comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit discipulis ut offerrent: & saturatis omnib: supblementa
cofinorum duodecim suꝑ fuerunt: cum tamen e tramulier ũ
puerorũq: numerũ quinq: milia uirorũ expleta essent: & dis¬
cipulos nauiculã conscendere : & transfr&um p̃cedere iub&.
Dimissaq: ipse tur ba in montẽ. oraresolus ascendit⁊ facto¬
q: uespere solus fuit : & nauis marimediouento aduersante
fluctibus iactabatur. Et quarta uigilia dñs uenit suprama¬
re ambulans. uidentesq turbati sunt. & in anes uisus fantas¬
ma credentes clamauerunt p̃timor e: quib mox dñs loquutus
est: & constantes eẽ uissit: & ex plurimis petrus respondens.
postulauit utiaddnm suꝑ aquas uenir&: Quiden auicula
descendens & ꝓgres sus aliquantulũ uento in ualescente
timere coepit & mergi: quemadp̃hendens dñs obiurgat
quur fidei modicesit. Ingressus nauem. tranquillitatẽ
uento & mari quies cente reuocauit. Igitur haec ut com¬

Expanded text:
dit discipulis ut offerrent: et saturatis omnibus supplementa dit discipulis ut offerrent: et saturatis omnibus supplementa cophinorum duodecim superfuerunt, cum tamen extra mulierum puerorumque numerum, quinque millia virorum expleta essent . 5. Et discipulos naviculam conscendere, et trans fretum praecedere jubet, dimissaque ipse turba in montem orare solus ascendit: factoque vespere solus fuit: et navis mari medio, vento adversante, fluctibus jactabatur. Et quarta vigilia Dominus venit super mare ambulans: videntesque turbati sunt, et inanis visus phantasma credentes, clamaverunt prae timore. Quibus mox Dominus locutus est, et constantes esse jussit. Et ex plurimis Petrus respondens, postulavit uti ad Dominum super aquas veniret. Qui de navicula descendens, et progressus aliquantulum, vento invalescente et timere coepit et mergi. Quem apprehendens Dominus, objurgavit cur fidei modicae sit: ingressusque navem, tranquillitatem vento et mari quiescente revocavit . 6. Igitur haec ut com
Abbreviated transcription (Latin):
de ac iohanne intelligitur : Nam & herodis princeps erat popu¬
li : & herodiader uxorem filippifr̃is sui inmatrimonium
suum iure potestauis ad sumpserat. Et huic herodiadi erat
filia: & natalidie cum saltans placer&. potestatem cuius uell&
p̃m i sacramento iurantis accepit: & iohannis capud qui incar¬
cerediu babitauit puella matre ad monente disco sibi inferri
praecata est . & hero destristis. lic& sacramento fidem reddidit.¬
& matripuella munus exibuit: & sepulto eo : discipuli eius ad dnm
transeunt .: Auditisq his dñs in nauiculã in locadeser ta secessit:
& sequentium se turbarũ uexatione misertus ẽ: & dimittieas
in castella ad coemendos cibos a postoliadmonent: & dñs respon¬
lit. necessi tatem coreuerti ipsas non habere.dareq hisci
p̃cepit: & solos sequinq panes & duospisces haberecausantur
& offerre sibieos iussit. turbamq substrato foeno ac cũbere.
& oblata benedixit: & turbae manducanda comminuit. & de¬

Expanded text:
de ac Joanne intelligitur. Nam et Herodes princeps erat populi, et Herodiadem uxorem Philippi fratris sui in matrimonium suum jure potestatis assumpserat. Et huic Herodiadi erat filia: quae natali die, cum saltans placeret, potestatem cujus vellet praemii, sacramento jurantis accepit: et Joannis caput in carcere diu habiti, puella matre admonente disco sibi inferri precata est. Et Herodes, tristis licet, sacramento fidem reddidit, et matri puella munus exhibuit: et sepulto eo discipuli ejus ad Dominum transierunt . 4. Auditisque his Dominus in naviculam in loca deserta secessit, et sequentium se turbarum vexationem misertus est, et dimitti eas in castella ad coemendos cibos Apostoli admonent. Et Dominus respondet, necessitatem eo revertendi ipsas non habere, darique his cibum praecipit. Et solos se quinque panes et duos pisces habere causantur. Et offerri sibi eos jussit, turbamque sub strato foeno accumbere. Et oblata benedixit, et turbae manducanda comminuit, et de
Abbreviated transcription (Latin):
nollint tam̃ quod dĩ sint confiteri: futurã uero omnẽ fidei ꝑue¬
sitatẽ coarguit: Eorũ scilic& quidiuinitatẽ & cõmunionem
pater nae substantiae dño detrahentes. indiuersa hereseos stu¬
dici efferouer̃ neutrũ facientes: nec inter gentes sub uenia igno¬
rationis habitantes. nec inueritatis cognitioneuersantes: ar¬
borem sein corpore positũ significat : quia ꝑ interiorẽ uirtutis
suae fecunditatẽ e eat ubertas omnis infructus. Igit᷑ aut ar¬
bor bona facienda cũ bonis fructib est aut mala constituenda
cũ malis fructib: quia e fructibus suis dese arbor ipsa testabit᷑.
non quod secundũ arboris naturã arbor mala possit constitui
quae bonasit: aut eadẽ ipsa cũ ramis suis bonaeẽ si malasit :
Sed ut ꝑ hanc significantiã intellegeremus xp̃m. aut tãquã
utilẽ relinquendũ. aut tã quã bonũbonorũ fructui¬

Expanded text:
nollent tamen quod Dei sint confiteri. In futurum vero omnem fidei pervenollent tamen quod Dei sint confiteri. In futurum vero omnem fidei perversitatem coarguit, eorum scilicet, qui divinitatem et communionem paternae substantiae Domino detrahentes, in diversa haereseos studia efferbuerunt: neutrum facientes, nec inter gentes sub venia ignorationis habitantes, nec in veritatis cognitione versantes. Arborem se in corpore positum significat: quia per interiorem virtutis suae fecunditatem exeat ubertas omnis in fructus. Igitur aut arbor bona facienda cum bonis fructibus est, aut mala constituenda cum malis fructibus; quia ex fructibus suis de se arbor ipsa testabitur: non quod secundum arborum naturam arbor mala possit constitui quae bona sit, aut eadem ipsa cum ramis suis bona esse si mala sit; sed ut per hanc significantiam intelligeremus, Christum aut tamquam inutilem relinquendum, aut tamquam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
orum sententiaet eorũ qui ita cum his sentiunt per uersitatem
seueris si ma definitione condẽpnat. peccatorũ omniũ ueniã ꝓ¬
mittens & blas phemiae sp̃s indulgentiã ab negans: Namcũ cete¬
radicta gestaq liberali uenia relaxentur: c̃ar& misericordia.
sids̃ negetur in xp̃o : & in quo si uenia peccatur. beniuolentiam
iteratȩ. ad monitionis inpendit : Omnino peccata cuiusq generis
eñi tam extraueniã ẽ quã in xp̃o negare qđ disit. & consistentẽ
in eo paterni sp̃s substantiã ad imere. cũ in spũdĩ opus omnecon¬
sum&. & ipsesit regnũ caelorũ. & in eods̃ sit mundũ reconcili¬
ans sibi : Ergo quic quid contumeliae extiterit in xp̃o: idomne
Aut facite arborem bonam & fructus eius bonos: aut facite arbo¬
rem malã & fructus eius malos: & reliqua: Sermose & in prae¬
sens ecerit: & effert infuturum: Namin p̃sens iudaeos refellit
quicum intellegerent xp̃i opera ultrahum anam ẽẽ uirtutem

Expanded text:
orum sententiam, et eorum qui ita cum his sentiunt perversitatem severissima definitione condemnat; peccatorum omnium veniam promittens, et blasphemiae Spiritus indulgentiam abnegans . Nam cum caetera dicta gestaque liberali venia relaxentur, caret misericordia, si Deus negetur in Christo. Et in quo sine venia peccator, benevolentiam iteratae admonitionis impendit: omnino peccata cujusque generis enim tam extra veniam est, quam in Christo negare quod Deus sit, et consistentem in eo paterni Spiritus substantiam adimere: cum in Spiritu Dei opus omne consummet, et ipse sit regnum coelorum, et in eo Deus sit mundum reconcilians sibi ? Ergo quidquid contumeliae exstiterit in Christo, id omne Aut facite arborem bonam, et fructus ejus bonos: aut facite arborem malam, et fructus ejus malos, et reliqua . Sermo se et in praesens exserit, et effert in futurum. Nam in praesens Judaeos refellit, qui cum intelligerent Christi opera ultra humanam esse virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
ria conlocauit: ut tanta in itatis fier& possessio : quanta fu¬
turafuerat gratiarũ: atq: it anouissima hominis illius peio¬
raerunt priorib: quia ex eo inmundus spiritus metulegis
ex cesserat Nunc autem in eos cum ultione repudiatae ab eis
tatis uirtute loqueretur : nuntianti sibi quod foris amatre
atq afratrib expectaretur: manũ indiscipulos extendens.
eos sibi fratres ẽẽ matrẽq respondit: Quicũq uoluntati
mans seipsum uni uersis agendi sentiendiq constituens .ꝓ¬
pinquitatũ omniũ uis atq nomeniam nonde conditionenas¬
cendi sed de ecclesiae cõmunione retinendũ: Ceterũ non
fastidiosae dematresua sensisse ex istimandus est: cũ cui in
passione positus. maximae sollicitudinis tribuerit affectũ,¬

Expanded text:
ria collocavit: ut tanta iniquitatis fieret possessio, quanta furia collocavit: ut tanta iniquitatis fieret possessio, quanta futura fuerat gratiarum. Atque ita novissima hominis illius pejora erunt prioribus: quia ex Judaeis immundus spiritus metu 734 legis excesserat, nunc autem in eos cum ultione repudiatae ab eis tatis virtute loqueretur; nuntianti sibi quod foris a matre atque a fratribus exspectaretur, manum in discipulos extendens, eos sibi fratres esse matremque respondit; et quicumque voluntati  matrem: formam se ipsum universis agendi sentiendique constituens, propinquitatum omnium jus atque nomen, jam non de conditione nascendi, sed de Ecclesiae communione retinendum. Caeterum non fastidiose de matre sua sensisse existimandus est, cui in passione positus maximae sollicitudinis tribuerit affectu
Abbreviated transcription (Latin):
posteada taest interuentusuo eiecit : & ueluti quaedam custodia
circũ iectae potestatis exclusit: quullinc exiens cir cũ gentes
desertas atq aridas oberrauit: domum ue terem derelinquens
ut in his usq indiem iudicii non inquierata habitatione requies¬
lauacrofons uiuus effluxit. habitandicũhis locus nullus est.
& cũ iam in his requiem non habebit : intrasereputans optimũ
credit regrediineã &qua profectus domũ. haec emundata
perlegem & ꝓphetarũ ornatap̃ coniis. et xp̃i aduentui p̃po¬
rata uacuainuenitur. Aqua & custodialegis abscesserit.
quia omnis lox usq ad iohannem est: & ad habitandũ nonre¬
ceptus sit xp̃s: atq: ita & habitatore uacua est e desertacus¬
todib cũ tam̃ uenienti habitatori p̃ euntiũ sollicitudine &
mundata sit & ornata. Septemigit᷑ spiritus nequiores ad¬
sumuntur : quia tot erant gratiarum munera destinatacũ
xp̃o quaein eo multiformis illadĩ sapientia septifor miglo¬

Expanded text:
postea data est, interventu suo ejecit, et veluti quadam custodia circumjectae potestatis exclusit. Qui illinc exiens, circum gentes desertas atque aridas oberravit, domum veterem derelinquens: ut in his usque in diem judicii non inquietata habitatione requieslavacro fons vivus effluxit, habitandi cum his locus nullus est: et cum jam in his requiem non haberet, intra se reputans, optimum credit regredi in eam ex qua profectus est domum. Haec emundata per legem, et prophetarum ornata praeconiis, et Christi adventu praeparata, vacua invenitur: a qua et custodia legis abscesserit quia omnis lex usque ad Joannem est , et ad habitandum non receptus sit Christus. Atque ita et habitatore vacua est, et deserta custodibus: cum tamen veniente habitatore, praeeuntium sollicitudine, et mundata sit et ornata. Septem igitur spiritus nequiores assumuntur; quia tot erant gratiarum munera destinata cum Christo, quae in eo multiformis illa Dei sapientia septiformi glo
Abbreviated transcription (Latin):
formantis in omneopus utilitatis humanȩ: formã scilic&
corporũ nostrorũ : & materiem in diuersa membrorum
ministeria & adomnia aeernae uitae opera fingentis.
In hisigitur scandaliz abant᷑ om̃s: & inter tot tãq mag¬
nifica quae gerebat. corporis eius contemplatione commo¬
uebantur: quib dñs in honorabilem in patria sua prophe¬
tam ẽe respondit: quia in uidaea ẽ& usq ad erucis sen¬
tentiam contẽpnendus. & quia penes solo fidelesdĩ uirtus
est ꝓpt̃ eorũ in credulitatem omnib diuineo perib uir tutisabstinuit.

Expanded text:
formantis in omne opus utilitatis humanae: informem scilicet formantis in omne opus utilitatis humanae: informem scilicet corporum nostrorum materiem in diversa membrorum ministeria, et ad omnia aeternae vitae opera fingentis. In his igitur scandalizabantur omnes: et inter tot tamque magnifica quae gerebat, corporis ejus contemplatione commovebantur. Quibus Dominus inhonorabilem in patria sua prophetam esse respondit , quia in Judaea esset usque ad crucis sententiam contemnendus. Et quia penes solos 738 fideles Dei virtus est, propter eorum incredulitatem omnibus divinae operibus virtutis abstinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sed discipulis est locutus & in tellegentibus parabolas. dignum
testimonium reddidit: ipsos scilic& sub patris familiae nom¬
nesibi conparans: quod doc trinã de thesauro suo nouorum¬
sp̃s sc̃i ac ueterũ sint ad epti quosq seribas propt̃ scientiã nun¬
cupat: quod intellexerint eaquaeillȩ noua & uetera. idẽ in
euangeliis & inlege illeꝓtulerit. & eius dempatris familias
& unius utraq thesauri Et factũ est cũ consum mas secibs
parabolas istas. transiit inde &uenit in patriã suã & reliqua
Inhonoratur dñs asuis. & quaquã & docendi prudentia &
operandiuirtus admirationẽ commouer&: & infidelitas ta¬
men eorũ ueritatem iudicii non recipit:: Non eñi credunt
haec in hominedm̃ agere : quin&iã patrem ipsius. matraẽ
fratres quaenuncupant & paternae artis quodã obpro¬
briolacesgunt: Sed plane hic fabri erat filius. ferrũ igne
uincentis omnem scłi uir tutẽ uiditio decoquentis massãq

Expanded text:
sed discipulis est locutus; et intelligentibus parabolas dignum testimonium reddit, ipsos scilicet sub patris familiae nomine sibi comparans, quod doctrinam de thesauro suo novorum ac veterum sint adepti: quosque scribas propter scientiam nuncupat, quod intellexerint ea, quae ille nova et vetera, id est, in Evangeliis et in lege protulerit, et ejusdem patrisfamilias, et unius utraque thesauri. 2. Et factum est, cum consummasset Jesus parabolas istas, transiit inde, et venit in patriam suam, et reliqua . Inhonoratur Dominus a suis. Quamquam et docendi prudentia, et operandi virtus admirationem commoveret; infidelitas tamen eorum veritatem judicii non recipit. Non enim credunt haec in homine Deum agere: quin etiam patrem ipsius, matrem, fratresque nuncupant, et paternae artis quodam opprobrio lacessunt . Sed plane hic fabri erat filius, ferrum igne vincentis, omnem saeculi virtutem judicio decoquentis, massamque
Abbreviated transcription (Latin):
iquibus fuerit ꝓfici&. et incrementis profectus sui habu¬
bit. Inquib uero non fuerit: &iam quod habent aufereur ab
his.: damnum scilic& legis e fidei in opia declarat: quã fidem ui¬
daei non habentes. legem quoq quã habuerant perdiderunt.
& ideo ꝑfectũ fides euuangelica hab& donum: quia suscepta no¬
uis fructib: ditat: & repudiata uero : &iam ueteris substantiae
opes detrabit.
Uestriautem beati oculi qui uident: & aures quae audiunt .:A pos¬
tolicitem poris beatitudinem doc&: quorũ oculis atq auribus
cor. tigit dĩ salutare uisere. & audire ꝓfetis atq iustis cupien¬
tio: uidere. &audire. inplenitudine temporũ destinatorum.
& ex pectationis istius gaudiũ. a postolis reseruatis.

Expanded text:
in quibus fuerit proficiet, et incrementis profectus sui abundain quibus fuerit proficiet, et incrementis profectus sui abundabit: in quibus vero non fuerit, etiam quod habent auferetur ab eis. Damnum scilicet legis ex fidei inopia declarat: quam fidem Judaei non habentes, legem quoque quam 735 habuerant perdiderunt. Et ideo perfectum fides evangelica habet donum; quia suscepta novis fructibus ditat, repudiata vero etiam veteris substantiae opes detrahit. 3. Vestri autem beati oculi qui vident, et aures quae audiunt . Apostoloci temporis beatitudinem docet, quorum oculis atque auribus contigit Dei Salutare visere et audire: prophetis atque justis cupientibus videre et audire in plenitudinem temporum destinatorum, et exspectationis istius gaudium Apostolis reservatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Est autem &iam in eo trpicaratio seruata : ut mater eius & fra¬
tres foris starent. cumutq ingrediendi ad et̃. hanerent ut ceteri
potestatem. Sed quia in suauenit & suicũ non receper̃ : in matre
cius ac ftatrib synagoga & israbelitae p̃figurant᷑. ingressucuis
nilladie exiit ih is. & sedebat secus mare & congregate sunt adeũ
tur bae. ita ut nauiculam ascender &. Sedis sed nm̃ in naui & tur¬
bas foris stetisse : x sub iectis rebus. est ratio Inparabolis eñi erat
loquuturus. & factiistius genere: significat eos qui extra ecclesiã
positi sunt nullam diuini sermonis capereposse intellegentiã .
Nauis eñi: ecclesiae trpũ p̃fert. intraquam uerbum uitae
positum & p̃dicatũh. qui extrasunt & arenae modosteriles atq
in utiles ad iacent intellegerenon possunt: Deparabolis autẽ
iamadño ab solutius. loqui otium est.:¬
Qui eñi hab&. dabitur ei & abundalut: quiautẽ non hab&: & qđ
hab& auferetur ab eo. Regnimis teria fides percipit haec

Expanded text:
Est autem etiam in eo typica ratio servata, ut mater ejus et fratres foris starent, cum utuiqe ingrediendi ad eum haberent ut caeteri potestatem. Sed quia in sua venit, et sui eum non receperunt; in matre ejus ac fratribus Synagoga et Israelitae praefigurailla die exiit Jesus, et sedebat secus mare: et congregatae sunt ad eum turbae, ita ut in naviculam ascenderet : Sedisse Dominum in navi, et turbas foris stetisse, ex subjectis rebus est ratio. In parabolis enim erat locuturus: et facti istius genere significat eos, qui extra Ecclesiam positi sunt, nullam divini sermonis capere posse intelligentiam. Navis enim Ecclesiae typum praefert: intra quam verbum vitae positum et praedicatum hi, qui extra sunt, et arenae modo steriles atque inutiles adjacent, intelligere non possunt. De parabolis autem jam a Domino absolutis loqui otiosum est.Qui enim habet, dabitur ei, et abundabit: qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo . Regni mysteria fides percipit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ab eomutuatus sit potestatis ostendit: ut quando quise¬
cum non ẽ. aduersũ seest. & qui secũ non congregec disi¬
gat: & quo ingentes periculires intellegetur. malede eo
opinari cũ quo non eẽ id ipsũ est quod contra eẽ & non con¬
gregare dispergere sit.

Expanded text:
ab eo mutuatus sit potestatis ostendit: quando qui seab eo mutuatus sit potestatis ostendit: quando qui secum non est, adversum se sit; et qui secum non congregat, dispergat . Ex quo ingentis periculi res intelligitur, male de eo opinari, cum quo non esse, idipsum est quod contra esse: et non congregare, dispergere sit.
Abbreviated transcription (Latin):
testates repperiretur quod ipsesit negatus habuis se: Er¬
di regnumiam in apostolos mediatoris officio trans fusum
Sed cum ꝑbel ⁊ ebub pos sexp̃s arguitur. ds̃. blas phematunr
in xp̃o: atq itauidm̃ in expiabilis conuicii contumelid̃ por
farisaeos inbel ⁊ebub nomine conparatur: Quomodo potest
intrare quis indomofortis e uasaeius diripere & reliquia
Contus ama scintemptatione prima omnem ⁊abuli indicat
potesta tem: quia nemo domum fortis introeat. eiusqirio¬
sadiripiat: nisifortem alligauerit. & tunc domũ eiusdiripi&.
& neces se ẽ haec agens illoforte sit fortior. Ligatus est ergo
tumcũ satanas. ad ño nuncupatus ipsanequitiaesuae nun¬
cupatione constrictus ẽ cui uinto spolia de traxit & domũ
abstulit: Nos scilic& quondam armaeius regniq militiã
iniuissuũ redegit: Uictoq atq uincto domum sibi exnobis
ua cuã & utilem conparauit. Longe autẽ ase ẽẽ ut aliquid

Expanded text:
testatis reperietur, quod ipse sit negatus habuisse. Ertestatis reperietur, quod ipse sit negatus habuisse. ErDei regnum, jam in Apostolos mediatoris officio transfusum. Sed cum per Beelzebub posse Christus arguitur, Deus blasphematur in Christo: atque ita in Deum inexpiabilis convicii contumelia per Pharisaeos in Beelzebub nomine comparatur. 16. Quomodo potest intrare quis in domum fortis, et vasa ejus diripere? et reliqua . Contusam a se in tentatione prima omnem diaboli indicat potestatem, quia nemo domum fortis introeat ejusque vasa diripiat, nisi fortem alligaverit, et tunc domum ejus diripiet: et necesse est haec agens illo forte sit fortior. Ligatus est ergo tum, cum satanas a Domino nuncupatus, ipsa nequitiae suae nuncupatione constrictus est : cui ita vincto spolia detraxit, et domum abstulit, nos scilicet quondam arma ejus, regnique militiam in jus suum redegit, victoque atque vincto domum sibi ex nobis vacuam et utilem comparavit. Longe autem a se esse, ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ turbis effugauit. discedentiũ illino diuisione
non stabit: Atq: ita quod mox consecutũ est: per hanc diui¬
sionem ciuitatis illius denuntiatur excidium:¬
Si enĩ
satanas. sata nan eicit aduersus sediuisus est.
Dictis
superioris maliuolentiam quo eũ inbelzebub haecage¬
re loquebantur : eo ipso quo loquuti sunt genere condẽp¬
it. non tellegentes confessos sefuisse belzeb ub eẽdiui
& si ad diuisionem suã coactus est. ut demone demonis pro¬
turbar& & aduersus sediuisio ipsa consisteret : Hinc quoq
ex isti mandumesse plusineo quidiuiserit. quam inboes qui
diusi sint in ceuirtutis. ergo iamdiuisus est & aduer suse
coartus est regnumq eius diuisione taliẽ dissolutũ. Quod
siunuirtute belzebub xp̃s dȩmones eicit. fili eorum idesti
a postoli incuius nomine cicient᷑: atq id cir eo dignae sunt in cos
iudices constituti quib id dedis sexp̃s aduersus demonãs po¬

Expanded text:
credentium turbis effugavit, discedentium illinc divisione credentium turbis effugavit, discedentium illinc divisione non stabit: atque ita, quod mox consecutum est per hanc divisionem, civitatis illius denuntiatur excidiumSi enim satanas satanam ejicit, adversus se divisus est . Dicti superioris malevolentiam, quo cum in Beelzebub haec agere loquebantur, eo ipso quo locuti sunt genere condemnant: non intelligentes confessos se fuisse, Beelzebub esse divisum: et si ad divisionem suam coactus est, ut daemon daemones proturbaret, et adversus se divisio ipsa consisteret; hinc quoque existimandum esse, plus in eo qui diviserit, 730 quam in his qui divisi sint, inesse virtutis. Ergo jam divisus est, et adversum se coactus est, regnumque ejus divisione tali est dissolutum. Quod si in virtute Beelzebub Christus daemones ejicit, filii eorum, id est apostoli, in cujus nomine ejiciunt ? Atque idcirco digne sunt in eos judices constituti, quibus id dedisse Christus adversus daemones po
Abbreviated transcription (Latin):
mentum positus intellegentiae pluriũ dese exemplorũ copiã
praeb&. & uelsimpliciter intellectus uel inspectus in terius
ad omnem ꝓfectum ẽ necessarius: sed relictis his quae ad cõmu¬
nem intellegentiam patent: causis in teriorib in moremur
ad id quod debel tebub erat dictũ in eos ipsos quibus responde¬
bat. responsionis ipsius conditionem retorsit:: Lex eñi ado est
& regni isrł pollicitatio e legeest. E xp̃iortus & aduentus.
exlegeẽ : si regnum legis contrase diuiditur: dissoluatur nec es¬
se est: & potestas omnis diuisione detrahitur. & regniuir¬
tus aduersum se seperata consumitur: Ac sic regnũ isr ł amiste
ex lege : cũ quando ad impleionẽ legis in xp̃o plebs legis inpugne
& ciuitas : eademest. ratio quae regni: sed ciuitas hicherusalẽ
indicatur. gentiũ semꝑ glori osadominatu. Nunc postea¬
quam in dnm suũ furo replebis earsit. & a postolos eius cũ

Expanded text:
mentum positus intelligentiae, plurimam de se exemplorum copiam mentum positus intelligentiae, plurimam de se exemplorum copiam praebet: et vel simpliciter intellectus, vel inspectus interius, ad omnem profectum est necessarius. Sed relictis his, quae ad communem intelligentiam patent, causis interioribus immoremur. ad id quod de Beelzebub erat dictum, in eos ipsos, quibus respondebat, responsionis ipsius conditionem retorsit. Lex enim a Deo est, et regni Israel pollicitatio ex lege est, et Christi ortus et adventus ex lege est. Si regnum legis contra se dividitur, dissolvatur necesse est. Et potestas omnis divisione detrahitur, et regni virtus adversum se separata consumitur: ac sic regnum Israel amisit ex lege, cum quando adimpletionem legis in Christo plebs legis impugneet civitatis eadem est ratio, quae regni. Sed civitas hic Jerusalem indicatur, gentium semper gloriosa dominatu. Nunc posteaquam in Dominum suum furore plebis exarsit, et apostolos ejus cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine ambiguitate aliqua idem intellegentiae ordo sequeret.
spicas uellere. id est homines scłi p̃corpere: a postolos farisaei
arguebant misericordici suꝑsacrificiũ p̃dicabatur: Manus ari¬
dae homo oblatus in srnagogacuratur: adq haec ad conuerten¬
dum isrł. non solũ nihil ꝓficiunt. uerũ &iam farisei consilium
necis
iniunt: Opor tebat igitur. ut posthaec in unius hi¬
iusfor¬
magentium salus fier&: ut quierat habitatio dae¬
monũ & caecus & mutus. dõ capax pararetur. & dm̃ contueret
us opus turbae : sed farisaeorũ ingrauescit inuidia. Namquia
humanam infirmitatem haec tanta eius opera ecederent: pudor ẽ
confessionis suae maiore perfidiae scelere declinant: ut quia haec
operaẽẽ existimare hominis non possent confiteri. dĩnollent
omnem hanc eius exbeelzebub principis dae monum eẽdicerent
diui sum contrase: deso labitur: Sermodĩdiues est : & argũ¬

Expanded text:
ut sine ambiguitate aliqua idem intelligentiae ordo sequeretur. ut sine ambiguitate aliqua idem intelligentiae ordo sequeretur. Spicas vellere, id est, homines saeculi praecerpere, apostolos Pharisaei arguebant, misericordia 729 super sacrificium praedicabatur, manus aridae homo oblatus in synagoga curabatur: atque haec ad convertendum Israel non solum nihil proficiunt, verum etiam Pharisaei consilium necis ineunt. Oportebat igitur, ut post haec in unius hujus forma gentium salus fieret: ut qui erat habitatio daemonis et caecus et mutus, Deo capax pararetur, et Deum contuereturus opus turbae; sed Pharisaeorum ingravescit invidia. Nam quia humanam infirmitatem haec tanta ejus opera excederent, pudorem confessionis suae majore perfidiae scelere declinant: ut quia haec opera esse existimare hominis non possent, confiteri Dei nollent, omnemque hanc ejus ex Beelzebub principe daemonum esse dicerent divisum contra se desolabitur . Sermo Dei dives est, et ad argu
Abbreviated transcription (Latin):
silentu exrae quaesit silenda ꝓficiscitur. Quin &iã ꝑhanc tacen¬
didese uoluntatem dictorũ ꝑ esaiam effectus impletur. Decu¬
uis ꝓphecia illud nunc tantũ ad monemus. hunc & dilectum
eo uiditiũ gentib nuntiari. & arundinem quaequas satasit non
ẽe confractã & linũ fumigans non ex tinctũ. Id est caduca & quas¬
sata. gentiumcorpora non fuisse contrita. sed insalutẽ potius
reseruata. Neq & iguitatẽ ignis tantum iam inlino fumigantis
tiae sp̃m non ablatum : quia resumendi totius luminis intẽpo¬
repenitentiae sit facultas: Sed istud intracerti temporis
statuta praescribitur: donec cũ eiciat uictoriã adiudiciũ. sub¬
latascilic& mortis potestate iudicium claritatis suae reditu.
qua: Sequitur. Demoniaci & caeci & muti. opor tunacuratio.
Non enim sineratione cum turbas omnescuratas in communedi¬
xis s& nunc ex trinsecus daemoniũ habens. caecus & mutus offert̾

Expanded text:
silentii ex re quae sit silenda, proficiscitur. Quin etiam silentii ex re quae sit silenda, proficiscitur. Quin etiam di de se voluntatem, dictorum per Esaiam effectus impletur : de cujus prophetia illud nunc tantum admonemus, hunc et dilectumeo judicium gentibus nuntiari, et arundinem quae quassata sit non esse confractam, et linum fumigans non exstinctum: id est, caduca et quassata gentium corpora non fuisse contrita, sed in salutem potius reservata: neque exiguitatem ignis tantum jam in lino fumigantis tiae spiritum non ablatum; quia resumendi totius luminis in tempore poenitentiae sit facultas. Sed istud intra certi temporis statuta praescribitur, donec cum ejiciat victoriam ad judicium , sublata scilicet mortis potestate judicium claritatis suae reditu qua . Sequitur daemoniaci et caeci et muti opportuna curatio. Non enim sine ratione, cum turbas omnes curatas in commune dixisset, nunc extrinsecus daemonium habens caecus et mutus offertur:
Abbreviated transcription (Latin):
sequi. praesentib: non capi. nolle in ferre alteri quod ipsisibi
perpeti sit molestum.:¬
nillo tempore abiit ihs per segetes sabbatis: discipuli autẽ
eius esurientes. coeperunt uellerespicas & manducare::
&egres sus in segetẽ & dies sabbati & discipulorũ esuritio.
picarum p̃ceptio & pariseorũ insimulatio. & dñires po¬
habent ut cetera sub iacentem interior is causae intellegentiã:
Omnes enim ut diximus factorum ueritates in ipsis illisges¬
torũ effectibus sui similem atq ex se intellegendã futurae
ueritatis imaginem consecuntur . a principio contuendũ
sermonem hunc ita coeptum ẽe. In illo tempore. ab itt ihs
persegetes: Id est in eotempore quo patri dõ gratia mda¬
ta gentib salute confessus est : ut idem sensus & superiora
& consequentia continer&. er goperreliqua curramus.
sui praestat in eo ipso dumad mon& desetaceri. quia obseruantia

Expanded text:
sequi, praesentibus non capi, nolle inferre alteri, quod ipsi sibi sequi, praesentibus non capi, nolle inferre alteri, quod ipsi sibi perpeti sit molestum.illo tempore abiit Jesus per segetes sabbatis: discipuli autem ejus esurientes coeperunt vellere spicas, et manducare . Et egressus in segetem, et dies sabbati, et discipulorum esuritio, et spicarum praecerptio, et Pharisaeorum insimulatio, et Domini habent, ut caetera, subjacentem interioris causae intelligentiam. Omnes enim, ut diximus, factorum veritates, in ipsis illis gestorum effectibus sui similem atque ex se intelligendam futurae veritatis imaginem consequuntur. 2. Gris causae intelligentiam. sermonem hunc ita coeptum esse: In illo tempore abiit Jesus per segetes, id est, in eo tempore quo patri Deo gratiam de data gentibus salute confessus est: ut idem sensus et superiora et consequentia contineret. Ergo per reliqua curramus. sui praestat in eo ipso, quod admonet de se taceri; quia observantia
Abbreviated transcription (Latin):
ut reuelareue lit oretur : qua reuelatione. eandem utriusq in
mutuci cognitione es se. substantiam doc&. Cum qui filium cog¬
noscerẽpatrem quoq cogniturus e&̃ infilio: quia omnia ei a patre
sint tradita: Tradita autem non alia sunt: quamq: infilio solina
it patrinotauere filio es sequȩ patris sunt : Atq: ita in hocm¬
tuae cognitionis intellegitur. Non aliud infilio. quam quod in
rantes & peccatis saeculi oneratos ad se ad uocat. demiturumq
selaboremonusq promitut. simodo eius iugũ tollant manda¬
torũ scilic& suorũ p̃cepta suscipiant eũ qu&esacramento
crucis adeant: quia cor dcehumilis &mitissit: & in his anima¬
bus suis requiem inueniant: lugus suauis & leuis oneris blan¬
dimenta ꝓponens ut credentib eius boniscientiã praestet.
quod solus ipsenouit in patre Et quid iugo ipsius suauius.
quid onereleuius. ꝓbabilem fic riscelere abstinere. bonum
uelle malum nolle. amareomnes. odissenullũ a&arnacon¬

Expanded text:
ut revelare velit oretur. Qua revelatione eamdem utriusque in mutua cognitione esse substantiam docet, 726 cum qui Filium cognosceret, Patrem quoque cogniturus esset in Filio: quia omnia ei a Patre sint tradita. Tradita autem non alia sunt, quam quae in Filio soli nota sunt Patri. Nota vero Filio soli esse, quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto intelligitur, non aliud in Filio, quam quod in rantes, et peccatis saeculi oneratos ad se advocat : dempturumque se laborem onusque promittit, si modo ejus jugum tollant, mandatorum scilicet suorum praecepta suscipiant, eumque sacramento crucis adeant: quia corde humilis et mitis sit, et in his animabus suis requiem inveniant : jugi suavis et levis oneris blandimenta proponens, ut credentibus ejus boni scientiam praestet, quod solus ipse novit in Patre. Et quid jugo ipsius suavius, quid onere levius, probabilem fieri, scelere abstinere, bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse nullum, aeterna con
Abbreviated transcription (Latin):
lasti ea paruulis & reliqua. Digne superiorib dictis. confessio
talis adiungit᷑ : Nam tam̃ & siob tabilis fuerit salus isr tamen
nonextragaudiũ dño erat p̃dicatio olimfides gentiũ : Caelestiũ
eñi uerborũ archana atq uirtutes sapientib absconduntur.
&x paruulis reuelantur: Par uulis malii nonsensu: sapientib ue¬
ro. stultitiae suae p̃sũptione non prudentiae causis: factiq uius
aequitatem dñs. paternȩ uoluntatis iudicio confirmat: ut quide¬
dignant᷑ paruuli indm̃ fieristultide inceps insapientiasua fiant::
sibi apatreait. tradita eẽ soliq sepatricognitũ. patremq soli
sibi notum uel cui ipsere uelare uoluis s& reuelaturus ei aquo

Expanded text:
lasti ea parvulis, et reliqua . Digne superioribus dictis confessio talis adjungitur. Nam tametsi optabilis fuerit salus Israel, tamen non extra gaudium Domini erat praedicata olim fides gentium. Coelestium enim verborum arcana atque virtutes sapientibus absconduntur, et parvulis revelantur: parvulis malitia, non sensu; sapientibus vero stultitiae suae praesumptione, non prudentiae causis. Factique hujus aequitatem Dominus paternae voluntatis judicio confirmat : ut qui dedignantur parvuli in Deo fieri, stulti deinceps in sapientia sua fiant. sibi a Patre ait tradita esse, solique se Patri cognitum, Patremque soli sibi notum, vel cui ipse revelare voluisset : revelaturus ei, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Frequenter monuimus omnem diligentiã euangeliorũ:
lectioni ad hiberi oportere: quia in his quae gestanar rant᷑
sub ẽẽ interioris intellegentiae ratiorepperiatur: hab&
eñi omnium operũ narratio suum ordinem: sed gestorũ
effectibus causae subiacenti speties p̃formatur : ut in hero

Expanded text:
Frequenter monuimus, omnem diligentiam Evangeliorum lectioni adhiberi oportere: quia in his, quae gesta narrantur, subesse interioris intelligentiae ratio reperiatur. Habet enim omnium operum narratio suum ordinem: sed gestorum effectibus causae subjacentis species praeformatur, ut in Hero
Abbreviated transcription (Latin):
ałui. annes prodiebus positisunt: Xł uidiebus dicunt infantẽ forinare in
utero & sab indeusque indiem parturicionis aum̃tari: Quadra giesque pe
satanas quẽ sa naut dñs: Dicimus quia & ipsi a nni senariũ numerũ habent
Derigitur seni: xuinito sunt : Illa itaque mulier inellegitur genus hurno¬
ab ada us que ad noe: Scđaa noe : usquea dabraham: tertia ababrabam
usque ad da uio: Quarta ad douid : usqueadtra smigationẽ babylloniȩ :¬
Sexta igitur a&ate scłi reformatur genus humanũ adimaginc̃ch:
ꝓfoctũ eniman noxuiuͦ non solũ sexa &ates sed &itm triacẽpora eundent᷑
demonstrant . : Vnũsclicet antelegẽ : alterũ sublege tertiũ subatia
Igicur& ipseannus : senarionumero continetur : Habentenm
si & illut ꝓdie ponas a perte totũ sex faciunt : Eccequantũ med ñ sad

Expanded text:
 anni pro diebus positi sunt. Quadraginta et sex diebus dicunt infantem formari in utero, et subinde in diem parturitionis augmentari. Quadragies sexies satanas, quam sanavit Dominus, dicemus ? quia et ipsi anni senarium numerum habent. Ter enim seni octodecim sunt. Illa itaque mulier intelligitur figurab Adam usque ad Noe. Secunda a Noe usque ad Abraham. Tertia ab Abraham usque ad David. Quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis. Sexto itaque saeculo reformatur genus humanum ad imaginem Dei. Profecto enim anni XVIII non solum sex aetates, sed etiam tria tempora evidenter demonstrant. Unum scilicet ante legem, alterum sub lege, tertium sub gratia. Igitur et ipse annus senario numero continetur, habet enim n si illud quadrans pro die ponas, a parte totum sex faciunt. Ecce, quantum mihi D
Abbreviated transcription (Latin):
Etquia e xbis quos dampersu perbiã presciebarta suros perincomita¬
biletaor morese neie sae diusit nt interbonos et malosi malos ognar
pella s a nebre sbonosapellans lucẽ inhisdicens Vudites oe bonas.
in illis mulla tenus dicens nepeccata quȩ sunt tinebre approho re bona se
Primũ enim diem spintelem adsoruenseisse creatura rũ & quo mo co labut
uespere & mane Omnis nã que creatura antequõ tẽporesuo fiene in
ipsodi uerbo prius erat abangelis cognoscenda & sic suotepore facienda qua¬
propter ipsa creaturȩ agnicio insemet ipsis uespere erat indõ autẽ mane quia
plus uderetur ipsa creatura indño quã inscipsa uiderctur Ereaura plis scilicet

Expanded text:
Et quia ex his quosdam per superbiam praesciebat casuros per incommutabilitatem praescientiae suae, divisit inter bonos et malos. Malappellans tenebras, bonos appellans lucem, in his dicens quia boni sunt, in illis nullatenus dicens, ne peccata quae erant tenebrae adprobare videPrimum enim diem spiritalem astrues esse creaturam, et quomodo habuit vespere et mane? Omnis namque creatura, antequam tempore suo fieret, in ipso verbo Dei erat prius ab angelis cognoscenda, et sic suo tempore facienda. Quaprplus videtur ipsa creatura in Domino, quam in seipsa videtur creatura. Plus scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
trum iħm xp̃m dm̃ atq: hominẽ & sp̃u et carne confessus.
Nam & cordefides & ore confessio ẽ. Haec ergo huic sunt
duo talenta com missa. sed ut prior ille omne sacramen¬
tum inquinq talentis. id est in lege cognouerat idq ipsũ
fide euangelii duplicauerat. lta iste incrementoduum

Expanded text:
tum Deum atque hominem et Spiritu et carne confessus. tum Deum atque hominem et Spiritu et carne confessus. Nam et corde fides, et ore confessio est. Haec ergo huic sunt duo talenta commissa. Sed ut prior ille omne sacramentum in quinque talentis, id est, in lege cognoverat, idque ipsum fide Evangelii duplicaverit: ita iste incremento duum
Abbreviated transcription (Latin):
sogeneri humanofidei atq: operationis euangelicae per¬
misit. Igitur unusquisq: secundum fidei suaȩ men sure inta¬
lentum idest euangelii p̃dicationem ap̃diccinte suscepit:
Haec eni incorrupta subs tantia ẽ. hoc xp̃ipatrimonium
talenta accepit populus eclege credentiũ est. exquapito¬
fectus meritũ ipsius rectae probaeq ꝑ functae euangelice
fidei operatione duplicauit. in ratione cuitẽ ponenda iudicu
& amen est quo quod cacdestis uerbiuisus & reditũ dispensa
titalenti postulatur. Igitur cuierant quinque commissa
dño reuerso dequinque decem obtulit. talis scilic& infide
repertus qualis inlege quidetemuerborũ quin que libri
morsi p̃ceptorũ obedientiam ꝑ gratiam euangelicae ius¬
tificationis epleuerit. Igitur iubetur ingaudiũ dñi in¬
seruus cui duo talenta commissa sunt. gentiũ populus est
fide adq confessione. & filii iustificatus & patris dm̃n nos¬

Expanded text:
so generi humano fidei atque operationis evangelicae perso generi humano fidei atque operationis evangelicae permisit. Igitur unusquisque secundum fidei suae mensuram talentum, id est, Evangelii praedicationem a praedicante suscepit. Haec enim incorrupta substantia est, hoc Christi patrimonium talenta accepit , populus ex lege credentium est: ex qua profectus, meritum ipsius recte probeque perfuncta evangelicae fidei operatione duplicavit. In ratione autem ponenda judicii examen est, quo coelestis verbi usus, et redti talenti postulatur. Igitur cui erant quinque commissa, domino reverso de quinque decem obtulit, talis scilicet in fide repertus qualis in lege, qui decem verborum quinque libris Moysi praeceptorum obedientiam, per gratiam evangelicae justificationis expleverit. Igitur jubetur in gaudium Domini inCui duo. --Ille vero servus, cui duo talenta commissa sunt , gentium populus est, fide atque confessione et Filii justificatus et Patris, et Do
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aestus idẽ calora aecerni ignis ir. proximo est: adq
ut fides certa ess& futurorũ amendicendo ꝓfessionẽ ueri¬
tatis adiecit Generationem nostram p̃terirue non pos¬
se nisi uniuersa sta transcurrerent eaq quaefie sua nos¬
denibilo habeant in senecessi tates ut non sint. Haec autẽ
&x aeter nitate deducta id in secontineant uir tutis ut
ademut diem illum dicens esse nemini cognitũ & non solũ¬
itut eñi homo peregre proficiscens uocauit soruos suos & tradi¬
dit illis subs tantiam suam & reliqua. Diuisio paecunicie inae¬
quclis est seddño ad diuidentem referenda diuersitus est. dit
eni unumquemꝙ secundum uirtutem suam as cepisi asbigo
in quantũ quis capax es set accȩpit extramodertintis ar bitn¬
um est quoderat iniure sumentis. patrem familias seipsum
es se significat. peregrinationis tempus paenitentiaen spa¬
tium est quo in caelis adex trisdĩ adsidens potesta temuniuer¬

Expanded text:
tamen aestas, id est, calor aeterni ignis in proximo est. 3. Atque tamen aestas, id est, calor aeterni ignis in proximo est. 3. Atque ut fides certa esset futurorum, amen dicendo professione veritatis, adjecit generationem nostram praeterire non posse, nisi universa ista transcurrerent, eaque quae firma exiscta de nihilo, habeant id in se necessitatis ut non sint; haec autem ex aeternitate deducta, id in se contineant virtutis ut ademit, diem illum dicens esse nemini cognitum, et non soluicut enim homo peregre proficiscens, vocavit servos suos, et tradidit illis substantiam suam, et reliqua . Divisio pecuniae inaequalis est: sed non ad dividentem referenda diversitas est; ait enim, unumquemque secundum virtutem suam accepisse. Ergo in quantum quis capax esset accepit: et extra moderantis arbitrium est, quod erat in jure sumentis. Patremfamilias, 796 se ipsum esse significat. Peregrinationis tempus poenitentiae spatium est: quo in coelis a dextris Dei assidens, potestatem univer
Abbreviated transcription (Latin):
indicio scirenos uoluit tempus nr̃ae redẽptionis quo eccor¬
tione corporum in honorem spiritalis substantiae tra
dine ficus arboris posuit. cuius cũ ramus tener fuerit aciq
fronduerit tum ꝓpe ẽe. aestas intellegetur. sed lon ge
alic natura & aestatis & arboris est. In ueris eñi in itis in
aestas in gruit & arboris ramus tenerescit infrondes. ex
quo nonde ar bore hac dictũ ẽẽ noscendũ est. Et quidem
iam superius de arboris istius ꝓpriȩtate tractauimus
huius &iam foliis. adam. legimus indutum. & pi dorem
conscientiae texisse. Id est tã quã peccati ueste sublege
circum datũ. Ramus igitur ficus antixp̃s esse intelligi¬
tur ⁊ abolificus peccati portio legis adsertor quicũ tene¬
rescere ceperit atq frondescere intẽ quadam peccatorũ
ex ultantium uiriditate noscetur. erit eñitum flos eri¬
nosorũ & honor facinos orũ & gratia profanorũ  quibus

Expanded text:
indicio, scire nos voluit tempus nostrae redemptionis, quo ex corindicio, scire nos voluit tempus nostrae redemptionis, quo ex corruptione corporum in honorem spiritalis substantiae trandine ficus arboris posuit : cujus cum ramus tener fuerit atque fronduerit, tum prope esse aestas, intelligitur. Sed longe alia natura et aestatis et arboris est. In veris verni temporisaestas ingruit, et arboris ramus tenerescit in frondes. Ex quo, non de arbore hoc dictum esse noscendum est. Et quidem jam superius de arboris istius proprietate tractavimus . Hujus etiam foliis Adam legimus indutum, et pudorem conscientiae texisse, id est, tamquam peccati veste sub lege circumdatum. Ramus igitur ficus antichristus esse intelligitur, diaboli filius, peccati portio, legis assertor. Qui cum tenerescere coeperit atque frondescere, exsultantium viriditate noscetur: erit enim tum flos criminosorum, et honor facinorosorum, et gratia profanorum: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ubicumq fuerit corpus ibi congregabuntur aquilae.
scõs de uolatu spiritaliscorporis. aquilas nuncupauit. qi
congregantibus a igelis conuentũ futurũ in loco passionis
osten dit. & digni illic claritatis aduentus ex pectabitur
ubi nobis gloriam aeternitatis passione corporeae humi¬
litatis operatus est¬
bitur. & reliqua. ⁊ loriam aduentus sui & claritatis re¬
ditum indicat obscũritatesolis. Defectione lunae casus stel¬
lurum uir tutum caelestium motu. ostensionesignes igni
scilutaris lamentatione gentiũ cognoscentium filium hom
di gloria & adcollectionem scorũ destinatione ange¬
lorũ cum tubae. id est iã publicae libertatis hortatus hic
erit degrano senapis arbor in gens. sic delapide montis con¬
trita imagine orbem terrae mons occupans. sic ciuitas
omnib: contem plabilis. sic lugens uniuersis lumen in ligno.
sic ex humilitate mortis ds̃ gloriae. quarũ omniũ rerum

Expanded text:
Ubicumque fuerit corpus, ibi congregabuntur aquilae . Ubicumque fuerit corpus, ibi congregabuntur aquilae . Sanctos de volatu spiritalis corporis aquilas nuncupavit: quorum, congregantibus angelis, conventum futurum in loco passionis ostendit. Et digne illic claritatis adventus exspectabitur, ubi nobis gloriam aeternitatis passione corporeae humilitatis operatus esbitur, et reliqua . Gloriam adventus sui et claritatis reditum indicat obscuritate solis, defectione lunae, casu stellarum, virtutum coelestium motu, ostensione signi salutaris, lamentatione gentium cognoscentium filium hominis in Dei gloria, et ad collectionem sanctorum destinatione angelorum cum tubae, id est, jam publicae libertatis hortatu . Sic erit de grano sinapis arbor ingens : sic de lapide montis contrita imagine orbem terrae mons occupans : sic civitas omnibus contemplabilis : sic lucens universis lumen in ligno: sic ex humilitate mortis Dei gloria. Quarum omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
uel hic me fuga nos tra uel sabbato sit. Idẽ neaut inpeccatorũ
frigore aut in notio bonorũ operum repperiamur quiagra¬
uis uecatio incumb& et intollerabilis cunctis. nisi quod cau
electorũd dereb illis sit breuitas ad ferenda. ut uim incun¬
bentium maloru÷ coartatũ decrassandi tempus guperer
quam n sentem in xp̃o opem sint indicaturi multis in locis xp̃m
es se adq haberimentientur ut in antixp̃i famulatũ depres¬
sos uexatosq deducant. Nunc indesertis essedicentes ut en¬
rore de prauent : Nunc in pene trubilib ad serentes ut domi¬
nantes potestate concludant. Sed se dñs non loco occulendũ
nec asingulis contuendũ esse ꝓferatur. sedubicumque & in
conspectu omnium p̃sentem futurũ mo O do fulgoris
quod ab oriente ȩlatũ lumensuũ usq ad occidentis plagã
spargit & unde cumq micas ubicumq cernetur ac ne uel
loci quidem eius inquo futurius es s&. essemus gnariait.

Expanded text:
vel hyeme fuga nostra vel sabbato sit, id est, ne aut in peccatum vel hyeme fuga nostra vel sabbato sit, id est, ne aut in peccatum frigore, aut in otio bonorum operum reperiamur: quia gravis vexatio incumbet et intolerabilis cunctis, nisi quod causa electorum Dei diebus illis sit brevitas afferenda, ut vim incumbentium malorum coarctatum digrassandi tempus exsuperet quam praesentem in Christo opem sint indicaturi, multis in locis Christum esse atque haberi mentientur, ut in antichristi famulatum depressos vexatosque deducant; nunc in desertis esse dicentes, ut errore depravent; nunc in penetralibus asserentes, ut dominantis potestate concludant: sed se Dominus non loco occulendum, nec a singulis contuendum esse profitetur; sed ubicumque et in conspectu omnium praesentem futurum modo fulguris, quod ab oriente elatum, lumen suum usque ad occidentis plagas spargit, et undecumque micans ubicumque cernitur . Ac ne vel loci quidem ejus, in quo futurus esset, essemus ignari, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
etarum ostendisse grauitatem. quaeneq: intecto posito
neq: ina gromanentes repositȩ irȩ tempestatẽ uitare possint:
Dolor eñi praegnantes & natura consequitur. & partis sine
totius corporis uexatione. non cotales animae repperientur
i suo et onere & dolore continehuntur. Illis quoq: uae en
quȩ nutrientur. est infantia lacte depulsa. non minus ad fu¬
gam in utilis quã ea quae & iã num lacte alatur. Et quomo¬
douȩ illi quaeni triatur cum nihil intersit aetatis ac tem¬
poris nutririlacte & decessisse delacte. sed ꝑindehic etiam
infirmitatem animarũ quȩ ad cognitionẽ di. tãquã lactue
educabant᷑ ostendit. quae ꝑfecticibi uirtutem digentes te¬
nui diuinae cognitionis infirmoq gustatu inbuantur.
& id circo uaeipsis erit quia & ad fugiendũ antixp̃m graues
& ad susti nendum in perite nec peccata effugerint. nec cibũ

Expanded text:
etarum ostendisse gravitatem, quae neque in tecto positae, etarum ostendisse gravitatem, quae neque in tecto positae, neque in agro manentes repositae irae tempestatem vitare possint. Dolor enim praegnantes ex natura consequitur: et partus sine totius corporis vexatione non funditur. Quae ergo tales animae reperientur, in suo et onere et dolore continebuntur. 790 Illis quoque vae erit quae nutrientur. Est infantia lacte depulsa non minus ad fugam inutilis, quam ea quae etiamnum lacte alatur. Et quomodo vae illi quae nutriatur; cum nihil intersit aetatis ac temporis, nutriri lacte, et decessisse de lacte? Sed perinde hic etiam infirmitatem animarum, quae ad cognitionem Dei tamquam lacte adhuc alantur ostendit: quae perfecti cibi virtute indigentes, tenui divinae cognitionis infirmoque gustatu imbuantur. Et idcirco vae ipsis erit: quia et ad effugiendum antichristum graves, et ad sustinendum imperitae, nec peccata effugerint, nec cibum