comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tituta uener̃ apłica. uel successores erroris
facti sunt: & nulla usq adultimũ diem sur
ciuitatis regiȩ destinanda ubiq pͥncipalia
p̾cepta ediximus. tanto flagramus religio¬
nis officio. tanto affectamus studio pacẽ
catholicȩ fidĩ. ꝓ remuneranda caeleriter
paci nr̃ȩ rei publicȩ ꝓconciliando subiectis
meis suꝑno presidio. Quid enim gratius
repperiri potest qd iustius. qͥd illustrius.
qua quos idem regnũ continet. idemq
fidi cultus irradiat. eos non diuersa c̃ten¬
dere. sed collectis in eisdem sensib instituta
uenerari. non humana m̃te illata. sed in¬
diuinȩ ꝓuidentię sp̃u. Oret igitur urȩ
religionis sc̃ĩtas. ut quod peruĩgili studio
ꝓccordia aeccłarũ catholicȩ fidi ꝓcurat᷑:

Expanded text:
tituta uenerunt apostolica uel successores erroris tituta uenerunt apostolica uel successores erroris facti sunt nulla usque ad ultimum diem suum ciuitatis regiae, destinanda ubique principalia praecepta duximus: tanto flagramus religionis officio, tanto affectamus studio pacem catholicae fidei pro remuneranda caelitus pace nostrae rei publicae, pro conciliando subiectis meis superno praesidio. quid enim gratius reperiri potest, quid iustius, quid illustrius, quam quos idem regnum continet eiusdemque fidei cultus irradiat, eos non diuersa contendere sed collectis in eodem sensibus instituta uenerari non humana mente lata sed diuini prudentia spiritus? oret igitur uestrae religionis sanctitas, ut quod peruigili studio pro concordia ecclesiarum catholicae fidei procuratur,
Abbreviated transcription (Latin):
ARCHIFPO ALME URBIS ROME ET
EATRIARCHE HORMISOE: IUSTINꝰ IMEERATOR
Scias nob̃ pater religiosissime. qđ diusũmis
studus querebatur patefactum: & antequa
aduenerint qui a nob̾ destinati sunt qđ ioħs
uir beatissimꝰ antistes nouȩ rome nr̃ una
cũ clero uob̾ consentiunt. nullis uariantes
ambiguitatib nullis diuisi discordus scias
libellum abeo subscriptũ:. quem offerendũ
indicaueras scissimorũ patrũ consilio egru¬
entẽ: quo om̃s concurrunt alacri oꝑe susci¬
pienda uota tam nr̃ȩ quã constantinopoli¬
tanȩ sedis. quos ueritatis coruscus fulgor
illuminat. Om̃s accelerant libentissime
quos oblectat uia dilucida: ut seqͣnt̾ scita
patrum scĩssima. leges ꝓbatissimas: & c̃silus
quorumdã firmatis qui rectũ tenebant tra¬
mitẽ aliorum correctis uagabantur incerq.
in eo res colligitur. ut unitatẽ indiuidue
trinitatis ipsi qͦq inunitatẽ colent mentiũ
Negatum est inter diuina mysteria memo¬

Expanded text:
copo almae urbis Romae et patriarchae HORMISDAE, JUSTINUS imperator. Scias nobis, Pater religiosissime, quod diu summis studiis quaerebatur patefactum, et antequam advenerint, qui a nobis destinati sunt, quod Joannes uir beatissimus antistes nouae Romae nostrae una cum clero eius uobiscum sentiunt nullis uariantes ambiguitatibus, nullis diuisi discordiis; scias libellum ab eo subscriptum, quem offerendum iudicaueras sanctissimorum patrum concilio congruentem. omnes concurrunt alacri opere ad suscipienda uota tam uestrae quam Constantinopolitanae sedis, quos ueritatis coruscus fulgor illuminat; omnes accelerant libentissime, quos oblectat uia dilucida, sequuntur scita patrum sanctissima, leges probatissimas, et consiliis quorundam firmatis, qui rectum tenebant tramitem, aliorum correctis, qui uagabantur incerti, in eo res colligitur, ut unitatem indiuiduae trinitatis ipsi quoque unitate colant mentium. negatum est inter diuina mysteria memo
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. ex bonis oꝑib eorũ cognosce¬
tis cos. Uitam eorum tua caritas attendat:
a& ieritum intentionis aspicut. Et etim
Ailcedioni toe de eademit breuiter lopur
sa caledonensis si nodus usq atdi se sontie¬
nem fidei & prolationem canonuin drai¬
neralib causis locuta est. Nam postolie¬
ibas denegat suam. quam in extrena isr¬
te sỹnodi iaceat cognoscis: quae uidelier
epłã nestorium inauditũ & inquisitione
non facta dapnatũ asserit. Cur illunc̃
in apollinaris dogina cecidisse suspicatir
quantum haec epłã eidem synodo aduer¬
illum defendit. quiã synodo dapnatusẽ
& eum accusat qui synodo ueneratis est:¬
ꝓculdubio definitioni sc̃ȩ synodi probat᷑

Expanded text:
scriptum est: Ex operibus eorum cognoscescriptum est: Ex operibus eorum cognoscetiset meritum intentionis aspiciat. Ut enim dilectioni tuae de eadem re breviter loquar, tota Chalcedonensis synodus usque ad definitionem fidei et prolationem canonum de generalibus causis locuta est. Nam, post probatIbas denegat suam, quam in extrema parte synodi jaceat, cognoscis, quae videlicet epistola Nestorium inauditum, et inquisitione non facta damnatum asserit; Cyrillum vero in Apollinaris dogma cecidisse suspicatur.quantum haec epistola eidem synodo adverillum defendit qui a synodo damnatus est, et eum accusat qui a synodo veneratus, procul dubio definitioni sanctae synodi probatur
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. sununitate fidei inuenti ñ fuerint.
quac ante om̃ipotentis di oculos inbonis
actib animã p̃cipue custodit: Hinc enim
dicitur. Una ẽ. columba mea. ꝑfecta mea
penes me: & stabis supra petram. Iuis est
locus qui non sit dño. dum cuncta in ipso
perquem creata sunt continentur: sed tam̃
locus apud eum uidelicet scę aeccłȩ unitas.
in qua supra petram statur: dum confessio
in scã aeccłã stantes dĩ posteriora uidebimꝰ:
qͣndo eam quae infine promissa sunt celestis
patriȩ gaudia contemplabuntur. Peruerba
autem oms qui trium capitulorum occasi¬
one reꝑta aeccłasticam disciplinam fugi
dunt quã ipsi nesciunt. & dum neq iN
fide recti sunt. neq in bonis oꝑib intenti.
student utcertare ꝓfide uideantur. sicq
cotidie deteriores fiunt. dum incis culpa
grassescit: quȩ quasi dezelo feruoris fieri
&iam laudabilis appetit. Sed iuxta quod

Expanded text:
erunt, si in unitate fidei inventi non fuerint, erunt, si in unitate fidei inventi non fuerint, quae ante Dei omnipotentis oculos in bonis actibus animam praecipue custodit? Hinc enim dicitur: Una est columba mea, perfecta mea. penes me, et stabis super petram. Quis est locus qui non sit in Deo, dum cuncta ab ipso per quem creata sunt continentur? Sed tamen est locus apud eum, videlicet sanctae Ecclesiae unitas, in qua super petram statur, dum confessionin sancta Ecclesia stantes, Dei posteriora videbimus, quando jam ea quae in fine promissa sunt coelestis patriae gaudia contemplabimur. Perversi autem homines qui, trium capitulorum occasione reperta, ecclesiasticam disciplinam fugiudunt, quam ipsi nesciunt. Et dum neque in fide recti sunt, neque in bonis operibus intenti, student ut certare pro fide videantur. Sicque fit ut quotidie deteriores fiant, dum in eis culpa grossescit, quae quasi de zelo fervoris videri etiam laudabilis appetit. Sed juxta hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
predicte scissimȩ orientales aeccłȩ uno sen¬
su. una doctrina. fidem eiusdem sc̃ȩ memo¬
riȩ leonis tenent: scãmq calcidonensem
synodum ita nobiscum custodiunt atq
uenerantur. ut nullus eẽ ep̃s reputetur.
qui eidem sy nodi defensor sectatorq ñ
fuerit. Hinc est enim ut quocier
inquatuor p̃cipuis sedib antistites ordinant᷑.
si nodales sibi epłas uicissim mittant: inqͥb
se scãm calcidonensem synodum cũ aliis ge
neralib sy nodis custodire facentur. Nam¬
si nodus quae postea generaliter facta est¬
iccirco a nob custoditur: qͥa eiusdem sy nodi
sequax. in om̃ib illius honorem auetorita¬
tẽq custodit. Unde necesse ẽ. ut dulcissi¬
ma mͥ tua dilectio in id quod precipue in
sc̃is morib uiuit. qđ seꝑ abstinentiam affli¬
git. qđ doctrinȩ dĩ uehementius insistit. hoc
studiosius cogitet scusmaticorum sequens.
possit inueniri. Etquid tot labores ꝓd¬

Expanded text:
praedictae sanctissimae Orientis Ecclesiae uno senpraedictae sanctissimae Orientis Ecclesiae uno sensu, una doctrina fidem ejusdem sanctae memoriae Leonis tenent, sanctamque Chalcedonensem synodum ita nobiscum custodiunt atque venerantur, ut nullus esse episcopus reputetur, qui ejusdem synodi defensor sectatorque non fuerit. Hinc est enim ut quoties in quatuor praecipuis sedibus antistites ordinantur, synodales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum cum aliis 967 generalibus synodis custodire fateantur; siidcirco a nobis custoditur, quia ejusdem synodi sequax in omnibus illius honorem auctoritatemque custodit. Unde necesse est ut dulcissima mihi tua dilectio in hoc quod praecipue in bonis moribus vivit, quod se per abstinentiam affligit, quod doctrinae Dei vehementius insistit, hoc studiosius cogitet, ne, errorem schismaticorum sequens, possit inveniri. Et quid tot labores prod
Abbreviated transcription (Latin):
met. Computruerunt & corruptę sunt
cicatrices meae. a facie insipientiae meae
Cicatrix quippe figura ẽ. uulneris: sed
sanati. Cicatrix quippe ad putredinem
redit: qͣndo peccati uulnꝰere quodiam per
penitentiã sanatũ ẽ. in delectationem sui
animꝰ concutitur. Sepe namq qđ fecimus:
ꝑ hostis callidi insidias cordis oculis uidemꝰ
Cumq: insensibiliter in hoc delectatio sub¬
ripit. quauis iam plangat quae fecerit:
tedet tunc infelicem animũ quedam fecis¬
se quae plangat. Hae sunt cordis nr̃i tene¬
brȩ: quas in hac uita uolentes nolentesq
sustinemꝰ. Quis contra haec querendꝰ est.
nisi adiutor inoportunitatib intribula¬
tione: Ualde autẽ libenter accepi. qđ tua
me caritas desua dubitatione requisiuit.
an orientis aeccłȩ fidem atq doctrinam
scẽ memoriȩ leonis sequuntur: nefortasse
eorum sensus inter semetipsas protrium
capitulorum defensione diuisus sit. Unde
certam dilectionem tuã eẽ desidero: quia

Expanded text:
t: Computruerunt et deterioratae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Cicatrix quippe figura est vulneris, sed sanati. Cicatrix ergo ad putredinem redit, quando peccati vulnus, quod jam per poenitentiam sanatum est, in delectationem sui animum concutit. Saepe quod nunquam fecimus, per hostis callidi insidias cordis oculis videmus. Cumque insensibiliter in hoc delectatio subripit, quamvis jam plangat quae fecerat, taedet tamen infelicem animum quaedam non fecisse quae plangat. Hae sunt cordis nostri tenebrae, quas in hac vita volentes nolentesque sustinemus. Quis contra haec quaerendus est, nisi adjutor in opportunitatibus in tribulatione? Valde autem libenter accepi quod tua me charitas de sua dubitatione requisivit, an Orientis Ecclesiae fidem atque doctrinam sanctae memoriae Leonis papae sequantur, ne fortasse earum sensus inter semetipsas pro trium capitulorum defensione divisus sit. Unde certam dilectionem tuam esse desidero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tas inde nobis requisiuit. ut tibi desac̃do
nequaquam posse. Ido nos generales
sy nodos a niceno incipientes cum reliquis
quattuor ueneramus : quia ipsam sequentes
incunctis sententiis unanimes c̃cordantur
Nam & nos p̃cedentes patres sequimur.
qui auctore dõ asacra doctrina illorum
non discordamus: Acapite itaq incipi¬
entes usq in quartum altaris ministrum
hanc formam seruandam cognoscimus.
utquia minorem maior p̃cedit. sicut
honore ita & crimine. & cui maior sequit
culpa. maior implicetur uindicta: & post
penitentiam credatur eẽ fructuosa. Quid
enim prodest triticum seminare. & fruccũ
illius non tollere: Autdomũ construere.
oeoi crtdimus posse redire adhonorer. ꝓpha

Expanded text:
tas tua a nobis requisivit ut tibi de sacerdnequaquam. Nam nos generaliter a Nicaena synodo incipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur, qui ipsam sequentes in cunctis sententiis unanimes concordant. Hos ergo praecedentes Patres sequimur, quia auctoritate Dei a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes usque in quartum altaris mihanc formam servandam cognoscimus, ut quia minorem major praecedit, sicut honore sic et in crimine, et quem major sequitur culpa, major importetur vindicta, et post poenitentiam credatur esse fructuosa. Quid enillius non colligere? aut domum instruere, onem credimus posse redire ad honorem, prop
Abbreviated transcription (Latin):
UIA SUNT alia quoq festa
qͥb: multã in honorem di reuerentiam
debeatis. principalis tamen & maxime
sacramenti custodienda nobis ẽ. mysticȩ
rationalis exceptio. non interdicta licen¬
tia qua inbaptismo tribuenda quolib&
tempore periclitantib subuenitur.
Ita enim ad has duas festiuitates conexa
sibim& atq cognata incolumiũ & in pa¬
cis securitate degentium. libera uoce
differimꝰ : ut in mortis periculo. in obsi¬
dionis discrimine: inpersecutionis an¬
gustus. intimore naufragii. nullo tẽpre
hoc uerae salutis singulare p̃sidium
phaniae festiuitatem quac insuo ordn
debito honore ueneranda est obhroeues¬
timac pͥuilegitũ habere baptis matis. ui
hoc quidã putant qđ in cadem de aa
ad buptismũ sc̃i iohannis accesserit. sent

Expanded text:
i sunt alia quoque festa, quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis est, mystica et rationalis exceptio; non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas, incolumium et in pacis securitate degentium libera vota differimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii, nullo tempore, hoc verae salutis singulare praesidium phaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ob hoc aestimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non exsanguinib neq ex uolunt¬
te carnis. neq e& uoluntate uiri: sede
dõnati sunt: Dns enim nullius indiges
remissione peccati. nec querens remediu
renascendi. sic uoluit baptizari. quomͦ
& uoluit circumcidi. hostiamq prose
emundationis offerri. ut qui factus erat
ex muliere sicut apłsait. fier& & sublare
quã non uenerat soluere sed adimplere.
& implendo finire: & sicut beatus apłs
p̃dicat diceN finis autem legis xp̃c.
adiusticiam om̃i credenti. Baptismi autẽ
sui inse condidit sacramentx̃. quia inom̃ib
pͥmatũ tenens. sẽ docuit. ẽẽ. principium: &
tunc regenerationis potentiã sanxit. quando
delatere ipsius ꝓfluxerunt sanguis redemp¬
tionis. & aqua baptismatis. Sicut gͦ uetus
facta est: sic diuersa sacrificia una hosta
reformauer̃. & multoꝵ agnoꝵ occisio illus
sponsi amicꝰ fuit: adeo fidelis & non sua
aqua in poenitentiam. ille autẽ baptua
testate & uitã redderẽt. & peccata consil¬

Expanded text:
Qui non ex sanguine, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi sic voluit baptizari, quomodo et voluit circumcidi hostiamque pro se emundationis offerri, ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub Lege, quam non venerat solvere, sed implere et implendo finire, et sicut Apostolus praedicat dicens: Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti. Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium, et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxerunt sanguis redemptionis, et aqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Jesum Christum facta est; sic diversa sacrificia unam hostiam reformarunt, et multorum agnorum occisio illius sponsi amicus fuit adeo fidelis, et non sua aqua, in poenitentiam; ille autem baptizatestate, et vitam redderet, et peccata cons
Abbreviated transcription (Latin):
slđn aplicam regulam & exorcismnis scrui¬
seidi & iciunus scificandi. & frequentib¬
ant p̃dicationib imbuendi. duo tantum
ampora. i ẽ. pascha & pencecosten es se
qͣuanda. hoc urãe indicimꝰ caritati: ut
ab apłicis institutis nullo ulterius receda¬
as acessu.: quia multum post hacc esse ñ
poterit: si quisquam apłicam regulam
maliquo crediderit negligendas̃

Expanded text:
apostolicam regulam et exorcismis scrutandi, et jejuniis sanctificandi, et frequentibus praedicationibus imbuendi, duo tantum tempora, id est Pascha, et Pentecosten, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum posthaec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negligendas.
Abbreviated transcription (Latin):
proinde cũ calcedonense c̃ciliũ ꝓfidei catho
licȩ atq apłicȩ ueritatẽ cõmunioneq cele¬
bratũ dãpnauerit euthicen decestandi furo¬
ris auecoritatẽ ñsatis habuit. nisiut parit
eiꝰ qͦq consortẽ dioscorũ ceterosq ꝑceller&.
Hoc iggit᷑ mͦ sic̃ in unaqͣq heresi ł facta semꝑ¬
ł fieri non habet᷑ ambiguũ successores eoꝵ
timotheũ. petrũ. atq alterũ antiochenum
petrũ. ñ iure tẽpore pret̾ singulosq̃sq rusus
facto ccilio. sed synodi semel actȩ regulac
consequent̃ elisi. queãmodũ ergo ñ uideñ
appar& &iam cunctos simili tenore c̃stringi
qͥ coꝵ cõmunicatores & coplices extiter. atq
om̃s omino acatholica atq apłica merit o
cõmunione discerni. Hinc achatiũ qͥq uire
dicimꝰ a nr̃o consortio submouendũ. qͥmalius
quͥstr ꝓtriennũ nemid uenire apsie secdis

Expanded text:
Proinde sanctum Chalcedonense concilium, quod pro Proinde sanctum Chalcedonense concilium, quod pro licae atque apostolicae veritate communioneque celebratum, damnaverit Eutychen detestandi furoris auctorem, non satis habuit, nisi ut pariter ejus quoque consortem Dioscorum caeterosque percelleret. Hoc igitur modo, sicut in unaquaque haeresi vel factum semvel fieri non habetur ambiguum, successores eorum, Timotheum, Petrum, atque alterum Antiochenum Petrum, non viritim propter singulos quosque rursus facto concilio, sed synodi semel acta regula consequenter elisit. Quemadmodum ergo non evidenter apparet, etiam cunctos simili tenore constringi, qui eorum communicatores et complices exstiterunt, atque omnes omnino a catholica atque apostolica merito communiondicimus a nostro consortio submovendum qui maluitcum fere triennium ne id veniret apostolicae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ monstratur: euthicianũ certe aoam
etra quod aplicȩ sedis cautela piugsatia
credicur salua catholicȩ fidci ueritate post¬
constare ꝓmat̃. asserat᷑. & qͣncislib& uiribio
astruat̃. ut nonsolũ ꝑscipsum: quã mimicu
sit fidei xpiane possit ostendi sed qͣntas a
letales hereses in sua ctineat colluuone mons¬
trari. Si autẽ ut magis confidimꝰ acatholes
iudicans mentib excludendũ. quesote cur
ñte c̃tagia simul coꝵ qͥ apꝓbantur ec̃ pollun
decernitis refutanda. cũ dicat apłs. qͥnsolum¬
facientib Proinde sicut n potest ꝑuersitatis
cõmunicatore suscepto n parit peruersitas
apꝓbari: sic ñ potest refutari ꝑuersitas coplie
sectatore ꝑuersitatis ammisso. legib cort
uris criminũ conscu susceptoresq latrocinan¬
tiũ pari iudiciorũ pena constring&. nec
expers facinoris estimat᷑. qͥ lic& ipse ñfecerit
facientis tam familiaritatẽ foedusq recepit:

Expanded text:
esse monstratur. Eutychianum certe dogma, esse monstratur. Eutychianum certe dogma, contra quod apostolicae sedis cautela pervigilat, si creditur salva fidei catholicae posse veritate constare, promatur, asseratur, et quantislibet viribus astruatur, ut non solum per seipsum, quam inimicum sit fidei Christianae possit ostendi, sed quantas et quam lethales haereses in sua contineat colluvione monstrari. Si autem ut magis confidimus a catholicis judicatis mentibus excludendum, quaeso te, cur non et contagia simul eorum qui hac probantur esse polluti, decernitis refutanda, cum dicat Apostoluinquit, sicut non potest perversitatis communicatore suscepto, non pariter perversitas approbari, sic non potest refutari perversitas, complice sectatore perversitatis admisso. Legibus certe vestris criminum conscios sectatoresque latrocinantium par judiciorum poena constringit: nec expers facinoris aestimatur qui, licet ipse non fecerit, facientes tamen in familiaritatem foedusque receperit.
Abbreviated transcription (Latin):
posse cõponi. quid nos detotius orbis terra¬
rũ sumus uniuersitate facturi. si quod absit
nr̃a fuerit puaricatione deceptus. si totus
correptus ẽ. mundus ꝓfana patrum suorũ
traditione despecta. qͦmͦ n corrigat᷑ unius
debeat ẽẽ pax ipsa non utcumq sedueracit̃
xp̃iana inte libremꝰ. Quomͦ enĩ pocest ẽẽ
pax uera. cui caritas. intemerata defuerit᷑
Caritas autẽ qualis ẽẽ debeat. nob̃ euident̃¬
entia bona: & fide nonficta. Luom queso te
decorde puro erit. si c̃tagio inficiat᷑ externo᷑
Quom de conscientia bona. si pͣuis fuerit
malisq cõmixta: Queamodũ fidenficta.
si maneat sociata cũ ꝑfidis: Quaecum a nob̾
sepe iã dicta sint: necesse ẽ. tam incessabilit̃
iterari. & tamdiu ñ taceri. quadiu nomen
pacis obcendit: utnr̃m nonsit. ut inuidos
acatur facere pace. sed calem uell cdcuos
qualis a sola pare ce ee pret̃ qua pa dssdlus

Expanded text:
posse pace componi, quid nos de totius orbis terraposse pace componi, quid nos de totius orbis terrarum sumus universitate facturi, si quod absit nostra fuerit praevaricatione deceptus? Si totus correctus est mundus, profana patrum suorum traditione despecta, quomodo non corrigatur unius debeat esse pax ipsa, non utcunque, sed veraciter christiana mente libremus. Quomodo enim potest esse pax vera cui caritas intemerata defuerit? Caritas autem qualiter esse debeat, nobis evidententia bona et fide non ficta . Quomodo quaeso te de corde erit puro, si contagio inficiatur externo? Quomodo de conscientia bona, si pravis fuerit malisque commixta? Quemadmodum fide non ficta, si maneat sociata cum perfidis? Quae cum a nobis saepe jam dicta sint, necesse est tamen incessabiliter iterari, et tandiu non taceri quandiu nomen pacis obtenditur; ut nostrum non sit ut invidiose jactatur facere pacem, sed tamen velle doceamus, qualis, et sola pax esse, et praeter quam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Non sint grauia queso te quamꝑ tuȩ salutis
aeternitate dicuntur. scriptum legisti.
Meliora sunt uulnera amici: quam osculu
inimici. Ques pietutem tuam : ut quo
affectu dicuntur. ame eo tuis sensibus
intimentur. nemo pietatem tuum fallat:
uerum est quod siguraliter ꝑ ꝓphetam
scriptura testictur. Una est columber
mea. una est perfecta mea: una est xp̃iana
fides. quae est catholica. Catholica autem
ueraciter illa est: quae abomiũ perfidorum
atq: ab eorum successorib: & consortib since
sed miseranda confusio: nec ulla causa iam
suꝑest. si hoc in qͦlib& c̃tagio uoluerimꝰ ad¬
mittere: nec cunctis heresib aditũ ianuaq
pandamꝰ. Qui enĩ inuno offenderit. omiũ
reus ẽ: & qͥ minima spernit. paulatĩ decidĩt
nulla rima pͣuitatis. nulla prorsus c̃tagio¬
ne macularetur. Nam nisi utds̃ auertat
correptionẽ errantib posceremꝰ: Proinde
si pietas tua unius ciuitatis popłm negat

Expanded text:
Non sint gravia, quaeso te, quae pro tuae salutis Non sint gravia, quaeso te, quae pro tuae salutis aeternitate dicuntur. Scriptum legisti: Meliora sunt vulnera amici quam oscula inimici . Quaeso pietatem tuam, ut quo affectu dicuntur a me, eo tuis sensibus intimentur. Nemo pietatem tuam fallat. Verum est quod figuraliter per prophetam Scriptura testatur? Una est columba mea, una est perfecta mea , una est christiana fides, quae est catholica. Catholica autem veraciter illa est, quae ab omnium perfidorum, atque ab eorum successoribus atque consortibus sincersed miseranda confusio. Nec ulla causa jam superest, si hoc in quolibet contagio voluerimus admittere, ne cunctis haeresibus aditum januamque pandamus. Qui enim in uno offenderit, omnium reus est ; et: Qui minima spernit, paulatim decidit .nulla rima pravitatis, nulla prorsus contagione maculetur. Nam si quod Deus avertat,correctionem errantibus posceremus? Proinde si pietas tua unius civitatis populum negat
Abbreviated transcription (Latin):
modũ suũ apud dm hominesq non teneant
Qua ꝓpt̾ sub conspectu dĩ pure & sincere
pietatem tuam dep̾cor. obtestor. exortor.
ut pecicionẽ meã non indignant accipias
Rogo inqua. ut me inhac uita potius au¬
dias dep̃cantem: quam quod absit indiuino
iudicio sentias accusantem. Nec me lat&
impr̃ auguste: qđ piecatis tuae studium
fuerit inpriuata uita. Optasti semꝑ fieri
particeps ꝓmissionis acternȩ. qua propter
quod tẽporaliter assecutus es uelim te habere
ꝑpetuum. utqͥimperas scło. possis regnare
cũ xp̃o. Tuis certe legib impr pateris nil
detrimtũ. itane uerũ. ẽ. pͥnceps egregie.
qͥnsolũ p̾sentia xp̃i beneficia. sed desideras
& futura. ut religioni. ut ueritati. ut sin¬
ceritati catholicȩ cõmunis & fidei temporibus
tuis non patiaris quemquam inferre dispen¬
dium. Qua fiducia rogote. illic eius p̃micc
petiturus es: cuius hic dampna Nonphibes:

Expanded text:
modum suum apud Deum et homines non teneant. modum suum apud Deum et homines non teneant. Quapropter sub conspectu Dei pure ac sincere pietatem tuam deprecor, obtestor et exhortor, ut petitionem meam non indignanter accipias: rogo, inquam, ut me in hac vita potius audias deprecantem, quam quod absit in divino judicio sentias accusantem. Nec me latet, imperator Auguste, quod pietatis tuae studium fuerit in privata vita. Optasti semper fieri particeps promissionis aeternae. Quapropter quod temporaliter assecutus es, velim te habere perpetuum, et qui imperas saeculo, possis regnare cum Christo. Tuis certe legibus, imperator, pateris nihil detrimentum. Itane verum est, princeps egregie, qui non solum praesentia Christi beneficia, sed desideras et futura, ut religioni, ut veritati, ut sinceritati catholicae communionis et fidei, temporibus tuis, patiaris quemquam inferre dispendium? Qua fiducia rogo te illic ejus praemia petiturus es, cujus hic damna non prohibes?
Abbreviated transcription (Latin):
sunma uoluit p̃minere. & subsequens ȩccłȩ
sineralis iugiter pietas celebrauit. ubi
pietas tua eudenter aduertit. numquam
quolib& penitus humano c̃silio eleuare¬
se quemqua posse illius pͥuilegio uel c̃fes¬
soni quam xep̃i uoa p̃tulit uniuersis. que
inda ueneranda confessa semper ẽ. & hab&.
stlota pͥmatẽ impeti non possunt humanis
plumptionib quaediuino sunt iudicio ẽsti¬
possunt. atq utinam sic contranitentib
pernuiciosa nonsit audatia: qu eammodũ
qđ abipso sacrae religionis auctore p̾fixum ẽ.
non potest firmantũ conuelli. Firmam̃¬
tũ enim dĩ stat Numqͥdnã cum aliquib
infesta religio ẽ. qͣntumq potuit nouitate
superari. & non magis hoc inuicta ꝑman¬
sit. qͦ estimata ẽ. posse succumbere. Desinan&
gͦ quesote tẽporib tuis quidã ꝑ occasionẽ
perturbationis aeccłasticȩ p̾cipitanter am¬
bire quae nonlicent. ne & illa quae male
appetunt nullatenus apprehendant. &

Expanded text:
summa voluit praeeminere, et subsequens Ecclesiae summa voluit praeeminere, et subsequens Ecclesiae generalis jugiter pietas celebravit? Ubi pietas tua evidenter advertit nunquam quolibse quemquam posse illius privilegio vel confessioni quem Christi vox praetulit universis. Quae Ecclesia veneranda confessa superest, et habet devota primatum. Impeti non possupraesumptionibus quae divino sunt judicio constipossunt. Atque utinam sic contranitentibus perniciosa non sit audacia, quemadmodum quod ab ipso sacrae religionis auctore praefixum est, non potest ulla virtute convelli. Firmamentum enim Dei stat. Nunquidnam cum aliquibus infesta religio est, quantacunque potuit novitate superari, et non magis hoc invicta permansit, quo aestimata est posse succumbere? Desinant ergo quaeso te temporibus tuis quidam per occasionem perturbationis ecclesiasticae praecipitanter ambire quae non licet, ne et illa quae male appetunt nullatenus apprehendant, et
Abbreviated transcription (Latin):
rau ab eis ciusas cuae salucis expecis. hieq
sun endis caclestib sacramtis. eisq uteo pecit
Asponendis subdi te debere cognoscis: reli¬
gonis ordine potius quam prcee: Itaq
mer huec illorum te pendere iudicio: ñ illos
aduam uelle redigi uoluntatẽ. Si enim
uantum adordinem publicȩ pertin& dis¬
aplinȩ cognoscentes imperiu tibi superna
dispositione collatum. legib tuis ipsi qͦq
prent religionis antistites. neuel in rebus
nundanis excluse uideantur obuiare senten¬
a qua hora tedec& affectu eis c̃uenit obe¬
dre. qui p̃rogandis uenerabilib sunt attri¬
biti mrsterus. Proinde sicut non leue dis¬
mnen incumbit pontificib siluisse ꝓdiui¬
ntatis cultu quod congruit. itahis quod
absit non mediocre periculum ẽ: qui cum
debeant parere despiciunt. Etsi cunctis
generaliter sac̃dotib recte diuina tractan¬
tib fideliũ conuenit corda summitti. qͣnto
potius sedis illius presuli consensus ẽ. adhi¬
bendus: quẽ cunctis sacdotib & diuinitas

Expanded text:
 ab eis causas tuae salutis expetis, inque sumendis coelestibus sacramentis, eisque, ut competit, disponendis subdi te debere cognoscis religionis ordine, potius quam praeesse, itaque inter haec ex illorum te pendere judicio, non illos ad tuam redigi velle voluntatem. Si enim, quantum ad ordinem publicae pertinet disciplinae, cognoscentes imperium tibi superna dispositione collatum, legibus tuis ipsi quoque parent religionis antistites, ne vel in rebus mundanis exclusae videantur obviare sententiae; quo, oro te, decet affectu eis obedire, qui praerogandis venerabilibus sunt attributi mysteriis? 340 Proinde sicut non leve discrimen incumbit pontificibus siluisse pro Divinitatis cultu quod congruit, ita his, quod absit, non mediocre periculum est, qui cum debeant parere, despiciunt; et si cunctis generaliter sacerdotibus recte divina tractantibus fidelium convenit corda submitti, quanto potius sedis illius praesuli consensus est adhibendus, quem cunctis sacerdotibus et divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ees aut prb̃r. si eum qui scđm ueritatem
habuerit baptisma denuo baptiz auerit
aut si pollutum ab impis & non recte bapti¬
tatii nonbaptizauerit deponatur. tamqua
deridens crucẽ & mortẽ dñi. nec sac̃dotes
afalsis sacdotib iure discernens. Luic

Expanded text:
 aut presbyter, si eum qui secundum veritatem habuerit baptismum denuo baptizaverit, aut pollutum ab impiis, et non recte baptizatum, non baptizaverit, deponatur, tanquam deridens crucem et mortem Domini, nec sacerdotes a falsis sacerdotibus jure discernens. LI.
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudini tuȩ quasi strictm prolingule
meȩ com̃datione dedicaui. si p̾cib tũis
uitȩ successus adriserit. gestorum tuorũ
plename reuclatione consecrabo. utqua
utquac uniũsis nota s̃. mansuris in poster ui
litteris qͣtiniꝰ gauleat etasecutura st ugĩ¬

Expanded text:
beatitudini tuae quasi strictim pro linguae beatitudini tuae quasi strictim pro linguae meae commendatione dedicaui. si precibus tuis uitae successus adriserit, gestorum tuorum plena me relatione consecrabo, ut quae uniuersis nota sunt mansuris in posterum litteris, quatenus gaudeat aetas secutura, seruen
Abbreviated transcription (Latin):
biles districtio dedit affectum. Manet
te singularis sapientia. quae licet genera¬
liter obtanda ẽ. tamen existit in magistro
necessaria: frustra monitoris personã susci¬
pit: qui impacti non p̾ualet estimare pondꝰ
officu uilissimis cõparandus est nisi pcelat
scientia. quia est honore prestantior: Dedit
tͥ apicem res iudicu: non fauoris. Dignus
pontifice amor est: que censura conciliat
Deuenustat institutoris geniũ: quiꝑsolã
gr̃am uult placere. Tu his eruditus & for¬
matus caeli beneficuis plus agendo popłm
institutis quam loquendo. Illa monit a
discipłorũ conscientiam erudierant. quę
prebentur exemplo: sine pudore inuitat
ad innocentiã. qui illam nonfuerit ipse
sectatus. Te inter secreta penetralium
quasi testem metuunt: qui peccare dispo¬
nunt. Nascentib culpis. metus & rtie¬
rentia tua negat effectum: qͥ int̾ exordid
occurrit uitus. & occasionẽ lapsus adimi
& c̃cupiscentiȩ purgat auctorem. Hacc

Expanded text:
biles districtio dedit affectum. manet biles districtio dedit affectum. manet te singularis sapientia, quae licet generaliter optanda est, tamen existit in magistro necessaria. frustra monitoris personam suscipit qui inpacti non praeualet aestimare pondus officii: uilissimis conparandus est, nisi praecellat scientia, qui est honore praestantior. dedit tibi apicem res iudicii, non fauoris: dignus pontifice amor est quem censura conciliat: deuenustat institutoris genium qui per solam gratiam uult placere. tu his eruditus et formatus caeli beneficiis plus agendo plebem instituis quam loquendo. illa monita discipulorum occasionem eruderant, quae praebentur exemplo: sine pudore inuitat ad innocentiam qui illam non fuerit ipse sectatus. te inter secreta penetralium quasi testem metuunt qui peccare disponunt: nascentibus culpis metus et reuerentia tua negat effectum. qui inter exordia occurit uitiis, et occasionem lapsus adimit et concupiscentiae purgat auctorem. haec
Abbreviated transcription (Latin):
te eligi uoluit quã ꝓbari. Teolim scłarib
inherentẽ titulis: castrensis sudor excoluit:
& ad aeccłȩ gub̾nacula pars aduersa soli¬
dauit. sicut ds̃ loquitur ꝑ propħam:. Qui
in modico fidelis est: & in magno fidelis ẽ
le sacrum udex: & consili comitẽ meruit¬
& laboris. Bene uenerandis initiandus
altarib: & in laica c̃uersatione quod sa¬
crum eet elegisti. Tu pudicitię in illa¬
etate custos inuentus es. inqͣ& lex obseqͥt᷑¬
quam lic encie fuleit orreri. Ape aulbita
suo quos in personam dulcis atollat ier
acies querit hostiles adscitus accełac ponti¬
fiec̃ actib implesti ante cẽpora digni bans
Non fuit aduena benignitas. quãc nauug
innixa radicib: decano flore germen oller¬
dit Temporale ẽ. om̃e quod fingitur
perpetuum quod cũ etate maturescit.
Non tibi sacerdotiũ remdoni credimꝰ die¬
nisse: sed premu. Alius uulgiaria gr̃a
lenocinante cõmendat tͥ rigida circa culh¬

Expanded text:
te eligi uoluit quam probari. te olim saecularibus te eligi uoluit quam probari. te olim saecularibus inhaerentem titulis castrensis sudor excoluit et ad ecclesiae gubernacula pars aduersa solidauit, sicut deus loquitur per prophetam: qui in modico fidelis, et in magno fidelis est. te sacrarum iudex et consilii comitem meruit et laboris. bene uenerandis initiandus altaribus et in laica conuersatione quod sacrum esset elegisti. tu pudicitiae in illa aetate custos inuentus es, in qua et lex obsequituquem licentia fulcit, horreri. s, quos in personam ducis adtollat, inter acies quaerit hostiles. adscitus ecclesiae pontificem actibus inplesti ante tempora dignitatis. non fuit aduena benignitas, quae naturae innixa radicibus de cano flore germen ostendit. temporale est omne quod fingitur, perpetuum quod cum aetate maturescit. non tibi sacerdotium rem doni credimus euenisse sed praemii. alios uulgi aura gratia lenocinante commendat: tibi rigida circa culpa
Abbreviated transcription (Latin):
LAURENTIO MEDIOLANENSIS ICCLE
Prodit religiosȩ uotum conscientiȩ:. mens
laudib deuota pontificũ. Assertio inge¬
nu est dõ obsequentib mancipare quod
loquimur. inquorum p̃conis forte angustꝰ
sermo uulgat impericiam manifesta tam̃
si abstineatur infantiam. Iuis mendicã¬
narrationem estimet. qua uota locuple¬
tant: Sepe infacundiȩ dotib pauꝑ inue¬
nit᷑ uenena predicantis: & ediuerso thesaurꝰ
cordis irradiat inegestate uerborũ. Qui
uice dĩ iudicat. non desiderat picta collo¬
quia: sed quae infucatus cõmendat nitor
ingenu. quia in his &iam sine amore blan¬
ditur: eloquentia in illis splendorem suũ
ueritas nuda cõmendat. Sine faleris est
om̃e. quod dictat affectio. Adunguem
fabricantur illa: quae uolumꝰ notũ speciẽ
recti hab̾e quam similitudinẽ. Ad te uene¬
rabilis m antistes maxime sermo ẽ. cui in
meritorũ testimonio uirtꝰ cepit auocabulo:
in quo actus eloquitur. qͥ nom̃ appellat
Prouida parentũ tuorũ diligentia: pͥus

Expanded text:
Laurentio Mediolanensis EcclesProdit religiosae votum conscientiae mens laudibus devota pontificum assertio ingenii est Deo obsequentibus mancipare quod loquimur, in quorum praeconiis forte angustus sermo praefulget imperitiam manifestat, tamen si abstineatur infantia narrationem aestimet, quam uota locupletant ? saepe in facundiae dotibus pauper inuenitur uena praedicantis, et e diuerso thesaurus cordis inradiat in egestate uerborum. qui uice dei iudicat non desiderat picta colloquia., sed quae infucatus commendat nitor ingenii, quia in his etiam sine amore blanditur eloquentia, in illis splendorem suum ueritas nuda commendat. sine phaleris est omne quod dictat affectio: ad unguem fabricantur illa, quae uolumus non tam speciem recti habere quam similitudinem. ad te, uenerabilis mi antistes Maxime, sermo est, cui in meritorum testimonio uirtus coepit a uocabulo, in quo actus eloquitur qui nomen appellat prouida parentum tuorum diligentia prius
Abbreviated transcription (Latin):
lius om̃ipotentis dĩ munera: cũ peccata decli¬
namus:
USTODIENDA qͦq est mundicia corporis.
instudus bonȩ actionis: quia iuxta uocem
prȩdicantis apł̃i. templum di scm ẽ. quod estis
uos. Quirursus ait. Haec est enĩ uolun¬
tas dt̃ scificatio ur̃a: quam scĩficationẽ osten¬

Expanded text:
lius omnipotentis Dei munera cum peccata declilius omnipotentis Dei munera cum peccata declinamus? Custodienda est quoque munditia corporis in studiis bonae actionis, quia juxta vocem praedicantis Apostoli: Templum Dei sanctum est, quod estis vos. Qui rursus ait: Haec est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra. Quam sanctificationem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib in quibusdam suis laudibus
excutit. ita ut decepta mens ammiretur ip¬
sa quam sint magna quae fecit: quaedũ per
occultũ timorem apud semetipsam extollit᷑.
entem animã dicitur. Habens fiduciam in
pulchritudine tua: fornicata es in nomine
tuo. Fiduciam quippe animȩ in pulchritu¬
dine sua habere ẽ. in semetipsa deiusta acti¬
one prȩsumere: quae insu o nomine fornicat᷑.
quando in hoc quodrecte egit conditoris lau¬
de dilatari appetit: sed suȩ opinionis głam
requirit. Hinc rursus perꝓpħam scriptũ
ẽ. Iuo pulchrior es. descende anima. It¬
enim unde ẽ. pulchrior inde descendit: qͣn¬
do exuirtute decore quo exaltari apud
dñm debuit. ab eius grã ꝑsuam elationem
cadit. Quid gͦ inhis agendum. nisi ut ma¬
lignus sp̃s cum nobis ad eleuandam mentem
reducit bona quae egimus. nos semper ad
memoriam mala nr̃a reuocemꝰ. quatinꝰ & nr̃a
cognoscamus eẽ. quae peccando fecimꝰ. & so¬

Expanded text:
cogitationibus in quibusdam suis laudibus cogitationibus in quibusdam suis laudibus excutit, ita ut decepta mens admiretur ipsa quam sint magna quae fecit. Quae dum per occultum tumorem apud semetipsam extollitur, entem animam dicitur: Habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo. Fiduciam quippe animam in pulchritudine sua habere est in semetipsa de justa actione praesumere. Quae in suo nomine fornicatur quando in hoc quod recte egit, non conditoris laudem dilatari appetit, sed suae opinionis gloriam requirit. Hinc rursum per prophetam scriptum est: Quo pulchrior es, descende. Anima etenim unde est pulchrior, inde descendit, quando ex virtutis decore quo exaltari apud Deum debuit, ab ejus gratia per suam elationem cadit. Quid ergo in his agendum est, nisi ut malignus spiritus cum nobis ad elevandam mentem reducit bona quae egimus, nos semper ad memoriam mala nostra revocemus, quatenus et nostra cognoscamus esse quae peccando fecimus, et so
Abbreviated transcription (Latin):
dib tribuenda. Sed inter haec uigilanti
sunt studio antiqui hostis insidiȩ cauendȩ
qui qͣnto maiora in om̃ib: dona conspicit.
tanto haec auferre subtiliorib insidus exqͥ¬
rit: Neq enim latrunculi inuia caper e
uiatores uacuos expetunt: sed eos qui auri
uascula uel argenti ferunt. Uia quippe est̃
uita presens: & tanto quisquis necesse est
ut insidiantes sp̃s caueat. qͣnto maiora sunx
dona quae portat. O portet gͦ excellentiã
ur̃am in tanto hoc de conuersione gentis sub¬
ditȩ munere quod accepit summoꝑe custo¬
dire pͥmũ humilitatem cordis. ac deinde
mundiciam corporis. Cum enĩ scriptũ
sit. om̃is quise exaltat humiliabitur. &
quise humiliat exaltabitur : ꝓfecto liquet.
quia ille ueraciter alta amat: qͥmentẽ sua
ab humilitatis radice nondesecat. Sȩpenaq
malignus sp̃s utbona destruat. quib prius
aduersari non ualuit ad operantis mentem
post actam oꝑationem uenit: eamq tacitis

Expanded text:
di tribuenda. 1030 Sed inter haec vigilanti di tribuenda. 1030 Sed inter haec vigilanti sunt studio antiqui hostis insidiae cavendae, qui quanto majora in hominibus dona conspicit, tanto haec auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est ut insidiantes spiritus caveat, quanto majora sunt dona quae portat. Oportet ergo excellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditae munere quod accepit summopere custodire prius humilitatem cordis, ac deinde munditiam corporis. Cum enim scriptum sit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur, profecto liquet quia ille veraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non desecat. Saepe namque malignus spiritus, ut bona destruat quibus prius adversari non valuit, ad operantis mentem post peractam operationem venit, eamque tacitis
Abbreviated transcription (Latin):
AHEREA Indico quia creuit de uro
opt in laudib di hoc quod dileccissimo
filio meo probino prb̃o narrante cognoui.
Qui cum ur̃ȩ excellentiȩ constitutionem
quandam contra uideorum perfidiam dedis¬
set. hui dequib prolata fuerant reccitudinẽ
urȩ mentis inflectere pecuniam suminã
offerendo moliti sunt. Iuam excellentia
inre mihi dauid regis factum ad memoriam
uenit. cui dum c̃cupita aqua decisterna
bethleemitica quae inter hostiles cuneos
habebatur. ab obsequentib militib fuisset
oblata: protinus dixit. Absit ame ut san¬
guinem hominũ illorumbibam. Iuã quia
fudit & bibere noluit: scriptum est. Libauit
eam dño. Si igitur ab armato rege insacri¬
ficium dĩ uersa est aqua contẽpta. pensemus
quale sacrificium omipotenti dõ rex obtulit:
qui ꝓamore illius non aquã sed aurum acci¬
pere contempsit. Ita fili excellentissime
fidenter dicam. quia libasti aurum dño:
quod contra eum habere noluisti
AGNA SUNT Haec. & omipotentis dĩ lau¬

Expanded text:
erea indico quia crevit de vestro opere in laudibus Dei hoc quod dilectissimo Filio meo Probino presbytero narrante cognovi, quia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, hi de quibus prolata fuerat, rectitudinem vestrae mentis inflectere pecuniarum summam offerendo moliti sunt; quam excellentia in re mihi David regis factum ad memoriam venit: cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset allata, protinus dixit: Absit a me ut sanguinem justorum hominum bibam. Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino. Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit qui pro amore illius non aquam, sed aurum accipere contempsit. Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere noluisti. Magna sunt haec et omnipotentis Dei lau
Abbreviated transcription (Latin):
a fornicatione: utsciat unusquisq uestrũ
uas suum possidere inscificatione ⁊ honore:
& non inpassionib desiderii CaP. ur¬
esa quoq gubnacula erga subiectos mag¬
no sunt moderamine temperanda. ne potes¬
ras mende norpratir. u Tunc eim
arim o uori dlominatur. Curandun o elt
ne ira subripiat faciatq citius ome uio. est¬
dicetas dra diuippe &liam cum delis qulcadũ
culpas excuritur. non debet mciti duai
domina preire: sedpost rationis cerguinudit
ancilla famulari. ut ad faciem iussa uen ue ut
Namsi semel mentẽ possidens cocperit usi
eẽ reputet. &iam quod crudeliter facit
enim ẽ. scriptũ. lra uiri. iusticiamdĩnox
oꝑatur: Hinc rursus dicitur: Sit om̃is
homo uelox adaudiendum: tardus autem
adloquendum. & tardus adiram: Hacc aut̃
uos auetore do om̃a seruare non ambigo.
sed occasione ammonitionis exorta. bons
uris actib mefurtiuc subiungo: ut quodnon
ammoniti facitis. qͣndo uob ammonensaddt᷑:
iam non soli faciatis Om̃ps autẽ ds̃ incuntꝰ¬

Expanded text:
strum, vas suum possidere in sanctificatione et honore et non in passionibus desiderii. Ipsa quoque regni gubernacula erga subiectos magno sunt moderamine temperanda, ne potestas mentem subripiat. Tunc enim animus non dominatur. Curandum quoque est, ne ira surripiat, / ne fiat citius omne, quod licet. Ira quippe, etiam cum delinquentium culpas exequitur, non debet menti quasi domina praeire, sed post rationis tergum velut ancilla famulari, ut ad faciem iussa veniat. Nam si semel mentem possidens coeperit, iustum esse deputat etiam, quod crudeliter facit. Hinc enim scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur. Hinc rursus dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram. Haec autem vos auctore deo omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta bonis vestris actibus me furtive subiungo, ut, quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, iam non soli faciatis. Omnipotens autem deus in cunc
Abbreviated transcription (Latin):
amore constringimur & apłicae sedis
moderamine conuenimur: ut consultis
fratrum ꝓut dñs dederit respondeamus.
eosq aplicae sedis auctoritate instruamꝰ
leiunium quod iter apłicae in anno apud
uos caelebrare didicimus c̃uenientius nunc
ꝑ quatuor tempora fieri decernimꝰ. ut sicut
annus ꝑ quatuor uoluitur tẽpora. sic &
nos quaternum sollempone agamꝰ ieiuniũ
ꝑ anni quatuor tempora. Et sicut replemͣ
frumento uino & oleo ad alenda corpora
sic repleamur ieiunio adalendas animas
iuxta ꝓphe zachariae uocemait: Factũ
est uerbum dñi ad me dices Haec dicit
dñs exercituum: Sicut cogitaui ut affli¬

Expanded text:
amore constringimur et apostolicae sedis moderamine convenimur: ut consultis fratrum, prout Dominus dederit, respeosque apostolicae sedis auctoritate instruamus. Jejunium quod ter in anno apud nos celebrare didicistis, convenientius nunc per quatuor tempora fieri decernimus, ut sicut annus per quatuor volvitur tempora, sic et nos quaternum solemne agamus jejunium, per anni quatuor tempora, et sicut replemur frumento, vino et oleo ad alenda corpora, sic repleamur jejunio ad alendas animas, juxta prophetae Zachariae vocem, qui ait: « Factum est verbum Domini ad me dicens: Haec dicit Dominus exercituu
Abbreviated transcription (Latin):
suos doctores: Ergo & qui patres uocant̃
magis portandi quam rep̃hendendi sunt
nisi in recta fide errauerint. Nullus ergo
doctor perscripta accuset. nec sine fideli
& legitimo qui &iam inrep̃hensibilitti¬
uran aconuer satione delucta dcousatori
abent uuuit: qui non reete eredlit Nlilul
alens ti quifidelis est. Si qͥs fidelis elt
Nefalse loquatur: aut cuiquã insidi
oesul. Fidelis homo semꝑ fideliter agit.
fiddlis callide insidiatur. atq fideles
e picac usit uiuentes ꝑdere nititur. quia
sipilis similem sibi querit. Infidelis uero

Expanded text:
suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori Non bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult, qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero