comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo p̃monuit : Sufficiat ergo hait deuitus nr̃is etpassionibemeilio¬
ras b noil o peris atlsun curam abono pastore deposcat. abeo scilic&
quiscđm scripturȩ sententiã scenter scit animas peccorũ suorũ.
omĩum suscepimus xp̃o : Ipsã uͦ uerbidĩ curã et doctrine rationẽ.
quomodo explicare ualeam. & ultimũ dicã qđ primũ est et mag¬
nũ qmꝰ quide hodie ut iuideo om̃s magistri sunt. etom̃s philoso¬
phant᷑  qu ego satis miror si om̃s hi quos uideo in aecła afatiendũ
sermonẽ in populo ꝓcedere . bene etrecte norunt dare conserius suis
ac ueritatẽ dogmatum
nr̃oꝵ consequent̃ etrationabiliter
explanare : quȩ cumq demundis uł demundo
philosophari
oportet : quȩ demateria quȩ de anima. quȩ de
mente quȩ de
intellectualib: naturis : siue bonis siue contrariis. et qđ ẽ maxi¬
mũ. et qđ constringit & continet. ac cõponit uniũsa deꝓuidentia:

Expanded text:
mo praemonuit. sufficiat ergo haec de uitiis nostris et passionibus memomo praemonuit. sufficiat ergo haec de uitiis nostris et passionibus memorasse et quid operis ad sui curam a bono pastore deposcant, ab eo scilicet, qui secundum scripturae sententiam scienter scit animas pecorum suorum omnium suscepimus Christo. 35. Ipsam uero uerbi dei curam et doctrinae rationem quo­ modo explicare ualeam — ut ultimum dicam quod primum est et magnum —, quoniam quidem hodie, ut uideo, omnes magistri sunt et omnes philosophantur? quod ego satis miror, si omnes hi, quos uideo in ecclesia ad faciendum sermonem in populo procedere, bene et recte norunt dare conseruis suis ac ueritatem dogmatum nostrorum consequenter et rationabiliter explanare, quaecumque de mundis uel mundo philosophari oportet, quae de materia, quae de anima, quae de mente, quae de intellectualibus naturis siue bonis siue contrariis et, quod est maximum et quod constringit et continet ac conponit uniuersa, de prouidentia
Abbreviated transcription (Latin):
ru & diuiti letis ac tristib: in cõmodis. et uegetis : principib: et subiectis
sapientib: et imperitis : timidis & audacib: iracundis et mitib: ꝓfitien¬
tib & declinantib Et ut adhuc interiora ꝑqurã : ñ eadẽ conueni¬
ent his qui in coniugiosunt : ethis qͥliberi staconiugali iugo: Ded et
int̃ ipsos rursũ differentia ẽ. eoꝵ qͥ indesertis uitã ducunt. &
eoꝵ qui cõmunẽ et cũ cȩteris mixtã habent conũsationẽ : Etrursũ
ñ eadẽ aptabunt᷑ his quirationabiles st̃ infide. et ꝑspicaces inscriptu¬
ris &his quisola siplicitate ꝓficiunt: Sed ethis qui exurbana con
naueritꝰ siue idmalitia siue eniam imperitia fatiat. ultimi perculi
intere lȩt̃ ua regia incedendũ est etneq his quȩ a dextris suite neq
ilis queꝰ asnistris sunt intendendum: sicut et ꝑuerbi alis. ante ser¬

Expanded text:
ri et diuiti, laetis ac tristibus, incommodis et uegetis, principibus et subiectis. ri et diuiti, laetis ac tristibus, incommodis et uegetis, principibus et subiectis. sapientibus et inperitis, timidis et audacibus, iracundis et mitibus, profi­ cientibus et declinantibus. 29. Et ut adhuc interiora perquiram, non eadem con­ uenient his qui in coniugiis sunt et his qui liberi sunt a coniugali iugo. sed et inter ipsos rursum differentia est, eo- mm qui in desertis uitam ducunt et eorum qui com­ munem et cum ceteris mixtam habent conuersationem. et rursum non eadem aptabuntur his qui rationabiles sunt in fide et perspicaces in scripturis et his qui sola simplicitate proficiunt, sed et his qui ex urbana connauerit, siue id malitia siue etiam inperitia faciat, ultimi periculiinteritus. igitur uia regia incedendum est et neque his quae a dextris sunt neque illis quae a sinistris sunt intendendum, sicut et prouerbialis ante ser
Abbreviated transcription (Latin):
continuo ipsa uetustas artatis ac senectutis absoluat. Quid enĩ ẽ.
qđ unus quisq bonorũ ex hac uita lucret᷑. cũcertũ sit. quia nemo
priudentiũ diligere id debeat. qđ omĩ pacto paulo post omissurꝰ sit.
Nos uͦ quib periculũ ꝓsalute ẽ animarũ: & quib ꝓinmortalitate
certam̃ ẽ. et uł degłȩ. uł depoenȩ & t̾nitate contentio: equib
alterũ iurtus. alterũ desitdia p̃parauit : quantũ oportet laboris
studiiq suscipere quantũ industriȩ uł uirtutis adhibere. utcurati
uitiis. em̃dati morib ꝓposito correcti. possimꝰ et trans ferre uitã nram
a p̃sentib: ad futura. et subicere ac subdere terrã spũ Sicut ergo¬
ñ una medicinȩ speties om̃ib: adhibetur. ita neq. id ẽ sermo conuenit
uniũ sis : ñ idẽ motꝰ cõpetit feminȩ & iuro. uł seni ac iuueni : neq. paupt¬

Expanded text:
continuo ipsa uetustas aetatis ac senectutis absoluat! quid enim est continuo ipsa uetustas aetatis ac senectutis absoluat! quid enim est quod unusquis­ que bonorum ex hac uita lucretur, cum certum sit quia nemo prudentium diligere id debeat quod omni pacto paulo post omissurus sit? 28. Nos uero, quibus periculum pro salute est animarum et quibus pro inmortalitate certamen est et uel de gloriae uel de poenae aeternitate contentio — e quibus alterum uirtus, alterum desidia praeparabit —, quantum oportet laboris studiique suscipere, quantum industriae uel uirtutis adhibere, nt curati uitiis, emendati moribus, proposito correcti possimus et transferre uitam nostram a praesentibus ad futura et subicere ac subdere terram spiritui! sicut ergo non una medicinae species omnibus adhibetur, ita neque idem sermo conuenit uniuersis, non idem motus conpetit feminae et uiro uel seni ac iuueni, neque paupe
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ nedũ alienis languorib medicari & animariĩ maculas sollicita¬
eruditiont purgare : Iudeinde corporũ quidẽ medici : laborẽ uigilias.
ac sollicitudines quȩrant: Et sic̃ ait quidã sapientissimꝰ eorũ. alienos
casus ꝓpis merorib p̃ferut̃. aliqua ipsi ꝓpͥo labore exꝗrentes: & inue¬
nientes addmedentũ . aliqua etiã ab aluis mutuantes : Et nihil ꝓprsus
ẽ. qđ eos p̃tereat. neminimũ quidẽ neglegunt: sed om̃a magna
& sũma deputant : quȩcũq ad sanitatẽ corporis aliquud conferunt.
sũmũ bonũ putantes siqiđ ꝑ industriã suã uitȩ huic quã supra terras
agimꝰ conferre uideant᷑. et in t̃tlũ uitȩ hominũ pessimorũ : quib:
olim exhoc mundo discedere : cõmune fuerat bonũ: Qđ etiã sibo¬
nõꝵ uitȩ ꝑhaec consulun : quantũ illud ẽ. qđ ex hoc confert᷑. cũ id

Expanded text:
amus, nedum alienis languoribus medicari et animarum maculas sollicitaamus, nedum alienis languoribus medicari et animarum maculas sollicita27. Tum deinde corporum quidem medici laborem, uigi­ lias ac sollicitudines tolerant et, sicut ait quidam sapientis- simus eorum, alienos casus propriis maeroribus perferunt aliqua ipsi proprio labore exquirentes et inuenientes ad meden­ dum, aliqua etiam ab aliis mutuantes, et nihil prorsus est quod eos praetereat. ne minimum quidem neglegunt, sed omnia magna et summa deputant, quaecumque ad sanitatem corporis aliquid conferunt, summum bonum putantes, si quid per industriam suam uitae huic, quam supra terras agimus, con­ ferre uideantur, et interdum uitae hominum pessimorum, quibus olim ex hoc mundo discedere commune fuerat bonum. quod etiamsi bonorum uitae per haec consulunt, quantum illud est quod ex hoc confertur, cum id
Abbreviated transcription (Latin):
minimis inuingitur Ppterea infremescunt gentes. et popli in¬
ania meditant: ꝓpterta lignũ adũ sũ lignũ. & manꝰ patent̃ ex¬
tenduntur. adũsũmanꝰ incontinent̃ extensas ꝓsolutis etremissis.
pbent᷑ clauis confixȩ. ꝓhis quȩ eiecẽrunt adã. p̃bent᷑ manus. quae
orbẽ t̾rȩ cõplectant᷑ etreuocent: Phumilitate: exaltatio. P suaui
et ꝑnicioso gustu suscipit̾ fellis gustꝰ. & mors ꝓmorte mutatur:
enebrȩ ꝓtenebris: sepultura: ꝓsepulturis: resurrectio: presurrecti¬
one: haec om̃a cura quȩdã erga nos edi. & medicina infirmitatis
nr̃e. ueterẽ adã ad eũ statũ unde decidit reparans etreformans: ati.
ad arborẽ uitȩ restituens. unde nos arbor sciendi boni et mali in por¬
tunȩ & extratẽ pꝰ supta depulerat: Huius gͦ nos medicinȩ &ca¬
tionis ministrietaduitores sumꝰ. quicũq p̃ee popłis uidem᷑ qui

Expanded text:
mini­ mis iniungitur. 25. Propterea infremescunt gentes et populi inmini­ mis iniungitur. 25. Propterea infremescunt gentes et populi inania meditan­ tur; propterea lignum aduersum lignum et manus patienter extenduntur aduersum manus incontinenter extensas: pro solutis et remissis praebentur clauis confixae, pro his quae eiecerunt Adam praebentur manus quae orbem terrae conplectantur et reuocent. pro humilitate exaltatio, pro suaui et pernicioso gustu suscipitur fellis gustus et mors pro morte mutatur, tenebrae pro tenebris, sepultura pro sepultura, resurrectio pro resurrectione. haec omnia cura quaedam erga nos est dei et medicina infirmitatis nostrae ueterem Adam ad eum statum unde decidit reparans et reformans atque ad arborem uitae restituens, unde nos arbor sciendi boni et mali inportune et extra tempus sumpta depulerat. 26. Huius ergo uos medicinae et curationis ministri et adiutores sumus, quicumque praeesse populis uidemur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
oñua ab uio patre generis nri. pͥus ꝓditã anumã suscepit ꝓpt̃ inoboe¬
dientiã animȩ. carnẽ ꝓpt̃ malã oboedientia: ꝓqua et simul condep¬
duta ẽ utsicut in carne & anima fuerat condẽpnatio ita incarne
&anima fieret salus. Xp̃s ergo padã. ꝓeo quifactus ẽ sub peccato
one uoluntaria ille quuinuitꝰ passus fuerat cararet᷑. quo scilic&
ꝓsingulis nob̵ hoc qł supra nos erat redderet᷑: Cõpletor ergo nouũ
miscđie sacram̃ tũ erga eũ quiꝑinoboedientiã decidit: Proptepea
diso. parua etiusibilia poccultis & magnis: Idcirco & pastores cȩle¬
stẽ głam uident: ꝓpt̃ agnũ &pastorẽ: Propterea stella duce magi
a dorant & munera offer̃ : quoscilio& nemo iã ultra uł idolũ ut stellas
adoraret: Propterea iħs baptizatur. & testimoniũ ei decȩsestib
ꝑhibet᷑ edeiunat et temptatur. & uincit eũ quiuicerat: Propterea
demones fugant᷑ aegrituilines curant᷑. & magnorum p̃dicatio

Expanded text:
neris nostri prius prodita: animam suscepit propter inoboedientiam animae, carnem propter malam oboedientiam, pro qua et simul condemnata est, ut, sicut in carne et anima fuerat condemnatio, ita in carne et anima fieret salus. Christus ergo pro Adam, pro eo qui factus est sub peccato one uoluntaria ille qui inuifus passus fuerat curaretur, quo scilicet pro singulis nobis hoc quod supra nos erat redderetur. con­ pletur ergo nouum misericordiae sacramentum erga eum qui per inoboedientiam decidit. propterea diso, parua et uisibilia pro occultis et magnis. idcirco et pastores caelestem gloriam uident propter agnum et pastorem; propterea stella duce magi adorant "et munera offerunt, quo scilicet nemo iam ultra uel idola uel stellas adoraret; propterea lesus baptizatur et testimonium ei de caelestibus perhibetur et ieiunat et temptatur et uincit eum qui uicerat; propterea daemones fugantur, aegritudines curantur et magnorum praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer a is offendimus eumi ut nullus umquan
hominum ꝗ ł pterea ergo maxime uelocius & ueheman¬
us satis facere oportae. & poenitudinem gerere com¬
missi & cito recedere ab his actibus quibus offenditur
ds̃: Neque enim rectas & ingendas mentes ita offendt

Expanded text:
vehementer, ais, offendimus eum, ut nullus unquam vehementer, ais, offendimus eum, ut nullus unquam hominum, propterea ergo maxime velocius et vehementius satisfacere oportet et poenitudinem gerere commissi, et cito recedere ab his actibus quibus offenditur Deus; neque enim rectas et ingenuas mentes ita offend
Abbreviated transcription (Latin):
ec ipsa exempla p̃cessisse non ignoramus . multa que
alia in diuinis scripturis similia. uel insententus. uel in
rebus gestis didicimus continerio. Non in quid̃ ds̃ consi¬
la mea sicut consilia ur̃a. nec uiȩ meae sicut uiȩ uestrȩ:
seo quantũ distat cȩlum a terra: tantum distant cogitationes
macȩ a cogitationibus ur̃is & consilia mea a consilus ur̃is
Tum p̃terea sihos famulos nr̃os qui forte nos offender
cum ꝓmittunt se futuros eẽ meliores. recipimus & asm
rem reuocamus locum interdum uero &iam maiorema
post offensam exreconciliatione fidutum damus no
multo migis nobis hoc faciet dr̃  Nam si ꝓptereano
feciss&s ut punirae: bene desperasses e dubitares ꝓsalute
tua: Si uero ꝓpt̃ bonitatem suam tantum modo nos fecti
ut aeternis bonis eiũs amuneribus fruemur atq: om̃a
quȩ dit. ab initio scłi usque adp̃sens tempus ꝓpterea dt
nobis desperandi quae ambrendi causa supererit :So

Expanded text:
ec ipsa exempla praecessisse non ignoramus multa, et alia ex divinis Scripturis similia vel in praesentiis vel in rebus gestis didicimus contineri? « Non enim, inquit Deus, consilia mea sicut consilia vestra, nec viae meae sicut viae vestrae; sed quantum distat coelum a terra, tantum distant cogitationes meae a cogitationibus vestris et consilia mea a consiliis vestris. » Tum praeterea si nos famulos nostros qui nos fortasse offenderunt, cum promittant se esse meliores, recipimus, et ad priorem revocamus locum, interdum vero etiam majorem eis post offensam ex reconciliatione fiduciam damus, nonne multo magis hoc nobis faciat Deus? nam si propterea nos fecisset ut puniret, bene desperasses et dubitares de salute tua, si vero propter bonitatem suam tantummodo nos fecit, ut aeternis bonis ejus et muneribus fruamur, atque omnia quae agit ab initio saeculi usque ad praesens tempus, propter ea agit nobis desperandi, quae ambigendi causa supererit? Sed ita
Abbreviated transcription (Latin):
nuram hecessario dolent ae rascunt᷑ qia uero fecerabita cuee
ulorsinque nee nacundiȩ gerunt: Obhoc er go hane qui abira cundia
aebt deo nẽc sic quidem emendamur: Per sistimus enũettari ꝓ
stione neglegimus & obliuoni tridimus culꝑam atq inimicitias

Expanded text:
urias, necessario dolent et irascuntur; qui vero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia dedit. Sed nec sic quidem emendamur. Persistimus enim pro rebufactione negligimus, et oblivioni tradimus culpam atque i
Abbreviated transcription (Latin):
pugnas habentes adinuicem e dolos incorde uersantes acadim
ut patiatur munera sua relinqui . & ante altare inperfecti manq
atq interrumpere ministeria sua donec tueas & resoluas iracin¬
diã discingas inimicitiam cum fr̃etuo. nos uero nec hoc ipsam eris¬
bescimus. sed dies multos patimꝰ manere in imicłas. & tram
sicut funem longum discordiam : Non enim iracundos tantuma
malitiȩ memores punit ds̃. sed & eos qui irascentes aut offensos¬

Expanded text:
pugnas habentes ad invicem, et dolos in corde versantes, accediut patiatur munera sua derelinqui ante altare et imperfecta manere atque interrumpi ministeria sua, donec eas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tantum et malitiae memores punit Deus, sed et eos qui irascentes offen
Abbreviated transcription (Latin):
qui dedit eũ : Sed facillime respondet᷑ corpus int̾ram dequa
factum ẽ primũ hominis corpus & sp̃s ad dm̃ aquo facta est
prima hominis anima : Sicut enĩ nrm corp̾inquiunt i qũa¬
uis exprimo illo corpore ꝓpagatum sit : eo tamen redit

Expanded text:
qui dedit eum. sed facillime respondetur: corpus in terram, de qua qui dedit eum. sed facillime respondetur: corpus in terram, de qua factum est primum hominis corpus, et spiritus ad deum, a quo facta est prima hominis anima. "sicut enim nostrum corpus" inquiunt "quamuis ex primo illo corpore propagatum sit, eo tamen redit
Abbreviated transcription (Latin):
liter obscura nr̃m modulũ uincit. & aperte diuina scriptura
non subuenit temere hin aliquid definire humana coniec¬
tura p̾sumit: Sođm uitas aut̃ quas ꝓprias habere inciprunt.
nouos homines dicim nasci. siue anima siue corporex It
renouanturx Vliquid ergo certũ deanimȩ origine nondũ in
scripturis sc̃ĩs comperi: nam hi qui nouas sine ulla ꝓpagine
asserunt animas ficri. int̃ testimonia quib: id nitunt᷑ osten¬
dere ponunt a&iam illa duo quȩ paulo ante cõ memoraui.
qui fingit spm̃ hominis in ipso & qui finxit singillatĩ cordi
hominũ: Dequib: uides quẽ ad modum possit aresistentib:
responderi : Utrũ enĩ confingit exalio fingatian exnichilo
in certum est: Illud tam̃ int̾ cetera testimonia uidet᷑ et̃ p̃
cipuum quod in libro salomonis ecclesiastes legitur: Et tesi¬
uertetur paluis interrã sicut erat et sp̃s reũtetur adđm suũ

Expanded text:
liter obscura nostrum modulum uincit et aperta diuina scriptura liter obscura nostrum modulum uincit et aperta diuina scriptura non subuenit, temere hinc aliquid definire humana coniectura praesumit. secundum uitas autem, quas proprias habere incipiunt, nouos homines dicimus nasci siue anima sine corpore; at renouantur. Aliquid ergo certum de animae origine nondum in scnptuns canonicis comperi. nam hi, qui nouas sine ulla propagine adserunt animas fieri, inter testimonia, quibus id nituntur ostendere, ponunt etiam illa duo, quae paulo ante commemoraui: Qui fingit spiritum hominis in ipso. et: Qui finxit singillatim corda hominum, de quibus uides, quem ad modum possit a resistentibus responderi: utrum enim. cum fingit, ei alio fingat an ex nihilo. incertum eaecipuum, quod in libro Salomonis Ecclesiaste legitur: et reuertetur puluis in terram, sicut erat, et spiritus reuertetur ad deum,
Abbreviated transcription (Latin):
aeanrã experientia longe remota sut atq. in ab¬
ditissimis naturȩ sinib latent: non erubescendũ est
homini confiteri senescire quod nescit.ne dũ se sci¬
re mentitur .: num quã scire mereatur : Quis aut̃
negat non unius tantum sed omĩs animȩ creatorẽ
dm̃ atq factore nisi quis eius eloquiuis a pertissime
refragaturͦ Sine ulla quippe ambiguitate perpro¬
phetã dicit. omẽm flatum ego feci animas idelicet inte¬
ugi uolens qđ uerba consequentia manifestam piralut¬
taquinũ quẽ facto exterra homini primo inspiraut:
sedomem flatũ ipse fecit ipse adhuc facit  ueraẽ o
squ omem flatum exumo illo flatu: sicut om̃e corpus hor¬
minis exuno illo corpore faciat. anuero noua quidẽ corpo¬
ra faciat exuno animas autẽ nouas exnichilo: Quis enimo
congrue suis originibus genera rerum aiam deseminib factt
nisi qui ipsa semina sine seminib fecit: Sed ubi resnitura¬

Expanded text:
a nostra experientia longe remota sunt atque in aba nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latent, non erubescendum est homini confiteri se nescire. quod nescit, ne, dum se scire mentitur. numquam scire mereatur. quis autem negat non unius tantum sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: Omnem flatum ego feci animas uidelicet intellegi uolens. quod uerba consequentia manifestant. non itaque unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit, sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur tamen, utrum omnem flatum ex illo uno flatu sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno animas autem nouas ex nihilo. quis enim congrua suis originibus genera rerum etiam de seminibus facit: nisi qui ipsa semina sine seminibus fecit? sed ubi res natura
Abbreviated transcription (Latin):
ansumma celeritate. atq. athomo tẽporis unde exie¬
rat recurrat anpereat: Et si perit. quomodo ipsa ciũ
mortale semen ẽ in mortalis est anima: Anim mor¬
talitat̃e tunc accipit quando format᷑ ut uiuat sicut
iusticia quando format᷑ ut sapiat Et quo pacto dg̃
eã fingit in homine aum si anima seminalit̃ trahit᷑
exanima sicut fingit in homine corporis m̃bra quã¬
ius corpͥseminalit̃ trahat᷑ excorpore : Sienĩ &iam
spiritalis creatura non fingeret᷑ adõ non scriptũ eẽt:
qui fingit sp̃m hominis in ipso. et in eo quod legitur :
qui finxit singillatĩ corda hominũ : Si percorda signi¬
ficatȩ sunt animȩ. fingere eas posse quis dubita  Sed
queritur utrũ exuna anima hominis primi sicut fin¬
git singillatim facies hominũ eximo tamen corpore
hominis primi: Cum hȩc atq huius modi dehacre mul¬
ta querantur. que nullo sensu carnis explorari possurs.

Expanded text:
an summa celeritate, atque atomo temporis unde exiean summa celeritate, atque atomo temporis unde exierat recurrat, an pereat; et si perit, qumortale semen est, inmortalis est anima, an inmortalitatem tunc accipit, quando formatur, ut uiuat, sicut iustitiam, quando formatur, ut sapiat; et quo pacto deus eam fingat in homine, etiamsi anima seminaliter trahatur ex anima, sicut fingit in homine corporis membra, quamuis corpus seminaliter trahatur ex corpore. si enim non etiam spiritalis creatura fingeretur a deo, non scriptum esset: Qui fingit spiritum hominis in ipso; et in eo, quod legitur: Qui finxit singillatim corda hominum, si per corda significatae sunt animae. fingi eas posse quis dubitet? sed quaeritur, utrum ex una anima hominis primi, sicut fingit singillatim facies hominum ex uno tamen corpore hominis primi. Cum haec atque huius modi de hac re multa quaeruntur. quae nullo sensu carnis explorari possunt et
Abbreviated transcription (Latin):
mentia repulsa. a corde atq ore xp̃iano : quisquis animã
sicutiẽ non eẽ corpus sed sp̃m confitetur :& tamen in filios
exparentibus duci in eo quidem nullis coartatur angusti¬
is qđ om̃s animas &iam paruulox. quos a eccła non utiq
infalsa sed inuera peccatoꝵ remissione baptizati uera
fides p̃dicat trahere origmale peccatum ꝓpria pri¬
mihominis uoluntate commissum & in om̃s posteros
generatione transmissum sola regeneratione purgan¬
dũ : Sed cõ considerari & pertractari ceperit quid di¬
catur si ullius sensus conp̃hendit humanus. quonã
modo tam quã lucerna delucerna accendaitur. & sine¬
decrimento alcerus. alter inde ignis existat: sic animade
anima parentis. fiat in ꝓlẽ uel traducat᷑ inꝑlem. utrũ
tus inseminã : an quod est incredibilius in semine cor
poris lateat : Cum aut̃e fluunt irrita sine illis con¬
ceptibus semina. utrũ semen animȩ nonsimul exeat

Expanded text:
mentia repulsa a corde atque ore Christiano quisquis animam. mentia repulsa a corde atque ore Christiano quisquis animam. sicuti est, non esse corpus sed spiritum confitetur et tamen in filios ex parentibus duci, in eo quidem nullis coartatur angustiis, quod omnes animas etiam paruulorum, quos ecclesia non utique in falsa sed in uera peccatorum remissione baptizat, uera fides praedicat trahere originale peccatum propria primi hominis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione transmissum sola regeneratione purgandum; sed cum considerari et pertractari coeperit. quid dicatur. mirum, si ullus sensus comprehendit humanus. quonam modo. tamquam lucerna de lucerna accendatur edetrimento alterius alter inde ignis existat. sic anima de anima parentis fiat in prole uel traducatur in prolem. uttus in femina. an. quod est increporis lateat. Cum autem fluunt irrita sine ullis conceptis semina, utrum semen animae non simul exeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc fateor non inueni. defende quantũ potes atq.
assere animarũ infantium eius modi eẽ nouitatẽ ã duectione¬
tiũ peccatrices & nichil inseipsis habentes malitiȩ a quo co¬
gantur exadã trahere unde damnentur cũ cascredas non
exilla prima peccatrice ꝓpagasse dño uasa. atq insontes
includi carne peccati: nec sic iam temere in aliã sententiã
tua deflectatur assensio ut eas exilla una credas ꝓpagan¬
do traduci ne forte alius inuenire possit qđ ipse non
possis ut aliquid inuenias quod numc non potueris : Nã
& illi qui animas exuna ꝓpagari asserunt quã deus ho¬
mini primodedit. atq ita eos exparentibus trabi dicunt :
si tertulliani opinionẽ sequuntur. ꝓfecto cas non spũs
sed corpora ẽẽ contendunt : et corpulentis seminibus
exoriri : Quo per uersius quid dici potest: Neq hoc
tertullianũ somniasse mirandum ẽ: qui aeiam ipsum
creatorem dm̃ non ẽẽ nisi corpus opinatur: Qudcde¬

Expanded text:
adhuc, fateor, non inueni. defende, quantum potes, atque adsere animarum infantium eius modi esse nouitatem, ut nulla protium peccatrices et nihil in se ipsis habentes malitiae a quo cogantur ex Adam trahere, unde damnentur, cum eas credas non ex illa prima peccatrice propagatas sed nouas atque insontes includi carne peccati, nec sic iam temere in aliam sententiam tua deflectatur assensio, ut eas ex illa una credas propagando traduci, ne forte alius inuenire possit. quod ipse non possis, aut aliquando inuenias, quod nunc non potueris. nam et illi. qui animas ex una propagari adserunt, quam deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus sed corpora esse contendunt et corpulentis seminibus exoriri. quo peruersius quid dici potest? neque hoc Tertullianum somniasse mirandum est. qui etiam ipsum creatorem deum non esse nisi corpus opinatur. Qaa de
Abbreviated transcription (Latin):
post incarnationẽ xp̃i. nec uixerunt nec uiuant. nisi exfi¬
de in carnationis xp̃i. in quo est grȩ̃ plenitudo :÷ ꝓsecto quod
scriptum ẽ non eẽ aliud nomen subcȩlo. in quo oporteat
saluos fierinos: ex illo tempore ualae ad saluandũ genꝰ
humanũ. ex quo inadam uitiatum ẽ gen̾ humanũ : Sicut
enĩ in adam om̃s moriuntur. ita& inxp̃o om̃s iuifica¬
buntur : Quia sicut in regno mortis. nemo sine adam.
ita in regno uitȩ nemo sine xp̃o: Sicut peradã om̃s in
creator uoluit ad dãpnationẽ non ad grãm ꝑcinere: bea¬
tus apłs tanto succinctiore breuitate quanto maiore auo¬
patientia uasa irȩ. quȩ perfecta sunt inꝑditionẽ & ut
notis faceret duntias głȩ suȩ inuasa miscđiȩ quȩ supe¬
rius dixerat tã quã figulum luti exeadem massa facere
aliud uas in honorem. aliud in contumeliam : Merito
autem uideretur in iustum. quod fiunt inde uasa ire

Expanded text:
post incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fipost incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uitiatum est genus humanum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes uiuificabuntur, quia, sicita in regno vitae nemo sine Christo. Sicut per Adam omnes iCreator praescivit ad damnationem non ad gratiam pertinere, beatus Apostolus tanto succinctiore brevitate, quanto majore aucpatientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, et ut uotas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quem superius dixerat tamquam figulum luti ex eadem massa facere aliud uas in honorem aliud in contumeliam. merito autem uideretur iniustum, quod fiunt inde uasa irae
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ: Lenauñ ensi subͥ intrauit ut abundaret delictum. ut
super habundarae grã quã sanaretur delicti abundantia : Si
enĩ dita cẽt lex quȩ possec uunficare. om̃ino ex lege eẽt iusti¬
tia : Qui tamen quia bonalex data sit : consequenter ad umxit
dicens : Sed conclusit scriptura omia subpeccato ut pro¬
missio ex fide ihũ xp̃i daretur credentibus : Danda itaq fuerat
lex quȩ mani festius sibi ipsum ostenderet hominẽ. nesuꝑb¬
animus humanus a scipso seposse eẽ iustum putirec a ig¬
rans dĩ iustitiam id est quȩ homini ex dõ est : suam uolens
consatuere idẽ quasi suis uirib paratã iustitiȩ dĩ subiectus
nonfieret : oportebat itaq ut ad dito mandato crnus uox
et non concupisces suꝑbo peccatori &um p̃uaricationis
crimen accederet .: atq ita gram̃ medicinȩ. non fanata per
legem sed conuicta infirmitis quereret : Pro inde cũ om̃s
iusti hoc ẽ ueraces dĩ cultores. siue ante incarnationẽ. siue

Expanded text:
ex autem subintravit ut abundaret delictum; ut superabundaret gratia , per quam sanaretur delicti abundantia. Si enim data esset lex, quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia. cui tamen bono lei data sit, consequenter adiunxit dicens: Sed conclusit scriptura omnia sub peccato. ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. danda itaque fuerat lex, quae manifestius sibi ipsum ostenderet hominem, neanimus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est. et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta infirmitas quaereret. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue
Abbreviated transcription (Latin):
ina diutorio saluatoris qui suam tuet᷑ aeccłam &iam auo¬
bis uenerabilibus antistitib apłicȩ sedis papa in nocentio.
& papazosimo nisi correpti &iam egerint penitentiam
toto xp̃iano orbe dĩpnati sunt : Dequibus exem plarecentiũ
licterarum siue quȩ specialit̾ ad affros. siue que umũ salit̾
ad om̃s episcopos demorata sede manarunt. neforte aduram
sanctitatẽ non dũ per uenerint. uobis curabimus mitts¬

Expanded text:
in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duoin adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum peruenerint, uobis curauimus mitt
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dãpnationis inueniant nisi ad remissionẽ peccator
renascendo ꝑueniant:: Absit enĩ ut credamus uel anim
paruulorũ in lauachro regenerationis falsam accipere
cator mundationẽ. uel dm̃ eẽ aut aliquã naturã quã nos
ds̃ condidit illius ex quamundant᷑ inquinationis audoro
Donec ergo aut ille rescribat. aut ego sideus uoluerit al¬
quo modo discam. sinullã de illa peccatrice originẽ duci
quȩ causa sit anime sub eundi originale peccatũ quod necis¬
seẽ eẽ in om̃ibus paruulis & quo eam nec ds̃ cogit in sonten
quia peccandi auctor non est. nec ulla mali natura quian
incurras. quȩ antiquis sime fidei stabilita molit᷑ funda mes¬
ta conuellere adũsus dĩ gram disputando quã dñs xp̃s pis¬
illis &e magnis in effabili bonitate largitur : Cuius uel auo¬
tores uel certe acerrimi ac notissimi suasores cũ pelagus
&ecelestius extitssent : conciliorũ episcopaliũ uigilantia

Expanded text:
sortem damnationis inueniant, nisi ad remissionem peccatorum sortem damnationis inueniant, nisi ad remissionem peccatorum renascendo perueniant. absit enim, ut credamus uel animas paruulorum in lauacro regenerationis falsam accipere peccatorum mundationem uel deum esse aut aliquam naturam, quam non deus condidit. illius. ex qua mundantur, inquinationis auctorem. donec ergo aut ille rescribat aut ego, si deus uoluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeundi originale peccatum, quod necesse est esse in omnibus paruulis et quo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei gratiam disputando, quam dominus Christus pusillis et magnis ineffabili bonitate largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia
Abbreviated transcription (Latin):
oundia hinc aestus meos &ignorã. fassus eẽm scripsit inde
longe transmare ad doctissimũ uirũ . cui rescripsie ille ut
potius me consuleret : nesciens qđ iam fecerat nec aliquid
ame certum ał diffinitum audire potuerat: Significauit
aut̃ eadem breui epła sua se potius fieri quã ꝓpagari animas
credere simul&iam ad monens animarum ꝓpagationẽ quia
ipse inoriente est: occidentalẽ aeccłam solere sentire : Hac
ergo maiore occasione cõperta. scripsi ad eum non breuem
libru consulens eum & pecens ut prius me doceat. & tunc ad
quos doceam Qui liber m̃s non doctoris
sed inquisitoris & potius discere cupientis apud me legi pas
mittiuero uspram non deb& ł cuiquã foras dari. nisi cũ
scripta dño ad iuuante percepero id quod ille sentit pros¬
sime ac libentissime defensurus. sime docere potuerit q
modo animȩ non eradã ueniant. et tamen exillo iusti

Expanded text:
cundia hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem. scripsit inde cundia hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem. scripsit inde longe trans mare ad doctissimum uirum. cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod iam fecerat nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. significauit tamen in eadem breui epistula sua se potius fieri quam propagari animas credere simul etiam admonens animarum propaginem — quia ipse in oriente est — occidentalem ecclesiam solere sentire. hac ego maiore occasione comperta scripsi ad eum non breuem librum consulens eum et petens, ut prius me doceat et tunc ad me mittat, quos doceam. Qui liber mens non doctorissed inquisitoris et potius discere cupientis apud me legi potest; mitti uero uspiam non debet uel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta domino adiuuante percepero id, quod ille sentit, promptissime ac libentissime defensurus, si me docere potuerit, quo modo animae neque ex Adam ueniant et tamen ex illo iustam
Abbreviated transcription (Latin):
lou qui continet ita quod inime corporib: continentur in¬
tellegi corpora filioꝵ ꝑ nominatas animas possunt: Dic enĩ
melius accipitur &iam illud quodlex inquinari dicit eum
quuintrauerit super animã mortuam hoc est superdefunc
acadauer. ut nomine animȩ mortuae mortuũ corpus in¬
celligatur: quod animã continebat: Quia absente popło
nło genere positum ec̃t. quȩ exierunt defemorib icob:¬
co qui exierunt ex femorib eius idẽ animȩ hominũ. ut aeiam
sic possint intellegi scđm corpus tantum modo exisse homi¬
nes defemoribus patris. quorũ erant ille animȩ perquarum
numerũ intelliguntur tot homines:. Uellem autẽ legere libe¬
lũ tuum cuius mentionẽ fecisti in litteris tuis. ne forte ibi a
liqua testimonia non ambigua posuisti: A me autẽ cumquȩ¬
sisset amicus mihi carissimus & diuinarũ studiosissimus
lit terarũ quid de hac questione sentirẽ. eiq remota uere¬

Expanded text:
locum, qui continet, ita, quod animae corporibus continentur. inlocum, qui continet, ita, quod animae corporibus continentur. intellegi corpora filiorum per nominatas animas possunt. sic enim melius accipitur etiam illud. quod lex iuquinari dicit eum. qui intrauerit super animam mortuam. hoc est super defuncti cadauer. ut nomine animae mortuae mortuum corpus intellegatur. quod animam continebat, quia et absente populoino genere positum esset \'quae exierunt de femoribus Iacobeorum, qui exierunt ex femoribus eius,\' id est animae hominum, ut etiam sic possint intellegi secundum corpus tantum modo exisse homines de femoribus patris, quorum erant illae animae, per quarum numerum intelleguntur tot homines? Vellem autem legere libellum tuum. cuius mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. a me autem cum quaesisset amicus mihi carissimus et diuinarum studiosissimus litterarum, quid de hac quaestione sentirem. eique remota uere
Abbreviated transcription (Latin):
illud intelligi uelint aparte tocum qđ dixit adã : cũ illi mulie
eius ostenderet. hoc nunc os exossib: meis & caro decarne mea
Non enĩ dixit . & anima deanima mea Sedita fieri pocest
ut in carne nominata utrũq intellegatur : sicut hic animas
nominauit & tamen &iam corpora infiluis intellegi uoluit : Sed
hoc certȩ testimoniũ certe quasi tam clarũ atq mani¬
festum enodandum huic quȩstioni non sufficerae nec si
ita legeretur genere feminino quȩ exierunt defemorib:
posse significari : ĩnodo quodã locutionis ostendit᷑ quo signifi¬
catur ꝑid quod continetur illud quod contin&. sicut ait qui¬
dã uina coronant cum coronantrent᷑ uasa uinaria : Vin
enĩ continetur &euas continet : Sicut ergo appellamus
ecdam basilicã qua continetur popłs. qui uere appellatur:¬
aecđa ut nomine ȩc đȩ idẽ popłi qui continetur significam

Expanded text:
illud intellegi uelint a parte totum, quod dixit Adam. cum illi mulier illud intellegi uelint a parte totum, quod dixit Adam. cum illi mulier eius ostenderetur: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; non enim dixit -et anima de anima mea\', sed ita fieri potest, ut carne nominata utrumque intellegatur, sicut hie animas nominauit et tamen etiam cohoc testimonium certe quasi tam clarum atque manifestum enodandae huic quaestioni non sufficeret, nec si ita legeretur genere feminino, quae exierunt de femoribus posse significari, modo quodam locutionis ostenditur quo significatur per id quod continetur illud quod continet; sicut ait quidam, Vina coronant , cum coronarentur vasa vinaria: vinum enim continetur, et vas continet. Sicut ergo appellamus lesiam basilicam, qua continetur popecclesia, ut nomine ecclesiae, id est populi. qui continetur, significemus
Abbreviated transcription (Latin):
unde ipsum primũ corpus effectum ẽ : sic anima nr̃a
quã uis ex illa anima ꝓpagata non ad nichilũ quia in mo¬
talis est sed ad illum redit a quo ipsa prima animi factaeꝰ
Acperhoc illud quod scriptũ est despũ cuiusq hominis qđ
redeat addm̃ quidedit eum non soluit istã obscurissimi
questionẽ: Quia siue ex uno illo siue exnullo alio dsut
que dedit eũ : Itemq illi qui ꝓpaginẽ animarũ in consi¬
derata temeritate defendunt. Inter alia testimonia quȩ
suȩ causae suffragari arbitrantur. nullũ quasi manifestius
et expressius ꝓse possunt putare ꝓfendũ quam id quod in
genesi scriptum est: Om̃s autem animae qui introuerunt ã ia cob
in a egyptum: qus exerunt de femoribus cius Hoc enĩ uelut eiu¬
dentissimo testimonio possunt credi animã infilios exparentib:
ꝓpagari qm̃ satis a perte dictum uidecur animas &iam defe¬
inoribus iacob non sola exisse corpora filio : ut eo modo &lm

Expanded text:
unde ipsum primum corpus effectum est, sic anima nostra, quamvis ex illa anima propagata, non ad nihilum, quia immortalis est, sed ad illum redit a quo ipsa prima anima facta est; ac per hoc illud quod scriptum est de spiritu cujusque hominis quod redeat ad Deum qui dedit eum, non solvit istam obscurissimam quaestionem, quia sive ex illo uno, sive ex nullo alio, Deus utique dedit eum. Itemque illi qui propaginem animarum inconsiderata temeritate desuae causae suffragari arbitrantur. nullum quasi manifestius et expressius pro se possunt putare proferendum quam id, quod in Genesi scriptum est: Omnes autem animae, quae introierunt cum Iacob in Aegyptum, qui exierunt de femoribus eius. hoc enim uelut euidentissimo testimonio possunt credi animae in filios ex parentibus propagari, quoniam satis aperte dictum uidetur animas etiam de femoribus Iacob non sola exisse corpora filiorum, ut eo modo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dulatio p̃cognita et prȩfinita de poscit preterire per¬
mitate Hoc cũ &im de arboris folio dixerim & de nr̃o
numero capillorũ. quanto magis de hominis ortuae occa¬
su cuius tẽporalis uita breuius ꝓductiusq. tenditur. quã
ds̃ dispositor tẽporũ nouit uniuersi tatis moderamini
consonareo Id&iam quod aiunt om̃e qđ intẽpore cȩpit
eẽ. im mortale esse non posse : quia om̃ia orta occidunt
et aucta senescunt. ut eo modo credi cogant animũ huma¬
nũ idõ eẽ in mortalẽ. quod ante omĩa tẽpora sit creat̾.
non mouit fidem nrãm: Vt enĩ alia ticeã cepit eẽ in
tẽpore immortalitas carnis xp̃i. quȩ timeniã non mori¬
tur & morsei ultra non dominabitur : Illud uero quod
in libro ad ũsus rufinũ posiusti. quosdã huic sentiȩ calũp¬
niari. quod dare animas adulteri nis conceptib uideat᷑

Expanded text:
dulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire perdulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant, animum humanum ideo esse immortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non movet fidem nostram. Ut enim alia taceam, coepit esse in tempore immortalitas carnis Christi, quae tamen jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . » 15. « Illud vero quod in libro adversus Ruffinum posuisti , quosdam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporaliter transeun tibus rebus. ubi sunt aiam animalium
ortus & obitus crrsum ordinatissimũ atq ordinatis simũ
dare sed nos ita sentire non posse quesi sentiremus delec¬
titione in effabili mulcerem̃: Non enĩ frustra perprophe¬
tã quȩ hȩc diuinitus inspirata didicerat. dictumẽ dedõ.
qui ꝓfert numerosȩ seculum : Vnde musica idẽ scientia
sensus ue bene molandi id admonitione magnȩ rei aniam
mortalibus rationales habentib: animas dĩ largitate con¬
cessa ẽ: Unde si homo faciendi arai sex carminis nouit quas
quibus moras uocibus tribuat. ut illud quod canit᷑ deceden¬
tib ac succedentib sonis pulcherrimȩ currat & transeat. quan¬
tomagis deuscuius sapientia perquã facit om̃ia longe om̃i¬
b artib p̃ferenda ẽ. nulla innaturis nascentibus & occi¬
dentibus temporum spatia quȩ tamquã syllabȩ ac uerba
ad particulas huius scłi pertmnent: in hoc labentiũ rerũ
tã quã mirabili cantico. uel breuitus uel ꝓductius quã mo¬

Expanded text:
temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: Qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue. modulandi ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam mo
Abbreviated transcription (Latin):
melius. nec aliquid insemet ipsa uel inciperet habere
quod non haba. uel desineret habere quod habebat.
quãtum ad ipsius eius affectiones pertinee: Quã uero
aliterse habeat. non opus ẽ extrinsecus testimonio
Qusquis seipsum aduercit. agnoscit: Frustra autem

Expanded text:
melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel desineret habere, quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem
Abbreviated transcription (Latin):
sum: eum ipsum eẽ qualem adño petebam. dubitare
non potui: Accipe igitur quȩ mihi peto aperirt : ac dis¬
screre non graueris: Quȩstio de anima multos mouet.
in quibus & me esse confiteor : Nam quid deanima fir¬
nissime teneam. non taceho: Deinde sub iungã. quid mi¬
hi adhuc expediri uelim: Anima hominis inmortalis ẽ :
secundum quendam modum suum: Non enĩ omĩ modo
sicut deus. de quo dictum ẽ : quia solus habeat in mortali¬
atem : Nam deanimȩ mortibus scã scriptura multa cõ¬
memorat: Vnde illudẽ: Sine mortuos sepelire mortu¬
ossuos : Sedtta moritur alienata auita di. ut tamen in
natura sua uiuert non omĩno desistat: Ita mortalis ex
aliqua causa inuenitur. ut &iam in mortalis non sine
ratione dicatur : Honẽ pars dei anima: Si enĩ hoc eẽt.
omĩ modo in commutabilis atq. incorruptibilis esset :
Quod si esset. nec deficera in deterius. nec ꝓficeret in

Expanded text:
sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in
Abbreviated transcription (Latin):
desiderans: ad refellendas falsas pernitiosasq. doct¬
nas : quȩ animas hyspanorũ multo infelicius qũ
corpora barbaricus gladius trucidarunt: Nam indi
ad nos usq ab oceani litore properauit: fama eratus.
quod a me posset dehisquȩ scire uellet. quic quid uelae
audire: Neque nullum cȩpit aduentus sui fructum
Primũ nedeme multũ famȩ crederet. Doinde docu
haminẽ quod potui : Quod autẽ nom podn iuisde d¬
re posset ad monui: atque ut adte iret horta dissum
Qua mre consilrum uel preceptum meum cũdbenq
SGedienter acciperet. rogaui eum ut abste ueniens
perros id propria remearet: Qua eius pollicitationem
penens o casionem mihi credidi adño esse concessam:
quatibi scriberem dehis quȩ perte scire cupio: Querebam
qĩ quemadte mitterem mx mihi facile oc currebat ido¬
eus & fide agendi. et a lacritate obediendi: et exercitati¬
one peregrinandi : Vlbi ergo istum iuuenem expertus

Expanded text:
esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctesse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani liquod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ego ad tescribo scẽ fraterhieronime consulens ꝗ
dehis que nescio fructuo sum eẽ nobis uelis : Qũa quan
enimsis multo quã ego som aetate maior. tament̾e a
iam senex consulo : Sed ad discendum quod opus ẽ : nulli
mihietas sera uideri potest : Quia a&si senes magrde¬
cae docere quã discere. magis tamen discere quamqui
doceant ignorare: Nichil equidem molestius feni
om̃ibus angustus meis quas patior. in difficillimis que¬
tionibus. quã tam longinquam tuȩ caritatis absenũ.
ut uix possim meas dare : uix recipere litteras tuas
per interualla non dierum. non mensium. sed aliquat
annorum cum si fieri posset: cotidie p̃sentem te hibe¬
re uellem. cum quo loquerer quicquid uellem: Nec
ideo tamen non debui facere quod potui . si non po¬
tui totum quod uolui : Ecce uenit ad me religiosus
iuuenis catholica pace frater. aetate filius . honore
compres biter noster orosius : uigil ingenio para
eloquio : flagrans studio. utile uas indomo dñit

Expanded text:
quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini