comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des offensionum. laqueos funiũ. ⁊ scro¬
bes fouearũ. ut enim quis nocte ante
p̃eunte sollicitus. itanta unusquisq
nr̃mmanens in se uerbũ dei. iom̃s o¬
ꝑum processus tanqͣm lucernã p̃tendit.¬
Omnis et enim doctrina celestis yx
nobis ad tter uite ẽ. que lucerne mͦ in
agimus. aut cogitamus aut loquiniꝰ.
ut in ea omnẽ ꝓgressum cuius cunq
oꝑationis ittamur. Iubet dñs in eu̾m¬
geliis hanc p̃ceptoꝵ suoꝵ lucernã nos
otiosam ⁊ mittilẽ oculis dicens. Nemo
enim lucernẽ accendit. ⁊ ponit eam sub
modio. Que enim lucerne si modio te¬
gatur ittiltias ẽ: qͥsum suũ tantũ utc
id q̃dopitur impendit. Iubet igit᷑ eã
in candelabro. idẽ. in officii sui sẽde con¬
stitui. Itaq hanc doctrinam. atq hoc
uerbum dei intͣ nos receptũ. non ocio¬
sum nec inittile tanqͣm in modio oc¬
culatuꝰ. s lumen istud nob̃ istup̃is pͥ¬
mum. ⁊ rursus ex nobis om̃ib gentib

Expanded text:
des offensionum, laqueos funium, des offensionum, laqueos funium, bes fouearum. ut enim quis nocte ne sollicitus est, ita unusquisque nostrum manens in se uerbum dei in omnes operum processus tamquam lucernam omnis etenim doctrina caelestis dux nobis ad iter est, quae lucernae modo in agimus aut cogitamus aut loquimur, ut ea in omnem progressum cuiuscumque operationis utamur. Iubet dominus in euangeliis hanc praeceptorum suorum lucernam non otiosam et inutilem occuli, dicens: nemo enim lucernam accendit et ponit eamodio . Quae enim lucernae, si modio tegatur, utilitas est? Usum suum tantum intra id quo operitur impendit. Jubet igitur eam in candelabro, id est, in officii sui sede constitui. Itaque hanc doctrinam, atque hoc verbum Dei intra nos receptum, non otiosum, neque inutile tamquam in modio occulamus: sed lumen istud nobis ipsis primum, et rursus ex nobis omnibus gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
in errore ac pociꝰ nocte scientie manet.
dũ carnali infecta contagio. in ꝓfun¬
do ignorantie ꝑ gͣuitatẽ nature cui
admixtaẽ detinetur. Qnͣdo enim ꝑse
mttipsam causã ⁊ rationẽ originis sue
noueritt. q̃ndo sciet qui uite sue fruetꝰ
sit. que conditiospei. que ꝓmerende po¬
testatis uia. Neq enun quisqͣm tam de¬
mens. aut inobs sensuẽ. ut id cũ nullꝰ
eẽt natum se ẽe existimet. ⁊ rursus po¬
stquam natus ẽ nulluꝰ ẽet. cum sine du¬
bio meminerit ex bonitate dei profectũ
eẽ quednatus ẽ. nec id in bonitatẽ eius
malicie cadat. ut in nob̃ hoc suũ quo
nascitur munus intrimat. S ꝓpħa co¬
gnitione rerũ celestium dignus. ⁊ in
lucem scientie mun̾e di ⁊ eloquio col¬
locatus. ducẽ adbene ⁊ innocent̾ uiuẽ¬
dum eum sequitur qui lux uera est
⁊ qui omẽm hõiem lucificat. Hanc
lumine. ad intelligentiã dirigit di
has corpoꝵ tenebras. ⁊ hanc seculi noctẽ
non post se euad̾e. Scit ubiq adẽe lapi¬

Expanded text:
in errore ac potius nocte inscientiae manent, dum carnali infecta contagio in profundo ignorantiae per gravitatem naturae, cui admixta est, detinetur. Quando enim per semetipsam, causam et rationem originis suae noverit? Quando sciet qui vitae suae fructus sit, quae conditio spei, quae promerendae posteritatis via? Neque enim quisquam tam demens aut inops sensu est, ut in id cum nullus esset natum se esse existimet, ut rursum postquam natus est nullus esset; cum sine dubio meminerit ex bonitate Dei profectum esse quod natus est, nec id in bonitatem ejus malitiae cadat, ut in nobis hoc suum quo nascimur munus interimat. Sed propheta cognitione rerum coelestium dignus, et in lucem scientiae munere Dei et eloquio collocatus, ducem ad bene et innocenter vivendum eum sequitur qui lux vera est, et qui omnem hominem lucificat . 2. Vlumine ad intelligentiam dirigit, dihas corporum tenebras et hanc saeculi noctem non posse evadere. Scit ubique adesse lapi
Abbreviated transcription (Latin):
milo taruennensis ep̃c in sermone suo. Nõ
decet inquit matronas xͥanas uestes hr̃e
subtalares. ⁊ post se trabentes quib u̾rant
sordes pauimenti ⁊ uiarum. Sertote in qͥt
domine dilecte qd̃ si huiusmi uestis uobis
ẽẽt necc̃a: natura uobis in remedium eius
aliquid dedifset. quo t̾ram tegere possetis.
S modo tum uestis excedat qͣntitatem corꝑiᷤ.
turñ ⁊ talceus ut calceos homo post se tra¬
heret: At econtrano in qͣntum possumus
calceos strictos pediq herentes hm̃is. ne ua¬
gus in laxa pes tibi pelle natet. Quidã
etiam cum non possint inferius caudari
in ueste faciunt tum sui caudas animanti¬
um. ne prorsus sinit exꝑtes caudarum. Alii
stellati immo stellionati: uestib ituntur

Expanded text:
Milo Terwanensis episcopus in sermone suo: Non Milo Terwanensis episcopus in sermone suo: Non decet, inquit, matronas christianas, vestes habere subtalares et post se trahentes, quibus verrant sordes pavimenti et viarum. Scitote, inquit, dominae dilectae, quod si hujusmodi vestii vobis esset necessaria, natura vobis in remedium ejus aliquid dedisset, quo terram tegere possitis. Sed modo cum vestis 223 excedat quantitatem corporis, cur non et calceus, ut calceos homo post se traheret? At econtrario, in quantum possumus calceos strictos, pedique haerentes habemus: Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet. Quidam etiam, cum non possint inferius caudari in veste, faciunt consui caudas animantium, ne prorsus sint expertes caudarum. Alii stellati, imo stellionati, vestibus utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ficulose inquit exerctt᷑ illius artis offm:
qd̾ luxuria inuenit ad abusum. Peccat᷑ etiã
in compositõe uestium maxime. Cum enĩ
natura hominen abrito insigni ce hone¬
sto karactere distinxerit. quod nat᷑a ho¬
mini denegarit. s. caudam. ipse ꝑ artifi¬
cium illud in ueste caudata sͥ usurpaũ
hñs ⁊ mentem caulatam. quia dep̾ndas
a nui tormenta latenti ĩ eg corꝑe. dep̃n¬
das ⁊ gaudia. sumit utrumq: in habitũ
płs. ut in compositos. Alii in ueste sua
hñt sirmata ⁊ longas reuolutiones ne¬
stium sese post se in longa ueste trahen¬
tes. qui mendatio staturam adiuuant:
cum hos poeta gentilis redarguit duenꝰ.
este procul uite tenues insigne pudoris.
queq tegit medios instita longa pedeᷤᷤ.
Maxime autem uestis siͣrmatica ⁊ lon¬
ga ñ decet xͥanum que post se pulu̾em
trabit. uel suscitat ad excerandum ocłos
sequentium. similes dauis. ⁊ birriis. Qñ

Expanded text:
Periculose, inquit, exercetur illius artis officium, Periculose, inquit, exercetur illius artis officium, quod luxuria adinvenit ad abusum. Peccatur enim in compositione vestium maxime. Cum enim natura hominem a bruto, insigni et honesto charactere distinxerit, quod natura homini negavit, scilicet caudam, ipse per artificium illud in veste caudata sibi usurpat habens et mentem caudatam. Quia: Deprendas animi tormenta latentis in aegro corpore, deprendas et gaudia: sumit utrumque inde habitum postolus , ut « incompositos. » Alii in veste sua habent syrmata et longas revolutiones vestium sese, post se, in longa veste trahentes, qui mendacio staturam adjuvant; cum hos poeta gentilis redarguat, dicens: Este procul villae tenues insigne pudoris, Quaeque tegit medios, instita longa pedes Maxime autem vestis syrmatica et longa non decet Christianum, quae post se pulverem trahit, vel suscitat, ad excaecandum oculos sequentium, similes Dariis et Byrrhiis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
suram. qͣm pauꝑ ad imbrem. Quos si
hec uidai zando reuocas in templum:
reuota ⁊ cruorem immolatitum. Setl
utinam modo nr̃a redirent iumores tem¬
ꝑ a pͥscos. ad exemplum scõrum paslidoꝵ.
qui recolantes simplicitatẽ uestis pri¬
morum ꝑentunt: ali maturalis tegebãt
erubescibilem turpitudinem suam.
alii corticib. ali sacio. alii cilicio. Egip¬
tiaca suꝑ erogauit. que nuda i deserto
latuit fugiens hominum aspectus: qui
dam nimis gramatici hunc locum. in
ut sit transitio int̾ hoc nomen nultus ⁊
Et ũt in labore ⁊ sudore horum: ñ in cu¬
riositate ⁊ sumptuositate suꝑluitate ⁊
uarietate redarguit᷑ tubalcam a ieroni
mo suꝑ genesim. eo quod diu̾sis ictib mal¬
lciꝰum inueniret uairam ⁊ uariam con¬
sonantiam musicorum. quantomagis
inuentor suꝑfluorum magis nociuoꝵꝰ
qui pondera tecti. gemmas ꝙ lat̾eq uo¬
lentes. p̾ciosa ꝑicula soluit. Et ieronimꝰ.

Expanded text:
suram, quam pauper ad imbrem. Quod si suram, quam pauper ad imbrem. Quod si haec judaizando revocas in templum, revoca cruorem immolatitium. Sed utinam modo nostra redirent in mores tempora priscos, ad exemplum sanctorum Pallidorum, qui recolentes simplicitatem vestis priorum parentum; alii mattulis tegebant erubescibilem turpitudinem, alii corticibus, alii sacco, alii cilicio. Aegyptiaca , supererogavit, quae nuda in nemore latuit, fugiens hominum aspectus, qui dam nimis grammatici hunc locum; « In ltus tui, » ut sit transitio inter hoc nomen vultus, et  « In labore et sudore » horum, non in curiositate, non in sumptuositate, superfluitate et varietate redarguitur Tubalcain, a Hieron. super Genesim, eo quod diversis ictibus malleorum inveniret vanam et variam consonantiam musicorum: quanto magis inventor superfluorum magis nocivorumqui pondera tecti, Gemmasque latere volenteis, Pretiosa pericula fodit? Et Hieronymus:
Abbreviated transcription (Latin):
plumas auium. ad ste̾ora u̾mium. etiam
usq ad aurifrigium nendo filum ex auro.
Asimplici etiã & naturali colore uentũ ĩ
ad colorem pullum. ẜ religioni congruũ.
rubeum. subrubeum. croceum iuola ceũ.
mixtum ⁊ confusum. utt solo colore uesti¬
um ꝑstringamus oculos nos intuenti¬
um. eosꝙ in admirationẽ rapiamus. cũ
natura singulis reb ⁊ maxime florib
innat̾ adeoꝙ pulcrum colorem deditit
quali nec pot̾at oꝑiri salomon monini
głia sua. Si obitis. uestes uarii toloris ⁊
pelles rubricatas ⁊ iacinctinas fuisse ĩ
tabernaculo: respondio quia signa reces¬
serunt. significata manent. Ieronimaus
hanc oblationem soluens ait. Olim qͥ¬
dãm ista ꝓbabant᷑. qñ sangus petudũ
remissio fuĩ pecc̃orum. Nunc autem pau-¬
ꝑ dominus pauꝑtatem ⁊ simplicitatẽ
in eccłia sua dedicauit. Ergo dicite pon¬
tifictꝰ in tem plo qui facit aurum: Quid
sericũ: Melius ista expon̾entur adu¬

Expanded text:
plumas avium, ad stercora vermium, etiam plumas avium, ad stercora vermium, etiam usque ad aurifrigium, nendo filum ex auro. A simplici etiam et naturali colore ventum est ad colorem pullum, sed religioni congruum; rubeum, subrubeum, croceum, violaceum, mistum et confusum, ut sub colore vestium perstringamus oculos nos intuentium, eosque in admirationem rapiamus, cum natura singulis rebus et maxime floribus, innatum adeo pulchrum colorem dederit, quali nec poterat « operiri Salomon in omni gloria sua . » Sed objicis, vestes varii coloris, et pelles rubricatas et hyacinthinas fuisse in tabernaculo ; respondetur, Quia: Signa recesserunt; significata manent. Hieronymus etiam hanc objectionem solvens, ait: Olim quidem ista probabantur, quando sanguis pecudum remissio fuit peccatorum. Nunc autem pauper Dominus, paupertatem et simplicitatem 222 in ecclesia sua dedicavit. Ergo dicite, Pontifices, in templis quid facit aurum? Quid sericum? Melius ista exponuntur ad u
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłium nec̃te ẽ de euuangłio
ht̃ duas tunicas: det unam ñ haben¬
ti. Quom autem contra hec nicc̃itas
sͥ uersa sit modo in gulam modo in ua¬
nam gliam modo in aliam qͣmcumꝙ
culpam uide. tum expłalitate fercłoꝵ.
tum ex sumptuositate eorum. tum ex
lauticia. tum ex uarietate ⁊ płalitate ⁊
decore ministrorum. tum etiam ex ua¬
rietate ⁊ multitudine instrumentorum.
quib cibi uanius ⁊ lautius p̾ꝑentur.
S quomͦ sic laborantes pħs arguat. au
stieris ueste tua. tegeris tulmine tuo.
ria nr̃a ab usu uestiendi pͥmorum pa¬
rentum. tum in mat̾ia. tum in colore.
forma.⁊ compositõe uestium animad
bescibilem nuditatem ⁊ turpitudi¬
nem suam. dominus tunicas pellice¬
as fecit. S quom paratas: nescio. Ecce ru¬
dis ⁊ simplex mat̾ia uestis a qua uentũ
ẽ ad cħ orum animalium. ad lanam o ui¬
um ad linum agrorum. Et hec quidem a
natura sunt: ⁊ ideo tolerabilia. S nec hit
subsistere uoluimus. s ꝓcessimus usꝙ ad

Expanded text:
ngelium, necesse est de Evangelio habet duas tunicas, det unam non habenti . » Quomodo autem contra haec necessitas cibi conversa sit modo in gulam, modo in vanam gloriam, modo in aliam quamcunque culpam, vide, tum ex superfluitate ferculorum, tum ex sumptuositate eorum, tum ex lautitia, tum ex varietate, pluralitate et decore ministrorum, tum etiam ex varietate et multitudine instrumentorum, quibus cibi citius et lautius praeparentur. Sed quomodo sicstieris veste tua, tegeris culmine tuo. ria vestra ab usu vestiendi primorum, tum in materia, tum in colore, forma et compositione vestium, animadbescibilem nuditatem et turpitudinem, Dominus tunicas pelliceas fecit , sed quomodo paratas, nescio. Ecce rudis et simplex materia vestis, a qua ventum est ad corium animantium, ad lanam ovium, ad linum agrorum et haec quidem a natura sunt et ideo tolerabilia. Sed nec hic subsistere voluimus, sed processimus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatem. aꝑit ampliorem uiam. ad
beatitudinem. abscondita scͥpturarũ.
questionũ. confessionum. consiliorũ.
Qui enim sequitur me ñ ambulat in
tenebris ignorantie. uel peccati. et oueᷤ
do uocem eius. quia xꝑm p̾dicat
et querit: non aliud hic et ꝓpͥas oueᷤ
uocat. prouocat. et exattat in eccłie¬

Expanded text:
 ampliorem viam ad beatitudinem, abscondita scripturarum, quaestionum, confessionum et consiliorum. « Qui enim sequitur me, non ambulat in tenebris . » ignorantiae vel peccati: « Et ovedo voci ejus, quia Christum praedicat, et quaerit non aliud. Et hic « proprias oves vocat , » provocat, et exa
Abbreviated transcription (Latin):
Contra enim hoc monstrum pugnatus
ut illud de eccłia eiceret. flagello fc̃o de
funiculis armatus. natiuamq mansu¬
etudinem qĩ ad horam scd̃m humani¬
tatem exuens. uendentes columlas ĩ
templo eiectt. et mensas nummulario¬
rum subu̾tit: qͣiͣ diceret. ꝑme intran¬
mum meam domum orõnis speluncã
latronũ et domum negatiationis fa¬
ettis. Si ergo ita incanduit et infren¬
duit dominus contra figuram. qͣnto
magis contra u̾itatem et monstrum si¬
monie ut hodie cum monstris que
peꝑit eiceret᷑ de ecclia. opus ẽẽt ñ tm̃
funiculis s gladiis. conctis. & fulmi¬
nib de celo cadentib. Canonicam aut̃

Expanded text:
Contra hoc enim monstrum pugnaturus, Contra hoc enim monstrum pugnaturus, ut illud de Ecclesia ejiceret, « flagello facto de funiculis , » armatus, nativamque mansuetudinem, quasi ad horam, secundum humanitatem, exuens, « vendentes columbas in templo ejecit, et mensas nummulariorum subvertit . » Quasi diceret: Per me intranmum meam, domum orationis, speluncam latronum, et domum negotiationis facitis . » Si ergo ita incanduit et infrenduit Dominus contra figuram, quanto magis contra veritatem et monstrum Simoniae, quod ut hodie cum monstris, quae peperit, ejiceretur de Ecclesia, opus esset, non tantum funiculis, sed gladiis, contis et fulminibus de
Abbreviated transcription (Latin):
et ceco iudicio ad eligendum aliquem
in archidiaconum ce huiusmodi offã
modica in eccłia. ne indignus eligat᷑:
quomͦ cis credit᷑ ad homicidium ꝑpe¬
trandum ꝑ ꝑegͥna et ceca uidicia. Sin¬
ctionis impediunt et destruunt lepra
gieri: cupiditas symonis. uolentia eo¬
reitarum et maiorum alieq plures cau¬
cui facie ad faciem loquittus ẽ deus.
potuit utiq successores pͥncipatus
filios suos facere. &e posteris ꝓpriam re¬
linquere dignitatem. S extͣneus de
alia tribu eligit᷑ iosue. ut sciremus
principatum in ppłos non sanguini
deferendũ ẽẽ. sed uite m̾ito. At nunc cer¬
nimus płimos hanc rem beneficium
columnas eligere quos plus cognoue
liniti. uel ꝓ quib maioꝵ quispiam ro¬
gau̾tt. et ut dct̾iora taccam qui ut cłi¬
ci fierent mun̾ib impetrarunt. Adden¬
dum etiam quod nusquam legit᷑ domi¬
nus sic infrẽduisse &e incaluisse ꝓ aliqͦ
crimine. sicut ce ꝓ monstro simonie:

Expanded text:
et caeco judicio ad eligendum aliquem et caeco judicio ad eligendum aliquem in archidiaconum, et hujusmodi officia modica in Ecclesia ne indignus eligatur, quomodo eis creditur ad homicidium perpetrandum per peregrina et caeca judicia? ctionis impediunt et destruunt, lepra Giezi , cupiditas Simonis , violentia oritarum et majorum , aliaeque plures cau« cui facie ad faciem locutus est Dominus , potuit utique successores principatus filios suos facere, et posteris propriam relinquere dignitatem, sed extraneus de alia tribu eligitur Josue ut sciremus principatum in populos, non sanguini deferendum esse, sed vitae merito . At nunc cernimus plurimos hanc 98 rem beneficium columnas erigere, quos plus cognoverliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit, et, ut deteriora taceam, qui ut clerici fierent muneribus impetraverunt. Addendum etiam quod nusquam legitur Dominus sic infrenduisse, incaluisse pro aliquo crimine, sicut pro monstro Simoniam.
Abbreviated transcription (Latin):
est autem quadruplex pons uel moduꝰ
aaron. floritio & fructifitio iurge ipsiꝰ.
quib ostendebat᷑ uocari a domino: decuiꝰ
uocatione legit᷑ in numeris.C. xl .iii.
a deo tamqͣm aaron uocat᷑. ñ dico mira¬
culosa uocatione. s signis oꝑum. scĩe &
uirtutum quib deo plac̾e ostendat᷑. Se¬
cundus pons fuit uox de celo lapsa qua
quo mathias accepit locum ministeriz
& apłatus. de quo p̾uaricatus ẽ uidas.
ut abiret in locum suum. Et notabilit̾
notandum quod apłi de discipulis xꝑi
quos magis ydoneos ẽẽ nou̾unt. nec
de hiis attum apłm nominare p̾sumpse¬
runt. s diuine gr̃e hoc reliaquerunt.
Sed et petrus si septem diacones in diˢ¬
pensatores rerum pauꝑum pͥuato amo¬
re et carnis affectu elegiss ut apłilibe¬
rius uacarent orationi: sine dubio dis¬
cipłi sic electos quippe sͥ mnitilesn re¬
pulissent. Nunc autem ablate sunt sor¬
tes de medio ꝓpt̾ uicinitatẽ sortilegii. qͥ¬
b succefsit canonica electio que nͥ pura

Expanded text:
Est autem quadruplex pons, via, vel Aaron, floritio, et fructificatio virgae ipsius, quibus ostendebatur vocari a Domino. De cujus vocatione legitur ia Deo tanquam Aaron. » Non dico miraculos a vocatione, sed signis operum, scientiae et virtutum, quibus Deo placere ostendatur. Secundus pons fuit vox de coelo lapsa, quaquo « Matthias accepit locum ministerii et apostolatus, de quo praevaricatus est Judas, ut abiret, in locum suum . » Et notabiliter notandum quod apostoli de discipulis Christi quos magis idoneos esse cognoverunt, nec de his alterum apostolum nominare praesumpserunt, sed gratiae divinae hoc reliquerunt. Sed et Simon Petrus, si septem diaconos in dispensatores rerum pauperum , privato amore, et carnis affectu, elegisset, ut apostoli liberius vacarent orationi, procul dubio discipuli sic electos, quippe sibi inutiles, repulissent. Nunc autem ablatae sunt sortes de medio propter vicinitates sortilegii, quibus successit canonica electio, quae nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
menta int̾iora. etiam usq ad cornu &
sacram̃tum altaris supͣ suggillauimꝰ:
sp̃ẽm autem eius que consistit cirea
exteriora. puta offã eccłiastica. eccłias.
dignitates. redditus ꝑsonatus. et que¬
cumq annexa spñalib. sic suggillat
dominus in eugłio iohannis. C. lxxxxx
Qui ñ intrat ꝑ ostium. & c̃. ẜ ostiũ¬
quin casurus ex alto. Et quiñ intrat
uocatus a deo et canonica electione
alioquin auditurus: Amice quomo
cumq udelicet collegium scõrum. sed
et sẏmoniacus. et uenditus ip̃e: uen¬
dere cuncta cupit. Uix enim bono me¬
dio exercent᷑. bono ue fine concludunt᷑.
que malo sunt inchoata pͥncipio. ille¬
enim furest quia qd̃ alienum ẽ suũ
dicit.i. oues dei suas facit. si regim
animaꝵ ei cõmissum ẽ. Si ñ: quod
suum ñ est. itt pat̾monium crucifi¬
xi. et bona pauꝑum sicite raptor ab¬
regimen h̃t animarũ occidit. se ip̃m
etiam. sinon: et se occidit et bona pau¬

Expanded text:
etiam « usque ad cornu, » et sacramentum « altaris » supra suggillavimus: speciem autem ejus, quae consistit circa exteriora: puta officia ecclesiastica, ecclesias, dignitates, redditus, personatus, et quaecunque annexa spiritualibus, sic suggillat Dominus in Evangelio Joannis c. X: « Qui non intrat per ostium, » Christuquin casurus erit ex alto. « Et qui non intrat » vocatus etiam a Deo canonica 96 electione, alioquin auditurus: Amice, « quocunque videlicet collegium sanctorum: « sevel Simoniacus, et: Venditus ipse Vendere cuncta cupit. Vix enim bono medio exercentur, bonove fine concluduntur, quae malo sunt inchoata principio « ille fur est , » quia quod alienum est, suum dicit, id est oves Dei suas dicit, si regimen animarum ei commissum est; si non: quod nor suum est, ut patrimonium crucifixi, et bona pauperum, sicut raptor abregimen animarum habet, occidit seipsum, etiamsi non, et se occidit, et bona pau
Abbreviated transcription (Latin):
ex nomine scilicet suo. non ex nomi¬
mine uulgi certe non ex nomine pe¬
cunie num̾ate. non carnalis affectus
ñ cuiuscumq conditionis priuate¬
cus sit. uel quicumq barbarus. hic ẽ¬
aptus regno dei. Et poeta. Lectos ex
omnib horis. euebis et mores. non q̃
cuna bula queris. Hic oues edueit. ce
emittit uerbo &e exemplo de egipto de
& ꝑseu̾ando usq in finem. quia sci¬
unt uocem eius quocumq ierit. Ali¬
xp̃c ẽ ostium intrandi in eccłiam ce mi¬
litantẽ & triumphantem: ita et uia.
di in eccłiam p̾sentem et fit᷑am. Unde

Expanded text:
ex nomine suo, non ex nomine vulgi, non ex nomine pecuniae numeratae, non carnalis affectus, non cujuscunque conditionis privatcytha, vel quicunque barbarus, « hic aptus est regno Dei . » Et poeta: Lectos ex omnibus oris Evehis, et mores non quae cunabula quaeris. Hic « oves educit » et emittit verbo et exemplo, « de Aegypto , » de et perseverando usque in finem, quia sciunt vocem ejus « quocun que ierit . Ali« ostium » intrandi in Ecclesiam et militantem, et triumphantem, ita et « viadi in Ecclesiam praesentem et futuram, Unde
Abbreviated transcription (Latin):
omnis numerus uersuum: incentum sep¬
tuaguita sex uersib. Nam cum ex .xx. dua¬
b litteris omnis hebreus sermo conueniat.
⁊ octonos uersus singule littere explicent.
nũrs iste uersuũ: octonis partib multiplica¬
tus expletur. Hanc gͥ extitisse causam existi¬
mo. ut per litt̾as tonius istius psalmi ordo de¬
curreret: ut sicut pariuili et imꝑͥti et ad
legendum imbuendi. hec primum ꝑ que
sibi uerba contexta sunt: litterarum elem̃¬
ta cognoscerẽt: ita ethumana ignorati ad
mores ad disciplinam. ad cognitionẽ dei ꝑ
hunc singularum litteran. octonarium
numerum ipsis

Expanded text:
omnis numerus uersuum in centum sepomnis numerus uersuum in centum septuaginta sex uersibus. nam cum ex uiginti duabus litteris omnis hebret octonos versus litterae singulae explicent; numerus iste versuum octonis partibus multiplicatus expletur. Hanc igitur exstitisse causam existimo, ut per litteras totius istius psalmi ordo decurreret; ut sicut parvuli et imperiti et ad legendum imbuendi haec primum, per quae sibi verba contexta sunt litterarum elementa cognoscerent; ita et humana ignoratio ad mores, ad disciplinam, ad cognitionem Dei per hunc singularum litterarum octonarium numerum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ui ad doctrinam ratio¬
nabilis ⁊ perfecte prudẽ¬
tie preparantur. ab ip̃is
statim elementis littera¬
rum. docendi sunt: ut:
perfectam ueram rationem. tanquam ab
exordio pͥme institutionis consequantur.
Sciens istud sc̃s apostolus paulus eam
solam ueram atq utilis doctrine ẽẽ pru-¬
dentiam. que ab etatis iniciis atq ab infã¬
tie ipsius inchoaretur exordiis. hec ad timo¬
theum iunter magna atq preclara fidei studii¬
q preconia in scd̾a epistola scribit. Tu ue¬
ro permane in his que didicisti ⁊ credidi¬
sti. sciens a qͦ didicisti. et quod ab ĩfancia
sacras litteras nosti. que te possĩt instruere
in salutem. H oc ꝓpter presentẽ psalmũ ita
dictum sit. In quo cum cognitio ueritatis
ad eruditionẽ humane ignorantie ẽẽt e¬
denda. ꝑ ipsa litterarum atq elementoꝵ
inicia: doctrine ordo ẽ distributꝰ. Secundũ
enim hebreoꝵ litteras. insĩgulis octonis
uersib singule lutere prefirunt᷑. Est autem

Expanded text:
ui ad doctrinam rationabilis et perfectae prudentiae praeparantur, ab ipsis statim elementis litterarum docendi sunt, ut perfectam ueramque rationem tamquam ab exordio primae institutionis consequantur. sciens istud sanctus Paulus apostolus, eam solam ueram atque utilis doctrinae esse prudentiam, quae ab aetatis initiis atque ab infantiae ipsius inchoaretur exordiis, haec ad Timotheum inter magna atque praeclara fidei studiique praeconia in secunda epistula scribit: tu uero permane in his, quae didicisti et credidisti, sciens, a quibus didiceris, et quod ab infantia sacras litteras nosti, quae te possint instruere in salutem. hoc propter praesentem psalmum ita dictum sit, in quo, cum cognitio ueritatis ad eruditionem humanae ignorantiae esset edenda, per ipsa litterarum atque elementorum initia doctrinae ordo est distributus, secundum enim Hebraeorum litteras in singulis octonis uersibus singulae litterae praeferuntur. est autem
Abbreviated transcription (Latin):
hortensins ut incontentõe ⁊ capitolio robusto
eloquio ⁊ tubalit̾ intonet. cum uero uentum
ẽ domum int̾ ꝑuulos ĩ upiat balbutire et
u̾ba frangere pũilia u̾ba bñs. ut illis con¬
formatus intelligat᷑. Item dominus. Quis
tuit dominus supͣ familiam suam ite det il¬
li in temꝑe tͥtici mensuram. que in num̾o¬
sitate. qualitate. ⁊ qͣntitate dandorum at¬
eloquiis admisceant. rarissimi qui nou̾int
familie sue dispensare tticimensuram.
scd̃m capacitatem auditorum ⁊ qͣlitatem
dicendorũ qui ñ dispensatores. s excirpato¬
res sunt diuim eloquii. qui abcondenda ir¬
reu̾ent̾ reuelant. secreta celestia passim om¬
nib ꝓfundunt. quim ebriant uino eos qui¬
b opus ẽ lacte. querentes pocius suum osten¬
tare ingenium qͣm ꝓximis ꝓdẽe. Item idem.
In templo domini erant acetabula. ꝓbiale.
⁊ ciathi. sic in eccłia mordax inerepatõ. Larga
p̾dicatio ⁊ minor ⁊ suauis. Non enim om¬

Expanded text:
Hortensius, ut in concione, et in capitolio robusto Hortensius, ut in concione, et in capitolio robusto eloquio, et tubaliter intonet. Cum vero ventum est domum inter parvulos, incipiat balbutire, et verba frangere, puerilia verba habens, ut illis conformatus intelligatur. Item Dominus: « Quis tuit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? » quae in numerositate, et qualitate, et quantitate dicendorum ateloquiis admisceat; rarissimi, qui noverunt familiae suae dispensare tritici mensuram secundum capacitatem auditorum, et qualitatem dicendorum. Qui non dispensatores, sed exstirpatores sunt divini eloquii, qui abscondenda irreverenter revelant, secreta coelestia passim omnibus profundunt; qui inebriant vino eos, quibus opus est lacte, quaerentes potius suum ostentare ingenium quam proximis prodesse. Item idem : In templo Domini erant acetabula, phialae, et cyathi ; sic in Ecclesia mordax interpretatio, larga praedicatio, et minor, et suavis. Non enim om
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Idem xiiii. Siquis uidet᷑ ẽẽ sapiẽs
int̾ uos in hoc scło: stultus fiat ut su sit
sapiens. Idem.xli. Infirmis infirmus fc̃s
sum ut infirmos lucͥficarem: ⁊ quid plu¬
ra: Omnib omnia ft̃s sum: ut omnes sal
Siue enim mente excedimus ꝯtemplan¬
do ea que ñ licet homini loqui ⁊ sapĩam
qͣm loquimur int̾ ꝑfectos: deo ẽ. siue so¬
brii uel temꝑantes sumus int̾ incapaces
iminus capatib condescendamus. Ob hoc
uid. Prelatus enim e infantilia minorib.
⁊ iurilia u̾ba maiorib hr̃e debet. Idem
significatũ ẽ in iacob uidente angelos deᷤ¬
cendentes ⁊ ascendentes ꝑ scalam. summi¬
tas cuius celos tangebat. pedes: t̾ram. Id
etiam dominus p̾figurauit cum ait. Amͦ
uidebitis angelos ascendentes ⁊ descen¬
dentes suꝑ filium hominis. Unde etiam
augustinus suꝑ illum locum. In pͥncipio
gallina que crocitat iaucescit. ⁊ macrescit.
suꝑ pullos suos. alis eos tegendo ⁊ fouẽ¬
.uo. Debet ẽõ etiam sicut orator uelut tuluiꝰ

Expanded text:
 esse sapiens inter vos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. Item, cap. IX: Infirmus infirmis factus sum, ut infirmos lucrifacerem. Et quid plura? Omnibus omnia factus sum, ut omnes salvSive enim mente excedimus contemplando ea quae non licet homini loqui, et sapientiam quam loquimur inter perfectos Deo » est. « Sive sobrii, » vel temperantes, « sumus » inter incapaces,minus capacibus condescendamus. Ob hoc vid . » Praelatus enim infantilia verba minoribus, et virilia verba majoribus habere debet. Item significatum est in Jacob vidente angelos ascendentes et descendentes per scalam . Summitas ejus coelum tangebat, pedes terram. Idem etiam Dominus praefiguravit, cum ait: « Amodo videbitis angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis . » Unde etiam Augustinus super illum locum, « In principio gallina, quae crocitat, raucescit et macrescit super pullos suos, alis eos tegendo et fovendo. Debet etiam esse sicut orator, ut Tullius,
Abbreviated transcription (Latin):
meum egeris promitto meq suꝑ hoc fi¬
deuissorem dabo: quod ex toto libab̾is.
Numqͣm autem confitentem supportet
in cupiditate sua. indetentatione rei alie¬
ne. S qisi obtulerit secreto obłonem eius
reiciat. nonqͣm ꝑsonam confitentis acci¬
piat. uel ei adulet᷑. s iuste iudicet ut sa¬
net. De biis cophinis dicit᷑. Manus eius
in cophino seruierunt. Hii sunt cophim
quos iussit dominus impleri fragm̃tis.
que suꝑerant comedentib. que subt̾fugiunt
manus prandentium. In confessione autem
tria p̾cipua. ⁊ maxime nectia: debet confeᷤ¬
sor iniungere penitenti ut ꝓ posse uitet oc¬
casiones pecc̃i. ut fugiat dilationem confi¬
tendi. si recidiuum passus fũit. ⁊ ut hãt¬
diligentiam ꝓ pectis satiffaciendi. Item¬

Expanded text:
meum egeris, promittoque me super hoc fimeum egeris, promittoque me super hoc fidejussorem, dabo, quod ex toto liberaberis. Nunquam autem confitentem supportet in cupiditate sua, in detentione rei alienae; sed si obtulerit secreto oblationem, rejiciat; nunquam personam confitentis accipiat, vel ei aduletur: sed juste judicet, ut sanet. De his cophinis dicitur: « Manus ejus in cophino servierunt . » Hi sunt cophini, quos jussit Dominus impleri fragmentis, quae superaverant comedentibus, quae subterfugiunt manus prandentium . In confessione autem tria praecipua maxime necessaria debet confessor injungere poenitenti, ut pro posse vitet occasionem peccati, ut fugiat dilationem confitendi, si recidivum passus fuerit, et ut negligentiam pro peccatis satisfaciendi
Abbreviated transcription (Latin):
positõem.nͨ. tm̃ ponit ad ĩsendũ iͥtutes q.
fit ꝑ p̾dicationem. ⁊ exemplum. Surte gͥ
p̾lati cophini. quib extra portari debent pecĩa
ñ inferri. ut colligant quisqullias paleas.
⁊ st̾e̾ora. ad conficiendum lateres pħoni.
quos lauantes ⁊ conficientes amplius to¬
inquinantur: hãt autem confessor: uinũ
⁊ oleum samaritani. Uinum: ut ꝑincre¬
pationem mordacem confitẽs a tumore do¬
mini concipiat ⁊ pariat sp̃m salutis. Ole¬
um: ut ꝑ ꝯsolationem ñ absorbeat᷑ a tͥsticia.
s tͥsticia tius u̾tat᷑ in gaudium. Exhibeat
se confitenti mitem. suauem. ⁊ dulcem. ⁊
qͣi in amplexib siuis eum fouentem ⁊ di¬
cens ei. Soli deo confiteris. cuius ego sum
uicarius. ut nec u̾bo. nutu. uel signo ei re¬
uelata possim deteg̾e quia mͥ cofiteris.
tͥ obligor in pat̾nitate spũali. ut pecca tua
sicut ⁊ filii supportem. pro illis doleam
⁊ tecum pro eis satiffaciam. Confide gͦ
⁊ age pentceritiam. qm̃ si scd̾m consilium

Expanded text:
positionem; duo tantum ponit ad inserendum virtutes, quod fit per praedicationem et exemplum. Sunt ergo praelati cophini, quibus extra portari debent peccata, non inferri, ut colligant quisquilias, paleas et stercora ad conficiendum lateres Pharaoni, quos lavantes et conficientes amplius coinquinantur. Habeat autem confessor vinum et oleum Samaritani: vinum ut per increpationem mordacem confitens a timore Domini concipiat et pariat Spiritum salutis; oleum, per consolationem, ut non absorbeatur a tristitia, sed « tristitia ejus vertatur in gaudium . » Exhibeat se confitenti mitem, suavem et dulcem, et quasi in amplexibus suis eum foventem, dicens ei: Soli Deo confiteris, cujus ego sum vicarius, ut nec verbo, nutu, vel signo ei revelata possim detegere. Qui mihi confiteris, tibi obligor in paternitate spirituali, ut peccata tua, sicut et filii supportem, pro illis doleam, et tecum pro illis satisfaciam. Confide ergo, et age poenitentiam, quod si consilium
Abbreviated transcription (Latin):
iltõ uenenosũ et irreuocabile u̾bum trahit. Duo
autẽ st̃ genera detractoꝵ. manifestũ scilicet
⁊ occultũ. Primũ sine fronte. sine ore uerecũ¬
do ⁊ irreuerent̾ quicqͥd uenenosi uirus in buc¬
cam uenerit. dente mordaci ⁊ lingua maledi¬
ca emittit. S ccłm uero simulate fuco uerecun¬
die. ⁊ qͦdam colore detractionem adumbrat.
⁊ pailiat eam ꝓferens u̾bis quib dam flebili¬
b ⁊ plangentib uoce remissa. ⁊ uultu demis¬
tesceret de eo nisi alii illõ ꝓpalassent. In om̃ib
eum laudo. uerũ in hoc ñ laudo. in qͦ doleo. Me¬
liuis enim egisse poterat. ⁊ huiꝰmodi. et hoc genꝰ
bilior ẽ. que ꝓcedere uidet᷑ ex affectu cõpassio¬
nis. ⁊ ita crudelior manifesta detractione. q̃
totum uirus suum sine pallit̾ione effundit.
Triplex autẽ legit᷑ pena detractoꝵ. Pena eccle¬
siastici iũdicii de qua legit᷑ in decretis. xlui cã.

Expanded text:
illud venenosum et irrevocabile verbum, trahit. Duo illud venenosum et irrevocabile verbum, trahit. Duo autem sunt genera detractorum, manifestum scilicet et occultum. Primum sine fronte, sine ore verecundo, et irreverenter quidquid venenosi virus in buccam venerit, dente mordaci, et lingua maledica emittit. Secundum vero simulatae fuco verecundiae et quodam colore detractionem adumbrat et palliat, eam proferens verbis quibusdam flebilibus et plangentibus voce remissa, et vultu demistesceret de eo, nisi alii illud propalassent: in omnibus eum laudo, verum in hoc non laudo, in quo doleo: melius enim egisse poterat et hujusmodi. Et hoc genusbilior est, quod procedere videtur ex affectu compassionis, et ita crudelior manifesta detractione, quae totum virus suum sine palliatione effudit. Triplex autem legitur poena detractorum. Poena ecclesiastici judicii Dei, de qua legitur in distin. 46, capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
figat᷑ sagitta. sedresiliens sepe mittit᷑ in di¬
rigentem. Sicut gͦ lumbos tuos castos. itaos.
ocuios ⁊ auroꝵ castissime serua. Item in psal¬
mo. xliii. Posiust nos obꝓbrium uicinis nr̃is.
subsannantionẽ et derisum uł contemptũ
alia littera his qui in circuitu nr̃o st̃. Item in
quit impletum ẽ qd̾ legit᷑ in eunͣgelio. in illa
die facti st̃ amici herodes et pilatus. T̃ales
enĩ seorsũ ambulant. parit̾ sedent. sibi con¬
cordant. et conueniunt. ut susurria ⁊ detrac¬
tiones ꝓferant. ut in hoc se se discordit̾ concor¬
des. ⁊ concordit̾ discordes inueniant. ħ autẽ
pestis scilicet detractionis acrius caritatem
impugnat. ledit qͣm cetera uicia. Detractor e¬
nim in se caritatẽ extinguit. uł perimit si eã
pͥus habuit. si ñ seuacuum ab ea ostendit. In
auditore etiam qͣntum in se ẽ caritatem extin¬
guit. ꝓrimũ etiam in odium et contẽptum ñ
tm̃ p̃sentium. s absentiũ ⁊ ad qͦscunq uolat

Expanded text:
figitur sagitta, sed resiliens saepe mittitur in dirigentem. Sicut ergo lumbos tuos castos, ita os, oculos, aures castissime serva. Item ps. XLIII: « Posuisti nos opprobrium vicinis nostris, subsaalia littera « his qui in circuitu nostro sunt. » item, In quit, impletum est quod legitur in Evangelio: « In illa die facti sunt amici Herodes et Pilatus . » Tales enim seorsum ambulant, pariter sedent, sibi concordant et conveniunt, ut susurria et detractiones proferant, ut in noc sese discorditer concordes, et concorditer discordes inveniantur. Haec autem, scilicet pestis detractionis, acrius charitatem impugnat et laedit, quam caetera vitia. Detractor enim in se charitatem exstinguit, vel perimit, si eam prius habuit; si non, se vacuum ab ea ostendit. In auditore etiam, quantum in se est, charitatem exstinguit, et proximum etiam in odium et contemptum, non tantum praesentium, sed et absentium, et ad quoscunque volat
Abbreviated transcription (Latin):
isset. Item in parabolis. salomon derestãs
inuidiam ait. Ne comedas cũ homine inui¬
do. ⁊ ne desideres cibos eiꝰ. qm̃ in similitudi¬
nem arioli ⁊ comectoris estunat qđ̵ ignorat.
Comede ⁊ bibe dicet tͥ. ⁊ mẽs eiꝰ ñ er̃ tecum.
piust ⁊ monuisti. Item. Eo ampliꝰ detestabił
est inuidia. qͦd oritur a bonis nature sic̃ ⁊ for¬
tune. Contra dicit enim iniũdia scientiȩ. si qͥs
eam naturali ingenio ⁊ exercitio s compara¬
uit. qͥa qui uelit ingenio cedere rarus erit.
Unde ieronimꝰ in ꝑ logo ysaie. Non ignoro qͦꝙ

Expanded text:
isset. Item in Parabolis Salomon detestans isset. Item in Parabolis Salomon detestans ibus patent. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus, quoniam in similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat.Comede et bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum. puisti et monuisti. Item: Eo amplius detestabilis est invidia, quod oritur a bonis naturae, sicut et fortunae, contradicit enim invidia scientiae, si quis eam naturali ingenio et exercitio sibi comparaverit; quia: Qui velit ingenio cedere, rarus erit, etc. Unde Hieronymus in Pro
Abbreviated transcription (Latin):
sus saul exagitari a dno inuidens dauid. eo
qͦd ꝓpere ei succederet. eo qͦd uidisset uidisset
mulierculas in laudem dauid decantare. sa¬
ul ꝑcussit mille. ⁊ dauid decem milia. coram
quo psallente ⁊ cytharizante dauid. ad lit¬
rum sp̃c malus ꝑmissus a dño eum exagi¬
tare cepit contra dauid. qͥa si ad tempꝰ cesset
uenenum inuidiȩ. uix extingui potest qͥn
item pullulet. Item. inuidia filia. ⁊ mat̃
suꝑbia. in unum conspirauere ad runam
totiꝰ mundi. Sic̃ enĩ illa a bonis ꝓpriis ho¬
minis ⁊ meliorib orit᷑. ita ⁊ hec a bonis na¬
turalib. etiã a donis ꝓximi ⁊ alteriꝰ ⁊ me¬
liorib. Unde aurum ⁊ opes ⁊ rura. frequẽs
donabit amicus. Qui uelit ingenio cedere.
rarus erit. Item. hec ẽ mat̾ detractionis. Uł
enim abrogatͥ toto bona hominis. uł oero¬
gat in parte eis incrustando. si ex toto delere
ñ potest. ⁊ siñ aliqua nocuisset. extincta fu¬

Expanded text:
sus Saul exagitari a Domino invidens David, eo sus Saul exagitari a Domino invidens David, eo quod prospere ei succederet; eo quod etiam audisset mulierculas in laudem David decantare: « Saul percussit mille, et David decem millia, » coram propsallente et citharizante David al lrum spiritus malus, permissus a Domino eum exagitare coepit contra David , quia, etsi ad tempus cesset venenum invidiae, vix exstingui potest, quin iterum pullulet. Item: Invidia filia, et mater superbia in unum conspiravere ad ruinam totius mundi. Sicut enim illa a bonis, prosperis et melioribus oritur, ita et haec a bonis naturalibus, et a bonis proximi, et alterius et melioribus. Unde: Aurum, et opes, et rura frequens donabit amicus, Qui velit ingenio cedere, rarus erit. Item: Haec est mater detractionis. Vel enim abrogat in toto bona hominis, vel derogat in parte eis incrustando si ex toto delere non potest; et si non alicui nocuisset, exstincta fu
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam. ⁊ sp̃c ur̃ consumet ⁊ deuorabit uos.
cut signa sua ht̃ suꝑbia. ut ñ lateat. ut oculos
sublimes. alia etiam in aliis menbris: ira ⁊ in
cis ⁊ pallentib. int̾ꝙ molares difficili crescen¬
utrumq inde habitum facies. Hec etiam int̾
finitimos ẽ uetus atq antiqua simultas. ĩmor¬
tale odium ⁊ nunqͣm sanabile uulnꝰ. Item. hec
nata a suꝑbia. mat̾ ẽ ꝓditionis. homicidii. ⁊
fratridii. hac enim agitatꝰ chaim fratͥ ait in do¬
ad munera eiꝰ. Chai magis inuidens fratͥ eũ¬
occidit. signum q inuidie suȩ ⁊ sceleris. acce¬
pit ã dño timorem scilicet mentis & tremorẽ
corporis. Qui timens ne ob scelus suũ int̾fice
tremulus et uagus eris suꝑ terram in penã
peccati. Item. Hac agitatus ioab amasa si¬
ca int̾fecit. Nec ñ ⁊ abner inuidens ⁊ timens
eo qd̾ familiares eẽnt dauid. qͦd principatꝰ
succederet. Item. Hec ẽ sp̃c malus quo ꝑmis¬

Expanded text:
tus vester consumet, et devorabit vos. tus vester consumet, et devorabit vos. cut signa sua habet superbia, ut non lateat ut oculos sublimes alia etiam in aliis membris, ita et incis, et pallentibus, interque molares Difficili crescenutrumque Inde habitum facies. Haec etiam: 29 Inter finitimos vetus atque antiqua simultas. Immortale odium, et nunquam sanabile vulnus. Item: Haec, nata a superbia, mater est proditionis, homicidii et fratricidii. Hac enim exagitatus Cain, fratri ait in doad munera ejus, » Cain magis invidens fratri, eumoccidit, signumque invidiae suae et sceleris accepit a Domino, timorem scilicet mentis, et tremorem capitis. Qui timens ne ob scelus suum interficetremulus et vagus eris super terram , » in poenam peccati. Item: Hac exagitatus Joab Amasam sica interfecit , nec non et Abner, invidens et timens eo quod familiares essent Dsuccederet . Item: Hic est spiritus malus, quo permis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scĩ: Itaq sp̃m scm̃ datorem in dono ꝑ sequi¬
bub principi demonioꝵ a scribere: Et ita dato
dia aggressa ẽ pͥmum adam ꝑ quã mors intra¬
ꝑ inuidiam enĩ crucifixus ẽ xp̃c a scribis ⁊ pha¬
riseis. Hec ẽ fera bestia q̃ deuorauit ioseph eo
qd̾ a patre cunctis fratͥb plus amaret᷑. ⁊ illum
cetus qui absorbuit ionam. In duob autẽ con¬
sistit inuidia. scilicet in dolore ⁊ in gaudio. Un¬
de poeta. Insultare malis. letis ꝙ egrescere reb.
Ibi autẽ p̾oeta a ñ notat᷑ nisi unica causa cum
ait. Inuidꝰ alteriꝰ reb magrescit opimis. Et alia
cũ ait. Semꝑ ab est risus. nisi quem uisi fece¬
re dolores. Utraq ibi. Odulces uisure polos. s
iterum intrature tenebras. Item iob. Stultum
int̾ficit suꝑbia. ⁊ paruulum int̃ficit inuidia.
Item salomon in parabolis. Mundicia uł uita
cordis ẽ sanitas carnium. putredo ossium in¬
ysaias. Concipietis ignem ardoris. ⁊ parietis

Expanded text:
sancti? Itaque ipsum datorem in dono persequo illud Beelzebub principi daemonium ascribere? Et ita Domindia aggressa est primum Adam , per quam « intraPer invidiam enim crucifixus est Christus a Scribis et Pharisaeis. Haec est « fera bestia quae devoravit Joseph , » eo quod a patre cunctis fratribus plus amaretur, et illum t. Hic est cetus, qui absorbuit Jonam . In duobus autem consistit invidia, scilicet in gaudio et dolore. Unde poeta: Insultare malis, rebusque aegrescere laetis. Ibi autem a poeta ait: Invidus alterius rebus macrescit opimis. Et alia ubi ait: Semper abest risus nisi quem fecere dolores. Utraque in hoc: O dulces visure polos, sed iterum intrature tenebras. Item Job : « Stultum interficit superbia, parvulum invidia. » Item Salomon in Parabolis : Munditia vel « Vita cordis est sanitas carnium: putredo ossium in« Concipietis ignem ardoris, et par
Abbreviated transcription (Latin):
s ex odii presũptiõe ignorata dampnare. Itẽ.
si orit᷑ inuidia ex donis grẽ. contemptus est.
qͥa contempnunt᷑ boni ab inuidis dicentib.
quia boni st̃ sed imꝑiti ⁊ illiterati. Itemẽ seã¬
et iosue emulus moysi fuit. coram quocum
diceret᷑ qͥa qͥdam nescio qui sint ꝓph̾ant hic.
Item. E inuidiam ueritas hebraiea scdm
int̾pretationẽ ieronimi nob̾ sublata ẽ. que
uidie filia. ⁊ dens pessimꝰ est detrae¬
tio. quã post suꝑbiam ⁊ inuidiam redar¬
guens apłs. in pͥma epła ad romanos qͥnto¬
capło. ait. Propterea tradidit eos in passionẽ
ignominie. repletos om̃i iniqͥtate. conten¬
tione. suꝑbos. elatos. susurrones. detracto¬
res deo odibiles. Qd̃ diligent̾ notandum ẽ.
Cum enim om̃s malos d̾s odio habeat. de
istis tam̃ dr. deo odibiles. Item epła ad ga¬

Expanded text:
gnorata damnare. 30 Item: Si oritur invidia a donis gratiae, contemptus est quia contemnuntur boni ab invidis dicentibus, quia boni sunt, sed imperiti et illiterati. Vel est sanEt Josue aemulus Moysi fuit. Coram quo, cum diceretur quod quidam nescio qui sint prophetant hic, Item: Per invidiam veritas Hebraica secundum interpretationem Hieronymi, nobis sublata est, quae vidiae filia et « dens pessimus » est detractio; quam post superbiam et invidiam redarguens Apostolus in Epistola ad Romanos cap. I, ait: « Propterea tradidit eos Deus in passiones ignominiae repletos omni iniquitate, contentione, superbos, elatos, susurrones, detractores, Deo odibiles. » Quod diligenter notandum est. Cum enim omnes malos Deus odio habeat, de istis tamen dicitur, « Deo odibiles, » quasi
Abbreviated transcription (Latin):
inserentur ordinib demonum. ut sicut illi de¬
mones in et̾num inuidebunt. ⁊ ipsi mali inẽt̃¬
num inuidi ꝑmanebunt. Sic ergo cũ inuidia¬
sit regnatura post mortẽ: ñ ẽ uerum qd̾̃ dr a po¬
eta. Pascit᷑ inuiuis liuor post fata quiescit. Ig¬
noro tam̃ si homines post mortẽ inuidebunt.

Expanded text:
inserentur ordinibus daemonum: ut sicut illi daeinserentur ordinibus daemonum: ut sicut illi daemones in aeternum invidebunt, sic et ipsi mali in aeternum invidi permaneant. Sic ergo, cum invidia regnatura sit post mortem, non est verum quod dicitur a poeta: Pascitur in vivis livor, post fata quiescit. Ignoro tamen si homines post mortem invidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidie mat̾ ẽ suꝑbia. Et utinã bene suffocata
matre ⁊ contrita. suffocaret᷑ ⁊ contereret᷑ filia. F
suꝑbiam cecidit pͥmꝰ angłs. de angelo factus sa¬
rat: nisus ẽ ut suggestione sua a bono illo cade¬
ret homo. inquiens in serpente. Quacumq die
comederitis eritis sic̃ dii. Qm magnum autem
sit hoc uiciũ patet ⁊ ꝑ radicem eiꝰ scilicet suꝑbi¬
re ⁊ repeti usq ad nouissimũ quadrantẽ. Quod
etiam tẽ ẽ irremediabile. quando h̃t̃ inuidiam
radicem. Nascit᷑ enim quandoq ex contumelia
uł iniuria. Ex contumelia dupplicit᷑. ex contu¬
melia scilicet u̾bi occulti. ut detractorii. uł u̾bi
manifesti ⁊ contumeliosi. Ex iniuria duppli¬
cit̾. scilicet ex inuiria dampni. uł ex iniuria il¬
lata corpori. ⁊ tc̃ hoc uicium scilicet odium fra
t̾num remediabile ẽ qͥ a causam ht̃ impuisiuã.
Item si ꝓ qualitate meritoꝵ boni inserent᷑ ordi¬
nib angeloꝵ. ergo ꝓ qualitate meritoꝵ. mali

Expanded text:
nvidiae mater est superbia: et utinam bene suffocata matre et contrita, suffocaretur et contereretur filia! Per superbiam cecidit primus angelus, de angelo factus Sarat, nisus est ut suggestione sua a bono illo caderet et homo, inquiens in serpente: « Quacunque die comederitis, eritis sicut dii . » Quam magnum autem sit hoc vitium, patet per radicem ejus, scilicet superbire et repeti usque ad novissimum quadrantem; quod maxime est irremediabile, quando habet invidiam radicem. Nascitur enim quandoque ex contumelia, vel injuria. Ex contumelia dupliciter; ex contumelia verbi scilicet occulti, ut detractorii; vel verbi manifesti et contumeliosi. Ex injuria dupliciter; ex injuria damni, vel ex injuria illata corpori; et tunc hoc vitium, scilicet fraternum odium, remediabile est, quia causam habet 28 impulsivam. Item: Si pro qualitate meritorum boni inserentur ordinibus angelorum; ergo pro qualitate meritorum mali
Abbreviated transcription (Latin):
molle uestitum: Ec̃ce qui mollib uestun¬
t᷑ in domib regum sunt. Molliciem gͦ ne
stium uicium constat ẽẽ. sicut att greg̾:
cum illud adiungat dominus uicio incon¬
stantie. cui adiunta ẽ suꝑbia. Cum enĩ
corpus denatura hac mollitie ñ egeat. qͥ
cessitatem: In usu ciborum unica manu
uel aliquãdo religiosis un splendidis ul
sciꝑflius uestib. Nunc autem in domib
bernadius. Cramus ascendit ⁊ uestit᷑a
potentis. Martrix ⁊ spolio ñ leuidre. beuer.
⁊ burse. p̾do sabelus. hus pellib ⁊ aliis
animantiũ nobis barbas artificiales ut
laruati incedamus comꝑamus. abrasis
luxuriam cum meretͥcius nitor hĩtus.
histrionicus. uel regius apparatus ñ de
ꝑ sequeris.

Expanded text:
mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . » Mollitiem igitur vestium vitium constat esse, sicut ait Gregorius , cum illud adjungat Dominus vitio inconstantiae, cui adjuncta est superbia. Cum enim corpus de natura, hac mollitie non egeat, quid cessitatem? In usu ciborum unica manu est religiosis, uti splendidis vel superfluis vestibus. Nunc autem in domibusBernardus: Chisimus ascendit, et vestitura potentis Martrix et spolio non leviore bever. Et bursae praedo Sabelus. His pellibus, et aliis animantium, nobis barbas artificiales, ut larvati incedamus, comparamus, abrasis luxuriam, cum meretricius nitor, habitus histrionicus vel regius apparatus, non decpersequeris.
Abbreviated transcription (Latin):
fumo. somno. ⁊ umbra. Rep̾hendit᷑ ⁊̃
meo prodigalitas nature. & ꝓdigalitas
gr̃e. Descendit enimabiherłm in iheri¬
co ⁊ incidit in latrones qui corruꝑunt
in eo naturalia. spoliando illum gͣtratiᷤ.
Huiusmodi etiam homines designati
sunt. ꝑ emorroyssam que expendendo
fere omnia bona sua in medicos: ñ pot̾at
curari anteqͣm ueniret ad u̾um mecsicũ.

Expanded text:
fumo, somno et umbra. Reprehenditur etiam fumo, somno et umbra. Reprehenditur etiam in eo prodigalitas naturae, et prodigalitas gratiae. Descendit enim ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui corruperunt in eo naturalia, spoliando eum gratuitis . Hujusmodi etiam homines designati sunt per haemorroissam, quae expendendo fere omnia bona sua in medicos, non poterat curari antequam veniret ad verum medicum .