibusdam Consilio placuit, venientibus indubita
Abbreviated transcription (Latin):
Hullus ĩ orbe locꝰ ittilif. ẽ. ioc̃dior. hunc generosi
C onsulis elegit prudentia p̾memorati
huiꝰ p̃clara ꝓcessit stupe ricardus.
Qͥ pꝰ successit: qͣ ñ animofior ullus.
N emo magis largus. qͥ ñ uirtute minorẽ
I ordanẽ genuit ÷ iordanis ⁊ inde ricardũ¬
I amq uiro uires. c̃dignas fert adolescens
m enib adu̾sa rãnulfus aburbe ꝑactũ:

Expanded text:
Nullus in orbe locus jucundior: hunc generosi Nullus in orbe locus jucundior: hunc generosi Consulis elegit prudentia praememorati. Hujus praeclara processit stirpe Richardus Qui post successit, quo non animosior ullus, Nemo magis largus; qui non virtute minorem Jordanem genuit; Jordanis et inde Richardum, Jamque viro vires condignas fert adolescens. Moenibus Aversa Ranulfus ab urbe peract
Abbreviated transcription (Latin):
I nt̾ mortales ideo mala płna crescunt.
h eu miseri mũdo qͥcqͥd conantur ĩ ane est.
In numeros uana passi ꝓlaude labores.
Plus cruciabunt᷑ pꝰquã mũdana relinquent
n ũquã normãnis ne pena rediret ĩ ipsos
Longobardoꝵ placuit uictoria ꝓrsus.
Funditꝰ euerti dũ cordẽ quẽq ue̾tabat
N c̃ fauor additꝰ his ⁊ nc̃ fauor additꝰ illis
d ecipit ausonios. prudentia gallica nullñ.
P lena lance capi ꝑmittit abhoste tͥũphũ.
S ic desꝑatos lascũ discordia gallos
Ad spẽq fuenit pͥus extirpata reformat.
et uires et opes. augm̃tũ sic capiebant
Si uicinoꝵ qͥs ꝑ niciosus ad ipsos
Cõ fugiebat: eũ gͣtant̾ suscipiebant.
Morib ⁊ lingua. qͦscũ uenire uidebant
Ĩ formant ꝓͥa gens efficiatur ut una.
¶Post annos aliqͦt galloꝵ exercitꝰ urbem.
ꝯ didit au̾sam rannulfo ꝯsule tutꝰ.
H ĩs opib plenꝰ locus utilis ẽ. ⁊ amenꝰ.
ñ sata. ñ fructꝰ. ñ pͣta. arbustaq desunt

Expanded text:
Inter mortales ideo mala plurima crescunt. Heu! miseri mundo quidquid conantur, inane est: Innumeros vana passi pro laude labores, Plus cruciabuntur postquam mundana relinquent. Nunquam Normannis, ne poena rediret in ipsos, Longobardorum placuit victoria prorsus. Funditus everti discordem quemque vetabant Nunc favor additus his, et nunc favor additus illis; Decipit Ausonios prudentia Gallica; nullum Plena lance capi permittit ab hoste triumphum. Sic desperatos Latii discordia Gallos Ad spem, quae fuerat prius exstirpata, reformat. Et vires et opes augmentum sic capiebant: Si vicinorum quis perniciosus ad illos Confugiebat, eum gratanter suscipiebant; Moribus et lingua, quoscunque venire videbant, Informant propria, gens efficiatur ut una. Post annos aliquot, Gallorum exercitus urbem Condidit Aversam Ranulfo consule tutus. Hic opibus plenus locus, utilis est et amoenus; Non sata, non fructus, non prata arbustaque desunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ ns adit costas absciso ũtice magna
Corpora corporibꝰ trimcata minorib eqͣt¬
S irtutibꝰ q dolet palmã ñ affore tm̃

Expanded text:
Transadigit costas abscisso vertice, magna Corpora corporibus truncata minoribus aequat, Virtutisque docet palmam non affore t
Abbreviated transcription (Latin):
I mpia mois hõi qͦt tot ꝑeuat ꝑ hibuua
Parce p̃cor. p̃cibꝰ q cũ oescendẽ nescis n
E xspecta salcin uũ nos adña reduoit¬
S t locꝰ excipiat nos I sua fic̃a tutꝰ
Ah. miserã. frustͣ p̃on Sanc ingͣ¬

Expanded text:
Impia mors homini, quo tot pereunte peribunt, Parce, precor, precibus quae condescendere nescis, Exspecta saltem dum nos ad nostra reducat, Ut locus excipiat nos post sua funera tutus. Ah miseram! frustra precor hanc, ing
Abbreviated transcription (Latin):
Spes e roboras tua qͦs p̃sentia foicit¬
F atremis positos qr te p̃sente tuoꝵ
Hostis nomo minas congressus nemo timebat
F ec̾at. audebat cõmute̾ bella nec̃ ũ ꝙͣ
T euiso potuit mondana resistẽ untꝰ
F iliꝰ ecce lupis sinit᷑ rapiendꝰ ⁊ uxor

Expanded text:
Spes, et robur eras, tua quos praesentia fovit, Extremis positus quia te praesente tuorum Hostis nemo minas, congressus nemo timebat?Fecerat, audebant committere bella, nec unquam Te viso potuit mundana resistere virtus. Filius ecce lupis sinitur rapiendus, et uxor
Abbreviated transcription (Latin):
N il obstare uidet rob̾ti ꝑuenit usq
Ad ducis hospiciũ. qdł culmo tex̾at ip̃e
Frondib ⁊ sepsit fieri qͦ frigore tutꝰ
T emꝑis hybni cenatũ uesꝑe facto
Senerat. explorat ducis ille sedile sedentis
Ad cenã. meliis ⁊ cont̃ frondib iuã
I ntulit impartẽ. q sedat ille sori
F legmatis ubtas suꝑ addita fecerat illũ
Subm̃sa sernare caput locꝰ uñ reꝑtꝰ
Est conco uacuis. cassos i pculit it
Ille redic fugiens. it cocã fama ꝑurbẽ¬
Occubuisse ducẽ. ciues letant᷑ ⁊i om̃s
Con gaudens ppłs. clamorẽ collit a dist᷑¬
Hi dũ clamarent dux aduenit atq salucis
Ipse sue cestis clamores frinede snest¬
A uditis. clamo elauit lencais a

Expanded text:
Nil obstare videt, Roberti pervenit usque Ad ducis hospitium, quod culmo texerat ipse, Frondibus et sepsit, fieret quo frigore tutus Temporis hiberni: coenatum vespere facto Venerat, explorat ducis ille sedile sedentis Ad coenam, mediis et contum frondibus illam Intulit in partem qua sederat ille; sed ori Flegmatis ubertas superaddita fecerat illum Sub mensa curvare caput, locus unde repertus Est conto vacuus, cassos et protulit ictus. Ille redit fugiens, it totam fama per urbeOccubuisse ducem; cives laetantur et omnes, Congaudens populus clamorem tollit ad astHi dum clamarent, dux advenit, atque saluti Ipse suae testis, clamores fundere frustAuditis, clamor cessavit, laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
Coustantinꝰ erat: quoꝵ dnãtio g̃cis
ꝑuiciosa fuit qr bellis ocia sẽper
Postposicis stucduere seqͥ luxꝰ q dolosi
I ulecebris captos fed̾at mertia tͤpis
Hoꝵ tp̃rib turibos orientis ab horis
E gresos: fugit g̾s t̾rica cristicolar̃

Expanded text:
Constantinus erat, quorum dominatio Graecis Perniciosa fuit, quia bellis otia semper Postpositis studuere sequi, luxusque dolosi Illecebris captos foedarat inertia turpis. Horum temporibus Turcos Orientis ab oris Ingressos fugit gens territa Christicolar
Abbreviated transcription (Latin):
Di claricbiũ pat̃ hinc ⁊ filiꝰ obsidet illinc
O bsessũ suꝑare mari tra qr ladorant
Hortatꝰ fuerat iam sepe georgiꝰ illue
Accełare uuc̃e : qr q̃ cõmiscrat urbẽ
Audierat folii nichiforrũ sede repulsũ¬

Expanded text:
Dyrrachium pater hinc, et filius obsidet illinc; Obsessum superare mari terraque laborant. Hortatus fuerat jam saepe Georgius illuc Accelerare ducem, quia qui commiserat urbem. Audierat solii Nicophoru
Abbreviated transcription (Latin):
Qua rocat naues illicdit ⁊ alt̾a saxis
Sastib nlicłis conserta un amina fris
am ẽq̃sitis exmagna parte roieri
Sprei dlucis ac cumulant erat hac eate roectꝰ
N urtute minor nulł de frĩb es

Expanded text:
Una rotat naves, illidit et altera saxis. Partibus in Siculis conserta juvamina fratris Jam conquisitis ex magna parte Rogeri Spem ducis accumulant, erat hac aetate Rogerus Non virtute minor, nullus de fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
A rua iuros q parant detecta foramina claudunt:
Ponit᷑ ⁊ cugilũ custodia crebra ꝑurbẽ
D ux iubet armatos eqͥtes accetłẽ portis
I c sic ad clusos adpugnã ꝓuocet hostes
O mne qił incuciat penã parit̃ q laborẽ
Cuubꝰ inferri u̾suta pocentia ma mandat

Expanded text:
Arma virosque parant, detecta foramina claudunt, Ponitur et vigilum custodia crebra per urbem. Dux jubet armatos equites accedere portis Ut sic inclusos ad pugnam provocet hostes: Omne, quod incutiat poenam pariterque laborem, Civibus inferri versuta potentia mandat
Abbreviated transcription (Latin):
Crastina ꝓgrediens anrora fugau̾at unbras
A dbellũ ppłs nauale parat᷑ ut̾ti
Ampliꝰ huiꝰ erat qr gnara uenetica belui
Sens ruit audact̃. classis ducis expauesacta
Ad porcũ fugitiia redit: sic pugna remansti

Expanded text:
Crastina progrediens aurora fugaverat umbras, Ad bellum populus navale paratur uterque. Amplius hujus erat quia gnara Venetica belli Gens ruit audacter; classis ducis expavefacta. Ad portum fugitiva redit, sic pugna remansi