comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estimãt negligendũ Si nob̾ nõ
credimꝰ. credamꝰ saltẽ zabulo et
angłis eiꝰ. qͥ qͦtienscũq añ illud
crucifirisse quẽ timeãt. Si post
passionẽ dñi ut scełata uox con¬
crepat. hic detestabił locus est:
qͥd sibi uoluit paulꝰ ierłimã festi¬
nare. ubi face̾t pentecosten: Qui
retinentibꝰ se: locutꝰ ẽ dicẽs. Qͥd
facitis. fentes ⁊ ꝯturbantes cor
meum: Ẽgo aut̃ nõ solũ ligari: sed
et mori in ierłm paratꝰ sum ꝓ noĩe
dñi iħu. Iuid cet̾i scĩ ⁊ illustres uiri
quoꝵ uota et obłones pꝰ p̃dicationẽ
xxp̃i ad fr̃s qͥ erãt ierłimis defereban¬
turs Longũ ẽ nũc ab ascensu dñi
usq in p̃sentẽ diẽ. ꝑ singlas etates
solimam uener̃. putantes se minus
religionis ⁊ minꝰ hab̾e scientie. nec
suminã ut dr̃ inanũ accepisse uͥtu¬
tum: nͥ in illis xp̃m adorassẽt lo¬
cis in quibꝰ pͥmũ eugłm de patibu¬
lo coruscau̾at. Certe si etiã p̃clarus
orator rep̃hendẽdũ nescio quẽ putat.

Expanded text:
estimant neglegendum? si nobis non credimus, credamus saltim diabolo et angelis eius, qui, quotienscumque ante illud crucifixisse, quem timeant. si post passionem domini, ut scelerata uox concrepat, hic detestabilis locus est, quid sibi uoluit Paulus Hierosolymam festinare, ut ibi faceret pentecosten? qui retinentibus se locutus est dicens: quid facitis flentes etmeum? Ego enim non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum proptedomini Iesu. quid ceteri sancti et inlustres uiri, quorum uota et oblationes post praedicationem Christi ad fratres, qui erant Hierosolymis, deferebantur? Longum est nunc ab ascensu domini usque ad praesentem diem per singulas aetates solymam uenerint putantes se minus religionis, minus habere scientiae nec summam, ut dicitur, manum accepisse uirtutum, nisi in illis Christum adorassent locis, in quibus primum euangelium de patibulo coruscauerat. certe, si etiam praeclarus orator reprehendendum nescio quem putat,
Abbreviated transcription (Latin):
et petre scisse s̃ ⁊ sepulchra aꝑta.
et płima corp̃ra dormientiũ scoꝵ
surrexer̃. ⁊ egredientes de sepulcͥs
post resurrectionẽ suã ingressi s̃
scãm ciuitatẽ. et apparuer̃ multis
Nec statĩ ierłima celestis ut pleriq
ꝑicłose arbitͣnt᷑ in hoc loco intelligit᷑.
cũ signũ nullũ ẽẽ potuerit apud
hoĩes dñi resungentis: si corpra scõꝵ
in celesti ierłm uisa s̃. Cũ gͦ ⁊ engłiste.
et oĩs scͥptura ierłimã scãm noĩent
ciuitatẽ. ⁊ psalmista p̃cipiat: ad ore¬
mus in loco uͥ steter̃ pedes eiꝰ: ne
patiaris audire eã appellari sodomã.
et egiptũ. ꝑ quã dñs urari uetat :
qͥa ciuitas magni regis sit. Maledi¬
ctam t̾ram nominant. q̃d cruorẽ
dñi hauserit: et qͦmͦ bñdicta loca
putãt in qͥbꝰ retrus ⁊ paulꝰ xp̃iani
exxertitꝰ duces. sangͥnẽ fude ꝓ xp̃o

Expanded text:
et petrae scissae sunt et sepulchra aperta et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt. et egredientes de sepulchris post resurrectionem suam ingressi sunt sanctam ciuitatem et apparuerunt multis? nec statim Hierosolyma caelestis, ut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intellegitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines domini resurgentis, si corpora sanctorum in caelesti Hierusalem uisa sunt. cum ergo et euangelistae et omnis scriptura Hierosolymam sanctam nominent ciuitatem et psalmista praecipiat: adoremus in loco, ubi steterunt pedes eius, ne patiaris audire eam appellari Sodomam et Aegyptum, per quam dominus iurari uetat, quia sit ciuitas magni regis. Maledictam terram nominant, quod cruorem domini hauserit, et quomodo benedicta loca putant, in quibus Petrus et Paulus, Christiani exercitus duces, sanguinem fudere pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰdem libri loco in apocalipsi iohiᷤᷤ¬
qͥppe de qͣ nũc testimoniũ ꝓtulisti:
ante decẽ circit̾ u̾siculos scribitur.
S unge.⁊ metire templũ dĩ: et altare:
et ad orantes in eo. A tͥum aut̃ qd
est foris tomplũ. eice foras. ⁊ ne
meriaris illud. qm̾ aatũ ẽ gonabus¬

Expanded text:
e libri locum. In Apocalypsi quippe, de qua nunc testimonium protulisti, ante decem circiter versiculos scribitur: « Surge et metire Templum Dei, et altare, et adorantes in eo. Atrium autem quod est foris templum, ejice foras, et ne metiaris illud, quoniam datum est g
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ẽ. ꝑ duodecĩ milia stadioꝵ tan¬
tam cruitatis longitudinẽ. ⁊ latitu¬
dinem. qͣntã ⁊ altitudinẽ p̃dicari.
sp̃ualit̾ intelligenda s̃ singła. ẜ ci¬
uitas magna quã uidelic priꝰ edifi¬
cauit cam ⁊ nominaũ eã ex uocabu¬
lo filii sui: hic mundꝰ accipiendꝰ ẽ.
quẽ accusator fr̃m suoꝵ diabłs. et
fr̃icida ꝑiturus: extruarit uiciis.
sccłibus condidit. inqͥtate cõpleũ.
qui sp̃ualit̾ appellat̾ sodoma ⁊ egiptꝰ.
De qua sodoma scribit᷑. Restituetur
sodoma in antiquũ. qd scilicet ita
restituendꝰ ẽ mundꝰ ut ante fuit.
Neq enĩ possumꝰ cred̾e rursũ edificã¬
dam sodomã.⁊ cet̾as. gomorrã. uide¬
licet ⁊ adadamam. ⁊ seboym: ĩ ꝑpe

Expanded text:
quippe est per duodecim milia stadiorum tanquippe est per duodecim milia stadiorum tantam ciuitatis longitudinem et latitudinem, quantam et alaliter intellegenda sunt singula. et ciuitas magna, quam uidelicet prius aedificauit Cain et nominauit eam ex uocabulo filii sui, hic mundus accipiendus est, quem accusator fratrum suorum diabolus et fratricida periturus extruxit uitiis, sceleribus condidit, iniquitate conpleuit, qui spiritaliter appellatur Sodoma et Aegyptus. De qua Sodoma scribitur: Restituetur Sodoma in antiquum; quod scilicet ita restituendus sit mundus, ut ante fuit. Neque enim possumus credere rursum aedificandam Sodomam et caeteras, Gomorram scilicet et Adamam et Se
Abbreviated transcription (Latin):
sodoma uocatur. et egiptus: Nec statĩ
duos ꝓpħas bellũ. ⁊ uincat illos et
occidat. et corp̃ra eoꝵ iaceant ĩ plateiᷤ
ciuitatis magne. de qͣ ciuitate ⁊ in
fine eiꝰdem libri scribit᷑. ⁊ ciuitaᷤ in
qͣtro posita ẽ. ⁊ longitudo eiꝰ. ⁊ latitu¬
do tanta ẽ: qͣnta et altitudo. ł m̃sꝰ
est ciuitatẽ de arundine. ꝑ stadia dͥuo¬
decim milia. Lõgitudo eiꝰ ⁊ latitudo
ciꝰ. ⁊ altitudo eiꝰ equalia s̃. ⁊ m̃sꝰ ẽ
muros eiꝰ centũ qͣdraginta qͣtuor cu
bitoꝵ. m̃sura hoĩs que ẽ angłi. Et
erat structura muri eiꝰ ex lapide
iaspide: Ipsa uͦ ciuitas auro mũdo.
et cet̾a Ubi quadrũ ẽ. nec longitudo.
nec latitudo appellari pot̾. ⁊ que est.
ista m̃sura ut tanta sit longitudo
et latitudo: qͣnta ⁊ altitudo eiꝰ. ⁊m̃i
de lapide iaspide.⁊ tota ciuitas de
auro mundo ⁊ fundam̃ta ⁊ platee
siꝰ de lapidibꝰ p̃ciosis. ⁊ duodecĩ porte
fulgentes margaritis: Cũ hec eigo

Expanded text:
Sodoma vocatur et Aegyptus? Nec statim duos prophetas bellum et uincat illos et occidat et corpora eorum iaceant in plateis ciuitatis magnae. de qua ciuitate et in fine eiusdem libri scribitur: et ciuitas in quadrato posita est et longitudo eius et latitudo tanta est, quanta et altitudo. et mensus est ciuitatem de harundine per stadia duodecim milia. longitudo et latitudo et altitudo eius aequalia sunt. et mensus est muros eius centum quadraginta quis, quae est angeli. et erat structura muri eius ex lapide iaspide, ipsa uero ciuitas auro mundo et cetera. ubi quadrum est, nec longitudo nec latitudo appellari potest. et quae est ista mensura, ut tanta sit longitudo et latitudo, quanta et altitudo eius, et muri de lapide iaspide et tota ciuitas de auro mundo et fundamenta et plateae eius de lapidibus pretiosis et duodecim portae fulgentes margaritis? Cum ergo haec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nõ seruauer̃ suũ pͥncipatũ. s deli¬
querũt suũ domiciliũ: in iudicrũ
magni dĩ uincłis et̾nis sub caligine
reseruauit. Et ut credas uͥcũq simł
egiptꝰ. ⁊ sodoma ⁊ gomorra noĩant᷑.
nõ loca s mundũ hũc int̾pretari:
statĩ iungit exemplũ. Sic̃ sodoma. ⁊¬
gomorra ⁊ finitissime ciuitates simi¬
li mͦ excfornicate.⁊ abeũtes pꝰ carnẽ
alt̾am: facte ⁊̃ exẽplũ. ignis et̾ni

Expanded text:
 principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. et ut credas, ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaetGomorra et finitimae ciuitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem a
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne tͥ uen̾abiliꝰ uidet̾ sepulchrum
cere in findoue cernimꝰ saluatorem
Et paululũ ibiaẽ cõmorantes. rursũ in¬
demus angłm sea̾e ad pedes eiꝰ. ⁊ ad
cap̃t sudariũ cõuolutũ. Cuiꝰ sepulcͥ
głiam. multo añ quã ecccia̾et᷑ a ioseph.
& erit reqͥes eiꝰ honor. q̃d scilic sepult̾e¬
S dicis. E uomͦ in apocalipsi ioħis le¬
gimus. ⁊ occidit illos haud dubium
qui ꝓpħas. bestia q̃ ascendit ex abis¬
so. ⁊ corpora eoꝵ iaceb̾t̃ in plateis eiꝰ¬
ciuitatis magne q̃ uocabat᷑ sp̃aliter
sodoma ⁊ egiptus. uͥ ⁊ dñs eoꝵ cruci¬

Expanded text:
uenerabilius uidetur sepulchrum cere in sindone cernimus saluatorem et paululum ibidem commorantes rursum uidemus angelum sedere ad pedes eius et ad caput sudarium conuolutum. cuius sepulchri gloriam multo ante, quam excideretur a Ioseph, et erit requies eius honor, qSed dicis: lquomodo in Apocalypsi Iohannis legimus: et occidet illos — haud dubium quin prophetas — bestia, quae ascendit ex abysso. et corpora eorum in plateis ciuitatis magnae, quae uocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus, ubi et dominus eorum cruci
Abbreviated transcription (Latin):
deserta. ⁊ pꝰquã uelũ templi scissum
ẽ: et cucũdata ab eocercitu ierłm. et
dñico cruore uiolata: tũc ab ea ẽt̃ ange
etiã iosephũ. qͥ uernacłs scͥptor ẽ iudeoꝵ.
asserere illo tp̃re qͦ crucifirus ẽ dñs
ex abditis templi uͥtutũ celestium
cripuisse uocẽ dicentiũ: T ransmi
gremus ex his sedibꝰ exx qͥbꝰ ⁊ aliis.
apparere: ubi abundaũ gr̃a. ibi sr̃¬
abundasse pecc̃m.⁊ postquã audier̃
apłi euntes docete om̃s gentes. ⁊ ipsi
apłi dixer̃.: oportebat qͥdem uob̾ pͥmum

Expanded text:
deserta et, postquam uelum templi scissum est et circumdata ab exercitu Hierusalem et dominico cruore uiolata, tunc ab ea etiam angeetiam Iosephum, qui uernaculus scriptor est Iudaeorum, adserere illo tempore, quo crucifixus est dominus, ex adytis templi uirtutum caelestium erupisse uocem dicentium: \'trangremus ex his sedibus . Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » : Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ pͥncipẽ inuenies ciuitatis. qͥ iam
tũc in typo xͥ panẽ ⁊ uinũ obtulit.
et mistenũ aͥanũ in saluatoris sangͥne
ac corp̃re: dedicauit. Tacita forsitan
m̃te rep̃hendas. cur nõ seqͣmur ordi¬
ordinẽ nõ habe: et impatientiã nes¬
cire m̃surã. Uñ ⁊ in cantico canticoꝵ.
qͣsi difficile p̃cipit̾. O udmate in me ca¬
ritatem. Et nũc eadẽ dicimꝰ nos nõ
ignoratione: s affecꝰtu labi. Deniq
ut multo mordinatiꝰ aliqͥd ꝓferamꝰ:
antiqͥora repetenda s̃. In hac urbe.
immo in hoc tũc loco. ⁊ habitasse dr̃
pellatur. scilic qd ibidẽ sit antiqui
hominis caluaria cõdita: ut scđ̃s
adam.⁊ sangͥnis &ͥ de cruce stillans.
primi adam. et iacentis ꝓpagatoris
pecc̃a dilueret: et sermo ille tũc apłi
cõpleret᷑. Excitare qͥ dormis: et exurge
a mortius: et illuminabit te aᷤͤ. Quan

Expanded text:
huius principem inuenies ciuitatis, qui iam huius principem inuenies ciuitatis, qui iam tunc in typo Christi panem et uinum obtulit et mysterium Christianum in saluatoris corpore et sanguine dedicauit. Tacita forsitan mente reprehendas, cur non seqordinem non habere, et impatientiam nescire mensuram. Unde et in Cantico Canticorum quasi difficile praecipitur: Ordinate in me caritatem-et nunc eadem dicimus, nos non ignoratione, sed adfectu labi. denique, ut multo inor- dinatius aliquid proferamus, antiquiora repetenda sunt. in hac urbe, immo in hoc tunc loco et habitasse dicipellatur, scilicet quod ibidem sit antiqui hominis caluaria condita, ut secundus Adam et sanguis Christi de cruce stillans primi Adam et iacentis propagatoris peccata dilueret et tunc sermo ille apostoli conpleretur: excitare, qui dormis, et exsurge a mortuis, et inluminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
linquat caldeos. relinqͣt ꝯfusiõis urbẽ.
et roboath. idest latitudines eiꝰ relĩqͣt
campũ sennaar. in qͦ suꝑbie usq ad
celũ erecta turris ẽ. ⁊ post fluctus
ut habitet in t̾ra reꝓmissionis. quȩ
nõ rigat᷑ ut egiptus de deorsũ s de
sursum̾. nec fac̃ holera languentiũ
cibos. s tp̃raneũ ⁊ serotinũ de celo
expectat imbrẽ. Hec t̾ra montuosa.
et in sub. limi sita. qͣntũ a scłi deli¬
ciis uacat: tantũ maiores h̃t deliciaᷤᷤ
sp̃ales. Deniq et maria mat̾ dñi. pꝰquã¬
ad eã angłi facta ẽ reꝓmissio. ⁊ ut̾um
suũ intellex̃ eẽ domũ filii dĩ: delictis
campestribꝰ ad montana ꝑrexit. De
hac urbe allophilo qͦndã hoste suꝑato.
et diablice ꝑcussa frontis audacia. pꝰ¬
qͣm ille in faciẽ corruit. exultantium
am̃arũ turba ꝓcessit. ⁊ cõcinens chorꝰ
pietatis deuastans orbẽ in orna iebu¬
seoꝵ regis area. tẽplũ dñi designaũ.
genesim. ⁊ melchisedech regẽ salem.

Expanded text:
linquat Chaldaeos, relinquat 200 confusionis urbem, et Rooboth; id est, latitudines ejus: relinquat campum Sennaar, in quo superbiae usque ad coelum erecta turris est: et post fluctus ut habitet terram repromissionis, quae non rigatur ut Aegyptus de deorsum, sed de sursum: nec facit olera languentium cibos; sed temporaneum et serotinum de coelo exspectat imbrem. Haec terra montuosa, et in sublimi sita: quantum a deliciis saeculi vacat, tantum majores habet delicias spiritus. Denique et Maria mater Domiad eam angeli est facta promissio et uterum suum intellexit esse domum filii dei, derelictis campestribus ad montana perrexit. de hac urbe allophylo quondam hoste superato ac diabolicae percussa frontis audacia, postquam ille in faciem conruit, exultantium animarum turba processit et concinens choruset totum inpietatis deuastans orbem in Orna, Iebusaeorum regis, area templum domini designauit Genesim, et Melchisedec, regem Salem,
Abbreviated transcription (Latin):
CNSURAM caritas nõ habet.
et impatientia nescit modũ.
et desid̾iũ nõ sustinet. U ñ et
nos oblite uiriũ nr̃arũ ⁊ nõ qͥd pos¬
simus s qͥd uelimꝰ tantũ cogitãtes:
magistrã cupimꝰ docere discipłe.⁊
tricem. Tu que prima scintillam
nr̃o fomiti subiecisti. que ad ħ stui¬
dium nos ⁊ sermone hortata es et
exemplo: et qͣsi gallina engregasti
subala pullos tuos. nũc nos lib̾e absq ma¬
tre uolitare pat̾is. et accipitris pauere for¬
midinem.⁊ ad om̃em umbrã pret̾uolan¬
tium auiũ formidare. Igit᷑ qd̃ solũ ab¬
sentes face possumꝰ. q̃rulas fundimus
latibus ꝯtestam̃: ut marcellam nr̃am
nob̾ reddat. et illã mitẽ. illã humilẽ.¬
dine dulciorẽ. non patiat᷑ ap̃d easdẽ¬
ẽẽ rigidã. ⁊ tͥstem rugare frontẽ: quas
asfa. a bilitate sua ad simile uite studiũ
ꝓuocauit. Certe si s̃ meliora q̃ poscimꝰ.
nõ ẽ impudens desid̾iũ. Si cuncte scͥp¬
turarum uoces nr̃e sententie ꝯgruũt:

Expanded text:
nsuram caritas non habet et inpatientia nescit modum et desiderium non sustinet. unde et nos oblitae uirium nostrarum et non, quid possimus, sed, quid uelimus, tantum cogitantes magistram cupimus docere discipulae et, um reppertricem. tu, quae prima scintillam nostro fomiti subiecisti, quae ad hoc studium nos et sermone hortata es et exemplo et quasi gallina congregasti sub alas pullos tuos, nunc nos libere absque matre uolitare pateris et accipitris pauere formidinem et ad omnem umbram praeteruolantium auium formidare? igitur, quod solum absentes facere possumus, querulas fundimus latibus contestamur, ut Marcellam nostram nobis reddas et illam mitem, illam suauedine dulciorem non patiaris apud eas esse rigidam et tristem rugare frontem, quas adfabilitate sua ad simile uitae studium prouocauit. Certe, si sunt meliora, quae poscimus, non est inpudens desiderium. si cunctae scripturarum uoces nostrae sententiae congruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uendicatur.⁊ quicqͥd in m̃bris laud
est: om̃e refert᷑ ad corpꝰ. lã dudũ te
cupientẽ in u̾ba ꝓrumꝑe. ipsi litt̾aꝵ
apices sentiũt: et uenientẽ contͣ carta
intelligit qͣstionẽ. Respõdeas ⁊ dicas.
qͥppe hec olim fuisse. qño dileã dñs
portas sion. suꝑ om̃ia tab̾nacła iacob.
et fuer̃ eiꝰ fundam̃ta in montibꝰ sc̃is:
licet ⁊ hec possĩt altiꝰ int̾pretari. Post¬
qͣm uͦ resiugentis dñi uox illa ꝑto¬
nuit. ecce relinq̃tur uob̾ domꝰ ur̃a
deserta.⁊ flebilit̾ ruinã ipsiꝰ ꝓpħaũ¬

Expanded text:
d in membris laudis est, omne refertur ad corpus. Iamdudum te cupientem in uerba prorumpere ipsi litterarum apices -sentiunt et uenientem contra charta intellegit quaestionem. respondeas quippe et dicas haec olim fuisse, quando dilexit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob et fuerunt fundamenta eius in montibus sanctis — licet et haec possint altius interpretari —, postquam uero consurgentis domini uox illa pertonuit: ecce relinquetur uobis domus uestra deserta et flebiliter ruinam ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
bonum malum.⁊ malum bonũ:
qui faciunt amarum dulce. ⁊ dulce
amarum. Neq eñi ꝓpt̾ doctrinã eiꝰ. pͣua
suscipienda sunt doginata: nec ꝓpt̾
doginatum pͣuitatem. si quos cõmẽ¬
tarios in senpt᷑as sacras utiles edidit:
penitus respuẽdi s̃. Qđ si cõtenciosũ
int̾ se amatores eus ⁊ obtrectatores
funem duxerint. ut nichil mediũ
appetãt. nec seruent modum. s totũ
aut ꝓbent. aut impbẽt: libentius
piam r isticitatem: qͣm doctam blas¬
phemiam eligam. Sc̃s fr̃ tacio nus

Expanded text:
bonum-malum et malum bonum, bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius praua suscipienda sunt dogmata nec propter dogmatum prauitatem, si quos commentarios in scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. quod si contentiosum inter se amatores eius et obtrectatores funem trahunt, ut nihil medium adpetant nec seruent modum, sed totum aut probent aut inprobent, libentius piam rusticitatem quam doctam blasphemiam eligam. sanctus frater Tatianus
Abbreviated transcription (Latin):
quam corpoꝵ. si olim ambi¬
gebas nẽ ꝓbabuus: dum ⁊ michi
sc̃ĩtas cua heret am̃o.  ego tibi xp̃i
amore ꝯiungor. Uere eñi ⁊ simplici¬
ter candidissimo pectori tuo loqͦr :
ip̃a scedula. ⁊ mi.ti apices lit̾tarum
inspirant ĩ nos tue mentis affectũ.
Qd̃ dicis origenis multos errore de¬
ceptos. ⁊ scm̃ filiũ meum oceanum
illoꝵ insanie repugnare: et doleo
simul ⁊ gaudeo. dum aut supplan¬
cati sunt simplices. aut ab erudito
uiro eirãtibꝰ subi.enitur. Et quia incȩ
paruitatis queris sententiam. utrum
sc̾m frẽm faustinũ penitꝰ respuendꝰ
sit: an scd̃m quosdã legendꝰ ex parte :¬
ego origenẽ ꝓpt̾ eruditionẽ sic int̾dũ
legendum arbit᷑r. quomͦ tertullianũ.
⁊ nouatum. arnobiũ. ⁊ apollinarẽ. et
nõnullos ecłiasticos scriptores. grecoᷤᷤ
parit̾ ⁊ latinos. uͥ bona eoꝵ eligamꝰ.
Cet̾m qui uel in amorẽ eius nimium.
uel in odiũ stomachi sui prauitate
ducuntur. uident᷑ michi illi male dicꝰ

Expanded text:
quam corporum si olim ambigebus, nunc probauimus, dum et mihi sanctitas tua haeret animo et ego tibi Christi amore coniungor. uere enim et simpliciter candidissimo pectori tuo loquor: ipsa scidula et muti apices litterarum spirant in nos tuae mentis affectum. Quod dicis Origenis multos errore deceptos et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo, dum aut subplantati sunt simplices aut ab erudito uiro errantibus subuenitur. et quia meae paruitatis quaeris sententiam, utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit an secundum quosdam legendus — ex hac parte ego —, Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum et Nouatum, Arnobium et Apollinarem et nonnullos ecclesiasticos scriptores Graecos pariter et Latinos, ut bona eorum eligamus ceterum, qui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui prauitate ducuntur, uidentur mihi illi maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iã funis solueretur e littore.
⁊ naute crebrius inclamarẽt.
ꝓpero sermone dietaui: que me¬
moria retinere pot̾am.⁊ que
diuturtuna in rationali pec¬
toris mei lectione ꝯgesseram.
Satis intelligis magis me lo¬
q̃ndi impetu. qͣm iudicio seͥ¬
bentis fluere: ⁊ more torren¬
tis turbidum ꝓferre sermo¬
nem. Fertur in indice septi¬
mi terculliam. liber de aaros
uestibus : qui int̾im usq ad
hane diem a me non est reper¬
tus. Si a uobis ꝓpt̾ celebritatẽ
urbis fuerit inuentus: q̃so
ne meam stillam illius flumi¬
ni comparetis. Non enim mag¬
noꝵ uiroꝵ ingeniis: sed mĩs

Expanded text:
cum iam funis solueretur e litore cum iam funis solueretur e litore et nautae crebrius inclamarent, propero sermone dictaui, quae memoria tenere poteram et quae diuturna in rationali pectoris mei lectione congesseram, satis intellegens magis me loquendi impetu quam iudicio scribentis fluere et more torrentis turbidum proferre sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber de Aaron uestibus, qui interim usque ad hanc diem a me non est repertus. si a uobis propter celebritatem urbis fuerit inuentus, quaeso, ne meam stillam illius flumini conparetis. non enim magnorum uirorum ingeniis, sed meis
Abbreviated transcription (Latin):
F eminalibus ego nõ uestio: nec
impono alicui necessitatem.
Iui uult sacerdos eẽ: ipse se ues¬
tiat. O qͣnte uirgines. ⁊ qͣntor⁊
sperata pudicia: in die iudicii
dehonestabitur. Entoꝵ ĩfama¬
ta pudicicia: a dõ iudice corona¬
bitur. Ipsi gͦ assumanius femi¬
nalia. ipsi uereẽda operiamus.
non queramus alienos oculos.
Ita tegantur genitalia: ũ nulloꝵ
oculis pateant. Ne qũ intͣmus
in sc̃a scõꝵ: siq̃ apparuerit tͦpi¬
tudo. morte moriamur. Iam ser¬
mo finitur: ⁊ ad superiora rethor.
Tanta debet ẽc̃ scientia ⁊ eruditio¬
dei põtificis: ut egressus eius
⁊ motus ⁊ uniu̾sa. uocalia sint.
Ueritatem mente ꝯcipiat.⁊ toto
eam habitu resonet. & ornatu:
& quirquid agit. quicqͥd loquit᷑
sit doctrina ppłoꝵ. Absq tintĩ¬
nabulis enĩ. ⁊ diuersis coloribꝰ
⁊ gẽmis floribusꝰ uirtutum.
nec scãm ecłiam ingredi ad po¬
test. nee nom̃ ãtistitis posside.
hec ad unam lucubratiuncłam

Expanded text:
\'feminalibus ego non uestio nec \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere. haec ad unam lucubratiunculam,
Abbreviated transcription (Latin):
Auro legis. sanguis euangłii p̾cio¬
sior est. Tc̃ signũ iuata ezechi
el. gem̃tibus figebatur in frõte :
nẽ portantes crucem dicimus.
signatum est suꝑ nos lumen
uultus tui domine. Bis in exo¬
do legius. p̾cipiente domino
⁊ moise uissa faciẽte. octo gen̾a
uestium pontificis: in leuitico
de septem tantũ scriptũ est. &¬
refertur quomodo moyses fr̃em
suum iilis induerit. De solis fe¬
minalibus nichil dieitur. & u̾
arbitror causa est. q̃d ad genita¬
lia nostra ⁊ uerecunda. lex nõ
mittat manum. sed ipnĩ secretio¬
ra nr̃a ⁊ ꝯfusione digna tegere
⁊ uelare debemꝰ. ⁊ conseientiã
puritatis.⁊ seminũ : dõ uidiei
reseruare. de cet̾is uirtutibus.
u̾bi gr̃a. sapientia.fortitudine.
usticia. humilitate. mansue¬
tudine. liberalitate : possũt ⁊
alii iudicare. Pudiciciam sola
nouit ꝯscientia: ⁊ humani ocu¬
li huius rei certi iudices ẽẽ ñ
possunt: absq his qui in mo¬

Expanded text:
Auro legis, sanguis Evangelii pretioAuro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte : nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Bis in Exodo legimus , praecipiente Domino, et Moyse jussa faciente: octo vestium genera Pontificis. In Levitico de septem scriptum est ; et refertur quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur, hac ut arbitror causa, quod ad genitalia nostra et verenda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et velare debemus, et conscientiam puritatis feminum Deo judici reservare. De ceteris virtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in mo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus doctrina sequatur ⁊ ueri¬
tas. Quatuor elementa de quibus¬
& supradiximꝰ. ⁊ duos lapides. ⁊¬
uncinos. uel smaragomnos. &
gemmas duodecim que ponũ¬
tur in rationali. si eẽt tempꝰ ut
discuterem. singłaꝵ naturas
⁊ causas tibi expon̾em. ⁊ quid
unus quisq ualeat. & quomodo
super hoc uolumen edidit: q̃d
si legẽ uolueris plenissimã sciẽtiã
cõsequeris. Ego iam mensuram epłȩ
excedere me intelligo: & excipien¬
tis ceras uidõ esse completas. uñ
ad reliq̃ transeo: ut tandem finia¬
tur or̾o. Lamina aurea rutilat
in fronte. Nichil enim ꝓdest nob̾
omnium reꝵz cruditio: nisi dei
scientia coronetur. Lincis indui¬
mur. ornamur iacinctis. sacͣto
balteo cingimur. dantur nobis
oꝑa. rationale in pectore ponit᷑
accipimus ueritatem. ꝓ fert ser
auriga.& suꝑ creaturas creator
insistens. regat ipse qui cõdidit.
Q d olim ulamuna monstrabat᷑:
nẽ in signo ostenditur crucis.

Expanded text:
tibus, doctrina sequatur et veritibus, doctrina sequatur et veritas. 22. Quatuor elementa, de quibus supra diximus, et duos lapides onychinos, vel smaragdinos, et gemmas duodecim, quae ponuntur in Rationali, si esset tempus ut discuterem, singulorum naturas et causas tibi exponerem: et quid unusquisque valeat, et quomodo super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermauriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatio atq doctruia. ut
possit instruere allos quod mẽ¬
te concepit. Nbi sunt qui inno¬
centiam saceiooti dicunt posse
sufficere: Uetus lex noue ꝯgru¬
it. Id ipsum moises qd apłs. Il¬
le sacerdotes scientia ornat in
uestibus. iste timotħm & titum
instruit disciplinis. S & ipse
uestimentoꝵ est precipuus.
Legamus leuiticum. Non prius
rationale.& sic suꝑhum̾ale : s añ
superhum̾ale. & deinceps rationa¬
le. A mandatis inquit tuis in¬
tellexi. Prius facimus & sie do¬
cemus : ne doctrine auctoritas
cassis operibus destruatur. Hoc
est quod in apħa legimus. Semi¬
nate uobis in iusticia. & meti¬
te fructum uitȩ. illuminate
uobis lucem scientiȩ. Primum
seminate in iusticia. et fructus
uitȩ et̾nȩ metite. & postea uobis
scientiam uendicate. Nec statim
absoluta perfectio ÷. siquis suꝑ¬
hum̾ale & rõnale habeat: nisi
hec ipsa inter se forti compage
operibus hereat: & his p̾ceden¬

Expanded text:
manifestatio atque doctrina, ut manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumerale, sed ante superumerale et deinceps rationale. a mandatis, inquit, tuis intellexi: prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum seminate in iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi hoperibus haereat: et his praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad predicationem missis̃
nomina ꝯtinentes: uł lit̾tam
et sp̃m. in quibus tenentur
legis un iuersa misteria: In
ꝑlitt̾am ad uerba descendimus :
per uerbum uenimus ad sen¬
sum. Quam puleher ordo:et
exc ipso habitu sacramenta de¬
monstrãs. In hum̾is opera s̃.
in pectore ratio. Unde & pectus¬
culum comedẽt sac̾dotes. Hoc
autem rõnale dupler est aper¬
tum. absconditum simplex:
& misticos duodecim in se lapi¬
des hñs. & quatuor ordines :
quos .iiͦii.puto esse uirtutes
prudentiam. fortitudinem.
iusticiam. temꝑantiam. quȩ
sibi herẽt inuicem:⁊ dum mu¬
tuo miseentur. duod en anum
num̾ũ efficiũt uel quatuor euã¬
gelia q̃ ⁊ in apocalipsi describũ¬
tur plena oculis: et domini
radiantia luce. mundum il¬
nę ueritas in pectore sacerdo¬
tis est. Cum enim indutus qͥᷤᷤ
fuerit ueste multipliei. ꝯseq̃ns
est ueritatem quam corde reti¬
net. sermone ꝓferre : & ob id in
rõnali ueritas est id est scientia.
ut nouerit que docendas̃: et

Expanded text:
qui ad praedicationem missi sunt, nomina continentes: vel litteram et spiritum, in quibus continentur legis universa mysteria. In Per litteras ad verba descendimus, per verba venimus ad sensum. Quam pulcher ordo, et ex ipso habitu sacramenta demonstrans. In humeris opera sunt, in pectore ratio. Unde et pectusculum comedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, prudentiam, fortitudinem, iustitiam, temperantiam, quae sibi haerent inuicem et, dum mutuo miscentur, duodenarium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inna et ueritas. in pectore sacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et
Abbreviated transcription (Latin):
gelizas sin. Nec sufficit nob̾
prior ablutio a pecẽoꝵ. baptis¬
mi gr̃a. doctrina sceretior. si
non habuerimus et opera.Uñ
iungitur et ephoch idest suꝑ¬
hum̃ale quod rationali copula¬
tur. ut non sit laccum nec dis¬
solutum: s hereant sibi inui¬
cem.⁊ auocilio sint. Ratio enĩ
oꝑibus. et oꝑa rõne indigen:
ut quod mente ꝯcepiinus oꝑe
perpetremus. Duoq lapides

Expanded text:
gelizas SiOH. uec sufficit nobis gelizas SiOH. uec sufficit nobis priorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. Unde jungitur et Ephod, id est, Superhumerale, quod Rationali copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus, et opera ratione indigent: ut quod mente percipimus opere perpetremus. Duoque lapides
Abbreviated transcription (Latin):
accipiũt uestes: nisi lotis priꝰ
sordibus. nec ornantur ad saẽ:
nisi in cep̾o noui homines re¬
nascantur. Uinum enim no¬
uum: ĩuouis utribꝰ mittitur.
Q uod autem moises lauat. legiꝰ
parati ad indumentũ &ͥ tuni¬
cas pellicias deposuerimus.
tẽ induemur uestem lineam
nichil in se mortis habentẽ:
s totam candidam: ut de bap¬
tismo ꝯsurgẽtes cingamus
lumbos inueritate. & tota pͥᷤᷤ¬
stinoꝵ pecc̃oꝵ turpitudo ce¬
letur. Unde& dauid ħĩ.quoꝵ
remisse s̃ iniquitates:  quoꝵ
tecta s̃ pecẽa. Post feminalia.
⁊ lineam tunicam induimur
iacinctino uestimento. & in¬
cipimus de tr̃enis ad leta ꝯscẽ¬
dere. Hec ipsa iacinctina tuni¬
ca a septuaginta Sgu.
AyT Noc subueula nominat᷑.
⁊ ꝓpͥe pontificis. significat.
rationem sublimium non pa¬
tere omnibus. s maioribus
atq perfectis. hac habuerũt
ꝓph̾e: hanc moyses ⁊ aaro:
&̾ omnes quibus dicitur. ĩ mõ¬
tem excelsum ascende qui euã¬

Expanded text:
accipiunt uestes nisi lotis prius accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa hyacinthina tunica — a Septuaginta όποδύτης, id est subucula, nominatur — est proprie pontificis, significans rationem sublimium non patere omnibus, sed maioribus atque perfectis. hanc habuerunt prophetae, hanc Moyses et Aaron et omnes, quibus dicitur: in montem excelsum ascende, qui euan
Abbreviated transcription (Latin):
ut pontifex dei creaturaꝵ om̃iũ
typum portans in uestibus suis:
indicaret cuncta indig̾e mise¬
ricordia dei : ut cum sacrificaret
ei uniuersa ꝯditio: non ꝓ lib̃is
ac parentibus & ꝓpinquis. sed
ꝓ cuncta creat᷑a ⁊ uoce ⁊ habi¬
tu precaretur. Tetigimus ex¬
positionem hebraicam.⁊ infini¬
tam sensuũ siluam alt̾i tempori
reseruantes: quedam future do¬
mus strauimus fundamenta.
De feminalibus lineis. hoc solẽt
dicere. Ratio feminum et ge.¬
nerationis. ad carnem pertinet̾:
tr̃e per eam deputant. Unde
ad adam loquitur ds̃. tr̃a es :¬
⁊ in tr̃am ibis. Causasq huiꝰ
rei quomodo de paruo semine¬
⁊ de fedissimis initiis tanta
uel hominum. uł diuersa
reꝵ pulcritudo nascatur ẽẽ
obuolutas dicunt: et huma¬
nis oculis non patere. Legi¬
mus in leuitico. iuarta pre¬
ceptum domini moisen lauis¬
se a aros. et filios eius: iam
tunc purgationem mundi &
reꝵz omniũ sc̾itatem baptisin
sacramenta signabant. Nos

Expanded text:
—, ut pontifex dei creaturarum omnium —, ut pontifex dei creaturarum omnium typum portans in uestibus suis indicaret cuncta indigere misericordia dei et consacrificaret ei uniuersa conditio, ut non pro liberis ac parentibus et propinquis, sed pro cuncta creatura et uoce et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non
Abbreviated transcription (Latin):
tum: que ita sibi cominiata s̃
⁊ herent. ut in uno inueniant᷑
⁊ reliqua. & quod instant̾ ante
se uadãt. & nos reuertantur. La¬
buntur enim tempora & pret̾i¬
ta relinq̃ntia: ad futura festinãt:
Qd autem semper in motu s̃ illud
significat. quod ⁊ philosophi sus¬
picantur. currere mundum suo
ordine. et incessabilit̾ uelut ro¬
tam in suo axxe torqueri. Unde
rota in rota. id est tempꝰ in tẽꝑe.
⁊ annus ui semet ipsum reuol¬
uitur. & ipse rote eleuant᷑ ad cȩ¬
lum.⁊ suꝑ ap̾allum thronꝰ ex
saphiro est: ⁊ super thronum
similitudo sedentis. cuiꝰ inferi¬
ora ignea sunt. & superiora e¬
lectrina. ut demõstret que infe¬
riora s̃. ignea.⁊ purgacione in¬
digere: que sursum. incõditio¬
nis sue puritate ꝯsist̾e. Et qͦmͦ
hic in habitu sacerdotis auri
lamina desuper uestita: ⁊ in
ezechiel electrum in pectore.&
in uertice collocatur. Iustum gͦ
erat sicut ex parte supradiximꝰ

Expanded text:
tum, quae ita sibi permixta sunt tum, quae ita sibi permixta sunt et haerent, ut in uno inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante se uadant et non reuertantur; labuntur enim tempora et praeterita relinquentia ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri. unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum similitudo sedentis, cuius inferiora ignea sunt, superiora electrina, ut demonstret, quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere, quae sursum, in condicionis suae puritate persistere. et quomodo hic in habitu sacerdotis auri lamina desuper est, ita in Ezechiele electrum in pectore et in uertice conlocatur. iustum ergo erat — sicut supra ex parte diximus
Abbreviated transcription (Latin):
plena: & tr̃ena herẽt celestibus.
loris & frigoris. & duplex in utͦq
temperies de celi cursu & rõne de¬
scendit. Un & rationale cũ ep̃hot
fortius stringitur. Porro q̃d dr
⁊ a ANIa. id est manifestatio.
atq doctrina. uł ueritas. hoc
ipsum significat. q̃d nunꝙͣ in
dei rõne mendacium sit. sed &
ipsa ueritas multis signis &
argunẽtis monstretur homini¬
bus ⁊ usq ad mortales ueniat.
Unde factum est: ut rationem
solis & lunȩ & anni & men¬
sium. & tempor et horarum.
et tempestatum quoq serenita¬
tis atq uentoꝵ. & rerz omniũ
nosceremus accipientes insi¬
tam a dõ sapientiam. ec ipso
habitatore atq doctore domiei¬
lii sui nobis ⁊ fabrieȩ scientiã
demon̾t᷑nte. Super omnia es¬
daris ⁊ uitta iacinctina.: celũ
monstrat: et aurilamina que ĩ
fronte pontificis est inscriptũq
nomen dei. uniu̾sa que subtͥ s̃ dĩ
arbitrio gubernari. Id ipsum ego
puto sub aliis nominibus in
cherubin ⁊.IIIi. am̃alibus figͣa¬

Expanded text:
na, et terrena haerent coelestibus. loris et frigoris, et duplex inter utramque temperies de coeli cursu et ratione descendit, unde et rationale cum ephot fortius instringitur. Porro quod dicitur analogian, id est, manifestatio atque doctrina vel veritas, hoc ipsum significat quod nunquam in Dei ratione mendacium sit, sed et ipsa veritas multis signis et argumentis monstretur hominibus, et usque ad mortales veniat. Unde factum est ut rationem solis et lunae, et anni, et mensium, et temporum, et horarum et tempestatum quoque sere nitatis atque ventorum et rerum omnium nosceremus, accipientes insitam a Deo sapientiam, et ipso habitatore atque doctore domilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt, dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis nominibus et in cherubin quattuor animalibus figura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo transferens. Ns cdo carbũ¬
culus. saphẏrus. laspis. Ht̃¬
cio liguriꝰ acates. a metistus.
In quarto.crisolitus. o nichinꝰ
Berillꝰ. Satisq miror cur ia¬
cinctus preciossimus lapis ĩ
hoꝵ num̾o nõ ponatur: nisi
forte ipse est alio noĩe liguriꝰ
Serutans eos qui de lapidum
atq gẽmaꝵ scripsere nat᷑is. li¬
gurium inuenire nõ potui.
In singłis lapidibꝰ. scd̾m etatem
xII. tribuũ scͥpta s̃ nomina.
Hos lapides ⁊ in diademate prĩ¬
cipis tiri.⁊ in apocalipsi ioħis

Expanded text:
pro eo transferens —, in secundo carbunpro eo transferens —, in secundo carbunculus, sapphirus, iaspis, in tertio ligurius, achates, amethystus, in berillus. satisque miror, cur hyacinthus, pretiosissimus lapis, in horum numero non ponatur; nisi forte ipse est alio nomine ligurius. scrutans eos, qui de lapidum atque gemmarum scripsere naturis, ligurium inuenire non potui. in singulis lapidibus secundum aetates duodecim tribuum sculpta sunt nomina - hos lapides et in diademate principis Tyri et in Apocalypsi Iohannis
Abbreviated transcription (Latin):
ice uocantur son. ab aquila.⁊
simmacho ⁊ theodotioẽ onichi¬
ni: a septuagĩta smaragdi . tͣns¬
feruntur. Iosephus sardinos
uocat. cũ hebreo aqͥlaq ꝯsenti¬
ens. ut uł colorem lapidum. uł
patriã demõstraret. & insingłis
lapidibꝰ sena patriarchaꝵ noĩa.
In dextro hum̾o maiores filiz
iacob. in leua minores scͥptis̃:
ut pontifex ingrediens ĩ sc̃a
scõꝵ. ppłm ꝓ quo rogaturus ẽ
dm̃. portet in hum̃is ¶Septi¬
mum uestimẽtũ mensura par¬
uulum: s cunctis supͣdictis sa¬
cratius. Intende q̾so animum
ut q̃ dicuntur intelligas. He¬
nos rõnale possumus appellare :
auro ⁊ qͣtuor textus coloribus.
hoc ẽ hisdem quibꝰ est suꝑhu¬
m̾ale hñs maguitudinem pal¬
mi ꝑ qͣdrũ: ⁊ duplus. ne facile
rumpatur. Inteati ei s̃.xii.
ut in singłis u̾sicłs. t̾ni lapi¬
des collo centur. N primo or¬
dine sardiꝰ topazius.sma¬
ragdꝰ. ponitur. Sĩmachꝰ dis¬
sentit in smaragdo.cerauniũ

Expanded text:
ice dicuntur SOOM: ab Aquila et ice dicuntur SOOM: ab Aquila et Symmacho et Theodotione onychini: a Septuaginta smaragdi transferuntur: Josephus sardonychas vocat, cum Hebraeo Aquilaque consentiens: ut vel colorem lapidum, vel patriam demonstraret. Et in singulis lapidibus sena Patriacharum nomina In dextro humero majores filii Jacob, in laevo minores scripti sunt: ut Pontifex ingrediens Sancta pro quo rogaturus est dominum, portet in umeris. Septimum uestimentum est mensura paruulum, sed cunctis supra dictis sacratius. intende, quaeso, animum, ut, quae dicuntur, intellegas. Henos rationale possUmus appellare, uauro et quattuor textus coloribus, hoc est isdem, quibus et superumerale, habens magnitudinem palmi per quadrum et duplex, ne facile rumpatur. intexti ei duodecimut in singulis uersiculis terni lapides conlocentur: in primo ordine sardius, topazius, zmaragdus ponitur — Symmachus dissentit in zmaragdo ceraunium
Abbreviated transcription (Latin):
nos ephot suo noĩe. Et ubiẽq ĩ
erodo uł leuitico suꝑ hum̾ale
legitur: sciamus ap hebreos ẽp̃hõt
appellari. Hoc aũ esse pontificis
uestim̃tum ut in quadam epła
scͥpsisseͫmemini. ⁊ omnis scͥpt᷑a
testatur: sacrũ quiddam esse & soł
ueniens pontificibꝰ. Nec statim
occurrat illud q̃d samuel qui le¬
uita fuit scribr̾ in regnoꝵ libro
primo. habuisse etatis ad hue
paruulȩ ephotbat id est super-¬
hum̾ale lineũ : cum dauid quoq
ante arcam dñi idem portasse
referatur. aliud est eñi ex .iiͦiͦi.
habere ꝯtextum: aliud in simi¬
litudinem sacerdotum. simplex
& lineum. Aurilamine id est
bractee mira tenuitate c̃ount᷑.
purpurȩ: ⁊ cũ stamine bissine
⁊ efficitur palleolũ unucłatę
pulcͥtudinis ꝑstringens fulgo¬
re ocłos. in modum carecallaꝵ.
s absq cucullis. Contͣ pectus
nichil textum est: & est locus
futuro rõnali derelictus. In utͦq
hum̾o ht̃ singłos lapides clau¬
sos ⁊ astrictos auro. qui hebra¬

Expanded text:
o ponemus nomine. et ubicumque in Exodo uel in Leuitico superumerale legitur, sciamus apud Hebraeos ephod appellari. hoc autem esse pontificis uestirnentum et in quadam epistula scripsisse me memini et omnis scriptura tesconveniens Pontificibus. Nec statim illud occurrat, quod Samuel qui Levita fuit, scribitur Regnorum primo libro, habuisse aetatis adhuc parvulae ephod bad, id est, superhumerale lineum: cum David quoque ante arcam Domini idem portasse referatur. Aliud est enim ex quatuor habere contextum; aliud in similitudinem sacerdotum simplex et lineum. Auri laminae, id est, bracteae, mira tenuitate tendunturpurpurae, et cum stamine byssino: et efficitur palliolum mirae pulchritudinis, praestringens fulgore oculos in modum Caracallarum, sed absque cucullis. Contra pectus nihil contextum est, et locus futuro Rationali derelictus. In utroque humero habet singulos lapides clausos et astrictos auro, qui Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
tantur oceanum. R̾onale ĩ me¬
dio positũ tr̃am edisser̃t : q̃ ĩstar
puncti lic om̃ia in se habeat.
tn a cunctis uelatur elementis.
singulis uersicłis singula as¬
signat tempora. ⁊ his t̾nos de¬
putant menses. Nee alicui gẽ¬
tilis uideatur dispositio: nõ eni
si celestia.⁊ dĩ dispositionem.
idoloꝵ noibꝰ in famauer̃t. ic¬
cuco dĩ neganda ẽ ꝓuidentia.
q̃ certa lege fertur.⁊ currit.⁊
regit om̃ia. Nam ⁊ in iob areꝰ¬
turum ⁊ oriona. ⁊ in auiroth
nomina legimꝰ. non q̃d eadem
apud hebreos uocabula sint.
s quod nos nõ possumꝰ que di¬
cuntur nisi ꝯsuctis uocabulis
intellig̾e. P ulere aũ hoc ip̃m
quod in medio est. appellatur

Expanded text:
r: interpretantur oceanum. Rationale in mer: interpretantur oceanum. Rationale in medio positum terram edisserunt: quae instar puncti, licet omnia in se habeat, tamen a cunctis vallatur elementis. singulis versiculis singula assignant tempora, et his ternos deputant menses. Nec alicui gentilis videatur expositio. Non enim si coelestia et Dei dispositionem idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei neganda est providentia, quae certa lege currit regit omnia. Nam et in Job, Arcturum et Orionem, et MAZUROTH, nomina legimus . Non quod eadem apud Hebraeos vocabula sint, sed quia nos non possumus quae dicuntur, nisi consuetis vocibus intelligere. Pulchre autem hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
isrł s ꝓ uniu̾so mũdo roget.
lineũ ẽ uestim̃tũ : tr̃am signi¬
ficans. Scd̃m iacĩstinum. acrẽ
in colore demõstrans. qui de
trenis paulatim ad celsa sustol¬
litur. ⁊ ipsa uestis iacincti¬
na a capite usq ad talos ue¬
niens indieat aerem de celis
usq ad tr̃am fusum. Mala añ
punica. ⁊ tintinnabula in ĩfe¬
rioribus posita. fulgura toni¬
truaq demõstrãt. siue tr̃am ⁊
aquam.⁊ omniũ elementoꝵ
int̾ se ꝯsonantiam: & sic ibi uni¬
uersa ꝑplexxa. ut in singłis om̃ĩa¬
reperiantur. Qd añ supͣdicti co¬
lores auro intexti s̃: id signi¬
ficari uolũt. q̃d uitalis calor
⁊ diuini sensus ꝓuidentia.
uniuersa penetret : Superhu¬
m̾ale.⁊ duoᷤ lapides uł smarag¬
dinos. uł onichinos qui desuꝑ
sint. ⁊ utrũq hum̾̃ũ tegant.
duo emisperia int̾p̃tãtur: qͦꝵ
aliud super tr̃am. aliud sub tr̃a
sit. siue solem ⁊ lunam q̃ desuꝑ
ritilant. Honam illam qua
sac̾dotis pectus artatur. ⁊ linea

Expanded text:
sed pro uniuerso mundo roget, lineum uestimentum est terram significans, secundum hyacinthinum aerem m colore demonstrans, quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur, et ipsa uestis hyacinthina a capite usque ad talos ueniens indicat aerem de caelis usque ad terram fusum. mala autem Punica et tintinabula in inferioribus posita fulgura tonitruaque demonstrant siue terram et aquam et omnium elementorum inter se consonantiam et sic sibi uniuersa pereperiantur. Quod autem supradicti colores auro intexti sunt: id significari volunt, quod vitalis calor, et divini sensus providentia universa penetret. Superhumerale et duos lapides, vel smaragdinos, vel onychinos, qui desuper sunt, et utrumque humerum tegunt, duo hemisphaeria interpretantur: quorum aliud super terram, aliud sub terra sit; sive solem et lunam, quae desuper rutilant. Zonam illam, qua sacerdotis pectus arctatur, et linea
Abbreviated transcription (Latin):
factui linteolo. ut nulla acꝰ ues¬
tigia forinsecꝰ pareant. his .iiͦii.
uestimentis.i. feminalibꝰ. tuniea
linea. cingło. q̃d purpura. coceo.
bisso. iacinctoq ꝯtexcitur. ⁊ pilleo.
de quo nc̃ diximꝰ : tam sac̾dotes
quam pontifices utũtur. Reliqͣ¬
est mail.i. tumea talaris tota
iacinctina. ex lat̾ibꝰ eiusdem co¬
loris. assutas hñs inanicas. ⁊
in suꝑiori parte qͣ collo induit᷑
aꝑta. q̃d uulgo capitiũ uocant.
oris firmissimis et exx se textis
ca hisoem ꝯtexta coloribꝰ. quibꝰ
supͣ cingłm. Int̾ duo tintĩnabła¬
unũ malũ est.⁊ ĩter duo mala
unũ tintĩnabulum. ut ałt̾utrũ
sibi media s ĩt. causaq reoditur.
Iccirco tintinnabła uesti apposi¬
ta s̃: ut c̃ ingreditur pontifex
in sca scoꝵ totus uocalis incedat.
statim moriturꝰ si hoc nõ fec̾it.
S extum est uestim̃tum qd hebra¬
ica lingua dr̃ ẽp̃hot̾. septuagĩta
lem appellãt. aquila ⁊ sẏmmnacꝰ¬

Expanded text:
opertum linteolo, ut nulla acus uesopertum linteolo, ut nulla acus uestigia forinsecus pareant. His quattuor uestimentis, id est feminalibus, tunica linea, cingulo, quod purpura, cocco, bysso hyacinthoque contexitur, et pilleo, de quo nunc diximus, tam sacerdotes quam pontifices utuntur. reliqest MAIL, id est, tunica talaris, tota hiacynthina, ex lateribus ejusdem coloris assutas habens manicas, et in superiori parte, qua collo induitur, aperta, quod vulgo capitium oris firmissimis et ex se textis,ca isdem contexta coloribus, quibus supra cingulum. inter duo tintinabunum malum est et inter duo mala unum tintinabulum, ut alterutrum inuicem sibi media sint, causaque redditur: idcirco tintinabula uesti adposita Sunt, ut, cum ingreditur pontifex in sancta sanctorum, totus uocalis incedat. statim moriturus, si hoc non fecerit. Sextum est uestimentum, quod Hebraica lingua dicitur ephod, Septuaginta le, appellant, Aquila