comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oises ad mirtus egyptiis. quasi
uigilabat. iccirco uocẽ dñi in egip¬
to positus ñ audiebat. Sed extincto
egiptio postquã indesertũ fugit.
illic dũ quadraginta annis deguit.
quasi ab inquietis t̃renoꝵ desio erio¬
rũ tumłtib obdormiuit: atꝙ ro¬
circo diuinã uocẽ ꝑciꝑe meruit.Qa
petendis exteriorib torpuit: tanto
uerius ad cognoscenda interiora ui¬

Expanded text:
Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quia petendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vi
Abbreviated transcription (Latin):
łegrediens morit. side eo sonitꝰ ñ audiat᷑.
Quia irã cc̃ se occulti iudicis exigit. si
sine p̃dicatioĩs sonitu incedit. Apte
aut̃ tintinnabula uestim̃tis illius de¬
scribunt᷑ inserta. Uestim̃ta nenĩ sacer¬
dotis. ꝗ aliuro quã recta oꝑa debemꝰ
acciꝑe. ꝓpħa attestante qui ait. Sa¬
cerdotes tui induant᷑ iustitiã. Uesti¬
m̃tis itaq illuis tintinnabula in he¬
rent: ut uite uiã cũ lingue sonitu. ip̃a
quoq oꝑa sacerdotis dament. In exp̃¬

Expanded text:
 si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Se
Abbreviated transcription (Latin):
la punica. nisi fidĩ unitas designat᷑.
Nã sicut in malo punico uno exteriuᷤᷤ
cortice. młta interius gͣna muniun¬
meritorũ tenet. Ne ig rector inca¬
utus adloqñdũ ꝓruat. hoc ꝙ iã p̃¬
misimus ꝑsemetipsã discipłis ueri¬
tas clamat. habete sal inuob̾.⁊ pacẽ¬

Expanded text:
la punica, nisi fidelium unitas designatur? nam sicut in malo punico, uno exterius cortice, multa interius grana muniunetatem . Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam discipulis Veritas clamat: Habete sal in vobis, e
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ mom̃ti estimant: ꝗa districtio¬
nis intime quã sit subtile iudiciũ
ignorant.S cũ ꝑc̃tẽplationẽ rapti
qͣnto necbona sua digna eiꝰ examini
quẽ c̃spiciunt pensant. Hinc ẽ enĩ.
ꝙ isqͥ fortiora oꝑando ꝓfecerat. ꝑ
sp̃m subleuatꝰ clamabat. Oĩaossa
mea dicent. dñe ꝗs simił tibi. Acsi
infirma mẽa ap̃ te funditꝰ silent.
credidi. tua c̃sidatione c̃tremi scũt.

Expanded text:
a districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti quanto nec bona sua digna ejus examine quem conspiciunt pensant. Hinc est enim  is qui fortia operando profecerat, per spiritum sublevatus clamabat: Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si  quia infirma mea apud te funditus silent; credidi, tua consideratione contremiscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ diuina eloqͥa dispensare. Et ꝗa
plerũq in anis głȩ appetitꝰ surripit.
dũ ẜmodĩ ad młtoꝵ notitiã currit.
postqu̾ã dictũ ẽ. In plateis aqͣs diuid
recte subiungit᷑. Habeto eas sol. nec
sint alieni participes tui. Alienos qͥdẽ

Expanded text:
ina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tioni extĩus ẜuias. qͣtenꝰ ꝑelationẽ
te ĩmundis spĩb ñ c̃iungas. ne ĩdiui¬
niũbi ministio hostes tuos ad te par¬
ticipes admittas aqͣs gͦ ⁊ ĩplateis di¬
uidimꝰ.  tam̃soli possidemꝰ. q̃n extiꝰ
late p̃dicationẽ fundimꝰ.⁊ tam̃ ꝑ eas
humanas laudes asseꝗ minime optamꝰ¬

Expanded text:
terius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime am
Abbreviated transcription (Latin):
de cist᷑na sua bibit. si ad eor suũ
rediens pͥus audit ipse ꝙ dicit. Bibit
sui fluenta putei. surrigatione in¬
fundit᷑ uerbi. Bene aute subiungit᷑
Deriuent᷑ fontes tru foras. ⁊ ĩplateis

Expanded text:
de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius audit ipse quod dicit. Bibat sui fluenta putei, sui irrigatione infundetur verbi. Ubi bene subjungitur: Deriventur fontes tui foras, et in plateis
Abbreviated transcription (Latin):
ollẽnẽ diẽ dño in ẽfreqñtatione ẽsti¬
tuit. ꝗ se assiduȩ in eiꝰ desicłio affligit.
Q ui nimirũ sollemnitatis dies usq ad al¬
taris cornu tendi p̃cipit̾. ꝗa tandui. ne¬
cesse ẽ ũqͥsq se afficiat. quousq ad su-¬
ꝑm sacͥficii altitudinẽ. idẽ ad gaudia

Expanded text:
olemnem diem Domino in confrequentatione constituit, qui se assidue in ejus desiderio affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisquis se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem, et ad gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ corde obligato ex malitia ꝓfertur.
Mundari enĩ debet prius animus. ꝗmu
nus offerre uult dõ. ꝗa omẽ ꝙ datur dõ
exdantis m̃te pensatur: Cuncta itaꝙ ma¬
litie macula abinteriori nr̃o hoĩe co¬
gitatioĩs immutatioẽ t̃genda ẽ: ꝗa irã
uidicis placare nescit oblatio. nisi ex
admunera abel. et ad cam munera
ñ respexit: sed prius ait. ꝗa respexit
ad abel. ac dem̃ subiunx ⁊ ad mune¬
ra eiꝰ. Et rursũ dicit ꝗa ñ respex̃ ad ca¬
m. ac dem subdidit nec ad munera eiꝰ
Exdantis ꝗꝑpe corde roꝙ dat accipit᷑.
id circo ñ abel exmunerib si exabel
munera oblata placuer̃. Prius nãq
ad eũ legit᷑ dñs respexisse ꝗdabat quã
ad illa qͦue dabat. Ut audito scilicet
narratioĩs huius ordine: discamus
munditia c̃diunt᷑. Et discretioĩs uir¬
tus lectorẽ doceat. quał apirose eẽ
debeat. cũ exteriora bona ñsolũ dõ
sed etiã ꝓximo subministrat.

Expanded text:
 corde obligato in malitia profertur. Mundari etenim debet prius animus, qui munus offerre vult Deo, quia omne quod datur Deo, ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit, sed prius ait: Quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, et ad munera ejus. Et rursum dicit, quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabantur, ut audito scilicet narrationis hujus ordine, discamus munditia condiuntur, et discretionis virtus lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona, non solum Deo, sed etiam proximo subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ. et similitudinẽ suã. Et de
latere eiꝰ qñ dormiebat. tulit unã
de costis eiꝰ. et fec̃ euã. Et post hec
posuit eos inparadiso.⁊ p̃cep̃ eis.
ut comedent de om̃i fructu para¬
disi. set deligno scientie boni ⁊ ma¬
li p̃cep̃ ne tangerẽt. Postea seduc¬
ti a serpente. id ẽ di abolo: fruc¬
tũ ꝗđ eis fuit int̾dictũ mandu¬
eos de paradiso foras. Qcũq au¬
dierit ista. et timuerit transgre¬
di p̃ceptũ dñi. ille inueñ inpͥma
etate ydriã aqua plenã. Et si ille¬

Expanded text:
Imaginem et similitudinem suam, et de latere ejus, qui dormiebat, tulit unam de costis ejus et fecit Evam. Et post haec posuit eos in paradiso, et praecepit eis ut comederent de omni fructu paradisi, sed de ligno scientiae boni et mali praecepit ne tangerent. Postea seductus a serpente, id est a diabolo, fructum qui eis fuit interdictus manduprojecit eos de paradiso. Quicunque audierit ista, et timuerit transgredi praeceptum Domini, ille invenit in prima aetate hydriam aqua plenam; etsi ill
Abbreviated transcription (Latin):
ydriã mutatã inuinũ quã
prius abebat plenã aqua.
In t̃tia etate legimus ꝗa ds̃¬
p̃cep̃ abrahe ut exiret det̾¬
ra cognatioĩs sue. ⁊ de domo
patris sui. et ueniret in terra
quã ipse demonstraret ei Et
ipse statĩ ut d̃s p̾cepit hoc. fe¬
audierit et cogitauĩt incor

Expanded text:
ydriam in vinum, quam primum habebat plenam aqua. In tertia aetate legimus quia praecepit Abrahae ut exiret de terra cognationis suae et de domo patris sui; et venit in terram quam ipse demonstraret ei, et ipse statim, ut Deus praecepit ei, hoc feet cogitavit in cor
Abbreviated transcription (Latin):
te dr̃. Et inpleuer̃ easusꝙ ad
sũmũ. Certe abinitio mundi
doctrinã. aut ꝑ exẽplũ bonũ. aut
ꝑ predicationem. Et dic̃ eis iħs. Auri¬
te nunc ⁊ ferte architriclino. et tu¬

Expanded text:
tur: Et impleverunt eas usque ad summum. Certe ab initio mundi doctrinam, aut per exemplum bonum, aut per praedicationem. Et dicit eis Jesus: Haurite nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
naꝰ. iste hab⁊ ydriã suã c̃uer¬
sã inbonũ uinũ. Et sex ydri¬
e iste singule capiebant bi¬
nã uł t̾nas metretã. id ẽ du¬
as aut tres m̃suras. Ministri
aut̃ ꝗ ĩpleuer ydriã significãt

Expanded text:
nam, iste habet hydriam conversam in bonum vinum. Et istae sex hydriae singulae capiebant binas vel ternas metretas, id est duas vel tres mensuras. Ministri autem qui impleverunt hydrias significant
Abbreviated transcription (Latin):
audierit et timuĩt peccare c̃¬
tra dñm. ne ĩfirmitas aut a-¬
liqua tribulatio illi eueniat.
iste ĩueñ inꝗnta etate ydri¬
ã aqua plenã. Et si intelligit

Expanded text:
audierit et timuerit peccare contra Dominum, ne infirmitas aut aliqua tribulatio illi veniat, iste invenit in quinta aetate hydriam aqua plenam; et si voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. Ꝙ daũ ꝑ auꝵ significari puta¬
mͦ. nisi illã que ceteris maiorẽ. et
Thus enĩ ĩ sacrificiis etiã genti¬
les duissuis offerre c̃sueuant.
Mirrã quoꝙ ei offerimꝰ. ꝗa sic
illũ dm̃ eẽ credimꝰ ut hõie ⁊ mor¬
tał ẽẽ ñ dubitemꝰ. Mirra enĩ
ne corrũꝑent᷑. olĩ mortuoꝵ
corꝑa condiebant᷑. Qa ergo xͦ
optulimꝰ sua. offeramus eiet
que nob adõ donata st̃. Habet
enĩ eccła aurũ ĩsapientia thus
uõ ĩsc̃a ⁊ bene dõ redolente c̃¬
uersatiõe: mirrã aut̃ in amari¬
tudine penitentie et carnis
mortificatiõe. Aurũ gͥ offerꝰ
liis itaq auꝵ fulget. in alus thuꝰ
pient̾ a marescit. Qd aliud dõ
offerre possum: Ois nr̃a obla¬
tio in his trib munĩb c̃tinet᷑
Talia gͥ munã optuler̾ magi.ĩ
ꝗb et fidei uĩtatẽ et totã ec¬
cłe disciplinã significabant.¬

Expanded text:
er aurum significari putamus, nisi illam, quae caeteris major est, et Thus enim in sacrificiis etiam gentiles diis suis offerre consueverant. Myrrham quoque offerimus, quia sic illum Deum esse credimus, ut hominem, et mortalem esse non dubitemus; myrrha enim, ne corrumperentur, olim mortuorum corpora condiebantur. Quia ergo Christo obtulimus sua, offeramus ei et quae nobis ab eo donata sunt. Habet enim Ecclesia aurum in sapientia; thus vero in sancta et bene Deo redolente conversatione; myrrham autem in amaritudine poenitentiae et carnis mortificatione. Aurum igitur offerunt liis itaque aurum fulget, in aliis thus pienter amarescit. Quid alliud Deo offerre possumus? Omnis nostra oblatio in his tribus muneribus continetur. Talia igitur munera obtulerunt Magi, in quibus et fidei veritatem et totam Ecclesiae discipl
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ miracula. Non dũ uenit ora
mea. id ẽ ñ dũ ueñ tẽpꝰ passionis
mee qͦ aꝑte manifestẽ qđ possit¬
sustinere humanitas quã ego de
te accepi. Que hora tẽ impleta
ẽ. qñ pendens incruce dix̃. Mu¬
lier ecce filius tuus. Acsi diceret.
Ecce qđ exte suscepi.pati et mo¬
ripotest. Miraculũ ꝗ queris. sine
diuinitate oꝑari ñ potest. Dicit
mat̾ eiꝰ ministris. Quod cũ ꝙ dixe¬
rit uob̾ seruate ⁊ facite. Sc̃a maria
intellex̃ in illis uerb que dñs dixit
se ñ ẽẽ exasꝑatã. ⁊ ꝓpt̃̾ hoc eũ fi¬
ducia dix̃ ministris. ut facerẽt
p̃cepta filii sui. Erant autẽ ibi la¬
pidee ydrie sex posite scđm pu¬
rificationẽ iudeoꝵ capientes sin¬
gule metretas. binas. uł t̾nas. Us

Expanded text:
ra mea, id est, nondum venit hora passionis meae, cum aperte manifestem quid possit humanitas quam ego de te accepi. Quae hora tunc impleta est quando pendens in cruce dixit: Mulier, ecce filius tuus; ac si diceret: ecce quod ex te assumpsi, pati et mori potest; miraculum quod quaeris, sine divinitate operari non potest. Dicit mater ejus ministris: Quodcunque dixerit vobis facite . Sancta Maria intellexit in illis verbis, quod Dominus dixit se non exasperatam, et propter hoc cum fiducia dixit ministris ut facerent praecepta filii sui. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinis enĩlegis xp̃s ẽ. adiustitiã õi
credenti. Idõ eñ ipse circũcisusẽ.
ut legẽ cõpleret. et bonã ẽẽ ostẽ¬
det. eiꝰꝙ nob significatiõe cõm̃da¬
ret. Uñ et ea norte: qua tradit᷑ẽ
cũ discipłis agnũ cõm̃daret. mox
qđ significaret. ostendit. dũ panẽ
et uinũ benedicñs ait. Accipite
et cõmedite hoc ẽ corpꝰmeũ. et
bibite ex hoc õs hic ẽ enĩ calix

Expanded text:
Finis enim legis Christus est ad justitiam omni credenti . » Ideo enim ipse circumcisus est, ut legem compleret, et bonam esse ostenderet, ejusque nobis significationem commendaret. Unde et ea nocte, qua traditus est, cum discipulis agnum comedit, et mox quid significaret ostendit, dum panem et vinum benedicens, ait: « Accipite, et comedite: Hoc est corpus meum; et: Bibite, ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ebãt siꝗdẽ et ioseph ⁊ maria. ꝗa erãt
de familia dd ĩbethleẽ uenire neces¬
sariũ fuit.ubi illa familiahabita¬
bat. Si quare tͥa muna magi obtu¬
ler̾. nisiut trinitatis misteriũ reue¬
larent: Primũ eñĩ munꝰ offerimꝰ
credendo ĩpatrẽ. scđm ĩ filiũ t̃tiũ
ĩ sp̃m sc̃m. Hec tria mun̾a nob̾ su¬

Expanded text:
ebant: siquidem Joseph et Maria, quia erant de familia David, in Bethlehem venire necessarium fuit, ubi illa familia habitabat. Sed quare tria munera obtulerunt, nisi ut Trinitatis mysterium revelarent? Primum enim munus offerimus credendo in Patrem, secundum in Filium, tertium in Spiritum sanctum. Haec tria munera nob
Abbreviated transcription (Latin):
uiã. curramꝰ ꝑ eã.si recto itinẽ
dit. Diliges dñm dm̃ tuũ ex
toto corde tuo. et ꝓximũ tuũ
sic̃ te ipsũ. Hoc ipse precepit ħ
tibi sufficit custodire neque

Expanded text:
viam, curramus per eam, si recto itineredit. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum; hoc ipse praecipit; hoc tibi suffici
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ de puero. et cum ĩueneritis
renuntiate michi. ut et ego ueniens
adorẽ eũ. Nichil ꝓficis. nichil hac tua
callicitate agis. None c̃siliũ nec sapi¬¬
entia. nec fortitudo ẽtra dm̃. Qcũ au¬
dissent regẽ abier̃. Et ecce stella quã
uidant in oriente añ cedebat eos. usq

Expanded text:
enter de puero, et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum. Nihil proficis, nihil hac tua calliditate agis. Non est consilium, nec sapientia, nec fortitudo contra Dominum. Qui cum audissent regem, abierunt: et ecce stella, quam viderant in Oriente, antecedebat e
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ exłtatio tibi fuerit ouirgo beati¬
sima. ꝗ scogitare ualeat. qn eũ quẽ
nuꝑ genuerasiã quasi dñm adorari
uidebas Suscipe pͥma muna filuitui.
suscipe tributa que ei soluunt᷑. Etq
aluis tributa soluere uenãs. tu pͥus
abaliis tributa suscipias. Adhoc enĩ

Expanded text:
tibi fuerit, o Virgo beatissima, quis cogitare valeat? quoniam eum, quem nuper genueras, jam quasi dominum adorari videbas. Suscipe prima munera filii tui; suscipe tributa quae ei solvuntur; et quae aliis tributa solvere veneras, tu prius ab aliis tributa suscipias. Ad hoc enim,
Abbreviated transcription (Latin):
diens aut̃ herodes turbat᷑ ẽ. et
oĩs hierosolima cũ illo. Magna
ꝗdẽ erãt que dicebant᷑. set ꝗa le¬
titiã sonabant. et totius regni
głã innuebant. ñ utiq ꝑturbari
set letariet herodes. et om̃is iero¬
solima debuisset.Sic infirmio¬
culi uisolumine ꝑturbari solẽt.
es excecat. et nox illuminat. S⁊
nabulis uagit. et rex t̃re cũ toto
regno suo.timore dissoluit̃: Ne
expulsis. regnũ restituat. Se¬
ꝗt᷑. Et c̃gregans õs principe̾ sac̃¬
dotũ. ⁊ scribas ppłi. siscitabat᷑ a¬
beis ubi xp̃s nasceret̃. Atilli di

Expanded text:
Herodes rex turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Magna quidem erant quae dicebantur; sed quia laetitiam sonabant, et totius regni gloriam innuebant, non utique perturbari, sed laetari et Herodes, et omnis Hierosolyma debuisset. Sic enim infirmi oculi viso lumine perturbari solent. es excaecat, et nox illuminat. Sednabulis vagit, et rex terrae cum toto regno suo timore dissolvitur? Ne expulsis regnum restituat. Sequitur: Et congregans omnes principes sacerdotum, 10 et Scribas populi, sciscitabatur ab eis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
thleẽ parere uenit. Bethleemenĩ
domꝰ panis int̃pretat᷑. Iħs aut̃ desei¬
pso loꝗt᷑ dicens. Ego sũ panis uiuus
ꝗ decelo descendi. Dignũ gͦ fuit. ut
panis uiuus indomo panis nasceret᷑.
⁊ nos gͥbethlee̾: simꝰ dom panis. ꝗ
enĩ domꝰ panis ñ fuerit. fame in¬
teribit. Hoc enĩ ipse dñs ait. Ni¬
si manducauĩtis carnẽ filii hõis.
ñ habebitis uitã in uob̾. Suscipi¬

Expanded text:
Bethlehem enim domus panis interpretatur. Jesus autem de se ipso loquitur, dicens: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . » Dignum ergo fuit ut panis vivus in domo panis nasceretur, et nos Bethlehem, simus domus panis: qui enim domus panis non fuerit, fame interibit. Hoc enim ipse Dominus ait: « Nisi manducaveritis carnem filii hominis, non habebitis vitam in vobis . » Suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit. et allidet paruulõ suos ad
petrã. Set quare cõpletĩ octo dieb
circũcisus ẽ dñs: qr etiã octaua die
fiebat circũcisio: Octaua nãq dies
ipsaẽ que ⁊ prima. Ipsa ẽ autẽ que
ultima et uniũ salis eccłe resurrectio
fiet. Et tunc ꝗdẽ ꝑfecte circũcidet᷑
oĩs hõ. ꝗa tẽ oĩb uitus abscisis mundus
et purꝰapeccato. quał ininitiocreat̾ ẽ
talis aduitã ducet᷑ et̾nã. Seqt̃. Et uoca¬

Expanded text:
llidet parvulos suos usque ad petram . » Sed quare completis octo diebus circumcisus est Dominus? Quare etiam octava die fiebat circumcisio? Octava namque dies ipsa est quae prima. Ipsa est autem quae ultima et universalis resurrectio fiet. Et tunc quidem perfecte circumcidetur omnis homo, quia tunc omnibus vitiis abscissis mundus et purus a peccato, qualis initio creatus est, talis ad vitam ducetur aeternam. Sequitur, et voca
Abbreviated transcription (Latin):
se dicerent. que non solũ in
oriente appareret.
Factũ ẽ aut̃ ut uisa stella ꝗc¬
ꝗd ꝑ eã significabat᷑ mox intel¬
ligerẽt. ñ tam̃ astrologice ar¬
tis demonstratiõe. set sci sp̃s

Expanded text:
cerent, quae non solum in Oriente appareat. Factum est autem, ut visa stella, quidquid per eam significabatur, mox intelligerent, non tamen astrologica artis demonstratione, sed sancti Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa replet. Hoc ẽ enĩ qđ dicit. Uiden¬
tes aut̃ stellã gauisi st̃ gaudio magno
ualde. Ꝙd ẽ enĩ uidentes stellã ni
si uidentes et ĩtelligentes ꝗd significa¬
bat᷑ et dicebat᷑ ꝑ stella. Non enĩ magnũ
gaudiũ ẽ uide stellas. Nã et solẽ et lu¬
nã sepe uidemꝰ.⁊ ñ młtũ uidendo ga¬
udem̾. Gaudebãt igit᷑ ñ ꝓpt̾ stellã. s
ꝓpt̃ stelle sigficatũ. Et intrantes do¬
mũ inuener puerũ. cũ maria matre¬

Expanded text:
omnia replet. Hoc est enim quod dicit. Videnomnia replet. Hoc est enim quod dicit. Videntes autem stellam, gavisi sunt gaudio magno valde. Quid est enim videntes stellasi videntes et intelligentes quid eis significabatur et dicebatur per stellam? non enim magnum gaudium est videre stellas. Nam et solem et lunam saepe videmus, et non multum videndo gaudemus. Gaudebant igitur non propter stellam, sed propter stellae significatum. Et intrantes domum, invenerunt pueru
Abbreviated transcription (Latin):
gno ualde. Recedt̃ magi abherode ⁊
uidẽt stellã. ꝗa et illi ꝗadiabolo se¬
seꝑant uident iustitie lum̃. Set q̃r
eos añcedit stella. nisi ut uiã eis ostẽ¬
dat et ad puerũ ducat : Sequnt᷑ gͥ
eã ueniũt bethleẽ. stat supra domu̾
illã in qua erat uirgo maria. Stat¬
stella supra stellã maria enĩ stella
maris ĩt̃pretat᷑. Stella itaq filius ste¬
llã mat̾. Stella orit᷑ destella. sẽt ma¬
ior que orit᷑ quã illa dequa oritur:
Uñ ⁊ merito supra stare uidet᷑. Non
dix̃ supra puerũ. Set ꝗd dix̃ : Supͣ
ubierat puer. ⁊bi enĩ erat puer. nisi
ĩ sinu matris: Stabat igit̃ stella et
clamabat. habet enĩ linguã suã. Ne
enĩ longe petamꝰ exẽpla. sic illaste.¬
lla loꝙbat᷑ magis. sic̃ iste littere lo¬
cunt᷑ nob̾. Significando gͥloque¬
bat᷑. Set ꝗd significabat: ꝗd dicebat.
Vis audire ꝗd: Hic ẽ puer hic ẽ mat̾
pueri. hic eũ querite. hic ĩuẽnietis. hic
inparuo corpusculo latet. ꝗubiqẽ et

Expanded text:
Magi ab Herode et vident stellam, quia et illi qui a diabolo separantur, vident justitiae lumen. Sed quare eos antecedit stella, nisi ut viam eis ostendat, et ad puerum ducat? Sequuntur igitur eam: veniunt Bethlehem: stat supra domum illam in qua erat Virgo Maria: stat supra stellam; Maria enim stella maris interpretatur. Stella itaque filius, stella et mater: stella oritur de stella; sed major quae oritur quam illa de qua oritur. Unde et merito supra stare videtur. Non dixit supra puerum. Sed quid dfxit? Supra, ubi erat puer. Ubi enim erat puer, nisi in sinu Matris? Stabat ergo stella, et clamabat; habet enim linguam suam. Ne enim longe petamus exempla, sic illa stella loquebatur Magis, sicut istae litterae loquuntur nobis: Significando igitur loquebatur, sed quid significabat? quid dicebat? Vis audire quid? Hic est puer: haec est Mater pueri: hic eum quaerite, hic invenietis: hic in parvo corpusculo latet, qui ubique est et
Abbreviated transcription (Latin):
fit post baptismũ. Iordanis enĩ baptiᷤᷤ¬
mũ significat. ĩquo dñs baptizat᷑ ẽ. ꝗ
ueribaptis mi principiũ et formã de¬
dit. Et illagͥ circũcisio q̃ fit añ baptĩ¬
mũ. et illa que fit post baptismũ pe¬
nitentia sigficat. Solebãt enĩ scĩ
hisꝗbaptizandierãt penitentiã im¬
ponere.et illa ꝗdẽ erat pͥma circũ¬
cisio. Ꝙd ẽ eñi circũcisio nisi uitioꝵ
et peccatoꝵ abscisio: Post quã uero
baptizati st̃. idẽ post quã iordanẽ
transire. baptizari enĩ hocẽ iordanẽ
transire. tc̃ scda circũcisio seꝗt̃. Set
qr dico scđa: Totiens enĩ circũ cidit᷑¬
hõ. quotiens post peccatũ ad peni¬
tentiã redit. Qui si nũquã peccaret.
nũquã post baptismũ uł circũcioẽ uel
lapide is circũcisio fieri iubet᷑. qm̃ sic̃¬

Expanded text:
fit post baptismum. Jordanis enim baptismum significat, in quo Dominus baptizatus est, qui veri baptismi principium et formam dedit. Et illa igitur circumcisio quae fit ante baptismum, et illa quae fit post baptismum, poenitentiam significat. Solebant enim sancti his qui baptizandi erant poenitentiam imponere; et illa quidem erat prima circumcisio. 393 Quid est enim circumcisio, nisi vitiorum et peccatorum abscissio? Postquam vero baptizati sunt, id est priusquam Jordanem transierunt baptizari enim hoc est transire, tunc secunda circumcisio sequitur. Sed quare secunda? Toties enim circumcidithomo, quoties post peccatum ad poenitentiam redit. Qui si nunquam peccaret, nunquam post baptismum, vel circumcisione, vel lapideis circumcisio fieri jubetur; quoni
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝑ stellã sigͥficari. intelli¬
gebãt. hoc enĩ et balaã signifi¬
cauãt dicens. Oriet̾ stella ex ia¬
cob ⁊ ex surget hõ de isrł. Est igit᷑
xp̃s et hõ ⁊ sfella. Stella in signifi¬
catiõe. hõ inũitate. Stellagen¬
tib. hõ uideis. Gentes eũ stella
sequnt᷑. et illuminant̃. uidĩ hõiẽ

Expanded text:
lam significari intelligebant. Hoc enim et Baalam significaverat dicens: « Orietur stella ex Jacob, » et exsurget homo de Israel. Est igitur Christus et homo et stella; stella in significatione, homo in veritate; stella gentibus, homo Judaeis. Gentes eum in stella sequuntur, et illuminantur: Judaei hominem
Abbreviated transcription (Latin):
bibã illud uob̾cũ nouũ in regno
dĩ. Sic gͥ uetꝰ testam̃tũ cõpleuit
et c̃firmaũ. littẽ finẽ ĩposuit.
et sp̃ali noueq ĩtelligentie prin¬
cipatũ dñs tribuit. Consumata
litt̃ã manet aut̃ sẽꝑq manebit
scm spiritalẽ ĩtelligentiã. Vñ¬

Expanded text:
bam illud vobiscum novum in regno Dei . » Sic igitur vetus testamentum complevit et confirmavit, litterae finem imposuit, et spirituali novaeque intelligentiae principatum Dominus tribuit. Consummata litteram; manet autem semperque manebit secundum spiritualem intelligent
Abbreviated transcription (Latin):
sio. et tã magnũ aliꝗd. ut ꝗcũq eo
modo circũciẜ ñ fuĩt. ñ interĩ de par¬
uulis taceamꝰ saluari ñ possit. De
hac eñi circũcisiõe scriptũ ẽ. Circũ
carnis uͦ circũcisiõe apłsait. Ego

Expanded text:
sio, et tam magnum aliquid, ut cuicunque eo modo circumcisus non fuerit, ut interim de parvulis taceamus, salvari non possit. De hac enim circumcisione scriptum est: « Circcarnis vero circumcisione Apostolus ait: « Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi sui. ꝗ nulli nocet. nulli iniuriã
fac̃. uana uide uel audire uł cogitare
ñ appetit. iste ĩterius et exxterius ꝑfe
ficatiõe inutilis ẽ. Sienĩ intelligerẽt
ulterius inutiliter uulnerarent. Hec ẽ¬
gͥ scda circũcisio. dequa adiosue dñs
ait. Fac tibi cultroslapideos. et circũ¬
cide scđo filios isrł. Et paulo post. Hec
ẽ igit᷑ causa scđe circũcisiõis. ꝗa ppłs¬

Expanded text:
it; qui nulli nocet, nulli injuriam facit, vana videre, vel audire, vel cogitare non appetit; iste interius et exterius perfeificatione inutilis est. Si enim intelligerent, ulterius inutiliter vulnerarent. cta circumcisio, de qua ad Josue Dominus ait: « Fac tibi cultros lapideos, et circumcide secundo filios Israel . » Et paulo post: Haec est igitur causa secundae circumcisionis, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
doctꝰ piscator. ⁊ sapiens uena¬
tor tendit retia sua inillo lo¬
coubi cognoscit aduenire mł¬
to̾ pisces aut młtaᷤ aues uł be¬
młti c̃gregant̃. Ita uoluit dñꝰ
uenire ad c̃uiuiũ uł adnupti

Expanded text:
doctus piscator et sapiens venator tendit retia sua in illo loco ubi cognoscit venire multos pisces aut multas aves aut bemulti congregabuntur: ita voluit Dominus venire ad convi
Abbreviated transcription (Latin):
Inbetleẽ ude. Timor addit̾ ti
Quomͦ enĩt̃reri ñ poterat. ꝗ tantũ
trena sã piens regnũ amittere time¬
debat: Tunc herodesclã uocatĩ ma¬
gis. diligent̃ didicit ab eis tẽpꝰ stelle
que apparuit eis. Hoc aut̃ idõ faciebat
ut si xp̃m ĩuenire ñ posset. saltĩnatiui¬
tatis eiꝰ tẽp̃r ẽgnito. ꝗ solus occidi ñ
pot̾ãt. simł cũ ceteris eiꝰdẽ etatis pu¬
eris necaret᷑. Non enĩ intelligis he¬
rodes. ñ ĩtelligis ꝗ tibi ꝑ moysen ad ño

Expanded text:
in Bethlehem Judae. Timor additur tiQuomodo enim terreri non poterat qui tantum terrena sapiens, regnum amittere timedebat? Tunc Herodes, clam vocatis Magis, diligenter didicit ab eis tempus stellae quae apparuit eis. Hoc autem ideo faciebat, ut si Christum invenire non posset, saltem nativitatis ejus tempore cognito, qui solus occidi non poterat, simul cum caeteris ejusdem aetatis pueris necaretur. Non enim intelligis, Herodes, non intelligis quod tibi per Moysen a Do
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs de egiptia seruitute lib̾atus
cũloquente dño colũnã nub̾ cerne¬
ret. unusꝗsq in tab naculi sui fori¬
surgebat uniuersa plebs. ⁊stabat
unusꝗsꝙ inhostio papiliõis sui.¬
untab naculi sui forib stare. atq
adorareinisi ꝙ humana mens cũ
suꝑiora illa atꝙ celestia ut cũꝙ in
enigmate c̃spicit. iã claustra habi¬
tauoĩs corporee ꝑsubleuatã cogi¬
tationẽ exit. atꝙ illũ humiliter
adorat. cuius ⁊ si uide substantiã
ñ ualet. iã tm̃ eiꝰ potentiã ꝑ illumi¬
nationẽ sp̃s miratur. Et cũ moy¬
ses tab̃na culũ ing̃dit᷑. eiꝰ tergũ po¬
pulus aspicit.⁊ inpapilio nũ suoꝵ
hostiis consistit. Quia cũ sc̃s ꝗsꝙ
habitati oĩs iã ut cũꝙ tabnacula in¬
greditur. Cuius p̃dicatioĩs infimi
strema q̃ p̃ualent ꝑ intellectũ secunt᷑.
Sed inipsis q̃q minimis q̃ caꝑe suffi¬
ciunt. iã de suis papilionib quasi exe¬
unt. atq inhostus stant. Qa ⁊ habi¬

Expanded text:
populus, de Aegypti servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui forisurgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis suiin tabernaculi sui foribus stare, atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque illum humiliter adorat? Cujus etsi videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum ingreditur, ejus tergum populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus qhabitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infimi strema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt, jam de suis papilionibus quasi exeunt atque in ostiis stant, quia et habi
Abbreviated transcription (Latin):
ocus affuctionis ẽ uita p̃sens. ꝗ gͦ adȩt̾nã
pat̾a tenct̃. nunc semet ipsos tp̃alit̃ in af¬
fuctionis loco deiciunt. ũ tc̃ in loco gaudii
ueracit sublim̃t᷑ Electoꝵ nãqi aĩas modo
dies afflictionis possident ꝗa dies letitiȩ
ptꝰ secunt᷑ Sc̃ptũ qͥppe ẽ. Tim̃ti dm̃ bene
erit inextremis Irursũ de ȩccła dr̃. Ri¬

Expanded text:
ocus afflictionis est vita praesens. Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco dejiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. Electorum namque animas modo dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ scilic⁊ caritas ꝗa dm̃simł ac ꝓxi¬
mũ diligit. quasi exduplici tinctura
fulgescit. Quiigit᷑ sic ad auctoris speciẽ
anhelat. ut ꝓximoꝵ curã negligat. uł
sic ꝓximi curã exeqꝗt̃. ut adiuino amo¬
re torpescat: ꝗa unũ hoꝵ ꝙ lib negli¬
git. insuꝑ humerał ornam̃to habere
coccũ bistinctũ nescit. Sed cũ mens
ad p̃cepta caritatis tendit᷑. restat ꝓ¬
culdubio. ut ꝑ abstinentiã caro mact̃¬
retur. Uñ et bistincto cocco torta bis¬
sus ad iungit᷑ Det̾ra ⁊ enĩ bissus niten¬
ti specie oritur. Et ꝗqͥ per bissũ. nisi
candens decore munditie corporat
castitas designat᷑. Qua udelic⁊ torta
pulchritudini suꝑ humerał innectit᷑.
ꝗa tc̃ castimonia ad ꝑfectũ mundi¬
tiȩ candorẽ ducitur: cũ ꝑ abstinentiã

Expanded text:
Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proxiQuae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per absti
Abbreviated transcription (Latin):
scetur ut uiddie⁊ sac̾dotale cor. cũ
sũma q̃ ꝑ̃ddicat sꝑat. in semetipso etiã
suggestio ẽs uitioꝵ rep̾mat. eisꝙ ut
lut. exregia potestate cẽclicat. Sua¬
tenus nobilitatẽ sẽꝑ intime regende¬
ratioĩs aspiciat. ⁊ celestis regnisibi an¬
ditũ morib defendat. Dehac qppe
uoce roboram̃ ꝗait. Quotqͦt aut̃ re¬
ceper̃ cũ. dedit eis potestatẽ filios dĩ
fieri. Hanc dignitatẽ fortuudinis ps¬
almista c̃sidat dicens. Michiaũt ni¬
mis honorificatis amici tui ds̃. nimiᷤᷤ
confortatꝰ ẽ pͥncipatus eoꝵ. Quia ni¬
mirũ scõꝵ mens. pͥncipalit̃ insummis
erigitur. ⁊cũ ext̾ius ꝑpeti abiecta cernũ¬
tur. Auro autẽ. hte iacincto ac purpu¬
re. bistinctꝰ coccus ad iungit᷑. ut añ in¬
terni iudicis oculos. oĩa uirtutũ bona
excaritate decorent᷑. ⁊ cũcta q̃ corã hõi¬
b rutilant. hȩc inc̃spectu occulti ar¬
bitris. flãma intimi amoris accendãt.

Expanded text:
scitur, ut videlicet sacerdotale cor cum scitur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe voce roboramur, qui ait: Quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum : quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem et hyacintho, ac purpurae, bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos, omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Quatenꝰ iuxta nocẽ pauli
ꝑ arma iustitię ad extris ⁊ asinistriᷤᷤ.¬
Que gdiens cũ adsola q̃ anteriora
sũt mutur. innullo delectatioĩs in¬
firme latere flectat᷑. Non huc ꝓ¬
Nonblanda usꝙ ad uoluptatẽ int¬
ceant: ñ asꝑa uscy ad desꝑatioẽ p̃¬
mant. Ut dũ nullis passiõib in¬
tentioẽ m̃tis humiliat. qͣnta mnut᷑q
humero. suꝑhumerał pulchritu¬
dine tegatur ostendat. Quod recte
etiã suꝑhumerale. ex auro. iacinto:
pur pura. bistincto. cocco ⁊ torta
fieri bisso p̃cipit. ut quanta sacerdoᷤ.
ela rescere uirtutũ diuersitate debe¬
at demonstretur. In sac̾dotis ꝗp¬
pe habitu. an oĩa aurũ fulget. ut ĩeo
intellectꝰ sapientie pͥncipalit emie
Cui hiacintus ceruleo colore resplẽ
gendo penctrat. ñ ao fauorẽ infimꝰ
sed ad amorẽ celestiũ surgat. Nedũ
sus ut incautus laudibꝰ capitur.
ipso etiã ueritatis intellectu uatuit.
Auro qq̃ aciacinto purpura ꝑmi¬

Expanded text:
a vocem Pauli: Per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens , cum ad sola, quae anteriora sunt, nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc pnon blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant, ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur; ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus, aereo caeruleo colore regendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat, ne, dum in suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque ac hyacintho purpura permi
Abbreviated transcription (Latin):
lerũq iusti aliꝗb necessita¬
tib afflicti.sua oꝑa coguntur
fateri.S cũ eoꝵ dicta in iusti au¬
diũt. ħ ꝑelationẽ potius quã
ꝑueritatẽ existimãt ꝓlata. E x
suis enĩ cordib uerba iustoꝵ
pensant. ⁊ dici humilit posse
culpa ẽ sibi in hoc hominẽ ar¬
rogare q ñ ẽ sic plerũꝙ culpa
qͦ ac iustis placat᷑. Nã phariseus
ingressus tẽplũ dicebat. Ieuino
bis insalb̃o. decimas do om̃iũ q̃
possideo. S⁊ iustificatꝰ magis pu¬¬
blicanꝰ quã ille exiĩt . Erechias
qͦ rex cũ molestia corꝑis afflictꝰ
ad extremitatẽ ꝑueniss. in ora¬
tione cõpũctus dixit. Obsecͣđ.
Nec tam̃ dñs hac c̃fessionẽ ꝑfe¬
ctionis eiꝰ despex̃ ut rennuerit.
qũe mox in suis p̃cib exaudi¬
uit. Ecce phariseus se iustifica.¬
uit ioꝑe ezechias iustũ se asseru¬
it etiã ĩ cogitatione. Atq ũn ille
offendit. inde iste dñm placauit.

Expanded text:
enim justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri: sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius, quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse culpa est, sibi hoc hominem arrogare, quod non est, sic plerumque culpa quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum dicebat: Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo, sed justificatus magis publicanus quam ille exiit . Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem venisset, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione; atque unde ille offe
Abbreviated transcription (Latin):
is omipĩs dĩmirabilia ꝑscrutari
sufficiat : ꝙ cuncta ex nichilocreaũ
ꝙ ipsa mundi fabrica mira potentiȩ
uirtute disposita. ⁊ sr̃ ac̾a celũ suspẽ¬
inuisibilib oms ħ uniũsitas existat.
ꝙ hoĩem feẽ u̾ita dixerĩ in breui col¬
ligens mundu alterũ. si rationalẽ
ꝙ hunc exaĩa ⁊ carne ẽstituens.
inuestigabili uirtutis dispositiõe
ꝑmiscuit spm̃ ⁊ lutũ. Exhis itaq
aluid nõiumꝰ aliud ⁊ sumꝰ. S tam̃
mirari neglegimus: ꝗa ea q̃ ĩcõpre¬
hensibili in dagatione mira st̃. ĩ hu¬
manis ocłis usu uiluer̃. Uñ fit ut si¬
mortuus hõ suscitet. ĩ ãmiratione
õs exiliant. Et cotidie hõ qui ñ erat
nascit᷑. ⁊ nemo mirat᷑ Dũ ꝓcul dubio
om̃ib c̃stet qa mirabilius sit creasse
ꝙ ñerat qua reꝑare ꝙ: erat ꝗa arida
aaron uͥga floruit cunctimiratis.¬

Expanded text:
is Dei mirabilia perscrutari sufficiat? Quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita: et super aereum coelum suspeninvisibilibus omnis haec universitas existit; quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc, ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt in humanis oculis usu viluerunmortuus homo suscitetur, in admiratione omnes exsiliant. Et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creasse quod non erat quam reparare quod erat. Quia arida Aaron virga floruit cuncti mirati
Abbreviated transcription (Latin):
cur ñ etiã ł solẽ quẽ scimꝰ quia cius
opus ẽ. parit̃ enumerauit. Si n iuxta
solam hystoriãloquebatur. dicturus
luminare minꝰ. pͥus luminare maiꝰ
quia uixta intellectũ misticũ loq̃¬
õs scõs acciꝑe debemus: solẽ nominare
noluit. ꝗa uidelic ipsi aet̃nosolilo¬
quebat᷑. de qͦscriptũ ẽ. Nob̾ autem
solem qui factꝰ ẽ. ñ indicauit quia
illã soli locutus ẽ. qui ñ solũ solem
ꝯlunã ee atq stellas corporalit̃: sed
etiã lunã eccłam. atq stellas scõs

Expanded text:
r non etiam solem quem scimus, quia ejus opus est, pariter enumeravit? Si enim juxta solam historiam loquebatur, dicturus luminare minus, prius luminare majus quia juxta intellectum mysticum loquomnes sanctos accipere deberemus: solem nominare noluit, quia videlicet ipsi aeterno soli loquebatur: de quo scriptum est, Vobis autem,solem, qui factus est, indicavit, quia illi soli locutus est, qui non solum solem et lunam, et stellas corporaliter, sed etiam lunam Ecclesiam, atque stellas sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil n sua uͥtute possidere scuĩt.
Et quauis animaꝵ luera pt᷑ uota
esuriant. Ab illo tam̃ ꝗ cuncta ĩ¬
tͥnsecus oꝑat᷑. Hec fieri ex orant.
Nera enĩ fide cõp̃hendt᷑. ꝗa neq
rigat. s ꝗ increm̃tũ dat ds̃.¬

Expanded text:
nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis vocibus esuriant ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quod neque rigat, sed qui increm
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ olias qͥppe cũ gladio dđ uõcũ pe¬
ra pastorali uenit ad p̃liũ. sed eũ¬
dẽ goliã dd suꝑans suo gladio
meruimꝰ. Nã cũ suꝑbientes here¬
ticos ⁊ saere seͥpte sententias de¬
ferientes. eisdẽ ub atq sententus
qͣs ꝓfert uincimꝰ. qͣsi elatũ goliã
ogladio detruncamꝰ. Ex codi

Expanded text:
s. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. C
Abbreviated transcription (Latin):
rando descendunt. Quod uidelic⁊¬
angłi ascendentes et descendentesꝙ
demonstrant. Uñ et moises crebro
tab̃naculũ intrat ⁊ exit. Et qui intꝰ
inc̃tẽplatioẽ rapit᷑: foris infirmã¬
tiũ negotiis urguet᷑. Intus dĩ archa.¬
na c̃sid̾at: foris oꝑa carnaliũ por¬
tat. Qui dereb qͦ dubiis sẽꝑ adta¬
bernaculũ recurrit: corã testam̃ti
archa dñm c̃sulit. Exẽplũ ꝓcul
si adtab̃na culũ sẽꝑ redeant. et ue¬
lud corã testam̃ti archa dñm con¬
sulant: et dehis inꝗb dubitant.

Expanded text:
rando descendunt: quod angeli ascendentes descendentesque demonstrant. Hinc Moses crebro tabernaculum intrain contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul si ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant
Abbreviated transcription (Latin):
h inc salomon ait. N ẽ sapientia.
ñẽ prudentia. ñ ẽ c̃siliũ cont̃ dñm.
Restat gͥ ut incunctis quȩ agimus.
uim suꝑꝰne uoluntatis in ꝗramus.
Cui uidelicet cognite debet nr̃a ac¬
tio deuota famulari. Et quasi ducẽ
sui itineris ꝑsequi. ne ei etiam nolẽs
seruiat si hanc suꝑbiens declinat.
Uitari enĩuis suꝑni c̃silii nequaquã
potest. sed magna sibi uirtute hanc
tẽꝑat quise subꝰ eius nutb refrenat.
eiusꝙ sibi pondera leuigat. ꝗa hȩc
ex subiecto cordis humero uolens
portat.

Expanded text:
Hinc Salomon ait: Non est sapientia, Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Restat ergo ut in cunctis quae vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio famulari, et quasi ducem sui itineris sequi: ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat, vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat, ejusque sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis humero volens, portat.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. mundus ptꝰ eũ abiit. ut ab il¬
lo uĩ tante c̃cursioĩs absciderent.
finire eius potentiã morte conati
sũt dicentes. Expedit ut unus mori¬
atur hõ. et ñ tota gens pereat. Sed
redẽptoris mors ad c̃iunctionẽ sui
corporis coẽ eccłe ualuit. ñ adseꝑa¬
tionẽ redigit. Ergo ⁊ hoc ad pietatis
sue obsequiũ. ꝙ c̃tra illũ humana
crudelitas exarsit. Iustus nãq et mi¬
sericors. mortaliũ acta disponens.
alia c̃cedit ꝓpitius: alia ꝑmittit ira¬
tus. Atꝙ ea quȩ ꝑmittit sic tolerat. ut
hec insui c̃siluusũ uertat. Uñ miro
mͦ fit. ut et ꝙ sine uoluntate dĩ agͥ.
uoluntati dĩ c̃trariũ ñsit. Quia duꝰ
mistã dicitur. Magna oꝑa dnĩ. exq¬
sita inõs uoluntates eius: Sic ꝗꝑpe
eiꝰ oꝑa magna sũt. ut ꝑ omẽ ꝙ ab ho¬
minib agitur eiꝰ uoluntas exꝗrat᷑:
Nã sepe inde ꝑficitur. uñ repelli pu¬
tabatur. Hinc rursũ dr̃. Omĩa quȩ¬
cũq uoluit dñs fecit incęlo et int̾ra.

Expanded text:
mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crudelitas exarsit. Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum mistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicitur: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra .
Abbreviated transcription (Latin):
uirissuis dd̃ inerat. ꝗiã tã longo
tp̃e ꝑsecutionis eiꝰ mala tolerabat.
Cũq eũ uirisui adferiendũ saul
acced̃ fregit eos responsiõib:
berẽt. Qui tm occulte surrexit
⁊ horã clamidis eiꝰ abseidit.uiii.
uid ꝑsaul. nisi mali rectores.
Siul igͥ uentre purgare ẽ. pͥuos
ppositos c̃ceptã ĩ corde malitiam.
usq ad oꝑa miseri oris ostende.
et cogitata apud se noxia factis
ext̃ĩorib exeq̃ndo monstrare.
Quȩ tam̃ dđ ferire metuit. quia
piȩ subditoꝵ m̃tes. ab oĩse peste
obtrectatioĩs abstinentes. p̃posi¬

Expanded text:
viris suis inerat , qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus,beret. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamidis ejus abscidit. Quid per Saul nisi mali rectores, Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exequendo monstrare. Quem David ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praeposi
Abbreviated transcription (Latin):
negot is urguetur. Intus dei
archana considat. foris onera car¬
nalium portat. Qui dereb qͦq
dubi is sẽꝑ ad tab̾na culum re¬
currit. ac coram testamenti ar¬
cham dñm consulit. Exemplum
ꝓculdubio rectorib p̃bens. ut
cum foris ambigt̃ ꝗd disponant.
ad m̃tẽ semꝑ quasi ad tab̾nacu¬
lum redeant. Et uelud coram
testam̃ti archam dñm consulũt
side his deꝗb dubitant. apud
semet ipsos intus sacri eloquii
paginã requirant. Unde et ip¬
sa ueritas. ꝑ susceptionem nobis¬
nr̃e humanitatis ostensa. in mon¬
te orationi inheret. Miracula
in urbib exercet: imitationis
uidelicet uiam bonis rectorib
sternens ut et si iam sum ma c̃tẽ No¬
plando appetunt. necessitatib
tamen infirmantium cõpatien¬
do misceantur. Quia tunc ad
alta caritas mirabiliter surgit.:
cum ad ima ꝓximoꝵ se miscłit̃
attrahit. Et ꝙ benigne descen¬
dit ad infima. ualent̃ recurrit
Lad sũma

Expanded text:
enter urgetur, intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, ac coram testamenti arca Dominum consulit, formam procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tablum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑.⁊ siad tp̃s ꝙ male suggeritur
cdispliez. s ptꝰmodũ ꝑdelibationem
libi Istiuõsic tẽptationũ iacula ex¬
cipiunt. ut sẽꝑ resistendo fatigent᷑
Et si qnusq ad delectationẽ tẽpta¬
ta mens rapit᷑. ipsã tam̃citius sub¬
reptionẽ suȩ delectatioĩs tẽptata¬
crubescant. Et forti censura redar¬
guunt. ꝗcꝗd intͥ se exurgere dep̃¬

Expanded text:
t si ad tempus quod male suggeritur, displicet, sed postmodum per deliberationem lubet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur, et si quando usque ad dilectionem tentata mens rapitur: ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non arab̾ inboue simt̃ ⁊asino.
Inboue simł zasmo homo arare
ꝓhibetur acsi aꝑte diceret. Fatu¬
Ios sapientib inp̃dicatioẽ ñ socieᷤ.
Ine ꝑ eum ꝗ implere ñualets illi
ꝗ p̃ualet obsistas

Expanded text:
est: Non arabis in bove simul et asino. --In bove simul et asino homo arare prohibetur, ac si apeos sapientibus in praedicatione non socies, ne per eum qui implere rem non valet, illi qui praevalet obsistas