comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Noli autem putare genus nrm adeo ẽẽ dexelictũ.
pacienter sustine: & uidebis magna potestas ip̃tꝰ
qualiter ti. & semen tuũ torquebit. Es¬
ost hunc ducebant et sextum. Et his mori uci¬
piens: sic ait. Noli frustra errare. Nos enum ꝓp¬
ter nosmnet ip̃os hec patimur. peccandes in deu̾m
nr̃m. & digna admitatõne facta sunt innobis.
di audem ne existimes tibimpime fut᷑m. qd̾ cont᷑
dm̃ pugnare temptauis. Supra modũ autẽ mat̾
mirabilis & bonoꝵ memoria digna. que pereũtes
septem filios. sub unius diei temꝑe conspiciens.
bono animo ferebat ꝓpter spem. qm indeum ha¬
bebat. singulos eoꝵ hortabatur. patria uoce fortit᷑
conpegi. zed enim mundi creator qͥ formauit
hominis natiuitatẽ. quiꝙ hominũ inuenit ori¬
ginem o sp̃m uobis ierum cum miscd̾ia reddee

Expanded text:
elictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiterconpegi sed enim mundi creator qui formavit hominis nativitatem quique omnium invenit originem et spiritum vobis iterum cum misericordia redde
Abbreviated transcription (Latin):
uexabant corquentes. Et cum iam eẽt ad mortẽ
sic ait. pocius est ab omnnb morti datos. spem sp̃¬
tare ab eõ. iterum ab ip̃o resuscitandos. tibi enĩ
resurrectio ad uitam nõ erie. ii¬
t cum amouissent quintum: uexabant. eũ.
at ille respiciens in eũ : dixit. potestatẽ int̾

Expanded text:
vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens i
Abbreviated transcription (Latin):
rauit moyses. Et inseruis. suis consolabitur. Fꝵ¬
ortuo itaq pͥmo illo hoc modo. sequentem de¬
ducebant ad illudendum. Et cutem capitis eiꝰ
cum capillis detractam. int̾rogabant cum mandu¬
caret p̾usqm. toto corꝑe ꝑ menbra singula puni¬
retur. at ille respondens patria uoce dixit. Non fa¬
ciam. P ropter quod et isti sequenti loco. primi tor¬
menta suscepte: & inultimo sp̃ñ constititus. sic¬
ate. Tu quidem scelestis. sime inp̾senti uita nos ꝑdi̾.
sed rex mundi defunctos nos. ꝓ suis legibus met̾ne
iute resurrectione suscitabit.i
Post hunc tertins illudebatur: & lingͣm postulat᷑
cito ꝓtulit. & manus constant̾ excendit. & cumfi¬
ducia ait. Ecelo ista possideo. s propter dei leges.
minc ħ ip̃a despicio. qm̃ ab ip̃o me ea recepturũ
sꝑo. ita ut rex & qui cum ip̃o erant. mirarentur
adolescentis animũ qd̾ tanqm. nichilũ duceret
cruciatus. Et hoc ita defuncto: qrͣcum similiter

Expanded text:
ravit Moses et in servis suis consolabitur mravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenib. sed & uniu̾se genti memoriã. mortis
sue ad exemplũ uͥtutis sue. & fortitudinis derelm¬
quens. Contigit autẽ & septem fr̃s cum mr̃e cõ¬
p̾hensos. cõpelli arege. contͣ fas ad carnes porcina̾
flagris & taureis cruciatos. ui¬
Nus autem ex eis qui erat pͥmus sic ait. Oͥd
queris. & quid uis discere a nobis: parati sumꝰ
mori. magis qmͣ patͥas dei leges p̾uaricari. uiii¬
Ratus autem rex: ussit sartagines & ollas eneas.
succendi. Quibus statim succensis. uissit ei qui pͥor
fuerat locutus. amputari linguam. Et cute capitis
abstrad̾a: sũmas quoq manus euis. & pedes p̾cidi.
ceteris eius fratribus: & matre inspicientibus. łc uiui¬
t cum iam ꝑ omnia inutilis factus eẽt: ussit ig¬
nem admoueri. & adhuc spirantẽ torreri. in sar¬
taginem. In qͣ. cum diu cruciaret᷑: ceteri una cum
matre iniicem. se hortabantur mori. fortiter dicẽ¬
tes. Dominus deus aspiciat ueritatẽ. & consolabit᷑
in nobis. quemadmodũ ꝓtestacione cantici declã¬

Expanded text:
iuvenibus sed et universae genti memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid ri magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici decla
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. mit̾ores inira uersisunt: ꝓpter ser¬
mones dictos. quos illi ꝑ arrogantãm̃ prolatos
arbitrabantur. S cũ plagis ꝑimeretur inge¬
muit & dirit. Domine qui habes scam scienei¬
abam dinteste scisdi. quia cũ amorce posem
liuar duros corꝑis sustineo dolores. Scdmaeni¬

Expanded text:
fuerant mitiores in iram versi sunt propter serfuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores
Abbreviated transcription (Latin):
t ille cogitare cepit etatis ac senectutis sue
eminentãm.dignam. & ingenite nobilitatis
canciem atq a puero optime conu̾satõnis & scd̃n
scẽ et a deo condite legis consuituta respondit cito
dicens p̾mitti se uelle minfernũ. Non enĩ etatẽ
nrãm dignũ est fingere ut multi ad olescentam
arbitrati. eleazarum nonaginta annoꝵ tͣnsfisse
ad uitam alienigenarum. & ip̃i ꝓpter meam
simulatõnem & ꝓpter modicũ corruptibił uite
tempus decipiantur. & ꝑ hoc maculam atq ex¬
ecratonẽ mee senectuti conquiram.
am & si in p̾senti temꝑe suppliciis hominũ
eripiar. sed manũ om̃ipotentis neq uiuẽs
neq defunctus effugiam.Qmobrẽ fortiter nitã
ex cẽdendo senectute quidem dignus apparebo
Adolescentib autẽ exemplũ forte derelinqua.
si propto animo ac fortiter ꝓ gͣuissimis & sci̾ssi¬
mis legibus honesta morte ꝑfungar. his dictis
confestim ad suppliciũ tradẽbatur. y¬
i autem qui eum ducebant et panlo ante

Expanded text:
cogitare cepit etatis ac senectutis sue eminentiam dignam et ingenue nobilitatis canitiem atque a puero optime conversationis et secundum sancte et a Deo condite legis constituta. Resdicens praemitti se velle in infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
bicumq se cominemorat ioħes ut tacito suo
nomine ip̃e possit intelligi hoc addit quod
eum diligebat iħc quasi solum diligeret ut hoc
discerneretur aceteris quos omnes utiq diligebat.
Q uid ergo nisi am pliꝰ se dafctum uum hoo diceret
uolebat intelligi quod absit ut mendacit̃ diceret:
Nullũ aut̃ magis dare potuit dñs cħ̾o maioris erga

Expanded text:
im se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos omnes utique diligebat. Quid ergo nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendaciter diceret. Quod autem majus dare potuit Jesus majoris erga
Abbreviated transcription (Latin):
Uid est quot sequitur. indomo patris mei mansio¬
nes multe sunt: nisi qͥa & sibi inetuebant unde
gaudere debuerant: Non turbet᷑ cor ur̃m. Quis enim
eoꝵ nõ metueret: cmi petro dic̃n eẽt fidentiori atq
ꝑintiori. ñ cantabis gallus. donec t̾ me neges: Tanqm
edcum audiunt in domo patris meiXi
mansiones multe sunt si cominꝰ dixissem uobis
quia uado pare uobis locum aꝑturbatione recrearen¬
tur certi ac sidcutes. ctiam post ꝑicła temptatiomũ

Expanded text:
 sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanqucum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris dicitur qui simł aderant. os ꝑfesto eum sicut
ed si ad passionẽ intelligendum est: nũquid solus
ꝑ xp̃iana ueritate passus est petrus: Nonne ibi
erat᷑ in illis septẽ. alius filius rebedei fr̃ iohannis:
qui post euis ascensionẽ abherode manifestatur
cifixus. merito dicm̃ eẽ petro seq̃re me: qui non
solum mortẽ s etiã mortẽ crucis sicut & xp̃c exꝑtͦ¬

Expanded text:
dicitur caeteris qui simul aderant? Et profecto eum sicut ed si ad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritate passus est Petrus? Nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur cifixus, merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christ
Abbreviated transcription (Latin):
donem seruo sacerdotis. uenit ad iacobũ itstũ:
& apparuit ei. Iurauerat autẽ iacobus se nõ
comiessurũ panẽ ab illa hora qua biberat calicẽ
additur. Tulit panẽ & beneditit hac fregit dedito
iacobo uisto. diritq ei. frat̃ mi comede. panem

Expanded text:
donem servo sacerdotis, venit ad Jacobum Justum et apparuit ei. Juraverat autem Jacobus se non comesturum panem ab illa hora, qua biberat calicem imque additur: Tulit panem, et benedixit, et fregit, et dedit Jacobo Justo, dixitque ei: Frater mi, comede panem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam spiritalẽ aquile comꝑatur : altius multo quẽ
sublimius aliis trib erxxit p̃dicationẽ suã. & meius
erestione etiam cordã nr̃a erigi: uoluit. Namcet̾i
tres euͣngłiste tanqmͣ cum homĩe dño int̾ra ambu¬
lant: dõdiuinitate eiꝰ pauca dicentes. Rindiademite ui

Expanded text:
tiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
tinere nulli dubiũ constat.Ui¬
tatuit etiam decretũ ut p̃diximꝰ anns dĩb
docet in fig᷑a facta sunt nr̃i. & ꝓpt̾ nos utiq
scripta. & id̾o nobis sollertius spirituali racio¬
ne discittienda. Salonion quupe rex qui in¬
t̾p̃tatur pacificus. redemptorẽm nr̃m tp̃pice
designat. De quo ysaias ait. muttiplicabitur
eius imꝑum: & pacis ñ erit fins.

Expanded text:
ertinere nulli dubium constat. Sertinere nulli dubium constat. Statuit decretum, ut praediximus, annis docet , in figura facta sunt nostri, et propter nos utique scripta, imoque nobis solertius spiritali ratione discutienda. Salomon quippe rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
insidias impedientiũ opus hostiũ. coi ppłi
corroborantes. Inde post annos ferme ete¬
centos & qunquagnta sex: rex nefandissimꝰ
grecoꝵ anthocus fraude capta uerłm templũ
&̵ confringens altare domini aureũ. m̃sama
ꝓpositiomis. candelabrũ luntinis. & cetera ua¬
Ia templi aurea que inue̾re potun. s ae rntẽ¬
pio iouis imulachrũ statuens popłmq torm̃ti
ad sacrifcandũ idolis cogens.d
pro diuina legis custodia trucidati sune.
Interquos & mater illa septem filioꝵ mertt
famosa. nobilissimam ꝑdño curti sobole mar¬
tiru coronam meruit. sudas mathabens cun
eet de genere saterdotal conecto ererituras¬
toꝵ. aduersus antiochi duces arma corripiẽs.
eosq de uidea expellens. ꝑ secutioni seuissime
finem imposuit. ac templũ idoloꝵ ymagini¬
b emundatis. noua rersis altaria & cetera
u̾asa dt ornam̃ta faciens. atq intemplo repo¬
nens. dedicauit ea simisl cũ templo. quod pu
aput nos apellatur december. & adhiemen ꝑ¬

Expanded text:
insidias impedientium opus hostium cor populi corroborantes. Inde post annos ferme trecentos et quinquaginta sex nefandissimus Graecorum Antiochus, fraude capta Jerusalem, templum et confringens altare Domini aureum, mensam propositionis, candelabrum luminis, et caetera vasa templi aurea, quae invenire potuit; sed et in templo Jovis simulacrum statuens, populumque tormentis ad sacrificandum idolis cogens. Qua pro divinae legis custodia trucidati sunt; inter quos et mater illa septem filiorum merito famosa, nobilissima pro Domino cum sobole martyrii coronam meruit. Sed Judas Machabaeus, cum esset de genere sacerdotali, collecto exercitu justorum, adversus Antiochi duces arma arripiens, eosque de Judaea expellens, persecutioni saevissimae finem imposuit; ac templum ab idolorum imaginibus emundans, nova rursus altaria et caetera vasa vel ornamenta faciens atque in templo reponens, dedicavit ea, simul cum templo, quod purapud nos vocatur December, et ad hiemem p
Abbreviated transcription (Latin):
ret increpabat. etiam suspicientẽ puplicanũ
arbor folus moro similis. s altitudine prestans.
unde & alatinis celsa numcupatur. ficus facua
dicitur. Quam uidelicet arborem pussalus sta
tura ⁊ acheus. quo exaltari possit ascendit. qum
quilibet humilis & ꝓprie conscuis in firmita¬
tis confidens in domino clamat. Michi autem
absit głari. nisi iucruce dñi nr̃i iħũ xp̃i. mu
scendens autem sycomoꝵ transeuntem ꝓpe
s sinec dum ut est solide. iam tñ raptini. & qua¬
si intransituluci sapientie celestis intendit.
Et cum ꝑueniss ad locũ. suspiciens iħ̃c iudre
illũ. per ambulans ierccho saluator ꝑuenit

Expanded text:
ret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadtura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce scensa autem sycomoro, transeuntem prope et si necdum, ut est solide, jam tamen raptim, et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho S
Abbreviated transcription (Latin):
ue impossibilia sunt apud homines. possibi¬
lia sunt apud dm̃. Ecce enĩ camelus deposita
sibbi sartiua. ꝑ foram̃ acus transit. hoc est diue
& puplicanꝰ relicto onere diuitiaꝵ. contempto
censu fraudiũ. angustam portamꝰ artamq uiã
que ad uitam ducit ascendit. Qui miradeno¬
tione sidei ad uidendũ saluatorẽ quod natura
minꝰ habuerat ascensu suppiet arboris. atq ido
iuste quamuis ip̃e rogaro ñ audeat. benedicti¬
onom dominice susceptionis quã desid̾abat¬
q̃ accepit.
qui int̾pretatur iustificatus credentem e
gentib ppłm significat. Qui quanto aires
secularib occupatior tanto flagiis deprimenti¬
bus ert factus humilior. S ablatus est. S scli
torem uidere querebat. s p̃turba non poterat.
quia gr̃e fid̾i quam mundo saluator ateulie:
participare cupiebat. s molita uicioꝵ consuetu¬
tone ad uotũ ꝑueniret obstiteras. en¬
adem naniq turba norie consuetudinis¬
erit que supra cecũ clamantẽ ne lum̃ pete¬

Expanded text:
sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat, accepit. qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus ertorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen pete
Abbreviated transcription (Latin):
todia. ita ut iuctus & lumen ei negarenir.
petrus conu̾sus ad serenũ dixit. Cum sis
nomĩe serenus. totũ te nebulũ & tenebro¬
sum factis oftendis.
unc & ip̃m serenus uissit inuincłis
recipi. & pedes eius incippo artisfimo
conftringi. Postea uero iuisit eos duci in¬
siluam ingram que hodie inhonore scõꝵ
silua candida appellatur. cs in eadem am¬
bos parit̾ decollari.
uniq uentum fuiss in mediam siluã.
ip̃i sibi manib mundauerut locũ ab sꝑi¬
nis ubi orantes simul a dantes sibi paccs̃
osculum genu posito decollati sunt. Et
qui eos decollauit. uidit anmas eoꝵ
splendido ornatas. ab angłis ferri ad ce¬

Expanded text:
todia, et victus ei et lumen negaretur. Petrus conversus ad Serenum dixit: Cum sis nomine Serenus, totum te nubilum et tenebrosum factis ostendis. Tunc et ipsum Serenus jussit in vinculis recipi, et pedes in cippo arctissimo constringi. Silvam Nigram quae hodie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. Cumque ventum fuisset in media silva, ipsi sibi manibus suis mundaverunt locum ab spinis, ubi orantes simul, et dantes sibi pacis osculum, genu posito decollati sunt; et qui eos decollavit, vidit animas eorum splendide ornatas ab angelis ferri ad c
Abbreviated transcription (Latin):
deno ddest eetu aspecto presentarl s uissert
milttib itt ducerent eos adfarũ hercilis. exti
sacitibate nouent fortꝰ eos penis affugerent.
aerum cum nulla possent eos ratione. leai.¬
fortit᷑ mactauerũt. Et cum renuntiassent im¬
feriuit eos promoto p̃sidi ciutatis num̃tane
ut diuersis penis eos int̾ficeresit. ⁊nderet.¬

Expanded text:
tores suis aspectibus praesentari, et jusserunt militibus, ut ducerent eos ad fanum Herculis et si sacrificare nollent, fortiter eos poenis affligerent. Verum cum nulla possent eos ratione fortiter mactaverunt; et cum renuntiassent imserunt eos tradi Promoto praesidi civitatis Nomentanae ut diversis poenis eos interficeret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iplũ quid eificunt. catholia eus eccłia
it s quam de liniu̾sis orbeni crelentib. quasi
uulis lapidib munam sue fiꝙ a carttans
compagem aggregat. Quod autẽ soptemains
edificatum est templũ. significat qua ꝑtotũ
huiꝰ scłi tempus. quod septem dieb euołuitur
sc̃a structura eccłie crescere nũqmͣ desunit.
uod octauo anno dedicatũ eft templũ uui¬
& celeberrima illa ac maxima solmuttas
fecto infine mũdi numero electoꝵ. duudesid̾are¬
immortalttatis est secitura festuitas. Et ꝑ acto
uniu̾sals resurreaionis miraculo. mox omnes
qui ad pacifici regis ueri scilicet salomonis regnũ
timam sabbati resuscitari a morte uoluit. recte
numerus octonarius ur̃e quoq resurrerionis
festa uentura desingnat. S uicã¬

Expanded text:
a ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus in unam suae fidei et caritatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem diebus evolvitur, sanctae structura Ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod octavo autem anno dedicatum es templum et celeberrima illa ac maxima solemnitas fecto in fine muimmortalitatis est futura festivitas; et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici Regis verissimi Salotimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sumi auitatem iuit uidere eos quos ualde de¬
sid̾abat mart ỹres certantes.
estinans ttaq ad locum uidit beatissimos
aliũ suspendũ ꝑ pedes igne subtus posito.
lis exaratũ: aliũ manib truncatũ. aliũ sti¬

Expanded text:
ego autem ibo videre eos, quos valde desidero, martyres certantes. Festinans itaque ad locum, videt beatissimos, alium suspensum per pedes igne subtus posito, lis exaratum; alium manibus abscisum; alium sti
Abbreviated transcription (Latin):
nis dominꝰ dicit. Absorbebit fluuiũ &̾ nõ mira¬
bitur: & ñ habebit fidutiam quod infuat ior¬
danis inos eus. Quis est enĩ ꝑfluuiũ designatꝰ:
nisi humani generis fluxus. Quod uidelicet
geniis ab ortu ad finem defluit. & quasi aque
more usq ad competentẽ terminum ex carnis
liquore pͥ currit.. Xii.
uid ꝑiordanẽ frẽs: nisi baptiratoꝵ forma
signatur: Quia enum in iordane flumine
ip̃e aũctor redemptionis nr̃e baptirari dig¬
natus est. reste iordanis nomine eoꝵ misttitu¬
do exprimitur. qui intra sacramentum baptis¬
matis tenentur. Antiquus gͦ hostis generis hu¬
mani fluuũ absorbuit. quia amundi origine
usq ad redemptoris aduentum. uix paucis e¬
lectis euadentib. inuentrẽ sue malitie genus.

Expanded text:
irabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus
Abbreviated transcription (Latin):
eatiis martinus ad ep̃atum turonice eccł̃ie¬
languore simulato ad genua illius prouo¬
luntur. atq tra ut egrederetur obt̾muit.
Ita dispositis iam mĩtinere cuum turmis.
sub quadam custodia ad cuttatẽ usq deduci¬

Expanded text:
e tempus ad episcopatum Turonicae Eccleslanguore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispositis jam in itinere civium turbis, sub quadam custodia ad civitatem usque deduci
Abbreviated transcription (Latin):
fessus est dicens. Dñs meus &ͣ deus meus .ui¬
dendo ergo credidit: qui consi der̃do uerum ho¬
minẽ. hunc deum quẽ uidere ñ poterat ex¬
clamauit. Letificat ualde quod sequitur. beati
qui ñ uiderunt os crediderunt.. X.
nqua uimirũ sententia fr̃es nos spetialiter
signati sumus. qui eum quem carde ñ iudimꝰ
mente retinemus. Nos signati sumꝰ: s sifidem
nr̃am oꝑib sequimur: Ille & enĩ uere credidit:
qui excercet oꝑando quod credit. Quo contra de
his qui fidem nominetenus retinent: paulus dicit.
sonfitentur se nosse dm̃. factis aut̃ negant: hinc

Expanded text:
fessus est, dicens: « Deus meus, et Dominus meus. » Videndo ergo credidit, qui considerando verum hominem Deum, quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: « Beati qui non viderunt, et crediderunt . » In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum, quem carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, si fidem nostram operibus sequimur. Ille enim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quod contra de his, qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: « Confitentur se nosse Deum factis autem negant .
Abbreviated transcription (Latin):
irum inmodum ñ solum ex illo opido
urbib affueruist. Una omniũ uoluntas ea¬
dem uota. eademq subtantia sententia mar¬
tinũ episcopatu ẽẽ dignissimũ. felicem fore
talẽm eccłie sacerdotems Dum sacramenta offerret¬

Expanded text:
itudo non solum ex illo oppido, ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
sum turbe itruerent ad iħm ut audirer
uerbum d̾i. & ipͣe stabat ietus itagnuri
tagnum genesarech idem dicunt ẽẽ quod
mare galiee: uel mare ⁊yberiadis. S ma¬
re galilee abadiacente prouintia dictum.
mare tiberiadis aꝑxima ciuitate : que olim
cennereth uocata. s abherode tetrarcha in¬
staurata. in honore tyberũ cesaris tyberias
orro genesar. a laci ip̃ius natura qua
crispantib aquis de se ip̃o sibiexntare
auram ꝑhibetur. greto uocabulo quasi gene¬
ratis sibi aum̃ dicctur. Neq enĩ instagni morẽ
sternitur aqua. s frequentib auris spirtib
agitatur. hastudulcis & ad potandũ habilis. Sed
hebraice lingue consuetudine. omnis aquaꝵ
congregatio siue dulcis siue salsa: mare nũ¬
interfluente iordane. centum quadragitta
siue mare p̃sens scłm designat: dominus
secis mare stat. postquã u̾ite labentis mor¬
talrtatẽ deuincens. in ea qua passus est carne
stabilitatẽ ꝑpetue quietis adiit. .Xui.¬
ubarũ conuentus ad cum. gentium in fide

Expanded text:
ut audirent verbum Dei, et ipse stabat secus stagnum tagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias ro Genesar a laici ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio sive dulcis, sive salsa, mare nuinterfluente Jordane, centum quadraginta sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat, postquam, vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne stabilitatem perpetuae quietis adiit. Turbarum conventus ad eum gentium in fide
Abbreviated transcription (Latin):
am in ꝑui temꝑis spatio sub pontificis .uiͣ.¬
scilicet imꝑio: magnam pacem prouidentia
suni regiminis tradidit pictauensi solo. Deinde cũ
nore beati maxentii obiss. uissu pontificis idem
suscepit regendum. Quod ꝑsex fere amnos stre¬
nue rexit. illudq magnis opib ditauit. R Regis

Expanded text:
am in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentia sui regiminis tradidit Pictavensi solo. CAP. III. Anore beati Maxentii obiisset, jussu pontificis idem suscepit regendum: quod per sex fere annos strenue rexit, illudque magnis opibus ditavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ me dignum facias. & participem ute eterne
consotẽ. &tribue indulgentiam his qui tribu¬
lant me. qm̃ ego ꝑ eos inconspectu tuo credo elẽ¬
m̃tissime pat̾ glorificatꝰ fieri. sum hec diceres.
ꝑcussor extendens gladium: amputauit caput
ẽnis. Ereftum corpus euis sicstictise quasi ult̃¬
hore spatio dicitur: Pastor plebis eximiꝰ caris consulẽs

Expanded text:
anctorum tuorum me dignum facias participem et vitae aeternae consortem, et tribue indulgentiam his, qui me tribulant, quoniam ego per eos in conspectu tuo credo, clementissime pater, glorificatus fieri'. 20. Cum haec diceret, percussor extendens gladium, amputavit caput eius, et erectum corpus huius substetisse quasi uore spatium dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iam obstinatus crudelitatẽ suam uolens in
eum ꝑficere: uelocissimos post eum misit equi¬
tes niminꝰ ꝑnitiosos. qui eum morte ꝑimerent.
Qui uenientes susceꝑunt eum de domo iuri¬
nãii fuerat traditus ad custodiendim Rutu

Expanded text:
iam obstinatus crudelitatem suam volens in eum perficere, velocissimus post eum aemisit aequites nimium perniciosus, qui eum morte peremerent. Qui venientes, susciperunt eum de domo viri, cui fuerat traditus ad custodiendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ene oꝑantes ꝓ apportato lucro reniunãt.
seruiłm uero abono oꝑe torpente damnat.
Quis itaq iste homo ost qui peregre profiscis¬
citur. nisi redemptor nr qui mea carne quam
assumpserat abiit incelum: Iste est de sublimi¬

Expanded text:
ene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
unc uissu coniugis huius uiri. xi¬
magno fletu plangentiũ aministris deportatus
est: in huiꝰ femine decretum. cum uestib inqͥb
trucidatus fuerat in ꝑuulo. oratorio beatus
martir est sepultus. Hoc uerodie: quinto
chro annis duob & dimidio. humatus fuisse

Expanded text:
unc jussu conjugis hujus viri Chrcin  nomine cum magno fletu plangentium a ministris deportatus est hujus feminae decreto, cum vestibus in quibus trucidatus fuerat, in parvulo oratorio beatus martyr est sepultus. Hoc vero die sexto cro annis duobus et dimidio humatus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Iepittum est illud uenerabile corpus ineadẽ
etcłiola. in loco ubi altare est inhonore scẽ geno¬
uefe que familiarissima extitit bẽato remigio.
Q uod manifestum est astum fuisse disspostnõe¬
diuina atq ip̃ius uoluntate: ut sicut res suo
nomine acquisite uixta sacras leges ep̃o etcłie
remensis erant unite: ita &̃ que ip̃uis meritis
erant de cetero acquirende: remensis eccłie: in
uiꝰ iaceret territorio unirentur. NMitigator fu¬

Expanded text:
est autem illud venerabile corpus in eadem aecclesiola, in loco, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cu
Abbreviated transcription (Latin):
ocellum autẽ argenteñ cum corꝑe ip̃us scĩ
sepulchro marmoreo in quo ante iacuorat.
suppositum fuit. Et reliquie que ad caput eiꝰ
extra sepulchiũ fuerant reꝑte. insepulchro in
quo iacuerant ap̃fatis ep̃is fuerunt posite. Rłas
octobris. Quo kalendaꝵ die. & altera eius trans¬
lauo ante plures annos fuerat celebrata. Cũ
autẽ sanctissimũ corpus eius de sepulchro inp̃¬
distum locellum argenteũ translatum fuit.
rado tunc subdiaconus eccłie suessonie qui
cum ep̃o suo rothardo illuc cõuenãt. iam ꝑan
num integrum dolore dentiũ adeo die noctuq
uexabatur. ut sensum p̃minio dolore ꝑdere

Expanded text:
Locellum autem argenteum cum corpore ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre
Abbreviated transcription (Latin):
cundo. nuꝑ ad huc ampliata ip̃a eccłia cum
deloto cripte prioris sepulchrũ linacum beat
renugii corꝑe cranslatum incripta maiore a
pulchriori oꝑe facta. ip̃m corpus sanctissimis
sicit &̃ in anteriori translatione abep̃is remoꝵ
dioceseos integrum inuentum est & brandeo
rubes inuolutum. & cum de ip̃o sepulchro ni
locello argenteo est transpositum. pars acip̃o
biandeo crim sudario quod fuerat suꝑ capit
eiis alsiumpra insirimislo eburned. letus altare
sancte marie inciuitate houore ueneratur.¬

Expanded text:
cundo, nuper adhuc ampliata ipsa ecclesia, cum de loco cryptae prioris sepulcrum una cum beati Remigii corpore translatum est in cryptam, majori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Rhemorum dioeceseos integrum inventum est, et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulcro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario quod fuerat super caput ejus, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑloca incognita. usq in qñdam locum in qͦ
stetit inquiens. Non necesse habetis filii: lon¬
guis fatigari. Ad quod uenistis : cito facite.
ut impleatur uotum maligni. hii uero qui
uenerant ad eum ꝑimendum: erant quatu¬
qr mimero. Tres enim exhis pronolitt ad pe¬
des eius dep̾cantes. ut eis indulgentiã duree.
paratus adeum̃ int̾imendum q& onfesor xp̃i egre¬

Expanded text:
loca incognita usque in quemdam locum in quo substitit inquiens: Non necesse habetis, filii, longius fatigari: ad quod venistis cito facite ut impleatis votum maligni. Hi vero qui venerant ad eum perimendum erant quatuor numero. Tres etenim ex his provoluti sunt ad pedes ejus, deprecantes ut eis indulgentiam a Deo dparatus ad eum interimendum. CAP. XVII. Or
Abbreviated transcription (Latin):
I cripturis sacris ac legum doctrinis Ie.d.
habttantib. Intantum uero aptissimus omliuĩ
tia sua placeret omnib sibi colloquentib. tra
ut merentib redderet lecitiam: scelcra gereu¬
tib disciplinam. R Honoris apice functus deuis an¬

Expanded text:
Scripturis sacris ac legum doctrinis simulqhabitantibus. Intantum vero aptissimus omnium tia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. N
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiola erat inhonore beati mr̃is xp̃ofori. set̃
nullum corpus nominati sancti in ea iacebat.¬
& inqua ei que tircumiacentib atriis exantiqͦ
erat cumterium remensis eccłie. petierunt ut
dominus declararet. si meadẽ eccliola uelet istud
corpꝰ sanaissimũ pomi. Et sic tanta facilitate
motum est ferettum. ut nullum honus portã¬

Expanded text:
ecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, petierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portan
Abbreviated transcription (Latin):
upuemiente autẽ nocte. o ꝑnoctantib frib
in hyninis & canticis. multis accensis luminari¬
be cirta mediam noctem sopor inomnes irruit.
et eingllantib eis kłas octobris eum sanctusimo
corpe sepulchrsĩ. uiuentũ est anolicis manib poscũ

Expanded text:
eniente autem nocte, et pernoctantibus fratribus in hymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes irruit. Et evigilantibus eis, Calendis Octobris cum sanctissimo corpore sepulcrum inventum est, angelicis manibus pos
Abbreviated transcription (Latin):
martar quoe studio inuictus certamĩe palmã q̃ reris sanguĩt
bentꝰ atileta dei quẽ sigladius ꝑsecãtiũ ã terigit dignitatem
ampliata est & eraltata ip̃a eccłia. Et facta cripta
retro altare in qua transferetur corpus sanstissimũ
effossum est de locõ inquoerat. ut infossam fastã
in memoratam criptam poneretur: s nlło modo

Expanded text:
martyr quoque studio, invictus certamine, palmam querens sanguine, beatus athleta Dei, quem etsi gladius persequentium non tetigit, dignitatem ampliata et exaltata est ipsa ecclesia. Et facta crypta retro altare, in quam transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco in quo erat, ut in fossam factam in memorata crypta deponeretur, sed nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ducare panem & ip̃i obseruabant eum. Et ecce
quidam ydropitꝰ erat ante illum. Et rł.¬
dropis morb ab aquoso bede prb.¬
humore uocabulum trahit. Grece enim.
aqua ydor uocatur. Est autem humor sub cu

Expanded text:
eum, et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. Hydropis morbus, ab aquoso humore vocabulum trahit. Graece enim ὕδωρ aqua vocatur. Est autem humor subcu
Abbreviated transcription (Latin):
Dignũ namq est ut ei sumina cũ deuotione famule¬
mur ꝑ quã nob̾ uguntatis insignia pullularũt. Urip̃a¬
ciens ergo dominus hoc opus suum .iIii.¬
magni eẽ misterii:. iussit seruari uirgam
ad monum̃tũ. Monebantur enĩ filii isrł p̃¬
osentia uirge querere sollicite. quid signifi¬
caret tam murabile factũ. Quod longõ post
dit nobis q̃s ip̃am rem manifeste adiecit olari¬
tatem & ait. Ecce uirgo concipiet & pariet fi¬
lium. & uocab it᷑ nom̃ eiꝰ emanuel. filium quoꝙꝙ
uirginis id est em manuelẽ p̃clare descrisbens:
puer inquit natus est nobis. filiꝰ datus est

Expanded text:
Dignum namque est ut ei cum summa devotione famulemur, per quam nobis virginitatis insignia pullularunt: siciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post adic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est
Abbreviated transcription (Latin):
eata ergo mater domini & ꝑpetua uirgo
maria priusqͣm nasceretur oracłis enunti¬
ata est. & designata miracłis. Hata uero proge¬
nie duumitiis ordinata: priuilegio uirtutum
insignis enituit: saluatorẽ edidit. A quo glorifi¬
cata incelo: numqm t̾rigenis patrocinari de¬
sistit. Proposicionem sequatur ordine suo nar¬
ratio. iamq referamꝰ unum de p̾taratis oracłis
ac deinde paucis expediamus. Dixit et̾nus ad
ueterẽ. deus ad serpentẽ. Inimicitias ponam
int̃ te & muliert̃. & sem̃ tuũ &̃ sem̃ illiꝰ. Ip̃a¬
pentis capit conterere : nͥ pͥncipalem diaboli
suggestionẽ idest concupiscentiam resistendo
suꝑare: Si ergo q̃rat᷑ quenã mulier huiꝰ modi
uictoriam oꝑata sit: profc̃o ñ reperitur inli¬
nea generationis humane: donec ꝑueniatur
ad illam dequa nunc agimꝰ sanctaꝵ scãm.¬

Expanded text:
eata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria priusquam nasceretur oraculis enunciata est: et designata miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et sempentis caput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam resistendo superare? Si ergo quaeritur, quae mulier hujusmodi victoriam operata sit; profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam, de qua nunc agimus, sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
i interrogetur in quo serpentis caput beata
uirgo maria contruuĩt. nimirũ ineo quod
uirgruttatẽ simul & humilitatem deo sacri¬
ficauit. Uirginitate namq seruata probat᷑
extinxisse concupiscentiam carnis: hummilitate
q̃ fe̾cit pauꝑem sp̃u. concupiscentiam m̃tis.
Sicq principali suggestione diaboli uicta.
uitiosum caput uirtutis pede contͥuit.
Han tamen hos solo s eo qruã marime tͥum¬
pħauit: quod de sua mundissima carne cor¬
porata sapientia uincit usq̃qͣ malitiã. at¬
tingens afmȩ us q ad finem fortit̾ ac disponẽs
omnia suauit̃. Hec est ergo mislier. ad quam
diuinũ illũd mntendẽbat oracłm: hanc qnͣdoq
nasciturũ in nuebat. hanc singłarit᷑ intimabat.
Expedito qmͣ paucis oraculo: unũ quoq de mi¬
racłis ab soluatur. Accepte sunt a sancto moy¬
se singule uirge de singilis tribub ifrł no¬
minib eoꝵ inscriptio iubente deo & posite
intabnacło eius. Int̾ quas una que fuerat

Expanded text:
i interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ iunere sunt. & ad instrum̃ta minorũ.
Int̾ omnes autẽ sanstos memoria beatissime
uirgiuis marie cofreqntius agitur atq festuuᷤ
quod maiorẽ gr̃ãm apud dm̃ creditur inueuis¬
se. unde post alia quedam ip̃ius antiquiora so¬
lempnia. ñ fuit contempta de uotio fidelium:.
quin natiurtatis sollempne suꝑadd̾e̾t hodiernũ.
hac itaq die peculiarit̾ meccłia recitandus eẽ
uideretur cẽ liber. qui de ortu eius atq uta scrip¬
tus inuenitur si ñ iudicassent cum sanai patre
unt̾ apocripha numerandũ. At qm̃ magnis ac
sapientib uiris itt iusum est: nos alia quedã
s non aliena legentes. eccłiasticum morem de¬
bitis officuis exequimur. Respons¬

Expanded text:
sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
finis. Quod ergo deus designauit miracło:
hoc asecretis eius prodidit uatitinio. & quod
uates cecinit. conseqñt̾ rei exitus approbauit.
Ham sicut illa uirga sine radice silie quoliret
uature uł artis ammnicło frustificat. ita
uirgo maria sine coniugali oꝑe filiũ ꝑcreauit
filium sane flore de signatum & fructłi. flore
ppt̃ spetiem. fructu ꝓꝑt̾ utilitatẽ. Est enĩ speti¬
osus forma p̃filiis hominũ. & uitalis refectio nõ
solum hominũ s etiam angłoꝵ. hinc breuit̾
arserta ꝓpositionis ꝑtici̾a prima. quod sequitur

Expanded text:
finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis hominum , et vitalis refectio non solum hominum, sed etiam angelorum. Hinc breviter asserta propositionis particula prima, quod sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
autem demon dixit. Capilli nigri capitis. o cris¬
pi: caro candida. oculi grandes: nares equales &
directe. aures cooꝑte c̾rine capitis. barba ꝑlira.
estitur colobio albo lauato. purpura induit᷑
pallio albo: ꝑsingłos angulos singłas habens
gemmas purpureas. uiginti & sex mnnisunt gd̾
nunqm sordidantur uestimenta eius. nunqmi
ueterescunt. senties flexis genib ꝑ diem. centies
ꝑnostẽ orat deum. Yor eius quasi luba uehenĩs
Est: ambillant aim eo angłi dei. qui nõ ꝑ mit¬
tunt eum fatigari nec esurire. Semꝑ eoden
uutru. eodẽ animo ꝑsenerat. Ommi hora hilaris
omniũ gentiũ loquit᷑ & intelligit. Etce o
hoc quod int̾rogatis. & quod ego do responsũ
Seo : iam nouit. Angłi enĩ dei famulant᷑ ei. &
tis eum. rogetis eum ut huc ñ ueniatꝰ ne hoc¬
michi faciant angłi qui cum eo sunt: quod

Expanded text:
respondit: « Capilli nigri capitis et crispi, caro directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa Vestitur colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque veterascunt. Sper noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et tis eum rogetis eum ne huc ueniat, ne michi faciant angeli qui cum eo sunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
et quia hec ait dñs locutꝰ sum uobis. tͥsticia
impleuit cor ur̃m. Sciebat dñs ip̃e quid hec
sua u̾ba indiscipsoꝵ cordib agerent. quia ude¬
utet tristiciam magis de Abcessu eiꝰquo eos dese¬
reret: quã de ascensu quo patrẽ peterent letici¬

Expanded text:
ed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est dñis. modic̾ erat. idest eiusdẽ noctis
&̾ diei seqñtis tempꝰ: usq adhorã qua illũ ñ ui¬
dere inciꝑent. Tentus enĩ nocte illa auideis. &
incrastinũ crucifixus. cũ sero fcm eẽt depositus
est decrute. & intra septa sepulcri abhumanis

Expanded text:
 modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis
Abbreviated transcription (Latin):
subunyuit. S ego ueritatẽ dico nobis: Exꝑe¬
dit uobis ut ego u̾ãdã. Expedit ut forma serui
ur̃is subtrahatur asp̾tib: quatinꝰ amor diuini¬
tatis artiꝰ ur̃is infigatur m̃tib. Expedit ut no¬
tã uob̃ formã celo inferam: quatinus maiore
ꝑ hoc desiderio illuc suspiretis R Dicant nũt¬

Expanded text:
bant. Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis aptius vestris infigatur mentibus. Expedit, ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus per hoc majori desiderio illuc suspiretis. Si enim n