comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uͦ ille mortuusẽ suspirauer̃ filui isrł uiscriptura dic̃ : &ascendit clamor eoꝵ addñm Cũ
utiq uixta istoriã tc̃magis gaudere debueruit : & ante suspirare cũ uiuer&: hic ⁊ echihele quoq ꝓphe¬
tante : faltias filiũ banlȩ occubuit: &p̃pessimi ducis inte itũ. cetidi in qͥsu ꝑ faciem meã : & dam aui
tia & pharaone & faltia & ceteris istius modi c̃trarias fortuudines : uidebis qͦmͦ illis uiuentib: nullꝰ
nr̃oꝵ uideat acspir& : & in potentiã corruat: Non regna ait apłs peco atit̃ inmortaliurõ corport
Regante peccato ȩgipnis extriumꝰ ciuitates incinere uersam̃ & sordib ꝑfrum̃to palas ꝑ solida
p&ra lutio pera sectam : Qđ dr̃ de hieroboã rege i srł ipse restituit t̃minos urł ab introituemath usq¬
admare solitudinis E mathquȩ nc̃ epiphania dr̃. septem trionalis erat terminꝰ isrł: Mare aut̃ soli-¬
tudinis. qđ heaice dr̃ araba : mare mortuũ designat : qđ in longitudine ꝑstadia. dlxxxusq

Expanded text:
 suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque prophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui zia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias fortitudines, uidebis, quomodo illis uiuentibus nullus nostrum uideat ac suspiret et in paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. ad mare solitudinis, Emath, quae nunc Epiphania dicitur, septentrionalis erat terminus Israelis: Mare autem solitudinis, quod hebraice dicitur Araba, mare mortuum designat, quod in longitudine per stadia DLXXX usque
Abbreviated transcription (Latin):
ditaẽ. ꝓtinꝰ adeĩ lacrimase addita. Sed ꝓpħam dix̃ uo tempore mori ipse merebat:
nec dominica instituta c̃uulsas: quiaut ex largitate dĩ anni uitȩ crescerent. hoc qͦq
ante scla p̃fixum fuit: Atq spatiũ uitȩ qđ inopinate forise additum. sine augm̃to p̃scien¬
tȩ fuit int̾ siatutum Quic̃ uertit faciem suã ad pari&em : & orauit ad dnm̃ dicens
Conuertitq eꝑechias fatiẽ suã apari&em : quia ad templũ ire ñ poterat: a pari&em autem
templi iuxta qđ salomon palatiũ extrux eratꝰ ł ab solute ad pari&em. nela crimas suas
adsidentib ostentare uider&ur : Aucerte iuxta hieremiã ad corsuum quicr idẽ pari¬
&em cor appellat: ut tota m̃te dnm p̃ car&ur: obsecro. dnẽ quomodo ambulauerim co

Expanded text:
dita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur: dita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur: nec Dominica instituta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. « Qui convertit faciem suam ad parietem, et oravit Dominum, dicensConvertitque Ezechias faciem suam ad parietem, quia ad templum ire non poterat. Ad parietem autem templi juxta quod Salomon palatium exstruxerat: vel absolute ad parietem, ne lacrymas suas assidentibus ostentare videretur. Aut certe juxta Jeremiam ad cor suum, qui idcirco parietem cor appellat, ut tota mente Dominum deprecaretur. « Obsecro, Domine, mem
Abbreviated transcription (Latin):
post incredibiles triumphos & demedia captiuitate uictoriã in firmitate corporis uisitat᷑
&iudit seeẽ moriturum. utc̃uers addñm flectat sententiã eius. Qđ quidẽ & iniona ꝓpħa
legimꝰ. & in cõminationib: c̃tra dauid. Quȩdicunt futura nec fac as. Ñdõ in mutate sententiã
ante scła decreuit : qualit̃ ꝑ scła dispona̾t᷑. Stãtutum quippe hominib ẽ. ułquantũ huiꝰ
mundi ꝓsperitas sequatur. quantum aduersitatis feritas feriat : Neclectos euis aut in¬
moder ata ꝓsperitas eleuoe. Aut nimia aduersitas grau&&: Sta uitum quoq ẽ : quantũ
in ipsa uita mortalȩ temporalit̃ uiuant. Nam& si annos XU erechiȩ regi aduitã addidit
om̃ps ds̃. cũed mori ꝑmisit : Tunc p̃sciuit eẽ moriturum : Quainre questio orit̃ quomodo q̃ste
ei ꝑ ꝓph&am dr̃ dispone domuituȩ quia morieristu &ñ uiues: cui cũ mortis sententia

Expanded text:
post incredibiles triumphos, et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, post incredibiles triumphos, et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, et audit se esse moriturum. Ut conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus, et in comminationibus contra David, quae dicuntur futura, nec facta sunt, non Deo mutante sententiam, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam hominibus est, vel mundi prosperitas sequitur quantumve adversitatis feritas feriat, nec electos ejus, aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporaliter viotens Deus; cum eum mori permisit, tunc praescivit esse moriturum: qua in re quaestio oritur, quomodo ei heta dicitur: « Dispone domui tuae quia morieris tu, et non vives. » Cui cum mortis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ufscere siue iuxta eosdem quȩde p̃teritis segetib &cadente in t̾rã semine pullu lauerint: in
Siq̃ dem paruȩ urbis huius reliqͥȩ quȩ nõ oͥstili uallant᷑ exercitu. & euasuras et̃ ñ credunt
tantam recipiant rerũ omniũ habundantiã aefelicitatem : ut instar arboris altaradice funda-¬
tepomis densissimis impleant̃ : Dehierłm enĩ & demonte sion egredient̃ reliquiȩ : & implebun
t̃rã uideã ñ suo merito seddĩ miscđia : immozlo quo aduers impios celatẽ ppłm suum:¬

Expanded text:
scere, sive juxta eosdem, quae de praeteritis segetibus et cadente in terram semine pullulaverint. InSiquidem parvae urbis hujus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exercitu, et evasuras se esse non credunt, tantam recipient rerum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae, pomis densissimis impleantur. De Hierusalem enim et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judeam, non suo merito, sed Dei misericordia, imo zelo quo adversus impi
Abbreviated transcription (Latin):
bentes fabros ferrarios hebrei arma adrepugnandũ facerent : ita nẽ caldei destructa
hierłm. &uastata onũ tra reꝓmissionus. satagunt utnulł inea remaneat artisex. nullus
dusonꝰ quiuł sedata urbis moenia conpomere uł possit resarcire diruta: quin potiuis qͥd¬
quid apud gentem ext̾minatã artis inuenerant totũ babiloniam transserunt utuł ad ni¬
hilum ualeat ultra ł illuiꝰ cuuitatis utlitatib ꝓficiat: cuius tamdeflende istoriȩ. quia mul¬
tũ neglegentiȩ nr̃ĩ temporis c̃gruit : ñ opinor allegoriã eẽ reticendam: Constat nãq qr¬

Expanded text:
bentes fabros ferrarios Hebraei, arma ad repugnandum facerent; ita nunc Chaldaei, destructa Jerusalem et vastata omni terra repromissionis, satagunt ut nullus in ea remaneat artifex, nullus inclusor, qui vel foedata urbis moenia componere, vel possit resarcire dirupta; quin potius quidquid apud gentem exterminatam artis invenerant, totum in Babyloniam transferunt; ut vel ad nihilum valeat ultra, vel illius civitatis utilitatibus proficiat. Cujus tam deflendae historiae, quia multum negligentiae nostri temporis congruit, non opinor allegoriam esse reticendam. Constat namq
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. philisteis uł caldeis cũfideles quiq nominẽtenꝰ ineccła c̃sistentes. c&erum ab in mun¬
dis ł spiritib ł hominib decepti. aut auaritiȩ. autluxuriȩ. Aut alteri cui lib& peccato
m̃tis colla submittunt: Aeluc̃ aũt nabucho donosor. ab hierłm uniuersos principes fortes
exer citus xmilia in captuutatem : cũ & magistros ppłoꝵ &eos qui in uincibili ani¬
subito siue in lecebris mundi scu aduersitatib subacti aut maiorib sefacinorib pol¬
liunt. autcerte inheresim declinando aꝑte apostasiȩ notam incidunt: Arma uͦ qͥb
c̃tra diabolum repugnantes. li tatem adõ nob̵ donatã defendam . quȩs alia . nis. &oqͥa
scripturarũ in quib: & ipsiũ dñi & scõꝵ exemplis quo ordine bella uitioꝵ superari

Expanded text:
ldaeis, cum fideles quique nomine tenus in Ecclesia consistentes, caeterum ab immundis vel spiritibus vel hominibus decepti, aut avaritiae, aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla submittunt. Abducit autem Nabuchodonosor Israel, et universos principes, fortesque exercitus, decem millia, in captivitatem, cum aut magistros populorum, et eos qui invincibili anisubito sive illecebris mundi, seu adversitatibus subacti, aut majoribus se facinoribus polluunt, aut certe in haeresim declinando, apertae apostasiae notam incidunt. Arma vero, quibus contra diabolum repugnantes, libertatem a Deo nobis donatam defendamus, quae sunt alia, nisi eloquia Scripturarum? In quibus et ipsius Domi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta: quorum obseruatione aduitã ꝑuenit᷑. Penario aeque significatur
ipsa quã desideramꝰ & ꝓqua laboramꝰ uita ꝑ hennis Quadratus uero ẽ mundu
in quo ꝑad quirenda ȩadem uita certamus : undepsalmista congregandam
eccłam degentib p̃sciens a gebat: deregionibus congregauit eos: Asolis ortu &
occasu. ab aquilone & mari.
Stcȩ dro om̃is domꝰ intrin secus uestiebat᷑: habens tornaturas suas & iuncturas¬

Expanded text:
praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Et cedro omnis domus intrin
Abbreviated transcription (Latin):
omni desi derio sunt ad caelestia suspensi & uelut in censo tur ȩ. fu mũ ascen¬
dentẽ in scã scorum emittunt : quia suꝑno amore flagrantes crebisorationũ
uocibus auressui pulsant auctoris: aꝑtamq: late ianuam fumͦ incensorum
insuperioribus inuenit: Qui a quanto mundiores quiq: in terris. & quasi ui¬¬
ciniores caelesti patriae cõmorantur : tanto citius ad ño cunctaqͣposunt. ac¬
cipiunt: Beneaut Interior domꝰ xx cubitos longa factaẽ. ꝓ pt̃misteri ũ scilic&
geminȩ dilectionis. dequo & supra diximꝰ : quae in hac interim uita ex parte max¬
ma ȩlectorum mentes in lustrat ⁊ sed in illa patria cessantibus aliarum uirtutũ
operibus solaꝑ p&uoregnat: Porro & cubitorum erat ipsum templum ꝓforib¬
sȩpe in significatione ponitur p̃sentisfidelium laboris q̃uomodo quinquagenari¬
us in significationem futurȩ qui&is & pacis : Den arionamq: numero continent᷑

Expanded text:
omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et, velut incenso thure, fumum ascenomni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et, velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus aures sui pulsavit auctoris. Apertamque late januam fumus incensorum in superioribus invenit, quia quanto mundiores quique in terris et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius a Domino cuncta, quae poscunt, accipiunt. Bene autem interior domus viginti cubitos longa facta est, propter mysterium scilicet geminae dilectionis, de quo et supra diximus. Quae in hac interim vita ex parte maxima electorum mentes illustrat, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus, sola perpetuo regnat . « Porro qusaepe in significatione ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. In terior uero domꝰ. quae ad posteriorem partem tempdie sut fabudis sEt¬
promissa nob̵ uita in caclis : Interior quidem a conuersatione nri exili. quia
tas agitur. ⁊ unde deea bene merito seruodicitur: in tragaudium dñi tui : sed
posterior tempore. quia post huĩ scłi labores ad illius ingressum ꝑducim tabu¬
lata aut quȩ uitamq domũ abinuicem diuidunt: ipsa sunt claustra caeli. quoꝵ
nob̾ aꝑtionem cotidie suspiram᷑: Et quantum dñs donauerit pia semꝑ instantia
rum bonorum thimiamatha p̃mittamꝰ: Hic ẽ enim quod paries cedrinꝰ domꝰ
interioris. ianuam habebat In superioribus ꝑ totũ ubi sum̃ incensorum intrar&:
orum intendentes & hoc ꝑ totam latitudinem diffusȩ ꝑ orbem eccłae Altare
namq: thimiamatis qđ in domo quidem exteriori sed ꝓpe ostium stabat domꝰ in¬
terioris: Typus fuit ꝑfectorum. qui carne quidem adhuc inmundo retenti. sed

Expanded text:
rimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem templi partem erimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem templi partem epromissa nobis vita in coelis. Interior quidem a conversatione nostri exsilii rtas agitur: unde de ea bene merito servo dicitur, Intra in gaudium Domini tui . Sed posterior, tempus quo post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem, quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus, et quantum Dominus donaverit, pia semper instantia, ue operum thymiamata praemittamus. Hinc est enim quod paries cedrinus domus interioris januam habebat in superioribus per totum, ubi fumus incensorum intraret; orum intendentes ; » et hoc per totam latitudinem diffusae per orbem Ecclesiae. Altare namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
orem domũ ab exteriore separabant. apauimento usq: ad superiora ee dicit edisi-¬
cata non usq ad la queari a significat quȩ rexx cubitis erant in sublime apauim¬
to suspensa. ut supra iam dictum ẽ : sed tantum usq ad xxcubitos altitudinis. ut in
sequentibus aꝑte legitur. Reliquũ uero erat suꝑhȩc tabulata aꝑtum & ina¬
ne usq adla quearia cubitorũ x altitudinis & cubi torum uiginti longitudinis iuxta
latitudinẽ dom̃ Per qu̾a nimirũ ianuam fumꝰ incensorum dealtari chimiamats
solebat in scã scorum ascendere : atq ad archam dñi operiendã penetare : Inqua
distinetione domꝰ dñipat& sigura misteri & apło exponente luceclarior :: Quia
priordo m̾ in quasemꝑ introibant sacerdotes sacrificiorum officia com sũ manꝰ¬
tos p̃sens e eceła  ubicoti diepiis insistens operibus. dño sacrificia laudis osfte¬

Expanded text:
iorem domum ab exteriore separabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedifiiorem domum ab exteriore separabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus incensorum de altari thymiamatis solebat in Sancta sanctorum ascendere, atque ad arcam Domini operiendam penetrare. In qua distinctione domus Domini patet figura mysterii, Apostolo exponente, luce clarior: quia prior domus, in quam semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insistentes operibus, Domino sacrificia laudis offe
Abbreviated transcription (Latin):
sissimi. lignorũ tabulis obtectus : si non misticũ aliquid tacite signabat acbonorum
am plitudine operum for atudine fidei intemeratȩ subfulciendam ee docebat : abies uero
ꝓpt̃ altitudine sui & robor diudurabile. m̃tem ȩlectorum insimaqueq desideria spernentẽ.
& celestium contem plationi semꝑ intentã iurtute quoq pacientiae. singularit̃ excellen-¬
tem non in congrue de monstrat : Auri aut lãminȩ quae marmori ac tabulissunt abieg-¬
nis suꝑ positȩ : ipsa ẽ latitudo caritatis decordepuro & conscientiabona: & fidenon
sicta: Quaesicut aurũ aliis p̃ciosius ẽ metallis ta c&eris eximior uirtutib intem plo
dĩ singulari luce refulg&.¬
uimento usq: ad superiora : & fect in teriorem domũ oraculi in scã scõruĩ: Posterio¬
rem partem templi : occidaentalem dicit: Abortuenim solis ingressum habebat tem¬

Expanded text:
sissimi lignorum sissimi lignorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui et robur durabile mentem electorum infima quaeque desideria spernentem, et coelesti semper contemplationi intentam, virtute quoque patientiae singulariter excellentem, non incongrue demonstrat. Auri autem laminae quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta: quae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus in templo Dei singulari luce refulgvimento usque ad superiora, et fecit interiorem domum oraculi in Sanctum sanctorum. » Posteriorem partem templi, occidentalem dicit: ab ortu enim solis ingressum habebat tem
Abbreviated transcription (Latin):
teb. qua tabulas abiegnus qub paumentũ tegere. nequaptã in t raposuit sedoresmo
illad marmore ꝑtesẽ ae deinde tabulss mar mnori suꝑ posius ⁊ac tertapo sus dlob curiues¬
titã sap uddet. ut nsequentib lenitur : Sicit ut latnidoy in ens mauti liesates airuas
usq ad laque aria ꝑueniens ꝓfectus uirtutum quibus electi ad regnum caelesteꝑueniunt.
uł certe ipsos electorum chorossibim& ꝑtẽpora uariantia succedentes significant:
lta aequalitas pauimenti. concordem eorum dem humilitatem. qua in temporali ad-¬
huc uita positi socialiter inuicem caritate dictante conuersantur. non in merito
demonstrañt : Quod ui delic& pauimentũ p̃ciosissimo erat marmorestratum decore
multo ÷ Idemq: marmor mox tabulis testum abiegnis: quianimirũ uita iustorũ.
primo fidei firmitate p̃munienda incorde .÷. ac de quinde spiritalium uirtutum
latitudine ẽ ornanda in opere : Alioquin quid utilitatis habebat decormar morisp̃cio¬

Expanded text:
tet quia tabulas abiegnas quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit, sed primo illud marmore praetexit, ac deinde tabulas marmori superposuit, ac tertium his duobus auri vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur. Sicusque ad laquearia perveniens, profectus virtutum, quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros, sibimet per tempora variantia succedentes significant, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi, socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretio
Abbreviated transcription (Latin):
mus porticum quȩ erat ante templum. antiquorum figuram gestarefidelium .
lpsum uero tem plum. eorum qui post in carnationis dominicȩ tem pus inmundũ
Donro domũ intetiorem rogni caelestis gaudia quȩ itrisq uistis dantur sigurare
Nunc aut dicamꝰ pari&es lapideos anti quũ dĩ popłnitabulata cedrimn a noums aurt
laminas utriusq: incaelis p̃mia designare cumidem pari& esteri pir &io iuontiaun
& in ipso templo & in scis scorũ parisuerint modo delapidibus & lignifi & auro con¬
pati Multiplex nam que cest in diuersis rebus. carum dem rep&itio sigurarum:
Sed & hocdicendum quia fuerunt & in lege & ante scriptã legem plurimi quilegaliter
dño deseruirent: non occidentes. non fornicantes. non furtum facientes ñon
falsum testimonium contraꝓximum loquentes : Honorantes patrem & matre
& diligentes proximos sicut seipsos: hi ad pari&es porticus lapideos ꝑtinebant: fuer̃

Expanded text:
imus, porticum quae erat ante templum, antiquorum figuram gestare fidelium; imus, porticum quae erat ante templum, antiquorum figuram gestare fidelium; ipsum vero templum, eorum qui post Incarnationis dominicae tempus in mundum porro domum interiorem regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur, figurare; nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas, utriusque in coelis praemia designare, cum iidem parietes templi, et in porticu, et in ipso templo, et in sanctis sanctorum pari fuerint modo de lapidibus et lignis et auro compacti. Multiplex namque est in diversis rebus earumdem repetitio figurarum. Sed et hoc dicendum, quia fuerunt et in lege, et ante scriptam legem plurimi, qui legaliter Domino deservirent, non occifalsum testimonium contra proximum loquentes, honorantes patrem et matrem, et diligentes proximos sicut seipsos, hi ad parietes porticus lapideos pertinebant. Fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
que lapideus paries tabulis cedrinis: cũ ꝓfessio sideibonis ornatur operibus. ne otio
sa ee iudicetur aut mortua: uerum qui a lex in lapidescripta. doctrina uero e¬
uangelii ꝑ lignũ est dominicȩ passionis confirmata ÷ unde & populus ille lapide
cir cum cidebatur in p̃putio nossigno crucis consecramur in fronte. possunt non in¬
congrue parietes templi lapidei siue pauimentum p̃ciosissimomarmore stratum.
eorum qui in lege sideliter acꝑfecte uixerunt. tẏpum tenere ÷ labulȩ uero cedring
siue abiegnȩ. noui testamenti iustos indicare : qui uolentes post dñm uenire ab ne¬
gant sem&̃ ipsos & sumpta crucesua cotidie secuntur illum: Et qm̃utriusq tempo¬
ris iustps cõmunis gła suꝑ nȩman& r&ributionis lapidib: ac lignis p̃tiosis : tercta
ẽ spes aure arum adiuncta laminarum: Nec contrarium deb& uideri. qđ supra dix¬

Expanded text:
que lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne sine que lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne sine operibus otiosa judicetur aut mortua. Verum quia lex in lapide scripta, doctrina vero Evangelii per lignum est dominicae passionis confirmata, unde et populus lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi, lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum gerere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et sumpta cruce sua quotidie sequuntur illum. Et quoniam utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis terna est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra dix
Abbreviated transcription (Latin):
cedrinis tabulis uestiebantur : nec omnino lapis a parere poterat in pariete : &
lapides pari&is siue pauimenti. & tabulȩ. & aurũ scõrũ in eccła uitã om̃ia designat:
Sed ea utique distinctionecũ pariter ponuntur. ut lapides uiui sut scĩ: fortitudinefi-¬
dei in unã eandemq regulã sibi m& ad glutinati: labulȩcedrinȩ siue abiegnȩ s̃ scĩ.
latitudine uariarum uirtutum scđm donationes sp̃s scĩ. Inuna cademq fide sibim &
alterutrum conexi: Auri laminȩ s̃ scĩ. suꝑ eminentem scientiae caritatem h ab en-¬
tes huiꝰq: fulgore gratissimo ad inuicem congaudentes: quȩ triabeatus apłsuna sen-¬
tentia cõplexus ẽ dicens Namq: in xp̃o iħu neq: circũcisio aliquid ual&. neq
p̃putium : sed fides quȩ ꝑdilectionem operatur fideinamq in uictȩ lapissigura
tenuit : cedrus. actionis odorĩ ferȩ: aurum. transcendentis omĩa dilectionis uestitur¬

Expanded text:
cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. » Et cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. » Et lapides parietis sive pavimenti, et tabulae et aurum, sanctorum in Ecclesia vitam omnia designant. Sed ea utique distinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in una eademque regula sibimet agglutinati. Tabulae cedrinae sive abiegnae sunt sancti latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae, sunt sancti supereminentes, scientiae charitatem habentes, hujusque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus apostolus una sententia complexus est, dicens: Nam in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur . Fidei namque invictae lapis figuram tenuit, cedrus actionis odoriferae, aurum transcendentis omnia dilectionis. Vestitur
Abbreviated transcription (Latin):
fabrefactas. & celatura seminentes :
diximꝰ decedro quod in superabilem uirtu¬
uenustatem signar& : quoni mirum om̃is dom̃. Domim intrinsecus uestiebatur. cũ corda
iustorum. solobonorũ operũ amore nitescunt : H ab &q domꝰ in tabulis cedrnis tornatu-¬
rassuas & iuncturas fabrefactas cũ idem electi sese adinuicem pulcherrima caritatis copu-¬
ia conectunt : Ita ut cũ innumera stt multitudo fidelium unũ tamencor.unam ha¬
bere animã ꝓ cõmunis fidei ac dilectionis societate merito dicantur: Namq tor¬
naturȩ quȩ in iuncturis tubularum ad ponebantur. ut unũ ex omibus seret tabu-¬
latũ : ipsa sunt officia caritatis. quibus ad inuicem fraternitas scã copulatur: atq
in unã xp̃i domũ toto terrarum orbe cõponitur: Quȩ &iam domͦ hab& celaturas
eminentes cũ opera uirtutum scĩ nequaquã occulta tegunt : sed manifesta ex pressi
one foris om̃ibus quales sint ipsi quid agant. in exemplouiuendi proferunt: Om̃ia

Expanded text:
fabrefactas, et caelaturas eminentes, etc. » Diximus de cedro, quod insuperabilem virtuvenustatem signaret, quo nimirum ligna omnis domus Domini intrinsecus vestiuntur; cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur . Namque tornaturae, quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto terrarum orbe componitur. Quae etiam domus habet caelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manone foris omnibus quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vivendi proferunt. « Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ubi necdum palam depatre audire. idẽ necdum palam patre uidere queunt: sidẽ
& opus iusticiae diuino ornant amore. ꝑquẽ ad plenãdĩ cognitionem mereantur
attingere : Laminȩ auri quib: oꝑtaẽ domͦ operatio nessunt multi fariȩ pietatis : quas
in obsequium uł sui creatoris uł frat̃nȩ necessitatis. amor castus exhib&: claui au¬
rei quib: erant ad fixȩlaminȩ. ipsa sunt p̃cepta caritatis. siue ꝓmissa a & nȩ claritatis.
ꝑ quȩ in exercitatione studio que uirtututum. nedefictetam̃ donantexp̃ĩgrã contine¬¬
mur:

Expanded text:
ubi necdum palam de Patre audire, id est, necdum palam Patrem videre queunt, fidem ubi necdum palam de Patre audire, id est, necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem ad plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae auri, quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei, quibus erant affixae laminae, ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutum ne deficiamus, donante Christi gratia, continemur.
Abbreviated transcription (Latin):
tantum orationum spiritalium & caelestium desideriorum odoram̃ta ꝑ ign̾e
interniamoris in conspectu sui conditoris offerunt: domum quoq anteoracu¬
lum. operuit auro purissimo: & affixit laminas clauis aureis: domũ anteora cu-¬
lum. p̃senti seccłae tẏpum tenere diximꝰ : ubi ita redemptoris nri amore flagramꝰ.
ut nec dumipsum uidere facie ualeamꝰ ad faciem: unde apte domͦ hȩc auro quidem
purissimo cooꝑta: sed interpositoerat medio pari&e ab oraculo secreta Oracu¬
lum namq: uocatur : cũ ł diuina hominibus. ł angelica allo cutio . cũ secretoꝰrum quorũq
reuelatione conceditur: Undebene oraculum in aditis. hoc ẽ interiori domo fac¬
tum ẽ : quia in suꝑna patria. & angłorum nob̵uisio atq allocutio. & ipsa dĩ p̃sentia
reuelabitur : Domͦ ergo ante oraculum. auro tecta ẽ : quia ꝑfecti quiq iusti in hacuita

Expanded text:
tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta per ignem tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta per ignem intimi amoris in conspectu sui conditoris offerunt. « Domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo, et affixit laminas clavis aureis. » Domum ante oraculum praesentis Ecclesiae typum tenere diximus: ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut tamen necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta, sed interposita erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus, vel angelica allocutio, cum secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in adytis, hoc est, in interiori domo factum est, quia in superna patria, et angelorum nobis visio atque allocutio, et ipsa Dei praesentia revelabitur. Domus ergo ante oraculum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita,
Abbreviated transcription (Latin):
dine & altitudine. idẽ ꝑ quadrum : quia in suꝑna illa patria ubi regem xp̾m¬
in decoresuo uident oculiscõrũ ÷ sola caritatis diuinȩ. ac fraternȩ gratia ꝑ omĩa
fulg&. Quod sequentibis quoq: uerbis astruitur. cum dicitur . ⁊ & operuit illud
atq uestiuit auro purissimo : Quodẽ aꝑte dicere. quia suꝑnȩ moeni a ciuitatis gr̃a
caritatis impleuit.
Oed & altare uestiuit cedro : altare dicit thimiamatis. quod erat ante oraculum :
Od equo paulo post sub infertur: sed totum altare oraculi. texit auro: unde
intellegidatur qđ idem altare delapide quidem fuerit factum. & cedro uestitum :
desolo regnicaelestis in gressu curã omemin pendunt: undebene in hoc altari
non carnes uictimarum. sed sola incendebantur thimiamata : Quia tales non
adhuc peccata carnis & in lecebras cogitationum. in semactare opushabent: sed

Expanded text:
dine et altitudine, id est, per quadrum: quia in superna illa patria ubi regem dine et altitudine, id est, per quadrum: quia in superna illa patria ubi regem in decore suo vident oculi sanctorum, sola charitatis divinae ac fraterna negotia per omnia fulgent: quod sequentibus quoque verbis astruitur, cum dicitur: « Et operuit illud atque vestivit auro purissimo. » Quod est aperte dicere, quia superna moenia civitatis gratia charitatis implevit. Sed et vestivit altare cedro. Altare dicit thymiamatis, quod erat infra oraculum. De quo paulo post subinfertur, Et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur quia idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ade solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari, non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt in aditis lapides p̃tiosi. sunt tabulȩ ligniaro matici. utraq auro cooperta.
Quia & illi qui in legedñi in maculati ambulauerant. & qui grãm euangelii ꝑfecte
AVsusceperant: pariter aet̃nauita ꝑ fruuntur: Oraculum aut inmedio domꝰ interiori
parte fecerat ut poner& ibi archam foederis dñi: hoc superius p̃occupando exposi-¬
tũ ẽ: quia uidelic& interior domꝰ secreta patriaȩ caelestis. archa soederis dñmsal.¬
uatorem. in quosolo foedus pacis apud patrem designare : Qui post resurrectionẽ
suam ascendens incalum . carnem quam ex uirgine sũp&sert in patris dextera collo caut
Porro oraculũ habebat xx cubitos longitudinis. & xxcubitos latitudinis: & XX cubi¬
tos altitudinis : Quod dicit. ax cubitos altitudinis p̾arietem signi ficat cedrinum.
Oraculum uero ubierat archa h abebat uicenos cubitos in longitu dine. & latitu¬

Expanded text:
Sunt in aliis lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta, Sunt in aliis lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta, quia et illi qui in lege Domini immaculati ambulaverant, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita perfruuntur. « Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. » Hoc superius praeoccupando expositum est. Quia videlicet interior domus, secreta patriae coelestis; arca foederis, Dominum Salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret; qui post resurrectionem suam, ascendens in coelum, carnem, quam ex Virgine sumpserat, in Patris dextera collocavit. « Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos latitudinis, et viginti cubitos altituOraculum vero ubi erat arca habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitu
Abbreviated transcription (Latin):
Lapidatisunt . secti sunt tẽptati sunt : in occisione gladii mortuisunt: Circũ ierunt
in melotis. inpellibus caprinis.: Egentes angustiati. a flic̾ti : quib: dignꝰ non erat
mundus: hi qui ante manifestata tempora euangelii. uitã duxẽre euangelicam :
quid nisi ante in gressum templi tabulatacedrina in porticu fulgebant: q̃uo sutros¬
que. quia idem regnum caeleste cõmuniter quã uis in mansionib: discretis recipit quasi
ꝑ plures quilegalibus contẽptip̃ceptis quae supra cõmemorauimus. sufficere sibicre¬
dunt tantum si aduitã ueii remereantur: Sunt alii qui ad ꝑfectionem nitentes
uenditis quaehabebant om̃ibus dnm̃ secuntur : Memores ꝓmissi illius quo tali¬
bus in resur rectione non solũ uitã. sed & specialem p̃dix̃ honorẽ ee tribuendum.
tes templi albo delapidefactos. illifigura liter ad cedrinas ꝑtinebunt tabulas utriq
p̃mia adño ꝑ p&uae lucis. quasi auri laminas quibusdecorentur expectant:

Expanded text:
t; circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus . Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid nisi ante ingressum templi tabulata cedrina in porticu fulgebant? Quos utrosque, quia idem regnum coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi in tempore perplures, qui legalibus contenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii qui ad perfectionem nitentes, venditis quae habent omnibus, Dominum sequuntur, memores promissi illius, quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem esse tribuendum: tes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedrinas pertinent tabulas; utrique praemia a Domino perpetuae lucis, quasi auri laminas, quibus decorentur, exspectant.
Abbreviated transcription (Latin):
her adim ulã seriptua ruami scarum in quib ẽ multitudo sciontiase cu sta si lonrige set a staos
cherabin facit: cũeo sin hoc mudo cstitatem angelice conuersationise modolo sun
doc& imitari Quod maxime uigilus acliudibus diuniscdulectione sineria condico¬
ris & prami geritur. Palmas facit. cũ memoriã a& nȩ retributionis corum mentib
infinte set eo minus abaree iusticiȩ labi queant quo miorcetlen iusticce sempiente
cordiso culiꝰs habent facit pic tura suarias quasi ꝓminen tes deparete a&egeliꝑates:
cũ mule farias iurdietum operationes ñdelib tnbuit ũerbigr̃a. Miscera mis ediuebeni
salo mon pauimentũ domꝰ auro intrin secꝰ & extrin set̃ quiarex nr pacificus & angeles

Expanded text:
ad regulam Scripturarum sanctarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat. Cherubin facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi, geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes: cum multifarias virtutum operationes fidSalomon pavimentum domus auro intrinsecus et extrin
Abbreviated transcription (Latin):
sollertia in sistere. in quantũ gradu p̃minent e& tristantũ & merito p̃cellant benȩ
actionis. habent namq in sepicturam cherubim scalptã : cũ angelicã in t̃risuitã
quantũ mor talibus possibile ẽ & mente imitant᷑ & opere : habent palmarum
ipecies cũ dona suꝑnȩ reributionis. fixa sem ꝑ intentione meditantur: Palmanam¬
q manus uistricis or natus est: habent a naglifa ualde ꝓminentia : &̃ certissinan
bonorũ operũ documenta & quȩ nemo insinistrã partem inter p̃tari ulla tenusua¬
leat. cunctissese in tuentib ostendunt: Et hec om̃ia sunt autri le rinilaenust
eũ sicut sepe dic̾tum & sem ꝑdicendum estic& erisiuirtutum florib specia bus¬
in inagnis eccłe menbris fulgor suꝑemin& amoris: hisostiolis & uaor uelũ fuisse
additũ: uerba dierum narrant. Fecit quoque uelũ inquit ex iachin to purput ftiust

Expanded text:
solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum merito praecellant bonae solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est, et mente imitantur et opere. Habent palmarum species, cum dona supernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victoris ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis operta, cum sicut saepe dictum et semper dicendum estin magnis Ecclesiae membris, fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba dierum narrant: « Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
in caelis curã niae gerunt salutis: ꝓque nr̃is erratib apudeiꝰ pictatem interpellant.
Et om̃s parietes templiꝑ circuitũ scupsit uariiscelaturis. & torno Om̃sparietes cempli¬
ꝑcircuitũ om̃s scãe eccłie popłi s̃ : quib: suꝑ funda mentũ xp̃ilocatis. cocius ambitum
orbis repleuit .: coeptũq sidei aedificium cotidie nouamen brorum suorũ ꝑgenie.
quasi lapidũ p̃tiosorũ ad positione suꝑ augmentare non desiscit Qui mmirũ parietes
uariis celaturis scal puntur. cũ ali datur ꝑ sp̃m sermo sapientiae. alii sermo scientiae¬

Expanded text:
in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit variis caelaturis et torno, etc. » Omnes pper circuitum omnes sanctae Ecclesiae populi sunt, quibus super fundamentum Christi locatis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur: Cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
bim : quia utriusq testamenti scriptores una eademq: castitate operis & caritatis deuocio¬
ne dõ seruiebant : una & consona nuoce ac sidepͣdicant : alȩ igitur cherubim interiores.
suꝑ arcã seinuicem contingebant : quia testamen tapari dedno ad testatione consentiunt:
Item alis exteriorib: iste unũ pari&em. ille alterum contingebat : Quia uetus testamen-
tum antiquo dĩ popula scriptum: nouum uero nobis qui post incarnationem dominicam ad
sidem uenimus: & scđo parieti hoc ẽ septem trionali recte comparamꝰ : quib: postfrigo¬
ra actenebras ido latriae. lucẽ ueritatis cogno sceredatum ẽ : Uers as habent faciescheru¬
bin adexteriorẽ domũ : qui a nri gr̃a quiadhuc sorisstamꝰ. neq re ipsa sed spe salui facti sum:
piuini s̃ libri conditiꝰ qui a scriptores eorum iam regnantes cũdño. illũq con laudantes

Expanded text:
bim. Quia utriusque testamenti scriptores una eademque castitate operis et charitatis devotiobim. Quia utriusque testamenti scriptores una eademque castitate operis et charitatis devotione Deo serviunt, una et consona Deum voce ac fide praedicant. Alae igitur cherubim interiores super arcam se invicem contingebant, quia testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebat, quia vetus testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum, novum vero nobis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus, et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte comparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes
Abbreviated transcription (Latin):
facti : quia in consilio diuinȩ ꝓuisionis. nobisutiq: in accessibili atq in cõ p̃hen si bi li
ante scła dispositum ẽ quando & qualiter quib: ueactoribus. sacra scriptura conderet᷑:
delignis oliuarũ sunt facti : quialucem nobis sciennae tribuunt. iuuante flammacan
uantiam de calogi legisdõ seruiendũ p̃dicant : quia dõ sideliter seruientes denario remunerandos
eẽ regni ꝑp&is ostendunt: Geminas habent alas: quia testamenti sui conditores ꝑ aspera aeque
ut prospera in defensoꝓposito semꝑ ad caelestia tetendisse ac ꝑuenisse declarant : Qui hoc
idem suis auditoribus saciendumẽe demonstrant Quinq cubitorum a lacherub una. &
quinq: cubitorũ ala cherub altera : Quia in omi labentium rerum uarietate. scĩ uinuersos
sui corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt: Et erat unũ opus in duob cheru¬

Expanded text:
facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili ante saecula dispositum est quando et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De linguis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma chavantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, quia testamenti sui conditores per aspera aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quia in omni labentium rerum varietate sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobus cheru
Abbreviated transcription (Latin):
te letantur agmina caelestia: uerũ &iam nri quiforis adhuc positi depfundis addm̃ clama m̃
curam gereit sedulã: undebene deeisdem cherubim in libro parali pomenon seriptum ẽ. ipsi
aut stabant erectis pedibus. & facies eorum uersȩ erant ad exteriorẽ domũ : Quia nos abhuꝰ
erũ na peregrinationis ereptos. ad suum desiderant ꝑ uenire consortium: Sicer go pedib
stant erectis sic a lassuas ad auro tectosoraculi parictes extendunt. ut facies habeant addo¬
mũ uersas exteriorem: Quia sic angeli suã ꝑ petuo in nocentiam conseruant. Sic deani¬
marũ scarũ incelis beatitudine congaudent : ut eis quoq: quo sinterris adbuc peregrinari
conspiciunt electis. apem ferre non desinant: donec & illos ad caclestem patriam in trodũcant
Qm̃s enim sunt ad ministratorũ sp̃s in ministeriũ missi : ꝓ p̃t quȩ hereditatem capiunt salutis

Expanded text:
te laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, te laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubim in libro Paralipomenon scriptum est: « Ipsi autem stabant erectis pedibus et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. » Quia nos ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis, sic alas suas auro tectas ad oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia sic angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque, quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis .
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ archam: cum ad laudem dñi saluatoris referbonũ om̃e quod acceper̃ extendunt alteras
alas. ad parietes oraculi : cũ scos̃ &iam homines secũ uidereletantur. eosq uelitt alarũ sua¬
rum sumitatibus tangunt : Auos consortes atq imitatores fuisse in hacuita suȩ puritatis exul¬
tant: Duos aut eque parietes alissuis tangunt : quia fideles utnusq popłi uidei scilic& & gen¬
cilis. possessores secum habent aulȩ caelestis : Non qđ in illa patria distinctiosit localis inter
utrumq: populum : sed quia maior si& festiuitas internȩbcatitudinis de consorcio: ad u¬
natȩ indõ frat̃nitatis: Extendunt ergo cherubim adutrũq: pari&em oraculi alassuas
qui alae tantes in celesti patria iustos utriusq: plebis uisione quoq: suae gloraae adlaudem
suicreatoris ex citant: Nec solum deillorum quos secũ intus habent hominũ iustorum felicita¬

Expanded text:
super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos auttilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distinctio localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis, de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis, visione quoque suae gloriae ad laudem sui Creatoris excitant. Non solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicita
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ ueradilectionis atq: humilitatis luce repleuit : Notandũ sane quodmo ses dui tatb naculũ
facer&: fec̃ & duos cherubm aureos. quos posuit in propitiatorio quoderat suꝑ ar cham: Sa¬
lomonaut ad didit alios duos multo maiores. quos intem ploponer&: Sub quoiũ alis archa
in medio poner& cũꝓpitiatorio &cherubinpnoribus. Sicq sactũ ẽ ut intabnaculo quidem
ee̾nt cherubinduo. intemplo aut .iIͦIͦI : ad unam uero eandemq significationem utriq panent
Sed repetitũ ẽ opus. atq augustius factũ ꝑsalomonem: ut ty picedo ceretur. qui a multi plicata
post in carnationẽ dominicã aeccła. latiuseẽt gentib sublimi tas celi ciuium pandenda : qui sic
conditorom deconlato sibi munert beatitudinis conlaudant. ut denr̃a quoq creptione atq
adeandem beatitudinem intro ductione congaudeant  ex̃tendunt enimo ala sadionuiaem

Expanded text:
mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam, Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret; sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus . Sicque factum est ut in tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor; ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent. Sed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem