comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ludi cecini. nͥ ħ dictant᷑ accitant᷑ can-¬
ticant᷑. ¶Canto ꝯponit᷑ accanto. as.
cantare. ⁊ discanto ⁊ excanto. as .i. di¬
scantare. ⁊ incanto ⁊ recanto. as. it̾m
uł retro cantare. ¶Item a cano hͥ ca¬
nuxius. u̾bosus. loqͣx. dicax. młtilĩgnis¬
młticrepꝰ. ⁊ ħ cantꝰ .ti. pro cantu. ⁊ pro
sese frustra sectabere cantũ. ⁊ hͥ canor.
oris .i. sonus. uñ canorꝰ a .uiii. ⁊ hic can¬
tarus qd̃dam uas uinariũ. uł crater
taros optimos effecit cũ templum
edificaret. Inuenit᷑ tñ hic cantarius.
rii .i. equus castratꝰ. uñ plautꝰo. ir Ego
faxim ut mali qui superant eqͥ
sint uiliores gallicis cantariis. ¶ Itẽ
a cano ħ camena cantilena uł musa
.q. canens amene. ⁊ hee cantes tae¬
tiũ .i. fistule organoꝵ in quib. eptã¬
tus temꝑat᷑. uł ut martiano iccus
cantes dicũtur dee ornamentoꝵ uñ ille
ns qa ignus .ni. qr bñ canat. uñ hic

Expanded text:
ludi scenici ubi hec dictitantur, actitantur, cantitantur’. Canto componitur accanto -as, cantare, et discanto -as, et excanto -as, idest discantare, et incanto -as et recanto -as, idest iterum vel retro cantare. Item a cano hic canuxius, verbosus, loquax, dicax, seminimulticrepus, et hic cantus -ti pro cantu et pro entem sese frustra sectabere cantum’, et hic canor -ris idest sonus, unde canorus -a -um, et hic cantarus -ri quoddam vas vinarium, scilicet crater taros optimos effecit cum templum edificaret’. Invenitur etiam hic canterius -rii, idest equus castratus, unde Plautus ‘ego faxim ut mali qui superant equi sunt viliores Gallicis canteriis’. Item a cano hec Camena idest cantilena vel musa quasi canens amene, et hee cantes -tium, idest fistule organorum in quibus cantus temperatur vel, ut Martiano placet, Cantes dicuntur dee ornamentorum, unde ini hic cignus, quia bene canat, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
alti ⁊ decuruati. uł a cami qd̃ est breue.
dam uas frum̃tariũ de festucis ⁊ ui-
intͥp᷑ calidꝰ ex p̾sagio futĩ sic dc̃s. Poste¬
ritas .n. eius ⁊ t̾re partẽ possedit. que
uicino sole calentior ẽ. uñ ⁊ egyptꝰ usq
hodie lingua egyptioꝵ cham dr᷑.
polisseñ. cano aliqñq significat
destribere qͦ mõ accipitͦ in pͥncipus poeti¬

Expanded text:
alti et decurvati, vel a cami, quod est breve, ddam vas frumentarium de festucis vel vitur calidus, ex presagio futuri sic dictus; posteritas enim eius eam terre partem possedit, que vicino sole calentior est, unde et Egyptus usque hodie lingua Egyptiorum Cham dicpolisenum; cano aliquando significat describere, quomodo accipitur in principiis poet
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõis. ¶Itẽ a concipio. ħ ꝯcipio. onis.
⁊ st̃ ꝯcipiones q̃dam stelle q̃ ꝯcipientib
aptantur.⁊ fauent. Cirtũcipio.pis. un¬
diq caꝑe. uł inuad̾e. Decipio. pis. uñ de¬
latent̾ caꝑe. ⁊ inuad̾e. ⁊ ꝑtinet ad insidi
excipi ⁊ eligi.q. extͣ alia. ⁊ exceptorius
a .uii. ⁊ exceptoria st̃ q̃ excipiũt᷑ uł q̃
debent excipi. Incipio. pis. Int̾cipio. ꝑis.¬

Expanded text:
ceptionis. Item a concipio hic concipio -nis, et sunt concipiones quedam stelle que concipientibus aptantur et favent; circumcapio -pis undique capere vel invadere, decipio -pis unde delatenter capere et invadere, et pertinet ad insidiaexcipi et eligi quasi extra alia, et exceptorius -a -um: exceptoria sunt que excipiuntur vel debent excipi; incipio -is, et intercipio -is
Abbreviated transcription (Latin):
lumpͦ.i. falsi criminis accusatio uel
ilugiũ aliene litis. Uñ calumpnior
as. teprehende falso accusare. s anti¬
au diebant calumnio. as. Iñ calum¬
⁊ u̾tit᷑ in latinũ. ⁊ dr̃ hic calcus . et: Ra¬
fex uł es. uñ hͥ calcosmaragdꝰ que n
gẽma qr sit uiridis. ⁊ turbida ereis ue.¬
nis. ⁊ hic calcitꝰ.ti. alia gẽma erei colo¬
ris. ⁊ hic calcoforus simiłr gẽnã. ⁊ ost
nigͣ. s lapidi illisa tinnitũ eris re.
⁊ ħ calcantũ qd̾dam genꝰ coloris dẽm

Expanded text:
 falsi criminis accusatio vel iurgium aliene litis, unde calumnior -aris idest reprehendere, falso accusare, sed antiqui dicebant calumnio -as; et calumvertitur in Latinum, et dicitur hic calcus idest fex vel es, unde hec calcosmaragdus quedam gemma quia sit viridis et turbida ereis venis, et hec calcitus -ti alia gemma erei coloris, et hec calcofanis similiter gemma et est nigra, sed lapidi illisa eris tinnitum reddit, et hoc calcantum quoddam genus coloris dictum
Abbreviated transcription (Latin):
eatria alio nõie diat᷑ lombaria. suc¬
cinctoria. ꝑizomata. ⁊ hͥ campio. onis.¬
.i. gladiator. uł in campo duellũ exer
cia cuiꝰ campꝰ ẽ capua. uł di᷑ capua a
capi eiꝰ fundatore de cꝰ noĩe .ci. dc̃a ẽ¬
nem uite fructũ capiat. uñ campani¬
a uł a campoꝵ planicie. Uñ campanꝰ.
a .uii. gentile. ⁊ hec campana qr eiꝰ
rius qui facit campanas. ⁊ ħ campa
st̃ campane. ¶Itẽ a cami ħ cama. e. gꝰ

Expanded text:
tria alio nomine dicuntur lumbaria, succinctoria, perizomata; et hic campio -nis gladiator vel in campo duellum exerccia cuius caput est Capua; vel dicitur Capua a Capi eius fundatore, de cuius nomine dicta enem vite fructum capiat, unde Campania; vel a camporum planitie. Unde campanus -a -um gentile, et hec campana, quia erius qui facit campanas, unde hec cmorantur campane. Item a cami hec cama -e, genus
Abbreviated transcription (Latin):
canna. uł stipula segetis qr ex ĩmisso
flatu calescit. uñ calamizo. as. are .i.
lete can̾e. ⁊ calazimo. as.i. calamos
post messores collig̾e. ⁊ ħ calamitas.
tis .i. misia. A calamo canna. qr ẽ ĩ anis
calamis stipłe fractis. cũ .n. calami se¬
getũ frangũt᷑ ⁊ iñ orit᷑ fames ⁊ misĩa
tũc ẽ calamitas. uñ ⁊ qͥdam dicunt
ꝙ calamitas dr᷑ .q. cadamitas a cado.¬
dis .d. mutata in l. qñ ita calami ca
mitate plenꝰ. ⁊ calamito. as. u̾bũ act̃.
.i. mestificare. infelicitare. calamitosũ
face̾. ¶Itẽ a calamꝰ ħ calamistrũ .i.
acus ferrea uł alt̾ius metalli in simłi¬
tudunẽ calami fcã qͣ crines obtorquẽt᷑
cẽ solent qui capillos crispant. ut cala¬

Expanded text:
ipula segetis, quia ex immisso flatu calescit, unde calamizo -zas -zare idest leta canere, et calazino -nas idest calamos post messores colligere, et hec calamitas -tis idest miseria, a calamo canna, quia est inanis calamis stipulis: cum enim calami segetum franguntur et inde oritur fames et miseria, tunc est calamitas, unde et quidam dicunt quod calamitas dicitur quasi cadamitas a cado, d mutata in l, quando ita calami cadmitate plenus, et calamito -as verbum activum, idest mestificare, infelicitare, calamitosum facere. Item a calamus hoc calamistrum idest acus ferrea vel alterius metalli in similitudinem calami facta, in qua crines obtorquentur cere solent qui capillos crispant, ut cala
Abbreviated transcription (Latin):
ferreis religata. q̃ ⁊̃ cateia dĩ. quã orꝰ di¬
cit clam. uñ clauig̾. a .umi. qui g̾it cla-¬
uam. ¶ Itẽ a caleo ħ caligo. nis .i. ols¬
curitas ⁊ umbra de spissitudine aeris
nosus. a .u.i. obscurꝰ caligine plenꝰ. et
as. penł corͣ.i. caligis induere. de quo
postea dicet᷑. ¶Itẽ a caleo ħ cͤaloi. ris.
qr calore ignis uł solis colores ꝑficiũ¬
tur. uł a colo. as. qr olim colabant᷑ ut
eẽnt nimie subtilitatis. uñ coloro. as.
u̾bũ act̾. Alii u̾o dicũt ꝙ a colore fit
color ꝑ apocopã. uñ scõm rabanũ hic

Expanded text:
dicit, unde claviger -ra -rum, qui gerit clavam. Item a caleo hec caligo, idest obscuritas et umbra de spissitudine aeris nosus -a -um idest obscurus et caligine plenus, et a, idest caligis induere, de quo postea dicetur. Item a caleo hic color -ris, quia calore ignis vel solis colores perficiuntur; vel a colo -las, quia olim colabantur ut essent nimie subtilitatis, unde coloro -as verbum activum. Alii vero dicunt quod a coloro fit color per apocopam, unde secundum Raban
Abbreviated transcription (Latin):
maula .i. canna cũ qͣ canit as. uñ hͥ
calamaulariꝰ qui cũ ea canit.
ut clamo istũ .i. clamore uoco. ¶In
a calamo h̾ calamites. tis. gꝰ rane.
calamati. ⁊ hic calor ris. ⁊ ħ caliendiã
dri .i. mitͣ. uel gn̾alit̾ qͥcqͥd caput
uoluit uñ maiorẽ calorẽ ꝯtrahat.¬
orꝰ in sermo. Altũ saganẽ caliendr
¶Et hic calix. cis. a calida potõne.
lebant .n. calidam ⁊ frigidã potions
miscere in calite. uñ ⁊ calix dẽs ẽ ae
lida potõne. ⁊ misc̾e dcm est ꝓ minf¬

Expanded text:
maula, idest canna cum qua canit aliquis, unde hic calamaularius qui cum ea canit. Item a ut ‘clamo istum’, idest clamore voco. Item a calamo hec calamites -tis, genus rane, quia calamaci’, et hic calor -ris et hoc caliendrum -dri, idest mitra vel generaliter quicquid caput involvit unde maiorem calorem contrahat 8, 48 ‘altum Sagane caliendrum’, et hic calix -cis a calida potione: solebant enim calidam et frigidam potionem miscere in calice, unde et calix dictus est a calida potione, et miscere dictum est pro min
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam .n. lingua quicqͥd ẽ candidũ
dr᷑ cignꝰ. reliquis anni tẽporib tenuis
est ⁊ quietꝰ. ¶ Itẽ a cano hec canna¬
qr cũ ea canit᷑. uñ ħ cannetũ .ti. locꝰ
ubi canne crescunt. ⁊ hec cannula.
rranstra. ¶ Itẽ a canna ħ canał. hꝰ¬

Expanded text:
uadam enim lingua quicquid est candidum dicitur cignus, reliquis anni temporibus tenuis est et quietus. Item a cano hec canna, quia ea canitur, unde hoc cannetum -ti, locus ubi canne crescunt, et hec cannula et transtro’. Item a canna hec cana
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ q̃dam stella in qͣ mutata fuit aii.¬
ut dies canicdłares in quib canicła rex¬
nat. ¶Itẽ a canis canicꝰ.a .umi. ⁊ ct¬
tñ filii qͣrũlibet bestiaꝵ dicũt᷑ atili
⁊ a catulus. catula. a catellus. la. au

Expanded text:
ur quedam stella in quam mutata fuit canicut dies caniculares in quibus canicula regnat. Item a canis canicus -a -um, et catamen filii quarumlibet bestiarum dicuntur catuli; et a catulus catula, a catellus catella,
Abbreviated transcription (Latin):
daris.⁊ l re. ¶Itẽ a kalo ⁊ bonum dr
calodemon .i. bonus sciens. ut kalode¬
mones dnͣr boni angłi. sicut cacodemo¬
nes mali angłi. ⁊ ħ̾ calliope. es. una de
nouẽ musis .q. calophone .i. bona sonori¬
tas. ¶Itẽ cala g̾re lat̃ dr᷑ laxa. ¶ It
calo. as. laxare. pon̾e. depon̾e. Uñ hic ca-¬
lamꝰ .i. penna qͣ scribimꝰ qr liquorẽ po¬
nit. s calamꝰ arboris ẽ. pentia auis. ca-¬

Expanded text:
daris et hoc -re. Item calo idest bonum, unde calodemon idest bonus sciens, ut calodemones boni angeli sicut cacodemones mali angeli, et hec Calliope - pes idest una de novem Musis quasi calophone, idest bona sonoritas. Item cala grece, latine laxa, inde calo -as idest laxare, ponere, deponere, unde hic calamus idest penna qua scribimus, quia liquorem ponat, sed calamus arboris est, pen
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. uł .q. malus mos. ⁊ a catos de¬
cacare malũ humorẽ. malam sb̾am.
hic cacodemon .i. malũ sciens. Nam de-¬
mon int̾p᷑ sciens. iñ cacodemones dc̃ĩ
st̃ mali angłi. ⁊ hic cacophatꝰ. ti .i. tͣ
ꝑis sonꝰ. a cacos ⁊ phone qd̾ ẽ sonꝰ uel

Expanded text:
malum vel quasi malus mos; et a cacos decacare malum humorem, malam substantiam, hic cacodemon, idest malus sciens, nam demon interpretatur sciens; inde cacodemones dicti sunt mali angeli; et hic cacemphatus -ti, idest turpis sonus, a cacos et phone quod est sonus vel
Abbreviated transcription (Latin):
Achinnor. aris. quon¬
dam antiqͥ dicebãt.
deo. uñ cachinnꝰ .ni.
cum̃ .i. sum mitas. Uñ cacuminare .i.
a sono feruoris dc̃s ẽ. feruendo .n. expͥ¬
mit hunc sonũ. ca ca ca. ¶Cacos int̾p¬

Expanded text:
ACHINNOR -aris, quod antiqui dicebant deo, unde hic cachinnus dest summitas, unde cacuminare, idest a sono fervoris dictus est; fervendo enim exprimit hunc sonum ‘ca ca ca’. C 4 CACOS inte
Abbreviated transcription (Latin):
are. uł̾ naues ꝯiung̾e agregare. ¶It
a calo hͥ calator .i. uocator. uł minist̃
sacroꝵ. ¶Itẽ a calo ꝙ est uoco hee
lele .i. primꝰ dies mensis. qr ea die so-¬
lebat pontifex ascend̾e turrim de ꝯsue-¬
tudine romana ⁊ uolens nũtiare quo¬
ta eẽt lunatio eo die. uł pͥncipiũ mẽ¬
sis dicebat płies calo. calo.q. uoco
uos. Uenite ⁊ audite etatẽ lune. uł
as celebrarent nũdinas. ⁊ eas incipi¬
eant in nonis qr gͦ uentĩ nesciebãt
pitpiũ mensis. ideo semꝑ in pͥma die
miensis p̾co ascendebat turrim. ⁊ toci¬
ous uocabat calo.q. uoco uos ad nun¬
elnas quod dies restabant usq in die
iu aus uolebant incipe forũ. ut si in qc¬
to die qͣt̾ dicebancal

Expanded text:
. Item a calo hic calator, idest vocator vel minister sacrorum. Item a calo, quod est voco, hee kalende, idest primus dies mensis, quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine romana et volens nuntiare quota esset luna ea die vel principium mensis, dicebat pluries ‘calo, calo, calo’, quasi ‘voco vos, venite et audite etatem lune vel sis celebrarent nundinas et eas incipiebant in nonis. Quia ergo veteres nesciebant principium mensis, ideo semper in prima die mensis preco turrim ascendebat et totiens vocabat ‘calo’, quasi ‘voco vos ad nundinas’, quot dies restabant usque ad diem in quo volebant incipere forum, ut, si in quarto die, quater dicebat ‘cal
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ut d̾s brumet .i. faciat brumã. uł
brumẽ .i. stultũ ⁊ brutũ fieri. uñ bru-¬
mesco. as. incho. ¶Itẽ brumet et bru-¬
qr in bruma secat᷑. uł a bruto comedit᷑¬
⁊ corrodit᷑. ¶ Item a bracos hec bria. q̃
dam mensura. uͥ enĩ nimietas est ñ ẽ
pe ⁊ młtũ bibit. uñ ebrietas aliqñ. ebri¬

Expanded text:
s brumet’, idest facit brumam; vel brumere, idest stultum et brutum fieri, unde brumesco -scis inchoativum. Item brumet et bruquia in bruma secatur vel quia a bruco corroditur. Item a bracos hec bria -e, quedam mensura; ubi enim nimietas est, mensupe et multum bibit; unde ebrietas aliquando, ebri
Abbreviated transcription (Latin):
xusticꝰ qui intemꝑate calcat uł calcatur.
Uñ plautꝰ in asinaria. clamat si quẽ uid
ire ad se calcit᷑nẽ. ¶Itẽ a calce calcio. as.
qd̃ exigit calciam̃tũ. uł calceo. as. qd̾
exigit hic calceꝰ. ei. uñ ⁊ ħ caliga. ge. cal¬
ciam̃tũ crurũ. siue sit panno siue de fro.
uł a ꝯligo. gas. qr calige colligant᷑ uł
caligatꝰ. a .uiii. qui caligas ht̃. dñ mi

Expanded text:
rusticus, qui intemperate calcat vel calcitrat, unde Plautus in Asinaria ‘clamat si quem videt ire ad se calcitronem’. Item a calce calcio -as, quod exigit calciamentum, vel calceo -as, quod exigit hic calceus -ei, unde hec caliga -ge, calciamentum crurum sive sit de panno, sive de ferro, vel a colligo -gas, quia calige ligantur, vel caligatus -a -um qui caligas habet, unde
Abbreviated transcription (Latin):
callum facere. uñ uulnꝰ obtalescit cũ
incipit sanari. ⁊ recalleo. es. iterũ calłe
uł remollesc̾e ⁊ a callo cessare. ¶Itẽ
a callus h cals. cis. pͣ pars pedis uł poꝰ
extrema. S ħ calx cis .i. cementũ. Posu¬
S ꝓpt̾ suam auctoritatẽ młtis uocabu¬
lis abusus ẽ in autorib. ¶Et a calx
uł callus ħ calcaneꝰ idem ꝙ calx. ⁊ ẽ ad
qͣmͣ talus. nam talus sub crurib. idẽ ẽ¬
⁊ talonꝰ. ⁊ sub talo ẽ calcaneꝰ. uł calx. uñ

Expanded text:
callum facere ut ‘vulnus occalescit cum incipit sanari’; et recalleo, idest iterum callere vel remollescere et a callo cessare. Item a callus hic calx -cis prima pars pedis vel potius postrema, sed hec calx -cis idest cementum; posupter suam auctoritatem multis vocabulis abusus est in accidentibus; et a calx vel callus hic calcaneus, idem quod calx, et est aliud quam talus. Nam talus est sub cruribus, idem et talonus, et sub talo est calcaneus vel calx, unde
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥbdam classicis. q tam isti qmͣ illi
suũ classicũ .i. signũ suũ habebãt. s illi
s. nobiles dicebant᷑ pͥma classis. igno
partes. ⁊ q̃l dc̃a ẽ classis. dictatores .n.
⁊ qͥ sũmos habebant honores: de pͥma
dasse dicebant᷑. de scd̾a tribuni. ⁊ qͥ
paruas habebant dignitates. De t̾cia
qui nullos habebant honores. De qͣrta
q̃ erat extrema serui. ¶Et a classicũ

Expanded text:
dam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantur prima classis, ignobpartes, et quelibet dicta est classis: dictatores enim et qui summos habebant honores de prima classe dicebantur, de secunda tribuni et qui parvas habebant dignitates, de tertia qui nullos habebant honores, de quarta, que erat extrema, servi; et a classicum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ subito luterȩ tuȩ reddit
sunt. quȩ qͣnto insperatȩ
tanto gaudioꝵ plene qͥes.¬
centẽ animã suscitart᷑. ut
tatim amore cõplecterer quẽ oculis
gͣorabam. & illud mecuͣ tacitꝰ mu sita
eͣ. multi ab oriente & occidente ueni-¬
ent & recũbent in sinu abrahȩ. Cornelius
enturio cohortis italice.iã tcͣ lucini mei
ũfigurabat fidẽ. dpl̃s paulꝰ scribens ad
omanos: cũ in hispaniã ꝓficisci cȩpero.
pero q̃d pͣteriens uideã uos. & ã uob̃ de-
lucar illuc. tantis fructib apꝑbauit. qͥd
le illa ꝓuintia quȩreret. In breui teͣpore
t. Manet in hospitio conducto ꝑ bienniuͣ.
t uob̃ utriꝰq instrumͣti etͣnã reddat domũ.

Expanded text:
hi subito litterae tuae redditae sunt, quae quanto insperatae tanto gaudiorum plenae quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore conplecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus musita multi de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uosucar illuc , tantis fructibus approbavit, quid de illa provincia quaereret. In brevi tempore beros faciat. Manet in hospitio conducto per biennium; ut nobis utriusque Instrumenti aeternam reddat domum.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ subito luterȩ tuȩ reddit
sunt. quȩ qͣnto insperatȩ
tanto gaudioꝵ plene qͥes.¬
centẽ animã suscitart᷑. ut
tatim amore cõplecterer quẽ oculis
gͣorabam. & illud mecuͣ tacitꝰ mu sita
eͣ. multi ab oriente & occidente ueni-¬
ent & recũbent in sinu abrahȩ. Cornelius
enturio cohortis italice.iã tcͣ lucini mei
ũfigurabat fidẽ. dpl̃s paulꝰ scribens ad
omanos: cũ in hispaniã ꝓficisci cȩpero.
pero q̃d pͣteriens uideã uos. & ã uob̃ de-
lucar illuc. tantis fructib apꝑbauit. qͥd
le illa ꝓuintia quȩreret. In breui teͣpore
lanͣta iaciens romã uinctꝰ ingredit᷑. ut
inctos suꝑstitionis errorib liberos faci¬
t. Manet in hospitio conducto ꝑ bienniuͣ.
t uob̃ utriꝰq instrumͣti etͣnã reddat domũ.

Expanded text:
hi subito litterae tuae redditae sunt, quae quanto insperatae tanto gaudiorum plenae quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore conplecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus musita multi de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uosucar illuc , tantis fructibus approbavit, quid de illa provincia quaereret. In brevi tempore ndamenta Romam uinctus ingreditur, ut uinctos superstitionis erroribus liberos faciat. manet in hospitio conducto per biennium, ut uobis utriusque instrumenti aeternam reddat domum.
Abbreviated transcription (Latin):
pert᷑ hab̾e discordiã. ne uiderent᷑ qͣdam
duriuia ꝙ conscientia antiq fidei. ab ee¬
cłĩa separari. ordinauimꝰ diaconũ. & pꝰꝗͣ
ras gratulari. antelligens qõ ob dĩ timo¬
re̾ hoc sumꝰ facere cõpulsi maxime cũ
impendere. & nemo suꝑ alienaͬ m̃sura
extendit᷑. tam̃ pͣponat᷑ om̃ib caritaᷤ .xi

Expanded text:
perunt habere discordiam -, ne uiderentur quadam duritia et conscientia antiquae fidei ab ecclesia separari, ordinauimus diaconum et, postquam ras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conpulsi, maxime, cum inpendere et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponeretur omnibus cari
Abbreviated transcription (Latin):
sant diaboli in regno celor Pretereo friuo
uet eruositionẽ suꝑ tunieis pellitiis. qnto
onatu qͥntisq egerit argum̃tis ut canicas
ollicias humana corpora ẽẽ crederemꝰ. qͥit᷑
ullta ait. Nũ qͥd coriariꝰ aut sordiscariꝰ e
t as ut conficeret pelles animaliũ & con¬
ueret ex eis tunicas pellicias ada & euȩ
Mnfestũ ẽ g in qͥt q̃d de corporib nris

Expanded text:
fiant diaboli in regno caelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argumentis, ut tunicas pellicias humana esse corpora crederemus. qui inter multa ait: numquid coriarius aut scortiarius erat deus, ut conficeret pelles animalium et consueret ex eis tunicas pellicias Adam et Euae? manifestum est ergo, inquit, quod de corporibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ꝙ ñ ista sola quę dixi. s & alia innume¬
omĩa origenis dognata disputare. Nichil
m subripuit origenes. nec in mea genera¬
tione fuit. nec ꝓptͣ aliqͦs res mundi & here¬
ditutẽ odiũ adũsũ illũ pugnasq suscepi. s
ut simplicit᷑ fatear doleo ꝙ uald̃ doleo ui

Expanded text:
eius, et non ista sola, quae dixi, sed -et alia innumeeius, et non ista sola, quae dixi, sed -et alia innumeuersum omnia Origenis dogmata disputare. nihil mihi subripuit Origenes nec in mea generatione fuit nec propter aliquas res mundi et hereditatem odium aduersum illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fate
Abbreviated transcription (Latin):
tim abiciat atq cͣdẽpnet dicente origene
d̃ aqͥs quȩ suꝑ firmam̃tũ sunt. ñ ẽẽ aquas s
fortitudines qͣsda anglicȩ potestatis. & rur-¬
sũ aqͣs quȩ suꝑ terrã st̃ hoc ẽ. sub firma¬
m̃to. uirtutes ẽẽ contrarias id ẽ demones ᷤ¬
& qͦm̾ legimꝰ in diluiuo aꝑtas cataractas cȩ¬
li. & aqͣs in undasse diluũi ᷤ Und̾ aꝑti sunt
fontes abyssi. & totꝰ mundꝰ optꝰ ẽ aquis. & fu
suĩ & dict stulto ut pͥnceps sui sit. nec con¬
tẽpnt res fatuas quȩ dicunt᷑ ã fatuo sic̃
scriptura cestat᷑. fatuus fatua loqͥtur. &
cor eiꝰ uana intellegit. Und obsecro te di-¬
lectissimȩ & quasi meis membris parcens ꝓp¬
ter caritatẽ quã in te habeo p̃cor scribens &
orans. ut impleas illud qd dicit᷑. Nonne odi¬
entes te d̃ne odiui. & suꝑ inimicos tuos ta¬
bescebã: Inimica & digna odio origenis
uerba sunt. & atgna d̃o repugnantia. & sc̃is

Expanded text:
tim abiciat atque contemnat dicente Origene tim abiciat atque contemnat dicente Origene de aquis, quae super firmamentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam angelicae. potestatis, et rursum aquas, quae super terram sunt, hoc est sub firmamento, esse uirtutes contrarias, id est daemones? et quomodo legimus in diluuio apertas cataractas caeli et aquas inundasse diluuii, unde aperti sunt fontes abyssi et totus mundus opertus est aquis? Heu furet dicunt stulto, ut princeps sui sit, nec contemnunt res fatuas, quae dicuntur a fatuo, sicut scriptura testatur: fatuus autem fatua loquitur, et cor eius uana intellegit! unde obsecro te, dilectissime, et quasi meis membris parcens propter caritatem, quam in te habeo, precor scribens et orans, ut inpleas illud, quod dicitur: nonne odientes te, domine, odiui et super inimicos tuos tabescebam? inimica et digna odio Origenis uerba sunt et deo repugnantia et sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
exeden .ñ dix̃ descendit exeden. Iste diui¬
tur in qͣtuor pͥncipia. Nom̃ uni fison. & no¬
ñ scd̃i gyon. Ego ego uidi aqͥs gỹon. aqͣs qͣs
his oculis carneis aspicere poterã. Iste est
lo uob̃ & uuȩ egypti ut bibatis aquã gỹ¬
in turbidas bibi & d̾ magno flumine eilfra¬
te aqͦs simplicit̃. qͦs manu tangere & ore
sobere. ñ aaͣs possumꝰ spũales. Uui aũ flu¬
consequens ẽ. qd & fic̾ & alia ligna de qͥb dic̃
ds̃. ex onũ ligno qd̃ est in paradiso comedes
similia st̃ fluminib & aqͥs. Si auͣ aqͣ quȩ cer¬
nit᷑ uera aqua ẽ. necesse ẽ. ut & ficꝰ uera sit
& alia ligna. & ada uerꝰ. statim a pͥncipio plas¬
mat᷑ in corpore sic̃ eua. & nͣ in phantasmate.
lus raptꝰ sit usq ad t̾ciũ cęlũ. ꝙ usq in pa¬
ra disũ. B enedicis. Qͥn do ponit terciũ̃ cęlũ
cęlũ alibi para dẏsũ. Iuas uͦ p̃stigias qͥs ñ sta¬

Expanded text:
ex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiditur in quattuor principia: nomen uni Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aquas Geon, aquas, quas his oculis carnis aspicerem. iste est Quid vobis et viae Aegypti, ut bibatis aquam Geon turbidam? Bibi et de magno flumine Euphrate aquas simpliciter, quas manu potes tangere, ore sorbere, non aquas spiritales. Ubi autem fluconsequens est, quod et ficus et alia ligna, de quibus dicit deus: ex omni ligno, quod est in paradiso, comedes, similia sunt fluminibus et aquis. si autem aqua, quae cernitur, uere aqua est, necesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus statim a principio plasmatus in corpore sicut Eua et non in phantasmate lus raptus situsque ad tertium caelum et usque in paradisum\'. bene dicis: quando ponit tertium caelum\caelum et alibi paradisum. illas uero praestigias quis non sta
Abbreviated transcription (Latin):
pbuit ꝓ ea carnẽ. & ȩdificauit costã quã
ulerat᷑ ex eo illi in uxorẽ. dut quȩ corpo¬
i contegebat ada & eua foli̾is ficus pꝰ qͣm
omedert d̾ arbore uenta. Qͥs aut̃ patient᷑
farat origenẽ lubricis argum̃tationib re¬
surrectionẽ carnis huiꝰ negaritẽ. sic̃ de cla¬
iat manifestissim e in uolumine explanati¬
onũ pͥmi psalmi. & in aliis multis locis  dut
qͥs audiat initͣtarrelo donantẽ nob̃ orige¬
nẽ paradysũ. & illũ quẽ scriptura coͣmemo
rat d̾ t̾ra ad cęlestia transferentẽ. & om̃s
arbores quȩ scribunt᷑ in genesi allegorice
intelligentẽ scilicet qd arbores angłicȩ
fortitudines sint. Ocũ hoc ueritas nͣ recipi¬
at fleq enĩ dix̃ scriptura diuina de posu¬
n as ada ꝙ euã in t̾rã. s eiecit eos d̃ parady
s s habitare fec̾ contra paradẏsũ & ñ ab¬
iecit eos sub para dyso. & posuit rũpheã
flãmeã & chertibim custodire introitũ lig¬
ni uitȩ uetiti & ñ ascensũ. & fluuiꝰ egredit᷑

Expanded text:
pro ea carnem, et aedificavit costam, quam tulerat ex eo, illi in uxorem? » Aut quae corpora contegebat Adam et Eva foliis ficus, postquam comederunt de arbore vetita? Quis autem patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis hujus negantem: sicut declarat manifestissime in volumine Explanationum primi psalmi, et in aliis multis locis? Aut quis audiat in tertio coelo donantem nobis Origenem rat, de terra ad caelestia transferentem et omnes arbores, quae scribuntur in Genesi, allegorice intellegentem, scilicet quod arbores angelicae fortitudines sint, cum hoc ueritas non recipiat? neque enim dixit scripturk diuina: \'deposuit Adam et Euam in terram\', sed: eiecit eos de paradiso; et: b a bit are fecit contra paradisum, et non \'abiecit eos sub paradiso\'; et: posuit rumpheam flammeam et cherubin custodire introitum ligni uitae, et non-"ascensum"; et: fluuius egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
smẽ qͥsi. rp̃i ł sc̃i cuiusda. Non enĩ satis
nemini cui imago fuerit. Cũ gͦ uidissẽ¬
li in ȩccl̃a. xp̃i. contra auctoritatẽ scrip¬
turarũ hominis pendere imagine̾. scidi il¬
ud & magis dedi consiliũ custodib eiꝰoẽ
loci deatuit pauꝑẽ mortuũ eo obuoluerent¬
& efferrent. Iuiq contra murmurantes dix¬
ert̃. Si scindere uoluerat. ustũ erat ut ali¬
ud daret uelũ atq mutaret. Qd̃ cũ audi¬
rẽ. me daturũ pollicitꝰ suͣ. atq ilico missu¬
rũ. Paululũ aũ morarũ fuit in medio. du

Expanded text:
sti uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci, ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illique contra murmurantes dicere: \'si scindere uoluerat, iustum erat, ut aliud daret uelum atque mutaret! quod cum audissem, me daturum esse pollicitus sum et ilico esse missurum. paululum autem mor
Abbreviated transcription (Latin):
aliud significante quã uerũ ẽ affirma¬
re dicens. pͥus quã ã malitia humiliarer
ego deliqͥ & illud reu̾tere anima meam
requiẽ tuam. necñ & aliud educ d̾ carcere
animã meaͬ. & in alio loco. confitebor dño
in regione uiuoꝵ. cũ aliꝰ ꝓculdubio sens
sit scripturȩ diuinȩ quã illȩ in heresi
sua maligna intͣ pͣtatione detorquet. ld̃
faciunt manichei & gnostici & hebiom¬
tȩ. & marcionis sectatores e aliȩ feclnti¬
d̾ purissimo fonte scripturarũ assumel¬
tes testimonia nͣ ita int̾pͣtant᷑ ut scripsa
st̃. s simplicitatẽ sermonis ecclesiafiei
id uolt̃ significare q̃d ipsi sentiunt. Iuad
qͦ q̃d asserere nitit᷑. doleãne an rideanes¬
cio doctor egregiꝰ audet docere id did
lũ rursũ futurũ eẽ qd̾ fuerit. & adͤ
ande rediturũ dignitatẽ. ꝙ c̃scensurii¬

Expanded text:
aliud significante, quam quod verum est affirmaaliud significante, quam quod verum est affirmare, dicens: Priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui . Et illud: Revertere anima mea in requiem tuam nec non et illud: educ de carcere animam meam et in alio • loco: confitebor domino in regione uiuorum, cum alius procul dubio sensus sit scripturae diuinae, quam ille in heresim suam maligna interpretatione detorquet; quod faciunt et Manichei et Gnostici et Hebionitae et Marcionis sectatores et alide purissimo scripturarum fonte adsumentes testimonia non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis ecclesiastici id uolunt significare, quod ipsi sentiunt. Illud quoque, quod adserere nititur, doleamne an rideam, nescio. doctor egregius audet docere diabolum id rursum futurum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et c
Abbreviated transcription (Latin):
coaca hoc ẽ memoriã intͣ pͣtari. q̃d ita
animã in se clausã habeat qͦm̾ sepuleras
tumuli cadauera mortuoꝵ. Et si hoc ueruͣ
eͣ. ubi ẽ fides nraͣ. ubi pͣconiũ resur recti
ada & ad sem̃ eiꝰ & ad noe & ad filios euis.
crescite & multiplicamini & replete tͣrã. Iã
enĩ ñ erit benedictio s maledictio uxta
origenẽ qͥ angłos uertit in animas. & ẽ
sub limi fastigio dignitatis fac̃ ad inferi¬
possit animas ꝑ benedictione̾ dare nĩsi
anglĩ peccauerint. & tot in cęlis ruinȩ
sint qͦt int̾ra natiuitates: Dimittenda nob̃
dñi saluatoris in euglĩo dicentis. E eontra¬
rio origenes pͣcipit & legẽ dat. ut nͣdi¬
cã constringit discipłos suos ne qͥs oret
in cȩlũ ascendere. ne peiꝰ iteruͣ pecoans
quã in tͣris ante peccauerat pͣcipitet᷑ in min¬
dũ. quã qͣm istiꝰmodi nugas & deliramͣ̃ta so¬
leat ille seripturarũ uit̃ pͣtatione ꝑuersas

Expanded text:
a, hoc est \'memoriam\' interpretari, eo quod ita a, hoc est \'memoriam\' interpretari, eo quod ita animam in se clausam habeat, quomodo sepulchra et tumuli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectioAdam et ad semen eius et ad Noe et ad filios eius: crescite et multiplicamini et replete terram? iam enim non erit benedictio, sed maledictio iuxta Origenem, qui angelos uertit in animas et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferipossit animas per nedictionem dare, nisi angeli peccauerint, et tot in caelis ruinae sint, quot in terra natiuitates. dimittenda nobis Domini Salvatoris in Evangelio pertonantis. Econtrario Origenes praecipit, et legem dat, ut non dicam constringit discipulos suos, ne quis oret in coelum ascendere, ne pejus iterum peccans quam in terris ante peccaverat, praecipitetur in mundum. Quanquam istiusmodi nugas et deliramenta soleat ille Scripturarum interpretatione perversa et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationi. ñ potest filiꝰ uidere patrẽ. neq¬
spͣs sẽs uidere filũi. Hȩc in libris periar
chon scribunt᷑. Nis uerb̃ legimꝰ. & ita locu¬
tus ẽ origenes. Sic̃ enĩ inc̃gruũ ẽ. dicere
qͦ qͥs origene docente patiat᷑ q̃d anime
angłi fuerint in cęlis. & post quã pecca¬
uerint in suꝑnis deiectas ẽẽ istũ munoũ.
& quasi in tumulos & sepulera sic in cor¬
pora ista religatas. penas antiquoꝵ luere
peccatoꝵ. & corpora credentiũ nͣ tẽpla xͥ
ẽẽ s carceres dapnatoꝵi exind̃ ueritatẽ
istoriȩ allegoriȩ deprauans mͣdatio infi¬
nita uerba multiplicat. ꝙ simplices qͦ
uaria ꝑuersione supplantans nẽ asserit
qr d̾ cęlestib ad inferiora uenientes calos¬
reͣ pristinũ amiserint. nẽ corpꝰ hoc iuxta
grecos obid. aucca. id ẽ uinculũ. siue
iuxta aliã ppͥetatẽ cadauer dici. qr ani¬
me d̾ cęlo ruerint. ã plerisq autͣ sodm

Expanded text:
praedicationi: non potest filius uidere patrem neqpraedicationi: non potest filius uidere patrem neqsanctus uidere filiiim\'? haec in libris rcspl ap/wv scribuntur, his uerbis legimus et ita locutus est Origenes: sicut enim incongruum est dicere, quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angeli fuerint in caelis et, postquam peccauerint in supernis, deiectas esse in istum mundum et quasi in tumulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiquorum luere peccatorum et corpora credentium non templa Christi esse, sed carceres damnatorum? exin ueritatem historiae allegoriae deprauans mendacio infinita uerba multiplicat et simplices quosque uaria persuasione subplantans nunc adserit quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, nunc corpus hoc ob id iuxta Graecos SljAa?, id est \'uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer dici, quia animae de caelo ruerint; a ple-. risque autem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
istis. & ad tristitiã atq lacrimas ad duxistis.
Non solũ aũ me. s & alios plurimos catholi¬
cos qͥ intͣerant lesistis. Ꝙut intellego hec eͣ
Sonũs indignatio & iste furor. & id circo cõ¬
minamini qd mittatis adũsũ me epłas. & huc
ilucq sermo ur̃ discurrati & ꝓpt̾ defensĩ¬
onẽ hereseos adũsũ me odia suscitantes
rũpitis caritatis pacẽ qͦm in uos habuimꝰ.¬
in tantũ ut feceritis nos etiã penitentiã
agere quare uob̃ cõmunicauerimꝰ. ita ori¬
genis errores & dogmata defendentib.
Simplicit᷑ loquar. nos scd̃m qd̃ scriptũ eͣ
nec oculo nroͣ parcimꝰ ut ñ effodiamus
eũ si nos scandalirauerit. nec manui nec
pedi. sinob̃ scandalũͣ fecerit. W uos gͦ suie
oculi nr̃i. siue manꝰ. siue pedes fueritis. si¬
milia sustinebitis. Qͥs enĩ catholicoꝵ possit
ȩqͦ animo sustinere. & eoꝵ qͥ fidẽ suã bonis
oꝑib exornant. ut audiant origenis doc¬
trinã atq consiliũ. & credant praue illiꝰ

Expanded text:
istis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios plurimos catholicos, qui intererant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor et idcirco comminamini, qillucque sermo vester discurrat; et propter defensionem haereseos adversum me odia suscitantes, rumpitis caritatem qin tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores et dogmata defendentes. Simpliciter loquar: nos, secundum quod scriptum est, nec oculo nostro parcimus, ut non effodiamus eum, si nosscandalizauerit, nec manui nec pedi, si nobis scandalum fecerint. et uos ergo, siue oculi nostri siue mamis siue pes fueritis, similia sustinebitis. quis enim catholicorum possit aequo animo sustinere et eorum, qui fidem suam bonis operibus exornant, ut audiant Origenis doctrinam atque consilium et credant praeclarae illius
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. ꝙ cognouit euã uxorẽ suaͬ. ꝙ pepit
ei filiũ urxta speciẽ & imaginẽ eiꝰ. & uoca
uit nom̃ eiꝰ seth. Rursũq in decima genera¬
uendicans ds imnaginẽ suã. & ostendens
q̃d grã quã dedisset hominib ꝑseueras¬
set in eis ait. slon comedetis carne̾ cũ
sanguine. Ego eñi ulciscar sanguine̾ urͣm
s manu om̃is hominis effundentis illũ.
Q adimagine̾ dĩ feci homine̾. slec nͣ pꝰ al¬
teras decẽ generationes usq ao abrahã⁊
ab abrahã usq ad d. alias gn̾ationes .xiiii. que xiuii
generationes simul facuint annos ũ ex
Ui. sp̃s sc̃s in tricesimo octauo psalmo
cũ quȩreret᷑ d̾ om̃ib hominib qd inua¬
nitate ambularent & peccatis eẽnt obnax¬
ĩi. loquit᷑. uerũtam in imagine dĩ ꝑanibu¬
lat om̃is homo. Nlec nͣ post dauid etiã sub

Expanded text:
XXX et cognouit Euam, uxorem suam, et peperit XXX et cognouit Euam, uxorem suam, et peperit ei filium iuxta speciem et iuxta imaginem eius rauindicans deus imaginem suam et ostendens, quod gratia, quam dedisset hominibus, perseueraret in eis, ait: ne comederitis carnem in sanguine; ego enim ulciscar sanguinem uestrum de manu omnis hominis effundentis illum, quia ad imaginem dei feci hominem. nec non post alteras decem generationes usque ad Abraham et ab Abraham usque ad Dauid alias generationes XIIII, quae XXIIII generationes simul faciunt annos lreXVIl, spiritus sanctus in tricesimo octauo psalmo, cum quereretur de omnibus hominibus, quod in uanitate ambularent et peccatis essent obnoxii, loquitur: uerumtamen in imagine perambulat omnis homo. nec non post Dauid etiam sub
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s fr̃s qͥ tecũ st̃ & maximȩ ruphinũ prb̃m
ab heresi origenis & aluis heresib & ꝑditi¬
one earũ. Si enĩ ꝓptͣ unũ u̾bũ aut duo qͦ
etraria fidei sunt. multȩ hereses ab iectȩ
sunt ab eccłia. qͣntomagis hic int̾ heretiꝰ¬
cos habebit᷑. qͥ tantas puersitates & tã ma¬
ia dognata cͣtra fidẽ dĩ adinuenit. & ec
cliȩ hostis extitit. Int̾ multa enĩ mala e¬
tiã illuo ausus ẽ dicere. ꝑdidisse imag̾i¬
nẽ di ada. cũ hoc in nullo penitꝰ loco scrip¬
qd uniu̾sis imꝑant imaginẽ di. Coniun¬
gens aũ atq c̃sotians scriptura diuina
grãm benedictionis quã ada donauerat
& generationib que  eo erant. ne qͥ forsi¬
tan maligna intͣpͣtatione auderent dicere
uni datã grãm dĩ. & illũ solũ factũ eẽ ad
imiaginẽ dĩ qͥ plasmatꝰ eẽt exhumo . &
cͣciperent᷑ in utero & nͣ ita nascerentur
ut ada di non hab̾e inmaginẽ. stati ꝑ ordinẽ uingit.
& licit. Et uixit ada añnis ducenti¬

Expanded text:
omnes fratres, qui tecum sunt, et maxime Rufinum presbyterum ab heresi Origenis et aliis heresibus et perditione earum. si enim propter unum uerbum aut duo, quae contraria fidei sunt, multae hereses abiectae sunt ab ecclesia, quanto magis hic inter hereticos habebitur, qui tantas peruersitates et tam mala dogmata contra fidem adinuenit, dei et ecclesiae hostis extitit! inter multa enim mala etiam illud ausus est dicere, perdidisse imaginem dei Adam, cum hoc in nullo penitus loco scripid, quod uniuersis imperent, imaginem dei. coniungens autem atque consocians scriptura diuina gratiam benedictionis, quam Adam donauerat, et generationibus, quae ex eo erant, ne qui forsitan maligna interpretatione auderent dicere uni datam gratiam dei et illum solum factum esse ad imaginem dei, qui plasmatus esset ex humo, et conciperentur in utero et non ita nascerentur ut Adam, dei non habere imaginem, statim per ordinem iungit et dicit: et uixit Adam annos CC
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa cũ ei p̃sbit᷑ ruphinꝰ nescio quȩ alia tran¬
sitoriȩ loqueret᷑ etiã hoc dixerit. Putas
stetisse sermonẽ. Ego aũ epiphaniꝰ nec au¬
diui qͥcquã nec respondi. Vnd̃ dilectis¬
sime ñ te p̃uemiat furor. nec occupet
indignatio. nec frustra mouearis & ali¬
nd dolens te uͣtas ad alia. & peccan¬
di occasionẽ inuenisse uidearis. Qd̃ ꝓ-¬
pħa deuitans d̃nm pͣcat᷑ dicens. Ne d̾e¬
clines cor meũ in uerba malitiȩ ad ex¬
cusandas excusationes in peccatis. Iuud
qͦ audiens ammiratꝰ suͣ. qd qͥda qͥ so¬
lent ultro citroq portare rumuscu
ut tristitia & rixas intͣ frͣs. ẽcitent
tione qnͣdo offerimꝰ sacrificiũ dõ. solea¬
mꝰ ꝓ te dicere. Onẽ. pͣsta ioh̃i ut recte
eredati sloli nos in tantũ putare rusticos
ut hȩc ta̾ aꝑte dicere potuerimꝰ. Quã¬
quã enĩ hoc in cord̾ meo semꝑ orẽ. tamͣ
ut simplicit᷑ fatear nuͣquã in aliena ᷤ au

Expanded text:
quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia tranquia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam hoc dixerit: \'puta et hucusque stetisse sermonem. ego autem Epiphanius nec audiui quicquam nec respondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te uertas ad alia et peccando occasionem inuenisse uidearis. quod propheta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratlent ultro citroque portare rumusculut tristitias et rixas inter fratres concitent, tione quando offerimus sacrificia Deo, soleamus pro te dicere: « Domine, praesta Joanni, ut recte credat. » Noli nos in tantum putare rusticos, ut hoc tam aperte dicere potuerimus. Quanquam enim hoc in corde meo semper orem, tamen ut simpliciter fatea
Abbreviated transcription (Latin):
ciettas sensu tuo & arbitratu digna mise
nos cõp̃hendere ñ pot̾amꝰ. & miser᷑ ad nos
ꝙ diaconos & ypodiaconos qͦs suscepimus
mechiȩ uidebant᷑ ȩccłiam ꝑtinere eo q̃d
grandis eẽt & latȩ patens ꝓuintia ordina
aũ ego ordinaui diaconissas & ad alienas
misi ꝓuntias neq feci quicam ut ȩccłiam
scinderẽ. Qͥd gͥ tͥ uisũ eͣ. sic gͣuit᷑ intumes¬
cere ꝙ iactari contra nos ꝓ oꝑe dĩ qd in
edificationẽ & ñ in destructionẽ fratrum
sslocutꝰ es clericis asserens te ꝑ scmͣ prb̃m
sũ dicens. Nũqͥd iuuenis sũ. aut canones
ignoro: Audi gͥ. ueritatẽ in sermone d̃ñi
ne hoc nec audisse net nosse irec istius sermo¬
nis penitꝰ recordari. Suspicatꝰ aũ sũ. ne forfi¬
tan intͣ multa qͣsi homo oblitꝰ eẽm. & obhanc
causam scm̃ gregoriũ sciscitatꝰ & cenonẽ¬
prb̃m qͥcũ eo ẽ. Eqͥb abb gregoriꝰ respon¬
dit se hoc penitꝰ ignorare. zeno auͣ dixit

Expanded text:
ticitas sensu tuo et arbitratu digna miserticitas sensu tuo et arbitratu digna misernos conprehendere non potueramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus oeciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis esset et late patens prouincia, ordinarrent. numquam autem ego ordinaui diaconissas et ad alienas misi prouincias neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum est sic grauiter intumescere et iactari contra nos pro opere dei, quod in aedificationem et non in destructionem fratrum s locutus es Clericis, asserens te per sanctum Psim, dicens: Nunquid juvenis sum, aut canones ignoro? Audi igitur veritatem in sermone Dei, me hoc nec audisse, nec nosse, nec istius sermonis penitus recordari. Suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa, quasi homo oblitus essem: et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitatus sum, e cum eo est. e quibus abbas Gregorius respondit se hoc penitus ignorare. Zeno autem dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
tos diaconos appͣhendi iussimꝰ & tene¬
rios eiꝰ. ne forte liberare se cupiens. ad
eopelentes ut ministraret. ualdeq obui¬
&dat andignũ se eẽ contestans. uire gͦ copu
encũ & suadere potiumꝰ testimonĩis serip¬
maruiꝰ & ꝓpositione mandatoꝵ dĩ. S cũ
mnistraret in sc̃is sacrificũs. rurẜ cum
ingenti difficultate tento ore eiꝰ ordina
teroꝵ. Post hȩc seripsimꝰ ad scõs prͣsbitos
qs eoꝵ quęri audisseꝰ cur ñ haberent qͥ sibi
m sacram̃ta c̃ficerent & illũ om̃s suo pos¬
grent testimonio. & grandẽ huittlitatẽ
ncõmune monast̾ũ testarent᷑ qͣre tẽ reꝑ-¬
a oportunitate nͣ scripsissent nob̃. neq
hordinatione eiꝰ aliqͥd poposcissent. llȩc
ia acta st̃ ut locutꝰ sũ in caritate xp̃i qͣm
t erga paruttatẽ nrãm hab̾e credebã. qͣm¬
qͣm in monast̾io ordinauerĩ. & nͣ in parro¬
chia quȩ tͥ subiecta sit. Suere benedicta
ipulcoporũ cipri mansuetuis bonitas & nr̃a rus¬

Expanded text:
tos diaconos adprehendi iussimus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens adiudei et conpellentes, ut ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinabyterii. post haec scripsimus ad sanctos presbyteros tos eorum queri audissem, cur non haberent, qui sibi Domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio, et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur: quare tunc reperta opportunitate non scripsissent nobis, neque super ordinatione ejus aliquid poposcissent. 2. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sc̃i prb̃i ieronimꝰ ꝙ uincentiꝰ propter
uerecundiã & humilitateͣ nollent dai¬
ta nomini suo erercere sabͥficia & laꝰ¬
re seruũ dĩ ñ posses. qͥ te eo qd̃ graue
nꝰ sac̃dotũ nollet susciꝑe sepe fugieba.

Expanded text:
sbyteri Hieronymus et Uincentius propter uerecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia et labore seruum dei non posses, qui te et, quod graue onus sacerdotii nollet suscipere, saepe fugiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
lectissime clericatꝰ nos hono¬
re nͣ abuti in suꝑbiã. s cus¬
todia mandatoꝵ dĩ & obser¬
uatione diligentissima hoc ẽẽ q̃d dicimͣ.
runt eis. quȩ arrogantia clericatꝰ cõndu¬
cere nob̾ poterit qͥ nͣ soluͣ cogitatione
& sensu uerũ & sermone peccamꝰ: Andiui
quippe qd tumeas contra nos & irasca¬
ris & in. iuteris scribe in extremos fines
tͣrȩ. ut loca ꝓuinciasq nͣ nominẽ. S ubi
ẽ dĩ timor qͥ nos debet illo tremore cͣcuter

Expanded text:
ctissime, Clericatus honore non abuti in superbiam, sed custodia mandatorum Dei, et observatione diligentissima hoc esse quod dicimurrunt eis : quae arrogantia clericatus conducere nobis poterit, qui non solum cogitatione, et sensu, verum etiam sermone peccamus? 242 Audivi quippe quod tumeas contra nos, et irascaris, et miniteris scribere in extremos fines terrae, ut loca provinciasque non nominem. Et ubi est Dei timor, qui nos debet illo tremore concutere,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dicimꝰ. Custodi illũ. qͥ pͣdicat ueritatẽ.
uerbũ p̃dicet ueritatis. sic̃ occasio se ui
tulerit sermonis. & habuerit oratio con¬
sequentiã. Q ꝓptͣ obsecro te dilectissi¬
me. & aduolutꝰ pedib tuis pͣ cor.prã mͥ¬
ꝙ tͥ ut salueris sicͣ scriptũ ẽ ã generati¬
one ꝑũsa. & reced̃ ab heresi origenis. &
ã cunctis heresib dilectissime. Uideo
eñi qd̃ ꝓptͣ hanc causã omĩs urã inoigna¬
tio ẽeitata sit. q̃d dixerim uob̃ arriũ pa¬
trẽ illarũ ꝙ aliarũ hereseon radice̾ &
parentẽ laudare ñ debetis. ꝙ cũ uos ro¬
garẽ ne ita erraretis ꝙ monerẽ ẽtradix

Expanded text:
que dicimus: \'custodi illum, qui praedicat ueritatem\' uerbum praedicet ueritatis\', sicut occasio sermonis se tulerit et habuerit oratio consequentiam. quapropter obsecro te, dilectissime, et aduolutus pedibus tuis precor: pra ut salueris, sicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. uideo enim, quod propter hanc causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, contradix
Abbreviated transcription (Latin):
catio. Prȩterea ꝙ auduu qͦscła mur murare.
contra me qͣndo simul ꝑgebamꝰ ad som̃ lo¬
cũ qui uocat᷑ bethel ut ibi collectã tecũ ex
ilȩ dr̃ a nablata uidissẽq ibi pͣtͣriens lu¬
urnã ardentẽ. & int̾ rogassẽ qͥ looꝰ eẽt. di¬

Expanded text:
catio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare catio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex quae dicitur Anablata, uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, di
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit᷑ saluos fieri. ideoq concede¬
re dãp nationis suę certam̃ & uera
scientiã in aua potissimũ parte homils
ut e ans. & scimꝰ q̃d in cunctis hominib
mag di ꝑmaneat. ipsiꝙ concedimꝰ nosse
masia parte homo ad imaginẽ di conditꝰ
Si neq illuo q̃d qͥda in epła ioh̃is legen
acdũ e sic̃ ꝙ in alio loco legimꝰ. ãgła in głam.
aiiculã susceperunt. pͥmꝰ moyses cuiꝰ fulsit
Nees uals̾. & racdiabat ueluti fulgur aut sol.
Auelias igneo curru raptꝰ in cęlũ. & ignis
gendu. ut impleat᷑ illuo q̃d scriptũ ẽ. Dñis
qui seificat semet ipsũ. int̾ beatos nume¬
iabitur. ħ eati enĩ mundi cord̃. qm̃ ipsi d̃m
uidebunt. Cũ hȩc ita se habeant dilectissi¬
mne custodi animã tuã. & desine contra nos¬
nrare aclinicẽ. sicut qͥdam mur murauert̃ & a
srpentibꝰ perierunt Magis acdqͥesce ueritatiae di¬
iri tabiciat᷑ ĩs occasio ꝑuersa. ne scindatur in uobis
uinculũ caritatis. & pacis. & recte fidei pͣoi¬

Expanded text:
eri, Deoque concedere donationis suae certam et veram scientiam, in qua potissimum parte homines  et scimus, quod in cunctis hominibus imago Dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad imaginem Dei conditus sed neque illud. quod quidam in epistula Iohannis legentes dictum est, sicut et in alio loco legimus: a gloria tiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facies ualde et radiabat ueluti fulgor aut sol; secundus Helias igneo curru raptus in caelum et ignis gendum, ut inpleatur illud, quod scriptum est: omnis, qui sanctificat semet ipsum, inter beatos numerabitur. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi -animam tuam murare adinvicem, sicut quidam murmuraverunt, et a serpentibus perierunt » : magis acquiesce veritati, et di abiciatur omnis occasio peruersa, ne scindatur in nobis uinculum caritatis et pacis et rectae fidei praedi