comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam s ad tollerabiliꝰ extremi iudicii
supplicium sentiend̾ sic̃ de fide. ⁊ cet̾is q̃
tatem ñ ħ̃t que ptinet ad unitatem
sp̃s .s. ⁊ uinculũ pacis quo ecciͣa ꝯnec¬
tit᷑ in aliquo cismate ꝯstitutꝰ nec xp̃m
neget. patit᷑ tribulacõis famem. ꝓse¬
ip̃am crucem timore ielxnne nullo mͦ
pacientia. Non .n. dr̃e pot̾imꝰ melus
ci fuisse ut xp̃m negando nicħ pat̾e¬

Expanded text:
nam, sed ad tolerabilius extremi judicii supplicium sentiendum; sicut de fide et caeteris quae tatem quae pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis quo Ecclesia connectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget patitur tribulationes, famem, perseipsam crucem, timore gehennae, nullo modo patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse ut Christum negando ni
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾o st̃ om̃s qͦs ñ mundat fides qua
creit᷑ in xp̃m de qua scriptũ est. mũ¬
dans fi de corca eoꝵ s ne istas elemosi¬
nas que siunt de fructib t̾re respuere
E ⁊ hiiccatur intelugi ꝙ in pec̾co
mortau ꝑmanentes ⁊ si elemosin as
iargas faciant ñ tñ ꝑ eas fatisfaciũt
qr in ordinate agunt. dum a se ñ inci¬
piunt net pprie or᷑ elemosina tale opꝰ
drms̾ ip̃is crudeles existunt si placen
renocetur a petc̃o ⁊ si aliqñ ꝯu̾sus ta¬
citum pecc̃m sacͥdoti suit ⁊ fessus de
utro ĩ ponenda ci satiffactio. qr de
pͥmo ꝯlignc si satisfecit. Scd̃m qͦe¬
satissactio fructuosa dum in

Expanded text:
vero sunt omnes, quos non mundat fides, qua creditur in Christum, de quo scriptum est: Mundans fide corda eorum. Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae, respuEx his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se non incipiunt. Nec proprie dicitur eleemosyna tale opus, dum sibi ipsis crudeles existunt, non placentrevocetur a peccato; et si aliquando conversus tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum qsatisfa
Abbreviated transcription (Latin):
malus. ⁊ multa pecc̃a facit. Nõ gͦ in¬
telligendũ÷ eũ int̾ multa pecc̃a iusta
opa fecisse. qĩ simul eodemq tempr
utraq egisse. Nisi .n. bonus foret qñ
bona fecit ñ seminasse dretur int̾ra
rona. destructis gͦ malis pͦ opabona
ꝯmissis. priora bona .s. in caritate. si¬

Expanded text:
malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter multa peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera bona commissis, priora bona, in charitate, s
Abbreviated transcription (Latin):
tue placens deo. Nõ gͦ se fatiant qui ꝑ
elemosinas iargissimas fructũ suoꝵ
ur petume inpunitatẽ se eniere esti¬
mant. In pecc̃s ꝑ manentes q̃ ita dilig̃t
ut in eis optent u̾sari. Qui u̾o cliligit

Expanded text:
s Deo. Non ergo se fallant, qui per eleemosynas largissimas fructuum suorum vel pecuniae impunitatem se emere aestimant, in peccatis permanentes, quae ita diligunt, ut in eis optent versari. Qui vero diligit
Abbreviated transcription (Latin):
mori. ⁊ ñ posse mori. qr ad illũ sta¬
tum ꝑtin morienli ĩpossibilitas
ꝙ ex gr̃a erit ñ ex natura. In.
statu fuit corpus hõis. aĩale .i. egẽs
alimoniis ciboꝵ. Uñ ⁊ homo factus
⁊tunc erat corpus mortale ⁊ in mor¬
tale qr pot̾at mori ⁊ pot̾at ñ mori. Qͦ¬

Expanded text:
n posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimoniis ciborum. Unde et homo factus et tunc erat corpus mortale et immortale, quia poterat mori, et poterat non mori.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritates sc̃aꝵ scripturaꝵ. utrum
sefides itah̾at demon stnͣclum est demñ
adu̾sus gariulos rõcinatores elatioreᷤ
⁊ assercionẽ fidei utenclũ est ut eoꝵ
inquisicionib fatifacientes mansue¬
tos plemus instruamus ⁊ illi si nequi¬
uerint inuenire quod querunt de su¬
is mentib pocius qmͣ de ip̃a ueritare
uł de nr̃a ascertione ꝯquerant᷑. Testi¬
roponamus ergo

Expanded text:
auctoritates sanctarum Scripturarum, utrum fides ita se habeat, demonstrandum est. Deinde adversus garrulos ratiocinatores elatiores et assertionem verae fidei utendum est, ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostra dissertione conquerantur. Proponamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ligant ⁊ unitatem seruent ñ solum
ẽentia sua. s suodono ꝓprio qd̾ licet
supͣ põntum sit. itareti nonpigebit
nifestum est qd ñ aliquis duoꝵ est.
quoꝵ ittͥq ꝯiungitur quo genitus
agignente diligatur genitoremq
suum diligat suntq ꝑticipatione
s eentia sua. neq dono suꝑioris alit᷑
s suopprio seruantes unitatẽ inuin¬
culo pacis. Eccedicit hic quod eẽnti¬
a sua ⁊dono suo seruant unitatem
quis auder dr̃e prem. nec se. nec filiũ

Expanded text:
ligant, et unitatem servent, non solum essentia sua, sed suo dono proprio; quod licet supra positum sit, itenifestum est, quod non aliquis duorum est quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem spim pacis. Ecce hic dicit quod essentia sua et dono suo servant unitatem.quis audeat dicere Patrem nec se, nec Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
qua homo exꝑiendo disceret quid eẽt
est illd̾ nomen. s de re tnͣs gressione secu¬
ta cognouit .n. homo pͥusqm̃ tangeret ħ
qd̃ ⁊̃ ꝓ expientiã nouit u surpato ligno
netito. qr ꝑ expientiã in alididicit quid
sit int̾ bonum obeclientie. ⁊ malum in¬
obelientie.

Expanded text:
qua homo experiendo disceret, quid esseest illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit autem homo, priusquam tangeret hoc per experientiam novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
diumũ p̾beretur adiutorm̃. E ccehiis
ub̾ satis ostendit᷑ qud̃ añ pecc̃m homo
indigebat gr̃a opante. ⁊ cooꝑanteslõ
eñ hebat quo pedem monere poss smñ a¬

Expanded text:
um praeberetur adjutorium. Ecce his verbis satis ostenditur quod ante peccatum homo indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ non oportuit non est nob̾ ꝑspicuũ
aperire qñ sit hoc uerum ⁊ ĩo subsilen¬
tio pocius ẽẽ pret̾eund̾ nisime suꝑ he
auquid loqui cogeret instantia que¬
rentium. Hicapit᷑ ex quo sensu

Expanded text:
t nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium. 5. Hic aperitur ex quo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾lib̾ationẽ exploratoꝵ ꝓ qtia fũ
ueniale pecc̃m. s ne putet quisq
ĩcet̾is pec̾cis si ꝓpt̾ lib̾ationẽ hõrum
fiant. ita posie ⁊cecli ueniã młtan.
mala detestanca talem secuntur
errorẽ. possumꝰ.n. ⁊ furando alicui
ꝓcesie. si pauꝑ cui dat sentit ꝯmo¬
dũ. ⁊ liues cui tollit᷑ ñ sentit. in cõ¬
moclum

Expanded text:
liberationem exploratorum, pro qua fuit veniale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommodum
Abbreviated transcription (Latin):
dere ora sacdotib añqmͣ ad eos ꝑu¬
rent. Uñ patet deũ ad cor respicere ci
ex neccͣitate ꝓhibent᷑ ad sac̾dotes ꝑ uem¬
sepe quidem q̃runt eos sani ⁊ leti. s dũ
querunt añ qm̃ ꝑueniant moriunt᷑¬
nouit. ⁊ si ñ tam tito sicut soluerentur

Expanded text:
dere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes peepe quidem quaerunt eos sani et laeti; sed dum quaerunt, antequam perveniant, moriunt, etsi non tam cito, sicut si solverentur
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram ꝓmissionis ꝑ desertum e¬
duxit ħ esca celestis fideies hꝰ scłi de
sertum tnͣseuntes in celo subuebit.
uia reficiens usq inpriam dectucit¬
⁊ sicut gͦ i mari rubro figura lup̃i pre

Expanded text:
ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
utr mag̾ diligat᷑ a ceo uno temꝑe ali¬
qmͣ alio. distinguenda est dilecti¬
onis intelligencia. si .n. referatur
ad dilectionis effectũ ꝯcesubile ẽ.
sisio ad dilectionis eẽntiam in¬
ficiabile ẽ.s¬
iabile ẽ. Sid̾s ab et̾no dilex̃ reꝓ

Expanded text:
um magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno dilexit re
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. manifestum est. qd̾ non auquisdu¬
oꝵ est. quo ut̾q conuingitur. quo ge¬
nitus agignente diligatur genitoren¬
q suum ddiligat. sintq non ꝑticipati¬
one. s eẽntia sua neq dono suꝑioris a¬
licuius s suo ꝓprio seruantes unitater

Expanded text:
nctitas, manifestum est, quod non aliquis duorum est quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minamꝰ qd̾ creabile mansit creabi
le⁊qd̃ inc̾abile increabile⁊ mortale
mortale. ⁊ ĩ mortale ĩ mortale. ⁊ circũ¬
scͥptibile cirũ scͥptibile. ⁊ ĩcirc̃seͥptibi¬
le ĩ cirẽscptibile ⁊ ħ qͥdem refulget.

Expanded text:
determinamus. Quod creabile mansit creabile, et quod increabile increabile, et mortale mortale, et immortale immortale, et circumscriptibile circumscriptibile, et incircumscriptibile incircumscriptibile, et hoc quidem refulget
Abbreviated transcription (Latin):
Ranonem nenpe ibi uoluntatem ap
⁊ ꝯuissima. fatendum est gͦ deum oĩa
posse.
Ie. Quomͦ dicat᷑ ders om̃ia posse cũ
ios multa possimus

Expanded text:
Rationem nempe ibi voluntatem Dei aequissima. Fatendum est ergo Deum omnia posse. 2. Quomodo dicatur Deus omnia posse, cum nos multa possimus
Abbreviated transcription (Latin):
erudicõem. excercitacõem. ꝓpt̾humiliatio¬
nem quidem ut clũ homo in sensibilib
reb que natura infra ip̃m st̃. ex p̾cep¬
to crtatoris se reu̾endo subicit ex hac hu¬
militate ⁊ obetlientia deo magis place¬
at ⁊ apud eũ mereatur cuiꝰ imꝑio salt̃
querit inmferiob se. ⁊ si ñ ab allis. s ꝑ i
la adeo ꝓpt̾ erudicõem ⁊̃ institura sunt.¬
ut ꝑ id ꝙ foris insp̃e insibili ceruit᷑ ad
minsibilẽ uirtutem. q̃ intus est agnos¬
cend̾ mens erudiat᷑ homo.N. qui ante
pectm̃ sine metio deũ uidebat ꝓ pcc̃m a¬
nitur ei utilis ⁊ salubris exc̾citatio ni
sacram̃tis q̃ uanã ⁊ noxiã declinet oc¬
cupacõem. ñ enim facile capitur. ademp¬
tatore qui bomo uacat exc̾titio. Unde
lere monet semꝑ aliquid opis facito
ut te occupatum diabłs inueniat. de¬
iplici gen̾e etcta

Expanded text:
eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa aut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum anitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hieronymus monet: Semper aliquid operis facito, ut te occupatum diabolus inveniat. iplici genere
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inteniexisse qd̃ supra diximuscum
retractasse.Nam ibidem ⁊quedam a¬
lia ꝯtinue siodit que in i. retractati
onis aꝑte retractat. qd̾ utrumm legenti
patebit. Uñ ueri siłe est. inp̾misu ⁊̃ hoc¬
pot̃ tñ ex eo sensu accipi in

Expanded text:
 intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia continue subdit, quae in lib. 1 Retract., c. 23, aperte tractat; quod utrumque legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis tamen ex eo sensu accipiun
Abbreviated transcription (Latin):
lii.qr semꝑ filius est. sigͣcans qd̾ ꝓpͥe¬
tas p̃ris est pat̾ ⁊ppͥetas filii est filius
hiis. aliis qr płib auctoritatib aꝑte
sigͣcari uidetur. qd̾ ꝓpͥetas filii fuis
sit sicut. ⁊ deus. ita ⁊ ppͥetas pr̃is. ⁊ ꝓpͥe

Expanded text:
 semper Filius est; significans quod proprietas Patris est Pater, et proprietas Filii est Filius. His aliisque pluribus auctoritatibus aperte significari videtur quod proprietas Filii Filius sit, sic et Deus; ita et proprietas Patris, e
Abbreviated transcription (Latin):
legittimã hãt. It ex eodem si femma in¬
genua acceꝑit sernum sciens ꝙ serms
osset ħ̃at cum qr om̃s unũ prẽm hm̃s in
celis. Una lex erit uiro ⁊ femine. Qum dr̃
sciens itiũ seruũ dat᷑ intelligi ꝙ si nescierit
illũ seruũ eẽ ñ cogit᷑ manere cũ illo. si a
rclitionis doũ patit᷑ ñ cogit᷑ ad ħere ei cuiꝰ
frande decepta. si ã nir scierit edicoẽm

Expanded text:
ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraud
Abbreviated transcription (Latin):
lius gr̃a adoptionis. Iua.n. gr̃a in¬
telligit᷑ cũ ad̃. eum ñ eẽ gr̃a filium
asserit. Gr̃a .n s ñ ad optionis ĩmo
umonis filius dei est filius hõis. ⁊ eꝯͦ

Expanded text:
lius gratia adoptionis. Illa enim gratia intelligitur, cum August. eum non esse gratia Filium asserit; gratia enim sed non adoptionis, imo unionis Filius Dei est filius hominis, et e
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ li. ar nascitur bonus motus uł affec¬
tus animi. ⁊ exinde bonũ opꝰ ꝓceclit ext̾iꝰ
sicut plinua irrigat᷑ t̾raut germinet⁊
fructum faciat. nec pluiia est t̾ra. nec gei¬
men. nͨ fructus nec t̾ra g̾men. uł fructꝰ
diuine benedictionis .i. inspiratit᷑ gr̃a
qd̾ solus d̾s facit ñ homo cũ eo qͣrigat᷑¬

Expanded text:
trio nascitur bonus motus vel affectus animi, et exinde bonum opus procedit exterius; sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; nec pluvia est terra, nec germen, nec fructus; nec terra germen vel fructus, divinae benedictionis, id est, inspiratur gratia, quod solus Deus facit, non homo cum eo; qua rigat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicta ãbĩ. u̾ba pium. ac diligen¬
tem lectorem efflagitant que sicin¬
tellig̾e sane quimus.. Non deic̃enr
homo .s. in actum illiꝰ peccati. ut .s. ligñ
nem diaboli nͥ elatio ꝯpͥmenta pcesuus¬
set ñ utiq temptationẽ s opus pec̃ci.¬
fuit ordinis ꝓcessus diabłs temptã¬
do clixit. si ꝯmederitis. eritis sicut dii.
scientes bonum ⁊ malum. quo audi¬
to statim menti mulieris subrepsit
elatio qͦcam ⁊̃ amor ꝓprie potestatis.
ex quo placuit ei fac̾e ꝙ diabłs sua¬
debat ⁊ utiq fecit. suggestione utq
petcauit qr temptatio pͥcessit ex qua
in mente eł orta est elatio. qm̃ pect̃mn
oꝑis securum ⁊ pena peccati.¬
ueris fuit ꝓcͥto qua credidit. ⁊ uo¬
luit hr̃e siłitudinẽ dei. cum eqͣlitate
qͣdam putans ẽẽ u̾m ꝙ diabłs dicebat.
⁊ so sp̃ualit mulierẽ ꝯmemorat. ãs̃.
inquiens. quo cred̾et mulier di abolo¬

Expanded text:
dicta verba August. pium ac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illius peccati, ut, scilicet,nem diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccfuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccati.lieris fuit pro certo, qua credidit et voluit habere similitudinem Dei cum aequalitate quadam, putans esse verum quod diabolus dicebat. Et ideo specialiter mulierem commemorat August., inquiens: Quomodo crederet mulier d
Abbreviated transcription (Latin):
sio in lege. ccͣ originauis pecc̃i nuluꝰ agebat
ꝙ bap̃s agere reuelante gr̃e tempoꝵ ⁊sue¬
unt. excepto ꝙ regni celestis ianuam ñ¬
dum intrare pot̾ant. tñ insim abrahe pꝰ
mortem requie leata ⁊solati suꝑne pa¬
cis in gressum ipe fuici expectabant. hiis
aꝑtetraditur ꝑcircũcisionem ex quo in¬
stituta fuit remissionẽ pec̃ci originalii ⁊
actualis puulis ⁊ maiorib. adeo p̾stitã
sic̃ nunc ꝑ bap̃m daturͣ¬

Expanded text:
 peccati vulnus agebat, quod Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; excepto quod regni coelestis januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur
Abbreviated transcription (Latin):
Eta ineffabilis quidam eplexus pri
⁊ ymaginis. qui ñ est sine ꝓfriutione
sine caritate. si ne gaudio. illa gͦ dilec¬
tio. delectatio. felicitas. uł beatitudo. si
tũ aliqͣ h̾ mana uoce digne drͣ. usus
ab illo appellata est breuit᷑.⁊ est intri
atq ub̾tate ꝑfundens õs creaturas ꝓ

Expanded text:
em ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviatque ubertate perfundens omnes creaturas pro
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ãuidetur qd̾ b̾itundinẽ qmͣ recepe¬
runt in ꝯfirmatione ꝑ gr̃am tunt appo¬
sitam. ñ meruerunt dicentes tunc. non¬
fuisse eis collatam gr̃am. ad merendũ
s ab ueate unuendum non tunc eis dat᷑
ẽẽ bonum quo merẽnt᷑. s quo feliciter
fruerent᷑. qd̾ ã tunc inp̾miis acceperũt.
ꝑ obsequia nobis exhibita. ex dei obedi¬
entia ⁊ reu̾entia mereri. dñt. ⁊ ita p̾miũ
p̾cessit m̃rtum. ⁊ ħ mͥ. magis plac̾e fate¬

Expanded text:
itudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiam non ad merendum, sed ad beate vivendum; nec tunc eis datum esse bonum quo mererentur, sed quo feliciter fruerentur. Quod autem tunc in praemium acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex Dei obedientia et reverentia mereri dicunt, et ita praemium praecessit merita; et hoc mihi magis placere fate
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾io fc̃a sit mulieris formatio nõ
est cum eis tribuenda creationis poten¬
tia. angeli .n. nullam possunt creare
nat᷑am gͦ nec formare costam inmu¬
lierem. nec carnis supplem̃tum in loc̃
coste. qr nichil a gant ut aliquid crea¬
tur. s ñ io creatores sunt. sicut nec agͥ¬
cole segerum aut arboꝵ. solus d̾s .i. tri¬
nitas est creator. fr̃a est gͦ femĩa. ⁊ cori¬
a deo.⁊̃ si costa ministrata sit:ꝑ an

Expanded text:
ministerio facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec agricolae segetum vel arborum. Solus Deus, id est, Trinitas est creator. Facta est ergo femina a Deo, etiam si costa ministrata sit per a
Abbreviated transcription (Latin):
rere. s ñ õrum cause sunt ut ait ag. qr
inseruit d̃s seminales rõnales rebr ẜ
semine tale granum. de hͣc arbore ⁊ alis
fructus. ⁊ hꝰmi. ⁊ hee quor dicunt᷑ pͥmor¬
diales cause. ⁊ si ñ ac̾o ꝓprie. qr hñt añ¬

Expanded text:
rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus seminales rationes rebus, semine tale granum, de hac arbore talis fructus et hujusmodi. Et haec quoque dicuntur primordiales causae, etsi non adeo proprie, q
Abbreviated transcription (Latin):
Det sane cum sola cogitatione m̃s
oblectat᷑ illicitis. ñ quidem decernẽs
eẽ facienda denens tñ ⁊ uolens ubẽ¬
der que statim ut attigerunt ani¬
mum respui debuerunt negand̾
statuatur in plend̃. ⁊ iõ de talib quor
cogrationib uenia petenda ẽ pectus¬
q ꝑcutiend̾. ⁊ dicend̾. dimige nobis
duob pͥmis hoĩb ꝑsonam suam quiꝰ¬
q portabat. ⁊ iõ si sola mulier cibum
ediss illicitum sola utiq mortis sup¬
plicio plecteretur. Ita pot̾ cdici in hõie
uno. si delectationib illicitis a quib
ꝯtinuo se deberet au̾tere. cogitatio so¬
la libentͥ pascatur nec facienda decer¬
nantur mala. s tm̃ suaitt̃ in recorde¬
tione teneantur.qͣi mulierem si ne
uiro posse tampnari. absit ħ crederi
ħ quippe una ꝑsona est unus homo
tate animum talib oblectandi soliꝰ
cogitanonis senciunt᷑ eẽ pecca ꝑ me
ditatoris gr̃am remittant᷑. Id̾ quor ĩ

Expanded text:
ec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandumstatuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibus venia petenda est, pectusque percutiendum, et dicendum: Dimittite nobis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari. Absit hoc credere . Hic quippe una persona est, unus homo tate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata, per mediatoris gratiam remittantur. Idem quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ quib suggestionib resistendũ
est. non .a. ignoramꝰ astucias eius.
qũo .n. accessit ad rudam qñ ei ꝑsu¬
asit. ut dñm traderet. nũquio inlo¬
cis aut ꝑ hos oculos ei insus est. s
utiq ut dcm est in cor eius intranii
repellit ã illum homo. si ꝑadism

Expanded text:
resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit ut Dominum traderet? Numquid in locis, aut per hos oculos ei visus est? Sed utique dictum est: In cor ejus intravit . Repellit autem illum homo, si paradis
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ ꝑ mulierẽ cecepit. ñ .n. ⁊̃ ratio
nr̃a deluci ad ꝯsensionẽ pecc̃i potest.
nisi tum delectatio mota fu̾it in illa
ꝑte amimii. que debet obtemparrra
noni. tanqmͣ rectori suo. nł uiroã
inimo quo nr̃m nichil aliud agi¬
tur nunc. cum ad pecc̃m quis delabi¬
tur ꝙͣ tunc actum est in ilus trib
serpente. muliere uiro. Nam pͥmo
fit suggestio. siue ꝑ cogitationen
tangendo. ł audienco.ł gustando.

Expanded text:
 per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori viro. Etiam uoque nostrum nihil aliud agitur, cum ad peccatum quisque delabitur, quam tunc actum est in illis tribus, serpente, muliere, et viro. Nam primo fit suggestio sive per cogitationem, tangendo, vel audiendo, vel gustando,
Abbreviated transcription (Latin):
beat diciin genitus. ad qd̾ dm̃is sp̃m
ci uñ aus̃ adorosiũ ait. sp̃ms. nͨ geni
qr si dixerimus ingenitum. duos par¬
tes affirmare uidebuur. si ã genit
duos filios credere culpam᷑. Sicut N. solꝰ
solus appellatur ingenitus. ñ quidẽ
inscripturis. s in ꝯsuetudine dispritã¬
cium. ⁊de re tanta sermonem qualem
nalu̾int ꝓferencium. fi lius aut̃ de pa¬

Expanded text:
beat dici ingenitus. Ad quod dicimus Spci. Unde Aquia si dixerimus 'ingenitum', duos patres affirmare uidebimur, sin autem 'genitum', dere Filios culpamur. Sicut enim solus solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint proferentium. Filius autem de Pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ att̾ martyiꝵ. ⁊ tñ in apłis alir. aliis
sunt digniores. siłr. ⁊ in martyrib
ꝯpleri cum nõ sunit nisi nouem ordines.

Expanded text:
 alter martyrum, et tamen in apostolis alii sunt digniores, similiter et in martyribus compleri, cum non sint nisi novem ordines.
Abbreviated transcription (Latin):
diuidamus. nũquid cum ⁊ diuinitatẽ
eius ⁊ carnem ad oramus xp̃m diui¬
dimus. nũquid cũ in es ymaginem
fuit. s aĩam rõnalem ⁊ ĩ tellectus capa¬
cem ⁊ ip̃am hũam ⁊ eiusdem subẽ cuiꝰ¬

Expanded text:
dividamus. Numquid cum et divinitatem ejus et carnem adoramus, Christum dividimus? Numquid cum in eo imaginem fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substanti
Abbreviated transcription (Latin):
prius dictum est. In principio creauit
deus celum ⁊t̾ram ⁊postea sb̾ditum.
cdixit d̾s fiat lux ⁊ fr̃a est uix. qr in pri¬
mo agiur de treatione sp̃ualis nature
in formis postea de formatione eiusdem.
Ratio quor obuiat illis quidñt ange¬
los creatos suisse malos. non .n. pot̾ at
creator optimus auctor maliẽe ⁊ iõ totũ
erant om̃s angłi. qũ pͥmi fc̃ĩ sunt. s ea
bonitate qmͣ natura incipiens acceꝑat.

Expanded text:
st: In principio creavit Deus coelum et terram, et postea subditum: Dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux; quia in primo agitur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo terant omnes angeli quando primo facti sunt, sed ea bonitate quam natura incipiens acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
est. qmͣ ip̃a memoria totam gͥ memini.
Item quicquid intelligo ĩtellgere me
scio. ⁊ scio meuelle. quicqͥd uolo. quicqd̃
autem scio. meminitotam gͥ intelligñ¬
ciam totamq uoluntatem meam Qñ¬
lla tria tota capiat

Expanded text:
est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam illa tria tota capiat
Abbreviated transcription (Latin):
saluari ñ possemꝰ nͥ unigenitꝰ dei fili
ꝓ nob̾ ñ moreretur debitorib mortis
S dignos nos fecit testam̃ti ⁊ ꝓ misse¬
ñ alio mͦ nos saluare potu̾it qmͣ per
mortem suam. s ꝙ ꝑ aliam hostiam
si potuit nob̾ aꝑiri regni ad itus ⁊ fĩ
salus nͥ ꝑ mortem unigeniti cuius
tanta fuit ut dc̃m humilitas ⁊ pa¬
cientia ut eiꝰ m̾ito paderet credentib
in eũ aditus regni. Magna gͦ ĩ mor¬
te unigeniti p̾stita st̃ nob̃. ut liceat
nobis redire inpatͥam. sicut olim in
morte sũmi pontificis. hiis qui ad ci¬
uitatem refugii ꝯfug̾ant. secure ad
sit nob̾ paratus.¬

Expanded text:
salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti, et promissn alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad sit nobis paratus
Abbreviated transcription (Latin):
intͦmitti hoĩem in paradisũ .i. ad¬
uno hõium tanta existat humili¬
tas que õib suffic̾e̾ poss. Sicut in
pͥmo hõie tanta fuit suꝑbia que
oĩb sius nocuit ñ est ainuentus
int̾ hoĩes aliquis quo id posi im
in se omnem iusticiam .i. ꝯssim atis¬
simam humrutatẽ qua maior ẽẽ ñ
potest. Nam alii hõies debitores
erant. ⁊ uix unicinq u̾tus sua suffici¬
ebat ⁊ humilitas. nullus gͦ hoꝵ hostiã
pot̾at offerre sufficientem ñre recon
fuit hostia. qui multo ampliꝰ est hu¬
miliatus amaritudine passiõis gͦ¬
tando. qmͣ ille adam suꝑbiit ꝑesum
ligni uetiti noxia delectatione ꝑfru¬
enco. Si gͥ ulnis suꝑbia õium extrtit
ruina. ip̃m de padiso mutens foras
aliisq accludens iantiam. młto ma¬
gis gͥ humilitas qua mortem gus¬
tauit ingressũ regni celestis oĩb su¬
is impleto dei dec̾to aꝑire ualiit. at
decreti ualere cỹrogͣphum. ut .n. ait
ambꝵ tantum fuit peccm̃ nr̃m ut

Expanded text:
intromitti hominem in Paradisum, ne tanta existeret humilitas que omnibus suis proficere posset, sicut in primo homine tanta fuit superbia que omnibus suis nocuit. Non est inventus inter homines aliquis quo id posset imin se omnem iustitiam et inconsumatissimam humilitatem qua maior esse non potest. Nam omnes alii homines debitores erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam poterat offerre sufficientem reconciliat et perfecta fuit hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, aperire valuit, atque decreti delere chirographum. Ut enim ait Amb.: Tantum fuit peccatum nostrum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uͥbl ꝑ eẽntiam. qd̾ nec spatiosa mag¬
nitudine diffunditur nec uno deser¬
toloco alium occupat. qr localem mo
deipuritate omnẽ localẽ motũ ⁊ lo¬
calem circumscptionẽ pocuis dicit
oĩa ẽẽ in illo qm̃ ip̃m eẽ aucui nec
tñ ip̃m eẽ locum quiñ est inloco. in libro
alicui est. qd̾̃ alicin est ꝯtinetur loco. ꝙ
tñ iͣ mn mo. ut ip̃e sit locus locus .n. inspa¬
tio est. ꝙ longitudine. ⁊ latitudie. ⁊ arci¬
tudĩe corporis occupat᷑ nec d̾stale aliqͥd
est. ⁊ oĩa gͥ in ip̃o sunt ⁊ locus ñ est nec
qmͣ aĩa munda inteiugit᷑. Ecce hͥ dicit de¬
um ñ ẽẽ in loco. s interugend̃ est eũ
nem nec localem motum h̃t. Opp̃o q̃¬

Expanded text:
ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia localem motDei puritate omnem localem motum et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec en ipsum esse locum, qui non est in loco; in lib. alicubi est; quod alicubi est continetur loco; quod tamen ita in illo, ut ipse sit locus. Locus enim in spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus non est, nec quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum est eum nem nec localem motum habet. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
ntło ꝯcudi loco. s afine usq ad finẽ
atang̾e si tñspatios a magnitudine
danum: ait ñ qͣispatiosa magnitu¬
dine opinemurdm̃ ꝑcunta diffun¬
di. sicut humus aut lux diffunditur¬
corpore. s sapientior ñ est. una sap̃it
est nec est in maiore maior. nͨ in mi¬
nore minor n minorest in uno. qmͣ
induob Itad̾s sine labore regens.
⁊ ꝯtinensmundum. in celo totus est.
int̾ra totus est ⁊ inutro totus. ⁊ nlło
ꝯdentus loco ⁊ in se ip̃o u̾iq totus.

Expanded text:
nullo concludi loco. sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine danum, ait: Non quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut fumus aut lux ista diffunditur, sed sapientior non est; una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est, in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus.
Abbreviated transcription (Latin):
zat seruris ut mimist̾ raptitat dñs tã¬
qmͣ potestatẽ hñs. qmͣ si daret seruis
retinnt sͥ oñs potestatẽ bap̃i serius
ã minist̾ium decdit si gͦ seruus dicit se
baptiar recte alicit s tanqmͣ minist᷑

Expanded text:
zat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; quam si daret servis,retinuit sibi Dominus potestatem Baptismi, servis autem ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quid tres sunt queramus quidcõe
hant. Non .n. possunt clici tres patres. qr
tantumpat̾. ibi pat̾ est nectres filii. cũ
nec pat̾ wbi sit filius. nec sp̃c .s. nec tressp̃c¬
dei dr̃. nec pat est nec filius. Quid gͥ tres.
est. certe .n. qr pat̾ est ꝑsona ⁊ filius est ꝑ.¬

Expanded text:
sunt, quid tres sunt? trehabeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit Filius, nec Spiritus sanctus; nec tres SpDei dicitur, nec Pater est, nec Filius. Quid ergo tres? est. Certe enim quia Pater est persona, et Filius est
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o opponit᷑ de ieremia ⁊ iołe baptis¬
ta qui ab ut̾o sc̃ificati legunt᷑ ꝙ ⁊̃ de
dinine potentie ẽt hndum̃. Uñ ãb art
ambigue sr̃ ħ loquens. si usq adeo in¬
quit in ulo puero acceleratus usus ra¬
tionis ⁊ uoiũtatis ut intra mat̾a uis
raculis attendend̾ cdiuine potencie. nõ
ad humanũ trahend̾ exemplũ nature.
Nlam qñ uoluit d̾s ⁊ ium̃tum locutum

Expanded text:
o opponitur de Jeremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod edivinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsit in uirili. s oportunius atq
ꝯgruencius fc̃mest. ut de femina nas¬
ceretur. ⁊ uirũ asium̾et. ut itautͥusq
sexus ub̾atio ostendetur. Unde ab̃. in li.
buit apparere. gͦ qr uirum oportebat
susciꝑe. qui sexus honorabilior est.ꝯse¬
quens erat ut feminei sexus lib̾atio
hinc appareret. ꝙ uie uir de forma nat᷑
hõie susceptio in ut̾o. ⁊ de ut̾o uirginis
ꝓfic̾e potiit uł ꝓfecit

Expanded text:
assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenderetur. Unde August.buit apparere. Ergo, quia virum opportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus liberatio hinc appareret, quod ille vir de femina natus homine suscepto in utero et de utero Virginis,ROFICERE POTUIT, ET PROFECIT
Abbreviated transcription (Latin):
tantam ip̃iest potentiã pat̾ fino dede-¬
rit an minorest rem. si tantam non so¬
lum potentem.s ⁊̃ oĩpotentem genuisse
õĩpotentia filiinon est non oĩa ꝓcui
dubio que ht̃ pat̾ filiĩ sunt. at oĩa filii¬

Expanded text:
anta ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotentia, Filii non est, non omnia procul dubio quae habet Pater, Filii sunt. At omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qui arciculos simboli discinguere
⁊ assignare ñ ualent oĩa tñ credsit
que insimbolo ꝯtinent᷑. credunt .a.
que ignorant hñtes fidem uelatã
inmist̾io. ita ⁊ tunc minus capaces
ex reuelatione sibi fc̃a maiorib cre¬
dendo ĩ hebant qͥb fidem suam qͣis
mittebant. Uñ iob. boues arabant.
⁊̃ asme pascebantur iuxͣ eos simpli¬
ces ⁊ minores st̃ asine pascentes uxͣ
boues.qr humilitate maiorib ad¬
h̾endo ĩmist̾io credebant que ⁊ illi
ĩmist̾io docebant qͣlis forte fuit mu¬
lier sareptena.

Expanded text:
os Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus credendo inhaerebant, quibus fidem suam quasi committebant, unde Job, c. 1: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos. Simplices et minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humilitate majoribus adhaerendo, in mysterio credebant quae et illi in mysterio docebant; qualis forte fuit vidua Sareptana.
Abbreviated transcription (Latin):
hid gͦ docetur de istis simpli¬
cib quib ñ erat reuelatum
mmistmm incarnationis quipie
crecliderunt ꝙ eis traditũ fuit dici
ut abrale ⁊ moysi. alusq maiorib
qui distinctionem articuloꝵ fidei
habebant uelata ut simplicib qui¬
b reuelatũ erat ea ẽẽ credenda que
credebant uui maiores ⁊ docebant.
s coꝵ distinctõem aꝑtam ñ h̾ebant

Expanded text:
id ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui credebant quod eis traditum fuit? Diciut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinct
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uidens creauit tñ. ad sc̃oꝵ utilitatẽ
Inudunt᷑ cum p̾statur scĩs eoꝵ temp¬
tatione ꝓfectus. s ip̃e est innum qr
p̾cedit antiquitate. ⁊ pͥncipatu ma¬
angelos malos.⁊ hõies malos.ut si
anͣtum nrtunt᷑. s qnͣtum sinunt᷑ possĩt

Expanded text:
 ad sanctorum utilitatem, illuduntur cum praestatur sanctis eorum tentatione profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu maangelos malos et homines malos, ut non quantum nituntur, sed quantum sinuntur, possint
Abbreviated transcription (Latin):
siquis inquit ꝑcusserit muliere p̾g¬
nantem ⁊ ab ortiuũ fecerit si ad huc
in forme fu̾it puerpium mutuabit᷑
peccumia. siã formatum fu̾it reddat
aĩam ꝓ aĩa. format̾ u̾o intelligit᷑
habet aĩam. In ip̃o u̾o ꝯceptu. cũ caro

Expanded text:
Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, habet animam
Abbreviated transcription (Latin):
est .n. mãmona nom demonis. quo no
ħ autem non iõ est. qd diabłs inpotesta¬
te hñt dare. uł auferce diuicias cui ue¬

Expanded text:
Est enim mammona nomen daemonis, quo nom autem non ideo est quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias cui ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ad qd̾ dñis. qr adam ñ fuit seduct᷑ꝰ
comͦ. quo mulier. Non .n. putauit ẽẽ
u̾m ꝙ diabolus suggerebat. In eo tñ
fuisse secductum credi potest. qd̃ ꝯmis¬
sum ueniale putau̾it ꝙ pemptoriũ
erat s nec prior seductus fuit nec
in eo. in quo mulier ut cred̾et dm̃ il¬
lud lignum iõ tangere ꝓhibuisse.
qm̃ si tang̾ent fierent sicut dii. ue¬
rũptũ p̾uaricator fuit adam. ut tes̃
ex qua uolutugnũ uetitum exꝑiri.
cum mulierẽ ñ uid̾et intituam esca
apis adam pͥuaricatorem fuisse os
me. s declit mͥ ⁊ ꝯmedi. Mulier u̾o in¬

Expanded text:
Ad quod dicimus quia Adam non fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum quod diabolus suggerebat. In eo tamen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale putaverit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testaex qua voluit lignum vetitum experiri, cum mulierem non videret mortuam esca s Adam praevaricatorem fuisse ostme; sed: Dedit mihi, et comedi. Mulier vero
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hac relaborans. nõi¬
num penuria coartatur. Uñ agͦ. Qͥd
agretis uł alatinis neccͣitate de in effa¬
biut̾nitate dictum sit apiens. in dii.
ii. de tͥ ait loquendi cã cem effabilib nt
faꝵ aliquomͦ possemus dc̃mest agͥtis
intelligi⁊ ut intesugatur saltem in e¬
nigmate placuit ita dicrut cum q̃re¬
qrͣ quid triauł quidires: confitemus
nos adinueniend̃ aliqd̾ nom̃. quo ꝯpl¬
ectimur ħtria. neq occurit aĩo. qr sr̃¬
eminentia diuinitatis. usitatis eloqͥ

Expanded text:
 hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib.c. 4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, intelligi. Et ut intelligatur saltem in aenigmate, placuit ita dici, ut cum quaerequaeritur quid tria vel quid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod nomen, quo complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usit
Abbreviated transcription (Latin):
na synodo ꝯdempnatus: ⁊ ex affec¬
tũ hũano sensu alitatis quid̃ ñ rõis
ulud uoluit ⁊ peciit ꝙ ñ impẽtͣuit.
nec ĩo peciit ut impet̾ret qr sciebat de¬
umñ eẽ facturũ uliud. nec ilid̾ fĩ uole¬
bat affectu rõis. uł uolũtate diuini¬
tatis. Ad quid gͦ peciit ut m̃bris
formam p̾beret ĩ minente turbatõe
te molestia tͥstantur. ꝓ eiusdẽ amo¬
tione orent. s si neq̃unt uitaro di

Expanded text:
na synodo, condemnatus est. Et ex affectu humano sensualitatis quidem, non rationis, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate divinitatis. Ad quid ergo petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione te molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare, di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ego uolo. s ꝙ tuuis. as si diceret
Uicete in me qr potes ad ꝓpriũ uelle
ut d̾s aliud uelit ꝯceclitur ħ hũiane
duas exp̾ssit uolũtates inse scd̃ dui
as naturas. ait .ii. pat̾ si fi̾ pot̾. trã.
a me. caiste. Ecre hs̃ hoĩs tiolun¬
tatem. ꝙͣ ad diuinã ⁊tinuo dirigens

Expanded text:
is. Ac si diceret: Vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae duas expressit voluntates in se secundum duas naturas. Ait enim: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Ecce habes hominis voluntatem, quam ad divinam continuo diri
Abbreviated transcription (Latin):
catur eoꝵ supplitio aliꝙ lenam̃ ad hi¬
leri. uñ ñ in ꝯgniediti pot̾ dm̃ ⁊ si iuste
det̾minat

Expanded text:
catur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste 2. Determinat
Abbreviated transcription (Latin):
um genuiss quisgͦ maiorem audeat dr̃e
qd ħ om̃ipotensũpotuit addo ĩ qd̾ si pos¬
s homo maiorem melioremq se ip̃o gig¬
ñet filium. s manisuł melius deo quicqͣ¬
tia tefuit: an forte uolur gͦ qd̾ absit inui¬
dit s ñ iniuidit eq̃lem s̾ genuit fuium.
Credamus gͦ filium dei ei ẽe eqͣiem. Oppõ¬

Expanded text:
 genuisset. Quis ergo audeat dicere, Hoc nec Omnipotens potuit? Addo etiam, quia si posset homo, majorem se ipso melioremque gigneret filium: sed majus vel melius Deo quidqtia defuit. An forte noluit? ergo quod absit invidit. Sed non invidit; aequalem ergo genuit Filium. Credamus ergo Filium ei esse aequalem. 7. Op
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ulam q̃ in nature ꝯformitate. est gͦs
unitur: ñ niuis qua ꝑ ceptõem cariis
capm m̃bra uuunt᷑. nec ideo tñ minus
in nupciis scitas sacram̃u qmͣ fecunditas
tionis ⁊ duectionis aĩoꝵ. qr int̾ se ꝯiuges

Expanded text:
uae est in naturae conformitate. Est ergo et unitur; non illius qua per susceptionem carnis capiti membra junguntur. Non ideo tamen m fecunditas tionis et dilectionis animorum, qua inter se conjuges
Abbreviated transcription (Latin):
gium. uł ñ fuisse ꝑ fectum. ꝙ nefas est
sentire. tanto .n. sanctuis fuit. ator ꝑ fectꝰ
qnͣto a carnau oꝑe ĩminiꝰ s supus põita
ca rõne dicta intelligend ñ quin ptine¬
at mulier illa ad matmoniũ cũ qua ñ
est ꝑmixtio sexuum. s ñ ꝑtinet ad ma¬
tͥmoniũ ꝙ expͥssam ⁊ plenã teneat sigu¬

Expanded text:
as est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figu
Abbreviated transcription (Latin):
crec̾e ã motus m̃tis est. It̃ .in. li .iii. de
coctna xͥana. caritatẽ ã uoco motum
ãi. s uo caritas. ⁊ fides motus animi
sũt uͥtutes gͦ motus animi sunt. Qmͦ

Expanded text:
 motus mentis est. Idem in lib. 3 de Doctr. christiana: Charitatem autem voco motum animi. Si vero charitas et fides motus animi sunt, virtutes ergo motus animi sunt. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nonht̃ filius. ⁊ econu̾so. absit qr
eadem est potentia p̾ris. qua potest ẽe
p̃r ⁊ filii. qua potest ẽefilius. Ita ⁊̃ eadẽ
est uoluntas. quaũr uult ẽẽ p̃r: non
filius. ⁊ filius istt ẽe filius. non p̃r ⁊ ea

Expanded text:
m non habet Filius, et e converso. Absit, quia eadem est potentia Patris, qua potest esse Pater; et Filii, qua potest esse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. deus solus qui exordium. non ht
uere eẽncie nom en tenuit quia in eiꝰ
ꝯꝑatione qui uere est qr in ꝯmutabił
est qͣi non st̃. que mutabilia st̃. de quo
enim dr̃ fuit. non ẽ ⁊ de. quo dr. erit

Expanded text:
a. Deus solus, qui exordium non habet, vere essende nomen tenuit, quia in eius comparacione, qui vere est, qui incommutabilis est, quasi non sunt, que mutabilia sunt, de quo enim dicitur: Fuit, non est, et de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sibiles diffr̃as inuisibilium solus
ille pond̾are ponurt qui oĩa in num̾o.
⁊ m̃sura ⁊ pond̾e disposuit .i. in se ip̃o
qui est m̃sura omni rei modum pre¬
sigens.⁊ num̾us omni rei sp̃em p̾bens.
⁊ pondus: omnẽ rem ad stabilitatem
tͣhens .i. t̾minans. ⁊ formans. ⁊ ordinãs
ĩa. Utr̃ om̃s angeli eruscẽ ordĩs sĩt eqͣles

Expanded text:
sibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordinans omnia. 6. Utrum omnes angeli ejusdem ordinis sint aequales
Abbreviated transcription (Latin):
pora ⁊ semꝑ nasci de patre. s ꝯgruenciꝰ
semꝑ natum. ⁊ eundem fateamur. ab
eñ. gen̾atione auctor filu est ut in se¬
quenti ostendetur. ut gͦ p̃r est et̾nus
ita ⁊ filuis et̾nus. s pat̾ sñ auctore. filiꝰ
uero nõ. qr pr innascibilis. filius natꝰ.
⁊ ut aithylarius. in .xii. li. de.tͥ. alium
est sine auctore semꝑ eẽ et̾num. alium
tor est. ibi ⁊ natiuitas est qr sicut na¬
tiuitas ab auctore est. Ita ⁊ ab et̾no auc¬
tore et̾na natiuitas est Om̃e aut qd̃
et̾num est. ⁊̃ uiuatum est. qr qd̾ ab eter¬
no nascitur ht̃ et̾num ẽe qd̾ natum ẽ.
Quod aut̃ u̾o natum est. id cum ct̃no¬
date non natum est. Quod u̾o ex eter¬
nonatum est. id si nõ et̾num natum ẽ
iam non erit ⁊ p̃r auctor et̾nus. si quid
gͥ ei qui ab et̾no patre natus est ex et̾¬
ambiguum defuisse. qr si gignenti est
infinitum gign̾e ⁊ nascenti ⁊̃ infinit̃¬
est nasci. Medium .N. quid int̾ nati¬
uitatem dei filii. ⁊ gen̾ationẽ dei pr̃is

Expanded text:
pora, et semper nasci de Patre, sed congruentius semper natum, et eumdem fateamur ab enim generatione auctor Filii est, ut in sequenti ostendetur. Ut ergo Pater est aeternus, ita et Filius aeternus est; sed Pater sine auctore, Filius vero non, quia Pater innascibilis, Filius natus. Et, ut ait Hilar. in lib. 6 de Trin., aliud est sine auctore semper esse aeternum, aliud tor est, ibi et nativitas est, quia sicut nativitas ab auctore est, ita et ab aeterno auctore aeterna est nativitas. Omne autem quod aeternum est, etiam innatum est. Quia quod ab aeterno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus estambiguum defuisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s ẽ sobsi lux illa faciento diei suf¬
ficiebat. ad qd̾ dici pot̾. qm̃ lux illa forte
suꝑiores ꝑtes uiustͣbat. ⁊ ad uluminati¬
ones inferrioꝵ solem fieri oportebat uł
pocius iõ. qr fc̃o sole diei. fuigor aucdus
est ampliori .n. multo luce radiauit die.
aut ce ea corpus solis formatũ. aut in
ea ꝑte celi eẽ. in qua sol est. non qd̃ ip̃a
sit sob s sic ei unita ut discerni ñ ualeat¬
Qũo accipiend̾ sit illud dỹe¬

Expanded text:
s est sol, si lux illa ad faciendum diem sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeaQuomodo accipiendum sit illud: Di