comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe caritatẽ que ẽ uinełm ꝑfectionis Si
gͦ caritas suꝑeminen᷑t ^ habet uiam et
suꝑ eminet sciencie et suꝑ omĩa p̾cepta ẽ
m̾ito est uestis qua significat᷑. desuꝑ cõ¬
texta ꝑhibetur. In consutił aũ nealiqnͣ
xp̃c filuis di uiui. et ei dicit᷑. Tibi dabo da¬
bo claues regni celor. Tamqmͣ ligandi
et soluendi solius acceꝑit potestatẽ. cũ¬
Ideo unus ꝓ om̃ib qr unitas est in oĩb.
Unde et hic cum dixisset. desuꝑ cõtexta:
addidit ꝑ totũ. Qd̃ si referamꝰ ad id qd̃
significat. nemo eiꝰ ẽ expers. qͥ ꝑtinere
inueniat᷑ ad totũ. Aquo toto sic̃ greca
indicat lingua. catholica uocat᷑ eccłia.
Insorte aũ qͥd nͥ dlĩ gr̃a cõmendata est:
Sic qͥppe in uno ad om̃s ꝑuenit cũ sorᷤ
om̃ib placuit: qr et di grã munitate
ad om̃s ꝑuenit. Et cũ sors mittit᷑. nõ

Expanded text:
 Si ergo charitas et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est; merito vestis qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquandoChristus Filius Dei vivi; et ei dicitur, Tibi dabo claves regni coelorum , tanquam ligandi et solvendi solus acceperit potestatem: cuIdeo unus pro omnibus, quia unitas est in omnibus. Unde hic cum dixisset « desuper contexta, » addidit « per totum. » Quod si referamus ad id quod significat, nemo ejus est expers qui pertinere inveniatur ad totum: quo toto, sicut Grindicat lingua, catholica vocatur Ecclesia. In sorte autem quid, nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit: et cum sors mittitur, n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ se circũ uenisse putauert. Unde et illd̾
inpsalmo. Asꝑges me ysopo et munda-¬
bor. xp̃i namq humilitate inundabor.
qr insi humiliass semet ip̃m factꝰ obedi¬
ens patri usq ad mortẽ crucis utiq san¬
guis eius in pcc̃oꝵ. remissionẽ hoc ẽ ĩ nr̃am
mundationẽ ñ fuisset effusus. Rec mo¬
ueat qͦmͦ spongiam ori eiꝰ potuerunt ad¬
mou̾e qui incruce qͥ incruce fu̾it exaltatꝰ
a t̾ra. Sic̃ eñĩ apud alios euangłistas
legit᷑ qd̃ hic p̾termisit in arundine est
factũ ut inspongia tał potꝰ ad crucis sub¬
lumia leuaret᷑. ꝑ arundinẽ uͦ scͥpta signi¬
ficat᷑. que implebat᷑ boc fc̃o. Sic̃ em̃ lin¬
gua dr̃ uel greca uel latina. uel alia que¬
libet sonum significans qui lingua ꝓmit᷑.
sic harundo dici potest litt̾a que hanindĩe
scͥbit᷑. S significantius sonos uocis hu¬
mane usitatissime dicimꝰ lingnas. scͥptu¬
eo magis est miftice siguratũ. Cũ gͦ acce

Expanded text:
unt. Unde illud in Psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor . Christi namque humilitate mundamur: quia nisi humiliasset semetipsum, factus obediens Patri usque ad mortem crucis, utique sanguis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostram mundationem non fuisset effusus. Nec moveat quomodo spongiam ori ejus potuerint admovere, qui in cruce fuerat exaltatus a terra. Sicut enim apud alios evangelistas legitur, quod hic praetermisit, in arundine est factum, 633 ut spongia talis potus ad crucis sublimia levaretur. Per arundinem vero Scriptura significatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitur vel Graeca, vel Latina, vel alia quaelibet sonum significans, qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera quae arundine scribitur. Sed significantius sonos vocis humanae usitatissime dicimus linguas, Scriptueo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ accepisset iħc acetũ. dix̃ cõsũmatũ
est. Et inclinato capite. tradidit sp̃m.
Quis potest qͦ facit ita dispon̾e qͦmͦ dispo¬
suit hõ iste qui passus est: S hõ mecdi¬
ator d̃i et hoĩm homo de quo p̾dictum
legit᷑ et hõ est et qͥsagnoscet eũ: qũi oẽs
bat: qͥ ds latebat. paciebat᷑ hec omĩa
qui apparebat: et idẽ ip̃e disponebat hec
omĩa qͥ latebat. Uidit gͦ qm̃ cõsũmata ft̃
omĩa que oportebat ut fierent. anteqmͣ
acciꝑet acetum et tradet sp̃m atqz ut hoc¬
etiam cõsummaret᷑ qd̃ ait. Et in siti mea¬
potauerunt me aceto: sitio inqͥt. Cam¬
quam hoc dic̾et. Hoc minus fecistis: da¬
te qd̃ estis. Iucd̃i quippe: ip̃i erant acetũ.
Degenerantes auino pr̃iarchaꝵ et ꝓph̃aꝵ.
Tamqm̃ de pleno uase de unqͥtate mũ¬
di huius impleti corda habentes uelut
spongiam cau̾nosis qͦdãmͦ tortuosis la

Expanded text:
go accepisset Jesus acetum, dixit: Consummatum est. Et inclinato capite, tradidit spiritum. » Quis potest quae facit ita disponere, quomodo disposuit homo iste qui passus est? sed homo mediator Dei et hominum, homo de quo praedictum legitur: Et homo est, et quis agnoscit eum? Quoniam omnes, eus latebat; patiebatur haec omnia qui apparebat, et idem ipse disponebat haec omnia qui latebat. Vidit ergo quia consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent antequam accietiam consummaretur quod ait: Et in siti potaverunt me aceto . Sitio, inquit, tanquam hoc diceret: Hoc minus fecistis, date quod estis: Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum, tanquam de pleno vase de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitam eiꝰ figͣauit eccł̃iam toto scilicet
qͥ quatuor ꝑtib constat t̾rarum orbe
io est concordit̾ distributã. ꝓpt̾ qd̃ a¬
libi dicit iissurũ se anglos suos ut col¬
ligant electos suos a qͣtuor uentis. Qd̾
qͥd est nisi a qͣtuor ꝑtib munchi. orien¬
te. occidente. aqͥlone. ⁊ m̃idie: Tunica uͦ
illa sortita omniũ ꝑtium fignificat u¬
nitatẽ: que caritatis uincło continct᷑.
De caritate aũ loqunturꝰ apłs: suꝑ emni¬

Expanded text:
titam ejus figuravit Ecclesiam, toto scilicet qui quatuor partibus constat terrarum orbe id est concorditer distributam. Propter quod alibi dicit missurum se Angelos suos, ut colligant electos ejus a quatuor ventis : quod quid est, nisi a quatuor partibus mundi, Oriente, Occidente, Aquilone et Meridie? Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locuturus Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi in hoc titulo sacͣmentũ in qͦ
ceps facta amaritudinis oleat. Nam
in eo qd̾ dexp̃o u̾acit᷑ scͥptus est titulus
rex iudeoꝵ qui sunt intelligend iud̾i
nͥ sem̃ abrabe filii reꝑmissionis: Non qͥ¬

Expanded text:
intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo ceps facta amaritudinis oleastri? Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii repromissionis, q
Abbreviated transcription (Latin):
tndeoꝵ: qr ꝓpe ciuitatẽ erat locus ubi est
crucifixꝰ iħc. Et erat scͥpt̾ ebraice. grece.
⁊ latine. Hee tauppe tres lingue ibi pre
cet̾is eminebant. Hebrea ꝓpt̾ ndeos in
lege głantes. Greca ꝓpt̾ gentiũ sapien-¬
tes. Latina ꝓpt̾ romanos: multis ac pe¬
ne om̃ib iam tunc gentib imꝑantes.
Dicebant ꝙͦ pilato: pontifices uideoꝵ.

Expanded text:
 prope civitatem erat locus, ubi est crucifixus Jesus. Et erat scriptum Hebraice, Graece, et Latine. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: Hebraea, propter Judaeos in lege gloriantes; Graeca, propter gentium sapientes; Latina, propter Romanos, multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum:
Abbreviated transcription (Latin):
onis incordib ignorantiũ. Nonne oc¬
culta uox quedam pilato intus quodã
quod tanto ante inpsalmoꝵ litt̾is ꝓ¬
phetatũ est: nec corrũpas tituli inscrip-¬
tionẽ: Nũqͥd eni ꝓꝓt̾ea ñ erit uerũ.
qr iħc ait rex sũ uideoꝵ. Si corruipi ñ
potest qd̃ pilatꝰ scrĩpsit. corrũpi potest
tum rex estxp̃c an et gentiũ: Inmo
et gentiũ. Cum enĩ dixiss inꝑpħia.
Ego aũ constitutꝰ sum ab eo suꝑ syon
montẽ sc̃m eĩ p̃licans p̾ceptũ dm̃ :¬

Expanded text:
n cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptionem . Nunquid enim propterea non erit verum, quia Jesus ait, Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest tum rex est Christus, an et Gentium? Imo et Gentium. Cum enim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum e
Abbreviated transcription (Latin):
ad nonam sole ofcurato: tenebras factas tri¬
um euangłistarũ. mathei. marci et luce cõ
milites tranfferre conati sunt ꝓpt̾ea mar¬
cus suppressa ea hora qua xp̃c amilitibus¬
crucifixus est que agi sexta iam ceꝑat
t̾ciam pocius horam recordatꝰ expressit qͣ
hora intelligunt᷑ apud pilatũ clamare
potuisse crucifige crricifige ut ñ illi tan¬
tum reppiant᷑ crucifixisse ihm io ẽ miltteᷤᷤ
qͥ eũ ligno sexta hora suspenderunt. uerũ
etiam uułi qui ut cricifig̾et᷑ t̾cia clama

Expanded text:
ad nonam sole obscurato, tenebras factas triad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei, Marci et Lucae conmilites transferre conati sunt; propterea Marcus suppressa ea hora qua Ccrucifixus est, quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius horam recordatus expressit, qua hora intelliguntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige : ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt; verum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, hora
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista: ut eos cͥmine implicatos
inquo aliem ẽẽ conabant᷑ ostend̾et. Nõ
enĩ pilatꝰ hoc fac̾e̾t nsi ut io qd̃ eos cuꝑe
cernebat impleret: unde et seqͥt᷑. Susce¬
perunt añ ih̃m ⁊ eduxerunt. Potest ad
milites iam referri apparitores p̾sidis.
nam postea euidentius dr᷑. Milites gͦ cũ
crucifixissent eum qmͣiis euangelista
etiam si totũ iud̃is t̾buit m̾ito facit. Ip̃i
enĩ susceperunt qd̃ auidissime flagita¬
uerunt et ip̃i fecert̃ quicqͥd ut fieret ex
quasi sexta susceperunt eũ et eduxerunt.
Et baiulans sibi crucem exiuit in eum¬
locum qui dicit᷑ caluarie locus ebraice
golgotha ubi eũ crucifixerunt. Quid
est qd̾ marchus euangłista ait. Erat
aũ hora t̾cia et crucifixerunt eum. Nisi qi
hora t̾cia crucifixꝰ est dñs linguis iudeorũ
hora sexta manib militũ ut intelligamꝰ
horam qͥntam iam fuisse transactam ⁊ a¬
liqͥd de sexta ceptũ qñdo sedit ꝓtͥbunali
ducet᷑ ut in ligno cum duiob latronib

Expanded text:
implicatos, a quo alieni esse conabantur, ostenderet: non enim Pilatus hoc faceret, nisi ut id quod eos cupere cernebat, impleret. Quod ergo sequitur: Susceperunt autem Jesum, et eduxerunt, potest ad milites jam referri apparitores praesidis. Nam postea evidentius dicitur: Milites ergo cum crucifixissent eum: quamvis evangelista, etiamsi totum Judaeis tribuit, merito facit; ipsi enim susceperunt quod avidissime flagitaverunt, et ipsi fecerunt quidquid ut fieret extquasi sexta susceperunt eum et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exivit in eum, qui dicitur Calvariae locum, Hebraice Golgotha, ubi cum crucifixerunt. Quid est ergo, quod Marcus evangelista ait, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum , nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali duceretur, et ligno cum duobus latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
illi tanto temꝑe noluerunt dicentes. nob̃
ñ licet int̾fice quẽqmͣ. et om̃imodo inftan¬
tes ut ñ ab eis s ap̾side occid̾et᷑. et ideo eũ
occidendum acciꝑe recusantes sinunc
eũ accipiunt occidendũ: Aut si boc ñ fit
cur dictũ est. tunc gͦ tradidit illũ ut cru¬
cifig̾et᷑: an aliqͥd int̾est: plane init̾ est.
Non est dictũ. Tunc gͦ tradidit eis illũ¬

Expanded text:
ere noluerunt, dicentes, Nobis non licet interficere quemquam ; et omni modo instantes, ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si nunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non fit, cur dictum est, Tunc ergo tradidit eis illum ut crucifigeretur? An aliquid interest? Plane interest. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
hac renatꝰ sum s ad hoc natꝰ sum: sic̾
ait ad hoc ueni inmundũ In greco
namq euangłio nichil est huiĩ locuti¬
onis ambiguũ. Unde manifestum
est eũ temporalẽ natiuitatẽ suã hic
cõmemorasse. qua incarnatꝰ̾ uenit in
mundum: non illam sine intrio qͣ d̃s
erat. ꝑ que pat̾ condidit mundum.
In hoc gͦ se dix natũ idẽ ꝓpt̃ hoc natũ
et ad hoc uenisse in mundũ utiq nas¬
cendo de u̾gine. ut testimonium ꝑ hibe¬
at u̾itati. s qr ñ omium est fĩdes adm̃¬
xit atq ait. Omĩs qui ẽ ex u̾itate an¬
dit meã uocẽ. Audit utiq int̾iorib
aurib id est ob audit mee uoci esd̾ tã
tum dẽ ualet quasi dic̾et credit mͥ. Cũ
itaq xp̃c testimoniũ ꝑhibet u̾itati
ꝓfecto testimoniũ ꝑhibȩt sibi. Eñis qͥpꝑ¬
pe uox est: ego sũ u̾itas hic cõmendat
grãm: ꝑ quã uocati sumꝰ Ait itaꝙ.
Om̃is qui est exu̾itate audit uocem
Non ideo est exu̾itate qr eius audit uo¬

Expanded text:
 sum, vel ad hoc natus sum; sicut ait, Ad hoc veni in mundum. In graeco namque Evangelio nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum; non illam sine initio qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de Virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides , adjunxit, atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Audit utique interioribus auribus, id estumdem valeret, quasi diceret: Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium perhibet sibi: ejus quippe vox est: « Ego sum veritas . » Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: « Omnis qui est ex veritate audit vocem meam. » Non ideo est ex veritate, quia ejus audit vo
Abbreviated transcription (Latin):
Non uenit xp̃c regnũ tollere s dare:
ñ minuere s augere. Segem se ñ contͣ¬
dyxit: s carnalit̾ in hoc mundo se reg¬
nare ñ dixit. Qd est enim eiꝰ regnũ nisi
credentes ineum: Qd̃ tradet regnũ deo
patͥ infine scl̃i id est adducet ad dm̃ pa-¬
trẽ ut sine sine regnent cũ illo s ut ꝓ
baret qd̃ regnũ eius de hoc mundo nõ
nũ meũ: ministͥ mes decertarent ut ñ
traderer uideis. Non ait. nunc autem
regnum meũ ñ est hic. s ñ eft hinc. Hic¬
ñ est em̃ regnũ eius usq infine scł̃i. s
in sc̃ĩs sins de qͥb dixit in alio euangłio.
Regnũ d̃i intra nos est. Nam regnũ eiꝰ
angłs aie. Et regnabit indomo racob
met̾nũ et regni eius ñ erit finis: spiri¬
tale regnũ quo in scis regnat demõ¬
strare uolens ñ carnale qd̃ sepe impri
habent in hoc mundo. De regno qip¬
pe suo dicit paulo ante de mundo ñ
estis. s egouos de mundo elogi Dix itac ei
Ego in hoc natꝰ sum et ad hoc ueni inmũ¬

Expanded text:
Christus regnum tollere, sed dare; non minuere, sed augere; regem se non contradixit, sed carnaliter in hoc mundo se regnare non dixit. Quod est ejus regnum, nisi credentes in eum, quos tradet regnum Deo Patri in fine saeculi , id est, adducet ad Deum Patrem, ut sine fine regnent cum illo? Sed ut hoc probaret, ut regnum ejus de hoc mundo non num meum, ministri mei utique decertarent ut non traderer Judaeis. » Non ait: Nunc autem regnum meum non est hic, sed non est hinc. Hic est enim regnum ejus usque in finem saeculi, sed in sanctis suis, de quibus dixit in alio Evangelio: « Regnum Dei intra vos est . » Nam regnum Dei angelus ait: « Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis : » spiritale regnum, quo in coelis regnat, demonstrare volens, non carnale, quod saepe impii habent in hoc mundo. De regno quippe suo dicit paulo ante: « De mundo non estis, sed ego vos de mundo elegi . » « Dixit « Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mun
Abbreviated transcription (Latin):
uideis obiecisse ei criminis ut dice̾t se re¬
gem ẽẽ uideoꝵ. Respondit ih̾c. a temet¬
ip̃o hoc dicis au alii tͥ dixert̃ de me: Sai¬
ebat utiq dñs et qd̃ ip̃e int̾rogabat et
Numqͥd ego uideus sum: Gens tua et
pontifices. tradidert̃ te mͥ. Quid fecisti:
Abstulit a se suspitionẽ qua posset puta¬
ri asemet ip̃o dixisse qd̃ ihm regẽ dix̾at
ẽẽ iuudeoꝵ so se aͥudeis accepisse demons¬
trans. Dicendo quid fecisti. satis osten¬
dit illud ei ꝓ cͥmine obiectum: tamqͣm
dic̾et. se regem te negas quid fecistiut tͣ¬

Expanded text:
Judaeos objecisse ei criminis, ut diceret se reJudaeos objecisse ei criminis, ut diceret se regem esse Judaeorum. « Respondit Jesus: A temetipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? « Sciebat utique Dominus, et quod ipse interrogabat, etNunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tui tradiderunt te mihi: quid fecisti? » Abstulit a se suspicionem, qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis accepisse demonstrans, dicendo: « Quid fecisti? » Satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam diceret: Si regem te negas, quid fecisti ut t
Abbreviated transcription (Latin):
cidistis eum quẽ app̾hendistis. quẽ duxi¬
stis quẽ presidi tradidistis qͦm crucifigi po
poscistis : Aucdite qͥd cont̃ uos etiam ꝓpha
cla mat. fili hominũ dentes eoꝵ arma et
sagite: et lingna eoꝵ machera a cuta.
Ecce quib armis quib sagittis quama¬
chera iustum int̾ficitis. Deinde seqͥt᷑ euan¬
gelista. Hoc aũ dixert̃ ut sermo iħu im¬
pleret᷑ quẽ dixit: significans qua eẽt
morte moritur̾. Itaq intelligendũ est
dñm hic significare ñ mortẽ crucis: sed
illam mortẽ qua iucł̃i cum gentib tra¬
debant ad occidendum. hoc est romains
rant. Ut gͦ iste sermo iste sermo ih̾u un¬
pleret᷑ sd est ut eum sibi traditũ gentes
plecum est dum uid̃i euim gentib tͣ¬
diderunt occidendum: minore tam̃
scelere quã uidei qͥ se isto modo ab eius
int̾fectione uelut alienos fac̾e uoluert̃
ñ ut eoꝵ innocencia s ut clem̃cia mon¬
iudeoꝵ: In his u̾bis ostendit pilatus hoc

Expanded text:
cidistis eum quem apprehendistis, quem duxicidistis eum quem apprehendistis, quem duxistis, quem praesidi tradidistis, quem crposcistis? « Audite, quod contra vos etiam Propheta clamat: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Ecce quibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis. Deinde sequitur: Hoc autem dixerdixit, significans qua esset morte moriturus. « Itaque intelligendum est Dominum hic significare non mortem crucis, sed illam mortem qua Judaei eum gentibus tradebant ad occidendum, hoc est, Romanisrant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur, id est, ut eum sibi traditum Gentes pletum est, dum Judaei eum Gentibus tradiderunt occidendum; minore tamen scelere, quam Judaei, qui se isto modo ab ejus interfectione velut alienos facere voluerunt, non ut eorum innocentia, sed ut dementia monJudaeorum? » In his verbis ostendit Pilatus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
te dignũ diuidicarent. iunctum p̾si¬
di trad̾ent Int̾rogent᷑ atq respondeat᷑
ab in mundis spiritib lib̾ati languidis
sanati. lepsi mminidi. surdi. audientes.
muti: loquentes. ceci: uidentes. mortur.
resurgentes. utrũ sit malefactor ih̾c. s
Dixit gͦ eis pilatꝰ. Accipite eum uos: et
scd̾m legem urãm iudicate eũ Iustior
fuit ilł: usdex gentił. quasi dic̾e̾t. legẽ
habetis: et scd̃m legem urãm iudicate
eum. uos melius nostis qͥd de talib ur̃a
lex iudicet sccłm qd̃ iustum scrtis indi¬
int̾ficiendum offerebant: An ñ
forte int̾ficiebant dum clamabãt
crncifige: Quid est qd̃ dicerunt nob̃¬
ñ licet int̾fic̾e queqmͣ. dũ lex mandat
homicidas. ad ult̾os ⁊ talium reos scele¬
rum occid uel lapidari. nisi forte boc
ideo cdixissent ꝓpt̾ scitatẽ diei festi ut
ñ liceret eis scdm legem indie festo oc¬
cid̾e hoĩem. ob cuiꝰ diei festi uenerati¬
onẽ etiam p̃toriũ uidicis intrare no

Expanded text:
gnum dijudicarent, vinctum eum praesidi traderent. « Interrogentur atque respondeant ab immundis spiritibus liberati, languidi sanati, leprosi mundati, surdi audientes, muti loquentes, caeci videntes, mortui resurgentes, utrum sit malefactor Jesus. SeDixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Justior fuit illis judex gentilis, quasi diceret: Legem habetis, et secundum legem vestram judicate eum: vos melius nostis quid de talibus vestra lex judicet; secundum quod justum sciatis, judiinterficiendum offerebant? » An non forte interficiebant, dum clamabant: Crnon licet interficere quemquam, » dum lex mandat homicidas, adulteros, et talium reos scelerum occidere vel lapidare, nisi forte hoc ideo dixissent propter sanctitatem diei festi, ut non liceret eis secundum legem in die festo occidere hominem, ob cujus diei festi venerationem etiam praetorium judicis intrare nol
Abbreviated transcription (Latin):
anclierat: quasi ꝓpt̾ ea fuisset motte
plectendus qd̃ illicitũ affectau̾at reg¬
num uel qm̃ solent regnaturis inuidere
regnantes. Pot̾at autẽ dñs qd̃ ait reg¬
num meũ ñ est de mundo hoc ad pͥmã
int̾rogationẽ p̾sidis respondere ub
dixit. Tu es rex uideoꝵ. Q eum uicissim
uit̾rogans utrum hoc a semnet ip̃o diceret
bi apisd illum fuisse auideis uelut tͥmẽ
obiectum: patefaciens nob̃ cogitatione
hoĩm qͣs ip̃e nou̾at qm̃ uane surit. Qd̃¬

Expanded text:
audierat: quasi propterea fuisset morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum; vel quoniam solent regnaturis invidere regnantes. Poterat autem Dominus, quod ait: Regnum meum non est de mundo hoc, ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi dixit: Tu es rex Judaeorum? Sed eum vicissim interrogat, utrum hoc 627 a semetipso diceret, bi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum: patefaciens nobis cogitationes hominum quas ipse noverat quoniam vanae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
corde eius. S nec dum respex̾ eũ qui
hec p̾clixit ei. S hoc magna cl̃i dispẽ¬
satione gestum ẽẽ cred̾e debemꝰ: qͣtinꝰ
ille cui oues suas ad pr̃em rediens xp̃e
cõmendatur̾ erat. ꝑ suam disc̾et fra¬
gilitatẽ aliis misereri. et fratrũ culpis
ignosc̾e. dum suum recordaret᷑ pcc̃m:
⁊ alioꝵ cõpati possit fragilitati. qͥ sui
casus ignarus ñ eẽt. ꝑ acta itaq tͥna hec
negatione petͥ. reu̾sus est euangelista

Expanded text:
corde ejus, sed necdum respexit eum qui corde ejus, sed necdum respexit eum qui haec praedixit ei. Sed et hoc magna Dei dispensatione gestum esse credere debemus, quatenus illecommendaturus erat, per suam disceret fragilitatem alii misereri, et fratrum culpas ignoscere, dum suum recordaretur peccatum: et aliorum compati possit fragilitati, qui sui casus ignarus non esset. Peracta itaque trina hac negatione Petri, reversus est evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
mon petr̾ stans: et calefaciens se. Hoc
recapitulat qd̃ ante iam dix̾at. Densde
que secuta sunt adiungit. Dixert̃ gͦ
ei. Nũqͥd et tu ex discipłis eius es: Nega¬
uit isle et dix̾. Non sum. Iam semelne¬
gau̾at ad ancille uocẽ: ecce it̾m eodem
timore ꝑt̾ritus negauit. Deinde ut t̾¬
cia qͦq negatio ꝑfic̾etur. et u̾bũ dñi
p̾dicentis impleret᷑: dicit unꝰ ex ser¬
ius pontificis cognatꝰ eius cuius absci-
dit petrꝰ auricłam. Nonne gͦ te indi
in orto cum illo: Iterũ sic̃ ante nega¬
uit petrꝰ. et statim gallus cantauit.
Ecce medici est completa p̃dictio: egͦti
conuicta p̾sumptio. Non enim factumẽ
qd̃ iste dix̾at. anrmnam meã ꝓpt̾ te ponã:
s factũ est: qsd̃ ille p̾dix̾at. terme nega¬
bis. S hec trina negatio timoris: t̾ͥna¬
confessione amoris diluit᷑. Nec dum
fuit amor in eo qui foras mitt̾et timo¬
rẽ: s ad huc timor seruulis ualuit in

Expanded text:
mon Petrus stans et calefaciens se. Hoc mon Petrus stans et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante etiam dixerat. Deinde quae secuta sunt, jungit: Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille et dixit: Non sum. Jam semel negaverat ad ancillae vocem: ecce iterum eodem timore perterritus negavit. Deinde, ut tertia quoque negatio perficeretur, et Verbum Domini praedicentis impleretur, Dicit unus ex servis pontificiuriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo, sicut antea, negavit Petrus, et statim gallus cantavit. » Ecce medici est completa praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat: « Animam meam pro te ponam, » sed factum est quod ille praedixerat: « Ter me negabis. » confessione amoris diluitur. Necdum fuit amor in eo, qui foras mitteret timorem: sed adhuc timor servilis valuit in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuiss ꝑ quẽ factꝰ est mundus nisi
pacienciã nos doc̾et maluisset a qͦ in¬
citur mundus: forte aliqͥs hic dicit. Q¬
re alt̾am maxillam ꝑcucienti ñ dedit
dedit maxillã ꝑcucienti: s eciam totũ
corpus suũ ad crucifigendũ tradidit.
Et magis uult p̾cepta sua dñs in cordis
tranqͥllitate seruare qmͣ in corꝑis often¬
tatione demonstrare. Et misit eũ annaᷤᷤ
ligatũ ad caipham pontificem. Hi duo an¬
nas et caiphas principes fuerunt sac̾dotũ.
et ꝑ uices annuas sacerdotium ministrabãt.
Et erat tunc annus caiphe cum passus ẽ
phe factum eẽ ut prius ducetur ad annã
ut minoris cuͥxe usd̾etur si alt̾uis qͦq con¬
sac̾dotis sin dampnaret᷑ sentencia. Sẽd
cum dixiss euangłista qd eũ ligatum
miserit annas ad caipham reu̾sus ẽ ad
locũ narrationis ubi reliq̃rat ad petrũ.
ut explicaret qd̵ indomo anne tͥna eiꝰ
negatio contigerat. Erat aũ inqͥt sy¬

Expanded text:
non potuisset, per quem factus est mundus, nisi non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, a quo vincitur mundus? Forte aliquis hic dicit quare alteram maxillam percuti non daret? dedit maxillam percutienti, sed etiam totum corpus suum ad crucifigendum tradidit. Et magis vult praecepta sua Dominus in cordis tranquillitate servare, quam in corporis ostentatione demonstrare. « Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. » Hi duo Annas et Caiphas principes fuerunt sacerdotum, et per vices annuas sacerdotium administrabant: et erat tunc annus Caiphe ut prius duceretur ad Annam, ut minoris culpae videretur, si alterius quoque consacerdotis sui damnaretur sententia. « Sed cum dixisset evangelista quod eum ligatum misit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret, quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Si
Abbreviated transcription (Latin):
audire ñ dessderas s qũe dampnare cu¬
pis: Int̾roga magis cos: de qͦrũ dictis ñ
habeas inuidiam. Ita temꝑauit dñs res¬
ponsionẽ suã ut nec u̾itatẽ tac̾et: nec se
defend̾e uidet᷑. Hec aũ cũ dixiss. iriꝰ assis¬
tens ministroꝵ. dedit alapam ihu dicẽs
Sic respondes pontifici: Hec implet᷑ qd̃
ꝓphetatũ est de eo. Dedi maxillã meam
ꝑcutientib. ꝑcussit eum quasi reum
responsionis: s ille iniuste ꝑcussus m̃ã¬
suete respondit. Si male locutꝰ sũ: tes¬
timonium ꝑhibe de malo. Om̃is itac
qͥ contͣ u̾itatẽ loqͥt᷑: male loqͥt᷑. Si aũ
u̾itatẽ ñ dixi: da testimoniũ contͣ me.
in quo m̃datium dixissem. Si aũ bene
io est uere qͥd me cedis: Quid ista respõ¬
ceꝑit alapam. ñ ne uellemꝰ eũ qͥ ꝑcussit
aut celesti igne cõsumi. aut t̾ram dehis¬
cente sorberi. aut correctũ demomio
uolutar: Quid enĩ hor ꝑ potẽciam

Expanded text:
audire non desideras, sed quem damnare cuaudire non desideras, sed quem damnare cupis? Interroga magis eos de quorum dictis non habeas invidiam. Ita temperavit Dominus responsionem suam, ut nec veritatem taceret, nec se defendere videretur. Haec autem cum dixisset, unus assistens ministrorum dedit alapam Jesu dicens: Sic respondes pontifici? Hic impletur, quod prophetatum est de eo: Dedi maxillam meam percutientibus. Percussit eum quasi reum responsionis, sed ille injuste percussus, mansuete respondit: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo. Omnis itaque qui contra veritatem loquitur, male loquitur: si autem veritatem non dixi, da testimonium contra me, in quo mendacium dixissem; si autem bene, id est, vere, quid me caedis? Quid ista responceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari? Quid enim horum per potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
apłis dicat. Dum ꝑ ꝑabolam turbis lo¬
locͥt᷑ uob̃ datũ est nosse mift̾ium regni
dei cet̾is autẽ inꝑabolis intelligendum
est ita cum cdixisse palam locutꝰ sũ mũ¬
do: ac si dixisset. multi me loquẽtẽ an
erat qr multi audiebant: et rursus ñ e¬
rat palam qr ñ intelligebant. Et qd̃ se¬
orsum discipłis loq̾bat᷑: ñ in occulto u¬
tiq loquebat᷑. Quis namq moculto lo¬
quit᷑ qͥ coram tot hoĩb locͥt᷑ cũ scͥptũ
sit more duor uel tͥum testiũ stabit oẽ
u̾bũ: p̾sertim sic hoc loqͥt᷑ paucis qd̃ ꝑ coᷤᷤ¬
uell in notesc̾et᷑ multis: Ergo et lyc ip̃m
qd̾ ab eo dici uidebatur occutte: qͦdam mͦ
ñ dicebat᷑ mocculto: qi ñ ita dicebat᷑ ut
ab eis quib dictũ fuerat tac̾et᷑: s tta po¬
tius ut usq q̃q p̾cdicaret᷑. Quid me int̾ro¬
gas: Int̾roga eos qͥ audierunt: qͥd locutꝰ sũ
ip̃is. E cce hi sciunt: que dix̾im ego. Qua¬
si dixiss. Quid me int̾rogas aqͦ u̾tatẽ

Expanded text:
is dicit, dum per parabolas turbis loquitur: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis? « Intelligendum est ita eum dixisse, palam locutus sum mundo, ac si dixisset: Multi me loquentem auderat, quia multi eum audiebant: et rursus non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum sit: In ore duorum vel trium testium stabit omne Verbum : praesertim si sic hoc loqvellet innotescere multis, ergo et hoc ipsum, quod ab eo dictum videbatur occulte, quodammodo non dicebatur in occulto. Quia non ita dicebatur ut ab his quibus dictum fuerat taceretur, sed ita potius ut usquequaque praedicatur. « Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. Quasi dixisset: Quid me interrogas, a quo veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ompia et stulta cecitas habitacło sci¬
licet alieno se uiolarz putarunt. et ñ
ꝓpͥo scelere iiqͥnatz se uidebant. Ane¬
ngene iudicis domo contaminar ti¬
mebant. et fr̃is innocentis sanguine
ñ timebant. Sciendum est qͥd sit int̾
pascha ⁊ dies arimor. Pascha dicebat᷑
ꝓpric dies illa: qua agnus aduesꝑam
qͥuarta decima luna occidebat᷑. E eptẽ
uͦ dies sequentes dies arimoꝵ fuerunt.¬

Expanded text:
O impia et stulta caecitas, habitaculo vidO impia et stulta caecitas, habitaculo videlicet alieno se violari putaverunt, et non proprio scelere inquinari se videbant! Alienigenae judicis domo contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant? » Sciendum est quid sit inter Pascha et dies azymorum. Pascha dicebatur proprie dies illa qua agnus ad vesperam quarta decima luna occidebatur; septem vero dies sequentes, dies azymoru
Abbreviated transcription (Latin):
querat: Aoducunt gͦ inqͥt iħm ad ca¬
yphan: inp̾torium. Tto caiphan qͥppe
ab auna collega et socero enis dix̾at
missum. s si ad caiphan curin p̾tormĩ.
Ctd̾ nichil alind uult intelligi: qmͣ u¬
bi p̾ses pilat̾ habitabat. Aut dãpna¬
tionis causa xp̃i caiphas ꝑrexit inp̃¬
torium ad pilatum: aut pilatꝰ in do¬
mo caiphe p̾torium habebat. ⁊ tãta
fuit amplitudo ut ut̾sq caꝑe potins¬
set: et seorsum habitantẽ dñm suũ se¬
orsum iudicem ferret. Ecce quanta
est sollcitudo sacerdotũ in malo tota
nocte ingilaruint: ut houncidium fa¬
c̾e̾nt. Erat aũ mane: et ip̃i id est qui
ducebant ih̾m ñ intͦierunt inp̾toriũ
hoc est ineam ꝑtẽ domꝰ qm̃ pilatus te¬
nebat: si pp̃aerat domꝰ caiphe. Cur autẽ
ñ introierunt inp̾toriũ. exponit cau¬
sam. Ut ñ cõtaminarent᷑ uiqͥt s man
ducarent pascha. Dies enun agi ceꝑant
az imoꝵ quib dieb contamnatio ill
erat in alienigene habitacdm intͦire.

Expanded text:
 Adducunt ergo, inquit, Jesum ad Caipham in praetorium. « Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat: » aut damnationis causa Christi Caiphas perrexit in praetorium ad Pilatum: aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat, et tanta fuit amplitudo, ut utrosque capere potuisset, et seorsum habitantem Dominum suum, seorsum judicem ferret. Ecce quanta est sollicitudo sacerdotum in malum  Ms., in malo! « Tota nocte vigilarunt, ut homicidium facerent. Erat autem mane, et ipsi, id est, qui ducebant Jesum, non introierunt in praetorium. Hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium? Exponen causam, ut non contducarent Pascha. » Dies enim agi coeperat Azymorum, quibus diebus contaminatio illis erat in alienum habitaculum intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
publice usq ad mortẽ cõfccebant᷑. et ꝓ
eo morz ñ metnebant. quẽ dauiger ce¬
li confiteri ad unꝰ ancille uocẽ formi¬
dauit. Pontifex autẽ in t̾rogauit iħm
de dascipłis euis: et de doctima eius. Nõ

Expanded text:
publice usque ad mortem confitebantur, et pro publice usque ad mortem confitebantur, et pro eo mori non metuebant, quem claviger coeli confiteri ad unius ancillae vocem formidavit. « Pontifex ergo interrogavit Jesum de discipulis suis et de doctrina ejus
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit᷑ qmͣ uerũ sit qd̾ ip̃a u̾itas
paulo ante ait. qr sine me uichil po¬
testis face̾. Ecce colũpna fumissima ad
unius aureimpulsum tota cõtremuit
Ubi est illa ꝓmittentis audatia ⁊ dese
płimũ p̾sum̃tis: Ubi sunt u̾ba illa qnͣ¬
do ait. quare ñ possũ seqͥ te mͦ: Aĩam
meã ꝓ te ponã. Hoc ñ est seqͥ magis¬
dño aĩa ponit᷑: ut hoc nefiat uox an¬
hoc loco dix̾ se xp̃m negare. s discipu¬
gauit. S imilit̾ qui se xp̃ianũ ne¬
gat eẽ ꝓꝓ aliquẽ timorẽ: etiam xp̃m ne¬
gat. S̾tabant aũ serui et ministͥ ad
primas qi frigus erat. et calefaciebant
se: frigus erat infidelitatis in cordib
eoꝵ. In tantũ ciram ut ille princeps
apłoꝵ in eo fugore torpesc̾et. qr nͨ dũ
calore sc̃i sp̃c inflaminatꝰ fuit. in quo
ñ solũ ip̃e tt̾m post acceptã sp̃e sci donũ
romano confiteri s etiam pueri imber¬
bes ⁊ puelle sc̃ĩ sp̃c calore ĩflãmati xp̃m

Expanded text:
agnoscitur quam verum sit quod ipsa Veritas agnoscitur quam verum sit quod ipsa Veritas paulo ante dixit: Quia sine me nihil potestis facere. « Ecce columna firmissima ad unius aurae impulsum tota contremuit. Ubi est illa promittentis audacia, et de se plurimum praesumentis? Ubi sunt verba illa, quando ait: Quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam ; hoc non est sequi magisDomino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox anhoc loco dixit se Christum negare, sed discipugavit; similiter, qui se Christianum negat esse propter aliquem timorem, etiam Christum negat. « Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. » Frigus erat infidelitatis in cordibus illorum intantum etiam ut ille princeps apostolorum in eo frigore torpescat, quia necdum calore sancti Spiritus inflammatus fuit; in quo non solum iRomano confiteri, sed etiam pueri imberbes et puellae, sancti Spiritus calore inflammati, Christum
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ funesto fine cõsũmat᷑. Seqͤbat᷑
re affurm̃adũ est: qr tacet᷑. Solet autẽ
se sdẽ ioh̾es ita significare. ⁊ ad dere qũe
diligebat ih̾c. fortassis gͦ et hic ip̃e est
qui uixta crucẽ ih̾u stabat cui ille ma¬
tris cõm̃dauit custodiã. Dic̃ ⁊ math̾s
de petͦ. Netr̾ sequebat᷑ eum alonge. Se¬
qͤbatur dñm alonge qui erat eũ ne¬
gaturus ut uid̾et finẽ. uel amore ma¬
gism. uel humana curiositate scire
cupiens qͥd pontifex iudicaret de ih̾u
utrũ eũ neci addic̾et an flagellis cesũ¬
dimitt̾et. Discipulus aũ ille in qͥt erat
notꝰ pontifici et introiit cũ ih̾n matͥũ
pontificis: petr̾ aũ stabat ad ostium fo¬
ris. foris aũ stabat. qr negat᷑s erat
qͥ erat notꝰ pontifici. ⁊ dix̃ hostiarie:
et intͦcdux̃ petrũ. Dix̃ gͦ petͦ ancilla
ostiaria. Numqͥd et tu ex discipłis es
hoĩs istius: Dicit ille. Non sum. Hic

Expanded text:
initium funesto fine consumitur. VERS. 15.initium funesto fine consumitur. VERS. 15.re affirmandum est, quia tacetur. Solet autem se idem Joannes ita significare, et addere: quem diligebat Jesus. Fortassis ergo et hic ipse est, » qui juxta crucem tris commendavit custodiam. Dicit et Matthaeus de Petro: « Petrus sequebatur eum a longe . » Sequebatur Dominum a longe, qui erat eum negaturus, ut videret finem. Vel amore magistri, vel humana curiositate, scire cupiens quid pontifex judicaret de Jesu, utrum eum neci addicdimitteret. Discipulus autem ille, inquit, erat notus pontifici, et introiit cum Jesu in atrium pontificis. Petrus autem stabat ad ostium foris. Foris autem stabat, quia negaturus erat qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae, et introduxit Petrum. Dixit ergo Petro ancilla ostiaria: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non sum. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
debuerunt. Pt̾ ea qmͣ ꝑ sequutores tra¬
dente uida cõprehensum dñm ligauert̃
qͥ nos dilexit et tͣdidit semet ip̃m ꝓ nob̃.¬
⁊ cui pat̾ ñ peꝑcit s ꝓ nob̃ om̃ĩb tradi¬
dit eũ: adduxert̃ eum ad annã pͥmũ.
Nec enĩ ioh̾es istam tacet causam qͣre hoc
fecissent: dicens. Erat eñ inqͥt socer cay¬
phe: qͥ erat pontifex anm illiꝰ. Erat antẽ
cayphas qͥ consilium dedit uideis: qr ex
pedit unũ hoĩem mori ꝓ ppłõ. Ductꝰ est
ad annã pͥmũ et pt̾ ea ad caipham: ut
cognitio sanguiis sceleris eos fac̾et cõ¬
sortes. Moyses deo iubente ut pontifices
pat̾ͥb succed̾e̾nt. ut gen̾ationis insacer¬
dotib senes conseruaret᷑. Refert iosephꝰ:
istum caiphã un̾itantũ anni ab herode
p̾cio redemisse saceidotium. Nongͦ mi¬
rum suniquus pontifex iniq iudicau̾it
S epe qͥ ꝑ auariciam ad sacerdotiũ acce¬
dit ꝑ iniusticiam u̾sat᷑ in eo. ⁊ sceleratũ

Expanded text:
debuerunt. » « Posteaquam persecutores tradebuerunt. » « Posteaquam persecutores tradente Juda comprehensum Dominum ligaverunt, qui nos dilexit, et tradidit semetipsum pro nob cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum: « Adduxerunt ad Annam primum. » Nec enim Joannes istam tacet causam quare hoc fecissent, dicens: « Erat enim socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem Caiphas qui consilium dedit Judaeis, pedit unum hominem mori pro populo. Ductus est ad Annam primum, et postea ad Caipham, ut cognatio sanguinis et sceleris eos faceret consortes. Moyses Deo jubente praeceperat ut pontifices patribus succederent, ut generationis in sacerdotibus series conservaretur. Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni ab Herode pretio redemisse sacerdotium. Non ergo mirum, si iniquus pontifex inique judicaverit. Saepe qui per avaritiam ad sacerdotium accedit, per injustitiam versatur in eo, et sceleratum
Abbreviated transcription (Latin):
gladium inuaginam. Calicẽ qͣm dedit
mͥ pat̾ ñ bibam illũ: Non bibam illũ
int̾rogatine uel increpatiue legendũ
tere ius uoluntati om̃ipotentis patͥs
mimo et salutis tux calici: In suo qͥp¬
pe facto ille discipłs magistrũ defend̾e
uoluit. nescius ad huc dispensacionem
pat̾ne uoluntatis qͥd ex hoc uent᷑m uo¬
luisset. Qd̾ aũ apĩe sibi dicit. datũ ca¬
licem pasionis. ꝑfecto illud est qd̃ att
apłs. Si ds̃ ꝓ nob̃ quis contͣ nos: Qui
filio ꝓprio ñ peꝑcit: s ꝓ nob̃ omib tra¬
didit eum. uerũ auctor calicis huius est
etiam ip̃e: qͥ bibit. Unde idem apłs dicit.
oblationẽ et hostiã deo in odorẽ suauita¬
tis. Cohors et tribunus ⁊ ministͥ uideoꝵ
comp̾hendert̃ iħm ⁊ ligauerunt eũ. Cõ¬
ille: illi uͦ tenebre ꝑmanserunt. nͨ audi¬
erunt. accedite ad eum et illuminami¬
ni. Nunc aũ qñdo eum illi comp̃hende¬
runt. tunc abeo longuis recesserunt: et
ligauerunt eum aqͦ solui pocius uelle

Expanded text:
m. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum. » Non bibam illum, interrogative, vel increpative legendum tere voluntati vis omnipotentis Patris, imo et salutis tuae calici? In suo quippe facto illo discipulus magistrum defendere voluit, nescius adhuc dispensationem paternae voluntatis, quod ex hoc fieri venturum voluisset. Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est, quod ait s: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Unde idem apostolus oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis. Cohors ergo, et tribunus, et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt: Accedite ad eum, et illuminamini . Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab eo longius recesserunt: et ligaverunt eum, a quo solvi potius velle
Abbreviated transcription (Latin):
abire. Immicos uidet: et hoc faciunt
uult ꝑire. Numqͥd aũ ñ erant postea
moriturz: Cur gͦ si tunc morerentur¬
ꝑd̾et eos. nisi quia nundũ in eũ sic credebãt
quomͦ credunt qͥcũq ñ ꝑeunt: Symon gͦ¬
petrꝰ habens gladium edux̃ eũ et ꝑcussit
principis seruum: et abscidit eius auri-¬
culam dextram: erat aũ nom̃ seruo mal¬
chus. Solus hic euangłista etiã nom̃
serui huiꝰ expressit sicut lucas solus qͥd
eiꝰ auriclam. dñs tetig̾it et sanau̾it eam.
Mꝯalchus enĩ int̾p̾tatur regnat᷑s. Quid
gͦ auris ꝑ dño amputata ⁊ a dño sana¬
ta significat. nisi auditũ amputata ue¬
tustate renouatũ ut sit in nouitate sp̃c¬
cũ xp̃o: Serinis dictꝰ est ꝓpt̾ seruitutẽ

Expanded text:
abire. » Inimicos videt, et hoc faciunt vult perire. Numquid autem non erant postea morituri? Cur ergo si tunc morerenturderet eos, nisi quia nondum sic in eum credebant, quomodo credunt quicumque non pereunt? 5. Simon Petrus habens gladium, eduxit eum, et percussit principis servum, et abscidit auriculam ejus dextram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit, sicut Lucas solus quod ejus auriculam Dominus tetigerit et sanavit eum . Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, et a Domino sanata significat, nisi auditum amputatum vetustate renovatum, ut sit in novitate spcum Christo? Servus dictus est propter servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
dit qr uoluntate sua posuit aĩam suã pro
mundo. S tabat autẽ et iudas qͥ tradebat
eũ: cum ip̃is. Ut gͦ dix̃ eis ego sum. abie¬
runt retͦrsum et cecidert̃ int̾rã.
Ubi nunc militũ cohors ⁊ ministͥ pͥncipũ
ac phariseoꝵ ubi t̾ror ⁊ munim̃ armoꝵ
Nempe una uox dicentis ego sũ: tã¬
tam turbam odiis ferocẽ armisq t̾ri¬
bilem sine ullo telo ꝑcussit: reppulit.
strauit. D̾s eñ latebat incarne. ⁊ sẽpi¬
ternꝰ ds̃ ita m̃bris occultabat᷑ huma¬
nis: ut lat̾nis et facib queret᷑. Occiden¬
dus atenebris. Ego sum dicit. et imꝑioᷤ
deiecit. Quid iudicaturꝰ faciet qͥ iudicã¬
dus hoc fec̾: Etd regnaturꝰ pot̾it. qui
morit᷑s hoc potuit: Et̃ ñc ubiq ꝑ e¬

Expanded text:
dit, quia voluntate sua posuit animam suam pro dit, quia voluntate sua posuit animam suam pro mundo. « Stabat autem et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. « Ubi nunc militum cohors, et ministri principum ac Pharisaeorum? Ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis: Ego sum, tantam turbam odiis ferocem, armisque terribilem, sine ullo telo percussit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui morit
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat᷑ accepta tamqm ad tenendũ
reum: seruato ordine legitime potestatis¬
ut nullus tenentib auderet obsistere.
qͥdeo tanta manus inmicoꝵ. cõgregata
est ut nullus apprehendentih concͣlice
condebatur potestas. et ostendebat᷑ infir¬
mitas. ut hec inimicis necessaria uid̾e̾nt
faciens bona de mał̃. Ihc autẽ sic̾ euanglista
secutuis adiungit: sciens omĩa que uent᷑a
erant suꝑ eum. Sciebat et uoluit ut
cõp̾hend̾etur: qi ad hoc uenit inmnundũ
ut hoc fieret qd̃ uoluit. et tunc impleret᷑
quando noluit. ꝓcessit et dix̃ eis. Qũe q̃ri¬
tis: ꝓcessit ꝑaitꝰ ad passionẽ. et int̾rogans
quem qͤrererit. ñ quasi ignarus eoꝵ. uolũ¬
tatis. s ut scirent ip̃m eẽ qũe qͤrerent. Reᷤ¬
ponderunt. Ih̾m nararenũ. Ih̾c nararenus
dicebat᷑. qr in narareth nutͥtꝰ est. ut imple
ret᷑ ꝓpħia. qm̃ narareus uocabit᷑. Dicit
eis. Ego sum. Non abscondit se s osten¬

Expanded text:
intelligatur accepta, tanquam ad tenendum intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, serut nullus tenentibus auderet obsistere. » Ideo tanta manus inimicorum congregata est, ut nullus apprehendentibus vel contrcondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur faciens bona de malis. » Jesus autem, sicut evangelista secutus adjungit: Sciens omnia, quae ventura erant super eum. Sciebat et voluit ut comprehenderetur; quia ad hoc venit in mundum, ut hoc fieret quod voluit, et tunc impleretur quando voluit. Processit et dixit eis, quem quaeritis? Processit, paratus ad passionem, et interrogans quem quaererent; non quasi ignarus eorum voluntatis, sed ut scirent ipsum esse quem quaererent. Responderunt: Jesum Nazarenum. Jesus Nazarenus dicebatur, quia in Nazareth nutritus est, ut impleiam Nazaraeus vocabitur. » « Dicit eis: Ego sum. » Non abscondit se, sed osten
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis ait. hec cum dixisset ih̾e: s alia qͤdã
sunt int̾posita que ab isto p̾t̾missa apd̃
alios euangłistas legunt᷑. sic̃ apd̃ hunc
inueniuntur multa que illi similit̾ in
sua narratione tacuert̃. Ad hoc uͦ ualet.
qd̃ dictũ est. hec cum dixiss iħc. ut ñ eũ
ante opinem᷑ uenisse in ortum qͣm illa
u̾ba finiret. et in illam orationẽ q̃ legũ¬
tur mpriorib post cenã sc̃ãm eũ dixisse
uel orasse. Sciebat aũ inqͥd et iidas qͥ
tradebat eum locũ. Ordo u̾boꝵ est. Scie¬
bat locũ qui tradebat eũ eo qd̃ frequent̾
cliscipłis sins Ibi gͦ lupus ouina pelle con¬
tectus et int̾ oues alto patͥsfamilias cõfilio
toleratꝰ didicit. ubi ad tẽpus exignũ disꝑ¬
geret gregem: insidiis appetendo pastorẽ.
Iudas gͦ inqͥt cum accepisset cohor¬
tem. et aprincipib et phariscis ministꝰs:
uenit illuc cũ lat̾nis ⁊ facib et armis. Co¬
hors: ñ uideoꝵ s militũ fuit. Ap̾side itaq

Expanded text:
is ait: Haec cum dixisset Jesus; sed alia quaedam sunt interposita, quae ab isto praetermissa, apud alios evangelistas leguntur: sicut apud hunc inveniuntur multa, quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Ad hoc vero valet, quod dictum est: Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur venire in hortum, quam illa verba finiret, » et illam orationem, quae leguntur in prioribus post coenam sanctam eum dixisse, vel orasse. « Sciebat autem, inquit, et Judas, qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est: sciebat locum, qui tradebat eum. Quia frequenter, discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto Patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque
Abbreviated transcription (Latin):
eum apprehende et occide̾. ille qͥ rebat
nos redim̾e et iniificare ꝓͥpt̾ qd̃ uenit
ad nos. Ostendit q̃rentib potestatem.
qi habuit inpotestate aiam suã pon̾e
qmͣ posuit ora passionis ut nr̃e redẽp̃¬
tionis impleret᷑ mist̾ium It̾m ergo
eos int̾rogauit. Quid q̃ntis: Si q̃ritiᷤ.
eius qui uenit ut app̾hendat᷑. Ini aũ
dixerunt. Ih̾m nararenũ. Bespondit

Expanded text:
eum apprehendere et occidere, ille quaerebat eos redimere et vivificare, propter quod venit ad nos. Ostendit quaerentibus potestatem, quia habuit in potestate animam suam ponere, quam posuit hora passionis; ostendtionis impleretur mysterium. « Iterum ergo eos interrogavit: Quem quaeritis? » Si quaeritis, in ejus qui venit ut apprehendatur? « Illi autem dixerunt: Jesum Nazarenum. Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
latrones erant sic̃ alioꝵ euangłistarũ
narratione didicimꝰ cũ quib crucifixꝰ
⁊ int̾ quos crucifixꝰ est xp̃c. de qͦ p̾missa
dix̾at ꝓpletia. Et int̾ miqͦs deputat᷑ est.
Scripsit aũ et titulũ pilatꝰ: et posuit

Expanded text:
latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos crucifixus est Christus. De quo praemissa dixerat prophetia: « Et cum iniquis deputatus est . » « Scripsit autem titulum Pil