comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliauid eoꝵ q̃ possidebant quisqͣm
pprium esse sinum dicerai s erant
illis omĩa comiu̾a. Singuli uen¬
debant p̃dia sua: et ponebant p̃cia
eorum ante pedes aploꝵ. Quorũ
unus ananias .s. dum partemsͥ
ante pedes apłi cecidit mortuus..
hĩc uauido apparet. ꝙ ing̾ssuri.
moasterium. sua debent offerre rec¬
toribus nec sunt alit̾ recipiendi.¬

Expanded text:
 possidebant, quisquam proprium esse dicebat; sed erant illis omnia communia, et singuli vendebant praedia sua, et ponebant pretia eorum ante pedes apostolorum, quorum unus, Ananias nomine, dum partem siante pedes apostoli cecidit mortuus. § 2. Hinc liquido apparet quod ingressuri monasterium sua debent offerre rectoribus, nec aliter sunt recipiendi
Abbreviated transcription (Latin):
rum. postremo etiam colonoꝵ. acui
concussus. siquis scit uenalem de
iure fuisse sententiani. si qͥs pen̾at
p̃tio remissam. uł uitio cupiditatiᷤ
ingestã. siquis postremo quacumq¬

Expanded text:
rum, postremo etiam colonorum aut iqua ratione concussus, si quis scit venalem de iure fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam vel vitio cupiditatis ingestam, si quis postremo quacumq
Abbreviated transcription (Latin):
rum extra ordinem puniunt᷑. et płe¬
nium publice dare. aut iudex esse por
ratur. Legitur enim inpͥmo libro
tribus uitulis et trim modiis fa¬
rine et amphora uini ad dnĩn dm̃

Expanded text:
rum extra ordinem puniuntur, et plenium publice dicere, aut judex esse postbatur. Legitur enim in primo librtribus vitulis, et tribus modiis farinae, et amphora vini ad domum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
mus om̾no. Alioquim restat ut oiã
quia conum usu appbata nõ sunt
se non obẜuantes. transgressionis
nõ arguũt. alioquĩ hiꝰ non obedien
illi qui insacris nescuint obedire ca¬
nonibꝰ penitus offitio ubeantur ca¬
rere suscepto. nisi forte quis dicat. ħ
nõ decernendo eẽ statuta. s exortando
conscripta. decretum uõnecessitatẽ
facit. exortatio autẽ: liba̾m uolun
et çetĩs infra põitis scripta sunt: ta̾
scłaribus quã eccłasticis. legibus con¬
ueniunt. Hunc ad differentiã na¬
turał uiris et ceteroꝵ reuertamur.
Naturale ius inter om̃a pͥmatũ ob¬
tinet. et tempore. et dignitate. Cepit
natur tempore s iinutabile semꝑ¬
ꝑmanet. S cum naturale nis inle¬
ge et euuangelio supradieatur eẽ
conp̾hensum. quedam aut̃ contra¬
ria his que in lege statuta sunt nõ
inueniantur concessa: non uidetur
uis naturale inmutabile ꝑman̾e.
in lege namq p̾cipiebatur ut mułr
cłam ingredi ñ prohibetur. Itẽ młr

Expanded text:
mus; alioqui restat, ut omnia, quia, communi usu approbata non sunt, se non observantes transgressionis reos non arguunt; alioquin his non obedienilli, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi forte quis dicat, haec non decernendo esse statuta, sed exhortando conscripta. Decretum vero necessitatem facit, exhortatio autem liberam volunet ceteris infra positis scripta sunt, tam saecularibus quam ecclesiasticis legibus conveniunt. Nunc ad differentiam naturalis juris et ceterorum revertamur.Naturale ius inter omnia primatum obtinet et tempore et dignitate. Cepitatur tempore, sed immutabile permanet. § 2. Sed quum naturale jus in lege et Evangelio supra dicatur esse comprehensum, quaedam autem contraria his, quae in lege statuta sunt, nunc inveniantur concessa, non videtur jus naturale immutabile permanere. In lege namque praecipiebatur ut mulier, lesiam ingredi non prohibetur. Item mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
mstis temporalib legibuis qͣmquam
de hus homines uidicent cum eas in¬
stituunt tamem cum fu̾int institu¬
instituunt᷑ cum promulgantur. fir¬
mantur. cum moribus utentium
approbantur. Sicut enim moribus
utentium in contrarium non mille
ieges hodie abrogate sunt: ita morib

Expanded text:
stis temporalibus legibus, quamquam de his homines iudicent cum eas instituunt, tamen cum fuerunt instituinstituuntur, quum promulgantur; firmantur, quum moribus utentium approbantur. Sicut enim moribus utentium in contrarium nonnullae leges hodie abrogatae sunt, ita morib
Abbreviated transcription (Latin):
sima ꝓpoĩtum ieuinandi suscipiant.
auo et aliquid ad pensũ sc̃e institu¬
tioni aditiant et eorum qui in laica¬
n ordine consistunt obẜuantiam siẽ
loco: ita religione p̃cellant. De ipsa uo̾
illa die plus solito̾ ceteris diebus acu¬
ratius cibos camium appetant. et ni¬
si nona quadam aurditate. usq ad
medias noctes se ingurgitent. non

Expanded text:
sima propositum jejunandi suscipiant, quo et aliquid ad pensum sanctae institutionis adjiciant et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco, ita religione praecellant. De ipsa veroilla die plus solito caeteris diebus accuratius cibos casi nova quadam aviditate usque ad medias noctes se ingurgitent, non
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm consuetudine̾. patrie loco tempori¬
q conueniens et neccessana. utił. in
anifesta quoq ne aliꝙͥ ꝑ obscuritatẽ
in cartione contincat millo pͥuato
comoro. s procomuni cunium utili¬
tate conscripta. ¶deo autem in ip
sunt. quia cum leges institute fiunt.
non enit liberum iudicare de eis: s o

Expanded text:
m consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitateest, quia, cum leges institutae fuerint, non erit liberum iudicari de eis, sed o
Abbreviated transcription (Latin):
tutionis legum est humanam coher¬
cere audatiam et nocendi facultatẽ
metu. humana coherceatur audatia.
tutaq sit inter improbos in nocentia.
maxime qualitas constituendarim
conseruanda est. ut contineant inse
ronestatem et iustitiam: possibilita¬
tem conuenientiam. et cetera que ĩ

Expanded text:
tutionis legum est humanam coercere audaciam et nocendi facultatem , ut humana coherceatur temeritas, tutaque sit inter improbos innocemaxime qualitas constituendarum est observanda, ut contineant in se honestatem, justitiam, possibilitatem, con
Abbreviated transcription (Latin):
seculanum sine ecclasticorum iegũ
est pcipere. que necce est fieri. prohi¬
nel licita ut premium petere. uel q̃
ut uir fortis premnm petat. aut:
uetat. ut sacrarum uirginum nup¬
tium nulli petere liceat. aut punit
ut qui cedem fecerit. capite plectatur.¬

Expanded text:
saecularium, sive ecclesiasticarum legum est, praecipere quod necesse est fieri, aut prohiere licita, ut praemium petere, vel etiam ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur
Abbreviated transcription (Latin):
grece: latine regula nunicupatur.
alii sũ decreta pontificum. alui sta¬
tuta concilioꝵ. Conciliorũ uero. alia
sunt unnersalia. alia prouintialia.
proruntialium. alia celebrantur au¬
etoritate pontificis romani. ꝓresente
uidelicet legato sce̾ romane eccli̾e.¬
uł primatum uel metropolitanorũ
enusdem prouintie. ħ quidẽ de genera¬
libus regulis intelligenda sunt. St
autem quedam priuate leges. tam:
eccłastice quam scłares. que priuile¬
gia appellantur. de quibus in qͥnto¬

Expanded text:
Graece, Latine regula nuncupatur. Ralii sunt decreta Pontificum, alii statuta conciliorum. Conciliorum vero alia sunt universalia, alia provincialia. Provincialium alia celebrantur auctoritate Pontificis Romani, praesente videlicet legato sanctae Romanae eccle primatum, vel metropolitanorum ejusdem provinciae. Haec quidem de generalibus regulis intelligenda sunt. § 1. Sunt autem quaedam privatae leges, tam ecclesiasticae quam saeculares, quae privilegia appellantur. De quibus in lib
Abbreviated transcription (Latin):
aut dunne sunt aut humane. Duu̾e
natura. humane: moribus constant.
Ideoq hee oiscrepant: quoniam alie
aliis gentibus placent. fas. lex diuĩa
est .i9. iex himiana. transire per agrũ
alienum: fas est: ius non est.¶ Ei¬
se: lex duna et humana cum omne
ꝙ fas est: nomine diuine. uel natura¬
lis legis accipiatur nomine uero legiᷤ
bumane. mores mie conscripti et tra¬
diti intelligantur. ¶ Est autem ius
generale nomem. multas continens¬
us generale nomem est. lex autem ni¬
ris est speties. Ius autem dcm̃ est: quia
iustum est. Omne autem uis. legibus
et moribus constat Quid sit lex. Quid

Expanded text:
ae sunt, aut humanae. Divinae natura, humanae moribus constant, ideoque hae discrepant, quoniam aliae aliis gentibus placent. § 1. Fas lex divina est: jus lex humana. Transire per agrum alienum, fas est, jus non est. se lex divina et humana, cum omne quod fas est, nomine divinae vel naturalis legis accipiatur, nomine vero legis humanae mores jure conscripti et traditi intelligantur. § 1. Est autem jus generale nomen, multas sub se continenus generale nomen est; lex autem juris est species. Jus autem est dictum, quia justum est. Omne autem jus legibus et moribus constat. C. III. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
noribus institutum quod prolege:
suscipitur. cum deficit lex nec differt
quod ratione constiterit dum taxat:
citur non differt utrum consuetudo:
scuptura. nel ratione consistat: appa¬
res ꝙ consuetudo partim est redacta ĩ
scriptis. partim moribus tantum u¬
tentium est reẜuata. Que inseriptis
redacta est: constitutio siue nis uoca¬
tur. Que uero inscriptis redacta non
berorum successio. et pueroꝵ educatio
comiunis omnium possessio. et om
Item deposite rei uel comendate peci¬
me restitutio. iuolentie perium repl¬
sio. Nam hoc aut siquid huic simmi¬
le est. nuniquani iniustum s natu¬
populus uel ciutas sibi ꝓprium di¬
nina humanaq causa constituit¬
us gentium Quid sit ius gentium
est sedium occupatio. et edificatio mu¬
intis. bella. captiutoteᷤᷤ seruitutes. pꝰ¬
liminia. federa pacis. indutie lega
ta. hoc inde ius gentium appellatur.¬

Expanded text:
oribus institutum, quod pro lege suscipitur, cum deficit lex. § 1. Nec differt, quod ratione constiterit, duntaxat qdicitur: non differt, utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae vero in scriptis redacta non berorum successio et educatio, communis omnium possessio et omniitem depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. § 1. Nam hoc, aut si quid huic simile est, nunquam injustum, sed natupopulus vel civitas sibi proprium humana divinaque causa constituit. Quid sit ius gentium . Ius gentium est sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legta. Et inde ius gentium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uilie. cornelie. Nam et sub octauiano.
tinens patrum premia pro suscipien¬
dis lib̾is. Subeodem quoq imꝑatore
falcidius et tribunus plebis legem fe¬
cit. nequis plus in extraneis testamẽ¬
tolegaret: quani ut quarta pars suꝑ¬
atyra uero lex est que de pluribus rebꝰ
qua antiquitus merratoꝵ usus fuit

Expanded text:
Juliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Juliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano tinens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus extraneis in testamento legaret, quam ut quarta pars suatyra vero lex est que de pluribus simul qua antiquitus mercatorum usus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
quia eo uire omnes fere gentes utun
us militare est belli inferendi sollem
cominissio. Item signodato receptio.
Item fagitii mlitans disciplina silo
luti cum corone. uel torques donant᷑.¬
qualitatibus. et laboribꝰ nista diuisio
ac principis portio. Quid ut ius pi
ꝙ nulli tenent nisz quirites id est ro
de usu capionibus. que uira apud n¬
ullum alium populum reperiunt᷑.
nis quintum ex legibus ex plebis
prudentium responsis Quid
lebi scita sunt que plebes tantum
constituerunt. et uocantur plebis sci¬
ta. quod ca plebs sciat. uel quod scis¬
onstitutio uel edictum est ꝙ tantũ
rex uel imꝑator constitut uel edidit
esponsa sunt que uiris consulti res¬
pondere dicuntur consulentibus. un¬
de et responsa pauli dicta Quid sit rsp̃s.
prdentes. et arbitri equitatis qui
institutiones cuulis uiris composi¬
tas edidennt. quibus discidentnum
lites comtemptionesq sopirent. Q̾ st̃
uedam leges¬
etiam dicuntur abhis qui eas conxes¬
didennt. ut consulares tbunitie.¬

Expanded text:
quod eo jure omnes fere gentes utunttare. 1. Jus militare est belli inferendi solemnicommissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si lluti cum corona vel torques donantqualitatibus et labori iusta divisio; item principis portio. Quid sit ius puquo nulli tenentur nisi Quirites, id est Rode usucapionibus; quae iura apud alium nullum populum reperiuntur,ius Quiritum ex legibus et plebiscprudentium responsis. Quidlebiscita sunt, quae plebes tantum constituunt: et vocantur plebiscita, quod ea plebs sciat, vel quod scisonstitutio, vel edictum, quod rex vel imperator constituit vel edidit. Responsa sunt que iurisconsulti respondere dicuntur consulentibus: unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes et arbitri equitatis qui institutiones civilis iuris compositas ediderunt, quibus dissidentium lites contentionesque sopirent. Quedam etiam leges dicuntur ab his qui condide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑconfessioẽm uere fidei in alterius:
comendau̾it dn̾ium. et ꝑ abrenu¬
tiatoem aprioris possessoris se arie¬
nau̾it: ẜuitõ ex sufflatur abeoseua
potestas. ut ꝑpurũ sacerdotis mi¬
nist̾rum. sp̃ui scõ credat. fugiens:
ra in infantib exorcizatur. aut ex¬
sufflatur. s ile subqͦ sunt qui sub
uaꝑtrantꝰ signacło sce̾crucis tam:
infronte ꝙͣ incorde. ut abeo tempo¬
re apostata diabłe incorde uase suo
pristino sue intemptionis cognos¬

Expanded text:
confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium, et per abrenuntiationem prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis mysterium Spiritui sancto cedat fugiens Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflantur, sed ille sub quo sunt qui sub  signaculo sanctae crucis tam in fronte quam in corde, ut ipse apostata diabolus, in vase suo pristino suae interemptionis cognos
Abbreviated transcription (Latin):
una cum eis agentib. sepissime pp̾
muiras et nimias reclamatõnes q
ex hoc anb exdiu̾sis partibo uenert̾
uentilatil est. s hoc aualit̾ ꝯsriti doͥ
et patris nñi leonis aplici octõrumq¬
sacerdotum siue orientalium et g̃
tarum auctoritate et ꝯsensu atq
reliquoꝵ fidelium ⁊ cunctoꝵ consi
uos om̃s utriusq ordinis ministroe
scire uolumꝰ. statutum nama est.
ratõne et necõate auctoritate p̾dicta
cerdoti crimẽ imponit᷑. si ip̾e̾ accãtor
tal fuĩt. ut recipi debeat.qr quales
adactatõnẽ sac̾dotum ad mutiti debe¬
ant. incanonibo plenit̾ exp̾ssũ est.
Siaut᷑ ut dcm̃ est. ille accato qui ca¬
nonice est recipiendo. eum cum iegi¬
moꝵ approbare inconspectu epõꝵ
poterit tune canonice diuidicetur.
et si culpabil uictus fũit canonice dãp¬
netur. Si u̾o cum supscripto p̾textu

Expanded text:
una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris nsacerdotum sive orientalium et Gratarum auctoritate et consensu atque reliquorum fidelium et cunctorum consinis ministris scire volumus. Statutum est namque ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, cerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat; quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est: si autem, ut dictum est ille, accusator, qui canonice est recipiendus, eum cum legim adprobare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice diiudicetur; et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetur. Si vero eum suprascripto praetextu
Abbreviated transcription (Latin):
instans uirgium contrame suscitatũ
ui aquo ut ad ur̾o ammiculo pelle¬
tur. ⁊ cã mã fumaretur. Scitote me
cuminatũ a quodam baso. et in iuste
ꝑsequi. & audiens ualentinianꝰ au¬
gustus nr̃a auctoritate synodũ con¬
gregar mssit. et facto concilio cũ
coram om̃ĩbꝰ me purgatui . s. asus¬
It aiexander .iiᵈ. rinaldo cumano epͥ̃o.
sun p̃deccessoris tui in famati. in me
um frm̃ unanimi assenssu tue dilec¬

Expanded text:
instans jurgium contra me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus, nostra auctoritate synodum congregari jussit, et facto concilio cum coram omnibus me purgavi, me s Alexander secundus Rainaldo Cumano episcopsui praedecessoris tui infamati, in medum fratrum unanimi assensu tuae dilec
Abbreviated transcription (Latin):
decreto leonis .pp̃. in arbitrio ponitꝰ
ep̃i. auota manu sacerds se purga¬
rconis debeas patet ꝙ ad purgatoem
cogena est. nec insua uoluntate s ar
bitno nroicie ꝯfistit. uñ. leo xp̃. scribẽs
ad earolum regem ait. Q ualiter sacͥ¬
mĩbꝰ dotes purgari debent
nob uisu aut auditu notũ esse non
dubitamꝰ. ꝙ sepissime suadente an¬
rationabilis examinatio et satisfatio
fiat ucet tempore memorie dñi geni¬
toris ñi pipini. siue pͥscis temporib¬

Expanded text:
 in arbitrio ponatur episcopi, quota manu sacerdos purgare se debeat, patet quod ad purgationem cogendus est, nec in sua voluntate, sed in arbitrio judicis consistit. Unde Leo papa scribens ad Carolum Regem ait : C. XIX. Qualiter sacerdotes se purgare debeant visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente anrationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporib
Abbreviated transcription (Latin):
qñ siũ seom canones. siue ad arbi¬
trium ep̃i .ui. sibi collegas adingͥ.
et uirat in sacro euuangelio coram
posito. ꝙ crimem sibi illatum ñ ppe¬
tranit. et hac satisfatione purgatꝰ:ͤ
seturo demiceꝑs suum exequetur:
tores ao testes legales def̾iunt. ne ꝯtra
prolabant᷑. scdm̃ decreta maiorm
ntatil. sub intelligit si reus se pur¬
gare uolũit. ut sacri canones modũ
sixti .pp. et auctoritate leome. qui
data purgatione ait de se ip̃o. De leo
in me grauia cumina ꝯfixerunt.
Quam obrem ego ieo pontifee sc̃e
romane eccłie. purifico me incons¬
pectu ur̃o coramto. et angelis eius
quia istas criminosas et sceleratas
res quas illis mͥ obitiunt. nec ꝑpetͣ¬
tui. nec ꝑpetrare uissi. ħ aut̃ fatiens.¬

Expanded text:
ndum canones, sive ad arbitrium episcopi septem sibi collegas adjungit, et jurat in sacrosancto evangelio coram posito, quod crimen sibi illatum non perpetravit. Et hac satisfactione purgatus secure deinceps suum exsequatur tores ac testes legales defuerint, ne, conum labantur, secundum decreta majorum, ritatibus subintelligitur, si reus se purgare voluerit, ut sacri canones modum,Sixti Papae, et auctoritate Leonis, qui data purgatione ait de se ipso: C. XVIIin me gravia crimina confinxerunt. Quamobrem ego Leo Pontifex sanctae Romanae ecclesiae purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, quia istas criminosas et sceleratas res, quas illi mihi objiciunt, nec perpetravi, nec perpetrari jussi. Hoc autem faciens
Abbreviated transcription (Latin):
nquis ꝯsac̃dotib ss siue ronis et iustiᷤ
de pp suo ͥ de sua plere hominibꝰ aũt ne
incrimine aut p̃dicta suspitõe rema¬
fu̾it. aut necc̾e esse p̃ptumultum ppͥ¬
pspetx̃it. et cum alus bons et uistis
hominibꝰ. se sacramento corã. ppͦ. sr̃
uuͣ. enuangelia dato. purgatum
eccłie reddat. Si quis aut̃ scire deside¬
rat. quales testes adacc̾atonem sacer¬
dotum recipi debeant. ⁊ quid de accãto¬

Expanded text:
uis consacerdotibus sive bonis et iustis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in praedicta suspicione remafuerit, aut necesse propter tumultum pprospexerit, et cum aliis bonis et justis hominibus se sacramento coram populo super quatuor Evangelia dato, purgatum Ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de acc
Abbreviated transcription (Latin):
to sacramento firmau̾it se fymoniaca
reresi nõtem̾. atq de aluis ant̃ corpo
sc̃ apollinaris tantũ modo requisitus
ĩnoxium se contra responoĩt. et de in
ratentiã uolumꝯ ut consolandum

Expanded text:
to sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inorit, volumus ut ad consolandum
Abbreviated transcription (Latin):
cum .uii. suis euis ordins. si ualet
acrimine semetip̾m enis ex purget.
Diachonus u̾o si eodem crimine ac
infamatꝰ fu̾it. et ep̃is legitinus tes¬
tibꝰ. approbare non potuerit suspẽ

Expanded text:
em sociis sui ordinis si valet a crimine semetipsum expurget. Diaconus vero si eodem crimine accinfamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit suspend
Abbreviated transcription (Latin):
non solum abeis dc̃a respuant. s ꝙ
eorum ministerio ꝯfectam assumãt.
puttantes hanc minꝯ esse sanctifica
tam si illoꝵ fiat offitio. quoꝵ uita
eorum oculis uidetur ignobil. Heu
inqͣm magnum laqueum incroũt.
uenedicendo benedicat. Mistenum
et reconditam habeat dispensatice̾m
Sacufitium aut̃ qͣsi sacrũ factum.
quia p̃ce mistica consecrat᷑ prons
in memoriam dñice passionis. Sa¬
eramentũ uõ est mnaliqua celebra

Expanded text:
non solum ab eis dicta respuant, sed quod eorum ministerio confectam assumant, putantes, hanc minus esse sanctitam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, cando benedicat! Mysterium et reconditam habeat dispensationem; sacrificium vero, quasi sacrum factum, quia prece mystica consecratur pro nobis in memoriam dominicae passionis. Sacramentum est in aliqua celebra
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ul qm non benedicunt sanctũ
ex uo̾ corde. s quia mnique agũt be¬
nedicunt᷑ ab eis. adulant̾a peccato¬
rib dum modo onutes sunt.
ignificastis insuꝑ sacerdoti
plerosq attendere
ecclasticis nõ ꝯgruent̾ uniere ẜmõim
ministrant᷑ deirgare. Omiẜos hoĩes
uideantur illi. qui ea que dicunt ñ
fatiunt. et traditorem suũ tolans us¬
q infinem. etiam eum euuangłiza¬
turũ cum cet̾is misit. Nam apli ta¬
lem consuetudmẽ ñ rabuerunt nec
habendam docuerũt.tem n¬

Expanded text:
uoniam non benedicunt sanctis ex vero corde, vel quia qui inique agunt benedicuntur ab eis, adulanturque peccatoribus, dummodo divites sint.Significastis insuper plerosque attendere, esiasticis non congruenter vivere sermministrantur. O miseros homines, videantur illi, qui ea, quae dicunt, non faciunt, et traditorem suum tolerans usque in finem etiam ad evangelizandum cum ceteris misit. Nam apostoli talem consuetudinem non habuerunt, nec habendam docuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ oꝑat᷑. unrd̃ a secretis uirtuti¬
bus. uł sacris: sacramenta dñr q̃
ito fructuose penes eccłam fuit
qr sanctꝰ inea manens sp̃s. eundẽ
sacramentoꝵ latent̾ opatur effect᷑.
ciuio panis et calicis sacramentum:

Expanded text:
m operatur. Unde et a secretis virtutibus vel sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eorumdem sacramentorum latenter operatur effectum. Cujus panis et calicis sacramentum g
Abbreviated transcription (Latin):
eoificet añ qͣm ciuitatis ep̃ecłĩa
ueniat. et ibide̾ crucẽ sigat. publi
ce atriũ designet. et antea p̃fuat
qui edificare nult que adlumĩa¬
tia et adcustodiam et stipendia cus¬
todum suffitiant. et ostensa dona¬
tõe sic domũ edificet. et postꝙ̃ͣ cõse¬
crata fu̾it. atriũ erusd̃ ecelie scã aq̃

Expanded text:
edificet antequam civitatis episcopus veniat, et ibidem crucem figat publice, et atrium designet, et ante praefiniat qui aedificare vult, quae ad luminaria, et ad custodiam et stipendia custodum sufficiant, et ostensa donatione sic domum aedificet. Et postquam consecrata fuerit, atrium ejusdem Ecclesiae sancta aqua
Abbreviated transcription (Latin):
missiõe dedicatũ processicem pu¬
blicam putaret impendi. nec ꝯ
S qr inegẽtina spectablis femĩa
petitori. nb̾ oblatione sugessit in
fimenb. et sepulcris tantũ in co¬
prehensis petitorio iocis misteria

Expanded text:
missione dedicatum, processionem publicam putaret impendi: ne conSed quia Magetia spectabilis femina petitorii nobis oblatione suggessit, inribus, et sepulcris tantum, in comprehensis petitorio locis ministeria
Abbreviated transcription (Latin):
inaltũ. uec est in ꝑrofundũ disputa¬
tõnũ. Quidenĩ tam altũ: ꝙͣ altitudi¬
nem diuitiaꝵ uidere: scire deifilium.
et professionẽ diumne gn̾atõnis assu-¬
mere. Quãlicet mens nequeat uii̾a¬
na plene rat̾onis inuestigatõe conp̾¬
rendere ficei tñ plenitudo complecti

Expanded text:
in altum, hoc est in profundum disputationum. Quid enim tam altum quam altitudinem divitiarum videre, scire Dei filium, et professionem divinae generationis assumere? quam licet mens nequeat humana plene ratione investigatione comprehendere, fidei tamen plenitudo complectit
Abbreviated transcription (Latin):
onturbat nauis que petrũ haret ño
turbatur illa que uidam habet.mai
et si multa illic discipulorũ mĩta nai
suꝑat. Quemadmodũ eium turrari
potãt cui p̾erat is in quo fitmamẽtũ¬

Expanded text:
non turbatur ista quae Petrum habet, turbatur illa quae ludam habet. etsi multa illic discipulorum merita nauspirat. quemadmodum enim turbari poterat, cui praeerat is, in quo e
Abbreviated transcription (Latin):
eñ aꝑtissimũ exemplũ dr quo satis aꝑ¬
tissimũ et posse pecratũ amore potius
iundicar quam impunitũ relinqui.
ut illum quẽ uindicat ñ pena miẜ̃ũ.
s correcto̾e beatũ esse uelit. ꝑatꝰ tam̃
siopus fu̾it equo animo plura tolła¬
re abeoillicita. ꝙ̃ ult esse correctũ siu̾
in eũ har̾at potestatẽ cohercendi siũ n¬
soluit acorpore formidãdã nõ esse. ẜni¬

Expanded text:
enim apertissimum exemplum datur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari quam impunitum relinqui, ut illum quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit, paratus tamen si opus sit aequo animo plura tolerare ab eo illicita , quem vult esse correptum; sive in eum habeat potestatem coercendi, sive nsolvit a corpore, formidandam non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ in pc̃co. Ꝙ et alii multi et
lendo reb hũanis nõ temere fecenĩt
fcm̃ sit. ut etiam ip̃is daret potestatẽ
petentidecelo ignẽ ad ꝯsum̃dũ eos qͥ
sibi hospitiũ non p̃buerant. rep̃rendͭ¬
ruoibus animadũtens eos ñ amare
correctoe̾m.s hodro desidare uĩdictam
Itaq postea quã eos docuit quid esset
diligere ꝓemiũ tamꝙͣ se ip̃m. in fu¬
so etiam spũ scõ. quẽ .x. dieb: comple¬
tis. post ascensicẽm suam de suꝑ rit
ꝓmiẜat misit. nõ defu̾nt tales uindi¬

Expanded text:
divinitus impetrato, quum et alii multi et lendo rebus humanis non temere fecerint. factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem ad consumendos eos, qui sibi hospitium non praebuerant, reprerudibus, animadvertens eos non amore correctionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque postquam eos docuit, quid esset diligere proximum tanquam se ipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper, ut promiserat, misit, non defuerunt tales vindi
Abbreviated transcription (Latin):
larguntur. atq de ip̃a largitate
lauois solũmodo retributionem:
querunt. hii nuirum ꝙ gratis
accipiunt gratis non recipiunt.
quia de inpenso offitio scitatis nũ¬
mum expetunt fauoris. Uñ bene
ait. Beatꝰ qui excutit manꝯ suas
ab om̃i inunere. Nondixit solũmꝰ
a munere. s abonũ munere. Et aᵈ
est munꝯ ab obsequio aliud ama¬
nu alius alinga. Munꝯ ab obseqs
est seruitꝰ in debite inpensa. Ohu
alingͣa fauor. Qui ergo sacros or¬
omes tribuit tunc abomĩ munere
manꝯ excutit. qu̾ indiuinis reb
non soium petumã nullam: sed
nec etiam humanam gr̃am requi

Expanded text:
largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem querunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis nummum expetunt favoris. Unde beneait: « Beatus qui excutit manus suas ab omni munere. » Non dixit solum a munere, sed ab omni munere. Quia aliud est munus ab obsequio, aliud a manu, aliud a lingua. Munus ab obsequio, est servitus indebite impensa; mulingua, fauor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in diuinis rebus non solum pecuniam nullam, sed nec etiam humanam gratiam requi
Abbreviated transcription (Latin):
niace añ symoniacie. ⁊ de symoiacis.
nõ sẏmoiacẽ asimoniacie. Si moiaci
sẏmoniace ordinati. uel ordinatoreᷤᷤ
ce añ si moniacis ordinati. similiter
abosfitio male accepto remoueant᷑.

Expanded text:
niace a non Simoniacis, et Simoniacis non Simoniace a Simoniacis. Simoniaci Simoniace ordinati vel ordinatores, ce a non Simoniacis ordinati, similiter ab officio male accepto removeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̃cibꝰ uł obsequio alicui ꝑ soẽ
ea intentione inpenso. ul que:
abhis ad quos conserratio ꝑtinet.¬
non ꝯprobantur falsas esse diudi
uiendum est quot modis p̾tiũ

Expanded text:
 precibus, vel obsequio alicui personae ea intentione inpenso, vel non abnon comprobantur, falsas esse dijudicvidendum est, quot modis, pretium
Abbreviated transcription (Latin):
ficerent sacramenta. si comuiõi eoꝵ
reddut iste tal potest habere colerẽ
cum se considãrent abhereticis ordi¬
ales plerumq ex intuitu
pietatis reformat catholice manue
impositio cum satiffatione et medi¬
cina penitentie. S dampnatonẽ si¬
moniacoꝵ et eoꝵ qui eis osensert:
legimꝰ mericinã u̾o autenticam
ex hac heresi nominatĩ nonlegimo

Expanded text:
ficerent sacramenta, si communioni eorum rediit, iste talis potest habere colorem quum se considerarent ab haereticis ordiGratian. Tales plerumque ex intuitu pietatis reformat catholicae manus impositio cum satisfactione et medicina poenitentiae: sed damnationem simoniacorum et eorum, qui eis consenserunt, legimus, medicinam vero authenticam ex hac haeresi nominatim non legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
piatur abeis. Si aut̃ ꝑ neccessita¬
tem pauꝑtatis aliquid non ha¬
rent ꝙ offerant nullum eis pig¬
nus iuolent̃ tollat᷑ acłicio. Nam
multi paupes hoc timentes. filioᷤ
suos a baptismo retrahunt. qui
forte oum differunt si sine gratia
raptismatis de hac uita recesseñt.
netesse est ut abut eorum ꝑditõ¬

Expanded text:
piatur ab eis. Si vero per necessitatem paupertatis aliquid non habeant quod offerant, nullum eis pignus violenter tollatur a clericis. Nam multi paupos a baptismo retrahunt, qui forte differunt. Si sine gratia baptismi de hac vita recesserint, necesse est ut ab illis eorum perdit
Abbreviated transcription (Latin):
cipienti: sic et sacerdotal untio
licet symoniace ministretur suo
tamem non debet carere effectu
S sicut supradem est illa satra¬
menta sunt neccessitatie. ħ digni

Expanded text:
cipienti, sic et sacerdotis unctio, licet simoniace ministretur, suo tamen non debet carere effectu. Sed, sicut supra dictum est, illa sacramenta sunt necessitatis, haec digni
Abbreviated transcription (Latin):
auorsum ꝑ omia ortiodoxam habet
fidem nisi ꝙ spm sanctum credũt
esse uenalem et ut ait beatꝰ augꝰ.
neretici cum redierint. qua parte
se absciderint abeccłia curentur
Qua uo̾ parte adheserint cognos
elicus. qui catholicam deserens u¬
scismatice ꝯuinctionis contagio¬
ne se maculau̾it si ad eccliam re-¬
dient cum legituna satisfatione.
et erroris sui dampnatone ħ ĩ mag

Expanded text:
orsum per omnia orthodoxam habent fidem, nisi quod Spiritum sanctum credunt esse venalem. Et, ut ait B. Augustinus, haeretici quum redierint, qua parte se absciderint ab ecclesia, curentur, qua vero parte adhaeserint, cognosericus, qui catholicam deserens schismaticae communionis contagione se macularit, si ad Ecclesiam redierit cum legitima satisfactione et erroris sui damnatione, hoc in mag
Abbreviated transcription (Latin):
tat se consecran ꝑmisis et consecra¬
tor et consecratꝰ nõ disparem damp¬
natõnie sententiam subeant. s ut̃q¬
nullam miam indignitate ẜuanda
habenda esse dec̾umꝰ. s iuxta cano¬
num sanctionem. et sanctoꝵ patrũ¬

Expanded text:
tat, se consecrari permiserit, et consecrator et consecratus non disparem damnationis sententiam subeant; sed et utsericordiam in dignitate servanda habendam esse decernimus, sed juxta canonum sanctionem, et sanctorum Patru
Abbreviated transcription (Latin):
ed ħ̃ intelligend̾ ẽ. de nis qui
oroinant a simoniacic quos ignora¬
uant esse symoniacos. hos facit sy¬
moniacos nõ reatꝰ criminis .s. et
ordinatio sẏmoniaci. de quib urba¬
a symoiacis. non simoniace ordĩa¬
ti sunt. si quidẽ probare potiunt
se cum ordinarent nescisse eos so¬
momacos esse. et tune ꝓ catholicis
harerantur inecclus. talium ordi

Expanded text:
ed hoc intelligendum est de iis, qui ordinantur a simoniacis, quos ignorabant esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci. De quibus Urbaa simoniacis non simoniace ordinati sunt, siquidem probare potuerint se, quum ordinarentur, nescisse eos simoniacos esse, et si tunc pro catholicis habebantur in ecclesia, talium ordi
Abbreviated transcription (Latin):
culte ascribitur. tandem accãtor pro¬
non ualens. ꝑ procuratorem iudici
se representauit absq sinodali au¬
dientia ꝯdempnatur. Demũ iuditõ
pappellatõem renouato. de acc̾atoris
inimititia ep̃s ꝯqueritur. Tan dem
in ip̾a probatõne deficit acc̾ator. Hic¬
primum queritur qua pena sit fe¬
riendus. qui famosum ubellum
clanculo scribens probare negligit.
que litt̾is mandauit. Sedo̾ quo¬
tiens sit uocando ad cãn antequa
Tertio an ꝑprocuratorem cam
suam agere ualeat qui perse ip̃m
nius uidicat. Sexto qua p̾ena si
plectenm qui ꝙ intulit pbare non
uerba contumeliosa confixerit. et rex̾n¬
pertus scriptura non probau̾it. fła¬
gelletur. et qui ea prius inuenerit
rimꝑat. si non uult auctoris facti
pitani maligni sp̃e consilio repietuᷤᷤ
contra castorium notarium ac res¬
ponsalem nr̃m noctumo silentio in
ciuitatis loco contestatoẽm posuit.
mens crimine ioquentem michi¬
pace callide ꝯtradicentem. Qui si nõ¬

Expanded text:
culte conscribitur; tandem accusator pronon valens, per procuratorem judici se praesentavit; absque synodali audientia damnatur. Demum judicio per appellationem renovato, de accusatoris inimicitia episcopus conqueritur; tandem in ipsa probatione deficit accusator. Primo quaeritur, qua poena sit feriendus, qui, famosum libellum clanculo scribens, probare negligit quae literis mandavit? Secundo, quoties sit vocandus ad causam antequaTertio, an per procuratorem causam suam agere valeat qui per se ipsun alterius judicat? Sexto, qua poena sit plectendus, qui quod intulit probare non verba contumeliosa confinxerit, et repertus scripta non probaverit, flagelletur, et qui ea prius invenerit rumpat, si non vult auctoris factiidam, maligni spiritus consilio repletus, contra Castorium notarium ac responsalem nostrum nocturno silentio in civitatis loco contestationem posuit in ejus crimine loquentem, mihipace callide contradicentem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
fratrum perscripta suscipere ausq
legitumo acc̾atore. Ex de inceps in
om̃i orbe terrarum fieri apostoliea:
auctoritate probibemo et ꝙ nuper
factum est absa ulla retardatõne
corigere curnus. slec umquam
adsynodum ueniant expresens ꝑ
presentem agnoscat u̾aciter et intr¬
scli acc̾atores presentes exigunt et ñ
pscupta absentes. unde canonie a
timonia uilum ꝑscripta posse pro¬
ferre nes de alus negotus quicũq
testimonium dicant nisi dehis qui¬

Expanded text:
fratrum per scripta suscipere absque legitimo accusatore. Quod deinceps in omni orbe terrarum fieri apostolica auctoritate prohibemus, et quod nuper factum est, absque nulla retardatione corrigi rogamus: nec umquam ad synodum veniant, et praesens per praesentem agnoscat veraciter et intesaeculi accusatores praesentes exigunt, et non per scripta absentes. Unde canonica ptimonia ullum per scripta posse proferre: nec de aliis negotiis quicumque testimonium dicant, nisi de his qu
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis fieri debet. unde damasus ꝓp̃
scribit dicens. U oecatio ad sino uo
iuxta decreta patrum canonica eiꝯ
qui impetitur ratõnabilibꝰ scriptiᷤ.¬
necc̾ate. nisi sponte uoluit nullate
censemo. ut uprimis paternalit̾
uocentur. et per .uii. dies expectent᷑.
nullius ecclastice rei interdicta lie
duo dies quibꝰ apace et acõmuiõe
sancte ecelle sint suspensi. De inde
de suꝑ ardito omĩ expectatone re

Expanded text:
scriptis fieri debet. Unde Damasus papa scribit dicens: Vocatio ad synodum iuxta patrum decreta canonica eius, qui impetitur rationabilibus scriptisnecessitate, nisi sponte voluerit, nullatecensemus, ut imprimis paternaliter vocentur, et per septem dies exspectentur, nullius ecclesiasticae rei interdicta liceero addantur duo dies, quibus a pace et communione sanctae Ecclesiae sint suspensi. Deinde vdie superaddito, omni exspectatione ve
Abbreviated transcription (Latin):
scuptionibꝰ. Aliquando etiam
sine inscriptione acca̾tio fieri potest.
terium uxoris sue acc̾are uoluit.
quam ex suspitõe ream facere uales
non ꝯtinetur uinculo inscriptiõrs.
solum cum inscriptionib s et sine
se iniutiam abaliquo passum pu¬
tau̾it et querelam defferre uolũit
est. ut inscriptiones ꝓponantur.
terrere possit auctoritas. In scriptio
uero semꝑfiat. ut talionem calũ¬
puiator accipiat. quia ante ins¬
criptiõe nemo debet iudicari. uł dã¬
puan. cum et scli leges hoc eadem

Expanded text:
ca. § 1. Aliquando etiam sine inscriptione accusatio fieri potest. terium uxoris suae accusare voluerit, quam ex suspicione sola ream facere valet, non continetur vinculo inscriptionis. solum cum inscriptionibus, sed etiam sine se iniuriam ab aliquo passum putaverit et querellam deferre volueritest, ut inscriptiones proponanturtenere possit auctoritas. Quoprimo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari vel damnari, quum et saeculi leges haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tie ipĩns ca̾m defferat acc̾ãtor. Nec :¬
a comunio̾e suspendatur. cui crimẽ
intenditur. nisi adcãm suam dicẽ¬
dam electorum iudicũ statuta die¬
uiteris euocatus minime oecurrir.
Hoc infra est spatium mensis ex ea

Expanded text:
e ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur cui crimen intenditur, nisi si ad causam suam dicendam, electorum judicum die statuta litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est, infra spatium mensis ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
ineadem ciuitatem ingressus. pu¬
blice potenit docere. q̃ dixit ul certe
sciens se nõ posse que scupsit osten¬
dere errorem suum fuit confessus
neq a sc̃e̾ ecclie corpore alienus exiͦ¬

Expanded text:
in eadem civitate egressus ad publicum, potuerit docere quae dixit, vel certe sciens se non posse quem scripsit ostendere, errorem suum fuerit aperte cneque a sanctae Ecclesiae corpore alienus exis
Abbreviated transcription (Latin):
ante omĩa tam iuros ꝙͣ mulieres nũt
qui filios inbapt̃o suscepistis mo:¬
neout uos cognoscatis fidenissores
apͥdenm extitisse ꝓ illis quos iussi
estis desacro fonte suscipere. Ico uos
semꝑ ammoe̾te ut castitatẽ custodi¬
ant iustitiam diligant. caritatẽ te¬
neãt añ om̃a simbolum et oro̾em do

Expanded text:
ante omnia tam viros quam mulieres, qui filios in baptismo suscepistis moneo ut vos cognoscatis fidejussores apud Deum exstitisse pro illis, quos nisi estis de sacro fonte suscipere: ideo eos semper admonete ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatem teneant, ante omnia symbolum et orationem
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote qui nõ in mento consetrã¬
tis s inũbo ꝑficitur catoris. et uir¬
tute sp̃s sancti. Si enim ĩmerito eẽt
sacerdotis. nequaquam ad xp̃m per¬
tuneret. Nunc ant̾ sic̃ ip̃e est qui bap¬
tizat. ita ip̃e est aui ꝑ spm̃ sanctũ
hanc suam efficit carnem et trans¬

Expanded text:
sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset sacerdotis, nequaquam ad Christum pertineret. Nunc autem sicut ipse est, qui baptizat, ita ipse est, qui Spiritum sanctum hanc suam efficit carnem et trans
Abbreviated transcription (Latin):
tabulum. asto dr̃ hoc stabulũ¬
li. quasi statio bonũ. uñ stabularrꝰ
na. rium ad stabulũ ꝑtineus. et
hic stabularius .iii. stabuli custos
uel equoꝵ custos sie ductor. et cõ¬
ponitur hic constabularius qued
frꝙ̃ cius inuenitur hic conestabu¬
larius . iii. et designat dignitutẽ
siue officiũ. uñ hec conestabularia
ne eius uxor uel dignitas. Item
astabulũ. stabulor. laris. depoñs
hoc autiqui dixerũt stabulo. las
tacten. genus preciose cesine
uel icensũ quod ex pressura ma

Expanded text:
tem a sto hoc stabulum, quasi statio boum, unde stabularius -a -um, ad stabulum pertinens, et hic stabularius, stabuli custos vel equorum custos sive ductor; et componitur hic constabularius, quod frequenter invenitur hic conestabularius, et designat dignitatem sive officium, unde hec constabularia -e, eius uxor vel dignitas. Item a stabulum stabulor -aris deponens: hoc antiqui dixerunt stabulo -as TACTEN genus est pretiose rasine bis vel incensus, quod ex pressura ma
Abbreviated transcription (Latin):
quo utuntur greci in meciendis
uiaꝵ spaciis actore hercle dum
esset qui fortissimꝰ et nimii robo¬
ris fertur uno auelitu .cxxu. cutur¬
rendi fecit stadiũ astando nũcupa¬
tum est. uide ĩ catinũ.

Expanded text:
quo utuntur Greci in metiendis viarum spatiis, auctore Hercule qui, dum esset fortissimus et nimii roboris, fertur uno anelitu CXXV passus cucurfinem fecit, stadium a stando nuncupatum es
Abbreviated transcription (Latin):
et est squalere fodere esse uel fien
squalidũ uel aspum uel splende
unde squalesco. scis. nicho. et squa¬
lidus. da. dum. asper sordidus et
comparatur. unde squalidulꝰ la
lum. aliꝙͣtulum squalidus. et hec
ĩqualitas. tatis. Item asqualeo
hic squalor. loris aspitas pollucio
sordidatio et est squaleo neu. cũ
tum et lorice. uñ squamatus. tr.
tum squanus hũndans. et hec
squamata . te. lorica ferrea ex lami¬
nis ferreis uel eneis concatenata
ad modũ squanie piscis et ex eo
spleudore lquamaꝵ sisicudine dic¬
ta. Item a sq̃ma squasmo. mas sqͣ¬
mam auferre ueldare. et componi¬
tur desquamo. mas. disquamo
mas. exquamo. mas. et omĩa pio
ueu. Item asquama. squameus¬

Expanded text:
eo -es -ui, sordere, esse vel fieri squalidum vel asperum, vel splendere, unde squalesco -is inchoativum, et squalidus -a -um, asper, sordidus, et comparatur; unde squalidulus -a -um, aliquantulum squalidus, et hec squaliditas. Item a squaleo hic squalor -ris, asperitas, pollutio, sordidatio. Et tium et lorice; unde squamatus -a -um, squamis abundans, et hec squamata -e, lorica ferrea ex laminis ferreis vel eneis concatenata ad modum squame piscis, et ex ipso splendore squamarum et similitudine dicta. Item a squama squamo -as, squamas auferre vel dare, et componitur desquamo -as, disquamo -as, exquamo -as, omnia pro neutra. Item a squama hec squamu
Abbreviated transcription (Latin):
spirius .rii. et hec spuria. rie qui
uel que genitus uel geita de no¬
bili mre est et iguobili patre. Item
spurius patre iicerto et mr̃e uidu¬
uni filius quia muliebrẽ naturã
spuriũ ueteres uocabant. uñ et hui
qui non sunt de legittĩo uiĩoiio
mrẽm pocius ꝙͣ prem sequũtur.
et dr̃ spuius quasi ĩmundus ex̃
piuitatem. et hinc spunus. ra. nũ.

Expanded text:
spurius -rii et hec spuria -e, qui vel que genitus vel genita est de nobili matre et de ignobili patre; item spurius patre incerto et matre vidurii filius, quia muliebrem naturam spurium veteres vocabant, unde et hii, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur, et dicitur spurius quasi immundus et extra puritatem. Et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
gia. gie. et ex spuma fiat uel a fin¬
gere quod est intidare quia apta est
sputũ facere euuttere uel spucore¬
spergere. et inde sputus. ta. tum. et
hoc sputũ .ti. Spuo componitur cõ
spuo. is. sił spuere uel sputo cõsp¬
grie uel profindere. despuo .is. deor¬
luispuere uel sputo profundete
expuo .is. expuere. iuspuo. is iutro
uel ualde spuere. respuo. is spuere

Expanded text:
gia -e, quia ex spuma fiat, vel a fingere, quod est nitidare, quia apta est sputum emittere, vel sputo respergere, et inde sputus -a -um, et hoc sputum -i. spuo -is, simul spuere vel sputo conspergere et perfundere, despuo -is, deorsum spuere vel de sputo perfundere, expuo -is, extra spuere, inspuo -is, intro vel valde spuere, respuo -is, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
suul spumare uel purgare quasi
deorsũ a spuma pouere. expumo.
mas ualde uel exͣ spumare uelspu¬
mas aufferre. insprimo. mas .i. uiel
ualde uel intus spumare. respumo
mas. spinuo et eius compoĩta neu¬
trasunt. et prod̾ hanc silłam spu.¬

Expanded text:
sum spumare vel purgare, quasi deorsum a spuma ponere, expumo -as, valde vel extra spumare vel spumas auferre, inspumo -as, idest in vel valde vel intus spumare, respumo -as; spumo et eius composita sunt neutra et producunt hanc sillabam sp
Abbreviated transcription (Latin):
tula. le. et sportella. lle.di. uel sporta
dr̾ a sparco fructice. uñ inquibusdã
locis texitur. et hic sportanus.iii.
qui sportas facit. et sportanus. nia.
rium ad sportũ ꝑtinens.

Expanded text:
tula et sportella diminutiva; vel sporta dicitur a sparto frutice unde in quibusdam locis texitur; et hic sportarius, qui facit sportas, et sportarius -a -um, ad sportam pertinens;
Abbreviated transcription (Latin):
bialiter. Si eiũ esset aduerbiũ cũ po¬
neretur uoĩaliter non aduĩgeret
sibi adiectĩm insi in neutro gene.¬
quidẽ̾ est ꝙ qũ aliqua dictio nõ no¬
iualis ponitur nominaliter põ
nũ in ueutro gs. ut tuuui legere.
tuũ euge. tuuni ergo. Asponte dr̃¬
spoutaneus. nca. ueum. uolunta

Expanded text:
bialiter; si enim esset adverbium, cum poneretur nominaliter, non adiungeret sibi adiectivum, nisi in neutro genequod, quando aliqua dictio non nominalis ponitur nominaliter, ponvum in neutro genere, ut ‘tuum legere’, ‘tuum euge’, ‘tuum ergo’. Et a sponte spontaneus -a -um, volun
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus. si. et hec sponsa. se. s aui
olim sponsores sibi inuicem nn¬
tebant in quibus spondebant se
iuicem consentire in ura ma¬
tumonii et fideuissores dabant
uũ admissũ est sponsũ dicanus
et sponsiones dat ⁊ uult. uñ hic et
hec spõsiał ⁊ le. ad spõsũ uł spõsã ꝑ¬
tiuens. uñ et sponsalia dũr que
iu dote dãtur uel a uno uł. a feĩa¬

Expanded text:
sponsus, et hec sponsa -e: nam olim cautiones sibi invicem mittebant, in quibus spondebant sibi invicem consentire in iura matrimonii et fideiussores dabant, unde admissum est ut sponsum dicamus et sponsiones dat et vult. Unde hic et hec sponsalis -e, ad sponsam vel sponsum pertinens, unde et sponsalia dicuntur que in dotem dantur vel a viro
Abbreviated transcription (Latin):
re spolia auferre. uñ hoc spoliatori¬
uii .iii. locus spoliandi. et hoc spo¬
lium. et sunt spolia primatoꝵ exu¬
uie ducũ et diuitũ. Uñ hoc spolia¬
riuĩ .iii. locus ubi spolia reponũt᷑.

Expanded text:
re, spolia auferre, unde spoliatorium, locus spoliandi, et hoc spolium, et sunt spolia privatorum, exuvie ducum et divitum, unde hoc spoliarium, locus ubi spolia reponuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uili mͣ postea fcũs es. et in ilissimo panno in¬
uolutus menstruali sanguine et in utero mr̃¬
na. sic indutus et ornatus ad nos uensti
uertitur onius homo. cur ergo frbis homo
attende quod finsti uile semen et sauglatꝰ¬

Expanded text:
vili materia factus, et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in utero matna. Sic indutus et ornatus progressus es vertitur omnis homo. 323 Cur ergo superbis, homo, attendens quod fuisti vile semen, et sang
Abbreviated transcription (Latin):
scribelut hystoriam insi qui interfuiss ea. que scci¬
benda eeñt uidiss. uel ideo dicitur hysto᷑ ab hyst̾on
quia diu p̾tita ad nr̃am memoriam reducit. Est
enum hystoria res gesta a memoria hom̃i pp̃ netu¬
statem remota in ur̃o tũ usu et si nuꝑ uł aliꝙͣ tu¬
lum retro uel res gesta sit tamen dicitur hystoria
i. hystoriam describere uel depingere designare et in
codem seu hystorio . as. et sunt actͣ¬

Expanded text:
a que conscribenda essent vidisset. Vel ideo dicitur hystoria ab hystorin, quia diu preterita ad nostram notitiam reducit: est enim hystoria res gesta a memoria hominum propter vetustatem remota. In nostro tamen usu et si nuper, vel aliquantulum retro, res gesta sit, tamen dicitur hystoria.idest hystoriam describere vel depingere, designare; et, in eodem sensu, hystorio -as, et sunt act
Abbreviated transcription (Latin):
euim in nͣli hystoͣ hncos ita est libidinosas ut in¬
dignentur si indeant ełquos coeuntes et in eos mi¬
petum faciant. Et nide hirculus. li. uiel hirtiolus¬
irsutus. ta. tus. asper pił uel pilosus ut hitis
Unde hutus. ca. tuiii. per sincopam pro hirsutus. M¬

Expanded text:
enim de naturali ystoria hyrcos ita esse libidinosos ut indignentur si videant alios coeuntes, et in eos impetum faciant. Unde hic hyrculus vel hyrciolusrsutus -a -um, asper pilis vel pilosus ut hyrcus, unde hyrtus -a -um per sincopam pro hyrsutus,