comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rapinam arbitratus est esse se dequa¬
lem dõ: magna enim illa forma
ubi adhuc aequalitas patris & fili
cognoscitur in effabilis. in comprae¬
hensibilis. maxime paruulis: qus¬
do uidebitur: Ecce ad dextrram
sunt iusti. ad sinistram sunt iniust.
om̃s pariter homines uident filium
hominis: uident qui punctus est
uident qui crucifixus : uident hu¬
miliatum : uident natũ exuirgine
uident agnum decribu uida : uden¬
cu uerbum dm̃ apud dm̃: Quando
uidebunt : ipse erit & tunc: sed
forma serui a pparebit: forma seru
serus de monstrabitur: forma di
filus seruabitur: Fiant ergo sena
sui qui sunt ad dexteram: eant in he-¬
qum non uidentes martrres credide-¬
ant: ꝓcuius ꝓmissione sanguinem
ine dubitatione fuderunt Eant
Ve: & uideant ibi: Quando illuc
hunt. Dicat ipse dñs sic: Ibunt¬
inquit illi in ambustionẽ aeternam :¬
usti autem in uitam acternã: Ecce
uitam aeternam nominauit: num quid
hoc nobis dixit. quia ibi uidebimus

Expanded text:
rapinam arbitratus est esse aequarapinam arbitratus est esse aequalis Deo ? Magna enim illa forma ubi adhuc aequalitas Patris et Filii cognoscitur: ineffabilis, incomprehensibilis, maxime parvulis. Quando videbitur? Ecce ad dexteram sunt justi, ad sinistram sunt injusti; omnes pariter hominem vident, Filium hominis vident, qui punctus est vident, qui crucifixus est vident, humiliatum vident, natum ex Virgine vident, Agnum de tribu Juda vident: Verbum Deum apud Deum quando videbunt? Ipse erit et tunc, sed forma servi apparebit. Forma servi servis demonstrabitur: forma Dei filiis servabitur. Fiant ergo servi filii; qui sunt ad dexteram, eant in aequam non videntes martyres crediderunt, pro cujus promissione sanguinem suum sine dubitatione fuderunt: eant illuc et videant ibi. Quando illuc ibunt? Dicat ipse Dominus: Sic ibunt illi in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . 15. Ecce vitam aeternam nominavit. Numquid hoc nobis dixit, quia ibi videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
Pater non iudicat quemquam. sed
omne iudicium dedit filio: Quia ma¬
nifestus adiudiciũ ueni& filius in hu¬
mano corpore apparens hominibus
dicens dextris. uenite benedicti pa¬
tris mei. ꝑcipite regnũ: Dicens
sinistris: Ite in ignem aeternũ. qui
paratus est diabolo & angłis eius:
Ecce udebitur forma hominis apis¬
& ab impiis. auistis & ab inustis a
fidelibus & ab infidelibus: a gaude¬
tibus & a plangentibus. a confisisa
a confusis: Ecce uidebitur: cumo
sa fuerit illa forma in iudicio. & fe¬
rit ꝑactum iudicium ubi dictume
patrem non ludicare quem quã. sel
omne iudicium dedisse filio. ad ho
quia filius apparebit in iudicio. in
forma quam ex nobis accȩpit: quid
postea futurum est: quando uidebi¬
tur forma dĩ quam sitiunt om̃s fide¬
les: quando uidebiturꝰ illud qđ in
principio erat uerbũ. ds̃ a pud dm̃.
ꝑ qđ facta sunt omnia: quando ui¬
debitur illa forma dĩ. dequa dict
a płs : Cum in forma dĩ ess&. non

Expanded text:
Pater non judicat quemquam, sed Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; dicens sinistris, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur. Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit, quid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes fideles? quando videbitur illud quod erat in principio Verbum, Deus apud Deum, per quod facta sunt omnia? quando videbitur illa forma Dei, de qua dicit Apostolus, Cum in forma Dei esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
tate : non fantasma. non umbra.
non sp̃s : sed quem ad modũ ipse dixit
non fallens. palpatt & iudece: quia
sp̃s carnem & ossa non hab&. sicut
me uidetis habere Est quidem il¬
lud corpus iam dignũ caelesti habi¬
tatione. non subiacens morti : non mu¬
tabile ꝑ aetates: Non enĩ sicut illa
actate ab in fantia creuerat. sic illa
aetate quae iuuentus erat uertit᷑
in senectutem: man& sicut ascen¬
dit uenturus ad eos. quibus ante¬
quam ueniat. uerbum suum uoluit
praedi cari: Sic enim ueniat in for¬
ma humana: Hanc udebunt᷑ im¬
pii : uidebunt & ad dexterã positi:
uidebunt & ad sinistrã separati : si¬
cut scriptum est: Videbunt in quẽ
pupugerunt: Siuidebunt inquem
pupugerunt: corpus ipsum uide¬
bunt: quod lancea ꝑcusserunt:
Lancea non ꝑcutitur uerbum Hoc
ergo impii uidere potuerunt. qđ
& uulnerare potuerunt : latentem
dm̃ in corpore non uidebunt: Post
iudicium uidebitur ab his. qui ad
dexteram erunt: Hoc est ergo qđ ait

Expanded text:
tate: non phantasma, non umbra, tate: non phantasma, non umbra, non spiritus; sed quemadmodum ipse dixit non fallens, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Est quidem illud jam corpus dignum coelesti habitatione, non subjacens morti, non mutabile per aetates. Non enim sicut ad illam aetatem ab infantia creverat, sic ab aetate quae juventus erat, vergit in senectutem: manet sicut ascendit, venturus ad eos quibus antequam veniat, verbum suum voluit praedicari. Sic ergo veniet in forma humana: hanc videbunt et impii, videbunt et ad dexteram positi, videbunt et ad sinistram separati; sicut scriptum est, Videbunt in quem pupugerunt . Si videbunt in quem pupugerunt, corpus ipsum videbunt, quod lancea percusserunt: lancea non percutitur Verbum: hoc ergo impii videre poterunt, quod et vulnerare potuerunt. Latentem Deum in corpore non videbunt: post judicium videbitur ab his qui ad dexteram erunt. Hoc est ergo quod ait,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. quia hominibus in ui¬
dicio non apparebit. nisi filius:
Pater occultus erit: filius manifestus:
In quo erit filius manifestus . Infor¬
ma qua ascendit: Nam informa
dĩ cum patre occultus est: In forma
serui hominibus manifestus: Non
ergo pater iudicat quem quã: sed
omne ludicium dedit filio: sed ma¬
nifestum: In quo manifesta iudicio
filius ludicabit: quia ipse ludican¬
dis apparebit: Euidentius nobis
ostendat scriptura. quia iste appa¬
rebit. qui quad ragesimo die post
resurrectionẽ suam ascendit in cae¬
lum. uidentibus discipulis suis: &¬
S uox illis angelica: Uiri in quit gali¬
Slei. quid statis aspicientes in caelũ.
Iste qui as sumptus est a uobis in caelũ.
S sic ueni& quem ad modum uidistis
Seum euntem in caelum: Quomodo¬
runt : quam palpauerunt: Cuius e¬
tiam cicatrices tangendo ꝓbauerunt
in illo corpore. in quo cum eis intrauit
& exit ꝑ quad raginta dies. manifes¬
tans eis ueritatt̃ : non in aliqua falsi¬

Expanded text:
dictum est, quia hominibus in judictum est, quia hominibus in judicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus erit, Filius manifestus. In quo erit Filius manifestus? In forma qua ascendit. Nam in forma Dei cum Patre occultus est, in forma servi hominibus manifestus. Non ergo Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, sed manifestum: in quo manifesto judicio Filius judicabit, quia ipse judicandis apparebit. Evidentius nobis ostendit Scriptura quia ipse apparebit. Quadragesimo die post resurrectionem suam ascendit in coelum, videntibus discipulis suis: et vox illis angelica, Viri, inquit, Galilaei, quid statis respicientes in caelum? iste Iesus, qui adsumptus est in caelum a uobis, sic ueniet, quemadmodam uidistis eum euntem in caelum. tunc rrunt, quam palpaverunt, cujus etiam cicatrices tangendo probaverunt, in illo corpore in quo cum eis intravit et exivit per quadraginta dies, manifestans se eis in veritate; non in aliqua falsi
Abbreviated transcription (Latin):
st dolus more eius: Qui cum male¬
diceretur. non pemaledicebat: Cũ
inuriam acciper&. non comminaba¬
tir: sed commendabat illi qui iuste
lidicabat: Quomodo uerum est:
quia pater non iudicat quem quam.
salomne iudicium dedit filio: Tur¬
bamurhic: turbati desudamus: de¬
sidantes purgemur: Conemur ut¬
cumq: donante ipso penetrare alta
scenta uerborum istorũ: Te mere
fortasse facimus: quia discutere &
souitari non uolumus uerba dĩ Et
quare dicta sunt: nsi ut sciantur.
Quare sonuerunt: nisi ut audirent᷑.
Qure audita sunt: nisi ut intelligan¬
ur Confort&e ergo nos: & don&
nobs aliquid. quantum ipse dignet᷑.
& simnondum penetramus ad fontem:
de nuulo bibamꝰ: Ecce ipse lohannes
nobis tanquam riuulus emanabit:
liauit & quod am modo strauit: ut
non horrtamus altũ. sed accedamus
ad humilem: Omnino est quidã
intellectus. uerus. fortis. si quomo-¬
do eum tenere possumus: quia pa¬
ter non uidicat quemquã: sed om¬
ne udicium dedit filio Hoc enĩ

Expanded text:
t in ore ejus; qui cum malediceretur, non remaledicebat, cum injuriam acciperet, non minabatur, sed commendabat illi qui juste judicat . Quomodo verum est quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et quare dicta sunt, nisi ut sciantur? quare sonuerunt, nisi ut audiantur? quare audita sunt, nisi ut intelligantur? Confortet ergo nos, et donet nobis aliquid quantum ipse dignatur; et si nondum penetramus ad fontem, de rivulo bihamus. Ecce ipse Joannes nobis tanquam rivulus emanavit, liavit, et quodammodo stravit, ut non horreamus altum, sed accedamus ad humilem. 13. Omnino est quidam intellectus verus, fortis, si quo modo eum tenere possumus, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
Soport& nos exhiberi om̃s ante tribunal
Sxpĩ: ut illic recipiat unusquisq quae
ꝑ corpus gessit. siue bonũ. siue ma¬
lum : Paulus dicit. oport& nos ah
ꝓmittere. quia in iudiciũ non ueno
Absit inquit. ut ego mihi hoc ꝓmitte
audeam : sed credo ꝓmittenti:
Saluator loquitur: ueritas pollica u¬
S ipse mihi dixit. qui audit uerba me
S& credit ei qui misit me. hab& uit
Sacternam. & transitum facit de ma¬
S te inuitam. & in iudiciũ non ueni&
Ego ergo audiui uerba dnĩ mei: qedes
iam infidelis cum essem factus sums
delis sicut me monuit: transii an
te ad uitam : ad uidicium non uenio
non praesumptione mea. sed ipsus
ꝓmissione : Paulus autẽ contra ip̃
loquitur. seruus contra dnm̃. discx¬
lus contra magistrũ. homo contradn
Vt cum dicat dñs. quia qui audit&or¬

Expanded text:
xhiberi omnes ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ? Paulus dicit, Oportet nos expromittere quia in judicium non venies, Absit, inquis, ut ego mihi hoc promittere audeam: sed credo promittenti. Salvator loquitur, Veritas pollicetur, ipse dixit mihi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam, et transitum facit de morte in vitam, et in judicium non veniet. Ego ergo audivi verba Domini mei, credidi; jam infidelis cum essem, factus sum fidelis: sicut me monuit, transii a morte ad vitam, ad judicium non venio; non praesumptione mea, sed ipsius promissione. Paulus autem contra Christum loquitur, servus contra Dominum, discipulus contra magistrum, homo contra Deum, ut cum D
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in fide nr̃a respond& Cun
unus exminimis discit : ego discr
Ergo gratulemur & gratias aga mus
non solum nos christianos factos
esse : sed xpm̃: Intelligitis fr̃s qu
tiam dĩ suꝑ nos: capitis: ad mira.¬
mini: gaudete : xp̃i facti sumus:
Sienim caput ille. nos membra: to¬
tus homo ille & nos: Hoc est qđ¬
S apłs paulus dicit. ut ultra iam non
Ssimus paruuli. iactati & circum diu
Somni uento doctrina: Superius ai

Expanded text:
nobis in fide nostra respondet, Cum nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. Ergo gratulemur et agamus gratias, non solum nos christianos factos esse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati et circumdati omni vento doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
corporalia. & spiritalia : F. ratrem
autem ex semine habrahae: extri¬
bu uida: ex uirgine hisraelitica Si
ergo nouimus qui nobis loquitur &
dm̃ & hominem: intelligamus uerba
& dĩ & hominis: Aliquando enĩ
talia nobis dicit. quae ꝑtineant ad
ait. De monstrabit mihi pater
Dhis maiora: ut uos miremini Er¬
go nobis demonstraturus est: non
illi : Cum ergo nobis sit de monstra¬
turus ꝑater: propterea dixit. ut uos
miremini Ex posuit enĩ qđ uoluit
dicere. de monstrabit mihi pater:
Quare non dixit demonstrabit pater
uobis sed de monstrabit filio .. Quia
& nos membra sumus filii : & nos
membra tanquã qͥđ discimus : Iipse
discit quodam modo in membris
suis Quomodo discit in nobis . ocn
illa uoce de caelo. saule saule qua
me ꝑsequeris: Nonnt ipse est qu
ludex infine saeculi residebit: & usis
E suriui enim. & dedistis mihi man¬
Et nunc interrogatus a nobis: Idicam
illi: Dnẽ. quando esuris disca
cum doceas omnia. Statim enꝰ

Expanded text:
corporalia et spiritualia; fratrem corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica. Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomoilla voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justesurivi enim, et dedistis mihi manet nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris discens, cum tu doceas omnia? Statim enim
Abbreviated transcription (Latin):
Suult uiuificat: Plane. maiora sunt
ista: U alde enim plus est ut re¬
surgat mortuus : quam ut conuales¬
cat aegrotus: Maiora sunt ista:
Sed quando ea pater de monstraturus
est filio . Mescit enim ea filius: &
ille qui loquebatur non nouerat mor¬
tuos suscitare: Ad huc discere
habebat resuscitare mortuos. ꝑ quẽ
facta sunt omnia : qui fecit ut uiue¬
remus qui non eramus: ad huc ha¬
bebat discere ut resuscita remur.
Quid est.. Quid uult dicere.
Descendit tnim ad nos: & qui paulo
ante loquebatur ut ds̃. caepit loqui
ut homo: Ipse est tamen homo qui
ds̃ : quia ds̃ factus est homo: Sed fac¬
tus qđ non erat : non amittens qđ
erat: Ergo accessit homo dõ. ut
ess& homo qui erat ds̃: non ut iam
homo ess&. & non essa ds̃: Audi¬
amus ergo eum & fratrẽ : qui audie¬
bamus conditorem: Conditorem.
quia uerbum in principio: fratrem.
quia natum ex uirgine maria: Con¬
ditorem ante a braham: ante adam.
ante terram & caelum: ante omnia

Expanded text:
vult vivificat. Plane majora sunt vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt ista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat mortuos suscitare? adhuc habebat discere resuscitare mortuos, per quem facta sunt omnia? qui fecit ut viveremus, qui non eramus, adhuc habebat discere ut resuscitaremur? Quid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Maria: conditorem ante Abraham, ante Adam, ante terram, ante coelum, ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qundo curatus est ille qui triginta
Cocto annos habebat in infirmita¬
te: Ciussit eum saluum tollere gra-¬
batum suum. & ire indomum sciã
Sinc enim udei com moti
quibus loquebatur: loquebatur uer¬
bis. tacebat intellectu : quodam mo-¬
do innuebat intellegentibus: caela-¬
bat irascentibus: Hinc ergo cum es¬
sent commoti iudei. quia hoc sab
huc: Non ergo sic dudiamus haec
tanquam obliti quae supra dicta sunt:
sed respiciamꝰ illum languidum tri¬
ginta octo annorum subito sanum.
factum ammirantibus uideis & iras¬
centibus: quaerebant tenebras. ma¬
gis de sabbato: quam lumen demi¬
raculo: His ergo indignantibus.
loquens ait hoc : maiora his demon¬
strabit ei opera: His maiora. Qui¬
bus &. Quod uidistis hominem factũ
sanum: cuius languor durauerat
usq ad triginta octo annos: His
maiora pater de monstraturus est
Ifilio: Quae sunt maiora: Sequit᷑
S& dicit: Sicut enim pater suscitat
mortuos & iuuificat : sic & filius quos

Expanded text:
Quando curatus est ille qui triginta Quando curatus est ille qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et jussit eum salvum tollere grabatum suum, et ire in domum suam. Hinc enim Judaei commoti, cum quibus loquebatur: loquebatur verbis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum essent commoti Judaei, quia hoc sabbnem sermoni huic. Non ergo sic audiamus haec tanquam obliti quae supra dicta sunt, sed respiciamus illum languidum triginta et octo annorum subito factum sanum, admirantibus Judaeis et irascentibus. Quaerebant tenebras magis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidistis hominem factum sanum, cujus languor duraverat usque ad triginta et octo annos, his majora Pater demonstraturus est Filio. Quae sunt majora? Sequitur, et dicit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos
Abbreviated transcription (Latin):
straturus est. id est de monstrabit
domus defuturo Quid ergo hic agi¬
nus fr̃s. Ecce quem dixeramus
niti coacternũ. nichil illo uariari ꝑ
umpus. nichil moueri ꝑspatia ud
momentorũ uel locorũ. manere sem¬
puum patre uidentem. uidentem pa¬
gen. & uidendo existentem: Rur¬
sus nobis tempora nominans. de mon¬
strabit ei inquit his maiora. Ergo
est: Quando sursum erat . Quan¬
do dixit. quaecumq pater facit.
haec eadem & filius facit similiter
Vnde modo deorsum. Maiora his
demonstrabit᷑ opera O dñe iħuxpẽ¬
siluator noster. uerbum dĩ. ꝑ quem
ficta sunt omnia: quid tibi pater¬
est demonstraturus. quod ad huc nes¬
os .s. Quid te lat& patris : quidte la.¬
ts in patre. quem non lat& pater .
quat opera maiora tibi monstraturus .&
ut quibus operibus maiora sunt quę̧
de monstraturus est. Cum enim
dirit maiora his: prius debemus
itelligere quibus maiora: Rccor¬
demur unde iste sermo ꝓcessit :

Expanded text:
nstraturus est, hoc est demonstrabit.nstraturus est, hoc est demonstrabit.o dicimus. Quid ergo hic agimus, fratres? Ecce quem dixeramus Patri coaeternum, nihil in illo variari per tempus, nihil moveri per spatia vel momentorum vel locorum, manere semper cum Patre videntem, videntem Patrem et videndo existentem, rursus nobis tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo est. Quando sursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deorsum? Majora his demonstrabit ei opera. O Dominesalvator noster, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, quid tibi Pater demonstraturus est quod adhuc nescis? quid te latet Patris? quid te latet in Patre, quem non latet Pater? quae opera tibi majora demonstraturus est? aut quibus operibus majora sunt quae demonstraturus est? Cum enim dixit, majora his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. Recordemur unde sermo iste processit.
Abbreviated transcription (Latin):
quod facturus erat ꝑ filium: ipso
filium genutt. ꝑ quem facer& om̃u
Et maiora horum de monstrabit cio¬
pera : ut uos miremini: Rursus
hic turbat: & quis est qui digne p¬
scrutrtur hoc tantum sec retum .s
Sed iam qm̃ nobis loqui dignatuse
ipse aperit: Neq enim uell& de¬
re : quod noll& intelligi: Qui diceri
dignatus est: sine dubio excitaur
audientiam: Num quid quem ex¬
tauit ut audir&. excitatum desertꝰ
Diximus ut potuimus non tem porali¬
ter scire filium: nec aliud esse sil
scientiam. Aliud ipsum filium: &
aliud esse filii uisionem. & aliud¬
esse ipsum filium: sed ipsam usiont
esse filium. & ipsam scientiã uel su¬
pientiam patris esse filium: eamq
sapientiã & eam uisionẽ aeternam
esse ab acterno. etiam quo est code¬
terna : nec ibi ꝑ tempus aliquid ua¬
riari: nec aliquid nasci quod none¬
rat: nec aliquid perire quod erat:
Diximus ut potuimꝰ: Quid ergo hicb
facit tempus ut dicer&. maiora his
de monstrabit ei opera. hoc est demo¬

Expanded text:
erat per Filium, ipsum Filium genuit per quem faceret omnia. 5. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Rursus hic turbat. Et quis est qui digne perscrutetur hoc tantum secretum? Sed jam quoniam nobis loqui dignatus est, ipse aperit. Neque enim vellet dicere quod nollet intelligi: quia dicere dignatus est, sine dubio excitavit audientiam; numquid quem excitavit ut audiret, excitatum deserit? Diximus, ut potuimus, non temporaliter scire Filium, nec aliud esse Filii scientiam, aliud ipsum Filium; et aliud esse Filii visionem, et aliud ipsum Filium: sed ipsam visionem esse Filium, et ipsam scientiam vel sapientiam Patris esse Filium, eamque sapientiam et eam visionem aeternam esse ab aeterno, et ei a quo est coaeternam; nec ibi per tempus aliquid variari; nec aliquid nasci quod non erat; nec aliquid perire quod erat. Diximus, ut potuimus. Quid ergo hic modo facit tempus, ut diceret, majora his demonstrabit ei opera? id est demo
Abbreviated transcription (Latin):
homo caput & membra: noluit se se¬
prare : sed dignatus est ad gluttina¬
n: Longe a nobis erat : & multum
lonꝗt. Quid tam longe. quam con¬
ditum & conditor Quid tam longe
quam ds̃ & homo:¬
Quid tam longe. quam iustitia & in¬
quitas. Ouid tam longe. quam
acternitas & mortalitas  Ecce
quam longe erat uerbum in principio.
ds̃ apud dm̃ : ꝑ quem facta sunt om¬
nia Quomodo ergo factus est ꝓpe.
Vt ess& quod nos & nos m illo : Uer¬
bum caro factum est: & habitauit
in nobis: Hoc ergo  demonstraturus

Expanded text:
homo caput et membra. Noluit se sehomo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid tam longe, quam conditum et conditor? quid tam longe, quam Deus et homoquid tam longe, quam justitia et iniquitas? quid tam longe, quam aeternitas et mortalitas? Ecce quam longe erat Verbum in principio Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia. Quomodo ergo factus est prope, ut esset quod nos, et nos in illo? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 10. Hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Saetatis plenitudinis xpĩ: Plenitus¬
do ergo xp̃i. caput & membra: Qu
clesia: Arrogaremus enĩ nobis
Ir superbe: nisi ipse dignaretur hoc
omittere : qui ꝑ apłm eundem dicit:
llos autem estis corpus xpi & membra:¬
inergo ostendit pater membris xpĩ:
ꝓpo ostendit: Fit quoddam mira¬
ulum magnum: sed tamen uerum:
et & magna: sed scriptura sic lo-¬
quitur Contradicturi sumus diui¬
nis deloquiis: & non potius intellec¬
tun. ex ipsius dono ei qui donauit
qatias acturi: Quid est qđ dixi
tur membris ꝑ caput Ecce uide
illud inte: Pone te clausis oculis uel¬
dete aliquid tollere: nescit manus
quo eat: & utiq manus tua. membrũ
lam manus quo eat: de monstrante
capite. membrum secutum est Si
ergo inte potuit inuenire tale aliquid
ut corpus tuum ostenderes corpori
tuo & ꝑ corpus tuũ de monstratur
aliquid corpori tuo: noli mirari
qua dictum est. de monst ratur
xp̃o ꝑ xpm De monstrat enĩ caput
ut membra uideant: & doc& caput
ut membra discant: Vnus tamen

Expanded text:
aetatis plenitudinis Christi . Plenitudo ergo Christi, caput et membra. Quid clesia. Arrogaremus enim nobis hoc superbe, nisi ipse dignaretur hoc promittere, qui per apostolum eumdem dicit: Vos autem estis corpus Christi et membraergo ostendit Pater membris Christi, Christo ostendit. Fit quoddam miraculum magnum, sed tamen verum: et magna, sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donavit gratias acturi? Quid est quod dixi,tur membris per caput. Ecce vide illud in te: pone te clausis oculis velle aliquid tollere; nescit manus quo eat, et utique manus tua membrum am manus quo eat, demonstrante capite membrum secutum est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo; noli mirari quia dictum est, m. Demonstrat enim caput ut membra videant, et docet caput ut membra discant: unus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sit omnia filius: Uidendo enim na-¬
tus est. & nascendo uid&: sed non
in eo est illi esse: in eo est illi natum
esse : into est illi ꝑmanere : in eo est
illi non mutari: In eo est illi sine ini¬
tio. & sine fine ꝑsistere: Non ergo
carnaliter accipiamus. quia sed&
pater & facit opus. & demonstrat
filio: & uid& filius opus qđ facit
pater. & facit illud in alio loco. aut
ex alia materia: Omnia enim
s ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso su¬
tum est nichil: Terbum patris est
filius : nichil dixit ds̃. quod non đͥ¬

Expanded text:
sit omnia Filius. Videndo enim nasit omnia Filius. Videndo enim natus est, et nascendo videt. Sed non in eo est illi esse, in eo est illi natum esse, in eo est illi permanere, in eo est illi non mutari, in eo est illi sine initio et sine fine persistere. Non ergo carnaliter accipiamus quia sedet Pater, et facit opus, et demonstrat Filio; et videt Filius opus quod Pater facit, et facit illud in alio loco, aut ex alia materia. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Verbum Patris est Filius, nihil dixit D
Abbreviated transcription (Latin):
uider&. dicitur homouidens:
Non ergo hoc est illi uidere. quod esse
hominem: Nam si hoc illi esso
uidere quod esse hominem : nã quã
ess& homo nisi uidens: Cum uero
est homo non uidens. & quaerit ui¬
dere quod non uid&: est quo quaerat.
& est quo se conuertat ut uideat:
Et cum se bene conuerterit: & uide
erit homo uidens. qui prius erat ho¬
mo non uideas: iudere ergo acce¬
dit illi. & recedit ab illo: Accedit
illi cum se conuerterit: recedit ab
illo. cum se auerterit: Numquid
ita filius Absit : Numquam fuit
filius non uidens. & postea factus
est uidens: sed uidere patrẽ hoc est
esse filium: Nos enim auertendo
ad peccatum amittimus inluminatio¬
nem: & conuertendo nos ad dm̃.
ꝑcipimus inluminationem: Aliud
est enim lumen quo inluminamur:
aliud nos qui in luminam᷑: Lumen
autem ipsum quo inluminamur.
nec auertitur a se: nec ꝑdit lucere:
quia lux est: Sic ergo de monstrat
pater rem quam facit filio. ut in pa-¬
tre uideat omnia filius: & in patre

Expanded text:
viderit, dicitur homo videns. viderit, dicitur homo videns. Non ergo hoc est illi videre, quod esse hominem: nam si hoc illi esset videre quod esse hominem, nunquam esset homo nisi videns. Cum vero est homo non videns, et quaerit videre quod non videt; est qui quaerat, et est qui se convertat ut videat: et cum se bene converterit et viderit, fit homo videns, qui prius erat homo non videns. Videre ergo accedit illi, et recedit ab illo: accedit illi cum se converterit, recedit ab illo cum se averterit. Numquid ita Filius? Absit. Nunquam fuit Filius non videns, et postea factus est videns: sed videre Patrem, hoc illi est esse Filium. Nos enim avertendo ad peccatum, amittimus illuminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lumen autem ipsum quo illuminamur, nec avertitur a se, nec perdit lucem, quia lux est. Sic ergo demonstrat Pater rem quam facit Filio, ut in Patre videat omnia Filius, et in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
filius aequalis patri: ille aeternus
cum patre. patriq coaeternus: nos
autem facti ꝑ filium: ad optati per
unicũ: Proinde numquã auditum
discipulos loqueret᷑ dixisse illum
de dõ summo patre suoͬ. Sed aut
pater meus dixit. aut pater uester¬
dixit: pater noster non dixit: Vs¬
que adeo ut quodam lo co poner&
haec duo: Uado ad dm̃ meum in¬
quiđ & ad dm̃ uestrũ: Quare non
dixit dm̃ nostrũ. Et patrem me¬
um dixit & patrem uestrũ. non dixit
patrem nr̃m: Sic iungit. ut distinguat:
sic distinguit utͣ se iungat: Unum
nos uult esse. inse: unum autem pa¬
trem & se Quantum cumq ergo in¬
telligamus & quantum cumq uide¬
amus : etiam cuman głis aequati fue¬
rimus. non uidebimus sicut uid&
angłs: Nos enim & quando: tiom
uidentes sumus tamen uel non uiden-
tes: Et ut uid eamus. conuertimus
nos ad eum quem uideamus: & fit
in nobis uisio quar non erat. quan¬
do nos tamen eramus Est enim
homo non uidens: & idem ipse cũ

Expanded text:
Filius aequalis Patri, ille aeternus Filius aequalis Patri, ille aeternus cum Patre, Patrique coaeternus: nos autem facti per Filium, adoptati per Unicum. Proinde nunquam auditum discipulos loqueretur, dixisse illum de Deo summo Patre suo, Pater noster: sed aut, Pater meus, dixit; aut, Pater vester. Pater noster non dixit, usque adeo ut quodam loco poneret haec duo: Vado ad Deum meum, inquit, et Deum vestrum. Quare non dixit, Deum nostrum? Et Patrem meum dixit, et Patrem vestrum ; non dixit, Patrem nostrum. Sic jungit ut distinguat, sic distinguit ut non sejungat. Unum nos vult esse in se, unum autem Patrem et se. 4. Quantumcumque ergo intelligamus et quantumcumque videamus, etiam cum Angelis aequati fuerimus, non videbimus sicut videt Filius. Nos enim et quando non videtes; et ut videamus, convertimus nos ad eum quem videamus; et fit in nobis visio quae non erat, quando nos tamen eramus. Est enim homo non videns, et idem ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
non extra illi ostendit quod uideat.
sel in ipso illo ostendit qđ facit: Quid
fiit pater. Cel potius quid uid&
filius in patre. ut faciat & ipse . Pos¬
sum forte dicere : sed da qui possit ca-¬
pert: Aut forte possim cogitare noc
dicere: aut forte nec cogitare: Ex¬
cdit enim nos illa diuinitas. tanquã
ds̃ homines: tanquam immortalis
mortales : tanquam aeternus tempo¬
rales: Inspir& & donet defonte illo
utae nunc aliquid: in rorare dignet᷑
& distillare in sitim nostram: ne in
hac heremo a rescamus: Dicamus
dnẽ: & cui dicimus. Dicere pater¬
audemus: Audemus enĩ hic : quia
pse uoluit ut auderemus: si tamen sic
sum: ubi est honor meus . Dicam̃
eno illi. pater noster: Cui dicimus
pater noster: Patri xp̃i: Qui ergo
pani xpĩ dicit pater noster: quid di
cu xp̃o nisi pater noster .& Nonta.¬
men sicut xp̃i pater. Ita & noster pa¬
ter: Num quam enim xp̃s ita nos
coniunxit : ut nallam distinctionẽ
facer& internos & se: Ille enim

Expanded text:
endit quod videat, endit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius quid videt Filius in Patre ut faciat et ipse? Possim forte dicere; sed da qui possit capere: aut forte possim cogitare, nec dicere; aut forte nec cogitare. Excedit enim nos illa divinitas tanquam Deus homines, tanquam immortalis mortales, tanquam aeternus temporales. Inspiret et donet, de fonte illo vitae nunc aliquid irrorare dignetur et distillare in sitim nostram, ne in hac eremo arescamus. Dicamus ei, Domine, cui didicimus dicere, Pater. Audemus enim hoc, quia ipse voluit ut auderemus: si tamen sic sum, ubi est timor meus ? Dicamus ergo illi, Pater noster. Cui dicimus, Pater noster? Patri Christi. Qui ergo Patri Christi dicit, Pater noster, quid dicit Christo, nisi, Frater noster? Non tamen sicut Christi Pater, ita et noster Pater: nunquam enim Christus ita nos conjunxit, ut nullam distinctionem faceret inter nos et se. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
filius quod pater facit: certe om̃ia
ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso fac¬
tum est nichil: Hinc uidemꝰ quem¬
admodum pater de monstrat filio qua
facit : cum pater nichil faciat. nisi
quod ꝑfilium facit: Quid fȩcit pat̾ꝰ
Mundum: Itane factum mundũ de¬
monstrauit filio. ut & ipse tale aliquo
facer& : Detur ergo nobis mundus.
quem fęcit & filius: Et omnia ꝑ ipsu
Sfacta sunt: & sine ipso factum est¬
ter. quod non ꝑfilium faciat: Ubi
demgns trat ssilio pateri ꝗno dssaxii:
nisi in ipso filio ꝑquem facit: Quis
dum locus ubi ensidisbretut opusl
patris filio. quasi extra faciat & erfe
sedeat : & filius ad tendat manue
patris quem ad modũ faciat Uili
& illi in separabilis trinitas.: Ubi est
uebum dequo dictum est. quod ipsũ
&t uirtus & sapientia dĩ Etbi quod
de ipsa sapientia scriptura dicit. candor
id sinem fortiter. & disponit om̃ia sua-¬
ute  Sẽ quid facit pater ꝑfiliũ facit:
si ꝑsapientiam & uirtutem suam facit:

Expanded text:
Filius quod Pater facit? Certe omnia Filius quod Pater facit? Certe omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hunc videmus quemdadmodum Pater demonstrat Filio quod facit; cum Pater nihil faciat, nisi quod per Filium facit. Quid fecit Pater? Mundum. Itane factum mundum demonstravit Filio, ut et ipse tale aliquid faceret? Detur ergo mundus nobis quem fecit et Filius, Sed, et omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum estter quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si
Abbreviated transcription (Latin):
Intelleximus autẽ. quia non scorsum
aliquid facit pater. quod cum uiderit¬
aliquid filius. faciat & ipse aliquid
tale. in specto opere patris sui: sed id¬
quod dixit. non potest filius a se facere
quicquam. nisi quod uiderit patrem
facientem. quia depatre est totus
filius: & tota substantia & potentia
eius. ex illo est. qui genuit eũ: Mo¬
do autem cum dixiss&. sehace facere
similiter quae facit pater. utꝰ intelle¬
gamus alia facere patrẽ. alia filiũ.
sed simili potentia facere filium
eadem ipsa quar facit pater. cum pi¬
cogitatio ꝑturbat᷑ De monstrat pl¬
ter filio. quat ipse facit Ergo aital¬
quis seorsum pater facit : ut possit
filius uidere quod facit: Rursus ocar¬
runt humanat cogitationi tanquam
artifices duo: ueluđ si faber doceat si¬
lium suum artem suam. & de monstr
ei quicquid facit. ut possit etiam ips
facere: Omnia in quid de monstra
ei quae ipse facit: Cum ergo pater
facit silius non facit: ut possit uider

Expanded text:
Intelleximus autem quia non seorsum Intelleximus autem quia non seorsum aliquid Pater facit, quod cum viderit Filius, faciat et ipse aliquid tale inspecto opere Patris sui; sed quod dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quia de Patre est totus Filius, et tota substantia et potentia ejus ex illo est qui genuit eum. Modo autem cum dixisset se haec facere similiter quae facit Pater, ut non intelligamus alia facere Patrem, alia Filium, sed simili potentia facere Filium eadem ipsa quae Pater facit, cum Pacogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit etiam ipse facere: Omnia, inquit, demonstrat ei quae ipse facit. Cum ergo Pater facit, Filius non facit, ut possit videre
Abbreviated transcription (Latin):
Quod eͣnm nr̃m soiertale subleuat de¬
animã de dĩ dono & de miscđa eiꝰ.
qui unicum suum misit communica¬
it nobiscum mortem nram̃ : & docere
nos ad immortalitatẽ suam: Hunc
habemus magistrũ ut non peccemꝰ:
& defensorẽ si peccauerimus: & si con¬
sessi atq: conuersi fuerimus. in terpel¬
latorem pro nobis : siquid boni adño
desideramus. dͣ datorẽ cum patre :
quia ds̃ unus est pater & filius Sed
loquebatur ista homo hominibus: ds̃
occultus. homo manifestus: ut manifes¬
tos homines facer& deos: & filius dĩ
factus filius hominis: ut hominũ filios.
facera filios. dĩ: Qua hoc arte sapi¬
entiae suae faciat. in eiꝰ uerbis agnoscimꝰ
Loquitur enim paruulus parus: sed ip.¬
se sic paruus. ut & magnus: Nos au.¬
tem parui. sed in illo magni : Loquitur
ergo tanquam fouens & nutriens lactan.¬
tes. & amando crescentes: Dixerat.
non potest filius a se facere quicquam.
nisi quod uiderit patrem facientem:

Expanded text:
quod autem nostrum spirituale sublevat quod autem nostrum spirituale sublevat animam, de Dei dono et de misericordia ejus, qui Unicum suum misit communicare nobiscum mortem nostram, et ducere nos ad immortalitatem suam. Hunc habemus magistrum, ut non peccemus; et defensorem, si peccaverimus et confessi atque conversi fuerimus; et interpellatorem pro nobis, si quid boni a Domino desideraverimus; et datorem cum Patre, quia Deus unus est Pater et Filius. Sed loquebatur ista homo hominibus; Deus occultus, homo manifestus, ut manifestos homines faceret deos; et Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, et amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem .
Abbreviated transcription (Latin):
RE DIGNATUS
OSI. UI PoTU¬
IMUS I ACULTA¬
te tractauimus. & qua potuimus capa-¬
citate intelleximus. quomodo in sepa¬
rabilia sunt opera patris & filii. nec
alia faciat pater alia filius. sed omĩa
pater faciat ꝑsilium. tanquã ꝑ uerbũ
suum. de quo scriptum est. Omĩa ꝑ
ipsum facta sunt. & sine ipso factum
est nichil: sequentia uerba hodie uide¬
amus : & ab eodem dño eius miscđiam
& de praecemur &speremus : ut pri¬
mum si dignũ ipse iudicat. Intellega¬
mus quod uerũ est: Siautem hoc ñ
pot̾erimus. non eamus in illud quod
falsum est Melius est enim nescire
quam errart: sed scire est melius
quam nescire : Itaq: ante omĩa cona¬
ri debemus. ut sciamus : si potuerimꝰ¬
interim ꝑ uenire ad ueritatẽ : non eamꝰ
ad falsitatẽ : Quid enimsimus. &
quid tractemus considerare debemus:
Homines sumus. carnem portantes.
in hac uita ambulantes: & sumus de
expoliati Quod enim nrm mortale
& corruptibile ad grauat animã. ex
adam esse apparte & manifestũ est:

Expanded text:
re dignatus est, qua potuimus facultate tractavimus, et qua potuimus capacitate intelleximus, quomodo inseparabilia sunt opera Patris et Filii; nec alia facit Pater, alia Filius, sed omnia Pater facit per Filium, tanquam per Verbum suum, de quo scriptum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sequentia verba hodie videamus, et ab eodem Domino ejus misericordiam et deprecemur, et speremus, ut primum si dignum ipse judicat, intelligamus quod verum est: si autem hoc non potuerimus, non eamus in illud quod falsum est. Melius est enim nescire, quam errare: sed scire est melius quam nescire. Itaque ante omnia conari debemus ut sciamus: si potueriminterim pervenire ad veritatem, non eamus ad falsitatem. Quid enim simus, et quid tractemus, considerare debemus. Homines sumus carnem portantes, in hac vita ambulantes: et si jam dexspoliati. Quod enim nostrum mortale et corruptibile aggravat animam , ex Adam esse apparet, et manifestum est:
Abbreviated transcription (Latin):
trum peccatum Ecce agnus dĩ: ecce
qui tollit peccatum mundi Nostis
quidam homines dicunt. ali¬
quando nos tollimus peccata homi¬
nibus: qui sancti sumus Sienim non
fuerit sc̃s qui baptitat: quomodo tol¬
lit peccatum alterius cum sit homo
ipse plenus peccato c̃ Contra istas dis¬
putationes uerba nra non dicamus.
hunc legamus: ecce agnus dĩ. ecce qui
tollit peccata mundi Non sit praesũp¬
tio hominibus in homines : non trans¬
migr& passer in montes. in dnõ confi¬
dat Et si leuat oculos suos in montes
unde auxilium ueni& ei: intellegat
quia auxilium eius ad nõ qui fecit
caelum & terram: Tantȩ excellentię
prophetac Dicit: non: Quare ergo
baptizas. Ecce agnus dĩ. ecce qui tol¬
lit peccatum mundi Hic est. de quo

Expanded text:
trum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce trum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit peccatum alterius, cum sit homo ipse plenus peccato? Contra istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Non sit praesumptio hominibus in homines: non transmigret passer in montes, in Domino confidat ; et si levat oculos in montes, unde veniet auxilium ei, intelligat quia auxilium ejus a Domino, qui fecit coelum et terram . Tantae excellentiae propheta? Dicit, Non. Quare ergo baptizas? Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi: hic est de quo
Abbreviated transcription (Latin):
tendite contra quos superbos inten¬
debat digitos iohannes nondũ erant
nati heretici. & iam ostendebantur:
Contra illos clamabat tunc a fluuio.
contra quos modo clamat ex euuange¬
lio Uenit iħs Et quid dicit ille s
Ecce agnus dĩ: Siagnus in nocens.
& iohannes agnus An non & ipse
in nocens. Sed quis in nocens: Aut quan¬
tum in nocens & Om̃s ex illa trã duce
ueniunt. & ex illa ꝓpagine dequa
cantat gemens dauid: ego in iniqui¬
tate conceptus sum. & in peccatis matꝰ
mea in utero me aluit: Solus ergo ille
agnus : qui non sic uenit: Non enim
in iniquitate conceptus est: quia non
demortalitate conceptus est: nec eum
in pectatis mater eius in utero aluit:
quem uirgo concepit. uirgo peperit :
quia fide concepit. & fide suscepit:
Ergo : ecce agnus dĩ: Non hab&e iste
trãducem deadam. carnem tantum¬
ad sumpsit de adam: peccatum non
adsumpsit: Quia non ad sumpsit de nr̃a
massa peccatum: ipse est qui tolla. nos¬

Expanded text:
tendite, contra quos superbos intentendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Solus ergo ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nos
Abbreviated transcription (Latin):
mus id est ante positus est mihi. cuiꝰ
ego non sum dignus ut soluam corrigi¬
am caliamenti eiꝰ: Quantum se abie¬
cit: Et ideo multum eleuatus est.
qm̃ qui se humiliat. exaltabitur Vn¬
de debet uidere sanctitas uestra.
quia si iohannes sic se humiliauit ut dice¬
r& non sum dignus corrigiam soluere:
quomodo habent humiliari. qui dicunt.
go sed ille: illi dicunt nos Non est dig¬
nus iohannes: soluere corrigiam caltia¬
menti eius: Quod si dignum se dicer&e
quam humilis ess&: Si dignum se di¬
cer& & sic dicer&. ille uenit post me.
qui ante me factus est : cuius tantum¬
modo corrigiam caltiamenti dignus sũ
soluere : multum se humiliass&e: Quan¬
do autem nec ad hoc se dignum dicit.
trans iordanen : ubi erat iohannes bap¬
tirans:  Altera die uidit iohannes
iħm uenientem ad se: & ait: Ecce ag¬
nus dĩ: ecce qui tollit peccatum mun¬
di: Nemo sibi arrog&e & diat: quia
ipse aufera peccata mundi:: iam ad¬

Expanded text:
mus, id est, antepositus est mihi. Cujus mus, id est, antepositus est mihi. Cujus ego non sum dignus ut solvam corrigiam calceamenti ejus. Quantum se abjecit? Et ideo multum elevatus est; quoniam qui se humiliat, exaltabitur . Unde debet videre Sanctitas vestra, quia si Joannes sic se humiliavit, ut diceret, Non sum ego dignus corrigiam solvere; quomodo habent humiliari, qui dicunt: go, sed ille: illi dicunt, Nos. Non est dignus Joannes solvere corrigiam calceamenti ejus: quod si dignum se diceret, quam humilis esset? Et si dignum se diceret, et sic diceret, Ille venit post me, qui ante me factus est, cujus tantummodo corrigiam calceamenti dignus sum solvere; multum se humiliasset. Quando autem nec ad hoc dignum se dicit, trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam in
Abbreviated transcription (Latin):
deserto : harundinem uento agitatam e¬
Vtiq non uento agitari subaudis quia
non hoc erat iohannes : qui auento mo¬
uerxur : Qui enim uento moucur:
circum flatur omni spiritu seductorio:
Sed quid existis uidere s hominem
mollibus uestitum c. Vestiebatur
enim iohannesasperis: id est tđnica
facta depilis. ca meli: Ecce qui mollib
uestiuntur : in domibus regum sunt:
Non ergo uidere existis hominem mol¬
libus uestitum: Sed quid existis uide¬
rec Prophetam c Ita dico uobis. ma¬
ior quam propheta hic : quia prophe¬
tae. longe: praenuntiauerunt : iohan¬
nes praesentem de monstrabat: Quid
ergo tu baptitas. situ non es xp̃s. neq
helias. neq propheta c Respondit eis
iohannes & dixit: Ego baptizo in aqua.
medius autem uestrum stetit quem uos.
non scitis: Humilis enim᷑ uidebatur:
& propterea lucerna accensa est: Vi¬
dete quomodo dat locum: quia aliud
possae putari: Ipse est qui postme ue¬
nit. ante me factus est sicut iam dixi¬

Expanded text:
videre? Arundinem vento agitari. videre? Arundinem vento agitari. Utique, Non vento agitari, subaudis; quia non hoc erat Joannes, quasi qui a vento moveretur: qui enim a vento movetur, circumflatur omni spiritu seductorio. Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Vestiebatur enim Joannes asperis, id est, tunica facta de pilis cameli. Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Non ergo existis videre hominem mollibus vestitum. Sed quid existis videre? Prophetam? Ita dico vobis, major quam propheta hic : quia prophetae longe ante praenuntiaverunt, Joannes praesentem demonstrabat. 9. Quid ergo tu baptizas, si tu non es Christus, neque Elias, neque propheta? Respondit eis Joannes, et dixit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit quem vos nescitis. Humilis enim non videbatur, et propterea lucerna accensa est. Videte quomodo dat locum, qui aliud posset putari. Ipse est qui post me venit, qui ante me factus est. Sicut jam dixi
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quantum dñs reuelat non tacemꝰ
caritati uestrae Illud autem sciatis.
quia omnia quae corporaliter uisa st̃
non erat illa substantia dĩ: Illa enimo¬
culis carnis uidemus. dĩ substantia un¬
de uidoxuro Euuangelium interroga.
beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ ui debt̃:
Fuerunt homines qui dicerent. uani¬
tate cordis sui decepti: pater inuisili¬
bilis est . filius autem uisibilis est : Vbi¬
de uisibilis. nisi ꝓpter carnem cꝰ qͥa
suscepit carnem manifestum est. Il¬
li enim qui carnem xp̃i uiderunt aliqͥ
crediderunt aliqui crucifixerunt:
Et qui crediderunt illo crutifixo nu¬
tauerunt: Et nisi ipsam post resur¬
rectionem palparent : fides ad eos non
reuocarour: Siergo propter carnem
ui sibilis filius ẽ & nos concedimus. &¬
potestatẽ: Nec prophetam se dixit: &
non erat ꝓpheta iohannes . e Maior e¬
rat quam ꝓpheta: Dñs de illo tale testi¬
monium dedit: Quid existis uidere in

Expanded text:
mus, quantum Dominus revelat, non tacemus mus, quantum Dominus revelat, non tacemus Charitati vestrae. 18. Illud autem sciatis, quia omnia quae corporaliter visa sunt, non erant illa substantia Dei. Illa enim oculis carnis videmus: Dei substantia unde videtur? Evangelium interroga: Beati mundo corde; quia ipsi Deum videbunt . Fuerunt homines qui dicerent vanitate sui cordis decepti, Pater invisibilis est, Filius autem visibilis est. Unde visibilis? Si propter carnem, quia suscepit carnem; manifestum est. Illi enim qui carnem Christi viderunt, aliqui crediderunt, aliqui crucifixerunt: et qui crediderunt, illo crucifixo nutaverunt; et nisi ipsam post resurrectionem palparent, fides ad eos non revocaretur. Si ergo propter carnem visibilis Filius; et nos concedimus, potestatem; nec prophetam te esse dicis. Et non erat propheta Joannes: major erat quam propheta. Dominus de illo tale testimonium dedit: Quid existis in desertum