comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pedes meos. Post enumera¬
tionem uero sub infertur
sententia. Propt̾ qd̃ dico tͥ
Remittuntur ei. peca mul¬
da: quiadilexit multum.
Quid fr̃s mei ẽẽ dilectioñe
credimus. nisi ignem: Et
quid culpam nͥ rubigmẽ.
unde et nunc dicitur. Re¬
mittunt᷑ ei pec̾ca multa.q
dilexit multum. Ac si aꝑ¬
te diceretur.Incẽdit plene
peccati rubigmẽ: qiria ar
go consumitur: quanto
peccatoris cor magno cari¬
tatis igne concrematur. Ee¬
ce ea que ad medicũ uenerat
egra sanata est: sed desalu¬
te eius adhuc olii egrotant.
Nam simul discombentes
conquesti sunt intra se di¬
centes. Quis est hic. qui eti¬
am pecc̃a dimittit : Sed ce¬
lestis medicus egros non
respicit. quos etiam: deme-¬
dicamento fieri deteriores
uidit. Eam quam sanaue¬
rat. ꝑ pietatis sue sententiã
confirmat dicens. Fĩdes tua
te saluam fecit. uãde inpa¬
ce. fides et enim saluam fe¬
cit quia hoc qd̾ petiit. posse
seaccipere ñ dubitauit. Sed
ip̃am quoq spei certitudi¬

Expanded text:
pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardgo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudi
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ. et t̾ram in uiam in
riuos aquarum. Dabo in so¬
litudine cedrum et spinam
mirtum et lignum oliue.
ponam indeserto abietem
ulmũ et buxũ simul. Ut ui¬
deant et sciant. et ĩtelligãt
tum quippe dominus insta
gentilitati que prius ꝑ aridi¬
tatem mentis nullos bono¬
rum oꝑum fructus ferebat.
fluenta sc̃e predicationis de¬
dit. Et ip̃a ad qͣm prius ꝓ as¬
ꝑitate sue siccitatis uia p̾di¬
catorib nõ patebat: doctͥne
post modũ riuos emanauit.
Tui adhuc ex munere mag¬
no promittitur. Babo in so¬
litudine cedrũ et spinam.
Cecdrũ qͥa magni odoris est.⁊
imputribilis nat᷑e. iure acci¬
pimus in ꝓmissione. De spi¬
na uero cũ peccanti homini
dictum sĩt. t̾ra tua spinas
et tribulos germinabit tibr
qͥd mirũ si sc̃e eccł̾ie illud ꝓ¬
mittit᷑. qd̾ pecc̃ati homini ꝓ
pena multiplicatur: Sed ce¬
dri signãtur nomine. hii qͥ
uirtutes et signa exhibent.
in sua oꝑatione. Qui dicere

Expanded text:
quarum, et terram inviam in quarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, tum quippe Dominus in staia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere
Abbreviated transcription (Latin):
corporeo eget alimento. Et
si corpus non reficitur cert̃
est qd̾ uox ip̃a subthatur. Mi
uires ad loquendum dedit.
Cum ꝓpħa ergo mercedem:
ph̾e accipiet.quia et si spl
ꝓphetie plenus non fuit. hoc
tamen ante dei ocłos exhibu¬
it qd adiuuit. Hinc est qd̾ de
quibdam peregrinantibus
fr̃ib gaio per ioh̾em dicitur
pro nomine enim xp̃i profe¬
cti sunt. nichil accipientes a
gentib. Nos ergo debemus
suscipere eiꝰmodi. ut cooꝑato¬
res simus u̾itatis. Qui enim
sp̃ualia dona habentib. tem¬
poralia fubsidia tribuit: ip¬
sis donis sp̃ualib cooꝑator
existit. Nam cũ sint pauci
qͥ sp̃ualia dona ꝑcipiunt. ⁊¬
multi qui reb temporalib
habundant: per hoc se diui¬
tes uirtutib pauꝑum inse¬
runt. quo eis dem sc̃is pauꝑi¬
b de suis diuitiis solatiant᷑.
Unde cũ ꝑysaie uocem domi¬
merita tanquam deserto ar¬
busta promitteret: ulmum
quoq pariter ꝓmisit dicens.
ponã desertum in stagna a¬

Expanded text:
corporeo eget / alimento; et corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperatoexistit. Nam cum pauci sint qui spiritalia dona percipiunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isaiae vocem dereum virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna a
Abbreviated transcription (Latin):
mine iusti: mercedem iusti
accipiet. In quib u̾bis notan¬
dum est quia nõ ait merce-¬
dem de ꝓph̃a. uel mercedem
de iusto sed mercedem ꝓpħe
et mercedem iusti accipiet.
Aliud est enim merces de ꝓ¬
ph̃a aliud merces ꝓpħe. Atq
aluid merces de iusto. aliud
merces iusti. Quid est enim
dicere mercedem ꝓphe accapi.¬
et. nisi quia his qui ꝓpham
sua largitate sustentat. qͣuis
ip̃e ꝓphetiam non habeatap
om̃ptem tam̃ dominum ꝓ¬
phetie premia habebit: Itte
enim fortasse iustus est:Et yͥ¬
to in hoc mundo nichil post¬
det: tanto loquendi ꝓ uisti¬
cia fiduciam maiorem ha¬
bet. Hunc dum ille suftemta
qui in hoc mundo aliqͥd pol¬
sidet. et adhuc fortasse prous¬
ticia loqui libere ñ p̾sumit
iusticie illius libertatẽ sibi
ꝑticipem facit. Ut cũ eopa¬
rit̾ iusticie premia recipiat:
quem sustentando iuuat
quatinus eandem iusticĩa
libere loqui possit. Ille ꝓpher
sp̃u plenus est: sel tamen

Expanded text:
mine iusti, mercedem iusti mine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ab tunicis clatur p̾ceptum:
quia hoc de una dici non po¬
tuit. Qm̃ si una diuiditur.
nemo uestitur. In dimidia
quippe tunica et nudus re¬
manet qui accipit. et nudꝰ
qui dedit. Int̾ hec autẽ sciẽ¬
dum est quantũ misccłie
oꝑa ualeant: cũ ad fructꝰ
dignos penitentie ip̃a pre
ceteris precipiuntur. Hinc
etiam persemet ip̃am ueri¬
tas dicit. Date elemosinam
et i ecce omma muncda st̃
uobis. Hinc rursus ait. Ua¬
te et clabitur uobis. Hinc
scriptum est. Ignem arden¬
tem extinguit aqua: et ele¬
mosina resistit pect̃is. Hinc
iterum dicit. Conclude ele-¬
mosinam in sinu pauꝑis.
et hec pro te exorabit. Hinc
bonus pater innocẽtem fili¬
um admonet dicens. Si mul¬
tũ tibi fuerit: abundant̃ tri¬
buit. Si exiguum fuerit: eti-¬
am exiguum libent̾ stude
imꝑtiri. Ut autem qnͣta eẽt
uirtus in continentia et sus
Qui recipit ꝓpħ̾am in noĩe
ꝓphe: mercedẽ ꝓphe accipiet.
Et qui recipit iustum in no¬

Expanded text:
abus tunicis datur praeceptum, abus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est, quantum misericordię opera valeant, cum ad fructus dignos paenitentiae / ipsa prę ceteris pręcipiuntur. Hinc etiam per semetipsam veritas dich: Date ęlemosinam, et ecce omnia munda sunt vobis! Hinc rursus ait: Date et dabitur vobis! Hinc enim scriptum est: Ignem ardentem extinguit aqua, et elemosina resistit peccatis. Hinc iterum dicit: Conclude ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et suscQui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in no
Abbreviated transcription (Latin):
bor a radice abscisa est: ne ĩa
remaneat. unde praua itetũ
soboles succrescat. In quibus
ioh̃is baptiste u̾bis cõstat ꝙ
audientium corda turba¬
ta sunt cũ ꝓtinus subinfer¬
tur. Et int̾rogabant eum
turbe dicentes. Quid ergo fa-¬
ciemus: ꝑcusse enim t̾rore
fuerant: que consilium que
rebant. Sequitur. Lespondẽs
aute dicebat illis. Qui habet
duas tunicas: det non habẽ¬
ti. Et qui habet escas: simi¬
liter fatiat. Per hoc quod tu¬
nic plus est. necessaria usui
nr̃o qd̵ palliũ: ad fructum
dignum penitẽtie ꝑtinet.
ut non solum ext̾iora queq
et minus necessaria sed ip̃a
ualde necessaria duidere cũ
ꝓximis debeamus. scilicet uł
escam qua carnalit᷑ uiuimꝰ
ueltumcã qua uestimur. ¶a
enin in lege scͥptũ est: dili¬
ges ꝓximum tuum sicut
teipsum: minꝰ ꝓximum a¬
mare conuincitur. qui nõ
cũ eo in necessitate illius
etiam ea que sibi sunt ne¬
cessaria partitur. Iccirco gͦ
de diuidendis cũ ꝓximo du¬

Expanded text:
bor a radice abscisa est, ne jam bor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore fuerant, quae consilium quens autem dicebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , minus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo du
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ebub eicio demonia. filii ĩ
in quo eiciunt: Ideo ip̃i usdi¬
ces ur̃i erũt. Sequitur. Iam
enim secur is ad radicem ar¬
boris posita est. Omnis enim
arbor ñ faciens fructum bo¬
nũ excidetur et in ignem mit¬
tetur. Arbor huius mundi est
uniu̾sum genus humanum
securis uero est scilicet redꝰ
tor nr̃ qui uelud ex manubil
et ferro tenetur exhumanit¬
te. sed incidit ex diuinitate
Que uidelicet securis iã ad
radicem arboris posita est:
quia et si ꝑ pacientiam eti¬
tat. uidetur tamen qͥd fastu¬
ra est. Om̃is enim arbor nõ
faciens fructum bonum.
excidetur et in ignem mitte¬
tur. Quia unus quisq ꝑu̾sus
ꝑatam citius gehene concre¬
mationem inuenit. qui hic
tennit. Et notandũ qd secu¬
rem nõ iuxta ramos posi¬
tam. sed ad radicem dicit.
Cum enim malorũ filii tol¬
luntur. quid aliud quam ra¬
mi infructuose arboris abs¬
ciduntur: Cum uero tota
simul progenies cũ paren¬
te tollitur: infructuosa ar¬

Expanded text:
zebub ejicio daemonia, filii vestri zebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jaris ad radicem arboris posita est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam eat, videtur tamen quid factura est. Omnis ergo arbor non faciens fructum, excidetur et in ignem mittetur. Quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic ntemnit. Et notandum quod securem non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa ar
Abbreviated transcription (Latin):
Similes illis fiant qui faci¬
unt ea et omnes qui cõfid̃t
in cis. De quibz nimirũ lapi¬
dib filii abrahe suscitati sũt
quia dum dura corda gen-¬
tilium in abrahe semine id
est in xp̃o crediderunt: eius
filii facti sunt. cuius semini
sunt uniti. Unde et eisdem
gentib ꝑ egregium predica¬
torem dicitur. Si autem uos
xp̃i: ergo abrahe semen estis.
Si igitur nos ꝑfidem xp̃i a-
brahe iam semen existimus:
iudei ꝓpt̾ ꝑfidiam. abrahe fi¬
lii ẽẽ desierunt. Quia uero
in illo die tremendi exami-
nis. parentes boni malis fi¬
liis prodesse nõ possint: tes¬
tatur ꝓph̃a qui dicit. Noe et
danyel et iob si fuerint ĩme¬
dio eius: uiuo ego dicit do¬
minus deus quia filium et
filiam non lib̾abunt. secl ip̃
iusticia sua lib̾abunt. am̃as
suas. Et rursum qͥa boni fls
nichil malis parentib ꝓst
secd ad reatũ potius parentĩ
proficiat bonitas filiorum:
ipsa ꝑseueritas non credenti¬
b iudeis dicit. Si ego in beel¬

Expanded text:
Similes illis fiant qui faciSimiles illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem Christi, Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beel
Abbreviated transcription (Latin):
fructus bom oꝑis ẽẽ debet eiꝰ
qui minus et eius qui am¬
plius deliquit. aut eius qͥ¬
in nullis. et eius qui in quib¬
dam facinorib cecidit. ꝑ hoc
ergo qd dicitur. facite fructuᷤ
dignos penitentie unius ciiꝰ¬
q cũscientia conuenitur. Ut
tanto maiora querat homo¬
bonorum oꝑum lucra ꝑpeni¬
tentiam: quanto grauiora
sibi intulit dampna ꝑculpã.
Sel iudei degeneris nobilita¬
te głantes. ictito seagnosc̾e
peccatores nolebant quia de
habrahe stirpe descenderant.
Quib recte dicitur. Et ne ce¬
peritis dicere patrem habe¬
mus abraham. Dico enim
uobis. quia potens est deus.
de lapidib istis suscitare fili¬
os abrahe. Quid enim lapi-¬
des nisi corda gentilium fu-¬
erunt. ad intellectum dei õi¬
potentis insensibilia: Sicut
etiam quibzdam ex iudeis
dicitur. Auferam cor lapide¬
um de carne ur̃a. Nec in meri¬
to lapidum nomine gentes
significate sunt: que lapideᷤ
coluerunt. Unde scͥptum ẽ.

Expanded text:
fructus boni operis esse debet ejus fructus boni operis esse debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit, aut ejus qin nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham; dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib pͥoꝵ suorum carnaliũ
uias sequuntur: quasi uene-¬
nati filii deuenenatis patẽ¬
tib nati sunt. Sed quia ĩa
peccauimus. quia usu male
consuetudinis inuoluti fu¬
mus: dicat quid nobis faci¬
endum sit. ut fugere a uen-¬
tura ira ualeamus. Seqͥtur.
facite ergo fructus dignos pe¬
nitentie. In quib u̾bis notã¬
dum est qd̾ amicus sponsi ñ
solum fructus penitentiẽ:
sed dignos penitentie admo-¬
net ẽe faciendos. Aliuid nan¬
q est fructum facere. aliud
dignum penitentie facere
Ut enim scd̾m dignos pe¬
nitentie fructus loquamur
sciendum est qͥa qͥs quis illi¬
cita nulla cõmisit. huic iu¬
re concediturꝰ ut licitis uta¬
tur. Sicq pietatis oꝑa faci¬
at: ut tamen si uoluerit ea
que mũdi sunt non derelin¬
quat. At siquis infornicati¬
onis culpa. uel fortasse qd ẽ
grauius in adulterio lapsis
est: tanto a se licita debet
abscidere. qͣnto se meminit
illicita ꝑpetͣsse. Neq enim par

Expanded text:
omnibus priorum suorum carnalium omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est qsolum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namque est fructum facere, aliud dignum poenitentiae facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur ut licitis utatur. Sicque pietatis opera faciat, ut tamen si non voluerit, ea quae mundi sunt non relinquat; at si quis in fornicationis culpa, vel fortasse quod est gravius in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere, quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par
Abbreviated transcription (Latin):
salutare dei indelicet xp̃mĩ
hac uita om̃iis homo uider
non potuit. Ubi ergo inha
sententia ꝓph̃a ꝓphetie ocii
nisi ad extremi diem iucdia
tendit. ubi cũ aꝑtis celis mi¬
istrantib anglis contiden¬
tib apłis. in sede maiestatis
sue xp̃c apparuerit: om̃s huĩ¬
et electi et reprobi pariteri¬
debunt. ut et iusti de mui¬
re retributionis sine fine gni¬
deant et in iusti inultione
supplicii in ꝑpetuum gem̃t
Nam quia hoc ista sententia
intẽdit. quod in extremo ex¬
mine ab om̃i carne indeltꝰ
recte sub iungitur. Dicelir
autẽ ad turbas. que exibas
ut baptizarentur ab eo. Se¬
nimina uiperarũ. quis ostĩ
dit fugere uob̃ a uentum
ira: Uentura enim ii est
penitentie non recurrit. Et
notandum quod male sobo¬
les malorum parentum ac-¬
tiones imittantes: genimina
iperarum uocantur. Quia
ꝑhoc qd̾ bonus inuident eosq
persecuntur.quod quibdam
mala retribuunt. qd lesiones
ꝓximis exquirunt qm̃ in hiᷤ

Expanded text:
salutare Dei, videlicet Christum, in salutare Dei, videlicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cum apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majessuae Christus apparuerit, omnes hunc et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur. Dicebat ergo ad turbas, quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira estpoenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his
Abbreviated transcription (Latin):
circo ceciderunt quia apud se
elata cogitatione tumuerũt
dicatur recte. Omnis ualis ĩ¬
plebitur. et omnis mons et
collis humiliabitur. quia do¬
num humiles accipiunt: qd̾
a se corda suꝑbientium repel¬
lunt. Sequitur. Et erunt pra¬
ua inclirecta et asꝑa in mas
planas. Praua directa fiunt
cũ malorum corda ꝑ in iusti¬
ciam detorta. ad iufticie re¬
gulam diriguntur. Et asꝑa
in uias planas. ĩmutantur:
cũ immites atq iracũde m̃e¬
tes. ꝑ infusionem suꝑne gr̃e
ad lenitatẽ mansuetudinis
redeunt. Quando enim uer¬
bum ueritatis ab iracũda m̃¬
te non recipitur: quasi asꝑitaᷤ
itineris gressum ꝑgentis re-¬
pellit. Sed cum mens iracun¬
dia ꝑ acceptam mansuetudiniᷤ
grãm correptionis uel exhor¬
tationis uerbum recipit: ibi
planam uiam predicator in¬
uenit. ubi prius ꝓ asꝑitate i¬
tineris ꝑgere. id ẽ predicatiõis
gressum ponere non ualelt.
sequitur. Et uidebit omni
caro salutare dei. Quia om̃is
caro accipitur om̃is homo.

Expanded text:
circo ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo,
Abbreviated transcription (Latin):
re. dicente apło. Qd eñĩ oremꝰ
sicut oportet nescimꝰ. sed ip̃e sp̃c
postulat. pro nobis gemitib in¬
enarrabilib. Et nemo potest di
uacuari nimis ꝑniciosum est.
nimisq mortiferũ. qr nunqͣm
ueniam meretur: qui abint̃¬
cessore deseritur. Om̃s ergo di¬
lectissimi qui in dñm cħm
crediderant: infusum sibi ha
peccatoꝵ etiam cunc habebã¬

Expanded text:
re, dicente Apostolo: Quid enim oremus re, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inevacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi habpeccatorum etiam tunc a
Abbreviated transcription (Latin):
instituta sacramenta. nulla
sunt celebrata m ysteria. ut
eadem semper fuerit uirtus
carismatum. quamuis ñ eadẽ
fuerit mensura donorum. Ip̃i
potentia huius uirtutis aberat
aboꝑib saluatoris. Et cũdicpłis
daret infirmitatem curatio¬
nem. et eiciendorũ demomĩ̃
potestatem. eius utiq sp̃c largi¬
ebatur effectus. in quo ip̃m ĩ¬
mundis spiritib imꝑantem
iudeorum negabat impietas
et diuina beneficia diabolode¬
putabat. Unde talit̾ blasphe¬
mantes. merito illam dñi ex¬
cepere sententiam qua ait.
Om̃e peccatũ et blasphemia
remittetur hominib. sp̃c aũt
blasphemia ñ remittetur ho¬
minib. Et quicũq dixerit ũ
bũ cõtra filiũ hominis. remit¬
tetur ei. Qui aũt dixerit cõtra
sp̃m sc̃m. non remittet᷑ ei neq
in hoc scło neq in futuro. Un¬
de manifestũ est peccatorum
remissine sine sci sp̃c ad uoca¬
tione non fieri. nec quenqũa
sine illo sicut expedit inge¬
miscere. aut sicut oportet ora¬

Expanded text:
instituta sacramenta, nulla instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donorum. CAP. potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et inis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, ora
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabiliter diceretur. Be¬
ne ergo ip̃a difficultas loquẽ¬
di. cor nr̃m ad intelligentiam
trahit. et ꝑ infirmitatem no¬
str̃a celestis doctrina nos ad-¬
nuat. Ut quia in deitate pa-¬
tris et filii et sp̃c sc̃i nec singn¬
laritas est nec diu̾sitas cogitã¬
da: uera unitas et uera trimi¬
tas possit. quidem simul mẽte
sentiri. sed ñ possit simul ore
maieftas. una substantia in¬
discreta oꝑatione. inseparabi-¬
lis dilectione. indifferens potis¬
tate. simul implens om̃ia si
mul cõtinẽs uniu̾sa. qd̾ enim
est pater. hoc est et filius. hocẽ
lo sese aut maior aut mince
est: que sic intrib est cõfitẽ
daꝑsonis. ut solitudina non
recipiat trinitas. et unitatẽ
mus qd̾ cũ indie penthecostes
sed adiectio largitatis. Qm̃ et
patriarche et ꝓph̾e. et sacerdo¬
tes. om̃s que sc̃i qui prioribus
fuere tẽporib. eius dẽ sunt sp̃c¬
sunt scĩficatione uegetati:⁊
sine hac gr̃a nulla unquam

Expanded text:
inseparabiliter diceretur. Beinseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut quia in deitate Patris, Filii et Spiritus sancti nec singularitas est nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem mente simul sentiri, sed non possit simul ore majestas, una substantia, indiscreta operatio, inseparabilis dilectio, indifferens potestmul continens universa: quod enim Pater est, hoc est et Filius, hoc eslo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem mus quod cum in die Pentecostes sed adjectio largitatis: quoniam et patriarchae, et prophetae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam
Abbreviated transcription (Latin):
coet̾ni sibi filii ẽe genitorem.
Sempiternũ est filio. intem¬
poraliter apatre eẽ. ꝓgenitum.
nunqũa sine filio pater. nũiꝙͣ¬
et om̃ib existentie gradibus
exclusis nulla ibi ꝑsona sit
anterior nulla posterior. Huiꝰ
enim beate trinitatis in com¬
mutabilis deitas. una est. in
substantia. in diuisa in oꝑe
cõsors in uoluntate. par in pͦo¬
tentia. eqͣlis in gła. De qua cũ
sc̃a scͥptura sic loquitur. utant
in factis aut in u̾bis aliqͥd as¬
signet qd̃ singłis uideatur cõ¬
uenire ꝑsonis: nõ ꝑturbatur
fides chatholica sed docetur.
Ut ꝑproprietatem aut uocis
aut oꝑis insinuetur nobis
ueritas ueritatis. et ñ diuida
intellectus. quos distinguit
auditus. Obhoc enim quedã
siue sub patris siue sub filii si¬
ue sub sp̃esc̃i appellationẽ pro¬
munitur: ut cõfessio fideliũ.
intrinitate ñ erret. Que cũ sit
inseparabilis. nunqũa intelli¬
geretur trinitas ẽẽ: si semꝑ

Expanded text:
coaeterni sibi Filii esse genitorem. coaeterni sibi Filii esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter a Patre esse progenitum. numquam sine Filio Pater, nuet omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper
Abbreviated transcription (Latin):
quidem nobis dilectissimi
causam atq rationem sollẽni¬
tatis hodierne diuinorũ eloqui
surroctionem die qui ab ascen¬
sione eius est. decimus. infusũ
xp̃i discpłis sicut ꝓmissus spera¬
batur agnouimus. Sed ad hos
ecclie filios instruendos. adden¬
dum est. etiam nr̃i sermonis
obsequium. Non enim timemꝰ
ne sp̃uales et eruditi nota fasti¬
diant. ad quorũ fructũ ꝑtinet
ut quã plurimis insinuare ue¬
lint: qd ip̃i cũ magna sui uti¬
litate didicerunt. fiat ergo per
corda om̃ium dispentio mune¬
rum diuinorũ. et seruitutem
oris nr̃i docti in doctiq ñ sꝑña.
erit ip̃ius largitas decuius
maiestate loqui tẽptamus. ut
ad ꝓfectũ tocius eccł̃ie sue. et
uos capaces. et nos faciant ha¬
bundantes. Cum igituradin¬
telligendam dignitatem sp̃c
sc̃i ocłos mentis intendimus:
nichil diuersum abexcellen¬
tia patris et filii cogitemus
quia in nullo abunitate sua
discrepat diuine trinitatis es¬
sentia. S empiternũ est patri

Expanded text:
quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiosurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nei ipsius largitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
cõsulib. cũ octaua iam in xp̃i¬
a nos ꝑsecutio deseuiret. et in
numera martyrũ milia ipĩs
suis uictoriis ꝓbauissent im¬
pletum ẽe. qd̾ dñs ꝓmiserat di¬
cens. Cum aũt tͣclent uos: no¬
lite cogitare quom aut qͥd lo¬
quamini. Non enĩ uos estis qͥ
tuit ꝓmissio dñi per tot etatũ
int̾ualla differri. nec sp̃c ueni
non accepit. ita septi forme il¬
lam donorum suorum con¬
tinuit largitatem: ut tot ec¬
clesie generationes sua in spira¬
tione fraudaret. donec ꝓdigio¬
sus turpiũ mẽdacioꝵ signifer
nasceretur. qui replecus sp̃u¬
diaboli sp̃m restitit xp̃i. Et cũ
scĩs dei hoc parachti doctrina
contulerit ut futura predica¬
rent. hic ne falsitates eius ip̃o
rerũ ꝓcessu urgeretur. sacrile¬
garum impudentiã fabularũ
imp̃teritas retorsit etates. Et
quasi nichil nos de sẽpit̾nita¬
te creatoris. nichil de ordine

Expanded text:
consulibus, cum octava jam in Chriconsulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini.tuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spirinon accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine
Abbreviated transcription (Latin):
cunq audierit loquetur. et
futura am̃itiabit uobis: ño
segni intellectu dilectissimi.
nec tͣnsitorio accipiamꝰ auditu
pret̾ alias eñi ueritatis locuo¬
ones quibz manicheorũ confu¬
tatur impietas: hac aꝑtissime
sententia totũ sacrilege falsi¬
tatis dogia destruitur. Cinꝰ¬
discpłi ut magnũ quẽdam at¬
q sullim̃e sequi uiderentur
auctorẽ: in magistro suo ma¬
ne. scm apparuisse sp̃m credide¬
runt. ꝓmissumq a dño para¬
clitum ñ priꝰ uenisse. ꝙͣ hic ĩ te¬
licium deceptor oriretur maꝰ
fuerit manes ip̃e quam sp̃s
et lingue discipłos suos induce¬
ret in omnem ueritatem. et
nunqũa cognita p̾teritorũ secre¬
dicationis declarat auctoritas.
Manes igit᷑ minister falsitatis
diabolice. et conditor suꝑstitio¬
nis obscene. eotẽpore dampnan-¬
dus intonuit: quo post resur¬
rectionẽ dm̃ ducẽtesimus et
sexagesimꝰ annus impletus
est: ꝓbo imꝑatore et paulino

Expanded text:
cumque audierit loquetur, et cumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosternitur. Nam ut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in fuerit Manes ipse quam spiriet linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritorum secredicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. omĩa que audiui apa¬
tre meo nota feci uobis: adhuc
inquit multa habeo uob̃ di¬
cere: sed ñ potestis illa portare
modo. cũ aũt uenerit ille sp̃c¬
tem: Iunquid sedus inferi¬
oris intelligentie uolebat in¬
telligi. aut minus aliqͥd quã
sp̃m scm̃ apatre didicisse. cum
ip̃e sit ueritas. et nichil pater
dicere. nichil sp̃c possit docere
sine u̾bo. ideoq dictum sit de
meo accipiet. qm̃ qd̃ accipit
sp̃c patre dante dat̾ filius. Hõ
itaq alia erat insinuanda ue
ritas. nec alia p̾dicancla doctri¬
na: sed oportebat capacitatẽ
eoꝵ qui docebantur augeri. et
multiplicari cõstantiam ca-
ritatis illius. que omne formi¬
dinem foras mitteret. et furo¬
rem ꝑsequentium non ti
tia sunt repleci. ardentius uel¬
le et efficacius posse ceperunt.
ꝓficientes a p̾ceptorum scien¬
tia ad tolerantiã passionũ.
ut sub nulla iam tempesta¬
te trepidantes fluctus scł̃i et
elationes mundi fide suꝑgre¬
dientes calcarent. et mortecõ

Expanded text:
xerat: Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis: Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Sptem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non tima abundantia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte con
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit. Accipite sp̃m sc̃m. Quo¬
rum remiseritis pec̃ca remit¬
tentur. et quorum detinueri¬
tis detenta erũt. Sed illi ꝑfec¬
tioni qua erat discpłis cõferẽ¬
da maior gr̃a. abundantior
inspiratio seruabatur. ꝑ qͣm
et que mundũ acceperant su¬
merent: et excellentius possẽt
habere que sumpserãt. ꝓpter
qd̃ dñs dicebat. Adhuc multa
habeo uobis dicere sednon po¬
testis illa portare modo.Cum
autem uenerit sp̃c ueritatis:
ille docebit uos omñe ueritatẽ.

Expanded text:
m sanctum: quorum remiseritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Spiritus veritatis, ille d
Abbreviated transcription (Latin):
ad piesentem aũ solennitatẽ
dilectissimi etiã illa nobis est
adicienda deuocio: ut ieiumũ
qd̃ exapłica traditione subseqͥ¬
tur celebremꝰ. Quia et hoc int̾
boli. ieuiniorum nobis sunt.
oblata presidia qͥb omnes tem¬
ptationes deo adiuuante um¬
camus. Quarta igitur et sexta
feria ieiunemꝰ. sabbato aũt ap̃
beatũ pecrũ apłm ingilias ce¬
lebremus. patrocinante eodẽ
orationib nr̃is. ut in om̃bis
miscd̃iam dei obtinere mere¬

Expanded text:
Ad praesentem autem solemnitatem, dilectissimi, etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremus, quia et hoc interboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus misericordiam Dei obtinere mere
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib. His dilectissimi aliis¬
q documentis quib innume¬
rabiliter diuinoꝵ eloquiorũ.
choruscat auctoritas. ad uene¬
rationẽ pentecostes unanimi¬
t̃ incitemur. exultantes in ho
rator fidei doctor scientie. fons di¬
lectionis. signacłm castitatis. st
tocius est causa uirtutis. Gaisse¬
ant fidelium mentes. qd̃ into¬
to mundo unꝰ deus pater et filiꝰ
et sp̃c sc̃s. om̃ium linguarum
cõfessione laudatur. Qd̃ q illa
significatio que in specie ignis
apparuit: et oꝑe ꝑseuerat et
munere. Ip̃e enim sp̃c uerita¬
tis facit domũ głe sue lumini
sui splẽdore fulgere. et in tem¬
plosuo nec tenebrosum aliqͥd
uult ẽẽ nec tepidum. Dequa oꝑ
ato doctrina. etiam ieiuniors
et elemosinarum nobis est
collata purgatio. Nam hunc
uenerabilem diem sequitur
saluberrime obseruationis cõ-¬
suetudo. quam irtilissimam
sibi om̃s sc̃i semꝑ exꝑti sunt:
et ad qͣm sedule celebrandam
pastorali uos sollicitudine co¬
hortamur ut si macularũ

Expanded text:
m, his, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honrator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes quod in toto mundo unus Deus Pater, et Filius et Spiritus sanctus omnium linguarum confessione laudatur. Illa significatio quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere; ipse enim Spiritus veritatis facit donum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum atque elemosynarum nobis est collata purgatio. Nam hanc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum
Abbreviated transcription (Latin):
ditarum iniuriam naturatũ
conpugnantrã mendatiorũ
monst̾ra cõtexuit. qͥb tandẽ
suas insinuaturꝰ in sanias. nͥ
multum insipientib et nimi¬
um a lumine u̾itatis au̾sis. qͥ
sue ꝑ ignorantie cecitatem. si
ue ꝑturbitudinis appetitum
ad illa nõsacra sed execramen¬
ta ꝑueniunt. que ꝓpter cõmu¬
nem uerecondiam non sunt.
meo sermone ꝓmenda. cũ
iam habundantissime ip̃oꝵ
atur qd tante impietatis au¬
ctorem sp̃c sc̃s aliqua sui par¬
te dignatus sit. Nichil ad iftũ
ꝓrsus de illa uirtute ꝑuenit:
misit. Dicente enim beato a
rificatꝰ. dñi ascensio. dandi sp̃c
fuit ratio. Quem ille necesse
est. ut neget datũ: qui ad con-¬
fessum pat̾ne dextere uerum
ctum. Nos aũt dilectissimi ad
beatam et̾nitatem et anime
et carnis ꝑ regenerationem scĩ
sp̃c ad optati sacratissimũ diei
istius festũ rationabili obseqͥo¬

Expanded text:
naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt tro sermone promenda, cum jam abatur quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute pervenitmisit. Dicente enim beato aprificatus : Domini ascensio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum ctum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum diei istius festum rationabili obseq
Abbreviated transcription (Latin):
que neq in p̾senti scl̃o necs in
futuro sit remittenda iudicio.
dicente domino. Quicũq dixe¬
rit t̾bum contͣ filium hominis.
remittet᷑ ei. Qui aũt dixerit cõ¬
tra sp̃m scm: non remitteturei.
neq in hoc scło neq infuturo. ꝑ¬
manens nanq in hac impieta¬
te sine uenia est: quia exclusit
ase eũ ꝑquem poterat cõfiteri.
Nec unquam ꝑuenit ad indul¬
gentie remedium: qui patroci¬
maturũ sibi ñ habet aduocatũ.
Ab ip̃o enim est. inuotatio patͥs
ab ip̃o lacrime penitentiũ. ab

Expanded text:
quae neque in praesenti saeculo, neque in quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab
Abbreviated transcription (Latin):
unitate ñ fuit ista cõmunio
qͥa hoc est ibi omĩa habere. qd̃
semꝑ existere. Nulla ibi tẽpora
nulli grad̾. nulle differentie co¬
gitẽtur. Et si nemo de deo potest
explicare qd̃ est: nemo audeat
affirmare qd̃ nõ est. Excusabi¬
lius enim est de natura in et¬
fabili ñ eloqͥ digna: qͣm desini¬
re contͣria. Quicquid itaq de sẽ¬
ꝑt̾na et incõmutabili gła pa¬
tris. pia possunt corda conciꝑe.
hoc simul et defilio. et de spũ
sc̃o in separabilit̾. atq in diffe¬
rent̾ intelligant. Ideo enim
hanc beatam trinitatẽ unũ
cõfitemur deũ. qͥa in hiis tri¬
b ꝑsonis nec substantie nec
potentie. nec uoluntatis nec
oꝑationis est. ulla diu̾sitas.
anos. qil Int̾ patremi et filiũ
aliquam uolunt ẽẽ distantiã:
ita etiam Bacedonianos pari¬
ter detestamur. qui licet patri
et filio tribuant equalitatem.
sp̃m tamen sc̃m inferioris pu¬
tant ẽẽ nat᷑e. non cõsiderantes ĩ¬
cam blasphemiam se incidere.

Expanded text:
Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. anos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis et cũ patre filio cõ¬
munis: qualitatem muneris
atq operis sui qua uoluit sig¬
nificatione monstrauit. ꝓprie¬
tatẽ uero essentie sue in sua de¬
itate continuit. Quia sicut net
patr̃e nec filium:ita nec sp̃m
sc̃m humanꝰ potest uisus attĩ¬
gere. Intrinitate eñi diuina
nichil dissimile. nichil inpar
est. Et om̃ia que deilla posst̃
substantia cogitari: nec uir¬
tute nec gła. nec et̾uitate dis¬
nec diu̾sa nat᷑a est. Si quidem
et de patre sit filius unigenitꝰ.
tus et filii est. sed sicut cum utro¬
ꝙ uiuens et potens. et sempit̃
ex eo qd̾ est pat̾ filiꝰt subsistẽs.
Unde cũ dñs ante passionissue
diem discipłis suis sc̃i sp̃c spõ¬
deret aduentũ: adhuc inquit
multa habeo uobis dicere. sed
non potestis mͦ portare illa. Cũ¬

Expanded text:
invisibilis, et Patri Filioque cominvisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate disnec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus,tura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
dabat eloqͥ illis. Quam uelox
est sermo sapientie. et ubi d̾s
magist᷑ est. qͣm cito discitur
qd docetur. Non est adhibita i¬
terpretatio ad audiendũ. non
cõsuetũdo adusum. ñ tẽpus ad
studiũ. sed spirante ubi uolu¬
it sp̃u ueritatis: ꝓprie singu¬
larum gentium uoces fc̃e sũt
in eccłie ore cõmunes. Ab hoc
igitur tuba die eungelice pre¬
dicationis intonuit:abhoc
die imbres carismatũ. flumi¬
na benedictioñ om̃e desertũ
et uniu̾sam aridai rigaue¬
runt. Qm̃ ad renouandam fa¬
ciem t̾re sp̃c dei ferebatur suꝑ
aquas. et ad ueteres tenebras
abigendas noue lucis fulgu¬
rachoruscabant. cũ micantiũ
lucidum et eloquium concipe¬
retur ignitũ. cui ad creandum
intellectum consumenducs pa¬
catum. et efficatia illuminã
fuerit ip̃a rei geste forma mun¬
bilis: nec dubium sit in illo oĩ¬
um humanarũ uocũ exultate
isse presentem: nemo tamen
in hiis que corporeis iusa sunt
ocłis. diuinam eius putet appa¬
ruisse substantiam. Natura enĩ

Expanded text:
dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium lucidum, et eloquium conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminandfuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante isse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae corporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim