comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tt̾is moncant᷑. ut sciãt or¬
dĩes atq incolas urbium
cto impendns oromandis
ut ascripto currat ꝓuirib
singłor deinte ascribentur
ꝓ estimatõe futira opis t̾ri¬
toria cimũ ne plus poscatur
aliquid ꝙ̃ ncc̾itas imꝑau̾it r¬
neue inui instans impedi
bendoꝵ suptim̃ ncc̾itas im

Expanded text:
teris moneantur, ut sciant ordines adque incolas urbium cto impendiis ordinandis, ut adscriptio currat pro viribus singulorum, dein describantur pro aestimatione futuri operis territoria civium, ne plus poscatur aliquid quam necessitas imperaverit neve minus, ne instans impediabendorum sumptuum necessitas im
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qñ nsus exeg̃it. uł porticus ł
quasl edes elatii senio seu fortuit
uł m̃am. uł retro principum
reportatamꝙ post refecta edi¬
ficia et loco ꝓprio denuo collo

Expanded text:
 usus exegerit vel porticus vel quaslibet aedes aetatis senio seu fortuitis vel nostram vel retro principum reportatamque post refecta aedificia loco proprio denuo collo
Abbreviated transcription (Latin):
N inagr̃atus municipales
cutorum nominatores si ad¬
ministratõnis funnto tp̃re
nõ fi̾unt soluendo. nec ex
cautone fideiussionis soli¬
dum exigipossit pupillis
quondam inib̾sichium yde¬
pnitatis nomine actõm u

Expanded text:
istratus municipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magr̃atus atutoribus
scucuratorib quos tibi
ded̾unt. seu nomin au̾¬
mit stipłati sunt. co se nomuie
indempnes futiros ⁊ si quid¬
rem fideuissores accepenintẽr
rem saluam fore satisdatom
siumũsis bonis excusio reuoca¬
tis ꝙ que eum infraudem ali¬
enasse ꝯstit̾it indempnitatit.
actombradu̾sus fideuissores q¬
quos accepunt ꝯsist̾e potes lic
utilem accom sine cessione hẽ¬

Expanded text:
 magistratus a tutoribus seu curatoribus, quos tibi dederunt seu nominaverunt, stipulati sunt se eo nomine indemnes futuros inqurem fideiussores acceperunt extra rem salvam fore satisdationsi universis bonis excussis revocatisque, quae eum in fraudem alienasse constiterit, indemnitati actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione h
Abbreviated transcription (Latin):
publicas subtxerint le¬
ge iulia pecłatus obnorii
sunt ⁊ capitali ammadũ¬
sione cos sbcli iubemmo hu
inchominus quiminst̾iu
eis ad ħ̾ eribiunt. uł qui sub¬
tractas ab hus scientes susceꝑ¬

Expanded text:
unias subtraxerunt, lege Iulia peculatus obnoxii sunt et capitali animadversioni eos subdi iubemus: his nihilo minus, qui ministerium eis ad hoc adhibuerunt vel qui subtracta ab his scientes susce
Abbreviated transcription (Latin):
minem dium timoris ꝯtẽpne¬
do iureuirando arbitmur ĩmem¬
orem ut saluti ꝓprie nllm ꝯmo¬
dum auteponat. tũ ad salutis ti
dantem accus andi cunctis tan
cunuictus fu̾it mois omnib¬

Expanded text:
minem divini timoris contemnendo iureiurando arbitramur immemorem, ut saluti propriae ullum commodum anteponat, tamen, ut ad salutis timtiam adversus dantem accusandi cunctis tamqconvictus fuerit modis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuosis clamorib cuiusꝙͣ
int̾pelło ꝯcumeliosa ꝓcedat nec
ad solam cuiusꝙͣ inuidiam petu¬
lancia ũba iaccent. scitis hus qui
huius uoces emisut nou̾intq
tumultus se quid fructus ex hus
que postulant nlłatens hĩt᷑os¬
⁊ subdento aut̃ penis hus quas
de seditõsis ⁊ cumultis actoribus

Expanded text:
tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactentur : scituris his, qui huiusmodi voces emiserint moverintque tumultus, se quidem fructum ex his quae postulant nullatenus habituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultus auctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩs urdice fu̾it. aliꝗͣrone ocussus
si quis sciet uenale̾ fuisse deĩe¬
sin̾am si quis penam. uł p̃tiore¬
missam uł iuto cupiditatis in¬
administratom depoitam in

Expanded text:
dinis judice fuerit aliqua ratione concussus, si quis scit de jure venalem fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam vel vitio cupiditatis inadministrationem depositam in
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝓ pecunia ꝙ̃ nob cre¬
tebat pignoris titulo accepity
dissimilato̾e iuris te cuciluei̾t
cum sit manifm obligom pi¬
gnoris nõ ꝯsiste̾ nͥ inhuo que q̃
de bonis suis fat̾ facit. ¶Mp̃r¬
ad exigentu ea debita que ciuilr̾
poscunt᷑. suos aratores aũbo¬
ues aratorios. aũ instim ara¬
torium pignoris cã de possom¬
b nõ abstrabant exquo tribu¬
toꝵ illatõ retardat. ¶ Siquis ig̾
int̾cessor aũ creditor uł p̾fectꝰ
re fu̾ it decectus existimando

Expanded text:
homines pro pecunia quam vobis credebat pignoris titulo accepit, dissimulatione iuris se circumvenit, cum sit manifestum obligationem pignoris non consistere nisi in his, quae quis de bonis suis facit ad exigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum illatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus r
Abbreviated transcription (Latin):
tuos ⁊ cet̾as res quas
neminem credible est
bignori sp̃ałr daturum fuisse
gn̾ali pacti ouentõne que de bo¬
mstius faetꝰ ẽ in cãm pignori¬
rors ñ fuisse ro̾mo e̾. ¶Mp̃r
uꝯstet pignus ꝯseñsu cͣcbi
nõ dubitamus eum qui pemp¬
tõnes agror suoꝵ pignori posu
Nmonum̃to corpus filie tue
intulisti. religiosum id fecisti
quo fc̃o obligari a quoꝙͣ phibẽ¬
te mris religione nõ posseãdu¬
biu nõ uenit. ¶Mpator¬
om̃ quo debitoris pignori et
qͣr si debitoris sat̾ nofecit tibi
critu credidisti ille cumus
nom̃ tibi pignori datũ ẽ. ñ ei
cui debuit soluit. nñd̾ c̾tior atẽ

Expanded text:
tuos et ceteras res, quas neminem credibile est pignori specialiter daturum fuisse, generali pacti conventione, quae de bonis tuis facta est, in causam pignornon fuisse rstet pignus consensu contrahi, non dubitamus eum, qui emptiones agrorum suorum pignori posumonumento corpus filiae tuae intulisti, religiosum id fecisti: quo facto obligari a quoquam prohibente iuris religione non posse in dubium non venit. Poque debitoris pignerari equare si debitor is satis non facit, cui tu credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi ei cui debuit solvit nondum certior a te
Abbreviated transcription (Latin):
atestatore aliquid fiat cestibus
paulis ꝑseꝑatis. cum coram y¬
hus facẽ aliquid naturale it¬
tator erubescat. it̾m introductiꝰ
testib ꝯseq̃tiam factõms te¬

Expanded text:
testatore aliquid fiat testibus paulisper separatis, cum coram his facere aliquid naturale testator erubescat, iterum introductis testibus consequentiam factionis te
Abbreviated transcription (Latin):
rrore scribentis testinauris sollẽ¬
patum uidet᷑ ⁊ ĩo recte testõ fc̃o
qꝙͣ desit hr̃s esto ꝯseq̃s ẽ existẽ¬
te b̃rde legata seu fidicõmissa
ixͣ uoluntatẽ testatoris opor

Expanded text:
rrore scribentis testamentum iuris sollempatum videtur. et ideo recte testamento desit "heres esto", consequens est existente herede legata sive fideicommissa iuxta voluntatem testatoris oport
Abbreviated transcription (Latin):
b intimatur ata demunfrmũ
sit. si ultimum ꝯpbatur i. nec
ct̃ iudicu suum tefimctus pꝰ¬
cauenisse detegitur. ¶ Nequid
sanc pt̾misissc credanĩ huius ĩ¬

Expanded text:
us intimatur, ita demum firmum sit, si ultimum comprobatur nec contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur. Ne quid sane praetermisisse credamur huius
Abbreviated transcription (Latin):
mines litt̾ati ꝑp̾sentem legem
rusticanis ꝯcedimus antiꝙ cor
ꝯsuctudinem legio uite optin̾e
ti fi̾nt. testes .uii. quos ad testi¬
monum ꝯuocari. ncc̃e ẽ adhibe¬

Expanded text:
mines litterati, per praesentem legem rusticanis concedimus antiquam eorum consuetudinem legis vicem obtinere, ti fuerint, septem testes, quos ad testimonium vocari necesse est, adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
ltume̾. ⁊ in młtis legum sb̃tilita¬
tib stricta obẜuatõ eis remissa ẽ.
sb̾c̾ta diffimtoe legum institu
gum sbtilitatem custodire in
ultimis sius noluntatib. Ito
addi humanitatẽ respiciento

Expanded text:
ltum est et in multis legum subtilitatibus stricta observatio eis remissa est,sub certa definitione legum institutgum subtilitatem custodire in ultimis suis voluntatibus? ideo ad dei humanitatem respicientes
Abbreviated transcription (Latin):
scripturam. uł ⁊̃ ip̃mo testa¬
toris. uł cuius l altius manu
bib ommibꝰ simul offre osi¬
gnandam ⁊ subscribentam
dum tñ testib p̾sentib testa

Expanded text:
scripturam vel ipsius testatoris vel cuiuslibet alterius manu beribus omnibus simul offerre signandam et subscribendam, dum tamen testibus praesentibus testa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ncħphibet ecum omina que
nolu̾it fat̾e q sanctimus quosd
iris ꝑitos ⁊ hor subtilius exco¬
gitasse q nullum exposuisse qui
p̾cintus nõ exaudiat. siquis sup̃
cerebrum illius loqͣtui ẜ ꝙ iubenti¬

Expanded text:
eum omnia quae voluit facere, quia scimus quosdam iuris peritos et hoc subtilius cogitasse et nullum esse exposuisse, qui penitus non exaudit, si quis supra cerebrum illius loquatur, secun
Abbreviated transcription (Latin):
tus indigeat. ⁊ marĩe si casus
testatoris pidititis ĩmineit.
tunc illo uł illis testib cnta r
quos aliquid tale euemt sepa¬
tis alios uł alium sbrogau ab eo
uł ab eis tam testatorem ꝯm̃ ⁊
alios cestes sciscitan sica que u
eoꝵ p̃sentiam an̾cedint om̃ia
coram bus. ꝓcessissent. ⁊ si boc

Expanded text:
us indigeat, et maxime si salus testatoris periclitantis immineat, tunc illo vel illis testibus, circa quos aliquid tale eveniet, separatis alios subrogari et ab eo vel ab eis tam testatorem quam alios testes sciscitari, si ea, quae eorum praesentiam antecedunt, omnia coram eis processissent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ si io ꝙ soface testator insti¬
tuit. iure fiut ꝯsummatum
nisi forte in pͥori test̾o scripti
hus quiab intestato ad testato¬
ris hroitatem uł successionem
tate testator eos scrbe instituit
qui ab intestato ad eiis hrdita

Expanded text:
 secundum facere testator instituit, iure fuerit consummatum, nisi forte in priore testamento scriptis his, qui ab intestato ad testatoris hereditatem successionemve tate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius heredit
Abbreviated transcription (Latin):
atur. ¶ ꝯmnib ⁊ enim p̾stand̾
eẽ censemino. ut libo arbitriocui
testandi facultao simxtit suctesso¬
rem suum oblatis poss p̃cibus:
dteclarare ⁊ stabłe sciat ee ꝙ fecent
nec institutus hr̃s ptimescat cũ
oblatas p̾ces ẜ noluntatem defu̾e¬
ti ytoncis possit testib appbare
si cialia noc̃e nõ possut. ¶ cp¬
olumus ꝯuelli deficientium s̃cri¬
ptas uire ac solempiit̾ uolunta¬
tes dum gtam morientis suppͥ¬
mum ꝗ no ascriptumpcessisse ꝯ¬
franat arbitrium tanꝙͣ prĩmoni¬
unisim ad nos teficiens m alu¬
ent ꝑtine omnibꝰ emim priua¬
tis amilitan tib int̾clicimus. ue¬

Expanded text:
atur. Omnibus etenim praestandum esse censemus, ut libero arbitrio, cui testandi facultas suppetit, successorem suum oblatis possit precibus declarare et stabile sciat esse quod fecerit, nec institutus heres pertimescat, cum oblatas preces secundum voluntatem defuncti idoneis possit testibus approbare, si eiolumus convelli deficientium scriptas iure ac sollemniter voluntates, dum quoddam morientis supremum et non adscriptum processisse confirmatur arbitrium, tamquam patrimonium suum ad nos deficiens maluerit pertinere. Omnibus enim privatis et militantibus interdicimus, u
Abbreviated transcription (Latin):
ab sentib testib dicantur s̃¬
fluum ẽ uno eod̾ ꝙ tp̃re eri¬
gẽ testatorem et testes. idhi¬
be  durre suum arbitrum
tatum scriptum ne. ꝓferatur

Expanded text:
absentibus testibus dictantur, superfluum est uno eodemque tempore exigere testatorem et testes adhibere et dictare suum arbitriumtatum scriptumve proferatur
Abbreviated transcription (Latin):
cedend̃ c̃. ut supp̾ma uota defi¬
ciencium eu̾sionis quicꝙͣ cxi¬
ogrua insinuatone õkant dũ
res ab iogrius nsiꝑat᷑. inda¬
et censemus. a sine inst̾o hr̃dũ
post legatoꝵdatõnes scripta
sit uł ailia p̾t̾missa sit obsuato.
no ex inte testatoris. s uiciota¬
bellionis uł alt̾ius quitest̾m sc¬
bit. nullilicenciam ocedimus

Expanded text:
ncedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur ae censemus et, sive institutio heredum post legatorum dationes scripta sit vel alia praetermissa sit observatio non ex mente testatoris, sed vitio tabellionis vel alterius qui testamentum scribit, nulli licentiam conced
Abbreviated transcription (Latin):
ten sicut igit secumis crit. qui
pactis cuiuscum iudicro. aut
mumcipium. aut aurib priua¬
tor m̃tis sue postremũ publica¬
uit iudicium ata nec de eius nũ
Net sane illud hr̃dib noc̾e pmi¬
itimus si rescripta nr̾anichil
de eaduoluntate respondunt.
uoluntes enim homimumandi¬
reuolumus. nõuibe. ne post qd̾¬

Expanded text:
tenet. Sicut igitur securus erit, qui actis cuiuscumque iudicis aut municipum aut auribus privatorum mentis suae postremum publicavit iudicium, ita nec de eius umquNec sane illud heredibus nocere permittimus, si rescripta nostra nihil de eadem voluntate responderit. voluntates etenim hominum audire volumus, non iubere, ne post
Abbreviated transcription (Latin):
ublicati semel testĩ-
fides qͣuis ip̃a mattria inqua
primum atestatorescri¬
ꝓtum relictum fu̾it cãu qui pro¬
batur int̾cidit nichꝰ¬

Expanded text:
ublicati semel testamenti fides, quamvis ipsa materia, in qua primum a testatore scriptum relictum fuit, casu qui prbatur intercidit, nih
Abbreviated transcription (Latin):
eiuo ꝑte incisa ambiguitatem
incrd̾it. solitum eio p̃bemiuor
remeclum sanctiẽtes si quidtes
stator linum uł signacła iitid¬
it uł abstusit. ut pote uoluntate
eius minutati testm nõualert.

Expanded text:
eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum ei praebemus remedium sancientes, si quidem testator linum vel signacula inciderit vel abstulerit utpote voluntate eius mutata, testamentum non valere:
Abbreviated transcription (Latin):
intestam̃to. uł incodicilli
tenore ꝯpoĩtam cu uelit scri¬
bendam crece. ut meod̾ postea
collatis testib. ⁊ tabulario re
q̃ ut dictum e̾ patefc̃a eiuu
causa ꝯnocati sunt. q ĩcartula
pmet᷑ ꝙͣ susceptam testatori
recitabit tabulariꝰ. simul qte
tur agnosce. ⁊ examini suiqͥ¬
ialecta sunt disposuisse sina
⁊ infine subscriptõ sequatur.
gula signacula testium put
dictumẽ ꝙͣ tabul.arii.¶ Set
qr tabulariorum copia nõ mn
omnib locis dat᷑ querentib
iubemus ut ubi tabłarius it¬
liba pott̾ate ꝯcetenda suas uo¬
luntates in p̃dictum modum
ordinantib cartulam ita sub¬
scriptamata teniq ꝯsignat.a
ut anlate forme declarant cin
nelint ex testib custodienda
testandi licentia. s nec locum
quid̃ ullum relinqnt ĩsidus
tot oculis spectata tot insinu

Expanded text:
in testamenti vel in codicilli tenore compositam cui velint scribendam credere, ut in eodem postea collocatis testibus et tabulario, re etiam ut dictum est patefacta, cuius causa convocati sunt, et chartula prometur, quam susceptam testatori recitabit tabularius simul et ttur agnoscere et ex animi sui quae lecta sunt disposuisse sententia, et in fine subscriptio sequatur um signacula tam testium prout dictum est quam tabularii. Sed quia tabulariorum copia non in omnibus locis datur quaerentibus, iubemus, ubi tabularius relibera potestate concedenda suas voluntates in praedictum modum ordinantibus chartulam ita subscriptam, ita denique consignatam, ut antelatae formae declarant, cui velint ex testibus custodiendam testandi licentia, sed ne locum quidem ullum relinquat insidiis tot oculis spectata, tot insinu
Abbreviated transcription (Latin):
io aut testium qui ad elogium
um ꝙ sine scriptina ꝯficitur eiꝰ
ncc̃e ẽ testatorem uoce exprmm̃ie
test̾is ꝓscripturam ꝯficiendio
cum ipe testator manu sua scri¬
be brdes uł uolu̾it uł minime
potu̾it. uoce tñ eius eos manife¬
stan que inpost̾um tm̃mo ob¬
fuari censemus ut que nomĩs

Expanded text:
is autem testium, qui ad elogium quod sine scriptura conficitur, necesse est testatorem voce exprimere tis per scripturam conficiendis, cum ipse testator manu sua scribere heredes vel noluerit vel minime potuerit, voce tamen eius eos manifestari. Quae in posterum tantummodo observari censemus, ut, quae tes
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ uicus nõ naturał siu̾ mas¬
culo siuc femine acced̾it cala¬
mitis. s morb poste fruem¬
ens ⁊ noctm. ibstulit. ⁊ aures
ꝯclusit. si ponamus huius p̃
ori int̾clicimus ħ̃ ei sua manu
scribenti ꝑmittimus. ¶ Gm̃
ant̾ infortumum discretimie̾
ꝙ ita raro ꝯtingit. ⁊ surdis lic
natur alr buus sensus nau atꝰ¬

Expanded text:
iis non naturalis sive masculo sive feminae accedit calamitas, sed morbus postea superveniens et vocem abstulit et aures conclusit, si ponamus huiusmodiori interdiximus, haec ei sua manu scribenti permittimus. Sin autem infortunium discretum est, quod ita raro contingit, et surdis, licet naturaliter huiusmodi sensus variat
Abbreviated transcription (Latin):
quos alus quo testamentis
te. nt cunctis ibitem collectis
primum ad se ꝯuocatos om̃s
ut sine scriptis testent᷑ e doce¬
ant. teinte exprimãt nomĩa
singulorum ⁊ iudicia ne so¬
la nominu commemoratio

Expanded text:
quos aliis quoque testamentis am: ut cunctis ibidem collectis primum ad se convocatos omnes, ut sine scriptis testentur, edoceat, deinde exprimat nomina singulorum et indicia, ne sola nominum commemoratio
Abbreviated transcription (Latin):
Et gn̾alr̾ om̃s omninoiuudices
roman nins disceptatores. nõ
alr̾ litium primordium accipe
nͥ prius añ iudicialem sedemsa¬
crosc̾e deponant᷑ scripte ⁊ ħ ꝑ¬

Expanded text:
et generaliter omnes omnino iudices Romani iuris disceptatores non aliter litium primordium accipere, nisi prius ante iudicialem sedem sacrosanctae deponantur scripturae:
Abbreviated transcription (Latin):
o dirunda ⁊ crecutore nego¬
cii cui mandata ẽ hiꝰ cause
eracto miminente ⁊ statuta
ab arbitris effectui manci
trutinata ri for̃m cause im

Expanded text:
o dirimenda et exsecutore negotii, cui mandata est huiusmodi causae exactio, imminente et statuta ab arbitris effectui manciptrutinata formam causae im
Abbreviated transcription (Latin):
erti iuris ẽ ꝙ ꝯcessa e̾ milita¬
rib hominib iudicandi facł¬
tas. quid enim ostaculi ẽ hoĩ¬
os qui cuiusdam rei hñt pici
ami. de ca iudicare cũ scimus
lites ⁊ cas diumant ⁊ ꝓ sui ⁊¬
mine ĩ aliqͣ ꝓuicia ubi ĩcusa¬
tus degit datus sit. ⁊ una po
suspectũ eũ sibi eẽ dicit. ne
forsitan absente pͣiudicis ⁊ ĩ
alia ciuitate ciusd ꝓuincie cõ¬
morante opellatꝰ longo itiñe
em̾so recus.atonis liblłm ei in
cusatus offr̃e: scimus si quid
tate ubi deca re dubitã licẽ ei
qui suspectum sibi uidice̾ ẽe
dicit ip̃m p̾sidem adire ⁊ ł
fac̾e inactis manifestum est.¬

Expanded text:
erti iuris est, quod concessa est militaribus hominibus iudicandi facultas. quid enim obstaculi est homines, qui cuiusdam rei peritiam habent, de ea iudicare? cum scimus lites et eas dirimant et pro sui mine in aliqua provincia, ubi incusatus degit, datus sit et una pars suspectum eum sibi esse dicit, ne forsitan absente persona iudicis et in alia civitate eiusdem provinciae commorante compellatur longo itinere emenso recusationis libcusatus offerre, sancimus, si quidem tate, ubi de ea re dubitatur, licere ei, qui suspectum sibi esse iudicem dicit, ipsum praesidem adire et hoc facere in actis manifestum: s
Abbreviated transcription (Latin):
ab huius ꝯĩone sese penitus
scpantes. ¶Hoc quo id̾ subse¬
cuto nlła lina ꝯcedat᷑ spreto li¬
tigatori ali ad alt̾ĩus adnoca¬
ti procimum ꝯuolare. ne melis¬
orib ꝯtemptis implu aduoca¬
to subrogetm. ¶ Sm aut̾ plui¬
mis pr̃onis adhĩtis ⁊ iuram̃¬
to ab oĩb prestito quid ex hir
cã ꝓcetente patrocinand̾ ee̾ cre¬
did̾int. quidam recusau̾int
ertant quid̾ recusantes nolẽ¬

Expanded text:
communione sese penitus separantes: hocque subsecuto nulla licentia concedatur spreto litigatori ad alterius advocati patrocinium convolare, ne melioribus contemptis improba advocatio subrogetur. Sin autem plurimis patronis adhibitis et iuramento ab omnibus praestito quidam ex his causa procedente patrocinandum esse crediderint, quidam recusaverint, exeant quidem recusantes, vole
Abbreviated transcription (Latin):
latorib bñ placitam. cum uo
ꝯtempta sit. no leue detrim̃tu
causis infentem cui enim no e̾
cognitum antiquos udices
no̾ alr iudicialem calculum ac¬
cipe nͥ prius sacramitum pre¬
stitiss oĩmo sese cum u̾itate u¬
⁊ legu obẜuatoe iudiciũ ee
disposituros cum igit᷑ ⁊ uiam

Expanded text:
latoribus placitam, cum vero contempta sit, non leve detrimentum causis inferentem. cui enim non est cognitum antiquos iudices non aliter iudicialem calculum accipere, nisi prius sacramentum praestitissent omnimodo sese cum veritate et legum observatione iudicium esse disposituro
Abbreviated transcription (Latin):
mit cr qua manifm̃ ci fiat qudo
statuend ei sit. q̃ ab sente actore.
actori ꝯdempnae erpensis tm̃¬
m̾o licis qs reuo łume se ex pen
ponimus. ¶ Nullo ei penitus

Expanded text:
m, ex qua manifestum ei fiat, quid statuendum sit, et absente actore, actori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendponimus. Nullo penitus
Abbreviated transcription (Latin):
urdicialis magio ce pott̾atis nco
ẽ qui ignoret. nam si ip̃e uolu̾it
nullus tam audar inueniturq̃
possit inuito ndice litẽ ꝓtelare.
⁊ si quid̃ po actoris cessauit qͥtiꝰ
młtiplicidiłone reus fatigeti
ab scuciam incusante ⁊ iudicib

Expanded text:
udicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam audax invenitur, qui possit invito iudice litem protelare. Et si quidem pars actoris cessaverit, quatenus multiplici dilatione reus fatigeturabsentiam incusante et iudicibus
Abbreviated transcription (Latin):
oquidam uenientes sui aĩ
crudelitatẽ ex̾teant. nõ ali
concedi eis qui qõm suoꝵ
tactis sacroscis scriptuno
deponant. ꝙ nõ odio ẜuor

Expanded text:
quidam venientes sui animi crudelitatem exerceant, non aliter concedi eis qui quaestionetactis sacrosanctis scripturis deponant, quod non odio ser
Abbreviated transcription (Latin):
sauit. Inhus capitulio que¬
ĩ narratoe ꝯp̾hensa sunt.
pofesso he̾at: ⁊ liceat iudi
lites solũ s q̃ calumpinato¬
res minuent. sic ꝓuidicus
putabunt sese oines in
sacrarus sisti. ¶Si ⁊ crum
ꝙ ip̃t pͥncipalos litigantium
ptes ꝑiur anĩtum liteo ex̾¬
ceant ⁊ car pr̃om p̾beant

Expanded text:
it, in his capitulis, quae narratione comprehensa sunt, pro confesso habeatur et liceat iudiclites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt sese omnes in sacrariis sisti. si enim et ipsae principales litigantium partes per iuramentum lites exercean
Abbreviated transcription (Latin):
cipienda lite prestare cogaͦ.
qua nõ p̃cedente lis que ei
mandata ẽ ult̾ius ꝓcedẽ ai¬
dice nõ conceditur rei autꝰ
pcrrator uł defensor ꝗq̃ sub

Expanded text:
cipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata est ulterius procedere a iudice non conceditur. Rei autem procurator vel defensor, etiam sub
Abbreviated transcription (Latin):
libr anri mulcta plectetur ꝑea
dem scolam exigenda ꝗ moeri
sub similis pene formidie ¶bir
oĩb locum hñtibo cum unus
uł morte indicis. uł alia irrecu¬
sabłi occõe iudicium mutatu
fu̾it. tt̾ si quid̃ ex trieumo an¬
nale ep̃c. uł amplius residet. in
quo alius inder cãe int̾ponit᷑.
int̾ reliquũ tp̃x ca̾finiatur¶Oi
aut̾ minus ꝙͣ annale sit. tuc
possit subrogatus iuder tam
ꝑ iudicem stet̾it quominus
lis suo marte decurrat. s ꝑ pa
eos duanum librarum aimpe¬
na affic̾e ꝑscolam pala tinam
cam us ad t̾minũ cause nͥ lex
uł iusta cã impediat adimpłe
togatis enimꝙ oĩ m̾o prestan¬
tores neg̾oꝵ exigerois. ne ꝑ
trahant insi ip̃e litigator ali¬
uisuum ꝓ omnib cansis
or sub cura agenciũ masculor
tores. uł actores uł ꝓcuratoro
iaccuram eius que exta hac ori¬
turad tutores ⁊ curatores ⁊ fi¬
deiussores coꝵ hrdes ꝙ ⁊ ito¬

Expanded text:
 auri multa plectetur per eandem scholam exigenda et nostrsub similis poenae formidine: his omnibus locum habentibus, cum unus icis vel alia inrecusabili occasione iudicium fuerit mutatum, tunc, si quidem ex triennio annale tempus vel amplius residet, in quo alius iudex causae imponitur, intra reliquum tempus causa finiatur: sin autem minus quam annale sit, tuncpossit subrogatus iudex tam per iudicem steterit, quominus lis suo Marte decurrat, sed per eos duarum librarum auri poena adficere per scholam palatinam eam usque ad terminum, nisi lex vel iusta causa impediat, adimplere, togatis omnimodo praestantores negotiorum exigenditrahantur, nisi ipse litigator alium suum pro omnibus causis orum sub cura tores vel actores vel procuratores iacturam, quae ex hac causa oritur, ad tutores et curatores et fideiussores eorum heredesque et
Abbreviated transcription (Latin):
sone nł dino uł ypotheca seu
ceptis tr̃mo causis q̃ ad iuo eiꝰ
ptinent fiscale uł que adpubli¬
cas respiciant functones no ul¬
tra triemui metas post lit̾. ꝯtꝰ.¬

Expanded text:
one vel dominio vel hypotheca seu ceptis tantummodo causis, quae ad ius fiscale pertinent vel quae ad publicas respiciant functiones, non ultra triennii metas post litem
Abbreviated transcription (Latin):
st̃o defe̾nda e̾. ꝓbatis dutarat
cansis ab cod̾ ⁊̃ int̾ponatur.
decretum seututoris dandi
seuordinandi curatoris ĩple¬
atur.ab co int̾positõ cec̾toꝵ
quippe cum ap̾cum quo adi¬
pisci debeat pronoꝵ iuditõ
sedula fuitus lib̾tatẽ. nec sa¬
ne debita filioꝵ uotis patrũ
uota cessabunt. ut penceco¬
pia libos suos exuant potta¬
te magis ꝓprus obseqnus e
mancipatos cum sese intelu¬
gant hus obsoquus plus a¬
tebe a quibꝰ sese menimerint
momis ĩ hac urbe ꝑsingsor
annoo iudito senatus prctipi¬
nus ordinari quio peten¬
tes causas ⁊ debitos actuo
integre discrptare atq t̃t̃¬
tare debebunt / ⁊ hii tm̃itro
erhus qui pprium larem
in bac alma urbe he̾ant ñ
expuincus eligantur ne si

Expanded text:
stitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum aput eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem, nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos suos exuant potestate, magis propriis obsequiis mancipatos, cum sese intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese meminerunt nionis in hac urbe per singulos annos iudicio senatus praecipimus ordinari, qui competentes causas et debitos actus integre disceptare atque tractare debebunt, ut hi tamen tres ex his, qui proprium larem in hac alma urbe habeant, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
moblia in pr̃imonio minoꝵ per¬
maneant nlłmq edifici genꝰ
ꝙ integr̾h̾rditis dabit collapsũ
tutorio frante tepeat. s ⁊ si pens
deformatum edificium tutor
testificatom oꝑis ip̃ius ⁊ młtor
fite id refice cogatiu ita eĩ eiuo
aniui redoitus plus minorib
ferant ⁊ reliq qͥ t̃ usu norio dĩn¬

Expanded text:
mmobilia in patrimonio minorum permaneant, nullumque aedificii genus, quod integrum hereditas dabit, collapsum tutoris fraude depereat 3a . Sed et si parens deformatum aedificium, tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogetur : ita enim annui reditus plus minoribusferent et reliqui, qui in usum minoris d
Abbreviated transcription (Latin):
Er que tutores curã Id tenr.¬
rum argentum geminas uesto
cet̾aꝙ mobłia pretios a urlima
q̃ mancipiatomos. balnca. hor¬
rea atq ommia que intͣ ciuita:¬
tem sut uentent onña ad num¬
mos redige̾nt p̾t predia. ⁊ man¬
cipia rustica multi mior utili¬
tati adũsa e̾. p̃cipimus itaq ut
hec om̃ia nllitutor. nlłi curatoꝵ¬

Expanded text:
 quae tutores curatorrum argentum gemmas vestes ceteraque mobilia pretiosa, urbana etiam mancipia, domos balnea horrea atque omnia intra civitates venderent omniaque ad nummos redigerent praeter praedia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa est. Praecipimus itaque, ut haec omnia nulli tutorum curator
Abbreviated transcription (Latin):
pupillum tuum nec erariohone
decretum id dedandis eius ñ
sit int̾positum. Nam ioq atu¬
torib suĩ curatoribꝰ bonafite
erogatur pocius uistã ꝙͣ aliena
auc̾te firmatur.¬

Expanded text:
pupillum tuum necessario et ex honesdecretum de dandis eis non sit interpositum. Nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur
Abbreviated transcription (Latin):
uł ypothetarias ꝯtimentemm
chomiiius iudĩ ius suũ omne
eum inidicium dedurisse ⁊ eẽ
int̾rupta tp̃x curticła cum cont̾
de sides hommneo ⁊ su iuro ꝯtẽp¬
torcõ odiose exceptões opoite st̃.¬

Expanded text:
vel hypothecarias continentem, nihilo minus videri ius suum omne eum in iudicium deduxisse et esse interrupta temporum curricula, cum contra desides homines et sui iuris contemptores odiosae exceptiones oppositae s
Abbreviated transcription (Latin):
eu mesc̾e tacituutate sopitam.
⁊ siquis gn̾alĩ dix̾it obnorium
sibi aliq ꝯstitutum ⁊ alie dubi¬
tatõnes enigebant. si om̃s ꝯpe¬
tentes ei actones huius enana

Expanded text:
evanescere taciturnitate sopitam. Et si quis generaliter dixerat obnoxium sibi aliquem constitutum, aliae dubitationes emergebant, si omnes ei competentes actiones huiusmodi na
Abbreviated transcription (Latin):
aluis criminib ade̾t succutĩ.
apostataꝵ sacrilegũcop̃
nomen singłoꝵ uor otinue
accusatõis nicesset ⁊ nullis
funta tp̃rib hiꝰcemodi crimi¬
ns arceatur indagoniqui
postꝙͣ a fide deuiau̾it testan¬
di aut donanoi quipiam be¬
ant facultatẽ.s nec uendõm
sp̾e facẽ legi fraudeo smantur.
totum ab intestato xp̃iam¬
an nolumus act̾oe. ut umñisi᷑
ab intestato uementib q̃ pꝰ
mortẽ peccantis ab solutamꝰ
uocẽ simuilatõis ꝯgrue nõ ne¬
gamius. nec illud paciemur.
obstaic si nch in otestatõne
tum. ¶ S ne huius ĩterp̃ta¬
to crimiis lacius inc̾tona¬
get᷑ errore: eos p̾sentibꝰ ĩsec¬
tamur oraculis. qui noĩe rp̃i¬
anitatio induti sacrificia. uł
fec̾int. us facienda mand.au̾nt.¬

Expanded text:
. Apostatarum sacrilegum nomen singulorum vox continuae accusationis incesset et nullis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibpostquam a fide deviaverint, testandi aut donandi quippiam habeant facultatem. sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur, totumque ab intestato Christianari volumus actionem, ut universis ab intestato venientibus etiam post mortem peccantis absolutam vocem insimulationis congruae non negemus: nec illud patiemur obstare, si nihil in contestatione tum. Sed ne huius interpretatio criminis latius incerto vagetur errore, eos praesentibus insectamur oraculis, qui nomine Christianitatis induti sacrificia vel fecerint vel facienda manda
Abbreviated transcription (Latin):
pue ruere ꝯplanari nec emin
deear instauratõe br̾tici potu¬
erũt aliqn cegitare quas pem¬
cuo ce uolebant. que oĩa resecan¬
tes ad p̾sentẽ legem puęnimꝰ¬

Expanded text:
e ruere complanari. nec enim de earum instauratione haeretici poterunt aliquando cogitare, quas penitus esse nolebant. quae omnia resecantes ad praesentem legem pervenim
Abbreviated transcription (Latin):
milicia inuenti fu̾int mlitari so¬
luti cingulo honestor hominum
metropolitana ciuitate pellantur.
usłi insr̃ entichianste. uł apolli¬
dicetus ⁊ curcłos ccͣhendi a debr̃ti
co errore disputandi ac pũsitate
facinorosi dogmatio asfendi trib¬

Expanded text:
militia inventi fuerint militare, soluti cingulo honestorum hominumetropolitana civitate pellantur. Nulli insuper Eutychianistae vel Apollidico errore disputandi, ac perversitatem facinorosi dogmatis asserendi, trib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qui er o sensu apud sacre
antistite̾ litigare uoliunt. no
netabunt᷑. s expient᷑ illius ĩ
cimli dimitaxat nego abitri
more residentis sponte indm
bit quos ad p̾cci cognitoris ex¬
amen ꝯuentos pocius ab fuisse

Expanded text:
 apud sacrae legis antistitem litigare voluerint, non vetabuntur, sed experientur illius in civili dumtaxat negotio arbitri more residentis sponte iudicbit, quos ad praedicti cognitoris examen conventos potius afuisse
Abbreviated transcription (Latin):
uł preb̾ri uł clici nom̃ imponere
ꝙͣ lus quipassi fu̾int impoitu
sibi nom̃ sac̾totale retiñt penam
erilii cum facultatũ suaꝵ amissi¬
onc sc subituros. ¶ymiisi pt̾ei
apollin inste. uł cutichiamste. nõ

Expanded text:
 presbyteri vel clerici nomen imponere, quam his, qui passi fuerint impositum sibi nomen sacerdotale retinere, poenam exilii cum facultatum suarum amissione se subituros. Universi praeterea Apollinaristae vel Eutychianistae non
Abbreviated transcription (Latin):
pfint. ¶Nec deerit antistitu
xp̃ime religionis cura lautu¬
ti iuidicis hñc ingat ad moni¬
nõ ꝑati sũts codĩcib erroris y¬
pprii sb̾ocłis ep̃oꝵ incendio cõ¬
crematis catholice religionis
cultui fidem trate̾ ⁊ nũꝙͣ adei¬
rorem p̾t̾itum teusii no solũ
pelli dec̾minus q si h̃ nofcce

Expanded text:
int. nec deerit antistitum Christianae religionis cura laudati iudicis hanc ingerat monin parati sint codicibus erroris proprii sub oculis episcoporum incendio concrematis catholicae religionis cultui fidem tradere numquam ad errorem praeteritum redituri, non solum pelli decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
scesẜint. delicti enim uemam
sius dampnanda puisione de¬
fendant. ¶ Suos insr ex norã
et̃ nolumus. Si dm̃ sacrilegiũ
euitantes adecc̾am catholicam
de ẜuito fideliore tñsierint. Autͣ¬
Nu̾o dominus tp̃rał requisi¬
tus ⁊ admonitus abeccat̃r¬
un suam purgare uoluit abu
br̃tica p̃uitate post annũ atẽ¬
pore. id monitoms elapsum
t̾ram ip̃ius ex poninius cath

Expanded text:
scesserint: delicti enim veniamsuis damnanda provisione defendent. Servos insuper extra noxam esse volumus, si dominum sacrilegum evitantes ad ecclesiam catholicam servitio fideliore transierint. o Dominus temporalis requisitus, & monitus ab Ecclesia terram suam purgare neglexerit ab hæretica pravitate; post annum a tempore monitionis elapsum terram ipsius exponimus Cath
Abbreviated transcription (Latin):
uecerit cuĩis scelus fũt indefento
storu aonsus uenabsem ortodor¬
or sectam tec̃tas. auctissimicetꝰ
antisticũ effesi biti scriptos hrẽ
aut describe quisꝙͣ audeat quos di¬
ligenti stuoio requrri aut .pu. cõ¬
bua dec̾nimus. i ut nemo ĩ reli¬
gionis disputatõe. aliꝙͣ supͣtt̾i y

Expanded text:
ut, cuius scelus sunt in deserendo storii adversus venerabilem orthodoxorum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum Ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diligenti studio requiri ac publice comburi decernimus. Ita ut nemo in religionis disputatione aliquam sup
Abbreviated transcription (Latin):
er quobunus machinatõ possit
induci. ¶ Si enim sine em̃dato
relinqͣt᷑. aliquid absurd̾ atq in¬
elegans. ncc̃e ẽ euenire cuminti¬
ciłr ex cc̃tibꝰ descendentes pler
miores centesime ernr̃a lege
riõ gĩiores supponi siemmeriu¬
dicati actõne centesime oĩmodo

Expanded text:
ex quo huiusmodi machinatio possit induci. Si enim sine emendatione relinquatur, aliquid absurdum atque inelegans necesse est evenire, cum utiliter ex contractibus descendentes plerumque minores centesimae ex nostra lege ris graviores supponi. si enim ex iudicati actione centesimae omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a tim̃m̃o erceptis huius iniq¬
tatem ip̃a ncc̾itas rerum introi¬
ducebant ⁊ ĩo pio remedio cam
corrigentes sanctimus sortis y¬
tm̃mo usinas us ad centesima
curentes crurdicati actõne. ꝓfl¬
sun̾am inbibi. alias au̾t usur
ꝯsũmata ẽ ꝙͣtitas sortis ꝯusu¬
raꝵ totius sume usiuas post¬
eo cacolli s sortis tmmo ¶Et
cũ antiquis pessimo exemplo
reis quid ꝯtempnatis laram̃t
duoꝵ m̃sium p̾stabat fideussore
bat. sit lic̾et nictorib relictis pp̃
legem ꝯdempnatis ꝑsomo afi¬

Expanded text:
tantummodo exceptis, huiusmodi iniquitatem ipsa necessitas rerum introducebat. Et ideo pio remedio causam corrigentes sancimus sortis tantummodo usuras usque ad centesimam currentes ex iudicati actione proflsententias inhiberi, alias autem usurconsummata est quantitas sortis et usurarum, totius summae usuras postea colligi, sed sortis tantummodo. Et cum antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemnatis laxamentum duorum mensum praestabat, fideiussores debat, ut liceret victoribus relictis propter legem condemnatis
Abbreviated transcription (Latin):
unimq ꝓsua administratõe
ꝯuenire potes picłm inuc̃e tu¬
torib seu cinatorib. nõ susti¬
nentib. nisi ꝑ dolum. aũ cul¬
pam suspectum. nõ remou̾nt.
gendo sua sponit iura pupilli
plid̾unt. nec. ꝓdest eis dicenti¬
b cum tutorem suum no ad¬
ministraose pupillareo res sin
u̾o ip̃init̾ se res admĩstr̃onis
diuisunt. nõ phibetur adolescẽ
qunum erhus in solid̾ ꝯuen̾e¬

Expanded text:
istratione convenire potest, periculum invicem tutoribus seu curatoribus non sustinentibus, nisi per dolum aut culpam suspectum non removerunt gendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillares res. Sin vero ipsi inter se res administrationis diviserunt, non prohibetur adulescens et unum ex his in solid
Abbreviated transcription (Latin):
iuzandũ adu̾sus se pot̾ admit¬
t̾e̾. at enm eius br̃s ita demũ
sircꝑ ta in hrditate dolo malo
nõ exibeit. s cum adũsus ip̃
tutorem litem otestatam cẽ
dicatis tnͣfferentib uob̾m b̾r

Expanded text:
usiurandum adversus se potest admittere: at enim heres eius ita demum, si reperta in hereditate dolo malo non exhibeat Sed cum adversus ipsum tutorem litem contestatam esse dicatis, transferentibus in her
Abbreviated transcription (Latin):
a restitui desidab q̃si dolo noz
exibeatꝰ. mlitem nirandi tibi
facultas enit mo si quondam
pupillo debitam affc̃om ad
nincła quo religiomiᷤ ertñte̾¬
s qui rõncõ tutele sencure re¬
poscit iuitus mlitem iuare
opelli nõ pot̾. s nolens ita de¬
mum audiendus ẽ. si hr̃s ꝑ lõ¬
gim successionem tutoris in¬
mendi cuꝯuemendi pupilli

Expanded text:
a restitui desiderabis. Quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis exte qui rationes tutelae seu curae reposcit, invitus in litem iurare compelli non potest. Sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris inveniendi pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
i post finitum. idmini¬
stratonio offm. collige
tu intempnitati pr̃mn¬
de ydonci fuint postea que dũ
nras ro no patitur. ¶ ꝙpr

Expanded text:
i post finitum administrationis officium collegae tui indemnitati praestandae idonei fuerunt posteaque, dum iuris ratio non patitur. GOR
Abbreviated transcription (Latin):
dumtaxat latam siũ infiliamn
fuit collata nõ ualeat dotes dõa¬
tõnes quaxlibet postremo. r̾r̃. ali¬
natoes quas exeo tp̃re qualib
quo primũ memorati demeũ¬
da factõe ac societate cogitau̾int.

Expanded text:
dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. Dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore qualibet quo primum memorati de ineunda factione ac societat
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾m ħ ẽ br̃ditari criminis ex
ac successione hc̾int alienite¬
stam̾tis exͣneoꝵ nch̾ capiant
cram̾ita pucmiant. Sint postre¬
mo tales ut hus ppetua egesta¬
te sordentib sit ⁊ mors solaci¬
um q uita suppliciũ. ¶Tem̃q
iubemus q̃ eos notabiles et̃ sme
diamtrũ ex bons matris siu̾
testatõ sui intestata defecit uo¬
ꝙͣ integr̃ emolum̾tum ac nomi¬

Expanded text:
t haereditarii criminis exeac successione habeantur alieni, testamentis extraneorum nihil capiant. cramenta perveniant. Sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus, sit et mors solatium, et vita supplicium. Denique jubemus etiam eos notabiles esse sine diam. Tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, voquam integrum emolumentum et nom
Abbreviated transcription (Latin):
cinoris ip̃ius suscepit sac̃mentꝰ.
t sunt senator q̃. Nam ⁊ ip̃i pars
corporis nr̃i sunt. uł cuuisl post̾¬
mo. qui nob̾ militat cogitauit
ead̾. eiꝰ seu̾itate uoluntate̾ scełis¬
q̃ efft̾m ꝓimiriiura uolunt. ip̃e
quid̾ ut pote in aiestitis reuor

Expanded text:
ionis ipsius inierit sacramentum tersunt, senatorum etiam – nam et ipsi pars corporis nostri sunt – vel cuiuslibet postremo, qui nobis militat, cogitaverit, eadem severitate voluntatis scelerisque effectum punire iura voluerunt; ipse quidem, utpote maiest
Abbreviated transcription (Latin):
moditas erigit. fumace censer
Illustris igꝰ ⁊ magnifica aucta
dio ad omniũ ppłoꝵ noticiam e¬
eund̃ codicem edictis ex more ꝓ¬
poĩtis ꝑuenire faciat. ĩp̃o q textu
colicis insingłas ꝓunicias ño

Expanded text:
moditas exigit, firma esse censemus. Illustris igitur et magnifica auctordio ad omnium populorum notitiam eundem codicem edictis ex more propositis pervenire faciat, ipso etiam textu codicis in singulas provincias no
Abbreviated transcription (Latin):
alma urbe theo philus uiriq̃te
ftissimi cogati amplissimifo¬
ritue sublimitatis dioscorus
cis mandauimus cum sedula
⁊ ꝑuigili industria mod̾ata

Expanded text:
alma urbe Theophilus, viri etiam disertissimi togati amplissimi fori tuae sublimitatis Dioscorus eis mandavimus, cum sedula et pervigili industria moderataque
Abbreviated transcription (Latin):
moẜuando poĩtas. deinde noua
intrib uet̾ib codicib relatar̾.
tp̃rib adicctarum. adbreuitatẽ
reducento caliginem caꝵ rectis
adħ̾ ꝯmine prestand bnficiũ
deo p̾site ꝓno aĩo nos edidimꝰ
et clectis uiris glosissimo tam
doctrina legumꝰ ꝙ q̃ expencia r̃r
studiio pre .pii. indefesso et
landabli ꝓpoĩto p̃poslentibꝰ sub
certis finib magnũ laborem cõ¬
missimus ꝑ ꝙtam trium uet̾¬

Expanded text:
servando positas, deinde novasin tribus veteribus codicibus relatarum temporibus adiectarum ad brevitatem reducendo caliginem earum rectiscommune praestandum beneficium deo praesule prono animo nos dedidimus et electis viris gloriosissimis tam doctrina legum quam experientia rerum studioque pro re publica indefesso et laudabili proposito polientibus sub certis finibus magnum laborem commisimus, per quem tam trium vet
Abbreviated transcription (Latin):
comitem sacrimĩ ꝯsistorii ⁊ iurr
in bac alma urbe doctorem. ¶d¬
oscor ⁊ p̾sentinũ disstissimosi
rogatos fori amplissimi p̾tori
ad legum soliditatem ꝑtinet

Expanded text:
ri consistorii et iuris in hac alma urbe doctorem, Dioscorum et Praesentinum disertissimos togatos fori amplissimi praetorias, quantum ad legum soliditatem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
orie cet̾io post eum retropri¬
ĩ unũ codicem felici nr̃o noĩe¬
uł nocabło nũcupando colligi
p̃cipipimuo tollendis qd̾ tam
p̃factõnb nlłm sufragium

Expanded text:
oriae ceterisque post eum retro priin unum codicem felici nostro vocabulo nuncupandum colligi praecepimus: tollendis quidem tam praefationibus nullum suffragium
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ticus forte elegitticius
ibac sp̃e dubitabat apueres
quid statuend̾ sit fuctum ne le¬
gariun erprat. an aliquid mdu¬
citiuei adiutormluraro¬

Expanded text:
elegerit, titius hac specie dubitabatur apud veteres, quid statuendum sit, utrumne legatum expirat, an aliquid inducitur ei adiutoriu
Abbreviated transcription (Latin):
lliro requirend̃ ẽ an adito p̾side¬
creti concessio principalis acce
mo alienan sine decreto p̃sidis
nisi pentis uoluntas. seu testa¬
toris ex cuius bomis ad minore
puenit sr̃ alignando co aliquid
mandasse dep̾hendatur milla
rõne potest. ¶Mpator¬

Expanded text:
llud requirendum est, an adito creti concessio principalis acce alienari sine decreto praesidis, nisi parentis voluntas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione potest. DIO
Abbreviated transcription (Latin):
Identenam ⁊ biarcbiam nemo
suffragio nͥ labore uinisquis
puemiat. principatum u̾oadi¬
piscant᷑ mat̾tula ea decurren¬
te. ita ut ad curas agendas ⁊ cur

Expanded text:
enariam et biarchiam nemo suffragio, sed labore unusquisque perveniat, Principatum vero adipiscatur matricula decurrente, ita ut ad curas agendas et cur
Abbreviated transcription (Latin):
ure ꝓpetue tuiculminĩs credi¬
dimus ĩuingendum ut sr̃oli
limite sub tua uiriscc̃one osti¬
he̾at castroꝵ ac clausura cirrap¬
cedat quot amns significare¬

Expanded text:
perpetuae tui culminis credimus iniungendum, ut super omni limite sub tua iurisdictione constihabeat castrorumque ac clusurarum cura procedat, quotannis s
Abbreviated transcription (Latin):
rintea uo exbito. no ꝑfeirtas
nimicas ⁊ inbentes ossib mitꝰ¬
ti o. s plixiores cathenas si crip¬
minis alitas in cathenas acbita¬
tem postulauit. ut ⁊ cinciatote¬
sit pͥmaneat substoa custoda
nec u̾o sedis intime patitene¬
pata luce uegetari sublenan. ꝗ¬
uͥ nor geminauit custodiam i
uestibllis carcerum ⁊ salubrib
locis recipiat. ac reu̾tente iterũ
dic ad primũ solis ortu illico
ad pu. lun̾ reduci. nec penis car¬
ẜum norus nõ satis sener ẽc̃ di¬
nocitꝰ. illud ⁊̃ obsuabit. ut nqq
hus qui strator fungunt offo
ni ministris eor liccat crutelitatẽ
suam actusatorib utente ⁊ ĩ nõ¬
centeo int̾ carcer ceptaleto daie.
aut subcc̃too andiencia longau
trabe ꝯsumert. nec enmietimutoĩs
nebit si. iliq̃ debitum ult debitꝰ
ministros capitali pent subictit.

Expanded text:
ri. Interea vero exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixiores catenas, si criminis qualitas etiam catenarum acerbitatem postulaverit, ut et cruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenepata luce vegetari, et, ubi nox geminaverit custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico ad publicum lumen educi, ne poenis carrum, noxiis non satis severum esse dignoscitur. Illud etiam observabitur, ut neque his qui stratorum funguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos audientiae longa tabe consumere. Non enim exisnebit, si aliquem ultra debitum ministros capitali poenae subjecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
modet᷑ assensusꝙͣ sollempmile¬
ge se niur̾it. ¶ Eiq u̾o qui re¬
ducendus erit. ad disponendas
siuas its. ꝯponendos mestos pe¬
natto. spacium coram loci udi¬
ce. aut ⁊ magrãtib sufficienti¬

Expanded text:
modetur adsensus, quam sollemni lege se vinxerit. Eique qui deducendus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus sufficienti
Abbreviated transcription (Latin):
Nea que. rei .pii. te deb̾e fat̾io:
opensani eaq̃ ab ead̃ tͥ debentur
is cuiꝰ de ea re noto ẽ. iubebit
si n ekalendario. n eruectigali¬
b n exfrum̾ti. uł olei .pu. pe¬

Expanded text:
ea, quae rei publicae te debere fateris, compensari ea, quae ab eadem tibi debentur, is cuius de ea re notio est iubebit, si neque ex kalendario neque ex vectigalibus neque ex frumenti vel olei pu
Abbreviated transcription (Latin):
Ndebitis usiꝵas qͥsi autrci
sortemsolute nõ fu̾nt. ac
uit. lic post sortem redditã
creditorifu̾int date erdusa
uinrs uirietite repeti posse ꝑ¬
cursus usuraũ limarum m¬

Expanded text:
ndebitas usuras, etiam si ante sortem solutae non fuerint ac rint, licet post sortem redditam creditori fuerint datae, exclusa iuris varietate repeti posse cursus usurarum legitimarum i
Abbreviated transcription (Latin):
gitia act̾oe suata depo̾ite res uł
pͥetine prima fronte restituan᷑.
poĩtũ suscepit. ab alio tñsmissa
ut mini̾e depoĩtũ restituat. H̾
ꝙ pusiurand̃ affirnauit lice¬
at ei ꝗ deposuit sõ defensiomꝰ
cautela ydonea p̾stitares ydor

Expanded text:
gitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituanturpositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat, hocque per iusiurandum adfirmaverit, liceat ei qui deposuit sub defensionis cautela id
Abbreviated transcription (Latin):
cire aditus deponi eis ceposuit.
quo subsecuto q̃ ꝑicło debitor
libabi qus pignorũ tollitur
cũẜuiana ⁊̃ actio minifeste decl¬
arit pignoris nõ hib̾i ꝑsecut¬
ionem ul solutis pec̃ ul si ꝑc̾

Expanded text:
re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum Serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
ns ẜ ecc̃i for̃m abstentus est.⁊
hr̃ditanis actonib ꝯueniumi
lla rõ ⁊ suadet. nec ad rem facit
ꝙ adũsus curatores uł tutore
sino ꝯsulte abstentus sit. acto
ei ꝯpetit. nicħ quippe ĩ ea actõe
que dffitõ gesta sunt. uł geride¬
bebunt ueniet. s culpa solum
m̾oꝙtiq int̾fuit euis nõ fuis

Expanded text:
ndum edicti formam abstentus est, hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. Nec ad rem facit, quod adversus curatores, si non consulte abstentus sit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuis