comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens potentissimus pastorum
saul. Dixit autem dauid: ad
gladium quia gladium meum & arma mea non
tuli mecum. Sermo enim regis urgebat. Et dixit
sacerdos. Etce hic gladius goliad phylistei quem
ꝑcussisti in ualle t̾rebinti. est in uolutus pallio
post ephot. sustum uis tollere: tolle. Neq enim hic aluis est absq
co. Et ait dauid. Non est huic alt̃ simius. Da meum.. Surrex̃¬

Expanded text:
eus, potentissimus pastor Saul. Dixit autem David ad A hastam? da mihi, quia gladium meum, et arma mea non tuli mecum: sermo enim regis urgebat. Et dixit sacerdos: Ecce hic gladius Goliath Philisthaei, quem percussisti in valle Terebinthi, est involutus pallio post ephod: si istum vis tollere, tolle. Neque enim est hic alius absque eo. Et ait David: Non est huic alter similis, da mihi eum. Surrex
Abbreviated transcription (Latin):
i xp̃o impletum
est qui positus in
carne dum uideoꝵ seuici¬
am declinaret ad apłos tnͣ¬
sit cum quib cibum desid̾¬
atum sumpsit. Desid̾io enĩ
desid̾aut manducare pascha
lia fortis diripuit. hiis aũ
a quib receptus est xp̃c in¬

Expanded text:
isto impletum est, qui positus in carne, dum Judaeorum soevitiam declinaret, ad apostolos transiit, cum quibus cibum desideum sumpsit: « Desiderio enim desideravit manducare pascha lia ipse diripuit . His ergo a quibus receptus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
salomon omnia uerba que proposuerat. Nõ¬
fuit sermo qui regem posset latere. et non responderet ei.
Nidens autem regina sabba. et omnem sapientiam salomo¬
nis et domum qͣm edificauerat. et cibos mense eius. et ha¬
bitacula seruoꝵ et ordines¬

Expanded text:
Salomon omnia verba quae proposuerat nfuit sermo qui regem posset latere et non responderet ei videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis et domum quam aedificaverat et cibos mensae eius et habitacula servorum et ordine
Abbreviated transcription (Latin):
mon in asion gaher que est ui¬
iuros nauticos. et gnaros ma¬
ris cum seruis salomonis. Qui
cum uenissent in ophir sump¬
tum inde aurum qͣdringentoꝵ¬

Expanded text:
mon in Asiongaber quae est iuviros nauticos et gnaros maris cum servis Salomonis qui cum venissent in Ophir sumptum inde aurum quadringento
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpħe p̾dix̾unt ad insaniam infedelit.
conũsi: os mutum meruerunt h̾re a con¬
fessione xp̃i ⁊ quia noluerunt suscitare
semen fidei xp̃o defuncto fr̃ĩ: mnuerunt
discalciari. ⁊ ẽẽ contra sortem eoꝵ de qb̃
llint nomen sponsi. Sibi
non xp̃o uindicare eccłiã¬

Expanded text:
 praedixerunt, ad insaniam infidelitatis conversi, os mutum meruerunt habere a confessione Christi; et quia noluerunt suscitare semen fidei, Christo defuncto, fratri, meruerunt discalceari, et esse extra sortem eorum, de qsunt nomen sponsi sibi, non Christo vindicare Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
Qui testamentum dei sus¬
uite diligunt ex ipsis iꝰte¬
que debent estimare sicut¬
ff̾cora. Qui enim testamen¬
tum dei assumunt in post̾i¬

Expanded text:
Qui testamentum Dei svitae diligunt, ex ipsis quae debent  Qui enim testamentum Dei assumunt, et in post
Abbreviated transcription (Latin):
In conlpetu domini
stat iustus mͦ. stabit ⁊̃
in ficturo mͦ. ut condi-¬
toris potenitam ad sen¬
sum reducat. In ficturo:

Expanded text:
In conspectu Domini stat justus modo, stabit et in futuro, modo, ut conditoris potentiam ad sensum reducat, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
in nomĩe iħu xp̃i. usꝙ ad ultinũ qui in fine secłi¬
crediturus et baptirandꝰ ẽ omĩs fidelium chorꝰ eamdẽ
uerctatis tiam ingredi. et ꝯmunẽ debet speraro a do
suꝑ capita columiinaru opus in modum¬
lilii posuit. ꝑfectumq est opus columpnaꝵ
fecit quoꝙ mare fusilȩ .x. cubitoꝵ a labio
usq ad labium rotundum in circuitu.
Quinq cubitoꝵ altitudo¬
eius. et resticula .xxx. cubi
odoratu. tactuq delinquimus.
gt̾a dei nob̾ ꝑ ablutionẽ uiui¬
fici fontis relaxatur. Set non
diabolus qui exierat de homins si hutte a bonis uaca

Expanded text:
in nomine Jesu Christi usque ad ultimum qui in fine screditurus et baptizandus est, omnis fidelium chorus, eamdem veritatis viam ingredi, et communem debet sperare a Dosuper capita columnarum opus in modulilii posuit: perfectumque est-opus columnarum. Fecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu: quinque cubitorum altitudoejus, et resticula triginta cubiidquid tactu delinquimus, atia Dei per ablutionem vivifici fontis relaxat. Sed non sudiabolus, qui exierat de homine si hunc a bobis vacare
Abbreviated transcription (Latin):
ad samuel dicens. Penitet me quod constituerim
saul regem quia d̾eliquid me ⁊ ũba mea oꝑe non
impleuit. Eontͥstatusq est sainuel ⁊ clamait
ad doninum tota nocte. Eumq de nocte surrexiss
samuel ut iret ad saul mane nuntiatum est

Expanded text:
ad Samuel, dicens: Poenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et verba mea opere non implevit. Contristatusque est Samuel, et clamavit ad Dominum tota nocte. Cumque de nocte surrexisset Samuel, ut iret ad Saul mane, nuntiatum est
Abbreviated transcription (Latin):
go iudico. homo enim iudet ea que parent. D ⁊ sacerdos factus est.¬
minus autem intuetur cor. & uocauit ysai aminadab ⁊ adduxit a̾¬
itaq ysai .uii. filios suos coram samuel. Et ait samuel adysai.¬
hx est gens sabutuans nxlia. Non elegit dominus ex istis. Dixitq samuel.¬
ad ysai. Numquid iam completi sunt filii: Qui Redit. Adhuc
reliqus est ꝑuulus se pascit oues. Et ait samuel deosico patre fatuset ⁊o

Expanded text:
iudico. Homo enim videt ea, quę parent, deus autem intuetur cor. Vocavit Isai Aminadab, adduxit Seitaque Isai septem filios suos coram Samuel: et ait Samuel ad Isai: Non elegit Dominus ex istis. Dixitque Samuel Isai: Numquid jam completi sunt filii? Qui respondit: Adhuc reliquus est parvulus,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃iais ꝑ gr̃am fecundata clamaret. Eice ancillam ⁊
filiur eius pp̃ peccatum quidem salomonis regnante
us sub ꝑsona saulis ulłnis regni ⁊ ꝑauli populi fi¬
guram gentis eidem regno popło m̃inatus est. et̃
ua ⁊ inm̃ictabius sigmficata est ꝑ hoc quod adiũc¬
tum ⁊ non conĩtetur ueq penitebit eum qm̃ nõ
est sicut homo ut peuiteat eum hoc iinatur ⁊ ñ¬

Expanded text:
sti gratiam fecundata clamaret: Eice ancillam et filium eius. Propter peccatum quidem Salomonis regnante us sub persona Saulis, illius regni et populi figuram gerentis, eidem regno populoque minatus est, aeterna adque inmutabilis significata est per hoc, quod adiunctum est: Et non conuertetur neque paenitebit eum; quoniam non est sicut homo, ut paeniteat eum; ipse minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mon. ⁊ edom. ⁊ reges suba. ⁊ phylisteos. ⁊ quocumq se u̾terat suꝑa¬
bat. Eongregatoq ex̾citu ꝑussit amalech ⁊ eruit isrł de manu ua-¬
statoꝵ eius. fuerunt autem filii saul. ionathas ⁊ iesui. ⁊ melchisua
Nomina duaꝵ filiaꝵ eius. nomen pͥmogenite merob. ⁊ nomen mi¬
noris micol: ⁊ nomen uxoris saul achinoem filia achumnaas ⁊ no¬
men pͥncipis milicie eius. abner filius ner: patruelis saul. Porro
cis fu̾at pat̾ saul. ⁊ ner pat̾ abner filius abiel. Erat autem bellum
potens adũsum phylisteos omnib dieb saul. Nam quenicũq
uid̾at saul uirumfortem ⁊ aptum ad p̾lium sociabat eum sibi. ⁊
dixit sam uel ad saul. Me misit dominus ut ungerem te ire¬
gem suꝑ popłm eius isrl̃. Nunc gͦ audi uocem domini. hec di¬
cit domnius ex̾cituum. Recensu quetumq fecitamalech isrłi:
quomodo restitit ei inuia. Eum ascend̾et de egypto. Nunc gͦ¬

Expanded text:
terat, superabat. Congregatoque exercitu, percussit Amalec, et eruit Israel de manu. vastatorum ejus. Fuerunt autem filii Saul Jonathas, et Jessui, et Melchisua: nomina duarum filiarum ejus, nomen primogenitae Merob, et nomen minoris Michol. Et nomen uxoris Saul, Achinoam filia Achimaas: et nomina principum militiae ejus Abner, filius Ner, patruelis Saul. Porro Cis fuerat pater Saul, et Ner pater Abner, filius Abiel. Erat autem bellum potens adversum Philisthaeos 277 omnibus diebus Saul. Nam quemcumque viderat Saul virum fortem, et aptum ad praelium, sociabat eum sibi. Et dixit Samuel ad Saul: Me misit Dominus, ut ungerem te in regem super populum ejus Israel: nunc ergo audi vocem Domini: Haec dicit Dominus exercituum: Recensivi quaecumque fecit Amalec Israeli, quomodo restitit ei in via cum ascenderent de Aegypto. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
iuoit samuel ultra saus usq ad diem mortis sue. uerumptamen
lugebat samuel saul: qm̃ dominum penitebat quod constituisset
regem saul suꝑ israel. Dixitq dominus ad samuel. Usꝙ quo tu lu¬
ges saul. cum ego ꝓiecerim eum ne regnet suꝑ istł: Imple cornu¬
tiui tuum oleo & ueniet mittam te ad ysai bethleemutem. ꝓuidi enĩ
in filiis eus michi regem. Et ait dominus. samuel. Quomodo ua
dam: Audiet enim saul: ꝙ int̾ficiet me. Et ait dominus. Uitulum
de armento tolles in manu tua & dices. Ad munolandum commo
ueni. Et uocabis ysai ad uitunam. & ego oftendam tibi quid faci
as. Etꝰ iiges quẽcuinq moustrauero tͥ. fecit gͦ samuel sicut locu¬
tus est ei dominus. uenitq iubechleem & admrati sunt ciuitatis

Expanded text:
idit Samuel ultra Saul usque in diem mortis suae: verumtamen lugebat Samuel Saulem, quoniam Dominum poenitebat quod constituisregem Saul super Israhel dixitque Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filidam? Audiet enim Saul, et interficiet me. Et ait Dominus: Vitulum de armento tolles in manu tua, et dices: Ad immolandum Domino veni. Et vocabis Isai aas, et unges quemcumque monstravero tibi. Fecit ergo Samuel, sicut locutus est ei Dominus. Venitque in Bethlehem, et admirati sunt seniores
Abbreviated transcription (Latin):
No auten donum quod agit᷑ debet int̾niiti. Non enim mala
artor erat in ꝑadiso quam deus contingere uetuit. s ut per
obedientie m̾ttum homo bene conditus cresc̾et. dignũ fuit
ut hunc ⁊̃ non uono phib̾et. Notandum ⁊̃ quod ibi dici¬
no subditos necat necesse est ut multa concedat ne
mens ab omnib repulsa quasi iciana int̃eat. Eciend̾¬
est ⁊̃ qd̾ obedia aliqn fide suo aliquid habeat. nulla est.
Aliqñ ⁊̃ si de suo aliquid non habeat minima. Cũ enĩ¬

Expanded text:
iquando bonum quod agitur intermitti. Non enim erat mala arbor in paradiso, quam Deus contingere vetuit, ut per obedientiae meritum homo benedictus cresceret; dignum tamen fuit ut hunc a bono prohiberet. Notandum vero quod ibi dicino subditos vetat, necesse est ut multa concedat, ne mens ab omnibus repulsa, quasi jejuna intereat. est, quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando autem, si de suo aliquid non habeat, minima. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
iten porro tͥnmpheror inurael¬
non ꝑcet ⁊ penitudine non flecte¬
tur. Neq enm homo est ur agat
penutentiam. At ille ait. Peccaui.
S nunc honora me coram senio¬
ribz populi mei ⁊ coram israel
& reũtere mecum ut adorem do¬
minum deum tuum. Reũsus gͦ
samuel secutus est saulem ⁊ ad¬
orauit saul dommum. Dixtiiz¬

Expanded text:
 Porro triumphator Israel, et poenitudine non flectetur: neque enim homo est ut agat poenitentiam. At ille ait: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei, et coram Israel, et revertere mecum, ut adorem Dominum Deum tuum. Reversus ergo Samuel secutus est Saulem, et adoravit Saul Dominum. T
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuulum conspiceres: ego te
p̾cct̃is magnum seci. Quia uͦ
te magnum conspicis. a me
daiuidcũ regni sui potentia
coram archa domini saltando
despicẽt: dixit. ludam ⁊ iuli
semecip̃is uilia sentiũt. qͥd
uirtutis intumescunt. Qi
randa actio cum elatione
non eleuat s grauat. Qui
enim sine humilitate uͥtu¬
tes agoregat inuentũ pul¬
uerem portat. Uñ aliquid f

Expanded text:
parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me David cum regni sui potentia coram arca Domini saltando despiceretur, dixit: Ludam, viliorsemetipsis vilia sentiunt, quidvirtutis intumescunt? Sedranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat, et unde aliquid f
Abbreviated transcription (Latin):
no se dixit saul. Irruamus suꝑ phylistum noc¬
te. & uastemus eos usq dum illucescat mane: nͨ
relinquamus de eis uirum. Dixitq ppłs. Omne quod bonũ iudet᷑
in ocłis tius fac. Et ait sacerdos. Accedanius huc ad deum. Et con¬
des eos in manus isrl̾: Et non Rdit ei in illa die. Dixitq saul.¬

Expanded text:
mino. Et dixit Saul: Irruamus super Philisthim nocte, et vastemus eos usque dum illucescat mane, nec relinquamus de eis virum. Dixitque populus: Omne quod bonum videtur in oculis tuis, fac. Et ait sacerdos: Accedamus huc ad Deum. Et conades eos in manu Israel? et non re
Abbreviated transcription (Latin):
sanat̃nẽ di icelũ ꝓlecetunt:
recedite. atq discedite ab amalech. ne forte ĩuol¬
uam tecum eo. Euenim fecisti miscd̃iam cum
omnib filiis isrł. cum ascenderent de egypto. Et¬
recessit cineus de medio amalech. ꝑcussitq saul
amalech: abeinla donec uenit assur que est eregi¬
one egypti. Et app̃hendit agag regem amalech uiuum. Omne aũ
uulgus int̾fecit more gladu. Et peꝑcit saul & popłs agag ce  opti¬

Expanded text:
t recedite, atque discedite ab Amalec: ne forte involcum eo: tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Israel, cum ascenderent de Aegypto. Erecessit Cinaeus de medio Amalec. Percussitque Saul Amalec, ab Hevila, donec venit ad Sur, quae est regionis Aegypti. Et apprehendit Agag regem Amalec vivum: omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pepercit Saul, et
Abbreviated transcription (Latin):
lum usq lactentem bouem. ⁊ ouem. camelũ.
& asinum. precepit itaq saul populo. & re¬
censuit eos quasi agnos ducenta milia pedi
tum. ⁊ decem milia uiroꝵ uida. Eumq uenis¬
set saul usq ad ciuitatem a malech detendit
infidias interrente. Dixitq saul cineo. Abite
delecturum memoriam ama¬

Expanded text:
lum atque lactentem, bovem et ovem, camelum et asinum. Praecepit itaque Saul populo, et recensuit eos qtum et decem milia virorum Iuda cumque venisset Saul usque ad civitatem Amalech tetendit insidias in torrente dixitque Saul Cineo abite deleturum memoriam Ama
Abbreviated transcription (Latin):
eit. quaz ocueielã uidete ꝑ quem accid̾it peccatum hc hodie uiuit
dominus deus israel saluator quia si ꝑ ionachan filium meũ fac¬
tum est: absq retractione morietur: Ad quod nullus contradixit
ei de omni populo. Et ait ad uniu̾sum israel. Seꝑamim uos in ꝑ¬
tem unam et ego cum ionacha filio meo ero in ꝑte una. R̵dito
ppłs ad saul. Q bonum uidetur in oculis cuis fac. Et dixit saul
lio meo hec iniquitas est: da ostensionem. Aut si hec ita est in¬
thas. ⁊ saul populus autem exiuit. Et ait saul. Mitcite sortem in¬
ter me ⁊ ionathan filium meum. Et captus est ionathas. Dixit ã
saul ad ionathan. Indica mͥ quid fec̾is. Et indicauit ei ionathas ⁊
ait. Gustans gustami in sũmitate uirge que erat in manu mea

Expanded text:
e vivit Dominus salvator Israhel quia si per Ionathan filium meum factum est absque retractatione morietur ad quod nullus contradixit ei de omni populo et ait ad universum Israhel separamini vos in partem unam et ego cum Ionathan filio meo ero in parte una respondit populus ad Saul quod bonum videtur in oculis tuis fac et dixit Saul lio meo haec iniquitas est, da ostensionem: aut si esthan et Saul, populus autem exivit. Et ait Saul: Mittite sortem inter me, et Jonathan filium meum. Et captus est Jonathan. Dixit autem Saul ad Jonathan: Indica mihi quid feceris. Et indicavit ei Jonathan, et ait: Gustans gustavi in summitate virgae, quae erat in man
Abbreviated transcription (Latin):
uiii sangne: suntianerunt aũ
sanli dicẽtes qd̃ ppłi peccass dño
comedens cum sangͥne. Qͥ ait.
p̃uaricati estis. Noluite ad
me iam nunc saxum grande.
Et dixit saui. Disꝑgiimi i.
uulgus.⁊ dicite eis ut adou¬
cat ad me unusquisq bouẽ
ma in quo uetus ħo morit᷑.
igens saxiu suꝑ quod fie¬
bãt occisio. fides sine qua nõ
moritur uetus homo. Macta¬
tio in t̾ra: ẜeticoꝵ raptisma.
Eum sanguine cõmedunt
qñ absq purificatõne pecca¬
ħ aumalia de philisteis cap¬
ta sig̾cant ant de secicis re¬
ductos aut de gentilitate
coniusos. Ilos imꝑati redap¬
tirant. Istos aliter qͣm ec¬
desia tradat uaptirant.
⁊ fide sua quasi suꝑ sarum
grande occidenidos boues ⁊ o¬
nes .i. indeferentias honu¬
num baptirari p̾cepit.
ut placet quibꝰdata quod ad hostiuit tab̾uaculi uictimas suas non duxunt

Expanded text:
um sanguine nuntiaverunt autem Saul dicentes quod populus peccasset Domino comedens cum sanguine qui ait praevaricati estis volvite ad me iam nunc saxum grande et dixit Saul dispergimini in vulgus et dicite eis ut adducat ad me unusquisque bovem ma, in quo vetus homo moritur. Ingens saxum, super quod fiebat occisio, fides est, sine qua non moritur vetus homo. Mactatio in terra, haereticorum baptisma. Cujus sanguinem comedunt, quando absque purificatione peccaHaec animalia de Philisthaeis capta significant aut de haereticis reductos, aut de gentilitate conversos: illos imperiti rebaptizant; istos, aliter quam Ecclesia tradit, baptizant.  fide sua quasi super saxum grande occidendos boves et oves, id est indifferentias hominum baptizari praecepiut placet quibusdam quod ad ostium tabernaculi victimas suas non duxerut placet quibusdam quod ad ostium tabernaculi victimas suas non duxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Thuniamathiᷤ¬
.s. q̃d erat ante oraculum
de quo subditur. et totũ
altare oraculi tecit auro.
Uñ utcelligit᷑ qd̾ ibem alta¬
re de lapide factum cedro

Expanded text:
thymiamatis quod erat ante oraculum, de quo subditur: Et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligitur, qui idem altare de lapide factum, cedro
Abbreviated transcription (Latin):
quoscumq in eisdem historiĩs deditos uissis celesti¬
b obẽdus. et tota uitentione ad suꝑna premia sus¬
pensos ꝑspexerunt unitar contendant
quoꝵ posteriora uniuersa in¬
trinsecus latitabant. Grossi¬
tudo autem luteris trium
untiarum erat labiumq
eius qͣsi labium calicis et
folium repandililii. Duo mi¬
lia bratos

Expanded text:
quoscunque in eisdem historiis deditos jussis coelestiquoscunque in eisdem historiis deditos jussis coelestibus obedire, et tota intentione ad superna praemia suspensos prospexerint, imitari contendantquorum posteriora universa intrinsecus latitabant grossitudo autem luteris trium unciarum erat labiumque eius quasi labium calicis et folium repandi lilii duo milia batos
Abbreviated transcription (Latin):
amus quib oꝑib ab initio scĩ deo placuerunt. qua ob¬
stinatione iniqui in sceleub ꝑdurauerunt. Quatta
infelicctate reprobi perierut. Quomodo in exordio
nascentis caim ob maliciam iniudie dampnatꝰ abel
iusticie merito coronatus. lamech. ob adulterium et ho¬
mitidium malẽdictꝰ. enoch ob gr̃a pietittis ad parãdist̾i
reductus. cham post diluuium ob impietatẽ a pr̃e de¬
testatus. sem et iaphet ꝓ obsequto reuerentie ꝑpetua
benedictione donati. Abraham fidei merito heres diui¬
ne promissionis effectus cetera gentium multitudo
ludea ꝓ ꝑfidia repulsa gertilitas gr̾a ad salutem re¬
ducta. ⁊ huiꝰmodi que in utroq testamento sollerter
ꝯsiderata studrosius prosunt. Ideo forsitan duo sunt
ordines scuptumꝵ histriataꝵ in mari eneo. ut qui
fonte baptismatis imbuti sunt utriusq testam̃ti
ascultent historias. Ideo .x. cubitoꝵ erant in giro. ut

Expanded text:
amus quibus operibus ab initio sancti Deo placuerunt, qua obamus quibus operibus ab initio sancti Deo placuerunt, qua obstinatione iniqui in sceleribus perduraverunt, quanta infelicitate reprobi perierunt. Quomodo in exordio nascentis saeculi Cain ob malitiam invidiae damnatus, Abel justitiae merito coronatus, Lamech ob adulterium et homicidium maledictus, Enoch ob gratiam pietatis ad paradisum reductus, Cham post diluvium ob impietatem detestatus, Sem et Japhet pro obsequio reverentiae perpetua benedictione donati, Abraham fidei merito haeres divinae promissionis effectus, caetera gentium multitudo Domino, Judaea pro perfidia repulsa, gentilitas gratia ad salutem reducta, et hujusmodi, quae in utroque testamento solerter considerata studiosis prosunt. Ideo forsitan duo sunt ordines sculpturarum histriatarum in mari aeneo, ut qui fonte baptismatis imbuti sunt, utriusque testamenti auscultent historias: ideo decem cubitorum erant in gyro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
entib ostendit᷑ nisi
solidum facit. decies enin
est. set adhuc plana. Nerum ut in altitũdinẽ sur¬
ad baptismum. qui q̃m suo baptismate quod crecenartus ac¬
sepit baptismum nr̃m consetrauit recte mare qd̾ nostrum
baptismum figurabut .xxx. cubitoꝵ restis ciriubat. ut
significaretur dono islus qui baptismum sine peccato
subiit baptismum nobis in eum crẽdentib in remissi¬
onem pecratoꝵ dẽdicani.¬
Beda. Et sculptum .s .l. Cum predictum sit quõd
resticula .xxx. cubitoꝵ mare circuierit. et nunc adda¬
tur q̃d̾ sculptura hoc subterlabrum posita .x. cubitis am¬
bietit. patet quia uas erat in mõdum fiale repañdum
et diffusum. ꝙ a .xxx. cubitis circuitus quos h̾ebat ĩ
labio usq .x. est coaitatum. Sculptura autẽ hystriata
est. que aliquas reꝵ hystorias imitat᷑. Uñ. ꝑ sculptu¬
ras histriatas quib mare cutumdatur exempla pioꝵ
tempoꝵ signantur. que nob̾ sunt uituenda. ut ui de¬

Expanded text:
tionis solidum facit. Decem quippeadhuc plana est. Verum ut in altitudine surad baptismum, qui quoniam suo baptismate quod tricenarius accepit baptismum nostrum consecravit, recte mare, quod nostrum baptismum figurabat, triginta cubitorum restis circumibat, ut significaretur dono illius qui baptismum sine peccato subiit, baptismum nobis in eum credentibus in remissionem peccatorum dedicari. Et sculptura. Cum praedictum sit, quod resticula triginta cubitorum mare circumierit, et nunc addatur quod sculptura haec subter labium posita, decem cubitis ambierit, patet quia vas erat in modum phialae expansum et diffusum, quod a triginta cubitis circuitus quos habebat in labio, usque ad decem est coactum. Sculptura autem histriata est quae aliquas rerum historias imitatur. Unde per sculpturas histriatas quibus mare circumdatur exempla priorum temporum signantur, quae nobis sunt intuenda, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
tis excitate ad celum ꝑueniunt. nͥ xp̃c est in dextera dei sedens. In hoc altan non
que inara cordũs domino mactent. set solummõdo lacͥmaꝵ ⁊ or̾ones ai nota
pro desiderto regni celestis offerunt.
gitũdinis. alterum lati
scriptura non dicit. Con
Quanto gͥ exterius erat
altata holocausti qͣm ĩcen¬
si qͣntumq genere obla-¬
tionis et uilitato metalli¬

Expanded text:
 non s immolantes Domino mactent. sed solummodo lacrymarum et orationis ei vota, pro desiderio regni coelestis offerunt. gitudinis, et alterum latitScriptura praedicit, sed Quanto igitur exterius erat positum altare holocausti quam incensi, quantumque genere oblationis, ac vilitate metalli
Abbreviated transcription (Latin):
Bradite illum solum ꝙ recedemus a ciuitate. & ait misł̾r
ad ioab. Etce caput euis mitretur ad te ꝑmurum. Ing̾ssa ẽ
gͦ ad omnem popłm ⁊ locuta est eis sapienter. Qui abscisũ
capiso sibs filii bocthi: ꝓiec̾unt ad ioab. Et ille cecint tu¬
ba ⁊ recesserunt ad urbe unusquisq tab̾nacula sua. Ioab
autem ren̾sus est ietłm ad regem. fugit gͥ ioab suꝑ omnẽ
ex̾citum ifrł. Banaias autem filuis ioiade suꝑ cerethos ⁊
pheletos aduram uero: super tͥbitta. ꝑpero iosaphat filius
achiludacõmentanis. Siba autem scriba. sadocħ uero ⁊
abiathar sac̾dotes. hira autem hiarites erat sac̾clos daud.
p̃p saul ⁊ domum euis. ⁊ sangͥnem quia occidit gabnonttas
uoratis gͦ gabaonitis rex dixit ad eos. Porro gabaonite nõ
sunt de filiis ifrl̃. s reliquie amorreoꝵ. filii quippe ifrł ui
rau̾ant eis ne ꝑim̃ent eis. Et uolt saii ptstees o¬

Expanded text:
ate. Et ait mulier ad Joab: Ecce caput ejus mittetur ad te per murum. Ingressa est ergo ad omnem populum, et locuta est eis sapienter: qui abscissum caput Sebae filii Bochri projecerunt ad Joab: et ille cecinit tuba, et recesserunt ab urbe, unusquisque in tabernacula sua: Joab autem reversus est Hierusalem ad regem. Fuit ergo Joab super omnem exercitum Israel: Banaias autem filius Joiadae super Cerethaeos et Feletheos Aduram vero super tributa porro Iosaphat filius Ahilud a commentariis Sia autem scriba Sadoc vero et Abiathar sacerdotes Hira autem Hiaiarites erat sacerdos David propter Saul et domum eius et sanguinem quia occidit Gabaonitas vocatis ergo Gabaonitis rex dixit ad eos porro Gabaonitae non sunt de filiis Israhel sed reliquiae Amorreorum filii quippe Israhel iuraverant eis e
Abbreviated transcription (Latin):
rael ipse stetit ⁊
pertussit philisteos donec deficeret manus
domimus salutem magnam in die illa & populus qui fug̾at
agge de arari. Et congregati sunt phylistum in statione.
frat quippe ibi ager plenus lente. Eumq fugiss ppłs a fa

Expanded text:
rael, ipse stetit, percussit Philisthaeos, donec deficeret manus Dominus salutem magnam in die illa: et populus qui fugeratAge de Arari. Et congregati sunt Philisthim in statione: erat quippe ibi ager plenus lente. Cumque fugisset populus a fa
Abbreviated transcription (Latin):
opus dei operant᷑. qͥ a loquendo foris uiam ueritatis aꝑi¬
unt. illis quos ip̃e iustus illustrando ad uitam pre¬
ordinauit et̾nam. Ut ego¬
plantaui apollo iigauit.
deus autem increm̃tũ dedit.

Expanded text:
opus Dei operantur, quia loquendo foris viam veritatis aperiunt illis, quos ipse intus illustrando ad vitam praeordinavit aeternam. Undeplantavi, Apollo rigavit, Dominus autem increm
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. et .l. cubitoꝵ. et .xxx. cubitoꝵ altitudinis. et quatuor de¬
ambulacra inter columpnas cedrinas. ligna quoq cedrina
habebat columnas xuͣ. contra se inuicem positas. et e regione se res¬
pitientes. equali spatio inter columnas: et suꝑ columnas qua¬
drangulata ligna in cunctis equalia. Et porticum columnaꝵ fe
alteram porticum in faciem maioris porticus. et columnas et epi¬
fecit. et texit lignis cedrinis a pauimento usꝙ ad summitatẽ.
Et domũcula in qua selebatur. adiudicandum erat in media
porticu simili opere. Pomum quoꝙ fecit filie pharaonis quã
uxorem duxerat salomon tali opere. qͣsi et hanc porticum omnia
lapidib preciosis qui ad normam qͣmdam atq mensuram
tam intrinsecus quã extrinsecus serrati erant a fundamento
usq ad summitatem parietum intrinsecus usq atriũ maius
fundamenta autem de lapidib preciosis lapidib magnis
decem siue octo cubitoꝵ desuper lapides preciosi equales

Expanded text:
dinis, et triginta cubitorum altitudinis, et quatuor deambulacra inter columnas cedrinas: ligna quippe cedrina non habet ordo habebat columnas quindecim contra se invicem positas, et e regione se respicientes, aequali spatio inter columnas, et super columnas quadrangulata ligna in cunctis aequalia. Et porticum columnarum falteram porticum in facie majoris porticus, et columnas, et epiest h. in qua judicabat fecit et texit lignis cedrinis a pavimento usque ad summitatem. et domuncula in qua sedetur ad iudicandum erat in media porticu simili opere domum quoque fecit filiae Pharaonis quam uxorem duxerat Salomon tali opere quali et hanc porticum omnia lapidibus pretiosis qui ad normam quandam atque mensuram tam intrinsecus quam extrinsecus serrati erant a fundamento usque ad summitatem parietum et intrinsecus usque ad atrium maius fundamenta autem de lapidibus pretiosis lapidibus magnis decem sive octo cubitorum et desuper lapides pretiosi aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
plum dei. et locus intra atium sactidotum. sp̃aliter
illi consecratus. Porro basilica grandis et orantes in ea cuta atrium sacerdotum in gcro. eos significant qui eoꝵ
tempore credebant ex gentib in siria et in anthiochia ceteris ꝙ prouintiis ⁊ cuictutib quib apłi et sentores qͥ
erasto ⁊ herosolimis. nõn płus imponebant omnes qͣm abstinerent ab ydolis immolato. et sangune suffecato. et
fornications. quoꝵ non oblationib uolebant pauperes sanctoꝵ qui erant iecosolimis sustentari. ut eis carna

Expanded text:
plum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex gentibus in Syria et Antiochia, caeterisque provinciis et civitatibus, quibus apostoli et seniores qui erant in Hierosolymis nihil amplius imponebant oneris quam ut abstinerent se ab idolis, immolato et suffocato, sanguine et fornicatione. Quorum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum qui erant in Hierosolymis sustentari; quatenus eis carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
catur domtis domini i mense
octauo. ꝑft̃a in omni opere suo
et in uniuersis utensilib sius
cum in se quẽ legatur mense
dicationẽ ꝑfecti distulent.
Uñ potius uerisimile uidet᷑
domum .Uii. annis. et septẽ
mensib edificatam. ita ut
eodeni mense septimo dedica¬
tio sit celebrata. et die.xx.¬

Expanded text:
catur domus Domini in mense octavo perfecta in omni opere suo et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense dicationem perfecte distulerit. Unde potius verisimile videtur domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata sole
Abbreviated transcription (Latin):
complita. Nisi forte putan¬
Uum est poit dedicatum rẽ¬
plum aliqiid utensilium ⁊̃.
ministerio eius additum fu¬
isse usq ad ingressum octaiti
mensis accelerante rege et
omtmo mense septimo qui
erat totus sollempnes templĩc
uedicaret᷑. et ita uerum reppia¬

Expanded text:
completa. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensilium in ministeria ejus additum fuisse usque ad ingressum octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui erat totus solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperia
Abbreviated transcription (Latin):
siti de profundis ad dominum clamamis: curam gerunt. Uñ de eis ĩ paraltp̃
exteriorem domum. Quia .s. auia uerctatis in qͣmox conditi positi sunt nũ¬
ius peregunationis erumpna ereptos ad suum desidetant ꝑrienire consortiũ.
Src ergo pedil sant erectis. sic alas ab auro tectas oraculi parietes extenditt. ut facies han̾it uersas do
uomiti exteriorem. quia angeli su¬

Expanded text:
siti de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eiexteriorem domum ; quia scilicet a via veritatis in qua mox conditi positi sunt, nu peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant rectis, sic alas suas auro tectas ad oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli s
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Stabant in por¬
ticu ante fores templi
ingressum illius suo decore utraq poite oridi¬
nabant. Hostium aut̃ẽ templi dominus ẽ qui
ait. Nemõ uenit ad patiem nisi ꝑme. ⁊ alibi.¬
ab utroq latere posite circumstant. cum mi¬
nistri sermonis utriꝙ popło utroitum celi¬

Expanded text:
as. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum templi suo decore ex utraque parte ornabant. Ostium templi Dominus est, qui ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per mab utroque latere circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum re
Abbreviated transcription (Latin):
Uu. conditione sexu. et etate młtm secreta. una fide et dilectione sit coniuncte¬
uoctoꝵ quoꝵ deo deuotis cogitationib sicut capite men¬
bra: ita ip̃oꝵ opera dinguntur et uerba. Duo autẽ capi
et corpore. Unde ut᷑mq capitellum . U. cubitos altitudĩs¬

Expanded text:
du, conditione, sexu, et aetate multum discreta, una fide et dilectione si conjunctdu, conditione, sexu, et aetate multum discreta, una fide et dilectione si conjunctorum, quorum Deo devotis cogitationibus, sicut capite meomnia et opera diriguntur et verba. Duo autem capitet corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habe
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis alre sunt colũpne
domus dei. quia doctores
scĩ unimo omnes electi
cum ad eum qui est
super omnia peruene¬
rint.
ngore gemuilratis ao fsicem eufingeli quis ueneite. habtat cos paratos quisibi ter salitas uato ministãt
sum patrie celestis ante cculosmentis habendum eĩ doceant. Hinc paulus columpna domus domini nos ꝑarma
iusticis a dextris et a sinistris muniendos ẽẽ suis suoꝵꝙ hortatur exemplis. ut nec prospetis delectari nec fracti aouer¬
.D.c. u .i. in uestitu fulgide dilectionis circumdata ua. rietate diuersoꝵ carismatum uel multiplex contexio cathe
naꝵ. et retis expansto multiphatias electoꝵ ꝑsonas insinuat. qui cum uerbis predicatoꝵ fideliter obediendo adherẽt
qͣi columpnaꝵ capitib suꝑposita retia et cathenule miracsin sue connexionis. cunctis spectantib prebent. He enim ca-¬
thene miro sibi inuicem sunt ordine contexte. quia mirabili gr̃a sp̃c actum est ut uita fidelium locis temporib gra¬

Expanded text:
cubitos altae sunt columnae domus Dei, quia doctores sancti, imo omnes electi, nt, cum ad eum qui est super omnia pervenerint.tatis errore ad fidem Evangelii venerit, habeat eos paratos qui sibi iter salutis verbo monstrent sum patriae coelestis ante oculos mentis habendum esse doceant. Notandum sane in hac sententia Parajustitiae nos a dextris et a sinistris communiendos esse suis suorumque sedulis hortatur exemplis: ut nec prosperis delectati, nec fracti advertris tuis, etc. , id est in vestitu fulgidae dilectionis, circumdata varietate diversorum charismatum. Vel multiplex contextio catenarum et expansio retis multifarias doctorum personas insinuat, qui cum verbis praedicatorum fideliter obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositi, retis et catenulae miraculum suae connexionis cunctis praebent. Hae enim catenae miro sibi invicem sunt opere contextae, quia mirabili gratia Spiritus sancti actum est, ut vita fidelium locis, temporibus, gra
Abbreviated transcription (Latin):
locittuis es. ⁊ magnificetur nomen tuum usq in semptt̾num. atq dicat᷑.
dominus ex̾cituum deus suꝑ israel: & domuis serui tui dauid. erit stabi¬
lita coram domino: quia tu domine ex̾cituum deus isrł: reuelasti auricu¬
lam serui tui dicens. Domum edificabo tibi: ꝓ̃ptea nuenit᷑ seruus turs cor
siiii ut coraret te oratione hac. Qunc gͦ domine d̾s llichi code fugatiuis qd̃¬
tu s deus uerus ⁊ ũba tua erunt uera. locutꝰ es enim nouei iestungttar

Expanded text:
locutus es et magnificetur nomen tuum usque in sempiternum atque dicatur Dominus exercituum Deus super Israhel et domus servi tui David erit stabilita coram Domino quia tu Domine exercituum Deus Israhel revelasti aurem servi tui dicens domum aedificabo tibi propterea invenit servus tuus cor suum ut oraret te oratione hac nunc ergo Domine Deus tu es Deus et verba tua erunt vera locut
Abbreviated transcription (Latin):
ebededom & omnem domum eius. Nũti¬
atumq est regi dauid quia benedix̃
dominus obedemon ⁊ omnia euis: ꝓpt̾
inas cam archam cum benedictione in domum meam. Abiit gͦ¬
dauid ⁊ adduxit archam dei de domo ebedemon in cuutatem dauid cum
transcendissent qui porrasant archam domini sex passus im molalũt

Expanded text:
Obededon et omnem domum ejus. Nuntiatumque est regi David, quia benedixit Dominus Obededon, et omnia ejus propter reducam arcam cum benedictione in domum meam . David, et adduxit arcam Dei de domo Obed-Edom in civitatem David cum qui portabant arcam Domini sex passus, immolabant
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. de beniamm ex ꝑte isposech filii saul. ⁊ duode¬
cum de pũis dauid. App̾hensoq uisquisq capite
corꝑis sui: defixit gladium in latus contrarii. &
baon. Et ortum est bellum durum satis in cdie illa. fugatusꝙ est ab¬
ner ꝙ uiri israel a pũis dauid. Erant autem ibi tres fi
fuit: quasi unus de capreis que morantur in sil¬
uis. ꝑ sequebatur autem asael abner ⁊ non decli¬
nauit ad dextam neq ad sinistram omittens ꝑse¬

Expanded text:
seth filii Saul, et duodecim de pueris David. Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium in latus contrari, et ger robustorum, in Gabaon. Et ortum est bellum durum satis in die illa: fatigatusque est Abner, et viri Israel a pueris David. Erant autem ibi tres filfuit, quasi unus de capreis quae morantur in silvis. Persequebatur autem Asael Abner, et non declinavit ad dexteram, sive ad sinistram omittens pe
Abbreviated transcription (Latin):
conuocatõnem duoꝵ ppło¬
rum in eccłiam catholicã¬
Ebron enim int̃p̃r coniugi¬
um. sola antem eccłia¬
celestis re gis sponsa est.
Illuc duxit aund singulos¬

Expanded text:
convocationem duorum populorum in Ecclesiam catholicebron enim interpretatur conjugium. Sola autem Eccelestis regis sponsa est. Illuc duxit David singulos
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur usq ad constantini regis imꝑium monstra¬
batur. ⁊ mausoleum ens in p̃sentiarum c̃nitur. Cũ¬
q a nr̃is ibidem eccłia iam extructa sit in cͥcnitu a cũc¬
tis gentib ⁊ terebuti locus suꝑstitõne colitur qr
subẽa abraham angelos hospitio suscepit. hec pͥmum
arbe dicta ect. postea ebron ab imo filiorum caleph¬

Expanded text:
tantii regis imperium monstracus autem ejus in praesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem ecclesia jam exstructa sit, in circuitu a cunc gentibus terebinthi locus superstitiose colitur, eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo Arbe, postea a Cebro uno filiorum Calep
Abbreviated transcription (Latin):
terpretatur lux niea dei. Iu¬
daicus enim populus qui de
accepta dei. legis sententia
extollitur qĩ de dei luce głat᷑.
pulo extͣneam demonstraiit¬
libiq conunxit quia se ꝑ il¬
lam p̾dicatumi declarauit:
nriam tam̃ ad domum mo¬
net ire ⁊ pedes lauare quia ĩ¬
carnatus iuideis p̃cepitut ad
conscĩam redeant ⁊ sordes oꝑ¬
ui flecib t̃gant. ut sp̃alit᷑
mandata legis ntlłigant.
⁊ post tantam duriciam p̃¬
ceptoꝵ fontem laptismi i¬
uementes adaquam. post la¬
borem cuirant. s uitas qui
archam domini ẽẽ sub pelli¬
b memuntt respondet. quia
et petri pectata sunt in
dita ut cantela unnor
spes pereuntumi sit re¬
cuperatio perditorum
De statusuo dauto cade¬
nte nemo subiat. de
lapsu etiam dennd res
stam retulit: et di̾so

Expanded text:
tum dicitur, lux mea Dei. Judaicus enim populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatpulo extsibi conjunxit, quia se per illam praedicatum declaravit. Uriam tamen ad domum monet ire, et pedes lavare, quia incarnatus Judaeis praecipit, ut ad conscientiam redeant, et sordes operum fletibus tergant; ut specialiter mandata legis intelligant, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismi invenientes, ad aquam post laborem currant. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondet, quiaet Petri, peccata sunt indita, ut cautela minoruspes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat; de lapsu etiam suo David stam retulit, et diverso
Abbreviated transcription (Latin):
les ad spei noticiam re¬
nocainit in estinabile
noiu generis medica¬
mentimm quod erdem.
ordine positum et pre¬
miendo tumentia exsic¬
cat. et subleuando ar¬
entia infundit. de m¬
aiorum noz lapsuter¬
ruit sed de reparatioẽ
reboraint. sic nos diui

Expanded text:
 ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine propositum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit; sed de reparatione roboravit. Sic qui
Abbreviated transcription (Latin):
Lilium comitante odo¬
ris gt̃a candidum coloris¬
foris utus aurosum oftũ¬
dit. Ideo głam resutuctio¬
nis eius insinuat qui cor¬
poris immortalitatẽ foris
iustoꝵ conscientia signatur.
ueteris stabit. Sic animus
electoꝵ milia contemptatio¬
ne astatu rectitũdinis incli-¬
natur.
habens modiosres. et ip̃a est
ephi. quam illi epham nũcu¬
pant. Set ephi ꝑtinet ad men¬
suram fiugum. Beatus uero

Expanded text:
Lilium comitante odoris gratia candidum odorforis, intus aurosum ostendit. Ideo gloriam resurrectionis ejus insinuat, qui corporis immortalitatem foris justorum conscientia signatur. quadratum, stabit, sic animus electorum nulla tentatione a statu rectitudinis inclinatur. habens modios tres. Ipsa est ephi, quam illi epha nuncupant; sed ephi pertinet ad mensuram frugum, batus vero
Abbreviated transcription (Latin):
leste transmiitit. Recipit et¬
altos mille. cur gentiles eod̾e¬
sticie conficinatos etꝰ regni fa
re figurabant. Siqui¬
in eis que in holocau¬
stum oblaturi erant. lauabãt holocaustum autẽ donim
genemiliter omius multitudo electoꝵ uttelligitur q̃ bapti¬
raturo in sp̃u sc̃o et igni. Si cut eigo sacefdotes qui in
mari lauabant᷑ significant eos qͥ ꝑ baptismum efficiunt᷑
sũmi sacerdotis consortes. qd̾ est in xp̃o iħu. ita et holaran¬
sta eosoem significant. cũ ꝑ ablutionẽ luptisimi gr̃a sp̃c
in samaria in lutere templi hostias lauabat. Set quia

Expanded text:
leste transmittit. Recipit elios mille, cum gentiles eodestitiae confirmatosgnificabant. Siquiin eis, quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant . Holocaustum autem Domini generaliter omnis multitudo electorum intelligitur, qui baptizantur in Spiritu sancto et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabantur, significant eos qui per baptismum efficiuntur summi sacerdotis consortes, scilicet Christi; ita et holocausta eosdem significant, cum per ablutionem baptismi gratia Spin Samaria, quid nisi in lutere templi hostias Domini lavabat? Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quatetoꝵ cubttoꝵ trat longitũdo et latmmũdo basiũ
quia prediratores siue aduensa muñdi et longaũdouis̃
ȩcilii ⁊ labor presentium foris tollecent siue cor in di¬
lectione dei et proximi interia etultations dilatẽt sem¬
ꝑ uittutib student prudenter .s. inter bona et mala
disceiuentes fortter. aduersa sustinentes cor ab appeti¬
tu uoluptatum temperantes iusticiam in operationo
tenentes.

Expanded text:
Quaternorum cubitorum erat longitudo et latitudo basium, quia praedicatores, sive adversa mundi, et longitudinem exsilii, et laborum praesentium foris tolerent, sive cor in dilectione Dei et proximi interna exsultatione dilatent, semper virtutibus student, prudenter scilicet inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Sumetoli qui totis antepo¬
siti ne ab ꝯcib dilabi possẽt
obsistebant preconia sunit ꝓ¬
pheraꝵ quib euuingelica
et apostolica scriptura ne
cui legentium in dubium ueniat confirmatur. Uñ
eutingelii filii dei sicut scͥptum ẽ in psaia propheta.
Et matheus. Hoc autem totum factum est ut
omnis scuptura prophetica
sibi est consentanca. sicut
uno sp̃u condita. Quatuor
autẽ fuere ꝑ basos singulas
humeruli uixta .s. numerũ x¬
sibri et propherici. set omĩa
que locicti sunt prophete
ilii euuingeliis testimoniũ
ꝑhibuere. ict ex conseusu
ittritisq testamenti. una
omĩũ corda firmaret.

Expanded text:
umeruli. Qui rotis antepositis ne ab axe dilabi possent obsistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium veniat, confirmatur; undEvangelii Filii Dei sicut scriptum est in Isaia propheta; et Matthaeus: Hoc autem totum factum est, utomnis Scriptura prophetica sibi est consentanea, sicut uno spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli juxta scilicet numerum ibri prophetici, sed omnia quae locuti sunt prophetae quatuor Evangeliis testimonium praebuere, ut ex consensu utriusque Testamenti una omnium corda firmaret.
Abbreviated transcription (Latin):
et boues et cherubin. et
in uincturis similiter de¬
super. Et subter leones cs
boues quasi lora ex ere
dependentia. et quatuor
rote ꝑ bases singulas. et
axes erei ꝑ quatuor ꝑtes

Expanded text:
et boves et cherubin et in iuncturis similiter desuper et subter leones et boves quasi lora ex aere dependentia et quattuor rotae per bases singulas et axes aerei et per quattuor partes
Abbreviated transcription (Latin):
ex cl̃ie qua tran̾figit ad me usq ad diem hanc: Irati sunt autem aduer¬
sus eum pͥncipes phylistum ⁊ dixerunt ei. Reũtatur uir. & sedeat
in loco suo. in quo constitiusti eum. ⁊ non descendat nobiscum in p̾li¬
ꝑimus. Quomodo enim aliter placare pot̾it dominum suum nͥ in
capitib nr̃is: Nonne iste est dauid cui cantabant in choris dicentes.
ꝑcussit saus in milib suis ⁊ dauid in decem milibus

Expanded text:
ex die qua transfugit ad me, usque 299 ad diem hanc? Irati sunt autem adverex die qua transfugit ad me, usque 299 ad diem hanc? Irati sunt autem adversus cum principes Philisthiim, et dixerunt ei: Revertatur vir, et sedeat in loco suo, in quo constituisti eum, et non descendat nobiscum in pperimus: quomodo enim aliter placare poterit Dominum suum: nisi in capitibus nostris? Nonne iste est David, cui cantabant in choris dicentes: Percussit Saul in millibus suis, et David in decem millibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ut comedens conualescas ⁊ possis iter age. Qui renuit ⁊ ait.
Non comedam. Ecegerunt autem eum serui sui & mulier ⁊ tandẽ
audita uoce eoꝵ surrexit de t̾ra & sedet suꝑ lectum. Mulier autem
ilsa habebat uitulum pascualem in domo sua & occidit eum. Tollens¬
ꝙ farmam miscuit eam ⁊ coxit arima & posuit ante saul. ⁊ ante ser¬
uos euis. Qui cum comedisfent surrexerunt ⁊ ambulauerunt ꝑ to¬
in aphet. s ⁊ israel castra metatus est suꝑ qui erat in ierrael. Et satra¬
pe quidem philistum incedebantꝰ in centurus ⁊ milib. Dauid autem
⁊ uiri enus erant innonissimo agmine cum achis. Dix̾untq pͥncipes
philistum ad achis. Quid sibi uolunt hebrei itti: ⁊ ait achis ad pͥn¬
cipes phylistum. sium ignoratis dauid qui fuit seruus saul regis is¬
rael. ⁊ est aput me multis dieb ⁊ annis ⁊ non inueni in eo quioquam

Expanded text:
nis et comedens convalescas ut possis iter facere qui rennuit et ait nis et comedens convalescas ut possis iter facere qui rennuit et ait non comedam coegerunt autem eum servi sui et mulier et tandem audita voce eorum surrexit de terra et sedit super lectum mulier autem illa habebat vitulum pascualem in domo et festinavit et occidit eum tollensque farinam miscuit eam et coxit azyma et posuit ante Saul et ante servos eius qui cum comedissent surrexerunt et ambulaverunt per tona in Afec sed et Israhel castrametatus est super fontem qui erat in Iezrahel et satrapet viri ejus erant in novissimo agmine cum Achis. Dixeruntque principes Philisthiim ad Achis: Quid sibi volunt Hebraei isti? Et ait Achis ad principes Philisthiim: Num ignoratis David, qui fuit servus Saul regis Israel, et est apud me multis diebus, et annis, et non inveni in eo quicquam,
Abbreviated transcription (Latin):
ut oftend̾es mͥ quid faciam. Et ait samuel. Quid int̾rogas me cũ do¬
minus recessent a te ⁊ tnͣsierit ad emulum tuum: faciet enim dominꝰ
t sicut locutus est in manu mea ⁊ scindet regnum de manu tua ⁊ da¬
bit illi ꝓximo tuo dauid quia non obedisti uoci domini neq fecisti urã
furoris euis in amalech. dcirco quod patĩs fecit tibi dominus ho¬
die ⁊ darit domnus etiam istł tecum i mani pbylistum. Eras aute
tͣu &e fili tiu mẽcum eritu s & castra israel dabit domuuis in mani phi¬
listum. Statimq saul cecidit porrectus in t̾ram extimuerat enim u̾ba
samuelis. robur non erat in eo: quia non comed̾at panem tota die il¬
la. Ing̃ssa ÷ itaq ilsa mulier ad saul ⁊ ait. Conturbatus enuim erat ual¬
de. Dixitq ad eum. Tcce obeduit ancilla tua uoci tue. & posui animam
meam in manu mea. & audini sermones tuos quos locutus es ad me.
Nunc gͥ & tu audi uocem ancille tue. ⁊ ponam coram te bucellam pa¬

Expanded text:
ut ostenderes mihi quid faciam et ait Samuhel quid interrogas me cum Dominus recesserit a te et transierit ad aemulum tuum faciet enim Dominus tibi sicut locutus est in manu mea et scindet regnum de manu tua et dabit illud proximo tuo David quia non oboedisti voci Domini neque fecisti iram furoris eius in Amalech idcirco quod pateris fecit tibi Dominus hodie et dabit Dominus etiam Israhel tecum in manu Philisthim cras autem tu et filii tui mecum eritis sed et castra Israhel tradet Dominus in manu Philisthim statimque Saul cecidit porrectus in terram extimuerat enim verba Samuhel et robur non erat in eo quia non comederat panem tota die illa ingressa est itaque mulier ad Saul et ait conturbatus enim erat valde dixitque ad eum ecce oboedivit ancilla tua voci tuae et posui animam meam in manu mea et audivi sermones tuos quos locutus es ad me nunc igitur audi et tu vocem ancillae tuae ut ponam coram te buccellam pa