comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulum apte ꝯuenit eis qui
corda hominũ ad edificiũ sp̃uale
quod ex iurtub anime ꝯstruitur.
parant. Sic i enim solum solos
auditores fidem ⁊oꝑa iusticie doce̾
sufficiunt: dũ ip̃i priꝰ sacris pagi¬
nis edocti diligenter que sic fides
tenenda. quo uircutũ calle ince-¬
dendum. certa diuinatione didice¬
runt. Nam frustra sibi officiũ docꝰ¬
toris usurpat: qui discretionẽ catho¬
licȩ fidĩ ignorat. Neq sanctuariũ
domino s runã sibi edificant: qui
de monte. cum eos quos infide ueri-¬
tatis instituere querunꝰ. pͥmo necẽe
ẽ. ut abrenuntiare diabolo. ac de
sorte pruȩ preuaricationis in qͣ
nati sunt. doceamꝰ renascendo erui.¬
Deinde querendi sunt lapides preci¬
osi&e grandes. atq in fundamento
templi ponendi: ut meminerimꝰ
abdicata ꝯuersatione priori eoꝵ in
cibili mentis stabilitate quasi qua¬
dratos quodammͦ. atq ad om̃s tẽp¬
tationũ incursus immobiles per¬

Expanded text:
vocabulum apte convenit eis, qui vocabulum apte convenit eis, qui corda hominum ad aedificium spirituale, quod ex virtutibus animae construitur, parant. Sic etenim solum suos auditores fidem et opera justitiae docere sufficiunt, dum ipsi prius sacris paginis edocti, diligenter quae sit fides tenenda, quo virtutum calle incedendum, certa definitione veritatis didicerunt. Nam frustra sibi officium doctoris usurpat, qui discretionem catholicae fidei ignorat. Neque sanctuarium Domino, sed ruinam sibi aedificant, qui de monte, quia eos, quos in fide veritatis instituere quaerimus, primo necesse est, ut abrenuntiare diabolo, ac de sorte primae praevaricationis, in qua nati sumus, doceamus renascendo erui,deinde quaerendi sunt lapides pretiosi, et grandes, atque in fundamentum templi ponendi, ut meminerimus, abdicata conversatione priori, eorum cibili mentis stabilitate, quasi quadratos quodam modo, atque ad omnes tentationum incursus, immobiles per
Abbreviated transcription (Latin):
lapides non solũ cementarii salomoni ᷤ
s ce cem̃tarii yram: quia ex utroq
tam sublimes ex utroq dei populo
fuere non nulli: qui ipsorum quoq
doctorum sublimium iure doctores
exist̾ent: et quasi quabrantes eos
ad subleuandum domus dei ȩdifici¬
um pararent. Neq enun soli iere¬
nuas ⁊ ysaias. ⁊ ceteri ex circunci¬
sione ꝓpħe. uerum etiam bratꝰ iob cũ
filiis suis qui erant de gentib maxi
mam uitȩ suȩ patientiȩ formam ma
eui doctorib ministrabant: quod
abiectis uerbis. actib cogitationib
suꝑuacuis ad portandum onus scẽ¬
eccłe digni ⁊ apti sint. Porrobibliĩ
ĩparauerunt ligna: ⁊ lapides: ad eoi¬
ficandam domũ. Biblus ẽ ciuitas
fenicis: cuiꝰ meminit ezechiel dicenᷤ.
Sapientes tui tyre. facti sunt gub̾¬
natores tui: senes bibli ⁊ pruden¬
tes eiꝰ. Pro quo in hebreo ꝯtinetur
gobel. siue gebal: qͦd int̾p̃tatur dffi¬
niens siue disterminans. Quot

Expanded text:
lapides non solum caementarii Salomonis, lapides non solum caementarii Salomonis, sed etiam caementarii Hiram: quia ex utroquetam sublimes ex utroque Dei populo fuerunt nonnulli, qui ipsorum quoque doctorum sublimium jure doctores existerent, et quasi quadrantes eos ad sublevandum domus Domini aedificium pararent; neque enim soli Jeremias et Isaias, et caeteri ex circumcisione prophetae, verum etiam beatus Job cum filiis mam vitae sive patientiae formam, maaevi doctoribus ministravit, quo abjectis verbis, actibus, cogitatibus supervacuis, ad portandum onus sPorro Giblii praeparaverunt ligna et lapides ad aedificandam domum. Giblos est civitas Phaeniciae, cujus meminit Ezechiel, dicens: Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui, senes Giblii et prudentes ejus ; pro qua in Hebraeo continetur Gobel sive Gebel, quod interpretatur definiens, sive disterminans. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. quiet impositas sibi frm̃ ne-¬
cessitates fortiter ferre didicerunt: hi
possunt lapidib grandib ac p̾ciosis indi¬
cari: Qͥ uene lapites primo quadrari:
ac sic in fundam̃to poni uibent᷑: Qua¬
dratum nanq omne quocunq uertit᷑¬
firum stare ꝯsueuit. Cui nimirũ figͦe
corda assimilantur electoꝵ: quȩ ita in
fidei firmitate ꝯsist̾e didicerunt: ut
nulla occurrentiũ rerum adu̾sitate
nec ipsa ĩ morte a sui rectitudine posst̃
tores eccła non solum de uidea uerum
&̃ degentib ꝑplures suscepit. Uñ bñ
de lap̾ioib huius mͦi grandib p̾ciosis
⁊quadratis. subdityr. Quos dolaue¬
runt cementarii salomonis: ⁊cemen¬
tarii yram. Dolantur nanq lapides
p̃ciosi: cum electi quiq p̾cedentiũ scõꝵ
instructione ⁊ instantia quicquid in
se hñt noxium ⁊ mane relinquunt:
ati añ ꝯspectum sui ꝯditoris solã insite
iꝰticiȩ regłam. quasi stabilem quadrat᷑a
formam ostendunt. Dolauerunt aut̃

Expanded text:
rere, et impositas sibi fratrum necessitates fortiter ferre didicerunt, hi possunt lapidibus grandibus, ac pretiosis indicari. « Qui bene lapides primo quadrari, ac sic in fundamento poni jubentur: quadratum namqfixum stare consuevit. Cui nimirum figurae corda assimilantur electorum, quae ita in fidei firmitate consistere didicerunt, ut nulla occurrentium rerum adversitate, nec ipsa etiam morte a sui rectitudine possint tores Ecclesia non solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplures suscepit. Unde bene de lapidibus hujusmodi grandibus pretiosis et quadratis subditur: Quos dolaverunt caementarii Salomonis et caementarii Hiram. Dolantur namque lapides pretiosi, cum electi quique praecedentium sanctorum instructione et instantia, quidquid in se habent noxium et inane relinquunt, atque ante conspectum sui Conditoris, solam insitae justitiae regulam, quasi stabilem quadraturae formam ostendunt. Dolaverunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
lapides grandes p̾ciosos infundam̃¬
tum templi: & quabrarent eos. Fiuida¬
mentum templi nullũ ẽ aliud mistice
uitelligendum. quam illud quod apłs
nemo pot̃ pone. pret̾ id quod positũ ẽ:
mentũ domꝰ dñi pot̾ uocari: qr sic̃ait pe¬
trus. non ẽ aliud sub cȩlo datũ nomen
hominib in quo oporteat nos saluos
fieri. In quod fundam̃to in lapides gnͣ¬
des ⁊ p̾ciosi tollunt᷑. cum p̾cipui factis
eo fortiꝰ alioꝵ uitam dirig̾e. quod est
latubinẽ portare sufficiunt. Lapi¬
des gͦ qͥ in fund am̃tũ templi ad portan¬
dum edificiũ om̃e ponebant᷑ ppͥe sunt

Expanded text:
lapides grandes pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Fundamentum templi nullum est aliud mystice intelligendum, quam illud, quod ostenemo potest ponere, praeter id, quod positum est, mentum domus domini potest vocari, quia sicut ait Petrus : Non est aliud sub coelo datum hominibus nomen, in quo oporteat nos salvos fieri. In quod fundamentum lapides grandes, et pretiosi ponuntur, cum praecipui factis,eo fortius aliorum vitam dirigere, quod est latitudinem portare sufficiant. Lapides ergo, qui in fundamentum templi ad portandum aedificium omne ponebantur, proprie sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ante caurum aries: ⁊ post uir¬
ginem libra. que parimodo ẽẽ lo¬
cata testantur equinoctia mutroq
eorum annuatim occͣrentia. Sic de
cet̾is usq ad capͥcornum qui cet̾is
humilior rursus suum ortum h̃t¬
⁊ occasum. totumq discursum ꝑa¬
git. Cum gͦ sol ut dictum ẽ ꝑ cͣbx¬
.xxii. ortus uł lineas ascendens ⁊ ꝑ
easdem descendens annum ꝑficiat.
duplica p̃dictum numerum: ce ha-¬
bes ccͣc lx̃iiiͦi. dies anni solaris. Unꝰ¬
porro dies. qui cum quadrante suꝑ

Expanded text:
Porro ante Taurum Aries, et post VirPorro ante Taurum Aries, et post Virginem Libra, quae pari modo esse locata testantur aequinoctia in utroque eorum annatim concurrentia. Sic de caeteris usque ad Capricornum, qui caeteris humilior rursus suum ortum habet et occasum, totumque discursum. Cum ergo sol, ut dictum est, per CLXXXII ortus vel lineas ascendens, et per easdem descendens annum perficiat, duplica praedictum numerum, et habes CCCLXIV dies anni solaris. Porro unus dies, qui cum quadrante supe
Abbreviated transcription (Latin):
eadem signa repetat. Alioquin: ñ
nisi dimidium lustraret zodiacum.
S ita ẽ ipse signifer obliq ꝑ celum
porrectus apolo usq ad polum: ut
bina semꝑ signa contra se altrinsecꝰ
posita eosdem habeant ortus ⁊ occa-¬
sus: duob tropicis dumtaxat excep¬
tis. que singłarem hñt ortum ⁊ oc¬
casum. cancro uid̃ i capͥcorno: quoꝵ
alt̾m excelsius. alt̾m deuexius ꝯstat
ẽe locatum. Ut autem hoc quod di¬
cimus manifestissime pateat cancer
utpote cunctis excelsior cunctis sub¬
limius orit᷑ i occidit. Qd euidentissi¬
unum ab antecedentib alt̾m aseqͤn¬
crum sunt gemini: ⁊ pꝰ cancrũ lẽo.
Que ut sepissime dictum ẽ ita altͥn¬
secus sunt posita ut in uno loco ori¬
ri ⁊ accumbere uideant᷑. Sol uero
inutrolibet eorum positus. ꝑ easdẽ
lineas feratur. s ingeminis ascendit:
in leone descendit. Item autem pꝰ¬
geminos taurõs:⁊ post leonem ẽ
uirgo: dequib eadem dicta sunt.

Expanded text:
eadem signa repetat, alioquin non eadem signa repetat, alioquin non nisi dimidium lustraret zodiacum, sed ita est ipse signifer oblique per coelum porrectus a polo usque ad polum, ut bina semper signa contra se altrinsecus posita eosdem habeant ortus et occasus, duobus tropicis duntaxat exceptis, quae singularem habent ortum et occasum, Cancro videlicet et Capricorno, quorum alterum excelsius, alterum divexius constat esse locatum. Ut autem hoc quod diximus manifestissime pateat, Cancer, utpote cunctis excelsior, cunctis sublimior oritur et occidit, quod evidentissiunum ab antecedentibus, alterum a sequencrum sunt Gemini, et post Cancrum Leo; quae, ut saepissime dictum est, ita altrinsecus sunt posita, ut in uno loco oriri ac occumbere videantur; sol quoque in utroquelibet eorum positus per easdem lineas feratur. Sed in Geminis ascendit, in Leone descendit. Item ante Geminos Taurus, et post Leonem est Virgo, de quibus eadem dicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ qͣnus parũretro redeat. Qd
sieum quantulumcũq ꝑspexeris¬
redire: quod sine dubio eueniet: cer¬
tissime noueris solem ꝑacto pͥdie
uł . xͣii ł apͥł solsticio suꝑiora repet̾e
Demde siuoluens ꝑ singl̃os ortus
nota semꝑ loca que radius ille petie¬
rit scire: uidebis eum cotidiano p̃ces¬
su ad affricum tendere usq xͦni .R. uł.
cies ut pote solsticio ꝑacto sole ad
inferiora redeunte. Quod sidenuo
consides. inuenies cotidie ip̃m radiũ
ꝑ easdem lineas redire. adchoꝵ ꝑ qͣs
dem ortus descendente ab estiuo us-¬
ascenderat ab hyb̃no usq ad esti¬
uum solsticium. Et hoc ẽ quod
supͣdiximus. cͣ lxxͣxii. tm̃mͦ ẽẽ ortꝰ
solis: cum inanno explendo. cccͤ¬
lxu̾. dies ꝑagat. Pagit enimannũ
suum ascendens ab brumali solsti¬
cio adboieale: indeq rursus des¬
cendens ad brumalem: ⁊ ut dictũ
ẽ eosdem custodiens ortus descenden-¬
do. quos seruauerat ascendendo. nõ

Expanded text:
tulum, quamvis parum, retro redeat. Quod tulum, quamvis parum, retro redeat. Quod si eum quantulumcunque redire perspexeris, quod sine dubio eveniet, certissime noveris solem, peracto pridie, id est XII Kal., solstitio, superiora repetere. Deinde si volueris per singulos ortus nota semper loca quae tardius ille petierit scire, videbis eum quotidiano processu ad Africum tendere usque XII Kal. Julii. cies, utpote solstitio peracto, sole ad inferiora redeunte. Quod si denuo consideres, invenies quotidie ipsum radium per easdem lineas redire ad corum, per dem ortus descendente ab aestivo usqdescenderat ab hiberno usque ad aestivum solstitium. Et hoc est quod supra diximus CLXXXII tantummodo esse ortus solis, cum in anno explendo CCCLXV dies peragat. Peragit enim annum suum ascendens a brumali solstitio ad boreale, indeque rursus descendens ad brumale, et, ut dictum est, eosdem custodiens ortus descendendo quos servaverat ascendendo, non quo
Abbreviated transcription (Latin):
atur. designatisq utrimq limiti¬
d. Primum itaq cenacłm aliquod
foram̃ tale notat᷑ ꝑ quod singłis su¬
lustrat in occidentali pariete p̃fati
cenaculi. Certumq ẽ:radium illũ
solsticio brumali ad chorum. estiuo
autem. adaffricum redigi. Porro
in equinoctio. ut pote a medio orien¬
tis sole surgente: recta linea me¬
diumi occidentis pet̾e manifestũ
ẽ. Semꝑ enim: in oppositam sibi
partem sol radios dirigit. G bru¬
male solsticium dep̾hensurus qd
sol incapͥcorno agit: sic facito a
.xxͣ. ł. ian̾ quo die sol p̃fatum in¬
greditur signum: notato mane
singła loca quo sol oriens pͥmũ
dirigit radium. factis in pariete
singłos dierum ortus radium semꝑ
inante ꝓgredi u̾sus chorum: utpo¬
te sole adhuc inferiora petente. Itẽq
xii. łłas ortum soł diligentissime
consicłans: ugilantissime notab̾
locum quo pͥmum emiserit radi¬
ũ pͣdicti foraminis. Rursus seqͥn
solito inante ꝑagat an aliquan¬

Expanded text:
atur designatis utrinqatur designatis utrinq. Primum itaque coenaculum aliquod foramen tale notetur per quod singulis sulustrat in occidentali pariete praefati coenaculi. Certumque est radium illum solstitio brumali ad corum, aestivo autem ad Africum dirigi. Porro in aequinoctio, utpote a medio orientis sole surgente, recta linea medium occidentis petere manifestum est; semper enim in oppositam sibi partem sol radios dirigit. Ergo brumale solstitium deprehensurus, quo sol in Capricorno agit, sic facito: A XV Kal. Januarii, quo die sol praefatum ingreditur signum, notato mane singula loca quo sol oriens primo dirigat radium, factis in pariete singulos ortus radium semper in ante progredi versus corum, utpote sole adhuc inferiora petente. Itemque XII Kal. ortum solis diligentissime considerans, vigilantissime nota bis locum quo primum emiserit radium praedicti foraminis. Rursus sequenille utrum solito in ante pergat, an aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
currentes solis. qui ꝑxxuiii. annoᷤ¬
uariant᷑. Que res cogit tam t̃miũ.
quanr⁊ ip̃am festiuitatẽ multo
longius euagare: maximumq paᷤ¬
nales cylos idẽ annos. dxxxii.
extendi. Nlam ⁊ sunfra hunc an¬
norum numerum uł terminus uel
festiuitas ad eundem kl̃arum uel
septimane diem redeat: non tam̃
plurib simul annis pordinem faẽ
hoc. At eo expleto cydo maximo
omnia adeosdem dies ⁊ ꝑeasdem di¬
m̃ paschalem t̾minum.
antẽ uernałe equinoctium celebra
re ȩccłiȩ ꝓhibemur traditione: de ip̃o
tam̃ equinoctio uaria ñ tantum ue¬
terum uerum etiam modernorum
extat opinio: aliis xii. llłas aplie nii.
etiam corporali intuitu uiderimꝰ
inuestigare: ut siquis adeo studiosie
extit̾it ut hec oculis sius potius ue¬
indagare p̃ualeat. Ubi pͥmo solstici¬
orum. qui illud abutraq parte qͦ¬
dammodo ambiunt notandi sũt
dies: ut post modum id quod in
mectio equinoctiũ facilius reperi-¬

Expanded text:
currentes solis, qui per XXVIII currentes solis, qui per XXVIII variantur. Quae res cogit tam terminum quam et ipsam festivitatem multo longius evagare, maximumque Pasxales cyclos, id est DXXXII annos extendi. Nam et si infra hunc annorum numerum vel terminus vel festivitas ad eumdem Kalendarum vel septimanae diem redeat, non tamen pluribus annis per ordinem hoc facit. At eo expleto cyclo maximo, omnia ad eosdem dies et per easdm Paschalem terminum ante vernale aequinoctiue prohibemur traditione. De ipso autem aequinoctio varia non tantum veterum, verum etiam modernorum exstat opinio, aliis XII Kal. April., aliisetiam corporali intuitu viderimus investigare. Et si quis adeo studiosus exstiterit, ut hoc oculis suis potius veindagare praevaleat, ubi primo solstitiorum, qui illud ab utraque parte quodammodo ambiunt, notandi sunt dies, ut postmodum id quod in medio aequinoctium facilius reperi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod equinoctiũ. xnͣ. R. apͥł̃ occur¬
rere supͣ ostensum ẽ. Quacumq gͥ
septimane die luna .xiiii. siue in ip̃o
equinoctio. siue eo tͣnsacto occͣrerit:
t̃minum pasche dicimus. Ipsam
uͦ sollemnitatem. indominicum
diem quo dominus resurrexit dif¬
ferimus. E si contig̾it dominicam
nr̃m pas cha expectamus ut mul¬
ti dicunt. ne iudaicum phase ob-¬
seruare uideamur: si cum illis: ea¬
dem sollemnia inchoantes cum eiᷤ
itidem finiamus. Nam ⁊ illi siẽt
⁊ nos eandem festa ꝑ octonos cele¬
brant dies ⁊ nicħ nr̃a ab eorum distat
celebritate: nisi ut dictum ẽ qd ñ
parit̾ inchoamus. Sin autem sab¬
bato xiiii. luna euen̾itꝰ. ut uł equi¬
noctii dies fu̾it: uł iam tͣnsactus:
statim sequenti die dñico. pascha
celebramus. Iccͥco autem t̾minus
quod non nisi totannis ꝑactis ad
eundem diem kl̃aꝵ luna .xiiiiͦ. re¬
deat. His uͦ expletis adipsum qui
dem redit septimane dies: ꝓpt̾ con-¬

Expanded text:
Quod aequinoctium XII Kal. April. occurQuod aequinoctium XII Kal. April. occurrere supra ostensum est. Quacunque igitur septimanae die luna XIV, sive in ipso aequinoctio, sive eo transacto occurrerit, terminum Paschae dicimus. Ipsam vero solemnitatem in Dominicum diem, quo Dominus resurrexit, differimus, et si contigerit ipsumnostrum Pascha exspectamus, ut multi dicunt, ne Judaicum Pascha observare videamur, si cum illis eadem solemnia inchoantes, cum eis itidem finiamus. Nam et illi sicut et nos eadem festa per octonos celebrant dies, et nihil nostra ab illorum distat celebritate, nisi, ut dictum est, quod non pariter inchoant. Si autem Sabbato XIV luna advenerit, et vel aequinoctium dies fuerit, vel jam transactus, statim sequenti die Dominico Pascha celebramus. Idcirco autem terminus quod non nisi tot annis peractis ad eumdem diem Kalendarum luna XIV redeat. His vero expletis ad ipsum quiddem redit Septimanae dies propter con
Abbreviated transcription (Latin):
e e ł oc. enim etas dr. Illud qͦq
notandum . iii. semꝑ annis decẽ¬
lunaris incipiens eiusdem .iii. finit᷑
anno: quod tunc luna in kl̃is iañ
sit finita. qui annus utriusq cieli
est embolismus. Cuius noticia lu¬
naris scilicet. hoc tantum nob̾ ui-¬
detur utilitatis afferre: quod per
eum ut supͣ retulimus. cotidie
lunaris accensionis horam reꝑi¬
mus. Quappt̃ hoc tandem p̃ter-¬
misso ad decemnouenał indaginem
qui obmultiplices pasche rõnes uti¬
lior ẽ: accedamus. Cuius quotus sit
annus inuenire cupiens: ad nume¬
rum annorum domini unum sẽꝑ
tus asserit᷑: et reliqua sicut in lu¬
nari cielo diximus facito. ꝑhunc
cyclum. epactarum seriem t̾minũq
pas chalem. aliaq argum̃ta ꝑplura
s ⁊ figuras que dñr compocti con
que pͥmum occurrit pꝰ equinoctiũ
uernale: quando in immolatione
anni. iudeis pascha fac̾e p̃ceptum
ẽ olim. Qua etiam nocte dominꝰ
ñr. illo pͥmum tẏpico pascha ꝑac

Expanded text:
 θέρος enim aestas dicitur. Illud quoque notandum tribus semper annis lunaris semper incipiens ejusdem tertio finitur anno, quod tunc luna in Kalendis Januarii sit finita, quia annus utriusque cycli est embolismus. Cujus notitia lunaris hoc tantum nobis videtur utilitatis conferre, quod per eum, ut supra retulimus, quotidie lunaris accensionis hora reperimus. Quapropter hoc tandem praetermisso, ad xixalis indaginem, quia ob multiplices Paschae rationes utiliorem, accedamus. Cujus quotus sit annus invenire cupiens, ad numerum annorum Domini unum sempetus asseritur, et reliqua, sicut in lunari cyclo diximus facito. Per hunc cyclum epactarum seriem et terminum Paschalem, aliaque argumenta perplura, sed et figuras quae dicuntur Compoti, concquae primum occurrit post aequinoctium vernale; quando in immolatione agni Judaeis Pascha facere olim praeceptum est; qua etiam nocte Dominus noster illo primum typico Pascha pact
Abbreviated transcription (Latin):
głos. Ro dies ꝑsingłas ferias ad
t̃minũ: ⁊ in quota feria t̾minum
quemq repꝑeris tot regłares illi
tͥbuito. Exempli causa. Pone kas
apͥlis in pͥma feria: & occurrit non
apͥt in quinta fre dic gͦ none apͥ¬
ł norunt qui nos Sic clecet̾is faci¬
ens. singłorum regłares absq er¬
rore reperies. Hic autem illud
atrende ut sit̾minꝰ ante kͭͥ. apͥł ẽ:
fũit: inante omnia computab̃.
Inuentis regłarib iunge ut dic¬
tum ẽ concurrentes ip̃ius anmit
⁊ quota fiꝵ t̃minꝰ ueniens reppie

Expanded text:
s per singulas ferias usque ad terminum, et in quota feria terminum quemque repereris, tot regulares illi tribuito. Exempli causa: Pone Kal. April. in prima feria, et occurrunt Nonae Aprilis in quinta feria. Dic ergo: Nonae Aprilis norunt quinos. Sic de caeteris facies; et singulorum regulares absque errore reperies. Hic autem illud attende, ut si terminus ante Kalendas est, rilis fuerit, in ante omnia computabis. Inventis regularibus junge, ut dictum est, concurrentes ipsius anni, et in quota feria terminus veniat, repe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cicli ultimus t̾minum hñs.xuͦ.
K. maii. Sed fortasse dicturus es:
ne p̃t̾iti anni te nosse t̾minum qͥ
fuit. S inde consulimus imꝑttie.
Nempe ⁊ si multum hebes es: pri¬
pꝰ quam semel audieris retinere po¬
test: i. none apͥt. Quod sireliquos
oblit᷑ es: computa pͥmum quotꝰ
sit annus eycli decemnouenali.
ꝑ argum̃tum quod supͣ ostendimꝰ.
E cum hoc inuen̾is computa to¬
tidem annos a noñ apͥlis quot̾
sit annus cycli. ⁊ quẽ t̾minum in
eodem ordine repperis: ip̃m scias¬
ẽc quem queris. Et ut manifestiꝰ
quod dicimus adu̾tas: uerbi gr̃a
si fu̾it quintus annus sepe faticy¬
di: computa singłos t̃minos. eo
quo diximodo a noñ apͥł sump
Sic cet̾is annis faciens. facillime

Expanded text:
 cycli ultimus, terminum habens XV Kal. Maii. Sed fortasse dicturus es nec praeteriti anni te nosse terminum qui fuit. Sed et inde consulimus imperitiae. Nempe et si multum hebes es, pripostquam semel audieris, retinere potes, id est Nonae April. Quod si reliquos oblitus es, computa primum quotus sit annus cycli XIXalis per argumentum quod supra ostendimus. Et hunc cum inveneris, computa totidem terminos a Nonis Aprilis, quotus sit annus cycli, et quem terminum in eodem ordine repereris, ipsum esse scias quem quaeris. Et ut manifestius quod dicimus advertas, verbi gratia, si fuerit quintus saepe praefati cycli, computa singulos terminos eo quo diximus modo, a Nonis April. sumptSic caeteris annis faciens facillime
Abbreviated transcription (Latin):
surgentis solis radiopeti. Hec de sol¬
sticiorum equinoctiorumq inda-¬
gine. inepta forte garrulitate ius¬
to u̾bosiꝰ dicta tardioribꝰ q̃sone fasti¬
dio sint ꝑitiorib. lam det̾̃mino
pas chali qualit inuemat᷑ paucis
expediamus. xxxxiiii.
p̃fati sumus nicħ aliud dicimus
ꝗͣ uinam .xiiii. post equinoctium
uernale: qͣndo p̃ceptum ẽ iudeis
ꝑ singłos annos agnum immola¬
re ad uesꝑam. in memoriam lib̃ati¬
onis eg̾ssionisq sue exegypto eadẽ
dem quacumq die in ebdomada p̃¬
fata luna eueniat. mox suum cele¬
brant pascha: ⁊ sequenti die luna
eueniat .xuͫ. festiuitatẽ inchoant
atimorum: quam ꝑuii. celebrant
memoriã ce reuerentiam domini-¬
ce resurrectionis quȩ ea die ꝑacta
ẽ. Paschał ⁊ enim festiuitas. non ut
alie festiuitates passim ꝑomnes
euagatur ebdomade dies: quod
ħ sit singłaris. ⁊ sicut ait beatus
gregonꝰ sollemnitas sollempni.¬
tatum. Beatus qͦ augustinus. In

Expanded text:
surgentis solis radio peti. Haec de solsurgentis solis radio peti. Haec de solstitiorum aequinoctiorumque indagine inepta garrulitate verbosius dicta tardioribus, quaeso, ne fastidio sint peritioribus. Jam de termino Paschali, qualiter inveniatur, paucis expediamus. CAPUT XXXII. sumus, nihil aliud dicimus quam lunam LIVam post aequinoctium vernale, quando praeceptum est Judaeis per singulos annos agnum immolare ad vesperum in memoriam liberationis egressionis suae ex Aegypto eadem acunque die in hebdomada, praefata luna eveniat, mox suum celebrant Pascha, et sequenti die, id est XV luna, festivitatem inchoant Azymorum, quam VII celebrant memoriam simul et reverentiam Dominicae resurrectionis, quae ea die peracta est. Paschalis enim festivitas non ut aliae festivitates passim per omnes evagatur hebdomadae dies, eo quod haec sit singularis, et sicut B. ait Gregorius, solemnitas solemnitatum, beatus quoque Augustinus: In
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝯstet: diesq ab uno usq ad alt̾m . clxxx¬
.ui. scire uoleis qͥd sit hoꝵ mediũ p̃fatũ miniũ
ꝑ equas diuide portiones: ih̃s in
solsticium brumale noũis equinoe¬
tium ũnale: qui dies occurit.xiͦ.ł̃
apͥł: & hoc fit inascensu solis. Qd̾
si alt̾m dep̃hend̾e uis equinoctiũ
autumnale scilicet facito idem
in descensu. Uide enim quot dieb
descendat sol ab estiuo ad hyb̃nũ
solsticium .i. clxxiͦi. ⁊ inhorum
medio. idẽ. xcui. autumnale equi-¬
noctium ẽẽ scito. Is est autem dies:
qui drxͣui.K. octob̃. Certissimum
ẽ enim. quia qͣntum inascensu
solis ab austro ad septentͥonẽ. nox
minorat᷑ ⁊ dies trescit: tantundem
ꝑ singłos dies ineius ascensu ab
auquilone ad austrum econtradi¬
es minuit᷑:⁊ nox auget᷑. Sin uͦ hoc
etiam ocł̃is dep̃hende gestis: ꝑfa-¬
cile factum ẽ. Designatis enim ut
dictum ẽ supͣ punctiᷤᷤ in pariete ce¬
nacłi: ꝑ singłos radiorum ictus qͥ
fiunt oriente sole ab uno ad alt̾m

Expanded text:
diesque ab uno ad alterum CLXXXII, scire volens, qui sit horum medius, praefatum numerum per aequas divide portiones, et habessolstitium brumale noveris aequinoctium vernale, qui dies occurrit XII Kal. April. Et hoc fit in ascensu solis. Quod si alterum deprehendere vis aequinoctium autumnale, facito idem in descensu. Vide enim quod diebus descendat sol ab aestivo ad hibernum solstitium, id est CLXXXIII, et in horum medio, id est XCII, autumnale aequinoctium esse scito. Is est autem dies qui dicitur XII Kal. Octob. Certissimum est enim quia quantum in ascensu solis ab austro ad septentrionem nox minoratur et dies crescit, tantumdem per singulos dies in ejus descensu ab aquilone ad austrum e contra dies minuitur et nox augetur. Sin vero hoc etiam oculis deprehendere gestis, perfacile factum est. Designatis enim, ut dictum est supra, punctis in pariete coenaculi per singulos radiorum ictus, qui fiunt in oriente sole ab uno ad alteru
Abbreviated transcription (Latin):
diem extendit. usq estuium solsti¬
cium quo nox breuissima ⁊ dies ex¬
tat longissimꝰ: patet ꝓfecto medio
eorum discurso dierum spacio tm̃
minoratam noctem auctumq di¬
em eẽ ut pari longitudine metian¬
t᷑ seruante adhuc die solitam ayie
ł angustiã ꝗͣ neut᷑ exced̾e pot̃: qd fit
riusꝰ in solsticio alt̾o. Cũ gͦ solsticia

Expanded text:
diem extendit usque ad aestivum solstidiem extendit usque ad aestivum solstitium, quo nox brevissima et dies exstat longissimus, patet profecto medio mediorum decurso dierum spatio tantum minoratam noctem auctumque esse diem, ut pari longitudine metiantur, servante adhuc die solitum αὐξθόvel angustiam, quam neuter excedere potest, quod fit rursus in solstitio altero. Cum ergo so
Abbreviated transcription (Latin):
tis. cͣcc. Pxx. dies ⁊ quadrans efficit᷑
ex minutis horarum quib sol in
uno quoq signo suꝑ .xxͣx. dies im¬
morat᷑: quem diem sol tam in as¬
censu quam indecensu suo ꝑficit.
S quia inascensu necdum ꝑactũ.
ꝑintegro computari nequit com¬
putat᷑ & inde̾tensu. Et inde ẽ qd̾
ab estiuo solsticio. usc ad hyb̾niũ¬
plus computat᷑ unus dies. idẽ. ei¬
.xxͫxii. cum tam̃ sol ut dictum ẽ
ꝑ easdem semꝑ lineas descendat.
ꝑ quas ascend̾at: donec inanno. ex
quadrantib integer dies comple¬
tetur. idẽ. cͣlxxxiii. qui simul iun¬
eti factunt bissextilis anni dies
cec lxͣ ui. Uerum his ꝑexcessum bre¬
uit̃ dictis: ad ostendendum solis
annuĩn c̾rsum redeamus: unde
disgressi sumus ad ꝓbandos equi¬
noctiorum dies quos palam ẽ inue¬
nire. si ea quȩ de solsticiis dicta st̃
rata constiterint. Si enim sol bru¬
mali solsticio minimũ diem.⁊ ma¬
ximam agens noctem deinde coti¬
diano ꝓcessu noctem contrahit ac

Expanded text:
tis CCCmus LXVtus dies et quadrans efficitur ex minutis horarum, quibus in unoquoque signo super XXX dies immoratur, quem diem sol tam in ascensu quam in descensu perficit. Sed quia in ascensu nec dum peractus, pro integro computari nequit, computatur et descensu. Et inde est quod ab aestivo solstitio usque ad hibernum computatur unus dies, id est CLXXXIII, cum tamen sol, ut dictum est, per easdem semper lineas descendat per quas ascenderat, donec quarto anno ex quadrantibus integer dies expletetur, id est CLXXXIII, qui simul juncti faciunt bissextilis anni dies CCCLXVI. Verum his per excessum breviter dictis, ad ostendendum solis annuum cursum redeamus, unde digressi sumus ad probandos aequinoctiorum dies, quos palam est invenire, si ea quae de solstitiis dicta sunt rata constituerint. Si enim sol brumali solstitio minimum diem et maximam agens noctem deinceps quotidiano processu noctem contrahit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
bolismos. xiͦi. mensium ⁊ ccͣc.lxxͣx¬
iͦii. dierum annos. E excepto quod
paschalis in hoc ñ agitur celebritaᷤᷤ
ꝑ omnia ei equiꝑatut: ut a uenera¬
bili beda copiose tractatur. Et cum¬
ut̃q .xixͣ. annorum reuolutione
ut̃q lunari constet rõne: obsolã
tam̃ dinoscentiam. iste lunaris: il¬
sito ex tͥb. corruptis uocabulo.xͤ.
scilicet anno. ⁊ ix. sicut ⁊ apud gre¬
cos. exeisdem uocabulis. s integriˢ
tina cõpositione anni uocabulum
sonet. Ingreco non ip̃m nomen

Expanded text:
bolismos XIII mensium et CCCLXXIV dierum, et, excepto quod Paschalis in hoc nunc agitur celebritas, per omnia ei aequiparatur, ut a Venerabili Beda copiose tractatur, et uterque X et IX annorum revolutione, et lunari constat ratione. Ob solam tamen dignoscentiam iste lunaris, ilsito ex tribus corruptis vocabulo, ex X scilicet et anno et novem, sicut et apud Graecos ex eisdem vocabulis, sed integris tina compositione anni vocabulum sonet, in Graeca autem nomen
Abbreviated transcription (Latin):
psas uero concurrentes alicuius
iiͫi. anno unus obbissextũ tͣnfilit᷑
totius numeri.iiͣi. partẽ adicies. et
additis insuꝑ regłarib .iiͦiͦi. quia tot
p̃cesserant concurrentes annum do-¬
minice natiuitatis: totũ hunc nu-¬
merum ꝑuͤii. diuide: ⁊ quot suꝑ¬
sunt eiusdem anni concurrentes
tene. Si nicħ remanserit: uͣ. ẽẽ scito.
tumꝯ uͦ bissextus xxx.
uł qͦtꝰ ab eo sit annus. ꝑfacile ẽ in¬
uenire. Annis enim domini qͦt¬
quot fiuint nullo uł addito uł
detracto ꝑ. iiiͦi. diuisis. quot remã¬
serint totus ẽ annus abissexto.
Si nicħ remanserit: bissextus. ẽ. Po¬
test hoc ⁊ ꝑ cyclum solarem inuem¬
ri. Quotuscumq enim fu̾it uno
sublato. reliquos ꝑ .iiiͦͬi. diuide ⁊ ut
supͣ ꝑannos domini. an bissextus.
uł quotus ab eo sit annꝰ inuemes.
d cyclumlune
inueniendum: e numero annorũ
domini duob sublatis. qui eo hu
Si nicħ remanserit.xͥix erit. Hunc
sane cyclum romanorum ẽẽ ꝓpͥum

Expanded text:
psas vero concurrentes alicujus arto anno unus ob bissextum transilitur, totius numeri quartam partem adjicies, et additis insuper regularibus IV, quia tot praecesserunt concurrentes annum Dominicae nativitatis, totum hunc numerum per VII divide, et quot supersunt, ad ejusdem anni concurrentes tene. Si nihil remanserit, VII esse scito.um vero bissextus vel quotus ab eodem sit annus, perfacile est invenire. Annis enim Domini quotquot fuerint, nullo vel addito vel detracto, per IV divisis, quot remanserint, totus est annus a bissexto, si nihil remanserit, bissextus est. Potest hoc et per cyclum solarem inveniri. Quotuscunque enim fuerit, uno sublato, residuos per IV divide, et ut supra, per annos Domini, an bissextus vel quotus ab eo sit annus, inved cyclum lunae inveniendum e numero annorum Domini, duobus sublatis qui, Deo humSi nihil remanserit, XIX erunt. Hunc sane cyclum Romanorum proprium esse
Abbreviated transcription (Latin):
ctas in ipsa festiuitate nec minor quã
xiͣ. nec maior quam .xxiͣ. euenire põt.
Sienim sabb̃o .xiii. fũit. qui est
t̃minus: sequenti die pasche erit .xi.
Quod sundominica t̾minus .i .xiiii.
euenerit inalia dñica qua festum
ꝑagitur occurret xxi.¬
libet terminus occurrat: lectionẽ
illam memorit̾ tenere debes quȩ ex¬
incde ũsifica specie composita dicat᷑
ita incipiens. Nonne apͥlis norunt
quinos. hec enim lectio: ꝑ singłos
qͣkłarum die t̾̃minus sit occͤsurus
idẽ. ximi. luna pꝰ equinoctiũ. feriã
quoq i. qͦ septimane eueniat die¬
euenias inuenies: iunctis regłarib
qui singłis asseͥbunt᷑ t̾minis. sicut
huic.ꝟ. concurrentib ipsius anni:
excierit: docemus qualiter etiã
possit. Pas chalem t̾minum cuiꝰc
anni reꝑturꝰ. sume p̾cedentis anni
in pͥmo articło pollicis leue manꝰ:
⁊ cdeinceps ꝑ ordinem singłos kl̃aꝵ
dies ꝑ singłos articłos summita¬

Expanded text:
aetas in ipsa festivitate nec minor quam aetas in ipsa festivitate nec minor quam XV, nec major quam XXI evenire potest. Si enim Sabbato XIV fuerit, qui est terminus, sequenti die Paschae erit XV. Quod si in Dominica terminus, id est XIV evenerit, in alia Dominica, qua festum peragitur occurrit XXIuilibet terminus occurrat, lectionem istam memoriter tenere debes, quae exinde versifica specie composita decantatur, ita incipiens: Nonae Aprilis norunt quinos. Haec enim lectio per singulos quo Kalendarum die terminus sit occursurus, id est XIV luna post aequinoctium. Feriam quoque, id est, quo septimanae eveniat die, invenies junctis regularibus, qui singulis ascribuntur terminis, sicut huic V et concurrentibus ipsius anni, exciderit, docemus qualiter etiam possit. Paschalem Terminum cujusque anni reperturus sume praecedentis anni in primo articulo pollicis laevae manus, et deinceps per ordinem singulos Kalendarum dies per singulos articulos summita
Abbreviated transcription (Latin):
qui in monum̃tis sunt audient uo¬
cem eius ⁊ ꝓcedent. Porro sit̾minus
die paschalis festi leticiam in aliam
dominica tͣfferimus ut quidam
dicunt. neumꝗͣ cum iudeis pascha
celebremus: necum eis umbre legali
deseruire uideam᷑. Vt uͦ cheophilus
.xiii. luna sabb̃o occ̾rente finire co¬
gamur ieunium. contͣ legem faci¬
entes. cum necdum luna plenum
luminis sui orbem exibeat. uł ne
in dñeo die .xiiii. luna existente. au¬
ctoritate legis que hac die agnum
ad uesꝑum immolare iubet ieiuna¬
recogamur contͣ ȩccl̃iȩ facientes tra¬
ditionem. scd̃m quod dominico die
ieumnare fas ñ ẽ: obhuiusmodi cau¬
usq xͣii ł ᷤ maii. occurrat quia ui¬
deł. sun ip̃o equinoctio idẽ .xii. kl̃e
apͥł. t̾minus ip̃e hoc ẽ .xiiii. luna
occurrerit ⁊ sabb̃i dies fu̾it: ea noc¬
longuis ẽẽ nequit t̾minus accidatꝰ
⁊ dies dominicus fu̾it: insequen¬
tem ut dictum ẽ dñicam festum
differimus qd̵ ẽ xii. ħ̃ maii. Lunt uͦ

Expanded text:
qui in monumentis sunt audient et procedent. Porro si terminus, rit, Paschalis festi laetitiam in aliam Dominicam transferimus, ut quidam dicunt, ne unquam cum Judaeis Pascha celebremus, neve cum eis umbrae legali deservire videamur. Ut vero Theophilus XIII luna Sabbato occurrente finire cogamur jejunium contra legem facientes, cum necdum luna plenum luminis sui orbem exhibeat, vel ne in Dominico die XIV luna existente auctoritate legis, quae hac die agnum ad vesperum immolare jubet, jejunare cogamur contra Ecclesiae facientes traditionem, secundum quam Dominica die jejunare fas non est. Ob hujusmodi caue in XIII Kal. Maii occurrit. Quia videlicet, si in ipso aequinoctio, id est XII Kal. April., terminus ipse, hoc est XIV luna occurrit, et Sabbati dies fuerit, ea noclongior esse nequit, terminus acciderit, et dies Dominicus fuerit in sequentem, ut dictum est, Dominicum festum differimus, quod est VII Kal. Maii. Lunae vero
Abbreviated transcription (Latin):
xi. uł .x.k. aut deinceps euen̾it: tẽ
retro. hoc ẽ in marcio ẽe scias ⁊ kͥ ᷤ
ipsas. apͥlis ꝓnuntiabis Sinretro
inceps acciderit quia hi dies in mar̃
ciabis. Quodtͥb tantum annis ac-
anno t̾mino existente. xiii. kͤ maiz¬

Expanded text:
XI vel X, aut deinceps evenerit, tum retro, hoc est in Martio, esse scias, et Kalendas ipsas Aprilis pronuntiabis. Sin retro, inceps acciderit, quia hi dies in Marti pronuntiabis, quod tribus tantum annis acci anno termino existente XIV Kal. Mai
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmam dei creaturam factam le-¬
gimus .i. lucẽ. Octaua autem: qr
est post septimam÷ eo quod eadẽ
resurrectio.:⁊ pͥmum incapite nr̃o
ea die p̾cessit. ⁊ nr̃a omniũ qui su¬
mus m̃bra ipsius ꝑactis .uͭi. laboꝵ¬

Expanded text:
primam Dei creaturam factam legimus, id est lucem. Octava autem, quia est post septimam, eo quod eadem resurrectio et primum in capite nostro ea die praecessit, et nostra omnium, qui sumus membra ipsius, peractis VI a
Abbreviated transcription (Latin):
gissimus dies ẽ. equinoctialiũ horax
etiam uniꝰ horȩ. Quarto subiacens
circulo quȩ sunt ab alto latere ima¬
ui. capadocie austrina. galathia. mi¬
tya. sardis. smyrna. sypulus imonꝰ.
mons lydia caria. ionia. trallis. colo¬
phon. ephesus. miletus. chios. samoᷤ.
icarium mare. eycladum. septenitͥ

Expanded text:
gissimus dies est aequinoctialium horarum esima unius horae. 215 Quarto subiacent circulo quae sunt ab altero latere Imavi, Cappadociae austrina, Galatia, Mysia, Sardis, Zmyrna, Sipylus, Tmolus mons, Lydia, Caria, Ionia, Trallis, Colophon, Ephesus, Miletus, Chios, Samos, Icarium mare, Cycladum septent
Abbreviated transcription (Latin):
composuit. eo quod luna euiussib
etatis post tantum femporis ad e¬
u̾ndem redeat annisolaris diem.
sum uel diem nescierit rite inue¬
nire paschalem: s quia ea quȩ ip¬
sis temporib annuatim cum la¬
bore inuestigata & ꝑ orbem man-¬
data sepiꝰ in questionem uenire
solebant faciliꝰ pfixa semel regła
circulari. semꝑ obseruari. et sine
scruipulo ambigendi pot̾ant edi¬
sci. Deniq fertur antiquitus ale¬
utofficiose oꝑam curamq inuesti-¬
gationi compoti paschalis impen¬
deret. quatinus pontifici apłicȩ
sedis annuntians ꝑeuͣm diem paᷤ¬
schȩ sollemnem. cet̾os eccłax prin-¬
cipes agnosc̾e facet. Unde beatis¬
simus papa leo martianũ prni¬
cipem postulans ut alexandrino

Expanded text:
composuit, eo quod luna cujuslibet aetatis post tantum temporis ad eumdem redeat anni solaris diem, rsum, vel diem, nescierit rite invenire paschalem, sed quia ea quae ipsis temporibus annuatim cum labore investigata et per orbem mandata saepius in quaestionem venire solebant facilius, praefixa semel regula circulari, semper observari et sine scrupulo ambigendi poterant edisci. Denique fertur antiquitus Aleut officiose operam curamque investigationi computi paschalis impenderet, quatenus pontifici apostolicae sedis adnuncians, per eum diem Paschae solemnem caeteros Ecclesiarum principes agnoscere faceret. Unde beatissimus papa Leo Martianum principem postulans ut Alexandrino
Abbreviated transcription (Latin):
tauit offieio. Oportebat enim ut
ab alexandrinȩ ecclȩ p̃sule talia scͥp¬
ta ad sedem apłicam miterentur.
quȩ ostenderent magistio beatissi¬
mipetri apłibo  ab initio ꝑ beatũ
marcum eiꝰ discipłm didiscisse egy¬
ptios qͣuo d constat credidisse ro

Expanded text:
tavit officio. Oportebat enim ut tavit officio. Oportebat enim ut ab Alexandrinae Ecclesiae praesule talia scripta ad sedem apostolicam mitterentur, quae ostenderent magisterio beatissimi Petri apostoli hoc ab initio per beatum Marcum ejus discipulum didicisse Aegyptios, qu
Abbreviated transcription (Latin):
antistiti delegare. quatmus pas¬
diligenti ꝑscrutaret᷑ eramine. ar¬
bitratus ab eo ñ recte memoratuos
diem fuisse conscriptum. inter alia
hec dicit. Studuerunt quidem¬
sc̃ĩ patres occasionem huiꝰ eiuoris
auferre. omnem hanie eura ale.¬
ixandrino antistiti delegautes. qm̃
apud egyptios huiꝰ suput peionis
antiquitus tradita udebatur eẽ
ꝑitia. ꝑ quem quot annis dies p̃di¬
cte sollemnitatis sedi apłicȩ indi¬
caretur. cuiiꝰ icriptis ad longinqiuores
eccłas indicium generale ꝑcurrẽt.
Uerum ut huiusmodi labor aliq̃n
quiesc̾et. composuit memoratꝰ uuͤ
dine comp̃hendendo diem paschȩ
qui maox sequente dñica fut᷑us erat.
facillime cuilibet inueniendum re-¬
linqueret. Cuiꝰ circlipteruis alex¬
andrine urbis antistes ad inqui¬
sitionẽ sc̃i pape leonis luculentissi-¬
mã reddens rationẽ talis rescͥpti ab
eod̾e m̾uit tencre p̃dicari. Letifica¬
uerunt me lute dilectionis tuȩ qͣs
fr̃ & coep̃e nr̃ nestorus pio appor¬

Expanded text:
antistiti delegaret, quatenus pasdiligenti perscrutaretur examine, abitratus ab eo non recte memoratum diem fuisse conscriptum, inter alia haec dicit: « Studuerunt quidemncti Patres occasionem hujus auferre, omnem hanc curam Alexandrino antistiti delegantes, quoniam apud Aegyptios hujus supputationis antiquitus tradita videbatur esse peritia, per quem quotannis dies praedictae solemnitatis sedi apostolicae indicaretur, cujus scripti ad longinquiores Ecclesias indicium generare percurreret. Verum ut hujusmodi labor aliquando quiesceret, composuit memoratus virdine comprehendendo, diem Paschae, qui mox sequenti dominica futurus erat, facillime cuilibet inveniendum relinqueret. Cujus circuli Proterius Alexandrinae urbis antistes, ad inquisitionem sancti papae Leonis, luculentissimam reddens rationem, talis rescripti ab eo meruit tenore praedicari: Laetificaverunt me litterae dilectionis tuae, quas  noster Nestorius pio appor
Abbreviated transcription (Latin):
uentionem post docebimus:⁊ eum
numerum multiplica quinquies
Quib in unum redactis siifra¬
lxͣ. remanserint: punctos ẽẽ. scias
horarum ipsius diei:⁊ singlas ho¬
ras.ꝑ quinos punctos computanᷤ:
.u. defuerint puncti in coto ip̃mꝰ
hore puncto quot quinis cet̾ars
suꝑfu̾int horaꝵ. Siũ p̃factus nu
partire eum ꝑixͣ. qui sunt unius
⁊ qui remanserint: illius diei pun-
ctos ẽẽ mem̃to. Ex quib sicut mon¬
stratum ẽ horas faciens quota hora
⁊ quota ip̃ius hore puncto luna ip¬
sius dici accendatur. inuenies. Quod
in nocte sed semꝑ indie eam accendi.
At siꝑidem argum̃tum. quam in
sua accensione mutet etatem inue¬
nire desid̾as: p̃fatum cyclum sexies
multiplica.: ⁊ quot insuꝑiori num̾o
sexagenarios habu̾is: tot hic mona¬
des adde iunctis insuꝑ punctis illis.
qui sexagenariis. suꝑfu̾int. Qui si
ultra .xxx. excreu̾int: recisis quotqͦt
fuerint: xxͣx. qui remanserint etatẽ

Expanded text:
ventionem post docebimus, et ventionem post docebimus, et numerum multiplica quinquies, Quibus in unum redactis siLX remanserit, tot punctos esse scias horarum ipsius diei et singulas horas per quinos punctos computans equinque defuerint puncti, in toto ipsius horę puncto, quot quinis ceterarum / superfuerint horarum. Si plus 5 partire per LX, qui sunt unius si qui remctos esse memento. Ex quibus, sicut monstratum est, horas faciens, quota hora et quoto ipsius horae puncto luna ipsius dici accendatur, invenies. Quod in nocte, sed semper eam in die accendi. At si per diem argumentum qua in sua accensione mutet aetatem, invenire desideras, praefatum cyclum sexies multiplica, et quot in superiori numero sexenarios habueris, tot his monades adde, junctis insuper punctis illis qui sexenariis superfuerint. Qui si ultra XXX excreverint, recisis quotquot superfuerint XXX, qui remanserint, aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
tib degente. d illud suꝑius in re-¬
cessione a sole: hoc uͦ contingit in
repximatione lune ad solem. Qntũ
enim ꝑ singłos dies elongat᷑ ab eo re¬
cedens ex una parte circłi usq ad
deinceps eidem repximat exalt̾a par¬
te donec ad id signum immo ad eã-¬
dem ipsius signi partem ueniat ubi
eum reliquerat: toto ꝑagrato zodia¬
co. Quot ut dictumẽ supͣ: inxͣxuiiͦ. di¬
eb ⁊ .uiii. horis ꝑficit. S qi iam ibi so¬
lem ñ inuenit. utpote xxͥuni. partibꝰ
in quib ipsa zodiacum lustrauerat
ex inde elongatum pꝰ circuitum sig-¬
niferum duob dieb :⁊ .iiiͣi. horis ꝑfi¬
na consequit᷑: eiq succedens penitꝰ
obscurat᷑: ⁊ .xxͣx. efficitur. Qui etiam
dies ⁊ nt̾ lunium solet appellari: qi
int̃defectam.⁊ renascentẽ fit lunã.
Si nosse cupis qua hora diei.xxiiii.
luna accendatur a sole .i. mutet eta¬
tem: uide quotus sit annus illius
cili qui ꝓprie lunaris dr̃: cuius in¬

Expanded text:
tibus degente. Sed illud superius in retibus degente. Sed illud superius in recessione a sole, hoc vero contingit in reproximatione lunae ad solem. Quantum enim per singulos dies elongatur ab eo, recedens ex una partes circuli usque ad deinceps eidem soli proximans ex altera parte, donec ad signum, imo ad eamdem ipsius signi partem veniat, ubi eum reliquerat toto peragrato zodiaco, quod, ut dictum est superius, XXVII diebus et VII horis perficit. Sed quia jam ibi solem non invenit, utpote XXVII partibus, in quibus ipsa zodiacum lustraverat, exinde elongatum, post circuitum signiferum duobus diebus et IV horis perfina consequitur, et eidem succedens penitus obscuratur, et XXXa efficitur; qui etiam dies interlunium solet appellari, quod inter defectam et renascentem sit lunam. Si nosse cupis qua hora diei luna accendatur a sole, id est mutet aetatem, vide quotus sit annus illius cycli qui proprie lunaris dicitur, cujus in
Abbreviated transcription (Latin):
inuentu facillimum ẽ: cum sol sin¬
gła signa non solumm certis m̃sibꝰ.
ingrediens arietem. Cumq inuen¬
tum fũit. quot adhuc dies meo qͦ
positus ẽ sol signo moraturꝰ sit: ex
predicta parcium sumina. quib
partib lunam a sole remotam in¬
ueneris. s ipsum nũm sumens dab̃
eidem signo ad explendum in eoit̾
xxͣx. defuerint: ineo lunam ẽẽ. nou̾is
intota ip̃ius parte quot illi signo
ex p̃fata sumina ꝓuen̾int. Qd̃sim
summa partium tot solum modo
in uen̾is quot adhuc dies in eo quo
positus ẽ signo deg̾e ht̃: aut aliqͦt
minus in eod̾e signo lunam cum
q signi partib. Sin autem intan-¬
u̾it. ut illo signo in quo ẽ sol exple¬
to. reliquis omnib signis xx̃x. pro¬
ueniant. ꝑ singłã signa usq item
ad illud in quo solem ẽẽ certum ẽ
⁊ aliquot partes suꝑfiũnt: itidem
Q hoc accid̾e solet .xxuiii. uł . xxix.
luna: sole in postremis signi par¬

Expanded text:
inventu facillimum est, cum sol sininventu facillimum est, cum sol singula signa non solummodo certis mensibus, ingrediens, id est Arietem. Cumque inventum fuerit quot adhuc dies in eo quo positus est sol signo moratus sit, ex praedicta partium summa, in quibus partibus lunam a sole remotam inveneras, ipsum numerum sumens dabis eidem signo ad explendum iter XXX defuerint, in eo lunam esse noveris in tota ipsius parte, quot illi signo ex praefata summa provenerint. Quod si in summa partium tot solummodo inveneris, quot adhuc dies in eo, quo est, signo degere habet, aut aliquid minus, in eodem signo lunam 5 cum sque signi panibus. Sin autem in tanerit, ut illo ‹signo, in quo est sol, expleto reliquis omnibus signis XXX partes proveniant per singula signa usque item ad illud, in quo solem esse certum est, et aliquot partes superfuerint, itidem Et hoc accidere solet XXVIII vel XXIX luna, sole in postremis signi par
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu fraudari: lunam uͦ eclyptiã.
penitus lumine pͥuari. Qđ tangere
solis uarios. luneq labores. Labores
enim lune: ipsa que pate̾tur dispen
N quo signo.luna moretur cotidie.
uł quot partib a sole. ꝑ singłos dies
elongetur hoc ordine uestigabis:
Sume semꝑ etatem eus lunequo¬
tacumq fu̾it. ⁊ multiplica quater:
ip̃mq rursus numerum derducito:
⁊ quot insumma reꝑies: tot partibꝰ¬
lunam a sole nou̾is dissipari. idest.
ineo loco degere: ad quem uenturꝰ
sit sol post totidem dies. Partes .N.
istas nicħ aliud dicimus: quam co¬
tidianos ꝑzodiacum solis ꝓgressꝰ
Item si eodem argum̃to ꝓbare con-¬
tendis inquo signo luna eodem die
constat: pͥmum uideto in quo sol
moretur die: ⁊ in quota ipsius signi
parte.i. quot ibidem dies exactos
habeat. E qr unum quodq signũ
ꝑlabit᷑ sol xxx. dieb rursus iude¬
do quot abeo diremanent usq
.xxx: idẽ ad complectionẽ signi. Uͦ

Expanded text:
aspectu fraudari. Lunam vero eclipticam aspectu fraudari. Lunam vero eclipticam penitus lumine privari, quod tangere solis varios, lunaeque labores. Labores enim lunae ipsa quae patitur luminis n quo signo luna moretur quotidie, vel quot partibus a sole per singulos dies elongetur, hoc ordine investigabis. Sume semper aetatem lunae, quotacunque fuerit, et multiplica quater, ipsumque rursus numerum ter ducito; et quot in summa reperis, tot partibus eam a sole noveris disparari, id est, in eo loco degere ad quem venturus sit sol post totidem dies. Partes enim istas nihil aliud esse dicimus quam quotidianos per zodiacum solis progressus. Item in eodem argumento probare contendis, in quo signo luna eodem die consistat? Primum videto in quo sol ipso moretur die, et in quota ipsius signi parte, id est, quot ibidem dies exactos habeat? Et quia unumquodque signum perlabitur sol XXX diebus, rursus videto quot ab eo dies remaneant usque ad XXX, id est ad completionem signi? Quod