comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiuturna esse ñ possunt. sed tãqu̾a ad tempus uiren¬
tia cito decidunt. ex ea familia ex qua nobis plurima
ad uirtutis ꝓfectũ exempla accersiuimꝰ unũ simula¬
tionis & fraudis ꝓferamꝰ testimonium. Absalon erat
dauid regis filiꝰ. decore insigniis. egregius in forma. pres¬
tans uiuentute: ita ut uir talis in isrł ñ repperiretur.
a uestigio pedis usq ad uerticẽ immaculatꝰ. Is fecit
sibi currus & equos: & uiros quinquaginta. qui p̾cur¬
rerent ante eum. Surgebat diluculo: & stabat ante
portam in uia. Et si que aduertisset regis iudicia que¬
rentẽ: accedebat ad eum dicens. Ex qua ciuitate es ti:
Respondebat ille. Ex una tribuũ de tribu isrł. seruus
tuus. Referebat absalon. Uerba tua bona sunt & directa:
& qui te audiat non est tibi dattis a rege. Quis constitu¬
et me iudicem: Et quisquis ad me ueniet. cuicumq
iudicium fuerit necessarium: iustificabo illũ. Talibus

Expanded text:
diuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virendiuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: Ex qua civitate es tu? Respondebat ille: Ex una tribu sum de tribubus Israel, servus tuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona sunt et directa,  qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus
Abbreviated transcription (Latin):
re dĩ templũ decore congruo: ut etiam hoc cultu
aula dm̃ resplenaeat. impensas miscđiȩ conuenientes
frequentare. Quantũ oporteat largiri peregrinis. ñ
supflua sea competentia. ñ redundantia sed congrua
humanitati: ne sumptu pauꝑũ alienã sibi querat grãm.
Nec restrictiorẽ erga clericos aut inaulgentiorẽ se p̾beat
Aiterum enĩ inhumanũ. alterũ ꝓdigũ. si aut sumptus
aesit necessitati. quos a sordiaȩ negotiationis aucupiis
retrahere aebeas. aut uoluptati suꝑfiuat. Qum etiã¬
uerbor ipsoꝵ & p̾ceptoꝵ esse mensurã conuenit: ne aut
nimia remissio uideatur. aut nimia securitas. Pleriq
enini remissiores maluit esse. ut uideantur boni: sed
nichil simulatũ & fictum uerȩ uirtutis esse certũ. quin.
etiam aiuturnũ esse non solet. In principio uernat.
in ꝓcessu tamquã flosculus dissipatur & soluit᷑. Q d̾ au¬
tẽ uerũ ac sincerũ. alta fundatur radice. Et ut exem¬

Expanded text:
re Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu re Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superfluat. 97 CAverborum ipsorum et praeceptorum esse mensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radice fundatur. 113. Et ut exem
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Liberale ẽ. hospitio susciꝑe. nudum uestire. redi¬
mere captiuos. ñ habentes sumptũ iuuare. Prodigñ
est. sumptuosis effluere conuiuis. & uino pluriino.
Unde legisti. Prodigũ ẽ uinu: & contumeliosa ebri¬
etas. Prodigũ est. ppłaris fauoris gr̃a exmanire ꝓpri¬
as opes: qd̃ faciunt qui ludis circensib uel etiã thea¬
thralib & munerib gladiatoriis. uel etiã uenatoruis
patrinonium dilapidant suũ. ut uincant suꝑioꝵ ce¬
lebritates. cum totũ illud sit inane qd̾ agunt: quando¬
quidem etiam bonoꝵ oꝑum sumptib iminoderatũ
eẽ ñ deceat. P ulchra liberalitas. erga ipsos qͦq pau¬
peres mensuram tenere. ut abundes plurib. ñ conci¬
liandi fauoris gr̃a. ultra modũ fluere. Quicqͥa ex
affectu puro ac sincero ꝓmitur: hoc ẽ aecorũ. Non
suꝑfluas edificationes aggredi: sed ñ pret᷑mittere ne¬
cessarias. Et maxime sacerdoti hoc conuenit. orna¬

Expanded text:
nis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redinis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, orna
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a: ut ne potꝰ quidẽ aquȩ frigiaȩ a p̾miis remu¬
nerationis immunis sit. Uides quia abraham am̃
recepit hospitio. dum hospites querit: uides qͥa loth
angłos recepit. Quid scis. an & tu cum suscipis hos¬
pitem. suscipias xp̃m: Licet in hospite sit xp̃c: qͥa
uenistis ad me. Nudus eram: & cooꝑuistis me. Su¬
aue gͥ ñ pecuniȩ. sed grę studere. Uerũ hoc malum
iam audum humanis influxit mentib. ut pecunia hono¬
ri sit: & animi hominũ diuitiarũ admiratione capiant᷑.
Inde se immersit auaritia uelut quedam bonoꝵ aridi¬
tas officioꝵ: ut homines damnum putent qͥcqͥd pret̾
pedimentum: ꝓspexit scriptura uenerabilis dicens. qͥa
melior est hospitalitas cum olerib. Et infra. Melior
est panis in suauitate cũ pace. Non enim ꝓdigos nos
esse docet scriptura: sea liberales.Iargitatis eĩ auo
sunt genera: unũ liberalitatis. alterum paigę effusio¬

Expanded text:
gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remugratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in hospite sit Christus; venistis ad me: nudus eram, et operuistis me ur non pecuniae, sed gratiae studere. Verum hoc malum jamdudum humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas officiorum; ut homines damnum putent quidquid praepedimentum, prospexit Scriptura venerabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusio
Abbreviated transcription (Latin):
donritana a se suisq supplicia detorsit. Pecet igit᷑
hospitalem esse. benignum. iustum. non aliena cupi¬
dum: unmo de suo iure cedentẽ potiꝰ. aliqua si fuerit
lacessitus. quã aliena iura pulsantẽ. fugitantẽ litiũ.
abhorrentẽ iurgiis. redimentẽ concordiȩ & intranqͥl¬
litatis grãm. Siquidem de suo iure uirũ bonũ aliqͥa
relaxare: non solum liberalitatis. sed plerumq etiam
cominoditatis est. Primu dispendio litis carere: ñ me¬
dioere est lucrũ. Deinde accedit ad fructũ. qd̾ auge¬
tur amicitia: ex qua oriuntur plurimę cominodita¬
tes. quȩ contẽnentes aliqua in tempore. postea fruc¬
tuosa sunt. In officiis autẽ hospitalib om̃ib qͥdẽ
humanitas imꝑtienda : iustis autẽ uberior deferen¬
da honorificentia. Quicumq enĩ iustum receꝑit
in nomine iusti. mercedẽ iusti accipiet: ut añs pro¬
nuntiauit. Tanta enim ẽ apua am hospitalitatis

Expanded text:
domitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur domitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
opib potentis & factione magis quã sceleris sui pretio
grauatũ liberaueris: egregie conualescit opinionis tes¬
timoniũ. Commendat plerosq etiam hospitalitas.
Est enim publice species humanitatis. ut ꝑegrniꝰ hos¬
pitio ñ egeat. suscipiatur officiose: pateat aduenienti
ianua. Ualae id decoꝵ totiꝰ est orbis existimatione: ꝑe¬
grinos cum honore suscipi. ñ deesse mensȩ hospitalis
grãm: occurrere officio liberalitatis. explorare aduen¬
tus hospitum: Quod habrahȩ laudi ẽ datũ: qui ante
ianuam suam speculabatur. ne forte p̾teriret ꝑegrinꝰ
aliquis: & diligentes p̾tendebat excubias. ut occurreret.
ut pͥueniret. ut rogaret: ne transiret hospes. dicens.
Dñe.si inueni grãm ante te: ne p̃tereas puerũ tuum.
Et ido ꝑ hospitalitatis mercede. fructum posteritatis.
recepit. Loth quoq neposerꝰ nec solum genere. sed
etiam uirtute ꝓximꝰ: ꝓpter hospitalitatis affectũ. so¬

Expanded text:
opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum So
Abbreviated transcription (Latin):
tamen & colligimꝰ iumorem fuisse. In actib apłoꝵ bar¬
nabas marcũ assumpsit: paulus sileam. paulꝰ timothe¬
um. paulꝰ tẏtum. Sed de illis suꝑiorib uidemꝰ adiui¬
sa officia: ut seniores consilio p̾ualerent. iuniores mi¬
nisterio. Plerumq etiam uirtutib pares. dispares ȩta¬
tib. sui delectantur copula: sicut delectabantur petrꝰ
& iołis. Nam adolescentẽ legimꝰ in eugłio ioħem & sua
uoce: licet meritis & sapientia nulli fuerit senioꝵ se¬
cundꝰ. Erat enim in eo senectus uenerabilis moꝵ: &
icana prudentia. Uita eiñ immaculata: bonȩ senec¬
bonȩ existimationis. si de potentis manib eripias in¬
opem: de morte damnatũ eruas. quantũ sine ꝑtur¬
batione fieri potest: ne uideamur iactantię magis
causa facere quã miscdđię. & grauiora inferre uulne¬
ra. dum leuiorib mederi desideramꝰ. Iam si opp̾sum

Expanded text:
tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Bartamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulus Titum . 101. Sed illis superioribus videmus divisa officia, ut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delectabantur Petrus et Joannes. Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem et sua voce, licet meritis et sapientia nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immaculata bonae senecbonae existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi euasit. ut resisteret fluminũ cursꝰ: dice¬
ret. stet sol. & staret sol quasi en expectator uictoriȩ.
noctem differret. aiem ꝓduceret. Quia qd̃ moysi ne¬
gatum ẽ. Solus eligeret᷑. ut ppłm inauceret in t̾rã
repinissionis. Magnus uir fidi miraculis: magnꝰ tri¬
umpliis. Illiꝰ angustiora temꝑa: huiꝰ ꝓsꝑiora. Uterq
gͥ aiuma subnxus gr̃a: ultra humanã ꝓcessit condi¬
tionẽ. Ille mari: hic cęlo imꝑauit. Pulchra itaq
copula semoꝵ atq adolescentiũ. Alii testimomo
alii solatio sunt: alii magisterio. alii dilectioni.
Omito qd̃ abrahe adhesit loth adolescentulꝰ etiã ꝓfi¬
ciscenti: ne forte hoc ꝓpinquitatis magis fuisse ęstime¬
tur. & necessarię potiꝰ qu̾a uoluntarię adiunctionis.
Quia heliam atq heliseum loquam᷑: Licet non ex¬
p̃sse heliseum uiuenẽ scriptura significauerit: adũtimꝰ¬

Expanded text:
hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , dicehujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnus triumphis. Illius augustiora opera, hujus prosperiora. Uterque igitur divina subnixus gratia, ultra humanam processit conditionem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quipresse Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertim
Abbreviated transcription (Latin):
esse quib adhereant: & ea conualescit opimo. quo ab
his uiuendi acceꝑint similitudinẽ. cũ quib conuersan¬
di hauserint cupiditatẽ. Inae tantus iħc naue. qd eũ
ñ solum erudiuit ad legis scientiã moysi copula: ue¬
rum etiam scĩficauit ad grãm. Deniq cum in eiꝰ taber¬
naculo diuina refulgere p̾sentia uideretur maiestas dñi:
solus erat in tabernaculo iħc. Moyses cum dõ loquebat᷑.
iħc pariter nube sacra tegebatur: p̾sbiteri & ppłs de¬
orsum stabant. Iħc cum moyse ad accipiendã legẽ ascen¬
aebat: om̃is ppłs intra castra erat. Ih̾c extra castra i
tabernaculo testimonii cum columna nubis descenderet
& loqueretur cum moysen: quasi fidus stabat minister:
nec exibat. de tabernaculo iuuenis. cum seniores lon¬
ge positi diuina trepidarent miracula. Ubiq gͥ inter
uiduus adherebat. Unde factũ ẽ: ut qui fuerat sociꝰ
conũsationis. fieret successor potestatis. Merito uir

Expanded text:
esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula. 99. Ubique igitviduus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir
Abbreviated transcription (Latin):
ceram ac sobriã. sine ulla adulatione: ne simplicitatẽ
ac puritatẽ alloquii aedeceat. sermonis adulatio. ł orma
enĩ esse aebemꝰ ceteris non solũ in oꝑe. sea etiã in sermo¬
ne. in castitate ac fide. Quales haberi uolumꝰ: tales
simꝰ. Et qualem affectum habemꝰ: talẽ apiamus.
Neq dicamꝰ in corde nr̃o uerbũ iniquui. qd̾ abscondi
putemꝰ silentio: quia auait in occulto dicta qui oc¬
culta fecit. & cognoscit secreta uiscerũ. qui sensum
uiscerib infuait. Ergo tãqu̾a sub oculis constituti us¬
dicis qͥcqͥa geriꝰ in luce positũ putemꝰ. ut oĩb manifestet᷑.
Plurimum itaq ꝓdest unicuiq bonis uingi: adoles¬
centib qͦ utile ut claros & sapientes uiros sequantur:
qm̃ qui congreditur sapientib. sapiens est: qui autẽ
coerrat imprudentib imprudens agnoscitur. Et ad
moniũ. Ostenaunt enĩ adolescentes eoꝵ se imitatores

Expanded text:
ceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. Plurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad monium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores
Abbreviated transcription (Latin):
senili consilio. de suggestione. adolescentium respon¬
sum dedisse huiusmodi. quo & onꝰ adiceret suꝑ patri¬
um uigum: & leuiora grauiorib supplicia inutaret.
Quo responso exasꝑati. responderunt. ppłi. Non ẽ no¬
bis portio cum dauid. neq hereditas in filio iesse
Reuertere unusquisq in tabernacula tua isrł: qm̃ bic
a ppło ac destitutus: uix auarũ tribuũ ꝓpter dauid
merirum habere potuit societatẽ. Claret ergo q̃m
& equitas imꝑia confirmet. & inuuistitia dissoluat. Nani
quomodo potest malitia regnum possidere: quȩ ne unã
quidem priuatam potest regere familiam:
Sina gͥ benignitate opꝰ ẽ: ut ñ solũ publica gnbnacła
s etiã pͥuata uira tueam̃. Primũ iuuat benuolentia: quę
om̃s suadet beneficiis ãplecti. deuincẽ officiis. oppignerare
gr̃a. Affabilitatẽ quoq sermonis aiximꝰ ad concilian¬
dam grãm ualere plurimũ. Sea hanc uolumꝰ esse sin¬

Expanded text:
senili consilio de suggestione adolescentium responsenili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nobis portio cum David, neque haereditas in filiis Jesse. Revertere unusquisque in tabernacula tua, Israel ; a populo ac destitutus, vix duarum tribuum propter David meritum habere potuit societatem. aequitas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sin
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat abundare. qui poterat. dicere. Os nr̃m patet
ad uos o chornithii: cor nr̃m ailatatũ est. In om̃ib
erat mibutus: & saturari & esurire letus sciebat in xp̃o
Non gͦ illa corporalis sed spiritalis est satietas: qũa oꝑa¬
tur scientia. Et merito scientia est opis: quia ñ in
pane solo uiuit homo. sed in om̃i u̾bo dĩ. Ergo sic sci¬
ebat saturari. & sic esurire sciebat: ut semꝑ noua que¬
reret. esuriret đm. sitiret. in año. Sciebat esurire:
quia esurientes manducabunt. Sciebat & poterat abiui¬
dare: quia nichil habebat. & possidebat omnia.¬
gregie uiros alicui p̾sidentes numeri cõmendat
iustitia: & contra iniquitas destituit atq impugnat.
Exemplo nobis est scriptura quȩ dicit. quia cũ ppłs
ifrł post mortẽ salomonis rogasset filium eiꝰ robo¬
am ut releuasset ceruices eoꝵ a seruitute dura. &
paterm imꝑii temꝑaret. austeritate᷑. illum spreto

Expanded text:
sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . 92. In omnibus erat imbutus, et saturari et esuNon ergo illa corporalis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat ut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciebat esurire, qui sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat omniae viros alicui praesidentes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ soli michi habeo. sed plurib. Hoc de pecunia. Cete¬
rũ de om̃ib dici potest: quia sufficiebant illi p̾sentia:
hoc est ñ honorẽ maiorẽ. non obsequia uberiora defide¬
rabat. ñ głȩ ĩmodicȩ cupidus. aut gr̃ȩ indebitȩ que.¬
rebat. s aebiti finem certaminis patiens laboris securꝰ
merito prestolabatur. Scio inquit & humiliari. Non
gͦ in aocta humilitas: sed quȩ habeat sui modestiam &
scientiam. laudatur. Est enim humilitas formidinis:
est impitię atq iguorantię. Et ido scriptura ait: &
humiles sp̃n saluauit. Preclare gͦ dixit. scio & humi¬
liari. id est quo in loco. qua moderatione. quo fine. in
quo officio: in quo munere. Nesciuit phariseus humi¬
liari: ido deiectus est. Sciuit publicanꝰ: ido iustifica¬
aitem. & si thesaurũ aiuitis ñ habelat. Sciebat & abun¬
aare: quia ñ querebat datum in pecunia. sed require¬
bat fructum in gr̃a. Possumꝰ & sic intelligere: quia

Expanded text:
non solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caetenon solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caeterum de omnibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificadivitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quę possunt nocere. quȩ malitiose possunt in nox
serpere. ut is qui consulitur aubia sit fides. & pecuniȩ¬
auidus: ut possit p̾̃tio mutari. Si iniuriosus: Hic fugi¬
tur ac declinatur. Qui uoluptariꝰ. intemꝑans. & si ali¬
enꝰ a fraude. tam̃ auarus & cupidior lucri turpis:
hic contemnitur. Qd̃ enim specimen industrię qu̾e
fructum laboris edere potest. quã reciꝑe amino curã
ac sollicitudinẽ qui se torpori dederit atq ignauie:
Idõ boni uir consilii dicit: Ego enim didici in quibus
sum sufficiens eẽ. Sciebat enim om̃num maloꝵ radi¬
c̃ẽ esse auaritiam: & idõ suo contentus erat. alienũ ñ
requirebat. Satis michi ẽ inquit qd̾ habeo: siue parũ
siue plurinũ habeam: michi plurimũ est. Exp̾ssiꝰ ali¬
auid aicendum uidetur. Signato uerbo usus ẽ. Effi¬
cit michi in quo sum: ia est nec deest. nec suꝑfluum.
Non deest: quia nichil quero ampliꝰ: non suꝑfluit. qͥa

Expanded text:
quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniavidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo suo contentus erat, alienum non requirebat . Satis mihi est, inquit, quod habeo; sive parum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. Expressius aliquid dicendum videtur. Signato verbo usus est: Sufficit mihi, inquit, in quo sum; id est, nec deest, nec superfluit. Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad imitandum. Iđo & humiliari sciebat sicut
sciuit. & ioseph: qui summo ortus patriarcharũ gene¬
re nͨ dedignatur aegenerẽ seruitutẽ. Exibebat eã ob¬
sequiis: illustrabatur uirtutib. Sciuit humiliari. qͥ
& uenditorẽ & emptorẽ passus ẽ: & dñm appellabat
eum. Audi humiliantẽ se. Si dñs ms ꝓpter me ni¬
chil scit in aomo sua. & om̃ia quetumq habet dedit
in manꝰ meas. neq subtractũ ẽ a me quicqu̾a p̾ter te
quȩ uxor illiꝰ es: quomͦ faciam uerbũ malũ hoc. &
deferebat honorificentiam. referebat grãm. Plena
quoq castimoniȩ: quia turpi flagitio contaminari
graue peccatum putabat. I alis gͥ debet esse consiliariꝰ.
qui nichil nebulosum habeat. nichil fallax: nichil si¬
mulatum qd̃ uitã eiꝰ ac mores refellat: nichil impro¬
buͦ ac maliuolũ qd̃ auertat consulentes. Alia sunt em
quȩ fugiuntur: alia quȩ contemnuntur. Eugimꝰ ea

Expanded text:
raeberet ad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut raeberet ad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Scivit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est, et dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum putabat. 88. Talis igitur debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea
Abbreviated transcription (Latin):
rito & a patre dicitur. filiꝰ ampliatus ms ioseph filius
ampliatus mis: zelotis filiꝰ nis̃. filiꝰ ins̃ adolescentior.
mo. benedictione terrȩ habentis om̃ia. ꝓpter benedictio¬
nes patris tui & matris. Preualuit suꝑ benedictiones
montiũ manentium: & desideria colliũ ȩt̾noꝵr. Et in
deuteronnio. Qui uisus est inquit in rubo. uemat
suꝑ caput ioseph: & suꝑ uerticẽ ipsiꝰ. Honorificus
inter fr̃s:. primitiuus auri decus eiꝰ. Cornua uni¬
cornui cornua ipsi: in ipsis gentes uentilabit simul
usq ad extreuium terrȩ. Ipsi decem imilia effrẽ: & ipsi
alteri dat: ut se ip̃sum formam aliis p̾beat atq exem¬
plum bonoꝵ oꝑum. in aoctrina. in integritate. in gra¬
uitate. ut sit eiꝰ sermo salubris atq irrep̾hensibilis:
consilium utile. uita bonesta. sententia decora. Talis
erat paulus. qui consilium dabat uirginib: magiste¬
rium sacerdotib: ut primũ se ipsum formã p̾beret¬

Expanded text:
rito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius rito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius ampliatus meus, zelotes filius meus adolescentior .mo, et benedictione terrae, terrae habentis omnia, propter benedictiones patris tui et matris. Praevaluit super benedictiones montium manentium, et desideria collium aeternorum , et in Deuteronomio: Qui visus es, inquit, in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus inter fratres: primitivus tauri decus ejus, cornua unicornui cornua ipsius. In ipsius cornu gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Ipsi decem millia Ephraem, et ipsi alteri det, ut se ipsum formam aliis praebeat ad exemplum bonorum operum, in doctrina, in integritate, in gravitate; ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. 87. Talis erat Paulus, qui consilium dabat virginibus , magisterium sacerdotibus , ut primum se ipsum formam nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
posteriores autẽ alios septem annos steriles atq infecun¬
dos. quoꝵ sterilitas absumptura foret ubertatẽ suꝑioꝵ.
Qua gra ꝓspiciendum admonuit: ut uberiorib anntꝰ
congregaretur subsidium frumentariũ. quo sustentare
possit in opiam futurȩ infecunditatis. Quia primum
iirer. ingenium qd̃ in ipsum ueritatis cubile descen¬
ait: an consilium quo tã graui atq aiuturnę ꝓspexit
necessitati. an uigilantiam atq iustitiam: Quor alte¬
ra imposito sibi tanto munere congregauit tã multi¬
plices comineatus: altera qua equabilitatẽ ꝑ om̃s reser¬
uauit. Nam de magnanimitate. qͥd loquar. qd̃ uenaitus
a fr̃ib in seruitutẽ non retulit imuriam. sea famẽ de¬
pulit: Quid de suauitate. qua dilecti frĩs p̾sentiã pia
fraude quesiuit: Quȩ simulato oꝑe p̾sentiã furto re¬
um statuit rapinȩ: ut obsidem teneret gr̃ȩ. Unde me¬

Expanded text:
posteriores autem alios septem annos steriles atque infecunposteriores autem alios septem annos steriles atque infecundos, quorum sterilitas absumptura foret ubertatem superiorum. Qua gratia prospiciendum admonuit, ut uberioribus annis congregaretur subsidium frumentarium, quod sustentare posset inopiam futurae infecunditatis. 84. Quid primum mirer? Ingenium quo in ipsum veritatis descendit cubile: an consilium quo tam gravi atque diuturnae prospexit necessitati: an vigilantiam atque justitiam; quarum altera, imposito sibi tanto munere, congregavit tam multiplices commeatus: alteraque aequalitatem per omnes servavit? Nam de magnanimitate quid loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit injuriam, sed famem depulit? Quid de suavitate, qua dilecti fratris praesentiam pia fraude quaesivit, quem simulato per elegantiam furto, reum statuit rapinae, ut obsidem teneret gratiae . 85. Unde me
Abbreviated transcription (Latin):
pore. post. illas iuuencas ascendebant de flumine: &
uixta eas in ipso riparũ thoro pascebantur: & uise st̃
hȩ uitulȩ tenues atq exiles aeuorare illas quȩ p̾stabant.
forma & gr̃a. Et somnium scđm hoc fuit. Septẽ spi¬
cȩ pingues electȩ & bonȩ de terrȩ surgebant sinu: &
postea septem spicę exiles. & uento corruptȩ ac madi¬
dȩ se subicere moliebantur. Et uisum est. qd̃ letas &
uberas spicas. hȩ steriles spicȩ & tenues deuorauerint.
Hoc sominum ita aꝑuit sc̃s ioseph: eo qd̃ septẽ uiuen¬
ce septẽ anni forent. & septẽ spicȩ similiter anni sep
tẽ forent: ex fetu & fructu interp̾tatus tẽpora. Fetus
enim iuuencȩ annũ exprunit: & fructus segetis annũ¬
consũinat integrum. Quȩ ido ascendebant de fiuim¬
ne: qd̃ aies anni ac tempora fluminu̾ p̃tereunt mͦ
& cursim labuntur. Annos itaq septẽ priores ub̃¬
tate terrę fertiles ac fecundos aeclarat futuros:

Expanded text:
pore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et pore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et juxta eas in ipso riparum thoro pascebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, electae et bonae de terra surgebant: et post eas septem spicae exiles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicas steriles spicae et tenues devoraverunt. 83. Hoc somnium ita aperuit sanctus Joseph, eo quod septem juvencae septem anni forent, et septem spicae similiter septem anni forent, ex fetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim juvencae annum exprimit, et fructus segetis annuconsummat integrum. Quae ideo ascendebant de flumine, quod dies, anni, ac tempora fluminum praetereunt modo, et cursim labuntur. Annos itaque septem priores uberis terrae fertiles ac fecundos declarat futuros:
Abbreviated transcription (Latin):
spectu am̃ nr̃i. Nam & de ꝓprietate nichil amiserant
qui ius receꝑant: & de utilitate nichil ꝑdiderant. qui
adquisierant ꝑpetuitatẽ. Ouirũ magnũ: qui ñ lar¬
gitatis suꝑfluȩ temporalem captauit głam. sed ꝑpetu¬
am commoditatẽ constituit ꝓuidentiȩ. Fecit enĩ. ut
tributis ppłi se uiuarent suis. nec in tempore necessitatiᷤ
aliena subsidia desiaerarent. Meliꝰ eium fuit confer¬
re aliquid de fructib: quã totũ de iure amittere
Quintã portionẽ collatiuam statuit: & in ꝓtudendo
ꝑspicatior. & in tributo liberalior. Meniq nuquã postea¬
egyptus huiusmodi famẽ ꝑtulit. Quã p̃clare autem
collegit futura. Primũ qu̾a argute regalis interpres
soniui ueritatẽ exp̃ssit. Somnium regis primu̾ boc
fuit. Septẽ uiuencę ascendebant de flumine uisu
decorȩ. & pingues corpore. & ad oram pascebant᷑ flu¬
minis. Aliȩ quoq uitulȩ uisu deformes. ac ieiuno cor¬

Expanded text:
spectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, spectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperant: et de utilitate nihil perdiderant, qui acquisierant perpetuitatem. 81. O virum magnum, qui non largitatis superfluae temporalem captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittere. Quintam portionem collationis statuit et in providendo perspicacior, et in tributo liberalior. Denique nunquam postea Aegyptus hujusmodi famem pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam argute regalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu deformes ac jejunae cor
Abbreviated transcription (Latin):
lius oꝑatur pecunia in pauꝑis cibo. qu̾a in aiuitis sac¬
culo. Caue. intra loculos tuos ne includas salutẽ io¬
pum. & tamquã in tumulis sepelias uitam pauꝑum.
Potuit donare ioseph totas egypti opes: effundere the¬
sauros regios: noluit tam̃ de alieno effusus uideri.
Maluit frumenta uendere. qua donare esurientib:
quia si paucis donasset. plurib defuisset. Nam libe¬
ralitatẽ ꝓbauit: quȩ abundauit om̃ib. Patefecit
horrea. ut om̃s emerent subsidium frumentariũ:
ne gratis accipiendo: cultus terrarũ relinquerent.
qm qui alieno utitur: suum neggligit. Itaq primo
om̃ium coaceruauit pecunias: demae instrumenta
ueret suo. sea fulciret publico. tributũ constitue¬
ret. quo sua tutiꝰ habere possent. Qd̾ ita fuit
gratum om̃ib. quib terras ademerat: ut ñ uenaitio¬
nem sui iuris sed redemptionẽ salutis putarent. De¬
niq aixerunt. Sanasti nos: muenimꝰ grãm in con¬

Expanded text:
lius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis saclius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum negligit. 80. Itaque primum omnium coacervavit pecunias, deinde instrumenta ueret suo, sed fulciret: publicum tributum constitueret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in con
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ importunitas uociferantium: sed ñ semꝑ impu¬
dentiȩ locus sit. Uidendus est ille qui te ñ uiaet: reqͥ-¬
reudus ille qui erubescit inderi: ille etiam clausꝰ in car¬
cere occurrat tibi. Ille affectus egritudine. mentẽ tuam
ꝑsonet: qui aures non potest. Quo plꝰ te oꝑari uidĩt
ppłs: magis ailigit. Scio plerosq sacerdotes. quo plꝰ
uiaet: ipsi confert qd ille suo officio dispenset. securus
qd̾ aa pauꝑem sua ꝑueniat miscđia. Nemo enim uult
insi pauperi. suam ꝓficere collationẽ. Nam si qu̾e
aut immoderatum aut nimis tenacẽ dispensatorẽ ui¬
aerit. utrosq despicit: si aut suꝑfluis crogatio nibus
dissipet alien fructus laboris. aut recondat sacculis.
Sieut gͥ modus liberalitatis tenendus: ita etiam calcar
plerumq adhibendũ uidetur. Modus ido: ut qd̃ be¬
ne facis id cotidie facere possis: ne subtrabas necessita¬
ti. quod inaulseris effusioni. Calcar ꝓpterea: quia me¬

Expanded text:
amplius importunitas vociferantium: sed non semper impuamplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus erarium videt, ipsi confert quod 89 ille suo officio dispenset, securus quod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia me
Abbreviated transcription (Latin):
petitionis suffragium. & nataliũ simulatione licitanteᷤᷤ
incrementa questuum. His si qui facilem fidẽ deferat.
cito exhaurit pauꝑum alimoniis ꝓfutura compendia.
Modus largienai assit: ut nec illi in anes recedant. neq
transcribatur uita pauꝑum in spolia fraudulentoꝵ.
Ea gͦ mensura sit: ut neq humanitas deseratur. nec
destituatur necessitas. Pleriq simulant debita: sit ue¬
ri examen. Exutos se ꝑ latrocinia deplorant: aut in¬
iuria fidem faciat. aut cognitio ꝑsonȩ. qd̃ ꝓpensiꝰ ui
uetur ab eccła. relegatis sumptus imꝑtiendus. si desit
eis alendi copia. Itaq qui modum seruat: auarus nul¬
li. sed largus om̃ib est. Non enĩ solas aures p̾bere debe¬
mus audiendis p̾cantiũ uocib: sed etiam oculos conside¬
randis necessitatib. Plꝰ clamat bona oꝑatori debilitas:
quã nox paupis. Neq uero fieri potest. ut ñ extorqueat

Expanded text:
petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec destituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis necessitatibus. Plus clamat operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fieri potest ut non extorqueat
Abbreviated transcription (Latin):
queniuum famem reppulit. Faciłe autẽ pecunia consumi¬
tur̃: consilia exhauriri nesciunt. Hec usu augent᷑: pecu¬
nia inuehitur & cito deficit. atq ipsam destituit benig¬
nitatẽ. ut qd̃ plurib largiri uoluerit. eo pantiores adiu¬
ues: & sepe tibi desit. qd̃ aliis conferendum putaueris.
Consilia autẽ oꝑisq collatio quo in plures diffunditur.
eo redundantior manet: & in suũ fontẽ recurrit. In
se enim refluit ubertas prudentię : & quo plurib flux¬
erit. eo erercitatiꝰ fit om̃e qd̃ remanet. Liquet gͥ de¬
bere esse liberalitatis modum: ne fiat inutilitas lar¬
gitatis. Cuiꝰ sobrietas tenenda est maxime sacerdotib:
uit non ꝓ iactantia sed ꝓ iustitia dispensent. Nuinqͣm
enim maibr est auiditas. petitione. Ueniunt ualidi
nullam causam nisi uagandi habentes: & uolunt sub¬
sidiȩ uacare. pauꝑum exinanre sumptũ. Nec exiguo
contenti maiora querunt: ambitu uestium captantes

Expanded text:
quennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumiquennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destituit benignitatem; tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAPUT bere esse liberalitatis modum, ne fiat inutilis largitas. Sobrietas tenenda est, maxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditas petitionis. Veniunt validi, veniunt nullam causam nisi vagandi habentes, et volunt subsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes
Abbreviated transcription (Latin):
quis fidelis habet uiduas. subministret illis: ut earũ
alimoniis ȩccła ñ grauetur: ut his quȩ uerȩ uiauę sunt.
sufficiat. Utilis gͥ huiꝰmodi lib̾alitas: s ñ cõmunis om̃ib.
unt enim pleriq etiam uiri boni. qui tenues sunt
censu: contenti quidẽ exiguo ad sui usum. sed ñ idonei
ad subsidium leuandę pauꝑtatis alienȩ. Tam̃ suppetit
aliud beneficientie genꝰ: quod iuuare possit inferiorẽ.
st enim aupplex liberalitas. Una quę subsidio rei ad¬
iuat. id est usu pecuniȩ: altera quȩ oꝑum collectione
impenditur. multoq frequenter splendidior. multoq
clarior. Quanto illustriꝰ abrabam. captũ armis uic¬
tricib recepit nepotẽ. qu̾a si redemisset: Quanto uti¬
liꝰ regem pharao sc̃s ioseph consilio ꝓuidentię uuit.
qũa si contulisset. pecuniam: Pecunia enim uniꝰ ciuita¬
tis ñ redimit ubertatẽ: ꝓspicientia totiꝰ egypti ꝑ quin¬

Expanded text:
quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum alimoniis Ecclesia non gravetur, ut his quae vere viduae sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas, sed non communis omnibus. Sunt enim plerique etiam viri boni, qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad subsidium levandae paupertatis alienae; tamen suppetit aliud beneficentiae genus, quo juvare possint inferiorem. Est enim duplex liberalitas: una quae subsidio rei adjuvat, id est, usu pecuniae; altera quae operum collatione impenditur, multo frequenter splendidior, multoque clarior. 74. Quanto illustrius Abraham captum armis victricibus recepit nepotem , quam si redemisset! Quanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providentiae juvit, quam si contulisset pecuniam! Pecunia enim unius civitatis non redemit ubertatem: prospicientia totius Aegypti per quin
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Euerunt tanĩ. qui cos quos ȩccłȩ redemerunt
in seruitutẽ reuocare uellent: ipsa grauiores captiuitate
qui inuiderent alienã miscdiam. Ipsi si in captiuitatem
uenissent. seruirent liberi: si uenditi forent. seruitutis
ministerium nͨ recusarent: & uolunt alienã libertatem
In quo tam̃ ñ resciuditur seruitus. sed redimit᷑. Precipua
gͥ liberalitas redimere captiuos: & maxime ab hoste
barbaro. qui nichil deferat humanitati ad miscdian. nͥ
qd̃ auaritia reseruauerit ad redemptionem.
es alienum subire si debitor soluendo ñ sit. atq artet᷑
ad solutionẽ. quȩ sit uire debita: & mopiȩ destitutȩ nu¬
trire paruulos. pupillos tueri. Sunt etiã qui uirgines
orbatas parentib tuendę puaicitiȩ gr̃a conubio locent:
nec solum studio. sed etiam sumptu adiuuent.
Est etiam illud genꝰ liberalitatis. qd̃ apłs docet: ut si

Expanded text:
possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, in servitutem revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. Ipsi si in captivitatem venissent, servirent liberi: si venditi fuissent, servitutis ministerium non recusarent; et volunt alienam libertatem in quo tamen non rescinditur servitus, sed redimitur. 71. Praecipua est igitur liberalitas, redimere captivos, et maxime ab hoste barbaro, qui nihil deferat humanitatis ad misericordiam, nisi quod avaritia reservaverit ad redemptionem: aes alienum subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: enutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virgines orbatas parentibus tuendae pudicitiae gratia connubio locent, nec solum studio, sed etiam sumptu adjuvent. Est etiam genus illud liberalitatis quod Apostolus docet: Ut si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt liberalitatis genera: ñ solũ cotiaiano sũptu
egentib. quo uitam sustunere. suã possint. disponere
ac dispensare alimoniam: uerum etiam his qui publice
egere uerecundantur. consulere ac subuenire: quatinus
cõmunis egenoꝵ alimonia ñ exhauriatur. De eo em̃ lo¬
quar. qui p̾sit alicui muneri. ut officiũ sacerdotis gerat.
aut dispensatoris: ut de his suggerat ep̃o. nec reprimat.
si que positu in necessitate aliqua cognouerit. aut aeiec¬
tũ opib ad inopię necessitatẽ redactũ. maxime si nͨ effu¬
sione adolescentiȩ sed direptione alicuiꝰ & amissione.
patrimonii in eam reciderit iniuriam: ut sumptum
exercere diurnũ ñ queat. Sũma etiam liberalitas. cap¬
tos redimere. eriꝑe ex hostium manib. subtrahere neci
tate & traciȩ. Quanti ubiq uenales erant. toto captiui
orbe: Qd̃ si reuoces: uniꝰ ꝓuintię numerũ explere non

Expanded text:
genera liberalitatis sunt, non solum quotidiano sumptu genera liberalitatis sunt, non solum quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si officium sacerdotis gerat, aut dispensatoris; ut de his suggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci tate et Thraciae: quanti ubique venales 87 erant toto captivi orbe, quos si revoces, unius provinciae numerum explere non