comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fertur: quẽ ⁊ purũ uocat ꝓpt̾ea ⁊ił qi etate ante cetdebat ipsum
uł qi doctoris ⁊ magistri loco ⁊ dignitate fungebat᷑. ad ipfum.
dułi s̃ puer auisculta. acsidirat. Qiia ea q̃clicenda st̃ magnast̃.
le cirro tu sẽe adecẽt ans culta. sic̃ ipsa qͣ dice̾dast̃ deret. Aus
eulta dico sctm scãm nr̃e sae̾dotalis traditionis legis lationẽ.
qͥñ contełe uibet nec resist̾e indoctͥna: ẜ reu̾ent̾ ⁊ humilit̃
auscultare. Siue ausculta hec q̃dictast̃ scdm nam legis lati¬

Expanded text:
fertur, quem et puerum vocat propterea vel quia aetate antecedebat ipsum, vel quia doctoris, et magistri loco et dignitate fungebatur ad ipsum. « Tu vero, o puer, ausculta. » Ac si dicat: Quia ea quae dicenda sunt, magna sunt, idcirco tu sancte ac decenter ausculta, sicut ipsa sancta tam nostrae sacerdotalis traditionis legislationem quae non contendere jubet, nec resistere in doctrina, sed reverenter, et humiliter auscultare. Sive ausculta haec, quae dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iexĩiunda mułtitudine id ẽ. abhis qͥ &. c̃uersione ĩminidi et
desidiis diuisi st̃: tanꝗͦ uniforma. id indunsa ⁊ intacta cus¬
todi neĩprudent̃ lanianda ⁊ pollunda exponas. Noneñ falẽ.
ueloqͥa auint inporeos ꝓhicere iniusibiliũ margaritarũ in¬
confusũ ⁊ luci formẽ beñfic ũq ornatũ. Ipsiem̃ fc̃ in munda
illa multitudo q̃ ꝑporcoᷤᷤ inscã scͥptura significant᷑. qͥuerbũ
dĩ male iuuendo polluũt.: ⁊ inisibiles margaritas id ẽ. spũa¬
les intellige̾tias q̃ ornant morib intelligentia lucẽt ꝓpuram
u̾itatẽ inc̾fusesunt. ꝑaffluentiã gr̃e benefitie sine reuerentia

Expanded text:
udine, » id est ab iis qui et conversatione immundi et desideriis divisi sunt: « tanqam uniformia, » id est indivisa et intacta « custodi, » ne imprudenter lanianda et polluenda exponas. « Non enim fas est, ut eloquia aiunt, in porcos projicere invisibilium margaritarum inconfusum, et luciformem, benefiilla multitudo qui per porcos in sacra Scriptura significantur, qui Verbum Dei male vivendo polluunt, et invisibiles margaritas, id est spirituales intelligentias, quae ornant moribus intelligentias, lucent per puram veritatem, inconfusae sunt per affluentiam gratiae, beneficae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾a. Continuat ipse p̃cedentia ad seq̃ntẽ narrationẽ.
Ianta qͥdẽ quanta hactenꝰ diximꝰ dictast̃ anobis ꝓpt̾ descͥpti¬
ones imaginũ angłicas. id ẽ. ꝓpt̾ descͥptiones angłorũ q̃ facte¬
sunt pimnagines et formas uisibiles. lauisibilib sũptas qͦ descͥp¬
tiones sũt diuinorũ eloginorũ id ẽ. ꝑdiuina eloquia facte uindi¬
uinis eioquiis ꝓp̾site. que etiã descͥptiones mat̾iales fc̃ idẽ. secł̃m
mat̾ialiũ. ⁊ corporaliũ nat᷑am ⁊ similitudinẽ formate &. st̃ etiã¬

Expanded text:
etc. Continuat ipse praecedentia ad sequentem narrationem. idem, » quanta hactenus diximus, « dicta sunt a nobis propter descriptiones imaginum angelicas, » id est propter descriptiones angelorum, q et formas visibiles, et a visibilibus sumptas, quae descriptiones sunt « divinorum eloquiorum, » id est per divina eloquia factae, et in divinis eloquiis praepositae, quae etiam descriptiones materiales sunt, id est secundum materialium et corporalium naturam, et similitudinem formatae; et sunt etia
Abbreviated transcription (Latin):
testatis eiꝰ indispositione sua. que insua c̃ditione similitudini
participationẽ acceꝑat: ut q̃ sola adsimilitudine̾ creatoris sui
facta fuerat sola. infua orclinatione imaginẽ illiꝰ retureta. Ipse
igͥ rerũ oĩũ conditor dscuiꝰ ineffabilis maiestas ⁊ indeficiens
iuuitus. potens erat sola gub̾nare qd̾ creauerat sola: uoluit inrerum
ase factarũ gub̾natione participes hab̃e ⁊ cooꝑatores ñut illorũ
ipse minift̾io iuuaret᷑. sut ipsi potestatis eiꝰ consortio subluẽ
efficerent᷑ Dñs gͦ solus ⁊ pͥnceps õiũ dñationes ⁊pͥncipatꝰ subse.¬
deposcebat: ut oꝑa eiꝰ cõplerentur ꝑordines ⁊ dispositiones
a sũmo oiũ inuniu̾sa p̃cepto decurrente. Mauestas gͦ umꝑiũ qd in¬

Expanded text:
testatis ejus in dispositione sua: quae in sui conditione similitudinis participationem acceperat, ut quae sola ad similitudinem Conditoris sui facta fuerat, sola in sui ordinationem imaginem illius retineret. Ipse igitur rerum omnium conditor Deus, cujus ineffabilis majestas, et indeficiens virtus, potens erat sola gubernare quod creaverat sola, voluit in rerum a se factarum gubernatione participes habere et cooperatores, non ut illorum ipse ministerio juvaretur, sed ut ipsi potestatis ejus consortio sublimes efficerentur. Dominus ergo solus et princeps omnium, dominationes et principatus sub se,deposcebat, ut opera ejus complerentur per ordines et dispositiones a summo in universa praecepto decurrente. Majestas ergo et i
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo scisia generet accdiuifionẽ.⁊ adu̾sum sepugnet orbiᷤᷤ
dñatione c̃traria: unũ pͥncipiũ ẽ. & modator unꝰ oĩũ aquo habens
qd sunt ⁊ sub quo modantur qd̾ possunt ⁊ referunt adipsũ om̃e
qd efficiunt: ut unitas maneat inoĩb ⁊ pax ꝑseueret in regno
cuncta creantis et regentiꝰ om̃ia dĩ.

Expanded text:
multitudo schisma generet, ac divisionem et adversum se pugnet orbis multitudo schisma generet, ac divisionem et adversum se pugnet orbis dominatione contraria, unum principium est, et moderator unus omnium, a quo habent quod sunt, et sub quo moderantur quod possunt, et referunt ad ipsum omne quod efficiunt, ut unitas maneat in omnibus, et pax perseveret in regno cuncta creantis et regentis omnia Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plurimast̃ lucentia & participancia bonũ unũ ⁊ lucẽ unã ⁊ĩeo
qd participans unũ st̃ inimo collecta ⁊ recducta ad unũ & uni cõfor-
mata. hee st̃ iherarchie. id ẽ. sarͥ pͥncipatꝰ. qͦs sũma iherarchia sccd̃m
seformauit. ⁊ subse constituit dñari. et p̃eẽ inoꝑib suis scd̾m ordi¬
nes consignatoᷤ subuno pͥncipio ⁊ potestate una: aqͣ oĩs pocesta. et
om̃is uitus ⁊ oĩs lux spualit̾ luces ulluminans spũalit̃ lucẽtia
oĩa. Hec ÷ creature rarionalis celsitudo ⁊ sublimitas & dignitas ammi¬
randa: qͦ dñari meruit inoꝑib factoris sui accepta abipso uircute.
nis et participationis uarre multiplicit̾q ad decorẽ pulcͥtudinẽq
eorũ que sapientia ornauit oꝑũ abuna uirtutẽ sipotestate una dis¬
tribuitur: multe uirtutes ipocestateᷤ multe efficiunt᷑. S ne rursꝰ

Expanded text:
et plurima sunt lucentia, et participantia bonum unum, et lucem unam; et in eo et plurima sunt lucentia, et participantia bonum unum, et lucem unam; et in eo quod partimata. Hae sunt hierarchiae, id est sacri principatus, quos summa hierarchia secundum se formavit, et sub se constituit dominari, et praeesse in operibus suis secundum ordines consignatos sub uno principio et potestate una, a qua omnis potestas, et omnis virtus, et omnis lux spiritualiter lucens et illuminans spiritualiter lucentia omnia. Haec est creaturae rationalis celsitudo, et sublimitas, et dignitas admiranda, quo dominari meruit in operibus factoris sui, accepta virtute ab ipso, nis et participationis varie multipliciterque ad decorem ac pulchritudinem eorum, quae sapientia ornavit operum, ab una virtute et potestate una distribuitur, multae virtutes et potestates multae efficiuntur. Sed, ne rursum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfunctoria appellatiõe gub̃nator a se factorũ oĩũ nominat᷑. s insita
sibi uirtute ⁊ bonitate inolita cũcta fouens ⁊ nutͥ ens. regens idis¬
ponẽs uniu̾sa eandẽ subse dñantib bonitatẽ ⁊uurtutẽ scdm m̃-¬
surã participatioms ⁊minist̾ii rationẽ. ꝑordinẽ ⁊ gradus multifa¬
riã dispensauit: excellentiorib qͥdẽ & sup̃ positiꝰ imꝑio maiora ⁊ fuꝑ¬
excellentia dona imꝑtiens. inferiorib aũ ⁊ sub positis gradib mino¬
ra uarismata ⁊ lib̃e famulantia. adsubiecta qͦq sine opp̾ssione p̃¬
lata concedens. Iste sut distͥbutiones luminrũ descendente̾ in oĩa
qͥbus ipsa participare datũ ÷: apatre luminũ. et sole iusticie cla¬
ra speculamina effecta. ut luceant ⁊ illuminẽt: subierta qͥdẽ in
eo qͥ lucent. & ineo qd illuminãt p̃lata. Et una lux. ⁊ bonũ unũ ẽ.

Expanded text:
perfunctoria appellatione gubernator a se factorum omnium nominatur; sed insita perfunctoria appellatione gubernator a se factorum omnium nominatur; sed insita sibi virtute, et bonitate inolita cuncta fovens et nutriens, regens, et disponens universa, eamdem sub se dominantibus bonitatem, et virtutem secundum mensuram participationis et ministerii rationem per ordines et gradus multifariam dispensavit excellentioribus quidem, et supra positis imperio majora et superexcellentia dona impertiens; inferioribus autem, et suppositis gradibus minora charismata, et libere famulantia ad subjecta quoque sine oppressione praelata concedens. Istae sunt distributiones luminum, descendentes in omnia, quibus ipsa participare datum est a Patre luminum et sole justitiae, clara speculamina effecta, ut luceant et illuminent. Subjecta quidem in eo quod lucent, et in eo quod illuminant praelata. Et una lux est, et bonum unum est;
Abbreviated transcription (Latin):
et ineffabilit̾ adorat᷑. ineos qͥparticipes grẽ igłe c̃ sorteꝰ i socii maies¬
tatis factist̃. ꝑpartes et diuisiones ⁊ gradus & orclineꝰ distͥbutũ est
abeo descendens ⁊ respiciens ad eũ ⁊ subeo ordinatũ qͥfons i rausa ẽ.
õĩu ⁊pͥncipiũ pͥmum. Unum opus ⁊ artifex unꝰ. unũ imꝑiũ ⁊ unus
rector. unus pͥnceps ⁊una res publica: unus dñs ⁊ pat̾ aqͦ om̃is pa¬
temitas incelo ⁊ uit̾ra. Unus inom̃ib oĩa: ⁊ oĩa unũ inuno. dũ mũ
nãq bonũ participatione grãrum & donorũ distributione ꝑcunctõ
participes largitionis. unũ inse manens diuidit᷑: iom̃s uno par¬
ticipantes ad ipsius unitatis formã simplicitatẽq uerã colligunt᷑.
Neq enĩ participes potestatis ẽẽ potuissent. insi pͥus ꝑ gr̃am c̃sortẽ
fierent uircutĩ. neq cũ illo possent qͥipse potest. nisi pͥus ex illo et
mererent᷑ qd ipse ẽ. Omĩps aũ conditor ñ excraria usurpatione. neq

Expanded text:
iae consortes et socii majestatis facti sunt, per partes, et divisiones, et gradus, et ordines distributum est, ab eo descendens et respiciens ad eum, et sub eo ordinatum qui fons et causa est omnium, et principium primum: « Unum opus, et artifex unus? unum imperium, et unus rector, unus princeps, et una respublica: unus Dominus, et Pater, a quo omnis paternitas in coelo, et in terra : unus in omnibus omnia: et omnia unum in uno. » Summum namque bonum participatione gratiarum et donorum distributione, per cunctos participes largitionis unum in se manens dividitur, et omnes uno participantes ad ipsius unitatis formam, simplicitatemque veram colliguntur. Neque enim participes potestatis esse potuissent, nisi prius per gratiam consortes fierent virtutis. Neque cum illo possent, quod ipse potest, nisi prius ex illo esse mererentur, quod ipse est. Omnipotens autem Conditor non extranea usurpatione, neque
Abbreviated transcription (Latin):
et earũ nat᷑is similit̾ inuisibilib uifibili docum̃to utens ad demoᷤᷤ
uiherarthiarũ descriptor. diuine dispositiõĩs ordinẽ ĩ re¬
rũ oĩũ gub̃natioe demonstrat. qͦmͦ rationalẽ creat᷑am par¬
ticipẽ fecit ds̃ potestatĩ sue: constituens magistratꝰ & potestates

Expanded text:
et earum naturis similiter invisibilibus visibili documento utens ad demonstet earum naturis similiter invisibilibus visibili documento utens ad demonstet hierarchiarum descriptor, divinae dispositionis ordinem in rerum omnium gubernatione demonstrat; quomodo rationalem creaturam parti
Abbreviated transcription (Latin):
phie. ẽ. ⁊ ueritatis ꝑfectio. qͣnichil altius ẽẽ pot̾ animo cõcẽplanti.
Inhac sapientes huiꝰ mundi ꝓpt̾ ea sic̃ iã dixͥmꝰ stulti factist᷑: qr solo
natinali docum̃to scdmelem̃ta ⁊ spetiẽ muncdi inceclentes exem¬
plaria gr̃e ñhabuerunt: in qͥb et si speties erat humilis. s mani¬
festior p̾stabat᷑ demonstracio ueritatis. Hic gͦ stultã fec̾ cds̃ sapien¬
enciã huiꝰ mundi qͥueritatẽ cognosc̾e ñ potuit: qm̃ in sua eru¬
ditioẽ formã humilitatis tenere c̃tẽpsit. Hec nĩc de theologia
dixisse sufficiat ꝓpt̾ iherarchiã dionisi:: inqͣ explanatiõis gr̃a aliqͣ
discenda suscepimꝰ. Oĩs enĩ iherarchia theologie supponit᷑. ⁊ neces¬
se erat introctucẽdis adlectionẽ iherarchie aliqͣ detheologia p̃¬
mitt̾e: adfiniendã mat̾iã eiꝰ q̃ tota in ĩuisibilib c̃sistit substanciis.

Expanded text:
phiae est, et veritatis perfectio, qua nihil altius esse potest animo contemplanti. phiae est, et veritatis perfectio, qua nihil altius esse potest animo contemplanti. In hac sapientes hujus mundi propterea, sicut jam diximus, stulti facti sunt; quia solo naturali documento secundum elementa et speciem mundi incedentes, exemplaria gratiae non habuerunt: in quibus etsi species erat humilis, sed manifestior praestabatur demonstratio veritatis. Hic ergo stultam fecit Deus sapientiam hujus ; quoniam veritatem agnoscere non potuit; quoniam in sua eruditione formam humilitatis tenere contempsit. Haec nunc de theologia dixisse sufficiat propter hierarchiam Dionysii, in quam explanationis gratia aliqua dicenda suscepimus. Omnis enim hierarchia theologiae supponitur; et necesse erat introducendis ad lectionem hierarchiae aliqua de theologia praemittere, ad definiendam materiam ejus, quae tota in invisibilibus consistit substantiis,
Abbreviated transcription (Latin):
ueriq ac falsi indiciũ assũpsit: scd̾am aũ id ẽ. echicã que mo¬
dũ uiuencli tectũ & discipline formã scdm uirtutũ instituta
disponit. terciã uͦ idẽ theoricã que sola uerũ iom̃i qd̃ est et
ñ÷ scrutari eleg̃. Huiꝰ idẽ. theorice trespartesft̃. pͥma mathe
matira. scda phisica. t̾ cia theologica. inqͥbus cõtẽplatio ueri¬
tatis qͥsi qͥbusclã cont̾ẽplationũ gradib ad fũmũ cõscendit. P¬
mas. Sccła aũ id ẽ. phisica scrutatur inuisibiles rerũ uisibiliũ
causas. Tercia uͦ sola id ẽ. theologia contẽplat᷑ inuisibiles sub¬
stanias unuisibiliũ substanciarũ iniusibiles nat᷑as. Et est ui-
his qͣsi ꝑgressio quedã ⁊ ꝑfectus m̃tis ad cognoscendũ uerũ cõs¬
cendentis. Peruisibiles enĩ uisibiliũ formas ꝑuenit᷑ ad ĩuuisibi¬
les iusibiliũ causas. ⁊ ꝑiniusibiles usibiliũ causas ascendit᷑ ad inui¬
sibiles substanciã. ⁊earũ cognoscendas nat᷑as. Hic aũ sũma philoso¬

Expanded text:
ssumpsit; secundam autem, id est ethicam, quae modum vivendi rectum, et disciplinae formam secundum virtutum instituta disponit; tertiam vero, id est theoricam, quae sola verum in omni, quod est, et non est scrutari elegit. Hujus, id matica. Secunda physica. Tertia theologica. In quibus contemplatio veritatis, quasi quibusdam contemplationum gradibus ad summum conscendit: mas. Secunda autem, id est physica, scrutatur invisibiles rerum visibilium causas. Tertia vero sola, id est theologia, contemplatur invisibiles substantias, et invisibilium substantiarum invisibiles naturas. Et est in his quasi progressio quaedam, et profectus mentis ad cognoscendum verum conscendentis. Per visibiles enim visibilium formas pervenitur ad invisibiles visibilium causas; et per invisibiles visibilium causas ascenditur ad invisibiles substantias, et earum cognoscendas naturas. Hic autem summa philoso
Abbreviated transcription (Latin):
nos qͥb c̃sũmatio seruabat᷑. unchoatio parabat᷑: ut ĩueniret̃
ueritatẽ illã ꝗͣ oportuit susciꝑe filios uite adobseqͥum sũme ue¬
ritatis. cuiꝰ labor ipsis exposit᷑ ẽ. his fructꝰ seruatꝰ. Et moĩb his
lum̃ intelligencie. lacum̃ ingenii sensusq uirtut̾e ad docu

Expanded text:
nos quibus consummatio servabatur et inchoatio paratur, ut invenirent nos quibus consummatio servabatur et inchoatio paratur, ut invenirent veritatem illam, quam oportuit suscipere filios vite ad obsequium summe veritatis, cuius labor ipsis appositus est, his fructus servatus et in his omnibus lumen intellige
Abbreviated transcription (Latin):
norationis. ubi erroris laqueus ponebat᷑ incaptionẽ suꝑborũ. Et ui¬
dunt ubi lum̃ erat. ⁊ubi tenebre erant uide ñpotuer: & ibi laq̃o
captist̃ ꝓpt̾ audaciã p̾sũptionis sue. qͥse p̾cipitauer̃ ire in illud.¬
Manifestast̾ hec. Quanta enĩ illi excellentis ingenii monim̃ta
reliquer̾ ubi cã multa inuestigatione secreta nat᷑e ⁊ abdita re-¬
rũ conditarũ ꝑsecuti st̃: ut ipsam illorũ efficatiã. oĩ studio p̃ferẽ¬
dã estimemꝰ. Leguꝰ artes ⁊ studia. et cdisciplinas & racionũ p̃cep¬
ta pluruma que fensi illi ⁊ ingenio suo dato in hoc ipfũ scruta
Logicam. ⁊ ethicã. & mathe ticã. et phisicam. deforma ratioci¬
nationũ & uite ⁊ morũ ꝓisticuto nat᷑e decenciũ: dedispositi
te hacut uerũ app̾hendent: qm̃ et hec ueritas ꝑ eos inmistranda
erat. que ñ erat aduitã. qͥfiliis uite ñ erãt. Ideo datũ ÷ illis ꝓpt̃

Expanded text:
norationis, ubi confusionis laqueus ponebatur in captionem superborum et vinorationis, ubi confusionis laqueus ponebatur in captionem superborum et viderunt ubi lumen erat et ubi tenebre erant, videre non potuerunt; et ibi laqueo capti sunt propter audaciam presumptionis sue, qua se precipitauermanifesta sunt haec. Quanto enim illi excellentis ingenii monumenta reliquerunt: ubi tam multa investigatione secreta naturae, et abdita rerum conditarum prosecuti sunt, ut ipsam illorum efficaciam omni studio praeferendam existimemus. Legimus artes, et studia, et disciplinas et rationum praecepta plurima, quae illi sensu et ingenio suo dato in hoc ipsum scrutatlogicam, et ethicam, et mathematicam, et physicam, de forma ratiocinationum, et vitae, et morte hac, ut verum apprehederent; quia et hac veritas per eos ministranda erat, que non erat ad vitam, qui filii vite non erant. Ideo datum est illis propter
Abbreviated transcription (Latin):
potuit uerum agnoscere. Uoluit enĩ c̃tẽ plari oꝑa dĩ qͦmi¬
randa fecerat. ⁊que ꝓpofuerat imitanda noluit uenerari.¬
Neq enĩ morbũ suum attendit. ut pia deuocione medici¬
nã quereret: s defalsa sanitate p̾sumens. dedit se ut uana¬
curiositate aliena inuestigar&. Et uidebat᷑ extrase ꝓfic̾e.
s defec̃ inse: ⁊eũ qͥerat supra se ñinuenit. & ꝓposuit᷑ de
illo estimationes qͣs corde suꝑbo c̃ceꝑat. ne ue̾rũ ignorare
uidẽtur: & scissiis : minuia erroris. alia ⁊ alia contͣ uerum
plurima ⁊ nouissime indecora deitati. ⁊ excellenti maies-¬
tati deforma: ut error fier& manifestꝰ. Prius enĩ uerũ erat ⁊mag¬
num uidebat᷑. ⁊nouissime successit falsitas: cũ ueritas cõsũmar.
debuisset. Et de monstratũ: qͥsi lum̃ quoddã inparte una. ut ibi
uicdetur aliqͥd: et erant contra dense tenebre ⁊ caligo ꝓfunda ig¬

Expanded text:
potuit verum agnoscere; voluit enim contemplari opera dei que mipotuit verum agnoscere; voluit enim contemplari opera dei que miranda fecerat et que proposuit imitanda noluit Neque enim morbum suum attendit, ut pia devotione medicinam quaereret; sed de falsa sanitate pcuriositate aliena investigaret et videbatur ex se proficere et defecit in se et eum qui erat supra se non invenit et proposuit de illo estimationes quas corde superbo conceperat, ne verum ignorare videretur et scissus est in inuia erroris alia et alia contra naturam plurima et novissime in dedecora dei et excellenti maiestate deformia, ut error fieret manifestus, prius enim verum erat et magnum videbatur et novissime successit falsitas, cum veritas consummari debuisset et demonstrarum est quasi lumen quoddam in parte una et ibi videretur aliquid et erant contra dense tenebre et caligo profunda ig
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enĩ quȩdã sapientia. que sapiencia uidebat᷑ his qͥ ue¬
rã sapienciã ñnouerant. Et inuenit mundus sapientiã¬
ea. Et p̃sumpsit. & dix̃ ut ultra ꝑger& ad sapientiã sũ¬
mã: confidens insapiencia sua. quasi uia esse potriiss
adillam. & ascendit ⁊eleuatus ẽ. ut ad alta corde ꝑueni¬
ret: ⁊ fecit sibi scalã speciẽ creature nitens ad inuisibi¬
lia creatoris. Tunc quȩ manifesta erant dĩ adillumina¬
tionẽ ꝓcesserunt. & nota factast̃: ut ꝓbarent᷑ corde ñ pu¬
ro. Nam illa que uidebant᷑ nota erant. ⁊ erant alia quȩ
nota ñ erant: et ꝑea que manifesta st̃ putauer̾ ire ĩ illa
que abscondita fuerunt. et corruerunt mente ultra pos¬
sibilẽ inueritatẽ indacia figmentorũ suorũ: ubi non ẽ.
inuentũ ampliꝰ qd̾ apphendent. Ideo stultã fecit d̃o
⁊ monstrauit sapienciã aliã que stulticia uidebat᷑ & nerat.
humilitate ueritas q̃reret᷑. S mundus modicũ despex̃. ⁊ ñ

Expanded text:
Fuit enim quedam sapientia, que sapientia videbatur his qui veram sapientiam non noverant, hanc invenit mundus etea. Et praesumpsit, et dixit ut ultra pergeret ad sapientiam summam confidens in sapientia sua, quasi via esse potuisset ad illam. Et ascendit, et elevatus est ut ad alta corde perveniret. Et fecit sibi scalam, speciem creaturae, nitens ad invisibilia Creatoris. Tunc quae manifesta erant Dei, ad illuminationem processerunt; et nota facta sunt ut probarentur corde non puro. Nam illa, quae videbantur, nota erant, et erant alia quae nota non erant, et per ea quae manifesta sunt, putaverunt ire in illa, quae abscondita fuerunt, et corruerunt mente ultra possibilem veritatem in mendacia figmentorum suorum, ubi non est inventum amplius, quod apprehenderent. Ideo stultam facit Deuset monstravit sapientiam aliam, quae stultitia videbatur, et non erat, humilitate veritas quereretur, sed mundus modicum respexit et non
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ ut uicdentes agnoscerent ueritatẽ. Lutũ fec̃ expito iliniuit
ocłos ceci & lauit undit. & quid postea: Deinde uiclenti ⁊ ñdũ
cognoscenti.ait. Egosũ ⁊ qͥloqͥtur tecũ ipse est filiꝰ dĩ. Prius gͦ illu¬
miuauit postea demonstrauit. Hatura enĩ demõstrare potuit¬
s illuminare ñ potuit: & mundus creatorẽ suũ spetie p̾dicauit.
s intelligenciã ueritatis cordib hoiũ ñ infudit. Per simulachra
iͥgͥ nat᷑e creator tantũ significabat᷑. insimulachris uͦ gr̃e ds p̾setd¬

Expanded text:
pariter ut videntes agnoscerent veritatem. Lutum fecit ex sputo: et linivit pariter ut videntes agnoscerent veritatem. Lutum fecit ex sputo: et linivit oculos caeci, et lavit et vidit . Et quid postea? Deinde videnti et nondum cognoscenti ait: Ego sum, et qui loquitur tecum, ipse est Filius Dei . Prius ergo illuminavit, postea demonstravit. Natura enim demonstrare potuit, illuminare non potuit. Et mundus Creatorem suum specie praedicavit, sed intelligentiam veritatis cordibus hominum non infudit. Per simulacra igitur naturae, Creator tantum significabatur; in simulacris vero gratiae prae
Abbreviated transcription (Latin):
ieuanuer̃ cũtransire uellent mente ea que sola nosse acceꝑatł.
& palpantes aestimationib ad ea que uidẽ ñpot̾ant ceci inuentis.
qͥ se uidẽ putauer ħec st̃ simulachra errorum quȩ theologia sic eni
uocauer̃ ipsi studiũ qͦ diuina scrutari credidunt. uanitatis eorũ
pellant᷑ ineis. Dignũ qͥppe erat ut cõfundent᷑ infũmis qͥde infi¬
morũ cognitiõe suꝑbi erant: ⁊ qͥhumilitatẽ ficlei in morte saluato¬
ris despitiunt. celsitudinẽ eiꝰ amirent᷑ in agnitione creatoris. Duo
enĩ simulachra erant pposita hoĩ inqͥb inuisibilia uide potuisset.
mulachrũ aũ gr̃e erat humanitas u̾bi. Et inutroq ds̃ monstrabat᷑.
s inutroq ñ intelligebat᷑: qm̃ natura qͥdem specie sua artificẽ de¬
monstrauit. sed contẽplantis ocłos illuminare ñpotuit. Numani-¬
tas u̾saluatoris ⁊ medicinafuit ut ceci lum̃ reciꝑent: et cdoctrina¬

Expanded text:
et evanuerunt, cum transire vellent mente ea quae sola nosse acceperant et evanuerunt, cum transire vellent mente ea quae sola nosse acceperant et palpantes aestimationibus ad ea quae videri non poterant, caeci inventi sunt qui se videre putaverunt. Haec sunt simulacra errorum, quae theologia sic enim ipsi vocaverunt studium, quo divina scrutari crediderunt vanitatis eorum, pellantur in eis. Dignum quippe erat ut confunderentur in summis qui de infimorum cognitione superbi erant, et qui humilitatem fidei in morte Salvatoris despiciunt, celsitudinem ejus admirentur in agnitione Creatoris. Duo enim simulacra erant proposita homini, in quibus invisibilia videre potuis set:mulacrum autem gratiae erat humanitas Verbi. Et in utroque Deus monstrabatur, sed non in utroque intelligebatur; quoniam natura quidem specie sua artificem demonstravit, sed contemplantis oculos illuminare non potuit. Humanitas vero Salvatoris et medicina fuit, ut caeci lumen recipe
Abbreviated transcription (Latin):
oris scdm formã ratioĩs insite fubtilit̾ discusser̃. Nouissime aũ
theologiã pracione diuinorũ ⁊ scrutacione ĩuisibiliũ qͣsi c̃ sum¬
mat᷑i sapientiã addidunt: ut ipsi putauer̃ c̃sũmat᷑i. seduere
amissuri. ⁊ uerã ñ inuent᷑i. Nã ibi corruere ceꝑunt ĩm̃dacia
delonge ostendẽs ꝗd querebat᷑. neq lucẽ ingerens ocłis caligan¬
tib. Natura enĩ adseruitutẽ condita creatorẽ siuĩ demons-¬
trauit: s erat similitudo ꝑegͥna adcellentẽ & dñantẽ marestatẽ:
neq potuit eudent̾e declarationẽ inuenire inhis oĩb illa quedocẽ¬
da fuerat nat᷑a. qm̃ & ipsa sana ñerat. ut multũ clarescera inẽtẽ¬
plationẽ. Nonenĩ habuit que ꝑgrãm exemplaria formabant᷑ ad
sanitatẽ uisionis interne. neq archam sapiencie nouerat. ⁊ codito¬
lo docum̃to utens. lippienti acie lum̃ nubilũ ⁊ambiguũ ad ctucẽs¬
speculanti. inrerũ creatarũ spetie cõtẽplabat᷑. Propt̾ea etraueruis

Expanded text:
sime autem theologiam pro ratione divinorum, et scrutatione invisibilium quasi consummaturi sapientiam addixerunt, ut ipsi putaverunt, consummaturi; sed vere amissuri, et veram non inventuri. Nam, ibi corruere coeperunt in mendacia de longe ostendens, quod quaerebatur, neque lucem ingerens oculis caligantibus. Natura enim ad servitutem condita Creatorem suum demonstravit; sed erat similitudo peregrina ad excellentem, et dominantem majestatem. Neque potuit evidentem declarationem invenire in iis omnibus illa, quae docenda fuerat natura, quoniam, et ipsa sana non erat, ut multum claresceret in contemplationem. Non enim habuit quae per gratiam exemplaria formabantur ad sanitatem visionis interne. Neque arcana sapientie noverat et conditolo documspeculanti in rerum creatarum specie contemplabatur. Propterea erraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut agnosceret᷑ p̃sens ẽẽ. Hec ÷ distancia theologie huiꝰ mundi abilla
que diuina nominat᷑ theologia. Impossibile enĩ ẽ. inuisibilia nisi
puisibilia demonstrari: & ꝓpt̾̃ea õĩs theologia necesse habet uisi¬
bilib demonstrationib uti ininuisibiliũ declarationẽ. S mun¬
clana ut diximꝰ cheologia oꝑa c̃ditionis assumpsit. ⁊ ebementa
huiꝰ mundi scłm spetiem creata. ut demonstrationẽ suã fac̾&.
millis: theologia uͦ diuia oꝑa restauratioĩs elegit scđm huma¬
nitatẽ iħu ⁊ sac̃m̃ta eiꝰ que abinitio st̃. nat᷑alib quoq ꝓmͦ sub¬
munclana theologia parum euidenti demonstracioẽ utens.
ñualuit incõp̃hensibilẽ ueritatẽ s contagione erroris educ̾e: qͣ
lnuna noscitur theologia simplici acpura assertione p̃cticare.
Nũc dicendũ ẽ. qͥd sit theologia: altus qͥdẽ incipienti ad eui¬
denciã rerũ dicendarũ. ł hilosophia oĩs in tres pͥncipales sec᷑tur

Expanded text:
ut agnosceretur praesens esse. Haec est distantia theologiae hujus mundi ab illa, quae divina nominatur theologia. Impossibile enim est invisibilia, nisi per visibilia demonstrari: et propterea omnis theologia necesse habet visibilibus demonstrationibus uti in invisibilium declaratione. Sed mundana, ut diximus, theologia opera conditionis assumpsit, et elementa hujus mundi secundum speciem creata, ut demonstrationem suam faceret in illis. Theologia vero divina opera restaurationis elegit secundum humanitatem Jesu, et sacramenta ejus quae ab initio sunt, natmundana theologia parum evidenti demonstratione utens, non valuit incomprehensibilem veritatem sine contagione erroris educere, cum divina noscitur theologia simplici, ac pura assertione praedicare. Nunc dicendum est quid sit theologia, altius quidem incipienti ad evidentiam rerum dicendarum. Philosophia omnis in tres principales partes
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tẽplationẽ eorũ qͣuitͥnsecꝰ sũt inlib̾tate sp̃s e medio st̃ collendi
ad pancdenda mist̾ia. Hoc nuc̃ gͦ suscipimꝰ ⁊ hoc satis nobis ẽ. inhis
qͦ dicemꝰ: nã exreligio siqͥd adiectũ fuerit ex suꝑ habundanti sit

Expanded text:
contemplationem eorum, quae intrinsecus sunt in libertate spiritus e medio sunt tollenda, contemplationem eorum, quae intrinsecus sunt in libertate spiritus e medio sunt tollenda, ad pandenda mysteria. Hoc nunc ergo suscipimus, et hoc satis nobis est in iis, quae dicemus. Nam ex reliquo, si quid adjectum fuerit, ex superabundanti sit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia dĩ q̃incarne a nob̃ credit᷑. ab illis despicit᷑: ingła ⁊ ma-¬
iestade. a nobis agnoscit᷑ ab illis ignoratur.
quantũ ꝓtp̃re animo suggestũ: ex pleui. Nunc suꝑ ÷ ut qͥ dehis
atheo logo dictast᷑ inspiciamꝰ. &. quia ipsa lectiõis suꝑficies mag¬
na uerborũ ꝓfunditate tecta: ⁊ quodã alto sermonis suꝑ feren¬
tis se ⁊ excołlentiꝰ ⁊ inuoluti scđm magnitudinẽ ⁊ excellentiã
rerũ secretissimarũ ãbiguo celata: necesse: u̾ͥpͥmũ modata ⁊ cõ¬
muni faciliq ad intelligentiã explanatioẽ reseret᷑. Et hec erit
fortassis cõmoctior explanatio introducendis ad magnũ pͥncipiũ.
qm̃ ñoportet intantarũ tamq sublimiũ rerũ meditatioẽ exerrẽ¬
dos animos fermonũ inuolucͥs occupari. qͥlicet appositist᷑ secͤtis
uen̾ andis digna uelamina: ingredientib tam̃ reuelata facie ad

Expanded text:
sapientia Dei quae in carne a nobis creditur, ab illis despicitur; in gloria et masapientia Dei quae in carne a nobis creditur, ab illis despicitur; in gloria et majestate a nobis agnoscitur, ab illis ignoratur. quantum pro tempore animo suggestum est, explevi. Nunc superest, ut quae de his a theologo dicta sunt, inspiciamus. Et quia ipsa lectionis superficies magna verborum profunditate tecta est, et quodam alto sermonis superferentis se et extollentis, et involuti secundum magnitudinem et excellentiam rerum secretissimarum ambiguo celata necesse est, ut primum moderata, et communi, facilique ad intelligentiam explanatione reseretur. Et haec erit fortassis commodior explanatio introducendis ad magnum principium, quoniam non oportet in tantarum tamque sublimium rerum meditatione exercendos animos sermonum involucris occupari. Quae licet apposita sint secretis venerandis digna velamina ingredientibus, tamen revelata facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea opponimꝰ theologiã nr̃am ⁊ excelsorũ ⁊ sublimiũ ⁊inuisibi¬
lium cognitionẽ: subsannantib ⁊ arguentib fidẽ humilem.
ũglorient᷑ sipossunt. ipsi qͥhec despiciũt desimilib. Et si talia
inuener̃. ⁊ similia cognouerunt sapiencia fua iratione sita
⁊ sensu suo qͦ fidei nr̃e p̾ferre ñtiment: ut inspiciãt theologiã
suã ⁊ que dedõ dixerint erubescenda ⁊ ridicula ⁊ incongrua
ifalsa. ufinẽ agnoscant. isuscipiat ueritatẽ. Propt̃ hoc enĩ
ds in hoĩb c̃uersari uoluit uͥ conuersatio hõĩs incelo eẽ. potuiss: et
obhoc ille humana sustinuit udiuina iste cognoscere mereret᷑.
Hoc ÷ sac̃m̃tũ humilitatiᷤᷤ dĩ. sacͣm̃tum fidĩ ⁊ sac̾mentũ ueritatis.
qͥ ñ cognouer̾ suꝑbi corde: inflati senfu fuo ⁊ sapientia sua qͦ decar¬
ne erat. iñ potuit dĩ sapientiã inienire. ũ inueniret᷑ stulticia ẽẽ
q̃ sapientia putabat᷑ uñerat. In hoc sublimes facti fumꝰ adeoᷤ. quia

Expanded text:
invisibilium cognitionem, subsannantibus, et arguentibus fidem humilem, ut glorientur si possint ipsi, qui haec despiciunt de similibus. Et si talia invenerunt, et similia cognoverunt sapientia sua, et ratione sua, et sensu suo, quam fidei nostrae praeferre non timent, ut inspiciant theologiam suam, et quae de Deo dixerunt erubescenda, et ridicula, et incongrua, et falsa, ut fidem agnoinis conversari voluit, ut conversatio hominis in coelo esse posset, et ob hoc ille humana sustinuit, ut divina iste cognoscere mereretur. Hoc est sacramentum humilitatis Dei, et sacramentum fidei, et sacramentum veritatis: quod non cognoverunt superbi corde, inflati sensu suo, et sapientia sua, quae de carne erat, et non potuit Dei sapientiam invenire, ut inveniretur stultitia esse quae sapientia putabatur, et non erat. In hoc sublimes facti sumus ad eos; quia
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃r indiffinitione pꝰordurẽ screntia ⁊ actio. Scientia qͥdẽ qͥ qͥd
faciendũ sit intelligant: actio uͦ qͥ qd intellexerint agendũ ꝑ¬
ficiãt. In ordine offitiũ. inscientia discretio: inactione mift̾iũ.
tia uͦ ⁊actio rep̃hensibilis. et ordo uutilis. Propt̃ ħ gͦ iherarchia
ẽ. ordo diuinꝰ ⁊ scientia & actio: iherarchia dico tã mordine qͣm
portionalit̾ ad illuminationes. id ÷ scdm illuminatioẽs diuinitꝰ
ei inditas. una qͦq scilicet scdm modũ ⁊ m̃surã gr̃e diuinitus
ei infuse inordine suo ꝑficiens ⁊ ascendẽs adimitationẽ dĩ ut
recte disc̾nendo ⁊ bene oꝑando ipsũ imitet᷑. Inucroq enĩ diuinã
similitudiñe emulat᷑ oĩs iherarchia: siue ineo indelicet qd̾ ab
ipso disponit᷑. siue ineo qd̾ scdm ipsũ oꝑat᷑. Hec aũ diffinitio sicut
diximꝰ angłicã tantũ ihumanã iherarchiã ẽplectit᷑. q̃ ad sumi¬
litudinẽ sũ me ⁊ et̾ne factest̃ iherarrhie. ⁊ ipsam imnitantur

Expanded text:
sequitur in definitione post ordinem « scientia et actio. » Scientia quidem, qua quid faciendum sit intelligant; actio vero, qua quod intellexerint agendum, perficiant. In ordine officium; in scientia discretio; in actione ministeritia vero et actio reprehensibilis et ordo inutilis. Propter haec ergo hierarchia est ordo divinus, et scientia, et actio. Hierarchia dico tam in ordine quam portionaliter ad illuminationes, id est secundum illuminationes divinitus ei inditas: unaquaeque scilicet secundum modum et mensuram gratiae divinitus ei infusae in ordine suo perficiens, et ascendens ad imitationem Dei, ut recte discernendo et bene operando ipsum imitetur. In utroque enim divinam similitudinem aemulatur omnis hierarchia, sive in eo videlicet quod ab ipso disponitur sive in eo quod secundum ipsum operatur. Haec autem definitio, sicut diximus, angelicam tantum et humanam hierarchiam complectitur, quae ad similitudinem summae et aete
Abbreviated transcription (Latin):
lis purgatiõis hostia ⁊ sacͥficiũ diuinissimũ. sine qͦ õs hos¬
tie ⁊ sacͥ ficia oĩa nec effectũ hab̾e possunt. nec ꝑdesse ip
cordit̾ uͥabea udelicet ñdiscrepent scdm immutabilẽ idẽ. forma¬
tionẽ ipsorũ scilicet ꝑfectorũ acdipsam idẽ. seđm similitudinẽ eiꝰ
qͥ semel arreptã immucabilit̾ seruant uũdefluant ab ipsa. Diui¬
na enĩ pulcͥtudo que inse unaẽ. ⁊ ꝑfecta ꝑficiendos ad se ꝑpͥn¬
eipalis purgationis hostiã id ẽ. infusionẽ gr̃e fue qͣ asua ple¬
intucline ꝓpt̃ purgandõ ⁊ꝑficiendos inparticipationẽ diffun¬

Expanded text:
 sacrificium divinissimum, sine quo omnes hostiae et sacrificia omnia nec affectum habere possunt, nec prodesse; ipcorditer, ut ab ea videlicet non discrepent secundum immutabilem formationem ipsorum scilicet perfectorum, ad ipsam, id est secundum similitudinem ejus, quam semel acceptam immutabiliter servant, ut non defluant ab ipsa. Divina enim pulchritudo quae in se una est, et perfecta perficiendos ad se per principalis purgationis hostiam id est infusionem gratiae suae, quam a sua plenitudine propter purgando
Abbreviated transcription (Latin):
Nderp̃tatio igͥ iherarchie ẽ. ad cm̃ qͣntũ possibile similituło
magis ꝓpͥe intentio uł disectio nominat᷑. Est enĩ intentio uł cli¬
rectio que scopos dr̃ certa destinatio inaliquẽ finẽ. Oĩs enĩ actio
inaliquẽ finẽ tendit ⁊ est illi finis directionẽ tendit ⁊ ẽ. illi

Expanded text:
ntentio  igitur hierarchiae est ad Deum, quantum possibile, similitudo magis proprie intentio vel directio nominatur. Est enim intentio sive directio, quae scopos dicitur, certa destinatio in aliquem finem. Omnis enim actio in aliquem finem tendit et per aliquam directionem tendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ sũ mationis causa cliu̾sitatẽ ũ admittit: ac ꝑhoc oĩno dis¬
similitudinẽ nescit. que ⁊unae̾.simplicitate iẽadẽ ꝑfecti¬
one. Et cũ insemet ipsa talissit. uͥ nec diuidat᷑ pluralicate.
nec inferior diu̾sitate: impsis tam̃ qͥ particeps fiunt gr̃e dis¬
tributiua ẽ. ꝓpͥa luminis. ꝓpͥum lum̃ diu̾sis modis tͥbuens sid̾n¬
dignitatẽ uidelicet uniꝰ cuiꝰq participantiũ altiorib qͥdẽ
maiora. inferiorib aũ minora largiendo dona gr̃arũ uͥimp¬
sis pulchre multiplicet᷑. qͦ inse uere una ꝯsistit. Perfectiua
pes luminũ suorũ: ꝑfectiua dico insacͥfitio duunissimo
qͦ ꝑficit ꝑsiciendõ scdm ĩmutabilẽ formationẽ cõpacte
ꝑfectorũ adipsã. Diuinissimũ sacͥfitiũ uocat ipsam illu-
dant᷑ purgandi os̃ ⁊ saluandi: ñ solũ acorruptione mali ut
boni fiant . s. adefectu quoq boni purgant᷑ ũmeliores exis¬
tant. Ipsa gͦ oblatio sũma ⁊ theletarchis idẽ. pͥncipalis pur¬

Expanded text:
tit, ac per hoc omnino dissimilitudinem nescit; quae et una est simplicitate et eadem perfectione. Et cum in semetipsa talis sit, ut nec dividatur pluralitate, nec inferior sit diversitate; in ipsis tamen qui participes fiunt gratiae, distributiva est proprii luminis, proprium lumen didignitatem, videlicet uniuscujusque participantium; altioribus quidem majora, inferioribus autem minora largiendo dona gratiarum, ut in ipsis pulchre multiplicetur, quae in se vere una consistit. Perfectiva pes luminum suorum; perfectiva dico in sacrificio divinissimo, quo perficit perficiendos secundum immutabilem formationem compacte perfectorum ad ipsam. Didantur purgandi omnes, et salvandi, non solum a corruptione mali, ut boni fiant; sed a defectu quoque boni purgantur, ut meliores assistant. Ipsa ergo oblatio summa, et teletargis, id est principalis pur
Abbreviated transcription (Latin):
ascendens. Quod ait sedm me ita accipiendũ ac si cdixiss scdm
meã estimatimationẽ. Pudice enĩ tẽꝑat assertionẽ suã: nede
sua estimatione plus iusto p̃sumere uideat᷑. De inde tͥa ĩcliffi¬
nitione iherarchie pͥncipalia ꝓponit. qͦ ꝑficiunt ipsã iherar¬
chie diffinitione. Sunt aũ hecͦ. Ordo. scientia. ⁊ actio. Horũ
triũ sidefuerit unũ aliqͦd: ñ cõstat iherarchia. łrimũ ẽ. ordo
diuinus quia nonẽ. potestas siorclinata nonẽ. ãdõ. Propt̾ hocait

Expanded text:
piendum, ac si dixisset, secundum existimationem meam. Pudice enim temperat assertionem suam, ne de sua existimatione plus justo praesumere videatur. Deinde tria in definitione hierarchiae principalia proponit, quae perficiunt ipsam hierarchiae definitionem. Sunt autem haec: ordo, scientia et actio. Horum trium si defuerit omnium aliquod, non constat hierarchia. Primum est ordo divinus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
care ꝯsueuimꝰ. hoc qͥppe dignũ inqͥsitione ẽ. qr ñ eadẽ cau¬
sa hic constat ꝗͣ reddimꝰ. qͣndo om̃s celestes eẽntias angłos
uocamꝰ: qr scilicet ordo angłorũ ultimꝰ ẽ & idõ nom̃ eiꝰ ad suꝑiores
sic̃ nõs participiant ĩppͥetate suꝑiorũ. ita etiã uidet᷑ qd̾ inuocabulo
participare nondebeant. Hoc est quod dicit
earũ õs alii ordines participarent: qr ꝓpͥetatẽ ipsarũ ũpote suꝑio¬
res participarent. Noc÷ quod sequitur.
touidẽ nouissimarũ ẽentiarũ idẽ. ulti morũ sp̃uũ scãm

Expanded text:
ne est; quia non eam causam hic esse constat, quam reddimus, quando omnes coelestes essentias angelos vocamus: quod scilicet ordo angelorum ultimus est: et ideo nomen ejus ad superiores t non participant in proprietate superiorum, ita etiam videtur, quod in vocabulo participare non debeant. Hoc est, quod dicitearum omnes alii ordines participarent, quia proprietatem ipsarum utpote superiores participarent. Hoc est, quod sequitur: « Et quidem novissimarum essent
Abbreviated transcription (Latin):
uł motꝰ nominat᷑: s qͥ es ⁊inmutabilitas intelligit᷑. Hac ratio¬
ne int̃ dissimilia ⁊ ꝯtraria ꝯsidata. qͥ sicut inhis futor impe-¬
tu et uehem̃tia suꝑ uenientẽ molestiã ꝓpellere nitit᷑. ita ilhe
quies immobilis ꝑsistens. nulla ꝯ cusfione suꝑ ueniente turbat᷑.
ꝓpt̾ hoc ipsam qͥetem ĩ magnniẽ uorat. id ẽ. fortẽ ⁊robustã ⁊imꝑ¬

Expanded text:
nominatur, sed quies, et immutabilitas intelligitur. Hac ratione inter dissimilia, et contraria considerata, quod sicut in his furor impetu, et vehementia supervenientem molestiam propellere nititur; ita illic quies immobilis persistens nulla concussione superveniente turbatur, propter hoc ipsam quietem immanem vocat, id e
Abbreviated transcription (Latin):
rei que int̾ cet᷑as res uisibiles p̃ciosa ẽ. ⁊ decora demonstrando: ũ
u̾bi gr̃a cũ eã solem uocant ñhunc uisibibẽ qͥocłos corporales
etiã adiniqͥtatẽ ꝑpetrandã illuminat. s. solẽ iusticie qͥspũales
ocłos adu̾itatẽ ⁊uitditẽ cognoscentlã illustrat. Et sic̃ cũ eã uocãt
stellã matutinã cuiꝰ ortꝰ tenebras fugat. ñ inhunc mundũ uisibi¬
lit̃ illustrandũ ascẽdentẽ. s inanimũ rationabilẽ qͥsołꝰ s lum̃ caꝑe

Expanded text:
rei, quae inter caeteras res visibiles pretiosa est, et decora demonstrando, ut verbi gratia cum eam solem vocant, non hunc visibilem, qui oculos corporales etiam ad iniquitatem perpetrandam illuminat; sed solem justitiae, qui spirituales oculos ad veritatem, et virtutem cognoscendam illustrat. Et sicut cum eam vocant « stellam matutinam, » cujus ortus tenebras fugat, non in hunc mundum visibiliter illustrandum ascendentem, sed in animum rationalem, qui solus hoc lumen cape
Abbreviated transcription (Latin):
eD et ipsam irrationabilitatẽ ⁊ insensualitatẽ inqͥdẽ ir¬
rationabilib animalib aut in animatiꝰ materiis defer¬
tum rationis ⁊ sensus ꝓpͥe uocamꝰ inaũ ĩmat̾ialib uintellec¬

Expanded text:
ed et ipsam irrationabilitatem et insensualitatem in quidem ired et ipsam irrationabilitatem et insensualitatem in quidem irrationabilibus animalibus, aut inanimatis materiis, defectum rationis et sensus proprie vocamus; in animatis aute
Abbreviated transcription (Latin):
qͥillud solũ dilig̾̃ qd̾ auferri ñpot̃. ledi oĩno ñ pot̾. qi nec excra
ilud aluit appetit inillo sufficientiã habens nec de illiꝰ amissi¬
one sollicitatur illud in cõmutabilit̾ oꝑtinens. Quia gͦ suffitiẽs
s ñ ꝑatitur indigentiã: ⁊quia inflexibile ẽ. sustinere non pot̾ iuolẽ¬
tia. Et hoc qͥdem ei c̃fertur ꝑinconcussũ ⁊ ĩmutabilẽ diuine pul¬
ctudinis amorẽ: et uniu̾salem reuocationẽ in id qd uere ẽ. appe¬
tabilis ẽ. ab eodẽ ñflectitur. ⁊ qr uniu̾salit̾ reuorant᷑ ⁊ colliguis
uid qd uere appetendũ nulla ext̾iori uiolentia turbãt᷑. Si enq̃
toto desicłio aduitatẽ amandã ñ reuorarent᷑ nec colligeret.
ꝓcul dubio ledi ⁊ affligi possent. ubi mutabilib ⁊tranfitoriis
m̃te inhererent. Nunc aũ qr noti illic sunt oĩa immutabilit̾
c̃sistunt: fit ut ipsi qͦ ꝑchoesionẽ dilectiõis ⁊ affectionis mu¬
tabilitatẽ sentire nonposłintt. Seq̃r.¬

Expanded text:
qui illud solum diligit quod auferri non potest, laedi omnino non potest, quia nec extra illud aliud appetit, in illo sufficientiam habens, nec de illius amissione sollicitatur, illud immutabiliter obtinens. Quia ergo sufficiens est, non patitur indigentiam; et quia inflexibile est, sustinere non potest violentiam. Et hoc quidem ei confertur per inconfusuchritudinis amorem et universalem revocationem in id quod vere est appetabilis est, ab eodem non flectitur. Et quia universaliter revocauod vere est appetendum, nulla exteriori violentia turbatur. Si enim toto desiderio ad veritatem amandam non revocarentur, nec colligerentur, procul dubio laedi et affligi possent, ubi mutabilibus, et transitoriis mente inhaererent. Nunc autem, quia toti illic sunt, ubi omnia immutabiliter consistunt; fit ut ipsi quoque per cohaesionem dilectionis, afflictionis mutabilitatem sentire non possint. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
intellectualẽ iumanime q̃ sursũ fert. ⁊ ad suꝑiora intendit pur¬
plicit̾ ꝯtẽplari assuescat: ⁊suggerens idẽ. ãmonens i ꝑsuacdens ei
ex ipsa deformitate c̃positionũ. qr suꝑ celestia ⁊diuina spectacła
ñ ualde similia sunt scdm u̾itatẽ mat̾ialib p̃cipue sic turpib tan¬
qͣm neq iusto neq uͦ ꝓbante ẽẽ uidelicet his illa similia uł sugge¬
rens deformitate cõpositionũ tanꝗͣ neq iusto neq uͦ ꝓbante ẽe

Expanded text:
intellectualem vim animae, quae sursum fert, et ad superiora intendit; purpliciter contemplari assuescat; et suggerens, id est admonens et persuadens animae ex ipsa deformitate compositionum, quod super coelestia, et divina spectacula non valde similia sunt, secundum veritatem materialibus, praecipue sic turpibus, tanquam neque justo, neque vero probante esse, videlicet his illa similia; vel suggerens deformitate compositionum tanquam neque justo, neque ve
Abbreviated transcription (Latin):
inẽtaminatis scã sẽorũ. Sc̃a inẽcaminatast̃ symbola diuinorũ
expuleͥs i decentib formis assũpta. Scã scorũ st̃ ipsa que ꝑhec sig
inficantur dirina. Theosophi gͦ ꝑhoc q̃ dissimiles figͣas diuinis
at̃ tribinnt: etiã sinules formationes ⁊ eas q̃digne uicdebant᷑ ab il-¬
lorũ excellentia maiestate se cernunt. Quia enĩ & illa coaptãt sig¬
nificationieorũ q̃ ñ dubitant᷑ ẽẽ aliena: ostendunt ⁊ alia qͦ qͦue

Expanded text:
Sancta sanctorum. » Sancta incontaminata sunt symbola divinorum ex pulchris et decentibus formis assumpta; Sancta sanctorum sunt ipsa, quae per haec figurantur, divina. Theosophi ergo per hoc quod dissimiles figuras divinis attribuunt, etiam similes formationes, et eas quae dignae videbantur, ab illorum excellentia et majestate secernunt. Quia enim et illa coaptant significationi eorum, quae non dubitantur esse aliena; ostendunt et alia quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pat̾ent᷑ qͥnichil uisibilib bonis altius incelligunt. id ẽ. nehoc esti¬
marent hii qͥ aliabona ẽẽ ñputant altiora uł meliora his uisibilib
bonis. ideo sc̃orũ theologorũ sapientia restitutiua mirabilit̃ descẽdit
adindecoras similitudines idẽ idõ scĩ theologi qͥꝑ sapientiã suã res
tituentẽ ireformantẽ nos ad cognitionẽ u̾icatis diuina nob̃ eloqͥa
tradidunt. mirabili c̃sidatiõe descendunt ad indecora similitudi.¬
nes assum̃das. ueas diuinis et celestib nat᷑is aptarent. ⁊ ꝑipsas alia
qͦ que deillis mag̃ifice ⁊ decore dici uident᷑. adsimilitudinẽ ⁊ ñ ad
ꝓpͥetatẽ referenda ostendent:
oc gͦ fecit sapientia scõrũ theologorũ. ñ concedens mat̾iale

Expanded text:
aterentur, qui nihil visibilibus bonis altius intelligunt, » id est hoc existimarent ii qui alia bona esse non putant altiora, vel meliora his visibilibus bonis; ideo « sanctorum theologorum sapientia restitutiva mirabiliter descendit ad indecoras similitudines, » id est ideo sancti theologi, qui per sapientiam suam reformantem nos ad cognitionem veritatis divina nobis eloquia tradiderunt, mirabili consideratione descenderunt ad indecoras similitudines assumendas, ut eas divinis et coelestibus naturis aptarent; et per ipsas alia quoque quae de illis magnifice, et decore dici videntur, ad similitudinem, et non ad proprietatem referenda ostenderent. Hoc ergo fecit sapientia sanctorum theo
Abbreviated transcription (Latin):
tates sũptas auisibilibi ẽformãt & eoaptant ñsolũ declaratioib
celestiũ dispositionũ. idẽ. celestiũ ordinum angłicorũ scilicet
sp̃uũ id ẽ. u̾solum addeclarandas uł clemonstrandas celestes dis¬
positiones. et angłicas orcdinationes has similitudines ⁊ ꝓpͥetates
rerum iisibiliũ ꝓponunt: s etiã ipsis aliqñ diuinis manifes-¬
tationib hoc ẽ. ad ipsã duinitatẽ manifestandã ⁊indicandã

Expanded text:
tas a visibilibus, conformant, et coaptant non solum declarationibus coelestium dispositionum, id est coelestium ordinum angelicorum scilicet spirituum, id est non solum ad declarandas vel demonstrandas coelestes dispositiones, et angelicas ordinationes has similitudines, et proprietates rerum visibilium proponunt; sed etiam ipsis aliquando divinis manifestationibus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñualentẽ. Qͥagͦ supͣ talẽ rationẽ ⁊ supratalẽ sensũ ꝑexcellẽtiam
ꝯtẽplatiõis cõstitute st̃: merito atali ratioẽ ⁊ sensu aliene ꝑhiben¬
t᷑ ui hec ipsa eorũ insensibilitas ⁊ irrationabilitas ñ intelligat᷑ stu¬
por siue ignorantia. s alia eẽ ⁊ uer cognitio & boni ꝑceptio ⁊ qͣlis
apd̃ nos ẽ. uł scdm nos ẽ. nõ ẽẽ. Seqͣr

Expanded text:
n valentem. Quia ergo supra talem rationem, supra talem sensum per excellentiam contemplationis constitutae sunt, merito a tali ratione, et sensu alienae perhibentur, ut haec ipsa eorum insensibilitas et irrationabilitas, non intelligatur stupor sive ignorantia, sed alia esse et viri cognitio, et boni perceptio; et qualis apud nos e
Abbreviated transcription (Latin):
sotias etiã ex uilib partib mat̾ie idẽ corporalis substantie qm̃ ⁊ ipses
scilicet mat̾ia possicdens subsistentiã exliere bono habet qͣsimagi¬
nes intellectualis pulcͥtudinis. ꝑom̃em sin mat̾ialẽ dispositionẽ
⁊ ꝑeas iudelicet imaginẽ. possibile ẽ. reduei animũ adillaᷤ pͥ¬
ista: possibile lico ẽ. reduci deistis adilla. tam̃ similitudinib
ipsĩ dissimilit̃ acceptis. inudelicet que hic sunt ⁊ de illiso
dicunt᷑ alit̃ ibi ẽẽ ⁊ subsift̾e intelligant᷑. Et ꝓpͥetatib eisdẽ ñsi

Expanded text:
sonas, etiam « ex vilibus partibus materiae, » id est corporalis substantiae, quoniam et ipsa scilicet materia possidens subsistentiam ex vere bono habet quasdam imagines intellectualis pulchritudinis per omnem sui materialem dispositionem: et per eas scilicet imagines possibile est reduci animum ad illas prista. Possibile est dico reduci de istis, ad illa tamen, similitudinibus ipsis dissimiliter acceptis, ut videlicet, quae hic sunt, et de illis dicuntur, alit