comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xune cũ recordacõ tactꝰ depĩgat
s̃ etiã pteritas uolupiatet
Et rememoracõe uiciorient co¬
gal ammam compati et quo¬
dammodo exercere quod non
agit. forte huic est ꝙ cum apo¬
stolus uiciis omnibus ceusue¬
rit reluctandum: aduersus sor¬
uicacionem non congressum
sed fugam indicens. fugite
in quit formicacoem. nani si
sedum exercetur domii iume¬
mor est. et preterita duui ad
memoriam redit: pestiseras
ercitat boluptates. ut de ceteris
taceami quos simplicitas egit
in culpani: phus acutissiuius
et licteratissimius xp̃ianus
et feruentissimus in fide ori¬
geues sicut ecclesiastica reseri
historia: seipsum castrauit
foruicacoeiii efficatissime su¬
gieris. Fuimuo et ouinem q̃
fuigi põt: precauens suspi¬
cionem. ut ex iide sine nota
cum uirginibus habitaret¬
¶ Quod autem mirabi luis
est leguntur quid̃ phorum:
sibi etiaui occulos effodisse.
ne exterioris illecebris caperen¬
tur utiqz adinirando boni et
honesti feruebant zlo. Et si
recti scienciam uou haberent

Expanded text:
um recordatio tactus depingat sibi etiam praeteritas voluptates, et rememoratione vitiorum cogat animam pati, et quodammodo exercere quod non agit? Forte hinc est, quod cum Apostolus vitiis omnibus censuerit reluctandum, adversus fornicationem non congressum, sed fugam indicens: Fugite, inquit, fornicationem . Nam haec fere, dum exercetur, Domini immemor est, et praeterita, dum ad memoriam redit, pestiferas excitat voluptates. Ut de caeteris taceam, quos simplicitas egit in culpam, philosophus acutissimus, et litteratissimus Christianus, et ferventissimus in fide Origenes, sicut ecclesiastica refert historia, se ipsum castravit, fornicationem efficacissime fugiens, imo et omnem, quae fingi posset, praecavens suspicionem, ut exinde sine nota cum virginibus habitaret. Quod autem mirabilius est! leguntur quidam philosophorum sibi etiam oculos effodisse, ne exteriorum illecebris caperentur. Utique admirando boni et honesti fervebant zelo, etsi recti scientiam non haberent.
Abbreviated transcription (Latin):
gressus rupiscei calceum. grãs
ageus iter suum ex peditum
ee ꝓtestatus et. si quis reuo¬
catus int̾emidum non ob h
si quid in nomine dommi
fuerat inchoatum p̾termictat
iusi forte omnem reugacoez
omiosam eẽ corui ꝑsudeatur
cremplo. qui coloris amisit
uenustatem. dum reuocatus
a cornnce progrẽdi maluit. ꝙͣ
mauere. Diis uero nugis
mens incanta seducitur sed

Expanded text:
gressus rupisset calceum, gratias gressus rupisset calceum, gratias agens, iter suum expeditum esse protestatus est. Si quis revocatur inter eundum, non ob hoc, si quid in nomine Domini fuerat inchoatum, praetermittat, nisi forte omnem revocationem ominosam esse corvi persuadetur exemplo, qui coloris amisit venustatem, dum revocatus a cornice, progredi maluit quam manere. His vero mens nugis incauta seducitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
peratur in bonu. iufideles autẽ
et repbos aut etia hesitãtes in
fide multis permictit ludifi¬
caicõnibus subiacere. omina
tameu omma tantum pñt
quãtũ excipiẽtes sides ꝑuitit.
Uii iulius cesar nullo augurio
iuilla ue supersticoe a quocumq
incepto potuit abst̾reri. Conti¬
git autem ut quandoqz in af¬
fricam nauuigio prosiciscen
in egressu uans plaberetur.
uerso itaqz ad melius omine
tenco te inquit affrica. eamqz
obtinuit. ¶ Preterea calpur¬
uia uxor eus ea nocte qua is
in terra ultuna gessit. uidit
eum multis uulneribus con¬
fectum in sinu suo iacere. ro¬
gas qz ut die sequenti a curia
abstineret non obtinuit. ne
ille in uita sua aliquid tinu¬
dum quocumqz auspicio egis¬
se uideretur. In excidio mas¬
silientium lucum qui diis
sacratus habebatur primus
est ausus cedere ꝓbans se ab
omui supersticione alienum.
becitus quoqz marchus euuan¬
gelizandi causa alexandriam
proficiscens cum uauem e¬

Expanded text:
perantur in bonum, Infideles autem perantur in bonum, Infideles autem et reprobos, aut etiam haesitantes in fide, multis permittit Deus ludificationibus subjacere. Omina tamen omnia tantum possunt, quantum excipientis fides permittit. Unde et Julius Caesar nullo augurio, nullave superstitione, a quocunque incoepto potuit absterreri. Contigit enim ut quandoque in Africam navigio proficiscens in egressu navis prolaberetur: verso itaque ad melius omine: « Teneo te, inquit, Africa: » eamque obtinuit. Praeterea Calphurnia uxor ejus ea nocte, quam is in terra ultimam gessit, vidit eum multis vulneribus confectum in sinu suo jacere, rogansque ut die sequenti a curia abstineret, non obtinuit, ne ille in vita sua aliquid timidum, quocunque auspicio egisse videretur. In excidio Massiliensium, lucum qui diis sacratus habebatur, primus ausus est caedere, probans se ab omni superstitione alienum. Beatus quoque Marcus evangelizandi causa Alexandriam proficiscens, cum navem e
Abbreviated transcription (Latin):
credo illa sola non ee respuen¬
da que er fide ꝓuenuui et rese¬
runtur ad gsiam omipotentis
dei cum sc̃ptum nouerim. Oia
quecumqz in opere uel in uerbo
feceritis in nominie domini
scicite. in quo solo uia homis
prosperatur. sic omnium san-¬
ctorum turba precessit. ¶Cuch¬
bertus signifer quidam gen¬
tis nre in lege domun euuan¬
gelium iohannus supponebat
infirmis et curabantur beati
stephani tumca super poĩta
mortuum suscitauit. simbo¬
lum apostolorum demouiacu
a quo gestabatur curauit. Orõ
dominica uerbis duni lege¬
bautur aut dabantur cxfide
dicta sepissime contulit opta¬
tum salutis effectum. beatus
benedictus signo crucis uas
mortiferum fregit. ac si pro
signo lapidem intorsisset. Ca¬
pitula euuanglii gestata. uł
audita uł dcã inueniũtur ꝓ¬
fuisse ꝙ plunis. h ͨ equid̃ ⁊ silia
nõ m ͦ licita. s et utilissima st
alia uo nõ tam cõdẽpnanda ꝙͣ
fugienda. Certũ si quidem est
ꝙ diligentibus deu omria coo¬

Expanded text:
credo illa sola non esse respuencredo illa sola non esse respuenda, quae ex fide proveniunt, et referuntur ad gloriam omnipotentis Dei; cum scriptum noverim, omnia quaecunque in opere, vel verbo feceritis, in nomine Domini facite, in quo sola via hominis prosperatur. Sic omnium sanctorum turba praecessit. Guthbertus signifer quidam gentis nostrae in lege Domini Evangelium Joannis superponebat infirmis, et curabantur. Beati Stephani tunica superposita mortuum suscitavit. Symbolum apostolorum daemoniacum, a quo gestabatur, curavit. Oratio Dominica herbis, dum legebantur aut dabantur ex fide dicta, saepissime contulit optatum salutis effectum. Beatus Benedictus signo crucis vas mortiferum fregit, ac si pro signo lapidem intorsisset. Capitula Evangelii gestata, vel audita, vel dicta, inveniuntur profuisse quamplurimis. Haec equidem et similia non modo licita, sed et utilissima sunt. Alia vero non tam contemnenda quam fugienda. Certum siquidem est, quod diligentibus Deum omnia coo
Abbreviated transcription (Latin):
sompinis et auguriis credit
numquam fore securum. Ego
suiam et uerissimam et side¬
lissimam puto. Quid em re¬
sert ad consequenciam rerum
si quis semel aut amplius ster¬
mitauerit. Quid si oscitaueru
Quid demqz si undecumq so¬
num emiserit. hec tameu ex
causis quas phi nouerunt ali¬
quatenus ad eum pertinent
et crca queni fumi. Esto du
aliena opera impedire aut
promonere non queant. sicut
nec mnania carmunci aut suꝑ¬
sticione quedam ligature. que
tota medicorui secta con¬
dempnar. sicet hec Ip̃a a qui¬
busdam emmentiori quod
nomine phica soleant appel¬
lari. phisicum et enim dicunt
cinus occultissima raco est. ut
humano sensui nequeat com¬
prchendi. nichil et enm est
uel sn cuius ortum legituna
causa et racio non precedant
Et ut alius ait. nihil fit in
terra sine iciusa. Constcu ilaqz
ꝙ artisicis nature manum
nchil enadit. ex quo cõseꝙͣ ter
patet ad phicam om̃ia ꝑtui̾e
Ego quidam quocumq modo
ista se habeamt indubitanter

Expanded text:
somniis et auguriis credit, nunquam fore securum. » Ego sententiam et verissimam et fidelissimam puto. Quid enim refert ad consequentiam rerum, si quis semel aut amplius sternutaverit? Quid si oscitaverit? Quid denique si undecunque sonum emiserit? Haec tamen ex causis quas physici noverunt, aliquatenus ad eum pertinent circa quem fiunt. Esto, dum aliena opera impedire, aut promovere non queant. Sicut nec inania carmina, aut superstitiosae quaedam ligaturae, quae tota medicorum secta condemnat, licet haec ipsa a quibusdam eminentiori quodam nomine physica soleant appellari. Physicum etenim dicunt, cujus occultissima ratio est, ut humano sensu nequeat comprehendi. Nihil etenim est, vel fit, cujus ortum legitima causa, et ratio non praecedant: et ut alius ait: « Nihil fit in terra sine causa. » Constat itaque quia artificis naturae manum nihil evadit. Ex quo consequenter patet ad physicam omnia pertinere. Ego quidem quocunque modo ista se habeant, indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
tia. aiã uo̾ q ex corruptiõe corꝑis ⁊ eiusd̾ appetib. atq ex indigenciabo¬
noro que ꝑdidit carnalib affectib ẽ infecta et quia tota natuin huana
in illis erat ⁊ exͣ ip̃os de ip̃a nichil erat tota ĩ firmata ⁊ corruptn ẽ. Rc¬
mansit gͤ in ea debitũ iustie integre sine oĩ ĩuistia quã accepͭ. ⁊ debitũ
sat̾ facid ᷑ q eam deẜuit cũ ip̃a corrup ͤ qua p̃p̃ pcc̃m incurrit. sic̃ Itaq

Expanded text:
tia: anima vero, quia ex corruptione corporis et eisdem appetitibus, atque ex indigentia bonorum quae perdidit, carnalibus affectibus infecta est; et quia tota natura humana in illis erat, et extra illos de illa nihil erat, tota infirmata et corrupta est. Remansit igitur in ea debitum justitiae integrae sine omni injustitia, quam accepit; et debitum satisfaciendi, quia eam deseruit; cum ipsa corru
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ent̃ nebant ⁊ infͣ de simplicib quidẽ in ip̃ĩs u̾bis inuenitur
ꝙ cũ ip̃is sit ẜmociacio dei illi quos u̾o młta scĩa sñ caritate ꝑlustt᷑
curant eadem scĩa in flari pociꝰ ꝙͣ ueri boni integritate solidari
cũ igͣ illos ẜmocinacõ d̾i instruat. ⁊ istos sua scĩa qiͣ qͣdam uentosiͭ
distendat qui equa discern̾e nõ uerent᷑. Cui ꝑti mags sit cͤdendũ

Expanded text:
is verbis invenitur quod cum eis sit sermocinatio Dei. Illos vero quos multa scientia sine charitate perlustrat ferunt eadem scientia inflari potius quam veri boni integritate solidari. Cum ergo illos Dei sermocinatio instruat, et istos sua scientia quadam ventositate distendat, qui aequa discernere non verentur cui magis parti sit cedendum,
Abbreviated transcription (Latin):
.clxix.
.clxxi.
.clxxii.
.clxxii.
.clxxiii.
.clxxu.
clxxuiii
.clxxuiii.
.clxxix.
.clxxx.
clxxxi.
.clxxxii.
cc lxxxi¬
ccxxiii

Expanded text:
CLXVIII CLXIX CLXX CLXXI CLXXII CLXXIII CLXXV CLXXVII CLXXVIII CLXXIX CLXXX CLXXXI CLXXXII CLXXXICLXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
.cxuii.
cxx.
.cxxi.
.cxxii.
.cxxiii.
cxxiii.
.cxxui.
.cxxuiii.
cxxix.
cxxx.
.cxxxi.
.cxxxi.
.cxxxi.
.cxxxii.
cxxxiiii.
.cxxxui.¬

Expanded text:
CXVIII CXX CXXI CXXII CXXIII CXXIIII CXXVII CXXVIII CXXIX CXXX CXXXI CXXXII CXXXIII CXXXIIII CXXXVII CXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝯceptas ten̾e nõ potes. Atq ut
ille barchochabas auctor seditionis
uidaicȩ stipłam in ore succensam
anhelitu uentilabat ut flaminas
euom̾e putaret᷑. ita tu nob̾ alt̾ salmo¬
neus. om̃ia ꝑ quę incedis illustras
et nos fumosos arguis. de quibus
forte dicat᷑. qͥ tangis montes ⁊ fumi¬
gant. Nec intelligis qͥd fumus in
ꝓpħa significet locustarũ. ⁊ q pulcͥ¬
tudo ocłoꝵ tuoꝵ amaritudinem
fumi nr̃i ferre nõ possit. De cͥmi¬
ne aut̃ ꝑuirii qͥa me remitts ad
codicẽ tuũ. ⁊ ex magna parte ĩ aliis
libris tͥ calpurnioq respondi. nc̃
breuit̾ dixxisse sufficiat te errigere
a dormiente qd nunqͣm uigilans
p̃strasti. Magni cͥminis reus sũ

Expanded text:
ore conceptas tenere non potes, atque ut ore conceptas tenere non potes, atque ut ille Bar-Chochabas, auctor seditionis Judaicae, stipulam in ore succensam anhelitu ventilabat, ut flammas evomere putaretur: ita et tu nobis, alter Salmoneus, omnia per quae incedis illustras, et nos fumosos arguis, de quibus forte dicatur, Qui tangis montes, et fumigant: nec intelligis quid fumus in Propheta significet 560 locustarum; et quod pulchritudo oculorum tuorum, amaritudinem fumi nne autem perjurii, quia me remittis ad codicem tuum, et ex magna parte in aliis libris, tibi, Calpurnioque respondi, nunc breviter dixisse sufficiat, te exigere a dormiente quod numquam vigilans praestitisti. Magni criminis reus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
duo falsa. cur simili ignoratione
honoras falsa cũ u̾is. an iccuro uer̃
dissimłas ut tͥ tutũ sit cũ uolu̾is
defend̾e: hii s̃ fumi. he caligines
qͥbꝰ ex ocłis hoĩũ conaris lum̃ au¬
ferre. Aristippꝰ nr̃i tp̃ris. qͥ plenã
cunctarũ m̃ciũ nauẽ romano
inuehis portu. ⁊ sella publice po-¬
sita: anchorã nob̾ ⁊ gorgiã exhi¬
bez leontinũ dũ nauigare festinaᷤ:
uniꝰ questiuncłe m̾cimonium in
oriente oblitꝰ es. E it̾um clamitas.
et aqͥleie atq alexandriȩ didicisse¬
et corpoꝵ. De hoc sclt q̃stio uenti¬
latur utrũ ds̃ an dbls am̃as fec̾int.
et nõ utrũ am̃e añ corp̃ra fuerint
gliriũ torpentes cõsopiteq dormie¬
rint. Hec taces q̃ om̃s flagitãt. ⁊ ad
illa respõdes q̃ nullꝰ inqͥrit. Fumos
qͦ mõs freq̃nt̾ urides. eo qͥ simulẽ
me scire qd nesciã. ⁊ enum̾atione¬
delicet flãmeus immo flamminus
qͥ in loq̃ndo fulminas ⁊ flaminas

Expanded text:
duo falsa sunt: cur simili ignorantia duo falsa sunt: cur simili ignorantia ignoras falsa cum veris? An idcirco verum dissimulas, ut tibi tutum sit, cum voluerisdefendere? Hi sunt fumi, hae caligines, quibus ex oculis hominum conaris lumen auferre. Aristippus nostri temporis, qui plenam cunctarum mercium navem Romano invehis portui, et sella publice posita, Hermagoram nobis, et Gorgiam exhibes Leontinum; dum navigare festinas, unius quaestiunculae mercimonium in oriente oblitus es. Et iterum clamitas, et Aquileiae atque Alexandriae te didicissum creator. De hoc scilicet quaestio ventilatur, utrum Deus, an diabolus animas fecerit; et non utrum animae ante corpora fuerint, glirium torpentes consopitaeque dormierint. Haec taces, quae omnes flagitant: et ad illa respondes, quae nullus inquirit. 31. Fumos quoque meos frequenter irrides, eo quod simulem me scire quod nesciam, delicet flammeus, immo fulmineus, qui in loquendo fulminas, et flammas
Abbreviated transcription (Latin):
unũ impudent̾ expectarẽt cũ ip̃i
tanta nescirẽtes trierẽ locupletissi¬
mam q̃ orientalibꝰ ⁊ egiptiis m̾cibꝰ
romane urb̾ ditare uenerat pauꝑ¬
oriente uenisses cruditissimꝰ uir
error eẽt adhuc int̾ mathematicos.
teor pauꝑtatẽ meã nõ sum ita ut
in oriente ditatꝰ. Te młto tp̃re far
de am̃abꝰ sententias. N nã quã seqͥt᷑
origenes. alt̾am quã t̾tullianus et
lactantiꝰ. licet de lactantio aꝑtissi¬
me m̃tiaris. Terciã qͣm nos sĩplices
et fatui hoĩes qͥ nõ intelligimꝰ. Ed
si ita sit. inuistꝰ a nob̾ arguat᷑ ds̃.
et post ħ iuiras te nescire qͥd uer̃
sit. Dic oro te putasne eatͣ tria eẽ¬
aliqͥd in qͦ u̾itas sit. ⁊ in tͥbꝰ istis
m̃daciũ. an de tͥbꝰ unũ ẽẽ qd uer̃
sit: Si ẽ ałd cur disputantiũ lib̃̾¬
tatem angusto fine ꝯcludis. ⁊ cum
m̃dacia ꝓtułis de u̾itate tacess Sin
aut̃ etͥbus unũ uerũ ẽ. ⁊ reliqua

Expanded text:
unum impudenter expeterent, cum ipsi unum impudenter expeterent, cum ipsi tanta nescirent? O triremem locupletissimam, quae Orientalibus et Aegyptiis mercibus Romanae urbis ditare venerat pauperoriente venisses, eruditissimus vir haereret adhuc inter mathematicos, teor paupertatem, non sum ita ut tu in oriente ditatus. Te multo tempore Pharus de animabus esse sententias. Unam, quam sequitur Origenes. Alteram, quam Tertullianus et Lactantius licet de Lactantio apertissime mentiaris; tertiam, quam nos simplices et fatui homines, qui non intelligimus, quod si ita sit, injustus a nobis arguatur Deus. Et post haec juras te nescire quid sit verum. Dic, oro te: putasne, extra aliquid in quo veritas sit? et in tribus istis mendacium? An de tribus unum esse quod verum sit? Si est aliquid, cur disputantium libertatem angusto fine concludis; et cum mendacia protuleris, de veritate taces? Sin autem e tribus unum verum est, et reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
mina ꝯfoũe. qͥa sator immũda ea ꝓie¬
cerit manu. hĩc ẽ ⁊ illa tua archa¬
na int̾rogatio. q̃r moriant᷑ ĩfantes
cũ ꝓpt̾ pecc̃a corp̃ra acceꝑint. E x tat̃
liber didimi ad te qͦ sciscitanti tibi
respondet: nõ eos młta peccasse. et
idõ corporũ carce̾s tm̃ eis tetigisse suf¬
ficere. M agister ms̃ ⁊ tuꝰ eo tp̃re quo
tu ab eo ista q̃rebas trez explanationũ
in osee ꝓpħa libros ad me. me rogante
rerũ. si eẽt locꝰ possem tͥ uł lucretii
oppiniones iuxta epicurũ. uł aristo¬
tilis uxta ꝑipateticos uł platonis.
atq zenonis scđm achadenicos ⁊ stoi-¬
cos dicẽ. E ut ad eccłiam tͣnseam. ubi
norma ẽ u̾itatis. młta ⁊ genesis ⁊ ꝓpħaꝵ
libri. ⁊ eccłiastes nob̾ de huiꝰcemodi
q̃stionibꝰ sugger̃. Aut si ħ ignoramꝰ
quomͦ am̃arũ statũ debueras in apo¬
logia tua oĩum rerũ ignorantiã ꝯfit̾i
et a calũpniatoribꝰ q̃rere. cur a te

Expanded text:
mina confovere, quia sator immunda ea projemina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu. Hinc est et illa tua arcana interrogatio, 558 quare moriantur infantes; cum propter peccata, corpora acceperint. Exstat liber Didymi ad te, quo sciscitanti tibi respondit, non eos multa peccasse, et ideo corporum carceres tantum eis tetigisse sufficere. Magister meus et tuus eo tempore, quo tu ab eo ista quaerebas, tres explanationum in Osee prophetam libros ad me, me rogante,rerum. Si esset locus, possem tibi vel Lucretii opiniones juxta Epicurum, vel Aristotelis juxta Peripateticos, vel Platonis atque Zenonis secundum Academicos et Stoicos dicere. Et ut ad Ecclesiam transeam, ubi norma est veritatis, multa et Genesis et Prophetarum libri ac Ecclesiastes nobis de hujusce modi quaestionibus suggerumarum statu, debueras in Apologia tua omnium rerum ignorantiam confiteri, et a calumniatoribus quaerere, cur a te
Abbreviated transcription (Latin):
las nõ ĩtelligis uide nos caligines
tuas ⁊ turbines. Nã ut tͥ sciolus
ẽẽ uidearis et ap̃d calpurnianos dis¬
cipłos doctrine głiam teneas: totã
mͥ fisicã opponis ut frustira  id ethi¬
cam tͣnfiens: dix̾it que sup nos.
nichil ad nos. Ẽ igo nͥ tͥ rationem
reddid̾o q̃r formica paruũ am̃al⁊
punctũ ut itadicã corp̃ris se& pe¬
des hãt. cũ elefantꝰ tanta moles. iiͦiͦi.
pedibꝰ incedat. cur serpentes ⁊ colu¬
bri uentre labant̾ ⁊ pectore. cũ uer¬
miculꝰ quẽ uulgꝰ millepediã uo¬
cat: tanto pedũ agmine scateat: de
si dix̾o illud eccłiasticũ. cotidie dẽ
oꝑat᷑ am̃as et in corp̃re eas mittit
nascentiũ. ilico magistri tendicłas
ꝓferas. Et uͥ ẽ iusticia dĩ ut de ad¬
bricabit᷑ am̃as: quasi uiciũ sem̃tis
in tritico sit qd furto dr̃ ẽẽ sublatũ.
et nõ in eo qui frum̃ta furatꝰ ẽ: ic¬
cittoq t̾ra nõ debeat gremio suo se¬

Expanded text:
las, non intelligis videre nos caligines las, non intelligis videre nos caligines tuas et turbines? Nam ut tibi sciolus esse videaris, et apud Calpurnianos discipulos doctrinae gloriam teneas, totam mihi Physicam opponis ut frustra Socrates ad ethicam transiens dixerit: Quae supra nos, nihil ad nos. Ergo nisi tibi rationem reddidero: quare fpunctum, ut ita dicam, corporis, sex pedes habeat, cum elephantis tanta moles quatuor pedibus incedat: cur serpentes et colubri ventre labantur et pectore: cur vermiculus quem vulgus millepedam vocat, tanto pedum agmine scateat, de si dixero illud Ecclesiasticum, Quotidie Deus operatur animas, et in corpore eas mittit nascentium, illico magistri tendiculas proferas: et ubi est justitia Dei, ut de adbricatur animas? quasi vitium sementis in tritico sit quod furto dicitur esse sublatum, et non in eo qui frumenta furatus est; idcircoque terra non debeat gremio suo se
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa si qͥd in me rep̃henđis: nõ tͥ uide¬
beris eẽ cõtrariꝰ ẜ &x qͣ supputatione
illa sũma nascit᷑ et te errare eã me
rep̃hendentẽ q̃ pͥus laudau̾as: et
me nõ eẽ in uicio. si in eisdẽ hoĩbꝰ
et laudanda p̃dicem: ⁊ uituꝑanda
et ꝓlixxiꝰ fumos mõs increpas. atq
ut tͥ liceat ignorare qͥ ꝯsulto te sci¬
re dissimulas: q̃ris a me pͥmũ de
celestibꝰ qͦmͦ angeli qͦmͦ archangeli
sint. q̃ eis uł quał habitatio. queue
int̾ ipsos differentia aut si nulla
illos u̾sicłos pon̾e. Uñ tremor t̾ris
qͣ ui maria alta tumescãt. Obicibꝰ
ruptis. rursusq in se ipsa residat᷑.
D efectꝰ soł uarios lunȩq labores.
Unde hoĩum genꝰ ⁊ pecudũ. unde
Dein celestia deserens et ad t̾rena
descendens: in minoribꝰ philoso¬
pharis. Int̾rogas enĩ me dic nob̾
que fontiũ ratio que uentoꝵ. qͥd
grando. qͥd pluiuiȩ. qͥd mare salsũ
qͥd flumina dulcia. quid nubeᷤ aut
ẏmbres. fulgã ⁊ tonitrua. an flu¬

Expanded text:
a si quid in me reprehenderis, non tibi videberis esse contrarius. Ex qua supputatione illa summa nascitur, et te errare ea in me reprehendentem, quae prius laudaveras; et me non esse in vitio, si in eisdem hominibus et laudanda praedicem, et vituperanda et prolixius fumos meos increpas; atque ut tibi liceat ignorare, quod consulto te scire dissimulas, quaeris a me primum de coelestibus, quomodo Angeli, quomodo Archangeli sint? quae eis, vel qualis habitatio? quaeve inter ipsos differentia, aut si nulla illos versiculos ponere: Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa residant: Defectus Solis varios, Lunaeque laUnde hominum genus, et pecudes, unde Deinde coelestia deserens, et ad terrena descendens, in minoribus philosopharis. Interrogas enim me: « Dic nobis quae fontium ratio? quae ventorum? Quid grando? quid pluviae? quid mare salsum? quid flumina dulcia? quid nubes, aut imbres, fulgura, aut tonitrua, aut ful
Abbreviated transcription (Latin):
furatus ẽ epłam laudatͥtem suam.
cuiꝰ artificio et a cuiꝰ ministris
in scẽ fabiole hospicio ⁊ uiri trͥa¬
ni ⁊ prudentis oceano unuentꝰ ẽ
codex. quẽ nũqͣm uid̾ant: an ic¬
curro te estimas innocentẽ. si qͥcqͥd
tuũ ẽ in alios ꝯferas : Cuicumq
te offendit ꝗͣuis simplex qͣmuis
innoxiꝰ sit. ilico cͥminosꝰ fiet. Habe

Expanded text:
furatus est epistolam laudatricem tuam? furatus est epistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, inventus est codex, quem illi numquam viderant? An idcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis simplex, quamvis innoxius sit, i
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Hec ẽ tua illa scã u̾ecũdia
hȩc ȩdificatio xͥana sic modestꝰ es
sic prudens. ut cat̾uatĩ de occidẽte
uenientes mͥ tua maledicta narra-¬
uerint. ita memorit̾ ⁊ ꝯsentanee
ut ego cog̾er nõ scͥptis tuis q̃ nec¬
dũ leg̾am. s scͥptoꝵ respondere
opinionibꝰ ⁊ uolantia toto orbe
iacła falsitatis clipeo u̾itatis exci
ꝑe. S eqͥtur in epła tua. Noli młto
auro redim̾e notariũ mm̃ sic̃ ami
aut nullꝰ hab̾et aut ad modũ pau¬
ci gͣtis a me missũ suscipe codicẽ.
quẽ censu magno cuꝑes cõparatũ.
Nõ te pudet p̃mii & ego auro redim̾ẽ
notariũ tuũ. Et qͥs tantꝰ ac tał ẽ
ut audeat cũ creso ⁊ dario pug¬
nare diuitiis. ut subitũ demara¬
tum et crassũ nõ ꝑtimescat.&
U sq ad eone obdurasti frontẽ. ut
m̃daciũ ponas spẽ tuã. ⁊ estimes
te ꝓtegi posse m̃dacio ⁊ quicqͥd
finãis tibi credendũ putes. Cuis
bethleem de cubicło fr̃is eusebii

Expanded text:
rent? Haec est tua illa sancta verecundia, rent? Haec est tua illa sancta verecundia, haec aedificatio Christiana; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falsitatis, clypeo veritatis exciSequitur in epistola tua: « Noli multo auro redimere notarium meum: sicut amicaut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii
Abbreviated transcription (Latin):
eũ nõ timeat qͥ ẽ paratꝰ occidere.
seqͣrq uestigia ꝓpositionis tuȩ. ser¬
uans cet̾a illis eruditissimis libriᷤᷤ
qͦs añ qͣm legem cõfutaui. Dicis te
accusationẽ meã ad eos tm̃ misis¬
se qͥ mĩs uerb lesi fuerãt. et non
ad plures qr nõ ad ostentationẽ s
ad edificationẽ xͥanis loq̃ndũ est.
R un oro te libroꝵ tuoꝵ ad me fa¬
ma ꝑuenit: qͥs eo romȩ. qͥs ĩ italia.
qͥs ꝑ dalmatie insulas disseminaũ.
si in scͥniis tuis et amicoꝵ tuoꝵ
latebant: ad me qͦmͦ mã cͥmina
ꝑuener̃. s et aides te dic̾e̾ nõ ad
ostentationẽ s ad edificationẽ qͣsi
xͥanũ loqͥ qͥd de sene senex tanta
cofingit qͣnta nõ dicẽt de lat̾ne
homicida. de scorto m̾etrix. scur-¬
ra de Mi e mo qͥ part̾is mͥ mõtes
basii tui ꝑ diu̾sas ꝓuincias cu-¬
currer̃. ut laudes mãs leg̾ent ut
panagericũ tuũ ꝑ angulos ⁊ pla-¬
teas ac muliercłarũ textͥna recita¬

Expanded text:
eum non timeat, qui est paratus occidere? eum non timeat, qui est paratus occidere? Sequarque vestigia propositionis tuae, servans caetera illis eruditissimis libris, quos antequam legeram, confutavi. Dicis « te accusationem meam ad eos tantum misisse, qui meis verbis laesi fuerant, et non ad plures: quia non ad ostentationem, sed ad aedificationem Christianis loquendum est. » Et unde, oro te, librorum tuorum ad me fama pervenit? Quis eos Romae? quis in Italia? quis per Dalmatiae insulas disseminavit? Si in scriniis tuis et amicorum tuorum latebant, ad me quomodo mea crimina pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi montes basii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum textrinas recita
Abbreviated transcription (Latin):
nit p̃dicationẽ ne in uacuũ cur¬
reret aut cucurisset. Nõne ĩ religiõe
etiã a parentibꝰ lib̾i. et cõiuges a
maritis salua pietate dissentiũt.
Uos si ita habetis ut habemꝰ cur noᷤᷤ
odistis.: si alit̾ creditis qͥd uultis
occid̾e  An qͥ uob̃ dissenserit occi¬
dendꝰ ẽ.: T estẽ inuoco iħm ꝯscien¬
ciȩ meȩ qͥ et has litt̾as. et tuã epłam
iudicaturꝰ ẽ me ad cõmonitionẽ
scĩ chromacii pape uoluisse reticẽ.
et finẽ facẽ simultatũ et uince̾ in
bono malũ. s qͥa minaris int̾itũ
nͥ tacuero responde cõpellor ne ui-¬
dear tacendo crim̃ agnosce̾. ⁊ leni¬
tatem meã malȩ ꝯscientiȩ signũ
int̾pret̾is dialectica arte qͣm nesciᷤᷤ
sed ex carnificũ officina ⁊ medita-¬
tione ꝓbatũ si tacuero cͥminosꝰ ero.
si respondo: maledicꝰ Tu me gͦ ⁊
ꝓhibes et cogis ad respondendum.
In qͦ utrũq mod̾abor ut obiecta
diluã. ⁊ ab iniuria tẽꝑem. Iuiᷤᷤ pp

Expanded text:
icationem, ne in vacuum curreret, aut cucurrisset. Nonne in religione etiam liberi a parentibus, et conjuges a maritis salva pietate dissentiunt? Vos si ita habetis. ut habemus, cur nos odistis? Si aliter creditis, 533 quid vultis occidere? An qui a vobis dissenserit, occidendus est? Testem invoco Jesum conscientiae meae, qui et has litteras, et tuam epistolam judicaturus est, me ad commonitionem sancti papae CHROMATII voluisse reticere, et finem facere simultatum, et vincere in bono malum; sed quia minaris interitum, nisi tacuero, respondere compellor, ne videar tacendo crimen agnoscere, et lenitatem meam, malae conscientiae signum interpreteris. IDEsed ex carnificum officina et meditatione prolatum. Si tacuero, criminosus ero: si respondero, maledicus. Tu me ergo et prohibes, et cogis ad respondendum. In quo utrumque moderabor, ut et objecta diluam, et ab injuria temperem. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
docere q̃ didici.⁊ qͣsi ꝑ manꝰ mist̾ia
trad̾e ꝓpħarũ. nasceret᷑ nob̾ aliqͥd q̃d
docta grecia nõ hab̃et. Audi gͦ me.
cõserue amice. germane. ausculta
paulisꝑ qͦ in script̾is scĩs calle gra¬
diaris. Cotũ qd legimꝰ in diuinis li¬
bris. nitet qͥdem ⁊ fulget etiã ĩ cor¬
tice: sed dulciꝰ in medulla ẽ. Qͥ eẽ
uult nudeũ: frangit nucẽ. Reue¬
rabilia de lege tua. Si tantꝰ ꝓpħa
tenebras ignorantiȩ ꝯfitet᷑ qͣ nos
putas paruulos. ⁊ penȩ lactentes
in scientiae nocte critũdari. s hoc
aitt̃ uelam̃ nõ solũ in facie moysi.
et ꝯtestans misticũ ẽẽ q̃d dicebatur
aiebat. Qui h̃t aures audiendi au¬
diat. Nisi aꝑta fuerĩt uniu̾sa que
et nemo claudit. claudit ⁊ nemo
aꝑit: nullo alio reserante pandẽt᷑:
si hab̾es hoc fundam̃tũ. immo si qͣsi
extrema manꝰ in tuo oꝑe duce̾tur:
nichil pulchriꝰ. nichil doctiꝰ nicħ¬

Expanded text:
docere, quae didici, et quasi per manus mysteria docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuerabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysi, et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae et nemo eludit, eludit et nemaperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, ni
Abbreviated transcription (Latin):
theodosio principe prudent̾ orna-¬
teq cõpositũ tͣnsmisisti libent̾ legi.
et p̃cipue mͥ in eo subdiuisio pla-¬
cuit. Cũq in pͥmis partibꝰ uĩcas
alios. in penultimis te ipsũ suꝑaᷤ.
sed et ipsũ genꝰ eloquii p̃ssũ ẽ ⁊ n-¬
tidum. et cũ tulliana luceat puri-¬
tate cõiunctũ. crebrỹ ẽ in sententiiᷤᷤ.
Iacet enĩ ut ait qͥdam oratio: in qͣ
tantũ laudant᷑ u̾ba. ł ret̾ea magna
est rerũ ꝯseq̃ntia.⁊ alt̾ũ pendet ex
alt̾o. C uicquid assũpseris. uł fmiᷤᷤ
suꝑioꝵ. uł iniciũ seq̃ntiũ ẽ. Felix
Illustrasti purpuras eiꝰ. ⁊ utilitatẽ
legũ futuri scłi cõsecrasti. Macte
uͥtute qͥ talia habes rudim̃ta: qͣł
eaxiritatꝰ miles eris: O si mͥ lice̾t
istiꝰ modi ingeniũ nõ ꝑaonioᷤᷤ mõ¬
tes. ⁊ eliconis u̾tices. ut poete ca¬
nũt.
sed ꝑ sẏon. et itabiriũ ⁊ sina et ex¬
celsa ducere scͥpturarũs si ꝯting̾et

Expanded text:
Theodosio principe prudenter ornaTheodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret
Abbreviated transcription (Latin):
necesfitates: nichil ciuiꝗͣ tribuas.
ne filioꝵ panẽ canes comedãt. Ue¬
rum xͥ templũ am̃a credentis est.
Illam exorna. illã uesti. illi offer
donaria. In illa xp̃m suscipe. que
utilitas parietes fulgere geminis.
et xp̃m in pauꝑe fame mori: lam
nõ s̃ tua: quȩ posfides. Dispẽsatio
tibi credita ẽ. mem̃to ananiȩ ⁊ saphi¬
re. illi sua timide seruauer̃. tu con
effundas.i. ne ĩmod̾ato uidicio rẽ
pauꝑũ tͥbuas nõ pauꝑibꝰ et scđm
dictũ prudentissimi uiri de lib̾a¬
litate lib̾alitas ꝑeat. noli aspicẽ ad
fałas et noĩa uana catonũ. ẜ̃ go te
inqͥt intꝰ ⁊ in cute noui: ẽẽ xͥanum
gͣnde ẽ: nõ uidi⁊ nescio qͦmͦ plus
placẽt mũdo: qͥ xͦ displicẽt: hec nõ
sic̃ aũt mineruã s ingredientem
pelagꝰ amicꝰ amicũ monui: malẽs
a te facultatẽ meã queri: qͣm uolũ-¬
tatem.Ut in qͦ ego lapsus sũ: tu fir¬
mo ꝑgeres gͣtu. Librũ tuũ quẽ pro

Expanded text:
necessitates nihil cuiquam tribuas, necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iam non sunt tua, quae possides; dispensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. illi sua timide seruauerunt; tu coeffundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego te, inquit, intus et in cute noui. esse Christianum grande est, non uideri. et nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sus, ut aiunt, Mineruam, sed ingredientem pelagus amicum amicus monui malens a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro
Abbreviated transcription (Latin):
petas. Scłariũ ⁊ marime potentium
ꝯsortia deuita. C uid tͥ neceeͥ ẽ ea ui¬
dere crebriꝰ quoꝵ ꝯtẽptu monachuᷤᷤ
ẽẽ cepisti: soror p̃cipue tua matro¬
narum declinet colloqͥa:. ne int̾ seri-¬
cas uestes et gẽmas cucũsedentiũ
feminaꝵ se sordidã. aut doleat aut
miret᷑. E uia alt̾um ꝓpositi penitẽ¬
cia: alt̾ũ iactantie seminariũ ẽ.
Caue ne qͣsi fideł.⁊ famos tuoꝵ qͦn¬
dam dispensator alienã pecuniam
distribuendã accipias. Intelligis
qͥd loqͣr Dedit enĩ tͥ dñs in om̃ibꝰ
intellectũ. habeto simplicitatẽ co¬
lumbȩ ne ciꝗͣ machin̾is dolos:
et serpentis astutiã: ne alioꝵ sup¬
plant̾is insidiis. Nõ multũ distat in
uitio. uł deciꝑe posse uł decipi. xͥanũ
quẽ senseris tͥ aut semꝑ aut crebro
de nũmis loq̃ntẽ exrcepta elemosina
que indiferent̾ om̃ibꝰ patet: instito¬
rem potiꝰ habeto qͣm monachum.
Pret̾ uictũ ⁊ uestitũ ⁊ manifestas

Expanded text:
petas, saecularium et maxime potentium petas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crebrius, quorum contemptu monachus esse coepisti? soror praecipue tua matronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam aut doleat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. caue, ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator alienam pecuniam distribuendam accipias. intellegis, quid loquar; dedit enim tibi dominus in omnibus intellectum. habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sc̃ȩ̃ sororis tue ligatꝰ es uincło.
et nõ penitꝰ expedito ꝑgis gradu.
siue hic siue ibi multitudines ho¬
minum.⁊ officia.⁊ salutationes ⁊
cõuiuia: ueluti qͣsdã cathenas fu¬
gias uoluptatũ. sit uilis ⁊ u̾ꝑtinꝰ
xxp̃m desid̾at. ⁊ illo pane uescitur:
nõ q̃rit magnoꝑe qͣm de p̃ciosis
cibis stercus ꝯficiat. Quicquid pꝰ
gulã nõ sentit᷑: idem tͥ sit qd paniᷤ
et legumina. Habes adu̾sꝰ iouinia¬
num libros de ꝯtẽptu uentͥ ⁊ gut¬
turis pleniꝰ disserentes. semꝑ in
manu tua sit sacͣ lectio. ⁊ req̃nter
orandũ. ⁊ flero corp̃re: mens eri¬
genda ad dm̃. Crebre sint uigilie.
et uentre uacuo: sepiꝰ dormiẽdũ.
Rumuscłos. ⁊ gloriolas.⁊ palpãtes
adulatores. quasi hostes fuge.
pauꝑibꝰ ⁊ fr̃ibꝰ refrig̾ia sũptuum
manu ꝓpͥa distribue. Rara est in
hominibꝰ fides. Nõ cred̾ uerũ ẽẽ
q̃d dico: cogita uidȩ loculos. humi¬
litatem uestiũ: tum̃ti am̃o nõ ap¬

Expanded text:
m sanctae sororis tuae ligatus es uinculo et non penitus expedito pergis gradu, siue hic siue ibi multitudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertChristum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue; rara est in hominibus fides. non credis uerum esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non ap
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥmur ⁊ sub p̃teartu elemosine:¬
pristinis opibꝰ incubantes. Quomodo
possumꝰ aliena fidelit̾ distribuere
qͥ nr̃a timide reseruamꝰ : plenus
uent̾ facile de ieuniis disputat.
Nõ ierłime fuisse. s ierłimis bene
uixisse laudandũ ẽ. Illa expetẽda
est ciuitas nõ quȩ occidit ꝓpħas.¬
et xͥ sangͥnẽ fudit. s qͣm fluminiᷤᷤ
impetꝰ letificat q̃ in monte sita
clamitat. in qͣ se municipatũ cũ
iustis hab̾e letat᷑. Neq uero hoc
dicens. memet ipsũ in cõstantię
redarguo. dãpnoq q̃d facio ut
frustra uidear ad exẽplũ abrahã.
et mõs ⁊ patͥam reliquisse. s nõ
audeo dĩ om̃ipotentiã angusto
fine cõcdudẽ.⁊ artare paruo t̾rȩ
loco. quẽ nõ capit celũ. Singuli
quiq credentiũ. nõ locoꝵ diu̾sita¬
tibus s fidĩ m̾ito pond̾ant᷑. ⁊ u̾i
adoratores neq in ierłimis neq
in monte garizin ad orant patrẽ.
et u̾itate adorare eũ oportet. sp̃s

Expanded text:
sequimur et sub praetexto elemosynsequimur et sub praetexto elemosynpristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudandum est. illa, illa expetenda est ciuitas, non quae occidit pti sanguinem fudit, sed quam fluminis impetus laetificat, quae in monte sita clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco, quem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte Garizin adorant patrem, et ueritate adorare eum oportet. spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
hodie diu uiuendo portãt fim̾a
sua. ⁊ qͣsi sepulcͣ dealbata plena s̃
ossibꝰ mortuoꝵꝯ subitꝰ calor lon¬
gum uinc̃ teporẽ. Deniq ⁊ tu
audita sententia saluatoris si
uis ꝑfectꝰ eẽ. uade uende om̃ia
que habes. ⁊ da pauꝑibꝰ et ueni
seq̃re me: uerba u̾tis in oꝑa.⁊
nudã crucẽ nudꝰ seq̃ns. expedi¬
cior ⁊ leuior. ascendis scalã iacob.
Tunicã mutas cũ am̃o: nec pleno
marsupio głosas sordes appetis.
sed puris manibꝰ et candido pec¬
tore. pauꝑẽ te ⁊ sp̃u ⁊ opibꝰ głia¬
ris. Nichil ẽ enĩ grande tͥsti ⁊ lu-¬
rida facie uł simulare. uł osten¬
tare ieiunia. possessionũ reditibꝰ
abundare: et uile iactare pallio¬
lum. Socrates ille thebanꝰ homo
qͦndã ditissimꝰ cũ ad philosophan¬
dũ athenas ꝑgeret. magnũ auri
pondꝰ abiecit: nec putaũ se posse
et uͥtutes simul ⁊ diuitias possid̾e.
Nos suffarcinati auro. xp̃m pauꝑẽ

Expanded text:
hodie diu uiuendo portant funera hodie diu uiuendo portant funera sua et quasi sepulchra dealbata pleni sunt ossibus mortuorum! subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriaris. jaihil est enim grande tristi et lurida facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare et uile iactare palliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
ONyS homo de bono
cordis thesauro: ꝓfert ea quȩ
bona s̃: et ex fructibꝰ arbor
cognoscit᷑. M etiris nos uͥtutibꝰ tuiᷤᷤ
et paruos magnꝰ extollis. Ultimãq
partẽ in cõuiuio occupas. ut patͥs
familias iudicio ꝓmouearis. Qͥ d
enĩ in nob̾ aut quantulũ ẽ. ut
docte uocis m̾eam̃ p̃coniũ. ut illo
ore qͦ religiosissimꝰ pͥnceps defendit᷑:
mero. nec sapientiã canos reputes:
sed canos sapientiã salomone testã¬
te. cani hoĩs: prudentia eiꝰ. Nam
nõ euo s prudentia iudicandos:
et daniel adhuc puer longeuo ᷤ ui¬
dicat. atq impudicos senes: etas
laciua ꝯdẽpnat. Noli in qͣm tidẽ
pensare tp̃ribꝰ nec me iccico me¬
electionis de ꝑsecutore mutatus.
nouissimus in ordine. et pͥmus in
laborauit. Iudas qͥ qͦndã audierat.
cũ ꝯsensu: ꝓditor amici magistri
saluatoris arguit᷑. ⁊ nodũ ĩ formis
leti trabe nectit ab alto:at e ꝯtrario
latronẽ crux mutat paradiso: et
fac̃ homicidii pena mr̃iũ. Iuanti

Expanded text:
onus homo de bono cordis thesauro profert ea, quae bona sunt, et ex fructibus arbor agnoscitur. metiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, ut illo ore, quo religiosissimus princeps defenditur, mero nec sapientiam canis reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. nam non aeuo, sed prudentia iudicandos, et Danihel adhuc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meelectionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in laborauit. ludas, qui quondam audierat: cum consensu, proditor amici, magistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena martyrem. quanti
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ ⁊ sicerã nõ bibebãt. qͥ mora¬
bantur
in tentoriis. qui dĩ ꝑ iheremiam
uoce laudantur. et ꝓmittit᷑ eis q̃
nõ deficiat de stirpe eoꝵ uir stãs
corã dño. hoc reor ⁊. Laiͥ. psalmi
titulũ significare filioꝵ ionadab:
et eoꝵ qͥ pͥmi in captiuitate ducti
sũt. Iste ẽ ionadab filiꝰ rechab qͥ
in regnoꝵ libro scribit᷑ currũ ascẽ¬
disse cũ iheu: et huiꝰ filii s̃ qͥ in

Expanded text:
uinum et siceram non bibebant, qui morauinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum uir stans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionadab et eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnorum libro scribitur currum ascendisse cum
Abbreviated transcription (Latin):
sexus cõstricti cõstipatio ut q̃ alibi
ex parte fugiebas: hic totũ sustiñe
cogaris. Q uia gͥ frat̾ me ĩ t̾rogas ꝑ
quã uiã inced̾e debeas. reuelata tec̃
stellis. et alioꝵ salutẽ fac lucrũ aĩe
tuȩ: si aut̃ cupis eẽ q̃d dicis mo¬
nachus id est solus: quid facis in
urbibꝰ que utiq nõ s̃ soloꝵ habi¬
tacula sed multoꝵ habet unũ¬
q̃dq ꝓpositũ pͥncipe suos. Roma¬
ni duces imitent᷑ camillos. fabricioᷤᷤ
regulos. scipiones. ł hilosophi ꝓpo¬
nant sͥ pitagorã. socratẽ: platonẽ.
aristotilẽ. P octe emulent᷑ omerũ.
Istorici tuchiden. salustiũ. erodotũ.
liuium. O ratores. lisiam. graccos.
demostenen. tulliũ. ⁊ ut ad nostra
ut ad auctoritatẽ scͥpturarũ redeã.
nr̃i duces filii ꝓpħarũ qͥ habita
bant in agͥs ⁊ in solitudine. ⁊ facie¬
bant sͥ tab̾nacła ꝓpe fluenta iorda¬
nis. De his s̃ ⁊ illi filii rechab qui

Expanded text:
sexus constipatio, ut, quod alibi sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum stellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pythagoram, Socraten, Platonem, Aristotelen; poetae aemulentur Homerum, historici Tuchididem, Salustium, Herodotum, Livium; oratores Lisiam, Graccos, Demosthenem, Tullium et, ut ad nostra m, et ut ad auctoritatem Scripturarum redeam, nostri duces, filii prophetarum, qui habibant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. de his sunt et illi filii Rechab, qui
Abbreviated transcription (Latin):
urbe careas.⁊ ꝓpositũ monachi nõ
ãmittas. E uod loquor nõ de ep̃is.¬
aliud officiũ ẽ. s de monacho. ⁊ de
monacho qͦndam ap̃d scłm nobili.
qͥ iccuto p̃ciũ possessionũ suarũ
ad pedes apłoꝵ posuit: docens pe¬
cuniam ẽẽ calcandã. ut humilit̾
et secreto uictitans semꝑ ꝯtẽpnat:
q̃d semel ꝯtẽpserit. Si crucis ⁊ re¬
surrectionis loca nõ eẽnt in urbe
celeberrima. in qͣ curia. in qͣ aula
militũ. in qͣ scorta. mimi. scurre.
et om̃ia s̃. que solẽt ẽẽ in cet̾is ur¬
bibus. Uel si monachoꝵ solummͦ
turb̾ freq̃ntaret᷑ expetendũ. reuera
huiꝰcemodi cunctis monachiᷤᷤ eẽt
habitacłm. Nũc uͦ sũmȩ stultitiȩ
est renũciare scło. dimitt̾e pat̾ͥam.
urbes deserere. ⁊ monachũ ꝓfit̾i.
et int̾ maiores ppłos ꝑegre uiuere.
qͣm eras uicturus in pat̾a. De toto
huc orbe cõcurrit᷑. plena ẽ ciuitas
uniu̾si gen̾is hominũ. ⁊ tãta utriꝰqͦ

Expanded text:
urbe careas et propositum monachi non urbe careas et propositum monachi non amittas. quod loquor, non de epismonacho et monacho quondam apud saeculum nobili, qui idcirco pretium possessionum suarum ad pedes apostolorum posuit docens pecuniam esse calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
lebatur. estimantibꝰ ꝑsecutioniᷤᷤ au¬
ctoribꝰ q̃d tollerẽt nob̾ fidẽ refurre¬
ctionis et crucis si loca scã ꝑ idola
polluissẽt. Bethleem nũc nr̃a. ⁊ an¬
gustissimũ urb̃ locũ de qͦ psalmista
canit. u̾itas de t̾ra orta ẽ: lucus in¬
umbrabat tat mo id est ad onidis:
Et in specu uͥ qͦndã xp̃s paruulꝰ ua¬
giit. uenis amasius plangebatur.
cipio U idelicet ne quicquã fidei
tuȩ deee putes qͥa ierłimã nõ uidi¬
sti. nec nos icciro meliores estimes.
q̃d huiꝰ loci habitacło fruim̾. sed
siue hic siue alibi habites equalem
citer motus m̃tis meȩ fatear. ꝯside¬
rans ⁊ ꝓpositũ tuũ. ⁊ audorẽ quo
scło renunciasti. differentias ĩ lociᷤ
arbitror. si urbibꝰ ⁊ freq̃ntia urbiũ
derelicta: in agello habites. ⁊ xp̃m
queras in solitudine. ⁊ ores solꝰ in
monte cũ iħu: Scõꝵq tantũ locoꝵ
uicinitatibꝰ ꝑ fruaris. idest ut et

Expanded text:
lebatur aestimantibus persecutionis aulebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, et in specu, ubi quondam Christus paruulus uagiit, Ueneris amasius plangebatur. o repetita priucipio?\' uidelicet ne quicquam fidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci habitaculo fruimur, sed siue hic siue alibi aequalem citer motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in monte cum Iesu sanctorumque tantum locorum uicinitatibus perfruaris, id est, ut et