comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmum. ut solubile. ig peesentis uiditii pro¬
ibit. ⁊ hoc igne illuis oput non exuritur. qui
n ea cdulerĩt. quor amissione coucietur. cm
ñ est natum quicquid cempaliter fluit. exu¬
rituraut᷑ illtus opus. qui hec temꝑalia dile¬
xit. qm̃ sũ dolore nõ peutt̃. que cum amore
sumet. unde cogitauit. s etiam in hac iuta.
ubi h̃t requiem suam anima condempnẽs
łm f̾uturo prinetur. S qm̃ alterutra ꝯditi¬
one pposita. eis potuis mallet carere ꝙͣ xp̃o. nł
timore attitendi talia deserit xpm̃. quauis
re amissoꝵ. non tñ prefat deo⁊ si ergo urit e¬
um dolor amissoꝵ. non subu̾tit. neq ꝯsiumt
eum fundam̃ti stabilitate. ⁊ incorruptõe mu

Expanded text:
firmum, vel solubile, ignis praesentis judicii probabit; hoc igne illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporalia dilexit, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore sumet unde cogitavit, sed etiam in hac vita ubi habet requiem suam anima contemnentis in futuro punietur. Sed quoniam alterutra conditione proposita eis potius mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis re amissorum, non tamen ea praefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amissorum, non subvertit, neque consumit eum fundamenti stabilitate, et incorruptione mu
Abbreviated transcription (Latin):
erit quasi rem crema¬
pismortẽ. donee ue¬
matur ad diem dãp¬
nationis. ⁊ remune¬
rationis. Si hoc tp̃is
non modi ignem dicuntur ꝓꝑeti quẽ ali
non serituat. qui hunismodi edilitia ro sec̃
ñ portau̾nt ait niueniant ignẽ tusitorie tti

Expanded text:
erit, quasi rem cremaporis mortem, donec veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temportipulam. Hujusmodi ignem dicuntur perpeti, quem alii non sentiunt, qui hujusmodi aedificia secum non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tri
Abbreviated transcription (Latin):
illius exuni dicatur. qui ẽdifi. ligife. sti. cum ñ
de masis accipiãtur oꝑib. ut dem̃ est. sõ enĩ
opus ardet.ł dectim̃tum pagitur. insi malũ
la sunt. ad qͣ dicunt quidam ꝑitia tria ma¬
la oꝑa iͥntelligi. s bona. q̃ ad sintectatõnẽ sui
⁊ suoꝵ aliquid fatiur. ł ad sustẽtat̾onẽ ĩdigẽ
affectus est a deo malus. ut destruat firnda
futire tribłoms purgatõis acci piat. pensansũ
sollicite est. qr aim dixit ꝑ ignẽ possesauiau
nõ qui suꝑ hoc fundam̃tũ semͤ esł plumbũ¬

Expanded text:
m non de malis accipiantur operibus, ut dictum est. Non enim opus ardet, vel detrimentum patitur, nisi malum la sunt. Ad quod dicunt quidam per illa tria mala opera non intelligi, sed bona quae ad sustentationem sui, et suorum aliqui faciunt, vel ad sustentationem indiaffectus est adeo malus, ut destruat fundamefuturae purgationis accipiat, pensandum sollicite est, quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
ma atq leiusina. que ignis facile ꝯsimit. de
quib licet minimis illiẽ nicħ putgat̾onis qͥs
obtinebit. nisi in hac uita positus hoc ꝑiuereat᷑
xp̃i. ⁊ sacramenta ñ delebor in et̾num. s pĩgnẽ
saluus ero. Ait .N. apłs fundam̃tũ positũ est. ⁊ ẽ.
Quid est etiam inquiunt ꝙ seqͣ. aius supedif¬

Expanded text:
ma atque levissima, quae ignis facile consumat. De quibus tamen, licet minimis, illic nihil purgationis quis obtinebit, nisi in hac vita positus hoc promereatur. i, et sacramenta, non delebor in aeternum, sed per ignem salvus ero. Ait enim Apostolus: Fundamentum positum est, etc. Quid est etiam inquiunt, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
nis grauior tñ erit ille ignis. quam quicꝙͣ pot̃
tõ pati inhac uita. ł ita pot̾ dici. dies dñi. ut de¬
die presenti ⁊ igne presenti accipiatur. nam hic¬
etiam. dies dñ est dum iiditium incipit a domo
del .i. a saluandis incipit pena. que ꝯsumabit᷑
in teprobis. ẜo enim hic p mũttur celecti. ut¬
u ibi non pu̾iantur. in qͥuo die. est etiã ignis
tribulatiomis. quo uritir amor temꝑaliũ reꝵ.
dum hoĩes contristant᷑ de amissis. Unde dicitur
tribłonem carius sebunt huunsmoi. Ꝙerũ sñ¬

Expanded text:
nis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac vita. Hic die praesenti, et igne praesenti accipiatur. Nam etiam hic dies Domini est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena quae consummabitur in reprobis. Ideo enim hic puniuntur electi, ut ibi non puniantur, in quo die est etiam ignis tribulationis quo uritur amor temporalium rerum, dum homines contristantur amissis. Unde dicitur: Tribulationem carnis habebunt hujusmodi . August
Abbreviated transcription (Latin):
S tunc. ic̃. qriꝯmodo
estie fiui. mododicis¬
infideles eratis. iguo¬
randes deum. enmtta
itis. Erat uobis aliqua
qui in natura non sunt dii scrubael n¬
deo uuo ⁊ uero. natura enim der iłiuus.⁊
uerus est dous. Ueris ergodeus est: quina¬
turalit̃ d̾c est᷑. ueri ergo dñi eẽ non pot̾ant qͥ
b ħuaturalit̾ minime suppetibat. Ig̾it᷑
saluator uerus deus est. qui scd̾m cẽntam
deue est. Q dicũt hxretici non naturaẽẽ dm̃i¬
omnino. necut deus adceandus dicente apło
ris it ad ħ replicabut̃. ⁊ dicent. Quid ẽ qdꝰ
carmẽn eis quamereaturã eẽ ñ negas. sr¬

Expanded text:
do estis filii, modo diciinfideles eratis ignorantes Deum, et ita erit vobis aliqua qui in natura non sunt dii, unam Deo vivo et vero . Natura enim vivus et verus est Deus. Verus ergo Deus est qui naturaliter Deus est. Veri ergo dii esse non poterant, quibus hoc naturaliter minime suppetebat. Igitur Salvator verus Deus est, qui secundum essentiam Deus est. Sed dicunt haeretici non natura eomnino nec ut Deus adorandus, dicente Aposri. Sed illi ad hoc replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus quam creaturam esse n
Abbreviated transcription (Latin):
alit᷑ ddicere. Generał igit᷑ formetio humane aĩe
est: cum aliquis ñ adrerens do: adheret munto. uñ
dr̃. amicus mundi: mimicus dei est. ⁊ toem. siquis⁊
dilex̾it inuiroũ. diectio prĩs ñ est in illo. qui erge
distrahitur. seruiens potus creature ꝙͣ creatori.
S quihenet d̾o ñ mundo ꝙ cumq aluid pecc̃m.
a concupisciã camali alienũ humana tragilita

Expanded text:
 dicere. Generalis enim fornicatio humanae animae est cum aliquis non adhaerens Deo adhaeret mundo, unde dicitur: Amicus mundi, inimicus est Dei . Et item: Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in illo . Qui ergo distrahitur, serviens potius creaturae quam Creatori. Sed qui haeret Deo non mundo, quodcunque aliud peccatum a concupiscentia ca
Abbreviated transcription (Latin):
tii. cogitare homini liceat: aut intend̾e. qr inẽ¬
tem captiuam fubdit. ipã subu̾isio. ⁊ absorbi¬
tio libidinis. qr uibidinis ardore quomaior
nullus est. uoluptas ip̃tus corpis anim̃ senũ
tenet. efficit q capturũ. liberi enĩ est aiõ. ĩ aluis
nicationis oꝑe actempe ñ lcet animo. Sic enĩto¬
tus to absorbetur. a carne. ut iam dici ñ possit̃.
ip̃e animus sis eẽ. s simul totus hpmo. dici possit
caro. ut etiam scd̾m hoc recte possint duo eẽ in car¬
ne una. ħ̃ quidẽ deã sut̃ despetiali fornicatõehuius

Expanded text:
tii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major est; voluptas ipsius corporis animum servum tenet, efficitque captivum. Liberum enim est animo in aliis nicationis opere ac tempore non licet animo. Sic enim totus homo absorbetur a carne, ut jam dici non possit, ipse animus suus est, sed simul totus homo dici possit caro. Ut secundum hoc recte dici possint duo esse in carne una, haec quidem dicta sunt de speciali fornicatione hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lib ⁊ scie. di. que est de mindanis. omnum. Ni
diuitiaꝵ humanaꝵq rerim sublimis. ⁊ ꝓfunda
cogn itio est apluid deum qui solus sicut sũt.
omnia intuet᷑. ad cuius noticiã omnis sensus ur̃
tone potest ꝯgnosci ꝙ disposuit. deinde utens uet¬
Quis .ii. Quasi u̾ealta

Expanded text:
iae Dei, quae est de mundanis. Omnium enim divinarum humanarumque rerum sublimis et profunda cognitio est apud Deum, qui solus sicut sunt omnia intuetur, ad cujus notitiam omnis sensus noster tione potest cognosci quod disposuit. Deinde, utens verQuis enim? Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
paruum sensum ha¬
bemus ad discutitudũ
grãm gratuitam. nullis m̾tos p̃cedenti¬
b redditam. nec tam mouet nos ꝙ grã prestat᷑
osi⁊ gentes ut prius ꝑmitteret cos ꝯcludim infi¬
delitate. siquis ergo querat quare sic salũant᷑.
cum mutti alii modi saluatioñ sint hoc sene
num misereatur. ⁊ quare sic fatti uñ sitinõ
putes posse comprehendi ħ enmi estaltitusto¬

Expanded text:
parvum sensum habemus ad discutiendam gratuitam gratiam nullis meritis praecedentibus redditam; nec tam movet nos quod gratia praestatur os et gentes, ut prius permitteret eos concludi in infidelitate. Si quis ergo quaerat, quare sic salvantur, cum multi alii modi salavationum sint, hoc se nnium misereatur. Quare sic factum sit, putes posse comprehendi. Haec est eni
Abbreviated transcription (Latin):
ubi precipue commnendita est huius indiuidue
gła trinitatis. deus itas qui est iꝑã trinitas. p̃pea
piens est. non scdm accidentem participationẽ
sapientie. qualit̾ sapiens est rõnalis creatura
nec numꝙͣ potuit eẽ insppiens. necunꝙͣ potit ꝑ
grãm particeps eẽ sapĩe. s sapiens ĩmobilitate

Expanded text:
ubi praecipue commendata est hujus individuae gloria Trinitatis. Deus itaque, qui est ipsa Trinitas, propterea am substantiam sapiens est, non secundum accedentem participationem sapientiae, qualiter sapiens est rationalis creatura. nec unquam potuit esse insipiens, nec unquam poterit per gratiam particeps esse sapientiae, sed sapiens immobilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. ħ̃ audem apsi¬
post quantalib tem
⁊ si in regno dei numꝙͣ erũt. eternosuppli¬
tio tenõbuntur.qr muillus medius locas
est. ubi ñ sit in supplicio. qui illo nõ fuert
constittus in regno

Expanded text:
lunt. Haec autem apospost quantalibet tem si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit restitutus in regno
Abbreviated transcription (Latin):
sit eẽ sub legesic. ꝙ̃¬
dampnabiliter dicit
Ce sublege. quos lex
facit reos. ñ legẽ im¬
entes grãm supba e¬
latione de se presumnt̃.¬
Sub lege est. qui ti¬
more supplicii ꝙ lex¬
minatur. nõ amore
rustiasa malo oꝑe¬
aliemis a uolũtate¬

Expanded text:
sit esse sub lege sic, damnabiliter dicit esse sub lege quos lex facit reos, non imentes gratiam superba elatione de se praesumSub lege est qui timore supplicii minatur, non amore justitiae, a malo opealienus a volu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si fi̾ poss. nõ eẽ qd
t̾imeat. ut libere fa¬
rat. ⁊ est sensus. si spu¬
du. hoc ꝯmodi iam
hetie q nõ estis sub

Expanded text:
 si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere farat. Et est sensus: Si spini hoc commodi jam habetis, quod non estis sub
Abbreviated transcription (Latin):
licito.¶. Attende qd̾ metiumerat̾one fruc¬
q̃ cim alia uit̃ fructus sꝑt̃ debrut tenere pri¬
matum. nisi caritas sũ qua uritutes cet̾e nõ
reputabuntur eẽ turtutes. et qua uascunt᷑
min̾isabon a. demde sequntur menbra exis¬
to capite. exorta ⁊ religata .s gaudium. pax.
⁊ c̃. que sũ ea ñ possunt ꝓdeẽ. ñ enim bene
nisi ferueat diligendo. non est̾beragnus nͥ
diligat cui oppitulatur. ñ est bontis insi di¬
ligendo. noñ fidelis salubnt̃. nisi ẽa fide q̃
ꝑoilectionem oꝑatur. nõ est in ansuetus: c̾
dilectio ñ moderetur. ñ continet se quis ab
eo unde tur patur. nisi diligat. unde honesta¬
tur. Mento igitur caritatem sic seꝑe ꝯmen¬
dat qĩ solasit p̃cipienda. que non potest hr̃i¬

Expanded text:
licito. Attende quod in enumeratione frucQuae enim alia inter fructus spiritus debuit tenere primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gaudium et pax, etc., quae sine ea non possunt prodesse. Non enim bene nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda, quae non potest h
Abbreviated transcription (Latin):
cartus ꝑtinent. s uitia sũt animi. ut ini¬
micitie.ire. credeteetianromnia mala a tci¬
depauime ex catneerror est. ñ .N. omnia
uite miq uitiatribuenda est̃ carni. neab
huc omnib mutidemus diabolũ. qui car¬
nem non ħt. s carnis nomine. totum homi¬

Expanded text:
carnis pertinent, sed vicia sunt animi ut inimicicie, ire etc. Credere eciam omnia mala accidere anime ex carne error est. Non enim omnia vite inique vicia tribuenda sunt carni, ne ab hiis omnibus mundemus diabolum, qui carnem non habet, sed carnis nomine totum homi
Abbreviated transcription (Latin):
uolebant circumẽidi ꝙ alit̾ se putabant in
xpo saruari ñ posse. hoc .t. aĩo. hac uoliuntate.
uta intertione. quis quis tunc circũcidebatur.
xꝑc einicħ proderat. illos igitur arguit: qui
se in loge uistificari ctedẽbant. ñ quilegitima
illa i eius honorẽ aquo mandata sũt obser
ritatis rõne mandata sint. ⁊ quousq debeãt
ꝑdurare. Iua emm que significõis ca precep¬
da sunt. quegrẽ reuelatione latius in notes¬
cente. necẽẽ fuerat abolero iustificare neminẽ
pot̾ant. ñ iõ tñ fuerãt tamqͣ diabolica genti¬
um sacribegia fugienda. etiam c̃ ipã gr̃a iam
coꝑat ruelari. q̃ umbristalib fuerat p̃mĩci¬
ataqnde est ꝙ thimotheum uidea matre.⁊
greco prẽ natum circumcidit apłs ⁊ ip̃e morẽ
huiusmodicustodiuit. nõ simulatõe fallaci.
s ꝯsilio prudenti. circum eisio entm ⁊ cederale¬
magis noxium erat. ea quasi notia ꝓhibere
irhus hom̃ĩb usq ad quos durati debuist

Expanded text:
volebant circumcidi, quod aliter putabant in Christo se salvari non posse. Hoc enim animo, hac voluntate, ista intentione quisquis tunc circumcidebatur. Christus ei nihil proderat. Illos igitur ase iustificari in lege credebant, non qui legitima illa in eius honore, a quo mandata sunt, obsernt mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Judaea matre et Graeco patre natum circumcidit Apostolus, et ipse morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Circumcisio enim et caetera lemagis noxium erat ea quasi noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
fides que reuelata est eisiam inibutos mie¬
netat illa tenere. neuideantur ĩpbata poti
quam t̾minata. gentib uo ñ sunt iuynen¬
stituta. aut ad huc ꝓmictere. s cessando ian
appareant. signa futuri fuisse. q̃ tum sono¬
scd̃m hod ita hie locus exponitur. si cirtũti
intiperet noua predicatio oportuit crccums
lum est ex lidero seruum fĩquam masci

Expanded text:
fides quae revelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenhristi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quasecundum hoc ita hic locus exponitur. Si circumcidnova inciperet praedicatio oportuit circumcilum est ex libero fieri servum quam nasci.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ eĩgo aut̃ scierũt demones. ꝙͣ suerũt pri¬
cipes. Stiebant enim ip̃m ẽẽ qui pmqlus erat
in lege. ñ tñ nust̾iumi eius ꝙ fiłius deierat.
⁊ ab ẽterno. neq sciebant sacramentũ iicarnatõ¬
nis. passionis. ⁊ redemptõis. Ꝙ ergo in euangłio

Expanded text:
 illum aliter scierunt daemones, quam scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, et ab aeterno; neque sciebant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. ꝙ̃ sponte susceꝑatiñ natire sue ꝑdidit¬
potentiam. pꝙͣ cunctauuificat. sic in sẽpulcro
carnem suam ꝯmoriendonõ deseruit. sic̾ ĩ ut̾o
unrginis ꝯuascendo formainit. Mortiuis est ergo
noñ discctente uita sic̃ passus. ñ peiite potentia.
hemo aliferc aiãm eiusab eo quis in potestatẽ¬
xp̃e aliquid patitur opusauctoris est. quent

Expanded text:
 sponte susceperat; non naturae suae perdquam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis cum nascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestateChristus aliquid patitur, opus auctoris est, quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
ud. ⁊ nichil uł in semetipo .i. intus inconsciasua
pura.ha. gł .i. gloriabitur ⁊ gaudebit. ⁊ nõ
u altero .i. inalterius laude. s. cum altec t̃i
laudat. qui eniconscientiam bomi oꝑis h̃t
non debet de hoc apudalium gloriari. ⁊ lan¬
neminem deberegłari sebr̃e mundũ cor mse
nec quemquam iudicat ut uete sit iustus di
eium uere ustus est: alt̾m sibi p̃ponit. qꝙ plus
sua mala scit quam alt̾ius. quioꝵ ꝯgnitiesi¬
bi gła est. gaudet enrardum ꝯguoseit me¬
bum suum quera sanare desiderat.
nusquisq

Expanded text:
us in conscientia habebit. Id est gloriabitur et gaudebit. Et non in altero. Id est in alterius laude, scilicet cum alter eum laudat. Qui enim conscientiam boni operis habet, non debet de hoc apud alium gloriari, et launeminem debere gloriari se habere mundum cor, nec quemquam judicat ut vere sit justus. Qui enim vere justus est, alterum sibi praeponit, quia plus sua mala scit quam alterius, quorum cognitio sibi gloria est. Gaudet enim dum cognoscit morbum suum quem sanare desiderat. nusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid magnũ com̃¬
ꝑatione pectantis. ẽ¬
se seducit. tñ nich at ex se. uel nichil sit
comparatione spũalis. quito¬
tum dat grẽ. ipẽ se seduat .i. diuidit a ueritate.
ñeum seducunt laudatores eits. s ip̃e potius.¬
se millis querere. ꝙͣ inseip̃o. ĩ c̾o subdit.
pus aut̃. Quiasi non tta putet aliquis. q̃ po
qui dicebatinonsũ
sicut ceceri homiñ.
qui ñ ros fallacte¬
uistus erat. ꝓbet opꝰ

Expanded text:
aliquid, magnum comparatione peccantis, cum tamen nihil sit ex se, vel nihil sit comparatione spiritualis qui totum dat gratiae, ipse se seducit, id est dividit a veritate; non eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius illis quaerere quam in seipso. Ideo subdit: Opus autem. Quasi dicat: Non ita putet aliquis, sed poqui dicebat: Non sicut caeteri hominum, qui non re, sed fallaustus e
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. ⁊ dici potest
scĩa: s illa que ꝑ pes¬
catis est correctio dis¬
ciplinaenim que
grace dicitu pheds
est truditio ꝑ moles¬
ꝓ peccatis sus mala
tigatur. que hicin¬
triugitur est eciam.¬
ticie .i. quem iusticia metetur fructũ dico:
qui non erit sicut fructus huius mundi.
qui minquam in tranquillitate est.s pa

Expanded text:
accepit, et dici potest scientia, sed illa quae pro peccatis est correctio: disciplina enim, quae Graece dicitur paedia, est eruditio per molespro peccatis suis mala rigatur, quae hic intelligitur: est enimid est qua justitiam meretur. Fructus, dico, qui non erit sicut fructus hujus mundi qui nunquam in tranquillitate est. Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
hic a .s. pater sp̃uũ
erudit nos ad id qd̾
utile est .i. ad fidem
⁊ bonamuitam. etu¬
dit dico: si sranus m¬

Expanded text:
icet pater spirituum erudit nos ad id quod utile est, id est ad fidem et bonam vitam. Erudit, dico, si sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum regula ad dirigendum. sub qua m̃¬
sura ⁊ uos estis unde subdit. mensuramdico.
partitum enm erat icuiq ad quos. in p̃¬
ħrent ꝓprios. de quoꝵ fide gloriañtur ad rẽgia¬
lam autem apsi illi om̃s ptinebant quos infi¬
de fundauerat. qm ad om̃s missus erat᷑ adoᷤ
Undeaddit. quam mensuram mensus est no¬
bis dñs. Quigͦ ei rosistit: dño mitcenti resisti¬

Expanded text:
ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, Paratum enim erat unicuique ad quos in prent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti resisti
Abbreviated transcription (Latin):
tendimus ⁊ non aliud quam inmnctũ ẽusur¬
pamus. Tanta enam potestate utimur: quan¬
ta concessa est ab auctore. nec mensuram i
modum egredimut.⁊ sumus ꝯparantes .i. ꝙ̃¬
um nr̃m exigit facimus. ꝙ illi non fatiuunt.

Expanded text:
tendimus, et non aliud quam quod injunctum est usurpamus. Tanta enim potestate utimur, quanta concessa est ab auctore; nec mensuram nec modum egredimur. Et sumus comparantes um nostrum exigit, facimus quod illi non faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓmissione fcã abͣ¬
le.si ergo de ea eẽt¬
benedc̃io. homines
non h̃uissent tam ⁊ hoc est ꝙ addit. q̃ lex frã¬
non est iustificatus abraham. qui multum
ante legem fuit ꝙ quia dicere non possunt.
coguntur fat̾i. non legis oꝑib iustifieari ho¬
minem. s fide simul ctiam nos cogit inel¬
ligere omnesantiquos qui iustificati funt
ex ip̃a fite iustificatos esse. ergolex ñ facit
uritum .i. noti infirmat lex ꝓmissionẽ. s ꝙ
futura. ⁊ quando futura significat. ad euatu.¬

Expanded text:
missione facta Abrahae. Si ergo de ea ebenedictio, homines non habuissent eam. Et addit: Quae lex facnon est justificatus, Abraham, qui multum ante legem fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntur fateri non legis operibus justificari hominem, sed fide, simul etiam nos cogit intelligere omnes antiquos qui justificati sunt ex ipsa fide justificatos esse. Ergo lex non facit irritum, id est non infirmat lex promissionem, sed quod futura: et quando futura significat. Ad evacu
Abbreviated transcription (Latin):
empla ad correctiorẽ iu¬
tam ꝓuotamur. ut aut
p̃miũ siobedientes fũmꝰ.
aut ꝓpensiorem penam
inoredientes mereamͣ.
a nobis. ⁊ cur illa texsig¬
naiam ñ sint nectẽ ob̃¬
dasint. Cum u̾odixit.
infigura. ostendit iam
non eẽ opus. ut figuraꝵ
p̃niuttiantiũ celebratio

Expanded text:
empla ad correctiorem vitam provocamur, ut aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam inobedientes mereamur. a nobis, et cur illa rerum signa jam non sit necesse obda sint. Cum vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebratio
Abbreviated transcription (Latin):
gregatum est ouines. in sus corꝑib resui¬
gentes. de hac igitur dicit Illa igituir iersm̃
q̃ue sur. est .i. cum domino gaudet. libera
est apeceato. ⁊ pena pecẽi. que est mader q
ciuitas celestie mater nr̃a dicitur qr ades¬

Expanded text:
gregatura est omnes in suis corporibus resurgregatura est omnes in suis corporibus resurgentes. De hac ergo dicit: Illa autem Jerusalem, quae sursum est, id est cum Domino gaudet, libera est a peccato et poena peccati, quae est mater nostra. Civitas coelestis mater nostra dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ parturis: qr neq
tũe conacum hũit̃.
letare. in corde. erumpe .i. leticiam m̃tis exͣ
ostenbe. ⁊ clam̃a. i. gaudium tuilalus pre¬
dica. qr magis multi .i. plutes sũt filii
tiuolimñ deserte. partu quidem non diłlec¬
tione sponsi. quam eius .i. synagoge. que
it in deserco. s postquam accepit illa li¬
te singuloputrescente. alium lumbis sieba¬
teuim. aliud de gentib lumbare ꝯtexisba¬
os. ⁊ c̃ ⁊tem. si est gens nata sintuł saga
gentium multitdo est. que ⁊ sterił erat. nꝰ¬
uus legintimi u̾bi p̾rtferens germen. St e¬
us etuerat in omnib gentib eccł ⁊. añ¬
quam iste fetus quem cernuntis ociretur
hoc anteraquidam idarandes ad antiꝙͣ
saram referunt. hocautem deantiqua ca¬
ra diceret ỹsaias suꝑflue: que multo ante
gitur supna cuutas delestis cũtia. Supet¬
na est enim scõr tuutas licet inquib dam
quos hic parit adhuc ꝑegrinetut. done
regni eius tempus adueniat. quando con¬

Expanded text:
non parturis, quia neque tunc conatus habuit, laetare in corde, erumpe, id est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id est plures sunt filii tui, olim desertae, partu quidem non dilectione sponsi, quam ejus, id est synagogae quae it in deserto. Sed postquam accepit illa lire cingulo putrescente, alium lumbis suis baltheum, aliud de gentibus lumbare contexuos, etc. . Item, si est gens nata simul. Synaggentium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara ic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando con
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs. quia xꝑiam suꝑgressi sunt nũm uidꝵ
stetilis ergo deã est. qͦr uirgo est. que ñ cri
naliter geu̾at filios. s ꝑ solam fidem sp̃¬
aliter qp neo partutire dicitur. que enm
parturt᷑.: dolores patitur. hec exclamat
leticia sautis humane. ierłm ueto tet¬

Expanded text:
parturit, id est nec dolores patitur, sed generat spiritualiter sine passione, clamans in laetitia nerat filium, sed per solam fidem spiritualiter. Unde nec parturire dicitur; quae enim parturit, dolores patitur. Haec enim exclamat in laetitiam salutis humanae. Jerusalem ve
Abbreviated transcription (Latin):
nem futurum erat. ideo: tunc imꝑata est cͥ¬
cumcisio. qñ de sara ꝓmissus est filius cir¬
cumcisio enim sigt naturã. exuta uetus¬
tate nouatam. ⁊ ꝙ̃ om̃s filios ⁊ seruos. ⁊ ue¬
maculos. ⁊ emptitioscireuicidiubet. ad
om̃s istam grãm ꝑtinere cestatur. Octa
surexit. parentum mutantur ⁊ nomina.
onnna resonant nouitatẽ. ⁊ in uet̾i .t. ob¬

Expanded text:
nem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio, quando Sarae promissus est filius. Circumcisio enim significat naturam exuta vetustate novatam. Quod omnes filios et servos naculos et emptitios circumcidi jubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Octavsurrexit, parentum mutantur et nomina. Omnia resonant novitatem, et in veteri T
Abbreviated transcription (Latin):
ussiorem negat enimnatura fuo itab
omiittioni qualis poterat es̃ abrahe. ⁊ lat
in illa etate etiam mulieris accedente st̾ii¬
tate. que nec tunc parere potuit. qñ ñ etas
fecunditati s etati fecunditas defuit. ꝙ uero
nature sic affccte finctus postitatis non debe
ciata ⁊ id̾eo uire dampnata nicħ uere felici¬
tatis in postum merebatur. ysaac ꝑ repinis¬
sionten natus. nõ ꝑgn̾at̾onem sigt filios¬

Expanded text:
ssionem. Negat enim natura filios tali commistione qualis esse poterat Abrahae et Sarae in illa aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod vero nec sic affectae fructus posteritatis non debebitiata, et ideo jure damnata, nihil vere felicitatis in posterum merebatur. Isaac per repromissionem natus, non per generationem, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ta. s ab hominib tradita. tradiderut .n. phi¬
losophi quos homiẽs uocat deũnõ posse fĩ
creaturam hoiẽm ñ posse nasci. de uirgine
ł mortuũ reuiuere ꝯsiderantes elem̃t̾a .i.
manẽ.⁊ fallacẽ phitosophiam. ñ a deo ordi¬
natã. s ab mmbecillitate rõcinatoĩs hũane.
q̃ potentiã der intra ꝯscĩam suam chpartat.
nonalit̾ credens fac̾e̾. ł posse: quam carnał
rõ suadet.q̃ oĩo cauenda est. qr mundi cui¬
ydola expint̃ dicentes. iuno est aer. neptu¬
cumq a doratores simulacroꝵ s qurasi doctoꝰ
res int̾pretatores signoꝵ oauendos eẽ . ł falla¬
fab .s. ꝑ illud ꝙ ꝓbatur. nequis decipiat dico.
u̾itatẽ: lex. non est traditio dei. s hominũ. ⁊

Expanded text:
ta, sed ab omnibus tradita. Tradiderunlosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum resurgere, considerantes elementa, id a Deo ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi culexponunt idola dicentes: Juno est aer, Neptucunque adoratores simulacrorum, sed et quasi doctores et interpretatores signorum cavendos esse.  illud quod probatur. Ne quis decipiat dico, veritatem, lex non est traditio Dei sed hominum, et
Abbreviated transcription (Latin):
que tebeuabat ⁊ audita legeamplius incitata¬
est. ⁊ sic mfitin̾a est lexlitere ꝑ carnem ⁊ ĩo ei e
doienpm. ⁊c̃ uereambulans scd̾m carnẽ ñ est
iustus. quia nec etiã
a. qui mente consonti

Expanded text:
quae rebellabat, et audita lege amplius est incitata; sic infirmata est lex litterae per carnem, et ideQui enim etc. Vere ambulans secundum carnem non est justus, quia nec etiam qui mente consenti
Abbreviated transcription (Latin):
ante etat. fuit enimibi.
ñ erat. ita etiã in mũdo
erat. ⁊ in mundũ uenis¬
sedicit᷑. qi uisibił mundo apparuit. misit̾ dico: ĩ
ałem ꝑpassibile ⁊ mortalitatẽ.⁊ alios defccłis ẽe¬
terauero omnis hominũ caro pecciest᷑ solaitus nõ
est caropecci. qr ñ eum mat᷑ otupisc̃a. satra aepet¬

Expanded text:
ante erat. Fuit enim ibi per non erat. Ita etiam et in mundo et in mundum 38 venisse dicitur, quia visibilis mundo apparuit. Misit dico, in er passibilitatem, et mortalitatem, et alios defectus. Caetera vero omnis hominum caro peccati est, sola illius non est caro peccati, quia non cum mater concupiscentia, se
Abbreviated transcription (Latin):
asmũ iustus. ⁊ scd̾m aliũ uinistꝰ. recte dicatur
ligiae utilege. miustus N lege utitur le
gitanie. c̃ intitigẽs quare sit data eiꝰsꝯmina¬
tione. tamꝙͣ pedagogo ꝑduntur ad gram. ꝑ
quã iustus fiat. uuistus u̾o etiã ea legitime

Expanded text:
aliud justus, et secundum aliud injustus recte dicatur legitime uti lege. Injustus enim lege legitime utitur cum intelligens quare sit data, ejus comminatio ne tanquam paedagogo perducitur ad gratiam per quam justus fiat. Justus vero etiam ea legitime
Abbreviated transcription (Latin):
disce. qr hoc adeo eui¬
denẽ est. ut ⁊ stutti
docerequeant.⁊ hoc¬
so.lio. auobis scitẽ.
qr si nich̃ aluid esset
hoc solum ad ꝓtande¬
ꝙ intendo sueficͥet.¬
auidẽ illud: ecce cõ¬
ihabitantem ⁊ cũ
hocconstet ꝙ sꝑmac
cepistie. an ex oꝑib
legis. ut labor ẽ. que¬
pistis eum. an ex
auditus facilitate
dos. inqua predicationeaduentum ⁊ presentiã
sp̃t scĩ senserant. sicut in illo tempe in nouita¬
te inuitationis ad fidemretciam sensibilib¬
presentia scĩ spc̃ apparebit. si cut ĩ ao¬
tib apłor legitur. hoc autem fcm̃erat apdꝰ
galathas anteqͣ isti ad eos pu̾tendos uenis¬
cisis. S fuit datus uobis antequam oꝑa legis
haberetis. et sc̃ĩendum ꝙ muĩc de opib maxiẽ
tractat. que sunt in sacramentis. que ñ sũt
neccĩa ubi iam grã fidei est. ¶ Isiptita
sunt oꝑa logis. nam parcim in sacramentis.
partim in morib accipuuntur. ad sacrañita
ꝑtinent. circumcisio. salbm. neonenia. sacri¬

Expanded text:
discere, quia hoc adeo edens est, ut et stulti docere queant; evolo a vobis scire, quia si nihil aliud esset, hoc solum ad probandd intendo sufficeret.d est illud? Ecce coninhabitantem. Et cum hoc constet quod cepistis, an ex operibus legis, ubi labor est, qupistis eum, an ex auditus facilitate des, in qua praedicatione adventum et praesentiam Spiritus sancti senserant. Sicut illo tempore in novitate vocationis ad fidem, etiam sensibilibpraesentia sancti Spiritus apparebat, sicut in Actibus Apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos ecisis; sed fuit datus vobis antequam opera legis haberetis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent circumcisio, Sabbatum, neomeniae, sacri
Abbreviated transcription (Latin):
causa. iimo prodetit᷑. Sñ causa enim fc̃m.
dicitur suꝑflum. ꝙ nec ꝑdest. nec nocet.: ꝑ¬
hocaut̾ ꝓdẽe potest: si resipuerint hoc dicit ne de¬

Expanded text:
causa, imo proderit. Sine causa enim factum dicitur superfluum, quod nec prodest, nec nocet. Hoc autem prodesse potest, si resipuerint. Hoc dicit ne de
Abbreviated transcription (Latin):
nec iaitium uisticie poterat hri ⁊ ita ordinem
confundras ordo enimest a carnalib ad spu¬
alia surgere. ñ a spũalib. ad carnalia cadere.
sicut uob̾is accidit. ꝙ qr bonũ nonest: nõ est e¬
uangłm cum hoc anmntiatur. tanta. ⁊ ẽ. &iͣ¬

Expanded text:
nec initium justitiae poterat haberi, et ita ordinem confunditis. Augustinus Ordo enim est a carnalibus ad spiritualia surgere, non a spiritualibus ad carnalia cadere, sicut vobis accidit, quia quod bonum non est, non est Evangelium cum hoc annuntiatur. Tanta, et
Abbreviated transcription (Latin):
ud ꝓfct̃. c̃ ꝓfitrat᷑ religionẽ. ⁊ hris uiduis pix
hoc ut ñ sint in delicus. ⁊ ut suit ixreprexni¬
biles. qr ñ est eis occasio nundi. tantam diuga¬
tiam actuũ ł moꝵ. udram uult hr̃e it rep¬
hendi ñ possit. Amota .ti. a spe mundane ꝯu
nib mundi. q̃ additũ solẽt aꝑire peceis. piꝰ

Expanded text:
 cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae cocasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest
Abbreviated transcription (Latin):
scribit: ĩnuit.i. ꝙ ues¬
structi estis ꝑ que dlissunditur caritas in cordib¬
ur̃is. qui in euangłio digitus dĩ dicit᷑. hoc digito.
tera occidens preuaricatorẽ. Ista est lex iilificans
dilestorem. ⁊bi ergo lex excrinsecus posita est: qua
dei opatus estut signifi caret᷑ duricia cordium il¬
luis ppłi hicidem digitus in cord̾so hominum
opatus est. ut uoluntas pmpta. ⁊ intelligentia ca¬
significat. nisi durisimã uoluntatẽ.⁊ aduersus de¬
um inflexibilem s in tabu. cor .i. in cordib latis¬

Expanded text:
esstructi estis, per quem diffunditur charitas in cordibus: qui in Evangelio digitus Dei dicitur . Hoc digitottera occidens praevaricatorem, ista est lex fidei vivificans dilectorem. Ibi ergo lex extrinsecus posita est qua iDei operatus est, ut significaretur duritia cordium illius; hic idem digitus in cordibus hominum operatus est, ut voluntas prompta et intelligentia casignificat nisi durissimam voluntatem, et adversus Deum inflexibilem; sed in tabulis cordis, i
Abbreviated transcription (Latin):
quereret. incipit contra
oppinionẽ illoꝵ ostende
se non suam głam. s d̾i
querere dicens. incimi.
mus. ittꝯ sicud in prima
epła. ꝯm̃dare. istis lau
imponat nobis absit
ut boc fatiamus ñ uti¬
q uane nos quiendan¬
tes hocclicimus. s ne ab
aliis decipiammꝰ. id co

Expanded text:
quaereret: incipit contra opinionem eorum ostendere se, non suam gloriam, sed Dei quaerere, dicens: Incipimus, simus, iterum, sicut in prima Epistola, commendare istis laudimponat nobis. Absit ut hoc faciamus, non utique vane nos conmendantes, hoc dicimus, sed, ne ab aliis decipiamini, id co
Abbreviated transcription (Latin):
quam fa. qui non
ad eo diligitdo m̃
sicut illociuus ẽ ꝓpͥa.
i hoc non ut gr̃am
indo. cum ip̃o patre. sua que domus xp̃i:
sumusnos renati. si fidutiam spei .i. spem
głosam spem .s. que est de celesti iocundita
in multis. subiitulit.
nos oꝑtere obserua¬
teque abillo audiui¬
mendato ⁊̃ ip̃o. pre
moyse. hoc incipit.¬
terrere. ne sint in¬
isimilitudinem.⁊
pꝰ. neamittant reqͥ¬
em. blanditur etiã
ꝑ oportunitatẽ tẽ¬
mus domus dei. qͣ¬
mus xp̃i uidete frs̃¬

Expanded text:
quam famulus, qui non adeo diligit domum sicut ille cujus est propria. Et hoc non ut gratiain domo, cum ipso Patre, quae domus Christi, sumus nos renati, si fiduciam spei, id est spem osam spem, scilicet quae est de coelesti jucunditatin multis, subintulit nos oportere servae ab illo audivimmendato etiam ipso prae Moyse. Hic incipitterrere ne sint insimilitudinem, et post ne amittant reqem, blanditur etiam per opportunitatem temus domus Dei. Qmus Christi, videte, fr
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ꝙr hoc numero. notatur tota uita nrã
Quadragenarius enimindicat integrita¬
dem scłoꝵ. Infensus ergo dicitur ilł. quadra¬
ginta annis. quia rrascitur uite sus usq in
quasi in hoc apparet ira dei. ⁊ iõ: uobis inpu¬
nitatem non promittatis. si increduli fu̾itis
los. setiam uirauit.¬

Expanded text:
rat, quia hoc numero notatur tota vita nostra. Quadragenarius enim indicat integritatem saeculorum. Infensus ergo dicitur illis quadraginta annis, quia irascitur vitae suae usque Quasi dicat; In hoc apparet ira Dei. Et ideo vobis impunitatem non promittatis, si increduli fueritislos, sed etiam juravit
Abbreviated transcription (Latin):
te obdurare ut patreᷤ
inexacerbatione.⁊
bene hoc dico qi qui
futura. exacer. deum.
erunt. ⁊ ideo ꝑierũt.
hoc ideo dicit. nequis
putet. satis ẽs̃ audrre
de requie.qr ⁊ illiõs
audierunt. s ñ om̃s
ꝑuenerunt. s quidã.¬

Expanded text:
te obdurare ut patres in exacerbatione. Et bene hoc dico quia qufutura, exacerbaverunterunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis esse audire de requie, quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quida
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. uel proba .i. curiositatis causa exqui¬
liter iratus uł ꝓrim
adhibendo correcto¬
nis flagella genea.
huic. ta̾m male. ⁊¬
dixi. de illis sempet̃

Expanded text:
 est curiositatis causa exquiliter iratus. Vel, proximus, adhibendo correctnis flagella, generationi huic, tuam malae. dixi de illis: Semper
Abbreviated transcription (Latin):
incredulitatẽ patu¬
b urĩs requies ne¬
gata est: ergo uide.
ꝙ. facile potest contĩ¬
gere. sit in ali. ues:
in aliquo dicit qr¬
de multis non dribi¬
tat. quin ꝑfecti sit¬
niter eos. sit inquã.
credulum. ut pute

Expanded text:
incredulitatem patvestris requies negata est, ergo videteuod facile potest contgere, sit in aliquo vestrum. In aliquo dicit qde multis non dubitat quin perfecti sinter eos. Sit, inquam, incredulum, ut putet
Abbreviated transcription (Latin):
de quo agebat ꝓpħa suꝑuis inpsalmo. qr
ñ minus modo pr̃ãtur.credentib gr̃a ad
salutem qͣmipõ presente xp̃o siquis enim
peccat. isq quo ẽ hodiȩ. potest reu̾ti. nemo
ergo desperet duniniuit. adhortamnm di

Expanded text:
de quo agebat propheta superius in psalmo, quia non minus modo patratur credentibus gratiae ad salutem quam ipso praesente Christo. Si quis enim peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini di
Abbreviated transcription (Latin):
uico: tñ hac conditio¬
ne si nos usq ad finẽ
uite retineamus fir¬
quam deificamur.⁊
.i. quam diu. dicitur.
nobis hodre siuo. eiꝰ¬

Expanded text:
ico, tamen hac conditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus firquam deificamur etest quandiu dicitur nobis: Hodie si
Abbreviated transcription (Latin):
rat. duas significantes ⁊ terciam signi¬
ficatam. Uniam sabbati quo requieutt de¬
minus. scd̃am in palestina. terciam lo¬
ad ueros isrłitas. dicens fidelib. qui xp̃ni
loquentem erant audituri. nolite esse du¬
ri. xp̃o loquenti sicut spc̃ p̃monuit. loqͥns
mn̾dauid. ne similia patrib urĩs pãtiam¬
ni.qui ꝑ moysen uocem diũ. tunc audie¬
runt.uos autem modo ꝑ ip̃m xp̃m. ⁊hoc¬

Expanded text:
rat, duas significantes, et tertiam signirat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam ad veros Israelitas dicens fidelibus qui Christum loquentem erant audituri: Nolite esse duri Christo loquenti sicut Spiritus praemonuit loquens in David, ne similia patribus vestris patiamini, qui per Moysen vocem Domini tunc audierunt. Vos autem modo per ipsum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
nem locutꝰ ẽ. qnobdurastis corda ur̃a
ꝑsenunc loquitur. mollescant ergo corda
ur̃a qui precones ante se mittebat. ipse
uenire dignatus est. ore suo hic loquit᷑:
duri fiustis. modo estote molles nolite ob¬
durare cor .ii. dico Agentes. sicut prẽs ur̃i
uestri obdurati sũnt. in die temptationĩs.
hec est una deexacerbationib. que temp¬
tauio fcã est in deserto ubi magis eguerũt
illi indeserto. qui deum temptauerut.
recolitis certe frẽs. ꝙ ille ppłs temptau̾it
deum. ⁊ acceꝑit disciplinam. ⁊ rectuis sit
indeserto. tamꝙͣ ab optimo sessore frenis
ricatio. hystoria enimsans nota ẽ deeig
miserunt exploratores uidere trã. culqu
dierit ab eis: ibi esse inerpugnabsles.
gipto ad ollas carnium. Unde Iurauit
dñs ꝙ non intrarent in t̾ram ꝓmisloĩs
que eẽt eis requies laboꝵ ⁊ sic ominge pse¬
runt. p̃ter duos. s. caleph. ⁊ iosue.⁊ scie¬
dumn ꝙ in hac serie tres requies ꝯmeme¬

Expanded text:
nem locutus est, quando obdurastis corda; per se nunc loquitur. Mollescant ergo corda vestra, qui praecones ante se mittebat ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur,duri fuistis, modo estote molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut patres vestri  est sicut patres vestri obdurati sunt in die tentationis, hoc est una die de exacerbationibus, quae tentatio facta est in deserto, ubi magis eguerunt ibi in deserto qui Deum tentaverunt. Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis ricatione. Historia est satis nota de eo quod miserunt exploratores videre terram, et cum audirent ex eis ibi esse inexpugnabiles, gyptum ad ollas carnium. Unde juravit Dominus quod non intrarent in terram promissionis quae esset eis requies laborum, et sic omnes perierunt praeter duos, scilicet Caleph et Josue. Et sciendum quod in hac serie tres requies commemo
Abbreviated transcription (Latin):
factor est deus. quẽ
constat omnib pee
deus est. icreator pre
moyse est ⁊ moyses os¬
cendit xp̃m dignum
ampliori gła. quam
cator est donus. ñ mo¬
yses. hicalia ratione.
filius. moyses. famu
moyses. quidẽ fi .e. ĩ¬

Expanded text:
em constat prae omnibus Deus est et Creator prae Moyse est. Et Moyses ostendit Christum dignum ampliori gloria quam cator est domus, non Moyses. Hic alia ratione filius, Moyses famuluMoyses quidem fideli
Abbreviated transcription (Latin):
tes obediant euange¬
lio. h iõ dicit aple. ut
nil minus se poise pre¬
cum xp̃o fuerũt. nec
gentes iurtutũ oꝑat̃

Expanded text:
tes obediant Evanideo dicit Apostolus, ut nil minus se posse prcum Christo fuerunt, nec gentes virtut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmans. euange.
dei. bona opatõne. ⁊
miraculis. ut obla.
fa osuit accepte do.
fidei ꝑfectione. boã
as

Expanded text:
confirmans, Evangelium Dei, bona operatione et miraculis, ut oblatifero sint acceptae Deo, fidei perfectione; et a
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ẽ qui ita loquor.cer. sũ de uo. o frẽs mel. de hoc.
qm̃ iuos ip̃i nonsolum ego. pleni es dilec. qua.
uelitis bonum. ⁊ repleti scientia qua possitis cog¬
noscere onmeni scientiam̃ uet̾is inoue legis. ita
repleti scia estis hiis duob ut possitis. isiculpa
alt̾ alt̾m. nota qr phanc laudem ꝓuocat eos ad
meliora more exhortantis. Qur. ni. uidet se lauda¬
ri laborat. ut uera sint que dnr̃. bñnec diciteos
aliquantulũ audacter
datia . ł scrip. ex ꝑar .s.¬
debeatis. in quo eos qiͣ¬

Expanded text:
ipse, qui ita loquor, certus sum, de vobis, o fratres mei, de hoc, quoniam, et vos ipsi, non solum ego, pleni estis dilectione, qua velitis bonum, et repleti scientia, qua possitis cognoscere, omni, scilicet veteris et novae legis, ita repleti estis his duobus, ut possitis, nisi culpa alter alterum. Nota, quia per hanc laudem provocat eos ad meliora more exhortantis. Qui enim videt se laudari, laborat ut vera sint quae dicuntur. Unde nec dicit eos aliquantulum audacter,dacia. Vel scripsi, ex partdebeatis. Per laudem eos
Abbreviated transcription (Latin):
de peccatis. uel de hoc¬
cu eterhi. quia priorabona oꝑa peccãdo
fecerunt irrita. mo̾rtua enĩ
oꝑadicit peccã qi occidunt animas. unde ĩ
lege ꝓhibebatur tangere mortuũ tangit
enim mortuum qui facit pecc̃m. ł priora
bona ꝑseq̃ns malum. iortua erant. penit̾e
nichil bomi edificatur. quid est audem a
mortiis oꝑib penitere. nisi ab husqueopo¬
tet mortificariut iuamus: ⁊ iatientes fũ¬
Dareritũ fidique fit ad deum ut .ẜ. omnes
partes fideihabeant. ⁊ non aliunde pͥutent eẽ
iusticiam. contra hanc fecerunt. qui in le¬
ge iusticiam querut. ⁊ fundamentũ etiam
iffusionẽ. sicut ꝑ lauatrum baptĩ. unũ tñ
dicitur ẽẽ baptã qr una forma. nec iterari
potest. una ibi est trium ꝑsonax oꝑatio. Ñ
in aqua accedente uerbo. s qr incẽ baptĩ:
supplet effusio sanguinis ꝓ nomine xp̃i:¬
⁊ etiam fides ⁊ ꝑnĩa. ibi dum daxat. ubi ar¬
ticulus necessitatis non ꝯtentus religio

Expanded text:
de peccatis, vel de hoc, quia priora bona opera peccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitenihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus? Et jacientes fundamentum fidei; quae sit ad Deum, ut, scilicet omnes partes fidei habeant, et non aliunde putent esse justitiam. Contra hanc fecerunt qui in lege justitiam quaerunt; et fundamentum etiam effusionem, sicut per lavacrum baptismi. Unum tamen dicitur esse baptisma, qua una forma nec iterari potest: una enim est trium personarum operatio. Non in aqua accedente verbo; sed quia vicem baptismi supplet effusio sanguinis, pro nomine Christi, etiam fides et poenitentia ibi duntaxat, ubi articulus necessitatis non contemptus religio
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentũdiu
bit in sex. que sunt
inchoatio .s. perũa.
fides. bapt̃m. doctͥna.¬
⁊ impositio manuũ¬
⁊ resurectio. atq ui¬

Expanded text:
fundamentum tur in sex, quae sunt: inchoatio seu fides, baptismatum doctrina, impositio manuu resurrectio, atque ju
Abbreviated transcription (Latin):
non est findatus. ac fundam̃tũ⁊ resuret
tuetur: in eternum durabit. qd̾ iditiũ.
qui ñ credit: ñ hħt sundamentũ. ħ aliqͦs
supra argid apłs non integre credebãt
si enim scrent. in uapt̾o omiia dimstilẽt
uificandos. et nota hec sex recte dici funda¬
mentum. sicut eninreum qui ad doctei
gre ⁊ nildubitare de istis. sũ quib iuta nõ
ꝯuertit prius facit penitero in deũ credere.
baptrrarimn rerissionem pecc̃oꝵ ꝯfirmari
ꝑ mpositionẽ maniurat resurectionẽ.⁊
dieni iditii p̃stolari. hec igitur omnia ꝑ

Expanded text:
non est fundatus; ac fundamentum etiam retuet in aeternum durabit. Quod judicium qui non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent omnia in baptismate dimitvivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui ad doctringre, et nil dubitare de istis sine quibus vita non d fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credere, baptizari in remissionem peccatorum, confirmari per impositionem manuum, ac resurrectionem et diem judicii praestolari
Abbreviated transcription (Latin):
seciderunt. sic iterum cadant. ł itaferiamur
ut amplius iacere non possit opus. ecce in
hus. non solum uitã. s etiam alud culpat
ueluti ꝯmotis.⁊opus sentib funda m̃tũ
ꝯstituere. ortera non mutantur.¬

Expanded text:
ceciderunt, sic iterum cadant. Vel ita, feramut amplius jacere non sit opus. Ecce in istis non solum vitam, sed etiam aliud culpat veluti commotis et opus habentibus fundamentum constituere.