comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionem ꝙ metus causa. Sed ꝑeccabit utendo ea ci hoc
nͥ cũ uirabat se soluturum intẽdebat
uit mortałr ita uirando. sed bene pot̃
uti exceptione sñ pcc̃o. timeo tñ scanda¬
lũ a malũ exemplui apud alios qui
nesciit occuitam intentionẽ suã. pro¬
cedat gͦsic a non peccabit. petat ab epõ
ut cogat illũ absolu̾e istum auiramẽto¬

Expanded text:
ceptionem quod vi metusve causa, sed peccabit utendo ea et hoc nisi cum iurabat se soluturum intendebat vit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absol
Abbreviated transcription (Latin):
tur. utrum debeat uox sue excusatõnis admitti. m̾̃to q̃ri pot̃
Suꝑ quo sic duxmuis distinguend̾. ꝙ si temꝑe denũciatiõis p̾¬
misse is qui iam coniunctos impetit exͣ dyoc̃ existebat. ł alia
denũciacio non potuit ad eiꝰ noticiam ꝑuenire. Ut putasi ni¬
mie infremitatis feruore laboyans uel sane mentis paciebatur
exilium. uel in annis tam teni̾s constitutus ꝙ ad ꝯp̾hensionem
talium eius etas sufficere non ualebat seu alia causa legitima funi̾t
impeditus eiꝰ accusacio debet andiri. alioqͥn cum p̾onabłr p̾sumat᷑¬
e denũciatõnẽ publice fc̃ãm idem existens in ip̃a dyoc̾. minime ig¬
norauit tanqͣm suspectus procul dubio repellentꝰ nisi propͥo ut¬
rau̾it firmau̾it uramento ꝙ postea didicerit ea que obieit et
ad hoc ex malicia non procedat. qr tu̾c qi si didicisset ab illis qui
denũciationis temꝑe siluerũt claudi non debet eidem aditus ac
contracta illos excluderet iste tñ admoni nequiret eum cłpa¬

Expanded text:
to quaeri potest. Super quo sic duximus distinguendum, quod si tempore denuntiationis praemissae is qui jam conjunctos impetit extra dioecesim existebat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laborans, sanae mentis patiebatur exsilium, vel in annis erat tam teneris constitutus quod ad comprehensionem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Alioquin, cum ratme ignorarit, tanquam suspectus est procul dubio repellendus, nisi proprio firmaverit juramento quod postea didicerit ea quae objicit, et ad hoc ex malitia non procedat; quia tunc, etiamsi didicisset ab illis qui denuntiationis tempore siluerunt, claudi non deberet eidem aditus accontracta illos excluderet, iste tamen amoveri nequiret cum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
quilib tenetur proeo qd̾ fecit ł forte in utroq caũ pꝰ¬
set tolerari quod quil sat̾faceret de hiis que habiit
⁊ induceret alios pro se ad sat̾cciend̾ sed expẽdũt¬
ut uxor uel familiares tenẽtur de om̃ib que sic ex¬
pendũt nͥ in cãu que sic eũagunt cãm spoliatoꝵ mo
uendo ⁊ inducendo proposse ip̃m raptorem ad res¬
titutõm faciendam. tũc enĩ non tenentur. Nam qui
alt̾uis negoeumi gerit utiliter ct̃ ignorãtis. ⁊ absẽ¬

Expanded text:
quilibet tenetur pro eo quod fecit; vel forte in utroque casu posset tolerari quod quilibet satisfaceret de his que habuit, si induceret alios pro posse ad satisfaciendum. Sed primuut uxor vel ceteri familiares, tenentur de omnibus que sic expendunt, nisi in casu, scilicet cum agant causam spoliatorum, monendo et inducendo pro posse ipsum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium gerit utiliter, etiam ignorantis et abse
Abbreviated transcription (Latin):
na est hec bemignntas uel iri¬
telligend̾ est quo ad pͥm̃ cafũi.
qñ unꝰ e⁊̃ sĩ altu̾s aduitorio
uel societate dedicret dampñ
alioqͥn ex eadem equitate:
tus aliquis qui subẽ uni dño
ni qͣm intuliccet. etũ est enĩ
qd dñs qui actor est pͥncipa¬
lis in solid̾ tenetur non ten̾e
pͥncipalis uel ⁊̃ imꝰ eoꝵ qui tenentur insolidũ satiffec̾it
de toto dampno ñquid alii lib̾antur. utiq quo ad ipsum
dap̃nũ uel interesse. quia bona fide non patitur: ut
quid ille cui sat̾ fit tenetur credere sat facienti actiõm
sibi competent̾ contra alios. Soło credo ꝙ potest etd
uno insolidũ excepto pͥncipali. Sed pro ꝑtib petat a
singulis. sed non tenetur quo ad uidiciũ contentiosũ qr
qua fronte potest petere cessionem quiex ꝯtumacia

Expanded text:
st hic benignitas vel intelligendum est quo ad primum casum, quando unus sine alterius adiutorio vel societate dedisset damnum, alioquin ex eadem equitate tus aliquis qui subest uni domino fni quam intulisset. Certum est enim quod dominus, qui auctor est principalis, in solidum tenetur. Summa ncipalis vel etiam unus eorum qui tenentur in solidum satisfecerit de toto damno dato; numquid alii liberantur? Utique quoad ipsum damnum vel interesse, quia bona fides non patitur ut quid ille cui satisfactum est, tenetur cedere satisfacienti actionem sibi competentem contra alios? Credo quod potest et debet in solidum excepto principali, sed pro partibus petat a singulis. Sed non tenetur quoad iudicium contentiosum, quia qua fronte potest petere cessionem, qui ex contumacia
Abbreviated transcription (Latin):
mittat lapidem ⁊c̃. Caueat spũalis uidens. sicut non conmnisit
crimen nequicie. ita non careat munere Sciencre oportet ag
noscere quicquid debeat iudicare. Iudiciaria enĩ potestas hoc ex¬
postulat. Ut qd̾ debet iudicare disc̾nat. diligens ꝙͥ inquisitor sb
tilis inuestigator sapient̾ ⁊ ꝙ astute int̾roget a pcc̃ore qd̾ forsitan

Expanded text:
it. § 3. Caveat spiritualis judex, ut, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet enim, ut sciat cognoscere quicquid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc expostulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens igitur inquisitor et subtilis investigator sapienter
Abbreviated transcription (Latin):
tñ dr᷑ qd aliqͥs fit homicida consilio. inelligo deconsilio exhortatõnis ⁊ appro¬
batõnis non de consilio amplicis opunõĩs siuie opmatõnis: Sieñ alicui querẽti
nũ occid̾e nõ aĩo ꝑsuadendi sed exponendi qͥd
in hoc caũ sentiret hoc ẽẽ licitũ . E̾. non credo
qd̾ fieret irrͣuis. licet illecm tatr sendiss pa

Expanded text:
tur quod aliquis fit homicida consilio, intelligo de consilio exhortationis vel approbationis, non de consilio simplicis opinionis sive opinationis. Si enim alicui querenti num occidere, non animo persuadendi, sex exponendi quid in hoc casu sentiret, hoc esse licitum responderet, non credo quod fieret irregularis, licet ille cui taliter respondisset pa
Abbreviated transcription (Latin):
uoratitatẽ eucharistiam enomi̾it. xb
dies peniteat si laycus est cłici uł mo¬
nachi siie dyaconi presbit̾i. lxx. diebꝰ
peniteant ep̃i .xc. Si pro infirmmitatiᷤ
causa euom̾it: uii. dieb puniat᷑. de .ꝯ.

Expanded text:
voracitatem eucharistiam evomuerit, XL. diebus poeniteat, si laicus est; clerici, vel monachi, seu diaconi, et presbyteri LXX. diebus poeniteant; episcopi XC. Si pro infirmitatis causa evomuerint, VII. diebus poeniteant.
Abbreviated transcription (Latin):
de sangũie stillau̾it in t̾ram lingua
lambat᷑ ⁊ tabula radatur. Siuͦ flu̾t
tabula. ut non conculcet᷑ locꝰ corra¬
datur ci igne consumetur e⁊ enus in¬
tra altare condatur. et sacdosxbdi
bus dieb peniteat. si suꝑ lintheum
altaris. et ad aliud stilla ꝑuen̾it:
quatuor dieb peniteat. Siusq ad
t̾cium .ix. dieb peniteat. Siusq ad
quartũ: xx. dieb peniteat. q⁊ linte¬
amina q̃ tetigi̾t silla tͥb uicibꝰ m̃ĩster
abluat calice sb̃t põito. c⁊ aqͣ ablucio¬
nis sumatur. ⁊ uixͣ altare condatur

Expanded text:
d stillaverit in terram, lingua lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur locus, corradetur, et igne consumetur, et cinis intra altare condatur, et sacerdos ques dies poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla pervenerit, quatuor dies poeniteat; si usque ad tertium, novem dies poeniteat; si usque ad quartum, viginti dies poeniteat; et linteamina quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat, calice supposito, et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare recondatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ qui facit professionẽ scd̾ rͣm beati bñdeĩ obligat se totałir ad eam
obsernandam. uam qui nichil excipit: omĩa comp̾hendit .xix. dist᷑¬
Si romanorũ. Itemaut intendebat uiuere xͣriter. aut irͣriter ĩpri¬
mo cãu patet qd̾ cenetur in scd̾o idem. quia ⁊⁊̃ si exp̾ssisset turpis
adiectio pro non adiecta heretur e⁊ ten̾etur rͣriter uiuere. exͣ. de¬
cłicus. Soło. indistincte dico qd̾ nõ potest redire ad scłm ex quo
fecit sibi professionẽ. Sed utrũ cogatur ibi manere distĩc. & erat
peritus uiris. aut ignarus in pͥmo cãu non potest recedere. qr ĩ¬
telligitur se obligasse non adid qd̾ fiebat. sed ad id qd̾ f̃ debe¬
bat in scd̾o caũ subdistinc. aut fuit ei explanata aspitas regłe. ⁊
tũc idem ꝙ in iuris perito aut non ⁊ tũc sicredebat eos rͣrit
iuuere ⁊tad illam aspitatem se uoluit obligare nõ ad maiorẽ⁊
hoc exp̾ssit nõ cogetur ibi manere. sed transibit ad aliũ ordiñe

Expanded text:
a: qui facit professionem secundum regulam beati Benedicti, obligat se ad eam totaliter observandam. Nam qui nihil excipit, omnia comprehendit. Item aut intendebat vivere regulariter aut irregulariter. In primo casu patet quod tenetur; in secundo idem, quia etiamsi expressisset, turpis adiectio pro non adiecta haberetur et tenetur regulariter olutio: Indistincte dico quod non potest redire ad seculum, ex quo fecit ibi professionem. Sed utrum ibi cogatur manere, distinguo: aut erat peritus iuris aut ignarus. In primo casu non potest recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulariter vivere et ad illam asperitatem se voluit obligare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi manere, sed transibit ad alium ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
et nota qd̃ qͥcqͥd
dcm̃est deuxore
qͣnͣtũ ad uotũ cõ¬
tinentie intlłnd̾
est ⁊ deuiro. qr ĩ
talib scd̾m om̃es
ad paria iudicãt᷑¬
na in uoto autẽ
abstinentie dñt
quidã indistĩcte

Expanded text:
Et nota quod quicquid dictum est de uxore quantum ad votum continentie, intelligendum est et de viro, quia in talibus secundum omnes ad paria iudicantn voto autem abstinentie, dicunt q
Abbreviated transcription (Latin):
ex publico. pꝰqͣm aũ ip̃a fu̾it ingressa
ct fecerit professionem tacitam uel ex¬
p̾ssam solutum erit m̾m̾. ⁊ uir qui re¬
mansit in scło ⁊⁊̃ illauiuente ꝑoterit
puplico. Item quid st ip̃a non uult ingre¬
direligionem. sed. ꝙ seruatura propo¬
situm castitatis in secło uelit in domo
propͥa ꝑmanere suscepto aliquo peligᷤᷤ
uelo ad hoc dicas qd̾ nõ sufficit ⁊ uoͦ cõ¬

Expanded text:
pulam. Postquam autem ipsa fuerit ingressa et fecerit professionem tacitam vel expressam, solutum erit matrimonium et vir qui remansit in seculo, etiam illa vivente poterit ie Item quid si ipsa non vult ingredi religionem, sed quasi servatura propositum castitatis in seculo velit in domo propria permanere, suscepto aliquo religionis velo? Ad hoc dicas quod non sufficit et nih
Abbreviated transcription (Latin):
compleu̾ant. um̃ est ct hoc siuxor de cõ¬
sensu uiri enuserat tale uotũ ⁊ postea
uir prohibeat ꝙ d ei obedire uxor ⁊ nł
lo mͦ peccat uxor obediendo licet peccet
uir id qd̾ consenserat prohñdo .xxxi.¬

Expanded text:
compleverant. Verum est etiam hoc, si uxor de consensu viri emiserat tale votum et postea vir prohibet, quia debet ei obedire uxor et in nullo peccat uxor obediendo, licet peccet vir id quod consenserat prohibendo. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid si se dicit uelle ĩtra¬
re cũ uir exigerit ab eadebi¬
tum. t tr̃ procrastinando.¬
uel si uouit qd̃ cantaret unũ psaltn̾ĩ uł dice̾t
pr̾ nr̃. singulis noctib. Uel qd̾ decet̾o non exiget
oebitũ uel qd̾ non consentiat adult̾i̾o. qd̾ & dixi¬

Expanded text:
Sed quid si se dicit velle intrare, cum vir exigit ab ea debitum et tamen procrastinandovel si vovit quod cantaret unum psalterium, vel diceret Pater noster singulis noctibus, vel quod de cetero non exiget debitum, vel quod non consentiet adulterio. DE EOD
Abbreviated transcription (Latin):
ponsatã qd̾ potest marito inuito dũtñ ennttat
uotũ ꝯtinẽtie qr in ħ̾emo nel in reclusorio ũdit̾.
est artior religio qm in eccłia regłari. sed non
redo qd̾̃ possit nͥ obliget se ad obsu̾antiã rͣrem ⁊ sollempint̾
reñtiet scło. ⁊ om̃ĩ ꝓpͥetati ita qd teneatur ad illa tera usi¬
tata que sunt in qualibet religione .s. ad continentiam ⁊
abrens̃itiatonem propriorim. ⁊ ad obedientiam

Expanded text:
notavit quod potest marito invito, dum tamen emittat votum continentie, quia in eremo vel reclusorio, ut dicit, est arctior religio quam in ecclesia regulari. Sed non credo quod possit, nisi obliget se ad observantiam regularem et solenniter renunciet seculo et omni proprietati, ita quod teneatur ad illa tria usitata que sunt in qualibet religione, scilicet ad continentiam et ad abrenunciationem propriorum et ad obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
petuã. ꝯuple enĩ sufficit qd̾ promͣtat continen
si sit remansit usq ad mortem uiri. c⁊ ideo dico
te marito d cõpelli intrare mõastu̾i uel saltem
uir̾ ał. ñ eredo ꝙ cõpellenda sit. sed poꝰ renocare
maritũ d debebit si in duci nõ pꝰsit illa ad intnͣdũ

Expanded text:
petuam. Non enim sufficit, quod promittat continentontrahere, si remansit usque ad mortem viri. Quod ideo dico, te marito debet compelli intrare monasterium vel saltem iuris, alias non credo quod compellenda sit, sed potius revocare maritum debebit, si induci non possit illa ad intrandum
Abbreviated transcription (Latin):
artiorem religᷤ. e⁊ c̃a secuta nõ sit. as & nõ tenet᷑¬
eam recipe. ¶ Quid si petiit lnĩam trans eũdi
⁊ abbas dixit qd̾ delib̾aret ⁊⁊ añqͣm sendeat
ille penitet dicens qd̾ nõ ułt transire. abbas tñ
postea licentiat eum. Nũquid tenetur exire. srͦ
petentis e⁊ licentiantis. Eredo aũ qd̃ uͥ quis licen¬
tiam petit cnͣseũdi ad artiorem reł. sufficit li¬
centia soluis abbatis. uͥ & ad ꝑem notauit . h. qd̾¬
nõ sufficit lnĩa p̾lati: sñ liña conuentꝰ cũ ĩ alie¬
uatõne predii qd̾ miꝰ ualet qm homo reqͥrat᷑ cõ¬

Expanded text:
arctiorem religionem et causa secuta non sit, alias non tenetur recipere. Quid si petiit licentiam transeundi et abbas dixit quod deliberaret et antequam respondeat, ille penitet, dicens quod non vult transire; abbas tamen postea licentiat eum, nunquid tenetur exire? Resppetentis et licentiantis. Credo autem quod ubi quis licentiam petit transeundi ad arctiorem religionem, sufficit licentia solius abbatis. Ubi autem ad parem, notavit H non sufficit licentia prelati, sine licentia conventus, cum in alienatione predii, quod minus valet quam homo, requiratur con
Abbreviated transcription (Latin):
grediens monast̾um aut ẽ
adultus aut impubes in pͥ¬
mo caũ siintrat sponte ⁊
fecit professionẽ exp̾ssam
uel tacitam ñ pot̾itexire

Expanded text:
grediens monasterium, aut est adultus aut impubes. In primo casu, si intrat sponte et facit professionem expressam vel tacitam, non poterit exire
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ. de conu̾ conin quidam intraũ placet ⁊⁊ diffieue ẽ sendere
Dato qd̾ s̾us manens su̾us monachꝰ a̾ nõ posit. Sed dato ꝗd pꝰ sit
uxore mtrante mõastiũ qui monachꝰ eẽ non potest q uou̾e ꝯtiien¬
ciam sñ consensu uxoeis nõ potest que contmẽtia adnexa ẽ regle
monachali. Uñ renocatus ab uxore de monastio ip̃a mertua nõ te¬
netur reu̾ti ad monastiũ quia ñqm monachꝰ fuit sed sius adepta

Expanded text:
 coniugatorum, quidam intravit. Placet et difficile est respondere, dato quod servus manens servus, monachus fieri non possit. Sed dato quod possit, uxore intrante monasterium, qui monachus esse non potest, quia vovere continentiam sine consensu uxoris non potest, que continentia annexa est regule monachali. Unde revocatus ab uxore de monasterio, ipsa mortua non tenetur reverti ad monasterium, quia nunquam monachus fuit, sed servus adepta
Abbreviated transcription (Latin):
unt eum ad professionem añ hoc tp̃e
credo saluo meliori iuditio qd̾ ille d
remanere mordine. ⁊ monast̾iũ satiffa¬
cere dño. quia fuit inculpa recipien¬
uel dic qd̾ suste erat incognitꝰ ⁊ asse¬
rebat se liberũ eũ int̾rogabatur de ħ
uel forte probat hoc ꝑ falsos testes. et
corruptos si dñs uolu̾it eum ex gr̃adi¬
mittere spoliabr᷑ tanqͣm indignus uel
iulis hitu q̃m furtiue accepit. et restitu¬

Expanded text:
m ante hoc tempus? Credo, salvo meliori iudicio, quod ille debet remanere in ordine et monasterium satisfacere domino, quia fuit in culpa recipienuod si iste erat incognitus et asserebat se liberum cum interrogabatur de hoc vel forte probabat hoc per falsos testes et corruptos, si dominus noluerit eum ex gratia dimittere, spoliabitur tanquam indignus vel vilis habitu quem furtive accepit et restitu
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ est demonacho. intlłigas ⁊̃ de clico
scłari non inuoto abstinentie sed relig̾.
fatut in ep̃o qui nec uotum ꝑegrinatois
nec religionis potest facere nisi obtenta
seriuis seiente ⁊ ar . exͣ. de sen ex młires¬
⁊̃ incognita. qr nescitur uteũ sit liber ł
sernus nõ d recipi ad monachatũ ꝑ tri¬
einiis obligatus uel colonꝰ i
originarius uel ascͥptieius
queratur a dño suo redda¬
tur ei cum om̃ib q̃ attu¬
lerat fide tñ accepta de ĩ¬
puritate. Siaũ infra tri¬
enniũ nõ fu̾t inquisitus
postea queri nõ potest .xu.¬
qñ ĩcipiet ꝯputariiᵈ tͥen¬

Expanded text:
m est de monacho, intelligas et de clerico seculari, non in voto abstinentie, sed religionis in episcopo, qui nec votum peregrinationis vel religionis potest facere, nisi obtenta servus incognita, quia nescitur utrum sit liber vel servus, non debet recipi ad monachatum per triciniis obligatus vel colonus, id est originarius, vel ascriptitius, et queratur a domino suo, reddatur ei, cum omnibus his que attulerit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem infra triennium non fuit requisitus, postea queri non potestncipiet computari illud trien
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus dicit dñs diͣtite ł postea nam si nõ dimi¬
seritis reuocabote. ⁊ quicqͥd dimisa̾m replica¬
bo tibi. Item qui d̾mi bñticii oblitus suas umdi
bat ei ad uindc̃am replicabũt᷑. Item beda. reu̾
ponendꝰ ne eulpam qmͣ inuobis extinctam ere¬
debantꝰ ꝑ iiuriã nos natantes opprimat. Idẽ q̃mc̃¬

Expanded text:
us dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vultbat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Reverponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis uices suas tͣ¬
didit largiendas. Ut
in ꝑtem sint uocate
solicitudinis non in
plenitudine potatis

Expanded text:
esiis vices suas credidit largiendas, ut in partem sint vocate solicitudines, non in plenitudinem potes
Abbreviated transcription (Latin):
giũ ꝯmittitur aufe̾ndo sacrũ de sacͦ
uel non sacrum de saero. e⁊ sacrũ
large tñ dicitur ꝯmittere sacrilegi¬
ui e⁊ transgressor uiris publici ꝙ ꝯ
sistit in sacris sacerdotib ⁊ magr̾atibus de quo habet. dy¬
N uis publicum. Item qui articnlos fidei .i. precepta
uel prohibiciones dei ⁊̃ negligendo uel nesciendo ui¬
olat et offendit Item qui disputas de uidicio ꝓrinci¬
pis uel indicas. et hoc nisi euidenter constaret illud ẽẽ
contra deũ. Item qui publica offieia conmittit uideis

Expanded text:
gium committitur auferendo sacrum de sacro vel non sacrum de sacro sive sacrum Large tamen dicitur committere sacrilegium transgressor iuris publici, quod consistit in sacris sacerdotum magistratibus. Item qui artistratibus. Item qui articulos fidei, id est precepta vel prohibitiones dei, etiam negligendo vel nesciendo violat et offendit. Item qui disputat de iudicio principis vel iudicat et hoc nisi evidenter constaret illud esse contra deum. Item qui publica officia committit iudeis
Abbreviated transcription (Latin):
poralitir. licet aliqͥd inde asportet. Uñ si predo¬
nes uemant animo frangendi eccͣm tñ ñ fean
meidunt mn canonem. licet intrent  aliquid as¬
portent parati uim infeere ⁊ aliqui resist̾ent
e⁊ eredo ꝙ effractor eccłie indicandꝰ ⁊ qui dolo
malo aut per mireran uiolenter parietem fo¬
derit ant suffoderit aut intreani. aut sarratu¬
ram. aut ostra. aut cardines. aut uetes dum te¬
nent ostia firmata. aut ipm̃ tectum eccłie de

Expanded text:
licet inde aliquid asportet. Unde si predones veniant animo frangendi ecclesiam et tamenincidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tentes itm̃ çomedãt. Idem eredo de rͣx ibus qui debent lege̾ ad m̃sam in refectorio
ꝙ dem̃ est de sĩuentib nobiliũ. dũ tñ hoc faciant licentiati de nomesis e⁊ iiuẽib Ẽre¬
do ꝙ suꝑ soluendo ieiunio tenẽtur magis disctioni p̾satorũ suoꝵ aut dispẽsatõmi qm
propͥo indicio acquiescere. ¶ De mlierib p̾gnantib ci noniterieib. dic gͥ qd si time¬
atur probabłr de ꝑicło earũsi ieumaui̾nt uei de fetu in uto uel de puoad ub̃a soꝵ

Expanded text:
unt. Idem credo dicendum de regularibus qui debent legere ad mensam in refectorio, quod dictum est de servientibus nobilium, dum tamen hoc faciunt licentiati. De novitiis et iuvenibus, credo quod super solvendo tenentur magis discretioni prelatorum suorum, aut dispensationi, quam proprio iudicio acquiescere. De mulieribus pregnantibus et nutricibus, dic quod si timeatur probabiliter de periculo earum, si ieiunaverint, vel de fetu in utero vel de puero ad ubera non
Abbreviated transcription (Latin):
qd sꝑ teneat᷑ ad rei res¬
titntõm quoc̃q mo
doꝑierit. ⁊⁊ ad maio¬
rem estimatõm toctꝰ
qr si plene sat̾fcm̃ est
dño de re sua licite pͥ
resilla reman̾e peneᷤᷤ

Expanded text:
emper tenetur ad rei restitutionem quocumque modo perierit et ad maiorem estimationem totius quia si plene satisfactum est domino de re sua, licite potest res illa remanere penes
Abbreviated transcription (Latin):
orũ .ỹ. illud. Quid gͦ faciet uxor uelfa¬
nilia. si nec habetur spes de correptio¬
ne illiꝰ. uel uidet uirũ u̾gere ad inopia
ꝙt qͣiͣ fit non soluendo ad hoc dic qd̾ si
ibi sunt aliqua de iusto de ill. Seꝑatim
si de rapnia nullo mͦ comedat. sed aliũ¬
de sibi uictũ querat uel ab amicis. t
consãguĩeis suis ł laborando manib
suis uel alio quoc̃q mͦ honesto. tñ idẽ¬

Expanded text:
us penitentie Quid ergo faciet uxor vel familia, si nec habetur spes de correctione illius, vel videt verum vergere ad inopiam, ut quasi sit non solvendo. Ad hoc dico, quod si ibi sunt aliqua de iusto, de illis separatim de rapina, nullo modo comedat, sed aliunde victum querat, vel ab amicis et consanguineis suis vel laborando manibus suis vel alio quocumque modo honesto. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
decipipꝰse xͥanũ. Quid dehiis que rapiuntur
i eccłus aut debonis cł̾icoꝵ aut eccłiar̃ q̃ sũt
in terra illiꝰ contra qm̃ iuste geritur beliũ. nũ¬
quid qui raptũt ea tenentur ad restitutõm. ⁊ o¬
de illis qui confugiũt ad eccͣs mminetib hostibus
⁊ ibi capiũtur ab eis ñ quid capientes debẽt eos
dim̾tere liberos. Credo qd̾ sic. nisi incastallau̾nt
eccłiani. aut inde impngnau̾int bostes. inhoc
em̃ caũ cũ ci ip̃i uiolant emũitatẽ eccłie ĩpug¬
nando non debent gandere emũitate eccłie rs
eredo si reponat ibi uctualia sua de quibꝰ sus
piantur ab adu̾sariis iuste bellantib non te¬
nentur ad restitutõm. ⁊ forte et̃ peccant
raptendo. Quid de illis qui incendũt occłias

Expanded text:
donensis Quid de illis que rapiuntur in ecclesiis aut de bonis clericorum aut ecclesiarum, que sunt in terra illius contra quem iuste geritur bellum; numquid qui rapiunt ea tenentur ad restitutionem? c fiat. Quid de illis qui confugiunt ad ecclesias imminentibus hostibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos dimittere liberos? Credo quod sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi victualia sua, de quibus supiantur ab adversariis iuste bellantibus, non tenentur ad restitutionem et forte etiam non peccant rapiendo. Quid de illi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ procede cura emptorẽ. q si scit uen¬
ditorem iuste ⁊⁊ ex iusto bello habuisse
licite potest emere nec tenetur ad res¬
titucionẽ. Qui u̾o nesciebat eẽ de uisto
bello. sed credebat probabłr. Namões
uicim sui nel maior ꝑs uel ad minꝰ sa¬
pientes ita credebant prout emptor¬
sibi uidebatur ip̃e nõ tenetur dante
sibi hac bona fide. sed si pꝰea sciat rem
ẽẽ de rapmna debet restituere. t si iu

Expanded text:
go procede circa emptorem, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita credebant, prout sibi emptori videbatur, ipse non tenetur, durante sibi hac bona fide. Sed si postea sciat rem esse de rapina, debet restituere. Gu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uobis. Quintꝰ. temꝑe excõic̃onis qd̾ intelligo si nõ sit negli¬
Sextus temꝑe etatis pupillaris. e. in quib ca. nõ ẽ necesse
pro defcũ .s. illud c⁊̃ nota qd̾ prescriptio non incipit cͣrere
in actione. reali uel ꝑsonali. nisi ex quo quis agere pot̃ iure
non impediente. uñ filio familias non currit prescͥptio. ĩ re¬
bus aduenticiis nisi ex quo lib̾atus fi̾it aprĩa potestate nec
mulieri cuxrit in dote nisi soluto m̾im̾o u̾gente ad ĩopiã

Expanded text:
intelligo si non sit negliSextus tempore etatis pupillaris. Septimus generalis, re. Illud etiam nota quod prescriptio non incipit currere in actione reali vel personali, nisi ex quo quis agere potest, iure non impediente. Unde filio familias non currit prescriptio in rebus adventitiis, nisi ex quo liberatus fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
sulo ꝙ quicq̃uid illa ualet ultra id qd̃ isti debetur cum aucte̾ eccĩe
erogetur. in pias causas pro anima illuis cuiꝰ res fuit ⁊ consulo ꝙ ħ
fiat puplice ut euitetur om̃is suspicio. ⁊ sic eredo qd̾ erit liberatus
cuta fi in aliis aũcasib uidelicet si sciebant uel credebant de sto eẽ
ignobabant ignorancia qua dicitur. erassa ⁊ supma. uel per fatuam
simplicitatẽ uil suꝑ hoc cogitabant tenentur ad restitutõm. ad hoc aũ
ut scias pleniꝰ hant diu̾sitatem disc̾nere distingue eũ augustino in radi
ce .u in ip̃o raptaore a quo isti emerũt. aut quia ille erat dñs aut sub¬
aut scit bellũ iustũ. aut seit innistũ aut¬

Expanded text:
consulo quod quicquid illa valet ultra id quod isti debetur, cum auctoritate ecclesie consulo quod quicquid illa valet ultra id quod isti debetur, cum auctoritate ecclesie erogetur in pias causas, pro anima illius cuius res fuit et consulo quod hoc fiat publice, ut evitetur omnis suspicio. Et sic credo quod erit liberatus, In his autem, videlicet si sciebant vel credebant de iusto esignorabant ignorantia que dicitur crassa et supina, vel propter fatuam simplicitatem nihil super hoc cogitabant, tenentur ad restitutionem. Guillelmus ut scias plenius hanc diversitatem, distingue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subaut scit bellum iustum aut scit iniustum aut
Abbreviated transcription (Latin):
emptore. Qd̾ si ꝓncipał raptor restituit plene rei estĩa¬
cionem eũ toto interesse ñqͣm ceti qui em̾unt ꝑ dono
accepunt lib̾antur sati credo qd̾ sic qnͣtũ ad restitutõm
faciendam dño rei. tñ credo dñdũ de puro ctsano ꝯsilio ꝙ
cũ ꝯsilio eccł̃ie erogare in usns pauꝑm. et agat pnĩam. q¬
precio consulto adu̾sus uenditorem non nisi qñ emit exp̾sse fecit si¬
bi caneri. obstat enĩ ei turpitudo sua. E de rriuen. Si mancipiũ. ꝓ¬
s̾uatõm illiꝰ rei iisi forte cũ re illa lucrabatur aliqua. uñ poss face̾
dcãs expensas. ⁊ breuiter quicquid sibi adest ex re ut pensio m̾ces
fructus uel simile illa tenetur restituere quiequid sibi adest. Ut p̾¬
ciũ mod̾ate expense potest repetere uel cũ eo qd ex ip̃a re sibi ad¬
uenit usq ad cõcurrẽtem compensare qͣntitatem. rõ & qr. potest¬
si ille fecit inquiri diligent̾ ⁊ non potuit inuenire cuiꝰ eẽtres. Gon

Expanded text:
entie Quid si principalis raptor restituit plene rei estimationem cum toto interesse; numquid ceteri qui emunt vel dono acceperunt liberantur? Satis credo quod sic, quantum ad restitutionem faciendacum consilio ecclesie erogare in usus pauperum et agat penitentiam qpretio soluto adversus venditorem? Non, nisi quando emit expresse fecerit sibi caveri. Obstat enim ei turpitudo sua. Si vero emit aliquis bservationem illius, nisi forte cum re illa aliqua lucrabatur, unde posset facere dictas expensas. Et breviter quicquid sibi adest ex re, ut pensio, merces, fructus vel simile, tenetur restituere. Quicquid vero sibi abest, ut pretium moderate expense, potest repetere vel, cum eo quod ex ipsa re sibi advenit, usque ad concurrentem compensare quantitatem, quia gesssi ille fecit inquiri diligenter et non potuit invenire cuius esset res? Hic
Abbreviated transcription (Latin):
exeusantur amiei ci cognati mouentes bellũ qui
nõ sunt et subditi. ⁊ milites ⁊ u̾nentes stipẽdiarii
exͣnei si credant instum ẽẽ bellũ. Rͦ credo qd̾ ñ. q
nõ exrusat eos bonũ obed̾ie. sicut subditos nͨ debent
se ꝯmͣtere discͥmni in dubio ut iuuent aliq̃m in
subuenrei qͥn grauetur aba̾n ꝯmodiꝰ est neutr̃ gͣ¬

Expanded text:
ntur amici et cognati moventis bellum, qui non sunt eius subditi et milites et servientes stipendiorum extranei, si credant iustum esse bellum? Credo quod non, quia non excusat eos bonum obedientie, sicut subditos, nec debent se committere discrimini in dubio, ut iuvent aliquem in subveniri quin gravetur a
Abbreviated transcription (Latin):
tis licite recipit expensas. ⁊ ħ siue fiu̾t
secuta utilitas siue non. Uñ satis uidet᷑
ꝑ hoc qd̃ frẽs p̾dicatores qui eunt ad rap¬
tores ut eos inducant ad pnĩam ⁊ restitu¬
cionẽ faciendam excusent᷑ si comedãt apꝰ
illos. maxime si cõmode nõ possũt apud

Expanded text:
tis, licite recipit expensas et hoc sive secuta fuerit utilitas sive non. Unde satis videtur per hoc, quod fratres predicatores, qui eunt ad raptores, ut eos inducant ad penitentiam et restitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos, maxime si commode non possunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
cõssliũ dabitur ei qui añ completam prescͥptionẽ ꝑticipat illum a
quo emit nõ fuisse dnĩn nec hũisse ius uendendi ñ c̃ruid amit teret¬
⁊ rem ⁊⁊ p̾ciũ. ad hoc dicas ł deñciet
dño ut petat ab eo rem iniudicio. ł
denũciet hoc uenditori .s ꝙ res emiti¬
ea si nõfu̾it absens. contumacit̾ tpe

Expanded text:
consilium dabitur ei, qui ante completam prescriptionem, percipit illum a quo emit, non fuisse dominum, nec habuisse ius vendendi; numquid amittet et rem et pretium? Ad hoc dicas vel denunciet domino ut petat ab eo rem in iudicio, vdenunciet hoc venditori, scilistea, sive fuerit absens contumaciter te
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ est supͣ millo qui dolo malo. s
pecuĩam maleaccepit siue tuli̾t
sniãm iniqͣm siue iustam siue nlłam
tenetur indistincte restituere nõ ei
qui dedit eũ turpiter ded̾it. sedei
incuiꝰ muriam recepit .i ꝙ iu¬

Expanded text:
dictum est supra in illo qui dolo malo. Si pecuniam male accepit, sive tulerit sententiam iniquam sive iustam sive nullam, tenetur indistincte restituere, non ei qui dedit, cum turpiter dederit, sed ei in cuius iniuriam recepit. I
Abbreviated transcription (Latin):
ałr disiniguendũi quia aut iste posessor. post completam. presc iuptioid orot
conscĩam remordẽtem aut non. In primo cau dicamei prescise ꝙ resti
dicat ꝙ eredit iuste possidere uiris auct̾e. nec habet conscĩam. suꝑ hoc
remordẽtem. uel ⁊̃ si hũit aliquo tꝑe post completam prescͥptionẽ
ꝯsilio ꝑitoꝵ deposuit oẽm seͥpulositate conscĩe tunc confułemei uͭ

Expanded text:
er distinguendum, quia aut iste post completam prescriptionem habet conscientiam remordentem aut non. In primo casu dicam ei precise quod restitdicat quod credit se iuste possidere iuris auctoritate, nec habet conscientiam super hoc remordentem, vel etiam si habuit aliquo tempore post completam prescriptionem, consilio
Abbreviated transcription (Latin):
na uxore ꝯcũbere. sed oĩm horũ pessim̃
est ꝙ contra nͣm sit. ut uir si menbͦ mu¬
lieris nõ ad hoc concesso uolu̾it uti. us
eñi nͣlis si ultra mod̃ prolab᷑ in uxore
quid ueniale est. In meretrice dap̃na¬
bile est qui est contra nmͣn execrabilit̾
fit in meretrice. execrabiliꝰ in uxore.

Expanded text:
pessimum quod contra naturam fit, ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem veniale est, in meretrice damnabile. Sed iste, qui est contra naturam, exsecrabiliter fit in meretrice, sed exsecrabilius in uxore.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil aliud
uł mendo¬
sũ ẽẽ codicẽ
uel nõ esse as¬
secutum in
me intelle¬
xisse. Non ã¬
Crmiina eccstica. crimia eccłiastica sũt quoꝵ exammatio sine cognitio ⁊
snĩa ꝑtinet ad eccͣsncũ uidicem ut symoniaca heresis apostasta sacrilegĩ pers¬
urriũ. uotoũ tranig̾iio ⁊ siłia sicut secłaria appłłant᷑ crimma quoꝵ cognitio
ꝑtinet ad uiditem scłarem. ut hõieidiũ. fur cũr. et ilłia. Snnomaca hesis quaie

Expanded text:
ihil aliud vel mendosum esse codicem, vel non esse assecutum intme intellexisse non acrimina ecclesiastica sunt, quorum examinatio sive cognitio et sententia pertinet ad ecclesiasticum iudicem, ut simonia, heresis, apostasia, sacrilegium, periurium, votorum transgressio et similia. Sicut secularia appellantur crimina, quorum cognitio pertinet ad iudicem secularem, ut homicidium, furtum et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
tio ecͤcrum ⁊ aliorum bñsitiorum dũ
tñ fiat auctoritate supioris ⁊ nullum
daret in redditib temꝑalib alia paꝵ
qr tunc miꝰ hũndans posset refund̾e al¬
teri certam pecunie qͣntitatẽ. ĩ ꝙ tꝑa
naaman syro. Unde proprie uenditor sp̃ualiũ dicit᷑ gyeria. a
gyeri. emptor u̾o symoniacus asymone. usutñut᷑q dici sỹmo¬
muꝰ ab obsequio est seruitus indebite
ordinatio alia ex ꝑte ordĩatoris tm̃. alia
ex ꝑte ordinandi tm̃ alia ex ꝑte utͥusq

Expanded text:
iorum, dum tamen fiat auctoritate superioris et nullum multum in redditibus temporalibus, alia parum, quia tunc minus abundans posset refundere alteri certam pecunie quantitatem, ita quod Naaman Syro. Unde proprie venditor spiritualium dicitur Gyezita, a Gyezi, emptor vero simoniacus, a Simone; usu tamen uterque symo ab obsequio est seruitus indebite ordinatio, alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque,
Abbreviated transcription (Latin):
Pro pugnacula lunt in di¬
uinis scripturis infringi¬
biles sentencie in quibtu¬
ti sunt qui delonge ab in
qua freti sponte cc̃. hereti¬
cos prodeunt ⁊ se minuũt
dum illos ꝑtuciunt:

Expanded text:
Propugnacula sunt in divinis Scripturis infringibiles sententiae, in quibus tuti sunt, qui de longe ab incqua freti sponte contra haereticos prodeunt, et se muniunt, dum illos percutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ebullit stulticiam
scripturam ꝑ nertẽdo
suos sensus auccorita¬
ti p̾ponendo ł. fatiu
philosophi ut porfi¬
riit ⁊uilianus qui
contra eccłe doccores
stulticie sue fluenta

Expanded text:
Ebullit stultitiam. Scripturam pervertendo, suos sensus auctoritati praeponendo; velut fatui philosophi, ut Porphyrius, et Julianus, qui contra Ecclesiae doctores stultitiae suae fluenta
Abbreviated transcription (Latin):
te fili mnel quia bonum est ⁊ fauũ
dulcissimum gitituntuo. sic ⁊ doc¬
trina tapĩeare lue. qm cum inue¬
neris hebic in nouissimis spemi
cpes tua non ꝑibit. Non insidi¬

Expanded text:
de, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis spem, et spes tua non peribit. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
inuiro spm̃ in misliere aĩam
accpere qui siintunore ⁊ dilet¬
cõne d̃i consenserint ⁊ quicqͥd
petierint fiet eis .uñ. si duo con¬
senserint ex uob fiet illi:
Quimuiuente non discit sa¬
piãm in senectute fructum ñ
ditatur in lege dñi ꝑat dabit
fructum intempore suo:

Expanded text:
in viro spiritum, in muliere animam accipere, qui si in timore et dilectione Dei consenserint, quidquid petierint fiet eis, unde: Si duo consenserint ex vobis, fiet illis juventute non discit sapientiam, in senectute fructum ejuditatur in lege Domini, dabit fructum in tempore suo
Abbreviated transcription (Latin):
Diditi. ic̃ nicħ est inm̃¬
do nouum solis curlus
lune uices t̾re ⁊ arboꝵ
m̃do condita s̃unt ⁊ ħ
id. circo deus c̾ta rõnẽ
denclam in his intel¬
ligamus i timeamus
a facied̾i. uultus aũ
dñi suꝑ facientes mala.

Expanded text:
Didici, etc. Nihil est in mundo novum, solis cursus, lunae vices, terrae et arborum mundo condita sunt; et haec idcirco Deus certa ratione dentiam in his intelligamus, et timeamus a facie Dei. Vultus autem Domini super facientes mala.
Abbreviated transcription (Latin):
Noli offerre mũa praua. Uon.s
losmpit illa ⁊ noli inspice̾ sacri¬
ficium in uistum qm̃ in iustũ
cominus iudex est ⁊ non estap̃
illum gła ꝑsone. non accipiet

Expanded text:
noli offerre munera praua: non enim suscipiet illa. noli respicere sacrificium iniustum: quoniam dominus iudex est et non est apud illum gloria personae. non accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
lilanee uestes ex ip̃o pollute nõ
maculentur adult̾atum quidẽ
cum lacce non coagulat ⁊ sit̃ o¬
leum inaqua suꝑ natat iuestẽ¬
laneam maculat. baltama pu¬

Expanded text:
laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat. Balsam
Abbreviated transcription (Latin):
lo quiescit tempore .s. pacis
ubi dei pulcritudinem liqͥ¬
dius aspicit ⁊ ꝓlem fideliũ
flore fidei redolentem ex aqͣ
⁊ sp̃u scõ gignit aliqñ cum
sponso insucgente tempta¬
c̃õne inacie consistit.
Uel lecculus pulilli fideles qͥdo

Expanded text:
o quiescit, tempore scilicet pacis, ubi Dei pulchritudinem liquidius aspicit, et prolem fidelium flore fidei redolentem, ex aqua et Spiritu sancto gignit. Aliquando cum sponso insurgente tentatione in acie consistit. Vel, lectulus, pusilli fideles, q
Abbreviated transcription (Latin):
Nonuetat bibere ui¬
num ad necc̃itatems
morari extra tempus
pocentes estis ad bibẽ¬
dum uinum ⁊ uuiri for¬
des ad miscendam ehri¬
qetatẽ.

Expanded text:
Non vetat bibere vinum ad necessitatem, sed morari extra tempus potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
one dignos ostenderitur cũ
mnecernum cruciabuntur:
ritatem firmam contra exp¬
ugnatores ueritatis docet te¬
nere quib fortiter resistend̃:

Expanded text:
one dignos ostendent, cum in aeternum cruciabuntur. ritatem firmam contra expugnatores veritatis docet tenere, quibus fortiter resistend
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ spem sue salucit ponit
⁊ ꝑ ħ ab insidiis accipittit
.i. diaboli setutandam cõ¬
fidit ⁊ in codem alios gigĩt.
acitate in qua fideres poĩ¬
ti uel locati ab hostib st̃
ꝯtuti.

Expanded text:
 spem suae salutis ponit, et per hoc ab insidiis accipitris, id est, diaboli se tutandam confidit, et in eodem alios gignit. acitate, in qua fideles locati ab hostibus sunt tuti.
Abbreviated transcription (Latin):
Profla. infer tribulacõ
sata ⁊ ꝓbata mirum odo¬
uem constancie sue ⁊ hab¬
nndancioris uirtittis uͥꝙ
diffundat ⁊ infine m̃di
poĩtos inenarrabili flag¬
rancia sue suauitatis sa¬
ꝯciabit.

Expanded text:
 infer tribulationem, sata et probata mirum odorem constantiae suae et abundantioris virtutis ubique diffundat, et in fine mundi positos inenarrabili fragrantia suae suavitatis satiabit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qui patrare disponit so-
len suꝑbi indignantes la
tonitus oculis prauacogi¬
tare dicat etnum qui sie ma¬
la que facit inquirit ut

Expanded text:
malum patrare disponit. Solent enim superbi indignantes lab attonitis oculis prava cogitare dicat eum qui sic mala quae faciat inquirit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃r iqui ad iͥmoictam creati st
⁊ inturore suo confirmaucrunt
tormenta sua i itempore con¬
summacioĩs. effuncent uirtutẽ
i furorem cuis qui fecit illos cõ¬
sundent. ignis grando fames i
mois omnia ħ̾ ad uindc̃ãm cre¬
ata lunt bestiaꝵ dentes i scorpii

Expanded text:
s qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grando famis et mors omnia haec ad vindictam creata sunt bestiarum dentes et scorpii
Abbreviated transcription (Latin):
lenciorib iubenuir dilig̾e
condidoiem ut quantum in¬
per in memona hãt nec suf¬
tas tit mamore enus net ista
ouo nͥ meinona addatur qͣ
semꝑ iumente intelligentis
⁊ diligentis maneat d̾s̃ quia
sieut nullum momentum
est quo non utatur hõ uel
fruatur d̾i bonitate ita lera
ꝑmmemoria cebet p̾sens eẽ
hõ ut sicut deus caritas est
bonus iustus mitis. miseti¬
cors ita hõ caritatem hãt sit¬
ꝯ bonus uistusic̾.

Expanded text:
nitatibus jubemur diligere conditorem, ut quantum inper in memoria habeatutas sit in amore ejus; nec ista duo, nisi memoria addatur, qua semper in mente diligentis et intelligentis maneat Deus. Quia sicut nullum momentum est quo non utatur homo vel fruatur Dei bonitate, ita semper in memoria debet praesens esse. homo, ut sicut Deus charitas est, bonus, justus, mitis, misericors, ita homo charitatem habeat, sit bonus, justus
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm umbra i tnquam nunci
preutiens tanq̃m nauis que pert¬
ransit fiutruantem aquam ¶u¬
ius cum pretiit non est uestignim
inuenire. neq semitam carme il¬
lius influctib aut ains que tnͣsuo¬
lat maere nulbam inuenteur ar¬
gumentum itin̾is illius s tm̃ som¬
tus illarum alaꝵ uerberans leuẽ
uentum ⁊ scinces ꝑuim itineris
aerem. Comotus alis tͣnsuolau
i post hoc nullum signum inue¬
nitur itineris illuit aut tanq̃ sa
duumo amore honore sublim¬
sua defecerunt non salutem.
pninnt ne fandas nec mam
comini q̃ est ueritas ⁊ uita ag¬
noscunt .iõ. semet ip̃os in

Expanded text:
tamquam umbra et tamquam nuntius percurrens et tamquam navis quae pertransit fluctuantem aquam cuius cum praeterierit non est vestigium invenire neque semitam carinae illius in fluctibus aut avis quae transvolat in aere nullum invenitur argumentum itineris illius sed tantum sonitus est alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius aut tamquadivino honore sublimsua defecerunt, et non salutem sposuere nefandas, nec viam Domini, quae est veritas et vita, agnoverunt; ideo semetipsos in
Abbreviated transcription (Latin):
Peccanti hoĩ multiplex.
pena deputata est ut cor¬
reccus peniceat ⁊ de inceps
caueat s qr negligit im
penis ꝓficit in ducit deus
dilumum orbi ut hoĩem
deleret qm̃ ereauit ad com¬
est qd̃ hõ patitur in p̃lenti:

Expanded text:
Peccanti homini multiplex poena deputata est, ut correctus poeniteat, et deinceps caveat; sed quia negligit, et in poenis proficit, inducit Deus diluvium orbi, ut hominem deleret quem creavit. Ad comest quod homo patitur in praesenti.
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ. mali cruciabuntur in
pena q indempre tibi dato
ad pnĩam peccare non celu¬
unt. estimant enĩ ꝓsꝑitate
quali sompno deuili tem¬
pus cẽ patis ⁊ non bellicũ
hõi p̾sens urta consedatut
ut ꝑ bonum certam᷑ pue¬
maͬt ad beatitudincm. ĩ
dempore gͦ salutis sue dũ e

Expanded text:
o mali cruciabuntur in poena, quia in tempore sibi dato ad poenitentiam, peccare non desinunt; aestimant enim prosperitate quasi somno delusi tempus esse pacis, non belli, cum homini praesens vita concedatur, ut per bonum certamen perveniat ad beatitudinem. In tempore ergo salutis su
Abbreviated transcription (Latin):
Ninc daniel ad nabugodonosor.
consilium pieum orex place¬
at tibi ⁊ pecca elemosriui redi¬
me uni quitates tuas mile¬
rcordiis paupimi si toisitã
ignoscat deus deliccis tui i. hĩc
dõminus ait. dade elemosin am
iomĩa munda sunt .no.

Expanded text:
inc Daniel ad Nabuchodonosor: Consilium meum, o rex, placeat tibi: peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum , si forsitan ignoscat Deus delictis tuis. Hinc Dominus ait: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ego quia p̃sentis temporis statu labor mag̃ qm re¬
quies conuenit recte sponsam ocio selectatam ad lab
quiete secretis flores ctre iurtutib s scias qd̃ ego ałti
Dominus gandum ir¬
ginis mr̃is comrnemoiãt¬
tem castimonie laude dig¬
nam complectitur.¬

Expanded text:
 Quia praesentis temporis statu labor magis quam requies convenit: recte sponsam otio delectatam ad laboquiete secretis florere virtutibus: sed scias quod ego altDominus gauginis matris commemorantem castimoniae laude dignam complectitin sponsa quoque sua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Per fauum qui in script᷑¬
ris dulcedinem spũał ĩ
telligengie querut ⁊ aliit
diluridant ꝑ mel qui ep¬
ulas diuini uerbi sibi
appoitas libenter gustat¬
⁊ his insatiabilit̾ uscide¬
lid̾ant ꝑ iunum foites cele¬
stium p̃dicatoies ꝑ lac in¬
firmi ad hui audicores
qͥ licet diuirsis studioꝵ mo¬
dis discrepent uria tñ sr̃¬
ne rectibucoĩs spe cõmu¬

Expanded text:
Per favum, qui in Scripturis dulcedinem spiritualis intelligentiae quaerunt, et aliis dilucidant; per mel, qui epulas divini verbi sibi appositas libenter gustant, et his insatiabiliter vesci desiderant; per vinum, fortes coelestium praedicatores; per lac, infirmi adhuc auditores, qui licet diversis studiorum modis discrepent, una tamen supernae retributionis spe commu
Abbreviated transcription (Latin):
lomon huic oꝑi imposuit.
ut non iuxta iitam intelli¬
gamus que dicit in quo do¬
minum ꝑaboleice turbis loc
regno pacifico. Regnum xpĩ ⁊ ce
clesie de quo multiplicabr eius
imꝑnum ⁊ reg̃. eiꝰ ñ. erit finis:¬

Expanded text:
lomon huic operi imposuit, ut non juxta litteram intelligamus quae dicit: in quo Dominum parabolice turbis locuregno pacifico, regnum Christi et Ecclesiae; de quo: Multiplicabitur ejus imperium, et regni ejus non erit finis
Abbreviated transcription (Latin):
aliena ad confimaõm sm
ctions cong̃gat. s ninoicta
ulcõis iuste dissoluetur du¬
ricia ne fande accõis uel tro¬
pologice anaꝵ raptorema qͥ ex
aliems reb auget diuuicias
macirs om̃ib bonis in die
uidicii ꝓ iniquitate sua pri¬
qnietur:¬

Expanded text:
ad confirmationem sui erroris congregat. Sed vindicta ultionis justae dissolvetur duritia nefandae actionis; vel tropologice: Avarum raptorem, qui ex alienis rebus auget divitias, et vacuus omnibus bonis in die judicii pro iniquitate sua punietur
Abbreviated transcription (Latin):
totum corpus cogitationum est
alta ut mons ꝑ conuersacionẽ
uite ⁊ talis mons qui ht̃ srĩam
circumsicionem non in ablacõe
cartus s suꝑtlurtatum cordit:

Expanded text:
totum corpus cogitationum, est alta, ut mons per conversationem vitae, et talis mons, qui habet scientiam circumcisionis, non in ablatione carnis, sed superfluitatum cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
arimpteauoi a eiuis plena sunt clo¬
lo. ⁊ est iustus qui se numium sub¬
mittit a multa hũilitate ⁊esttu
becillitate uirum uectar pettare
si uiuenerit tempus malefaciendi
malefaciet. Ex insu cognoscitur
uir ⁊ ab octursu faciei cognoscitur
lensatus. Imictus corꝑis irisut¬

Expanded text:
interiora eius plena sunt dolo et est iustus qui se nimium submittit a multa humilitate et est becillitate virium vetetur peccare si invenerit tempus malefaciendi malefaciet ex visu cognoscitur vir et ab occursu faciei cognoscitur sensatus amictus cor
Abbreviated transcription (Latin):
Iudisti uerbum aouersus ꝓri¬
mum tuum commorriatur inte
fides qm̃ non te cditrumpet. a faci¬
e uerbi ꝑturit fatuus tanq̃m ge
mitus ꝑtus infarccis. Sareai¬
a rtns sic uerbumin
corde stulti. corripe amicum ne
si feterit ne it̾m aooat factre. cor¬
ripe ꝓximum ne forte non dix¬
erit i si dixerit ne forte iteret. cor¬
ripe amitum sepe eni fit comm¬
issio iorn uerbo credas. est qui
lab̃r lingua sua set non ex aĩo.

Expanded text:
udisti uerbum aduersus proximum: commoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet a facie uerbi parturimitus partus infantis. Sagi sic uerbum in corde stulti. Corripe amicum, nesi fecerit, ne iterum addat facere. Corripe proximum ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo.