comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medul augusti. ⁊ in eodẽ trib colossis
de colosso. uñ ħ colosseũ quidã locus
rome. uͥ olim erant ymagines om̃iũ
ꝓuinciaꝵ.⁊ in medio erat ymago te
nens pom̃ aureũ in manu ut pote dña
⁊ regina om̃iũ. et erant ita disposite ar-¬
bat insurg̾e̾ ꝯtͣ romanos statim ymago
luc ex̾citũ. ⁊ ꝓuinciam illã sͥ subiuga¬
bant. tali arte romani totũ mũdũ sibi¬
subiugauerunt. ¶Itẽ a colo hic cult̾.
olei ex qua luctatores in palestra un

Expanded text:
 Augusti et in eodem tribus colossis de colosso’. Unde hoc Colosseum, quidam locus Rome ubi olim erant ymagines omnium provinciarum, et in medio erat ymago Rome tenens pomum aureum in manu utpote domina et regina omnium; et erant disposite arbat insurgere contra Romanos statim ymago luc exercitum et provinciam illam sibi subiugabant. Tali arte Romani totum mundum subiugaverunt. Item a colo hic culter olei ex qua luctatores in palestra ung
Abbreviated transcription (Latin):
tra aliena inhabitat. s differt int̾ inqͥli¬
nũ ⁊ aduenã ⁊ incolam. Nam ñ indige¬
nam s aduenã notat. hec ẽ gͦ int̾ illa
dift̾a̾ inquilini sunt qui emigͣnt. ⁊ nõ
ppetue ꝑmanent. aduene. uł incole ad¬
uenticii st̃. s ꝑmanẽtes. idẽ ⁊ accole. ꝑegͥ¬

Expanded text:
rra aliena inhabitat. Sed differt inter inquilinum et advenam vel incolam; nam incola non indigenam sed advenam designat. Hec ergo est inter illa differentia: inquilini sunt qui emigrant et non perpetuo permanent, advene vel incole adventicii sunt sed permanentes, idem et accole. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
um .ii.i. panis qui post m̾idiẽ uł post n¬
nam laborantib dat᷑. uł panis azimꝰ in
agoniste ut eẽnt fortiores. uñ iͭ. con¬
dunt colophia pance. ¶It̃ a colo h ehs
diens. tis. uñ clientulus. di. ⁊ ħ cliecla¬

Expanded text:
um, idest panis qui post meridiem vel post primam laborantibus datur, vel panis azimus in agoniste ut essent fortiores; Iuvenalis ‘comedunt colimphia pauce’. Item a colo hic et hec cliens -tis; unde hic clientulus
Abbreviated transcription (Latin):
nis. qr unũ cornu in media fronte habe¬
at. et ẽ id̾ aĩal ꝙ rinoceros. ¶Cerson di
dr᷑ cersidrus quidam serpens qui alter¬
natim mͦ in t̾ra mͦ in aqͣ morat᷑. ⁊ idẽ
uiꝰ uelle qd̾ ẽ gꝰ serpentis sit celidrus
⁊ morat᷑ in aqͣ. uñ hic cͥelidrꝰ dr᷑ lignũ

Expanded text:
nis, quia unum cornu in media fronte habeat, et est idem animal quod rinoceros. C 139 CERSON dicaqua, dicitur hic cersidrus, quidam serpens qui alternatim modo in terra, modo in aqua moratur, et idem uet moratur in aqua, unde et hic chelidrus dicitur lignum
Abbreviated transcription (Latin):
Q in od̾. hec oda ẽ monocolos. uł dis¬
colos uł tricolos .i. ht̃ in se unam uel
lum in rethorica punctata prolatio ali¬
lote iultu. gestu. ac̾mõia in imitos ꝑ¬
tomal. e⁊ podꝰ apuo oratores in legon

Expanded text:
 monocolos, hec dicolos vel tricolos’, idest habet in se unam vel lum in rethorica punctata prolatio ali‘voce, vultu, gestu, acrimonia inimicos pcoma et periodus apud oratores in legen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in illo monte colit᷑. uł qr iuxͣ illum
montẽ fuit nata de spuma maris. unĩ
crchi. a crthin a quo processerũt. idem
⁊ cipria quib urbs cithium nõiat᷑. hec
humano p̾tori. ut sicut e pectore iͣ ex ip̃a
cantꝰ ederet᷑. s postea paulatim fuerũt
ci. fenides. petides ⁊ pecades. ⁊ q̃ dicunt
indites. ⁊ ferunt᷑ a duob simił. ⁊ a ci¬
le. instrm̃ est medicoꝵ in circumducta
colleria resoluũt᷑. erit .n. leuis. Nam
asa frangi poꝰ qm resolui collerium

Expanded text:
que in illo monte colitur, vel quia iuxta illum montem fuit nata de spuma maris; unde C 207 CITHEI a Cethim a quo processerunt, iidem et Cipri, a quibus urbs Cithium nominatur. C 208 Hec humano pectori, ut sicut e pectore ita ex ipsa cantus ederetur, sed postea paulatim fuerunt ti, fenices, pectides et que dicuntur indices et feriuntur a duobus simul; et a cimentum est medicorum in qua circumducta colliria resolvuntur: erit enim lenis, nam aspera frangi potius quam resolvi collirium
Abbreviated transcription (Latin):
cut assignabimꝰ in tractatu eaꝵ. ¶ It̾ a
circus ħ circinꝰ .ni. machinula apud carpẽ¬
tarios q̃ circulũ efficit. ⁊ iñ circino. as. cir¬
cuire. ¶It a circꝰ hic circiꝰ .cii. uentus qui
diu̾se et circuitũ faciendo circũuolat. et
h̾ circites. tis. circulus ex ere. ⁊ ħ circa ne
cuiens. rep̾sentat .n. firmam̃tũ ꝙ omĩa
includit. ⁊ hii circenses. hoꝵ circẽsinũ .i.
.n. enses dispositi circũcirca ne pateret
locꝰ ignauie sñ ꝑicło. ⁊ ideo dcĩ st̃ sic. qr
illis finitis ludi tnͣffẽbant᷑ ad circũ ut
ibi fierent. Circopaticꝰ aĩal ẽ caducũ si¬

Expanded text:
cut assignabimus tractando de illis. Item a circus hic circinus -ni machinula que apud carpentarios circulum efficit. Item circino -nas, idest circumire. Item a circus hic Circius -cii, idest ventus qui diverse et circuitum faciendo circumvolat; et hic circites -tis, idest circulus ex ere; et hec circanea cuiens; representat enim firmamentum quod omnia includit; et hii circenses horum -sium, idest enim enses dispositi circumcirca ne pateret locus ignavie sine periculo; vel ideo dicti sunt sic quia illis finitis ludi inde trasferebantur ad circum ut ibi fierent. C 202 CIRCOPANTICUS animal est si
Abbreviated transcription (Latin):
I a collo qi ferat᷑ in collo ut torques
aurrus. ¶It a corona corono. as. u̾bum
l dormbis. corimibi ⁊̃ diet᷑ anuli uitis
ne longius laxati pallit. dõ ueau
tib dissipentur. ¶ Itẽ a chorꝰ h coriambꝰ.¬
bi. quidã pes ꝯstans ex longa ⁊ duab bre¬
uib ⁊ longa. ⁊ dr᷑ sic qr carmen hoc pede
ꝯpositũ aptũ sit in choris. uł ꝯpoͣ a cho¬
rus ⁊ iambꝰ. qr in choro .i. in cirtuitu ha-¬
beat duos iambos s ordine ⁊u̾so. uñ cori¬
cris cantilena uł salutatio. ⁊ h chorꝰ .ri. qͥ¬
dam uentꝰ collat̾alis zephiro qr uentoꝵ
stem uocant ñ ut prudens uulgꝰ agrestẽ.

Expanded text:
in collo, a collo, ut torquis aureus. Item a corona corono -as, verbum vela corimbis’. Corimbi etiam dicuntur anuli vitis ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Item a corus hic coriambus, quidam pes constans ex longa et duabus brevibus et longa; dicitur sic quia carmen hoc pede compositum aptum sit in coris; vel componitur a corus et iambus quia in coro, idest in circuitu, habeat duos iambos, sed ordine converso; unde coricris cantilena vel saltatio; et hic corus -ri, quidam ventus collateralis zephiro, quia ventstem vocant, non, ut imprudens vulgus, agrestem.
Abbreviated transcription (Latin):
ue qualos. colaꝙ p̾loꝵ fumosis dicipe
tectis. ¶ Itẽ colũ accipit᷑ adh ic ĩ aliis
significatõib sicut ⁊ coma. Sũt .r. x¬
lũ ⁊ coma duo colores rethoriti. ⁊ ẽ co¬
lum nom̃ notũ. colon .n. dicũt greci ⁊¬

Expanded text:
e qualos colaque prelorum fumosis deripe tectis’. Item colum accipitur adhuc in aliis significationibus sicut et coma. Sunt enim colum et coma duo colores rethorici et est colum nomen nothum. Colon enim dicunt Greci
Abbreviated transcription (Latin):
ram uiꝰ bos siluestris dr̃. uñ colurus
cauda ip̃iꝰ. uñ ⁊ qͣdam similitudine di¬
ꝯtur coluri duo circuli imꝑfcĩ in celo qͥ
qͣdam ydeali prudentia fingunt᷑ in fir¬
manĩto. Sicut .n. cauda bouis facit cͥcu¬
lum imꝑfcm̃. iͣ quidam circłi finguntur

Expanded text:
nam urus bos silvestris dicitur. Inde colurus cauda illius, unde et quadam similitudine dicuntur coluri duo circuli imperfecti in celo qui quadam ydeali pendentia finguntur in firmamento: sicut enim cauda bovis facit circulum imperfectum ita quidam circuli finguntur
Abbreviated transcription (Latin):
dem sint disposite. s ꝓpt̾ scopłos qui ccͣ
easdem st̃. ⁊ ħ ciclanomos quedã h̾ba q
habeat radicẽ rotundam uł drͣ sic a qͦdã
inuenit. ¶ Itẽ a cielo hͥ cidops. pis. Ci¬
clopes nascũt᷑ in india. ⁊ in cilicia olim
gite dicũt᷑ qr solas feraꝵ carnes edunt.
ciclopes isti dc̃i st̃ ẽẽ fabri iouis ⁊ fabri¬
clea. ee. ⁊ st̃ coclee. alte ⁊ rotũde turres
orbem. ¶Itẽ cielus ꝯpoͣ emiciclus. semi

Expanded text:
scopulos qui circa easdem sunt. Et hec ciclaminos, quedam herba quia habeat radicem rotundam; vel dicitur sic a quodam invenit. Item a ciclo hic Ciclops -pis. Ciclopes nascuntur in India et in Sicilia erant gite dicuntur quia solas ferarum carnes edant. Ciclopes isti dicti sunt esse fabri regis Iovis et fabriclea -e; et sunt coclee alte et rotunde turres, orbem. Item ciclus componitur emiciclus
Abbreviated transcription (Latin):
cingła fe. ge. ⁊ alioꝵ a ĩaliũ. ⁊ a cingu¬
cant᷑ cingłati a qͥbrdam foliati. ¶ It a
cingo ħ cinctoriũ .rii. quo cingim᷑. ⁊ hec
⁊ omine puelle maritate cing̾ent᷑. cum
cinxiamq debent᷑ mortales puelle nõĩa
ñ ꝑmittit. Cingo ꝯpo᷑ accingo. gis.i.

Expanded text:
 aliorum animalium. Et a cingucantur cingulati a quibusdam foliati. Item a cingo hoc cinctorium -rii, quo cingimur, et Cis honore et omine puelle maritate cingerentur cum Cinxiamque debent mortales puelle nominarnon permittit. Cingo componitur accingo -gis,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hec cimedia.e. quidam piscis. Uñ hec
cimedia dr᷑ gẽma candida q̃ in cerebro il¬
Iba q̃ ualde fetet. Uñ ħ cimex. cis. aĩal
ualde fetidũ. uñ timicosus. a .umi. plenꝰ
in carne putrida. tinea in uestimentis.
eruea iñ olere. t̾ẽdo in ligno. carniꝰ ĩ lar

Expanded text:
 Hec CIMEDIA -e, quidam piscis, unde et hec cimedia dicitur quedam gemma candida que in cerebro ilba que valde fetet. Unde hic cimex -cis, animal valde fetidum, unde cimicosus -a -um, plenus in carne putrida, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ de pilis caprarũ uł taxoꝵ. unde
tentoria st̃ ⁊ mortui oꝑiunt᷑. uñ cilici¬
nus a .umi. ut cilicina uestis que fit
de cilicio¬
toria. qr finita comestione remouet᷑. ⁊i
sit in motu. uñ ł ciliũ. ordo piloꝵ illiꝰ
pellitule. s ħ suꝑius diximꝰ diuari a

Expanded text:
factum de pilis caprarum vel taxorum, unde tentoria fiunt et mortui operiuntur, unde cilicinus -a -um, ut ‘cilicina vestis’, que fit de cilicioatoria quia finita comestione removetur, etsit in motu, unde cilium ordo pilorum illius pellicule, sed hec superius diximus derivari a
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰ in quo pu̾i iac̾e ⁊sueuerũt. idem ⁊
alio nõie dr crepundiũ. ⁊ dr̃ sic quia ĩ¬
partu solet adhib̾i. uł qr puer in eo ia
uis rubri coloris. ⁊ dr᷑ sic a dracone
et barro .i. elefante. aiunt .ni. draconũ ẽẽ¬
ex sanguine dũ implicant elefantes. ru¬
unt .n. barbari. et dracones obruunt
quoꝵ cruor fusus t̾rã inficit. ⁊ fit illd̾.¬

Expanded text:
lus in quo pueri iacere consueverunt: idem et alio nomine dicitur crepundium; et dicitur sic quia partui soleat adhiberi, vel quia puer in eo iacscilicet pulvis rubri coloris et dicitur sic a dracone et barro, idest elephanto. Aiunt enim draconum esse sanguinem dum implicant elephantos: ruunt enim barri et dracones obruuntur, quorum cruor fusus terram inficit et fit ill
Abbreviated transcription (Latin):
achille. ⁊ similłr ꝯtingit in hiis nõib
ulixes. laches. ⁊ similib. datiui isto¬
rũ sepe ponũt᷑ pro genitiuis ut achil
cos rep̾sentat mille. a quo ⁊ archos
qd̃ est pͥnceps dr̃ hic ciliarcha. qͥ mille
p̾est militib. quẽ nos millenarium
uocamꝰ. Amb . Int̾uenientib centurio¬
nib. ⁊ ciliarchis temꝑatũ ẽ a nece ¶ It
a chile qd̃ est labiũ ⁊ an qd̃ est circum
di᷑ ħ anchile. lis. scutũ rotũdũ qd decidͭ
de celo numa sacrificante.q. circũ circa
labrosũ. hic tilix. cis. filius fuit ageno¬
ris. qui cũ sororem suam europã que¬
reret ⁊ eam inuenire ñ posset. ⁊ de int̾¬
dicto pr̃is ad prĩam redire ñ aud̾et qmt¬

Expanded text:
similiter contingit in his nominibus Ulixes, Aiaces et similibus, et dativi istorum sepe ponuntur pro genitivis, ut Achilli cos representat mille, a quo et archos, quod est princeps, dicitur hic ciliarcha -e, qui mille preest militibus, quem nos millenarium vocamus; Ambrosius ‘intervenientibus centurionibus et ciliarchis temperatum est a nece’. Item a chile, quod est labrum, et an quod est circum, dicitur hoc anchile -lis, scutum rotundum quod cecidit de celo, Numa sacrificante, quasi circumcirca labrosum. C 172 Hic CILIX -cis filius fuit Agenoris, qui cum sororem suam quereret Europam et eam invenire non posset et de interdicto patris in p
Abbreviated transcription (Latin):
festus aꝑtus ut fides oculata .i. manife
oculo. as. ut d̾s ocł̾auit istũ .i. dedit ei
oculus ꝯpoͣ monocłs. a monos qd̾ est unũ¬
nam frequent̾ adhibet ad infirmos ocłos
t̾gendos uł tegendos. ¶Itẽ oculus ꝯpoͣ¬

Expanded text:
festus, apertus, ut ‘fides oculata’, idest manoculo -as, ut ‘deus oculavit istum’, idest dedit ei Oculus componitur cum monos, quod est ununam frequenter adhibet ad infirmos oculos tergendos sive tegendos. Item oculus co
Abbreviated transcription (Latin):
iatꝰ. ciati. uas ẽ ad bibend̾. ⁊ xii.
ciati faciunt unũ sextariũ. Cia
ne q̃dam nimpha q̃ mutata fuit in fon-¬
tem sui nõis. uñ ⁊ aqͣ illa drͣ ciane. et
ciane ẽ nomẽ loci iuxta mare. Unde cia-¬
neus. a .uiii. ⁊ ħ ceauea qͥdam gemma

Expanded text:
IATHUS -thi vas est ad bibendum et XII ciathi faciunt unum sextarium. C 158 CIANE quedam nimpha mutata fuit in fontem sui nominis, unde et aqua illa dicitur Ciane; et Ciane est nomen loci iuxta mare; unde cianeus -a -um, et hec cianea quedam gemma
Abbreviated transcription (Latin):
theb̾. ñ tendo chelim. ¶Itẽ chele aꝵ
inueniunt᷑ pro libra. signo. qr ex pedi¬
b uirginis. et brachiis scorpionis effi¬
ħ ꝑicheł ornamentũ mulieꝵ cura bra-¬
hia. uł pociꝰ circa crura quo gressus

Expanded text:
on tendo chelim’. Item Chele -arum invenitur pro Libra signo, quia ex pedibus Virginis et brachiis Scorpionis effi idest ornamentum mulierum circa brachia, vel potius circa crura, quo gressus
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ indic̾e uolebant. pr̃ ꝑatꝰ ad finea
hostiũ ꝑficiscebat᷑ ⁊ clara uote expanebat
quibz de causis bellũ indice̾t. ⁊ q̃ causaꝵ
exposito clarigatio dicebat᷑ qr clara uo-¬
ce fieret expõis añ causis. hasta emissa¬
uł ĩmissa in fines hostiũ indicabat pug-
rus. ambo pro ualde clarꝰ. ¶ It a celum
ħ celido .i. yrundo q̃ in celo .i. in aere cy¬
bũ capiat. uñ ħ celidonia q̃dam h̾ba q̃
erũpit in aduẽtu yrudinũ. uł qr pullis
unt. et celidonia q̃dam gẽma ex yrundiñ
plex uł biceps ⁊ bifurcꝰ in modũ caude
yrũdinis format᷑. celum ꝯ poͦ ħ ⁊ ħ celige

Expanded text:
bus indicere volebant, pater patratus ad fines hostium proficiscebatur et clara voce exponebat quibus de causis bellum indiceret, que causarum expositio clarigatio dicebatur, quia clara voce fieret; expositis autem causis, hasta emissa in fines hostium indicabat pugnerus, ambo pro valde clarus. Item a celum hec celido idest yrundo, quia in celo idest in aere cibum capiat, unde celidonia quedam herba que erumpit in adventu yrundinum, vel quia pullis unt, et celidonia quedam gemma ex yrundinumplex et bifurcus in modum caude yrundinis formatur. Celum componitur hic e
Abbreviated transcription (Latin):
comas soleat nutͥre. ⁊ comatulus. a.ũ.
ad modũ criniũ. ⁊ semꝑ qñ apparet sig¬
nificat mortẽ. uł mutatõem alicꝰ pͥnci¬
ꝑis. Uł alicꝰ prĩe destructõem. ⁊ semꝑ
dirigit radios suos ad illam partem
tui minat᷑. quidam tñ diet ꝙ nõ est
stella s ẽ quedã nubes ignea clarita¬
tiũ .tii. tempꝰ in quo ꝯsules eligunt᷑
nizatio dr᷑ comitiũ uł sollempnitas
que ibi tunt fiebat auentu totius

Expanded text:
comas soleat nutrire, et comatulus -a -um ad modum crinium; et semper quando apparet significat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam partem cui minatur. Quidam tamen dicunt quod non est stella sed est quedam nubes ignea claritatium -tii, idest tempus in quo consules eliguntur nizatio dicitur comitium, vel solemnitas que ibi tunc fiebat et conventus totius
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in u̾su post duos pedes silła remanet
coma ẽ. qr ibi post scansionẽ duoꝵ pedũ.
p̾cisio u̾bi fcã ẽ ubi u̾o post duos pedes
ex colo ꝑiodꝰ. et ĩ cola ⁊ comata ꝑtes st̃
ꝑiodi. ¶ Itẽ ꝑiodus dr᷑ quidã color in re¬
thorica qui apud latinos dr᷑ ꝯtinuatio

Expanded text:
ubi in versu post duos pedes sillaba remanet, coma est, quia ibi post scansionem duorum pedum precisio verbi facta est; ubi vero post duos pedes ex colo periodus et ita cola et comata partes sunt periodi. Item periodus dicitur color quidam in rethorica qui apud Latinos dicitur co
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ ostend̾e celiuiscłe fc̃m dicemus.
les naues greti uocant celocẽ uł celonĩ.
plautꝰ in asmaria
sculpendũ. uñ iob. Qͥs mͥ det ut exarẽ¬
tur in libro ferreo uł plũbi lamina uł
celte sculpant᷑ in silice: ⁊ id̾ ħ ciliũ qd̾¬

Expanded text:
volumus ostendere celeriuscule factum dicemus’.les naves Greci vocant celoces. Plautus in Asinaria sculpendum, unde Iob ‘quis michi det ut exarentur in libro stilo ferreo vel plumbi lamina vel celte sculpantur in silice
Abbreviated transcription (Latin):
rula. se. qd̾dam genus coloris ⁊ hee ceri¬
monie. aꝑ. festã st̃ cum ce̾is. uł dicũtur
cerimonie.q. carimonie. a carendo qͥbdã
escis qu ib olim iudei in festis abstine¬
uant. uł qi hõies carẽt usu illaꝵ rerũ
qi in sacrificiis diuinis offerunt᷑. ⁊ inde
ra hee cerãnie. aꝵ. uites ul uue q̃ st̾
subrubee ut tera. uł a cerãnos qd̾ ẽ ful¬
men qi rubrat ut ignis sic̾ postea dicet᷑.
¶ It a cera ceratꝰ. a .uii. ⁊ differt a c̾eus.
a .uii. qr ce̾um ẽ qd̃ totũ ex cera ꝯstat.
ceratũ ꝙ linitũ uł incrustatũ est cera.
Uñ cerate diat᷑ tabule in quib scribit᷑.

Expanded text:
rusa -e quoddam genus coloris; et hee cerimonie -niarum festa facta cum cereis, vel dicuntur cerimonie quasi carimonie a carendo quibusdam escis quibus olim Iudei in festis abstinebant, vel quia homines carent usu illarum rerum que in sacrificiis divinis conferuntur, et inde ra hee ceraunie -niarum vites vel uve quia sint subrubee ut cera, vel a ceraunos, quod est fulmen, quia rubeant ut ignis, ut postea dicetur. Item a cera ceratus -a -um, et differt a cereus -a -um: cereum est quod totum ex cera constat, ceratum quod litum vel incrustatum est cera, unde et cerate dicuntur tabule in quibus scribitur;
Abbreviated transcription (Latin):
tis eruta cepa meis. ⁊ ⁊̃ ħ̃ cepe in sin¬
glari inuẽit᷑. uñ uarro ait. Mł̾tifariã
in patellis coq̃re cepe. Inuenit᷑ ⁊̃ h cepi¬
tius. ⁊ ħ cepitiũ pro cepe. ⁊ a cepa hic
ceparius hortolanꝰ qui custodit cepas
lana. ⁊ cepariꝰ. a .ui. possessiuũ. Iñ
foliũ cepariũ .i. cepe. uł designãs ma¬
t̾iam ut olus cepariũ .i. de cepis. ¶ It̃
a cephas ħ ceparis. ris. quedam herba
uł uirgultũ simile lentisco qr habeat
in sũmitatib rotunda seminũ capitła
⁊ h̾ ciparissus q̃dam arbor qr ⁊ cup̾ssus
te in acumine erigit᷑. uñ ⁊ comon uoca¬
tur .i. alta rotunditas ⁊ fructus eiꝰ ħ conꝰ
qr rotunditas eius talis ẽ ut conũ imi¬
tetur. uñ ⁊ conifere ciparissi diat᷑. uł
dc̃a ẽ ciparissus a quodã eiꝰ nõis puero
in illam arborẽ mutato. uñ ħ ciparis¬
sa .se. nocturna ymago. ¶Itẽ a cephas
ħ cepholea. uł cephalargia uena uł do¬
lor capitis. ¶Itẽab a qd ẽ sine ⁊ reg

Expanded text:
tis eruta cepa meis’, et etiam hoc cepe in singulari invenitur, unde et Varro ait ‘multifariam in patellis coquere cepe’. Invenitur etiam hic cepicius et hoc cepicium pro cepe. Et a cepa hic ceparius -i ortulanus, qui custodit cepas lana, et ceparius -a -um possessivum, ut ‘folium ceparium’ idest cepe, vel designat materiam ut ‘olus ceparium’ idest de cepis. Item a cephas hec caparis -ris quedam herba vel virgultum simile lentisco, quia habeat in summitatibus rotunda seminum capitula, et hec ciparissus quedam arbor que, et cupressus te in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur: unde dicta est ciparissus a quodam eius nominis puero in illam arborem mutato, unde hec ciparissa -e nocturna imago. Item a cephas hec cephalea -e vel cephalargia, vena vel dolor capitis. Item ab a, quod est sine, et
Abbreviated transcription (Latin):
.i. carrosus. u̾rucosus. tub̾osus. gilbosus.
pupłosus. inequalis. rugosus ad instar
tornu parui capri. ⁊ ħ capͣ. uñ capella.
sic qr olim tab̾nacłm de pellib capͣꝵ
hic capellanꝰ tam pro sacerdote illiꝰ ecc̃e
ꝙͣ pio ꝑrochiano. uñ ħ capellana inue¬

Expanded text:
arrosus, verrucosus, tuberosus, gibberosus, pupulosus, inequalis, rugosus ad instar cornu capri; et hec capra, unde capella sic quia olim tabernaculum de pellibus caprarum hic capellanus tam pro sacerdote illius ecclesie quam pro parochiano, unde hec capellana. Inve
Abbreviated transcription (Latin):
succentio. as .i. succurrere. uł poꝰ in sucẽ¬
sum pͥmoꝵ pt illos ordinare. ꝓpͥe .n. suc¬
centuriati diat᷑. qui post p᷑m aciem st̃ or¬
dinati ut ei succurrant si necesse fu̾it.
ex mirib afferri iussit eamq diuisam
sudario rerdi. ¶Itẽ a centũ ħ centua.
e. m̃sura t̾re uł uinee. hñ ꝑ singłas par¬

Expanded text:
succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si necesse fuerit, ex muneribus afferri iussit eamque divisam sudario recondi’. Item a centum hec centua -e, mensura terre vel vinee habens per singulas par
Abbreviated transcription (Latin):
sexcenti.te.ta. sescenti cũ s. uł secenti.¬
genti. te.ta. ut semꝑ mutet᷑ .c. in .g.
antecedente.N. In aliis nõib ⁊ ab oĩb
istis. descendunt d̾iuatiua. sicut a ducẽ¬
ti. ⁊ ad eoꝵ similitudinẽ fornt᷑ sigͦes uͦ¬

Expanded text:
sexcenti -tegenti -te -ta, ut semper mutetur ‘c’ in ‘g’ antecedente ‘n’, in aliis non; et ab omnibus istis descendunt derivativa, sicut a ducenti, et ad eorum similitudinem formantur. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
quorq mͦ ħ faciunt centones dixt᷑. ⁊ cen¬
to. onis. dr᷑ cantor uł puluinar. ⁊ uelum
de młns pannis. uł qui facit filtͣ. ⁊ ip¬
centote lupanar. qͥdam tñ diet ꝙ hic
cento dr᷑ fetor ueniens ex assiduitate li¬
bidis. ¶ Item a tentũ uł cento. ħ cen¬
trix. tis. ⁊ dixt᷑ centrices m̾etrices młti
uure lupe. dio polares nonarie. et dicũt᷑
alidior. ¶ Itẽ a centũ ħͥ centuris. onis
ui entũ p̾est uiris. uñ ꝑsiꝰ. Dix̾it ħ int̾
naritosos centuriones. Uñ hec tenturi
die tentũ hõies in remilitari. Uñ orꝰ.
enturie senioꝵ agitant ex ꝓna frugis.
entiria dixt᷑ ducenta iugera in agͥs.
bus at̃ ducentoꝵ iugͥum ꝙ antiquit
Qaduplitata est m̃sura. ⁊ nͣ p̾stinũ reti¬

Expanded text:
o hoc faciunt, centones dicuntur; et cento -nis dicitur sartor, pulvinaris vel velum de multis pannis, vel qui facit filtra et ipcentone lupanar’; quidam tamen dicunt quod hic cento dicitur fetor veniens ex assiduitate libidinis. Item a centum vel cento hec centrix -cis, et dicuntur centrices meretrices, lupe, multivire, diobolares, nonarie, et dicunturcalidior. Item a centum hic centurio -nis, qui centum preest viris, unde Persius ‘dixerit hec inter varicosos centuriones’, unde hec centuria -e, centum homines in re militari, unde Oratius ‘centurie seniorum agitant expertia frugis’; et centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager ducentorum iugerum, qui antiquitus ea duplicata est m
Abbreviated transcription (Latin):
pnit᷑ castifer. a. un. qui flagella por¬
antiquꝰ. uetꝰ. annosus. ħ ⁊ ħ cassidilis ⁊
qd̃ latine dr᷑ fulgetra. uñ camatisso. sis.
si. tissere et est u̾bũ excepte actõis soli
deo ꝯueniens. cassech filius fuit nacor
frĩs abrahe. uñ casdei dc̃i st̃. qui nc̃ cal¬
dei diat᷑ .s. mutata in .l. Catacrisis
est usurpatio alieni nõis. cũ uł cui ꝓpͥ¬
um deest. ut cũ patricidã dꝰ qui frẽm
occidit. ⁊ differt a metafora qr illa hñ
alieno utit᷑ ut est facies qr simłima¬

Expanded text:
ponitur castifer -a -um, qui flagella porLIS etm; latine dicitur fulgetra, unde casmatisso -sis casmatissi casmatissere, et est verbum excepte actionis soli Deo conveniens. C 73 CASETH filius fuit Nachor fratris Habrae, unde Casdei dicti sunt qui nunc Caldei dicuntur, s mutata in l. C 74 CATACRISIS est usurpatio alieni nominis cum proprium deest, ut parricidam dicimus qui fratrem occidit; et differt a metafora, quia illa valieno utitur, ut ‘faciemque simi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corripiunt hanc silłam. ci. Hic cicur.
ris .i. prudens. gnarꝰ. cautꝰ. astutꝰ uafer
placidꝰ. mansuetꝰ. Uñ cicuro. as i. pru¬
dent̾ uł mansuete se ꝯtin̾e. milit. re
ħ̾ ciconia qd̾ ⁊ ciconiũ dr᷑. uocant hys¬
pani lignũ longũ quo in ortis aquã
dem ortolani thelonẽ uocant. tale lig¬
nũ ⁊̃ inuenit᷑ mͦ sr̃ quosdam puteos
cũ cathena ferrea. hoc ciccũ granum

Expanded text:
et corripiunt hanc sillabam ci. C 160 Hic CICUR -ris prudens, gnarus, cautus, astutus, vafer, placidus, mansuetus, unde cicuro -ras idest prudenter vel mansuete se continere vel militare, et ciconiam, quod et ciconium dicitur, vocant Yspani lignum longum quo in ortis hauriudem ortulani telonem vocant. Tale lignum invenitur modo super quosdam puteos cum catena ferrea. C 162 Hoc CICUM, granum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uinũ ex cenopolio petimꝰ. et hic ceno¬
bates. tis. qui ꝓpt̾ cenam sr̃ funem ãbu¬
lat. s ħ ꝑ s. debet scribi .s. scenobates si¬
cut in sequẽtib dicemꝰ. ¶Itẽ a cena ce¬
no. as .i. cenam sum̾e a cuiꝰ ultimo supi¬
no .s. cenatu .a. in.i. ⁊ .u. in .o. fit cenito.
is pͣnsitarent᷑ et cenitarent᷑. ¶ It a ce¬
no ħ cenodochiũ .i. domꝰ in qͣ cenandi re

Expanded text:
imus ex cenopolio’; et hic cenobates -tis, qui propter cenam super funem ambulat, sed hoc per s debet scribi, scilicet scenobates, sicut in sequentibus dicemus. Item a cena ceno -as idest cenam sumere; a cuius ultimo supino, scilicet cenatu, a in i et u in o, fit cenito -is pransitaretur et cenitaretur’. Item a ceno hoc cenodochium, idest domus in qua cenandi ref
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃ꝑ᷑ plenitudo siue młtitudo scĩe qr illi an¬
retici a cherindo qͦndam dc̃i hii int̾ cet̾a
cutũcisionẽ obseruant mille annos pt
resurrectõem in uoluptate carnis p̾dicãt
futõs. uñ ⁊ grece chiliaste lat̾ militia¬
ni st̃ appellati. hic cerasus. si. cͥi  fuit põ¬
ti. qmͣ ci ͤ cũ lucullus deleuiss qd̃ dam
genꝰ pomi inde aduexit. ⁊ dc̃a ẽ arbor
hec cerasus. fructus hoc cerasũ. uł drͣ
unã ⁊ semis. hũc latini semibolũ uo¬
cant: cerantinum grece. lat̃ siliqͣ cornu¬

Expanded text:
tur plenitudo vel multitudo scientie, quia illi anretici a Cherinto quodam dicti: hii inter cetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis predicant futuros, unde et grece Chiliaste, latine Millitiani sunt appellati. C 147 Hec CERASUS -si civitas fuit Ponti; quam civitatem cum Lucullus delevisset, quoddam genus pomi inde advexit; et dicta est arbor hec cerasus, fructus hoc cerasum, vel dicitur unam et semis: hunc Latini semiobolum vocant; ceratim autem grece, latine siliqua cornu
Abbreviated transcription (Latin):
greci cilonenderon dicunt. ⁊ ħ cecula. le.
ꝙꝰ serpentis sic dca qr parua sit ⁊ ñ ha¬
beat oculos. ⁊ ħ cecubiũ qd̾dã genꝰ ui¬
ni .q. cecans bibentẽ. ⁊ dr᷑ sic a loco. et
as. occeco. Uñ occo. as. caui .i. secare scin¬
missis bobz glandes glebas scindunt

Expanded text:
Greci cilon enteron dicunt; hec cecula -le, genus serpentis, sic dicta quia parva sit et non habeat oculos; et hoc cecubum, quoddam genus vini, quasi cecans bibentem, vel dicitur sic a loco, et -as, occeco -as, unde occo -as idest secare, scindimissis bobus, grandes glebas cedunt
Abbreviated transcription (Latin):
ensis. se. ⁊ h̾ cesaria .e. q̃dam ci. mauri¬
tanie qm iulianꝰ rex mauroꝵ ĩ hono¬
re augusti cesaris ꝯdidit. si cut herodes
aliam cesariam in palestina: sunt .ni.
plures cesarie uł cesaree om̃s a cesare
sitũ ⁊ noĩatũ. ¶ Item a cedo ħ cesari¬

Expanded text:
ensis et hoc -se, et Cesaria -e quedam civitas Mauritanie quam Iuba, rex Maurorum, in honorem Augusti Cesaris condidit, sicut Erodes aliam Cesariam in Palestina. Sunt enim plures Cesarie vel Cesaree omnes a Cesare situm et nominatum. Item a cedo hec cesari
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ semicirłm. ⁊ dr᷑ sic a p̾dicto
doniani dci st̃ qͥdam heretici. cermera¬
aqͣ. limpha. Uñ cherũcus .i. summitas
mali .i. illud qd̃ ad instar uexilli ma¬
lo supponit᷑. ⁊ scd̃m uentũ mouetur.
lucꝰ. Instabit summꝰ minor ursa che¬
runchis. Qͥdam tñ dicũt ꝙ cherũchi
sũt apices ⁊ cornua antennaꝵ¬
in malo. c̾rones leues ⁊ inepti. ¶e¬

Expanded text:
s semiciclum, et dicitur sic a predicto doniani dicti sunt quidam heretici. Cst summitas mali, scilicet illud quod ad instar vexilli malo superponitur, et secundum ventum movetur: Lucanus ‘instabit summis minor ursa cherucis’; quidam tamen dicunt quod cheruci sunt capita et cornua antemnin malo. C 143 CERRONES, leves et inepti.
Abbreviated transcription (Latin):
uinar aureale. qd̾ ⁊ c̾uicariũ dĩ. ¶ It̃ a
⁊ hͥ ceso. onis. qui de uentre mr̃is ceso
cindit᷑. ⁊ hic cesar qr astractꝰ fuit de ce¬
so ut̾o mr̃is. uł qr fortit̾ alios cedebat
in p̾lio. uł qr pͥmo secuit sibi cesariem
uł qr cũ cesarie fuit natꝰ. uł a ceson qd̾¬

Expanded text:
vinar, aureale, quod et cervicarium dicitur. Item a et hic Ceso -nis, qui de ventre matris ceso scinditur, et hic Cesar, quia abstractus fuit de ceso ventre matris, vel quia fortiter alios cedebat in prelio, vel quia secuit sibi cesariem, vel quia cum cesarie sit natus; vel a cesos d
Abbreviated transcription (Latin):
a qͣ mare drͣ carpaciũ. ⁊ ħ carpasia .e.
nauis magna et spaciosa. sic̃ a rodo ro¬
dia. ¶Cardian grete lat̾ dr̃ cor. uñ car-¬
diaca. ce. quidam morbꝰ .s. cordis pulsꝰ.
a quo cardiacꝰ.a . uiii.i. cordis pulsum

Expanded text:
 mare Carpathium, et hec carpasia -e navis magna et spatiosa, sicut a Rodo rodia. C 46 CARDIAN grece, latine dicitur cor, unde cardia quidam morbus, scilicet cordis pulsus, a quo cardiacus -a -um idest cord
Abbreviated transcription (Latin):
lus in capite cũ ad portat᷑. ¶ Itẽ a
cedo ħ cementũ . ti .i. calx minutoꝵ lapi¬
dũ ꝯgregatio. ⁊ cesura lapidũ ⁊ fundam̃¬
tum domꝰ. qr ceso lapide surgat. uñ hic
cementariꝰ qui dispõit lapides in muro.
ĩ .n.i. circũcirca ced̾e̾. uñ ħ ancile. lis.
scutũ rotundũ qd̾ de celo cecidit numa
sacrificante .q. ancisũ .i. cirtũcisũ. Uñ
ouidiꝰ. Id qd̾ ancile uocant qd̃ ab om̃i
parte rotũdũ. ꝙ̃q nocens ocłis angłs
om̃is ht̃. uł ꝯponit᷑ ancile ab an qd̃¬
ẽ circũ ⁊ cile sicut postea dicet᷑. ¶ Itẽ

Expanded text:
lus in capite cum aliquid portatur. Item a cedo hoc cementum -ti, idest calx et minutorum lapidum congregatio, et cesura lapidum et fundamentum domus, quia ceso lapide surgat, unde hic cementarius qui disponit lapidem in muro; in n, idest circumcirca cedere, unde hoc ancile -lis scutum rotundum quod de celo cecidit Numa sacrificante, quasi ancisum idest circumcisum, unde Ovidius ‘idque ancile vocant quod ab omni parte rotundum, queque notes oculis angulus omnis habet’, vel componitur ancile ab an et cile, sicut postea dicetur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑. licet male. ⁊ ħ campana ui¬
lis casa palea cooꝑta. qr capiat tantũ
unũ. Ut in uineis custodiendis licet
ab infimis int̾capedine dispescãt. It̃
ganeo. uñ ħ caupona tam pro muliere
taria. crustaria. ꝓpinaria menaria. ga-¬
nearia. clepsedraria. pandoriciũ. origi¬

Expanded text:
invenitur licet male; et hec capanna vilis casa palea cooperta, quia capiat tantum unum ut in vineis custodiendis, licetab infimis intercapedine dispescat ’. Item ganeo; unde hec caupona tam pro muliere berna cetaria, crustaria, propina, meraria, ganearia, clepsedraria, pandochium,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo sincis penł corripiat᷑. abradat᷑ cũ
suo actore de libro uite ⁊ c̃ iustis ñ scriba¬
tur. Si qͥs uelit has ⁊ qͣsdam dictões ali¬
as de quoꝵ accentu dubitat᷑ recte accẽ¬
tuare ꝯsulat opuscłm. qd̾ de eoꝵ accẽtu

Expanded text:
in quo sinceris penultimam corripiat, abiciatur cum suo auctore ‘de libro vite et cum iustis non scribatur’. Sed si quis velit has et alias dictiones de quarum accentu dubitatur recte accentuare, consulat opusculum quod de earum accentu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iudeis uictis illa scrib̾ent᷑ cordatos
hõies cogebant mentiri. Uñ cordate .i.
sapient̾ ⁊uẽient̾ ⁊ honeste. ¶Itẽ a cor
doniꝰ. p̾dentib inqͥt cordicitꝰ insitũ est.
⁊ ħ̾ corda. qr sicut pulsus cordis ẽ ĩ p᷑tore:
ita pulsus corde ẽ in cithara. uñ ħ cor¬
citiꝰ ꝙͣ cet̾a m̃bra cor auis capte edit. ⁊

Expanded text:
cum de deis victis illa scriberentur, cordatos homines cogebat mentiri’, unde cordate idest sapienter, convenienter, honeste. Item a cor donius ‘prudentibus’ inquit ‘cordicitus insitum est’, et hec corda, quia sicut pulsus cordis est in pectore, ita pulsus corde est in cithara, unde hec corcitius quam cetera membra cor avis capte edit, et
Abbreviated transcription (Latin):
taplus aduentus nauiũ. catalon totũ.
catapota gꝰ ẽ calicis. catacretꝰ trimino
massa plũbea q̃ altitudo maris tẽpta-¬
tur. lucꝰ. hanc cotasioratam puer eadẽ
deuoret unctũ. plũbi paxillũ radiis

Expanded text:
TAPLUS, adventus navium. C 79 CATALON, totum. C 80 CATAPOTA genus est calicis. C 81 CATACRETUS, criminosmassa plumbea qua maris altitudo tentatur. Lucilius ‘hunc catafioratem puer eodem devoret
Abbreviated transcription (Latin):
gosa uł poꝰ dr̃ a careo. uñ ⁊ fallaces ãcil¬
la si alias dolosa et fallax ¶ It cͥecus¬
a dicet᷑. ¶ It a careo ⁊ noy dictꝰ ẽ cari¬
nus quidam uir in thͦr ł a theꝵ intro¬
rea ⁊ basis dr᷑ ħ carbasus. s in płali car¬

Expanded text:
us dicitur a careo, unde et fallaces ancilla super alias dolosa et fallax. Itea dicetur. Item a careo et noy dictus est Carinus, quidam vir in Terentio introreo et basis dicitur hec carbasus, sed in plurali car
Abbreviated transcription (Latin):
carminor. aris
mina face.⁊ ad lanam ꝑtinet. carmi¬
nare lanam .q. carpere ⁊ purgare. ¶ It̃
a carpo ħ scirpus.pi .i. iuncꝰ qr carpat.
Theꝰ. Queris nodũ in scirpo. ⁊ in scirpeꝰ.
a um. ¶Itẽ a carpo hͥ carduus quasi

Expanded text:
carmino -nas mina facere, et ad lanam pertinet: carminare lanam, quasi carpere et purgare. Item a carpo hic scirpus, idest iuncus quia carpat. Terentius ‘queris nodum in scirpo’; et inde scirpeus -a -um. Item a carpo hic carduus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ innata ẽ. rupto ietore exierit capri¬
sis ꝑtib uł modis carꝑe. scind̾e. laniare.
tatur frugifer. ⁊ ħ carpobalsamũ de qͦ
p̾cessit sermo. et carpoforo. as .i. sociare
ferire. qd̾ mag̃ uidet᷑ d̾iuari a carpo .is.
¶Itẽ a carpos hec carpatos. uł thꝰ. q̃dã¬

Expanded text:
s innata est rupto iecore exierit capridiversis modis carpere, scindere, laniare; tatur frugifer, et hoc carpobalsamum, de quo precessit sermo, et carporo -ras, idest sauciare, ferire, quod magis videtur derivari a carpo -pis. Item a carpos hec Carpathos vel Ca
Abbreviated transcription (Latin):
nis .i. de curia eiectus. uł de curia existẽs¬
⁊ in eodẽ sensu inuenit᷑. ħͥ decures. ris. ⁊
cia ꝓeurant ⁊ exequũt᷑. id̾ decuriones et
curiales dc̃i st̃ ⁊ diuant᷑ tunc poꝰ a cura.
¶Itẽ a cura ħ curtis. tis. ꝓ districtu
Aicuiꝰ cast᷑ ul uille: ⁊ ħ curetis .i. iuno.

Expanded text:
dest de curia eiectus vel potius de curia existens. In eodem sensu invenitur hic decures -ris, etcia procurant et exequuntur; iidem et decuriones et curiales dicti sunt, et derivantur tunc potius a cura. Item a cura hec curtis -tis pro districtu alicuius castri vel ville;
Abbreviated transcription (Latin):
qdͥ aꝑat᷑. ⁊ h ⁊ h̾ criminał. ⁊ ħ le. ¶t Itẽ
a careo ħ carenũ. ni.i. mustũ qr feruendo
iꝑte carcat. Tertia .ni. parte musti amissa
ꝓ remanet carenũ ẽ. cui ꝯtraria est sapa.
q feruendo ad t̾ciã partẽ reducta descen¬

Expanded text:
 hec criminalis et hoc -le. Item a careo hoc carenum -ni, idest mustum, quia fervendo careat parte; tertia enim parte musti amissa, quod remanet carenum est, cui contraria est sapa, que fervendo ad tertiam partem redacta descen
Abbreviated transcription (Latin):
enseo. ses. sui. censũ iuditare. iub̾e
erat ⁊ possũt eẽ adiectiua. ⁊ possessiua. ut
censoria res .i. res censoris. ¶ Itẽ d̾iua¬
tiua possunt eẽ. ⁊ a census sicut dicemꝰ.
¶ It a censeo hec censura . e.i. iudiciũ.
uigor seu̾itas mensura. uindc̃a. p̃as. sẽ¬

Expanded text:
ENSEO -es -sui censum, iudicare, iubere, et possunt esse adiectiva et possessiva, ut censoria res idest res censoris. Item derivata possunt esse a census, sicut dicemus. Item a censeo hec censura idest iudicium, vigor, severitas, mensura, vindicta, potestas, sen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ite a capio hͥ capͥolus. li. ⁊ st̾ capͥoli cĩ¬
cins siue u̾cinoli quib se inuecte̾ uites
⁊ suspend̾e arborib solent. sic dci qr capi¬
ant arbores. ¶Itẽ a capio capesso. sis. de
capessiuit. ꝙ quidam solent ꝓferre hoc u̾¬
bũ in sco. ut capesco. tis. sñ dubio nichil

Expanded text:
va. Item a capio hic capriolus -li, et sunt caprioli cincinni sive uncinoli quibus se innectere vites et suspendere arboribus solent, sic dicti quia capiant arbores. Item a capio capesso -sis desicapessivit’. Quod quidam solent proferre hoc verbum in -sco ut capesco -scis, sine dubio nichil
Abbreviated transcription (Latin):
catherizo. as .i. ꝯfirmare instruere. edo¬
cere. imbu̾e. redargu̾e. obiurgare. refuta
instructus. uł audiens qr doctrinã fidei
currit. uñ ⁊ ꝑ tͣnͣslatõem in celo dixtur
cathacte nubes uł discursus ⁊ meatus
pluuiaꝵ. uł tonitruũ. hec catapłta uas
ẽ ut dicunt. ⁊ potius sagitta cum ferro
bipenni. quã sagritam barbatã uocant.

Expanded text:
catezizo -as idest confirmare, instruere, edocere, imbuere, redarguere, obiurgare, refutarinstructus vel audiens, quia doctrinam fidei currit, unde et per translationem in celo dicuntur cataracte nubes vel discursus et meatus pluviarum vel tonitrua. C 92 Hec CATAPULTA vas est, ut dicunt, vel potius est sagitta cum ferro bipenni, quam sagittam barbatam vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
a cantu galli. ¶Itẽ a castro hoc castrũ.
tri. qr castret᷑ licentia iͥ habitantiũ ne
passim uagari liceat ⁊ pateant hostib.
cadẽ causa diat᷑ etiã castra in expeditõe
ħ castellũ a quo ħ castellulũ ambo di.¬

Expanded text:
a cantu galli. Item a castro hoc castrum -stri, quia castretur licentia ibi habitantium ne passim vagari liceat et pateant hostibus; eadem ratione dicuntur et castra in expeditionehoc castellum a quo et castellulum, ambo di
Abbreviated transcription (Latin):
arhago. nis. q fuit circundata corio
louis. Un hic ⁊ ħ cartaginensis. sis. et
adiectiue declinat᷑. hic ⁊ ħ cartaginensis.
se. uł qr cartas punici dicunt sedes uel
casas nouit̾ fc̃as. cartago .i. noua .ci. It

Expanded text:
-ginis, quia fuit circumdata corio bovis, unde hic et hec Cartaginensis -sis, et adiective declinatur hic et hec cartaginensis et hoc -se. Vel cartas Punici dicunt sedes vel casas noviter factas, unde Cartago idest nova civit
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis om̃ib iam p̾cessit sermo. ¶It̃
a careo h̃ caries. ei .i. putredo qr careat
soliditate. s caries ꝓpͥe est lignoꝵ. pu¬
tredo aliaꝵ rerũ. s dr᷑ sic qr eueniat lig¬
nis soliditate ⁊ uͥtute carentib. et hec
caria .e. in eodem sensu. Uñ cariosus .a.
um.i uetustus. putridus. ⁊ ꝯparat᷑.¬

Expanded text:
ssit sermo. Item a careo hec caries -ei, idest putredo, quia careat soliditate, sed caries proprie est lignorum, putredo aliarum rerum, et dicitur sic quia eveniat lignis soliditate carentibus, et hec caria -e in eodem sensu, unde cariosus -a -um vetustus, putridus, et comparat
Abbreviated transcription (Latin):
nies. ⁊ a caupo hͥ cauponariꝰ in eodem
sensu. ⁊ cauponor. aris. u̾bũ deponens
.i. uendere. Uñ in decretis romani con¬
u̾itatis audent cauponari. uñ uerbł. It̃
a caupo cauponatim adu̾b̾ .i. frandatĩ.¬
¶ admixtĩ. uł adult̾atim.
Solent .n.¬
Solent in. caupones admisc̾e aquã uno
⁊ pro po᷑ uende̾. ¶ Itẽ a capio hͥ capꝰ q̃dã
carius rethiariꝰ qui rethia facit. ⁊ he
lus dr᷑. uł cassis a careo qr careat solid¬
pro trũco ⁊ ꝓ tu mulo t̾re. ⁊ ꝓ lapidene¬
tuo sr̃posito. ⁊ pro cimit̾io. ⁊ pro insti

Expanded text:
nies. Et a caupo hic cauponarius in eodem sensu, et cauponor -aris verbum deponens, idest vendere, unde in Decretis Romani converitatis audent cauponari’; unde verbalia. Item a caupo cauponatim adverbium, idest fraudatim, admixtim vel adulteratim. Solent enim caupones admiscere aquam vino et pro puro vendere. Item a capio hic capus, quedam arius, retiarius, qui retia facit, et hec tur cassis a careo, quia careat solidiet pro trunco et pro tumulo terre et pro lapide mortuo supposito et pro cimiterio
Abbreviated transcription (Latin):
gare. uł curam alicui adhib̾e. In uenitur
absolutũ ⁊ neutrũ. ¶Curare .i. curam
⁊ studiũ hab̾e. uñ curator qr curã gerat
pũis. qui eius etatis st̃ in sua negocia
amministrare ñ possunt. Curo ꝯꝑoͣ acu-¬

Expanded text:
gare vel curam alicui adhibere; invenitur absolutum et neutrum: curare idest curam et studium habere; unde curator, quia curam ferat pueris, qui eius etatis sunt ut sua negotia administrare non possint; curo c
Abbreviated transcription (Latin):
sensu. ⁊ hec cathegoria .e.i. p̾dicamentũ
uł p̾dicatio uł significatio. uñ ⁊ p̾dica¬
menta aristotilis digt᷑ cathegorie. ca¬
thegorie etiam dixt᷑ accus atões. ¶ Itẽ
a cathegoro. as. hoc cathagoratiua. uis

Expanded text:
sensu; hec categoria idest predicamentum vel predicatio vel significatio, unde et predicamenta Aristotelis dicuntur categorie; categorie etiam dicuntur accusationes. Item a categoro hoc categorema -tis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpõitũ a castro. ⁊ metor. aris. qd̾ dl
eitit᷑ .q. castratũ. ¶Itẽ a castro castis
um. olim pꝰ a castratõe dc̃s. postea pl¬
cuit uet̾ib etiam eos sic nõiari ape
tuã libidinis abstinentiã pollicentus
poris incorruptio. s ꝯtinentia ẽ yͥ
ruptõem corꝑis. sexui renũtiatõ. d

Expanded text:
positum a castra et metor -aris, quod distro castus -a -um, olim primo a castratione dictus, postea placuit veteribus vel eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicentur,corporis incorruptio, sed continentia est post corruptionem sexui renuntiatio; d
Abbreviated transcription (Latin):
hoc carisma. tis .i. gr̃a uł donũ gͣ¬
cie. ⁊ hoc caristeũ genꝰ marmoris uiridis.
sic dc̃m qr sit gͣtũ sculptorib. eiꝰ .n. uiri¬
ditas reficit ocłos. uñ caristo. as .i. reful¬
g̾e. uł caristare ẽ gr̃as referre uł letari.¬

Expanded text:
hoc carisma -tis, idest gratia vel donum gratie, et hoc caristeum genus marmoris viridis, sic dictum quia sit gratum sculptoribus: eius enim viriditas reficit oculos; unde caristo -as idest fulgere, vel caristare gratias referre vel letari
Abbreviated transcription (Latin):
les ⁊ effeminati ⁊ immũdi. sicut canit
q̃ publice coeunt. ⁊ ad uomitũ redes̃t
Uł diciuit᷑ sic sat̾ici. uł rep̾hensoies ꝙ
rep̾hensione ledunt. sicut canis moll
cos notissima fossa cinedos. ꝑsiꝰ sis
is ad modũ canũ. qr ꝯiugiũ iustũ
¶ Itẽ a cinos hec cinomia. e.i. muł

Expanded text:
olles et effeminati vel immundi sicut canes, qui publice coeunt et ad vomitum redeunt, vel dicuntur sic satirici et reprehensores quia reprehensione ledunt sicut canis morsucos notissima fossa cinedos?’. Persiusateis ad modum canum, quia coniugium iustum est. Item a cinos hec cinomia -e, idest
Abbreviated transcription (Latin):
autonib muenit᷑. ¶Itẽ a cor. ħ cura. sol¬
saom quosdam tñ diuat᷑ a corruo. differt
m̃ cura a sollicitudine. qr sollicitudo mode¬
rata est ⁊ temꝑabił. s cura sine mod̾atõe¬
ħ curia qr ibi frequens ẽ cura ⁊ sollicitu¬
do de reb amministͣnͣdis. ⁊ iñ h curiola.¬

Expanded text:
auctoribus invenitur. Item a cor hec cura solm quosdam tamen derivatur a corruo -is; differt tamen cura a sollicitudine, quia sollicitudo moderata est et temperabilis, sed cura est sine moderationhec curia, quia ibi frequens est cura et sollicitudo de rebus administrandis, et inde hec curiola
Abbreviated transcription (Latin):
la. ꝙ gꝰ auricłe ⁊ nariũ ⁊ costaꝵ et
dolore dũ plectit᷑. Et hͥ caseꝰ .q. calrus.
carpo. pis. qr carptim papiri tegnia
decerptũ glutinat᷑. Et nõ młta gen̾as
norẽ libie ꝓuincie. Tercia g̾atica ꝙ
sacros libros eligebat᷑. Qrta cenotiꝰ
loco alysandrie ubi fiebat. Qͥnta sar
ab opido salo. Sexta cornelia a corill
gallo p̾fecto egypti pͥmo ꝯfecta. Sx¬
cum sit scripturis nõ ydonea uñ l

Expanded text:
t, et dolore dum plectitur; et hic caseus quasi careus, carpo -pis quia carptim papiri tegmen decerptum glutinatur; et nota multa esse genera honorem Libie provincie, tertia geratica, quia ad sacros libros eligebatur, quarta teneotica a loco Alexandrie ubi fiebat, quinta saltica ab oppido Salo, sexta corneliana a Cornelio Gallo prefecto Egipti prius confecta, secum sit
Abbreviated transcription (Latin):
utroq sexii progenitũ. caraurorapa uir¬
ga pedũ dei panes uł panis. carucia gẽ¬
ma marini cancri coloris. cardemon her¬
ba ẽ quã uulgꝰ nasturciũ uocat. carabꝰ
parua scapha ex uimine facta. ⁊ crudo
corio ⁊ texta. charchesia st̃ in cacumi e
arboris troclee .q.s. litt̾a ꝑ que funes
trahunt᷑. uñ ⁊ q̃dam uasa ad sin litu¬
dinẽ illoꝵ fcã. carchesia dixt᷑. troclee

Expanded text:
utroque sexu progenitum. C 53 CARAURORAPA, virga, pedum dei Panos. C 54 CARNITIA, gemma marini cancri coloris. C 55 CARDAMOMUM herba est, quam vulgus nasturgium vocat. C 56 CARABUS, parva scafa ex vimine facta et crudo corio contecta. C 57 CARCHESIA sunt in cacumine arboris troclee, quasi F littera, per que funes trahuntur, unde et quedam vasa, ad similitudinem illorum facta, carchesia dicuntur; trochee
Abbreviated transcription (Latin):
re. uñ ħ capillam̃tũ .i. capillat᷑a. uel co
capellus. qd̃ ⁊ ħ̃ capellum inuẽit᷑. qr ca-¬
pillos tegit uł caput. uñ capillatꝰ .a.
um. ⁊ capello. as .i. capello teg̾e. ꝙ aũt
tegat. et ẽ de ferro ⁊ militũ.⁊ h gale¬
a de corio. a galeron qd̃ ẽ cornu. ⁊ est
sis. uł cassis dr᷑ a careo. qr intꝰ sit cassa.¬
¶ Itẽ a caput hͥ capulus. li. qr caput ẽ¬

Expanded text:
re, unde hoc capillamentum, idest capillatura vel comcapellus, quod et hoc capellum invenitur, quia capillos tegat vel caput, unde capellatus -a -um, et capello -as capello tegere; quod autem tegat, et est de ferro et est militum; hec galea de corio a galeron quod est corium et est sis; vel cassis dicitur a careo, quia intus sit cassa. Item a caput hic capulus -li, quia caput e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Itẽ a capio acceptꝰ. a. um .i. carꝰ placi
tus. acceptabił. ⁊ ꝯꝑat᷑.or .mꝰ. Iñ accep
to u̾bũ actm̃ .i. app̾ciari uł face̾ acceptũ
¶Itẽ capto ꝯpoͦ anticipio. ⁊ anticipo.
as. in eodem sensu .i. p̾occupare. p̾uenire.
ac̃pio pis .i. simul caꝑe. uñ ⁊ młr dr᷑

Expanded text:
erit eos posse volare, nullas eis prebet escas, sed verberat pennis et a nido precipitat, et a tenero compellit ad predam ne forte adulti pigresmimus ipsi. Item sumimus per nos, accipimus a volente, tollimus a nolente, eripimus vi, auferimus quod dedimus. Item auferimus inviti
Abbreviated transcription (Latin):
pars capitis. qr sinc̾a ⁊ pura ⁊ patens
sus. ⁊ dr᷑ hic capitecensus. sus. sui. coro¬
na q̃ in capite gerit᷑. uł taxatõ possõnu
⁊ capitecensus. a .uiii. qͥ de suo capite an¬
nuatim reddit censũ .i. tributũ. uł qͥ
in capite g̾it coronam. ⁊ cũ pre. ⁊ dr̃¬

Expanded text:
pars capitis quasi sincera et pura et patens sus, et dicitur hic capitecensus -sus -sui corona que in capite geritur vel taxatio possessionum, et capitecensus -a -um qui de suo capite annuatim reddit censum idest tributum, vel qui in capite gerit coronam; et cum pre et d
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ qͣ t̾ram calcamꝰ. ⁊ ⁊̃ manuũ
duricies int̾io dr᷑ callus. ⁊ cutis lardi. uñ
uñ callosus. a .ũ. durꝰ. fortis. pinguis.
carmilentꝰ calł plenꝰ. ⁊ hĩc callositas di
cies. fortitudo. pinguedo. ¶Itẽ calli st̃¬

Expanded text:
pedum qua terram calcamus, et etiam manuum durities interior dicitur callus, et cutis lardi, undeunde callosus -a -um idest durus, fortis, pinguis, carnulentus, callis plenus, et hinc callositas idest durities, fortitudo, pinguedo. Item a callus