comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reũ declerit. egoq a te stipulatus
fuero. teinde petam an doli mali
exteptõ obst̾et. ⁊mag̃ est ut nõ tibi
ꝑnuttat᷑ de dolo debitoris mei adu̾¬
sus me exciꝑe tũ nõ ego te circuni¬
uenen adũsus ip̃m aut̃ debitorẽ
meũ pot̾is expiri. ¶ Set ⁊ si nilier p̾tꝰ
admissũ tb̾lũ debitorẽ suũmari
to ĩ totem delegau̾itadem ꝓband
erit ce dolomlieris nõ ẽẽ ꝑmittend
excipe. ne nĩto̾tata fiat ¶ Alpud n¬
lianũ quesitũ est. si hrs screri a q ͦ
dos pet̾etur excipet de tolo mariti.
⁊ mulieris tin peciũa quereturan
obstatura eẽt exceptio ex ꝑsona
milieris ⁊ ait uĩt. si maritus ex ꝓ¬
missione dotis ab brde scceri petat
e adquiri cũ ꝑ ħ dotẽ sit hitura
Illud nõ explicat. ust. an de dolo:
mariti extipi possit. puto aut̃ eũ

Expanded text:
 te stipulatus fuero, deinde petam, an doli mali exceptio obstet. et magis est, ut non tibi permittatur de dolo debitoris mei adversus me excipere, cum non ego te circumvenerim: adversus ipsum autem debitorem meum poteris experiri. Sed et si mulier post admissum dolum deto in dotem delegauerit, idem probandum erit de dolo mulieris non esse permittendum excipere, ne indotata fiat. Apud Iulianum quaesitum est, si heres soceri, a quo dos peteretur, exciperet de dolo mariti et mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstatura esset exceptio ex persona mulieris. et ait Iulianus, si maritus ex promissione dotis ab herede soceri petat ae adquiri, cum per hoc dotem sit habitura. illud non explicat Iulianus, an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ is ꝓturator sit tui om̃iu
rerũ administratõ xessa est. tũt
de oĩ dolo eius extipi posse. neratiꝰ
scribitinandam ticio ut ate stip¬
ularetur. deinde ticius seio. ⁊ stip¬
ulatus a te seius est liudiciũ edid¬
it. ait labo extipiend eẽ tã de meo
qua de seu dolo. ¶tem qr si debitt¬

Expanded text:
si autem is procurator sit, cui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius scribit. Mandaui Titio, ut a te stipularetur, deinde Titius Seio, et stipulatus a te Seius est et iudicium edidit: ait Labeo excipiendum esse tam de meo qua
Abbreviated transcription (Latin):
sit in ip̃o negõ qd geritur. nõ et̃
si postea aliquis dolus int̾uenis¬
set. Neq ei eẽ equũ ẜui tolũ am¬
plius dnõ nccere quam in quo
oꝑa eius eẽt usus ¶ Quesitũ est
an deꝓcuratoris dolo ꝗ ad agẽd
tm̃ datus ẽ excipiꝰ possit ⁊ puto re

Expanded text:
sit in ipso negotio quod geritur, non etiam si postea aliquis dolus interuenisset: neque enim esse aequum serui dolum amplius domino nocere, quam in quo opera eius esset usus. Quaesitum est, an de procuratoris dolo, qui ad agendum tantum datus est, excipi possit. et pu
Abbreviated transcription (Latin):
repellendꝰ est. nisi alim̃ta reddat
tẽ petat exceptõne eũ doli malire
quis ex uncia hrs sit scriptus exqͣ
ducenta ꝯsequi potuit. dem̃ ꝑp hoc
legatũ ini quo erant .c. p̃retulit ne
molestus hrditarus implicaret᷑.¬

Expanded text:
repellendus est, nisi alimenta reddattem petat, exceptione eum doli mali repquis ex uncia heres sit scriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde propter hoc legatum, in quo centum erant, praetulit, ne molestiis hereditariis imp
Abbreviated transcription (Latin):
lpiamss itd celsũ queritur.
si cũ ticio madassẽt creditores hrd¬
itaru ut adiret hrgitatẽ unus nõ
mandass decipieñdi eius cã man¬
daturus. aliaqn si nõ foret aditurꝰ
temde agat an exceptõne repella¬
tur ⁊ ag telsus doli eũ exceptõne
spopondiss uolens .s. eam petuũa
ad mulierẽ ꝑueĩre. teinde ualu¬
erit an exceptõne uti possit si ꝯue¬
matur i r̃efert labeom placuisse.
doli mali uti eũ posse. ¶ Simarbiͣ¬
trũ ꝯpromiserimꝰ deide cũ non
s̃tetissẽt ob adu̾samualitudine
pena zinissa eẽt an uti possim do
tur ꝯpromiseris. deinde ꝑmpr̃uͦ¬
denciam penã .c. stipulatus fu̾is
labeo putat ꝯueĩe officio arbit̾
iubere tñ tibi dan qnͣtũ reuera
debeãtur. ⁊ si nõ fia̾t nõ uetari ne

Expanded text:
elsum quaeritur, si, cum Titio mandassent creditores hereditarii, ut adiret hereditatem, unus non mandasset decipiendi eius causa, mandaturus alioquin, si non foret hic aditurus, deinde agat, an exceptione repellatur: et ait Celsus doli eum exceptione spopondisset, uolens scilicet eam pecuniam ad mulierem peruenire, deinde conualuerit, an exceptione uti possit, si conueniatur. et refert Labeoni placuisse doli mali uti eum posse. Si in arbitrum compromisserimus, deinde cum non stetissem ob aduersam ualitudinem, poena commissa est, an uti possim dolentur, compromisseris, deinde per imprudentiam poenam centum stipulatus fueris. Labeo putat conuenire officio arbitri iubere tantum tibi dari, quantum re uera debeatur, et, si non fiat, non uetare, ne
Abbreviated transcription (Latin):
li doloint̾dumẽe extipiend. ne
quaqmͣ ambigent ẽ ex ea etate
que tolo nõ careat ¶Deniq iu¬
lianus quoq sepissie scripsit doli
pupillos ꝗ prope pubtatẽ sũt cap.¬
aces ee ꝗd eĩ si debitor ex delegaᷤ¬
tt̾epupilli petũiam creditori eiꝰ
so̾luat: fingentis se inquid pu

Expanded text:
li dolo interdum esse excipiendum quam ambigendum, est ex ea aetate, quae dolo non careat. denique Iulianus quoque saepissime scribsit doli pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius soluit? fingendus est, inquit, pu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hret. s si nõ ꝯueĩss exceptõe
repelletur. ¶Quol si is  cui per¬
tuĩa debebatur cũ adebicore deti¬
dit ⁊ nomẽ eius uendidit seio. tͥ
debitor mandau̾at. ut nomẽ eme¬
ret. deꝙ ea re emptor stipłatus ẽ
deĩ creditor eam petiũam retiu
quã ꝑ iudicem abstulit᷑ an emͥp¬
tor exstipulatu possit exꝑiri. ⁊ offĩ¬
lius putat si uenditor nõis ꝑatꝰ
nõ sit redde qnͣtũ ab ͣ emptorẽ acce¬
pit no nccituram ex ceptõm doli
maliͣ i puto sentenciam offilu ue¬
ram. ¶ Labeo ait si de homĩe peti
sii iudicis satis datũ sit᷑ hosem ĩtͣ¬

Expanded text:
 exceptione repelletur. Quod si is, cui pecunia debeatur, cum debitore decidit et nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam pecuniam retinet, quam per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptionem doli mali: et puto sententiam Ofilii ueram. Labeo ait, si de homine petito su iudicis satisdatum sit hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
linans. si te donãcure michi de¬
legauero credicori meo an in
solid̃ ꝯueiendus sis ¶ Et si cͥs¬
in solid ꝯueĩendus. in diu̾sũ
putes si nõ creditori meo set ei
cui donare uolebam te deleg¬
auio.¶Et qͥuio de eo qui proᷤ
iliere cũi tonare uolebat
marito eius dotem ꝓmiserit.
¶ Re. ulla creditor exceptõne
sũ mouetur. licet ĩs qi deleg.¬
atus est pot̾it uti aduersus eͥ¬
um cuius noĩe ꝓmisit ¶ Ci
simil est maritus maxĩe si
stante mat̾moio petatsi sicũt
reres donacoris in solidum
ꝯdempnat᷑.⁊ ip̃e fidenissor quẽ
ui donanto adhibuit.ita ici
cui nõ tonauit in selidumꝰ
tempnatur. ¶undi quis
tonauit si nõ restit᷑uat. ut qui¬
uis posid̃r dampnandꝰ esisi
aut̃ funt resticuit fructuum
noĩe si nõ eos ꝯsupsit. in solit̾
ꝯdempnandus est potuit enĩ
nõ piclitan sistati restituiss.¬
¶ Si tolo desut possidere. in li

Expanded text:
llinaris: si te donaturum mihi delegauero creditori meo, an in solidum conueniendus sis? et si in solidum conueniendus, an diuersum putes, si non creditori meo, sed ei, cui donare uolebam, te delegauero? et quid de eo, qui pro muliere, cui donare uoleba‹t›, marito eius dotem promiserit? respondit: nulla creditor exceptione summoueretur, licet is, qui ei delegatus est, poterit uti aduersus eum, cuius nomine promisit: cui similis est maritus, maxime si constante matrimonio petat. et sicut heres donatoris in solidum condemnatur et ipse fideiussor, quem in donando adhibuit, ita et ei, cui non donauit, in solidum condemnatur.Fundum quis donauit: si non restituat, ut quiuis possessor damnandus est: si autem fundum restituit, fructuum nomine, si non eos consumpsit, in solidum condemnandus est: potuit enim non periclitari, si statim restituisset: si dolo desiit possidere, in lit
Abbreviated transcription (Latin):
molati agi põsse. ¶Si ĩs qui denũ¬
ciauit se opus fcũrũ ꝯfestim opꝰ
fec̾it clam fecisse nõ inelli slami
si post tp̃c. uidebr clam fecisse

Expanded text:
uiolati agi posse.Si is, qui denuntiauerit se opus facturum, confestim opus fecerit, clam fecisse non intellegitur: nam si post tempus, uidebitur clam fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
in fund tuũ deprehendris. eam
in fundo tuo collocañis. utiłe est
pit̾tm qd ni aut clam intͣ annũ
lsi annus pret̾ierit nllam rem̃aͣ¬
nere actõni ⁊ radices que ex fũto
meo sint tũas fi. nich accessioẽs
sint ¶ Si quis uiaut clam arant¬
rit. puto eũ teñ hoc interaco ꝑiũ
atq si fossã feciss nõ eĩ ex qualĩ¬
tate opis huic int̾lcolotus est.
set ex ope fco qd cobret solo ¶Si
adianuã meã tabulas fix̾is. ⁊ ego
eas priusꝙͣ denũciarẽ refix̃o. dem̃¬

Expanded text:
in fundum tuum deprehenderis eaque in fundo tuo coaluerit, utile est interdictum quod ui aut clam intra annum: sed si annus praeterierit, nullam remanere actionem radices, quae in fundo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint. Si quis ui aut clam arauerit, puto eum teneri hoc interdicto perinde atque si fossam fecisset: non enim ex qualitate operis huic insed ex opere facto, quod cohaeret solo.Si ad ianuam meam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, de
Abbreviated transcription (Latin):
sicsad si sciens quis ignoranti fu¬
rempignori tederit oĩmoto dãp¬
nũ pr̃are caͥendꝰ est ¶d eĩ bonefi¬
dei ꝯueĩre s in accõne empti pre¬
cpue spectand̾ eẽ. qualẽ ẜnim
uenditor p̃romiẜit ¶ Quod u̾o ad
madati actõm actinet dubita¬

Expanded text:
plius sit, quod, si sciens quis ignoranti furem pignori dederit, omni modo damnum praestare cogendus est: id enim bonae fidei convenire: Sed in actione empti praecipue spectandum esse, qualem servum venditor repromiserit. Quod vero ad mandati actionem attinet, dubita
Abbreviated transcription (Latin):
tiactõis acceptus nõ est. set
tm̃litis ex cercitatoĩs recti¬
ssime dicetur uti eum ext̾¬
eptõne p̾se . si uerd acceptꝰ
fu̾it et̃ tocius cause cessabit
exceptõ ¶ Atutore qui cestõ d̾a

Expanded text:
ti actionis acceptus non est, sed tantum litis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si vero acceptus fuerit etiam totius causae, cessabit exceptio. A tutore, qui testamento
Abbreviated transcription (Latin):
cessanũ cũ se bonis nõ ĩt̾mscuiss
accõ sepulcri molati ꝑtiñet. di¬
ri recte eũ ea accõne expin. que
in bonũ et equũ ocepta est. Nec tã¬
tũ siͥeͤgit hrditanos creclitores ti¬
mebit. cũ et si ꝑbroitatẽ obtigit¬

Expanded text:
scuisset, actio sepulchri uiolati pertineret. dixi recte eum ea actione experi‹ri›, quae in bonum et aequum concepta est: nec tamen si egerit, hereditarios creditores timebit, cum etsi per hereditatem optig
Abbreviated transcription (Latin):
quisq no amplius quã ad eum ꝑ¬
neu̾it. tenetur. qua de causa in¬
terdum in solidũ teneb is ad ꝙ̃
totũ ꝑuen̾it. qmͣuis ex p̾tebrs sit
¶Deie̾ctũ ab usu fulc̾tu in eand
cãm pretor restitũe debet. id in
qua futurus eẽt. si deiectus non¬

Expanded text:
quisque non in amplius, quam ad eum peruenerit, tenetur. qua de causa interdum in solidum tenebitur is ad quem totum peruenerit, quamuis ex parte heres sit. Deiectum ab usu fructu in eandem causam praetor restitui iubet, id est in qua futurus esset, si deiectus non
Abbreviated transcription (Latin):
ora fortuita. s exuolũtate testatis
passi fũt ¶ Si pro nõ scꝑtoħitus sit
⁊ an si ẜuus petat fidei cõmissam li¬
btatẽ ab eo̾ penes quẽ reniasiss pro
nõ scꝑto hito legato qd̾ erat relictũ
ei ꝗ regatus fu̾at manũitte. ul ip̃e
suns ut supͣs ꝑtũ est fuit legatꝰ
an libtas ud debeat int̾tide ⁊ pute
dere dici fitei ꝯmissã libtatr̃ saluam
eẽ. licet ad eũ nich puen̾it ⁊ rogatus
erat eũ manũtte. cogetur igitur li¬
btatẽ pẽare is ad quẽ ꝑueĩt legatu
qr ubtas fidei missa nlłm inpeli¬
libtatẽ patͣri oportet euocati apreto¬
readee nolusset. si cã cognita p̾tor
prenuciass libtatẽ hus debri eodem
urre statũ ẜuari ac si directo man¬
umissi eẽnt. ¶ Hoc senatus ꝯsultu
ad eos ꝑtinet qbus ex causa fideicõ¬
nic ubtas debebatur. pinde si libe¬
itas nõ debretur oreptũ tm̃ pretori
atus ꝯsulto libtas nõ ꝓpͥetit iimꝑr¬

Expanded text:
oram fortuitam, sed ex uoluntate testantis passi sunt.Si pro non scripto habitus sit et an, si seruus petat fideicommissam libertatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat manumittere, uel si ipse seruus, ut supra dictum est, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere. et putem debere dici fideicommissam libertatem saluam esse, licet ad eum nerat manumittere: cogetur igitur libertatem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedilibertatem praestari oportet, euocati a praetore adesse noluissent, si causa cognita praetor pronuntiasset libertatem his deberi, eodem iure statum seruari, ac si directo manumissi essent'.Hoc senatus consultum ad eos pertinet, quibus ex causa fideicommissi libertas debeatur. proinde si libertas non deberetur, obreptum tamen praetori atus consulto libertas non competit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Appͣaret igit᷑ sbuentũ fidei ꝯmissi
libtatib ut ĩ rẽ mora fcã eẽ uideatur
⁊ex die d̃ quo libtas peti potuit mr̃i
tratetur maniuttẽdi cã. ex die u̾o
quo petita est ingenu nascantur

Expanded text:
Apparet igitur subuentum fideicommissis libertatibus, ut in re mora facta esse his uideatur et ex die quidem, quo libertas peti potuit, matri tradere‹n›tur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ingenui nascantur
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ dignitatẽ eorũ a quib relicta ẽ.
ul serus petit᷑. ul in totũ nõ petit᷑ fidci¬
nõ debet. quod igit᷑ defendimꝰita detͥ¬
minãd estut ingenui qd̾ ex eo die.
nascant̾ ex quomora libtati fcã est.
manũitti ant̾̃ partũ dici debeat ex
quo peti libtas potuit. qmͣuis nd sit
petita. certe mͣmorib .xxu. amus ⁊¬

Expanded text:
licta est, uel serius petitur uel in totum non petitur fideinon debet. quod igitur defendimus, ita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo peti libertas potuit, quamuis non sit petita. certe minoribus
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ fideicomissũ reliquit᷑. ¶Si ẜnus
in met allũ fu̾it dãpnatus libtatem
sꝑare nõ pot̾it ¶Quod ergo si fidei com¬
missaria libtas relicta sit. ⁊ pena me¬
talli indulgẽtia prĩcipis sit libratꝰ¬
⁊ ẽ iptũ ab imꝑatore nrõ hũc ĩ dñiũ
prioris dñi nõ restit᷑m cuiꝰ tm̃ sit nõ
adicitur. certe cũ fisci efficiat᷑ spare
to fidei comissaria libtas dar potent¬
ꝯd et̃ cũ et̃ uenũdari eũ posse qiͣ ẜuũ
diuus pius repsit ¶ Sĩpetitũ a cesta¬
tore fu̾it ne postea stichus ẜulreti
placuit fidei cõmissariã libtatẽ datã
uidri. Nam qui ħ pecut ne post ea ser¬

Expanded text:
fideicommissum relinquitur.Si seruus in metallum fuerit damnatus, libertatem sperare non poterit. quid ergo, si fideicommissaria libertas ei relicta sit et poena metalli indulgentia principis sit liberatiptum ab imperatore nostro hunc in dominium prioris domini non restitui: cuius tamen sit, non adicitur. certe cum fisci efficiatur, sperto fideicommissaria libertas dari pote cum etiam venumdari eum posse quasi servum divus Pius rescripsit? Si petitum a testatore fuerit, ne postea Stichus serviret, placuit fideicommissariam libertatem datam videri: nam qui hoc petit, ne postea ser
Abbreviated transcription (Latin):
usucapione extingiu possit. ad quẽ
tere ⁊ ita ẽ sepissime ꝯstitutũ. coge¬
turigituris ad quem ẜuus ꝑuene¬
rit fideiomissam libtatẽ patrare si
hoc maluit is ꝗ rogatus ẽ maniuttẽ
lacius eĩ acceptus est. ut si so dclcõe
fu̾it ei libtas relicta. ⁊ pendente con
tcõne alienatus sit. at tm̃ cũ sua cã
alienatur. Qd̾ si nolit ab eo manu
ci qui erat rogatus cũ maniutere
audiri eũ maniuit̾e õport̾e. duus
adrianus ⁊ duius pius r̾pserũt. qu
ĩmo suam man̾uuslis fit uelit tĩ

Expanded text:
usucapione extingui possit: ad quemctere: et ita est saepissime constitutum. cogetur igitur is, ad quem servus pervenerit, fideicommissam libertatem praestare si hoc maluit is qui rogatus est: latius enim acceptum est, ut et si sub condicione fuit ei libertas relicta et pendedicione alienatus sit, attamen cum sua causa alien‹e›tur. quod si nolit ab eo manumci, qui erat rogatus eum manumittere, audiri eum oportere diuus Hadrianus et diuus Pius rescripserunt. quin immo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾onõ sufficiat. an cogendus sit quo¬
sdã maniutte ⁊ putẽ debere eñ cogi.l
cos quorũ patitur pretiũ manuit̾e
Qnis ergo statuet qui pocius man¬
imitat᷑. utrũ ne ip̃e legatarius eli¬
gat quos maniũttat. an hrs ⁊ fort¬
assis quis recte dix̾it ordinẽ scꝑture
seqnͣd. ord si orto nõ pateat. aut sor̾ti¬
ri eos oportebit. ne aliqmͣi ambitõis
ul grẽ snspitom pretor sbeat. aut me¬
ritis cuiꝰꝙ alle̾gatis arbitͣr eos opor¬
tet. sili modo dicend̾ est. ⁊ si redime
uissus sit hibtatẽq pr̃are nec petiũ̾a
que legata ẽ sufficiat ad redept̃om

Expanded text:
 an cogendus sit quosdam manumittere? et putem debere eum cogi uel eos, quorum pretium patitur, manumittere. quis ergo statuet, qui potius manumittitur? utrumne ipse legatarius eligat, quos manumittat, an herassis quis recte dixerit ordinem scripturae sequendum: quod si ordo non pareat, aut sortiri eos oportebit, ne aliquam ambitionis uel gratiae suspicionem praetor subeat, aut meritis cuiusque allegatis arbitrari eos oportet.Simili modo dicendum est et si redimere iussus sit libertatemque praestare nec pecunia quae l
Abbreviated transcription (Latin):
indiuersis hominib recte ꝑ¬
tes soluũtur. ind potuit defu¬
nctus fac̾e ne ꝙ stipulatus sũ
¶In soudũ u̾o agi oportet
⁊ ptis solutio affert libratõni
cum excausa enictõnis intẽ¬
dimus nam actoris hides ĩ

Expanded text:
in diuersis hominibus recte partes soluentur: quod non potuit defunctus facere, ne‹c› quod stipulatus sum In solidum uero agi oportet et partis solutio adfert liberationem, cum ex causa euictionis intendimus: nam auct
Abbreviated transcription (Latin):
propte hrditaria prãtio miũ¬
gitur. ¶ tem si it᷑a scipulo
facta sit. si fundus ticianus
datus no erit .c. dari nisi to¬
tus detur pena ꝯmittit᷑. c nec
cessante uno quẽadm nõ pr¬
odest ad pignus librandu
ꝑtem creditori solu̾e. ¶Qui¬
cumq sb ꝯdicõne obligatꝰ.
curau̾it ne ꝯditõ existet i¬

Expanded text:
pro parte hereditaria praestatio iniungitur. Item si ita stipulatio facta sit: 'si fundus Titianus datus non erit, centum dari?', nisi totus detur, poena committitur centum nec cessante uno, quemadmodum non prodest ad pignus liberandum partem creditor‹i› soluere. Quicumque sub condicione obligatus curauerit, ne condicio exsiste
Abbreviated transcription (Latin):
est aliquid qd totũ peti ne¬
cesse ÷ nec ouusũ pr̃ari pot̾.
¶Elud qd̾ pro ꝑte petitur
set solui nisi totum nõ pot̾
aliud qd solidũ ẽpetendũ
licet in solutõne admittat
tinet ad promissorem petu¬
me terͤte. nã ⁊petitio ⁊ solu¬
tio. ad portõnes hroitari¬
as spect᷑at. ¶ Secunda ad
opus qd̾ testator fier uisse¬
rit. nã singuli hrdes ĩsolid
tenentur. quia oꝑis effcũs
in ꝑtes scindi nõ pot̃. ¶ Q
si stiplatus fuero ꝑ te ħrtẽ¬
ue tuũ nõ fieri quo minꝰ
eaͣm agam si aduersus ea
factum sit tm̃ dari. ⁊ unuꝰ
explib hrdib promissoris
existimatiũ unius facto
ab uno ꝓrohibeor nõ tñ m
ꝑtem probibeor. set teteri
familie hrcistunde urditi¬
o saitiet dampnĩ. ¶Pro
ꝑte aut̾ peti solui msi tot̃¬

Expanded text:
s: aliud, quod totum peti necesse est nec diuisum praestari potest: aliud quod pro parte petitur, sed solui nisi totum non potest: aliud, quod solidum petendum est, licet in solutionem admittat tinet ad promissorem pecuniae certae: nam et petitio et solutio ad portiones hereditarias spectat. Secunda ad opus, quod testator fieri iusserit: nam singuli heredes in solidum tenentur, quia operis effectus in partes scindi non potest. Quod si stipulatus fuero: 'per te heredemue tuum non fieri, quo minus eam agam: si aduersus ea factum sit, tantum dari?' et unus ex pluribus heredibus promissoris existimantium unius facto ab uno prohibeor, non tamen in partem prohibeor: sed ceteri familiae erciscundae iudicio sarcient damnum. Pro parte autem peti
Abbreviated transcription (Latin):
bonis que se amissurũ cogitat
portõ cetrabatur. ¶Si plures libe¬
ros dãpnatus hat ferũt᷑ ex ẽpla
ꝑ que plib libris om̃ia bona d¬
ãpnati dessa sũt set et diuus

Expanded text:
bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur.Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla, per quae pluribus liberis omnia bona da
Abbreviated transcription (French):
librentur. ¶Deres quo ⁊ librare
ilibrari accͣepto pot̃. s honorari
suctessores. ¶Ex plibus reis sti¬
pulandi si uruis acceptũ fecerit.
libratõ ꝯtingit m solidũ¬

Expanded text:
liberetur.Heres quoque et liberare et liberari accepto potest et honorarii successores.Ex pluribus reis stipuland‹i› si unus acceptum fecerit, liberatio contingit in solidu
Abbreviated transcription (Latin):
a potestate p̃r intestatus re¬
liquid filia eo aĩo fuit semꝑ
ut extimaret᷑ nicħ ad se ex
hroitate prĩs ꝑtinere. deinde
fr̃ eius eius filiam ꝓcreauit¬
⁊ eam infantem resiquit ⁊¬
eam tutores ẜuõ iuito eius
imꝑauerunt. ut ab eo cui re̾
aui brditatis uendi terunt
stipularetur qnͣta peciũa ad
eũ ꝑuenisset ex eastiplone¬
neͣquid pupille adquisitur
sit peto rescribas. ꝓaus. ẽ qui¬
ssum ex re eius cui suit scip¬

Expanded text:
a potestate pater intestatus reliquit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex hereditate patris pertinere: deinde frater eius filiam procreavit et eam infantem reliquit: tutores servo avito eius imperaverunt, ut ab eo, cui res avi hereditatis vendiderunt, stipularetur, quanta pecunia ad eum pervenisset: ex ea stipulatione quid pupillae adquisitum sit, peto rescribas. Paulus: est quirvum ex re eius cui s
Abbreviated transcription (Latin):
us¶¶cer homo bona
fide mich ẜuit si stipulatur
ex re mea ul opis sius stichũ
qui i p̃ius ẽ. magis ẽ. ut mic¬
bi acquirat. quia et si suus
eẽt in cus acquire̾t michi.
nec eĩ illo dici debet qiͣille
quo in peculio eius eẽtssi¬

Expanded text:
er homo bona fide mihi servit: stipulatur ex re mea vel ex operis suis Stichum, qui ipsius est: magis est, ut mihi adquirat, quia et si servus esset meus, adquireret mihi: nec enim illud dici debet, quasi ille quoque in peculio eius ess
Abbreviated transcription (Latin):
cusatc̃e ꝑfe̾nida. sicuti cessatõr
noie ĩ qͣua quo adiuuit moratꝰ ẽ. hr¬
os obstrinu Curã oꝑis a q̃ ductus in
alio iã mun̾e ꝯstitrtus. postea suste¬
pat ĩpostẽ insus est precor pet̾e ex ho¬
nerari priori muñe utͥusq iã imp¬

Expanded text:
cusatione perferenda sicuti cessationis nomine, in qua quoad vivit moratus est, heros obstrinxit. Curam operis aquae ductus in alio iam munere constitutus postea susceperat. praepostere visus est petere exonerari priore utrisque iam imp
Abbreviated transcription (Latin):
ĩigatis uiris est. id ĩ mortis cã do¬
natõib erit accipiend. ¶Iuł ait
si quis snũ mortis cã sibi tonatũ
uendidrit. ⁊ ħ iino donatore fec¬
erit. pretu. altom tonator hebit.
sic̃ ualuis ⁊ ħ donator eleg̾it. ali

Expanded text:
tis causa donationibus erit accipiendum. Iulianus ait: si quis servum mortis causa sibi donatum vendiderit et hoc vivo donatore fecerit, pretii condictionem donator habebit, si convaluisset et hoc donator elegerit. ali
Abbreviated transcription (Latin):
riarũ actõm sequi nõ posse q̃cũ
fu̾nt ip̃is. s nec eas quid que erꝰ
aũt quos eoꝵ int̾est ĩiuriam
nõ patis plane si forte filius lib¬
ti. il uror uelit ĩumiarũ expitis
quia prĩmartone nõ dat᷑. tene¬
gandnõ erit quia suo noiẽ ex¬

Expanded text:
i non posse, quaecumque fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis fiunt, quos eorum interest iniuriam non pati. Plane si forte filius liberti vel uxor velint iniuriarum experiri: quia patri maritove non datur, denegandum non erit, quia suo nomine ex
Abbreviated transcription (Latin):
aul .i. MAritiis quidã brs urori¬
quã aput eũ deposuisse defũcta
seabsent᷑e dicebat. ⁊ in eãreni u¬
nũ testem librti sui filiũ ꝓlux̾at᷑.
hri ce anͣcilla fur furꝰ negaba¬

Expanded text:
um Maritus quidam heres uxoriquam apud eum deposuisse defunctam se absente dicebat, et in eam rem unum testem liberti sui filium produxerat haberi de ancilla. surus negaba
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it reclaͣctus eam penam sbire
eũ oportebit quã sustiñet. si in
placet in legib publicoꝵidici¬
orũ ul ꝑuatoꝵ criminũ qui erͣ
ordinẽ cognost prefecti ul presi¬
des ut eis ꝗ ini pena pecĩanam
accipe debentus. er qua cã dãpna¬
tũul mors. ul et̃ cuucatis am̾is¬
siõ ul ẜuitus ꝯtingit. ¶ Constat
postqrͣ deportatõ mnlocũ aque et
ignis int̾dictõis suct̾esit nõ priꝰ
amitt̃e ciuitatẽ quã ꝑnceps de

Expanded text:
fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in placet, in legibus publicorum iudiciorum uel priuatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit.Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps d
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatũ erit inũiteps ¶ Siquĩs ne¬
⁊gocia sua nõ incõloͬnia.s in mũicip¬
Estos dies celebrat ĩ omĩbo demiq in¬
utipui comodis: nllis coloniarũ
fruitiu ibi magis hre domiciliũ ꝙͣ

Expanded text:
ciuitatium erit municeps. Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipestos dies celebrat, omnibus denique municipii commodis, nullis coloniarum fruitur, ibi magis habere domicilium, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suũ accepiss uł qui n eius lccũ succ¬
essit pr̃are nõluit lib̾tatem ꝯpellendi
sut amplius si mat̾ aut si nollet sibi
filiũ tradi. aut inrerũ natura ẽẽ te¬
dia nõ ab re est dice nithomiꝰ ita na¬
tis abhrde libtatẽ patrari¬

Expanded text:
um accepisset, vel qui in eius locum successit praestare noluit libertatem, compellendi sunt: amplius si mater aut nollet sibi filium tradi aut in rerum natura esse desisset, non ab re est dicere, nihilo minus ita natis ab herede libertatem pra
Abbreviated transcription (Latin):
lrcell. ¶ucius ticius testõ ita
canit si quos codicillos reliquero u¬
alere uolo si quis nichex paula q̃
uxor mea fuit intͣ .x. menses natus i.¬
nata nataue erat ex semisse hrs sũpͣ¬
to. ganis seiuis ex semisse hrs esto. sti¬

Expanded text:
rum. Lucius Titius testamento ita cauit: 'si quos codicillos reliquero, ualere uolo. si quis mihi ex Paula, quae uxor mea fuit, intra decem menses natus nataue erit, ex semisse heredes sunto. Gaius Seius ex semisse heres esto. Sti
Abbreviated transcription (Latin):
tarhius adierit s dũ ateunda hritate
delibrat. id̾ dicend est ⁊ si postea cogno¬
uit se hrdem institutũ qmͣ ancilla pe¬
ꝑit. placet hoc quop casu sbuesendil
ẽẽ ħ tm̃ caũ ip̃e maniutt̾e dẽbeb non
mr̃i tradere. s ⁊ si duecto libtas data
fuit ancille. ⁊ horũ aliqd euen̾it ꝙ̃ ad̾¬
natis sbueietur sãm ibi qd petitur fi¬
dei comissa libtas ⁊ pretor ꝑuulꝰ sbueit
cũ n̾o directo libtas datur nõ petitur
s hoc ⁊̃ caũ puto nato sbueiend eẽ. ut
aditus pretor mͦrem mñ deceruat ac¬
tõm exemplo fidei cõmissarie libtatiꝰ
sic teniq ⁊ maiceni libro.ui.x. dig̃. scꝑ

Expanded text:
tardius adierit, sed dum de adeunda hereditate deliberat, idem dictum est. et si postea cognouit se heredem institutum, quam ancilla peperit, placet hoc quoque casu subueniendum esse: hoc tamen casu ipse manumittere debebit, non matri tradere. Sed si directo libertas data fuerit ancillae et horum aliquid euenerit, natis subvenietur? nam ibi quidem petitur fideicommissa libertas et praetor parvulis subvenit: cum vero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subveniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem exemplo fideicommissariae libertatis. sic denique et Marcellus libro sex
Abbreviated transcription (Latin):
apionem possõeus ꝑtib non
ꝓtedre̾t. at si custolie ca depõn̾
atur ad usucapione eam poss¬
essionẽ uictori ꝓcẽde ꝯstat.
quem cum possidrem pignori¬
tibi dedi ẜunc tuus te de̾iciat
adhuc ͭ posside ait qm̃i nichoiꝰ
Si forte colonus ꝑquẽ dñs¬

Expanded text:
apionem possessio rocederet: at si custodiae causa atur, ad usucapionem eam possessionem uictori procedere constat. quem, cum possiderem, pignoridi, servus tuus te deiciat, adhuc te possidere ait, quoniam Si forte colonus, per q
Abbreviated transcription (Latin):
tate librti litigare. si coig̃norante
librtus ueĩre se passuis ẽ.
L p̃.¶ Ntest eĩ mras librtos librtas
q bre. qd̃ si plures ex memoratiss
ꝑsonis existãt quod uelit probus lici¬
dare pretoris ptes int̾ponende sunt
ut eligat quẽ potissimũ in boc esse

Expanded text:
ertate liberti litigare, si eo ignorante libertus uenire se passus est.  enim nostra libertos libertasque habere. Quod si plures ex memoratis personis existant, qui velint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem potissimum in hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
stor reficere. purgare./reficẽ est q.
¶corruptũ est in pristinũ statũ res¬
tamare u̾bo reficiendi. tegere.
sb̾struere. saitire. heliatare.Item
aduehe aiportareꝙ ea quead ea¬
Indẽ rem opus essent ꝯtinent. ¶p¬
urgandi u̾bũ pliq quid putt
hoc adclitur ut ei demũ ꝑmittat̃
⁊ refic̾e ⁊ purgareriuũ q aque du¬
tende causa id fetit . hoc int̾clictũ¬
ht. si modo aut priore estate aut
eod anno aqua dux̾it. cũ suffici¬
at nõ ui. nõ dami. nõ p̾cario clux¬
isse ¶ Siquis t̾renũ riuũ sillici¬
nũ id lapideñ fac̾e uelit uidrie¬
um nõ recte hoc int̾clicto uti. non
eĩ reficit qui hoc fãcłt. u ta offilio
lit duce inpune probibet᷑ s et si
eund riuũ dprimat ul actollat¬

Expanded text:
tor 'reficere purgare'. reficere est quod corruptum est in pristinum statum restaurare. uerbo reficiendi tegere substruere sarcire aedificare, item aduehere adportareque ea, quae ad eandem rem opus essent, continentur. Purgandi uerbum plerique quidem putant hoc additur, ut ei demum permittatur et reficere et purgare riuum, qui ‹a›quae ducendae causa id fecit. Hoc interdictuhabet, si modo aut priore aestate aut eodem anno aquam duxerit, cum sufficiat non vi non clam non precario duxisse. Si quis terrenum rivum signinum, id est lapideum facere velit, videri eum non recte hoc interdicto uti: non enim reficit qui hoc facit: et ita Ofilio lit ducere, impune prohibetur: sed et si eund
Abbreviated transcription (Latin):
manũissꝰ. an fuiti actõe tenͣeat᷑
⁊ placet nõ tem̾ neqͦ eĩ accõ q̃ nõ
fuit ab incõnata oriri pot̃ adu̾sꝰ
hũc furẽ ¶Plãne si maniussus
xͣtabit dicend erit tem̾r. eu fuiti
iudicio quia hodie fuitũ fecit ũ
ẽ ame redibeat᷑ nõ ÷ in ea cã ut ꝑ¬

Expanded text:
e teneatur. et placet non teneri: neque enim actio, quae non fuit ab initio nata, oriri potest aduersus hunc furem. plane si manumissus contrectabit, dicendum erit teneri eum furti iudicio, quia hodie furtum fecit. Cum est, a me redhibeatur, non est in ea causa, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utr̃ argentea. an uł aurea au a¬
nã que sit ꝙ siqd argentũ infect
petat.i massã argenteã dic̾.i põdꝰ
tebebit pon̾e sigͣti argẽti nũm de¬
rebit ꝯplecti. uluti aureos tot plu¬
Qres ue furto ei abẽẽ de ueste quer̃
an color eius dicendꝰ sit. ⁊ u̾m ẽ
colorẽ eiꝰ dici oport̾e. ut ꝙ admod
ĩuasis dr patera aureaata ⁊ ĩ ues¬
te color dicat᷑ ꝑlane siquis iuret
ꝓc̾to se colorẽdicere nõ posse remi¬
nti ei hꝰ rei ncc̃itas tͦebet ¶Qui rẽ
pignori dat eamq sbeat ĩ furti
actõne tͤenet᷑. furtũ aut̃ rei pign

Expanded text:
rgentea an aurea an alia quae sit. Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere. Signati argenti numerum debebit complecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei abesse. De ueste quaeritur, an color eius dicendus sit. et uerum est colorem eius dici oportere, ut, quemadmodum in uasis dicitur patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet. Qui rem pignori dat eamque subripit, furti act
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ fam̃. frictus capet quib se
toller᷑aret. oĩs deniq ẜuos qͥs
quisq emisset ut ip̃e bret atꝙ
eis ad aliqmͣ rem ut̾etur. ne
id̾o emisset ut uendret ⁊ sibi
iudri eos demũ usus sui cau¬
sa prẽm fam̃. hre. qui ad eius
corpus tuend̃ atq ip̃ius cult̃
ad eius mocdi usũ ꝑati eẽnt

Expanded text:
r familias fructus caperet, quibus se toleraret, omnes denique seruos, quos quisque emisset, ut ipse haberet atque eis ad aliquam rem uteretur, neque ideo emisset, ut uenderet? et sibi uideri eos demum usus sui causa patrem familias habere, quid ad eius corpus tuendum atque ipsius cultum ad eiusmodi usum parati essent,
Abbreviated transcription (Latin):
to scriptũ eẽt. ut hrs in funere
tus scicisie ita scͥptũ erat. ser¬
uos quos domũ quis ducet
suo usu pro hus portoriũ ne da¬
to querebat᷑. Si quis a scicilia
suos romã mitt̾et fundi in¬
struendi tausa utrũ prohus
homĩb portoriũ dare deberet
usu duce̾ Igitur queri solet
utrũ ubi q̃uisq hicaret. siũ-
inprouĩcia sũ in ỹtalia an
dũ taxat in sua curusq prĩa
comus c̃e recte dic̾etur set
de ea reꝯstitutũ ẽẽ eam dom̃
unicuiq nrm debre existim¬
ari. ubi quisq sedes ⁊ tabula
⁊ntõm fetisse quidaut̃ ẽẽt u¬
causa parati ẽẽnt utrũ dis¬
pensacores insularu ul uil¬
lici atrsenses. textores. oparu¬

Expanded text:
nto scriptum esset, ut heres in funere tus Siciliae ita scriptum erat: "servos, quos domum quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret fundi instruendi causa, utrum pro his hominibus portorium dare deberet usu ducere'. igitur quaeri soleret, utrum, ubi quisque habitaret siue in prouincia siue in Italia, an dumtaxat in sua cuiusque patria domus esse recte dicetur. sed de ea re constitutum esse eam domum unicuique nostrum debere existimari, ubi quisque sedes et tabulas utionem fecisset. quid autem esset 'ucausa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, oper
Abbreviated transcription (Latin):
belli amittitur d̾eĩ si ex adia¬
centib prectus ubi incendim
aebat. raptũ quid sit. dicend̃
sit edcõlccũ eẽ. quia u̾m ẽ exin¬
cendio rapi ¶Itẽ ruine applło

Expanded text:
belli amittitur. proinde si ex adiacentibus praediis, ubi incendium fiebat, raptum quid sit, dicendum sit edicto locum esse, quia uerum est ex incendio rapi. Item ruinae a
Abbreviated transcription (Latin):
s quodl pro debito debetur¬
solutũ. hec titulo usucapi pot̾
michi ꝓcurator ignorante me.
meo noie apprerendrit qmͣuꝰ¬
adam.ita demũ nͣsucapio seã
si ⁊ tupntes debitum ẽẽ alo ẽ
si putẽ me er causa uenditi
teneri. ⁊ido tradam. hic eĩ m¬
si actio p̾cedit ꝓ emꝑcore usu¬
capio locũ nõht. ¶Diuersit¬
atis cã in illo est qd i ceteris
caĩs soluͣconis tp̃c inspicicur.¬

Expanded text:
sed et quodlibet pro debito solutum hoc titulo usucapi potesmihi procurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quadam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa venditi teneri et ideo tradam: hic enim nisi emptio praecedat, pro emptore usucapio locum non habet. diversitatis causa in illo est, quod in ceteris causis solutionis tempus inspicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cum tutor nõ eẽt pro
tutore negecia gessit. priuilĩo
locũ ẽẽ manifestũ÷ nec int̾est
ip̃e debeat qui gessit. sũ heres
eius. cet̾iq successores ir̃e aut
pupillus ht prinilm. set eiꝰ¬

Expanded text:
quis, cum tutor non esset, pro tutore negotia gessit, priuilegio locum esse manifestum est: nec interest, ipse debeat qui gessit siue heres eius ceterique successores. ipse autem pupillus habet priuilegium, sed ei
Abbreviated transcription (Latin):
tor.ul absentis. ul ab hostib
capti.ul dum delibant scͥꝑti
hides de adeunda hitlitate ñ
oꝑtebit priulm dari nõ enĩ
mero causa est.
tus sit nec partus edicus est
priuiłm cessabit. ¶Diuus
martus ita edixit. creditor
rit priuilm erigendi hebit.
Quodad eum quor ꝑtinet
qui redẽmptori dño mandã

Expanded text:
el absentis uel ab hostibus capti uel dum deliberant scripti heredes de adeunda hereditate, non oportebit priuilegium dari: non enim in eadem causa est. tus sit nec partus editus, privilegium cessabit. Divus Marcus ita edixit: "creditorrit, privilegium exigendi habebit". quod ad eum quoque pertinet, qui redemptori domino manda
Abbreviated transcription (Latin):
tcm utile̾ ꝯpetit ei cui forte ħ res
nccitura sit. Si ã nemo dãpnum
sensit tuen dꝰ est. is qui in licore
edificat uł mole̾ ĩ mare iac̾ ¶ Si
ꝗs ĩmari piscari. aut naiigare
ꝓhibeatur. ñ ħebit int̾dc̃m qrad̾¬

Expanded text:
tum utile competit ei, cui forte haec res nocitura sit: si autem nemo damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit.Si quis in mari piscari aut nauigare prohibeatur, non habebit interd
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͣs om̃ib ꝯmeare liceat. in qͣs
ducens. has gͦ que pꝰ ꝯsulares ex¬
cipuit᷑. in uillas. uł malias co¬
lonias ducentes. putem ⁊̃ ip̃as
habiłma ꝑ cloacã fiat tem̃ eũ la¬
beo scribit. In misisse eũ uidi. pr¬

Expanded text:
 quas omnibus commeare liceat, in quasducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes, putem etiam ipshabilis uia per cloacam fiat, teneri eum Labeo scribit: immississe enim
Abbreviated transcription (Latin):
dubitancł ẽẽ ait. qui ei soli a¬
dquirat᷑ quia ⁊ sire ip̃ius stipu¬
laretur alt̾̃i ex dĩus noi̾atĩ sti¬
ulatus sit. ⁊ conpłib bona fi de
ẜuiret m̾ soli adquirat. nam ⁊
uld receptũ÷ ut quociens cõm¬
mius suus omib adquire non
pot̾ ei soli eñ adiuiritere cuipo¬

Expanded text:
dubitandum esse ait, quin ei soli adquiratur, quia et si ex re ipsius stipularetur alteri ex dominis, nominatim stiulatus sit, cum pluribus bona fide serviret, mihi soli adquirat. nam et illud receptum est, ut, quotiens communis servus omnibus adquirere non potest, ei soli eum adquirere, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pot̃ ꝙͣ cõmiti qd si q̾iis sciens
lom cõmitti.nam ut cõmittatur
nõ suffice̾ agit. ut cum ea ꝑsona
acceptũ ẽẽidiciũ que stiplone
ꝯp̾hensa est. s oport̾e et̃ cãm pͥsone

Expanded text:
potest quam committi. quod si quis sciens lationem committi: nam ut committatur, non sufficere ait cum ea persona acceptum esse iudicium, quae stipulationi comprehensa est, sed oportere etiam causam personae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicͤatã inise bre. Cum gͥ uidicat᷑
solui una stiplo claudatur clausui
a sũres iudicetur. sũ nõ defendat᷑:
mento querit᷑ si ex alt̾a causa omͣnt¬
tatur. an ex alcera rursus ꝯmitti
possit ẽct᷑e eĩ si quis stipuleturfi:
naius exasia uen̾it. sũ ticius ꝯsul
fu̾it. ꝯstͥat siue nauis prior uen̾it
pulomi. s ubi ꝯmissa ẽ ex priore cͥã¬
ex alt̾a. licet existat ꝯditõ ampliꝰ
inerat stĩploni. proinde indend est
stiplo obreni nõ defensam utrum

Expanded text:
iudicatam in se habere: cum igitur iudicatum iudicatam in se habere: cum igitur iudicatum solui stia, siue res iudicetur siue res non defendatur, merito quaeritur, si altera causa committatur, an ex altera rursum committi possit. ecce enim si quis stipuletur: 'si nauis ex Asia uenerit, aut si Titius consul fuerit', constat, siue nauis prior uenerit m: sed ubi commissa est ex priore caex altera, licet existat condicio, amplius inerat stipulationi. proinde uidendum, stipulatio ob rem non defensam utrum
Abbreviated transcription (Latin):
est si quis absentem defendens sat¬
tedrit. temde uł paurator ab eodatꝰ¬
Llul spẽtitor post satisdatõ¬
nem aute iudiciũ acceptũ brs pos
peditami ht qnͣtitatẽ in th̾i enim
Ud̃.¶ad defendẽnd ꝓturator da¬
trs fu̾t satͤisdare iube̾tur uidicitũ
solui stiplone que nõ ab ip̃o. ꝓcura¬
tores adͤnõlitis int̾ponitur qd si
ꝓciuͤrator aliꝰquẽ defendat ipẽ cogit᷑
satisdare iudicatũ sollu stiplone
petebatur lite ꝯtestata decessit. dem̃
possor utem desuit. quidã fidenisso
res ꝓlite datos enis nõ ten̾i putãt
quia mortuo homine ulla iam res
actõnis ꝯfu̾ante cansa Itẽ fru̾ctuũ
istratu sit. nec ĩuitus ĩiusuocari sx̾¬
poͣssit. tñ nsi res boniiiri a rbitͣtu
defendatur. fitenissores tenent᷑
nõ defen̾tet. post ea exheremoditĩo
snĩam eẽt passus. an obrem iudic¬
atam clausula cõmutatur dicẽba
unã clansulam instiplone iudicat᷑
solui obrem nõ defensam. ⁊ obrem

Expanded text:
esse, si quis absentem defendens satisdederit, deinde, uel procurator ab eo datu petitor post satisdationem ante iudicium acceptum heres posspeditam habet quantitatem: in tantum enim urator datus fuerit, satisdare iubetur iudicatum solui stipulatione, quae non ab ipso procuratore, sed a domino litis interponitur. quod si procurator aliquem defendat, ipse cogitur satisdare iudicatum solui stipulatiopetebatur, lite contestata decesserit, deinde possessor litem deseruerit, quidam fideiussores eius pro lite datos non teneri putant, quia mortuo homine nulla iam res actionis conseruandae causa, item fructuum istratu sit nec inuitus in ius uocari possit, tamen, nisi res boni uiri arbitratu defendatur, fideiussores tenenturnon defenderet, postea ex eremodicio sententiam esset passus, an ob rem iudicatam clausula committatur: dicebam unam clausulam in stipulatione iudicatum solui et ob rem non defensam et ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
nio hus quo exͣ ordinẽ ius dicid
sset ⁊ obstettes audiãt q̃ utiq me¬
diciam exibe uidet medicos for¬
tassis ꝗs accipiet. ẜ eos ꝗ alitiuꝰ
ptis corpis ul c̾ti doloris sanitatẽ
pollice̾t᷑. ut puta si auriclaris si fis¬
tule ul deficiũ. nõ tũ si incãtauit
si ĩscatꝰ: sii nulgari u̾bo ĩpostetũ

Expanded text:
o his quoque extra ordinem ius dici debet. Sed et obstetricem audiant, quae utique medicinam exhibere uidetur. Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecat
Abbreviated transcription (Latin):
separi possint ab ea quã ꝓposu¬
mius de iiinoul oleo ul triti¬
co qd in orreo repositũ est et
adhuc occurnt qd fideuisso¬
res certũ iutentur ꝓmittere
si modo us pro quo obligã¬
tur certũ debeat. Cũ alion
ita mncessigantur ro fidei nu
faciento aut nõ faciento cõ¬
ꝯsistit stipulatur incertum
scipulari uidet᷑. ¶ IIn facien¬
toueluti fossam fodi. domũ
edificari. uacuam possõm t̃¬
di In nõ faciendo. uluti ꝑte
nõ fieri. quominus michi p
fund tuum . ire. agere liceat.
pte nõ fĩ quo minus hoiem
mich erotẽ hre liceat. ¶ Qui
uld ant illo liceat stipulat᷑.
uluti .x. aut hoiem stichum
utrũ certũ aut incertũ te¬
ducat in obligõm no ĩmer¬
ito queritur. nam ⁊ res certe
design̾ant᷑. iũtra eoꝵ pocins
prestanda sic. in inc̾to est. S
qui sibi elcom ꝯsticuit a di¬
ettis hus uerbis. utrũ ego
uelim. pot̾ uidri certũ scip¬
ulatus cũ ei liceat.ł hoĩem
tantũ. ul .x. tm̃ intente. sibi
dari oport̾e qui u̾o sibi elec¬

Expanded text:
separari possint ab ea, quam proposuimus de uino uel oleo uel tritico, quod in horreo repositum est: et adhuc occurrit, quod fideiussores certum uidentur promittere, si modo et is, pro quo obligentur, certum debeat, cum alioquin ita interrogentur: "id fide tua faciendo aut non faciendo consistit, stipulatur, incertum stipulari videtur: in faciendo, veluti "fossam fodiri" "domum aedificari" "vacuam possessionem tradi": in non faciendo, veluti "per te non fieri, quo minus mihi per fui, quo minus mihi hominem Erotem habere liceat'.Qui illud aut illud stipulatur, ueluti 'decem uel hominem Stichum', utrum certum an incertum deducat in obligationem, non immerito quaeritur: nam et res certae designantur et utra earum potius praestanda sit, in incertoqui sibi electionem constituit adiectis his uerbis 'utrum ego uelim', potest uideri certum stipulatus, cum ei liceat uel hominem tantum uel decem tantum intendere sibi dari oporte
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ĩo fit. quia qui stipulat᷑
quicquid te dare face̾ opor¬
tet demõstrat eam pecũiam
que iam delx̾tur. qd si totã
portebit. ue̾ ita presens ĩ diẽ¬

Expanded text:
c ideo fit, quia qui stipulatur 'quidquid te dare oportet' demonstrat eam pecuniam quae iam debetur: quod si totam portebitue' ‹uel› ita 'praesens in die
Abbreviated transcription (Latin):
potest. quo fit ut uomi applło
nõ sit certe rei significatiua
cũ id qđ bono melius sit ip̃z
tas pricipale grad boĩtatrꝰ
hat queres efficit. ut ea ap¬
pelio certi significatĩa sit.¬
fundi certi siquis usũfructũ
stiplatus fu̾it. inc̾tũ intllig̃
s̃ obligõm deduxisse. ħ eĩ ma¬
g̾uue utimuir. ¶ lld dubi¬
tatõm recipit. siquis id ꝙ er
illa ea ancilla natũ erit aut
fructus qui ĩ fũto tusculano
nati erũt dari sibi stiplatuᷤ
sit. anincertũ stipulatus ui¬
deatu.s ip̃anatina manife¬
stissimũ ẽ in c̾ti ẽẽ hac scipu¬

Expanded text:
potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsutas principalem gradum bonitatis habet: quae res efficit, ut ea appellatio certi significatiua sit.Fundi certi si quis usum fructum stipulatus fuerit, incertum intellegitur in obligationem deduxisse: hoc enim magis iure utimur.Illud dubitationem recipit, si quis id, quod ex Arethusa ancilla natum erit, aut fructus, qui in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus uideatur. sed ipsa natura manifestissimum est inc
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatur qd ex testõ michi
debes dare spondes incertũᷤ
ĩ obligõm deducit. licet seiꝰ
certũ cebeat. u ex cestẽ certũ
debeatur ꝙͣuus iste spes uix

Expanded text:
stipulatur: 'quod ex testamento mihi debes, dare spondes?', incertum in obligationem deducit, licet Seius certum debeat uel ex testamento certum debeatur. quamuis istae species uix
Abbreviated transcription (Latin):
go siqis funt sn ꝓpria appel¬
latõne ul hoĩem genaliter
sine ꝓprio noĩe. aut uinum
frument̃ uesine qualitate
dari sibi sciplatur incẽrͤtum
deducit inobligõmusq ad¬
eo ut siquis ita sciplatus sit
tricici affrici boni modios .c.
urni campam boni amphor
ac .c. incertũ uideat᷑ stipula¬
ri. quia bono melius inueĩri

Expanded text:
go si qui fundum sine propria appellatione uel hominem generaliter sine proprio nomine aut uinum frumentumue sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit in obligationem Usque adeo, ut, si quis ita stipulatus sit 'tritici Africi boni modios centum' 'uini Campani boni amphoras centum', incertum uideatur stipulari, quia bono melius inueniri
Abbreviated transcription (Latin):
tus futͥutos aut domũ hedifi¬
canstipulatus sic. tisc eĩ mͥci¬
pit accio cũ ea ꝑrerũ natura
pr̃ari possit. sic qui cartagini
dan stiplatur cũ rome sit taci¬
te tp̃t ꝯplecti ude̾atur quo ꝑ¬
ueĩre cartaginẽ pot̾ ¶ Item si
opas alibto quis stipulatus
sit nõ ante dies earũ cedit ꝙͣ
indicte fi̾unt. nec sĩt prestite¬
¶ Si fuus hrditarius stiplatꝰ
sit nllam ułm hitura sit stip¬
Stichi ꝓmissor post morã
offerendo purgat moram cẽt¬
te eĩ doli mali exceptõ. ncceb
ei quipetiũam oblatã acti
Qluis ¶ iplonũ quedã
certe sũt queda incerte certũ
ẽ qd ex ip̃a ꝓnũciatõn̾e apet
quit quale. qnͣtum ꝙsit ut
ecce aur̾ei .x. fundus tuscula¬
nus homo sticus tricici affrici
optimi modi. quimi cãpaĩ
optimi amphore .c.¬

Expanded text:
uros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies earum cedit, quam indictae fuerint nec sint praestitae.Si seruus hereditarius stipulatus sit, nullam uim habitura ‹es›t stip.Stichi promissor post moram offerendo purgat moram: certe enim doli mali exceptio nocebit ei, qui pecuniam oblatam acciionum quaedam certae sunt, quaedam incertae. certum est, quod ex ipsa pronuntiatione apparet quid quale quantumque sit, ut ecce aurei decem, fundus Tusculanus, homo Stichus, tritici Africi optimi modii centum, uini Campani optimi amphorae c
Abbreviated transcription (Latin):
i sI quis re qua utenda
dedrat uendidrit emptori¬
ꝙ tracdi iuissit. nec ille tradid
ã quid semꝑ dñs amĩttit posso¬
nẽtũ reposcenti ei ꝯmolatu
noreoditur quid eĩ si alia q̃¬
piã fuit iusta ⁊ rõnabli cansa

Expanded text:
Si quis rem, quam utendam dederat, uendiderit emptoe tradi iusserit nec ille tradidenc quidem semper dominus amittit possessionem, cum reposcenti ei commodatum non redditur: quid enim si alia quaepiam fuit iusta et rationabilis causa