comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
test sit malus etiã trade baptismũ. qui
pohisti hab̾e. Et sicut ꝑniciose ht̃. itaetiã ꝑniciose
lnudom non qui a tale aliquid tradit. nec quiata¬
Usthadina sedquia tali tradit: Nam cũmalus tͣ¬
lis bantridẽ inunitatis uinculo ueraci conũsione
murato interbonũ sacram̃tũ quod traditur. etbonũ sidelẽ
cui traditur. tradentis malicia suꝑatur & cum illiueratut̃
ad dm̃ conũso. peccata dimit tuntur. ab eis dimit tuntur
quib ipse ueraci conũsione coniungit᷑. Idẽtuippe spͥs
caritate. siue senouerint corporalit̃. siue non nouer int:
Similit̃ cum alicuĩ tenent᷑ pecrata. ab eis utq tenene
aqquib seille cui tenent᷑. uitȩ similitudine. et prauicor¬
dis aũsione dis iungit. siue illũ corporalit̃ nouer int
siue ñnouerint Quaxpt̃ om̃s mali spũ alit̾ abonis se¬
iuncti sunt Si aut̃ etiã corporalit̃ aꝑta disfensione
habe. tam pniciose t dẽ Ille aũt cuitradit. potest

Expanded text:
non possit malus etiam tradere Baptismum, qui potest habere; et sicut perniciose habet, ita etiam perniciose tradere; non quia tale aliquid tradit, nec quia talis tradit, sed quia tali tradit. Nam cum malus tradit bono, id est in unitatis uinculo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod traditur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur. idem quippe spiritus cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis utique tenentur, a quibus se ille cui tenentur uitae dissimilitudine et praui cordis auersione disiungit, siue illum corporaliter nouerint siue non nouerint. Quapropter omnes mali spiritaliter a bonis seiunhabere tam perniciose tradere. ille autem, cui tradit, potest
Abbreviated transcription (Latin):
Auã obrem. quiam anifestum ẽ inbapris ato eẽ baptismũ. cũ bapri¬
⁊atus de excła separat᷑. baptismũ ꝙ inilloe. cũ illo utiq sepat᷑:
Etidõ non om̃s quitenent bapusmũ. tenent et eccłam. sicut ñ om̃s
et excłam ñtenentes. Quã obrẽ. n p̃occuꝑat hereticus baptismum:
cũ eũ ab excła sũpserit. nerpotuit amittere. cũrecetłer. quẽ iã ñ
boraquoꝑtinent om̃s ex qb tãquã mẽbri constit po sa

Expanded text:
Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptiQuamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum illo utique separatur. et ideo non omnes qui tenent baptismum tenent et ecclesiam, sicut non omnes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa
Abbreviated transcription (Latin):
bentib et tradinui Inquib aũt ẽ baptis m̾xp̃i. quib libet pu̾si¬
tatib eon nullomꝰ fieriutnonsit ineis baptis mus xp̃i: Ñ itaq ic̃¬
cireo hereticus ius babrismi obrinere poruit: qui apͥorbapn¬
taenĩ contra iusdantur. nectmido uel. imnnulla. uelñdata
dicunt᷑ Neq enĩ et ille qui scłou̾̃bsolis ernonfactis renunciat.
Mirũẽ aut̃ quomꝰ dicat᷑ separari ase et iliuidi omĩno ñ posse. bap¬
tismũ et: erłam Si cnĩbaptisma inbapris aro inseparabilit̃ maner
quomꝰ bapus anis separari abȩccła potest. et bapiis ma ñ potest.
liber ꝓfundũ malori. et inquãlibet orribilẽ uoraginẽ peccatoii.
irruat haprigatus. usq ad apłicam ruinã ñcaret haptismo: et idõ
ꝑpenitentiã redeunti ñ redditur. quia eonporuis se carere iudi¬
catur: Baptis atũ aũt posse separari ab ȩccła. quis dubitauerit.
Inde quippe om̃shereses exier. quȩ uocabulo xp̃iano decipiuant:

Expanded text:
bentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptta enim contra ius dantur nec tamen ideo uel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest? libet profundum malorum et in quamlibet horribilem uoraginem peccatorum inruat baptizatus usque ad apostaticam ruinam, non caret baptismo et ideo per paenitentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere iudicatur. baptizatum autem posse separari ab ecclesia quis dubitauerit? inde quippe omnes haereses exierunt quae uocabulo christiano decipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iołiem bapti adit. ꝗa ioħe melior enai.I curñ encip an̾ post fene-¬
ratores collegas suos bapti s auit. quib ubira cõpationẽ melior
erat. Siꝓpt̃ea posttales collegas cipͥanꝰ ñbiptie uut. ꝗamuni
tate cũ illo erant: nec p̾ iołim paulus debit quia eadẽ unita¬
te continebant᷑. anfraudatores. i rapaces ad colũbe illius unice
tinet. istiuꝰ oecasione aliciĩ scandali. uel ultima uentilatione
atritico seꝑandi nequaquã ꝑtinent. ettm̃post illũ baptiratũ est.
unitate excłȩ. baptismus xp̃i si bapti : ante feneratore trabat᷑.
reppeti nonporest: Baptismũ aut̃ iołis etiã ab ipso ioħe acci¬
pientes. p̃ea xͥ baptismo baptisari oportebat Pinde p̾sũ
derationẽ audientiũ corda conũtere. sidicã ille ioħis
maior inter ꝓpłias habitus: ille diuina grã adhuc inuterc
matris impletus: ille helie spũ et uirtute. subnixus. ꝗ ñ

Expanded text:
Iohannem baptizauit, quia Iohanne melior erat, cur non et Cyprianus post faeneIohannem baptizauit, quia Iohanne melior erat, cur non et Cyprianus post faeneratores collegas suos baptizauit, quibus ultra conparationem melior erat? si propterea post tales collegas Cyprianus non baptizauit, quia in unitate cum illo erant, \'nec post Iohannem Paulus debuit, quia eadem unitate continebantur. an forte fraudatores et rapaces ad columbae illius unicatinet, isti uero uel occasione alicuius scandali uel ultima uentilatione a tritico separandi nequaquam pertinent, et tamen post illum baptizatum est, unitate ecclesiae baptismus Christi, si baptizante faeneratore tradatur, repeti non potest, baptismum autem Iohannis etiam ab ipso Iohanne accipientes postea Christi baptismo baderationem audientium corda convertere, si dicam: Ille Joannes major inter Prophetas habitus; ille divina gratia adhuc in utero matris impletus; ille Eliae spiritu et virtute subnixus, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. qͥasimul nõ excitauit. ⁊ simul sede fecit incȩlestib & idẽdic̃.
Spe enĩ salui factisumꝰ. Nã et ioħs ipse cũditat. Ego quidẽ bapti:o
uos in aqua penitentiȩ in remissionẽ peccatoꝵ dnm uidens ait:
Ecce agnus dĩ. ecce qͥ tollit peccata mundi: tm̃ nequĩquã contendat
etiã inbaptismo ioħis dimissa eẽpercata. sedampliorẽ aliquã scĩ¬
sicationẽ eis quoᷤ iussit paulus denuo baprisari ꝑbaptismũxͥ
ꝑrinet. intuendũ ẽ : i qͦmͦ se habeat baptisma iołs. cũ ad uni¬
tatẽ xp̃i. eum ꝑtinere manifestũ ÷ sit: Quȩ eausastecñts ũt post
iołm sc̃m bapris ari hoẽs poruer̾. et postiopõs auaros ñ oportuerit.
Nemo enĩ negat qd̾ incribro dñco iołis artticũ e rat̾ risiamplius ñ
potest inubertate centena Itẽ nemo dubitatauariciã que ẽ
ido loꝵ seruitus. inmͦse dñica. interpaleas numerani Cur gͦ post
triticum baptis atur. et p̾paleã ñ baptipat᷑ ᷤ Siꝓpt̃ta paulus p̃

Expanded text:
it in caelestibus, et idem dicit: spe enim salui facti sumus — nam et Iohannes ipse cum dicat: ego quidem baptizo uos in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, dominum uidens ait: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi-, tamen, ne quisque contendat etiam in baptismo Iohannis dimissa esse peccata, sed ampliorem aliquam sanctificationem eis quos iussit Paulus denuo baptizari per baptismumpertinet intuendum est, quoquo modo se habeat baptisma Iohannis, cum eum ad unitatem Christi pertinere manifestum sit, quae causa fecerit, ut post Iohannem sanctum baptizari homines oportuerit et post episcopos auaros non oportuerit. nemo enim negat, quod in agro dominico Iohannes triticum erat et, si amplius non potest, in ubertate centena; item nemo dubitat auaritiam, quae est idolorum seruitus, in messe dominica inter paleas numerari. cur ergo post triticum baptizatur et post paleam non baptizatur? si propterea Paulus post
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ an̾ ex apło paulo sicut iãdixim̾ manifestet Quiagͦ ioħs
baptism̾ ñerat idẽ ꝗbaptisntus xp̃i satis arbitror ec̃ decla¬
hereticus non fuit. et potuerit hab̃̾e. baptismũ quãuis axp̃o con¬
habe baptis nuxp̃i. ⁊ ꝑũsitatẽ diaboli. sicut intus alius potest ba¬
berebapris mũxp̃i. ⁊ inuidiam diaboli At enĩ multomagis post
hereticũ baptis andũ ẽ. quia ioħs hereticus nerat. et tm̃p̾eũ
baptisatũ ẽ. Seddicit aliquiᷤ multomagis p̃ ebriosum bapri an¬

Expanded text:
prianus ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declahaereticus non fuerit et potuerit habere baptismum quamuis a Christo conhristi et peruersitatem diaboli, sicut intus alius potest habere baptismum Christi et inuidiam diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus non erat et tamen post eum baptizatum e
Abbreviated transcription (Latin):
bapticat inspũscõ Cur hoc p̾ea quã baptigatus est.
factiunsit tusiqui a scđm aliꝗd eũsciebat. scđmaliꝗd
ad hiuc nesciebat. Sciebat uidelicet sponsũ siliumdĩ.
deriũ plenitudine om̃s acciꝑent. sedquia sic ex eĩple¬
nitudine ipse acceꝑit baptis andi porestatẽ. ut iołus
baptism̾ diceret᷑. nesciebat uirũ stẽt daturus ceteris
anuͦ ꝓpͥum baptismũ sic habiturus. ut ꝑquẽ libet daret᷑
siue excellentiorĩ gr̃s ministrũ. siue inferiori. siue ꝑcenteni
fructiuᷤ hominẽ. siue sexageni. siue triceni. siue psrumtũ. siue

Expanded text:
hoc posteaquam baptizatus est factum sit, nisi quia secundum aliquid eum sciebat, secundum aliquid adhuc nesciebat? sciebat uidelicet sponsum filium dei de cuius plenitudine omnes acciperent, sed quia sic ex eius plenitudine ipse acceperat baptizandi potestatem, ut Iohannis baptismus diceretur, nesciebat, utrum sic esset daturus et ceteris an uero proprium baptismum sic habiturus, ut, per quemlibet daretur siue excellentioris gratiae ministrum siue inferioris siue per centeni fructus hominem siue sexageni siue triceni siue per frumentum siue
Abbreviated transcription (Latin):
humilim̾ int̃ homines inueniret̃. ⁊baptismiei locũ
auferendo ds altissim credẽi idẽ humilitatisdocto
suspendens in secordappłoꝵ uiã p̃pararet ineis. illi quẽso tano
toei̾t baprisma etiã dnicũ necessaniũ. ñut illud repetat᷑. sed ut
eis qui iobis baptismũ acceꝑant. etiã xp̃i baprasmus. cuiuiã p̃¬
paribat illetraderet᷑: Sienĩxp̃i humilitas com̃danda ñ eẽt. nec
baptismo ioliis opuseẽt: Rursus simioħe sinis eẽt: post ioħis
baptisma xpibaptismate op̾nonee̾t Sed quia finis legis deps
adiusticiã omĩ credenti: ab illodemonstratũ ẽ. ad quẽ ꝑgeret᷑.
adhuac eũ puentũ suerit. ꝑmanet:. Ide igit etcelsitudinẽ dñ¬
baptisma dispensator iolissusse putaret᷑. qͦ ipsexp̃s solust inct̾
Quocircaribaptismo iotus baptis atust̃ dñs. uł suꝑbas homi niuni

Expanded text:
homines inveniretur, et baptismo ejus locum auferendo Deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor ndens in se corda populorum uiam praepararet in eis illi, quem se tantto esset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant etiam Christi baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes baptismi Joannes dispensator fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctusQuocirca et baptismo Joannis baptizatus est Dominus, ut superbas homi
Abbreviated transcription (Latin):
deberent: Sedsihoc sieri quãuis eis adnõ attribut᷑. tm̃ipsoꝵ¬
iam bapris mus diceret᷑. sic̃ baptism᷑ iołis fuit: Idõ paulus
gras agit dõ. ꝙ neminẽ ipsor bapti sauerat: quitã quã obli¬
ti inciũ nõe baptifaticẽnt. ꝑhominũ senõa di uidebant.
Cit⁊ tantũ ualet baptismus ꝑhominẽ contẽptibilem
Si enĩ omĩno nesciret. nonuenienti adbaptis mũ suum
ipsem dixit. Suꝑ quẽ uideris sp̃m descendentẽ decȩ¬
lo etmanentẽ suꝑeũ ipse ẽ ꝗ baptiat. inspũscõ. Co¬
lũbautiq suꝑbaptigatũ descenderat. adhunc aũt ue¬
nienti ut baptisaret᷑ dixerat Egoate debeo baptipari:
as sciebat eũ: Cuid sibi uaqiuult. ego nesciebameũ
Sed qmisitme baptigare inaqua ipsetͥdixit. suꝑludis¬

Expanded text:
deberent. Sed si hoc fieret, quamvis eis a Domino attributus, tamen ipsodeberent. Sed si hoc fieret, quamvis eis a Domino attributus, tamen ipsoiam baptismus diceretur, sicut baptismus Iohannis fuit. ideo Paulus gratias agit deo, quod neminem ipsorum baptizauerat, qui tamquam obliti in cuius nomine baptizati essent per hominum se nomina diuidebant. cum enim tantum ualet baptismus per hominem contemptibilem si enim eum omnino nesciret, non uenienti ad baptismum suum endentem de coelo, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto . Columba utique super baptizatum descenderat. Adhuc autem venienti ut baptizaretur dixerat, Ego a te debeo baptizari. Jam ergo sciebat eum. Quid sibi itaque vult, Ego nesciebam eum: sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ bapti sant᷑ ceteribaptis auit. sic bapti sare ñ me¬
ruit ut posteũ non bapti garent᷑ qui ab eo fuerãt bapti¬
sati: ẽtpꝰ auros fraudatores. rapaces. feneratores. nemo
quẽ quã ineccła baptis andũ putauit. Non ne cũ iniu
diose hec olamauero. respondet̾ mͥ. Quid hoc indignũ
dequo dictũẽ. Hic e quibaptisat inspũscõ Sedneq ip¬
sius ioħis. baptismus iterat᷑ ẽ. cũ ab eo bapti⁊ atͦ bapti
nonaccept.t ab eoiplo sponso accipere debuert̃.:
dequo ille ui u dixerat. hic ẽ quibaptis at inspũsẽo.¬
oterat enĩ siuolisset dñs łis baptismisut po testatẽ
dare alicui uel aliquib p̃cipius seris. quos iã fecisset
amicossuos qualib ait. Iam nondicã uos seruos sedami¬
eoł. Uequẽ ad modũ ꝑurgã florente demonstrat est
aa ronsacerdos. ita in eccła ubi plura .imaiora miracula
fattasunt ꝑ aliqd signũ demonstrare̾t᷑. excellemi oris scitati¬
ministri. etdis pensatores ministerioi dĩ. quisolibaptisare

Expanded text:
 quem baptizantur ceteri baptizauit, sic baptizare non meruit, ut post eum non baptizarentur qui ab eo fuerint baptizati: et post auaros fraudatores rapaces faeneratores nemo quemquam in ecclesia baptizandum putabit? nonne, cum haec inuidiose clamauero, respondetur mihi: \'quid hoc indignum de quo dictum est: hic est qui baptizat. sed neque ipsius Iohannis bnon acceperant, hoc ab ipso sponso accipere debuerunt, de quo ille amicus dixerat, Hic est qui baptizat in Soterat enim, si uoluisset, dominus Iesus baptismi sui potestatem dare alicui uel aliquibus praecipuis seruis suis quos iam fecisset amicos suos, qualibus ait: iam non uos dicam seruos sed amicos, ut, quemadmodum per uirgam florentem demonstratus est Aaron sacerdos, ita in eius ecclesia, ubi plura et maiora miracula facta sunt, per aliquod signum demonstrarentur excelleministri et dispensatores mysteriorum, qui soli baptizare
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ s cerit dispensationis grã non diumansuru se
quantũ sitis eẽt ad parandũ uiã dño cuꝰ eũ eẽ p̃cur sos¬
rem oportebat. Quã ille humilit᷑ ingtessurus. et se
humilit sequentes ad excellentiã decducturus: sic̃
seruis pedes lauit. ita serui baptismo tingui uoluit
icut eni se subiecit pedib eo. quosipst̾ dirigebat
sic ioħis muneri ꝙ iꝑse donauerat ut intelligerẽt
om̃s quanto suꝑbiȩ sac legio quisq contẽpueret bap¬

Expanded text:
Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret bap
Abbreviated transcription (Latin):
non malum accipiendo. sed male accipiendo locũ inse
diabolo p̃buit. sic indigne quisq sumens dñicũ sacͣm̃tũ¬
non efficit. ut quia ipse malus ẽ. malũsit: aut qñ adsa¬
lutẽ accipit nichil acceꝑit Corpus enĩdñi et sanguis
nichil ominus erat. etiã illis quib dicebat apłs. Qui
manducat indigne. iudiciũ sibi manducat etbibit.
Songͦ querant incatholica heretici ꝙ habent. sed ꝙ
non habent idest sinc ꝑ̃cepti sine quo malta seã ha¬
beripossunt sed ꝓee non psunt sinis aũt̃ p̃ceptie caritaᷤ
decorde puro et consolentiabona. ⁊ fide nonficta Lauar᷑
uͦ s acͣintun ut non habeut siiam codde ipso quauis in
herisi tincrisunt. sed ui salubrũ habeant ad catholice
unitatẽ ueritatẽq festinent. Limnanc deiołis baptsmo
iołi s dicit. Nonpotest hõ ase acciꝑe quicquã nͥdatũ suerit
Nos om̃s deplemtudine ẽiꝰ accepimus Accepit aũt hos

Expanded text:
non malum accipiendo sed male accipiendo locum in se non malum accipiendo sed male accipiendo locum in se diabolo pnon efficit, non quia ipse malus, malum sit, aut quia non ad salutem accepit, nihil accepit. Corpus enim Domini et sanguis nihilominus erat, etiam cum illis, quibus dicebat Apostolus: « Qui manducat indigne, judicium tibi manducat et bibit . Non ergo quaerant in Catholica haeretici quod habent, sed quod non habent, id est, finem praecepti, sine quo multa sancta haberi possunt, sed prodesse non possunt. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non fiuero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo Iohannes dicit: non potest homo accipere quicquam, nisi datum fuerit nos omnes de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdite uiuit siue int̾. siue foris Quaꝓpt̃. sicut delegedix̃
possumus. Bonũẽ baprismũ: siquis eolegetime utatur. et sic̃
non faciebant tunc ut lex bonañeẽt. aut omnino milla eẽt ꝗa
non legitime utebant᷑: sic nullomͦ facit. ut baptismus ñ sit
bonus. aut omnino baptismus nonsit. quisꝗs eo siueꝗa in he¬
resi. siue ꝗa inpessimis morib uiuit. non legitime. utatur.
etidõ cũ ł ad unitatẽ catholicã. uel ad uitã tanto sac̾ m̃to
dignã conũtit᷑. non aliud baptisma incipit hab̃e. legiimũ.
set illud ipsũ incipit. habe legitime. Nec remissio in reuo¬
cabiliũ peccatoꝵ consequit᷑ baptisma. si non solũ legiti¬
mũ. sed etiam legitime habeat᷑: Nectam̃ silegitime. ñ ha¬
beat᷑. et peccata uelñremit tentur. uelremissa repli¬
cabunt᷑. ꝓpt̾ ea ł malũ. ł nullũ crit inbaptiyato baptimi
sacram̃tũ Sicut enim iudas cuibucellam tradidit dñs.

Expanded text:
perdite uiuit siue intus siue foris. Quapropter sicut de lege dixperdite uiuit siue intus siue foris. Quapropter sicut de lege dixpossumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic nullo modo facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi non solum legitimum, sed etiam legitime habeatur. nec tamen, si legitime non habebitur et peccata uel non remittentur uel remissa replicabuntur, propterea uel malum uel nullum erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim ludas, cui buccellam tradidit dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
moneor. quedã multũ neressaria dicere. dirimendȩ luuꝰ¬
modi questionis. N amsiuiderint inꝗt iudicio et sententia
nrã io decerni. istatui. ut baptisma iustũ et legitimũ cõ¬
putet᷑. quo illic baptis ant̾: putabunt se excłam quoq et¬
cetera ȩccłe munera iuste et legitumt possidere Nos aũt
baptismũ eos non iuste etlegitime p̾sidẽ concedim. Non
p̃sidẽ ar̃t ñ possum̃ dicere. cũ sac̾m̃tũ dñicũ ineuagłicis
ũb cognoscimus Baptismũ gͦ legitimũ hñt: sednõ legitime.
hnt: Quisquis enĩ eum et inunitate. catholica. eteo digneui¬
uens habet. et legiimũ legiime ht̃ Quis ꝗs aũt uelimpsaca¬
tholica sicut palea commixtafrum̃to. uelextra sicut palea
uento sublata ht̃ hocbaptismũ. legitimũ quidẽ ht̃. sednon
legrime: Itacnĩ ht̃ quẽ ad modũ utitur: Nonaut̃ legitime
utitur: quieo utitur contͣ legẽ. ꝙ facit omĩs ꝗbapris atꝰ

Expanded text:
moneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmoneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmodi quaestioni. nam si uiderint, inquit, iudicio et sententia nostra id decerni et statui, ut baptisma iustum et legitimum conputetur quod illic baptizantcetera ecclesiae munera iuste et legitime possidere, nec erittime possidere concedimus, non possidere autem non possumus dicere, cum sacramentum dominicum in euangelicis uerbis cognoscimus. baptismum ergo legitimum habent, sed non legitime habent. quisquis enim eum et in unitate catholica et eo digne uiuens habet, et legitimum et legitime habet, quisquis autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento uel extra sicut palea uento sublata habet, hunc baptismum legitimum quidem habet, sed non legitime; ita enim habet quemadmodum utitur. non autem legitime utitur qui eo utitur contra legem, quod facit omnis qui baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi cos in parte primiani rebapti şarent: quicos inpat̾e maximiani
iam þap̾tis auerant. receptus ẽ baptis mus illoꝵ: ⁊ interceptus
tipus istoꝵ : ꝙ nullomꝰ eligerent fieri. nͥ amplius sibi adu̾sari
arbitrarent᷑ errorẽ hominũ denterata tinctione. quã consi¬
derationẽ deꝑdita desensione: Qđ nonidõ dixerim. ꝗahum ano
sensu deterreri debiuimus. si abhereticis uenientes denuo bap¬
ti sari ueritas cogeret: Sed qui a sc̃s cipͥanus ait. hoc ipso magis
hereticos ad necessitatẽ ueniendi adigi potiusse. sirursus inca¬
tholica baptifarentur. ꝓpterea comemorare uolui quantꝰ
pene inomĩeũ mentib buius facti horror insideat Quem
dinitus infusum eẽ crediderim. utadũ sus quas libet dis¬
putationes. quas infirmi dis cutere neq unt. horrore.
ipso eccłꝵ muniret᷑ Sane ũ baipsa cipͥani cu̾intueor. ad¬

Expanded text:
ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte Maximiani ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte Maximiani iam baptizauerant, receptus est baptismus illorum et interceptus tyfus istorum. quod nullo modo eligerent fieri, nisi amplius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueritas cogeret, sed quia sanctus Cyprianus ait hoc ipso magis haereticos ad necessitatem ueniendi adigi potuisse, si rursus in catholica baptizarentur, propterea commemorare uolui, quantus paene in omnium mentibus huius facti horror insidat, quem diuinitus infusum esse crediderim, ut aduersus quaslibet disputationes quas infirmi discutere nequeunt horrore ipso ecclesia muniretur. Sane uerba ipsa Cypriani cum intueor, am
Abbreviated transcription (Latin):
corda occupantẽ. isti donatistȩ metuentes. maluer retiꝑe
baprismũ qui apuo maximianistis datus ẽ quõdãpnauer.¬
et eom sibi lingua̾ peide. et ora opillare. quã denuo bap¬
tiz are tot homines mustitant. et asuritale. ⁊ aliarum
intermulta spacia locoꝵ. etipõꝵ horrorfacti ñia sentitur.
Siaut̃ repente conuenirent. quos ꝑtam longũ tẽpus siue urguentib
pcriculis mortis. siue ꝑsolempnitates pascales memorati maximi anistȩ
baptis auerant: eteis diceret᷑ ut utrũ baptis arent᷑. qm̃ idꝙ insacri
legio scismatis acceꝑant nichil ect̃. id quidẽ diceret᷑. ꝙ eos ꝑtinaciã
sui errori dicõre cogeret : Vt possint qualicũq falsa umbra con¬
stantiȩ. contra calorẽ ueritatis. suȩ dutriciȩ rigorem. glaciemq con.¬
tegere: Sed quia hoc ille ferre nonpossent. eo ꝙ intã multis hoĩb¬
fieret: nec ipsi possent tollerare quifacerent p̾sertim. quiaidẽ

Expanded text:
corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere baptismum, qui aput Maximianistas quos damnauereo modo sibi linguas praecidere, et ora oppilare, quam denuo baptizare tot homines Mustitanae et Assuritanae et aliarum in singulis, inter multa spatia locorum et temporum, horror facti non ita sentitur: si autem repente convenirentur quos per tam longum tempus, sive urgentibus periculis mortis, sive per solemnitates Paschales memorati Maximianistae baptizaverant, et eis diceretur ut iterum baptizarentur, quoniam inihil esset; id quidem dicoretur quod eos pertinacia sui erroris dicere cogeret, ut possent qualicumque falsa umbra constantiae contra calorem veritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere: sed quia hoc illi ferre non possent, et quod in tam multis hofieret nec ipsi possent tolerare qui facerent, praesertim quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. ꝙ pͥus merat ad ꝑniciẽ: Hȩc enĩ dicentes. x̃salutẽ in ca¬
scebunt Huc accedit. quia sichomines occulta nescio ꝗͣ inspiratione
i.indĩ decestant᷑: Siquis iterũ baptismũ accipiat. quẽ ubi¬
cumq iã acceꝑat. utidem ipsi heretici cũ inde disputant.
fruntẽ. infricent. ppe om̃s eoꝵ laici qui ap̃eo inueterauer.
et animo sam ꝑtinaciã adũsus catholicã acceper̃. hocsolũ
illic sibi displicere fateant᷑ : et multi ꝗ ꝓpt adipiscenda aliqͦ
cõmoda scłaria. ł in coͬmoda deuitanda. ad eos transire uolunt.
occultis conatib ambiant: ut hoc eis quasi peculiari etdo¬
mestico beneficio pstet᷑. nerebaprifent᷑. ⁊ nonnullicet̾is
eon uanis errorib etfalsis criminationib adu̾sus catho¬
licã ȩccłam credentes. hocuno reuocent᷑. ut eissociart nolit
ne rebapti ⁊ ari cogant̾᷑ Quẽ sensum. hominũ: omiã penitus

Expanded text:
lutem quod prius inerat ad perniciem. haec enim discentes et salutem in calutem quod prius inerat ad perniciem. haec enim discentes et salutem in cascebunt. Huc accedit, quia sic homines occulta nescio qua inspiratione dei detestantur, si quis iterum baptismum accipiat quem ubicumque iam acceperat, ut idem ipsi haeretici cum inde disputant frontem confricent et prope omnes eorum laici, qui aput eos inueterauerunt et animosam pertinaciam aduersus catholicam conceperunt, hoc solum illic sibi displicere fateantur et multi, qui propter adipiscenda aliqua commoda saecularia uel incommoda deuitanda transire ad eos uolunt, occultis conatibus ambiant, ut hoc eis quasi peculiari et domestico beneficio praestetur, ne rebaptizentur, et nonnulli ceteris eorum uanis erroribus et falsis criminationibus aduersus catholicam ecclesiam credentes hoc uno reuocentur ut eis sociari nolint, ne rebaptizari cogantur. quem sensum hominum omnia penitus
Abbreviated transcription (Latin):
gat. eos qͦs nulla si ẜania nulla palea. supsi frum̃ta eẽ uolu¬
issent. insocietatt ȩccłȩ. toro orbȩ diffusȩ. portrant macu¬
lare: et idõ nulla existente causa. seabeodẽ unitatis uinculo
siueꝙ catholicȩ unũsitaᷤ uñ etille ñrecessit obtinuit. foriᷤ
aptissime constitutoᷤ. inmanisesto sacrilegio scismatis sal¬
uos eẽ ñ posse. etoiã quęhñt dedbais sae m̃tis et libalitate
heredei corepto errore uenire ad excłam: qui a putarent se.
baptis mũ ñ habe. nisi incatholica acciꝑent. necsieis deberem
aditerationẽ bapiismi consentire. sed porius docendieent. nec
integritaiẽ baptismi ꝓd eẽ . ꝑũsitaneor sic orriginallet. neceoꝵ
pũsitare uiolatũ. siusse integrũ baptisma. quã diu corrigi
noluer. necquia corrigiuolunt. melias incis baptis mafieri.
sed ipsos amalignitate discetłe. Illud aũtꝰ inciꝑtinam ꝓeẽ adsa

Expanded text:
gatur eos, quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse uolugatur eos, quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse uoluissent, in societate ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare et ideo nulla existente causa se ab eodem unitatis uinculo siue quod catholicae uniuersitas unde ille non recessit optinuit, foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio schismatis saluos esse non posse et omnia, quae habent de diuinis sacramentis et liberalitate haeretici correcto errore uenire ad ecclesiam, quia putarent se baptismum non habere nisi in catholica acciperent, nec sic eis deberemus ad iterationem baptismi consentire, sed potius docendi essent nec integritatem baptismi prodesse peruersitati eorum si corrigi nollent, nec eorum peruersitate uiolatum fuisse integrum baptisma quamdiu corrigi noluerunt, nec quia corrigi uolunt melius in eis baptisma fieri, sed ipsos a malignitate discedere, illud autem incipere ia
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciodignisunt. qui uel quoᷤ ecus ñ hab̃e cipͥanus affirmat:
habentib catholicis dareconat᷑: ł sicut ipsares manifestat. ꝙ
et ipsi lint. non hab̾e catholicã criminant᷑: Sed ꝗanc̃dicere¬
reticiᷤ reluctari. cũ accipet tanta istaquȩ nos moueret. cur
etiã apud herctico̾ insuomaligno errore ꝑu̾sos. baptismũ tñxͥ
admitti in p̃teritũ solitos. quisꝗs eĩ sermone comotꝰ here¬
ticos denuo baptis andos eẽ nondubitat. eos quib hocꝓpt̃
tanta quȩ contradicunt᷑ nondũ ꝑsuasumẽ. tales eẽ depuret.
quales in p̃teritũ suer̃. qui baptiçatos inheresi solopprio
scãꝵ scripturau testimoniis. et ipsius cipͥani multis docum̃tis.
et ꝑspicus rationib ueritatis. intelligit xp̃i baptismũ ũ bis
euagłicis consecͣtũ. ñficriciũ libet hominis pu̾sitare pũsum.
eodẽ unitatis uinculo intelligat saluoset̃ poruisse. quib
aliud salua caritate tẽuisũ ẽ. Ac ꝑhocsimul oportet intelli¬

Expanded text:
rent; quanto supplicio digni sunt, qui vel quod eos non habere Cyprianus affirmat, habentibus catholicis dare conantur, vel, sicut ipsa res manifestat, quod et ipsi habent, non habere Catholicam criminantur? CAPUT Ireticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos movent, cur etiam apud haereticos in suo maligno errore perversos, Baptismum tamen admitti in praeteritum solitos: quisquis ejus sermone commotus, haereticos denuo baptizandos esse non dubitat; eos quibus hoc propter tanta quae contradicuntur, nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt, qui baptizatos in haeresi solo proprio sanctarum Scripturarum testimoniis, et ipsius Cypriani multis documentis, et perspicuis rationibus veritatis, intelligit Christi Baptismum verbis euangelicis consecratum non fieri cuiuslibet hominis peruersitate peruersum, eodem unitatis uinculo intellegat saluos esse potuisse quibus aliud salua caritate tunc uisum est. ac per hoc simul oportet intelle
Abbreviated transcription (Latin):
porpilset equidẽ psupsit ꝙ caritas untatis eospret poisset
pnultiudine peceatori Qd si habebant baptis mũ. de ab huis ñ
mult senuebat᷑. quieos denuo baptizandos censebant es ie
pcisione abunitate. dirupti: si ẽt apud uoꝰ. i apud illos ẽ bap¬
nsm̃. rebapti:ant: si aũt incatholica solaẽ. bapti z ant Sigͦ
rebaptisant. siue ĩ bapri:ant. ñ sunt inuinculo pacis. unde
cullibet istors uulneri adhibeãt medicinã: Hos aũt siad ecłam
arbitror exhis ꝗinsuꝑiorib libris dixim̾. manifestũe . euã
serꝰ: eadẽ dilectione pacis potuer adueniã prinere. quacipꝰ¬
tanus etiã sine baptis mo admissos ab ȩccłȩ munerib ñ seꝑari
potusse testat᷑. Porro siuerũẽ ap̃heretico. iscis maticos
non eẽ baptismũ xp̃i: quanto minus obeẽnt inunitate posi¬
ris aliena peccata. siad unitatẽ uenienib. isine bapuismo
admissis soluerem:. ippͥa: Nã siteste ci pͥano unitatis uincu¬

Expanded text:
e quidem praesumpsit, quod charitas unitatis posset cooperire multitudinem peccatorum. Quod si habebant Baptismum, et ab his non recte sentiebatur qui eos denuo baptizandos esse censebant, praecisionem ab unitate disrupti, si et apud nos et apud illos est baptismus, rebaptizant: si autem in Catholica sola est, nec baptizant. Sive rebaptizent sine non baptizent, non sunt in uinculo pacis, unde cuilibet istorum uulneri adhibeant medicinam. nos autem si ad ecclesiam arbitror, ex his quae in superioribus libris diximus manifestum est — etserunt, eadem dilectione pacis potuerunt ad ueniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine baptismo admissos ab ecclesiae muneribus non separari potuisse testatur. porro si uerum est aput haereticos et schismaticos non esse baptismum Christi, quanto minus obessent in unitate positis aliena peccata, si ad unitatem uenientibus et sine baptismo admissis soluerentur et propria! nam si teste Cypriano unitatis uincu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gła. nec ministrant om̃s equalit̃. nec eqͣli prudentia sunt
om̃s p̃diti. et in euagłi: ando alius melius operat᷑ alio: idõ dici
potestaliũ alio doctior ⁊ exipsa doctrina salutari: aliu̾aũt
alio maius minus ue baptigat̾. dici ñ potest. siue ab inferiore.
siue amaiore baptig et᷑. ꝓinde cũ manifestast̃ oꝑã carnis.
quȩ st̃ fornicationes. inmundiciae. luxurię. idolou seruitũ.

Expanded text:
est gloria nec ministrant omnes aequaliter nec aequali prudentia \' sunt omnes praediti et in euangelizando alius alio melius operatur et ideo dici potest alius alio doctior et ipsa doctrina salutari: alius autem alio magis minusue baptizatus dici non potest, siue ab inferiore siue a maiore baptizetur. proinde cum manifesta sint opera carnis, quae sunt fornicationes, inmundi
Abbreviated transcription (Latin):
alii respondent: ut inpleat᷑ ergaeos celebtio sacram̃ti.
ualet utiq adeoꝵ consecͣtioẽm qui aipsi responde ñ p̃st̾:
A esi ꝓeo quire spondere: porest alius respondeat ñ itidẽ
ualeat: Ee qua regula illud ex euagło dictũe. quabat̃s
cũ q̃ legit᷑ naturaliten monet: Etatẽ habet ipse: pstloq.¬
Q uib omib reb ostendit᷑ aliud eẽ sacram̃tũ b apris mtib
aliuo conũsionẽ cordis. sedsalutẽ hominis Suset ꝑ
cõpͥleri Tec siunũ eoꝵ defuerit. idõ putati uẽs
bapasmus quidẽ potest inẽẽ ubi comisto cordis aefueret:. Canuet¬
sio aut conlis porest quidẽ inc̾e non ꝑcepto baptismo. sed contẽs

Expanded text:
alii respondent, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, alii respondent, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, ualet utique ad eorum consecrationem, quia ipsi respondere non possunt. at si pro eo qui respondere potest alius respondeat, non itidem ualet. ex qua regula illud in euangelio dictum est, quod omnes cum legitur naturaliter mouet: aetatem habet, ipse proQuibus omnibus rebus ostenditur, aliud esse sacramentum baptismi, aliud conversionem cordis, sed salutem hominis ex utroque compleri: nec si unum horum defuerit, ideo putare debembaptismus quidem potest inesse ubi conversio cordis defuerit: conversio autem cordis po
Abbreviated transcription (Latin):
aduist drã. Curgͦei p̃ceptũ ẽ. ut omnẽ de inceps in famt̃
ut oidepintaret᷑ adiusticiã . nͥ quia etipsũ rꝓseipsũ sac̾m̃¬
til multũ ualebat. Quod infilio moysi ꝑ angłmmanist¬
stũẽ. Quicũ adhuc incircũcisus amatreferret. psenti
accessit cireũcisio. signaculũ iusticis etfidi. et qm̃ patris¬
sidc̃ imitatust̃. secutac̃ increscent ipsa iusticiatiũ signa¬
culũ infantẽ p̃cesserat: ita inbaptizatis infantib p̃ces¬
sit regenerationis sacͣm̃tũ A si xp̃ianã tenuerint pietatt̃
sequet᷑ etiã in corde conũ sio. cuĩ misteriũ etiã pcessit
incorpore : Esicut in illo lat᷑ne quod exbaptismisacm̃ to
defuerat cõpleuit omip̃is benignitas: ꝗ ansupbia. et con¬
temptu. sed necessitate. de fuerat. sic infantib ꝗb aptisati
moriunt᷑: eadẽgrã omip̃is implere credendaẽ ꝙ ñexim¬
pia uoluntate. sedexetatis indigentia. nec cordeeredẽ
ad iusticiã posst̃. nec ore confiteri ad salutẽ Idocũpeis

Expanded text:
ustitiam . Cur ergo ei praeceptum est ut omnem deinceps infantem ut ei deputaretur ad justitiam; nisi quia et ipsum per se ipsum sacramentum multum valebat? Quod in filio Moysi per angelum manifestatum est, qui cum adhuc incircumcisus a matre ferretur, praesenti accessit circumcisio signaculum justitiae fidei; ita ifidem imitatus est, secuta est in crescente ipsa iustitia cuius signaculum in infante praecesserat, ita in baptizatis infantibus praecedit regenerationis sacramentum et, si christianam tenuerint pietatem, sequetur etiam in corde conuersio cuius mysterium praecessit in corpore. et sicut in illo latrone quod ex baptismi sacramento defuerat conpleuit omnipotentis benignitas, quia non superbia uel contemptu, sed necessitate defuerat, sic in infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad salutem. ideo cum pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
eos dat᷑. et sumit᷑ p̃ sõuiolari Sed ut certũ ñdũsit saltĩ
aohuetẽ dubiũ. ꝗsꝗs ea quedictasunt etiã retineas
eogitauit consitet̃. Ñ g aptissimȩ resistimueritit sed
aut pmanifestita ueritate certam̃. sic ego ecistimoaut
corte sic̃ possunt putare quiñ diustã questionẽ soluntã
et̃ arbitrant᷑. adhucquerimꝰ ueritatẽ & idõ sialit᷑ sereꝰ
ht̃ qiãno i dicim̃ ende simplicitate suscipim abhere¬
ticis baptisatos. quasuscipiebant illiquo sppt̃ u̾nitatt̃
cipanus adueniã prinert psupsit Siautb aptismus xp̃i.
eandẽ ueniã. ꝓpt̃ unitatẽ caritaui merebant᷑. quã menusse
ypt̃ eimodi caritate credidit cipͥanus eosquos sine baptiᷤ¬
mo admissos eẽ arbitratũt. Istiuigit᷑ quinulla existente

Expanded text:
sit, saltem adhuc esse dubium quisquis ea quae dicta sunt etiam retinens cogitauerit confitetur. non ergo apertissimae resistimus ueritati, sed aut pro manifesta ueritate certamus, sicut ego existimo, aut certe, sicut possunt putare qui nondum istam quaestionem solutam esse arbitrantur, adhuc quaerimus ueritatem. et ideo, si aliter se res habet quam nos dicimus, eadem simplicitate suscipimus ab haereticis baptizatos, qua suscipiebant illi quos propter unitatem Cyprianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si autem baptismus Christi, eandem ueniam propter unitatis caritatem merebantur, quam meruisse propter eiusmodi caritatem credidit Cyprianus eos, quos sine baptismo admissos esse arbitratus est. isti ergo, qui nulla existente
Abbreviated transcription (Latin):
oue matul ad̃ auit ho obeẽ cioquã inunitare ꝑmanenti
orizine sue gaterant afserere. Si tunoperistt ediat un ne
plus quadro gunta annist̃ int̃ cipamipaslione cediuindu co¬
dicu ereuistionẽ. Vnde isti calũp niarũ suau. sumolurdante
occasione saciendi scis matis inuener. sicut consuluorao
der larau P estat ut fateant nuullamalori etia cogiorolo
talieo mun noie contaminari unitatepi. Qd cucontei sifu

Expanded text:
one maculatam aut non obesse cuiquam in unitate permanenti originem suam poterunt adserere, si tunc periit ecclesia, quoniam plus quadraginta anni sunt inter Cypriani passionem et diuinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos iactantes occasionem faciendi schismatis inuenerunt, sicut consulum ordo declarat —,restat ut fateantur nulla malorum etiam cognitorum tali communione contaminari unitatem Christi. qu
Abbreviated transcription (Latin):
iosus acceꝑant nneglegent trac tandasunt. et inuo lum̃ aliud
sufferenda. nehiũ modus immoderatus sit. ameti.
Icu abereticis uelscis maticis uenientes. sieuaglicis ũb
cõnsecratũ baptismũ ꝑceper̃. denuo non bapti zentur.¬
⁊ beato cipͥ ano teste uti m̃. Ipse quippe sibi questionẽ ꝓposu¬
it exore utiq fratrũ siuequerentiũ ueritatẽ. siueꝓuerita¬
te certantiu. Inen dispem tationes enĩ suas ꝗi buolebat ost

Expanded text:
Iohannis acceperant, non neglegenter tractanda sunt et in uolumen aliud differenda, ne huius modus inmoderatus sit. LIBER Qcum ab haereticis uel schismaticis uenientes, si euangelicis uerbis consecratum baptismum perceperunt, denuo non baptizantur, beato Cypriano teste utimur. ipse quippe sibi quaestionem proposuit ex ore utique fratrum siue quaerentium ueritatem siue pro ueritate certantium. inter disputationes enim suas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstoẽ . si ꝑnecessitatẽ desit. ꝙ latꝰ nede fuit. ꝑficit᷑ salũ. qd̃¬
inttaditũ tenet uniũsitã excłe. cũ paruuli infantẽ baptizant᷑
ꝗcerte ñdũ p̾st̃ cordecredẽ ad iusticiã. ore aũt confi teri
adsalutẽ ꝙ latro potuit: Quinetiã flendo. iuagiendo.¬
i quã ituerat inhac re auctoritatẽ diuinã. quãquã quod
mniũ sateneat ęccła. nec conciliis institutũ. sedsẽꝑ reten¬
tuten sun nͥ aux toritate apłica. traditu ẽecertissime cre¬
ditħi łunutracit᷑ conicerep̾sumus. ꝙ ualet in par iuilis

Expanded text:
necessitatem desit, quod latroni adfuit, perficitur salus, quod traditum tenet universitas Ecclesiae, cum parvuli infantes baptizantur, qui certe nondum possunt credere ad justitiam et ore confiteri ad salutem, quod latro potuit: quin etiam flendo, uisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis
Abbreviated transcription (Latin):
hocide sentire. sedincatholica baprigari. existimantẽ ipłã
catholicã sidẽ eẽ: Istũ ñdũ hereticũ dico. nisimanifestara fiba
doctrina catholicȩfidĩ  resistere maluerit. et illud
quod tenebat elegerit: quod ante quãfiat. manifestũ ẽ.
etiã ipła diuisio corrigendaẽ: Sedinꝰintro ipsoꝵ sac̾mti
ueritas reperendaẽ: Quod siquis. ꝗm̃ idẽ sentiatꝙ illi. et e̾ẽ
heresem nouit᷑. ab unitate cat holica seꝑota ubi docetur
hoe et discitur. sedalicuius secularis emolum̃ti causa inca¬
t holica unitate baptizariuoluerit. uel in eab aptisatus.
ꝓpt̃ hoc eñ exire noluerit. non solũ seꝑatꝰ habendus ẽ. uerũ
etiã tano sceleratius. quanto magis heresis errori et diui¬
sio m tuitatis. fallaciã simulationis adiungit: Quã obrẽ.
stantius. et operosius corrigenda e̾ Necidõ tm̃ siꝗd ht̃¬

Expanded text:
hoc idem sentire sed in catholica baptizari, existimantem ipsam esse hoc idem sentire sed in catholica baptizari, existimantem ipsam esse catholicam fidem. istum nondum haereticum dico, nisi manifestata sibi doctrina catholicae fidei resistere maluerit et illud quod tenebat elegerit. quod antequam fiat, manifestum est etiam ipsa diuisio corrigenda est, sed in neutro ipsorum sacramenti ueritas repetenda. quodsi quisquam idem sentiat quod illi et esse haeresem nouerit ab unitate catholica separatam ubi hoc tur et discitur, sed alicuius saecularis emolumenti causa in catholica unitate baptizari uoluerit uel in ea baptizatus propter hoc inde exire noluerit, non solum separatus habendus est, uerum etiam tanto sceleratius, quanto magis errori haeresis et diuisioni unitatis fallaciam simulationis adiungit. quamobrem ior, tanto instantius et operosius corrigenda est. nec ideo tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo. uerus baprismus succedẽ. quia idẽ ipfesibi fueceiłt
ñ potest. qui a nec decedẽ potest: Ad hoc gͦ herotici add ereholi¬
cã ueniunt. ut qd̃ eoꝵ malum corrigatur. non cꝓ łi bonĩt ẽ
repetat᷑: dicit aliꝗd. Nichil neinter ẽ gͦ. siduo inerrore.
pari. atq malicia constitutist̾: nec uita et cordemutato. aliu̾
eoꝵ foris. alius int̾ bapti ÷ et. Fateor inter eẽ Ill e enĩ pcim ẽ
quietiã foris baptizatur. ñ eo quod baptizat᷑. sed etiꝙ soris ẽ.
Est etiã ipsius diuisionis nec nullũ nec paruũ malũ. sitm̃ illeq
intus baptizatur. ñ ppt̃ aliꝙ terrenũ aut tp̃ale. comodũ
intuseẽ uoluit. sed qd̃ unitatẽ accłe toto orbe diffuse. seis¬
matũ concisioni p̃tulit alioquin etiã ipse int̾ illos ꝗ foris
sunt deputandũ ẽ Constituam̾gͦ duos aliquos istomͦ Uñli
heresi baptigari extra ȩccłȩ catholicȩ comunionẽ. Aliũu̾

Expanded text:
baptismo uerus baptismus succedere: qui quidem ipse sibi succedere baptismo uerus baptismus succedere: qui quidem ipse sibi succedere non potest, quia nec decedere potest. ad hoc ergo haeretici ad catholicam ueniunt, ut quod eorum malum est corrigatur, non quod dei bonum est repetatur. Dicit aliquis: "nihilne ergo interest, si duo in errore pari atque malitia constituti sint nec uita et corde mutato alius eorum foris, alius intus baptizetur?" fateor interesse. ille enim peior est qui etiam foris baptizatur, non eo quod baptizatur, sed eo quod foris est. est etiam ipsius diuisionis nec nullum nec paruum malum, si tamen ille qui intus baptizatur non propter aliquod terrenum aut temporale commodum intus esse uoluit, sed quod unitatem ecclesiae toto orbe diffusae schismatum concisionibus praetulit; alioquin etiam ipse inter illos qui foris sunt deputandus est. constituamus ergo duos aliquos isto modo: unhaeresi baptizari extra ecclesiae catholicae communionem, alium uero
Abbreviated transcription (Latin):
et maxime ꝗ infantes. ⁊pueri bapns antisunt: Quan¬
tomagis eteoꝵ intellectus serenat᷑. et illuminat᷑. dũ init¬
rior homo renouat᷑ dedie indiem. p̾ores suas opiniones
quas dedõ habebant. cũ suis fantas matib ludificarent᷑
irridentes. et de testantes. atq consitentes. Labieciunt Nec
tam̃ idõ ñ accepisse baptis mũ existimant᷑p li iltbiptima
accepisse dicunt᷑. qnđ uel fuit error ns sacra¬
quali errore cȩcatur. et ꝓpterea siresipiscens iuderio
linquendũ ẽe ꝙ maletenuerat. nmosimilit̃ ei re linquab¬
acceꝑat. nec qui aerror illius imꝓbandũẽ.: ꝓpr̃ta in ilox p̃ia.
baptismus ex sufflandus ẽ Iamenĩ ex bis. qͥ iofiius conagiet.
dedõ falsa opinantes baptigarisatis eluceti. discermendũet sa¬
cram̃ti ueritatẽ. amale credenrs errore. quã asuruq
unitati. sicut falsȩ fidĩ uera succedit. Nonsic potest. brãuero

Expanded text:
et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanet maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorquali errore caecatur. et propterea, si respiciens uiderit relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei relinqueacceperat, nec quia error illius improbandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus est. iam enim ex his quos intus contigit de deo falsa opinantes baptizari satis elucet discernendam esse sacramenti ueritatem a male credentis errore, quamuis utrumque unitati, sicut falsae fidei uera succedit, non sic potest etiam uero
Abbreviated transcription (Latin):
ab iũ madi ꝗsq muncdare debeat paulo suꝑius osten
foenus. scło uerb̾ solis renũciare: Quȩ omiã. et int̾ geri
satis idoneus testis ipsedeclarat Iamuͦ quod mulus ũbis
ꝓpsequit᷑. nonp̾se inxͦ baptizarieos quipatre xp̃i blasphemãt.
cũeos errore blas phemare manifestũsit: Nenĩ qui accedit
adbaptis muxp̃i. aꝑteblasphemat patrẽ xp̃i. sed aliud quam
ueritas docet depatrexpĩ sentienda blasphemare conuin¬
citur. Iamsatis ostendimꝰ adbapiismũ quod ũb euagłiciꝰ
consctratur. ñ ꝑtinere. cuiusquã ueldamis. ł accipientis
crrorem. siue depatre. siue defilio. siue. despuscã aliter
sentiat. quã doctrina cęlestis insinuat Multi enĩcar¬
nales ⁊ animales etiã intus baptixant᷑. cũ aꝑte dicat
apłs. animalis aut hõ ñ ꝑcipit quȩ funt sp̃sdĩ. ⁊ ꝑceptoiã
nalẽ non potest nͥ carnalit̃ dedõ saꝑe animã corporeis.
sensib deditã Undemulti post baptismũ ꝓficientes.

Expanded text:
ius ostendsaeculo uerbis solis renuntiare. quae omnia etiam intus geri satis idoneus testis ipse declarat. am uero quod multis uerbis prosequitur non posse in Christo baptizari eos qui patrem Christi blasphemant, cum eos errore blasphemare manifestum sit — non enim qui accedit ad baptismum Christi aperte blasphemat patrem Christi, sed aliud quam ueritas docet de patre Christi sentiendo blasphemare conuincitur —, iam satis ostendimus ad baptismum qui uerbis euangelicis consecratur non pertinere cuiusquam uel dantis uel accipientis errorem, siue de patre siue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina caelestis insinuat. multi enim carnales et animales etiam intus baptizantur, cum aperte dicat apostolus: animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei, nalem non potest nisi carnaliter de deo sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes