comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exiet uirga de radice iesse: & flos de radice eius asscend&
Radix iesieꝰ patriarche familia iudeoꝵ. & uirga maria. F los
mariȩ xp̃c. qui bonoꝵ odorem fidei toto sparsus orbe: uirgi¬
nali ex utero germinauit. sicut ipse dixit: Ego flos cãpͦi
& lilium conuallium: Flos odorem suum & succisus reser¬
uat. & contritus accumulat. nec auulsus amittit: Ita &
dñi spc̃ in illo patibulo crucis nec contristatus e marcuit.
nec auulsus euanuit: & illa lanceȩ punctione succisus
sacro spetiosior fusi coloris cruore uernauit. mori ipsẽ nes¬
cius & mortuis aeternȩ uitȩ mimus exhalans: In hoc igitꝰ
putant & caro dñi quȩ deradice terrena ad suꝑna sẽ subrigens.
odorificos sacrȩ fructus religionis circumtulit mundo muꝰte¬
ria diuinȩ reuelationis. & gratiam celestibus altaribus suꝑ¬
effundens. Dubitare ergo non possumus sp̃m creatorem: quẽ

Expanded text:
Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Radix Jesse patriarchae familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus; qui bonum odorem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit; ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. In hoc igiturputant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus Spiritum creatorem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
quoq stellarumq micantium. globos sp̃c intus alat suis uer¬
sibus indiderunt. Ergo illi per spm non negant uirtutem
subsistere creaturȩ: nos qui legimus denegamus: Sed flatilẽ
nium creatorem: Sed quid alienis in moror: Accipiant
documentum. Vides nichil posse ẽẽ quod sp̃c sc̃s negetur
operatus. nec de angelis. nec de archangelis. nec de thronis.
nec de dominationibus. posiẽ dubitarꝰ quod eius operatione
substant: quando quidem ipse sc̃dm carnem dñs cui angli
seruiebant. spũ in uirgine suꝑuemente generatus sit : sicut
& scđm matheum ad iose ph angelus dixit. iosepͥh fili dauid
noli timere accipere mariam coniugem tuam. quod enimexea
fructus est uentris scm quod scriptum est: Genedictatu inter
mulieres & benedictus fructus uentris tui. Opus sp̃c scĩ flo
radicis est Ille inquam flos: de quo bene est prophetatum

Expanded text:
quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis verquoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem nium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nihil posse esse quod Spiritus sanctus negetur operatus, nec de Angelis, nec de Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Virginem superveniente, genitus sit; sicut et secundum Matthaeum ad Joseph angelus dixit: Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam uxorem tuam; quod enim ex efructus est ventris, secundum quod scriptum est: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus flos radicis est: ille, inquam, flos, de quo bene est prophetatum:
Abbreviated transcription (Latin):
quis nrg& opus t̃ e spc̃ sc̃i quod creata est terra cͦuius op
est quod innouatur: Nam si negare cupiant quod ꝑ
sp̃m sit creata cum per spm̃ innouandam negare ñ
poiint. meliorem ergo operationem sp̃c sc̃ĩ quam patris
&e silii qui cupiunt stparare defendent. quod ab orr& auer
tere. Neq enim dubium est quod innouata terra melior quamore¬
uidebitur id quod factum est eius quod accessit eguisse p̾sidio.
Sed absit ut hoc quisquã ȩstimet. ut oꝑatio diuina uarietatẽ
creatoris quã manicheus inducit habere credatur: An uero si
conuexa subsistunt: Scriptũ est enim. Uerbo dñi cęli firmatis.
& sp̃u oris eius om̃is uirtꝰ eoꝵ. Aduerte quid dicat. omnẽ inquid
uirtutem celoꝵ ad sp̃m essẽ referendum. Qui enim superferebat᷑
antequam terra fier&. quomodo cum terra fiȩr& ferebatur:
Gentiles homines per umbram quandam nrõs secuti. quia ueri¬
tatem sp̃s haurire non poterant. quod cȩlum ac terras lunȩ

Expanded text:
quis neget opus esse Spiritus sancti quod creata est terra, cujus opus est quod novatur? Nam si negare cupiant quod per Spiritum sit creata; cum per Spiritum novandam negare non possint; meliorem ergo operationem Spiritus sancti, quam Patris et Filii, qui cupiunt separare, defendent: quod abhorret a vero; neque enim dubium est quod novata terra melior, quam crevidebitur id quod factum est, ejus quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manichaeus inducit, habere credatur. 35. An vero sinconvexa subsistunt? Scriptum est enim: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Adverte quid dicat: Omnem, inquit, virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. Qui enim superferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641
Abbreviated transcription (Latin):
reticos obiectare consueuissẽ. ideo uideri creatum spm̃ scm̃. quia
pleriq coꝵ ad argumentaꝰ dstruendȩ suȩ inpietatis ad sciscunt.
illud quod amos de fiatu uentoꝵ locutus est ut ipsẽ prophe¬
ticus sermo declarat. Sic enim habes Eece ego
firinans tonitrua. & creans spm̃. & nuntians in homine xp̃m
suum. fatiens lucem & nebulam. & ascendens suꝑ excelsa

Expanded text:
reticos objectare consuevisse ideo videri creatum Spiritum sanctum, quia plerique eorum ad argumentum astruendae suae impietatis adsciscunt illud, quod Amos de flatu ventorum locutus est, ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habes: Ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens lucem
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c̃ consilii adq uirtutis Ꝙ sicut filius magni consilii angelus.
consilium: non de rebus incestis alicuuus sed prȩcognitis &
statutis: Arbitrum autem diuini consilii spm̃ & iam
inde cognosce : Nam cum supͣ docuerimus arbitrum bap
sicut habes: pharisei autem consilium di spreuerunt. non
baptirati ab eo: liquido clar& quod sine spũ baptisma ẽ ẽ non possit
sine spũ quoq nonẽẽ consilium đi. Ꝙ&̾ ut sciamus plenius uirtutem
et̃ spm̃ scm̃. scire debemus ipsum essẽ promissum. quando dixit dñs
effundam de spũ med super omnẽ carnem: Ille enim qui promissus est
nobis. ipse est uirtus: sicut & iam in euuangelio idem dĩ filius decla¬
rauit dicens & ego mittam promissa patris mei in uos: Vos autẽ
sedete in ciuitate. quo adusq in pleamini uirtute ex alto: Eo usq
autem uirtutem ẽẽ sc̃i sp̃s euuange lista significat. ut & cum ui magna

Expanded text:
Spiritum consilii atque virtutis . Et sicut Filius magni consilii Angelus,  esse consilium. Consilium non de rebus incertis aliquibus, sed praecognitis et statutis. 21. Arbitrum autem divini consilii Spiritum, etiam inde cognosce. Nam cum supra docuerimus arbitrum baptsicut habes: Pharisaei autem consilium Dei spreverunt in se, non baptizati ab eo ; liquido claret, cum sine Spiritu baptisma esse non possit, sine Spiritu quoque non esse consilium Dei. 22. Et ut sciamus plenius virtutem esse Spiritum, scire debemus ipsum esse promissum, quando dixit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem . Ille ergo qui promissus est nobis, ipse est virtus; sicut etiam in Evangelio idem Dei Filius declaravit dicens: Et ego mitto promissa Patris mei in vos, vos autem sedete in civitate, quousque induamini virtute ex alto . 23. Eousque autem virt
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ filius Carnẽ qͥdẽ eiꝰuł potius hominẽ dicã nemoãbigebat. ꝙ nec ãbigi poterat. Sy illud qđ in homine
filiusm̃s dilectꝰ in qͦmͥ cõplacui. Et int̾ea fidespari auctoritate utriusq substantiȩ id ẽ dĩ & hominis cõm̃¬
dat᷑ in xp̃o. Hominisenĩ inse fidẽ dĩ filiusipse significabat. ꝑc̃ceptionẽ & partũ uirginis. ꝑinfanti̧ u¬
gitũ ꝑ cunase inuolum̃ta. ꝑ ipsamatris ubera ꝑ ipsamat̾nilactis alim̃ta ꝑinerem̃ta corporge gratis
ꝑ hoc ipsũ qđuenit ut baptizaret᷑. lides qͣmͦ interĩ usq adbaptismũ exp̃sit insebominis potestat̃ uet¬
tanto p̾scius hoc agens. ꝗͣto & difficilius credipoterat dm̃ hominẽ fieri. Et neforte adhuc coactũ putes & ñ sponte
filiũ dĩ filiũ qͦq factũ ẽẽ hominis. audiapł̃m dicentẽ de eo. qcũ informa di ẽe. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ se¬

Expanded text:
verus filius. Carnem quidem ejus, vel potius hominem dicam, nemo ambigebat, quia nec ambigi poterat: sed illud quod in homine filius meus dilectus, in quo bene complacui; et interea pari auctoritate fides utriusque substantiae, id est, Dei et hominis commendatur in Christo. Hominis enim in se fidem Dei filius ipse signabat per conceptionem et partum Virginis, per infantiae vagitum, per cunas et in volumenta, per ipsa matris ubera, per ipsa materni lactis alimenta, per incrementa corporeae aetatis, per hoc ipsum quod venit, ut baptizaretur. Vides quomodo interim usque ad baptismum expressit in se hominis veritatetanto pressius hoc agens, quanto et difficilius credi poterat, Deum in hominem fieri. Et ne forte ad hoc coactum putes, et non sponte filium Dei, filium quoque factum esse hominis, audi Apostolum dicentem de eo: Qui cum in forma Dei esset constitutus, non
Abbreviated transcription (Latin):
potes& filiũ dicere & creaturã. Filius enĩ exnatiuitate c̃ sistit. creatura enĩ ex factura. qͥd tͥ ẽtrariaꝓfiteris
Unũ elige ẽ ducib Dic aut filiũ uere filiũ. aut creaturã uere creaturã. Siita filiũ dicis ut uere filiũ dicas
frontiseiꝰ ĩpudentiã. Tudicis eũ ẽẽ creaturã. egodico eũ ẽẽ filiũ. Qͥs int̃ nosde ꝓfessionis ueritate pnuntiae
Puto qđ libent᷑ habeas ut ille uidice. aqͦ turenuentib nob factũ dicis xp̃mex nihilo Audiamꝰ gͦ qͥd dega¬
porrus uidebat᷑ & int̃ cȩteros homines ipse qͦq ut homo peccator ueniebat adbaptismũ: cũ peccata ppͥa
ñ haberae. Ne gͥ cũ sacram̃tũ baptismatis homine assũpto c̃sũmat ihc ñ uere filius dĩ crederet᷑. clamat¬
debeoa tebaptirari & tuuenis adme: Syne forte apud alitͦs ioħis testimoniũ tã magnũ uideret᷑ ut uinane
fidẽ carnis e humilitatis in xp̃o. & om̃a om̃ĩnoquȩ ꝑ carnẽ eiꝰ agebant̃. ipse qͦnemomaior ipseqͦ nenomielia¬

Expanded text:
potes et filium eum dicere et creaturam: filius enim ex nativitate consistit, creatura vero ex factura. Quid tibi contraria profiteris? unum elige de duobus: dic aut filium vere filium, aut creaturam vere creaturam. Si ita filium dicis, ut vere filium dicas, frontis ejus impudentiam. Tu dicis eum esse creaturam: ego dico eum esse filium: quis inter nos de professionis veritate pronuntiet? puto, quod libenter habeas, ut ille judicet, a quo tu, renuentibus nobis, factum dicis Christum ex nihilo. Audiamus ergo quid deporeus videbatur, et inter caeteros homines ipse quoque ut homo peccator veniebat ad baptismum, cum peccata propria non haberet. Ne ergo, cum sacramentum baptismatis in homine assumpto consummat te debeo baptizari, et tu venisti ad me ? Sed ne forte apud alios Joannis testimonium non tam magnum videretur, ut vinceret fidem carnis et humilitatis in Christo, et omnia om
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ẽẽ testat᷑ : Siñ creił̃ patricũ xp̃mfiliũ suũ ẽẽ testat᷑. iã maioris apud te auctoritatis ẽ xp̃c cui de
fide in se bominis cred̃. & minꝰ idoneus pat̾ ẽ cui de filii testatione ñ cređ. Et qͦmͦ patrẽ maiorẽ dm̃ uindicas
dicas : Magnꝰiste honor tuus ẽ quẽ patri defers. ut ei ñ credas de filiosuo ꝓfitenti. Qtn iterũ & alibi
sol. Peutiat iterũ diuinũ testimoniũ tuȩ frontis ĩpudentiã. Et ecce nubes inqͥt lucida obũbrauit
eos. & ecce uoxde nube dicens. Hic ẽ filius m̃s dilectꝰ in qͦbene cõplacui. ipsũ audite. Certe & moyses &e
helias parit̃ udebant᷑ cũ eoloquentes. qͦs utiq ad optione factos eẽ filiosdĩ negare ñ potes. Et qͦmͦ de
solo xp̃o uox diuina testat᷑ dicens hicẽ filius m̃s dilectꝰ inqͦbene cõplacui. ipsũ audite: Sieñ & xp̃c

Expanded text:
se testatur? si non credis patri, cum Christum filium suum esse testatur, jam majoris apud te auctoritatis est Christus, cui de fide in se hominis credis; et minus idoneus est pater, cui de filii testatione non credis. Et quomodo patrem majorem Deum vindicas, aedicas? Magnus iste honor tuus est quem patri defers, ut ei non credas de filio suo profitenti. Qui tamen iterum et alibi cida inobumbravit eos: et ecce vox de nube dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui: ipsum audite . Certe Moyses et Elias pariter videbantur cum eo loquentes, quos utique de adoptione factos esse filios Dei negare non potes: et quomodo de solo Christo vox divina testatur dicens; Hic est filius meus dile
Abbreviated transcription (Latin):
PIANUS AEUSTUS
upio ualde qnem recordor al. entem ut cum quo & mente sum.
cum eo etiã corpore sun presenta fiefina igit᷑ ad me reigiose dĩ
sacerdos. ut doceas doctrinã uer̃a cres.tẽ.nm. quo contentioni studeã
aut uelim magis Am ueriͥns quã mente complecti. sed ut magis aꝑto
pectori reuelaris ciitatis madit. Docebit enĩ me ille quẽ non egi
quem sateor am̃ ac nm e̾e meũ. non ei obiciens quã in me uideo
creatura. quia xp̃o inhil mȩ addere posse consitror. uelle tamen
ut ȩuiam patrimeco uiendẽ filiũ prȩdcando. Non ego in dõ uerebor
muiaiã noa me talẽ laudacorẽ putab & quidiumitatẽ uerbis
augr m. Egi infirmus e sragilis quiatepasã prȩdico. non quan
atq rginners am ee conuance. Dinnitas te seruet ꝑmultos

Expanded text:
IANUS AUGUSTUS. 1. Cupio valde ut quem recordor absentem, et cum quo mente sum, cum eo etiam corpore sim praesenti. Festina igitur ad me, religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut magis aperto pectori revelatio divinitatis insidat. 2. Docebit enim me ille, quem non nego, quem fateor Deum ac Dominum esse meum, non ei objiciens, quam in me video, creaturam, qui Christo nihil me addere posse confiteor; velle tamen ut etiam Patri me commendem, Filium praedicando Non ego in Deo verebor invidiam: non me talem laudatorem putabo, qui divinitatem verbis augeam. Ego infirmus et fragilis, quantum possum, praedico: non quantatque argumentis Deum esse convincas. Divinitas te servet per multos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dictare ube aliũ quȩ plena fidei plena pietatis sit. tͥ integrũ ẽ em̃dare mͥ.
ñ ẽ integrũ dissimulare antio chenis tuã donasti iniuriã. mnimicitui filias re¬
uocasti nutriendas apud ad finẽ dedistimatri hostis tuis misisti de ȩrario tuo
fũptos hȩx tanta pietas tanta erga đm fides. hoc facto offuscabit᷑. Tuigit᷑ qͥ
armatis peꝑcisti hostib & seruasti mimicos tuos. nequęso tanto studio putes
uindicandũ in xp̃ianos. Nunc te imꝑator rogo ut ñ asꝑnant̃ acciperis me.¬
& ꝓte& ꝓme tim̃tẽ scĩ enĩ uox ẽ. ut qͥd factꝰ sũ uidere contritionẽ populi mei
ut offensã incurrã đi. Ego certe qđ honorificentius fieri potuit feci. ut me
magis audires in regia ne si necesse efs& audires inȩxcła¬

Expanded text:
est: dictari jube aliam, quae plena fidei, plena pietatis sit. Tibi integrum est emendare, mihi est: dictari jube aliam, quae plena fidei, plena pietatis sit. Tibi integrum est emendare, mihi non est integrum dissimulare. 32. Antiochenis tuam donasti injuriam, inimici tui filias revocasti, nutriendas apud affinem dedisti, matri hostis tui misisti de aerario tuo sumptus. Haec tanta pietas, tanta erga Deum fides hoc facto obfuscabitur. Tu igitur qui armatis pepercisti hostibus, et servasti inimicos tuos; ne, quaeso, tanto studio putes vindicandum in christianos. 33. Nunc te, Imperator, rogo, ut non aspernanter acceperis me pro me timentem; sancti enim vox est: Ut quid factus sum videre contritionem populi mei , ut offensam incurram Dei? Ego certe quod honorificentius fieri potuit, feci; ut me magis audires in regia, ne, si necesse esset, audires in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nunc quia ꝑtriginta & innumero si annos prȩsbiterii quidã gradu functi uel mi¬
nistri ȩxcłȩ retrahunt᷑ amunere sacro & curiȩ depiitant᷑. grauit̃ gemunt᷑. Nã si qͥ
uob militant certo militiȩ tẽporis & uenturo. quantomagis &iã eos confiderare
debetis qͥdomilitant : quomodo inquã hoc excus abo apud epõs qͥquęrunt᷑ de
clericis & inpressione graui uastari scribunt᷑ eccłas. hoc tam̃ innotitiã clem̃tiȩ
tuȩ ꝑuenire uolui. De hoc ut plac& arbitrio tuo consulere & tẽperare digna¬
beris. illud aut̃ qđ me angit & uire angit exclude atq Eice ipse facis quicquid
sã tuã alieno cõmittas udicio integra adhuc tͥ sunt om̃a. in hoc me ego do nr̃o
ꝓte obligo nec uerearis sacram̃tũ. Nũqͥdđo displicere poterit qđ ꝓeoꝰ em̃dat᷑
honorificentia: nihil mutaueris. certe in illa epła siue missa siue ñ dũmissa

Expanded text:
qui nunc quia per triginta et innumeros annos presbyteri quidam 955 gradu functi, vel miqui nunc quia per triginta et innumeros annos presbyteri quidam 955 gradu functi, vel ministri Ecclesiae retrahuntur a munere sacro, et curiae deputantur, graviter gemunt? Nam si qui vobis militant, certo militiae tempore servantur; quanto magis etiam eos considerare debetis, qui Deo militant! Quomodo, inquam, hoc excusabo apud episcopos, qui queruntur de clericis, et impressione gravi vastari scribunt ecclesias? 30. Hoc tamen in notitiam clementiae tuae pervenire volui; de hoc, ut placet, arbitrio tuo consulere et temperare dignaberis: illud autem quod me angit, et jure angit, exclude atque ejice. Ipse facis, quidquid sam tuam alieno committas judicio. Integra adhuc tibi sunt omnia. In hoc me ego Deo nostro pro te obligo, nec verearis sacramentum. Numquid Deo displicere poterit quod pro ejus emendatur honorificentia? Nihil mutaveris certe in illa epistola, sive missa, sive nondum missa
Abbreviated transcription (Latin):
uindicauit. graue ẽ. fidẽ tuã ꝓiudȩis ꝑiclitari gedeon cũ occidiss& sacratũ ui¬
tulũ. dixerunt gentiles . Du ipsi iniuriã suã uindicent. Quis hab& synagogã :¬
Uindicar& xp̃c. quẽ occiderunt. quẽ negauerunt: Ands pat̾ umdicabit eos qͥ
quomodo uindicat cũ eos excludi uisserit. nec conueniendi usurpare copiam
fide agi debeat . siderausis pecuniariis comites tuos consolis quantomagis in
causa religionis sac̃dotes đni ȩquũ ẽ consulas. consider& elem̃tia tua quan¬
tos insidiatores habeat ȩccła. quantos exploratores leuẽ rimã sic offenderĩ.
figent aculȩũ. scđm homines loquor. cęterũ plus om̃ib ds timet᷑ qui & iã imꝑato.¬
rib uirȩ p̃fert᷑. si amico suo aliqui siparenti aut ꝓpinquo deferendũ do & eũ p̃fe
debo postea si conꝑtũ fuerit data hinc auctoritate aliquos xp̃ianoꝵ aut gladio aut
fustib aut plũbis necatos. quomodo hoc purgabo factũ. quomodo excus abo apud epõs

Expanded text:
is periclitari. Gedeon cum occidisset sacratum vitulum , dixerunt gentiles: Dii ipsi injuriam suam vindicent. Quis habet Synagogam vindicare? Christus quem occiderunt, quem negaverunt? An Deus Pater vindicabit eos, ququomodo vindicat, cum eos excludi jusserit, nec conveniendi usurpare copiam fide agi debeat. Si de causis pecuniariis comites tuos consulis, quanto magis in causa religionis sacerdotes Domini aequum est consulas! 28. Consideret clementia tua quantos insidiatores habeat Ecclesia, quantos exploratores: levem rimam si offenderint, figent aculeum. Secundum homines loquor: caeterum plus hominibus Deus timetur, qui etiam imperatoribus jure praefertur. Si amico aliquis, si parenti aut propinquo deferendum existimat, recdebo postea, si compertum fuerit, data hinc auctoritate, aliquos christianorum aut gladio, aut fustibus, aut plumbeis necatos? Quomodo hoc purgabo factum? Quomodo excusabo apud episcopos,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur iterũ tẽtat᷑ ut apud xp̃i famulũ hocẽ depercatore fidei. dedamo xp̃i
synagoga excludat aeccłam : Hȩc ego imꝑator amore & studiotui in hunc
sermont̃ contuli . Debeo enĩ beneficiis tius qͥb: me petente liberasti plurimos de exiliis.
decarcerib deultime necis pęnis ut male debeã ꝓsalute tua & iã offensionẽ tui
animi ñ timere. nemo maiore fiducia utit᷑ qͥuã qͥ ex affectu diligit. Nemocerte
deb& ledere qͥ sibi consulit ne tot annoꝵ concȩptũ cuiꝰcũq sacerdoti ingrãm imo
mom̃to amittã & tam̃ ñ dãpnũ grãe dep̃cor sed salutis periculũ. quã quantũ c̾. imꝑa

Expanded text:
cur iterum tentatur, ut apud Christi famulum, hoc est, de pectore fidei, de domo Christi cur iterum tentatur, ut apud Christi famulum, hoc est, de pectore fidei, de domo Christi Synagoga excludat Ecclesiam? 25. Haec ego, Imperator, amore et studio tui in hunc sermonem contuli. Debeo enim beneficiis tuis, quibus me petente, liberasti plurimos de exsiliis, de carceribus, de ultimae necis poenis; 954 ut malle debeam pro salute tua etiam offensionem tui animi non timere nemo majore fiducia utitur, quam qui ex affectu diligit: nemo certe debet laedere, qui sibi consulit ne tot annorum conceptam cujuscumque sacerdotis gratiam uno momento amittam. Et tamen non damnum gratiae deprecor, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ quẽ mox xp̃c ꝓbauit qͥ ꝓpeccatorib mortuus ẽ. si de sermone hoc dictũẽ.
qͥd deultione dicet᷑:: Iue igit᷑ statĩ afrancis asaxonũ gente insicilia sisuat¬
petauione ubiq Deniq terrarũ uictꝰ ẽ. qͥ pio cõmune cũ ꝑfido abolenda cum
impio sunt & iã impietatis exẽpla qđ illi nocuit equo uietꝰ offendit. hoc ñ
sequi deb& sed dãnare qͥuirit. Itaq illa tͥ ñ quasi ingratoretensui. sequasi
ure conlata numeraui. ut his ad monitꝰ cui plus conlatũ ẽ. plus diligas.
eniq hoc respondenti symoni dixit đns iħc. recte uidicasti. statĩq re¬
uersus ad mulierẽ quȩ pedes eiꝰ unguento unxit. typũ ȩcdȩ gerens. ait
sẏmoni. Propt̃ qđ dico tͥ remissa sunt peccata eiꝰ multa. qm̃ dilexit multũ.
ui aut̃ minꝰ dimittit᷑. miꝰ diligit. Hȩc ẽ mulier quȩ indomũ pharisei intra
uit & iecit uidȩũ. xpm̃ ant̃ ad quisiuit: Aeccła enĩ synagogã exclusit.

Expanded text:
us probavit, qui pro peccatoribus mortuus est . Si de sermone hoc dictum est, quid de ultione dicetur? Ille igitur statim a Francis, a Saxonum gente, in Sicilia, SisciaePetavione: ubique denique terrarum victus est. Quid pio commune cum perfido? Abolenda cum impio sunt etiam impietatis exempla. Quod illi nocuit, quo victus offendit; hoc non sequi debet, sed damnare, qui vicit. 24. Itaque illa tibi non quasi ingrato recensui, sed quasi ure collata numeravi; ut his admonitus, cui plus collatum est, plus diligas. Denique hoc respondenti Simoni dixit Dominus Jesus: Recte judicasti . Statimque conversus ad mulierem quae pedes ejus unguento unxit, typum Ecclesiae gerens, ait Simoni: Propter quod dico tibi: remissa sunt peccata ejus multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittum, Christum autem acquisivit. Ecclesia enim Synagogam exclusit:
Abbreviated transcription (Latin):
metuens nequis tͥ perir& ipse se clauder&. ego comitẽ eiꝰ atq exercitũ exaltera
parte naturȩ quos ante disꝑserã ne adbelli societatẽ corrent ad suplem̃tũ tͥ uic¬
toriȩ congregaui ego exercitũ tuũ exmultis indomitis conuenã nationib quasi
unius gentis fidẽ & tranquillitatẽ & concordiã seruare p̃cepi. Ego cũ ꝑiculũ fumũ
eẽt nealpes infida barbarorũ penetrarent consilia. intra ipsũ alpiũ uallũ uictoriã
tͥ contuliut sine dãno uinceres . Egogͦ te triũphare feci de mimico tuo. & tude
plebe mea das meis inimicis triũphũ: Honne ꝓpt̃ea maximꝰ destitutꝰ ẽ. quia
ante ipsos expeditionis dies. cũ audiss& romȩ synagogã incensã edictum
romã miserat quasi uindia disciplinȩ publicȩ. unde populus xp̃ianꝰ ait . nihil

Expanded text:
metuens, ne quis tibi periret, ipse se clauderet. Ego comitem ejus atque exercitum ex 953 altera metuens, ne quis tibi periret, ipse se clauderet. Ego comitem ejus atque exercitum ex 953 altera parte naturae, quos ante disperseram, ne ad belli societatem coirent, ad supplementum tibi victoriae congregavi. Ego exercitum tuum ex multis indomitis convenam nationibus, quasi unius gentis fidem et tranquillitatem et concordiam servare praecepi. Ego cum periculum summum esset ne Alpes infida barbarorum penetrarent consilia, intra ipsum Alpium vallum victoriam tibi contuli, ut sine damno vinceres. Ego ergo te triumphare feci de inimico tuo, et tu de plebe mea das meis inimicis triumphum. 23. Nonne propterea Maximus destitutus est, qui ante ipsos expeditionis dies, cum audisset Romae synagogam incensam, edictum Romam miserat, quasi vindex disciplinae publicae? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
incenso moueris uilissimo qđ enĩ intã ignobili castra e̾e potuit. Nonre¬
cordaris imꝑator quantoꝵ romȩ domꝰ p̃fectoꝵ incensȩ sint. & ne mo
umdicauit immo siquis imꝑatoꝵ uoluit factũ seuerius rep̃hendere eiꝰ¬
ꝓphetã mandauerat: ego te defratrib tuis minorẽ elegi. & depriuato imꝑatorẽ
feci. ego defructu seminis tui in sedẽ imperialia locaui. ego tͥ subiecinationes
barbaras. ego tͥ pacẽ dedi. ego tͥ mimicũ tuũ inpotestatẽ tuã captiuũ deduxi.
frum̃tũ ñ habebas ad exercitꝰ alimoniã ipsoꝵ hostiũ manu patefeci tͥ portas. ape¬
rui horrea. dederunt tͥ hostes tui cõmeatos suos. quos sibi parauerant. Ego ꝑtur¬
baui hostis tui confiliũ ut se ipse nud ar&. ego ipsũ usurpatorẽ imperii. ita uinxi
acmentẽ eiꝰ ligaui ut cũ haber& adhuc fugiendi copiã tam̃ cũ om̃ib suis tãqũã

Expanded text:
incenso moveris vilissimo quid enim in tam ignobili castro esse potuit, non reincenso moveris vilissimo quid enim in tam ignobili castro esse potuit, non recordaris, imperator, quantorum Romae domus praefectorum incensae sint, et nemo vindicavit? Immo si quis imperatorum voluit factum severius reprehendere, ephetam mandaverit ? Ego te de fratribus tuis minorem elegi, et de privato imperatorem feci. Ego de fructu seminis tui in sede imperiali locavi. Ego tibi subjeci nationes barbaras, ego tibi pacem dedi, ego tibi inimicum tuum in potestatem tuam captivum deduxi. Frumentum non habebas ad exercitus alimoniam, ipsorum hostium manu patefeci tibi portas, aperui horrea: dederunt tibi hostes tui commeatus suos, quos sibi paraverant. Ego perturbavi hostis tui consilia, ut se ipse nudaret. Ego ipsum usurpatorem imperii ita vinxi, ac mentem ejus ligavi, ut cum haberet adhuc fugiendi copiam, tamen cum omnibus suis tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
constituamꝰ qͥd si alii timidiores dũ mortẽ reformidant offerant de suis facul¬
tatib reparet᷑ synagoga aut comes ubi hoc cõpererit primo constitutum
ipse decrastinoꝵ censũ exȩdificari iubeat. habebis imperator comitẽ p̃uari¬
catorẽ & huic uexilla comites uictricia huic labarũ hoc ẽ. xp̃i sacratũ nomi¬
ne qͥ fynagogã instaur& quȩ xpm nesciat iube labarũ synagogȩ inferriui
& patrimoniũ qđ fauore axp̃i ad quȩ sitũ ẽ xp̃ianis. hoc trans feret᷑ ad donaria
ꝑfidoꝵ legib tẽpla idolis antiquitꝰ condita demanubiis cimbroꝵ. Despolus
reliquoꝵ hostiũ. hunc titulũ udȩ in fronte synagogȩ suȩ scribent tẽplũ
u&. Qͥd igit᷑ ẽ. amplius disciplinȩ species ancausa religionis cedat: opor¬
tet censura deuotioni ñ audisti imꝑator qͥa cũ ussiss& uilianꝰ reparari tẽplũ
hierusolẏmis diumo qͥ faciebant repurgiũ igne flararunt. Noncaues

Expanded text:
constituamus. Quid si alii timidiores, dum mortem reformidant, offerant ut de suis facultatibus reparetur synagoga; aut comes ubi hoc compererit primo constitutum, ipse de christianorum censu exaedificari jubeat? Habebis, imperator, comitem praevaricatorem, et huic vexilla committes victricia, huic labarum, hoc est, Christi sacratum nomine, qui synagogam instauret, quae Christum nesciat? Jube labarum synagogae inferet patrimonium, quod favore Christi acquisitum est christianis, hoc transferetur ad donaria perfidorum? Legimus templa idolis antiquitus condita de manubiis Cimbrorum, de spoliis reliquorum hostium. Hunc titulum Judaei in fronte synagogae suae scribent: Templumvet. Quid igitur est amplius? disciplinae species, an causa religionis? Cedat oportet censura devotioni. 12. Non audisti, imperator, quia cum jussisset Julianus reparari templum Hierosolymis, divino, qui faciebant repurgium, igne flagrarunt? Non caves
Abbreviated transcription (Latin):
dientiã iusti constituent᷑ multi. Siergo illi obȩdientes accipiant obedie ntȩ ma¬
gisterĩ. cuinos inheremꝰ dicentes. his qui nobis deimperatore inindia faciunt Sol¬
umꝰ quȩ sunt cȩsaris cęsari. & quȩ sunt dĩdõ. Tributũ cȩsariẽ nonnrgatur. Sedesia¬
diẽ: cȩsari utiq ñ deb& ad dici quia ius cȩsaris ẽ non potest dĩ templũ quod cũ ho¬
norificentia imperatoris dictũ nemo potest negare. Quidenĩ honorificentius
quãut imperator ecclesiȩ filius e̾ẽ dicitur: Quodcũ dicitur sint peccato dicit᷑ e
gra : dicit᷑. imperator enĩ intra ȩcdesiã. ñ supra eoclesã est. Bonꝰ enĩ imperator quȩrit
auxiliũ. ȩccłe ñ refutat. Nex ut humilit̃ dicimꝰ ita constant᷑ exponimꝰ. Sed incendia
aliquid gladiũ deportationẽ minantur. didicimꝰ xp̃i seruuli ñ tunere ñ tim̃tib:

Expanded text:
dientiam justi constituentur multi . Si ergo ille obediens, accipiant obedientiae madientiam justi constituentur multi . Si ergo ille obediens, accipiant obedientiae magisterium, cui nos inhaeremus, dicentes iis qui nobis de imperatore invidiam faciunt: Solvimus quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Tributum Caesaris  Caesari utique non debet addici; quia jus Caesaris esse non potest Dei templum. 36. Quod cum honorificentia imperatoris dictum nemo potest negare. Quid enim honorificentius, quam ut imperator Ecclesiae filius esse dicatur? Quod cum dicitur, sine peccato dicitur, cum gratia dicitur. Imperator Enim intraauxilium Ecclesiae, non refutat. Haec ut humiliter dicimus, ita constanter exponimus. Sed incendia aliqui, gladium, deportationem minantur. Didicimus Christi servuli non timere. Non timentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sitamen aliquos elegit quosuellẽ ad eẽ in co&uomiũ. nonut de xp̃o udicent.¬
emperimen ad scribant. quia aurũ pauperib erogat᷑: Quõsi obitiunt: quod destnsionẽ abhns
stquiram nionegeo : sed etiã ambio. Habeo defentsionẽ. sedinorationib pauperũ gci
illi & cladi debiles & senes robustis bellatorib sortiores iunt. Demq munera pauperũ
dñi obuigant: quia scriptũ ẽ. Quilargitur pauperi: dõ fenerat. Prȩsidia bellatorũ di
pbait nechoc abnuo. Grande carmenistud ẽ quonihil potentuis. Quid enĩ potentius
quã confesio trinitatis quȩ cotidie totius populi ore celebratur. Certa liae iom̃s
quã ut xp̃i sequamur exemplũ quispetiȩ inuentꝰ ut homo: humaliauit semoeni¬
ipsũ sact᷑ obedieis usq admortẽ. Deniq om̃s ꝑobȩdientiã liberauit. Sicut eñ¬
ꝑinobedientiã unius hominis peccatores contitati sunt plurimi. & ꝑ uniis obe¬

Expanded text:
si tamen aliquos elegit: quos vellem adesse in coetu omnium, non ut de Christo judicentsi tamen aliquos elegit: quos vellem adesse in coetu omnium, non ut de Christo judicenter crimen ascribant, quia aurum pauperibus erogatur! Quod si objiciunt quod defensionem ab iis requiram, non nego, sed etiam ambio. Habeo defensionem, sed in orationibus pauperum. Caeci illi et claudi, debiles et senes robustis bellatoribus fortiores sunt. Denique munera pauperum Deum obligant; quia scriptum est: Qui largitur pauperi, Deo fenerat . Praesidia bellatorum divpopulum ferunt. Plane nec hoc abnuo. Grande carmen istud est, quo nihil potentius. Quid enim potentius quam confessio Trinitatis, quae quotidie totius populi ore celebratur? Certatim omnes stquam ut Christi sequamur exemplum, qui specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem ? Deniqdientiam unius hominis peccatores constituti sunt plurimi, ita et per unius obe
Abbreviated transcription (Latin):
factus dicitur xp̃s. Sed exmuliere hocẽ scđm partũ. Uirginis factus ẽ ꝗ scđ̃m
tiliunã generationẽ ex partre natus est. & legerunt & hodie quia xp̃s nosre
in demit dema bedicto legis. factus ꝓnobis maledictum. Nũquid maledictũ
ps se rundutatẽ est : Sed quare maledictũ dicitur apostolus te doc& dicens
iqui ascriptũ ẽ M aledictus om̃is quipendit in ligno. ⁊ Noc est qui maarne
uisua nr̃am carnem. in suo corpore norãm. Infirmitates & nostra maledicta
suscepit ut crucfiger&. Non enĩ ille maledictus. sed inte maledictus. Deniques
habes alibi. Qui peccatũ non cognouit. sed ꝓnobis peccatũ factus est: quia
nostra peccata suscepit ut sacramento suȩ passionis aboleret. Hȩc egosis corã
& gentiles quosdã quattuor: ut quinque ferme homines elegit cognitores sibi

Expanded text:
factus dicitur Christus, sed ex muliere, hoc est, secundum partum Virginis factus est, qui secundum factus dicitur Christus, sed ex muliere, hoc est, secundum partum Virginis factus est, qui secundum divinam generationem ex Patre natus est? Legerunt et hodie, quia Christus nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum . Numquid maledictum Christus secundum divinitatem est? Sed quare maledictum dicatur, Apostolus te docet, dicens quia scriptum est: Maledictus omnis, qui pendet in ligno , hoc est, qui in carne sua nostram carnem, in suo corpore nostras infirmitates et nostra maledicta suscepit, ut crucifigeret; non enim ille maledictus, sed in te maledictus. Denique habes alibi: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est; quia nostra peccata suscepit, ut sacramento suae passionis aboleret . 26. Haec ego, fraet gentiles quosdam quatuor aut quinque ferme homines elegit cognitores sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. plenus cruoris. Qui quos non puerit sermone decipere eos gladio putat
ẽẽ feriendos. Scruentas leges ore dictans manus scribens & putans quod lex fidem
possit hominib imperare. Non audiuit & hi quod hodie dictũ est. Qm̃ non iustificat᷑
homo exoperibus legisait. Per legem legi mortiuis sum: ut dõ uiuam. Id est ꝑ legẽ
moriamur huic legi quȩ sancit decreta ꝑfidie. Nonlex ȩcclesiam congregauit.
sed fides xpi. Lex enĩ nonẽ exfide. Iustus aut̃ ex fide uiuit. Iustũ ergo sides non
ꝑscribit ipse se testatur iniustũ quia iustus exfide inuit. Hanc ergo legẽ quis¬
quis sequatur quafirmatur ariminese conciliũ inquacreatura dictus ẽ xp̃s.
Sed aiunt. Misit ds̃ filiũ suũ factũ exmuliere. factũ sublege. Ergo factum
legunt. hocẽ creatũ. Nonne hoc ipsum considerant. Quod proposuerunt quia

Expanded text:
sanguinis, plenus cruoris? Qui quos non potuerit sermone decipere, eos gladio putat sanguinis, plenus cruoris? Qui quos non potuerit sermone decipere, eos gladio putat esse feriendos, cruentas leges ore dictans, manu scribens, et putans quod lex fidem possit hominibus imperare. Non audivit et id quod hodie dictum est: Quoniam non justificatur homo ex operibus Legis; , aut: Per Legem Legi mortuus sum, ut Deo vivam , id est, per legem moriamur huic legi, quae sancit decreta perfidiae. Non lex Ecclesiam congregavit, sed fides Christi. Lex enim non est ex fide: Justus autem ex fide vivit . Justum ergo fides, non diat, et legis jura praescribit, ipse se testatur injustum, quia Justus ex fide vivit. 25. Hanc ergo legem quisquam sequatur, qua firmatur Ariminense concilium, in quo creatura dictus est Christus? Sed aiunt: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Ergo, factum, legunt, hoc est, creatum. Nonne hoc ipsum considerant, quod proposuerunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bebit &x tertium. Quomodo enĩ paciour utmaneat ei uocabulũ ad tantis ce¬
leris indiciuĩ minora fecit inscytia. &ita erubuit. ut mutara uocabulũ sce¬
leratiora. Hic ausus ẽ & uola quicũque ꝑrexerit nomine suo. proditoꝵ po
cludebat: Dñs ihs̃ de templosuo. auxentius nullos reliquit decemplosuo.
ihs̃ flagello eici& aitentius gladio. Ihs̃ flagello mercurinꝰ securi. Piuis dñs flagello ex¬
turbat. Sacrilegus nequãꝙꝑ sequitur p̾os ferro. De quo benedixisti. hodie leges suas
secũ ferat. Ferat & iam sinolit fero conscientiã suam. & sinũ fert carthulã feroe san¬
gunẽ. inscriptã animã suam. & si atramento inscriptã epistolã non fer&. Scripta ẽ
uida culpatua grasio ferreo. & ungut ad amantino & scriptã peccatore tuo. Hocẽ.:
ibi scriptaundẽ ꝓcessit. H is mihi & iam audit mentionẽ facere tractandi plenus

Expanded text:
bebit et tertium. Quomodo enim patietur ut maneat ei vocabulum ad tanti scebebit et tertium. Quomodo enim patietur ut maneat ei vocabulum ad tanti sceleris indicium: Minora fecit in Scythia; et ita erubuit, ut mutaret vocabulum: sceleratiora hic ausus est; et volet, quocumque perrexerit, nomine suo prodi? Tantorcludebat Dominus Jesus de templo suo, Auxentius nullum reliquit. De templo suo Jesus flagello ejicit, Auxentius gladio: Jesus flagello, Mercurinus securi. Pius Dominus flagello 870 exturbat sacrilegos; nequam persequitur pios ferro. De quo bene dixistis hodie: Leges suas secum ferat. Feret, etiamsi nolit: feret conscientiam suam, etsi non fert chartulam: feret sanguine inscriptam animam suam, etsi atramento inscriptam epistolam non feret. Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino, et scripta in pectore tuo , hoc est, ibi scripta, unde processit. 24. Is mihi etiam audet mentionem facere tractandi, plenus
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbauert᷑. ȩdificantes hic factus est incaput anguli. His igitur laudationibis
inuitatus tẽplũ suũ xp̃s ingredit᷑. & flagellum prendit & eiecit detemplo num
templo ẽe eos quiuendant cathedras. Quid sunt cathedre. nisi honores. & Quid
sunt colũbȩ nisi simplicẽs mentis uelamine fidẽ candidã & purã sequentes. Ergo
ditur : unũ potentũ ẽ & duo nomina. & enĩ ne cognosceretur quis ess& mutauit
sibi uocabulũ: ut qui a hic fuerat auxentius ep̃s. arrianus ad decipiendã plebẽ.
Quam ille tenuerat. seuo car& auxentiũ. Mutauit ergo uocabulũ. sed ꝑfidiã
non mutauit. Exuit lupũ. & induit lupũ. Nihil prodest quod mutauit nom̃.
Quid siagnoscitur alius in seytiȩ partibus. dicebatur alius hic uocatur nominra
proregionibus. Hab& haboc ergoiam duo nomina. & si hinc alio prexerit. ha¬

Expanded text:
reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . 21. His igitur laudationibus reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . 21. His igitur laudationibus invitatus templum suum Christus ingreditur, et flagellum prehendit, et ejicit de templo numtemplo esse eos, qui vendant cathedras. Quid sunt cathedrae, nisi honores? Quid sunt columbae, nisi simplices mentes, vel animae fidem candidam et puram sequentes? Ego ditur. Unum portentum est, duo nomina. Etenim ne cognosceretur quis esset, mutavit sibi vocabulum; ut quia hic fuerat Auxentius episcopus Arianus, ad decipiendam plebem, quam ille tenuerat, se vocaret Auxentium. Mutavit ergo vocabulum, sed perfidiam non mutavit: exuit lupum, sed induit lupum. Nihil prodest quod mutavit nomen: quid sit agnoscitur. Alius in Scythiae partibus dicebatur, alius hic vocatur: nomina pro regionibus habet. Habet ergo jam duo nomina; et si hinc alio perrexerit, ha
Abbreviated transcription (Latin):
Que p̃sentib bene aptatur temporibus. Semꝑ ergo xp̃ĩ laudes. uerbera ꝑfidorũ
sunt. Onunccũ laudatur xp̃s. dicunt heretici quia seditio cõmouetur. Dicunt
herttici quia his mors parat᷑ur & uere mortẽ habent . in laudib: xpi. Quomodo
enĩ laudes eius ferre possunt. cuius infirmitatẽ p̃dicant : itaque & hodie cũ
laudatur xp̃s. arrianoꝵ amentia uerberatur. Gera seni pręsentiã xp̃i ferre ñ
poterant. istipeiores geraseni nec laudationẽ xpi sustinere possunt : uident
purros xp̃i głam concinẽntes. quia scriptũ ẽ. Exore infantiũ & lactantiũ
ꝑfecisti laudẽ. In ridentis tamȩ tatulã plenã sidei cũ dicunt. Ecce qđ cdamant.
hoc est fortiores clamabunt. Ci lamabunt & iuuenes . clamabunt & maturiores. clama¬
bunt & senes. isti laudes ad illum iam solidati lapidem. deqͦ scriptũ est. Lapidem quem

Expanded text:
quae praesentibus bene aptatur temporibus. Semper ergo Christi laudes verbera perfidorum quae praesentibus bene aptatur temporibus. Semper ergo Christi laudes verbera perfidorum sunt. Et nunc cum laudatur Christus, dicunt haeretici quia seditio commovetur: dicunt haeretici quia his mors parabatur; et vere mortem habent in laudibus Christi. Quomodo enim laudes ejus ferre possunt, cujus infirmitatem praedicant? Itaque et hodie cum laudatur Christus, Arianorum amentia verberatur. 20. Geraseni praesentiam Christi ferre non poterant , isti pejores Gerasenis nec laudationem Christi sustinere possunt. Vident pueros Christi gloriam concinentes; quia scriptum est: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Irrident istam aetatulam fidei plenam, cum dicunt: Ecce quid clamant? hoc est, fortiores clamabunt, clamabunt et juvenes, clamabunt et maturiores, clamabunt et senes: isti lapides ad illum jam solidati lapidem, de quo scriptum est: Lapidem quem
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq exempla nobis legis profe̾rã. Cliseus querebatur a rege syriȩ. missus erat
exercitus qui eũ caper&. circũ uallatus erat undiq Cȩpit tiere eius seruulus.
quia seruulus erat hocẽ non erat libere mentis & libere potestatis: petiuit
aperiri eius oculos. sc̃s ꝓpheta ait. Respice & uide quanto plures sint ꝓnobis.
quam contranos. & respexit. & uidit angłoꝵ milia : Aduertitis igitur quod
seruulus. xpi hu magis custodiant qui non uidentur quã qui uidentur. sed
& illi sicustodiunt uris custodiunt orationib aduocati. Legistis nẽpe eos
ipsos quieliseũ querebant ingressos e̾ẽ samariam. id eũ ipsũ qut̃ capere
gestiebant cui non solũ nonpotuert̃ nocere. sed ipsius ad uersus quẽ uenerant
uendentes in templodĩ. Lectionẽpe ista nulla nrã dispositione recitata. sed ca suc̃

Expanded text:
d esse expedit. 11. Denique exempla vobis Legis proferam. Elisaeus quaerebatur a rege Syriae, missus erat d esse expedit. 11. Denique exempla vobis Legis proferam. Elisaeus quaerebatur a rege Syriae, missus erat exercitus qui eum caperet, circumvallatus erat undique: coepit timere ejus servulus; quia servulus erat, hoc est, non erat liberae mentis et liberae potestatis. Petivit aperiri ejus oculos sanctus propheta, et ait: Respice, et vide quanto plures sint pro nobis, quam contra nos. Et respexit, et vidit angelorum millia . Advertistis igitur quod servulos Christi ii magis custodiant, qui non videntur, quam qui videntur. Sed et illi si custodiunt, vestris custodiunt orationibus advocati: legistis nempe eos ipsos, qui Elisaeum quaerebant, ingressos esse Samariam ad eum ipsum, quem capere gestiebant: cui non solum non potuerunt nocere; sed ipsius adversus quem venerantendentes in templo Dei. Lectio nempe ista nulla 869 nostra dispositione recitata est, sed casu:
Abbreviated transcription (Latin):
quodsi adhuc nr̃a differt certamine. ꝗd ueremini seruũ xp̃i. Noncusto¬
diat corporalis. sed dm̃ pindentia sepire consueuit: Turbati estis quiaas¬
tas repperistis geminas fores quas captus oculis quid ã dũ hospitiũ ꝓpruĩ repro
pate fecisse memoratur. In quo cognos¬
cite qđ mhil fusfragetur humar
custodia. ecce munꝰ qui uidendi munꝰ
amisit. soluit ura uniũsa nomin
& custodias lusit: Dñs aut̃ suȩ mise¬
ridiȩ custodiã non amisit. Nonno
ante biduũ ut menistis & iam illud
reꝑtũ ẽ quod a parte leua basilicȩ
ingressus quidã ꝑuius fuit. quẽ putabatis clausum ẽẽ adque munitũ sẽpsert
nempe armatibasilicã explorabant. hos adque illos additus cecitate ꝑfusisunt.
ut quod aꝑtũ erat uidere non possint. Itaq ꝑ plurimas noctes quod aꝑtũ fuerit
nonignoratis. De sinite ergo sollicitari ꝗa hoc erit quod xp̃s uba a c e expedit

Expanded text:
Quod si adhuc nostra differt certamina, quid veremini? Servum Christi non custoQuod si adhuc nostra differt certamina, quid veremini? Servum Christi non custodia corporalis, sed Domini providentia sepire consuevit. 10. Turbati estis quia apertas reperistis geminas fores, quas captus oculis quidam, dum hospitium proprium repetit, patefecisse memoratur. In quo cognoscite quod nihil suffragetur humana custodia. Ecce unus qui videndi munus amisit, solvit vestra universa munimina, et custodias lusit: Dominus autem suae misericordiae custodiam non amisit. Nonne ante biduum, ut meministis, etiam illud repertum est, quod a parte laeva basilicae ingressus quidam pervius fuit, quem putabatis clausum esse atque munitum? Sepserunt nempe armati basilicam, explorabant hos atque illos aditus: caecitate perfusi sunt, ut quod apertum erat videre non possent: itaque per plurimas noctes quod apertum fuerit, non ignoratis. Desinite ergo sollicitari; quia hoc erit, quod Christus jubet, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
esti. & ego uos reficram. Tollite iugũ meũ. sut a leue est. Quid sunquã
pullũ istũ ad se modo ussit ad duci. Missis apostolis illis qui iam exuti corpore in¬
cũ p̃hensibilem oculis nr̃is angłoꝵ soetiẽ gerunt. Nonne si ab aliquo resistatur
dicent dñs oprrã eius desiderat. siresistat uel uitȩ huiꝰ cupiditas. siresistat caro&
sanguis. si resistat conũsatio corporalis. qui aliquib forsitam gradi uidemur.
Sed quid nos hic diligit. multo amplius diligit. sisinat fieri hostiam xp̃i. Quia
dissoui & cũ xp̃o ẽẽ. multo melius & simanere in carne. magis necessariũ
propt̃ uos Nihil est ergo quod uereamini fr̃s dilectissimi. Scio enĩquu
quiꝰquid passus fuero ꝓxp̃o patiar& legi quod eos timere non debeam.
qui possunt carnẽ occidere. & audiui dicentẽ: Qui ꝑdiderit animã suã
propt̃ me : inueni& eam. Ergosiuult dnĩs certũ ẽ quod nullus obsistat.

Expanded text:
t ego vos reficiam: tollite jugum meum, quia leve est ; quid si inquam, pullum istum ad se modo jussit adduci, missis apostolis illis, qui jam exuti corpore incomprehensibilem oculis nostris Angelorum speciem gerunt? Nonne si ab aliquo resistatur, dicent: Dominus operam ejus desiderat? Si resistat vel vitae hujus cupiditas, si resistat caro et sanguis, si resistat conversatio corporalis; quia aliquibus forsitan grati videmur. Sed qui nos hic diligit, multo amplius diliget, si sinat fieri hostiam Christi; quia dissolvi, et cum Christo esse multo melius: etsi manere in carne magis necessarium propter vos . Nihil est ergo quod vereamini, fratres dilectissimi; scio enim quia quidquid passus fuero, pro Christo patiar. Et 866 legi quod eos timere non debeam, qui possunt carnem occidere. Et audivi dicentem: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . 9. Ergo si vult Dominus, certum est quod nullus obsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ecdesiam. id que petitu militũ facere sedicerent. Nespondit. Siuobis uisserit
ambrosius uinctũme traditis. quid post hanc uocẽ suꝑsit confidera quã uocẽ om̃s co¬
horruerunt. sed hab& aquib exasperetur. Denique &iam spetiale expressiont calligonꝰ
prȩpositus cubiculũ mandare mihi aususẽ : me ui uotu oontẽptas ualentinianũ caput tͥ
tollo. Respondi. Ds̃ ꝑmittat tibi: ut impleas quodminaris. Egoᷤnĩ patior qde piscopi
tũ facies quod spadones atque ł inam dñs auertat eos ab ȩclesia. in me omĩa sua tela
conuertant. meo sanguine sitim suam expleant.¬

Expanded text:
ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. Quam vocem omnes cohorruerunt, sed habet a quibus exasperetur. 28. Denique etiam speciali expressione Calligonus, praepositus cubiculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi: Deus permittat tibi, ut impleas quod minaris; ego enim patiar quod episcopi, tu facies quod spadones. Atque utinam Deus avertat eos ab Ecclesia, in me omnia sua tela convertant, meo sanguine sitim suam expleant