comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ia cobum hido̾ monuisse ut scirent falsa
es quede illa audierantihnqra tum deu
ceis credidissert iatiãi enmuuatores etant lis
qui sic eam uolebant obseruari. samꝙͣ sñ
hiis in euangłio salus credentib eẽ ñ possit
ii senserant paulum uehementissimũgrẽ
predicatorem. ⁊ intentiomi eor maxime aduersũ.
ab enrulis est᷑ noue legis. qui ñ intelligebãt
pauluis. qr̃e predicator egregus dampnare
iegem moysi. ut sacrslegam nec deo mandã¬
te scriptam. ⁊ ideo huius faise criminationis

Expanded text:
ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptam, et ideo hujus falsae criminationis
Abbreviated transcription (Latin):
rum rituuiuis qr
sciebat illam discre¬
tionem ciboꝵ nich
conferre. Ecce qui
ergo deberẽt facere
qui ñ fuere galathe

Expanded text:
rum ritu vivis, quia sciebat illam distionem ciborum nihil conferre. Ecce qui ergo debent facere qui non fuerunt ut Galatae
Abbreviated transcription (Latin):
uere reprehensibilis erat. nec paulus ꝓcacit̾
resistebat. ẜ Iaulus enim in pecco hoo rep̃¬
hendere non potuit ꝙ ip̃e fecit. nec arguere
sumulationem cus ⁊ ip̾se reus erat. s fuit
ħ̃ ieprehensio non uera ⁊ dispensatoria. nec
pecrus peccauit. neo paulus pcaciter arguit.
auctor fuit hunis decreti legem post euan¬
głm nõ eẽ seruandam. qui post uisionẽ lin
etiam q̃stionem de lac re soluit. Cũ emn
paulus ⁊ barnabas. iam conu̾sis multis gẽ¬
tib uenissent anhiochiam quidã de ude¬
a descendentes dicebant. Eñ lege moysi nemo
bas. ⁊ illi iuudei qui hoc dicebant. ascenderunt
ierłm ad aplõs petoris uero ait. dedit deus
spm illis sicut᷑ ⁊ nobis. ⁊ incħ discerint inter
nos ⁊ illos fide purificanscorda eor. Quid gͦ
patres nr̃i pottare potium᷑. s ꝑ grãm credimꝰ
saluari. sicut ⁊ illi. petrus iea bene sensit. de
ab̾litione legis s simulauit. ꝓtunore iudo¬
uum. ne occaslone gentium aͣ fide reced̾ent.

Expanded text:
ere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. apostolorum, auctor fuit hujus decreti, legem post Evangelium non esse servandam, qui post visionem lintetiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus venissent Antiochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: Sine lege Moysi nemo Barnabas et illi Judaei qui hoc dicebant, ascenderunt Jerusalem ad apostolos. Petrus vero ait: Dedit Deus Spiritum illis sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda eorum. Quid ergo patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederent,
Abbreviated transcription (Latin):
orro apti decreuerant ierosolims. ne quis¬
quantunt uideos iudanare pħibent. Qũã¬
ius etiam ipõs xꝑiana doctrina non coget.
Itac si post hoc ãpłoꝵ dectetum petrus h̾uit
constringebat eum libere asserere ꝙ cum
pectus fecit. nec simirũ est ꝙ qum uolebat
paulus. non timide hoc subtegere. s fidenter
asserere. ꝙ eum pariter sentire am nouerati
ł qr cum eo contulerio euangelium. ł qr in
cum gentib etm ꝯuesci uiderat. Non N.
negamus petruminbac snĩa fuisse in qua
⁊ paulus sum sion igitur tunceum qind̃
mea re uerum eẽt dõcebat. s euis sitinla¬
tionem quagentes cogebat iudarare argu

Expanded text:
i decreverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis etiam ipsos Christiana doctrina non cogeret . Itaque si post hoc apostolorum decretum Petrus habuitconstringebat eum libere debere assererePetrus fecit, nec sic mirum est, quod eum volebat Paulus non timide hoc subtegere, sed fidenter asserere, quod eum pariter sentire jam noverat, vel quia cum eo contulerat Evangelium, vel quia in cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, argu
Abbreviated transcription (Latin):
lum. quemi mentitum ẽe non credo. ⁊ sdeo
non recte egebat hoc petrus. qr erat cortta
euangeli ueritatem uit putarẽt qui crede¬
posse. hoc enim ꝯtendebant antyochie. qui
ex circiuncisione credebant. I ꝑsum u̾opar¬
sum coedo nonita egisse. quando tẏmotheũ
circum cidit ł chencris uotũ ꝑsoluit ł iero¬
solimis a iacobo monitus legalia illa susce
lutem dari s ne iia que mn nͥbis futuroꝵ¬
deus fĩ uisserat. tamquam ydolatriam i¬
tium dampnare crederetur. hoc est enĩqid̾
illiiacob ant. uides inquit frat̾ quot nu¬
lia sute inuidea qui crediderunt in xp̃o ihi¬

Expanded text:
lum, quem mentitum esse non credo. et ideo lum, quem mentitum esse non credo. et ideo non recte agebat hoc Petrus; erat enim contra euangelii ueritatem, ut putarent, qui credeposse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa sulutem dari; sed ne illa quae prioribus, ut coDeus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est enim quod Jacobus ait: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea qui crediderunt in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
pibr̃ ox putisiatus sed̾m legemaĩtẽpiũ intͥ¬
uit. ⁊ hostiam optulit. Ecce quomodo
uide is uideus fẽs est. non igitur officioso mͥ¬
datio. s honesta dispensatione. ⁊ petrũ agen¬
tib segregasse.⁊ paulum ei restitisse: egos
moalii ante me exposuerunt. ut ⁊ apłoꝵ pru¬
dentia demonstraretur. ⁊ blasphemantis por
de uideis u̾ocredentes legi subditos ẽẽ net pecra
petrus si iudanat. s ꝙ cogit gentes iudara¬
te suo exemplo. in quo solo.paulus pepre¬
hendit eum. ut doctor gentium ut at
reprebensio uera. nec dispensatoria. Auoqͥn
mentitus est paulus. si enim hoc fecit pett
ꝙ facere debuit. mentitus est paulus. qd̾
eum ñ uiderit recte ambulantem ad ueri¬
tatem euanglĩi. quisqͥs enim facit. ꝙ facere¬
qui dicit alumͣ rect̃m fecisse. ꝙ nouit eũ
facere debuisse. Si autem uerum sccipsit
paulus. uerum est ꝙ pecrus ñ recte ambula¬
dem petrum sic egisse credo. ut gentil co¬
geret᷑ iudarare. hoc enm lego sccipsisse pau¬

Expanded text:
rum purificatus secundum legem in templum intrvit, et hostiam obtulit. Ecce quomodo Judaeis Judaeus factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei restitisse, ego imo alii ante me exposuerunt, ut et apostolorum prudentia demonstraretur, et blasphemantis Porpde Judaeis vero credentes, legi subditos esse, nec peccaPetrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulaPetrum sic egisse credo, ut gentes cogeret iudaizare. hoc enim lego scripsisse Pau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ diligit. nec boirũ facit uumito. cumigit᷑
⁊ homo iustus. ⁊ ho malus demimicis suis nelĩt
adño iundicari in quo discernuntur S hon
magis cupit corrigi imunicũ qͣ piuri. ⁊ ẽ deus pu¬
nit. ñ delectatur de pena inimici. qͥͥ ñ odit eum
s de uiditio dei qr deum diligit hoc ei placet ꝙ ⁊¬
dño . qr ⁊deus quem ĩ hoc sequitur. si pluit pic
qui ꝑmittit aduersafio facere ꝙ uult. ⁊ debetis

Expanded text:
et non diligit, nec bonum facit inimico? Cum igitur et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena inimici, quia non odit eum, sed de judicio Dei, quia Deum diligit. Hoc ei placet us, quem in hoc sequitur, pluit hic qui permittit adversario facere quod vult. Et debetis
Abbreviated transcription (Latin):
mors. Mundus utiq
nr̃ est si de illo ẜ dei uolraraatem ientmuise
sus euis in dei uoluittate ponimus. Uitapresẽs
nr̃a est: si m̾odeste. ⁊ cum głi dei agitur: Mors
mã est: sispe futuri libenter ꝑ xp̃o morminut.
siue presen. nr̃a sũc quib sustentando serut¬
ĩ. sꝑe quor seruuit᷑. presentia enĩ nr̃a
sũt si sic utiunr eis ad sustentationẽ cisad fustẽ
est. hoc ideo dicit: qr etiam elem̾ta m̾undi nõpis
gelos accipe. qui student pfectra fidelium ꝑ mor

Expanded text:
mors. Mundus itaque noster est, si de illo secundum Dei voluntatem sentimus, et cursus ejus in Dei voluntate ponimus. Vita praesens nostra est, si modeste et cum gloria Dei agitur. Mors nostra est, si spe futuri libenter pro Christo morimur. Sive praesen spe quorum serviunt; praesentia enim nostra sunt, si sic utimur eis ad sustentationem, ut est. Hoc ideo dicit, quia etiam elementa mundi nobis gelos accipe: qui student profectui fidelium, per
Abbreviated transcription (Latin):
facit᷑ ꝙ mundus posse
fi negat. et nota ꝙͥ ali¬
qñ inscripturis. sapĩa.¬
prehendã .i. falsos ostẽ¬
dam sa. mundi. ĩ astu.
eoꝵ fatiendo aliter ꝙͣ
ipsi dicuntur. ⁊ tt̾m in¬

Expanded text:
facit quod mundus posse fieri negat. Et nota quod aliquando in Scripturis sapienprehendam, id est falsos ostendam sapientes mundi in astutia eorum, faciendo aliter quam ipsi dicunt. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
tus fiat apud se. ⁊ deũ
contra naturã credat pos¬
se. ut ita sit u̾e sapiens
qr stultus scło prudẽs
est do. ⁊ m̃gto apud se
stultus est: qr ita ẽ ap̃

Expanded text:
tus fiat apud se, et Deum contra naturam credat posse. Ut ita sit vere sapiens, quia stultus saeculo prudens est Deo. Et merito apud se stultus est, quia ita est apud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmiã qnotquot sunt innudo: uta sũt. uos aut̃
estis xp̃i. non hominis. ⁊ iõ non ĩn homine glori¬
andum. s in xp̃ocuius sumus. creatione. ⁊ recre
hominib auquid speratis. cauendem est. ne sic ĩ¬
Sciendum etiam ꝙͥ inhac enumeratione reꝵ

Expanded text:
omnia, quotquot sunt in mundo, vestra sunt. Vos autem estis Christi, non hominis. Et ideo non in homine gloriandum, sed in Christo cujus sumus creatione et recreahominibus aliquid speratis? August. Cavendum est ne sic inSciendum etiam quod in hac enumeratione rerum
Abbreviated transcription (Latin):
enum inter mdeꝯs aliqui sectatores esauĩ
fornicatione. ⁊ in castrimangia. esaudr̃
fornicator quiacontra uoluntatem prĩs
⁊ mrĩs: uxores alienigenas duxit. Shanꝰ
dicitur: qr castrimatgus i. setuꝰ uenteie
excitit. ⁊ gulosus. uendens primogenita ꝑ
lenticula rufa. Unde subdit. qui pp̃ unan
hic appellat. honorem ⁊ dignitatem sacer¬
dotu. q añ sacerdotium a aron.onĩs primo¬
geniti fuerunt sacerdotes. sicut fuit semi. Et
hec erat magna dignitas. quia ⁊ de sibstan
splendebat. eiq benedcõ dabatur. ecce quã
pcul a regione esau fuit qui ꝑ uentre dedit
benedictionem. cuus fc̃m ideo ꝯmemorat
ut dehortetur ab illius similitudine¬

Expanded text:
enim inter Judaeos aliqui sectatores Esau in fornicatione etiam in gastrimargia. Esau dicitur fornicator, quia contra voluntatem patris et matris uxores alienigenas duxit. Profanus dicitur, quia gastrimargus, id est ventexstitit et gulosus: unde vendidit primogenita pro lenticula rufa. Unde subdit, qui propter uogenita enim hic appellat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron omnes primogeniti sacerdotes erant sicut fuit Sem. Et haec erat magna dignitas, quia et de substanresplendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau, qui pro ventre dedit benedictionem. Cujus factum ideo commemorat, ut dehortetur ab illius similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si delectetur. corum
etroris .i. ab errore ueniũt. ł ad etrorẽ ducũt.
nĩ nulli pritant ꝙ uetus ħo. corpus sit. ⁊ nouꝰ
aĩa. s corpus exterior ho ẽ. aĩa. int̾ior ⁊ inte¬
deponi. uos. ⁊c̾. Non hoc ubet ut corpus depo¬
natur. s ut uita in melius mutetur. homo
itaq mt̾ior si uicia pristina sequitur: uetꝰ
corrumpitur. quo ueterescit. so ait deponite.

Expanded text:
 si delectetur. Corrumerroris, id est ab errore veniunt, vel ad errorem ducunt. Nonnulli putant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et intedeponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequitur, vetuscorrumpitur, veterascit. Ideo ait, deponite
Abbreviated transcription (Latin):
pasuone. in nocte .ti
passus .i. ad patiendũ
captus. ⁊ decentus. ad
fregit. Unum õĩb de
conformes michifitis.
ipã .ii. sactam̃talis as¬
sumptio capitis ⁊̃ mẽ¬
bror umonẽ designat¬
detur. est cor.me. ilid
sdem substartialiter
ꝙ ꝑuobis tradetur. Nõ¬

Expanded text:
passione, in nocte enim passus, id est ad patiendum captus et detentus ad fregit, unum omnibus deconformes mihi sitis. Ipsa enim sacramentalis assumptio capitis et membrorum unionem designat, etdetur, est corpus meum. Illud idem substantialiter, quod pro nobis tradetur.
Abbreviated transcription (Latin):
li. ita principaliter
ministraret gentib.
qui ĩ petro dederat ut
ibuta est illis. ut paccus gen¬
tib predicaret si cã feciss ⁊ pau

Expanded text:
li, ita principaliter,ministraret gentibus, qui etiam Petro dederat ut ibuta est illis, ut et Petrus gentibus praedicaret si causa fecisset, et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
go eẽm primus. in p̃¬
intircũtisione. et sicut alis
quam inpetfecto addere. secuitur:
nobis dextras. ad hoc
hoc ad diderunt. ut pauͥ
qui erant in iẽrłm.¬

Expanded text:
go essem primus in prin circumcisione. Et sicut alii quam imperfecto addere. Ut nos, qunobis dextras, ad hoc Hoc addiderunt: Ut pauperum, qui erant in Hier
Abbreviated transcription (Latin):
saluandis Si ergo m¬
pat̾is ab eis qui nonꝰ
erat uniu̾se passioĩ xꝑi qui passus est in capi¬
te nr̃o. ⁊ patitur in m̃bris suis ad ꝯmnune bãc
qiͣtem publicã nr̃am quisc ꝓ modulo suo.
quasi ianone pasllonum inferimsꝰ pariters
plenaria passionum oĩũ ñ erit: nͥ cũ sclmisim¬

Expanded text:
salvandis. Si ergo ipateris ab eis qui non serat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram quisquis pro modulo suo quasi canonem passionum inferimus paratoria plenaria nostra passionum non erit, nisi cum saeculum fin
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑeum. atq incõ¬
runt. cũm ergouenerit ꝙ ꝑfectum est:⁊
ouacuatum fuerit ꝙ ex parte est: tunc
qui assumpta carne carni apparuit: os¬
tendet se ipsum dilectorib stus. tunc õs
scient eum a minore usq ad maiorem.
quia etiam minimus tunc ꝑfecte sciet eũ
tum est. hoc in corde. ibi meroes. t̾ra hic
uisio dei. ł ita ab illo loco. p̃oedentib ñ

Expanded text:
oreum atque incorunt. Cum ergo venerit quod perfectum est et evacuatum fuerit quod ex parte est , tunc qui assumpta carne carni apparuit, ostendet seipsum dilectoribus, tunc omnes scient eum a minore usque ad majorem, quia etiam minimus tunc perfecte sciet eum tum est, hoc in corde, ibi merces terra, hic visio Dei. Vel ita ab illo loco, praecedentibus non
Abbreviated transcription (Latin):
egerit. in. deo. ⁊ qr scrip¬
tura dicit. ita.¬
nos. iudicandusã do
ñ eludet ibi ꝑamba¬
reddet rationem.
cut hactenus fecimꝰ¬

Expanded text:
egerit mihi Deo. Et quia Scriptura ita dicit. Itarum, judicandus a Domn eludet ibi per areddet rationem, sicut hactenus facim
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. alioquin si de
opifices laborant ui
solum facẽ noluit. s nec intellig̾e c̃ multis ali¬
is locis epłaꝵ suaꝵ quid hĩc sentiant apłs aper¬
tissime doceat. uult enim semos dei corꝑaliter
oꝑari unde iiuant ut ñ ꝯpellanturegestate
ut ista ñ ꝓcurent quantũ necc̃itati sat est. uĩ
honeste potuerũt. s ut ñ istam tueant᷑. ñ ꝓpt̾
istam fatiant quicquid in euangelii pieco¬
rrio facere uibentur.¬

Expanded text:
Alioquin si de opifices laborant, visolum facere nolint, sed nec intelligere: cum multis aliis locis epistolarum suarum quid hinc sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate ut ista.non procurent, quantum necessitatis est unde honeste potuerint, sed ut non ista intueantur et propter ista faciant quidquid in euangelii praedicatione facere iubentur.
Abbreviated transcription (Latin):
re fecit tesic. si enimpecus loqui poss. ⁊ drẽt
do quare mepecudem fecuti cum istum fec̾is ho¬
mmem. ñ uiste succenseres ⁊ diceres. o pecus tu
ex hoc illi firma uidetur. ꝙ ex una massa fcĩ
sunt reꝓbandi. ⁊ iustificandi subdit.
potest dr̃e opus fcõri

Expanded text:
re fecit te sic, vel non sic. Si enim pecus loqui posset et diceret Deo: Quare me pecudem fecisti, cum istum feceris hominem, non juste succenseres, et diceres: O pecus, tuex hoc illi firma videtur quod ex una massa facti sunt, reprobandi et justificandi, subdit: potest dicere opus factori
Abbreviated transcription (Latin):
uendi de stipenons ue
misit enim dñs. s nõ
uissit apłic a cc̾ipe̾ ne¬
cessaria a fubditis. u
quisquis uellet eou¬
teretur. ꝙ sibilic̾et.
ex diũ ꝯstitutione. si
quis u̾o uti nollet. ñ
contra iuissum facẽt.
s de suo nire cederet.
podestas enim ẽ nõ
nissio dñi accipete
sumptus. ⁊ nũ semꝰ¬

Expanded text:
endi de stipendiis vemisit enim Dominus, sed non jussit apostolis accipere necessaria a subditis, ut quisquis vellet eo uteretur quod sibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non contra jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas vero est, non jussio Domini, accipere sumptus. Et nu
Abbreviated transcription (Latin):
diumest in spũ scõ. probatus uero ħetur hoĩb¬
sccundum iusticiam ⁊ pacem.⁊ qr disceptatio
discordiam parit.
taq. dimissis temera
docendo alios. ut oeteri¬
edificentur. ⁊ iã edifi¬

Expanded text:
o. Probatus vero habetur homistitiam et pacem, et quia disceptatio discordiam parit. Itaque dimissis temerardocendo alios, ut caeteredificentur, vel jam aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
ioi enim unus tm̃ accipit brauium. ⁊ cec̃i ut¬
tidiscẽdũt. qui fimułt saborau̾itihic a̾ ñ ẽ sic.
Quotquot emm currut. si ꝑseuetant̾ cuirut.
accipunt. ⁊ qui prior uen̾it: expectat. ut coro¬
netur. ẽ posteriori. gonem quidem uistũ nõ
cupiditas. s eacitas facitiomĩs currentes amãt

Expanded text:
Ibi enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi discedunt, qui similiter laboraverunt; hic autem non est sic. Quotquot enim currunt, si perseveranter currunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant
Abbreviated transcription (Latin):
tñ occurrit in hoc nomine quedam congruẽ¬
a passione sic appellatum. in sua uero lingua
priinum pascha celebrauit ppłe dei. q̃n ex
igipto fugientes. mare rubrum transsierut̃.
fuinc figura illa ppħica. in u̾itate completa
liberamur. ⁊ salubermum transsitum agimꝰ
cum a diabolo transsimꝰ ad xp̃m ab isto istabi¬
li secło ad eius fundatissimum regnum. Ideo
enim ad ꝑmanentun deum tranłinꝰ. necũ
hoc mundo transseurte traisseamꝰ pascha un¬

Expanded text:
n occurrit in hoc nomine quaedam congruhoc nomine a passione sic appellatum. In sua vero linguaprimum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa liberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
u hus quicrediderũt. expectat adhuie adoptionẽ
corꝑis. deinde quid dixerit adopt̃õnem exponit. si
ipĩs carne ⁊ mente. qi in nobis est unde gemi
stias qͥb plexiq hoiẽs. ccͣ catholicã disciplinã q̃dã
dre cogũt᷑ scio .ii. uanos seticos deħ capitło mł̾ta

Expanded text:
 his qui crediderunt exspectat adhuc adoptionem corporis. Deinde quid dixerit adoptionem exponit scilipsis carne et mente, quia in nobis est, unde gemistias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ait ft̾. ostertoit ꝙ t̃ infideli ⁊ gentili ñ ꝑ¬
it cibum fumere. qui etiam alibt ait. Si quis
uocgo uos ex infidelib ad cenam. ⁊ nutas ire
omẽ ꝙ apppsitũ suũt manducate. dicendo aũ
noĩana ostendto ñ temere. ⁊ quomidolibo s
pouottuim auferendos malos õe ab eccł ꝓ ꝯmu¬

Expanded text:
 ait frater, ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nominatur, ostendit non temere et quomodo libet, sed per judicium auferendos malos esse ab Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dequo magis gloriaie
ꝑunrgam flaflorendem demonstratꝰ est aaron
sacerdos ita ꝑ aliꝙ signum demonstrarentur ex¬
cellentioris diguitatis munstri. ⁊ dispensatores mis¬
terior. qui son baptrare deberent. s si hoc fieret.
nominase dundebant. cumenim tantum uale¬
at bapt̃s ꝑ hominem contep̃tibilem quantum
papłm datus. ita nec illius nec illius s xp̃resse
testatur.nam scd̃m quid aliud. dixerit ⁊ ego nes¬
cielam eum. ñ plane uideo tisi ꝙ sccłm aliciud.
eum sciebat. ⁊ scd̃m auiquid eum nesciebat. sciebat
quidem sponsum eĩ. ⁊ filium dei s nesciebat. utrũ
eẽt datutus alue podestatem baptiandi. an ꝓprrũ

Expanded text:
de quo magis gloriaremper virgam florentem demonstratus est Aaron sacerdos, ita per aliquod signum demonstrarentur excellentioris dignitatis ministri, et dispensatores mysteriorum qui soli baptizare deberent. Sed, si hoc fieret inomina se dividebant. Cum enim tantum valet baptismus per hominem contemptibilem, quantum per apostolum datus, ita nec illius nec illius, sed Christitestatur. Nam secundum quid aliud dixerit: Et ego nesciebam eum , non plane video, nisi quia secundum aliquid eum sciebat, et secundum aliquid eum nesciebat: sciebat quidem sponsum esse et Filium Dei, sed nesciebat utrum esset daturus aliis potestatem baptismi, an proprium
Abbreviated transcription (Latin):
hordari fideles. ut infide ꝙͣ tenentenacit̾ ꝑsene¬
rent. donec exeat demedio eccłe. nust̾ium im¬
quitatis ꝙ nc̃ occultũ est. ⁊ est sensus. tm̃ hoc
suꝑest agendum: ut qui te nẽ fidem. teneat .i.
a6
ab ea manifeste recedat̃. de qͣlib ioh̃s at di
nob etierũt.s ex nod ñ erãt. sit̃ gͥ atte atid
exierũt multi heretici de medio ẽ cẽ ente sine

Expanded text:
hortari fideles ut in fide quam tenent tenaciter perseverent, donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. Et est sensus: Tantum hoc superest agendum, ut qui tenet nunc fidem teneat, ab em manifeste recedant. De qualibus Jesus ait: De nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Sicut ergo ante fidem exierunt multi haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
te oliueti .s. in papiłone. ⁊ isolio suio. in illoli¬
co. contra ꝙ̃ dñs ascendit ad celos. illoaict̾ intir¬
fecto: ñ statin ueniet xꝑo. s ut ex libro date¬
lis intłligitur. ꝯcedentur elcĩs ad puiam di¬
⁊ xlo. quantũ dñs post uenturus sit: pentu
ignoratur. ⁊ quomodo tenebre fu̾gantur: sai¬
presentia. ita ⁊ dñs destru. eũ .i. antrxp̃m. amm¬

Expanded text:
o, in illo loco contra quem Dominus ascendit ad coelos. Illo autem interfecto non statim veniet Christus, sed ut ex libro Danielis intelligitur, concedentur electis ad poenitentiam dies XLV quantum Dominus post futurus sit penitus ignoratur. Et quomodo tenebrae solis fugantur praesentia, ita et Dominus, destruet eum scilicet A
Abbreviated transcription (Latin):
putant. s potius subtractĩut putaretur occisꝰ.
⁊ uiuũ occultari in ingore ipsuns etatis. in qͣ
fint. ĩ crede̾tur extinctus. donet suo tꝑr reuelet᷑.¬
oppinantiũ tanta p̃sumptio illd̾ tũ ꝙ ait. ut
qui tenet. ⁊c̾. ñ absurde de romano imꝑio cri¬
ditur dcm. donec tollatur. ut sit sensus. tm̃
tollatur illa potestas. qr õs undiq romã. qĩ
ad capd̾ ꝯfluobant. ł ita. tm̃. hoc restat. ut
quite. nc̃ fidem tene .do. ip̃a de me. fi .i. donͤ¬

Expanded text:
putant, sed potius subtractum, ut putaretur occisus, et vivum occultari, in vigore ipsius aetatis in qua fuit cum crederetur exstinctus, donec tempore suo reveletopinantium tanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tanttollatur illa potestas, quia omnes undique Romam quasi ad caput confluebant. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
mines in eum creden¬
tes. euangeli. etiam
pona. futura .i pacẽ
par est. quasi ualde
spetios i sunt qr illiũ¬

Expanded text:
mines in eum credentes. Evangelizantium bona futura, id est pacem pax est. Quasi dicat: Valde speciosi sunt, quia illu
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ sitim. ⁊ huiusmodi. hoc modo ipãm uetustatẽ
simiuit. ⁊ deposuit ut dolorẽ trutis sustinẽs: sic
hrẽt menbra distenta in eruce. ⁊ fixa. nead prio¬
rec aftis morerent᷑. aquib etiam sepultus qͥe¬
uit humanis subtractus aspectib. ꝑ ħ exigens
ãnobie. ut nram uetustatem pecc̃oꝵ. cũ gem̾itu
⁊ dolore pnĩe deponamius. ⁊ m̃bra nrã ꝯtinentie
atq iusticie clauis confita lxamus. ne ad pͥora
maia redeamus aquib etiam ita ꝑfecte quies¬
camus ut nec eoꝵ uisio nec memoria ẜeatur. ⁊
sic ad bona resurgentes in nouitate uite ãbule¬
mus. deuirtute inuntutẽ ascendentes. quous¬
tura: requies absolutoꝵ. In resurectõe uita t̾co¬
tũ In ascensione ꝑfectus ꝑfectoꝵ. In consessuad

Expanded text:
 sitim, et hujusmodi. Hoc modo ipsam vetustatem finivit et deposuit, ut dolorem crucis sustinens sic haberet membra distenta in cruce et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis subtractus aspectibus, per haec exigens a nobis, ut nostram vetustatem peccatorum cum gemitu et dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora mala redeamus, a quibus etiam ita perfecte quiescamus, ut nec eorum visio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de virtute in virtutem ascendentes, quoustura requies absolutorum, in resurrectione vita justorum, in ascensione profectus perfectorum, in consessu ad
Abbreviated transcription (Latin):
atris. hõi unitum.l
ꝑ gr̃am dei. ita. ⁊ tam
firmiter nos auitũs¬
surgentes ad bona ꝯ¬
pa. ambulemus. de
sticiam fider⁊ spem
q̃uasi dico ambule¬

Expanded text:
Patris homini unitum, gratiam Dei. Ita et tam firmiter nos a vsurgentes ad bona opera ambulemus, de stitiam fidei et spem quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
dñetur nobis ꝑ grãm
dei. Mori etũpeccato ẽ .ꝑ¬
ita leges.⁊ qui hoc sã
semus quomodo .i. qͣ¬
rõne adhuc post dan

Expanded text:
netur in nobis per gratiam Dei. Mori enim peccato, ita leges, et qui, hoc jam habemus. Quomodo, id tione, adhuc, post tan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝙ ad eum fieret ꝑmissio: s ad eum ꝑtine¬
bat᷑ qr ꝑ eum pu̾ttebatur danda benedcĩo.
multis uellet icelligi. s dicit in semine.
tuo quasi ĩ uno .i. sicitt quide umo nult utcl¬
ligi. ⁊ lludunum est xp̃c. ude subdit. qui ẽ xͥ
om̃s gendes benedixerit
Hoc autem. qͣr¬
hoc promisit deus
abralx. hoc ã testm̃
testamentum

Expanded text:
 ad eum fieret promissio, sed ad eum peia per eum promittebatur 150 danda benedictio.multis vellet intelligi: sed dicit in semine tuo, quasi in uno, id est sicut quae de uno vult intelligi, et illud unum est Christus. Unde subdit: Qui est omnes gentes benedixerit. Hoc autem. QHoc promisit Deus Abrahae. Hoc autem testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
temus ymaginẽ celestis
s si non portau̾imus. nõ
erimus celestes. ⁊hoc est
dedituciis. que de car¬
ne ⁊ sanguine oriunt᷑.¬
dei non possidebt̃.¬
⁊ uere qi corruptio pect̃i.
que est effectus carnis ⁊ sanguinis .i. aliquis ser¬
uiens corruptioni peccĩ. qunorruptis possidebit
incorpupdelam .i. se mmnortalem. ł nomie carnis
⁊ sangumis hic accipit oꝑa carnis. ꝑ carnẽ crum

Expanded text:
temus imaginem coelestis;  si non portaverimus, non erimus coelestes, et hoc estvitiis quae de carne et sanguine oriuntur, non possidebut vere, quia corruptio peccati quae est effectus carnis et sanguinis, id est aliquis serviens corruptioni peccati, neque possidebit incorruptelam, id est se immortalem. Vel nomine carnis et sanguinis hic accipit
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ passibilis ex natura.
tura fuit humane nate
alis in resurectione est
uino conceptus ⁊ natus
qualis autem t̾re. pater
fuit .i. animalis. it mor¬
talis. tales ⁊ t̾rem. s aui

Expanded text:
et passibilis ex natura. natura fuit humanae unita, alis in resurrectione; et u conceptus est et natus. Qualis autem terrenus, pater est animalis et mortalis, tales et terreni, sci
Abbreviated transcription (Latin):
s maledc̃o. ꝙ intelligendũm est. non de opi¬
b que ad mores ꝑtinent. s que inobserͣ¬
uationib illis fiebant ꝓdest enim lex scrip¬
ta intabulis.in quib etant triamandata
ꝑtinentiaad dilectionem dei.⁊ seꝑtem ad di¬
lectionem ꝓximi. oeterau̾o sunt oneri. qd
legis auctoritate ꝓbat subdens

Expanded text:
 etc. Hoc intelligendum est, non de operibus quae ad mores pertinent, sed quae in observationibus illis fiebantta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilectionem Dei, et septem ad dilectionem proximi; caetera vero sunt hominum quod legis auctoritate probat subdens
Abbreviated transcription (Latin):
xpo. ita nr̃ antistes .i. ep̃s uniꝰ uxoris uir. signis¬
cãt. ex oĩb gentib unitatẽum iuro subditã.i.xͦ¬
uiro. ĩ alt̾uis trãsire ꝯmsbiũ ñlicet. qr apostatare
irciã accusados. ł sibi ñ subditos. alio quin. nͨ spes
ẽ in eo corrigendi alios. nec frõtem h̾et ad alios ta¬
 lrum cohitator.
stitui epẽ. oꝑt .ii.i. ne¬

Expanded text:
isto, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro subditairo in alterius transire connubium non licet, quia apostatare uria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, onstitui ep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdentio. unde p̃cipit hic apłs. tales assum̃e. ñ
abicere. s patiendo ad fidem erigere. exemplo
⁊ u̾bo⁊ si inꝯgnitũ est quo quis aĩo fatiet ñ
inde deceptarẽ.tales igitur apłs tamꝙͣ mne
dum ꝑfecte credit .s. qui non c̾redidit. ut creden¬
cetis eum ueum. nonest enum dampnandꝰ
auus cogitatio ñ est aꝑta. ł de quo nescimꝰ
uidentes gaudeamus. cor u̾od̾o ꝯmittamus.
ꝑ quo oremus. dico assumere infirmum ⁊ sũt
niter uos quidam qui hoc possitt. aliꝰ .N. ue¬

Expanded text:
tentio. Unde praecipit hic Apostolus tales assumere, non abjicere; sed patiendo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare. Tales igitur Apostolus tanqudum perfecte credit, scilicet qui non credit ut credencetis eum reum. Non est enim damnandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus videntes gaudeamus; cor vero Deo committamus, pro quo oremus. Dico, assumite infirmum, et sunt inter vos quidam qui hoc possunt. Alius enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ xꝑi osten¬
dat. p̃mittit aita de xͦ.¬
ut hum quib locus
est abiectionis: ñ de¬
dignẽtur humiliari
in for. dei. patris .i. ii
plena eentia. ⁊ equali

Expanded text:
humilitatem Christi ostendat, praemittit alta de hi in quibus locus est abjectionis ndignentur humiliari, in forma Dei Patris, id est in plena essentia et aequali
Abbreviated transcription (Latin):
paret deus. ⁊ uerax. In eõ uers qui ñ credit sust
udetur negat enm ueracem deum qui ñ cred̾
eum dedisseꝙ ꝓmisit. uñ subdit. ex fide. in fidẽ.
tentis. in fidẽ hominis qui tredit ei qr in credẽte
iustus apparet deus. ł scom alteram p̾missã sñiã
sic ꝓoede. Iusticiadei ẽ exfide. ħaut̃ isticia fidei est.
litur. ex fide primi aduentus. infidem scd̾i ut utr̃¬
ꝙ credat. ex fide prime aduentus cesurectoie q̃ ẽ
in animam fidẽ scde̾. q̃ erit in corꝑib ex fide
ꝓmissionis in f̾idẽ reditionis ut credat deũ pro¬
misisse ac reddidisse. ł redditurũ fore. ex fide pre¬
dicatoꝵ. in fidem ppłoꝵ. ut crede̾nt ꝙ credunt.
maiores ⁊ minores ex fide seminantiũ.i. pro

Expanded text:
paret Deus et verax. In eo vero qui non credit, injustus videtur; negat enim veracem esse Deum, qui non credit eum dedisse quod promisit. Unde subdit: Ex fide in fidem; qtentis in fidem hominis, qui credit ei, quia in credente justus apparet Deus. Vel secundum alteram praemissam sententiam sic procede: Justitia Dei est ex fide, haec autem justitia fidei, est litur, ex fide primi adventus in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidem redditionis, ut credat Deum promisisse ac reddidisse, vel redditurum fore; ex fide praedicatorum in fidem populorum, ut credat quod credunt majores et minores; ex fide seminantium, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ita uiut. ñ uita ista que psens est. s futa.
.i. eterna. que est mepces fidei. Merces enĩ fi¬
dei est iudere ꝙ tredimus. añꝙͣ uideremus
Sciendumantem aliter ẽẽ in abacuc quã
hic posuerit apłs. Inabatus enimita est. In¬
cestimonia que ponit apłs ab hebraice uerita¬
tis translatione. qͣnunc utimur uident᷑ dis¬
cordere. ꝙ ido est quia alicñ sumit a . lix int̾¬
pretib aliqñ sicut loquens eodem sp̃n quo ꝓ
płs sensum sumit tm̃modosus utens uerbis.
suaq disposicõe. seq̃r

Expanded text:
ita, vivit, non vita ista quae praesens est, sed futura, id est aeterna, quae est merces fidei. Merces enim fidei est videre quod credidimus antequam videremus. Sciendum autem aliter esse in Habacuc quam hic posuit Apostolus. In Habacuc enim ita est: Jutestimonia quae ponit ab Hebraicae veritatis translatione, qua nunc utimur, videntur discordare. Quod ideo est, quia aliquando sumit a LXX Interpretibus, aliquando, sicut loquens eodem spiritu quo prophetae, sensum sumit tantummodo suis utens verbis suaque dispositione. VER
Abbreviated transcription (Latin):
fides qua creduntur ea que ñ uidentur. q̃ ꝓpͥe¬
dĩ fides s rob tñ est etiam fides reꝵ. que non
manife̾stam se contemplandãscĩs p̃bebit ipã
dei sapientia . ston ergo esset iusticitia fider ui¬
si ẽẽt absconditum qͦ p̃dicatum crederemus.
⁊ credendo adudendum ꝑuenitemꝰ. dicit gͦ uisti¬
ciam iilieẽ qui transsit. ex fide. uerboꝵ qut̾ib cre-¬
ditur que non uidemus. in fidem reꝵ qua credita
optinebimus .s. ex fide in quaministratur deo.
iuillam ubi fruatur do. que tñ inpprie dr̃ fides.
i qi de fide sit m̃tio hic ⁊ uidend̾ est quid sit fides.
⁊ quot modis accipiatur fides ⁊ de quib sĩt :

Expanded text:
fides qua creduntur ea quae non videntur; sed tamen est etiam fides rerum, quando non manifestam se contemplandam sanctis praebebit ipsa Dei sapientia. Non ergo esset justitia fidei, nisi esset absconditum quod praedicatum crederemus, et credendo ad videndum perveniremus. Dicit ergo justitiam illi esse qui transit ex fide verborum quibus credimus quae non videmus, in fidem rerum qua credita obtinebimus, scilicet ex fide in qua ministratur Deo, in illam ubi fruatur Deo, quae tamen improprie dicitur fides. Et quia de fide fit mentio hic, videndum est quid sit fides, et quot modi
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽm ẽẽ Si ergo hoiẽm te fecit d̾ ⁊ iustũ facit
ꝙ meluit est. nõ tu te. s sñ de te fecit. ñ .N ad¬
hibiusti aliꝙ̃ sensum ut te fac̾et. Ain ergo
fecit te sñte. ñ teuistificat sñ te. fecit te ne
sit ex fide s quidgͦ opusest lege: oĩo collenda
ẽ scd̾ urbram iegasiũ figurax. q̃ iusticia ex
ita exist̾e ñ ht nͥ eͥx fide. dein de subdit con¬
mendatõnẽ fidei. ꝑ multa q̃ faciti facit enĩ
⁊ ini alia uita ꝯgnoscere deum ꝑfrẽ. q̃ hic fide

Expanded text:
facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fecit te nessit ex fide, quid ergo opus est lege? Omnino tollenda est secundum verbum legalium figuratum. Quae justitia ex ita existere non habet nisi in fide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾ent. ideo .ii. tot
⁊ tanta dix̾at de xꝑo.
ut ponãt spẽ in eo
solo. in quooiã bona
sũt. ñ alicui elem̃to¬
rũ ł angłor. se sub¬
iciendos putẽt. hic
enim solus colendꝰ¬

Expanded text:
rseverent. Ideo enim tot et tanta dixerat de Christo, ut ponant spem in eo solo, in quo omnia bona sunt, non alicui elementorum, vel angelorum se subjiciendos putent. Hic enim solus colend
Abbreviated transcription (Latin):
qiaudis .i. intellexistis. ⁊ peuis est reu̾ti. Meliuis
est eniminam ueritatis nõagnosc̾e:. quam
in uni. crea. noua. hoc ñ mutatur. q̃ tñ noua
creatura modo est sub celo. adhuc ꝑegrina. s
tandem ꝑueniet adglam. Cuius euange¬
lii predicandi egopau.¬
uius. fẽs sũ

Expanded text:
id est intellexistis. Et prius est reverti. Melius est viam veritatis non agnoscere, quam post in universa creatura nova. Hoc non mutatur. Quae tamen nova creatura modo est sub coelo, adhuc peregrina, sed tandem perveniet ad gloriam. Cujus, Evangelii praedicandi, ego Paulus factus su
Abbreviated transcription (Latin):
deo hentes ⁊ inuiri cõ¬
tradicendo. ⁊ hoc sensu
qr putabatis bene a¬
gere. uł scd̾m aliam
literam. potest legi.
ꝙ idem ualet. cũ esse.¬

Expanded text:
Deo habentes, et inimici, contradicendo. Et hoc sensu, quia putabatis bene agere. Vel secundum aliam litteram potest legi, quod idem valet. Cum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuetur. ne recroa¬
enim ẽ tempus auxilii
nunc est tempus donor. cum post bap¬
tismum peccantes . ꝑ gram inuenire pe¬
nitentiam possunt. cumautem thalam
fuerit clauius. cum intrauerit xex ind̾e
discumbentes. cum ad sinũ pr̃iarche ue¬
nerint. qui eo fũ fuerint digni tũc ma¬
lis. erit desperationis temptis. Hũc dũ
adhuc agon Pͣmanet.⁊ palma pendet.
non est desꝑandum. s cum fidictia .l.
sũ dubitatione accedendũ. ut ꝑgrãm¬

Expanded text:
iliemur, ne recedaenim tempus auxilii, nunc est tempus donorum, cum post baptismum peccantes per gratiam invenire poenitentiam possunt. Cum autem thalamus fuerit clausus, cum intraverit rex videre recumbentes, cum ad sinum patriarchae venerint qui eo facti fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem, dum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gr
Abbreviated transcription (Latin):
his omnib. subdit. ad quẽ. dei filium.
nobis est ser .i. curoꝑtet nos reddere ra¬
tionem de oꝑib ⁊ cogitationib. ⁊ intẽ¬
tionib nrĩs. Habentes ergo hic in¬
cipit agere de pontifice xp̃o. ostendens. qͦ¬
modo sit sufficiẽs
ad omnia. ⁊ quomͦ.

Expanded text:
his omnibus? subdit: Ad quem Dei Filium id est cui oportet nos reddere rationem de operibus et cogitationibus et intentionibus vestris. Habentes ergo. Hic incipit agere de pontifice Christo, ostendens quod sit sufficiens ad omnia, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
se deum ostendet sẽ de do. ut unuus picipu sĩma.
⁊ ineffabił auctoritas maneatata ostendet sedeũ
ded̾o. ut tm̃ sit deusuius in omnib .i. in ꝯfessiõe
omnisi. ex quo omina sunt. sum enim discet oĩs
omnium. s etiam omius creatura facebit᷑ ip̃m
ẽẽ ex quo sunt omĩa. qr omiã ex ip̃o sunt. Siu̾o
dixiss ut sit deus inomĩb. intelligeretur ĩ õto
quidem eẽ. ł ꝑ affectum ł ꝑ rommunẽ sensumꝰ
ñ tñ omma ex ip̃o eẽ s cumdixenti omĩam õib. sig¬

Expanded text:
se Deum ostendet, sed de Deo, ut unius principii summa et ineffabilis auctoritas maneat. Ita ostendet se Deum de Deo, ut tamen sit unus Deus in omnibus, id est in confessione omnium ex quo omnia sunt Cum enim discet omnis omnium, sed etiam omnis creatura fatebitur ipsum esse ex quo sunt omnia, quia omnia ex ipso sunt. Si vero dixisset ut sit Deus in omnibus, intelligeretur in omnibus quidem esse vel per affectum, vel per communem sensum, non tamen omnia ex ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
ampliui duret. Aluid est non ampluis manifes¬
tari. aliud non amplius ꝑmanere. sion amuplis
manifestari est: non fieti manfestus. nõ an¬
pluis ꝑmanere: non eẽꝑseuerantius. Quando a̾
nifestationera regni. non ampliorem ꝑuianẽtiã.¬

Expanded text:
amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari est, non fieri manifestius; non amplius permanere, non esse perseverantius. Quando autem manifestationem, non ampliorem regni
Abbreviated transcription (Latin):
pedi .i. suco plena subiectione. ł sũb humanitatẽ
lua. ut ip̃am reuereantur. ⁊ horiorent. ⁊ ipsum ho
hommem deum ⁊ regeni omnium agnoscant. ⁊
est sensus. Int̾im oꝑ regnum eius manifestari. do¬
nec eum regnare fateantur om̃s inimiti eiis .s. ⁊ i¬
⁊ ilti qui ad iustoꝵ beatitudinem ñ ꝑtiiẽt. qr ipa
ip̃u eum regnare ipã regni enis manifestatione

Expanded text:
ectione, vel sub humanitate sua, ut ipsam revereantur et honorent, et Christum hominem Deum et regem omnium agnoscant. Et est sensus: Interim oportet regnum ejus manifestari, donec eum regnare fateantur omnes inimici ejus, sci illi qui ad justorum beatitudinem non pertinent, quia et ipsi cum regnare ipsa regni ejus manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
batut. ñ trepidauit
batur eius dextã.
erigitur ad sacrisiti¬
um ut moreret᷑ cui
cor electũ estad fidẽ.¬
ut nasceretur. nec
fuit religio creden¬
tis contrariadenoti¬
oni obtemꝑantis.
fidelit̾ cenẽs. quam

Expanded text:
epidavit batur. Ejus dextera erigitur ad sacrium, ut moreretur cujus cor erectum est ad fidut nasceretur. Nec fuit religio credentis contraria devotioni obtemperantis. fideliter tenens quam
Abbreviated transcription (Latin):
isemmsi Quis enim .si. est
quem non cor .i. cu¬
i non det disciplinã¬
contumacem:ut
reddat heclitatem.¬
Si ꝓmissa prĩs bñ
meas flagellari.s

Expanded text:
Deum. Quis enim filius est quem non corripit pai non det disciplincontumacem, ut reddat haereditateomissa patris bene meas flagellari,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ cet̾m dies isti.
lesta sunt demꝑa si horẽs sibi ñ sunt moles¬
quo enim lapsus est adam. ⁊ de paradiso expł
sus: nunꝙͣ fuerũt dies nisi mali ꝙ ostendit
lamitatis lacrime enuncestes sunt miscae
ñdum loquitur. ⁊ iam ꝓph̃at. quid. in lare
mere: redimit ille tempus qui ꝑdit .i. dat de
suo. ut uacet deo. ñ litib. qͣi det nãmũ pui
no. das enim nũmũ ⁊ emis panẽ d umunul
aliquidaliud dez. ⁊ accipis. aliquid anuttis ali¬
quid adquiris. sicut enim ꝑdis nũmos. ut y¬
das tͥ aliquid sic ꝑdas de tuout emas tͥ qui¬
etem. hoc ẽ tempus redim̃e. Unde dñs ait̃ si
das tempus uacandi deo. a quo uult te aus¬
minus fecistis ĩ uno temꝑe restitite in alio
alii implent dies alii nec incipiũt .i. aliimo

Expanded text:
minum. Caeterum dies isti, lesta sunt tempora si homines sibi non sunt molesquo enim lectus, nunquam fuerunt dies nisi mali. Istos lamitatis: lacrymae enim testes sunt miseriae; nondum loquitur, et jam prophetizat. Quid? in labormere? Redimit ille tempus qui perdit, id est dat de suo ut vacet Deo non litibus, quasi det nummum pro vitio. Das enim nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde Dominus ait: Si erdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avominus fecisti in uno tempore, restituite in alio, alii imple
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝙ reprehensorie dr̃.¬
om̃s gͦ. tͥstes eẽ deberẽt.
Lio dico ex parte. ut ñ¬
onerat qui non doluert̃¬
de pecc̃o. ñ illos qui dolue¬
runt. quos sigt dicendo
ex parte. ⁊ quanus me
tĩuos contristai̾t suf.¬

Expanded text:
 reprehensorie dOmnes enim tristes esse deberent. Vel ideo, dico, ex parte ut noonerat qui non doluerde peccato, non illos qui doluerunt: quos significat ex parte, et quamvis me et vos contristaverit. Suf
Abbreviated transcription (Latin):
EIquis ã. hic pcipio
fornitatorem illũquẽ
sathane tradendũ n¬
dicau̾at: recipi. qr cor
hoc autem d̾ico. ut n̾õ

Expanded text:
ius Hic praecipit fornicatorem illum quem Satanae tradendum judicaverat, recipi, quia corrHoc autem dico ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sũt .i. confidis ꝙ etiã
illumitiare potes. eos
qui ĩ tene. st̃. cecos
inte bris existẽtes di¬
cit gẽtiles. qͥ ⁊ rõne
quidsciunt tñ in te

Expanded text:
st confidis quod etiam illuminare potes eos qui in tenebris sunt. Caecos et in tenebris existentes dicit gentiles, qui et ratione quid sciunt tamen in te
Abbreviated transcription (Latin):
intellectum aucius uibri sent. ⁊uta sentiunt.
sicut auctor ip̃e sensit. ñ tñ ħent inde i̾utatẽ.
qr nesciunt quomodosit sim. nec etiam eẽu̾m.
s uideus iactat sepr̃e sensumlegis. ⁊ scire u̾m
ẽẽ illum sensum legis.itaut aliis hre uolen¬
tib sit exemplar. ⁊ cum ħ̃ omnia heas o uidee.¬

Expanded text:
intellectum alicujus libri habent, et ita sentiunt sicut auctor ipse sensit. Non tamen habent inde veritatem, quia nesciunt quomodo sit verum, nec etiam esse verum; sed Judaeus jactat se habere sensum legis, et scire verum esse ipsum sensum legis, ita ut aliis scire volentibus sit exemplar. Et cum haec omnia habeas, o Judae
Abbreviated transcription (Latin):
iosue. nam si sllaes¬
set. nonloquercaur¬
dauid de alia . s locu¬
tus est. ergo certũẽ.
esse aliantat quam

Expanded text:
osue. Nam si illa esset, non loquereturDavid de alia, sed locutus est. Ergo certum esse aliam ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
slios. qui eos in fide genuerunt. imitant᷑.
tutum. ⁊ in futuro p̃mium. aliter. nisi bene
stustum. ⁊ nota ꝙ in his uerbis. significat.
illos apłs quib scribit. sepebibisse ꝑ legem. i
ꝓpħas. uerbum celestis doctrine. ⁊ nec sio ꝓm¬
ꝑtifuerunt. germina fidei ꝓferre.
oferens aũ¬

Expanded text:
suos qui ipsos in fide genuerunt imitantur. tutum, et in futuro praemium. Aliter nisi benedifructum. Et nota quia in his verbis significat illos Apostolus quibus scribit saepe bibisse per legem et prophetas verbum coelestis doctrinae, et nec sic fuerunt prompti germina fidei proferre. Proferens au
Abbreviated transcription (Latin):
ctu. si. ip. si.d̾i. ⁊ osten. ha .i. qr non possunt
esficere ut ualeat siħi tterum crucifrcio xp̃i.¬
crucifigunt: c̃ uitus ⁊ ꝯcupiscentiis. qr hic
licet. non ibi neq possunt hr̃e xp̃m ostensi¬
renouari. quia hic tm̃ ubi bibit imbrem.
sidua: ulescit. iimlee irrigata: gnãns her

Expanded text:
quia non possunt efficere ut valeat sibi iterum crucifixcrucifigerent cum vitiis et concupiscentiis; quod hic licet, non ibi; neque possunt habere Christum ostensirenovari, quia hic tantum ubi bibit imbrem. sidua, vilescit. Et imbre irrigata generans her
Abbreviated transcription (Latin):
uliuendũt. accipiãt gͦ sustentat̾̃onẽ necc̃ita¬
tis appło. m̾cedemtrs pensat̾ois a dño. ñ .ii. a
ppło redditur qĩ it̾ices. illis qui sibi in caritate
euangłi seruiũt. s tamꝙͣ stipendiũ datur. qͦ.
ut possut laborare pascantur. ⁊ ille duplex

Expanded text:
 sustentationem necessitatis a populo, mercedem dispensationis a Domino. Non enim a populo redditur quasi merces illis qui sibi in charitate Evangelii serviunt, sed tanquam stipendium datur: quo ut possint laborare, pascantur, et ille duplex
Abbreviated transcription (Latin):
dent. i sũt. ecce iterum quomodo comun¬
giti dicens. ẽẽ ex uno ItemIntuere quant̃
interest. qlle quidem sanctificat nos scĩfi¬
camur. licet ergo ex uno simus. uer̃ptu
genitus. nos autem adoptui¬
ropter qͣm¬

Expanded text:
dent et sunt. Ecce iterum quomodo congit dicens esse ex uno, item, intuere quantum interest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamgenitus, nos autem adoptiropter q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcessit subnomine suo
salutare.
eit ille cui ioħs scripsit
in epła canonica gau¬
dens qr fratrib sump
eccłas salitare illos.⁊¬

Expanded text:
cessit sub nomine suo salutare. est ille cui Joannes scripsit in Epistola canonica gaudens, quia fratribus his sumptEcclesias salutare illos