comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim unius delicto multi mortui
sunt: multomagis grã dĩ. & donũ
ingr̃a unius hominis ihũ xp̃i in
plures habundauit. & non sicut
per unum peccantem. ita & do¬
natio. Nam iudicium quidem ex
uno incondempnationem. gratia
autem ex multis delictis iniustifi¬
cationem. Si enim unius delicto
mors regnauit per unum: multo
nabunt per unum iħm xp̃m.
gitur sicut per unius delic̾tum
iom̃s homines incondempnatio¬
nem. ita & per unius iusticiam
in om̃s homines iustificationẽ uitȩ
S ic̃ enĩ per inobedientiam unius
hominis peccatores constitutis c̃
multi. ita & ꝑ unius obȩdientiã
iusti constituentur multi. Uenit
engo xp̃c saluũ facere: quod perierat
Prius engo uideamus quid illud est
quod protoplasti transgressione ꝓ
uenit. & ex hoc scire facile poterimꝰ
quid dñs ueniendo saluauerit.
Requirendd̃ igitur nobis. ẽ. quisnam
legem creatoris acceperit. Ille enĩ
sine dubio peccauit: qui p̃cepta
hibebatur amisit. Dicit autem

Expanded text:
i mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum, in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. Et non sicut per unum peccatum, ita et donatio: nam judicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis, in justificationem. Si enim unius delicto mors regnavit per unum multo mnabunt per unum Iesum Christum igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem vitae sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores multi; ita et per unius obauditionem justi constituuntur multi. Venit ergo Christus salvum facere quod perierat . Prius ergo videamus quid illud est quod protoplasti transgressione 350 perierit, et hoc facile scire poterimus, quid Dominus veniendo salvare potuerit. Requirendum igitur nobis est quisnam legem Creatoris acceperit. Ille enim sine dubio peccavit, quia praecephibebatur admisit. Dicit autem
Abbreviated transcription (Latin):
quoi surtat. Surgit itaq benefi¬
cio alieno: qͣui cecidit uitio ꝓprio
Nec ideo non suo uitio dicendus. ẽ.
cecidisse. qui alieno beneficio nosci¬
tur surgere. Nec propterea suo¬
non alieno uitio certum. ẽ. cecidis¬
.se. Sed dehoc alias. nunc ad ꝓpositũ
paulus. qm̃ iccirto scdm carnem
natus.ẽ. xp̃c: ut sicut ꝑunum
hominem peccatum intrauit in¬
hunc mundũ. & perpeccatũ mors.¬

Expanded text:
quod cadit. Surgit itaque benefiquod cadit. Surgit itaque beneficio alieno, qui cecidit proprio. Nec ideo non suo dicendus est cecidisse: quia alieno noscitur surgere; nec propterea sunon alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad proposituPaulus, quoniam idcirco secundum carnem natus est Christus: Ut sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Possimus quidem id quod in hac quoi¬
one catholicae auctoritatis defm¬
tione prescribitur diuinorũ uolu¬
minum testimonus edocere: Sed
quia nunc non librorum iudicio.
sed sola ratione placuit cuncta
discutere. iccirto in aliud tempus
scripcurarũ moni m̃ta seruantes.
sic̃ superius factum. ẽ: sic & iam
de animae inquisitione tractabimꝰ.
Quod ut fieri facilius possit. quae
saluatora nr̃o suscipiendi hominis
causa fuerit. una tantũ apłi lecti¬
one subiecta brtuit᷑ inquir anis
Qui muenta. sinc aliqua difficulcate
quelioms sunt consecuta titansibimꝰ
Ibintio iitur ex corpore &e anima
da hominem fecit. qui legis pre¬
lꝓta crangressus. post usurpacio¬
iem interdictȩ arboris sententiã
quodammodo capitalem excepit.
hic adieum statum aquo lapsus et
non nisi auctoras sui gratia refor¬
matus: ẜ ost limini quodammodo
uire potuit remeare. sicut qui de
tate remiserit. Insua quidem habu¬
ic pocstate quodfecit: sediam arbi¬
tio suo certum.ẽ. non subiacere

Expanded text:
Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere: idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, 349 sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate is sunt consecuta transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit; qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodammodo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodammodo jure potuit remeare: sicut qui se tate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere
Abbreviated transcription (Latin):
Siuere unum dm̃ diceret sabellius. filiũ
eus & sp̃m̃s cmñ nonnegar&. Negat
enim uerum patrem: qui uerum filiũ
non dicit. Negat sp̃m sc̃m: qui in¬
tegram trinitatem dm̃ integrum
eẽ. non credit. Serapien dixt.
Ego tibi sabellium lego anathema
dicentemhis qui patrem & filium

Expanded text:
Si vere unum Deum diceret Sabellius, Filium ejus et Spiritum sanctum non negaret. Negat enim verum Patrem, qui verum Filium non dicit, negat Spiritum sanctum, qui integra Trinitate Deum integrum esse non credit.--Serapion dixit: Ego tibi Sabellium lego anathema dicentem his qui Patrem, et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ipsum
sibi patrem.eẽ. ipsum sibi filium
sione contendit. Nos autem patrem
dicimus & credimus qui genuit filiũ.
& est pater unici filii sui ante
tempora geniti. Serapion dixit.
Nolo me maltum ducas. & dehoc
iam agas quod ante tempora genu¬
erit. Hinc prius me egredi facito:
quod te tres dicere deos intelligo
ARNOBIUS DIXIT

Expanded text:
Sed ipsum se Patrem, ipsum se Filium, defensione contendit. Nos autem Patrem dicimus et credimus qui genuit Filium: et est Pater unici Filii sui ante tempora geniti. IV. --Serapion dixit: Nolo me in altum ducas; et de hoc jam agas, quod ante tempora genuit. Hinc me prius egredi facito, quia te tres deos dicere intelligo. --Arnobius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundum. Altitudo eigo & latitudo.
& ꝓfundũ: descriptio crucis est. Cuiꝰ
eã partẽ quȩ int̾ram defixa . ẽ: pro¬
fundũ appellauit. Altitudinẽ uero
illam quae inarem porrecta sublimus
erigitur. Latitudinem quoq illamquȩ
uita exitus dari hominibus sol&.
uult nos apostolus inluminato corde
Scire rationem: quur ex his omnibus
crucis potius species ad mortem delecta
sic saluatoris. Unde sciendũ . ẽ. quod
crux ista triumphus erat. Trium.¬
pheum autem deuicti hostis indiciũ
est. Quare ergo adueniens xp̃c sic̃
apostolus dicit. tria pariter sibi re¬

Expanded text:
profundum . Altitudo ergo et latitudo, profundum . Altitudo ergo et latitudo, et profundum, descriptio crucis est: cujus eam partem quae in terra defixa est, profundum appellavit. Altitudinem vero illam, quae super terram porrecta sublimis erigitur. Latitudinem quoque illam, quae vita exitus dari hominibus solet, quid vult nos Apostolus, illuminato corde scire rationem, cur ex his omnibus crucis potius species ad mortem delecta sit Salvatoris? Unde sciendum est, quod crux ista triumphus erat. Tropaphus autem devicti hostis indicium est. Quia ergo adveniens Christus, sicut Apostolus dicit, tria pariter sibi re
Abbreviated transcription (Latin):
quod substantia dĩ quȩ per omnia
incorporea .ẽ. inseri corporibus
uel capi abeis principaliter ñ potest.
possic. Uerbi gratia. ut li dicamꝰ
lux omnia quidem menbra corporis
in lustrare potest. Andllo tamen horũ
nisi asolo oculo capi potest. solus est
enĩ oculus qui capax sit lucis
& filius ergo dĩ nascitur exuirginie.
non principaliter soli carni sociatus.
sed anima inter carnem dm̃q me¬
diante generatus. Haec ergo media.
& insecreta rationabilis sp̃s arce uer¬
bum dĩ capiente. absq. ulla quam
suspicaris inuiria: ds̃ est natus ex uir¬
gine. & ideo nichil ibi turpe putan¬
dum.ẽ. ubi scĩficatio sp̃s inerat. & a¬
nima quae erat dĩ capax. particeps
fiebat & iam carnis. Nichil ibi ducas
impossibile. ubi aderat uirtus altis¬
simi. nichil dehumana fragilitate
& sepultus. descendit ad inferna
Doc& apostolus paulus inluminatos
debere. eẽ. oculos cordis nr̃i ad intelli¬
gendũ quȩ sit altitudo. & latitudo. &

Expanded text:
quod substantia Dei, quae omnino est quod substantia Dei, quae omnino est incorporea, inseri corporibus, vel capi ab eis principaliter non potest, sse. Verbi gratia, ut si dicamus, lux omnia quidem membra corporis illustrare potest, a nullo tamen eorum nisi a solo oculo capi potest. Solus est enim oculus qui capax est Al. sit lucis. Et Filius ergo Dei nascitur ex Virgine, non principaliter soli carni sociatus, sed anima inter carnem Deumque media generatus. Anima ergo media, et in secreta rationabilis spiritus arce Verbum Dei capiente, absque ulla quam suspicaris injuria, Deus est natus ex Virgine. Et ideo nihil ibi turpe putandum est, ubi sanctificatio spiritus inerat, et anima, quae erat Dei capax, particeps fiebat etiam carnis. Nihil ibi ducas impossibile, ubi aderat virtus altissimi. Nihil de humana fragilitate ET SEPULTUS DESCENDIT AD INFERNA. Docet Apostolus Paulus, illuminatos esse debere oculos cordis nostri , ad intelligendum, quae sit altitudo, latitudo et
Abbreviated transcription (Latin):
rior est.: quantum creatura sine du¬
bio creatore. Intuere nunc solis ra¬
dios. si incaeni alicuius uoraginem
dimittatur. numquid nam aliquid
inde pollutionis adquirit. aut
obscenorum inlustracio solis duct᷑
in iuria: Ignis quoque natura
quanto. ẽ. inferior his dequibus
sermo .ẽ: & nulla materia uel
obcena uel turpis adbibita ei. ignem
esse inrebus materialibus const&. tũ
iilla supereminenti & incorpore a
natura quae supra omnem ignem. &
supra omne lumen . ẽ. pollutioNus
aiquid putes aut obscenitatis incide
Nos hominem adõ ereatum de terrae
lino dicimus. Quod si obscenitas dõ
reputatur opus suum requirenti: mul¬
tomagis ei reputabitur opus istud
& ideo obscena haec esse non natura
sed obseruantia docuit. Ceterum
omnia quae sunt incorpore. ex uno
eodemq luto formata. usibus tantũ
& officus naturalibus distinguntur
Ced ne illud quidem ad absolutionem
uocare huius quaestionis omittam.

Expanded text:
rior est? quantum creatura sine durior est? quantum creatura sine dubio creatore. Intuere nunc, si solis radius in coeni alicujus voraginem demittatur, nunquidnam aliquid inde pollutionis acquirit? aut obscoenorum illustratio, solis ducitur in injuriam? Ignis quoque quanto natura est inferior his de quibus sermo est? Et nulla materia, vel obscoena, vel turpis adhibita ei, ignem esse in rebus materialibus constet, tu in illa supereminenti et incorporea natura, quae super omnem ignem, et super omne lumen est, pollutionis aliquid putas ac Al. aut obscoenitatis inciderNos hominem a Deo creatum de terrae limo dicimus. Quod si obscoenitas Deo reputatur opus suum requirenti, multo magis ei reputabitur opus istud Et ideo obscoena haec esse, non natura, sed observantia docuit. Caeterum omnia quae sunt in corpore, ex uno eodemque luto 76 formata, usibus tantum et officiis naturalibus distinguuntur. Sed nec illud quidem absolutione vacare hujus quaestionis omittamus,
Abbreviated transcription (Latin):
lessunt aderedendum. multo promp¬
tius hȩc nr̃a tam honesta & tam scã
recipere. quam illa tam indigna
& tam feda credere debiussent. Sed
dicent fortassis. quia possibile quidemo
fuerit dõ ut uirgo conciperet. possi¬
bile & iam fuerit ut parer&. sed indig¬
num uideri. ut tanta illa maiestas
per genita lis feminae ccasis exessus
Ubi quamuis nulla fuerit exurili
admixtione contagio. fuit tamer
ipsius puerperii obscenȩ ad tretacio¬
nis in uiria. pro quo paulisper eis
scđm sensum suum respondeamus.
Si quis uideat paruulum in profundo
cȩni necari. & ipse cum sit uir magiꝰ
& potens. extremis ut ita dixerim¬
plantis ingrediatur caenum ut par¬
uulum liber& morientem. pollitus
ate accussabitur hic uir quod paulu¬
lum calcauerit luti. an misericors
laudabitur quod uitam contulent
morituro. Sed haec & iam decom¬
muni homine dicta sint. Redeamꝰ
nunc ad naturam eius: qui natus ẽ.
Quantum putas natura solis ilo ine¬

Expanded text:
les sunt ad credendum, multo promples sunt ad credendum, multo promptius haec nostra tam honesta et tam sancta recipere, quam illa tam indigna et tam foeda credere debuissent. 12. Sed dicunt fortassis, quia possibile si fuerat Deo, ut virgo conciperet, possibile etiam fuerat ut pareret: sed indignum eis videri, ut tanta illa majestas per genitales feminae transiret egressus: ubi quamvis nulla fuerit ex viri commistione contagio, fuit tamen 75 ipsius puerperii obscoenae attrectationis injuria. Pro quo paulisper eis secundum sensum suum respondeamus. Si quis videat parvulum in profundo coeni necari, et ipse cum sit vir magnus et potens, extremum ut ita dixerim ingrediatur coenum, ut parvulum liberet morientem, pollutusne a te accusabitur hic vir, qui paululum calcaverit luti, an ut misericors laudabitur, quod vitam contulerit morituro? Sed haec etiam de communi homine dicta sint. Redeamus nunc ad naturam ejus, qui natus est. Quantum putas natura solis illo infe
Abbreviated transcription (Latin):
tate cernuntur: & tamen mirandũ. ẽ.
qui credunt mineruam luam decerebro
iouis natam. Iuid ad credendũ difficiliꝰ.
aut quid magis contra naturam est.
Hic femina. ẽ. hic naturȩ ordo seruatur.
hic conceptus & partus temporibus
suis editus: Ibi nusquan femineus sexu:
sed uir solus & partus. qui illa credit.
genus & creditur. Uenerem quoque quã
afroditen uocant. despuma maris
sicut & iam nominis ipsius conpositio
ostendic. credunt esse progenitam.
De ouo. natos castorem pollucemque
nes. & alia mille sunt. quae contra
uisa sunt credibilia. ut deucalioNus
& pirrae lapides iactos. & hominum
ex his segetem natam. Q cum haec
tot & talia figmenta crediderint.
unum eis impossibile uidetur quod
adolescens femina diuinum germen
non hominis uitio. sed dõ inspirante
conceperit. qui utiq si ad credendum
difficiles sunt. illis tot & tam & tur¬
pibus monstris. fidem nequaquano
commodare debuerant. Si uero faci¬

Expanded text:
tate cernuntur? Et tamen mirandum est tate cernuntur? Et tamen mirandum est qui credunt Minervam suam de cerebro Jovis natam. Quid ad credendum difficilius, aut quid magis contra naturam est? Hic femina est, hic naturae ordo servatur, hic conceptus, hic Al. et partus temporibus suis editur: ibi nusquam femineus sexus, sed vir solus et partus. Qui illa credit, genus, et tamen creditur. Venerem quoque, quam Aphroditen vocant, de spuma maris, sicut et omnis ejus compositio ostendit, credunt esse progenitam. De ovo natum Castorem Pollucemque nes: et alia mille sunt, quae quamvissunt visa credibilia, ut Deucalionis et Pyrrhae lapides jactos, et hominum ex his segetem natam. Et cum haec tot et alia figmenta crediderint, unum eis impossibile videtur, quod adolescens femina, divinum germen, non hominis vitio, sed Deo spirante conceperit. Qui utique si ad credendum difficiles sunt, illis tot et tam turpibus monstris fidem nequaquam commendare debuerant. Si vero faci
Abbreviated transcription (Latin):
as adseruntur: ꝑ ossunt fortas se
iudȩos quamuis sint infideles & inere¬
duli confutare. sed pagani solent ri-¬
dere nos cum audiunt predicare
nos uirginis partum propter quod
paucis & eorum obtrectacionib respon¬
dendum. ẽ. Omnis partus extribus
ut opinor constat. si adulta ętatis
sit femina si uir um adeat. si non sic
nascebatur non erac terrenus homo sed
caelestis: per caelestem spm̃ dicimus
salua uirginis incorruptione completam.
& tamen quid mirum uidetur si uirggo
conceperie. cum orientis auem quam
foenicem uocant in tantum sine con¬
iuge nasci uel renasci const&. ut semper
una sit. & semper sibi ipsa nasceNdo
uel renascendo succedat. Apes certe
nescire coniugia. nec foetus nexibus edere.
omnibus palam. ẽ. Sed & alia nor¬
nulla deprehenduntur uti huiuscemo¬
di sorte nascendi. Hoc ergo incredibele
uidebitur diuina uirtute ad totius
mundi redintegrationem factũ. cuius
exempla & iam in animalium natiui¬

Expanded text:
cis asseruntur, possunt forte cis asseruntur, possunt forte Judaeos, quamvis sint infideles et increduli, confutare. Sed pagani solent irridere nos, cum audiunt praedicari a nobis Virginis partum: propter quod paucis eorum obtrectationibus respondendum est. Omnis partus ex tribus ut opinor constat: si adultae aetatis sit femina, si virum adeat, si non sit nascebatur non erat terrenus homo, sed caelestis per spiritum caelestem dicimus, salva Virginis incorruptione, completam. Et tamen quid mirum videtur, si virgo conceperit, cum Orientis avem, quam Phoenicem vocant, in tantum sine conjuge nasci, vel renasci constet, ut semper 74 una sit, et semper sibi ipsi Al. ipsa nascendo, vel renascendo succedat? Apes certe nescire conjugia, nec foetus nixibus edere, omnibus palam est. Sed et alia nonnulla deprehenduntur sub hujusmodi sorte nascendi. Hoc ergo incredibile videbitur divina virtute ad totius mundi reintegrationem factum, cujus exempla etiam in animalium nativi
Abbreviated transcription (Latin):
seruata urginȩ. permansit. Igitur
& templi eius creatoꝵ. Incipe iam himo
intelligere & iam scĩ sp̃s maiestatem
Contestatur enim & euangelicus sermo
deipso. quod cum loquenti angelo ad
urginem & dicenti. uia paries fliũ
& uocabis nomen eius iħm. hic enm
saluum faci& populum suum apetca¬
tis corum illa respondiss&. quomodo
istud fi&. quia uirum non cognosco:
dixerit angelus dĩ. Sp̃s sc̃s ueni&
super tẽ. & uirtus altissimi obumbra¬
bit tibi. & ideo quod nascetur extẽ
scm̃ uocabitur filius dĩ. Uide
ergo cooperantem sibi inuicem
ginitatem. sp̃s sc̃s uenire dicicur. suꝑ
anginem & uirtus altis simi obumbra¬
e a. Iuae est autem uirtus altis simi
alcissimus. ad est & uirtus altissimi.
adest & sp̃s sc̃s. Haec est trinitas ubiq¬
aꝓpparens. ubiq latens. uocabulis. per¬
sonisq discreta. inseparabilis substan¬
cia dĩcatis & quamuis solus filius
nascatur ex uirgine: ad est tamen
Uerum quia haee exscripturis ꝓpheti¬

Expanded text:
servata virginitate, permansit. Igitur et templi ejus creator. Incipe jam hinc intelligere etiam Spiritus Sancti majestatem. Contestatur enim et Evangelicus sermo de ipso, quod cum loquenti Angelo ad Virginem, et dicenti, Quia paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic enim salvum faciet populum a peccatis suis , illa respondisset, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco . Et dixerit Angelus ei, Spiritus Sanctus veniet super te, et virtus altissimi obumbrabit tibi: et ideo quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Vide ergo cooperantem sibi invicem Trinitatem. Spiritus Sanctus venire dicitur super Virginem, et virtus altissimi obumbrare ei. Quae est autem virtus altissimi,altissimus, adest et virtus altissimi, adest et Spiritus Sanctus. Haec est Trinitas ubique latens, et ubique apparens, vocabulis personisque discreta, inseparabilis vero substantia deitatis: et quamvis solus Filius nascatur ex Virgine, adest tamen ec quia ex Scripturis propheti
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio. Ecce dedi uobis potestatẽ
calcandi super serpentes & scorpiones .¬
& super omnem uirtutem inimici.
Illos itaq qui accepta potestate male
abusi sunt: subiectis quondã suis
manum genus edoc& primo omnium
usq ad mortẽ resistere aduersũ peccatũ.
& libent̃ intericũ ꝓpictate suscipere.
Tum deinde & obedientiae nobis in hac
eadem cruce ꝓponit exemplum: sicut
illis qui aliquando rectores nr̃i fuerant
posuit contumaciae poenas: audi
xp̃i obedientiam doceri. hoc inquit
sentite inuobis. quod & in xp̃o ihũ. Iui
cum informa dĩ ess&. non rapinam ar¬
bitiatus.ẽ. esse se aequalẽ dõ: sedsemet¬

Expanded text:
Evangelio: Ecce dedi vobis potestatem Evangelio: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Illos itaque qui accepta potestate male abusi sunt, subjectis quon dam suismanum genus edocet, primo omnium usque ad mortem resistere adversus peccatum, et libenter interitum pro pietate suscipere. Tunc deinde obedientiae nobis in hac eadem cruce proponit exemplum, sicut illis, qui aliquando rectores nostri fuerant, posuit contumaciae poenas. Audi Christi obedientiam nos docere. Hoc, inquit, sentite in vobis, quod in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequale
Abbreviated transcription (Latin):
& hinc aduersumnos peccator um ciro¬
grata scripta sunc. quia ut propheta
dicit. peccatis nr̃is uenundati sumus.
Pretium namq animae suae unus quis¬
q consequitur. cum concupis cenciae
satis fecerit. Istuc ero unuscuiusq
cirografum ab illis rectorib pessims
tenebatur. quod xp̃c detraxit adue¬
niens. & hac eos potestate nudauit
Idq subingenti mysterio paulus
indicat eum dicit de eo. Delens quod
aduersum nos erac cirografum. & ad¬
figens illud cruci suae. traduxit prin¬
capatus & potestates triumphans eos
insemetipso. Rectores engo illi quos
humano generi prefecerat. intyran¬
nidis contumaciam uersi. inpug¬
nare commissos sibi homines adgres¬
si sunt. & peccati proeliis debellare.
sicuti ez echiel propheta mysticis
designat eloquuis cum dicit. In illa
die precedent angeli festinantes ext̃¬
minare ȩchiopiam. eritq inter eos
abeis potestatem hominib tradidisse.
sicut addiscipulos suos dicit ipse in

Expanded text:
et hinc adversus nos peccatorum chiroet hinc adversus nos peccatorum chirographa scripta sunt, quia ut propheta dicit: Peccatis nostris venundati sumus . Pretium namque animae suae unusquisque consequitur, cum concupiscentiae satisfecerit. Per istud ergo unusquisque chirographum 78 illis rectoribus pessimis tenebatur, quod Christus detraxit adveniens, et hac eos potestate denudavit. Idque sub ingenti mysterio Paulus indicat, cum dicit de eo: Delens quod adversus nos erat chirographum, et affigens illud cruci suae, traduxit principatus et potestates, triumphans eos in semetipso . Rectores ergo illi, quos humano generi praefecerat Deus, in tyrannidis contumaciam versi, impugnare commissos sibi homines aggressi sunt, et peccati praeliis debellare: sicut Ezechiel propheta mysticis designat eloquiis cum dicit: In illa die procedent angeli festinantes exterminare Aethiopiam, eritque inter eos ab eis potestatem hominibus tradidisse: sicut ad discipulos suos dicit ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
& infernorum. & haec omnia morte
sua uncebat. Conueniens mysterio
mors quaesita. ẽ: ut in aerem sublima
uictoriã dehis supernis & caeles tibus
traderet. E xpansas autem manus
cota die sicut ꝓpheta dicit tener&
ad popłm qui .ẽ. int̾ra. ut & incre¬
dulos testaretur. & inuitar& creden¬
tel. Ca uero parte qua sub terram
demengitur: inftra sibi regna sibicarde.
& enim ut brauter aliqua & iam descrt¬
cioribus perstringamus: abinitio Et
cum feciss& mundum: prefecit ei &
proposuit quasdam uirtutum cȩlestiũ
potestates. quib regeretur & dispensa¬
retur mortalium genus. Iuodita fie¬
tum moyses indicat indeuteronomi
cantico ubi dicit. Cum diuider& exee¬
sus gences. statuit terminos gentium
scđm numerum angelorum dĩ. Sea
horum nonnulli sicut & ipse qui prii¬
ceps appellatus. ẽ. mundi. datam sibi
adõ potestatem. nonhis quibus acceperat
legibus temperarunt: nec humanum
genus diuinis obedire precepas. sel
suis parere preuaricationibus docuer

Expanded text:
 et haec omnia sua morte vincebat: conveniens mysterio mors quaesita est, ut in aere al. aerivictoriam de his supernis et caelestibus traderet. Expansas autem manus tota die, sanctus propheta dicit eum tenere ad populum qui est in terra , ut et incredulos contestaretur, et invitaret credentes. Ea vero parte, qua sub terra demergitur, inferni sibi regna subjiceret. 15. Etenim ut breviter aliqua etiam de secretioribus perstringamus ab initio Deus cum fecisset mundum, praefecit ei et praeposuit quasdam virtutum caelestium potestates, quibus regeretur et dispensaretur mortalium genus. Quod ita factum Moyses indicat in Deuteronomii cantico, ubi dicit: Cum divideret excelsus gentes, statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei . Sed et horum nonnulli, sicut et ipse qui princeps appellatus est mundi, datam sibi a Deo potestatem, non his quibus acceperant legibus temperarunt: nec humanum genus divinis obedire praeceptis, sed suis parere praevaricationibus docuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
nes capistrum curra nares eius: Non
enim dampno aliquo aut iniuna
diuinitatis xp̃s incarne patitur. sedut
þer infirmitatem carnis operaretur
salutẽ diuina natura in mortẽ descen¬
dit. non ut lege mortaliũ detinere¬
tur amorte. sed ut per se resurrectu

Expanded text:
nes capistrum circa nares ejus . 17. Non nes capistrum circa nares ejus . 17. Non ergo damno aliquo, aut injuria divinitatis Christus in carne patitur; sed ut per infirmitatem carnis operaretur salutem, divina natura in mortem per carnem descendit, non ut lege mortalium detineretur a morte, sed ut per sese resurrectu
Abbreviated transcription (Latin):
secus tener& inserto. & profusione
inmaculati sanguinis. solus. ẽ. erum
qui peccati maculã nescit: omnium
peccata deler&. eorũ dũ taxat qui
sanguine eiꝰ postes fidei suȩ signassent
Sicut ergo hamum esca contextũ sipis¬
cis rapiat. non solũ escam cum hamo
reuomet. sed & ipse deprofundo esca
aliis futurus educitur. ita & is qui
habebat mortis imperiũ. rapuit quidẽ
inmortẽ corpus ihũ. non sentiens in eo
hamũ diuinitatis inclusum. Sedubi
deuorauit. hȩsic ipse continuo. & dis¬
ruptis inferni claustris. uelue depro¬
fundo extractus trahitur. ut ȩsca ce¬
teris fiat. uod ita futurũ subhac
eade figura. iezechiel dudũ ꝓpheta
signauerat dicens. & eiceahuam te uimo
meo. & extendam te super teriam. cãps
implebuntur detẽ. & consticuam super
te om̃s uolueres caeli. & satiurabo extẽ
& iob deeodem mysterio: protestatur.
A it enim expersona dĩ loquentis ad sẽ
Aut adduces draconẽ in hamo. auc po¬

Expanded text:
secus teneret insertum ex profusione secus teneret insertum ex profusione immaculati sanguinis. Solus enim, qui peccati maculam nescit, omnium peccata delevit: eorum dumtaxat, qui sanguine ejus postes fidei suae signassent. Sicut ergo hamum esca contectum si piscis rapiat, non modo escam ab hamo non removet, sed et ipse de profundo, esca aliis futurus, educitur: ita et is qui habebat mortis imperium, rapuit quidem in morte corpus Jesu, non sentiens in eo hamum divinitatis inclusum; sed ubi devoravit, haesit ipse continuo, et diruptis inferni claustris, velut de profundo extractus trahitur, ut esca caeteris fiat. Quod ita futurum sub hac eadem figura Ezechiel dudum propheta significaverat, dicens: Et extraham te in hamo meo, et extendam te super terram. Campi implebuntur de te, et constituam 80 super te omnes volucres coeli, et saturabo ex te . Et Job de eodem mysterio similiter protestatur: ait enim ex persona Domini loquentis ad se: Aut adduces draconem in hamo, et po
Abbreviated transcription (Latin):
ens. insimilitudinẽ hominũ factus.
& habitu repertus ut homo. factus
ẽ. obȩdiens usq ad mortẽ mortem
autem crucis. Quia ergo ille magnus
magister . ẽ. qui fecerit & docuerit.
ideo obedientiam quae pus & iam sus¬
cepta morte seruanda. ẽ. docuit ipse
ꝓhac prius moriendo seruari. Sedfor¬
tasse terreatur aliquis inhuiuscemo¬
di doctrina. quod quem pauloante
cũ dõ patre diximus sempit̾nũ. ac de
eiꝰ substantia. eẽ. ꝓgenitũ. quã. regno
ed nolo terrearis. o fidelis auditor.
Paulo post istum quẽ audis mortuũ.
rursũ in mortalẽ uidebis. Morꝰ enĩ
ab eo mortem susc ꝓpͥtur: spoliatura
Nam sacramentũ illud susceptae carnis
quod supra exposuimus. hanc habuic
causam. ut diuina filii dĩ uirtus
uelut hamus quidam habitu huma¬
nȩ carnis obtectus. & sic̃ apłs paulo.
ante dixit. habitu repertus ut homo.
principẽ mundi inuitare possit ad
agonem. cui ipse carnẽ suã uelut escã
tradens. hamo eũ diuinitatis intrin.¬

Expanded text:
. similitudine hominum factus, et habitu repertus ut homo, factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Quia ergo ille magnus magister est, qui fecerit et docuerit, ideo obedientiam, quae piis etiam suscepta morte, servanda est, 79 docuit ipse pro hac prius moriendo servari. 16. Sed fortasse terretur Al. terreatur aliquis in hujuscemodi doctrina, quod quem paulo ante cum Deo Patre diximus sempiternum, ac de ejus substantia esse progenitum: quemque regno, us Al. tractemus. Sed nolo terrearis, o fidelis auditor: paulo post istum, quem audis mortuum, rursum immortalem videbis. Mors enim ab eo mortem spoliatura suscipitur. Nam sacramentum illud susceptae carnis, quod supra exposuimus, hanc habet caussam, ut divina Filii Dei virtus velut hamus quidam, habitu humanae carnis obtectus, et sicut Apostolus Paulus ante dixit, habitu inventus ut homo , principem mundi invitare possit ad agonem: cui ipse carnem suam velut escam tradens, hamo eum divinitas intrin
Abbreviated transcription (Latin):
q ut puta. curba sit mundi. neque
eucharistiam conficere episcopos. &
presbiteros non habens. neq baptisma
sine eucharistiam tradere lic& &¬
cum iam homo mortuus sit cũ ho¬
mine pariter interiit & secta. quia¬
conus ordinare. Eccłia autẽ non.ẽ.
quae non hab& sacerdotes. sed omissis
paucis homunculis qui ipsi sibi &¬
laici sunt & ep̃i: ausculta quid de
om̃i eccł̃ia sentiendum sit. Euetfe¬
rianul dixit. Tribus ut aiunt
uerbis tam grandem quaestionem
dissoluisti. & quidem dũ loquers.
uideor tecum facere siuero obticu¬
eris. nescio quid rursus scrupuli nas¬
citur: quare abhereticis bapti z ati
suscipiantur

Expanded text:
ue ut putat, turba sit mundi, neque eucharistiam conficere potest, episcopos et presbyteros non habens: neque baptisma sine eucharistia tradere. Et cum jam homo mortuus sit, cum homine pariter interiit et secta, quiaconus potuit ordinare. Ecclesia autem non est, quae non habet sacerdotes. Sed omissis paucis homunculis, qui ipsi et laici sunt et episcopi, ausculta quid de omni Ecclesia sentiendum sit. L. Tribus, ut aiunt, verbis tam grandem quaestionem dissolvisti, et quidem dum loqueris, videor mihi tecum facere. Si vero obticueris, nescio quid rursum scrupuli nascitur: quare ab haereticis baptizati suscipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uolenti uideretur imponere in pro¬
pria audientis uoluntate dimisit
dicens. suis perfectus. eẽ. Quam¬
obrem. & ego tibi dicam. suuis perfe¬
tus. eẽ. bonum. ẽ. uinum non bibere
& carnem non manducare. siuis per¬
fectus. eẽ. melius. ẽ. animam sagma¬
re quam corpus. si autem adhuc par
tant. nemo eripit faucibus tuis
esculentas dapes. manduca & bibe.
& si tibi plac&. cum israhele lude
consurgens & canito. manducemus
& bibamus. eras enim moriemur
Manduc& & bibat. qui post cybos

Expanded text:
nolenti videretur imponere, in pronolenti videretur imponere, in propria audientis voluntate dimisit dicens: Si vis perfectus esse. Quamobrem et ego tibi dicam: Si vis perfectus esse, bonum est vinum non bibere, et carnem non manducare. Si vis perfectus esse, melius est saginare animam, quam corpus. Si autem parvulus etant, nemo eripit faucibus tuis esculentas dapes. Manduca et bibe, et si tibi placet, cum Israele lude consurgens, et canito: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Manducet et bibat, qui post cibos
Abbreviated transcription (Latin):
& calcibus sua inuicem menbra
debilitant. qui remos trahunt. quo¬
rum latera ad clamandum. dicen¬
dumq sunt ualida. qui subuertunt
tas. non milites. non fossores. sed sapi¬
entiae erudit seccatorem. qui se dĩ
cultui dedicauit. & scit quur creatus
sit. quur uersetur inmundo. quo
abire festin&. Unde & apostolus lo¬
quitur. quando infirmor: tunc
fortior sum. & si exterior homo¬
noster corrumpitur. sed interior¬
renouatur dedie indiem. & cupio
dissolui. &. eẽ. cum xp̃o. & carnis
curam nefeceritis indesideriis. Nũ¬
quid omnibus praeceptum . ẽ. ne
duas tumnicas habeant. ne cybos
inpera. acs in zona. iurgam inmana
calciamentum inpedibus. ut uendant
uniuersa quae possident. dentq pau
ab iohanne baptista aliud militibus.
aliud precipitur publicanis. Dr̃s
autem dicit in euangelio. adeum qui
se iactauerat legis uniuersa comples¬
se: siuis perfectus. eẽ. uade uende om¬
ma quae habes & da pauperibus. et
ueni sequeremẽ. Ne graue onus

Expanded text:
et calcibus sua invicem membra et calcibus sua invicem membra debilitant: qui remos trahunt: quorum latera ad clamandum dicendumque sunt valida: qui subvertunt tas, non milites, non fossores, sed sapientiae erudit sectatorem, qui se Dei cultui dedicavit, et scit cur creatus sit, cur versetur in mundo, quo abire festinet. Unde et Apostolus loquitur: Quando infirmor, tunc potens sum . Et, Si exterior noster hotur de die in diem . Et, Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Et, Carnis curam ne feceritis in desideriis . Numquid omnibus praeceptum est, ne duas tunicas habeant: ne cibos in pera, aes in zona, virgam in manu, calceamentum in pedibus? ut vendant universa quae possident, dentque paua Joanne Baptista aliud praecipitur militibus, aliud publicanis. Dominus autem dicit in Evangelio ad eum, qui se jactaverat legis universa complesse: Si vis perfectus esse, vade, et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequere me . Ne grave onus
Abbreviated transcription (Latin):
la corporum disputare. Legat qui
uult aristotelen. & theoprastum.
prosa marcellum sideten. & nr̃m fla¬
uum. ex ametris uersibus disserentes
Plinium quoque secundum. & dioscori¬
den. & ceteros. tamphisicos quam
medicos. qui nullam herbam nullum
lapidem. nullum animal. tam repti¬
le quam uolatile. & natatile. nor
adsuae artis utilitatem referuNt.
gitur cum michi dixeris quuir porcꝰ
creatus. ẽ. statim tibi respondebo. pue¬
rorum more certantium. quur
uiperae. quur scorpii: nec dm̃ super¬
fluorum iudicabis artificem. quia
plurimae & bestiae & uolucres sunt.
quas tuae fauces recusent: sed ne con¬
tentiosum hoc & pugnax. magis
uideatur. eẽ. quam uerum: audi ÷¬
ideuto sues. & apros. & ceruos. & re¬
liquas animantis creatas. ut milites.
& adethȩ. nautae. rethores. metallo¬
rumq fossores. & ceteri duo operi
mancipati. haberent cybos quibus¬
fortitudo corporum necessaria. ẽ. qui
portant arma & cibaria. qui pugnis

Expanded text:
la corporum disputare. Legat qui la corporum disputare. Legat qui vult Aristotelem et Theophrastum prosa, Marcellum Sidetem, et nostrum Flavium hexametris versibus disserentes: Plinium quoque Secundum, et Dioscoridem, et caeteros tam physicos quam medicos, qui nullam herbam, nullum lapidem, nullum animal tam reptile, quam volatile, et natatile, non ad suae artis utilitatem referunt. Igitur cum mihi dixeris, cur porcus creatus est? statim tibi respondebo, puerorum more certantium, cur viperae, cur scorpii? Nec Deum superfluorum judicabis artificem, quia plurimae et bestiae et volucres sunt, quas tuae fauces recusent. Sed ne contentiosum hoc, et pugnax magis videatur esse quam verum, audi idcirco sues, et apros, et cervos, et reliquas animantes creatas, ut milites, et athletae, nautae, rhetores, metallorumque fossores, et caeteri duro operi mancipati, haberent cfortitudo corporum necessaria est: qui portant arma et cibaria: qui pugnis
Abbreviated transcription (Latin):
nam ereatas. Deniq carnes uiperae
unde theriacct conficitur. quantis
rebus aptae sint. nouerunt medici:
Segmenta eboris: in medellas uarias
adsumuntur. Fel hyenae. oculorũ
restituit claritatem. Stercus eius
& canum : putrida curat uulnera.
hominum fimus. quantis curationib
Auint phisici quod pellis colubr
qua exuitur. decocta inoleo mire
dolorem aurium mitig&. Iuid ita
inutile uidetur nescientibus ut cimi¬
ces. si sanguissuga faucibus hȩserit.
fumo cius excepto statim euomitur
& dificultas urinae huius apposi¬
tione laxatur. Porcorum autem
& anserum & gallinarum fasiano¬
rumq adipes. quid commodi habe¬
ant. omnes medicor ũ declarant
nes in uulturae esse. quod menbra sunt
Paui fimus. padagrae feruorem miti¬
gat. gruel. ciconeȩ. fel aquilȩ. san¬
guis accipitris. strucio. camelus.
ranae. cameleontes. hirundinis stercus
& carnes. quibus morbis aptae sint di¬
cerem: si michi propositum ess& demede¬

Expanded text:
nam creatas. Denique carnes viperae, nam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus aptae sint, norunt medici. Segmenta eboris in medelas varias assumuntur. Fel hyaenae oculorum restituit claritatem, et stercus ejus et canum putrida curat vulnera. hominis fimus quantis curationibus Aiunt 332 physici, quod pellis colubri, qua exuitur, decocta in oleo, mire dolorem aurium mitiget. Quid ita inutile videtur nescientibus ut cimices? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur: et difficultas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum autem, et anserum, et gallinarum, phasianorumque adipes quid commodi habeant, omnes medicorum declarant e in vulture, quot membra sunt. Pavi fimus podagrae fervorem mitigat. Grues , ciconiae, fel aquilae, sanguis accipitris, struthiocamelus, ranae, chamaeleontes, hirundinis stercus, et carnes, quibus morbis aptae sint, dicerem, si mihi propositum esset de mede
Abbreviated transcription (Latin):
CIN. omne quod mouetur & uiuit.
edendum non putant. & eiusdem erimi¬
nis reos arbitrantur. qui abietem
quercumq succiderint. cuius parrici.¬
dae sunt & uenefici. sed uenerar
conditorem nr̃m. qui musus hominui
cuncta generauit. & quomodo bos
ad arandum. ad sedendum ȩqui. cane
adseruandum. caprae allac. oues add
liitia conditae sunt. ita sues & cer¬
uos. & capreas & lepores. & cetera¬
huiuscemodi. non statim ad comeden¬
dum creata. eẽ: sed inalios usus homi¬
num. Si enim omne quod mouetur
paratum gulae: respondeant michi
quur elephanti. quur leones. ursi.
leo pardi. lupi. quur uiperȩ. scorpii.
coruus. accipiter: quur coete. delfiunes.
foces. minutaeq cocleole conditae
sint. Iuis nr̃m leonem. quis uiperam¬
quis uulturem. quis ciconeam. quis
moium. quis repentes in lic toribus uer¬
miculos umquam comederit: Sicut
igitur haec proprios usus habent. ita
posumus dicere & ceteras bestias.
Pilces. aues. non adesum. sed ad medici¬

Expanded text:
σιν, omne quod movetur et vivit, σιν, omne quod movetur et vivit, edendum non putant; et ejusdem criminis reos arbitrantur, qui abietem quercumque succiderint, cujus parricidae sunt et venefici: sed venerari conditorem nostrum, qui in usus hominum cuncta creavit . Et quomodo bos ad arandum, equus ad sedendum, canes ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sunt: ita sues et cervos, et capreas et lepores, et caetera: sed illa non statim ad comedendum creata esse, sed in alios usus hominum. Si enim omne quod movetur paratum gulae, respondeant mihi, cur elephanti, cur leones, ursi, leopardi, lupi: cur viperae, scorpii, corvus, accipiter: cur ceti, delphines, phocae, minutaeque cochleolae conditaesint? Quis nostrum leonem, quis viperamquis vulturem, quis ciconiam, quis milvum, quis reptantes in littoribus vermiculos umquam comedit  Al. comederit? Sicut igitur haec proprios usus habent, ita possumus dicere et caeteras bestias, pisces, aves non ad esum, sed ad medici
Abbreviated transcription (Latin):
dium non recusans. uadens ad nuptia¬
rum epulas. Porro aliquid . ẽ. si stul¬
ta contentione dicitis eum isse ad
prandium ieumnaturum. & inpostorum
⁊more dixisse. hoc comedo. illud non
comedo: Nolo uinum bibere quod ex
Naquis creaui. Intypo sanguinis sui.
non obtulit aquam sed uinum. Post
resurrectionem piscem & fauum come¬
⁊ dit non sisima. nuces. & sorbitum.¬
culas. Petrus apostolus non expectat
Istellam more iudaico. sed hora sexta
insolarium pransurus ascendit. Pau¬
lus innaui panem frangit. non carigas.
Iimocheo dolenti stomachum. uinum
suad& bibere: non puacium. Decyborũ
sibi placent abstinentia. quasi non
& supersticio gentilium castum matris
dm̃ obseru& & isidis
E QUAR igitur uestigia
propositionis expositae. &
antequam adscripturas ueniam.
doceumq exeis dõ grata ieuimnia. &
acceptabilem continentiam. argumen¬
tis philosophorum argumenta com¬
ponam. & probabo. non empedocli.
& phytagore nos dogia sectar

Expanded text:
dium non recusans, vadens ad nuptiadium non recusans, vadens ad nuptiarum epulas. Porro aliud est, si stulta contentione dicitis, eum isse ad prandium jejunaturum, et impostorum more dixisse: Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui non obtulit aquam, sed vinum. Post resurrectionem piscem et favum comedit, non sesama, nuces et sorbitiunculas. Petrus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta in solarium pransurus ascendit. Paulus in navi panem frangit, non caricas. Timotheo dolenti stomachum, vinum suadet bibere, non piracium. De ciborum sibi placent abstinentia, quasi non et superstitio Gentilium Castum Matris Deum observet et Isidisequar ergo vestigia propositionis 331 expositae: et antequam ad Scripturas veniam, doceamque ex eis Deo grata jejunia, et acceptabilem continentiam, argumentis philosophorum argumenta componam; et probabo, non Empedoclis et Pythagorae nos dogma sectari,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eius oues & boues uniuersas. insuper
⁊ & pecora campi. Uolucres caeli &¬
 pisces maris: qui perambulant semi¬
tas maris Esto inquid bos ad aran¬
dum. ad sedendum ȩquus: canis ad
seruandum. capr& ad lac. oues ad¬
⁊ lanicia conditae sint. Iuis usus por¬
⁊ corum absque esu carnium: quid ca
& huiuscemodi uenatio: quid anseres
siluestres & domestici. quid anetes.
quid sedulae. quid attagen. quid filica
quid turdus: Quur indomibus
gallina discurrit. si non commedun¬
tur: Haec omnia frustra adõ creata¬
⁊ sunt. Uerum quid opus. ẽ. argumen¬
tis. cum manifeste scriptura doceat.
⁊omne quod mouetur sicut holera
herbarum data nobis inescam. & apłs¬
⁊ clamit&. omnia munda mundis. &¬
 nichil reiciendum quod cum gratiarũ¬
⁊ accione percipitur. & uenturos in
nouissimo qui ꝓhibeant nubere
& uesci eibis quos dĩ ereauit aduten¬
dum: Ipse dñs uini potator & uoratoꝵ
aphariseis appellatur publicanorum
& peccatorum conuii a. Tachei pran¬

Expanded text:
s Al. universa, insuper et pecora campi, Volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Esto, inquit, bos ad arandum, ad sedendum equus, canis ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sint. Quis usus porcorum, absque esu carnium? quid capet hujusmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apostolus clamitet: Omnia munda mundis, et nihil rejiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur : et venturos in novissimo, qui prohibeant nubere, et vesci cibis, quos Deus creavit ad utendum . Ipse Dominus vini potator et vorator a Pharisaeis appellatur, et publicanorum peccatorum: Zachaei pran
Abbreviated transcription (Latin):
imobis. A estimo quod iohannes
baptratus adbaptizatos scripserit.¬
& quod omne peccatum ex diabolo
sit Ille peccatorem se confitetur. &
sperat remissionem post baptis ma
peccatorum. & iouianus meus dicit.
lequitur: Minime. In eodem quip¬
pe loco. eur hoc dixerit. statim edisse¬
ne. Filioli mei haec seribo uobis.
ut non peccetis. Sed & siquis pecca¬
uerit. aduocatum habemus apud pa¬

Expanded text:
. Existimo quod Joannes baptizatus ad baptizatos scripserit, et quod omne peccatum a diabolo sit. Ille peccatorem se confitetur, et sperat remissionem, post baptisma, peccatorum: et Jovinianus meus dicit: loquitur? Minime. In eodem quippe loco cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Pa
Abbreviated transcription (Latin):
& non conuenit fidelib & xpĩanis.
Paulus electionis uas. castigat corpus
suum. & inseruitutem redigit. ne aliis
praedicans ipse reprobus inueniatur.
tanę. qui me colafiz&. & ad corin¬
chios. Timeo autem neforte sieut
autem aliquid donastis: & ego.
Nam & ego quod donaui. si quid donaui
ꝓpter uos inpersona xp̃i. ut non
circumueniamur asatana: nonenim

Expanded text:
et non convenit fidelibus et Christianis. et non convenit fidelibus et Christianis. Paulus electionis vas castigat corpus suum, et in servitutem redigit, ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniatur : tanae, qui me colaphizet . Et ad Corinthios: Timeo, inquit, ne sicut autem aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos, in persona Christi, ut non circ
Abbreviated transcription (Latin):
redentes: ex quib liquido compro¬
batur. post baptisma posse peccari
hm̃ xp̃m. si peccari non pot est:¬
arus apostolus ad quem dictum fu¬
erat. qui lotus. ẽ. non hab& necesse
ut iterum lau&. & tues petr us
super hanc petram aedificabo eccłiã
meam: ab ancilla perterritus negat:
& ipse dñs. Symon. symon. ecce
inquit sacanas postulauit uos ut
& meodem loco: Uigilate & orate:
ne intretis intemptationem. Sp̃s
quidem promptus. ẽ: sed caro iN¬
firma Quod si ante crucem dictum
responderis.: certe post erucem in
oratione dominica dicimus. dimit¬
de nobis debita nr̃a. sieut & nos
dmutimus debitorib nr̃is & nenos
inducas intemptacionem sed libera
nos amalo. Si non peccamus post
baptisma. cur nobis poscimus peccata
dimicti. quae inbaptis mate iam dimis¬
sa sunt: Quid oramus neintremus
intemptationem. & ut liberemur a
malo. sidiabolus temptare non potest
baptizatos: Aliud autem. ẽ. si
ad caticuminos haee oratio ꝑtinet.

Expanded text:
credentes. Ex quibus liquido comprocredentes. Ex quibus liquido comprobatur, post baptisma posse peccari. Jesum Christum, si peccari non potestrus Apostolus, ad quem dictum fuerat: Qui lotus est, non necesse habet ut iterum lavet ; et, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam : ab ancilla perterritus negat. Et ipse Dominus: Simon, Simon, ecce, inquit, Satanas postulavit vos, ut eodem loco: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Quod si ante crucem dictum responderis, certe post crucem in Oratione Dominica dicimus: 324 Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne nos innos a malo . Si non peccamus post baptisma, cur nobis poscimus peccata dimitti, quae in baptismate jam dimissa sunt? Quid oramus ne intremus in tentationem, et ut liberemur a malo, si diabolus tentare non potest jam baptizatos? Aliud autem est, si ad catechumenos haec oratio pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
mundum se. eẽ. apeccatis : Tenemi¬
q. rei insimilitudinem preuari ation
adam. Unde & dauid: Cceat in
iob. Si fuero iustus os meum impu
loquetur. & si sine crimine prauus
inueniar. & si purificatus inniue
& lotus mundis manibus satis me
ne penitus desperemus. arbitrantes
nos post peccata baptismi non posse
saluari: statim hoc ipsum temperat.
& siquis peccauerit. aduocatum habe¬
mus apud patrem ihm xp̃m ustum.¬
& ipse est propiciatio ꝓpeccatis nĩs.
Non pro nr̃is autem tantum: sedeũ
ꝓtotus mundi. Hoc ad eredentes post
baptisma loquitur. & aduocatum
ꝓdelictis eorum dñm pollicetur
Nec dicit. siquid peccaueritis a duo¬
catum habetis apud patrem xp̃m.
& ipse.ẽ. ꝓpiciatio ꝓpeccatis ur̃is
Ne eos diceres non plena fidehaꝗtilna
ansccutos. sed aduocatum inquit
altio ẽ. propeccatis nr̃is: & non solũ
piohinnis illorumq peccatis. sed
xum ꝓcotius mundi. In coto autem
nundo & apostoli sunt. omnesque

Expanded text:
mundum se esse a peccatis ? Tenemumundum se esse a peccatis ? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam. Unde et David dicit, « Job: Si fuero justus, os meum impia loquetur; et si sine crimine, pravus inveniar. Et si purificatus in nive et lotus mundis manibus, satis me ne penitus desperemus, arbitrantes nos post peccata baptismi non posse salvari, statim hoc ipsum temperat: Et si quis peccavit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christumet ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi . Hoc ad credentes post baptisma loquitur, et advocatum pro delictis eorum Dominum pollicetur. Nec dicit: Si quid peccaveritis, advocatum habetis apud Patrem Christum, et ipse est propitiatio pro peccatis vestris; ne eos diceres, non plena fide baptisma consecutos: sed Advocatum, inquit, tiatio pro peccatis nostris; et non solum pro Joannis, illorumque peccatis; sed etiam pro totius mundi. In toto autem mundo et Apostoli sunt omnesque