comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ut ẽ ep̃tio. uenditiolocatõ.¬
oducti ssocietas. depositũmu¬
tuii ⁊ aniimnumerabiles.¬
cimur. aut ex scuͣptp aut ex ñ
scñpto ut apud grecos. ¶Sep¬

Expanded text:
sunt, ut emptio venditio, locatio conductio, societas, depositum, mutuum, et alii innumerabiles.trum aut ex scripto aut ex non scripto, ut apud Graecos:
Abbreviated transcription (Latin):
substantia prĩs cunalmõis
curiali morienti fuennt dere¬
licti. qui nexib curialib exq̃ẽ¬
q łdignicate.ł occõe fm̾nt ab¬
soluti. mnb̃ ⁊ eĩ theodosianele¬
gi aptissime uolum eẽ deroga¬

Expanded text:
substantia patris curialis curiali morienti fuerint derelicti, qui nexibus curialibus exel occasione fuerint absoluti: in hoc etenim theodosianae legi apertissime volumus esse deroga
Abbreviated transcription (Latin):
manumsit aea kb̾tatem
iustam fuerit ꝯsecuta q̃ ori¬
grnem ex prorãtia cqtanem
toĩs eiusq ciuitatis ius op¬
tines u quete mãnmisit
fiũccoꝵ enim odictione̾ se s̃¬
qui qrcã fideicõimssimami¬
missos pridem placuit q̃ui
ubtatem p̃stitenita nõ qui

Expanded text:
manumisit, ab ea libertatem iustam fuerit consecuta, quae originem ex provincia Aquitania cionis eiusque civitatis ius obtines, unde quae te manumisit fuit. Eorum enim condicionem sequi ex causa fideicommissi manumissos pridem placuit, qui libertatem praestiterunt, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
nit. eam cñ que excludere eo d̾
mofficiosi querela põt. aliis a¬
utem suam sb̃am dereliqueĩt.
ut ex hac patrimonii distribur̃
ad filium quitẽ. ł filios crũales.

Expanded text:
erit , eam tamen, quae excludere eos de inofficiosi querella potest, aliis autem suam substantiam dereliquit, ut ex hac patrimonii distributione ad filium quidem vel filios curiales
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾ ẽ oseqͣt oͣd si cui̾l ccͣtꝰ ecordi¬
luc citło ĩ diñũ alic̾ cecident.
Sarina meorate descuiptoĩs
effugiet. nira eĩ ĩbuĩ scemodi
caĩs ꝯfusioĩs ĩt̾cedit occo ⁊̃ si
lib m̾cimõii iire ꝑuenerint.¬
tate. ii ab incestato. uł inter
niuos donatione trunslata.⁊
tẽ eĩ quia semel impersoña ce¬
cidit principalis. ueterum ci¬
tulorum nequa qũa ratione
perspecra. ꝯ dictionem ⁊ honꝰ
merebitui iucratiue. Iorpr̃¬

Expanded text:
dilucri titulo in dominatum alicuius ceciderit, sarcinam memoratae discriptionis effugiet. Nulla enim in huiuscemodi causis confusionis intercedit occasio, si uslibet mercimonii iure pervenerittate vel ab intestato vel inter vivos donatione translata. Tunc enim, quia semel in personam cecidit principalis, veterum titulorum nequaquam ratione perspecta condicionem et onus merebitur lucrativae, Ap
Abbreviated transcription (Latin):
gnauent. non uelle se hẽdez
retinere falcidiam. necessa¬
ruum est testatoris ualere i
rit eum quidem recedere abh¬
fieri sicut dudum predixximꝰ
substitutis et coberedib. et fi¬
dei comunissanis q legatanisa¬
dabims bũam hefeoimen¬
suram substantie subtiliter a¬
gnoscentibus soluert quide
mox abiniciõ quibusoam in¬
tegra leꝗata ⁊ anplenum sen¬
tribamtestcoris seniart ꝙ¬

Expanded text:
gnaverit non velle heredem retinere Falcidiam, necessarium est testatoris valere serit, eum quidem recedere ab hfieri, sicut dudum praediximus, substitutis et coheredibus et fideicommissariis et legataridabimus licentiam heredi mensuram substantiae subtiliter agnoscenti solvere quidem mox ab initio quibusdam integra legata et ad plenum sententiam testatoris servare
Abbreviated transcription (Latin):
uña erit hrdi q̃ nõ aduenie¬
tibꝰ legatanis. contentum
eetestium presentia c facere
desenptionem reposito. etia
sic legatanis et uire iurãdo.
heredis. et seruorum exami¬
natione/ Et hus õibuo obẜ¬
uatis hrẽ ex falccoia pͥsidiũ.

Expanded text:
a erit heredi etiam non advenientibus legatariis contentum esse testium praesentia et facere descriptionem, reposito etiam sic legatariis et iureiurando heredis et servorum examinatione, et his omnibus observatis habere ex Falcidia praesidium.
Abbreviated transcription (Latin):
desio cũs ledanti duplex qd̾¬
tores. ¶Non aũt excepimus
alege n patronatus successi¬
ones ⁊ibi eĩlegittima eis ẜna¬
ta ꝑte qr̾anos diffmiuimus.

Expanded text:
nobis causas laedantur, duplex quodtores. Non autem excipimus a lege neque patronatus successiones; et ibi enim legitima eis servata parte quam nos definivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ que sunt oef alcioia lege i¬
git. aut forte cum debuisset
ampliorem quantitatem
hr̃oirelinquere. promiore
dispostut et enm et hec etra¬

Expanded text:
 quae sunt ex Falcidia lege git aut forte, cum debuisset etiam ampliorem quantitatem heredi relinquere, pro minore disposuit; etenim etiam hoc erra
Abbreviated transcription (Latin):
requidem urdentur. uolunta¬
ti deficientis ⁊incumbere legi
dalia pmictentis sc̃uus igit᷑
ficientium uoluntas heredes
aut maliginantur intiodu¬
cereꝑtemptent falcidiam. cũ
uti ꝙ sinichil malignatiẽent
nõ forte ꝯpet̾et. fiatigitur. i¬
uentanum abhrdemetuẽte i
ne force nobãt post debita et
legata falcidia su modum et¬

Expanded text:
re quidem videntur voluntati deficientis, et incumbere legi talia permittenti. Sancimus igitur, ficientium voluntas, heredes, aut malignantur, introducere temptent Falcidiam, cum utique, si nihil malignati essent, non forte competeret. Fiat igitur inventarium ab herede metuente, ne forte non habeat post debita et legata Falcidiam, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sibi uult aliquor fi̾
hr̃des. et haberequ̾aham cõ¬
solacionem exsna successio¬
ne ⁊ arbitratur sufficiente
teritic moriencis. set ignorã¬
ciepuritas illius. ¶ Siuero
nonfecent inuentarum ẜ
non retinebit falcidian. o
ꝯplebit legataros. et firei s¬
missanes. nei pure subitun¬
ciemorientis tran secnrdat
mensuram leciatorum datͥ
endes legem qu a posumuis.

Expanded text:
quidem sibi vult aliquos fieri heredes et habere quandam consolationem ex sua successione, et arbitratur sufficientem tentiae morientis, sed ignorantiae puritas illius. Si vero non fecerit inventarium secundum iximus, non retinebit Falcidiam, sed complebit legatarios et fideicommissarios, licet purae substantiae morientis transcendat mensuram legatorum datio. minuentes legem, quam posuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
simus. quatinus er miẽtes
relicris pociantur. et deficiẽtes
ori secuntatrs moriantinz.
scierres quia lẽxeis sepultis
nut adpfectum ip̃apdue. ꝙ¬

Expanded text:
simus, quatenus et viventes relictis potiantur et deficientes cum securitate moriantur, scientes, quia lex eis sepultis rint, ad perfectum ipsa perducet.
Abbreviated transcription (Latin):
Utiosi⁊ stationani
lum sui si insontib eos calump¬
uias nexuisse osticent. cesszergo
quos inmittebant. ¶dem.
blici cursus inspiciendis noru
Ideoq solos agentes inrebrihoc
gñe uissimus obsequiũ adhibe̾.
auquid tale ꝓpetrare temptaue¬
rit. improbi cepti priuetur effec¬
tu. demonstretur⁊ indicibuł de
curiosis euectio. q̃ siquis nobis
iubentib festinare memoret in
obsequium nec̃cium. nec preua¬
ieat cotumelia uł dignitas ei¬

Expanded text:
uriosi et stationarii lum sui, si insontibus eos calumnias nexuisse constiterit. Cesset ergo quos inmittebant. Dat. blici cursus inspiciendis nostroideoque solos agentes in rebus in hoc genere iussimus obsequium adhibere, aliquid tale perpetrare temptaverit, improbi coepti privetur effectu. Demonstretur etiam iudicibus vel curiosis evectio, etiamsi quis nobis iubentibus festinare memoret in obsequium necessarium, nec praevaleat contumacia vel dignitas. E
Abbreviated transcription (Latin):
phyteosis et pignorum i¬
dationes mrebimmnobi¬
sie amatore penculi consti¬
turos. ut presumant adeu
que interdẽa sunt accedere.
⁊circumuentionem facẽ
legibeeuoluntate ⁊ p̾sũp¬
tionequam babent ⁊ que
oĩb modis interdeasunt.
⁊ forsitam dedueunt hoĩes
admortem agunt. propte
stitutiones predcã pie mẽo¬
nelconis similit̾ etiam nẽ
nminentib yconomo uł
senodoco. aut nosochomo. a
ut befotrofo. aut abbati aũ
dat quidem moxpretio. exi

Expanded text:
phyteuses, et pignorum dationes in rebus immobisic amatores periculi constitutos, ut praesumant ad ea quae interdicta sunt accedere, et circumventionem facere legibus ex voluntate et praesumptione quam habent, et quae omnibus modis interdicta sunt et forsitan ducunt ad mortem homines, agunt: propterstitutione praedicta piae memoriae Leonis, similiter etiam nunc imminentibus oeconomo vel xenodocho aut nosocomut brephotropho, aut abbati, autdat quidem mox pretio, exi
Abbreviated transcription (Latin):
equa aut q̃ maiorẽqm datu
ẽ. qd ei canset᷑ impator ne
menora det cui plima deu
dedit hreamultorum dñm
eẽ ⁊ faciledare amaxime. in
scissimis eccłiis in quibus
optima m̃sura ẽ adonataꝵ¬

Expanded text:
equa aut etiam maiore, quam data est. Quid enim causetur imperator, ne meliora det? cui plurima deus dedit habere et multorum dominum esse et facile dare, et maxime in sanctissimis ecclesiis, in quibus optima mensura est donata
Abbreviated transcription (Latin):
a predia donauerunt sc̃is¬
simus eccłus aut uenabilis
domib. aurctiam ucndide¬
tunt tamqũa udoneaz cuz
utiq stenlia a principio es
cum omni subtilitate fece¬
mnt contractus. set fenca
quetam posẜo. auc damp¬
nosa detur ecełus. aut moã¬
stertis. aut seno dochus. aũ
nosoehomus. aut uenera¬
bilibus couegus contrac¬
tus quidem pronõ fcdent

Expanded text:
averunt sanctissimis ecclesiis, aut venerabilibus domibus, aut etiam vendiderunt tanquam idonea, cum utique sterilia a principio esscum omni subtilitate fecerint contractus, sed fenea quaedam possessio aut damnosa detur ecclesiis, aut monasteriis aut xenodochiis, aut nosocomiis, aut aliis venerabilibus collegiis, contractus qu
Abbreviated transcription (Latin):
ado amabies epos aut uen̾a¬
biles yconomos. siñ piculo re¬
futare hĩmoi sacras pragma
cuca ip̃m saccitotium picutũ
sb̾stinebũt sinegligẽtesleges
has q̃ira st̃pragmaticas scq̃¬
tur. formas. ¶Oportet ẽĩ ca
tate sc̃untur. pocius uałeqͣm
ea que cẽ aliquos studetur ad
correctoem cõium agilegum.
¶Hus solis iteliꝯducẽdis
qui cphyteosim dandis rebus
qua scũꝙ putãt tale aliquio

Expanded text:
o amabiles episcopos aut venerabiles oeconomos sine periculo refutare huiusmodi sacras pragmatcirca ipsum sacerdotium periculum sustinebunt, si neglegentes leges has quae ita fiant, pragmaticas sequantur formas. Oportet enim eatatem sanciuntur, potius valere quam ea, quae circa aliquos studentur ad corruptionem communium agi legum. His solis videlicet conducendis et emphyteosi dandis rebus, quascumque putant tale aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
te adpriuatam mansione
ꝯstatum hec õĩo deccto fien
prohibemus nuuiomiu
pemuttentes hec delinque¬
re. set etiam fẽmunfirmum
oĩb declaramus modis et
pretiorum casum imponi¬
mus accipientib et uendi¬
et rei c̃i ⁊ pretu amissione
scissim e ccclie enis loci. mne
buentes. quatinus ip̃ipro ⁊
theca suphiis nalente. set et̃
suisus sacroministerio assi¬
gnando. ¶ Sicut aut̾e dãp¬
nosas auenatoes probibe.
inteidicimus. multe cium¬

Expanded text:
ura ad privatam mansionem et statum, haec omnino de caetero fieri prohibemus, nulli hominum permittentes haec delinquere, sed etiam factum infirmum omnibus declaramus modis, et pretiorum casum imponimus accipientibus, et vendiet rei casu et pretii amissione, sanctissimae ecclesiae ejus loci buentes, quatenus ipsi provitheca super his valente, sed etiam rursus sacro monasterio assignanda. Sicut autem damnosas alienationes prohibemus, interdicimus. Multae
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ce licebit prepõitis eaꝵ usor
adqñalem ypothecam stare.
ꝯnullũ spͥalepignus c̃ditori¬
quis piamemphyteosim ac¬
cipe presumpẜitqd nõ l. aut ⁊¬

Expanded text:
em, licebit praepositis earum usque ad generalem hypothecam stare, et nullum speciale pignus creditoriquispiam emphyteusin accipere praesumpserit, quod non licet
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum uenerabiliumcolłi
ebrium aassisciorum senmo¬
nastenorm nalentib. si eiz
oĩo scissimus eccłus aut aliis
uen̾abilib domib ẽ diti opii¬

Expanded text:
aliorum venerabilium colleebrium asceteriorum aut monasteriorum valentibus. Si enim omnino sanctissimis ecclesiis aut aliis venerabilibus domib
Abbreviated transcription (Latin):
ditus ferentem quantos aũ
quales habet quod datur
taut postems obitumec̃cu¬
stica auc ꝑtochica res reuer¬
tatur et aduenerabilem do¬
mum cuiisu qui datus est.
non transcentente tempus
nite percipientis. accipiat i¬
aut simiuteretiam rei incõ¬
pensationem date et usum
quatenus sit. post percipien
tis ni tam utium q ex toto

Expanded text:
ditus, quantos aut quales habet quod datur, ita ut post eius obitum ecclesiastica aut ptochica res revertatur ad venerabilem domum cum usu, qui datus est, non transcendente tempus vitae percipientis; accipiat autem similiter etiam rei in compensationem datae et usum, quatenus sit post percipienttis vitam, utrumque ex toto
Abbreviated transcription (Latin):
unum solum cuntas hat. int̾i¬
scis positis euangeliis dism¬
sis/. in hiis emphyreo cicam
ꝯscriptionemineo celebraiͣ
ẜm figuram prius deam.i.

Expanded text:
unum solum civitas habeat, intersanctis positis evangeliis, definisis, et in his emphyteoticam conscriptionem in eo celebrari secundum figuram prius dictum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Siiem minui contig̾it pen
quandanicladem pensione.
piat penitus cum licearcodu¬
orre pecius quamtales dimirr¬
ciones memphrteosim celeb¬
rare. suio alicinus eccłi astici
suburbam p̾duem phyteosis
detur quali a plinmna maxĩe ĩ
hanc nonimus felicissima cõ
nempbyteosim. s cxtiman sb̾¬
ibanura subtilit ⁊ reputari
expretio couecto redoitus pos
agi emphyteosim nõ ppetue.
eo successiones ⁊ uiro ⁊ uyori
sic̃ p̃diximus faciendas. ¶ sci¬
re aulr emphyteotas ꝯnenit

Expanded text:
 Si vero minui contigerit per quandam cladem pensionem, piat penitus, cum liceat conducere potius quam tales deminutiones in emphyteosin celebrare. Si vero alicuius ecclesiastici suburbani pretiosi emphyteosis detur, qualia plurima maxime in hac novimus felicissima consemphyteosin, sed aestimari suburbanum subtiliter, et reputari ex pretio collecto reditus possagi emphyteosin non perpetue, eo successiones, et viro et uxori, sicut praediximus, faciendam. Scire autem emphyteotas convenit
Abbreviated transcription (Latin):
gircant onib sit nota ꝑꝑ frri¬
lem inteip̾tationemꝙ itaq
iam p̾tcriit relinquimus. nã
tant a documentatpr longoi
fcã nunc ꝯmouere młte ent t̾¬
guiersatõis. qua ꝓꝑ que usq¬
hunc hactenus extant ꝓpriũ
maneat quidenim erit stabi¬
le int̾ homines quta immobi¬
le. ut nullam paciaturĩmu
cione dare legicum multis m¬
giliis ⁊ subtilitate a dimien¬
tasait eas hñs mauxilio i¬
lex nequaq̃mmoneatur.
¶smimus igitur. imperio

Expanded text:
t omnibus sit nota propter facilem interpretationem. Quod itaque iam praeteriit, relinquimus; nam tanta documenta tempore longo facta nunc commovere multae erit tergiversationis. Quapropter quae usque hactenus extant, proprimaneat quid enim erit stabile inter homines et ita immobile, ut nullam patiatur mutationes dare legi cum multis vigiliis et subtilitate adinventas, ut eas habens in auxilio lex nequaquam moveatur. Sinimus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sine dilectione etigi. ¶Quod
au̾t anobis demẽ ut nullius
nnobilis ei eẽcastice aũ ꝑ¬
corhier abienatio sit pinissaa
Miulamanre reipublicep¬

Expanded text:
sine dilatione exigi. Quod autem dictum a nobis est, ut nullius immobilis rei ecclesiasticae aut ptochicae alienatio sit permissa ad nullam nostrae reipublic
Abbreviated transcription (Latin):
sit eapmutatio que forma
⁊ hii qui p̾resident domib
querela undiq sint nulla
metuentes penãꝵ que aleo¬
ne pie memorie int̾minan¬
tiur. ⁊ anobis fumare sũt. u¬
tiq cumnec multum diffe¬
rant abaltutro sacerdocinz¬

Expanded text:
sit ea permutatio firma, et hi qui praesident domibusquerela undique sint, nullam metuentes poenarum, quae a Leone piae memoriae interminantur, et a nobis firmatae sunt. Utique cum nec multum differant ab alterutro sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectam fec̃ niutilemiegem.
s undiq imꝑfectam ais ad
solam diocesim prĩarehesedis
huius felicissime cimitatis si c̾
p̃diximus legis lationemsta
ciitatis maioremeccłiam an¬

Expanded text:
fectam fecit neque utilem legem, et undique imperfectam, usque ad solam diocesin patriarchicae sedis huius felicissimae civitatis, sicut praediximus, legislationem stacivitatis maiorem ecclesiam n
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑ robur habre sinimus.
IQmia u̾olconis quidez pic
memorie ostitutio subiilla ⁊¬
penicus dimimtõe danremec¬
cłiasticam scinit. nos añt mali
aꝯstitutoẽ anobis scripca. sexta
excipi solũ suꝑ emphyteosim¬

Expanded text:
penitus robur sinimus. Quia vero Leonis quidem piae memoriae constitutio sub nulla penitus deminutione dari rem ecclesiasticam sancivit, nos autem in alia constitutione a nobis scripta sextam excipi solum super emphyteosi
Abbreviated transcription (Latin):
gesta monumentoꝵ constitu¬
ens fien sup alien atiomibus
sic ubi cuiam huius rei fieret
ep̃e⁊ emphytrosim statrers
sinogrstis quidemus adsolã
nitam accipientis emphy¬
crosim. cum gestis aũt imp¬
petinm eam extentens.n¬

Expanded text:
gesta monumentorum constituens fieri super alienationibus, sicubi etiam huius rei fieret tempus, et emphyteosis statuens sine gestis quidem usque ad solam vitam accipientis emphyteosin, cum gestis autem in perpetuum eam extendens
Abbreviated transcription (Latin):
musu rudel⁊ nsufructru da¬
to eccłiastice rei adscissima
maiorẽ ec̃cam redeunte. et n
su donate rei cumpropriet. te
namq cẽtum sine piculo po
inteelex. siu̾o minus suerit.
qu̾aq datur a scissima eccłia
illud cr opensatim. eicuiꝰ mox
quidempapiat proprictate.
spat aũt insum accipe infir¬
mum cc̃tum ⁊ pronon facto
ponit.datq lniam uendica¬
toĩs ut pote cicũuentiones¬

Expanded text:
usu videlicet et usufructu datae ecclesiasticae rei ad sanctissimam majorem ecclesiam redeunte, et item usu donatae rei cum proprietate namque contractum sine periculo esse it lex. Si vero minus fuerit quam quod datur a sanctissima ecclesia illud, quod compensatur ei, cuius mox quidem percipiet proprietatem, sperat autem etiam usum accipere, infirmum contractum et pro non facto ponit, datque licentiam vindicationis, utpote circumventione
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes. neq m̾is legibus.
neꝙ alie cuusbam omnium
paniammeditati sunt ootra
legem. perpuuas pene. cogitũ¬
ces aliemauienes. quodnos
decetem agi probibemus. et
procoipo conseripsimuslgẽ
dirdum autem ⁊ adem phy
runt pliminiam quantitte
uen redditus illis qui emphy
nos inquadam nostran con¬
stituitionum diffinimus. qui¬
dem usq adpsonas tresem¬
phyteosim fien accipientis
rum et hocetiam super rebus
sanctissime maioris ecclie fi
ꝑmictentes non autem ultra
sicesfriseaimpie abaliquib
sieri eocumenta. ut n sextu re

Expanded text:
enientes, neque nostris legibus neque aliae cuidam omnium parvam meditati sunt contra legem, perpetuas paene cogitantes alienationes. Quod nos de cetero agi prohibemus et pro eo ipso conscripsimus legem. Dudum autem et ad emphyrunt plurimam quantitatem veri reditus illis qui emphytnos in quadam nostrarum constitutionum definivimus quidem usque ad personas tres emphyteosin fieri, accirum: hoc etiam super rebus sanctissimae majoris ecclesiae fieri permittentes, non autem ultra sic effuse et impie ab aliquibus fieri documenta, ut neque sexta re
Abbreviated transcription (Latin):
quia uero leonis pie mẽo¬
rie constitutio penas pene
solum mõs muenditione
decrerut. Nos autem dicimir
nonuenditiones solum s
etiam donationes ⁊permu¬
tationes et perperuas em

Expanded text:
Quia vero Leonis piae memoriae constitutio poenas pene solummodo in venditiones decrevit, nos autem interdiximus non venditiones solum, sed etiam donationes, et permutationes, et perpetuas em
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpropriis cadet. ⁊ qd spauit no
acquisuut ã hic actõe ei ẜuata
impropria substantia eoꝵ qui
cͣctum cum eocelebrauerunt.
Siantem creditor impigno¬
recorporalielegͥit accipe rem ĩ¬
mobilem ec̃casticam. ant ꝑto¬
chiamindomib forsam. aut
subumums aut agris aut or¬
tis aut cmlib panib. auti
iusticis mancipus. ⁊ dedent a¬
uium abhoc cadat creditor et

Expanded text:
propriis cadat, et quod speravit, non acquirat, etiam hic actione ei servata in propria substantia eorum, qui contractum cum eo celebraverunt. Si autem creditor in pignore corporali elegerit accipere rem immobilem ecclesiasticam, aut ptochicam in domibus forsan, aut suburbanis, aut agris, aut hortis, aut civilibus panibus, aut rusticis mancipiis, et dederit aurum, ab hoc cadat creditor, et
Abbreviated transcription (Latin):
Mpreponi aliis inhoc ei meħ
aliud est quam preuo lutõe
⁊ macbinationem ꝑpetuas
eis emphiteosis magis aũt
prinationes eccłiasticarum
agi renum. szãsi quid fem ẽ
ral enillam neccessiratem
nus duobu shr̃dibus çessã¬
tious cetens tradere ¶siquis
tur. nsuffructus rem ecclesi¬
asticam. aut scissime maio¬
rio eccłie. aut alterius cuiis¬
libet quemoĩ nostra ditioe
sunt posite. aut tochicoru
memorie. ut iste locuplex e¬
xistens et substancie inmo¬
bilis dominus aliam mox

Expanded text:
praeponi aliis. Hoc enim nihil aliud est quam per revolutionem et machinationes perpetuas eis emphyteuses, magis autem privationes ecclesiasticarum agi rerum. Sed et si quid factum est tale, nullam necessitatem duobus haeredibus cessantibus, caeteris tradere. Si quistur ususfructus, rem ecclesiasticam aut sanctissimae majoris ecclesiae, aut alterius cujuslibet, quae in omni nostra ditione sunt positae, aut ptochiorum, memoriae, ut iste locuples existens, et substantiae immobilis dominus aliam mox
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ bñficia toceantur fuisse.
concessa  Cũra rethores atq
gramaticos. erditois utipa¬
ruetustomore dũranit sor
excepciosit. ut patrim omis
dignitatum suꝑnis digesta¬
U. nec eõficiendi pollinis cuã
mandettr. anc panis excocto.
aut obsequium pistrim iee
ris. aut pamgariaꝵ p̾bitioi
mandetur exceptis hiis qui¬
brexmore rethicus limes ĩ¬
cluditur. uł expeditionis il¬
lurice pneccitate uł tẽporen
de q̃ calcis obsequia nulla d̾
talib adiumenta poscãtur.
catio ẜ mucterem morem po¬
scit annouim ab hinismoĩ
iuris p̾bitõe desistut. publicis
uł sacris edib cõstiruendis.
atq reparandis. capitalis.

Expanded text:
modi beneficia doceantur fuisse concessa: circa rhetores atque grammaticos eruditionis utriusque vetusto more durante. Sorexceptio sit, ut patrimoniis dignitatum superius digestarum nec conficiendi pollinis cura mandetur aut panis excoctio aut obsequium pistrini, nec ris aut parangariarum praebitio mandetur, exceptis his, quibus ex more Raeticus limes includitur, vel expeditionis Ilpro necessitate vel tempore quendae etiam calcis obsequia nulla de talibus adiumenta poscantur: icatio secundum veterem morem poscit armorum, ab huiusmodi viris praebitio desistat: publicis vel sacris aedibus construendis atque reparandis, capituli
Abbreviated transcription (Latin):
singulasq eiuitares ussim
collocari. ut mnis quisq tri¬
ontanus sub cculis ꝯstirutis
rerm omnib m õis sciat q
debeat susceptoribdare ata
ut siquis susceptorum codi¬
torum. mobioruma sextari¬
rilitatem populoꝵ ominum
actenus gesta suntifiusnẽti
quinquagesimas. orderqua¬
dragesimas iinalardi m¬
ces̾mas suscephorib dan ꝑ¬
cipimus. humanitatis aũt

Expanded text:
itates iussimus collocari, ut unusquisque tributarius sub oculis constitutis rerum omnium modiis sciat, quid debeat susceptoribus dare; ita ut, si quis susceptorum conditorum modiorum sextariutilitatem populorum omnium hactenus gesta sunt, frumenti quinquagensimas, hordei quadragensimas, vini et laridi vicensimas susceptoribus dari praecipimus. H
Abbreviated transcription (Latin):
prouincias oporiere ꝯstitiu.
clementia nĩu prẽc̃epit /Sci¬
re aũt uolumus pretorianã
amplissimã p̃fecturã. cos ꝗ
anrum largitionale susce pe¬

Expanded text:
provincias oportere constitui clementia nostra praecepit. Scire autem volumus praetorianam amplissimam praefecturam eos, qui aurum largitionale suscepe
Abbreviated transcription (Latin):
xacrrres ulsuscey¬
torco incelel nmo
orminm. subactorũ resisica¬
rectorb eorum nomina qui
ad publicum honuo o fficiie¬
diti atq obligati sperait in¬
notescantsa aiadu̾tant qui¬
cumq nomin auerint ad di¬
cumen simm unu̾sa que illi

Expanded text:
xactores vel susceptores in celeberrimo omnium sub actorum testificarectoribus eorum nomina, qui ad publici munus officii editi atque obligati fuerint, innotescant. et animadvertant, quicumque nominaverint, ad discrimen suum universa quae i
Abbreviated transcription (Latin):
tum. adidem munus astcĩ
grauare iustitia ẽ. n illos q
displicuennt. tenere pruden¬
tie integroigitur singuli an¬
muisario annotranscursoco¬
gantur ex ponere. quib tituł
susceptam dispsemit.ut fir:¬
cilius siquis infiuro fuerit
deprebensus recentem q̃ at
redincegrare iactumi. nõ
perpeti aũt exactores tene¬
ancurincontinnata nocan¬
dorum prouincialium potũ¬
teueluti concussionũ domĩa
c̾ta siumm a solito¬
pta. Idem¬

Expanded text:
tum ad idem munus adstringravare iusti est, neque illos qui displicuerint tenere prudentis. Integro igitur singuli anniversario anno transcurso cogantur exponere, quibus titulis suscepta disperserint, ut facilius, si quis in furto fuerit deprehensus, recentem queat redintegrare iacturam. Non perpetui autem exactores teneantur in continuata vexandorum provincialium potestate, veluti concussionum dominata summa solidopta. D
Abbreviated transcription (Latin):
blicos absq
facere cõpellatur.nã si soluẽ
uolens asuscipientefuenit
ꝯtemptũs. testib adhibitis
contestatoẽs debebit propõe¬
tis accipiant ⁊ qui suscipere
depebatur. induplũ fisci rõibꝰ
puugorem officii presidis in¬
feire cogatur. Qd̾ aũt suscep¬
tore iudicecuius int̾ẽ. negui¬
gente molanernt. ex ip̃ius
iudicis facultatib sarcietũ.

Expanded text:
blicos absquefacere compellatur. Nam si solvere volens a suscipiente fuerit contemptus, testibus adhibitis contestationem debebit propotis accipiat, et qui susciperedebebatur in duplum fisci rationibus per vigorem officii praesidis inferre cogatur. Quod autem susceptores iudice cuius interest neglegente violaverint, ex ipsius iudicis facultatibus sarcietur.
Abbreviated transcription (Latin):
punt codicillos introdue./Nã
impless. deinceps reliq aue¬
toriratem eĩ secuti fideicom¬
missa prãbãca filia lentuli le¬
sara quenure nõ debebatisol

Expanded text:
unt, codicillos introduxit. nam implesset, cuius deinceps reliqui auctoritatem secuti, fideicommissa praestabant, et filia Lentuli legata quae iure non debebat sol
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nicħ oĩo dampnificͥando
nientib.s illo soloqui tali.
ꝓpẽtinit. ⁊ dedignatus ẽ suũ
ꝯplere opus primatucadẽte
peccauenntsuandis ⁊ nõ fin¬
gant tabelliones occasiones
pegritudinẽ forte discedentes
aut oecripationes bnimõi. li¬
cebit eĩ eis siqradtale fr̃t e

Expanded text:
tur; nihil omnino damnificando venientibus, sed illo solo qui talia perpetravit et dedignatus est suum complere opus primatu cadentepeccaverunt servandis. Et non fingant tabelliones occasiones, per aegritudinem forte descendentes aut occupationes huiusmodi. Licebit enim eis, si quid ta
Abbreviated transcription (Latin):
cias. alien as cornmpant i¬
tas. ¶Siueroindignus for¬
te sit potestatem instationibꝰ
susciperciscui documentum.
cxͣ ea que a nob dispõita sunt.¬

Expanded text:
cias alienas corrumpant vitas. Si vero indignus forte sit potestatem stationis suscipere is cui documentum extra ea, quae a nobis disposita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tium frequẽriam oecõe hñtes
cummenus sit panca agere
caute. ꝙͣ młtis int̾ẽ e picłose.
Ut tam̃ non nehemẽt̾e ĩs
dura lexeẽ indeatur.nos con¬
gnicientes humonam nãm
mediocres eisctiã leges nr̃as
ponimus pptales emm eoꝵ
forte dubitationes damus
eis licentiam singulis nnũ¬

Expanded text:
tium frequentiam occasionem habentes, cum melius sit pauca agere caute quam multis interesse periculose. Vt tamen non vehementer eis dura lex esse videatur, nos conicientes humanam naturam mediocres ei etiam leges nostras ponimus. Propter tales enim eorum forte dubitationes damus eis licentiam singulis unu
Abbreviated transcription (Latin):
atabellioe⁊ta buuano. sub¬
scuiptõem hñs clus atestiu
oñden̾s p̃sentiã. dem̃ dum
q̃da dubitatio suꝑeofieret
muliere dicẽte nõ eẽ ase de¬
leg̾ata ea que carta. loq̃bat᷑.
q̃ uitẽ audiebat. q̃rebat ata¬
belliõe cogno scẽ negecii iũ¬
taͣtẽ deiiq tabellionẽ d̾du¬
xͤit. at ile litr̾as recog nosceͣ
dix̃ oplec̾toĩs tabeluõis. ñ
tñ nossoe auquid hoꝵ q̃ secu¬
ta st̃. nec eĩ sibi abinitio peĩ¬
tus delegata. s ꝯmisisse cui
affuit conplectioninenit
nchnec ip̃edicens se nossce.
⁊ eĩn scrptor fuit docum̃ti.
s solũ docuit. qr p̃sente se hoc
dimissum fuit nec cui abin¬
tio delegatũ ẽ. muẽtus ẽ um̃
nisi ꝑtestes iudex ualuiss
agnoscere cãm pure. piculỹ
pͥaciebat undiq negoci ca¬
dente noticia. ⁊illud quidẽ

Expanded text:
bellione et a tabulario subscriptionem habens eius et testium ostendens praesentiam. Deinde dum quaedam dubitatio super eo fieret, muliere dicente non esse a se delegata quae charta loquebatur, qui litem audiebat, quaerebat a tabellione cognoscere negotii veritatem, denique tabellionem deduxit. At ille litteras recognoscere dixit completionis tabellionis, non tamen nosse aliquid horum quae secuta sunt; nec enim sibi ab initio penitus delegatum, sed commisisse cuiaffuit completioni, venit, nihil nec ipse dicens se nosse etenim neque scriptor fuit documenti, sed solum docuit quia praesente se hoc dimissum sit. Nec cui ab initio delegatum est inventus est: unde, nisi per testes iudex valuisset agnoscere causam, pure periculum patiebatur undique negotii cadendi notitia. Et illud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pris caũs sñt̾uenit alioquin
fragio amisis dubium nõ ẽ
qui derestituẽda eare tencaĩs
omodata aũtres tuncꝓprie
intelligitur sinullã meicedeꝰ
acceptuul ostitutires cibi u¬
tendadataẽ salioquĩ m̾cede ĩ¬
t̾uementellocatustibiusus

Expanded text:
is casus intervenerit: alioquin fragio amiseris, dubium non est quin de restituenda ea re tenearis. commodata autem res tunc proprie intellegitur, si nulla mercede accepta vel constituta res tibi utenda data est. alioquin mercede interveniente locatus tibi usus
Abbreviated transcription (Latin):
t. iq secunis ẽ qui paꝵ dilige¬
t̾ custoditã rem furto amisit.
qr qui negligenti amico rez
custodiendam tradit suc fiti¬
litati id imputare d̃ Editor
quo qui pignus accepͤitͥit
re quã accepit restituendai¬

Expanded text:
taque securus est qui parum diligenter custoditam rem furto amisit, quia, qui neglegenti amico rem custodiendam tradidit, suae facilitati id imputare debet. Creditor quoque qui pignus accepit re quam accepit restituenda
Abbreviated transcription (Latin):
dari actionessis abeo qui
nuitnũ accepit.longe distit.
naiiq nõ ita reodat᷑ u eius
ficit. ⁊ obid decare ip̃i restitu¬
enda ten etur¶ Etͥsi squidẽ q
nutuum accepit si quolibet
fortiuto caũ q accepit amus¬
it. ueluti incendio riuna. na¬
nfragio.auc latronũ hostinz¬

Expanded text:
i actione. sed is ab eo qui mutuum accepit longe distat: namque non ita res datur ut eius fiat, et ob id de ea re ipsa restituenda tenetur. et is quidem qui mutuum accepit, si quolibet fortuito casu quod accepit amiserit, veluti incendio, ruina, naufragio aut latronum hosti
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quippeeu ea iegerta cacitũ
legandi hũam coartaresidq
ip̃or testator gr̾a puisũ ẽ. ob
idqd̾plexꝙ intestuti morie¬
bã cur. recusantibscriptis hr̃¬

Expanded text:
lege ita cautum legandi licentiam coartare, idque ipsorum testatorum gratia provisum est, ob id quod plerumque intestati moriebantur, recusantibus scriptis here
Abbreviated transcription (Latin):
is soluere d/ qui posẜones A¬
Mnes pensitare te
siquis uicarius. aut rector
prouincic. aliquidiã cui ꝙͣ
credident remittendũ ꝙ alii
remiẜit depropriis darc facł¬
tatib copelletur. ¶orpr.

Expanded text:
is solvere debet, qui possesmnes pensitare debsi qui vicarius aut rector provinciae aliquid jam cuiquam crediderit remittendum, quod aliis remiserit, de propriis dare facultatibus compelletur. Dat.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis. aut alia qualib arte
quinenco uti liberã trbunm
facultatem. ne ultenus dei
bnfm̃ umnidiosa calumpn
a ꝑsequaturut suꝑfluumi
sit boe pͥcib postulart. qd̾ ia
lege ꝑmissum ẽ. ⁊ impatorie
magnanimitacio inde antũ
pes abditas suo noĩe ꝑsery¬
tan. Ed̾ si nobis suphoc a¬
scrutatus inuenent : totuz
ħiocor dnõ cedere ꝯpellat᷑.
quelud temerator ieqss sa¬

Expanded text:
ficiis aut alia qualibet arte et invento uti liberam tribuimus facultatem, ne ulterius dei beneficium invidiosa calumnia persequatur, ut superfluum sit hoc precibus postulare, quod iam lege permissum est, et imperatoriae magnanimitatis videatur pes abditas suo nomine perscrutari. Quod si nobis super hoc ascrutatus invenerit, totum hoc locorum domino cedere compellatur et velut temerator legis sa
Abbreviated transcription (Latin):
quipͥse̾tes incomitatu ulast̾s
diguitatis cingula meruesit.
t̾ciumordinẽcoꝵ prospicius.
quib absentib angulũ illust̾s
mittitur dignitatis quartu
honoranorqui presentes anro
numine siue cuigulo codiciuoᷤᷤ
cẽsem naeates aũt pt admĩstͣ¬
tores ueletes/ ñ os iam omibus

Expanded text:
tu illustris dignitatis cingulum meruerint : tertium ordinem eorum prospicimus, quibus absentibus cingulum illustris mittitur dignitatis: quartum honorariorum, qui praesentes a nostro numine sine cingulo codicillos censemus. Vacantes autem post administratores venientes no
Abbreviated transcription (Latin):
xtubuatur faciutas omĩa sae
comonitoria. ł p̃ceptoẽs. ant e¬
uectoes. sen quelipublica ĩstrã.
tie illius dequa disponitur trac¬
catori inspiciendi. icidemiq sb̃̾i¬
senbendi. aliorum quo ꝗunacẽ
eotractent meadẽsubscuptone
mentione bñda necc̃itat̾e in cũ¬
bere. siquid aũt sine bac obẜua¬
dem instr̃s solũ nũariũ ersdem
dioceseos. eisq adintorẽ ⁊ cartu¬
larium subscribere magnitudo⁊¬

Expanded text:
tribuatur facultas. Omnia sane commonitoria vel praeceptiones aut evectiones seu quaelibet publica instrumenta rovinciae illius de qua disponitur tractatori inspiciendi itidemque subscribendi, aliorum quoque, qui una cum eo tractant, in eadem subscriptione mentione habenda, necessitatem incumbere. Si quid autem sine hac observadem instrumentis solum numerarium eiusdem dioeceseos eiusque adiutorem et chartularium subscribere magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ctas huĩ mõĩpetitõib annuens
dispositionẽ que ꝓmulgata fuit
nam pragmatica scĩ
sermus sen gradib offirii tuecel¬
situdinis deponant militiã p̾̃bea¬
tur. a custoditum fuisse dignoscit.
ħsuphonore quoq comitine di¬
ratisq̃ mentione contineat. hee

Expanded text:
etas huiusmodi petitionibus adnuens dispositionem, quae promulgata fuerat nam pragmaticam sanctscriniis seu gradibus officii tuae celsitudinis deponunt militiam, praebeatur, custoditum fuisse dignoscitur, hoc super honore quoque comitivae ditatis etiam mentionem contineat, hae
Abbreviated transcription (Latin):
caiutinspectis ex ploretur ĩ
robur amnoꝵ. atq mertibrs.
⁊ absq uula debuitate miẜã¬
dis necccas inferãt ut eorn
quidẽ quos tenet conditio ser¬
mlis prodirorstudiostis adi¬
ligens domimium conseqͣtũ.¬

Expanded text:
r in robur annorum, atque inertibus et absque ulla debilitate miserandis necessitas inferatur, ut eorum quidem, quos tenet condicio servilis, proditor studiosus et diligens dominium consequ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑteqd̾sub. at̾na promissione
qui h cos obligatos ⁊mius¬
quisq tenebitur inidqd̾ abi¬
mitioscripsit ⁊ aitibrant tor
aut transactoib pnaricari¬

Expanded text:
sive qui habet eos obligatos, et unusquisque tenebitur quod ab initio scripsit, artibus aut dolis aut transacti
Abbreviated transcription (Latin):
mitib apronincialib ordiãtis
ad castra cõ ferri s mueteranis
castris ꝯstitutimilites. duas ali¬
moniaꝵ ꝑtes itidem deꝯditis su¬
mantnec amplius qũ a t̾ciam
ꝑtem ip̃i uebere cog̃atur. ¶D.

Expanded text:
mitibus a provincialibus ordinabis ad castra conferri. sed in veteranis castris constituti milites duas alimoniarum partes ibidem de conditis sumant nec amplius quam tertiam partem ipsi vehere cogantur. D.
Abbreviated transcription (Latin):
gam. ¶plus aũtquatuor nos¬
dis petitur. re. cp̃r.loco. cãsRe
ueluti siquis pro .x. aureis q
ei debebãtur .xx. petierit. aũ si
is cuius exꝑteres c̃. totã cał¬

Expanded text:
. Plus autem quattuor modis petitur: re, tempore, loco, causa. re, ueluti si quis pro X milibus, quae ei debentur, XX milia petierit, aut si is, cuius ex parte res esset, totam ea
Abbreviated transcription (Latin):
oones qui ĩpalatiomili¬
tandodui̾sis actib pa¬
nietuit. intm̃ eius dignitatis cui
memeunt missionẽ obtinere no¬
uerint insigiua  biis onũb pre¬
ferũtur. mordiẽ atq consensuq¬

Expanded text:
Omnes, qui in palatio militando diversis actibus paruerunt, in tantum eius dignitatis, cuius meruerint missionem, obtinere noverint insignia, ut his omnibus praeferantur in ordine atque concessu
Abbreviated transcription (Latin):
treq offõ palatinoꝵ comitatẽsi
singulaꝵq uibium ⁊ offõ amissi¬
omima castrẽsis sacri palatii mi¬
litant primłiauolumus br̃e.ut
nec ip̃i. nec filiinee nepotes eoꝵ
quosq capitulanos uocãt. cura
sbeãt. ł obsequin cemonanioru

Expanded text:
utroque officio palatinorum comitatensium singularumve urbium et officio admissionum et castrensis sacri palatii militant, privilegia volumus habere, ut nec ipsi nec filii nec nepotes eorum quos capitularios vocant, curam subeant vel obsequium temonariorum
Abbreviated transcription (Latin):
nua ercusatione cuidam co¬
petente oio ⁊ ad tuom sb̃lm.¬
catem presentem legem de¬
stinauimus scituris militi¬
b qui p̃senti legino ẽẽ obedi¬
endũ existim̃at. ꝙ cingło de¬
nudatunt prinates hãnt peĩs¬

Expanded text:
a excusatione cuidam competente, ideo et ad tuam sublimitatem praesentem legem destinavimus, scituris militibus qui praesenti legi non esse oboediendum existiment, quod cingulo denudati inter privatos habe
Abbreviated transcription (Latin):
pensas abremantes autẽ a
nobis largitatem nõmino¬
rantes omnubenim anobi
dc̃s impatoris excipiatur fo¬
tuna annp̃as deus leges sb̃¬
iecit legem animatam euz
appłis gentib que insigus
que placent distribuẽti ad ĩ¬

Expanded text:
pensas adbreviantes, a nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecit, legem animatam eum et populis gentibusque in singulis quae placent distribuenti, ad
Abbreviated transcription (Latin):
primo quidẽ intratiam⁊ in
totas eius puĩtias ĩp̃senti
aut mlliricianas prias di¬
reximus ciuus exemplanũ
ut nepriu iti quidẽ homines
putet lege̾ otra se solumo ⁊
cẽ positr. Milites aũt altio¬
re iurentes fastigiolege q̃¬

Expanded text:
primo quidem in Thraciam et totas eius provincias, in praesenti autem in Illyricianas patrias direximus. Cuius exemplarium ut ne privati quidem homines putent legem contra se solummodo esse positam, milites autem altiore nitentes fastigio legem
Abbreviated transcription (Latin):
eius cumsubdescrptio necin
disposita sunt difficultate
n̾o nullus babebit horu qui
adꝯsulatus ueniunt honorẽ
si mediocremica facietis expẽ¬
sam moĩ tp̃r fietaenim omix
quicquid hactenus ꝯsolatꝰ¬

Expanded text:
eius cum subscriptione cingdisposita sunt. Difficultatem vero nullus habebit horum qui ad consulatus veniunt honorem, si mediocrem ita faciens expensam nomen tempori fiet. Etenim omne quicquid hactenus consulat
Abbreviated transcription (Latin):
atq uocabulum ⁊ gloriosissis
nr̃s iudicib ⁊ qui exmaxim
cuna sunt eo qd honorareno¬
bis placet dignos nõ exp̃e de¬
tes inmense decentt̃s damus
omnib l despantibriam cãm¬
statuamus subiaceat igitur
sicutip̾diximus nru dispoitio
ult̾an aliquidhor que anob̾
diposita sunt s piculocusto¬
dientium hãc descriptionem

Expanded text:
atque vocabulum in gloriosissimis nostris iudicibus et qui ex maxima curia sunt, eo quod honorare nobis placet dignos non expendentes inmense; et decentem damus omnibus licet desperantibus iam castatuamus. 4. Subiaceat igitur, sicuti praediximus, nostra dispositio ulterari aliquid horum quae a nobis disposita sunt, sed periculo custodientium hanc descriptionem
Abbreviated transcription (Latin):
proferimus il
q uidicumpu¬
ritas apparect
⁊ noualeat utigantium suf¬
fragium ardiuenire leges iu
bemusigitur quocienscũq a¬
pud quoseumq iudicantes
aut administratoreslites a¬
ut appellationes exammãt᷑
p̾omnib principales utigã¬

Expanded text:
proferimus, ut et iudicum puritas appareat et non valeat litigantium suffragium circumvenire leges. Caput I Iubemus igitur, quotiens apud quoscumque iudicantes aut administratores lites aut appellationes examinantur, prae omnibus principales litiga
Abbreviated transcription (Latin):
iris spectabilibus
comitibscolam.
u̾berandi regrad̃a¬
diue senatores. ac
ducenanoslm̃am denegamus.
eanamq.q̃ taliꝯmotionc dig
sunt. ad tue sublimitatis nouui¬

Expanded text:
iris spectabilibus comitibus scholarum verberandi regradandive senatores ac ducenarios licentiam denegamus. Ea namque, quae tali conmotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volu
Abbreviated transcription (Latin):
actemptatum. contraleges ñ
seruari nõ sine ratione conneni¬
et ne iscui domestici offm̃ pmi
hibitam. alionomine ualcãt

Expanded text:
attemptatum contra leges nonservari non sine ratione conveniet, ne is, cui domestici officium pprohibitam alio nomine valeat
Abbreviated transcription (Latin):
dis ẽditei̾t ꝙ ñ nõdũ fem erat nõ
meri eaui suum ẜuantia oroinẽ
deinneps. ietotempus inpꝰteno¬
a hac lege posiratq collectare
itaq ħ premittatur legi. ¶ Se
exhodierna die testator disposu
quisq inisui sut dignum ẽ ⁊ sit
lex eius uoluntas sicut ⁊ antiqs¬
sima nobis iex. ⁊ prima pene rei¬
publice. romanor disponẽs ait
estonullo ualente citra illius no¬
luncatem nec si sacram ĩpetret ⁊¬
formamnecsiquaspram alud
onmium. anquid autͥ dispon̾e
malens. siu̾o nicł testator dixe¬
rit. aut disposũt ꝙ ñ ia põius ⁊¬

Expanded text:
nondum factum erat, non maneant suum servantia ordinem, deinceps vero tempus in posterioa hac lege posita atque collecta reitaque hoc praemittatur legi. Caputex hodierna die testator disposueusquisque in suis, ut dignum est, et sit lex eius voluntas, sicut et antiquissima nobis lex et prima paene reipublicae Romanorum disponens ait esto. Nullo valente citra illius voluntatem, nec si sacram impetret formam nec si quippiam aliud omnium, aliquid aliter disponere in alienis. Si vero nihil testator dixerit aut disposuerit, quod non iam positis
Abbreviated transcription (Latin):
bescitis si quidm̃elius etiã
tentem priorib imponerecõ¬
rectionemnec abaliis expecta
mumilludut omũa quidem
quecumq impriorib scĩta st̃
sinc anobis sine aprioribus

Expanded text:
bescimus, si quid melius etiam tentem prioribus imponere correctionem nec ab aliis expectarmum illud, ut omnia quidem, quaecumque in prioribus sancita sunt sive a nobis sive a prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne adalias ueneiunt nuptias siũ
q̃us ad prores stecerunt sũ suc¬
cesẜ unt siliis. sinc aliquid omĩũ
egeĩt. priores sequentesleges
illis enim credẽtes. ꝯitaõhẽtes ni¬
lus inculpabit. q̃r futuꝵ ñ scieĩt¬

Expanded text:
s venerunt nuptias sive etiam usque ad priores steterunt, sive successerunt filiis sive aliquid omnium egerunt priores sequentes leges. Illis enim credentes et ita contrahentes nullus inculpabit, quare non futurum scie
Abbreviated transcription (Latin):
tib ⁊ adplies uenire nun¬
erat insimplicicate ofusam
ioͣris aũt theodosii tp̃ribram¬
plior solitudo fcã ẽ curahꝰ rel
tracratum donec cucuiens

Expanded text:
ibus et ad plures venire nuperat in simplicitate confusa. Maioris autem Theodosii temporibus amplior sollicitudo facta est circa huius rei tractatum, donec circuiens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiicu incinasq
giones. abeun di
xri. s noĩc. ⁊titulo colonorum
itants̃ abscesunt. adalimi ne
transi er̾itrenocati. iucuł. penis

Expanded text:
icum vicinasque regiones abeundi xu, sed nomine et titulo colonorum, ita ut, si abscesserint ad aliumve transierint, revocati vinculis poenis
Abbreviated transcription (Latin):
moratis regionib siquis rece¬
pit ignoradoĩs excusatoe sbla¬
ta quadrupli penateneatim. o¬
paꝵ pretera ꝯpendiis dap̃nism
p̾stitis inlib̾tis q̃ quos pari uẽ¬

Expanded text:
moratis regionibus si quis receperit, ignorationis excusatione sublata quadrupli poena teneatur, operarum praeterea compendiis damnisque praestitis. In libertis etiam, quos pari u
Abbreviated transcription (Latin):
tiumetẽ seu que nocant᷑ map¬
pas extum agens hũcouen¬
cun ex hoc deponit annalemi
hunc honorem mõispoĩtoẽ a¬
gens sollempnẽ edicuonem.
ꝯita septem noctirm ⁊ proces¬
suum ꝯplebitircursus nlła
speꝵ antionitus statutay de¬

Expanded text:
tium edit seu quae vocatur mappa, sextum agens hunc conventum. Ex hoc deponit annalem hunc honorem, in depositione agens sollemnem editionem. Et ita septem noctium et processuum complebitur cursus nullam specierum antiquitus statutarum de
Abbreviated transcription (Latin):
tionum⁊ expensamm ħ omi¬
a conpetentiscriptione huice
nre int̾ponisacit nissimus le¬
gi inlegis enimponimus hoc¬
scematent transcendentisi
pena quedam inferatur cõpe¬
tens redditus aũt corumin¬
mmnutos om̃s ẽẽ uolumus. si
enmhos adimuentum ẽ urspͦ¬
tacula adannumnolurcatẽ
agatur ppłohec aũt anobis
determinantur mcrcersibus
male delectationenllohorr
ei processus primus quo su¬
scepit ꝯsulatum ⁊ humismoi
possidet codicilloskłis ian̾. ꝓ
tantium equor qua parma
semel ex hibenduipost iulud
ꝙ dicitur tocius dierut ⁊ mul¬
ta delectatoẽ ꝯplebirppłms¬

Expanded text:
tionum et expensarum, haec omnia componentes scriptione huic nostrae interponi sacrae iussimus legi: in legis enim hoc ponimus schemate, ut transcendenti etiam poena quaedam inferatur competens. Reditus autem eorum imminutos omnes esse volumus. Si enim hoc adinventum est ut spectacula ad animi voluptatem agantur populo, haec autem a nobis determinantur in circensibusae delectatione, nullo horum ei processus primus quo suscipit consulatum et huius possidet codicillos, kalendis Iatantium equorum, quam mappam semel exhibendum; et post illud quod dicitur totius diei, ubi et multa delectatione complebit p
Abbreviated transcription (Latin):
copulatus uxori. hiis satise.
nisi mat̾ eius constat iam¬
stat iam consuiatus digna et
prius honorata ⁊uestie eamu¬
nafini secum scemate ⁊̃ hoc in
solamatre prebemus auia u̾o
nõ decorabitmr munerpenitꝰ
omnib modis qm̃uxores cõ¬
magis sinecptinens adgen
sit hoc enim pure allicitu exi¬
stebat/spgere aut inseptem
hiis precessiombpopulocõ¬
siulere melius designammꝰ no
sient martiam diue memno¬
ne constitatio dicit.Iula qde

Expanded text:
copulatus sit uxori, his sat est, nisi mater eius consistat iam consulatus digna et prius honorata, et velit eam una frui secum schemate. Et hoc in sola matre praebemus, alia vero non decorabitur mulier penitus omnibus modis, quoniam uxores conmagis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marciani divae memoriae constitutio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
pmerẽtes omnẽ q̃petienint
deinde adsui anmi respicie¬
tes mensuram cuta asꝑsioez
largitatem ultratͥminu ee¬
optimum nisumcectanq̃m¬

Expanded text:
merentes quae petiverunt deinde ad sui animi respicientes mensuram circa aspersionem largitatem ultra terminum ceoptimum visum est
Abbreviated transcription (Latin):
amiatis obscutis ⁊ agricolis
liña sit eis ⁊ exno scripto. oncĩ¬
it ⁊ matrimonia celebrare int̾
utrosq suntq filii łimiqui pa¬
trũ aũ medi ocritatẽ auit mili¬
taresł tusticas occupatoes qi
gnorantias aduet. ¶ Om̃¬

Expanded text:
armatis obscuris et agricolis licentia sit eis et non scripto convenire et matrimonia celebrare inter utrosque; sintque filii legitimi, qui patrum aut mediocritatem aut militares vel rusticas occupationes et ignorantias adiuvent.
Abbreviated transcription (Latin):
que addotem nõ ẽ ydoncaqͣm
ut semet ip̃am sõ oĩ dote eũ tra¬
dat. Sit aut ⁊ soboles lima ⁊¬
nõ põt excalinatos geimine¬
rursus ut naturales abitẽ n
q̃soam postea forte nuptias
nob̾lex ꝓcantela sit nuptiasi
ꝯ̃bẽtium. ⁊ si filii quidẽ ex talib̾
ꝓcesẜint nptiis erunt sui. ⁊
huis legib que st̃ desius poĩte

Expanded text:
quae ad dotem non est idonea, quam ut semet ipsam sub omni dote contradat? Sit autem et soboles lnon potest ex tali natos germinrursus ut naturales abicere, neque quasdam postea forte nuptias o cautela sit nuptias contrahentium, et si filii quidem ex talibus processerint nuptiis, erunt sui et his legibus quae sunt de suis positae