comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent: hominis sanationem pecoris curae post ponere non puder&: Sed altior
sensuboues &asim uocabulo. iudeum grecumq significat: dequorum uocati¬
one scriptum est. bos cognouit posses sorem suum : &asinus praesaepe dñi
sui : qui uterq peccatauinculis absolutis. sitim a estumq mundi huius domini¬
ei fontis haustu deposuit:. Hanc autem filiam abrahae quam alligauit satanas
eccedecem & octo annis non oportuit solui auinculo isto die sabbati. Filia
a brahae est anima quaeq fidelis filia abrahae ecclesia deutroq: populo ad fides
unitatem collecta quae tompore legis & dominicie resurrectionis impl&o: per
gratiam sp̃s sq̃ septi formem : uincula longȩcaptiuitateͥs erupit : Nam & hoc
modo fortasse mysterium sabbati decͥmque & octo annorum potest. non in¬
conueneter intellegi. Idem est ergo mysticebouem uel asinum solutos ap̃sȩpio

Expanded text:
videri appeterent, hominis sanationem pecoris curae postponere non puderet. Sed altiori videri appeterent, hominis sanationem pecoris curae postponere non puderet. Sed altiori sensu bovis et asini vocabulo Judaeum Graecumque significat. De quorum vocatione scriptum est: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Qui uterque peccati vinculis absolutus, sitim aestumque mundi hujus dominici fontis haustu deposuit. Hanc autem filiam Abrahae, quam alligavit Satanas ecce decem et octo annis, non oportuit solvi a vinculo isto die Sabbati? Filia Abrahae est anima quaeque fidelis, filia Abrahae Ecclesia de utroque populo ad fidei unitatem collecta, quae tempore legis et dominicae resurrectionis impleto per gratiam Spiritus sancti septiformem vincula longae captivitatis erupit. Nam et hoc modo fortasse mysterium Sabbati decemque et octo annorum potest non inconvenienter intelligi. Idem est ergo mystice bovem vel asinum solutus a praesepio
Abbreviated transcription (Latin):
ihis : diceba turbae : sex dies sunt in quibus oport& operari. i his ergouenite
tempus. ut secundum proph&tm cantici canticorum asspirare dies & ƿe¬
mouerentur umbrae: sed nesciebat archi synagogus uel hoc uel illud
multo excellentius sacramentũ quod sabbato curando dñs intimabat
Quia scilic& postsex sacculihuius a&ates ꝑp&ua uitȩ imostalis erat gaudia
daturus: incuius figuram moyses sabbato non abona: sedaseruili. hocest
noxia praecepit actione feriandum illud utiq tempus praefigusns quo
saecularia nostra opera : Non autem religiosa hoc est dm̃ laudandi cccta
ces sayent : fallitur ergo & fallit archyfynagogus : quialex insabbato nom¬
hominem curare : sed ongaferre hoc est peccaitis grauari prohiburi
Respondens autem adillum dñs dixit. hypocritȩ unius quisq uestrum
sabbato. non soluit bouem suum. aut asinum a praesepio &ducitadaquar
Infidelitatis quidem arguit principss synagogȩ : & merito hypochritarum
ł simulatorum nomine notat: Quoscum magistri plebiun

Expanded text:
s dicebat turbae: Sex dies sunt, in quibus oportet operari: in his ergo venite tempus, ut secundum prophetiam Cantici canticorum aspiraret dies, et removerentur umbrae. Sed nesciebat archisynagogus, vel hoc vel illud multo excellentius sacramentum, quod sabbato curando Dominus intimabat, quia scilicet post sex saeculi hujus aetates, perpetua vitae immortalis erat gaudia daturus. In cujus figuram Moyses sabbato non a bona, sed a servili, hoc est noxia praecepit actione feriandum, illud utique tempus praefigurans, quo saecularia nostra opera, non autem religiosa, hoc est Deum laudandi acta cessarent. Fallitur ergo et fallit archhominem curare, sed onera ferre, hoc est, peccatis gravari prohibuit. Respondens autem ad illum Dominus, dixit: Hypocrite, unusquisque vestrum Sabbato non solvit bovem suum aut asinum a praesepio, et ducit adaquare? Infidelitatis quidem arguit principes Synagogae, et merito hypocritarum, id est, simulatorum nomine notat, quos cum magistri plebium
Abbreviated transcription (Latin):
nucids nost el dimus cotidie uelin mundarum spirituum : uel in pro¬
borum hominũ uel ipa siue mentir aut crnis in qui&udine pul¬
santur & quantum propriis uiribus fidunt indinant᷑ : quantum
uero inuictis si mȩilli p&rȩ ad haerent libefactari nequeunt
Iui audit autẽ & non facit similis est homini aedificanti domum suam
praterram si ne funda mento: domusdiaboli mundus qui in maligno
positus e non ceatoris dignitate : sed magnitudine delinquentis ita¬
uocitur qua suꝑterram aedificat : quia obsequentes sibi decielis ad terre¬
na de trahit sine fundamento a edificat : quia omne peccatũ fundamen¬
tum non hab& quod non expropria natura subsistit: malum quippe
sin o substan ᷑ qͣuod tam̃ ut cumq sit inbomi᷑ natura coalescit : quia uero a fun

Expanded text:
s quotidie vel immundorum spirituum, vel improborum hominum, vel ipsa suae mentis aut carnis inquietudine pulsantur, et quantum propriis viribus fidunt inclinantur. Quantum vero invictissimae illi petrae adhaerent, labefactari nequeunt. Qui autem audivit, et non fecit, similis est homini aedificanti domum suam supra terram sine fundamento. Domus diaboli, mundus qui in maligno positus est, non Creatoris dignitate, sed magnitudine delinquentis vocatur. Quam super terram aedificat, quia obsequentes sibi de coelis ad terrena detrahit. Sine fundamento aedificat, quia omne peccatum fundamentum non habet, ut quod non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque sit, in boni natura coalescit. Quia vero a fun
Abbreviated transcription (Latin):
id quod positumẽ quod est ihr̃ xp̃r : haecergo fundamenta non supra
terrã . sed suprap&rã sapiens architatus locauit quia mentes sublimiũ
uirorũ non interrenis desideriis xp̃r : sed insuperabilqͥ suafide spe & cari¬
tate constituit : p&ra aut̃inquit erat xp̃r : qui fo dit inaltũ : quia p̃cep¬
tis humilitatis terrena omnia fideliũ de cordibus eruit : ne propter
aliquid infi: mum uel commodum temporale dõ seruiant : moraliter
aut̃ fundamenta domus ipsȩ sunt intentiones bonae conuersationis : quȩ
perfectus uerbi auditor ex haustis humilitate xp̃iana superuacuarũ
fragiliumq cogitationũ ruderibus i adimplendis xp̃ĩ mandatis firmit̃
inserithoc uidelic& in scipse xp̃o cooperante specialit̃ agens quod in
umiuer saecclesia xp̃s generalit̃ agit: caudensq cum psalmisboa uum
eduxit me delicu miseriut & deluto fecis: & statuit superp&rã pedenietu¬

Expanded text:
s Christus . Haec ergo fundamenta non supra s Christus . Haec ergo fundamenta non supra terram, sed supra petram sapiens architectus locavit, quia mentes sublimium virorum, non in terrenis desideriis Christus, sed insuperabili sua fide, spe et charitate constituit. Petra autem inquit erat Christus . Qui fodit in altum, quia praeceptis humilitatis terrena omnia fidelium de cordibus eruit, ne propter aliquid infimum vel commodum temporale Deo serviant. Moraliter autem fundamenta domus ipsae sunt intentiones bonae conversationis, quae perfectus verbi auditor, exhaustis humilitate Christiana supervacuarum fragiliumque cogitationum ruderibus, in adimplendis Christi mandatis firmiter inserit, hoc, videlicet, in seipso Christo cooperante specialiter agens, quod in universali Ecclesia Christus generaliter agit. Gaudensque cum Psalmista: Quia eduxit me de lacu miseriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ficare non desinit : itaq qui sermones xp̃i audit & facit comparabit᷑.
xp̃o : quia sicut xp̃s uariis hominum personis unam sibi ecclesiam
catholicam construit . erudit & gubernat. inuitam quandoq: dedi¬
caturus a dernam sic & auditor utilis iuxta proprium modulum
uariis uirtutum studiis ad superna proficiens : habitationem¬
sibi perp&uȩ mansionis a edificat : cuius in p̃senti quasi quadrandis poliendiscari¬
tatis queglutino copulandis lapidibus instat. sed infuturo cum xp̃o dedicati¬
oneletaliit᷑. Qui fodit in altũ & posuit fundamenta suꝑ p&rã : Funda¬
menta quando pluralit̃ meclesiae mysterio ponunt᷑ doctores significant
dequibus dicit᷑ : fundam̃ta eius inmontibus scĩs : quando uero singulariter
fundamentũ ipsed octorum doctor : & fundamentum fundatorũ expri¬
mitur xp̃s dequodicit᷑ funda mentum enim aliud nemo potest ponere p̃ter

Expanded text:
ficare non desinit. Itaque qui sermones Christi audit et facit, comparabitur ficare non desinit. Itaque qui sermones Christi audit et facit, comparabitur Christo. Quia sicut Christus variis hominum personis unam sibi Ecclesiam catholicam construit, erudit et gubernat, in vitam quandoque dedicaturus aeternam, sic et auditor utilis juxta proprium modulum variis virtutum studiis ad superna proficiens, habitationemsibi perpetuae mansionis aedificat, cujus in praesenti quadrandis, poliendis, charitatisque glutino copulandis lapidibus instet, sed in futuro cum Christo dedicatione laetetur. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta super petram. Fundamenta quando pluraliter in Ecclesiae mysterio ponuntur, doctores significant, de quibus dicitur: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Quando vero singulariter fundamentum, ipse doctorum doctor et fundamentum fundamentorum exprimitur Christus. De quo dicitur: Fundamentum enim aliud nemo potest pon
Abbreviated transcription (Latin):
ut ÷ ueniã aut̃ a duor ndñs uoluerit & cognoscam non sermonem
eorum qui in flatisunt sed uirtutẽͥ ñ enĩ insermone est regnum dĩ
sedinuirtute : peroris ergo locutionem : dñs uniuersa quae uel actu uel facta
uel cogitatu decorde proferimus insinuat : quȩmagis quã hominibus dicta:
nuda & aperta sunt oculis cius : Nam &moris est scripturarum uerba pro
rebur ponene : Vndeps almista : dic inquit animae meae salus tua ego sũ ÷
& ierechias non fuit uerbum quod ñ ostenderim eis : quiutiq rerum
cernit : nemouoluntate amplectitur nisi gratiã sp̃s sc̃:¬
uobis cuisimilis set : similir ẽ homini aedificanti domũ. Multa dñs
supra deapertebonis malisue : multa deuere. ac simulate bonis dispu¬
tans quibus tribus per sonis omneopinor genus hominum. conp̃hendi
totum suum sermonem terribili simul & amabili parabala concludit.¬
suã in hominum subiectione domum ꝑ totũ huius scł tecipus ȩdi¬

Expanded text:
utem ad vos, si Dominus voluerit, et cognoscam non sermonem eorum qui inflati sunt, sed virtutem . Non enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Per oris ergo locutionem Dominus universa quae vel actu, vel fatu, vel cogitatu de corde proferimus, insinuat, quae magis quam hominnuda et aperta sunt oculis ejus. Nam et moris est Scripturarum verba pro rebus ponere. Unde Psalmista: « Dic, » inquit, « animae meae: salus tua ego sum . » Et Ezechias: « Non fuit verbum, quod non ostenderem eis . » Qui utique rerum, cernit, nemo voluntate amplectitur, nisi per gratiam Spivobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Multa Dominus supra de aperte bonis malisve, multa de vere ac simulate bonis disputans, quibus tribus personis omne, opinor, hominum genus comprehendi, totum suum sermonem terribili simul ac amabili parabola concludit,suam in hominum subjectione domum per totum hujus saeculi tempus aedi
Abbreviated transcription (Latin):
cie non co esficium turi ee aministrae. qui&ã curualis apro curando munera
Arimathia ipsa est ramathaim ciuitas helchanȩ & samuhedis
in regione thamnitica iuxta dios polim : Hic accessit adpilatũ & p&it corpus
ihũ cnagnȩ quidem iosephiste dignitatis ad seculum : sed maioris apuddm̃
meriti fuis se laudat᷑ : ut & ꝑiustitiã meritorũ sepelien do corpori dominico
dignus for& & per nobi litatẽ potentiae secularis idem corpus accipere possit.

Expanded text:
e, et officium curiae administret, qui etiam curialis a procurando munera  et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset.
Abbreviated transcription (Latin):
tentur a &ernum quamuis &idem ignis sulphur non dubitemus in esse tẽstan¬
te iohanne quiutrumq ionem & subitȩ scilic& correptionis & sempiternȩ
concrenationis describens. ait : Et diabolus qui seducebat eos missus¬
est instagnum ignis & sulphuris. ubi & bestia & pseudo proph&ae e cruci¬
abuntur die ac nocte insccecula saeculorũ : Secundum haec erit . quadie
filius hominis reuel abitur : Pulchre reuel abitur quia qui interim non apparens
omniauid&. Tuncapparens omnia uidicabit. apparebit. autem iudicatu¬
rus eomaxime tempore quo cunctos iudiciorum eius oblitos huic saecule
conspexerit es semancipatos. quialio& mundi terminus olimp̃finito sit
uenturus intempore frigente : tamen circafinem caritatem ultorum tanta
crebresc& humani gȩneris miquitas. ut merito debeat cumipso quem in habi¬
tat orbedeleri. Nam & nuncquidem innumeros adeo comessationi &

Expanded text:
tentur aeternum, quamvis et eidem igni sulphur non dubitemus inesse, testantentur aeternum, quamvis et eidem igni sulphur non dubitemus inesse, testante Joanne, qui utrumque ignem, et subitae, scilicet, correptionis, et sempiternae concremationis, describens, ait: Et dessulphuris, ubi et bestia et pseudoprophetae cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum . Secundum haec erit, qua die Filius hominis revelabitur. Pulchre revelabitur, quia qui interim non apparens omnia videt, tunc apparens omnia judicabit. Apparebit autem judicaturus eo maxime tempore quo cunctos judiciorum ejus oblitos, huic saeculo conspexerit esse mancipatos. Quia licet mundi terminus olim praefinito sit venturus in tempore, frigente tamen circa finem charitate multorum, tanta crebrescet humani generis iniquitas, ut merito debeat cum ipso, quem inhabitat, orbe deleri. Nam et nunc quidem innumeros adeo commessationi et
Abbreviated transcription (Latin):
uisis noxiȩ consu&udinis in lecebris aciustodolore commotus et ulartp
uepcecatis hominum quaesola inusitata in horrescimus. ustatauor o pro
non nulla aia facge cogimus. Aq utirum ocldãe nonominid
qua e non potuerimus prohibere faciamus : Quade autem exuit loth. a so¬
domis pluit ignem & sulphur decaelo. & omnes ꝑdidit: Hactenus loth
in sodomis. id est electoꝵ populus interreprobos utaduena moratur. & ip¬
se aspectu &auditu iustus. & iuxtu interp̃tationem nominis loth eorum
flagitia quantum ual& declinans. exeunte autem loth sod oma peri it
quia in consummatione saeculi exibunt angeli & separabunt malos de
medio iustoꝵ. & mittent eos incaminum ignis . Ubi nottonrdum quod ignis
sed subitaneum dieu illius significat aduentum. neq ignis illeꝑ p&uus. super¬
ueniens impios puni&. sedipsipotius a conspectu iudicis eiecti mignen mit¬

Expanded text:
visis noxiae consuetudinis illecebris, ac justo dolore commotus, exclamat: « visis noxiae consuetudinis illecebris, ac justo dolore commotus, exclamat: « Vae peccatis hominum, quae sola inusitata inhorrescimus, usitata vero, pro nonnulla etiam facere cogimur. Atque utinam, o Domine, non omnia, quae non potuerimus prohibere, faciamus. » Qua die autem exit Lot a Sodomis, pluit ignem et sulphur de coelo et omnes perdidit. Hactenus Lot in Sodomis, id est, electorum populus inter reprobos, ut advena moratur, et ipse aspectu et auditu justus, et juxta interpretationem nominis Lot, eorum flagitia, quantum valet, declinans. Exeunte autem Lot, Sodoma peribit. Quia in consummatione saeculi exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum et mittent eos in caminum ignis. Ubi notandum quod ignis sed subitaneum diei illius significant adventum. Neque enim ignis ille perpetuus superveniens impios puniet, sed ipsi potius a conspectu judicis ejecti, in ignem mit
Abbreviated transcription (Latin):
In moderatus potius licitorum usus arguitur : Neq enim quia haec agebant.
sed quia his setotos dedendo dĩ iudicia contemnebant . aqua ueligneperierunt
Vsq indiem qua intrauit noe marcam. &uenit diluuium & ꝑdidit omnes.
Noe arcam aedificat cum dñs ecclesiam deuiris fidelib quasilignis leui¬
gatis adunando construit. quam ꝑfecte consummatam ingreditur. cum
hanc indie iudicui p̃sentia suae uisionis a &ernus habit᷑or in lustrat. Sed cũ
arca aedificatur miqui luxoriar . cum uero intratur intereunt : quia qui
sc̃is hiccertantib: isultant ẽis illuccoronatis a&ernadam natione plec¬
tentur: Cimiliter sicut factum ẽ indiebus loth edebant &bibebant
emebant Quendebant plantabant & aedificabant: Pra&er misso dñs
illo maximo &mfando sodomorum scelere sola ea quad euia uelnulla
putari poterant delicta commemorat ut intellegas inlicita quali podia
ratius acta igne & sulphure punantur. Merito ergo beatus augustimnus

Expanded text:
immoderatus potius licitorum usus arguitur; neque enim quia haec agebant, sed quia his se totos dedendo Dei judicia contemnebant, aqua vel igne perierunt. Usque in diem qua intravit Noe in arcam, et venit diluvium, et perdidit omnes. Noe arcam aedificat cum Dominus ecclesiam de viris fidelibus quasi lignis levigatis adunando construit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, cum vero intratur, intereunt, quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coronatis, aeterna damnatione plectentur. Similiter sicut factum est in diebus Loth: edebant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedificabant. Praetermisso Dominus illo maximo et infando Sodomorum scelere, sola ea quae levia vel nulla putari pratius acta igne et sulphure puniuntur. Merito ergo beatus Augustinus,
Abbreviated transcription (Latin):
efferebat᷑ puto aliquẽ desensib: esse corporeis : quie nĩ seminat int̃fr̃s discordias
qui iniquitatẽ in excelsũ loquit᷑ ꝑoris portã extrahit᷑ mortuus : qui uiderit mu¬
lierem ad concupiscendã eã ꝑoculorũ portã suae mortis indicia ꝓfert : qui fabu¬
lis otiosis obscenisue carminib: uel de tractionib aurẽ libent᷑ aperit : hanc
animȩ suae portã mortis efficit : c&erosq ñ seruat sensus mortis sibi ipse
redditaditus : Obsecro dñe ihũ cunctas meaeciuitatis portas iustitiae facias
ut ingressus in eas confitedo nominituo: tuȩq maiestati cũ ministris cȩlestib
eã crebrius inuisenti ñ f&or elati cadaueris occurrat : sed occup& salus muros
illius & portas eius laudatio : Et haecuidua erat & turba ciuitatis multa cũ
illa : Viduã eẽ ecclesiã omnis anima quae sponsi dñi quiesui semorte redẽptã

Expanded text:
efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam
Abbreviated transcription (Latin):
admeridiem : Et ibantcũ illo discipuli eius & turba copiosa : cũ aut̃ ad propin¬
quar& portȩciuitatis ecce defunctus efferebat᷑ filius unicus matris suȩ :
Defunctus hicqui extraportã ciuitatis multis est intuentib elatus : significat
hominẽ l&ali criminum funere soporatũ eandẽq insuꝑ animae mortẽ ñ cor¬
dis adhuccubili tegentẽ sed admultorũ notitiã ꝑ locutionis operis uei di¬
ciũ : quasi ꝑsua eciuitatis ostia propalantẽ : quibene filius unicus matris suȩ
fus seꝑ hib&᷑ : quia lic& emultis collectaꝑsonis una sit ꝑfecta & immaculata
uirgomat̃ ecclesia singuliquiq tam̃ fidelium uniuersalis se ecclesiae filios
rectis sime fatentur . Nã & electus quilib& quando ad fidem inbuit᷑ filius ẽ quando
alios inbuit mat̃  anñ materno ergoaruulos agebat affectuquiait : filioli mes
quos iterũ parturiodonecform&ur xp̃s inuobis : portã ciuitatis quadefuntus

Expanded text:
 Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ut & fidem suaeresurrectionis eorum mentib: incendat : & occult ep̃sentia
maiestatis semꝑse qd promis it impl&urum design&: ubienim sunt duo uel

Expanded text:
tatur, ut et fidem suae resurrectionis eorum mentibus incendat, et occultae praesentia tatur, ut et fidem suae resurrectionis eorum mentibus incendat, et occultae praesentia majestatis semper se quod promisit impleturum designet: Ubi enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
te ac sepultura saluatoris certi dubii deresurrectione gradiebantur:¬
urrectionem quaepost septimam sabbati facta est octauonum ero
contineri quis ambig& : Discipuli ergo qui dedño loquenter incedebant¬
& sextum certi in neris miliariũ compleuerunt quia illũ sinequerela
uiuentẽ usq ad mortem quam sexta sabbati subiit peruenis sedolebant.¬
compleuerunt & septimũ quia hunc inse pulchro qui euis se non dubitabanT : uerũ
deoctauo dimedium tantũ ꝑ egerunt : quia gloriã celebratȩ iamresurrectionis
non dumꝑfecte credebant : emmaus autẽ ipsaẽ nicopolis ciuitas insignis palestinȩ
quae post expugnationẽ iudeae sub marco aurelio antom o principe restau¬
ratacumstatu mutauit᷑ nomen. Et factum est dum fabularent᷑ & secum quȩ rerent
& ipseihs ad propinquans ibat cum illis : Loquentes desedñs ad propinquans comi¬

Expanded text:
te ac sepultura salte ac sepultura salresurrectionem quae post septimam Sabbati facta est, octavo numero concinere quis ambiget? Discipuli ergo qui de Domino loquentes incedebant, sextum coepti itineris milliarium compleverunt, quia illum sine querela viventem usque ad mortem, quam sexta Sabbati subiit, pervenisse dolebantCompleverunt et septimum, quia hunc in sepulcro quievisse non dubitabant. Verum de octavo dimidium tantum peregerunt, quia gloriam celebratae jam resurrectionis necdum perfecte credebant. Emmaus autem ipsa est Nicopolis civitas insignis Palaestinae, quae post expugnationem Judaeae sub Marco Aurelio Antonino principe restaurata, cum statu mutavit et nomen. Et factum est dum fabularentur, et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans ibat cum illis. Loquentes de se Dominus appropinquans comi
Abbreviated transcription (Latin):
ex sequitur iohannes dicens &iã illũ discipulum quem diligebat ihs cucurrisse
cum p&ro seui delic& insinuans: Vn dequaerit᷑ quomodo lucas de p&rodicat
& procumbens uidit linteamina sola posita : cum iohannes sepotius hoc fecisse
signific& : p&rum uero introcuntẽ in monumentũ uidisse non solũ linteamina.
sed & sudarium qd fuerat suꝑ caput eius: sed intellegendum ẽ p&rũ primo
procumbentem uidisse qđ lucas cõmemorat iohannes tac& post aut̃ ingressũ
ut diligentius interiora dinoscer& ingressũ tam̃ ante quã iohannes intrar& :
Et ecceduo exillis ibant ipsa die incastellũ qd erat inspatiostadiorũ sex aginta
abhicrusalem nomine emmaus &ipsilo quebant᷑ ad inuicem dehis omnib:
quȩ acciderant stadiũ quo greci ut dicunt auctore. hercule uiarum spatia
mensurant : octaua est parsmiliarii : &ideo sexaginta stadia septẽ milia pas suũ
& quingentos significant : qd benespatiũ iteneris congruit eis qui demor¬

Expanded text:
iam illum discipulum quem diligebat Jesus, cucurrisse cum Petro, se videlicet insinuans. Unde quaeritur quomodo Lucas de Petro dicat: Et procumbens vidit linteamina sola posita , cum Joannes se potius hoc fecisse significet, Petrum vero introeuntem in monumentum vidisse non solum linteamina, sed et sudarium quod fuerat super caput ejus. Sed intelligendum est Petrum primo procumbentem vidisse quod Lucas commemorat, Joannes tacet; post autem ingressum, ut diligentius interiora dignoscatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem, nomine Emaus, et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant. Stadium quod Graeci, auctore ut dicunt Hercule, viarum spatia mensurant, octava est pars milliarii, et ideo sexaginta stadia, septem millia passuum et quingentos significant, quod bene spatium itineris congruit eis qui, de mor
Abbreviated transcription (Latin):
gente pastorem pariter gregemq per sequente congruam tempori
regulam decernit: Pecunam scilic& uictui necessariam donee
sopita per secutorum isania tempus cuangelitandi redeat tollere
permittendo ubi nobis quoq dat exemplum: ista non numquã
ciusaistante quaedam denostri propositirigore posses ineculpa inter iitq
uerbigr itia cumper in hospitales porro regiones iter agimus. plura uiatici
cusa quam domi habebamus licere portari: gladium quoq uelhabitũ
sumere uel non habitum iub& emere . ut sciantlegentes non facultatem
resistendidees se discipulis. sed magistri amorem potius mes sepatiendi
ubi & sinulla ers& alia causa eua ginandi gladii sufficer&illa ut ampu¬
tata seruo auricula tactud ñi sanar&ur : & benefica uirtus saluatoris.
&am persecutores suos neiram percus si sustinere. sed fidem resur gen¬
tes suscipee mallent ammoner&

Expanded text:
gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori regulam decernit, pecuniam, scilicet victui necessariam, donec, sopita persecutorum insania, tempus evangelizandi redeat, tollere permittendo. Ubi nobis quoque dat exemplum justa nonnunquam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore posse sine culpa intermitti. Verbi gratia, cum per inhospitales porro regiones iter agimus, plura viatici causa, quam domi habebamus, licere portare. Gladium quoque vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes non facultatem resistendi deesse discipulis, sed magistro amorem potius inesse patiendi. Ubi et si nulla esset alia causa evaginandi gladii, suffecerat illa, ut amputata servo auricula, tactu Domini sanaretur, et beneficia virtus Salvatoris, etiam percussores suos, ne iram percussi sustinere, sed fidem resurgentis suscipere mallent, admoneret.
Abbreviated transcription (Latin):
quapacis tempore discipulos informat: Sunt namq uirtutes quae
semper obnixaeq tenendae sunt quae protempore locoq: prouida
sunt discr&ione mutandȩ : quis & enim nesciat uiscera miseri cordiae
benignitatem humilitatem patientiam modestiam castitatem fidem.
spem caritatem. & his similia sineulla temporum intercapidine fide¬
libus esseseruanda. At uero famem sitim uigilias nuditatem.
lectionem psalmodiam. orationem. laborem opertendi doctrinam . silen¬
tium. & c&era huius modi. si qui semper ex sequenda putauerit : non
modo sehorum fructu priuabit. sed & notam in diser&ae obstinationis
immo stultitiȩ peruicacis incurr&. Magister itaq dñsq uirtutum
ut modum discretionis insinu& missis ad p̃dicandum discipulis ne quid
tollerent inina p̃cepit : uidelic& ordinans ut qui euangelium ad nun¬
tiant de euangelio uiuant: mortis uero instante periculo. & tota simul

Expanded text:
qua pacis tempore discipulos informat. Sunt namque virtutes quae qua pacis tempore discipulos informat. Sunt namque virtutes quae semper obnixeque tenendae, sunt quae pro tempore locoque provida sunt discretione mutandae. Quis etenim nesciat viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, castitatem, fidem, spem, charitatem, et his similia, sine ulla temporum intercapedine fidelibus esse servanda? At vero famem, sitim, vigilias, nuditatem, lectionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, et caetera hujusmodi, si qui semper exsequenda putaverit, non modo se horum fructu privabit, sed et notam indiscretae obstinationis, imo stultitiae pervicacis incurret. Magister itaque Dominusque virtutum ut modum discretionis insinuet, missis ad praedicandum discipulis, ne quid tollerent in via praecipit, videlicet, ordinans ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant. Mortis vero instante periculo, et tota simul
Abbreviated transcription (Latin):
At illedixit: dico tibi p&re non cantabit hodie gallus donec ter¬
abnecges nos seme: Quia dixerat sed ñs pro: &rifiderogasse conscius
ille praesentis affectus fideiq feruentis. sed futuri casus nescius.
non credit seullatenus ab eo posse deficere: uerum quisolus nouit
quid sit in homine nequi fidelium suo uel destatu in caute confid&
uel decasu incautius diffidat : & quasi ds̃ modum tempus ac numerum nega¬
tionis eius praedicit : & quasi misericors auxilium suae defensionis ꝓmittit.¬
Et dixit eis: quando misiuos sinesacculo & pera & calciamentis : nũ quid
aliquid de fuit uobis : At illi dixerunt nihil: dixit ergo eis: sed
nunc qui hab & sacculum tollat similiter & peram : & qui non hab& uen¬
dat tonicam suam &emat gladium : Quam iuste discr&ionem matrẽ
unctarum nutricem uirtutum patrum sententia c
dñi sermone probatur qui non eadem uiuendi regula persecutionis.

Expanded text:
At ille dixit: Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec At ille dixit: Dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec abneges nosse me. Quia dixerat se Dominus pro Petri fide rogasse, conscius ille praesentis affectus fideique ferventis, sed futuri casus nescius, non credit se ullatenus ab eo posse deficere. Verum qui solus novit quid sit in homine, ne qui fidelium suo vel de statu incaute confidat, vel de casu incautius diffidat, et quasi Deus modum, tempus, ac numerum negationis ejus praedicit, et quasi misericors auxilium suae defensionis promittit. Quando misi vos sine sacculo, et pera, et calceamentis, nunquid aliquid nunc qui habet sacculum, tollat similiter et peram, et qui non habet, vendat tunicam et emat gladium. Quam juste discretionem matrem cunctarum nutricemque virtutum Patrum sententia definiat, et ex hoc Domini sermone probatur, qui non eadem vivendi regula persecutionis
Abbreviated transcription (Latin):
probationem de precans p&it : Cum uero prop&rorogans saluator
non ut nontempt&ur. sed ut non deficiat fides eius obsecrat: Hoc est
ut postlapsum negationis ad statum pristinum poenitendoresurgat
Insinuat utilescũs esse temptationum flammis examinari : ut uel tẽp¬
tati quia fortes fuerant appareant: uel cognita pertemptationes.
suam firmitate fortiores fieri discant : & sic cum probati fuerint
accipiant & ipsi coronam uitae quam repromisit dr̃ diligentibus se
Et tualiquando conuersus confirma fratres tuos Sicut ipse inquit¬
tuam fidem nesatanatemptante deficiat orando protexi : ita &tu in¬
firmiores quosq fratres exemplo tuae poenitentiae nedeuenia forte
disperent: erigere & confortarememento: quodidem & postresurrecti¬
onem exhortatur : cum ei tertio sese amare profitenti. decebat enim
ut timorem ternae negationis. ternae confessionis amore luer& . tertio
nihil ominus pascendas oues suas commendat.
uidixit ei : dñe tecum paratus sum & in carcerem &in mortem ire:

Expanded text:
probationem deprecans perit. Cum vero pro Petro rogans Salvator non ut non tentetur, sed ut non deficiat fides ejus obsecrat, hoc est, ut post lapsum negationis ad statum pristinum poenitendo resurgat, insinuat utile sanctis esse tentationum flammis examinari, ut vel tentari quia fortes fuerint appareant, vel cognita per tentationes sua infirmitate fortiores discant, et sic, cum probati fuerint, accipiant et ipsi coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Sicut ipse tuam inquit fidem, ne Satana tentante deficiat orando protexi, ita et tu infirmiores quosque fratres exemplo tuae poenitentiae, ne de venia forte desperent, erigere et confortare memento. Quod idem et post resurrectionem exhortatur, cum ei tertio sese amare profitenti decebat enim ut timorem ternae negationis, ternae confessionis amor elueret tertio nihilominus pascendas suas oves commendat. ui dixit ei: Domine, tecum paratus sum et in carcerem, et in mortem ire.
Abbreviated transcription (Latin):
queat essetimendum : Nonnequinq passeres ueneunt dipondio : &inus
exillis non est mobliuione coram dõ. :Siminutissima in quit animalia
& quae quolib& peruera feruntur uolatila ds̃ obliuisci non potest.
Vos quia dimaginem factiestis creatoris non deb&is terreri ab his qui
occidunt corpus : quia inrationabiliagubernat. rationabilia curare

Expanded text:
queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare
Abbreviated transcription (Latin):
meis neterreamini ab his qui occidunt corpus & postbaec non habent ampli¬
us quid faciant. Si persecutores scorũ occisis corporib: non habentam plius
quid contraillos agant : ergo superuacua furiunt insania qui mortua mar¬
tyrum membraferis auibusq discerpenda proiciunt : uel in aunas extenuari.
uel inundas solui. uel perflamnas incinerem faciunt redigi : cum nequaquã
omni potentided ĩ. quin. earesus citando uiuific& obsistere possint.
Tim&eeum qui post quã occiderit hab& potestatẽmittere ingehennã:
quia duo sunt genera persecutorum : unum palam seuientiũ : alterum ficte
frauduleterq blandientium : contrautrumq nos munire atq instituere
uolens saluator : & supra ab hypochrisi pharisa eorum Ntendere : & hic
a carnificum caede praecepit nontimere : quiaui delic& postmortem
nechorum crudelitas : necillorum ualeat simulatio durare : dño potius
qui semper uideat placendum Dñm qui semper punire uel libertre

Expanded text:
meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid faciant. Si persecutores sanctorum occisis corporibus non habent amplius quod contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint.Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare
Abbreviated transcription (Latin):
nspondebat quasi pastorbonus procreditir sibi ouibus contraluporum
latronum que insidias pugnabat:
Sprenituiaur uia sis ode cum exoretusuo & mlusit indutum
uestcalba & remust adpilitum: Quodueste alba induit᷑ immiculitȩ dit indica pusi¬
ons am̃ agnus di inmaculitus totius mundist peccitai ablaturus. quieñ nuesttalba
spr&us & inlusus iose incasticarne ẽ pissus & sepultur: alit̃ qd̃ hicalba iuactiuero
alos euas gelistas purporei uel coccinea ueste inditus in ludit᷑ gennummar tru
genus quoper sc̃ eodesue passiones adornait᷑ ex primit : quȩ & innociũ ciusdem
dm̃ ac sporsi iui mortẽmirati dilectus in quit icus candidus & rubicindus
candidu selic e&ictione rubicundur sanguine &ipseuutiis membrerusia
Fosculis uernans in pacelilugignit inbellorosas: Et facti suntamicine¬

Expanded text:
respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus contra luporum respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus contra luporum latronumque insidias pugnabat. Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit ad Pilatum. Quod veste alba induitur, immaculatae dat indicia passionis, quoniam agnus Dei immaculatus totius mundi sit peccata ablaturus. Qui enim in veste alba spretus et illusus, ipse in casta carne est passus et sepultus. Aliter: quod hic alba, juxta vero alios evangelistas purpurea vel coccinea veste indutus, illuditur, geminum martyrii genus, quo per sanctae Ecclesiae passiones adornatur, exprimit. Quae et innocuam ejusdem Domini ac sponsi sui mortem mirata: Dilectus inquit meus, candidus, et rubicundus . Candidus, scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipse variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bello rosas. Et facti sunt amici He
Abbreviated transcription (Latin):
nihil respondebat: Tacuit & nihilfecit : quia necillius crudelitas merebatur
uidere diuina : & dñs iactantiam declinabat: & fortasse inherod eomnes
impii significantur. quisi legi non crediderint & proph&is: mirabilia
xp̃i opera in euangeli quoque uidere non possint
Etabant autem principes sacerdotum & scribae . constanter accusantes cum
Accusantibus seprincipibus sacerdotum & scribis dñs apud pilatum pauca
apudherodem nulla respondit: Neuid elic& crimen diluens dimitter&ur
a prȩside & crucis utilitas differrer&ur Nam &iustum profecto erat
ut pilato qui inuitus ferebat sententum aliqua in parte responder&
heredem ueroc&erosq iudeorum optimates quia contralegis sue decreca
innoxium condem nabant indignos peromnia suo sermone ducer&
propter illa ergo quibur respondere noluit ad hocdata est deagno simili¬
tudo ut in suo silentio non reus sed in nocens haber&ur. ubienim tacelue
quasi agnus toto progrege immolandus patientiam praestabra uinbn uor

Expanded text:
i respondebat. Tacuit, et nihil fecit, quia nec illius crudelitas merebatur videre divina, et Dominus jactantiam declinabat. Et fortasse in Herode omnes impii significaChristi opera in euangelio quoque uidere non possintStabant etiam principes sacerdotum et scribae constanter accusantes eum. Accusantibus se principibus sacerdotum et scribis, Dominus apud Pilatum pauca, apud Herodem nulla respondit, ne videlicet crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Nam et justum profecto erat ut Pilato qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderet: Herodem vero caeterosque Judaeorum optimates, quia contra legis suae decreta innoxium condemnabant, indignos per omnia suo sermone duceret. Propter illa ergo, quamvis respondere noluit, ad hoc data est de Agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Ubi enim tacebat, quasi agnus toto pro grege immolandus patientiam praestabat; ubi vero
Abbreviated transcription (Latin):
marcelli. casti. emilii. & saturnini. Eodẽ die beati sa
martyris & ep̃i lao dicensis. qui unus fuit de antiquus pauli aplĩ
discipulis. iuitate agenpo. nati soie fulis uirginis & martyris.
cuius exemplo beatus caprassas ad ugonẽ marcyrii animatꝰ est.
Qui ꝑ aplm̃ Petrum lutrati. relictosimone a postolicȩ doctrme
sẽ tradiderunt. Ac postinodum sub aareliano consulari matirii
coronam reportarunt sepulti pon longe ab urberoma. Apud¬

Expanded text:
Marcelli, Casti, Emilii, et Saturnini. Eodem die, beati Sagaris martyris et episcopi Laodicensis, qui unus fuit de antiquis Pauli apostoli discipulis. Civitate Agenno natalis sanctae Fidis virginis et martyris, cujus exemplo beatus Caprasius ad agonem martyrii animatus est. qui per Apostolum Petrum, relicto Simone, apostolicae doctrinae se tradiderunt, ac postmodum sub Aureliano consulari, martyrii coronam reportarunt, sepulti non longe ab urbe Roma.
Abbreviated transcription (Latin):
benefacere. Siquid facimus. sed tamen esse necessaria : quideninte sit
mterbonum: quod app &endum est : & necessarium quod sumenm est:
hac sententia decdariut cumait : Uerum tamon quaeriteregnum : & haeȩ

Expanded text:
bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: Verumtamen quaerite regnum De
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ex pressius quid inquit manduc&is autquidbibatis : & supra neq corpori
quiduestiamini : ubi mihiuidentur argui. quis pr&o uictu ueluestitu cõmuni
lautiora sibtrud austeriora praehis cum quib: uitam ducunt alimata uel indu-¬
menta requirunt .. Et nolite in sublime tolli: prohibita sollididme deali-¬
mentis consequenter Neextollantur admonuit: primo enim. heo ad necessi¬
taterolmpendam: homo quaerit icum autem haec abundaunt̾t. incipit
& superbire d&alib: taleest hoc isacsise uulneratus quis ia& quia hab&
multa emplastra. indomo: cum hoc illibonum ess& ut uulnera nehabor &&:
& neuno quideor. indiger & emplastro: Haecenim omnia geemundi uc¬
quaerunt : pator autem. uester scit. qm̃ his indig&s: uerumtam quaerite
regnumdĩ & haec omnia adicientur uobis : Hic manifestis simetendit
non haec es se app&enda tam quamtalia bona nr̃a : ut propter ind ebeam:

Expanded text:
sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mundi quaerunt. Pater autem vester scit quoniam his indigetis. Verumtamen quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis. Hic manifestissime ostendit, non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Itaq sequitur & dicit. Considerate lilia quomodo crescunt Non la¬
borant nonnent : Sed ista documenta non sicut allegoria discutienda sunt.
ut quaeramus quid significent corui autlilia: posita sunt enĩ ut derebus
minoribus maiora ꝑsuaderentur:. Dicoautem uobis necsalomon inom¬
nigloria suauestiebatur sicut unum existis. & reuera quod sericũ
quȩ regum purpora quae pictura textri cum postꝰ forib: conparari :
quid ita rub& utrosa : quid ita cand& ut lilium uiolae uero pur puram
nullo supericrimurice : Oculorum magisquam sermonum iudicium est.
Qiauton foenum quod hodie in agro est : & cras inclibanum mittitur.
ds sic uestit : quanto magis uos pusillae fidei. Cras inscripturis futurum
Et uos nolitequaerere quid manduc&is utquid bibatis. Notandum qđ
non ait. nolitequaerere uel solliciti esse decibo autdepotu. autmdumento:

Expanded text:
tum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non latum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in ScripturEt vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatum est mrerum natura quam inrationalia sicuti sunt aues.
Quis autem urm̃ cogitando potest adicere ad staturam suam cubitũ unum
daturum similiter eum qui corpus dedit. multo facilius daturtesse.
Siergo neq quod minimum est potestis quid dec&eris solliati estis. Id est cuius
potestate atq dominatu factum est . ut adhancstaturam corpus uestrum ꝑ¬
ducer&ur : eius prouidentia &iã uestiri potest : Non autem uestracura factum
esse ut adhanc staturam uenir& corpus urm ex hoc intellegi potest : quod si
cur&is & uelitis adicere unum cubitum huic staturȩ non potestis: illiergo
&iam Egendi corporis curam relinquite : cuius uid &is cura factum esse. ut
tantȩ staturae. corpus habeatis: Siergo inquit neq qđ minimum est
potestis minimum enim est hoc sed dõ corpora operari : Dandum autem
erat &iam documentum propteruestitum si cuidatum est propter alimen¬

Expanded text:
ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unumdaturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de caeteris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sic . Dandum autem erat etiam documentum propter vestitum, sicut datum est propter alimen
Abbreviated transcription (Latin):
rimus cuius r&inaculum est alimentum istud corporeum: secundum hanc
significationem dictum est : &iam illud: Quiamat animam suam ꝑ d&
illam : quod nisi dehacuita acceperimus quam oport& proregnodĩ perdere¬
quod potuis se. martyres claruit: contrarium hoc praecetum erit. illi
sententiae quadictum ẽ: Quid prodest homini sitotum mundum. lucr&ur.
animae autem suae d&rimentum faciat: Considerate coruos quia non
seminant : neq m&unt : quibus non est cellarium. neq horreum: &ds̃ pascit
illos . Quod si uolatilia absq cura & ȩrumnis dĩ aluntur prouidentia quae
hodie sunt : & cras nonerunt : quorum anima mortalis est: &cum eẽcessa¬
uerint semꝑ nonerunt : quanto magis homines quib: acernitas promit¬
titur dĩ reguntur imperio: Quanto magis plures estis illis: Id est
carius uos ual&is: quiautiq rationale animal sicutiest homo. sublimius

Expanded text:
rimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc rimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regnoquod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem cuae detrimentum faciat ? Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius