comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enutrienda caritate. Caritatẽ qoco quoa mant᷑. uiii
ea qua enon funt preipso amante contẽpnando id ẽ quod
aeternũ ẽ & quod a mari ipsũ aeternũ potest Dsigitur
& animus quo amantur. caritas propriȩ dicitur purgatis¬
sima & consumatt sinihilaliud a matur. Hanc & dilectionẽ dici
plac&. sed cumds̃ magis diligitur quã animus. ut malithomo
eius . ee quã suus: tunc uereanimo sũmeque consulitur conse¬
quenter & corpori Nobis id noncurantibus aliquo appecit᷑:
at agentes sed tantũ promota &oblata sumentibus. Cari¬
tatis autẽ uenenium .ẽ spes adipiscendorũ aut retineridorũ
tẽporaeliũ nutrimentũ eius . ẽ. Inminutio cupiditatis ꝑfectio
radix ẽ omniũ madorũ cupiditas. & consũmata dilectio foras
mittittimorẽ Quisquisigitur eã nutrire uult. inftetminu¬
endis cupiditatibus: Estautẽ cupiditas amoradipiscendi. aut
obtinendi tẽ poralia. Huius minuende initiũ. ẽ dm̃timere qui¬

Expanded text:
nutrienda charitate. 1. Charitatem voco, qua amantur ea quae non sunt prae ipso amante contemnenda: id est, quod aeternum est, et quod amare ipsum aeternum potest. Deus igitur et animus quo amatur, charitas proprie dicitur purgatissima et consummata, si nihil aliud amatur: hanc et dilectionem dici placet. Sed cum Deus magis diligitur quam animus, ut malit homo ejus esse quam suus, tunc vere animo summeque consulitur, consequenter et corpori, nobis id non curantibus aliquo appetitu satagente, sed tantum prompta et oblata sumentibus. Charitatis autem venenum est, spes adipiscendorum aut retinendorum temporalium. Nutrimentum ejus est, imminutio cupiditatis; perfectio, radix est omnium malorum cupiditas ; et, consummata dilectio foras mittit timorem . Quisquis igitur eam nutrire vult, instet minuendis cupiditatibus. Est autem cupiditas, amor adipiscendi aut obtinendi te
Abbreviated transcription (Latin):
ad similitudinẽ facta uideri uolunt. quia om̃is quidẽ imago
similis .ẽ. Non autẽ omne quod simile ẽ &iã imago propriȩ
sed foste abusiue dicipotest. Sed cauendũ intalibus nequid
nimis ad seuerandũ putetur. Illa re. sane sa lubriter custo¬
dita nequo corpus quod libet perlocalia spatia porrectũ ẽ
aliquid tale credatur . ẽe substantia dĩ. Namres quae in
paste minor . ẽ. quã in toto. nec dignitatianimȩ conuenit.
quantominus maiestactedĩ.

Expanded text:
ad similitudinem facta uideri uolunt, quia omnis quidem imago ad similitudinem facta uideri uolunt, quia omnis quidem imago similis est, non autem omne, quod simile est, etiam imago proprie, sed forte abusiue dici potest. sed cauendum in talibus, ne quid nimis asseuerandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne, quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia dei. nam res, quae in parte minor est quam in toto, nec indigenti animae conuenit; quanto minus maiestati dei!
Abbreviated transcription (Latin):
fostas se intellegatur Neque in scĩtate distinguitur. quod
aliud sit imago & similitudo dĩ quietiã filius dicitur. aliud
adimaginẽ etsimilitudi nẽdĩ. sicut hominẽ factũ accipimus
Sunt etiã qui non frustra intellegant duodicta. ẽẽ adimagi¬
nẽ & similitudinẽ . cũ siuna. res eẽt. unũ nomen sufficere
potuisse asserunt Seda dimaginẽ : mentẽ factã uolunt
quae nulla interposita substantia ab ipsa ueritate formatur
que &cic̃ sp̃s dicitur. Non ille sp̃s sc̃s qui c̃ eiusdẽ substantiac cui
pater etfilius: sed sp̃s hominis. Nãita hos discernit a postolus
Nemoscit quidagatur in homine nisi sp̃s hominis. Et nemoscit
sicut &ceterx creatur. Scriptũ .ẽ. enim in pro uerbiis
nibus. ipsescit om̃ia Ergo istesp̃s adimaginem dĩ nullo dubi¬
taente factus accipitur : in quo ẽ intellegentiaa ueritatis
Her& enim ueritati. nulla interposita creatura hominis.¬

Expanded text:
fortasse intellegatur. Neque inscite distinguitur, quod fortasse intellegatur. Neque inscite distinguitur, quod aliud sit imago et similitudo dei, qui etiam filius dicitur, aliud ad imaginem et similitudinem dei, sicut hominem factum accipimus. sunt etiam qui non frustra intellegant duo dicta esse, ad imaginem et similitudinem, cum, si una res esset, unum nomen sufficere potuisse asserunt. sed ad imaginem mentem factam uolunt, quae nulla interposita substantia ab ipsa ueritate formatur; qui etiam spiritus dicitur, non ille spiritus sanctus, qui est eiusdem substantiae, cuius pater et filius, sed spiritus hominis. nam ita hos discernit apostolus: nam nemo scit, quid agatur in homine nisi spiritus hominis; et nemo scit, sicut et cetera creatura. scriptum est enim in Prouerbiis homnibus, ipse scit omnia. ergo iste spiritus ad imaginem dei nullo dubitante factus accipitur, in quo est intellegentia ueritatis; haeret enim ueritati nulla interposita creatura
Abbreviated transcription (Latin):
geruntur corrũpi potest. Non in merito &ipsehomo. par¬
ticeps dicitur. similitudinis dĩ. Nori solũ quia uiuit. quod &aam
itbestus apparit. sedamplius qđ ad mentẽ conuertitur se regentẽ
quã in lustrat sapientia qđ inbestis nonpotest ratione carenti¬
bus Corpus quo que hominis quia solũ inter animaliũ terre¬
norũ corponr non pronũ in aluum prostratũ .ẽ. Cũ sit uisibi¬
le &adintuendũ caclũ erectũ qđ ẽ principium: uisibilium
quã quã non sua sed animȩ presentiȩ uiuere cognoscatur.
tamen non modo quia .ẽ. & inquantũ .ẽ utiq bonũ ẽ sed
&iã quiatale ẽ. ut ad contẽ plandũ cȩlũ sit aptius. magis¬
in hoc adimaginẽ & similitudinẽ dĩ quã cetera corpora anima¬
liũ factaiure uideri potest Tamen quia homo sineuita Nori
recte appellatur. Non corpus solus homo ex terior. Neque
solauita quȩ in sensu ẽ corporis: sedutrũque simul rectius

Expanded text:
geruntur, corrumpi potest — non immerito et iste homo pargeruntur, corrumpi potest — non immerito et iste homo particeps dicitur similitudinis dei, non solum quia uiuit, quod etiam in bestiis apparet, sed amplius quod ad mentem conuertitur se regentem, quam inlustrat sapientia, quod in bestiis non potest ratione carentibus. corpus quoque hominis quia solum inter animalium terrenorum corpora non pronum in aluum prostratum est, cum sit uisibile et ad intuendum caelum erectum, quod est/ principium uisibilium, quamquam non sua, sed animae praesentia uiuere cognoscatur, tamen non modo quia est et in quantum est, utique bonum est, sed etiam quia tale est, ut ad contemplandum caelum sit aptius, magis hoc ad imaginem et similitudinem- dei quam cetera corpora animalium facta iure uideri potest. tamen quia homo sine uita non recte appellatur, non corpus solum homo exterior neque sola uita, quae in sensu est corporis, sed utrumque simul rectius
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quia ille summȩ ac primitus .ẽ. &id eoque tantũ modo suN
Nectamen uiuunt aut sapiunt non ꝑfecte. sed exiguesunt
ad similitudinẽ eius quia et ipscbona sunt in ordinesuo. cũ sit
& non sapiunt. paulo amplius pasticipant similitudinem
porro quae sapiunt. ita illi similitudine sunt proxima. ut in
creaturis nhilsit propinquius. Quod enĩ participat sapien¬
tiae. &uiuit . &.ẽ. Qđ autẽuiuit. Neces se .ẽ. ut sit. necesse ẽ.
ut sapit Quarecũ homo possit pasticeps ẽẽ. sapientiae scđm̃
interiorẽ hominẽ. secundũ ipsum ita ẽ. adimaginẽ. ut Nullo
natura interposita formetur. Etid eonihil sit dõ coniunctius.
Et sapitenĩ. & uiuit. et .ẽ. quacreatura nihil. ẽ melius. Qđ
si exterior homo uita illa accipitur. qua ꝑ corpus sentimus
quinque notissimis sensibus. quoscũ pecoribus habemus cõmu¬
nes. Nccetipsã molestis sensibi libus quȩ persecutionibus in¬

Expanded text:
sunt, quia ille summe et primitus est. Et ideo quae tantummodo sunt, sunt, quia ille summe et primitus est. Et ideo quae tantummodo sunt, nec tamen vivunt aut sapiunt, non perfecte, sed exigue sunt ad similitudinem ejus; quia et ipsa bona sunt in ordine suo, cum sit  non sapiunt, paulo amplius participant similituporro quae sapiunt, ita illi similitudini sunt proxima, ut in creaturis nihil sit propinquius. quod enim participat sapientiae, et uiuit et est; quod autem uiuit, necesse est ut sit, non necesse est ut sapiat. quare cum homo possit particeps esse sapientiae secundum interiorem hominem, secundum ipsum ita est ad imaginem, ut nulla natura interposita formetur et ideo nihil sit deo coniunctius. et sapit enim et uiuit et est: qua creatura nihil est melius. Quod si exterior homo uita illa accipitur, qua per corpus sentimus quinque notissimis sensibus, quos cum pecoribus habemus communes — nam et ipsa molestiis sensibilibus, quae persecutionibus in
Abbreviated transcription (Latin):
induendũ cõmemoret: quorũ rursus illũ appllat imagire
terrem hominis : quia secundũ peccatũ primi hominis gerit᷑
qui ẽ adam. Alteruimaginẽ caelestis hominis. quia secundũ
iustitiã secundihominis geritur. qui ẽ. iñc xp̃c. Exterior
autẽ homo qui nunc corrumpitur. futura resurrectione re
nouatur cumi stã mostẽ persoluerit . quã naturȩ debet
lege illaquacin paradysoperprecptũ datac .ẽ. Quomodo
autẽ non sit in congruum. qđ dicitur &iã corpus factũ. ad
similitudinẽdĩ. facileintellegit quidiligenter adteridit.
quoddictũ ẽ. Et fecitds̃ omnia bonaualde Nemo enĩ dubi
tat quod sit ipseprimitus bonus. Multis enĩ modis dici.
respossunt similesdõ. Aliȩ secundũ uistutẽ. & sapientiã¬
facte : quia in ipso ẽ uistus & sccpientia non facta. Alia cinquantũ
solũ uiuunt. quia ille sũmȩ & primitus uiuit. Alia einquantum

Expanded text:
induendum commemoret. Quorum rursus illum appellat imaginem induendum commemoret. Quorum rursus illum appellat imaginem terreni hominis, quia secundum peccatum primi hominis geritur, qui est Adam; alterum imaginem coelestis hominis, quia secundum justitiam secundi hominis geritur, qui est Christus. Exterior autem homo, qui nunc corrumpitur, futura resurrectione renovatur renovabitur, cum istam mortem persolverit, quam naturae debet lege illa quae in paradiso per praeceptum data est. Quomodo autem non sit incongruum, quod dicitur etiam corpus factum ad similitudinem dei, facile intellegit qui diligenter attendit quod dictum est: et fecit deus omnia bona ualde. nemo enim dutat quod sit ipse primitus bonus. Multis enim modis dici res possunt similes Deo: aliae secundum virtutem et sapientiafactae, quia in ipso est virtus et sapientia non facta; aliae in quantum solum vivunt, quia ille summe et primitus vivit; aliae in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
homonr̃. corrũpitur. sed interior renouatur dedie indiẽ
quaeripotest utrũ sit unus horũ factus adimaginiẽ &simi¬
litudinẽdĩ. NÃ illud querere stultũ . ẽ. Siunus quis horum
dubitat eũ potius quiregatur. quã cũ qui corrumpitur dice¬
re. Vtrũ autẽ ambo: magna quaestio .ẽ. Nãsiex terior homo
ẽ. adã & interior xp̃c : beneambo intelleguntur. Sed cum
adã sicut adõ factus ẽ bonus non manserit. & diligendo
carnalia carnalis effectus sit Non absurde uideri potest
hocipsũci fuis se cadere : imaginẽdĩ & similitud inc̃ amittere acper
hoc ipse renouatur : & ipsecticm interior. Quomodo ergo ẽ
ipscextacior ac secundũ corpus ut interior sit secundũ animã
&interiorsit resurrectio. & renouatio quae nunc fit secundũ
mostẽ prioris uitȩ id ẽ peccati : & secundũ regenerrtionem
noueuitae id ẽ iustitiae quosidem duos homines sic appellat
ut unũ ueterem quẽ debemus exucre alterũ nouum. & eum

Expanded text:
r de die in diem: quaeri potest utrum unus horum factus sit ad imaginem et similitudinem Dei; nam illud quaerere stultum est, si unus quis horum? Quis enim dubitat eum potius qui renovatur, quam eum qui corrumpitur dicere? utrum autem ambo, magna quaestio est. Nam si exterior homo est Adam, et interior Christus, bene ambo intelliguntur. Sed cum Adam sicut a Deo factus est bonus, non manserit, et diligendo carnalia, carnalis effectus sit, non absurde videri potest hoc ipsum ei fuisse carere imagine Dei, et similitudinem amittere, ac per hoc ipse renovatur, et ipse est etiam interior. Quomodo ergo est ipse exterior? an secundum corpus, ut et interior sit secundum animam, et interior sit resurrectio et renovatio, quae nunc fit secundum mortem prioris vitae, id est peccati, et secundum regenerationem novae vitae, id est, justitiae; quos item duos homines sic appellat, ut unum veterem quem debemus exuere, alterum novum, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
Est utrũ & peccatũ & recte
factũ in libro sit uoluntatis arbitrio. qđ ita ẽẽ omnino. ue¬
rissimũ ẽ sed ut ad recte faciendũ liberũ sit dĩgratia liberł¬
XX Aec ipsa mea ẽ sed ciceronis uerũ quia ethȩc ꝑ meinnotuit fra¬
tribꝰ. interista quȩ colligebant scripser̃ eam uolentes nosse quẽ¬
ad modũ uistutes animi ab illo diuise. atq: difinite sint XXxuii¬

Expanded text:
est: utrum et peccatum et recte factum in libero sit uoluntatis arbitrio. quod ita esse omnino uerissimum est, sed ut ad recte faciendum liberum sit, dei gratia liber nec ipsa mea est, sed Ciceronis, uerum quia et haec per me innotuit fratribus, inter ista, quae colligebant, scripserunt eam uolentes nosse, quemadmodum uirtutes animi ab illo diuisae atque definitae sint. tri
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in uobis : Nec tam̃. eum nouerent uel nox sicut noscen
dixi quomodo noscenda ẽ. Nã quis eã penitus nescit eorũdũtaxit

Expanded text:
habitat in vobis nec tamen eum noverant, vel non sicut noscenddixi, quomodo noscenda est. Nam quis eam penitus nescit, eorum duntaxat
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerso: tamquã publice consulit: Nam etquicum que
singuli ad cestã sapientiã peruenerunt: non nisi ab eadẽ ueri¬
tacte succrũ singillatim aetatũ : opostuniter inlus troctis
A qua ueritate ut populus sapiens fieret: ipsius generis
humani : opostuna aetacte homo susceptus. ẽ¬

Expanded text:
universo tanquam publice consulit. Nam et quicumque universo tanquam publice consulit. Nam et quicumque singuli ad certam sapientiam pervenerunt, nonnisi eadem veritate suarum singillatim aetatum opportunitate illustrati sunt: a qua veritate, ut populus sapiens fieret, ipsius generis humani opportuna aetate homo susceptus e
Abbreviated transcription (Latin):
peccati hominis. Quia omne pulchrũ a summa pul¬
chritudine ẽ : quod ẽ ds̃ Temporalis autẽ pulchritudo
rebus decedentibus succedentibus que peragitur. Hab& aut̃
decorem suum in singulis quibus que hominibus. singulac
quaeque actas : ab infantia usque in senectutẽ. Sicut ergo
absurdus .ẽ. qui iuuenilẽ tantũ actatẽ uellet . ẽẽ in homi¬
ne temporibus subditis inuideret enim ceteris pulchritudi¬
nibus quaeceteris aetatibus suas uices atque or dinẽ gerunt:
sic absurdus .e. qui in ipso uni uerso generehumano: unã ȩtoc¬
tem desiderat. Nametipsum tamquã unus homo aetactes
suas agit. Nec o postuit uenire diuinitus magistrũ : cuius
imitatio inmores optimos formaretur : nisi tempore iuueN¬
tutis. Ad hocualet. qđ aposto lusdicit Sublege tãquã sub
peda gogo paruulos custoditos: donec ueniret cui seruabat᷑
quiꝑ prophecas missuserat. Aliud enĩ ẽ quod diuina pro¬
uidentia quasi priuatim cũ singulis agit: aliud qđ genieri

Expanded text:
peccati hominis? Quia omne pulchrum a summa pulchritudine est, quod Deus est: temporalis autem pulchritudo rebus decedentibus succedentibusque peragitur. Habet autem decorem suum in singulis quibusque hominibus singula quaeque aetas ab infantia usque ad senectutem. Sicut ergo absurdus est, qui juvenilem tantum aetatem vellet esse in homine temporibus subdito; invideret enim caeteris pulchritudinibus, quae caeteris aetatibus suas vices atque ordinem gerunt: sic absurdus est, qui in ipso universo genere humano unam aetatem desiderat; nam et ipsum tanquam unus homo aetates suas agit. Nec oportuit venire divinitus magistrum, cujus imitatione in mores optimos formaretur, nisi tempore juventutis. Ad hoc valet quod Apostolus dicit, sub lege tanquam sub paedagogo parvulos custoditos , donec veniret cui servabatur, qui per Prophetas promissus erat. Aliud enim est quod divina providentia quasi privatim cum singulis agit, aliud quod generi
Abbreviated transcription (Latin):
pollutis animis presens ẽ quẽ uiderementis caicas non potest
Quodocumento satis constet hominẽ bestiis excellere. XIIII¬
Intermulta quibus ostendi potesthomo ratione
bestus antecellere: hocomnibus manifestum .ẽ. quod beluae
ab hominibus domari & marisuȩte fieri possunt. homines
abeluis nullomodo
cintellectu Omne quod intellegit conprehendtse. quod
autem conprehendit se. finitum . ẽ sibi etseintellegit. Intel¬
lectus ergo finitus. ẽ sibi: nec infinitus. ẽe uult quãuis pos¬
sit : quia notus sibi ẽẽ uult. amatenims

Expanded text:
pollutis animis praesens est, quem videre mentis caecitas non potest. pollutis animis praesens est, quem videre mentis caecitas non potest. XIII. Quo documento constet homines bestiis antecellere. Inter multa quibus ostendi potest hominem ratione bestiis antecellere, hoc omnibus manifestum est, quod belluae ab hominibus domari et mansuefieri possunt, homines a belluis nullo modo. De intellectu. Omne quod se intelligit, comprehendit se. Quod autem se comprehendit, finitum est sibi. Et intellectus intelligit se. Ergo finitus est sibi. Nec infinitus esse vult, quamvis possit; quia notus sibi esse vult, amat enim
Abbreviated transcription (Latin):
ententia cuiusdam sapientis. Agite inquid o mostodes. hoc
agite : ncuinquã polluat hoc domiciliũ meligrius sp̃s.
desensibus inmixtus hic ẽ & animȩ scĩtatẽ. lucemque mentis
obrubilet Serpit hoc malum ꝑ om̃s aditus sensuales datse
figuris. accomodat coloribus. adheret sonis. latet in ira in falla¬
cia sermonis. Odoribus sesubicit in fundit saporibus. ac tur¬
bi dimodus inluuie tenebrosis affectibus teneri sensus quibus¬
dim nebulis implet om̃s meatus intellegentiae. perquos pan¬
dere lumen rationis diusmentis solet. In hocenim ds̃. in hoc
uoluntas in noxia. in hoc recte facti meritũ relucet. Dsubiq
presens .ẽ. Tunc autẽ unicuique nrm simul: ẽ. cumentis nr̃ae.
inlibata puritas ineius presentia. ẽẽ putauerit. Vt enĩ uisus
oculorũ si fuerit uitiatus. quicquid uidere non poterit ad ẽẽ.
non putat Frustroc enĩ circum stat oculos presens imagorerum:
sioculis integritas desit. Ita etiã ds̃ quinus quã de ẽ. frustra

Expanded text:
ententia cujusdam sapientis. Agite, o, inquit, miseri mortales, hoc agite ne unquam polluat hoc domicilium malignus spiritus; ne sensibus immixtus incestet animae sanctitatem, lucemque mentis obnubilet. Serpit hoc malum per omnes aditus sensuales; dat se figuris, accommodat coloribus, adhaeret sonis, latet in ira, in fallacia sermonis, odoribus se subjicit, infundit saporibus, ac turbidi motus illuvie tenebrosis affectibus tenebrat sensus, quibusdam nebulis implet omdere lumen rationis mentis radius solet. In hoc Deus, in hoc voluntas innoxia, in hoc recte facti meritum relucet. Deus ubique praesens est; tunc autem unicuique nostrum simul est, cum mentis nostrae illibata puritas in ejus praesentia patuerit. Ut enim visus oculorum si fuerit vitiatus, quidquid videre non potuerit, adesse non putat frustra enim circumstat oculos praesens imago rerum, si oculis desit integritas: ita etiam D
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere siuiuit ut uult. beatus .ẽ. Om̃is cuitẽ homo:
beatȩ uult uiuere Om̃is igitur homo qui uiuit ut uult:
beatus . ẽ. Ex quo conficitur neminẽ uiuere. ut uult. qui
uult turpiter uiuere : quianemobeatus .e qui turpiter
uiuit Ideo autẽ non uiuit ut uult: quia et si multa scđm
uoluntatẽ suã faciat : consequuntur tamenplura. con¬
tricipsius uoluntatem

Expanded text:
vivere, si vivit ut vult, beatus est: omnis autem homo beate vult vivere: omnis igitur homo qui vivit ut vult, beatus est. Ex quo conficitur neminem vivere ut vult, qui vult turpiter vivere; quia nemo beatus est qui turpiter vivit. Ideo autem non vivit ut vult, quia etsi multa secundum voluntatem suam faciat, consequuntur tamen plura contra ipsius voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
umom̃ia ds̃ fecerit. quarenionae qualic fecit XLI
Quia non cent om̃ia si eerit aequalia Non eẽnt mul¬
ta rerum genera quibus conficitur uniuersitas. primas et se¬
cundas : &c deincepsusque adultimas habens creaturas. & hoc
est quod dicitur omnia
XLU

Expanded text:
um omnia Deus fecerit, quare non aequalia fecerit. Quia non essent omnia, si essent aequalia: non enim essent multa rerum genera, quibus conficitur universitas, primas et secundas, et deinceps usque ad ultimas ordinatas habens creaturas: et hoc est quod dicitur, omnia. XL
Abbreviated transcription (Latin):
trũ aliquando cogitationes nrãs uidere possumus
Quaerisolet quomodo postresurrectionẽ atque in muta¬
tionẽ corporis. quȩ scis promittitur cogitationes nras uidere
possimus Coniectura itaq capienda .ẽ exea paste corpo¬
ris nr̃i quȩ plus hab& lucis. qm̃ angelica corpore qualia
nos sperxmus habituros. lucidissima adq: aeterna. esse.
credendũ ẽ. Siergo multi motus animinrĩ nunc agnos¬
cuntur inoculis: probabile ẽ qđ nullus motus animi latebit cũ
totũ fuerit corpus aetheriũ Incuius cõparatione. istioculi
caro sunt

Expanded text:
trum aliquando cogitationes nostras videre possimus. Quaeri solet quomodo post resurrectionem atque immutationem corporis, quae sanctis promittitur, cogitationes nostras videre possimus. Conjectura itaque capienda est ex ea parte corporis nostri, quae plus habet lucis; quoniam angelica corpora, qualia nos habituros speramus, lucidissima atque aetherea esse credendum est: si ergo multi motus animi nostri nunc agnoscuntur in oculis, probabile est quod nullus motus animi latebit, eum totum fuerit corpus aethereum, in cujus comparatione isti oculi caro sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
substitut ut sint. s illo quo¬
eas administrat. ut uolu̾it. quas ut uoluit ꝯdidit. quoꝵ
unũ erat ꝙ ita mulier fc̃a ẽ delat̾e uiri dormientis. nõ
tͣductũ fuit. ita uoluer̾ quidã ꝙ amma ip̃iꝰ eue de anina
uiri ꝓpagata eẽt.⁊ om̃s anime pret̾pͥmã detͣduoe eeũt sic̃¬

Expanded text:
substituit 1070 ut sint, sed illo quoeas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit. Quorum unum erat, quod ita mulier facta est de latere viri dormientis. Inde traductum fuit, ita voluerunt quidam, quod anima ipsius Evae de anima viri propagata esset, et omnes anim
Abbreviated transcription (Latin):
ba sic g̾minat. illa etas sic parit. illa uͦ nõ hõ loquit᷑. pecus
nõ p̃. hoꝵ ⁊ talium modoꝵ rõnes. nõ tñ indõ sut. s ab il
lo ⁊̃ inreb c̾atis atq inc̾at᷑is. Ut aũt̃ lignũ aridũ floreat.
fructum gignat. ut infemina. in uiuentute sterił. inse¬
nectute pariat. ⁊ asina. loquat᷑. ⁊ similia. Dedit ꝗ nat̾is¬
quas cauit. ut exeis

Expanded text:
ba sic germinat, sic illa aetas parit, illa vero non; homo loquitur, pecus non potest. Horum et talium modorum rationes non tantum in Deo sunt, sed ab illo etiam in rebus creatis. Ut autem lignum aridum floreat fructum gignat; ut femina in juventute sterilis in senectute pariat; ut asina loquatur, et similia, dedit qquas creavit, ut ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicaces conditi sunt. S istas disc̾tiones. inuisibiles in uisi¬
bilium. solus pondare potuit. qui innum̾o ⁊ pond̾e.⁊ men
sura omnia fecit. ¶ Querit᷑ si omnes eiusd̾ ordiuis pares sũt
⁊ equales. ꝙ quibdam uisum ẽ. S illud nõ ualet stare.
cum script᷑a dicat luciferum cunctis aliis excellentiorem.
quẽ constat fuisse de ordine suꝑioꝵ.⁊ tñ inordine illo
legiimus ꝙ decimus ordo. de hoĩb compleri debeat. Mali
enim angłi cum de singłis ordinib cad̾ent. fecert̃ unum
ordinem quia inmalitia similes. licet ineis inꝓͥe dicat᷑
ordo. ⁊ille de hominib restaurat᷑. un script᷑a dicit. de¬
mendos eẽ homines in ordine angłoꝵs quidã in ordine
assumendi in ordine angłoꝵs. s sccłm nat᷑am ꝗͣ hñt di¬
fferentes abilł. alium ordinem dñr facturi. ꝗͣuis de

Expanded text:
perspicaces conditi sunt. Sed istas discretiones invisibiles invisiperspicaces conditi sunt. Sed istas discretiones invisibiles invisibilium solus ponderare potuit, qui omnia in necit . Quaeritur an omnes ejusdem ordinis pares sunt et aequales. Quod quibusdam visum est. Sed illud non potest stare cum Scriptura dicat Luciferum cunctis aliis excellentiorem; quem constat fuisse de ordine supremo, et tamen in ordine illo Legimus quod decimus ordo de hominibus impleri debeat. Mali enim angeli cum de singulis ordinibus caderent, fecerunt unum ordiordo, et ille de hominibus restauratur. Unde Scriptura demendos esse homines in ordines angelorum, quidam in ordineassumendi in ordines angelorum, sed secundum naturam quam habent differentem ab illis, alium ordinem dicuntur facturi; et quamvis de
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. s donis aliis. h restat inqͥrere. si ordines isti acͥato
re eoꝵ fuerint. ꝙ ita fuisse constat. Cum auctoritas dicat
de singłis ordinib aliquos cecidisse. s exalia ꝑte nõ pͥ dici.
ꝙ tunc caritate ard̾ent. Nõgͦ uidet᷑ ꝙ tunc eẽnt seraphĩ.
Ad ꝙ pͥ dici. ꝙ ꝗͣnis inpͥntipio c̾ationis nõ ard̾ent caritate.
tñ inħ erat discretꝰ ille ordo abaliis. qr ad diligñdũ habilior
cet̾is erat. Sicut enĩ uidemus incorꝑib ꝙ innat᷑a sui sunt
quedã aliis magͥ solida ⁊ firma. mag̃ ⁊̃ aliis munda ⁊ clara.
sic unilł sp̃alib nat᷑is conuenientib sue puritati. ⁊ excellen¬
tie. ⁊in eẽntia. unforma differentie gͣdus in p̃o exordio cre¬
ationis uł conditionis potuert̾ eẽ. quib alii suꝑiores. alii
infi̾ores. Suꝑiores. qui nat᷑a mag̾ subtiles ⁊ sap̃ia ampliꝰ
ꝑspicaces. Infi̾ores. qui nat᷑a minus subtiles. ⁊ sap̃ia minus

Expanded text:
us, sed aliis donis. Hic restat quaerere, si ordines isti a prima creatione fuerint: quod ita fuisse constat, cum auctoritas dicat de singulis ordinibus aliquos cecidisse; sed ex illa parte non potest dici quod tunc charitate arderent; non ergo videtur quod tunc essent seraphim. Ad t ille ordo discretus ab aliis, quia ad diligendum habilior caeteris erat. Sicut enim videmus in corporibus quod in natura sua quaedam sunt aliis magis solida et firma, magis etiam aliis munda et clara; s spiritualibus naturis convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma differentiae gradus, et in ipso exordio conditionis potuerunt esse, quibus alii superiores, alii inferiores: superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et sapientia minus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuilem formam a solo filio susceptam. tota tͥnitas
cuius ẽ una uoluntas ⁊ oꝑatio fecit. Non aut̃ inutͥo
uͥginis pͥꝰ caro suscepta ẽ : ⁊pꝰ mod̾ diumitas uenit
incarnẽ. s mox ut u̾bum uenit inutͥo. ẜuata u̾ita
ritate carnis ⁊ anime. natus ẽ:
ecarne illa cui imutum
mundata fuit ⁊ apecc̃o ⁊ afomite pecc̃i. Mariam uͦ¬
tñ sic debilitauit. ꝙ pea nõ peccasse credr̃. Aus̃¬
norem dñi nullam ꝓrsus cum depecẽis agit᷑. hab̾i
collatum aduincend̾ ex omni parte pecc̃m. ꝙ conci¬
ꝑe ac parere meruit. quẽ constat nullum hiusse
xp̃i inmaria ⁊ in aliis dequib descend̾ fuit obnoxia pecc̃o.
quomodo soluet᷑ illud. leui decimatus ẽ mabraham.
⁊ xp̃s nõ ẽ decimatus inhabraam. Qd ita soluit aus̃.¬

Expanded text:
set. Quam servilem formam a solo Filio susceptam tota Trinitas cujus una est voluntas et operatio fecit. Non autem in utero Virginis prius caro concepta est, et postmodum divinitas venit in carnem; sed mox ut verbum venit, iritate carnis et animae natus est de carne illa cui unitum iritum sanctum mundata fuit, et a peccato, et a fomite peccati. Mariam n sic debilitavit, quod postea non peccasse creditur. Aunorem Domini nullam prorsus, cum de peccatis agitur, haberi collatum ad vincendum omni ex parte peccatum, quia concipere ac parere meruit quem constat nullum habuisse Christi in Maria, et in aliis de quibus descendit, fuit obnoxia peccato, quomodo solvetur illud: « Levi decimatus est in Abraham . » Christus enim decimatus est in Abraham. Quod ita solvit Au
Abbreviated transcription (Latin):
assum̾et᷑. s̃ namq ꝑsona. sicut angłs. Quid eiũ ẽ
assumpsit. ⁊ assumendo cͥauit. Eadẽ opp̾o fieret sic.
Filius dei hominem affũpsit. s nullus homo ẽ qui nõ
sit ꝑsona. ꝙ satis concedimus. S ut cliximus nõerat
homoille pꝰꝗͣ assum̾et᷑. Licet enim corpais eẽt pͥꝰ: non tn
atuima. Itaq nõ assumpsit hominem qui pͥ ᷤ eẽt: s que
assumendo creauit. Unde u̾idet᷑ concedendum. assũpsit
aliquem hominem. s simplicit᷑ hominem. Quod tñ
sic uidet᷑ posse ꝓbari. Assumpsit homtnem qui in-
amus: ꝙ nõ assup̃sit ꝑsonam. ¶ Ut enim dic̃ aus̃.
ta qr nõ fuit homo ille anͣ ꝗͣ assum̾et᷑ au̾bo. tc̃ homo
ille exquo fuit assupt: ꝑsona fuit. Et sic homo as¬
suptꝰ au̾bo ẽ ꝑsona. cum homo ille sit unitus u̾bo.
ꝑsona ẽ unita u̾bo.⁊ sic ꝑsona unita ẽ ꝑsone. qd̾
nõ ẽ concedend̾. Non enim ẽ alia ꝑsona homo assũptꝰ
au̾bo. s una ꝑsona cum u̾bo. Legr̃ namq. homo

Expanded text:
Quid enim estassumpsit, et assumendo creavit. Eadem oppositio fieret sic: Filius Dei hominem assumpsit, sed nullus homo est qui non sit persona; quod satis concedimus, sed, ut diximus, non erat homo ille priusquam assumeretur. Licet enim corpus esset prius, non tamen anima; itaque non assumpsit hominem qui prius eassumendo creavit. Tamen non videtur concedendum, assumpsit aliquem hominem; sed simpliciter hominem, quod tamen sic probari posse videtur. Assumpsit hominem qui in amus quod non assumpsit personam. Ut enim dicit Augustinus: Cta, quia non fuit homo ille antequam assumeretur a Verbo; tunc ille  ex quo fuit assumptus, persona fuit, et si homo assumptus a Verbo est persona, cum homo ille sit unitus Verbo, persona est unita Verbo, et sic persona unita est personae; quod non est concedendum. Non enim est alia persona homo assumptus a Verbo, sed una persona est cum Verbo. Legitur namque: Homo
Abbreviated transcription (Latin):
nem ego nõ imꝓbo. s tñ mich uidet᷑. qd̾ plus in
uerbis illis contineat᷑. Si enim nich aliud dr̃ his uerbis
homo ẽ ds̃. nisi homo unitus deo ẽ. qrͣ nõ pͭ dici cato ẽ
anima. cum sit unita anime: uł anima ẽ ds̃. cum sit u¬
nita deo: Idem itaq dr̃. homo ẽ deus. ds̃ ẽ homo. ⁊ qui¬
ipẽ ẽ ȩtnus expatre. ipẽ qui fecit. ipẽ qui fc̃s ẽ. De
hac solet queri. homo assuptꝰ ẽ ds̃. utr̃ sit concedenda.
S cum aus̃ dicit. homo assup̃tꝰ ẽ unigenitus dei filius.
nõ uideo qͣ fronte negari possit. Quidam tñ eius nega¬
turam concedunt. homo assũptꝰ nõ ẽ ds̃ .i. humana
natã nõ ẽ diuina. Et qd̾ hunc sensum hãt. ꝓbant
auctoritates ier qui ait. u̾bum ẽ ds̃. nõ caro assump¬
ta. que auetoritas nicħ contͣ nos facit. Nullus enim
concedit ħ u̾ba. caro assũpta ẽ deus. uł humana na¬
t᷑a ẽ ds̾. Licet enĩ id̾ sit homo assup̃tꝰ. ⁊ humana nat᷑a.

Expanded text:
nem ego non improbo; sed tamen mihi videtur quod plus in verbis illis contineatur. Si enim aliud non dicitur his verbis: Homo est Deus, nisi homo unitus est Deo, quare non potest dici: Caro est anima, cum caro sit unita animae; vel anima est Deus, cum sit unita Deo? Ideo itaque dicitur: Homo est Deus, Deus est homo, et quire, aeternus ex Patre; ipse qui fecit, ipse qui factus est. De hoc solet quaeri, homo assumptus est Deus, utrum sit concedendum. Sed cum Augustinus dicat, homo assumptus est unigenitus Dei Filius; non video qua fronte negari posset. Quidam tamen ejus negativam concedunt, homo assumptus non est Deus; id est humana natura non est divina. Et quod hunc sensum habeat probant auctoritate Hieronymi qui ait: Verbum est Deus, non caro assumpta. Quae auctoritas nihil contra nos facit. Nullus enim concedit haec verba, caro assumpta est Deus, vel humana natura est Deus. Licet enim idem sit homo assumptus vel humana natura,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ filius. qr ab ip̃o patre genitꝰ unde in psalmo.
eructauit cor meui u̾bũ bonũ. Qui apatre ⁊ filio
tͥnitas
scire quam sciat. ꝙ penitus falsum ẽ. hꝰ q̃stionis so¬
rum. non dicam scit eum lectur̃ uł nescit eum lectur.
s scit eum nõ eẽ lectur̃. Numꝗͣ enim d̾s nescit ħ. uł
nõ scit ħ. cum eum nicħ lateat dicendum ẽ.
oc distat int̾ p̾scientiam & p̃destinationem.
ꝙ p̃scientia de saluandis ⁊ dãp̾nandis. p̃destinatio
desaluandis tm̃. Dep̃destinatis nullus pͭ dãpnari :
dereꝓbis nullus pͭ saluari. Reꝓbi sunt p̾sciti ad¬
mortem. p̃destinati: p̃uisi ad uitam. Aus̃. de cor¬
rectione ⁊ gr̃a in apocalipsin dr̃. Tene ꝙ habes.
ne alius accipiat coronam tuam. Si enim alius
nõ ẽ accepturꝰ nͥ iste ꝑdid̾it. c̾tus ẽ electoꝵ nu¬
nec minui. opponr̃ ꝙ possit minui : qr om̃s dap̃¬
nari possent. Quicumq enm saluat᷑ ex gr̃a saluat᷑ :
possent saluari. non imputand̾ eẽt eis ꝙ dap̾nãt᷑.

Expanded text:
dicitur, quia genita ab ipso Patre. Unde in Psalmo: « Eructavit cor meum Verbum . » Qui a Patre et Filio trinitas scire quam sciat, quod penitus falsum est. Hujus quaestionis sorum? non dicam: Scit eum lecturum, vel nescit eum lecturum, vel scit eum non esse lecturum. Nunquam enim nescit hoc, vel nescit hoc, cum eum nihil lateat, dicendum est: Hoc distat inter praescientiam et praedestinationem, quod praescientia de salvandis et damnandis, praedestinatio de salvandis tantum. De praedestinatis nullus potest damnari; de remortem; praedestinati praevisi ad vitam. Augustinus De correctione et gratia. In Apocalypsi dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam . Si enim alius non est accepturus nisi iste perdiderit; certus est electorum nunec minui. Opponitur quod possit minui; quia omnes damnari possunt. Quicunque enim salvatur, ex gratia salvatur; et possent salvari, non imputandum esset eis quod damnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicunt. s Querit᷑ utrũ p̾scii fu̾int sui casus.S si suũ lap¬
sum p̾scierũt. aut uitare noluert᷑. uta stulti ⁊ maligni erant
añ lapsum. aut uitare uoluert᷑ s nõ potuer̃. uta erant mi
eos sui casus nõ fuisse p̾scios. de ordinum distanetioẽ.
c̾aturis insimiet᷑ imp̾ssa. Sunt enĩ tres suꝑiores .iii. infi̾ores
.iii. medii. Suꝑiores: seraphin.cherubĩ. trom. medii. dña¬
tiones. pͥncipatus. potestates. Infi̾ores: uͥtutes. angłi. at¬
changłi. hic uidend̾ ẽ quid appellamus ordinẽ. ⁊ utr᷑ ab ipã¬
c̾atione fu̾it distinctio illa ordinum. Ordo angłoꝵ dr̃. mul
ut seraphĩ: qui paliis ardent incaritate. Seraphĩ enĩ int̾pͥ¬
tat᷑ ardens. Cherubĩ: qui p̾aliis in scĩa eminet. Cherubin nãq¬

Expanded text:
praedicunt. Quaeritur utrum praescii fuerint sui casus. Sed si suum casum praescierunt; aut vitare noluerunt, et ita stulti et maligni erant ante casum; aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseos sui casus non fuisse praescios. CAP. V. De creaturis insinnetur impressa. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores, seraphim, cherubim, throni; medii, dominationes, principatus, potestates; inferiores, virtutes, archangcreatione fuerit illa distinctio ordinum. Ordo angelorum dicituut seraphin qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens. Cherubim, qui prae aliis in scientia eminent, cherubin namq
Abbreviated transcription (Latin):
informat iudicium. sic ⁊ de cet̾is. Et ita scd excellentiã donoꝵ¬
assignat᷑ excellentia ordinum: ⁊ tñ sicut ss̃. ait. illa dona omĩb
sunt omnia. Om̃is enun ardent caritate: ⁊ scĩa pleni sunt. s
qͣnto suꝑiores. tanto excellentiꝰ p̃ aliis ea possident. Gb̃. In
illa sũma ciuitate quisq ordo eius nomine censet᷑. ꝗͣ in mu¬
n̾e pleniꝰ accepit. ⁊ihic orit᷑ questio huiꝰ modi. Siquis ordo
pleniꝰ possidet illud donũ aquo nominat᷑. tc̃ cherubĩ in
scĩa p̾minẽt᷑ om̃ib. S qui maiꝰ dilig̾. plus cognoscit. Tant̃
enim cognoscunt : qͣntũ dilig̾e dñr. Itaq seraphĩ nõ inca-¬

Expanded text:
informat judicium. Sic et de assignatur excellentia ordinum. Et tamen sicut Gregorius ait: Illa dona omnibus sunt communia. Omnes enim ardent charitate, et scientia pleni sunt; sed quanto superiores, tanto excellentius prae aliis ea possident. Gregorius: « In illa summa civitate quisque ordo ejus rei nomine censetur, quam in munere plenius accepit. Hic oritur quaestio hujusmodi: Si quis ordo plenius possidet illud donum a quo nominatur, tunc cherubim in scientia praeeminent omnibus, sed quia qui magis diligunt, plus cognoscunt, tantum enim cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nolens sunt. s uolens. nec sineret bonus
ds re fac̾e ⁊ nõ fac̾et. inuidus eẽt. S nõ ualet simi¬
le. quia filium genuit ex suba sua. & ideo cum ex
sub̾a sua filium genuit. si posset equalem gnͣare &
nõ fac̾et: inuidus eẽt. Alia uͦ que nõ de sub̃a sua fecit:
ds̃ hominem fecisse. qui nec peccare posset nec uellet.⁊
si talem fecisset quis dubitat eum meliorem fuisse: o̾ue-¬
rendum ẽ qͣlr̃ intelligant rem nõ posse eẽ meliorem.
Siue iõ nõ pͭ eẽ melior. quia sũme bona ẽ: ꝙ sieẽt.¬

Expanded text:
utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus s facere et non faceret, invidus esset. Sed non valet simile; quia Filium genuit ex substantia sua. Ideo cum ex substantia sua Filium genuit, si posset aequalem generare et non faceret, invidus esset. Alia vero quae non de substantia sua fecit, Deus hominem fecisse, qui peccare non posset nec vellet, et si talem fecisset quis dubitet eum meliorem fecisse? Quaerendum est qualiter intelligant rem non posse esse meliorem. Sive ideo non potest esse melior quia summe bona est
Abbreviated transcription (Latin):
placebat dõ. qui nullum malum uult. ⁊ si plac̾et dõ.
ut eẽt actus ille. ita enim solent accipi ħ uerba. Iste
nec uult ut aliqͥs faciat malum. qr nõ tñ remun̾at:
immo punit. S bonum uult eẽ. ut ⁊ homines fa-
denob̾ aut a nob̾. De nob̾ implet᷑. s tñ nõ implemus
eam qñ peccamus. Anob̃ implet᷑. qñ bonũ facimus.
Iõ enim facimus : quia scimus plac̾e dõ. Aũs. ħ sunt
exquisita : ut cum angłica & humana cͥatura pecca-
ad eoꝵs dãpnationẽ quos iuste p̃destinauit ad pe-

Expanded text:
placebat Deo, qui nullum malum vult, etsi placeret Deo ut esset actus ille. Ita enim solent accipi haec verba: iste nec vult ut aliquis faciat malum, quia inde non remunerat, imo punit; sed bonum vult esse, et ut homines illud de nobis aut a nobis. De nobis impletur, sed non tamen implemus eam quando peccamus. A nobis impletur quando bonum facimus. Ideo enim facimus quod Deo scimus placere. Augustexquisita, ut cum angelica et humana creatura peccassad eorum damnation
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ posset ħ effic̾e̾. impotens eẽt sicut ⁊ nos sumꝰ.
qui qd̾ uolumus qñq nõ possumus. Itaq nõ possẽt
eẽ mala: nisi uellet ea eẽ. Eo namq inuito. quomͦ
aliqͥd fieret: cum dicat scͥpt᷑a. uoluntati eius qͥs
resistet: cum ds̃ gͥ abȩt̾̃no in sapientia sua omnia
tam bona ꝗͣ mala uid̾it. int̾ illa omnna uidit q̃dam:
que si eeñt. bona uise eeñt. ⁊ ad aliud. ⁊ea nõ solum
uoluit. s ⁊̃ eẽ uoluit. Uidit et alia que si eent. licet.
bona inse eẽnt. nõ tñ ad alud. & iõ. ⁊si ea approbet.
quia sine causa nicħ uult eẽ noluit ea eẽ. Item cum
uidit alia que inse mala ⁊ ad aliudbona. uoluit
ea eẽ. Quid enim melius ẽ eẽ. uł ea que sunt inse.
tm̃ bona. aut ea que sinõ sunt. bona inse. tñ ad
aliud sunt bona: ea utiq que ad aliud sunt bona.
nec tñ concedimus si uult ea eẽ. ⁊ uult ea. nec illud.

Expanded text:
et non posset hoc efficere, impotens esset, sicut et nos sumus, et non posset hoc efficere, impotens esset, sicut et nos sumus, qui quod volumus, quandoque non possumus. Itaque non possent esse mala, nisi vellet ea esse, eo namque invito, quomodo aliquid fieret? cum dicat Scriptura: « Voluntati ejus quis resistit? » Cum Deus igitur ab aeterno in sapientia sua omnia tam bona, quam mala praeviderit, inter illa omnia vidit quaedam, quae, si essent bona in se, essent et ad aliud, et ea non solum voluit, sed etiam esse voluit. Vidit et alia, quae si essent, licet in se bona essent, non tamen ad aliud; et ideo si ea approbet, qui sine causa nihil vult esse, noluit ea esse. Item, cum vidit alia, quae in se mala sunt, et ad aliud bona, voluit ea esse. Quid enim melius est esse, vel ea quae sunt bona in se tantum, aut ea, quae, etsi non sunt bona in se, tamen ad aliud sunt bona, ea utique quae ad aliud sunt bona? Nec tamen concedemus, si vult ea esse, et vult ea; nec illud,
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣ diligent̃ ẽ intuend̾. ubi loquat᷑ script᷑a de ipõ
di bene placito. ubi ⁊̃ de signo. bñplaciti. Cum
enim inuenit᷑ uult ds bonum. ⁊ nõ uult malum.
de bñplacito dĩ intelligr̃. Uult bonum .i. appro¬
bat uidicat sͥ concord are. nõ uult mala .i. non¬
approbat: nõ uidicat sui similia.⁊ quãius non
quedã sunt bona inse. ⁊ ad aluid. quedam bona
ad aliud ⁊ nõ inse. quedã bona ⁊̃ inse. ⁊ nõ ad ali¬
ud. Ea que sunt bona inse. ⁊ ad aliud: uult ds̃.
.i. approbat. ⁊ uult eaeẽ: quia ad aliud bona. sicu¬
ti omnia bona que fiunt. Bona inse ⁊ nõ ad aliud:
ut bona que possunt fi̾ ⁊ nõ funit: ea uult ds̃ ꝙ
uult om̃e bomim .i. approbat. s nõ uult ea eẽ.
que sunt mala inse ⁊ ad aliud bona. sicut mala q̃
fuint ea non uult ds̃ .i. nõ approbat. ⁊ tñ uult ea eẽ.¬
qͥa bonum ẽ ea eẽ. Nisi enim uellet ut mala eeñt.
nullo modo eẽ potuissent. Si enim ea uellet noneẽ

Expanded text:
re diligenter est intuendum ubi loquatur Scriptura de ipso Dei beneplacito, ubi et de signo beneplaciti. Cum enim invenitur: vult Deus bonum, non vult malum; de beneplacito Dei intelligitur. Vult bonum, id est approbat, judicat sibi concordare; non vult mala, id is non quaedam sunt bona in se et ad aliud; et quaedam bona ad aliud et non in se; et quaedam bona in se et non ad aliud. Ea quae sunt bona in se et ad aliud, vult Deus, id et approbat ea esse, 1037 quia ad aliud bona, sicuti omnia bona quae fiunt bona in se, et non ad aliud, ut bona quae possunt fieri, et non fiunt; ea vult Deus, quia vult omne bonum, id est approbat, et si non vult ea esse, Quae sunt mala in se et ad aliud fiunt ea non vult Deus, id est non approbat, et tamen vult ea esse; nisi enim vellet ut mala essent, nullo modo esse potuissent: Si enim vellet ea non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnͣale pecc̃m unam massam fecerunt. nõ tñ nulla
non dum sint ustificati. digniefficiant᷑ iustificatiõe.
⁊ item. P̾cedit inaliis pecc̃orib ꝙ digni sunt obtunsione.
s quid intellig̾e uoluit nescimus. nͥ forte dix̾imus eum ħ
intellexisse. qd̾ supͣ diximus eum retͣctasse.
unc deuoluntate dĩ restat uide. uoluntas dei pͥma cau-¬
sa omnium ẽ. ⁊ iõ inmutabił. alie enim cause mutabi-¬
les sunt. qr non sunt. pͥme. ⁊ iõ sepe fallunt. S ħ qͥa
nõ ht̃ causam añ se falli. nõ pͭ uł mutari. ⁊ qͥa uolũtas
dĩ pͥma causa ẽ omĩum : cum dicat᷑ ħ iõ ẽ qr ds̃ uoluit:

Expanded text:
ginale peccatum unam massam fecerint; tamen inter ilnondum sint justificati, digni efficiuntur justificatione; et item praecedit in aliis peccatoribus quo digni sunt obstinatione. Sed quid intelligere voluerit nescimus, nisi forte dixerimus tum hoc intellexisse quod supra diximus, tum retractasse.unc de voluntate Dei restat videre. Voluntas Dei prima est causa omnium, et ideo immutabilis. Aliae enim causae mutabiles sunt, quia non sunt primae; et ideo saepe fallunt. Sed haec quia non habet aliam ante se, falli non potest vel mutari. Et quia voluntas Dei prima causa est omnium;
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati eius qͥs resistit: ⁊alibi. ut ꝓbetis que sit
uoluntas dĩ bona. ⁊ bene placens ⁊ ꝑfecta. Et pot᷑ ħ
uoluntas bñplacitum dei. uł dispositio apellari. Uñ
ire. appellant᷑ ira : signa dilectionis: dilectio. et
subm̾sis ita p̃ceptio. uł ꝓhibitio. qͥa indicant nob̾
quid ds̃ uelit. uoluntas dei nominant᷑. Dequa dñs

Expanded text:
oluntati ejus quis resistit? Et alibi: Ut probetis quae sit voluntas Dei bona et beneplacens et perfecta . Et potest haec voluntas beneplacitum Dei vel dispositio appellari. Undirae appellantur ira; ita signa dilectionis, dsubmersis. Ita praeceptio vel prohibitio, quia indicant nobis quid Deus velit, voluntas Dei nominantur. De qua Dom
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ dapͥnari. qr. nõ pͥ utr̃ q eẽ. ut p̾destinatus
sit ⁊ dapͥnet᷑. Simiłr uerũ ẽ iste pͥ. saluari. s nõ
sic. Deus p̾scit hunc lecturum uł aliqͥd hͥius modi:
s pͥ eẽ ut iste nõ legat. gͦ pot̃ non eẽ. ꝙ ds̃ psciuit. gͥ¬
pot̾ falli dei p̾scientia.S sicut dm̃s de aliqua re fut᷑a

Expanded text:
 potest utrumque esse ut praedestinatus sit et damnetur. Similiter verum est, iste potest salvari; sed non ni: Deus praescivit hunc lecturum, vel aliud hujusmodi; sed potest esse ut ipse non legat: ergo potest non et falli Dei praescientia. Sed, sicut dicimus de aliqua re futura
Abbreviated transcription (Latin):
caro. ⁊ anima. ⁊ u̾bum. s nõ duȩ ꝑsone. Alia enun
nat᷑a ds̃. alia homo. s nõ alia ꝑsona ds̃. ⁊ alia homo
ille. Ut enim auõ. ad felicianim. Aliud dĩ filius. aliud
hominis filius. s nõ alius. Item. filius dei aliud depa¬
tre. aliud dematre. s nõ alius. Ad illud ꝙ dr̃ nõ assũp¬
sisse ꝑsonam sic opponit᷑. animam ⁊ corpꝰ suscepit.
quidã. Illa duo simul uncta. s̃ una ꝑsona. s ante ꝗͣ
Illa enim assumendo unium. & uiendo assumpsit.

Expanded text:
caro, anima et verbum; sed non duae personae. Alia enim natura Deus, alia homo; sed non alia persona Deus, et alia ille inus dicit ad Felicianum: Aliud Dei Filius, aliud hominis Filius, sed non alius. Item Filius Dei, aliud de Patre, aliud de matre, sed non alius. Ad illud quod dicitur non assumpsisse personam, opponitur sic: Animam et corpus suscepit, quidam: Illa duo simul juncta sunt una persona; sed antequam illa enim assumendo univit, et veniendo  f.
Abbreviated transcription (Latin):
& non eueniret .
Uo p̾destinatio sit diuina electio iuxta illud apłi.
quos elegit ante mundi constitutionem. solet q̃ri
cur hunc eleg̾it ds̃ magis ꝗͣ illum. ut de iacob ⁊
esau. Quidam dicunt hunc elegit : qͥa talem fut᷑m
eum eẽ p̃sciuit. qui in eum cͥde̾t. ⁊ ei ẜuiret. ħ aũs.¬

Expanded text:
t non eveniret. 1035 Cum praedestinatio sit divina electio, juxta illud Apostoli: « Quos elegit ante mundi constitutionem , » solet quaeri quare hunc elegit Deus magis quam illum, ut de Jacob et Esau. Quidam dicunt: Hunc elegit, quia talem futurum eum esse praescivit, qui in eum crederet, et ei serviret. S
Abbreviated transcription (Latin):
inde fubsistunt. in futuro ꝑ exꝑientiam: argumen
inde non possunt aliqͣnͣ ꝓbari humana rõne ut
si quis q̃reret. Unde scis partum uirginis: futur̃
modo falleret cum meis loqueret᷑ ⁊ miracłm fa-¬
suba rerum sꝑandaꝵ s quantũ ad nos argum̃tũ
non apparentum. quantum ad alios qͥ quert̾.¬
s hac diffinitione magis ostendit᷑ effectꝰ fidei
quã quid ip̃ã sit. nec ⁊̃ opmes partes fidei com¬
p̃hendit. cum sꝑanda nõ p̾t̾ita s fut᷑a tñ conti¬
neat. qrͣ sic diffiiri potest. ¶Fides ÷ uolunta¬
ria c̾titudo absentium supͣ opinionem.⁊ infra
itiã constituta. Uoluntaria quia non cogit᷑
ab sentium: i. sensib corporeis non subiacenturm
supͣ opinionem quia plus ÷ cred̾e quam opinari.
Infra scĩamꝰ qr minus ÷. cred̾e quã scire. Ideo enim
que sic diffiniri pot̾. Spes ÷ fidutia futuroꝵ
bonoꝵ ex gr̃a dei. ⁊ ex bona conscientia. uł spes¬

Expanded text:
jam subsistunt, in futuro per experientiam. Argumentinde, non possunt aliquando probari humana ratione. Ut si quis quaereret unde scis partum virginis, futurum modo falleret, cum in eis loqueretur et miracula fasubstantia rerum sperandarum, quantum ad nos; argumentum non apparentium, quantum ad alios. Sed hac diffinitione magis ostenditur effectus fidei quam quid ipsa sit; nec etiam omnes partes fidei comprehendit, cum speranda non praeterita, sed futura tantum contineat: Quare sic diffiniri potest. Fides est voluntaria certitudo absentium supra opinionem et infra scientiam constituta. Voluntaria; quia non cogitur, absentium, id est sensibus corporis non subjacentium; supra opinionem, quia plus est credere quam opinari; infra scientiam, quia minus est credere quam scire. Ideo enim quae sic diffiniri potest: Spes est fiducia futurorum bonorum, ex gratia Dei et ex bona conscientia ve
Abbreviated transcription (Latin):
De fide. ⁊ spe.ẜ. quosdã orit᷑ caritas: que est
tur. licet namq tp̃r simul sint. ⁊ nõ pͥꝰ fides que¬
meritum ht̃ quã spes. quã ⁊ caritas. tm in cau¬
sa fides p̾cedit spem. ⁊ caritatem. quia inde
sꝑamus. ⁊ diligimus quia credimus. Similit̾¬
& ex spe. ⁊ caritas qr ideo diligimus futura bo
gimus ¶s qr ut auctoi̾tas dic̃. Spes ÷ certitudo
ueniens exp̾cedentib meritis. Item sine meritis
aliquid sꝑare non spes. s p̾sũptio debet dici. ⁊¬
sine caritate nullum meritũ. Uidet᷑ quib dam
ꝙ ex fide ⁊ caritate sit spes. Ut enim dicit augus¬

Expanded text:
 spe, secundum quosdam, oritur charitas, quae est tur; licet tempore simul sint, et non prius fides meritum habeat, quam spes et charitas, tamen in causa fides praecedit spem et charitatem, quia inde speramus et diligimus, quia credimus. Similiter ex spe charitas, quia ideo diligimus futura bongimus: sed quia, sicut auctoritas dicit, spes est certitudo veniens ex praecedentibus meritis, item sine meritis aliquid ssine charitate nullum meritum: videtur quibusdam quod ex fide et charitate sit spes. Ut enim dicit Augus