comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi conu̾sione uacuandam. nauem ꝓ¬
fugus que tharsum petebat ingredit᷑.
S nautis exorta tempestate turba-¬
tis sorte fluctib datur ⁊ faucib ceti
piscis dimersꝰ excipitur: sed pisce ille
sum eructante depositum tercia die
terris refunditur. Uidete dominũ etiã
in ueteri testamento in serui forma.
mirabiliter apparere:uidete quomo¬
do se ante actis seculis indicauit ser
Ionas iram domini predicaturus ad
magnam niniuitarum destinatur
urbem: dicturus. quadraginta dies
⁊ niniue subu̾tetur: ⁊ xp̃e ad mundi
mittitur ciuitatem: ut diem salutis
⁊ p̃finitum iudicii tempus annunti¬
et. Ionas nauim expeti sxp̃c eccliã.
Ionas fluctibus agitatur. xp̃e mun¬
di turbinib exercetur. Nisi ionas
lum non sedatur. Sic ⁊ ñ liberatur
eccł̾ia: nisi xp̃i morte saluetur. Nau¬
te demissuri ionan: tamen uerent᷑
⁊dicunt. Domine: ne des suꝑ nos
sanguinem innocentem.Nonne
uodis uidetur nautarum impre-¬

Expanded text:
populi conversione vacuandam, propopuli conversione vacuandam, profugusque Tharsum petebat, ingreditur navim, sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis dimersus excipitur; sed pisce illsum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, sec venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibus agitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas lum non sedatur. Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum impre
Abbreviated transcription (Latin):
subponitur. Gemina hic adoranda.
substantia redemptoris ostenditur.
dei enim unigenitus offertur:⁊ u̾gi¬
nis primogenitus immolatur. Hoc
quoq dominice passionis prefigura¬
bat insignia: quod legimus beatum
helẏseum sepulchro conditum inge¬
sto a latrunculis cadauere intra tu¬
mulum suum corpꝰ extincti tactu sa¬
cri corporis suscitasse. Quis hio aliꝰ
⁊ uitam sepultus operatur: In latͦ¬
ne reum mundum: in ꝓphete uir¬
tutibus xp̃m dominũ recognosce.
Adhuc celeberrime ꝑ scriptus
scãs etiam in ione ꝓphete laboribus
⁊ erumnis xp̃i passio ⁊ resurrectio p̃¬
signatur. Hic ionas quod fidei u̾r̃e ñ
arbitramur incognitum: typum do¬
mini gessisse ꝑscribit᷑. Ip̃e enim dñs
dicit. Sicut fuit ionas in uentre ce¬
ti tribus dieb ⁊ tribus noctib: ita e¬
rit filius hominis incorde terre tribꝰ¬
ionas ad predicar lam niniuitis ire
celestis offen. un domino iubente di¬
rigitur: sed prescius tristem ꝓphetiam

Expanded text:
supponitur. Gemina hic adoranda supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic aliuset vitam sepultus operatur? In latrone reum mundum, in prophetae virtutibus Christum Dominum recognosce. Adhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit Filius hominis in corde terrae Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur; sed praescius tristem prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
fraterna tamqͣm iudaica impietate
mactatur. Hic idem dominus ĩ no¬
uissima mundi senescentis etate: ꝑ
figuram beati abrahe longeui patris
offertur. Quo tempore dum nouo sa¬
crificio in unici sui iugulum pius
parricida consurgit: ex inprouiso a¬
ries oculis eius apparuit: sicut loqͥ¬
tur sermo diumus. Et uidit abra¬
ham arietem inter uepres herentem
cornib. Inter uepres inquit Requi¬
ramus que ista sit nouitas: idest in
multitudine circumstantiũ pecc̃oꝵ.
Herentem cornibus: idest ad crucis
cornua clauorum confixione penden¬
tem sicut in alio loco legimus. Cor¬
nua in manibus eius sunt: hoc ideo
quia uenerandas manus eiꝰ patibu¬
li brachia susceꝑunt. Inter spinas
autem deputatus ẽ: quando spineo
serto innocentie ⁊ iusticie auctor illu-¬
sus ẽ. S altius introspicere debemus.
quid nam sit quod ysaac a patre alta-¬
rib admouetur: ac subito aries ꝓ eo¬
ñ mutata sed duplicata oblatione

Expanded text:
fraterna tanquam Judaica impietate fraterna tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dei nr̃i cum magna atq
mirifica sint. tamen nec noua ꝓ¬
bantur esse nec subita. sed ab initio se¬
culi ⁊ predicta sunt oraculis: ⁊ prefi-¬
gurata misteriis. Sacram domini pas¬
sionem ab ip̃is mundi calescentis exor¬
diis ueteris testamenti responsa ceciner̃t:
⁊ ideo xp̃m dominũ predicatum atq
annuntiatum suis aꝑte ex ip̃orum
libris ac uoluminib asserimus. Uali¬
dis absq dubio incitur priuilegiis:
qui causam de adu̾sariis asserit in¬
strumentis. Speciosa uictoria ẽ con-
trariam partem cartulis suis uelut
ꝓpriis laqueis in retre.⁊ testimonioꝵ
suorum uocibus confutare: ⁊ emulũ
telis suis euincere: ut pugnatoris tui
argumenta. tuis ꝓbentur utilitatibus
militare. Itaq in domini nr̃i ꝑsona
dum ex ade primi hominis costa mat̾
cunctorum uiuentium eua ꝓducit᷑:
ex huius sacro latere ac salutari uul¬
nere ecclesia omĩum fidelium pa-¬
rens reꝑanda monstratur. In eius
tẏpo abel iustus occiditur: ⁊ innocẽs

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt; et ideo Christum Dominum praedicatum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit insttrariam partem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens
Abbreviated transcription (Latin):
gione.Si ergo offers munus tuum
ad altare. ⁊ ibi recordatus fueris qr
fr̃ tuus habet aliquid adu̾sum te.¬
Non dyxit si tuhabes aliquid adu̾sum
fratrem tuum. sed si fr̃ tuus habet
aliquid adu̾sum te: ut durior recon¬
ciliationis tͥ imponatur necessitas.
Quam dui ergo illum placare ñ pos¬
sumus:nescio aut consequenter mu¬
nera nr̃a offeramus deo. Esto consenti
ens adu̾sario tuo cito dum es cum eo ĩ
uia. ne forte adu̾sarius tradat te iudi¬
ci: ⁊iudex tradat te ministro. ⁊ in carce¬

Expanded text:
gione. Si ergo offers munus tuum gione. Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum teNon dixit, si tu habes aliquid adversum fratrem tuum, sed si frater tuus habet aliquid adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas. Quandiu ergo illum placare non possumus, nescio an consequenter munera nostra offeramus Deens adversario tuo, dum es in via cum illo, ne forte adversarius tradat te judici, et judex tradat te tortoribus, et in carce
Abbreviated transcription (Latin):
scitur fr̃i suo. In quibusdam
codicib additur sine causa. Ce¬
terum in ueris diffinita sententia est:
te: qui irascitur fr̃i suo. Si enim uibe¬
mur uerberanti alteram prebere maxil¬
lam ⁊ inimicos nr̃os amare. ⁊ orare ꝓ
ꝑsequentibus: omnis ire occasio tollit᷑.
Radendum ẽ ergo sine causa: quia ira
uiri iustitiam dei ñ operatur. Qui au¬
tem dix̾it fr̃i suo racha. Hoc uerbum
cenos idest inanis aut uacuus: quem
nos possumus uulgata iniuria absꝙ
cerebro nuncupare. Si de ocioso smo¬
ne reddituri sumus rationem: quan¬
tomagis de contumelia: Sed ⁊ signan¬
ter adelitur: qui dixĩt fr̃ĩ suo racha.
frater enim nr nullus ẽ: nisi qui eun¬
dem nobiscum habet patrem. Cum
ergo similiter credat in deum ⁊ xp̃m
dei nouerit sapientiam: qua ratione.
stultitie elogio denotari potest: Qui au
tem dixerit fatue. reus erit gehenne:
Qui dixerit fr̃i suo fatue: reus erit
gehenne. Qui enim eque in deum cre¬
denti dicit fatue: impius erit in reli-¬

Expanded text:
it judicio. In quibusdam codicibus additur, sine causa: caeterum in veris definita sententia est, ra: Qui irascitur fratri suo. Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos nostros amare, et orare pro persequentibus , omnis irae occasio tollitur. Radendum est ergo, sine causa, quia ira viri justitiam Dei non operatur . Qui autem dixerit fratri suκενός, hoc est,inanis et vacuus, quem nos possumus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. Si de otioso sermone reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia? Sed et signanter additur, qui dixerit fratri suo rachFrater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet Patrem. Cum ergo similiter credat in Deum, et Christum Dei noverit sapientiam : qua ratione stultitiae elogio denotari potest? Qui autem dixerit, fatue, reus erit gehennae Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae. Qui enim aeque in Deum credenti dicit, fatue, impius est in reli
Abbreviated transcription (Latin):
lam rep̃bensionem aut obuirgationẽ
ũ odium sed miscd̃ia p̃cedat: ut siue
ad correptionem eius ꝓpter quem id
facimus: siue ad ꝑuersionem ualue¬
rit. Nam incertus ẽ exitus: nos tam̃
de simplicitate oculi nr̃i securi simus.
Si autem cogitantes nosmetipõs inue¬
nerimus in eo uitio in quo ẽ ille quem
reprebendere parabamus: ñ rep̃hendamꝰ
neq obuirgemus. sed tamen congemi¬
scamus: ⁊ ñ illum ad obtemperandum
nob̾. sed ad pariter conandum inuitemꝰ.
Raro ergo ⁊ magna necessitate obuir¬
gationes adhibende sunt: ita tamen ut
etiam in his ip̃is ñ nob̃. sed deo ut s̾ua¬
mus instemus. Ipse enim finis. ut ni¬
chil dupplici corde faciamus: auferenteᷤᷤ
trabem de oculo nr̃o inuidentie uel ma
litie. uel simulationis: ut uideamus
eicere festucam de oculo fr̃is.¬

Expanded text:
lam reprehensionem uel obiurgationem lam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nSi autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque objurgemus, sed tamen congemiscamus, et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis non nobis, sed Deo, ut serviamus instemus; ipse enim est finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nlitiae uel simulationis, et uideamus eicere festucam de oculo fr
Abbreviated transcription (Latin):
potest ut si irascaris homini: uelis eti¬
am corrigi. Si autem oderis hominẽ:
ñ potes eum uelle corrigere. Et ideo
impossibile dicitur: ut festucam frats
oculo dernat: qui suo trabem gestat ĩ
cculo. Hẏpocrita. eice primum trabem
de cculo tuo. ⁊ tunc ꝑspicies ut educaᷤᷤ
festucam de oculo fr̃is tui: idẽ pͥmo
abste expelle odium ⁊ deinceps pote¬
ris iam eum quem diligis emendare.
Et ẽ uere multum cauendum.⁊ mo-¬
lestum hẏpocritarum id ẽ simulatoꝵ
genꝰ. Qui cum omnium uitiorum ac¬
cusationes odio ⁊ liuore suscipiant:
etiam consultores uideri se uolunt.
Et ideo pie cauteq uigilandum ẽ: ut
cum aliquem reprehendere uel obiur¬
gare necessitas coegerit: primo cogitemꝰ
ltrum tale sit uitium quod numqͣm
labuimus. uel qͦ iam caruimus. Et si
nunqͣm habuimus. cogitemꝰ⁊ noᷤᷤ
homines ẽẽ. ⁊ habere potuisse: si uero
labuimus ⁊ ñ habemus tangat me¬
moriam communis infirmitas: ut il¬

Expanded text:
potest, ut, si irascaris homini, uelis eupotest, ut, si irascaris homini, uelis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum uelle corimpossibile dicitur, ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est simulatorum, genus: qui cum omnium vitiorum accuetiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
trabem autem que in oculo tuo ẽ non
consideras: Et hoc ad suꝑiora respicit
ubi cecum a ceco duci: idest peccantem
a peccatore castigari ñ posse premonuils
Multi en im suꝑbia uel odio. filargira
uel auaritia. uel alio quolibet crimins
preuenti leuia hec aut nulla iudicant
acerrime corripiunt eos quos subiti
uiderint ira turbatos: oculum m̃is
a solito puritatis statu quasi festusa
irruente nutasse: atq immemores
dominici precepti quo ait. Nolite con¬
dempnare.⁊ ñ condempnabimini:
magis amant uituꝑare ⁊ dampnare:
quam emendare atq corrigere. Et qͦ¬
modo potes dicere fratri tuo frater si¬
ne eiciam festucam de oculo tuo: ipse
fiẽ agis: si uerbi gr̃a quod ira ille pec¬
cauit. tu odio reprehendis. Quantum
autem inter festucam ⁊ trabem: quasi
tantum distat inter iram ⁊ odium.
Odium ẽ enim ira inueterata: quasi q̃
uetustate ip̃a tantum acceperit robur:
ut merito appelletur trabes. fieri autem

Expanded text:
trabem autem quae in oculo tuo est non trabem autem quae in oculo tuo est non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia, vel odio, philargyria, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, laevia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu, quasi festuca irruente, mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo: Frater, sine, ejiciam festucam de oculo tuo, ipse si feruenti uerbi gratia ira ille peccauit, tu odio reprehendas. quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat et odium. odium est enim ira inueterata, quasi quae uetustate ipsa tantum robur acceperit, at merito appellaretur trabes. fieri autem
Abbreviated transcription (Latin):
ñne ambo in foueam cadunt: sensꝰ hu¬
iuscemodi sententie pendet ex suꝑion¬
bus: ubi de danda elemosina et inu¬
ria dimitenda precipitur. Si te in¬
quit ira contra uiolentum ⁊ contra
petentem. filargiria cecauerit: num¬
quid tua mente uitiata uitium eutꝰ¬
eius curare poteris. aut ille solus qͥ
iniuriam fecit ⁊ ñ tu etiam qui ferre
nesciebas reus deputaberis: at si miti
te tranquilliq pectoris eius improbi¬
tas inuenerit.⁊ ille ad penitentiam
mouebitur:⁊ tu patientie premio do¬
naberis: quia cecum uidente oculo.
hoc ẽ corde sereno ducere curabas ad lu¬
men.Non ẽ discipulus suꝑ magistiũ
ꝑfectus autem omnis erit: si sit sicut
magister eius. Si magister qui utiꝙ
quasi deꝰ potuit ñ suas ultum ire in¬
iurias. sed ip̃os maluit in secutores p¬
tiendo reddere mitiores: eandem neces¬
se ẽ discipuli qui puri homines sunt
regulam ꝑfectionis sequant᷑. Quid̾
autem uides festucam in oculo fr̃is tui.

Expanded text:
nonne ambo in foveam cadent? Sensus hunonne ambo in foveam cadent? Sensus hujusce sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna et injuria dimittenda praecipitur. Si te inquit ira contra violentum, et contra petentem philargyria, caecaverit, nunquid tua mente vitiata vitium ejus curare poteris? aut ille solus, qui injuriam fecit, et non tu etiam, qui ferre nesciebas, reus deputaberis? At si mitem te tranquillique pectoris ejus improbitas invenerit, et ille ad poenitentiam movebitur, et tu patientiae praemio donaberis, quia caecum vidente oculo, hoc est, corde sereno, ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum. Perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister, qui utique quasi Deus potuit, non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam perfectionis sequantur. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui,
Abbreviated transcription (Latin):
gitatam ⁊ suꝑeffluentem: dabunt in
sinum ur̃m. Huic simile ẽ. quod ali¬
bi dicit. Ut et ip̃i recipiant uos in et̾¬
na tab̾nacula. Non enim pauꝑes ipsi.
sed. xp̃c mercedem his qui elemosinã
fecere redditurus ẽ. Quam tam̃ in si¬
num dare dicuntur: quia ꝓmerende
illius occasionem dedere. cum uel e¬
gentes misere uel improbe seuienteᷤᷤ
fortiorum sunt ⁊ tolerati patientia. ⁊
beneficientia sustentati: ⁊ ad ip̃am a¬
liquotiens fidem dulci gr̃a ꝓuocati.
Eadem quippe mensura qua mensi fu¬
eritis: remetietur uobis. Et apłs ad e¬
lemosinam chorinthios hortans: inter
alia dicit. Hoc autem dico: qui par¬
ce seminat.parce ⁊mecet. Et qui se¬
minat in benedictionib: de benedicti¬
onib ⁊ metet. Potest autem ⁊ de.
omnib que mente. manu. lingua.
gerimus accipi: quia tu reddes sin¬
gulis inquit. scd̾m opera eorum.
Dicebat autem illis. ⁊ similitũdinẽ.
Numquid potest cecus cecum ducere :

Expanded text:
gitatam et supereffluentem dabunt in gitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, inter alia dicit: Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus, accipi. Quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Dicebat autem illis et similitudinem: Nunquid potest caecus caecum ducere?
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͣm iudicare. quo adusq ueniat
dominus: ⁊ illum inet abscondita tene¬
brarum. ⁊ manifesiabit cogitationeᷤ
cordis. Sunt ergo quedam facta me¬
dia. que ignoramus quo animo fi¬
ant. quia ⁊ bono ⁊ malo fieri poste̾.
De quib temerarium ẽ iudicare.
maxime ut condempnemus. Horũ
autem ueniet tempus ut iudicentur:
cum dominus illuminabit abscondi¬
ta tenebrarum: ⁊ manifestabit cogitati¬
ones cordis. Duo sunt autem in qui¬
b temerarium iudicium cauere de¬
bemus: cum incertum ẽ quo a¬
nimo quidꝙ sit factum: uelcũ
incertum ẽ qualis futurꝰ sit qui nẽ
uel malus uel bonus apparet. Dimit¬
tite: ⁊ limittemini. Date. ⁊ dabitur.
uob̾. Dimutere nos iniurias: dare be¬
neficia iubet: ut ⁊ nob̾ peccata dimit¬
tantur: ⁊ uita detur eterna. Qua sen¬
tentia breui sed eximia: cuncta que latiᷤᷤ¬
sime de conu̾sando cum inimicis mã¬
A auerat: comp̃hendendo concludit.
Mensuram bonam ⁊ confertam ⁊ coa¬

Expanded text:
icare quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quae bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem veniet tempus, ut judicentur, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Duo sunt autem, in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam confertam et coa
Abbreviated transcription (Latin):
oc loco nob̾ nichil aliud preci¬
pi existimo: nisi ut ea fr̃a q̃
dubium est quo animo fi¬
ant. in meliorem partem interp̃te¬
mur. Quod enim scͥptum ẽ ex fructi¬
b eorum cognoscetis eos. de manifestiᷤᷤ
dictum est: que ñ possunt bono am¬
mo fieri: sicuti sunt stupra. uel blasphe¬
mie. uel furta. uel ebrietates. ⁊ si qua.
sunt talia: de quib nob̾ iudicare per¬
mititur. De genere autem ciboꝵ qͥa
possunt bono animo ⁊ simplici corde si¬
ne uitio concupiscentie quicumq huma¬
ni cibi indifferenter sumi: ꝓhibet apls
⁊ uinum bibebant: ab eis qui se huiuᷤ
mocli alimentis temꝑabant. Qui mã¬
ducat inquit: ñ manducantem ñ sper¬
nat. Et qui ñ manclucat: manducantẽ¬

Expanded text:
oc loco, nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta, quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur, quod enim scriptum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra, vel blasphemiae, vel furta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De gepossunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet ide uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat
Abbreviated transcription (Latin):
terra ñ despicit: ⁊ tamen humiliar
in terra contempnimus. qui de tel¬
ra sumus. Quid uero apud deunt
uilius. quid eẽ despectius porest qͣil
seruare honorem apud homines. i
interni testis oculos ñ timere: Uns
⁊ in sacro euangłio ad phariseos l¬

Expanded text:
currere non despicit; et tamen humiliari currere non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos
Abbreviated transcription (Latin):
honores ⁊ diuitias ueneramur e
pensamus que circa eos sunt ꝓfirs
interiora minime p̾uidemus. dn
ea consideramus que in corporibꝰ
pecta sunt: negligimus pensare
sunt. Redemptor uero nr̃ ut oftente¬
deret quia que alta sunt homini
scĩs despicienda sunt: ⁊ que despati
sunt hominib. scĩs despicienda s̃ ft
ad filium reguli ire noluit. ad se¬
uum centurionis ire ꝑatus fuit.:In¬
crepata ergo suꝑbia nr̃a que nesct
pensare homines ꝓpter homines. sola
ut diximus que circunstant homi¬
nib pensat: naturam ñ aspicit. honi¬
rem dei in hominib ñ agnoscit. Etr
ire ñ uult filius dei ad filium regu¬
li. ⁊ tamen ire paratus est ad saluten
serui. Certe si nos cuiuspiam seruus
rogaret ut ad eum ire deberemus
ꝓtinus nobis nr̃a suꝑbia in eogit¬
tione tacita responderet dicens. ĩ
eas quia temetip̃m degeneras: Loin
tuuis despicitur locus uilescit. Et
de celo uenit. qui seruo occurrere sl¬

Expanded text:
sed honores et divitias veneramur; cumque sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat. Naturam non aspicit, honrem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in terra oc
Abbreviated transcription (Latin):
Salutem itaq filio petiit ⁊ tamen in
fide dubitauit. quia eum ad queni
uenerat ⁊ potentem Sad curandũ
credidit. ⁊ tamen  morienti filio
ẽẽ absentem putauit. S dominus
qui rogatur ut uadat. quia ñ desit
ubi inuitatur indicat. Solo iusu salu¬
tẽ ¶reddidit. qui uoluntate omĩa
crea uit. Qua in re hoc est nob̾ soller¬
ter intuendum quod sicut euangłi¬
sta alio testante didicimus centurio
ad dominũ uenit dicens dñe puer
mens iacet ꝑalyticus in domo ⁊ ma
le torquetur. cui a ih̃u ꝓtinus respon¬
detur ego ueniam ⁊ curabo eum. Qd
est quod regulus rogat ut ad eius fi
lium ueniat ⁊ tamen ire corporalit̾
recusat. ad seruum uero centurioniᷤ
ñ inuitatur:⁊tamen se corporaliter
ire pollicetur: Reguli filio ꝑ corporalẽ
p̃sentiam ñ dignatur adesse. centuri¬
onis seruo ñ dedignatur occurrere.
Quid est hoc. nisi quod suꝑbia m̃a
tunditur. qui in hominib ñ nacuis
qua ad imaginem dei facti sunt

Expanded text:
Salutem itaque filio petiit, et tamen in Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid elium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sancti eungłii quam mͦ
frẽs audistis expositione nõ
indiget. sed ne banc tacite preterisse
uideamur: exhortando potius quã
exponendo in ea aliquid loquamur.
Hoc autem nob̾ solumm de exposi¬
tione uideo ẽẽ requirendum. cur.
is qui ad salutem petendã uenãt audi-¬
uit. nisi signa ⁊ prodigia uideritis
s̃ creditis. Qui enim salutẽ quere¬
bat filio. ꝓculdubio credebat. Neq e¬
nim ab eoͣ quereret salutem: quem
ñ crederet saluatorem. Quare ergo di¬
citur nisi signa ⁊ prodigia uideritis
ñ creditis. qui ante credidit quam sig¬
na uideret: S mem̃tote quid petiit
⁊ aꝑte cognoscite quia in fide dubita¬
uit. Poposcit namq ut descenderet. ⁊
sanaret filium eius. Corporalem ergo
p̃sentiam dñi querebat. qui ꝑspiritũ
nusquam deerat. Minus itaq in illo
credidit. quem ñ putauit posse salu¬
ñ esset locus. ubi ñ esset d̾s. Ex mag¬
na ergo ꝑte diffisus ẽ: quia honorem
ñ dedit maiestati. s p̃sentie corporali.

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim salutem filio quaerebat, procul dubio credebat. Neque enim ab eo quaereret salutem quem non crederet salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putavit posse salu sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali.
Abbreviated transcription (Latin):
ue ergo in uosmetip̃os pensare quod
babetis. sed quid estis. Ecce mundus
quidiligitur fugit. sci isti ad quoꝵ
ulam consistimus. florentem mun-¬
lum mentis despectu calcauerunt.
Erat tunc uita longa. salus continua.
spulentia in reb. fecunditas in ꝓpa-¬
ie. tranquillitas in linturna pa
.⁊ tamen cum in se ip̃o floreret. iam
eorum cordib munclus aruerat.
ie iam mundus in seip̃o aruit. ⁊
adhuc in cordib nr̃is floret. Ubiꝙ mor.
ꝑcutimur. undiq amaritudinib re-¬
plemur:⁊tanen ceca mente carnalis
concupiscentie. ip̃as eiꝰ amaritudines
amamus. fugientem sequimur. la¬
benti inheremus. Et quia labentem re¬
tinere ñ possumus. cum ip̃o labimur.
quem cadentem tenemus. Aliquando
nos mundus delectatione sui sͥ tenuit.
nunc tantis plagis plenus ẽ. ut ip̃e
nos iam mundus inuitet ad deum.
Pensate ergo ergo quan nulla sunt:
que temporaliter eurrunt. Finis tempo¬
ralium ostendit. quam nichil sit qd̃

Expanded text:
ite ergo in vobismetipsis pensare quod ite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus in seipso aruit, et adhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. notate quod dicitur. Si enim qd̾
unib altum ẽ abhominabile ẽ
pud deum. cogitatio cordis nr̃i tan
Sapud deum inimo ẽ quanto ho¬
nmib in altum: ⁊ humilitas cordiˢᷤ
ni tanto apud deum in alto ẽ qͣn¬
e hominib in umo. Despiciamus gͦ
siqud boni gerimus. nulla nos nr̃a ĩ
si oꝑatio. ñ rerum abundantia. non
extollat. Si qui libet ex bonis afflu¬
entib intus ĩ tumescimus. deo despecti
smus. Quo contra psalmista de hu¬
milibus dicit. Custodiens ꝑuulos dñs.
quam sententiam protulit consilii il
lius subiungit. Ilam quasi quereremꝰ
quid ip̃e adhec faceret adiiuxeit. Hy
re. Nolite in proximis ur̃is mundi hy¬
us bona uenerari: hoc ꝓpter deũ ho¬
norate in hominib quib tam̃ com¬
missi ñ estis. quod facti sunt ad yma¬
ginem dei. Quod tune proximis uere
seruatis. si apud uosmetip̃os prius ĩ
corde ñ tumescitis. Nam qui se ad huc
po reb transitoriis extollit. nescit in
poximis uenerari quod maneat. No-¬

Expanded text:
es, notate quod dicitur; si enim quod ab hominibus altum est, abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quidem ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Domiquam sententiam plium subjungit; nam quasi quaereremus quid ipse ad haec faceret, adjunxit: Hume. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nol
Abbreviated transcription (Latin):
re. Honorate quos pauꝑes cernitis:
⁊ quos foris conspicitis despectos se¬
culi: intus arbitramini anueos exi.
Cum his participamini quod habe¬
tis: ut quandoꝙ dignentur uobis¬
cum ꝑticipare quod habent. Densa¬
te quod ore magistri gentium dicit᷑.
in hoc tempore ur̃a habundantia illo¬
rum inopiam suppleat: ut ⁊ illorum
habundantia. ur̃e inopie sit supplem̃¬
tũ. Nẽsate qͥd ꝓ se ueritas dicat. Qm¬
diu fecistis uni de his frib meis mi¬
nimis: mͥ fecistis. Ad tribuendũ gͥ¬
pigri cur estis: quando hoc quod ia¬
centi in terra porrigitis: sedenti ĩ ce¬

Expanded text:
re. Honorate quos pauperes videtis, re. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia ventum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coe
Abbreviated transcription (Latin):
naretur: sed latebat insterquilimo
margarita dei. Sterquilinium fr̃s.
hanc ip̃am corruptibilitatem corpo¬
ris appello: st̾quilinium abiectionẽ
pauꝑtatis nomino. Assumpta est
ergo margarita que iacebat inster¬
quilinio:⁊posita in celestis regis or¬
namento.Iam inter suꝑnos ciuies
emicat: iam inter ignoͥtos illos lapi¬
des eterni diadematis coruscat. Ouoᷤ
qui in hoc mundo uos diuites aut
ẽẽ creditis aut estis: conferte si pote¬
stis falsas diuitias ur̃as ueris diui¬
tiis romule. Uos in huius mundi uia
omnia amissuri possidetis. illa nichil
que sunt in itinere: ⁊ omnia inuenit
in ꝑuentione. Uos letam uitam cluci¬
tis. tristem mortem timetis: illa tͥstẽ
uitam ꝑtulit: ad letam mortẽ ꝑue¬
nit. Uos ad tempus queritis obseqͥa
hominũ: illa despecta abhominib
inuenit socios choros angłoꝵ. Disci¬
te igitur fr̃s temporalia cuncta despi¬
cere. cliscite honorem transeuntem
contempnere: eternam glam ama¬

Expanded text:
naretur? Sed latebat in sterquilinio naretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam ama
Abbreviated transcription (Latin):
sed is qui subsecutus est odor remã¬
sit. Sicq dies secundus ⁊ tercius tͣn¬
siit:ut asꝑsa flagrantia odoris ema¬
gistram suam iterum uocauit. Qua
ueniente: uiaticum petiit ⁊ accepit.
Nec dum uero eadem redemyta uel
alia eiꝰ discipula alecto iacentis abs¬
cesserant:⁊ecce subito in platea ante
eiusdem cellule ostium duo chori psal¬
lentium constiterunt: ⁊ sicut se dice¬
bant sexus ex uocib discreuisse: psal¬
modie cantus dicebant uiri. ⁊ femi¬
ne respondebant. Cumq: ante fores
cellule exhiberentur celestes exequie:
santta illa anima carne soluta ẽ. Q ad
ilum ducta. quanto chori psallen¬
tium altius ascendebant: tanto cepit
psalmodia lenius audiri: quousq ⁊
eiusdem psalmodie sonitus.⁊odoris
suauitas elongata finiret᷑. Hec igit᷑
quan diu uixit incorpore. qͥs illam
haberet in honore: indigna cunctis.¬
omnib despecta uidebatur. Quis ad
illam accedere. quis illam uidere clig¬

Expanded text:
sed is qui subsecutus est odor remansed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remagistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dig
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. ⁊ nemo illi dabat: nunc de suy¬
plicio diuitis dicitur. quia de extil¬
mo digito lazari distillari aquanl
pus obrigesceret. ⁊ in subito stupore
remanerent. Cepit namq quasi cu¬
iusdam magne multitudinis ingre¬
dientis sonitus audiri. ostium cellu¬
le concuti ac si ingredientium tur¬
ba premeretur: atq ut dicebant in¬
trantium multitudinem sentiebãt.
sed nimietate timoris ⁊luminis
uidere nil poterant:quia earum
oulos ⁊ pauor ⁊ depresserat.⁊ ip̃a
tanti luminis cdaritas reueberabat.
Quam lucem ꝓtinus nuri ordoris ẽ
flagrantia subsecuta. ita ut earum
animum quia lux emissa terruerat:
odoris suauitas refoueret. S cum
ium claritatis illius ferre ñ possent:
cepit eadem romula ad sistentem et
trementẽ redemptam suoꝵ moꝵ ma¬
gistram blanda uoce consolari dicens.
Noli timere mater. ñ morior modo.
Cumq hoc crebro diceret. paulatim
lux que fuerat enussa subtracta est:

Expanded text:
aerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supaerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digito Lazari distillari aquam pus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est,
Abbreviated transcription (Latin):
misereret᷑: uidebat iste de quo ꝓbarꝰ
Duo inferius corda. sed unus desur
inspector: qui ⁊hunc temptando ex¬
cebat ad głam: ⁊ illum tolerando e¬
pectabat ad penam. Nam sequitur.
factum est autem ut moreret᷑ laras
⁊ portaretur ab angłis in sinum ali¬
he. Mortuus ẽ autem ⁊ cliues: ⁊ se¬
pultus ẽ in inferno. Qui nimirum
diues cum cui in hac uita misereri n¬
luit: in suo ian supplicio positus pac¬
num querit. Nam ecce subiungitur.
quia eleuans oculos cum eẽt in torm̃¬
tis: udit abraham alonge ⁊ lararũ
in sinu eiꝰ ⁊ ip̃e clamans dixit. Patei
abraham miserere mei. ⁊ mitte lara
rum ut intinguat extrenum dig¬
ti sui in aqͣm. ⁊ refrigeret linguam
meam: quia crucior in hac flamma
O qͣnta est subtilitas iudicioꝵ dei: o
qͣm districte agitur bonorum actuũ
malorumꝙ retributio. Certe suꝑiꝰ
dictum est quia in hac uita lazarus
cadentes micas de mensa diuitis q̃¬

Expanded text:
miseretur, videbat iste de quo probaretur. miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, mirum, ut intingat extremum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est sublimitas judiciorum Dei! o quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis qu
Abbreviated transcription (Latin):
cerneret salutem ⁊ delitias habere
cum uoluptate:se dolere ⁊frigore.
affici. illun gaudere conspiceret. bys¬
so ⁊ purpura uestiri. sede primi iuil¬
nerib: illum defluere acceptis rebuᷤ.
se egere. illum nolle largiri:Quan¬
tus putamus fr̃s km̃i tunc incorde
pauꝑis tumultus temptationis fu¬
it. cui certe poterat ad penam suffi¬
cere pauꝑtas etiam si sanus fuisset:¬
rursum suffecisset egritudo et iam
si subsidium adeẽt. Sed ut ꝓbaret᷑
amplius pauꝑ simul hunc ⁊ pauꝑ¬
tas ⁊ egritudo tabefecit atꝙ insuꝑ
uidebat ꝓcedentem diuitem ab obii¬
quentib cuneis fulciri:⁊se inins¬
mitate ⁊ inopia anullo uisitari. s
quia nemo ei aduisitandum ade¬
testantur canes qui licent̾ uulne
lingebant. Ex una ergo re omps
pauꝑem ante ianuam diuitis lac¬
re ꝑmisit: ut diues impius dami¬
nationis sͥ augeret ultionem. et
tatus pauꝑ cresceret ad remunera¬
onem. Conspiciebat ille cotidie cun

Expanded text:
cerneret salutem et delicias habere cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere pauRursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei adtestantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnippauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non
Abbreviated transcription (Latin):
tor ur omnia quanta consideratiõe
dispensat. Una enim res: ñ ꝓ una re
agitur. Nam ecce plenus ulcer ibus
mendicus lazarus: ante ianuam di-¬
uitis iacet. Qua de re una: dominꝰ
duo iudicia expleuit. Habuisset
enim fortasse aliquam excusationẽ
diues. si lazarus pauꝑ ⁊ ulcerosꝰ
ante eius ianuam ñ iacuisset: si
remotus fuisset. si eius inopia ñ¬
ẽẽt in suis oculis importuna: rur-¬
sum si longe ẽẽt diues ab oculis
ulcerosi pauꝑis minorem toleras¬
set in animo temptationem pau¬
ꝑ: sed dum egenum ⁊ ulceratum an¬
te ianuam diuitis ⁊ delitiis afflu¬
entis posuit: in una eademq re ⁊
ex uisione pauꝑis ñ miserenti diui¬
ti cumulum dampnationis intulit:
⁊ rursum ex uisione diuitis temp¬
tatum cotidie pauꝑem probauit.
Quantas namq hunc egenum et¬
⁊ uulnerib obsessum temptationes
creditis in sua cogitatione tolerasse:
cum ip̃e egeret pane ⁊ ñ haberet
etiam salutem. atq ante se diuitẽ

Expanded text:
tor noster quanta omnia consideratione tor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem
Abbreviated transcription (Latin):
dum nobis magnoꝑe ẽ: in ore ui̾tatis
de suꝑbo diuite. ⁊ humili pauꝑe: qͣn¬
tus sit ordo narrationis. Ecce enim
dicitur homo quidam erat diues. ⁊
ꝓtinus subinfertur: ⁊ erat quidam
mendicus nomine lazarus. Certe in
ppłõ plus solent nomina diuitum.
quam pauperum sciri. Quid ẽ ergo
quod dominus de pauꝑe ⁊diuite uer¬
bum faciens nomen pauꝑis dicit et
nomen diuitis ñ dicit: nisi quod do¬
minus humiles nouit atꝙ ad pro¬
bat: ⁊ suꝑbos ignorat: Unde ⁊ qui¬
busdam de miraculorum uirtute su¬
ꝑbientib. in fine dicturꝰ ẽ. Nescio
uos unde sitis: discedite a me omneᷤᷤ
oꝑarii iniquitatis. At contra moy¬
si dicitur. Noui te ex nomine. Ait̾ gͦ
de cliuite homo quidam: ait de pau¬
pere egeno nomine lazarus. Ae si
aꝑte dicat. Pauꝑem humilem scio:
suꝑbum diuitem nescio. Illum cog.¬
nitum ꝑ approbationem habeo: hẽ
ꝑiudicium reprobationis ignoro.
Densandum nobis ẽ. etiam conli¬

Expanded text:
dum nobis est magnopere, in ore Veritatis dum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam condi