comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continent᷑ omĩa. quȩ de dodicunt᷑. Qd
enĩ dđr inuariabił. immutabił. indefi¬
ciens et̾nus potentiȩ est. Posse siquidẽ
uariari. posse deficere: inpotentiȩ est.
Qd̃ rursus ꝓuitꝰ est p̃scius. modestus.
sapientiȩ est: nam nõ cognoscere res
ipsas nͥ ex earum euentib seu effectib
insipientiȩ est humane. Benignꝰ uͦ mi¬
sericors &e miserator cũ dicat᷑. Ad boni¬
tatẽ spectat: ꝗͣuis miserator magis ex¬
hibitione miscd̾iȩ ꝗͣ ex bonitate dicat᷑.
Sic de cet̾is. hȩc utiq tͥnitatis distine¬
tio. ad diuini eultꝰ religionẽ plurimũ
proficit nob̃ ⁊ obhoc precipue ipsa dĩ
sapientia ĩ carnata in predicatione sua
eam decreuit assumere. Duo quippe
sunt que nos omĩno dõ subiec̃tos ef¬
ficiunt. timor sciłc atq amor. Potẽ¬
cia siqͥdem & sapientia. maxime ti¬
morẽ incutiunt. cum dm̃ iudicẽ ẽẽ
sentimꝰ.⁊ quȩ uoluerit omĩa posse pu¬
nire scimꝰ. &e nichil eũ latere cognosei¬

Expanded text:
ntinentur omnia quae de Deo dicuntur. Quod enim dicitur inenarrabilis, immutabilis, indeficiens, aeternus, potentiae est. Posse siquidem variari, posse deficere, impotentiae est. Quod rursus providus est, praescius, modestus, sapientiae est: nam non cognoscere res ipsas, nisi ex earum eventibus seu effectibus, insipientiae est humanae. Benignus vero misericors et miserator cum dicatur, ad bonitatem spectat, itate dicatur. Sic de caeteris. Haec utique Trinitatis distinctio ad divini cultus religionem plurimum proficit nobis, et ob hoc praecipue ipsa Dei sapientia incarnata, in praedicatione sua eam decrevit assumere. Duo quippe sunt, quae nos omnino Deo subjectos efficiunt, timor scilicet atque amor. Potentia siquidem et sapientia maxime timorem incutiunt, cum Deum judicem esse sentimus, et quae voluerit omnia posse punire scimus, et nihil eum latere cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
 solus. Hincarriꝰ ⁊ eu nomiꝰ dixert n eẽ eqͣ¬
les qui nouit ⁊ qui ignorat. S cii omnia
tpra fec̾it ubũ dĩ. qͦmͦ pot ignorare par¬
tem cuiꝰ totũnou̾it: Ido aut st̃ oms thes¬
aurisapie absconditi in saluatore. quia
s ñ expediat apłis nosse. ut semꝑ incerti
de tpralibꝰ futuris. uiuant cũtimore. Au¬

Expanded text:
unomius dixerunt, non esse aequales, qui novit et qui ignorat. Sed cum omnia tempora fecerit Verbum Dei, quomodo potest ignorare partem cujus totum noverit? Ideo autem sunt omnes thesauri sapientiae absconditi in Salvatore, quia sed non expediat apostolis nosse, ut semper incerti de temporibus futuris, vivant cum timore. Au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s arbores cum ꝑducunt iam exse fru¬
ctum. scitis qm̃ ꝓ p̾e ẽ estas. Ita ⁊ uoscum
uiłitis hec om̃ia fieri. scitote quia ꝓpe
ẽ in ianuis. Sicut exfructu arboꝵ uicina¬
estas cognosçit᷑. ita exruina mundi ꝓpe
ẽe cognoscit᷑ regnũ dĩ. Ex his u̾bis osfendi¬
tur. quia fructꝰ mundi ruina ẽ. Ad hoc
eñi crescit ut cadat. ad hoc g̾minat ut
que g̾minau̾it eladib consumat. Bene
aut regnũ di estati comparat. quia t̃c
meroris nubila tͣnsibunt ⁊ dies uite ful¬
gescet etnisolis claritate. Iuxta pͥorẽ supͣ¬
dictaꝵ sententiaꝵ. ita det̾minando exci¬
pies. Cum uiditis hec om̃ia fieri subaudis
quȩ dicta st̃ de tpr ꝑsecutionis antix. sei

Expanded text:
omnes arbores cum producunt jam ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas, ita et vos, cum videritis haec omnia fieri, scitote quia prope est in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, quae germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparat, quia tunc moeroris nubila transibunt, et dies vitae fulgescet aeterni solis claritate. Juxta priorem supradictarum sententiarum, ita determinando excipies: Cum videritis haec omnia fieri, subaudis quae dicta sunt de tempore persecutionis Antichri
Abbreviated transcription (Latin):
ini tp̃r opꝰ e uigilia mtis añ mortẽ
corꝑis. ut in p̃sentia sumi uidicis
uł angłs nec sibi nec aliis scit diẽ uidicii.
s filiꝰ in patre sibi scit quãuis aliis nesciat.
.i. nullũ scire faciat ut semꝑsolliciti uigi¬
lemꝰ. Pat̃ aũt solusscire dr. qr solus facit filli¬
ũscire. Nota ẽ hec regła loq̃ndi. ut ibi.
Temptat uosds ut sciat .i. scire faciat si di¬
ligitis eũ. Sic gͦ planii eqd seqͥt᷑.M celx.¬

Expanded text:
mni tempore opus est vigilia mentis ante mortem corporis, ut in praesentia summi judicis vel angelus nec sibi nec alii scit diem judicii, sed Filius in Patre sibi scit, quamvis aliis nesciat, id est, nullum scire faciat, ut semper solliciti vigilemus. Pater autem solus scire dicitur, quia solus facit Filium scire. Nota est haec regula loquendi, ut ibi: Tentat vos Deus, ut sciat, id est, scire faciat, si diligitis eum . Sic ergo planum est quod se
Abbreviated transcription (Latin):
cia est bonitas est. Fĩlii uͦ seu uerbi uoca¬
bulo sentiunt significari sapientiam
dĩ. qͣ sic cuncta disc̾nere ualet. ut in
nullo penitus decipi queat. Apellatioẽ
aut̃ sp̃s scĩ ipsa di caritas uł benigni¬
tas intelligit᷑ qua scił omĩa uult obti¬
me fieri. ac disponi. Est itaq descrip

Expanded text:
ia et bonitas est. Filii vero seu verbi vocabulo sentiunt significari sapientiam Dei, qua sic cuncta discernere valet, ut in nullo penitus decipi queat. Appellatione autem Spiritus sancti ipsa Dei charitas vel benignitas intelligitur, qua scilicet omnia vult optime f
Abbreviated transcription (Latin):
pitł.ui. Ñ est aluid dm̃i ẽẽ aliud ꝑso¬
nam eẽ: s omĩno idẽ. Neq in hac tͥnita¬
te cũ dicimꝰ. ꝑsonã patris. aliud dicimꝰ
quã substanciã patris. Qͦ circa ut sub¬
stantia patͥs ipse pat̃ ẽ. non qͦ pat̃ ẽ. s qͦ
est ita ⁊ ꝑsona patͥis ñ aliud quã ipse pat̃
unã ꝑsonã dicimꝰ: sic̃ unã eẽntiã ⁊ u¬
cabulũ seruire huic significõni qua
intelligit᷑ tͥnitas. ne om̃o taceremus
int̾rogati. qͥd tres cum tres eẽ fatere¬
mur. huc usq de unitate diuine es¬
sentȩ: ac de ꝑsonarũ ꝓpͥetatib uixta
magistroꝵ existimationes. ⁊ scõꝵ asser¬
tiones. EPILOGBREIE
Est sũmi nat᷑a boni suꝑ omĩa simplex.
hec eadem pat̃ est genitus bonitas ut̾usq
Lux ⁊ origo pat̾ ñ nata potentia summnã.
Splendor miago patͥs uerbũ sapiẽtia nata.
Est patris ⁊ nati donũ bonitas utriusq
Est tantus pat̃ aut natꝰ donum ue duoꝵ.
Quantꝰ cũ patre filius est & sp̃s horum.

Expanded text:
 est aliud Deum esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Neque in hac Trinitate cum dicimus personam Patris, aliud dicimus quam substantiam Patris. Quocirca ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris non est aliud quam ipse Pater unam personam dicimus, sicut unam essentiam et ucabulum servire huic significationi, qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse fateremur? » Hucusque de unitate divinae essentiae, ac de personarum proprietatibus juxta magistrorum existimationem et sanctorum assertiones. EPILOGUS BREVIS. Est summi natura boni super omnia simplex. Haec eadem Pater est, genitus, bonitas utriusque. Lux et origo Pater, non nata potentia summa. Splendor, imago Patris, Verbum, Sapientia nata. Est Patris et nati donum bonitas utriusque. Est tantus Pater aut natus donumve duorum. Quantum cum Patre Filius est et Spiritus horum.
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ alt̾a. licae sit hoc ipsum qd̾ alt̾a
alia est enĩ ꝓprietas potentiȩ. alia ꝓpͥ¬
etas sapientiȩ. alia ꝓprietas bonitatis.
⁊ ita alia ẽ. ꝑsona patͥs. alia filii. alia⁊
sp̃s scĩ. Nota in hoc aliã ẽẽ ppͥetatẽ pa¬
solo spũ scõ. Cum enĩ dicamꝰ ꝓprietas est
nec substantiã nec accidens diciꝰ ẽẽ
proprietatẽ eiꝰ. Similit̾ ẽ. propͥetas pa¬
tris .i. propriȩ de solo patre đr. qd̾ neq
natꝰ est neq procedens. Inde g̾ falsũ
ẽ. patrẽ ẽẽ filium. ł filiũ eẽ patrẽ. in¬
de falsum ẽ. qd̾ d̾s genuit seipsum.
S qr una ꝑsona genuit alteram. pat̃
scite filium. ds̃ genuit dm. ⁊ est ds̃
de do. lumende lumine. Similit̃ cum
sp̃s sc̃s a patre ⁊ filio ꝓcedat. ds̃ a do ꝑce¬
dit. s neq a seipso. neq abalio. ab alio
non: qr ñ est nͥ unus ds̃. Neq a se ipso:
qm̃ ꝑsona procedens ñ ẽ. ille a qͦ pro¬
cedit. Refert᷑ aũ pat̃ adfilium. filius

Expanded text:
na est altera, licet sit hoc ipsum quod altera. Alia est enim proprietas potentiae, alia proprietas sapientiae, alia proprietas bonitatis; et ita est alia persona Patris, alia Filii, alia Spiritus sancti. Nota in hoc aliam esse proprietatem Pasolo Spiritu sancto. Cum enim dicamus, proprietas est nec substantiam, nec accidens dicimus esse proprietatem ejus. Similiter est proprietas Patris, id est proprie de solo Patre dicitur, quod neque natus est, neque procedens. Unde ergo falsum est, Patrem esse Filium, vel Filium esse Patrem; inde falsum est, quod Deus genuerit seipsum. Sed quia una persona genuit alteram, Pater scilicet Filium, Deus genuit Deum, et est Deus de Deo, lumen de lumine. Similiter cum Spiritus sanctus a Patre et Filio procedat, Deus a Deo procedit; sed neque a seipso, neque ab alio. Ab alio non, quia non est nisi unus Deus. Neque a seipso, quoniam persona procedens non est ille a quo procedit. Refertur autem Pater ad Filium, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
fici diust̾ilis fructũ reddet. iuxta illud
bĩ iob. Lignũ ht̃ spẽ. si pcisum fu̾it rursũ
uirescit:⁊ rami eiuspullulant. Quod u¬
fu̾it factũ in uideis. estatẽ u̾e lucis ẽẽ in
ꝓximo ñ ambigas. pꝰ ⁊ om̃s arbores ꝑdu¬
unaquȩq arbor manifestabit qđ intus
habu̾it aridũ ad comburendũ. aut ui¬
ride ad plantandũ cũ ligno uite. cuiꝰ fo¬
lia erunt in salutẽ gñtiũ.i. u̾ba qͥb dicet᷑¬

Expanded text:
s fructum reddet, juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursus enim virescit, et rami ejus pullulant . Quod ubi factum videris, aestatem verae lucis esse in proximo non ambigas. Prius etiam omnes arbores produunaquaeque arbor manifestabit, quod intus habuerit aridum ad comburendum, aut viride ad plantandum, cum ligno vitae cujus folia erunt in salutem gentium, id est, verba de
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis ⁊ facultas implendi: platis aut
cõmittitur cum sua salute cura pascen
tientur. hoc ẽ maiori gr̃a donatos si de¬
liquerint. maior uindicta sequet᷑. mi¬
tissima aũt pena erit eoꝵ qui origina¬
li pecc̃o ꝓpͥũ pecc̃m i addidert. ⁊ in ilł
qui addidert tanto tołabilior erit dam¬
natio quanto hic minorẽ habuerint
giem ueni mitt̃e intram.:⁊ quid uolo

Expanded text:
luntatis, et facultas implendi. Praelatis autem luntatis, et facultas implendi. Praelatis autem committitur cum sua salute cura pascendtientur , hoc est, majori gratia donatos, si deliquerint, major vindicta sequetur. Mitissima autem poena erit eorum qui originali peccato proprium peccatum non addiderunt, et in illis qui addiderunt, tanto tolerabilior erit damnatio, quanto hic minorem habuerint Ignem veni mittere in terram, et quid volo
Abbreviated transcription (Latin):
n fecit uoluntatẽ eius. uapulabit mul¬
tis. Multi existimantes se minus uapu¬
landossi nesciant quidoꝑari debeant.
au̾tunt aurẽ ne audiant u̾itatẽ. S cũ
possent scire si uellent studium ad hibe
ñnescientess contemptores uidicant᷑.
Qaut ñ cognouit ⁊ fecit digna plagis.
uapulabit ꝑaucis. Non cognosce dicen¬
duse. qui apphende uult s ñ ualet. Me¬
ritogͦminꝰ punit᷑. cui minus cõmissũ ẽ.
Qui eni ignorans peccat. innocte peccat.
quiuͦ sciens tanq indie peccat. Uiui gͦ
descendunt in infernum qui scient᷑
peccant. homini aut cui multũ datũ
e ⁊ multũ queret᷑ ab eo. Et cui cõmenda¬
uert multũ. plus petent ab eo. Ordo u̾boꝵ
e. Ab om̃i aũt homine cui multũ datũẽ
multũ queret᷑. Quare adiecit: ⁊cui com¬
indauert multũ. subauditur diuina
iudicia. nisi qr ꝑhoc exponit quod p̃¬
dixat: uł forte u̾trunq ordinem ⁊ rec¬
torii uideł ⁊ subditoꝵ innuit. Multis
subiectis sepedatur ⁊ cognitio dñice uo¬

Expanded text:
ndum voluntatem ejus, vapulavit multis. BEDA. Multi existimantes se minus vapulaturos, si nesciant quid operari debeant, avertunt autem ne audiant veritatem. Sed cum possent scire, si vellent studium adhibere, non nescientes, sed contemptores judicantur. Qui autem non cognovit et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Non cognoscere dicendus est, qui apprehendere vult, sed non valet. Merito ergo minus punitur, cui minus commissum est. Qui enim ignorans peccat, in nocte peccat; qui vero sciens, tanquam in die peccat. Vivi ergo descendunt in infernum, qui scienter peccant. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo; et cui commendaverunt multum, plm cui multum datum est, multum quaeretur. Quare adjecit, et cui commendaverunt multum, subaudis divina judicia, nisi quia per hoc exponit quae praedixerat? Vel forte utrumque ordinem et rectorum videlicet et subditorum, innuit. Multis subjectis saepe datur et cognitio Dominicae vo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ atq ꝑfectꝰ fecit scͥbi qͥnqͣgenariũ qͥ ꝑ¬
pͥe penitentiũ ẽ uixta uibeleũ annu̾m¬
alt̾i qͥngenti. alti debitori qͥqͣginta de¬
nutritus erat. & debebat ei centenariũ
dibꝰ. ⁊ de sabb̃o tͣnsi ret ad pͥma salbi. ob
hanc causa adño p̃dicatur benefecisse.
quod de legis austitate mutatꝰ sit in euan
gł ii clemtiam. Quod si qsieris quare uo¬
cetur uillicus iniquitatis in lege dĩ sei
as qr iniquus erat uillicus. qui bene qͥ¬
dem offerebat s nrecte diuidebat cre¬
gis. filiis qͦnda lucis qui in lege ũsati
dunt.Si aũt de mãmona iniquitatis
bene dispensato recipiunt᷑ etna tab̃na
nulla ẽ iniquitas. qui apłis creditꝰ ẽ.
bonos dispensatores leuabit incȩlum:
ut ñ det fr̃ib ad utendũ quod adõ ꝓ
om̃ib ẽ creatũ. iste ⁊ in sp̃uali pecu¬
nia diuidenda iniquus erit. ut ñ ꝓne
cessitates: ꝓ ꝑsonis doctrinã dm̃ diui¬

Expanded text:
est et perfectus, fecit scribi quinquagenarium, qui pest et perfectus, fecit scribi quinquagenarium, qui proprie poenitentium est, juxta jubileualteri quingenti, alteri quinquaginta dendibus, et ut de Sabbato transiret ad primam Sabbati. Ob hanc causam a Domino praedicatur bene fecisse, quod s sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat cregis filiis quondam lucis, qui in legiderunt. Si autem de mammona iniquitatis bene dispensato recipiuntur in aeterna nulla est iniquitas, qui apostolis creditus est, bonos dispensatores levabit in coelum? ut non det fratribus ad utendum, quod a Deo pro omnibus creatum est; iste et in spiritali pecunia dividenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam Domini divi
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtutes nr̃e st̃. quia teste salomone re¬
demptio aie uiri. ꝓpͥe diuitie eiꝰ. Demꝰ
gͥ aliena. ut suscipiamꝰ nr̃a. pbeamꝰ par¬
ua ut recipiamꝰ magna: seminemꝰ in
benedictioe ut metamꝰ benedictionẽ.
paulus. legẽ di discens agamaliele.
Q cũ cepisset xͥanos ꝑsequi. ⁊ dñi sui sub¬
stantiam dissipare. correptꝰ e adno au¬
diens durũ ẽ tibi contra stimulũ calcit᷑¬
re. Dixitq incorde suo. Quid faciã: Ma¬
gist̃ fui ⁊ uillicus. ne cogor ẽẽ discipłs
⁊ oꝑariꝰ. fod̾e ñ ualeo. mandata eñilegis
tre incumbentia destructa st̃. Mendicare
erubesco ut qui doctor fueram uideoꝵ. nc̃
incipiã doctrinã salutis indicare ab ana¬
nia. faciam gͥ ut me recipiant xͥani cum
eiectus fuero a uillicatione mea. Cepitq
eis qui pͥus u̾s abant᷑ in lege ⁊ sic in xp̃mcre¬
didant ut arbitrarent᷑ se inlege iustifican¬
stẽora. Uocauit itaq duos de płimis debi¬
toribꝰ. ꝑmũ qui debebat centũ cadosolei

Expanded text:
Virtutes nostrae sunt, quia teste Salomone, Redemptio animae viri proprie divitiae ejus . Domus ergo aliena, ut suscipiamus nostra; praebeamus parva, ut recipiamus magna; seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem. Paulus, legem Dei discens a Gamaliele. Qui cum coepisset Christianos persequi, et Domini sui substantiam dissipare, correctus est a Domino, audiens: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Dixitque in corde suo: Quid faciam? Magister fui et villicus, nunc cogor esse discipulus et operarius. Fodere non valeo, mandata enim legis terrae incumbentia destructa sunt. Mendicare erubesco, ut qui doctor fueram Judaeorum, nunc incipiam doctrinam salutis mendicare ab Anania. Faciam igitur ut me recipiant Christiani, cum ejectus fuero de villicatione mea. Coepitque eis qui prius versabantur in lege, et sic in Christum crediderant, ut arbitrarentur se in lege justificanstercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei
Abbreviated transcription (Latin):
mali uͦ filii scłi .i. tenebraꝵ de quib salomõ
ait. ue qui sapientesestis in ocuł uris:⁊
coram uobmet ipsis prudentes. In hoc
mosinã faciamꝰ. s int̾dum similitudi¬
nes econtrario ducunt᷑ ut hic. ⁊de uidi¬
prudentiã dispensatoris. ñ qđ adu̾sus
eũ fraudulent᷑. s qͦd ꝓse prudent eg̾it.
multomagis xꝰ qͥ nullũ damnũ sustin̾e
pot⁊ pnus ẽ adclemtiã. laudabit dis

Expanded text:
 est tenebrarum, de quibus Salomon ait: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . In hocemosynam faciamus, sed interdum similitudines econtrario ducuntur, ut hic et de judiprudentiam dispensatoris, non quod adversus eum fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, multo magis Christus qui nullum damnum sustinere po
Abbreviated transcription (Latin):
dispensat. Economos eni tam pecu¬
niȩ quã frugũ ⁊ om̃iũ que dñs possi¬
det. dispensatorẽ sig̾cat. Uillicꝰ gͦ ẽcui
cd̃s aliqͥs pecunias ad erogandũ cõmi
⁊ ait illi. Qͥd hoc audio dete: Redde
rõnẽ uillicationistuȩ. Iam en inpo¬
terisiullicare. Uocat ds qñ incitat ti¬
morẽ etnȩ damnatiõis. Reddit homo
rõnemsi cogitans uillicationẽ cũ ista
uita finiendã. magis de acquirendis
amicis quã de cong̃gandis diuiciis
tractat. Ait aũt uillicꝰ intra se. Qͥ d fa¬
ciam quiadñs ms aufert a mẽ iuilli¬
ntione: fo̾de ñ ualeo. indicare erubesco.

Expanded text:
dispensat. Aeconomus enim, tam pecuniae quam frugum et omnium quae Dominus possidet, dispensatorem significat. Villicus ergo est, cui Deus aliquas pecunias ad erogandum commiset ait illi: Quid hoc audio de te? Redde rationem villicationis tuae. Jam enim non poteris villicare. Vocat Deus, quando incutit timorem aeternae damnationis. Reddit homo rationem, si cogitans villicationem cum ista vita finiendam, magis de acquirendis amicis quam de congregandis divitiis tractat. Ait autem villicus intra se: Quid faciam, quia Dominus meus aufert a me villicationem? Fodere non valeo, mendicare
Abbreviated transcription (Latin):
cipe lutastuas subaudis in quib debitũ
scͥpseras. Cautio ẽ. undecunq cauetꝰ cont̾
inuiriã ut iusticia teneat᷑. Cadꝰ grece am¬
alti pars .u. dimittit᷑. simplicit̾ acceptum
docet. quia om̃is qͥ indigentia cuiꝰlib pau¬
releuau̾it. certa miscdiȩ sue m̾cede do¬
nandussit. uł sic accipiat᷑. ut cum udei
decimas dicant deb̾e dari sac̾dotib ileui¬
tis. nos suꝑ usticiã eoꝵ abundantes iusti
bonissuis. aut certe duplicemꝰ illoꝵ deci¬
mas eccłȩ dando qͥntas. Et laudauit
dns uillicũ iniqͥtatis quia prudent fecis¬
set. quia filii huiꝰ scłi prudentiores filiis
lucis ingnatione suast̃. Cuiꝰ qͥsq oꝑaagit

Expanded text:
cipe litteras, subaudis in quibus debitum scripseras. Cautio est, undecunque cavetur contra injustitiam, ut justitia teneatur. Cadus Graece, amalteri quinta pars dimittitur: simpliciter acceptum, docet quia omnis qui indigentiam cujuslibet paurelevaverit, certa misericordiae suae mercede donandus sit. Vel sic accipiatur, ut cum Judaei decimas dicant debere dari sacerdotibus et levitis, nos super justitiam eorum abundantes justitia  sed de omnibus bonis suis. Aut certe duplicemus illorum decimas, Ecclesiae dando quintas. Et laudavit dominus villicum iniquitatis quia prudenter fecisset, quia filii hujus saeculi prudentiores filiis luci
Abbreviated transcription (Latin):
sum ioh̃em filium ⁊ acharie in uoce
angeh annunciantis uerbũ carnẽ fac¬
tum. ⁊ corpꝰ dni ꝑ uerbũ diuinȩ uo¬
cis animatũ ut in se caro uerbũ qd̾
inconsonantib ꝑdiderat inueniret.
Abaptismo diuĩ p̃dicare dm̃ inchoans. de¬
serti ieuinium temptationẽ diaboli. cõ¬
gregationẽ bestiarum.⁊ ministeriũ
angłorum. ceteraq sic in breui com¬
pingens ꝓtulit. ut nec auctoritatem
fact demeret. ⁊ ꝑficiendi oꝑis pleni¬
tudinẽ non negaret. Deniq post fidẽ
amputasse sibi pollicẽ đr. ut sacerdo¬
tio repbꝰ haberetur. S tantũ consen¬
tiens fidĩ p̃destinata potuit electio. ut

Expanded text:
ariae in voce angeli, annuntiantis Verbum carnem factum, et corpus Domini per verbum divinae vocis animatum, ut in se caro Verbum, quod in consonantibus perdiderat, inveniret. A baptismo Domini praedicare Deum inchoans, deserti jejunium, tentationem Diaboli, congregationem bestiarum, et ministerium angelorum, caeteraque sic in brevi compingens, protulit, ut nec auctoritatem facti demeret, et perficiendi operis plenitudinem non negaret. Denique post fidem amputasse sibi pollicem dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Sed tantum consentiens fidei praedestinata potuit electio, u
Abbreviated transcription (Latin):
tra ea quȩ ordo eu̾głicȩ dispositionis
exposcit. ea maxime necessitas labo¬
ris fuit ut primũ grecis fidelib. ne
udairis attenti fabulis. in solo legis
desiderio tenerent᷑. ne uł hereticis
fabulis seducti exciderẽt. au̾itate ela¬
boraroe. deinde ut in principio euã¬
geliinatiuitate ioħis p̃sumpta eui scͥ¬
beret iudicaret contestans in se com¬
plura eẽ que essent aplerisq p̃sump¬
tuose inchoata. huic luce non ĩmeri
data est ut pote ill cuiꝰ omiã uerba
languentis aminȩ st̃ medicina. hic
neq uxorẽ uniquã hñs. neq filios.¬

Expanded text:
icae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus, ne Judaicis attenti fabulis, in solo legis desiderio tenerentur, ne vel haereticis fabulis seducti, exciderent a veritate, elaboraret: deinde, ut in principio Evangelii nativitate Joannis praesumpta, cui scriberet, indicaret, contestans in se completa esse, quae essent a plerisque praesumptuose inchoata. Huic Lucae non immerium gratia data est, utpote illi, cujus omnia verba languentis animae sunt medicina. Hic neque uxorem unquam habens neque filios
Abbreviated transcription (Latin):
cognom̃to leui. cuiꝰ uocatio ad
deum ex publicanis actib fuit: eũgłi¬
um hebreo sermone in iudea primus
scripsit. duorum in generatione xp̃i
principia p̃sumens. uniꝰ cuꝰ prima
circumeisiõ in carne. alterius cinus
scd̾m cor electio fuit. Sicq qͣterdena

Expanded text:
cognomento Levi, cujus vocatio ad Deum ex publicanis actibus fuit, Evangelium Hebraeo sermone in Judaea primus scripsit, duorum in generatione Christi principia praesumens: unius, cujus prima circumcisio in carne; alterius, cujus secundum cor
Abbreviated transcription (Latin):
mini ostendit generationem.
einde Marchus eũgłista d̃.
petri in baptismate filius. ⁊ ĩ
diuino sermone discipulus. genere
leuiticus. eũgłium greco sermone
initalia scripsit. ostendens in eo quid &
generi suo deberet ⁊ xp̃o. Nam in uoce
prophetice exclamationis instituens

Expanded text:
stendit generationem. Deinde Marcus, evangelista Dei, Petri in baptismate filius, et in divino sermone discipulus, genere leviticus, Evangelium Graeco sermone in Italia scrispsit, ostendens in eo quid et generi suo deberet et Christo. Nam in voce propheticae exclamationis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ignis diumꝰ incordib fideliũ accenda¬
tur⁊ ardeat: Nescitis gͥ ut seruus quiscit
uoluntatẽ dñi⁊ ñ facit: s excaritate in
minimo ⁊ inmaiori fideles estote. Ignẽ dic̃
uiciosa quasi sꝑmnas ⁊tribulos comburit.
aurea uasa ꝓbando ⁊ meliorando. ligna
fenu stipulam consum̃do. Baptismoaut
habeo baptizari:⁊ quomͦ coartor usq dum
ꝑficiatur: Ueni inquit ignem mitte in cor¬
da credentiũ ut t̾rena despiciant. suꝑna
appetant spu scõ inflammante. s ad hoc
pͥus habeo baptizari hocẽ intingri ꝑfun-¬
di baptismo.i. tinctione sub audit᷑ meisan¬
guinis. Qđ ẽ dic̾e. Antequã mittam sp̃m
sc̃m dabo me crucifigendũ. Un illud. Non
erat sp̃s datus. quia iħc ñdum fu̾at głifica¬
tus. Coartor multiuisq dum ꝑficiatur ip¬
sa passio. s nicħ me pot cog̾e quin fiat qͦd
fieri statui de me. Quidã codices hnit angor
ꝓ coartor. Q in se nicħ habebat quoddołet.¬

Expanded text:
rdibus fidelium accendatur et ardeat? Ne sitis igitur sicut servus qui scit voluntatem domini et non facit, sed ex charitate in minino et in majori fideles estote. Ignem dicitvitis quasi spinas et tribulos comburit, aurea vasa probando et meliorando, ligna, fenum, stipulam consumendo. Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur: Veni, inquit, ignem mittere in corda credentium, ut terrena despiciant, superna appetant, Spiritu sancto inflammante, sed ad hoc prius habeo baptizari, hoc est tingi et perfundi baptismo, id est tinctione, subaudis mei sanguinis. Quod est dicere: Antequam mittam Spiritum sanctum, dabo me crucifigendum. Unde illud: Non erat Spiritus datus, quia nondum Jesus fuerat glorificatus Coarctor multum usque dum perficiatur ipsa passio, sed nihil me potest cogere, quin fiat quod fieri statui de me. Quidam codices habent angor, pro coarctor. Qui in se nihil habebat unde dole
Abbreviated transcription (Latin):
lippũ herodis maioris filiũ subquodris
fugit in egyptũ fr̃em huiꝰ herodis sub
quo passus e .xͦ. duxisse herodiadẽ filia
arechȩ regis arabũ. Postea uͦ socer eiꝰ exor¬
tis qͥbusdã contra generũ simultatib
tulit filiã suã ⁊ ea copulauit herodi in¬
corripuerat ⁊ iez abel eius uxorẽ: argu¬
it herodem ⁊ herodiadem. M cxlu.
icebat eni ioħs herodi. Non Rlx.
licet tͥ hab̾e eam.R herodias autẽ

Expanded text:
lippum, Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse Herodiadem, filiam Aretae regis Arabum. Postea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulit filiam suam, et eam copulavit Herodi incorripuerat et Jezabel uxorem ejus , arguit Herodem et Herodiadem. M. 145 R. 60 Dicebat enim Joannes Herodi: Non licet tibi eam habere. Herodias aute
Abbreviated transcription (Latin):
concepit ⁊ peperit. Non gͦ mat̃. sic̃
nec filius indigebat purgari hostiis
s ut nos soluerem̃ a timore legis fa¬
cti st̃ sub lege. Decretũ quoq legis
sionis ad templum deferri. dariq
hostiam pro eo. pͥmogenitũ autem
masculũ sem̃ d̾no fieri. In qͦ ĩsinuat᷑
neminẽ nͥ uiciis etrcũ eisũ dnĩcis
dignũ conspectib ẽẽ ut ait psalmi¬
sta. Non habitabit iuxta te malig¬
nus. neq ꝑmanebũt iniusti ante
ocłos tuos. Ut sisterent eũ dño ⁊dẽ
offerrent ⁊ consecrarent. Sic̃ scrip¬
tum ẽ. in lege dñi. Qa omne mascu¬
linũ adaperiens uuluam scm̃ dño
uocabitur. Precepit lex ⁊ hominiᷤ
⁊ peccoris om̃ne primogenitũ maᷤᷤ¬
culini sexus d̃no scĩficar.⁊ sacer¬
dotis eẽ. ita ut sacerdos ꝑ hominis
pͥmogenito preciũ acciperet. & aĩal
inmundũ redum faceret. munda uͦ
do offerret. Siclis argenti.u. redi¬
ħt. Notandum tñ qr pariuli de tri¬

Expanded text:
concepit et peperit. Non ergo mater, sicut concepit et peperit. Non ergo mater, sicut nec filius indigebat purgari hostiis; sed ut nos solveremur a timore legis, facti sunt sub lege. Decretum quoque legis circumcisionis, ad templum deferri, darique hostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. In quo insinuatur, neminem nisi vitiis circumcisum, Dominicis dignum esse conspectibus, ut ait Psalmista: Non habitat juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Ut sisterent eum Domino, id est offerrent et consecrarent. Sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit lex et hominis et pecoris omne primogenitum masculini sexus, Domino sanctificari et sacerdotis esse, ita ut sacerdos pro hominis primogenito pretium acciperet, et animal immundum redimi faceret, munda vero Deo offerret. Siclis argenti quinque redi Notandum tamen quia parvuli de tri
Abbreviated transcription (Latin):
membro fiebat causa ẽ. ne aliud mẽ¬
brũ aut debile fieret aut t᷑pe. qd̾ pu
te illa magis dnãtur concupiscentia
per ꝗͣ originale peccatũ ꝓpagat᷑. ubi
ergo uia peccati ẽ. ibi apte signabat᷑
peccat remedium.⁊ significabat᷑ ꝑ
circũcisionẽ carnis. circumcisio mẽ¬
tis qͣmundat᷑ aĩa ã uciis.Tres itaq
constat eẽ circũcisiones. Una ẽ. sacͣ¬
licꝰ circũcisio a peccato. quȩ cotidie
est inaĩa:⁊ circũcisio a peccato:⁊ ab oĩ
pena peccati. que ĩ resurrectione erit
ĩ aiã ⁊ in corpore. Petͥnis autẽ cultris
es purgationis maRie. scd̃m legem
moysi: tulerunt illũ ĩ ierłm ut si¬
sterent eũ dno. Dixit moyses.
Mulier si suscepto semine pepere¬
rit mascłm: ĩmunda erit .uii. diebꝰ
⁊ die octaua circumcidet᷑ ĩfantulus
sanguine. Non dixit omnis mulier
pariens. s quȩ suscepto semine pepe¬
rerit. ad distinctionẽ ilhꝰ. quȩ uirgo

Expanded text:
membro, fiebat, causa est, ne aliud memmembro, fiebat, causa est, ne aliud membrum aut debile fieret aut turpe quid pute illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte signabatur peccati remedium et significatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundatur anima a vitiis. Tres itaque constat esse circumcisiones Una est sacrlicet circumcisio a peccato, quae quotidie est in anima, et circumcisio a peccato et ab omni poena peccati, quae in resurrectione erit in anima et in corpore. Petrinis autem cultris es purgationis Mariae secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino. Dixit Moyses: Mulier, si suscepto semine pepererit masculum, immunda erit septem diebus, et die octava circumcidetur infantulus; suae. Non dixit, omnis mulier pariens; sed, quae suscepto semine pepererit: ad distinctionem illius, quae virgo
Abbreviated transcription (Latin):
tes estis ad bibendũ uinũ. ⁊ uiri for¬
des ad miscendã ebrietatẽ. In circũei¬
si st̃ olfatir⁊ tactu. qͥ uariis odorib de¬
libuti. sequunt᷑ amplexꝰ meretͥcis
cinnamomo cubile suũ asꝑgentis. In¬
circumcisi st̃ gressib de quib psalmiᷤ¬
ta cominemorat. Contͥtio & infelici¬
tas in uiis eoꝵ. ⁊ iuã pacis ñ cogno¬
uer̃t. Porro qͥ in similitudinẽ carnis
peccati uenerat. remediũ qͦ caro pec¬
cati mundabat᷑ ñ respuit. s circũcisus
est factus sub lege. ut eã iustã eẽ ꝓ¬
baret. ⁊ eos qui sub lege erant redime¬
r&. Nota qd̾ idẽ auxiliũ curationis¬
in lege circũcisio contͣ peccati origina¬
lis uulnꝰ p̃stitit qd̾ nunc baptismꝰ tẽ¬
pore gr̃ę confert. nisi qd̾ introitꝰ in reg¬
nũ. nondũ patebat circũcisis ut mo¬
do baptizatis. At uͦ ñ solum baptis¬
mus hoc facit. s etiã passionis ad iũc¬
tio. que si circumcisioni addita eẽt:
& similit ib fieret. Qd̾ autẽ in tali

Expanded text:
inum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . » Incircumcisi sunt olfactu et tactu qui variis odoribus delibuti sequuntur amplexus meretricis, cinnamomo cubile suum aspergentis. Incircumcisi sunt gressibus, de quibus Psalmista commemorat: « Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . » Porro qui in similitudine carnis peccati venerat remedium, quo caro peccati mundabatur non respuit, sed circumcisus est factus sub lege, ut eam justam probaret, et eos qui sub lege erant redimeret. Nota quod idem auxilium circumcisionisin lege circumcisio contra peccati originalis vulnus praestitit, quod nunc baptismus tempore gratiae confert, non quod introitus in regnum nondum patebat circudo baptizatis. At vero non solum baptismus hoc facit, sed etiam passionis adjunctio: quae si circumcisioni addita esset, et similiter ibi fieret. Quod autem in tali
Abbreviated transcription (Latin):
re. & in sinu abrahe pacẽ h̃r̃e. Qa
uiderunt ocłi mei salutare tuũ. Qd̾
parasti ante faciem om̃iũ ppłoꝵ.
Quẽ postiodũ omnib ppłis querẽ¬
dum dilectione. ⁊ conspiciendũ fu¬
de p̃parasti.iã carnis ⁊ m̃tis ocłis sal¬
uatorẽ contemplor. Beati qͥ uident
qd̾ sẏmeon uidit. beati qͥ ñ uiderũt
& crediderunt. Lumen ad reuelati¬
onẽ gentũ. ⁊ głam plebis tuȩ isrł.
Salutare dico: lumen ad reuela¬
tionẽ. id est ut reuelet᷑ cecis ocłis gẽ¬
tilium. nulla spe dñici aduentꝰ ere¬
ctoꝵ ⁊ ut isrł głiet᷑ excipiens suũ
promissum ⁊ desid̾atũ. Bene reue¬
tunc ifrł saluus fiet. Unde in psal¬
mo. In conspectu gentiũ reuelauit
iusticiam suã. recordatꝰ miscd̃iȩ
pace. ueniat in ierłm. conuersa¬
tionem habens in cȩlestib. ueniat
in templũ ut aptetur exemplo illo¬
rũ in quib ds̃ habitat. Expectet
dñm. accipiat in manib uerbũ dĩ.

Expanded text:
re et in sinu Abrahae pacem habere. Quia re et in sinu Abrahae pacem habere. Quia viderunt oculi mei salutare tuum. Quod parasti antpulis quaerendum dilectione, et conspiciendum fide praeparasti, jam carnis et mentis oculis Salvatorem contemplor. Beati qui vident quod Simeon vidit: Beati qui non viderunt et crediderunt . Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Salutare dico lumen ad revelationem, id est ut reveletur caecis oculis gentilium nulla spe Dominici adventus erectorum, et ut Israel glorietur excipiens suum promissum et desideratum. Bene revetunc Israel salvus fiet. Unde in psalmo: In conspectu gentium revelavit justitiam recordatum misericordiae pace, veniat in Jerusalem, conversationem habens in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit in spũ in tẽplũ. Uidere mor¬
tem exꝑiri ⁊ sentire eã significat. Fe
cordis prius iudere satagit cõuersan¬
do incelesti ierłm.⁊ suspirando eum
psalmista dicente. Unam petiia dno
hanc reqͥram. ut inhabitẽ in domo
d̃ni. Et cim inducerent puerum
iħm parentes eus. ut facerent scd̃m
consuetudinẽ legis ꝓ eo.⁊ ipse accepit
eum in ulnas suas. Eadẽ gr̃ã qͣuẽ¬
turum p̃nouerat. uenientẽ cognouit
Qͥ cęlo terraq ñ capit᷑. grandeui ho¬
minis ulnis gestat᷑. Tropice accepit
uet̾anus infantẽ. ut doceret nos exue¬
re ueterẽ hominẽ cũ actib siuis. ⁊ in¬
duere nouũ in uisticia ⁊ scĩtate ope¬
rum. q̃ ꝑ ulnas significant᷑. Accepit
senior mundus innocentiã xp̃iane
infantiȩ. ut renouet᷑ sic̃ aqͥla. Et be¬
nedixit dnridixit. Nunc dimittis
seruum tuũ dñe. scdm uerbum tu¬
um in pace. Sciebat ꝗͣ beati ocħ
uderet. nolebat morte dissolui. Mox
autẽ ut uidit. optabat solui a corpo¬

Expanded text:
 venit in spiritu in templum. Videre mortem, experiri et sentire eam significat. Feloculis cordis prius videre satagit conversando in coelesti Jerusalem, et suspirando cum Psalmista dicente: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et cum inducerent puerum Jesum parentes ejus ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas. Eadem gratia qua venturum praenoverat, venientem cognovit. Qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis ulnis gestatur. Tropice accepit veteranus infantem, ut doceret nos exuere veterem hominem cum actibus suis, et induere novum in justitia et sanctitate operum quae per ulnas significantur. Accepit senior mundus innocentiam Christianae infantiae, ut renovetur sicut aquila. Et benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Sciebat quam beati oc donec illum videret, nolebat morte dissolvi. Mox autem ut vidit, optabat solvi a corpo
Abbreviated transcription (Latin):
cturũ. Usq ad finẽ scłi animã eccłe
gladius tribulationis ꝑtͣnsit. cũ sig¬
nofid̃ ab imꝓbis ꝯtradicit᷑. cũ mul
p̃cedat. Omĩa que de xp̃o narrantur
qd̾ natꝰ de uirgine qd̾ resurgit. quod
clausis ianus intrat. omina inquã
signum st̃. cui contradicit᷑ ab infide

Expanded text:
cturum: usque ad finem saeculi animam Ecclesiae cturum: usque ad finem saeculi animam Ecclesiae gladius tribulationis pertransit, cum signo fidei ab improbis contradicitur, cum multpraecedat. Omnia quae de Christo narrantur, quod natus de virgine, quo resurgit, quod clausis januis intrat: omnia inquam, signum sunt cui contradicitur ab infide
Abbreviated transcription (Latin):
ad Maria m matrẽ eiꝰ. Ecce positus
est hic in ruinã.⁊ in resurrectionẽ
multoꝵ in isrł.:⁊ in signũ cui contͣdi
qr ipse est lapis offensionis ⁊ petͣ scan¬
dali. id est riune his qͥ offendunt uer¬
bo. nec credunt de quib ipse dixit.
Si non uenissem ⁊ locittus eis ñ fuis¬
sem. peccatũ n haberent. In resur¬
rectionẽ autẽ eoꝵ positꝰ est qui credẽ¬
tes in eũ resurrexerunt apeceatis
ꝑeũ. In suis qͦq p̃dicatorib positꝰ est
in rumã.⁊ resurrectionẽ ut ait apłs.¬
xp̃i bonus odor sumꝰ d̃o. in his qͥ salui
fiunt. ⁊ in his qui pereunt. Bono enu
odors alii saluantur. alii ꝑeunt. Sig¬
num cui contradicetur. fidem dnĩce
crucis accipe. de qua uidei ad paulum
dixerunt. De secta hac notũ ẽ. nobis
quod ubiq ei contradicit᷑. Et tuam
ipsius aĩam ꝑtͣnsibit gladiꝰ. Id est
dolor dince passionis. quia ñ potu¬
it filiũ uid̾e crucifrgi sine affẽctu
mat̃ni doloris ⁊ si speraret resurre¬

Expanded text:
matrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicominus; quia ipse est lapis offensionis et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo nec credunt. De quibus ipse dicit: Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent . In resurrectionem autem eorum positus est, qui credentes in eum, resurrexerunt a peccatis per eum. In suis quoque praedicatoribus positus est in ruinam et resurrectionem, ut ait Aposi bonus odor sumus, Deo in his qui salvi fiunt et in his qui pereunt . Bono enim odore alii salvantur, alii pereunt. Signum cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe de qua Judaei ad Paulum dixerunt: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Id est, dolor Dominicae passionis, quia non potuit videre filium crucifigi sine affectu materni doloris, etsi speraret resurre
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ creauerit. ut hec dño ualeant
consecrari. ouẽ innocentie offerat
⁊ turturẽ siue columbã designan¬
tes. gemitũ cõpunctionis ⁊ lacͥmas
humiliũ sic̃ hee uolueres ꝑ cantu
habent gemitũ. Lacrimis qͥppe eti¬
am in bonis indigemꝰ. qr qͦ fine con¬
sũmandi sumus nescimꝰ. St̃ autẽ
duo genera cõpũctionis. dũ maloꝵ
recolentes supplicia timemꝰ. & dũ
desiderio celestiũ ardentes de dila¬
tione gemimꝰ. Unde duo pulli offer¬
ri iubent᷑. Unus in holocaustũ. qͣn¬
do amore celestium ĩflãmam᷑. alter
ꝓpeccato. dum malis ꝑpetratis ge¬
mimus. Colũba que in grege cõn¬
uersatur actiuam. turtur soluiagus
contemplatiuam uitã significat quȩ
paucoꝵ est. & qr utraq hostia accep¬
ta est a dõ. consulte utraq auis est
obbata ꝓ dño. Qͥ clausohostio patrẽ
orat in abscondito. turturẽ offert. qͥ
comparẽ oꝑis querit. columbã ad al¬

Expanded text:
guuntur, creaverit, ut haec Domino valeant guuntur, creaverit, ut haec Domino valeant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turturem sive columbam, designantes gemitum compunctionis et lacrymas humilium, sicut hae volucres pro cantu habent gemitum. Lacrymis quippe etiam in bonis indigemus; quia, quo fine consummandi simus, nescimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus. Columba quae in grege conersatur, activam, turtur solivagus contemplativam vitam significat: quae paucorum est. Et quia utraque hostia accepta est Deo, consulte utraque avis est oblata pro Domino. Qui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad al
Abbreviated transcription (Latin):
nec inuentꝰ est dolus in ore eiꝰ. Mo¬
raliter etiã pͥmogenita. significat̃
bona mitia. nr̃e actionis. qͣsi in
corde genita.⁊ donũ gr̃e deputan¬
da. Male autẽ gesta redimere fru¬
ctib penitentiȩ iubem᷑. Aꝑien ⁊
uuluam. consueta locutio est. nõ
qd̾ dns sacri uentris hospiciũ egrẽ¬
sus. deuirgmasse credendꝰ sit uixta
hereticos. Mistice designat᷑. qr dñs
aperuit uirginis eccłȩ secrẽtũ geni¬
tale. ad generandos sibi ppłos. ꝑaꝗͣ
tiam scd̾m qd̾ dictum ẽ. in lege dniĩ
par turturũ. aut duos pullos colũ¬
barum. Dictum est in lege. ut ꝓ
infante mascło die qͣdragesimo na¬
tiuitatis. ꝑ femina octogesimo. agnꝰ
anniculus immacłatꝰ in holocaustũ
offerret᷑. ⁊ turt᷑ siue pullus colũbinꝰ
pro peccato. Q autẽ ñ posset offer
nos faceret. hic in fide. heredes reg¬
ni in cȩlo. Moralit̃ aut̃ siue qͥs for¬
tia oꝑa. quȩ mascł nomine. siue in¬
firma. que femine uocabulo distin¬

Expanded text:
inventus dolus in ore ejus. Moraliter etiam primogenita significant bona initia nostrae actionis, quasi in corde genita et Domini gratiae deputanda. Male autem gesta redimere fructibus poenitentiae jubemur. Adaperiens vulvam, consueta locutio est, non quod Dominus sacri ventris hospitium egressus, devirginasse credendus sit, juxta haereticos. Mystice designatur, quia Dominus aperuit virginis Ecclesiae secretum genitale, ad generandos sibi populos per tiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duos puellos columbarum. Dictum est in lege, ut pro infante masculo die quadragesimo nativitatis, pro femina octogesimo agnus anniculus immaculatus in holocaustum offerretur, et turtur sive pullus columbinus pro peccato. Qui autem non posset offerrs, ut nos divites faceret hic in fide, haeredes regni in coelo. Moraliter autem sive quis fortia opera quae masculi nomine, sive infirma quae feminae vocabulo distin
Abbreviated transcription (Latin):
te tẽpꝰ apłicis mancipat institutis.
qͣsiL.xxx.iiii. annis cȩlestis templi
limina seruare ⁊ dñi p̃stolare ad
Septẽ anni qͥb anna cum uiro u
xit. significant ꝑfectionẽ illiꝰ tẽporsˢ
quo a dño in carne conuersante docet᷑
eccłam. & hec ipsa hora suꝑueniens
confitebat᷑ dno. ⁊ loquebant᷑ de illo oĩbꝰ
qͥ expectabant redemptionẽ ierłm.¬
psa hora qua symeon accepit puer sr̃ueni¬
ens anna ꝯfitebat᷑ id est laudabat dm̃
&e om̃ib fidelib qͥuigo herodis alieni¬
gene grauati. liberationẽ expectabãt
ꝓmittebat ꝑ aduentũ xp̃i in ꝓximo re¬
demptionẽ fieri. Non solũ angħ. s ⁊
omĩs etas ⁊ sexus testimoniũ nato red¬
dit puero. ⁊ sic̃ ab omniũ secłorũ fideli¬
b p̃sagiebat᷑ ita ueniens omĩum scoꝵ
laude predicat᷑. Quod simeon ⁊ anna
prouecti. iħm excipiunt ⁊ laudant.
significat fidelem sinagogã quȩ post
promissionũ. non ficta fide eũ receper̃t.

Expanded text:
e tempus apostolicis mancipat institutis, quasi LXXXIIII annis coelestis templi limina servare, et Domini postulare adSeptem anni quibus anna cum viro suo vixit, significant perfectionem illius temporis quo a Domino in carne conversante docetur Ecclesiam. « Et haec ipsa hora superveniens confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant reIpsa hora Simeon accepit puerum, superveniens Anna confitebatur, id est laudabat Deum; et omnibus fidelibus, qui jugo Herodis alienigenae gravati liberationem exspectabant, promittebant per adventum Christi in proximo redemptionem fieri. Non solum angeli, sed et omnis sexus et aetas testimonium nato reddit puero; et sicut ab omnium saeculorum fidelibus praesagiebatur, ita veniens omnium sanctorum laude praedicatur. Quod Simeon et Anna provecti Jesum excipiunt et laudant, significat fidelem Synagogam, quae post promissionum non ficta fide eum receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis cordib cogitationes. Ante erat
qui respuerent. s audita natiuitate
reuelant᷑ cogitationes. cum herodes
⁊ sui t᷑bantur. Postea uͦ doctrina eiꝰ
⁊ uirtute diffamata. alii eũ qͣsi ma¬
gistrum ueritatis habuerunt. alii
ab eo. qͣsia seductore recesser̃t. Et erat
anna ꝓpħissa filia phanuel. de tribu
aser. hec processerat in dieb multis.
⁊ uxerat cũ uiro suo annis uii. ã

Expanded text:
tis cordibus cogitationes. » Ante erat qui respuerent; sed audita nativitate revelabantur cogitationes, cum Herodes et sui turbabantur. Postea vero doctrina ejus et virtute diffamata, alii eum quasi magistrum veritatis habuerunt. Alii ab eo quasi a seductore recesserunt. « Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser. Haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo a
Abbreviated transcription (Latin):
cedebat de templo ieumiis ⁊ obsecra¬
tionib seruiens die ac nocte. Iuxta
historiam anna:⁊ deuote conu̾satio¬
nis.⁊ uenerande etatis digna descri¬
bitur. que dño testimoniũ ꝑhibeat.
Mistice autẽ significat eccłam quȩ
in p̃senti quasi sponsi dnĩq sui morte
uiduata est. Septies .xii. Lxxx.iiii. fa

Expanded text:
cedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens Deo die ac nocte. » Juxta historiam Anna et devotae conversationis et venerandae aetatis digna describitur, quae Domino testimonium perhibebat. Mystice autem significat Ecclesiam, quae in praesenti quasi sponsi Domini sui morte viduata est. Septies XII, LXXXIIII fa
Abbreviated transcription (Latin):
octo. ut circũ cideret᷑ puer: uo¬
catum ẽ. nom̃ eiꝰ iħs. Qd̾ uocatũ est
ab angło. priusꝗͣ in utero conciperet᷑
Nitus circũcisionis. ab abrahã sũp¬
sit exordium. qͣndo ⁊ noĩs ãplificati¬
onẽ accepit. Ad cuiꝰ immutationẽ
nomĩ imponebat᷑ pueris. in die cir¬
cũcisionis eoꝵ. Sic etiã factũ ẽ ipsi
iħu. Bene aut̃ octaua die circũcidit᷑
ut ⁊ eius resurrectio octaua die cȩ¬
lebranda ⁊ nr̃a figuraret᷑ octaua eta¬
te futura. Sex ⁊ enĩ sunt ȩtates. in qͥ¬
bus pro dño laborat᷑.uii. est anima¬
rum. usq ad tempus resurrectionis
uiii. est resurrectio. quando gła ꝑ
fecte circumeisionis coruscabit: ⁊ to¬
tus hõ uisioni conditoris inherebit.
cũcis st̃ aurib. qͥb ueritas dixit. Q

Expanded text:
uer, vocatum est nomen ejus Jesus. Quod vocatum est ab angelo priusquam in utero conciperetur . » Ritus circumcisionis ab Abraham sumpsit exordium, quando et nominis amplificationem accepit. Ad cujus imitationem nomen imponebatur pueris in die circumcisionis eorum. Sic etiam factum est ipsi Jesu. Bene autem octava die circumciditur ut et ejus resurrectio octava die celebranda, et nostra figuraretur octava aetate futura. Sex etenim sunt aetates, in quibus pro Domino laboratur; septima est animarum usque ad tempus resurrectionis. Octava est resurrectio, quando gloria perfectae circumcisionis coruscabit, et totus homo visioni Conditoris inhaerebit cu
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. qr prius caris corruptionẽ
resurgendo calcauit: ⁊ int̃positis die¬
bus cũ carne ꝗͣ hostiã fecerat. suꝑnã
ciuitatẽ ascendit. Nos etiã prius in
baptismocircũcidim᷑ a peccatis. ⁊ pro¬
ficiente gr̃a adaltare ingredim᷑ con¬
secͣndi. hostia corporis ⁊ sanguinis do¬
mini. Omĩs etiã eccła in fine mundi pͥ¬
moin resurrectione labẽ terrene cor¬
ruptionis exuet. ac deinceps in celes¬
tem ierłm tͣnsferet᷑. uictimis bonorũ
oꝑum dnõ cõmendata. Et ecce ħo erat
in ierłm cuinomĩ sy meon. ⁊ ħo iste
uistꝰ ⁊ timoratꝰ expectans cõsolationẽ

Expanded text:
ptionem resurgendo calcavit, et interpositis diebus cum carne quam hostiam fecerat, supernam civitatem ascendit. Nos etiam prius in baptismo circumcidimur a peccatis, et proficiente gratia ad altare ingredimur, consecrandi hostia corporis et sanguinis Domini. Omnis etiam Ecclesia in fine mundi primo in resurrectione labem terrenae corruptionis exuet, ac deinceps in coelestem Jerusalem transferetur, victimis bonorum operum Domino commendata. Et ecce homo erat in Jerusalem cui nomen Simeon: et homo iste justus et timoratus, exspectans consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
tes pueri st̃ ab hac gn̾atione ꝑempti. S
quia abel pastor ouiũ. ⁊acharias uͦ sac̃¬
dosfuit. utriꝰq gradus m̃res. ⁊ laici . s. ⁊
altaris officio mancipati. sub eoꝵ uolu¬
it intimare uocabulo.
cp̃. cxLii.

Expanded text:
tes pueri sint ab hac generatione perempti. Sed quia Abel pastor ovium, Zacharias vero sacerdos fuit, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. CAPUT CXLII.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis. alii ⁊ achariã patrẽ ioħis. alii
⁊achariã qui occisus ẽ. aioas rege iude
int̾ templii ⁊altare sicut regũnarrat
historia. ⁊ quẽ scͥptura refert filiũ fiuis¬
se ioiade sac̃dotis. Nfuit inquit recor
filius. Barachias in lingua nr̃a benedictꝰ
dñi dr. in quo demonstrat᷑ hebreo noĩe
iusticia sac̾dotis ioiade. In euangło quo
utuntur nazarei ꝓ filio barachie filiũ io¬
iade scͥptũ reꝑimus. Quia isti gessert
contra apłos similia cam ⁊ioas. ido de
una gnatioe eẽ referunt᷑. Namut dictũ
e. sicut boni sc̃ una gn̾atio. sic ⁊ malialt̃a.

Expanded text:
is, alii Zachariam patrem Joannis, alii Zachariam qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia, et quem Scriptura refert fuisse filium Joiadae sacerdotis: Non fuit, inquit, recorfilius. Barachias in lingua nostra benedictus Domini dicitur, in quo demonstratur Hebraeo nomine justitia sacerdotis Joiadae. Et in Evangelio quo utuntur Nazarei, pro filio Barachiae, filium Joiadae scriptum reperimus. Quia isti gesserunt contra apostolos similia Cain et Joas, ideo de una generatione esse referuntur. Nam, ut dictum est, sicut boni sunt una generatio, sic et mali