comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epit autem dicere ad
ꝑlebem: parabolam hanc.
homo plantauit uineam.
et locauit eam colonis: et ipse ꝑegre
fuit multis temporib. Et in tempore¬
misit ad cultores seruum: ut de fruc¬
tu uinee darent illi. Qui cesum dimi-¬
serunt eum manem. Et addidit alte¬
rum seruum mittere. Illi autem hunc
quoq cedentes. et afficientes contume¬
lia: dimiserunt manem. Et addidit
tercium mittere: qui et illum uulne¬
rantes eiecerunt. Dixit autem dominꝰ
uineȩ . O. uid faciam: Mittam filiũ
meum dilectum: forsitan cum hunc
uiderint uerebuntur. Quem cum ui¬
dissent colom: cogitauerunt inter se
dicentes. hic est heres: occidamus eũ
ut nr̃a fiat herecditas. Et eiectum illũ
extra uineam: occiderunt. Quid ergo
faciet illis dominus uinee: Temet
ce ꝑdet colonos istos: & dabit uineã
aliis. Quo audito: dixerunt illi.
Absit. Ille autem aspiciens eos: ait.
Qaud est gͦ hoc quod scͥptum est lapidẽ
quem repbauerunt ecdificantes. hic
factus est in caput anguli: Omnis

Expanded text:
epit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit eam colonis, et ipse peregre fuit multis temporibus. Docente Doe fructu vineae darent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes, et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Et addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent coloni cogitaverunt inter se dicentes hic est heres occidamus illum ut nostra fiat hereditas et eiectum illum extra vineam occiderunt quid ergo faciet illis dominus vineae veniet et perdet colonos istos et dabit vineam aliis quo audito dixerunt illi absit quid est ergo hoc quod scriptum est lapidem quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli omnis
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter insistere. & oseius
oppinere. de multis insidiantes ei: & que¬
rentes cape aliquid ex ore eiuis. ut accu¬
sarent eum. Multis autem turbis circũ-¬
stantib. ita ut se inuicem conculcarent:
cepit dicere ad discipulos suos.At¬
tendite a fermento phariseorum: qͦd
est. hypochrisis. Pichil autem optũ
est quod non reueletur: neq absconcu¬
tum quod non sciatur. q̃m que in tene¬
bris dixistis in lumine dicentur: &e

Expanded text:
stere et os eius opprimere de multis insidiantes et quaerentes capere aliquid ex ore eius ut accusarent eum multis autem turbis circumstantibus ita ut se invicem conculcarent coepit dicere ad discipulos suos adtendite a fermento Pharisaeorum quae est hypocrisis nihil autem opertum est quod non reveletur neque absconditum quod non sciatur quoniam quae in tenebris dixistis in l
Abbreviated transcription (Latin):
cricis paitis. ait ili. Magister. hec dicẽs
cuam nobis contumliam facis. Aeule
aic. Et uobis legispitis ue: quia onera¬
es homines onerib que portari non
possunt. et ipsi uno digito ur̃o non tangi¬

Expanded text:
itis, ait illi: Magister, haec dicens, etiam nobis contumeliam facis. At ille ait: Etiam vobis legisperitis vae; quia oneratis homines oneribus quae portare non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangi
Abbreviated transcription (Latin):
bit te Et cum loqueretur: rogauit isti
quidam phariseus ut prancleret apri
se. Et ingressus recubuit. Phariseus
autem cepit intra se reputans dicere:
quare non baptrratus eẽt ante prandi¬
um. Et ait dominus ad illum. Nunc
uos pharisei quod deforis est calics
est ur̃m. plenum est rapia & miquide
Stulti. nonne qui fecit quod deforioll
etiam id quod intus est fecit: Uerun¬
ptamen quod suꝑ est date elemosiñs
et ecce omnia munda sunt uobis.

Expanded text:
ec cum loqueretur: rogavit illum quidam phariseus: ut pranderet apud se. Et ingressus recubuit. Phariseus autem cepit intra se reputans dicere: quare non baptizatus esset ante prandium? Et ait Dominus ad eum. Nunc vos pharisei quod deforis est calicis est vestrum, plenum est rapina et iniquitate. Stulti, nonne qui fecit id quod foris est, etiam id quod intus est fecit? Verumtamen quod. superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis .
Abbreviated transcription (Latin):
ditis contristatus est: quia diues erat
ualde. Qidens autem illum ih̃c tristem
factum: dixit. Quam difficile qui pe¬
cunias habent: in regnum dei intu¬
bunt. Facilius est enim camelum ꝑfu
men acus transire: quam diuitem in¬
trare in regnum dei. Et dixerunt qui
audiebant. Et quis potest salius fu¬
eric Ait illis. Que impossibilia sunt
apud homines possibilia sunt apuo
dm̃. Ait autem petrus. Ecce nos dimi¬
simus omnia: et secuti sumus te. Qui
dixit eis. ⁊men dico uobis. nemo est
qui reliquit domum. aut parentes
aut fr̃s. aut uxorem. aut filios. ꝓpter
regnum dei. et non recipiat multo
ꝑlura in hoc tempore: &e in scło uent̃o
uitam et̃nam:.¬
ssumpsit autem ih̾c duode¬
cim: & ait illis. Ecce ascendi¬
mus iherosolunam: & con¬
suminabunt᷑ omnia que scͥpta suis¬

Expanded text:
ditis, contristatus est: quia dives erat valde. Videns autem Jesus illum tristem factum, dixit: Quam difficile, qui pecunias habent, in regnum Dei intrabunt! Facilius est enim camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Et dixerunt qui audiebant: Et quis potest salvus fieri ait illis quae inpossibilia sunt apud homines possibilia sunt apud Deum ait autem Petrus ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te qui dixit eis amen dico vobis nemo est qui reliquit domum aut parentes aut fratres aut uxorem aut filios propter regnum Dei et non recipiat multo plura in hoc tempore et in saeculo venturo vitam aeternam adsumpsit autem Iesus duodecim et ait illis ecce ascendimus Hierosolyma et consummabuntur omnia quae scripta su
Abbreviated transcription (Latin):
e factum est cum eẽt in loco
quodam orans: ut cessauit
dixit unus ex discipłis eius
ad eum. Domme. doce nos orare: sicut
& iohannes docuit disciplõs suos. Et
ait illis. Cum oratis: dicite. Pater sancti¬
ficetur nomen tuum: adueniat regnũ
tuum. Panem nr̃m cotidianum da nob̃
hodie. et dimute nobis peccata nr̃a. si¬
quidem & ipsi dimittimus omni de¬
benti nobis: & ne nos inducas in tẽp¬
tationem:

Expanded text:
« Factum est cum esset in loco quodam orans, ut cessavit, dixit unus ex discipulis ejus ad eum: Domine, doce nos orare, sicut et Joannes docuit discipulos suos. Et ait illis: Cum oratis dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, et dimitte nobis peccata nostra, siquidem et ipsi dimittimus omni debenti nobis, et ne nos inducas in tentationem .
Abbreviated transcription (Latin):
bis patrem petit panem. nunquid la¬
pidem dabit illi: Aut piscem. nun¬
quid ꝓpisce serpentem dabit illi:
Aut si petierit ouum. nunquid por¬
riget illi scorpionem: Si gͦ uos cum

Expanded text:
bis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Aut piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Panis
Abbreviated transcription (Latin):
popłs gaudebat in uniuersis: que glo¬
riose fiebant ab eo:
icebat gͦ. Cui simile est regnũ
dei. & cui simile ẽe existima¬
bo illud: Simile est grano
synapis. quod acceptum homo misit
in hortum suum. & creuit. et factum est
in arborem magnam: & uolucres cȩli
requieuerunt mn ramis eius. Et iterũ
dixit. Cui simile estimabo regnum dei:
Simile est fermento quod acceptum
mulier abscondit in farme sata tria:
donec fermentaretur totum. Etibat
ꝑciuitates & castella docens: & iter faci¬
ens in iherłm. Iit autem illi quidã
Domine. si pauci sunt qui saluantur:
Ipse autem dixit ad illos Contendite in¬
trare ꝑangustam portam: quia multi
dicouobis querent intrare & non pote

Expanded text:
gloriose fiebant ab eo dicebat ergo cui simile est regnum Dei et cui simile esse existimabo illud simile est grano sinapis quod acceptum homo misit in hortum suum et crevit et factum est in arborem magnam et volucres caeli requieverunt in ramis eius et iterum dixit cui simile aestimabo regnum Dei simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria donec fermentaretur totum et ibat per civitates et castella docens et iter faciens in Hierusalem ait autem illi quidam Domine si pauci sunt qui salvantur ipse autem dixit ad illos contendite intrare per angustam portam quia multi d
Abbreviated transcription (Latin):
Unde eas literas quas sub nomine nr̃o
ille direxerat: sciatis esse irritas. Pro quo
scelere ante portas huius urbis idest susiˢ
& ille qui machinatus est & omnis cog¬
natio penclet in patibulis: non nobis
sed deo ei reddente quod meruit. Hoc
autem edictum quod nunc mitimus
in cunctis urbib ꝓponatur: ut liceat
iudeis uti legib suis. Quib debetis esse
amminiculo: ut eos qui se ad necem
eorum parauerant possint interficere
t̾ciadecima die mensis duodecumni qui
uocatur adar. Hanc enim diem omp̃c
habetote diem. & celebrate eam cum
omni leticia: ut & in posterum cognos¬
cant omnes qui fideliter psis obediunt
dignam ꝓfide rccipe mercedem. qui
autem insidiantur regno eorum ꝑire
ꝓscelere. Omnis autem ꝓuincia & ci¬
uitas quȩ noluerit sollempnitatis huiꝰ
ẽẽ particeps gladio & igne pereat: &
sic deleatur ut non solum hominib
sed etiam bestiis inuia sit in sempi-¬
ternum. pro exemplo contemptus

Expanded text:
Unde eas litteras, quas sub nomine nostro Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, omniphabetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus,
Abbreviated transcription (Latin):
ci omnium ꝓuinciarum Nec putare
debetis si diuersa iubeamus exanimi
nr̃i uenire leuitate: sed ꝓ qualitate &
necessitate temporum. ut rei publice pos-¬
cit utilitas ferre sententiam. Et ut ma¬
nifestius quod dicimus intelligatis: aman
filius amadathi. & animo & gente mace-¬
do. alienusq a ꝑsarum sanguine. & pi-¬
etatem nr̃am sua crudelitate comma
arrogantiȩ cumorem sublatus est: ut
mardocheum cuiusfide & beneficiis
uiuimus. & consortem regninr̃i hester
cum omni gente sua. nouis quibꝰdam
atq inauditis machinis expetiuit in
mortem: hoc cogitans ut illis intfectis
insidiaretur nr̃e solitudini. & regnum
ꝑsarum transferret in macedonas.
Nos autem a pessimo mortalium iu¬
deos neci destinatos in nulla penitus
culpa repperimus: sed e contrario ui¬
stis utentes legib. & filios altissimi et
maximi semꝑq uiuentis dei. cuius
beneficio & patrib nr̃is & nobis regnũ
est traditum. & usq hodie custoditur

Expanded text:
ci omnium provinciarum. Nec putare ci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commacarrogantiae tumorem sublatus est, ut Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur.
Abbreviated transcription (Latin):
habetu Rex magnus artarxerxis ab
india usq ethyopiam centum uiginu
septem ꝓuintiarum ducib ac pͥncipibꝰ
qui nr̃e obediunt iussioni: salutem
dicit. Multi bonitate pͥncipum & ho¬
nore qui in eos collatus est. abusi suns
insuꝑbiam: & non solum subiectos
regib nituntur oppͥmere. sed datam
sibi głam non ferentes. in ipsos qui de¬
derunt moliuntur insidias. Nec con¬
tenti st̃ grãs ñ agere beneficiis. & huma¬
nitatis in se uira uiolare: sed dei quoꝙ
cuncta cernentis arbitrantur se effuge¬
re posse sententiam. & in tantum uesa¬
me ꝓruperunt. ut eos qui creclita sibi
officia diligenter obseruant & ita cun¬
cta agunt ut omnium laude digni
sint. mendaciorum cuniculis conent᷑
subuertere. dum aures principum
simplices & ex sua natura alios estiman¬
tes callida fraude decipiunt. Quȩ res
& ex ueterib ꝓbatur hystoriis. & ex his
que geruntur cotidie: quomͦ malisquo¬
rumdam suggestionib regum studia
deprauentur. Unde ꝓuidendum est pa-¬

Expanded text:
 Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est pa
Abbreviated transcription (Latin):
erimus e celo: dicet nobis. Quare
non credidistis illi: Si autem dira¬
mus ex hominib: timemus turb̃a
Omnes enim habent iohannem:
sicut ꝓpħam. Et respondentes ihħu
dixerunt. Nescimus. Ait illis & ipse
Nec ego dico uobis: in qua potestat
hec facio. Quid autem uobis in¬
detur:: Homo quidam habebat
duos filios: & accedens ad pͥmum¬
mea. Ille autem respondens: ait
Holo. Postea autem penitentia motꝰ
abiit. Accedens autem ad alterum
dixit similiter. At ille respondens .
Eo domine. Et non iuit. Quis er
duob fecit uoluntatem patris: I¬
cunt ei. Primus. Dicit illis iħc. iͥ
dico uobis: quia publicani & me¬
trices p̃cedent uos in regno dei. U¬

Expanded text:
elo dicet nobis quare ergo non credidistis illi si autem dixerimus ex hominibus timemus turbam omnes enim habent Iohannem sicut prophetam et respondentes Iesu dixerunt nescimus ait illis et ipse nec ego dico vobis in qua potestate haec facio quid autem vobis videtur homo habebat duos filiosvineam. Ille autem respondens ait nolo. Post autem, paenitentia motus abiit. Accedens autem ad alterum. dixit illi similiter: At ille respondens ait. Eo domine et non ibit. Quis igitur ex duobus fecit voluntatem patris. Dicunt ei. Primus. Dicit illis Jesus. Amen dico vobis. quia publicani et meretrices. praecedunt vos in regnum Dei. V
Abbreviated transcription (Latin):
&e seniores popli dicentes. In qua¬
potestate hec facis. & quis dedit tibi
hanc potestatem: Respondens ilie.
dixit eis. Interrogabo uos & ego uñ
sermonẽm: quem sidixeritis michi
& ego uobis dicam in qua potestate
hec facio. Baptismum iohis unde
erat. e celo. an ex hominib: At i

Expanded text:
ntes: In quapotestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestatem? Respondens Jesus dixit eis: Interrogabo vos et ego unum sermonem: quem si dixeritis mihi, et ego vobis dicam in qua potestate haec facio. Baptismum Joannis unde erat? e coelo, an
Abbreviated transcription (Latin):
ne autem reuertens in ciuitatem: esuri-¬
it. Et uidens fici arborem. unam se¬
cus uiam. uenit ad eam: & nichil in¬
uenit mea. nisi folia tantum. Et ait
illi. Nunquam ex te fructus nascatur.
insempiternum. Et arefacta est con¬
tinuo ficulnea: & uidentes discipuli
mirati sunt dicentes. Quom continuo
ait eis. Amen dico uobis. si habueri¬
tis fidem. & non hesitaueritis. non
solum de ficulnea facietis: sed & si
monti huic dixeritis tolle. & iacta te

Expanded text:
ne autem revertens in civitatem, esuriit. Et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam, et nihil invenit in ea, nisi folia tantum. Et ait illi: Numquam ex te fructus nascatur in sempiternum, et arefacta est continuo ficulnea. Et videntes discipuli mirati sunt, dicentes: Quomodo continuo ait eis: Amen dico vobis, si habueritis fidem, et non haesitaveritis, non solum de ficulnea facietis, sed si monti huic dixeritis: Tollere, et jacta te
Abbreviated transcription (Latin):
udeatur in ꝓprio id est in hebreo qͣm
in peregrino idest in greco: quo cetere
epistole sunt scpte sermone. Mouet
eciam quosdam quare romanorum epla
in primo sit posita: cum eam non ꝑti¬
mam scͥptam ratio manifestet.Nam
hanc se ꝓficiscentem ierosolimam scͥpsis¬
se cestatur: cum corinthios & alios iam
ante ut ministerium quod secum por¬
caturus erat colligerent litteris adhor¬
tatussit. Unde intelligi quidam uoluñs
ita omnes epł̃as ordinatas. ut prima po¬
nerentur. quamuis posterior fuerit
destinata: ut ꝑ singulas epł̃as gradib
ad ꝑfectiora ueniretur. Romanorum
namq pleriq tam rudes erant. ut non
intelligerent se dei gr̃a & non suis meri¬
tis esse saluatos: & obhoc duo inter se
popli conflictarent. Iecuro illos indi¬
gere asserit corrigi: uitia gentilitatis
priora commemorans. Corinthiis au¬
dem iam dicit sapientiȩ gr̃ãm esse con¬
cessam: & non tam omnes increpat.
quam cur peccantes non increpauerint

Expanded text:
videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam videatur in proprio, id est, Hebraeo, quam in peregrino, id est, in Graeco, quo caeterae Epistolae sunt scriptae, sermone. Movet etiam quosdam, quare Romanorum Epistola in primo sit posita, cum eam non primo scriptam ratio manifestet. Nam hanc se proficiscentem Hierosolymam scripsisse testatur, cum Corinthios et alios jam ante, ut ministerium quod secum portaturus erat, colligerent, litteris adhortatus sit. Unde et intelligi quidam volunt ita omnes epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quamvis posterior fuerit destinata, ut per singulas epistolas gradibus ad perfectiora veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut 4 non intelligerent Dei se gratia et non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idcirco illos indigere asserit corrigi, vitia gentilitatis priora commemorans. Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint
Abbreviated transcription (Latin):
queritur: quare post euuangłia
que supplementum legissunt. &
in quib nobis exempla & p̃cepta
uiuendi plenissime digesta sunt.
factum uidetur: ut scilicet inicia nasen¬
tis eccłie nouis causis existentib premu-¬
niret. & p̃sentia atq orientia resecaret
uitia. & post futuras excluderet questio¬
nes: exemplo ꝓpharum. qui post ec¬
tam legem moysi. in qua omnia ma¬
data dei legebantur. nichilominus ta-¬
men doctrina sua rediuiua semꝑ popl̃
comp̃ssere pectata. & ꝓpter exemplum
uiuendi libris ad nr̃am etiam memo-¬
riam transmiserunt. Demde querit᷑.
cur non amplius quam decem epl̃as
ad ccłias sc̃pscrit. Decem enum sint.
est que tanto doctrinȩ sue fulget elo¬
quio. s ed qm̃ apud hebieorum eccliaᷤ
quasi destructor legis falsa suspitio¬
ne habebatur. uoluit tacito nomine de
figuris legis & ueritate xp̃i reddere ra¬
cionem: ne odium nominis fronte
plati ucilitatem excluderet lectionis.
Non est sane mirum si eloquentior

Expanded text:
quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime digesta sunt, factum videtur, ut scilicet initia nascentis Ecclesiae novis causis existentibus praeveniret, et ut praesentia atque orientia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et propter exemplum vivendi libros ad nostram etiam memoriam transmiserunt. Deinde quaeritur cur non amplius quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim est, quae tanto doctrinae suae fulget eloquio. Sed quoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praetitulati utilitatem excluderet lectionis. Non est sane mirum si eloquentior
Abbreviated transcription (Latin):
pauli non esse affirmant: eo quod ñ
sit eius nomine titulata. & ꝓpterser¬
monis stiliq distantiam: sed aut bar¬
nabe iuxta tertullianum. aut luce
iuxta quosilam. uel certe clemencisal
dendum est Si ꝓptera pauli non clis
quia eius non habet nomen: ergo uls
aliciius erit. quia nullius nomine pe¬
notatur. Quod si in conueniens absil¬
uerint ueritatis. sed etiam in ꝑsecutio¬
ne ciuium fuerint constantes inuenti.
Colosenses autem tales erant: ut cum
ab apło uisi corporaliter non fuissent.
hac digni laude haberentur. Et si
corpore inquit absens sum: sed spũ uo
biscum sum. gaudens & uidens ordi-¬
nem ur̃m. De hebreis uͦ quid dicendũ
est: quorum thessalonicensesqui plu¬
rimum laudati sunt imitatores facti
esse dicuntur: Sicut ipse ait Et uos
fiẽs imitatores facti estis eccl̃iarum
dei que sunt in iudea: eadem enim
passi estis & uos a contribulib urĩs.
que & illi aiuideis. Apud ipsos quoq
hebreos: eadem commemorat dicens.

Expanded text:
Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam; sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta quosdam; vel certe Clementis, dendum est: Si propterea Pauli non erit quia ejus non habet nomen, ergo nec alicujus erit, quia nullius nomine titulatur. Quod si inconveniens abserint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi . Colossenses autem tales erant, ut cum ab Apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur: Etsi corpore, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum, gaudens et videns ordinem vestrum . De Hebraeis vero quid dicendum est? quorum Thessalonicenses qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur. Sicut ipse ait: Et vos fratres imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea. Eadem enim passi estis et vos a contribulibus vestris, quae et illi a Judaeis . Apud ipsos quoque Hebraeos eadem commemorat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓximas uillas. & uicos. emant
sibi cibos quos manducent. Et
respondens ait illis. Date illiᷤ uos
mandueare. Et dixerunt ei. Eun¬
tes emamus denariis ducentis
panes: & dabimus eis manduca¬
re. Et dicit eis. Quot panes habe¬
tis: Ite & iuidete. Et cum cognous¬
sent: dicunt. Quinq: & luos p̃is¬
ces. Et precepit illis ut accũbere
facerent omnes scd̃m contubernia.
suꝑ uiride fenum. Et discubuer̃e
in partes: ꝑcentenos. & ꝑ quinqua¬
genos. Et acceptis quinq panib.
& duob piscib. intuens in celum

Expanded text:
 vicos emant sibi cibos quos manducent et respondens ait illis date illis manducare et dixerunt ei euntes emamus denariis ducentis panes et dabimus eis manducaet dicit eis quot panes habetis ite sent, dicunt: Quinque, et duos pisces. Et praecepit illis, ut accumbere faceret omnes, secundum contubernia super viride fenum. Et discubuerunt in partes per centenos, et quinquagenos. Et acceptis quinque panibus et duobus piscibus, int
Abbreviated transcription (Latin):
& misit illum in domum suam di¬
cens. Tade in domum tuam: & su
uicum introieris nemini dixeris.
t egressus
est iħc et discipuli eius in
castella cesaree philippi:
et in uia interrogabat discipłos suoᷤᷤ
dicens eis. Q.uem me dicunt ẽẽ ho¬
mines: Qui responder̃t illi dicen¬
tes. Iohannem baptistam. Alii he¬
lẏam: alii uero quasi unum de ꝓ¬
phets. Tunc dicit illis. Uos uero
quem me dicitis ẽe: Pespondens
petrus: ait ei. Tu es xp̃c. Et commi¬
natus est eis: ne cui dicerent de illo.
Et cepit docere illos qm̃ oportet fili¬
um hominis multa pati. & reꝓbari
a seniorib. & a summis sacerdotib
&e scribis. & occidi: et post tres dies
resurgere. Et palam uerbum loque
trus: cepit increpare eum. Qui q̃a¬
conuersus & uidens discipłos suos:
comminatus est petro dicens.Ca¬
de retro me sathanas: qm̃ non sa¬
pis que dei sunt. s que sunt homm̃ũ:¬

Expanded text:
suam dicens vade in domum tuam et si in vicum introieris nemini dixeris et egressus est Iesus et discipuli eius in castella Caesareae Philippi et in via interrogabat discipulos suos dicens eis quem me dicunt esse homines qui responderunt illi dicentes Iohannem Baptistam alii Heliam alii vero quasi unum de prophetis tunc dicit illis vos vero quem me dicitis esse respondens Petrus ait ei tu es Christus et comminatus est eis ne cui dicerent de illo et coepit docere illos quoniam oportet Filium hominis multa pati et reprobari a et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere. Et palam verbum loquebtrus, coepit increpare eum. Qui conversus, et videns discipulos suos, comminatus est Petro, dicens: Vade retro me, Satana, quoniam non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominu
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicunt ei. Septem. Et dicebat eis.
Quomͦ nondum intelligitis:
t ueniunt bethsaida:
et adducunt ei cecum. &
rogabant eum ut illum
tangeret. Et apprehensa manu ceci.
etuxit eum extra uicum. Et expu¬
eus in ocłos eius: impositis manib¬
S
suis interrogauit eum si aliquid ui¬
deret. Et aspiciens ait. Uideo homi

Expanded text:
et dicunt ei septem et dicebat eis et dicunt ei septem et dicebat eis quomodo nondum intellegitis et veniunt Bethsaida et adducunt ei caecum et rogabant eum ut illum tangeret et adprehendens manum caeci eduxit eum extra vicum et expuens in oculos eius inpositis manibus suis interrogavit eum si aliquid videret et aspiciens ait
Abbreviated transcription (Latin):
amnisit cos. Et statum ascenclens nauẽ
cum discipulis siis: uenit in partes
cialmanutha:
t exierunt pharisei. et cep¬
unt conquirere cum eo.
querentes ab eo signum
de celo: temptantes cum. Et ingemiᷤ¬
cens sp̃n: ait. O. uid generatio ista que¬
rit signum: Amen dico uobis:
si ddabitur generationi isti signum.
Et dimictens eos ascendens iterum¬
nauem: abiit trans fretum. Et obliti
sunt sumere panes: et nisi unum
panem non habebant secum in na
te & cauete a fermento phariseorum:
et fermento herodis. Et cogita
panẽ non habemus. Q uo cognito:¬
ihc ait illis. Quid cogitatis. quia pa¬
nes non habetis: Nondum cognos¬
citis nec intelligitis. adhuc cecatum
habetis cor ur̃m. ocłos habentes non
uidetis. & aures habentes non audi¬
tis. nec recordamini quando quinq
panes fregi in quinq milia. & quot
cophinos fragmentorum plenos su¬
stulistis: Dicunt ei: Ouodecim. Qͦn¬
do et septem panes in quatuor milia.
quot sportas fragmentorum tulistis:

Expanded text:
endens navim cum discipulis suis, venit in partes Dalmanutha, et exierunt pharisaei, et coeperunt conquirere cum eo, quaerentes ab illo signum de coelo, tentantes eum. Et ingemiscens spiritu ait quid generatio ista quaerit signum amen dico vobis si dabitur generationi isti signum et dimittens eos ascendens iterum abiit transunt panes sumere: et nisi unum panem non habebant secum in navte, et cavete a fermento Pharisaeorum, et fermento Herodis. LXXX, 6.panes non habemus. Quo cognito, ait illis Jesus: Quid cogitatis, quia panes non habetis? nondum cognoscetis nec intelligitis? adhuc caecatum habetis cor vestrum? oculos habentes non videtis? et aures habentes non auditis? Nec recordamini, quando quinque panes fregi in quinque millia: quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia; quot sportas fragmentorum tulistis?
Abbreviated transcription (Latin):
autem & omnes iudei nisi crebro
lauent manus. non manducant:
tenentes traditionem seniorum. Et
a foro nisi baptizentur non come
dunt: & alia multa quȩ tradita
sunt illis seruare baptismata cali¬
cum & urceorum. et eramentorũ.
& lectorum. Et int̾rogabant eũ
pharisei et scribe. Quare discipli
tui non ambulant iuxta traditio¬

Expanded text:
enim et omnes Judei nisi crebro lauerint manus non manducant, tenentes traditionem Seniorum. Et a foro nisi bapdunt. et alia multa sunt quae tradita sunt illis servare. baptismata calicum. et urceorum. et erameniorum. et lectorum. Deinde interrogaverunt eum Pharisaei. et Scribae. Quare discipuli tui non sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
quis habet aures audiendi: audiat.
Et cum introisset in domum a
turba. int̾rogabant eum discipłi
eius parabolam: & ait illis. Sic ce
uos imprudentes estis: Non intel¬
ligitis quia omne extrinsecus intro-¬
iens in hominem. non potest eum
communicare. quia non introi¬
uit in cor eius. sel in uentrem & in
secessum exiit purgans omnes escas:
Dicebat autem. qm̃ quȩ de homine
exeunt: illa cõmunicant hominem.
Abintus enim de corde hominum
cogitationes male ꝓcedunt: adulte¬
ria. fornicationes. homicidia. furta.
auaritie. nequitie dolus. impudici-

Expanded text:
quis habet aures audiendi, audiat. quis habet aures audiendi, audiat. et cum introisset in domum a turba, interrogabant eum discipuli eius parabolam. et ait illis: sic et uos inprudentes estis ? non intellegitis, quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare, quia non introit in cor eius, sed in uentrem, et in secessum exit purgans omnes escas ? dicebat, quoniam quae de homine exeunt illa communicant hominem. ab intus enim de corde hominum exeunt cogitationes malae, procedunt adulteria, fornicationes, homicidia, furta, auaritia, n
Abbreviated transcription (Latin):
phauit ysaras de uobis hypochi¬
tis: sicut scͥptum est. Popłs hic labiis
me honorat: cor autem eorum lon¬
ge est. a me. In ilanum autem me
colunt: docentes doctrinas & p̃cep¬
ta hominum. Relinquentes enu
mandata dei. tenetis traditionem
hominum: baptisiata urceorum.
et calicum. & alia similia his facitis
multa. Et dicebat illis. Bene irritũ
facitis p̃ceptum dei: ut traditionẽ
urãm seruetis. Moyses enim dixit.
honora patrem tuum et matrem
tũa et qͥ maledixerit patri aut ma¬
tri morte moriatur. Tos autem dici¬
tis. si dixerit homo patri aut ma¬
tri corban. quod est donum quod¬
cumq est ex me tibi ꝓfuerit. & ultra
non dimittitis eum quicquam face̾
patri suo aut matri. rescindentes
uerbum deiꝑ traditionem urãm
quam tradidistis: et similia huius
iterum turbam: dicebat illis. Au¬
dite me omnes: & intelligite. Nicħ
est extra hominem introiens in eũ.
quod possit eum coiquinare. sed
que de homine ꝓcedunt. illa sunt
que communicant hominem. Si

Expanded text:
hypocritis, sicut scriptum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. In vanum autem me colunt docentes doctrinas et praecepta hominum. Relinquentes enim mandatum Dei, tenetis traditionem hominum, baptismata urceorum et calicum; et alia similia his facitis multa. Et dicebat illis: Bene irritum facitis praeceptum Dei, ut traditionem vestram servetis. Moyses enim dixit, Honora patrem tuum et matrem tuam; et, Qui maledixerit patri aut matri morte moriatur vos autem dicitis si dixerit homo patri aut matri corban quod est donum quodcumque ex me tibi profuerit et ultra non dimittitis eum quicquam facere patri suo aut matri rescindentes verbum Dei per traditionem vestram quam tradidistis et simiiterum turbam dicebat illis: audite me omnes et intellegite. nihil est extra hominem introiens in eum quod possit eum coinquinare, sed quae de homine procedunt, illa sunt quae communicant hominem. si
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̃m: renuntiauerunt
illi omma que egerant.
ce docuerant. Et ait illis. Teni¬
te seorsum in desertum. locum:
et requiescite pusillum. Erant
enim qui ueniebant & rediebant
multi: & nec manducandi spati¬
umhabebant. Et ascendentes
in nauem. abierunt in desertum
locum seorsum. & uiderunt eos ab¬
euntes. & cognouerunt multi. et
pedestres de omnib ciuitatib con¬
currerunt illuc. & preuenerunt eos
Et exiens uidit iħc turbam multã.¬
& misertus est suꝑ eos. quia erant
sicut oues non habentes pastorem.

Expanded text:
sum renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant et ait illis venite seorsum in desertum locum et requiescite pusillum erant enim qui veniebant et rediebant multi et nec manducandi spatium habebant et ascendentes in navi abierunt in desertum locum seorsum et viderunt eos abeuntes et cognoverunt multi et pedestre et de omnibus civitatibus concurrerunt illuc et praevenerunt eos et exiens vidit multam turbam Iesus et misertus est super eos quia erant sicut oves non habentes pastore
Abbreviated transcription (Latin):
nia multa eiciebant. & ungebant
oleo multos egros. & sanabantur¬
t audiuit
herodes rex manifestũ
enim factum est nomen
eius. Et dicebat. quia iohannes
baptista resurrexit a mortuis: et
ꝓpterea opantur uirtutes in illo.
Aun autem dicebant. quia helias
est: alii uero dicebant. qͥa ꝓpha¬
est. uel quasi unus ex ꝓpħis. Quoꝯi
audito herodes ait. Quem ego de-¬
collaui iohannem: hic amortus
resurrexit. Ipse enim herodes
misit &e tenuit iohannem. & umxit
eum in carcerem ꝓpter herodiadem
uxorem philippi fratris sui: quia

Expanded text:
bant et unguebant oleo multos aegrotos et sanabant et audivit Herodes rex manifestum enim factum est nomen eius et dicebat quia Iohannes Baptista resurrexit a mortuis et propterea inoperantur virtutes in illo alii autem dicebant quia Helias est alii vero dicebant propheta est quasi unus ex prophetis quo audito Herodes ait quem ego decollavi Iohannem hic a mortuis resurrexit ipse enim Herodes misit ac tenuit Iohannem et vinxit eum in carcere propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum erant. et ingrediuntur ubierat
puella iacens: & tenens manum pa¬
elle. ait illi. Tabithacumi: quod ell
interp̃tatum. Puella: tibi dico surgs.
Et confestim surrexit puella: & an¬
bulabat. Erat autem annorum du¬
odecim: & obstupuerunt stupore
maximo. Et p̃cepit illis uehem̃ter
ut nemo id sciret: et dixit dari illi
manducare:
tegressus inde abñtm
bantur illum discipuli sus
Et facto sabbato: cepit in synagoa
docere Et mult audientes amni¬
rabantur in dodrina eius: dicentes.

Expanded text:
cum erant: et ingrediuntur ubi cum erant: et ingrediuntur ubi puella erat jacens, et tenens manum puellae, ait illi: Talitha cumi, quod est interpretatum puella tibi dico surge et confestim surrexit puella et ambulabat erat autem annorum duodecim et obstipuerunt stupore maximo et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret et dixit dari illi manducare et egressus inde abiit ebantur illum discipuli sui et facto sabbato coepit in synagoga docere et multi audientes admirabantur in doctrina eiu
Abbreviated transcription (Latin):
tem que exierat de eo: conuersus ad
turbam aiebat. Oins tetigit uestim̃¬
ta mea: Et dicebant ei discipłi sui.
Tides turbam compͥmentem te et
dicis quis me tetigit: Et circum¬
spiciebat uidere eam: que hoc fece¬
rat. Mulier autem timens & tremeis.
sciens quod factum eẽt in se: uenit
et ꝓcidit ante eum. & dixit ei omnẽ
ueritatem. Ille autem dixit ei. Filia
fides tua te saluam facit: uade in
pace. et esto sana a plaga tua. Ad¬
huc eo loquente uenunt ad archisy¬
nagogum: dicentes. quia filia tua
mortua est. Quid ultra uexas magi
batur audito: ait archisynagogo.
Nol timere: tantummꝰ crede. Et ñ
admisit quemquam sequi se: nisi pe¬
trum et iacobum et iohannem fra¬
trem iacobi. Et ueniunt ad domũ
ar chisynagogi. et uidet tumultũ
et flentes & euilantes mũltum: et in¬
gressus ait eis. Q uid turbamini se
ploratis: Puella non est mortua:
sed dormit. Et irridebant eum.
Ipse uero eiectis ominib. assumit
patrem et matrem puelle & qui se¬

Expanded text:
ersus ad turbam aiebat quis tetigit vestimenta mea et dicebant ei discipuli sui vides turbam conprimentem te et dicis quis me tetigit et circuspiciebat videre eam quae hoc fecerat mulier autem timens et tremens sciens quod factum esset in se venit et procidit ante eum et dixit ei omnem veritatem ille autfides tua te salvam fecit, vade in pace: et esto sana a plaga tua. Adhuc eo loquente veniunt ad archisynagogum, dicentes: quia filia tua mortua est, quid ultra vexas magisbatur, ait archisynagogo: Noli timere, tantummodo crede. Et non admisit quemquam se sequi, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et veniunt in domum archisynagogi: et vidit tumultum, et flentes, et ejulantes multum, et ingressus ait illis: Quid turbamini et ploratis? puella non est mortua, sed dormit. Et irridebant eum. Ipse vero ejectis omnibus, assumit patrem et matrem puellae, et qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcecdunt: & communicant homiẽ.
t inde
surgens: abiit in fines ty¬
ri et sydonis. Et ingres¬
sus domum. neminem uoluit scire:
et non potuit latere.Mulier enim
statim ut audunt de eo. cuius ha¬
bebat filia sp̃m immundum: in¬
trauit et ꝓcidit ad pedes eius. E¬
rat autem mulier gentilis: syro¬
phenissa genere. Et rogabat
eum: ut demonium eiceret de fi¬
lia eius. Qui dixit illi. Sine prius
saturari filios: non est enim bonũ
sumere panem filiorum. & mittere
canib. At illa respondit. et dicit ei.
Ntiq domine. Nam & catelli sub m̃¬
sa comedunt de micis puerorum. Et
ait illi. Propter hunc sermonem
uade: exiit demonium de filia tua.
Et cum abisset domum suam. in¬
uenit puellam iacentem supra lec¬
tum. et demonium exisse.
t iterum exiens de
finib tyri. uenit ꝑ sydonẽ
ad mare galilee: inter
medios fines decapolẽos. Et addu¬
cunt ei surdum & mutum: & dep̃

Expanded text:
cedunt et communicant hominem et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis et ingressus domum neminem voluit scire et non potuit latere mulier enim statim ut audivit de eo cuius habebat filia spiritum inmundum intravit et procidit ad pedes eius erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere et rogabat eum ut daemonium eiceret de filia eius qui dixit illi sine prius saturari filios non est enim bonum sumere panem filiorum et mittere canibus at illa respondit et dicit ei utique Domine nam et catelli sub mensa comedunt de micis puerorum et ait illi propter hunc sermonem vade exiit daemonium de filia tua et cum abisset domum suam invenit puellam iacentem supra lectum et daemonium exisse et iterum exiens de finibus Tyri venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos et adducunt ei su
Abbreviated transcription (Latin):
& dabat illis potestatẽ
spuum immundorũ. Et p̃cepit eis
ne quid tollerent in uia. nisi uirgã
tantum. non perã. non panem. ne¬
q: in zona es: sed calciatos sanda¬
liis. & ne induerent᷑ duab tumcis.
Et dicebat eis. Quocumq introi¬
eritis indomum: illic manete do¬
nec exeatis inde. Et quicumq
non recepint uos. nec audierint
uos: exeuntes inde excutite pulue¬
rem de pedib ur̃is in testimoniũ

Expanded text:
 dabat illis potestatem Spirituum immundorum. Et praecepit illis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum: non peram, non panem, neque in zona aes, sed calciatos sandaliis, et ne induerentur duabus tunicis. Et dicebat eis: Quocumque introieritis in domum, illic manete donec exeatis inde. Et quicumque non receperint vos, neque audierint vos: exeuntes inde, excutite pulverem de pedibus vestris in testi
Abbreviated transcription (Latin):
& sane mentis. et tuuerunt. et nar¬
rauerunt illis qui uiderant. qualit̃
factum eẽt ei qui demoniũ habue¬
rat: et de porcis. Et rogare eum ce¬
punt: ut discederet de finib eorum.
umq ascenderet nauem. cepit il¬
lum dep̃cari qui a demonio ueratus
fuerat. ut esset cum illo: & non ad¬
misit eum. sed ait illi. Uade in domũ
tuam ad tuos: et annuntia illis qͣnta
tibi dominus fecerit. et misertus sit tui.
Et abiit et cepit p̃dicare in decapoli.
quanta fecisset sibi ihc: et omnes mi¬
rabantur:.¬
t cum transcendisset ih̾c in
naui rursus trans fretum:
conuenit multa turba ad
illum. et erat circa mare. Et uenit
quidam de archisynagogis nomine
iairus. & uidens eum ꝓcidit ad pedes
euis: et dep̃cabatur eum multum di¬
cens. Qm̃ filia mea in extremis est:
ueni impone manum tuam suꝑ eã
ut salua sit. et uiuat. Et abiit cum
illo et sequebatur eum turba multa:
et compͥmebant illum. Et muliex
que erat in ꝓfiuio sanguinis. annis
duodecim. et fuerat multa ppessa

Expanded text:
sanae mentis et timuerunt et narraverunt illis qui viderant qualiter factum esset ei qui daemonium habuerat et de porcis et rogare eum coeperunt ut discederet de finibus eorum cumque ascenderet navem coepit illum deprecari qui daemonio vexatus fuerat ut esset cum illo et non admisit eum sed ait illi vade in domum tuam ad tuos et adnuntia illis quanta tibi Dominus fecerit et misertus sit tui et abiit et coepit praedicare in Decapoli quanta sibi fecisset Iesus et omnes mirabantur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius et deprecabatur eum multum dicens quoniam filia mea in extremis est veni inpone manus super eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum audierint uerbum. statĩ
cum gaudio accipiunt illud: et ñ
habent radicem in se sed tempora¬
ies sunt. Deinde orta tribulatione
et ꝑsecutione ꝓpter uerbum: confe¬
stim scandalrantur. Et alii sunt
qui inspinis seminant᷑. hi sunt qui
uerbum audiunt. et erumpnẽ scł̃i.
et deceptio diuitiarum. et circa re¬
liqua concupiscentie introeuntes
suffocant uerbum: & sine fructu
efficitur. Et hi sunt qui suꝑ t̾ram
bonam seminati sunt: qui audi¬
unt uerbum et suscipiunt. et fru¬
ctificant unum triginta. et unũ
sexaginta. & unum centum:.¬
t dicebat illis.
Nunquid uenit lucerna.
ut sub modio ponatur
aut sub lecto: Nonne ut suꝑ can¬
delabrum ponatur: Hon est
occultum. sed ut in palam ueniat.
Si quis habet aures audiendi: au¬

Expanded text:
qui cum audierint verbum, statim qui cum audierint verbum, statim cum gaudio accipiunt illud: et non habent radicem in se, sed temporales sunt: deinde orta tribulatione, et persecutione propter verbum, confestim scandalizantur. Et alii sunt, qui in spinis seminantur. Hi sunt, qui verbum audiunt: et aerumnae saeculi, et deceptio divitiarum, et circa reliqua concupiscentiae introeuntes suffocant verbum: et sine fructu efficitur. Et hi sunt, qui super terram bonam seminati sunt: qui audiunt verbum: et suscipiunt, et fructificant unum tricesimum, unum sexagesimum, et unum centt dicebat illis: Numquid venit lucerna, ut sub modio ponatur, aut sub lecto? nonne ut super candelabrum ponatur? XL, 2.occultum, sed ut in palam veniat. Si quis habet aures audiendi, au
Abbreviated transcription (Latin):
exortus est sol exestuauit: & eo quod
non haberet radicem exaruit. Et
aluid cecidit in spinas. & ascendert
spine et suffocauerunt illud: et
fructum non dedit. Et aliud ceci¬
dit in t̾rambonam: et dabat fruc¬
tum ascendentem et crescentem. et
afferebat unum triginta. et unum
seraguta. et unum centum. Et di¬
cebat. Qui habet aures audiendi:
audiat. Est cum eẽt singularis. inter¬
rogauerunt eum hii qui cum eo e
rant duodecim parabolam: & di¬
cebat eis. Uobis datum est scire
mysterium regni dei. Iulis autem
qui foris sunt in parabolis omnia
fiunt. ut uidentes uideant. et non
uicdeant. et audientes audiant & ñ
intelligant: & nequando conu̾tant᷑
& dimittant᷑ eis peccata. Et ait illis.
Hescitis parabolam hanc et quomͦ
omnes parabolas cognoscetis:
Qui seminat: uerbum seminat
hiautem sunt qui circa uiam ubi
seminatur uerbum. et cum audie¬
rint confestim uenit sathanas: et
aufert uerbum quod seminatum
est in cordib eorum. Et hi sunt simi¬
liter qui suꝑ petrosa seminantur.

Expanded text:
eo quod non habebat radicem, exaruit. Et aliud cecidit in spinas: et ascenderunt spinae, et suffocaverunt illud, et fructum non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam: et dabat fructum ascendentem, et crescentem; et afferebat unum triginta, unum sexaginta, et unum centum. Et dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat. Et cum esset singularis, interrogaverunt eum hi, qui crant duodecim, parabolam. Et dicebat eis: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei: illis autem, qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt: ut videant, et non videant: et audientes audiant, et non intelligant: ne quando convertantur et dimittantur eis peccata. Et ait illis: Nescitis parabolam hanc, et quomodo omnes parabolas cognoscetis? Qui seminat, verbum seminat. Hi autem sunt, qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas, et aufert verbum, quod seminatum est in cordibus eorum. Et hi sunt, similiter, qui super petrosa seminantur:
Abbreviated transcription (Latin):
potest uasa fortis ingressus indo¬
mum diriꝑe. nisi pͥus fortem alli¬
get: & tunc domum eius diripiet.
men dico uobis: qm̃ omnia
dimittentur peccata filiis hominũ.
& blasphemie quibz blasphemaue¬
rint. Qui autem blasphemauerit
in spiricum sc̃m non habet remissi¬
onem inet̾num: sed reus erit et̾ni
delicti. qm̃ dicebant sp̃m immun¬
dum habet:
t uenunt mater eius &
fr̃s. et foris stantes miser̃t
ad eum: uocantes eum.
Et sedebat circa eum turba: & di¬
cunt ei. Ecce mater tua. & fr̃s tui fo¬
ris: querunt tẽ. Et respondens eis
ait. Que est mater mea. & fr̃s mei:
Et circumspiciens eos qui in circui¬
tu eius sedebant: ait. Ecce mater
mea: et fr̃s mei. Qui enim fecerit
uoluntatem dei: hic frater m̃s &
soror mea. & mater est.
t iterum cepit docere
ad mare. & congregata
est ad eum turba multa.
ita ut in nauem ascendens sederet
mmari: & omnis turba circa mare
suꝑ t̾ram erat. Et docebat illos in
parabolis multa: & dicebat illis

Expanded text:
potest vasa fortis ingressus in dopotest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget: et tunc domum ejus diripiet. Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverint qui autem blasphemaverit in Spiritum Sanctum non habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti quoniam dicebant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit voluntatem Dei hic frater meus et soror mea et mater est et iterum coepit docere ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet in mari et omnis turba circa mare super terram erat et docebat eos in parabolis multa et dicebat illis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ut eent duodecim cum illo: &
ut miteret eos predicare. Et dedit
illis potestatem curandi infirmitateᷤ.
& eiciendi demonia. Et imposuit
symoni nomen petrus. & iacobum ze¬
bedei. & iohannem frẽm iacobi. et
imposiit eis nomma boanerges: qͦd
est filii tontrui. Et andream. & phi¬
lippum. & bartholomeum. et matheum.
et thomam. & iacobum alphei &e tad¬
deum: et symonem chananeum. &
iudam scarioth. qui tradidit illum.
Et ueniunt ad domum: & conue¬
nit iterum turba. ita ut non possert
neq panem manducare. Et cum
sus est. Et scribe qui ab ihero¬
solimis descenderant. dicebant qm̃
beek ebub habet: et quia in pͥncipe
demoniorum eicit demonia. Et
conuocatis eis: in parabolis dicebat
illis.Q uomͦ potest sathanas satha¬
nan eicere: Et si regnum inseipsũ
diuidatur non potest stare regnum
illud. Et si domus sup semet ipsam
disptiatur: non poterit domus illa
stare. Et si sachanas consurrexerit
in semet ipsum disꝑtitus est: & non¬
poterit stare. sed ficiem habet. Nemo

Expanded text:
m cum illo, et ut mitteret eos praedicare. Et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia. Et imposuit Simoni nomen Petrus; et Jacobum Zebedaei, et Joannem fratrem Jacobi: et imposuit eis nomina Boanerges, quod est filii tonitrui. et Andream. et Philippum. et Bartholomeum. et Mattheum. et Thomam et Jacobum Alphei. et Taddeum. et Simonem Cananeum. et Judam Scariothen. qui et tradidit eum. Et venerunt in domum. et convenit iterum turba. ita ut non possent. neque panem manducare. Et cum sus est. Et Scribae qui ab Hierosolymis descenderant. dicebant. Quoniam Beezebul habet. et quia in principem daemonum eicit daemonia et convocatis eis in parabolis dicebat illis quomodo potest Satanas Satanan eicere et si regnum in se dividatur non potest stare regnum illud et si domus super semet ipsam dispertiatur non poterit domus illa stare et si Satanas consurrexit in semet ipsum dispertitus est poterit stare, sed finem habet. Nemo